
[001A] །བླ་མ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་འཕགས་པའི་འཁོར་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་བྱེ་སྨྲའི་གྲུབ་མཐའི་ཟུར་མཆན་དགོད་པ་
ལ༑ འཱྐའཱ་རིགས་ལྡན་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པས་རང་གི་ལྟ་བའི་འདོད་མ་མདོར་བསྟན་པ་ལས། །བྱེ་ཨརྒ་སྨྲ་དང་ཞེས་སོགས་དང། སྦྱན་རས་གཟིགས་གྱི་སྤྲུལ་པ་
རིགས་ལྡན་པདྨ་དཀར་པོའི་འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་དང། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་བདེ་མཆོག་རྩ་རྒྱུད་དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་སུ་བཀྲལ་བ་ཕྱག་རྡོར་བསྟོད་འགྲེལ་དང། བྱང་སེམས་རྡོ་རྗེ་
སྙིང་པོས་ཀྱེ་རྡོར་གྱི་བསྡུས་རྒྱུད་དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་སུ་བཀྲལ་བ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་འགྲེལ་ཏེ་གསུམ་ཀ་དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་སུ་བཀྲལ་བ་དང། མཛད་བི་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པས་
སེམས་འགྲེལ་སྐོར་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་ནང་ཚན་རྡོ་རྗེ་སྙིང་འགྲེལ་ལས། །དེ་ནས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་གཞུང། ཞེས་སོགས་དང། འཕགས་པ་ལྷའི་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་

[002A] །ལས་བཏུས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་ཞེས་སོགས་དང། དེའི་འགྲེལ་བ་སློབ་དཔོན་བྱང་ཆུབ་བཟང་པོས་མཛད་པ་ལས་
ཡང་དག་པར་བསྡུས་ན་ཞེས་སོགས་ཏེ། མུ་སྟེགས་པ་ལྟར་ལུས་ངག་གིས་གྲོལ་བམ་ཡིན་པར་འཆིང་གྲོལ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་པར་འདོད་པས་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཡིད་
འདོད་ཅེས་པར་འགྲེལ་བ་དེར་བཤད་དོ། ། མདོ་སྡེ་བྱེ་བྲག་ཅེས་སོགས་དང་
མངའ་བདག་མཻ་ཏྲི་པའམ་གཉིས་མེད་རྡོ་རྗེའམ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་བ་ཞེས་བྱ་བས་མཛད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། ཐེག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ་ཞེས་སོགས་བྱུང་
འདི་གཉིས་ནི་ཨ་མ་ན་སེའི་ཆོས་སྐོར་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ཅེས་གྲགས་པའི་ནང་ཚན་ཡིན་ནོ།། འཱྒའཱ་དམ་ཆོས་པད་དཀར་དང་བདེན་པོའི་ལེའུ་སོགས་མདོ་བརྒྱད་དྲངས་ནས་

[002B] དེ་ལྟ་མོང་ཀྱི་ཞེས་པ་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་མ་ཟད་དེ། སྟོང་པོ་བཀོད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ལས། རྣམ་པར་སྣང་བྱེད་དཔལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ནས་ཡེ་ཤེས་རིན་ཆེན་འོད་འཕྲོ་དཔལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཏོག་གི་རྒྱལ་བོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལ་བཀོད་
སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་ཤུགས་དང་ལྡན་པའི་སྤོབས་པས་ངེ་པར་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད། ཅེས་སོགས་ཀྱིས་ཐེག་པ་
བཅུ་གསུམ་སོགས་བཤད་དོ།།  འོན་ཀྱང་ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་
སྐྱབས་འགྲོས་འབྱེད་པ་དང། ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཁྱད་པར་ལྟ་བ་བཀར་བརྟགས་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁས་ལེན་མི་ལེན་གྱིས་འཇོག་པར་དེང་སངས་གྲགས་ཆེ་བ་དང། ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐའ་སོགས་སུ་
ནང་པ་སངས་རྒྱས་ལ་ལན་དཔའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་མི་དགོས་པར་བཤད་དོ།།  །ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་ཕྱིར་ཡང། །ཐེག་ཆེན་སངས་རྒྱས་གསུང་མིན་ཏེ།།
རིག་བྱེད་མཐའ་ཡི་ལྟ་བ་བཞིན། །ཞེས་པ་ལྟར། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཆོས་ཅན། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡོན་ཏེ། སྡེ་སྣོས་གསུམ་དུ་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྲུས་དང་སྨྱུང་གནས་དང་

[003A]༄༅། །སྔགས་བཟླས་པས་འདག་གྲོལ་ཐོབ་པ་སོགས་ལམ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རིག་བྱེད་མཐའ་པས་སྨྲ་བ་བཞིན། ཞེས་ཟེར་བ་དང། ཆད་པར་ལྟ་བ་ཇི་བཞིན་དུ། །
རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་སྐུར་འདེབས་པས། །ཞེས་པ་ལྟར། དེ་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་འབྲས་དང་བདེན་བཞི་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སོགས་ཐམས་ཅད་
བདེན་པར་མེད་ཅེས་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ཕྱིར། རྒྱར་ཕན་པས་སྦྲ་བཞིན། ཞེས་ཟེར་བ་དང། སྡེབ་བཅོ་བརྒྱད་ཁོངས་སུ་ཡང། །གཏོགས་པ་མེད་པས་མ་ཡིན་ངེས། །ཞེས་པ་ལྟར། དེ་ཆོས་ཅན་
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡེབ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གཞུང་དུ་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། རིག་བྱེད་མཐའ་བས་སྨྲ་བ་བཞིན། དེ་ཆོས་ཅན། བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་
བཀའ་བསྡུ་བ་དང་པོའི་སྐབས་སུ་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱིས་ཕྱེ་བར་གྱུར་པ་ན་ཡང་བཀའ་བསྡུ་གཉིས་བ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པ་ཡིན་པར་
སྟོན་པས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཞེས་པ་དང་འགལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོས་ཁྱབ་པ་དང། ལེན་པའི་རྣམ་ཤེས་སྟོན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་འགལ་
སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ཡོངས་མེད་འདའ། ཞེས་སྟོན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞིབ་བཞེས་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ལུང་བསྟན་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་

[003B] ཁྱིམ་པལ་ཕྱག་བྱ་བར་སྟོན་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལྷག་པར་བསྔགས་པ་བྱེད་པ་དང། རྣམ་མཁའི་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་སྨོན་ལམ་རྣམས་ཀྱང་
ཚེག་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྤྲུལ་བ་ཡིན་པར་སྨྲ་བས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལོག་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། རྟག་ཏུ་མཉམ་གཞག་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ཡང་མ་རིགས་བའི་ཕྱིར་དང། མདོ་སྡེ་མང་པོ་ལས་
འབྲས་བུ་མེད་པའི་བསྔགས་བསྟོན་པའི་ཕྱིར་དང། སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡང་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པར་སྨྲ་བས་ལས་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཡང་གཞན་ཉིད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང། ཀྲི་དྲིའི་རྨི་ལམ་
གྱི་དབྱེ་བར་ཡང་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་བདུད་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་ངན་པ་དང་རྨོངས་པ་རྣམས་བསླུ་བའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །
འདི་དག་ལ་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་བྱང་སེམས་བདེ་བར་འགྲོ་བར་བཤད་པས་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་འགལ་ཞེས་པ་ནི་རྟོག་གེ་འབར་བར་མ་བྱུང་བས་ཁུངས་འཚོལ་དགོས་ཏེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། ཆོས་ཀྱི་
ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་སངས་རྒྱས་པར་ལུང་བཚན་པ་དེ་མྱང་འདས་ཞི་བ་དང་འགལ་བའི་ཤེས་བྱེད་དུ་གསུངས་པ་ཡང་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས་དངོས་སུ་མ་
བྱུང་ངོ། །ལས་འབྲས་མེད་པའི་སྔགས་པ་སྟོན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཡི་གེ་ནོར་བར་མངོན་ཞིང། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོར་ཡང་ཆད་ལྟ་སྟོན་པ་དང་ཞེས་པ་ཡང་ཡིག་ནོར་ཡིན་ནམ་དཔྱད་དགོས་ཏེ། རྟོག་གེ་འབར་བར། ཤིན་ཏུ་

[004A]༄༅། །རྒྱས་པ་ཡང་གཞན་ཉིད་སྟོན་པ་དང། ཞེས་བྱུང་ཞིང། ལན་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཡང་གཞག་ཉིད་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་བ་ཡང་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་མིང་གིས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་
པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལྷག་པར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏ་ཁྱོད་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་གཞན་ཞིག་འདོད་ན་ནི་མིང་ཙམ་འདོད་ལ་རག་གོ་
བདག་ཅག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་རབ་མ་ལུས་པ་རྣམས་ནི་གཞུང་དང་དོན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དེ། ཞེས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་མེད་པར་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་འབའ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་
རྒྱས་པའི་སྡེ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ལ་རྩོད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཀྲི་ཀྲིའི་རྨི་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཡང་མ་བསྟན་ཞེས་པ་ལ། དཔེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་དབྱེ་བར་ཡང་མ་བསྟན་ཞེས་བྱུང་བ་ནི་དག་སྟེ། ཀྲི་ཀྲིའི་རྨི་ལྷས་ལུང་བསྟན་པའི་ཚེ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་
བསྟན་པ་ལ་སྡེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྱེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དབྱེ་བར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་དགོས་བ་ལམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །གླང་གཉིས་སྤྲེའུ་གཉིས་ཙན་དན་ཕྱེ། །ལྡུ་མར་ཁྲོན་པ་འཐབ་མོ་རས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཀྲི་ཀྲིའི་
རྨི་ལྟས་བཅུ་ཡོད་པ་གཞན་ལས་ཤེས་བར་བྱའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་དམིགས་པའི་བློ། །རང་རིག་ཉིད་དུ་ཡོད་པས་ཀྱང། །མངོན་སུམ་གནོད་པ་གང་ཡིན་ངེས། །སྐྱེ་མེད་སྨྲ་བ་དེ་ལ་གནོད། །ཅེས་པ་ལྟར། རང་གི་
རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་ལ་དམིགས་པའི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དག་པར་གྲགས་པས་ཀྱང་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་པ་དང། སྲིད་པ་རྣམས་ནི་དེ་ཉིད་དུ། །སྐྱེ་མེད་ཅེས་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །

[004B]གནོད་པ་འདི་ལ་མེད་ཅེན། །ཞེས་པ་ལྟར། དེ་ཉིད་དུའམ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བས་གནོད་པ་ཡིད་ཅེས་ཟེར་ན། བགྲོད་མིན་ལ་ཡང་ཡང་དག་ཏུ། །བགྲོད་པར་བྱ་སྟེ་
བུད་མེད་ཕྱིར། །བུད་མེད་གཞན་བཞིན་ཟེར་བ་ཡི། །སྐྱོན་བཅས་ཚིག་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་པས། བགྲོད་བྱ་མིན་པའི་བུད་མེད་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་བགྲོད་བྱ་ཡིན་ཏེ། བུད་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རང་གི་ཆུང་
མ་བཞིན། །ཞེས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་སྐྱོན་བཅས་ཀྱི་ཚོག་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཞད་གད་བྱས་སོ། །གཞན་ཡང། བདེན་པ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་མིན། །དེ་ཉིད་མེད་པར་
ཐལ་བར་འགྱུར། །ནམ་མཁའི་ལྷ་ཡིས་བསྟན་པ་ལྟར། །དེ་ཉིད་ཡིན་པ་མི་འདོད་དོ། །ཞེས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང་མཐོང་ཟིན་སྒོམ་པས་ཀྱང་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་
ཞེས་པའི་ཚིག་ཡོད་པར་གྲགས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་བས་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་ཙམ་སྒོམ་པས་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་པར་བཤད་པ་དེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །བདེན་པ་མཐོང་བ་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་མིན་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་
མཐོང་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ཐེག་ཆེན་སྡེ་སྣོད་ནས་བསྟན་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཞན་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའི་ལྷས་བསྟན་པའི་
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་པ་བཞིན་ཏེ། ནམ་མཁའི་ལྷས་གསེར་གྱི་སྣོད་དུ་གསེར་གྱི་ཁབ་ཀྱིས་གྲོག་མ་ཕུག་ནས་གསོད་ན་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་དང། གསོད་པ་པོ་ཡང་ཐར་བའི་ས་བོན་བསགས་པ་དང། བ་ལང་སློགས་པ་བས་དྤ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་

[005A]༄༅། །མལ་ཉལ་བོ་བྱས་པ་ནི་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྟན་ཞེས་གྲགས་པ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ།།  གར་ཕྱིར་རྒྱལ་ལས་ཆེས་མཁས་གང་ཡིན་
འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་མིན་ཏེ། །མ་ལུས་དེཉིད་མཆོག་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་མཁྱེན་གཞན་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་དྲང་སྲོང་རང་ཉིད་ཀྱི་བཞག་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་དེ་མི་དཀྲུག་ཐུབ་ཚུལ་བཤིག་ཕྱིར་དེ་ཡང་དམ་ཆོས་ལ་ནི་གནོད་པ་
བྱེད་པར་འགྱུར། །ཉོན་མོངས་རྨོངས་དག་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་ལ་སྐུར་བ་དང། །དེས་གསུངས་ཆོས་ལ་བརྙས་གང་དེ་ཀུན་ཞེན་ལྟས་བྱས། །དེས་ན་ཞེན་ལྟའི་དྲི་ཅན་དེ་ལ་བློ་མི་སྦྱར། །གོས་གཙང་ཚོན་གྱིས་རྣམ་འགྱུར་སྣུམ་
གྱིས་གོས་པ་མིན། ཞེས་དང། ཉམས་པའི་རྒྱུ་སྟོན་པར། བློ་དམན་ཕྱིར་དང་དཀར་མོས་བྲལ་ཕྱིར་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལ་བརྟེན་ཕྱིར། དམ་ཆོས་ཕོངས་པས་སྒྲིབ་པའི་བདག་ཕྱིར་དྲང་དོན་དེ་ཉིད་ངེས་འཛིན་ཕྱིར། །རྙེད་ལ་
བརྐམ་ཕྱིར་ལྟ་བའི་དབང་ཕྱིར་ཆོས་སུན་འབྱིན་པ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་འཛིན་བསྲིངས་ཕྱིར་མོས་པ་དམན་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྤོང་བྱེད། ཅེས་དང། ཉམས་པའི་འབྲས་བུ་སྟོན་པར། ཇི་ལྟར་ཟབ་མོའི་
ཆོས་རྣམས་དེ་བཞིན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མེ་དང་ནི། །མི་བཟད་སྤྲུལ་གདུག་གཤེགས་མ་དང་ནི་ཐོག་ལའང་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་མི་བྱ། །མེ་སྤྲུལ་དགྲ་དང་རྡོ་རྗེའི་མེ་ནི་སྲོག་དང་བྲལ་བཙམ་བྱེད་དེ། །དེ་ལས་མནར་མེད་རྣམས་ཀྱི་
འགྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པར་འགྲོ་མི་འགྱུར། །གང་ཞིག་ཡང་ཡང་སྡིག་གྲོགས་བསྟེན་པས་སངས་རྒྱས་ངན་སེམས་ལྡན་གྱུར་དང། །ཕ་མ་དགྲ་བཅོམ་གསོད་པར་བྱ་བ་མིན་བྱེད་མཆོག་ཚོགས་འབྱེད་པའི་མི། །དེ་ཡང་

[005B] །གང་ཞིག་ཡིད་ནི་ཆོས་ལ་སྔར་བ་དེ་ལ་ཐར་བ་ག་ལ་ཡོད།། ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཚིག་དོན་ནི་གོ་སླའོ།།མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྔར་ལུང་མ་བསྟན་ལྷན་ཅིག་བྱུང། །སྤྱོད་ཡུལ་མ་
ཡིན་གྲུབ་པ་དང། །ཡོད་དང་མེད་ན་ཡོད་མེད་དང། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྒྲ་གཞན་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་དོན་ནི། ཐེག་ཆེན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མིན་པར་ཕྱིས་འགའ་ཞིག་གིས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱས་པ་ཡིན་
ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྔར་ལུང་སྟོན་དགོས་པ་ལ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང། ཐེག་ཆེན་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱིས་འགའ་ཞིག་གིས་གསར་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ནི་རྟོག་གེ་བའི་
སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས། ཕྱིས་རྟོག་གེ་བ་འགའ་ཞིག་གིས་གསར་དུ་བཤད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། གལ་ཏེ་ཕྱིས་གཞན་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་ངེས་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། གལ་ཏེ་
ཐེག་ཆེན་ཡོད་ན་ཐེག་ཆེན་སྡེ་སྣོད་འདི་བཀའ་ཡིན་པར་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལས་གཞན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། འོན་ཏེ་ཐེག་ཆེན་མེད་ན་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་མེད་པས་ཐེག་ཆེན་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་བཀའ་ཡིན་
མིན་གྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། ཐེག་ཆེན་འདི་བསྒོམས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། འདི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པས་
སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་ནས་བཀའ་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ།། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐེག་ཆེན་ལས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་བཚན་ན། །དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་

[006A]༄༅། །རྨོངས་པ་རྣམས། །རབ་ཏུ་སྡང་བས་སྨོད་པར་བྱེད། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དག་མི་ཤེས་པའམ། །ཡང་ན་ཡོན་ཏན་སྡང་བ་ཞིག། །ཐེག་པ་ཆེ་ལ་སྨོད་བྱེད་གྲང། །གཞན་ལ་གནོད་པ་སྐྱོན་དང་ནི། །གཞན་ལ་
ཕན་པ་ཡོན་ཏན་ཏུ། །ཤེས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ། །སྨོད་བྱེད་ཡོན་ཏན་སྡང་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་སོགས་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གང་ཞིག་ལས། །སྙིང་རྗེ་སྔོན་བཏང་སྤྱོད་པ་དང། །ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་བཤད་པ། །སེམས་
ཡོད་སུ་ཞིག་དེ་ལ་སྨོད། །ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཟླ་བ་ལ། །སྒྱིད་ལུག་བདག་ཉིད་མ་སྦྱངས་པ། །བདག་གཞན་དགྲ་རྣམས་རྨོངས་པ་ཡིས། །འདི་ན་ཐེག་པ་ཆེལ་སྨོད། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བས་གཏན་
ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཐེག་ཆེན་ཡིན་ན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འདི་ལ་ཉེས་བཤད་ཅི་ཞིག་ཡོད།། ཅེས་སོགས་དང། ཐེག་པ་ཆེ་ལས་སྐྱེ་མེད་བསྟན། །ཁྱེད་ཀྱིས་ཟད་པ་སྟོང་པ་ཉིད། །ཟད་དང་མི་སྐྱེ་དོན་དུ་ནི། །གཅིག་པས་
དེ་ཕྱིར་བཟོད་པར་གྱིས།། ཞེས་པ་ནས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལས་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་དང། །སྤྱོད་པ་ཡོངས་བསྡོ་མ་བཤད་དེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གལ་གྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་
ཆུབ་ཕྱིར། །རྟེན་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་བཤད། །དོན་འདི་ལ་ནི་རྒྱལ་བ་ལས། །ལྷག་པའི་ཚད་མ་གཞན་སུ་ཡོད། །རྟེན་དང་འཕགས་པའི་བདེན་དོན་དང། །བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ལྡན་པ་ལི། །ལམ་ནི་ཉན་ཐོས་
ཐུན་མོང་ལས། །སངས་རྒྱས་འབྲས་བུ་གང་གིས་ལྷག་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་གནས་པའི་དོན། །མདོ་སྡེ་ལས་ནི་བཀའ་མ་སྩལ། །ཐེག་པ་ཆེ་ལས་བཀའ་སྩལ་བ། །དེ་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་

[006B] སྤྱོད་འཇུག་ལས་ཀྱང། བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །སྟོང་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། །གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་ལམ་འདི་ནི། །མེད་པར་བྱང་ཆུབ་མེད་པར་གསུངས། །གལ་ཏེ་ཐེག་ཆེན་མ་གྲུབ་ན། །
ཁྱོད་ཀྱི་ལུང་ནི་ཇི་ལྟར་གྲུབ། །གང་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་ལ་འདི་གྲུབ། །དང་པོ་ཁྱོད་ལ་འདི་མ་གྲུབ། །རྐྱེན་གང་གིས་ནི་དེའི་ཡིད་ཆེས། །དེ་ནི་ཐེག་ཆེན་ལ་ཡང་མཚུངས། །གཞན་གཉིས་འདོད་པས་བདེན་ན་ནི། །རིག་བྱེད་སོགས་ཀྱང་
བདེན་པར་གྱུར། །ཐེག་ཆེན་རྩོད་བཅས་ཕྱིར་ཞེ་ན། །ལུང་ལ་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་དང། །ལུང་གཞན་ལ་ཡང་རང་གཞན་དག་རྩོད་བཅས་ཕྱིར་ན་དོར་བྱར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་དང། དག་གང་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་དེ། །གལ་ཏེ་
སངས་རྒྱས་གསུངས་འདོད་ན། །ཐེག་ཆེན་ཕལ་ཆེར་ཁྱེད་ཅག་གི་མདོ་དང་མཚུངས་འདོད་མིན་ནམ་ཅི། །གལ་ཏེ་མ་གཏོགས་གཅིག་གིས་ནི། །ཐམས་ཅད་སྐྱོན་དང་བཅས་གྱུར་ན། མདོ་མཚུངས་གཅིག་གིས་
ཐམས་ཅད་ནི། །རྒྱལ་བས་གསུངས་པ་ཅིས་མ་ཡིན། །ངག་གགྣ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ། །སོགས་པས་གཏིང་དཔོགས་མགྱུར་པ། །དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་རྟོགས་པས། །གཟུང་བྱ་མིན་པར་སུ་ཞིག་བྱེད།། ཅེས་སོགས་
ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་བཀར་སྒྲུབ་སྟེ། ཚིག་དོན་ནི་ཕལ་ཆེར་གོ་སླ་བ་དང་མང་དོགས་ནས་མ་བྲིས། དབུ་མ་སྙིང་པོར། ཐེག་ཆེན་སངས་རྒྱས་གསུང་ཡིན་ཏེ། །བདག་མེད་ལ་སོགས་སྟོན་པ་དང། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཆེ། །
སྟོན་ཕྱིར་སློབ་མའི་ཐེག་པ་བཞིན།། ཞེས་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་སྡེ་སྣོད་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་

[007A]༄༅། །དཔེར་ན་སློབ་མའི་ཐེག་པ་སྟེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་བཞིན། ཞེས་པའི་དོན་ཅན་ནོ།། འདིར་ཐེག་པ་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་བྱའི་དོན་དང་བརྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཐེག་པ་གཉིས་ཀ་ལ་བྱ་སྟེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས་
འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བའི་ལམ་དང་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཙུག་ལག་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ།། ཕྱིར་རྒོལ་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡིས་གཏན་ཚིགས་
མ་གྲུབ་ཉིད།། ཅེས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་སྡེ་སྣོད་དེ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་ཆེན་སྡེ་སྣོད་དུ་བསྟན་པའི་བདེན་པ་བཞི་དང་བྱང་ཕྱོགས་སོ་
བདུན་དང། སྟོབས་བཅུ། མི་འཇིགས་པ་བཞི། སོ་རིགས་བཞི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་སོགས་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་རྣམས་བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོངས་བར་
མཚུངས་ཤིང། ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་མི་དམིགས་པར་བསྒོམས་པས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོངས་བ་དེ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་མི་འགལ་བའི་
ཕྱིར་དང། འཕགས་པའི་བདེན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་ཡང་འཇུག་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ལ་ཡང་སྣང། རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་དང་ཡང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཡང་ན་སྡེབ་བཅོ་བརྒྱད་སོ་སཱི་ལུང་རྣམས་རང་རང་གི་མདོ་སྡེ་ལ་
འཇུག་པ་དངཱྡུལ་བ་ལ་སྣགྣ་བ་སོགས་ཡིན་ཀྱང། ཕྱན་ཚུག་འགལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ལྟར། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མིན་པ་འགའ་ཞིག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོ་སྡེལ་མི་འཇུག་པ་དང། འདུལ་བ་ལ་ནི་རྣང་བ་སོགས་ཡིན་ཀྱང་

[007B]བྱང་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གནས་བདུན་བརྒྱ་ལ་སྣང། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རང་གི་མདོ་ལ་འཇུག་པ་དང། །རང་གི་འདུལ་ལ་
སྣང་ཕྱིར་དང། །ཟབ་པའི་ཕྱིར་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཉིད་དང་ནི་འགལ་བ་མེད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། བསྡུད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་གྲུབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་སྡེ་སྣོད་ནི་ཀུན་བཟང་
དང་འཇམ་དཔལ་དང་གསང་བདག་དང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུད་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་སྡེ་སྣོད་བསྡུད་པ་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དོན་རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། ཤིང་ཤ་པའི་ཚལ་ཀྱི་མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ། ཤིང་ཤ་བའི་ཚལ་འདི་ལ་འདབ་མ་ཇི་སྙེད་ཡོད་བ་བས་ལྷག་པར་མང་བའི་ཆོས་སངས་རྟོགས་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཁྱེད་ལ་ནི་ངས་མ་བསྟན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དེས་ན་ཀུན་དགའ་བོ་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་སྡེ་འགའ་ཞིག་བསྡུས་པ་ཡིན་གྱི། །མདོ་སྡེ་ཀུན་གྱི་བསྡུད་པ་བོར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བླ་མ་ཀུན་དགའ་བ་ཏ་ལི། །སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་ས་བ་དང། །འཆར་བྱེད་སྟེང་པ་
འཆར་བ་དང། །གང་བོ་སྤངས་པ་རམ་པ་དང། །མྱ་ངན་འདས་དང་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང། །ཞེས་བྱ་གཞན་ཡང་འགྲོ་བའི་མདོ། །རྩ་བའི་བསྡུད་པར་མ་ཚང་བས། །རྒྱས་པར་མིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ།། ཞེས་པ་ལྟར་
བླ་མའི་མདོ་ལས། སྟོན་པའི་ཉན་ཐོས་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་གནས་པ་རྣམས་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བཙུན་པ་བླ་མ་མ་གཏོགས་པ་དགེ་སློང་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་གསུངས་པ་དང། ཀུན་དགའ་པོའི་མདོ་
[008A]༄༅། །ལས་ཀུན་དགའ་བོས་ཆོས་ཕུང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་བཟུང། སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ནི་དགེ་སློང་གཞན་དག་ལས་བཟུང་བར་བཤད་པས། ཀུན་དགཱ་པོ་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་
བཟུང་བ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་སྟེ། སྟོན་པས་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་པར་ཆོས་གསུངས་ཤིང། ཀུན་དགའ་པོ་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་དུ་སྟོན་པའི་ཐད་དུ་ཆོས་ཕུང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ཐོས་པ་དང། རང་གི་སྔོན་རོལ་ལོ་ཉི་ཤུ་
ལྷག་ཏུ་གསུངས་པའི་ཆོས་ཕུང་ལས་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་ཞིག་དགེ་སློང་གཞན་དག་ལས་ཐོས་པར་གསུངས་པས་གཞན་མ་བཟུང་བར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང། ལོ་ཉི་ཤུ་སྔ་མར་ཆོས་ཕུང་གཉིས་སྟོང་ལས་མང་པོ་གསུངས་
དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལོ་ཉི་ཤུ་སྔ་མར་ཆོས་ཕུང་གཉིས་སྟོང་ཙམ་གསུངས་པ་དང། ལོ་ཉི་ཤུ་ཕྱི་མར་ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་ལྷག་གསུངས་པ་ཡིན་ན་སྔ་མ་ལ་ཕྱི་མའི་བཞི་བཅུའི་ཆ་ལས་ཀྱང་ཉུང་བའི་ཆོས་གསུངས་པར་གྱུར་བས་
མི་རིགས་པར་རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། བ་ཏ་ལིའི་མདོ་ལས་རྟ་ཅང་ཤེས་བཟང་པོའི་རྟེའུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་ཏེ་ཞེས་མིང་ཙམ་བྱུང་བའི་མདོ་དེང་སང་མི་སྣང་པའི་ཕྱིར་དང། སྡུག་བསྔལ་
གྱི་ཕུང་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རི་ངོས་བཟངས་ལ་གཤེགས་པའི་ཚེ་གཅེར་བུ་བ་དག་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ཞིག་ཡོད་པར་གསུངས་ཀྱང་དེ་དེང་སང་མི་སྣང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ། ས་པའི་མདོ་ལས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཞུགས་པའི་ཚེ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ཞིག་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང། འཆར་བྱེད་ཀྱི་མདོ་ལས་ཚོར་བ་བཞི་བསྟན་པའི་མདོ་ཞེས་མིང་ཙམ་བྱུང་བ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མདོ་ལས་ང་སྟོང་བ་ཉིད་ལ་མང་

[008B] འཆར་བའི་མདོ་ལས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཐོང་བའི་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ཞེས་སོགས་བསྟན་
པའི་མདོ་ཞིག་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང། གང་བོའི་མོད་ལས་ཀུན་དགའ་བོས་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་སྔོན་གསར་བར་གྱུར་བ་ན་ཟ་བ་ཅིང་ཟབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བར་བཤད་པ་དང། སྤངས་པའི་མོད་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བསམ་གཏན་གྱི་བསྔགས་པ་བསྟན་པའི་མདོ་མཛད་པར་བཤད་པ་དང། རམ་པ་ཀའི་མདོ་ལས་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་མདོ་མཛད་པར་བཤད་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཤིང་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཞི་བ་རྟོགས་ནས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ནས་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པར་བཤད་པ་དང། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་བཞི་པོ་བསྟན་པར་བཤད་པ་དང། འགྲོ་བའི་མདོ་ལས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་ཀུན་དགའ་རབ་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་མདོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ནས་མངོན་སུམ་དུ་
ཐོས་པར་བཤད་པའི་མདོ་དེ་དག་དེང་སང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་བཞིན་དུ་མི་སྨྲ་བའི་མདོ་ལས་སྔར་མཽ་གལ་གྱི་བུལ་འཕགས་པའི་མི་སྨྲ་བ་བསྟན་པར་གསུངས་པ་དང། གནས་པར་བྱ་བའི་མདོ་ལས་འཕགས་པའི་གནས་པ་བསྟན་པའི་མདོ་གཞན་
ཞིག་ཡོད་པར་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེང་སང་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་མདོ་གཅིག་བུ་ཡང་འདོན་པ་ཐ་དད་པ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནང་ལྟ་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ལ་ཡོད་པའི་མདོ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་སྱི་

[009A]༄༅། །གསུང་རབ་རྒྱས་པ་མིན་པ་སྟེ་མ་ཚང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། རྩ་བའི་བསྡུད་པ་པོ་འོད་སྲུང་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཉམས་ཏེ། སྡེ་བ་སོ་སོའི་མདོ་རྣམས་འདོན་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང། ལུང་གི་
ཚིག་དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་རྣམས་ཀྱང་འདོན་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་མ་གཏོགས་ཤིང་མི་འགལ་བ་མངལ་དུ་འཇུག་པ་དང་དགའ་བཅན་དང་ཚེའི་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཅན་རྣམས་ཉེ་བར་མཐོང་སྟེ། དེ་
ལྟར་ན་བསྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡང་འཆོལ་བར་འགྱུར་བསད་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཚང་བར་བཞུགས་པར་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པར་ནུས། ཐོས་བ་རྒྱུད་པ་ལས་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པ་ཡང་བརྒྱའི་བར་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐོས་སོ།། གཞན་
ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་གསུང་རབ་གཞན་ཡིན་ན་ཐེག་དམན་གྱི་སྡུད་པར་བྱེད་པས་ག་ལ་བསྡུད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བས་ན་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།། བདག་མེད་བསྟན་པའི་མདོ་ནི་མང་བཀུར་བས་
ཁས་མི་ལེན། བར་སྲིད་དང་སྲིད་པ་བདུན་བསྟན་པའི་མདོ་ནི་ས་སྟོན་སྡེ་པས་མི་འདོད། དེ་བཞིན་དུ་འདུལ་བ་ལས་ཀྱང་དུས་མིན་པར་བུ་རམ་བཟའ་བ་ནི་གནས་མའི་བུ་ལྟར་ན་བཀག་པ་དང་ཡོད་སྨྲ་ལྟར་ན་གནང་ངོ།། གཞན་ཡང་
ཁ་ཅིག་ནི་དུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་འདོད། ལ་ལ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་སུ་འདོད། གཞན་དག་ནི་ས་འདི་བསྐལ་བའི་བར་དུ་གནས་པར་འདོད། ཁ་ཅིག་ནི་མྱང་འདས་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད། ལ་ལ་ནི་བཏགས་
ཡོད་དུ་ཡོད། ཁ་ཅིག་ནི་བདེན་པ་མངོན་རྟོག་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་འདོད། ལ་ལ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འདོད་པ་སོགས་སྡེ་བ་སོ་སོའི་གསུང་རབ་རྣམས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་བ་ལྟར། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་

[009B]། ཞེས་བཞེད་དོ། །རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། བླ་མ་ཀུན་དགའ་འོད་སེལ་དང། །སྡུལ་བསྔལ་ཕུང་སྟོན་ས་
སྟོན་དང། །འཆར་ཀ་སྟོང་ཉིད་ཆུ་ལས་སྐྱེས། །གང་པོས་མཚོ་ཆུ་ཤིང་དང། །མྱ་ངན་འདས་དང་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང། །འགྲོ་བའི་མདོ་དང་དེ་བཞིན་གཞན། །ཡང་དག་བསྡུས་པའི་གཞི་ཉམས་ཕྱིར། །མཐའ་དག་
མིན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་དང་དོན་འདྲའོ།། གཞན་ཡང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྒྱུན་མ་ཆད་པས་རྟག་པ་ཞེས་བསྟན་གྱི་མི་འགྱུར་པའི་རྟག་པར་མ་བཤད་ལ། རྒྱུན་ལྡན་གྱི་དངོས་
པོ་ལ་ཡང་རྟག་པའི་སྒྲ་འཇུག་སྟེ། དཔེར་ན་ཆུ་ཀླུང་ནི་རྒྱུན་ཏུ་བབ། མེ་ནི་རྟག་ཏུ་འབར་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས་ཡིན་གྱི། ཁྱབ་འཇུག་ལྟར་
ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་བཤད་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་མཚན་མེད་སྨོན་མེད་སོགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། ནང་གི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་
རྟག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འཁོར་བར་འཇུག་ལྡོག་གི་རྒྱུར་གྱུར་བ། ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་ལྟར་རྟག་ཏུ་འཇུག་ཡང། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི་བདག་
རྟག་པ་དང་འདྲ་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ཡོངས་མི་འདའ། །ཞེས་པ་ཡང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་གི་སལ་བཀོད་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་སྡེ་བས་འདོད་པ་ལྟར་གཏན་དུ་མྱ་ངན་ལས་

[010A]༄༅། །འདས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། བུད་ཤིང་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་མེ་འབར་བ་དང་ཤིབ་ལྟར་འདུལ་བྱ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐུ་བལྟམས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཛད་པ་མི་སྟོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་
ལ༑ སྲིད་པ་དང་ཞི་བལ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་མངོན་དུ་མ་མཛད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ལུང་བསྟན་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ལ་དགོངས་ནས་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་
རྣམས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྤངས་ན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སྐྱེབ་དུ་མར་བརྒྱུད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས་བསགས་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ཡང་ན་བདག་ཉིད་ཉན་ཐོས་སུ་སྦྲུལ་བ་ལུང་
བསྟན་པའམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆ་བྱད་འཛིན་པ་ཤཱ་རིའི་པུ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གཅིག་ནི་ངེས་པར་ཞུགས་པ་དང། གཞན་དག་རྗེས་སུ་བཟུང་
བའི་ཕྱིར། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །མ་ངེས་རྣམས་ལ་ཐེག་གཅིག་བསྟན།། ཞེས་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ།། ཞེས་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས་བཤད་དེ། གཞུང་འདི་ནི་འགྱུར་ཁྱད་མ་གཏོགས་པ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་
ཁ་ཅིག་དག་ནི་དྲངས་ཕྱིར་དང། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆ་བྱང་འཛིན་པའི་ཤཱ་རིའི་བུའི་མིང་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས་ཞེས་པ་ནི་དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་ལྟར་ན་མཆོག་ཟུང་ནང་གི་ཤཱ་རིའི་བུ་
ཡིན་མིན་ལ་དཔྱད་རྒྱུ་ཡོད། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སྨད་པ་མེད་དེ། མདོ་ལས་ཡུངས་དཀར་དང་རི་རབ། མེ་ཁྱེར་དང་ཉིན། །ཝ་ཁྱེར་དང་ཉིམ། །ཝ་དང་སེང་གེ། ཨེ་རཎཊ་བཞིན་དུ་ཉམ་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[010B] སྨད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་གི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་དང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ།། ཡུངས་དཀར་གྱི་ནང་སྲིན་བུས་ཟོས་པའི་བུ་ག་དང་ནམ་མཁའ་ཚད་མཉམ་པར་སྨྲ་ན་བཞད་
གང་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་ཡོན་ཏན་མཉམ་པར་སྨྲ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ལ་ཕྱག་བྱ་བར་བཤད་པ་ཡང་མི་རིགས་པ་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་བྱང་སེམས་
རྣམས་ཁྱིམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་བླངས་པ་དང། བྱང་སྡོམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར་དུ་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་དག་ཁྱིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་འཛིན་པ་ནི་སྤྲུལ་
བསྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཀ་པི་ན་འདུལ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཐུབ་དབང་གིས་འཁོར་བསྒྱུར་དུ་སྤྲུལ་བ་དང། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་བློན་པོའི་གཟུགས་འཛིན་བཅིང་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་པ་དང། མཉན་ཡོད་དུ་བྲམ་ཟེ་རྒྱུ་
ཅན་འདུལ་ཕྱིར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚངས་པ་གདོང་བཞི་པ་རལ་བ་ཅན་དུ་སྤྲུལ་བ་དང། འབའ་ཤི་ཏའི་རིགས་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་མོ་འདུལ་ཕྱིར་དུ་བྲམ་ཟེའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་བུད་མེད་ཤི་བའི་རོ་བཟུང་སྟེ། འདི་ནི་བདག་གི་ཆུང་
མའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཀོ་ས་ལར་མགར་མཁན་འདུལ་ཕྱིར་དུ་མགར་མཁན་དུ་སྤྲུལ་ནས་རྫ་རྔ་བརྡུད་བ་དང། རྩེ་ལྔའི་དྲི་ཟ་འདུལ་བའི་དོན་དུ་དྲི་ཟའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་པི་ཝང་བླངས་ཤིང་བརྡུང་བ་
དང༑ དེ་བཞིན་དུ་རྫ་མཁན་དང། ལྕགས་མགར་དང། སྟོབས་འགྱེད་པའི་གཟུགས་དང། རྔོན་པ་མི་སྡུག་པ་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་དང། སྤྱོད་པ་དང། སྨྲ་བ་ལྟར་མཛད་ན་ཡང་སྟོན་པ་ཉན་ཐོས་དང་བཅས་པ་

[011A]༄༅། །ཕྱག་བྱ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པར་གྱུར་ཀྱང་ཆོས་སྤྱོད་ཅིང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། གལ་ཏེ་
བྱང་སེམས་ཁྱིམ་པ་ལ་ཁྱིམ་པ་ཁོ་ནས་ཕྱག་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། རབ་བྱུང་གིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་གྩ་བོར་གྱུར་བ་ལ་ཕྱག་བྱའི་རྟགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་པ་ལ་
ཡོན་ཏན་གྱིས་འབུལ་བའི་རབ་བྱུང་དག་གིས་ཕྱག་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏ་ན་མེད་པའི་རྟགས་འཛིན་ནི་ཆར་བ་མེད་པའི་སྦྲིན་དང་ཆུ་མེད་པའི་ཁྲོན་པ་དང་མྱུ་གུ་མི་འབྱུང་བའི་ས་བོན་བཞིན་དུ་སྨད་པའི་གནས་
སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སྡེབ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཀྱང་རབ་བྱུང་གིས་བྱང་སེམས་ལ་ཕྱག་བྱ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕལ་ཆེན་སྡེ་བའི་ནང་ཚན་དོན་གྲུབ་པ་རྣམས་རིག་འཛིན་གྱི་སྡེ་སྣོད་འདོན་པ་
ལས༑ བྱམས་པ་ལ་ཕྱག་མཆོད་བྱེད་ནང་ལ་ཕྱག་མཆོད་བྱས་པར་འགྱུར་བ་དང། ང་སྟོན་པར་འཛིན་པ་དག་གིས་བྱང་སེམས་བྱམས་པ་ལ་ཕྱག་མཆོད་བྱ་དགོས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཐོས་ནས་
དགྲ་བཅོམ་པ་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུས་དུས་གཅིག་དང་དབྱངས་གཅིག་གིས་རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ་ལ་བསྟོད་ཕྱག་བྱས་བར་གསུངས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པར་རྒྱས་བ་ཞེས་བྱ་བའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་སྦྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཤིང། དེ་ད་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པ་དང། ཉན་རང་གི་སྦྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་

[011B] འཕགས་བ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་བསྟོད་ཕྱག་བྱས་པར་ཕལ་ཆེན་སྡེ་པའི་ཤར་རིལ་གནས་པ། རྣམས་ཀྱི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ནས་བྱུང་བ་དང། བྱང་སེམས་དྲ་བཅན་གྱི་བསྡགས་པ་
མཛད་པ་ཐོས་ནས། འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་ཕྱག་བྱས་པར་ཕལ་ཆེན་སྡེ་པའི་ནུབ་རིལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་བྱུང་བ་དང། སྟོབས་དང་མངོན་ཤེས་དབང་ཐོབ་པ། ཞེས་སོགས་དང་
སངས་རྒྱས་སྐྱོབ་པ་གང་རྣམས་ཀྱི། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཽའུ་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་ཕྱག་བྱས་པར་ཕལ་ཆེན་སྡེ་བའི་ནང་ཚན་ང་པོའི་ལམ་པ་ཕོ་བྲང་དཔལ་ཡོན་ཅན་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་བའི་
སྡེ་སྣོད་ལས་བྱུང་བ་དང། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བསྔགས་པ་མཛད་པ་ཐོས་ནས་ཀུན་དགའ་ལོས་དེ་ལ་ཕྱག་བྱས་པར་ཕལ་ཆེན་སྡེ་པ་གངས་རི་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་བྱུང་བ་དང། འོང་སྲུངས་ཆེན་པོས་
ཐུབ་པའི་སྐྱེས་རབས་ལ་བསྟོད་ཕྱག་བྱས་པར་ཕལ་ཆེན་སྡེ་བའི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ལས་བྱུང་བ་དང། སངས་རྒྱས་སྲས་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱིས་ཕྱག་བགྱིའོ། །ཞེས་སོགས་དང། གོ་ཆ་ཆེན་
པོའི་གོ་བ་གོས་ནས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དབང་ཐོབ་ཅིང། །ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀུན་མཁྱེན་མ་གཏོགས་པའི། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནི། །འགས་ཀྱང་ཕྱག་མི་བྱ་བ་མིན། །ཞེས་བྱང་སེམས་ལ་
སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་བར་གནས་བརྟན་པ་འཇིགས་མེད་རི་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཁྲི་ཉིས་ལྟོང་ལས་བྱུང་བ་དང། མཉན་ཡོད་དུ་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་མཐོང་

[012A]༄༅། །ནས་ཤཱ་རིའི་བུས་ཐུབ་པའི་སྐྱེས་རབས་ལ་ཕྱག་བྱས་པར་བཏགས་པར་སྨྲ་བའི་མང་དུ་ཐོས་པ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མདོ་དང། དེའི་ཚེ་གང་པོས་དེ་ལ་ཕྱག་བྱས་པར་མཆོད་རྟེན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་
མདོ་དང། དེའི་ཚེ་འོད་སྲུངས་གཞོན་ནུ་དང་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོས་དེ་ལ་ཕྱག་བྱས་པར་བ་ལང་གནས་ཆེན་པོ་མཆོད་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མདོ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཤཱ་རིའི་བུས་ཐུབ་པའི་སྐྱེས་རབས་ལ་ཕྱག་བྱས་
པར་འོང་སྲུངས་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ལམ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རི་བཏན་དེ་ལ་ཕྱག་བྱས་པར་གོས་དམར་པའི་གསུང་རབ་ལས་དང། ཀུན་དགའ་པོས་དེ་ལ་ཕྱག་བྱས་པར་མང་པོས་བཀུར་བཀུ་རུ་ཀུ་ལིར་
གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ལས་དང། རང་འབྱོར་གྱིས་དེ་ལ་ཕྱག་བྱས་པར་ས་སྟོན་པའི་ཚོམས་བརྒྱད་པ་ལས་དང། ནག་པོ་འཆར་ཀས་དེ་ལ་ཕྱག་བྱས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བའི་གསུང་རབ་ལས་དང། མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་
ལུང་བསྟན་པའི་ཚེ་སྟོན་པ་དང་རྒྱུད་ཅིག་པའི་བྱང་སེམས་ད་ལ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཕྱག་བགྱིས་བར་ཆོས་པས་པ་ནམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྐང་བ་ལས་དང། ཀུན་དགའ་བོས་ལྟོན་པ་དང་ཆུད་གཅིག་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་བ་གྱིས་བར་ཡོད་སླའི་ཆོས་རྨང་དུ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱི་ཁྱིམས་པ་ཀུན་ལ་རབ་བྱུང་གིས་ཕྱག་བྱ་བ་ཡིན་ན་མ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་
ས་ལ་ཞུགས་པ་དང་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པ་ཡིན་ན་རི་བོ་དང་དང་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་དུད་འགྲོར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ཕྱག་བྱ་བ་ཡིན་ན་མི་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་ལ་ལྷ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བཤད་དོ།། སེམས་བསྐྱེད་པ་

[012B] དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་རྟེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པར་སོང་ན་
ཕྱག་བྱ་ག་ཁོན་ཡིན་ནོ།། ཞེས་རྟོག་གེ་འབར་རབ་ལས་གསུངས་པ་དང། སྤྱོད་འཇུག་ལས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལྷ་མིར་བཅས་པ་ཀུན་གྱིས་ཕྱག་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་པར་གསུངས་
པའི་ཕྱིར།  །ཞེས་པ་ནས། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ཕལ་ཆེར་འབྱུང་སྟེ། ཞེས་པའི་བར་ཤེར་སྒྲོན་འགྲེལ་བཤད་ལས་བྱུང་ཤིང། དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་སྡེ་སྣོད་དག་གི་འཇིག་རྟེན་
སྨྲ་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གཞི་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཡི་གེ་མདག་སྟེ། དགེ་འདུན་ཕའ་ཆེན་སྡེ་བདག་གི་འཇིག་རྟེན་འདེས་སྨྲ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གཞི་ཆེན་པོ་ལས་ཞེས་གཞུང་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །སྟོབས་དང་མངོན་ཤེས་དབང་ཐོབ་པ། །ཞེས་
སོགས་དང། གོ་ཆ་ཆེན་པོའི་གོ་བགོས་ནས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་ཚན་གཉིས་ནི་རྟོག་གེ་འབར་བར་དྲང་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། འདིར་དགྱུས་གཅིག་ཏུ་སྲངས་པ་ལ་བས་མ་ནས་འགྲེལ་བཤད་དུ་དྲང་པའི་གཞུང་དུ་
གོ་བར་མི་བྱའོ།།འ་ཉའཱ་སངས་རྒྱས་ལས་བྱང་སེམས་ལྷག་པར་བསྡགས་བ་མཛད་པའི་དགོས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པ་དང། རྒྱུ་བྱང་སེམས་ལ་མཆོད་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ལ་
མཆོད་པར་དོན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང། སྨན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་ལྟར་ཆུང་ངུའི་དུས་སུ་ལྷག་པར་གཅེས་སྦྲས་སུ་བྱས་ཏེ་སྐྱོང་དགོས་པ་དང། འཁོར་དུ་ཉེ་བའི་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་ཐེག་ཆེན་ལ་སྦྱར་བའི་དགོས་པ་བཞི་
[013A]༄༅། །ཡོད་པར་འཇུག་པའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་བཤད་དོ།། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱང་ཚེག་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ད་ལྟ་མི་མཐོང་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དབུལ་བ་རྣམས་ལ་
ཉམས་པར་འགྱུར་བའམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་སྟེ། ཡི་དྭག་རྣམས་ལ་ཆུ་བོ་གངྒ་སྐམ་པའམ་རང་གམ་མེ་མར་མུར་དུ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ལས་ནོར་གྱི་ཆར་ཕབ་ཀྱང་དགེ་རྩ་མ་
བསགས་བ་རྣམས་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་མེད་པར་འགྱུར་བའམ། ཐོག་ལ་སོགས་པར་གྱུར་ནས་འབབ་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་སེམས་ཅན་རང་གི་ལས་ཁོ་ནས་འབྱོར་བ་དང་རྒུང་པར་གྱུར་ན་བྱང་སེམས་ལ་
གཞན་ལ་ཕན་བའི་ནུས་པ་མེད་དམ་ཞེན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ཚོགས་པ་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་གི། དེ་དག་མཚང་ན་མི་འབྱུང་བལྟར། གཏོང་བ་དང། སེར་སྣ་སྤངས་པ་དང་
འདོད་པ་མེད་བ་མང་དུ་གོམས་པ་དང། མཉམ་པའི་སེམས་དང། འདོད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང། ལན་ལ་རེ་བ་མེད་པ་དང། འབྲས་དུ་ལ་འདོད་པ་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་
བྱས་པའི་སྦྱིན་པ་ལས་ནི་གཞན་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ལས་ནོར་གྱི་ཆར་འབབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་དག་མཚང་ན་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡང་སྤྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འོག་མིན་ན་ཞུགས་
པའི་ལོངས་སྐུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་དེ་སྤྲུལ་པ་མིན་པར་སོ་སྐྱེ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ན་འཛམ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྱག་བརྒྱར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་

[013B] བྱང་སེམས་སྲིད་པ་ཐ་མ་བས་འདོད་པ་ལ་དགའ་བའི་དཔང་གིས་སྲས་ཀྱང་བསྐྲུན་པར་མཛད་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བར་འགྱུར་ཞིང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་མེད་ན་ཕྱིན་དྲུག་
མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་ཞིང་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྐུ་བལྟམས་པའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་ཆེན་པོས་གསལ་བར་གྱུར་ན་ཡང་ཐོས་
པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་འཇུག་ལ་དབང་མ་ཐོབ་པ་དང་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་བ་མ་སྤངས་བ་ནི་འགལ་བ་དང། སྐུ་བལྟམས་མ་ཐག་ཏུ་གོམ་པ་བདུན་དུ་གཤེགས་པ་དང་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཐ་མ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ན་
ཡང་སྐུ་རྒྱས་ཤིང་དབང་པོ་སྨིན་པ་ན་འདོད་པའི་དགའ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་བག་མེད་པར་གྱུར་བ་ནི་འགལ་བ་དང། རང་གཞིན་གྱི་སྐྱེ་བ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ལས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ཅིང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
ལམ་གོམས་པར་བྱས་ནས་དགའ་ལྡན་དུ་ལྷའི་རིགས་དྲུག་ལ་བོས་ནས་འདིར་བྱོན་པ་དང། རང་གཞན་གྱི་ན་རྒ་འཆི་བའི་ཆོས་ཉིད་མི་མཁྱེན་པ་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་ལས་ཐར་ལམ་བཙལ་བ་དང། དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་གདུང་བ་
ལམ་དུའྡུ་ཤེས་པ་ནི་འགལ་བ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ཡང་ཚུལ་བསྟན་ཡིན་ན། ད་སྡོན་བྲམ་ཟེ་བླ་མར་གྱུར་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ལ་དགེ་སྦྱོང་མགོ་དགའ་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཡོད། བྱང་
ཆུབ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་བསྒུབ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ལས་ཀྱིས་ལོ་དྲུག་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱད་པར་གསུང་པ་དེ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། གང་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་སངས་

[014A]༄༅། །རྒྱས་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཐོས་ནས་བ་སྤུ་ལངས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མཐོང་བར་འདོད་པར་བྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། བྲམ་ཟེ་བླ་མས་སངས་རྒྱས་
ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་གསུམ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། བདུད་བཞི་ལས་རྒྱལ་ཞིད་འཆི་བདག་ཀྱང་ཕམ་པར་བྱས་ན་ཡང་མཐར་བྱེད་པའི་དགྲ་བོའི་གནོད་པ་
དང་འབྲེལ་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཚད་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྱུར་བ་དང། བསྐལ་བ་མཐའ་ཡས་བར་སྲོག་གཅོད་སྤངས་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་མཐའ་ཡས་པ་གཞན་ལ་བཏང་བར་མཛད་ན་ཡང། ལྷ་དང་
མི་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་སྨྲེ་སྔགས་སྣ་ཚོགས་འདོན་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་གཡོ་བའི་མར་མེའི་རྩེ་མོ་ལ་རླུང་གི་ཤུགས་ཀྱིས་བརྒྱབ་བ་ལྟར་མི་རྟག་པའི་རླུང་ཤུགས་དྲག་པོས་བརྒྱབ་ནས་ཚེའི་མཐའ་མི་རྟག་
པའི་ཆུ་སྲིན་གྱི་ལྟོར་ཞུགས་པ་དང། རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཕྱེད་པའི་སྐུ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ལ་སྙུན་མདའ་ནས་འཚོ་བྱེད་ལ་སྨན་འདྲི་བ་སོགས་ཀྱང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་
གནས་བརྟན་བ་ཀུ་ལ་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ལོན་ཀྱང་མགོན་བ་ཙམ་ཡང་མ་བྱུང་བ་ནི་ནད་པ་ལ་ཨ་རུ་ར་གཅིག་སྤྱིན་པའི་འབྲས་བུར་གསུངས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྦྱ་ནི་པའི་ཁར་ཕྱིར་རྫོགས་
པ་ལ་སྙུན་མི་མངའ་བ་ནི་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྡེ་བ་ཐ་དད་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཀྱང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་བ་སྟོན་པ་ཡོད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞེན་པའི་རྡོན་པ་འདུལ་ཕྱིར་དུ་རྔོན་པའི་

[014B] མི་དབང་པདྨ་སྐྱེས་འདུལ་ཕྱིར་འདུལ་ཕྱིར་དུ་ནན་པོའི་གཟུག་སུ་སྤུལ་བ་དད། ལྷའི་མིག་གིས་ཅི་མཐོང་ཞེས་དྲིས་པ་ན་མ་འགགས་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་བ་དང་སྲིད་པ་བར་མའི་སེ་ནཾ་གྲངས་མེད་པ་མཐོང་
བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་བརྟག་ཏུ་མཉམ་བཞག་པ་ཡིན་ཀྱང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ་སེཾ་ན་ཐད་ལ་གཟིགས་པར་གསུང་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་མཐོང་ཆོས་ལ་ཕན་ཡོན་མང་དུ་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་དེ་གང་ཟག་འགའ་ཞིག་ལམ་འབྱུང་བ་ནི་ཉི་མ་ཤར་བའི་ཚེ་སྐར་མ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བལྟར། དད་པ་དད་
ལྷག་བསམ་ཉམས་ཤིང་མི་དགེ་བ་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་བས་དགེ་རྩ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་རེ་ཞིག་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་དུ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་དགེ་རྩ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་
བྲི་བ་དང་འཛིན་པ་སོགས་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་སྟེ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་སྐྱེ་རྒྮ་འཆི་དང་བྲལ་བའི་བདུད་རྩིའི་གོ་འཕང་ཐོབ་བར་ངེས་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ནི་
དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་ཏེ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་བསྟན་པས་དེ་གོམས་བར་བྱ་བས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅིང་ཉོན་མོངས་ཟད་པ་ཡང་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཡི་གེ་དང་དོན་ཤེས་པར་མི་རུང་བའི་
གཟུངས་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཡོན་མང་པོ་ཅན་བྱིས་པ་བསླུ་བར་བྱེད་བ་བསྟན་བ་ནི་རིག་བྱེད་དང་འདྲའོ། །མ་བསྒོམ་བར་སྐྱོན་ཟད་པ་མེད་དེ། དེའི་རྩ་བ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། འཚེ་བལ་

[015A]༄༅། །སོགས་པ་བཞིན་ནོ།། གསང་སྔགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཟད་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཀླ་ཀློ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཟུངས་སྔགས་
ལ་སོགས་པ་ཡི་གེ་སྦྱར་བ་ཙམ་དུ་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། གཟུངས་སྔགས་ནི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྒོ་མཐའ་ཡས་པའི་གཟུངས་དང། ཀླུ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་
སྡིག་པ་ཞི་བར་བྱེད་ནུས་ཏེ། བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པས་དེའི་རྩ་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་བཞིན་ནོ།། གསང་སྔགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གསང་བ་སྟོན་
པའི་སྦས་པའི་ཡི་གེ་སྦྱོར་བ་ངོ་བོས་བསྒོམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་རྒྱུད་ལ་གནས་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་ནུས་ཏེ། མཐུ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་བཞིན། རིག་
སྔགས་ཀྱང་ཕྱིན་དྲུག་དང་བདེན་པ་བཞི་དང་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་སོགས་སྟོན་པའི་ཡི་གེ་དང་དོན་གྱིས་ཉོན་མོངས་ཟད་བ་དང་མངོན་རྟོགས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་དང་
རིག་པ་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནོ།། རིག་པའི་ཚིག་གང་དག་གི་དོན་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་བ་ནི་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྐད་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང་
ལྷ་ཀླུ་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉིད་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དམ་ཚིག་རིག་པ་དང་གཟུངས་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། གསང་བ་བློ་གྲོས་ཀྱི་

[015B] གང་འདི་ན་སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ཨེ་ནེ་དང། མེ་ནེ་དང། དྨ་པོ་དང། དེ་དམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
བར་བརྗོད་དོ།། ཞེས་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ།། དེས་ན་གཟུངས་སྔགས་སོགས་ཁྱད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མན་ངག་བཞིན་དུ་ངག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང། བསམ་པ་དང། བསྒོམ་པས་སྡིག་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་བཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་
ལམ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་བའི་གསུང་རབ་བཞིན་ནོ།། སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡང་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པ་ཡོད་དེ། ལས་རྣམས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ནི། ཆུད་མི་ཟ་བའང། ཞེས་བསྐལ་པ་
བརྒྱར་ཡང་དང། འྡ་སྒྲས་ཉམས་པ་ཡོད་པར་སྟོན་ཏེ། སྟོབས་བཞི་དང་ལྡན་ན་སྡིག་པ་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་ཡང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཚོགས་དང་དུས་ནི་རྙེད་གྱུར་ན། ཞེས་པ་ནི་
དཔེར་ན་ས་བོན་མ་ཉམས་པ་དང། ས་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ས་བོན་ཉམས་པའམ་རྐྱེན་མ་ཚང་ན་མི་འབྱུང་བ་ལྟར། དགེ་མི་དགེའི་ལས་མཐུ་མཉམས་
པ་དང་ཕན་གནོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དང་ཡུལ་དང་ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་མཐོང་ཆོས་ལ་སོགས་པ་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། དགེ་བ་ནི་ལོག་ལྟ་དང་
ཁོང་ཁྲོས་ཉམས་པ་དང་མི་དགེ་བ་ནི་སྟོབས་བཞིས་ཉམས་པའམ་རྐྱེན་མ་ཚང་ན་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང། གང་ཡང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ལས་རྣམས་དེ། །འདིར་ནི་མགོ་བོ་ཚ་བ་ཙམ་དུ་

[016A]༄༅། །འགྱུར༑ ༑ཞེས་པ་ལྟར། དམ་ཆོས་འཛིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དམྱལ་བར་མྱོང་ངེས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་ཚེ་འདིར་མགོ་བོ་ཚ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུར་འགྱུར་ཞིང་
དུས་ཀྱང་གཞན་དུ་འགྱུར་ན་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པར་ཡང་ལེགས་པར་གྲུཔ་སྟེ། སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པ་ལས་དེ་གཏན་མ་མྱོང་བར་གྱུར་བས་ཤིན་ཏུ་རྩམ་ནས་ཕྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ་
མགོ་བོ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚེ་འདི་ལ་འབྱུང་བས་འབྲས་བུ་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གཉེན་བོས་མྱོང་ངེས་ཀྱི་སྡིག་པ་ཡང་ཟད་པར་འགྱུར་ན། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་མ་
གཏོགས་སོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། དམུས་ལོང་དང་མིག་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་སྨིན་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་ད་ལྟར་གྱི་གཉེན་པོས་སྦྱང་དཀའ་ལ། འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་སྐབས་ན་བཟློག་
སླ་བ་ལ་དགོངས་པར་བཤད་དེ། མདོར་ན་གཉེན་པོས་འདག་པར་འགྱུར་མ་འགྱུར་གཉིས་གསུངས་པ་ནི་བྱེ་སྨྲ་ལྟ་མ་ངེས་པ་དང་ངེས་པའི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་ཚེ་ན་མ་ངེས་པའི་ལས་ཀྱང་བཟློག་དཀའ་ལ། འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་བའི་རྒྱུའི་སྐབས་ན་ངེས་པའི་ལས་ཀྱང་བཟློག་སླ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སོར་ཕྲེང་དང་མ་སྐྱེས་དགྲ་དང་བདེ་བྱེད་ལ་
སོགས་བ་པ་བཞིན་ནོ།། འོ་ན་མ་སྐྱེས་དགྲ་དང་བདེ་བྱེད་ལ་གཉེན་པོ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡིག་པ་མ་ཟད་པར་མནར་མེད་དུ་སྐྱེས་བ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དེར་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་

[016B] དར་གྱི་ཕོ་ལོང་བྲབས་པ་ལས་འཕར་བ་བཞིན་དུ་དེར་སྐྱེས་ཤིང་ཐར་བ་ཡིན་ལ། དམྱལ་བའི་མེ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་རེག་པ་མ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་ན་སྡིག་པ་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་
པ་དང། ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་ཟད་པ་དང། མ་ལུས་པར་དག་པ་སོགས་ཡིན་ཀྱང་འབྲས་བུ་གཏན་མེད་བར་འགྱུར་མི་དགོས་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། མ་ལུས་པར་དག་པའི་དོན་ནི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འབྱིན་པ་མ་ལུས་
པར་དག་པ་ཡིན་གྱི། ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་སོགས་ནི་ཆེས་རིང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་དང་པོ་ནས་མགོས་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ།། ཞེས་དང། མི་དགེ་བ་འདག་པ་ལཱད་དེའི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་འདག་མི་དགོས་པ་
དང་འདྲ་བར་དགེ་བ་བཅོམ་པ་ལཱད་དེའི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་མི་དགོས་སམ་སྙམ་མོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས་མགོ་བོ་ཚ་བ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་ཀྱང་རྩ་བ་ནས་ཕྱུང་
བ་མི་འགལ་བ་དད། མ་སྐྱེས་དགྲའི་མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་མ་ལུས་པར་ཟད་པར་གསུངས་པ་དང། རྗེ་གུང་ཐང་བས་མ་སྐྱེས་དགྲ་མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་ཡང་འབྲས་བུ་
ཙམ་མ་ལུས་པར་དག་བ་མ་ཡིན་པའི་ཞིབ་ཆ་དགོས་པར་གྶུགྣྶ་པ་སོགས་ལ་དཔྱད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་མ་སྤྲོས། ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་སྡིག་བཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡང་ཟད་པར་གྱུར་ལ། ཐབས་ལ་མི་མཁས་བ་རྣམས་ལ་
སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་དུ་ལང་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། ཆུ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ཚྭ་སྲང་གཅིག་བླུགས་པ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཁྱོར་གང་ཆུ་ལ་ཚྭ་སྲང་གཅིག་བླུགས་པ་བཏུང་དུ་མི་རུང་བ་དང་འདྲའོ།། ཇི་སྐད་དུ། རྫིང་ཆེན་

[017A]༄༅། །ནང་དུ་ཚྭ་ནི་སྲང་གཅིག་བླུགས། །ཇི་ལྟར་ཆུ་དེ་བཏུང་དུ་མི་འདོད་མིན། །ཁྱོར་གང་ཆུ་ལ་ཆྭ་ཨི་སྲང་གཅིག་བླུགས། །ཁྱོར་གར་ཆུ་དེ་བཏུང་དུ་འདོད་མི་འགྱུར། །དེ་བཞིན་གང་གིས་བསོད་ནམས་རྒྱ་
ཆེན་བསགས། །མི་དེ་སྡིག་པའི་དུག་ནི་ཆུང་གྱུར་བས། །གང་ཕྱིར་ངན་འགྲོ་དག་ཏུ་འཁྲིད་མི་ནུས། །སྒོ་དེ་ནས་ནི་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་ཡིན། །གང་དག་བསོད་ནམས་ཆུང་དུ་མ་བསགས་ཤིང། །མི་དགེ་མང་དུ་ཡང་ཡང་
བསགས་པའི་མི། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བས་ཀྱང། །ཉོན་མོངས་དེ་ནི་འོག་ཏུ་འཁྲིད་པར་བྱེད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། འོ་ན་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་ན། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་བ་ཟུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་བསྟན་པ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་འདུལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མི་དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་
ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མངའ་སྟེ། སྐྲའི་རྩེ་མོས་གཟུགས་པའི་ཚད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་འདུག་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ན་སྐྱོན་མཐའ་དག་ཟད་པའི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ལྟ་ཅི་སྨོས་པར་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོང་ལས་གཞན་དོན་དུ་སྲོག་གཅོད་སོགས་གནང་བ་ཡང་རིག་བྱེད་ལས་འཚེ་བ་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་དང་མི་འདྲ་
སྟེ། གཞན་འཚམས་མེད་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་མཐོང་ནས། བདག་མྱལ་བར་སྐྱེ་བ་ནི་གླའི། འདི་སྐུག་བསྔལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་དགེ་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཕྱིར་

[017B]། རིན་ཆེན་ཏོག་དང་ཟླ་བའི་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་མང་པོར་སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡང་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པར་བསྟན་ལ། སྡེ་བ་གཞན་དག་གི་མདོ་ལས་ཀྱང་སྐུ་བཏམས་པའི་མཆོད་རྟེན་
སོགས་ལ་ཕྱག་སོགས་བྱེད་ན་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལ་སྲིད་པ་ཐ་མ་བ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་མཚམས་མེད་བྱས་པ་ལང་སྐྱེ་མི་རུང་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་གསལ་ཞིང་བོར་
བ་མེད་པར་གསུངས་པ་དང། འདུལ་བ་ལས་ཀྱང་ལྟུང་པ་ཡེ་མི་འབྱིན་པ་དང། ལྷུང་བ་བྱུང་ཡང་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བཅོས་པའི་གང་ཟག་གཉིས་ནི་ལྟུང་བ་མེད་པར་ཚེའི་དུས་བྱས་པར་གསུངས་པས་སོ།། གང་གཉེན་པོའི་
ཕྱོགས་ཉེ་བ་ན་འགྲིབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉེན་པོ་སྟོབས་ལྡན་དང་འཕྲད་ན་གཏན་ཟད་པ་ཡང་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གསེར་གྱི་གཡའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཉེན་པོའི་
ཕྱོགས་ཉེ་བ་ན་འགྲིབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ།། ལས་རྣམས་བསྐལ་བ་བརྒྱར་ཡང་ནི། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་མེད་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། མྱོང་ངེས་ཀྱི་ལས་ཞེས་པ་ཡང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་
བསྒོམ་པ་མེད་ན་མྱོང་བར་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ཞིང། མ་ངེས་པའི་ལས་སུ་གསུངས་པ་ནི་གཉེན་པོ་མ་བསྒོམས་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བར་མ་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་རྒྱན་སྣང་དུ་བཤད་དོ།། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་གཞན་བསྟན་ཀྱང་
སྐྱོན་མེད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ནི་གཞུང་དང་དོན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཡིན་འདི་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་དབྱེ་བ་མ་མཛད་པས་
[018A]༄༅། །ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱི་གནོད་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཀྲི་ཀྲིའི་རྨི་ལྟས་བསྟན་པ་ན། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པཨ་བསྟན་པ་ལ་སྡེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བརྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་གྱི། ཐེག་དམན་
དང་ཐེག་ཆེན་གཉིས་སུ་གྱེས་པར་འགྱུར་ཞེས་མ་བསྟན་པ་ནི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྡེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པའམ་
ཡང་ན་ཐེག་པའི་དབྱེ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཐེག་པ་ཐ་དད་དུ་གྱེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་མི་དགོས་པས་ན་མ་བསྟན་ལ། བསྟན་པ་ཐ་དད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་ཤཱཀྱ་
ཐུབ་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་བསྟན་པ་ལ་སྡེ་བ་བཅོ་རྒྱད་དུ་གྱེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ།། ཤེས་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་སོགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་
མདོ་སྡེ་མང་པོར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལམ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་ལམ་གཞན་བསྟན་པ་མེད་ལ། གའླང་གཱ་སོགས་ཆུ་བོ་བཞི་ལ་
ཁྲུས་བྱས་པ་དང། འཐུངས་པ་དང། ཞུགས་ནས་གནས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀླུ་རྒྱལ་མ་དྲོས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུས་ཡིན་གྱི། ཁྲུས་བྱས་པས་འདག་གྲོལ་ཐོབ་པར་
འདོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང། སྨྱུར་གནས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པ་སྦྱངས་ནས་རིག་སྔགས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་ཀྱི། མུ་སྟེགས་གཅེར་བུབ་ལྟར་དཀའ་ཐུབ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་

[018B] ༑  རང་གི་སྡེ་བ་གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོའི་ཚིག་འཆད་པ་ན་སྨད་པ་དང་ཉུང་བའི་དོན་ལ་སོགས་པ་འཆད་དེ། དངོས་པོ་རྣམས་དན་པ་
ཡིན་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། དབུས་དང་ད་ལྟར་གྱི་གནས་སྐབས་ན་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་ན་དངོས་པོ་དག་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་མང་བས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་ཐར་མ་སྐྱེས་པ་དང་འདས་པར་རང་
བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། བཤད་པ་འདི་ཡང་གལ་ཏེ་སྔར་དཔྱད་པར་བྱས་པའི་སྤངས་པས་གཞན་གྱི་དབང་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་གྲུབ་ན་ནི་ཁོ་བོའི་སེམས་རངས་པར་འགྱུར་རོ།། གཞན་དུ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་གནས་
མ་བུའི་ཚུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས། འདི་ནི་ལྷུར་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དགག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་བཤད་མི་ནུས་པ་ཅི་ཡོད། ཡང་ན་བཤད་པ་འདི་ནི་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་བློ་མི་ཞིབ་པའི་སྐྲག་
པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སེམས་སོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། རང་གི་སྡེ་བ་བཙུན་པ་དགེ་སྲུང་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་བ་དག་ན་རེ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་
དངོས་པོ་མེད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགག་སྒྲ་ནི། ཡོད་པ་དག་ནི་འགོག་པ་དང། ཞེས་སོགས་དགག་སྒྲ་བདུན་ལས་སྨད་པའི་དགག་སྒྲ་ལ་བྱེད་དེ། བུ་ངན་པ་ལ་བུ་མེད་ཅེས་པ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་རྣམས་དངོས་པོ་
ངན་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བཤད་དེ། དེ་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དབུས་པ་དང་ལྟར་གྱི་གནས་སྐབས་ན་མི་བརྟན་པ་སྟེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་ངན་པའི་དོན་བཤད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར། གཞུང་དུ་མི་བརྟེན་ཞེས་བྱུང་ཡང་

[019A]༄༅། །དཔེ་མ་དགག་གམ་སྙམ་མོ།། ཡང་ན་དེ་ཉུང་བའི་དགག་སྒྲ་ལ་བྱེད་དེ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་གཉིས་ལས་མེད་པའི་དུས་མང་བ་དང་ཡོད་པའི་དུས་ཉུང་བས་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བཤད་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྔར་མ་སྐྱེས་པ་དང་ཕྱིས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འདས་པ་སྟེ་དགག་པས་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་དུས་ཉུང་བས་ན་དེ་ལ་ཉུང་བའི་དོན་བཤད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར། ནོར་ཉུང་བ་ལ་ནོར་མེད་ཅེས་པ་བཞིན་ནོ།། གཞུང་དུ་འདས་
པར་ཞེས་བྱུང་ཡང་འདས་པས་ཞེས་བཤད་ན་དཔེ་དག་པར་འགྱུར་རམ་དབྱད་པར་བྱའོ།། བཤད་ཚུལ་འདི་ཡང་སྔར་དབུ་མཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཅེས་རིགས་པས་དཔྱད་པར་བྱས་པའི་
དོན་སྤངས་པ་སྟེ་འགོག་ནས་གཞན་དབང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་བདེན་པར་རིགས་པས་ལེགས་པར་གྲུབ་ན་ནི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དགོངས་པ་ལེན་ཚུལ་འདི་ལ་ཞི་བ་འཚོ་ཁོ་བོའི་སེམས་རངས་པ་སྟེ་
དགའ་བར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ན་སྟེ་དེ་ལྟར་སྒུབ་མི་ཐུབ་ཀྱང་དངོས་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བཤད་ན་བྱེ་སྨྲ་དང་གནས་མ་བུ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་པ་ནི་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་
པིའི་མུ་སྟེགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་དགག་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་ཅི་ཡང་མེད་པས་བཤད་ཚུལ་གཞན་ཞིག་བྱས་པའི་དགོས་པ་མེད་དོ། ཡང་ན་
བཤད་ཚུལ་འདི་ནི་འདུལ་བྱ་བློད་མན་པའི་སྐྲག་པ་བསལ་ཏེ་གཟུགས་མེད་སྒྲ་མེད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་མི་རྟག་པའི་གདམས་ངག་ཏུ་ཁྱེར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་འདི་ལྟར་བཤད་དུ་རུགྔ་བ་ཡིན་གྱི་

[019B]། ཞེས་པའོ།།  ཁྱོད་ནི་སྡེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི། །ཀུན་གྱི་
སྤྱི་ལ་ཞུགས་པས་ན། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་ལུང་ཡང་ལེན། །ཞེས་པ་ལྟར་སྡེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱོགས་རིས་མེད་པར་གཙུག་གྱི་རྒྱན་དུ་འཛིན་པར་གསུངས་པས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཐེག་ཆེན་ལ་སྔར་བ་ཞིག་ཡིན་ན་
སྤྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་སྦྱངས་པའི་ཙོད་མེད་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་པ་ཇོ་བོ་རྗེ་ལྟ་བུ་གཙུག་ཨིག་རྒྱན་དུ་འཛིན་པར་མི་རུང་པའི་ཕྱིར།  ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བདག་ལྟ་དང་
ཞེས་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་བར། མདོར་བསྡུས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམས་འདི་གསུམ་ཡོད་དེ། སྲིད་པ་འདོད་པ་དང། སྲིད་པ་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པར་དང། དེ་གཉིས་ཀ་མངོན་པར་མི་འདོད་པའོ། །
དེ་ལ་སྲིད་པ་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཐར་བའི་ལམ་དང་ཞེ་འགྲས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་འཁོར་བ་ཉིད་འདོད་ཀྱི། མྱ་ངན་འདས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་
གང་དག་ཡིན་པ་དང། དེར་ངེས་པའི་ལྟུང་བ་ཆོས་འདི་བ་ཉིད་དེ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྔར་བ་སྟེ། གང་གི་དབང་དུ་མཛད་ན་ཟད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངན་ནི་དེ་དག་གི་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་
ཀྱང་བའི་ཉན་ཐོས་མ་ཡིན་ནོ།། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དག་ནི་མུན་པ་བས་ཀྱང་ཆེས་མུན་པ་ཆེན་པོར་འགྲོ་བ་ཆུན་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་ད་སྨྲའོ།། ཞེས་གསུངས་པའོ།། དེ་ལ་སྲིད་པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པ་

[020A]༄༅། །གཉིས་ཏེ། ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང། ཐབས་ལ་ཞུགས་པའོ།། དེ་ལ་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་བྩ་ར་ཀ་དང། ཀུན་ཏུ་
རྒྱུ་དང། གཅེར་བུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མའི་མུ་སྟེགས་པ་མང་པོ་དང། དེ་དང་མཐུན་པར་སྦྱོར་པ་ཆོས་འདི་པ་ཉིད་དད་པ་ཡོད་ཀྱང། དེས་པར་གཟུང་དཀའ་བའི་ལྟ་བ་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན་
འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ལ་མི་མོས་པ་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། གང་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་མེད་པ་ནི་མུ་སྟེགས་པ་དག་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། མངོན་པའི་
ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་གང་དག་དེའི་རྣམ་བར་ཐར་བའི་སྒོལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་གང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འདོ་སྲུང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་ནི་བློའི། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་
སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་ཐབས་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་མཐུན་པ་ཡང་དག་པར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་དང། རང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་མཐུན་པའོ།། དེ་ཉིས་ཀ་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་མཆོག་ཏུ་དབང་པོ་རྣ་ནོ་པོའི་སེམས་ཅན་ཏེ། གང་དག་འདོད་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་འཁོར་
བ་ཡང་མི་འདོད་ཅིང། མུ་སྟེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལྟར་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འཁོར་བ་

[020B] དེ་དག་མི་གནས་པའི་མྱ་ངས་ལས་འདས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བསམ་པ་ཅན་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་ཅན་
སྙིང་རྗེ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟེན་པ་རབ་ཏུ་གནས་པ་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་སེམས་ཅན་གན་དག་སྲིད་པ་འདོད་པའི་འདོད་ཆེན་པོ་དང། དེར་ངེས་པར་ལྷུང་བའི་ཆོས་འདི་བ་ཉིད་དེ། དེ་
གཉིས་ནི་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ།། གང་དག་སྲིད་པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་ཀྱང་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་མ་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ།། གང་དག་སྲིད་པ་དང་
བྲལ་བར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་པ་དང། དེ་གཉིས་ཀ་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱུང་ངོ།། འདིར་དྲངས་
པ་ལས༑ ཉེས་པར་བཟུང་བ་འཛིན་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ནི་ཡི་གེ་ནོར་ཏེ། གཞུང་དུ་ངེས་པར་གཟུང་དཀའ་བའི་ལྟ་བ་འཛིན་པ་སྟེ། ཞེས་བྱུང་ཞིང། དེ་ནི་ལྟ་བ་ལོགས་པར་ཞུགས་པས་རྗེ་སུ་གཟུང་དཀའ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཉེས་པར་བཟུང་བ་འཛིན་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ནི་ཡི་གེ་ནོར་ཏེ། གཞུང་དུ་ངེས་པར་གཟུང་དཀའ་བའི་ལྟ་བ་འཛིན་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱུང་ཞིང། དེ་ནི་ལྟ་བ་ལོག་པར་ཞུགས་པས་རྗེས་སུ་གཟུང་དཀའ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་
ཕུང་པོ་གསུམ་ནི། མཛོད་ལས། འཕགས་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་དག་ཡང་དག་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས། །ཞེས་པ་དང་མི་འདྲ་ལ། བེ་བ་ཅན་དུ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་དེས་པའི་སེམས་ཅན་ཤ་སྟག་སྐྱེ་བར་ཞིང་

[021A]༄༅། །བཀོད་ཀྱི་མདོ་སོགས་ལས་གསུངས་པ་ཡང་འདིར་བཤད་པའི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་བྱེད་དེ། མཛོད་ནས་བཤད་པའི་དེ་ལ་བྱེད་ན་རང་རེའི་ཡིག་ཆར་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེས་
པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡོད་པར་གྶུགྣྶ་པ་འགྲིག་དཀའ་བར་གྱུར་བས་སོ་སྙམ་སྟེ། འོན་ཀྱང་གཞུང་མང་བསྡུར་ནས་དཔྱད་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་ངོ།།  འདི་ནི་སྒོ་དྲུག་པ་དང་
འཕགས་པ་བཟང་པོ་སྦྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བར་ཁས་ལེན་ཅིང་མདོ་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ན་མདོ་སྡེ་བ་སྟེ། ཞེས་དང། འདི་ལྟར་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཉན་ཐོས་ཡིན་པས་ལོ་བརྒྱད་ཁྲིས་སླར་ལྡང་བའི་ཕྱིར་མཁས་པའོ།། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་ནི་ཞི་བའི་དབྱིངས་དེར་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་པ་ཁྲག་
ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་འདའ་བར་བྱེད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལུས་ཐོབ་ནས། །བསྐལ་བའི་རབ་དུ་དེ་མི་སད། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། ལུང་དང་
སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་བཤད་པ་ནི་དཔྱད་གཞི་ཆེ་སྟེ། མདོ་སྡེ་བ་ནི་བྱེ་སྨྲས་མངོན་པ་སྡེ་བདུན་བཀར་ཁས་བླངས་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་མདོ་དངོས་གནས་པའི་རྗེས་
སུ་འབྲང་བའི་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ཡིན་པས་མདོ་སྡེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། སྒོ་དྲུག་པ་དང་བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་སོགས་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་འཇོག་དཀའ་

[021B] བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀ་ལྷག་མེད་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པར་བཤད་པ་ནི་དགོངས་པ་ཚོལ་དགོས་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་ལེན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་གོང་མས་དེ་གཉིས་ལ་དགྲ་
བཅོམ་པ་ལྟ་ཞོག་འཕགས་པཱང་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བཤད་ཚུལ་འདི་དང། རྗེ་བཙུན་མེ་ཏྲི་བས་བྱེ་སྦྲ་ཉན་ཐོས་དང་མདོ་སྡེ་བ་ཐེག་ཆེན་བར་བཤད་པ་གཉིས་ལ་བོད་སྟོན་སྔ་ཕྱི་མང་པོ་དང་ཁྱད་པར་ལྟག་
ལོས་དགག་པ་བྱས་པ་ལ་མདོ་སྡེ་བའི་གྲུབ་མཐར་ཟུར་མཛད་པཱང་དཔྱད་དགོས་སོ།།  །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ལ། དོན་དེ་ཉིད་ཤེར་མདོའི་དགོངས་གཞིར་
མདོ་སེམས་ཐུན་དུ་འདོད་མི་འདོད་སོགས་ལ་བཤད་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་སེམས་ཙམ་པའི་སྐབས་སུ་འཆད་དོ།།  དུས་གསུམ་རྫས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་
ཡོད་པར་སྨྲ་བའམ། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེའི་དོན་ནི། དུས་གསུམ་ནི་རང་ཉིད་གཞི་གང་ལ་འཇོག་པའི་རྫས་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོ་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན་མྱུ་གུ་ལ་དབྱེ་ན་རང་ཡིན་པར་གྱུར་
པའི་དུས་གསུམ་ཡོད་ཅིང། མྱུ་གུ་ནི་སྤྱི་དང་དེར་གྱུར་བའི་དུས་གསུམ་མིན་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།། རྒྱ་གཞུང་འགའ་ཞིག་གི་བཤད་ཚུལ་ལྟར་ན། ཆོས་གང་ཡིན་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ཟུར་གཟུང་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་
དགོས་གྱི། ཆོས་གཞན་གྱི་ལ་བཏགས་ཙམ་གྱི་དོན་འཇོག་མི་ཤེས་པས་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པར་འཇོག་ལུགས་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེ་བྲག་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་དང་མཐུན་ཤས་ཆེ་བས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་

[022A]༄༅། །བར་བཤད་ཀྱང་རུང་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ།  རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པ་མིང་གི་ཟུར་
གཅིག་མ་ཡིན་པར་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་བཤད་དོ།།  །འཇིག་རྟེན་འདས་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ། །བཏགས་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་བ་དང། །ལྔ་ཚན་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པ། །གཞི་ཀུན་པ་
དང་འོད་སྲུང་སྟེ། བ་སྟོན་དེ་དང་ཆོས་སྲུང་སྟེ། མང་ཐོས་གོས་དམར་སློབ་མ་དང། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བའི་སྡེ། །ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན། །རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་གནས་འཇིགས་མེད་གནས། །
གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་གནས་བརྟེན་པ། །ས་སྒྲོགས་རིས་དང་སྲུང་བ་པ། །གནས་མ་བུ་ཡི་སྡེ་རྣམས་ནི། །ཀུན་གྱིས་བཀུར་བ་རྣམ་པ་གསུམ། །ཡུལ་དོན་སློབ་དཔོན་བྱེ་བྲག་གིས། །ཐ་དད་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་
གསུངས། །ཞེས་དུལ་ལྷས་མཛད་པའི་སྡེ་བ་ཐ་དད་པ་བསྡུས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང། འདི་ནི་བཙུན་པ་དབྱིག་བཤེས་ཀྱིས་མཛད་བའི་གཞུང་ལུགས་ཐ་དད་པ་རིམ་པར་བཀླག་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་
བསྡུས་པ་ཡིན་པས་ཁུངས་བཟང་བར་བཤད་དོ།། ལོ་དྲི་མཁན་པོའི་ལུགས་ནི། འོད་སྲུངས་སྲུང་ཆོས་སྲུང་དང། །གཞི་ཀུན་པ་སྟེ་ཡོད་སྨྲ་བཞི། །ཤར་ནུབ་གངས་རི་རྣམ་ཕྱེ་སྨྲ། །བཏགས་སྨྲ་འདས་སྨྲ་
ཕལ་ཆེན་དྲུག་གོས་མ་མར་སྲུང་བ་གནས་མའི་བུ། །མང་ཐོས་ཀུར་ཀུལ་མང་བཀུར་ལྔ། །རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་དང་འཇིགས་མེད་རེ། །གཙུག་ལག་ཁང་གནས་གནས་བརྟན་གསུམ། །ཞེས་གཟུང་ངོ།། དུལ་ལྷ་

[022B] རྩ་བའི་སྡེ་བ། གཅིག་ལས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྱེས་ཚུལ་ནི་སྔོན་ཡོད་སྨྲ་གཅིག་བུ་ཡོད་པར་ལས་དུས་ཕྱིས་སྐད་
འདོན་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་གཞན་རྣམས་གྱེས་པར་སློབ་དཔོན་ཤཱཀྱ་འདོ་ཀྱིས་བཤད་དོ།། ཙ་བའི་སྡེ་བ་གཉིས་ལས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྱེས་ཚུལ་ལ་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ལས་དང་པོ་གྱེས་པའི་དུས་ནི་དཔེ་འགའ་
ཞིག་ལས་རྒྱལ་བ་འདས་ནས་ལོ་དྲུག་བརྒྱ་དང། ལ་ལར་ལོ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་དང། ཁ་ཅིག་ལས་ལོ་བརྒྱ་དང་བཅུ་དྲུག་ནས་གྱེས་པར་གསུངས་པའི་ཐ་མ་དག་པར་བཤད་དོ།། ཕལ་ཆེན་ཐ་སྙད་གཅིག་པ་དང། །འདས་སྨྲ་མང་
ཐོས་བཏགས་སྨྲ་དང། །མཆོད་རྟེན་ཤར་རི་ནུབ་རི་བ། །བརྒྱད་པོ་ཕལ་ཆེན་སྡེ་བ་ཡིན། །གངས་རི་ཡོད་སྨྲ་གནས་མའི་བུ། །ཆོས་མཆོག་མང་སྟོན་བཟང་པོའི་ལམ། །ཆོས་སྤས་འདོ་སྲུང་ཀུན་གྱིས་བཀུར། །བླ་མ་བ་སྟེ་
གནས་བརྟན་བཅུ།། ཞེས་གཟུང་ངོ།། བཤད་ཚུལ་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་གཞི་སྔས་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བསྐྱེད་པར་གསུངས་པའི་གཞི་ལྔ་ནི། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། གཞན་ལ་ལན་གདབ་པ་དང། མི་ཤེས་པ་དང་
ཡིད་གཉིས་དང། ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་དང། བདག་ཉིད་གསོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ལམ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ།། ཞེས་གསུངས་ཤིང། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཀོད་པའི་འཁོར་ལོ་
ལས༑ གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང། མི་ཤེས་པ་དང། སོམ་ཉི་དང། གཞན་གྱི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང། ལམ་སྒྲ་འབྱིན་པ་དང་བཅས་པ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ནི་ནོ་ཞེས་གནས་སྔ་རྗེས་སུ་བརྗོད་ཅིང་
[023A]༄༅། །ཞེས་བྱུང་ངོ།། ཕལ་ཆེན་ཐ་སྙད་བ་ལང་གནས། །མང་ཐོས་བཏགས་སྨྲ་མཆོད་རྟེན་པ། །དྲུག་ནི་ཕལ་ཆེན་སྡེ་བར་བཤད། །ག་ངས་རི་ཡོད་སྨྲ་རྣམ་ཕྱེ་སྨྲ། །མང་སྟོན་ཆོས་སྤས་གོས་
དམར་བ། །འོད་སྲུང་འཕོ་བ་གནས་མའི་བུ། །ཆོས་མཆོག་ལམ་བཟང་མང་བཀུར་བ། །བཅུ་གཉིས་གནས་བརྟན་སྡེ་བར་གསུངས། །ཞེས་གཟུང་ངོ།། རྩ་བའི་སྡེ་བ་གསུམ་ལས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་བའི་
དུས་སོགས་ནི་གཉིས་ལས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་བའི་བཤད་ཚུལ་དང་པོ་དང་འདྲ་ཞིང། གྲངས་འདྲེན་ཚུལ་ནི། ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲ་མདོ་སྡེ་བ། །མང་བཀུར་ཆོས་མཆོག་བཟང་པོའི་ལམ། །གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ།།
གནས་བརྟན་སྡེ་བ་རྣམ་བ་དྲུག་ཕལ་ཆེན་ཤར་རི་ནུབ་རི་བ། །རྒྱལ་རི་གང་རིམ་ཆོད་རྟེན་པ། །དོན་གྲུབ་པ་དང་བ་ལང་གནས། །བརྒྱད་པོ་ཕལ་ཆེན་སྡེ་བ་ཡིན། །ས་སྟོན་འོད་སྲུངས་ཆོས་སྦས་པ། །གོས་
དམར་བ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི། །རྣམ་ཕྱེ་སྨྲ་བའི་སྡེ་བ་སྟེ། །གསུམ་ལས་བཅོ་བརྒྱད་གྱེས་པའི་ལུགས། །ཞེས་གཟུང་ངོ་།
སྡེ་བའི་ནང་ཚན་དོན་གྲུབ་པ་དང། ཤར་རི་བ་དང། ནུབ་རིབ་དང། བཟང་པོའི་ལམ་པ་དང། གངས་རི་བ་སོགས་ཀྱི་ལུང་གིས་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དེའི་དོན་བསྡུར། འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཞི་བ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་སྨྲ་བ་དང། དོན་གྲུབ་པ་དང། ཤར་རི་བ་དང། ནུབ་རི་བ་དང། བཟང་པོའི་ལམ་པ་དང། གངས་རི་བ་སྟེ་ཕལ་ཆེན་པ་དྲུག་ཏུ་བཤད་པ་ནི་དུལ་ལྷ་དང་རྟོག་གེ་འབར་བའི་བཤད་ཚུལ་གསུམ་

[023B] གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཀོད་པའི་འཁོར་ལོ་ལས་ཀྱང་དེ་དག་གང་གང་དང་ཡད་མི་མཐུན་པའི་བཤད་ཚུལ་གཞན་ཞིག་བྱུང་ཡང་མང་དོགས་
ནས་མ་བྲིས་ལ། གཞུང་འདི་བསྟན་འགྱུར་གྱི་དཀར་ཆག་དུ་མར་བཙུན་པ་དབྱིག་གི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མཛད་པར་གསུངས་ལ། དུལ་ལྔའི་སྡེ་བ་ཐ་དད་པ་བསྡུས་པའང་བཙུན་པ་དབྱིག་བཤེས་ཀྱི་མཛད་པའི་གཞུང་ཐ་དད་
པ་རིམ་པར་བཀླག་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བསྡུས་པར་ཁོ་རང་ལས་གསུངས་ཀྱང་གཞུང་འདི་དང་མི་མཐུན་པས་དབྱིག་བཤེས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ལ་ཡང་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་དམ་དཔྱད་པར་བྱའོ།། མཁས་པ་ཁ་ཅིག་
རྟོག་གེ་འབར་བར་སྡེབ་སོ་སོའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བ་དང་རྒྱུར་སྨྲ་བ་དང་མུ་རུན་ཏ་ཀ་པ་བཞི་རྣམ་
གྲངས་སུ་བཤད་ཀྱང་དོན་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོ་གསུམ་དོན་གཅིག་ཡིན་ཀྱང། ཐ་མ་ནི་ཡོད་སྨྲའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བ་དང་
རྒྱུར་སྨྲ་བ་དང་ཁ་ཅིག་མུ་རུན་ཏ་ཀ་བ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་བ་དང། ཞེས་དང་པོ་གསུམ་དོན་གཅིག་ཡིན་པས་ཁ་ཅིག་ཅེས་མ་སྨོས་ལ་ཐ་མ་ནི་དེའི་བྱེ་ཟག་ཡིན་པས་ཁ་ཅིག་ཅེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དང། སྒྲ་བཤད་ཀྱི་སྐབས་སུའ་ང་དེ་ཉིད་
ལས༑ དེ་རྣམས་ཉིད་ལས་ཁ་ཅིག་མུ་རུན་ཏའི་རི་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དུ་མུ་རུན་ཏཀ་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཞེས་ཐ་མལ་ཁ་ཅིག་དང་དགར་ཚིག་གི་སྒྲ་གཉིས་ཀ་བྱུང་ལ་དང་པོ་གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བཤད་པ་ནི་

[024A]༄༅། །བདེན་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་འདིར་ཁ་ཅིག་ཅེས་པ་ནི་ཡོད་སྨྲའི་བྱེ་བྲག་ཁ་ཅིག་ལ་མིང་མུ་རུན་ཏ་ཀ་པ་ཟེར་ཞེས་མིང་འདོགས་ཡུལ་ལ་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་པར་ཁ་ཅིག་གིས་ཡོད་སྨྲ་ལ་མུ་རུན་ཏ་ཀ་པ་ཟེར་
ཞེས་མིང་འདོགས་མཁན་ལ་སྦྱར་ན་ལེགས་པར་སེམས་སོ།། ཞེས་པའོ་། འོན་ཀྱང་རྣམ་གྲགས་སུ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་དོན་གཅིག་ཏུ་བྱེད་མི་རུང་སྟེ། དཔེར་ན་ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲ་དང་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བ་
རྣམ་གྲངས་སུ་བཤད་ཀྱང་དོན་གཅིག་མ་ཡིན་པར་སྒྲ་བཤད་ཀྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པས་ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲ་དང་འབྲས་བུ་མ་ཕྱུང་བའི་འདས་པ་དང་ང་ལྟར་བ་ནི་
རྫས་ཡོད་དང་འབྲས་བུ་ཕྱུང་ཟིན་པའི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ནི་བཏགས་ཡོད་ཅེས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་སྨྲ་བས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བར་ལེགས་ལྡན་གྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱི་མ་སྔ་མའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པར་
དུལ་ལྷ་སོགས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར།  རྩ་བའི་སྡེ་བ་གསུམ་དུ་འདོད་
མཁན་གྱིས་དེ་དང་མི་འདྲ་བ་བརྒྱད་དང། རྩ་བའི་སྡེ་བ་གཉིས་སུ་འདོད་མཁན་གྱི་ལུགས་གཉིས་པས་དྲུག་ཏུ་བྱས་པ་བཞིན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་པས། འདིར་སློབ་དཔོན་གཉིས་སུ་འདོད་མཁན་
ཞེས་པ་ཡི་གེ་མ་དག་གོ། རྟོག་གེ་འབར་བར་སྡེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་གསུངས་པ་ནི་རྩ་བའི་སྡེ་བ་གཉིས་སུ་འདོད་མཁན་དང་པོའི་ལུགས་ཡིན་ལ། དེར་སྡེ་བ་སོ་སོའི་འདོད་ཚུལ་བཤད་པ་ནི་རྩ་བའི་

[024B] བཞི་དང་གསུམ་དུ་འདོད་མཁན་སོགས་ལུགས་གཞན་ལ་སྤྱར་དུ་མི་རུང་བར་བཤད་དོ།། 
ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་བདེན་བ་བཞི་དང་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་དང་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་སོགས་སྡེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གཞུང་དུའང་མདོར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་
ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་དེ་སྡེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གཞུག་དུ་རང་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། 
ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། དུལ་ལྷ་དང་ལེགས་ལྡན་གྱི་བཤད་ཚུལ་གསུམ་གང་དང་ཡང་མི་མཐུན་ཞིང། ལོ་དྲི་མཁན་པོས་མང་བཀུར་སྡེ་ལྔའི་ཐ་སྙད་གསུངས་ཀྱང་དེང་སང་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་མང་བཀུར་སྡེ་ལྔ་དང་འདྲེན་ཚུལ་
མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལོ་དྲི་མཁན་པོས། གོས་དམར་བ་དང་སྲུང་བ་པ་དང་ཀུ་རུ་ཀུ་ལླེ་བ་དང་མང་ཐོས་པ་དང་གནས་མའི་བུ་ལྔ་ལ་མང་བཀུར་སྡེ་ལྔ་ཞེས་བཤད་ཀྱང་དེ་ལྡས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཁས་ལེན་པར་མ་
བཤད་ལ། རྩ་བའི་སྡེ་བ་གཉིས་སུ་འདོད་མཁན་དང་པོའི་སྐབས་སུ་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས་གནས་བརྟན་པའི་སྡེ་བ་བཅུ་ལས་གནས་མའི་བུ་དང་བཟང་པོའི་ལམ་བ་དང་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བ་དང་ཆོས་སྦས་པ་དང་བླ་མ་
པ་ལྔས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཁས་ལེན་པར་བཤད་ཀྱང་དེ་ལྔ་ལ་མང་བཀུར་སྡེ་ལྔའི་ཐ་སྙད་མ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ།། 

[025A]༄༅། །ཟག་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ལ། གང་ཟག་དུ་མར་ཐལ་བ་དང་སོགས་སྒྲས་གང་ཟག་མི་རྟག་པར་ཐལ་བ་དང་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་འཆི་ཚེ་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་བ་དང་ལས་བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པར་ཐལ་
བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།། དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་ནི་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་པ་འདི་ནི་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའོ།།
ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ནི། ལུས་སྲོག་རྫས་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཡིན་ཞེས་ཞུས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་ལུང་མ་བསྟན་པ་དང། རྫུས་ཏེ་བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང། འདི་
ཤེས་བྱེད་དུ་འགྲོ་ལུགས་ནི་མདོ་སྔ་མའི་སྐབས་སུ་ཁྱད་གཞི་མེད་པའི་དྲི་བ་ཡིན་པས་ལུང་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ཟེར་ན་མདོ་ཕྱི་མ་དང་འགལ་ཞེས་པའོ།། དེ་ལྟན་སྡེ་བ་འདི་དག་གིས་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་ཁས་
བླངས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ།། ཁུར་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཁུར་ཁྱེར་བ་ནི་གང་ཟག་ཏུ་གསུངས་པ་དང། འདི་ཤེས་བྱེད་དུ་འགྲོ་ལུགས་ནི་གང་ཟག་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་ན་ཁུར་ནི་ཁུར་ཁྱེར་བར་འགྱུར་བའོ།།
དེ་ལ་གསལ་བྱེད་པས་སྨྲས་པ། བདག་མེད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟུགས་བདག་མ་ཡིན། ཚོར་བ་བདག་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ཏེ། གཟུགས་བདག་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་
གསུངས་པ་ན་དེ་དག་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཡོད་པར་གོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་གཡོན་པས་མི་མཐོང་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་གཡས་པས་མཐོང་བ་གོ་བ་བཞིན་ནོ།། བདག་མེད་ན་བདག་མེད་དོ་ཞེས་སྤྱིར་

[025B] གཟུགས་བདག་མ་ཡིན་ཞེས་ཁྱད་པར་སྦྱར་ནས་དགག་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་གིས་མ་མཐོང་ན་མིག་གཡོན་པས་མ་མཐོང་ཞེས་གཡོན་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་བ་
དགོས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ།། དེས་ན་བརྗོད་དུ་མེད་པའམ་གཞན་ཡིན་པ་གང་ཡིན་ཀྱང་རུང། བདག་ནི་དེས་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར།  འདི་ལྟར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་
ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་བོ་དང། རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་ཟབ་བོ་དང། གང་ཡང་ཕུང་པོ་སྔ་མ་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་ཕུང་པོ་གཞན་ལེན་པས་འཁོར་བ་པོ་དང་གྲོལ་བ་བོ་གང་
ཡིན་པ་དེ་བདག་ཡིན་ནོ།། ཞེས་པ་འདི་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དོ།། འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གང་ཟག་ལ་འདོད་པའི་ཕྱིར་མིང་ལ་རྩོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།། ཞེས་བྱུང་ཞིང། གནས་མ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་
ནི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་ཡང་ཚད་ཆེན་བཀའ་འགྲེལ་ལས་བྱུང་ངོ།། 
ལྔར་བཤད་པ་མི་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདས་སོགས་ལས་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ཤེས་བྱ་ལྔ་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། 
ཀྱང་གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཞེས་པས་བདག་སྨྲ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྔར་གསུངས་པ་དང་ཤེར་སྒྲོན་འབྲེལ་བཤད་དང་རྒྱུད་བླ་དར་ཊཱིཀ་ལས་གང་ཟག་གི་བདག་ཁས་ལེན་པར་གསུངས་པ་རྣམས་ཤེས་བྱེད་དུ་

[026A]༄༅། །དྲངས་སོ།།  གང་ཟག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན། དྲུག་ཅར་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་པར་
བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ།། ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་དམིགས་པར་བྱེད་ན་ནི། གང་ཟག་མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ལ། ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་དམིགས་པར་བྱེད་ན་ནི་གང་ཟག་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ལ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།། མང་བཀུར་སོགས་སྡེ་བ་ལྔས་གང་ཟག་གི་བདག་དང་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་ཁས་ལེན་མི་ལེན་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་མང་སྟེ། མཁས་
གྲུབ་ཆེན་པོ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེས། དེ་དག་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཙམ་འདོད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མི་འདོད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང། གང་ཟག་ཀྱང་རྫས་བཏགས་
གང་དུའང་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་བོ་ནི་དེ་དག་གིས་གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལ་
ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་ན་བདག་དུ་མར་འགྱུར་བས་གནོད་པས་ན། བདག་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བསྟེན་པ་མཛེས་ཞེས་སྨྲ་བར་ཚད་མའི་དེ་ཉིད་རྩ་འགྲེལ་ལས་བཤད་པས་གྲུབ་ལ། རྟགས་ཟུར་ཕྱི་མ་ནི་

[026B] གང་གནས་མའི་བུ་རྣམས་གང་ཟག་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ། འདི་ནི་རེ་ཞིག་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅི་དེ་དག་རྫས་སུ་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་བཏགས་པར་འདོད། ཅེས་པ་ནས། དེ་ནི་རྫས་སུ་
ཡོད་པ་ཁོ་ནའང་མིན་ལ། བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་པས་གྲུབ་བོ།། དེས་ན་མང་བཀུར་སྡེ་ལྔས་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་གང་ཟག་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ཁས་ལེན་གྱི་གང་ཟག་གི་བདག་ཁས་
མི་ལེན་ལ། རྟོག་གེ་འབར་བ་སོགས་ལས་ཀྱང་གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི། གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཞེས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ལས། ཁ་ཅིག་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་
ལ་སོགས་བརྗོད་མེད་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་འདོད། ཅེས་གསུངས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་བ་ལྟར་ན་རྫས་ཡོད་ཁས་བླངས་པར་སོང་བའི་དོན་ཡིན་གསུང་ངོ།། འཇམ་མགོན་ས་པཎ་དང་རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བ་དང་རྗེ་
མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱིས་དེ་བ་དེ་དག་གིས་གང་ཟག་གི་བདག་དང་གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་ཅིང། ལྟ་བ་བཀར་བཏགས་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁས་མི་ལེན་པས་
ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པར་མི་འཇོག་ཀྱང་སྐྱབས་གནས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་འཇོག་པར་བཤད་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་ལྕང་སྐྱ་གྲུབ་མཐར། སྡེ་ལྔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་
བདག་མེད་པར་གསུངས་པའི་ལུང་གིས་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་གང་ཟག་ཁས་མི་ལེན་པར་བསྒྲུབས་པས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་འདོད་པར་བསྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་

[027A]༄༅། །གསུངས་པའི་དོན་མུ་སྟེགས་པས་བཏགས་པ་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་བའི་བདག་མེད་པའི་དོན་དུ་བཀྲལ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ལུང་དེས་སྤྱིར་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་འདོད་
པ་ལ་མི་གནོད་པར་འདོད་པར་སྣང་བས། ཅི་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།། དབུ་མ་རྒྱན་ལས་ཀྱང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་གསུངས་པའི་དོན་གྲངས་
ཅན་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དགག་པའི་དོན་དུ་གནས་མ་བུ་པས་འདོད་པར་བཤད་དོ།། མཛོད་འགྲེལ་ལས། དེ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའང་མིན་ལ། བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།
ཞེས་གནས་མ་བུ་པའི་འདོད་པ་བརྗོད་སྐབས་གསུངས་པས་ཀྱང་ལུགས་དེས་གང་ཟག་རྫས་བཏགས་གང་དུ་འང་ཁས་མ་བླངས་པར་བསྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ནི་དེའི་གོང་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་དམ་
བཏགས་པར་ཡོད་པར་འདོད། ཅེས་དྲིས་ནས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ན་དེས་རྫས་བཏགས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་སྨྲས་ན་ཡང་འགོག་ཚུལ་འདི་ལྟར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། གནས་མ་
བུ་པའི་རྩ་བའི་ཁས་ལེན་ལ་གང་ཟག་རྫས་བཏགས་གང་དུའང་ཁས་མི་ལེན་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཚིག་དེ་ཀའི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྦྱར་ལ། བཏགས་པར་ཡོད་པ་ལ་ཁོ་ནའི་
སྒྲ་མ་སྦྱར་བ་ལའང་ནུས་པ་འདོན་ལུགས་ཤིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཞན་དུ་ན། །མཛོད་འགྲེལ་ལས་ལུང་དེ་ཀའི་འོག་ཏུ། གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་འགོག་པའི་ལུང་དང་རིགས་པ་དུ་མ་ཞིག་

[027B]། དེར་མ་ཟད། མཛོད་འགྲེལ་དུ་གང་ཟག་བཏགས་ཡོད་དུ་སྟོན་པའི་གཟུངས་ཅན་སྙིང་པོའི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་མང་དུ་དྲངས་པའི་རྗེས་
སུ༑ དེ་དག་ནི་གཞུང་འདི་ཚད་མར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་སྡེ་བ་མི་འདོན་ཏོ།། ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་ཀྱང་དེ་དག་གིས་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པར་འགྲུབ་ལ། འཇུག་པ་
རྩ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དོན། ཐལ་འགྱུར་བའི་རིགས་པས་ཕུལ་ནས་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་ཁས་བླངས་པར་སོང་བའི་དོན་དུ་བྱེད་པའང་འཐད་པར་མི་སེམས་ཏེ། ཚུལ་དེ་ནི་མང་བཀུར་སྡེ་ལྡར་མ་ཟད་བྱེ་སྨྲ་ཀུན་ལའང་
མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གང་ཟག་བདེན་པར་འདོད་པས། བདེན་བའི་དོན་ཚུགས་ཚུབ་དང། དེ་ཡང་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་རིགས་པས་
འཕུལ་ནུས་པས། མང་བཀུར་སྡེ་ལྔ་ཁོ་ན་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད། འདིས་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་འདོད་པར་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསལ་བར་བཤད་དེ་
འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ཆེན་མོ་ལས། འདི་དག་གི་འདོད་པ་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ་གང་ཟག་དེ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ཡང་འདོད་དེ། ལས་གཉིས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་དང། དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་གི་ཟབ་བོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་
ཕྱིར་དང། འཁོར་བར་བཅིངས་པ་དང་མྱང་འདས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཐར་བ་པོའམ་གྲོལ་བ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང། གང་ཟག་རྫས་ཡོད་འདོད། ཅེས་དང་
[028A]༄༅། །རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། རྫས་སུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་རྫས་ཡོད་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེས་དང། རྫས་ཡོད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་
དེ་ཡང་ཕྱོགས་སྔ་མར་བརྗོད་པའི་གཞུང་ཉིད་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང། ཕྱོགས་གཞན་འགོག་པའི་རིགས་པའི་སྐབས་སུ་ཁོང་ན་གནས་པའི་དོགས་པ་སློང་བ་དང། མཐའ་གཞན་འགོག་པ་སོགས་བྱེད་
ཀྱི་ཕྱོགས་སྔའི་གཞུང་འགོད་པའི་ཚེ་ཁོ་རང་གི་འདོད་ཚུལ་ཁོ་ན་དྲང་པོར་སྨྲ་བ་ནི་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་པའི་རིགས་པས་འཕུལ་འཚམས་ཙམ་མིན་པར་ཤིན་ཏུ་
གསལ་ལོ།། གཞན་ཡང་གནས་མ་བུ་བའི་ལུགས་ལ། གང་ཟག་དེ་ཕུང་པོ་སོགས་ཀྱི་ལེན་པ་པོ་དང་འདོར་བ་པོའི་རྫས་སུ་འདོད་པས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་འདོད་ལ། ཕུང་པོ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་ནས་གང་ཟག་
འཇོག་ཀྱང་དེས་གང་ཟག་བཏགས་ཡོད་དུ་མི་འགྱུར་བར་འདོད་པ་ལ་ཀུན་མཁྱེན་དབྱིགས་གཉེན་གྱིས་ནང་འགལ་བསྟན་ནས་གང་ཟག་བཏགས་ཡོད་དུ་བསྒྲུབས་པ་མཛོད་འགྲེལ་གྱི་གནས་དགུ་པ་ན་
གསལ་བར་ཡོད་པས་ཀྱང། ལུགས་འདིས་གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པ་གསལ་བར་འགྲུབ་པོ།། ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ནི་གདུལ་བྱ་ཡུན་
རིང་པོར་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པས་བདག་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སྐྲག་ནས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་མི་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་རེ་ཞིག་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པར་བསྟན་པས་དེ་དག་གི་དོན་དུ་འགྱུར་

[028B] དེ་ཡང་གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་ཡོད་
པ་ལ་བྱེད་དགོས་པ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ཆེན་མོ་ལས། ཇི་སྐད་དུ། དགེ་སློང་དག་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཁུར་རོ།། ཁུར་འཁུར་བ་པོ་ནི་གང་ཟག་གོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། འདི་ནི་གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་
ཡོད་དུ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་ངོར་དེ་མེད་པར་མ་བསྟན་པར་ ཁུར་འཁུར་བའི་གང་ཟག་ཡོད་པར་གསུངས་པས། ཚིག་ལ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་དོན་ནི་རྫས་ཡོད་དོ།། ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་ཤིང་
གནས་མ་བུ་པས་གང་ཟག་གི་བདག་ཁས་ལེན་པ་ཡང་དྲངས་མ་ཐག་པའི་ལུང་དེ་ལ་རྟེན་པར་མཛོད་འགྲེལ་གྱིས་ཤེས་སོ།། ཞེས་པ་ནས། སྡེ་བ་འདི་དག་རང་སྡེ་ཙམ་དང་ནང་པ་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་
དངོས་མིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ། དངོས་སུ་དབྱུག་པ་སོགས་ཀྱི་གནོད་བྱེད་མ་བྱུང་ཕྱིན་རིགས་པས་གནོད་པ་འབབ་དཀའ་བར་འདུག་གོ། ཞེས་བཤད་དོ།། དེ་ལྟར་གཉིས་ལས་རེ་ཞིག་ལུགས་སྔ་མ་ལ་དཔྱད་རྒྱུ་ཡོད་དེ་
མང་བཀུར་སོགས་སྡེ་ལྔས་ལྟ་བ་བཀར་བཏགས་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁས་ལེན་དགོས་ན་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་འདོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་འཇུག་པར། ཁ་ཅིག་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་ལ་སོགས་
བརྗོད་མེད་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་འདོད། །ཅེས་གང་ཟག་རྟག་མི་རྟག་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་གང་ཟག་འདུས་བྱས་མ་བྱས་གང་དུ་ཡང་མི་

[029A]༄༅། །འདོད་ཟེར་ན། ཚད་ཆེན་དཀའ་འགྲེལ་ལས། ཇི་སྐད་དུ་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་བ་གང་ཟག་གཅིག་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་སྡེ་བ་
དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་གང་ཟག་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར། ཁ་ཅིག་གིས། སྡེ་བ་དེ་དག་གང་ཟག་འདུས་བྱས་སུ་མི་འདོད་དེ། མཛོད་འགྲེལ་ལས། གང་ཟག་འདུས་བྱས་
ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་མི་འདོད་པའི་ཐལ་བ་འཕང་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། ལུགས་ཕྱི་མས་སྡེ་བ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བ་ཁས་མི་ལེན་
པས་ནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པའང་དཔྱད་དགོས་ཏེ། དེ་དག་གིས་གང་ཟག་མི་རྟག་པར་མི་འདོད་པ་དང། འདུས་བྱས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་དང་སྐད་ཅིག་མམ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བ་འདོད་ཀྱང་འདུས་
བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་མི་འདོད་པར་བཤད་པ་མེད་ལ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཁས་ལེན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་ཕུང་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འདོད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་
བདག་མེད་དུ་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཚད་ཆེན་དཀའ་འགྲེལ་ལས་གསལ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དུ་
འདོད་ཀྱང་གང་ཟག་ཆོས་སུ་མི་འདོད་པས་དེ་བདག་མེད་དུ་འདོད་མི་དགོས་ཏེ། མཛོད་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་འདི་ཡང་མེད་དམ། གང་ཟག་ནི་ཆོས་

[029B] དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མི་འགྲུབ་སྟེ། གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ངེས་པར་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་པའི་ལུང་གིས་གང་ཟག་ཆོས་སུ་མི་འདོད་ན་རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་ཤེས་བྱར་འདོད་པ་དད་ནང་འགལ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་དང་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བར་མདོ་ལས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་ཤེས་བྱར་འདོད་པའི་སྐབས་སུ་འང་གང་ཟག་ཆོས་མ་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། གཞན་ཡང། སྡེ་བ་དེ་དག་གིས་གང་ཟག་
རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པར་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་དང་འཇུག་ཊཱིཀ་ཆེན་མོ་སོགས་ལས་བཤད་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་དག་གིས་གང་ཟག་བཅོམ་པའམ་མ་བློས་ཆ་ཤས་སོ་སོར་བསལ་བ་ན་རང་འཛིན་གྱི་བློ་མི་འདོར་བའི་རྫས་
ཡོད་དུ་འདོད་དམ། རང་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་རང་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་གཞི་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་བ་ལ་མི་བལྟོས་པར་རང་དབང་དུ་འཆར་བའི་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པ་གང་ཡིན་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་
ལྟར་ན་གང་ཟག་ཆ་མེད་ཀྱང་འདོད་དགོས་པར་འགྱུར་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་སྔར་མཛོད་འགྲེལ་དྲངས་པ་ལྟར་གང་ཟག་རྣམས་ཤེས་དྲུག་གི་ཤེས་བྱར་འདོད་ཚུལ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ།། 
རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ནི། གཡེང་དང་སེམས་མེད་པ་ཡི་ཡང། །དགེ་དང་མི་དགེ་རྗེས་འབྲེལ་གང། །འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པ། །དེ་ནི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་བརྗོད། །ཅེས་པ་ལྟར། གནས་

[030A]༄༅། །སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་གཡེང་མ་གཡེང་དང་སེམས་ཡོད་མེད་དེ་གནས་སྐབས་བཞིར་ཡོད་པ་དང། ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ནི་དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་ཡིན་པ་དང། རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་རྗེས་
འབྲེལ་ཏེ་རྒྱུན་ཆགས་པ་དང། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྒྱུར་བྱས་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་གཞི་ལྡན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་དང་ལས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའོ།། སྒྲ་བཤད་ཀྱི་
ཁྱད་པར་རང་ཀུན་ནས་སློང་བའི་སེམས་གང་ཟག་གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བསྣན་ནས་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤད་པའང་ཡོད་དོ།། འདི་ལ་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་བསྟན་
ཚུལ་གོ་དཀའ་བ་དང་ཁ་ཆེའི་དུས་བཟང་གིས་དགག་བཞག་བྱས་ཚུལ་དང་དེ་ལ་དགག་ལན་བྱས་ཚུལ་སོགས་སྤྲོ་བྱ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་མངས་པས་འཇིགས་ནས་མ་བྲིས་སོ།། 
སྤུངས་པའམ་འདུས་པས་ན་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། གཟུགས་འདས་སོགས་གསུམ་དང། ཕྱི་ནང་དང། རགས་ཕྲ་དང། ངན་པ་གྱ་ནོ་མ་དང། ཐག་ཉེ་རིང་ན་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་གཟུགས་
ཕུང་གི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བར་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲ་བའི་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་གི་ངོས་འཛིན་ལ་བཤད་ཚུལ་མང་ཞིང། ཕུང་པོའི་དོན་ལ་བྱེ་མདོ་སེམས་ཙམ་པའི་རྩོད་ཚུལ་མང་ལ་
བྱེ་སྨྲས་གཟུགས་དང་གཟུགས་ཕུང་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་དང། ཕུང་པོ་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པ་དང། མདོ་སྡེ་བས་གཟུགས་དང་གཟུགས་ཕུང་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་མ་ཡིན་ཞིང། ཕུང་པོ་བཏགས་ཡོད་དུ་

[030B] ཕན་ཚུན་རྩོད་ལན་བྱས་ཚུལ་སོགས་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་མཛོད་རང་འགྲེལ་འགྲེལ་བཤད་གཉིས་དང་བཅས་པ་ཞིབ་ཏུ་ལྟས་ནས་ཤེས་དགོས་སོ།། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་ནི་
དམིགས་རྐྱེན་དང་མིག་སོགས་དབང་པོ་དྲུག་ནི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རང་རང་གི་རྣམ་ཤེས་སྔར་མེད་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པ་རྒྱས་པ་སྟེ་རྒྱུན་གནས་པར་བྱེད་པའི་སྒོར་གྱུར་བས་ན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བརྗོད་
ཅིང༑ ལུགས་འདིར་ཡུལ་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ནས་དབང་པོའི་ཡུལ་དང། དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ནས་དབང་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དུ་བཤད་དོ།། ཆོས་དེ་དང་དེའི་རིགས་ཡིན་པས་ན་ཁམས་ཞེས་བྱ་ལ། རིགས་
ཞེས་པ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་འམ་ས་བོན་གྱི་དོན་དུ་མཛོད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་བཤད་ཀྱང་ཁས་ལེན་པར་རུང་མི་རུང་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ལུགས་འདིར་མིག་དང་མིག་ཁམས་དོན་གཅིག་ཡིན་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་
ཐ་མའི་མིག་ཀྱང་མིག་ཁམས་སུ་འདོད་དགོས་ཀྱི། དེ་གཉིས་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་པར་ཀུན་བཏུས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། སེམས་བྱུང་ལ་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་ན་སེམས་བྱུང་གཅིག་གམ་རིལ་
འཛིན་གྱི་རྨོངས་པ་བཟློག་པ་དང་དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་རྣོན་པོ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་ཚིག་གི་སྤྲོས་པ་བསྡུས་པ་ལ་འདོད་པ་སྟེ་དགའ་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ་དགོས་པ་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་
དང༑ གཟུགས་ལ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུར་ཕྱེ་བས་ན་གཟུགས་གཅིག་གམ་རིལ་འཛིན་གྱི་རྨོངས་པ་བཟློག་པ་དང་དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་འབྲིང་པོ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་ཚིག་གི་སྤྲོས་པ་འབྲིང་པོ་ལ་འདོད་པ་སྟེ་

[031A]༄༅། །དགའ་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ་དགོས་པ་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང། སེམས་ལ་ཁམས་བདུན་དུ་ཕྱེ་བས་ན་སེམས་གཅིག་གམ་རིལ་འཛིན་གྱི་རྨོངས་པ་བཟློག་པ་
དང་དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་རྟུལ་པོ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་ཚིག་གི་སྤྲོས་པ་རྒྱས་པ་ལ་འདོད་པ་སྟེ་དགའ་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ་དགོས་པ་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་མདོ་ལས་བསྟན་
ཏོ༑ ༑ཚ་ངྨྱལ་བརྒྱད་དང་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་གཉིས་དང་གླིང་བཞིའི་མི་དང་འདོད་ལྷ་རིགས་དྲུག་སྟེ་འདོད་པ་ཉི་ཤུར་མཛོད་ལས་བཤད་ཅིང། དེའི་སྟེང་དུ་གྲངས་བམྱལ་བརྒྱད་དང་གླིང་ཕྲན་བརྒྱད་བསྣན་
ནས་འདོད་པ་སོ་དྲུག་ཅེས་མངོན་པ་གོང་མར་བཤད་ལ། མངོན་པ་གོང་འོག་གཉིས་ཀར་གཟུགས་ཁམས་གནས་རིགས་བཅུ་བདུན་དང་ས་སྡེར་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བཤད་དོ།། ལྷ་མ་ཡིན་འགྲོ་བ་གཉིས་སམ་
གསུམ་དུ་བསྡུས་པར་བཤད་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་ལ། མི་དང་དུད་འགྲོ་ལ་སྐྱེ་གནས་བཞི་དང། ལྷ་དང་དམྱལ་པ་དང་བར་སྲིད་པ་ནི་རྫུས་སྐྱེས་ཁོ་ན་དང། ཡི་དྭགས་ལ་མངལ་སྐྱེས་རྫུས་སྐྱེས་གཉིས་ཡོད་ཅིང་
ཁམས་ཀྱི་ཟས་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན་དང་ཟས་གཞན་གསུམ་ནི་ཁམས་གསུམ་ན་ཡོད་པར་བཤད་དོ།། ལམ་བདེན་དུ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་དང་ཟག་བཅས་དོན་གཅིག་ཡིན་ལ། ཟག་མེད་ཀྱི་འདུས་བྱས་དང་
ལམ་བདེན་དོན་གཅིག་ཡིན་ཞིང། ལམ་བདེན་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་པར་འདོད་དོ།།  ཅེས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་པས་འགོག་བདེན་ཟག་

[031B] འགོག་བདེན་ཟག་བཅས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ལོག་འཛིན་བཅུ་དྲུག་གང་རུང་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་རང་སྡེ་བ་གཏན་མི་
སྲིད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཅན་གཞན་ལ་ཕར་མི་སྒྲིབ་པར་མ་ཟད་གཟུགས་གཞན་གྱིས་ཚུར་མི་སྒྲིབ་པའི་རྟག་རྫས་ནི་ནམ་མཁའ་ཡིན་གྱི་ཐོགས་རེག་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ལ། གོང་འོག་ཞི་རགས་
སམ་བདེན་བཞི་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་འགོག་པའི་རྟག་རྫས་ན་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་དང། ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པར་རྐྱེན་མ་ཚང་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་
མ་འཨྔྶ་པ་སྐྱེ་བ་ལ་གཏན་དུ་བགེགས་བྱེད་པའི་རྟག་རྫས་ནི་སོ་སོར་བཏགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།།  དེ་གཉིས་ཀ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཀྱང་
ཁམས་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དྲུག་ཚན་དང་པོའི་ནམ་མཁའི་ཁམས་དེ་སྣང་མུན་གང་རུང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་བའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བྱེ་སྨྲས་འདོད་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལྟར་མི་བཞེད་པའི་དོན་
ཡིན་གྱི་བྱེ་སྨྲས་ནམ་མཁའ་དང་ནམ་མཁའི་ཁམས་དོན་མི་གཅིག་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། 
མཛད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བ་མིན་གྱི། དེར་བཤད་པའི་དོན་རྣམས་བྱེ་སྨྲ་སྔ་རབས་པའི་ལུགས་ཡིན་པས་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་རང་ལུགས་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ཡིན་ཞིང། རྩོད་སྒྲུབ་ཕྱོགས་སྔར་བྱས་ནས་དགག་

[032A]༄༅། །པའང་མཛད་དོ།།  དེ་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སོ་བདུན་ནི་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་མཐུན་དུ་བཤད་དོ།།  གོང་འོག་གི་ཐ་དད་པ་རྣམས་རྫས་རིགས་སོ་སོ་བ་མིན་པས་ན་རྫས་བཅུར་འདུས་པར་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རྫས་བཅུ་ནི། དད་དང་བརྩོན་འགྲུས་དྲན་པ་དང། །ཤེས་རབ་ཏིང་འཛིན་བཏང་སྙོམས་དགའ། །རྟོག་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ།། རྫས་གང་དུ་ཆོས་གང་འདུས་ཚུལ་སོགས་ནི་མཛོད་ཀྱི་
འགྲེལ་བ་འགྲེལ་བཤད་རྣམས་དང་སྐབས་བཞི་པའི་མཐའ་དཔྱོད་སོགས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།། བྱང་ཕྱོགས་སྡེ་ཚན་བདུན་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་ཏེ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་ནི་ཚིགས་ལམ་དང། ཡང་དག་པར་
སྦོང་བ་བཞི་ནི་སྦྱོར་ལ་མ་དྲོད་དང། རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་བཞི་ནི་སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོ་དང། དབང་པོ་ལྔ་ནི་བཟོད་པ་དང། སྟོབས་ལྔ་ནི་ཆོས་མཆོག་དང། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་ནི་སྒོམ་ལམ་དང། འཕགས་
ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི་མཐོང་ལམ་ནས་ཐོབ་པར་བཤད་པ་ཡིན་པས་ན། མཐོང་དང་སྒོམ་ལ་རབ་ཏུ་ཕྱེ། ཞེས་དྲངས་པ་ནི་ཡི་གེ་ནོར་ཞིང། གཉིས་ཀྱིས་མི་སློབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས། ཞེས་གཞུང་སྔ་མ་དང་
དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་དྲངས་པའང་དཔེ་མ་དག་པ་ཡིན་པར་མ་ཟད་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུར་ཡང་སྣང་བས་དཔྱད་དགོས་ཏེ། སྙོམས་འཇུག་དབང་པོ་འབྲས་རྣམས་ཀྱིས། །སློབ་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་

[032B] །ཞེས་པ་ནི། སྡེ་ཚན་བདུན་ནི་གོ་རིམ་བཞིན། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་གི་སྔར་བྱུང་ཞིང། སློབ་པ་རྫོགས་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་དང་མི་སློབ་པ་རྫོགས་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་གཉིས་བཤད་པའི་
གཞུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སློབ་པ་ལྔ་དང་མི་སློབ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་སོགས་ནི་མཛོད་རྩ་འགྲེལ་ལས་ཤེས་དགོས་ཀྱི་འདིར་བྲིས་མ་ལངས་སོ།། སྐབས་འདིར་མཛོད་ལུང་དྲངས་ཀྱང་བྱང་ཕྱོགས་སྡེ་ཚན་བདུན་
ལམ་དང་སྦྱོར་ཚེ་དང་པོ་གསུམ་ཚོགས་ལམ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་དང། དབང་པོ་ལྔ་དྲོད་རྩེ་དང། སྟོབས་ལྔ་བཟོད་མཆོག་དང། ཐ་མ་གཉིས་རིམ་བཞིན་མཐོང་སྒོམ་དང་སྦྱར་བ་ནི་དབུས་མཐའི་བཤད་ཚུལ་
དང་གྲུབ་མཐའ་གོང་མའི་ལུགས་ཡིན་གྱི་སྐབས་འདིར་མི་རུང་བས་ན་འདི་ནི་ཡི་གེ་ནོར་བ་ཡིན་ནམ་དུས་ཕྱིས་མཛོད་ལུགས་མི་ཤེས་ཤིང་གྲུབ་མཐའ་གོང་མའི་རྒྱུས་ཡོད་པ་ཞིག་གིས་ཚིག་བཅོས་པ་གང་རུང་དུ་
ངེས་ཀྱི། མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེས་དོན་རགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་འཁྲུལ་བ་ག་ལ་སྲིད་སྙམ་མོ།།  དེའི་
འོག་ཏུ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐོས་པ་དང། ཐོས་པའི་དོན་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསམ་པ་དང། བསམ་པའི་དོན་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒོམ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།། ཐོས་སོགས་ཀྱི་བློ་ནི་རིམ་བཞིན་མིང་ཁོན་དང་
མིང་དོན་གཉིས་ཀ་དང། དོན་འབའ་ཞིག་ཡུལ་དུ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་སྟོང་རྐྱལ་ལེགས་པར་མ་སློབ་པའི་ཚེ་ཆུའི་ནང་དུ་འཇུ་བར་བྱ་བ་མི་གཏོང་བ་ཁོ་ན་དང། ཅུང་ཟད་སློབ་པའི་ཚེ་རེས་འགའ་གཏོང་ཞིང་རེས་
[033A]༄༅། །འགའ་འཇུ་བར་བྱེད་པ་དང། ལེགས་པར་སློབ་པའི་ཚེ་འཇུ་བར་བྱ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རྒལ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།  འབྲུ་སྐྱེ་བ་དང་
འབྲས་བུ་ཆགས་པ་བཞིན་དུ་ཚེ་དང་པོར་ཐར་བ་ཆ་མཐུན་དང། གཉིས་པར་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང། གསུམ་པར་འཕགས་ལམ་བསྐྱེད་དེ། ཆོས་ཉིད་འདི་ལ་རྒྱུད་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་དང། ཡོངས་སུ་
སྨིན་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།། འདི་ལའང་ཀུན་དགའ་བོའི་ཚ་བོ་དཔེར་བྱེད་ནས་དོགས་པ་གཅོད་དགོས་པ་ཡོད་དོ།།  རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དག་ནི། །
རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་རིགས་དང་ལམ། །གཞན་ཡང་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་དང། །གནས་དང་དེ་བཞིན་བརྗོད་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རང་རྒྱལ་ལ་རིགས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལྔ་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་རང་རྒྱལ་ལ་
དབྱེ་བ་ལྔ་ཡོད་ཅེས་པ་མིན་ནོ།། 
དྲངས་ནས་བཤད་དོ།། 
མེད་པར་སྙིང་རྗེས་ཀུན་ནས་བསླང་སྟེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་ཡན་ལག་བཅད་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སེམས་

[033B] སངས་རྒྱས་སྐར་རྒྱལ་ལ་ཞག་བདུན་དུ་རྐང་པ་གཅིག་གིས་འགེང་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ཁྱོད་འདྲའི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་གཞན་
དག་ལྷ་ཡུལ་ས་ལ་མེད། །ཅེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་བསྟོད་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་ཤིང་བསྐལ་བ་དགུའི་ཚོགས་ཀྱང་འདུམ་པ་དང། དེ་མ་ཐག་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚེ་
བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པར་འདོད་དོ།།  འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ།།
དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ།། ཞེས་པ་ནི་བཟླས་པ་གསུམ་དང། བཟླས་པ་དེ་རེ་རེ་ལ་མིག་སྐྱེས་སོ།། ཤེས་པ་སྐྱེས་སོ།། རིག་པ་སྐྱེས་སོ།། བློ་སྐྱེས་སོ།། ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་
བཅུ་གཉིས་ཏེ། བདེན་པ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་འདྲའོ། །སོ་སོར་ཕྱེ་ན་བཟླས་པ་བཅུ་གཉིས་དང་རྣམ་པ་ཞེ་བརྒྱད་བྱུང་ཡང་གསུམ་ཚན་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། བཟླས་པ་གསུམ་དང་
རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བཤད་དེ། གཉིས་དང་གནས་བདུན་ལ་མཁས་པའི་དགེ་སློང་བཞིན་ནོ།། བ་ཟླས་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་དང། མི་སློབ་ལམ་བསྟན་ནོ། །
ཞེས་པ་རྣམས་ལུགས་འདིའི་ཆོས་འཁོར་གྱི་འདོད་ཚུལ་ཏེ། མཛོད་རང་འགྲེལ་དུ་བཤད་པ་ལྟར་རོ།། གྲུབ་མཐའ་གོང་མ་དད་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་འདིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གྲུབ་མཐའ་གོང་མས་བཟླས་

[034A]༄༅། །པ་གསུམ་རེ་རེ་ལ་བདེན་བཞིའི་སྒོ་ནས་བཞི་བཞི་སྟེ་བཅུ་གཉིས་སུ་གྱུར་བ་དེ་ཉིད་རྣམ་གྲངས་སུ་འདོད་ཀྱི། བྱེ་སྨྲ་ལྟར་མིག་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སོགས་ལ་རྣམ་གྲངས་སུ་མི་འདོད་པའི་
ཕྱིར་དང། བཟླས་པ་བཅུ་གཉིས་དང་རྣམ་གྲངས་ཞེ་བརྒྱད་མི་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། 
བར་དུ་གང་དུ་བཞུགས་པའི་གནས་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཆོས་འཁོར་གནས་དང་ཡངས་པ་ཅན། །ས་དཀར་ཅན་དང་ལྷ་ཡི་གནས། །བྱིས་པ་གསོད་དང་ཀཽ་ཤམྦྷི། །འབྲོག་གནས་མཆོད་
རྟེན་རི་དང་ནི། །འོད་མའི་ཚལ་དང་དགྲར་བཅས་དང། །སེར་སྐྱ་ཡི་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ཏེ། །འདི་རྣམས་སུ་ནི་ཐུབ་པ་ཡི། །སྐྱེས་མཆོག་ལོ་རེ་ལོ་རེ་བཞུགས། །འབར་བའི་ཕུག་གི་གནས་སུ་གཉིས། །
སྨན་གྱི་ནགས་སུ་ལོ་བཞི་སྟེ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་དུ་ལྔ། །དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ལོ་དྲུག་སྟེ། །ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་མཉན་ཡོད་དུ། །ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ཁབ་གནས་སུ། །རྒྱལ་བ་དེ་ལྟར་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །
ཐུབ་མཆོག་དམ་པ་མྱང་ན་འདས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བཞུགས་པ་ཡི། །བསོད་ནམས་གནས་ནི་དེ་དག་ལ། །རྟག་ཏུ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད། །གུས་པས་འདུད་དེ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་
རོ༑ ༑ 

[034B]།  བྱེ་སྨྲས་རྒྱུན་གྱི་
མི་རྟག་པ་འདོད་ཚུལ་དང་ཡང་འགྲིག་དཀའ་བར་སྣང་བས་དཔྱད་གཞི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཡང་མང་འདོགས་ནས་མ་སྤྲོས།། 
པས་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་འཇོག་དཀའོ།།  སོ་རྒྱབ་ཞན་པར་གྱུར་
ན་ཕྲུག་གུས་ལ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བསན་དྲག་ཞན་རན་པས་འཁྱེར་བ་ལྟར་ལུས་སྲོག་རྫས་གཞན་ཞེས་བསྟན་ན་བདག་ལྟ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྟག་པར་ལྟ་བའི་མཆེ་བས་ཐར་ལམ་གྱི་ལུས་
རྨས་པར་འགྱུར་ལ། ལུས་སྲོག་རྫས་གཅིག་ཅེས་བསྟན་ན་འཆི་ཚེ་སྲོག་རྒྱུན་ཆད་པར་བཟུང་ནས་ལས་དགེ་མི་དགེའི་བླང་འདོར་གྱི་ཕྲུག་གུ་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ལ་ལྷོས་
ནས་རྒྱལ་བས་བཤད་ཚུལ་རན་པས་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དེ། མཛོད་འགྲེལ་ལས། ལྟ་བའི་མཆེ་བས་རྣམས་བ་དང། །ལས་རྣམས་འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་ནས། །སྟག་མོས་ཕྲུག་གུ་འཁྱེར་བ་ལྟར། །
རྒྱལ་བས་ཆོས་ནི་སྟོན་པར་མཛད། །བདག་ཡོད་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས། །ལྷ་བའི་མཆེ་བས་རྨས་པར་གྱུར། །ཀུན་རྫོ་བ་རྟོགས་པར་མགྱུར་ནས། །དགེ་བ་ཕྲུག་གུ་ཉམས་བྱེད་འགྱུར། །ཞེས་དང་

[035A]༄༅། །མེད་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྲོག་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་མ་གསུངས་སོ།། བཏགས་པའང་མེད་དུ་འགྱུར་འོང་བས། །མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་མ་གསུངས་སོ། །ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ནི་གང་ལ་དགེ་
མི་དགེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད། །དེ་ལ་སྲོག་ཅེས་བྱ་སྟེ་དེ། །སྲོག་མེད་བསྟན་པས་མེད་པར་འགྱུར། །སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ཕུང་པོ་ལ། །བཏགས་ཙམ་ཞེས་ཀྱང་མ་གསུངས་ཏེ། །དེ་ཚེའི་སྐྱེ་བོ་དེ་འདྲ་སྟེ། །
སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྐལ་ལྡན་མིན། །འདི་ལྟར་གནས་པས་བདག་ཡོད་དམ། །མེད་ཅེས་དྲི་བ་འདྲི་བ་ཡི། །བསམ་པ་ལ་ལྟོས་མ་གསུངས་ཏེ། །ཡོད་ན་ཅི་ཕྱིར་ཡོད་མི་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
 མདོ་སྡེ་བ་ལྟར་ན་མིག་དབང་གིས་དེ་མ་མཐོང་ལ་མིག་ཤེས་ཀྱིས་དེ་མཐོང་བར་
བཤད་ཀྱང། འདི་དང་མཛོད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་གཉིས་ཀར་མིག་དབང་གིས་ཀྱང་དེ་མཐོང་བས་མིག་ཤེས་ཁོ་ནས་མཐོང་བ་མིན་ཞེས་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྦྱར་བས་ན་མིག་དང་མིག་ཤེས་གཉིས་ཀས་གཟུགས་
མཐོང་བར་བཤད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ལ། དབུ་ཕར་གྱི་མཐའ་དཔྱོད་དག་ལས་ཀྱང་རྟོག་གེ་འབར་བ་དང་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བ་དྲངས་ནས་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བར་གསལ་བར་བཤད་དོ།། འོན་ཀྱང་
མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བར་བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀས་འདོད་པ་མཐུན་ན་སློབ་དབོན་གྱི་ལོ་ཞེས་མ་རངས་བའི་ཚིག་བཀོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཞིག་འཇོག་དགོས་སོ།།

[035B]། འདིར་མིག་གཡས་གཡོན་ལ་རྣམ་ཤེས་སོ་སོ་བ་གཉིས་འདོད་པར་བཤད་ཀྱང། མཛོད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་མིག་གཡས་གཡོན་ལ་རྣམ་ཤེས་
སོ་སོ་བ་གཉིས་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་དབང་པོ་སོ་སོར་ཆད་ཀྱང་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཆད་མི་དགོས་པར་གསུངས་པ་ནི་མཛོད་འགྲེལ་དང་མཐུན་པས་ལེགས་པར་
སྣང་ངོ།།  རང་སྡེ་འགའ་ཞིག་ཡན་ལག་དང་ཆ་ཤས་འདུས་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱི། དེ་དག་ལས་ཐ་དད་པར་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ལན་ལག་ཅན་དང་ཆ་ཤས་ཅན་མེད་པར་སྨྲ་བ་
དང། དེ་བཞིན་དུ་ལས་འབའ་ཞིག་ཡོད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང། ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་པ་བོ་མེད་དོ།། ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་
བའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་ནི་སྐབས་འདིའི་བྱེ་སྨྲ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མ་བསགས་པའི་ཚེ་རགས་པ་ཞེས་བཏགས་ཙམ་གྱི་དོན་
འཇོག་མི་ཤེས་ལ། བྱེ་བྲག་པ་ལྟར་རགས་པ་ཞེས་པའི་རྫས་དོན་གཞན་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་བུ་མའི་འཛིན་དབང་མངོན་གྱིས་བུམ་པའི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མ་སྣང་བར་འདོད་དགོས་ཏེ་
གཞན་དུ་ན་རྡུལ་དུ་མ་བསགས་པའི་ཚེ་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་དབང་མངོན་འདིའི་ཡུལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། མདོ་སྡེབས་སྔོ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་དེས་སྔོན་འཛིན་དབང་མངོན་ལ་རང་འདྲའི་རྣམ་པ་

[036A]༄༅། །བཏད་ནས་དགག་པས་དབང་མངོན་དེས་རང་དུས་ན་དགག་ནས་མེད་པའི་སྔོན་པོ་དེ་རྒྱུད་ནས་རིག་ཅིང་དངོས་སུ་སྔོན་པོའི་འདྲ་རྣམ་དེ་རིག་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཞིང། འདྲ་
རྣམ་གྱིས་བར་མ་ཆོད་བར་དངོས་སུ་རྗེན་ཆེར་ཏེ་གཅེར་བུར་རིག་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཛེ་ཏཱ་རེས། རྣམ་པ་མེད་པའི་དབང་སྐྱེས་བློ། །རྡུལ་ཕྲན་བསགས་པ་དངོས་སུ་རིག་ནེས་པའི་རང་འགྲེལ་ལས་
དབང་པོ་སྟེ་དབང་བྱེད་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་གྲོས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་མེད་བས། དེ་དག་གི་བཞིན་དུ་རྣམ་པས་བར་དུ་ཆོད་པ་བརྟགས་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་དངོས་སུ་
རྡུལ་ཕྲན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་ཕུང་པོའི་རིགས་སྟེ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕར་རབ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དག་སྣང་དུ་
རུང་ཞེ་ན། དེ་དག་རེ་རེ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་སོགས་འདིར་དྲངས་པ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཉེ་རིང་ལ་སོགས་བྱད་པར་གྱིས། གསལ་དང་མིག་སལ་
མི་རུང་ངོ། །ཞེས་སོགས་མདོ་སྡེ་བས་འགོག་ཚུལ་དང། དེ་ལ་བྱེ་སྨྲས་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐྱོན་སྤོང་བྱེད་པ་དང། ཉེ་རིང་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐྱོན་སྤོང་བྱེད་པ་དང། སྣང་བ་གསལ་མི་གསལ་
གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐྱོན་སྤོང་བྱེད་པ་དང། སྒྲིབ་རྡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐྱོན་སྤོང་བྱེད་པ་དང། ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐྱོན་སྤོང་བྱེད་པ་དང། མཐོང་མེད་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐྱོན་སྤོང་

[036B]
ཡིན་ན་ཡང་སྐབས་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ།། 
པར་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་རྙེད་རྒྱུ་མེད་ན་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ནུས་པ་ནི་འདྲ་ཡང་མདོ་སྡེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་རང་དབང་པའི་རྫས་ལོགས་སུ་མ་གྲུབ་པར་གཞན་གྱི་ཆལ་བཏགས་
པའི་ཡོད་པ་འཇོག་ནུས་ལ། བྱེ་སྨྲ་ཧ་ཅང་བཏགས་དོན་འཚོལ་ཆེ་བ་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་བའི་ཡོད་པ་འཇོག་མི་ནུས་པར་ཐམས་ཅད་རྫས་གྲུབ་ཏུ་འདོད་ཅིང། ཡན་ལག་འདུས་པ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཡན་
ལག་ཅན་དང་ཆ་ཤས་ཅན་དང་དགག་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་མི་འདོད་པ་སོགས་ཀྱང་འདི་ལ་ཐུག་གོ།  ངེས་པའི་སེམས་བྱུང་སྡེ་ཚན་
ལྔ་དང། མ་ངེས་པའི་སེམས་བྱུང་བརྒྱད་ཡོད་པས་སོ། སྡེ་ཚན་ལྔའི་དང་པོ་སེམས་ཀྱིས་མང་ནི། ཚོར་དང་སེམས་པ་འདུ་ཤེས་དང། །འདུན་དང་རེག་དང་བློ་གྲོས་དྲན། །ཡིད་ལ་བྱེད་དང་མོས་པ་དང། །
ཉིད་ང་འཛིན་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཞེས་བ་ལྟར་དང། གཉིས་པ་དགེ་བའི་ས་མང་ནི། དད་དང་བག་ཡོད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས། །བཏང་སྙོམས་ངོ་ཆེ་ཤེས་ཁྲེལ་ཡོད། །རྩ་བ་གཉིས་རྣམ་མི་འཚེ་དང། བཙོན་

[037A]༄༅། །འགྲུས་རྟག་ཏུ་དགེ་ལ་འབྱུང། །ཞེས་པ་དང། གསུམ་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་ནི། རྨོངས་དང་བག་མེད་ལེ་ལོ་དང། །མ་དད་པ་དང་རྨུགས་དང་རྒོད། །ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་རྟག་ཏུ་འབྱུང།།
ཞེས་པ་དང། མི་དགེ་བའི་ས་མང་ནི། མི་དགེ་ལ་ནི་ཁྲེལ་མེད་དང། ངོ་ཚ་མེད་པའོ།། ཞེས་པ་དང། ཉོན་མོངས་ཆུང་དུའི་ས་བ་ནི། ཁྲོ་བ་དང། འཁོན་དུ་འཛིན་དང་གཡོ་དང་ནི། །ཕྲག་དོག་འཚིག་འཆབ་
སེར་སྣ་དང། །སྒྱུ་དང་རྒྱགས་དང་རྣམ་འཚེ་ནི། །ཉོན་མོངས་ཆུང་དུའི་ས་བ་རྣམས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ས་ཞེས་པ་ནི་གོ་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། སེམས་བྱུང་གང་ཞིག་སེམས་གང་གི་གོ་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་
ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ས་བ་ཞེས་བྱའོ།། སྡེ་ཚན་དང་པོ་བཞི་ལས་མང་ཞེས་མང་པོའི་སྦྱར་ལ། ཉོན་མོངས་ཆུང་དུའི་ས་བ་ལ་མང་པོའི་སྒྲ་མ་སྦྱར་བ་ནི། དང་པོ་བཞི་འཁོར་དུ་ལྡན་པའི་སེམས་ངོས་འཛིན་པའི་
ཚེ་རིམ་པ་བཞིན་སེམས་ཐམས་ཅད་དང། དགེ་སེམས་ཐམས་ཅད་དང། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་དང། མི་དགེ་བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་མང་པོའི་སྒྲ་སྦྱར་དགོས་ལ་
ཉོན་མོངས་ཆུང་དུའི་ས་བ་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་གྱི། སེམས་བྱུང་ཁོ་རང་གྲངས་མང་ཉུང་གི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། ཁྲོ་སོགས་བཅུ་ནི་རྩ་ཉོན་
དྲུག་གི་ནང་ནས་མ་རིག་པ་ཙམ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པས་གྲོགས་ཆུང་བ་དང། སྒོམ་སྤང་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སྤང་བྱ་ཆུང་བ་དང། ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་རྟེན་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཆུང་དུ་ཞེས་བྱ་ལ་

[037B]། སྡེ་ཚན་ལྔ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཤད་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཐུང་མོང་བ་ཞིག་ཡོད་པས་ན་ངེས་པའི་སྡེ་ཚན་དུ་བྱས་ལ། འདོད་ཆགས་
ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་ཐེ་ཚོམ་རྟོག་པ་དཔྱོད་པ་གཉིད་འགྱོད་པ་སྟེ་བརྒྱད་ནི་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཤད་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཐུང་མོང་བ་མེད་པས་ན་སྡེ་ཚན་དུ་མ་ངེས་པར་བཤད་པའི་
སེམས་བྱུང་ཞེ་དྲུག་གི་སྟེང་དུ་བརྗེད་ངེས་དང་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་རྣམ་གཡེང་དང་ལྟ་བ་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་གཏི་མུག་མེད་པ་སྟེ་ལྔ་བསྣན་ན་ས་སྡེ་དང་ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད་དང་ཀུན་བཏུས་སོགས་ལས་
བཤད་པའི་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང། མཛོད་ལུགས་ལ་བརྗེད་ངེས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་རྣམས་སུ་རང་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུས་པས་ལོགས་སུ་མ་
བཤད་དོ།། འདིར་སེམས་བྱུང་ང་གཅིག་ཅེས་བཤད་ཀྱང། ཉོན་མོངས་ཆེན་པོའི་ས་མང་དྲུག་གི་རྨུགས་པ་མ་གཏོགས་ལྔ་དང་བརྗེད་ངེས་དང་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་རྣམ་གཡེང་དང་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་དང་
ལོག་པར་མོས་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་བཅུར་ཆོས་མང་ན་པ་ལས་བཤད་ཅེས་མཛོད་འགྲེལ་དུ་བྱུང་ཞིང། སེམས་ཀྱི་ས་མང་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་ཡིན་མིན་ལ་མུ་བཞི་བརྩིས་ནས། རྨུགས་
པ་སྤྱོད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་མྱུང་དུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་རྒོད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་རྨུགས་པ་མ་གྲངས་པར་གྲགས་ཞེས་བཤད་པ་མ་གཏོགས། ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་མེད་ལ་
[038A]༄༅། །ཉོན་མོངས་ཆུང་ངུའི་ས་བ་བཅུ་གཅིག་ཅེས་འདིར་བྱུང་ཡང་ཁྲོ་སོགས་བཅུའི་སྟེང་དུ་གང་བསྣན་པ་ཡང་མི་གསལ་ཞིང། དེར་མ་ཟད་བརྗེད་དེས་སོགས་སེམས་ཀྱི་ས་མང་ཡིན་པས་
ལོགས་སུ་གྲངས་མི་དགོས་པར་མཛོད་འགྲེལ་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་འདིར་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ནི་མཛོད་རང་ལུགས་མ་ཡིན་ཞིང། གང་ནས་བཤད་པའི་ཁུངས་ནི་འཚོལ་དགོས་པ་
ལྟ་བུར་སྣང་ངོ། ། མ་ཐོབ་པ་དང། སྐལ་མཉམ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང། སྲོག་
དབང་དང། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། གནས་པ་དང། འཇིག་པ་དང། མིང་གི་ཚོགས་དང། ཚིག་གི་ཚོགས་དང། ཡི་གེའི་ཚོགས་ཏེ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་བཅུ་བཞི་བཤད་པས་འདིར་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་
བདུན་ཞེས་པ་དཔེ་མ་དག་པ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་སེམས་མེད་གསུམ་གཅིག་དང། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཞི་གཅིག་དང། ཚོགས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བགྲང་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ། མངོན་པ་གོང་
མར་སྔར་གྱི་བཅུ་བཞིའི་སྟེང་དུ་འཇུག་པ་དང། སོ་སོར་ངེས་པ་དང། འབྱོར་འབྲེལ་དང། འགྱོག་པ་དང། གོ་རིམ་དང། དུས་དང། ཡུལ་དང། གྲངས་དང། ཚོགས་པ་སྟེ་དགུ་བསྣན་ནས་ལྡན་མིན་
འདུ་བྱེད་ཉེར་གསུམ་དུ་བཤད་ཅིང། མ་ཐོབ་པ་སོ་སྐྱེ་དང། སྐལ་མཉམ་རིས་མཐུན་གྱི་མིང་གིས་བསྟན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་གཞན་གྱི་ཆ་ལ་བཏགས་ཙམ་དུ་གསུངས་སོ། །ལུགས་འདིར་དེ་དག་

[038B] དཔེར་ན་ཐོབ་པ་ཞེས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་ལས་ལོགས་སུ་རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་དུ་ཡོད་པ་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་དེ་ལྡན་བྱེད་ཀྱི་
རྫས་ལ་འདོད་པ་དང། སྐལ་མཉམ་ཞེས་པ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་འཇུག་པ་དང་སེམས་ཅན་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་གཞིར་གྱུར་བའི་
རྫས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལས་ལོགས་སུ་བཟུང་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་འདོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕུང་སོགས་ཆོས་ཀྱི་སྐལ་མཉམ་ཀྱང་འདིས་རིགས་འགྲེས་ཤིང། འདོད་ཚུལ་དེ་དག་ཤེས་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་སྒྲ་བཤད་ལ་གོ་
བ་སྟེར་རོ། །འོན་ཀྱང་བྱེ་བྲག་པའི་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་གི་ནང་ཚན་གྱི་སྤྱི་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ། འདིའི་སྐལ་མཉམ་ནི་སེམས་ཅན་སོ་སོ་ལ་རེ་རེ་ཡོད་པས་མི་འདྲའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །མཚན་ཉིད་བཞི་ནི། སྐྱེ་བས་
མཚན་གཞི་འདུས་བྱས་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང། གནས་པས་དེ་གནས་པར་བྱེད་པ་དང། རྒ་བས་དེ་རྙིངས་པར་བྱེད་པ་དང། མི་རྟག་པས་དེ་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་རྫས་འདུས་བྱས་དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་སྐྱེས་ཤིང་
རང་གི་ངོ་བོ་འདུས་བྱས་དེ་ལས་ལོགས་སུ་གཟུང་དུ་ཡོད་པའི་རྫས་གྲུབ་ཏུ་འདོད་དོ། །འོ་ན་མདོ་ལས། འདུས་བྱས་སྐྱེ་བར་ཡང་མངོན་ནོ། །འཇིག་པར་ཡང་མངོན་ནོ། །གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཡང་
མངོན་ནོ། །ཞེས་མཚན་ཉིད་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་གནས་པ་དང་རྒ་བ་བསྡུས་ཏེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་གསུངས་སོ། །དེའི་དགོས་པ་ནི། གནས་པ་ནི་ཆགས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་དེ་ལ་མ་ཆགས་པར་བྱ་

[039A]༄༅། །བའི་དོན་དུ་དཔལ་དང་འདྲ་བའི་གནས་པ་དང་རྣ་ནག་མ་དང་འདྲ་བའི་རྒ་བ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསྟན་པར་འདོད་དོ།། ཁ་ཅིག་གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་རྒ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པས་
འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གསུམ་ཁོ་ན་སྟེ། གནས་པ་ནི་གཞི་དེ་འདུས་བྱས་སུ་མཚོན་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་
ལས་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་དག་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་དུས་འཕོ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་མཚན་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བས་འདུས་བྱས་རྣམས་མ་འོངས་པ་ནས་ད་ལྟར་བར་འཕོ་བར་བྱེད་པ་
དང༑ རྒ་བ་དང་མི་རྟག་པས་ད་ལྟར་བ་ནས་འདས་པར་འཕོ་བར་བྱེད་དེ། རྒ་བས་ཉམས་ཆུང་བར་བྱེད་ཅིང། མི་རྟག་པས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ནགས་ཐིབས་པོར་ཞུགས་པའི་མི་
གཅིག་ལ་དགྲ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། གཅིག་གིས་ཐིབས་པོ་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད། གཉིས་ཀྱིས་རྡེག་པ་ལ་སོགས་པས་ཉམ་ཆུང་བར་བྱས་ཏེ་གསོད་པ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །སྐྱེ་སོགས་བཞི་
ཡང་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་སྐྱེ་སོགས་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་དང། གནས་པའི་གནས་པ་དང། རྒ་བའི་རྒ་བ་དང། འཇིག་པའི་འཇིག་པ་སྟེ་
རྗེས་མཐུན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཞི་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང། རྩ་བའི་སྐྱེ་བས་མཚན་གཞི་འདུས་བྱས་དང་རང་མ་གཏོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་རྗེས་མཐུན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཞི་སྟེ་ཆོས་བརྒྱད་སྐྱེད་པར་

[039B] སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བས་རྩ་བཱ་སྐྱེ་བ་གཅིག་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། གནས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེས་རིགས་འགྲེས་པའི་ཕྱིར་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་ཅེས་འདོད་དོ།། མདོ་སྡེ་བས་
མ་རིག་པས་ལྡོངས་པིའ་བྱིས་པ་རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་དེ་འདུས་བྱས་དང་རྟེན་འབྱུང་དུ་བསྟན་བཞེད་
ནས༑ གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སྐྱེ་སོགས་བཞི་རྫས་གཞན་སྐྱེས་པར་མི་གསུངས་ཏེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་
རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་འཇིག་པ་ཡིན། རྒྱུན་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་གནས་པ་ཡིན། རྒྱུན་སྔ་ཕྱིའི་བྱེ་བྲག་ནི་གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་རྒ་བ་ཡིན་ཞིང། དེ་ཡང་སྐྱེ་བར་བྱ་བ་དང་འཇིག་པར་བྱ་བ་ཞེས་སོགས་
བྱ་བ་དང་སྦྱར་ནས་འདུས་བྱས་དེ་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བཤད་དགོས་ཀྱི། བྱེ་སྨྲས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སོགས་བྱེད་པ་པོ་དང་སྦྱར་ནས་འདུས་བྱས་དེ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་གྲུབ་པར་
བཤད་པ་ལྟར་ནི་མིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དེ། མཛོད་འགྲེལ་ལས། སྔོན་མེད་ལས་བྱུང་སྐྱེ་བ་སྟེ། །རྒྱུན་གནས་དེ་ཆད་འཇིག་པ་ཡིན། །རྒྱུན་གྱི་སྔ་ཕྱིའི་བྱེ་བྲག་ནི། །གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་འདོད། །
གནས་པ་མེད་ན་འཇིག་པར་འགྱུར། །དེ་ཡང་འཇིག་འགྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་དེར་རྟོག་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདུས་བྱས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སྐྱེ་སོགས་བཞི་རྫས་གཞན་སྐྱེས་བར་མི་འདོད་ཀྱང་

[040A]༄༅། །འདུས་བྱས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་སྐྱེ་སོགས་བཞི་བཞག་ཏུ་ཡོད་ཏེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྔར་མེད་པ་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང། དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་ནི་འཇིག་པ་དང། སྔ་མའི་རིགས་
འདྲ་གནས་པ་ནི་གནས་པ་དང། སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ནི་རྒ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །འོ་ན་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་འདྲ་བར་སྐྱེ་བ་འང་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་
པོ་ཞེ་ན། སྔ་ཕྱི་འདྲ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་ལྟ་བུ་འཕངས་པ་དང་མ་འཕངས་པ་དང། ཕངས་པ་ལ་འང་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་གིས་མྱུར་བ་དང་ཆེས་མྱུར་བ་དང་བུ་ལ་བ་དང་ཆེས་
བུལ་བའི་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དེའི་འབྱུང་བ་རྣམས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་བྱེ་བྲག་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འདོད་དོ། །མདོ་སྡེ་བའི་ལུགས་ལ་སྐྱེ་སོགས་བ་ཞི་འཇོག་ལུགས་གཉིས་བྱུང་བ་ནི། སྔ་མ་ནི་
རྒྱུན་ལ་འཇོག་པ་དང། །ཕྱི་མ་ནི་སྐད་ཅིག་ལ་འཇོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །བྱེ་སྨྲས་མཚན་ཉིད་བཞི་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་གནས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སོགས་བྱེད་པ་པོ་ལ་འདོད་པས་ནས་དེ་དག་གིས་
གཟུགས་སོགས་འདུས་བྱས་སུ་མཚོན་བ་ན་སྐྱེ་བ་སོགས་ཡིན་པས་མི་མཚོན་གྱི། རང་སྐྱེད་བྱེད་སོགས་དོན་གཞན་ཡོད་པས་འདུས་བྱས་སུ་མཚོན་ལ། །མདོ་སྡེ་བས་མཚན་ཉིད་བཞི་འདུས་བྱས་
ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དང་འཇིག་བའི་བྱ་བ་སོགས་ལ་འདོད་པས་ན་དེ་དག་གིས་གཞི་འགའ་ཞིག་འདུས་བྱས་སུ་མཚོན་པ་ན་རང་སྐྱེད་བྱེད་སོགས་དོན་གཞན་ཡོད་པས་མི་མཚོན་པར་རང་

[040B] །མདོ་སྡེ་བས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཞི་གཟུགས་སོགས་ལས་རྫས་གཞན་ཡིན་པ་བགག་པ་ན་བྱེ་སྨྲས་མཚན་གཞིའི་ཆོས་དེ་ཉིད་དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཇི་
ལྟར་རུང་ཞེས་བརྩད་བའི་ལན་དུ། །མདོ་སྡེ་བས་ནོག་སོགས་འདུས་པ་དང་སྲ་བ་ནི་བ་ལང་དང་སའི་ཁམས་ལས་རྫས་གཞན་མིན་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་
མཛོད་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་རྗེས་མཐུན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་འདོད་པ་ནི་ཁ་ཆེ་བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་བ་དང་གནས་པ་དང་རྒ་བ་དང་མི་
རྟག་པ་དང་ལོག་པའི་རྣམ་གྲོལ་ཡང་དག་པའི་རྣམ་གྲོལ་གང་རུང་དང་ངེས་འབྱུང་ངེས་འབྱུང་མ་ཡིན་པ་གང་རུང་སྟེ་རྩ་བའི་མཚན་ཉིད་བདུན་དང། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་སོགས་མཐུན་པའི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིང་བདུན་སྟེ་
བཅུ་བཞི་འདོད་པ་ནི་མང་པོས་བཀུར་བ་བའི་ལུགས་ཡིན་པར་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་དང་རྩ་ཤེའི་ཊཱི་ཀ་ཆེན་ལས་བཤད་དོ། །རྩ་བའི་སྐྱེ་བས་མཚན་གཞི་འདུས་བྱས་དང་རང་གཏོགས་པའི་རྩ་བའི་མཚན་ཉིད་
དྲུག་དང་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་བདུན་ཏེ་ཆོས་བཅུ་བཞི་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བས་རྩ་བའི་སྐྱེ་བ་གཅིག་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སོགས་ཁ་ཆེ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་རིགས་འགྲེས་བྱས་ནས་ཤེས་བར་
བྱའོ༑ ༑གཟུགས་སོགས་རང་གི་ངོ་བོ་བཟུང་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་སྔར་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་ཕྱིས་མེད་པའི་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་ཤེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་གཞི་དེ་འདུས་བྱས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་སོགས་མཚན་

[041A]༄༅། །ཉིད་བཞིས་གཟུགས་སོགས་འདུས་བྱས་སུ་མཚོན་པ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་སོགས་རང་གི་ངོ་བོ་མཚོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གཟུགས་སོགས་དང་དེ་དག་གི་སྐྱེ་སོགས་རྣམས་
རྫས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། གལ་ཏེ་བྱེ་སྨྲའི་འདོད་པ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་ཆོས་གཅིག་བུ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་དད་གནས་པ་དད་གནས་པ་དང་རྒས་པ་དང་འཇིག་པར་ཐལ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་དེའི་སྐྱེད་
པར་བྱེད་པ་པོ་སོགས་བཞི་དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་བ་ལ། བྱེ་སྨྲ་ན་རེ། བྱེད་པ་པོ་བཞི་གཅིག་ཆར་གྲུབ་ཀྱང་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དེ། དང་པོར་སྐྱེ་བས་
སྐྱེད་པར་བྱེད། དེའི་རྗེས་སུ་གནས་པས་གནས་པར་བྱེད། དེའི་རྗེས་སུ་རྒ་བས་རྒ་བར་བྱེད། དེའི་རྗེས་སུ་མི་རྟག་པས་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེ་བ་ནི་མ་འོངས་པས་བྱ་བ་བྱེད་ལ། གནས་
བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་ད་ལྟར་བས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་མདོ་སྡེ་བས། སྐྱེ་བ་མ་འོངས་བྱ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པ་རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། གལ་ཏེ་རྫས་སུ་
ཡོད་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་མ་འོངས་པས་བྱ་བ་བྱེད་ན་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདུས་བྱས་གང་ཞིག་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པ་དང། བྱ་བ་བྱེད་བཞིན་པ་ནི་ལྟར་བ་དང་
བྱ་བཞིག་པ་ནི་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གསུམ་པ་བཟང་སྟེ་བྱ་བ་ཡིས། དུས་རྣམ་རྣམ་བཞག། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྐྱེ་བ་དེ་མ་

[041B] སྐྱེ་སོགས་བཞི་དུས་མཉམ་དུ་རང་གི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་
ན་ནི་འདུས་བྱས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་བུ་དེ་དུས་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་འཇིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་བཞི་རིམ་གྱིས་བྱ་བ་ལ་འཇུག་ན་ནི་མཚན་གཞི་འདུས་བྱས་དེ་སྐད་
ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། བྱེ་སྨྲ་ན་རེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྲུབ་ཟིན་པའི་སྐད་ཅིག་
དེ་ལས་ལྷག་ཏུ་མི་སྡོད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་དོན་མིན་པས་ཁྱེད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མི་འཇུག་ཅེས་ཟེར་ན། མདོ་སྡེ་བས་སྐྱེ་སོགས་བྱེད་པ་པོ་བཞི་དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་ཀྱང་བྱ་བ་
བཞི་རིམ་གྱིས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ལ། བྱེ་སྨྲས་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་གིས་རིམ་གྱིས་བྱེད་དེ། དང་པོར་སྐྱེ་བ་སྟོབས་ལྡན་དང་དེའི་རྗེས་གནས་པ་སྟོབས་ལྡན་སོགས་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་མདོ་སྡེ་བས་དེ་ལྟར་གནས་པ་སྟོབས་ལྡན་ཡིན་པ་ལས་ཕྱིས་སྟོབས་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་ནས་མཚན་གཞི་འདུས་བྱས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་རྟག་པས་འཇོམས་
པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་དང། དེ་ལ་བྱེ་སྨྲ་ན་རེ། གནས་པས་རང་གི་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་པའི་ཚེ་ནུས་པ་ཟད་ནས་གཏན་དུ་གནས་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེ་བས་

[042A]༄༅། །རང་གི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་བསྐྱེད་ཟིན་ན་ནུས་པ་ཟད་པས་སླར་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་བ་ལ། མདོ་སྡེ་བ་ན་རེ། དེ་གཉིས་མི་མཚུངས་ཏེ། སྐྱེས་ཟིན་
སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ་བས་རང་གི་བསྐྱེད་བྱ་སླར་མི་བསྐྱེད་ཀྱང། གནས་པས་མཚན་གཞི་འདུས་བྱས་དེ་གཏན་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་ལ་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་པ་ནི་འཇིག་པའི་བགེགས་
བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གནས་པ་ལ་བགེགས་བྱེད་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་བྱེ་སྨྲས་གནས་པ་ལ་བགེགས་བྱེད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་ལ་རྒ་བ་དར་མི་རྟག་པས་བགེགས་
བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། མདོ་སྡེ་བས་དེ་ལྟར་རྒ་བ་དང་མི་རྟག་པ་སྟོབས་ལྡན་ཡིན་ན་སྔོན་དུ་གནས་པས་བྱ་བ་བྱེད་དུ་མི་སྟེར་བ་ཞིག་དགོས་ཀྱི། གནས་པའི་བྱ་བ་ལོག་པའི་ཚེ་རྒ་བ་དང་མི་
རྟག་པ་ཡང་མི་གནས་ལ་མཚན་གཞི་འདུས་བྱས་ཀྱང་མི་གནས་ན་སུ་གང་ལ་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་བྱེད་པར་འགྱུར། ཡང་ན་རྒ་བ་དང་མི་རྟག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། གནས་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་
ཚེ་འདུས་བྱས་དེ་གནས་ལ་ཡལ་བར་བཏང་བའི་ཚེ་མི་གནས་པ་ཡིན་པས་ན་མི་གནས་པ་འདི་ཉིད་དེའི་འཇིག་པ་ཡིན་གྱི་འཇིག་པར་བྱེད་པ་པོ་ལོགས་སུ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་
ཆོས་སྐྱེས་པ་གཅིག་ལ་མི་འཇིག་པ་ནི་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ། གཅིག་ལ་རྒ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྲིད་དེ། རྒ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་དེ་གཞན་དུ་འགྱུར་པ་ལ་འཇོག་

[042B] གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ཆོས་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་འགལ་ཞིང་ཆོས་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་འགྲེལ་ལས། དེ་བཞིན་ན་ནི་རྒ་མི་འགྱུར། །གཞན་དུ་འགྱུར་
ན་དེ་གཞན་ཉིད། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་གཅིག་ལ། །རྒ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མང་བཀུར་སྡེ་བ་ན་རེ། །གཟུགས་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དང་ཕྲད་ནས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པར་བྱེད་དེ་
དུ་མ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་གཟུགས་ནི་དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་གནས་ལ། སེམས་སེམས་བྱུང་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་
མདོ་སྡེ་བ་ན་རེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་པ་ནི་ཐོབ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་བྱེད་དགོས་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པའི་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང། སེམས་སེམས་
བྱུང་རྣམས་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་ན་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་གཅིག་ཆར་བྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ། །དེས་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་དག་རྒྱུན་ལ་འཇོག་པ་ནི་
འཐད་པ་ཡིན་ཞིང་མདོའི་དོན་ལེགས་པར་དྲངས་པ་ཡིན་ནོ། གཞན་ཡང། སྐྱེ་བ་མ་འོངས་པས་མ་འོང་པ་བསྐྱེད་ན་མ་འོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཆར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེན། བྱེ་སྨྲས་
རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་མེད་པར་ནི། །སྐྱེ་བས་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་མིན། །ཞེས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནས་མ་འོངས་པ་མི་བསྐྱེད་ཟེར། དེ་ལ་མདོ་སྡེ་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་འབྱུང་ལ་
[043A]༄༅། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་རྐྱེན་ཁོ་ནའི་མཐུ་ཡིན་གྱི་སྐྱེ་བས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་བཙུན་པ་གོ་ཆ་མཐའ་ཡས་ན་རེ། མིག་ནི་གཟུགས་སོགས་མེད་
པར་མིག་ཤེས་མི་བསྐྱེད་ཀྱང་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པར་ཆོས་མི་བསྐྱེད་ཀྱང་ཆོས་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། དེ་གཉིས་མི་མཚུངས་ཏེ་
གཟུགས་སོགས་ཡོད་ཀྱང་ལོང་བ་དང་ལོང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་མིག་ཤེས་སྐྱེ་མ་སྐྱེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་མིག་དབང་གི་ནུས་པ་དཔོག་ནུས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་རྫས་གྲུབ་ནི་དེ་ལྟར་དཔོག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་
དེ་ནི་གཟུགས་སྒྲ་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང། མིག་རྣ་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཐུགས་ཀྱི་རིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྲ་མོ་འགའ་ཞིག་ལྟ་བུ་ལུང་གིས་
གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་བྱེ་སྨྲ་ན་རེ། སྐྱེ་བ་རྫས་གྲུབ་རིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། སྐྱེ་བའི་རྫས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་བ་ཞིག་མེད་ན་སྐྱེ་
བའོ་སྙམ་པའི་བློ་དོན་མཐུན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་ལ་གཟུགས་སོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་ལ་སྐྱེ་བའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་
ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྐྱེ་བའོ་སྙམ་པའི་བློ་ནི་ངེས་པར་སྐྱེ་བའི་རྫས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་

[043B] སྐྱེ་བ་ཛས་གཞན་མ་ཡིན་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཞེས་དྲུག་སྒྲས་སྟོན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་མི་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་རྒ་
བ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་བ་ལ། མདོ་སྡེ་བས། འོ་ན་དེ་ལྟན་བདག་མེད་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྫས་དོན་གཞན་
གཅིག་ཀྱང་འདོད་དགོས་པར་འགྱུར་ལ། གཅིག་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་དང། ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བོངས་ཚད་དང། ཐ་དད་པ་དང། ལྡན་པ་དང། རྣམ་དབྱེ་དང། གཞན་དང། གཞན་མ་ཡིན་པ་
ཉིད་དང། གཟུགས་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་མུ་སྟེགས་བྱེ་བྲག་པས་ཀུན་བཏགས་པ་ལྟར་ཁས་བླངས་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གི་བློ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་དག་གཟུགས་ཀྱི་གྲངས་དང་
གཟུགས་ཀྱི་བོངས་ཚད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་སྒྲས་སྟོན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་དྲུག་སྒྲས་སྟོན་མི་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། །གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་
དེ་གཟུགས་ལས་རྫས་གཞན་ཡིན་པར་བྱེ་སྨྲ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རྫས་གཞན་
མ་ཡིན་ལ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཞེས་དྲུག་སྒྲ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཙན་དན་གྱི་དྲི་དང་མཆི་གུའི་ལུས་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །གནས་པ་ལ་

[044A]༄༅། །སོགས་པ་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱེ་སྨྲས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྐྱེ་ན་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་བ་ན་རེ། སྐྱེ་བ་ནི་མ་བྱུང་བ་
ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་འདུས་མ་བྱས་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེའོ། །ཡང་ན་ཁྱོད་རང་གི་ལུགས་ལ་འང་འདུས་བྱས་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་གྱི་འདུས་མ་བྱས་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་མ་གཏོགས་
པ་གཏན་ཚིགས་གཞན་མེད་པ་ལྟར། སྐྱེ་བ་རྫས་གཞན་མེད་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་འདུས་མ་བྱས་མི་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་དང་འདྲའོ། །ཡང་ཁྱོད་རང་གི་ལུགས་ལའང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པར་
མཚུངས་ཀྱང་གཞན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་གཞན་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ལྟར། སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཚུངས་ཀྱང་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།
དེ་ལ་བྱེ་སྨྲ་ན་རེ། སྐྱེ་སོགས་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རི་དགས་དག་ཡོད་ཅེས་ཏེ་ནས་མི་རྨོ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། སྦྲང་བུ་དག་ཡོད་ཅེས་ཏེ་ལ་དུ་མི་བཟའ་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་སུན་འབྱིན་པ་
དག་ཡོད་ཅེས་ཏི་ལུང་དོར་དུ་མི་རུང་བས་ན། སྐྱོན་བརྗོད་པ་རྣམས་ལ་ལན་གདབ་པར་བྱ་ལ། གྲུབ་མཐའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཡང་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་ཟེར། 
དག་ནི། །གཟུགས་དང་འདུ་བྱེད་དག་ཏུ་འདུས། །ཞེས་པའི་གང་སྤེལ་དུ་མིང་ཚིག་ཀྱང་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། གཉིས་ཀས་ཀྱང་མིད་ཚིག་ཉི་གེའི་ཚོགས་གསུམ་ཀ་བཀའི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པ།།

[044B] དེ་གཉིས་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར་ལྡན་མིན་མེད་པ་དང་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེའི་དོན་ནི་ཚོགས་གསུམ་བཀའི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་མཐུན་ཀྱང་གཅིག་ནི་ཚོགས་
གསུམ་སྒྲ་སྤྱིའི་ཕྲེང་བར་འདོད་པས་ལྡན་མིན་དང། གཅིག་ནི་དེ་གསུམ་ངག་གི་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རང་མཚན་ལ་འདོད་པས་གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །དེས་ན་མིང་ཡིན་ན་འདུ་བྱེད་དང། ཚིག་ཡིན་ན་
གཟུགས་སུ་འདུས་ཞེས་ངེས་པར་མི་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་སྲས་སུ་ཡང་གང་སྤེལ་དང་མཐུན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ཆོས་མངོན་པ་བ་རྣམས་བཀའི་ངོ་བོ་གཟུགས་དང་འདུ་བྱེད་གཉིས་ཀར་འདོད་ཅེས་
འཆད་དོ། །དེ་གཉིས་ལས་སྔ་མ་བྱེ་སྨྲ་དང་ཕྱི་མ་མདོ་སྡེ་བའི་འདོད་པ་དང་མཐུན་ཏེ། སྡེ་བ་འདི་གཉིས་ཀས་ཀྱང། །བཀའི་ངོ་བོ་ཚོགས་གསུམ་དུ་འདོད་དགོས་ལ། །དེ་གསུམ་ཡང་བྱེ་སྨྲ་ལྡན་མིན་རྫས་
གྲུབ་དང། མདོ་སྡེ་བ་སྒྲ་རང་མཚན་པ་ལ་འདོད་པར་བཤད་པས་སོ། །ལུགས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བསྟན་བཅོས་བེམས་བོའི་ངོ་བོར་འདོད་ལ། རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ནི་དངོས་ཀྱི་རྗེད་བྱེད་སྒྲ་སྦྱི་དང་ཞེན་པའི་རྗོད་བྱེད་
སྒྲ་རང་མཚན་པར་འདོད་དོ། །ཞེས་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་སོ། །མཛོད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་གསེར་ཕྲེང་སོགས་ལ་ཞིབ་ཆ་དགོས་ཞེས་བཤད་པ་ལ། རྗེ་གུང་ཐང་བས་ཞིབ་ཆ་གང་ཡིན་ཞེས་ཐུགས་རྟོག་
མཛད་ཀྱང་མརྙེད་པར་སྣང་བས་དཔྱད་དགོས་ཤིང། མཐའ་དཔྱོད་དེར་མདོ་སྡེ་བའི་ལུགས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གཟུགས་སུ་བཤད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཆར་མ་བཤད་ཅེས་པའང་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ཕུང་པོ་

[045A]༄༅། །བཏགས་ཡོད་དུ་འདོད་པ་ལྟར་ན་རྔུལ་ཕྲ་རབ་ཕུང་པོ་གཅིག་གི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལས་གསུངས་ཤིང། དེའི་དོན་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཟུགས་ཕུང་གི་ཆ་ཡིན་
པར་བསྟན་ཞེས་མཐའ་དཔྱོད་དེ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ལས་བཀའ་བསྟན་བཅོས་གཟུགས་ཕུང་ཡིན་པར་ཡང་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། 
དང་བ་ལང་གི་མིང་ལའང་འཇུག་པས་མིང་དང་ཡི་གེ་མི་འགལ་བར་བཞེད་ཅིང། ཞེས་དང། མཛོད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་དུའང་དབྱངས་སྲོག་ཏུ་བཞུགས་པས་གསལ་བྱེད་མིང་བྱེད་པར་བཤད་པ་
དང༑ དེའི་ཤེས་བྱེད་དུ་གང་སྤེལ་ལས་དེ་དག་གིས་དེར་ཡི་གེ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་མིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ལུད་དྲངས་སོ། །འདི་ནི་དཔྱད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། གཽ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡི་གེ་ག་དང་ཡི་གེ་ཨཽ་དང་ཚིག་དྲག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྒྲ་ནི་གོ་རིམས་འདིས་དོན་དགུ་དག་ལ་མཚམས་བཅད་པ་ཞེས་ཚིག་དྲག་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་གསུངས་ཤིང་
དེ་དག་གིས་དེར་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཞེས་སོགས་ཀྱང་རང་འགྲེལ་ལས། ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱང་ཡི་གེ་འབྲུའི་ཡན་ལག་དག་གི་མིང་དག་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཡི་གེ་འབྲུའི་ཡན་ལག་རྣམས་གོ་བར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་རྣམས་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟར་ན་མིང་ཐོས་པ་བྲིས་པས་གོ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཡི་གེ་རྣམས་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཡི་གེའི་འབྲུ་རྣམས་བྱས་པ་ཡིན་པས། ཡི་གེ་རྣམས་

[045B] །ཞེས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཡིན་པས་ན་ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་ཚུལ་བཀོད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པས་སོ། །བྱེ་སྨྲས་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་ནི་ལྡན་མིན་རྫས་གྲུབ་ཡིན་ཞིང། དེ་
དག་གི་ཚོགས་གསུམ་ཡང་ལྡན་མིན་རྫས་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་ལ། མདོ་སྡེ་བས་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་ནི་ལྕེ་རྒན་སོགས་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་དག་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མ་ཡིན་ན་མ་ཅིའི་
ཕྱིར་ལྡན་མིན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བྱེ་སྨྲས་དེ་གསུམ་དག་སྒྲ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གསུམ་ངག་སྒྲ་ཙམ་ཡིན་ན་བརྗོད་བྱའི་དོན་གོ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དག་སྒྲ་ནི་མིང་ལ་འཇུག་
པ་སྟེ་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་གསལ་བར་བྱེད་པའམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། མིང་སོགས་ཀྱིས་དོན་བརྗོད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་ཟེར། མདོ་སྡེ་བ་ན་རེ། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དག་སྒྲ་ཙམ་ཁོ་ན་དོན་གོ་བྱེད་དུ་
མི་འདོད་ཀྱིག་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་སྒྲ་གང་གིས་དོན་གོ་བར་འགྱུར་བའི་དག་སྒྲ་དེ་ཉིད་དོན་གོ་བྱེད་ཀྱི་ངག་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དཔེར་ན་སྨྲ་བ་པོས་གཽ་ཞེས་པ་དོན་དགུ་ལ་མཚམས་བཅད་
པས་ན་གཽ་ཞེས་པའི་ངག་སྒྲ་དོན་དགུའི་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ལ་འདོད་པའི་ཕྱིར། མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་ནི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཙམ་ཁོ་ནའི་ཁྱད་པར་ཡིན་གྱི་སྒྲ་ལས་ཟུར་དུ་གཟུང་དུ་ཡོད་
པའི་རྫས་སུ་འདོད་པའི་དགོས་པ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང། དག་ནི་མིང་ལ་འཇུག་ཅེས་པའི་དོན་གང་ཡིན། ངག་སྒྲས་དོན་གོ་བྱད་ཀྱི་མིང་སྐྱེད་བར་བྱེད་དམ་གསལ་བར་བྱེད། གལ་ཏེ་སྐྱེད་པར་

[046A]༄༅། །བྱེད་ན་ཁྱུ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པའི་དག་སྒྲས་ཀྱང་མིང་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཏེ་དག་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་མིང་མི་བསྐྱེད་ཀྱི་དག་སྒྲ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་
ཅན་གྱི་སྒྲ་སྨྲ་བ་པོས་བརྡར་བཏགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དེས་མིང་བསྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་གྱུར་བའི་དག་སྒྲ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཉིད་དོན་རྗོད་བྱེད་དུ་འཇོག་དགོས་ཀྱི་དེ་ལས་དོན་
གཞན་པའི་ལྡན་མིན་གྱི་རྫས་འཚོལ་བའི་དགོས་པ་མེད་ལ། གལ་ཏེ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། སྤྱིར་དག་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་གསལ་བར་བྱེད་ན་ནི་ཁྱུ་མཆོག་ལ་སོག་སྤ་ལ་ཡོད་
པའི་དེས་ཀྱང་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ངག་སྒྲ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་དེ་གསལ་བར་བྱེད་ན་ནི་དག་སྒྲ་དེ་ཉིད་དོན་བརྗོད་བྱེད་དུ་འགྱུར་གྱི་རྫས་གཞན་བརྟག་པའི་དགོས་པ་མེད་དོ།།
ཞེས་ཟེར། གཞན་ཡང་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་བཅུ་བཞིའི་སྐོར་ལ་སྤྲོ་བྱ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་མང་འདོགས་ནས་མ་བྲིས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཡོད་ན་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་འགྲེལ་བཤད་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་
ལྟོས་ཤིག་དང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།  གལ་ཏེ་དེ་ཏླ་ཡིན་ན་ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་
ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདུས་མ་བྱས་ཉིད་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་བཞི་ངོ་དག་ནི། ཞེས་སོགས་འདིར་

[046B] འདི་དག་གེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟབ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བར་ཟད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བཙལ་དགོས་སམ་སྙམ་མོ། །
དཔྱོད་ལས། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དྲངས་པ་ནི་དཔེ་མ་དག་སྟེ། གཞུང་དུ་འདིར་དྲངས་པ་ལྟར་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་སྐབས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་ནི་གཟུགས་ལུས་ལ་བྱེད་
དམ་གང་ཟག་ལ་བྱེད། སྐབས་འདིའི་བྱེ་སྨྲས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཤའ་ཀྱ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་མི་འདོད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདིའི་གཟུགས་སྐུ་ནི་ཊཱི་ཀ་ཆེན་དྲངས་པ་ལྟར་གཟུགས་ལུས་ལ་བྱེད་ཀྱི་གང་
ཟག་ལ་མི་བྱེད་དེ། སྟོན་པ་འཀྱ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འདོད་པའི་ནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། རང་གི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འདོད་ན་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་པར་འདོད་མི་རིགས་
པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། འདུལ་བ་ལུང་སོགས་ལས་སྟོན་པ་ཤའྐྱ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་སུ་བཤད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་པ་མཐོང་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ཞེས་འདོད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། དྲང་
སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་བལྟམས་པའི་དུས་སུ་ཁྱིམ་ན་གནས་ན་འཁོར་བསྒྱུར་དང་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་ན་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་པ་དེ་བྱེ་སྨྲ་ལྟ་ཞོག། འཇིག་རྟེན་
ཕལ་བ་དང་ཕྱི་ནང་ཀུན་ལ་རླུང་ལྟར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་དང། སྟོན་པ་ཤའྐྱ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ན་མཛོད་འགྲེལ་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་ལ་གནས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་

[047A]༄༅། །པར་འགྱུར། དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དགེ་སློང་དུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁོ་ན་ཡང་དགེ་སློང་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྐབས་འདིའི་བྱེ་སྨྲ་ལ་མི་འདོད་
པའི་ཐལ་བ་འཕངས་བ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐབས་འདིའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་མིན་རྩོད་པའི་གཞི་གཟུགས་ལུས་ཁོ་ནར་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་
ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་པར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་མར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། གསེར་ཕྲེང་ལས་ཀྱང། སངས་རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་གཉིས་ཀའི་རྟེན་ལུས་ནི་སྡུག་བདེན་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་
དང་དགེ་འདུན་མིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྡུག་བདེན་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། །དེས་ན་སྟོན་པ་ཤའྐྱ་ཐུབ་པ་ཡང་སྡུག་
བདེན་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ན། སྐབས་འདིའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་མིན་རྩོད་པའི་གཞི་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་ཀྱང། མཛོད་འགྲེལ་ལས། གཟུགས་
ཀྱི་སྐུ་ནི་སྔ་མདང་ཕྱི་མར་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུགས་སྐུ་ནི་གཟུགས་ལུས་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང། གསེར་ཕྲིང་གི་དགོངས་པ་ནི་ལས་ཉོན་གྱི་འཕངས་
འབྲས་ཡིན་ན་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་རྩོད་མེད་དུ་སྡུག་བདེན་དུ་འདོད་དགོས་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། 

[047B] འདུས་མ་བྱས་གསུམ་རྟག་པ་ཡིན་ཞིང། དེ་ལས་གཞན་པའི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མདང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གང་ཟག་གི་
བདག་གིས་སྟོང་ཞིང་ལས་ལས་གཞན་པའི་བྱེད་པ་པོ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་འདྲ་རྣམ་མ་ཤར་བར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བ་སགས་པའི་དོན་དངོས་སུ་
རྗེས་ཆེར་དུ་རིག་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་ལ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་ལྟར་དོན་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བའང་མང་པོ་ཡོད་དེ། ཁ་ཆེའི་གཞུང་གི་ཆུ་གཏེར་གྱི། །
བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་གཞུང་འདོད་འགྱུར། །ཞེས་པ་འདི་དང། ཡེ་ཤེས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལོ་ཙའ་བ་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་ལས། བློ་ལྡན་ཞེས་བྱ་ཁ་ཆེ་ཡི། །བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་གཞུང་དུ་
བཤད༑ ༑ཅེས་དང། །འགྲེལ་པར། འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཕྱི་རོལ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་བགྲང་པ། ཞེས་བློ་ལྡན་ཞེས་པ་བྱེ་སྨྲ་ཁོ་རང་ལ་སྦྱར་རོ། །འདིར་ཆོས་བཤེས་འགྱུར་ལས་
ཞེས་པ་དང། བློ་ལྡན་ཞེས་བྱ་མཁས་པ་ཡིས། །ཞེས་སོགས་དཔེ་མདག་གོ། བདེར་གཤེགས་གཞུང་རྩ་བའི་འགྱུར་ལས། །བ་ཆེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ཡི། །གཞུང་འདི་ཡིན་པར་མཁས་རྣམས་
བཞེད། །ཅེས་དང། འགྲེལ་བར་རྩ་ཚིག་དྲངས་པ་ལས། ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་གཞུང། །དེ་ལྟར་བློ་དང་ལྡན་རྣམས་བཞེད། །ཅེས་དང། འགྲེལ་བ་རང་ལས་ཀྱང། ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་
[048A]༄༅། །གཞུང་སྟེ་མངོན་པར་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་བློ་དང་ལྡན་པ་མཁས་པ་རྣམས་བཞེད་དེ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་ཁ་ཆེ་བྱེ་སྨྲའི་གཞུང་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་བློ་ལྡན་མཁས་
པ་རྣམས་བཞེད་ཅེས་བློ་ལྡན་ནམ་མཁས་པ་ཞེས་པ་གཞུང་དོན་འཆད་མཁན་ལ་སྦྱར་གྱི་བྱེ་སྨྲ་ཁོ་རང་དང་མ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དང། སྔར་ལྟར་ཆུ་གཏེར་ཡོད་མེད་ཀྱི་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱང་
བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། སྐབས་འདིར་ཛེ་ཏཱ་རིས་སྐད་ཅིག་མའི་དོན་མདོ་སྡེ་བ་ལྟར་བཤད་པའི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་བཙལ་དགོས་སོ། ། 
རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། དེ་ལ་ཐ་སྙད་གཅིག་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་རྩ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། སྔར་བྱས་པའི་
བསྒོམ་པས་སྦང་བར་བྱ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་དང། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཀོད་པའི་འཁོར་ལོ་ལས་
དེ་དག་གི་གཞིའི་གཞུང་ལུགས་དང། བར་གྱི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པོའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་སྙད་གཅིག་པའི་སྡེ་དང། འཇིག་རྟེན་
འདས་སྨྲའི་སྡེ་དང། བྱ་གག་རིས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཞིའི་གཞུང་ལུགས་དག་ཡོད་དེ། ཞེས་པ་ནས། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེའི་ལུགས་དག་ཡིན་

[048B]༑ ཞེས་གསུངས་པ་དང། དུལ་ལྷའི་སྡེ་བ་ཐ་དད་པ་བསྡུས་པ་ལས། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་བ་རྣམས་ནི་འདི་སྐད་ཟེར་ཏེ། ཐུབ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ། ཞེས་
པ་ནས། ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་དུ་ཡོད་པ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་བའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་སོ། དེ་གསུམ་ནང་ཕན་ཚུན་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ཤེས་པར་འདོད་ན་གཞུང་
དེ་དག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱ་ཞིང། དུས་གསུམ་འདོད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོད་སྨྲ་ལ་བཞིར་ཕྱེ་བ་དང། གཞན་ཡང། རྐྱེན་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དང། བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་སོགས་
ནང་སེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྲ་མོ་རྟོག་གེ་འབར་བར་བྱུང་བ་རྣམས་དང། འདིར་དྲངས་པའི་རྟོག་གེ་འབར་བའི་གཞུང་ལའང་ཡི་གེ་ཆད་པ་དང་ཡི་གེ་ནོ་རབ་འགའ་ཟུང་བྱུང་བ་རྣམས་རྟོག་གེ་འབར་བ་དང་
སྡེ་བ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་གཉིས་དང་བསྡུར་ནས་ཞུས་དག་བྱ་དགོས་ལ། གོང་སྨོས་ཀྱི་གཞུང་གསུམ་ལའང་གཅིག་ལ་མེད་ཀྱང་གཅིག་ཤོས་ལ་ཡོད་པ་དང་གཅིག་ལ་མི་གསལ་ཡང་གཅིག་ཤོས་ལ་
གསལ་བ་རྣམས་གཞུང་དེ་རྣམས་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཡི་གེའི་ཁུར་ཧ་ཅང་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞིང་དགོས་པའང་དེ་ཙམ་མི་ཆེ་བས་མ་བྲིས་སོ། །ད་ནི་རང་སྡེ་བྱེ་སྨྲ་མདོ་སེམས་དབུ་མ་པ་
ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་འཆད་དེ། སངས་རྒྱས་པ་རང་གི་སྡེ་བ་ལ་བྱེ་སྨྲ་དང་མདོ་སྡེ་བ་དང་སེམས་ཙམ་པ་དང་དབུ་མ་པ་བཞིར་གྲངས་དེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལ་གྲུབ་མཐའ་

[049A]༄༅། །ལྔ་པ་དང། ཐེག་པ་བཞི་བ་མེད་པར་མདོ་རྒྱུད་དུ་མ་དང་མཁས་གྲུབ་དུ་མས་གསུངས་པས་སོ། །དབྱེ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་འདི་བཞི་དང་བསྡུ་བ་ནི་བྱེ་མདོ་
གཉིས་ཐེག་དམན་དང་དབུ་སེམས་གཉིས་ཐེག་ཆེན་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བར་བསྡུས་པ་སྟེ་དབྱེ། བསྡུའི་ཚུལ་གཉིས་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་གྱི། བོད་ཁ་ཅིག་བྱེ་མདོ་གཉིས་ཉན་ཐོས་དང་སེམས་
ཙམ་པ་རང་རྒྱལ་དང་དབུ་མ་པ་ཐེག་ཆེན་པ་སྟེ་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བསྡུད་པ་དང། གྲུབ་མཐའ་ཀུན་ཤེས་མཁན་པོས། མདོ་སྡེ་བ་བྱེ་སྨྲའི་ནང་དུ་བསྡུས་ནས་གྲུབ་མཐའ་གསུམ་དུ་འདོད་པ་
དང༑ ཁ་ཅིག་གནས་མབུ་བྱེ་སྨྲ་ལས་གཞན་དུ་བྱས་ཏེ་གྲུབ་མཐའ་ལྔར་དབྱེ་བ་རྣམས་འཁྲུལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་གཉིས་ཀས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ནས་བཤད་པའི་ཀུན་
གཞི་ཉོན་ཡིད་དང་བདེན་མེད་དང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དང། བྱང་སེམས་བཅུ་དང་ཐེག་ཆེན་ནས་བཤད་པའི་ཆོས་ལོངས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་དང་དེ་དག་གི་
ཡོན་ཏན་མང་པོ་དང། སོགས་སྒྲས་དེ་ཉིད་ནས་བཤད་པའི་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་སོགས་མི་འདོད་པ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་རྣམས་སྔོན་དུས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་སྡེབས་
བཀར་མི་འདོད་ལ་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ཕྱི་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀར་འདོད་པར་གྲགས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །གཞུང་བྱེ་བྲག་བཤད་མཚོ་གཙོ་བོར་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དང་

[049B] མུ་སྟེགས་བྱེ་བྲག་པ་ལྟར་རྫས་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་སྨྲ་བས་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བར་བཏགས་པ་དེ་ལ་སྡེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་གྱེས་ཚུལ་ནི། རྩ་བའི་སྡེ་
བ་བཞི་ལས་བཅོ་བརྒྱད་གྱིས་ཚུལ་དང་གཉིས་ལས་བཅོ་བརྒྱད་གྱིས་ཚུལ་གཉིས་དང། སོགས་སྒྲས་རྩ་བའི་སྡེ་བ་གཅིག་དང་གསུམ་ལས་གྱེས་ཚུལ་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །རྩ་བའི་སྡེབ་བཞི་
ལས་བཅོ་བརྒྱད་གྱིས་ཚུལ་ལའང་དུལ་ལྷ་དང་ལོ་དྲི་མཁན་པོའི་ལུགས་གཉིས་ལས། དུལ་ལྷའི་བཤད་ཚུལ་ནི། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང། ཕལ་ཆེན་པ་དང། གནས་བརྟན་པ་དང་
མང་པོས་བཀུར་བ་སྟེ་རྩ་བའི་སྡེ་བ་བཞི་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྡེ་བ་བདུན་དང་ལྡ་དང་གསུམ་དང་གསུམ་དུ་གྱེས་པར་སྡེ་བ་ཐ་དད་པ་བསྡུས་པ་ལས་གསུངས་ཤིང། ཡང་ན་རྩ་བའི་སྡེ་བ་གཉིས་ལས་
གྱེས་ཚུལ་ལའང་བཤད་ཚུལ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པ་ལ་བརྒྱད་དང་གནས་བརྟན་པ་ལ་བཅུར་གྱེས་པ་ནི་སྡོམས་ལོགས་སུ་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན་ནོ། སྟག་ལོས་སྡེ་བ་བཅོ་
བརྒྱད་པོ་དེ་ཀུན་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་སྡེ་བར་ཁས་བླངས་པ་དང། ས་སྟོན་པ་དང་དཔེ་སྟོན་པ་སོགས་མདོ་སྡེ་བར་ཁས་བླངས་གནས་སྡེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་གཉིས་ཀ་འདུས་པར་འདོད་པ་ནི་
འགལ་བ་དང། མདོ་སྡེ་བ་བྱེ་སྨའི་ནང་དུ་བསྡུས་ཚུལ་ནི། མདོ་སྡེ་བར་གྱུར་བའི་དགེ་ཚུལ་དགེ་སློང་རྣམས་རྩ་བའི་སྡེ་བ་བཞི་པོ་གང་རུང་གི་དགེ་ཚུལ་དགེ་སློང་དུ་འདུས་པ་ཙམ་ལ་བྱེད་ན་བསྡུ་

[050A]༄༅། །བྱ་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆུང་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་སྟེ། དབུ་མ་དང་སེམས་ཙམ་པར་གྱུར་པའི་དགེ་ཚུལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱང་རྩ་བའི་སྡེ་བ་བཞི་པོ་གང་རུང་གི་དགེ་ཚུལ་དགེ་སློང་དུ་བསྡུས་
པའི་ཕྱིར་དང། དེར་མ་ཟད་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱང་སྡེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གཞུང་དུ་འདུས་པར་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དང་སྤྱན་རས་གཟིགས་རྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར་པའི་ཕིར་ཡང་བསྡུ་བྱ་རྒྱ་ཆུང་
པའི་སྐྱོན་འབྱུང་ངོ། །རྟོག་གེ་འབར་བར་རྩ་བའི་སྡེ་བ་གཉིས་ལས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྱེས་ཚུལ་དང་པོའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་གནས་བརྟན་པ་བཅུའི་ནང་ཚན་གྱི་མང་པོས་བཀུར་བ་ལ་སོགས་
པའི་སྡེ་བ་ལྔས་རྫས་བཏགས་དང་རྟག་མི་རྟག་དང་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་སོགས་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཡོད་པར་སྨྲ་ན་ཡང། མི་འཇིག་པའི་རྟག་པ་དང་ཆ་ཤས་མེད་
པའི་གཅིག་བུ་དང་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་རང་དབང་ཅན་ཏེ་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་གྱི་བདག་མེད་པར་འདོད་ཅིང། ཐུབ་པའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ནི་རང་སྡེའི་གྲུབ་
མཐའ་སྨྲ་པ་ཀུན་དང་མཚུངས་པས་གཞན་སྡེ་བ་གཏན་མིན་ལ་ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་རྫས་དང་དངོས་པོར་འདོད་པའི་རང་སྡེ་བ་ཡིན་པས་བྱེ་སྨྲ་ལས་གྲུབ་མཐའ་གཞན་
པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་བཞག་ནི། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་གཉིས་དང། གཟུགས་དང། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་

[050B] མིག་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་བཅུ་གཉིས་དང་
མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་རྟེན་དང། གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་ཡུལ་དང། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་བརྟེན་པ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་དང། དམྱལ་བ་དང། ཡི་དྭགས་
དང༑ དུད་འགྲོ་དང། མི་དང། ལྷ་སྟེ་འགྲོ་བ་ལྔ་དང། ཁམས་དང། རེག་པ་དང། སེམས་པ་དང། སེམས་ཀྱི་ཟས་ཏེ་བཞི་དང། དམིགས་མཚུངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཟག་པ་རྒྱས་སུ་རུང་
མི་རུང་གིས་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་དང། འདུས་བྱས་གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང། འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟག་དགོག་དང་སོ་སོར་བརྟག་མིན་གྱི་དགོག་པ་སྟེ་གསུམ་དང་
ཁམས་རེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་གི་དྲུག་ཚན་དང་པོའི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་སྣང་མུན་གང་རུང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་བའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྫས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་ཆ་བཅས་མིན་ཞིང་ཕན་ཚུན་
རེག་པ་མིན་པར་འདོད་དོ། །ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་དང། ལམ་ནི་ཚོགས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་ལྔ་དང། སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང་
བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཏེ་དྲུག་དང། འབྲས་བུའི་རྣམ་བཞག་ནི། འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་དང། ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་གི་ཞུགས་པ་དབང་པོ་རྟུལ་རྣོ་གཉིས་

[051A]༄༅། །དང༑ དེའི་འབྲས་གནས་གཉིས་དང། ལྷ་དང་མིའི་རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེ་གཉིས་དང། ཚེ་གཅིག་པར་ཆད་གཅིག་པ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བར་འདའ་བ་དང། སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་
ནས་འདའ་བ་དང། འདུ་བྱེད་དང་བཅས་ཏེ་འདའ་བ་དང། འདུ་བྱེད་མེད་པར་འདའ་བ་དང། འཕར་བ་གསུམ་དང། སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ་དང། གཟུགས་མེད་ཉེར་འགྲོ་དང། མཐོང་ཆོས་
ཞི་དང། ལུས་མངོན་བྱེད་དང། བསེ་རུ་ལྟ་བུ་སྟེ་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུ་དང། རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་འབྲས་གཉིས་དང། ཕྱིར་འོང་ཞུགས་འབྲས་གཉིས་དང། ཕྱིར་མི་འོང་ཞུགས་འབྲས་གཉིས་
དང༑ དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་འབྲས་གཉིས་ཏེ་བརྒྱད་དང། དྒའླྡན་གྱི་གནས་ན་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་བྱུང་གི་མཛད་པ་དང། དང་འཕགས་པའི་
མཛད་པ་དང། བྱང་སེམས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པའི་ཆ་གཉིས་གཉིས་ཕྱེ་བ་རྣམས་རྫོགས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དངོས་ཀྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཚར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་བའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱང་འདས་མངོན་དུ་མཛད་པ་གསུམ་ཀར་བ་མ་རིག་གི་རྒྱུན་ཆད་དེ་ཞི་བའི་དབྱིངས་འབའ་ཞིག་ལུས་པར་འདོད་པ་ནི་འབྲས་བུའི་རྣམ་བཞག་ཡིན་ནོ་
དངོས་སུ་བཅོམ་པའམ་གཞིག་པ་སྟེ་བློས་ཆ་ཤས་སོ་སོར་བསལ་བ་ན་རང་འཛིན་པའི་བློ་འདོར་བ་དང་མི་འདོར་བའི་ཆོས་ནི་རིམ་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་བདེན་

[051B] མངོན་པ་སྡེ་བདུན་བཀའ་མ་ཡིན་ན་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལས། དགེ་སློང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སྡེ་བདུན་བཀའ་ཡིན་པ་དང། ལུང་དང་
བསྟན་བཅོས་རྣམས་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་ཚོགས་པའི་སྒྲ་སྤྱི་ཡིན་པས་ན་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་ཞིང། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལ་དབང་མངོན་ཡིད་མངོན་རྣལ། འབྱོར་མངོན་སུམ་གསུམ་ཡོད་
པ་ཡིན་ནའང་རང་རིག་མངོན་སུམ་མེད་པ་དང། མཚུངས་ལྡན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་དུས་མཉམ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་མཚན་ཉིད་པ་དུ་མ་ཡོད་ཅིང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་
གཟུགས་ནི་གཟུགས་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ལ། དབང་ཤེས་རྣམས་འདྲ་རྣམ་མེད་པར་ཡུལ་ལ་དངོས་སུ་རིག། ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི་དང། འཁོར་སེམས་བྱུང་
གི་གཞི་དང། གནས་སྐབས་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གཞི་དང། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གཞི་སྟེ་ལྔ་ཀ་དངོས་བེ་དང་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཕུང་དེ་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་
པ་དང། གང་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་སངས་རྒྱས་ནི་མི་སློབ་པའི་ཆོས་ཁོ་ནར་འདོད་དོ། །སྡེ་བ་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཚུལ་ནི་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི་གཞུང་
དབུ་མ་སྙིང་པོ་རྩ་འགྲེལ་དང་སོགས་སྒྲས་ཤེར་སྒྲོན་འགྲེལ་བཤད་དང་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཀོད་པའི་འཁོར་ལོ་དང་སྡེ་བ་ཐ་དད་པ་བསྡུས་པ་རྣམས་ལྟོས་ཤིག་དང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་

[052A]༄༅། །པའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཁ་ཆེ་བྱེ་སྨྲའི་གཞུང་ལུགས་རྫིང་ཆེན་པོ། །ཁ་ཆུང་གཏིང་ཟབ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དེར། །ཁ་ཅིག་སྐྲག་ནས་དཀྱིལ་དུ་མི་འཇུག་པར། །ཁ་ནས་
གང་ཐོན་ཆབ་ཀྱིས་ཆོག་ཤེས་བྱས། །དེ་ཕྱིར་རྣམ་དཔྱིད་ལུས་རྩལ་མི་དམན་ཞིང། །གུས་དང་རྟག་སྦྱོར་བརྩོན་པ་མི་ལྷོད་པའི། །གྲོགས་དག་ཐོས་བསམ་རྟ་ལ་ལེགས་བསྐྱོན་ནས། །ཆོས་
མངོན་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་དུ་ཕྱིན་པར་གྱིས། །མཁས་བྱའི་གནས་དྲུག་གཙོ་བྱས་ཆོས་རྣམས་ལ། །མཁས་པར་འདོད་ན་གྱི་ནར་མི་སྡོད་པར། །མཁས་མཆོག་དབྱིག་གཉེན་གཞུང་དེ་ཉོན་ཅིག་ཅེས།།
མཁས་དབང་དུ་མ་མགྲིན་ད་བྱངས་གཅིག་གིས་འདོམས། །ཞེས་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོའི་མཆན་འགྲེལ་དཀའ་གནད་མ་དུད་གྲོལ་བློ་གསལ་གཅེས་ནོར་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་སྐབས་
བྱས་ཟིན་ཏོ།། །།སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་བསྟན་པའི་བཏང་རབས་བདུན་ཕྱོགས་གླང་ཆོས་གྲགས་སོགས་རྩ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དུས་དང་
གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་རྫེས་སུ་གཟུང་དུ་གསོལ། འདིར་མདོ་སྡེ་བའི་གྲུབ་མཐའི་ཟུར་མཆན་དགོད་པ་ལ། 
དཔྱད་བྱེ་སྨྲའི་སྐབས་སུ་བྱས་ཟིན། ། 

[052B] རྗེའི་གསུང་བཞིན་རྒྱལ་ཚབ་ཆོས་རྗེས་མཛད་པར་གྲགས་པའི་དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་བརྗེད་བྱང་ལས། མདོ་སྡེ་བ་ལ་སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་
བ་སགས་གསུམ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་དབུ་མ་རྒྱན་ལས། དཀར་པོ་དག་ལ་སོགས་པ་ལ། །ཤེས་པ་དེ་ནི་རིམ་འབྱུང་སྟེ། །མགྱོགས་པར་འབྱུང་ཕྱིར་བླུན་པོ་དག་གཅིག་ཆར་
སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་དེར་གྱུར་བའི་སྒོང་ཕྱེད་ཚལ་བའི་འདོད་པ་བཀོད་པ་དང། ལྕུག་མའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བློ། །ཞེས་སོགས་ཚིག་བཅད་དྲུག་གིས་དེའི་འདོད་པ་དགག་པར་
བཤད་པས་དཔྱད་དགོས་སོ། །དེ་དག་ལ་སྤྲོ་བྱ་མང་ཡང་འོག་ཏུ་རིམ་གྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།། 
དེ་བཞིན་དུ་རིགས་མཐུན་པའི་སེམས་མང་པོ། ཇི་སྟེ་གཅིག་ཆའི་ཚུལ་གྱིས་སུ་སྟེ་གལ་ཏེ་གཅིག་ཆར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་འདོད་ན་ཞེས་པའོ། །ཕྱོགས་སྔ་འདི་ནི་མདོ་སྡེ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཕྱི་
དོན་དང་ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་སུ་འདོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པར་འགྲེལ་བཤད་ལས་བཤད་པས་བྱེ་སྨྲ་དང་སེམས་ཙམ་པ་མ་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་ལས་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་
གཞན་སྡེའི་ལུགས་ནི་གཞུང་འདིའི་རྗེས་སུ། ཕྱི་གཞུང་རྣམས་ལའང་རྣམ་ཤེས་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གཞན་དེའི་ལུགས་ནི་ཞེས་པ་ཡི་གེ་ནོར་བར་ཤེས་པ་
[053A]༄༅། །བྱའོ༑ ༑ །རི་མོ་རྐྱང་པ་མཐོང་བའི་ཚེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་དྲངས་པ་མི་སྣང་བས་ན། རྫེ་ཏ་རིས་ལུང་འདི་དག་སེམས་ཙམ་
པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་འདིར་བཤད་པའི་དགོངས་པ་འཚོལ་དགོས་སོ།། 
དུ་འང་བཤད་མོད་ཀྱང། མྱོང་བ་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང་ཡུལ་གཞན་མི་གཅོད་པར་ཐལ་བ་སོགས་མཐའ་གཞན་འགོག་པའི་རིགས་པས་མྱོང་བ་དོན་གཞན་བཀོག་པ་མ་གཏོགས་ལུགས་གསུམ་
བཤད་པ་ནི་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་དང་འཇུག་ཊཱི་ཀ་ཆེན་མོ་གཉིས་ཀར་མི་གསལ་བས་དཔྱད་གཞི་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །
དུ་མ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཡང་མགྱོག་པར་འབྱུང་པའི་ཕྱིར་སོ་སྐྱེ་བླུན་བོ་དག་གཅིག་ཆར་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །ལུགས་འདི་ནི་རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཕྱོགས་སྔར་བྱས་ནས་
བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། རིམ་བཞིན་འབབ་པ་དེ་ཉིད་ལ། །ཇི་ལྟར་རིམ་མིན་འཛིན་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་ཡང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་གཅིག་ཅར་
སྐྱེ་བར་སྣང་ཞེས་པའི་འདོད་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་པ་མྱུར་བ་གཅིག་ཆར་དུ་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་བཀག་ཅེས་འཇུག་ཊཱི་ཀ་ཆེན་མོར་གསུངས་བའང་ཚད་མའི་

[053B] རིམ་བཞིན་འབབ་པ་དེ་ཉིད་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་དེ་ལ་བྱེད་དགོས་ཀྱི། རྟོག་བཅས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད། །གཅིག་ཅར་དུ་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རམ། །ཞེས་སོགས་དང་
མགལ་མེ་ལ་སོགས་མྱུར་འཇུག་པའི། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་གནོད་པ་ཅན། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞུང་ཕྱི་མ་དེས་འཇུག་པ་མྱུར་བ་གཅིག་ཅར་དུ་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུར་བཤད་པ་ཡིན་
གྱི་བཀག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཊཱིཀ་ཆེན་དང་རྣམ་བཤད་སོགས་སུ་ལྟས་ན་གསལ་ལོ། །འདི་དག་ཞི་བ་ཆ་དང་བཅས་པ་ཁོ་བོས་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་པས་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །
དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང། སྣང་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་དང། ཡུལ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་སྒྲ་རྟོག་གི་སྣང་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དང། བྱེད་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རང་འཛིན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་སྟེ་
བཞི་ནི་རང་མཚན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང། དེ་ལས་ལྡོག་པ་བཞི་ནི་སྤྱི་མཚན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས། །དོན་བྱེད་ནུས་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། ཞེས་
དང༑ འདྲ་དང་མི་འདྲ་ཉིད་ཕྱིར་དང། །སྒྲ་ཡི་ཡུལ་དང་ཡུལ་མིན་ཕྱིར། །རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་ཡོད་པ་ན། །བློ་ནི་ཡོད་དང་མེ་བ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་ཏཱིཀ་ཆེན་སོགས་
ལས་ཤེས་དགོས་ཤིང། ཁོ་བོས་ཀྱང་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། །དོན་གཅིག་ཏུ་ནི་སྣང་པའི་བློ། །གང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིས། །གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་

[054A]༄༅། །བྱེད་པ། །སྒྲིབ་བྱེད་དེས་བདག་ཐ་དད་ཀྱང། །ཐ་དད་པ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ཡིས། །དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་གིས། །ཐ་དད་མིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང། །ཞེས་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་
ཐ་དད་པའི་ཤིང་གསལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིང་གསལ་གྱི་དོན་རྣམས་རིགས་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་བློ་ཤིང་གི་སྤྱི་འཛིན་དེ། གང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པར་
སྣང་བའི་སྒྲ་དོན་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དེ་ཡིས། གཞན་ཤིང་གསལ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་
ཡིན་ཞིང། དེས་ཤིང་གསལ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཐ་དད་ཡིན་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཉིད་བསྒྲིབས་པས་ན་ཤིང་གསལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་གིས་རང་
བཞིན་ཐ་དད་མིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་རང་བཞིན་འདྲེས་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །
བ་མེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ནི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་ནུས་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་འདོད་དོ་ཞེ་ན། ཀུན་
རྫོབ་ཡིན་ན་ཅི་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱིས་དངོས་སུ་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་རྫུན་པ་ནི་བློ་མ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་པར། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ནུས་མེད་ན། ཞེས་

[054B] གལ་ཏེ་སྤྱི་མཚན་གྱིས་ཀྱང་རང་འཛིན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པས་ན་རང་སྤྱི་ཀུན་ལ་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དེ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ལ་རང་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མི་
འཁྲུལ་བའི་སྒོ་ནས་རང་འཛིན་བློ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་ཚད་མས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་རང་འཛིན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་མིན་ནོ། །སྤྱི་འཛིན་ཤེས་པ་སྤྱི་ལས་སྐྱེ་ན་སྤྱི་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མི་
འཁྲུལ་བ་ཞིག་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུགས་འཛིན་མིག་བློ་དེ་མིག་དང་གཟུགས་སོགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མི་འཁྲུལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་འཆད་པར། གལ་ཏེ་ཀུན་ལ་དེ་ཡོད་ན། ཞེས་
སོགས་བྱུང། རིགས་པ་དེས་འཆད་འགྱུར་གྱི་བློ་དེ་དག་བརྡ་བྱས་པ་དང་ཀུན་སློང་གི་རྩོལ་བ་སོགས་ནང་གི་ཡན་ལག་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་གི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་དོན་གཞན་སོགས་ལ་རྗེས་
སུ་འགྲོ་སྡོག་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་ནི་བུམ་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ལས་སྐྱེས་པ་དང། འདེགས་འཇོག་སོགས་བྱ་བ་ལ་རྟོག་པའི་བློ་ནི་བུམ་
པ་སོགས་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་བྱ་བ་དོན་གཞན་ལས་སྐྱེས་པ་དང། བ་གླང་ངོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པའི་སྤྱི་བློ་ནི་བ་གླང་གི་གསལ་བ་རྣམས་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་བ་སྤྱི་ལས་སྐྱེས་པ་དང། བརྒྱ་སྟོང་སོགས་སུ་
རྟོག་པའི་བློ་ནི་ཕྲེང་བ་སོགས་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་གྲངས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལས་སྐྱེས་པར་འདོད་པ་དག་མི་འཐད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར། དེས་ནི་བརྡའ་དང་རྩོལ་བ་སོགས། ཞེས་

[055A]༄༅། །སོགས་བྱུང་ངོ། །འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བའི་བསམ་ཚོད་ལེགས་པར་ཤེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་པ་ལ་གལ་ཆེ་བར་སྣང་བས་བྱེ་བྲག་པའི་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་སུ་རྒྱས་
པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། རྐྱེན་གྱིས་མངོན་པར་གསལ་བའི་ཤེས་བྱ་དེ་མཐར་འཇའ་ཚོན་རི་མོ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ་
བ་ལྟར་སྤྱི་གཙོ་བོའི་དད་དུ་ཐིམ་པའམ་ཞི་བར་འགྱུར་དུ་རུང་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་དང། རྟག་ཏུ་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཤེས་བྱ་དེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པས་ན་དོན་དམ་པར་
གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང། བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་དོན་ནི། བཅོམ་པའམ་བློས་ཆ་ཤས་སོ་སོར་གསལ་བ་ན་རང་འཛིན་གྱི་བློ་འདོར་དུ་རུང་བའི་ཆོས་དེ། ཐག་རིང་
བོ་ནས་མཐོ་ཡོར་ལ་མིར་འཛིན་པའི་བློ་ཐག་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་་འདོར་བལྟར་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་དང། བཅོམ་པའམ་བསལ་བ་ན་རང་འཛིན་གྱི་བློ་འདོར་དུ་
མི་རུང་བའི་ཆོས་དེ་དེ་ལས་ལྡོག་པས་ན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་ལ། མདོ་སྡེ་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་དོན་ནི། རང་ལས་གཞན་པའི་ཡིད་བྱེད་སོགས་སྒྲ་དང་
རྟོག་པས་བཞག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་དང། སྒྲ་དང་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་གི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ།།

[055B] གོང་མས་གཞལ་བ་ན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་སོང་བ་དང། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་འགོག་ཡུལ་གྱི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས་ན་གོང་འོག་ལྟ་བ་མཐོ་
དམན་འཆོལ་བའི་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དགོངས་པར་སྣང་ངོ། ། ཡང་ན་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་བ་ལ་
བཤད་དགོས་སོ། །
གསུངས་པ་དང། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཅུ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ལོངས་སྐུའི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་བཤད་པས་ན་ལོང་སྐུ་མ་བཤད་ཅེས་པའང་དཔྱད་པར་
བྱའོ༑། །
ཡང་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་དོན་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མཆན་འགྲེལ་དག་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཐུན་མོང་གི་མདོའི་དགོངས་པ་གཙོ་བོར་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་
ཡོད་པར་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས། བསྟན་པ་ཡུན་རིང་གནས་བྱའི་ཕྱིར། །མདོ་ཡི་དེ་ཉིད་དོན་བསྡུད་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །

[056A]༄༅། །ཀུན་བཏགས་པ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་སྣང་བ་དེ་ནི། དམ་པའི་དོན་དུ་མེད་དེ། དོན་དམ་པར་ཡོད་ན་དེ་འཛིན་གྱི་སྤྱི་བློ་དེ་སྣང་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་
ཤིང་གི་སྤྱི་བློ་དེ་ལ་ཤིང་གསལ་རྣམས་རང་བཞིན་འདྲེས་པར་སྣང་བས་ཤིང་གསལ་རྣམས་རང་བཞིན་འདྲེས་དགོས་ནའང། ཤིང་གསལ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་ཞིང་རང་
བཞིན་མ་འདྲེས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་པར། དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ཀུན་བཏགས་པ། ཞེས་སོགས་དང། མེ་ཏོག་འདི་ཨུདྤལ་སྔོན་པོའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་མེ་ཏོག་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ཨུདྤལ་
དང་སྔོན་པོ་གཉིས་རྫས་ཀྱི་ཆ་སོ་སོར་མེད་ཀྱང་རྟོག་པ་ལ་ཨུདྤལ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་དད་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་གཉིས་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་མེ་ཏོག་དེ་ཨུདྤལ་དང་སྔོན་
པོའི་གཞི་མཐུན་དུ་གཞག་ནུས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། མཉན་བྱ་དང་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དང་བྱས་པ་དང་བྱས་པ་ལྟ་བུ་རྟོག་པ་ལའང་སོ་སོར་མི་སྣང་བའི་ལྡོག་པ་གཅིག་ལ་གཞི་མཐུན་
དུ་བཞག་མི་ནུས་པར་སྟོན་པ་ལ། དེ་ཚེ་བློ་ཡི་ངོར་བྱས་ནས། །གཞི་མཐུན་པ་ནི་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་དང། སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རང་གང་ལ་བརྡ་བཏགས་པའི་དོན་དེ་སྟོན་ལ། བརྡ་
དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་དོན་གོ་བའི་ཆེད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཀར་ཟལ་ལ་བ་ལང་གི་བརྡ་སྦྱར་བའི་ཚེ་ནོག་སོགས་འདུས་བའི་གོང་བུམ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་གཞན་སེལ་ལ་

[056B] ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་དེའི་ཚོ་
སྔར་བརྡ་བྱེད་བའི་དུས་ཀྱི་དཀར་ཟལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་འགགས་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་གཞན་སེལ་བརྡའི་ཡུལ་དུ་མེད་པར་གསལ་བ་ཁོ་ན་ལ་བརྡ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཆད་པར། སྒྲ་
རྣམས་ཀྱིས་ནི་བརྡར་བཏགས་སྟོན། ཞེས་སོགས་དང། སྤྱི་དང་གཞི་མཐུན་སོགས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ལ་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྟོག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་བཞག་བྱས་པའི་
དགོས་པ་ནི། སྒྲ་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཆོས་དད་ཆོས་ཅན་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་རྣམ་བཞག་དང་ཐ་དད་ཅི་འདྲ་བ་གཞི་མཐུན་དང་ཐ་དད་མིན་པ་ཅི་འདྲ་བ་སྤྱིའི་རྣམ་བཞག་དེ་དག་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་སམ་
དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ནི་མ་བརྟག་པར་འཇིག་རྟེན་རྟོག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཞག་པ་ཡིན་ཞིང། རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ཀུན་
རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དམ་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཆད་པར། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་རྣམ་བཞག་དང། ཞེས་
སོགས་གསུངས་སོ། ། ཞེས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བར་འདོད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་པོར་

[057A]༄༅། །སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཤིང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མིད་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་མིན་པར་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་མི་བཟོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་
སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་དུ་མར་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་འགྲུབ་ལ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་མཐའ་མེད་དུ་འོ་ཕེལ་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་ཐོབ་པ་ནའང་འགྲོ་བ་
མཐའ་དག་རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱོབ་པ་ལ་དུས་ནམ་ཡང་ཡོལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཐུག་རྗེ་ཆེན་པོ་མཐར་ཕྱིན་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཐོས་བསམ་གིས་གཏན་ལ་ཕག་པའི་བདག་
མེད་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ལན་གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པ་དུ་མར་སྙིང་རྗེ་དང་སྤྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་མང་པོ་དང་འབྲེལ་བར་བྱས་ནས་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཡུན་རིང་པོའི་དུས་སུ་གོམས་
པར་བྱས་པ་ལས་གང་ཟག་དེ་ལ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དག་རབ་ཏུ་གསལ་བར་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཐུགས་ཀྱང་གསལ་བ་མཐར་
ཐུག་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་སྤངས་པར་མ་ཟད། ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྒྱུའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཞིང། གཞན་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་སངས་
རྒྱས་དང་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་སངས་རྒྱས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་མ་སྤངས་འདི་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་འཆད་པར། རྣམ་པ་དུ་མར་ཐབས་མང་པོ། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་གོམས་

[057B] །དེ་ལ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དག་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དེས་ན་ཐུགས་ཀྱང་གསལ་བའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཡི་བག་ཆགས་སྤངས་པ་ཡིན། །ཐུ་བ་ཆེན་གཞན་དོན་འཇུག་ཅན་གྱི། །བསེ་རུ་ལ་སོགས་
ཁྱད་འདི་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐེག་ཆེན་གཞན་དོན་འཇུག་ཅན་གྱི། །ཞེས་འདིར་དྲངས་པ་ནི་དཔེ་མ་དག་གོ། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །སྒོམ་པ་ལྷག་མ་དེ་དོན་ཡིན། །ཞེས་བདག་དང་
བདག་གི་བས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་བསྒོམ་པས་འཁོར་པ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་གྱི། སྒོམ་པ་ལྷག་མ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དེ་བསྐྱེད་པའི་
དོན་དུ་ངེས་པར་བསྒོམ་དགོས་པའི་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །བདེན་པ་ཏོ་ངེ་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །སྟོང་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་བདེན་པ་བཞི་དང་དེའི་ཁྱད་ཆོས་མི་རྟག་སོགས་
བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང་མཐོང་ཟིན་གོམས་པར་བྱས་པས་ཉོན་མོངས་ཟད་ནས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་དག་ཏུ་མ་བསྡུས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་མཐོང་ཞིང་གོམས་
པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ་དགོས་པ་མེད་ཅེས་ཉན་ཐོས་སྡེབས་འདོད་པར་བཤད་དོ། །གནས་པ་བསྡུས་པའི་གཞུང་གི་དོན་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །
ཐེག་ཆེན་པ་གཉིས་ཀར་བཤད་ཅིང། རྣལ་འབྱོར་སྦྱོད་པ་བ་ཐེག་པ་གང་དང་སྦྱར་བ་མི་གསལ་ལ། དབུ་མ་པ་ཐེག་ཆེན་པར་བཤད་དོ། །ཨ་ཝ་དྷུཏི་པའམ་མཻ་ཏྲི་པས་ཉན་ཐོས་ལ་མཆོག་འབྲིང་ཐ་
[058A]༄༅། །གསུམ་ཡོད་པའི་ཐ་མ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་འདོད་མཁན་དང། །འབྲིང་ནི་ལྟ་བ་སྔར་དང་འདྲ་ཞིང་གཞན་དོན་ཅུང་ཟད་བྱེད་པར་འདོད་པ་དང། མཆོག་ནི་ཁ་ཆེ་བྱེ་སྨྲ་ཡིན་ཞིང་
ཐ་མ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འབྲིང་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར། །མཆོག་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བཤད་ཅིང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ན་ཉན་ཐོས་མཆོག་རྣམས་
དང་འདྲ་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་བཞི་འདས་བས་སངས་རྒྱས་པར་བཤད་ལ། ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་ལ་གསུམ་ལས་ཆུང་དུ་ནི་མདོ་སྡེ་བ། འབྲིང་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྦྱོད་པ་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམས་
བཅས་རྣམ་མེད་གཉིས་ཡོད། ཆེན་པོ་ནི་དབུམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང། རབ་ཏུ་མི་གནས་པར་ཡོད་པ་གཉིས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པ་རྣམས་ལ་སྟག་ལོ་སོགས་བོད་
སྟོན་མང་པོས་གྲུབ་མཐའ་དང་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ནོར་ཞེས་དགག་པ་བྱས་ཤིང། མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་རྡོར་གྱིས་འཕགས་ཡུལ་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་མཆོག་རྣམས་དགག་པར་མཛད་པའི་
ཐུགས་སྟོབས་མི་བསྐྱེད་ཅིང། གཞུང་དེ་དག་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཤད་དུ་མི་རུང་བ་དང། དགོངས་པ་གཞན་དུ་བཀྲལ་ཐབས་ཀྱང་མ་རྙེད་པར་མ་འོངས་པ་ན་གྲུབ་ཆེན་དེ་དག་གི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རྟོགས་པའི་མཆོག་སློངས་པའི་དོན་དུ། ཡབ་གཅིག་མཁྱེན་གཏེར་དང་དབྱང་སྕན་ཞབས། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ལྷག་པའི་ལྷ་ལག་སོལ་བཏབ་མཛད་པར་སྣང་ངོ། །

[058B] མཆང་བ་དང་འགལ་བ་དང། །ཐབས་མིན་དེ་ལྟར་མ་བསྟན་ཕྱིར། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་ཐེག་པ་འདི། །ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་མིན། །ཞེས་བྱུང་བས་ན་འདིར་དྲངས་པའི་གཞུང་གི་ཡི་གེ་ནོར་བའི་
འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞུང་འདིའི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་བརྒྱད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་བཀར་སྒྲུབ་པ་ན། ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་བཀའ་མ་ཡིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་
དེ༑ ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདི་དབང་རྣོན་གྱིས་བསྒོམས་ན་སངས་རྒྱས་དང། དབང་འབྲིང་གིས་བསྒོམས་ན་རང་རྒྱལ་དང། དབང་བརྡུལ་གྱིས་བསྒོམས་ན་ཉན་ཐོས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ་
ཞེས་ཟེར་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་གྷེག་པ་འདི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལས་བདག་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཙམ་བསྟན་གྱི། གཞན་དོན་གྱི་བྱ་བ་མཚར་བའི་ཕྱིར་
གསུངས་པ་ལ། ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ན་རེ། བདག་ཉིད་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་བཤད་ན་གཞན་དག་ཀྱང་གྲོལ་བར་གྱུར་བས་གཞན་དོན་གྱི་བྱ་བ་མ་ཚང་བ་མེད་ཅེས་ཟེར་ན། གང་ཉན་པའི་
གང་ཟག་དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་གྱི། གཞན་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པས་འདི་ལ་གཞན་དོན་ཚང་བ་འགལ་གསུངས་པ་དང། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་སྡེབས། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་
འདི་ལ་འཚང་རྒྱ་བའི་ཐབས་ཆང་བར་ཡོད་དེ། འདི་ཉིད་བྐྶལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་བསྒོམས་ན་སངས་རྒྱས་དང། བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསྒོམས་ན་རང་སངས་རྒྱས་དང། ཚེ་གསུམ་དུ་བསྒོམས་ན་ཉན་

[059A]༄༅། །ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ན། འདི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཉམས་ལེན་འདི་ལ་མེད་པའི་
ཕྱིར་དང། ཐབས་མ་ཡིན་པ་ཡུན་རིང་བོར་བསྒྲུབས་ན་འང་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྭ་ལ་ཡུན་རིང་པོར་བཞོས་ན་ཡང་འོ་མ་མི་འབྱུང་བ་དང། བྱེ་མ་ལ་ཡུན་རིང་པོར་
བརྫིས་ན་ཡང་མར་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ཡིན་བའི་ཕྱིར་གསུངས། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ནརེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོད་པ་དངོས་སུ་གསལ་བར་མ་ཤད་ཀྱང་ཡི་གེ་དང་ཚིག་གཞན་གྱིས་རྣམ་པ་
གཞན་དུ་བཤད་པས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོད་པ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་
ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འདི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་གཏན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །དབྱིག་གཉན་ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་ཐེག་ཆེན་བཀར་སྒྲུབ་པ་ནི་ཤིན་
ཏུ་གྲགས་ཆེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་པས་ན་ཆགས་ཆེ་ཞེས་པ་ཡི་གེ་ནོར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལས་ནི། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་གོ་སླའོ། །
རྒྱས་ཐོབ་འདོད་ཡོད་པར་འདིར་བཤད་པ་ལྟར་གཞུང་གཞན་ནས་ཀྱང་བཤད་པ་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་རང་སང་སྲྒྱས་ཀྱིས་རང་གི་ལམ་དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དུ་ནོར་བ་དང་རང་ཉིད་ཐེག་ཆེན་གང་ཟག་ཏུ་ནོར་བ།།

[059B] ། དོ་ཧ་མཛོད་ལ་སོགས་པ་སྙིང་པོའི་སྐོར་དྲུག་དང། ལྟ་བ་དན་སེལ་ལ་སོགས་པ་
ཨ་མ་ན་སེའི་ཆོས་སྐོར་ཉེར་དྲུག་སྟེ་བོན་ན་གྲུབ་སྙིང་ཨ་མ་ན་སེའི་ཆོས་སྐོར་ཞེས་གྲགས་པ་ལས། །སྙིང་པོའི་སྐོར་དྲུག་གི་ནང་ཚན་གནས་པ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྡོ་རྗེས་མཛད་
པ་ལས༑ འཕགས་པ་བདེན་པ་བཞི་པོ་ཡང། །འདི་ལ་བློ་དང་ལྡན་པས་བསྒོམ། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཚོགས་མ་རྫོགས་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །མངོན་དུ་བྱེད་པ་མི་བྱ་སྟེ། །བྱས་ན་ཐེག་པ་དམན་
པར་འགྱུར། །ཞེས་མདོ་སྡེ་བའི་ལུགས་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་མི་འདྲ་བ་མེད་པས་ན་བདེན་བཞི་དང་དེའི་ཁྱད་ཆོས་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་པོ་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་བསྒོམ་
དགོས་མོད། འོན་ཀྱང་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་ཚོགས་མ་རྫོགས་པར་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པས། ཚོགས་བསགས་པ་གཙོ་བོར་མ་བྱས་པར་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་གཙོ་བོར་བསྒོམ་ནས་བར་སྐབས་
སུ་ཉོན་མོངས་སྦངས་པའི་མྱང་འདས་མངོན་དུ་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཐེག་པ་དམན་པར་ལྟུང་བ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པ་དང། །ཟབ་མོའི་རིམ་ལ་གོམས་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཡིན། །སྙིང་
རྗེ་རྩ། བ་རབ་སྦྱོར་བས། །བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཐེག་ཆེན་རིམ་པས་གོམས་པ་ཡིས། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅིས་མི་འགྱུར། །གཞན་དུ་མདོ་སྡེ་བས་རྟོགས་པའི། །བློ་དེ་ཇི་ལྟར་ཐེག་ཆེན་ཡིན། །

[060A]༄༅། །གང་ཕྱིར་དང་དབུ་མ་དང་བྲལ་བས། །དེ་ལའང་སངས་རྒྱས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གོམས་པས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་རྟེན་དགོས་ཤིང་
བྱམས་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་སློང་བྱས་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོད་པས་བསྡུས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དེ་རིམ་པས་གོམས་ན་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ཡང་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་པར་
ཅིས་མི་འགྱུར་ཏེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང། གཞན་དུ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་གོམས་ན་མདོ་སྡེ་བའི་ལྟ་བ་ཙམ་བསྒོམ་པས་ཇི་ལྟར་ཐེག་ཆེན་དུ་ཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་
དབུ་མའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བར་བཤད་པ་ལྟར་ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཐ་མ་
ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བདང། འབྲིང་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། །སངས་རྒྱས་སུ་སུ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། ཉན་ཐོས་བྱེ་སྨྲ་རབ་དང་རང་རྒྱལ་བྱེ་སྨྲ་དང་ཐེག་ཆེན་ཐ་མ་མདོ་སྡེ་བ་དང་འབྲིང་
རྣལ་འབྱོར་སྦྱོད་པ་དང་རབ་དབུ་མ་བར་ནམས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཞེས་པའི་འདོད་ཚུལ་ལ་དགག་པ་མཛད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང། སློབ་དཔོན་ལྷན་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་དེ་མཻ་ཏྲི་བའི་སློབ་མ་ཡིན་པར་འདིར་
བཤད་ཅིང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཅུ་བའི་འགྲེལ་བ་མཛད་མཁན་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཡིན་བས་ན་སློབ་དཔོན་དེས་རྗེ་བཙུན་མེ་ཏྲི་པའི་དེ་ཉིད་རིན་ཕྲེང་ལ་དགག་པ་བཏང་བ་ཡིན་

[060B] གང་ལྟར་ཡང་གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་ཐེག་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ལ་དགེག་པ་མཛད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟའོ། །གནས་པ་ཙམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །ཐེག་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་འབའ་ཞིག་
དགྲ་བཅོམ་དང། །དབུ་མ་བས་ཀྱང་མཐོང་བའོ། །ཐེག་ཆེན་སྙིང་རྗེ་སྦྱོར་བ་ལས། །སྦྱིན་སོགས་ལམ་ནི་ལྷག་པར་འགྱུར། །སྡུག་སྔལ་ལ་སོགས་བད་པ་རྣམས། །གནས་པའི་དབྱེ་བས་གཞན་དུ་
འགྱུར། །ཞེས་གནས་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་ཐེག་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ཤེས་རབ་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་ནད་བུ་མ་པས་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་བ་མག་ཏོགས་སངས་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་
དང༑ ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དེ་ལམ་གྮ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཆོས་དང། གྲུབ་མཐའ་སོ་སོས་བདེན་བཞི་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་རྣམས་བཤད་དོ། །འདིར་དྲངས་པ་ལ་དེའི་རྐང་བ་བཞི་བ་ཆད་པ་དང། གོང་
འོག་ཏུ་དྲངས་པའི་གཞུང་དེ་དག་ལ་ཡིག་ནོར་བྱུང་བ་རྣམས་དྲངས་མ་ཐག་པའི་གཞུང་དེ་དག་དང་བསྡུར་ནས་དག་པར་བྱའོ། །
འདོད་ཀྱི། དེས་ཐར་བ་ཁས་བླངས་པ་མ་ཡིན་ཞིང། རྒྱང་ཕན་པས་མྱང་འདས་རྫས་སུ་མེད་པར་འདོད་པར་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྡུལ་བཞུགས་ཀྱིས་བཤད་པ་ནི་གཏན་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་རྗེ་གུང་
ཐང་པས་གསུངས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ལེགས་ཏེ། མྱང་འདས་ལུས་སེམས་ཟད་ཙམ་གྱི་དངོས་མེད་ཡིན་པར་འདིར་རྒྱང་ཕན་པོའི་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། 

[061A]༄༅། །དེ་ནི་འགྱུར་བ་ཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཚིག་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་མ་གཏོགས་དོན་འདྲ་བ་དང་རྒྱ་དཔེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཚིག་འདྲ་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཚིང། དེ་དག་གི་
དོན་འོག་ཏུ་རྒྱས་པར་འཆད་པར་འགྱུར་བས། འདིར་མདོར་སྡུས་ཙམ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མདོ་ལས་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་གསུངས་
པ་ལྟར་གཟུགས་དང་གཟུགས་འཛིན་དབར་མངོན་གཉིས་རྒྱུབ་འབྲས་ཡིན་པས་ན་དེ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་མེད་ཀྱང་གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན་གྱིས་གཟུགས་དེས་བཞག་པའི་འདྲ་རྣམས་མངོན་སུམ་
སྡུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བར་འཇིག་རྟེན་ན་ཐ་སྙད་འདོགས་ཤིང་གདགས་པ་ལྟར་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་པ་ཡིན་གྱི། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ལྟར་གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན་གྱིས་
གཟུགས་དེ་རྣམ་མེད་རྗེསྣ་ཆར་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར། ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་སྐྱེད་བྱེད་ནི། །དབང་པོའི་སྦྱོང་ཡུལ་སྣང་བ་མིན། །ཞེས་རང་འཛིན་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདྲ་
རྣམ་དང་བཅས་པ་རྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དབང་པོའི་སྦྱོད་གཟུགས་སོགས་ལྔ་པོ་རྣམས་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ལ་རྣམ་མེད་རྗེན་ཆེར་སྣང་བ་མིན་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཞུང་ཚན་ཕྱི་མ་བཞིའི་རྐང་བ་དང་པོ་
དང་གཉིས་པ་རྣམས་ཀྱང་འདིར་དང་དོན་དང་འདྲ་བར་མངོན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་འགྲེལ་པ་སྨན་ཞབས་ཀྱིས་མཛད་པར། རང་གི་རིག་པ་སྐྱེད་བྱེད་པ། །བལྟ་བྱ་སྦྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་ནི། །ཞེས་

[061B] རྩ་ཚིག་ལ་ཡང་དགག་སྒྲ་མ་བྱུང་བས་དཔྱད་པར་བྱ་དགོས་ལ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་འདྲི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར། མཐོང་བ་དབང་པོའི་
ཡུལ་མིན་ཏེ། །ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་རྣམས་འོག་ཏུ་དབྱད་པར་བྱའོ། །འདུས་མ་བྱས་གསུམ་མོ་གཤམས་བུ་དང་འདྲ་བར་རྫས་སུམ་མེད་པར་སྟོན་པ་ནི། མོ་གཤམས་བུ་དང་ནམ་མཁའ་མཚུངས།།
འགོག་པའང་ནམ་མཁར་མཚུངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། གཞུང་ཕྱི་མ་བཞིའི་རྐང་བ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་རྣམས་ཀྱང་འདི་དང་དོན་འདྲའོ། །སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ནི་བེམ་པོ་ལྟེ་རྫས་སུ་མེད་
ཅེས་སྟོན་པར། འདུ་བྱེད་བེམ་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞུང་ཕྱི་མ་བཞིའི་རྐང་བ་ལྔ་པ་རྣམས་ཀྱང་འདི་དང་དོན་འདྲ་བར་བཤད་དགོས་ཏེ། ཛེ་ཏའ་རིས། རིགས་མིན་འདུ་བྱེད་ཡོད་མ་ཡིན།།
ཞེས་པའི་འགྲེལ་བར། རིགས་མིན་ཏེ་ཤེ་སྤ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་དཔེ་འགའ་ཞིག་ཏུ། སེམས་དང་མི་ལྡན་འདུ་བྱེད་མེད། ཅེས་བྱང་འབྱུང་བའི་
ཕྱིར་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྫས་སུ་མེད་པ་ནི་གཞུང་དེ་དག་གི་རྐང་པ་ལྔ་བའི་དོན་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཏའི་ཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་སྣག་བར་འདུ་བྱེད་བེམ་པ་ཡོད་མ་ཡིན་ཞེས་པས་མདོ་སྡེ་བའིལུགྶ་ལ་སྡན་མིན་
འདུ་བྱེད་དང་བེམ་པོའི་གཞི་མཐུན་མེད་པར་བསྟན་པ་དང། ཤུགས་ལ་བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་བསྟྲན་ཞེས་གསུངས་མདོ་ཀྱང། མཛོད་རྩ་འགྲེལ་སོགས་དང་ཛེ་ཏའྲི་དང་བྱང་བཟང་

[062A]༄༅། །དང་སྨན་ཞབས་སོགས་ཀྱིས་རང་རང་གི་རྩ་ཚིག་གི་དོན་བཀྲལ་བའི་ཚེ་དེ་འདྲ་བའི་བཤད་པ་ཟུར་ཚམ་ཡང་མ་བྱུང་བས་དཔྱད་གཞི་ཆེའོ། །དངོས་ཀྤོ་གཞན་ཞིག་སྐྱེས་ཟིན་སླར་དགག་པ་ནི་
འདས་པ་དང། དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་དབང་གིས་ཡུལ་དུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་རེ་ཞིག་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ནི་མ་འོངས་པ་དང། སྐྱེས་ལ་མ་དགག་པ་ནི་ད་ལྟར་བཞེས་འཇོག་
དགོས་ཀྱི། བྱེ་སྨྲ་ལྟར་མ་འོངས་པ་ནས་ད་ལྟར་བ་དང་ད་ལྟར་བ་ནས་དའས་པར་འཕོ་བ་མེད་ཅེས་སྟོན་པར། དུས་གསུམ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའང་མེད། ཅེས་གྶུགྣྶ་ཧིང། གཞུང་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་རྐང་པ་དྲུག་
པའི་དོན་ནི་འདི་དང་འདྲའོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་མེད་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་གཟུགས་མཚན་ཉིད་པ་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་སྟོན་པར། ཐོགས་པ་མེད་པའི་གཟུས་ཡོད་མིན། །
ཞེས་གསུངས་ཤིང། གཞུང་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་རྐང་བ་བདུན་པའི་དོན་ཡང་འདི་དང་འདྲའོ། །དམན་མིན་ཐོགས་མེད་གཟུགས་སུ་ནི། ཞེས་པའི་འགྲེལ་བར། དམན་མིན་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་དེ་ཉིད་ཐོགས་
པ་དང་བྲལ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འདུས་པའི་གཟུགས་སུ་མངོ་སྡེ་བས་འདོད་པར་བཤད་ཀྱང། རྩ་འགྲེལ་འདི་གཉིས་ཀྱི་འགྱུར་ནོར་རམ་སྙམ་སྟེ། འདི་འི་རྒྱུ་དཔེ་ལ་དགག་ཚིག་གཉིས་ཡོད་པར་
མངོན་ལ། དགག་ཚིག་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡོད་ས་ནོར་བས་དེ་ལྟར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། རྡུལ་ཐོགས་མེད་པའི་གཟུགས་ཡོད་མིན། ཞེས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ན་ལེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསགས་པའི་གཟུགས་

[062B] །ཞེས་པའི་འགྱུར་ཡང་དགག་ཚིག་ཡོད་ས་ནོར་ཏེ། བསགས་པ་མིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་མིན། །ཞེས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ན་སྔར་བཤད་པ་དང་དོན་འདུ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྙམ་ཡང། སློབ་དཔོན་
བྱང་བཟང་གིས་གཞན་དུ་བཤད་དེ། དེའི་འགྲེལ་བར། ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྐྱེ་ན་དེའི་ཚེ་རྣལ་སྦྱོར་སྦྱོད་པ་བ་དག་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཁྱད་པར་ཡང་བསྒ་པའི་གཟུགས་མིང་མིན་
ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གུད་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་གོང་བུའི་གཟུགས་མེད་པ་ནི་མིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་སྟ། ཞེས་ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་སུ་འདོད་ཀྱང་རྡུལ་བསྒ་པའི་ཕྱི་དོནྗ་ཁས་ལེན་པས་ན་སེམས་ཙམ་པ་
དང་མི་འདྲ་ཞེས་པ་གཞུང་དེའི་དོན་ཡིན་པར་བྷྶ་དཔའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་སློབ་དཔོན་དེའི་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཚིག་ཟིན་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། འདུས་བྱས་བེམ་པོ་ཡོད་མིན་ལ། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་
བར༑ དངོས་པོ་རྣམས་ཤེས་པ་དང་བེམས་པོ་འདྲེས་པར་སྣང་གི། རེ་རེ་ཞིག་སྣང་བར་མི་ནུས་པས་ན། འདུས་བྱས་བེམས་པོ་ཡོད་མིན་ལ། །དུས་གསུམ་དག་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན། །ཞེས་སྨྲོས་སོ། བེམས་པོ་ནི་འདུས་
ནས་བྱས་པར་མི་འཐད་དེ། དེ་དག་ལའྡུ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའྗི་ཕྱིར། །དཔེར་ན་རྡུལ་དང་རྡུལ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཞེས་བཤད་པ་དང། སྒོ་དྲུག་པ་དང་བཟང་པོ་སྦྱོད་པ་སོགས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་
འདོད་པས་ན་མདོ་སྡེ་བར་བྷྶ་དྤ་དང། མདོ་སྡེ་བཞི་བའི་དབྱིངས་ལས་ལོ་བརྒྱད་ཁྲིས་སླར་ལྡང་བ་དང་བྱེ་སྨྲ་དེར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ད་བར་བྱེད་པར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཚིག་
[063A]༄༅། །ཟིན་ལྟར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བའི་བཤད་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བེམ་སྡོགས་དང། ཞེས་པ་ལའང་རྩ་པའི་དཔེ་འགའ་ཞིག་ཏུ། བེམ་རིག་དང་ཞེས་བྱུང་བ་དང་
འགྲེལ་བར། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་བེམ་པོ་དང་སྡིག་པོའི་ངོ་བོ་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དུས་གསུམ་རྒྱུ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ཞེས་བཤད་པ་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གཞུང་སྔ་ཕྱི་
དེ་དག་དགོངས་པ་གཅིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཏེ་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །བདེ་གཤེགས་གཞུང་གི་རབ་བྱེད་རྩ་བའི་འགྱུར་ལས། རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རིགས། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་
ཡུལ་མིན། །ཞེས་སོགས་འདིར་དྲངས་པ་ལྟར་ཡང་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་ཅོ་ནེའི་བར་མའི་རྩ་བ་ལས། རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རིག་དབང་གིས་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་མིན། །ནམ་མཁའ་མོ་གཤམ་བུ་དང་
མཚུངས། །འགོག་པ་གཉིས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་བཞིན། །སེམས་དང་མི་ལྡན་འདུ་བྱེད་མེད། །དུས་གསུམ་དུ་ནི་རྗེས་འཇུག་མེད། །ཐོགས་བཅས་གཟུགས་མིན་ཡོད་མ་ཡིན། །མདོ་སྡེ་བ་ཡི་མཁས་ཞེས་བྱ།།
ཞེས་བྱུང་ཞིང། རྐང་པ་བདུན་པའི་དགག་ཚིག་དང་པོའི་ཡོད་ས་ནོར་བས། ཐོགས་བཅས་མིན་པཱི་གཟུགས་ཡོད་མིན། །ཞེས་འདོན་དགོས་པ་མ་གཏོགས་འགྱུར་ཡང་བཟང་སྣང་ངོ། །
རིའི་བཤད་ཚུལ་བཀོད་པར་སྣང་ཡང་རྒྱ་གཞུང་དེ་ལས་ཀྱང་གོ་དཀའ་བར་སྣང་བས་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་ཤིང་འདུས་ནས་བྱས་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་ནི། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་

[063B] གཟུགས་སོགས་འདུས་བྱས་རྣམས་འཇིག་པའི་ཁོང་སུ་གཏོགས་པར་མཐོང་ལ། དེ་དག་ངོ་བོ་གང་གི་སྒོ་ནས་མཐར་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་འདུས་བྱས་དེ་སྐྱེས་ཙམ་
ཉིད་ནས་ཡོད་པས་ན་སྐྱེས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཁོ་ནར་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མར་གསལ་ལོ། །སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ་མཐར་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་
པར་མི་ནུས་ཏེ། ངོ་བོ་དེ་གཉིས་དངོས་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་ཡིན་ན་ཐ་མི་དད་པར་ཐལ་བ་དང། དངོས་པོ་དེ་ངོ་བོ་དེ་གཉིས་ལས་ཐ་མི་དད་ཡིན་ན་ཐ་དད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལྟར་ན་རང་གི་
ཁས་བླངས་དང་འགལ་ཞིང། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་དེ་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པ་ནི་ཉམས་སོ། །གལ་ཏེ་རི་ལ་སོགས་པ་རེ་ཞིག་གནས་པ་རྣམས་རེ་ཞིག་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་རང་གི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་སྐྱེས་
དུས་སུ་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་མཐར་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ན་ནམ་ཡང་མི་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གཉིས་སུ་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་དེ་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་
ཚེ་སྐད་ཅིག་གཉིས་སུ་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་ཚེ་ཡང་སྐད་ཅིག་གཉིས་སུ་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་དགོས་པས་ན་ནམ་ཡང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རི་
ལ་སོགས་པ་དེ་དག་བརྟན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་རང་གི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པས་མཐར་ཡང་ངོ་བོ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་མོད། འོན་ཀྱང་འགོག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་འཇིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་

[064A]༄༅། །ཡིན་ཏེ། དེ་མི་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ན་འགོག་བྱེད་ཉེ་བར་གནས་ཀྱང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། འཇིག་པའི་དད་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་དེས་འཇིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་
ལྷས་བྱིན་མི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལྟར་རང་ཚིག་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དང་པོར་འཇིག་པའི་དང་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་འགོག་བྱེད་ཉེ་བ་ན་འཇིག་པའི་དང་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་
བསྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྔར་གྱི་མི་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་དེ་འགོག་བྱེད་ཉེ་བ་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་འམ་མི་འགྲོ། གལ་ཏེ་འགྲོ་ན་མི་འཇིག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་འཇིག་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་འགལ་བ་འདུ་བར་
འགྱུར་ལ། རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་ན་རང་བཞིན་དང་རང་བཞིན་ཅན་གཉིས་སྐྱེ་དགག་ཐ་མི་དད་པས་ན་སྔར་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གང་ལ་འཇིག་པའི་དང་ཅན་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། འཇིག་པཱི་
དང་ཅན་དུ་བསྐྱེད་པའི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་འཇིག་པའི་དང་ཅན་དུ་བསྐྱེད་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འཇིག་པའི་དང་ཅན་མི་ཡིན་འཇིག་པར་མི་རུང་བ་དང་གཟུགས་སོགས་
འདུས་བྱས་རྣམས་འཇིག་པ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན། དེ་དག་རང་གི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་པཱི་དང་ཅན་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པའི་དེ་མཐོག་ཁོ་ནར་འཇིག་དགོས་ཤིང། དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་འགྲུབ་པ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེས་ན་འདིར་རི་སོགས་རེ་ཞིག་གནས་པ་དག་རྒྱུ་འབྲས་དེ་ལྟར་བསྐྱེད་ཟེར་ན། འོ་ན་སྐྱེ་བ་གནས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྒྱུ་འབྲས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་དེ་ཁོ་ན་མཐར་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[064B] རི་སོགས་རེ་ཞིག་གནས་པ་དག་རྒྱུས་དེ་ལྟར་བསྐྱེད་ཟེར་ན། འོ་ན་དེ་ནམ་ཡང་མི་གནས་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། རྒྱུས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་མཐར་ཡང་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་འདོན་ན་ཡི་གེ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །   ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་
ཀཱ་ཏྱའི་བུ། །ཞེས་པའི་རྐང་པ་ཆད་དོ། །དེ་དག་རྩོམ་པ་པོ་འཕགས་པ་མིན་པར་མདོ་སྡེ་བ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་འདོད་པར་ཐུབ་བསྟན་བྱི་དོར་ལས་བཤད་མོད་ཀྱང། གང་ནས་བཤད་པའི་ཁུངས་འཚོལ་དགོས་
མི་དགོས་དཔྱད་པར་བྱའོ། ། །
ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་རྣམས་དྲི་བ་ལྷག་བསམ་རབ་དཀར་དང་མཁས་གྲུབ་རྗེའི་དབུ་མའི་ལྟ་ཁྲིད་དང་ཕྱག་ཆེན་གྱི་ཁྲིད་སོགས་སུ་ལྟས་ནས་རྗེས་བཙུན་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་
བྱའོ༑ ༑ཉོན་མོངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་ཆོས་མངོན་པ་མཉན། མཐའ་ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད་མཉན་ཞེས་དགོན་པ་བས་གསུངས་པ་དེ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་དྲངས་སོ། །
པས༑ རགས་པའི་རྗེས་རྩོམ་བྱེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཕྲད་དེ་ཚོགས་ནས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རགས་པ་རྩོམ་པར་འདོད་ལ། སློབ་དཔོན་དགེ་བསྲུངས་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་བ་ཁ་ཅིག་

[065A]༄༅། །གིས༑ བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཁབ་ལེན་གྱིས་མ་རེག་ཀྱང་ལྕགས་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ལྟར། ཕན་ཚུན་རྫས་ཀྱི་མཐུས་འཛིན་གྱི་འབྱར་བ་མ་ཡིན་
པས་ན་བར་ཡོད་ཅིང་བསྐོར་ནས་གནས་པ་ཙམ་དུ་འདོད་དེ། ཐ་དད་ཕྱོགས་ནས་མང་པོ་དག་ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་སོ། །དེའི་ཚིག་དོན་ནི། ལྕགས་གོང་ལྟ་བུ་ནི་ཐ་དད་ཕྱོགས་ཏེ་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་རྡུལ་
མང་པོ་དག་དབུས་རྡུལ་འགའ་ཞིག་ལ་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་ཙམ་དུ་གནས་པར་ཟད་ཀྱི། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ནི་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པའི་བདག་ཉིད་ནི་མིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འདིར་བར་ཡོད་ཅིང་མ་འབྱོར་ལ་
ཕན་ཚུན་གྱི་བསྐོར་ཏེ་གནས་པར་འདོད་ཅེས་པ་ནི་ཡི་གེ་གོང་འོག་ནོར་རམ་སྙམ་ཏེ། ཕན་ཚུན་མ་འབྱོར་ལ་བསྐོར་ཏེ་གནས་པར་འདོད་ཅེས་འདོན་ན་གོ་བདེ་བའི་ཕྱིར། བཙུན་པའི་མིང་ཅན་ལ་སོགས་
པའི་མདོ་སྡེ་བ་ཁ་ཅིག་གིས། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མ་རེག་ཀྱང་བར་མེད་པས་རེག་པར་འདུ་ཤེས་སོ་ཞེས་འདོད་དེ། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་
ལས། ཡང་ན་མང་པོ་དག་པར་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་མི་རེག་ཀྱང་བར་མེད་པས་རེག་པར་འདུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ། ཞེས་དང། འགྲེལ་བཤད་ལས་ཀྱང། བཙུན་པ་ན་རེ། རྡུལ་
རྣམས་ནི་མི་རེག་ཀྱང་བར་མེད་པས་རེག་པར་འདུ་ཤེས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདིར་དྲངས་པའི་གཞུང་གི་ཡིག་ནོར་དག་པར་བྱ་ཞིང། འབྱོར་བ་དང་ནི་བསྐོར་

[065B] བར་མེད་རྣམ་པར་གནས་ཀྱང་རུང། །ཞེས་པ་ནི་སྔར་གྱི་ལུགས་གསུམ་དང་རིམ་བཞིན་སྦྱར་བར་གསུངས་སོ། ། དུལ་
ལྷའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་ན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། ཆ་ཤས་
མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་ན་ཡང་གྲིབ་མ་དང་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་རྒྱུ་ཉིད་ལྟ་ག་ལ་ཡིན། ཞེས་པ་ཙམ་ལས་མི་གསལ་ཞིང། འདི་ནི་རིགས་པས་
མཐའ་གཞན་བཀག་པའམ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་ཤས་སུ་འདོད་པའི་མདོ་སྡེ་བའི་ལུགས་བཀག་པ་གང་ཡིན་དཔྱད་རྒྱུ་ཡོད་དམ་སྙམ་མོ། །  ལྕགས་
རྟུལ་གྱི་ཚོགས་པ་ན་དེ་ཞེ་དགུ། ཆུ་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་པ་ན་དེ་གསུམ་བརྒྱ་ཞེ་གསུམ། རི་བོང་གི་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་པ་ན་དེ་ཉིས་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་དང་ཉག་མ་གཅིག། །ལུགས་རྡུལ་གྱི། ཚོགས་པ་ན་དེ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་
བརྒྱད་བརྒྱ་རྩ་བདུན། གླང་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་པ་ནི་དེ་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་སྟོང་ཕྲག་བདུན་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་དང་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ། ཉིད་ཟེར་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་པ་ན་དེ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་དང་ཉི་ཁྲི་
སུམ་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་རྩ་གསུམ་ཡོད་པ་སོགས་སུ་སྦྱར་རོ། །

[066A]༄༅། །གང་ཟག་གཞན་ལ་རེག་པར་བྱེད་པ་དང། དག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་བསྟན་དུ་མེད་ཀྱང་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་རྣ་བའི་རྣམ་ཤེས་ལ་མཉན་དུ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་རང་ཀུན་
ནས་བསླང་བའི་སེམས་དེ་གཞན་ལ་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་རིག་མིན་པའི་གཟུགས་ནི་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པས་ན་རང་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་སེམས་དེ་གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་
བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པ་ཞེས་འདྲ་བ་སྟོན་པའི་དགག་ཚིག་གིས་བསྟན་ཏོ། ། ཀུན་དགའ་རབ་གཙུག་ལག་
ཁང༑ ༑མལ་སྟན་འཚོ་བ་ནར་མ་དང། །བློ་བུར་ནད་པ་ནད་གཡོག་དང། །ཡུལ་ངན་བྱུང་ཚེ་སྦྱིན་པ་ནི། །རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བདུན། །ཞེས་དགེ་འདུན་ལ་ཀུན་དགའ་ར་བ་དང། གཙུག་ལག་ཁང་
དང༑ མལ་སྟན་དང། ནར་མའི་འཚོ་བ་ཕུལ་བ་དང། བློ་བུར་གྱི་མགྲོན་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་བ་དང། ནད་པ་ལ་ནད་གཡོག་བྱས་པ་དང། ཡུལ་ངན་པ་མུ་གེ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་བའི་ཡུལ་དེའི་
སློང་བ་པོ་ལ་སྦྱིན་པ་བཏང་བ་སྟེ་བདུན་གསུངས་སོ། །རྫས་ལ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་བསོད་ནམས་བདུན་ནི་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བཞུགས་དང་གཤེགས་རྩོམ་ལམ་ཞུགས་དང། །ཕྱིན་པ་ཐོས་དང་
མཐོང་བ་དང། །ཆོས་ཐོས་བསླབ་པཱི་གཞི་འཛིན་ལ། །དགའ་དང་དད་པ་བསྐྱེད་པ་ནི། །རྫས་ལས་མ་བྱུང་བསོད་ནམས་བདུན། །ཞེས་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ཁྱད་པར་

[066B] དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཉིད་གནས་དེ་ལས་གནས་གཞན་དུ་གཤེགས་པར་
རྩོམ་བའི་གཏམ་དང། གཤེགས་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་གཏམ་དང། གཤེགས་ནས་གནས་གཞན་དུ་ཕྱིན་པའི་གཏམ་ཐོས་ནས་དཔའ་བ་དང་དད་པ་བསྐྱེད་པ་དང། ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཉིད་རང་གིས་
མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ནས་དགའ་བ་དང་དད་པ་བསྐྱེད་པ་དང། ཆོས་མང་དུ་ཐོས་པའི་གང་ཟག་ལ་དགའ་བ་དང་དད་པ་བསྐྱེད་པ་དང། བསླབ་པའི་གཞི་འཛིན་པ་སྟེ་བསྲུང་བའི་གང་ཟག་ལ་དགའ་བ་དང་དད་པ་བསྐྱེད་
པ་སྟེ་བདུན་གསུངས་སོ། ། མདོ་ལས་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ལ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་ཞིང། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་ཁྱད་པར་
སྦྱར་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བ་ནི་དེ་ལ་གཟུགས་མཚན་ཉིད་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་གཞན་རྒྱུ་མཚན་འགོད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་
པའོ། ། །
ཡོན་ཏན་དང་ཕན་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡིད་གཞན་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པ་པོའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་འཐོབ་ཅེས་བྱེ་སྨྲས་རྩོད་པའི་ལན་དུ་མདོ་སྡེ་བ་སོགས་ཀྱིས་

[067A]༄༅། །རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྒྱུད་གཞན་ལ་ཆོས་གཞན་རྣམ་རིག་མིན་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེས་མགོ་མཚུངས་བྱས་སོ། ། ལྔ་བའང་སྔ་མ་དང་འདྲ་ལ་ཞེས་པ་ནི། རིགས་པ་ལྔ་བའི་
ལན་དུ་ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བསྟན་མེད་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཡོད་པས་ན་དེ་ལ་གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་ཞེས་འདོད་མོད་ཀྱང། དེ་གཟུགས་
མཚན་ཉིད་བ་ཡིན་མིན་ལ་ཁས་ལེན་མི་མཐུན་ནོ་ཞེས་པའོ། ། 
གཟུགས་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་འགྱུར་བཅོས་ན་གོ་བདེའོ། ། མཐོང་བ་དབང་པོའི་ཡུལ་མིན་ཏེ།།
ཞེས་པའི་གཞུང་འགྲེལ་བདང་བཅས་པ་དྲངས་པ་ནི་དཔྱད་རྒྱུ་ཆེ་བར་སྣང་སྟེ། གཞུང་དེ་དག་གི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་འདྲ་རྣམ་དང་བཅས་པར་སྐྱེ་བའི་རྟགས་ཀྱིས་གཟུགས་
སོགས་དབང་མངོན་གྱིས་རྣམ་མེད་རྗེན་ཆེར་དུ་སྣང་བ་མིན་པར་སྒྲུབ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གཟུགས་སོགས་དབང་པོའི་ཡུལ་མིན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་
ཞེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། བེམ་པོ་སྣང་དུ་མི་རུང་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ཡང། མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་བེམ་པོ་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་མི་རུང་ཞེས་པ་མིན་གྱི། གཟུགས་

[067B] བེམ་པོ་སྣང་དུ་མི་རུང་ཕྱིར། །ཤེས་པ་རྣམ་པ་བཅས་པ་
སྐྱེ༑ ༑ཞེས་འགྲེལ་བ་དེར་དྲངས་པའི་གཞུང་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། འགྲེལ་བར་ལུང་དེ་དྲངས་མ་ཐག་ཏུ། དེ་ལྟར་ན་མདོ་སྡེ་བ་འདི་དག་ནི་ཤེལ་དག་པ་དང་དུང་གི་ཚོན་གྱི་ཁ་དོག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་ལ་སྐྱེས་བུས་ལྟ་
བའི་ཚེ་ཞེས་སོགས་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་ཤེལ་དང་ཚོན་གཉིས་དཔེར་བྱས་ནས་དབང་མངོན་གྱིས་འདྲ་རྣམ་པ་དངོས་སུ་སྟེ་བར་ཆད་མེད་པར་སྣང་བ་དང་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་རྣམས་གཟུགས་
བརྙན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྣང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། གཞུང་ཕྱི་མ་འདི་སྔར་གཞན་ལུགས་བཀག་པའི་གྲུབ་དོན་མིན་ན་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་འབྲེལ་མེད་དུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་སྙམ་མོ། །འོན་ཀྱང་འདི་ནི་
བློ་གསལ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་འཇུག་ཆེད་དུ་དོགས་པ་བཀོད་པ་ཡིན་གྱི། འདི་ཁོ་ན་ལྟར་འཐད་དོ་སྙམ་དུ་རྨོངས་ཞེན་བྱས་པ་མིན་པས་གཟུར་གནས་མཁས་པས་ཐུགས་འཁྲེལ་མ་གནང་བར་ལེགས་པར་
རྟོག་དཔྱོད་གནང་སྟེ་ཚར་གཅོད་རྗེས་འཛིན་གང་འོས་པའང་གནང་རྟོགས་མཛོད། ། དེའི་སྐབས་ཀྱི་མཛོད་འགྲེལ་ལས། འོ་ན་གང་མདོ་ལས། གང་
མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ནས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེར་ནི་དགོངས་པ་ནི་དེ་ལ་རྟེན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་
[068A]༄༅། །བུའོ། །ཡིད་ནི་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་མདོ་དྲངས་ནས་དགོངས་པ་ལེན་པ་ལྟར་ཡིན་གྱི། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་རང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་
པ་ལེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། བྱེ་སྨྲས་ཀྱང་མིག་གིས་གཟུགས་མི་མཐོང་ན་མདོ་དང་འགལ་ཞེས་རྩོད་ཀྱི། མཛོད་དང་འགལ་ཞེས་རྩོད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར།  མིག་
གིས་གཟུགས་མཐོང་ཞིང་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པས་མཐོང་བ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང། མདོ་སྡེ་
བས། མཐོང་བ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། གང་གིས་གཟུགས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་མཐོང་བ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཁྱད་
པར་ཡོད་མེད་ལ་མདོ་སྡེ་བ་དང་ལ་ཆེ་བྱེ་སྨྲས་རྩོད་པིའ་དོན་རྣམས་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་རྣམ་ལས་རྒྱས་པར་བཤད་ཡོད་པས་དེ་དག་ཏུ་ལྟོས་ཤིག་དང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །
ལོང་བ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ཡོད་ཀྱང་གཟུགས་མི་མཐོང་བས་ན་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་ལྷག་པར་དབང་བྱེད་པའི་མིག་དབང་ཡོད་པར་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་སྟེ། རང་གི་དོན་
དང་ཐམས་ཅད་ལ། །དམིགས་པར་དབང་བྱེད་ཕྱིར་དབང་དྲུག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །

[068B] འདུས་བྱས་འབྲལ་བཅས་འབྲས་བུ་ཡིན། །འདུས་མ་བྱས་ལ་དེ་དག་མེད། །ཅེས་པའི་འགྲེལ་པ་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཚིག་གི་ཁུར་ཆེ་
བས་འཇིགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། ། བདག་མེད་ལྟ་བུ་མེད་དགག་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྟོག་འདི་ནི་དགག་བྱའི་བདག་ཡོད་པ་འགོག་བ་ཙམ་ཡིན་
གྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདག་མེད་ཡོད་པ་དེ་དངོས་ཤུགས་གང་དུ་ཡང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུང་གི་ཁ་དོག་ནག་པོ་མིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲས་ནག་པོ་འགོག་པ་ཙ་མ་ཡིན་གྱི་དཀར་པོ་
ཡིན་ཞེས་མ་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེས་ན་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་དཔེ་འགའ་ཞིག་དང་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་འདིར། དཀར་པོ་མིན་ཞེས་མ་བརྗོད་བཞིན། །ཞེས་བྱུང་བ་ཡི་གེ་ནོར་ཞིང་
བདེན་པར་མེད་བྱས་པའི་ཚེ་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཙམ་ལས་སྤྱིར་མེད་པར་མི་སྒྲུབ་ཀྱང་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་མི་འགལ་ལོ། །ཞེས་པ་ཡང་བྱེ་སྨྲ་མེད་དགག་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་འགོག་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་
གསུངས་ཀྱི་གཞུང་ལ་སྦྱོར་ཚེ་བདེན་མེད་ཡོད་པར་མི་གྲུབ་ཀྱང་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་བཤད་དགོས་ཏེ། རྩ་ཤེའི་ཊའི་ཀ་ཆེན་ལས། འདི་ནག་པོ་མིན་ཞེས་བརྗོད་པ་
ན་ནག་པོ་བཀག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་དཀར་པོར་མ་བརྗོད་ཅེས་གསུངས་པས་དཀར་པོར་བརྗོད་པ་བཀིག་ནག་པོ་བཀག་པ་ཙམ་དེ་མ་བརྗོད་ཅེས་འགོག་པ་ག་ལ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་

[069A]༄༅། །མེད་ཅེས་པ་འདི་ནི་ཡོད་པ་འགག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་ཅེས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དགོས་པས། རང་བཞིན་ཡོད་པ་
བཀག་ཙམ་དེ་ཚིག་དེས་མ་བརྗོད་པ་དང་བློ་དེས་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པ་དང་རྟགས་ཀྱིས་མི་སྒྲུབ་ཅེས་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས། འདི་ནི་
ཡོད་ཉིད་འགོག་པ་སྟེ། །ཞེས་སོགས་དེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་ཡང་གསུངས་ཤིང། རྩ་ཤེའི་ཊའི་ཆེན་དུ་འཇིག་རྟེན་བརྟག་པ་ལས་ཞེས་དྲངས་པ་དང་
ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར། ལུང་འདི་འཇིག་རྟེན་བརྟག་པ་ན་ཡོད་ཅེས་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་གསུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེང་སང་བསྟན་འགྱུར་
ན་མི་སྣང་ཞིང་བོད་དུ་འགྱུར་མ་འགྱུར་མི་ཤེས་སོ། །གཞན་སེལ་གྱི་རྣམ་བཞག་ནི་རྩ་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་ཆེན་མོ་དང་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་གསལ་བར་གསུངས་འདུག་པས་དེ་དག་ཏུ་ལྟོས་
ཤིག།  རྟོག་པ་
ལ་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པར་སྣང་བ་ནི་དགག་བྱ་གཞན་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་སེལ་བྱེད་དམ་འགོག་བྱེད་ཡིན་པས་གཞན་སེལ་དང་དགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང། ཚད་མའི་

[069B] །བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་དེ་ནི་དགག་བྱ་གཞན་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་སེལ་བའི་
ཆའམ་བཀག་ཆ་ཡིན་པས་གཞན་སེལ་དང་འགག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དག་གིས་མེད་འགག་ཐམས་ཅད་དགག་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་རྣམ་པར་བཞག་གོ། ཞེས་
པ་ནི་འདིར་དྲངས་པའི་ཤཱཀྱ་བློའི་གཞུང་གི་དོན་ཡིན་ལ། དེར་བཤད་པའི་གཞན་སེལ་གསུམ་ལ་དགག་བྱ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་རིམ་བཞིན་དགག་གཞི་དང་འགོག་བྱེད་དང་བཀག་ཆ་ཡིན་པས་
ན་གཞན་སེལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་དགག་པ་ནི་བློས་དགག་བྱ་དངོས་སུ་བཅད་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་མ་ཡིན་པ་བཅད་པ་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་ལ་དགག་བྱ་བཅད་པ་ཙམ་དགག་
པ་མིན་ལ། ཆོས་ཉིད་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་ལྟ་བུ་སྒྲས་དགག་བྱ་དངོས་སུམ་བཅད་ཀྱང་དེའི་དོན་བློ་ལ་འཆར་བ་ན་སྦྲོས་པ་བཅད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་བ་རྣམས་དགག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེ་བདག་ཉིད་
ཆེན་པོས་བཞེད་དོ། །འོན་ཀྱང་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་ཡིན་པས་སྐབས་འདིར་དོན་དམ་བདེན་པ་དགག་པ་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པ་སོགས་ཀྱང་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། 
དེ་དག་གསལ་བ་ཡིན་ན་སྔོན་པོ་སོགས་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལམ་ལྟོས་པར་ཡང་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་ཛེ་ཏཱ་རིའི་གཞུང་ལྟར་བཀོད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དོན་ནི། དཔེར་ན་ཨུདྤལ་

[070A]༄༅། །སྔོན་པོ་དེ་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་བ་ནི་རང་འཛིན་ཤེས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པ་ལྟར་གཟུགས་སོགས་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་དག་རང་འཛིན་ཤེས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་གསལ་བར་
འགྱུར་ཞེས་པའོ། ། འདུ་བྱེད་བེམ་པོ་ཡོད་མ་ཡིན་
ཞེས་སོགས་རྐང་པ་གསུམ་གྱི་དོན་བཤད་ཚུལ་སློབ་དཔོན་བྱང་བཟང་དང་མི་འདྲ་བར་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་སུ་འདོད་པའི་ཉན་ཐོས་སྡེ་བའི་ལུགས་ལ་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་འཛིན་
དབང་མངོན་གཉིས་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་ཀྱང་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་པོ་དེས་བཞག་པའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ་སྔོན་པོའི་རྣམ་བ་གཉིས་འདྲ་བ་སྟེ་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་པས་ན་འབྲས་
བུ་འདྲ་རྣམ་གསལ་བར་སྣང་བ་ལ་རྒྱུ་སྔོན་པོ་གསལ་བར་སྣང་བར་འཇིག་རྟེན་ན་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཚོར་བ་སྟེ་མྱོང་བར་གདགས་སུ་རུང་ཞེས་སྟོན་པར། ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་
ཕྱོགས་ལ་ནི། །ཞེས་སོགས་གསུངས། ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་རྣམ་ཤེས་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་སུ་ཞིག་མི་འདོད་པ་དེའི་ལུགས་ལ་གང་གསལ་བར་སྣང་བས་ཕྱི་དོན་གསལ་བར་
སྣང་བར་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་རུང་བའི་འདྲ་རྣམ་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཕྱི་དོན་རིག་པར་འཇོག་ལུགས་མེད་ཅེས་ཏོན་པར། དོན་གྱི་རྣམ་པས་བསྒྱུར་ལྡན་པའི། །ཞེས་སོགས་

[070B] ། མངོན་དུམ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་གང་གིས་དོན་རིག་ཡིན། །དེ་འདྲ་ལས་ཡིན། ཞེས་པ་ལྟར་མདོ་སྡེ་བས་སྔོན་འཛིན་དབང་མངོན་དེ་སྔོན་པོ་
དང་རྣམ་བ་འདྲ་བར་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྔོན་པོ་དེ་སྔོན་འཛིན་དབང་མངོན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་གྲུབ་ཅིང། དེས་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང་སྔོན་འཛིན་དབང་མངོན་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་
ཡིན་པས་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ། སེམས་ཙམ་བས། དེ་ལྟན་ཁྲ་འཛིན་མིག་ཤེས་དེ་ཁྲ་བོའི་ཁ་དོག་དང་རྣམ་པ་འདྲ་བར་སྐྱེ་དགོས་བས་ཁྲ་བོའི་སྟེང་གི་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་སོགས་ཀྱི་
གྲངས་དང་མཉམ་པའི་འདྲ་རྣམ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་དགོས་པ་ལ། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྲ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་ཤར་བའི་འདྲ་རྣམ་དེ་ཁྲ་བོ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་དང་རྫས་ཐ་
དང་མ་ཡིན་པ་སྟེ་དེའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་ནི་རིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་ཡི་མཐུ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་
ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་དེ་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་རྣམ་པར། ཤེས་གཅིག་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཙ།
ཡིན་ན་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་སྣ་གཅིག་ཤེས་པ་ལའང་ཐོག་མ་སྟེ་ཚུ་རོལ་དང་དབུས་དང་ཕ་རོལ་གྱི་མཐའ་ཐ་དད་པས་ན་དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་གཅིག་

[071A]༄༅། །ཅར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་སྟོན་པར། དེ་ལ་ཡིན་ན་དཀར་ལ་སོགས། །ཞེས་སོགས་བྱུང། 
སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་ལྟར་མི་འདོད་ན་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཡང་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་གཅིག་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །
དང་འགལ་མེའི་འཁོར་ལོའི་དཔེ་འགོད་མཁན་གཉིས་ལུགས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། ཟེར་ཞེས་ལན་གཉིས་སུ་སོ་སོར་སྨོས་ཤིང་དཔེ་དོན་སྦྱོར་ཚུལ་སོ་སོར་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དབུས་མའི་མཐལ་
དཔྱོད་དུ་བཤད་དོ། །འོན་ཀྱང་བཤད་ཚུལ་དེ་ནི་དཔྱད་གཞི་ཆེ་སྟེ། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་དུ་ཟེར་ཞེས་ལན་གཉིས་སུ་སྨོས་ཀྱང་སྔ་མ་ལ་ལྷག་བཅས་དང་ཕྱི་མ་ལ་རྫོགས་ཚིག་སྦྱར་བས་ཚིག་སྔ་མས་
དཔེ་ཕྱི་མ་འདྲེན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཨུདཔ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་དངོས་པོ་ལ་ཡང་གཅིག་ཅའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་འཛེར་ཏེ་
དཔེར་ན་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་མཐོང་བ་བཞིན་ཏེ། མཐོང་བ་དེ་ནི་མྱུར་དུ་སྐོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དང། སྔ་མ་ནི་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་དཔེ་དང་ཕྱི་མ་ནི་གཅིག་ཅར་
དུ་འཁྲུལ་བའི་དཔེར་བཀོད་པ་ཡིན་པས་སོ་སོར་བཀག་པ་ཡིན་གྱི་ལུགས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བཞིན་བློ་གསར་རྣམས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་སྐྱེ་བའི་ཆེད་དུ་

[071B] །དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་བརྗེད་བྱང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་འདོད་ཚུལ་འདི་སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་བའི་འདོད་པར་ཁས་ལེན་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན། འདི་ལ་སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་
ནི༑ སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པའི་ཁས་ལེན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་གཅིག་ཆར་མི་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང། གཟུགས་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པའི་ཁས་ལེན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཁྲ་
འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཁྲ་བོ་ལ་ལྟས་པའི་ཚེ་ཁྲ་བོའི་ཚིགས་པ་ན་ཡོད་པའི་དཀར་དམར་སོགས་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་ན་སྒོང་ཕྱེད་ཚལ་ལམ་ཕྱེད་བཤགས་
ཀྱི་ཐ་སྙད་འདགས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། ། །
མཉམ་པ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུའི་སྔ་རོལ་ཏུ་མེད་པས་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ལ་ཕན་བའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་དུས་ཕྱིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་གྲུབ་ཟིན་པས་དེའི་ཚེ་ཕན་པ་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་རྣམས་
ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་འབྲས་བུའི་སྔོ་རོལ་ཏུ་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ།། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་རང་འཛིན་བློ་དང་བཅས་པ་སྟེ་དུས་མཉམ་ཡིན་ན་བློ་དེའི་གཟུང་དོན་མིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར། མེད་པ་སྔར་ནུས་
མེད་ཕྱིར་དང། ཕྱིས་ཀྱང་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་ཕྱིར། །རྒྱུ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྔར་ཡོད་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་རང་བློ་བཅས་དོན་མིན། །ཞེས་བྱུང། དེ་གཉིས་དུས་ཐ་དད་པས་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཞེ་ན་རིགས་པ་ཤེས་

[072A]༄༅། །པ་ཡིས་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་འཇོག་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ཤེས་པ་དེའི་གཟུང་དོན་གྱི་འཇོག་བྱེད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པར། དུས་ཐ་དད་པས་ཇི་ལྟར་འཛིན། །ཞེས་
སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང་ངོ། ། །སྤངས་སླར་མི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་
རྒྱས་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ལེའུ་ལས། བཤད་ཟིན་ལམ་དེ་གོམས་པ་ལས། །གནས་གྱུར་གལ་ཏེ་གནས་གྱུར་ཀྱང། །ལམ་བཞིན་སྐྱོན་ནི་འབྱུང་ཞེ་ན། །མ་ཡིན་ནུས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ།།
ཞེས་སོགས་དང། འཚེ་བ་མེད་དང་ཡང་དག་དོན། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ལོག་གིས། །འབད་དུ་འཛིན་ཀྱང་མི་བཟློགས་ཏེ། །བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་འཛིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་དང། ཉེས་པ་རྣམ་པར་
འགག་པ་ནི། །སྲ་ཞིང་སླར་ཡང་སྐྱེ་མེད་དེ། །དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲལ་མེད་དང། །ཐལ་བ་བཞིན་དུ་མ་ངེས་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །
གསུམ་ཀའི་ཡན་ལག་གི་བདེ་བ་ནི་ལུས་ཚོར་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། བཞི་པ་ན་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་མང་ཞིང་འཕེལ་ཆེ་བ་ཡོད་
ཀྱང་བདེ་བ་ཡན་ལག་ཏུ་མ་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལ་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཤིན་སྦྱངས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡན་ལག་ཏུ་མ་བཞག་གོ་ཞེ་ན་

[072B] བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་
བཅོམ་པས་དེ་ཡན་ལག་ཏུ་མ་བཞག་གོ་ཞེ་ན། བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ཤིན་སྦྱང་ཀྱི་བདེ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ། །དེས་ན་ལུས་ཚོར་ཁོ་ནར་གྲུབ་བོ།།
དེའི་ཕྱིར་ལུགས་འདིར་གོང་མའི་ལུས་ཤེས་དེ་འོག་མའི་ལུས་དབང་ལ་བརྟེན་པ་དང་འོག་མའི་ལུས་དབང་གིས་གོང་མའི་གཟུགས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་གསུམ་ཀའི་སས་བསྡུས་
ཀྱི་དབང་ཤེས་ཡོད་པ་དང། ལུས་ཤེས་དང་རེག་བྱ་ལ་ཟག་བཅས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཡན་ལག་ལྔ་གཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བ་སོགས་མཛོད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་དང་མི་འདྲ་བ་དུམ་
ཡོད་པ་རྣམས་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན་ཀྱང། ཚིག་མང་སུ་འདོགས་ནས་རྒྱས་པར་མ་བྲིས་པས་མཛོད་འགྲེལ་དང་འགྲེལ་བཤད་རྣམས་སུ་ལྟ་བར་བྱའོ། །
རྒྱལ་སྲས་མར། འདི་ནི་དཔེས་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲགས་སྟེ། ཞེས་པ་ལྟར་དཔེས་སྟོན་པ་སོགས་ཞེས་བཤད་དགོས་པ་ལ་ཡིག་ནོར་བྱུང་བ་ཡིན་ནམས་སྟོན་པ་སོགས་
ཀྱང་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ཡིན་དཔྱད་དགོས་སོ། ། ཚིག་གོང་འོག་གི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟག་ན་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་གི་
[073A]༄༅། །དགའ་བ་ལ་བཤད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་བྱེ་སྨྲས་དེ་ཤིན་སྦྱངས་སུ་མི་འདོད་པས་མ་འགྲིག་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ཟེར་རྒྱུ་ལ་འདི་ལ་ཞེས་ཡི་གེ་ནོར་བར་ཤེས་པར་གྱིས། དགའ་བ་
དང་དང་པ་གཉིས་ལ་མུ་བཞི་འཇོག་ཚུལ་མཛོད་འགྲེལ་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བསམ་གཟུགས་ཆེན་མོར་ཡང་བཤད་ཡོད་དོ། །
པར་སྒྲུབ་པ་དང། འཇུག་ཡུལ་མངོན་ལྐོག་གཉིས་སུ་ངེས་པས་ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཚད་མའི་སྣང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱ་ཐམས་ཅད་རང་
སྤྱི་གཉིས་སུ་དེས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་དེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྟོན་པར། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས། །ཞེས་བྱུང། གཉིས་པ་སྟོན་པར་
གང་ལ་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལས། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་བློ། །ཞེས་པ་ནས། མངོན་སུམ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བ་ལས། །གཞལ་བྱ་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་ཀྱིས། །ཚད་མ་
གཉིས་སུ་བཞེད་བ་དང། །ཞེས་བྱུང་ངོ། ། །རིགས་སོགས་ཞེས་པས་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་ངོས་བཟུང་ཞིང། །ཡང་སྔ་མ་རང་ལུགས་ཀྱི་རྟོག་པའི་
མཚན་ཉིད་དང། ཕྱི་མ་གཞན་གྱིས་བཏགས་པ་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་དང་འདྲ་བར་སྟོན་པའོ། །གཞན་གྱིས་བཏགས་པའི་རྟོག་པའི་བདག་རྐྱེན་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་བ་ལང་དང། །ཡོན་ཏ་གྱི་སྒྲ་

[073B] བྱ་བའི་སྒྲ་འཚེད་པ་དང། རྫས་ཀྱི་སྒྲ་འབྱོར་འབྲེལ་དང་འདུ་འབྲེལ་གཉིས་ཀྱིས་དབྱེ་བས་ང་བྱུང་པ་ཅན་རྭ་ཅན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་དག་གིས་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་སོགས་
དོན་གཞན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྒྲས་བརྗོད་ཅིང་དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འཛིན་པས་དབང་ཤེས་རྟོག་པར་འདོད་དོ། །རང་ལུགས་ལ་སྒྲ་དེ་དག་གི་བདག་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོག་
པས་བཏགས་པའི་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཅིང། དེ་ཡང་མིང་དང་བསྲེས་ནས་འཛིན་པས་མིང་སྦྱོར་རྟོག་པའོ། །བརྡལ་བྱང་བའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་མ་ཟད་བརྡ་ལ་མ་བྱང་པ་
རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དང་བརྗོད་བྱེད་འདྲེར་རུང་བ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །རྩ་ཚིག་འདི་ལྟར་ན། སྔོན་འཛིན་དབང་ཤེས་ལྟ་བུ་རྟོག་བྲལ་དུ་བསྒྲུབ་ནས་དེ་དང་མ་འཁྲུལ་བ་ཚོགས་པས་
མངོན་སུམ་དུ་མཚོན་པས་མཚན་ཉིད་རྗེས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་དང་མཚོན་བྱ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་དེས་ལས། མངོན་སུམ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། །ཞེས་པ་ལྟར་ན། མཚན་གཞི་
གྲུབ་ཟིན་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་མཚན་ཉིད་མ་འཁྲུལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་ཤེས་རྟོག་པར་འདོད་པའི་ལུགས་རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་གསུམ་པར་རྒྱས་པར་བཀག་པ་རྣམས་
མངས་པས་འཇིགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་

[074A]༄༅། །འགྱུར་པས་ཚད་མའི་གྲངས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། དྲན་པ་དང་འདོད་པ་དང་ཞེ་སྡང་སོགས་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །
གྲུབ་བ་དང་བདེ་པ་ཐ་མི་དད་པའི་དོན་ནི་བློ་རིག་གི་མཆན་འགའ་ཞིག་ཏུ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་དེས་ཤེས་སམ་དྲན་ཤེས་འདྲེན་ཚུལ་ཐ་མི་དད་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཡང་རུང་མོད། འོན་ཀྱང་ཤཱ་ཀྱ་བློས་
གྲུབ་པ་ནི་ཆོས་མ་ཐོབ་པ་ལས་འབྲེལ་བའོ། །བདེ་བ་ནི་ཐོབ་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །ཞེས་གྲུབ་པ་ནི་སྔར་མེད་པ་སྐྱེ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་རྒྱུན་གནས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལྟར། ཚད་མ་དང་དེའི་རྒྱུན་ཕྱི་མར་
གྱུར་པའི་དཔྱད་ཤེས་གཉིས་ནི་རྒྱུན་དང་པོའི་སྐྱེ་བ་དང་རྒྱུན་རྗས་སུ་འཇུག་པའི་གནས་པ་དང་རྒྱུན་ཆད་པའི་འཇིག་པ་རྣམས་དོན་སོ་སོ་བ་མེད་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ན་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་མི་དང་
པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ལ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྔར་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་སྔ་མའི་རྒྱུན་གནས་པ་དང་རང་དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པའི་འཇིག་པ་རྣམས་སོ་སོར་འཇོག་ལུགས་ཡོད་ཀྱང་
རྒྱུན་གྱི་དབང་དུ་བྱ་བའི་སྐྱེ་གནས་འཇིག་གསུམ་སོ་སོར་འཇོག་རྒྱུན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །དཔེར་ན་ལུས་རྟེན་གཅིག་པའི་གང་ཟག་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཉིད་འཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐྱེ་བ་
དང་སྲོག་དབང་གི་རིས་མཐུན་མ་དགག་པའི་གནས་པ་དང་རིས་མཐུན་འདོར་བའི་འཆི་བ་གསུམ་སོ་སོར་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པ་གང་ཡུལ་གང་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྒྲ་དོན་འཛིན་པ་དེ་ནི་

[074B] ཤེས་གང་གང་ལ་སྒྲ་དོན་འཛིན། །དེ་ནི་དེ་ལ་རྟོག་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །
ཁྱད་པར་བཤད་པ་འདི་ནི་རྣམ་དེས་དར་ཊཱིཀ་ལས། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་འདྲེས་པའི་དོན་དང་འདྲེར་རུང་བའི་དོན་གང་ཡིན། རུང་བ་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། །བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི་གང་ཟག་གི་རྟོག་པ་
གཅིག་གི་གཟུང་ཡུལ་དུ་སྒྲ་སྦྱི་དང་དོན་སྦྱི་གཉིས་ཀ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་སྟེ། བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་སྒྲ་རང་མཚན་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འགགས་ཀྱང་གྲག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཤར་བ་དེ་ཉིད་སྒྲ་སྦྱི་དང་སྒྲ་སྤྱི་
གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ལ་ལྟོ་ལྡིར་ཞབས་ཞུམ་པའི་དོན་སྤྱི་ཤར་བ་དང། ཡང་ཐོག་མར་དོན་སྤྱི་ཤར་ནས་རྟོག་པ་དེ་ལ་སྒྲ་སྦྱི་ཤར་བ་སྟེ་གཞི་གཅིག་གི་སྒྲ་སྦྱི་དང་དོན་སྤྱི་གཉིས་རྟོགས་པ་གཅིག་
གི་གཟུང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་བརྗོད་བྱ་བརྗོད་བྱེད་འདྲེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་གང་རུང་རེ་རེ་ཤར་བ་བརྡ་ལམ་བྱད་པ་དང་བྱིས་པའི་རྟོག་པ་སོགས་ནི་འདྲེར་རུང་པ་ཡིན་ལ་དེ་དག་སྡུད་པའི་དོན་དུ་རུང་བ་
སྨོས་སོ། །བརྡ་ལ་བྱང་བའི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་དོན་གྱི་སྦྱི་གཉིས་ཀ་གཟུང་ཡུལ་དུ་འཆོགས་པའི་དེས་པ་མེད་དེ། མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལེགས་བར་གོམས་བ་འགའ་
ཞིག་ལ་སྒྲ་སྦྱི་ལ་བལྟོས་པ་མེད་པར་དོན་སྤྱི་ལེགས་པར་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཤད་ཚུལ་འདི་ལ་སྡེ་བདུན་རྒྱན་དུ་བཀག་པ་མཛད་པ་ལྟར་ལྕང་སྐྱ་གྲུབ་

[075A]༄༅། །མཐར་ཡང། སྒྲ་དོན་ཞེས་པ་གང་ལ་བྱ་སྙམ་ན། བུམ་འཛིན་རྟོག་པའི་མདུན་ན་འདུག་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་གསེར་བུམ་བུམ་པར་སྣང་བ་དེ་དང་སྣང་བ་དེ་ཉིད་བུམ་པ་མ་ཡིན་ལས་
ལོག་པར་སྣང་བ་གཉིས་ཀའོ། །ཞེས་དང། སྒྲ་དོན་ཞེས་པ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་གྱི་སྒྲ་སྦྱི་དང་དོན་སྦྱི་ཞེས་སོ་སོར་ཕྲལ་ནས་འཆད་རྒྱུ་མིན་པར་རྗེ་ཡབ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ལན་དུ་མར་བཤད་ལ་
ཕྱིས་དུས་ཀྱི་རང་རེའི་མཁས་པ་ཕལ་མོ་ཆེས་སྒྲ་དོན་འཛིན་པའི་ཞེན་རིག་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྨྲས་པ་ལ་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི་བྱིས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག་པས་མ་དེས་པའི་སྐྱོན་སྨྲས་ནས་རང་ལུགས་
འཇོག་སྐབས་སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་དུ་འཛིན་པའི་ཞེན་རིག་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་པའི་ཞིབ་ཆ་མཛད་པ་ནི་དོན་ཆུང་བར་སེམས་ཏེ། །གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་ལས་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་གཞི་
སོགས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་གསུངས་པ་རྣམས་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་སོགས་ཀྱི་དོན་ལྡོག་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི་གང་ཟག་གི་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་མཐའ་དག་གི་འཛིན་ཚུལ་ཐུན་
མོང་མ་ཡིན་པ་མཐའ་དག་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་ལ་ཚང་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་དུ་ན་ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱིས་བུམ་པའི་སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་དུ་འཛིན་པའི་ཞེན་རིག་བུམ་འཛིན་རྟོག་པའི་
མཚན་ཉིད་དུ་སྨྲས་པའང་མི་འཐད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་བའི་ཐ་སྙད་མ་གྲགས་ཤིང་ཐ་སྙད་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་ཡུལ་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག་

[075B] །གཞན་ཡང་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི་བྱིས་པ་ལ་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་སྣང་བ་དང། དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་ཞེན་པའི་འཛིན་
ཚུལ་ཡོད་པར་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་བུམ་པ་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བའི་སྣང་ཚུལ་དེ་དོན་སྨྲ་ལྟར་ན་འཐད་ལྡན་དང། རྣམ་རིག་པར་ལྟར་
ན་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པར་དྲང་དེས་རྣམ་འབྱེད་དང་དེའི་མཐའ་དཔྱོད་རྣམས་ཀྱིས་ལན་གཅིག་མ་ཡིན་ལར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། གསུང་རབ་དེ་དག་ཀྱང་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་
པའི་བར་གྱིས་བཀག་པ་རྒྱས་བར་མཛད་དོ། །འོན་ན་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གང་འཐད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །སྲས་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཡིན་ཀྱང་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་གསུང་ཟིན་དང་
ཚིག་ཟིན་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་མི་མཐུན་པ་འདོར་བ་ལ་མི་རིགས་པ་མེད་པར་སེམས་མོད། འོན་ཀྱང་དོན་འདི་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་གསལ་བར་གསུངས་བ་མི་སྣང་བས་
རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཐུགས་སྲས་དམ་བ་གཉིས་ཀྱི་བཞེད་པ་ལ་འཐད་མི་འཐད་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་བྱེད་པ་ནི་བདག་ལྟ་བུ་ལ་འོས་པ་མིན་ཞིང། ལྷག་ཏུ་བཤད་ཚུལ་དེ་གཉིས་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ལྗགས་
བཤད་གནང་བ་ལ་མ་བརྟེན་པའི་དེས་པ་མེད་དམ་སྙམ་པས་རེ་ཞིག་བཞག་གོ། གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་སུ་སྒྲ་དོན་ཞེས་བྱུང་བའི་དོན་སྒྲ་སྦྱི་དང་དོན་སྤྱི་ཞེས་སོ་སོར་ཕྲལ་ནས་འཆད་མི་འཆད་གང་

[076A]༄༅། །ཡིན་ཀྱང་རུང། རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་ལ་སྒྲ་སྤྱི་དང་དོན་སྦྱི་ཞེས་སོ་སོར་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། རྟོག་བ་ལ་རྗོད་བྱེད་སྒྲ་སྦྱི་དང་བརྗོད་བྱ་
དོན་སྤྱི་སྣང་བ་ནི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མིག། ཅེས་དང། དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་དོན་བྱི་དང་སྒྲ་སྤྱི། །དངོས་མེད་དུ་དོན་སྨྲ་རྣམས་ལ་གྲུབ་ཟིན་བས། ཞེས་སོགས་རྟོག་པ་ལ་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲར་སྣང་
བ་སྒྲ་བྱི་དང་བརྗོད་བྱའི་དོན་དུ་སྣང་བ་དོན་སྤྱིར་ལན་གཅིག་མ་ཡིན་པར་བཀའ་སྩལ་བའི་ཕྱིར་དང། སྡེ་བདུན་ལ་འཇུག་སྒོ་ལས་ཀྱང། སྒྲ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད། རྟོག་པ་ལ་མིང་དུ་སྣང་བ་གང་
ཞིག་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ། དཔེར་ན་རྟོག་པ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲར་སྣང་བ་ལྟ་བུའི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་དང་མིང་སོགས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ་ཞེས་སོགས་བྱུང་བ་
འདི་ཡི་གེ་ནོར་བ་ཡིན་མིན་གཟུར་གནས་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་དགོས་ཏེ། འདིའི་སོགས་སྒྲ་ཡོད་ས་ནོར་བར་སྣང་ཞིང། མིང་སོགས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དོན་ཞེས་པ་དང་སྒྲ་དོན་གྱི་འཇུག་ཚུལ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་
ཀྱང་གཞུང་ལུགས་ཆེན་མོ་རྣམས་སུ་མ་གྲགས་པ་དང། སྒྲ་བྱུང་ཚད་མ་འགོག་པ་ཞེས་པ་ལེའུ་དེའི་མིང་མ་ཡིན་པ་དང། མཐར་འཛིན་གདུང་སེལ་ཞེས་པའང་དར་ཊའི་དེའི་མིང་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་དང། མིང་དང་རིགས་སོགས་སྦྱོར་བའི་སྒྲ་རྟོག་གི་འཇུག་ཚུལ་རྒྱས་བར་ཚད་མའི་མདོའི་གཞན་སེལ་བརྟག་པའི་དར་ཊའི་མཐར་འཛིན་གདུང་འཇོམས་སུ་ལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུར་

[076B] རྟོག་པ་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། སྒྲ་སྦྱོར་རྟོག་པ་དང་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་གཉིས། དང་བོའི་མཚན་ཉིད་བརྡ་དུས་ཀྱི་མིང་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་གཉིས་སྦྱར་ནས་འཛིན་པའི་
ཤེས་པ། །དཔེར་ན་ཡལ་འདབ་ཅན་ནི། ཤིང་ངོ་སྙམ་པའི་བློ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད། ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སྦྱར་ནས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་དབྱུང་པ་ཅན་ནོ་སྙམ་དུ་
འཛིན་པའི་བློ་ལྟ་བུའོ། །རྟོག་པ་ལ་སྣང་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། སྒྲ་སྤྱི་རྐྱང་བ་ལ་སྣང་བ་དང། དོན་སྤྱི་རྐྱང་བ་ལ་སྣང་བ་དང། གཉིས་ཀ་སྣང་བའི་རྟོག་པ་གསུམ། །དཔེ་རིམ་བཞིན་བརྡ་ལ་མ་བྱང་
པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བུམ་པའི་སྒྲ་སྦྱི་སྣང་བའི་བློ་ལྟ་བུ་དང། བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ཀྱི་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་སྣང་བའི་བློ་ལྟ་བུ་དང། བརྡ་ལ་བྱང་བའི་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ཀྱི་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལྟ་བུའོ།།
ཞེས་སྡེ་བདུན་ལ་འཇུག་སྒོ་ལས་བཤད་དོ། ། །
སྐད་ཅིག་རེ་རེས་སྤེལ་མར་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང། དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕྱིན་ཆད་ཡིད་མངོན་དུ་འདོད་པ་དང། དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ཡིད་མངོན་སྐྱེ་བས་དེ་ཕྱིན་
ཆད་དབང་ཡིད་རང་རིག་མངོན་སུམ་སྟེ་འགྲོས་གསུམ་པར་འདོད་པ་དང། དབང་མངོན་གྱི་རྒྱུན་མཐར་ཡིད་མངོན་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུན་ཚད་ཅན་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་སྟེ་ཚད་མ་སྟེ་བདུན་རྗེས་འབྲང་

[077A]༄༅། །གི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་བཤད་ཚུལ་བཞི་ལས། རྗེ་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་བཞི་བ་འཐད་པར་བཞེད་ཅིང་དེང་སང་ཕལ་ཆེར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ། །རྗེ་མཁས་གྲུབ་ཀྱིས་
བཤད་ཚུལ་གསུམ་པ་འཐད་པར་བཞེད་ཅིང། མངོན་སུམ་ལེའུ་ལས། བྱ་བ་བསྲུབས་ཅན་ལས་ལ་ནི། །ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མི་བྱེད་ལ། དབང་པོ་ཅན་ནམ་གཞན་དག་ནི། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་
ཇི་ལྟར་འདོད། །ཞེས་པས་འགྲོས་གསུམ་པ་གསལ་བར་བསྟན་ཞེས་རྣམ་འགྲེལ་ཊའི་ཆེན་དུ་བཤད་དོ། །འགྲོས་གསུམ་འདོད་མི་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་གཞུང་འདིའི་ཚིག་དོན་མི་འདྲ་བར་
བཤད་ཚུལ་མངས་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་བས་དབང་མངོན་ཡིད་མངོན་གཅིག་ཆར་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་པས་དབང་མངོན་གྱིས་དྲངས་པའི་
ངེས་ཤེས་ཡིད་མངོན་དུ་འདོད་པ་སོགས་འདིར་བསྟན་ཡིད་མངོན་འདོད་ཚུལ་མང་ངོ། ། །ཞེས་སོགས་འདི་དབུ་མ་སྙིང་པོའི་གཞུང་ཡིན་པས་
འདིར་ཡེ་ཤེས་སྙིང་བོས་ཞེས་པ་དང་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་པ་ཞེས་པ་ཡི་གེ་ནོར་རམ་སྙམ་མོ། ། །འདི་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་གཞུང་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དེའི་དོན་ནི་ཡུལ་ཤེས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པར་མ་ཟད་སྡོ་སེར་སོགས་འཛིན་པའི་དབང་ཤེས་དུ་མ་དེ་དུས་ཕྱིས་མི་འདྲ་བར་དྲན་པ་ལས་

[077B] གཟུང་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་རྣམ་གྱིས་མ་མྱོང་བར་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་འདི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའོ། །
མ་འདྲེས་པའི་དོན་ཙམ་གསལ་བར་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་དག་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་
བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྟོན་པར། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་སོགས་བྱུང། འདིར་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་སྟེ། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཡི་མ་
པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཆད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཕྱི་རོལ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། འདི་ནི་ཚད་མའི་མདོའི་དར་
ཊཱིཀ་ལས་བཤད་པ་ལྟར་བཀོད་པར་སྣང་ལ། དེར་ཡང་དག་པའི་དོན་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། འདིར་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་མཐོང་ལམ་ཚད་མ་ཁོ་ནར་གསུངས་པའི་
དགོངས་པ་བཙལ་བར་བྱ་ཞིང། དེ་ལ་སྣང་བཅས་སྣང་མེད་ག་ལ་རུང་ཞེས་པ་ནི་ལུགས་འདིར་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དེ་རང་མཚན་སྣང་དགོས་པས་དེ་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ཡང་མི་སྲིད་ན་
[078A]༄༅། །སྣང་བ་མེད་པ་ག་ལ་རུང་སྟེ། མཉམ་བཞག་སྣང་མེད་དུ་འདོད་པ་ནི་ཐལ་འགྱུར་བར་ཁས་ཆེས་བའི་བོད་སྔ་རབས་པའི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །
ཀྱི་ཤེས་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པའི་སེམས་ཙམ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་དངོས་པོར་འདོད་དེ་རྣམ་འགྲེལ་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས་ཀྱང་ལུགས་དེ་རང་ལུགས་སུ་མཛད་དོ། །རྒྱས་པར་
ཊའི་ཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་དང་རྗེ་གུང་ཐང་བའི་བདེན་བཞིའི་རྣམ་བཞག་ལས་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། 
པའི་རྟོག་པ་འཇུག་པས། བརྡའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་འཇིན་པའི་ཤེས་པ་དང། ཞེས་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་དར་ཊཱིཀ་ལས་བཤད་དོ། །
ཆོས་ཅན་དེའི་ཆ་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱིས་རྟགས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་དེ་ནི་འབྲས་རང་མ་དམིགས་པའི་
གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་ཏེ། རྟགས་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་པོ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པ་
གསུམ་ལས་གཞན་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྟོན་པར། ཕྱོགས་ཆོས་དེ་ཆེས་ཁྱབ་པ་ཡི། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང་ངོ། །འདིར་འགལ་མ་

[078B] ། སྒྲ་རྟག་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཅན། །ཕྱིར་དང་གཞལ་བྱ་མིན་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཅན་མིན་ཕྱིར་
མཉན་བྱ་ཕྱིར། །མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཕྱིར་མི་རྟག་ཅེས་པ་ལྟར་དྲུག་ལས། དང་པོ་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་གཅིག་བུ་ཅན་ཡིན་པར་གོ་སླའོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱེ་བྲག་པའི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་ཅིང་
ལྡོག་ཁྱབ་དོན་ལ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ཚུལ་གཉིས་མེད་པ་དང། ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མིན་པའི་རྫས་ཀྱི་ཚད་ལ། དངོས་མིང་དང། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པས་རྗེས་འགྲོ་གཅིག་བུ་ཅན་ནོ།།
ཞེས་དར་ཊཱིཀ་ལས་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ནི་ཚུལ་གཞན་གཉིས་མ་གྲུབ་ལ། ལྡོག་པ་གཅིག་བུ་ཅན་ནོ། །ཚུལ་གཉིས་གཉིས་པའི་དང་པོ་ནི། བྱེ་བྲག་བའི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱོགས་ཆོས་དང་རྗེས་འགྲོ་
ཙམ་གཉིས་གང་ལ་ཐུན་མོང་གྲུབ་ཅིང། ལྔོག་པ་མ་གྲུབ་བའོ་ཞེས་དར་ཊཱིཀ་ལས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བཙམ་གྱི་ལྡོག་པ་ཅན་དང། ཐ་མ་ནི་ཚུལ་གཞན་
གཉིས་གྲུབ་ཅིང་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པར་གོ་སླའོ། །ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དགུའི་འཁོར་ལོ་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང། རིགས་གཏེར་རྩ་འགྲེལ་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་བཞི་དང་
ལྡའི་གཏན་ཚིགས་འདོད་ཚུལ་དེ་རྒྱ་གཞུང་གང་ནས་བཤད་པའི་ཁུངས་འཚོལ་དགོས་སམ་སྙམ། གཞན་རྣམས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ལ་གང་དག་ཚེ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་

[079A]༄༅། །ལམ་ཁོ་ནས་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞིང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་བ་ཐམས་ཅད་
དང༑ ཆོས་འདི་པ་ཡིན་ཀྱང་སྔོན་ཞི་གནས་སྤྱོད་སྤྱོད་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང། དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་རྣོ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མ་ལ་བྱང་ཆུབ་
ཐོབ་པར་འདོད་ཅིང་ཚེ་འདི་ལ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ཞི་གནས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གསལ་བར་བཀའ་སྩལ་འདུག་པས་དེར་ལྟ་བར་བྱའོ། །
ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བགྱད་ལ་འདོད་ཚུལ་གཉིས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་སྤྱོད་པ་མ་འདྲེས་བ་དྲུག་དང་རྟོགས་པ་མ་འདྲེས་པ་དྲུག་དང་ཡེ་ཤེས་མ་འདྲེས་པ་གསུམ་དང་འཕྲིན་ལས་མ་འདྲེས་པ་
གསུམ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་འདོད་པ་དང། ཉན་ཐོས་སྡེ་བས་སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གསུམ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་འདོད་པའོ། །སྟོབས་བཅུ་ནི། གནས་
དང་གནས་མིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ལས་དང་རྣམ་སྨིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། བསམ་གཏན་རྣམ་ཐར་སོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། དབང་པོ་མཆོག་དམན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་
དང༑ མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ཀུན་འགྲོའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། སྔོན་གྱི་གནས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་

[079B] ཟག་ཟད་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཏེ་བཅུའོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་དང་སའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི། མཛོད་ལས། གནས་དང་གནས་མིན་ཤེས་པ་བཅུའོ། །ཞེས་སོགས་
ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་སུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་དང། རང་ཉིད་སྤངས་པ་ཕུན་ཚོགས་སུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་དང། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་གསུངས་པ་དང། ངེས་པྲ་
འབྱིན་པའི་ལམ་གསུངས་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྟེ་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཡང། མཛོད་ལས། ཇི་ལྟར་སྟོབས་ནི་དང་པོ་དང། །བཅུ་པ་གཉིས་པ་བདུན་པ་བཞིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །སློབ་མ་
གུས་པར་ཉན་པ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང། གུས་པར་མི་ཉན་པ་ལ་མི་སྔང་བ་དང། །གུས་མ་གུས་འདྲེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཆགས་སྔང་འདྲེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གསུམ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་
པོ་ཀུན་རྫོབ་བློ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཁྱད་པར་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་དོན་ཐ་དད་པར་ཕྱེའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཚེགས་དང་ནི། །ཆོས་སྐུ་འགྲོ་
བའི་དོན་སྤྱོད་པས། །མཉམ་པ་ཉིད་དེ་སྐུ་ཚེ་དང། །རིགས་དང་སྐུ་བོང་ཚོད་ཀྱིས་མིན། །ཞེས་པའི་རྒྱུ་ཕུན་ཚོགས་ཁྱད་པར་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། ཚོགས་གཉིས་མཐའ་དག་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་
པ་དང། ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པ་དང། བར་ཆད་མེད་པར་གོམས་པ་དང། གུས་པ་ཤུགས་དྲག་པོས་གོམས་པ་སྟེ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེའི་འབྲས་བུ་ཕུན་ཚོགས་ཁྱད་པར་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ་

[080A]༄༅། །ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་དང། སྤངས་པ་ཕུན་ཚོགས་དང། མཐུ་ཕུན་ཚོགས་དང། གཟུགས་སྐུ་ཕུན་ཚོགས་ཏེ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕན་འདོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་
ཁྱད་པར་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། ངན་སོང་གསུམ་དང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་འགྲོ་བ་རྣམས་གཏན་དུ་ཐར་བར་མཛད་པ་བཞི་འམ། ཡང་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་དང་བདེ་འགྲོ་ལ་
འགོད་པར་མཛད་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མཛོད་འགྲེལ་དང་འགྲེལ་བཤད་དག་ལས་གསལ་བར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་མཛོད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་ལས་ཀྱང་བཤད་པས་ན། འདིར་དེ་
གསུམ་རེ་རེའང་གསུམ་གསུམ་ཞེས་པ་ཡི་གེ་ནོར་བར་མངོན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་ཁྱད་པར་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། མ་བསྟན་པར་མཁྱེན་པ་དང། མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་དང། མ་འབད་པར་མཁྱེན་པ་སྟེ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། སྤངས་པ་ཕུན་ཚོགས་ཁྱད་པར་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང། གཏན་དུ་སྤངས་པ་དང་
བག་ཆགས་དང་བཅས་ཏེ་སྤངས་པ་དང། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་ཏེ་སྤངས་པ་སྟེ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། མཐུ་ཕུན་ཚོགས་ཁྱད་པར་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། མེད་པ་སྤྲུལ་པ་དང། ཡོད་
པ་བསྒྱུར་བ་དང། ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་དང། སྐུ་ཚེ་གཏོང་འཇོག་ལ་མངའ་བརྙེས་པ་སྟེ་བཞི་འམ། ཡང་ན་བསྒྲིབས་པ་ལ་གཤེགས་པ་དང། ནམ་མཁའ་ལ་གཤེགས་པ་

[080B] ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ལ་མྱུར་དུ་གཤེགས་པ་དང། ཆུང་དུར་མང་པོ་འཇུག་པར་མཛད་པ་སྟེ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སྐུ་ཕུན་ཚོགས་ཁྱད་པར་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། མཚན་སོ་གཉིས་དང་
དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་དང། སྲིད་མེད་ཀྱི་བུའི་སྟོབས་དང། སྐུ་གདུང་རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་བ་སྟེ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་ཀྱང་སྔར་བཤད་པའི་ཕུན་ཚོགས་
གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་དད་པ་དང་གུས་བར་བྱེད་ན། འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་ངེས་པ་དང། འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང། འབྲས་བུ་མཆོག་ཏུ་མང་བ་དང། འབྲས་བུ་མཆོག་ཏུ་མྱུར་བ་སྟེ་
མཐོང་ཆོས་ལ་སོགས་པར་མྱོང་བ་དང། འབྲས་བུ་མཐའ་བཟང་བ་སྟེ་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
བཤད་དོ། །ད་ནི་མདོ་སྡེ་ཚད་མར་སྨྲ་བས་མདོ་སྡེ་བ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་འཆད་དེ། གཙོ་བོར་མདོ་སྡེ་ཚད་མར་བྱས་ནས་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ཡིན་པས་ན་མདོ་སྡེ་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་
འདགས་པ་དེ་ལ། དབྱེ་ངོ་ནི་མཛོད་རྩ་འགྲེལ་སོགས་སུ་བཤད་པའི་ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་དང་མདོ་དང་སྡེ་བདུན་སོགས་སུ་བཤད་པའི་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གཉིས་དང། གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་
གཅིག་ཅར་བ་དང། རིམ་འབྱུང་བ་དང། སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་འདོད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་གསུམ་ཡོད་དོ། །གཞིའི་འདོད་ཚུལ་ནི། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གཉིས་ནི་རིམ་བཞིན་

[081A]༄༅། །དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དེ་དང་དེ་ལྟར་མི་ནུས་པའི་ཆོས་སོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་ཕལ་ཆེར་བྱེ་སྨྲ་དང་མཐུན་ཀྱང་
ཕུང་པོ་བཏགས་ཡོད་དུ་འདོད་པས་གཟུགས་དང་གཟུགས་ཕུང་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་མ་ཡིན་པ་དང། མིག་དང་མིག་ཁམས་གཉིས་ལ་མུ་བཞི་ཡང་འདོད་དམ་སྙམ་མོ། །འདུས་བྱས་ཕུང་བློ་དང་འདུས་
མ་བྱས་གསུམ་མ་མ་བཞིའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་དག་ཏུ་གྲངས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་སྤྱི་དོན་སྤྱི་དང་སྤྱི་དང་གཞི་མཐུན་དང། གཅིག་དང་ཐ་དད་དང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་བ་སོགས་འདུས་མ་
བྱས་མད་པོ་ཡོད་པས་སོ། །ཞེས་པ་ནི་གཞིའི་རྣམ་བཞག་གོ། །ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་དང། ཀུན་ཉོན་སྐྱེས་པ་སྤོང་བ་དང། མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་
རྣམ་བྱང་སྐྱེས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་བ་སྐྱེད་བར་བྱེད་པའི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང། འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་སེམས་དང་དཔྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་
དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་བོ་ལྔ་དང། དང་པོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ལྔ་དང། དྲན་པ་དང་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དགའ་བ་
དང་ཤིན་སྦྱངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་རྟོག་པ་དང་དག་དང་ལས་མཐའ་དང་འཚོ་བ་དང་རྩོལ་བ་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་

[081B] གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་དང་གཟུགས་མེད་གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་དང་གཟུགས་སྡུག་པ་དང་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་དང་
རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་དང་ཅི་ཡང་མེད་དང་སྲིད་རྩེ་དང་འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་ཏེ་བརྒྱད་དང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སྙོམས་འཇུག་ནས་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་བར་མཐར་གནས་སྙོམས་འཇུག་དགུ་
དང༑ རྟོགས་རིགས་མི་འདྲ་བ་མེད་ཀྱང་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སོགས་དང་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་བཞག་སྟེ། ཕལ་ཆེར་མཛོད་དང་མཐུན་ནོ། །ཉན་རང་
གཉིས་ལ་ཞུགས་གནས་བརྒྱད་དང་ཉན་ཐོས་ལ་དགེ་འདུན་ཉིད་ཤུ་དང་རང་རྒྱལ་ལ་ཚོགས་ན་སྤྱོད་པ་དང་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་གཉིས་དང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མཛོད་ལྟར་འདོད་པ་ནི་འབྲས་བུའི་རྣམ་བཞག་
ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་ཤིང་འདུས་བྱས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་དང། མངོན་པ་སྡེ་བདུན་བཀའ་མ་ཡིན་བར་བྱས་ཤིང། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དུ་གྱུར་བའི་བཀའ་ནི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་
ཀྱི་ནང་དུ་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཐོར་བུ་ཐོར་བུར་འཆད་པའི་མདོ་རྣམས་ཡིན་ལ། བཀའ་བསྟན་ལ་སོགས་པའི་ལུང་ནི་ཚིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གཟུགས་སུ་འདུས་སོ། །
ཕྲ་རབ་རྡུལ་ལ་ཕྱོགས་ཆ་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང་མེད་པར་འདོད་པ་གཉིས་དང། རྣམ་རིག་མིན་པའི་གཟུགས་རྫས་སུ་མེད་ཅིང་མིག་དབང་གཟུགས་ཅན་ཚད་མ་མིན་པ་དང། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་

[082A]༄༅། །དངོས་པོར་མེད་ཅིང་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་བེམ་པོ་སྟེ་རྫས་སུ་མེད་པའི་བཏགས་ཡོད་དང། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་འདྲ་རྣམ་དང་ལྡན་ཞིང། དེ་ལ་ལུགས་གསུམ་སྟེ། ཁྲ་བོ་
ལ་ལྟས་བའི་ཚེ་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་སོགས་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དང་གྲངས་མཉམ་པའི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་གཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང། དེའི་ཚེ་དེ་དང་གྲངས་མཉམ་པའི་
རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང། དེའི་ཚེ་ཁྲ་བོའི་སྟེང་གི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ལ་འཆར་བ་མི་འགལ་བས་ན་ཁྲ་བོའི་རྣམ་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་
གཅིག་བུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་དག་ལས་དང་པོ་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གཉིས་ཀ་ཡོད་ལ། བར་བ་ནི་ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་མདོ་སྡེ་བ་ཁོ་ནའི་ལུགས་སུ་བཤད་དེ། སྒྲུབ་བྱེད་
གསལ་བར་མ་བཤད་པས་ན་བརྟག་དགོས་སོ། །རྒྱུ་འབྲས་མཚན་ཉིད་བ་ལ་དུས་མི་མཉམ་པ་ཞིག་དགོས་ལ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ་སྤངས་རྟོགས་ལས་མི་ཉམས་པས་ཁྱབ་ཅིང། བསམ་གཏན་
དང་པོ་གསུམ་གྱི་ཡན་ལག་གི་བདེ་བ་ནི་ལུས་ཤེས་སུ་གྱུར་བའི་ཚོར་བ་ཡིན་པས་ན་སྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ཤེས་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་རུང་ངོ། །མངོན་སུམ་ལ་དབང་
མངོན་ཡིད་དངོན་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་རང་རིག་མངོན་སུམ་བཞི་དང། སེམས་ཅན་གྱི་མངོན་སུན་གྱི་སྣང་ཡུལ་ལ་མི་རྟག་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་

[082B] །བྱང་འཕགས་ལ་མཉམ་བཞག་པ་ཡིན་དགོས་པ་ནི་མཛོད་ལུགས་དང་མཐུན་ཀྱང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་
སྐུ་དང་གཟུགས་ཕུང་གཉིས་ཀ་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་པ་ནི་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། མདོ་སྡེ་ཚད་མ་ཁ་བའི་རི་སུལ་དུ། །མདོ་དང་སྡེ་བདུན་རིགས་པའི་ཀྵེ་ཊི་ཏས་
མདོ་དོན་སྒྲུབ་བྱེད་མཁས་མང་འཕྲོག་བྱེད་རྣམས། །མདོ་ཙམ་མིན་པར་ལན་བརྒྱར་བསྔགས་པར་འོས། །དེ་སླད་སེམས་ཀྱི་དབུལ་འཕོངས་སེལ་བྱེད་དངོས། །འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དགོངས་དོན་ཡིད་
བཞིན་ནོར། །འཚོལ་ཕྱིར་རྣམ་དབྱོད་བརྩོན་པའི་གྲུར་ཞུགས་ཏེ། །རིགས་གཞུང་འོ་མཚོའི་ཕ་མཐར་འགྲོ་བར་གྱིས། །བདག་ཉེད་ཆེན་པོས་རྣམ་འགྲེལ་གསར་གཟིགས་ཚེ། །དད་པ་ཤུགས་
དྲག་འཁྲུངས་ཤིང་སྤྱན་ཆབ་ཀྱང། །རྒྱུན་མི་ཆད་པར་རྟག་ཏུ་འོང་ཞེས་པའི། །རྨད་བྱུང་རྣམ་ཐར་མཆོག་དེ་དྲན་པར་རིགས། །ཞེས་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོའི་མཆན་འགྲེལ་དཀའ་གནད་མདུད་གྲོལ་
བློ་གསལ་གཅེས་ནོར་ཞེས་བྱ་བ་ལས་མདོ་སྡེ་བའི་སྐབས་བྱས་ཟིན་ཏོ།། །།སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་རྒྱལ་ཚབ་མི་ཕམ་མགོན་པོ་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་སོགས་
རྩ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་རྗེས་སུ་གཟུང་དུ་གསོལ། འདིར་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའི་ཟུར་མཆན་དགོད་པ་ལ། 
[083A]༄༅། །གྲུབ་མཐའ་བཞི་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཀྱང་དེ་དག་གིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ཏི། མདོ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གི་དོན་ཡིན་ན་སྟོན་པའི་དགོངས་དོན་
ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གི་དངོས་ཟིན་གྱི་དོན་ལ་ཚད་མའི་གནོད་པ་འཇུག་པ་ཡོད་ཀྱང། སྟོན་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ལ་ཚད་མའི་གནོད་པ་མི་འཇུག་པས་ཁྱབ་པའི་
ཕྱིར༑ དཔེར་ན་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པ་དེ་མདོ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གི་དོན་ཡིན་ཀྱང་སྟོན་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་ལེགས་བཤད་སྙིང་
པོ་ལས། གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་ལ་གསུང་བ་པོའི་དགོངས་པ་ཡང་ཡིན་པ་དང། གསུང་བ་པོའི་དགོངས་མིན་ཀྱང་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་དུ་བཞག་དགོས་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང། མདོ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གི་དོན་ཡིན་ན་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་ཡིན་ཀྱང་སྟོན་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་མི་དགོས་པར་
ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་མཐོང་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་ག་ལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བར་
དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལྟར་གང་མཐོང་ཐམས་ཅད་ལ་མིན་གྱི་བློ་མཆོག་དང་མི་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་གསུངས་ཀྱི་

[083B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་མཐོང་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་ག་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་མདོ་སྡེ་དགོངས་
འགྲེལ་གྱི་དོན་ཡིན་ཀྱང་སྟོན་པའི་བཞེད་པ་མིན་ལ། གདུལ་བྱ་སེམས་ཙམ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་མཐོང་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་ག་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་མདོའི་དོན་དང་སྟོན་པའི་
བཞེད་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་གནང་བ་མེད་པ་དེ་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཀྱང་སྟོན་པའི་དགོངས་པ་མིན་ལ། གདུལ་བྱ་ཐེག་དམན་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་ནམ་ཡང་
གནང་བ་མེད་པ་ནི་མདོའི་དོན་དང་སྟོན་པའི་དགོངས་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། གལ་ཏེ་རྣམ་རིག་པས་བཀྲལ་བ་དེ་མདོའི་དོན་ཡིན་ན་དེ་དང་མི་
མཐུན་པར་དབུ་མ་བས་བཀྲལ་པ་ཡང་མདོའི་དོན་ཡིན་པས། གསུངས་བ་པོ་ལ་ནང་འགལ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་མདོའི་དོན་བཀག་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། །འོ་ན་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་ལ་གནང་བ་མེད་པ་
དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནམ་མིན། མིན་ན་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་ལ་སྲོག་གཅོད་ལ་གནང་བཀག་གི་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡིན་ན་དགོས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་སྲོག་གཅོད་ལ་
གནང་བ་ཡོད་པ་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་གསུང་བ་པོ་ལ་ནང་འགལ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་ན་ལན་ཅི་ཡོད། གདུལ་བྱ་ཐེག་དམན་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་ལ་ནམ་ཡང་གནང་བ་

[084A]༄༅། །མེད་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ཏེ་གནང་བ་ཡོད་པ་གསུང་པ་པོའི་དགོངས་པ་ཡིན་པས་མི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་རེ་ཞིག་
ཟབ་མོའི་དོན་རྫོགས་པར་བཤད་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་གདུལ་བྱའི་བློ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་ལ། ཟབ་མོའི་དོན་རྫོགས་པར་གོ་བའི་སྣོད་རུང་གི་གདུལ་བྱ་ལ་ལྟོས་ཏེ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་ལ་ཅི་ཞིག་འགལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། །སྨན་པ་སྨན་རྣམས་གཏོང་བ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་
སེམས་ཅན་ལ། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་རབ་ཏུ་གསུངས། །ཞེས་ནད་པ་སོ་སོ་ལ་སྨན་སྟེར་བ་ནི་སྨན་པའི་རང་དབང་གིས་མ་ཡིན་གྱི། ནད་པའི་ནད་ཀྱི་ཚུལ་དང་བསྟུན་དགོས་པ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་
ཀྱིས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ཡང་སྟོན་པའི་རང་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་མིན་གྱི། གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་དོགས་གཅོད་ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་སུ་
འཆད་དོ། །བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་ཇི་ལྟ་བར། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་སྔར་བཤད་ཟི་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཚོལ་ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་གང་ཟག་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་
ཐམས་ཅད་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞིང། དུས་ཕྱིས་ནི་དོན་འདུས་བྱས་རྣམས་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པར་རྟོགས་ཤིང་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་རང་

[084B] རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། དེ་ཉིད་འཚོལ་ལ་ཐོག་མར་ནི། །ཐམས་ཅད་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ། །དོན་རྣམས་རྟོགས་ཤིང་ཆགས་མེད་
ལ༑ ༑ཕྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་དབེན་པའོ། །ཞེས་བྱུང་ངོ། །དིས་འདིར་དྲངས་པའི་གཞུང་གི་ཡིག་ནོར་དག་པར་གྱིས། བཞི་བརྒྱ་བ་ལས། བསོད་ན་མས་འདོད་པས་སྟོང་པ་ཉིད། །ཀུན་ཚེ་བརྗོད་པར་
བྱ་མིན་ཏེ། །གནས་མིན་གནས་ལ་སྦྱར་བའི་སྨན། །དུག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། །ཞེས་དང། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་དང། །གཉིས་ཀ་མིན་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། །ནད་ཀྱི་དབང་གིས་ཐམས་
ཅད་ཀྱང། །སྨན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་མིན་ནམ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚིག་དོན་ནི་གོ་སླའོ། ། 
སྒྲ་དང་པོ་སྒྲོག་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ཀློག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ས་དང་པོའི་རྟོགས་པ་བརྙེས་ཚུལ་དང་སྐུ་ཚེ་ཚད་དང་རིག་སྔགས་གྲུབ་པའི་མཐུས་འགྲོ་དོན་བྱེད་
ཚུལ་དང་གཏམ་ཚོགས་དང་བསྟོད་ཚོགས་དང་སྨན་དབྱད་དང་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སོགས་སྣ་ཚོགས་དང་ཁྱད་པར་དུ་རིགས་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟབ་མོ་སྟོད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་མཛད་ཚུལ་དང་
མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་བདེ་བ་ཅན་དུ་འབྱོན་པ་དང་མ་འོངས་བ་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་འདོད་ཁམས་སུ་འཚང་རྒྱ་ཚུལ་རྣམས་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱས་པར་ནི་རྣམ་མཐར་དང་ཆོས་འབྱུང་སོགས་ལས་ཤེས་

[085A]༄༅། །པར་བྱའོ། །ལང་གཤེགས་ལས། སོ་སོ་རང་རིག་ཐེག་པ་ནི། །རྟོག་གེ་པ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །མགོན་པོ་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ནི། །འཛིན་པར་སུ་འགྱུར་བཤད་དུ་གསོལ། །
ཞེས་མཉམ་བཞག་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ། སྒྲ་རྟོག་གི་སྤྲོས་པ་ཞི་བའི་ཐེག་པ། །སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་སུ་ཞིག་གིས་འཛིན་ཞུས་པའི་ལན་དུ། བདེ་གཤེགས་མྱ་ངན་འདས་
པའི་འོག་ཚུལ་རྣམས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དེ། །དུས་དག་འདས་ནས་འབྱུང་བ་ནི། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཤེས་བྱོས། །ཞེས་བདེ་གཤེགས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་
ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་རྣམས་འཛིན་པར་འགྱུར་བའི་གང་ཟག་ལོ་བཞི་བརྒྱའི་དུས་དག་འདས་ནས་འབྱུང་བ་དེ་ནི། མཚན་གཞན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇམ་
དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག་དང་བདག་གསི་བཤད་པར་བྱའོ་གསུངས། །ལྟོ་ཕྱོགས་པེ་དའི་ཡུལ་དུ་ནི། །དགེ་སློང་དཔལ་ལྡན་ཆེར་གྲགས་པ། །དེ་མིང་ཀླུ་ཞེས་འབོད་པ་སྟེ། །ཡོད་དང་
མེད་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་པ། །ང་ཡི་ཐེག་པ་འཇིག་རྟེན་དུ། །བླ་མེད་ཐེག་ཆེན་རབ་བཤད་ནས། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་ཏེ། །བདེ་བ་ཅན་དུ་དེ་འགྲོའོ། །ཞེས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བེ་དར་བྷ་
སྟེ་འཇག་མ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་དུ་ནི་སྐྱེས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགེ་སློང་དུ་གྱུར་བའི་མིང་དཔལ་ལྡན་ཞེས་གྲགས་པ། དེའི་མིང་གཞན་འཇིག་རྟེན་ན་ཀླུ་ཞེས་འབོད་པ་སྟེ་ཞེས་པའམ། སྒྲོན་གསལ་ཆག་

[085B] དེའི་མིང་ཡང་ན་ཀླུ་སྒྲུབ་སྟེ། ཞེས་པ་ལྟར་གྱིས། གང་དུ་བཟུང་ན་ཕུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡོད་པ་དང་མེད་བའི་ཕྱོགས་ཏེ་མཐའ་གཉིས་འཇིག་པ་སྟེ་སྤངས་པའི་ང་ཡི་ཐེག་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་བླ་སྟེ་
གོང་ན་མེད་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་མཐར་ཐུག་འཇིག་རྟེན་འདིར་རབ་སྟེ་གསལ་བར་བཤད་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་དང་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བར་གསུངས་སོ། །ལང་གཤེགས་ཀྱི་
ལུང་སྒྲོན་གསལ་དུ་དྲངས་པ་ནི་འདི་དང་འགྱུར་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་ཞིང། །དོན་བཤད་ཚུལ་ཡང་མྖ་ན་འགྲེལ་ལས། ཚིག་རྐང་གོང་མ་གཉིས་ཀྱིས་དྲི་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐར་ཐུག་པའི་ལྟ་བ་དང་སྔར་
བཤད་པའི་ཟུང་འཇུག་གཉིས་ཀ་ལ་བསམ་ནས་དྲིས་སོ། །ཞེས་དང་བླ་མེད་ཐེག་ཆེན་རབ་བཤད་ནས། ཞེས་པ་ནི་མདོ་སྡེ་དང་རྒྱུད་སྡེའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །
སློབ་དཔོན་བྱང་བཟང་གི་གཞུང་དྲངས་པ་འདིར་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ལོན་པ་ན་ཞེས་པ་ཡིག་ནོར་ཡིན་ཏེ། གཞུང་རང་ལས་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ལོན་པ་ན་ཞེས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
དང་པོས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་འབྱུང་དུས་དང་མཚན་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ལ་མཁས་པར་བསྟན་ལ། །དེ་ནས་གཅིག་གིས་མདོ་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་
བའི་བསྟན་བཅོས་རྒྱས་པས་སྡེ་ལྔ་སོགས་རྩོམ་པར་བསྟན་ཞིང། །དེ་ནས་གཅིག་གིས་ལྷག་བའི་ལྷའི་རིག་སྡགས་ཀྱི་མཐུས་བློ་གྲོས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དང། དེ་ནས་གཅིག་གིས་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་

[086A]༄༅། །གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་པའི་བསྟན་བཅོས་སྡོམ་རྣམ་པ་གཉིས་རྩོམ་པ་དང་སྐུ་ཚེ་ཚད་དང་ཕྱི་མར་ཡུལ་གང་དུ་འཁྲུངས་ཚུལ་
བསྟན་ནས། ཚིགས་བཅད་ཐམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བར་གནས་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པར་དུས་ཡུན་རིང་པོར་བདེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་མྱོང་སྟེ་མཐར་བླ་མེད་བྱང་
ཆུབ་ཐོབ་པར་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་མྱ་ངན་འདས་འོག་ཏུ། །ལོ་ནི་དགུ་བརྒྱ་ལོན་པ་ན། །ཞེས་པའི་རྐང་པ་འདི་གཉིས་གཞུང་རང་ལས་མ་བྱུང་ཞིང། །རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་དུ་དྲངས་པ་མི་སྣང་ལ། །དགོངས་
འགྲེལ་འགྲེལ་ཆེན་དུ་གཞུང་འདི་དྲངས་ནས་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ལོ་དགུ་བརྒྱ་ལོན་པའི་ཚེ་བྱོན་པའི་བཤད་པ་བྱས་ཀྱང་འགྲེལ་ཆེན་དེའི་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཚིག་ཟིན་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་
ངེས་བ་མེད་དེ། །དཔེར་ན་དེར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་སྟོན་པ་འདས་ནས་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ལོན་པ་ན་བྱོན་པར་བཤད་པ་དང། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པས་མཛད་པར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་དེ་སྟོན་པ་འདས་ནས་ལོ་གུ་བརྒྱ་ལོན་པའི་དུས་སུ་བྱོན་པར་ཁས་ལེན་ན། སྟོན་པ་འདས་ནས་ལོ་བདུན་བརྒྱ་ལོན་ནས་བརྒྱད་བརྒྱར་མ་ལོན་པའི་དུས་སུ་
བརྩམས་པའི་འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་དུ། ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བཅས་དང། ཞེས་སོགས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་ལུང་དྲངས་པ་དང་མ་འགྲིག་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ལ་མཛོད་དང་

[086B] གྲུབ་མཐའ་རྩ་འགྲེལ་འདིར་དགོངས་འགྲེལ་འགྲེལ་ཆེན་ལྟར་བཤད་ཅིང། ཀུན་བཞི་
དཀའ་འགྲེལ་དུ་འང་འགྲེལ་ཆེན་དེའི་བཤད་པ་བཀོད་ནས་དགག་པ་མ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དཔྱད་གཞི་ཆེའོ། །  མདོ་འདི་ཞེས་ཉེ་
ཚིག་སྨོས་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པའི་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།  །ད་ལྟ་བསྟན་འགྱུར་གྱི་ནང་ན་ཡོད་པའི་ཡུམ་གསུམ་གཞུང་འགྲེལ་གནོད་
འཇོམས་དེ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་ཡིན་ཏེ། དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་ལས་ཞེས་མན་ངག་རྗེས་འབྲང་དུ་ལུང་དྲངས་པ་རྣམས་ཡུམ་གསུམ་གཞུང་འགྲེལ་དེར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་
མན་ངག་རྗེས་འབྲང་དུ། བླ་མའི་མན་ངག་ལས། བཞུང་འགྲེལ་གནོད་འཇོམས་གསལ་བར་བྱ་བར་འདོད། །ཅེས་དྲངས་པ་དང། །ཡུམ་གསུམ་གཞུང་འགྲེལ་ལས། བླ་མའི་ལུང་གིས་བདག་ཕན་པའི་
ཕྱིར༑ ༑འདི་ཡི་གཞུང་འགྲེལ་གནོད་འཇོམས་བྱ་བར་འདོད། །ཅེས་པ་གཉིས་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་མ་གཏོགས་པ་གཞུང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཞེད་དོ། །མན་ངག་རྗེས་འབྲང་མཁན་པོ་ཞི་བ་
འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་དབྱིག་གཉེན་གྱི་དགོངས་པ་དབུ་མར་བཀྲལ་བ་དང། ཡུམ་གསུམ་གཞུང་འགྲལ་དེ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་དུ་བཤད་དེ། །དོན་དེ་ལྟར་གསེར་ཕྲེང་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་

[087A]༄༅། །དེ་ཉིད་ལས། །མན་ངག་རྗེས་འབྲང་དུ་ནི། །ཉི་ཁྲི་གཞུང་འགྲེལ་དུ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་ནས་འཆད་པས་དེའི་ལུགས་དང་འགལ་བ་སྨྲ་མི་ནུས་ལ། །རྣམ་རིག་ཙམ་ལ་
མ་ཞེན་པར་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་འཛིན་མི་ནུས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་དུ་བཟུང་བ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ཡང་དྲང་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་
པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ནས། ནང་གི་ཤེས་བྱ་ལ་བརྟེན་ནས། དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་བཀྲོལ། ཞེས་བྱ་བ་སུན་ཕྱུང་བའོ། །ཞེས་སོགས་དབྱིག་གཉེན་དགོངས་པ་དབུ་མར་བསྐྲལ་བའི་བཤད་
ཚུལ་བཀོད་པའི་རྗེས་སུ། དེས་ན་སློབ་དཔོན་སྐུ་མཆེད་དང་ཕྱོགས་གླང་ལྟ་བུ་ལྟ་ཞོག། གང་ཟག་ཕལ་པར་གྲགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འདིས་འདི་རྟོགས་འདིས་འདི་ལས་མ་རྟོགས་ཞེས་རང་དབང་དུ་
རྒྱུད་ཚོད་གཟུང་བར་ག་ལ་ནུས། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་གིས་གཞུང་ལུགས་ནས་བཤད་ཚེད་ནི་རྣམ་རིགས་ཙམ་དུ་བཀྲལ་ནས་དེ་ཉིད་དབུ་མའི་དོན་དུ་འཆད་པར་རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་ལ་གྲགས་
ཤིང་གྲགས་པ་ལྟར་ཡང་སྣང་སྟེ། །ཞེས་ཟུར་ཟ་མཛད་པའི་ཕྱོགས་སྔ་ནི་ཞི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། །དེས་ཉིད་ཁྲི་གཞུང་འགྲེལ་དུ་ཀླུ་སྐྲུབ་ཀྱི་ལུང་དྲངས་པར་བཤད་པ་ཡང། ཡུམ་
གསུམ་གནོད་འཇོམས་སུ། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། ཞེས་སོགས་དང། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་སྐེ་བ་དག་མི་འཐད་པ་ནི་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་སོགས་གཞུང་ཚན་པ་གཉིས་དྲངས་པ་དེ་ལ་

[087B] །དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་དེ་བོད་དུ་འགྱུར་བ་མི་སྣང་བས་དེའི་ནང་དུ་ཀླུ་སྒྲུ་ཀྱི་ལུང་ཤེས་བྱེད་དུ་མ་དྲངས་པ་ནི་བ་དག་ལྟ་བུའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱང་རིགས་
པས་སྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་དེ། དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་དུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་ལྟ་བུ་དབུ་སེམས་ཐུན་མོང་དུ་ཁས་ལེན་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་མོད་ཀྱང་
དེ་དྲངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཀླུ་སྒྲུབ་བ་དང་ལྟ་བའི་འགངས་མཐུན་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་འགྲོ་ངེས་ཀྱི་ཡུང་དེར་དྲངས་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །དབྱིན་གཉེན་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་གྱིས་ཡུམ་གྱི་མདོའི་དོན་
སེམས་ཙམ་དུ་བཀྲལ་བར་ཚིག་གསལ་དང་རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་དང་ཤེར་འབྱུང་དང་དྷ་ཤཱིས་བཤད་པ་ལྟར་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ཀྱང་རང་ལུགས་སུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་ཁྱབ་
པ་ཡོད་དེ། །སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ནི་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། མེ་འབར་པའི་འབོག་འབྱིན་དུ་ཆུ་བླུག་པ་ལྟར་རང་ཉིད་མདོའི་དོན་སེམས་ཙམ་དུ་བཀྲལ་བའི་ཤེས་
བྱེད་དུ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་དེ་འདྲ་དྲང་པར་མ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མན་ངག་རྗེས་འབྲང་དུ་ཡུམ་གསུམ་གནོད་འཇོམས་དེ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ན། གསེར་
ཕྲེང་ལས། མན་ངག་རྗེས་འབྲང་དུ་ཡང་ཉིད་ཁྲིའི་གཞུང་འགྲེལ་ཞེས་གྲགས་ཀྱི་ཡུམ་གསུམ་གཞུང་འགྲེལ་ཞེས་པ་མི་སྣང་བ་དང། ཞེས་གསུངས་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་དོན་ནི། མན་ངག་རྗེས་འབྲན་
[088A]༄༅། །དུ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་དུ་བཤད་པ་དེ་ཉི་ཁྲིའི་གཞུང་འགྲེལ་ཡིན་གྱི་ཡུམ་གསུམ་གཞུང་འགྲེལ་མིན་ཞེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་
ནི་ཉི་ཁྲིའི་གཞུང་འགྲེལ་ཞེས་གྲགས་ཀྱི་ཡུམ་གསུམ་གཞུང་འགྲེལ་ཞེས་འཕགས་ཡུལ་བ་སུ་ལ་ཡང་མ་གྲགས་པའི་ཤེས་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མན་ངག་རྗེས་འབྲང་དུ་ཡང་ཞེས་
པའི་ཡང་སྒྲའི་དོན་བཤད་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།  རྣམ་གཡེང་གི་རྟོག་
བ་བཅུའི་གཉེན་པོར་སྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པའི་མདོའི་འགྲེལ་ཚུལ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་མདོ་འགྲེལ་ཚུལ་རྣམས་ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་གསེར་ཕྲེང་གི་དོན་ཡིན་པས་ན་
སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་རྣམ་གཡེང་གི་རྟོག་པ་བཅུའི་གཉན་པོར་སྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པའི་མདོའི་འགྲེལ་ཚུལ་དབུས་མཐའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞེས་སྦྱར་བ་གཏན་མིན་ནོ། །དོན་དེ་དག་གསལ་བར་
བཤད་དགོས་ཀྱང་ཡི་གེ་མངས་བས་འཇིགས་ནས་མ་བྲིས་ཏེ། རྒྱས་པར་གཞུང་དེ་རྣམས་སུ་ལྟ་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་དུ་བཤད་པ་ལྷར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བས་
ན་མཐའ་དཔྱོད་ཀྱི་ཚིག་ནོར་བ་ཡིན་ནམ་དཔྱད་པར་གྱིས་ཤིག།  ཞི་བ་འཚོས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་

[088B] གནོད་འཇོམས་རང་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བཤད་ཡོད་པས་ན། ཕར་ཕྱིན་སྐབས་དང་པོའི་མཆན་དུ་
བཤད་ཚུལ་འདི་ལ་བཀག་པ་མཛད་པའི་དགོངས་པ་བཙལ་བར་བྱའོ།།  ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར། གནོད་
འཇོམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ནི་རྟོག་པ་ལ་རྗོད་བྱེད་སྒྲ་སྤྱི་དང་བརྗོད་བྱ་དོན་སྤྱི་སྣང་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མིག་དང། གཟུང་བ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དེ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མིག་ཏུ་སྣང་བ་ནི་རྣམ་
བཏགས་ཀྱི་མིག་དང། སྒུ་དོན་གྱི་སྤྱིར་གྱུར་བའི་བརྗོད་པར་བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བས་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང། མིག་གི་གཟུང་འཛིན་དུ་སོ་སོར་སྣང་བར་གྱུར་བ་དང་བྲལ་ཏེ་མཉམ་བཞག་སོ་སོ་རང་
རིག་གིས་རིག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མིག་ཏུ་འདོད་པས། མིག་གི་ཆོས་ཉིད་དེ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གིས་རིག་པའི་དོན་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དང་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བའི་གཉིས་
སྣང་དང་བྲལ་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་གྱིས་མཉམ་གཞག་གི་ཡུལ་དེ་སྟ་ངོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་གཉིས་སྣང་སྔ་མ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་ཕྱི་མ་ནི་རྣམ་བཏགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། འཕགས་
པའི་མཉམ་གཞག་གི་དོན་གཉིས་སྣང་མེད་པ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རེ་རེ་ལ་གསུམ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བྱས་ནས་སྟོང་གཞི་རྣམ་བཏགས་དགག་

[089A]༄༅། །བྱ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བཤད་པས་རྣམ་བཏགས་ཀྱི་མིག་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མིག་གིས་སྟོང་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དུ་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར་
མཉམ་གཞག་གི་བོན་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱི་མ་སྟོང་པ་མདོའི་དོན་དུ་འཆད་པ་ཡང་ལེགས་པར་མི་སྣང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། གལ་ཏེ་གྲངས་ཅན་གྱི་གཞན་སྟོང་ལྟར་བཤད་པ་
ཡིན་ན་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ཕྱོགས་སྔ་ངོས་མ་ཟིན་པ་དང་བཀག་པ་མཛད་པ་ཡང་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།  ལུས་ཅན་གྱི་
རྣ་མ་རིག་ནི་ཉོན་ཡིད། ཟ་བ་པོའི་རྣམ་རིག་ནི་ཡིད་ཁམས། དེས་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་རིག་ནི་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་དང། དེ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་རྣམ་རིག་ནི་རྣམ་ཤེས་
ཀྱི་ཁམས་དྲུག་དང། དུས་ཀྱི་རྣམ་རིག་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པར་འཇུག་པ། གྲངས་ཀྱི་རྣམ་རིག་ནི་བགྲང་བ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་རིག་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་རིག་ནི་མཐོང་བ་ལ་
སོགས་པའི་ཐ་སྙད་བཞི། བདག་ནི་རྣམ་རིག་ནི་བདག་དང་བདག་གི་བ་དང། གཞན་གྱི་རྣམ་རིག་ནི་གཞན་དང་གཞན་གྱིར་འཛིན་པའི་ཡུལ། བདེ་འགྲོའི་རྣམ་རིག་ནི་ལྷ་དང་མི། ངན་འགྲོའི་
རྣམ་རིག་ནི་ངན་སོང་གསུམ། འཆི་འཕོ་བའི་རྣམ་རིག་ནི་འཆི་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དང། སྐྱེ་བའི་རྣམ་རིག་ནི་སྐྱེ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ་རྣམ་རིག་བཅོ་ལྔའོ། །དེ་དག་གི་ངོས་འཛིན་བཤད་སྦྱར་ལས་

[089B] བཤད་མ་ཐག་པ་འདི་ནི་དབྱིག་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་སྟེ་ཐེག་བསྡུས་དང་མཐུན་ནོ། །རྣམ་རིག་བཅོ་ལྔ་ལས་དང་པོ་དགུ་ནི་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བག་ཆགས་དང། དེ་
ལས་གཉིས་ནི་བདག་ལྟའི་བག་ཆགས་དང། ཐ་མ་བཞི་ནི་སྲིད་པ་ཡན་ལག་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཞིང། རྣམ་རིག་བཅོ་ལྔས་ཁམས་གསུམ་དང་འགྲོ་བ་ལྔ་དང་སྐྱེ་གནས་བཞི་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་
གཞན་དབང་གི་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་བསྟན་པ་དང། རྣམ་རིག་བཅོ་ལྔའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་བསྡུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་
ནོར་བའི་དོན་སྣང་བའི་གནས་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐེག་བསྡུས་ལས་བཤད་དོ། །སེམས་ཙམ་པའི་གཞུང་དུ་གཞན་དབང་ངོས་འཛིན་པའི་སྐབས་དུ་མར། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་
པའི་ཀུན་རྟོག་ཅེས་པ་གཞན་དབང་སྤྱིའི་མིང་ལྟ་བུར་བཤད་པ་ནི། མ་དག་པའི་གཞན་དབང་རྣམས་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་རྟོག་གི་སྣང་ཆ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བཤད་དམ། དག་མ་དག་གི་གཞན་དབང་ཐམས་
ཅད་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་རྟོག་གིས་གཟུང་འཛིན་གྱི་དངོས་པོར་འཇོག་པས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་གང་ཡིན་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ནོར་བའི་དོན་སྣང་བའི་གནས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་
ཡོད་པར་འཁྲུལ་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་རིག་དང་པོ་གསུམ་ནི་ནང་གི་ཁམས་དྲུག་དང། དེས་ཉེ་བར་སྤྱད་བྱའི་རྣམ་རིག་ནི་ཕྱིའི་ཁམས་དྲུག་དང། དེ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་རྣམ་རིག་ནི་རྣམ་ཤེས་

[090A]༄༅། །ཀྱི་ཁམས་དྲུག་དང། རྣམ་རིག་ལྷག་མ་བཅུ་ནི་དང་པོ་ལྔའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་ཐེག་བསྡུས་ལས་བཤད་དོ། །དེས་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྣམ་རིག་བཅོ་ལྔར་བསྡུས་ཤིང། ཁྱད་
པར་དུ་རྣམ་རིག་དང་པོ་ལྔར་བསྡུས་པ་ཡིན་པས། འདིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྣམ་རིག་དགུའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་ཅེས་པ་ནི་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི་ནང་སེམས་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཅེས་པ་
དང་མི་འདྲའོ།།  ཞེས་སོགས་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་བསམ་གཏན་པ་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་མོས་པའི་དབང་གིས་ས་
གསེར་དུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་དང། ཞི་ལྷག་གི་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ལ་དོན་གཅིག་པུ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་དོན་
ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བར་མདོ་ལས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། ཡི་དགས་དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང། འདས་
སོགས་དེ་བཞིན་རྨི་ལམ་དང། ཞེས་སོགས་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དང། དོན་ནི་དོན་དུ་འགྲུབ་གྱུར་ན། ཞེས་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་རྟེན་ནས་དོན་མེད་པར་གྲུབ་པ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར། ཡི་དགས་དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང། །ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་རིགས་སུ། །དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །དོན་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །འདས་སོགས་དེ་བཞིན་

[090B] །གཟུགས་བརྙན་བརྙན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཡང། །དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །དེ་ལ་དམིགས་པར་རུང་ཕྱིར་རོ། །དོན་ནི་དོན་དུ་གྲུབ་གྱུར་ན། །ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་མི་འགྱུར། །དེ་མེད་
པས་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད། །འཐོབ་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་ཐོབ་དང། །རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་འདི་ལྟར་ཡང། །མོས་པའི་དབང་གིས་ས་ལ་སོགས། །དངོས་པོ་དེ་ལྟར་དམིགས་
པར་འགྱུར། །འདི་ལ་སུ་ཞིག་བློ་ལྡན་ཞིང། །ཞི་བ་གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་ཡི། །ཆོས་ཀུན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ། །དེ་ལྟར་དོན་རྣམས་སྣང་ཕྱིར་དང། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་བ་ལ། །དོན་ཀུན་སྣང་བ་མེད་ཕྱིར་ཡང།།
དོན་མེད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། །དེ་མེད་པས་ན་རྣམ་རིག་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་གཉིས་ནི། མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གཟུགས་བརྙན་དང་མི་སྡུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་
ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་སོ། །ཤེས་བ་རྟོག་བ་མེད་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ། འགའ་ཞིག་ཏུ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་འགྱུར་བ་བཟང་ངོ། །བློ་ལྡན་ཞེས་པ་བྱང་སེམས་དང། ཞི་བ་
ནི་ཞི་གནས་དང་གྲུབ་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་དང། ཆོས་ཀུན་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང། དེ་མེད་པས་ན་རྣམ་རིག་མེད། ཅེས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་དོན་དུ་
བྱས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། གཞན་རྣམས་གོ་སླའོ།།  བཤད་ཚུལ་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་

[091A]༄༅། །པ་ནས་མདོ་སྡེ་བའི་བར་གྱི་བློ་འཁྲུལ་བ་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་དཔེ་དང། ཛེ་ཏཱ་རིའི་བཤད་ཚུལ་ལྟར་ན་སེམས་ཙམ་པའི་གཞུང་ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བིའི་དཔེ་
ཡིན་ནོ།། 
སྨོས་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ།།  རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་སྟོན་པས་ཇི་སྐད་དུ། ནང་གི་
ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ནི། །ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་གང་ཡིན་ཏེ། །དོན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ཏུ་སྨྲ་བའོ། །རྣམ་པ་དེ་མེད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་
ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་བཤད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྨྲ་བས། དོན་ནི་དོན་དུ་གྲུབ་འགྱུར་ན། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་མེད་
པས་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཐོབ་བར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་དུ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་བ་ལ། །དོན་ཀུན་སྣང་བ་མེད་ཕྱིར་ཡང། །དོན་མེད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། །དེ་མེད་པས་ན་
རྣམ་རིག་མེད། །ཅེས་བརྗོད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དང། ཁ་ཅིག་གཅིག་པུར་སྨྲ་བ་སྟེ། གཅིག་བུ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དག་ལ་ཡང་ཁ་ཅིག་གོ། ཞེས་བྱུང་བས། འདིར་

[091B]། 
སྣང་ངོ། །གལ་ཏེ་སྟོན་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་དགོས་ན་བདེན་པར་ཡོད་མེད་མ་ཕྱེ་བར་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྟོན་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །རྗེ་གུང་ཐང་བའི་དྲང་ངེས་དཀའ་འགྲེལ་དུ་སྟོན་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་
པར་མ་བགྲང་བར་བསྐོར་བ་པོ་དང་ངོ་བོ་དང་ཆེ་བའི་ཁྱད་པར་བགྲང་སྟེ་ཁྱད་པར་བརྒྱད་ལྡན་དུ་བཤད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བསྐོར་བ་བོ། དང་པོར་ཞུས་དུས། ཡུལ་བ་ར་ཎཱ་སིར་ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་གནས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ། བདེན་པ་བཞི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་ངོ་བོ། །ངོ་མཚར་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆེ་བ། །བླ་ན་
མཆིས་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དྲང་ངེས་ཏེ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཁྱད་པར་བརྒྱད་ལྡན་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་གནས་དང་དུས་དངོས་སུ་མ་གསུངས་ཀྱང་སྔ་མའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྦྱོར་དགོས་པར་བཤད་དོ།།
ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་དུས་དང་སྐོར་བ་པོའི་ཁྱད་པར་དངོས་སུ་མ་བགྲང་བར་ཁྱད་པར་གཞན་དྲུག་སྦྱར་ཞིང། འཕགས་པའི་ཞེས་པ་ནས་བསྐོར་ཏེ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཁོར་ལོའི་ངོ་བོ་བསྟན་
པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་བར་ཎཱ་སི་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོན་ལ་བཤད་ཚུལ་གསུམ། དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་ཞེས་པ་ལ་བཤད་ཚུལ་གཉིས། དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་ཞེས་པ་ལ་བཤད་ཚུལ་གཉིས། རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་ཞེས་

[092A]༄༅། །པ་ལ་བཤད་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་པ་རྣམས་རྗེ་གུང་ཐང་བའི་དཀའ་འགྲེལ་དུ་གསལ་ལོ། །འཁོར་ལོ་བར་བ་ནི་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་སོགས་པ་གནས་བཞིར་འདུས་པ་བཅུ་དྲུག་
ཏུ་གསུངས་པས་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གནས་གཅིག་ཏུ་ངོས་མ་བཟུང་ངོ། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་དེ་དང་པོར་བརྩིག་པའི་ཚེ་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་མ་གཏོགས་པ་
གཞན་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པས། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་པའི་ཤིང་རྟས་ཁྱིམ་ཐམས་ཅད་ལྕགས་རིས་གཅིག་གིས་བསྐོར་ནས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བདག་གི་ཁྱིམ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ཕྱིན་ཆད་
མ་བཤིག་པས་མིང་མ་འཕོས་པར་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱིའི་མིང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་གྲགས་པར་མན་ངག་རྗེས་འབྲང་དུ་བཤད་དོ། །ཡང་ལོ་རྒྱུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྔོན་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ལ་མེའི་འཇིགས་
པ་མང་པོ་བྱུང་བས་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་རྒྱལ་པོས་ཁྱིམ་གང་ནས་མེའི་འཇིགས་པ་འབྱུང་བའི་ཁྱིམ་དེ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་སུ་འཛུགས་དགོས་པའི་ཁྲིམས་བྱས་པ་ན། རིང་པོ་མ་ལོན་པར་རྒྱལ་པོ་རང་གི་
ཁང་པ་ནས་མེའི་འཇིགས་པ་བྱུང་བས་སྔར་གྱི་ཁྲིམས་མ་བཤིག་པར་རྒྱལ་པོའི་ཁང་པ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ཞེས་བྱ་བའི་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་སུ་བཙུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་དེ་ལ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་
གྲགས་པ་ཕྱིས་རིམ་གྱིས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གྱུར་ཀྱང་སྔར་གྱིས་མིང་མ་འཕོས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་དོ། །བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ཞེས་པ་ལ་བཤད་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་པ་གུང་ཐང་དཀའ་འགྲེལ་ལས་བྱུང་

[092B] །ཁྱིམ་པ་དང་རབ་བྱུང་གི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་གཟུགས་སྐུ་དང་ཆོས་སྐུས་ཕན་འདོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གནས་གཉིས་སྨོས་པར་རྒྱ་འགྲེལ་རྣམས་སུ་བཤད་ཅིང་
བྱང་སེམས་རྣམས་སྲིད་ཞི་ལ་མི་གནས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གནས་གཉིས་སྨོས་པར་བཤད་པ་ཡང་ཐོས་སོ། །འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ནི་ཡངས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་གནས་བདུན་དུ་འདུས་པ་བརྒྱད་ལ་
གསུངས་པས་གནས་གཅིག་ཁོ་ནར་མ་ངེས་པར་བཤད་དོ།། འོན་ཀྱང་དགོངས་འགྲེལ་ལས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལ་གནས་ཀྱི་མིང་གསུངས་ལ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་མ་གསུངས་པ་ནི་གནས་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པ་
དང་མ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ལས་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་ལྟ་བུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཚུལ་བསྟན་པ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་གྱི་བར་དུ་
གསུངས་པར་ལུང་སྡེ་བཞིས་གྲུབ་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གཟུགས་ལ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད། འཇིག་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་དེ་མ་ག་དཧའི་མཆོད་རྟེན་
རབ་བརྟན་གྱི་སྨྱུག་མའི་ཚལ་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཞན་ཡང། ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པའང་མིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། གྲུབ་དོན་གྱི་
མདོ་ལས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་ཏེ། ཞེས་དང། གསུམ་པ་བསྐོར་ཏེ། ཞེས་པས་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་གཉིས་པ་
[093A]༄༅། །དང་གསུམ་པ་ཞེས་པ་དུས་ལ་མ་སྦྱར་ན་དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་བཞག་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར། དགོངས་
འགྲེལ་ལས་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་གསུངས་པ་ནི་འཁོར་གྱི་འདུ་ཐེབས་དང་སྟོན་པའི་སྐུ་ཚེའི་ཚིགས་ལ་སོགས་པས་འཇོག་པ་མིན་གྱི་བརྗོད་བྱའི་ངོས་ནས་ཡིན་ནོ།། དེ་ཡང་བདག་མེད་པའི་
དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྕང་སྐྱ་གྲུབ་མཐར། དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་བཞག་པ་བཀག་ནས་རང་ལུགས་རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་ལྟར་
བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་བཞག་པ་ཡང་མཁས་པའི་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དགོངས་འགྲེལ་ལས་དུས་དང་པོར་ཞེས་པ་དང། འཁོར་ལོ་
གཉིས་པ་བསྐོར་ཞེས་པ་དང། གསུམ་པ་བསྐོར་ཏེ་ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བཤད་དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གི་དོན་འཁོར་ལོ་གསུམ་བསྐོར་བའི་དུས་ལ་མ་སྦྱར་ན་གཟུངས་རྒྱལ་
གྱིས་ཞུས་པ་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་གང་ཟག་གཅིག་ཁྲིད་པའི་རིམ་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་མི་རུང་བས་དོན་བཤད་ཚུལ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། འདི་ནི་གང་ཟག་
གཅིག་དང་པོར་ཐེག་དམན་དུ་ཁྲིད་དེ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཐེག་ཆེན་ལ་བཙུད་ནས་མཐར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་འཁོར་གསུམ་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་

[093B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གོང་གི་ལུང་དོན་ནི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་དུས་ཀྱི་རིམ་པས་འཇོག་པ་མིན་ཕྱི་བརྗོད་
བྱའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོང་དུ་དྲངས་པའི་ལུང་དེའི་འཕྲོར། དང་པོར་ཝར་ཎཱ་སིར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གསུངས་ཤིང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉུང་ཤས་གཅིག་
མ་གཏོགས་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མ་བཀག་ཅིང་བདེན་པར་ཡོད་པ་མང་དུ་གསུངས་པའི་སྐོར་གཅིག་གོ། དེ་ནས་རྣམ་དབྱེ་མ་མཛད་པར་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་གྲུབ་པ་བཀག་
པའི་སྐོར་གཅིག་གོ། དེ་ནས་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང་གཞན་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་སྐོར་གཅིག་བྱུང་བས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་
པ་སྟེ༑ སྟོན་ཚུལ་དེ་དག་ལས་གཞན་དུ་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་གཞན་རྣམས་འདིའི་དྲང་ངེས་དཔྱོད་པའི་གཞིར་འོང་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཁ་ཅིག་གིས་མདོ་འདི་ལ་
བརྟེན་ནས་དུས་གསུམ་པར་གསུངས་པའི་མདོ་ཐམས་ཅད་ངེས་དོན་དུ་བསྒྲུབས་ནས་གཞན་སྡེའི་རིགས་ཅན་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་དྲང་བའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་འགའ་ཞིག་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་
འདོད་ཅིང། ཞེས་དང། དེ་ལ་གཞན་དག་གིས་མདོ་འདིས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་ལྟར་ཡིན་ཕྱོགས་སྔ་མ་ནས་སྨྲ་བ་ལྟར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཚུལ་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་ནོ་ཞེས་འགོག་གོ་

[094A]༄༅། །དེ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་མདོ་འདིར་མདོ་སྡེ་ལ་འགལ་སྤོང་གི་དི་བ་བྱུང་ལུགས་དང་དེ་ལ་སྟོན་པས་ལན་བཏབ་ལུགས་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲང་ངེས་སུ་བཞུག་ལུགས་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཏུ་
མ་བརྟགས་པར་དྲང་ངེས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་བྱས་པའི་སྐབས་ཙམ་ཞིག་ལ་རྩོད་པར་མི་སྣང་ངོ།། ཞེས་གཞན་ལུགས་བཀག་པས་ཀྱང་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ལུང་སྔ་མའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉུང་
ཤས་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མ་བཀག་ཅིང་བདེན་པར་ཡོད་པ་མང་དུ་གསུངས་པའི་སྒོར་གཅིག་གོ། ཞེས་པའི་དོན་ལ། པཎ་ཆེན་བསོད་གྲགས་ཀྱིས་གྲུབ་མཐའ་གོང་མའི་ཤན་ཤོར་
པར་བཤད་པ་ནི་མཉན་བར་མི་འོས་པའི་གཏམ་ཡིན་ལ། དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་དུའང་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉུང་ཤས་གཅིག་སྟེ་འགྲེལ་རྐང་བདུན་བརྩམས་གཞིར་བྱས་ནས་བདེན་པར་
གྲུབ་པ་མ་བཀག་པར་བདེན་པར་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ཡང་སྔ་མའི་བཤད་རྒྱུན་བཀོད་པ་ཡིན་ནམ་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉུང་ཤས་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་
བདེན་པར་གྲུབ་པ་མ་བཀག་ཅེས་པའི་དོན་དུ་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉུང་ཤས་གཅིག་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མ་བཀག་པའི་དོན་དུ་བཤད་ན་མ་གཏོགས་ཞེས་པའི་ཚིག་སྦྱར་བའི་དགོས་པ་གཏན་མེད་
དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ལུང་དེའི་དོན་ནི་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉུང་ཤས་གཅིག་ལ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པ་མ་གཏོགས་གཞན་ཕལ་ཆེར་བདེན་པར་ཡོད་པར་གསུངས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་

[094B] ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉུང་ཤས་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་འགོག་རྒྱུ་བདེན་གྲུབ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་གནང་བའི་ལྟ་ཁྲིད་བསྡུས་པ་ལས། མདོ་སྡེ་མང་པོར་གང་ཟག་
བདེན་པ་བ་འགོག་ཅེས་པ་དང། གཞི་བསྡུ་བར་དོན་དམ་པ་དང། རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་དང། མདོ་རྒྱན་དང་མཛོད་འགྲེལ་རྣམས་སུ་རྫས་ཡོད་འགོག་ཅེས་པ་ཀུན་དོན་གཅིག་པས། ཞེས་
དང༑ ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང། ཇི་སྲིད་དུ་གང་བདེན་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་དེ་ལ་བཅིངས་གྲོལ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་བཞག་པས་མི་ཆོག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཁ་ཅིག་མི་བདེན་ལ་ཁ་ཅིག་
བདེན་པའི་རྣམ་དབྱེ་མཛད་དགོས་ཏེ། བདག་མེད་པའི་ཕྱོགས་རེ་བསྟན་ནས་རིམ་གྱིས་འཁྲིད་དགོས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་འཇོག་པའི་གཞི་མེད་ན་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པ་དེ་ཡང་གཞག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ལ་རང་བཞིན་བཀག་ནས་ཕུང་པོ་ལ་ཕེལ་ཆེར་མ་བཀག་པ་དང། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་བཀག་ནས་གཉིས་སྟོང་ལ་རང་བཞིན་མི་འགོག་པའི་ཚུལ་གསུངས་སོ།། ཞེས་གསལ་བར་
གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཞན་ཡང། བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་དངོས་སམ་དེ་དང་བརྗོད་བྱ་སྟོན་ཚུལ་ཕྱོགས་མཐུན་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་དེ་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་འཇོག་བྱེད་དུ་བཤད་པ་
ཡང་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་དེ་འཁོར་ལོ་དང་པོར་འཇོག་བྱེད་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་དངོས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་

[095A]༄༅། །འཁོར་ལོ་དང་པོར་སྒྲུབ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩོད་གཞི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།། གཞན་ཡང། འཁྲོ་ལོ་གསུམ་དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་
ནི་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། ཤུགས་ལ་གནས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་སྦྱར་བའི་དྲང་ངེས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་
ཞེས་དང། དུས་སྔ་ཕྱིར་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཞུས་པ། ཞེས་སོགས་ལན་གཅིག་མ་ཡིན་པར་བཀའ་སྩལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱས་བར་དཀའ་འགྲེལ་རྩོམ་
འཕྲོ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།། ཤུགས་ལ་གནས་པའི་དོན་ཞེས་པ་ལ། རྗེ་གུང་ཐང་པའི་བར་ཕྱིན་དང་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་མཆན་འགྲེལ་གཉིས་ཀར་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་
དྲིས་ལན་གྱི་མདོའི་ཤུགས་བསྟན་གྱི་དོན་ཡིན་ཞེས་པ་དང། དཀའ་འགྲེལ་རྩོམ་འཕྲོ་ལས། འཁོར་ལོ་གསུམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དང་མདོ་ཚན་གསུམ་མིང་དོན་སྦྱོར་དགོས་པ་ནི་སྔར་གྱི་
མདོའི་ཤུགས་བསྟན་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་དུ་བཤད་དོ།། དེ་ནི་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་དུ་བཀའ་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་པ་དང། འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་ལ་དྲི་བ་དངོས་སུ་
བསྟན་ནས་ཐ་མ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་ཤུགས་ལ་གནས་པའི་དོན་ཞེས་སོགས་དྲངས་པའི་འབྲེལ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། རྗེ་གུང་ཐང་བ་རང་གི་བཞེད་བ་

[095B] ཤུགས་བསྟན་གྱི་དོན་དེ་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་སྦྱར་བའི་དྲང་ངེས་སུ་འགྱུར་ཚལ་སྟོན་པ་ལ་ཞུས་པའི་ཚིག་ནི་གྲུབ་དོན་གྱི་མདོ་དེ་ཡིན་པར་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་གསུངས་པ་
ལ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་མི་ནུས་ལ། དེས་ན་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་དེ་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་སྦྱར་ཞེས་པ་དང། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་དང་མདོ་ཚན་གསུམ་མིང་དོན་སྦྱོར་དགོས་པ་དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་
གསུམ་དང་སྦྱར་བའི་དྲང་ངེས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་ཞེས་བཤད་དགོས་པར་འགྱུར་བ་ལ་དེ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་ཡོད་པར་སྟོན་པ་དང་བདེན་པར་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་
གཉིས་དྲང་དོན་དང། ཆོས་རྣམས་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ལེགས་པར་ཕྱེ་བའི་མདོ་སྡེ་གཅིག་ངེས་དོན་ཡིན་པ་ནི་སྔར་གྱི་དྲིས་ལན་གྱི་མདོའི་ཤུགས་བསྟན་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། མདོ་སྡེ་གཉིས་དྲང་དོན་དང་གཅིག་ངེས་དོན་དུ་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།། ཤུགས་ལ་གནས་པའི་དོན་དེ་ཉིད། ཅེས་སོགས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་རོ།། མདོ་སྡེ་གཉིས་དྲང་དོན་དང་གཅིག་ངེས་དོན་ཡིན་པར་དངོས་སུ་བཤད་པའི་ཤུགས་ཀྱིདོན་གཞན་ཞིག་ཤེས་རྒྱུ་ཡོད་པར་བྶཧྡ་ཅེས་པ་ཡང་ལེགས་པར་མི་སྣང་སྟེ། ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་
རྒྱུའི་དོན་མ་སྨོས་པར་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ན་གཞི་མེད་ཀྱི་བཤད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལྟ་ཞོག་བདག་ལྟ་བུས་ཀྱང་དེ་ལྟའི་བཤད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་

[096A]༄༅། །མདོ་སྡེ་གཉིས་དྲང་དོན་དང་གཅིག་ངེས་དོན་ཡིན་པར་དེ་ཡན་ཆད་དུ་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡན་ཆད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་
སོགས་སུ་གསུངས་པའི་མདོའི་དགོངས་གཞི་དང་དངོས་ཡ་གནོད་བྱེད་གཉིས་དངོས་སུ་གསུངས་ཀྱང་དྲང་དོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དངོས་སུ་སྦྱར་བ་མེད་ལ། གཞན་གཉིས་ལ་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་
དངོས་སུ་བཤད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་གནས་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་མདོ་ལ་དྲིས་ལན་དངོས་སུ་མཛད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་
ལེགས་ཕྱེ་ངེས་དོན་དུ་དངོས་སུ་བཤད་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆ་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པའི་ངེས་དོན་གཅིག་ཡོད་པར་དོན་གྱིས་འགྲུབ་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། དྲིས་ལན་གྱི་མདོའི་སྐབས་སུ་
བདེན་པར་ཡོད་མེད་ལེགས་པར་མ་ཕྱེ་བའི་མདོ་སྡེ་གཉིས་དྲང་དོན་དང་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ལེགས་པར་ཕྱེ་བའི་མདོ་སྡེ་གཅིག་ངེས་དོན་དུ་དོང་ཡིས་བཤད་པ་དེ་ཉིད་གྲུབ་དོན་གྱི་སྐབས་སུ་མདོས་དེ་གསུཾ་
ལ་རིམ་བཞིན་དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་བཞག་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་སྦྱར་ནས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན་དང་ཐ་མ་ངེས་དོན་དུ་དངོས་སུ་གསུངས་པ་ནི་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་དགོངས་པ་
ཡིན་པར་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་དུ་ཤུག་ལ་གནས་པའི་དོན་ཞེས་སོགས་དྲངས་པ་ཡང་བཀའ་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་པ་ནི་མདོ་

[096B] འོ་ན་བཀའ་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་པར་དགོངས་འགྲེལ་དྲིས་ཞུས་ཀྱིས་
ཤུགས་ལ་བསྟན་པར་བཤད་པའི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་དགོངས་པ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། དྲིས་ལན་གྱི་མདོའི་སྐབས་སུ་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་གཉིས་དང་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་གཅིག་སྟེ་མདོ་
ཚན་གསུམ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་དེ་ལ་གྲུབ་དོན་གྱི་སྐབས་སུ་དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་དངོས་སུ་སྦྱར་བས་ན། དུས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གསུངས་པའི་མདོ་གཞན་
རྣམས་ལ་ཡང་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་བ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འཁོར་དང་ལེགས་ཕྱེའི་ཆོས་འཁོར་དུ་བརྗོད་བྱ་
སྟོན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་དགོས་ཀྱང། དེ་གསུམ་ལ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་བར་ཐའི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་བ་ནི་དུས་ཀྱི་རིམ་པ་ཁོ་ནས་འཇོག་དགོས་ཀྱི། བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ན་འཇོག་ན་དང་པོ་ཞེས་པ་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་
བརྗོད་བྱ་ལ་བྱེད་པ་སོགས་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་དགོས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། 
གསུངས་པ་མིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རིགས་ཆད་རྣམས་མངོན་མཐོ་ཐོབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། དེ་ལྟ་ན་ལོག་སྲེད་ཅན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་གསུངས་པ་ཡིན་ཀྱང་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བ་

[097A]༄༅། །མིན་པ་དང། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་གསུངས་པའི་བཀའ་རྣམས་སྐབས་འདིར་ཆོས་འཁོར་དུ་འདོད་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་ཞིབ་ཆ་ཡོད་དམ་སྙམ་མོ།། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་
ཟུར་དུ་བསྐོར་བ་མིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཟུར་དུ་རང་རྒྱལ་གྱིས་དེ་སྣོད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རྒྱལ་གྱིས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་དམིགས་ནས་ལམ་སྒྲུབ་པར་ཀུན་བཏུས་ལས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།  དེ་བཞིན་
དུ་མདོ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་རིགས་འགྲེས།  རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་ཟེར་མཁན་ཀྱང་
ཡོད་དོ།།  དབུ་མ་པས་གཞལ་ན་ལང་གཤེགས་ཞེས་སོགས་འདོན་དགོས་སོ།། 
མཆོག་དམན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང། གཙོ་ཆེར་ཚུལ་འཆོས་ཅན་ངན་པ་བཟང་ལྟར་བརྫུས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་མི་རིགས་པ་དང། རྒྱང་ཕན་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་
ནང་ཚན་འཇིག་རྟེན་པའི་གསང་ཚིག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱང་ཕན་མུ་སྟེགས་པའི་གསང་ཚིག་འདོན་པ་ཁོ་ན་ལྷུར་ལེན་པ་ལྟར་ཚིག་ཁོ་ན་ལྷུར་ལེན་པར་མི་རིགས་པ་དང། གལ་ཏེ་

[097B] །འཇིག་རྟེན་དེ་ཉིད་མཐོང་བས་འཕགས་གཞན་གྱིས། །ཅི་དགོས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཅི་ཞེས་བྱ། །བླུན་པོ་ཚད་མར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་པ་ལྟར་
རང་ལྟ་མཆོག་འཛིན་ཏེ་རང་གི་དབང་མངོན་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་རིགས་པ་དང། ཐོས་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་གང་ཟག་ལྟར་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཙམ་
གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་མི་རིགས་པར་བཤད་དོ།། 
བྱས་ན་ཡང་དག་ལྟར་སྣང་གི་རྣམ་དབྱེ་མི་ཤེས་པས་ན། དེར་དུས་སུ་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་རྟོན་པ་དང་པོ་དང། དེ་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པའི་དུས་སུ་ཚིག་འབའ་ཞིག་ལྷུར་ལེན་ན་དོན་མི་བརྗེད་
པར་འཛིན་པ་ལས་ཉམས་པར་གྱུར་བས་ན། དེར་དུས་སུ་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་གཉིས་པ་དང། དོན་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་སྟེ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བསམ་བྱུང་གི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་
ཡིད་ལ་བྱེད་ན་དོན་དམ་ལ་བསམ་བྱུང་གི་ངེས་པ་མི་རྙེད་པས་ན། དེར་དུས་སུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་གསུམ་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཏེ་ཐར་ལམ་བསྒྲུབ་པའི་
སྐབས་སུ་ཐོས་བསམ་དང་བསྒོམ་བྱུང་གི་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་གསལ་སྣང་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྙད་པར་མི་འགྱུར་བས་ན། དེར་དུས་སུ་
[098A]༄༅། །ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་བཞི་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ།།  དོན་ཚད་མ་ནི་དོན་ལ་རྟོན་པ་དང་
སྟོན་པ་ཚད་མ་ནི་ངེས་དོན་ལ་རྟོན་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཚད་མ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པ་དང་གོ་དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ཞེས་པ་ནི་མི་བསླུ་བའི་དོན་ཡིན་པས་སོ། །མི་བསླུ་ཞེས་པ་ཡང་
སྐབས་སྟོབས་ཀྱིས་སོ་སོར་ཤེས་དགོས་ཀྱི། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་མི་བྱའོ།།  འདི་ནི་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་དེ་
དེས་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ནི་སྟོན་པ་ཚད་མར་མཛད་པས་ངེས་པར་བྱས་ཤིང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་འདིར་དྲངས་པ་དང་ཅུང་མི་འདྲ་བར་བྱུང་ངོ།། 
བཞི་ནི། གཙུག་ལག་སྟེ་གསུང་རབ་དང། སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་མིན་པའི་དགོངས་དོན་དང། ལོག་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་ངེས་པའི་དོན་དང། དེ་རྟོགས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་
ཏེ་བཞི་དང། གང་ལ་མི་རྟོན་པ་བཞི་ནི། གཙུག་ལག་གི་ཆོས་སྤོང་བའི་གང་ཟག་དང། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་དང། ལོག་པར་བསམས་པས་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དྲངས་པ་དང། སོ་སོ་རང་རིག་པའི་
ཡེ་ཤེས་མ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞི་ལ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་བཤད་དོ།། ། 

[098B] འདི་བའི་སྐབས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་རྣམས་ངེས་དོན་དང་ཞེས་འདོན་དགོས་སོ།།  སྐྱེས་རབས་
སོགས་སུ་བྱང་སེམས་ལ་དགེ་བའི་སྒྲས་བཤད་པ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ།། 
བྱེད་དམ་སྙམ་མོ།།  ཧ་ཅང་དེ་ཙམ་ལ་མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་ཞེས་འདོན་དགོས་སོ།། 
མདོ་དྲངས་པ་ལས། ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་བསྟན་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་
པ་ནི་གང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་སྟེ། མདོར་ན་གང་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ། ཞེས་པ་ནས་
བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་དེ་ནི་དོན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་བསྟན་པའི་གསུང་རབ་ལ་ཡི་གེ་དང། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་ལ་
དོན་དུ་བྱས་པའམ། གདུལ་བྱའི་ཁམས་བསམ་པ་བག་ལ་ཉལ་དང་མཐུན་པར་གསུངས་པའི་བཀའ་ལ་ཡི་གེ་དང། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་གཟིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་ཚིག་ཡི་གེས་བརྗོད་

[099A]༄༅། །དུ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་དོན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ།།  སྐབས་འདིར་ཚིག་ལ་
མི་རྟོན་ཞེས་པ་གཙོ་ཆེར་ཚིག་འདོན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་ལ་བྱེད་ལ། དྲང་དོན་ལ་མི་རྟོན་ཞེས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་ལ་བྱེད་པ་དང་
སྔ་མ་ནི་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པའི་གནས་སྐབས་དང། ཕྱི་མ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་ཁྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་མི་ཟློས་ཞེས་བཤད་དགོས་སོ། །འོན་ཀྱང་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་
ལ༑ གཞི་གྲུབ་ན་ངེས་དོན་གྱིས་ཁྱབ། དྲང་དོན་མེད་ཟེར་བ་ཤས་ཆེ་བས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། གྲྭ་ཚང་གཞན་གྱི་ཡིག་ཆ་འགའ་ཞིག་ལས། སེམས་ཙམ་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལྟར་དྲང་དོན་ཀུན་རྫོབ་དང་དེས་དོན་དམ་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ན་དོགས་པ་མེད་དོ།། 
ལས་དང་ཚར་གཅིག་པའི་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་བྱེད་དེ། འབྲས་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྒོམ་བྱུང་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙམ་མོ།།  ལུང་གི་
ཆོས་ལ་མོས་པ་དང། །ཐུབ་པའི་དགོངས་དོན་དཔྱོད་པ་དང། །གཞན་ལས་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ཐོས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་བཞི་ལས་བརྟན་པ་སྟེ་བྱང་སེམས་

[099B] །སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་ཡི་གེ་ནོར་བས། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་དཔྱོད་པ་ལས་མི་ཉམས་པ་དང། ཞེས་དང། མོས་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང། ཞེས་འདོན་དགོས་སོ།།
 ལམ་རིམ་ལས། ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་རྣམས་འབྱུང་བ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའོ།།
འདི་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་དང་དེ་དག་གི་གཞི་རྣམས་སོ་སོའི་སྒོ་ནས་ཚོལ་བའོ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ནི་མེས་སྲེག་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སོགས་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །འདི་ཡང་འདི་ནི་
ཆོས་སོ། །འདི་ནི་བྱེད་པའོ། །ཆོས་འདིས་ནི་བྱ་བ་འདི་བྱེད་དོ་ཞེས་ཚོལ་བའོ། །འཐད་པས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བར་དོན་སྒྲུབ་པའོ། །འདི་ཡང་ཅི་འདི་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་དང་
ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་གསུམ་པོ་ཡོད་དམ་མེད་སྙམ་དུ་ཚོལ་བའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ནི་མེ་ཚབ་དང་ཆུ་རླན་པ་སོགས་ལ་དེ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་དང། གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མོས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་སེམས་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ཚོལ་བའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། 
གསེར་ཕྲེང་ལས། སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པའི་གཉེན་པོར་ནི་དགོངས་པ་དང་པོ་བཤད་པ་དང། ལུང་གི་ཆོས་ལ་བརྙས་པའི་གཉེན་པོར་ནི་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་རྙེས་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་

[100A]༄༅། །བཀུར་བྱས་ན་གཟོད་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཐེག་བསྡུས་སུ་དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ལ་བཤད་ལ། དེའི་དོན་བཤད་སྦྱར་དུ་
ལུང་ལས་དོན་གཞན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པར་བཤད་དོ། །ལེ་ལོའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་ནི། དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པར་བཤད་པ་དང། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཟླ་འོད་དྲི་མེད་ཀྱི་མཚན་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་ནི། ལ་ལར་སྦྱིན་སོགས་
སྨད་ལ་གཞན་དུ་བསྔགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་འབྱོར་བ་བསྔགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་སངས་རྒྱས་ལ་ལའི་ཕུན་
ཚོགས་བསྔགས་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱོད་པའི་གཉེན་པོར་གང་དག་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་ངེས་པ་ལྡོག་པའི་སྒྲིབ་པའི་
གཉེན་པོར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལུང་བསྟན་པ་དང། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། 
དང་དམ་པ་དང་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་བསྟན་ཏོ། །གཙང་བིད་རྟག་བདག་ཏུ་

[100B] འདིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་བསྟན་ཏོ། །བསྒོམ་
པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་དུ་དཀའ་སྤྱོད་དུ་མས་བདག་ཉིད་ཤ་ཐང་བར་བྱས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པས་རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ས་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་སྒོམ་ལམ་
བསྟན་ཏོ། རྐང་པ་ཐ་མས་དེ་ལྟར་བྱས་ན་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་གསུངས་སྟེ། དོན་འདི་ལྟར་བློ་ལྡན་འགྲེལ་བཤད་དུ་བཤད་དོ།། 
དགོངས་གཞི་སྟོན་པའི་ཆ་ནས་དགོངས་པ་དང། འདིའི་ཆེད་དུ་གསུངས་སོ་ཞེས་དགོས་པ་སྟོན་པའི་ཆ་ནས་ལྡེམ་དགོངས་ཞེས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མིན་པའི་མདོ་གཅིག་ལ་འཇོག་ཚུལ་ཐ་དད་པས་བཞག་པ་
ཡིན་པས་དགོངས་ལྡེམ་དགོངས་དོན་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་དགོས་སོ།། དགོངས་གཞི་ནི་སྟོན་པས་ཐུགས་ལ་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་གདུལ་བྱ་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མི་ལྟོས་ཤིང། དགོས་པ་ནི་གཞན་རྗེས་སུ་
གཟུང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་གདུལ་བྱ་ཕ་རོལ་བོ་ལ་ངེས་པར་ལྟོས་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ།། 
གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། འོ་ན་ཐམས་ཅད་བསྒྱུར་བ་ལྡེམ་དགོངས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། འདོད་པ་ཡིན་ནོ།། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་ཞེ་ན་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱིས་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་མིན་ན་

[101A]༄༅། །དགོངས་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱང་འགལ་བར་འགྱུར་ལ། དགོངས་པ་དང་པོ་ཡང་དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་མིན་ཏེ། རྒྱན་འགྲེལ་ལས། སྒྲ་ཇི་
བཞིན་པ་མིན་པར་བཤད་པ་རྣམས་དེའི་དཔེར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། མ་ངེས་པ་ལྡོག་པའི་གཉེན་པོ་ལྡེམ་དགོངས་དང་དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང་མཚན་ཉིད་ལྡེམ་
དགོངས་གསུམ་སེམས་ཙམ་པ་ཁོ་ནའི་འདོད་པར་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་པ་ནི། དང་པོའི་མཚན་གཞིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་གཞིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པ་བཞག་པ་དེ་སེམས་ཙམ་པ་ཁོ་ནའི་འདོད་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ།། 
དོན་དུ་གྲུབ་པའི་མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པར་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་དང་དེ་འཛིན་མིག་ཤེས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གསུངས་པས་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་གསུངས་པར་འགྱུར་ཏེ་
རྒྱུ་འབྲས་མཚན་ཉིད་པ་ལ་རྫས་ཐ་དད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཕུང་པོ་ཁུར་དང་གང་ཟག་ཁུར་མཁན་དུ་གསུངས་པས་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་གསུངས་པར་འགྱུར་པ་
བཞིན་ནོ། །དགོས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྟོན་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་བསྟན་པ་ལ་གཞུག་པའི་དོན་དུ་སྐྲག་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སོགས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་

[101B] དཔེར་ན་ཆད་ལྟ་ཅན་རྣམས་ལ་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་དོན་དུ་བར་སྲིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་དགོངས་ཏེ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་
རྫས་སུ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་མཐོང་བའི་མིག་ཤེས་འབྱུང་བར་བསྟན་པས། མིག་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་གང་ཟག་གིས་གཟུགས་
མཐོང་བར་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། མིག་ཤས་ལས་རྫས་ལོགས་སུ་གཟུང་དུ་ཡོད་པའི་གཟུགས་མཐོང་བ་པོའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་དགོས་པའང་ཡོད་པར་བཤད་དོ།།

མེད་པར་གསུངས་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་དུ་རུང་བས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་འདི་དྲངས་སོ།། 
མདོ་དེ་དག་གི་བརྗོད་བྱའི་དོན་དུ་མི་རུང་ལ། ཕྱི་དོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པ་ཐེག་དམན་གྱི་མདོའི་དོན་ཡིན་པར་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་གསུངས་འདུག་པས། འདི་དགོངས་གཞི་དང་དགོངས་པ་མི་གཅིག་
པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་མ་འགྲིག་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིའི་དཔེ་དག་མ་དག་དབྱད་པར་བྱའོ།། 

[102A]༄༅། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡང་མིང་དང་བརྡལ་ལྟོས་མེད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལྟར་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་ལ་
མི་བྱེད་དོ།། གཞན་དབང་ནི་རང་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་དེ། རང་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པར་མི་སྐྱེ་བ་ལ་བྱེད་དོ།། ཡོངས་གྲུབ་ནི་དོན་
དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དགག་བྱའི་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་དོ།། 
མྱུ་གུ་འདས་པ་བསྐྱར་ནས་མྱུ་གུའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་སྐྱེ་བ་དང། མྱུ་གུ་ད་ལྟར་བ་རང་གྲུབ་པའི་དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་དང། བྱིས་པས་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་ལྟར་མེད་པ་དང་
གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཞེན་པ་ལྟར་མེད་བ་སྟེ་བརྒྱད་ལ་དགོངས་པར་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་གསུངས་ཤིང། དེ་དག་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་ལ་དགོངས་པར་ཀུན་བཏུས་ལས་
གསུངས་སོ།།  དེ་གཉིས་མེད་ན་ཀུན་བརྟགས་ཀྱང་མེད་པར་
འགྱུར་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་འདོགས་པའི་གཞི་དང་འདོགས་པ་པོའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། མེད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་པ་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་ལྟ་བ་ལ་བྱེད་ཅིང་

[102B] བཏགས་པ་དང་ཀུན་རྟོག་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་གསུམ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། 
སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་མ་གསུངས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། གཞན་དབང་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡོད་པས་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་གསུངས་པ་གཞན་དབང་ལ་དགོངས་པ་མིན་ལ། གཞན་དབང་ཕལ་ཆེར་ཀུན་ཉོན་གྱིས་བསྡུས་པས་ཚིག་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་གཞིར་མ་མཛད་པ་ནི་མདོ་
འདིའི་དགོངས་པའོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ།། འདི་ལ་དྲང་དེས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་གཞན་དབང་གཉིས་ལ་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་
གཞིར་དངོས་སུ་བསྟན་མ་བསྟན་གྱི་ཁྱད་ཕྱེ་བ་དང། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་ལན་གྱི་མདོའི་སྐབས་སུ་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཀྱང་དགོངས་འགྲེལ་
ལས་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཞེས་སོགས་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་བྱུང་བའི་གཞུང་
འདིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ཀ་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཇོ་ནང་བ་ལ་སྐྱོན་བསྟན་པ་དག་གིས་ཀྱང་གནོད་པ་
[103A]༄༅། །གསུངས་པའི་དོན་དཀའ་འགྲེལ་ཙོམ་འཕྲོ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་མངས་སུ་འདོགས་ནམས་བྲིས་སོ།། 
ཉིད་མེད། འདུས་བྱས་ད་ལྟར་བ་རང་དབང་གིས་མ་སྐྱེས་པ། འདུས་བྱས་འདས་པ་རང་དབང་གིས་སྐྱེས་ནས་མ་འགགས་པ། རང་དབང་གིས་སྐྱེས་པའི་དྲི་མ་གདོད་མ་ནས་མེད་པས་གཟོད་མ་ནས་
ཞི་བ༑ རང་དབང་གིས་སྐྱེས་པའི་དྲི་མ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པས་རང་བཞིན་གྱིས་མྱང་འདས་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདིར་དྲངས་བའི་རྒྱན་གྱི་ལུང་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཡིས། །ཞེས་པའི་
རྐང་པ་ཆད་དོ།།  འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་པོ་དང། དེ་ཉིད་ནི་སྔ་མ་སྟེ་སྔར་སྐྱེས་ཟིན་པ་སླར་དེའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གཉིས་པ་དང། གཞན་ནི་
འཁོར་བ་ན་སྔོན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མི་སྐྱེ་བ་དང་སྔར་འགགས་པ་དང་རིགས་མཐུན་པ་སྐྱེ་བས་ཆོས་སྔོན་མེད་པ་མི་སྐྱེ་བ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་གསུམ་པ་ཞེས་བགྲང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ་
འདིར་གཉིས་པ་དེ་ཆད་པ་དང། གསུམ་པ་དེ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་སོ་སོར་བགྲངས་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཟེར་རྒྱུ་ལ་འགག་པ་མེད་ཅེས་པ་རྣམས་དཔེ་མ་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་
མཁས་པའི་དབང་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཙམ་ལ་འཁྲུལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང། དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་ཡང་དེ་ལྟར་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་དང་པོ་བས་སྐྱེ་མེད་

[103B] ཆོས་ལ་ངེས་སེམས་ལ་མོས་པའི་བཟོད་པ་སྒོམ་ཚུལ་ནི། དད་པའི་ཡུལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་
དང༑ མངོན་དུ་བྱ་ཡུལ་བདག་མེད་གཉིས་དང། འདོད་པའི་ཡུལ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐུ་ཆེན་པོ་དང། བླང་དོར་གྱི་ཡུལ་ལེགས་སྤྱད་ཉེས་སྤྱད་ཀྱི་རྒྱུ་དང། དེ་དག་གི་འབྲས་
བུ་དང། བསྒོམ་པའི་ཡུལ་ཐོབ་བྱའི་དོན་བྱང་ཆུབ་དང། དེ་འཐོབ་པའི་ཐབས་བྱང་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ལམ་དང། ཐོས་བསམ་གྱི་ཡུལ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོགས་ཀྱིས་
དམ་ཆོས་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་ཕྱོགས་རིས་མེད་པར་མོས་པ་སྤྱོད་པའོ། །ཞེས་ལམ་རིམ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་མི་མོས་པ་དང་ཡིད་མི་ཆེས་པ་བསལ་བ་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གསུངས་པའང་ཡོད་པས་
ངེས་པར་སྔར་འཇིགས་སྐྲག་ཡོད་པ་སེལ་བ་ཞིག་མི་དགོས་ཀྱང། སྐྱེ་མེད་བརྒྱད་ལ་འཇིགས་སྐྲག་ཀྱང་སྐྱེ་རུང་སྟེ། སྐྱེ་མེད་དང་པོ་དང་གསུམ་པ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ཚུལ་བློར་མ་ཤོང་བའི་དབང་
གིས་དང། གཉིས་པ་ལ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་འཛིན་དང་རྟག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དབང་གིས་དང། བཞི་པ་དང་དྲུག་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དང། ལྔ་པ་ལ་ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་
བའི་དབང་གིས་དང། བདུན་པ་ལ་བདག་ཆད་པར་འདུ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་དང། བརྒྱད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་བློར་མི་ཤོང་བའི་དབང་གིས་འཇིགས་

[104A]༄༅། །སྐྲག་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་སྔར་བཤད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དགོངས་གཞི་བརྒྱད་དམ་བཅུ་གཅིག་དང་སྐྱེ་མེད་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལས་འབྲས་དང་མི་རྟག་
སོགས་བཅུ་དྲུག་དང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུས་པས་དེ་དག་སྟོན་པའི་གདམས་ངག་ཏུ་འཁྱེར་དགོས་ཀྱི། འཁོར་ལོ་བར་མཐའ་གཉིས་ལ་འགལ་
བ་སྤོང་བའི་ལན་ཁོ་ནར་གོ་བར་མི་བྱའོ།།  གང་ཟག་གསུམ་བདག་མེད་པར་མཚུངས་པ་དང། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་
རྣམ་གྲོལ་མཚུངས་པ་དང། རིགས་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཀྱང་ལམ་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་པ་དང། བསམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་བས་ལན་དུ་མར་མྱ་ངན་
ལས་འདའ་ཚུལ་བསྟན་པ་དང། ཐེག་ཆེན་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཐེག་པ་གཞན་མེད་པ་སྟེ་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་བདུན་ནོ།། འདིར་དགུར་
གསུངས་པ་དཔེ་མ་དག་གམ་སྙམ་སྟེ། བསམ་པ་གཉིས་ཐོབ་བ་སོ་སོར་བགྲངས་ཀྱང་དགུར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། འགྲེལ་བཤད་དང་གསེར་ཕྲེང་གཉིས་ཀར་བསམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པ་
གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་བདུན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དོན་ནི་གསེར་ཕྲེང་ལས། བསམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ས་དང་པོ་ནས་བདག་དང་སེམས་ཅན་གྱི་རང་

[104B]
དེའི་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་བདག་གིས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པས་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞེས་དགོངས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་བདག་སྔོན་
བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པས་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་མཚུངས་པ་ཐད་ཅིག་ཙམ་རྙེད་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།། 
ཁ་དྲངས་པ་དང་བྱང་སེམས་རིགས་མ་ངེས་པ་གཞན་དག་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཆེད་ཅེས་འདོན་དགོས་པས། ཁ་དྲང་བའི་ཞེས་པ་ཡི་གེ་ནོར་རོ།། 
དང༑ སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་བརྒྱད་ཀྱིས་གཞན་དབང་དང། རྣམ་བྱང་བ་ཞིས་ཡོངས་གྲུབ་བསྟན་པར་ཐེག་བསྡུས་ལས་བཤད་པའི་དོན་ནི། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་
ལྔས་ཀུན་བརྟགས་བསྟན་པ་ནི་སྒྲས་ཟིན་ལ་མེད་རྒྱུའི་ཀུན་བརྟགས་བསྟན་པ་དང་དགོངས་དོན་ལ་རང་རང་གི་དགག་བྱ་ཀུན་བརྟགས་འགོག་པ་གཉིས་ཀའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །དཔེ་བརྒྱད་ཀྱིས་གཞན་
དབང་བསྟན་ཚུལ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་དམིགས་སྙམ་བ་ཟློག་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དང། དོན་མེད་ན་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་སྙམ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྨིག་རྒྱུ་དང་

[105A]༄༅། །དོན་མེད་ན་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་སྙམ་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དང། དོན་མེད་ན་དགེ་མི་དགེའི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་
སྙམ་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་དང། དོན་མེད་ན་རྣམ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་སྙམ་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་མིག་ཡོར་དང། དོན་མེད་ན་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་སྙམ་པ་
བཟློག་པའི་ཕྱིར་བྲག་ཆ་དང། དོན་མེད་ན་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་སྙམ་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཆུ་ཟླ་དང། དོན་མེད་ན་བྱང་སེམས་རྣམས་བསམ་བཞིན་དུ་
སྲིད་པར་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་སྙམ་དུ་སོམ་ཉི་ཟ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་བ་ལྟ་བུར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་བྱང་བཞི་ནི། རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་བྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། དྲི་མ་མེད་པའི་རྣམ་བྱང་མྱང་འདས་
དང༑ དེ་ཐོབ་པའི་ལམ་རྣམ་བྱང་ལམ་བདེན་དང། དེ་བསྐྱེད་པའི་དམིགས་པ་རྣམ་བྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་དོ། །དང་པོ་གཉིས་ནི་ཡོངས་གྲུབ་དངོས་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་དེ་རྟོགས་པའི་
ཡུལ་ཅན་དང་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེར་བཏགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་ལ་དགོངས་ཏེ་འཁོར་འདས་མི་དམིགས་པར་གསུངས་ཤེ་ན། འཁོར་འདས་གཉིས་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་བསྟན་ཏེ་
གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་ནི་འཁོར་བའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་མྱང་འདས་སོ།། ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས་ཆོས་ནི་གསུམ་སྟེ། ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་

[105B] །ཞེས་གང་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། གཞན་དབང་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ནི་ཀུན་ཉེན་གྱི་ཆར་གཏོགས། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་
པ་ནི་རྣམ་བྱང་གི་ཆར་གཏོགས། གཞན་དབང་ནི་གཉིས་ཀའི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། འདི་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་སྟེ། དཔེར་ན་ས་ཁོང་ན་གསེར་ཡོད་པའི་ཚེ་སའི་ཁམས་ལ་མེད་པའི་ས་དམིགས་ལ་
ཡོད་པའི་གསེར་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལ་མེས་རེག་ན་གསེར་ནི་སྣང་ལས་ནི་མི་སྣང་ངོ། །སའི་ཁམས་སར་སྣང་བ་ནི་ལོག་པ་དང་གསེར་དུ་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པའོ། །དེ་བས་ན་སའི་ཁམས་ནི་གཉིས་ཀའི་
ཆར་གཏོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་མ་རེག་པའི་ཚེ་དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་གི། ཡང་དག་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་
ལ༑ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་རེག་པ་ན་དེ་ཡང་དག་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་གི། །ལོག་པར་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་ངོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡང་དག་
པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཆར་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལ་ལར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་གོ་ཞེས་བསྟན། ལ་ལར་མི་རྟག་
གོ་ཞེས་བསྟན། ལ་ལར་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་གང་ལ་དགོངས་ཤེ་ན། གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་རྟག་པའོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་མི་

[106A]༄༅། །རྟག་པའོ། །གཉིས་ཀའི་ཆོས་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལ་དགོངས་ནས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་
དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང། བདག་དང་བདག་མེད་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང། ཞི་བ་དང་མ་ཞི་བ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་
དང༑ ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང། འགགས་པ་དིང་མ་འགགས་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་
དང་མ་ཞི་བ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མ་འདས་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང། འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་སོགས་ཐམས་ཅད་རྟག་
སོགས་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་ཚིག་བསྡུས་ནས་བཀོད་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞིབ་ཆ་ཡང་དགོས་སོ།། 
གདུལ་བྱ་འགའ་ཞིག་གི་བསམ་ངོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པ་རེ་ཞིག་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་པ་ཅན་ཕྱི་དོན་མེད་པར་མཁྱེན་ཀྱང་མ་མཁྱེན་པ་ལྟར་གླང་ཆེན་གཟིགས་སྟངས་
ཉིད་མཛད་ནས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཐུགས་ནི་བརྩེ་བ་འབའ་ཞིག་གིས་ཕྱི་རོལ་དཔྱོད་ལ་འཇུག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནི་ཌཱིཀ་ཆེན་གྱི་བཤད་པའོ། །ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་

[106B]། 
ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པ་ནི་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་མིན་གྱི་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱེད་དོ། །གཉིས་སྣང་ཡང་སློད་པ་སྟེ་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་དེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡང་བརྫུན་པར་འགྱུར་ལ་
གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་ལས་དོན་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མེད་ཅིང། གཉིས་སུ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མེད་པས་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེས་ལེགས་བཤད་
སྙིང་པོར་གསུངས་ཤིང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་འབྲས་མཚན་མཚོན་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་སོགས་སུ་གཉིས་ཆོས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས་དངོས་རྣམས་ཐ་དད་གནས་པ་འདི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གྱི་སྒོ་
ནས་འོངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་དད་དུ་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། རྟོག་པ་དེས་བཞག་པ་ཡིན་ལ། རྟོག་པ་དེ་ནི་བསླད་པའམ་འཁྲུལ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཆོས་དེ་དག་གི་ཐ་དད་པའི་རྣམ་
བཞག་རྣམས་ཀྱང་བསླད་པའམ་སྒྲོ་བཏགས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས་མཚན་ཉིད་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྟོག་པས་
བཞག་པའི་གཉིས་ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་རྟོག་པས་བཞག་པའི་གཉིས་མོས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཐམས་ཅད་སྒྲོ་བཏགས་ཡིན་པ་དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་ཆོས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་

[107A]༄༅། །མཚན་ཉིད་དམ་རྣམ་བཞག་དེ་ལྟར་དུ་བདེན་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རབ་ཏུ་བཤད་དོ་ཞེས་རྣམ་འགྲེལ་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་བཤད་ལ་
དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྫས་ཐ་དད་དུ་གནས་པའི་སྣང་ཞེན་ནི་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཞིང་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་བ་སྟེ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུང་འཛིན་རྫས་
ཐ་དད་དུ་སྣང་ཞིང་ཞེན་པ་དེ་ནི་མ་རིག་པས་བསླད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གཟུགས་སོགས་རང་སྣང་མཁན་གྱི་ཤེས་པ་ལས་རྫས་ཐ་དད་དང། རྣམ་ཤེས་རང་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ལས་རྫས་ཐ་
དད་དུ་སྣང་ཞིང་ཞེན་པ་དེ་དག་ཀྱང་མ་རིག་པས་བསླད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་དགོས་སོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་བྱ་མཚོན་པའི་ཚེ་མཚོན་བྱ་གཟུགས་སོགས་གཟུང་བྱའི་ཕྱོགས་སུ་ཕར་
ཆད་པ་དང། མཚན་ཉིད་གཟུགས་རུང་སོགས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་བློའི་ཕྱོགས་སུ་ཚུར་ཆད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
མཚོན་བྱ་མཚོན་པའི་ཚུལ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེས་ན་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དང་མཚན་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཤེར་མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རང་
བཞིན་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནི་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་བསྡུས་ནས་བཀོད་པའོ།། 

[107B]།  ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་སྔར་ལེའུ་དང་པོའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། 
རྒྱན་མཁན་པོས། དངོས་རྣམས་ཐ་དད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་ཤོ་ལོ་ཀ་གསུམ་དེ་དབུས་སེམས་མདོ་སྡེ་བ་གསུམ་དང་སྦྱར་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དབུ་མ་པ་ནི་སེམས་ཙམ་པ་རྣམ་རྫུན་པ་ལ་དབུ་མ་
པར་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས་བཤད་དོ། །འདིར་བཤད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་ལྕང་སྐྱ་གྲུབ་མཐར་བཤད་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་བཀར་ཁས་ལེན་པའི་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་
ཡོད་པར་རྒྱུད་བླ་དར་ཊཱིཀ་དང་སྤྱོད་འཇུག་དར་ཊཱིཀ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་བྱེ་བྲག་གིས། །ཞེས་སོགས་མདོ་སྡེ་བས་ཤེར་མདོའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་དུ་
འཆད་པ་ནི་འཐད་པར་མ་མཐོང་སྟེ། གཞུང་འདི་དོན་སྨྲ་དང་ཐུན་མོང་བར་གསུངས་པ་ནི་ཚིགས་བཅད་འདིས་བསྟན་པའི་དོན་ཙམ་མདོ་སྡེ་བས་ཀྱང་ཁས་ལེན་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པར་རྗེ་ཡབ་སྲས་
ཀྱིས་གསུངས་ཤིང། ཡ་མ་རིས་ཐེག་པ་ཐ་ཤལ་བའི་འདོད་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་མཁས་གྲུབ་རྗེས་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང། དེས་ཀྱང་ཞེས་པས་སེམས་ཙམ་པས་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཉིས་པ་ཞིག་ཡིན་
པར་བསྟན་ཞེས་རྒྱལ་ཚབ་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ཀས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱད་པར་དུ་རྗེའི་གསུང་བཞིན་རྒྱལ་ཚབ་རྗེས་བཀོད་པའི་ཚད་མའི་བརྗེད་བྱང་ཆེན་མོར་གཞུང་འདི་མདོ་སྡེ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་
[108A]༄༅། །མི་འཐད་པར་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི་ལྕང་སྐྱ་གྲུབ་མཐའི་ཚིག་བསྡུས་ནས་བཀོད་པའོ།། 
གསུངས་པའི་དང་པོ་ནི། ལུས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་བ་སྟེ། དེའི་དོན་གསལ་བར་བཤད་པ་མི་སྣང་བས་ཚོལ་བར་གྱིས་ཤིག་གཉིས་པ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གིས་ཟིན་པ་ནི་གདགས་གཞི་དང་
གསུམ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འཐོབ་པ་ནི་ཐོབ་ཚུལ་དང། བཞི་པ་ཐོག་པ་མེད་པ་ནས་རྒྱུད་དེ་འོངས་པ་ནི་རྒྱུན་ནམ་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་གོ་སླའོ།། 
ས་གཉིས་ཀུན་གཞི་བཤད་མ་བཤད་ཀྱི་དབང་གིས་གདགས་གཞི་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ནི་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དགོངས་པར་སྣང་ངོ། །རིགས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ལ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལས། ཕྲ་བ་དང་
རགས་པ་གཉིས་ནི་འདིར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་ནི་གདགས་གཞི་ལས་རྫས་ལོགས་སུ་གཟུང་དུ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །རིགས་ཡོད་ཀྱང་མྱང་འདས་
མ་ཐོབ་བའི་རྒྱུ་བཞི་སྟེ། མི་ཁོམ་པར་སྐྱེས་པ་དང། བག་མེད་པ་དང། ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང། སྒྲིབ་པའི་ཉེས་པའོ། །དེའི་ཐ་མ་ལ་རྣམ་སྨིན་དང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་
ཡོད་དོ། །མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་རྐྱེན་གཉིས་ཏེ། གཙོ་བོ་དང། དམན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་དང། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །རྐྱེན་དམན་པ་ནི་མང་པོ་

[108B] རང་འབྱོར་ལྔ་དང། གཞན་འབྱོར་ལྔ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དང། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང། དབང་པོ་སྡོམ་པ་དང། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་དང། ནམ་གྱི་
ཆ་སྟོད་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་བཙོན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་དང། དབེན་བར་གནས་པ་དང། སྒྲིབ་པ་ལྔ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། །རིགས་ལ་གནས་
པའི་རྟགས་དྲུག་ནི་འདིར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །གང་ཟག་ཉེར་གསུམ་ལས། མ་ཞུགས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་སོགས་མ་བྱས་པ་དང། ཞུགས་པ་ལ་ངེས་པར་བྱུང་མ་བྱུང་ནི་
འཕགས་ལམ་སོགས་ཐོབ་མ་ཐོབ་པ་དང། དབང་པོ་བརྟུལ་འབྲིང་རྣོ་གསུམ་ནི་སྤྱི་ལྟར་དང། འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་སོགས་གསུམ་ནི་དེ་གསུམ་ཤས་ཆེ་བ་དང། མི་ཁོམ་པར་སྐྱེས་བ་སོགས་བརྒྱད་ནི་
སྔར་བཤད་པའི་མི་ཁོམ་པར་སྐྱེས་པ་སོགས་བཞི་དང་དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་དང། ཐག་ཉེ་རིང་ནི་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་ལ་ཉེ་རིང་དང། ཡོངས་སུ་སྨིན་མ་སྨིན་ནི་ཚེ་འདིར་འཕགས་ལམ་ཐོབ་
པར་ནུས་མི་ནུས་དང། རྣམ་པར་དག་མ་དག་ནི་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱས་མ་བྱས་གཉིས་སོ།།  གསེར་ཕྲེང་ལས་དབང་པོ་དང་ཞུགས་གནས་དང་
སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་བགྲང་བར་བདུན་དུ་གསུངས་ཏེ། དབང་པོ་ནི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བསྡུས་ཤིང། ཞུགས་གནས་དང་སྡེ་སྣོད་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ནང་དུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། 

[109A]༄༅། །སའི་དངོས་གཞིར་བཟོད་པ་འདི་ལ་གསལ་ཁ་མེད་ཀྱང་བླ་མ་རྣམས་བཟོད་འབྲིང་མན་ཆད་བསྐྱེད་པ་ལ་བཞེད་དེ། དེ་ཡང་བཟོད་ཆེན་ནས་ཆོས་མཆོག་དང་མཐོང་
ལམ་བར་མ་ཆད་དུ་སྐྱེ་ལ། འདིས་ཚེ་དེ་ལ་མཐོང་ལམ་སྐྱེད་མི་ནུས་པས་སོ་སྙམ་པའོ། །ཞེས་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་སོ།། 
ཆོས་ཐོས་པའི་ཚེ་དེ་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་པ་ཡོད་པར་བཤད་དེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ་དགྲ་བཅོམ་མ་ཐོབ་ཅེས་དགྲ་བཅོམ་གཅིག་བུ་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བཞེད་དོ།།
གསེར་ཕྲེང་ལས། འབྲས་བུ་ནི་དང་པོ་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་གྱི་ཕྱིར་མི་འོང་མིན་ཏེ། མངོན་པའི་སྤྱི་སྐད་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་ནས་འདོད་པར་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། འདི་སྤང་བྱ་
ལྷག་མའི་དབང་གིས་འདོད་པར་སྐྱེ་དགོས་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།།  སྐབས་
འདིའི་དཔེ་ངག་མ་དག་དཔྱད་དགོས་སོ།།  གསེར་ཕྲེང་ལས་ཚོགས་སྤྱོད་གཉིས་
ཀྱང་བསྐལ་ཆེན་བརྒྱའི་ཚོགས་གསོགས་དགོས་པར་བཤད་དམ་སྙམ་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་གསུམ་གྱིས་ཚོགས་གསོག་པའི་དུས་ནི་མཛོད་ལས། བསེ་རུ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཡི་རྒྱུས་

[109B] ས་ལས་ཀྱང་དེ་ལ་བསྐལ་བ་བརྒྱར་ཚོགས་སོགས་པར་གསུངས་ནས་གཞན་གཉིས་ལ་བཤད་པ་མེད་དོ། །སྔ་མ་རྣམས་ན་རེ། ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་བརྒྱ་ཡི་སུམ་གཉིས་དང་སུམ་ཆ་
ཞེས་ཟེར་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་ཉིས་བརྒྱ་དང་སུམ་བརྒྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པས་དོར་བར་བྱའོ། །འོ་ན་གང་ཞེ་ན། ས་ལས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་བསྟན་ལ་
ཚོགས་གསོག་པའི་དུས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ལ་བཤད་ནས་གཞན་གཉིས་ལ་མི་འདྲ་བ་མ་བཤད་པ་དང། དྲིན་ལན་བསབ་པ་ལས། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་རྒྱས་ཆར་ཕྱིན་པར་
འགྱུར་རོ་ཞེས་སྤྱིར་གསུངས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དུས་མཚུངས་གསུང་པ་ལྟར་འཐད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། 
བཤད་པས་འདོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པར་གྲུབ་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུའི་དབྱེ་བ་མི་རུང་ཞེས་པ་སྟེ། ཀུན་བཏུས་ལས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཁམས་གསུམ་ཀ་དང། བྱང་སེམས་འདོད་
གཟུགས་གཉིས་དང། རང་རྒྱལ་དང་སངས་རྒྱས་གཉིས་འདོད་རྟེན་ཅན་དུ་བཤད་པས་སོ། །གསེར་ཕྲེང་ལས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས་ཡོད་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་དེ་རང་རྒྱལ་ལ་
སྦྱོར་དགོས་མི་དགོས་དཔྱད་པར་བྱའོ།།  གསེར་གྱི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་

[110A]༄༅། །དཔེ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་དགུར་བྱས་ཤིང། དེ་རེ་རེ་ལ་བཞིར་ཕྱེ་ནས་བཞི་ཚན་དགུ་ཚིགས་བཅད་རེ་རེས་བསྟན་པར་འགྲེལ་པར་བཤད་དོ། །རྒྱུ་ཁམས་ཐ་དད་པ་དང་
རྐྱེན་མོས་པ་ཐ་དད་པ་དང། ངེས་པར་སྒྲུབ་མི་སྒྲུབ་ཐ་དད་པ་དང། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཐ་དད་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པས་ན། འདིར་རིགས་ཐ་དད་པས་
འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་བསྒྲུབས་པ་ལྟ་བུར་བཤད་པ་དཔྱད་དགོས་སོ།།  རང་བཞིན་དང་རྒྱས་རིགས་དང། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ངོ་བོ་དང། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་
པོར་ཡོད་མེད་དང། ཡོན་ཏན་སྒྲོལ་ཞིང་འབྱུང་བས་ན་རིགས་ཞེས་པའི་སྒྲ་བཤད་དེ་བཞི་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། རང་བཞིན་དང་ནི་རྒྱས་པ་དང། །དེ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང། །ཡོད་མེད་ཉིད་
དང་ཡོན་ཏན་ནི། །སྒྲོལ་བའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ།།  སྦྱོར་བའི་སྔོན་རོལ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང། དཀའ་
སྤྱད་ལ་བཟོད་པ་དང། སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ་བཞི་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པར་ཞེས་པ་ཡི་གེ་ནོར་རོ། །གཞན་རྣམས་གོ་སླ་ཞིང། ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་གཞུང་
ནི༑ ཉོན་མོངས་གོམས་དང་གྲོགས་ངན་དང། །འཕོངས་དང་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དང། །མདོར་ན་རིགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ནི། །རྣམ་པ་བཞི་རུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ།། 

[110B] གཅིག་ཏུ་ཉེས་བར་སྤྱོད་པ་དང། །དགེ་རྩ་ཀུན་ཏུ་ཆད་པ་དང། །ཐར་བ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་མེད་པ་དང། དགེ་རྩ་དམན་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའོ།། 
ཁ་ཅིག་སྨྲ་སོགས་ཕྱིར་ན་སྐྱོན། ཞེས་སོགས་དང། རྟག་ཉིད་ཕྱིར་རམ་ཐབས་མེད་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ནི་ཁྱབ་དཔྱོད་དགག་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། 
ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་དང་དེའོ་ཞེས་མིང་དང་བརྡའ་བྱས་པ་དང་དེ་དང་དེའོ་ཞེས་རྟོག་པས་བཏགས་པ་རྣམས་ཆོས་དེ་དང་དེའི་སྡོད་ལུགས་སུ་མ་སོང་བ་ཡིན་པས་ན། ཆོས་
དེ་དག་མིང་དང་བརྡའ་བྱས་པ་དང་རྟོག་པས་བཏགས་པའི་ངོ་བོར་རང་གི་སྡོད་ལུགས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ནི། ཆོས་དེ་དག་སྒྲ་རྟོག་གི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེའི་
ཕྱིར་སྒྲ་རྟོག་གི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་དང། དེར་འཛིན་པའི་བློ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐར་འཛིན་ཡིན་ནོ།། 
ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཚིག་གིས་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བྱའི། འདོགས་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལ་མི་བྱ་བར་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་གསུངས་སོ།།  གཞན་
དབང་ཡོངས་གྲུབ་ཅེས་འདོན་དགོས་སོ།། ། 

[111A]༄༅། །བཏགས་པའི་ཚིག་གི་མཚན་མའི་གཞི་ནི་བཏགས་པའི་ཚིག་གི་མཚན་མའི་རྟེན་ཞེས་པས་བཤད་དེ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གདགས་གཞིའོ་ཞེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་
པོར་གསུངས་ཤིང། དེར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཞེས་དྲངས་པས། འདིར་ཡོད་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཆད་དོ།། 
དུ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་དོན་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བདེན་པར་མེད་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་བདེན་པར་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཐལ་འགྱུར་བ་སོགས་དང། རྣམ་ཤེས་བདེན་པར་ཡོད་པ་
བཞིན་དུ་ཕྱི་དོན་ཡང་བདེན་པར་ཡོད་ཅེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་སྡེ་བའི་འདོད་པའོ།།  རིགས་པ་ཡང་དག་ནི་འཐད་པ་དང་
རིག་པ་ཡང་དག་ནི་བློ་ཡིན་པས་དོན་མི་འདྲ་ཞེས་པའོ།།  ཀུན་བརྟགས་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པས་
ན༑ དེ་དག་གི་བཟློག་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལམ་དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཡིན་པས། འདིར་ཡོད་པས་མེད་པས་ཡོད་པས་མིན་ཞེས་པ་ཡི་གེ་ནོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་
རྣམས་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཀུན་བརྟགས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་ནས་དགག་བྱའི་མཚམས་ལེགས་

[111B] གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་པ་ལ་དེར་མེད་ཅེས་སྐུར་བ་བཏབ་ནས་དགག་བྱའི་མཚམས་ལེགས་པར་མ་ཟིན་པ་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་
པ་ནི་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་སྔ་མ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོད་མཐའ་དང་མེད་
མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་ཡིན་ཞིང། འདི་འདྲ་བའི་སྟོང་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའི་མཐར་ཐུག་ཡིན་མི་ཤེས་པར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་གཟུང་ནས་ཆོས་པ་
དེ་མེད་པ་ལས་གྲོལ་ཞེས་པ་གཏན་མིན་པ་ཤེས་དགོས་སོ།། 
ཐམས་ཅད་ནི་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པས། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི། གདགས་གཞི་མེད་ན་འདོགས་པ་ཡང་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པ་དང་དེ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་མི་སྲིད་པས་ཆད་ལྟའི་གཙོ་
བོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ།།  སྙིགས་དུས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་

[112A]༄༅། །པ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེས་སྐབས་འདིར་དབུ་མའི་ལམ་བཅུ་གསུམ་གྱི་བགྲང་ཙམ་གསུངས་པ་དང་འོག་ནས་ལམ་བཅུ་གསུམ་རེ་རེ་ལ་དབུས་མཐའ་
ནས་བཤད་པའི་མཐར་འཛིན་གཉིས་གཉིས་སྦྱོར་དགོས་པར་གསུངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས། བདག་ལྟ་བུའི་རྨོངས་བརྟུལ་གྱིས་ཀྱང་རྒྱ་གར་ཁ་སྦུ་ཅན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཟབ་ཅིང་གཏིང་
དཔག་དཀའ་བའི་མཚོ་ཆེན་པོར་རྣམ་དཔྱོད་གྲུ་ཆུང་གིས་བག་ཚ་བ་མེད་པར་འཇུག་པའི་སྐལ་ལྡན་དུ་གྱུར་བས་བཀའ་དྲིན་གཞལ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་དབུས་མཐའ་
རྩ་འགྲེལ་དང་འགྲེལ་བཤད་དང་འོད་སྲུངས་ཀྱི་ལེའུ་རྣམ་བཤད་དང་བསྡུར་ནས་གཟུ་པོར་གནས་པའི་བློས་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ་ལ། དབུས་མཐའ་ལས། ཐ་དད་པ་དང་གཅིག་མཐའ་
དང༑ ༑མུ་སྟེགས་ཉན་ཐོས་གཉིས་ཀ་དང། གང་ཟག་ཆོས་ལ་སྒྲོ་འདོགས་དང། །སྐུར་འདེབས་མཐའ་རྣམ་གཉིས་གཉིས་དང། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་མཐའ། །རྟག་དང་
ཆད་པར་འདུ་ཤེས་དང། །གཟུང་དང་འཛིན་དང་ཀུན་ཉོན་མོངས། །རྣམ་པར་བྱང་ལ་གཉིས་དང་གསུམ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱི་མཐའ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་དུ་འདོད། །དངོས་ཡོད་
དངོས་མེད་ཞི་བྱ་དང། །ཞི་བྱེད་སྐྲག་བྱེད་དེ་ལ་འཇིགས། །གཟུང་དང་འཛིན་དང་ཡང་དག་ཉིད། །ལོག་པ་ཉིད་དང་བྱེད་དང་མིན། །སྐྱེ་བ་མེད་དང་མཉམ་པའི་དུས། །དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་

[112B] །ཞེས་བདག་ཕུང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་མཐའ་དང་བདག་ཕུང་ལྡོག་པ་གཅིག་པའི་མཐའ་གཉིས་དང། གང་ཟག་གི་བདག་རྟག་གོ་ཞེས་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་མཐའ་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མི་
རྟག་གོ་ཞེས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་དང། བདག་རྫས་སུ་ཡོད་ཅེས་པ་གང་ཟག་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་དང་བཏགས་པའི་གང་ཟག་མེད་ཅེས་པ་གང་ཟག་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་
གཉིས་དང། སེམས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་བརྗོད་པ་ལྟར་ཡང་དག་པའོ་ཞེས་པ་ཆོས་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་དང་སེམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཆོས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་
གཉིས་དང། མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་བརྗོད་པ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ་ཞེས་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་དང་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་
སྣང་བ་དང་བརྗོད་པ་ལྟར་རྣམ་པར་བྱང་བའོ་ཞེས་པ་གཉེན་པོའི་མཐའ་གཉིས་དང། གང་ཟག་དང་ཆོས་གཉིས་ཤེས་བྱ་དང་བརྗོད་བྱའི་ངོ་བོར་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་རྟག་པའི་མཐའ་དང་
དེ་གཉིས་ཤེས་བྱ་དང་བརྗོད་བྱའི་ངོ་བོར་གཏན་ནས་མེད་དོ་ཞེས་པ་ཆད་པའི་མཐའ་གཉིས་དང། ཀུན་བྱང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའོ་ཞེས་པའི་མཐའ་གཉིས་དང་
ཆོས་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དྲི་མ་ཞུགས་པའི་ཀུན་ཉོན་ཀྱི་མཐའ་དང་གདོད་མ་ནས་བློ་བུར་བའི་དྲི་མས་ཀྱང་མ་བསླད་པའི་རྣམ་བྱང་གི་མཐའ་གཉིས་ཏེ་མཐའ་གཉིས་
[113A]༄༅། །རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པ་བདུན་ནི། བདག་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་དང་བདག་མེད་
གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་མེད་དོ་ཞེས་པ་དངོས་པོར་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་གཉིས་དང། ཀུན་ཉོན་གསུམ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་བརྗོད་པ་ལྟར་སྤང་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་ཞི་བར་བྱ་བར་རྣམ་
པར་རྟོག་པའི་མཐའ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་བརྗོད་པ་ལྟར་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་གཉིས་དང། སྟོང་པ་ཉིད་སྐྲག་པའི་གནས་སོ་
ཞེས་པ་སྐྲག་བྱེད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇིགས་པར་འོས་སོ་ཞེས་པ་དེ་ལ་འཇིགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་གཉིས་དང། གཟུགས་སོགས་ཕྱི་དོན་གྱི་གཟུང་
བའོ་ཞེས་གཟུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་དང་མིག་ཤེས་སོགས་ཕྱི་དོན་རིག་པའོ་ཞེས་པ་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་གཉིས་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ངེས་
འབྱེད་ཆ་མཐུན་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་དང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་གཉིས་དང། ཡེ་ཤེས་ནི་མི་ཤེས་པ་
སྤོང་ངོ་སྙམ་པའི་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་བྱེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་དང་ཡེ་ཤེས་ནི་བློ་སྔོན་དུ་མ་བཏང་བར་འཇུག་པས་མི་ཤེས་པ་སྤོང་བའི་མཐུ་མེད་དོ་ཞེས་པ་

[113B] མི་ཤེས་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་གནས་པས་གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་མཐུ་མེད་དོ་ཞེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་དང་གལ་ཏེ་སྐྱེས་
ཀྱང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་མི་ཤེས་པ་དེས་བསལ་མི་ནུས་པས་ཡེ་ཤེས་དང་མི་ཤེས་པ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་གཉིས་
ཏེ་བདུན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་སྔར་བཤད་པའི་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ་མཐའ་གཉིས་བཅོ་ལྔ་བསྟན་ཏེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། བཅོ་ལྔ་པོ་འདི་
དག་ནི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟེ། འདི་དག་སྤངས་པས་དེ་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐའ་གཉིས་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་སུམ་ཅུ་དང། དེ་དག་སྤངས་བའི་དབུ་མའི་ལམ་ནི་བཅོ་ལྔ་
ཡིན་ཏེ། དེ་ལང་བདག་ཕུང་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་རྟོགས་པའི་དབུ་མའི་ལམ་དང། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་རྟག་མི་རྟག་གང་ཡང་མིན་པར་རྟོགས་པ་དང། གང་ཟག་རྫས་སུ་
མེད་པའི་བཏགས་ཡོད་དང། སེམས་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་བརྗོད་པ་ལྟར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཀུན་བྱུང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་བརྗོད་པ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་
གང་ཟག་དང་ཆོས་ཤེས་བྱ་དང་བརྗོད་བྱའི་ངོ་བོར་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང། ཀུན་བྱང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་དུ་མེད་པ་དང། ཆོས་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་

[114A]༄༅། །དོན་བློ་བུར་བའི་དྲི་མས་སྒྲིབ་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མས་བདེན་པར་རྟོགས་པའི་དབུ་མའི་ལམ་སྟེ་བརྒྱད་དང། ཆོས་རྣམས་བདག་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་མེད་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་
ངོ་བོར་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་དབུ་མའི་ལམ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཉོན་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་བརྗོད་པ་ལྟར་ཞི་བྱ་དང་ཞི་བྱེད་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང། སྟོང་ཉིད་སྐྲག་པའི་གནས་མ་
ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་འཇིགས་པར་མི་འོས་པ་དང། གཟུགས་སོགས་དང་གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན་སོགས་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་རིགས་ཤེས་རྟོག་བཅས་
མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ནི་བློ་སྔོན་དུ་མ་བཏང་ཡང་མི་ཤེས་པ་སྤོང་བའི་མྠ་ཡོད་པ་དང། མི་ཤེས་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་བ་ནས་ཀྱང་རྒྱབ་རྟེན་ཚད་མ་
མེད་པས་གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་རུང་ཞིང་ཡེ་ཤེས་དེས་སེལ་ནུས་པར་རྟོགས་པའི་དབུ་མའི་ལམ་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ་བཅོ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དབུ་མའི་ལམ་བཅོ་ལྔ་དང་མཐར་འཛིན་
སུམ་ཅུ་བཤད་པ་མ་གཏོགས་དབུ་མའི་ལམ་བཅོ་ལྔ་དེ་བཅུ་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་དང་མཐར་འཛིན་སུམ་ཅུ་དེ་ཉེར་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་པར་དབུས་མཐའ་རྩ་འགྲེལ་སོགས་ལས་མ་བཤད་པར་སྣངྔོ།།
འོད་སྲུངས་ཀྱི་ལེའུ་འགྲེལ་པར། འདི་ལྟར་དབུ་མའི་ལམ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་དུ་སྟོན་ཏེ། གང་ཟག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང། ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་

[114B] ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དང། སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་དང། སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་དང། ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང། དེ་ལྟར་ཞུགས་
བ་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་མ་ཟིན་པ་དང། བདག་མེད་གཉིས་ལ་མོས་པའི་ཁྱད་པར་དང། བདག་མེད་པ་སྔ་མ་དེ་བདག་མེད་པ་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་
མཐར་ཐུག་པ་དང། དེ་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་སྟོན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདིར་ཡང། གཞི་ལམ་དང་བྱ་བྱེད་ཅི་རིགས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ལས་བཟློག་པའི་དབུ་མའི་ལམ་བཅུ་གསུམ། ཞེས་དང་
འོད་སྲུང་གི་ལེའུ་སྔར་ལྟར་དབུ་མའི་ལམ་བསྡུས་ན་བཅུ་གསུམ་བཤད་པའི་དོན་འདིར་ཡང་བཤད་པའི་དབུ་མའི་ལམ་རེ་རེའི་ལྡོག་བྱ་མཐར་འཛིན་གཉིས་གཉིས་ཏེ་ཉེར་དྲུག་དང། ཞེས་
གསུངས་ཀྱང། འདི་ནི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་བཅུ་གསུམ་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་སམ་འཛིན་སྟངས་མི་འདྲ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་བཅུ་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་ཤིན་ཏུ་དཔྱད་དགོས་པའི་གནས་
ཡིན་ཏེ། གང་ལྟར་ཡང་དབུས་མཐའ་ནས་བཤད་པའི་མཐའ་གཉིས་གཉིས་དང་རིམ་བཞིན་སྦྱོར་ཚུལ་མེད་དེ། དབུས་མཐའ་ནས་བཤད་པའི་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ནི་འདིར་བཤད་པའི་
གང་ཟག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང་སྦྱར་བ་དང། དེར་བཤད་པའི་མུ་སྟེགས་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་དང། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐའ་བཞི་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་

[115A]༄༅། །པོའི་མཐའ་གཉིས་ཏེ་བརྒྱད་ནི། འདིར་བཤད་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་བརྒྱད་ཡིན་ལ། དབུས་མཐའ་ལས། རྟག་དང་ཆད་པར་འདུ་ཤེས་དང། ཞེས་པའི་
རྟག་མཐའ་ནི། འདིར་བཤད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་ཡིན་པས། དབུས་མཐའ་ནས་བཤད་པའི་མཐའ་དགུ་པོ་དེ་འདིར་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་སྟོན་པ་དང་སྦྱར་ཞིང། དེར་བཤད་
པའི་ཆད་མཐའ་ནི་འདིར་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་སྟོན་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོང་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ཡོད་དེ། །ཕུང་ཁ་མེས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སུ་སྟེགས་
པས་སྒྲོ་བརྟགས་པའི་རང་སྐྱ་བའི་བདག་གིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། གསོ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་དང་
གང་ཟག་དང། ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང། ཤེད་བུ་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་འདི་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་སྟོན་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ཡོད་དེ་
རང་སྐྱ་བའི་བདག་གིས་སྟོང་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་བ་ལས། ཇི་ལྟར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་སྟོན་ཆེ་ན། རྣམ་པ་གཅིག་གིས་
དམིགས་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ། ཞེས་ཆད་མཐའ་བཀག་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ཡོད་དེ། ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བྱིས་པས་དེ་དང་ངའོ་ཞེས་

[115B] ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་སྟོན་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ཡོད་དེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་གིས་དབེན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་རྣམ་
པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་ཚུལ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་བ་ལས། དེ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་
ཉིད་དག་དང་མི་འདྲ་བར་དམིགས་ཏེ། ཞེས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དྲུག་གིས་དེ་བསྟན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཚིག་དྲུག་གི་དོན་ཡོད་དེ། རང་གི་རྟོག་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྟག་ཏུ་
མེད་པས་དབྱད་དུ་མེད་པ་དང། གཞན་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བཤད་དུ་མེད་པས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང། དབང་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་རྟེན་མ་ཡིན་པ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་གཟུང་དུ་
མེད་པས་སྣང་བ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གཟུང་དུ་མེད་པས་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སུ་མ་འགྱུར་བས་གནས་མེད་པར་བཤད་དོ། །འགྲེལ་བར་
སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་དང། ཞེས་པས་དབུ་མའི་ལམ་ལྔ་པ་དང། སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་དང། ཞེས་པས་དབུ་མའི་ལམ་དྲུག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་མིན་དཔྱད་དགོས་ཏེ། དང་པོ་ལ་རྟག་མི་
རྟག། བདག་ཡོད་མེད། སེམས་ཡང་དག་པ་ཡིན་མིན། ཀུན་ཉོན་རྣམ་བྱང། ཡོད་མཐའ་སྟེ་མཐའ་རྣམ་པ་དགུ་སྦྱར་བ་དེ་ལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་

[116A]༄༅། །ཁྱད་པར་དུ་དེའི་མཐའ་རྣམ་པ་དགུའི་ཐ་མ་ཡོད་མཐའ་དང། སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་སྟོན་པ་དང་སྦྱར་བའི་མེད་མཐའ་གཉིས་དབུ་མའི་ལམ་གཅིག་དང་སྦྱོར་དགོས་
ཀྱི༑ འཛིན་སྟངས་མི་འདྲ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་སོ་སོ་དང་སྦྱོར་མི་རུང་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་གཉིས་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་
དེའི་མཚན་གཞིར་དབུས་མཐའ་ནས་བཤད་པའི་དབུ་མའི་ལམ་གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པའི་བར་ལྔ་གཞག་ཅིང། འོག་ནས་འཆད་པའི་བདག་མེད་སྔ་མ་དེ་བདག་མེད་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་
དབུ་མའི་ལམ་དེ་ལ་སྒྱུ་མ་མཁན་ཟོས་པའི་དེ་བས་བསྟན་པའི་དབུ་མའི་ལམ་དང། གཙུབ་ཤིང་ཚིག་པའི་དཔེས་བསྟན་པའི་དབུ་མའི་ལམ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་བཅུ་གསུམ་དུ་བྱེད་ན་དབུས་མཐའ་
རྩ་འགྲེལ་སོགས་དང་ཡང་མཐུན་པས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་སྣང་ངོ། །འོན་ཀྱང་ཁོ་བོའི་རྨོངས་གཏམ་གྱིས་ཚིམ་མི་སྔ་བར་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་ཅིག་འདིར་སེམས་ཅན་ཞེས་པ་
ཡིག་ནོར་ཡིན་པས། སེམས་ཡང་དག་པ་ཞེས་སོགས་འདོན་དགོས་སོ། །མཐའ་དེ་དག་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁས་མི་ལེན། གཞན་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་བརྗོད། གཞན་
ལ་ཀུན་ཏུ་བསྙད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་སྨྲ་ཞེས་འགྲེལ་བར་བཤད་དོ། །ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ཡོད་དེ། ཀུན་བྱང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བྱིས་པས་གཟུང་

[116B] འདི་ནི་དབུས་མཐའ་ནས་བཤད་པའི་ལམ་བདུན་པ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་འདུས་བྱས་དང་གཉེན་པོ་
དང་འདུས་མ་བྱས་སུ་ཞེས་འདོན་དགོས་ཏེ། རྣམ་བྱང་གི་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མངོན་རྟོགས་ཞེས་པ་ཚོགས་ལམ་གྱི་མིང་ཡིན་ཀྱང་རང་རྒྱལ་གྱི་
ཁྱད་པར་བཤད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་རྟོགས་ཞེས་པ་མཐོང་ལམ་ལ་བྱེད་མཁན་ཡོད་པ་ལྟར། འདིའི་ཆོས་མངོན་རྟོགས་ཀྱང་འཕགས་ལམ་ལ་བྱེད་དམ་སྙམ་སྟེ། འགྲེལ་བར་སོ་སོར་རང་
རིག་པར་བཤད་པ་དང། འདིར་ཡང་གོམས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པར་བཤད་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྲིད་
ཞིའི་མཐའ་གཉིས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མ་མེད་པ་
དང༑ སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འབྱུང་བ་མེད་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
པ་ཞེས་པའི་ཚིག་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་སྙིང་རྗེས་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་བར་བསྟན། ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པས་ཤེས་རབ་

[117A]༄༅། །ཀྱིས་སྲིད་པར་མ་བཅིངས་པར་བསྟན་ནམ་སྙམ་མོ། །དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་མ་ཟིན་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ཡོད་དེ། ཤེས་བྱ་
སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་གློ་བུར་བའི་དྲི་མས་སྒྲིབ་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མས་དབེན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་དབུས་མཐའ་ནས་བཤད་པའི་ལམ་བརྒྱད་པ་དང་
གནད་གཅིག་གོ། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ཡོད་དེ། ཆོས་རྣམ་བདག་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་མེད་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་དབུས་མཐའ་ནས་བཤད་པའི་ལམ་དགུ་བ་དང་དོན་གཅིག་གོ། མདོ་ལས་ཁྱད་པར་བཞིས་འདི་བསྟན་ཏེ། བདག་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་མེད་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་
ངོ་བོར་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་དང། བདག་མེད་ཅེས་པའི་དོན་གཏན་མེད་པའི་དོན་དུ་བཟུང་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བས་ཀྱང་དམན་པའི་ཁྱད་པར་དང། འདིར་བདག་ཏུ་ལྟ་བས་ཀྱང་དམ་
བཅའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱུང་བ་དཔེ་མ་དག་གོ། ནམ་མཁའ་ལ་འཇིགས་སྐྲག་པའི་དཔེས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ལ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་ནི། སྤོང་བ་རྣམ་པར་
འཁྲུལ་པའི་ཁྱད་པར་དང། རི་མོ་མཁན་གྱིས་གནོད་སྦྱིན་གྱི་གཟུགས་འཇིགས་སུ་རུང་བ་བྲིས་ནས་དེ་ལ་འཇིགས་སྐྲག་སྐྱེས་པའི་དཔེས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ཀྱང་རང་གི་རྣམ་རྟོག་

[117B] །བདག་མེད་པ་སྔ་མ་དེ་བདག་མེད་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་གྱུར་བའི་དབུ་
མའི་ལམ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པས་སྒྱུ་མ་མཁན་ཟོས་པའི་དཔེས་བསྟན་པའི་དེ་ཡོད་དེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་
རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངེས་ངོར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དུ་སྣང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་དབུས་མཐའ་ནས་བཤད་པའི་ལམ་བཅུ་གཉིས་པ་དང་གནད་གཅིག་ཡིན་མོད་
ཀྱང་དོན་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། དབུས་མཐའ་རྩ་འགྲེལ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པའི་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་གཟུང་འཛིན་རྫས་
གཞན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་གཙུབ་གཏན་དང་གཙུབ་ཤིང་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་མེས་ཤིང་གཉིས་ཚིག་པའི་དཔེས་བསྟན་པའི་དེ་ཡོད་དེ་
སྟོང་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པའི་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོར་དོན་སྤྱིའི་སྣང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་
དབུས་མཐའ་ནས་བཤད་པའི་ལམ་བཅུ་གསུམ་པ་དང་གནད་གཅིག་གོ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ལོང་དེ། དབུས་མཐའ་ནས་བཤད་པའི་ལན་བཅུ་བཞི་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་
[118A]༄༅། །ཀྱི་མཐུ་སྟོན་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ཡོད་དེ། དབུས་མཐའ་ནས་བཤད་པའི་ལམ་བཅོ་ལྔ་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། འདི་ནི་ཁྱད་པར་བཅུ་གསུམ་གྱིས་དབུ་མའི་ལམ་མི་འདྲ་བ་བཅུ་
གསུམ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཤད་ཚུལ་ཡིན་ལ། དེས་དབུ་མའི་ལམ་མི་འདྲ་བ་བཅུ་གསུམ་མ་བསྟན་པར་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་བཅུ་གསུམ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་
ཡང་བཤད་དུ་རུང་སྟེ། དཔེར་ན། བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་ལ་ཁྱད་པར་ཐ་མ་བཞི་ཚང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་
ལམ་གཉིས་ལ་སྔ་མ་ལ་བསྟེན་ནས་ཕྱི་མ་བྱུང་བ་དང། ཕྱི་མའི་ངོར་སྔ་མའི་སྣང་བ་ནུབ་པ་དང། དེ་གཉིས་ལ་བློ་སྔོན་དུ་མ་བཏང་ཡང་མི་ཤེས་པ་འཇོམ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང། ཐོག་མ་
མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་སེལ་བའི་མཐུ་རྣམས་ཚང་བར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། 
དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་ལ། བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཆ་ཤས་དུ་མ་འདུས་པ་རྣམས་ཆར་ཕྱེ་བའི་རིགས་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པས་ན་དོན་དམ་པར་མེད་པར་བྱེ་སྨྲས་འདོད་དོ།། བྱེ་
སྨྲའི་ལུགས་ལ། གཞི་གྲུབ་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པས་ཁྱབ་ཀྱང་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པས་མ་ཁྱབ་ཅེས་ཞིབ་ཆ་བྱེད་མཁན་ཀྱང་ཡོད་དོ།། འདུས་བྱས་ཡིན་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པས་

[118B] མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཡོངས་གྲུབ་གཅིག་བུ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ།། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཡོད་མིན་མེད་དེ་བཞིན་མིན་གཞན་མིན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་
མེད་འབྲི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པའང་མེད། །རྣམ་པར་དག་འགྱུར་དེ་ནི་དོན་དམ་མཚན། །ཞེས་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་དང། གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་
བ་དང། སྐྱེ་འཇིག་མེད་པ་དང། འབྲི་འཕྲེལ་མེད་པ་དང། དྲི་མས་དག་མ་དག་སྟེ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་དུ་གསུངས་སོ།། བསྡུ་བ་ལས་རྒྱུ་མཚན་དང་རྣམ་རྟོག་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་
ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང། མདོ་ལས་ལས་དང་རྣམ་སྨིན་རྫས་སུ་ཡོད་ལ་བྱེད་པ་བོ་གང་ཟག་རྫས་སུ་མེད་པར་གསུངས་ཤིང། རྣམ་བཤད་རིགས་པར་གང་ཟག་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་
པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཅིང་རྫས་སུ་མེད་པར་བཤད་དོ།། ། གལ་ཏེ་བདེན་པར་མེད་པ་ནི་དེའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན་
དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་དང་སྐྱེ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་ཤིང། སྐྱེ་བ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་
པའི་ཕྱིར་དང། མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པ་འགྲུབ་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་པའི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་ནི་ཐལ་འགྱུར་བས་སྟོད་པས་མེད་མཐའ་སེལ་བར་འདོད་པ་དེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །གལ་ཏེ་

[119A]༄༅། །དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རང་ཅག་གཉིས་ལ་ཙོང་པ་མེད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་དམ་བཅའ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང། ཀུན་
རྫོབ་ཏུ་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་སྐྱེ་བ་སྐྱེའོ་ཞེས་པར་གྱུར་བ་དང། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་ལྟ་ན་བརྗོད་པ་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་
བཀག་པའི་ཕྱོགས་སྔ་དངོས་སུ་འདོད་མཁན་ཡོད་ན་དེ་རང་རྒྱུད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་མ་དཔྱད་དགོས་སོ།། འོན་ཏེ་མ་བརྟག་པའི་དོན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་བརྟག་པ་ཞེས་པ་རྟོག་པ་
གཏན་མེད་ལ་བྱེད་ན་དེའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་ལ་གྲགས་པར་འགྱུར། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་ལ་བྱེད་ན་ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན། ཞེས་བཀག་པའི་ཕྱོགས་སྔ་ནི་ཐལ་འགྱུར་
བས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ནི་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་མི་འཇོག་པར་འདོད་པ་དེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ།། ཅི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་
མཁན་ལ་བྱེད་ན་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་ཁས་ལེན་པར་འགྱུར་ལ། སྐྱེ་བོ་ཕལ་བ་ལ་བྱེད་ན་བདག་མེད་དང་ལས་འབྲས་སོགས་ཁས་མ་བླང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཀག་པའི་ཕྱོགས་སྔ་ནི་
ཐལ་འགྱུར་བས་ཐ་སྙད་པའི་རྣམ་གཞག་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འདོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ།། འོན་ཏེ་སྒྱུ་མའི་དོན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྒྱུ་མ་ཞེས་

[119B] གཉིས་སྟོད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད་ན་སེམས་ཙམ་པ་དང་ཁྱད་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཀག་པའོ།། ཅི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ནི་སྒྲ་ཙམ་
ཡིན་ཟེར་ན། ལེགས་བཤད་ཉེས་བཤད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བསྟན་བྱའི་དོན་མེད་ན་སྒྲ་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀག་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་པའི་
ཚིག་ཙམ་ལ་རྩོད་པར་སྣང་ངོ།། ཅི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཞེས་པ་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བཀག་པ་ནི་འདིར་སྒྲ་སྤྱི་ལ་བཤད་པ་ལྟར་ན། ཀུན་རྫོབ་ནི་སྒྲ་
དོན་གྱི་སྤྱི་ཡིན་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཅེས་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ། གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་སྒྲ་དོན་གྱི་སྤྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀག་པ་ཡིན་ནོ།།
འོན་ཏེ་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་སྤྱིའི་རྣམ་པ་གཟུང་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དོན་དམ་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་
ཞེས་སྣང་བརྟག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་གཉིས་ཀ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཟེར་ན་ནི། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ།། འོན་ཏེ་
གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་མིང་དུ་འདོགས་ན་ནི་འདོད་དགུར་ཐོགས་ཤིག་དང། དེས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལ་མི་གནོད་པས་བརྩོད་པ་མེད་དོ།། ཞེས་པ་དང་

[120A]༄༅། །ཅི་སྟེ་མི་བརྟན་པའི་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་རྟག་པར་འདོད་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དང། འོན་ཏེ་མི་བདེན་པའི་དོན་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། གཞི་གཅིག་ལ་བདེན་མི་བདེན་གཉིས་འགལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དང་
ཀུན་རྫོབ་ཚད་མའམ་ཚད་མ་མིན་པ་ཞིག་ཡིན། ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། ཚད་མ་མིན་ན་ནི་འདི་ལས་ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་
ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་དེ་མ་རིག་པར་འདོད་པ་ལ་བརྩད་པ་ཡིན་ནམ་དཔྱད་དགོས་སོ།། དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་པའི་དོན་ལ་རྩོད་ཚུལ་བཅུ་གཉིས་བཤད་པའི་ལྔ་པ་དང་དགུ་པ་ནི་གྲུབ་མཐའ་
ཆེན་པོར་མ་བྱུང་ཞིང། དོན་དམ་ལ་རྩོད་ཚུལ་གཅིག་བགྲང་ནས་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བཤད་ཀྱང་དབུ་མ་སྣང་བ་རང་ལས་ཀུན་རྫོབ་ལ་བཅུ་གཉིས་བཤད་དམ་སྙམ་མོ།། དོན་དམ་ལ་རྩོད་ཚུལ་ནི། དོན་
དམ་པ་གྱིན་སྟེ་ངན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། གང་གི་དོན་དུ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་མྱང་འདས་ནི་དོན་དམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། དོན་དམ་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་པར་
འགྱུར་ལ། དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པ་ངན་པ་བཀག་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་བཀག་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་དགག་བྱ་དོན་

[120B]། 
ཡོད་ཚུལ་ནི་འཇོག་ཚུལ་སྔ་མ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཚུལ་ནི་ཕྱི་མའི་དབང་དུ་བྱས་པར་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་གསུངས་སོ།། 
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སློང་དུ་རུང་བའི་དམིགས་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བཤད་པ་ནི་ཀུན་བཏུས་དང་མཐུན་པར་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་གསུངས་ཤིང། འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཐཾད་
རྣམ་གྲངས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་དར་ཊཱིཀ་ལས་བཤད་དོ།། 
གཞན་དབང་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུང་བ་མེད་པར་རང་གི་བག་ཆགས་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བ་དང། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང། འདི་བའི་ལུགས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་སྒྲ་རྟོག་གི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་མིན་པའི་
རང་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ།། །  མིང་
བརྡས་བཞག་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང། ཀུན་ཉོན་སློང་དུ་རུང་པའི་དམིགས་པ་དང། མིང་དང་བརྡའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་མཚན་མའི་གཞིར་གྱུར་བ་དང་གསུམ་མོ།།

[121A]༄༅། །བསྡུ་བ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་གསུངས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྔ་མ་
གཉིས་མེད་པ་ལ་དགོངས་སོ།། ཞེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་གསུངས་སོ།།  དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རྣམ་དག་
ལམ་གྱི་དམིགས་པའི་དོན་དམ་དངོས་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་འདོན་དགོས་སོ།། འོན་ཀྱང་མདོ་སྡེ་བའི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཙམ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་དངོས་གཞལ་
དངོས་པོར་འདོད་པ་ཡོད་ཅེས་པའོ།།  རེ་ཞིག་ཡིག་ཆའི་བཤད་ཚུལ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་དོན་
དམ་པའི་དངོས་པོ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་དོ་ཞེས་སོགས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་དངོས་ཡུལ་དངོས་པོར་བཤད་པའི་སེམས་ཙམ་པའི་གཞུང་མང་པོ་ཡོད་པ་ལ་འཁྲུལ་ནས། ཁ་ཅིག་ན་རེ་
སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་འདིས་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་རྟོགས་པས་ན་སོ་སོ་རང་རིག་པར་བཞེད་པས་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་
ནམ་ཡུལ་ཡིན་པས་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་དོན་དམ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཡུལ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལ་དགོངས་ནས་སོ་སོ་རང་རིག་

[121B]། ལྕང་སྐྱ་གྲུབ་མཐའི་བཤད་ཚུལ་ལྟར་ན། དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་གཞི་ནི་རྣལ་
འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་དངོས་ཡུལ་དངོས་པོར་བཤད་པའི་གཞུང་མང་པོ་དང། སློབ་དཔོན་ཤཱཀྱ་བློས་བྱང་སེམས་ཆོས་བདག་མེད་དུ་མཁྱེན་པས་གཉིས་ཀྱིས་སྟོངས་པའི་རང་རིག་པ་ཁོ་ན་མཁྱེན་ནོ་
ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་སོ།། དོགས་པ་སྐྱེ་ལུགས་ནི། ཁ་ཅིག་གིས། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་འདིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་འཇལ་བའི་རང་རིག་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པར་བཞེད་པས་
ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པའི་དངོས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་དོན་དམ་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་ནམ་ཡུལ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་
པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འཇོག་གི། ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཡུལ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་ནམ་གཞལ་བྱར་
བཞེད་པ་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་དེ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་དོན་དམ་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་མེད་ཅེས་པའི་དོན་དུ་བཤད་དོ།། 
རྟེན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མི་སེམས་པའི་སེམས་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ནི་དོན་ལ་མི་སེམས་ཤིང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་

[122A]༄༅། །གནས། །སེམས་མིན་སེམས་ནི་ཁོ་ན་སྟེ། །དོན་ལ་མི་སེམས་རྒྱུས་བྱུང་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་སོ།། མི་ཞིག་མིག་བཙུམ་པ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་
ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་མི་སྣང་བ་དང། མི་ཞིག་མིག་བྱེ་བ་ལྟར་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་སྣང་བར་བཤད་དོ།། 
དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བཤད་དོ།། 
ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཚུལ་བློར་མ་ཤོང་བའི་དབང་གིས་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་དངོས་པོ་ཁོ་ནར་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྲག་པ་སྤངས་པའི་ཆེད་དུ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་ཡུལ་དངོས་པོར་
བསྟན་ཏོ།། ཞེས་པའོ།། 
ཡོད་ཀྱི་དོན་ནོ།། ། 
མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་གཞི་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་བ་ལ་ངེས་པར་བལྟོས་པ་ནི་བཏགས་ཡོད་གྱི་དོན་ནོ།། 

[122B]།  །སེམས་ཅན་རྫས་དང་བཏགས་ཡོད་པར། །ཞེས་པ་ནི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པ་དང་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ།། རིགས་པས་འགྲུབ་
པའི་རྫས་ཡོད་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དང། བརྟན་པ་མི་འགྱུར་བའི་རྫས་ཡོད་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དང། དོན་བྱེད་ནུས་པའི་རྫས་ཡོད་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང། ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་རྫས་ཡོད་ནི་རྫས་ཡོད་
མཚན་ཉིད་པ་རྣམས་སོ།། དེ་ལས་བཟློག་པའི་བཏགས་ཡོད་བཞི་ནི་གོ་སླའོ།།  དམིགས་པ་གང་དང། ཞེས་པ་ནས། སྒྲོ་
འདོགས་པ་གང་གིས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ཅེ་ན་ཞེས་པ་ནི་རྒྱས་བཤད་དེ་དྲིས་པའོ།། མིང་གིས་དམིགས་པ་དང། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དེར་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང། ལྟ་བས་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་
པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རག་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང། མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་བཞི་པོ་དག་གིས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དང། མེད་པའི་དོན་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་གོ་
ཞེས་པ་ནི་དྲིས་པ་དྲུག་གི་ལན་ཏེ་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ།། དེ་ཡང་མིང་མ་ཐོས་པར་དོན་ལ་དེའོ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པར་བྱེད་མི་ནུས་པས་སྤྲུལ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་དམིགས་པ་དང། གཞི་ཐག་པ་ལ་
སོགས་པ་ལ་སྤྲུལ་ལ་སོགས་པར་མཚན་མར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། ངེས་པར་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། དེ་གཞན་ལ་སྟོན་འདོད་པ་ན་རྟོགས་
[*INCOMPLETE TEXT; MISSING PAGES 123A - 127B (.061)]

[128A]༄༅། །མཛོད་པའི་ལུགས་ཀྱིས་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་རེ་རེ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་བརྩེགས་པ་རེ་རེ་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང། མཛོད་དུ། འདི་འོག་སྟེང་ཕྲག་ཉི་
ཤུ་ན༑ ༑མནར་མེད་པའོ་དེ་ཙམ་མོ། །ཞེས་བཤད་ལ། སའི་དངོས་གཞིར། འདི་ནས་འོག་ཏུ་དཔག་ཚད་ཁྲི་ཕྲག་དྲུག་ཕྱིན་པ་ན་མནར་མེད་ཀྱི་གནས་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང། མཛོད་པའི་
ལུགས་ཀྱིས་ཚ་དམྱལ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་གྲང་དམྱལ་བརྒྱད་ཀྱི་གནས་ཐད་སོ་ཐད་སོར་གནས་པར་འདོད་ལ། སའི་དངོས་གཞིར་ཚ་དམྱལ་དང་པོ་དང་གྲང་དམྱལ་དང་པོ་མཐོ་དམའ་ཐད་མཉམ་ཞིང་
དེ་ནས་ཚ་དམྱལ་རྣམས་འོག་ཏུ་དཔག་ཚད་བཞི་སྟོང་བཞི་སྟོང་གིས་ཆོད་པ་ན་རིམ་པ་བཞིན་གནས་ལ། གྲང་དམྱལ་རྣམས་དཔག་ཚད་ཉིད་སྟོང་ཉིས་སྟོང་གིས་ཚོད་པན་གནས་པར་བཤད་པ་དང་
ཞེས་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ལས་བཤད་ཀྱང། མཛོད་ལུགས་ལ་རླུང་དཀྱིལ་གཅིག་དང་ཆུ་དང་གསེར་དཀྱིལ་ཐ་དད་པར་འདོད་དགོས་སམ་སྙམ་ཞིང། ཁ་ཅིག་གིས་དེ་གཉིས་ཀྱི་མནར་མེད་ཀྱི་གནས་
ཚད་མཐུན་པར་བཤད་པ་ཡང་མཐོང་ངོ།། 
སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཤད་པའི་སྲོལ་གཉིས་ལས། ཕྱི་མ་ནི་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཀྱང། གལ་ཏེ་དགོངས་པ་ཅན་དུ་འཆད་ན་ཇི་ལྟར་བཤད་ཅེ་ན། དེའི་ཚུལ་ནི་ཊཱིཀ་ཆེན་

[128B] དེ་ཡང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མི་འཆད་པས་ནི་འདི་ལྟར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་དང་དགོས་པ་དང་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ལ་དགོངས་གཞི་
ནི་འདི་ལྟར། ནང་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ལ་ཁྲུ་བཞི་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཕྱི་རོལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་ཡང་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བཞི་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་ཏུ་
ཟླ་བའི་དཀར་ཆ་འཕེལ་བ་བཅོ་ལྔ་ལས་ལོགས་པའི་དཀར་པོའི་ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་དང། མུན་པ་ཞུགས་པའི་ཆ་བཅོ་ལྔ་ལས་ལོགས་པའི་ནག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་གཉིས་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་ན་
ཟླ་བ་རེ་ལ་ཚེས་ཞག་སོ་གཉིས་རེ་ངེས་ཅན་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་དེ་འདྲ་བའི་ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་གཉིས་དངོས་པོ་ལ་ཟུར་བ་མེད་ཀྱང། ནང་དུ་སྐྱེས་བུ་ཁམས་དྲུག་ལྡན་མངའ་སྐྱེས་ཀྱི་མིའི་ལུས་ལ་
དཀར་ཆ་འཕེལ་བའི་ཆ་བཅུ་དྲུག་དང་ཉམས་པའི་ཆ་བཅུ་དྲུག་དངོས་གནས་ལ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་དང་ཕྱི་ནང་ཆོས་མཐུན་སྦྱར་བའི་ཆེད་དུ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཙམ་ལ་བཏགས་ནས་ཕྱི་རོལ་ཏུའང་
ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་གཉིས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འདིས་མཚོན་ནས་མི་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཆ་གཞན་དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བའི་ཡང་དགོངས་གཞི་ནི་ནང་གི་ཆོས་སོ་སོའོ། །དགོས་པ་ནི། འདིར་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དེ་བཞིན་ལུས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་དང། འདིར་བསྲེགས་བཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་

[129A]༄༅། །དམ་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་གཞུང་སྔ་ཕྱི་དེ་དག་གིས་སྟོན་ཏོ། །འདིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གསུངས་པ་ནི་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བས་
གསེར་བཞིན་དུ་ཚད་མས་ལེགས་པར་བརྟགས་པ་ན་འདིར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་དངོས་གནས་ལ་ཡང་ཡོད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དམ་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་
འོན་ཀྱང་འདི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་ནི་ཕྱི་ནང་སྦྱར་བའི་སྒོ་ནས་ནང་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལེགས་པར་རྟོགས་ཏེ། དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་རིམ་བསྒོམ་པ་དང། དེ་ལ་
གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་རིམ་བསྒོམ་པའི་ཡུལ་ལ་གདུལ་བྱ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དོན་
དང་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དེ་བཞིན་ལུས་སུ་མ་འི་འགྱུར་ཏེ། མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་རྣམ་གཞག་དེ་མི་
འཐད་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་དང་མཐུན་པར་འདིར་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚད་དེ་ལྟར་བཤད་ན་ནང་གི་ལུས་
ཚད་དང་སྒྲིག་ཚུལ་འདི་ལྟར་བྱར་མེད་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚད་ལ་སོགས་པ་དང། ཆོས་མཐུན་སྒྲིག་ཚུལ་ཡང་འདིར་བཤད་པ་ལྟར་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་མངོན་པ་ནས་བཤད་པ་ལྟར་

[129B] །དགོས་པ་གཞན་ཡང་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཚངས་པའི་ཡུལ་ས་གཅིག་ནི་དཔག་ཚད་བྱེ་བའི་ཁྱོན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་རྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་ཚིག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་
དྲང་སྲོང་ཉི་མའི་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་ཞེན་དེ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་གཟའ་དང་རྩིས་དང་ཁྱིམ་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚད་འདི་གསུངས་སོ། །ཞེས་དང། སངས་རྒྱས་
པའི་མཛོད་དང་འགལ་བས་སངས་རྒྱས་རྫུན་གསུང་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དགོས་པའི་ལན་དུ། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་སོ། །ཞེས་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་ཉི་མའི་ཤིང་རྟ་ལ་
སོགས་པའི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཞེན་པའི་བསམ་པ་ལྡོག་པའི་དགོས་པའི་དབང་གིས་སོ། །ཞེས་བྱ་བར་བཤད་ནས། དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་གིས་དངོས་གནས་ལ་མ་གྲུབ་པ་གྲུབ་པ་
ལྟར་བཅོས་ནས་མི་བདེན་པ་གསུང་ཡང་སྐྱོན་མེད་པའི་ཁུངས་སུ། སེམས་ཅན་ཁམས་ལས་མི་བདེན་པ། །བསོད་ནམས་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་དྲངས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །འོ་ན་དངོས་
གནས་ལམ་གྲུབ་པར་མཚུངས་པ་ལ་རིག་བྱེད་པ་འདོད་པའི་ཚངས་པའི་གནས་ལ་སོགས་པ་འགོག་ཅིང་འབུམ་ཕྲག་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་འཆད་པ་ཅི་ཞེ་ན། འབུམ་ཕྲག་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་
བཤད་པ་ལྟར་དངོས་གནས་ལ་མ་གྲུབ་ཀྱང་དེ་ལྟར་འཆད་པའི་དགོངས་གཞི་དང་དགོས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་ལ། རིག་བྱེད་ཀྱི་ལུགས་དེ་ལ་དེ་འདྲ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིརོ།།

[130A]༄༅། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ནའང་མང་སྟེ། ཐ་སྐད་དུ་འང་མེད་པར་མཚུངས་ཀྱང་མདོ་འགའ་ཞིག་ལས་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་བསྟན་ལ། རྟག་གཅིག་རང་དབང་
ཅན་གྱི་གང་ཟག་ལན་གཅིག་ཀྱང་མ་བསྟན་པར་བཀག་པ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚང་དུས་འཁོར་ནས་གསུངས་པའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལྟར་
དངོས་པོ་ལ་ངེས་ན་ལེའུ་འདིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚད་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བཞིར་བཤད་ཀྱང། ཡེ་ཤེས་ལེའུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚད་འབུམ་ཕྲག་ལྔར་བཤད་པས་དེ་གཉིས་ཀ་འཇིག་རྟེན་གཅིག་གི་
སྟེང་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའམ་ཇི་ལྟར་འདོད་གྲང། འབུམ་ཕྲག་ལྔ་ནི་ལུས་དངོས་ལ་ཁྲུ་བཞི་དང་རལ་བ་གྱེན་དུ་འགྲེང་བའི་ཚད་ལ་ཁྲུ་གང་སྟེ་ལྔ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་དགོངས་
པ་ཅན་ནོ་ཞེན་དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབུམ་ཕྲག་བཞིར་བཤད་པའང་ལུས་ལ་ཁྲུ་བཞི་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་པའི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསལ་བར་གྲུབ་པོ། །འདིར་ཕུག་ཁྲུ་
ལྔ་བའི་ཚད་གང་དུ་ཞེས་སོགས་གྲོང་དུ་བསྟན་པའི་དྤེའང་ཕུག་དེ་ན་དངོས་གནས་ལ་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་སྡེ་དང་བཅས་དོག་པ་མེད་པར་ཤོང་བའི་གོ་ས་མེད་ཀྱང་
གདུལ་བྱ་གདུལ་པའི་དགོས་པའི་དབང་གིས་གདུལ་བྱ་དག་གི་བསམ་པའི་སྣང་ངོར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐུ་ཐོབ་པས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་

[130B] །ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གླིང་བཅུ་གཉིས་ལ་ཀླ་ཀློ་འཇུག་པ་དང། དེ་ཉིད་
རིགས་ལྡན་འཁོར་ལོ་ཅན་གླིང་བཅུ་གཉིས་སུ་རིམ་གྱིས་བྱོན་པས་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ཡང་དགོངས་པ་ཅན་ཏེ། དགོངས་གཞི་ནི་ནང་ལེའུ་མདོར་བསྡུས་གསུམ་པའི་ཐོག་མར་
འཁོར་ལོ་ཅན་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཏེ་ལྷ་མཆོག་བདག་རྣམས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འགོག། ཅེས་སོགས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལྟར། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་དགོངས་ནས་གླང་པོ་
ལ་སོགས་པའི་དམག་གི་དབུང་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞིར་གསུངས་སོ་ཞེས་སོགས་སུ་སྦྱར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དགོངས་བ་ཅན་དུ་འཆད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཚུལ་དེ་ལྟར་བཤད་
དགོས་པར་སྣང་མོད། ཅེས་པ་ལྟར་རོ།།  །རྗེ་མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེས། ཉི་
གྲིབ་ཡིན་པ་ནི་གདགས་པ་དང་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་པའི་ལུགས་ཡིན་པར་བཤད་ནས། རང་གྲིབ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་བཀག་པར་མཛད་དེ། ཊཱཨྐ་ཆེན་ལས། མཛོད་ཀྱི་
ལུགས་ལ་ཉི་མ་སྟེང་ཟླ་བ་འོག་ཏུ་གནས་པའི་མཐོ་ད་མའི་ཁྱད་ཡོད་པ་དང། གནམ་གང་ལྟ་བུའི་ཚེ་ཟླ་ཉི་སྟེང་འོག་ཐད་ཀར་འབབ་པ་ན། ཉི་མའི་འོད་ཟླ་བའི་མཐིལ་ཐམས་ཅད་ལ་

[131A]༄༅། །འཕོག་ཅིང། ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ཤར་ནུབ་ལ་བསྣོལ་བ་ཙམ་གྱིས་འོག་གཞི་ལ་ཉི་མ་ཕོག་པ་ཇེ་ཆུང་དང། རང་གི་ལོགས་ཀྱི་གྲིབ་མ་འབབ་པ་ཇེ་ཆེར་གྱུར་པའི་
ཉི་མའི་འདོ་ཕོག་པ་རྣམས་འོད་དེས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་མི་མཐོང་ལ་གྲིབ་མ་ཕོག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བའི་རང་མདོག་གསལ་བར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་དག་ནི་ལུགས་དེ་ལ་ཡང་
བྱུང་རྒྱལ་སྨྲ་བ་སྟེ་རང་གི་གྲིབ་མས་འགྲིབ་པར་བཤད་པའི་གཞུང་གི་དོན་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་འགྲིབ་པར་སྣང་བ་དང། རང་གི་གྲིབ་མས་གསལ་བར་སྣང་བ་ལ་བཤད་ནས་བཟློག་སྟེ་སྨྲ་
བའི་ཕྱིར་དང། གང་སྦེལ་ལས་དེ་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ངོས་སུ་རང་གི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་འོད་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་གྲིབ་མས་མཐོང་བ་ལ་བསྒྲིབ་པར་བྱས་པ་ན། ཟླ་བ་དཀྱིལ་འཁོར་མ་
རངས་པར་སྣང་ངོ། །དེས་ན་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་དགོས་སུ་གྲིབ་མ་འབབ་པས་དཀྱིལ་འཁོར་མ་རངས་པར་སྣང་སྟེ། གྲིབ་མ་བབ་པ་ནི་མི་སྣང་ལ། མ་བབ་པ་ནི་སྣང་ངོ། །ཞེས་བཤད་པ་
སོགས་ལ་བལྟ་བའི་བྱ་བཙམ་ཡང་མ་བྱས་པར་རང་དགར་སྨྲ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །སའི་དངོས་གཞིའི་གཞུང་དོན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་
མཐའ་སྐོར་ཟླུམ་པོ་མཎྜལ་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་གནམ་གང་གི་ཚེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཎྜལ་གྱི་མཐའ་ཟུར་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་ཐུར་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ཡང་ངོའི་ཚེས་

[131B] ཡིད་ཙམ་སྟེ་བ་གཙམ་སྟེང་དུ་བཏེག་པ་ན་ཟླ་ཁམ་ཕྲ་མོ་སྣང་བ་དང། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་སྟེང་དུ་བཏེག་པས་མཐིལ་རྫོགས་པར་མཐོང་བ་ན་ཉ་གང་བར་སྣང་བ་དང་
སླར་ཡང་མར་ངོལ་ཟུར་དེ་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ཐུར་དུ་འཛུར་ཞིང་ངོས་སྟེང་དུ་ཕྱོགས་པས་བྲི་བར་སྣང་བའི་དོན་ནོ། །ཞེས་སོ།། 
བཀོད་ནས་ལན་མ་མཛད་པར་མ་ཟད། ཉི་གྲིབ་ཏུ་འདོད་པ་ལ་ཕྱོགས་ལས་པས་བཀོད་པའི་སྐྱོན་འཇུག་པར་དགོངས་ནས་རང་ལུགས་ལ་ཟླ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ནི་ལས་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པས་སྤྲུལ་བའི་རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་པར་གསུངས་སོ།།  དམྱལ་བ་བཅོ་བརྒྱད་དང། ཡི་
དྭགས་དང་དུད་འགྲོ་ལ་གནས་ན་གནས་པ་དང་ཁ་འཐོར་བ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་བཞི་དང། མི་ལ་བཅུ་གཉིས་དང། ལྷ་མིན་ལ་སྒྲ་གཅན་དང་མགུལ་ཕྲེང་དང་རབ་གནོན་དང་ཐག་བཟངས་རིས་
ཏེ་བཞི་དང། འདོད་ལྷ་དྲུག་སྟེ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞིར་བཤད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱིས་འཁྲིད་པའམ། དགའ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དམྱལ་བ་སྟེ་ན་ར་ཀའི་དོན་ཏོ།།
དམྱལ་བ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་སོ་སོའི་སྒྲ་དོན་ནི་ཤེས་པར་སླའོ། །ཟས་སྐོམ་ཡིད་ལ་བཏགས་པའམ། དེར་སོང་བ་རྣམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པས་སམ། སྐོམ་པ་དང་ལྡན་པས་ཡི་དྭགས་ཏེ་ཕྲེ་ཏའི་

[132A]༄༅། །དོན་ཏོ། །དུད་ཅིང་འགྲོ་བས་ན་དུད་འགྲོ་སྟེ་ཏི་རྱ་ཀའི་དོན་ཏོ། །ཡིད་ཤས་ཆེ་བས་ན་མི་སྟེ་མ་ནུ་ཤའི་དོན་ཏོ། །ཤིང་འཛམ་བུས་མཚོན་པའི་གླིང་ཡིན་པས་འཛམ་
གླིང་དང། གླིང་གཞན་ལས་ཤིང་ཚལ་བདུན་སྲིད་ཀྱིས་འཕགས་པའམ། དེའི་མི་རྣམས་འཛམ་གླིང་པ་ལས་ཉིས་འགྱུར་གྱིས་ལུས་ཆེ་བས་ལུས་འཕགས་དང། གླིང་དེ་ན་གཙོ་བོར་བ་
ལང་དང་རིན་པོ་ཆེལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་བ་ལང་སྤྱོད་དང། དེའི་མི་རྣམས་འཆི་བའི་ཞག་བདུན་གྱི་གོང་དུ་ཁྱོད་འཆིའོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་མི་སྙན་པ་ནམ་མཁའ་ལས་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རམ། བི་ཤ་ཙི་སྟེ་
འདྲེའི་སྐད་དུ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་སྙན་དང། ཁ་ཅིག་ལྷ་ངན་པ་དང་ཁ་ཅིག་ལྷ་དང་འདྲ་བས་ན་ལྷ་མ་ཡིན་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཞི་ཡོད་པས་ན་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་དང། ནོར་ལྷ་
བརྒྱད་དང། དྲག་པོ་བཅུ་གཅིག་དང། ཉི་མ་བཅུ་གཉིས་དང། ཐ་སྐར་གྱི་བུ་གཉིས་ཏེ་ལྷ་སོ་གསུམ་གནས་པས་སམ། རྣམ་པར་མཉམ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སོ་གསུམ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཐབ་མོ་དང་བྲལ་བས་འཐབ་བྲལ་ལམ་ལྷའི་བུ་དང་བུ་མོ་གཉིས་གཉིས་ལྷ་མོ་རེ་རེའི་བང་དུ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མཚེ་མ་
དང༑ ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་ལྡན་པས་དགའ་ལྡན་དང། རང་གིས་སྦྲུལ་པའི་འདོད་ཡོན་གྱིས་དགའ་བའི་ཕྱིར་འཕྲུལ་དགའ་དང། གཞན་གྱིས་སྦྲུལ་བའི་འདོད་ཡོན་ལ་ཡང་

[132B] དེ་དག་ནི་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་ཤིང་འདོད་ཡོན་ལྔས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཁམས་ཡིན་པས་འདོད་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །གུས་སྦྱོར་རྟག་སྦྱོར་གྱི་
བརྩོན་འགྲུབ་གཉིས་ཀ་སྟོབས་ཆུང་བ་དང། དེ་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་སྟོབས་ཆེ་བ་དང། དེ་གཉིས་ཀ་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གྱི་དབང་གིས་བསམ་
གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པའི་སོ་སྐྱེའི་གནས་གསུམ་གསུམ་སྟེ། ཚངས་པའི་སྡེར་གཏོགས་པས་ཚངས་རིས་དང། ཚངས་པའི་མདུན་ན་རིག་བྱེད་འདོད་པ་ལྟར་
གནས་པས་ཚངས་མདུན་དང། ཚངས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཚངས་ཆེན་དང། གོང་མ་ལས་འོད་ཆུང་བས་འོད་ཆུང་དང། འོད་ཚད་མེད་པས་ཚད་མེད་འོད་དང། འོད་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་
འོད་གསལ་དང། གོང་མ་ལས་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆུང་བས་བདེ་ཆུང་དང། བདེ་བ་ཚད་མེད་པས་ཚད་མེད་བདེ་དང། བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པས་བདེ་རྒྱས་ཞེས་སྦྱོར་དགོས་པ་ལ། ཀུ་ཤལ་ཞེས་པ་
བདེ་བ་དང་དགེ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་པས་ལོ་ཙྪ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་ཆུང་སོགས་སུ་བསྒྱུར་རོ། །འོག་གཞི་འདབ་ཆགས་པར་མི་གནས་པས་སྦྲིན་མེད་དང། མི་གཡོ་བའི་བསོད་ནམས་ལས་
སྐྱེས་བས་བསོད་ནམས་སྐྱེས་དང། བསམ་གཏན་སས་བསྡུས་ཀྱི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་ཆེ་དང། གོང་མ་ལས་དམན་པས་མི་ཆེ་བ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་
[133A]༄༅། །མེད་པས་མི་གདུང་བ་དང། ཆོས་མཐོང་བ་བཟང་བས་གྱ་ནོམ་སྣང་བ་དང། ལྟ་བ་བཟང་བས་ཤིན་ཏུ་མཐོང་བ་དང། དེའི་གོང་ན་འཁོར་བའི་གནས་གཞན་མེད་པས་
འོག་མིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཁམས་གོང་མ་ཡིན་པས་གཟུགས་ཁམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུགས་ལ། འོག་མིན་གྱི་སྟེང་ན་ལོངས་སྐུའི་
ཞིང་ཁམས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་འོག་མིན་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོད་འགྲེལ་ལས་
བཤད་པ་ལྟར་རོ། །མདོ་ལས། ཚངས་རིས་དང། ཚངས་ལྷ་ཉེ་ཕན་དང། ཚངས་པ་ཀུན་འཁོར་དང། ཚངས་ཆེན་ཞེས་སོགས་ས་རེ་རེ་ལ་གནས་བཞི་བཞིར་གསུངས་པའི་དང་པོ་
རྣམས་སྤྱིའི་མིང་དང་ཕྱི་མ་གསུམ་གསུམ་ནི་སྔར་བཤད་པ་དང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱོར་དགོས་པར་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་བཤད་པ་ལྟར་རོ།། 
ཚེ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་དང། གཟུང་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་རགས་པ་མེད་པ་དང་འདུ་ཤེས་ཕྲ་མོ་མེད་པ་
མ་ཡིན་པས་ན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོགས་སུ་བརྗོད་པའི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་བཞིའོ། ། 

[133B] གནོད་བྱེད་ཀྱིས་མི་གནོད་པའི་རྒྱུ་དང། ཁམ་ཟས་ཀྱི་རྒྱུ་དང། མཚོན་ཆ་སོགས་ཀྱིས་མ་རུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དང། གཟུགས་སྣང་བའི་རྒྱུ་དང། ལུས་
གནས་པ་དང་རྟོན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞི་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞི་བཞི་པ་ནི་བདེ་བ་ཙམ་ལ་མི་བྱེད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་བདེ་ཞིང་ལོ་ལེགས་དང། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་
དམག་འཁྲུག་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་མེད་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་བདེ་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་དེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །དུས་ཚིགས་དང། ལོ་དང། ཟླ་བ་དང། ཟླ་ཕྱེད་དང། ཉིན་མོ་དང། མཚན་མོ་དང་
སྐད་ཅིག་དང། དེའི་སྐད་ཅིག་དང། ཐང་ཅིག་དང། ཡུད་ཙམ་སྟེ་དུས་རྣམ་པ་བཅུའོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་བདུན་ནི། ཕ་མ་སོགས་དང། ཞིང་དང། ཁྱིམ་དང། ཟོང་དགྲམ་པ་དང། བསོད་
ནམས་བྱ་བ་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ནོར་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དང་བདུན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་བཅུ་ནི། ཟས་དང། སྐོམ་དང། གཞོན་པ་དང། གོས་དང། རྒྱན་དང། བཞད་
གང་དང་གླུ་བྲོ་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་དང། སྤོས་དང་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་དང་བྱུག་པ་དང། སྣོད་སྤྱད་དང། སྣང་བ་དང། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དགའ་དགུར་སྤྱོད་པ་རྣམས་སོ། །འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་བཅུ་ནི་སའི་
དངོས་གཞིར་དངོས་སུ་མ་བགྲང་ཞིང། ལུང་བར་མ་ལས་འབྱུང་བར་གསུངས་སོ། །རྒྱུན་མི་ཆད་པར་རྗེས་སུ་སྤྱད་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི། པ་ཆར་གྱིས་དཀྲི་བ་དང། ལུས་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང་

[134A]༄༅། །སྤྱོད་ལམ་གཞན་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་དང། ཁ་ཟས་པ་བཟའ་བ་དང། གཉིད་ལོག་པ་དང། འཁྲིག་པ་དང། དེ་དང་ལྡན་པའི་བརྩལ་བ་དང། དེ་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་
རྣམས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ནི་གྲགས་ཆེ་བས་གོ་བར་སླའོ། །ཕྱོགས་གསུམ་ནི། མཛའ་མི་མཛའ་ཐ་མལ་བའི་ཕྱོགས་གསུམ་མོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་གསུམ་ནི། སྨྲ་བ་
དང༑ གཏམ་བྱེད་པ་དང། སོ་སོར་མགུ་བར་བྱེད་པ་དང། བག་མ་གཏོང་བ་དང། དེ་ལེན་པ་དང། འབོད་པ་དང། གཡར་འདྲེན་པ་དང། ལྷག་པར་ཟ་བ་དང། འདུས་ཤིང་ཟ་བ་དང། རྩོད་པ་
འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་གཅིག་གིས་གཅིག་གི་གྲོགས་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གསུམ་དུ་བསྡུད་ལུགས་གང་ཡིན་དཔྱད་དོ། །གཏམ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། ཆོས་དང་ལྡན་མི་ལྡན་དེ་
ལས་གཞན་པའི་གཏམ་གསུམ་མོ། །ཉེས་རྩོམ་ཉེར་གཉིས་ནི། གཞལ་བླུག་ལ་སྒྱུ་བྱེད་པ་དང། སྲང་ལ་སྒྱུ་བྱེད་པ་དང། གཞལ་བ་ལ་སྒྱུ་བྱེད་པ་དང། ལོག་པའི་ལས་ལ་སྦྱོར་བ་
དང། འཐབ་བ་དང། འཚང་འབྲུ་བ་དང། རྩོད་པ་དང། འགྱེད་པ་དང། གཤེ་བ་དང། ཁྲོ་བ་དང། དམ་འཆའ་བ་དང། བསྡིགས་པ་དང། རྡེག་པ་དང། གསོད་པ་དང། འཆིང་བ་དང་
གོ་རར་འཇུག་པ་དང། གཅོད་པ་དང། སྤྱུག་པ་དང། གཡོ་བྱེད་པ་དང། འདྲིད་པ་དང། དྲག་ཤུལ་དང། རྫུན་ཟེར་བ་རྣམས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ནི། འགྲོ་བ་

[134B] རིགས་བཞི་དང། སྐྱེས་པ་བུད་མེད་མ་ནིང་གསུམ་དང། བཟང་ངན་འབྲིང་གསུམ་དང། ཁྱིམ་པ་རབ་བྱུང་གཉིས་དང། དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་དང། སྡོམ་པ་དང་བར་མ་ལ་
གནས་པ་གཉིས་དང། ཆགས་བཅས་ཆགས་བྲལ་གཉིས་དང། ཕུང་པོ་གསུམ་དང། སོ་ཐར་ལ་གནས་པ་བདུན་དང། སྤོང་བ་དང་ཁ་འདོན་པ་གཉིས་དང། ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་དང། གནས་བརྟན་དང་
བར་མ་དང། གསར་བུ་དང། མཁན་སློབ་གཉིས་དང། ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང། ཉེ་གནས་དང། བློ་བུར་དུ་ལྷག་པ་དང། དགེ་འདུན་གྱི་ལས་བྱེད་པ་དང། རྙེད་བཀུར་འདོད་པ་གཉིས་དང་
ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་དང། མང་དུ་ཐོས་པ་དང། མཁས་ཤིང་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་དང། སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་གསུམ་དང། སྐྱེ་འཕགས་
གཉིས་དང། སློབ་མི་སློབ་གཉིས་དང། ཉན་རང་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་བཞི་དང། འཁོར་བསྒྱུར་རྣམས་སོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །འདི་རྣམས་རེ་བཞིར་གཅིག་གིས་མ་ལངས་པས། སྡོམ་མིན་
ཅན་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། བསྙེན་གནས་ལ་གནས་པ་དང། ཉུག་མར་གནས་པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་འདྲེན་ནམ་གཞན་ཞིག་འདྲེན་དཔྱད་པར་བྱའོ། །དུས་བརྒྱད་ནི་
མངལ་ན་གནས་པའི་དུས་དང། བཙས་པ་དང། བྱིས་པ་དང། གཞོན་ནུ་དང། ལང་ཚོ་དང། དར་ལ་བབ་པ་དང། རྒས་པ་དང། འཁོགས་པའི་དུས་སོ། །མངལ་དུ་འཇུག་པ་བཞི་ནི་མཛོད་

[135A]༄༅། །ལྟར་རོ། །འཚོ་བ་དྲུག་ནི། ཞིང་རྨོ་བ་དང། ཚོང་བྱ་བ་དང། ཕྱུགས་བསོ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་ལ་ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དང། ཡི་གེ་དང། གྲངས་དང། ཤོད་རྒོད་པ་དང་
རྩིས་དང། ལག་རྩིས་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་གཟོའི་གནས་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དྲུག་ཏུ་བསྡུད་ལུགས་གང་ཡིན་དཔྱད་དགོས་སོ། །སྲུང་བ་དྲུག་ནི། གླང་པོ་ཆེའི་ཚོགས་དང་
རྟ་པའི་ཚོགས་དང། ཤིང་རྟའི་ཚོགས་དང། དབུང་བུ་ཆུང་གི་ཚོགས་དང། ནོར་གྱི་སྟོབས་དང། མཛའ་བཤེས་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་བདུན་ནི། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་བཞི་དང། མི་སྡུག་པ་
དང་ཕྲད་པ་དང། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང། འདོད་པས་འཕོངས་པ་རྣམས་སོ། །ང་རྒྱལ་བདུན་ནི། ང་རྒྱལ་དང། ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དང། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང། ངའོ་སྙམ་པའི་
དང༑ མངོན་པའི་དང། ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་དང། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །རྒྱགས་པ་བདུན་ནི། ནད་མེད་པ་དང། ལང་ཚོ་དང། གསོན་པ་དང། རིགས་དང། གཟུགས་དང། དབང་
ཕྱུག་དང། ཐོས་པས་རྒྱགས་པའོ། །ཐ་སྙད་བཞི་ནི། མཐོང་ཐོས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །འགྲོ་བ་ལྔ་དང་སྐྱེ་གནས་བཞི་དང་སྤྱོད་ལམ་བཞི་རྣམས་གོ་བར་སླའོ།།
ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་མང་པོ་ནི་མངས་སུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་ཏེ། སའི་དངོས་གཞི་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།། 

[135B] གྲུབ་མཐའ་གོང་མས་འབྱུང་བ་བཞི་རེ་རེ་ལ་འབྱུང་བཞིའི་ཁམས་ཡོད་དགོས་ཀྱང། འབྱུང་བཞིའི་རྡུལ་ཡོད་མི་དགོས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། གཟུགས་གང་
ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་དང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་ཤེ་ན། སྲིད་པ་ལ་
དགོངས་ནས་གསུངས་སོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་དངོས་པོའི་དོན་ནི་རྒྱུར་བྱས་པའི་དོན་ཏེ། འདུས་པ་གང་ལ་འབྱུང་བ་གང་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འབྱུང་བ་
གཅིག་ལས་གྱུར་བའི་འདུས་པ་ཡང་ཡོད། འབྱུང་བ་གཉིས་ལས་གྱུར་བ་ཡང་ཡོད་པ་ནས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་གྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ལ་ཡང་རྒྱུར་བྱས་པའི་
གཟུགས་གང་འདུས་པ་གང་ལ་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་ན་ཡོད་པའོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། སའི་དངོས་གཞི་ལས། གང་ལ་གང་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ལ་གང་མི་
དམིགས་པ་དེ་ནི་མེད་དོ། །སྒྲ་ནི་གཟུགས་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁམས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་བྱེ་སྨྲས། ཁབ་དང་སྡོང་བུ་ལ་རེག་བྱ་དང། ཕྱེ་དང་ལན་ཚ་ལ་
རོ་ལྟར་དམིགས་མ་དམིགས་ནི་ཤས་ཆེ་ཆུང་ཡིན་གྱི་འབྱུང་བ་རེ་རེ་ལ་འབྱུང་བ་ཚང་བར་ཡོད་དེ། ཐོགས་པ་དང་སྡུད་པ་དང་སྨིན་པ་དང་གཡོ་བའི་བྱེད་ལས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར།། 

[136A]༄༅། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། རེ་རེའང་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཞིག་གསུམ་མེད་པར་རེ་རེ་མེད་ལ། གཅིག་མེད་པར་ཡང་
གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འབྱུང་བཞི་སོ་སོར་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བུད་ཤིང་མེད་པར་མེ་རྒྱུ་མཚན་ཅིས་མེད་དེ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང། དེ་བཞིན་
དུ་གཡོ་ཐོགས་སྨིན་གསུམ་མེད་པར་ཆུ་དང། ཐོགས་སྨིན་བསྡུས་གསུམ་མེད་པར་རླུང་དང། གཡོ་སྨིན་བསྡུས་གསུམ་མེད་པར་ས་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཐལ་འགྱུར་བས་
འདོད་དོ། །འདི་ཡང་ཁམས་བཞི་བྲལ་མི་རུང་བ་ལ་དགོངས་ས་མ་བྱེ་སྨྲ་ལྟར་འབྱུང་བཞིའི་རྡུལ་བྲལ་མི་རུང་དུ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དཔྱད་དགོས་སོ། ། 
མཛོད་དང་མཐུན་ཞིང། ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་པར་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་སའི་དངོས་གཞི་ལས་ཤེས་དགོས་ལ། འགའ་ཞིག་དཔེ་མ་དག་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་ཡང་ཡོད་པས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་དགོས་སོ།།
། 
མཐུན་ནོ།།  རྨོངས་སྡང་གཉིས་སམ་ཆགས་རྨོངས་གཉིས་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་སོང་བ་ཡོད་ཀྱི། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་

[136B]།  །སྲིད་རྩེའི་ཚེ་ཚད་བསྐལ་ཆེན་བརྒྱད་ཁྲི་དང་མནར་མེད་ཀྱི་ཚེ་ཚད་བར་བསྐལ་
གཅིག་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་བཤད་མོད་ཀྱང། ལས་གཅིག་གིས་ལུས་དུ་མ་འཕེན་པ་དང། རྒྱལ་པོ་དཔའ་བས་བྱིན་གྱིས་བྱང་སེམས་མེ་ཏོག་ཟླ་མཛེས་བཀྲོངས་པ་ལ་འགྱོད་དེ། མཆོད་རྟེན་
བྱས་ནས་མཆོད་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་བྱས་ཤིང། ཉིན་རེ་ལ་དུས་གསུམ་དུ་སྡིག་པ་བཤགས་པ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བྱེ་བ་ཕྲག་གོ་ལྔར་བྱས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བསྲུངས་ཀྱང། ཚེ་འཕོས་ནས་མནར་
མེད་དུ་སྐྱེས་པ་དང་བསྐལ་བ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་རེ་གཉིས་སུ་མིག་བཅར་བ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་པ་མྱོང་བར་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས་གསུངས་སོ། །ཞེས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས་བྱུང་བ་
སོགས་ལ་འཕེན་རྫོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཞིབ་ཆ་བྱེད་དམ་དཔྱད་དགོས་སོ། །མཛོད་ལས། དགེ་འདུན་དབྱེ་ཕྱིར་བརྫུན་སྨྲ་བ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་རབ་ཆེར་འདོད། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་དགེ་བ་ལ། །
སྲིད་རྩེའི་སེམས་བ་འབྲས་རབ་ཆེ། །ཞེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་ཡིན་གྱི། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ལུགས་ལ་དབྱེན་གྱི་མཚམས་མེད་ལས་ལྕེ་བའི་མི་དགེ་བའི་ལས་མང་པོ་
བཤད་དམ་སྙམ་མོ། །  །ཡེ་ཤེས་ཁོང་ཆུད་ཚུར་ཤོག་སྐྱབས་འགྲོ་དང། །སྟོན་པར་ཁས་བླངས་དྲིས་མཉེས་ལྕི་ཆོས་བླངས།།

[137A]༄༅། །འཕྲིན་དང་གསོལ་བཞིའི་ལས་དང་སྔོན་ཆོག་བཅུའོ། །ཞེས་པའོ།།  སྐྱེས་ཙམ་
ཉིད་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དང། སྤྲུལ་པ་རབ་བྱུང་གི་ཆ་ལུགས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཐོབ་པ་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཐ་མའི་ཤེས་བྱེད་དུ་བྱང་སེམས་སྤྲིན་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་པར་
བསྟན་པའི་གཞུང་དྲངས་པ་ནི་སྤྲིན་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཐོབ་ན་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་མཛད་དགོས་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཞེས་གསུངས་པས་ན་ས་རེ་རེ་ལ་དེ་
གསུམ་ཀ་ཡོད་པར་འདོད་དམ་དཔྱད་དོ།།  རྟ་པ་ཞེས་པ་རྟ་བདག་གི་མིང་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་བསྐལ་པ་དང་པོར་མི་ཚངས་པར་
སྤྱོད་པའི་ཆེད་དུ་ཁྱིམ་འབུབ་བ་དག་ལ་ཁྱིམ་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཡིན་པས། ཕྱི་རོལ་བའི་རབ་བྱུང་ལྟ་བུ་ནི་རབ་བྱུང་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ཀྱང་ཁྱིམ་པ་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་
ཞིང། དེར་མ་ཟད་འགྲོ་བ་གཞན་ལའང་ཁྱིམ་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བ་མི་སྣང་ངོ།།  ལྟོས་པའི་རྒྱུ་དང། འཕེན་བའི་རྒྱུ་དང། ཡོངས་སུ་
འཛིན་པའི་རྒྱུ་དང། མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང། ཕྱི་མ་འདྲེན་པའི་རྒྱུ་དང། སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུ་དང། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དང། མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་

[137B]།  རྣ་སོགས་བཞི་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་དབྱེ་བའི་
གཞན་འདྲ་ཞིང། གསུམ་དང་བཞི་ཚན་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རྣ་བ་གསུམ་ནི། ཤ་ལ་གྲུབ་པ་དང། ལྷའི་དང། རྣ་བླགས་པའོ། །བཞི་ནི། བརྟན་མ་བརྟན་གཉིས་དང། སྐད་བསྐྱེད་ན་
ཐོས་པ་དང། མ་བསྐྱེད་པར་ཐོས་པའོ། །སྣ་དང་ལྕེ་ལ་གསུམ་ནི། གསལ་མི་གསལ་ཉམས་པའོ། །བཞི་ནི། བརྟན་མི་བརྟན་རྣམ་ཤེས་ཡོད་མེད་བཞིའོ། །ལུས་ལ་གསུམ་ནི། རོ་ཡོད་མེད་
གཉིས་དང། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའོ། །བཞི་ནི། བརྟན་མི་བརྟན་གཉིས་དང། འོད་འབྱུང་མ་འབྱུང་གཉིས་ཏེ་བཞིའོ། །ཡིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་
ནི་འདིར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། གཟུགས་སོགས་ལྔ་ལ་གཅིག་ནས་བཅུ་ཚན་གྱི་བར་དུ་དབྱེ་བས་རེ་རེ་ལ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་པ་རྣམས་མངས་སུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་ཏེ། སའི་དངོས་གཞིའི་ཡིད་
ཀྱི་ས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ལ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དང། ཡང་གཅིག་ནས་བཅུ་ཚན་གྱི་བར་དུ་དབྱེ་བས་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་
བར་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་དང། སྡོམ་པ་ནས་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་བར་དང། འདུས་མ་བྱས་བརྒྱད་དེ་གྱ་བདུན་དུ་བཤད་ཀྱང་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ཡིད་བྱེད་ནས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་བར་
[138A]༄༅། །ཞེས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ལ་བྱེད་པར་སྣང་བས་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་ཞེས་པ་དཔེ་དག་མ་དག་དང། ཀུན་བཏུས་ནས་བཤད་པའི་
བཏགས་ཡོད་ཉེར་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་སྡོམ་བ་སྡོམ་མིན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་དང་ཚོགས་པ་མིན་པ་བསྣན་པས་དེ་ལ་སྡོམ་པ་སྡོམ་མིན་པར་མ་གསུམ་སོ་སོར་
བགྲང་ན་ཉེར་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་དགོས་ཤིང། ཉེར་དྲུག་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་སའི་དངོས་གཞིར་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་བརྒྱད་ནི། ནམ་མཁའ་དང། སོ་སོར་བརྟགས་
འགོག་དང། བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་དང། དགེ་སོགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུམ་དང། མི་གཡོ་བ་དང། ཚོར་འདུ་འགོག་པའོ།། དེ་དག་སོ་སོར་བགྲང་ན་བདུན་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དྲུག་བརྒྱ་དྲུག་བཅུར་སའི་དངོས་གཞི་ལས་གསུངས་པའང་དཔྱད་དྒོསོ།།  སའི་དངོས་གཞིར་བརྗོད་
བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་འདྲིས་པས། ཞེས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།  ངོ་བོ་ཉིད་དང། འབྲེལ་བ་དང། རྗེས་འབྲེལ་དང། སློང་བ་དང། དོན་དམ་པ་དང་
སྐྱེས་ཐོབ་དང། སྦྱོར་བ་དང། མདུན་དུ་བྱས་པ་དང། ཕན་འདོགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། གཉེན་པོ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །མི་དགེ་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་

[138B] གནོད་པར་བྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང། བར་དུ་གཅོད་པའོ། །ལུང་མ་བསྟན་བཅུ་བཞི་ནི། དགེ་བ་ལྟར་སྦྱར་བའི་
བཅུ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་ལུང་མ་བསྟན་བསྣན་པའོ། །དགེ་བ་དང་པོ་བདུན་ནི་གྲངས་ཆེ་ཞིང་མཆོད་རྟེན་སོགས་ཀྱི་མདུན་དུ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་
སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དགེ་བ་སོགས་དང། རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་བརྒྱད་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། ཉེར་ཞི་
ཐོབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་མདུན་དུ་བྱས་པའི་དགེ་བ་སོགས་སུ་འཇོག་གོ་འདིས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་རིགས་འགྲེས། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ནི་ཕུང་པོ་
ལྔ་དང་ཁམས་བཅུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་དང། ལུང་མ་བསྟན་ན་ཁམས་བརྒྱད་དང་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་བྲེལ་པོ་དང། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཁམས་བཅུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་སུ་
ཀུན་བཏུས་ལས་གསུངས་ཏེ་མཛོད་དང་མཐུན་ནོ།།  མི་དགེ་གཟུགས་དང་འདོད་གཏོགས་པའི། །དགེ་བ་རྣམས་ནི་རིམ་བཞིན་དུ། །
ནག་དང་དཀར་དང་གཉིས་ཀའི་ལས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཀུན་བཏུས་ལྟར་ན་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀ་དཀར་པོ་དང། དེ་གཉིས་ཀ་ནག་པོ་དང། བསམ་སྦྱོར་དཀར་ནག་འདྲེས་མ་ལ་བྱ་

[139A]༄༅། །སྟེ་གྲགས་ཆེའོ། །
བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ལ་སྦྱིན་པའི་དུས་སུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་བར་བཤད་དམ་སྙམ་མོ། །མི་དགེ་བ་བཅུའི་གཞི་ལ་ཞུགས་ཀྱང་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་བར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཚོལ་
དགོས་སམ་སྙམ་སྟེ། བྱང་ས་དང་རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་གཉིས་ཀར་ལུས་ངག་གི་བདུན་མ་གཏོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ལ་གནང་པའི་སྐབས་མ་བཤད་ལ། ཆོས་ལྡན་རབ་འབྱོར་གྱིས་
ཡིད་ཀྱི་གསུམ་མ་གཏོགས་པའམ་ལོག་ལྟ་མ་གཏོགས་པ་དག་རྗེས་སུ་གནང་བར་བཤད་ཀྱང་གསུང་རབ་ཀྱི་ཁུངས་ཤིག་དགོས་པར་སྣང་ངོ། །ཞེས་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་གསུངས་
པས་སོ། །འདི་ནི་ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་སྐབས་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལྟར་མི་དགེ་བ་བཅུའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དགོངས་པར་བཤད་དུ་མི་རུང་སྟེ། འདིའི་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་དངོས་གནས་
པར་བཤད་སྦྱར་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།།  །
 བྶཾ་པ་

[139B] གཞན་དུ་ན། བསམ་པ་བཟང་པོས་མཆིལ་ལྷ་མ་ནི། །ཐུབ་པའི་དབུ་ལ་བཞག་པ་དང། །དེ་ཉིད་གཞན་གྱིས་བསལ་
བྱས་པ། །གཉིས་ཀས་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྙམ་ཡང། དོན་འདི་ནི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ལུང་ཚད་མ་དང་སྦྱར་ནས་
དཔྱོད་དགོས་སོ།། ཞེས་པ་ནི། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་དུ་མེད་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་
ཅེས་པའོ།།  བདེན་པ་མཐོང་བས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་དང་མ་བྲལ་བར་ཐལ་བ་འདི་
ཡིན་ལ། འདིའི་དོན་ནི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་བློས་བདག་འཛིན་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པར་ཐལ་ཞེས་པའོ། །འདི་ལ་འདོད་ན། མཚན་མའི་འཆིང་བ་སྟེ་བདག་འཛིན་མངོན་གྱུར་བ་དང་གནས་ངན་
ལེན་གྱི་འཆིང་བ་སྟེ་བདག་འཛིན་གྱི་ས་བོན་ལས་གྲོལ་བ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། འདི་ལ་འདོད་ན། ཐར་བ་དང་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བ་ཡིན་པས་དེ་གསུམ་ནི་སྐྱོན་
དང་པོར་བསྡུས་སོ། །བདེན་གཉིས་ལྡོག་པ་གཅིག་ཡིན་ན་སྐྱོན་བཞི་འབྱུང་བར་གསུངས་པའི་དང་པོ་ནི། སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་ཐལ་བ་དང། འདི་ལ་འདོད་ན་

[140A]༄༅། །འབད་མེད་དུ་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ཡིན་པས་འདི་གཉིས་ཀྱང་སྐྱོན་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །སྐྱོན་བཞི་ཚན་གཉིས་པོ་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །
 ཞེས་པ་ཡིན་པས་མིན་ཞེས་པ་ཡི་གེ་ནོར་རོ།། 
ལ་བཏགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང། ཤེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང། བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དང་སྦྱར་རོ།།  །
དེ་འགོག་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང། །འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་དོན་དེ་གོ་རིམ་བཞིན། །ཞེས་སོ།།  ཟབ་བཟའ་དང་དེ་ཡི་ལུས་
ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཚན་པ་གསུམ་དུ་བྱས་ཏེ། ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་དང་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་མངོན་ཞེན་འགོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དྲུག་དང། ལག་རྗེས་མི་འདྲ་བའི་
དབང་དུ་བྱས་པ་བརྒྱད་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་སྒྲོ་སྐུར་བསལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཉིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དྲུག་ཡོད་དེ། ཟབ་པོ་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག། བཟའ་
བྱ་གཟུགས་སོགས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དབང་པོས་མ་བསྡུས་པ་དང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀར་བཤད་པའི་དབང་པོ་དེ་ཡི་ལུས་ཏེ་དབང་རྟེན་ཁོག་པ། སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་གི་

[140B] སྟོང་ཉིད་བློ་གང་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས། གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ཐོབ་བྱ་མྱང་འདས་དྲུག་ལ་མངོན་ཞེན་འགོག་པ་ནང་དང་ཕྱི་དང་
གཉིས་ཀ་དང་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། ཟབ་བཟའ་དང་དེ་ཡི་ལུས། །གནས་ཀྱི་གཞི་ནི་སྟོང་པ་
ཉིད། །དེ་ཡང་གང་གིས་ཇི་ལྟར་མཐོང། །གང་ཕྱིར་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ།། སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པའི་ལག་རྗེས་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་ཚུལ་གྱིས་དབྱེ་བ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ལམ་དང་འབྲས་བུའི་
དགེ་བ་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུ་རིམ་བཞིན་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་ཉིད་གཉིས། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ལས་འདས་པ། འཁོར་བ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་དུ་
ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ། ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེ་གཞན་ཡལ་བར་མི་འདོར་བའི་དོན་དུ་དོར་བ་མེད་ལ། རང་བཞིན་གནས་རིགས་སྦྱོང་བའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད། མཚན་དཔེ་སྒྲུབ་པའི་
ཕྱིར་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད། སྟོབས་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་བརྒྱད་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐབས་ཁྱད་པར་
ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དབུས་མཐའ་ལས། དགེ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཕན་བྱའི་ཕྱིར། །འཁོར་བ་གཏང་བར་མི་

[141A]༄༅། །བྱའི་ཕྱིར། །དགེ་བ་མི་ཟད་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རིགས་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་བྱའི་ཕྱིར། །མཚན་དང་དཔེ་བྱང་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་དག་བྱའི་ཕྱིར།།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དབས་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་སྒྲོ་སྐུར་བསལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཉིས་ནི། དབྱེ་གཞི་བདག་མེད་གཉིས་དང་དབྱེ་ཆོས་
སྟོང་ཉིད་བཅུ་བཞི་པོ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་དུ་མི་འཇོག་པར་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བསལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དེ་དག་དགག་བྱ་
རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ལ་བཞག་པ་ན་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་སྙམ་པའི་སྐུར་འདེབས་བསལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། 
མངོན་དུ་ཞེས་པ་དཔེ་མདག་སྟེ། ད་ལྟར་རམ་སྔོན་དུ་མཐོང་བའི་མཚན་མ་འགའ་ཞིག་ལས་ཞེས་འདོན་དགོས་སོ། །དུས་ཞེས་པ་ཡི་གེ་ནོར་ཏེ། རུ་མཚོན་ལས་ཤིང་རྟ་ཞེས་པའོ། །
ནག་པོ་ཞེས་པ་ཡི་གེ་ནོར་ཏེ། ནོག་དང་རྭ་ལས་བ་ལང་ཞེས་པའོ། །མངོན་གྱུར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྐོག་གྱུར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དཔོག་པ་ནི། ད་ལྟར་བ་ལས་འདས་པ་དབོག་པ་ལྟ་བུའོ། །ངོ་བོ་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ག་གིས་ཕྱོགས་ལྷག་མ་དབོག་པ་ནི། །བཟའ་བཏུང་སོགས་བཟད་བ་ལས་ལྷག་མ་བཟང་བར་དབོག་པ་ལྟ་བུའོ།། །ཕྱེད་པས་རྟེན་གང་ཡིན་དཔོག་པ་ནི། མི་འགུལ་པ་

[141B]། ། 
རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་དབོག་པ་ལ་ཞིབ་ཆ་དགོས་ཞེས་པ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་དང་པོ་རྩ་འགྲེལ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མངོན་པར་
བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། གཟུང་བ་ཙམ་དུ་གྲགས་པའི་དམིགས་རྟེན་དང། ཡུལ་ལ་གནས་པའི་དམིགས་རྟེན་ལ་མངོན་གྱུར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན། སྨན་པས་ནད་པ་ལ་སྨན་
སྟེར་བ་ན་སྨན་གྱི་ཁ་དོག་དྲི་རོ་ནི་མངོན་པར་བརྟགས་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ཞིང། མངོན་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གཟུང་བ་ཙམ་དུ་གྲགས་པའི་དམིགས་རྟེན་ཞེས་བྱའོ། །སྨན་གྱི་ནུས་མཐུ་
ནི་ནད་མེད་པར་མ་བྱས་ཀྱི་བར་དུ་མངོན་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་དང། ནད་མེད་པར་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་མངོན་པར་བརྟགས་ཟིན་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་བས་ཆུ་ལ་ས་སྦྲུལ་བ་ནི་མངོན་པར་
བརྟགས་ཟིན་པ་དང་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་ལ་གནས་པའི་དམིགས་རྟེན་དུ་བཤད་དོ། །མུན་ནག་ལྟ་བུ་སྒྲིབ་གཡོག་དང། སྨན་དང་སྔགས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མི་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་
ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་སྐར་མའི་གཟུགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལྟ་བུ་དང། རབ་རིབ་དང་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་རྨོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཞིའོ། །ཡུལ་ཐག་རིང་བ་དང། དུས་ཐག་རིང་བ་དང་

[142A]༄༅། །ཆ་ཕྲབས་ཐག་རིང་བ་སྟེ་གསུམ་དུ་བཤད་པས་ན། ཕྲ་བའམ་ཞེས་པའི་འམ་སྒྲ་ནོར་བ་ཡིན་ནོ།།  རྣམ་རྟོག་
སྐྱེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པས་སོ། །གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་ནི་མཚན་མའི་རྣམ་རྟོག་སྟེ། རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་སོ། །མིག་སོགས་ཁམས་དྲུག་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་
ཁམས་དྲུག་ནི་མཚན་མར་སྣང་བའི་རྣམ་རྟོག་སྟེ། རྣམ་རྟོག་དངོས་སམ་དེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །མཚན་མའི་རྣམ་རྟོག་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་གྱུར་བ་ནི་མཚན་མ་འགྱུར་བའི་
རྣམ་རྟོག་དང། མཚན་མར་སྣང་བའི་རྣམ་རྟོག་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་གྱུར་བ་ནི་མཚན་མར་སྣང་བ་འགྱུར་བའི་རྣམ་མ་རྟོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་གྱའི་ཡུལ་ཡིན་པས་
སོ༑ །དེ་དག་ནི་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་རྟོག་ལྔའོ། །གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་རྣམ་རྟོག་ནི། དམ་པ་དང་དམ་པ་མིན་པའི་ཆོས་མཉམ་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་རྟོག་གོ། །
ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱི་རོལ་བའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས་སོ། །ཚུལ་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ནི། དམ་པའི་ཆོས་
མཉམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་འདི་བའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས་སོ། །མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་རྟོག་ནི། ལྟ་ངན་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་

[142B] བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་མའི་རྣམ་གཡེང་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་རྟོག་ལྔའོ། །དེ་ལྔ་ནི་ངོ་བོ་དང་དབྱེ་བ་དང་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་
དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གཉིས་ཏེ་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ།།  བུམ་པའི་མིང་བཏགས་པའི་སྔོན་རོལ་ནས་ཁྱོད་ལ་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་
སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་བུམ་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་རང་རི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་ལྷོ་ལྡིར་བ་བུམ་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པ་དེ་
བརྡའི་དབང་གིས་མ་བཞག་པར་འགྱུར་པས་བརྡའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཡང་བརྡ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་བརྡ་མ་ཤེས་པ་ལ་བུམ་པའི་བརྡ་སྦྱོར་
དགོས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་བུམ་པའི་མིང་བཏགས་པའི་སྔོན་རོལ་ནས་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཞེས་བརྡ་བྱས་པ་དེ་ལྟོ་ལྡིར་བའི་བདག་
ཉིད་དམ་སྡོད་ལུགས་སུ་སོང་བ་འགལ་བའོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་ཆོས་ཅན། དུ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་བརྒྱ་བྱིན་དང་ལྷ་དབང་དང་གྲོང་འཇོམས་སོགས་མིང་དུ་མ་དངོས་
དབང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་མིང་དེ་དག་གི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དེ་དག་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་ན་རྟོག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་
[143A]༄༅། །དངོས་པོ་ལ་གནས་དགོས་པའི་ཕྱིར་དོན་དེ་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཉེར་སྦས་གཉིས་ཆོས་ཅན། གཅིག་ཏུ་ཐལ། ཁྱོད་ལ་ཉེར་སྦས་ཞེས་པའི་མིང་གཅིག་
དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་དེའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་སྡོད་ལུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེར་སྤས་ཞེས་པའི་མིང་དེ་གཉིས་ལ་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་ན་རྟོག་པ་
ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་གནས་དགོས་པ་གང་ཞིག་དེ་གཉིས་ཀ་ཉེར་སྦས་སོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདྲེས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་འདྲེས་པར་འགྱུར་རོ། །
 གང་ཟག་གི་བདག་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས་དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་ལ་བརྟེན་པ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གཉིས་ནི་
ཕུང་པོ་མེད་པར་ཞེན་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་རྟོག་དང། རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་ཡོད་པར་ཞེན་པ་དངོས་པོའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་སོ། །གཉིས་པ་བརྒྱད་ནི། གཟུང་འཛིན་
རྫས་ཐ་དད་དུ་ཞེན་པ་དང། གཞན་དབང་མེད་པར་ཞེན་པ་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་དང། གཞན་དབང་དང་དེའི་ཆོས་ཉིད་ལྡོག་པ་གཅིག་དང། ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་གཅིག་ཐ་དད་
ཀྱི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་དང། གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་གི་བརྗོད་བྱ་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དང། སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་བརྗོད་བྱ་གཟུགས་

[143B] གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་ཇི་ལྟར་བཏགས་པ་དེ་དག་ཐོས་པ་ན་བརྗོད་བྱའི་དོན་དུ་སྣང་བའི་
བློ་འཁྲུལ་མེད་དུ་འཛིན་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དམིགས་པ་ན་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་དེའི་མིང་དུ་སྣང་བའི་བློ་འཁྲུལ་མེད་དུ་འཛིན་པ་མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དང་
དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཏེ་བརྒྱད་དོ། །དོན་འདི་ལྟར་ཀུན་བཏུས་དར་ཊཱིཀ་ལས་བཤད་དོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། སོ་སྐྱེའི་མི་རྟག་
སོགས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་མི་རྟག་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། བྱང་
སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ་གྶུམོ། །རྣམ་རྟོག་ཐ་མ་བཞིའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པའི་
བློ་ནི་ཚོལ་བ་བཞི་དང། མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་པ་བཞིར་འཇོག་གོ་མིང་དང་དོན་དག་ཕན་ཚུན་དུ། །བློ་བུར་བ་ནི་ཉིད་དུ་ཚོལ། །ཞེས་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་མིང་
དང་བརྡའ་བྱས་པ་དེ་ལྟོ་ལྡིར་བའི་སྡོད་ལུགས་སུ་མ་སོང་བས་མིང་དོན་ལ་བློ་བུར་བ་དང། ལྟོ་ལྡིར་བ་དེ་བུམ་པ་ཞེས་བརྡར་བཏགས་པའི་ངོ་བོར་རང་གི་སྡོད་ལུགས་སུ་མ་གྲུབ་པས་དོན་མིང་ལ་

[144A]༄༅། །བློ་བུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་དྲི་མ་དེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པས་བློ་བུར་བ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ།། 
ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པར་གསུངས་ཀྱང། སྲས་མཆོག་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་བཀག་པ་ནི་རྗེའི་དགོངས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །བྱེ་སྨྲ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་
བཤད་པ་ཡང། སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཆོས་ཅན། སྔོན་འཛིན་དབང་ཤེས་དང་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་འཛིན་དབང་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྒྲ་དང་
མཉན་བྱ་བཞིན། ཞེས་དགོད་ན་མདོ་སྡེ་བ་ལ་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་དང། བྱེ་སྨྲ་ལ་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མེད་ནས་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི། རྩོད་གཞི་རྟགས་དེར་
མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་རྟགས་སྦྱོར་རྣམ་དག་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱི་རྩོད་གཞི་དེ་རྟགས་དེ་ཡིན་པར་བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀས་ཁས་
བླངས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང། རྩོད་གཞི་དེ་རྟགས་དེ་ཡིན་པར་གྲུབ་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་མདོ་སྡེ་བར་སྔོར་
སྣང་དང་དེའི་དབང་ཤེས་རྩོད་གཞིར་བྱེད་པ་ཡང་སྒྲུབ་ཆོས་ཚད་བསལ་ལོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནི། སྡེ་བདུན་རྒྱན་ལས། ཁ་ཅིག་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཆོས་ཅན་དུ་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ་

[144B] ཡིད་ཤེས་ལ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ན་མདོ་སྡེ་བ་
དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བའི་དགོས་པ་མེད་ལ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་ན་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་དོར་ཆོས་ཅན་མི་འགྲུབ་སྟེ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ནི་
དབང་པོས་ཡུལ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་འཛིན་པར་མི་འདོད་པས་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ན་མདོ་
སྡེ་བ་ཞེས་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་ཞིང། མཛོད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་དབང་པོས་གཟུགས་མཐོང་བར་བཤད་པ་དང་ནང་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་གཉིས་གང་རུང་དང་མཐུན་མི་དགོས་
ཏེ༑ རང་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་པོ་དང་སྔོར་སྣང་དབང་ཤེས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཡིན་པ་བཀག་པས། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ན་མདོ་སྡེ་བ་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བའི་དགོས་པ་གང་ཡིན་
དཔྱད་དགོས་སོ། །ཡང་འདིར་སྔོན་པོ་དང་སྔོར་སྣང་དབང་ཤེས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་མ་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱང། རྒྱལ་ཚབ་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ཀས་སྔོན་པོ་དང་སྔོར་སྣང་དབང་ཤེས་ལྷན་
ཅིག་དམིགས་ངེས་ཡིན་པར་གསུངས་ཤིང། ཁྱད་པར་དུ་མཁས་གྲུབ་རྗེས། སེམས་ཙམ་པས་ཡུལ་ཤེས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་

[145A]༄༅། །ཡུལ་གང་རང་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་གང་དང་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་ན། ངེས་པར་ཡུལ་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཡུལ་དེ་རྣམས་
ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རྣམས་དང་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་རྣམས་ནི་རང་འཛིན་ཚུར་མཐོང་དབང་ཤེས་ལས་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་
ན༑ ཚུར་མཐོང་དབང་ཤེས་ལ་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་རང་ལ་རྒྱད་ཆད་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་ཤེས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་བའི་དོན་
གྲུབ་པར་འདོད་དགོས་པས། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་རང་འཛིན་ཚུར་མཐོང་དབང་ཤེས་དང་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་པར། ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་གྱི་
ལྷས་བྱིན་གྱི་སེམས་ལྟ་བུ་ལྷས་བྱིན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ལྟ་བུ་ལས་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཤིང། ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་སོགས་ཀྱང་
རང་གི་ཡུལ་ཅན་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་སོགས་དང་རྫས་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ་ན། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་འདོད་དགོས་པར་འགྱུར་བས་རྫས་གཅིག་ཏུ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་
སྔོན་པོ་སོགས་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་དང་རྫས་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ལྷན་ཅིག་དམིགས་དེས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་

[145B] སྔོན་པོ་དེ་སྔོར་སྣང་དབང་ཤེས་དང་རྫས་ཐ་དད་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་པར་དགག་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། མ་ཡིན་དགག་དང་རྫས་གཅིག་པ་སོགས་དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འཛིན་པ་
མིན་པར་རྒྱལ་ཚབ་རྗེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིར། ལ་ལ་སྔོན་པོ་དང་དེ་སྣང་དབང་ཤེས་རྩོད་གཞི་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ་ཞེས་སོགས་ནི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བའི་ནང་འགལ་འགོག་པའི་
ཆེད་དུ་ད་ལྟར་གསུངས་ཀྱི། རང་ལུགས་ལ་སྔོན་པོ་དང་སྔོར་སྣང་དབང་ཤེས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་མིན་ཞེས་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །རྣམ་ངེས་དར་ཊཱིཀ་ལས། ཁ་ཅིག་
སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཡང་རྩོད་གཞིར་འཛིན་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཉེས་པ་དེ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟེར་བ་མི་རིགས་ཏེ། ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཀས་དབང་ཤེས་མ་འཁྲུལ་པ་ལ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་སྔོན་པོ་
ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་སྔོན་པོ་སྣང་བ་དང། སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཁྱད་མ་ཕྱེད་པའི་གཏམ་མོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔོན་པོ་རྩོད་གཞིར་བཟུང་ངོ། །ཞེས་སྔར་བཤད་པ་དང་མི་འདྲ་བར་བཤད་དོ། །
ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་དོན་ཡོད་དེ། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་གང་ཞིག་གཅིག་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་སྐྱེས་ན་དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་གཅིག་ཤོས་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་སྐྱེས་པས་ཁྱབ་པ་དེ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔོན་པོ་དང་སྔོན་འཛིན་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཡིན་པར་འདིར་བཤད་ཀྱང་སྐབས་ལྔ་བའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་བཀག་པ་དང། ལྷ་སྦྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་གཉིས་ཀའི་

[146A]༄༅། །བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་གི་སྔོན་པོ་དེ་གཉིས་ཀའི་མིག་ཤེས་ལ་སྣང་ཡང་གཅིག་ལ་སྣང་བའི་ཆ་དེ་གཅིག་ཤོས་ལ་མི་སྣང་བར་རིགས་རྒྱན་དུ་བཤད་པ་ལྟར་འདིར་
བཤད་ལ། གཅིག་ལ་སྣང་བའི་སྔོན་པོ་དེ་གཅིག་ཤོས་ལ་ཡང་སྣང་བར་སྡེ་བདུན་རྒྱན་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སྐབས་ལྔ་བའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་བཤད་དོ།། 
དབང་ཤེས་གཅིག་གི་གཟུང་ཡུལ་དུ་རུང་ཞིང་གཟུགས་སྣང་བར་མ་ཆད་པའི་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དག་ལ་ནི་ཆོས་ཅན། འབྲེལ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་དེ་
འཛིན་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་བ་བསྐྱེད་པར་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་དམ་མིག་གི་དབང་པོ་གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་སྐྱེད་བྱེད་དུ་རུང་བར་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། དེ་མ་གྲུབ་ན། གཟུགས་དམིགས་པ་སྣང་བ་ལ་བལྟོས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆོས་ཅན། སྣང་བ་མེད་པར་གཟུགས་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་གཟུགས་
འཛིན་དབང་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་གཟུགས་དང་མིག་རྒྱུ་སྣང་བ་ལ་འཁྲུལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་གིས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་དེས་སུ་གྱུར་བའི་སྣང་གཟུགས་རྒྱུ་འབྲས་
སུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་རྫས་གཅིག་པ་གྲངས་ཅན་གྱི་ལུགས་ཡིན་གྱི་སེམས་ཙམ་པ་དང་དོན་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་སུ་ཡང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྣང་

[146B] གཟུགས་སྣང་བའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བ་ལ་སྣང་བ་སྔ་མས་ཕན་བཏགས་པ་ལ་བལྟོས་དགོས་པས་
དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་སུ་གྱུར་བའི་སྣང་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཆད་པ་ནི་སྟེང་གི་དུ་བ་དང་འོག་གི་མེ་ལྟར་བར་དུ་ཆོད་པ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་སུ་
མི་རུང་བས་སྣང་བ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་གཟུགས་དེས་གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང་རོ་གཟུགས་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་ཐ་དད་ཡིན་ན་ཡང་དབང་ཤེས་གཅིག་གི་གཟུང་ཡུལ་དུ་མི་
འགྱུར་བས་གཟུགས་དང་སྣང་བ་ལྷན་ཅིག་གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་ཤེས་དེས་གཉིས་ཀ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རྣམ་ངེས་
དར་ཊིཀ་ལས་བཤད་པ་ལྟར་རོ།།  སེམས་ཙམ་ཞིག་བྱེད་པ་པོར་ངས་བཤད་དོ་
ཞེས་པ་ཡིན་པས། དེའི་རྐང་བ་བཞི་པ་ལ། སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ངས་བཤདོ། །ཞེས་བྱུང་བ་ནི་འགྱུར་བཟང་ངོ། །དེ་བདུན་གྱི་མཚན་གཞི་ཡང་འཇུག་པའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། སངས་
རྒྱས་པ་དག་གིས་ཀྱང་གང་ཟག་དང་རྒྱུན་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོར་བཏགས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་དང། བསམ་གཏན་པ་དཀར་པོ་ཞེས་པའི་རང་སྡེ་ཕུང་པོ་རྫས་ཡོད་བྱེད་པ་པོར་སྨྲ་བ་

[147A]༄༅། །ཅིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལས་གཞན་གསལ་བར་མ་བཤད་ལ། གཙོ་བོ་དང་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོར་སྨྲ་བ་ནི་གྲགས་ཆེ་ཞིང། ཚིག་དོན་གཞན་ནི་གོ་སླའོ། །
 ཞེས་པ་དང། རིགས་པས་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་ནི། ཞེས་པའི་རྐང་པ་བདུན་པའི་དོན་ནི་ཞེས་པ་ཡིན་པས། གཞན་ཞིག་ན་ནི་ཞེས་པ་དཔེ་
མ་དག་གམ་སྙམ་མོ།།  ཞེས་པ་དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་གཞུང་ཡིན་པས། དབུས་མཐའི་ལས་ཞེས་པ་དཔེ་མ་དག་གོ་དེའི་དོན་མདོ་སྡེ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་
 ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང། ཞེས་སོགས་ལྟར་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་རྣམ་ཤེས་མི་མཐུན་པ་སྐྱེ་བའི་རིགས་པ་དང། འདས་སོགས་དེ་བཞིན་རྨི་ལམ་དང། ཞེས་སོཊ་
ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་དཔེ་དང། དོན་ནི་དོན་དུ་འགྲུབ་གྱུར་ན། ཞེས་སོགས་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་ཐལ་བའི་རིགས་པ་དང། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་ཐོབ་དང། ཞེས་སོགས་ལྟར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཤེས་པ་སྟེ་བཞིས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་གྲུབ་པོ། །འདི་དག་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན། 
འཇིག་རྟེན་དག་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་གང་དང་གང་ལ་དེ་དང་དེའོ་ཞེས་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པ་གང་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པ་

[147B]། 
པའོ།།  །གྲུབ་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་གཟུང་འཛིན་
སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མེད་ན་ཀུན་བྱང་གཉིས་མི་འཐད་པར་འགྱུར་བས་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ཁས་བླངས་པས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་གྲུབ་པའོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ནི་ལྡོག་པ་
གཅིག་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་མིན་པ་དང། གང་འཁོར་བ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་གང་དུ་འཁོར་བ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་གནས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་ཐུན་མོང་བ་དང། སེམས་
ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་རྣམ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་བདག་རྐྱེན་གྱི་ཆ་ནས་ཐུན་མོང་བ་དང། གཟུང་ཡུལ་གྱི་ཆ་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་
གཟུང་དོན་མེད་ལ། དེ་ལྟ་ན་དེ་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པར་འཇུག་པ་དང་དྲུག་གིས་ཆོས་ལ་འཇུག་པའོ། །གཟུང་འཛིན་དང་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཁྱད་པར་མེད་པའི་
དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། གཟུགས་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི་གནས་དང། ཆོས་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་ལ་
[148A]༄༅། །ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང། དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་ནི་རེག་པ་དང། མཐོང་ཟིན་ཡང་ཡང་གོམས་པའི་སྒོམ་ལམ་ནི་རྗེས་དྲན་དང། མཐར་ཐུག་པའི་
ལམ་ཉིད་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སོན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇུག་པའོ། །དབུས་མཐའ་ནས་
བཤད་པའི་དེ་ཉིད་བཅུ་ལ་རིམ་བཞིན་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་བསྟན་པར་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བར་གསུངས་ཤིང། འདི་དག་གི་དོན་ཅུང་ཟད་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་
ལ་བཅུ་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཆོས་ཅན། རྩ་བ་དང་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྷག་མ་རྣམས་དེར་བསྡུས་པ་དང། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་
སོགས་པ་གསུམ་དེར་སྣང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེ་གསུམ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དང་ང་རྒྱལ་མེད་པ་སྣང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་བཞིན་ཤེས་ན་རིམ་
བཞིན་ཆོས་དང་གང་ཟག་དང། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང། ཡོད་པ་དང་མེད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དག་མི་འབྱུང་ཞིང། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཟད་པར་འགྱུར་
བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དེ་གསུམ་ཆོས་ཅན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོ་སྣང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་རེ་རེའི་སྟེང་དུ་མི་རྟག་པ་དང་

[148B] ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་མི་རྟག་སོགྶུ་
བཤད་ཚུལ་དབུས་མཐའ་རྩ་འགྲེལ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི། དེ་གསུམ་ཆོས་ཅན། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་
སྟེ༑ ཁྱོད་རེ་རེའི་སྟེང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་སྡུག་ཀུན་གཉིས་དང། རྣམ་བྱང་གི་རྒྱུ་འབྲས་འགོག་ལམ་གཉིས་ཀྱི་དོན་བཤད་དུ་རུང་བར་ཤེས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་
འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་རེ་རེའི་སྟེང་དུ་བདེན་བཞིའི་དོན་བཤད་ཚུལ་ཤེས་དགོས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་
རགས་ཕྲའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བཤད་དུ་ཡོད་དེ། དེ་གསུམ་རིམ་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྲུབ་པས་རགས་པ་དང་
ཡོངས་གྲུབ་གཅིག་བུ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས་ཕྲ་བ་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་འཁོར་བ་ཕྲ་རགས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དེ་གསུམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
ཤེས་པ་ལ་རགས་ལས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ནི། དེ་གསུམ་ཆོས་ཅན། གྲགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ཕས་རྒོལ་ཚར་གཅོད་པ་སྣང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་ནི་བློ་

[149A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་པའི་ངོར་གྲགས་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཀ་རིགས་པ་བཞི་པོ་ཅི་རིགས་ཀྱིས་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་ལ། ཕས་རྒོལ་ཚར་གཅོད་པ་ལ་དེ་དག་ལ་
མཁས་དགོས་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ནི། བདག་མེད་གཉིས་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་དག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་སྣང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་
གང་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམ་པས་སྒྲིབ་པ་དག་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཡིན་ལ། རིགས་དང་དབང་པོ་དང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐེག་པ་ཐ་དད་པར་
གྱུར་ཚུལ་དང་དེ་དག་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཏུ་གྲུབ་ཚུལ་རྣམས་དེ་གཉིས་བསྒོམ་ཚུལ་གྱིས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པ་ནི། མིང། རྒྱུ་མཚན། རྣམ་རྟོག་དེ་བཞིན་ཉིད་
ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཆོས་ཅན། བསྡུ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ཤེས་བྱ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་སྣང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེར་བསྡུས་ཤིང་
ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པའང་དེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། མིང་སོགས་ལྔ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཚུལ་ཡོད་དེ། མིང་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་རྒྱུ་མཚན་དང་རྣམ་རྟོག་
གཉིས་གཞན་དབང་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ནི་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱིས་བསྡུས་པར་དབུས་མཐར་གསུངས་ཤིང། བསྡུ་བར་མིང་ལྡན་མིན་དང་

[149B] ཀུན་བརྟགས་ཆོས་ལྔའི་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས་པར་བཤད་དེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། ཀུན་བརྟགས་མིང་
དང་རྒྱུ་མཚན་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལྔ་པོ་གང་གི་ཡང་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་བླངས་པ་ནི་
བསྡུ་བ་ལས་དེ་ལྔའི་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེར་མིང་ལྡན་མིན་དུ་བཤད་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གདགས་གཞིར་བཤད་ཅིང། ཀུན་བརྟགས་དངོས་པོར་མེད་པས་ཆོས་
བཞི་མ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིནོ། །དབུས་མཐའ་ལས་མིང་ཀུན་བརྟགས་སུ་བཤད་པ་ནི་མིང་གིས་བཏགས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། མིང་གི་
ངོ་བོ་མིན་པར་བློ་བརྟན་གྱིས་བཤད་དོ། །དེར་རྒྱུ་མཚན་གཞན་དབང་དུ་བཤད་པ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་དགོངས་ཏེ་དེ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་བསྡུ་བ་ལས་བཤད་པས་སོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་དཔྱད་གཞི་ཡོད་དོ།། དགུ་པ་ནི། འཇུག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད། གནས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད། ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་
ཉིད༑ རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད། རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད། ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་པོ་ཆོས་ཅན། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་མ་ནོར་བའི་

[150A]༄༅། །དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་པར་བརྗོད་པ་སྣང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ན་
མ་ནོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོམ་ཉི་བཟློག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཚུལ་ཡོད་དེ། དང་པོ་གསུམ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་
ཤིང༑ ཕྱི་མ་བཞི་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱིས་བསྡུས་པར་དབུས་མཐར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འཁོར་བ་ཐོག་མཐའ་མེད་པ་ནི་འཇུག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གཉིས་
ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། སྡུག་ཀུན་འགོག་ལམ་བཞི་ནི་གནས་པའི་དེ་དང་ལོག་
པར་སྒྲུབ་པའི་དེ་དང་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་དང་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་བཞི་དང་རིམ་བཞིན་སྦྱར་དགོས་ཤིང། བློ་བརྟན་གྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཀ་དང་
སྦྱར་བར་སྣང་ངོ། །དེ་དག་ཀྱང་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་དང། རྒྱན་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྣམ་བདུན་ལ། །བརྟེན་ནས་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་ཅེས་པ་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་ལས་རྒྱས་པར་ཤེས་
པར་བྱའོ། །བཅུ་པ་ནི། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། རྟེན་འབྲེལ་དང། གནས་དང་གནས་མིན་དང། དབང་པོ་དང། དུས་དང། བདེན་པ་དང། ཐེག་པ་དང། འདུས་

[150B] མཁས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་ལ་དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་སྣང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་དག་མཁས་པར་
བྱ་བའི་གནས་ཀྱང་ཡིན་ལ། དེ་བཅུ་ལ་མཁས་ན་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་གཅིག་བུའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སོགས་བདག་འཛིན་བཅུ་བཟློག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བཅུ་ཡོད་དེ། དབུས་
མཐའ་ལས། གཅིག་དང་རྒྱུ་དང་ཟ་བ་དང། །བྱེད་པ་དང་ནི་དབང་བསྒྱུར་དང། །བདག་པོའི་དོན་དང་རྟག་པ་དང། །ཉོན་མོངས་པ་དང་དག་པའི་གནས། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་དང་མ་གྲོལ་གྲོལ། །འདི་
དག་ལ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ། །ཞེས་ཕུང་པོ་ལ་གཅིག་བུའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ། ཁམས་ལ་རྒྱུའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ། སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཟབ་པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ། རྟེན་འབྲེལ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་
གནས་དང་གནས་མིན་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ། དབང་པོ་ལ་བདག་པོའི་དོན་གྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ། དུས་ལ་རྟག་པའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ། བདེན་པ་ལ་ཀུན་བྱང་གི་གནས་ཀྱི་བདག་ཏུ་
འཛིན་པ། ཐེག་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལམ་གྲོལ་བ་དང་གྲོལ་བའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཅུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱས་
པར་ཤེས་དགོས་ཀྱང་ཚིག་མང་བས་འཇིགས་ནས་མ་བྲིས་སོ།།  ཁྱབ་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤང་བྱའི་སྒྲིབ་གཉིས་དང་

[151A]༄༅། །ཉི་ཚེ་བའི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྤང་བྱའི་ཉོན་སྒྲིབ་དང། ལྟག་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་ཤས་ཆེ་པ་དང། མཉམ་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་ཆ་མཉམ་པའི་དེ་དང་
ལེན་པ་དང་སྤོང་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་སྲིད་ཞིའི་མཐར་ལྟུང་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཀུན་སྦྱོར་དགུ་དང། དགེ་སོགས་བཅུ་ལ་སྒྲིབ་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་
སུམ་ཅུ་དང། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ལ་སྒྲིབ་པ་ནི་གཞི་ལ་མི་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་དང། ཕར་ཕྱིན་བཅུ་མ་སྒྲིབ་པ་ནི་ཕྱུག་པོ་ལ་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དང། ས་བཅུ་ལ་
སྒྲིབ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཐ་མ་ལ་ཀུན་རྨོངས་ཉེར་གཉིས་དང་གནས་ངན་ལེན་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པར་གྲགས་ཀྱང་དབུས་མཐའ་
རྩ་འགྲེལ་སོགས་སུ་མི་གསལ་ལོ། །གང་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཀུན་རྨོངས་ཉེར་གཉིས་ནི་གསེར་ཕྲེང་ལས། འདི་ལྟར་ས་དང་པོ་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་མངོན་ཞེན་དང་
ངན་སོང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། གཉིས་པ་ལ་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་འཁྲུལ་བ་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་དང། གསུམ་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དང་ཐོས་པའི་གཟུགས་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་
ལ་དང། བཞི་པ་ལ་སྙོམས་འཇུག་ལ་སྲེད་པ་དང་ཆོས་ལ་སྲེད་པ་དང། ལྔ་པ་ལ་འཁོར་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་ཕྱོགས་ཤིང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མྱ་ངན་འདས་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་

[151B] དྲུག་པ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་དང་མཚན་མ་མང་པོ་འབྱུང་བ་དང། བདུན་པ་ལ་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་འབྱུང་བ་དང་
མཚན་མེད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཐབས་དང། བརྒྱད་པ་ལ་མཚན་མེད་ལ་རྩོམ་པ་དང་མཚན་མ་རྣམས་ལ་མི་དབང་བ་དང། དགུ་བ་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་
དང་གོང་ནས་གོང་དུ་ཤེས་རབ་དང་སྤོབས་པ་ལ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ལ་དང་སྤོབས་པའི་དབང་ལ་དང། བཅུ་པ་ལ་མངོན་ཤེས་ཆེན་པོ་ལ་དང་གསང་བ་ཕྲ་མོ་ལ་འཇུག་པ་ལ་དང། བཅུ་གཅིག་པ་ལ་
ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་དང་ཐོགས་པ་ཤིན་རྨོངས་གཉིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གནས་ངན་ལེན་བཅུ་གཅིག་ནི་ས་བཅུ་གཅིག་གི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱར་གྱུར་
བའི་ཉོན་མོངས་ཅ་ན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པའི་ས་བོན་ལ་བྱེད་དམ་སྙམ་མོ།།  །མཚན་ཉིད་དང་ནི་རྣམ་གྲངས་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་
བསྟན་པའི་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་བཟློག་ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པའི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་བཅུ་དྲུག་རེ་དང། ཞེས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ། གང་ལྟར་ཡང་སྟོང་ཉིད་དེ་ཞེས་པ་དཔེ་མ་དག་གོ་
ཡི་གེ་དོན་དང་ཡིད་བྱེད་དང། །མི་འཕྲོ་བ་དང་མཚན་ཉིད་གཉིས། །མ་དག་དག་དང་བློ་བུར་དང། །མི་དངང་བ་དང་ཁེངས་པ་མེད། ཅེས་ཡི་གེ་འབྲེལ་བ་དང་འདྲེས་པ་ལ་དོན་ཡོད་པ་དང་མ་འབྲེལ་བ་

[152A]༄༅། །དང་མ་འདྲེས་པ་ལ་དོན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཡི་གེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་པ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པ་ནི་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་
གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་གི་ས་བོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང། ཆོས་རྣམས་གཉིས་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་
ནས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ལ་སེམས་མི་གཡེང་བ་ནི་མི་འཕྲོ་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་མིང་དང་བརྔར་བཏགས་པའི་ངོ་བོར་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་མི་བརྡས་བཞག་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཡིད་བྱེད་མ་སྤངས་པ་དང་སྤངས་པ་ལས་ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་པར་མ་དག་པ་དང་དག་པར་རྟོགས་
པ་ནི་རྣམ་པར་མ་དག་པ་དང་དག་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང། ཆོས་དབྱིངས་སྔར་རྣམ་པར་མ་དག་པ་དང་ཕྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་གཉིས་ཀ་བློ་བུར་བར་རྟོགས་པ་ནི་བློ་བུར་བ་ལ་
ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང། གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀུན་ཉོན་འགྲིབ་པ་དང་རྣམ་བྱང་འཕེལ་བའི་ཚེ་ཆོས་དབྱིངས་ལ་འགྲིབ་པ་ཡང་མེད་འཕེལ་བ་ཡང་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མི་སྐྲག་པ་དང་

[152B] །འདི་གཉིས་སོ་སོར་བགྲང་པ་འམ་རྣམ་པར་མ་དག་མ་དག་གཉིས་སོ་སོར་བགྲང་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་བཅུང་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གི་བཟློག་ཕྱོགས་ཀྱི་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཅུ་ཡོད་དེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་སྒྲ་དང་དོན་འབྲེལ་བར་ལྟ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། དོན་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་ཡོད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། དོན་དེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལ་
ལོག་པར་ལྟ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། དོན་ལ་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྟ་བའི་ཕྱིན་ལོག་དང། མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ལྟ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་
ཉིད་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། བཀྲ་ཤིས་པ་དང་བཀྲ་ཤིས་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལས་རྣམ་པར་མ་དག་པ་དང་རྣམ་པར་དག་བར་ལྟ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག། གཅིག་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་མ་
དག་པ་རྣམ་པར་དག་པར་ལྟ་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་སྤངས་པ་དང་འཐོབ་པ་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བར་ལྟ་བས་སྐྲག་པ་དང་ང་རྒྱལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་སྔར་བཞིན་
བདུན་པའམ་ཐ་མ་གཉིས་སུ་བགྲང་བའི་བཅུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་སུ་རྣམ་གཡེང་གི་རྟོག་པ་བཅུ་བཤད་པ་དབུས་མཐའི་རྗེས་འབྲང་དུ་འདོད་པའི་དབང་གིས་ཕྱིན་ཅི་
ལོག་བཅུ་བོ་འདི་རྣམ་གཡེང་གི་རྟོག་པ་བཅུ་དང་སྦྱར་བ་ནི་མི་འཐད་བར་གོ་བར་བྱའོ།།  །སྒྲོ་འདོགས་སྐུར་བའི་རྟོག་དང་གཅིག་དང་
[153A]༄༅། །དུ་མ་ཉིད། །རང་དང་ཁྱད་པར་རྟོག་དང་མིང་དོན་ཇི་བཞིན་དུ། །མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་ཡང་དག་སྡང་བར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་ཐེག་བསྡུས་དང་འདྲའོ། །ཡིད་ལ་འཛིན་པ་
རྣམ་པ་ལྔ། ཞེས་པ་དཔེ་མ་དག་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་དུ། མེད་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བཤད་པ་དང། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བཤད་པ་མ་གཏོགས་པ་
གཞན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོའི་དོན་ནི་འགྲེལ་པ་ལས། མེད་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། མེད་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་དང། མེད་པའི་གང་ཟག་འཛིན་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་
འཛིན་པའོ། །མེད་པའི་ཡོངས་སུ་གྱུར་བ་འཛིན་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མེད་པ་ཐ་དད་པ་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དག་སོ་སོ་བར་མངོན་
པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར། མེད་པའི་སྐུར་བ་ཉིད་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་དག་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ལ་ཡང་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཕྱི་མ་ལྔ་ཡང་དབུས་མཐའ་
ལས༑ མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང། ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་ལྔ་
སྤངས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་དེ་དག་སྤངས་དགོས་བར་བཤད་དོ།། 

[153B] གཞི་གཅིག་ལ་མཚོན་ན། བུམ་པ་དེ་རང་གི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་བའི་རྡུལ་དུ་མ་བསགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་པར་ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཀུན་གྱིས་འདོད་
པ་མཐུན་ཞིང། དེའི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་བའི་རྡུལ་དུ་མ་ནི་ཡན་ལག་དང། བུམ་པ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་པར་ཡང་འདོད་པ་མཐུན་ལ། འོན་ཀྱང་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ངོས་འཛིན་ལ་
འདོད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། མུ་སྟེགས་བྱེ་རིག་གཉིས་ཀྱིས་བུམ་པའི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་བའི་རྡུལ་མང་པོ་འདབ་འབྱོར་དུ་ཕྲད་པ་ན་ཐོག་མར་ལྡན་པ་ཞེས་པའི་ཡོན་ཏན་དོན་གཞན་སྐྱེ་བ་དང་
དེའི་འོག་ཏུ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་དོན་གཞན་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང། ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་དོན་གཞན་ལ་རིགས་པས་གནོད་པར་མཐོང་ནས། བུམ་པའི་
ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་བའི་རྡུལ་མང་པོའི་ཚོགས་པ་ཙམ་བུམ་པ་ཡིན་གྱི། ཚོགས་པ་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པས་བུམ་པ་བཏགས་ཡོད་དུ་འདོད་པ་དང། སེམས་ཙམ་པས་ཚོགས་པ་དེ་བུམ་པ་
མ་ཡིན་གྱི། བག་ཆགས་སད་སྟོབས་ཀྱི་དབང་གིས་བུམ་པར་སྣང་བའི་སྣང་ཆ་བུམ་པ་ཡིན་པས། བུམ་པ་སེམས་ཀྱི་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་དང། མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པས་མདོ་སྡེ་བ་
དང་མཐུན་ཞིང། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པས་སེམས་ཙམ་པ་དང་མཐུན་པར་འདོད་ལ། ཐལ་འགྱུར་བས་བུམ་པའི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་བའི་རྡུལ་དུ་མ་ཚོགས་པ་ལ་བརྡ་དང་རྟོག་པས་

[154A]༄༅། །བུམ་པ་ཞེས་ཕར་བཏགས་ཙམ་བུམ་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་བའི་ལུགས་ལ་དབང་ཤེས་ལ་རགས་པའི་རྣམ་པ་མི་སྣང་བར་རྗེ་རྒྱལ་ཚབ་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ཀས་
བཤད་ཅིང། ཁྱད་པར་དུ་མཁས་གྲུབ་རྗེས། དབང་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་རགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་མདོ་སེམས་སུ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པར་བཤད་དོ། །རྒྱལ་ཚབ་རྗེས། ཁ་དོག་གི་རྣམ་པར་
སྣང་བ་དང། ཆ་དུ་མ་འདུས་པའི་གོ་ས་གནོན་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་བ་རྣམས་རྣམ་བདེན་རྫུན་རྩོད་པའི་གཞི་དང། བདེན་རྫུན་གྱི་དོན་ནི་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པའི་
ཤེས་པའི་གཟུང་ཡུལ་དང། མ་རིག་པས་བསླད་པའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་ཡུལ་ནི་རིམ་བཞིན་སྐབས་འདིའི་བདེན་རྫུན་གྱི་དོན་ཡིན་གྱི། སྔོ་སེར་སོགས་ཁས་ལེན་
མི་ལེན་དང། སྔོ་སེར་སོགས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་མིན་དང། དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་དངོས་པོར་ཡོད་མེད་ལ་རྩོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བདེན་རྫུན་གཉིས་ཀས་སྔོ་སེར་སོགས་
བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོ་དང། དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་རྣམ་དབང་ཤེས་ཡིན་པར་འདོད་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཤད་ཅིང། བཤད་ཚུལ་དེ་ནི་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཡིན་
པར་གསུངས་སོ། །ཡང་རྣམ་ངེས་ད་ར་ཊིཀ་ལས། སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གིས་དབང་ཤེས་ལ་རགས་པར་སྣང་བ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་བྱེ་བྲག་པས་འདོད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་

[154B] ལུས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་རྭ་ཟེང་དེ་བ་མེད་ཀྱི་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རགས་སྣང་བདེན་པར་གྲུབ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་མིང་ཙམ་དུ་གསུངས་པའོ། །
ཞེས་རྣམ་རྫུན་པའི་ལུགས་ལ་དབང་ཤེས་ལ་རགས་པར་སྣང་བ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ཙམ་རྣམ་རྫུན་པ་རྣམས་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ལ་རགས་
པ་གསལ་པར་སྣང་བ་དང། གསལ་བར་སྣང་བ་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་རྫས་སུ་བཞེད་པས་དངོས་པོར་ཡོད་མེད་སོགས་སྐབས་འདིའི་བདེན་རྫུན་གྱི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
འཐད་ལྡན་དུ། རགས་པར་སྣང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྤྲུལ་བར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་གསལ་བར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིརོ། །
ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །ཞེས་དབང་མངོན་ལ་རགས་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་དངོས་པོར་བཤད་པ་གཉིས་མི་འགལ་ཚུལ་གང་ཡིན་དང། གཞུང་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ་ལྕང་སྐྱ་གྲུབ་
མཐར༑ རགས་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཤེས་པའི་རྫས་ཡིན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་རགས་པར་སྣང་བའི་ཆ་ནི་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་དབང་གིས་སྣང་བའི་འཁྲུལ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འདོད་དོ། །ཞེས་
ཞིབ་ཆ་མཛད་པ་ཡང་དཔྱད་གཞི་ཆེའོ། །དེང་སང་རྣམ་དེས་དར་ཊིཀ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོའི་བཤད་ཚུལ་ཡང་དར་ཊཱིཀ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་སྣང་བས་

[155A]༄༅། །འདོད་ཚུལ་དེ་ཞིབ་ཏུ་བཤད་ན་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། རྣམ་རྫུན་པའི་ལུགས་ལ། དབང་ཤེས་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་རགས་པར་སྣང་བ་དང། གོ་ས་གནོན་པའི་གཟུགས་
སུ་སྣང་བ་ནི་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་པས་ན། སྔོ་སེར་སོགས་རགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཁ་དོག་མ་ཡིན་པ་དང། གོ་ས་གནོན་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ་
སྙམ་པའི་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེ་བའི་དཔྱད་པ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། སྔོ་སེར་རགས་པ་དང་ཁ་དོག་དང་གོ་ས་གནོན་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན་ན་རགས་སོགས་གསུམ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་
དབང་ཤེས་ལ་སྔོ་སེར་རགས་པ་སོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་ཀྱང་སྔོ་སེར་རགས་པ་སོགས་སུ་ཁས་ལེན་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སོ་སྐྱེའི་དབང་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་
རགས་པ་སོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་དབང་ཤེས་དེས་རང་ལས་རྫས་ལོགས་སུ་གྲུབ་པའི་སྔོན་པོ་རགས་པ་སོགས་སུ་སྣང་བས་དེ་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་ཞེས་པ་
ཡིན་གྱི། སྔོན་པོ་རགས་པ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་རགས་པར་སྣང་བས་རགས་སྣང་དེ་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་གཏན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། དུང་དཀར་སེར་པོར་
སྣང་བའི་དབང་ཤེས་དུང་གི་དབྱིབས་ལ་འཁྲུལ་ཞེས་པ་ནི་དེ་དུང་སེར་ཀྱི་དབྱིབས་སུ་སྣང་བས་དབྱིབས་ལ་འཁྲུལ་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི། དུང་གི་དབྱིབས་ལས་དབྱིབས་གཞན་དུ་

[155B] །རྣམ་བདེན་རྫུན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་གྱི། སྔོར་སྣང་དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་དང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དངོས་པོར་
འདོད་མི་འདོད་ཀྱིས་རྣམ་བདེན་རྫུན་དུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བདེན་རྫུན་གཉིས་ཀས་དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་དབང་ཤེས་སུ་འདོད་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་ཚབ་རྗེའི་བཞེད་
པའོ༑ ༑མཁས་གྲུབ་རྗེའི་བཞད་པ་ལྟར་ན། རྣམ་བདེན་རྫུན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་དངོས་པོར་འདོད་མི་འདོད་ཀྱིས་བྱེད་དེ། རྣམ་བདེན་པ་དང་མདོ་སྡེབ་གཉིས་ཀའི་
ལུགས་ལ་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་ཞེས་པའི་གཟུང་བ་ནི་སྔོན་པོ་དང། རྣམ་པ་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་དེ་གཟུང་བ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ལ་བྱེད་ཅིང། རྣམ་
རྫུན་པའི་ལུགས་ལ་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་ཞེས་པ་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྣང་བའི་ནམ་མཁའི་སྒྲ་ཤད་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་སུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྡེ་བདུན་རྒྱན་ལས། སེམས་ཙམ་པ་ལ་
ཡང་ཤེས་པའི་གཟུང་རྣམ་རྫས་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་རྣམ་བདེན་པ་དང། གཟུང་རྣམ་སྒྲོ་བཏགས་སུ་འདོད་པ་རྣམ་རྫུན་པ་གཉིས་ཡོད་ཅིང། ཞེས་དང། མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་ནི་མིག་
ཤེས་ཉིད་ཡིན་ལ། མིག་ཤེས་ལ་རྣམ་པ་ཤར་ཞེས་པའི་དོན་རང་རྒྱུ་ལས་རང་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ལ་བྱའི། རང་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པ་འཆར་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

[156A]༄༅། །ཞེས་དང། རྣམ་པ་ཤར་བའི་དོན་དེ་ལྟར་འདོད་པར་མདོ་སེམས་གཉིས་ཀ་མཐུན་ཀྱང། མདོ་སྡེ་བ་མིག་ཤེས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་ལྡན་དུ་རང་རྒྱུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལས་
སྐྱེས་པར་འདོད་ལ། རྣམ་རིག་པ་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་རྣམ་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པར་འདོད་པ་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་རྣམ་རིག་པ་ནི་རྣམ་བདེན་པའི་དབང་དུ་
བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཤད་ཚུལ་འདི་ནི་གསེར་ཕྲེང་དང་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་དང་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས་རྣམ་བདེན་རྫུན་གྱི་ཁྱད་པར་ཟུར་ཙམ་བྱུང་བ་དང་མཐུན་
ཤས་ཆེ་ཞིང། གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་སུ་རྣམ་བདེན་རྫུན་དང་རྣམ་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་དུ་འདོད་པ་དང་རྣམ་བཅས་རྣམ་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་དོན་བཤད་སླ་ཞིང་
རྒྱ་གཞུང་འགའ་ཞིག་གི་ཚིག་ཟིན་དང་ཡང་མཐུན་ཚབས་ཆེ་བར་སྣང་ཡང། རྣམ་ངེས་དར་ཊིཀ་གི་བཤད་ཚུལ་དེ་ཡང་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བཞེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པར་རྒྱལ་ཚབ་རྗེས་དངོས་སུ་
ཞལ་གྱིས་བཞེས་བས་ན། རྨོངས་རྟུལ་བདག་ལྟ་བུས་འཐད་མི་འཐད་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་བྱར་མི་རུང་ཞིང། དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འཆར་བར་ཡང་མི་སྤོབས་སོ། །མདོ་དང་སྡེ་བདུན་གྱི་བསྐོར་ལ་རྗེ་
བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ལྗགས་བཤད་གནང་བ་མ་གཏོགས་དངོས་སུ་འགྲེལ་བ་མ་མཛད་པས། དེང་སང་ཚད་མའི་གཞུང་གི་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་ལ་དཔག་ན། རྗེ་མཁས་གྲུབ་

[156B] མི་ཟད་དུས་མཐའ་འདི་འོངས་ཚེ། །ཁྱོད་ཀྱིས་མ་བཟུངས་དམ་ཆོས་ཀུན། །ཆུ་དང་བྲལ་བའི་པདྨོ་ནི། །བ་མོས་རེག་པ་ལྟ་བུར་གྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རང་བཞིན་
བརྗོད་པའོ།།  གལ་ཏེ་དབང་ཤེས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་ན་རགས་པ་གཅིག་ཡིན་པ་འམ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མ་ཡིན་གྲང་ན། གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་ཕྱི་དོན་འགོག་བྱེད་ཀྱི་
རིགས་པས་གནོད་པར་སྨྲས་པ་ལ། རྣམ་བདེན་པ་ན་རེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྡུལ་བསགས་པའི་ལུས་ཅན་ལ་སྐྱོན་དེ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྡུལ་མང་པོའི་རྣམ་པར་
སྐྱེས་པ་ལ་སྐྱོན་དེ་དག་མི་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་ རྣམ་  རྫུན་པ་ན་རེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ཅན་ ཞེས་པ་  རྭ་ཟེང་ངེ་བ་མེད་ཀྱི། རྡུལ་མང་པོ་ཕན་ཚུན་ཕྲད་ནས་བོང་ཚད་རྒྱས་པར་གྱུར་བ་ལ་ལུས་ཅན་ཞེས་
བྱ་ལ༑ རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྡུལ་མང་པོའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་ན་ལུས་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྡུལ་མང་པོའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་ན་ཕྱི་དོན་ཡིན་ན་ལུས་ཅན་དང་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་
ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ཏེ། མངས་སུ་དོགས་ནས་གཞུང་མ་དྲངས་པས་བདེ་གཤེགས་གཞུང་འགྲེལ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།། 
དེ་རྡུལ་མང་པོའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་མིན་གྱི། རྡུལ་ཆ་མེད་གཅིག་གི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། ཆ་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་བཅས་ཡིན་པ་འགལ་བ་དང། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་བཅས་

[157A]༄༅། །ཡིན་ཀྱང་ཆ་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ན་བྱེ་བྲག་པས་བཏགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དེ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། 
རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཞིང། རྡུལ་མང་པོའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་ཀྱང་རགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་པའོ།། 
བདེན་པར་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད། དབང་ཤེས་ཀྱིས་མི་བདེན་པ་གསལ་བར་བྱེད་ན་བདེན་པ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་དགོས་ཏེ། བདེན་པས་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྣམ་
བདེན་པས་བརྩད་པ་ན། རྣམ་རྫུན་པས། གཟུང་རྣམ་རྡུལ་ཆ་མེད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་བཅས་ཡིན་པ་འགལ་ཞེས་སོགས་སྔར་ལྟར་རོ། །འདིར་ཆེད་དམ་ཞེས་པ་དཔེ་མ་དག་སྟེ། ཆ་
མེད་དམ་གཅིག་བུར་མི་རུང་ཞེས་འདོན་དགོས་སོ།། 
གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་མེད་ལ་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་མཁན་དང་སེམས་ཙམ་པ་གཉིས་བརྩད་པའི་གཞུང་དུ་སྣང་བས་ན་འདིར་རྣམ་བདེན་རྫུན་གཉིས་ཀྱི་རྩོད་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་དཔྱད་དགོས་སོ།། 
རྒྱུན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་འདི་ཆོས་མཆོག་གི་རྣམ་ངེས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས་བྱུང་བས། ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲངས་

[157B] །སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་མང་པོ་རང་གི་ཆ་ཤས་སུ་ལྡན་པའི་ཆ་ཅན་ལ་རྒྱུན་དང། རྡུལ་མང་པོ་རང་གི་ཆ་ཤས་སུ་ལྡན་པའི་ཆ་ཅན་ལ་རགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ཡིན་ཀྱང། རགས་རྒྱུན་སྤྱི་ལྡོག་མ་འདུས་མ་བྱས་སུ་བཤད་པའང་ཡོད་པས་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་རྫས་སུ་མེད་ཅེས་པ་ཡིན་དཔྱད་དགོས་སོ། །སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་འམ་ཡན་ལག་དུ་མ་
ལ་ཁ་བསྒྱུར་མ་བསྒྱུར་དང། གཡོ་མི་གཡོ་དང། བསྒྲིབས་མ་བསྒྲིབས་ཀྱི་འགལ་བའི་ཆོས་དུ་མ་དང་ལྡན་པས་ན་རགས་རྒྱུན་ཆ་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟན་དབང་ཤེས་ཀྱི་
གཟུང་རྣམ་ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་དུ་མའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་ཟེར་ན། འདི་ལ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྡུལ་ཆ་མེད་ལ་དྲུག་གིས་གཅིག་ཆར་བསྐོར་བའི་རིགས་པས་གནོད་པ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྡུལ་ཆ་མེད་ཀྱང་
དེས་འགོག་ནུས་པར་བཤདོ། །དེ་ལ་རྣམ་བདེན་པས་ལུས་ཅན་ཉིད་ལ་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་སོགས་སྐྱོན་སྤོང་སྔར་ལྟར་དང། རྣམ་རྫུན་པས་ལུས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་རྭ་ཟེང་ངེ་བ་མེད་ཀྱི། ཚད་
ཆུང་ངུ་མང་པོ་ཕན་ཚུན་ཕྲད་ནས་ཡུལ་རྒྱས་པར་གྱུར་བ་ནི་ལུས་ཅན་ཡིན་ལ། དབང་ཤེས་ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་མང་པོའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་ན་ལུས་ཅན་ནམ་རགས་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་
ཀུན་རྫོབ་བམ་བཏགས་པའི་ཡོད་པར་ཐལ་བས་ན། རྡུལ་དུ་མའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ཡང་མི་རིགས་སོ།། 
[158A]༄༅། །ལྡན་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རགས་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་མེད་པ་གསལ་བར་བྱེད་ནུས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རགས་པའི་རྣམ་པ་མེད་ན་རྣམ་པར་
ཤེས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཁས་ལེན་པའི་དགོས་པ་མེད་དེ། དབང་ཤེས་རགས་པའི་རྣམ་པར་མི་སྐྱེས་ན་རྡུལ་མང་པོའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། 
ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས་ན་ཚངས་པས་ཀྱང་དབང་ཤེས་འགའ་ཞིག་འཁྲུལ་བར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། དབང་ཤེས་ཐམས་ཅད་གསལ་སྣང་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
 གསལ་བར་སྣང་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་
སུས་ཀྱང་བཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་པའོ། །འདི་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་སྒྲོ་བཏགས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཤད་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་རྫུན་པའི་ལུགས་ལ་ཡང་
དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་ཤེས་པའི་རྫས་སུ་འདོད་ན་སྔར་གྱི་གཞུང་དེ་དག་གི་དོན་ལ་བཤད་ཚུལ་གཞན་བྱ་དགོས་སོ།། 
ཚབ་རྗེའི་བཞེད་པ་ལྟར་འདོད་ན་དབང་ཤེས་ཀྱིས་རགས་པ་སོགས་སུ་སྣང་བ་ལྟར་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་བདེན་པ་དང་རྫུན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། གཟུང་རྣམ་

[158B] དབང་མངོན་གྱིས་རགས་སོགས་ལ་འཁྲུལ་བ་ནི་དབང་མངོན་མི་བདེན་པའི་དོན་དང། ཡུལ་ལྔ་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཡུལ་མི་བདེན་པའི་
དོན་ཡིན་པར་འདིར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མཆོག་གི་རྣམ་ངེས་འགྲེལ་བཤད་ལས། དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་མི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་གསལ་བའི་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དོན་མེད་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མི་བདེན་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་
མ་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་མེད་པ་གསལ་བར་སྣང་བའི་དབང་མངོན་ཐམས་ཅད་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པའི་གཞན་དབང་ཅན་དུ་བཤད་དོ། །
། 
ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་ནི་ཕྱི་དོན་ཡོད་མེད་བརྩད་པའི་སྐབས་སུ་བྱུང་ལ། དོན་ནི། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལ་སད་པའི་ཤེས་པས་གནོད་ཟེར་བ་ལ། གནོད་པ་ཞེས་པ་ཅི་ཡིན། མི་བདེན་པར་
ཤེས་པ་ནི་གནོད་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། རང་གི་ཡུལ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཤེས་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་ཡུལ་འཕྲོག་པ་ནི་མིའི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སད་པའི་ཤེས་པས་རྨི་ལམ་གྱི་

[159A]༄༅། །ཡུལ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཞེས་པའོ།།  སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་
ཞིང༑ ལུས་དབང་པོ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དབང་ཡུལ་དང་གནས་དབང་རྟེན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་ངས་བཤད་དོ། །
ཞེས་པའོ། །གནས་པ་བསྡུས་པའི་གཞུང་གི་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་སོ་སོར་སྣང་བའི་སེམས་དེ་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པར་བསྟན་
དེ་ནས་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པ་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལས་མི་སྐྱེ་བར་བསྟན། ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པར་སེམས་ཀྱི་རྫས་གཅིག་ཏུ་ཟད་པ་ནི་རི་དགས་བསེ་རུ་གྲོགས་མེད་པར་
གཅིག་བུར་གནས་པ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་སོ། །སྣར་ཐང་བར་མར། བསེ་རུ་ལྟ་བུར་ཐུབ་པས་གསུངས། ཞེས་བྱུང་བས། འདིར་བེ་བུར་ཞེས་པ་ཡི་གེ་ནོར་རམ་སྙམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་འགྲེལ་ལས། གཟུང་དང་འཛིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣང་བ་སྟེ། །རྣམ་ཤེས་ལས་ནི་ལོགས་ཤིག་ན། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཅུང་ཟད་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་དོན་རྣམས་ནི།།
དངོས་པོའི་ངོ་བོར་ནམ་ཡང་མེད། །རྣམ་ཤེས་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པས་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པས་ཕྱི་དོན་མེད་པ་གསལ་བར་བསྟན་པ་མ་གཏོགས་རྣམ་བདེན་རྫུན་གྱི་

[159B] འདིར་ཚིགས་བཅད་དང་པོ་རྣམ་བདེན་པ་དང། རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་རྣམ་རྫུན་པ་དང་སྦྱར་བའི་དགོངས་པ་བཙལ་བར་བྱའོ།། 
པས་ཤེས་རབ་རྩལ་ཏེ་རིགས་པས་གཟུང་བ་སྟེ་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་དོན་གྱིས་སྟོང་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང། འཛིན་པ་སྟེ་ནང་ཤེས་པའི་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་ལྟ་བ་སྟེ་འདོད་དོ། །ཞེས་པའོ། །ཁ་ཅིག་
ཆོས་ཀུན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་འདི་ནི། ཁ་ཅིག་རྣམ་པ་འཁྲུལ་བར་སྨྲ། །དཔེར་ན་མཁའ་ལ་གཟུགས་མཐོང་བཞིན། །སེམས་ཉིད་སྣང་མེད་མཁའ་འདྲ་བ། །དོན་དམ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འདོད། །
ཁ་ཅིག་ཆོས་ཀུན་རང་རིག་ལུས། །སྣ་ཚོགས་བརྟགས་བས་རྣམ་པར་དབེན། །དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ཉམས་མྱོང་བཞིན། །གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པར་འདོད། །ཅེས་རྣམ་རྫུན་པའི་གཞུང་དང་དགྱེས་
གཅིག་ཏུ་བྱུང་ཞིང། དོན་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པས་ཁ་བསྒྱུར་བའི་ཤེས་པ་མི་འདོད་པས་རང་གི་བདག་ཉིད་རིག་པའི་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ལུས་ཤིང། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་
དབེན་ཞིང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཤེས་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འདོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་ན། འདིར་རྣམ་བདེན་པའི་སྐབ་སུ་དྲངས་པ་ཡང་དཔྱད་དགོས་སོ། །
 དབང་ཤེས་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་

[160A]༄༅། །བའི་ཕྱིར་དང། དེ་དེའི་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ནི་དེ་དོའི་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་རྐྱེན་ཡང་ཡིན་པའི་ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་པས་ན་དེ་དེའི་དམིགས་རྐྱེན་
ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར། ནང་གི་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ནི། ཞེས་པ་ནས། དེ་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དམིགས་པ་ཡིན་མོད་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གཅིག་ཆ་འང་མི་འཁྲུལ་ཕྱིར་ན་
རྐྱེན༑ ཞེས་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བའི་སྔོན་པོ་དེ་དབང་ཤེས་གཅིག་པོ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་བའི་ཆ་ཡིན་ཀྱང། སྔོན་པོ་ཡུལ་དུ་ཡོད་ན་སྡོར་སྣང་དབང་ཤེས་སྐྱེ། མེད་ན་མི་སྐྱེ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་
ལྡོག་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་ན་རྐྱེན་ཞེས་བཤད་དོ། །འདི་སྣང་བའི་དམིགས་རྐྱེན་དང་དམིགས་རྐྱེན་བཏགས་པ་པར་རྣམ་ངེས་དར་ཊིཀ་ལས་བཤད་ཅིང། སྡེ་བདུན་རྒྱན་དུ་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་
སྲིད་པ་དང་རྒྱུ་འབྲས་ལ་རྫས་གཞན་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར་འདོད་པའི་ཆོས་མངོན་པ་བའི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་དག་གི་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་གླང་ཉིད་ཀྱི་རང་ལུགས་
མིན་པར་བཤད་དོ། །འོན་ཀྱང་བཤད་ཚུལ་ཕྱི་མ་འདི་དཔྱད་ན་དཀའ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང་སྔོར་སྣང་དབང་ཤེས་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་འཇོག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་
ནུས་པ་འཇོག་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་ཡིན། ཞེས་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མའི་སྟེང་གི་དབང་ཤེས་ཕྱི་མ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་ལྡན་དུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དེ། རིམ་གྱིས་དབང་ཤེས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ་

[160B] །དེས་ན་ནུས་པ་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ནས། འཇོག་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་གྱི། ནུས་པ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྤྲེལ་ནས་སྒྲུབ་བྱེདུ་
འགོད་པ་ནི་མ་འབྲེལ་བར་སྡེ་བདུན་རྒྱན་དུ་བཤད་དོ། །འདི་ལ་ནུས་པ་འཇོག་པའི་དམིགས་རྐྱེན་ཞེས་རྣམ་ངེས་དར་ཊཱིཀ་ལས་བཤད་ཀྱང། རྣམ་པ་འཇོག་པའི་དམིགས་རྐྱེན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་ན་
ལེགས་པར་ཁ་ཅིག་བཤད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །འདིར་དབང་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་དུ་བཤད་པའི་གཟུང་རྣམ་ནི་གཟུང་རྣམ་བཏགས་པ་པ་ལ་བྱེད་དགོས་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་རིམ་བཞིན་
གཟུང་རྣམ་འཛིན་རྣམ་བཏགས་པ་བ་དང། མིག་ཤེས་དང་དེ་མྱོང་བའི་རང་རིག་རིམ་བཞིན་གཟུང་རྣམ་འཛིན་རྣམ་མཚན་ཉིད་པར་ཚད་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཆེན་མོར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་པ་ལ་
བྱས་ན་དབང་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་རྣམ་བདེན་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་དཔྱད་དགོས་སོ། །དུལ་ལྷའི་གཞུང་འདི་ཡང། ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་གཟུང་བའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་པ་ནས། གཟུང་བའི་ཆ་དེ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་ཤེས་པའི་གཟུང་ཆ་འཛིན་མཁན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་དུ་བཤད་ལ། ཞེས་འདོན་ན་ཡི་གེ་དག་པར་འགྱུར་རོ།།  །ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་

[161A]༄༅། །གཞན་བརྟེན་མེད། །མཐོང་ནུས་མ་ཡིན་དེ་ཡི་ཚེ། །རྣམ་དབྱེ་དོན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཤེས་གང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ། །དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་མྱོང་བ་ཡིན། །དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་
ནི། ༑སྣ་ཚོགས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་འགྱུར། །ཞེས་དབང་ཤེས་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་སྣ་ཚོགས་པ་སྣང་བའི་ཚེ། །ཤེས་པ་དེའི་ཁྱད་པར་ཏེ་ཆ་ཤས་རྣམ་པ་དེ་རྣམས་ཤེས་པ་དེ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་
བརྟེན་པ་མེད་དེ། གཞན་དུ་ཡོད་ན་རང་རིག་གིས་སོ་སོར་མཐོང་དགོས་པ་ལ་དེ་ལྟར་མཐོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་རྗེས་ཀྱི་རྟོག་པས་ཐ་དད་དུ་རྣམ་དབྱེ་བྱེད་པ་ནི་སྒྲ་དོན་ལ་
འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔམ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། ཤེས་པ་གང་ལ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་པ་དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་རང་རིག་གིས་མྱོང་བས་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་
རྣམ་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཞེས་བཤད་ཅིང། གང་ཚེ་ཤེས་ཆ་དོན་དུ་ནི། །བཞག་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡུལ་བཅས་པ། །དེ་ཚེ་བདག་ཉིད་ཉམས་མྱོང་གང། །
དེ་ཉིད་དོན་དུ་རྣམ་པར་ངེས། །ཞེས་ཤེས་པ་རང་གི་རྫས་ཀྱི་ཆ་སྔོན་པོ་དེ་ཉིད་རང་ལ་རྒྱངས་ཆད་དུ་སྣང་བ་ལ་འཁྲུལ་གཞི་བྱས་ནས་རྗེས་ཀྱི་རྟོག་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་ནི་བཞག་པའི་ཕྱིར། གང་གི་
ཚེ་སྔོར་སྣང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡུལ་སྔོན་པོ་དང་བཅས་པ་དེའི་ཚེ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་བའི་སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་བློ་འཁྲུལ་བས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ངེས་

[161B] །ཞེས་བཤད་ལ། དེ་དགག་ཡང་དེ་ལྟའི་དངོས། །བཀག་མེད་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད། །ཤེས་པའི་ངོ་བོའི་དོན་ཉིད་ཕྱིར། །སྐྲ་སོགས་ཞེས་བྱའི་བློ་དག་ནི། །སྦྱི་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་
ཡིན་ལ། །སྐྲར་སྣང་དོན་མེད་ཅན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ནི་ཤེས་ངོ་བོའི། །དོན་ཉིད་ཡིན་ན་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་འདོད་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོད་མིན། །ཞེས་པའི་བཀག་མེད་ཡན་ཆད་ཀྱིས་རྟོག་པ་ལ་
སྦྲ་སོགས་སུ་སྣང་བ་སྤྱི་མཚན་དུ་བསྟན། དེ་ནས་རྐང་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་སྐྲར་སྣང་དབང་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་བའི་གཟུང་རྣམ་རང་མཚན་དུ་བསྟན། དེ་ནས་གཉིས་ཀྱིས་སྐྲ་སོགས་ལ་
རྟོག་པའི་བློ་སྤྱིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་བསྟན། དེ་ནས་གཅིག་གིས་སྐྲར་སྣང་དབང་ཤེས་ལ་གཟུང་དོན་མེད་པར་བསྟན། དེ་ནས་གསུམ་གྱིས་དོན་སྤྱིའི་རྣམ་བ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་རང་མཚན་དུ་
ཐཡ་ཞེས་རྩོད་པའི་ལན་དུ་དོན་སྤྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཀྱང་དོན་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རང་མཚན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་ཅེས་བཤད་དོ།། 
བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་ཏེ། བྱེ་སྨྲས་གཟུང་བ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འཛིན་པ་རྟོགས་པའི་བློ་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་དང་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་ལྟར། འདིས་ཀྱང་གཟུང་རྣམ་དང་འཛིན་རྣམ་རིམ་ཅན་
དུ་སྐྱེས་ཤིང་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའོ། །འོན་ཀྱང་འདིའི་འཛིན་རྣམ་ཞེས་པ་འཛིན་པ་རྟོགས་པའི་བློ་ལ་བྱེད་ཀྱི་རང་རིག་ལ་མི་བྱེད་དེ། ལུགས་འདིས་རང་རིག་མི་འདོད་

[162A]༄༅། །པར་རྣམ་ངེས་དར་ཊིཀ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཕྱིར་ཤེས་ཆ་དོན་དུ་ནི། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་སྔར་བཤད་ཟིན་པ་དང། གང་སྣང་དེ་འདིར་རང་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་
ཀྱིས་ཤེས་པ་ལ་གང་སྣང་བ་དེ་སྐབས་འདིར་ཤེས་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་ལས་རྫས་གཞན་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྣང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་ན་སྒོང་
ཕྱེད་ཚལ་བའི་ཤེས་བྱེད་དུ་འགྲོ་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་དཔྱད་དོ།། 
ཀུན་གཞིའི་ངོ་བོ་རང་རིག་གི་མྱོང་བྱ་ཙམ་དེའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་རྟོག་པས་ཞེས་སོགས་འདི་ནི། བདེ་གཤེགས་གཞུང་འགྲེལ་ལས། ནང་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་འདི་གཞན་ཡིན་ལ་
ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྣང་བ་ཡང་གཞན་ཁོ་ནའོ། །གཉིས་པོ་དེ་ལ་ཡང་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་དེ་དག་ལ་
གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ལ་དེས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྫུན་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་མེད་པ་ནི་རྫུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། རྟོག་པ་གཅིག་ནི་ནང་དུ་སྣང། །
གཞན་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་སྟེ། །དེ་དག་མར་མེ་གཉིས་བཞིན་དུ། །གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ཉིད་མ་ཡིན། །དཀར་དང་བདེ་སོགས་རིག་པ་ཡིན། །རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ངོ་བོ་ནི། །དེ་ཡི་ནུས་པ་ལས་བྱུང་

[162B] ༑རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་སྦྲུལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་དོན་བཀོད་པར་སྣང་ཡང་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ལུགས་འདིས་རང་རིག་མི་འདོད་པར་རྣམ་ངེས་དར་ཊཱིཀ་ལས་བཤད་པ་དང་
འཇུག་ཊཱིཀ་ཆེན་མོ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཚུལ་འདི་རང་རིག་འདོད་པའི་མདོ་སེམས་ཀྱི་ལུགས་སུ་འཇོག་དཀའ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ལུང་དོན་ཡང་གཞན་དུ་བཤད་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནང་དུ་
སྣང་བའི་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་འཛིན་རྟོགས་པའི་བློ་དང། ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྣང་བ་ནི་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད་ཅིང། དེ་གཉིས་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པས་རྫས་གཞན་ཡིན་ཀྱང། དེ་གཉིས་ཀ་རང་གི་
བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་བའི་ཡུལ་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ན་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པ་དང། དེ་གཉིས་ཀའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བའི་རྗེས་ཀྱི་རྟོག་པས་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་འཛིན་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་
གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། དེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པས་རྫུན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི་བློ་གསར་བ་རྣམས་དཔྱད་པ་འཇུག་ཆེད་དུ་དོགས་སློང་གི་ཚུལ་དུ་
བཀོད་པ་ཡིན་གྱི། བཤད་ཚུལ་སྔ་མ་དེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་ཞེས་དགག་པ་བཏང་བ་མིན་ནོ།། 
གྲུབ་དུས་གཅིག་མི་གཅིག་གང་ཡིན་ཀྱང་རུང་དམིགས་དུས་མི་གཅིག་པར་འདོད་པ་ལ་སྔོན་འཛིན་དང་དེ་རྟོགས་པའི་བློ་ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་ངེས་རང་
[163A]༄༅། །འགྲེལ་ལས། ཡུལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུར་གནས་པའི་ཕྱིར་སྔར་དམིགས་ལ་རིག་པ་ནི་ཕྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཞེས་དང། དེའི་དར་ཊཱིཀ་ལས་ཀྱང། སྔོན་པོ་དང་
དེ་འཛིན་པའི་དབང་ཤེས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་སུ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཡུལ་སྔོན་པོ་ནི་སྔོ་འཛིན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་སྔར་དམིགས་ལ་སྔོན་པོ་རིག་པ་ནི་
ཕྱིས་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་བས་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་འཛིན་གྲུབ་དུས་མི་གཅིག་ཀྱང་དམིགས་དུས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པར་དེང་སང་རླུང་ལྟར་གྲགས་ཀྱང་
འདི་ནི་རང་རིག་ཁས་ལེན་པའི་མདོ་སྡེ་བའི་འདོད་པ་ཡིན་ལ། སྒོང་ཕྱེད་ཚལ་བས་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་འཛིན་གྲུབ་དུས་གཅིག་ཏུ་འདོད་མི་འདོད་གང་ཡིན་ཀྱང་རུང་དམིགས་དུས་མེ་གཅིག་པར་
འདོད་པ་དང་རང་རིག་མི་འདོད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་རྣམ་ངེས་དར་ཊཱིཀ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། འདི་མདོ་སྡེ་བའི་འདོད་པ་མིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་སྔོན་འཛིན་སྔ་ཕྱི་བ་ཡིན་ཀྱང་
དམིགས་བྱེད་གཉིས་གྲུབ་པ་དེ་རྫས་གཅིག་པར་འདོད་པས་གྲུབ་དུས་མི་གཅིག་ཀྱང་དམིགས་དུས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ལ། འོག་ནས་འཆད་པའི་རིགས་པས་དེ་ཡང་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །
འདོད་པ་འདི་ནི་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་འཛིན་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ལྟར་གྲུབ་དུས་གཅིག་པ་དང་མདོ་སྡེ་བ་ལྟར་གྲུབ་དུས་མི་གཅིག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཀྱང་རུང་དམིགས་དུས་མི་གཅིག་པར་རང་རིག་ཁས་མི་

[163B] །ཞེས་མདོ་སྡེ་བ་དང་ལུགས་འདིས་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་འཛིན་དམིགས་དུས་གཅིག་ཏུ་འདོད་མི་འདོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུགས་འདིས་གཟུང་འཛིན་རྫས་
གཞན་དུ་འདོད་པར་ཐལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྒྱུ་འབྲས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན་འདི་ནི། གཅིག་ཆའང་མི་འཁྲུལ་ཕྱིར་ན་རྐྱེན། ཞེས་པ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་བཏགས་པ་པ་ལ་བྱེད་དམ། ཡང་ན་
རྒྱུ་འབྲས་མཚན་ཉིད་པ་ལ་བྱས་ནས་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་གང་ཡིན་དཔྱད་དགོས་ཏེ། རྣམ་ངེས་དར་ཊཱིཀ་ལས་ཀྱང། སྔོན་པོ་དང་སྔོན་འཛིན་བྱེ་བྲག་སྨ་བ་ལྟར་གྲུབ་དུས་གཅིག་པ་དང་མདོ་སྡེ་བ་
ལྟེར་གྲུབ་དུས་མི་གཅིག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཀྱང་རུང། ཞེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གསལ་བར་མ་མཛད་པའི་ཕྱིརོ།།  སྔོན་འཛིན་དང་དེ་
རྟོགས་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཐལ། དེ་གཉིས་རྫས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ངས་སྔོན་པོ་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་མི་དྲན་པར་ཐལ། སྔོན་འཛིན་དེ་
རང་རྟོགས་པའི་བློ་ལ་ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་བ་ལ། འདི་བ་ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་ཕྱི་མ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྐོག་འགྱུར་ཡིན་ཀྱང། དེ་གཉིས་ཀའི་ནུས་པ་ལས་
བྱུང་བའི་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ངས་སྔོན་པོ་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་དྲན་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ་ན་རེ། རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡང་དེ་འདྲའི་དྲན་ཤེས་སྐྱེ་བར་ཐལ། སྔོན་

[164A]༄༅། །འཛིན་དང་དེ་འཛིན་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཡིན་ཀྱང་དེ་ལྟར་དྲན་ཤེས་སྐྱེ་བ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདི་བ་ན་རེ། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། རྒྱུད་གཞན་ལ་དེ་ལྟར་དྲན་
ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ལ་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཟེར། དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་སོགས་ན་རེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་རྟོགས་
པ་པོ་གཅིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྤྱིར་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་དང། ཁྱད་པར་དུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་ལ་རྣམ་
ཤེས་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་ལྟ་བ་པོ་གཅིག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རིག་པ་ནི་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་གསལ་བར་ཐལ། གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིག་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་རིག་ཁས་ལེན་རིགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། སོགས་སོ།། 
འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཞེས་འདོད་མཁན་ཡོད་པར་བཤད་དོ།། 
ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་པའོ།།  སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་

[164B] མཐོང་བའི་སྔོན་པོ་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་རྣམ་རྫུན་པས་བཀག་གོ།  རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་དེ་
རྣམས་རིགས་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེ་རེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ལ་ནུས་པ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་ཡང་དག་རྟོགས་ཀྱི་རྟོག་གཉིས་
གཅིག་ཅར་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིའི་རྩ་ཚིག་གི་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ནི། དེ་རྣམས་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ལ། ནུས་པ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ཞེས་བྱུང་ངོ།། 
སྔོ་སེར་སོགས་ཐ་དད་པས་དེ་དག་གི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་གཅིག་ཆར་སྐྱེ་བ་ལ་གནོད་བྱེད་མེད་ན། ལུས་དབང་པོ་ལྔ་དང། ལོངས་སྤྱོད་དོན་ལྔ་དང། གནས་དབང་རྟེན་སོགས་
ཐ་དད་པས་དེ་དག་གི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་དུ་མ་གཅིག་ཆར་སྐྱེ་བ་ལ་གནོད་བྱེད་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། 
གཉིས་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང། སྐབས་འདིར་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པ་ལ་ཀུན་གཞི་འདོད་མཁན་ཡོད་པར་བཤད་ཀྱང། སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ་ལ་ཀུན་གཞི་མི་འདོད་པས་ཁྱབ་པར་བཤད་དིམ་
སྙམ་མོ།།  གཟུང་དོན་དེ་ནི་རྣམ་ཤེས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་ཕྱི་ནང་དུ་གྱུར་བ་ན། མ་རིག་པའི་དབང་གིས་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་

[165A]༄༅། །དུ་སྣང་ངོ། །དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་བདེན་པར་མེད་ལ། དེས་སྟོང་པའི་རྣམ་རིག་ནི་བདེན་པར་ཡོད་པར་འདོད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས་
དབང་ཤེས་རང་ཉིད་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་གཅོད་བྱེད་གསལ་རིག་གི་ཆ་ནི་ནང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཞིང། རང་ལ་སྣང་བ་ཕྱི་རོལ་ལྟར་གནས་པའི་རྣམ་པ་འདི་ནི་ཆ་གཞན་གཟུང་རྣམ་ཡིན་
ལ༑ ཞེས་པ་ནས། ཤེས་པའི་གཟུང་རྣམ་དང་འཛིན་རྣམ་ཐ་དད་དུ་བདེན་པར་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཡང། ཐ་དད་དུ་བདེན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཞིང་ཞེན་པ་ནི་བསླང་པའམ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ་
ཡིན་ནོ།།  འགྲེལ་བཤད་ལས་ཀྱང་སྔ་མ་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པ་ནི་རྣམ་
ཤེས་གཅིག་བུར་མི་འདོད་ལ་ཚོགས་བརྒྱད་འདོད་པས་འདི་དང་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་བདེན་པར་གྲུབ་ཅིང། རྣམ་ཤེས་གཅིག་སྨྲ་ལ་རྣམ་རྫུན་པར་མ་ཟད་རྣམ་བདེན་པ་ཡང་ཡོད་
པར་བྱང་བཟང་གིས་ཀྱང་བཤད་དོ། །འདི་བས་རྣམ་ཤེས་མི་རྟག་པར་འདོད་ལ། ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་གྱིས་རྟག་པར་འདོད་པ་མ་གཏོགས་འགྲོ་བ་སོ་སོ་ལ་རྣམ་ཤེས་རེ་རེ་ལས་མེད་པར་འདོད་པ་
ནི་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།། 

[165B] སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་ཁོ་ན་སེམས་ཙམ་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རྣམ་འགྲེལ་རང་ལུགས་ནི་དེའི་ལུགས་ཡིན་ཟེར་ཞེས་གཞན་ལུགས་བཀོད་ནས། ཛེ་ཏཱ་རི་རང་ཉིད་རྣམ་
འགྲེལ་དབུ་མའི་ལུགས་སུ་བཤད་དོ།།  བློ་གཅིག་གིས་ཁྲ་བོ་གཅིག་ཅར་མཐོང་བ་གང་ཞིག་ཡན་ལག་ཅན་དོན་གཞན་ཁེགས་པ་
དེའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པར། དེ་ཕྱིར་གཅིག་དོན་དུ་མ་ཅན། ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་བཞིན། ཞེས་པའི་རྐང་པ་འདི་ནི་འོག་ནས་དྲངས་པའི། ཁྱད་པར་སྐྱེས་གྱུར་མང་པོ་དག་ཅེས་པཱི་
མགོར་བྱུང་བས་འདིར་བྱུང་བ་ནི་ཡི་གེ་ནོར་ཏེ། སྤྱིར་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཐམས་ཅད་དང་ཁྱད་པར་དུ་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལ་བྱེད་ཚིག་ཡོད་སར་བདག་སྒྲ་དང་
བདག་སྒྲ་ཡོད་སར་བྱེད་ཚིག་སྦྱར་བ་སོགས་ཡིག་ནོར་ཕྲ་མོ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང། འདིར་བྲིས་མ་ལངས་པས་ཕལ་ཆེར་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་སོ། །ཤེས་པ་སྔོ་སོགས་སྣ་ཚོགས་པ། ཞེས་
སོགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།  །ཁྱད་པར་སྐྱེས་གྱུར་མང་པོ་དག་གཅིག་ཅར་བློ་ཡི་རྒྱུར་འགྱུར་ཡང། །འགལ་བ་དག་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད། །
ཅེས་གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་པ་ཁྱོད་རང་གི་ལུགས་ལ་དབང་པོ་དང་ལ་སོགས་པས་དོན་དང་བདག་ཡིད་རྣམས་རེ་རེས་དབང་ཤེས་མི་སྐྱེད་ཅིང། དི་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་ཅན་རྫས་གཞན་མེད་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཕྲད་པས་

[166A]༄༅། །དབང་ཤེས་སྐྱེད་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེས་དབང་ཤེས་མི་སྐྱེད་ཅིང་ཡན་ལག་ཅན་རྫས་གཞན་མེད་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕན་ཚུན་འདབ་འབྱོར་དུ་ཕྲད་པའི་
ཁྱད་པར་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོའི་ཚོགས་པ་དག་གཅིག་ཅར་དབང་བློའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཡང་འགལ་བ་དག་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།། 
རྒྱུ་ཡི་དངོས་པོ་མ་གཏོགས་པ། །གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་གཞན་ཅིའང་མེད། །དེ་ལ་བློ་ནི་གང་དུ་སྣང། །དེ་ནི་དེ་ཡི་གཟུང་བར་བརྗོད། །ཅེས་རྒྱུ་ཡིན་པས་གཟུང་དོན་དུ་འགྱུར་ན། དབང་པོ་ཡང་དེར་
ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། རང་གི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མ་གཏོགས་པ་དབང་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་གཞན་ཅིའང་མེད་པས་ན། དབང་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོགས་དེ་ལས་བློ་དབང་ཤེས་ནི་གང་དུ་སྣང་བའི་
རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་གཏོད་བྱེད་དེ་ནི་དབང་ཤེས་དེའི་གཟུང་བར་བརྗོད་ཀྱི། རྒྱུ་གཞན་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གཞུང་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་བའི་འདོད་པ་བཤད་མོད་ཀྱང་
རིགས་མཐུན་པའི་རྣམ་ཤེས་དུ་མ་གཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་མཐུན་པས་འདིར་དྲངས་སམ་སྙམ་མོ།།  ཁྲ་བོའི་ཁ་དོག་ལ་ལྟས་པའི་ཚེ་དེའི་སྟེང་གི་
སྔོ་སེར་དཀར་དམར་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་མ་ཟད་དེ་དག་དང་གྲུབ་བདེ་རྗེས་གཅིག་པའི་རྡུལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་

[166B] ཁྲ་བོའི་སྟེང་ན་ཕྱི་དང་ནང་སྟེ་ཕ་རོལ་དང་ཚུ་རོལ་གྱི་རྡུལ་དང། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་སྟེ་དབུས་དང་མཐའ་སྐོར་གྱི་རྡུལ་དང། སྔོན་པོ་དང་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་སེར་དཀར་དམར་པོ་
སོགས་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་ལྟར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཕྱི་དང་ནང་དང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དང་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་ཅན་སོགས་དུ་མ་གཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་དགོས་ལ། སྣ་ཚོགས་
གཉིས་མེད་པ་ནི་དེ་དང་མི་འདྲ་བར་ཕྱི་ནང་དང་སྔ་ཕྱི་དང་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་པོ་མིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་བུ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་
འདོད་ཅེས་པ་སྟེ། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས། ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་མོ་
བཞིན་དབུས་ན་གནས་པར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱི་དང་ནང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྲ་བོ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་མཚོན་ན། ཕ་རོལ་དང་ཚུ་རོལ་གྱི་རྡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་ཆ་ལྟ་བུ་
ཡུལ་ལ་ལྟོས་པ་དང། ཐོག་མཐའ་དབུས་གསུམ་གྱི་ཆར་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུ་དུས་ལ་ལྟོས་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པར་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཐ་
དད་ནི་བདེན་པར་ཡོད་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།  རྟོགས་པ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོར་མྱོང་བ་ཡིན་པས་ན་ཤེས་པའི་

[167A]༄༅། །བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་ན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་དང་གཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་འགས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་
ཕྱིར་རང་རིག་པའི་ཁོངས་སུ་མ་འདུས་ན་ནི་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་ནི་རང་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ལས་ཐ་དད་པ་
འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འདིར་དྲངས་པ་དང་ཅུང་མི་འདྲ་བར་བྱུང་ངོ། །དེའི་དོན་ཡང་ཁྲ་བོ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་ཆ་དུ་མ་དེ་མངོན་སུམ་ལ་ཐ་དད་པར་
མི་སྣང་བས་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནམ་དཔྱད་དོ། །ཤེས་དང་དོན་གྱི་ཐ་དད་མིན། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། མིག་ཤེས་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་ཆ་དུ་མ་
ནི་ཆ་ཅན་ཤེས་པ་དང་དོན་གྱི་སྟེ་ངོ་བོ་ཐ་དད་མིན་ཞིང། སྔོན་ཏེ་དབུས་དང་མཐའ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའང་མིན་ལ། སྔོན་དང་ཕྱི་མ་སྟེ་དབུས་དང་མཐའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་ཆ་ནི་
མངོན་སུམ་གྱིས་ཐ་དད་པར་སྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་ནི། ཤས་ལས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཕྱིར། །རྣམ་པ་མང་པོར་མི་འགྱུར་ཞིང། །རྣམ་པ་ལས་ནི་གཞན་མིན་ཕྱིར། །ཡང་ན་
ཤེས་པ་དུ་མར་འགྱུར། །ཞེས་བཀག་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ།། 

[167B] དེ་ནས་གཉིས་ཀྱིས་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྣང་ཚུལ་དང། དེ་ནས་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་
ཚུལ་དང། ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དཔེ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏོ།།  སེམས་ཙམ་དུ་ཟད་པ་
སེམས་ལས་ལོགས་སུ་གྲུབ་པའི་རྫས་མེད་པ་དང། སྣང་ཡང་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མེད་པས་རྩ་བ་མེད་པར་བཤད་དོ།། 
 ཞེས་འདོན་ནོ།།  ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི་རྣམ་རྫུན་པའི་འདོད་པ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གོ་སླའོ།། 
ཞེས་པས་རྣམ་རྫུན་པའི་འདོད་པ་བསྟན་ཏེ། དབང་ཤེས་སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་སྐྱེས་པའི་དོན་ནོ།།  །གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་མི་རིགས་ན། །རེ་ཤིག་
གཅིག་བུའི་བློ་དེ་ཉིད། །སྣ་ཚོགས་སུ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང། །ཞེས་གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་མི་རིགས་ན། རེ་ཤིག་
གཅིག་བུའི་བློ་དེ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང། ཞེས་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་མིན། ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། སྔོ་སེར་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་
[*MISSING TEXT; PAGES 168A - 17? (.070,.071)]



