
[001A]༄༅། །ཕར་བྱིན་སྤྱི་དོན་སྐབས་གཉིས་པ་གསུམ་པའི་ཟུར་མཆན་རབ་གསལ་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།

[001B] །སྒོ་བློའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་ང་རྒྱལ་དང་འབྲལ་བ་དང། ཡུལ་ངེས་པ་དང། ཁྱབ་པ་དང། རང་བཞིན་དང། བྱེད་ལས་ཏེ་ཁྱད་ཆོས་ལྔའི་མདོ་
སྦྱར་ཚུལ་ནི། ཉི་སྣང་ལེའུ་བརྒྱད་མ་གསེར་ཕྲེང་རྣམས་དང་མཐུན་ཞིང། ཁྱད་པར་དུ་ལེའུ་བརྒྱད་མར། དེའི་ཚེ་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི། ཞེས་པ་ནས། ལྷའི་བུ་
རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཀྱི་འོད་གང་ཡིན་པ། ཞེས་པ་ནས། གོང་མའི་ཡང་གོང་མ་ཞས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འོད་མོག་མོག་བོར་མཛད་པ་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། དེ་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས། ཞེས་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །

[002A] །ཞེས་མོག་མོག་པོར་མཛད་པ་དང། སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱ་བ་གཉིས་ལ་མདོ་སོ་སོར་སྦྱར་ཞིང། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་པ་ནས། འཁོར་
བའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཚམས་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཡང་གལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར། ཞེས་པ་ནས། རྗེས་སུ་ཡི་རང་
བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ནི་དེ་དག་གི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བར་ཆད་མི་བྱེད་དེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་
ཆོས་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནི་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །

[002B] འོད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་སྣོད་དུ་རུང་དང་ལྷའི་བུ་གང་དག་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་སེམས་བསྐྱེད་པར་གསུངས་པས་ཡུལ་ངེས་དང། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་
སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་པ་དང། དེ་དག་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང། དེ་དག་གི་དགེ་བ་ལ་བར་ཆད་མི་བྱེད་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཞེས་སོགས་
ཏེ་མདོ་ཚན་བཞིས་ཁྱབ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་བཟོ་བར་བགྱི་སྟེ། ཞེས་པ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པས་
རང་བཞིན་དང་བྱེད་ལས་བསྟན་པར་གསུངས་ཏེ། ཁྱབ་པའི་མདོ་དེ་དག་གི་དོན་ནི། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་དང་པོ་ནས་ཐེག་ཆེན་ལ་དྲང་བ་དང། ཞུགས་ཟིན་པ་རྣམས་མི་ཉམས་པར་གཟུང་
པའི་དོན་དུ། ཡང་དག་པར་ངེས་པ་རྣམས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་ཅེས་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་གསུངས་ཤིང། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱའོ་ཞེས་པས་མདོ་སྔ་མ་དྲང་དོན་དུ་
གསུངས་པ་དང། སྔར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་གསུངས་པ་མིན་ནམ། ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ནི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྔར་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་གསུངས་ཀྱང། ཉན་ཐོས་

[003A]༄༅། །ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་ལ་དེ་ལྟར་བྱེད་མི་ནུས་ཞེས་བར་ཆད་མི་བྱེད་དོ། །འོ་ན་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འཐོབ་
པར་ནུས་སམ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་ནུས་
སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བཤད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་བྱུང་བ་ནི་ལེའུ་བརྒྱད་མ་དང། རྒྱན་སྣང་གཉིས་ཀྱི་བརྟེན་གཞི་མདོ་སོ་སོ་པ་དང། བརྒྱད་སྟོང་བ་དང་ཉི་ཁྲི་གཉིས་ལ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྱེད་ལས་བསྟན་
པའི་མདོ་ལོགས་སུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །རྣམ་བཤད་ལས་ལྷའི་བུ་གང་དག་གི་ཞེས་པ་ནས། མཚམས་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ཙམ་ཁྱབ་པའི་མདོར་གསུངས་པ་ནི། ལེའུ་བརྒྱད་མ་དང་
རྒྱན་སྣང་གཉིས་ཀ་དང་མི་མཐུན་པས་དཔེ་དག་མ་དག་དཔྱད་པར་བྱའོ།    ༈    །མདོ་དང་པོའི་སྐབས་སུ་ལམ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལ་ང་རྒྱལ་བཅོམ་དོགས་པར་གསུངས་པ་ནི། དེའི་ཚེ་འཁོར་དུ་འདུས་པའི་འདོད་ལྷ་དྲུག་དང་གཟུགས་
ཁམས་པ་རྣམས་ལ་རིམ་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང་འཐབ་མི་དགོས་པ་དང། བྱམས་པ་བཞུགས་པ་དང། རང་གི་སྦྲུལ་པ་དང། གཞན་གྱི་སྦྲུལ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་

[003B] ཐུན་མོང་དུ་རང་རང་གི་གཟུགས་མཛེས་ཤིང་འོད་དང་ལྡན་པས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ང་རྒྱལ་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་གསུངས་ཀྱི། སྦྱིར་ན་ལམ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལ་ང་རྒྱལ་དང་ཞུམ་པ་གཉིས་ཀ་བསལ་
དགོས་པ་ནི་མངོན་འབྱུང་གི་མདོར་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་གིས་ལམ་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་གླེང་འབུམ་ཆེན་མོར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེས་ན་ང་རྒྱལ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་གྱི་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་གང་ཤས་ཆེ་བ་སྤང་དགོས་པར་གསེར་
ཕྲེང་ལས་གསུངས་སོ།    ༈    །སྙིང་མཆོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པ་ནི་དམན་ལམ་གྱི་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་ལ་བཤད་ཀྱང་ཐེག་དམན་འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་བྱེད་དོགས་ཏེ། རྒྱན་སྣང་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མཛོད་
ལས། འཕགས་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་དག་ཡང་དག་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས། །ཞེས་པའི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དང་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དང། ཡང་དག་པར་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་མཐོང་ལམ་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་ལམ་གྱི་མིང་ཡིན་
པའི་ཕྱིར།    ༈    །ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁོ་བོ་ནི་དེ་དག་གི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བར་ཆད་མི་བྱེད། ཅེས་པའི་མདོ་དེས་འཁོར་བ་མི་འདོར་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་དགེ་བ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱེད་
མི་ནུས་ཞེས་པར་ཆད་མི་བྱེད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྒྲས་ཟིན་ལ་དེ་ལྟར་བསྟན་ཀྱང། སྤས་དོན་ལ་གཞན་དོན་དུ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མི་སྤོང་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །དྲོད་དང་རྩེ་མོ་པ་གཉིས་སློབ་མ་སྟེ་ཉོན་ཐོས་

[004A]༄༅། །ཀྱི་རིགས་ལས་ལོག་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་ཡོད་ལ་གཞན་རང་རྒྱལ་དུ་འགྱུར་བ་ནི་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་དང་བཟོད་པ་ས་གསུམ་ལས་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཡོད་དོ། །ཞེས་པའོ།    ༈    །སྤྱི་དོན་འདིར་
འོན་ཀྱང་ལྷག་བཅས་པའི་རྟེན་ལ་གནས་བཞིན་པའི་ངང་ནས་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་འཇུག་པ་མིན་ཏེ། དེས་གཞན་ངོར་ལྷག་མེད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཚུལ་བསྟན་ནས་ལུས་གཞན་ཞིག་བླངས་ཏེ། དབེན་པར་གནས་
བ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གིས་བསྐུལ་ནས་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི། གསེར་ཕྲེང་ལས། ལྷག་བཅས་ནས་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་ཚེ་བསྲིངས་ནས་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་ལ་
རང་གི་ལུས་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཅིང། སྤྲུལ་པའི་ལུས་ཀྱིས་གཞན་ངོར་ལྷག་མེད་དུ་འདའ་ཚུལ་བསྟན་ནས། ལུས་སྔ་མ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མཐོང་བར་དབེན་པར་གནས་ཏེ་ཚིགས་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་བཀོད་པར་སྣང་ལ་གསེར་ཕྲེང་གི་ལུང་འདི་ལྟར་ན། ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ། བྱང་ཆུབ་ཡོངས་འགྱུར་བའི་དགྲ་བཅོམ་བས་ཚེ་འཕོ་བ་དང་ལུས་
གཞན་ལེན་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་ཉིད་རྟེན་དེ་ལ་འཚང་རྒྱ་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མཆོག་ཟུང་ནང་གི་ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ཅན། བྱང་ཆུབ་ཡོངས་འགྱུར་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཉིད་

[004B]ལྷག་མེད་དུ་འདའ་བར་ལུང་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ་དེ་ནི་གཞན་དོར་ལྷག་མེད་དུ་འདའ་ཚུལ་བསྟན་ནས་སྦྲུལ་བའི་རིང་བསྲེལ་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་
ཕྲེང་ལས། སྦྲུལ་བའི་ལུས་ཀྱིས་གཞན་དོར་ལྷག་མེད་དུ་འདའ་ཚུལ་བསྟན་ནས། ཞེས་པའི་དོན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ལུས་སྔ་མ་གནས་བདེན་པར་བཞག་ནས་སྤྲུལ་པའི་ལུས་བཟུང་སྟེ་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་ཟེར་པ་མི་
འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཤཱ་རིའི་བུའི་རིང་བསྲེལ་ལ་མཆོད་རྟེན་བྱས་པར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་མའི་ལུས་ནི་ལྷ་མི་ཕལ་བས་མི་མཐོང་ལ། སྦྲུལ་བའི་ལུས་ནི་གསོན་ལུས་སུ་འགྱུར་བས་རིང་བསྲེལ་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་
ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་འགྱུར་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ལྷག་བཅས་པའི་རྟེན་དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ལུང་བསྟན་ཐོབ་ངེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། པད་དཀར་ལས། མ་འོངས་དུས་ན་ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱང། །རྒྱལ་
བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །པདྨའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱན། །སྲོག་ཆགས་རྒྱ་བ་སྟོད་དག་རྣམས་པར་འདུལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྤྱི་དོན་གྱི་དགོངས་པའང་གསེར་ཕྲེང་དང་མཐུན་པ་ལེན་དགོས་སོ། །རྟོག་
གེ་འབར་བའི་ཚིག་ཟིན་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་དབུ་མའི་ཡིག་ཆར་པད་དཀར་ནས་ལུང་བསྟན་པའི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་མཆོག་ཟུང་ནང་གི་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་པར་བཤད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང། དེ་ལྟར་ན་ལུང་དེས་མཐར་ཐུག་

[005A]༄༅། །ཐེག་པ་གསུམ་དུ་སྒྲུབ་པར་གསེར་ཕྲེང་སོགས་ནས་གསུངས་པ་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཁས་ལེན་མི་རུང་ངོ།    ༈    །ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་བདུན་ནི། བགྲོད་བྱའི་ཐེག་པ་
གང་ཟག་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཐ་དད་མེད་པར་མཚུངས་པ་དང། བགྲོད་པ་པོའི་ཐེག་པ་གང་ཟག་གསུམ་བདག་མེད་པར་མཚུངས་པ་དང། གང་གི་ཆེད་དུ་བགྲོད་པའི་ཐེག་པ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་རྣམས་
མཚུངས་པ་དང། ཞེས་སོགས་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་པ་ནི་རྒྱན་འགྲེལ་རྣམས་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པས། རྣམ་བཤད་དང་སྒོ་བློའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་ཐེག་པ་གསུམ་གའི་གང་ཟག་རྣམས་བདག་མེད་རྟོགས་པར་མཚུངས་པ་ཞེས་
པ་ནི་ཡི་གེ་ནོར་རམ་སྙམ་མོ། །དགོངས་གཞི་ལྔ་པ་བསམ་གཉིས་ཐོབ་པའི་སྐབས་སུ་ཉན་ཐོས་སུ་རིགས་ངེས་པ་ཁ་ཅིག་རེ་ཞིག་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་སུ་རིགས་ངེས་པ་ལ་ཐེག་ཆེན་
སེམས་བསྐྱེད་མཚན་ཉིད་པ་སྐྱེ་མི་རུང་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་བཅོས་མས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་སྦྱིན་སོགས་ལ་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཡོད་དམ་སྙམ་མོ་།དགོངས་གཞི་དྲུག་པའི་སྐབས་སུ་སྦྱི་དོན་འདིར་ཤཱ་རིའི་བུ་སྦྲུལ་བའི་ཉན་ཐོས་སུ་གསུངས་
པ་དཔྱད་བྱ་སྟེ། ཐུན་མོང་མིན་པའི་ལུགས་ལྟར་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སེལ་གྱི་སྦྲུལ་པར་བཤད་པ་སོགས་ཡོད་ཀྱང། སྐབས་འདིར་སྤྱོད་འཇུག་དར་ཌཱིཀ་ནས་བྱུང་བ་ལྟར་རིགས་མ་ངེ་པའི་ཉན་ཐོས་སུ་འདོད་དགོས་པ་ལྟ་

[005B]    ༈    །འཕགས་སེང་གི་འགྲེལ་བ་རྣམས་སུ་རྒྱུད་བླ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་མ་དྲངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེར་དུས་སུ་རྒྱུད་བླ་མའི་དཔེ་ནུབ་ནས་མ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་དང། དུས་ཕྱིས་མངའ་བདག་མེ་ཏྲི་པས་མཆོད་རྟེན་
ཞིག་གི་སེར་ཁ་ནས་འོད་ཡང་ཡང་འཕྲོ་བ་གཟིགས་ནས། དེ་ལ་ཞིག་གསོ་དང་བཅས་ཅི་འདུག་བཙལ་བས་ཏཱ་ལའི་ལོ་མར་བྲིས་པའི་རྒྱུད་བླ་མ་དང་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་གཉིས་ཀྱི་དཔེ་རྙེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་དོན་
འདིར་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་རྒྱུད་བླ་མ་དབུ་མའི་ལུགས་སུ་བཀྲལ་བར་སློབ་དཔོན་ཡང་བཞེད་པར་རྣམ་བཤད་ལས་གསུངས་པ་ནི་དོན་ལ་གནས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཞེས་དོགས་གཅོད་མཛད་དོ།    ༈    །གསེར་ཕྲེང་ལས་འཁོར་བའི་ཕྱི་མཐའ་མེད་
པ་རང་ལུགས་སུ་མཛད་ཀྱང། རྣམ་བཤད་ལས་འཁོར་བའི་ཕྱི་མཐའ་ཡོད་པ་རང་ལུགས་སུ་བཤད་དེ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ནི་རྣམ་འགྲེལ་ལས། འགྲིབ་དང་ཕུལ་བྱུང་བསྟེན་པ་ཀུན། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བཅས་ཉིད་ཕྱིར། །དེ་
གོམས་པ་ལས་བདག་འགྱུར་བས། །ལ་ལར་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཉེས་ཟད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡིན་ལ། །དེ་ཡང་མཐར་གཏུགས་ན་དྲེ་མ་གློ་བུར་བ་དང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་
སྒྲིབ་པ་སྤང་རུང་དང་གཉེན་པོ་སྐྱེ་རུང་དུ་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པར་ངེས་པ་ལྟ་ཞོག་འཚང་རྒྱ་བར་རུང་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་རུང་བ་ལ་རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་བ་ཞིག་དགོས་
[006A]༄༅། །ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་མཚང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྒྱུ་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་སྐྱེ་བར། །རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ། །དོན་གཞན་ལ་ནི་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །དེ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་
བརྗོད། །ཅེས་ནས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ཆུ་ལུད་དྲོ་དག་ཤེར་སོགས་དུས་དང་མཚམས་པར་ཚོགས་པའི་ཞིང་དེར་རང་ཕྱོགས་ཆོས་སུ་གྲུབ་པའི་གཞིར་རང་འབྲས་ནས་མྱུག་སྐྱེ་རུང་བར་སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་
མ་ཁྱབ་སྟེ། འདི་ནི་རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་རུང་གིས་ཁྱབ་པར་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། འབྲས་བུ་སྐྱེ་རུང་ཡིན་ན་རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་བས་ཁྱབ་པར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་རུང་ཡིན་ན་རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་བས་ཁྱབ་པར་
ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། རྒྱུ་མ་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་ནི། །རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་དེ། །ལྷག་མ་དང་ལྡན་ནུས་མེད་ཕྱིར། །ལུས་ལས་འདོད་ཆགས་རྗེས་དཔོག་བཞིན། །ཞེས་ཆུ་ལུང་དང་བྲལ་བའི་ནས་ཀྱི་ས་བོན་དེ་རང་ཕྱོགས་ཆོས་སུ་གྲུབ་པའི་
གཞིར་རང་འབྲས་ནས་མྱུག་སྐྱེ་རུང་དུ་དཔོག་པའི་ལྷག་ལྡན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྤྱོད་པ་བ་སོགས་ལུས་རྒྱས། དབང་པོ་དངས། བློ་གསལ་བ་ཙམ་ལས་འདོད་ཆགས་རྗེས་སུ་
དཔོག་བ་བཞིན་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། ཆུ་ལུད་དང་བྲལ་བའི་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན་ན་རང་འབྲས་ནས་མྱུག་སྐྱེ་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ཡིན་ན་རང་འབྲས་ནས་མྱུག་སྐྱེ་མི་རུང་

[006B] དེ་འདྲ་བའི་ནས་ཀྱི་ས་བོན་དེ་ལ་རང་འབྲས་ནས་མྱུག་སྐྱེ་རུང་མི་རུང་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆུ་ལུད་དྲོད་གཤེད་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་འཕྲད་པར་འགྱུར་མ་འགྱུར་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ལུས་རྒྱས། དབང་པོ་དངས་
བློགས་ལ་བ་དེ་ལ་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དང་འཕྲད་པར་འགྱུར་མ་འགྱུར་གཉིས་ཡོད་པས། དེ་ལས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་རུང་མི་རུང་གཉིས་ཡོད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་ཅན་ཡིན་ན་འཚང་རྒྱ་བར་རུང་བས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ན་འཚང་
རྒྱ་བའི་རྐྱེན་དང་འཕྲད་པར་འགྱུར་པ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན་ན་ཆུ་ལུད་དྲོད་གཤེར་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་འཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་མི་མཚུངས་ཏེ། ནས་གྱི་ས་བོན་དེ་ཆུ་ལུད་དྲོད་གཤེར་
སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་མ་འཕྲད་པར་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡོད་ལ། སེམས་ཅན་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་ཅིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཀྱང་འཁོར་པ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པས་ན་སེམས་ཅན་གང་ཡིན་ཀྱང་འཚང་རྒྱ་བའི་རྐྱེན་དང་ངེས་པར་འཕྲད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །རྣམ་འགྲེལ་
ལས། ཁ་ཅིག་སྨྲ་སོགས་ཕྱིར་ན་སྐྱོན། །ཟད་མིན་ཞེས་ཟེར་འདི་ལྡོག་ལ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་པ་དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྒྱལ་དཔོགས་པ་སོགས་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐུབ་བ་ཆོས་ཅན། སྐྱོན་ཟད་པ་མིན་ཏེ། དག་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དང། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་
ལམ་པོ་ཆེའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། རྟགས་འདི་ཆོས་ཅན་ཁྱབ་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཙམ་ཞིག་འདྲེན་པའི་རྟགས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ཐེ་ཚོམ་འདྲེན་ཚུལ་ནི། སངས་རྒྱས་པས་ཉེས་ཟད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་

[007A]༄༅། །རག་སྨྲ་བ་ཡོད་པར་གྲུབ་ཟིན་མ་བརྗོད་པས་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་འདྲེན་པ་མིན་གྱི། རྒོལ་བ་རང་གིས་ཉེས་ཟད་ཀྱི་སྐྱེས་བུར་ངག་སྨྲ་བ་ཡོད་མེད་གང་ལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་མཐོང་བར་སྨྲ་བ་ཡིན་པས། དེ་ལ་ལྡོག་ཁྱབ་ངེས་པའི་སྒྲུབ་
བྱེད་དྲིས་པ་ན་ཐེ་ཚོམ་འདྲེན་པའི་དོན་ནོ། །དམ་བཅའ་ལ་མཐའ་བཅད་ནས་འགོག་པ་ནི། རྟག་ཉིད་ཕྱིར་རམ་ཐབས་མེད་ཕྱིར། །ཡང་ན་ཐབས་ནི་མི་ཤེས་ཕྱིར། །སྐྱོན་རྣམས་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཅེས་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་གྲང་ན། །ཞེས་པ་ལྟར། ཉེས་
པ་ཟད་པ་མི་སྲིད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཆགས་སོགས་སྐྱོན་རྣམས་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། མི་རྟག་པ་ཡིན་ཀྱང་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ། ཐབས་ཡོད་ཀྱང་སུས་ཀྱང་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རམ། བསླབས་ན་ཤེས་པར་ནུས་ཀྱང་དོན་དུ་གཉར་
བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ། དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡོད་ཀྱང་སྟོན་མཁན་མེད་པའི་ཆགས་སོགས་སྐྱོན་རྣམས་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཞེས་རྟོག་གྲིང་ན་ལན་ནི། རྒྱུ་ཡོད་ཕྱིར་རང་རྒྱུ་ཡི་ནི། གཉེན་པོ་གོམས་པའི་ཟད་ཕྱིར་དང། རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡིས། །དེ་ཤེས་པ་
ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར། དེ་དག་རྟག་པ་མིན་ཏེ། ཁྱོད་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། སྤོང་ཐབས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་བདག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོ་གོམས་པས་ཟད་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང། སྤོང་ཐབས་ཤེས་པའང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་བདག་
འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་དེའི་གཉེན་པོ་ཤེས་པའང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། དོན་གཉེར་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྩེ་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །ཐབས་རྣམས་ལ་ནི་མངོན་སྦྱོར་མཛད་།ཅེས་སོགས་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡོད་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་

[007B] སྟོན་མཁན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོབ་པ་ཉིད་གཟིགས་ལམ་གསུངས་པ། །འབྲས་མེད་ཕྱིར་ན་བརྫུན་མི་གསུང། །ཐུགས་བརྩེ་ལྡན་ཕྱིར་རྩོམ་ཀུན་ཡང། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་དེས་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་
ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བརྟག་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལན་དང་བཅས་པ་དོན་ལ་ཐོབ་ཀྱང་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་དང་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ན་མཐའ་བཅད་ནས་འགོག་པའི་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་མ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ་།རྣམ་འགྲེལ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་
ལ་སྤྱི་དོན་འདིར་བརྟག་པ་དང་པོ་ལན་དང་བཅས་པ་མ་བྱུང་བ་ནི་ཡི་གེ་ཆད་དམ་སྙམ་མོ།    ༈    །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ནས་གསུངས་པའི་བྱང་སེམས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ་བརྒྱད་པོ་དེ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་
པར་རྣམ་བཤད་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་སྤྱི་དོན་འདིར་ཡང་བཀོད་པ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་གསེར་ཕྲེང་ལས། ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་དང་མ་འདྲེས་ལ་སྲིད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སེམས་པ་སྟེ་སྔར་བསྟན་པ་བརྒྱད་པོ་ལྟ་བུར་མངོན་ནོ། །ཞེས་ཀུན་
འབྱུང་ཕྲ་མོ་ལྟ་བུར་གསུངས་པས་དཔྱད་པར་བྱའོ།    ༈    །རྣམ་བཤད་ལས་འདིར་བསྟན་རྣམ་པའི་གྲངས་གསལ་བར་མ་བཤད་པ་ཡིན་ཞིང་གསེར་ཕྲེང་ལས། གང་ན་སྡུག་ཀུན་སོ་སོའི་བརྒྱད་ཀུན་ཐུན་མོང་དུ་བཅུ་བཞི། འགོག་པའི་བདུན་ལམ་
གྱི་བཞི་སྟེ་རྣམ་པ་སོ་གསུམ། ཞེས་གསུངས་པ་ལ། སྤྱི་དོན་འདིར་སྡུག་ཀུན་ཐུན་མོང་གི་བདུན་དང། ངེས་འབྱུང་གི་བཞི་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཉེར་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ཁས་ལེན་རུང་མི་རུང་དཔྱད་བྱ་སྟེ། རྟོགས་དཀར་ངེས་འབྱུང་གི་བཞི་

[008A]༄༅། །གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང། ཤེར་འབྱུང་གིས་སྡུག་ཀུན་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་པ་བདུན་དུ་བྱས་པ་གཉིས་ཀ་འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་མིན་པར་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །ཉན་
ཐོས་རྣམས་སྦྱོར་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཕ་རོལ་དགྲ་ལྟ་བུ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྡུག་ཀུན་ལ་ཡིད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང། མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཡིད་འབྱུང་བ་དང། མཐོང་ལམ་དང་ཐ་མ་
མ་གཏོགས་པའི་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་གཡོ་བ་དང་རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡི་སྒོ་ནས་སྡུག་ཀུན་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང། སྒོམ་ལམ་ཐ་མའི་སྐབས་སུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། ལྷག་
བཅས་དགྲ་བཅོམ་པའི་སྐབས་སུ་འཇིག་པ་དང་འགོ་བའི་ནང་ལྟ་བུ་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྡུག་ཀུན་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང། ལྷག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་པའི་ཚེ་འགོག་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ན་
གསེར་ཕྲེང་རྣམ་བཤད་གཉིས་ཀ་དང་མཐུན་ནོ།    ༈    །རང་རྒྱལ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། འགའ་ཞིག་བསྐལ་པ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས། །འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལེགས་མཆོད་ཅིང། །རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་
བརྩམས་ནས། །སྨིན་པར་བྱེད་དོ་་གཞན་དག་ནི། །སངས་རྒྱས་མཉེས་བྱས་ངེས་འབྱེད་ཀྱི། །ཆ་མཐུན་བསྐྱེད་པ་རྫོགས་བྱེད་དོ་།གཞན་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་ལ་འབྲས། །ཐོབ་བྱེད་དགྲ་བཅོམ་མངོན་མི་བྱེད། །ཅེས་

[008B]ཚེ་རབས་རྣམས་སུ་ཚོགས་ལམ་དང། སྦྱར་ལམ་དང། འབྲས་བུ་དང་པོ་གཉིས་གང་རུང་ཐོབ་པ་ཡོད་ཀྱང། རིམ་བཞིན་སྦྱོར་ལམ་དང་མཐོང་ལམ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་ཡན་
ཆད་ཐོབ་པ་མེད་ལ། སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་རིམ་བཞིན་སྦྱོར་ལམ་དང། མཐོང་ལམ་དང། ཕྱིར་མི་འོད་ཡན་ཆད་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གསེར་ཕྲེང་སོགས་ལས་གསུངས་ཤིང། སྤྱི་དོན་འདིར་ཡང་དེ་ལྟར་བཤད་པས། རྣམ་བཤད་ལས་རང་
རྒྱལ་གཉིས་ཙམ་དུ་ཕྱེ་ནས། ཕྱི་མ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་དྲུང་དུ་སྦྱོར་ལམ་མ་ཐོབ་ནས། །ཕྱི་མ་ལ་མཐོང་ལམ་བསྐྱེད་ཅིང། དེའི་སྐྱེ་བ་རྟེང་མ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པར་བཤད་པ་དེ་ལ་ཡི་གེ་ཆད་ལྷག་འབྱུང་མི་འབྱུང་དཔྱད་པར་བྱའོ།    ༈    །རང་རྒྱལ་
རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཉན་ཐོས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། སྲིད་ཐའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལམ་ལྟོས་པར་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་སྟོན་ཚུལ་གྱི་སྟོན་ནས་ཉན་ཐོས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་
ཏེ། གདུལ་བྱ་ལ་སྒྲ་མེད་པར་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་ནུས་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཟབ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་ཏེ། ཤེས་པ་ཟབ་པ་དང་མ་བརྗོད་པ་ཟབ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། མཉམ་
གཞག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་པ་ཟབ་པ་སྟེ། གཞན་གྱིས་རང་ལ་བསྟན་མི་དགོས་པའོ། །རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ངག་གི་འབྲས་རྟགས་ལས་གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས་པ་ནི་མ་བརྗོད་པ་ཟབ་པ་སྟེ། རྩ་བའི་ཡང་སྒྲས་བསྡུས་པ་

[009A]༄༅། །གཞན་ལ་རང་གིས་བསྟན་མི་དགོས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་སྲིད་མཐའ་བ་དེ་སངས་རྒྱས་སོགས་ལས་གདམས་ངག་ཐོས་པ་ནི་གཞན་ལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་པས་ན། ཐོས་པ་ལ་
སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚང་བའི་རྟགས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་སྤངས་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་རུང་བར་དཔོག་པར་སླ་བ་ཡིན་ཀྱང། རང་རྒྱལ་ནི་སྲིད་མཐའི་ཚེ་གཞན་ལས་གདམས་དག་མ་ཐོས་པར་ཀེང་རུས་མཐོང་བ་ལྟ་བུའི་རྐྱེན་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་
མོངས་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཐོས་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚང་བའི་རྟགས་ཀྱིས་དེ་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་རུང་བར་དབོག་བར་དཀའ་བ་ནི་ཤེས་བ་ཟབ་པའི་དོན་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་
ཆོས་སྟན་པའི་ངག་གི་འབྲས་རྟགས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཚེ་བདག་གིས་བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སོགས་གཞན་ལ་སྒྲོག་པར་བྱེད་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པར་གཞན་གྱིས་དཔོག་པར་སླ་ཡང། རང་རྒྱལ་
གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་དེ་འདྲ་བའི་ངག་གི་འབྲས་རྟགས་ཀྱིས་དཔོག་པར་དཀའ་བ་ནི་མ་བརྗོད་བ་ཟབ་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གསེར་ཕྲེང་ལས། ཟབ་པ་སྔ་མ་ལ་ནི་ཕྱི་མས་ཀྱང་ཁྱབ་ལ་དེ་ལ་ནི་སྔ་མས་མ་ཁྱབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཞེས་
ཤེས་བ་ཟབ་པ་ཡིན་ནམ་བརྗོད་པ་ཟབ་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང། མ་བརྗོད་པ་ཟབ་པ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ཟབ་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་བར་གསུངས་པའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ལས་གདམས་ངག་ཐོས་པའི་ཚེ་དེ་ལ་གནས་པའི་

[009B]ལ་ཤེས་པ་ཟབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཟབ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །འོན་ཀྱང་རྗེའི་གསུང་དེ་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཀྱིས་མ་གཟིགས་པ་ལྟར་
བཞག་པ་ཡིན་པས་ཚིམ་མི་སྔ་བར་དཔྱོད་ཅིག་ཉི་སྣང་ལེའུ་བརྒྱད་མ་གཉིས་དཀར་བསྟན་མི་དགོས་པ་དང་ཤེས་པ་ཟབ་བའི་མདོ་དང་མཛོད་པ་ཟབ་པའི་མདོ་གཉིས་སྦྱར་བས། དེའི་ལྟར་ན་རྩ་བའི་རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་ཡེ་ཤེས་ཟབ་པ་དང། དང་
པོ་གཉིས་བསྟན་མི་དགོས་པའི་དོན་ཅན་དུ་འཆད་ཅིང། འགྲེལ་བ་འདི་ལྟར་ན་རང་ལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་མི་དགོས་པ་རྐང་བ་དང་པོ་གཉིས་དང། རང་གིས་སྟོན་པ་སྒྲ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་སོ།    ༈   །
རྟོགས་དཀའི་སྣང་བར། སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱིས་ཐུས་སངས་རྒྱས་རྟོག་མེད་དུ་ཆོས་སྟོན་ནུས་བལྟར། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེའི་མཐུས་སྒྲ་མེད་དུ་ཆོས་སྟོན་ནུས་ཞེས་དཔེ་དོན་སྦྱར་བ་ཡིན་གྱི། རང་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་སྒྲ་མེད་དུ་ཆོས་
སྟོན་པར་འདྲའོ་ཞེས་སྦྱོར་བ་ནི་མིན་ཏེ། གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་སངས་རྒྱས་སྒྲ་མེད་དུ་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་ཞེས་འཆད་པ་ནི་པ་བཅོལ་ཏེ། ལུས་ངག་གི་ནམ་བར་རིག་བྱེད་ལ་ཀུན་སློང་དགོས་མི་དགོས་
ཁྱད་པར་མེད་པས། ངག་གིས་ཆོས་བསྟན་པས་ཤེས་པའི་རྩལ་རྟོགས་ན་ལུས་ཀྱིས་བསྟན་པས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་རང་གི་ཡིད་ལ་

[010A]༄༅། །བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་གདུལ་བྱ་ལ་དོན་དེ་གོ་བར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་ཀྱང། གསེར་ཕྲེང་རྣམ་བཤད་གཉིས་ཀང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྒྲ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པ་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང་རབ་
རྒྱལ་གཙོ་ཆེར་སྒྲ་མེད་པར་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པར་གསུངས་པ་ནི་རྒྱུད་འགྲེལ་སྒྲོན་གསལ་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྣམ་བཤད་ལས། ཁ་ཅིག་དག་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་དང་ལུས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཤེས་པའི་རྩ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་
ཁྱད་པར་མེད་པར་འདོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། ལུས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་ནུས་ཀྱི། བདག་མེད་ཀྱི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང། ངག་གི་འབྲས་
དག་ལས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཀྱང་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་གསེར་ཕྲེང་ལས། སྒྲར་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པས་གདུལ་བྱ་གཞན་དག་མངོན་མཐོའི་ལམ་དགེ་བ་བཅུ་དང། སོགས་པས་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ལམ་
བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། ཞེས་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱས་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང། རྣམ་བཤད་རང་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསུངས་པ། ལུས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་
པ་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱས་བདག་མེད་རྟོགས་ནུས་ཀྱང་སྟོན་པ་པོ་ལ་བདག་མེད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་རྟོགས་མི་ནུས་ཞེས་པའི་ཞིབ་ཆ་བློ་ལ་འཆར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རྣམ་བཤད་ལས། རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་དགོས་སྙམ་

[010B] རང་གིས་ཆོས་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་བས། དེ་འདྲའི་ཀུན་སློང་ལ་མི་ལྟོས་པར་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན་ནུས་ལ། དེ་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་མངོན་མཐོ་དེས་ལེགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་
བསྐྱེད་ནུས་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་དཔྱད་བྱ་སྟེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། སྒྲ་མེད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བསྟན་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པའམ་ཚུལ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་རོ། །ཞེས་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་འདོད་ཀྱི་ཀུན་སློང་
ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་ཁ་ཅིག་སྒྲ་མེད་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གྱིས་སྟོན་པའི་གདམས་ངག་ཡོད་ཀྱང་དེ་གདམས་ངག་མིན་གསུངས་པའང་དཔྱད་བྱ་སྟེ། རང་རྒྱལ་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པའི་ཚེ་གདུལ་བྱའི་ཡིད་
ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀ་འཆར་བའི་ཚིག་དེ་ནི་སྒྲ་མེད་པར་ལུས་ཀྱིས་སྟོན་པའི་གདམས་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱན་རྩོམ་ཁ་མའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་ཐུགས་ལ་ཤར་བའི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་བཞིན་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གསེར་ཕྲེང་ལས་ཀྱང། ངག་གི་སྒྲ་རང་མཚན་པ་ལ་འདོད་ན་ཡང། ངག་ཏུ་མཐོན་ན་བསྟན་བཅོས་མ་བརྩམས་པ་དང། བསེ་རུ་ལྟ་བུས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་ལ་ཆོས་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ལུས་
ཀྱིས་སྟན་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །འདིར་བཤད་པ་ལྟར་གང་ཟག་བཅུ་གཉིས་ལས། རང་རྒྱལ་ཚོགས་ལམ་བར་གྱུར་བའི་གང་ཟག་གསུམ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་

[011A]༄༅། །དང། རང་རྒྱལ་སྦྱོར་ལམ་བར་གྱུར་བའི་གང་ཟག་གསུམ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་དང། རང་རྒྱལ་འཕགས་པར་གྱུར་བའི་གང་ཟག་གསུམ་ནི་རང་རྒྱལ་དུ་ངེས་པའི་
རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཡིན་པར་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་ཏེ། རྒྱན་སྣང་གི་དགོངས་པའོ། །ཉི་ཁྲིའི་གང་ཟག་ཐ་མ་གཉིས་དང་བསྡུད་པའི་ཐ་མ་གཅིག་སྟེ་གསུམ་ནི་ཀུན་ལ་སྦྱར་བར་ཡང་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་སོ། །
རྟོགས་དཀའི་སྣང་བར་གང་ཟག་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག་པ་དང། དེ་ཉིད་རང་གི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། སངས་
རྒྱས་མི་བཞུགས་པའི་ཞིང་དུ་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་འདོད་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོར་རྒྱན་སྣང་ལས་བཤད་པ་ལྟར་གསེར་ཕྲེང་དུ་ཡང་གསུངས་སོ།    ༈    །མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་
གྱི་སེམས་རྟེན་ལ་འདོད་སེམས་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། འདོད་སེམས་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་སེམས་རྟེན་བྱས་པའི་མཐོང་ལམ་མེད་པ་མིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་བའི་མཐོང་
ལམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །གསེར་ཕྲེང་ལས། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གང་ནས་ཀྱང་མ་བཤད་ལ་རིགས་པས་ཀྱང་མི་འཐོབ་སྟེ། ས་གོང་འོག་ལ་ཞི་རགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་འོགས་ལས་རྒྱལ་བའི་

[011B] དངོས་གཞི་ཟག་བཅས་ན་སྤོང་ལམ་ཡིན་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་མ་གཏོགས་ལམ་རིམ་ཆེ་བར་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡོད་མེད་པ་ཙལ་བར་བྱའོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དངོས་གཞི་ཡོད་དེ། ཞི་རགས་ཅི་
རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དངོས་གཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མཛོད་ལས། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྣམ་གྲོལ་ལམ། །བར་ཆད་མེད་ལམ་གོ་རིམ་
བཞིན། །ཞི་སོགས་རགས་སོགས་རྣམ་པ་ཅན། །གོང་དང་འོག་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དགུ་པ་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་གཞིལ་ཞི་རགས་ཅི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་ཅན་མེད་པ་ནི་གསེར་ཕྲེང་གི་དོན་ཡིན་
ལ། རྣམ་བཤད་ལས་ཞི་རགས་རྣམ་ཅན་གྱི་དངོས་གཞི་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ནི་དངོས་གཞི་དག་པ་ལ་བ་ལ་དགོངས་སོ།    ༈    །སྒོ་བློའི་ཡིག་ཆ་གཉིས་ཀར་རྣམ་བཤད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་འགྲེལ་ཆེན་དུ་བཀོད་པའི་ལུགས་གསུམ་ཞེས་བཤད་ཀྱང་དཔྱད་
གཞི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། རྟོགས་ཀའི་སྣང་བར་ལུགས་གཉིས་ཙམ་བཀོད་ནས། ལུགས་གཉིས་པ་ལ་བཞུགས་གནས་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཅིང་ལུགས་དང་པོ་སེང་བཟང་གིས་རང་ལུགས་ཡིན་པར་བཤད་ལ། གསེར་ཕྲེང་ལས་ཀྱང་
ལུགས་དེ་གཉིས་ཙམ་བཀོད་ནས་ལུགས་གཉིས་པ་མི་འཐད་པར་བསྒྲུབས་ཅིང། དང་པོ་ལ་དགག་པ་མ་མཛད་བསག་སེར་ཕྲེང་དང་རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་གཉིས་དགོངས་པ་གཅིག་མི་གཅིག་དཔྱོད་དགོས་ལ། རྣམ་བཤད་ལས་ལུགས་གསུམ་
[012A]༄༅། །བཀོད་ནས་དང་པོ་གཉིས་མི་འཐད་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་གསུམ་བ་སེང་བཟང་གི་རང་ལུགས་སུ་བཤད་ཀྱང་བཤད་ཚུལ་ནི་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་སྒྲས་ཟིན་གྱི་ཚོད་དང་འགྲིག་དཀའ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
དེས་ན་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་སྒྲས་ཟིན་གྱི་ཚོད་ལྟར་ཅུང་ཟད་འཆད་པ་ལ་གཉིས། འདོད་བ་དགོད་པ་དང། དེ་འཐད་མི་འཐད་དབྱད་པའོ་།དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། ལུགས་དང་པོ་ནི། འབྲས་བུའི་མངོན་རྟོགས་ལ་ལྟོས་ནས་མཐོང་
ལམ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་ལ། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་ལ་ལྟོས་ནས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་ཟེར། དང་པོའི་དོན་ནི་བདེན་བཞི་ལ་རིམ་པ་ལྟར་ཤེས་སྤོང་མངོན་སྒོམ་གྱི་བྱ་བ་དུས་གཅིག་ཏུ་བྱད་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་
མཐོང་བའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་སྤོང་ལ། དེ་ཀུན་འབྱུང་ཡིན་པས་ཀུན་འབྱུང་ཡང་སྤོང། དེ་སྤངས་པ་འགོག་པ་ཡིན་པས་འགོག་པ་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད། དེ་ཡང་ལམ་སྒོམ་པ་མེད་ན་མེད་པས་དེ་དག་དུས་གཅིག་ཡིན་ཞེས་པའོ།།
ཀུན་འབྱུང་སོགས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བར་རྒྱན་སྣང་ལས་བཤད་དོ། །གཉིས་པའི་དོན་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང། བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་སྒོ་འདོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་བཅད་ནས་རྗེས་སུ་ངེས་པ་སྐྱེས་
བའི་རིམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཞག་ཅེས་པའོ། །སྤྱི་དོན་འདིར་ལུགས་འདིས་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འདོད་པར་བཤད་ཀྱང། བདེན་བཞིན་ལ་བྱ་བ་བྱེད་ཚུ་བཞི་ཅིག་ཅར་ཡིན་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་

[012B] སྒྲས་ཟིན་ལྟར་ཁས་ལེན་དུ་མི་རུང་སྟེ། ལུགས་འདིས་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ར་ཟམ་པར་འགྲོ་བ་ལྟར་རིམ་ཅན་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བཤད་ལས་ལུགས་འདི་ལ་འགོག་ལམ་ཅིག་ཅར་ཐོབ་པ་དང་
བར་ཆད་མེད་ལམ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱང་སྐྱོན་དེ་མི་འཇུག་གམ་སྙམ་སྟེ། དེའི་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་ཅེས་པ་འགོག་བདེན་ཐོབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་འགོག་བདེན་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། རྒྱན་སྣང་དང་གསེར་ཕྲེང་ལས་ཀྱང་ལུགས་འདིལ་དེ་འདྲ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུགས་གཉིས་པ་ནི། བྱ་བ་བྱེད་པའི་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་པར་མ་ཟད་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་
མ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་བསྒོམས་པས་སྒོམ་པ་མཐར་སོན་པ་ན། དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ལ། །ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་བྱ་གང། །མ་མཐོང་ཆ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་
སྒྲ་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྲའི་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་པོ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ན། དེ་དག་རྫས་ཆ་སོ་སོར་དབྱེར་མེད་པའི་སྒོ་ནས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་བའི་རྫས་ཀུན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་མཐོང་
པའི་ཆ་གཞན་སྒྲའི་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཚད་མ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་ཅིང་གཞལ་བའི་སྒོ་ནས་མཐོང་བར་བྱ་བ་གང་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་གསུངས་པ་ལྟར། བདེན་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ན། སླར་ཡང་

[013A]༄༅། །མ་མཐོང་བ་མཐོང་བར་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ཡང་འཇིག་ལྟ་དང་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་ནི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཀུན་ནས་བསླང་ལ། དེ་ལས་གྲོལ་བ་ནི་ཞེན་པ་
ལྟར་མེད་པར་མཐོང་བ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་རིམ་པ་མེད་དོ། །ཞེས་ཟེར། རྣམ་བཤད་ལས་ལུགས་འདིས་བར་ཆད་མེད་ལ་མ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་སྔ་ཕྱི་རིམ་ཅན་དུ་མི་སྐྱེ་བར་འདོད་པར་གསུངས་ཀྱང་དཔྱད་བྱ་སྟེ་
སོ་སོར་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་རྒྱུན་གཅིག་པའི་དོན་ཡིན་པར་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་གྱི། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་མངོན་
རྟོགས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཡུན་ཚད་ཅན་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སློབ་དཔོན་ཟླ་གྲགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཡང་སྐྱོན་དེ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་
མ་གཅིག་ཏུ་བཞེད་པ་ནི་ལུགས་འདི་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་བ་དྲུག་ཅུ་བ་ལས། ཆོས་ཤེས་པ་ཡི་མཇུག་ཐོགས་སུ། །འདི་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་ན་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་འགྲིལ་བར། དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་
འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཤེས་པས་བདེན་པ་གསུམ་རྟེན་ཅང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མཐོང་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་

[013B] །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔར་ཇི་ལྟར་བཞག་སྡེ་བ་ཁ་ཅིག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔར་མི་འདོད་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པར་འདོད་དེ། དེ་དག་གི་འདོད་པ་དང་བསང་བ་
འདི་མི་འགལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་སྔ་ཕྱི་རིམ་ཅན་དུ་མི་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་ཟླ་གྲགས་ཀྱི་བཞེད་བ་དང་མི་འགལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་སེང་
བཟང་ན་རེ། ལུགས་ཕྱི་མ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་སྐད་མ་གཅིག་ལ་མཐོང་ལམ་གྱི་རྟོགས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པས། རྣམ་པ་ལྷག་མའི་སྒོ་ནས་མཐོང་ལམ་སྒོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་ལམ་ལ་ཞུགས་གནས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་
མི་འཐད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྐྱོན་གཞན་ཡང། གཟུགས་ཆོས་མཐུན་པ་མཐོང་བ་ལས། །ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་རྣམ་པ་ལྟར། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། །ཡོན་ཏན་གཞན་སྦྱོར་མི་བྱེད་ན་།ཞེས་སྒྲ་འཛིན་མངོན་སུམ་
གྱིས་སྒྲ་དང་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་རྫས་གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་ན། སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་དང་རྗེས་དཔག་སོགས་འཇུག་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པར་མཐོང་བ་
ལས་ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྒོ་འདོགས་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་སོགས་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྒྲ་ལ་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ་ཁྱད་ཆོས་གཞན་སྦྱོར་ཞིང་སྒྲོ་འདོགས་བར་མི་བྱེད་ན། སྒྲ་མི་རྟགས་པར་སྒྲུབ་པའི་

[014A]༄༅། །རྟག་དང་རྗེས་དཔག་གཞན་འཇུག་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ན་ཡང། དེ་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡོད་པས་སྒྲོ་འདོགས་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དང་རྗེས་དཔག་གཞན་འཇུག་པ་ཡིན་པས་སྐྱོན་དེ་མེད་པར་
གསུངས་པ་ལྟར། བདེན་བཞིའི་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་བཟློག་ཕྱོགས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་ན། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཡང། གང་གི་ཚེ་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ལས་
བཟློག་ཕྱོགས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དྲུངས་ནས་དབྱུང་བའི་དོན་དུ། རྣམ་པ་གཞན་དག་གིས་སྒོམ་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་གནས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱང་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཞེད་
དོ། །དེའི་དོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱིས་བདེན་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་བདེན་བཞི་མཐོང་སྤང་བཞི་ག་མེད་པར་འགྱུར་ན། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་
ཡང། སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤོང་སྤོང་ཡང་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་སྤང་སོགས་མི་སྤོང་བས་དེ་དག་སྤོང་ཕྱིར་དུ་ཀུན་འབྱུང་ཆོས་བཟོད་སོགས་རྣམ་པ་གཞན་དག་གིས་མཐོང་ལམ་སྒོམ་དགོས་
པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་འཐད་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བདེན་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བཟུང་ཡང། ཆ་གང་ལ་གོམས་པ་གསལ་བ་

[014B]ཉིད་དེའི་གགས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་སེལ་བས་དེ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་ཆ་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་སྐད་ཅིག་མ་མཐོང་བར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་སྔོ་མིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་
སེལ་གྱི་རྟག་འཛིན་སེལ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །མཐོང་ཡང་ངེས་པ་མི་འདྲེན་ན། འཕགས་པ་དང་སོ་སྐྱེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་ཅི་ཅིམ་ཞིག་གསལ་བས་དེ་དག་གི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་དང་
གཏན་བྲལ་བ་དེས་དེ་དག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱིས་བདེན་པ་བཞི་གའི་ཆོས་ཉིད་གསལ་བར་མཐོང་ཡང། ཆ་གང་སྡུག་བདེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་གོམས་པ་གསལ་བ་ལ་སོགས་
བའི་མཐུས་སྡུག་བདེན་བདེན་པར་ཞེན་པའི་བློ་ཀུན་བཏགས་སེལ་ནུས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་དེ་ཉིད་དེའི་གེགས་སུ་གྱུར་བའི་སྒྲིབ་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་སྤོང་བས་སྡུག་བདེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། ཆ་གཞན་བདེན་
པ་གཞན་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྔོན་འཛིན་དབང་སྔོན་གྱིས་སྔོན་པོ་དང་མི་རྟག་པ་གཉིས་ཀ་མཐོང་བར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་སྔོ་མིན་དུ་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་གྱི་རྟག་འཛིན་སེལ་མི་ནུས་བ་བཞིན་ནོ། །
མཐོང་ཡང་ངེས་པ་མི་འདྲེན་ན་འཕགས་པ་དང་སོ་སྐྱེལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་ཅི་ཙམ་ཞིག་གསལ་བས་རང་གི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་དང་གཏན་བྲལ་བ་དེས་འཕགས་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་

[015A]༄༅། །པའོ། །གཞུང་འདིའི་དོན་འདི་ལྟར་འཆད་རིགས་ཏེ། རྟོགས་དཀའི་སྣང་པ་ལས། དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་མཉམ་གཞག་ཏུ་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་ཡང། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ངེས་པ་འདྲེན་པའི་ནུས་པ་
བཅུ་དྲུག་མཉམ་གཞག་ཏུ་རིམས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱི་ཚེ་བདེན་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་ཡང་དེ་དག་ལ་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བའི་ནུས་པ་མེད་ན་སོ་སྐྱེ་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། །
གང་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་སྒྲོ་འདོགས་དེའི་ས་བོན་སྤོང་མི་སྤོང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །ཞེས་འགྲེལ་ཆེན་ལས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། བདེན་བཞི་ལ་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བའི་ནུས་པ་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་འཐོབ་པ་
ཡང༑ ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་སུ་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཞིང་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་པར་ཡང་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་རྗེས་ཐོབ་
ཏུ་ངེས་ཤེས་མི་འདྲ་བ་བཅུ་དྲུག་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་དོན་ཡིན་གྱི། བཟོད་ཤེས་བཅུ་དྲུག་རེ་རེ་ནས་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། འདི་ལྟར་ན་བདེན་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཆ་མེད་པས་མཐོང་བའི་
ཚེ་མཐའ་དག་མཐོང་ཡང། མཐོང་བ་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་བས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་ཞིང། ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་མཐོང་ལམ་སྒོམ་པར་བཞེད་པས། མཉམ་གཞག་ལ་བཟོད་ཤེས་

[015B] ཡུལ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་རྒྱུན་གཅིག་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་རྟོགས་ཚུལ་མི་འདྲ་བར་བཤད་པ་བཅུ་དྲུག་ནི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ངེས་པ་འདྲེན་ཚུལ་ལ་བཞག་གོ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྔར་ལྟར་བདེན་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་རེ་རེ་ནས་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་ཚུལ་བཤད་ནས། ལྷག་མས་གཞུང་གཞན་དང་
མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་སྐབས་དུ་མར་དམིགས་རྣམ་མི་འདྲ་བའི་མཐོང་ལམ་བཅུ་དྲུག་བཤད་པ་ནི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ངེས་པ་འདྲེན་ཚུལ་བཞག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་སློབ་དཔོན་སེང་བཟང་གི་རང་ལུགས་ལ་
བཟོད་ཤེས་བཅུ་དྲུག་ར་ཟ་མ་པར་འགྲོ་བ་ལྟར་རིམ་ཅན་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བར་ཐལ། རྒྱན་སྣང་ལས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབས་ཏེ། རྒྱན་སྣང་ལས་བཤད་པ་དེ་བསྟན་པ་གནས་པའི་ཆེད་དུ་གདུལ་བྱའི་ངོར་བཤད་པ་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་
རྣམ་གཞག་གི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པས། སློབ་དཔོན་གྱི་རང་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་བཞེད་པའི་ངེས་པ་མེད་པ་ནི་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་དུ་བཟོད་པ་བརྒྱད་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་གསུངས་པའི་སློབ་དཔོན་
ཟླ་གྲགས་ཀྱི་བཞེད་བ་དང། སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལྟར་ན་རིམ་ཅན་དང་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལྟར་ན་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་གསུངས་པའི་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་བཞེད་པ་གཉིས་བཀོད་ནས་ཕྱི་མའི་བཞེད་པ་སྔར་བཤད་པའི་

[016A]༄༅། །སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་དང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཁས་བླངས་ན་རེ་ཞིག་ལ་བསྐྱང་བདེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། རྒྱན་སྣང་དུ་བཤད་པ་དེ་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཡིན་ལ་
སློབ་དཔོན་རང་ལུགས་ཀྱི་བཞེད་པ་ནི་སྤྲོས་མེད་ལྟར་ཡིན་ཞེས་ཁས་བླངས་ན་བདེ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་རྒྱན་སྣང་ཡང་སྤྲོས་མེད་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ན་ཕྱི་མའི་བཞེད་པ་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་
བ་དགོས་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། རྒྱན་སྣང་གི་བཤད་ཚུལ་དང་སློབ་དཔོན་རང་ལུགས་ཀྱི་བཞེད་པ་གཉིས་ཀ་སྤྲོས་མེད་ལྟར་ཡིན་ན་སྔ་མ་ཟླ་གྲགས་ཀྱི་བཞེད་པ་དང་མཐུན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱན་སྣང་
གི་གཞུང་དོན་རྣམ་བཤད་དུ་བཀོད་པ་དེ་བློ་རྨོངས་ཁོ་བོ་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་གནས་ཁང་དོག་པར་མི་ཤོང་བའི་དབང་གིས། བཤད་ཚུལ་གཞན་བཀོད་པ་འདི་ལ་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་ཁྲེལ་མ་མཛད་པར་གཟུ་བོའི་བློས་ཞིབ་ཏུ་
   ༈    །སྤྱི་དོན་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་དང་ཆོས་ཤེས་ནི་རིམ་བཞིན་མཐོང་སྤངས་ཀྱི་ས་བོན་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཚད་མར་མ་སོང་བ་དང་
སོང་བའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ནི། འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཆ་གང་ལ་གོམས་པ་གསལ་བ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པར་དགོངས་ཀྱང། གཞུང་དོན་ནི། བློ་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཚད་མ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་

[016B] བློ་གཅིག་ཡུལ་གྱི་ཆ་གཅིག་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཀྱང་ཆ་གཞན་ལ་ཚད་མ་མིན་ཞེས་པ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཤེས་ནི་དཔྱད་ཤེས་ཡིན་པར་གྲགས་ཆེ་ཞིང། སྐབས་འདིར་དཔྱད་ཤེས་ཚད་མར་མི་འདོད་པས་སྤྱི་དོན་འདིའི་
ཚིག་ཟིན་ལྟར་ཁས་ལེན་མི་དགོས་སོ།    ༈    །ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་དུ་འཕོ་བའི་ཚེ་རྗེས་ཐོབ་ནས་མཉམ་གཞག་ཏུ་འཕོ་བར་སེམས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་ནི། འགྲེལ་ཆེན་ལས་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་
མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ས་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་བར་ནི་མཆོག་གི་དོན་ལ་སོགས་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོར་རྟོགས་
བའི་ཕྱིར་སྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། སྔར་བཤད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་རྣམས་ནི་མཉམ་གཞག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ཤེས་སྒྲིབ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ས་བོན་དངོས་སུ་གཞོམ་པའི་ཆེད་
དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཉམ་པར་མི་འཇོག་པ་དེ་སྲིད་ཚུན་ཆད་མཐོང་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ། འགྲེལ་ཆེན་གྱི་གཞུང་འདིའི་དགོངས་པར་བསམ་སྟེ་ཨ་བྷྱ་ཀ་རས། སྡུག་བསྔལ་
བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ནི་མཐོང་ལམ་མཚན་ཉིད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཤེས་སོགས་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་བཅོ་ལྔ་ནི་མཐོང་ལམ་བཏགས་པ་པ་དང་སྒོམ་ལམ་མཚན་ཉིད་པར་བཤད་དོ། །རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེས་ནི། ས་དང་པོའི་མཉམ་

[017A]༄༅། །གཞག་ཡེ་ཤེས་དང་པོ་དང་དེ་ལས་ལངས་པའི་རྗེས་ཐོབ་དང་བཅས་པ་མཐོང་ལམ་དང། ས་དང་པོའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་སྒོམ་ལམ་ཡིན་
པ་ནི་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་གཞུང་འདིའི་དོན་ཡིན་པར་བསམ་སྟེ། ས་དང་པོའི་སྒོམ་ལམ་ཡོད་པར་བཞེད་དོ། །པཎ་ཆེན་འདིས་ཀྱང་ས་དང་པོའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྒོམ་ལམ་དུ་འཇོག་དགོས་པས། ས་
དང་པོའི་སྒོམ་ལམ་དུ་འཕོ་ཁ་མའི་ཡེ་ཤེས་དེ་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་སུ་བཞེད་པར་སྣང་ངོ། །རྗེ་རིན་པོ་ཆེས། འགྲེལ་ཆེན་གྱི་གཞུང་དེའི་སྒང་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཞེས་པ་ནི། ས་བཅུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ས་
གཉིས་པ་ནས་གཟུང་བའི་དོན་ཡིན་པར་བཞེད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་སེང་བཟང་གི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་སྒོམ་ལམ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ། མཆོག་གི་དོན་ལ་སོགས་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་
བཀོད་པ་གང་ཞིག་ས་དང་པོའི་སྒོམ་ལམ་ཡོད་ན་ཀུན་འགྲོའི་དོན་ལ་སོགས་པར་ཞེས་འཆད་དགོས་ཀྱི། ཆོག་གི་དོན་ནས་ཐོག་མའི་མཚམས་གཟུང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་དབྱིངས་མཆོག་གི་དོན་དུ་རྟོགས་པའི་ངེས་ཤེས་
འདྲེན་བྱེད་གྱི་ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒོ་བློའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཡིག་ཆང་ས་དང་པོའི་སྒོམ་ལམ་ཡོད་པར་བཤད་པ་ནི། རྣམ་བཤད་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་ཙམ་བཀོད་པ་ཡིན་གྱི་རང་ལུགས་ལ་ས་དང་པོའི་སྒོམ་

[017B]པར་འགྱུར་བས་ལེགས་སོ།།    ༈    །ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་ལ་སོགས། །ཞེས་ཤེར་ཕྱིན་འཛིན་པ་སོགས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་
རྟག་ཏུ་བསྲུང་བ་དང། བསྐྱབ་པ་དང། སྤབ་མཛད་པར་གསུངས་པ་ནི། རིམ་བཞིན་ལྷས་བྱས་པ་དང། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་བ་དང་ནང་གི་བར་ཆད་སེལ་བའི་དོན་ཡིན་པར་འཆད་དོ།    ༈    །འདིར་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་
ནི་གདུལ་བྱ་འཁོར་དུ་ཉེ་བ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་བཤད་ཀྱི། གནས་ཚོད་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རྟེན་འབྲེལ་དུ་བསྟན་པས་དེ་དག་བདེན་མེད་དུ་གོམས་པས་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལས་འབྱུང། །ཞེས་སོགས་
བསྟན་པས་བདེན་པ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །སྐབས་གཞན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་དགོས་པར་རྒྱན་སྣང་ལས་འཆད་དོ།    ༈    །སྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་དྲུག་ནི་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། རང་དང་གཞན་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་བྱེད་པ་སྟེ་ལྔ་དང་གཅིག་
གོ། དང་པོ་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེད་པ་བཞི་དང་མཐར་ཐུག་གི་གཅིག་གོ་བཞི་ལ་ཡང་ནང་དུ་སེམས་དུལ་བས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཞན་ལ་འདུད་པ་དང། ནང་དུ་ཆགས་སོགས་ཞིབས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གནོད་པས་མི་རྗི་བའོ། །འདི་ལྟར་
གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས་བྱེད་པ་ཐམ་བདག་འབྲས་བུ་བཤད་པས། དེ་ལྟར་ན་བྱང་སེམས་སྒོམ་ལམ་པ་གང་དུ་གནས་པའི་ས་ཕྱོགས་མཆོད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་བ་ནི་བྱེད་པ་ཐ་མ་ཡིན་ལ། གསེར་ཕྲེང་ལས་བྱེད་པ་ཐ་༄༅། །མ་གཞན་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ས་ཕྱོགས་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ནི་སྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེད་པར་འདོད་དགོས་སོ།    ༈    །སྤྱིར་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་
དུ་འཇོག་ལུགས་མང་པོ་ཡོད་དོ། མཛོད་ལས། དམིགས་མཚུངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཟག་པ་རྒྱས་མ་རྒྱས་ལ་བཤད་པ་དང། ཀུན་བཏུས་སུ་ཟག་པའི་སྒོ་དྲུག་པོ་གང་རུང་དུ་འབྲེལ་མ་འབྲེལ་ལ་བཤད་པ་དང་
ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པའི་སྐབས་སུ། ཟག་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་མི་བྱེད་ལ་བཤད་པ་དང། སྐབས་བཞི་པར་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ། མཐོང་ལམ་ཟག་མེད་བཞི་དང་སྒོམ་ལམ་ཟག་བཅས་ལྔ་སོགས་
བཤད་པ་ནི། མཉམ་གཞག་རྗེས་ཐོབ་ལ་བྱེད་པ་དང། ཡང་གཞི་ཤེས་གྱི་རྣམ་པ་ཟག་མེད་དང་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཟག་བཅས་སུ་བཤད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱེད་མི་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་དང་
སྐབས་འདིའི་སྒོམ་ལམ་ལ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ནི་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་ཀྱིས་འཇོག་པ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །གསེར་ཕྲེང་ལས་རང་དོན་མོས་པ་སྒོམ་ལམ་ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་
དང། གཉིས་དོན་མོས་པ་སྒོམ་ལམ་ས་བརྒྱད་པ་དགུ་པ་དང། གཞན་དོན་མོས་པ་སྒོམ་ལམ་ས་བཅུ་པར་བཞག་ཅིང། བསྔོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སྒོམ་ལམ་ནི་ས་དགུ་ས་ལ་བཞག་པར་གསུངས་ལ། རྟགས་

[018B]དག་ས་བདུན་ན་ཡོད་པར་བཤད་པ་ནི་ཡི་གེ་ནོར་བའམ། མ་དག་ས་བདུན་གྱི་ཕྱི་མ་དྲུག་ལ་ཡོད་ཅེས་དགོངས་པ་ལེན་དགོས་ཏེ། རྗེ་མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེས་ས་དང་པོའི་སྒོམ་ལམ་མི་
བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོས་པ་སྒོམ་ལམ་གྱིས་མཚམས་དེ་ལྟར་བཞག་པའི་རྒྱུན་མཚན་ནི་ཉི་སྣང་ལས། རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་ནི་གང་གིས་རང་གི་དོན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་གྱི་དོན་ལང་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་བྱེད་པའོ།།
རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ནི། གང་གི་ས་གཉིས་ཀའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ནི། གང་གིས་གཞན་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། ཞེས་བསམ་པ་གཞན་དོན་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་འདྲ་ཡང། སྦྱོར་བས་རང་དོན་གཙོ་བོ་དང། རང་
གཞན་གྱི་དོན་ཆ་མཉམ་པ་དང། གཞན་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་རྒྱུན་ཚན་གྱིས་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །རྣམ་བཤད་ལས། དབྱེ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་མ་སྤངས་པའི་གནས་སྐབས་དང། བདག་གཞན་མཉམ་པར་རྟོགས་པའི་གནས་
སྐབས་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་དོན་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མ་དག་ས་བདུན་དང། ས་བརྒྱད་པ་དགུ་པ་གཉིས་དང། ས་བཅུ་པ་ལ་བཞག་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་
ཡིན་གྱི། སྒོམ་ལམ་དགུ་གའི་རྗེས་ཐོབ་ན་ཡོད་པར་བཞག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཞེས་རང་དོན་མོས་པ་གཙོ་ཆེར་མ་དག་ས་བདུན་ན་ཡོད་པ་སོགས་ཡིན་ཀྱང། མོས་པ་སྒོམ་ལམ་གསུམ་ག་ས་དགུ་གང་ཡོད་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པར་

[019A]༄༅། །བཤད་དོ། །རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེས་ས་དང་པོའི་སྒོམ་ལམ་ཡོད་པར་བཞེད་པས། ས་དགུ་གའི་རྗེས་ཐོབ་ན་ཡོད་ཅེས་པ་ནི་ཡི་གེ་ནོར་རམ་དཔྱད་བྱའོ། །སྤྱི་དོན་འདིར་མོས་པ་སྒོམ་ལམ་གསུམ་ལྡོག་
ཆས་ཕྱེ་བར་བཤད་ཀྱང། སྔར་དྲངས་པའི་ཉི་སྣང་གི་ལུང་དོན་འཇོག་པའི་ཚེ། རང་དོན་མོས་པ་སྒོམ་ལམ་གྱིས་ཤེར་ཕྱིན་གསུམ་རང་དོན་གྱི་འབྱུང་གནས་སུ་མོས་པར་བྱེད། གཉིས་དོན་མོས་པ་སྒོམ་ལམ་གྱིས་ཤེར་
ཕྱིན་གསུམ་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་དོན་གྱི་འབྱུང་གནས་སུ་མོས་པར་བྱེད། གཞན་དོན་མོས་པ་སྒོམ་ལམ་གྱིས་ཤེར་ཕྱིན་གསུམ་གཞན་དོན་གྱི་འབྱུང་གནས་སུ་མོས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ནི་མོས་པ་
སྒོམ་ལམ་གསུམ་དོན་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཙམ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འགྲིག་དཔྱོད་དགོས་ལ། དེར་མ་ཟད་དེ་གསུམ་དོན་གཅིག་ན་རང་དོན་མོས་པ་གཙོ་ཆེར་མ་དག་ས་བདུན་ན་ཡོད་པ་སོགས་གཙོ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཡང་འཇོག་
དཀའ་ལ། ཉི་སྣང་ལས་གཉིས་དོན་མོས་པ་སྦྱོར་བ་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་དང། གཞན་དོན་མོས་པ་སྦྱོར་བ་བར་ཆད་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་འཇོག་དཀའ་བར་འགྱུར་བས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །།འགྲེལ་བ་ལས་
རང་དང་གཉིས་ཀ་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ན་ཡང་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས་དང་པོར་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོ། ཞེས་པའི་དོན་ལ་

[019B] གསེར་ཕྲེང་ལྟར་ན། ཡུམ་ལ་མོས་པ་ནི་དོན་གསུམ་གྱི་འབྱུང་གནས་སུ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུམ་ཐོབ་པའི་རྟེན་ཏེ་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡང་དང་པོར་མོས་པ་བསྒོམ་ས་མ་ཐག་
ཏུ་དོན་གསུམ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དེ། མོས་ཡུལ་གྱི་ཡུམ་ལ་མོས་པ་ཙམ་སྒོམ་པའི་རྒྱུའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། རྣམ་བཤད་ལྟར་ན། མོས་པ་སྒོམ་ལམ་ནི་མོས་ཡུལ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་རྟེན་
ཡིན་ན་ཡང་འཕགས་ལམ་གྱི་དང་པོར་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དེ། རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང། རྟོགས་དཀའི་སྣང་པ་ལྟར་ན། ཚོགས་ལམ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་
སུ་ཤེར་ཕྱིན་དོན་གསུམ་གྱི་འབྱུང་གནས་སུ་མོས་པ་ཡོད་པས་དེ་དག་ཀྱང་སྐབས་འདིའི་མོས་པ་སྒོམ་ལམ་དུ་གཟུང་ངམ་ཞེ་ན། སྐབས་འདིའི་མོས་པ་ནི་མཉམ་གཞག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་རྟེན་ན་མ་འབྲས་བུར་གྱུར་བའི་སྒོམ་
ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་དང་པོར་ཚོགས་ལམ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད། ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང། རྟེན་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་པ་ནི་འགྱུར་མ་དག་སྟེ། འགྲེལ་ཆེན་དུ། ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་
ཆོས་གྱི་རྟེན་ཅན་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཞེས་འགྱུར་བ་ལྟར་འཆད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་མཁས་གྲུབ་རྗེའི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།    ༈    །རང་དོན་མོས་པའི་གནས་སྐབས་དགུ་དག་ཏུ། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་

[020A]༄༅། །རྣམ་པ་དགུས་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ལྷག་པའི་ཚུལ་དུ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་བསྟོད་པ་དང། གཉིས་དོན་མོས་པའི་གནས་སྐབས་དགུ་དག་ཏུ། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་རྣམ་པ་དགུས་
སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ལྷག་པའི་ཚུལ་དུ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་བཀུར་བ་དང། གཞན་དོན་མོས་པའི་གནས་སྐབས་དགུ་དག་ཏུ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་རྣམ་པ་དགུས་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ལྷག་པའི་ཚུལ་དུ་མངོན་
པར་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་བསྔགས་པར་མཛད་དོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བསྟོད་བཀུར་བསྔགས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ། ཆོས་ཤེས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཐུགས་དགྱེས་པ་ཁོ་ན་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཟེར་བ་
དང༑ ཤཱནྟིས་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་བསྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཟེར་ཡང། རང་ལུགས་ལ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་སོ།    ༈    །རྐང་པ་དང་བོས་བསྔོ་བ་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང། གཉིས་པས་དེའི་
བྱེད་པ་དང། རྐང་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ངོ་བོ་སྟོན་ཏེ་ངོ་བོ་ལ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དོ། །འདི་ནི་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་སྟེ་མདོ་དང་ཤིན་ཏུ་འགྲིག་གོ་ཞེས་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་ཤིང། དེའི་ཁྱད་པར་ནི། བྱང་
སེམས་ཀྱིས་དགེ་རྩ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ཏེ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བདེན་པར་མི་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྔོ་བ་དེ་ཡིན་ལ། བྱེད་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་སྟོན་

[020B] །སློབ་དཔོན་སེང་བཟང་སོགས་འགྲེལ་བྱེད་གཞན་རྣམས་ནི་དང་པོ་ཡང་བསྔོ་བ་གཅིག་ཏུ་བགྲངས་ནས་བཅུ་གཉིས་སུ་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་བདེན་ཞེན་འགོག་པའི་ཤེས་རབ་དང། སེམས་ཅན་ལ་ལམ་མ་ནོར་བར་
སྟོན་པའི་རྒྱུ་སྙིང་རྗེ་སྟེ་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་རྩ་རྣམས་རྫོགས་བྱང་གི་རྒྱུར་བསྔོ་བར་བྱེད་པའི་སྒོམ་ལམ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ལ། ཡུལ་བཅུ་གཉིས་ལ་བདེན་པར་མ་ཞེན་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་བཅུ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་
ཙམ་གྱི་འགལ་བ་མིན་ལ། བསྔོ་བ་ཐ་མ་གསུམ་ཡང་དཔེར་བཀོད་པའི་དགེ་བ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྔོ་བ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་དུ་བཏགས་པའོ། །བསྔོ་རྒྱུ་ནི་བར་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་སོགས་རང་གཞན་གྱི་
དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །འོན་ཀྱང་མདོ་ལས་འདི་དག་དང་པོར་བློས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ཤིང། དེ་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་ནས་དེའི་དགེ་བ་བསྔོ་བོར་གསུངས་པས། གཞན་གྱི་དགེ་རྩ་བསྔོ་བར་
གསུངས་པས་དོན་ནི། ཕྲག་དོག་མེད་པའི་ཡི་རང་བྱས་པ་ན་བྱེད་པ་པོ་དང་མཚུངས་པར་ཐོབ་པའི་དགེ་བ་དེ་ཉིད་བ་སྔོ་བ་ལ་བཏགས་སམ་སྙམ་མོ་ཞེས་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་སོ། །བར་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམས་དང་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་གཟུང་སྟེ་སངས་རྒྱས་པའི་བར་གྱི་དགེ་བ་དང། སངས་རྒྱས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་དགེ་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པའི་བར་

[021A]༄༅། །གྱི་དགེ་བ་གསུམ་མོ།    ༈    །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བས་རང་དང་གཞན་བསོད་ནམས་མཉམ་པར་འཐོབ་གསུངས་པའི་དོན་ལ། སྤྱི་དོན་འདིར་རང་དང་གཞན་བསོད་ནམས་འཐོབ་པར་མཚུངས་པའི་
དོན་ཡིན་གྱི། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བས་བྱེད་པ་པོ་དང་བསོད་ནམས་མཉམ་པར་འཐོབ་པའི་དོན་མིན་པར་བཤད་པ་ནི། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱས་པ་ལ་བྱེད་པ་པོ་དང་བསོད་ནམས་མཉམ་པར་ཐོབ་བས་མ་ཁྱབ་པ་ལ་དགོངས་
པར་འདོད་དགོས་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་ཁས་ལེན་མི་རུང་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང་བསོད་ནམས་མཉམ་པར་འཐོབ་གསུངས་ཤིང། རྟོགས་དཀའི་སྣང་བར་ཡང་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ། བྱེད་པ་པོ་དང་བསོད་
ནམས་མཉམ་པར་འཐོབ་པ་ནི་ཡི་རང་སྒོམ་པ་པོས་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་བཤད་པ་དང། གསེར་ཕྲེང་ལས་ཡི་རང་སྒོམ་པ་པོ་དང་དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་པོ་གཉིས་བློ་མཉམ་ན་མཉམ་པར་འཐོབ། མི་མཉམ་ན་མི་མཉམ་
པར་འཐོབ་གསུངས་པས་སོ། །འདི་ནི་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། གཞན་གྱི་དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱས་པས་ནི། བྱེད་པ་པོ་ལས་བསོད་ནམས་ཆུང་དུ་འཐོབ་པ་ཡང་ཡོད། མཉམ་པར་འཐོབ་པ་ཡང་ཡོད། ལྷག་
པར་འཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཉམ་པར་འཐོབ་པ་ཡོད་པར་འགྲེལ་བ་འདིར་བཤད་ལ། ལྷག་པར་འཐོབ་པ་ཡོད་པར་འདུལ་བ་ལུང་ལས་ཀྱང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །བྱང་སེམས་སྒོམ་ལམ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་

[021B]སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་དང་རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐོབ་བྱ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་དང་
སྤང་བྱ་འཇོམས་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དྲི་མ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ནི། སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། དེས་
མ་ཟིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གཞན་ནམ་ཟག་བཅས་སྒོམ་ལམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་མི་འཐོབ་ལ་དེས་ཟིན་པའི་དབང་གིས་འཐོབ་པ་ནི། དེ་མཆོག་ཡིན་པའི་དོན་དང། དེས་ཀུན་བྱང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པར་རྟོགས་ནས་
སྒྲུབ་པ་ནི། དེས་ཀུན་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་དོན་དང། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་སྒོམ་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི། དེས་གཏོང་བར་བྱེད་པའི་དོན་དང། འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་སངས་
རྒྱས་འཐོབ་བར་བྱེད་པ་ནི། དེས་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་དོན་ནོ།    ༈    །འབྲས་བུ་དག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་གྱི་དོན་འཆད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ་ཆོས་ཅན་དག་གཞི་གསུམ་
གྱི་ངོ་བོ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་དག་པ་གསུམ་གཅིག་ཡིན་པའི་དོན་དང་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་མེད་སོགས་བཞིར་ཕྱེ་བའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཤེར་ཕྱིན་ནི་སྒོམ་ལམ་དང། གཟུགས་སོགས་ནི་དེའི་ཡུལ་དང་འབྲས་བུ་ནི་དེའི་

[022A]༄༅། །འབྲས་བུ་ལ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང། ཉི་སྣང་ལས་འབྲས་བུ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་ལ་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་འབྲས་བུ་དང་ཤེར་ཕྱིན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བཞེད་དོ།།
དེ་ལྟར་ན་མིང་གི་སྒོ་ནས་དག་གཞི་གསུམ་དུ་བཤད་ཀྱང་རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཉིས་སུ་འདུའོ། །གཉིས་པ་ནི། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པས་གཟུགས་སོགས་རྣམ་པར་དག་པར་བཤད་པའི་དོན་ཡོད་དེ། ཡུལ་ཅན་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་
འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་རང་གི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱའི་དྲི་མས་དག་པའི་ཚེ་ན་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དེ་དང། དེའི་དམིགས་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། རྣམ་གྲོལ་དེའི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱའི་དྲི་མས་དག་པ་ཡིན་མིན་དུ་ཁྱད་པར་
མེད་པར་གཉིས་ཀ་དྲི་མས་ངེས་དག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དཔེར་ན་དགག་བྱ་བུམ་པ་གཅིག་གིས་དག་པའི་ཤར་ནུབ་ཀྱི་ས་ཕྱོགས་གཉིས་བུམ་པ་གཅིག་པུ་ངེས་དག་པ་ཡིན་མིན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །མཁས་གྲུབ་
རིན་པོ་ཆེས། འདིར་གང་དག་ཡུལ་ཅན་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དྲི་མས་དག་པ་ན། དེའི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱང་དྲི་མ་དེས་དག་ཅེས་འཆད་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མས་དག་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲི་མས་དག་
དགོས་པས་དྲི་མ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་ནས། རང་ལུགས་འཇོག་པ་ན་རྣམ་གྲོལ་ལམ་རང་གི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱའི་དྲི་མས་དག་པ་ན། རྣམ་གྲོལ་ལམ་དེ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གི་གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་

[022B]འཆད་པ་ནི། སྒྲས་ཟིན་ལྟར་ཁས་ལེན་མི་རུང་སྟེ། གསེར་ཕྲེང་རྣམ་བཤད་གཉིས་ཀར་སྔར་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་གྲོལ་ལམ་རང་གི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱའི་དྲི་མས་དབེན་པའི་ཚན་དྲི་
མ་དེ་གཏན་མེད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲི་མ་དེས་དབེན་པར་འདོད་པ་ལ་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རི་བོང་རྭས་དབེན་པར་འདོད་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་མེད་སོགས་བཞིར་
ཕྱེ་བའི་དོན་ཡོད་དེ། གཉིས་མེད་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང། གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་ནི་བློས་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་བྱར་མི་ནུས་པ་དང། ཐ་མི་དད་པ་ནི་རང་བཞིན་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་མེད་པ་དང། གཅད་དུ་མེད་པ་ནི་ཆ་ཤས་དུ་མེད་པའོ་
ཡང་ན་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ནས་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་པའོ། །མདོའི་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་སོ། །འོན་ཀྱང་འགྲེལ་བའི་དོན་འཆད་སྐབས་གསེར་ཕྲེང་ལས། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་གཉིས་དག་
བྱའི་དྲི་མ་གཅིག་བུ་དེས་དག་པ་ཡིན་མིན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྫས་ལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལྡོག་པ་ལ་ཡང་ཐ་དད་པར་གཅད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་ཤིང། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་རྣམ་དག་གཉིས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་
ཡིན་ཀྱང། དག་བྱའི་དྲི་མ་གཅིག་པུ་དེས་དག་པ་ཡིན་མིན་དུ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པར་འཇོག་ལུགས་མེད་དེ། ལྡོག་པ་གཅིག་ནི་དྲི་མ་དེས་དག་ཀྱང་གཅིག་ཤོས་ནི་དྲི་མ་དེས་མ་དག་ཅེས་པའི་ཁྱད་པར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བཤད་ལས་རྣམ་དག་

[023A]༄༅། །དེ་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་མི་དད་ཅིང། ཚད་མས་རིགས་ཐ་དད་པར་གཅད་དུ་མེད་པར་བཤད་ཅིང། རྟོགས་དཀའི་སྣང་བར། དེ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་དང། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་
རང་བཞིན་རྣམ་དག་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་རིགས་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཉིད་མིན། ཞེས་བཤད་དོ།    ༈    །དེ་ལ་ཀླན་ཀ་སྤངས་པ་ཡིས་།ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། འཕགས་པ་ལྟར་ན། ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་གྱི་ས་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་
དག་སོ་སོར་མ་གྲུབ་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱིས་གོམ་སྤང་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་བྱེད་པར་བསྟན་པ་དེ་ལ། ཁ་ཅིག་གིས། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དོན་དམ་པར་སོ་སོར་མ་གྲུབ་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་
མི་འཐད་དེ། སྤང་བྱ་ཆེ་རིམ་ནས་འགག་པ་དང་གཉེན་པོ་ཆུང་རིམ་ནས་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཀླན་ཀ་དེ་དོན་དམ་པར་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ན་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་དག་ཤིན་ཏུ་བར་སྒྲུབ་ཅེས་པའོ། །སློབ་དཔོན་ལྟར་ན། སྤང་གཉེན་གྱི་རིམ་པ་སྔར་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ། ཁ་ཅིག་གིས། སྤང་བྱ་ཚེ་རིམ་ནས་འགག་པ་དང་གཉེན་པོ་ཆུང་རིམ་ནས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་དེ། སྤང་བྱ་
ཆེན་པོ་གཉེན་པོ་ཆེན་པོས་དང་སྤང་བྱ་ཆུང་དུ་གཉེན་པོ་ཆུང་དུས་གཞེམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཀླན་ཀ་དེ། ཁྲུས་མཁན་གྱིས་གོས་ཀྱི་དྲི་མ་འཁྲུད་པའི་དཔེས་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་དག་ཤིན་ཏུ་བར་སྒྲུབ་ཅིང། སེལ་

[023B] ཁམས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་བདེན་སྟོང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མར་ཐུབ་པའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི། །བསྟན་
བ་འགྲིབ་པར་གསུངས་པ་ངེས་པར་རྫུན། །བདེན་ན་རྒྱ་བོད་གཞུང་དོན་གསལ་བྱེད་པའི། །སྔོན་མེད་ཟུར་མཚན་འདི་འདྲ་ག་ལ་འབྱུང་།ཞེས་པ་ནི་སྐབས་གཉིས་པའི་ཟུར་མཆན་ནོ།། །།
ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་དོན་ལ་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་དེ། གསེར་ཕྲེང་ལྟར་ན། རྗེས་འགྲོའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞི་ཤེས་ནི། སྲིད་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་
ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྲིད་མཐར་མི་གནས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞི་མཐར་མི་གནས་པ་ནི། འགྲེལ་བར། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཚུ་རོལ་གྱི་མཐའ་འཁོར་བ་དང། སྙིང་རྗེས་
ཕ་རོལ་གྱི་མཐའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང། ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་གཞི་ཤེས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་འདས་ལ་རིམ་པ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་
དངོས་མེད་དུ་ཞེན་ནས་གནས་པ་ནི། འགྲེལ་བར། སྙིང་བརྩ་བ་དང་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོར་མེད་པར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པར་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།་༄༅། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། སྙིང་བརྩེ་བ་དང་བྲལ་བ་སྔོན་ལ་བྱུང་ཡང་སྡེ་བ་སྦྱོར་གྱི་ངོར་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ་དང་པོར་འདོན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔར་བྱང་སེམས་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་
བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་གོ་བཟློག་ནས་སྦྱོར་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཞེད་དོ། །རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་ལྟར་ན་གཞན་རྣམས་སྔར་བཞིན་ལ། དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་དུ་བདེན་པར་དམིགས་པའི་མཚན་འཛིན་གྱིས་
བོན་གྱིས་བཅིངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་འདས་ལ་གནས་པར་བཤད་དོ་།རྣམ་བཤད་ལྟར་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞི་ཤེས་ནི། མི་རྟག་སོགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྲིད་མཐར་མི་གནས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་
པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞི་མཐར་མི་གནས་པ་ཡིན་ལ། ཐེག་དམན་གྱི་གཞི་ཤེས་ནི། གཞན་དོན་དུ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དོར་བྱར་བཟུང་བ་
ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་མཐར་གནས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེས་ནས་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཡང་ཆད་པའི་མྱང་འདས་
ལ་མཐའ་དག་གཅིག་ཏུ་བླང་བྱར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་མཐར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་བྲལ་ཞེས་པ་སྟོད་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ་ལ་འཆད་པ་དང། སྔར་བྱང་སེམས་རྣམས་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པའི་

[024B]སྦྱོར་བ་ནི་འགྲེལ་པའི་གཞུང་འདིའི་དོན་མིན་པར་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཞེད་དོ། །རྗེའི་གསུང་ལས་འབྱུང་ཞེས་པའང། གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་པའི་
པའི་དོན་མིན་གྱི། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ལྗགས་བཤད་གནང་བའི་ཚེ་ཞལ་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་པཎ་ཆེན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ན་འགྲེལ་པའི་གཞུང་སྔ་མའི་ཤུགས་བསྟན་གྱི་སྲིད་ཞིའི་མཐར་ལྟུང་ཚད་དང་
གཞུང་ཕྱི་མའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྲིད་ཞིའི་མཐར་ལྷུང་ཚད་མི་འདྲ་བ་གཉིས་འདོད་དགོས་ལ། དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྲིད་མཐར་ལྷུང་ཚད་ནི། འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་ལ་ཆགས་ཞིང་ཞེན་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད་དོགས་པས། དེའི་དབང་དུ་
བྱས་ནས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་སྲིད་མཐར་མ་ལྷུང་བ་ཐེག་དམན་ལའང་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང། ཕར་ཕྱིན་ལམ་སྒྲིགས་ལས་སྲིད་མཐའ་རིགས་ཅན་གསུམ་གས་འགོག་པར་བཤད་དོ། །ཕྱི་མའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་འཁོར་མཐར་
ལྷུང་ཚད་ནི། སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དོར་བྱར་ཞེན་པ་དེ་ཡིན་པས། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྩ་པར་སྲིད་དང་ཞི་བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར། །རྟོགས་པ་དམན་པ་ཉིད་དང་ནི། །ཞེས་ཉན་རང་རྣམས་སྲིད་ཞི་
གཉིས་ཀའི་མཐར་ལྟུང་བར་བཤད་དོ། །གཞན་ཡང་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། དེ་དག་ལ་ཞི་བའི་མཐར་ལྟུང་བ་ཡོད་ཀྱང་དེས་དབུ་མ་བ་ཡིན་པ་ལ་མི་གནོད་དེ། གཞན་དུ་ན་སྲིད་པའི་འཆིང་བ་དང་ཞི་བའི་རྒུད་པ་ལས་པ་གྲོལ་གྱི་བར་

[025A]༄༅། །དུ་དབུ་མ་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྲིད་པའི་འཆིང་བ་ལས་མ་གྲོལ་པ་ནི་སྲིད་མཐར་ལྟུང་ཚད་དང། ཞི་བའི་རྒུད་པ་ལས་མ་གྲོལ་བ་ནི་ཞི་མཐར་ལྟུང་ཚད་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡོད་པས་ཐག་
གཅོད་མི་སྔ་པར་དཔྱོད་དགོས་ཤིང། འདི་དག་སྒོ་བློའི་ཡིག་ཆ་དང་མཐུན་ནམ་མི་མཐུན་ཡང་རུང་སྟེ། གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ཡིན་པས་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིར་བཀོད་པའོ། །།སྐབས་འདིར་རྣམ་བཤད་ལས་
འདིར་བསྟན་སྦྱོར་བ་རྣམས་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱང། ལུས་རྣམ་གཞག་གི་སྐབས་སུ། འདིར་ཁྱད་གཞིའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་ལམ་དང་སྦྱར་ཡང་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་ཡོད་པར་བཤད་ལ། གསེར་ཕྲེང་ལས་སྦྱོར་བའི་ལམ་
ཞེས་པ་ཡུལ་དེ་དང་དེ་ལ་མི་དམིགས་པར་སྦྱོར་བའི་རྣལ་འབྱོར་ཙམ་ལ་ཟེར་གྱི་ལམ་ལྔའི་ཡ་གྱལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འཐས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དང་བཅས་པ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་
པའི་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པས། ཇི་སྲིད་མཚན་མ་དེ་དག་སྐྱེ་བ་དེ་སྲེད་དུ་སྒོམ་དགོས་པས་ཚོགས་ལམ་ནས་ས་བཅུ་བའི་བར་ལ་བཞག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྟོགས་དཀའི་སྣང་བར་དེ་དག་
སྦྱོར་ལམ་མིན་ཟེར་བ་ནི། འཕགས་སེང་གཉིས་ཀས་བཟློས་སྤོང་གི་སྐབས་སུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དུ་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་བཤད་དོ། །འདིར་བསྟན་སྦྱོར་བ་བཅུ་འདྲེན་ཚུལ་ཡོད་དེ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་སྦྱོར་

[025B] གཟུགས་སོགས་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ། གཟུགས་སོགས་རྫོགས་མ་རྫོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ། གཟུགས་སོགས་ཆགས་བཅས་ཆགས་མེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བ། བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་སྦྱོར་
པ༑ བྱ་དཀའ་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ། འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་སྦྱོར་བ་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་སྦྱོར་བ། ཤེས་བྱེད་སྣང་བ་རྣམ་བདུན་གྱི་སྦྱོར་བ་སྟེ་བཅུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བ་དང་དང་པོ་ནི་གཟུགས་སོགས་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བདེན་ཞེན་འགོག་པ་དང། གཉིས་པ་ནི་གཟུགས་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བདེན་ཞེན་འགོག་པ་དང། གསུམ་པ་ནི་གཟུགས་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་ཞེན་འགོག་པ་
དང༑ བཞི་པ་ནི་གཟུགས་སོགས་ཆགས་བཅས་ཆགས་མེད་ལ་བདེན་ཞེན་འགོག་པ་དང། ལྔ་པ་ནི་ཚིག་གིས་བསྟན་མ་བསྟན་གྱིས་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཤེས་ཕྱིན་ལ་བདེན་ཞེན་འགོག་པ་དང་
དྲུག་པ་ནི་བསྔགས་པ་དང་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སོགས་སུ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་བདེན་ཞེན་འགོག་པ་དང། བདུན་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བྱ་དཀའ་བ་རྣམ་མཁྱེན་
དང༑ སྦྱོར་བ་བྱ་དཀའ་བ་ལམ་ཤེས་དང། ལས་བྱ་དཀའ་བ་གཞི་ཤེས་ཏེ་མཁྱེན་གསུམ་ལ་བདེན་ཞེན་འགོག་པ་དང། བརྒྱད་པ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབས་པས་རང་རང་གི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་ཡོད་པ་ལ་

[026A]༄༅། །བདེན་ཞེན་འགོག་པ་དང། དགུ་པ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པའི་གང་ཟག་ལ་དེ་ཉིད་བསྲུང་བའི་མཆོག་ཡིན་པས་བསྲུང་བ་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་ལ་བདེན་ཞེན་འགོག་པ་དང་བཅུ་པ་
ནི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་བདུན་ལ་བདེན་ཞེན་འགོག་པའོ་།སྦྱོར་བ་གསུམ་པའི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་མ་རྫོགས་ཀྱི་དོན་ལ་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད་དེ། རྣམ་བཤད་ལྟར་ན། ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་
རྫོགས་མ་རྫོགས་ལ་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་གཟུགས་བདེན་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྟོགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོན་ཏན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་བདེན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་
གྱི་རྟེན་དུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཞེད་དོ། །གསེར་ཕྲེང་ལྟར་ན། རྫོགས་མ་རྫོགས་ནི་ཚང་མ་ཚང་སྟེ་དོན་ལ་གནས་མི་གནས་ལ་བྱེད་པས་བཏགས་པའི་གཟུགས་
ཏེ་གཟུགས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ནི་མ་རྫོགས་པ་སྟེ། དོན་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་རྫོགས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཡོན་ཏན་དབྱེར་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱན་སྣང་ལས། མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་གཟུགས་ནི་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་རབ་ཏུ་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཞེད་དོ། །སྐབས་

[026B]གཞན་དབང་ཡང་དོན་གྱིས་བསྟན་པས་ན་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་ཞེན་འགོག་པར་གསུངས་ཤིང། ཆགས་བཅས་ཆགས་མེད་ནི་མངོན་ཞེན་གྱི་
དམིགས་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོན་དུ་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་སོ། །སྦྱོར་བ་བཅུ་གཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བར་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་པ་ནི་འགྲེལ་བར། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། ཞེས་པ་ནས་ཤེས་པ་ལ་
སྣང་བ་བདུན་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དེ་དང་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཅུ། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་གསལ་བས། རྣམ་བཤད་ལས་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་གསུམ། བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་
གཉིས། དཔེའི་སྒོ་ནས་གཅིག་ཏུ་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡིན་དཔྱད་དགོས་ཤིང། ཁྱད་པར་དུ་སྦྱོར་བ་དྲུག་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་བདེན་ཞེན་འགོག་པར་གསུངས་པ་ནི་དཔྱད་ཆེ་སྟེ། འགྲེལ་བ་དང་གསེར་ཕྲེང་སོགས་ལས་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ལ་
བདེན་ཞེན་འགོག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་དཀའ་རྣམ་གསུམ་ལ་ཡང་བཤད་ཚུལ་མང་སྟེ། གསེར་ཕྲེང་ལྟར་ན། གཞན་དོན་དུ་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་དགོས་ཀྱང། དོན་དམ་པར་ལམ་སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོར་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་སེམས་
ཅན་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་བྱ་དཀའ་བ་དང། གཞན་དོན་དུ་ལམ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་དོགས་ཀྱང། དོན་དམ་པར་བསྐྱེད་བྱར་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་སེམས་ཅན་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར། ལམ་ཤེས་ནི་རྒྱུད་ལ་སྦྱོར་

[027A]༄༅། །བའི་ཚུལ་གྱིས་བྱ་དཀའ་དང། གཞི་ཤེས་ཀྱིས་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་དེ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྟོན་དགོས་ཀྱང། དོན་དམ་པར་བསྟན་བྱ་སོགས་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་སེམས་ཅན་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་གཞི་
ཤེས་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱ་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་ལྟར་ན། རྣམ་མཁྱེན་ནི་དོན་དམ་པར་མེད་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱིས་ཐོབ་དགོས་པས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བྱ་དཀའ་བ་དང། ལམ་
ཤེས་ནི་དོན་དམ་པར་མེད་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལམ་གསུམ་ལ་སློབ་ཀྱང་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་མ་བྱས་པར་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པས་སྦྱོར་བ་བྱ་དཀའ་བ་དང། གཞི་ཤེས་ནི་དེ་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ནས་ཉན་རང་གི་དོན་བྱེད་ཀྱང་རང་ཉིད་ཉོན་
མོངས་ཙམ་སྤངས་པའི་ཐར་པ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པས་ལས་སུ་བྱ་བ་བྱ་དཀའ་བར་བཤད་དོ། །རྣམ་བཤད་ལྟར་ན། རྣམ་མཁྱེན་དོན་དམ་པར་ཆེད་དུ་བྱ་བར་མ་དམིགས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཆེད་དུ་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དང། རྒྱུ་དུས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་དོན་དམ་
པར་མ་དམིགས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུའི་སྦྱོར་བར་རྟོགས་པ་དང། གཞི་ཤེས་དོན་དམ་པར་མ་དམིགས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་གདུལ་བྱ་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཐབས་ཀྱི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་དཀའ་བ་གསུམ། ཞེས་གསུངས་
ཏེ༑ བྱ་དཀའ་བ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་དོན་དུ་བཤད་དམ་སྙམ་མོ། །རྣམ་བཤད་ལྟར་ན། ཆགས་མེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་དོན་དམ་ལ་དམིགས་པ་དང། གཞན་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ལ་དམིགས་པར་འདོད་དགོས་ལ་རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་

[027B] མི་འགྱུར་བ་དང། བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་དོན་དམ་ལ་དམིགས་པ་དང། གཞན་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ལ་དམིགས་པར་འདོད་པར་བྱ་ཞིང། གསེར་ཕྲེང་ལྟར་ན། བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་དོན་དམ་ལ་དམིགས་པ་དང། གཞན་
རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ལ་དམིགས་པར་འདོད་པར་བྱའོ། །དམིགས་ཡུལ་ལ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དེ་ལྟར་ཡོད་ཀྱང་འཛིན་སྟངས་ལ་དེ་ལྟར་མི་འབྱེད་དེ། འགྲེལ་པའི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་ན་སྦྱོར་བ་བཅུག་དོན་དམ་རྣམ་ཅན་དང། མདོའི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་ན་
ཐ་མ་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་ཅན་དང། གཞན་རྣམས་དོན་དམ་རྣམ་ཅན་དུ་འདོད་དགོས་སོ། །སྤྱི་དོན་འདིར་སྣང་བ་རྣམ་བདུན་ལ་སྒྲ་བརྙན་བགྲང་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་དོར་ནས་ཆུ་ཟླ་བགྲངས་པ་ནི། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གའི་བཤད་པ་དང་འགལ་བས་
དཔེ་དག་མ་དག་དཔྱད་པར་བྱའོ། །མདོར་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། རྒྱན་སྣང་དུ་མི་གཡོར་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་འཛག་པར་སྣང་བ་དང། མགལ་མི་མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་སོགས་ལ་བཤད་པ་
ཡོད་ཀྱང། རིམ་ལྔའི་གསལ་སྒྲོན་ལས་མི་གཡོར་ཏེ་མིའི་གྲིབ་མའི་ལུས་ལྟ་བུ་ཞེས་གསུངས་ཤིང། བསྐྱེད་རིམ་འདོད་འཇོ་བར་མེ་གཡོར་ནི་གྲིབ་མའི་གཟུགས་སྣང་བརྙན་ཙམ་ཞེས་གསུངས་སོ།    ༈    །སྦྱོར་བའི་མཉམ་ཉིད་ནི། རྣམ་
བཤད་ལྟར་ན། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་སེམས་དཔའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཟིན་བྱེད་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དེ་ཁོ་ནར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་མཉམ་ཉིད་བཞིར་ཕྱེ་བར་བཤད་ཅིང། སྦྱི་དོན་འདིར་

[028A]༄༅། །ཡང་རྣམ་བཤད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལུས་རྣམ་གཞག་གི་སྐབས་དང་རྟོགས་དཀའི་སྣང་བར་སྦྱོར་བའི་འཛིན་སྟངས་ཡིན་པར་བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་
སྒོ་མང་ཡིག་ཆར་སྦྱོར་བའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་དེ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ཡོད་པར་བཤད་ཀྱང། གསེར་ཕྲེང་ལས་སྦྱོར་བའི་མཉམ་ཉིད་ནི་སྦྱོར་བའི་སྒོམ་ཚུལ་ཡིན་པར་གསུངས་པས། སྔར་བཤད་པའི་
སྦྱོར་བ་བཅུས་རང་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་ལ་བདེན་ཞེན་འགོག་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་མཉམ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བཞི་སྟེ། མདོའི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་ན། འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་དང། གཟུགས་འདིས་དངོས་པོ་
འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་དང། གཟུགས་འདི་བདག་གིའོ་ཞེས་དང། གཟུགས་འདི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བདེན་པར་ཞེན་པ་འགོག་པ་བཞི་དང། འགྲེལ་པའི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་ན། གཟུགས་སོགས་ལ་དེ་དང་
དེའོ་ཞེས་ངོ་བོ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གྱུ་མཚན་མ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་དང་དེ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བདེན་པ་ཞེན་པ་འགོག་པ་བཞི་
སྟེ༑ སྦྱོར་བ་བཅུ་པོ་རེ་རེ་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་དགོས་པས་མཉམ་ཉིད་བཞི་བཅུར་བཤད་དོ།    ༈    །སྐབས་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་མཐོང་ལམ་དེ་སྒྲོ་འདོགས་སོ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་གསུངས་

[028B] རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་བདེན་པར་འཛིན་པ་ནས་ བདེན་པར་འཛིན་པའི་བར་གཉིས་ལ་བྱེད་དོ།    ༈    །སྐབས་
འདིར་མི་སྟོན་རྒྱུའི་སྒོམ་ལམ་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་དང། དེ་འདྲ་བའི་ཐེག་དམན་གྱི་སྒོམ་ལམ་གཉིས་སོ། །དང་
པོ་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཉན་རང་གི་རྟོགས་རིགས་ནི་བྱང་སེམས་དཔས་ཤེས་མཐོང་གིས་བལྟས་ནས་འདའ་བར་བྱ་བའི་མངོན་རྟོགས་ཡིན་གྱི། མངོན་དུ་བྱ་བའི་
མངོན་རྟོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གོ་བར་སླ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་རྒྱན་སྣང་གི་དགོངས་པའོ། ཉི་སྣང་དང་འགྲེལ་བ་འདི་གཉིས་ཀར་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་
མཚན་མ་བཤད་ཅིང། ཉི་སྣང་ལས་སྔ་མའི་རྒྱུ་མཚན་སྔར་བཤད་པ་དེའི་སྟེང་དུ་ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་མཐའ་དག་བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་
ཆོས་བཟོད་ཀྱི་བྱེད་པར་འདུས་པའི་ཤེས་བྱེད་དྲངས་སོ། །གཞུང་ལུགས་དཀའ་གནད་འདབ་བརྒྱ་བཞད་པའི་གཉེན། །བདག་བློའི་སྣང་བའི་མུ་ཁྱུད་ཤར་བ་ན། །བླུན་

[029A]༄༅། །རྨོངས་རྒྱུ་སྐར་དབུས་ན་འོད་འཚེར་བའི། །མཁས་རློམ་རི་དྭགས་མཚན་མས་ཇི་ལྟར་འགྲན། །ཞེས་པ་ནི་སྐབས་གསུམ་པའི་ཟུར་མཚན་ནོ། །