༄༅། །དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་ལུང་རིགས་གཏེར་མཛོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཉིན་བྱེད་སྣང་བ་ཟབ་ལམ་ལྟ་བའི་མིག་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

[001A]༄༅། །ཟབ་ལམ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་་ཤེས་རབ་་ཀྱིས། །སྐལ་བཟང་འགྲོ་ལ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་་མཚོའི་་བཅུད། །སྦྱིན་མཛད་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་ཡབ་སྲས་
ཟུང༑ ༑བདག་སྙིང་ཆུ་སྐྱེས་རོལ་ལ་དུས་ཀུན་སྐྱོངས། །རྟེན་འབྱུང་མཁའ་དབྱིངས་ཕ་མཐའ་ཡངས་པ་ནས། །ཟབ་དོན་ཚ་བའི་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་བརྒྱས། །སྨྲ་ངན་མུན་པ་དྲུང་
ནས་འབྱིན་མཛད་པ། །ཐུབ་དབང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་བླ་ན་འབར། །མི་ཕམ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་དང་ནཱ་གའི་མཚན། །ཡབ་སྲས་ལྔ་སོགས་འཕགས་ཡུལ་མཁས་རྣམས་
དང༑ ༑རྣམ་སྣང་མཛད་དང་ཇོ་འབྲོམ་རྣམ་གཉིས་སོགས། །ལྗོངས་འདིར་དབུ་མའི་ལུགས་བཟང་སྤེལ་རྣམས་རྒྱལ། །དྲི་བྲལ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་སྲིད་པའི་རྩེར། །

[002A] །བསྒྲེངས་མཛད་རྒྱལ་ཀུན་རང་གཟུགས་ཙོང་ཁ་པ། །དེ་ཡི་ལུགས་མཆོག་འཛིན་ལ་མཚུངས་མེད་རྗེ། །བཞད་པའི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་གཉིས་རྒྱལ་
བའི་ཟླ། །དེ་དག་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་དབུ་མའི་ལམ། །གསལ་བྱེད་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཐུགས་ཀྱི་བཅུད། །ལུང་རིགས་གཏེར་གྱི་སྒོ་བརྒྱ་དབྱེ་བ་ལ། །བདག་གི་ཡིད་
ནི་ཀུན་ནས་སྤྲོ་བར་གྱུར། ་དེ་ལ་འདིར་དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་ཆེན་མོའི་དཀའ་གནས་རྣམས་བརྗེད་བྱང་དུ་བཀོད་པ་ལ། སྤྱིར་དབུ་མ་ལ་སྟོང་ཉིད་དགོས་ཀྱང། སྒྲས་
བརྗོད་ཀྱིས་དབུ་མ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་གཞུང་དབུ་མ་དང། སྟོང་ཉིད་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་སློབ་ལམ་ལམ་དབུ་མ་དང། འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་འབྲས་བུ་དབུ་མ་སྟེ། གསུམ་

[002B] ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དབུས་ཡིན་པས་གཞི་དབུ་མ་སྟེ། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དབུ་མ་གསུམ་དུ་དབྱེར་ཡོད་ལ། ཀློང་རྡོལ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་མའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལས། ལམ་དབུ་
མ་ནི༑ ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་ཟིན་པའམ། སེམས་བསྐྱེད་བསྔོ་བ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློས་ཟིན་པའི་ཚོགས་ལམ། སྦྱོར་ལམ། མཐོང་ལམ། སྒོམ་ལམ། མི་སློབ་ལམ་ལྔའོ། །ཞེས་དང། འབྲས་བུའི་
དབུ་མ་ནི། མི་སློབ་ལམ་ཕར་ཕྱིན་བཅུའི་ཐ་མ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཏེ་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཐ་མ་ཡུལ་གྱིས་དང། ལམ་དབུ་མ་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་དང་བྲལ་བས་བཞག་གམ་དཔྱད། གོང་མ་ནི་གུང་རུ་ཆོས་ཀྱི་
འབྱུང་གནས་བཞེད་པ་ཡིན་ལ། ཡིག་ཆར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དབུ་མ་གསུམ་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན། དབུ་མ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དབུས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་
ཅེས་ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་སོར་བཞག་གནང་བའི་ཕྱིར་དང། གཞུང་དུ་མར་ཟབ་མོའི་ལམ་དང་དབུ་མའི་ལམ་ཁྱད་མེད་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་འཐད་དམ་སྙམ་མོ། །མ་དྷྱ་མ་དབུ་མ་དང། ཀ་ནི་བྱིངས་མདོ་ལས། ཀཻ་ཀཻ་རེ་སྒྲ་ལའོ། །ཞེས་
སྐད་དམ་སྒྲོགས་པའི་བྱིངས་ལས་སྒྲུབ་ན་དབུ་མ་དེ་སྒྲོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་ལ། དེ་ཡང་རྩ་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་པར་རང་འགྲེལ་གྱི་ལུང་འདྲེན་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པས། འགྲེལ་བཤད་ལས། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་

[003A]༄༅། །སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་འདིའི་འཇུག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་སྒྲ་སྦྱར་བ་སོགས་མི་འཐད་ལ། ཡིག་ཆ་རྙིང་པར་ཁ་ཅིག། རྩ་ཤེས་རབ་བྱེད་དང་པོ་འདིའི་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་ཡིན་
པར་ཐལ། རྩ་ཤེས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ན། རྩ་ཤེས་དང་གཅིག་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ནས༑ དེའི་ཚིགས་བཅད་རེ་རེ་ནས་དེ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། ཞེས་པ་རྣམ་བཤད་དང་མཐུན་ནོ། །
དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྩ་ཤེས་ལས། རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཞིང། ཞེས་པའི་གཞུང་ཆོས་ཅན། འདིའི་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཁུངས་སུ་མཛད་པ་ན་དབུ་མ་ལས། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འཇུག་བྱའི་དབུ་མའི་གཞུང་ཚིག་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསོད་གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་པའི་གཞུང་གི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་དབུ་
མ་ཡིན་ན། རྩ་ཤེས་ཡིན་དགོས་པས་མ་ཁྱབ་པ་འདྲ་སྟེ། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་འདིའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་དབུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དེའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་འཇུག་བྱེད་དབུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
གསུངས་པའང་འཐད་དཀའ་སྟེ། དེ་འཇུག་པ་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་ཡིན་གྱི་དབུ་མ་ལ་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། འཇུག་བྱེད་ལ་དབུ་མའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་འདིར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རྩ་

[003B] བསོད་གྲགས་པས། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ལུགས་ཕྱོགས་སྔར་བཀོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་ལུགས་ལ་ཡང་རྩ་ཤེས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་རང་
བཞིན་རྒྱས་པར་མ་བསྟན་པ་དང། འཇུག་པས་དེ་གཉིས་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཞེས་པ་ནི་ཚིག་གསལ་ལས། བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི། རྒྱས་པར་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་
ལས་ངེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་དོན་དུ་བསམས་ན། དེ་ནི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། དབྱེ་བ་ཙམ་ཞལ་འཕངས་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཤེས་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། གཉིས་པ་ལ་ལྔ། གང་ཞིག་མ་རྟོགས་པའི་བདེན་གཉིས་
ཀྱི་ངོ་བོ་དང། ཞེས་པ་ནས། དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩ་བར་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་དང། འགྲེལ་བར་ཁ་འཕངས་པའི་དོན་ངེས་པར་བྱ་བའོ། །ཞེས་ཟུར་གཅིག་ཙམ་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དང། ཚིག་གསལ་ལས། སློབ་དཔོན་གྱིས་
གཞན་གྱི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུང་རབ་ལས་བསྟན་པའི་བདེན་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཞག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་
བསྟན་པ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འཇུག་པར་ས་བཅད་ཕྱི་མ་བཞི་སོགས་མེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེ་བཙུན་པའི་དབུ་མའི་སྤྱི་དོན་སྐལ་བཟང་མགུལ་རྒྱན་ལས། རྒྱལ་ཚབ་ཆོས་རྗེའི་ལུགས་དང་

[004A]༄༅། །མཁས་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་གཉིས་ལས། ནས༑ རེ་ཞིག་ལུགས་ཕྱི་མའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྩ་ཤེས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་མ་བསྟན་ཏེ། ཞེས་དང། རྗེ་དྲུང་ཤེས་རབ་དབང་
པོའི་དབུ་མ་ལས། རྩ་ཤེར་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་མ་བསྟན་པ་རྗེའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཅིང། དེ་ཉིད་རང་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡང་རིགས་
པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དོན་ཡང་ཁྱེད་ལྟར་མིན་གྱི་རྩ་ཤེར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཞེས་པའི་དོན་
ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། བསོད་གྲགས་པའི་དབུ་མའི་སྤྱི་དོན་ལས། རྩ་ཤེར་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་མ་བསྟན་པ། ཞེས་དང། དེས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སློབ་ལམ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་གང་ཞིག། མི་སློབ་ལམ་ཡང་དངོས་སུ་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟགས་དང་པོ་མ་གྲུབ། ཞེས་མི་སློབ་ལམ་དངོས་སུ་བསྟན་པར་འདོད་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། རྩ་ཤེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཚུལ་རྒྱས་པར་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནས་
ཚིག་གསལ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ཚུལ་ནི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་ལ་གསུམ་གས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་རིམ་མ་བསྟན་པ། ལུང་

[004B] རིགས་པ་གཞུང་རྣམས་སུ་རྩ་ཤེས་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་བཅོས་སུ་འཇོག་ཚུལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་པས་བཞག་གི་
རྒྱ་ཆེ་བའི་རིམ་པ་སྟོན་པས་མ་བཞག་པས་བསྒྲུབ་བོ། །རྣམ་བཤད་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། རྩ་ཤེས་ལས། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཀྱང། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུངས་ལ་
རང་ལུགས་ལ་མཐའ་དཔྱོད་ལས། དེ་དག་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། དེས་ན་རྩ་ཤེས་ལས་འདི་རྒྱས་པར་དངོས་སུ་བསྟན་ཀྱང་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་མ་བསྟན་པའི་
ཕྱི༑ ཞེས་གསུངས་ནས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པར། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་དར་ཊཱིཀ་དང། རྩ་ཤེས་ལས། གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ། །སོགས་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པོ། །དེ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དོན་དེ་ལྟར་
མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། གཞུང་དེར་བསྟན་པའི་ལམ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གཞན་འཕགས་པའི་མན་ངག་གིས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཟབ་མོའི་ལམ་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གཞན་ཞེས་
སྨོས་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་མན་ངག་གི་ཞེས་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱོད་ལས། འོ་ན༑ རྣམ་བཤད་ལ་ནང་འགལ་ཡོད་པར་ཐལ། ཞེས་པ་དེའོ། །གཞན་ཡང། རྩ་

[005A]༄༅། །ཤེས་རབ་བྱེད་ཉེར་བཞི་བས་རྒྱ་ཆེ་བ་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་རེ་རེ་ཕྱེ་ནས་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་ཐལ། རྩ་ཤེ་ཊིཀ་ཆེན་ལས། ཕ་རོལ་པོས་ལུགས་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་
པའི་རྣམ་བཞག་གང་ཡང་བྱར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རྩོད་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་པ་ནས། རང་ལུགས་ལ་སྐྱོན་དེ་དག་མེད་པར་མ་ཟད་རྣམ་བཞག་ཐམས་ཅད་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འཐད་པར་ནི་རབ་བྱེད་འདིས་གཙོ་བོར་སྟོན་ནོ། །
ཞེས་དང། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཐད་གྱི་མི་སྟོང་པ་ལ་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་བདེན་པ་བརྟག་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་རང་བཞིན་འགོག་པའི་རབ་བྱེད་རེ་རེའི་མཐར་སྦྱར་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར། ལེའུ་འདི་གཉིས་ལེའུ་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ཟེར་དགོས་ཀྱི་གཉིས་ཞེས་པ་མ་དག། ཁྱབ་སྟེ། ལེའུ་འདི་རབ་བྱེད་དང་པོ་རྐྱེན་བརྟག་པ་ལྟ་བུར་སྦྱར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་
ལ་རྒྱུ་འབྲས་འཐད་པ་སོགས། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་བཞག་ཐམས་ཅད་འཐད་ཚུལ་རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། གང་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་
པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཕྱིན་དྲུག་སོགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འབྲས་ཀུན་ཡོད་དེ། དབུ་མ་ལས་

[005B] །མ་བརྟེན་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར། །ནས༑ སངས་རྒྱས་མིན་པ་གང་ཡིན་དེས། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར། །བསྩལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་མིན་པའི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་
མེད་དེ། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་ན་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་སྦྱོར་ངག་དག་གི་རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། རྩ་ཤེ་ལས། བདེན་མེད་
སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐལ་བའི་རྟགས་གསལ་རྩོད་གཞི་གསུམ་རྒྱས་པར་མ་བསྟན་པར་ཐལ་བ་དང། ཡང་ན། དེས་བདེན་མེད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་བསྒྲུབ་ཅེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་སོགས་ལ་ཕྱིན་དྲུག་
སོགས་རྒྱ་ཆེ་པའི་ལམ་དང། བདེ་བཞི་སྐྱབས་གསུམ་སོགས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་མཐའ་ཡས་པ་མ་གསུངས་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་འདོད་ན་དངོས་སུ་འགལ་ལ། །འདི་འདྲ་ལ་དགོངས་ནས་མཐའ་དཔྱོད་ལས་
རྩ་ཤེའི་ཚིག་འདི་དག་དོན་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་པས་སྟོང་གཞི་ཕལ་བའི་ཚུལ་དུ་དངོས་བསྟན་ལ་རུང་བའི་ཕྱིར། གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང། རྩ་ཤེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་རྩ་ཤེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུམ་དོན་ཟབ་
[006A]༄༅། །རྒྱས་གཉིས་ཚོགས་ཉམས་སུ་ལེན་མི་ནུས་པར་ཐལ། རྩ་ཤེས་དེ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྩ་ཤེ་དང་འཇུག་པའི་གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་
འཇུག་པའི་གདུལ་བྱས་རྩ་ཤེའི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་འཇུག་པ་ནས་གསུངས་པའི་ཟབ་རྒྱས་གཉིས་ཚོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ། རྩ་ཤེའི་དགོངས་དོན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྩ་ཤེས་དེ་དག་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འཇུག་
པ་ལས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གཉིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དེ་རྩ་ཤེ་ཀྱི་དོན་འགྲེལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། དེའི་ཕྱིར་རྩ་ཤེའི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚེ་འཇུག་པ་ལས་གསུངས་པ་འདི་རྣམས་དྲན་ནས། ཞེས་དང་
རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་དར་ཊཱིཀ་ལས། གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་གཞན་དུ་ན་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
དང། ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་ལས། འཇུག་པས་རྩ་ཤེས་ནས་བཤད་པའི་ཟབ་པའི་ལམ་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་དང། རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་གཉིས་ཚོགས་སུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་རྩ་ཤེས་དགོངས་པ་མཐར་
ཐུག་ཏུ་འགྲེལ་བ་དེ། དེ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྩ་ཤེས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་དང་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཀྱང། བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོ་

[006B] །རེད་མདའ་པ་
སོགས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་བསྟན་བཅོས་སུ་འདོད་པ་ལ། རྣམ་བཤད་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་ལན་བཏབ་པ་ནི། རྒྱ་ཆེ་བ་མ་བསྟན་པས་མིན་གྱི། ཐེག་པ་མཆོག་དམན་ཆོས་ཀྱི་བདག་
མེད་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་འབྱེད་པ་ཤེས་ཕྱིར་ཡིན་པས་སྐྱོན་དེ་ཡང་མི་འཇུག་གོ་འཇུག་འགྲེལ་ལས། ལུགས་འདི་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་པའི་དོན་རྣམ་བཤད་ལས། ཀུན་གཞི་རང་རིག་
རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མི་བཞེད་པ་སྟེ། ཁས་མི་ལེན་པ་གསུམ་དང་ཕྱི་དོན་དང་ཉན་རང་ལ་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་དང། ཞིག་པ་དངོས་པོ་དང། དུས་གསུམ་གྱི་
འཇོག་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཁས་ལེན་པ་ལྔ་དང་བརྒྱད་གསུངས་ལ། དཀའ་གནས་བརྒྱད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ལས། ་སྔ་མ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་རང་མཚན་མི་འདོད་པ་སྟེ་ཁས་མི་ལེན་པ་བཞི་དང། ཐ་མ་གཉིས་
ཀུན་གཞི་འགོག་པའི་འཕྲོས་དོན་ཡིན་པས་དོར་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་ཚུལ་དང། ཁས་ལེན་པའི་ཕྱོགས་བཞི་སྟེ། དཀའ་གནས་བརྒྱད་བྱས་ཞིང། གྲུབ་མཐའ་རྩ་འགྲེལ་ལས་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཟུང་

[007A]༄༅། །བརྒྱད་སོགས་གསུངས་པ་ནི། རྣམ་བཤད་ལས། འཕགས་པའི་གཞུང་འགྲེལ་ཚུལ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་ཀྱང་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བཞག་པས་ཆོག་པའི་ཞེས་
པའི་དགོངས་པ་ལྟར། རྩ་བར། རང་མཚན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་བཞེད་ཕྱིར། །ཞེས་དང། འགྲེལ་པར། སྤྱིར་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་དང། ཀུན་གཞི་མེད་པ་སོགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མིན་ཡང་རང་མཚན་མི་བཞེད་པས་
མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ལ་དེ་དང་དེ་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཞེས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་དགོས་ལ། རང་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བློས་མི་ཁེགས་པ་
དང་མི་འགྲུབ་པས་ཕྱི་དོན་ཡོད་ལ། ཀུན་གཞི་མེད་པ་དང། དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་ཐར་པ་མེད་པར་གསུངས་པས་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་དང། དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པས་བདག་མེད་གཉིས་ཕྲ་རགས་མཚུངས་པ་དང་
བྱིས་ཤེས་ཀུན་མ་རིག་པས་བསླད་པས་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པ་དང། བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་གསར་རྟོགས་མི་རུང་བས་བཅད་ཤེས་ཚད་མར་འགྲུབ་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་རྣམ་ཅན་གྱི་ཚོར་བ་ཡིད་མངོན་དུ་གསུངས་པས་
མངོན་སུམ་ལ་རྟོག་པ་ཡོད་པ་དང། རགས་པའི་བདེན་རྣམ་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་འཕགས་པ་མི་དགོས་པས་དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པ་དང། སྟོང་ཉིད་ལ་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་

[007B] ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པས་དུས་གསུམ་ཡང་དངོས་པོར་འདོད་པ་དང། ཞིག་པ་དངོས་
པོ་དང་འབྲས་བུ་འཐད་པ་དེའི་སྔ་མའི་འཕྲོས་ཡིན་པས་དོར་ལ། བཏགས་དོན་དཔྱད་ན་མི་རྙེད་པས་རང་རྒྱུད་མེད་པ་དང། ཤེས་པའི་བཏགས་དོན་དཔྱད་ན་མི་རྙེད་པས་རང་རིག་མེད་པ་དང། དབང་ཡུལ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ཚེ་
མངོན་སུམ་དངོས་ཡུལ་དང། འགོག་བདེན་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པ་དང། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགོག་བདེན་ལས་འཕྲོས་ཤིང། སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་ཚུལ་དང། མཐའ་གཉིས་སེལ་ཚུལ་ཏེ་བརྒྱད་དང། རྩ་བར་
དེ་སོགས་ཐུན་མོང་མིན་མང་ཞེས་པའི་སོགས་སྒྲས་འགོག་སྙོམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོགས་གསུངས་སོ། །ཀློང་རྡོལ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེས། ཁྱད་པར་ཉི་ཤུ་གསུངས་པའང་ཕལ་ཆེར་དེ་ལས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། ་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་རང་རྒྱུད་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་མིན་དང། རང་རྒྱུད་པ་དང་སེམས་ཙམ་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འཇུག་ཚུལ་འདྲ་མི་འདྲ་སོགས་དཔྱད་བྱ་མང་ངོ། །རྗེ་བཙུན་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། ཁ་ཅིག། མངོན་པ་གོང་འོག་
གཉིས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་དག་ཡིན་ཟེར་ན། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱེད་པར་ཐལ། མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་

[008A]༄༅། །བདག་གི་བླ་མ་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། མཛོད་ལས། ཆོས་མངོན་ཤེས་རབ་དྲི་མེད་རྗེས་
འབྲང་བཅས། །ནས། ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པར་འཇོག་པ་གང་བདེ་བར་བྱའོ། །ཞེས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཆོས་མངོན་པ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པས་བཞག་ལ། དེ་ཤེར་སྒྲོན་འགྲེལ་
བར་དྲངས་ནས་བཀག་ཅིང། དེ་ཉིད་ལས། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དང་མངོན་པ་ཁྱད་མེད་བྱས་ལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་ཀྱང། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་བརྗོད་བྱ་སྟོན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཞག་གི་བརྗོད་བྱས་མ་བཞག་
པས་བརྗོད་བྱ་ལ་མངོན་པའི་ཐ་སྙད་མེད་དམ་དཔྱད།    ༈    །།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཐུབ་དབང་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིག་ཆ་གཞན་ཐམས་ཅད་ལས་གཉིས་གསུངས་ལ། ཡིག་ཆར། རྟགས་ཟུར་
གསུམ་རིམ་བཞིན་ཞེས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པ་ཟུར་དུ་བགྲང་བ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་གོང་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའ་བས་ཞེས་དེ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱི་
སྒྲུབ་བྱེད་ལྟ་བུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་པས། རྟགས་ཟུར་གསུམ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནའང་ལེགས་སོ། །ལམ་ཞུགས་ལ་ཐུབ་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། ཡིག་ཆ་རྙིང་བར་སྒོ་གསུམ་མི་

[008B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ལམ་བགྲོད་བྱེད་ཀྱི་གདམས་ངག་གཞན་ལས་ཉན་ནས་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ཚེ་དེ་གཞན་ལ་ཐོས་པར་བྱེད་པས་ཉན་ཐོས་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་འབྲས་བུ་མཆོག་གམ་
དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་སངས་རྒྱས་སོགས་ལས་ཐོས་ནས་རང་གིས་ཉམས་སུ་མི་ལེན་པར་གཞན་ལ་སྒྲོགས་པས་ཐོས་སྒྲོགས་ཞེས་བཤད་པས་སྔ་མ་ལ་ཐེག་དམན་དང་ཕྱི་མ་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་དགོས་པས། འགྲེལ་བཤད་
མཁན་པོས་པད་དཀར་གྱི་ལུང་རྐང་པ་གསུམ་པ་ལ་དམ་པའི་སྒྲ་མེད་པས་ཐེག་དམན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་སྦྱར་བ་མི་འཐད་དོ། །ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྒྲ་དངོས་མིང་དུ་འཇུག་པའི་གཞི་ཡིན་ན། དེའི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་པས་མ་
ཁྱབ་པར་ཐལ། དེའི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་ན་དེ་དངོས་མིང་དུ་འཇུག་པས་ཀྱང་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་གསུངས་པས། དེས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གདམས་ངག་ཉན་ཐོས་གཞན་ལས་ཐོས་པ་ལ་བྱེད་དམ་དཔྱད། རྣམ་བཤད་ལས། རྒྱུ་མཚན་འདི་གཉིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ལ་
ཞེས་གསུངས་པས། ཐོས་སྒྲོགས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་མེད་དེ་དོན་དེ་རང་གི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང། དེར་བགྲོད་པའི་ལམ་གཉིས་གཞན་ལ་སྒྲོགས་པའོ། །ཉི་སྣང་གི་

[009A]༄༅། །བྱང་སེམས་ཤ་རིའི་བུ་དེ་མཆོག་ཟུང་ནང་གི་དེའི་མིང་ཅན་གཅིག་ཡིན་པར་རྟོག་གེ་འབར་བའི་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པས་པད་དཀར་ནས་ལུང་བསྟན་པའི་དེ་ལ་མཆོག་ཟུང་ནང་གི་དེ་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་
པ་སངས་རྒྱས་སོགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་ཉན་ཐོས་སོགས་དང་མཆོག་ཟུང་ནང་གི་དེ་ཡང་ཡོད་དགོས་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བསམ་གཉིས་ཐོབ་ཕྱིར་སྤྲུལ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་དང། མདོ་དེས་ཉན་ཐོས་དངོས་
གནས་པ་རྣམས་ལུང་བསྟན་པས་མཐར་ཐུག་ཐེག་གཅིག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཚེ་འདི་ལ་ཐེག་ཆེན་དུ་ཞུགས་པར་ཡང་གསུངས་པས། ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་པའི་དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་
དང་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་ཁྱབ་ལ་རྒྱུན་ཞུགས་དང། དགྲ་བཅོམ་མ་ཐོབ་གོང་གི་དེ་དག་ཆོས་ཅན་ཞེ་ན། དུས་སྦྱར་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་འདི་ལའང་འདྲའོ།།
ལང་གཤེགས་ལྟར་ན་ལྷག་མེད་ནས་ཀྱང་འཇུག་པ་ཡོད་གསུངས་པ་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་ལ་བྱེད་དགོས་པའང་ཟིན་བྲིས་དེར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཉི་སྣང་གི་བྱང་སེམས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་ཡང་མཆོག་ཟུང་དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་
པའང་ཡོད་དམ་དཔྱད། པྲ་ཏི་སོ་སོའམ་རྐྱེན་ཨེ་ཀ་གཅིག་བུད་དྷ་དེ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་འཇུག་པས་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་སོ་སོ་སྟེ་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་གཅིག་པུར་གནས་ཏེ། རུས་གོང་སོགས་མཐོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་

[009B] ཚོགས་གཉིས་དང་གཞན་དོན་ཁུར་
འཁྱེར་གྱི་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དང། རང་ལམ་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ལས་དམན་པས་འབྲིང་སྟེ། དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་འབྲིང་ཞེས་བྱ་ཡི། ད་ལྟའི་རྩ་བའི་འགྱུར་ལྟར་བྱས་ན་ཉན་ཐོས་
སངས་རྒྱས་ཆུང་ངུར་ཐལ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཆེ་ཆུང་གི་ཐ་སྙད་རུང་ན་ལོངས་སྐུ་ཆུང་བ་རང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ཆུང་བར་ཐལ་བས་འགྱུར་མི་ལེགས་པར་གསུངས་སོ། །དེའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་བུད་དྷ་སངས་རྒྱས་སུ་བསྒྱུར་མི་ཆོག་
ན་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་པའང་མི་ལེགས་སམ་དཔྱད། །འགྲེལ་བཤད་ལས། གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་སྤོང་མི་སྤོང་གིས་འབྲིང་གསུངས་པ། དེ་ཉིད་ལས། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་
མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཡོད་པས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ནང་འགལ་བསྟན་པས། དེའི་ལུགས་ལ་གཟུང་རྟོག་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པས་སྤངས་པར་ཐལ། ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཁོ་རང་གི་ནང་
འགལ་ཡིན་པས་ལན་གྱིས་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ལས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཞེ་སྡང་གི་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་

[010A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དང་པོའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་
ཤེས་རབ་དང་གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བློ་གཉིས་པོ་དེ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དང་པོའི་རྒྱུ་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བསྟོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་དགག་ཚུལ་རྗེ་བཙུན་པ་སོགས་
ཀྱིས་གསུངས་ཀྱང་སླའོ། །ལུང་མེད་པར་གཅིག་པུས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའམ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་རང་རྒྱལ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་དེ་ཉིད་རྟོགས་འབྲིང་མིན་པར་གསུངས་པས་སྔ་མ་སྒྲ་བཤད་ཙམ་མོ། །བསོད་
གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་རྒྱུད་ལ་མི་ལྡན་པའི་བྱང་འཕགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་པ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་བྱང་འཕགས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེའི་རྒྱུད་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་མངོན་གྱུར་དུ་མེད་པ་གང་ཞིག་བློ་ཡིན་ན་མངོན་གྱུར་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དང། བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་པ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་སྒོམ་ལམ་
རྗེས་ཐོབ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་ལམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་གཉིས་ནང་འགལ་ལོ། །རྗེ་བཙུན་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། ཚོགས་སྤྱོད་ཀྱི་རང་རྒྱལ་དགྲ་

[010B] རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཊཱིཀ་ཆེན་དང་འགལ་ལོ། །ཞེས་དང། རང་རྒྱལ་ཚོགས་ལམ་པ་ལ་དང་པོ་ནས་རང་རྒྱལ་དུ་རིགས་ངེས་པས་
ཁྱབ་པ་འཇུག་པ་ལས། རང་བྱང་ཆུབ་ལ་བདག་ཉིད་ངེས་རྣམས་དང། ཞེས་དང། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ནས། དེས་ན་ཚོགས་སྤྱོད་པ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་པ་
སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པར་བཤད་པ་དང། རང་རྒྱལ་གསུམ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་མཚུངས་པ་སོགས་རྣམ་བཤད་སྙིང་པོ་རྒྱན་ལས་གསུངས་པ་ནི་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་གྱི་སྐབས་འདིར་ཁས་མི་བླང་ངོ། །ཞེས་
གསུངས་པ་དྲིན་ལན་བསབ་པའི་མདོ་ལས། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱས་ཚར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་དོན་དུ་རྗེ་དྲུང་ཤེས་རབ་དབང་པོ་ཡང་བཞེད་པ་ནི། མཐའ་དཔྱོད་ལས། དེ་ལྟར་རང་རྒྱལ་
གྱི་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མེད་ཅིང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་རྒྱལ་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་དེ་འདྲ་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་
ཅན་ཁ་ཅིག་ཅེས་པའི་རྣམ་བཅད་དང་ཡོངས་གཅོད་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། གཅིག་ཆར་པ་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་རང་རྒྱལ་ཡོད་པ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། བརྒྱ་ལ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་བའམ་
[011A]༄༅། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པར་གྱུར་སྟེ། སོགས་དང། ཚིག་གསལ་ལས། ཇི་སྟེ་ཇི་ཞིག་ལྟར་རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཞིང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ཅིང། དེ་དག་གིས་སྲིད་
མཐའ་ཙམ་མམ་ལྟོས་དབང་གིས་སློབ་དཔོན་དང་མ་ཕྲད་ན་རང་རྒྱལ་དུ་འགྱུར་བར་གསུངས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་སོགས་དང་ཕྲད་ན་རང་རྒྱལ་འགའ་ཞིག་ཉན་ཐོས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་བསྟན་
པར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཇི་ལྟ་ཇི་ཞིག་ལྟར་ན་ཞེས་པ་མ་དག་གོ། དེ་ཉིད་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། རྩ་ཤེ་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ཉན་ཐོས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་བདུད་རྩི་འདི་ལ་ཐོས་བསམ་
བསྒོམ་པའི་རིམ་གྱི་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ཞེས་པ་ནས། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པ་པོའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་དང་ཕྲད་པའི་ངེས་པ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་མྱང་འདས་འཐོབ་
པར་མ་ངེས་སོ་སྙམ་ན། ཅི་སྟེ་ཡང་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་སད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བྱུང་ཞིང། ཉན་ཐོས་རྣམས་ན་ཟད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཀྱང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་འདུ་འཛི་
དང་བསྟེན་པ་མེད་པའམ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚོལ་བའི་བསྟེན་པ་མེད་པ་ཙམ་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བས་མྱང་འདས་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འཐོབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱལ་ཁ་ཅིག་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་དང་

[011B] །ཁོ་ན་རེ། རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཅེས་པ་ཉན་རང་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་རང་རྒྱལ་
ཁ་ཅིག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། དེའི་ནང་ནས་རང་རྒྱལ་རྣམས་ཞེས་སྦྱོར་རིགས་ཀྱི། ཁ་ཅིག་ཅེས་སྦྱོར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། མ་ངེས་པ་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཚོགས་བསགས་པའི་ངེས་
པ་མེད་པས་གཙུག་ཏོར་སོགས་ཡོད་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་དང། རང་རྒྱལ་མ་ངེས་པ་ལ་ཡང་བསྐལ་ཆེན་བརྒྱ་ལ་ཚོགས་བསོག་མི་བསོག་གཉིས་ཡོད་དེ། ནས། འགྲུབ་པ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་བསེ་རུ་རིགས་
ངེས་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་མ་ངེས་པ་ཚོགས་སྤྱོད་བསྐལ་ཆེན་བརྒྱའི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཞེས་ཉན་ཐོས་འཕགས་ལམ་ནས་ཞུགས་པ་འགྲུབ་པ་གསུམ་གང་རུང་མིན་པར་གསུངས་པས། མཛོད་ལུགས་
མ་གཏོགས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ཚོགས་སྤྱོད་གཉིས་གང་རུང་དུ་མི་འདོད་དོ། །གསེར་ཕྲེང་ལས། དྲིན་ལན་བསབ་པ་ལས། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱས་ཚར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་
སྤྱིར་གསུངས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དུས་མཚུངས་གསུངས་པ་ལྟར་འཐད་དོ། །གསུངས་པ་ཡང་འགྲུབ་པ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཟུགས་མེད་པ་སྲིད་པ་ཐ་མ་བས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་དང་མ་ཕྲད་ན་རང་རྒྱལ་དུ་

[012A]༄༅། །འགྱུར་དགོས་པས་དེ་འདོད་པ་སོགས་སུ་ཡོངས་དུས་ཁམས་གསུམ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཞེས་གྲགས་ཀྱང། དེ་ལྟར་ན་དེའི་གཟུགས་དབང་པོ་སོགས་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་གང་རུང་མ་
ཡིན་པའི་སས་བསྡུས་སུ་འགྱུར་བས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་ནམ་སྤངས་སོགས་དཀའ་བས། རི་བོང་རྣམ་ཅན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཁ་དོག་དབྱིབས་སོགས་སས་བསྡུས་སུ་འཇོག་ན་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་སུ་འཇོག་
དགོས་པ་བཞིན་དུ་འདིས་ཀྱང་འདོད་པའི་རྣམ་པ་བཟུང་ན་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་སོགས་སུ་འགྱུར་རམ་སྙམ་ལ། ཁོ་རང་ལ་དམིགས་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྤོང་དགོས་པས་འདོད་
པར་ཡོངས་པའི་དེ་དེ་དུས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ལྡན་ཡང་སྤྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་མིན་ཞེས་སྔར་ལྟར་དུས་སྦྱར་ནས་ལན་བཏབ་ཨེ་ཆོག་དཔྱད། གྲུབ་མཐའ་གོང་མའི་ལུགས་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་སྤྲུལ་
ཀྱང་ཆོག་ལ། བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་ཡོད་དོ། །རྗེ་དྲུང་པའི་དབུ་མ་ལས། འགྲེལ་བའི་དོན་ནི་ཚོགས་བསྒྲུབ་ལ་དགོངས་ལ། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་གཉིས་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པས་ཀྱང་གསུངས་ནས་ཉན་རང་ལ་ཚོགས་གཉིས་མཚན་ཉིད་པ་ཡོད་པར་བཞེད་པ། ཡིག་ཆར། ཉན་རང་ལ་ཚོགས་མཚན་ཉིད་པ་མེད་

[012B] འཇུག་པ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོའི་འགྲེལ་བ་སོགས་ཀྱི་ལུང་གིས་དགག་པ་ལ་ལུང་དོན་བཤད་ཀྱང་ལན་མི་ཐེབས་ཏེ། ཚོགས་ཀྱི་སྐད་དོད་སཾ་བྷ་རའི་སཾ་ཡང་དག་དང་བྷ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དང་
ར་ལས་དེ་འཛིན་པ་ཐོབ་པ་གང་ཞིག་དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ཙམ་གྱི་སྐད་དོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་དག་ལ་ཚོགས་ཀྱི་ལག་རྗེས་གཙུག་ཏོར་སོགས་མཚན་ཉིད་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། ཉན་རང་ལ་ཚོགས་མཚན་ཉིད་
པ་མེད་པ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཞེས་དེ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲ་མ་སྦྱར་ལ་ཕྱི་མར་སྦྱར་བའི་དགོངས་པའོ། །དེས་ན་རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་
ཡོད་ཀྱང་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཚོགས་གཉིས་མེད་ཟེར་དགོས་སོ། །ལ་མོ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་པའི་དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་ལུང་རིགས་བང་མཛོད་ལས། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་ཅན། གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བཞི་པོ་གང་རུང་
ཡིན་པར་ཐལ། དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དབུ་མ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྔ་མ་གསུངས་པ་མི་འཐད་དེ། མཉམ་བཞག་པ་ལ་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
   ༈    །མཐའ་དཔྱོད་སོགས་ལས་ཁྱེའུ་སྣང་བྱེད་དང། རྒྱལ་པོ་རབ་གསལ་དང། ང་ལས་ནུས་སོགས་བྱང་སེམས་སུ་གསུངས་པ་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ཡིན་གྱི། ང་ལས་ནུ་བྱང་སེམས་མིན་ཏེ་

[013A]༄༅། །སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བསྐལ་པ་དཔག་མེད་གྱི་སྔོན་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། རྒྱལ་བ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཅན། རྒྱལ་བའི་
སྲས་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱལ་སྲས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ནས། རྒྱལ་བའི་གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་ཅན། རྒྱལ་སྲས་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་
ཁྱབ། ཞེས་པ་ལྟར་བསོད་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱང་བཞེད་པ་ལ། རྗེ་བཙུན་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། ཚོགས་ལམ་བ་དེ་མ་ཡིན་པ་ནས། ས་བཅུ་པ་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
བཀག་པའི་ཕྱི་མ་ཡིག་ཆར་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པས་བཀག་ཅིང། སྔ་མ་ནི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དང། འཇུག་པར་རྒྱལ་བའི་སྲས་དང། རྒྱལ་སྲས་ཁྱད་མེད་དུ་གསུངས་པས་བཀག་ནས། བྱང་སེམས་རྣམས་རང་རྒྱུ་རྒྱལ་བ་
ལས་འཁྲུངས་ཡང། རྒྱལ་བ་ལས་འཁྲུངས་པ་མིན་ལ། རྒྱལ་བའི་སྲས་སུ་འཇོག་ཚུལ་མཐའ་དཔྱོད་ལས། རྒྱལ་སྲས་ཞེས་པ་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྒྱལ་
བའི་གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲས་ལ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་སེམས་རྣམས་རྒྱལ་བ་འགའ་ཞིག་གི་གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲས་ཡིན་པ་ལ་བདེན་ཁ་

[013B] དེའི་སྒོས་རྒྱལ་བའི་སྲས་སུ་འཇོག་པ་ལ་མིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། རྒྱལ་བ་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་བྱང་སེམས་ད་ལྟ་མེད་པར་ཐལ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་བྱང་སེམས་ད་ལྟ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་
ཁྱབ་སྟེ། རྒྱལ་བའི་སྔ་ལོགས་སུ་བྱུང་བ་ད་ལྟ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དངོས་པོའི་རྒྱུ་ད་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཕན་
ཚུན་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཤེས་རྒྱུད་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ཅེས་ན། རང་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ་དང། སྤངས་བྱ་སྤངས་པ་སོགས་དང་འགྲིག་གམ་དཔྱད། འདི་དག་ནི་རྣམ་བཤད་
ལས། རྒྱལ་བ་འགའ་ཞིག་གི་སྲས་ཡིན་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། ཞེས་དང། སངས་རྒྱས་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་བརྒྱུད་པའི་ཞེས་པའི་ཞིབ་ཆ་འདོན་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་པར་ལུང་རིགས་
གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ཚུལ་དང། བྱང་སེམས་ལ་བསྔགས་པའི་དགོས་པ་བཞི་སོགས་མཐའ་དཔྱོད་སོགས་སུ་གསལ་ལོ། །ལུང་འདི་ནི་ཚིག་རྐང་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་ཁུངས་ཡིན་ནོ།།    ༈    །།མཐའ་དཔྱོད་ལས་
ཡང་སྒྲ་ནི་རྩ་བའི་དང་སྒྲ་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ལྟར་འགྲེལ་ཚེ་བྱང་སེམས་དེ་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་དང་སེམས་བསྐྱེད་དེ་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གསུམ་ཡོད་ཅེ་ན་ཟེར་དགོས་པས་སྔ་འགྲེལ་དུ་

[014A]༄༅། །འགྱུར་རོ། །རྗེ་བཙུན་པའི་དབུ་མ་ལས། སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་པའི་རྒྱུར་འཇོག་པ་འདི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང་
སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་སྙིང་རྗེ་དང་འབྲས་དུས་ཀྱི་སྙིང་རྗེའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཅིའི་རྒྱུ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། སྙིང་རྗེ་སེམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་
བློ་དང། །ཞེས་སོགས་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་གང་རུང་ལ་བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་རྒྱུས་ཁྱབ་པར་གསུངས་ནས། འགྲེལ་བཤད་ལས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བློ་དང་བརྡའ་ལས་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་
ཞེས་པའོ། །ཞེས་འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོས་འདིར་བསྟན་སེམས་བསྐྱེད་རགས་པ་བརྡའ་ལས་བྱུང་བར་འདོད་པ་ཡང་མ་བཀག་ལ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ནི་བརྩེ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་དུ་འཆད་པར་
འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དང་ངོ་བོ་ཅན་ནོ། །ཞེས་པའི་དོན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པས་དེ་འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་ཟེར་བ་འདྲ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དབུ་མ་ལས་

[014B] ལམ་མ་ཞུགས་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་དེ་ལ་འབྲེལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཅན་
དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་རྗེ་བཙུན་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱང་
ལས་དང་པོ་པ་ཁོ་ནར་འདོད་དགོས་སོ། །རང་ལུགས་ལ་མཐའ་དཔྱོད་ལས། དེ་ལ་ཐུབ་དབང་རང་ལས་དངོས་སུ་འཁྲུངས་པའི་བྱང་སེམས་བཅུ་པ་བ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར། རང་འགྲེལ་
ལས། གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ལས་སོ། །ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་སོགས་ཡོད་དགོས་ཏེ། དེ་དག་ཅིའི་རྒྱུ་ཅན་ཞིག་ཡིན་
ཞེ་ན། ཞེས་པའི་དེ་སྒྲ་བསྙེགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ས་མཚམས་ཡོད་དེ། ལམ་མ་ཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེ་ལ་དེ་ལྟར་
ཡོད་པ་སྐབས་འདིར་བསྟན་ཅིང། ཞེས་པ་ལྟར་རྩ་བར་འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེ་རྒྱུ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བར་འཇོག་ཚུལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བས་བཞག་པ་གང་ཞིག་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྤྱི་ཙམ་དེ་ཐ་མར་

[015A]༄༅། །གལ་ཆེ་བའི་སྙིང་རྗེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ཡིན་མིན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ས་ན་ཡོད་པར་འགྲུབ་བོ། །སྙིང་རྗེ་སོ་སོའི་སྐབས་སེམས་བསྐྱེད་རེ་བཤད་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་པ་ལྟར། རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཅན་ནི་ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་
བའི་སྙིང་རྗེ་གསུམ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དམིགས་ཡུལ་གྱིས་ཕྱེ་བའི་སྙིང་རྗེ་གསུམ་གྱི་མཇུག་ཏུ་གསུངས་པ་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་འདིར་བསྟན་སེམས་བསྐྱེད་རེ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་རྩ་བར་འགྱུར་ཚུལ་གསུངས་པས་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་འགྲུབ་ལ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རི་
དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་དང། །ཞེས་པ་དྲངས་པས་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་དངོས་ཡོད་པར་འགྲུབ་བོ། །རྣམ་བཤད་ལས། གཉིས་སུ་མེད་པའི་བློ་ཞེས་པས་ཐོག་མར་ཞུགས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཤེས་རབ་
ཀྱང་སྟོན་དགོས་སོ་ཞེས་པའི་ཀྱང་སྒྲ་སྨོས་པ། རང་འགྲེལ་ལས། གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཡེ་ཤེས་ལགས། །ཞེས་པ་དྲངས་པས་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པར་ཤེས་པས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་

[015B] །མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཀྱང་སྒྲས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་དེ་གཙོ་བོར་བསྟན་པར་མ་ཟད། བྱང་སེམས་སྐྱེ་འཕགས་དུས་ཀྱི་དེ་ཡང་བསྟན་ཞེས་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པས་
ཀྱང་སྒྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཞེས་པས་སེམས་བསྐྱེད་བསྒོམ་པའི་སྐབས་ཀྱི་དེ་དང་སེམས་བསྐྱེད་དངོས་གཉིས་བསྟན་པར་མ་ཟད་གཉིས་སུ་མེད་བློ་ཞེས་པས་ཀྱང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་དེ་གཙོ་བོར་བསྟན་
པར་མ་ཟད་བྱང་སེམས་སྐྱེ་འཕགས་དུས་ཀྱི་དེ་ཡང་བསྟན་དགོས་ཏེ། རྩ་འགྲེལ་འདིར། གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཡེ་ཤེས་ལགས། །ཞེས་པས་དངོས་ཤུགས་གཉིས་ཀའི་དོན་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགྲེལ་དགོས་
སམ་དཔྱད། དེ་ལྟར་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ཚིག་དེ་བོད་ཁ་ཅིག་གིས། འདིར་བསྟན་སེམས་བསྐྱེད་དང། གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་གཉིས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་སོང་བ་མི་འཐད་ཅེས་པ་དང། ཁ་ཅིག། གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་གཟུང་
འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མེད་པར་འདོད་པ་དང། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་དང་གསུམ་ཀའི་དགག་པར་འགྲོའོ། །ཚིག་རྐང་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་དབང་རྣོན་གྱིས་ཆོས་གསུམ་ཐོག་མར་སྐྱེ་ཚུལ་གཙོ་བོར་གསུངས་
ཤིང། འགྲེལ་བར་སངས་རྒྱས་སའི་བར་གྱི་ཆོས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་སྤྱིར་བཤད་པས་འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་སངས་རྒྱས་སའི་བར་ཡོད་པར་ལུང་རིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་ཡིན་ནོ། །གོ་ཤཱཀ་
[016A]༄༅། །སོགས་ཀྱིས་འདིར་བསྟན་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སེམས་བསྐྱེད་མཚན་ཉིད་པ་དང། འདིར་བསྟན་བྱང་སེམས་ལ་བྱང་འཕགས་དགོས་པར་འདོད་པ་དང། ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་དང། བསོད་གྲགས་
པས༑ སྙིང་རྗེ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ལ་མྱོང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པ་འདི་ལ་སྒོམ་བྱུང་གི་མྱོང་བ་ཐོན་དགོས་པར་འདོད་པ་རྣམས། ལྷག་བསམ་བསྐུལ་བ་ལས། ཇི་ལྟར་ཤུན་པ་དེ་བཞིན་སྨྲ་བ་སྟེ། ཞེས་པས་ལམ་
མ་ཞུགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཤུན་པ་ལྟ་བུའི་ཐོས་བྱུང་དང། ཚིག་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཡུལ་མཐོང་ཚེ་གོམས་པས་སེམས་དེ་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེས་འོང་ཚེ་བསམ་བྱུང་གི་སྐབས་དང། སེམས་བསྐྱེད་མཚན་
ཉིད་པ་རོ་ལྟ་བུ་ནི་འདི་ལ་དོན་སེམས་ཡིན་ཞེས་པས་བསྒྲུབ་པ་ནི། དོན་ལ་བསམ་ནས་ངེས་པ་རྙེད་པ་བསམ་བྱུང་དུ་གསུངས་པ་དང། ངན་འགྲོའི་རྟེན་ལ་སེམས་བསྐྱེད་སྐྱེས་པ་སོགས་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །ལུད་
ཞིང་ལ་ཐོག་མར་སྐྱེལ་གྱི་ཉིན་རེ་བཞིན་ཆུ་ལྟར་མི་དགོས་པས་དཔེ་དོན་མི་འགྲིག་ཞེས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་སྙིང་རྗེ་སེམས་དང། ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྙིང་རྗེ་སེམས་སུ་འདོད་པ་དགག་པ་ནི། ཡིག་
ཆ་རྙིང་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཆུ་ལུད་ཡང་ཡང་བྲན་པ་མེད་ན་མྱུ་གུ་སྐམ་པས་ཞེས་དང། དེ་དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྙིང་རྗེའི་སེམས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྙིང་རྗེ་སེམས་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་

[016B] ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་དང་པཎ་ཆེན་བསོད་གྲགས་པས། ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་དབང་རྣོན་གྱིས་གཞན་དོན་ཁུར་
འཁྱེར་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྔོན་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པར་འདོད་དེ། ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་ལས། དེ་འདྲའི་དབང་རྣོན་དེས་དང་པོར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད། དེའི་རྗེས་སུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ཅེས་དང། དབུ་མ་རྒྱན་ལས་བཤད་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཞེས་པ་ནས། ཡང་དག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་འཚོལ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་
ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ། ཚད་མས་ངེས་པར་བྱས་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ངན་པའི་མུན་པས་ཐིབས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཀུན་
དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་དང། བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། གདུལ་བྱ་དེས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་སྔ་རོལ་དུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་དེས་པར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ཐར་
པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་བསྐྱེད་པར་རྒྱུད་བླ་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྔར་བཤད་པ་དང་མི་འགལ་ཏེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཟིན་བསྒོམ་པའི་

[017A]༄༅། །དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། དེའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། དེས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྔོན་དུ་བཙལ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དག་ཤེས་
འཚོལ་སྔོན་བཏང་སྟེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་མཐའ་དཔྱོད་འདིར་ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་རྣོན་གྱིས་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེད་
པའི་སྔ་རོལ་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པར་ཐལ། དེས་ཐར་པ་ཐོབ་པར་དམ་བཅའ་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅིང། ཞེས་དང། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལས་རྒྱུ་
འབྲས་དང་ཐར་པའི་ཕན་ཡོན་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཡང་མ་བསྟན་པར་སྟོང་ཉིད་སྟོན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་དྲངས་ནས་དགག་ཚུལ་ནི། སྔོན་དུ་ལས་འབྲས་དང། འཁོར་བའི་
ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ལས་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་དང། སྡུག་བདེན་གྱི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་ནས་འཁོར་བ་ལ་བཙོན་ར་ལྟ་བུའི་བློ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ལས་ཐར་བར་འདོད་པ་ན། སྟོང་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་
དེའི་སྔོན་དུ་བསྟན་ན་རྒྱུད་བརླག་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་དར་ཊཱིཀ་ལས། རིམ་པ་དངོས་དང། དེ་ལས་འདས་པའི་ཉེས་དམིགས། དེའི་གཉེན་པོའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཉིད་འཚོལ་

[017B] ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ནི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ། །ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། འཁོར་བ་ལ་ཆགས་པ་དོར་བར་འདོད་པ་བདག་ལ་
ཆགས་པ་ལ་སོགས་པས། ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་གང་ཟག་ལ་དུས་ཕྱིས་ནི་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཟབ་མོ་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པར་བྱའི། སྔ་རོལ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། རྣམ་པར་དབེན་དོན་མི་ཤེས་
ལ༑ ༑ཐོས་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་བྱེད་ཅིང། །གང་དག་བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པ། །སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་དེ་དག་བརླག་ཅེས་དང། གསུམ་པ་ནི། ལས་རྣམས་འབྲས་བུ་སོགས་དྲངས་ནས་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་
ཀྱིས་སྡུག་ཀུན་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་འགོག་ལམ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་དེའི་ཟིན་བྲིས་ལས་ཀྱང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟར་བསྟན་པས་དེའི་སྔོན་དུ་འཁོར་བ་ལ་བཙོན་ར་ལྟ་བུའི་བློ་སྐྱེས་
ན་དེ་ལས་ཐར་པའི་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་རིག་པ་ཅན་ཞིག་བཙོན་རར་བཅུག་ན་དེ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་བྱེད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས་
དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་ཐར་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བློའོ། །ཞེས་དང། ཅི་ལྟར་བཙོན་ནི་བཙོན་ར་ལས། །ཞེས་སོགས་སྔར་དྲངས་པ་ལྟར་མེ་འབར་བའི་ཁྱིམ་དུ་ཆུད་པ་དང། བཙོན་རར་ཆུད་པའི་བཙོན་གནས་

[018A]༄༅། །དེ་མི་འདོད་ཅིང་དེ་དག་ནས་ཐར་བར་འདོད་པའི་བློ་ཇི་ཙམ་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བློའི་ཚོད་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལམ་སྒྲོན་འགྲེལ་བ་ཕུལ་བྱུང་དགྱེས་པའི་
མཆོད་སྤྲིན་ལས། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་དང། ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་ལ་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན། ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ཐར་པ་དོན་གཉེར་བློ། །བྱུང་ན་དེའི་ཚེ་ངེས་འབྱུང་སྐྱེས་པ་ལགས་
ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་དྲངས། མེད་ན་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཡིག་ཆར། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་སྐྱེ་བ་ལ་བདག་མེད་རྟོགས་དགོས་པར་གསུངས་པ་དང། དབུ་མའི་ཡིག་ཆར། དབང་རྣོན་
གྱིས་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པར་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འཁོར་བ་མཐའ་དག་མེ་མུར་གྱི་འོབས་ལྟར་མཐོང་ནས་འདི་ལས་ཐར་པ་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཡོངས་ན་སྙམ་པའི་སྐྱོ་
ཤས་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་རྩོལ་མེད་དུ་སྐྱེས་པ་ན་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཀྱང། ཐར་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་བདག་གིས་བྱའོ། ཞེས་དམ་བཅའ་ཐག་བཅད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་དུ་མ་གཉེར་བར་དུ་ཐར་པ་
དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཞེས་པ་དང། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་རྗེའི་ཚད་མའི་ལམ་སྒྲིག་དྲངས་ནས་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ལ་སྟོང་བདག་མེད་རྟོགས་དགོས་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་

[018B] དབུ་མའི་ཡིག་ཆར་སྤྱི་དོན་སྐབས་སུ་རྒྱུད་བླའི་རྣམ་བཤད་ལས། དོན་འདི་ལ་དཔག་ནས་དབང་རྣོན་ཐར་པ་ཙམ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་
དགོས་པར་ཤེས་པར་གྱིས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུངས་ནས། རྩོད་སྤོང་སྐབས་དེ་ལ་ཞིབ་ཆ་ཕྱེ་བ་དྲངས་མ་ཐག་པ་དེའི་ཕྱིར་དང། ཕར་ཕྱིར་ཡིག་ཆར་ཡང། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མཚན་ཉིད་
ཚང་བ་སྐྱེ་བ་ལ་སྟོང་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་དགོས་པར་ལམ་སྒྲིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ཙམ་ལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་
མཚན་ཉིད་དུ་གསུངས་ནས། ལམ་སྒྲོན་ལས། གང་ཞིག་རང་ཞི་ཙམ་དོན་གཉེར། །ཞེས་པ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་མེད་མ་རྟོགས་པའི་ཉན་རང་ཚོགས་ལམ་པ་ལ་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མ་སྐྱེས་ན་ཐར་
བ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་དང་ཐར་པར་བགྲོད་པའི་ལམ་གོ་བཟློག་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཉམས་མགུར་ལས། འཁོར་བར་གང་གིས་བཅིངས་པ་ཤེས་པ་གཅེས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་
བློ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་སྐྱེ་བ་ལ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མ་རིག་པར་ཤེས་ནས་དེ་ལ་ཞེན་པ་ངང་གིས་ལོག་སྟེ། དེ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཐར་ལམ་དང་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་དགོས་ལ། ཐར་པ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་སྡུག་

[019A]༄༅། །བདེན་གྱི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་ཆོག་གི་སྔ་མ་ལྟར་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉམས་མགུར་ལས། སྡུག་བདེན་ཉེས་དམིགས་བསམ་ལ་མ་འབད་ན། །ཐར་པ་དོན་གཉེར་ཇི་བཞིན་
མི་སྐྱེ་ཞིང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ངོས་མ་ཟིན་པར་ནད་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་དང། བཙོན་རར་ཆུད་པའི་རྒྱུ་ངོས་མ་ཟིན་པར་དེ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་དོན་དུ་གཉེར་བ་བཞིན་ནོ། །
དེས་ན་རིགས་ངེས་དབང་རྣོན་གྱིས་སྡུག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སོགས་ངེས་ནས་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སོགས་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་ལ་བློ་སྦྱངས་ནས་རང་ཉམས་ལ་དཔག་སྟེ་རྒྱུ་
འབྲས་མན་ངག་དང་པོ་བཞི་སྔོན་དུ་བཏང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་སྐྱོབས་འདོད་ཁུར་དུ་འཁྱེར་པའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས། དེ་ནས་ཁུར་དེ་རང་གིས་ནུས་མི་ནུས་སེམས་དྲི་མ་དང་བྲལ་
རུང་མི་རུང་ལ་ཐུག་པར་ཤེས་ནས་ལྟ་བ་འཚོལ་ཏེ། སེམས་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་དྲི་མ་དང་འབྲལ་རུང་བར་ངེས་པ་ན་དེ་དག་གི་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་པར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མིན་ན་འོག་ཏུ་རྡོར་
གཅོད་དང། བརྒྱད་སྟོང་པ་རྩ་ཤེས་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་རྣོན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་ཐག་པ་བཞག་པ་གང་ཞིག། དེ་ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་ཡིན་པས་གཞན་དོན་ཁུར་འཁྱེར་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་

[019B] ཡིག་ཆ་རྙིང་བའི་དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་ལེགས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང། དེ་ནི་སྟོང་ཉིད་ངེས་ནས་སྙིང་རྗེས་ཀུན་ནས་བསླང་སྟེ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། དེའི་རྗེས་སུ་སྙིང་རྗེ་
གསར་དུ་སྐྱེས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ལམ་སྒྲོན་འགྲེལ་བ་འདིར། དབུ་མའི་ཡིག་ཆར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ས་མཚམས་ལྷག་བསམ་གྱི་སྔ་རོལ་ནས་བཞག་པ་དང། ཕར་ཕྱིན་ཡིག་
ཆར། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མ་མཐའ་ཐེག་ཆེན་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་ལྷག་བསམ་ནས་བཞག་པ་དང། འབྲིང་གི་ཡ་མཐའ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྷག་བསམ་སྐྱེ་ཁའི་བར་དུ་བཞག་པ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་བྱམས་
པ་ལྷག་བསམ་དང་སྙིང་རྗེ་ལྷག་བསམ་གཉིས་དང་པོར་སྐྱེས་དུས་གཅིག་དངོས་སུ་སྐྱེས་ན་ཅིག་ཤོས་ཤུགས་ལ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞིང། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ནི། སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་
སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་གཉིས་ཀ་བདག་གིས་བྱའོ། །ཞེས་ཁུར་འཁྱེར་གཉིས་ཀ་བློ་གཅིག་ལ་དངོས་སུ་ཚང་བ་ཡིན་པས། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ས་མཚམས་ནི། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་སྔ་རོལ་སྙིང་རྗེ་
ལྷག་བསམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ནས་བཞག་ན་དབུ་ཕར་གཉིས་ཀ་གུང་འགྲིག་པའི་ཞིབ་ཆ་ཐོན་པ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་གདམས་ངག་ཏུ་ཤར་བའི་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་བདག་གི་བླ་མ་བསོད་ནམས་དབང་གི་

[020A]༄༅། །རྒྱལ་པོའི་སྡེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང། ལྷག་བསམ་ཙམ་ལ་ཁྱད་ཕྱེ་བ་ལེགས་ཀྱང་བློ་གཅིག་ལ་གཉིས་ཀ་ཚང་གསུངས་པ། བློ་གཅིག་ལ་གཉིས་ཀ་
ཤར་བ་ལ་བྱེད་ན། ཡིག་ཆར། རྣམ་རྟོག་གཅིག་ལ་འཛིན་སྟངས་དེ་འདྲ་གསུམ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པ་དང། བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་དང། བྲལ་བར་བྱའོ་སྙམ་
པ་གསུམ་རྟོག་པ་གཅིག་ལ་མི་འཆར་གསུངས་པའི་འདི་ལའང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དང། བློ་གཅིག་པོ་དེ་ལྷག་བསམ་གཉིས་ཀར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་འདོད་ན། ཚད་མེད་བཞི་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ན་ཡོད་
པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་རྗེ་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་གསུངས་རྒྱུན་ལ་ཚོང་ཐག་བཅད་པ་དང་རིན་བྱིན་པ་ལྟ་བུར་གསུངས་པས། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་བདག་གིས་བྱའོ། །ཞེས་ཁུར་འཁྱེར་གྱི་བསམ་
པ་སྐྱེས་པ་དང། འདི་ལྟར་བྱས་ན་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདོན་ནུས་སོ་སྙམ་ནས་འདོན་པའི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པའི་བློ་ལ་བྱས་ན་ཆོག་གམ་སྙམ་སྟེ། དཔེར་ན་བུ་གཅིག་པུ་དོང་དུ་ལྷུང་བ་ན་ཕས་དེ་འདོན་པ་དང་དུ་
བླངས་པ་དང། དེ་འདོན་པའི་ཕྱིར་དོང་ནང་དུ་བབས་དེ་འདོན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་བསམ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཁྱིའུ་དེའམ་ཕྱོགས་དེར་སོང་སྟེ། ཞེས་

[020B] བརྟབས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བུ་གཅིག་པུ་དེ་འདོན་པའི་བློས་སྲེད་པར་བྱས་ཏེ་སྐྱུག་བྲོ་བ་མེད་པར་མི་གཙང་བའི་དོང་དེར་བབས་ཏེ་བུ་གཅིག་པུ་ཕྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་འདོན་པའི་བློས་སྲེད་པར་
བྱས་པ་དང། དོང་དེར་བབས་ཏེ་ཕྱུང་བ་ལ་སོ་སོར་སྦྱར་ན་ལེགས་སོ། །སྙིང་རྗེ་སེམས་དང་ཞེས་པའི་སེམས་དེ་འོག་གི་སེམས་བསྐྱེད་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་གསུངས་པས་སེམས་བསྐྱེད་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྙིང་རྗེ་
འཇོག་གམ་འཇོག་ན། དེ་སྐྱོབས་འདོད་རྣམ་ཅན་དང། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་རྣམ་ཅན་གཉིས་ཀར་ཐལ་བ་སོགས་དཔྱད་བྱ་མང་ཡང་རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་མོ། །ཞི་ལྷག་མ་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་
དེ་ཚད་མེད་མིན་པར་གསུངས་པས། སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་ཀྱི་སེམས་རྟེན་མཛོད་ལྟར་ས་དྲུག་ལ་བརྟེན་པར་མངོན་ནོ། །བྱང་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་མུ་ཡིན་གསུངས་པ་ལ། ཁོ་
ན་རེ། དེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་འཕེན་བྱེད་ལས་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚངས་པའི་གནས་བཞི་རེ་རེ་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་འཕགས་རྒྱུད་ལ་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་
འཕེན་བྱེད་ལས་མེད་ཟེར་རམ། ཡང་ན་དེ་ལ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་སྙིང་རྗེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
[021A]༄༅། །སའི་བར་དུ་འཇོག་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལ་བཀོད་ན་སྙམ་པའི་བློ་དེར་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པས། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་
པོའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མི་དགོས། ཞེས་བཤད་ཆོག་གམ་དཔྱད། །ཉན་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕལ་པ་ཙམ་ཡང་མེད་ལ། ཚོགས་གཉིས་མཚན་ཉིད་པ་ཡོད་པར་འདོད་པ་བསོད་གྲགས་པ་དང་རྗེ་དྲུང་ཤེས་རབ་དབང་
སོགས་ཡིན་ཏེ། སྔ་མའི་དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྙིང་རྗེ་དམན་པ་
ཉིད་ཕྱིར་དང། །ཞེས་དང། དོན་གསལ་ལས། སྙིང་བརྩེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། དེ་ཡོད་པར་བཤད་པས་འགོག་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན་
འགོག་རིགས་པར་ཐལ། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ཊཱིཀ་ཆེན་གཞན་རྣམས་ལས་བཀག་ཅིང་མ་བཤད་པ་དང། ཞེས་པ་ནས། གལ་ཏེ་གསལ་ནའང། དེ་ཉིད་ལས། ཤེས་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་བཤད་པ་ཁས་
མི་ལེན་པ་དང་མཚུངས་པར་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་ཆོག་པའི་ཞེས་དང། རྗེ་དྲུང་པའི་དབུ་མ་ལས། ཉན་རང་གི་སྙིང་རྗེ་དང་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་དེ། ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་

[021B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་གིས་ཉན་རང་ལ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་ཀྱང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་མེད་པར་འདོད་དེ། སྔ་མའི་དབུ་མའི་
སྤྱི་དོན་ལས། ཉན་རང་གི་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་ལྟ་བུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་གིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡང་འདོད་དེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཉན་རང་གི་སྙིང་རྗེ་དང་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །ཞེས་པ་ལ་
བརྟེན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡིག་ཆར། ཉན་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་སྒོམ་རིམ་གཉིས་དང། ལམ་རིམ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་ནི་རྗེ་དང་སྟོན་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས་
ཁྱེའུ་དེའི་མ་དང་གཉེན་གྱིས་ཁྱེའུ་དེ་མི་གཙང་བའི་དོང་དུ་ལྷུང་བ་དེ་མཐོང་ལ་མཐོང་ནས་ཀྱང་ཆོ་ངེས་ཆེན་པོས་འདེབས་ཤིང་མྱ་ངན་བྱེད་ལ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཏེ། མི་གཙང་བའི་དོང་དེར་ཞུགས་ནས་ཁྱེའུ་དེ་འདོན་
པར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། གདོན་པར་ནུས་པ་ནི་མེད་པ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །ཞེས་དང། ལམ་རིམ་ལས། མ་དང་གཉེན་ནི་

[022A]༄༅། །སེམས་ཅན་འཁོར་བར་ལྟུང་བ་མཐོང་ནས་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་གྱི་གདོན་པར་ནུས་པ་མེད་པ་ཉན་རང་དང་ཚོང་དཔོན་དང་ཁྱིམ་བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་ནས་
གསུངས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་སེམས་ཅན་ཙམ་ལས་ཐམས་ཅད་མ་གསུངས་པས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་གོང་དུ་ལམ་རིམ་ལས། དེས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེབ་དང་ཕྲད་ན་དང། སྡུག་
བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པས་མི་ཆོག་གི། རང་གིས་དེ་དག་བསྒྲུབ་པའི་ཁུར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་འཁྱེར་དགོས་པས་ཁྱད་པར་རྣམས་ཕྱེ་བར་བྱ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། འདིར་ཆོས་དང་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་བརྩེ་བ་གསུངས་པ་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེའི་སྐབས་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་
པོའི་ཞེས་སྦྱར་དགོས་ཏེ། སྤྱིར་དེ་ལ་སྐྱོབ་འདོད་རྣམ་ཅན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་གཉིས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་
བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་སྡང་མེད་ཀྱི་དགེ་རྩ་དེ་སྙིང་རྗེའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ། དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་གསུམ་ཡོད་

[022B] མཚན་གཞི་ཉན་རང་སློབ་པའི་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པས་དྲངས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་གསུམ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡང་མི་དགོས་སམ་སྙམ་སྟེ། མཚན་ཉིད་
སྐབས་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྡང་མེད་ཀྱི་དགེ་རྩ་གསུངས་པ། མཛོད་ལས། ཞེ་སྡང་མེད་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཡང། །ཞེས་པ་ལྟར་
ལ། ཡིག་ཆར། མི་འཚེ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད་དྲངས་པས་མངོན་པ་གོང་འོག་གི་ཁྱད་ཡིན་ནམ། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་
རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་པས་ན་དངོས་ཟིན་ལ་དེ་གཉིས་སུ་ངོས་བཟུང་བའམ། ཡང་ན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ལ་ངོས་བཟུང་ནས། ཞེས་སྡང་མེད་པའི་དགེ་རྩའི་ངེ་བེར་འཕོས་པས་
ན། དེའི་ངོ་བོ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ཡིག་ཆར་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཚོད་རེད། ཅེས་གསུངས་པས་དཔྱད། ཡིག་ཆར། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་གསུམ་གྱི་གོ་རིམ་མ་
ངེས་པ་དང། ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་དག་གིས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འཁོར་བ་ཡིན་པར་འགྲུབ་པས་འཁོར་བྱེད་དང་འཁོར་བ་སོ་སོར་འཇོག་པ་མི་འཐད་དོ། །ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེའི་སྒྲ་དོན་ཆོས་ཙམ་ལ་

[023A]༄༅། །བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ཞེས་པ། སེར་རའི་ཡིག་ཆར། སེམས་ཅན་མི་རྟག་པར་ངེས་ན་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་མེད་པར་ངེས་ནུས། དེ་ངེས་པ་ན་
དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཅན་མེད་པར་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནུས་པའི་ཕྱིར། གསུངས་ཀྱང། རྟག་
གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་རྟག་པ་གྲངས་ཅན་པས་ཚེ་འདིའི་བདག་མ་འགག་པར་ཕྱི་མར་འགྲོ་བར་འདོད་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུན་གྱིས་མི་འཇིགས་པའི་རྟག་པ་ལ་བྱེད་པས། དེས་སྟོང་པ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་དུས་ཀྱང་རྟོགས་ལ་
ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཅན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་བདག་གིས་སྟོང་པ་རྟོགས་དགོས་སྙམ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་འཐད་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས་
སེམས་ཅན་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིགས་པར་ངེས་པ་ན་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་བློ་ངོ་དེར་ཁེགས་པས། ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཅན་མེད་པར་ངེས་པར་ནུས་སོ། །དེའི་ཚེ་
སེམས་ཅན་ནི་ཕུང་པོའི་ཚོགས་ཙམ་ལ་བཏགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས། ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཙམ་ལ་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་དམིགས་པར་འགྲོ་བས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་རང་

[023B] སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་མེད་པའི་རྟག་པ་དང། ལས་ཉོན་སོགས་ཀྱིས་གཡོ་བའི་ཆ་མེད་པའི་གཅིག་པུ་དང། གདགས་གཞིའི་ཕུང་སོགས་སྐྱེ་
འཇིགས་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་རང་དབང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་བློ་ངོར་ཁེགས་པས། ཕུང་པོ་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་ན་དེ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་སྐྱེ་འཇིག་མི་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དམིགས་པར་འགྲོ། ཞེས་བཤད་ན་གོང་དུ་
སེམས་ཅན་སྐྱེ་འཇིག་ནི་ཕུང་པོ་སྐྱེ་འཇིག་ལ་བཏགས་པའམ་རག་ལས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས། གདགས་ཆོས་ཙམ་འཇིག་པའི་དབང་གིས་འཇིགས་པའི་སེམས་ཅན་དམིགས་པར་འགྲོ། ཞེས་བཤད་ན་གོང་དུ་
སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐོག་ཏུ་འབབ་པ་དང། རང་འགྲེལ་ལས། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རླུང་གིས་རབ་ཏུ་བསྐྱོད་པའི་ནང་ན་གནས་པ་ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་
དང་འགྲིག་སྙམ་ལ། རྗེ་པྲ་ཛྙཱའི་ཞབས་ཀྱི་ལམ་རིམ་ཟིན་བྲིས་ལས། སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ལས་ལས་རང་ལ་རང་དབང་མེད་པར་རྟོགས་པས་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་ཟུར་གྱི་རང་དབང་བ་བཅད། རྒྱུན་གྱིས་མི་རྟག་པ་
རྟོགས་པས། རྟག་པ་བཅད། དེ་གཉིས་ཁེགས་པས་གཅིག་པུའང་ཁེགས་འགྲོ་བས་ཆུང་དུས་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་མེད་ཀྱང་རྟོགས་རུང་དམ། ཞེས་གསུངས་པས་སྤྱིར་རྟག་གཅིག་རང་དབང་

[024A]༄༅། །ཅན་གྱི་དོན་དེ་ལྟར་རོ། །ཡང་རྣམ་བཤད་ལས། སྙིང་རྗེ་དང་པོ་འདིས་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་དགོས་པར་འདོད་པ་ནི་མི་རིགས་པར་སྨྲ་བ་སྟེ། ཞེས་
པ་ནས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཐུན་མོང་བ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྙེད་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡང། ཞེས་དེའི་སྟོང་པ་རགས་པའི་བདག་མེད་དུ་འཇོག་རྒྱུར་གསུངས་པ་ལ། ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་དང། ཁ་རྒྱའི་
དོགས་སློང་དུ་ཡང་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལུང་དེ་སེར་རའི་ཡིག་ཆ་ལྟར་གསུངས་པས་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་གི་སྟོང་ཚུལ་གཉིས་འབྱེད་དམ་དཔྱད། །འདིར་བདེན་འཛིན་གྱིས་དམིགས་པའི་གཏད་
སོ་དང། དེའི་ཞེན་ས་དང། དེའི་ཞེན་ཡུལ་དོན་གཅིག་གསུངས་པ། མཐར་འཛིན་དམིགས་གཏད་ཐམས་ཅད་འཇིག་བྱེད་པ། །ཞེས་པ་ལྟར་གང་ལ་ཞེན་པ་དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་དོན་དེ་ལ་ཞེན་ས་ཞེས་
བཤད་ལ། རྣམ་འགྲེལ་སྐབས་ཞེན་ས་ནི། སྣང་བ་དོན་དུ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཞེས་སྣང་ཡུལ་ལ་གསུངས་པ་གང་ཤར་ནས་རྟོག་པའི་ཞེན་ས་དང། སྒྲས་བ་རྡའ་སྦྱོར་ས་ལ་བྱེད་པས་མི་འགལ་ལ་
དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ངར་འཛིན་གྱི་ཞེས་ཡུལ་དེའི་ཞེན་ས་ཞེས་བཤད་གྱི། སྤྱིར་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ས་དང། དེའི་སྣང་ཡུལ་གཉིས་དོན་གཅིག་པར་བློ་རིག་ཡིག་ཆ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །

[024B] དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པའང་རྣམ་པ་དང། དམིགས་ཡུལ་ལ་བྱས་པའི་སྐབས་གཉིས་ཡོད་དོ། །སྙིང་རྗེ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་ཡང་མི་རྟག་པ་དེའི་ཡུལ་མིན་པས་
དེའི་རྣམ་ཅན་མིན་ནོ། །རྗེ་བཙུན་པའི་དབུ་མ་ལས། བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གང་ཡང་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་པོ་ཁོ་ན་ཡོད། ཕྱི་མ་གཉིས་མེད། བདག་མེད་རགས་པ་རྟོགས། ཕྲ་
མོ་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་པོ་གཉིས་ཡོད་ཀྱངས་གསུམ་པ་མེད། བདག་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པའི་ལམ་མ་ཞུགས་ནས་ས་བཅུའི་བར་དུ་སྙིང་རྗེ་གསུམ་ཀ་ཡོད། སྙིང་རྗེ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལམ་
མ་ཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་ན་ཡོད། ཞེས་དང། རྗེ་དྲུང་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསུངས་པས། ཡིག་ཆར། མཁས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་ལ་ལ་ན་རེ། གསུངས་པ་དེ་དག་ཡིན་འདྲ་བས། དག་
སར་སྙིང་རྗེ་དང་པོ་ཡོད་པར་བཤད་དོ་ཟེར་དགོས་སྙམ་ལ། གཉིས་པའི་ཐེ་ཚོམ་དེ་ཡང་བསལ་ལོ། །ཞེས་པ་ཡང་རྗེ་དྲུང་པའི་དབུ་མ་ལས། སེམས་ཅན་མི་རྟག་པར་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་
མི་རྟག་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང། ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡང་སྙིང་རྗེ་དེ་དག་ཡོད་

[025A]༄༅། །བས་མ་ངེས་སོ། །ཞེས་དང། དེ་དང་རྗེ་བཙུན་པའི་ཡིག་ཆ་གཉིས་ཀར། སེམས་ཅན་མི་རྟག་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་གང་ཞིག་ཅེས་མི་རྟག་པ་
སོགས་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡོད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་སོགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་དེའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་
མི་འཆར་པར་བསྒྲུབ་པ་འདིས་བསལ། ཞེས་པའོ། །ལུགས་གཉིས་པ་ལ་ཡང་སོགས་ནི་རྗེ་བཙུན་པས། རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་པ་ནི་རིགས་པ་དང་འགལ་བས་མི་
འཐད་ལ། ཡོད་ན་དེ་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ལས་འོས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ས་བརྒྱད་པ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ན། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཟིན་པས་
ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཡིན་ན། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པས་ཁྱབ་པ་དང། དེའི་
རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ན་དེའི་རྒྱུད་ལ་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དངོས་སུ་ཟིན་པ་ལ་ཟིན་བྱ་ཟིན་བྱེད་མངོན་གྱུར་པ་དགོས་པར་འདོད་པ་ལ་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་

[025B] འདིས་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་པ་ཡང་ཐོན་འདུག་གོ་ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་ལྐོག་གྱུར་པ་
འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བསྒྲུབ་ཅིང། ས་བརྒྱད་པའི་མཉམ་བཞག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ལྟ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཚེ་གང་ཞག་དེའི་ངོར་ཏེ་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེ་སོགས་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་བློ་མཐའ་
དག་མངོན་གྱུར་པ་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སློབ་པ་མཉམ་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་རང་ལྟར་ན། མངོན་གྱུར་པ་མིན་ན་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པས་ཁྱབ་པ་ཡང་ཡོད་དེ། སྔར་གྱི་ལུང་དེའི་ཕྱིར་དང། ལུང་དེའི་
མཇུག་ཏུ་ཞིབ་ཏུ་ངག་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར། རིགས་པ་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡིན་ན། དེས་དངོས་སུ་ཟིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱབ་ན། ཉན་ཐོས་མཐོད་ལམ་མཉམ་བཞག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་
མོངས་སོགས་ཀྱང་དངོས་སུ་ཟིན་པར་ཐལ་བ་འཕངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་པ་བཀག་པ་ཡིན་གྱི་རང་ལུགས་ལ་མཉམ་བཞག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ལྟ་བས་དངོས་སུམ་ཟིན་པར་གསུངས་པ་མིན་ནོ། །འདིར་
དབང་ཤེས་རྣམས་ཞེས་པ་སྤྱིར་སློབ་པའི་དབང་ཤེས་རྣམས་ལམ་བསྒོམ་པ་སོགས་ལ་མི་ལྟོས་པས་དེས་ཟིན་པ་མེད་པ་ཤེས་ཆེད་དུ་གསུངས་ཀྱི་མཉམ་བཞག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་ཤེས་མིན་ནོ། །འདི་ལ་སྙིང་རྗེ་
[026A]༄༅། །གཉིས་ཀ་བདག་མེད་རགས་པ་རྟོགས་པ་ནས་བཞག་པས་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་རགས་པ་དུས་མཉམ་དུ་རྟོགས་པར་འདོད་དོ། །ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། སྙིང་རྗེ་གསུམ་གྱི་བདག་རྐྱེན་
གསུམ་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཞེས་དང། འགྲོ་བ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་གཡོ་ཞིང་འཇིག་པར་རྟོགས་པའི་བློས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་དྲངས་ནས་ཞེས་སོགས་གསུངས་
པས༑ ཡིག་ཆར། ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་གཞན་དག་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་ལ། ལུགས་སྔ་མ་འཐད་པ་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཞེས་པ་ཡང། དེ་ཉིད་ལས། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་
ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ། དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། མི་འཐང་པར་ཐལ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ན། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དུ་
བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ན། རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་ཡིན་
དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཙམ་པས་མདོ་སྡེ་པའི་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་འདོད་པའི་གཟུགས་གཞལ་བྱ། ཞེས་པ་ནས། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཚད་

[026B] ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་
གསུངས་པས། སྔ་མ་ཇི་བཞིན་མིན་ནོ། །ཡིག་ཆར། ལྟ་བ་དེས་སྙིང་རྗེ་དེ་དངོས་སུ་ཟིན་ན་ལྟ་བ་དེ་སྙིང་རྗེ་དེའི་དངོས་རྒྱུ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ཞེས་པ་དང། དེ་ཡིན་ན། དེའི་སྔོན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་
དགོས་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པས་དེ་ཡང་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དགག་པའི་ལུང་རིགས་ཡིག་ཆར་གསལ་ལ། བྱེད་པ་པོ་སོགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་བདེན་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་
ནས་ཡོད་པར་ཐལ། གསུངས་པ་གནད་ཆེ་སྟེ། རྒྱུའམ་རྒྱུ་མཚན་སོགས་དང། གང་ཟག་གིས་བསྟན་པ་དང། སྒྲས་བརྗོད་པ་དང། བློས་བདེན་མེད་དུ་བཟུང་བ་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་གཞན་
ལ་དོན་སྒྲ་ལྟ་བུ་བདེན་མེད་དང་འདྲེས་པར་ཤར་བའི་སྣང་ཆའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི་དེ་འདྲ་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྒྲ་བདེན་མེད་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འཇོག་ཅེས་
པའོ། །ཕྱོགས་སྡ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་མ་མཁྱེན་པས་ནོང་ངོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་བསྒྲུབ་བྱར་བཞག་སྟེ། དེ་ནི་སྒྲ་དེ་མི་རྟག་པའི་

[027A]༄༅། །ཁྱད་པར་དང་ལྡན་ཚུལ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་འཆར་ཚུལ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡིད་ཤེས་རྣམས་ལ་ཡུལ་དེ་དཔྱད་ནས་འཆར་དགོས་པས། མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་
དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་འཆར་ཚེ་དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཆར་དགོས་ལ། དབང་ཤེས་དེ་ལྟར་མིན་པས་དེ་འཆར་ཚེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཆར་མི་དགོས་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གྲངས་ཅན་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་
ཤེས་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་སྣང་ཡང་གྲངས་ཅན་པ་ལ་མི་སྣང་ངོ། །དེ་དག་ལྟར་ན་གྲངས་ཅན་པས་མི་རྟག་པར་གྱུར་པའི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ཡིན་པར་རྟོགས་དགོས་པས་
སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པར་ཐལ་བ་སོགས་ལས་འོས་མེད་པས་རིགས་པའི་གནོད་བྱེད་ཀྱང་མི་ཟད་པ་འོང་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་འབྲས་ཀྱིས་མི་གནོད་དེ། དེ་ནི་མདོ་སྡེ་པ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་
ཕྱི་དོན་གྱི་གཟུགས་གཞལ་བྱ་ཟེར་ན་ཡང། གཟུགས་རྟོགས་པའི་ཚད་མས་དོན་ལ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཞིག་རྟོགས་དགོས་ཟེར་བ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་
གྱུར་པའི་གཟུགས་རང་ལྡོག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསོད་གྲགས་པའི་དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་མ་དམིགས་པར་མི་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་དུ་

[027B] ས་བདུན་པའི་རྗེས་ཐོབ་པར་དུ་སྙིང་རྗེ་གསུམ་ག་དང། ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པ་ནས་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་གཅིག་པུ་ཡོད་དོ། །
གསུངས་པས། ཡིག་ཆར། འདི་གཉིས་འགལ་བའི་ལུང་རིགས་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ཡན་གྱིས་དེ་ཡང་བཀག་གོ་དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། མི་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་
ཆོས་ཅན། སྙིང་རྗེ་གསུམ་གའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པར་ཐལ། ཞེ་ན། སྐྱོན་ཅན་ནོ། །གསུངས་ཀྱང། ཡིག་ཆར། སྙིང་རྗེ་གསུམ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པས་
བདེན་མེད་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་ཡོད་ཀྱང་ཐབས་ཀྱི་ཆ་མེད་ཟེར་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན། སེམས་ཅན་ཙམ་
ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མ་དམིགས་པར་ཐལ། དེ་ལ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་སེམས་ཅན་དང་ལྡོག་ཆས་ཕྱེ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པས་སེམས་
ཅན་ལྷག་ལུས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཆོས་ཅན། སྙིང་རྗེ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་

[028A]༄༅། །སྙིང་རྗེའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན། ཟིན་བྲིས་ལྟར་སྐྱོན་ཅན་ཟེར་རམ། མ་ཁྱབ་ཟེར་ན་
སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དེ་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། སྙིང་རྗེ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལ་དམིགས་ན་ཅི་སྐྱོན་
ཡང་དེ་སྙིང་རྗེ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་དམིགས་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱོད་མི་རྟག་པ་དང་བདེན་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱས་ནས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་དམིགས་པའི་བློ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཁྱོད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སོགས་སྤྲོ་བྱ་མང་ཡང་རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་མོ།།    ༈    །།རྣམ་བཤད་ལྟར་འདིར་ཡང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་གསུམ་དང། བཞི་བརྒྱ་
བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཇི་བཞིན་གསུངས་པས་སྙིང་རྗེ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཆུང་འབྲིང་ཐུན་མོང་གི་ལམ་རིམ་ཡང་བསྟན་པར་བྱས་ན་ཤིན་ཏུ་ལེགས་སོ། །སྟག་ཚང་པས། ཐལ་རང་གི་སྒོམ་ཙམ་ཡང་མི་མཐུན་པར་འདོད་
ཅེས་པ་ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་ལ་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་སྒོམ་པ་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་ཡིན་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་ལ། ཐལ་རང་གི་གཞུང་དེ་དག་གི་དེ་ཉིད་ཚོལ་ཚུལ་སོགས་མཐུན་པར་གོ་ན་ཁེགས་ཞེས་པའོ། །རྣམ་

[028B] སྔམ་ཁ་ཅིག་གིས། ས་བཅུའི་མཉམ་བཞག་ལ་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། ཆོས་སྐུ་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། འགོག་བདེན་དོན་དམ་བདེན་པར་འདོད་ན་འདི་
ལྟར་རིགས་མོད་ཀྱང། ཞེས་པའང་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཆོས་སྐུ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལུས་ལ་བྱེད་པས། དེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཙམ་མོ། །དེ་བརྟན་པ་མི་ཤིག་པ་གསུངས་པས། དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་གང་རུང་གི་ལུས་མེད་ལ། དེའི་བྱད་གཟུགས་ཅན་ཡོད་མེད་སོགས་དཔྱད་གཞི་མང་ངོ། །
འདིར་ས་དང་པོའི་སྒོམ་ལམ་ཡོད་པ་རྒྱུད་བླ་དར་ཊཱིཀ་ལས། ས་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཡང། ས་དང་པོ་ནི་བསྐལ་བ་དུ་མའི་ཡུན་གྱིས་རྫོགས་
དགོས་པས་སྒོམ་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡང་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་གསུངས་ནས་གསུང་འདི་ལ་དཔྱད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རེ་ཞིག་འདི་གཞིར་བྱས། ཞེས་དང། འོག་ཏུ་ཡང་དཔྱད་གཞི་ཆེ་བ་ཁོ་ནར་སྣང་
ཞེས་གསུངས་པས་རང་ལུགས་སུ་མ་བྱས་ཏེ། གོང་དུ་ས་དང་པོར་མཐོང་སྤང་སྤོང་ནུས་ལ། གཉིས་པར་སྒོམ་སྤང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྤོང་ནུས་པ་སོགས་ཞེས་རྣམ་བཤད་ལས། སྒོམ་སྤང་གི་ཉོན་མོངས་ལྷན་

[029A]༄༅། །སྐྱེས་ཆེ་འབྲིང་དྲུག་ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱིས་སྤོང་བས་ས་འདིའི་སྤངས་བྱ་ལ་དགོངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་དགོངས་པ་བྱང་ས་སོགས་ལ་
བརྟེན་ནས་རང་རྒྱུད་པའི་རིགས་པ་དེས་ས་དང་པོའི་སྒོམ་ལམ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་ཡང། རང་ལུགས་འདིར་ཡུན་རིང་ཐུང་ཇི་འདྲ་ཡང་མཐོང་སྤང་སྤངས་པའི་རྗེས་སུ་སླར་ཡང་སྤང་བྱའི་དངོས་གཉེན་གྱི་མངོན་རྟོགས་
སྐྱེས་པ་ནས་རྗེས་ལ་མངོན་རྟོགས་ཟེར་ཞེས་བཤད་ན་ཆོག་གམ་དཔྱད། རྗེ་བཙུན་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་དར་ཊཱིཀ་སོགས་ལྟར་ས་དང་པོའི་སྒོམ་ལམ་འདོད་ཀྱང། དར་ཊཱིཀ་གི་རིགས་པས་དེ་ལ་གནོད་དེ། ས་གཉིས་པ་
ཐོབ་ཁའི་བར་དུ་སྒོམ་ལམ་མ་བཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེ་བཙུན་པའི་དབུ་མ་ལས། ས་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མར་སྐྱེས་པའི་ས་དང་པོའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ས་དང་པོས་ས་དང་པོའི་ངོ་
སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་སྤངས་པ་དང། དེས་གཉིས་པར་འཕོས་པ་དུས་མཉམ་པར་ཐལ། ས་བཅུ་པ་པས་ས་བཅུ་པའི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་སྤངས་པ་དང། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འཕོ་བ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་
རྗེ་དྲུང་པས། ས་སོ་སོའི་ཡོངས་སྦྱོང་གི་ཆོས་སོ་སོར་ཇི་སྲིད་མ་རྫོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ས་དེ་ཡིན་ཅིང། ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ས་གཞན་དུ་འཕོས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་ཡང་ས་གང་

[029B] ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ནི་ས་གཞན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
ལུང་རིགས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གཉིས་པ་ཡན་གྱི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐོབ་པས་དེ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པར་འདོད་དོ། །རང་ལུགས་ལ་ས་ལ་འཇུག་པ་ལས། རབ་དགའ་ལ་སོགས་ས་བཅུ་གཅིག་རྨོངས་གཉིས་
གནས་ངན་ལེན་གཅིག་པ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཏེ་ཐ་དད་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར། ས་རང་རང་ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་དེ་དང་བྲལ་བ་ནས་དེར་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། ས་སྔ་མ་ན་ཡོད་པའི་སྤང་བྱ་
རྣམས་ས་ཕྱི་མ་རྣམས་མ་སྐྱེས་ན་རྒྱུན་ལྡན་དུ་འཇུག་པས་ས་ཕྱི་མ་སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱིས་ས་ཕྱི་མའི་སྐབས་འདིར་སྐྱེས་པའི་གོ་མ་རྙེད་པ་ལས་ཕྱི་མའི་སྤང་བྱར་བཞག་པའི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྒོམ་
སྤང་དང་པོ་དེ་ས་དང་པོའི་སྤང་བྱར་འཇོག་ན་ས་དེ་སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་གོམ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ས་གཉིས་པའི་སྤང་བྱ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ས་གཉིས་པའི་བར་དུ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
ས་གཉིས་པ་ཐོབ་ཁའི་ཚེ་དངོས་གཉེན་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ས་དེ་ཐོབ་པ་ལ་དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་སྤངས་དགོས་ན་ཀུན་རྨོངས་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་གཉེན་སྦྱོར་ལམ་ནས་སྐྱེས་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་སྟོང་ཉིད་

[030A]༄༅། །མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པས་མི་འདྲ་ཟེར་ན། སངས་རྒྱས་དང་ཡང་མི་འདྲ་སྟེ། སངས་རྒྱས་སར་སྤངས་པ་མཐའ་དག་རྫོགས་དགོས་པས་སོ། །རྒྱན་སྣང་གི་ལུང་དང་ཁྱོད་རང་འགལ་
ཏེ། དེས་ས་དེའི་སྤང་བྱ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་གི་ཆོས་སོགས་རྫོགས་ནས་གོང་མར་འཕོ་བར་གསུངས་ལ། སྒོམ་སྤང་དང་པོ་སྤངས་བའི་ཡོངས་སྦྱོང་དེ་ས་དང་པོའི་ཡོངས་སྦྱོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་
སྙིང་པོ་རྒྱན་ལས། ས་དང་པོ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་ཆོས་ཅན། ས་དང་པོའི་ཡོངས་སྦྱོང་ཡིན་ཏེ། དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇོམས་ཤིང། ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ས་དང་པོ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ས་ལྔ་བའི་སྤང་བྱ་བཅུ་དང་བདུན་པའི་སྤང་བྱ་ཉི་ཤུ་སོགས་དང་བྲལ་བའི་ས་དེའི་ཡོངས་སྦྱོང་དེའི་ཐོག་མ་ནས་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་ས་དེའི་སྤང་བྱ་དང་བྲལ་བའི་གཉེན་པོ་
ཡོངས་སྦྱོང་གི་ཆོས་རྫོགས་ནས་ས་གོང་མའི་སྤང་བྱའི་དངོས་གཉེན་སྐྱེས་པ་ནས་དེའི་ཡོངས་སྐྱོང་གི་ཆོས་ལ་སློབ་པ་ས་དང་པོ་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་གིས་ས་བཅུ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཀུན་རྨོངས་མི་འཇོག་གམ་སྙམ་སྟེ་
རྗེ་དྲུང་པའི་དབུ་མ་ལས། ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྟོགས་པ་སྔོན་སོང་ལ་ས་བརྒྱད་པའི་བར་མཉམ་རྗེས་རེས་འཇོག་སོགས་ཡོད་ཀྱང། བར་ཆད་མེད་ལམ་དང། རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་རྣམ་བཞག་མི་རིགས་

[030B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐབས་འདིར་འགྲེལ་བཤད་དུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་དོན་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་སྤངས་ཚུལ་སོགས་མཛོད་ལྟར་དང། ཐེག་ཆེན་གྱིས་སྤངས་ཚུལ་ཨ་བྷྱ་ཀ་ར་ལྟར་བྱས་
ནས་ཞུགས་གནས་བརྒྱད་ཡང་བཞག་པ་སོགས་ནོར་བ་མང་ལ། སེམས་བསྐྱེད་ཉེར་གཉིས་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་བཅུ་དང་སྦྱར་ཚུལ་སོགས་ལེགས་པའི་ཆ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ། །ཡིག་ཆར། དེ་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་
འཛིན་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པས། གཞི་གྲུབ་ན་ཟག་པ་རྒྱས་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་དགོས་སོ། །ཡིག་ཆར། ཟག་མེད་དུ་ཐལ། དེ་དྲུག་གང་རུང་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཉོན་
མོངས་སྤངས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ། ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དོན་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་ལ་ཟག་པར་བྱས་ནས་ཟག་པའི་སྒོ་དྲུག་གང་རུང་དང་འབྲེལ་བ་ཟག་བཅས་
དང། ཞེས་པ་ལྟར་ཕ་རོལ་བའི་ཁས་ལེན་བཀག་པ་ཡིན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་སོགས་ཟག་པའི་སྒོ་དྲུག་དང་བྲལ་བར་གསུངས་པ་མིན་ནོ། །མ་རིག་པ་དང་བག་ཆགས་གང་རུང་གིས་བསླད་ཚུལ་ཤེས་པ་རྣམས་སྣང་ཚུལ་
ལ་བསླད་པས་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པས་འཇོག་པ་རང་རྒྱུད་པ་ལྟར་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་རྒྱུན་མཐའ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་མཁྱེན་རྟོགས་པའི་བློ་མ་འཁྲུལ་བའི་
[031A]༄༅། །ཚད་མར་འཇོག་གམ་དཔྱད་དེ་རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་གཉིས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་ཡང་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱུན་མཐའི་སྔ་ལོགས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། དེ་དང་རྒྱུན་མཐའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་དོན་སྤྱི་སྣང་ཡང་དེ་དོན་དུ་མི་སྣང་ཟེར་དགོས་པ་འདྲ་ཡང། དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ལ་ཤེས་པ་གཞན་ལ་དོན་དེ་དང་གཅིག་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་གཅིག་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཆ་སྣང་ཟེར་རམ་
དཔྱད། །གང་ཟག་དང་གཟུགས་སོགས་བསླད་ཚུལ་དེས་བསྐྱེད་པས་འཇོག་དགོས་པས། ཟག་བཅས་ཀྱི་གང་ཟག་རྒྱུན་མཐའི་སྔ་ལོགས་མན་ཐམས་ཅད་འཇོག་དེ། དེ་དག་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་སས་
བསྐྱེད་པའི་རྟེན་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྟག་གཉིས་ཊྲཱིཀ་ཆེན་ལས། ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་པས་ཀྱང། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་མཚན་
དཔེས་བརྒྱན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་ནས་ས་བཅུ་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བར་དུ་ཇེ་བཟང་གིས་འགྲོ་བར་འདོད་ཀྱང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སྐྱེ་བ་ལེན་པ་མ་རིག་པ་དང་བག་ཆགས་གང་རུང་ལ་ངེས་པར་བརྟེན་
དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ལ་སྐྱེ་འཆི་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་སྐྱེ་འཆི་ཡང་སྤངས་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཆི་བ་ཕྲ་མོ་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཡིན་

[031B] །འོ་ན། རྒྱུན་མཐའ་བ་ཡང་དེར་ཐལ། ཟེར་ན། མི་འདྲ་སྟེ། གང་ཚེ་ཆོས་དཀར་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཞེས་པ་ལྟར་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་སྐུ་ལུས་དེར་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་
པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་སྙིང་པོ་རྒྱན་ལས། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་དཀར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་
རྒྱུན་མཐའ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་གསུངས་པའང། དེས་ཡིན་ལ་རྟོག་པར་འཇོག་པ་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་མ་ཐོབ་པས་ཡིན་ནོ། །ཟག་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ནི། ཟག་མེད་སྡོམ་པ་མཐོང་ལམ་ནས་ཡོད་ཀྱང་
ཟག་མེད་ཀྱི་ལུས་ནི་དག་སའི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་འཇོག་སྟེ། ཡིག་ཆར། འབྱུང་བཞི་རགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུ་འཆི་འཕོ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། རང་ལུས་བདེན་མེད་དུ་རྟག་ཏུ་རྟོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་
བྱས་པ་དང། ཞེས་འཆི་འཕོ་དང་བྲལ་བ་དང། ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་དྲངས་པའི་མདོས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་གསུངས་པའི་རྒྱུ་བརྒྱད་བྱང་སེམས་
སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་ཀྱང། དེ་དང་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ལ་ལོངས་སྤྲུལ་འཁོར་དུ་སྐྱེས་ནས་ཆོས་ཉན་པ་སོགས་འཇོག་གི་སྐྱེ་བ་རང་ལྡོག་མི་འཇོག་ལ། གསེར་ཕྲེང་ལས། སྔར་བསྟན་པ་བརྒྱད་

[032A]༄༅། །ལྟ་བུར་མངོན། གསུངས་པའང་ཟག་མེད་ལས་ནི། རྒྱུ་བརྒྱད་ལྟར་ཉོན་མོངས་དང་མ་འདྲེས་པ་སྲིད་པར་སྐྱེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་འཇོག་གསུངས་པ་ལས་དེ་བརྒྱད་ཟག་མེད་ལས་སུ་འཇོག་
གསུངས་པ་མིན་ནོ། །དེས་ཁ་རྒྱའི་དོགས་སློང་གི་དོགས་པ་སེལ་ལོ། །ཀུན་འབྱུང་ཕྲ་མོ་ལ་སངས་རྒྱ་རུང་ཡོད་པ་སྲིད་པ་ཐ་མ་བའི་ལུས་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་སོ། །རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ཟག་མེད་དུ་འདོད་
ཚུལ་དང་མི་མཐུན་གསུངས་པ། ཟག་མེད་ཀྱི་དོན་འདྲ་ཡང། མཚན་གཞི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་ཟག་མེད་དུ་མི་འདོད་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཁྲུལ་བ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་
དོན་ཉན་རང་བྱང་འཕགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་བཞིས་དང་པོ་གསུམ་གྱི་དམིགས་རྣམ་ཁྱབ་མཉམ་ཞིང། བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་ངོ་བོ་དྲི་མས་མ་བསླད་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་སྤངས་མ་སྤངས་ཀྱི་
ཁྱད་ཡོད་ཅེས་པའོ། །ཡིག་ཆ་རྙིང་བར། སྟོང་ཉིད་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྙམ། ཞེས་རྗེས་ཐོབ་པའི་དེ་ཟག་
བཅས་སུ་གསུངས་ཀྱང། རང་ལུགས་ལ། དེ་དོན་དམ་པའི་ས་ཡིན་པས་ཟག་མེད་ཡིན་ལ། དེ་མཉམ་བཞག་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཀྱང། མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་དང་སློབ་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་མིན་

[032B] །དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་ནི་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡི། །སོགས་ལ་བསྟེན་ནས་ཁ་ཅིག་སོ་སྐྱེ་ལ་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་བ། ཡིག་ཆར་མདོ་ལྔས་བཀག་ཅིང། དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་བྱང་ཆུབ་དོན་དམ་ལ་བྱེད་པ། རབ་རྩལ་རྣམ་གནོན་གྱིས་ཞུས་པས་བསྒྲུབ་ནས། དེའི་དོན་བྱང་ཆུབ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་བྱས་ནས་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། འདིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གཉིས་ལ་སྦྱར་
དགོས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། གསུངས་པ། མདོ་དེ་ལས། བྱང་ཆུབ་ནི་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པའོ། །སོགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་དོན་དམ་པ་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་དང། ཡང་དེ་ལས། ཡང་བྱང་ཆུབ་ནི་
མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ། །གང་གིས་འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་ཡི། ཞེས་པ་ལྟར་བྱང་སེམས་འདིས་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་སྦྱར་ཚུལ་
གཉིས་གསུངས་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིར་ཏེ་མ་དམིགས་པ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། འདིར་ནི་ས་བོན་གཉེན་པོས་བཅོམ་པ་ཡིན་ལ། ཀུན་
ལས་བཏུས་ལས་ཀྱང། ངན་འགྲོའི་ཕུང་ཁམས་སོགས་མཐོད་སྤང་དུ་བཤད་དོ། །གསུངས་པ། ལས་འབྲས་མེད་པར་འཛིན་པའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ངན་འགྲོའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་

[033A]༄༅། །སྐྱེས་བུ་ཆུང་པའི་བསྒོམ་པ་དེ་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་ངན་འགྲོའི་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་ལ་སྒོམ་སྤང་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཀྱང་དཔྱད། །བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་མདོ་ལས། བྱང་
ཆུབ་ཏུ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱོད་པ་ཞེས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། འགྲོལ་བཤད་མཁན་པོས་རགས་པ་བརྡའ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་འདོད་གསུངས་པ་ཐོས་བྱུང་གི་དེ་མིན་ཏེ། འགྲེལ་བཤད་ལས་
འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་གཉིས་ཏེ། བརྡའ་ལས་བྱུང་བ་དང། དོན་དམ་པའི་འོ། །དེ་ལ་བརྡའ་ལས་བྱུང་བ་ནི། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་སའི་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ནི་ས་དང་པོ་
བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། རགས་པ་མ་གསུངས་པས་རགས་པ་སྦྱར་བ་གང་ལ་བརྟེན་དཔྱད། །དེ་སྐབས་རྣམ་བཤད་ལས། ལུང་དེ་གཉིས་
ཀྱི་དོན་ཞེས་པའི་ལུང་གཉིས་ནི། བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་ལུང་གོང་དུ་དྲངས་པ་དེ་ཡིན་ལ། ལུང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ནི་ཞེས་པའི་ལུང་གཉིས་ནི། རྗེ་བཙུན་པའི་དབུ་མ་ལས། བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་བའི་
མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མིག་གི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ས་དང་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བྱེད་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་

[033B] རྟགས་ཁས། ཞེས་དང། རྗེ་དྲུང་བའི་དབུ་མ་ལས་
སྐབས་འདིར་དྲངས་པའི་བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མདོ་དང། རང་སོང་དུ་དྲངས་པའི་ས་བཅུ་བའི་མདོ་ཡི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་བྱེད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་དཔེ་སོ་སོ་མ་གཏོགས་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
མདོ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྟ་དང་པོ་ལ་གནས་ཀྱང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱི་བཤད་བྱའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་ན་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ཕྱི་མར་བྱས་ཀྱང། ལུང་སྔ་
ཕྱི་དེ་གཉིས་ལ་བྱས་པ་ཡིག་ཆར་ས་བཅུ་བ་སྔ་མར་བྱས་ནས་སྔར་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོན་མི་འབྱོར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུངས་པ། རྣམ་བཤད་ལས། སྔར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ས་དང་པོ་ནས་ཡིན་
པར་གསུངས་པ་དང། ལུང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ནི་གསུངས་པས་སྔར་ཞེས་པ་ས་བཅུ་པ་འཇོག་དགོས་ཏེ། སྔར་ཞེས་པ་བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་སྔར་ཟེར་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་དོན་མི་འབྱོར་ཏེ། ས་བཅུ་པའི་
ལུང་དེ་འཇུག་འགྲེལ་དུ་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །དེར་བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་ལུང་སྤྱི་ལས། དཔེ་ཕྱི་མའི་མདོ་ཙམ་ཡིན་པའི་གསལ་ཁ་མེད་ཀྱང། ཡིག་ཆར། ཕྱི་མ་བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་ནམ་

[034A]༄༅། །མཁའ་ལྡིང་གི་ཕྲུག་གུ་སོགས་ལ་འཆད་གསུངས་པའང། དེ་ལ་མདོ་གཉིས་ཀའི་དཔེ་སོ་སོ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཉིས་ཀར་རྒྱལ་པོའི་བུ་དཔེར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུང་ཕྱི་མ་ཙམ་
ཡིན་ཟེར་ན། ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། འགྲེལ་བཤད་ལས་ལུང་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་བརྡའ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་འཆད་མོད་ཀྱང། ལས་དང་པོ་པ་དང། སེམས་བསྐྱེད་ནས་རིང་
དུ་མ་ལོན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཞེས་ལུང་གཉིས་ཀ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ལས་དང་པོ་པ་དང་སོགས་ལུང་དང་པོའི་ཚིག་ཡིན་གྱི་ཕྱི་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་སྔའི་ནམ་མ་ལངས་པའོ། །གཞན་
ཡང༑ དཔེ་གཉིས་ལ། མཁའ་ལྡིང་གི་ཕྲུག་གུ་དང། རྒྱལ་པོའི་བུ་གཉིས་དང་དོན་ལ་ལྷག་བསམ་དག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་བཞག་པའང་མི་འཐད་དེ། དཔེ་དེ་གཉིས་ས་དང་པོ་ཐོབ་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པའི་
དཔེ་ཡིན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དཔེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དཔེ་ལ་གཤོག་པའི་སྟོབས་དང། རྒྱལ་པོའི་བྱིན་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཀྱུས་ན་གསལ་ལོ། །གཞན་ཡང། རྣམ་བཤད་
ལས༑ རྩ་བའི་ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱི་དོན་ཡང་མདོ་དེའི་དོན་བསྡུས་པར་སྣང་པའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་པ་སྔ་མའི་རྟགས་སྒྲུབ་ཏུ་བྱས་ནས། མདོ་དེའི་ཞེས་པའི་མདོ་ས་བཅུ་པ་ལ་བྱས་པའང་མ་འབྲེལ་ཏེ། རྩ་ཚིག་

[034B] །རྩ་ཚིག་གིས་ས་དང་པོའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འགྲེལ་བཤད་ལ་ནང་འགལ་སྟོན་པའི་རྟགས་ཡིན་གྱི། སྔ་མའི་རྟགས་སྒྲུབ་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཞེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་དག་ཁུངས་འདོན་པའི་ཚིག་སྡུད་ཡིན་ནོ། །རྗེ་དྲུང་པས། ལྷག་བསམ་དག་པའི་སྙིང་རྗེའི་མིག་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། ཞེས་དང། བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་
ཉིད་ལ་བྱ་དགོས་གསུངས་ཀྱང། ལུང་རིགས་སྒྲོན་མེ་ལས། མིག་ཡོངས་སུ་དག་པ་དབ་འདྲ་བའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ལ། ཡིག་ཆར། སེམས་
བསྐྱེད་པའི་གཤོག་སྟོབས་དང་ལྷག་བསམ་དག་པའི་སྙིང་རྗེའི་མིག་གི་ཡོན་ཏན་དེས་བསྐལ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཉན་རང་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྔ་མ་གཉིས་ལྟར་གསུངས་
པ་མདོ་སྔ་མར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཞེས་པའི་དགོངས་པ་སྟེ། མིན་ན་ས་དང་པོ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཉན་རང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཐུབ་པར་ཐལ་ལོ། །སྙིང་
རྗེས་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་སྡུག་བསྔལ་སོ་སོ་ལ་དམིགས་པས་སོ། །བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་ལས། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་སོགས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་དུ་སྨོན་སེམས་སུ་གསུངས་པ་འདི་ལྟར་གཙོ་བོ་ལ་དགོངས་

[035A]༄༅། །ཀྱི་འདི་ལྟར་འཇུག་སྡོམ་ཤོར་བའི་འཇུག་སེམས་ཡོད་དོ། །བསོད་གྲགས་པས་སྐབས་འདིར་སྨོན་སེམས་ཚོགས་ལམ་ཁོ་ནར་འཇོག་པ་ལམ་རིམ་ལས་གསུངས། ཀུན་རྫོབ་
སེམས་བསྐྱེད་དང་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་འགལ་གསུངས་སོ།།    ༈    །།ཡིག་ཆར། འདི་ས་བཅུ་པའི་དོན་བཀོད་ཙམ་མིན་གྱི་ལེགས་ལྡན་འགོག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་གསུངས་པ་སྔོན་
མེད་ལེགས་བཤད་ཡིན་ཏེ། ཡིག་ཆ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐབས་འདིའི་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་འདིར་ས་བདུན་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ། ས་དང་པོར་ཉན་རང་བློ་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་
ནུས་ན། ས་གང་ལས་ནུས་སྙམ་པའི་དོགས་སེལ་དུ་གསུངས་ཟེར་བ་ཙམ་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར། འདིར་དེའི་དགོས་པའི་གཙོ་བོ་ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱིས་ཉན་རང་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མེད་
པར་འདོད་པ་དགག་ཆེད་དུ་རྩ་བ་དེ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ལུང་འདི་ལས་ནི་ཞེས་པ་ནས། རིགས་པ་དང། ལུང་དང་འགལ་བར་རྟོགས་སོ། །ཞེས་པས་རྩ་བའི་དོན་ཁུངས་ན་ཡོད་པ་
གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་གསུངས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་བཤད་པའོ། །ཞེས་དང། འགལ་བར་རྟོགས་སོ་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་

[035B] ཞེས་དང། ཡིག་ཆར། འདི་ཞིབ་པར་འོག་ཏུ་འཆད་དོ་གསུངས་པ་ཡང་གྲུབ་དོན་གྱི་རྩོད་སྤོང་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བཤད་ལས། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོའི་འདོད་ཚུལ་བཀག་པའི་
དོན་རྗེ་བཙུན་པའི་དབུ་མ་ལས། འོ་ན་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། འདི་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྟེང་ནས་ཁྱད་པར་བཞག་དགོས་པར་སྣང་ངོ། །ཞེས་སོགས་དགག་པ་འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ལ་མི་འཇུག་པར་ཐལ་
འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཡངས་བདུན་པར་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནོན་ནུས་ཚུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ཚུལ་ཁོ་ནའི་སྟེང་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས་ཁོ་བོས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འགྲེལ་བཤད་
མཁན་པོ་ན་རེ། ས་བདུན་པར་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་དང། བདེན་བཞི་དང་རྟེན་འབྲེལ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་ཀྱང། མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལམ་
དེ་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་ལ། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་དེ་ལྟར་མི་ནུས་པས། ས་བདུན་པ་པས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པ་ཡིན་ཟེར་ཞིང། ཞེས་དང། རྗེ་དྲུང་པས་ཀྱང། འདི་འགོག་
པ་ལ་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། འདི་ལ་ཞེས་པ་ནས། སྣང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ལུགས་དེ་མི་འཐད་དེ། ས་བདུན་པ་ནས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དེ་ཆོས་
[036A]༄༅། །ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འཇུག་ལྡང་བྱེད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོས་དེའི་ཉན་རང་ཟིལ་གནོན་གྱི་བློ་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་ཅན་ཁོ་ནར་འདོད་པ་ལ། རྣམ་
བཤད་ཀྱིས་དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་དགོས་ཞེས་བཀག་པར་གསུངས་པ་ལ། ཡིག་ཆར། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོས་ཀྱང། བློ་སྟོབས་ཀྱི་བློ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་གཅིག་འདོད་དེ། ཞེས་པ་ནས་
མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཀྱང་བསྟན་ནོ། །ཞེས་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོས་དེའི་བློ་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་དགོས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཁོ་
རང་གི་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དྲངས་པའི་ལུང་རང་གི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ཀྱང། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནོ། ཞེས་པ་དང། ལུང་ཕྱི་མ་ལ་
དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཞེས་པས་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ། ལུང་ཕྱི་མའི་མཇུག་ཏུ་འཕགས་པ་ས་བཅུ་པ་ལས། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ས་བཅུའི་
གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པ་ཁོ་ན་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། བློ་ནི་རྟོགས་པའོ། །ཡང་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་འབའ་ཞིག་གིས་ལྷག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་

[036B] འདིའི་དོན་ནི་འདིའི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མཚུངས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ་
འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོས་ལྷག་རྒྱུའི་བློ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཁོ་ནར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡིག་ཆར་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་འདོད་པ་བཀོད་སྐབས་འགྲེལ་བཤད་ལས། རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་འདིར་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་ཕྱོགས་དང། བདེན་པ་བཞི་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་ནས་རྩོལ་བས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་
དང། འདོད་པ་འགོག་སྐབས་དེས་ན་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས། བློ་ཡང་ལྷག་ཅེས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འབྲེལ་
མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ལུང་དེ་ལྷག་པའི་དོན་མཚན་མེད་རྩོལ་བཅས་ལ་འདོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དྲངས་པ་ཡིན་གྱི་ཕྱོགས་སྔ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་ཅན་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་
བྱེད་དུ་དྲངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིན་ན་འོག་ཏུ་ཡང་འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་དང། ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོ་ཡང་གཞུང་གི་དངོས་བསྟན་གྱི་བློའི་ཡུལ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་སྤྱི་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འདོད་པ་

[037A]༄༅། །ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཞེས་པ་དང་ནང་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། འདི་ནི་འགྲེལ་བཤད་ལས། ལྷག་རྒྱུའི་བློ་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཙམ་དང། ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པའི་གཞུང་སྔར་དྲངས་པ་ཆོས་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འཇུག་ལྡང་བྱེད་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགོག་སྐབས་ཀྱི་དེས་མི་གནོད་དེ། དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ལྷག་རྒྱུའི་བློ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་དགོས་པར་འདོད་བཞིན་དུ་
ལྷག་པའི་དོན་སྤྱིར་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་མཚན་མ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་བཤད་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བློ་ཡང་ལྷག་ཅེས་པའི་དངོས་བསྟན་གཙོ་བོའི་ལྷག་པའི་དོན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་གཅིག་ལ་དུས་ཐུང་ངུར་
འཇུག་ལྡང་བྱེད་ཚུལ་གྱིས་བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་ཞེས་པ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པ་དེས་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། འོག་ཏུ་མཚན་མ་མེད་པ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ལ་མྱུར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཆ་ཤས་སུ་སོང་ཡང། མྱུར་དུ་ལྡང་ཐུབ་པ་ལ་ཅི་ཡང་མི་ཕན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། སྨྲ་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཁྱོད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་དེ་ལྷག་པའི་དོན་
གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མྱུར་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཆ་ཤས་སུ་སོང་ཡང་མྱུར་དུ་ལྡང་ཐུབ་པའི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་བཀག་ནས་རང་ལུགས་ལ། མྱུར་དུ་འཇུག་ལྡང་ཐུབ་པ་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་

[037B] དོན་འདི་ལ་དགོངས་ནས་ཡིག་ཆར། འདི་དག་ཕྱོགས་ལའང་མ་སོང་ལ་དོན་ལ་བཅར་བའི་འགྲེལ་བཤད་སོགས་ཀྱི་ལུགས་དཔྱད་ན། ཞེས་པ་ཚབ་རྗེས་
འབྲང་སོགས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་གསུམ་ལྷག་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་མ་སོང་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་དེ་དོན་ལ་བཅར་གསུངས་སོ། །ཡིག་ཆར་གཞན་ཡང། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་བློ་དེ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་
མི་བྱེད་པར་ཐལ། དེ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཙམ་ལས་བཤད་རྒྱུ་ཁྱོད་ལ་མི་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར། གསུངས་པའང་འགྲེལ་བཤད་ལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་འགོག་པར་འཇུག་ཅེས་པའི་
དོན་ཆོས་ཉིད་ཙམ་ལ་བཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འགོག་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདིར་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྣམ་བཤད་ཀྱི་དོན་ཡང་དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་དགོས་ཞེས་བཀར་འདོད་པའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་དགོས་པར་སྣང་ངོ། །ཞེས་
གསུངས་རིགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་མ་གསུངས་པར་སྟེང་ནས་ཁྱད་པར་བཞག་ཅེས་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར། ཡང་ཁ་ཅིག་གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་ལ་མ་སྦྱར་ཡང་ཉན་རང་བྱང་ཕྱོགས་

[038A]༄༅། །སོགས་བློ་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པར་འདོད་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། གསུངས་པའང་རྗེ་བཙུན་པ་ཡབ་སྲས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་
གིས་དངོས་བསྟན་མ་སྦྱར་བར་སྤྱིར་བཀག་པའི་ཕྱིར། སྔར་དྲངས་པས་ཤེས་སོ། །ཡིག་ཆར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་
སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་གཉིས་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ལ། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཅེས་པའི་སྐད་ཅིག་དུས་མཐའ་ལ་འདོད་ཅིང་དེ་ལ་བྱ་བ་ཐུབ་པའི་སེམས་
ཅན་མེད་ཟེར་བ་རྗེ་བཙུན་པ་དང། དེ་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐར་བྱས་ནས་དུས་མཐར་བྱ་བ་ཐུབ་པའི་སེམས་ཅན་མེད་ཟེར་བ་དང། སྐབས་འདིའི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཅེས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་
བྱེད་ཅིང། དེ་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐར་འཇོག་གོ་ཟེར་བ་བསོད་གྲགས་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་ཀས་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་གང་བཤད་མཛོད་ལྟར་འདོད་དེ། རྗེ་བཙུན་པའི་དབུ་མ་
ལས༑ དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཆོས་ཉིད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་ནུས་པའི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་འདིའི་སྐད་ཅིག་མ་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་བྱེད་

[038B] སྐྱེས་བུ་དར་མ་གཅིག་གིས་སེ་གོལ་གཏོགས་པའི་ཡུན་ལ་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་འདས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མར་འཇོག་ཅིང། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་
ཤུ་ལ་དེའི་སྐད་ཅིག་ཅེས་པ་ནས། ཆོས་མངོན་པའི་རྣམ་བཞག་འདི་དབུ་མཐལ་འགྱུར་པས་ཁས་ལེན་གྱི། དེ་ལས་ལྡོག་པའི་འཇོག་ཚུལ་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། རྗེ་དྲུང་པས། དུས་མཐའི་
སྐད་ཅིག་མ་ལ་སྟོང་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྗེས་དེ་མ་ཐག་ནས་ལྡང་བར་ནུས་པའི་སེམས་ཅན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། དེས་ན་ཤེས་པ་ཆ་མེད་མི་སྲིད་ཀྱང། ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་
ཆ་མེད་འདོད་དགོས་པ་འདྲའོ་ཡང་གསུངས་ལ། བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་པ་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཞིང། ཞེས་པ་ནས། སྐད་ཅིག་མ་དེའི་རིང་མཐའ་དང། དུས་མཐའི་
སྐད་ཅིག་མ་ལ་གོ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་ལས། དེ་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་སེ་གོལ་གཏོགས་པའི་ཡུན་ལ། ཆ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔར་ཕྱེ་བའི་ཆ་གཅིག་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་སྐབས་འདིའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་བྱས་སོ། །དེ་དག་འགོག་ཚུལ་རྒྱས་པར་མཐའ་དཔྱོད་དུ་གསལ་ལ། མདོར་བསྡུས་ན་སྐབས་འདིའི་སྐད་ཅིག་ནི་མཛོད་ལྟར་གྱི་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་རྣལ་

[039A]༄༅། །འབྱོར་བའི་ནུས་པས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་དུ་བགོས་པའི་ཆ་གཅིག་འཇོག་པས་ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་པའི་དུས་མཐའ་ང་མིན་ལ། སྐད་ཅིག་ལ་ཟློས་སྒྲ་ཡོད་པས་དེའི་ཆ་གཅིག་ལ་
སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང། གཅིག་ལ་ལྡང་བ་ཡིན་གྱི་གཅིག་ལ་འཇུག་ལྡང་གཉིས་ཀ་བྱེད་པ་མིན་ནོ། །སྤྱིར་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་སོགས་ལ་འཇོག་ཚུལ་མང་ཡང། རང་འགྲེལ་ལས། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུང་
ཙམ་གཅིག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པོ། །ཅེས་པའི་སྐད་ཅིག་སོགས་མཛད་ལྟར་ཐུན་མོང་བ་ཟླ་བའི་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་བར། སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡུན་ལ་
སྐད་ཅིག་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔར་འདའ་སྟེ། ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ཀྱང་སྤྱིར་ལུགས་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལམ་བསྒྲིགས་ལྟར་དེའི་ཡུན་ལ་སུམ་བརྒྱ་རེ་ལྔ་དང། ཕར་ཕྱིན་འགྲེལ་བཤད་ཚིགས་གསལ་ལྟར་སུམ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཀྱང་འདོད་
པར་གསུངས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གསུམ་གྱི་སྐད་ཅིག་གི་ཡུན་ལ་མིག་འཛུམ་བཅུ་ཡོད་པར་ཐལ། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས། མིག་ནི་འབྱེད་འཛུམ་བཅུ་ལ་ནི། །སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་རབ་ཏུ་བརྟགས་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྤྱིར་དེ་གསུམ་མཛོད་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། འཇོག་ཚུལ་གཞན་མེད་ཟེར་བ་དགག་ཆེད་དུ་བཀོད་པ་ཙམ་ཡིན་པས་བཤད་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡོད་པའི་དོན་ནོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ་

[039B] དེའི་ཆ་གཅིག་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་ཆ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སེ་གོལ་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་
བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། དར་ཊཱིཀ་ལས། ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ལ་རང་གི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱི་མཐའ་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། ཕྱི་མཐའ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐོག་མ་དང་དབུས་ཡོད་པར་བརྟག་ཅིང་
ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ལ་ཐོག་མ་ནས་འདིར་འོང་བའི་ཆ་དང། འདི་ནས་ཕྱི་མར་འགྲོ་བའི་ཆ་དང། དེའི་བར་གྱི་ཆ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། ཁོ་རང་ལ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་
ཕྱེ་རྒྱུ་མེད་ཅེས་ན། ཡིག་ཆར། ཇི་སྲིད་སྐད་ཅིག་མའི་རྣམ་པ་སྣང་གི་བར་དུ་ཆ་གསུམ་ལྡན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ཤིང། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་བསིལ་ན་སྐད་ཅིག་མའི་སྣང་བ་འགག་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་
དགོངས་པར་ཨེ་འགྲོ་དཔྱད། །ཡང་དེ་ཡོད་པར་ཐལ། ས་བདུན་པ་པས་སྐད་ཅིག་ལ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་དུ་བགོས་པའི་ཆ་གཅིག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ལམ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་བྱ་
རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་སྐད་ཅིག་བསྐལ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་བསྐལ་པ་དེ་བསྐལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་དུ་བགོས་པའི་ཆ་གཅིག་ས་བདུན་

[040A]༄༅། །པ་པའི་ངོར་མེད་ཀྱང། ས་བདུན་པ་པའི་ངོར་དེ་འདྲའི་ཆ་གཅིག་ཡོད་ཟེར་དགོས་སོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། ས་དྲུག་པ་བ་ལྟར་གྱི་ཡོན་ཏན་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཐོབ་པའི་ཉན་ཐོས་ཡོད་
པར་ཐལ། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱེ་བ་འབུམ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པའི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིག་ཆར། ས་དྲུག་པའི་ཡུན་ཚད་གྱི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཉན་རང་ཡོད་
དམ་ཞེ་ན། ཡོད་པར་མངོན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཐོབ་པའི་ས་དང་པོ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཉན་རང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་དང་འགལ་ལོ། ཟེར་ན། ས་དང་པོ་
པ་སོགས་ལ་སྲིད་ཙམ་ཡོད་ཀྱང། ཕར་ཕྱིན་ལྷག་སྟོབས་སོགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པས་མི་འདྲ་ཟེར་རམ་དཔྱད། །དོན་སྤྱི་བརྒྱུད་པ་ལ་ལྟོས་ཚུལ་ནི་ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་བར་དུ་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པའི་རྟོག་པ་
མེད་པར་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ལ་རྒྱུན་རིང་པོར་གནས་མི་ཐུབ་པས་དང། ས་བདུན་པར་དེ་མི་དགོས་པས་ཡིན་ཏེ། མཐའ་དཔྱོད་ལས། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པའི་ཚེ་དོན་སྤྱི་དགོས་པས་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་
ཤིན་ཏུ་ཐུང་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། མཐར་གནས་སྙོམས་འཇུག་དགུ་དང་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་

[040B] དེ་མན་གྱིས་འགོག་སྙོམས་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།    ༈    །།རིགས་པ་གསུམ་འགྲེལ་བའི་དངོས་བསྟན་ཐལ་འགྱུར་ཡིན་ལ། དེས་
ཤུགས་ལ་འཕང་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་མེད་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ཡོད་ན། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཉན་རང་བློས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་པར་རྟོགས་ནས། ཉན་རང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་ཡོད་མེད་ཐེ་
ཚོམ་ཟ་བ་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མེད་པར་ཐལ། དེ་མན་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་པར་རྟོགས་པ་ལ། ཉན་རང་ལ་དེ་འདྲའི་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་ངེས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནོན་མི་ནུས་ཚུལ་ངེས་དགོས་
བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་འདྲའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། ལུང་འདི་ནི་ཞེས་པ་ནས། གསལ་བར་ངེས་ཏེ། ཞེས་སྦྱོར་དག་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ཡིག་ཆར། རྒྱལ་སྲས་མ་ཟད་ཉན་རང་
རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་དེ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་ཉན་རང་བློ་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་
ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ས་བཅུ་པར་གནོན་ནུས་པར་བཤད་པར་རྟོགས་ན་གནོན་མི་ནུས་ཚུལ་རྟོགས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཐལ་བ་དང་པོ་དེ་ས་བཅུ་པ་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པས་འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་ཡིན་ཅེས་ཆོག་
[041A]༄༅། །གམ་སྙམ་ལ། ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱིས་ས་དྲུག་མན་གྱིས་ཉན་རང་བློ་སྟོབས་ཀྱིས་མི་གནོན་པར་འདོད་ན། ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་གནོན་པར་འདོད་དགོས་པས་དེ་དང་
ནང་འགལ་ལ། གནོན་ན་ས་བཅུ་པའི་དོན་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་དཔྱད། རིགས་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་རང་རྒྱུད་པ་མན་གྱིས་མ་ཁྱབ་ཟེར་བས། རང་འགྲེལ་ལས། ལུང་ལྔ་དང། ཚིག་གསལ་ལས་ལུང་
བཞི་སྟེ་ལུང་འགལ་དགུ་བརྗོད་པ་ཡང་གཙོ་ཆེར་རིགས་པ་གཉིས་པའི་ཁྱབ་སྒྲུབ་ཡིན་པས། དེ་ལས་བསམ་གཏན་དཔེ་མཁྱུད་ཀ་ཏ་ཡ་ན་ལ་གདམས་པ་རིན་ཕྲེང་གི་ལུང་རྣམས་རང་རྒྱུད་པས་འགྲེལ་ཚུལ་དཀའ་བར་
སྣང་ངོ། །རྣམ་བཤད་ལས། ལུགས་འདི་དང་ཞི་བ་ལྷའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལེགས་པར་མི་ཤོད་སྣང་བས། ཞེས་རིགས་པ་གཉིས་པའི་དོན་ལ་དོགས་པ་དང། ལན་གསུངས་པ་འཁོར་ལོ་དང་
པོ་ལས་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་ལམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་གསུངས་པ་ལུགས་འདིས་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་ཚུལ་འཇུག་པ་དང། ཞི་བ་ལྷའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཤོད་གསུངས་ཀྱི། རང་རྒྱུད་པ་
སོགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བརྩད་པའི་ལན་མ་ཤོད་གསུངས་པ་མིན་ནོ། །རྟེན་བརྟན་པ་ཞེས་པ། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ལན་འགར་འཛིན་ཀྱང་ཡང་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་འགྲོ་

[041B] ཡིད་ཤེས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་བཞིན་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་རྟེན་བརྟན་པར་འཇོག་གསུངས་སོ། །ཟིན་བྲིས་དེ་ལས། གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་ལས་
བར་བ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གསུངས་པ་བཞི་བརྒྱ་བའི་བར་དུ་བདག་ནི་བཟློག་པ་དང་སྦྱར་དགོས་པས། རགས་པའི་བདག་མེད་ལ་བྱེད་གསུངས་པ་ཤེར་མདོག་ཉིས་པར་བཞག་པ་དང་འགལ་དོགས་སོ། །སྤྱོད་
འཇུག་གི་ཕྱོགས་སྔ་ལྟར་རང་རྒྱུད་པས་ཁས་ལེན་པས་ལན་གྱི་ལུང་རྣམས་རང་ལུགས་སུ་འགྲེལ་ཚུལ་མེད་མོད། ཕར་ཕྱིན་མཆན་ལས་དོགས་པ་གནང་བ། ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་ཞེས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ཡོད་ན་གཞན་
རྣམས་ཀྱང་ཡོད་དམ་ཞེས་དོགས་པ་ཙམ་གནང་བའོ། །བསོད་གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ན། དགྲ་བཅོམ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་
ཐུབ་པ་ཆོས་ཅན། དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མངོན་པ་ནས་བཤད་པ་གང་ཞིག་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ། ཅེས་
གསུངས་ལ། དེ་ལ་དེ་ཆོས་ཅན། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་

[042A]༄༅། །དེ་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། དེ་ནས་བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་ན། དེ་ནས་བཤད་པའི་ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང་
དེ་ནས་བཤད་པའི་མི་སློབ་ལམ་ཡིན་ན། མི་སློབ་ལམ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་བ་སོགས་མཐའ་ཡས་སོ། །དེས་ན་ཡིག་ཆར། མངོན་པ་གོང་འོག་ནས་བཤད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགྲ་བཅོམ་
དེ་དགྲ་བཅོམ་མ་ཡིན་ཞིང། ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་ཏེ། དེ་ལྟར་དུ་མདོ་དང་སྤྱོད་འཇུག་སོགས་དུ་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར། བསམ་གཏན་དཔེ་མཁྱུད་ལས། བདག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པར་
གྱུར་ཏོ། ཞེས་བྱ་བར་ནི་བདག་ཉིད་ཤེས་སོ། །དེ་འཆི་བའི་ཚེ་བདག་ཉིད་སྐྱེ་བར་མཐོང་ནས་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང། སོམ་ཉིར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདེན་
པ་མཐོང་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །ཞེས་པ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །ཞེས་དང། མཛོད་ལས། བདེན་པ་མཐོང་དང་སྒོམ་པ་ལས་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་ཞེས་བཤད་པ་
ཞེས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་བདག་གིས་སྟོང་པ་དང། རགས་པའི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་ཙམ་རྟོགས་པའི་ལམ་གོམས་པ་ལས་སྲིད་རྩེ་མན་གྱི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་པ་ཉམས་པར་བྱས་པ་མངོན་པ་གཉིས་ལས་དགྲ་

[042B] ཐུན་མོང་དུ་བཤད་པ་སྟོན་པ་དང་མཆོག་ཟུང་ལྟ་བུ་དགྲ་བཅོམ་མིན་པར་བཤད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་དག་ལུང་སྡེ་བཞི་ནས་
བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་ས་དང་པོ་བའི་དཔེར་མི་རུང་བར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་
ཚོགས་ལམ་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། བདག་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་མཁྲེགས་པ་བྱ་སྲད་བུ་ཤིན་ཏུ་རིང་བས་བརྟོད་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་རིང་པོར་ཕྱིན་ཡང་ཁམས་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞི་བར་འགྲོ་བར་མི་ནུས་པ་ཞེས་དང། ཡིག་ཆར། བདག་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་མཁྲེགས་པ་ཞེས་པས་བདེན་འཛིན་གྱི་འཇིག་ལྟ་སྲ་བར་བསྟན་བྱ་ནས་རིང་པོར་ཕྱིན་ཡང་ཞེས་མངོན་པའི་དགྲ་
བཅོམ་ལྟ་བུ་བསྟན་ཅིང། ཞེས་བདེན་ཞེན་ཆེ་བར་གསུངས་ལ། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་འདིར་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་སངས་རྒྱས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ནས། དམྱལ་བར་སྐྱེས་
པར་བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་ཐར་པ་དོན་གཉེར་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པས་ན་ཚོགས་ལམ་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་དང། གྲགས་རྒན་པའི་དབུ་མ་དང་ལུང་རིགས་སྒྲོན་མེ་གཉིས་ཀར། དེ་ནས་བཤད་པའི་ངེས་འབྱུང་

[043A]༄༅། །གི་བསམ་པ་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ལ་འཕགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཆགས་བྲལ་མ་ཉམས་པར་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་པ་
ཡོད་ལ། མཐོང་ལམ་རྗེས་ཐོབ་སྐབས་སུ་དེ་འདྲའི་ལམ་གྱིས་གསར་དུ་ཆགས་བྲལ་བྱས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྔ་མ་ནི། སྟོང་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ནས་ཐུན་མོང་མ་
ཡིན་པའི་དེ་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་མེད་དེ། ཚོགས་ལམ་སྐབས་སུ་ལམ་དེ་འདྲ་གོམས་པས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་སྐབས་སུ་ཆགས་བྲལ་བྱེད་ལ། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྙེད་ནས་དེ་ལ་གཅིག་དྲིལ་
བྱེད་པ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་འཇིག་ལྟ་ལྷོད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྷོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཡང་ཁོ་ན་རེ། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ཡིན་པར་ཐལ། ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཟེར་རམ། འདོད་མི་ནུས་སྟེ། དེ་ནས་བཤད་པའི་ཐར་པ་ཐར་
པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང། དེ་ནས་བཤད་པའི་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་འདོད་སྐྱེས་ན། བདེན་འཛིན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་འདོད་སྐྱེས་པས་ཁྱབ་པ་དང། དེ་ནས་

[043B] བདེན་འཛིན་སྤོང་འདོད་སྐྱེས་པས་ཁྱབ་པ་ཡོད་མེད་སོགས་དཔྱད་བྱ་མང་ཡང། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཐར་བ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་དང་ངེས་འབྱུང་གི་
བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདུན་བ་སྐྱེད་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་བཤད་པའི་ཐར་པ་ཐར་པ་མིན་ཀྱང། དེ་ནས་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་
ཐར་པ་ཐར་བ་ཡིན་ཟེར་དགོས་པ་སོགས་ཞིབ་ཆ་མང་ངོ། །དེ་ནས་བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དམྱལ་བར་སྐྱེས་དུས་སངས་རྒྱས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པས་ཆགས་བྲལ་ལས་ཉམས་པས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཉམས་པར་མ་
ཟད་ངེས་འབྱུང་ཀྱང་ཉམས་ནས་ལམ་མ་ཞུགས་དུ་གྱུར་པའང་ཡོད་པར་མངོན་ནོ། །རྣམ་བཤད་ལས། སེམས་ཙམ་པས་རྡུལ་ཆ་མེད་དང་དེ་བསགས་པའི་ཕྱི་དོན་དང། དེ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་འཛིན་པ་གཉིས་
བཀག་པ་ཡང། ཞེས་པའི་དོན་རྗེ་བཙུན་པའི་དབུ་མ་ལས། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་རགས་པ་དང། དེ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་འདི་སེམས་ཙམ་པ་རང་གི་ལུགས་
གཞིར་བཞག་ནས་སྨྲ་བའི་ཚེ་དོན་དམ་པ་ཡིན་ཞེས་མི་སྨྲ་ཡང། ཐལ་འགྱུར་པས་གཞལ་བའི་ཚེ་སེམས་ཙམ་པས་དེ་དོན་དམ་པར་ཁས་བླངས་པར་སོང་ཞེས་ཕུལ་བ་ཡིན་ནོ་གསུངས་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ནི་རྡུལ་ཆ་

[044A]༄༅། །མེད་བསགས་པའི་བཟུང་པ་ཕྱི་དྲོ་ན་བཀག་པ་དང། དེ་ལས་བཟུང་བ་དང་རྫས་ཐ་དད་པའི་འཛིན་པ་བཀག་པ་ཟེར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་གཉིས་མི་བརྟེན། །
ཞེས་དང། འཇུག་པ་ལས། གཟུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་གང་དེ་དག་ལ། །གཟུགས་བཟློག་པ་སྟེ་དེ་ཡང་དྲང་དོན་ཉིད། །ཞེས་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆ་
མེད་བསགས་པའི་རགས་པ་རང་འཛིན་ཚད་མ་དང་རྫས་གཞན་བཀག་པ་མི་འཐད་ཅེས་ཟུར་ཙམ་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་རྡུལ་ཕྲན་ཁྱད་མེད་བྱས་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ནུ་ལ་ཕྲན་ཆ་མེད་འདོད་
པའི་རང་སྡེ་སུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། ཕྲ་རབ་རྡུལ་དང་ནི། །རྡུལ་ཕྲན་དང་ནི་ནས། གོང་བདུན་བསྒྱུར། །ཞེས་དང། མདོ་རྩ་བར་སྔ་མ་དྲུག་ལ་ཕྱི་མའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡིག་
ཆར་སེམས་ཙམ་པས་བཤད་པ་ལྟར་གཉིས་སྟོང་རྟོགས་པའི་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱའོ། །ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། ངར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟའི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱིན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་
ཡུལ་སུན་ཕྱིན་བས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་ཚིག་རྐང་གཉིས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བར་བསྟན་ཞེས་དང་

[044B] དེའི་དོན་ནི། གང་ཟག་གི་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་དེ་སྲིད་དུ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་པར་ཡོད་དོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་
ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བར་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བར་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཚད་མས་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་
ཡིན་ན། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཚད་མས་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གསུངས། དེ་ཡིག་ཆར། རྩ་ཤེས། ཚིག་གསལ། ལམ་རིམ། རྣམ་བཤད། སྟོང་ཐུན་
རྣམས་ཀྱི་ལུང་དང་རིགས་པས་བཀག་པ་ནི། དེ་དག་གི་དགོངས་པ་འཁྲུལ་མེད་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྨྲ་བས་བདག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ཚེ་ཕུང་པོ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དམ་བཅའ་དོར་བའི་ཕྱིར་མ་ཁྱབ་ན། དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་བདེན་
གྲུབ་ཀྱི་དམ་བཅའ་སུན་ཕྱུང་བར་ཐལ། དེའི་ཚེ་དམ་བཅའ་དེ་དོར་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེས་དངོས་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་སུན་མ་བྱུང་བར་དབུ་མར་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་བདེན་པར་དམ་
བཅའ་བའི་ཡིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་སུན་ཕྱུང་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་སུན་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བདེན་པར་འཐད་དོ་སྙམ་པའི་བློ་སུན་ཕྱུང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་

[045A]༄༅། །ཡང། བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པ་འཇལ་བའི་ཚད་མས་སྒྲ་རྟག་པར་མཐའ་གཅིག་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་མ་བཅད་པར་ཐལ། དེའི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཞེན་ཡུལ་
མེད་པ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། འདོད་ན། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་དུ་མར་འགལ་ལོ། །དེས་ན་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་བདེན་གྲུབ་ལ་གནོད་བྱེད་མཐོང་ནས་ཕུང་པོ་བདེན་གྲུབ་
ཀྱི་དམ་བཅའ་དོར་བས་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བ་ཡིན་ལ། གང་ཟག་བདེན་སྟོང་རྟོགས་པའི་བློ་དེས་ཕུང་པོ་བདེན་སྟོང་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པས་ཕུང་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་ཅེས་པ་ཐ་སྙད་
རགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པ་མིན་པས་ཁྱད་ཕྱེ་བ་ཡིག་ཆ་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །ལམ་རིམ་ཆུང་བ་ལས། སྔོན་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་བསྐྱེད་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་
པའི་ལྟ་བ་བསྐྱེད་དགོས་སོ། །ཞེས་པ་ཁྱབ་མཐའ་བཟུང་བར་དགོངས་ནས་རྗེ་བཙུན་པའི་དབུ་མ་ལས། ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་གཅིག་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་མི་འཇོག་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་གི་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དུ་ནམ་རྟོགས་པའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ་ལ། རྗེ་དྲུང་པས། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་གང་ཟག་བདེན་མེད་དུ་

[045B] ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཚད་མས་མ་ངེས་པར་ཐལ། བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་གང་ཞིག་
ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་མ་ངེས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡང་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ་ལེགས་ཏེ། དེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པར་མ་རྟོགས་པར་ཐལ་བ་དང། དེའི་ཞེན་
ཡུལ་མེད་པ་ཕུང་པོ་ཁོ་ནའི་སྟེང་དུ་འཇོག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབ་ཚེ་ཐོག་མར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་བས་མ་ཁྱབ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་
གདུལ་བྱ་དབང་རྣོན་གྱིས་གཅིག་དུ་བྲལ་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོག་མར་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབ་པ་སེང་བཟང་གི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། མིན་ན་དེའི་
གཅིག་བྲལ་གྱི་རིགས་པ་དང། རྩ་ཤེས་ལས། བདག་ལས་མ་ཡིན་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པམ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟད་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་
གང་ཟག་ཡིན་ན། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་སྟེ། གང་ཟག་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་བྲལ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་བྲལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་བྲལ་ཏུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་
[046A]༄༅། །དེ་འདྲ་ལ་དགོངས་ནས་ཡིག་ཆར། འདི་དག་གིས་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བཤད་པ་དངོས་སུ་རྟོགས་ཚུལ་གཙོ་བོར་བྱས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ་
ཡིག་ཆར་ཁྱབ་ཟེར་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ན། རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་བདེན་མེད་རྟོགས་ན་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་ཟེར་བ་བཀག་པ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དང། ཕྱོགས་སྔའི་དོགས་གཞིས་ཤེས་
པའི་ཕྱིར། མདོ་དང་ལམ་རིམ་སོགས་ལས། ཐོག་མར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནས་འཇུག་པར་གསུངས་པ། ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་མ་ལུས་འཇིག་ཚོགས་ལ། །ཞེས་སོགས་ལྟར་འཁོར་བའི་གཞི་རྩ་
མཐར་ཐུག་གི་ཞེན་ཡུལ་འགོག་པ་དང། དགག་བྱ་དེ་ངོས་ཟིན་སླ་བ་སོགས་དགོས་པ་དུ་མ་ཡོད་པས། ཐོག་མར་གང་ཟག་གི་བདག་དངོས་སུ་འགོག་པའི་རིགས་པ་བཀོད་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དངོས་སུ་
རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་དགོས་གསུངས་ཀྱི། དེའི་ཞར་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་འགྲོ་བས་ཁྱབ་མཐའ་བཟུང་བ་མིན་ཞེས་སྔར་གྱི་དོན་བསྡུས་རྡོ་རྗེ་ཚིག་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་
སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པས་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་སུན་ཕྱུང་བ་ལའང་སྦྱར་དུ་རུང་ངོ། །རྣམ་བཤད་ལས། ཟླ་བའི་ཞབས་ལ་བོད་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱོན་བཟུང་བ་འགའ་ཞིག་སྣང་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་སྟོང་

[046B] ཀུན་མཁྱེན་བུ་སྟོན་སོགས་ཀྱིས་རང་འགྲེལ་གྱི་རིགས་པ་གསུམ་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མི་རྟོགས་པ་མི་རིགས་ཏེ་
མདོ་སྡེ་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ངེས་པའི་ཕྱིར། བཏགས་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པ་ལ་གདགས་གཞི་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། གནས་མ་བུའི་སྡེ་པས་བུམ་པ་བཏགས་ཡོད་དུ་རྟོགས་
ཀྱང་བུམ་པའི་གདགས་གཞིའི་རྡུལ་རྫས་ཡོད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་གཉིས་ལ་བརྟག་པ་མང་པོ་བྱས་ཀྱང། མདོ་སྡེ་པས་གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང། གནས་མ་
བུས་བུམ་པ་བཏགས་ཡོད་དུ་མ་ངེས་ཏེ། བུམ་པ་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་ལ། རིགས་པ་དང་པོ་གཉིས་ལ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་བདེན་
འཛིན་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱིས་ཁྱབ་ཅིང་ ས་བདུན་པར་ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་བློས་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནང་
འགལ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ས་བདུན་པ་པས་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་བློས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པར་ཐལ། སྔ་མས་བློ་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་ལ་ཕྱི་མས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྒྱལ་པོའི་བུ་ནར་སོན་པན་

[047A]༄༅། །དགྲ་སྡེ་འཇོམས་པའི་བློ་ནུས་ཆེ་བ་བཞིན། འདི་ལ་ཡང་སྤང་བྱ་འཇོམས་པའི་ནུས་པས་གནོན་དགོས་དགོངས་སོ། །ཡང་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་ཐོབ་པར་ཐལ་
མཐོང་སྤངས་གཟུང་རྟོག་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས། མཐོང་སྒོམ་རྩེ་སྦྱོར་གཉིས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པའི་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་
ཡོད་ན་རིམ་གྱིས་ལས་བསགས་ནས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བས་ཁྱབ་པ་མི་འཐད་དེ། རྒྱུན་ཞུགས་མཐོང་ཆོས་ཞིས་བདེན་འཛིན་མ་སྤངས་ཀྱང། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པས་སོ། །ས་བཅུ་པའི་མདོ་དོན། ས་
དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཉོན་སྒྲིབ་སྤང་པའི་ནུས་པ་ཕུལ་བྱུང་མ་ཐོབ་པས། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་བློས་གནོན་མི་ནུས་ལ། ས་བདུན་པར་ཐོབ་པས་ནུས་སོ། །
གསུངས། བདེན་འཛིན་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཉོན་སྒྲིབ་དུ་བྱས་ནས་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པས་འཁོར་བར་འཆིང་བའི་ཉོན་མོངས་སྤངས་ཀྱང་དེ་མ་སྤངས་པར་འདོད་དོ། །རིན་ཕྲེང་གི་དོན་ཕུང་པོ་བདེན་
འཛིན་ཤས་ཆེ་ན་ངར་འཛིན་ཤས་ཆེ་བ་འབྱུང་ལ། ནས། ལས་ལས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་ཤས་ཆེ་བས་ཡིན་ཟེར། དེ་དགག་པར། ས་དང་པོ་པས་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་བློ་སྟོབས་ཀྱིས་

[047B] དེས་མཐོང་སྤང་བདེན་འཛིན་སྤོང་ནུས། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ས་བདུན་པ་པས་བག་ལ་ཉལ་གྱི་
ཉོན་མོངས་སྤངས་ནུས་ཟེར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ་དེ་ལྟར་ན་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་དུས་སུ་མཐོང་སྤང་སྤངས་ནུས་པར་ཐལ་ལོ། །ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པས་ཉོན་སྒྲིབ་མ་སྤངས་པར་གྲུབ་མཐའ་བཞིའི་
གཞུང་ཚད་ལྡན་གང་ནས་ཀྱང་མ་བཤད་ལ། དེ་ལྟར་བཤད་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་ལྡན་ཡིན་ན་རྩ་ལྟུང་བྱུང་བའི་ཕྱིར། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་གཟུང་རྟོགས་སོགས་བཤད་པ་ལྟར་སྐབས་འདིར་ཁས་མི་ལེན་ཞེས་
བཀག་ལ། ཡིག་ཆར། ཀུན་གྱིས་ཀྱང་ནས། བཞད་གད་ཀྱང་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ་ཟླ་བའི་ཞབས་ལ་བཞད་གད་བྱས་པ་མི་འཐད་ཀྱང་དེས་ནང་འགལ་སྟོན་བཞེད་ཡིན་ལ། དེ་ནི་བུ་ཊཱ་ཀི་ལུང་སྙེ་ལས། འཛིན་པ་
བདེན་སྨྲའི་རང་རྒྱལ་དང། གཟུང་འཛིན་གཉིས་མང་དོན་དམ་དུ་སྨྲ་བའི་རྣམ་རིག་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་མཚུངས་པར་ཤེས་པའི་མཁས་པ་མཚར། ཞེས་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་གཟུང་རྟོག་སྤངས་ཤིང་འཛིན་པ་བདེན་
གྲུབ་ཏུ་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་གོང་དུ་འཛིན་རྟོག་སྤངས་པར་ཐལ། གཟུང་རྟོགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། གཟུང་བ་མེད་ན་དེར་འཛིན་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན་མ་ངེས་ཏེ། གཟུང་བ་མེད་པ་ལ་དེར་

[048A]༄༅། །འཛིན་མེད་པས་ཁྱབ་ཀྱིས། གཟུང་མེད་རྟོགས་པ་ལ་འཛིན་མེད་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པོ། །གསུངས་པས། དེ་ལ་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་ཐོབ་པར་ཐལ། མཐོང་སྤང་གཟུང་
རྟོག་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ནང་འགལ་སྟོན་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་ཡོད་ན་འཁོར་བར་སྐྱེ་བས་ཁྱབ་པ་ཁས་མ་བླངས་པས་རྩོད་པ་གཞི་མེད་ཡིན་ལ། ཁྱོད་རང་གི་རིན་ཕྲེང་གི་ལུང་དོན་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་ཤས་
ཆེ་ན་ངར་འཛིན་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བ་སོགས་གསུངས་པ་ལ། རྒྱུན་ཞུགས་མཐོང་ཆོས་ཞི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ཤེས་ཆེ་བར་ཐལ། ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་དགག་པ་རྒྱས་པར་མཛད་ནས་མཚན་
མོའི་མགོན་པོ་ར་རི་དང་བྲལ་བར་བྱས་སོ། །སྟོང་ཐུན་ལས། ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་ཡོད་ན་ངར་འཛིན་ཡོད་པས་ཁྱབ་པར་མ་སྨྲས་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ། དར་འཛིན་གྱི་ཐོག་མའི་མ་རིག་པ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པར་མ་སྨྲས་
ཞེས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ། རྗེ་བཙུན་པའི་དབུ་མ་ལས། དེང་སང་གི་དབུ་མ་པ་ཐམས་ཅད་ཞལ་འཚམ་པར་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་རབ་བྱེད་བདུན་པའི་འགྲེལ་བར་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པར་
བཤད་པ་ལ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེའི་ལན་འཆད་པ་ལ་གང་ཞིག་གལ་ཏེ་ཞེས་

[048B] ཊཱིཀ་ཆེན་གྱི་དགོངས་པ་གཏན་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དེ་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་
སྤྱོད་པ་ཡོངས་བསྔོ་མ་བཤད་དེས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཐེག་དམན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་སོགས་མ་བཤད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་བྱང་སེམས་ཀྱི་
སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་མ་བཤད་ཅེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདུལ་བ་ལུང་ལས། ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་གྱི་སྐྱེས་རབ་སོགས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་མང་དུ་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་དང། ཊྲཱིཀ་ཆེན་དུ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཉན་ཐོས་སྡེ་བའི་ངོར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེ་ལས་སྐྱེ་མེད་བསྟན། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལས་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་ཉན་
ཐོས་སྡེ་བའི་ངོར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། དེའི་དོན་ནི་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་རབས་བྱེད་བདུན་པའི་འགྲེལ་བར། ཐེག་དམན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པར་བཤད་པ་ལ་
སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ། ཐེག་དམན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། དེའི་ལན་འཆད་པ་ལ་བཤད་མ་

[049A]༄༅། །ཐག་པའི་རང་འགྲེལ་དེ་བྱུང། ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ཡིག་ཆར། འགྲེལ་བའི་དོན་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དགག་པ་རྒྱས་པར་མཛད་ནས་དམན་མདོར་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཤེར་སྒྲོན་གྱི་
ལུང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང། ཞེས་སོགས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གཞུང་ཚིག་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་མིན་ཞེས་དེས་ན་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་མདོ་ཡིན་ཕྱིན་ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་
ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོར་འགྲུབ་པོ། །ཞེས་པས་བསྟན་ལ། གཞན་ཡང། ཐེག་པ་ཆེ་ལས་སྐྱེ་མེད་བསྟན། །ཞེས་སོགས་དམན་མདོར་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པར་ཉན་ཐོས་སྡེ་བའི་ངོར་སྒྲུབ་པས་རང་འགྲེལ་གྱི་དེ་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་
མ་ཡིན་པར་འགྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། ལུང་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དྲངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དྲངས་པ་མིན་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་མཇུག་ཏུ། འོ་ན་རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་སྐད་དུ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་
ཇི་སྲིད་ཕུང་པོ་འཛིན་ཡོད་པ། །ཞེས་སོགས་དྲངས་པ་ཡང་ཉན་ཐོས་སྡེ་བའི་ངོར་དྲངས་ཇི་ལྟར་རིགས་ཞེ་ན། ཞེས་ཡང་སྒྲའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་རང་རྒྱུད་པའི་ངོར་འདྲེན་པ་ཡིན་ཞེས་ཞིབ་ཆ་ཕྱེ་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
འདིའི་སྒྲུབ་ཡུལ་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་མེད་དེ། རང་འགྲེལ་ལས། ལུང་འདི་ལས་ནི་ས་བཅུ་བའི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་ཅིང། ཁུངས་ཡང་རིན་ཕྲེང་དང། རྩ་ཤེ་དྲངས་ལ། རྩོད་སྤོང་གི་ལན་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང། རིན་ཕྲེང་དང་བསྟོད་

[049B] རྣམ་བཤད་དང་སྟོང་ཐུན་ལས། ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་ཡིན་ཏེ། གསུངས་ཀྱི་ཡོད་དེ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་ཐལ་རང་གི་གཞུང་ན་ཟུར་
ཙམ་ཡང་མེད་ལ། ཐུན་མོང་བའི་དོན་ཡང་བརྗོད་བྱས་འཇོག་གམ་གདུལ་བྱས་འཇོག་ཁྱོད་ཀྱིས་དྲངས་པའི་མདོ་ཚན་གསུམ་པོ་དེ་ལ་བརྗོད་བྱ་ཐེག་པ་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་བྱ་མེད་ལ། གདུལ་བྱེད་
ལ་ཆེད་དུ་བརྟེན་ནས་དེ་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐེག་དམན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་དམན་གྱི་མདོའི་གཞུང་ཚིག་དང་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ཁྱད་མ་ཕྱེ་བས་ནོངས་སོ། །རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་
མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་མེད་དེ་ནས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་མ་ལུས་པར་སྒོམ་པ་ནི་ཡོད་པར་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་རྗེ་བཙུན་པའི་དབུ་མ་ལས། དོན་ཡོད་དེ། ཉན་རང་འཕགས་པས་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་
གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་སྒོམ་ཞིང། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་མི་སྒོམ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཡིན་གསུངས་ནས། དེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་སྒོམ་ཏེ། དེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་རྫོགས་པར་སྤོང་ནུས་པའི་
ཕྱིར། གསུངས། ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་མ་ལུས་པར་སྒོམ་པ་དང། རྫོགས་པར་སྒོམ་པའི་དོན་དེ་རིགས་བའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པ་ལ་བྱེད་པས་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གང་ཟག་གི་

[050A]༄༅། །བདག་མེད་མ་ལུས་པར་སྒོམ་པའི་དོན་དེ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ལ་བྱེད་ཅེས་དང། ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ལ་གང་
ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་གཉིས་ཀས་མ་ལུས་པར་སྒོམ་པ་དང་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་ཁྱད་མེད་བྱས་སོ། །སྔ་མའི་དེ་ཊཱིཀ་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་མ་སོང་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས་
ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་ཡོད་ལ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་ནི་མེད་དོ། །གསུངས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་གྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་
མེད་རྫོགས་པར་སྟེ། རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་སྒོམ་པ་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་ཙམ་ལས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་ཏེ། རིགས་པའི་
མེད་རྫོགས་པར་སྟེ། རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་སྒོམ་པ་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་ཙམ་ལས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་ཏེ། རིགས་པའི་
རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་མི་སྒོམ་ཀྱང་མ་ལུས་པར་སྒོམ་དགོས་ཏེ། ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་སྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྣམ་གྲངས་དང་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་མེད་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་སྤོང་པའི་ཐབས་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཙམ་སྒྲས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་ལ། ཐབས་ཙམ་ཡོད་ཅེས་པས་

[050B] རྣམ་གྲངས་དང་དུས་སྨོས་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར། དེ་གཉིས་ཀ་བཀག་ནས། དེས་ན་བདག་མེད་གཉིས་མ་ལུས་པར་སྒོམ་པ་ཡོད་
ཀྱང། བདག་མེད་གཉིས་རྫོགས་པར་སྒོམ་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་བདག་མེད་གཉིས་སུ་བསྡུས་ནས་སྒོམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ་ལྟར་མ་ལུས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་དང་
རྫོགས་པ་དུས་དང་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་སྒོམ་པ་ལ་བྱའོ། །ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། རྣམ་བཤད་ལས། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་སེངྒེ་བཟང་པོ་ཡང་འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེ་དང་མཐུན་པར་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་
ཐལ། ཞེས་པ་ནས། དེ་གཉིས་དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་ལ། བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། རྒྱན་རྩ་བའི་དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་དུ་གནས་ཀྱང། འགྲེལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་
རང་རྒྱུད་དུ་བཀྲལ་བ་ལ་འགལ་བ་གཏན་མེད་དོ། །ཞེས་དང། དེའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ལུགས་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་དངོས་སློབ་སོ་སྐྱེས་སློབ་དཔོན་གྲོལ་སྡེ་ལ་འཕགས་པའི་མིང་གིས་བསྙད་པར་
ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་གྱི་གསུངས་དེ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཕྱིར། གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྗེ་དྲུང་བའི་དབུ་མ་ལས་ཀྱང། འཕགས་སེང་གི་འགྲེལ་བའི་དགོངས་པ་རང་རྒྱུད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་
[051A]༄༅། །ཟེར་ན། འདི་ལ་མཁས་གྲུབ་རྗེས་ནི་འཕགས་སེང་གི་འགྲེལ་བའི་དགོངས་པ་རང་རྒྱུད་དུ་གནས་ཀྱང། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལའང་འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་བོ། །གསུངས་
ཀྱང་རང་ལུགས་ནི། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལའང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་ཁས་ལེན་ཀྱང། འཕགས་པ་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་ལེན་མི་
དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། འགྲེལ་ཆུང་ལས། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་དང། ཞེས་གསུངས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་ལེན་ཀྱང། འཕགས་པ་ཡིན་ན། བསམ་
གཏན་བཞི་རྒྱུད་ལྡན་ཡིན་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུངས། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་རང་ལུགས་ལ་ཡང། རྣམ་བཤད་ལས། གཉིས་པ་ལྟར་འདོད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་སེངྒེ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེལ་བའི་ལུགས་ཡིན་
པས། ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། འཕགས་སེང་གི་ལུགས་ལ། གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཉིད། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་
རྟོགས་པར་འདོད་ཀྱི། ཉན་རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་འདོད་ཀྱང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་དོན། གང་ཟག་བདེན་པར་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་རྟོགས་པ་ལ་མི་འདོད་

[051B] ཞེས་གསུངས་པས་ཕྱི་མ་གཉིས་ལྟར་ཡིན་ཏེ། མིན་ན། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང། །ཞེས་པ་ལྟར་རྟོགས་རིགས་གསུམ་ཁས་ལེན་པའི་རང་རྒྱུད་པའི་མཚན་གཞི་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྟགས་མ་
གྲུབ་སྟེ། དེའི་མཚན་གཞི་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་བཞག་ཆོག་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་དང་སྟོང་ཐུན་གྱི་དོན་སྤྱིར་འཕགས་སེང་གི་འགྲེལ་བ་གཉིས་དགོངས་པ་དེ་ལྟར་གནས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། ཐལ་འགྱུར་པའི་
ལུགས་ལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྗེ་དྲུང་བས། རང་ལུགས་ལ་རྩ་བའི་ཚུལ་གཉིས་དང། འཕགས་སེང་གིས་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་སྟེ། ཞེས་རྩ་བའི་ཚུལ་དང་པོ་འཕགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་
རྟོགས་པས་ཁྱབ་ཚུལ་དང། འགྲེལ་བའི་དང་པོ་ཉན་རང་འཕགས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་མི་འཐད་དེ། རྩ་བའི་ཚུལ་དང་པོའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ། ཉི་སྣང་ལས། དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་སོགས་
རིགས་གྱི་རྩོད་ལན་དྲངས་ལ། གཞན་ཡང། ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་དང། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ཀར་ཞེས་པ་ནས། བཞག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུགས་འདི་དང་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གཉིས་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །
དེས་ན་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་མཛད་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་ཡང་ཚུལ་གཉིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་ལུང་གིས་མངོན་རྒྱན་གྱི་དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་དུ་གནས་པར་སྒྲུབ་ནས། དེས་ན་འགྲེལ་མཛད་དེ་དག་གི་

[052A]༄༅། །ལུགས་ལ་ཡང་ཚུལ་གཉིས་ཤེས་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ལུང་ཞེས་པ་ལས་གཞུང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གཞུང་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཐུན་ལས། དེའི་དོན་ནི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ཞེས་པ་
བཤད་པའི་གཞིར་བྱའོ། །གང་ན། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ནིའོ། །གང་ལས་ན། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལས་སོ། །གང་གིས་ན། འདུས་མ་བྱས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ་
ཞེས་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་སྟོན་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པར་འཕགས་སེང་ཡང་བཞེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྟོང་ཐུན་ལས་འཕགས་སེང་ལུགས་ལ་འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་
པས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་ཡང་སྐབས་འདིར་ཁྱབ་པར་གསུངས་པའི་དོན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཕྱི་དོན་ཡོད་མེད་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་སྐབས་འདིར་འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ཀྱིས་ཐལ་རང་གཉིས་
ཀའི་ལུགས་གསུངས་ཀྱང། སྐབས་འདིར་དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་དུ་གནས་ཟེར་དགོས་ཏེ། ཡིག་ཆར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཕར་ཕྱིན་སྐབས་སུ་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བྱེད་རིགས་པར་ཐལ། འཕགས་
སེང་གིས་ཀྱང་འགོག་བདེན་དོན་དམ་བདེན་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཞེས་དང། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཡང་ཁོ་ན་རེ། གཞུང་དེ་ཐལ་འགྱུར་བའི་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། དགོངས་པ་རབ་གསལ་དང། སྟོང་

[052B] ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡིན་པས་དེ་བཤད་ལ། ཞེས་དང། འགྲེལ་བའི་ཟིན་བྲིས་ལས། རྣམ་
བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ། སྟོང་ཐུན་སོགས་སུ་རིགས་ཀྱི་རྩོད་ལན་གྱི་གཞུང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་སེང་གཉིས་ཐལ་འགྱུར་བ་དང། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་རྩ་བའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཐལ་འགྱུར་བའི་
ལུགས་སུ་གནས་པར་བསྒྲུབས་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུད་པས་རྩོད་ལན་དེ་འགྲེལ་ཚུལ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འགྲེལ་བའི་ཟིན་བྲིས་ལས། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་སེམས་བདེན་སྟོང་དེ་སྐྱོན་སྤོང་བ་དང། ཡོན་
ཏན་འབྱུང་བའི་གཞིར་ཡོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་གྮིའམ་རྟེན་དུ་བྱས་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང། རང་རྒྱལ་གྱིས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་དང། བྱང་སེམས་ཀྱིས་བདེན་སྟོང་ལ་དམིགས་ཏེ་བསྒོམས་པས་
ཉོན་སྒྲིབ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ། སྦྱིར་གནས་པ་དེ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་དེ་གསུམ་གའི་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་རྩོད་ཚུལ་གཅིག་དང། རང་རྒྱུད་པའི་
ལུགས་ལ་སེམས་བདེན་སྟོང་དེ་སྐྱོན་སྤོང་བ་དང་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའི་གཞིར་ཡོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་གཞི་འམ་རྟེན་དུ་བྱས་ནས། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང། རང་རྒྱལ་གྱི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་དང་

[053A]༄༅། །བྱང་སེམས་ཀྱིས་བདེན་སྟོང་ལ་དམིགས་ཏེ་བསྒོམས་པས་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་སེམས་བདེན་སྟོང་དེ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་གྱི་རྟེན་དུ་སྤྱིར་གནས་པའམ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར་ན། རིགས་ལ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་མི་འཐད་ཅེས་པའི་རྩོད་པ་གཅིག་དང། གཉིས་བཀོད་ནས་ཞེས་པའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ན། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་གསུམ་སོ་སོར་མ་ངེས་པར་ཐལ། སེམས་བདེན་སྟོང་དེ་དེ་
གསུམ་གའི་སྐྱོན་སྤོང་བ་དང་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའི་གཞིར་སྤྱིར་གནས་པ་སྟེ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཐ་དད་པ་གསུམ་མི་རུང་བར་ཐལ། དེ་གསུམ་གྱི་སྐྱོན་སྤོང་བ་དང་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའི་གཞི་འམ་
རྒྱུའི་ཆོས་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྩོད་པ་ལ། མ་ཁྱབ་སྟེ། འབྲས་བུ་འམ་བརྟེན་པ་སྒྲུབ་པ་མཆོག་འབྲིང་དམན་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་རིགས་ཅན་གསུམ་དང། རིགས་གསུམ་སོ་སོར་
འཇོག་ཅེས་ལན་བཏབ་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས། ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་ན་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རིགས་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེས་ན། ཞེས་འཕགས་ཆོས་སྤང་བྱ་སྤོང་བ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞི་འམ་རྒྱུར་
འགྱུར་ཚུལ་གྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱན་སྣང་ལས། ཡོན་ཏན་སྒྲོལ་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ཡོན་ཏན་དེ་དག་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་དེའི་

[053B] སྐབས་འདིར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དོན་ཡང། རིགས་གཞིར་བྱས་ནས་སྤང་བྱ་སྤོང་བ་སོགས་ཀྱིས་སོ་སྐྱེ་ལས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་ཆོག་གམ་སྙམ། ཉི་སྣང་
ལས། ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་ན་ཞེས་པའི་རྟེན་བྱེད་ཚུལ་ནི། རྣམ་བཤད་གཉིས་ཀར་རྟེན་ནི་འདིར་དམིགས་པ་དང། བརྟེན་པ་ནི་དམིགས་བྱེད་ཡིན་ལ། ཞེས་པ་དང། སྙིང་པོ་རྒྱན་ལས། སྐབས་འདིར་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་
ལ་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འབྱེད་པ་ནི། རྩོད་པའི་ལན་གྱི་སྐབས་དོན་ལས་ཉམས་པའོ། །ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྒྱན་གྱི་གཞུང་འདིའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་སུ་གནས་པས་
དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། སྔར་ལྟར་ཡང་གསུངས་ཏེ། འགྲེལ་ཆུང་ལས། བརྟེན་པའི་ཆོས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་སྙིང་པོ་རྒྱན་ལས་
རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ལམ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་རིགས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང། མཚན་ཉིད། ཆོས་དབྱིངས་གང་ཞིག་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་གཞི་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་ལ། གསེར་ཕྲེང་ལས་
ཀྱང་དེ་བཞིན་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྟེན་གཞི་བྱེད་ཚུལ་ཐལ་འགྱུར་བ་ལྟར་དམིགས་པར་བྱས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་བདེན་སྟོང་གིས་མ་ངེས་པ་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་

[054A]༄༅། །མིན་པར་དམིགས་བྱེད་ཀྱིས་འཇོག་ན་ཐེག་དམན་རིགས་དེས་གཉིས་ལ་སྦྱར་དུ་མེད་པས་སྐབས་དོན་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་ཉན་རང་ཡོད་
དམ་མེད་ཅེ་ན། རང་རེའི་ཕར་ཕྱིན་ཡིག་ཆར་ཚུལ་གཉིས་གསུངས་ལ། སྐབས་ལྔ་བར་རང་གཞན་མང་པོས་དེ་ལྟར་བྲིས་འདུག་པས་དེ་མཐུན་བྱས་ཀྱང་རང་ལུགས་འཐད་ལྡན་བྱས་པ་མིན་ནོ། །གསུངས་པའི་དེ་སྒྲ་གང་
ལ་སྙེག་ཀྱང་ཆོག་པས་དེས་མེད་པ་མི་འགྲུབ་མོད། ཡོད་ན། རྣམ་བཤད་ལས། སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་སྐྱེས་པའི་ཐོག་མ་བཤད་པ་ལ་ཞེས་པ་དང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ཐོག་མར་སྐྱེས་
པ་ན་སྤྱོད་ལམ་དྲོད་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་ལ་ཞེས་པ་དང། འགྲེལ་ཆུང་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང་མི་ལྡན་པར་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་སོགས་དང་འགལ་ཞིང། ཆོས་ཉིད་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོགས་ཡོད་པར་ཐལ་
བ་སོགས་མང་ལ། མེད་ན་རྣམ་བཤད་དང་སྟོང་ཐུན་གྱི་དོན་ཐེག་དམན་རང་ལམ་དུ་གོམས་ན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་འོང་བའི་དོན་ཡིན་ལ། རང་ལམ་དུ་དེ་ལྟར་མི་སྒོམ་ཟེར་ན་དགོངས་པར་ཨེ་འགྲོ་དཔྱད། །གཞན་ཡང་
མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་སུ་གནས་ཚུལ་སྐབས་དང་པོའི་ས་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པའི་ཡོངས་སྦྱོངས་དང། གསུམ་པའི་ཉེ་རང་གི་གཞི་ཤེས་སྐབས་དང། བཞི་པའི་སྒོམ་ལམ་གྱི་རྩོད་

[054B] །དེ་ལྟར་ན་རྒྱན་དང་འགལ་སྤོང་གསུངས་པ་ནི། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་དང། བཅོམ་ལྡན་རིགས་
རལ་སོགས་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་བདེན་འཛིན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་སྤངས་ན། རྒྱན་ལས། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང། །སོགས་ཀྱིས་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་གྱིས་གཟུང་བ་བདེན་འཛིན་སྤོང་ནུས་འཛིན་པ་
བདེན་འཛིན་སྤོང་མི་ནུས་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ། ཞེས་པའི་རྩོད་སྤོང་དུ་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་མཛད་ལ། རྒྱུད་བླ་རྩ་འགྲེལ་ལ་ཞལ་འཕངས་མཛད་པ་མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེས། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཉི་མའི་དཀྱིལ་
འཁོར་འོང་འབར་བ། །སོགས་ཀྱིས་ཉན་རང་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པར་བསྟན་ན། བྱང་སེམས་ལམ་དུ་ཞུགས་མ་ཐག་པ་ལ་ཡང་མེད་པར་སྟོན་དགོས་ཞེས་བཀག་ནས། རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་དེ། །དད་པ་ཉིད་
ཀྱིས་རྟོགས་བྱ་ཡིན། །སོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པས་དེ་གཉིས་ཐལ་འགྱུར་བའི་རང་གཞུང་ཡིན་ནོ། །བསོད་གྲས་པས། རྒྱུད་བླར། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང། །དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པར་འདོད། །ཅེས་པས་
བདེན་འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བསྟན་པར་གསུངས་ཀྱང་སྐབས་འདིར་མི་འཐད་དེ། རྒྱུད་བླ་དར་ཊཱིཀ་ལས། འཁོར་གསུམ་བདེན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པར་འདོད་དོ། །ཞེས་

[055A]༄༅། །གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རྒོལ་རྒྱུད་སྨིན་མ་སྨིན་གྱི་དོན་མཐུན་དཔེ་གཞན་གྱི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་རྟོགས་ལ་བྱེད་ཚུལ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། དེ་ལྟར་ཡིན་ནའང་རང་བཞིན་མེད་པའི་དཔེར་
རུང་ལུགས་ནི་གང་དུ་སྣང་བ་དེའི་དངོས་པོས་སྟོང་བས། གང་དུ་སྣང་བ་མེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས་དེ་ཉིད་དཔེར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་དངོས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་རྒྱུད་མ་སྨིན་པ་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་དུ་སྣང་
བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་དཔེར་བཀོད་ན་དེ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཡོད་པར་འཇོག་ཐུབ་པས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཡོད་པར་འཇོག་ཐུབ་པ་འོང་བས། དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང། ཐ་སྙད་
དུ་ཡོད་པ་གཉིས་ཀའི་དཔེར་རུང་ལ། དཔེ་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྒྱུད་སྨིན་པ་ལ་ནི། ལམ་རིམ་ཆུང་བ་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་རྫུན་པར་གྲགས་པའི་དཔེ་འདི་རྣམས་ཐོག་མར་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་སུ་བཅུག་ནས་
ཞེས་པ་ལྟར། གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ཡོད་པས། དེ་ལ་གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་མེད་པ་དཔེར་བཀོད་པས་སྔ་མས་དཔེ་སྟེང་དུ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མ་རྟོགས་ཀྱང། ཕྱི་མས་རྟོགས་སོ། །
ཡིག་ཆར། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པར་ཞེས་པ་ནས། སྙིང་པོར་ཟུངས་ཤིག་ཅེས་པ་དེ་ཡིན་ནོ།།    ༈    །།བཞི་བརྒྱ་བ་ལས། འཆི་དང་ཆོས་དང་སྲིད་པ་གཞན། །སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ཡིས་

[055B] །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ནི་རྟག་ཏུ་སྙན། །ཞེས་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་དེ་དག་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི། བྱིངས་མདོ་ལས། དོ་ནི་གཏུབ་བ་ལའོ། །ངཱ་བ་ལའོ། །ཞེས་པ་གཉིས་
ལས་སྔ་མའི་ཨོ་ཕྱིས་ཡུ་བྱིན་དེ་ཨ་ནར་བྱས་གྷ་ཉ་བྱིན་ཊིའི་ཨ་ཕྱིས་ཉ་འགྲོ་བ་ལ་འོས། འཕེལ་བ་བྱས་མཚམས་སྦྱར་བས་དཱ་ན་སྐྱེ་བ་གཏུབ་པའི་འཆི་བ་དང། ཕྱི་མའི་བ་ཕྱིས་ཡུ་བྱིན་དེ་ཨ་ནར་བྱས་སྦྱར་བས་ཆོག་གམ་
ཡང་ན་ཨཱ་དང་བ་ཕྱིས་ནས་སྔར་ལྟར་སྦྱར་རམ་དཔྱད་ལ། སྐྱེ་བ་རྩ་རྔ་བ་བཞིན་བྱས་པའི་འཆི་བ་གོ་བ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བའི་དེའི་འགྲེལ་བ་ལས། སྐད་ཀྱི་བྱིངས་གཉིས་པོ་དེར་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པ་ནི། ངེས་འཆི་བ་
གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱོ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་སྙན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཊུ་དཱ་ཉྲ་དང། ད་ན་སྦྱིན་པ་ལའོ། །ཞེས་པ་གཉིས་སྒྲུབ་ཚུལ་ཡིག་
ཆར་གསལ་ལ། དེས་སྦྱིན་པ་གསུམ་བསྟན་པས་ཆོས་སྒྲུབ་ཚུལ་གོ་བ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་བ་ལས། ད་ན་ནི་སྦྱིན་པ་ལའོ། །ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཚེ་ནི་གཏོང་བའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྙད་དོ། །གཏོང་པ་
ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཟང་ཟིང་དང། མི་འཇིགས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་ཆོས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ནི་
[056A]༄༅། །སྙན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ནི་སྲུང་པ་ལའོ། །དེ་ལ་ནི་སྦྱོང་བ་ལའོ། །ཞེས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཨེང་གཉིས་དང། ཨེ་བ་གཉིས་ཕྱིས་ཏེ་གོང་གི་དོ་གཏུབ་པ་སྒྲུབ་ཚུལ་ལྟར་བྱས་པས་དཱ་ན་
ཚེ་འདིར་སྒོ་གསུམ་བསྲུང་བ་དང། སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས་པ་སྦྱོང་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་སྐྱེས་པ་གཞན་འགྲུབ་པ་གོ་བས་ཡིན་ཏེ། །འགྲེལ་བ་ལས། སྐད་ཕྱི་བྱིངས་གཉིས་པོ་དེར་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཚེ་འདི་
ཉིད་དུ་ཡུལ་དག་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྲིད་པ་གཞན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན། སྲིད་པ་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་པས་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ལ་སྙན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་ལ་དྲུག་པའི་ངས་བྱིན་ངས་སྱ་བྱས་པས་དཱ་ན་སྱ་སྦྱིན་པའི་དང། ཕ་རོལ་པྲྀ་སྐྱོངས་པ་ལ་བོས་སྒྲུབ་པ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕར་འགྲམ་དང་
ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ལྟར་འགྲོ་ཀུན་ཉེ་རིང་མེད་པར་སྐྱོངས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཡིག་ཆར། འཕེལ་བ་བྱས་པས་པཱ་ར་སྒྲུབ་སྟེ། ཞེས་རུ་སྲོག་མེད་བྱས་པ་མ་དག་སྟེ། གྷ་ཉའི་ཨ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། འོག་
ཏུ་ཊིའི་ཨ་ཕྱིས་ཞེས་པའི་ཨ་ཕྱི་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་པས་པཱར་གྲུབ་སྟེ་དེ་ལ་ཏུའི་དོན་དུ་གཉིས་པའི་གཅིག་ཚིག་ཨ་མ་བྱིན་ཊིའི་ཨ་ཕྱིས་རུ་ཨ་ལ་དྲངས་པའི་པཱུ་ར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་པ་འགྲོ་

[056B] དེ་ལ་རྐྱེན་ཀྟ་ཕྱིན་ཎ་དང་ཀ་ཕྱིས་པས་ཨི་ཏ་གྲུབ་པ་ལ་དང་པོའི་གཅིག་ཚིག་ཀ་སྭ་སྟེ་ཀ་ལབ་དང། དབྱངས་ཅན་གྱི་
མདོ་གཉིས་ལྟར་ན་སི་དང། པ་ཙན་ཏེ་པ་ཎི་པ་དང་ཙནྡྲ་པ་གཉིས་ལྟར་ན་སུ་བྱིན་དང་པོ་ལྟར་ན་ཨི་ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ཨུ་ཕྱིས་ས་རྣམ་བཅད་བྱས་དཱ་ན་སྱ་པཱ་ར་མི་ཏཿ་གྲུབ། འགྲེལ་བཤད་ལྟར་ན་འདི་རྩོད་གཞི་བྱས་པར་མངོན་གསུངས་པ་
འགྲེལ་བཤད་ལས། རྒྱ་གར་སྐད་ལ་པཱ་ར་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཨི་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཡོད་ལ་ཞེས་པ་ནས། ཨ་མྲ་དང་སུ་མི་མངོན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པས་པཱ་ར་མའི་མ་ཨ་མ་མ་ཕྱིས་པར་ཡོད་པ་འདི་ཁོ་ན་ཕྱི་
ནང་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་འདིའི་རྩོད་གཞིར་མངོན། ཞེས་པ་ཡིན་ལ། རང་ལུགས་ལ་དེའི་མྲ་ཨ་མ་གྱི་མ་ཁོ་ན་མིན་པ་ལན་གཉིས་པས་ཤེས་སོ། །ཡིག་ཆར། མོ་རྟགས་མ་ཡིན་པར་གསལ་ཏེ་སུ་ཚིག་སྡུད་པར་དུ་མ་ཕྱིས་པས་སོ། །
ཞེས་པ་དཔྱད། །འདིར་ད་ད་འདོར་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིན་ཏེ། གསུངས་པ་ད་ཕྱི་མ་ནར་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་དུ་ན་པ་སེལ་བ་སྟེ་གསུངས་སོ། །ཡིག་ཆར། འདི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ཡང་ཡིན་ནོ། །
གསུངས་པ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་སྐབས་འདི་རྣམས་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་རྩོད་གཞི་དང་ལན་གཉིས་པ་མ་གཏོགས་འགྲེལ་བཤད་ལྟར་བྱས་ཆོག་པའི་དོན་ཏེ་འདིར་རྩོད་གཞི་དཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཏ་བྱས་པས་སོ། །ཕྱི་རོལ་

[057A]༄༅། །བརྡ་སྤྲོད་པས། དེ་ལ་པཱ་རེ་ཏ་ཟེར་དགོས་པ་ལ་རྣམ་དབྱེ་ཨམ་མ་བསྡུས་པ་མི་འཐད་པར་པ་ཎི་པ་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ལ། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས། ཚིག་འཕྲོ་མཚམས་སྦྱོར་རྒྱུ་ཡོད་ཚེ་
ཚུ་རོལ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་མིད་བྱི་བར་སྒྲ་གཞུང་གིས་སྒྲུབ་པས། དེ་ལྟར་ན་ཨ་མ་མ་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། ཡང་ན་ཡི་གེ་གཟུགས་མཛེས་སམ་སྒྲ་ཅི་ལེགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྲྀ་ཥོ་ད་རའི་ཅི་མཛེས་ཀྱི་བསྡུ་བ་བྱས་ཚེ་མཆོག་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། དམ་པའམ་མཆོག་གི་སྐད་དོད་པཱ་ར་མའི་སྲོག་གི་ཨ་ཕྱིས་མའི་མཐའ་ཅན་བྱས་གྱི་ཨམ་མ་བསྡུས་པ་མིན་ཞེས་ལན་གཉིས་གསུངས་པས་གཉིས་ཀ་ཡོད་དོ། །པྲྀ་ཥོ་དར་ལ་སོགས་ཞེས་
པའི་སོགས་ཁོང་ནས་བཏོན་པ་ཀ་ཙན་གྱི་འགྲེལ་བ་གཉིས་དང། འཆི་མེད་མཛོད་རྩ་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་ཡང། ཡི་གེ་བསྒྱུར་ཉམས་སོགས་ཀྱི་ཅི་མཛེས་སུ་འདུ་ལ། ཡི་གེ་བསྒྱུར་བའི་ཅི་མཛེས་ནི། མ་ཧཱི་ལ་
ཨམ་བྱིན་དབྱངས་ལ་ཨཱ་ཡ་བྱས་དྲངས་པས་མ་ཧྱ་མ་རོ་ཏི་ལ་ཧཱི་ཡུར་བསྒྱུར་ཏེ་རྣམ་དབྱེ་སོགས་ཕྱིས་པ་དང། མཱ་ཨུ་ཁིའི་ཨུ་ཡུར་བསྒྱུར་བ་དང། ཤ་བ་སྱ་ཤ་ཡ་ན་མའི་བ་མ་བྱས་པས་བསྒྱུར་བ་དང། སྱ་ཡ་
མ་གསུམ་བྱིས་པས་ཉམས་པ་སྟེ། ཤཱ་ཤཱ་ན་ལྟ་བུ་གཉིས་ཀའི་དང་གློ་བུར་བ་སྔ་མའི་ཤུལ་ཏུ་ཡི་གེ་གཞན་བཞག་པ་དང། བསྣོལ་བ་གོང་འོག་བརྗེས་པའོ། །ཡིག་ཆར། འཁྲུལ་བ་དགག་པ་ནི། རྣམ་

[057B] བོད་ཁ་ཅིག་ཅེས་པ་ནས། མཚམས་སྦྱར་བའི་ཚེ་ཨི་ཡིག་གི་གི་གུ་མ་ལ་བྱིན་ཨ་ཕྱིས་པས་མི་ཏཱ་ར་སོང་ཟེར་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་ལ་གསུང་རྒྱུན་དེ་ལས་རྩོད་པ་བཀོད་ཚུལ་རང་ལུགས་བྱས་ནས་
ལེགས་ཞེས་གསུངས་ལ། ལུང་གཉིས་ནི་རང་འགྲེལ་དུ་དྲངས་པའི་ཚིག་ཕྱི་མ་ཡོད་ན་སོགས་དང། པྲྀ་ཥོ་དར་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་དང་བྱ་ཞིང་བ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་འགྲེལ་གྱིས་སྒྲ་གཞུང་གི་ལུང་ཕྱི་མ་དྲངས་
བའི་སྒྲུབ་ཚུལ་མ་དགོངས་ནས་པྲྀ་ཤ་སྐེམ་པ་དང་ཨུ་དྷ་ར་ལྟོ་བ་ཡིན་པས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་འབྲེལ་མེད་ཅེས་རང་འགྲེལ་ལ་ཟུར་ཟ་ལ། ཡིག་ཆར། པྲི་ཥོ་དར་ལྟོ་སྐེམ་དང་འབྲེལ་མེད་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཞེས་
བཀག་པ་ནི་འབྲེལ་མེད་མིན་པ་ལན་གཉིས་པ་འདེབས་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་ལ། པྲི་ཥ་ཏ་རི་དྭགས་ཁྲ་བོ་སོགས་ལ་འཇུག་པ་ལས་ལྟོ་སྐེམ་ལ་མི་འཇུག་ཅེས་པའོ། །ཨི་ལ་ཨ་ཨི་སོ་སོར་འབྱེད་རྒྱུ་མེད་པས་དེ་ལོ་ཆེན་གྱི་
མིན་པར་སྒྲུབ་པོ། །ཀུན་མཁྱེན་གོ་བོས། ཨ་མ་གྱི་ཨ་བརྗོད་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས་ནས་མ་སྲོག་མེད་ཡར་སྦྱར་ཏེ། རའི་ཀླད་གོར་དུ་ཕྱིན་ནས་མའི་མཐའ་ཅན་དུ་བྱས་པ་པྲྀ་ཥོ་ད་རའི་བསྡུ་པར་བྱས་པ་ལ། ཨ་མ་གྱི་ཨ་
བརྗོད་དོན་ཡིན་ན། མཚམས་སྦྱོར་རྒྱུ་མེད་དགོས་པ་ལ་དེ་ཡོད་པ་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པའི་སི་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལས་དངོས་སུ་གསུངས་པ་དང། དབྱངས་ཅན་ལས། གསལ་བྱེད་མཐར་སི་འཇིག་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བ་

[058A]༄༅། །གཉིས་ཀྱིས་བཀག་ལ། བསྒྱུར་བསྣོལ་སོགས་གང་ཡང་མེད་པས་དེ་དེའི་བསྡུ་བར་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་དཔེར་ན། པྲྀ་ཥ་ལ་ཨ་ཏི་བྱིན་ཨུ་ཨི་ཕྱིས་མཚམས་སྦྱར་བས་པྲྀ་ཥ་ཏ་དང། རྀ་ལ་ཨ་
ཙ་བྱིན་རྀ་ཨ་རུ་བྱས་དེའི་སྔོན་དུ་ཉེ་བསྒྱུར་ཨུཏ་བཞག་ཏ་གཉིས་དར་བསྒྱུར་ཏེ་སྦྱར་བས་པྲྀ་ཥ་དུ་དར་གྲུབ་དེ་འདུའི་སྲོག་གི་ཨུ་ཕྲལ་ད་ཕྱིས་ཨ་ཨུ་ལ་ཨོ་བྱས་སྦྱར་བས། པྲྀ་ཥོ་དར་ཉམས་བསྒྱུར་གྱིས་བསྡུས་པ་ལྟ་བུ་དགོས་
ཞེས་བཀག་གོ་པྲྀ་ཥོ་ད་ར་སོགས་ཅི་མཛེས་ཐམས་ཅད་དེའི་བསྡུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ་མའི་མཐའ་ཅན་བྱས་པ་ཙམ་ཅི་མཛེས་ཡིན་གྱི་བསྡུ་བ་མིན་ཅེས་པའོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། པྲི་ཥོ་ད་རས་མ་མཐའ་ཅན་
བྱས་པ་ཨམ་བཞག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། ཨམ་གྱི་ཨ་ཕྱིས་མ་བཀག་པ་ལ་ཨི་བྱིན་པས་མི་ཏཱ་ར་སོང་ཞེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་གོང་དུ་མི་མངོན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་
བཤད་དེ་ཞེས་འགྲེལ་བཤད་དྲངས་པའི་འགྲེལ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེས་ལན་གཉིས་པ་རང་ལུགས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྣམ་བཤད་ལས། པྞྚི་ཏའི་བཤད་པ་སྔར་བཀོད་པ་ཉིད་ལེགས་སོ། །གསུངས་པ་ཡང་ལན་
དང་པོ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་བཤད་ལས། དང་པོའི་ཚིག་སུ་ནི་མ་དག་པ་འདྲ་བས་སི་ཡིན་ནམ་དཔྱད་དོ། །གསུངས་པ་ཡང། འགྲེལ་བཤད་ལས། དང་པོའི་ཚིག་སུ་བྱིན་ཏེ་ཞེས་པའི་སུ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྒྱ་གར་ན་

[058B] དང་པོའི་གཅིག་ཚིག་སུ་མི་ལེགས་སི་ལེགས་ཏེ། ཨི་མཐའ་ལས་སིའོ། །ཞེས་སྨྲས་ཚེ་བདུན་པའི་སུབ་དང་མི་ནོར། སུའོ་སྨྲས་ཚེ་དེ་དང་ནོར་དོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྩོད་ལན་འཇམ་
དཔལ་གྲགས་པས་བཀོད་པ་ལྟར་སི་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་སུ་པ་དང་ནོར་དོགས་ཡོད་པ་དང། རྩོད་ལན་དེ་དག་ཤེས་ཆེད་ཡིན་གྱི་ཀེ་ཙན་གྱི་དང་པོའི་ཀུ་མ་མཁྱེན་པ་མིན་ཞེས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ཞབས་དང། རྗེ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པའི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱས་སོ། །སྨྲས་པ། རྒྱུ་སྐར་བདག་པོའི་གཞུང་ཟབ་ཝ་རའི་ཁ། །སྔོན་བྱོན་མཁས་མང་ལེགས་བཤད་ཚ་ཟེར་གྱིས། །མ་ཕྱེས་གཡས་འཇོག་བྱས་བ་རྒོད་པའི་ཐབས། །ལུས་
ཕྲའི་འགྲམ་ཆང་འདི་ལས་གཞན་ན་གང།།    ༈    སྤྱིར་ལྟ་བ་དག་པ་འདུལ་
བ་ལུང་ལྟར། ལྟ་ངན་རེ་གཉིས་གང་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིག་ཆ་རྙིང་བར། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ལྟ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པ་གང་ཞིག། དེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་འཆལ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། གསུངས་པ་ཡིག་ཆར་བཀག་ནས། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྩ་ལྟུང་བྱུང་བ་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་སེམས་བསྐྱེད་ཉམས་པ་ལ་གསུངས་ཏེ། ཁ་ཅིག་བྱང་

[059A]༄༅། །སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན་རྩ་ལྟུང་བཅོ་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་བྱུང་ལ་སྨོན་སེམས་མ་ཉམས་པའི་བྱང་སེམས་ཆོས་
ཅན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཡང་སྤོང་བ་བདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །གསུངས་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལུས་ངག་གི་ལས་གཙོ་ཆེ་བས་ཡིན་གྱི། དེའི་རྩ་ལྟུང་ལ་ཡིད་
ལས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་སྡོམ་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་སྐབས་འདིའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གཟུགས་མི་དགོས་ལ། དགེ་བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ནམ་དཔྱད། ས་བཅུ་པའི་མདོ་དང་རང་འགྲེལ་རྣམ་བཤད་རྣམས་
ཀྱིས། དེ་ཚུལ་ཕུན་ཚོགས་ཡོན་ཏན་དག་ལྡན་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་ཚོགས་འབྲས་བུ་དང། ཡོན་ཏན་དག་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་སོ་སོར་གསུངས་པ་ཡིག་ཆ་འདི་ཁོ་ནས་གསལ་བར་བྱས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་
གྲུབ་པར་ལྟ་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། སྤྱིར་དེས་ཚུལ་འཆལ་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་རྩ་བ་དང་འོད་སྲུང་ལེའུ་དོན་ནོ། །དགེ་མཚན་དང་བཀྲ་ཤིས་ནི། འགྲེལ་བཤད་ལས། དགེ་
མཚན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩིས་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་མ་འོངས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཀྲ་ཤིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་མཚན་མ་བཟང་པོ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས་

[059B] ཉེ་སྟོན་ལ་བཀྲ་ཤིས་བརྗོད་པ་དག་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པའི་བཀྲ་ཤིས་ལོག་ལྟ་ཡིན་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་གསུམ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་གནང་བ་ནི་
གཞན་དོན་དུ་བརྣབ་སེམས་ཆེ་བ་ལྟར་ནོར་སོགས་ལེན་པ། ཕན་སེམས་ཀྱིས་བུ་སློབ་ལ་འཕྲལ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་གི་ངོར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སྨོད་པ་ལྟ་བུའོ། །མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཉིད་
དང། །ཞེས་དང། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ལས། བྱང་འཕགས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པས་ས་དང་པོ་ལ་འཆལ་ཚུལ་མེད་ཀྱང་བཅས་འགལ་གྱི་ལྟུང་བ་ཡོད་མེད་དཔྱད་དེ། སྒོ་
གསུམ་གྱི་ཀུན་སྤྱོད་དག་པ་ས་གཉིས་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་གསུངས་པ་དང། དབང་པོའི་སྒོ་སྡོམ་པའི་ཞི་བ་སོགས་ས་དང་པོ་ལས་ལྷག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཡོད་མེད་
དཔྱད་བྱ་མང་ངོ།།    ༈    །།ཟླ་བའི་འཇུག་འགྲེལ་ལས། འཇམ་དཔལ་རྣམ་རོལ་གྱི་མདོ་དོན་བྱང་སེམས་སྟོབས་ཆེ་བས་ཆུང་བར་ཁྲོས་པར་མདོ་ཀུན་བཏུས་སུ་བྱམས་པ་སེངྒེ་སྒྲའི་མདོ་དང། དེ་གཉིས་
དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་དྲངས་པས་ཡིན་པར་རྣམ་བཤད་ལས་གསུངས་ལ། མདོ་དེ་ལས། བརྒྱད་པ་དང། ཞེས་པ་ལམ་རིམ་ལས་བརྒྱད་བཀག་ཅེས་པ་ཡིན་ལ་དེ་བརྡ་བཀྲོལ་ལས། ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་བརྒྱད་པའམ། བསྟོད་

[060A]༄༅། །པ་བཀག་པའམ། སྨད་པ་སྟེ་བསྡིག་པ་དང། བརྙས་པ་སོགས་ལ་ཡང་འཇུག་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །མདོ་འདི་ལས་རྨ་བྱང་ཞིང་རྨས་པར་མི་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱང་སེམས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་མ་
ཡིན་པ་ལ་ཁྲོས་ན། དགེ་རྩ་མི་འཇོམས་པར་གསུངས་པ་སྤྱིར་བཏང་དང། རྒྱུད་ལས། སྙིང་ནས་སློབ་དཔོན་སྨོད་པ་དག་བསྒྲུབ་ཀྱང་ཅི་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ། །ཞེས་པ་དང། ནམ་སྙིང་གི་མདོ་ལས། རྩ་ལྟུང་རྣམས་
ཀྱིས་སྔོན་བསྐྱེད་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམ་པར་གསུངས་པ། དམིགས་བསལ་དུ་གསུངས་པས། སྔགས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྩ་ལྟུང་གསུམ་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྲོ་ཡུལ་ལ་རབ་བྱུང་ཡིན་མིན་དུ་མ་ཡོད་པས། ཡིག་ཆར། རབ་བྱུང་
སོགས་གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་སེམས་སྟོབས་ཆེ་བས་བྱང་སེམས་ཆུང་བ་ལ་ཁྲོས་ན་རྩ་བ་ལྟར་བསྐལ་བ་བརྒྱའི་དེ་འཇོམས་ཀྱང། དེས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང། ལམ་ལ་གཞི་ནས་གོ་བགོ་མི་དགོས་པ་དང། བྱང་
སེམས་ཆུང་བས་ཆེ་བ་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པ་ལ་ཁྲོས་ན་སྡུད་པ་དང། བྱམས་པ་སེངྒེ་སྒྲའི་མདོ་ལྟར་ཁྲོ་སེམས་ཀྱི་གྲངས་ལྟར་བསྐལ་བར་ལམ་ལ་གཞི་ནས་གོ་བགོ་བ་དང། དམྱལ་བར་བསྐལ་བ་གཅིག་གནས་པ་གཉིས་
ཀ་དང། སྡུད་པར། དེ་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བས་ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་པ་ཆུང་དུས་ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་པ་ཆེན་པོ་དང། བྱང་སེམས་མཉམ་པས་མཉམ་པ་ལ་ཁྲོས་ན་ཁྲོ་སེམས་ཀྱི་གྲངས་བཞིན་དམྱལ་བར་བསྐལ་བ་

[060B] བསྐལ་པ་དུ་མའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་ལས་ལམ་ལ་གཞི་ནས་གོ་བགོ་མི་དགོས་ལ། མཉམ་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཡིག་ཆར། སྤྱོད་འཇུག་དང་རབ་ཞི་རྣམ་ངེས་ཀྱི་མདོས་སྒྲུབ་ནས་སྔ་མ་རྣམ་བཤད་ལས་
གོང་གི་ས་བཅད་དང། འོག་ཏུ་སྒྲུབ་བྱེད་མདོ་སྡུད་པ་དང། སྤྱོད་འཇུག་རིམ་པར་དྲངས་པས་སྒྲུབ་ཅིང། ཕྱི་མར་ཡུལ་རྟེན་ལ་ཁྱད་པར་མ་སྤྱར་པས་སྒྲུབ་ནས། དེ་ལས་གཞན་དུ་ན་དོགས་པ་དེ་ལྟར་བཀོད་པ་འབྲེལ་མེད་དུ་
འགྲོ་སྟེ། ཞེས་རྗེའི་དགོངས་པ་གསལ་པར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་སྔོན་མ་བྱུང་ངོ། །དེ་ཡང་ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་དང་སེར་རའི་ཡིག་ཆ་སོགས་སུ་མཉམ་པས་མཉམ་པ་ལ་ཁྲོས་པ་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་མེད་ལ་
བསོད་གྲགས་པས། མཉམ་པས་མཉམ་པ་ལ་ཁྲོས་ན་བསྐལ་བ་བརྒྱ་ལས་ལྷག་པ་དང། སྟོབས་ཆུང་བས་ཆེ་བ་ལ་ཁྲོས་ན་དེ་བོས་ཀྱང་ལྷག་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པར་ཤེས་ནས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྩ་བའི་
ཚིག་གིས་སྒྲུབ་པ་སོགས་དགོངས་པར་མ་སོང་བས། རྗེའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཞེས་པ་ནས། ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུངས་སོ། །ཡུལ་རྟེན་གཉིས་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པས་ཁྲོས་
ན་དགེ་རྩ་འཇོམས་ཚུལ་ཉེ་བར་འཁོར་གྱི་མདོ་དང། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལྟར། འདི་ནས་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱི་བྱ་མ་དེ་སྙེད་དུ་འཁོར་བསྒྱུར་གྱི་རྒྱལ་སྲིད་སྟོང་འགྱུར་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པར་
[061A]༄༅། །གསུངས་པ་རྣམས་སྤྱིར་བཏང་ཡིན་གྱི་ཁྱབ་མཐའ་བཟུང་བ་མིན་ཏེ། ཡིག་ཆར། འདིར་མཚན་གཞི་ཡིན་གྱི་ཁྱབ་མཐའ་མ་ངེས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་དང། ཁྲོ་སེམས་ཀྱི་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་
པར་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། དམིགས་བསལ་མཐའ་བརྩན་ལ་དེའི་རྣམ་དབྱེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་བསྐལ་པ་དུ་མའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་མི་འཇོམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་ལ། དེ་
གཉིས་དམྱལ་བ་མི་གཅིག་ལ་དམྱལ་བ་གཅིག་ཀྱང། ལུས་ཆེ་ཆུང་སོགས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ཆུང་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། རྒྱལ་པོ་དཔའ་བྱིན་གྱིས་མེ་ཏོག་ཟླ་མཛེས་འགྲོངས་པའི་རྣམ་སྨིན་རབ་ཞིའི་མདོ་ལས་
བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་རྣམས་དང། །བརྒྱ་དང་ཁྲག་ཁྲིག་རྣམས་སུ་ཡང། །མནར་མེད་པར་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྙེད། །ཅེས་པ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་བྱའི་དགེ་རྩ་ལ། རྩ་བར། སྦྱིན་དང་ཁྲིམས་བྱུང་གསུངས་པས་
སྒོམ་བྱུང་མེད་ལ། འགྲེལ་བར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གསུངས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མེད་ལ། བཅོམ་པའི་དོན་སྤྱིར་དེས་དེའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་དང། དེ་ལ་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་
གནོད་པ་དང། ལམ་སོགས་སྐྱེ་མྱུར་བའི་ནུས་པ་བཅོམ་པ་གཉིས་རེ་རེ་ལ་བཅོམ་པ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་རྣམ་སྨིན་མ་ལུས་པར་ཟད་པ་དང། ལམ་ལ་གཞི་ནས་གོ་བགོ་བ་ཆེན་པོ་དང། རྣམ་སྨིན་ཆུང་དུ་ལས་མ་ལུས་

[061B] ལམ་ལ་བསྐལ་པར་གོ་བགོ་དགོས་པ་འབྲིང་དང། རྣམ་སྨིན་ཆུང་དུ་དང་ཡུན་ཐུང་ངུར་བཏང་བ་དང། སྐྱེ་བ་འགའ་འམ་ཚེ་འདིར་སླར་སྐྱེ་མི་རུང་བར་བྱས་པ་ཐ་མར་འཇོག་པ། མདོ་ལས། བསྲབས་པ་དང་
ཡོངས་སུ་བྱང་བ་དང། ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། རྗེ་བཙུན་པས། དགེ་རྩའི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ཕལ་ཆེར་བཅོམ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བྱུང་བ་སྟེ། ཟད་པ་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་པ་མདོ་
དང་དོན་གཉིས་ཀ་ནོར་སྟེ། ཆེན་པོ་ལ་གཏན་ཟད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་བཞི་ཚང་བའི་དགེ་རྩའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་འཇོམས་པ་ལ་ཡང་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ལམ་རིམ་ལས་གསུངས་པས། ཡིག་ཆར་
དེ་ལྟར་ན་དགེ་མི་དགེའི་འཇོམས་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་བཤགས་སྡོམ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བ་དང། སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་སོགས་བྱས་ན་སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་དག་སླ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཁོང་ཁྲོ་དང་རྩ་
ལྟུང་རྣམས་ལ་སྲོག་བསྡོས་བྱས་ཏེ་སྟོབས་བཞི་ཚང་བའི་བཤགས་བསྡོམ་དང། ཁྱད་པར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་བཅོས་མ་ཚུན་ཆད་ལ་འཐད་པར་འཚལ་ལོ།།    ༈    །།འདོད་ཆགས་ཞེ་སྔར་
ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་ཟད་པ་ལ། མདོ་ལས། འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་སོགས་ཀྱིས་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་དུག་གསུམ་ཆགས་བྲལ་ཀྱིས་ཐད་པ་དང། ལོག་པའི་འདོད་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ས་

[062A]༄༅། །གསུམ་པར་རང་གི་སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་ཆེན་པོའི་འབྲིང་གི་ས་བོན་ཟད་པ་ལ་གསུངས་པས་གཉིས་ཡོད་དེ། །དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་མཐོང་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་
ལམ་ཆོས་ཅན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཡིན་པར་ཐལ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་གསུངས་སོ། །ཡིག་ཆར། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ན། སྒྲིབ་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཐལ། ཅིག་ཤོས་
ལ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་ལས་སྒྲིབ་ལ་སྒྲིབ་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་ཕྱོགས་སྔ་མའི་ཁས་བླངས་པས་ཡིན་གྱི། རང་ལུགས་མིན་ཏེ། རྟགས་ཁས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགའ་ཞིག་གིས། མཚམས་མེད་
ལས་ལྟ་བུས་དབང་གིས་སྒོམ་བྱུང་སྐྱེ་མི་རུང་བའི་ཆ་བཞག་པ་ལས་དང། དེས་སྒྲིབ་ཚུལ་སོ་སོར་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་རྩ་འགྲེལ་ལམ་རིམ་སོགས་ལས་མཚམས་མེད་ལྔ་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིང་རྒོད་གཉིས་ཆོས་ཅན། གསུངས་
པ་ཕར་ཕྱིན་ཡིག་ཆར། དེར་གྱུར་པའི་བྱིང་རྒོད་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་བྱིང་ཕྲ་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱིང་བ་རགས་པ་དང་རྒོད་པ་གཉིས་ཡིན་བྱས་ཆོག་གོ་རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ལ་སྒྲིབ་
གཉིས་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་པར་འདོད་དམ་སྙམ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་རྟོགས་པ་སྔོན་སོང་གི་མདག་ས་བདུན་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལ་མ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དེའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱའི་ཤེས་སྒྲིབ་དང་ཉོན་སྒྲིབ་གང་ཡང་

[062B] ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། དེའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱར་གྱུར་པའི་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་དྲི་མ་དང། དེར་གྱུར་པའི་ལས་འབྲས་གྱི་འབྲེལ་བ་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་ལྟ་བུ། དེའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱར་
འཛིན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའང་མི་འཐད་དེ། དེ་གཉིས་འོག་ཏུ་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བཤད་པ་དང་ནང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིག་ཆར། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྨོངས་ཉེར་
གཉིས་གནས་ངན་ལེན་བཅུ་གཅིག་གསུངས་པས་སྒྲུབ་ནས། དེའི་དང་པོ་བཅུ་གཉིས་ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་པས་སྤངས་པ་ན། དེས་ས་དེ་དག་ཐོབ་པར་ཐལ་བ་འཕང་བ་རྗེ་བཙུན་པ་ལ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབུ་མར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་
དེ་སྤངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བསོད་གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ས་གཉིས་པ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དེ་རྒྱུན་
མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་དངོས་སུ་སྤོང་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་སྒྲིབ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་དེ་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་དངོས་སུ་སྤོང་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པས་
དེ་བཅུ་གཉིས་ཤེས་སྒྲིབ་དུ་འདོད་དམ་སྙམ། བར་དུ་གཅོད་པའི་དོན་ས་དེ་ཐོབ་པ་ལ་ཁོ་འགག་དགོས་པས་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པས་སྦྱོར་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དཔེར་དཀོད་པའི་ཕྱིར། རང་

[063A]༄༅། །ལུགས་ལ་དེ་ཡོད་ན་ལམ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་འཇོག་དགོས་པ་དང། ཚད་ལྡན་གྱི་གཞུང་ལས་མ་གསུངས་པས་མེད་ཟེར་རམ། ཡང་ན། དེ་ལ་སྤོང་གཉེན་མེད་པས་མི་འདྲ་ཟེར་རམ་
དཔྱད། ཤེས་སྒྲིབ་ལས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་ཡོད་ན། དེ་ལ་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང། གནས་ངན་ལེན་བཅུ་གཅིག་ཕལ་ཆེར་ས་བོན་ལ་འཇོག་པས་དེ་སྐྱེས་འགྱུར་གྱིས་སྤངས་པ་མ་ཡིན་
པར་ཐལ་བ་དང། ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་མེད་པ་དང་ནང་འགལ་ལོ། །བསོད་གྲགས་པས། ཤེས་པར་གྱུར་བའི་ཤེས་སྒྲིབ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནས། བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་དེ་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་
རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། འདི་རྟོགས་ན་ལོ་ཙྪ་བ་ཤེས་རིན་པས། ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་མ་རིག་ཡོད་པ་དང། །ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་མེད་པ་འགལ། །ཞེས་སྨྲ་བའི་ལན་ལོན་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་
དང། རྗེ་བཙུན་པས། ཁོ་ན་རེ། ཤེས་པར་གྱུར་བའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡོད་པར་ཐལ། མ་རིག་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཞེས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་མ་རིག་པ་ལ་བག་ཆགས་བཞག་ནས། མ་རིག་པ་ཉོན་མོངས་
ཁོ་ན་དང། ཕྱི་མས་ཁྱབ་སྟེ། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང། ཞེས་པ་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་འཛིན་

[063B] འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དེ་ལ་བདེན་འཛིན་དགོས་པར་གསུངས་པ། ཡིག་ཆར། ཤེས་པ་ཡོད་པ་འཇུག་འགྲེལ་དང། སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་བས། མི་ཤེས་ཉོན་མོངས་མིན་སྤངས་ཕྱིར། །ཞེས་དང། མ་རིག་
ཉོན་མོངས་མིན་ཡོད་པས། ཞེས་པས་སྒྲུབ་ཅིང། དེ་བག་ཆགས་ཡིན་ཟེར་ན། ལས་འབྲས་གྱི་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ་
མོའུ་འགལ་གྱི་བུས། རང་གི་མ་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་མ་ཤེས་པའི་མ་རིག་པ་དེ། མ་རིག་པ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་དེ། །ཚན་མ་མདོའི་དར་ཊཱིཀ་ལས། ཡུལ་དེ་དང་དེ་མིན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གནས་དོན་
རྟོགས་ཤིང་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་ཤེས་པ་མ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡིན་ལ། དབྱེ་ན་གསུམ་ཡོད་དེ། ཚིག་ཙམ་ཐོས་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པ་མ་ཞུགས་པ་དང། ཞུགས་ཀྱང་དཔྱད་པ་མ་རྫོགས་པ་དང། རྫོགས་ཀྱང་གནས་དོན་
མ་རྙེད་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་གསུམ་པ་བསམ་ངོར་དཔྱད་པ་རྫོགས་ཀྱང། གནས་དོན་མ་རྙེད་པའི་རྨོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་གསུམ་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། རྨ་བྱའི་
མདོངས་ནི་གཅིག་པུ་ཡི། །ནས། ཀུན་མཁྱེན་མིན་པས་ཤེས་བྱ་མིན། །ཞེས་སོགས་ལྟར་མཛད་ཀྱི་མི་ཤེས་པ་བཞི་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི། ཞེས་པ་ནས་

[064A]༄༅། །ཡུན་རིང་དུ་བལྟས་ཀྱང་མ་རྟོགས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་གེགས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བག་ཆགས་མ་རིག་པར་བཤད་
པར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་གཉེན་པོའི་དགག་སྒྲས་མིན། སྨད་པའི་དགག་སྒྲས་བཤད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་ཤེས་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་ཅན་མི་མ་རིག་པར་ཐལ་ལོ། །མ་རིག་པ་བདེན་འཛིན་
དགོས་པར་འདོད་པ། ཡིག་ཆར། འཇུག་འགྲེལ་དུ་མདོ་དྲངས་པ་ལས། མ་རིག་པའི་འཆིང་བ་བསྲབས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་དང། རྣམ་བཤད་ལས། འཆིང་བ་ཡང་མངོན་པ་ནས་བཤད་པར་མངོན་ནོ། །ཞེས་
མདོའི་དེ་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་སུ་གསུངས་པས་བསྒྲུབ་ནས། རྣམ་བཤད་ཀྱི་དེ་འདི་བས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་དང་མ་རིག་པར་གསུངས་པ། སྟོང་ཐུན་ལས་དེ་ལྟར་ན་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་
པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཡང་དགོངས་པའོ། །གཞན་ཡང། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན། བདག་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པའི་རིག་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་བ་སོགས་སྐྱོན་མང་གསུངས་པས། ཤེས་པར་
གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱང་འགྲུབ་སྟེ། མོའུ་འགལ་གྱི་བུའི་རྒྱུད་ན་རང་གི་མ་གར་སྐྱེས་རྟོགས་པའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་གྱི་འགལ་ཟླའི་རྨོངས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིག་ཆར། འཇིག་རྟེན་བདེན་པར་ཡོད་འཛིན་དང་ཐ་སྙད་དུ་མེད་

[064B] ཞེས་གསུངས་པས། རྟེན་འབྲེལ་ལུང་རིགས་བང་མཛོད་ལས། མཐར་ལྟ་སོགས་བཞི་ཡང་མ་རིག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་ལྟ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཚད་ལྡན་གྱི་
གཞུང་གང་ནས་ཀྱང་དེ་དག་མ་རིག་པར་མ་བཤད་པས་རེ་ཞིག་མ་ཁྱབ། གསུངས་པ་ཡང་བཞི་ཀ་མ་རིག་པར་དངོས་སུ་གསུངས་པ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་མིན་ཏེ། རེ་ཞིག་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་དང། བདག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་མ་རིག་པས་ཁྱབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ལོག་པར་འཛིན་པ་ཤེས་འཆལ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འགལ་ཟླའི་གཙོ་བོ་མ་རིག་
པར་འཇོག་དགོས་པ་དང་འགྲིག་སྙམ་སྟེ་དཔྱད། ཡིག་ཆར། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཚེ་ཡང་བདེན་འཛིན་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང། ཆུང་དུ་གཉིས་ཀའི་སྐབས་སུ་མངོན་གྱུར་དུ་འབྱུང་ཟེར། ཞེས་པ། ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། མཁས་པ་
མཉཛུ་ཤྲི་ཞེས་པའི་གསུང་ན་རེ། ས་བརྒྱད་པའི་སྐབས་སུ་ཆུང་དུ་སྐོར་གསུམ་རིམ་ཆར་སྤོང་བར་འདོད་པ་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་འདྲ་ལ། སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་གྱི་བློ་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཞེས་པ་སེམས་རྒྱུད་གཡོ་བས་ཡིན་
ནམ་སྙམ། རྗེ་བཙུན་པས། རིགས་ངེས་ས་བརྒྱད་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་པ་དགྲ་བཅོམ་མིན་པར། ཐེག་པ་གཉིས་གང་གི་དགྲ་བཅོམ་མིན་པས་བསྒྲུབ་ནས། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་དེ་གཉིས་གང་རུང་དང་མི་སློབ་པས་ཁྱབ་པར་གསུངས་པ་

[065A]༄༅། །རང་རེས་ཡིག་ཆར་བཀག་པ་ལྟར་ལ། ལུང་སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་བས་སྒྲུབ་ཅིང། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང་མ་
བྲལ་བ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་སྲིད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་རྣམས་དེ་སྐབས་སུ་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཀྱང། རྩོད་སྤོང་སྐབས་སུ་མིན་པ་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་འདི་དགྲ་བཅོམ་པར་མི་འདོད་པ་མང་
པའི་ལུགས་བྱས་ལ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དེའི་ལུགས་དང་ཤུགས་ལ། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་པ་ལས་སློང་བ་དེའི་ཚེ་མྱང་འདས་མངོན་དུ་མ་བྱེད་ཅེས་གདམས་པ་ཡིན་གྱི། ཐོབ་པ་བཀག་པ་མིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་
གལ་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པར་འདོད་ཚེ་མྱང་འདས་ཐོབ་ཀྱང་ཉན་རང་ལྟར་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་བཀག་བྱས་ན་ལེགས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲིབ་གཉིས་མངོན་གྱུར་དང་ས་བོན་པའི་དོན་དམིགས་རྣམ་འཛིན་མི་འཛིན་ལ་གསུངས་
པ་ཁོ་རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གིས་རང་གི་དམིགས་རྣམ་འཛིན་མི་འཛིན་ལ་བྱེད་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། འདིར་ས་བོན་པ་ལ་ཆགས་བྲལ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་འདོད་པའི་དུག་གསུམ་དང། ཤེས་སྒྲིབ་མངོན་
གྱུར་ལ་དགྲ་བཅོམ་དང། དག་ས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རིག་པ་བཞག་པའི་ཕྱིར། བདེན་སྣང་གི་ཆ་མངོན་གྱུར་པར་བཞག་པ། ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་རང་འཛིན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་ཚེ་བདེན་པར་སྣང་བ་ལས། རང་

[065B] བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དང་དུ་འཛིན་པའི་དྲི་མ་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བཞག་པ་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། ཡུལ་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བའི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་ཆ། ཞེས་ཤེས་སྒྲིབ་མངོན་གྱུར་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་སྨོས་པ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པར་ཨེ་འགྲོ་སྙམ་མོ། །ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བག་ཆགས་གནས་ངན་
ལེན་ཕྲ་མོར་གསུངས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་སྤྲེའུ་ལྟར་འཕྱོང་བ་དང། གཞན་ལ་རྨངས་མོ་སོགས་ཟེར་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་བྱ་ཡི་འཕྱོང་བ་སོགས་མིན་ནོ། །ཀུན་རྨོངས་ཕྱི་མ་བརྒྱད་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་རྗེས་མཐུན་པ་ལས་
དངོས་མིན་ཏེ། དེ་དག་གཙོ་བོར་ས་དེ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་ཀྱི་བློ་གཅིག་གིས་བདེན་གཉིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་གཙོ་བོར་བར་དུ་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ཡང་གཙོ་བོར་སྙོམས་འཇུག་
དེ་དག་བ་བར་དུ་གཅོད་པ་རྩིག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་སྒྲིབ་གཉིས་གང་རུང་མིན་ནོ། །འགོག་སྙོམས་ཐོབ་ཚེ་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པར་གསུངས་པ་ས་བོན་སྤངས་པ་ཡིན་ན་དེ་སྤོངས་པའི་འགོག་བདེན་ཐོབ་དགོས་པས་
སླར་ཉམས་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་མཚན་ལྟར་ཆགས་བྲལ་གྱིས་སྤངས་པའམ་འགག་པ་ལ་བྱེད་ན་ཤེས་སྒྲིབ་མ་ཡིན་པར་འཐོག་ཚུལ་ཆགས་བྲལ་གྱིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་ཡོད་པས་ཡིན་ཟེར་
[066A]༄༅། །ན༑ ཡིག་ཆར། དེ་ས་བོན་བ་དེའི་བག་ཆགས་སམ་ལུས་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་འགོག་སྙོམས་ལ་སྔར་ལྟར་སྒྲིབ་པ་ལྟ་བུ་གསུངས་པས། བག་ཆགས་ཆགས་བྲལ་གྱིས་སྤངས་
ཚུལ་གང། དེས་ན་མངོན་གྱུར་ཙམ་ལ་ཟེར་རམ། གཞན་ཡང། དེར་གྱུར་པའི་རྒོད་པ་ལ་རྒོད་པ་ཐམས་ཅད་འཇོག་ན་སྲིད་རྩེའི་བདེན་འཛིན་གྱི་རྒོད་པ་ཕྱིར་མི་འོང་གིས་ཆགས་བྲལ་མི་ཐུབ་ལ། ཐེག་དམན་གྱི་བར་ཆད་
ཆེད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང། སྒྲིབ་གཉིས་གང་རུང་མིན་པའི་དེ་ལ་སྤྱི་ལྡོག་ལས་བཞག་ཏུ་མེད་པ་དང། མཚན་ཉིད་དུ་གཙོ་བོར་འགོག་སྙོམས་ལ་ཞེས་པའི་
དོན་ཀྱང་དགའ་བས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཡིག་ཆར། འདིའི་ཕྱི་མ་གཉིས་དམན་སྒྲིབ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་རང་རྒྱུད་པ་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཉན་རང་གི་དེ་ཞེན་ཚུལ་མི་གཅིག་པ་མ་གཏོགས་ཕལ་ཆེར་བདེན་འཛིན་
དུ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར། གསུངས་པ་ལྟར་དོན་དམ་པ་རང་གཅིག་བུ་ཞི་བདེ་དོན་གཉེར་སོགས་ཡིན་ལ། འདིར་འདི་འདྲའང་ཡོད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་སོགས་ལ་རང་དོན་ཙམ་ལས་གཞན་དོན་ལ་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་བག་
ཆགས་དང། རྨོངས་པ་ཡོད་པས་དེ་འཇོག་གམ་སྙམ་སྟེ། རྗེ་བཙུན་བ་སོགས་ཀྱིས་རང་གཅིག་བུ་ཞེ་བདེ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བཞག་པ་ཕར་ཕྱིན་ཡིག་ཆར་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམན་སྒྲིབ་ལ་དེ་གཉིས་གང་རུང་

[066B] ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་དང་རྗེ་བཙུན་པ་སོགས་ཀྱིས། ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་ཐེབས་གསུམ་བྱས་ནས་དག་ས་གསུམ་ལ་སྦྱར་ཀྱང། ཡིག་ཆར་བཞི་བྱས་ནས་ས་བཅུ་པར་ཐོག་མཐའ་བྱས་པ་སྔར་བཤད་པའི་
ཀུན་རྨོངས་ཉེར་གཉིས་དང། གནས་ངན་ལེན་བཅུ་གཅིག་གིས་འགྲུབ་པོ། །ཡིག་ཆ་རྙིང་པར་ས་བཅུ་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་མེད་པར་ཐལ་པའི་སྐྱོན་ཀྱང་ཡོད་དོ། །སྟོང་ཐུན་ལས། ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པའི་དབུ་
མ་རང་རྒྱུད་པ་དག་ལྟར་ན། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཚེ་སྤང་བྱ་དེ་དག་རྒྱུད་ལ་མེད་ཀྱང། སྤང་བྱ་དེ་དག་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །གསུངས་པ་ལྟར། རྗེ་བཙུན་པས་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་མཐོང་ལམ་
མཉམ་བཞག་པའི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཡོད་ན་རྒྱུད་གཉིས་སུ་འགྱུར་པས། དེའི་རྒྱུད་ལ་སྤང་བྱའི་ས་བོན་མེད་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན། དེའི་རྒྱུད་ན། སྒྲིབ་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། རྣམ་ཤེས་ལྐོག་
གྱུར་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞི་བཞག་པས་རྒྱུན་གཅིག་པ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ས་མཚུངས་མ་
ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། དེ་ཚེ་རྫས་རྒྱུན་ཆད་པས་སླར་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་སོགས་སྐྱོན་མང་ངོ། །ཡིག་ཆར། ཟུར་ཙམ་ཡང་མེད་ལ། ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཞེས་དང། ཞེས་ཟེར་རོ། །གསུངས་

[067A]༄༅། །ལུགས་ལ་བལྟས་ན་གཞན་འདོད་བཀོད་དམ། ཡང་ན་མངོན་གྱུར་པའི་སྟེང་ན་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ནམ་དཔྱད།།    ༈    །།ཡིག་ཆར། ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མཐུན་པའི་
རང་རྒྱ་བར་འཛིན་པ་བདག་འཛིན་རགས་པ་ལྷན་སྐྱེས་དང། ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་པ་ཀུན་བཏགས་སུ། རྣམ་བཤད་ལས། གང་ཟག་རང་རྒྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་ནི་གྲུབ་མཐས་
བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང། ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་གཞན་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ལ་མེད་དོ། །ཞེས་པས་སྒྲུབ་ཅིང། ཕྱི་མ་དེ་རང་སྡེ་གཞན་གྱིས་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འདོད་
པ་དང། འདི་པས་མི་འདོད་པ་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི་རང་སྡེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་གཞན་གྱི་ལྟར་ན་གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་མེད་པ་ཙམ་
ལ་འདོད་དེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་སྟེ། རང་སྡེ་ཀུན་གྱིས་ཀུན་བཏགས་སུ་འདོད་པ་དང་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ཏེ། ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། དེས་གང་ཟག་དང་
གང་ཟག་གི་ཕུང་པོ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རྫས་གཞན་དུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། རང་རྒྱུད་པས་ཕྲ་བའི་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འཇོག་ཀྱང། བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་རགས་པ་ཡིན་གྱི་ཕྲ་མོ་མ་ཡིན་ཞེས་

[067B] ཞེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་ཀུན་བཏགས་སུ་གསུངས་པ་རགས་པར་བཀྲལ་ནས་རང་རྒྱུད་པས་འདོད་པའི་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀ་ལ་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པར་གསུངས་ལ། བསོད་གྲགས་པས་
གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པའི་དོན། གང་ཟག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ལ་བྱེད་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས། གང་ཟག་དབང་བསྒྱུར་བ་པོ་དང། ཕུང་པོ་དབང་
བསྒྱུར་བྱར་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་དེ་སྐབས་འདིའི་འཇིག་ལྟ་རགས་པར་འཇོག་ཅེས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པ་རྗེ་ཁོ་ལ་ལྟར་དབང་སྒྱུར་བྱེད་དུ་འཛིན་པ་ལ་མ་བཞག་ལ། གང་ཟག་རྟག་འཛིན་གྱི་བློ་ལྷན་
སྐྱེས་ཀྱང་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་ཡུམ་མེད་པ་རྟོགས་དཀའ་སླ་ཡོད་དམ་དཔྱད། ལུགས་འདིས་རང་རྒྱུད་པའི་འདོད་པའི་བདེན་འཛིན་དང། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གཉིས་བློ་
ཀུན་བཏགས་ཁོ་ནར་འདོད་པས། གང་ཟག་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་དང། རང་རྐྱ་ཐུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་རང་རྒྱུད་པའི་འདོད་པའི་དེ་མིན་དགོས་སོ།།    ༈    །འཕགས་པའི་བདེན་པའི་སྒྲ་དོན་ལ་རྩོད་
ཚུལ། ཉན་ལས། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་དེ་དག་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་པར་བདེན་པས། ཞེས་པ་ལྟར་རང་རྒྱུད་པ་མན་གྱིས་འཕགས་པས་གཟིགས་པ་ལྟར་བདེན་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པར་བཞག་པས་

[068A]༄༅། །ལུགས་འདིས་འཁོར་འདས་གཉིས་བྱིས་པའི་བློ་ངོར་འཇོག་གི་འཕགས་པའི་བློ་ཟག་མེད་ཀྱི་ངོར་མི་འཇིག་པར་གསུངས་པ་ལ། འོག་མ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་བཞི་མི་འཐད་པར་ཐལ་
དེ་དག་འཕགས་པས་གཟིགས་པ་ལྟར་མི་བདེན་པའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་མཐོང་བ་སོགས་འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་བརྒྱད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རིགས་ཏེ་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་རྩོད་པ་ལ། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས། དེ་སྐབས་ཀྱི་འཕགས་
པའི་སྒྲ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་པ་མིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ་ཀུན་རྫོགས་པའི་ངོ་བོའི་གནས་ཚུལ་དེ་ལས་མ་འདས་པར་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེ་ནས་གནས་པ་དེའི་སྒོས་འཕགས་པ་ཞེས་བཤད་པ། ཨཱརྱ་ཞེས་
པ་རིགས་ཁྱད་པར་བ་རྗེ་རིགས་སམ་ཇོ་བོ་དང་སྐད་ཁྱད་པར་བ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ས་ལས་རིང་དུ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ལས། དང་པོ་གཉིས་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་
སྙད་ཀྱིས་བཞག་པ་དང་ཕྱི་མ་ལྟར་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ལ་བྱས་ཀྱང། གང་ལ་དམིགས་ནས་གོམས་ན་འཕགས་པར་བྱེད་པ་དང། འཕགས་པས་བསྟན་པ་ལྟར་ཡོད་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་ཅེས་ལན་
བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེ་བཙུན་པ་ཡབ་སྲས་གྱིས། སྡུག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མི་རྟག་པ་ལ་ཕྲ་རགས་གཉིས་མི་འགྱེད་པར་གཉིས་ཀ་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ། ཡིག་ཆར། ཉན་ཐོས་སྡེ་པར་

[068B] རང་ལུགས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཀྱིས་ཞེས་རང་རྒྱུ་བདེན་འཛིན་སོགས་ཀྱིས་དབང་གིས་ཐུང་མཐའི་སྐད་ཅིག་ལ་འཇིག་པའི་
མི་རྟག་པ་དང། དེའི་ཕྱིར། ཞེས་དེའི་དབང་གིས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་འགྱུར་འགྲོ་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། དེ་བདེན་སྟོང་དང། དེ་རང་དབང་པའི་བདག་ཏུ་མེད་པ་བཞི་ཁྱད་ཆོས་ཕྲ་མོར་བཞག་ནས། འདི་དག་གི་ཤེས་
བྱེད་རྒྱུད་བླ་དང་རྩ་ཤེས་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ཀུན་མི་སྟོང་ན། །ཞེས་པ་ནས། ཤེས་དགོས་སོ། །ཞེས་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཆུ་ལས་ནི། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་འབྱུང། །དེ་འཇིག་
པ་དང་ཆགས་པ་ལྟར། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་ལྟར་བདེན་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་འཇིག་དང་འཁོར་བར་འཁོར་ཚུལ། དེ་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་དང། དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་བསྒོམ་
པ་སོགས་གསུངས་པས། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་དྲུག་བསྒྲུབ་པོ། །འདི་ལྟར་ན་སྡུག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཕྲ་མོ་བཞི་བདེན་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་འཁོར་ཚུལ་ཙམ་ལ་སྦྱར་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་
ཕར་ཕྱིན་ལམ་བསྒྲིགས་ལས། སེ་གོལ་གཏོགས་པའི་ཡུན་ལའང་སྐད་ཅིག་མ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་འདའ་བའི་ཚུལ་བསམ་ནས་ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤིས་བསྒོམ་པར་

[069A]༄༅། །བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་དེའི་ཡུན་ལ་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་དང། དེའི་ཡུན་ལ་འགྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བྱས་ན་ཆོག་གམ་སྙམ་ལ། ཁྱད་ཆོས་ཕྲ་མོ་བཞི་ཕྲ་བའི་སྡུག་བདེན་མ་ཡིན་
པའི་སྟེང་དུ་མི་འཇོག་པ་ཕྱི་མ་བཅུ་གཉིས་དང་འདྲའོ། །སྡུག་བདེན་ཕྲ་མོ་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་དེ་ཁས་ལེན་མི་དགོས་ལ། དེ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཕྲ་མོ་དེ་ཁས་ལེན་དགོས་པ་དེ་མི་རྟག་པར་
ཁས་ལེན་ན་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་ཡིན་ལ། སྡུག་བདེན་ཕྲ་མོ་མངོན་པ་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་མི་རྟག་པར་རྟོགས་ན་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པས་ཁྱབ་བ་མ། ཁྱབ་ན། དེ་དང་ཁྱད་ཆོས་ཕྲ་མོ་གཉིས་ལ་ཁྱད་འབྱེད་
དགོས་སོ། །སྡུག་བདེན་ཕྲ་མོ་དང་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པ་ལ་བདེན་མེད་རྟོགས་མི་དགོས་ཀྱང། བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་དང། དེའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་འཁོར་ཚུལ་ལ་ཚིག་སྤྱི་ཙམ་གྱི་གོ་བ་མ་མཐའ་དགོས་
སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྡུག་བདེན་ཕྲ་མོ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་ཡང་དག་ཡོད་པར་ཐལ། དངོས་སྨྲ་བ་སྡུག་བདེན་ཕྲ་མོ་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་
ཡང་དག་ཏུ་གྱུར་མ་ཐག་པས་དེ་མི་རྟག་པ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་རྗེས་སུ་རྟགས་སྦྱོར་ལ་མི་ལྟོས་པར་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་ཟེར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་སྨྲ་བ་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་

[069B] མྱུ་གུ་རང་རྒྱུད་པའི་འདོད་པའི་ཆོས་བདག་གིས་སྟོང་བར་རྟོགས་པ་རྟགས་སྦྱོར་ལ་མི་ལྟོས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་འདྲ་མང་ངོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། སྡུག་ཀུན་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀྱི་
ཡིན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀྱིས་ལུས་གཅིག་འཕངས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་འབྲས་ཐུན་མོང་པའི་སྣོད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འབྲས་བུ་གཉིས་ལྡོག་ཆ་ནས་འབྱེད་ཅིང་སྤྱི་
ལྡོག་ཏེ་ཕྲ་མོར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀའི་འབྲས་བུར་རྟོགས་པ་ལ་ཕྲ་མོའི་འབྲས་བུར་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་བཞི་རྣམ་བཞག་སོགས་ལས་ཐལ་འགྱུར་པས་ནི་དངོས་ཡིན་པར་མ་ཟད་གཙོ་བོར་
འདོད་དེ་གསུངས་པ། བདེན་འཛིན་དང་དེས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་ཀུན་ཕྲ་མོ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་སྡུག་ཀུན་ཕྲ་མོ་སྤངས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕུང་པོ་དང། །དེ་རྒྱུ་ལོག་ཕྱིར་
བདེ་བ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་བར་ཆད་མེད་པམ་གྱི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཆོས་ཉིད་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་དེ། འགོག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་ན་ཕར་
ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་དང་མཐུན་ནོ། །འདིར་གསུངས་པ་གཞུང་གི་བསྟན་ཚོད་དང་གོ་ཐོབ་ཙམ་ལས་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་ཏེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང། མཐོང་ལམ་སྟེང་གི་འགོག་བདེན་སོགས་ཀྱིས་མ་ངེས་

[070A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་བཞི་རགས་པ་ལ་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་དེ་གང་རུང་དགོས་པ། ཡིག་ཆར། བདེན་བཞི་སོ་སོ་ལ་མངོན་པ་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་བདེན་བཞི་སོ་སོས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་
བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་འགྲུབ་ལ། ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མཐུན་པའི་རང་སྐྱ་བར་འཛིན་པ་དང། དེའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་སྡུག་ཀུན་དང་ལམ་
བདེན་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྨྲས་འདོད་པའི་དེ་ཡིན་ཀྱང། བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་ནས་བཤད་པའི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། འགོག་ལམ་གྱི་བདེན་པ་རགས་པ་མངོན་པ་ནས་བཤད་པ་དེ་ཞེས་པ་
ནས། འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་གཉིས་འགོག་ལམ་གྱི་བདེན་པར་འཇོག་གསུངས་པ་མི་འཐད་དེ། འགོག་བདེན་རགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང། ལུང་རིགས་སྒྲོན་མེ་ལས། ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་པ་
རེ་ཞིག་སྤངས་པའི་སྤངས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལམ་བདེན་ཡང་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཙམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཞེས་ཙམ་སྒྲ་སྦྱར་བས། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྒྱུད་ལ་མི་
འཇོག་གམ་དཔྱད། །ས་བཅུ་པའི་མདོ་ནས་གསུངས་པའི་བདེན་པ་བཅུ་བདེན་གཉིས་སུ་འདུ་ཚུལ་ནི། དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང། གཉིས་པ་དོན་དམ་བདེན་པ་དང། གསུམ་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པའི་

[070B] སྤྱི་མཚན་བདེན་མེད་དོན་དམ་བདེན་པ་དང། བཞི་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བདེན་པ་ཟག་པ་ཡོད་མེད་འདུས་བྱས་མ་བྱས་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ། ལྔ་པ་ཕྱེ་ཏེ་རྟོག་པའི་བདེན་
པ་ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་སུ་ཕྱེ་བ། དྲུག་པ་དངོས་པོའི་བདེན་པ་དངོས་པོ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ། བདུན་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་བདེན་པ་འགྲོ་བ་སོ་སོར་སྐྱེ་བ། བརྒྱད་པ་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་བདེན་པ་ཟད་མི་སྐྱེ་ཡེ་ཤེས་
དགུ་པ་མལ་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་བདེན་པ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ནས་ཟག་མེད་ལམ་ལ་འཇུག་ཤེས་པ། བཅུ་པ་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་སྟེ། བདུན་ཀུན་
རྫོབ་བདེན་པར་འདུའོ། །སྨྲས་པ། ཕྱིན་དྲུག་དཔག་བསམ་འདབ་བརྒྱ་བར། །སར་གནས་དཔའ་པོ་རྣམ་པ་ལྔས། སྙིང་རྗེའི་ཆུ་ཡིས་བྲན་པའི་ཚུལ། །བརྗོད་པའང་བླ་མ་ལྷ་ལ་འབུལ།།    ༈    །
སྣང་སྟོད་སྒྱུ་མའི་རྣམ་རོལ་ཡབ་ཡུམ་ཟུང། །ཙིནྟཱ་མ་ནཱི་སིམ་པའི་གར་བསྒྱུར་ལ། །མཐའ་འཛིན་མུན་པ་དྲུང་ནས་འབྱིན་བྱེད་ཀྱི། །ཆེ་ཟབ་མྱུར་གསལ་སྣང་བ་དེང་འདིར་སྩོལ། །ཤེས་རབ་གནས་པས་འགོག་པ་ཐོབ་
པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ། རྗེ་བཙུན་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་འགོག་སྙོམས་ཐོབ་པ་ཡོད་པར། ཡུམ་མདོ་ལས། དེ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དང། སོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ཅིང། ཡར་སོང་
[071A]༄༅། །གི་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྤེལ་གཞིའི་བསམ་གཟུགས་བརྒྱད་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་མཚན་ཉིད་པ་དང། སྤེལ་ཆོས་འགོག་པ་བརྒྱད་ཐུན་མོང་བའི་འགོག་སྙོམས་སུ་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་
གསུངས་ནས་རིགས་ངེས་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་བཞག་སྟེ། སྤྱིར་ཐུན་མོང་ཡིན་མིན་གྱི་དོན་ཐལ་འགྱུར་བ་ཁོ་ནས་འགོག་སྙོམས་སུ་འདོད་པ་དང། རང་རྒྱུད་པ་མན་གྱི་འདོད་པས་བཞག་
ཀྱང། ཐུན་མོང་བ་དེ་ལྟར་འཇོག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བའི་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་འགོག་སྙོམས་སུ་བཤད་པས་ཐུན་མོང་པའི་འགོག་སྙོམས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། གསུངས། འདིར་
བསྟན་འགོག་སྙོམས་ཐུན་མོང་ཡིན་མིན་གྱི་དོན་ས་དྲུག་པ་ཡན་དང། ས་ལྔ་པ་མན་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་མིན་གྱིས་བཞག་ནས་འདིས་ཐུན་མོང་མིན་པ་ས་དྲུག་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་བཞག་སྟེ། དེ་མཚུངས་ལྡན་
འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་བྱུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུངས་ནས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་བསོད་གྲགས་པས་ཐུན་མོང་བའི་འགོག་སྙོམས་ལྡན་མིན་དེ། འགོག་སྙོམས་
ཡིན་པར་ཡུམ་མདོས་བསྒྲུབ་ཅིང། མཐར་གནས་སྙོམས་འཇུག་དགུའི་ནང་གི་དེ་ལྡན་མིན་ཡིན་གསུངས། རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་དེ་རང་རྒྱུད་པ་མན་གྱིས་ཁས་མི་ལེན་པས་སྔ་མ་མཐུན་མོང་ཡིན་མིན་གྱི་

[071B] ཡིག་ཆ་རྙིང་བས་ཀྱང། ལྡན་མིན་དེ་འགོག་སྙོམས་སུ་འགྲེལ་ཆུང་གིས་སྒྲུབ་ཅིང། གཉིས་ཀས་ཤེར་ཕྱིན་ལྷག་པས་ཐོབ་པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འགོག་སྙོམས་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་གོ་ཡིག་ཆར། ཡུམ་མདོའི་དོན་འགོག་སྙོམས་རྗེས་མཐུན་བ་ཙམ་ལ་དགོངས་པ་བླངས་པས་ཐུན་མོང་བ་ཡང་མི་ཟེར་ལ། འགོག་སྙོམས་དགྲ་བཅོམ་རྟོགས་པ་སྔོན་སོང་མིན་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་
ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་མི་ཐོབ་པར། རང་འགྲེལ་དང་རིན་ཕྲེང་ས་བཅུ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཅིང། གཞན་དུ་ན་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་དང་ས་བཅུ་པ་སོགས་དང་འགལ། ཞེས་པ་ནས། སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་པས་རྗེ་བཙུན་
པ་བཀག་གོ་དེ་ཡིན་ཏེ། རབ་འགྲེལ་གྱི་དེ་རྣམ་བཤད་ལྟར་ལུགས་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འགོག་སྙོམས་ཡིན་གྱི། ཁྱོད་ལྟར་ན། ཤེས་རབ་ལྷག་པར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་
པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། གོང་དུ་དྲངས་པའི་མདོ་དག་གིས་སྙོམས་འཇུག་དགུའི་ནང་གི་དེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་གསུངས་པས་སྤེལ་ཆོས་དང་སྙོམས་འཇུག་དགུའི་ནང་གི་དེ་ལྡན་མིན་དུ་འདོད་པ་ཡང་མི་འཐད་ལ། མདོ་ལས། ལྡན་མིན་
དུ་གསུངས་པ་མེད་ཀྱང་འོག་མས་དེར་བཀྲལ་བ་ཙམ་ཡིན་པས། སྒྲུབ་བྱེད་མདོ་དུ་མས་བཤད་ཟེར་བའང་མི་འཐད་དོ། འགོག་སྙོམས་ལྡན་མིན་ཡིན་ན། ཤེས་པ་དང་ཚད་མ་སོགས་ཀྱང་ལྡན་མིན་དུ་ཐལ་བས། མངོན་པ་གོང་འོག་

[072A]༄༅། །དུ་མ་དང་འགལ་ལོ། །དེ་ཡང་སྲིད་རྩེ་ལ་བརྟེན་ནས། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར། རང་གི་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཚོར་འདུ་རགས་པ་བཀག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་
བཞག་པ་ཞིག་དགོས་པར། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། གང་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་དེ་ལ་དགའ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ནས་བློ་དེ་ལས་གོང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བློ་དེ་ལས་གོང་དུ་བསྐྱེད་ནས། སྐྱེ་བ་མེད་པ་
དང། འགོག་པ་མེད་པའི་ཆོས་མངོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་དང། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དང། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། དེའི་གོང་ན་གང་སེམས་ཀྱི་
མཚན་མ་མེད་པ། རྒྱུ་བ་ཐམས་ཅད་འགོག་པ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་འདི་ནི་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་
ཡིན་པས། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འགོག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདིར་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་འགག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས་སྒྲུབ་ནས། དོན་བསྡུར། དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་ཀྱི་འགོག་སྙོམས་ནི། སྲིད་རྩེ་ལས་
ཀྱང་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡུལ་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཅིག་དགོས་ཏེ། སྐབས་འདིར་མཐར་གནས་ཀྱི་འགོག་པ་དང། རྣམ་ཐར་གྱི་འགོག་པ་ལ་དེ་ལྟར་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་

[072B]དེ་ཡང་དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ནང་གི་སྟེ་རང་གི་
སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འགོག་བདེན་དུ་གྱུར་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནས་ཤེར་ཕྱིན་ལྷག་པས་འགོག་སྙོམས་ཐོབ་པར་བཞག་ཞེས་པ་ནས། ས་དྲུག་པའི་འགོག་སྙོམས་ནི་དེའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ལངས་པ་ནས་ཐོབ་ཀྱི་
བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ས་དྲུག་པ་བས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ས་དྲུག་པ་མན་གྱི་སྤང་བྱ་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་གྱི་སྟེང་དུ་ཚོར་འདུ་རགས་པ་བཀག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁྱད་པར་བ་ལ་མཉམ་པར་
བཞག་པ་ན་འགོག་སྙོམས་ཐོབ་ཅིང། དེ་འགོག་སྙོམས་པ་ཡང་ཡིན་དགོས་པས། འགོག་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་གསུངས་པའང་རང་རྒྱུད་ལ་སྲིད་རྩེ་མན་གྱི་ཚོར་འདུ་རགས་པ་བཀག་སྟེ། སེམས་མེད་པ་ལྟ་བུར་བྱས་པས་
སེམས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་མི་ཟེར་བར་ལུས་ཁོ་ནས་ཟེར་རོ། །གཞན་མཉམ་བཞག་གི་ངོར་བཀག་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་སྟེ། ཡིག་ཆར། དེ་བཞིན་ཁྱད་པར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་
མ་གསུངས་པར་འགོག་པའི་ཞེས་པ་མདོ་ལྟར་སྲིད་རྩེ་ལས་ཇེ་ཕྲར་སོང་སྟེ་རྒྱུ་བ་རགས་པ་འགག་པ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྗེས་ཐོབ་པ་ལ་མེད་དམ། ཡང་ན་སངས་རྒྱས་སར་རྫས་རྒྱུན་གྱིས་བཞག་པ་ལྟར་

[073A]༄༅། །རྒྱུན་ཕྱི་མ་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པས་ཉམས་པར་མ་བྱས་པ་འཇོག་དཔྱད། །དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་ཆེན་ལ་ཡང་སྤང་བྱ་ཅི་རིགས་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་གྱི་སྟེང་དུ་ཚོར་འདུ་རགས་པ་བཀག་པའི་
ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ཅེས་སྦྱར་རོ། །བྱང་སེམས་རྣམས་དེ་ཤེས་ཆེད་ཙམ་ལས་དེ་ལ་དགའ་ནས་མི་འཇུག་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩལ་རྒྱས་ཏེ་ཤེར་ཕྱིན་ལྷག་པ་མ་ཐོབ་པར་མི་ཐོབ་ལ། ཉན་རང་རྣམས་
ཞི་བདེ་ལྟར་དེ་ལ་དགའ་ནས་ཆེད་དུ་གཉེར་བས་ཡིན་ཏེ། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་དེ་ནི་ཤེས་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙོམས་པར་འཇུག་གི་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་རྟེན་གྱི་གནས་མི་སྐྱེད་དེ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་ལས་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་ན་ཐེག་དམན་དུ་ལྟུང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་སྙོམས་རྗེས་མཐུན་པ་ཐོབ་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡང་ཡོད་དེ། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ལུས་མངོན་བྱེད་ལ་དེ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་དགོངས་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ལོན་པའི་རྗེས་སུ་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་ལ་གསུངས་ཀྱང། ཆོས་སྒྲ་གཉིས་པ་ལོ་ལྔ་བརྒྱའི་བར་བསྒྲགས་པར་གསུངས་པས། དེ་ལྟར་རམ། ཡང་ན་རྩ་ཤེ་བརྩམས་དུས་
ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་ཞིང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཅེས་མཚན་ཡང་ཐོབ་ལ། རིགས་ཚོགས་གཞན་རྣམས་དེའི་ཡན་ལག་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཅིག་ཅར་བརྩམ་ཀྱང་ཆོག་གམ་དཔྱད་ལ། དེ་དུས་མཚན་ཐོབ་ཚུལ་ནཱ་ག་ཀླུ་ལ་རྒྱ་མཚོར་གནས་པ་ནོར་

[073B] ཁ་ནས་དུག་གི་མེས་བུད་ཤིང་བསྲེག་ཅིང། གཞན་གསལ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་བཞིན་སློབ་དཔོན་ལ་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་བློ་ལ་གནས་པ། ཆོས་ཟབ་མོའི་མཛོད་ལྡན་པ། ལྟ་ངན་གྱི་བུད་ཤིང་བསྲེག་ཅིང་ཡིད་
ཀྱི་མུན་པ་སེལ་བ་གསུམ་དང། ཨ་རྫུ་ན་སྲིད་སྒྲུབ་ལ་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས་པ་དང། དགྲ་འདུལ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས་པ་དང། འཁོར་བའི་དགྲ་སྡེ་འཇོམས་པས་ཡིན་པ་ཚིག་གསལ་གྱི་དགོངས་པར་
གསུངས་པས། མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་མིང་མཐུན་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་ཉིད་བཅུའི་དང་པོ་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་ངོའི་བདེན་མེད་དང། རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་སྤྱིར་གསུངས་པས་ཁྱབ་ཆེ་ལ། ཕྱི་མ་བརྒྱད་
ཆོས་ཀུན་མ་འོངས་པ་ན་དང་དུས་གཞན་གྱི་དུས་དང། དེ་གཉིས་ཀར་རང་མཚན་གྱིས་དབེན་པ་སོགས་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སྦྱར་བས་ཁྱབ་ཆུང་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་སྟོང་གཞི་འདྲའོ། །ཡིག་ཆར། བདུན་པ་དང་པོ་དང། གསུམ་པ་གཉིས་
པ་དང། ལྷག་མ་བཞི་གཉིས་ཀའི་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱར་བ་མདོའི་དངོས་བསྟན་དང། སྤྱིར་བརྒྱད་ཀ་གཉིས་ཀ་ལ་སྦྱོར་བར་ལུང་རིགས་སྒྲོན་མེ་ལས་གསུངས་པ། རྣམ་བཤད་ལས། སྒྲ་དང་རྣམ་རྟོག་གིས་སྤྲོ་བར་མི་ནུས་པ་ལ་ནི་
གཉིས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་རོ། །བརྒྱད་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་སྦྱར་རོ། །ཞེས་བདུན་བརྒྱད་གཉིས་ལ་གཉིས་སྦྱར་བའི་དགོངས་པའོ། །བྱང་སའི་ཕྱི་མ་བརྒྱད་ཀྱང་ཡོངས་གྲུབ་བདག་ཉིད་དང། རྒྱུ་ལས་ཀྱང་

[074A]༄༅། །མ་སྐྱེས་པ་དང། དེ་གཉིས་ལས་མ་སྐྱེས་པས་གཟོད་མ་ནས་དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང། གང་ཟག་གི་བླང་དོར་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྟར་མེད་པ་དང། གང་ཟག་དེ་ཉོན་
མོངས་སོགས་དང་བྲལ་བ་ནི་དེའི་དབེན་པ་དང། གང་ཟག་གིས་བརྟགས་པ་ལྟར་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོར་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་དང། མདོ་འགྲེལ་ལས། དང་པོ་སྤྱི་དང་
མཚན་མ་དགུ་ནི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་སོགས་བཞག་ནས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྒྲ་རྟོག་གི་ཞིན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་དེའི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། འབྱུང་བ་མེད་པར་མཉམ་
ཉིད་སོགས་བཞག་གམ་སྙམ་ལ། དེ་ལྟར་ན་བཞི་བ་དང་ཐ་མ་གསུམ་གང་ཟག་དང། ལྷག་མ་ཆོས་ལ་སྦྱར་རོ། །ཅེས་ན་དགོངས་པར་ཨེ་འགྲོ་དཔྱད།།    ༈    དགག་བྱ་ཁྱབ་
ཆེ་བ་འདོད་པ་ཧྭ་ཤང་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྫེས་སུ་འབྲང་བར་འདོད་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དགག་བྱ་ཡིན་པ། རིགས་ཤེས་ཀྱི་དཔྱད་བཟོད་མེད་པ་དང། ཡོད་མེད་སོགས་མཐའ་བཞིར་མེད་པར་གསུངས་
པ་དང། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན། །སོགས་གསུངས་པས་སྐྱེ་སོགས་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དང། དངོས་སྨྲ་སོགས་འགོག་སྐབས་བདག་སྐྱེས་སོགས་བཞིར་ཁ་ཚོད་བཅད་ནས་

[074B] དོན་དམ་དུ་མེད་པས་མེད་གོ་མི་ཆོད་ན་རྟོན་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་གོ་བཟློག་པར་ཐལ་བ་ལྔས་བསྒྲུབ་པ་ལ། དགག་ཚུལ་མདོར་བསྡུ་ན། སྟོང་ཐུན་ལས། བྱ་བྱེད་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རང་བཞིན་མེད་པ་
དང༑ རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བྱ་བྱེད་བཞག་ཏུ་རུང་བར་ངེས་པ་དྲངས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ཚུལ་འདི་ནི་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ཁྱད་ཆོས་
དེ་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་གཞན་ངོ་ཙམ་ལས་ཚད་མས་མ་གྲུབ་ཅིས་པ་སོགས་བཀག་ནས། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །ཅེས་སོགས་སྐྱོན་འཕང་བ་ལ་འདོད་ལན་བཏབ་པར་
རིགས་ཞེས་བཀག་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས་ལ་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་མི་བཟོད་ཀྱང། མེད་པར་ངེས་མི་དགོས་པ་སྒྲ་མིག་ཤེས་ཀྱིས་མེད་པར་མ་ངེས་པ་བཞིན་དང། ཡོད་པ་མིན། ཞེས་པས་མེད་པར་སྨྲས་ཤིང། ཡང་དེ་
མེད་པ་མིན་ཞེས་སོགས་ཁས་བླངས་འགལ་ཏེ། དེ་མིན་ན་དངོས་སྨྲ་པ་ལ་ཡང་ཁས་བླངས་ནང་འགལ་མེད་པར་ཐལ་བ་སོགས་དང། དེ་དག་གིས་མིག་ཤེས་སོགས་ཆོས་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ན། འཕགས་ལམ་དོན་མེད་པར་
གསུངས་ཀྱི། མིག་ཤེས་ཚད་མ་ཡིན་ན་འཕགས་ལམ་དོན་མེད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། སོགས་དང། དངོས་སྨྲས་སྐྱེ་བ་ལ་བཞིར་ཁ་ཚོད་བཅད་པ་དང། དོན་དམ་དུ་སྐྱེ་ན་དེ་བཞི་གང་རུང་དུ་ངེས་པས་སྒྲུབ་གྱི། རང་ལུགས་ལ་དེ་

[075A]༄༅། །བཞིར་ཁ་ཚོད་མ་ཆོད་པ་དང། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་མེད་པར་མ་གཟིགས་པས་སྐྱོན་མེད་ལ། ཁྱོད་རང་ལྟར་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མིན་པས། རྟོན་པ་བཞི་ཀ་གོ་
བཟློག་པར་ཐལ། ཞེས་བཀག་པ་སྟོང་ཐུན་ལྟར་ལ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་དང་པོ་བཞི་གསུངས་སོ། །དེའི་ལུགས་ལ་ལས་འབྲས་ཡོད་མི་ད་སོགས་འཕང་ན་ལན་གྱིས་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཟེར་དགོས་པ་མང་དུ་ཡོད་པ་ཁོ་
རང་གི་ནང་འགལ་ཡིན་ནོ། ཁྱབ་ཆུང་པ་འདོད་པ་བཙན་སྡེ་སྔ་ཕྱི་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་དག་གིས། རྩ་ཤེ་ལས། རང་བཞིན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་ནི། །འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་དང། །རང་བཞིན་དག་ནི་བཅོས་མིན་དང། །
གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ངོ་བོ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་སྐྱེད་པ་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་རྣམ་འཇོག་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་སྟེ། དགག་བྱ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་དུ་བྱས་པ་གསུམ་ལྡན་གྱི་
བདག་ལྟ་བུ་ཞིག་དགག་བྱར་བཞག་པ་ལ། དངོས་པོ་རྣམས་དེས་སྟོང་པ་དངོས་སྨྲ་བས་རྟོགས་པ་དང། དེ་ལྟར་འཛིན་པ་བློ་ཀུན་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ལ། རྩ་ཤེ་གྱི་དེ་ཆོས་ཉིད་ལ་བྱེད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོའོ། །ཞེས་སྟོང་
ཐུན་ལམ་རིམ་སོགས་ལས་གསུངས་པས། ཡིག་ཆར། །སླ་གསུངས་པ་དེར་ལྟོས་ན་སླ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་དག་ལས། བཅོས་མིན་དང་ལྟོས་མེད་ནི། མེ་ཚ་བ་དེ་ཆུའི་ཚ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མེའི་རང་བཞིན་དང། མེ་བདེན་སྟོང་

[075B] མེ་བདེན་མེད་མེའི་རང་བཞིན་ལས་འདར་མེད་པའོ། །ཡིག་ཆར། སྔོན་གྱི་བོད་རྒན་མང་པོ་ན་རེ། གསུངས་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ས་སྐྱ་རྙིང་མ་རྣམས་ཡིན་གསུངས་
ལ༑ དེ་དག་གི་འདོད་ཚུལ་རྗེའི་བསྟོད་འགྲེལ་ལས། བཀའ་བརྒྱུད་པ་རྣམས་ས་ར་ཧ་སོགས་ཀྱི་མན་ངག་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་གསར་དུ་བསྒྲུབས་པ་མ་ཡིན་པར་གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གཤིས་སུ་གྲུབ་པ་
སེམས་མེ་བཅོས་པའི་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་འདོད་པ་དང། རྙིང་མ་བ་རྣམས་སློབ་དཔོན་པདྨའི་མན་ངག་ལ་ཁུངས་བཅོས་ཏེ་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་མཁྱེན་ཆ་ནང་དུ་གསལ་བའི་གཞོན་
ནུ་བུམ་སྐུ་ག་དག་སྟེ་སྐྱོན་རྣམས་ཡེ་ནས་དག་ཅིང་ཡོན་ཏན་ཀྱི་ཆོས་ཡེ་ནས་རྫོགས་པའི་ལྷུན་གྲུབ་རང་གི་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རང་ཞལ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་འདོད་པ་དང། ས་སྐྱ་བ་རྣམས་པར་ཝ་བའི་མན་ངག་ལ་
ཁུངས་བཅོས་ཏེ་སེམས་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་ཙམ་ནས་གསལ་བ་མི་འདོར་བས་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གསལ་བ་དེ་དབྱིབས་ཁ་དོག་སོགས་གང་དུ་བཙལ་ཀྱང་མི་རྙེད་པས་སྟོང་བ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུའི་གསལ་
བའི་དུས་ཉིད་ན་སྟོང་ཞིང། སྟོང་པའི་དུས་ཉིད་ན་གསལ་བས་གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་བརྗོད་བྲལ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་འདོད་པ་རྣམས་ཞེས་པ་ནས། གནས་ཚུལ་དེ་དན་
[076A]༄༅། །མཐུན་པར་བློས་ཀྱང་ཅིར་ཡང་མི་འཛིན་པར་ཧད་དེ་ཆམ་མེ་འཇོག་དགོས་ཟེར་བ་ལ་ཐམས་ཅད་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་འབབ་པ་ནི། ཞེས་སྟོང་ཐུན་ལས་ཡུལ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ལ་བློས་ཅིར་ཡང་མི་འཛིན་པར་
འཇོག་ཟེར་བ་འདིར་ཁ་འཆམ་ནས་འོངས། ཞེས་དང། གྲུབ་མཐའ་མི་མཐུན་པའི་ཁྱད་ཇི་ཙམ་ཕྱེའང་ལྟ་པ་གཏན་ལ་འབེབ་པའི་དུས་ཁྱད་ཕྱེ་བ་ལྟར་མི་སྒོམ་པར་བསྒོམ་དུས་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་བསྒོམ་པ་ལ་ཁྱད་
བར་མེད་པས། ཞེས་པ་དྲངས་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མར་མེ་དང། སློབ་དཔོན་པདྨ་ས་སྐྱ་གོང་མ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་དག་ཡོད་ཀྱང་གཞུང་རྩོམ་དང་གཞན་ལ་གསུངས་དུས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་གསལ་
པར་གསུངས་པ་མེད་པས། རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཀྱིས་དགག་བྱ་ཁྱད་ཆེ་བའི་དེ་དང་ཁྱད་མེད་བྱས་སོ། །དེས་ན་བཀའ་བརྒྱུད་སོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དངོས་གང་ཡིན་ལ་དཔྱད་གཞི་ཅུང་ཟད་ཡོད་དོ། །ཕྱག་ཆེན་རྩ་བ་ལས་
ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བས། །དཔྱད་ན་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འབབ། །གསུངས་པ་ཡང་ཕྱག་ཆེན་ཟིན་བྲིས་བདུད་རྩིའི་ཐིག་ཕྲེང་ལས། རྩ་འགྲེལ་གང་དུའང་དགོངས་པ་གཅིག་ལུགས་འདི་ཡིན་ཞེས་མ་
གསུངས་པས་དག་སྣང་སྦྱངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནམ། དངོས་གནས་ལ་དེ་དག་བསྒོམ་ཏེ་རླུང་དབུ་མར་བཅུག་ནས་བདེ་སྟོང་སྦྱར་ཏེ་ལམ་གོང་མར་བགྲོད་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་དཔྱད་དཀའ་བས། སྐྱབས་

[076B] ཀུ་རེ་ཚུལ་དུ་པཎ་ཆེན་ད་སྐབས་མི་བཞུགས་པ་མ་གཏོགས། བཞུགས་ན་དགོངས་པ་གཅིག་ལུགས་འདི་ཅིག་
འདྲི་དགོས་པ་འདུག་གཞན་ཕྱོགས་པ་ཚོས་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འདོད། རང་ལུགས་ལ་མེད་དགག་ཡིན་པས་མ་ཡིན་དགག་དང་མེད་དགག་གཉིས་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་འདི་དག་གི་ཆོས་
ཉིད་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་དགག་དང། བསྒོམ་ཚེ་དགག་བྱ་བཀག་ཙམ་དང་མ་ཤར་བ་ཙམ་གྱིས་ལྟ་བ་རྙེད་པར་བཞག་པས། ཡིག་ཆར། བདེན་གྲུབ་འགག་པའི་མེད་དགག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྔོན་དུ་
དགག་བྱའི་སྤྱི་མ་ཤར་བར་མ་ཡིན་དགག་ཤར་བ་དང། དགག་བྱ་བཀག་ཙམ་གྱིས་དེ་བཀག་པའི་མེད་དགག་མི་འཆར་ཞེས་བཀག་ལ། རྒྱང་ཕན་གྱིས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ལྟ་བའང་རྣམ་དག་ཏུ་ཐལ་ལོ། །བུདྷཱ་བཱ་ལི་ཏ་
ལས། ཅིག་ཤོས་ནི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་པ་ཡིན་གསུངས་པ་འོག་ཏུ་མི་གཅིག་རྐུན་མར་ངོ་ཤེས་མ་ཤེས་གསུངས་པ་ལྟར་དགག་བྱ་ངེས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ལ། ཚིག་གསལ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་
སོགས་ཀྱིས་ལྟ་བ་རྙེད་པ་ལ་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་དང། སྟོང་བ་གཉིས་ཀ་འཆར་དགོས་པར་གསུངས་པས། ཡིག་ཆར། ལུང་སྔ་ཕྱི་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ལྟ་བ་རྟོགས་ཚད་ཀྱང་ཤེས་པར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་གིས་སྟོང་

[077A]༄༅། །གཞི་དེ་འདོགས་བྱེད་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག་བྱ་དེས་སྟོང་བར་ངེས་པ་ན་ལྟ་བ་དེ་རྙེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་མ་རྙེད་པར་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་མེད་པའི་ཁྱད་པར་མི་
ཕྱེད་གསུངས་པ་ཚད་མས་ཡིན་གྱི། ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་ཕྱེད་དེ། རྒྱང་ཕན་ཀྱིས་དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཕྱེད་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ཡོད་པ་དང་རང་ངོས་ནས་མེད་བ་གཉིས་གཅིག་གཅིག་གི་གྲོགས་སུ་འགྲོ་ཚེ་
སྟོང་ཉིད་ལ་ངེས་ཤེས་འདྲོང་ལ། དེ་འདྲའི་འགལ་དོགས་ཀྱི་མི་བདེ་བའི་བློ་མེད་ཀྱང་ད་དུང་ཁོ་བོའི་འདི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་མིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་ན་ཡིད་དཔྱོད་ལ་སླེབ་ཡང་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱད་
ཕན་གྱི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པས། རང་བཞིན་མེད་པར་འཛིན་པའི་བློ་མིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱང་ཕན་རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་འཛིན་པའི་བློ་
ཡོད་ཀྱང། དེའི་རྒྱུད་ན་མེད་ཟེར་དགོས་སོ། །དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། བླུན་པོས་ནི་སྔ་ཕྱི་གཅིག་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་རྟག་པར་འཛིན། མཁས་པའི་ལུགས་ཀྱི་རྟག་པ་ནི། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་སྐྱེད་པ་དང། འཇིག་རྒྱུ་མེད་
པ་ལ་བྱེད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་གྲུབ་མཐས་བཏགས་པའི་རྟག་འཛིན་ལ་ཕྱི་མ་ལྟར་དགོས་པས། ཡིག་ཆར་ཁོ་ན་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །རྗེ་བཙུན་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས། མྱུ་གུ་མེད་པ་ཆོས་ཅན། མེད་པར་ཐལ། རྟགས་

[077B] རྟགས་ཡང་དག་མིན་པ་ཆོས་ཅན། མེད་པར་ཐལ། རྟགས་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སོགས་གསུངས་ནས་རིགས་པ་ཡང་དག་དང་རྟགས་ཡང་དག་གི་དགག་
བྱ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཀྱང། ལམ་རིམ་གྱི་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། དེའི་ཡུལ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མའི་དབང་དུ་བྱས་གསུངས་པས། ཡིག་ཆར། སྔོན་གྱི་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ནས། རང་ལུགས་ཀྱི་འགོང་དེ་
དགག་པ་ཡིན་ལ། ལམ་རིམ་གྱི་ལུང་དེས་དགག་བྱ་འདི་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་མེད་པ་གཅིག་དགོས་ཏེ། གསུངས་པ་ཕྱི་མ་འདི་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་ལྟ་
བུའི་མེད་པ་གཅིག་དགོས་ཏེ། ཡོད་པ་རྟགས་ཡང་དག་གིས་དགག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རིགས་པ་ཡང་དག་ལ་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་དང། དེས་བདེན་མེད་དུ་བཟུང་བ་སོགས་བཞག་
ནས། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་གནོད་བྱེད་ནི། བདག་མེད་མཐོང་བ་འགལ་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ལ་བྱེད་ལ། རྟགས་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་ནི། དགག་བྱའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚོགས་
དོན་ལ་བྱ་སྟེ། བྱས་པ་དེ་སྒྲའི་སྟེང་དུ་རྟག་པ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་གྱི། སྒྲའི་རྟག་འཛིན་འགོག་བྱེད་ཀྱི་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མྱུ་གུ་མེད་པ་རྟགས་ཡང་དག་གི་དགག་བྱར་འདོད་པ་

[078A]༄༅། །ལམ་རིམ་གྱི་ཕྱི་མའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་ནང་འགལ་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་དེ་ཕྱི་མར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་མྱུ་གུ་མེད་པར་འཛིན་པའི་བློའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཐལ་ལོ། །ཁྱད་
གཞི་ཡང་དགག་རིགས་པར་ཐལ་ལོ། །གསུངས་པ། དེས་བདག་ཡོད་པ་དགག་ན་བདག་གི་ཁྱད་གཞི་ཕུང་པོ་ཡང་དགག་རིགས་པར་ཐལ་ལོ།། ཞེས་པའོ། །དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། རི་བོང་རྭ་རྟགས་དེའི་
དགག་བྱ་དང། ལམ་དེའི་དགག་བྱ་ཡིན་ཀྱང། རྟགས་དང་ལམ་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ཞིབ་ཆ་མང་ངོ། །ཆོས་རྣམས་རང་གི་འདོགས་བྱེད་ལ་ལྟོས་པ་སོགས་ལྟོས་པའི་དང། བུམ་པ་བདེན་
མེད་འཐད་པ་ཡིན་ཀྱང་འཐད་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་པ་མིན་ལ། དེ་བདེན་མེད་དུ་བསྒྲུབ་པ་འཐད་སྒྲུབ་ཀྱི་དང། མཚན་མཚོན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང། མེས་བུད་ཤིང་བསྲེག་པ་སོགས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་
དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། འཇིག་རྟེན་ལ་སྣང་བའི་རིགས་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རིགས་པ། གནས་པའི་རིགས་པ་གསུམ་གསུངས་ནས། དང་པོ་ལ། ཆུ་ཐུར་དུ་འགྲོ་བ་
མེ་ཚ་བ་སོགས་དང། གཉིས་པ་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། རིགས་སྔགས་ཀྱི་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། མཁྱུད་སྤྱད་ཀྱི་

[078B] གསུམ་པ་ལ། བུམ་པ་བདེན་མེད་བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པ་བཞག་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ཞེས་བཤད་གསུངས་པས། དེ་ཐམས་
ཅད་དང། ཚད་མ་ཐམས་ཅད་རིགས་པ་ཡང་དག་ཡིན་པས་དགག་བྱ་ལ་ཡང་ཡོད་མེད་གཉིས་བཞག་གོ། །སོ་སྐྱེས་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་མི་རུང་པ་ཡིན་ཀྱང། དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དང་
མ་བཤགས་ན་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡིན་པས་མི་འཐད་པ་མིན་ནོ། །བདེན་འཛིན་གྱིས་བདེན་པར་བཟུང་བ་ཡིན་པ་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་བདེན་འཛིན་གྱིས་བདེན་པར་བཟུང་བ་
ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་འཐད་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡིག་ཆར། དེས་ན་འཐད་པའི་བཟློག་ཟླ་ལ་རིགས་པའི་དགག་བྱར་བྱ་སྟེ། རིགས་པ་བཞིའི་ཟློག་ཟླ་མི་རིགས་པ་བཞི་ལ་དགག་བྱར་བྱེད་
པར་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཀུན་གོ་བསྡུར་ན་ཐོན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལོ་ཆེན་གྱིས། ཆོས་ཉིད་ཤེས་བྱ་མིན་གསུངས་པ་དང། ཆ་བ་ཆོས་སེར་ཇོ་ནང་བ་གོ་ཤཱག་གའར་མ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་
རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབུ་མ་སྣང་བ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་ཤེས་ཀྱི་དཔྱད་བཟོད་དང་རྙེད་དོན་དོན་གཅིག་ཅེས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཁྱད་པར་ནི། གྲུབ་མཐའ་རྩ་

[079A]༄༅། །པར། རིགས་ཤེས་རྙེད་དོན་ཡོད་ཀྱང་དེས་དཔྱད་བཟོད། །བདེན་པར་བཟོད་དགོས་བདེན་གྲུབ་ལ་དཔྱད་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རིགས་ཤེས་དེས་བདེན་པར་ཡོད་
མེད་དཔྱད་པ་ན། བཙལ་རྒྱུ་བདེན་གྲུབ་ཡིན་པས་དེ་རྙེད་ན་དཔྱད་བཟོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་མེད་པར་སྟོང་ཆམ་གྱིས་སོང་བ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར། དེ་མེད་པར་ངེས་པ་ན་ཆོས་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ་
དཔེར་ན་མི་ཞིག་ཁང་པའི་ནང་དུ་བཙལ་བ་ན་དེར་མི་དེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་དེར་མེད་དོ་སྙམ་པ་སྐྱེས་པ་ན་དེ་མེད་པར་ངེས་ཀྱང། བཙལ་བའི་དོན་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །དབུ་མའི་གཞུང་རྣམས་
ལས། རིགས་ཤེས་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་ནས། དེའི་ངོར་མེད་པ་དོན་དམ་དུ་མེད་པར་གསུངས་པ་མང་བས་སྔ་མ་རྣམས་དེ་ལྟར་འདོད་ལ། ཐལ་རང་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་
དོན་དམ་ལ་གཉིས་ཡོད་པ་ཤེས་ན། ཡུམ་མདོ་ལས། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་མ་ཕྱེ་བར་
གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ལེགས་པར་འགྲེལ་ནུས་ཤིང། སྔར་གྱི་ལོག་རྟོག་རྣམས་རང་ཤིགས་པར་འགྱུར་བས། རྣམ་བཤད་ལས། དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་དོན་དམ་ལ་གཉིས་

[079B] ཞེས་པ་ནས། འདི་ལེགས་པར་ཤེས་ན་གཤིས་ལུགས་ལ་དང། དོན་དམ་དུ་མེད་ཟེར་བ་དང། ཡང་ཆོས་ཉིད་ཡོད་པར་འདོད་ཅིང་དེ་ཉིད་གཤིས་ལུགས་དང་དོན་དམ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་མི་འགལ་
བའི་གནད་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གསུངས་པ་བོད་འདིར་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་གཅིག་བུའི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །འོ་ན་དེ་མར་མེ་སོགས་ཀྱིས་མི་མཁྱེན་ནམ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། རྗེའི་བསྟོད་འགྲེལ་ལས། དཔེར་ན་
འཇིག་རྟེན་ན་མི་གཉིས་ལ་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་རྒྱུས་ཡོད་པ་འདྲ་ཡང། དེའི་ལོ་རྒྱུས་གཞན་མ་བཤད་པའི་ཚེ་བརྗོད་ཚུལ་མཁས་མི་མཁས་ཀྱི་དབང་གིས་གོ་བ་སྐྱེད་ལུགས་སྣ་ཚོགས་འོངས་པ་ལྟར། རང་གིས་ལྟ་
བ་རྙེད་ཀྱང་གཞན་ལ་དེའི་གོ་བ་གྱིས་ཕྱིན་པ་སྐྱེད་མི་ཐུབ་པའང་ཡོད་ལ། ཡང་ན་དམ་པ་འགའ་ཞིག་གནས་སྐབས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་དེའི་རྒྱུད་ཚོད་གཟིགས་ནས། དེའི་ཐད་ཀའི་གདམས་ངག་རེ་ཕོག་པ་གདུལ་བྱ་
གཞན་དག་གི་རྒྱུད་ལ་མི་འཚམ་པ་དང། སྐབས་འགར་རང་རང་གི་ཐུགས་ལ་འཁྲུངས་པའི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཉམས་མྱོང་དང། རྫོགས་རིམ་མཐོན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་
དམིགས་བསལ་ཅན་འགའ་ཞིག་གསུངས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས། མཁྱེན་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མེད་དོ། །རྗེ་བཙུན་པའི་དབུ་མ་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་

[080A]༄༅། །གཅིག་ཤོས་སོ། །ཞེས་དང། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་དཔྱད་པ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་སོགས་རང་རྒྱུད་པའི་གཞུང་ལས་ཆེས་གསལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་
གསུངས་པས། རྗེ་བཙུན་པ་ཡབ་སྲས་བློ་གནོད་མེད་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་ཚད་ཅེས་སོགས་འགྲེལ་བར་སྣང་ལ། དེ་ནི་བདེན་གཉིས་དར་ཊཱིཀ་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་ཞིང་མཐོང་བ་འདི་ཁོ་
ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ཅིག་ཤོས་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། ཞེས་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་འདི་ལ་དོན་དམ་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་ཅིང་དོན་དམ་
པའི་དཔྱད་པ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ནས། ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པས་ཡིག་ཆའི་དེ་དགོངས་པའོ། །ཡིག་ཆར། དེ་དག་ལ་ཡང་དག་
པའི་སྐྱེ་བ་ལྔ་དང་གསུངས་པ། སྐྱེ་བ་ལྔའི་གཞི་ལྡོག་གཟུགས་སོགས་ལྔ་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བ་ཡང་དག་པའི་སྐྱེ་བའམ། སྐྱེ་བའི་རང་ལྡོག་མི་སྣང་བའི་དོན་ཡིན་གསུངས་ལ། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས་
སྐྱེ་བ་ལྔ་ནི་ཐ་སྙད་སྐྱེ་བ་ལྔ་ལ་བྱེད་དོ། །གསུངས་པས། གཟུགས་སྐྱེ་བ་སྣང་ཡང། སྐྱེ་བར་མི་སྣང་ཟེར་རམ་དཔྱད་ལ། སྤྱིར་སྐྱེ་བ་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་དབང་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བས་ཡིན་པ་འདྲའོ། །

[080B] གསུངས་པ། བདེན་གཉིས་འགྲེལ་བར། དགག་བྱ་བདེན་པ་དབང་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བར་བཤད་པ་ཞེས་པའི་དགག་བྱ་དེ་ཡིན་པ། ལེགས་བཤད་སྙིང་
པོའི་ལུང་གིས་ཤེས་ལ། དབུ་མ་སྣང་བའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་ཞེས་པའི་མཐོང་རྒྱུ་ནི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་གྲུབ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སྣང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། སྔ་མ་
ཕྱི་མའི་དངོས་བསྟན་གྱི་མཐོང་བ་དབང་ཤེས་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་རང་རྒྱུད་པའི་སྐབས་འདིར་ཡང་དབང་ཤེས་ལ་བདེན་སྣང་ཡོད་པ་གསལ་བར་བཤད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
པའོ། །འདི་འདྲའི་དགག་བྱ་དབང་ཤེས་ལ་མི་སྣང་སྟེ། དེས་གྲུབ་པའི་དོན་དམ་དེ་གནས་ལུགས་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དབང་ཤེས་ལ་གནས་ལུགས་མི་སྣང་བས་རིགས་ངོའི་དགག་བྱ་མི་སྣང་བར་གསུངས་
པས། རིགས་ངོའི་བདེན་འཛིན་ལ་གནས་ལུགས་དང་རིགས་ངོའི་དོན་དམ་སྣང་ངམ་ཞེ་ན། མི་འདྲ་སྟེ། དབང་ཤེས་དང་སྐྱེ་བོ་རང་དགའ་བས་རིགས་ངོར་ཡོད་མེད་དཔྱད་པ་མི་བྱེད་པས་མི་སྣང་ལ། རྣམ་བཤད་
ལས། དེའི་བདེན་འཛིན་ལ་ནི་ཕྱི་མའི་ཡོད་འཛིན་དགོས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར། རིགས་ངོའི་བདེན་འཛིན་ནི་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་སུ་གྲུབ་པར་སྣང་བ་ན་གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་དེའི་སྟེང་དུ་རིགས་
[081A]༄༅། །ངོར་ཡོད་མེད་དཔྱད་དེ། དེར་ཡོད་པ་དང་གཤིས་ལུགས་སུ་སྣང་ལ། སྤྱིར་རིགས་ངོའི་དོན་དམ་དང་གཤིས་ལུགས་སུ་མི་འཆར་རོ། །རྗེ་དྲུང་པའི་དབུ་མ་ལས། རང་རྒྱུད་པས་མིང་དུ་
བཏགས་ཙམ་གྱིས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མི་འགོག་ལ། ཐལ་འགྱུར་བས་དེ་འགོག་པ་ལ། དབུ་མ་པ་གཉིས་ཀྱི་དགག་བྱ་ལ་བློ་ངོར་མི་འདྲ་བ་ཆེན་པོ་འོད་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནོ། །སོགས་གསུངས་པས་
ཡིག་ཆར། ཁ་ཅིག་རང་རྒྱུད་པས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་འདོད་ཟེར་ན། སོགས་རྗེ་བཙུན་པ་ཡབ་སྲས་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་མི་འདོད་པ་བྱང་ཆུབ་བླ་མའི་དྲིས་ལན་དུ་གསལ་ཞིང། རྣམ་
བཤད་ལས། བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་དང། བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བ་ཚིག་ལ་གསལ་བས་ཕྱི་མ་རྟོག་པས་བཞག་པར་ཤེས་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། བློ་ལ་སྣང་བའམ་བློའི་
དབང་གིས་བཞག་པ་ཞེས་སྤྱིར་དེ་གཉིས་ཁྱད་མེད་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱིས་བཞག་པ་མིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ལ་ཕྲ་རགས་ཆེ་བས། དབུ་མ་པ་གཉིས་ཀྱི་དགག་བྱ་བློ་ངོར་མི་འདྲ་གསུངས་ལ། རིགས་པའི་རྒྱ་
མཚོར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་མི་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི། ལེགས་ལྡན་དང་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་པའི་ཀུན་བཏགས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་

[081B] དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་ཙམ་སྒྲས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མི་གཅོད་པར་འདོད་མཉམ་ཡིན་ལ། དེའི་རང་མཚན་བདེན་གྲུབ་དང་ཁྱད་མེད་པས་དགག་ཏུ་མེད་ལ། རང་
མཚན་ཞེས་པའི་མིང་ཙམ་ལ་རྩོད་པ་ཡིན་ན། མིང་ཙམ་ལས་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། མིང་སེམས་ཙམ་པ་ལས་དམན་པར་ཐལ་ཏེ། དེས་ཙམ་སྒྲས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཅོད་པར་འདོད་ཅིང་
འདིར་དེ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། སྒྲ་རྟོག་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་པ་དོན་དམ་པར་ཡིན་པ་གོང་དུ་གསལ་ལོ། །ཉི་ཁྲི་རྣམ་ངེས་ལས་གསུངས་པ་དཔྱད་
རྗེ་བཙུན་པས། རྡེའུ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྱུ་མའི་སྤྲུལ་གཞིའི་རྡེའུ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་པར་གསལ་ལོ་གསུངས། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། རྡེའུ་ཤིང་རྟ་
གླང་དུ་སྣང་སྨིག་རྒྱུ་ཆུར་སྣང་ཡང་ཤེས་བྱ་རྟ་གླང་དུ་མི་སྣང་བ་སྤྱིར་བཏང་ལ་ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་གིས་ཡིན་ནོ། །གསུངས། དེ་དག་རྣམ་བཤད་ལས། སྤྱིར་སྤྲུལ་གཞི་རྟ་གླང་དུ་མི་སྣང་ཞེས་བྱར་མི་རུང་གི་གསུངས་པས་
ཡིན་ཀྱང་དེ་ནི་གོང་དུ་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྡེའུ་སོགས། རྟ་གླང་དུ་སྤྲུལ་པ་ན་ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པ་ན་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བའི་དོན་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་སྤྲུལ་གཞི་རྡེའུ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་སྣང་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་

[082A]༄༅། །ལུགས་ལ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་བརྫུན་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་སྨིག་རྒྱུ་ཆུར་སྣང་ཡང་སྤྲུལ་གཞི་རྡེའུ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་མི་སྣང་
ཟེར་དགོས་སོ། །དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ལེགས་ཆོས་པས། གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་དང་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པ་རེ་རེ་ནས་སྟོང་ཉིད་མིན་ཀྱང། དེ་ཕུང་པོ་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་
གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དང་བྲལ་བ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཚོད་རེད། ཞེས་གསུངས་ཀྱང། ཡིག་ཆར། གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་གང་ཟག་བདེན་
མེད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པར་ཐལ། ཞེས་སོགས་འཕང་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན་དེ་སྟོང་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དམ་སྙམ་སྟེ། དངོས་སྨྲས་དེ་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བ་རྟོགས་ནས་གང་རུང་དང་བྲལ་བ་མ་རྟོགས་ཟེར་མི་རུང་བའི་
ཕྱིར་དང། ཕུང་པོ་དང་གཅིག་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་ནས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་མིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མི་སྲིད་སྙམ་པའི་ཕྱིར་དང། སྤྱིར་གཅིག་བདེན་པར་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་མེད་
པ་སྟོང་ཉིད་མིན་ཞེས་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར། མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ངོར་ཐ་དད་མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ནི་བདག་ཕུང་གཉིས་ཐ་དད་དུ་རྟོགས་ཀྱང་རང་ངོས་ནས་སམ་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཐ་དད་

[082B] །ལུང་རིགས་སྒྲོན་མེ་ལས། ནམ་མཁའ་རང་ངོས་ནས་མ་
གྲུབ་པ་དེ་ནམ་མཁའི་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ཚད་དུ་འདོད་གསུངས་པ། ཡིག་ཆར། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ཚད་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། དེས་ན་ནམ་མཁའི་ཞེས་པའང་མ་དག་གོ་དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། བུམ་པ་བདེན་མེད་ངེས་ན་དེ་ཀྭ་བ་དང། ནམ་མཁའ་དང། གང་ཟག་སོགས་ཀྱི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་བར་ངེས་
པས་ཁྱབ་ལ། བུམ་པ་ཀྭ་བའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་བ་བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཚོད་དུ་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཡུལ་དུས་གཞི་གང་གི་སྟེང་དུ་ཡང་མེད་པར་ངེས་པས་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་
བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་ཚེ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་སྟོང་ཆམ་གྱི་སོངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་
ནས་ཤེས་པ་དང་སྒྲའི་ཐ་སྙད་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསུངས་པ་ལྟར་བདེན་མེད་དོན་གྱིས་རྟོགས་ཀྱང་དེས་ཐ་སྙད་ཙམ་སྒྲུབ་ཚུལ་ཕར་ཕྱིན་མཆན་ལྟར་རོ། །དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། བུམ་པ་ཀྭ་བས་

[083A]༄༅། །སྟོང་པའི་གཞན་སྟོང་དེ་དང། བུམ་པ་བདེན་སྟོང་ལ་རང་སྟོང་དུ་གསེར་ཕྲེང་ལས་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་རང་སྟོང་གཞན་སྟོང་གི་ཐ་སྙད་ནི། ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་ལ་འཐད་གསུངས་པས་ཐ་
སྙད་དེ་ཙམ་འདོད་དོ། །རང་རྒྱུད་པས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བ་དེ་ཀ་ཡུལ་དེའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྡོད་ལུགས་སུ་འདོད་ལ། ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་གཞལ་བྱ་གཞལ་བ་དེ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བཞག་པའི་དོན་ཡིན་པས་མི་
འདྲ་ལ། ཡིག་ཆར། འདི་དག་གིས་བྱིས་པ་ཡན་ཆད་ལ་གཟུགས་སོགས་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་འདོད་ལ་གསུངས་པ། ཕར་ཕྱིན་མཆན་ལྟར་གཟུགས་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཡུལ་གྱི་རང་མཚན་
ལ་མ་འཁྲུལ་པས་མི་འཇོག་ཀྱང། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡང་གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་གཟུགས་ཞིག་རྙེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པས་རང་མཚན་ལ་ཐུག་གོ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་
པའི་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ། རང་རྒྱལ་རིགས་ངེས་ཀྱིས་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་འཁྲུལ་ཤེས་དང། སྔོན་པོ་ཕྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་རྟོགས་ཀྱང། དེ་དང་གཟུགས་བརྙན་སོགས་སྣང་བ་ལྟར་
མ་གྲུབ་པ་མ་རྟོགས་པ་དེ་དག་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པའི་སྡོད་ལུགས་སུ་གྲུབ་པར་སྣང་བས་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་སྣང་བ་ལྟར་མི་གྲུབ་པར་

[083B] དེས་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་འཁྲུལ་ཤེས་སུ་རྟོགས་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་
དུ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་རྟོགས་ན། དེ་བྱད་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་བློ་འཁྲུལ་ཤེས་སུ་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་དགག་བྱ་ངོས་ཟིན་ཚད་ནི། དྲིས་ལན་སྙིང་གི་མུན་
སེལ་ལས། གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་ཡོད་ཟེར་བ་དང་རང་ངོས་ནས་མེད་ཟེར་བའི་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཚད་ཐིག་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ལ་ཞེས་པ་ལྟར་དེའི་ཚད་ཐིག་པ་དེ་འཇོག་ལ། དེ་དཔེར་ན་རང་གཞན་
ལ་སྟོད་སྨད་བྱེད་ཚེ་མཐོ་དམན་དུ་ཕྱེད་རྒྱུའི་ང་ཞིག་གདགས་གཞི་གདགས་ཆོས་འོ་ཆུ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུའི་ངོས་ནས་ལིང་ངེ་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་འཆར་བ་དེ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་ལ། དེ་ཤུགས་བསྐྱེད་
ནས་བློས་ཟུར་གཅིག་གིས་བརྟགས་པའི་ཚེ་དེའི་འཛིན་ཚུལ་འདིའོ། །སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་ན་དགག་བྱ་ངོས་ཟིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་སེམས་ཀ་བུམ་སོགས་ལ་ཡང་གདགས་གཞི་ཁྱད་གཞི་སོགས་
དང་དབྱེར་མེད་པའི་ངོས་ནས་འཆར་ཚུལ་འདྲའོ། །དེ་ཡང་བླ་མ་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་གུས་དང་ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱོང་གིས་རྒྱབ་ཁྱོག་པར་བྱས་ཏེ། སྣང་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པ་མ་དོར་ན་ལམ་དུ་འགྲོ་

[084A]༄༅། །ཡི༑ དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་ལྟར་རྟག་མཐའ་དང། ཡང་ན་བོད་སྔ་མ་ལྟར་ཆད་མཐའ་དང། ཡང་ན་ད་ལྟའི་གཞན་ཕྱོགས་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་དེ་ལ་སེམས་ངོ་
མཐོང་བའམ་ཆོས་སྐུའི་རང་ཞལ་དང་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བར་རློམ་ཏེ། གནད་གཞན་རྣམས་དོར་ནས་ཙོམ་འཇོག་བྱས་པས་རྣམ་རྟོག་ཅུང་ཟད་འགོག་པ་ན་སྒོམ་མཆོག་ཏུ་འདོད་པ་སོགས་འབྱུང་ངོ། །བློ་ལྷན་
སྐྱེས་ལ་གདགས་གཞི་ཕུང་ཁམས་ངར་སྣང་བའམ་དེས་ང་ཞེས་མིང་རྐྱང་ཕར་བཏགས་ཙམ་དེ་གང་ཟག་དང། དེའི་སྣང་ངོའི་ང་ལེང་པོ་དེ་དགག་བྱ་དང། དེ་ལ་དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པར་སྣང་བ་དེ་དོན་སྤྱི་
ཡིན་ནོ། །ཡིག་ཆར། མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཞེན་ན། བདེན་འཛིན་དུ་འགྱུར་གསུངས་པ་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་ཞེན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་མེད་པ་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་
སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་སྐུར་འདེབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ལ་ཡོད་དགོས་པ་རྐྱང་ཞེས་པ་མེད་རྐྱང་ཞེས་པས་དེ་ལས་རང་ངོས་ནས་མེད་པ་
དང། བཏགས་ཡོད་ཅེས་པས་མིང་ཙམ་པོ་དེ་གདགས་གཞི་ལ་ཕར་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཞེས་སྔ་མས་རྟག་མཐའ་དང། ཕྱི་མས་ཆད་མཐའ་སེལ་བས་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་དགག་བྱ་དེ་ངེས་པ་ལ། ཀུན་

[084B] ཐོག་མར་གཞུང་ཆེན་མོ་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པས་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་མམ་ལྔ་ལྡན་གྱི་བདག་གདགས་གཞི་ཁང་པ་དང་བདག་ཁང་བདག་
ལྟར་ནང་ན་དབང་བསྒྱུར་བ་པོའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་དང། དེ་ནས་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ལྟར་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་ན་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་ཕྱུག་དང་ཕྱུག་རྫི་ལྟར་དབང་བསྒྱུར་བ་པོར་ཡོད་པ་དང། དེ་ནས་
བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་ལག་པ་ན་བ་ན་ང་ན་བ་དང། ལག་པས་བཟུང་བ་ན་ངས་བཟུང་ཞེས་ཚོང་པ་དང་ཚོང་དཔོན་ལྟར་ལག་པ་སོགས་དང། རིགས་མཐུན་པའི་དེ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་པོའི་བདག་དེ་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དང་
དེ་ནས་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་སྨིན་པ་སོགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྡུལ་ཆ་མེད་སོགས་གདགས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་དང། དེ་ནས་རང་རྒྱུད་པ་ལྟར་བློ་གནོད་མེད་དེ་
ཡུལ་ཁོ་རང་གི་རང་མཚན་འཇལ་བའི་ཚད་མ་ལ་སྣང་བས་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་སྡོད་ལུགས་དེ་གནས་ཚུལ་ལྟར་ཡོད་པ་སོགས་དགག་བྱ་རགས་པ་རྣམས་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་
ཏེ། དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་ན། རང་ལུགས་ཀྱི་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ནོར་བ་མེད་པ་ངོས་ཟིན་སླ་བ་འོངས་ཡང་དེ་ཐམས་ཅད་སྔོན་དུ་སོང་བས་མ་ཁྱབ་པ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་བར་བ་མ་

[085A]༄༅། །གཏོགས་ཐོག་མཐའ་བཞི་ལྟར་འཛིན་པ་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ལ་མི་འོང་ངོ། །དེས་ན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདག་འཛིན་རགས་པ་ནི་གདགས་གཞི་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དབང་
བསྒྱུར་བ་པོར་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། ཕྲ་མོ་ནི་གདགས་གཞི་དང་དབྱེར་མེད་འོ་ཆུ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུའི་གདགས་ཆོས་ལིང་ངེ་བའམ་ཚུགས་སེ་བ་སྒྲ་རྟོག་ལ་མ་ལྟོས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྗེས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་
རིགས་པ་སྐབས་སུ་གད་བབས་ཀྱིས་དཔྱད་དེ། དགག་བྱ་དེས་སྟོང་པར་ངེས་པ་ན། རྐུན་ཁགས་བཀལ་བ་ལྟ་བུའི་བསྙོན་པའི་གཞི་མེད་པས་དགའ་སྣང་དང། རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་གཞི་སོགས་མེད་སོང་བས་
འཇིགས་སྣང་གཉིས་འབྱུང་ལ། དེའི་སྔོན་དུ་ཐོས་བསམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ལ་གོམས་པས་དེ་མ་ཐག་དཔྱད་པ་ན་མིང་དང་རྟོག་པས་གསར་དུ་བཞག་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་འབྱུང་བས། སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མ་
ལྟ་བུའི་རྟེན་འབྱུང་ལ་ཡིད་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟེ། དགྲ་གཉེན་ལ་ཆགས་སྡང་སོགས་འགོ་གནོན་པར་འགྱུར་ལ། ཉེས་སྤྱོད་ལ་འཛེམ་པ་སོགས་སྔར་དང་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་སྟེ། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ངེས་པ་
འདྲོངས་པའི་རྟགས་སུ་མི་གཞན་ལ་དུད་འགྲོ་སོགས་ཀྱི་མིང་འདོགས་པ་ན་ཞེ་གཏིང་ནས་འཛེམ་པ་ཞིག་འབྱུང་ལ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དུད་འགྲོར་གྱུར་འགྲོ་སྙམ་པ་དང། དེ་ལྟར་

[085B] སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས་འབྲས་ངེས་པའི་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེད་བུ་སེར་སྐྱ་དང་ཕུག་རོན་གྱི་རྐང་རྗེས་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་
བསླུ་བ་མེད་པས་ཡིད་བསྐྱོད་པའོ།    ༈    །།འཇུག་པ་འདིར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་སྔོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོ་འཛིན་ཡོད་པ། །ཞེས་
པ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གྱི་རྩ་བ་བྱས་པས་ཡིན་ལ། ལམ་རིམ་སོགས་ལས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་པོར་གསུངས་པ་ནི། མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་
ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་གི་འདུ་ཤེས་ནི། །ཞེས་སོགས་ལྟར་བདག་མེད་གཉིས་ངེས་དཀའ་སླའི་རིམ་པས་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཐལ་འགྱུར་ལྔ་ལས་གསུམ་པ་ནི། གྲངས་ཅན་གྱིས་བ་སྤྱི་རང་གི་གསལ་བ་དུ་
མ་ལ་མ་ཁྱབ་པར་མི་འདོད་པས་འདོད་པ་སྒྲུབ་པར་མ་བཞག་ལ། སྐྱེས་ཟིན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་འདོད་པས་བཞི་བ་འདོད་པ་སྒྲུབ་པར་བཞག་གམ་དཔྱད། །ལམ་རིམ་སོགས་སུ་འགལ་བརྗོད་ལས་
འདོད་པ་སྒྲུབ་པ་ཟུར་དུ་མེད་དོ། །སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཡིན་མིན་དང། གཟུགས་ཚོར་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་གཉིས་སྒྲུབ་པ་གཉིས་དཀའ་སླའི་ཁྱད་མེད་པར་

[086A]༄༅། །རྟོགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་མི་དགོས་སོགས་དཔྱད་གཞི་ཅུང་ཟད་ཡོད་དོ། །མྱུ་གུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་ནས། རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེ་བ་
མེད་པ་མ་རྟོགས་པ་ཡོད་དེ། གཞན་སྐྱེ་མེད་པ་རྟོགས་ནས། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་བ་མ་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་ལ། སྟོང་ཐུན་ལས། ཁ་ཅིག་ཡོད་པ་ཡང་མི་སྐྱེ། མེད་པ་
ཡང་མི་སྐྱེ་ཞེས་སྦྱོར་བ་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། གསུངས་པ་ནི། ཤེས་བྱ་དང་མེད་ངེས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་ཁས་ལེན་པའི་རྒོལ་བ་སུ་ཡང་མེད་དོ། །གསུངས་པས། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རང་ལྡོག་དང། ཁ་
ཅིག་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པ་སྐྱེའམ། མེད་པ་སྐྱེ་ཞེས་བརྟག་པ་བྱེད་པ་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཞེས་པ་ཡང་དེ་གཉིས་རང་ལྡོག་ཡིན་ལ། དེས་ན་ཡོད་པའི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་འམ་མེད་པའི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་ཞེས་དཔྱོད་གསུངས་པའི་
དོན། བདེན་པར་ཡོད་ན་རྒྱུ་དུས་ནའང་ཡོད་དགོས་པས། དེ་དུས་ཡོད་པ་རྒྱུས་སྐྱེད་མི་དགོས་ལ། རྒྱུ་དུས་ན་མེད་པ་བདེན་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དགོས་པས། དེ་རྒྱུས་སྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བཀོད་ན་ཤེས་འདོད་མེད་ནས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བས་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་དོན་དེ་འདྲ་གོ་ཆེད། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ལྟར་ཡོད་ཟིན་ནའང་ཞེས་པ་དང། འདིར་རང་གི་རྒྱུ་

[086B] སྟོང་ཐུན་དང་ཕར་ཕྱིན་མཆན་གྱི་དགོངས་པར་འགྲོའོ། །མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་ལ་
འདི་དང་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་བཞི་ཀར་རང་བཞིན་སྦྱར་ཀྱང། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་དུ། དུ་མས་དུ་མ་དང་གཅིག་གིས་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་ལ། དུ་མས་གཅིག་ཁོ་ན་དང། གཅིག་ཁོ་ན་དུ་མ་ལ་མ་
སྦྱར་ཀྱང། སྟོང་ཐུན་དང་བདེན་གཉིས་དར་ཊིཀ་དུ་ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་རྐྱེན་གསུམ་ལ་སྦྱར་ཏེ། མིག་དབང་གིས་མིག་དབང་ངམ་མིག་ཤེས་གཅིག་པུ་སྐྱེད་ན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལོང་བར་ཐལ་བ་དང་
གཅིག་ཁོ་ནས་དུ་མ་དང། དུ་མས་གཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེད་ན་རྐྱེན་གསུམ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བས་སྒྲུབ་པས་མ་སྦྱར་ཀྱང་ཆོག་ལ། དུ་མས་དུ་མ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་དགོས་སོ། །རྩ་ཤེ་ལས། བརྟེན་པ་ཕྱི་ནང་
གི་དངོས་པོ་གང་དག་ཡུལ་དུས་གྲུབ་མཐའ་གང་ན་ཡང། རྟེན་གཞི་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་
བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་ལྟར། རྩ་བ་འདིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྟན་པས། རྣམ་བཤད་ལས། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་པ་དང། ཞེས་གསུངས་སོ། ཡིག་

[087A]༄༅། །ཆར། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་འདོད་རུང་བ་གཞན་སྐྱེ་ལ་བསམ་ན་ཆོག་པ་ལྟར་སྣང་ཡང། ཞེས་པ་དང། བདེན་གྲུབ་ལྟ་བུའི་རིགས་གཅིག་དང། ཐོགས་རེག་ལྟ་བུའི་རིགས་གཅིག་
དགོས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་དགག་བྱ་རིགས་གཅིག་སྨོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་སུ་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་མེད་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པ་དང་དེ་གཉིས་
དགག་བྱ་རིགས་གཅིག་བཀག་པ་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཏུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་མཐའ་བཞི་གང་རུང་དུ་སྐྱེ་བར་འཛིན་པ་བདེན་འཛིན་དུ་ཐལ་ལོ། ཞེ་ན། འདོད་
པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞི་རེ་རེ་ནས་འཛིན་པ་བདེན་འཛིན་མིན་ཀྱང། གང་རུང་དུ་འཛིན་པ་རྣམ་བདུན་རྣམ་ལྔ་གང་རུང་དང། ཞེས་པ་ནས། དགག་བྱ་ཕྲ་མོར་འཇོག་ཀྱང་རེ་རེ་ནས་མི་འཇོག་མཐའ་བཞིའི་
སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དེ་རང་བཞིན་མེད་པའི་དངོས་ཀྱི་དམ་བཅའ་དེ་ཡིན་ན། དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་སུ་མི་རུང་བས་ཤུགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་གསུངས། གཞན་སྐྱེ་མེད་པ་ལ་བསམ་ན། དངོས་
ཀྱི་དམ་བཅའ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མཐའ་བཞི་དང། དེ་གང་རུང་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པ་དང་དགག་བྱ་རིགས་གཅིག་བཀག་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་ཡིན་པའི་

[087B] རྟགས་ཡིག་ཆ་དང་རྣམ་བཤད་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་དེ་རང་བཞིན་མེད་པའི་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁོ་ན་རེ་
བདག་སྐྱེ་མེད་པར་རྟོགས་ན། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བར་འཛིན་པའི་དམ་བཅའ་འདོར་མི་དགོས་པར་ཐལ། ཟེར་ན་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞི་རེ་རེ་ནས་འཛིན་པའི་དམ་བཅའ་ལྡོག་ཀྱང། གང་རུང་དུ་འཛིན་པ་
མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིག་ཆར། གྲུབ་མཐའི་དོན་གསུམ་གསུངས་པ་མ་དག། །གྲུབ་པའི་དོན་གསུམ་ཟེར་དགོས་པ་རྣམ་བཤད་ལྟར་རོ། །དང་པོ་བདག་སྐྱེ་ནི། གྲངས་ཅན་པས། ནས་མྱུག་
ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང། རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་ཆ་མེད་གཅིག་ཕར་ཡིན་ཚུར་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ན་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་བ་མི་རུང་བས། མྱུ་གུ་དེ་རང་གི་རྒྱུའི་རང་
བཞིན་ཆ་མེད་མྱུ་གུ་མི་གསལ་བ་རང་གི་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པ་དེ་ལས་སྐྱེ་བས་ན་བདག་སྐྱེ་ཟེར་རོ། །དེ་འདྲའི་སྤྱིའམ་རང་བཞིན་ནི། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བར། བྱེད་པོ་རྟག་གཅིག་ཡུལ་དང་ཁྱབ། །མི་གསལ་
ཡོན་ཏན་མཉམ་འདོད་ཅེས་པ་ལྟར་ཁྱད་པར་བདུན་ལྡན་དུ་འདོད་པས། དེའི་མི་གསལ་བ་ནི་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས། གཙོ་བོ་དེ་ཡང་བྲམ་ཟེ་སེར་སྐྱས་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་མ་ཡིན་

[088A]༄༅། །ཏེ། དེ་དག་གི་གཞུང་ལས། བྲམ་ཟེ་སེར་སྐྱས་ཚངས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་མཐོང་གི། དེའི་གཙོ་བོ་དེ་ནི་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟར། རྒྱུ་དུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་གསལ་བ་ལ་ནས་
མྱུག་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆ་མེད་དེ་འཇོག་ལ། འོ་ན་དེའི་ལུགས་ལ་སྤྱི་དེ་ཆོས་ཅན། མི་གསལ་བའི་མྱུ་གུ་ཡིན་པར་ཐལ། མྱུ་གུ་མི་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་སྤྱི་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་མྱུ་གུ་ཡིན་པར་ཐལ། མི་གསལ་བའི་མྱུ་གུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལས། རྒྱུ་ལྡན་མི་རྟག་མ་ཁྱབ་པ། །བྱེད་བཅས་དུ་མ་
བརྟེན་པ་འགྲོ། །ཆ་ཤས་དང་བཅས་གཞན་དབང་གསལ། །བཟློག་པ་དང་ནི་མི་གསལ་བའོ། །ཞེས་དེ་ཙམ་ལྔ་སོགས་འབྲས་བུ་རྣམས་གསལ་བ་སོགས་སུ་བཤད་པ་དང་འགལ་ཏེ་
མྱུ་གུ་ཡིན་ན། དེ་ཙམ་ལྔ་གང་རུང་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མངོན་པར་མི་གསལ་བའི་མྱུ་གུ་མེད་ཀྱང། རྒྱུ་དུས་སུ་མངོན་པར་མི་གསལ་བའི་མྱུ་གུ་ཡོད་དེ། ནས་མྱུག་དེ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། དེ་རང་རྒྱུའི་དུས་ན་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ཆོས་ཅན། རང་རྒྱུའི་དུས་སུ་གསལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དུས་སུ་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། གླང་ཆེན་དེ་རང་

[088B] དེའི་དུས་སུ་རྟའི་ངོ་བོར་གསལ་བ་ཡིན་ཀྱང། གླང་ཆེན་གྱི་ངོ་བོར་མི་གསལ་བ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་དུས་སུ་རྟ་དང་གླང་ཆེན་གཉིས་ཀར་ཐལ། དེ་རྒྱུ་དུས་སུ་
མེད་ན་བདག་སྐྱེ་ཉམས་སོ། །གཞན་ཡང། རྒྱུ་དུས་ན་མངོན་པར་མི་གསལ་བའི་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། མི་གསལ་བ་དང། མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཐལ་འགྱུར་དང་པོས་འགྲུབ་བོ། །དེ་མྱུ་གུ་ཡིན་ན། གསལ་བ་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་ཉམས་ལ། ཡིག་ཆར། དེ་རྩོད་གཞིར་བཟུང་བས་མྱུ་གུ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་སྙམ། སླར་
ཡང་སྐྱེ་བ་ནི། རྒྱུ་དུས་སུ་མི་གསལ་བར་ཡོད་པ་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་ལ་བྱ་ཡི་རྟ་ལྟ་བུ་སླར་ཡང་རྟར་སྐྱེ་བ་ལ་མི་བྱའི། །དེ་ནས་རྒྱུ་དུས་སུ་མི་གསལ་བའི་མྱུ་གུ་མི་གསལ་བ་ཡིན་ཀྱང་མི་གསལ་བའི་
མྱུ་གུ་མིན་ཟེར་རམ། རྟ་ཕ་མ་སོགས་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་དེ་ཤེས་བྱ་ཉེར་ལྔ་གང་ཡིན་དང། དེ་ལ་སྤྱི་བདག་གཉིས་ཡོད་མེད་དང། བདག་དང་གང་ཟག་དོན་གཅིག་ཡིན་མིན་སོགས་དཔྱད། །གསལ་
བ་ལ་བདག་སྐྱེས་ཁྱབ་ཀྱང། གསལ་བ་རང་རྒྱུའི་དུས་སུ་མེད་པས་བདག་སྐྱེ་མིན་ཟེར་བ་དང། མྱུ་གུ་ས་བོན་གྱི་དུས་སུ་ས་བོན་ཡིན་ཀྱང་གསལ་བ་མིན་པ་དང། གསལ་བ་རྣམས་རྒྱུའི་དུས་སུ་

[089A]༄༅། །ཡོད་ཀྱང། རྒྱུ་དུས་ཀྱི་མྱུ་གུ་སོགས་གསལ་བ་མིན་པ་དང། གསལ་བ་ཤར་ཤུགས་རང་བཞིན་ཐ་དད་ཡིན་ཀྱང། ཤིང་སྤྱི་དེ་གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་པ་སོགས་
ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ཀུན་བཏགས་པ། །སོགས་ལྟར་ནང་འགལ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པས་ཁོ་རང་གི་ལུགས་བཞིར་བཞག་བྱས་ན་ལན་གྱིས་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཟེ་རང་དགོས་པ་མང་
ངོ། །འདིར་བདག་སྐྱེ་དགག་པ་ལ། རྩ་ཤེ་ལས་དམ་བཅའ་ཙམ་ལས་མ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་བར་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱིས་བཀག་པ་ལྟར། འཇུག་པ་འདིར་དེའི་
ཉེས་སྤོང་དང་རྩ་ཤེའི་རིགས་པ་སོགས་བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་བཀག་པས། ཚིག་གསལ་དུ་ཡང་དབུ་མལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཞལ་འཕངས་མཛད་ལ་
འདིར་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་རྒྱས་པར་ཁ་བསྐང་ཚུལ་ནི། འགྲེལ་བའི་རིགས་པ་དང་པོ་བཀོད་ནས། དེའི་ཁྱབ་སྒྲུབ་དུ་སྐྱེས་ཟིན་སླར་ཡང་སྐྱེ་ན་ས་བོན་ཁོ་ན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་
སྐབས་མི་རྙེད་པ་དང། དེ་ལ་གྲངས་ཅན་གྱིས་ས་བོན་འགག་ནས་མྱུ་གུ་སྐྱེའོ་ཟེར་བ་ལ། མྱུ་གུས་ས་བོན་འཇིག་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གཅིག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཉེས་སྤོང་བཀག་

[089B] རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གཅིག་ན། ས་མྱུག་གཉིས་ལ་ཁ་དོག་རོ་ནུས་སོགས་ཐ་དད་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། རྒྱུའི་ངོ་བོ་བསལ་ནས་འབྲས་བུར་འཕོ་མི་རིགས་པ་དང། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་གནས་སྐབས་གང་
དུ་ཡོད་ན་ཡོད་མཉམ་དུ་ཐལ་བ་དང། ས་མྱུག་རང་བཞིན་གཅིག་པ་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་གནོད་པ་བཞིས་བཀག་པས་ཐ་མ་མ་གཏོགས་པས་གྲངས་ཅན་ལ་ནང་འགལ་བསྟན་པས། ཡིག་ཆར། གྲུབ་
མཐའ་མཁན་གྱི་ལུགས་དགག་པ་ཞེས་གསུངས་ལ། རྩ་བར། དེ་ཉིད་དང་ནི་ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བདག་སྐྱེས་དགག་པ་དང། ཐ་མ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་དགག་པ་ཞེས་གསུངས་པས་
ཡིག་ཆར། གྲུབ་མཐའ་པ་མ་ཡིན་པའི་གསུངས། རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་ཤིང་དེ་མེ་ཡིན་ན། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་འགྱུར། །ཞེས་དང། རང་བྱེད་ཉི་ཤུ་བ་ལས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་ཉིད་ན། །
བསྐྱེད་དང་སྐྱེད་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་པའི་རིགས་པ་བདག་སྐྱེ་ལ་ཁ་སྤོས་ནས་དགག་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། རྩ་བའི་ཚིག་དོན་ཞིབ་པར་མཆན་དུ་འགོད་ཟིན་ཏོ། །འདིར་ཚིག་གསལ་གྱི་དགོངས་པ་རྫོགས་
པར་བཀྲལ་ཏེ་གསུངས་ཚུལ་ལ་གསུམ་དང་པོ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བདག་སྐྱ་དགག་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས་དང་པོ་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཀྱང། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་པས། བདག་སྐྱེ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་ནས། རྒྱུ་

[090A]༄༅། །དུས་ན་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ། རང་གི་བདག་ཉིད་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པའི་
འདི་གཉིས་པ་མདོར་བསྟན་གྱིས་དེ་དག་གི། ཞེས་པ་དང། གསུམ་བ་རྒྱས་བཤད་ཀྱིས། དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཞེས་པས་ཆོས་ཅན་དང། རྟགས་བསྟན་ལ། མདོར་བསྟན་
གྱིས་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་དང། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས། ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ། ཞེས་པས་ཐལ་ཆོས་བསྟན་ལ། གྲངས་ཅན་གྱིས་མ་ཁྱབ་ཟེར་བ་ལ་ཅི་སྟེ། དེ་ལྟར་ན། དེ་
ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ། རྒྱུ་དུས་ན་གྲུབ་ཟིན་ཀྱང་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་ཆོས་མདོར་བསྟན་གྱིས། ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར། ཞེས་པ་
དང། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པས་བསྟན་ལ། རྟགས་དང་ཆོས་ཅན་མདོར་བསྟན་གྱིས། དེ་དག་གི་ཞེས་པ་དང། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས། དངོས་པོ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་
ཆོས་ཅན་དང། ཅི་སྟེ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ་ན་ཞེས་པས་རྟགས་བསྟན་པ་སྟོང་ཐུན་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་གྲངས་ཅན་གྱིས་གསལ་ཟིན་ནས་སླར་མི་སྐྱེ་བས་མ་ཁྱབ་ཟེར་བ་ལ། གསལ་བ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་

[090B] ཁྱོད་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལ་རྟགས་མ་གྲུབ་ན། སྐྱེ་ལྡན་ཐམས་ཅད་རང་རྒྱུའི་དུས་ན་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང་འགལ་ལ། མ་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེའི་ངོ་བོར་སླར་སྐྱེས་མ་
དགོས་ལ། དེའི་ངོ་བོར་སྔར་ནས་ཡོད་ཀྱང། སྐྱེ་ན་ཐུག་མེད་ཀྱི་སྐྱོན་སོ་ན་གནས་ཞེས་ཊིཀ་ཆེན་ལས་གསུངས་པ་འགྲེལ་བའི་བསྟན་དོན་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་ཅན་གྱིས་གསལ་བ་རང་རྒྱུའི་དུས་སུ་མི་
གསལ་བའི་ངོ་བོར་ཡོད་ཀྱང། གསལ་བའི་ངོ་བོར་མེད་ཟེར་བ་དང། ནས་མྱུག་རང་རྒྱུའི་དུས་སུ་སྔོན་པོའི་ངོ་བོར་ཡོད་ཟེར་བ་ནང་འགལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གྲངས་ཅན་གྱིས་སྐྱེས་ཟིན་སླར་
ཡང་སྐྱེས་པར་འདོད་པར་ཐལ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོན་རང་གི་རྒྱུའི་དུས་ན་ཡོད་པ་སླར་སྐྱེ་བའི་དོན་ཡིན་གྱི་རང་རྒྱུའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
དེ་དུས་སུ་གསལ་བར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བར། སྐྱེས་པའི་ཚུལ། །སྔར་ཡོད་གསལ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཇུག་པར། སྐྱེས་ཟིན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་ཞེས་སོགས་
ཀྱི་དོན་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་དང་པོའི་རྟགས་ལ་རང་གི་རྒྱུའི་དུས་ན་ཡོད་པ་དང། དེ་དུས་སུ་གྲུབ་ཟིན་པ་རེ་རེ་ནས་འཇོག་པར་ཐལ། སྔ་མ་ཡིག་ཆ་དང། ཕྱི་མ་གུང་རུ་དང་
[091A]༄༅། །བསོད་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། ཕྱོགས་སྔས་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་སྤྱི་བཤད་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཞིབ་ཆ་འོག་གི་མཐའ་དཔྱོད་ལྟར་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་
ཐོབ་ཟིན་པ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འོག་གི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་རྟགས་དང་འདྲ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན་ཡང། མི་གསལ་བར་འདོད་པའི་དེ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་
རྣམས་འཇོག་པ་འོག་ཏུ་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་སྤང་པས་ཤེས་སོ། །ཡིག་ཆ་རྙིང་བར། ཐལ་འགྱུར་དང་པོ་དེའི་རྟགས་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་གྲངས་ཅན་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གྲངས་
ཅན་ཁོ་ནས་ཁས་ལེན་པ་དང། ཞེས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་རྟགས་སུ་མི་རུང། སྟོང་ཐུན་སོགས་ཀྱི་དེ་བཤད་ཟོར་ཡངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་གསུངས། ཐལ་འགྱུར་གཉིས་པའི་རྟགས་གསལ་
གཉིས་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པས་སྐབས་འདིར་སྒྲུབ་བྱེད་མི་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ལ་རྟགས་གསལ་གཉིས་ཡོད་མི་དགོས་སམ་སྙམ། ཡང་དག་མིན་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཀྱང་མིན་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རྟ་གླང་གཉིས་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ཐལ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བར་ཐལ། རང་རྒྱུའི་དུས་སུ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་

[091B] སོགས་ཚིག་གི་འཁྲི་ཚུལ་ཡང་མང་ངོ། །གཉིས་པ་དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་ལ་གཉིས། དང་པོ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་པོ་ངོས་བཟུང་བ་ནི། ཁ་ཅིག་གིས། ཞེས་བྱུང། གཉིས་པ་
བརྗོད་ཚུལ་དངོས་ལ་གཉིས། དང་པོ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ནི། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱུང། གཉིས་པ་རྟགས་ལ་གསུམ། དང་པོ་ནི། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་
ཚིག་ཟིན་ལ་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཐུག་མེད་བཀོད་ཀྱང། བསམ་ཚོད་ལ་བཟློག་ནས་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་བཀོད་ཀྱང་ཤེས་འདོད་མེད་པས་དམ་བཅའ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུར་སོང་བས་བདག་སྐྱེས་མེད་པ་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །ལུང་རིགས་སྒྲོན་མེ་སོགས་ལས། གཞི་རྟགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་ནས་མ་གྲུབ་པ་དང། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་ཆོས་མཚུངས་མེད་པས་དཔེ་མེད་གསུངས་པ་ཚིག་ཟིན་ལྟར་ན་མི་འཐད་ཅེས་
ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་གཞི་ནི་དགོངས་ཚོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་མདོར་བསྟན་གྱི་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་གང་ཞིག་བསྟན་དོན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ཡིག་ཆར་
བསམ་ཚོད་ལ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་ཟད་གྱི་ཞེས་པ། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་

[092A]༄༅། །ཟད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དགོངས་པའོ། །དཔེ་མེད་པ་ནི། གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་བདག་སྐྱེ་མེད་པ་རིམ་ཆར་དུ་ངེས་པའི་དཔེ་མེད་པའོ། །རྟགས་གཉིས་པ་
ནི༑ གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་པ་གྲངས་ཅན་གྱིས་འབྲས་བུ་མངོན་གསལ་གྱི་བདག་ཉིད་ལས་ཟེར་ན། གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་དང། རྒྱུ་མི་
གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཟེར་ན། འགལ་ཁྱབ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་སྐྱོན་མ་བསལ་ཞེས་དགོངས་ཚོད་གྱི་སྦྱོར་བའི་དམ་བཅའ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པའོ། །རྟགས་གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་
མདོར་བསྟན་གྱི་གཞུང་འདི་ཆོས་མཐུན་གྱི་རྒོལ་བས་ཀླགས་ཡོད་པའམ་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི། ཤེར་སྒྲོན་ལས། གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་
ཚིག་གསལ་ལས། ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་བསྟན་ནོ། །གཉིས་པ་གླགས་ཡོད་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རྒོལ་བས་གླགས་ཡོད་དེ། སྐབས་དོན་ཚིག་ཟིན་
ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དངོས་ཟིན་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཟློག་པས། དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་སྐྱེ་དངོས་སུ་མ་བཀོད་ཀྱང། ཤུགས་ལ་འཕངས་པར་འགྱུར་བ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཁྱད་

[092B] ཞེས་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་དགོངས་པར་མངོན་པས། དེ་ལྟར་ན་བདག་
སྐྱེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཤུགས་ལ་གཞན་སྐྱེ་འཕང་བ། མཚན་མ་ལ་མི་བྱོད་ཅེས་པའི་མདོ་དང། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་སོགས་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྟགས་སྒྲུབ་སྟོན་པར། ཚིག་
གསལ་ལས། སྐབས་དོན་ལས་བཟློག་པས་ཞེས་དང། ཁྱབ་སྒྲུབ་སྟོན་པར། དེ་ཉིད་ལས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང། དེའི་ཆོས་བཟློག་པའི་དོན་མངོན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་
དང། སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང། སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྐྱོན་སྨྲ་སྟེ། ཞེས་བྱུང། འདི་དག་ཤེར་སྒྲོན་
གྱི་ལུང་ཡིན་པས། ཡིག་ཆར། སྐབས་ཀྱི་དོན་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་བ་དང། ཞེས་པ་དོན་ཐོབ་ཡིན་ནམ། བསྒྲུབ་བྱ་བཟློག་པ་ཆད་པས་མ་དག་པ་ཡིན་ནམ་དབྱད། །གུང་རུ་རྒྱན་བཟང་བས། རྩ་ཤེ་
ཊཱིཀ་ཆེན་ལ་ཡང་དགག་པ་བྱས་ནས། དགག་ཡུལ་ལ་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས་ཀ་འཇོག་སྟེ། ཟླ་བས། གཉིས་ཀ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་དང། དགག་ཚུལ་ཡང། རང་རྒྱུད་ཡིན་ན་སྐྱོན་དང་པོ་

[093A]༄༅། །གཉིས་འཇུག་པས། འདི་སྒྲུབ་བྱེད་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ལ་སྐྱོན་འཕང་བ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དང༑ སླར་ཡང་གི་དོན་དགོངས་ཏེ། དེ་ལ་ཟླ་བས། བཟློག་དོན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཁས་བླངས་ཀྱི་ཁོ་བོས་མ་བླངས་ཞེས་ལན་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དང། འདིའི་ཆོས་ལ་སླར་ཡང་སྐྱེ་
བ་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་དང། དོན་དམ་པར་གཞན་སྐྱེ་རྣམས་བཞག་ནས། དེ་དག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་མི་བཞེད་པས་དེའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ལོ། །ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེར་སྒྲོན་ལས། བཟློག་པའི་དོན་
མངོན་ཞེས་པ་ནས། གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཊིཀ་ཆེན་ལས། དངོས་ཀྱི་རྟགས་བཟློག་ན་དམ་བཅའ་བཟློག་དགོས་གསུངས་པ་མི་འཐད་དེ། སྦྱོར་ངག་
དེའི་རྟགས་བཟློག་ན་བསྒྲུབ་བྱ་བཟློག་དགོས་ཞེས་ལེགས་ལྡན་ལྟ་བུའི་མཁས་པས་མི་གསུངས་གསུངས། དེ་ལ་སྟོང་ཐུན་ལས། དེ་ལྟར་ན་འདི་ལ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དང་ཁྱབ་པ་འགལ་ཁྱབ་ཏུ་སོང་ཞེས་སྐྱོན་
བརྗོད་རིགས་ཀྱི་དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཆེ་བ་དོར་ནས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་མི་བཞེད་པས་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ཞེས་མཁས་པས་མི་སྨྲ། ཞེས་གསུངས་ལ། ཡིག་ཆར་གསུངས་པ་ལྟར་ཚིག་གསལ་དུ་རྒྱས་

[093B] གཙོ་བོ་རང་ལུགས་ཀྱི་བདག་སྐྱེ་འགོག་བྱེད་ངོས་བཟུང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཏེ། ཊིཀ་ཆེན་ལས། རང་གི་ལུགས་བཞག་པ་དང། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ཚུལ་སྟོན་པའི་ཆེད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཀྱང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་བཤད་
ལ་སྐྱོན་བརྗོད་དངོས་སུ་མ་མཛད་དེ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། འདི་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ཐུག་པ་
མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རྣམ་པར་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་རྒྱལ་བཤད་མ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཚིག་གསལ་ལས། ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་པའི་དོན་དང་ཡང་ཕ་
རོལ་པོ་ཉིད་འགྲེལ་གྱི། གསུངས་པ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་དངོས་ཟིན་གྱི་བཟློག་དོན་རང་གིས་ཁས་ལེན་དགོས་ཟེར་བ་ལ། འདི་འགལ་བརྗོད་ཙམ་ཡིན་པས་ཁས་མི་ལེན་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི། ལེགས་ལྡན་ཁོ་རང་
གིས་འདོད་པའི་བཟློག་དོན་ཁས་མི་ལེན་ཞེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང། ཞེས་སླར་ཡང་གི་སྒྲ་མ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དང། འགྲེལ་བཤད་ལས་ཀྱང་མ་སྦྱར་

[094A]༄༅། །བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐལ་འགྱུར་གྱི་བཟློག་དོན་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། ཐལ་བར་འགྱུར། ཞེས་པས་མདོར་བསྟན་དང། དགོངས་ཚོད་ཀྱི་སྦྱོར་དག་ལ་རྒོལ་པའི་ཀླགས་
ཡོད་པས་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེར་སྒྲོན་ལས། ཀླགས་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་རང་རྒྱུད་པར་འདོད་པས་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་བསྒྲུབ་བར་མི་འདོད་
པའི་ཕྱིར་དང། འདི་དང་ཤེར་སྒྲོན་གཉིས་ཀར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཟློག་པའི་དོན་མངོན་པས། ཞེས་དང། སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ལས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་
བདག་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་སུ་གྱུར་པ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་མཐའ་
བཞིའི་སྐྱེ་བ་འགོག་སྐབས་མ་ཡིན་དགག་ཤུགས་ལ་འཕང་བ་འགལ་ཆོས་ཡིན་གྱི། དེའི་བསྒྲུབ་བྱེད་འགལ་ཆོས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། སྤྱིར་གཞན་སྐྱེ་མི་བཞེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བ་མིན་ཏེ་
ལེགས་ལྡན་ལུགས་ལ་སློན་དཔོན་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་གཞན་སྐྱེ་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་རང་ཉིད་རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་མི་ལེན་མི་མཐུན་སྙམ་པ་

[094B] གཞན་སྐྱེ་སྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་མ་བཀོད་ཀྱང། ཤུགས་ལ་འཕང་བར་འདོད་པའི་འཁྲུལ་གཞི་ནི། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་བར། རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་བརྗོད་པ་ཐ་སྙད་ཙམ་
ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིག་བཤད་པ། ཞེས་དང། སྐྱེ་བར་བརྗོད་པ་ནི། ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་འགོག་སྐབས་སྐྱེ་བ་ཐ་སྙད་པ་སྒྲུབ་འདོད་ཡོད་ལ། འདིར་རྟགས་སྐྱེ་བ་དོན་
བཅས་དང་ཚོགས་པས་སྐྱེ་བ་ལ་བདག་སྐྱེ་གཞན་སྐྱེ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོད་ཆོད་པས་གཞན་སྐྱེ་འཕང་སྙམ་པ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་སྦྱོར་བའི་རྟགས་བཟློག་ན་བསྒྲུབ་བྱ་བཟློག་དགོས་གསུངས་པ་མིན་པས། རྒྱན་བཟང་བས་
སྐྱོན་རྣམས་མི་འཇུག་ལ། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་འགོག་སྐབས་འདིར་བཟློག་དགོས་ཞེས་ཞིབ་ཆ་འབྱེད་ཚུལ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །འགལ་ཆོས་ཡང་སྔར་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཤེར་སྒྲོན་ལས། མ་ཡིན་པར་དགག་
པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན་ནི་དེ་སྒྲུབ་པ་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སོ། །ཞེས་པ་སྒྲུབས་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་མཛད་པའི་མཐའ་དང་འགལ་ཏེ། ལུང་ལས། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་
ལ་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལུང་ལས། གཞན་སྐྱེ་དང་སྐྱེ་བ་དོན་དང་ཐུག་

[095A]༄༅། །བཅས་མི་བཞེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ། ཞེས་པས་གཞན་སྐྱེ་མི་བཞེད་པར་འདོད་པ་འགོག་ལ། སྐྱེ་བ་དོན་དང་ཐུག་བཅས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་མི་བཞེད་གསུངས་པ་དེ་
པས་མི་འཐད་དོ། །རྒྱན་བཟང་པས་འདི་ལ་བརྟེན་པར་སྣང་ངོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལེགས་ལྡན་ལུགས་ལ། མདོར་བསྟན་གྱི་གཞུང་དེ་བསྟན་བཅོས་རྣམ་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐྱོན་གསུམ་
དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ན་བརྗོད་བྱེད་ཚིག་སྐྱོན་མེད་པའི་འབྲེལ་ཆགས་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཐར་ལམ་སྟོན་ཚུལ་ལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། མདོར་བསྟན་
གྱིས་བདག་སྐྱེས་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་སྦྱོར་བ་ཡང་
དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དབང་རྟུལ་འགའ་ཞིག་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིག་ཆར། དབང་རྟུལ་འདྲ་བ་མ་གཏོགས་དབང་རྣོན་ལ་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། དེ་བརྟགས་པ་མཐའ་བཟུང་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དོན་དང་བཅས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ན་རང་རྒྱུའི་དུས་སུ་མེད་པར་སྒྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

[095B] མདོར་བསྟན་གྱི་སྦྱོར་ངག་དེས་གཞན་སྐྱེས་ཤུགས་ལ་འཕང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་མ་འཕངས་པར་ཐལ། དེ་དགག་རྟགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་སྐྱེ་
མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇམ་དབྱངས་དགའ་བློའི་རྩ་ཤེས་གཞུང་འགྲེལ་ལས། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་ངག་དེ་བཟློག་
པས་གཞན་སྐྱེ་དོན་ལ་འཕངས་སོ། ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟར་འཕེན་པ་ཁྱོད་རང་གིས་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །ཞེས་འཕུལ་པ་ཡིན་པས་འཆད་པོ་དག་མགོ་མ་རྨོངས་ཤིག། ཅེས་པ་ལྟར་རམ་
རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། དེ་ལ་རྟགས་བཟློག་པ་ལྟར་བྱར་མེད་པས་བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་མ་ཡིན་པ་བཟློག་པའི་དོན་ནོ། ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། བཟློག་པའི་དོན་མ་ཡིན་དགག་བསྒྲུབ་
བྱར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པས་ན་བདག་སྐྱེ་བཀག་པའི་མ་ཡིན་དགག་བསྒྲུབ་བྱར་འཇོག་སྟེ། སྒྲ་རྣམས་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དོན་སྟོན་ལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་གཞན་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་འདོད་ཡོད་
པས་དེ་སྟོན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བཀོད་ཚོད་སོང་ཚོང་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་གཉིས་འཇོག་གམ་དཔྱད། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་མདོར་བསྟན་ལ་སྐྱོན་མ་བརྗོད་པར་ཐལ་
[096A]༄༅། །དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ཐལ་འགྱུར་གང་ལ་ཡང་སྐྱོན་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གང་ཡང་ངོས་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདི་ལྟར་བསྟན་ན་སྐྱོན་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་
པས་སྐྱོན་བརྗོད་པར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་ཡུལ་གྱི་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་
དང༑ དེའི་ཆོས་བཟློག་པའི་དོན་མངོན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡོང་ན་སྦྱོར་བ་དེ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བཀོད་པ་མིན། ལེགས་ལྡན་གྱིས་བཀོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ་
གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་ཐལ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་དགོངས་པ་བླངས་ནས་བཀོད་པ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་
བའི་ལུགས་ལ་ལེགས་ལྡན་དགོངས་ཚོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཟེར་དགོས་སོ། །སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་སྐྱོན་དེ་མི་འཇུག་པར་ཟླ་བས་བཤད་ཚུལ་ལ་གཉིས། དང་པོ་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་དངོས་ལ་གཉིས་
དང་པོ་སྐྱོན་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་ནས་བསྒྲུབ་བྱེད་འདྲི་བ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། སྐྱོན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་མཐོང་ངོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཞེས་བྱུང་སྐྱོན་མེད་

[096B] ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་སྐྱོན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྐྱོན་དང་པོ་གཉིས་མི་འཇུག་ཚུལ་ལ་གཉིས། དང་པོ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་
དབང་དུ་བྱ་བའི་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་ལ་གཉིས། དང་པོ་རང་རྒྱུད་མ་བཀོད་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། དང་པོ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དཔེ་མི་རིགས་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་འདྲི་བ་ནི། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་
དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་བྱུང། དེ་ལ་སྟེ་དེའི་ནང་ནས་རེ་ཞིག་གམ། བྱེ་བྲག་ཏུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དཔེ་མ་བརྗོད་ཅེས་ལེགས་ལྡན་
ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་མི་རིགས་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་རང་རྒྱུད་མི་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་གསུམ། དང་པོ་རང་རྒྱུད་ལ་དགོས་པ་མེད་པ་ནི། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དཔེ་བཀོད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ་
ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་གང་ལས། རྟགས་དཔེ་བཀོད་པའི་འབྲས་བུ་འམ་དགོས་པར་འགྱུར་བ་ཕ་རོལ་གྲངས་ཅན་པས་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་རྟོགས་པ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བཀོད་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་
ཀྱིས་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་སྒྲུབ་ཆོས་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་པས་བསྟན་ལ། རྟགས་ནི། དེ་ཉིད་ལས། གང་ལས་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་བཀོད་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་འདི་

[097A]༄༅། །དག་ཙམ་ཞིག་གིས་བརྩད་པ་ན་ཅི་ཕ་རོལ་པོ་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་དམ། ཞེས་པས་བསྟན་ལ། རྟགས་མ་གྲུབ་ཅེས་པ་ལ། རྟགས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན། གྲངས་
ཅན་གྱི་བདག་ལས་སྐྱེས་པའི་དོན་ནི། འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱུའི་དུས་ན་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་དང་ཐུག་པ་མེད་པར་མཐོང་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནང་འགལ་བསྟན་ཞིང་
བསྟན་པ་ལྟར་གྲངས་ཅན་གྱིས་སྐྱེས་ཟིན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་ཐུག་མེད་དུ་མི་འདོད་ལ། དེའི་ཕྱིར་གྲངས་ཅན་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་ལ་རྩོད་པ་རིགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང། སྐྱེས་ཟིན་སླར་སྐྱེ་བ་སོགས་མི་
འདོད་པ་དང། སྐྱེ་ལྡན་ཐམས་ཅད་རང་རྒྱུའི་དུས་ན་ཡོད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང་ཁས་བླངས་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གྲངས་ཅན་ལ་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ན། ལན་མི་ཐེབས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་
རྟགས་དང་པོ་འཆད་པར། དེ་ཉིད་ལས། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོད་པ་རྒྱུད་ཉིད་དང་དེ་ཉིད་སྐྱེའོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མཐོང་ཞིང་ཐུག་པ་
མེད་པར་ཡང་མཐོང་ལ། ཞེས་བྱུང། ཡིག་ཆར། བདག་ལས་ཞེས་པ་ཆད་ལ་མ་མཐོང་ཞེས་པ་མ་དག། གཉིས་པ་འཆད་པར། དེ་ཉིད་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་ཅིང་

[097B] །ཞེས་བྱུང། གསུམ་པ་འཆད་པར། དེ་ཉིད་ལས། དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཅག་གི་རྩོད་པ་ནི་འཐད་པ་དང་བྲལ་བ་དང། རང་གི་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
ཕ་རོལ་པོ་བདག་ལས་སྐྱེས་པར་འདོད་པ་ལ་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱུང། འདི་དག་གིས་ཚད་མ་པ་དང་མི་འདྲ་བར་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་ཐུབ་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་རང་
རྒྱུད་བཀོད་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པ་ནི། ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱིས་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་ནང་འགལ་མཐོང་ཡང། དམ་བཅའ་འདོར་མི་ནུས་ཟེར་བ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། འོན་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་རང་གི་ཁས་བླངས་པ་དང་
འགལ་བས་བརྩད་པས་ཀྱང་མི་ལྡོག་ཅེས་བྱུང། དེ་ལྟ་ན་དེ་ལ་རང་རྒྱུད་བཀོད་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པར་ཐལ། ཕྱི་རྒོལ་ངོ་ཚ་མེད་པས་སྐྱོན་མཐོང་ཡང་བསྙོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཁོ་བོ་སྐབས་བབས་
མིན་པ་ལ་མི་རྩོད་ལ། ལེགས་ལྡན་ཁྱོད། དེ་ལ་རྗེས་དཔག་གམ་གཏན་ཚིགས་འཚང་ག་བྱེད་པ་ནི། རང་ཉིད་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ལ་དགའ་བ་སྟོན་བྱེད་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་གསལ་
པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང། རྟགས་ནི། དེའི་ཚེ་ངོ་ཚ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྨྱོན་པ་དང། ཞེས་པ་དང་

[098A]༄༅། །ཁྱབ་སྒྲུབ་ནི། ཁོ་བོ་ཅག་བསྙོན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་ནི། གནས་མ་ཡིན་པར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འཚང་བར་བྱེད་པ་ནི་
བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་སྟོན་ཏོ། །འདིས་སྦྱོར་ངག་ལ་ཐལ་འགྱུར་ལས་ནུས་པ་ལྷག་པ་མེད་པར་བསྟན་པས། ཚད་མ་པ་སྤྱིར་བཀག་
གོ། གསུམ་པ་རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་དངོས་ནི། མཐའ་ཐམས་ཅད་བཀག་པའི་དབུ་མ་པ་ཡིན་ཕྱིན་ཚུལ་གསུམ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་དཔག་གམ་སྦྱོར་
བ་བྱ་མི་རིགས་པར་ཐལ། དབུ་མ་པ་ལ། རང་ངོས་ནས་ཡོད་པའི་ཡོད་མཐའ་དང། གཏན་ནས་མེད་པའི་མེད་མཐའ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པའི་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀའི་
མཐའ་དང། ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་སྤངས་པའི་སྟོང་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་མཐའ་སྟེ་ཕྱོགས་སམ། བསྒྲུབ་བྱ་གཞན་གང་ཡང་ཁས་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་གསལ་བ་དང་རྟགས་རིམ་བཞིན་
སྟོན་པར། དེ་ཉིད་ལས། དབུ་མ་པ་ཡིན་ན་ནི། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཞན་ཁས་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱུང། གཉིས་པ་དེའི་ཁུངས་

[098B] དེ་ཉིད་ལས། ཇི་སྐད་དུ་ཡང། འཕགས་པ་ལྷས། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་ཅེས། །གང་ལ་ཕྱོགས་ནི་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་ཡུན་རིང་པོ་ནའང། །ཀླན་ཀ་བརྗོད་པར་ནུས་མ་ཡིན་
ཞེས་བཤད་དོ། །རྩོད་པ་བཟློག་པ་ལས་ཀྱང། གལ་ཏེ་ངས་དམ་བཅས་འགའ་ཡོད། །དེས་ན་ང་ལ་སྐྱོན་དེ་ཡོད། །ང་ལ་དམ་བཅའ་མེད་པས་ན། །ང་ནི་སྐྱོན་མེད་ཁོ་ན་ཡིན། །གལ་ཏེ་མངོན་
སུམ་ལ་སོགས་པའི། །དོན་གྱིས་འགའ་ཞིག་དམིགས་ན་ནི། །སྒྲུབ་པའམ་བཟློག་པར་བྱ་ན་དེ། །མེད་ཕྱིར་ང་ལ་ཀླན་ཀ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་བྱུང། དེ་ལས་ཡུན་རིང་པོ་ཞེས་པ་
དམ་བཅའ་བཞི་པོ་དེ་ལ་དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡུན་ཅི་ཙམ་བསྒྲུབ་ཀྱང་སུན་འབྱིན་མི་ནུས། །ཞེས་པའོ། །དངོས་སྨྲས་ཁྱོད་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་
རང་བཞིན་བཟློག་མི་ནུས་ཏེ། ཚིག་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་བ་ལ། དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དམ་བཅའ་ཡོད་ན་སྐྱོན་དེ་འཇུག་ནའང་ང་ལ་དམ་བཅའ་དེ་མེད་པས། སྐྱོན་དེ་མི་འཇུག་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་དོན་འགའ་ཞིག་དམིགས་ན་ནི། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའམ། རང་བཞིན་མེད་པའི་དམ་བཅའ་ལས་བཟློག་ནས་

[099A]༄༅། །ཁས་ལེན་བྱ་རིགས་ནའང་དེ་ཚད་མས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་རྩོད་བཟློག་གི་དོན་ནོ། །དབུ་མ་པ་ཡིན་ན། རང་རྒྱུད་བྱ་མི་རིགས་པས་ཁྱབ་ཀྱང། ཁས་མི་ལེན་པས་
མ་ཁྱབ་པ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་དགོངས་པའོ། །འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གངས་གཉལ་སོགས་བོད་སྔ་མ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་དབུ་མ་པ་ལ་དམ་བཅའ་མེད་ཟེར་བ་དགག་ཚུལ་དེ་ལྟར་ན། དམ་བཅའ་མེད་
པའི་ཁས་ལེན་དེ་ཡང་མེད་དགོས་པ་སོགས་རྒྱས་པར་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོར་གསལ་ལོ། །གཉིས་པ་རང་རྒྱུད་ལ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་སེལ་མི་དགོས་ཚུལ་ནི། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་དེ་
འདྲའི་ཉེས་པ་སེལ་བའི་ལན་མ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། གང་གི་ཚེ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་ན་སྔར་བཤད་པ་དེ་ལྟར། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་རྒོལ་བ་གཉིས་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་རང་
རྒྱུད་ཙམ་ཡང་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྟགས་གསལ་ནི་རིམ་བཞིན། དེ་ཉིད་ལས། གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་དབུ་མ་བས་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་བརྗོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་
ཞེས་པ་དང། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་དེའི་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་བསྟན་ལ། རྟགས་ཁྱབ་གཉིས་ཀ་གྲུབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དམ་བཅའི་བསྒྲུབ་

[099B] རྒྱུ་མི་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ལས་ཡིན་གྲང་དེ་ལས་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་དང་པོ་ཡིན་ན་ནི། གསལ་ཟིན་ལས་མི་སྐྱེ་བར་
ཁོ་བོས་གྲུབ་པས་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ཡིན་ན་ནི། ཁྱབ་པ་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་ལྡན་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ལ་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཕྱིར་བཟློག་པར་འགྱུར་བའི་
རང་རྒྱུད་ཀྱི་དམ་བཅའ་ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ལྟར། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མ་བཀོད་ལ། དེར་མ་ཟད་དབུ་མ་པ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་རྟགས་ལ་བརྟགས་ནས་གང་ཞིག་
འབྲས་བུ་གསལ་བའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་ཟེར་ན། གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་དང། རྒྱུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཟེར་ན། ཁྱབ་འགལ་དུ་འགྱུར་ཞེས་པའི་སྐྱོན་གཉིས་སྤང་ཕྱིར་འབད་དགོས་པའི་རྟགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་བཀོད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྟགས་གསལ་རིམ་བཞིན་དེ་ཉིད་ལས། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དང། དམ་བཅའ་བའི་དོན་འདི་
གང་ཡིན། ཅི་བདག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ལས་སམ། འོན་ཏེ་རྒྱའི་བདག་ཉིད་ལས་ཡིན་གྲང། དེ་ལས་ཅི་འགྱུར། གལ་ཏེ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ལས་ཡིན་ན་ནི། གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་

[100A]༄༅། །ལ༑ རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ལས་ཡིན་ན་ནི། འགལ་བའི་དོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་ལྡན་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བར་གང་ལ་གྲངས་ཅན་པ་དག་
གིས་ཕྱིར་བཟློག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཞེས་བྱ་བ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དམ་བཅའ་བ་ལྟག་ལ་ཡོད། ཅེས་པས་རྟགས་དང་པོ་དམ་བཅའ་ལ་ཉེས་པ་མེད་པ་དང་
ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་གང་ཞིག་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དམ། འགལ་བའི་དོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང། གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང། འགལ་བའི་དོན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འབད་པ་བྱེད་པར་
འགྱུར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པས་རྟགས་ལ་ཉེས་པ་མེད་པ་བསྟན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཚིག་གསལ་གྱི་གཞུང་འདི་དག་རྟགས་ཆོས་ལ་སྨྲ་བའི་ཉེས་པ་མེད་ཚུལ་སོ་
སོར་སྦྱར་བ་འདི་སྔ་མ་སུས་ཀྱང་མ་ཐོན་ཏེ། རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས་གཞན་གྲགས་ལ་ཉེས་པ་མེད་ཚུལ་ཙམ་ལས་མ་གསུངས་ལ། གུང་རུ་དང་སྒོམ་སྡེ་སོགས་ཀྱིས་ལུང་ཕྱི་མ་དེ་དམ་བཅའ་
ལ་སྐྱོན་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མས། རང་རྒྱུད་ཀྱི་དམ་བཅའ་སྟེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ག་ལ་ཡོད། ཅེས་གསུངས་པས་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཡང་

[100B] །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལེགས་ལྡན་ལུགས་ལ། ཁོ་རང་གིས་བཀོད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བཀོད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་
སྐྱོན་དེ་སེལ་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མིག་སོགས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཞེས་པའི་དམ་བཅའ་ཁྱད་པར་མེད་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྟགས་ཀྱང་བཀོད་པའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། གྲངས་ཅན་གྱིས་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་མེད། ཡོད་ན་བདག་ལས་སྐྱེ་བས་མ་ཁྱབ་པས། འགལ་ཁྱབ་ཀྱང་མེད་ལ། དངོས་པོ་རྣམས་
སྤྱིར་རྩོད་གཞིར་བཟུང་ན་གསལ་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལས་མི་སྐྱེ་བས་སྐྱོན་དང་པོ་དང། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་རྟགས་སུ་བཀོད་ན། དེ་ལ་བདག་སྐྱེ་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འདོད་པས་གཉིས་པ་ཡོད་པས་མི་འདྲ་ཟེར་
རམ་དཔྱད། །གྲངས་ཅན་ལུགས་ལ་གསལ་བ་ཆོས་ཅན། རང་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་ཐལ། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ལན་གྱིས་བཟློག་མི་ནུས་སམ་སྙམ། དེ་ལ་འགའ་ཞིག་གིས། འབྲས་
བུ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང། གསལ་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་ཏེ། འབྲས་བུ་རྣམས་བདག་སྐྱིར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། འབྲས་བུ་ཆོས་ཅན། རང་གི་བདག་ཉིད་ལས་
[101A]༄༅། །སྐྱེ་བར་ཐལ། འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་གསལ་བ་ལ་འདོད་ལན་བཏབ་པས། འབྲས་བུ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་ཅེས་རྩི་རིགས་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། རང་རེའི་བསྡུས་གཞུང་ལས། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། བདག་སྐྱེ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་གསལ་བ་ལ་འདོད་ལན་བཏབ་པའི་བུམ་པ་བུམ་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་
བར་འདོད་ཅེས་རྩི་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། དེའི་ལུགས་ལ་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། བདག་སྐྱེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། འདོད་ལན་བཏབ་ནས་དྲིས་འཕང་
གི་ཁྱད་ཕྱེ་དགོས་སོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། གསལ་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་ཐལ། གསལ་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་མི་གསལ་བ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་རང་བཞིན་མི་གསལ་བ་ལས་སྐྱེ་པའི་
ཕྱིར། དེར་ཐལ། གསལ་བའི་སྤྱི་དེ་དེའི་བདག་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་གང་ཞིག། དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འབྲས་བུ་མངོན་གསལ་གྱི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་འདོད་པར་ཐལ། གསལ་བ་
དེ་ཙམ་ལྔ་ལས་འབྱུང་བ་ལྔ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ལས་མི་སྐྱེ་ཞེས་པ། མྱུ་གུ་གསལ་བ་དེ་མྱུ་གུ་གསལ་ཟིན་དེ་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་ཡིན་གྱི། གསལ་བ་དེ་རང་གི་

[101B] རང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་གསལ་བ་སོགས་ལས་མི་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསལ་བ་བདག་སྐྱེར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་གསལ་བའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་ཟེར་ན། གྲུབ་
ཟིན་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་གསུངས་པ་ཡང། འབྲས་བུ་གསལ་བ་རྒྱུ་དུས་སུ་མེད་པ་ཁོ་བོས་གྲུབ་ཟིན་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི། འབྲས་བུ་གསལ་བའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་བདག་སྐྱེ་མིན་པར་སྒྲུབ་ཟིན་ཞེས་པ་མིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ་
མིག་སོགས་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་རང་ལུགས་ལ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་ལྟར་ཉེས་པ་སེལ་དགོས་པར་ཡིག་ཆར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་
ཁྱབ་སྟེ། ཉེས་པ་དེ་སེལ་ན་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིག་ཆར། དེ་འདྲའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྗེ་བཙུན་པའི་ཡིག་ཆར། དོན་བསྡུ་ན་
མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་མདོར་བསྟན་གྱི་ཐལ་འགྱུར་དང་པོ་དེ་ལྟར་བཀོད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཚིག་གསལ་ལས། ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་
ཚིགས་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གྲངས་ཅན་གྱིས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་སུ་མ་རྟོགས་ན་མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པར་རྟོགས་མ་རྟོགས། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་དང་བྱས་པ་རྟོགས་

[102A]༄༅། །མ་རྟོགས་སོགས་སྤྲོ་བྱ་མང་ཡང་ཡི་གེ་མང་དོགས་སོ། །གཉིས་པ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྐྱོན་དང་པོ་གཉིས་མེད་ཚུལ་ལ་གཉིས། དང་པོ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་དངོས་སུ་
མ་བཀོད་ཀྱང་དོགས་སློང་གི་རྩོད་པ་ནི། ལེགས་ལྡན་ན་རེ། ད་དུང་སྐྱོན་སྤོང་མི་ཐུབ་པར་ཐལ། ཟླ་གྲགས་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དམ་བཅའ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང། རྒོལ་བ་གཉིས་
ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་སྟེ་རྟགས་ཀྱིས། གཞན་གྲངས་ཅན་གྱི་དམ་བཅའ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་དཔག་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མ་པ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་རྟགས་དཔེ་
རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱོན་སྤོང་མོད་ཀྱང། གཞན་གྲངས་ཅན་གྱི་དམ་བཅའ་ལ་གྲངས་ཅན་རང་ལ་གྲགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་འགལ་བ་བརྗོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲངས་ཅན་
རང་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་ཏེ་བདག་སྐྱེ་དམ་བཅའ་ལ་སོགས་འགོག་པ་ན་དེ་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱོགས་རྟགས་དཔེ་རྣམས་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་གསལ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། ཉེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཞེས་པ་དང། རྟགས་དང་པོ་ནི། ཅི་སྟེ་ཡང་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྟར་ན། ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་

[102B] བདག་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པའི་དམ་བཅའ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང། གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞན་གྱི་དམ་
བཅའ་བ་བསལ་བར་མ་གྱུར་མོད། ཅེས་པ་དང། རྟགས་གཉིས་པ་ནི། གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་ལ་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགལ་བ་བརྗོད་པར་ནི་བྱ་དགོས་པས། རང་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་
དང་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་དག་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་དེའི་ལན་ལ་གཉིས་
དང་པོ་རྟགས་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་ལ་གཉིས། དང་པོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་འདིར་གཞན་གྲགས་གཙོ་བོར་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཕྱི་རྒོལ་ཀུན་ལ་གཞན་གྲགས་ངེས་པར་བརྗོད་
དགོས་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྔར་བཤད་པ་ལྟར། ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པས་ན། ངེས་པར་གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གནོད་པ་བརྗོད་པའི་དག་དོད་དགོས་པ་
ལྷག་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་གསལ་བ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་པས་བསྟན་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་པས་རྒྱུ་མཚན་དྲིས་སོ། །རྟགས་ནི་

[103A]༄༅། །འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་པ་གོ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཅེས་པས་བསྟན་ཏོ། །རྟགས་གྲུབ་སྟེ། མདོར་བསྟན་གྱི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས།།
གྲངས་ཅན་གྱིས་རང་གིས་བདག་སྐྱེ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱོགས་འདི་ནི་འཐད་པ་དང་བྲལ་བས་བདག་ཉིད་བསླུ་བར་བྱེད་པ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་གང་
གིས་རང་གི་བདག་སྐྱེ་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་ངེས་པ་འདི་ཉིད་གྲངས་ཅན་འདིའི་སུན་འབྱིན་གསལ་ཤོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འཐད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་པས་
འདི་ནི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་བསླུ་བར་བྱེད་པས་གཞན་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་བྱ་བར་གང་རང་གི་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་འདི་ཉིད་སུན་འབྱིན་པ་ཆེས་གསལ་
པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པས་བསྟན་པས། ཡིག་ཆར། མི་ནུས་སོ། །ཞེས་དང། ཞེས་པ་མ་དག་གོ་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྤྱིར་དགོས་པ་གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་གང་ཞིག་རྒོལ་བ་གང་གིས་དམ་
བཅས་པ་རྒོལ་བ་དེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་བཞིན་དུ་ཕྱི་རྒོལ་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པའི་བསམ་པས། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་གི་སྒོ་ནས་རང་གིས་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ཉིད་ཕྱི་རྒོལ་ལ་

[103B] ཕྱིར་རྒོལ་ཀྱང་སུན་འབྱིན་མ་ཐུབ་ན། རང་གི་ཁས་བླངས་པའི་དོན་སྒྲུབ་བྱེད་ཕ་རོལ་པོ་ཕྱི་རྒོལ་དེས་འགོད་པ་ནི་རེ་ཞིག་སྟེ་རིགས་སྨྲ་སྤྱིའི་ལུགས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་གྲངས་ཅན་ཀྱང་
ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱིས་སུན་མ་ཕྱུང་ན། ཕྱིར་ལྡོག་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་འགོད་དགོས་པ་ལ། གྲངས་ཅན་གྱིས་རྒྱུད་དུས་ན་མི་གསལ་བའི་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་སྐྱེ་སྟེ། མེད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང། རྒྱུ་
སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང། ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང། ནུས་པ་ནུས་ཅན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་ནི། གཞན་དབུ་མ་ལ་དམ་བཅའ་མ་གྲུབ་པར་
མ་ཟད་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཚེ་དེའི་རྟགས་དཔེ་ཡང་དག་མེད་པས། སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི་གྲངས་ཅན་རང་གི་ཁས་བླངས་པའི་རྗེས་འབྲང་ཙམ་ཡིན་པས་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྟགས་ཟུར་དང་པོ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་
དོན་གང་ཞིག་གང་གིས་དམ་བཅའ་པ་དེས་ནི། རང་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པས། དོན་འདིའི་འཐད་པ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་འཐད་པ་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་བསྙད་པར་
བྱ་དགོས་སོ། །དེ་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། ཕ་རོལ་པོ་ཁོ་ནས་ཉེ་བར་འགོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་ལུགས་ཡིན་ན། ཞེས་པ་དང། རྟགས་གཉིས་པ་

[104A]༄༅། །ནི། འདི་ནི་གཞན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་དང། དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། ཁས་འཆེས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་
འབའ་ཞིག་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་བསྟན་ལ། འདིར་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱི། ཡིག་ཆ་ལྟར་གསུམ་ག་རྩ་བའི་རྟགས་སྒྲུབ་ཏུ་བྱས་ཀྱང་རུང་ངོ། གྲངས་
ཅན་གྱིས་བདག་སྐྱེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ལྔ་པོ་དེ་ཚད་མའི་དེ་ཉིད་བསྡུས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་དུ་གསུངས་པ་དྲངས་ནས། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། གཏན་ཚིགས་གསུམ་གྱིས་སྒྲུབ་པར་ཀ་ཤིས་བཤད་དོ། །གསུངས་
པ། དབྱེ་བསྡུ་ཞིག་ཡོད་དམ་དཔྱད། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། གངས་རིའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཕྱི་དར་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་དབུ་མ་པ་ལ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་རང་རྒྱུད་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ནི། ཚིག་གསལ་དང་
མཐུན་པས་རང་བཟོར་མི་བསམ་མོ། །ཞེས་པའི་ཚིག་གསལ་གྱི་གཞུང་ནི་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞན་གྲགས་བརྗོད་དགོས་ནའང་ཕལ་བའི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་ཚུལ་ལ་གཉིས། དང་པོ་རྩོད་པ་ནི་
ལེགས་ལྡན་ན་རེ། སྐབས་འདིར་ཡང་གཞན་ལ་གྲགས་པའམ་ཕྱིར་རྒོལ་རང་ལ་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་འགལ་བ་ངེས་པར་བརྗོད་དགོས་པར་ཐལ། མདོ་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ནའང་ཕྱི་རྒོལ་གཞན་

[104B] ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། ཅི་སྟེ་ཡང་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགལ་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། ཞེས་པས་བསྟན་ནོ། །ལེགས་ལྡན་
གྱིས་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་མ་བཀོད་ཀྱང་སྤྱིར་ཚད་མའི་གཞུང་སོགས་ན་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་གྲགས་དེ་ཡང་རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་ལྟ་བུ་ལ་བརྗོད་དགོས་ན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་
ཐལ། ཇི་ལྟར་སྟེ། གང་གིས་བརྗོད་ན། དགོས་པ་དེ་འདྲའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་དེས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་བཤད་པའི་
ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྟགས་གསལ་ནི། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེས་ནི་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་
བ་མེད་དེ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་བསྟན་ནོ། །དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། མདོར་བསྟན་གྱིས་དེ་དག་གི་ཞེས་པས། རྒྱུ་དུས་ན་
མི་གསལ་བར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་བཞིན། ཞེས་པས་སྦྱོར་བའི་རྟགས་དཔེ་ཆོས་ཅན་

[105A]༄༅། །གསུམ་བསྟན། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་པས་སྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་བསྟན་ལ། བསྡོམས་པས་བསྒྲུབ་ངག་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་ཅན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་
དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དག་ལ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་པས་ཕྱིར་རྒོལ་ལ་གྲགས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་སྟེ་རྟགས་ཆོས་
གཉིས་ལྡན་གྱི་མཐུན་དཔེ་དང། ཆོས་ཅན་བསྟན་ལ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་པས་རྟགས་བསྟན་པ་གང་ཞིག་ཚིག་དེ་དེ་དག་གི་ཞེས་པའི་འགྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྩ་རྟགས་ནི་
དེ་ལ་དེ་དག་གི་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་པས་བསྟན་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་པས། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དྲིས་ལ། བསྟན་ཚུལ་འདི་ལྟར་ཡིན་ཞེས། རང་
གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དག་ལ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བཞག་པའི་ངག་དེའི་འགྲེལ་བའི་ངག་ཡིན་ལ། ངག་འདིས་ནི། ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་
པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཏན་ཚིགས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་རྟགས་

[105B] དེ་བསྟན་ཚུལ་གོ་བདེ་བར་བརྗོད་ན། དེ་དག་གི་གྲངས་ཅན་གྱིས་དངོས་པོ་ལ་རྒྱུ་དུས་ན་གསལ་མི་གསལ་གཉིས་འདོད་པས། དག་ཅེས་པས་དེ་གཉིས་སོ་སོར་བྱས་ནས་སྔ་མ་དཔེ་དང་
ཕྱི་མ་ཆོས་ཅན་དུ་བསྟན་ལ། གིས་ཞེས་བྱེད་ཚིག་སྦྱར་བས་དེ་གཉིས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དེ་རྫོགས་པར་སྒྲུབ་ཟིན་པར་འདྲ་བས་མི་གསལ་བ་སླར་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཅེས་པ་ཡིན་པས། གཏན་ཚིགས་སྟོན་
ཚུལ་ཡང་དེ་ལྟར་རོ། །རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་ནི། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་ནི་
གཞུང་དེ་ལ་སྟེ་དེས་སྒྲུབ་ངག་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། དཔེར་ན། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ནི་མི་རྟག་པར་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་
ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འདིར་ཉེར་བར་སྦྱར་བས་གསལ་བར་བྱས་པའི་བྱས་པ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་པས་འདི་ལྟར་ཡན་ལག་ལྔ་སྦྱར་བས་
བྱས་པ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་སུ་གོ་བ་བཞིན་ཞེས་དཔེ་བསྟན། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་བའི་སྐབས་འདིར་ཡང། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཞེས་པས་དངོས་པོ་རྣམས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་
[106A]༄༅། །མེད་དེ། ཞེས་པའི་དམ་བཅའ་ཤུགས་ལ་བསྟན། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས་ཁྱབ་པའམ་རྟགས་དང། འདི་ན་ཇི་
ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མདུན་ན་གནས་ཤིང་གསལ་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མཐོང་བ། ཞེས་པས་དཔེ་འམ་དཔེ་ལ་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འཇིམ་པའི་གོང་
བུ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་གལ་ཏེ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི། ཞེས་པས་དཔེ་དོན་ཉེར་སྦྱར། དེའི་ཚེ་ཡང་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་
སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་འཇུག་སྡུད་བསྟན་ཏོ། །ཡན་ལག་གཉིས་པ་རྟགས་ལ་སྦྱར་བ་ནི། བྱས་པ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ཙམ་དང་སྦྱར་བས། བྱས་པ་ནི། མི་རྟག་པར་མཐོང་
སྟེ། ཞེས་པ་མར་སྦྱར་བས། དཔེ་ལ་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བཤད་པ་དོན་གྱི་སྐབས་དང་ཡང་འགྲིག་པས་ཤིན་དུ་ལེགས་ཏེ། གསུངས་ལ། རྗེ་བཙུན་པས། ཕྱོགས་ཆོས་བརྗོད་པ་མི་འཐད་དེ། ཁྱབ་
པ་བརྗོད་བ་ཆད་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ་གཉིས་བ་རྟགས་དང། གསུམ་པ་དཔེ་བརྗོད་པ་ཞེས་བཤད་ན་སྐྱོན་དེ་ཡོད་ལ་སྤྱིར་མིན་ཏེ། གསུམ་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གུང་རུའི་ཡིག་ཆར། དམ་བཅའ་

[106B] ཚིག་གསལ་ལས། ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མཐོང་བ་ཞེས་སོགས་དང་འགལ་ལོ། །འོན་ཀྱང་རྣམ་འགྲེལ་སྐབས་ཕྱོགས་ཆོས་དང་དཔེ་བརྗོད་པ་ཞེས་དྲངས་
ནས་ཁྱབ་པ་བརྗོད་པ་ཆད་པར་གསུངས་པ་འགོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བས་ཡིན་ནོ། །ལུགས་འདིར་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་ཀྱང་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་གྲངས་ཅན་ལ་བཀོད་པའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་འགྲེལ་ལྟར་ལན་འདེབས་སམ་ཡིན་ཟེར་དཔྱད། །གཉིས་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲེལ་ངག་འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
བརྗོད་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་ཉེ་བར་སྦྱར་བས་གཏན་ཚིགས་གསལ་བར་བྱས་པར་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ལ་འཁྲུལ་བ་མེད་
བའི་གྲངས་ཅན་རང་ལ་གྲགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འགལ་བ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ། དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་ཉེ་བར་སྦྱར་བས་གསལ་བར་བྱས་པ། ཡང་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་རང་གི་
བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས། གྲངས་ཅན་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་

[107A]༄༅། །ཅི་སྟེ་བརྗོད་པར་བྱེད་ཅེས་པས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་ལ་གཉིས། དང་པོ་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་
དངོས་ནི། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྟགས་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་མ་ཟད། སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་པར་ཐལ། རྒྱུ་དུས་ན་མི་གསལ་
པར་འདོད་པའི་རྫ་བུམ་སོགས་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་བཀོད་པ་ལ། གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་
དང་འགལ་མ་ངེས་དོགས་པའི་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་གསལ་བ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་
མ་བསལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་བསྟན་ལ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ཞེས་པས་རྒྱུ་མཚན་དྲིས་པའམ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཅེ་ན། རྟགས་གྲུབ་པར་ཐལ། སྦྱོར་བ་དེ་ལ་གྲུབ་ཟིན་དང་འགལ་དོགས་མེད་པ་
གང་ཞིག། བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་གི་མ་ངེས་པའི་དོགས་པ་མེད། དོགས་པ་དེ་དག་མེད་པ་དཔེ་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྩ་བའི་རྟགས་འདིའི་གསལ་བ་བྱས་ནས་སྟོན་པར་སུན་འབྱིན་

[107B] །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱུང། འདིའི་རྟགས་ནི། རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ན་ཡང་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་
གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །གཞུང་འདི་དག་རྟགས་ཟུར་ཐ་མ་གཉིས་གོང་ན་ཡོད་ཀྱང། དེ་གཉིས་དང་པོའི་འཕྲོས་དོན་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་
ཤུགས་བསྟན་ནོ། །དེ་ལ་རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་པར་ཐལ། དེ་ལ་གྲུབ་ཟིན་གྱི་དོགས་པ་མེད་པ་གང་ཞིག། འགལ་ཁྱབ་ཀྱི་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྟགས་ནི། གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་
ཉིད་དུ་དོགས་པའམ། གཏན་ཚིགས་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་དུ་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་བས་བསྟན་ལ། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གྲངས་ཅན་པས་མདུན་ན་གནས་པའི་གསལ་ཟིན་པའི་བུམ་པ་སླར་
ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་ཀྱང། དེ་འདིར་མཐུན་དཔེར་བསྟན་པས། དེ་སླར་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་བསྒྲུབ་སྙམ་པ་སྐྱེ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི་གྲངས་ཅན་པ་དག་མདུན་ན་གནས་པའི་བུམ་པ་མངོན་པར་
གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་ཡང་མངོན་པར་གསལ་བར་མི་འདོད་ཀྱང། དེ་ཉིད་འདིར་དཔེ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། ཞེས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་དུས་སུ་ནུས་པའི་ངོ་བོར་

[108A]༄༅། །རྫོགས་པར་གྲུབ་ཅིང། མི་གསལ་བའི་རྫ་བུམ་སོགས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་སྟེ། དོན་མེད་དུ་གསལ་ཟིན་དཔེར་བཀོད་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ། ནུས་པའི་ངོ་བོར་
གྱུར་ཅིང་མངོན་པར་གསལ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །གོང་གི་རྟགས་གཉིས་པའི་མ་ངེས་པའི་དོགས་
པ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་མ་བཀོད་ཀྱང། བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་ནས། ཟླ་གྲགས་ཁྱོད་ཀྱིས་བུམ་པ་ཙམ་ལས་མ་སྨྲས་པས། སྐྱེ་ལྡན་ཐམས་ཅད་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པས་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་ཏེ། སྣམ་བུ་
སོགས་དེར་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། ཞེས་པའི་དོགས་པ་ཁོང་ནས་བསུས་ཏེ། སྣམ་བུ་སོགས་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་མེད་པར་ཐལ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའི་སོགས་སྒྲས་གྲངས་ཅན་པས་
སྐྱེ་བར་འདོད་པའམ། རྒྱུ་དུས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྩོད་གཞིར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་
བསྡུ་བར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་བསྟན་ནོ། །གོང་གི་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོར་བསྟན་གྱི་སྦྱོར་བ་དེར་མ་

[108B] བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་
བུ་བཞིན་ཞེས་པའི་སྦྱོར་ངག་ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་བཀོད་པ་ལ། སྐྱོན་དེ་དག་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ། ཡང་ན་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་ཚུལ་གཞན་ཡིན་ཏེ། རང་ལས་སྐྱེ་བར་སྨྲས་པ་སྐྱེས་བུ་ལས་ཐ་
དད་པའི་དོན་རྣམས་ནི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དཔེར་བརྗོད་པ་འདི་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་དེ་
ལ་རྩོད་པ་སྤང་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་བསྒྲུབ་པས། བདག་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པར་གསལ་བར་འདོད་པའི་ཁེགས་པར་ཐལ། དེས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
པའི་རྩོད་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་ཡང་སྐྱེ་བ་བཀག་པས་མངོན་པར་གསལ་བར་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་པས་བསྟན་ནས། ལན་ནི། དེ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཅེས་པའི་སྒྲས་སླར་ཡང་མངོན་པར་གསལ་བ་དོན་མེད་པ་དེ་བསྡུས་ནས་བ་སྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་གསལ་བ་གཉིས་སྔོན་རྒྱུ་དུས་ན་མི་དམིགས་པ་དང། ཕྱི་མ་འབྲས་བུའི་དུས་ན་

[109A]༄༅། །དམིགས་པར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་གསལ་བ་ནི། འདི་བཀག་པས་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་པ་དང། རྟགས་ནི། སྐྱེ་བའི་སྒྲས་མངོན་པར་
གསལ་བ་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དང། རྟགས་སྒྲུབ་ནི། ཡང་སྐྱེ་བའི་སྒྲ་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་བཏགས་ནས་སྔོན་དང་ཕྱི་མར་མ་དམིགས་པ་དང། དམིགས་པར་ཆོས་མཐུན་པས་ཞེས་པས་
བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་བསྟན་ཚུལ་འདི་དག་ཟླ་བའི་རང་བཟོར་ཐལ་བའི་རྩོད་སྤོང་ནི། བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་བྱས་ནས། ལེགས་ལྡན་རྗེས་འབྲང་ན་རེ། ཟླ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་གྲགས་བསྟན་
ཚུལ་རྣམ་པར་བཤད་པ་འདི་མི་འཐད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་གཞུང་འདིར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་དོན་དེ་འདྲ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྩོད་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས་
ཡང་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲ་བའི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། ཞེས་པས་བསྟན་ནས་ལན་ནི། མདོར་རྒྱས་ཀྱི་གཞུང་འདིར་དེ་དག་མ་བསྟན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་
མེད་པར་ཐལ། གཞུང་དེས་ཁོ་བོས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་དོན་དེ་དག་བསྡུས་ནས་བསྟན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱས་པར་བཤད་ན། ཚིག་གསལ་འདིར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་རྟགས་དཔེ་དེ་

[109B] དོན་ལྡན་གྱི་ངག་མདོར་རྒྱས་ཀྱི་གཞུང་འདི་དག་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་གསལ་བ་ནི། འདིར་མ་བསྟན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྲིད་ངོ། ཞེས་
བ་དང། རྟགས་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་དོན་བསྡུས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་བཤད་ན་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཞེས་པ་དང། རྟགས་སྒྲུབ་ནི། དོན་གྱི་
ངག་འདི་དག་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་པས་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །མ་ངེས་པ་སོགས་གསུམ་པོ་འདི་འཕྲོས་དོན་གྱི་རྩོད་སྤོང་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྐྱོན་གསུམ་པ་བཟློག་དོན་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་
ལ་བཞི། དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་བཟློག་དོན་ཁས་བླངས་པས་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱི་བཟློག་དོན་ཕ་རོལ་གྲངས་ཅན་
ཁོ་ནར་འབྲེལ་གྱི། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་མིན་ཏེ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་སོགས་དམ་བཅའ་སྟེ་ཁས་ལེན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དེ་ཉིད་ལས། ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་པའི་དོན་དང་ཡང་ཕ་རོལ་
པོ་ཉིད་འབྲེལ་གྱི། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ལ་དམ་བཅའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། དེའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གྲུབ་བའི་མཐའ་དང་འགལ་བ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་པས་བསྟན་ནོ། གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་

[110A]༄༅། །ལ་རྟགས་ཟུར་གསུམ་སོ་སོར་སྒྲུབ་པ་ནི། བཟློག་དོན་གྲངས་ཅན་དང་འབྲེལ་བར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་པོ་ཁས་བླངས་ལས་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པས་ཁོ་རང་ལ་
ཁས་བླངས་འགལ་བ་སོགས་ཉེས་པ་མང་བོ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་ཁོ་ན་འདོད་ནས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པས། ཕ་རོལ་པོ་ལ་ཉེས་པ་མང་པོ་ཅི་ཙམ་དུ་འགྱུར་
བ་དེ་ཙམ་ཁོ་བོ་ཅག་མངོན་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། ཞེས་པས་བསྟན་ལ། རྟགས་ཟུར་གཉིས་པ་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱི་བཟློག་དོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་རང་གིས་ཁས་བླངས་དགོས་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་
པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྲངས་ཅན་གྱིས་བདག་སྐྱེ་དམ་བཅའ་འགོག་པ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་སྟེ་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྒྲ་རྣམས་ནི་དབྱུག་པ་ཅན་སོགས་བཞིན་དུ་
སྨྲ་བ་པོ་རང་དབང་མེད་པར་མི་བྱེད་པར་བརྗོད་དོན་སྟོན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ན་སྨྲ་བ་པོ་བརྗོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་ན། རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་པ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་རང་བཞིན་བཅས་སྨྲ་གྲངས་
ཅན་ལ་ཐལ་བས་བསྒྲུབས་པ་ན་བཟློག་དོན་འཕེན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་ཆོས་ནི། ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང། རྟགས་ནི། ཐལ་བ་

[110B] ཕ་རོལ་པོའི་དམ་བཅའ་འགོག་པ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དང། ཁྱབ་བསྒྲུབ་ནི། རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཐལ་བ་བསྒྲུབས་
པ་ན་ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཐལ་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་རྣམས་ནི་དབྱུག་པ་ཅན་དང། ཞགས་པ་ཅན་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་པོ་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ནུས་པ་
ཡོད་ན་སྨྲ་བ་པོའི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་ནི། རྒྱུ་མཚན་གང་ལས་གཞུང་འདི་ལ་བཟློག་དོན་དམ་བཅས་པས་གཞན་གྱིས་ཀླགས་རྙེད་པར་
འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྗེས་འབྲང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་ཀླགས་བཅས་ཀྱི་ཚིག་གསུངས་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ། མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་གང་ལས་འདི་ལ་
གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཀླགས་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་ཀླགས་དང་བཅས་པའི་ཚིག་གསུང་པ་ཉིད་ག་ལ་ཡོང། ཅེས་
པས་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་དེ་འཕགས་པའི་དགོངས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་དཔོན་ནི། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན། །ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་
[111A]༄༅། །མཚན་ལས་སྔར་གྱུར་ན། །མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ན་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པར།།
ཐལ་བར་གྱུར་ཏེ་དོན་གང་ཡང། །རྒྱུ་མེད་པ་ནི་གང་ནའང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ། མྱ་ངན་འདས་པ་དངོས་པོ་མིན། །རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྒ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ཡི། །དངོས་
པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕལ་ཆེར་ཐལ་བ་བསྒྲུབ་པ་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སེལ་བར་མཛད་དོ། ཞེས་གསུངས་སོ། །མཚན་ཉིད་ཐོགས་རེག་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལ་རང་
བཞིན་གྱིས་མི་འཇུག་པར་ཐལ། དེའི་སྔ་རོལ་ནས་ནམ་མཁའ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། སྔར་ཡོད་ན་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །ཞེས་དང། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུར་མ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་
ཡོད་ན། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་ཏེ། དོན་གང་རྒྱུ་མེད་ན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། བྱེ་སྨྲས་མྱང་འདས་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་པ་ལ། དེ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡིན་ན་རྒ་ཤིའི་
མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཐལ། རྒ་ཤི་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་རྣམས་རིམ་བཞིན་ནོ། །རྒྱས་པར་ཊཱིཀ་ཆེན་ལྟོས། །བཞི་བ་རྩོད་སྤོང་ལ་གཉིས། དང་པོ་རྩོད་པ་ནི། སློབ་དཔོན་

[111B] སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་སྦྱོར་ངག་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གསུང་ངེས་པར་གསུང་དགོས་ཏེ། སྦྱོར་ངག་རྒྱས་པར་བརྗོད་པ་འགྲེལ་བ་མཁན་
པོ་རྣམས་གྱི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དེ་ཉིད་ལས། ཅི་སྟེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ངག་རྣམས་ནི་དོན་གྱི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པས། སྦྱོར་བ་དུ་མའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་ན་ནི། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་
བསྐྱངས་ཀྱིས་ངག་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་འོན་ཏེ་སྦྱོར་བའི་ངག་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་འགྲེལ་བ་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ན། ཞེས་པས་གསུངས་
ལ༑ གཉིས་པ་ལ་ནི། སྦྱོར་ངག་ངེས་པར་བརྗོད་དགོས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྩོད་བཟློག་རང་འགྲེལ་ལས་སྦྱོར་ངག་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྩོད་པ་བཟློག་པའི་འགྲེལ་བ་
མཛད་པ་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་སྦྱོར་བའི་ངག་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །འདི་ནི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་ལས་དོན་ཐོབ་ཡིག་ཆ་ལྟར་རྩ་བའི་རྟགས་ཟུར་བཞི་བྱས་ཀྱང་ཆོག་གོ་སྐབས་འདིའི་
རང་རྒྱུད་ནི། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་ཀྱང། དེ་ལ་ཐལ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཁས་མི་ལེན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཞེས་འཕང་ན་རང་རིག་སོགས་ལྟར་རམ། ཁས་ལེན་སོང་ཚུལ་ལྟར་གང་

[112A]༄༅། །བྱས་ཀྱང་རིགས་ལམ་མང་ངོ། །ཁོ་ན་རེ། སྐབས་འདིའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་མྱུ་གུ་སོགས་སྤྱི་ཙམ་འཇོག་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱི་རྩོད་གཞི་མྱུ་གུ་
སྤྱི་ཙམ་བཟུང་བའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། ཡིག་ཆར། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིག་ཆ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་བཀོད་པ་ལས་དོན་སྟོང་ཐུན་ལྟར་གྲངས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དུས་ན་མི་གསལ་བར་ཡོད་པར་
འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་འཇོག་སྟེ། གསལ་བ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་གྲངས་ཅན་གྱིས་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་ལྡན་ལུགས་ལ་སྤྱི་ཙམ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེ་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གྲངས་ཅན་གྱིས་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲངས་ཅན་གྱིས་འདོད་པའི་གཙོ་བོ་དང་བདག་སྐྱེ་སོགས་མེད་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྐབས་འདིའི་འགོག་རྒྱུའི་གཙོ་བོར་གོང་དུ་གསུངས་པ་ལ། གོང་དུ་རྩ་ཤེས་ལས་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་པའི་བདེན་དངོས་གཙོ་བོར་འགོག་ཅིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན་མ་ཁྱབ་
སྟེ༑ གྲངས་ཅན་གྱི་མྱུ་གུ་སོགས་རང་རྒྱུའི་དུས་ན་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང་བདག་སྐྱེས་སུ་འདོད་པ་དང། དངོས་སྨྲས་འདོད་པའི་བདེན་དངོས་འགོག་ཀྱང། གྲངས་ཅན་གྱིས་བདག་སྐྱེ་དང། དངོས་སྨྲས་བདེན་

[112B] མྱུ་གུ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་སྨྲས་དྲང་དོན་གྱི་མདོར་འདོད་པའི་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་བར་པ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །གྲངས་ཅན་གྱིས་རྒྱུ་དུས་ན་མི་གསལ་བའི་མྱུ་
གུ་དེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཐོབ་ཟིན་པ་སྟེ་རྫོགས་པར་གྲུབ་ཟིན་ཅིང་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པས་རང་ལྡོག་གཙོ་བོ་དང་མྱུ་གུ་གཉིས་ཀ་འདོད་ཀྱང་བདག་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དེ། སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་གསལ་
བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཐལ་ངག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་སྐྱེ་དམ་བཅའ་དོར་བ་ན་ཆོས་ཅན་དེའི་སྟེང་དུ་དམ་བཅའ་དོར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་བདག་སྐྱེས་སུ་དམ་མ་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ན་རྒྱུ་དུས་ན་མི་གསལ་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་དམ་བཅའ་བ་འདོར་ལ། དེས་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་དུས་སུ་ཡོད་པའི་དམ་བཅའ་དོར་བས་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པའི་གཞི་ལྡོག་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་བདག་སྐྱེ་
མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། སྦྱོར་བ་ཕྱི་མ་ཡང་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐྱེས་བུ་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་བྱ་ཉེར་བཞི་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ན་གཞི་རྟགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མ་གྲུབ་ལ། མིག་སོགས་ནང་གི་
སྐྱེ་མཆེད་ཙམ་བཟུང་ན་གོང་གི་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བདག་སྐྱེ་མེད་པ་མི་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། དཔེ་ཡང་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་བཞག་ན་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[113A]༄༅། །མིན་ན་ཆོས་ཅན་ལ་སྐྱེས་བུ་ལས་གཞན་སྨྲས་པའི་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིག་ཆ་ལྟར་གྲངས་ཅན་གྱི་ངོར་སྐྱེས་བུ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་དང། དེའི་ངོར་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ཞེས་བཀོད་པ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེའི་ངོར་སྐྱེས་བུ་ཆོས་ཅན། ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ལན་གྱིས་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཟེར་བ་དང། དེའི་ངོར་མ་ཁྱབ་ཟེར་བ་གཉིས་ཡོད་པ་
ཁས་ལེན་སོང་ཚུལ་ལ་རག་ལས་སོ། །གྲངས་ཅང་ཡིས་གསལ་ཟིན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་རྟོགས་པར་ཐལ། དེ་ལ་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་
སྟེ༑ ཁས་ལེན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་པ་མིན་ཏེ། ངེ་སྐྱེ་བར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བའི་སྐྱོན་ནི། གྲངས་ཅན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་ཡིན་ན། བདག་ལས་སྐྱེ་བས་ཁྱབ་ཟེར་
བས་འགལ་ཁྱབ་ཟེར་བ་ཡིན་ལ། མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ནི། བུམ་པ་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ན། སྣམ་བུ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ངེས་མི་ཐུབ་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། ཁྱབ་པ་མ་ངེས་ཞེས་པ་མིན་ནོ། །འགྲེལ་བའི་ཐ་སྙད་ཙམ་
ཡིན་པ་ཞེས་པས་སྐྱེ་བ་ཐ་སྙད་པ་བསྒྲུབ་པ་མིན་གྱི་ཙམ་སྒྲས་ཐ་སྙད་ཙམ་ལས་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོན་ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་སྦྱར་མེད་པར་བརྗོད་འདོད་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དངོས་ནི་

[113B] སྨྲ་བ་པོའི་བརྗོད་འདོད་སོགས་ཀྱི་དབང་ལས་དོན་དེ་དག་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ། དཔེར་ན། སྐྱ་བསང་བུ་ནག་པ་འཕོངས་སྐྱེན་ནམ་
ཞེས་དྲི་བ་ན། དེ་འཕོངས་སྐྱེན་ཞེས་པས་དེ་གོ་བ་དང། སྲིད་སྒྲུབ་ལས་འཕོངས་སྐྱེན་པ་མཆོག་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་དྲི་བ་ན། དེ་འཕོངས་སྐྱེན་ཞེས་པས་དེ་ལས་མཆོག་མེད་པ་གོ་བ་བཞིན། ཞེས་པ་ཡིན་ལ། འདིར་
སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྲོ་ཚུལ་ནི། སྒྲ་དེའི་དོན་དེ་སྟོན་པ་སྐབས་བབས་ལ་ནག་པ་འཕོངས་སྐྱེན་པ་སོགས་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་ངེས་ཏེ། རྟོགས་ཁ་མ་ཞིག་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་བསྒྲུབ་པ་སྐབས་བབས་ལ་ཡང་
ཡོད་དགོས། ཞེས་པའོ། །ཁོ་ན་རེ། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་སྐབས་བབས་ལ་བདེན་ཞེན་ཆེ་བ་མེད་པར་ཐལ། ཡིག་ཆར། བདེན་ཞེན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང། བདེན་མེད་རྟོགས་ཟིན་པ་དག་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་
བབས་ཀྱི་ཕྱི་རྒོལ་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་རྟགས་སྦྱོར་འགོད་པ་སྐབས་བབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིག་ཆར། དེ་འདྲ་རྟགས་ཡང་དག་འགོད་པ་སྐབས་བབས་ཀྱི་གང་ཟག་དེ་
ལ༑ ཞེས་དང། ལམ་རིམ་ལས། དང་པོ་ནས་ཕྱི་རྒོལ་ལ་གཞན་གྲགས་དེ་ལྟར་བཀོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་སྟེ། ཡིག་ཆར། དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་འགོད་པ་སྐབས་

[114A]༄༅། །བབས་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་རུང་ཡིན་ཀྱང། བདེན་ཞེན་གྱིས་དམ་བཅའ་བ་གཅིག་དང། ཞེས་དང། དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོ་ཁ་མ་དང་སོང་མ་ཐག་པ་ལ་མྱུ་གུ་བདེན་
ཞེན་གྱིས་འདོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་འདྲའི་དངོས་སྨྲ་བས། རྟེན་འབྲེལ་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་དམ་མི་བཅའ་བར་ཐལ། རྟགས་ཁྱབ་ལ་ལན་མི་འདེབས་ཤིང་མི་ཐེབས་པར་
མཐོང་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་མ་དོར་ཡང་གནོད་པ་མཐོང་བས་བསྙོན་འདིང་ནས་ལན་མི་འདེབས་པས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྣོད་རུང་དུ་སོང་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་རྟོགས་ཁ་མའི་
དངོས་སྨྲའི་རྒྱུད་ལ། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་འཛིན་པའི་ཡིད་དུ་དཔྱོད་མ་སྐྱེས་པར་ཐལ། འདོད་ན། དེ་འཛིན་པའི་ཐོས་བསམ་གཉིས་རིམ་ཅན་དུ་མ་སྐྱེས་པར་ཐལ་ལོ།། ཟེར་ན། འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིག་ཆར་
རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ནས། མྱུ་གུ་བདེན་ཞེན་གྱིས་འདོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་མྱུ་གུ་བདེན་ཞེན་གྱིས་འདོད་ན། དེ་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་ངེས་པ་དང། དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རིགས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་སྟེ། དེ་བདེན་མེད་དུ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་བཞིན་དུ་དེ་བདེན་གྲུབ་དུ་དམ་བཅའ་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོད་ན་དེ་འདྲ་ཐལ་འགྱུར་ཐལ་འགྱུར་ཡང་

[114B] དེས་ན་དེ་འདྲའི་དངོས་སྨྲས། མྱུ་གུའི་སྟེང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་གཉིས་ཐལ་འགྱུར་དེའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཅིག་ཅར་དུ་ངེས་
པ་དངོས་སྨྲའི་གྲུབ་མཐའ་བཏང་བ་དུས་མཉམ་པས་ན་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གསུམ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཆར་དུ་རྟོགས་པས་སྦྱོར་ངག་འགོད་མི་དགོས་ཤིང་གཞན་གྲགས་ལས་ཐལ་འགྱུར་བཟང་བ་དེས་ཤེས་
སོ། །འོག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་མི་ནུས་གསུངས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་བརྟག་དོན་བཙལ་ཆེ་བ་དང། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ལ་ཐུག་གོ་དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོ་
ཁ་མའི་ཐལ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ལ་མྱུ་གུ་བདེན་པར་འདོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཐལ་ལོ་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་
ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་སོང་བཀོད་གྱི་དུས་སོ་སོར་ཡོད་པས་དེ་ཐལ་འགྱུར་བའི་གྲུབ་མཐར་མ་ཞུགས་པའི་སྔོན་ནས་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་སོང་ཀྱང་བཀོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྣོད་རུང་དུ་སོང་སྟེ་
ཐལ་འགྱུར་བཀོད་ཚེ་དེ་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་སོང་ཀྱང་སོང་མ་ཐག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དེ་འཛིན་པའི་ཡིད་དཔྱོད་སོགས་སྐྱེས་རྗེས་སུ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་འོག་སུའི་ལུགས་ལ་དངོས་སྨྲའི་རྒྱུད་

[115A]༄༅། །ལ་སྟོང་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡིད་དཔྱོད་འཇོག་མི་ཉན་པས། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློར་གྱུར་ཁ་མ་བག་ཆགས་ཡིན་ནམ་དཔྱད། །གཉིས་པ་ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་དགག་པ་ལ་གཉིས་
དང་པོ་རང་རྒྱུད་འགོག་པའི་རིགས་པ་མདོར་བྶྟྣ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་སྐྱོན་མི་འཇུག་པར་མ་ཟད་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་རྟོག་གེའི་གཞུང་ལ་མཁས་པ་ཙམ་བསྟན་འདོད་ནས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཁས་ལེན་
བཞིན་དུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མང་པོ་བཀོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། ཉེས་པ་དུ་མའི་གནས་སུ་ཐལ། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་དུ་མའི་ནང་ནས་རེ་ཞིག་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྦྱོར་བ་དོན་དམ་པར་ནང་གི་ཞེས་སོགས་སྨྲས་པའི་
ཕྱིར༑ ཞེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང། རྟོག་གེ་པ་འདིས་བདག་ཉིད་རྟོག་གེ་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་འདོད་པས། དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཁས་ལེན་བཞིན་
དུ་ཡང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ངག་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཞེས་པ་དང། ཐལ་ཆོས་ནི། ཆོས་ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་དུ་མའི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སུ་རྟོགས་ཏེ། ཞེས་པ་དང། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ཉེས་པ་ཇི་ལྟར་
ཡོད་ཅེ་ན་ཞེས་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་དྲི་བར་སྦྱར་ཀྱང་ཆོག་ལ། སྦྱོར་ངག་ཇི་ལྟར་བཀོད་པ་ལ་ཞེ་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གང་འདི་སྐད་དུ་འདིར་སྦྱོར་བའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི། དོན་དམ་བར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བདག་

[115B] ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་རྟགས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ནང་ནས་གང་གིས་འདི་སྐད་དུ་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྐབས་
འདིར་བཀོད་པའི་སྦྱོར་བའི་ཚིག་ལ་ཉེས་པ་དུ་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སོགས་སྦྱར་ནས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དོན་དམ་མན་རྟགས་སྒྲུབ་ཏུ་བྱས་ན་ཡིག་ཆར་འབྲེལ་ལོ། །གཉིས་པ་
རྒྱས་བཤད་ལ་ལྔ། དང་པོ་ཕྱོགས་སོགས་མ་གྲུབ་པས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་རང་རྒྱུད་འགོག་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དོན་མེད་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་དྲི་བ་ནི། ལེགས་ལྡན་
ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་སྐབས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་འདི་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིར་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡུལ་གང་ལ་སྦྱར་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདིར་དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཅིའི་
ཕྱིར་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ལན་དགག་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་ཆོས་ལ་སྦྱར་བའི་ལན་དགག་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་ལན་ནི། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པ་དགག་
པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། འགོག་ན་ཡང་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཞེས་པ་དེ་བསྒྲུབ་ཆོས་ལ་སྦྱར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པ་དགག་མི་ནུས་པའ་
[116A]༄༅། །ཕྱིར་ཏེ། དེ་འགོག་ན་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཟེར་ན་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ་དང་པོ་རྒྱས་བཤད་ལ་གསུམ། དང་པོ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་
དེ་དབུ་མ་པ་རང་ལ་ལྟོས་ཏེ་མི་དགོས་པ་ནི། དེ་སྦྱར་བའི་དགོས་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དབུ་མ་པས་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་བླངས་ཀྱང་བདག་སྐྱེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྟོན་
པས་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་འགོག་སྐབས་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བ་བཞིན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་མ་མཛད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་ཆོས་ནི། འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་དང། རྟགས་ནི། བདག་
ལས་སྐྱེ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་དང། ཁྱབ་སྒྲུབ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མྱུ་གུ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་ན། བདག་གིས་མ་བྱས། གཞན་གྱིས་མ་བྱས་
གཉིས་ཀས་མ་བྱས། དབང་ཕྱུག་གིས་མ་བྱས། དུས་ཀྱིས་མ་བསྒྱུར། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་མ་བྱུང། རང་བཞིན་ལས་མ་བྱུང། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མ་བྱུང། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་མ་སྐྱེ། ཞེས་གསུངས་པ་དང། དེ་བཞིན་
དུ། ས་བོན་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །ས་བོན་གང་ཡིན་མྱུ་གུ་དེ་ཉིད་མིན། །དེ་ལས་གཞན་མིན་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལྟར་རྟག་མིན་ཆད་མིན་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། འདི་ཉིད་ལས་

[116B] གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་མིན། །དེ་ལས་གཞན་པའང་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རྟག་མ་ཡིན། །ཞེས་འཆད་དོ། ཞེས་པས་བསྟན་ལ། དང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མ་
བྱུང་བ་རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མ་བྱུང་བ་དང། རྒྱ་ཆེར་རོལ་བ་དང་རྩ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་རྐང་པ་དང་པོས་ལྟོས་གྲུབ་དང། བར་བ་གཉིས་ཀྱིས་བདག་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མིན་པ་དང། ཐ་མས་ངེས་ན་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་
བསྟན་ལ། དེ་དག་གི་བདག་གཞན་གང་ལའང་དོན་དམ་མ་སྦྱར། ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་གཞན་གྲངས་ཅན་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མི་དགོས་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་རིགས་པས་དགག་ཚུལ་ནི། གྲངས་ཅན་གྱིས་བདག་སྐྱེ་
ཁས་བླངས་པས་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཁྱད་པར་སྦྱར་ཟེར་ན་ཡང་མི་རིགས་པར་ཐལ། གྲངས་ཅན་དག་གི་ལུགས་བཞག་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁས་བླངས་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས་ཉམས་པའི་ལུགས་དེ་ཀུན་
རྫོབ་དོན་དམ་གཉིས་ཀར་བཀག་ན་ལེགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་སོ། །ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁས་
བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པ་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་ལས་ཉམས་པའི་མུ་སྟེགས་པ་དག་ནི། ཇི་སྲིད་དུ་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་འགོག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། །ཞེས་

[117A]༄༅། །བས་ཐལ་ཆོས་རིམ་བཞིན་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་དོན་ནི། དེ་ལྟར་ན་གཞན་གྱི་གཞུང་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། །གསུམ་
པ་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ། མི་དགོས་པ་ནི། གཞུང་གང་ལས་དོན་དམ་སྦྱར་བ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་བདག་སྐྱེ་མི་འདོད་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། དེས་མཐའ་བཞི་གང་ལས་སྐྱེ་དཔྱོད་པ་མེད་པར་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཙམ་ཁས་ལེན་པས་སློབ་དཔོན་འཕགས་པས་ཀྱང་མདོ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་བཞག་དེ་ལྟར་མཛད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་
ཐལ་ཆོས་ནི། གང་ལས་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང། ཁྱད་པར་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ། ཞེས་པ་དང། རྟགས་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་བདག་ལས་སྐྱེ་བར་མི་རྟོགས་ཏེ། ཞེས་པ་དང། རྟགས་སྒྲུབ་ནི། འཇིག་
རྟེན་པས་ནི། བདག་དང་གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་འཇུག་པ་མེད་པར་བྱས་ནས་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་
ཡང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་དོན་ནི། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ། །ཞེས་ཏེ་སླའོ། །

[117B] དང་པོ་ཕྱོགས་སྔའི་ལན་ནི། ལེགས་ལྡན་ན་རེ། གྲངས་ཅན་གྱིས་དོན་དམ་དུ་འདོད་པའི་མིག་སོགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དགག་འདོད་ནས་ཆོས་ཅན་ལ་སྦྱོར་
ཟེར་ན། ཞེས་པའི་ལན་གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དགག་པར་འདོད་ནས་ཁྱད་པར་འདི་འགོད་པར་བྱེད་ན་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་ལེགས་ལྡན་རང་ལ་ལྟོས་
ཏེ་མི་འཐད་པ་ནི། དེའི་ཚེ་ལེགས་ལྡན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་ཉེས་པའམ། གཞི་རྟགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བར་ཐལ། རང་གི་དོན་དམ་པའི་མིག་སོགས་ཁས་
མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་རྟགས་རིམ་བཞིན། དེའི་ཚེ་རང་ལ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་པའམ། གཞི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རང་གིས་དོན་དམ་པར་མིག་ལ་སོགས་
པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་དེའི་སྐྱོན་སྤོང་དགག་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་མིག་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་རྩོད་གཞིར་འཛིན་པའི་སྐྱོན་སྤོང་དགག་པ་ལ་
གཉིས། དང་པོ་ཉེས་སྤོང་ནི། སྐྱོན་དེ་དག་མེད་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་པའི་མིག་ཡོད་ལ་དེ་རྩོད་གཞིར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་ཆོས་ནི། ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཞེས་དང། རྟགས་ནི། གལ་ཏེ་

[118A]༄༅། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ནི། འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་ཞེས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ། འདི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་
གང་གི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་རྟགས། འོ་ན་དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་པ་དང། འདི་གང་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཞེས་པས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་སློང་དགག་པ་ལ་གཉིས་
དང་པོ་སྐྱོན་སྤོང་ནི། ཁྱད་པར་དེ་སྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་ལ་སྦྱར་ཏེ། མིག་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་རྩོད་གཞིར་བྱས་ནས་དེ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་
དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པ་སྨོས་པ་ནི། སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཞེ་ན། ཞེས་པས་རྟགས་ཆོས་རིམ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ནི། དེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་ན་
ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་པའི་མིག་སོགས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཞེས་བརྗོད་དགོས་པ་ལ་དེ་སྐད་མ་སྨྲས་པ་གང་ཞིག། སྨྲས་ན་ཡང་གཞན་ཕྱི་རྒོལ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་
བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གྲངས་ཅན་དག་གིས་མིག་སོགས་དབུ་མ་པའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་རྫས་སམ་དོན་དམ་དུ་འདོད་ཀྱི། བཏགས་ཡོད་དུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་ཆོས་ནི། འདི་ནི་མི་

[118B] ཞེས་པ་དང། རྟགས་ནི། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ན། དེ་སྐད་དུ་ཡང་མ་སྨྲས་སོ། །སྨྲས་ན་
ཡང་གཞན་ལ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་ཞེས་པ་དང། རྟགས་སྒྲུབ་ནི། ཕ་རོལ་བོ་དག་ཞེས་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང། བཏགས་པར་ཡོད་
པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་སོ། །དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་ལུགས་ལ་ཤེར་སྒྲོན་དངོས་བསྟན་གྱི་བདག་སྐྱེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བར་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཆོས་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། མཆོད་བརྗོད་ལས་
འཕྲོས་ཏེ་མཉམ་བཞག་གི་ངོའི་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་མེད་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེའི་ལུགས་ལ་སྦྱོར་བ་དེ་བདག་སྐྱེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གྲངས་ཅན་སོགས་ལ་མཉམ་བཞག་གི་
ངོར་བདག་སྐྱེ་མེད་པ་སྒྲུབ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་སྐྱེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པར། མཉམ་བཞག་གི་ངོར་དགག་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། དགོས་པ་མཉམ་བཞག་གི་དེའི་སྐྱེ་བ་འགོག་པ་ལ་
མཐའ་གཅོད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བཀོད་པས། བདག་སྐྱེ་འགག་པ་ལ་སྤྱིར་ཁྱད་པར་མི་སྦྱོར་ཏེ། དབུ་མ་སྙིང་པོ་རྩ་འགྲེལ་དུ་མ་སྦྱར་བར་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཤེར་སྒྲོན་ཚིག་ཟིན་གྱི་དེ་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར་

[119A]༄༅། །ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་དེའི་དངོས་བསྟན་ལ། བདག་ལས་སྐྱེས་པ་མེད་དེ། ཞེས་རྟགས་སོགས་སྔར་ལྟར་བཀོད་པའི་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་ཅེས་ན། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་
ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་དང། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་དགོས་ཚུལ་སོགས་དང་འགྲིག་གམ་སྙམ་སྟེ་དཔྱད། ཁོ་ན་རེ། ཆོས་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་ན། ཡིག་ཆར། སྒྲུབ་ཆོས་ལ་དོན་དམ་སྦྱར་ཟེར་ན་ཞེས་བརྟག་པ་མཐའ་
བཟུང་བ་ནི། ཞེས་པ་དང། ཚིག་གསལ་ལས། ཆོས་ཅན་ལ་སྦྱར་བའི་ཉེས་སྤོང་རྣམས་ལེགས་ལྡན་ཀྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། ཞེ་ན། ཡིག་ཆར། དེས་ན་དགོས་པ་དེའི་ཆེད་དུ་ཞེས་གསུངས་
པས། ཚིག་གསལ་ལས། སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགོག་མི་རུང་པས་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་སྦྱར་ཞེ་ན། ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་བསླང་བ་བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་ཡིན་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེས་འོག་
གི་གྲངས་ཅན་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཟེར་བ་དང། ཆོས་ཅན་ལ་སྦྱར་བའི་དོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཐའ་གཅོད་ཕྱིར་བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་བར་གོ་ཆེད་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་ཡང་དེའི་དོན་མེད་ཚུལ་བཤད་
འདོད་ནས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ལ་སྒོམ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེས། ཆོས་ལ་སྦྱར་བ་གསུམ་ལ་གྲུབ་མཐས་ཁ་མ་བསྒྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་པ་དང། ཁ་བསྒྱུར་པའི་གྲངས་ཅན་པ་དང། ནང་པ་ལ་ལྟོས་

[119B] ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། རང་ལ་ལྟོས་ནས་སྦྱར་མི་དགོས་ལ། གཞན་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡིན་ན་ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བདག་སྐྱེ་འདོད་པ་དགག་མི་
རིགས་པས་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱད་པར་སྦྱོར་བ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཞེས་པ་དང་འགལ་ལ། ཡིག་ཆ་ཡང་འདི་ལ་བརྟེན་ཏོ། །ཆོས་ཅན་ལ་སྦྱར་བ་དང། ཆོས་ཅན་སྤྱི་ཙམ་འཛིན་པ་རྣམས་དབུ་མ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་
དོན་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ནས། ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་ནས། འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་པ་ཕྱི་རྒོལ་གྲངས་ཅན་ལ་ལྟོས་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དབུ་མ་པར་
སྦྱར་བ་དང་ནང་འགལ་ལ། དེ་སྔ་མའི་ཉེས་སྤོང་མ་ཁྱུས་པར་རྩ་བའི་ས་བཅད་བྱས་པ་ཡང། ཚིག་གསལ་ལས། འདི་གང་གི་ཁྱད་པར་ཡིན། གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་འབྲེལ་དང་འགལ་སྙམ་
མོ། །ཁོ་ན་རེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པར་ཐལ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་དེ་བཀོད་པ་ལ་ཉེས་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བར་བྱས་ནས་བཀོད་པ་ལའམ་
རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདོད་པ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་ཅེས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་སྐྱེ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ལ་དོན་དམ་པར་བདག་སྐྱེ་མེད་པ་རྟོགས་དགོས་མི་དགོས་དཔྱད་གཞིར་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང་མ་སྤྲོས།    ༈    །གཉིས་པ་ཆོས་

[120A]༄༅། །ཅན་སྤྱི་ཙམ་འཛིན་པའི་ལན་དགག་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་དཔེ་བརྗོད་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་དཔེ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཅི་སྟེ་ཇི་ལྟར་རམ་ཡང་
དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་བ་སྤྱི་ཙམ་བཟུང་གྱི་རྒོལ་སོ་སོའི་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་མི་རིགས་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་རང་རང་གི་འདོད་པའི་ཁྱད་
པར་སྦྱར་ན་དཔག་བྱེད་རྟགས་དང་དཔག་བྱ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཅི་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་དང། ཆོས་ཅན་གཉིས་སྤྱི་ཉིད་བཟུང་བ་ཡིན་གྱི། ཁྱད་
པར་འཛིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པས་སོ། །གཉིས་པ་དཔེ་རྒྱས་བཤད་ལ་གཉིས། དང་པོ་ཆོས་ཅན་གྱི་དཔེ་ནི། ཆོས་ཅན་ལ་ཁྱད་པར་དོར་
དགོས་ཏེ། འདི་ལྟ་དེ། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་པས། བྱེ་བྲག་པ་ལ་རྩོད་ཚེ་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་རྩོད་གཞིར་འཛིན་ན་ཕ་རོལ་ལ་མ་གྲུབ། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་འཛིན་ན་རང་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང། བྱེ་བྲག་
པས། གཅེར་བུ་པར་རྩོད་ཚེ་བྱས་པའི་སྒྲ་འཛིན་ན་གཅེར་བུ་པ་དང་སྔར་ཡོད་རྐྱེན་གསལ་གྱི་སྒྲ་འཛིན་ན། བྱེ་བྲག་པ་རང་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པའི་

[120B] །འོན་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འཛིན་ན་ནི། དེ་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱེ་བྲག་པས། སྒྲ་མི་རྟག་པར་དམ་བཅའ་བ་ནའང་བྱས་པའི་
སྒྲ་འཛིན་ན་ནི། དེ་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པོ། །འོན་ཏེ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་རང་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་ནི། དཔག་བྱ་སྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་ཡང་ཁྱད་
པར་དོར་དགོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་པས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་ཚེ་ཆོས་ཅན་བཞིན་དུ་འཇིག་པ་ཕྱིས་འབྱུང་གི་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་མི་རྟག་པ་ཆོས་སུ་འཛིན་ན་ཅི་རིགས་པར་སྟེ་གནས་མ་བུ་མ་གཏོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་པ་རང་ལ་མ་གྲུབ། དེ་འདྲའི་རྒྱུ་མེད་པའི་མི་རྟག་པ་འཛིན་ན། བྱེ་བྲག་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་འཇིག་པ་ཡང་གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་སངས་རྒྱས་པ་
རང་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། འོན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་སོ། །ཐལ་ཆོས་གཉིས་མདོར་བསྟན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་དོན་བདག་སྐྱེ་སོགས་ལ་སྦྱར་
པ་ནི། ལེགས་ལྡན་ན་རེ། དོན་དམ་པར་ཞེས་པ་མཆོད་བརྗོད་ལས་འཕྲོས་པས། དེ་བཤད་ཀྱི་གྲངས་ཅན་སོགས་དང་རྩོད་ཚེ་སྐབས་འདིར་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དོར་བའི་མིག་
[121A]༄༅། །སོགས་མཐུན་སྣང་བ་སྤྱི་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པས་སྐྱོན་དེ་དག་མེད་པར་ཐལ། དཔེ་ལ་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར། དཔེ་མི་རྟག་པའི་སྐབས་འདིར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སྤྱི་ཙམ་
འཛིན་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཆོས་རིམ་བཞིན་དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་འདིར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སྤྱི་ཙམ་ཞིག་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་ཁྱད་པར་དོར་བའི་ཆོས་ཅན་ཙམ་ཞིག་འཛིན་པར་
འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཞེས་པས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་དགག་བ་ལ་གཉིས། དང་པོ་དོན་མི་འཐད་པ་ལ་གསུམ། དང་པོ་མདོར་བསྟན་ནི། ལེགས་ལྡན་ཁྱེད་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་ཙམ་འཛིན་པར་འདོད་པ་
དེ་ནི། དེ་ལྟར་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟར་སྐབས་འདིར་རིགས་ངོའི་དེ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འདོད་ཚེ་དེའི་ཆོས་ཅན་མིག་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཁྲུལ་ཤེས་ཙམ་གྱིས་
རང་གི་ངོ་བོ་རྙེད་པ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ནི་ཉམས་པར་བྱས་ནས་མ་འཁྲུལ་བས་རྙེད་པར་ལེགས་ལྡན་འདིས་ཁས་བླངས་པ་གང་ཞིག། མ་འཁྲུལ་བའི་རྙེད་དོན་ལ་རྫུན་པ་མེད་དེ། འཁྲུལ་བའི་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྫུན་པ་
དང། མ་འཁྲུལ་བའི་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བདེན་པ་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་འདིར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ནར་

[121B] ཉམས་པར་གྱུར་པ་འདིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་སོ། །འདི་
ནི་ཡིག་ཆར་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལྟར་གསུངས་ཚུལ་ཡིན་ལ། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་དང་སྟོང་ཐུན་ལྟར་ན། དེ་ལྟར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཁྲུལ་ཤེས་ཙམ་གྱིས་
རྙེད་པར་ལེགས་ལྡན་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཁོ་ནར་ཉམས་པ་སྟེ་མ་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྐབས་འདིར་མཉམ་བཞག་གི་ངོར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་སྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་སྟེ་
དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མིག་སོགས་གྲངས་ཅན་གྱིས་མ་འཁྲུལ་པའི་རྙེད་དོན་དང། རང་ཅག་དབུ་མ་པས་འཁྲུལ་པའི་རྙེད་དོན་དུ་འདོད་པ་ལ། དེ་གཉིས་ཀའི་རྙེད་དོན་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དེའི་རྟེན་ཆོས་ཅན་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་བདག་གི་ངོ་བོ་རྙེད་པ་ནི། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང། དེའི་རྟགས་སྒྲུབ་ནི། དེ་ཁོ་ནར་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་འདིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང། དེའི་
རྟགས་སྒྲུབ་ནི། གང་གི་ཚེ་ནས་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་པས་བསྟན་ལ། ཁྱབ་སྒྲུབ་ལྷག་མས་སོ། །དེ་ལྟར་སྟོང་ཐུན་ན་གསལ་བས། འཇམ་དབྱངས་དགའ་བློས། སྟོང་ཐུན་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་དང་མཐུན་པར་

[122A]༄༅། །གསུངས་པ་མི་འཐད་དོ། །འདི་ནི་ཡིག་ཆར། ལམ་རིམ་ལས་ཀྱང་བཤད་ཚུལ་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །ཞེས་དང། འོག་ཏུ་འོན་རྟེན་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་ཉེས་པ་བློ་འཁྲུལ་བས་མ་རྙེད་པ་
ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་དགོས་སམ་ཞེ་ན། དེ་མི་དགོས་པར་ཐལ། རྟེན་ཆོས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྙེད་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཉམས་པ་སྟེ་མ་གྲུབ་ཅེས་བཤད་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལེགས་ལྡན་གྱི་དབུ་མ་
སྙིང་པོ་ལས། མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ངོ་ན་འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པར་བཤད་པས་དེ་ལ་སྦྱར་ནས་བཤད་ཆོག་པའི་ཕྱིར། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། རྟེན་ཆོས་ཅན་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་པ་ཉམས་
བར་ཁས་བླངས་པའི་སྟེང་ནས་ཀྱང་གཞན་དུ་བཤད་པ་དང་ཚུལ་འདི་གཉིས་མི་མཐུན་ཀྱང། རང་རྒྱུད་འགོག་པའི་གྲུབ་མཐའ་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ་གསུངས་པའི་དོན་ནོ། །དོན་བསྡུ་ན། སྔ་མ་ནི་
ཁྱོད་ཀྱིས་མིག་སོགས་ཡུལ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་འཇོག་མི་ནུས་པས་རང་མཚན་ལ་མ་འཁྲུལ་པའི་རྙེད་དོན་དུ་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མ་འཁྲུལ་བའི་རྙེད་དོན་ལ་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྫུན་པ་མི་ཡོང་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བའི་དོན་ཡུལ་གང་ལ་ཚད་མར་སོང་ན་དེའི་རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་འགྲོ་དགོས་པར་

[122B] རྗེ་བཙུན་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་གི་ཤེས་པའི་ཞེས་གསུངས་པ་འགོག་ཆེད། ཡིག་ཆར། འདིའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡུལ་ཅན་ལ་བྱ་རིགས་ཏེ་རྙེད་མཁན་གྱི་ཕྱོགས་
ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་ཡུལ་ལ་འཐད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ལ་མི་རུང་སྟེ། དངོས་འགལ་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་ཐ་དད་པ་སྟེ་
དངོས་འགལ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་བསྟན་ནས་བཀག་གོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་རྙེད་པ་ཞེས་པའི་དེ་ཡུལ་ཅན་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཡུལ་བདེན་རྫུན་གཉིས་ལ་བྱེད་ཅེས་
གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འོ་ན་ལམ་རིམ་ལས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཁྲུལ་ཤེས་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པས་རྙེད་པའི་དོན་དང་
ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡུལ་ཅན་ལ་མི་རུང་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལྟར་ན་མི་རུང་ཞེས་པ་ཡིན་པ་རྟགས་ཀྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང། སྤྱིར་ཡུལ་
ཅན་ལ་བྱས་ཆོག་པ། ཚིག་གསལ་ལས། རྒྱས་བཤད་སྐབས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི། ཞེས་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ཞེས་འཛིན་མཁན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་གསུངས་པ་བཞིན། ཡིག་ཆར་ཡང་ཤེས་པ་འཁྲུལ་

[123A]༄༅། །བ་ངོས་བཟུང་ནས་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་མིག་སོགས་མཉམ་བཞག་མ་འཁྲུལ་བའི་ངོར་མེད་པར་སྒྲུབ་པས་འཁྲུལ་ཤེས་གྱི་རྙེད་དོན་དུ་ཁས་བླངས་ལ། གྲངས་ཅན་སོགས་ཀྱིས་མ་འཁྲུལ་བའི་རྙེད་དོན་དུ་ཁས་བླངས་པས་མཐུན་སྣང་བ་མེད་དེ། ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྙེད་དོན་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དེ་དག་རིགས་ངོའི་དོན་དམ་དུ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་དང། དེ་རྟོགས་
པ་ལ་དེའི་རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་འགྲོ་དགོས་པ་གཉིས་ལ་ནང་འགལ་བསྟན་ནས་བཀག་གོ་གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ་གསུམ། དང་པོ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་མ་སོང་བར་སྒྲུབ་པ་ནི་
ཡུལ་གཉིས་འགལ་བ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་མིག་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་དོན་ཆ་ཙམ་རྟོགས་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། མི་འགྱུར་བར་ཐལ། དེ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་
ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། སྣང་བ་དེའི་ཚེ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གང་གི་ཚེ་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་སྐྲ་ཤད་མ་གྲུབ་པ་བཞིན། ཞེས་པའི་དཔེ་ནི། གང་གི་ཚེ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་
ལྟར། ཞེས་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི། ཞེས་དང། རྟགས་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ཆ་ཙམ་ཡང་དམིགས་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཞེས་

[123B] །གཉིས་བ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡང་དེ་ལ་ཚད་མར་མ་སོང་བ་ནི། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པས་མིག་སོགས་རང་ངོས་ནས་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྱུར་པ་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་
མིག་སོགས་ཆ་ཙམ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། དེས་ཡང་ནས་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྱུར་པ་རང་མཚན་འདོགས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། གང་གི་ཚེ་རབ་རིབ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པས་སྐྲ་ཤད་མི་
གྲུབ་པ་བཞིན། ཞེས་པ་གང་གི་ཚེ་རབ་རིབ་ཅན་མ་ཡིན་པས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་མི་འདོགས་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་གང་གིས་ན་དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་མ་
ཡིན་པར་གྱུར་པའི་དོན་ཆ་ཙམ་ཡང་དམིགས་པར་ག་ལ་ཡོད། ཞེས་པས་སོ། །གསུམ་པ་དེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པར་བསྟན་པ་ནི། རང་མཚན་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་
ནས་ཀྱིས། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི། །དོན་གྱིས་འགའ་ཞིག་དམིགས་ན་ནི། །སྒྲུབ་པའམ་བཟློག་པར་བྱ་བ་སྟེ། །མེད་ཕྱིར་ང་ལ་ཀླན་ཀ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་པས་སོ། །
གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང། དེ་མ་གྲུབ་པས་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་ལྡོག་མི་ནུས་པས་ལན་མི་ཐེབས་པར་

[124A]༄༅། །ཐལ། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བའི་མིག་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོར་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་སྔར་ལྟར་ཡུལ་
ཅན་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་འགལ་བའམ་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་རྟགས་སོགས་ནི། གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང། གཞི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་
ལྡོག་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་འདི་ལན་མ་ཡིན་ནོ་དང། གང་ཞིག་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མིག་ཀུན་རྫོབ་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེའི་ཕྱིར་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་
དང། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དག་ཐ་དད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་སོ། གཉིས་པ་དཔེ་དང་མི་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་བཀོད་པའི་དཔེ་དང་ཡང་མི་འདྲ་སྟེ། རང་
བཞིན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སངས་རྒྱས་པ་དང། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་རྩོད་ཚེ་འབྱུང་འགྱུར་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ལ་ཚད་མར་མ་སོང་ཀྱང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲ་དང་མི་རྟག་པ་སྤྱི་ཙམ་ལ་ཚད་མར་སོང་
པ་གཉིས་ཀས་འདོད་ཀྱང། མིག་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཚད་མ་གང་དུ་ཡང་མ་སོང་ཀྱང་མིག་སྤྱི་ཙམ་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་རང་བཞིན་སྟོང་སྨྲ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང། རང་བཞིན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་དངོས་སྨྲ་བ་

[124B] དཔེ་དང་ཡང་གཏན་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དཔེ་ལ་ཡང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྒྲའི་སྤྱི་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱད་པར་
བརྗོད་པར་མི་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ཡོད་ན། དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་སྤྱི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དག་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་མ་བླངས་ལ། དོན་དམ་པར་ཡང་མ་ཡིན་པས་དཔེ་ལ་
ཡང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་སོ། །གཉིས་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཁས་ལེན་ཚུལ་ལ་གཉིས། དང་པོ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ནི། རྒོལ་བ་གཉིས་ལ་ཆོས་
དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚོགས་དོན་ཕྱོགས་མཐུན་སྣང་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ལའང་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཐུན་མོང་བ་མི་ཡོད་ཚུལ་སྔར་ལྟར་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྟགས་ནི། ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང། གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་ནི། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་
བརྗོད་པ་ལ། ཞེས་པས་ཐལ་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །འདི་འཇམ་དབྱངས་དགའ་བློས་ས་བཅད་གོང་མའི་མཇུག་ཏུ་སྦྱར་ཀྱང། འདི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པ་ལམ་རིམ་གྱི་དགོངས་པའོ། །གཉིས་པ་སྐྱོན་དེ་ལེགས་ལྡན་

[125A]༄༅། །གྱིས་ཁས་བླངས་ཚུལ་ནི། རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཕྱོགས་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་འདིར་བཀོད་པ་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་
འདི་ནི་ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་བླངས་པར་སོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཁས་བླངས་དགོས་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་རྟགས་མ་གྲུབ་ཅེས་ཟེར་ན། དེ་ཁས་ལེན་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེར་
སྒྲོན་ལས། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཆོས་ཅན། རྒྱུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་ཡིན་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཞི་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སྡེ་པ་གཞན་དངོས་སྨྲས་བཀོད་པ་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་དོན་གང་ཀུན་རྫོབ་པའམ་དོན་དམ་པར་གསུངས། དང་པོ་ལྟར་ན་སྔ་རྒོལ་རང་ལ་མ་གྲུབ་
ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན། རྩ་ཤེ་ལས། གང་ཚེ་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་དང། །མེད་དང་ཡོད་མེད་མི་འགྲུབ་པས། །ཞེས་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པ་མེད་པ་དེ་གཉིས་ཀ་དོན་དམ་པར་རྐྱེན་གྱིས་
སྐྱེད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཆུ་ཞེས་བྱ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན། མི་རིགས་སོ། །ཞེས་འབྲས་བུ་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དོན་དམ་པར་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དག་དོན་དེའི་ཕྱིར། དོན་

[125B] ཁོ་བོ་ལ་ལྟོས་ཏེ། རྟགས་མ་གྲུབ་དང་ནང་འགལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་པ་གང་ཞིག། དེ་ལེགས་ལྡན་རང་གི་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་རང་རྒྱུད་ལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་པའི་ཆོས་ནི། དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། རྟགས་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བསྙད་པའི་དོན་འདི་ནི་རྟོག་གི་བ་འདིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་
ཞེས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་ནས། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཇི་
སྐད་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱིས་བཀོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་འདི་ལ་འདིར་ཁྱོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དུ་འདོད་པ་གང་
ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་སྐད་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རམ། འོན་ཏེ། དོན་དམ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ན་ནི་རང་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ། དོན་
དམ་པར་ན་ནི། གང་ཚེ་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་དང། །མེད་དང་ཡོད་མེད་མ་འགྲུབ་པས། །དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་དང་གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཞེས་བྱ་

[126A]༄༅། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་མི་རིགས་སོ། དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་
ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་དང་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་དོ། །ཞེས་འདིས་སྐྱོན་འདི་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པར་རྟགས་སྒྲུབ་བསྟན་ནོ། །ཚིག་གསལ་གྱི་ལུང་ལྷག་མ་སླ་བས་མ་བྲིས་
གསུངས་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡིག་ཆར། གཞན་མང་པོ་ཞིག་འཁྲུལ་སྣང་ངོ། །ཞེས་པ། ལམ་རིམ་ལས། འགའ་ཞིག་གིས་ས་དོན་དམ་པར་སྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
རྟོག་གེ་འབར་བར་བཀོད་པ་ལ། དོན་དམ་པར་འབྱུང་བ་བཀོད་ན་རང་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འབྱུང་བ་བཀོད་ན་ཕྱི་རྒོལ་ལ་མ་གྲུབ་ཅེས་བརྟག་པར་འདོད་པ་དང། ཁ་ཅིག། འབྱུང་བ་ཙམ་བཀོད་ན་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་མ་
གྲུབ་པས་འགོག་ཟེར་བ་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་དག་འགོག་ཚུལ་ལམ་རིམ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་ན་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་འབྱུང་བ་དེ་བདེན་གཉིས་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་ན་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་
ཡིན་གྱི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་འབྱུང་བ་གང་རྟགས་སུ་བཀོད་ཅེས་སྨྲ་ན་ཕྱོགས་སྔ་གཏན་མ་གོ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གཞན་ལའང་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ལ་གཉིས། དང་པོ་མདོར་

[126B] ཚད་གྲུབ་མཐུན་སྣང་བའི་དངོས་པོ་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་རྗེས་དཔག་སྟེ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཅན། སྔར་ལྟར་རྟགས་སོགས་མ་གྲུབ་པས་སྒྲུབ་བྱེད་འཇིག་པའི་སྐྱོན་ཡོད་
བར་ཐལ། སྔར་གྱི་རྒྱུ་མཚན་འདིས་རྟགས་སོགས་མ་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་སོང་བ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྩོད་གཞི་ནི། དངོས་པོའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་
དང། ཆོས་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་རང་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་དང། རྟགས་ནི། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་འདིས་
གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ནི། སྦྱོར་བ་གསུམ་པའི་རྟགས་མིག་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ལྡན་པའི་ཐ་སྙད་སྐྱེ་བ་དང། འགྲོ་བ་
ཁྱད་པར་ཅན་བྱེད་པ་དེ་དོན་དམ་པར་སྟེ་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བའི་མཉམ་བཞག་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྙེད་དོན་དུ་མདོར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་གྲུབ་ན་རང་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ། དོན་དམ་པར་དེ་བཀག་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་དངོས་སུ་གསུངས་ནས། གོང་འོག་གི་སྦྱོར་བ་ལྔ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་གསུངས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གཞན་དག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གཞན་ཡིན་པའི་

[127A]༄༅། །ཕྱིར། དཔེར་ན། བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དོན་དམ་པར་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་
གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སྣལ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིར་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འདིས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེ་བ་
ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཡུལ་དང་ལྡན་པའི་ཐ་སྙད་ཁྱད་པར་ཅན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པས། འདི་སྐད་དུ་འོན་ཏེ། དོན་
དམ་པར་རྣལ་འབྱོར་བ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བའི་སྐྱེ་བ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་
དག་གི་ཡུལ་དང་ལྡན་པའི་ཐ་སྙད་ཁྱད་པར་ཅན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་དེ། འགྲོ་བ་ཡང་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཁོ་ནས་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ་
དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་བྱས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བྱེད་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་མ་སོང་བ་ལ་འགྲོ་བ་མེད་དེ། ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སོང་བའི་ལམ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལམ་ཉིད་རང་ལ་མ་གྲུབ་

[127B] དོན་དམ་པར་བརྟེན་པ་དང་བཅས་པའི་མིག་ནི་གཟུགས་ལ་བལྟ་བར་མི་བྱེད་དེ། མིག་གི་དབང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དེ་དང་མཚུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་
དེ་བཞིན་དུ་མིག་ནི་གཟུགས་ལ་བལྟ་བར་མི་བྱེད་དེ། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང། ས་ནི་སྲ་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་
རླུང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་རང་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་སླའོ། །བཞི་བ་རྟགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ནི། ལེགས་ལྡན་ཁྱེད་
ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདི་ལ་ཕ་རོལ་གྲངས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཤེས་པ་བཞིན་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བའམ། བུམ་པ་བཞིན་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡིན། མ་ངེས་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྟགས་ནི། ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཡང་ཕ་རོལ་པའི་ལྟར་ན། ཅི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལྟར་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ཞིག་གམ་
འོན་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་བསྟན་ལ། དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་གལ་ཏེ་བུམ་པ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བས་དོགས་པ་ཕྱི་མ་

[128A]༄༅། །མེད་པས་སྐྱོན་མེད་ཟེར་ན། ཞེས་པ་གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། ཞེས་པས་བསྟན་ལ། བུམ་པ་ཆོས་ཅན་
དུ་མ་བཟུང་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་མ་སྨྲས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་མ་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས་སོ། །ལྔ་པ་སྐྱོན་དེ་རང་ལ་མི་མཚུངས་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་རྩོད་
པ་ནི། ལེགས་ལྡན་ན་རེ། ཟླ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་འདི་དག་མི་རིགས་པར་ཐལ། གཞན་ཁོ་བོའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སྐྱོན་སྨྲས་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་རང་གྲགས་ལ་ཡང་ཉེས་པར་ཐལ་བས་རང་གཞན་
གཉིས་ཀར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ཁོ་བོ་གཅིག་བུ་ལ་བརྒལ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ལ་སྐྱོན་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་ཇི་སྐད་
སྨྲས་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བས་གཞི་མ་གྲུབ་པ་དང། གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་གང་གཉིས་ཀ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་དེས་ནི་གཅིག་ལ་བརྒལ་
པར་མི་བྱ་སྟེ། དེས་ན་སྐྱོན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཞེས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལན་ལ་ལྔ། དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱོན་ཁོ་བོའི་སྦྱོར་

[128B] ཚུལ་གསུམ་མཐུན་སྣང་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཁོ་བོས་དེ་མི་སྦྱོར་ལ། གཞན་གྲགས་ནི། གཞན་ཕྱི་རྒོལ་གྱི་དམ་བཅའ་འགོག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། ཞེས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྨྲ་བ་དག་ལ་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་གྱི། ཁོ་བོ་ཅག་ནི། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་སྦྱོར་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ནི་གཞན་གྱི་
དམ་བཅའ་འགོག་པ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ་གཉིས། དང་པོ་རྟགས་དཔེ་སོགས་ཕྱི་རྒོལ་ལ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པ་ནི། འདི་ལྟར་གཞན་མིག་ལྟའོ། །
ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་པ་དེ་ནི་མིག་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་མི་ལྟ་བའི་ཆོས་ཀྱང་འདོད་ལ་ཞེས་གཞན་གྲགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་འགོག་ཚུལ་འདི་ལྟར་རམ། སྐྱོན་མེད་ཚུལ་འདི་ལྟར་ཞེས་དང། ཀྱང་སྒྲས་དེས་དབུ་མ་པ་རང་ལ་
མི་ལྟ་བ་བསྡུ་ལ། དེ་དག་ཕྱི་རྒོལ་གྱིས་འདོད་པས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའོ། །གཉིས་པ་ཁྱབ་པ་དེས་པར་བྱེད་ཚུལ་ལ་གཉིས། དང་པོ་རྗེས་ཁྱབ་ངེས་ཚུལ་ལ་གཉིས། དང་པོ་ལྡོག་ཁྱབ་ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་
ཚུལ་ནི། གཞན་གཟུགས་སོགས་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་མེད་ན། དེ་ལ་ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་མི་འབྱུང་བས་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་ཞེས་པ་གཞན་ལ་ལྟ་བའི་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཡང་

[129A]༄༅། །ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པས་སོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཁྱབ་ནི། ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་པོ་གང་དང་གང་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་དམ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་མེད་ན་ཡུལ་གཞན་
ལ་རང་གི་ངོས་ནས་ལྟ་བ་མེད་པས་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། ཞེས་པ་དེའི་ཕྱིར་གང་དང་གང་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལྟ་བ་མེད་པ་དེ་དང་དེ་ལ་ནི་གཞན་ལ་ལྟ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་
བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པས་སོ། །གཉིས་པ་སྐབས་དོན་ལ་སྦྱར་བ་ནི། མིག་ཆོས་ཅན། གཞན་གཟུགས་ལའང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ལྟ་སྟེ། བདག་ལ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཁྱབ་རྟགས་སོགས་
གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་ལ་མི་ལྟ་བ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བ་སྔོན་པོ་སོགས་ལ་རང་ངོས་ནས་ལྟ་བ་ནི་ཕྱི་རྒོལ་རང་ལ་གྲགས་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་དང་འགལ་ལོ། །ཞེས་དངོས་སྨྲ་བ་རང་ལ་གྲུབ་པའི་སྦྱོར་བས་ལོག་རྟོག་
སེལ་ཏེ། ལྟ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་པ། མིག་ལ་ཡང་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་མི་ལྟ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ལྟ་བ་ཡང་འདི་ལ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་བདག་ཉིད་མི་ལྟ་བ་དང་འགལ་བར་སྔོན་
བོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་ལྟ་བ་རང་ལ་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དེ་ལ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་བསྟན་ལ། འདི་དག་ནི་བུདྡྷ་

[129B] སྣ་མའི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་དང་གོས་གྱི་དཔེ་གསུངས་པས་དགོངས་པའོ། །དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་ན་རྒྱུ་སོགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ལྟ་དགོས་པས་རང་ལ་མི་ལྟ་ལ་གཞན་གཟུགས་སོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་
མཚན་མེད་པས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། རང་རྒྱུད་དང་ཉེས་པ་མཚུངས་པ་ཁོ་བོའི་གཞན་གྲགས་ལ་སྐྱོན་དེ་དག་མི་འཇུག་པར་ཐལ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དག་གིས་
རྟགས་དཔེ་སོགས་མཐུན་སྣང་བ་མ་གྲུབ་ཀྱང། ཕྱི་རྒོལ་གྱི་འདོད་པ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཆོས་ནི། གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་འདི་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། ཞེས་དང་
གང་ལ་ཉེས་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཇི་སྐད་བསྙད་པའི་སྐྱོན་འཇུག་པ་ག་ལ་ཡོད། ཅེས་བས་སོ། །བ་བ་རྩོད་སྦོང་ལ་གཉིས། དང་པོ་རྩོད་པ་ནི། ལེགས་ལྡན་ན་རེ། ཆོས་
ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པར་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གང་རུང་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་པས་ཀྱང་གནོད་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པར་ཐལ། ལན་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཡང་ཅི་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་
ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གནོད་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཞེས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལན་ནི། དེ་ཡོད་པར་ཐལ། ཕྱིར་རྒོལ་རང་ལ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་གནོད་ཀྱི། གཞན་སྔ་རྒོལ་ཀྱིས་གྲུབ་པས་མ་ཡིན་

[130A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་རེས་འགའ་དབང་པོའི་ཚིག་དང་རེས་འགའ་རྒོལ་བ་རང་རང་གི་རྒྱལ་ཕམ་དུ་འགྱུར་གྱི། གཞན་གྱིས་ཚིག་གིས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འཇིག་
རྟེན་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལ་སྐབས་སུ་བབས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཆོས་ནི། ཡོད་དེ། ཞེས་དང། རྟགས་ནི། དེ་ཡང་རང་ཉིད་ལ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཀྱིས་
ཡིན་གྱི། གཞན་ལ་གྲུབ་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། རྟགས་སྒྲུབ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་རེས་འགའ་དབང་པོའི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཀྱིས་ཚད་མར་
བྱས་པའི་ཚིག་གིས་རྒྱལ་བའམ་ཕམ་པར་འགྱུར་ལ། རེས་འགའ་ནི་རང་གི་ཚིག་ཁོ་ནས་འགྱུར་གྱི་གཞན་གྱི་ཚིག་གིས་ནི་རྒྱལ་བའམ་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཁྱབ་སྒྲུབ་ནི། འཇིག་
རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་པ་ལ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཁོ་ན་རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་སུ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས་སོ། །ལྔ་བ་འཕྲོས་དོན་ལ་གཉིས་
དང་པོ་རྟོག་གེ་པ་རྣམས་གཞན་གྲགས་ཁས་བླངས་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ན་དབྱིག་གཉེན་སོགས་འགའ་ཞིག་གཞན་གྲགས་ཀྱིས་གནོད་པ་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་

[130B] ཕྱོགས་གླང་སོགས་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ལ་བསྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་ངག་དང་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་ཡིན་གྱི། གང་རུང་ལ་གྲུབ་པའམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་མ་
ཡིན་སྙམ་པ་དེ་དག་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་གྲགས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ཁས་ལེན་རིགས་པར་ཐལ། དཔེར་ན་བཟློག་པ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ལ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་མི་དགོས་པ་བཞིན་དུ། རང་
དོན་རྗེས་དཔག་ལ་ནི། ཕྱིར་རྒོལ་རང་ལ་གྲགས་པ་ཟབ་པ་ཡིན་གྱི། གཉིས་ཀ་ལ་སྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་གིས་གཞན་ལ་གྲགས་པའི་དབང་གིས་ནི་རྗེས་
སུ་དཔག་པའི་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་གྲགས་པ་ཉིད་དགག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །གང་ཞིག་གང་གཉིས་ཀ་ལ་ངེས་པར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པའམ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་གྱི། གང་
ཡང་རུང་བ་ལ་གྲུབ་པ་འམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྨྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེས་ཀྱང་ཞེས་དང། ཆོས་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་
ཚུལ་འདི་ཉིད་ཁས་བླངས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། རྟགས་ནི། འདི་ལྟར་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པའི་ལུང་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཞེ་ན། རང་ལ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །
[131A]༄༅། །རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རང་ལ་གྲུབ་པ་ཉིད་བརླིང་པ་ཡིན་གྱི་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་སོགས་དོན་
མེད་པ་ནི། སྔར་གྱི་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་སྟེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་དོན་ལ་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་མཐུན་གྲུབ་དང། ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་མི་ཐུབ་པ་སོགས་བརྗོད་པ་དོན་
མེད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པ་རང་ལ་གྲགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རྨོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་དགོས་
པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རང་ལ་ཇི་ལྟར་གྲགས་པའི་འཐད་པས་དེ་ཁོ་ན་མི་ཤེས་པའི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ་
ཁྱོད་ཀྱི་དཔེ་ལ་འདྲ་བ་མེད་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཐལ་འགྱུར་པ་ཡང་བཞག་ནས་འབྱུང་འགྱུར་སོགས་ཁྱད་པར་ལ་ཚད་མར་མ་སོང་ཀྱང་སྒྲ་སྤྱི་ངེས་པ་གཉིས་ཀའི་ལུགས་
ལ་ཡོད་པ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། གང་རུང་གི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་སྒྲ་ཡོད་པར་ངེས་པ་ནི་རྒོལ་བ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་བྱར་ཡོད་ལ། ཞེས་དང། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་

[131B] སངས་རྒྱས་པས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཆོས་ཅན་འཇལ་བའི་ཚད་མས་མ་གྲུབ་ཀྱང་གང་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་གི་དོན་འདིའོ་ཞེས་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་ལ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་སྔ་མས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲ་ངེས་པ་དང། ཕྱི་མས་མཐུན་སྣང་བའི་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་ཅེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་མའི་མཚན་དུ་སྟོང་ཐུན་དྲངས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་པས་
ཞེས་པ་ནས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲ་ཙམ་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་རྒོལ་བ་དེ་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་ཡོད་པས་ཚད་མ་དེའི་རྙེད་དོན་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་རྒོལ་བ་དེ་གཉིས་གའི་ཞེ་
འདོད་ཡིན་ལ། ཞེས་དང། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། དེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྒྲ་སྒྲུབ་པ་ཡོད་ཅེས་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་འཇལ་བའི་ཚད་
མ་སྒྲའི་དོན་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཚད་མར་སོང་ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟར་གྱི་ཚད་མ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ནི་སྔ་རྒོལ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྔ་རྒོལ་ཐལ་འགྱུར་བ་
ཡིན་ན་དེའི་འདོད་པའི་སྒྲའི་དོན་འཇལ་བའི་ཚད་མ་མེད་པ་དང། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲ་ཇི་ལྟར་འཐད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཚིག་གསལ་ལས། དཔེ་སྐབས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མ་གྲུབ་ཅེས་དང་

[132A]༄༅། །དོན་གྱི་སྐབས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དག་གིས་ཞེས་སོ་སོར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེ་བཙུན་པ་ཡབ་སྲས་དང། སྒོམ་སྡེ་སོགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་འཐད་པར་
མ་ཟད་དོན་ལ་ཡང་བདེན་རྫུན་ནམ། བདེན་པ་དང་བདེན་མེད་གང་རུང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་མིག་སྤྱི་ཙམ་ལ་ཚད་མར་སོང་བར་བདེན་སྟོང་སྨྲ་བའི་ལེགས་ལྡན་དང། དངོས་སྨྲས་ཁས་མ་བླངས་གསུངས་
པའང་མི་འཐད་དེ། དེའི་སྟོང་ཉིད་སྨྲ་བ་ལ་ལེགས་ལྡན་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་དང་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་གཉིས་ཀར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བར་སྨྲ་བ་དང། ཞེས་དང། ཡིག་ཆར། ཐལ་
འགྱུར་བ་དང། ཞེས་པ་ཡང་དེ་འགོག་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་གསུངས་པའང་ལམ་རིམ་དད་སྟོང་ཐུན་ལྟར་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ལ་ཚད་མར་སོང་ཚུལ་ལ་
དགོངས་པ་ཡིན་ན་ལེགས་ཀྱང། དཔེ་ལ་རྟག་མི་རྟག་གང་གི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་ཞེས་པ་དེ་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང། ལེགས་ལྡན་གྱིས་འབྱུང་འགྱུར་སོགས་ལས་རྟག་མི་རྟག་ལ་
མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚིག་ཟིན་ལྟར་ན་དེ་གང་རུང་གི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་དོན་དང། མ་བྱས་པར་ཚད་མར་སོང་བ་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཡིག་ཆར། འདིའི་

[132B] དེ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུངས་སོ། །བསོད་གྲགས་པས། ཕྱི་མ་དཔེའི་སྐབས་སུ་ཀུན་
རྫོབ་དཔྱོད་པ་ཡིན་པས་ཞེས་པ་ནས། དོན་གྱི་སྐབས་སུ་ནི་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པ་ཡིན་པས་དེ་འདྲའི་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་བཞག་དཀའ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་དཔྱོད་སྐབས་ཆོས་
ཅན་མཐུན་སྣང་བ་ཡོད་མེད་མི་འདྲ་བས་ལན་བཏབ་པ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་དོན་དམ་པར་ན་ཞེས་པ་ལ། དགོངས་ན་ཡང་ཐལ་རང་སུའི་ལུགས་ལ་ཡང་དོན་དམ་དཔྱོད་སྐབས་མིན་པ་སྔར་ལྟར་རོ། །ཁོ་ན་རེ་
དེའི་སྟོང་ཉིད་སྨྲ་བ་ལ་ལེགས་ལྡན་འཇོག་པར་ཐལ། དེས་མིག་སོགས་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བའི་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པ་དཔེ་དང་མི་འདྲ་ཞེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དོན་བསྡུ་
ན་ཁྱེད་རང་བཞིན་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ལ་ཚང་མར་སོང་ན་ཡུལ་དེའི་རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་འགྲོ་དགོས་པ་དང། རང་མཚན་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མས་རྙེད་དགོས་པར་འདོད་པས། ཚད་མ་མདོ་ལས་
གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་ཉིད། །སྒྲུབ་པ་དང་ནི་སུན་འབྱིན་ཡིན། །ཞེས་བ་ལྟར་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་ཚེ་ནང་ཕན་ཚུན་ཆོས་ཅན་སོགས་མཐུན་སྣང་བ་འདོད་ཀྱང། ཁོ་བོ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བས་དེ་འདྲའི་

[133A]༄༅། །ཚད་གྲུབ་དང། ཚད་མ་གཏན་མི་འདོད་ཅིང། འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཡང་འགལ་བར་འདོད་པས། མིག་སོགས་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་
སོགས་མཐུན་སྣང་བ་མི་འདོད་པས་མི་འདྲ་ཞེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་ལ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་ཡོད་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་བ་ནང་ཕན་ཚུན་རྩོད་ཚེ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་གྱི་ལམ་རིམ་མཆན་ལས། འདི་ཕྱིར་རྒོལ་དངོས་སྨྲ་ལ་ཡིན་ཐལ་འགྱུར་བ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དང། འཇམ་དབྱངས་དགའ་བློས། རང་རྒྱུད་པ་དང་གྲངས་ཅན་སོགས་
ལ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་ཡོད་པར་འདོད་དགོས་སོ། ཞེས་པ་ལྟར། དེ་ལ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེ་དང་མི་འདྲ་ཚུལ་དེའི་ཕྱིར་ན་སྔ་མར་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་
རྣམས་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་དང། དོན་དམ་རྣམས་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་ནི། རང་མཚན་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མས་རྙེད་
པའམ། གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་བ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། ཟླ་བས་དེ་འདྲ་བ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་སོང་ལ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་པས། དེ་ཁྱད་

[133B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། དྲིས་ལན་སྙིང་གི་མུན་སེལ་ལས། དེ་ཡང་རྒོལ་བ་དེ་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་
ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་ཡོད་པར་ཟླ་བས་བཞེད་ཀྱང། དེ་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་དེ་ཡོད་པར་ཟླ་བས་མི་བཞེད་དེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲ་ལ་
ཚད་མར་སོང་བའི་ཚད་མ་དེའི་གཞལ་བྱ་ཟླ་བས་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་ཞིབ་ཆ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གི་ལུགས་ཀྱི་བློ་གནོད་མེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། ཡིག་ཆར་
དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པར། ལེགས་ལྡན་གྱིས་བརྟག་པ་བྱས་ཚུལ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་ན་དབུ་མ་པ་ལ་མ་གྲུབ། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཟེར་ན་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་མ་གྲུབ་ཅེས་
གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་ན་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་མ་གྲུབ་དགོས་ན། གཞི་གྲུབ་ན་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཁྱབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། དེ་ལྟར་བདེན་གཉིས་གང་
ཡིན་དྲིས་ནས་དོན་དམ་ཡིན་ན་རང་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང། ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ན་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་ཅེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་དུ་རུང་སྟེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་པའི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་

[134A]༄༅། །དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱིར་རྒོལ་དེ་དག་གིས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྒྱུ་རྐྱེན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བར་གསུངས་ཀྱི། རྟགས་
མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་མེད་ཟེར་ན། གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ན་ནི་རང་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། གཏན་
ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་དང་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་དོ། །ཞེས་འདིས་སྐྱོན་འདི་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ལམ་རིམ་སྟོང་ཐུན་སོགས་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་ལོ། །ཡིག་
ཆའི་དེ་སྟོང་ཐུན་གྱི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་བཀོད་པ་ཡིན་པས་གོ་བདེ་བར་བརྗོད་ན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་རྟགས་སུ་སོང་ཚོད་ཀྱི་དོན་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསམ་ཚོད་ལ་དོན་གང་དོན་དམ་དང། ཀུན་རྫོབ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་
མི་སྲིད་པས་དེ་གང་དུ་གསུངས་པར་འདོད། དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཞེས་པ་ཡིན་ན། ཁོ་བོ་ལ་མ་གྲུབ། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་གསུངས་ཞེས་པ་ཡིན་ན། དངོས་སྨྲ་རང་ལ་མ་གྲུབ་
པས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་ཅེས་བཤད་པས། ཟླ་བས་དེ་ལྟར་ན། ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱི་རང་རྒྱུད་དུ་བཀོད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ། འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་

[134B] ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་བཀོད་པའི་རྟགས་སོགས་ཀྱང་མ་འཁྲུལ་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཡིན་ན། དབུ་མ་བ་ལ་མ་གྲུབ། འཁྲུལ་པའི་ཚད་མའི་
རྙེད་དོན་ཡིན་ན། དངོས་སྨྲ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་དངོས་སུ་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། མིན་ན་སྔ་མ་དང་ནང་འགལ་ཞེས་ཚིག་གསལ་དང་སྟོང་ཐུན་གྱི་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་གསུངས་སོ། །
ལམ་རིམ་གྱི་དོན་སྔར་བཤད་ཟིན་ལ། ཡིག་ཆར་ལུང་འདིས་རྟགས་སུ་སོང་ཚོད་ཅེས་པའི་དོན་ཤེས་དགོས་སོ། །ཞེས་པས་རྟགས་སུ་སོང་ཚོད་པོ་དེ་དོན་དམ་སོགས་སུ་བརྟག་པ་བྱ་ཡི། རྟགས་དེ་ཀུན་རྫོབ་
ཡིན་ན་དང། ཀུན་རྫོབ་པའི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་སུ་བཀོད་ཅེས་སོགས་སུ་འདོད་པ་ལྟག་ཆོད་ཡིན་པས་དེ་འགོག་ཆེད་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས་ཞེས་པ་ཡིན་པས་འགལ་སྤོང་བྱས་ཚར་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེས་ན་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། རྟགས་ལ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་བརྟག་པ་གཉིས་ལས་མ་མཛད་པ་ལྟར་ན་རྟགས་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་ཞེས་དྲི་དགོས་གསུངས་པ་ལམ་རིམ་གྱིས་སྟོང་ཐུན་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་སོང་
ཚོད་ཀྱི་དོན་ལ་བརྟགས་པ་སྔར་གྱི་དེ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་གང་གིས་ཁྱད་པར་མ་བྱས་པའི་ཙམ་པོ་དང་བཅས་པའི་བརྟགས་པ་གསུམ་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་རྟགས་སུ་གང་འདོད་ཅེས་དྲི་དགོས་གསུངས་པ་ལེགས་ལྡན་

[135A]༄༅། །གྱིས་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་དོན་དམ་དུའམ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའམ་སྤྱིར་རྒྱུ་ཙམ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྟགས་སུ་འགོད། དང་པོ་གཉིས་ལྟར་ན་
རྟགས་མ་གྲུབ་ལ། གསུམ་པ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་ཅེས་པ་དང། ཟླ་བས་ལེགས་ལྡན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འཁྲུལ་པའི་འམ། མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་གྱི་ཡོད་པའམ། གང་ཡང་མ་ཡིན་
པའི་ཡོད་པ་ཙམ་པོ་འགོད། ཕྱི་མ་གཉིས་ལྟར་ན། རྟགས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྟགས་པ་བྱས་ན་ལྟག་ཆོད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། སྟོང་ཐུན་ལས། ལྟག་ཆོད་དུ་གསུངས་པ་ཙམ་པོ་མེད་པར་དང་པོ་གཉིས་
ཙམ་བྱས་ན་མཐའ་མ་ཆོད་པས་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཁོ་ན་རེ། ལེགས་ལྡན་ལུགས་ལ་དངོས་སྨྲས་བཀོད་པའི་སྦྱོར་བ་དེའི་རྟགས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། ཟླ་བའི་ལུགས་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་
བཀོད་པའི་སྦྱོར་བ་དེའི་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་རང་རྒྱུད་སྒྲུབ་ཕྱིར་མཐུན་སྣང་བའི་རྟགས་སོགས་བཀོད་འདོད་པས་སོང་ཚོད་ཀྱི་རྟགས་ལ་དེ་འདྲ་དགོས་ལ། དངོས་སྨྲས་
རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་སྒྲུབ་པས། སྔ་རྒོལ་གྱི་ཞེན་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་རྒྱུ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཙམ་བཀོད་འདོད་ན་སོང་བཀོད་སོ་སོར་མེད་པས་རྟགས་གྲུབ་ཅེས་ཚོག་

[135B] བརྗོད་འདོད་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར། མིན་ན་གྲུབ་མཐའ་འོག་མས་བཀོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །ལེགས་ལྡན་གྱིས་བཀོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟགས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། རང་
རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གཞན་ལའང་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་གསུངས་པས་མཐུན་སྣང་བ་རྟགས་སོགས་སུ་བཀོད་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། གཅིག་
དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་རྟགས་མཐུན་སྣང་བ་ཡོད་པར་ཐལ། རྟགས་དེ་དངོས་སྨྲ་དང་དབུ་མ་བ་གཉིས་ཀའི་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་
གཉིས་ཀའི་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མར་སོང་ཚུལ་དང། གྲུབ་ཚུལ་གཏན་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དང། མདོར་བསྡུ་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་བྲལ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་ཏུ་འཇོག་པ་རྒོལ་བའི་བསམ་པ་དང་ཆོས་ཅན་ཆོས་སོགས་
ཚོགས་ཙམ་གྱིས་འཇོག་པ་ལས། ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་ཚད་མའི་ཡུལ་དང། རྟགས་སོགས་སུ་འཇོག་བྱེད་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པ་དང། ཚད་མ་གཉིས་ལའང་ཡུལ་སོགས་ལ་ལྟོས་ཙམ་ལས་
ཁོ་རང་གི་ཡུལ་འཇལ་བའི་བྱ་བ་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་སྔར་ལྟར་བརྟགས་ནས་བཙལ་ན་ཆོས་ཅན་སོགས་གང་ཡང་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་འདི་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པའི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་
[136A]༄༅། །བཤད་སྙིང་པོ་ལས། ཟླ་བས་དེ་འདྲ་བ་དེ་རང་གི་ངོས་ནས་ཡོད་པར་སོང་ལ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་པས། དེ་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཙམ་པོ་ག་ལ་སྲིད་སྙམ་དུ་
དགོངས་ནས་ཁྱད་པར་དོར་བའི་སྤྱི་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་འགོག་གོ་ཞེས་དང། འོག་མའི་འདོད་ཚུལ་ཡང། བདེན་གཉིས་ལས། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་ཤེས་པ་ལ། །ཇི་ཙམ་སྣང་བའི་ཆ་ཡོད་པ། །དེ་ཙམ་
དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །ཆོས་ཅན་ཆོས་ལ་སོགས་པར་རྟོག་ཅེས་པ་ལྟར་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་བཙལ་ན་མཐུན་སྣང་དུ་རྙེད་རྒྱུ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་
པའི་སྐྱོན་ཡོད་ལ། ཐལ་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་འགལ་ལྟ་བུའི་གནོད་པ་མཐོང་བ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་མི་རྙེད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་མི་ཐུབ་པར་འདོད་ལ། ཟླ་བས་ཕ་རོལ་པོའི་གནོད་བྱེད་མཐོང་བ་ལས་ལྷག་པའི་
སྒྲུབ་བྱེད་མཐུན་སྣང་བ་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པས། ཐལ་འགྱུར་ལས་ལྷག་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་ཐབས་མེད་ལ། གཞན་གྲགས་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོའི་དམ་བཅའ་འགོག་པ་ཙམ་གྱི་དགོས་པ་ཅན་མིན་པས་མཐུན་སྣང་བའི་
བརྟག་པ་བྱས་པའི་སྐྱོན་དེ་མི་འཇུག་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་མེད་དང། གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་བདེན་མེད་སྒྲུབ་པའི་ཐལ་འགྱུར་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་བཀོད་པ་ན། སྤྱིར་

[136B] རྟགས་ཁྱབ་བསྒྲུབ་བྱ་གསུམ་ཅིག་ཆར་དུ་ངེས་ནས་
འོག་མའི་གྲུབ་མཐའ་བཏང་ཏེ། དབུ་མར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་རྡོ་རྗེའི་གཟེགས་མ་སོགས་ཀྱི་གཞན་གྲགས་མི་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་དེ་ཡང་དག་ཏུ་སོང་མ་ཐག་པ་ལ་
རྟགས་དེ་ཁས་ལེན་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་དགོས་ཏེ། རེས་འགའ་དབང་པོའི་ཚིག་གིས་རྒྱལ་ཕམ་བྱེད་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་རྟུལ་འགས་རྟགས་ཁྱབ་ངེས་ཀྱང་ད་དུང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ངེས་པ་ལ་གཞན་གྲགས་
བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིག་ཆ་གཞན་དུ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་གཞན་སྐྱེ་དང་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་བཀག་པ་དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་ཟླ་བས་སྐྱོན་དེ་མི་འཇུག་པར་གསུངས་
ཚུལ་ཚིག་གསལ་ལྟར་བཀོད་ཀྱང། ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྔར་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཟླ་བས་ཀྱང། སྔར་ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བདག་སྐྱེ་སྐབས་ལས་ཟུར་པ་མེད་པས་
ཡིག་ཆར་མ་གསུངས་ལ། གཞུང་འདི་ནི་ཐལ་རང་གི་གྲུབ་མཐའི་གཏིང་དཔོག་བྱེད་ཤིན་ཏུ་བརླིང་བས་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་རྫོགས་པར་དྲངས་ནས་སྔོན་མེད་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་གཏེར་བཏོན་ཟིན་ནའང་ད་ལྟ་དེ་ཡང་

[137A]༄༅། །དཀའ་བར་ཡོད་པས་ཚིག་རྫོགས་པར་དྲངས་ནས་བསྡུས་དོན་ཙམ་བྱས་སོ། །ཟླ་བ་ལས་བྱུང་ལེགས་བཤད་འོད་དཀར་གྱིས། །ཐུབ་བསྟན་ཀུ་མུད་དགའ་ཚལ་བཞད་པ་དང། །ལྷན་
ཅིག་མཁས་རློམ་རྒྱུ་སྐར་སྣང་བ་ཡང། །རང་གི་དེ་ཉིད་གསལ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར།    ༈    །།གཉིས་པ་གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་ལ་སྤྱིར་དགག་པ་དང། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་
གཉིས་གསུངས་པའི་དང་པོའི་སྐབས་སུ་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཐུན་མོང་དུ་བཀག་པས། སྐབས་འགར་རང་རྒྱུད་པ་དང། འགར་དངོས་སྨྲ་བ་སོགས་ཀྱིས་རྩོད་པ་དང། དེ་དག་གང་ཕྱོགས་སྔར་བླངས་པ་ཤེས་
བ་གལ་ཆེ་བས་དེས་བཅད་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཤེས་དགོས་སོ། །དང་པོ་གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་དངོས་ལ་སྤྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ། མེ་ལྕེ་ལས་ཀྱང་མུན་པ་འབྱུང་བར་ཐལ། རང་མཚན་གྱིས་རྒྱུ་ལས་རང་
མཚན་གྱིས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ། རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་
བཀག་པ་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། རྒྱུ་འབྲས་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། རྒྱུད་གཅིག་པ་དང་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་སོགས་ཁྱད་པར་བཞི་ལྡན་ལས་སྐྱེ་ཡི་ཐམས་ཅད་

[137B] ནས་སོགས་ལ་ས་ལུའི་མྱུ་གུའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་བཞི་མ་ཚང་བ་བཞིན་དུ་ས་ལུའི་ས་བོན་ལ་ཡང་མ་ཚང་བར་ཐལ། དེ་ས་ལུའི་མྱུ་གུ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་སྐྱོན་སྤོང་བཀག་ཅིང། བྱེ་བྲག་ཏུ། ས་མྱུག་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་ཡིན་ན། དུས་ནམ་ཡང་ལྡོག་པ་མེད་པས་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་ཡང་ས་བོན་ཡོད་དགོས་པ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྒྱུ་འབྲས་སྔ་ཕྱི་བ་
ཡིན་པས་རྟགས་ཀྱིས་བཀག་པ་ལ། ས་ལུ་ལྗང་བའི་མདོ་ལས། སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྐད་ཅིག་གང་ཁོ་ན་ལ་ས་བོན་འགག་པ་དེ་ཉིད་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་སྲང་མདའི་དཔེ་བཞིན་དུ་ས་བོན་
འགག་པ་དང། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དུས་གཅིག་པས་ས་མྱུག་དུས་མཉམ་ནའང་ཅི་སྐྱོན་ཞེས་དོན་སྨྲ་བས་རྩོད་པ་ལ། དཔེ་མི་འདྲ་སྟེ། སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་གྱི་བྱ་བ་གཉིས་དུས་གཅིག་ནའང་ས་མྱུག་གི་བྱ་བ་
གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་མེད་པར་ཐལ། ས་བོན་གྱི་དུས་སུ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་གོ་འདི་རྣམ་བཤད་ལས། ཆོས་ལས་བྱ་བ་དོན་གཞན་དུ་ཁས་མ་བླངས་
པའི་ཕྱིར། གསུངས་པས་བྱེ་སྨྲ་བའོ། །རང་འགྲེལ་ལས། རང་ལུགས་ལ་དེ་གཉིས་སྐྱེ་འགག་གི་བྱ་བ་དུས་མཉམ་ཡང་ཕྱོགས་སྔར་མི་རུང་བ་རྟེན་བརྟེན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཞེས་གསུངས་སོ། །

[138A]༄༅། །བྱེ་སྨྲ་དག་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མི་མཉམ་པས་སྐྱོན་མེད་དེ། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ལ་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་འདུ་ཤེས་སོགས་དང། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་རྒྱུ་མིག་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལ་
མིག་བློ་དེ་དག་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་དག་གི་དུས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། མེད་ན་སྔ་ཕྱི་བ་ལ་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་པ་ལ་གཞན་སྐྱེ་བཀག་གོ་དེ་
ནས་འབྲས་བུ་ལ་མུ་བཞི་དཔྱད་ནས་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་འགོག་གིས་དགག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིན་ནོ།།    ༈    ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱིས་
གཞན་སྐྱེ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས། དེ་རིགས་པས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ཟེར་བ་ལ། ལན་དུ་བདེན་གཉིས་དང། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་ལོག་གི་དབྱེ་བ་དང། ཡུལ་ཅན་ལོག་
པ་ཡིད་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་ངེས་དཀའ་བས་ཟུར་དུ་གསུངས་ནས། སྐབས་དོན་རྩོད་པའི་ལན་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བས། རབ་རིབ་མེད་པའི་མིག་ཤེས་
ཀྱི་མཐོང་བ་ལ་མི་གནོད་པ་བཞིན་དུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་གཞན་སྐྱེ་མཐོང་བའི་བློ་འཁྲུལ་བས། གཞན་སྐྱེ་མེད་པ་མཐོང་བའི་བློ་མ་འཁྲུལ་བ་ལ་མི་གནོད་པ་བདེན་གཉིས་འཇོག་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་ཞེས་པ་ཡིན་ལ་

[138B] གཏི་མུག་རང་བཞིན་སོགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་གསུངས་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ན་
འཕགས་པ་དང་དེའི་ལམ་འཚོལ་བ་དོན་མེད། ཅེས་ཕ་རོལ་པོ་ལ་གནོད་པ་བསྟན་ནས། འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་དོན་བུམ་པ་རྫས་སམ་ཡོ་བྱད་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ལ་གནོད་ཀྱི་
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མི་གནོད་ལ། དེ་མ་ཟད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ཡང་གཞན་སྐྱེ་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་ན་བུ་དང་ཤིང་གི་ས་བོན་ཙམ་བཏབ་ནས་འདི་བདག་གིས་སྐྱེད་དོ་བཙུགས་སོ། །ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་བཀག་གོ་དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་གཞན་སྐྱེ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ཁས་བླངས་ནས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་
ལས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་ལ་བྱེད་པ་ལན་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང། འཇིག་རྟེན་རང་འགའ་བས་གཞན་སྐྱེ་མི་འདོད་པ། རྩ་བར། འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་མེད། ཅེས་དང། ཚིག་
གསལ་ལས། དེས་བདག་ལས་སམ་གཞན་སྐྱེ་ཞེས་བརྟག་པར་མི་བྱེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ལས། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་ཐ་སྙད་གདགས་པས་མ་ཚིམ་པར་མྱུ་གུ་སྐྱེ་

[139A]༄༅། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་བདག་གམ་གཞན་ལས་སྐྱེ་ཞེས་ཚོལ་བ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པར་འཇོག་གོ་ནས། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ཙམ་
གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པར་མི་འཇོག་གི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཡོད་པར་བཞག་གམ། དེའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པའི་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་
དཔྱོད་པ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པར་འགྲོ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྡོག་ལོས། དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་བྱ་མིན་པ་དང། སྣང་ཙམ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞིར་བཞག་པ་ནི། མདོ་ལས། ཤེས་
བར་བྱ་བ་མིན་པ་དང། སྣང་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། ཐང་སག་པས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཞག་པ་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན་ནོ། །བོད་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་ཙམ་མིན་པར་ཡུལ་ཁོ་རང་ངོས་ཡོད་པ་
ཞིག་བཞག་གམ་དཔྱད། སྟག་ལོས། ཤེས་བྱ་མ་བཏགས་མ་དཔྱད་པའི་དོ་ཙམ་དུ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞིར་གསུངས་པ་ལ་རིགས་པས་འཕུལ་བྱས་པ་ཕར་ཕྱིན་མཆན་ལྟར་རོ། །སྟོད་ལུང་
བས༑ དོན་དམ་བདེན་པ་བློའི་ཡུལ་མིན་ཏེ། བློའི་ཡུལ་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྤྱོད་འཇུག་གི་རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྦྱར་བ་དགག་ཚུལ་ཡིག་ཆར་

[139B] སྤྱོད་འཇུག་གི་ལུང་དེས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཇོག་ཚུལ་ནི། ཡབ་སྲས་འཇལ་བའི་མདོ་ལྟར་ཡིན་པར་རྣམ་བཤད་ལྟར་ཡིག་ཆར་གསུངས་ལ། འཇུག་པ་འདིར་རིགས་ཤེས་གཉིས་
ཀྱིས་རྙེད་དོན་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི། འཇུག་འགྲེལ་དུ་བདེན་གཉིས་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་དྲངས་པ་ལས། ལྷའི་བུ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ན། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་
དང༑ ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ན་ནི། དེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་གྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དོན་དམ་པ་གཟིགས་པའི་ངོར་དོན་དམ་
བདེན་པ་ལས་ཀུན་རྫོབ་མེད་པར་གསུངས་ཤིང། ཕུང་སོགས་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དང། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ལྟར་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འགྱུར་བར་གསུངས་པ་ལ་
བརྟེན་པས། རྟེན་གཞི་མི་འདྲ་ཡང་དོན་གཅིག་གོ་དེ་ལ་གུང་རུ་རྗེ་བཙུན་པ་བསོད་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་
ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ། ཡིག་ཆར། སངས་འཕགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བཟུང་བྱར་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བཟུང་

[140A]༄༅། །བྱ་མི་དགོས་པས་བཀག་ལ། རྗེ་བཙུན་པས། བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་ཆོས་ཅན། ནས། དེར་ཐལ། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ དེའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། མཚོན་བྱ་དེར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་
ཆད་མེད་ལམ་གྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། དེས་ཁྱོད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ངེས་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་སྣང་བ་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་རྙེད་པ་ལ་བློ་ལ་རྣམ་པ་འཆར་དགོས་པ། ལམ་རིམ་ལས། དམིགས་རྟེན་རྙེད་པའི་ཚད་ནི་ཞེས་པ་ནས། ཡན་ལག་རགས་པ་རྣམས་ཆ་བྱེད་ཙམ་འཆར་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་
ཞེས་དམིགས་རྟེན་རྙེད་པ་རྣམ་པ་འཆར་བ་ལ་དང། བདེན་གཉིས་ལས། བློ་ལ་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་ཅིག་ཤོས་སོ། །ཞེས་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ལ་སྣང་མི་སྣང་གིས་རྙེད་དོན་ཡིན་མིན་དུ་གསུངས་པ་དང། རང་འགྲེལ་ལས། འདིར་ཡང་རང་བཞིན་ནི་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་ངོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མང་ཞིང། བདེན་གཉིས་དར་ཊཱིཀ་

[140B] རིགས་ཤེས་ཀྱིས་མ་རྙེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་དོན་ནི་ཅིག་ཤོས་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། ཞེས་པ་ལྟར་སྐབས་འདིར་
རིགས་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་རྙེད་དོན་བདེན་པ་སོ་སོར་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་ཅིང། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་སྣང་བ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དུ་བཤད་པ་ལ། དེའི་སྣང་ཡུལ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ་
བར་ཆད་མེད་ལམ་དེའི་དངོས་གཞལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་ནས། དེའི་སྣང་བའི་སྣང་ཆ་ཀུན་རྫོབ་དང་སྣང་བ་སྟོང་ཉིད་དུ་གསུངས་ནས། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོར་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་
གསུངས་པས། བར་ཆད་མེད་ལམ་རང་ཉིད་ཀྱི་གཞལ་བྱར་འདོད་པ་ལ་ཡང་བཀག་གོ་དེ་ལ་སྐྱོན་གཞན་ཡང། ཚིག་གསལ་ལས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཞེས་པའི་དོན་ལམ་རིམ་ལྟར་ཡུལ་ཅན་ལ་བྱས་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་འགལ་བར་གོང་དུ་གསུངས་པ་དང་ནང་འགལ་ལ། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པར་ཐལ་
མ་འཁྲུལ་བའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས་
[141A]༄༅། །བར་ཆད་མེད་ལམ་དེས་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མར་སོང་བར་ཐལ་ལོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་ཐུགས་རྩེ་གཏད་སའི་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལུང་འབྲས་བུའི་སྐབས་སུ་དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་
ཚུལ་ཡང་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱེད་ན་ནི། ཞེས་པ་དང་ཡང་འགལ་ཏེ། དེས་སློབ་པའི་རིགས་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་རྙེད་དོན་འགལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རང་ལུགས་ལ་ཡང་རིགས་ཤེས་
གཉིས་ཀྱི་རྙེད་དོན་དང་གཞལ་བྱ་དོན་གཅིག་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མར་སོང་བའི་རྙེད་དོན། ཞེས་སྦྱར་བའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡིག་ཆར་
རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་གྱིས་འཁྲུལ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ཡུལ་ཤེས་པ་དེའི་གཞལ་བྱར་མི་འཇོག་ཀྱང། འདིར་དེ་དེར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཚད་མ་གཉིས་པོ་ཡུལ་དེ་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་
མ་དང། ཡུལ་དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་ཚད་མར་སོང་བའི་རྙེད་དོན་ཞེས་ཁྱད་པར་སྦྱར་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་དང་རྣམ་བཤད་གཉིས་ལས་དེ་ལྟར་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་དེ་དག་ལ་ལམ་རིམ་དང་རྣམ་བཤད་ལས་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་རྙེད་དོན་དང་གཞལ་བྱ་དོན་གཅིག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ན། ཚད་མ་དེར་སོང་བའི་

[141B] ཁྱོད་རང་གིས་རིགས་ཤེས་སོ་སོའི་རྙེད་དོན་གང་ཞིག། ཞེས་མཚན་ཉིད་དུ་སྦྱར་བ་མི་ལེགས་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི། རང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་
ན་ཞེས་དང། གོང་དུ་ཐ་སྙད་ཚད་མ་དང། རིགས་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་དང་གཞལ་བྱ་ཙམ་དོན་གཅིག་བྱས་ནས་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐབས་འདིར་ཡང་འཇོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རང་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱར་བའི་དགོས་པ་འོག་ཏུ་ཡང། རིགས་ཤེས་སྤྱི་དང་རྣམ་མཁྱེན་ཐུན་མོང་གི་སྒོ་ནས་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཞེས་རྣམ་
མཁྱེན་གྱིས་བདེན་གཉིས་གཟིགས་ཚུལ་སོ་སོར་ཤེས་ཆེད་དུ་ཁྱད་པར་དེ་སྦྱར་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་མཚན་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་དེ་སྦྱར་མི་དགོས་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་
འཇལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྙེད་པའོ། །ཞེས་དང། རྫུན་པ་མཐོང་བའི་སྟོབས་ལས་བདག་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་རྙེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྔར་བཤད་པ་ནི་སྦྱིར་བཏང་
ལ་དགོངས་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐལ་རང་གཉིས་ཀའི་མཚན་ཉིད་འཇོག་ཚུལ་འདྲ་བས་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་དུ་འཇུག་པ་དྲངས་པ་ཡིན་ནོ། །གུང་རུས་འདི་སྤྱིར་བཏང་དང་

[142A]༄༅། །མཚན་ཉིད་ཅིག་ཤོས་དམིགས་བསལ་དུ་གསུངས་པས། དམིགས་བསལ་གཙོ་བའི་ཕྱིར། སོགས་གསུངས་ཀྱང། འདིའི་དམིགས་བསལ་ནི་དགོས་པ་ཁྱད་པར་བ་ལ་བྱའོ། །
ལ་ལས། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་ན། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་
རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཚད་མས་དམིགས་པ་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིག་ཆར་
སངས་འཕགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བཟུང་བྱ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི། རྒྱུད་ཀྱིས་མ་གསུངས་སོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་ན། དོན་
དམ་བདེན་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། གཞི་གྲུབ་ན་དེའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན། སངས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་ཆོས་ཅན་
ཁྱོད་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་ན། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། དེ་སྒྲ་སྦྱར་ནས་འདོད་ཟེར་དགོས་སོ། །འདི་འདྲའི་ཁས་

[142B] ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གྲུབ་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་ན། དོན་དམ་བདེན་པར་གྲུབ་བས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དམ་པ་
ཡིན་པར་གྲུབ་ན། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པས་མ་ཁྱབ་པ་དང། ཞེས་པ་ལྟར་རྗེ་བཙུན་པས་ཀྱང་གསུངས་ནས་ཡང། ཡོད་པ་ཆོས་ཅན། གནས་ལུགས་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་
གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་གསུངས་པ་དང། བསོད་གྲགས་པས། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དེ་རིང་གི་དུས་སུ་ཁ་སང་སོགས་མི་མཁྱེན་ཡང། དེ་རིང་གི་དུས་མཁྱེན་
པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དེ་རིང་ཁ་སང་སང་ཉིན་གསུམ་ཀ་མཁྱེན་པ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དོན་དུ་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱང་མི་འཐད་པ་ཤེས་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་རྟོགས་ན། ཀུན་རྫོབ་དེ་བདེན་པར་རྟོགས་མི་དགོས་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཞི་དེ་མ་རིག་པའི་ངོ་ཙམ་དུ་བདེན་པར་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིག་ཆར། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་རྟོགས་པ་ལ་མ་རིག་པའི་ངོ་ཙམ་དུ་བདེན་པ་རྟོགས་དགོས། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་ན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་མི་དགོས་ཀྱང། དོན་དམ་པ་རྟོགས་པའི་བློས་དེ་དོན་དམ་པར་དང། བདེན་པར་རྟོགས་ཀྱང་མི་འགལ་ཏེ། བདེན་བར་ཚད་མས་གྲུབ་ན་བདེན་

[143A]༄༅། །པར་གྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡང་ཡིག་ཆར། གཟུགས་མེད་པ་ཆོས་ཅན། གཟུགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པར་ཐལ། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོར་ཁྱོད་གཟུགས་
ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། སྦྱོར་ལུགས་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ཀྱང་མ་ཁྱབ། གསུངས་པ་ལྟར། ཁྱོད་སྒྲ་རྗེས་སུ་ཡོད་ན་མ་ཁྱབ་ཟེར་ལ། སྔ་མ་ལྟར་ན་ཡོད་པ་དེའི་ངོར་གནས་ལུགས་ཡིན་པར་རྟགས་མ་
གྲུབ་ཟེར་དགོས་སོ། །གསུམ་པ། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ལས། འདས་པའི་བྱུང་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དུས་དེ་དང་དེར་བྱུང་ཚུལ་ད་ལྟ་སྐད་ཅིག་ལ་མཁྱེན་ཀྱང། དེ་ལྟར་བྱུང་བར་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ལ་
ནས། ཅིག་ཆར་མཁྱེན་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཡིག་ཆར། ཚུར་ཁའི་རིའི་སྟེང་གི་གང་ཟག་གིས་ཕར་ཁའི་རི་མཐོང་ཡང། ཕར་ཁའི་རི་ཚུར་ཁའི་མཐོང་ས་ན་ཡོད་མི་དགོས་པ་
བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དེ་རིང་གི་དུས་སུ་ཁ་སང་མཁྱེན་ཀྱང། དེ་རིང་གི་དུས་སུ་ཡོད་པར་མ་རྟོགས་ལ། ཁ་སད་ཆོས་ཅན། དེ་རིང་གི་དུས་སུ་རྣམ་
མཁྱེན་གྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དུས་སུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་བོ། །གཞན་དུ་ན། དེ་རིང་གི་དུས་སུ་ཁ་སང་གི་བྱ་བ་མི་དྲན་པར་ཐལ་ལོ། །ཡིག་ཆར། མང་པོ་ཞིག་

[143B] རྗེ་བཙུན་པ་ཡིན་ནམ་དཔྱད། ཤེས་བྱ་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དང་གསུམ། གསུངས་
པ་ཛ་ཡ་ཨ་ནནྟ་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་མོ། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་པའི་ཀུན་
རྫོབ་དང། འཕགས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །ཞེས་རང་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དེ་དང། གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྫུན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་བརྙན་
སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བའི་རྫུན་པ་རྟོགས་པ་དང། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་དག་སའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་བདེན་པར་མི་འཛིན་པས་དེ་ལ་སྣང་བ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་རྣམ་བཤད་དུ་བཀག་
པས་སོ། །དོན་དམ་དྲི་བཅས་སུ་ཐལ་གསུངས་པ་དོན་དམ་ལ་དྲི་མ་ཡོད་པར་ཐལ། ཞེས་པ་ཡིན་གྱི་དྲི་བཅས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དྲི་མས་སྒྲིབ་པ་ལ་བྱེད་པས་མི་འདྲའོ། །བདེན་གཉིས་གཅིག་ཐ་དད་ལ་ངོ་
པོ་ལྡོག་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཐ་དད་སོགས་སྐབས་ཐོབ་ཀྱིས་འབྱེད་དགོས་སོ། །སྟག་ལོས། རང་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ཙམ་ལ་འཁྲུལ་ནས་གསུངས་ཚུལ་ཡིག་ཆ་ལྟར་ལ། དགག་ཚུལ་མ་རིག་པས་བཞག་

[144A]༄༅། །པ་མི་སྲིད་པས། རང་འགྲེལ་གྱི་དོན་དེའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་བདེན་པ་མ་རིག་པའི་ངོ་ཙམ་དུ་འཇོག་པའི་དོན་དང། ཡང་རང་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་
རྫུན་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་དེ་དང་ཞེས་པ་གོང་དུ་རང་བཞིན་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པས། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་དང་
གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྫུན་པ་ནི་ཞེས་པས། གཟུགས་བརྙན་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་རྫུན་པ་ནི། སྔ་མ་སྤྱིར་མིན་པ་དང། ཕྱི་མ་བརྡ་བྱང་གི་བློ་དེའི་དོར་མི་བདེན་པས། དེའི་དོར་
ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མིན། ཞེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཕུང་སོགས་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་སོགས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་དོར་མི་བདེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་
དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང། ཞེས་པ་ནས། བཅོས་མའི་རང་བཞི་ཉིན་གྱི་བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པར་མདོན་པར་རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ལ་ནི། ནས། ཀུན་རྫོབ་
ཙམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེ་དག་གི་དོན་ནི་གང་ཟག་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་བློ་ངོར་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ལས་བདེན་པ་མིན་ཏེ། བདེན་འཛིན་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་

[144B] སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཕུང་སོགས་བདེན་པར་སྣང་ཚུལ་གཟིགས་ནས་ཆོས་སྟོན་པར་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར། གང་ཟག་གསུམ་གྱིས་གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་
སོགས་ཀྱིས་སྒོ་ནས་སོ་སྐྱེ་བདེན་འཛིན་གྱི་དོར་བདེན་པར་སྣང་ཚུལ་དང། དེའི་ངོ་ཙམ་དུ་བདེན་ཚུལ་རྟོགས་པས་དེའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པས། དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་འཇོག་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཤེས་
སྒྲིབ་ཀྱི་དབང་གིས་བདེན་པར་སྣང་ཡང། དེས་སྟོང་པར་རྟོགས་པས་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ལ། འོ་ན། སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་བདེན་པར་སྣང་ངམ་ཞེན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་རྟོག་རྒྱུ་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་གཏན་ལོག་པས་མི་སྣང་གསུངས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལོག་པའི་དོན་མིན། ཞེས་རང་འགྲེལ་གྱི་དོན་རྫོགས་པར་བཀྲལ་ནས་དགག་པ་
མདོར་བསྡུས་ཙམ་གསུངས་པ་གྲུབ་མཐར་རྒྱས་པར་ཡིན་ནོ། །ལོ་ཀཿ་སྀ་པྲྀཏ། སཏྱ་ཞེས་པའི་ལོ་ཀཿ་འཇིག་རྟེན་ཡིན་པས་འདིའི་འཇུག་རྟེན་ལ་གང་ཞག་ཐམས་ཅད་དང་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཐམས་
ཅད་འཇོག་པ། མདོ་ལས། དམིགས་པ་ནི། ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པས་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས་འགྲུབ་ལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཐམས་ཅད་མི་འཇིག་སྟེ། མདོ་ལས་

[145A]༄༅། །ཀུ་རྫོབ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པར་ཞེས་དང། ཡིག་ཆར། འཇིག་རྟེན་དེས་ཀུན་རྫོབ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། གང་ཟག་རྣམས། །འཇིག་
རྟེན་ཕུང་པོར་རབ་གྲགས་པ། །ཞེས་པ་ལྟར་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་པས་དང། གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྣམས་ཡུལ་སྣང་ཚུལ་གནས་ལུགས་སུ་མ་སོང་བས་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། འདི་ནི་
དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སཾ་པྲྀཏ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལམ་རིམ་ཆུང་དུས་ཚིག་གསལ་གྱི་དགོངས་པ་བཀྲལ་བ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་གསུམ་གསུངས་
པའི་དང་པོ་ནི། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཅེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་དུ་འཇོག་ཚུལ་དང་སྒྲ་དོན་ཡིན་ལ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། འཇིག་
རྟེན་པའི་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་ལ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་བརྗོད་བྱ་བརྗོད་བྱེད་དང། འཇིག་རྟེན་བའི་ཤེས་པ་དང། ཤེས་བྱ་འཇིག་
རྟེན་པའི་བརྡའ་འམ་ཐ་སྙད་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་བརྡའ་འམ་ཐ་སྙད་ལ་སྣང་ཚུལ་དང། གནས་ཚུལ་མཐུན་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚིག་གསལ་ལས་

[145B] འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྟེ། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དང། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མ་ལུས་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་
པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །ཞེས་གཉིས་ཀ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡང་གསུངས་པ་ལྟར། ཡིག་ཆར། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཙམ་དུ་ཇི་ལྟར་གནས་པས་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བདེན་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་པའི་
ཕྱིར། ཞེས་དང། ཐ་སྙད་པའི་ཡུལ་དུ་དོན་གྱིས་མི་སྟོང་བའམ། ཡོད་པ་ལ་ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཞེས་བདེན་ཚུལ་དེ་ལྟར་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གཉིས་པ་བདེན་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དང། གསུམ་པ་ཐ་སྙད་
བདེན་པའི་དོན་དུ་བྱས་ནས་བདེན་པའི་སྐད་དོད་སཏྱ་འཆི་མེད་མཛོད་ལས། བདེན་དང་ལེགས་དང་ཡོད་པ་དང། །བསྔགས་པ་མཆོད་འོས་རྣམས་ལས་ཏ། །ཅེས་པ་དྲངས་ནས་གཉིས་པ་བདེན་པའི་སྒྲ་དོན་ཞེས་པ་
ཡིག་ཆར་ཆད། ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་བཤད་པ་ཙམ་ལས་སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་བདེན་པ་ནི། བདེན་འཛིན་གྱི་ངོར་བདེན་པ་ཙམ་ལ་བྱའོ། །རྗེ་བཙུན་པས། ཀུན་ཞེས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང། རྫོབ་
ཅེས་བརྫུན་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་པའང་ཀུན་དང་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་ནྨིན་པས་བཀག་གོ་གསུམ་པ་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པའི་རྗོད་བྱེད་དང། ཤེས་པ་ཐ་སྙད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང། དེ་
[146A]༄༅། །འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང། བརྗོད་བྱ་ཤེས་བྱ་དེ་དག་གི་ཡུལ་ལ་བྱེད་པ། ཡིག་ཆར། ཐ་སྙད་པ་ཞེས་པས་ཁྱབ་ཆེ་བའང་སེལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། འོ་ན་རྟོག་པ་ཡིན་ན། ཐ་སྙད་པའི་
བློ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། སོགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པོ། །དེས་ན་ཡིག་ཆར། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པར་རྟོགས་ན་རྫུན་པར་རྟོགས་དགོས་ཀྱི། གཞན་གཉིས་རྟོགས་ན་རྫུན་པར་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་
ཤེས་པ་ཐ་སྙད་པའི་ཡུལ་དུ་རྟོགས་པ་དང། བདེན་འཛིན་གྱིས་ཆོས་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པར་རྟོགས་ན་དེ་དག་རྫུན་པར་རྟོགས་མི་དགོས་པས་ཡིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་མེད་པར་
ཐལ། ཡིག་ཆར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གཟུགས་སོགས་ལྔ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྔ་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་
དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ་སྟེ་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདི་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་ཀུན་རྫོབ་དང། ལོག་པར་རྟོགས་པས་དེའི་དོར་ཡང་དག་མིན་པའི་དོན་ཡིན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་ཤེས་པས་
སྤྱིར་ལམ་རིམ་དང་སྟོང་ཐུན་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱང་ཆོག་ལ། ཡིག་ཆར། སྐབས་འདིའི་ཞེས་མང་དུ་གསུངས་ལ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ལྷན་སྐྱེས་རགས་པའི་དོ་བོ་ལ་ལྟོས་

[146B] འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བའི་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཡོད་ཀྱི། སྤྱིར་གཟུགས་སོགས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ལོག་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་དེ་ཀུན་རྫོབ་དང། ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཐུན་ལས། དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་རྣམ་བཞག་ཀྱང་རང་
ལུགས་ལ་བྱར་མི་རུང་བར་ཐལ། དེ་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། མདོ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས་སོ། །ཞེས་
དང། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་པ་ཞེས་པའི་དོན་སྔར་བཤད་ཟིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཡིག་ཆར། སྐབས་འདིའི་གང་གི་ངོར་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མིན་
གཅིག་དང། གང་གི་ངོར་ལོག་པར་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཚད་མས་ཁྱབ་ཀྱང། ལམ་རིམ་ལས། འཇིག་རྟེན་པའམ་ཐ་སྙད་ཚད་མ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་རང་
དགའ་བས་ཀྱང་རྟོགས་མོད་ཀྱང་ཞེས་པ་ནས། གཙོ་བོ་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བས་མི་རྟོགས་ཀྱང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་

[147A]༄༅། །ལོག་པར་རྟོགས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བའི་ཚད་མ་དང། དེ་མ་ཡིན་པ་སྟོང་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་
ཚད་མ་རགས་པའི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་གསུངས་པ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་མི་བྱེད་པ་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། བྱད་བཞིན་ནི་ཆ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་འཇིག་རྟེན་རང་
དགའ་བ་དག་གིས་རྟོགས་མི་ནུས་པས། འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བའི་ཤེས་ངོ་ན་དེ་གཉིས་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་ལ། ཞེས་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་བ་གཙོ་བོ་ལ་དགོངས་པ་
སོགས་ཤེས་ཆེད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བའམ་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་བྱེད་པས་འཕགས་རྒྱུད་ནའང་ཡོད་ལ། འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་
པ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའ་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་མ་ཞུགས་པ་ལ་བྱེད་པས། དེའི་ཤེས་པ་དང་སྔ་མ་གཉིས་གཞུང་ནའང་ཁྱད་འབྱེད་དགོས་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་ཤེས་པ་གལ་ཆེའོ། །འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བའི་
ཚད་མས་ངེས་དོར་དབང་ཕྱུག་གི་བྲིས་སྐུ་དབང་ཕྱུག་ཏུ་བདེན་པར་མེད་ཀྱང་བདེན་པའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པས་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བའི་ངོ་ན་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཀྱང། དེའི་ངོ་ན་སྣང་

[147B] སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཚུལ། དེ་ཉིད་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་
གིས་འདི་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་དཔེའི་སྒོས་ཤེས་སླ་ལ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་བར། དངོས་པོ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདག་ཉིད་དེར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་
ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཞེས་པས་གསལ་ལ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་དེ་ཉིད་མཐོང། །ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་དེ་སྣང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ན་ཆོས་དེའི་དེ་ཉིད་མཐོང་ཟེར་བ་ལྟ་
བུའོ། །འདི་ལྟར་ན་གཉིས་ཀ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བའི་ངོར་སྣང་བ་དང་མཐུན་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་གྲགས་མ་གྲགས་ཀྱིས་བཞག་པས། གང་གི་ངོར་ཡང་དག་འཇོག་པའི་བློ་ལ་ཚད་མིན་དགོས་ལ་
ཅིག་ཤོས་ལ་ཚད་མ་དགོས་སོ། །དེས་ན་ཡིག་ཆར། གཞན་ཡང། སྐབས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ཞེས་པ་འཇོག་ཚུལ་གཞན་ཡང་ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་འདིར་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི། འཇུག་པའི་སྐབས་
འདིར་གསུངས་པ་མིན་ནོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བར་རང་རྒྱུད་པ་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱིས་ཡང་ལོག་གི་ཀུན་རྫོབ་བཤད་པ་ལྟར་ལམ་རིམ་དུ་ཡང་

[148A]༄༅། །བཤད་ལ། འདི་དུས་ཕྱིས་མིན་མགོ། ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཀྱང་འཇོག་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མ་གཏོགས་དོན་གཅིག་ཡིན་ནོ། །གུང་རུ་རྗེ་བཙུན་པ་བསོད་གྲགས་པ་སོགས། སྟོང་
ཐུན་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་ངོ་ན་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་དམ། ཞེས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་གང་དུ་ཡང་མ་གསུངས་ལ། བདག་གི་བླ་མ་མི་བཞེད་ཅིང། ཞེས་པ་
ལ་བརྟེན་ནས་བུམ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལ། ཡིག་ཆར། སྔར་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་སྤྱི་ལ་སྦྱར་ན་འདོད་
ཟེར་རུང་ཡང། རང་ལུགས། སྟོང་ཐུན་དང་མཐུན་ཆེད་སྐབས་འདིར་སྦྱར་ན་མ་ཁྱབ་གསུངས་པ། ལམ་རིམ་ཆེ་བ་ལས། དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་ཤེས་གནོད་མེད་རྣམས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་པས་ཞིབ་ཆ་སྟོང་ཐུན་གྱི་དེ་སྐབས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་གཅིག་པོ་དེའི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་དང་ཡང་དག་གཉིས་ཀ་མིན་པའི་དོན་དང། ལམ་རིམ་ཀྱི་དེ་སྐབས་འདིའི་ཤེས་ངོར་ཡང་དག་
དང། སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་བཞག་སྟེ། ཡིག་ཆར། བློ་གཅིག་པོ་དེའི་ངོ་ན་ཞེས་དང། འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ལོག་པ་ཡིན་པ་གང་ཞིག། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནས་

[148B] ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཕྱི་མ་སྤྱིར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཟད་ཅེས་པས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་འདིའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་རྗེ་བཙུན་
པ་དང་བསོད་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་སྐབས་འདིའི་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་རྣམ་བཤད་སོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའང། ཡིག་ཆར། དེ་དག་ཐ་སྙད་ཚད་མའི་ངོ་ན་ཡང་ལོག་གཉིས་
ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དག་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་པའི་ངོ་ན་ཡང་དག་གང་ཞིག་དེ་དག་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་པའི་ངོ་ན་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་ལམ་རིམ་ལས། ཐ་སྙད་དུ་འཁྲུལ་བའི་ཐ་སྙད་དང། ཤེས་
བ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཞག་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ན་འགལ་བ་ཡིན་ཡང་ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་ནི་སོ་སོ་བ་ཡིན་པས་ཞེས་པས་བསྒྲུབ་པའང་གཟུགས་སོགས་གང་གི་ངོར་ལོག་
པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་བྱེད་དེ་དག་རྫུན་པར་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་དང། གང་གི་ངོར་ཡང་དག་འཇོག་བྱེད་བདེན་འཛིན་ཡིན་པས། ཤེས་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀ་མིན་ཡང་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ན་སོ་སོར་འཇོག་
ཚུལ་ཡོད་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཚད་མའི་ངོར་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པོ། །ཁོ་ན་རེ། སྐབས་འདིའི་གང་གི་ངོར་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་བདེན་འཛིན་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར་

[149A]༄༅། །ཐལ། གཟུགས་ཀྱི་རང་མཚན་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་མིག་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་བདེན་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་འདྲའི་མིག་ཤེས་
མ་འཁྲུལ་བ་དགག་བྱའི་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡོད་པ་དགག་བྱའི་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་ཟད་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་འཛིན་པའང་ཡིན་ཏེ། མ་འཁྲུལ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེས་ན་ཡིག་ཆར། དེ་ལ་སྣང་བ་དེ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་གཅིག་དགོས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་
དག་གང་གི་ངོར་ཡང་དག་ཏུ་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་དེ་མི་དགོས་པ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། སྐབས་འདིའི་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་བདེན་འཛིན་འཇོག་པར་ཐལ། གང་གི་ངོར་ཡང་
དག་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་དེ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། བདེན་འཛིན་དེས་བཞག་པ་ནི། རང་གི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་སྲིད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དང། དེ་ལ་དེར་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། འདིའི་ཡང་ལོག་གི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་ཐལ། ཡུལ་ཅན་ཡང་ལོག་གང་རུང་ལ་ཡུལ་ཅན་དང། ཅིག་ཤོས་

[149B] ཡིག་ཆར། འདི་གོ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། གཞན་རྟོགས་སླ་ཞེས་གསུངས་པས། སྐབས་འདིའི་ཡུལ་ཡིན་ན་སོགས་སྦྱོར་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ་
གཞི་གྲུབ་ན་ཡུལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང། གང་ཟག་དང་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་སོགས་ཡུལ་ཅན་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཕར་ཕྱིན་མཆན་དུ་ཡུལ་ཅན་ལ་ཞིབ་ཆ་གྱིས་གསུངས་སོ། །
བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་སོགས་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བ་ལ་མི་སྣང་བས་འདིའི་ཡུལ་དུ་མ་བཞག་གོ་འདིའི་ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་ལ་སྐབས་འདིའི་འཁྲུལ་རྒྱུའི་བསླད་པ་དགོས་ཀྱང་
འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པ་མི་དགོས་ཏེ། གཙང་བདེ་སོགས་སུ་འཛིན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་རྣམས་སྐབས་འདིའི་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིག་ཆར། །སྐབས་འདིའི་འཁྲུལ་རྒྱུའི་སོགས་སྒྲ་དང་
བཅས་པ་ལེགས་པར་ངེས་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དེ། ལྷན་སྐྱེས་ཀུན་བཏགས་སམ་ཞེས་པ་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མི་དཔྱོད་པའི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་ནུས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྒྱུ་
དེ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་བདེན་པའི་སྐད་དོད་པཱར་མཱརྠ་སྟྱ་ཞེས་པའི་པཱ་ར་མཱ་དགོས་དོན་མཆོག་གམ་དམ་པ་དང། ཨ་རྠ་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ལ་བྱས་ནས་བདེན་པ་

[150A]༄༅། །དང། གསུམ་ག་ཡུལ་ལ་བྱ་ཡི། རང་རྒྱུད་པ་ལྟར་མི་འཇོག་སྟེ། རྩ་ཤེས་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། གཞན་དག་དམ་པ་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་དང། དོན་དམ་དེའི་ཡུལ་ལ་འཆད་
བ་ལྟར་མི་བཞེད་ཀྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་གྲངས་དང། རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་རང་རྒྱུད་པ་ལྟར་འཇོག་པས། ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་དུ་འདོད་དོ། །སྟོང་ཐུན་ལས། ཆོས་ཉིད་
མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་གཞི་ཡིན་ཀྱང་སྒྲ་བཤད་གཞི་མིན་ལ། ཆོས་ཉིད་ལྟ་བུ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ངོ་ན་བདེན་ཀྱང། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་མི་དགོས་ཏེ་
ཞེས་པར་བརྟེན་ནས་ཕར་ཕྱིན་ཡིག་ཆར། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་ངོར་བདེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་ལ། དེ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་གསུངས་ནས་
དེས་དོན་དམ་གཉིས་ལའང་རིགས་འདྲ་ཞེས་གནས་ལུགས་གསལ་བྱེད་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་གྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་མེད་ཀྱང། དོན་དམ་ཡིན་པ་ཆོས་ཉིད་དང། དོན་དམ་གྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དོན་
དམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱང་འདྲ། ཞེས་པ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཐུན་གྱི་ཚིག་འདི་དང་ཕར་ཕྱིན་ཡིག་ཆར། གནས་ལུགས་གསལ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཕར་ཕྱིན་མཆན་

[150B] ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་ལ་དོན་དམ་ཞེས་ཡུལ་ལ་སྦྱར་བ་གྲགས་ཆེ་ལ། ཞེས་པ་ནས། དོན་དམ་བདེན་པ་རྣམས་གནས་ལུགས་སུ་འཇོག་པའི་ཡུལ་ཅན་ལ་དོན་དམ་དུ་བཤད་པ་ཡང་ཞེས་གསུངས་པས་
འགྲུབ་པོ། །ཧལ་ཧ་བླ་མས། དོན་དམ་རྗེས་མཐུན་པ་གཉིས་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་ཡོད་ཀྱང་དེ་གཉིས་དངོས་མིན་ཞེས་པ་ཡིན་ཟེར་བ་སྔ་མ་དང་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དང། ཡིག་ཆ་འདིར། རིགས་
ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དེ་ཡུལ་མཐུན་པའི་དོན་དམ་དང། དོན་དམ་དངོས་གནས་པ་དང། ཞེས་དང། ལམ་རིམ་ལས། སྤྱིར་དོན་དམ་དངོས་མིན་ཟེར་བ་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་
དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕར་ཕྱིན་ཡིག་ཆར། དུ་མར་མི་སྣང་བའི་གཉིས་སྣང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། གསུངས་པ། མཆན་དུ་གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པར་ཞེས་དང། ཞིབ་ཆ་དགོས་ཞེས་པ་ལྟར། ཡིག་ཆ་
འདིར་ཡང་གཉིས་སུ་སྣང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། གསུངས་སོ། །ལམ་རིམ་ལས། ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་པའི་དོན་རྣམས་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་
མས་གྲུབ་དགོས་ཀྱང། རང་བཞིན་ཡོད་མེད་ཚུལ་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པའི་ཤེས་པས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་གནོད་པ་ངེས་པར་དགོས་ཀྱི་ཞེས་དང། ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང། ་
[151A]༄༅། །ནང་བའི་གཞན་སྟོང་བསྒོམ་པས་བདག་འཛིན་ལ་མི་གནོད་པར་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱིས་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདེན་འཛིན་ཡོད་པ་ལ་མི་གནོད་པ་དང། བདེན་
འཛིན་ལ་གནོད་པར་གསུངས་སོ། །འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ལས་གསུངས། ཞེས་པ་དེ་ཉིད་ལས། རྟ་གླང་དང་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་འདྲ་བར་བྱས་ན་ནས། ཀུན་རྫོབ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྲོ་
ཞིང། ཞེས་སྣང་ཕྱོགས་ལ་རྩིས་བྱེད་དགོས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་སྣང་ཕྱོགས་དོར་ན་ལས་འབྲས་ལ་རྩིས་མེད་པས་ངན་འགྲོའི་ལས་བསགས་ཏེ། བདེ་འགྲོ་ཙམ་ཡང་ཐོབ་དཀའ་པས་བདེན་
གཉིས་མ་ཤེས་པའི་ཉེས་དམིགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་འཇོག་མ་ཤེས་ན་ཐར་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། བདེ་འགྲོ་ཡང་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། གསུངས་ལ། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་འཇོག་མ་ཤེས་ན་
ལམ་ལ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་སོགས་འཇོག་མི་ཤེས་པས་སྔགས་དང་ཤེར་མདོ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དོན་སྨྲ་སྡེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་སུ་བཀྲལ་ཚུལ་མེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཕུང་སྡུག་བདེན་དང་
བེམ་རིག་རྒྱུན་ཆད་པ་སོགས་བྱུང་ལ། སེམས་ཙམ་པས། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཟེར་ཀྱང། སྟོང་བ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་འཇོག་མ་ཤེས་པས་རིགས་བདེན་གྲུབ་སོགས་བཞག་པ་སྣང་སྟོང་ལ་ཉེ་རིང་བྱས་

[151B] རང་རྒྱུད་པས་ཀྱང་བདེན་གཉིས་ཕན་ཚུན་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བར་འདོད་ཀྱང་ངོ་བོ་རང་ངོས་ནས་སོ་སོ་བར་བཞག་པས་སྣང་བས་ཡོད་མཐའ་སེལ་མ་ནུས་པས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་དང་སྡོག་པ་ཐ་དད་སོགས་ཇི་
བཞིན་འཇོག་མ་ཤེས་པས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མ་ལོག་པར་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་སོགས་བཞག་ལ། ལུགས་འདིའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ལ་སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་གོ་བ་ཆགས་ནའང་ལས་འབྲས་ལ་རྩིས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་ཞིང་
སྲིད་པ་ཧྲུལ་པོར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་ཐར་བའི་ས་བོན་ཁྱད་པར་ཅན་འཇོག་པས། འདིར་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ནི་དེའོ། །རྗེའི་བུ་ཆེན་སོ་སོའི་བཞེད་ཚུལ་ཡིག་ཆ་གཞན་
རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་འཇུག་དར་ཊིཀ་དང་སྟོང་ཐུན་གྱི་ཚིག་ཟིན་ལྟར། རྒྱལ་ཚབ་མཁས་གྲུབ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བཞེད་པ་ཡིན་ཀྱང་མི་འཐད་པར་བྱས། རྣམ་བཤད་ཀྱི་དགོངས་པར་བྱས་ནས། ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་
རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་ཀྱང་ཇི་སྙེད་པ་མ་གཟིགས། ཞེས་ཞལ་འཆམ་པ་ལ་ཕར་ཕྱིན་སྐབས་བརྒྱད་པའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་ཁྱེད་ཅག་གིས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཇི་ལྟ་བ་
གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་མེད་བརྩད་པའི་དོན་མེད་པར་ཐལ། གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་ཞེས་སྨོས་བ་དོན་ཆུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ཇི་ལྟ་བ་ལ་གཟིགས་པས་གཟིགས་

[152A]༄༅། །བླནྐ་པགེ་

[152B]

[153A]༄༅། །པས། དེ་ཡིན་ན་སྙོམས་འཇུག་དགུ་སོགས་ལ་ལུགས་མཐུན་དང་ལུགས་མི་མཐུན་དུ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ཁྱབ་བོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་
བྱུང་ལྟ་བུ་ཕན་ཚུན་སྙོམས་འཇུག་བྱེད་ཀྱང་གཞན་གྱིས་མི་བྱེད་པ་རྟོག་པ་ཡོད་པས་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡབ་སྲས་གསུམ་བཞེད་པ་མཐུན་ཚུལ་དང། ཞི་བ་ལྷ་དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཟླ་བའི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་
འགྲེལ་བ་གསུམ་གྱིས་ཡང་ལོག་འཇོག་ཚུལ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་གསུམ་སོགས་རྗེའི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྣང་ངོ། །ཨེ་མ་སྔོན་མེད་ཨུ་ཏཾ་ཝ་རའི་ཁ་
ལྷུག་པར་རྒོད་པ་ཅི་དགར་མི་སྤྱོད་པར། །པད་ཚལ་ཕལ་པར་ངལ་བའི་རྐང་དྲུག་ལྟར། །མ་བྱེད་དལ་འབྱོར་འཆི་བ་སོམ་ལ་བསྒྲིམ།།    ༈    །གསུམ་པ་གཞན་སྐྱེ་བཀག་པའི་ཡོན་ཏན་
དང། བཞི་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་འགར་ཡང་མེད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། ཡིག་ཆ་འདིར་གོང་དུ་གསུངས་ནས་སྐབས་འདིར་མ་གསུངས་པ་ནི། མཐའ་དཔྱད་རྒྱུ་ཟུར་བ་མེད་པས་ཡིན་ལ། འདིར་འཇུག་པའི་
གཞུང་ངེས་ཆེད་དུ་བསྡུས་དོན་ཙམ་འགོད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བཀག་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། གང་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་གཞན་མིན། །སོགས་ཚིགས་རྐང་བཞིས་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ས་བོན་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་

[153B] རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་མིན་པས་འབྲས་བུའི་དུས་སུ་རྒྱུ་ཞིག་ནས་མེད་པས་མི་འཇིག་པའི་རྟག་མཐའ་སྤངས་པའི་ཡོན་
ཏན་དང་ལྡན་ཞེས་པའོ། །འདི་རང་འགྲེལ་དུ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་བའི་དགོངས་པར་གསུངས་སོ། །བཞི་པ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འདོད་པ་དགག་པ་དང། དེ་ལ་རྩོད་སྤང་གཉིས། དང་པོ་ལ། འཕགས་པའི་
མཉམ་བཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བ། ཐ་སྙད་བདེན་པ་རིགས་པའི་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཐལ་བ། དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས་པར་ཐལ་བ་གསུམ་གྱིས་བཀག་པའི་དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྟེན་
གྱུར་ན། །སོགས་ཚིག་རྐང་བཞིས་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གིས། དངོས་པོ་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་རྒྱུ་ལ་རྟེན་པ་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མེད་པར་གཟིགས་པས་དེའི་ཚེ་དེ་དག་འཇིག་པའི་རྒྱུར་ཐལ་
དེའི་སྔོན་དུ་དེ་དག་རང་མཚན་གྱིས་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་བཀག་གོ། འདི་གསུམ་གྱིས་གཙོ་ཆེར་ལེགས་ལྡན་བཀག་ཀྱང། འདིར་རང་འགྲེལ་ལས། དཀོན་
བརྩེགས་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་སོགས་དྲངས་པའི་མཇུག་ཏུ། གང་ཞིག་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཁས་བླངས་པ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་པ་བཀག་གོ་གཉིས་པ་ནི། གང་ཕྱིར་

[154A]༄༅། །དངོས་པོ་འདི་དག་རྣམ་དཔྱད་ན། །སོགས་ཚིག་རྐང་བཞིས། སྔ་མ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་མཉམ་བཞག་གིས་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གཟིགས་པ་ཡིན་གྱི། རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་
མེད་པར་གཟིགས་ན་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མེད་པར་བདེན་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར། ཞེས་པ་ལ་བདེན་པ་མི་བསླུ་བ་གཅིག་ལས་མེད་པར་མདོ་ལས་གསུངས་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་བདེན་པ་ལ་བདག་
གཞན་ལས་སྐྱེ་བའི་དཔྱད་པ་བྱེད་མི་རུང་བར་ཐལ། ཐ་སྙད་པ་ལ་དེ་ཁོ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་ན་ཚུལ་རོལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མི་རྙེད་ལ། གལ་ཏེ་རྙེད་ན་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་
བཀག་བོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་རིགས་པ་གང་ཞིག་གིས། །སོགས་ཚིག་རྐང་བཞིས་འཆིང་གྲོལ་གྱི་རྒྱུར་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་དགོས་སོ་ཟེར་བ་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་
སྐྱེ་བ་ཚད་མ་གང་གིས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་སྐབས་བདག་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་རིགས་པ་མིན་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རིགས་པ་དེས་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རྙེད་ན་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་
བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཀག་གོ་འདིར་རང་འགྲེལ་ལས། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། ཞེས་སོགས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་སེམས་ཙམ་དུ་བཀྲལ་བ་དགག་པ་ནི། སློབ་དཔོན་

[154B] །གཉིས་པ་ནི། དངོས་པོ་སྟོང་པ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ། །སོགས་ཚིག་རྐང་དྲུག་གིས་ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་
པར་ཐལ། རང་འཛིན་མིག་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྩོད་པ་ལ། གཟུགས་བརྙན་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་རྫུན་པ་བྱད་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་བྱད་
བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ལྟར་རང་མཚན་གྱིས་སྟོང་བའི་གཟུགས་སོགས་ལས་རང་འཛིན་མིག་ཤེས་སོགས་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་སོ། འདི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་སུ་བཞེད་པའི་
ཁུངས་སོ།།   ༈    །།ལྔ་པ་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤངས་སླ་བའི་ཡོན་ཏན། ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་འཐད་པའི་ཡོན་
ཏན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བདེན་པ་སོགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བའི་རྟག་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པའི་ཆད་མཐའ་དང་བྲལ་བར་ཐལ། བདེན་
པ་གཉིས་ཆར་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར། །གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། ཀུན་གཞི་སོགས་ཁས་བླངས་མི་དགོས་པ། ལས་འགག་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་དཔེ། དེ་ལ་རྩོད་པ་

[155A]༄༅། །སྤོང་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། གང་ཕྱིར་སོགས་ཀྱིས། གལ་ཏེ་སྨིན་པའི་དུས་པར་དུ། །གནས་ན་ལས་དེ་རྟག་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགག་ན་འགག་འགྱུར་བས། །འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་
སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་བརྩད་པ་ལ། སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་གཞི་དང། བྱེ་སྨྲ་འགས་བུ་ལོན་གྱི་དབང་རྒྱ་འདྲ་བའི་ཆུད་མི་ཟབ་དང། ལ་ལས། ལས་ལས་སྐྱེ་བའི་ཐོབ་པ་དང། ལ་ལས་
རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་སོགས་བཞག་ལ། འདིར་ལས་འགག་ནས་ཡུན་རིང་ལོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་འབྱུང་སྟེ། ཀུན་བཞི་སོགས་མེད་ཀྱང། ལས་ཞིག་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མི་
འགག་པའི་ཕྱིར། གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་དཔེ་ནི། རྨི་ལམ་སོགས་ཀྱིས། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་དུ་བུད་མེད་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཐོང་ནས་སྣང་ཚེ་མི་ལམ་གྱི་བུད་མེད་འགག་པ་ལས་བླུན་པོ་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་
བཞིན། ཞེས་པ་འོ། །འདི་རང་འགྲེལ་དུ་སྲིད་པ་འཕོ་བའི་མདོས་བ་སྒྲུབས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས་ལས། རྣམ་སྨིན་ཐུག་མེད་དུ་འབྱིན་པའི་རྩོད་སྤོང་ནི། ཇི་ལྟར་སོགས་ཀྱིས། རང་སྔེ་འོག་མ་རྣམས་
ཀྱིས། འོ་ན། ལས་སྨིན་ཟིན་པ་ལས་ཀྱང་སླར་རྣམ་སྨིན་འབྱུང་བར་ཐལ། ལས་རང་བཞིན་གྱིས་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྩོད་པ་ལ། དཔེར་ན། སྐྲ་ཤད་དང་བོང་བུའི་རྭ་གཉིས་མེད་པར་མཚུངས་

[155B] སྨིན་ཟིན་རྒྱུ་ཚོགས་མ་ཚངས་པས་སླར་མི་སྨིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་མི་དགེ་
ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སོ་སོར་ངེས་ཤིང། དེ་དག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་བས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །
ཅེས་ལུང་ལ་མ་བརྟེན་པར་ལས་འབྲས་ལ་དཔྱད་པ་དགག་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ལས་འབྲས་ལ་རྩིས་བྱེད་དགོས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དགོངས་ནས་རྣམ་བཤད་ལས། གཞུང་འདིར་དེ་འདྲ་བའི་སྒོ་མང་
པོ་ནས་ལས་འབྲས་ཀྱི་ངེས་པ་སྟོར་དུ་དོགས་ནས་སྒོ་དུ་མ་ནས་ལས་འབྲས་ཀྱི་ངེས་པ་སྐྱེད་ཐབས་མཛད་པ་འདི་ཤེས་པར་གྱིས་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་བས་ཀྱང་དེའི་ངེས་པ་བརྟན་པའི་གྲོགས་བྱས་པའི་སྟེང་ནས་
ད་རེས་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ལོག་དུ་མི་འགྲོ་བ་ལ་འབད་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་གདམས་པ་ཐུགས་ལ་བཅིང་དགོས་སོ། །རྩོད་སྤོང་གཉིས་བ་ཀུན་གཞི་གསུངས་པའི་ལུང་དང་འགལ་བའི་རྩོད་སྤོང་ནི། ཀུན་
གཞི་ཡོད་སོགས་ཀྱིས། སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ཀྱིས། ཀུན་གཞི་མེད་པར་ལས་འབྲས་འཇོག་ན། ལང་གཤེགས་སོགས་ལས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་ཀུན་གཞི་གསུངས་པ་དང་འགལ་
[156A]༄༅། །ལོ། །ཞེས་པ་ལ། ལན་དུ། ཀུན་གཞི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་དེར་མ་ཟད་གང་ཟག་རང་སྐྱ་བའི་རྫས་ཡོད་དང། ཕུང་པོ་བདེན་པར་ཡོད་པར་གསུངས་པ་རྣམས་ཟབ་དོན་སྟོན་པའི་
སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ། རེ་ཞིག་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་དགོས་དབང་གིས་གསུངས་ཞེས་བསྟན་ནས། དགོངས་གཞི་སྟོང་ཉིད་ལ་དགོངས་ཞེས་འགྲེལ་བའི་ཁ་བསྐང་ངོ། །དེའི་ཞར་ལ་ཉན་ཐོས་སྡེ་
པས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཁས་མི་ལེན་པས། དེའི་ཆེད་དུ་དགོངས་ཏེ་གསུང་པའི་དཔེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འཇིག་ལྟ་སྤངས་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཕན་ཕྱིར་ང་དང་ངའི་རྫས་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། ཕུང་
པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་བསྟན་པའང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆེད་ཡིན་པས་དྲང་དོན་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ལ། རང་འགྲེལ་དུ་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་རང་ལ་གྲགས་པའི་ཤར་རིའི་སྡེ་བའི་ལུང་གིས་དགོངས་ཏེ་
རང་བཞིན་མེད་པར་གསུངས་པ་བསྒྲུབས་སོ། །འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་དུས་གསུམ་འཇོག་ཚུལ་ནི། རྩ་ཤེས་ཊིཀ་ཆེན་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལ་དུས་གསུམ་གསུམ་
འཇོག་པས་མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པའི་དུས་སུ་ཡང་མྱུ་གུར་ཡོད་པར་འདོད་དེ། དངོས་པོ་གཞན་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འདོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར། དངོས་པོ་རང་ཉིད་བྱ་བ་སོགས་ཀྱིས་དུས་སོ་སོར་

[156B] དབུས་མཐའ་ལས། འབྲས་བུ་རྒྱུ་རྣམས་སྤྱད་ཟིན་དང། །དེ་བཞིན་མ་སྤྱད་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་དང་དེའི་
རྒྱུ་གཉིས་ཀས་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་མིན་པས་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་མ་སྤྱད་པ་སྟེ། མྱུ་གུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ལ་མ་འོངས་པ་དང། རྒྱུ་འབྲས་དེ་གཉིས་སྤྱད་ཟིན་པ་སྟེ་དེ་གཉིས་ཀ་མ་རང་གི་བྱ་བ་བྱས་ནས་ཞིག་པ་ལ་འདས་པ་དང། རང་གི་རྒྱུ་
འགག་ལ་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་རང་ཉིད་མ་འགག་པས་རྒྱུ་སྤྱད་ཟིན་ལ་འབྲས་བུ་སྤྱད་མ་ཟིན་པ་ད་ལྟར་བར་འཇོག་པ་དང། དེ་ལྟར་བ་རང་གི་ངོ་བོ་སྐྱེས་པ་དང་མ་ཞིག་པས་འཇོག་པས་གཙོ་བོ་དང། གཞན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ད་ལྟར་བ་ལ་
བལྟོས་པས་ཕལ་བ་དང། དུས་གསུམ་གང་ཟག་ལ་གཅིག་གི་རྣམ་པ་འཆར་བ་ལ་གཞན་གཉིས་ཀྱང་འཆར་དགོས་པ་ཙམ་འདྲ་བས། ཡིག་ཆར་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ལ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་མ་གཏོགས་གྲུབ་མཐའ་གཞན་གསུམ་
མཐུན་ལ། ཞེས་དང། དེ་ཙམ་ཞིག་མདོ་སེམས་དབུ་མ་པ་ཀུན་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུངས་སོ། །འོག་མ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཞིག་མ་འོངས་པ་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་གང་དུ་མ་འོངས་པའི་དུས་དེར་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ཙམ་ཡིན་
པས་དང། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་ཡང་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་ཙམ་ལས་དངོས་པོ་གཞན་མ་ཐོབ་པ་ལ་བྱེད་པས་གཉིས་ཀ་མེད་དགག་ཏུ་འདོད་ལ། ཐལ་འགྱུར་པས། མྱུ་གུ་མ་འོངས་པའི་སྒྲས་ཁོ་རང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ལས་

[157A]༄༅། །བྱུང་བ་དང། རྐྱེན་ཚང་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའང་འཕང་བས་མ་འོངས་པ་མེད་དགག་མིན་པ་དང། དངོས་པོར་བསྒྲུབ་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ལ་འོ་ན་ནི། རྐྱེན་མ་ཚང་བ་མ་འོངས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་
རྒྱུར་གནས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྐྱེན་མ་ཚང་བར་མ་གྱུར་ན་ནི་དེ་ངེས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་དེས་མ་འོངས་པ་སོགས་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་དེ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་
མ་ཚང་བ་ལས་བྱུང་བར་འདྲ་བས། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། མ་འོངས་པའི་རིགས་འདྲ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་ཡང་དངོས་པོ་གཞན་གཅིག་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནས་སྒོ་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་བཞག་དགོས་པས། ཞེས་གསུངས་སོ། །
ཞིག་པ་དངོས་པོར་སྒྲུབ་ཚུལ་ཡིག་ཆར། རྒྱས་པར་ཊིཀ་ཆེན་ལྟ་དགོས་གསུངས་པས། དེ་ལྟར་ན་ཚིག་གསལ་ལས་གསུངས་པ་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བ་ལས་གསུངས་པ་གཉིས་ལས། དང་
པོ་ལ་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ནི་ཡིག་ཆ་ལྟར། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། ཤི་བ་སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུ་དང། འཆི་བ་མ་རིག་པའི་རྒྱུར་གསུངས་པས། ཞིག་པ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་གར་སྒྲུབ་ལ། རིགས་པ་དང་པོ་སྐྱེ་འཇིག་
འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། གང་ཞིག་འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་འདུས་བྱས་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་སྨྲ་བ་དེའི་ལྟར་ན། ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་བཀོད་

[157B] དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སྐད་ཅིག་མ་དང་འདུས་བྱས་སུ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། དེའི་མཚན་ཉིད་འཇིག་པའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། འཇིག་པའི་བྱ་བའི་གཙོ་བོ་ཞིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་
ཕྱིར༑ ཞེས་པ་དེ་ཉིད་ལས། རྒྱུ་མེད་པས་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དང། འཇོག་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་འདུས་བྱས་ཉིད་དུའང་འགྲུབ་པར་ག་ལ་འགྱུར་དེའི་ཕྱིར། དེ་ཐམས་ཅད་མི་
འཇིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། དེས་དངོས་པོ་འཇིག་བཞིན་པ་དང། འཇིག་པ་གཉིས་ཀས་ཞིག་པ་སྐྱེད་པར་བསྒྲུབ་པོ། །གང་ཡང་རྒྱུ་ལས་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི། ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཞིག་ནས་མེད་པའི་
ཆ་ཡིན་པས་རྒྱུ་མེད་ཅེས་པ། དེ་ཉིད་ལས། ཅི་སྟེ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཞེས་བྱུང། འོ་ན། ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་ལ་ཡང་
རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་སྐྱེས་ཟིན་པ་རྒྱུས་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དེ་ཉིད་ལས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཞེས་པ་ནས། ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། སྐྱེས་
ཟིན་པ་ལ་ནི་ཡང་བསྐྱེད་དུ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཏུ་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལས་འཕྲོས་ཏེ། སྔོན་པོ་ཞིག་པ་དག་དོད་དེ་ཞིག་ཟིན་ནས་རྒྱུས་བྱེད་རྒྱུ་མེད་

[158A]༄༅། །ཀྱང༑ སྔོན་པོ་གནས་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་ཞིག་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་དང། རང་ལ་ལྟོས་ཏེ་དངོས་པོ་དང། སྔོན་པོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དངོས་མེད་དམ་ཞིག་པ་ཡིན་ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། སྔར་མེད་གསར་སྐྱེ་བའི་རིགས་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་ཐལ། སྔར་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་མེད་པ་གསར་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་སྔར་མེད་ལ་ཕྱིས་བྱུང་བས་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ཞེས་པ་དེ་
ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་སྔར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་པ་ཡིན་པར་འདོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །ཡིག་ཆར་དོན་ཐོབ་བསྒྲུབ་པ་
ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བའི་གསུངས་ཚུལ་ནི། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། རྒྱུ་ཟད་ཉིད་ལས་ཞི་བ་ནི། །ཟད་ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ལྟར། ཞིག་པ་རྒྱུས་སྐྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་
གྲགས་པས་འགྲུབ་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ན་ཆུ་མེད་པས་འབྲུ་བ་རླག་པ་དང། ཟས་མེད་པས་བུ་ཤི་ཞེས་གྲགས་པ་ལྟར། དེ་གཉིས་ཞིག་པ་ཆུ་དང་ཟས་མེད་པས་སྐྱེད་པ་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱ་ཡི་
འཇིག་རྟེན་པས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། ཡིག་ཆར། རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པས་ཞིབ་ཆ་དུ་མ་ཤེས་དགོས་སོ། །ཞེས་མིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་མི་དེ་མཐོང་བ་ཐ་སྙད་རང་དགའ་བ་ཡིན་ཀྱང། མིའི་

[158B] གཟུགས་སོགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རང་དགའ་བ་ལ་གྲགས་པ་ལྟར་མིན་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ལ་མི་འགལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་འདིས་མ་འོངས་པ་ཡང་དངོས་པོར་འགྲུབ་སྟེ། ཊཱིཀ་ཆེན་
ལས༑ མྱུ་གུ་སྐྱེ་འགྱུར་ད་ལྟ་མ་སྐྱེས་པའི་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ཡང་རྐྱེན་སྔར་ཡོད་ཟད་ནས་མ་ཚང་བ་ལ་བཞེད་དེ། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དངོས་པོར་འཇོག་པ་ལ་མ་འོངས་པ་ལ་ཡང་འདི་འདྲ་ཅིག་བཞེད་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་
བའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཡིན་ན། སྐྱེས་ལ་མ་འགག་པས་ཁྱབ་ཀྱང། སྐྱེས་ལ་མ་འགག་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དེ་སྐྱེས་ལ་འགག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིག་ཆར། རང་ཉིད་སྐྱེས་ལ་རང་ཉིད་མ་
འགག་ན་རང་ཉིད་སྐྱེས་ལ་མ་འགག་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་འགག་དགོས་དང་འགག་པ་གཉིས་ཀར་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། གང་ཟག་གང་ལ་ད་ལྟར་བའི་རྣམ་པ་
འཆར་བ་ལ་དུས་གཞན་གཉིས་འཆར་དགོས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་

[159A]༄༅། །ཡིག་ཆ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ཐུན་ཚིག་ཟིན་ལྟར་བྱས་ནས་གཙོ་ཕལ་ཡང་ལྟོས་མི་ལྟོས་ཀྱིས་
བཞག་པ། ཡིག་ཆར། བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བ་ལས། གཉིས་གཉིས་ལ་མ་ལྟོས་པར་རེ་རེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་དང། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། དེ་ལས་མ་བརྒལ་བའམ་མ་འདས་པ་ལ་ད་ལྟར་བ་བཞག་དགོས་པས་ཞེས་
པ་དྲངས་ནས། སྐྱེས་ལ་ཞེས་པས་མ་འོངས་པ་དང། མ་འགག་ཅེས་པས་འདས་པ་གཅོད་པ་ཟླ་བའི་དགོངས་པར་གསུངས་པ་ནི་སྔོན་སུས་ཀྱང་མ་ཐོན་ནོ། །བརྒྱ་བ་ལས། མ་འོངས་བུམ་ལ་ད་ལྟར་བའི། །བུམ་
ཡོང་མ་ཡིན་འདས་པ་མེད། །ཅེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་དང། འདས་པའི་བུམ་བཞེས་གསུངས་པ། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། རྫ་བུམ་གྱི་རྒྱུ་དུས་སུ་རྫ་བུམ་མིན་ཡང་དུས་དེར་བུམ་པར་གྲུབ་དགོས་ཀྱི་རྫུ་བུམ་དེ་མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་ཡིན། བུམ་པ་ཞིག་དུས་སུ་ཞིག་པའི་བུམ་པ་འདས་པའི་བུམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྲོག་དབང་དང་མི་ལྡན་པའི་མི་མེད་ཀྱང་འདས་པའི་མི་དང་ཤི་བའི་མི་ཡོད། ཅེས་
གསུངས་པ་ལ། བུམ་པ་ཞིག་དུས་སུ་ཞིག་པའི་བུམ་པ་ཆོས་ཅན། འདས་པ་དང་བུམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བུམ་པའི་འདས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་

[159B] དེ་དུས་སུ་བུམ་པ་མ་ཞིག་པར་ཐལ། དེ་དེ་དུས་སུ་བུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། འདས་པའི་བུམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་བའི་བུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ད་ལྟར་བའི་བུམ་པ་དེ་བུམ་བ་ཞིག་
དུས་སུ་ཞིག་པའི་བུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རིང་གི་དུས་སུ་ཞིག་པའི་ཁ་སང་དེ་ཁ་སང་ཡོད་ཀྱི་དེ་རིང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཟིན་བྲིས་ཅིག་ཤོས་ལས། བུམ་པ་དེ་བུམ་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་རྒྱུའི་བུམ་པ་ཡིན་ཀྱང་མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་
མ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་གཅིག་འཇོག་ན་འདི་ལྟར་འཇོག་དགོས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ཤི་ཟིན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཤི་བའི་མི་དེ་འདས་པའི་མི་ལ་འཇོག་གམ་དཔྱད། གསུངས་པས། སྔ་མ་ནི་དུས་དེར་འདས་པའི་མི་
དང༑ མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་འཇོག་ཚུལ་ཡིན་ལ། ཕར་ཕྱིན་ཡིག་ཆ་སོགས་སུ་འདས་པའི་མི་མེད་པར་གསུངས་པས། ཡིག་ཆར། མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་ལ་འཇོག་པ་ལ་འདས་པ་དང། ད་ལྟར་བའི་བུམ་པ་གཉིས་ལ་
ལྟོས་མི་དགོས་པར་ཐལ། གསུངས་པ་བཞི་བརྒྱ་བ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་གསུངས་པ་ལས། དོན་བུམ་པའི་འདས་མ་འོངས་ལ་བྱེད་དེ། བརྒྱ་བའི་དེ་ནི་རིགས་བྱེད་པས་དུས་རྟག་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་བུམ་པ་མ་འོངས་པ་
ལ་བུམ་པ་ད་ལྟར་བ་དང་འདས་པ་གཉིས་ཡོད་པར་ཐལ་བ་འཕངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྒྱ་བའི་དར་ཊཱིཀ་ལས། གལ་ཏེ་བུམ་པ་ཞིག་པ་མ་འོངས་པའི་བུམ་པའི་དུས་དེར་མ་འོངས་པའི་ངོ་བོར་མ་འོངས་པ་ལ་ཡོད་ན་འདས་

[160A]༄༅། །པའི་བུམ་པ་དེ་མ་འོངས་པར་ཐལ། མ་འོངས་པའི་བུམ་པའི་དུས་སུ་མ་འོངས་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བུམ་པ་ཞིག་པ་དང། འདས་པའི་བུམ་པ་ཁྱད་མེད་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེ་རིང་གི་
དུས་སུ་མ་འོངས་པ་ཡིན་ན། དེ་རིང་གི་དུས་སུ་མེད་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སང་ཉིན་སྐྱེ་བཞིན་པ་དེ་དེ་རིང་གི་དུས་སུ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རང་དུས་སུ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིག་ཆར། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བཞིན་
པ་ཆོས་ཅན། ནས༑ རང་དུས་སུ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ན། དེ་རིང་གི་དུས་སུ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སང་ཉིན་དེ་རིང་གི་དུས་སུ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རང་
གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། འདས་པ་དང་དེའི་དུས་གཉིས་མི་འདྲ་གསུངས་པ། བུམ་པ་འདས་པའི་དུས་ཡིན་ན། བུམ་པ་འདས་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་འདས་པའི་
དུས་དང་འདས་པ་སོགས་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་བུམ་པའི་མ་འོངས་པ་དེ་མ་འོངས་པའི་དུས་དང་བུམ་པ་ད་ལྟར་བའི་དུས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་ནི་མྱུ་གུ་འདས་པའི་དུས་དང། མྱུ་གུ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མྱུ་གུ་མ་འོངས་པའི་དུས་དང། མྱུ་གུ་གྲུབ་ནས་མ་ཞིག་པ་ནི་མྱུ་གུ་ད་ལྟར་བའི་དུས་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟིན་བྲིས་དེར་དུས་གསུམ་གཅིག་གཅིག་ལ་འགྱུར་དུ་ཡོད་པར་གསུངས་པས་

[160B] གསེར་བུམ་ཞིག་པ་ལ་རྒྱུན་གྱི་རྫས་རྒྱུན་ཡོད་ཆོག་གམ་དཔྱད། ཡང་དེར་མྱུ་གུའི་དངོས་རྒྱུའི་དུས་དང། སྐད་ཅིག་དང་པོའི་དུས་གཉིས་ཀ་
མྱུ་གུ་སྐྱེ་དུས་ལ། སྐབས་བཞི་བར་བཤད་པ་སྐུ་ཕྱོགས་ལ་ཞུས་པས། དེ་སྒྲའི་ལུགས་ཀྱི་བཤད་པ་རེད། བྱེད་པ་དང་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་རྒྱུ་ཡིན་གསུངས། ཞེས་པ། རྒྱུས་དེ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་དུས་དངོས་རྒྱུའི་དུས་དང། མྱུ་གུ་
རང་གི་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་དུས་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་དུས་ཡིན་གསུངས་པའོ། །ཁོ་ན་རེ། ལྷས་སྦྱིན་ཞིག་པ་ལྷས་སྦྱིན་གྱི་རང་དུས་སུ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་འཆི་བ་དང་ཤི་བ་དེ་དུས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་དེ་ཞིག་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིག་ཆར། འགྲོ་བ་ཤི་བ་ནི་དེ་ཞིག་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་དང། ཞིག་པ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཤི་བ་འཆི་སྲིད་གྲུབ་པ་ནས་ཡོད་པ་སྲིད་པ་བཞིའི་གོ་རིམ་གྱིས་
ཤེས་ལ། མདོ་ལས། འདུ་བྱེད་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དུས་སུ་ཞིག་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཤི་བ་གྲུབ་ན་ཤི་ཚར་བས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁང་པ་ཞིག་པ་གྲུབ་ན་ཞིག་ཚར་བས་མ་ཁྱབ་པའི་
ཕྱིར༑ ཡང་དེ་ལ་འོ་ན། དེ་དུས་སུ་ལྷས་སྦྱིན་མེད་པར་ཐལ། དེ་དེའི་འབྲས་བུའི་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞིག་པ་གྲུབ་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཤི་བ་གང་ཡིན་མིན་གྱི་ཚེ་དེའི་སྲོག་དབང་འགག་མ་ཐག་པའི་ཤི་བ་
[161A]༄༅། །དེ་འཇོག་ཟེར་ན། དེའི་རྒྱུད་ན་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤིའོ། །ཞེས་པའི་ཤི་བ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྔ་མའི་འཕང་འབྲས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྷས་སྦྱིན་འགག་ཚད་ཀྱང་འཆི་སྲིད་
ཕྲ་མོ་གྲུབ་པ་ནས་ལུས་རགས་པ་དོར་བས་དེ་ནས་ཡིན་ཏེ། མི་ཡིན་པའི་ཆ་དོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མིར་ཆགས་པ་མི་མིན་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་ལྟར། དེ་ནས་འདིའི་ཤི་བ་དང། ཞིག་པ་
བཞག་ཆོག་གམ་དཔྱད། ཞིག་པ་ཤི་མ་ཐག་ཡང་འཇོག་དགོས་པས། ཤི་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་མི་འདྲའོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། མཚན་མོ་རྒྱ་མཚོར་མེ་མེད་པ་མེད་དགག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆུ་མེད་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་
ཁྱབ་སྟེ། དེར་མེ་མེད་པ་གཏན་མེད་དང། མེད་ཙམ་ལ་གོ་བས་མེད་དགག་དང། འདིའི་ཆུ་མེད་པ་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ལ་གོ་བས་མི་འདྲ་ལ། སྤྱིར་ཆུ་མེད་པ་ལ་དཔྱད་གཞི་ཅུང་ཟད་ཡོད་དེ། །རྣམ་བཤད་ལས། དེའི་
ཚེ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་བསླད་པའི་ཟག་མེད་ཡིན་པས། ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསོད་གྲགས་པས། མཉམ་བཞག་པའི་རྒྱུད་ན་རྟོག་པ་མེད་པར་གསུངས་ཀྱང། ཡིག་ཆར་
དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་མངོན་གྱུར་པ་དང། ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡིག་ཆར། ཐོག་མེད་ནས་བསགས་པའི་བག་ཆགས་སྒོ་གཞི་ལ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དགོས་གསུངས་པ། དགོས་ཀྱང་ཁྱབ་མཐའ་

[161B] འོག་ཏུ་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་རེས་འགར་བསྒོ་གཞིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལུང་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་དང། གཞན་ཡང། གང་ཟག་གི་གདགས་གཞིའི་སེམས་རྒྱུད་
ལ་ཐོག་མེད་ནས་འོངས་པ་མེད་པར་ཐལ། ཐོག་མེད་ནས་བག་ཆགས་བསྒོས་པའི་སེམས་མེད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཊིཀ་ཆེན་ལས། དེའི་ཤེས་རྒྱུད་བག་ཆགས་
བསྒོ་བའི་གཞི་ཡིན་པ་དང། དེ་ལ་བཏགས་པའི་གང་ཟག་བག་ཆགས་ཀྱི་གཞིར་འཇོག་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར། སེམས་ཡོད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མེད་པའི་ཞེས་པ་མ་དག་པ་
ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་སྟེ། གདགས་གཞི་ལ་དེ་མི་སྲིད་ན་བཏགས་ཆོས་ལ་ཡང་དེ་མི་ལྡན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གདགས་གཞི་སེམས་རྒྱུད་ལ་གཏན་གྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་མེད་ན། དེ་ལ་བཏགས་པའི་གང་ཟག་
ཡང་མེད་དགོས་པ་ཊིཀ་ཆེན་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་མ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། ཞེས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་འཆད་མ་མྱོང་བས་རྒྱུད་དམ་རྒྱུན་ལ་བསྒོས་ཆོག་ལ། སེམས་
གཅིག་ཐོག་མེད་ནས་ཤེས་པ་ཡིན་བཞིན་པར་འོངས་པ་མེད་པས་གཏན་གྱི་བསྒོ་གཞིར་མི་རུང་བར་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་རྒྱུད་དུ་བྱས་ན་ཐོག་མེད་ནས་ཡོད་ལ་

[162A]༄༅། །ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་བར་དུ་བག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོར་འཕོ་མ་མྱོང་བའི་སེམས་ཞིག་སྐབས་འདིར་མི་འདོད་དོ། །ཞེས་དང། ལ་མོ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་པའི་དབུ་མར་དེའི་ཐད་དུ་ཐོག་མེད་ནས་
བག་ཆགས་བསྒོ་བའི་སེམས་མེད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ནམ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་མ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དེ་དང་
དེའི་རྒྱུད་འཚང་རྒྱ་ནུས་ཟེར་བ་དེའི་སྟེང་དུ་དེ་འདྲའི་ནུས་པ་ཡོད་པས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། དགེ་མི་དགེའི་ལུས་ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཞིག་པ་ལ་དེའི་ལུས་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་
ཡིན་པའི་གཟུགས་གཉིས་འཇོག་ལ། ཞེས་པ། ཡིག་ཆར། རྣམ་སྨིན་མ་ཟད་པའི་ལས་དག་པའི་ཞིག་པ་དགེ་བ། དེ་མ་ཟད་པའི་མི་དགེ་བའི་ཞིག་པ་མི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། གཉིས་ཀ་
ལ་ཡང་དགེ་བའི་ལས་ལུས་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པར་བྱས་སམ་སྙམ་ལ། དེ་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་གསུངས་བས་ལུས་ལས་ལྟ་བུ་འགག་
ཀྱང་བག་ཆགས་མི་དགེ་བ་ཡོད་པ་དང། རིག་བྱེད་འགག་ཀྱང་རིག་མིན་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ལས། ཞིག་པ་ལས་ཡིན་ན། ལས་འགག་ཅེས་སོགས་དང་ཨེ་འགྲིག་དཔྱད། །རྗེ་བཙུན་པའི་དབུ་མར་

[162B] མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཞིག་པ་དེ་མི་དགེ་བའི་ལས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ན་ཡོད་ཀྱི། དེ་ཕྱིན་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ལན་འདེབས་པའམ་
དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཞིག་པ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཞིག་པ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བར་གསུངས་པའི་དོན་ནི། རང་འབྲས་རྣམ་སྨིན་ཕྱུང་མ་ཟིན་པའི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཞིག་པ་དེ། དགེ་བ་དང། དེ་འདྲའི་
མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཞིག་པ་མི་དགེ་བར་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། དགེ་མི་དགེ་ལས་ཀྱི་ཞིག་པ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བར་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ་ལྟར། གུང་རུས་ཀྱང་དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཞིག་
པའི་ཕྱིར། སོགས་གསུངས་ནས། སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ། ཡིག་ཆར། ཤེས་སྒྲིབ་ལ་སྦྱར་ནས་བཀག་སྟེ། འདས་མ་འོངས་སུ་འཇོག་པ་ལ་གཏན་མེད་དང། གཏན་བརླག་མ་ཡིན་པ་
ཞིག་དགོས་ཞེས་བཀག་ནས། སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཞིག་པ་མེད་པར་གསུངས་པས་མི་དགེ་བའི་ཞིག་པ་མེད་པར་འགྲུབ་ལ། རྣམ་སྨིན་ཕྱུང་ཟིན་པའི་དགེ་མི་དགེ་བའི་ཞིག་པ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་
འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་སྨིན་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་འཕངས་པ་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་ཟིན་པའི་ལས་ཀྱི་ཞིག་པ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པས་ལན་བཏབ་ན་བཟང་པའི་ཕྱིར། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། རྒྱུན་

[163A]༄༅། །གཏན་བརླག་མིན་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་པ་ཡང། དགེ་མི་དགེ་སོགས་དངོས་པོ་དེའི་རྒྱུན་ཡོད་གྱི་བར་དུ་དེའི་འདས་མ་འོངས་ཡོད་ཅེས་བཤད་ཀྱི། མར་མེ་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་སོགས་
རྒྱུན་འཆད་ཁ་མ་ལ་རང་འབྲས་ཞིག་པ་མེད་ཅེས་པ་ལུང་དེའི་དོན་དུ་དོན་གྲུབ་འདོད་ཀྱང། གཞུང་རྣམས་དང་ཡིག་ཆ་དང་འགལ་བས་དེ་ལྟར་མི་རུང་ངོ། །ཤེས་སྒྲིབ་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་ཞིག་པ་དེ་ཕྱིའི་རྟེན་
འབྲེལ་ཟེར་ན་མ་གཏོགས་རྒྱུན་མཐའ་བའི་རྒྱུད་ན་མེད་པས་ན། དེ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ལ་སུ་ཞིག་འཇོག་ཅེས་གསུངས་པ་ལེགས་ཏེ། ལུས་ལས་ལྟ་བུ་འགག་ནས་བག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་ན་
བག་ཆགས་དེའི་སྟེང་དུ་ལས་དེ་ཞིག་པའི་ཆ་འཇོག་གི་བག་ཆགས་ཀྱང་ཟད་པ་ན་དེའི་ཞིག་པ་འཇོག་པའི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ཁང་པ་ཞིག་པའི་ཀྱང་ཤུལ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ན་དེའི་སྟེང་དུ་ཁང་པ་ཞིག་པ་ཡོད་ཀྱི་
དེའི་ཤུལ་དུ་ཁང་བ་གསར་བ་བྱས་ནས་ཤུལ་མི་མངོན་པ་ན་ཁང་བ་ཞིག་པ་དེ་ཞིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་གྲུབ་ཀྱིས། རྒྱུན་འཆད་ཁ་མ་ལ་རང་འབྲས་ཞིག་པ་མེད་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མར་མེ་སྐད་ཅིག་ཐ་
མ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་འཇིག་པའི་བྱ་བའི་གཙོ་བོ་ཞིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དང་པོ་དང་འགལ་ལ། །རྗེ་བཙུན་པའི་ལན་དང་པོ། མི་དགེ་བའི་ལས་ཞིག་པ་ལས་དེ་འགོག་པའི་

[163B] རྩ་བར། ལ་ལར་ལས་འགག་ཡུན་རིང་ལོན་ནས་ཀྱང། །ཞེས་ལས་འགག་ནས་ཡུན་རིང་ལོན་ཀྱང། ཞིག་པས་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དེ་ཞིག་པའི་ཞིག་པ་སོགས་ལ་དགོངས་ཟེར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ན་ཞིག་པའི་ཞིག་པ་སོགས་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ། དེ་མི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རང་འབྲས་རྣམ་སྨིན་ཕྱུང་
མ་ཟིན་པའི་མི་དགེ་བའི་ཞིག་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཞིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་འགག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་ཁྱབ་ཁས། རྣམ་སྨིན་འབྱིན་ངེས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཞིག་པ་རྣམ་སྨིན་ཕྱུང་ཁའི་
བར་དུ་འཇོག་གི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཡུན་ཚད་ཅན་མི་དགོས་སོ།།    ༈    །།གཉིས་པ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་ལ། ཕྱི་དོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་
དགག་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ཙམ་སྒྲས་ཕྱི་དོན་མི་འགོག་ཚུལ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་
པོ་ནི། གཟུང་བ་མེད་པར་འཛིན་པ་མ་མཐོང་ཞིང། །ནས། ཡོད་དང་སྤྲོས་ཀུན་ཡུལ་མིན་རང་བཞིན་ཡོད། །ཅེས་པའི་བར་ཚིག་བཅད་གསུམ་གྱིས། བྱང་སར་མཉམ་ཉིད་བཅུས་ས་དྲུག་པར་འཇུག་ཚུལ་

[164A]༄༅། །སྐབས། ས་དྲུག་པ་བས་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མེད་པར་སྲིད་གསུམ་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་གསུངས་པ་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་གི་ཀུན་བྱང་གིས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་
སྨིན་པ་ལས་དོན་སྣང་གི་ཤེས་པ་མ་དག་པའི་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འབྱུང་བས་དེ་ནི་ཀུན་བཏགས་འདོགས་པའི་རྒྱུ་སྟེ་གཞི་ཡིན་ལ། དེ་ཕྱི་དོན་མེད་པར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ། དོན་
དམ་པར་སྒྲ་རྟོག་གི་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་མིན་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་གསུམ་དང་ལྡན་པ་མདོ་ལས། གང་ལ་གང་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཞེས་སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་པ་བརྗོད་ནས། དེ་རྒྱས་པར་དགག་པ། མཇུག་
བསྡུ་བ་གཉིས་བྱས་ནས། དང་པོ་ལ་གསུམ་བྱས་ཏེ། དང་པོ་ལ། སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་དཔེ་གང་ཡིན་དྲིས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་མེད་སེམས་དཔེ་ནི་གང་དུ་ཡོད། །
ཅེས་པ་ཡིན་པས། འདི་དཔེ་གཉིས་ཀའི་དྲི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་ཙམ་པས། དཔེ་དང་པོ་རྨི་ལམ་དུ་ཁང་ཆུང་ནང་དུ་གླང་ཆེན་མེད་ཀྱང། དེ་མཐོང་བའི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་བཞིན་ཞེས་པར་
དཔེ་དེ་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། རྨི་ལམ་ན་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པར། ཕྱོགས་སྔས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་ཐལ། སད་ཚེ་དེ་དྲན་པའི་ཕྱིར་ཟེར། འོ་ན། ཕྱི་དོན་ཡང་རང་

[164B] དེ་ཡང་ངས་མཐོང་སྙམ་དུ་དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དེ་བསམ་བྱ། །ནས༑ དེ་འདྲ་ཕྱི་རོལ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་དཔེ་དེས་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་
མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་ལ། གལ་ཏེ་གཉིད་ན་སོགས་བཞིས། གཉིད་ན་མིག་ཤེས་མེད་པས་ཡུལ་ཕྱི་དོན་མེད་པར་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ནས་ཕྱི་དོན་དུ་ཞེན་པ་བཞིན་སད་པའི་ཚེ་ཡང་ཕྱི་དོན་སྣང་ཡང་མེད་པ་འདྲའོ། །
ཞེས་པར། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་སོགས་ལྔས། ཁྱོད་ཀྱིས་རྨི་ལམ་དུ་ཡུལ་ཕྱི་དོན་མ་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་དེར་ཡིད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པར་ཐལ། རྨི་ལམ་གྱི་ངོའི་མིག་སོགས་ལྔའི་ཡུལ་དབང་རྣམ་
ཤེས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་རྫུན་པ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དཔེ་ཕྱི་དོན་གཏན་མེད་པར་མི་འགྲུབ་ཅེས་པའོ། །འདིར་རང་འགྲེལ་དུ། ལེགས་ལྡན་གྱི་དེ་ལ་རྨི་ལམ་དུ་དེའི་
ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ཞིག་རང་ངོས་ནས་ཡོད་པ་ལས་སྐྱེ་བས། ཡུལ་མེད་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མིན། ཞེས་སེམས་ཙམ་པ་ལ་ལན་བཏབ་པ་ཡང། རྨི་ལམ་རྫུན་པའི་དཔེ་མ་ཡིན་
པར་ཐལ་བས་བཀག་གོ་རྨི་ལམ་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་སོགས་བདུན་གྱིས། ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་ཐལ། རྨི་ལམ་བཞིན་སད་སྐབས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་

[165A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་ན་ཐ་མལ་བའི་གཉིད་སད་པའི་ངོར་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་ཡོད་པ་བཞིན། མ་སད་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་ངོར་མིག་སོགས་གསུམ་པོ་ཡོད་ལ། སད་པ་ན་མེད་པར་ཤེས་པ་
ལྟར་དེ་གསུམ་གཏི་མུག་གི་ངོར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ཀྱང་གཏི་མུག་གི་གཉིད་སད་པའི་ཟག་མེད་པའི་ངོར་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་དུ་མདོ་དྲངས་ནས་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྫུན་པར་བསྒྲུབས་སོ། །ལེགས་བཤད་
སྙིང་པོ་ལས། ཐེག་བསྡུས་སུ་རྨི་ལམ་དང། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་དང། ཞེས་པ་ལྟར་དཔེ་མང་པོས་བསྒྲུབ་པ་ལས། འདིར་དཔེ་གཉིས་དགག་པས་གཞན་ཀྱང་འགྲུབ་པས། ཕྱི་རོལ་
མེད་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བར་ཐལ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ཤད་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཟེར་བ་ལ། དེ་འདྲའི་བློ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་ཐལ། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་བློ་ངོར་སྒྲ་ཤད་དང། དེ་
མཐོང་བའི་བློ་གཉིས་ཀ་བདེན་ལ། རབ་རིབ་མེད་པའི་བློ་ངོར་གཉིས་ཀ་རྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་བློ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་ཐལ། ཤེས་བྱ་ཡུལ་མེད་པར་བློ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན། རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པར་
ཡུལ་དེ་ལ་མིག་གཏད་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་རིབ་མེད་པའང་སྒྲ་ཤད་འཛག་སྣང་གི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དབང་པོ་རབ་རིབ་བཅས་པ་སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་ཐལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་བཀག་གོ་གཉིས་པ་དོན་དགག་པ་

[165B] དང་པོ་བག་ཆགས་སྨིན་མ་སྨིན་གྱིས་དོན་སྣང་གི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་དགག་པ་ནི། སྔར་ཐལ་བ་ཕྱི་མ་ལ་སེམས་ཙམ་པས་རབ་རིབ་མེད་པ་ལ། ཤེས་བྱ་སྐྲ་ཤད་མེད་པས་དེ་འཛིན་པའི་བློ་མི་སྐྱེ་
བ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་དེ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་མ་སྨིན་པས་མ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས། གང་ཕྱིར་མཐོང་བ་དག་ལ་སོགས་གསུམ་གྱིས་ཕྱོགས་སྔ་བཀོད་ནས། ནུས་ཏེ་མེད་ཅེས་པའི་རྐང་བ་གཅིག་གིས། དེས་བློ་འདི་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ་
ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་མདོར་བསྟན། རང་འགྲེལ་ལྟར་ན། སྐྱེས་ལ་ནུས་པ་སོགས་རྐང་བ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་ཤེས་ད་ལྟར་བ་ལ་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དམ། མ་སྐྱེས་པ་འདས་མ་འོངས་ལ་ཡོད་
ཅེས་དྲིས་ནས། ད་ལྟར་བ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པར་འདོད་ན་ནུས་པ་དང་རྣམ་ཤེས་དུས་མཉམ་པས། ནུས་པའི་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་ཞེས་དྲུག་སྒྲ་བྱས་ན་རྣམ་ཤེས་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ནུས་པ་ལས་འབྱུང་
ཞེས་རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པ་ཡིན་ན། རྣམ་ཤེས་རྒྱུ་ནུས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པས། དེས་བསྐྱེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགྲེལ་བས་ཁ་བསྐང་ངོ། །རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་པ་ལ་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་ཐལ། ད་ལྟ་མ་
འོངས་པའི་རྣམ་ཤེས་མེད་པས། ཁྱད་གཞི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱད་ཆོས་མེད་པར་ཁྱད་གཞི་ཡོད་ན། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལའང་ནུས་པ་དེ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཞེས་ཁྱད་པར་མེད་པར་སོགས་རྐང་བ་
[166A]༄༅། །གཉིས་ཀྱིས་བཀག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔས་འབྲས་འཚོད་པ་ལ་འབྲས་ཅན་ཚོས་ཤིག་དང། སྣལ་མ་ལ་རས་ཡུག་འཐོག་ཅེས་དང། མཛོད་ལས། མངལ་དུ་འཇུག་པ་གསུམ་དག་སྟེ། །
འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་དང་ཞེས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་འཁོར་བསྒྱུར་ལ་བསམས་ནས་དེ་མངལ་དུ་འཇུག་གསུངས་པ་ལྟར། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ལ་དེའི་ནུས་པ་ཞེས་བསྙད་ཅེས། གལ་ཏེ་འབྱུང་
བར་ཞེས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་ཉེས་སྤོང་བྱས་པ་ལ། ནུས་པ་མེད་པར་ཞེས་པའི་རྐང་བ་གཅིག་གིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པས་དེ་ལས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅེས་བཀག་
གོ༑ ༑ཡང་ཕྱོགས་སྔས་རྣམ་ཤེས་དང་ནུས་པ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་ལ། འོ་ན་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། ལྟོས་གྲུབ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་དམ་པ་རྣམས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་
ཕན་ཚུན་དོན་ལ་ཞེས་པའི་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཀག་གོ་འདིར་འགྲེལ་བར་རྩ་ཤེས་དང་བཞི་བརྒྱ་པ་དྲངས་སོ། །གལ་ཏེ་འགག་པའི་ཞེས་པའི་རྐང་བ་གཅིག་གིས་རྣམ་ཤེས་འགག་པའི་ནུས་པ་སྨིན་པས་རྣམ་ཤེས་ཕྱི་
མ་འབྱུང་ཞེས་ཕྱོགས་སྔས་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ལ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཡིན་མིན་ཀུན་ལས་སྐྱེ་བར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་གཞན་གྱི་ནུས་པ་ལས་འབྲས་བུ་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུན་ཅན་སྔ་ཕྱི་རང་བཞིན་

[166B] ཞེས། གཞན་གྱི་ནུས་པ་སོགས་རྐང་པ་གསུམ་གྱིས་བཀག་པར། ཕྱོགས་སྔས་སྐྱོན་དེ་མེད་དེ། སྔ་ཕྱི་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་ཀྱང། རང་བཞིན་གྱིས་རྫས་རྒྱུན་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་
ཞེས༑ གལ་ཏེ་དེར་ནི་སོགས་རྐང་པ་ཕྱེད་དང་གསུམ་གྱིས་ཉེས་སྤོང་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་གཞན་སྐྱེ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་སྤོང་མཐར་ཐུག་གོ་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུན་གཅིག་པ་འདི་རང་འདོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་ཙམ་ལས་མ་གྲུབ་
པར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་པ་ལ་རྒྱུན་གཅིག་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱམས་པ་དང། ཉེར་སྦས་གཉིས་བཞིན་དུ་རང་མཚན་གྱིས་སོ་སོ་བ་ལ་རྒྱུད་གཅིག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འདི་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཞིག་
སོགས་རྐང་པ་ཕྱེད་དང་བདུན་གྱིས་བཀག་གོ་གཉིས་པ་སླར་ཡང་ཕྱི་དོན་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དགག་པ་ལ་ཕྱོགས་སྔས་ཕྱི་དོན་གྱི་དབང་པོ་མེད་དེ། དབང་བློ་རྣམས་རང་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་ནུས་པ་དེ་ལྡན་པའི་
ཆ་ལ་དབང་པོ་ཞེས་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་མིག་བློ་སྐྱེ་བ་སོགས་བཞི་དང། ཕྱི་དོན་གྱི་བཟུང་བ་ཡུལ་ཡང་མེད་དེ། ཤིང་ལ་བཏགས་པའི་ནོར་བུའི་གཟུགས་ཆུར་ཤར་བ་ན། དེར་ཡོད་པར་སྣང་བ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་
དབང་ཤེས་ལྔ་ཕྱི་ཡུལ་མེད་པར་རང་གི་ས་བོན་ལས་སྔོ་སོགས་སྣང་བ་འབྱུང་བ་མ་རྟོགས་པར་སེམས་ལ་སྣང་བ་དེ་ཕྱི་དོན་གྱི་གཟུང་བར་ཞེན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས༑ འདི་ན་དབང་པོ་སོགས་བཞི་དང། རྨི་ལམ་

[167A]༄༅། །བཞིན་དུ་སད་ཚེ་ཡང་ཕྱི་ཡུལ་མེད་པར་ཡིད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ཅེས། རྨི་ལམ་ན་ནི་སོགས་བཞི་སྟེ་ཚིག་བཅད་གསུམ་གྱིས་འདོད་པ་བརྗོད་ནས། དེ་ལ་འོ་ན། ལོང་བ་ལ་ཡང་ས་བོན་སྨིན་པ་ལས་སྔོ་
སོགས་སྣང་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་ཐལ། མིག་སོགས་མེད་པར་རྨི་ལམ་དུ་རང་ནུས་སྨིན་པ་ལས་སྔོ་སོགས་སྣང་བའི་བློ་རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་བ་གང་ཞིག་མིག་མེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས། ཇི་ལྟར་མིག་མེད་སོགས་
བཞི་དང། དེ་ལ་སེམས་ཙམ་པས་ལོང་བ་མི་སྐྱེ་བ་མིག་མེད་པས་མིན་གྱི་ས་བོན་མ་སྨིན་པས་ཡིན་ལ། གཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྨི་ལམ་ན་ས་བོན་སྨིན་ནོ་ཞེས་ཉེས་སྤོང་བྱས་པ་ལ། ལོང་བ་ལ་སྔོ་སོགས་མཐོང་བའི་དྲུག་
པ་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་སྨིན་པ་མེད་པ་མེད་པ་ལྟར། རྨི་ལམ་ན་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་རིགས་པར་ཐལ། མིག་མེད་པ་སད་པའི་ལོང་བ་ལ་དོན་སྣང་གི་ནུས་པ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་མིན་པ་ལྟར། རྨི་ལམ་དུ་གཉིད་ནི་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལྟར་སོགས་དྲུག་གིས་ཉེས་སྤོང་བཀག་གོ་འདིས་ལོང་བའི་ཀུན་གཞིའི་དམིགས་པར་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མེད་པར་འགྲུབ་བོ། །དེས་
ན་རྨི་ལམ་དུ་སད་པའི་སྐབས་ལྟ་བུའི་གཟུགས་སོགས་མིག་གིས་མཐོང་བ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་རྫུན་པའི་རྒྱུར་ནུས་པ་རྫུན་པ་ཁས་བླང་བར་རིགས་པར་ཐལ། གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས། དེ་ཕྱིར་རྨི་

[167B] །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཙམ་པ་འདིས་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་བཏབ་པ་ཐམས་ཅད་རྩ་བའི་དམ་བཅའ་རང་བཞིན་ཡོད་ཕྱི་དོན་མེད་ཟེར་བ་དང་མཚུངས་པར་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམ་དག་མེད་པས་སེལ་བྱེད་སླའོ་
ཞེས་འདི་ཡིས་ལན་ནི་སོགས་རྐང་པ་ཕྱེད་དང་གསུམ་བྱུང། འདིར་འགྲེལ་བར་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་གཉིས་དང། རང་བཞིན་མེད་པ་དང་མེད་པའི་ཁྱད་མ་ཕྱེ་བའི་སྦྱོར་བ་གཅིག་གསུངས་པ་རྣམ་བཤད་དུ་གསལ་
ལོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། སོགས་རྐང་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་གསུམ་པ་སེམས་ཙམ་པ་འགོག་པ་ལ་ལུང་གིས་མི་གནོད་པར་མ་ཟད་རང་བཞིན་ཡོད་པར་མ་བསྟན་ཞེས་འགྲེལ་བར་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་
གིས་བསྒྲུབས་ནས། དེའི་དགོངས་པ་སེམས་ཙམ་པས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་ལ་བྱས་པ། དེ་ཉིད་ལས། གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཐ་ཤལ་དུ་གསུངས་པ་དང། རིགས་པ་བ་ལང་རྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་
བ་ལང་ཡོད་པ་ལ་མི་གནོད་པ་ལྟར། གཞན་དབང་ཕྱི་དོན་གྱིས་སྟོང་བ་རེ་བསྒོམ་པས་འཁོར་རྩལ་མི་གནོད་པས་བསྒྲུབ་ལ། ཡབ་སྲས་འཇལ་བའི་མདོས་ཀྱང་བསྒྲུབ། གསུམ་པ། སེམས་ཙམ་པས། ཕྱི་དོན་
མེད་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་ཐལ། རྣལ་འབྱོར་བས་བླ་མའི་མན་ངག་ལ་ལྟོས་ནས་ཀེང་རུས་མེད་པར་ས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་མཐོང་བའི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་བར། རྣལ་འབྱོར་བ་ཡིས་

[168A]༄༅། །སོགས་བཞིས་རྣལ་འབྱོར་བས་དེ་མཐོང་ཚེ་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལོག་པ་སྟེ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་དུ་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཅེས་དང་
ཁྱོད་ཀྱི་དབང་བློའི་སོགས་བཞིས། འོ་ན༑ ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་རྫུན་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་གར་སོགས་ལ་ལྟ་བའི་ཚེ་གཅིག་གིས་མཐོང་བ་ཅིག་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ལྟར། རྣལ་འབྱོར་བས་ཀེང་རུས་མཐོང་ཚེ་
རྣལ་འབྱོར་བ་མིན་པས་ཀྱང་དེ་ལ་བློ་གཏད་ན་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་མན་ངག་སོགས་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཐལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་བཀག་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་བསྡུས་ལས། ཡི་དྭགས་
དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང། །ཞེས་ཆུ་ཀླུང་རྣག་ཏུ་སྣང་བ་སོགས་ཀྱང། ཕྱི་དོན་མེད་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་དཔེར་མི་རུང་ཞེས། རབ་རིབ་དང་ལྡན་སོགས་གཉིས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །ཤེས་བྱ་ཕྱི་དོན་རང་
བཞིན་གྱིས་མེད་པ་བཞིན་དུ་བློ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཤེས་པར་གྱིས། ཞེས་མདོར་ན་སོགས་གཉིས་ཀྱིས་མཇུག་བསྡུས་སོ། །རིགས་ཚོགས་གསུངས་དུས་དོན་སྨྲ་སྡེ་གཉིས་གྲགས་ཆེ་བས་དེ་གཙོ་བོར་དགག་ལ། ཟླ་
པའི་དུས་ས་སྡེ་དང་པྲ་ཀ་ར་ཎ་སྡེ་བརྒྱད་སོགས་གསུངས་ནས་སེམས་ཙམ་པ་གྲགས་ཆེ་བས་དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་ལ། དེ་ཡང་འདི་ཡན་གྱིས་དམ་བཅའ་དང་མན་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་གཙོ་བོར་དགག་པས་རྩ་འཇུག་བཞི་

[168B] དེ་མ་ཤེས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་མི་དང་མི་སོགས་ལ་བདེན་རྫུན་མེད་པ་སོགས་འབྱུང་ལ། ཤེས་ན་སྔ་རབས་པ་དང་གཞན་ཕྱོགས་པའི་འདོད་ཚུལ་ཐམས་ཅད་འདིར་
བཀག་པའང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འཆད་རྩོད་སོགས་ཀྱི་ཚེ་ཕྱོགས་སྔས་ཉེས་སྤོང་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་བཀོད་ཚུལ། དེ་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་དང་གསུམ་གྱིས་དགག་ཚུལ་ཞེས་ས་བཅད་ཀྱི་སྟེང་ནས་སོ་སོར་བྱས་ན་
བློར་འཇགས་པ་དང་ཞིབ་ཆ་ཐོན་པ་ལ་ཁྱད་ཆེ་ཞིང་ལྟ་བ་ལ་གོ་བ་རྣམ་དག་སྐྱེའོ།    ༈    །།བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ལྔ་མི་འདོད་དམ་སྙམ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐོགས་བཅས་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་དང། གཟུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཅུ་གཅིག་བྱས་ནས་ཐོགས་མེད་ལ་རིག་མིན་ལས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་གླང་པོ་དང། མི་སྡུག་པའི་མོས་ངོའི་ཀེང་རུས་སོགས་ལྡན་མིན་དུ་འཇོག་གམ། ཡང་
ན་ཕྱི་མས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་དེས་ཁྱབ་པར་མོས་པ་ཡིན་པས་སྤྱིར་གྱི་ཀེང་རུས་འཇོག་གམ་དཔྱད། སྒྱུ་མའི་རྟ་སོགས་དབང་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོགས་བཅས་སུ་འདོད་དེ། གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་གྲུབ་པར། མཛོད་
ལས། གཟུགས་བརྙན་མ་གྲུབ་ཕྱིར་བ་དང། །སོགས་རྩ་འགྲེལ་དུ་གསལ་བའི་ཕྱིར། རང་སྡེ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རགས་པ་བསིལ་བ་ལས་བྱུང་བས་ན་བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་དང་

[169A]༄༅། །ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་སྣང་བའི་བར་སྣང་སྐྱ་སེངས་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་དང། རྨི་ལམ་གྱི་རྟ་གླང་དང་ས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་སྣང་བ་སོགས་དོན་དངོས་ལ་མ་གྲུབ་པས་ཀུན་
བཏགས་པའི་དང། དགྲ་བཅོམ་དང་དག་ས་བས་དངོས་སུ་ཀེང་རུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་སྤྲུལ་པ་དབང་འབྱོར་བའི་གཟུགས་སུ་བཞག་ནས་དེ་དག་གཟུགས་སུ་འདོད་ཀྱང། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་ནི་མདོ་
སེམས་རང་རྒྱུད་པ་གསུམ་གྱིས་ཤེས་པ་ལ་འཇོག་ལ། བྱེ་སྨྲ་དང་ཐལ་འགྱུར་བས་གཟུགས་སུ་འདོད་དོ། །སྒྱུ་མའི་རྟ་བར་བ་གསུམ་གྱིས་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ཡིན་ཀྱང་ལྡན་མིན་དུ་འདོད་ལ། འདིར་དེ་གཟུགས་ཀྱི་
སྐྱེ་མཆེད་དང། ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་གཉིས་ཀར་འདོད་དོ། །ཟད་པར་སོགས་ཀྱིས་དངོས་སུ་སྤྲུལ་ནས་སྣང་བ་ཐོགས་མེད་ཡིན་ལ། དེས་དངོས་སུ་སྤྲུལ་བའི་ཆུ་སོགས་ཐོགས་བཅས་ཡིན་པས་དབང་འབྱོར་བའི་
གཟུགས་ལ་ཆོས་ཁམས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་བོ། །དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཡིད་ཤེས་རྟོག་པ་ལ་བར་སྣང་སྐྱ་སེངས་སྣང་བ་དོན་སྤྱི་ཡང་ཡིན་ལ་ཕྱི་དོན་ཡང་ཡིན། གཟུགས་བརྙན་དང་གངས་རི་
སྔོན་པོར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ལ། གངས་རི་སྔོན་པོར་སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཕྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་རྟོག་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་གཟུགས་དང། རྟོག་པའི་སྣང་བ་དོན་སྤྱི་འཇོག་པར་གསུངས་པ་

[169B] གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དེ་སྣང་བ་ཡུལ་དེར་འཇོག་པའི་དོན་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། རྟོག་པ་ལ་གཟུགས་སུ་སྣང་ཙམ་པོ་དེ་གཟུགས་སུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཁ་
དོག་དང་དབྱིབས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གསུངས་པས། ཁ་དོག་ལ་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་དང། དབྱིབས་ལ་གསུམ་འཇོག་དགོས་སོ། །ལེགས་ལྡན་དང་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཟླ་གཉིས་དང། སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བ་སོགས་
གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། རང་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུར་བཞག་ལ། སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་མིག་ཤེས་ཀྱི་སྣང་ཡུལ་དུ་མངོན་ལེའུ་ཊིཀྐར་གསུངས་པས། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འདོད་དགོས་ལ། སྒྱུ་མའི་རྟ་སྣང་བའི་
མིག་ཤེས་ལ་དེ་སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཇོག་དགོས་པས་སྒྱུ་མའི་རྟ་མིན་ཟེར་བ་འདྲའོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་སྣང་བ་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་དབང་འབྱོར་
བའི་གཟུགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཙོ་ཆེ་ཆུང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཐུན་ལས། ས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་སྣང་བའང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པས། འཇུག་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་དེ། ལས་
དང་པོ་པས་སྣང་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དག་ས་པས་དངོས་སུ་སྤྲུལ་པའི་སྣང་བ་དེ་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་སྣང་ཞིང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དང་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཆུ་རྣག་སོགས་

[170A]༄༅། །ཀྱང་ཁོ་རང་གི་ཁ་དོག་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕལ་བའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང། དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཐུན་ལས། གཟུགས་བརྙན་
བྱང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ཏེ། དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དབང་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མཐོང་བ་མངོན་གྱུར་དུ་གསུངས་
པ་ལྟར་འོག་མས་ཀྱང་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བུམ་པ་མེད་པ་ལྟ་བུ་མིག་ཤེས་ཀྱི་ཤུགས་ཡུལ་ཡིན་ཀྱང་ཡུལ་མིན་ཟེར་རམ་སྙམ། ཐེག་བསྡུས་རྩ་འགྲེལ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོ་ཧ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱིས་གང་
བཟོས་བཟོས་ཡིན་ཟེར་བ་སྔར་གྱི་དགག་བྱ་ཁྱབ་ཆེ་བའི་འདོད་པ་དེ་འདྲ་ཡིན་པས། ལས་འབྲས་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་ཞེས་བཀག་ནས། དེ་འདྲའི་རྣམ་སྨིན་མ་བྱུང་གོང་དུ་དགེ་བས་བཟློག་ཐུབ་ཀྱང། རྣམ་པར་སྨིན་
ཟིན་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་བཟློག་དཀའ་ན་ཞེས་གསུངས་པས། འཇུག་པའི་སྐབས་འདིར་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་གི་ལས་སྨིན་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ལྟ་ཕྱི་མའི་རྣམ་སྨིན་བཟློག་པའི་ཐབས་ལ་འབད་དགོས་ཞེས་
གདམས་པ་འདི་སྙིང་ལ་བཅིང་ནས་ཐོས་བསམ་སོགས་ལ་འབད་འཚལ། །མཁས་པ་སྟག་ཚང་བ་དང། གུང་རུ་རྒྱན་བཟང་བས། རབ་རིབ་དང་ལྡན་དབང་པོ་ཅན་མཚུངས་པ། །ཞེས་གསུངས་པས། ཡི་དྭགས་

[170B] སྒྲ་ཤད་སྣང་བ་ཡུལ་ཡོད་མེད་མཚུངས་པར་བཤད་པ་དང། ཉི་ཤུ་བའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། དེར་རྣག་ཐིག་པ་འགའ་ཡང་མེད་ན། ཞེས་གསུངས་པ་དང། རིགས་པ་ཡང། དེའི་ཚེ་
མིས་ཆུའི་སྟེང་གི་རྣག་ཀྱང་མཐོང་བར་ཐལ། དེས་སྤྱིར་རྣག་སོགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཡང་ན་དེའི་ཚེ་མིས་རྣག་འོག་གི་ཆུ་མི་མཐོང་བར་ཐལ། རྣག་དེ་ཐོགས་བཅས་རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཐོགས་བཅས་
གཅིག་གིས་རང་གི་གོ་སར་ཐོགས་བཅས་གཞན་འབྱུང་བའི་གོ་མི་འགོག་པར་ཐལ་བས། ཆུ་ཕོར་གང་ལ་ལས་ཅན་གསུམ་གྱིས་ལྟོས་ཚེ་བདུད་རྩི་དང་རྣག་དངོས་གནས་ལ་མེད་པས་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་རང་རང་
གི་ལས་ཀྱིས་བསླད་པས་ཚད་མ་མིན་ཟེར་བ་རྣམ་བཤད་དང། སྟོང་ཐུན་ལྟར་ལུང་སྔ་མ། མདོར་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་བྱ་མེད་དེ་བཞིན། །བློ་ཡང་མེད་ཅེས་པ་ལྟར། དེའི་ཤེས་པ་གཉིས་རང་བཞིན་མེད་པར་མཚུངས་པའི་དོན་
དང། ཕྱི་མ་ལ། སེམས་ཙམ་ལུགས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མེད་པར་ཐལ། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པར་ནི། །ཞེས་དེ་དགོངས་པ་ཅན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཕྱི་དོན་གྱི་རྣག་མེད་པ་ལ་གསུངས་ལ་
རིགས་པ་ལ། འོ་ན། དེའི་ཚེ་མིས་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གཟུགས་མཐོང་བར་ཐལ་བ་དང། དེའི་འོག་གི་ས་མི་མཐོང་བར་ཐལ་བས་བཀག་ནས་དེ་དག་ལས་དབང་གིས་ཡིན་པར་གསུངས། བུམ་པའི་གོ་སར་ཁོ་རང་གི་མཆུ་ཞབས་
[171A]༄༅། །ཡོད་པ་ལྟར། རྩ་བའི་བརླན་གཤེར་ཕོར་གང་གི་གོ་སར་རང་གི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་གསུམ་ཡོད་ཀྱང། གཅིག་གཅིག་གི་གོ་སར་མེད་ལ། ཐོགས་བཅས་ཡིན་ན། རང་གི་གོ་སར་
གཟུགས་གཞན་འབྱུང་བ་ལ་བགེགས་བྱེད་པས་མ་ཁྱབ་པ་བར་དོའི་ལུས་ཀྱིས་བསྒྲུབ། ལས་ཀྱིས་བསླད་པས་ཚད་མ་མིན་ན། འགྲོ་བ་གཞན་ལ་ཚད་མ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། མིའི་མིག་ཤེས་ཀྱང་ཚད་མ་མིན་པར་ཐལ་
བས་བཀག་ནས། དེའི་ཚེ་རྣག་སོགས་དངོས་གནས་ལ་ཡོད་པ་མདོ་དང་དཔའ་བོའི་གཞུང་གིས་བསྒྲུབ་ཅིང། སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་བྲིས་པའི་གླིང་གཞིར་མཆོག་ཟུང་གིས་དམྱལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་གཟིགས་ནས་འཁོར་
རྣམས་ལ་སྟོན་པར་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ལ། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚད་མ་ཡིན་ཟེར་ན། ཞེས་པ་ཕ་རོལ་པོས་དོན་གསུམ་དངོས་གནས་ལ་ཡོད་ན་རྩ་བའི་རླན་གཤེར་དེ་གསུམ་དུ་ཐལ་བས་
འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་པས་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་པ་མིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རང་ལུགས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཚད་མ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་རྣག་ཕོར་གང་རྟོགས་པའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་དེ་རྩ་བའི་རླན་གཤེར་ཕོར་གང་རྣག་དུ་སྣང་བའི་བློ་དང། དེ་རྟོགས་པའི་བློ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཀྱང། རྣག་ཏུ་འཛིན་པའི་

[171B] དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་ལ་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་རླན་གཤེར་ཕོར་གང་པོ་དེ་སྣང་བ་མིན་ན། བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་བས། དེའི་ཆ་ཤས་
ཀྱི་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་ཕོར་གསུམ་སྣང་བ་དང། རྟོགས་པ་ན་དེ་འདྲའི་བལྟ་བྱའི་ཕོར་བ་དང། རླན་གཤེར་ཕོར་བ་གད་པོ་དེ་གཉིས་ཀ་སྣང་བ་དང། རྟོགས་པར་འདོད་དགོས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མིན་ན་དེ་ལ་
རྩ་བའི་རླན་གཤེར་ཕོར་གང་རྣག་ཏུ་མི་སྣང་བར་ཐལ་ལོ། །དེས་དེ་རྣག་ཏུ་ཞེན་པའི་ལོག་ཤེས་འདྲེན་ཅིང། རྩ་བའི་རླན་གཤེར་རྣག་ཏུ་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་ནི། ཡི་དྭགས་ཀྱིས་དེ་མཐོང་ནས་ཆ་ཤས་རྣག་ཏུ་མ་སྐྱེ་བའི་
སྐབས་དེར་སྐྱེས་སམ་དཔྱད། དྭགས་པོ་བཀྲས་རྣམ་པ་དང། ཀོ་རམ་པས། ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་གྱིས་ལྟོས་ཚེ་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་གསུམ་གྲུབ་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལས་གཟུགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ན། སྐྱེས་བུ་
གཅིག་གི་གཟུགས་ལ་དགྲ་གཉེན་གཉིས་ཀྱིས་བལྟས་ཚེ་ཡིད་དུ་འོང་ཆ་གཉིས་སུ་གནས་ཀྱང། གཉིས་ཀས་གཉིས་ཀ་མི་མཐོང་སྟེ། ཕན་ཚུན་ལས་གཟུགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་རྣམ་འགྲེལ་ལས་
གལ་ཏེ་དེར་ཡང་མཐོང་མེད་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཀག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྨྲ་བའི་ལུང་རིགས་གཉིས་འབྲེལ་མེད་ཚུལ་ནི། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དེ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་ཉེ་རིང་གིས་གསལ་མི་གསལ་ལས། གཟུགས་

[172A]༄༅། །གསལ་མི་གསལ་གྱིས་ཡིན་པར་འདོད་པ་བཀག་གི། སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་གཟུགས་མཛེས་མི་མཛེས་ལ་རྩོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྟོང་ཐུན་གྱིས་བཀག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔས་དེར་དེ་
ལྟར་མ་བཤད་པ་བདེན། ཁོ་བོ་ནོར་ཡང། སྟོང་ཐུན་ལས། སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ཆ་གཉིས་སུ་གནས་པར་སུས་ཀྱང་གང་དུའང་ཁས་མ་བླངས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྣམ་འགྲེལ་
ལས། ཁས་བླངས་ན་ཡང་ཞེས་ཕྱོགས་སྡས་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་གཟུགས་ལ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གཉིས་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ། ཐ་དད་པར་ནི་མྱོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་ཐལ་བ་འཕང་བ་ལ། ཕྱོགས་སྔས་མ་མཐོང་སྒྲིབ་
ཕྱིར་མིན་ཞེ་ན། །ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་མ་མཐོང་བ་ལ་གཟུགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལ། ཡིག་ཆར། ཁྱོད་ཀྱི་ལུང་ནོར་བར་མ་ཟད་རིགས་པའང་ནོར་བར་ཐལ། རྣམ་འགྲེལ་ཀྱི་ལུང་
གོང་མ། ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་ན་ཡང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང་མདོ་སྡེ་བ་སོགས་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་གཟུགས་མཛེས་མི་མཛེས་གཉིས་ཀར་ཁས་མ་བླངས་ལ། གཞུང་གོང་འོག་གང་དུ་ཡང་གཟུགས་དེ་ལས་
གཟུགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པར་ཡང་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་སྔས་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གཉིས་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཐལ་བ་འཕངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་ལུགས་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་གཟུགས་ལ་

[172B] འདིའི་རྩོད་ཚུལ་ཊཱིཀ་ཆེན་ལྟར་ན། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་གཞན་རིག་གི་ཚད་འབྲལ་ལ་མདོ་སྡེ་བས་དོགས་པ་
གསུམ་བཀོད་པའི་དང་པོ། སྔོན་པོ་གཞལ་བྱར་བྱས་ཚེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་བའི་སྔོན་པོ་རིག་པ་འབྲས་བུར་མི་འཐད་དེ། སྔོན་པོ་རང་འཛིན་མངོན་སུམ་ལ་ཕྱི་རོལ་ནས་རང་གི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཟེར་བ་ལ། སེམས་ཙམ་པས་མདོ་སྡེ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས། ཕྱི་དོན་དུ་འདོད་པའི་སྔོ་སོགས་གཞལ་བྱར་ཡོད་ན་ཡང། ཡུལ་སྤྱི་བ་མ་དེ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ། དེ་ལྟར་ངེས་པའི་དབང་ཤེས་དེའི་བདག་
ཉིད་ཡིན་གྱི། ཡུལ་སྤྱི་བམ་པ་རང་གི་ངོ་བོས་ཕྱི་རོལ་ནས་གཏད་པའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་ཡུལ་གཅིག་བུ་དེས་འདོད་མི་འདོད་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པ་གཏད་པས་དེ་དུ་མར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྣམ་
འགྲེལ་ལས། ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་ན་ཡང། །ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཉིད་དེ། །ངེས་པའི་བདག་ཉིད་རང་ངོ་པོས། །མ་ཡིན་དུ་མའི་བདག་སྐྱོན་ཕྱིར། །ཞེས་པས་ཡུལ་དེ་འདོད་མི་འདོད་དུ་མར་ཐལ། ཞེས་འཕངས་
པས་ཕྱོགས་སྔ་དང་རང་ལུགས་གཉིས་ཀའི་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གཉིས་ཀར་ཁས་མ་བླངས་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་པས། དེ་གཉིས་ཀར་ཁོ་བོས་མི་འདོད་མོད། གལ་ཏེ་གཉིས་ཀར་ཁས་བླངས་ན་ཡང་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་

[173A]༄༅། །ཅེས་པ། ཁས་བླངས་ན་ཡང་ཞེས་པས་བསྟན། དེ་ལ་དགྲ་གཉེན་གྱི་མིག་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་མི་འདོད་སོ་སོར་མི་མྱོང་བར་རེ་རེ་ལ་གཉིས་ཀ་འཆར་བར་ཐལ། ཡུལ་དེ་གཉིས་ཀར་གྲུབ་
ཅིང་རྣམ་པ་གཏད་ལ། མིག་ཤེས་དེ་དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གཉིས་པོ་དག། ཐ་དད་པར་ནི་མྱོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་པས་བསྟན་ལ། དེ་ལ་ཕ་རོལ་པོས་རེ་རེས་གཉིས་ཀ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དགྲ་ལྟ་བུས་
ཡིད་དུ་འོང་བ་མ་མཐོང་བ་ལས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས། མ་མཐོང་སྒྲིབ་ཕྱིར་མིན་ཞེ་ན། །ཞེས་པས་ཉེས་སྤོང་བྱས་པས། ཡིག་ཆར། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ཡིན་གྱི་ལས་གཟུགས་ལ་བཤད་ན་
འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་པས་ཡུལ་དེ་ཕྱི་རོལ་ནས་རྣམ་པ་གཏོད་པའི་དབང་གིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡུལ་དེ་གཉིས་ཀར་གནས་ཀྱང་
ལས་ཀྱིས་སྒྲིབ་ནས་རེ་རེ་ལས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། གསུངས་སོ། །ཡང། དུ་མའི་བདག་ཉིད་དངོས་དེ་ལ། །གཅིག་གི་བདག་ཏུ་མཐོང་བྱེད་པ། །མ་མཐོང་བ་དེ་ཅི་ལྟར་ན། །དོན་མཐོང་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །
ཞེས་པས་མ་མཐོང་བའི་ལས་དེས་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ་མཐོང་དེ་མཐོང་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཡུལ་དེ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་

[173B] གསུངས་ལ། མདོ་སྡེ་བ་སོགས་འདོད་མི་འདོད་དུ་སྣང་བའི་བློ་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི་དོན་སྣང་མངོན་སུམ་མིན་ནོ། །ཞེས་པ་གལ་ཏེ་འདོད་དང་མི་འདོད་དག་སྣང་བ་རྟོག་ཡིན་དོན་བློ་མིན། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །
དེ་ལའང་འཆི་ལྟས་ལ་སོགས་པ། །མཚམས་སྦྱོར་མེད་སེམས་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་པས་དེ་མི་འཐད་དེ། ལྷའི་ཁང་པ་ལྟ་བུ་སྔར་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྣང་བ་འཆི་ལྟས་སོགས་ཀྱིས་ཟིན་ཚེ་ཡིད་དུ་འོང་བར་མཚམས་
མི་སྦྱོར་བར་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་དབང་པོའི་སེམས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། གསུངས་པས་འདི་དག་ནི་གཟུགས་གཅིག་པོ་དེ་འདོད་མི་འདོད་གཉིས་ཀར་ཁས་བླངས་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་འཕང་བ་ཡིན་གྱི། དྭགས་པོ་
བ་སོགས་ལྟར་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གཉིས་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་འཕངས་པ་མིན་པར་ཤེས་སོ། །ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ཁས་བླངས་ན་ཡང་ཞེས་པ་ནས། འདིའི་བར་མུ་སྟེགས་བྱེ་བྲག་པ་དག་དོན་རང་ངོས་ནས་བློ་ལ་
སྣང་ཞིང། དེ་ལྟ་ནའང་མ་མཐོང་བ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འདོད་མི་འདོད་ཉི་ཚེ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་འགོག་པ་ཡིན་གྱི། རང་སྡེ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས་
ཡིག་ཆར། ཡང་གལ་ཏེ། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། གསུངས་པ། མདོ་སྡེ་པས་དེ་ལྟར་འདོད་པས་ཡིན་གྱི་ཕྱོགས་སྔ་མ་མིན་ཟེར་རམ་དཔྱད་ལ། ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་ན་ཡང། །སོགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་སྔས་གཙོ་བོ་མདོ་སྡེ་པ་ཡིན་

[174A]༄༅། །པར་འདི་དང་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་གཉིས་ཀར་གསུངས་ཀྱང། སྤྱིར་ཕྱི་དོན་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་གཟུགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་ལུགས་ལ། ཁ་ཅིག་གིས། མ་མཐོང་སྒྲིབ་
ཕྱིར་མིན་ཞེ་ན། །སོགས་གཞན་སྨྲ་འགོག་སྐབས་ལས་གཟུགས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་སྒྲིབ་པར་བྱེ་བྲག་པས་ཁས་བླངས་ན། ཆོས་གྲགས་རྩོད་པ་ལ་མི་མཁས་པར་ཐལ། རྗེས་སུ་སྣང་བ་དེ་ཡང་ཅིས་མི་གསལ། །ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་མ་བསྒྲིབས་སླར་ཡང་དྲིས་ནས་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་དང། ལ་ལས། ལས་གཟུགས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཁོ་ན་སྒྲིབ་ཟེར་པ་དག་མི་འཐད་ཚུལ་བྱེ་སྨྲ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་མེད་འདོད་པ་བཀག་ཚུལ་
བཤད་ན་ཤེས་ཚུལ་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཉེ་རིང་ལ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །གསལ་དང་མི་གསལ་མི་རུང་ངོ། །ཞེས་པས་ཐག་ཉེ་རིང་ནས་བལྟས་པའི་བུམ་གཟུགས་གསལ་མི་གསལ་མི་རུང་བར་ཐལ། གཉིས་
ཀས་དེ་རྣམ་མེད་དུ་རིག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔས་ཉེས་སྤོང་དྲུག་ལས། དང་པོ་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཉེས་སྤོང་ནི། གལ་ཏེ་སྣང་ཁྱད་ལས་དེ་འགྱུར། །ཞེས་བྱེ་སྨྲས་སྣང་བ་གསལ་མི་གསལ་
ལས་བུམ་གཟུགས་གསལ་མི་གསལ་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་ལས་མིན་ནོ་ཟེར་བ་དགག་པ་ནི། དེ་ནི་ཆོད་དང་མ་ཆོད་དག་མཐོང་ངམ་མི་མཐོང་མཚུངས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སྣང་བས་དོན་བུམ་གཟུགས་ལྟ་བུ་བར་ཆོད་ཅིང་

[174B] སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱིས་སྒྲིབ་ཅིང་རྣམ་མེད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་མ་ཆོད་ཅིང་མ་སྒྲིབ་ན་གཉིས་ཀ་གསལ་བར་མཐོང་བར་མཚུངས་སོ། །ཞེས་
ཐལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་བཀག་གོ་གཉིས་པ་ཉེ་རིང་གི་དེ་ནི། གལ་ཏེ་སྣང་བ་མི་གསལ་བས། །དེ་ཆ་ཕྲ་མོ་འགའ་ཞིག་ནི། །མ་མཐོང་དེ་ཕྱིར་ཐ་དང་ན། །ཞེས་པས་གལ་ཏེ་སྣང་བ་སྒྲིབ་བྱེད་མིན་ཀྱང་ཡུལ་ཐག་རིང་ཚེ་སྣང་བ་
མི་གསལ་བས་ཡུལ་དེའི་ཆ་ཕྲ་མོ་འགའ་ཞིག་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཉེ་རིང་གི་ཡུལ་གསལ་མི་གསལ་ཐ་དད་དུ་སྣང་ངོ་ཟེར་བ་ལ། ཕྱི་རོལ་དོན་གཅིག་མཐོང་བ་དང། །མི་མཐོང་ཐ་དད་གང་ལས་ཡིན། །ཕྲ་རྡུལ་དུ་མ་ཐ་དད་མཐོང་
མི་མཐོང་ཐ་དད་གང་ལས་ཡིན། །ཞེས་པས་ཕྱི་དོན་ཆ་ཅན་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཐག་ཉེ་རིང་ནས་ལྟ་བའི་ཚེ་གསལ་བར་མཐོང་མི་མཐོང་གི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཐལ། རྣམ་མེད་ཐུག་ཕྲད་དུ་མཐོང་བར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་
ཡང་དེའི་ཚེ་བུམ་པའི་ཆ་ཤས་ཕྲ་རྡུལ་དུ་མ་ཐ་དད་དུ་མཐོང་མི་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་མེད་པར་ཐལ། ཆ་ཤས་ཀྱང་རྣམ་མེད་ཐུག་ཕྲད་དུ་སྣང་བས་བུམ་པ་སྣང་ནས་ཆ་ཤས་མི་སྣང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་གོ་འདི་
ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་ལྷ་དབང་བློས། ཕྱི་དོན་རགས་པ་ཆ་མེད་དང་ཕྲ་བ་ཆ་མེད་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་དོན་འགོག་པའི་རིགས་པར་བྱས་པ་མི་འཐད་པར་གསུངས་པས། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས། ཕྱི་དོན་ཆ་མེད་བཀག་པས་ཆ་བཅས་

[175A]༄༅། །ཀྱང་ཁེགས་པར་འགྱུར་བས་ཞེས་ཕྱི་དོན་འགོག་བྱེད་ལ་སྦྱར་བ་ལྷ་དབང་བློ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཁས་བླངས་པ་དང་དོན་ཁས་བླངས་པ་དང་དོན་ཁས་མ་བླངས་པའི་གཞུང་གི་གཅོད་མཚམས་འདི་དག་ནི་
ལྷ་དབང་བློའི་འགྲེལ་བས་གསལ་བར་ཕྱེ་བ་བཞིན་ཏུ་བཀོད་དོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། མདོ་སྡེ་པས། སྔོན་པོ་རགས་བའི་ཆ་མེད་གཅིག་ཡིན་པ་དང། ཕྲ་བའི་ཆ་མེད་དུ་མ་གཉིས་ཀ་རང་ལུགས་ཀྱི་རིགས་པ་ཡང་
དག་གིས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་དང། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ཡང། སྔོན་པོ་དེ་གཉིས་གང་དུ་ཡང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དོན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་མི་འདོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་སྣང་བ་གསལ་མི་གསལ་གྱིས་ཉེས་སྤོང་
ནི། གལ་ཏེ་སྣང་བ་གསལ་མི་གསལ། །ཁྱད་པར་གྱིས་བློ་ཐ་དད་ན། །ཞེས་པ་དང་པོ་ལྟར་ལ། དེ་ལ། གཞན་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་མེད། །གང་ལས་ཐ་དད་སྣང་བར་འགྱུར། །སྣང་བ་དེ་ཡང་ཅིས་མི་གསལ། །ཞེས་
པས་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་གང་ལས་བུམ་གཟུགས་གསལ་མི་གསལ་ཐ་དད་དུ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། སྣང་བ་དང་བུམ་པ་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ཡིན་པས། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ཐ་དད་པས་གཞན་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་
བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་ནས། སྣང་བ་དེ་ཡང་ཐག་རིང་བའི་ཚེ་ཅིས་མི་གསལ། ཞེས་དྲིས་པར། བཞི་པ་སྒྲིབ་རྡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཉེས་སྤོང་ནི། སྒྲིབ་ཕྱིར་ཞེས་དུ་བ་དང་ཁུག་སྣ་སོགས་ཀྱི་རྡུལ་གྱིས་

[175B] དེ་འདིར་ཅིས་མ་ཡིན། །ཞེས་པས་སོ། །འོ་ན་དེ་དག་གིས་ཐག་ཉེ་འདིར་སྣང་རྡུལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཅེས་མ་ཡིན། ཞེས་དྲིས་པར། བསྲབས་ཕྱིར་ཞེས་པས་
ཐག་ཉེ་ཚེ་བར་གྱི་སྒྲིབ་བརྡུལ་སྲབ་ཅིང་ཉུང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལ། སྣང་བ་དེ་ལྟ་ཉིད། །གཞན་དུ་བསྲབས་མིན་ཡོད་པ་ཉིད། །ཅེས་པས་ཐག་ཉེ་ཚེ་སྣང་བའི་རྡུལ་ཡང་སྲབ་ཅིང་ཉུང་བ་དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་ཐལ། སྒྲིབ་རྡུལ་སྲབ་པ་
དང་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐག་ཉེ་ཚེ་སྣང་བ་ཆེས་མི་གསལ་བར་ཐལ་ལོ། །ཡང་གཞན་ཐག་རིང་པོར་ལྟ་བའི་ཚེ་སྣང་རྡུལ་སྲབ་མིན་མང་པོ་ཡོད་པར་ཐལ། སྒྲིབ་རྡུལ་ལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐག་
རིང་ཚེ་སྣང་བ་ཆེས་གསལ་བར་ཐལ་ལོ། །ཞེས་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པ་འགོ་སྙོམས་ཀྱིས་བཀག་པར། ཕ་རོལ་པོས་གསལ་མི་གསལ་ཐག་ཉེ་རང་གིས་ཡིན་ཟེར་བར། ཤིན་ཏུ་ཉེ་ལ་སྣང་བ་ནི། །ཆེར་གསལ་དེ་ཡང་སྣང་
བར་འགྱུར། །ཞེས་པས་རྫི་མ་དེ་ཡང་མིག་ཤེས་ལ་གསལ་བར་སྣང་བར་ཐལ། དེ་མིག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བས་སྣང་བ་ཆེར་གསལ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་པས། ཁ་ཅིག་དང་པོས་སྣང་བ་དེ་ཡང་ཅིས་མི་གསལ་
ཞེས་སོགས་ལས་གཟུགས་ལ་སྦྱར་བ་འཁྲུལ་བར་ཤེས་སོ། །ལྔ་པ་ལས་གཟུགས་ཁྱད་པར་གྱིས་ཉེས་སྤོང་ནི། གལ་ཏེ་དེར་ཡང་མཐོང་མེད་ལ། །བརྟེན་ནས་གཟུགས་སུ་གཞན་འགྱུར་ན། །ཞེས་པས་བུམ་པ་ལྟ་
[176A]༄༅། །བུ་ལ་ཉེ་རིང་ནས་ལྟ་བའི་ཚེ་དེར་ལུས་དང་དབང་པོའི་བར་དུ་མཐོང་མེད་ཀྱི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ལས་གཟུགས་གསལ་མི་གསལ་གཞན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་ཡིན་གྱི། རྣམ་པས་མིན་
ནོ་ཟེར་བ་ལ། དེས་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལས་གཟུགས་གསལ་མི་གསལ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་སྒྲིབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་སྒྲིབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཕང་བར། དེ་དག་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་དུ། །སྒྲིབ་འགྱུར་
ཞེས་རྟགས་ལ་ལན་འདེབས་ན། དེ་ལ་དེ་ཕྱིར་སྣང་བ་ནི། །སྒྲིབ་བྱེད་དེ་ལ་གཅིག་སྣང་འགྱུར། །ཞེས་པས་ཉེ་རིང་ནས་བལྟ་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་མི་གསལ་བའི་ལས་གཟུགས་གཅིག་བུ་སྣང་བར་ཐལ། ཉེ་བའི་
སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ཡང་ལས་གཟུགས་མི་གསལ་བ་དེ་མདུན་དུ་གནས་ནས་ལས་གཟུགས་གསལ་བ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་གསལ་བ་གཅིག་བུ་སྣང་བར་ཐལ། དེས་ཅིག་ཤོས་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀག་ལ། དེ་མི་སྒྲིབ་
ན་ཞེས་ཕན་ཚུན་མི་སྒྲིབ་ཅེས་རྟགས་ལན་བྱེད་ན། དེ་ལ་ཅིག་ཆར་ནི། །གསལ་དང་མི་གསལ་རང་བཞིན་དག་མཐོང་འགྱུར་ཞེས་པས་ཐག་ཉེ་རིང་གང་ནས་ལྟས་ཀྱང། ཅིག་ཆར་ལས་གཟུགས་གསལ་མི་གསལ་གཉིས་
ཀའི་རང་བཞིན་དག་མཐོང་བར་ཐལ། གཉིས་ཀས་གཉིས་ཀ་མ་སྒྲིབ་པར་མཐོང་རུང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་དང་ཡིག་ཆའི་གསུངས་ཚུལ་ཡིན་ལ། ཊིཀ་ཆེན་ལས། དེ་ལྟ་ན་སྔོན་པོ་དང་ལས་

[176B] ཞེས་པ་ནས། ལས་གཟུགས་གཅིག་བུ་སྣང་བར་འགྱུར་གྱི། སྔོན་པོ་སྣང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། ཅིག་ཅར་དུ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ལས་
གཟུགས་དང། སྡོན་པོ་སོ་སོར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང། ནས། དེ་ལྟར་སོ་སོར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ། ཞེས་སྔོན་པོ་དང་ལས་གཟུགས་ཕན་ཚུན་སྒྲིབ་མ་སྒྲིབ་ལ་སྦྱར་ནས། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་བྱེ་བྲག་པ། །གལ་ཏེ་
དེར་ཡང་མཐོང་མེད་ལ། །བརྟེན་ནས་གཟུགས་གཞན་འབྱུང་འགྱུར་ན། །ཞེས་སྨྲས་པའི་དོན་ནི། ཐག་ཉེ་བའི་ཚེ་ལས་གཟུགས་གསལ་བ་གཞན་འབྱུང་ལ། ཐག་རིང་བའི་ཚེ་ལས་གཟུགས་མི་གསལ་བ་གཞན་ཡུལ་དབང་བར་
དུ་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་སྨྲས་ཀྱི་ཐག་ཉེ་རིང་ནས་བལྟ་བ་གཉིས་ཀའི་ཚེའང་ཡུལ་དབང་བར་དུ་ལས་གཟུགས་གཉིས་ཀ་འབྱུང་བར་མ་སྨོས་སོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བ་པོའི་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་ལས་གཟུགས་གཉིས་ཕན་
ཚུན་བསྒྲིབས་སམ་མ་སྒྲིབས་ཞེས་འདྲི་བ་ནི། འབྲེལ་མེད་གྱི་དྲི་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྔ་མ་རྒྱས་པར་བཀག་གོ་ཡིག་ཆར། དེ་ལྟར་ན་ལས་གཟུགས་ཀྱང་ཡུལ་སྒྲིབ་པར་མ་བཤད་པས་ཞེས་ཕ་རོལ་པོས་ཐར་
ལམ་གསལ་བྱེད་སོགས་ལྟར་འདོད་པས། དེ་ལྟར་བཀོད་ཅེས། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་པས་ཚིག་གི་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུ་ཡོད་དམ་དཔྱད་ལ། གང་ལྟར་ཡང་བྱེ་སྨྲ་དང་བྱེ་བྲག་པ་དག་གིས་ལས་གཟུགས་གསལ་བ་ཡུལ་གསལ་བ་མཐོང་

[177A]༄༅། །བྱེད་དང། ལས་གཟུགས་མི་གསལ་བ་ཡུལ་མི་གསལ་བ་མཐོང་བྱེད་དུ་འདོད་ཀྱི། སྒྲིབ་བྱེད་དུ་མི་འདོད་པས། ཡིག་ཆར། ལས་གཟུགས་གསལ་མི་གསལ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྡོན་པོའམ་བུམ་པ་
མཐོང་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཡུལ་ཁོ་ན་སྒྲིབ་པར་འདོད་པ་དགག་ཚུལ་འདིས་ཤེས་སོ། །དྲུག་པ་མཐོང་མེད་ལས་ཀྱི་ཉེས་སྤོང་ནི། མཐོང་མེད་ཀྱིས་གཅིག་སྒྲིབ། །ཅེས་པ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལྟར་ན། ཐག་
ཉེ་རིང་ལྟ་བུའི་ཚེ་ལས་གཟུགས་གཉིས་ཀ་མི་མཐོང་བ་མཐོང་མེད་ལས་དགེ་མི་དགེ་ལས་ཀྱིས་སྒྲིབ་ནས་ཉེ་ཚེ་མི་གསལ་བ་དང། རིང་ཚེ་གསལ་བ་མི་མཐོང་ཟེར་བ་ལ། གང་གིས་དོན་དང་དོན་མིན་མེད། །དེ་ལ་མ་
མཐོང་བས་ཅི་བྱེད། །ཅེས་པས་སྐྱེས་བུ་དེ་གཉིས་ལ་མ་མཐོང་བའི་ལས་ཀྱིས་ཡུལ་གསལ་མི་གསལ་སོ་སོར་མཐོང་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པར་ཐལ། ལས་དེའི་བྱེད་པ་གང་གིས་དེའི་དོན་ཡུལ་ལ་ཕན་པ་དང། ཡུལ་
མིན་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་གོ་ཉེས་སྤོང་དང་པོ་དང་གསུམ་པ་གཉིས་འདྲ་ཡང། འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་མི་འདྲ་བས་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་དོན་ནི། དེ་ཕྱིར་དོན་རྟེན་སྐྱེས་འགྱུར་བའི། མྱོང་བ་ཇི་
ལྟའི་རྒྱུ་བཞིན་དུ། །རྣམ་པ་ཐ་དད་འཛིན་བྱེད་དེ། །ལྷག་མ་བློ་ངན་ལུགས་ངན་ཡིན། །ཞེས་པས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་མྱོང་བ་དབང་ཤེས་རྣམས་ཉེ་རིང་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པའི་རྒྱུ་

[177B] བློ་གྲོས་ངན་པས་ཀུན་ནས་སླང་བའི་ལུགས་ངན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུངས་སོ། །ཡིག་ཆར། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་
གཞུང་གོང་འོག་གཉིས་རྫོགས་པར་དྲངས་ནས་གསུངས་པ་ནི། སྟོང་ཐུན་ལས། སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ཆ་གཉིས་སུ་གནས་པར་སུས་ཀྱང་གང་དུའང་ཁས་མ་བླངས་ཤིང་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱས་
པ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་སྨྲ་དང་བྱེ་བྲག་པའི་འདོད་པའི་ལས་གཟུགས་ནི། ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་ལ་ཡུལ་དབང་གིས་བར་དུ་དགེ་བའི་ལས་དབང་གིས་བདུད་རྩི་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་གཟུགས་ཅན་གསལ་བ་ཞིག་སྐྱེས་པ་དེས་བདུད་རྩི་མཐོང་
པར་བྱེད་ཅིང། རྣག་སོགས་མཐོང་མི་འོས་པ་སྒྲིབ་པར་འདོད་ལ། ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་དེ་འདྲའི་བར་དུ་ལས་གཟུགས་སྐྱེས་པ་བཀག་གི་དེའི་ཚེ་རྣག་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མ་བཀག་པས་གོ་བོ་སོགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་མ་མཐོང་གསུངས་
སོ། །དེས་ན་རང་ལུགས་ལ་ལས་གཟུགས་ཁས་མི་ལེན་པ་འདྲའོ། །འདི་ཡན་གྱིས་རགས་པའི་གནས་ལ་འཁྲུལ་བ་བཅད་ནས། །ཕྲ་བའི་གནས་ལ་འཁྲུལ་བ་སེལ་ཚུལ། ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་གྱིས་རྩ་བའི་
བརླན་གཤེར་ཕོར་གང་ལ་ཅིག་ཅར་དུ་ལྟས་ཚེ་རྩ་བའི་རླན་གཤེར་ཕོར་གང་གི་གོ་སར་དུས་གཅིག་ཏུ་རྩ་བའི་རླན་གཤེར་ཕོར་གང་དང་ཚད་མཚུངས་ཀྱི་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་ཕོར་བ་གསུམ་མེད་པ་སྟོང་ཐུན་གྱི་དོན་དང། དེའི་ཚེ་རྩ་བའི་རླན་

[178A]༄༅། །གཤེར་ཕོར་གང་གི་གོ་ས་ན་དུས་གཅིག་ཏུ་དེའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་ཕོར་བ་གསུམ་ཡོད་ཀྱང་དུས་མཉམ་དུ་གཅིག་གཅིག་གི་གོ་ས་ན་མེད་པ་དུས་འཁོར་ཊཱིཀ་ཆེན་གྱི་དོན་ཡིན་ལ་དེར་སྟོང་ཐུན་དུ་བཤད་
ཟིན་པར་ཡང་གསུངས་པས། ཁ་ཅིག་གིས། མཁས་གྲུབ་རྗེ་ཊཱིཀ་ཆེན་རྩོམ་དུས་དམ་བཅའ་འགྱུར་སོང་ཟེར་བ་མི་འཐད་དོ། །རྩ་བའི་རླན་གཤེར་ཕོར་གང་གི་གོ་ས་ན་ཚད་མཚུངས་ཀྱི་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་ཕོར་བ་གསུམ་ཡོད་དེ་
ཚད་མཚུངས་ཀྱི་དེ་གསུམ་གྱིས་ཕོར་བ་གཅིག་བཀང་ཆོག་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་གསུམ་གྱི་ལས་དབང་གིས་ཚད་མཚུངས་ཀྱི། དེ་གསུམ་དུས་གཅིག་དུ་གྲུབ་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེའི་གོ་ས་ན་རྩ་བའི་རླན་གཤེར་ཕོར་གང་དང་ཚད་མཚུངས་
པའི་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་ཕོར་བ་གསུམ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་གསུམ་སོ་སོའི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་དགོས་ཐོབ་བྱས་དུས་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་ཚེ་མེད་ཀྱང་སོ་སོར་སྤྱོད་ཚེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ཆུ་རྣག་བདུད་གྱི་
ཕོར་བ་གསུམ་ཡང་གཅིག་གཅིག་གི་གོ་ས་ན་ཡོད་དེ། དུས་གཅིག་ཏུ་མེད་ཀྱང་རིམ་ཅན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཆུ་བོ་གངྒའི་གོ་ས་ནའང་གངྒ་དང་ཚད་མཚུངས་པའི་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩིའི་ཀླུང་གསུམ་ཡོད་པར་ཐལ། རླན་
གཤེར་ཕོར་གང་ལ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ཆ་ཐམས་ཅད་རྣག་ཏུ་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆ་ཅན་ལྷུན་པོ་གཅིག་གི་གོ་སར་དུས་འཁོར་གྱི་ལྷུན་པོ་ཟླུམ་པོ་དང། མངོན་པའི་ལྷུན་པོ་གྲུ་བཞི་གཉིས་ཡོད་པའི་

[178B] དགྲ་བཅོམ་དང་བྱང་སེམས་དབང་ཐོབ་པས་ཕུག་པ་ཁྲུ་ལྔའི་ནང་དུ་འཁོར་བསྒྱུར་དཔུང་དང་བཅས་ཤོང་བ་དང། ཕུག་པ་ཆེར་སྐྱེད་མི་དགོས་པ་དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་སོགས་ལས་གསུངས་པ། མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་
བྱང་རྣམ་གྲགས་པའི་དྲིས་ལན་ལས། རྣལ་འབྱོར་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ལས་གྱི་མཐུ་གཉིས་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་ཁྱབ་མི་ཁྱབ་གྱི་རྣམ་དབྱེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་དབྱེ་བར་ག་ལ་ནུས་གསུངས་པ་ལྟར། བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དཔེ་ཡིན་གྱི། ཆ་ཅན་ལྷུན་པོ་གཅིག་གི་གོ་སར་ལྷུན་པོ་དེ་གཉིས་ཤོང་ཀྱང། ཕུག་པ་ཁྲུ་ལྔའི་ནང་དུ་འཁོར་བསྒྱུར་དཔུང་བཅས་མི་ཤོང་ཟེར་དགོས་ཏེ། ཤོང་ན་སྔར་རིང་སོང་སྐབས་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་བཞག་
འཇིག་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཕུག་པ་ཁྲུ་ལྔའི་ནང་དུ་འཁོར་བསྒྱུར་དཔུང་བཅས་ཤོང་བར་ཐལ། འཁོར་བསྒྱུར་དཔུང་བཅས་དེར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་ལ་གཡག་རྭའི་ཕུག་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཟེར་རམ། དབང་ཐོབ་པ་དང་ཟུང་འཇུག་
གི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་སྐུར་འདེབས་སུ་མི་འགྱུར་བ་གལ་ཆེའོ། །ཁོ་ན་རེ། དུས་འཁོར་ལུགས་ཀྱི་ལྷུན་པོ་ཟླུམ་པོ་དང། མཛོད་ཀྱི་ལྷུན་པོ་གྲུ་བཞི་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དུས་འཁོར་ནས་ལྷུན་པོ་སོགས་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་གཞལ་དུ་མེད་པར་གོང་གི་དཔེའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། མཛོད་ཀྱི་ལྷུན་པོ་ལ་གྲུབ་བཞིས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དུས་འཁོར་ལ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡིག་ཆར། དེས་ན་མངོན་པ་མཛོད་

[179A]༄༅། །ཀྱི་བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ་ལྷུན་པོ་གཉིས་དེ་ལྟར་མི་རུང་ཡང། ཐེག་ཆེན་སྐབས་དུས་འཁོར་ལུགས་ལ་ལྷུན་པོ་གཉིས་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པ་ནི་དཔེ་དོན་གསལ་བར་བཤད་པ་དང་དངོས་འགལ་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མཛོད་ལུགས་ལ་ལྷུན་པོ་ཟླུམ་པོ་མེད་ཟེར་དགོས་པ་འདྲའོ། །ཕུག་པ་ཁྲུ་ལྔའི་ནང་དུ་གནས་པའི་འཁོར་བསྒྱུར་དེ་ལ་ཕུག་པ་ཁྲུ་ལྔའི་ཚད་སྣང་མི་སྣང་དཔྱད་དགོས་ཏེ། སྐད་ཅིག་བསྐལ་བར་བྱིན་
གྱིས་རླབས་པ་ན་གདུལ་བྱ་དེ་ལ་བསྐལ་བ་སྣང་གི་སྐད་ཅིག་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་བོ་ལ་གཉིས་ཀ་སྣང་ངོ། །འོ་ན༑ ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་མི་ལའང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་བྱའི་རྣག་སྣང་བར་ཐལ། དེ་ལ་དབང་
ཐོབ་པའི་སེམས་དཔའ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། འདིའི་ལས་ཅན་ནི་ཕལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕལ་བའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་བཤད་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་བའི་གནས་ལ་འཁྲུལ་པ་ཕྲ་བ་ནི། རྗེ་དྲུང་པས་
ཚ་བའི་རེག་བྱ་ཡིན་ན། ཚ་རེག་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྕགས་གོང་མེ་འབར་བའི་སྟེང་གི་གྲང་རེག་དེ་ཚ་བའི་རེག་བྱ་ཡིན་ཀྱང། ཚ་རེག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཚ་བའི་རེག་བྱ་ཡིན་ཏེ། ལྕགས་གོང་དམར་འབར་བའི་རེག་བྱ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་རྗེ་བཙུན་པས་ཀྱང་གསུངས་ལ། ཡིག་ཆར། དེ་འདྲའི་གྲང་རེག་ཆོས་ཅན། ཚ་བའི་རེག་བྱར་ཐལ། མེའི་རེག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅེས། ཚ་བའི་རེག་བྱ་དང་མེའི་རེག་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་ཕྱེ་

[179B] རྣམ་འགྲེལ་སོགས་ལས་མེའི་རང་བཞིན་ལ་ཚ་བ་གསལ་བ་དམར་འབར་བ་གསུམ་གསུངས་པ་དང་མཐུན་ཏེ། དེ་འདྲའི་ལྕགས་གོང་དམར་འབར་བའི་ཁ་དོག་དེ་མེའི་ཁ་དོག་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེས་ན་དེའི་རོ་
རེག་དག་ཀྱང་མེའི་རོ་རེག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་ལྕགས་གོང་དམར་འབར་བའི་ཆ་ཀུན་ལ་དེ་འདྲའི་སྔགས་བཏབ་ན་ཚ་བའི་རེག་བྱ་ཐམས་ཅད་གྲང་རེག་ཏུ་བསྒྱུར་བས་དེ་ལ་ཚ་བའི་རེག་བྱ་མེད་ལ། ལག་པ་
ཙམ་ལ་བཏབ་ན་དེས་གང་ལ་རེག་པའི་ཆ་དེ་ལ་རེག་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ཚ་བའི་རེག་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཚེ་བསྲེག་པའི་རེག་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་པོས་དེའི་ཚེ་ལྕགས་གོང་དམར་འབར་བ་དེ་མེ་ཡིན་པས་ཚ་བ་ཡིན་ལ་
དེའི་རེག་བྱ་ཡིན་པས་ཚ་བའི་རེག་བྱ་ཡིན་ལ། རེག་བྱ་དེས་ལག་པ་སོགས་མི་སྲེག་པས་ཚ་རེག་མིན་སྙམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིག་ཆ་རྙིང་བར། དེས་ན་ཚ་ཞིང་སྲེག་པ་དེའི་རེག་བྱ་དང། གྲང་རེག་གི་གཞི་མཐུན་ཡོད་དེ། །མེའི་རེག་
བྱ་དང་གྲང་རེག་གི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཚ་ཞིང་སྲེག་པའི་རེག་བྱ་དང་གྲང་རེག་གི་གཞི་མཐུན་མེད་དེ། ཚ་བའི་རེག་བྱ་དང་གྲང་རེག་གི་གཞི་མཐུན་ཡང་མེད། སྲེག་པའི་རེག་བྱ་དང་གྲང་རེག་གི་གཞི་མཐུན་ཡང་མེད་པའི་
ཕྱིར། ཞེས་ལྕགས་དམར་འབར་བ་དེ་ཚ་བ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཀག་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ཆ་དེའི་ཚ་བ་ཉམས་པར་བྱས་པས་ཚ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིག་ཆར། དེ་འདྲའི་གྲང་རེག་ཆོས་ཅན་

[180A]༄༅། །གྲང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཚ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། དེར་ཐལ། མེའི་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ། ལག་པ་ཙམ་ལ་སྔགས་བཏབ་ནས་རེག་པའི་ཆའི་གྲང་རེག་ཡིན་ནམ་སྙམ་
སྟེ། དེ་ལག་པས་རེག་པ་དང་བྲལ་བ་ན་ཚ་བར་འགྱུར་བར་ཕྱོགས་སྔས་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་གིས་བསོད་གྲགས་པས། མེའི་རེག་བྱ་ཡིན་ན། ཚ་བའི་རེག་བྱ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་ཡིན་ན། ཚ་ཞིང་སྲེག་
པ་ཡིན་དགོས་གསུངས་ནས། རྣམ་བཤད་ལས། ལུས་ཤེས་ཀྱིས་ལྕགས་དེའི་རེག་བྱ་འཛིན་ཀྱང། ཞེས་པའི་དོན་སྐྱེས་བུ་དེའི་ལུས་ཤེས་ཀྱིས་མྱོང་བའི་ལྕགས་གོང་རང་མཚན་པའི་རེག་པའི་རེག་བྱ་དེ་རང་རྒྱུ་ལྕགས་གོང་དམར་
འབར་བའི་རེག་བྱ་ལས་བྱུང་བ་ལ་དགོངས་ཀྱི་དེས་ལྕགས་གོང་དམར་འབར་བའི་རེག་བྱ་མ་མྱོང་ཟེར་བའང་ཁེགས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མེ་ལ་ཚ་བས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། མེའི་རེག་བྱ་ལ་ཚ་བའི་རེག་བྱས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་
ཁྱབ་སྟེ། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། དེ་འདྲའི་མེ་ཆོས་ཅན། ཚ་ཞིང་སྲེག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། མེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། རིགས་སྔགས་ཀྱི་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པས་ན། སྐྱོན་ཅན་གྱི་ལན་འདེབས། ཞེས་དང་
ཡིག་ཆར། དེ་འདྲ་སྤྱིར་བཏང་ལ་མེད་ཀྱང་རིགས་སྔགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡོད་པས་ན་གསང་སྔགས་ཀྱི་ནུས་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། འོ་ན་མེའི་བྱེད་ལས་ལ་སྲེག་པའི་བྱེད་ལས་དང་

[180B] མི་སྲེག་པར་དྲོ་བར་བྱེད་པའི་བྱེད་ལས་སོགས་དུ་མ་མེད་པར་ཐལ། གཞི་དེ་ལ་སྲེག་པའི་བྱ་བ་མེད་ན་གཞི་དེ་ལ་མེའི་བྱེད་ལས་མི་ལྡན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤྲོ་བྱ་
མང་ཡང་ཡི་གེ་མང་དོགས་སོ། །མཛོད་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཐིག་ནག་པོ་འདེབས་མཁན་སོགས་མདོ་སྡེ་པས་འབྱུང་བཞིའི་ཁྱད་པར་ལ་འདོད། བྱེ་སྨྲས་གང་ཟག་ཏུ་འདོད་ཀྱང། མདོ་སྡེ་པ་ལྟར་དབུ་སེམས་ཀྱང་འདོད་ལ་
དམྱལ་བའི་གཤིན་རྗེ་ནི་གང་ཟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པས་དམྱལ་སྲུང་རྣམས་གཟུགས་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་སོགས་ཀྱི་དབང་གི་འབྲས་བུས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ལས་ངན་པའི་
འབྲས་བུ་རིམས་སོགས་བཟློག་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པ་སོགས་འབྱུང་བ་ཡང། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་དད་པ་དང། ཚོགས་བསགས་པ་སོགས་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པ་དགོས་ཏེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སྨོན་ལམ་ལས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ནོར་གྱི་ཆར་བབ་པར་གྱུར་ཀྱང། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ལ་འབབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཉིད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བའམ། ཐོག་
ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་ནས་འབབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཁ་ཕྱིར་ལྟོས་སུ་མ་སོང་བའི་ཐོས་བསམ་གཤའ་མ་ཞིག་བྱེད་དགོས་སོ།།    ༈    །།གཉིས་པ་
[181A]༄༅། །གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་ལ་བཞི། དང་པོ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་རང་རིག་དགག་པ་ལ། དང་པོ་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་གཟུང་མེད་འཛིན་པ་ཉིད་བྲལ་ཞིང། །སོགས་
ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་གི་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་གང་གིས་ཤེས་ཏེ། རང་གིས་རང་མི་རིག་པ་གཙུག་ན་རིན་ཆེན་གྱི་མདོ་ལྟར། རལ་གྲིས་རང་མི་གཅོད་པ་སོགས་དཔེ་ལྔས་ཤེས་ལ་
རང་དང་རྫས་ཐ་དད་པས་ཤེས་ན་རྣམ་རིག་ཙམ་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཚད་མས་མ་བཟུང་བར་ཡོད་ཅེས་བྱར་མི་རུང་ངོ། །ཞེས་དྲིས་པ་ན། རྣམ་འགྲེལ་རྗེས་འབྲང་སེམས་ཙམ་པས་རང་རིག་གིས་
གྲུབ་བོ། །ཟེར་བ་ལ། གཉིས་པ་དགག་པའི་རིགས་པ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཞེས་སོགས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་རང་རིག་ཁོ་རང་མ་གྲུབ་པས་དེས་དེ་མྱོང་བ་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་བཀག་པ་ལ། སེམས་ཙམ་པ་
དེས་མདོ་སྡེ་བའི་ཕྱོགས་བཟུང་ནས་མར་མེས་རང་དང་ཡུལ་གཉིས་ཀ་གསལ་བ་དང། བུམ་པ་བརྗོད་པའི་སྒྲས་རང་དང་དོན་གཉིས་ཀ་འཛིན་བྱེད་སྐྱེད་པ་བཞིན་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ནའང་རང་དང་ཡུལ་གཉིས་ཀ་གསལ་དགོས་ཞེས་
དཔེ་གཉིས་དང། ཕྱིས་ཡུལ་ཅན་དྲན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རང་དུས་ན་རང་མྱོང་བྱེད་ཡོད་པར་བསྒྲུབས་ནས། རང་དུས་སམ་རང་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་མྱོང་བྱེད་རྫས་གཞན་སྐྱེ་ན། མྱོང་བྱེད་ཐུག་མེད་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མི་གཅོད་

[181B] ཞར་ལ་སྣ་ཚོགས་རིམ་འབྱུང་བའི་འདོད་པའང་བཀོད་ནས་རང་རིག་བསྒྲུབ་ཚུལ་རྣམ་འགྲེལ་ལྟར་རང་འགྲེལ་དུ་གསུངས་ནས་དེ་རྒྱས་པར་དགག་པ་ལ་རིགས་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབ་
བྱ་དང་མཚུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཕྱི་དུས་སོགས་རྐང་པ་གསུམ་གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དྲན་པ་མ་གྲུབ་པས་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བ་དང། ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་གི་འབྲས་བུ་ཡུལ་ཅན་ཡན་གར་བ་དྲན་པ་མེད་པས་དེས་དེ་བསྒྲུབ་པ་
མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བྱས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་བཞིན། ཞེས་དང། གཉིས་པ་རང་རིག་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་རང་མཚན་གྱིས་གཞན་ལ་དྲན་པ་མི་རུང་བ་ནི། རང་རིག་པ་ནི་གྲུབ་ལ་སོགས་བཞིས་དྲན་པས་མྱོང་བ་སྔ་མ་དྲན་མི་སྲིད་
པར་ཐལ། དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ཉེར་སྦས་ཀྱིས་རང་གིས་མ་ཤེས་པ་བྱམས་པས་མྱོང་བ་མི་དྲན་པ་བཞིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་འདིས་རང་བཞིན་གྱིས་ཁྱད་པར་ཀུན་འཇོམས་ཞེས་དང་
གསུམ་པ་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་ཚུལ་ནི། གང་ཕྱིར་གང་གིས་སོགས་བཞིས་རང་རིག་མེད་ཀྱང་སྔར་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངས་ཡུལ་འདི་མཐོང་སྙམ་དུ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སྦྲགས་ནས་དྲན་ཏེ། ཡུལ་མྱོང་
དྲན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའམ་ཡུལ་ལས་གཞན་ཡུལ་ཅན་ཡན་གར་པ་དྲན་པ་དབུ་མ་པའི་ལུགས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟར་དྲན་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། བཞི་པ་བྱ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་

[182A]༄༅། །པ་ནི། དེ་ཕྱིར་རང་རིག་སོགས་བཞིས་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་དབང་འཛིན་བྱེད་རང་རིག་མེད་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་ན་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་རྫས་གཅིག་ན་
གཅིག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། འདིར་རང་འགྲེལ་ལས། ལང་གཤེགས་ལས། ཇི་ལྟར་རལ་གྲིས་རང་གི་སོ། །སོགས་དྲངས་ནས་ལུང་གིས་ཀྱང་བསྒྲུབས་སོ། །གསུམ་པ་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་
གྲུབ་པ་མོ་གཤམ་བུ་དང་མཚུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་སོགས་བཞིས། སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ལ་མོ་གཤམ་བུས་གནོད་པ་ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་མེད་པར་འདོད་དེ་ཡོད་པར་འདོད་རིགས་པར་ཐལ། གཞན་དབང་མཐའ་
གཞིར་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་རང་ངོས་ནས་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། གཉིས་པ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བདེན་གཉིས་ལས་ཉམས་པར་བསྟན་པ་ནི། གང་ཚེ་
གཞན་དབང་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པས། ཀུན་རྫོབ་པ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་རྒྱུའམ་བདགས་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མེད་ཅེས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པས་དོན་དམ་ལས་ཉམས་པ་དང་
གཞན་གྱི་ལྟར་ན་སོགས་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་མེད་ན་འགྲོ་འདུག་སོགས་བྱ་བ་མི་རུང་བས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལས་ཉམས་ཏེ། གཞན་དབང་བདེན་གྲུབ་ལ་ཆགས་པས་དེ་དག་བརླག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། གསུམ་པ་དེས་

[182B] སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་གཙོ་བོ་མེད་པར་ཐལ། དེ་དག་བདེན་གཉིས་ལས་ཉམས་
པས་དེ་མ་བཏང་བར་ཐར་པ་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་གཉིས་ཐབས་ཐབས་བྱུང་དུ་གྱུར་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་མི་ཤེས་པས་ལོག་ལམ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། འདིར་རང་འགྲེལ་ལས། མདོ་དྲངས་ནས་བདེན་གཉིས་
གཏན་ལ་ཕབས་ཏེ་སེམས་ཙམ་པ་སོགས་ལོག་ལམ་ལ་ཞུགས་པར་བསྒྲུབས་ནས་བདེན་གཉིས་ཐབས་ཐབས་བྱུང་དུ་གྱུར་ཚུལ་ལ་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་དང་རྩ་ཤེས་དྲངས་སོ། །བཞི་པ་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་འཇིག་
རྟེན་འགོག་པ་མི་མཚུངས་པ་ནི། སེམས་ཙམ་པས་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་སྐྱེ་འགག་སོགས་མི་རུང་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་བཀག་གོ་ཟེར་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་སོགས་བཞིས་
སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ལྟར་གཞན་དབང་རང་ངོས་ནས་ཡོད་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འཛུད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་འབྲས་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་
ཅེས་སྨྲ་བས་སྐྱོན་མེད་ཅེས་དང། ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་སོགས་བཞིས་ཕུང་པོ་སོགས་དགྲ་བཅོམ་ལྷག་མེད་པའི་མཉམ་བཞག་གི་ངོར་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་ངོར་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་ཁོ་བོས་འཇིག་རྟེན་པའི་

[183A]༄༅། །ངོར་ཡོད་ཅེས་མི་སྨྲ་ཞེས་དང། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་སོགས་བཞིས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་བཀག་པས་ཁྱོད་ལ་མི་གནོད་ན། ཁྱོད་འཇིག་རྟེན་དང་རྩོད་དང་གང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་
བདག་གིས་གྲོགས་བྱའོ། །ཞེས་པའོ། །སྔར་ཕྱི་དོན་མེད་པ་དང་རྣམ་ཤེས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་བཀག་ནས། འདི་དག་གིས་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིག་ཆ་རྙིང་བར། ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་
སེམས་ཙམ་པ་ན་རེ། ཞེས་དང། ཡིག་ཆ་གཞན་གྱིས་མདོ་སེམས་འཇོག་པར་གསུངས་པས། ཡིག་ཆར། སྔ་མས་སྡེ་དང་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་ལས་རང་རིག་དངོས་སུམ་བཤད་པས་བཀག་ལ། དགག་ཡུལ་ལ་མདོ་
སྡེ་བ་ཡོད་པ་དང། གཙོ་བོ་ལ་སེམས་ཙམ་པ་དགོས་པ། རང་འགྲེལ་ལས། འདིར་ཁ་ཅིག་གིས་མདོ་སྡེ་པའི་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་ནས་ཞེས་པས་འགྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཁ་ཅིག་གིས་ཏེ་སེམས་ཙམ་པས་ཞེས་དང་
མདོ་སྡེ་བའི་རིགས་པ་བླངས་ནས་བསྒྲུབ་པས། དེ་བཀག་ན་མདོ་སྡེ་བ་ཡང་བཀག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཙམ་པ་སྐབས་འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་མིན་གསུངས་པ། ཐོགས་མེད་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཡིན་པས་སེམས་ཙམ་པ་
སྤྱིའི་ལུགས་སྡེའི་རྗེས་འབྲང་ལ་བྱེད་གོས་པས་ཡིན་ནོ། །ས་སྡེ་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པས་རང་རིག་མི་འདོད་གསུངས་པ། ས་སྡེ་ནས་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པའི་དོན་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་

[183B] དེ་བཞིན་དུ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་ནའང་རང་རིག་དངོས་སུ་བཤད་པ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དངོས་སུ་མ་བཤད་པ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དང། དྲང་ངེས་ཆེན་མོ་ལས། ཀུན་ཞེས་དང་
ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཞེས་པ་ནས། དེ་གཉིས་ཆོས་གཞན་དང་ཡུལ་ཅན་སྒྲ་རྟོག་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་གི་ངོ་བོ་བཟུང་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་སློབ་པའི་རང་རིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཀུན་བཏུས་ལས།།
དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་བརྗོད་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པའོ། །ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་དྲངས་པའི་ཕྱིར། དེ་མ་ཟད་བསྡུ་བ་ལས། དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་མི་ལྟོས་ཤིང། །དེ་
ལས་གཞན་པ་དག་ལ་མི་བརྟེན་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། མདོར་ན་རྫས་སུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་རིགས་པར་ལས་དང་རྣམ་སྨིན་ཡོད་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ལས་དང་རྣམ་སྨིན་ཀུན་རྫོབ་
ཏུ་ཡོད་ཅིང་རྫས་སུ་ཡོད་ལ། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། གང་ཟག་རྫས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འདོད་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་གཉིས་པོ་རྫས་སུ་མེད་པར་རྟོག་སྤར་མི་འདོད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་
རིག་མི་འདོད་ན་དེ་དག་རྫས་ཡོད་དུ་འཇོག་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞུང་དེ་དག་གིས་རང་རིག་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཏོ། །འོག་ཏུ་ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་ཁ་ཅིག་དང། ཞེས་གསུངས་པས་ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་ཁ་ཅིག་གི་ལུགས་ཡིན་

[184A]༄༅། །ཟེར་ན། བསྡུ་བ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དེ་དག་གིས་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་རྫས་བཏགས་མ་གསུངས་པར་ཐལ་ལོ། །འོན་ཀྱང། རང་རིག་མི་འདོད་པའི་སེམས་ཙམ་པ་ཡོད་དེ། རང་འགྲེལ་ལས་
བར་འདིར་ལུགས་གསུམ་བཀོད་པའི་སྔ་མ་གཉིས་རང་རིག་མི་འདོད་མཁན་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེ་ལ་སེམས་ཙམ་པ་ཡོད་པ་ཡིག་ཆར། རང་གི་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ཅེས་པར། མདོ་སེམས་གཉིས་ཞེས་མཆན་བཏབ་པའི་ཕྱིར་
དེ་དག་གིས་རང་རིག་མི་འདོད་པར་ཐལ། མིག་ཤེས་མྱོང་བྱེད་ལ་ཡང་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་མིག་ཤེས་གཞན་དང། མིག་ཤེས་རང་གིས་རང་དང་ཡུལ་གཉིས་ཀ་འཛིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རང་འགྲེལ་གྱི་
གསུངས་ཚུལ་བཤད་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་བས། རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་པ་ཡུལ་གཞན་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ལུགས་མཐའ་དག་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དང། ཞེས་པས། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་སྔ་བློ་དེ་ཉིད་ན། །ཡུལ་གཞན་ལ་ནི་འཕོ་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་མདོ་སེམས་ཁ་ཅིག་གིས་མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པས་མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དང་ཡུལ་གཉིས་ཀ་
འཛིན་པས་མྱོང་བྱེད་རྫས་གཞན་ཡོད་ཟེར་བ་ལ། འོ་ན། དེའི་རྫས་རྒྱུན་ཕྱི་མ་མཐའ་དག་གིས་ཕྱིའི་ཡུལ་སྔོན་པོ་སོགས་མི་གཅོད་པར་ཐལ། ནང་ཤེས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་སྟེ། རྣམ་

[184B] ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་ཡོངས་སུ་གཅོད་དོན། སྔ་མ་དེ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་ཕྱི་མ་དེ་སྐྱེ་དགོས་ལ། དེའི་ཚེ་ནང་གི་ཡན་ལག་གི་ཉེ་བའི་གཟུང་དོན་བོར་ནས་རིང་བའི་ཕྱི་རོལ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡིག་ཆར། ལ་ལས། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་གཅིག་བུས་ཡུལ་སྔོན་པོ་དང་མིག་ཤེས་གཉིས་ཀ་འཛིན་ཟེར། གསུངས་པ་སྔོན་འཛིན་ཕྱི་མ་རྣམས་ལས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་མིན་ནོ། །རྣམ་འགྲེལ་ལས་
གཅིག་གིས་གཉིས་ཤེས་མ་ཡིན་ཏེ། །དབང་པོའི་སེམས་ནི་ངེས་ཕྱིར་དང། །ཞེས་མིག་ཤེས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་ཤེས་པ་བཀག་ལ། མངོན་པ་ནས་ཁམས་བཅུ་གསུམ་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ནའི་ཡུལ་དུ་གསུངས་པས། ཡིག་ཆར། མངོན་པ་དང་
འགལ་ལོ། །གསུངས་སོ། །རང་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས། མདོ་སེམས་ཁ་ཅིག་གིས། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་དང་དུས་མཉམ་དུ་མིག་ཤེས་དེ་འཛིན་པའི་མིག་
ཤེས་གཞན་གཅིག་སྐྱེ་བས་ཡུལ་གཞན་ལ་མི་འཕོ་བའི་སྐྱོན་མེད་ཟེར་བ་སེམས་ཙམ་ཐད་ཀྱི་དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། གང་དག་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ་
ཤེས་པ་དེ་དག་ཀྱང་མང་ལ་དེ་དག་ཀྱང་རིགས་མཐུན་པ་ཤ་སྟག་སྟེ། ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ། རིགས་པ་ཅན་པ་སོགས་ཀྱིས་བདེ་བ་དང་གཟུགས་གཉིས་མིག་ཤེས་ཀྱིས་མྱོང་བར་འདོད་པ་ལྟར། འདིས་དོན་ཤེས་གཉིས་རིགས་མཐུན་གྱི་

[185A]༄༅། །མིག་ཤེས་དུ་མས་མྱོང་བར་འདོད་པས་སོ། །དེ་ལ་དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་ནི། གང་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཞེས་པ་ནས། གོ་སྐབས་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཅིག་པའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་དང་འགལ་བ་བཟློག་པར་དཀའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། གལ་ཏེ་སྔོན་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་སྔ་མ་གཅོད་པའི་
སྔོ་འཛིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཕྱི་མ་དང་སྔོན་པོ་གཅོད་པའི་སྔོ་འཛིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བས་ཡུལ་གཞན་ལ་མི་འཕོ་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་དུས་
གཅིག་ཏུ་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་འདོད་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་གཅིག་པ་སྟེ། རེ་རེ་བའོ།། ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
འདིས་ཀྱང་སྔོན་འཛིན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་དང། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་གཉིས་མཉམ་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ། །རྒྱན་རང་འགྲེལ་གྱི་དེ་སེམས་ཙམ་པ་ཡིན་པ་ཡང། དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་
པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་དུ་མཛད་དེ། དེ་སྐད་གསུངས་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་གྱི་གནོད་པ་ནི་ཅི་ཡང་མི་སྐྱེད་དོ། །ཞེས་པས་ཕྱོགས་སྔས་མདོ་དོན་ཀུན་གཞི་གཅིག་

[185B] མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་སེམས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་བ་དང། ཕྱི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་སེམས་འབའ་ཞིག་ལས་མེད་པ་ལ་དགོངས་ཟེར་བས་སེམས་ཙམ་པར་འགྲུབ་ལ། དེ་དག་གི་ཚུལ་ཡང་ཆོས་
གྲགས་ཀྱིས། དེ་དག་རྣམས་ལས་རིགས་མཐུན་པའི། །ནས༑ རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་ཡང་དག་རྟོགས། །ཞེས་པའི་ལུང་དང་འགལ་བ་དང། དབུས་མཐའ་སོགས་ལས་ཀུན་གཞི་ལ་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་གནས་སོགས་
དུ་མ་སྣང་བར་བཤད་པས་དུ་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེད་པར་ཐལ། ཡུལ་དུ་མ་ཡོད་པས་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་ཅིག་ཆར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྣམ་འགྲེལ་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པས་ཀུན་གཞི་འདོད་མཁན་ཕྱི་མ་ཞིག་ཡིན་པར་
འགྲུབ་པོ།། རྣམ་བཤད་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཨུཏྤལའི་སོགས་ཀྱི་དོན་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་བཀྲལ་བ་འགོག་སྐབས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་འདི་དྲངས་པ་སྐབས་འདིའི་རང་རིག་སྒྲུབ་མཁན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་མདོ་
ལུང་གཉིས་ཀྱི་དོན་བཀྲལ་ཚུལ་ཤེས་ཆེད་དང། ལུགས་གཉིས་པས་མདོ་དོན་བཀྲལ་ཚུལ་དང། དགག་ཚུལ་སོགས་རྒྱན་རང་འགྲེལ་འདི་བལྟ་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་ཞེས། ཡིག་ཆར། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང་ལུང་འདི་དྲངས་པའི་
རྒྱུ་མཚན་ཡང་འགྲེལ་བ་འདི་བལྟ་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། མདོ་ལུང་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་བཀྲལ་ཚུལ་ཤེས་པའི་ཆེད་སོགས་ཡིན་ནོ། །གསུངས་པ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ཏུ་སྣང་ངོ། །དེས་ན་ལུགས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མྱོང་བྱེད་རྫས་
[186A]༄༅། །གཞན་བཞག་པས་རང་རིག་མི་འདོད་པར་འགྲུབ་པོ། །དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་ཤེས་པ་རྣམས་རྫས་ཡོད་དུ་འཇོག་ཚུལ་རང་མྱོང་བྱེད་ཀྱིས་སྒྲ་དོན་སོགས་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་གི་ཡུལ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་
འཛིན་པས་འཇོག་གམ། དེ་ལྟར་ན་རྟོག་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡིན། ཡང་ན་དེ་དག་རྫས་ཡོད་དུ་མི་འདོད་དམ་ཁུངས་གསལ་པོ་མ་མཐོང་བས་དཔྱད་པར་འཚལ། །རྒྱན་རང་འགྲེལ་གྱི་ལུང་འདི་དག་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་ཤཱཀྱ་བློའི་
འདོད་ཚུལ་ལ་སྦྱར་བས། རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་ཅིག་ཆར་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་རྣམས་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །ལུགས་གསུམ་པ་རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིག་པ་ལྟར་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་རྣམས་
འཇུག་པ་མྱུར་བས་ཅིག་ཅར་ཏུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུར་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་འགྲེལ་བཤད་ལས། རྣམ་ཤེས་རིགས་མི་མཐུན་དུ་མ་གཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་ཞེས་པའི་ལན་དུ་སྦྱར་བ་དང། བོད་མང་པོས། ཁྲ་བོ་ལ་བལྟ་བའི་ཚེ་དེའི་དཀར་
དམར་སོགས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་ཞེས་པའི་ལན་དུ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཡང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་སྣང་ངོ། །ཞེས་གཉིས་ཀས་སྐབས་འདིའི་རང་རིག་སྒྲུབ་མཁན་རྣམ་འགྲེལ་རྗེས་འབྲང་གི་
ལུགས་སུ་བཞག་པས། སྔ་མ་རྣམ་བཤད་ལྟར་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཅིག་ཅར་རིགས་མི་མཐུན་སྐྱེ་ཡང། །ཞེས་སོགས་དང། དེ་རྣམས་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས། །ནུས་པ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་དྲངས་

[186B] རིགས་མི་མཐུན་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དང། མདོ་དོན་རིགས་མཐུན་ལ་དགོངས་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་བས་བཀག་ལ། གཉིས་པ་ལ་རྣམ་བཤད་ལས། སྐྱོན་གསུམ་བརྗོད་པ་ལྟར། ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ། །
རྣམ་ཤེས་གཅིག་གིས་ཡུལ་དུ་མ་མི་འཛིན་པར་ཐལ་བ། ཁྲ་འཛིན་མིག་ཤེས་མེད་པར་ཐལ་བ་གསུམ་གྱིས་བཀག་ཅིང། འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཅིག་ཅར་སྣང་བའི་རྒྱུར་རྣམ་འགྲེལ་དུ་བཀག་པས་མི་འཐད་ཚུལ་ཡང། རྣམ་འགྲེལ་ལས་
རྟོག་བཅས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད། །སོགས་དྲངས་ནས་བཀག་ལ། དེ་རིག་པ་ཅན་པས། མིག་ཤེས་ལ་གཟུགས་སྣང་བ་ན་འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་བརྡའ་སྦྱོར་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང། མིག་ཤེས་སོ་སོར་མ་མཐོང་བས། དེ་གཉིས་
གཅིག་པས་མཐོང་རྟོག་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ལན་དུ་བླུན་པོ་དག་མཐོང་རྟོག་སོ་སོར་མ་མཐོང་བར་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཡུལ་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང། རིམ་གྱིས་བྱུང་ཡང་འཇུག་པ་མྱུར་བའི་ཕྱིར་
ཞེས་རྟོག་བཅས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད། །ཅིག་ཅར་དུ་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རམ། །འཇུག་པ་མྱུར་ཕྱིར་བླུན་པོ་དག་དེ་དག་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཞེན། །གསུངས། དེ་ལ་རིགས་པ་ཅན་པས། མཐོང་རྟོག་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ན་
རྟོག་པས་བར་བཅད་པས། མཐོང་བ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་རྣམ་རྟོག་གིས་བཅད་ན། །མཐོང་བ་རྒྱུན་ཆད་འགྱུར་ཞེ་ན། །གསུངས་སོ། །དེ་ལ། གཞན་ལའང་རིགས་ནི་ཐ་དད་པའི། །རྣམ་

[187A]༄༅། །པར་རྟོག་ཚེ་ཇི་ལྟར་མིན། །ཞེས་གཞན་ཁྱོད་རང་གི་ལུགས་ལའང། མིག་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་ཞིང་གཟུགས་དང་རིགས་ཐ་དད་པའི་འདས་པའི་སྒྲ་སོགས་རྟོག་པས་དྲན་ཚེ་དེས་མིག་
ཤེས་སྔ་ཕྱིའི་བར་གཅོད་པ་ཇི་ལྟར་མིན་ཏེ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། ཞེས་པར། གལ་ཏེ་མགལ་མེ་མཐོང་བ་བཞིན། །དངོས་ཕྱོགས་སྟོབས་དང་ལྡན་འདོད་ན། །ཞེས་རིག་པ་ཅན་པས། མགལ་མེ་སྔ་ཕྱི་བར་བཅད་ཀྱང་འཇུག་
པ་མྱུར་པས་རྟོག་པས་པར་མ་ཆད་དུ་མཚམས་སྦྱར་བས་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་ད་ལྟ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ནི་འདས་སོགས་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ངེས་པར་
བཅད་ཀྱང་དབང་ཤེས་འཇུག་པ་མྱུར་བས་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཟེར་བར། དོན་དགག་པ་ནི། ཡི་གེའང་ཅིག་ཅར་ཐོས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པས། ཡི་གེ་སར་དང། ར་སཿ་ཞེས་སྨྲོས་ཚེ་ས་དང་ར་གཉིས་སྔ་ཕྱི་
མེད་པར་ཅིག་ཅར་ཐོས་པར་ཐལ། ཡི་གེ་དེ་དག་འཇུག་པ་མྱུར་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྔ་མའི་ས་སྔོན་དང་ར་རྗེས་སུ་ཐོས་པར་རྒྱ་མཚོ་གོ་བ་དང། ཕྱི་མའི་ར་སྔོན་དང་ས་རྗེས་སུ་ཐོས་པས་རོ་གོ་བ་མེ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །
ཞེས་དང། དཔེ་དགག་པ་ནི། མགལ་མེ་ལ་སོགས་མྱུར་འཇུག་པའི། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་གནོད་པ་ཅན། །མིག་ལས་འཁོར་ལོར་འཁྲུལ་སྐྱེས་ཡི། །དེ་མཐོང་མཚམས་སྦྱོར་ལས་མ་ཡིན། །ཞེས་པས་མགལ་

[187B] མགལ་མེ་སོགས་མྱུར་དུ་འཇུག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་གནོད་པ་བྱས་པ་ཅན་གྱི་མིག་དབང་བསླད་པ་ལས་འཁོར་ལོར་འཁྲུལ་པའི་དབང་ཤེས་སྐྱེ་བའི་
ཕྱིར༑ ཞེས་འཇུག་པ་མྱུར་བ་དབང་ཤེས་ཅིག་ཅར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུར་འདོད་པའི་དཔེ་དོན་གཉིས་ཀ་བཀག་པས། རྣམ་འགྲེལ་རང་ལུགས་སུ་མི་རུང་ལ། འོ་ན། ལུགས་གསུམ་པ་འདི་གང་གིས་འདོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་གཟུང་འཛིན་
གྲངས་མཉམ་རིམ་འབྱུང་བ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞི་འཚོས་ཟླ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། དཀར་པོ་དག་ལ་སོགས་པ་ཡི། །ཤེས་པ་དེ་ནི་རིམ་འབྱུང་སྟེ། །མགྱོགས་པར་འབྱུང་ཕྱིར་བླུན་པོ་དག་གཅིག་
ཆའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ཡིན། །ཞེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། མེ་ཏོག་ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་དངོས་པོ་ལ་གཅིག་ཆའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་འཛེར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། དེ་ཟླ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་མ་གཏོགས་རྣམ་འགྲེལ་དུ་མགལ་མེ་འཁོར་ལོ་དཔེར་བཀོད་པ་ལས། འདི་བཀོད་པ་མ་གསུངས་ལ། དེ་གཉིས་ལུགས་ཐ་དད་ཡིན་པ་དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། ལུགས་
སྔ་མའི་མཇུག་ཏུ་འཛེར་ཏོ། །དཔེར་ན་མགལ་མེ་འཁོར་ལོར་མཐོང་བ་བཞིན་ཏེ། མཐོང་བ་དེ་ནི་མྱུར་དུ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། ཞེས་ལུགས་དེ་དཔེར་བཀོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་མདོ་སྡེ་བའི་སྐབས་ཡིན་པས་

[188A]༄༅། །སེམས་ཙམ་པ་ཡོད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། འདི་རྣམ་འགྲེལ་གྱིའང་ཕྱོགས་སྔར་བྱས་པས་ལུང་གི་མདོ་སྡེ་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་མདོ་སྡེ་པ་རིགས་
པའི་རྗེས་འབྲང་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཙམ་སྐབས་དེ་ཉིད་ལས། གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་འདོད་པ་ལ་མདོ་སྡེ་བའི་སྐབས་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་རིམ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུར་འདོད་པའི་སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་པ་ཡང་ཡོད་པར་
མངོན་ཏེ། སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་འགོག་པའི་སྐབས་སུ་འཐད་ལྡན་ཆེ་བ་ལས། དུས་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཆར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། མྱུར་དུ་འཇུག་པ་ལས་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་འཁྲུལ་པའང་མིན་ཏེ། ཤེས་
པ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་བར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་གི་མདོ་སྡེ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་པ་མགལ་མེ་དཔེར་བྱེད་མཁན་ཡིན་ཏེ། དཔེ་འདི་འགོད་མཁན་རང་རིག་འདོད་མཁན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིག་ཆར། འདི་ཡང་རང་རིག་འདོད་མཁན་ཡིན་པར་རང་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། བར་དེར་ལུགས་གསུམ་བཤད་ནས་གཞན་གཉིས་རང་རིག་འདོད་མཁན་གྱིས་བཀག་ལ། གསུམ་
པ་མ་བཀག་ཅིང། གྲུབ་དོན་མཐུན་པར་དེའི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རང་རིག་འདོད་པས་དེར་མ་བཀག་པ་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་འགྲེལ་དུ་བཀག་པས་ན་ཞེས་དེའི་རྗེས་འབྲང་རང་

[188B] །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འཇུག་པ་མྱུར་བ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་མ་བཀག་པར་ཐལ། འཇུག་པ་མྱུར་ཕྱིན་བླུན་པོ་དག་དེ་དག་ལ་ནི་ཞེན་ཞེས་དང་
ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས། མཐོང་རྟོག་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། ཞེས་པ་ནས། འཇུག་པ་མྱུར་བས་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། མཐོང་རྟོག་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཞེས་
རིགས་པ་ཅན་པའི་ལན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྷ་དབང་བློས། དེ་རྣམ་ཤེས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་མི་སྲིད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་དང། རྐང་པ་སྔ་མ་ནི་རང་ལུགས་ཀྱི་ལན་དུ་བྱས་ནས་སྔ་མ་རང་ལུགས་མིན་པར་འདོད་ལ། རྒྱན་
མཁན་པོས། རིག་པ་ཅན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བློ་དུ་མ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཡང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་བཞིན། ངེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཅིག་ཅར་འཇུག་པར་བླུན་པོ་དག་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ཞེས་དཔེར་བྱས་ནས་འཆད་པ་གཉིས་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་
བཀག་ནས། ཡི་གེའང་ཅིག་ཅར་ཐོས་པར་འགྱུར། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཇུག་པ་མྱུར་བས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འཇུག་པ་མྱུར་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བའི་རྒྱུར་སྨྲ་བ་འགོག་པ་ཡིན་གྱི་
གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུར་སྨྲ་བ་འགོག་པ་ག་ལ་ཡིན། དེ་གཉིས་མ་ཕྱེ་བས་ནོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་མཐོང་རྟོག་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཅིག་ཅར་དུ་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུར་འདོད་ཀྱང། རིག་པ་ཅན་པས་མིག་ཤེས་པར་མ་ཆད་པར་

[189A]༄༅། །ཞེན་པས། འཁྲུལ་རྒྱུར་འཇུག་པ་མྱུར་བ་བཀོད་པར་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པས། དེ་དེའི་འཁྲུལ་རྒྱུར་མི་རུང་ངོ། །ཞེས་བཀག་པས། འཇུག་པ་མྱུར་བ་སྤྱིར་ཅིག་ཅར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཀག་གོ་ཡིག་
ཆར་ཡང་ཁད་པར་དེ་དག་ཤེས་ཆེད་དུ། རྟོག་བཅས་རྟོག་པ་མིད་པའི་ཡིད། །སོགས་དྲངས་པ་ཡིན་པས་བཀའ་དྲིན་ཤེས་པར་གྱིས། །རྒྱ་དཔེ་མ་དག་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནམ་ཞེས་པའི་དོན་ད་ལྟའི་རང་འགྲེལ་འདིར་ལུགས་གསུམ་
པའི་རྩོད་ཚུལ་དང། རང་རིག་གཞན་མྱོང་གང་འདོད་པ་ལ་བཞག་པ་མི་གསལ་བ་དང། གོང་གི་རང་རིག་སྒྲུབ་མཁན་དང་གཅིག་པ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི། ཞི་མཚོའི་གསུངས་ཚུལ་དང། རྣམ་འགྲེལ་སོགས་ལྟར་ན་འདིའི་མ་དཔེ་
བསྒྱུར་གཞིའི་རྒྱ་དཔེ་མ་དག་པ་དང་འགྱུར་སྐྱོན་གང་རུང་དུ་མངོན་ཞེས་གྲུབ་མཐས་འདོད་ཚུལ་དང། ཞི་མཚོའི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཕྱོགས་སྔས་རང་རིག་སྒྲུབ་ཚུལ་གོང་
ལྟར་ལ། དགག་ཚུལ་ལྔ་གསུངས་པའི་དང་པོ་རྩོད་ཟློག་དང་རྩ་ཤེས་ལས། མེས་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་གསལ་བར་བྱེད་ན་རང་བསྲེག་པ་དང། མུན་པས་རང་སྒྲིབ་པར་ཐལ་བའི་རིགས་པས། གཙོ་བོ་དཔེ་དགག་ནས། མེ་ལ་
བསལ་བྱའི་མུན་པ་མེད་པས་རང་གསལ་བ་མིན་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག་གིས། རང་ལས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རང་གིས་རང་རིག་ན་གཉིས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་དོན་དང། དཔེ་དང། དཔེ་དང་འགལ་

[189B] སོགས་ཀྱིས་མར་མེའི་དཔེས་སྔར་ལྟར་དགག་ལ། གསུམ་པ་ལེགས་ལྡན་ཡབ་སྲས་ཀྱིས། ཁྱེད་ཀྱིས་རང་རིག་ཏུ་འདོད་པའི་གསལ་རིག་ཙམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རང་ཉིད་ཡན་གར་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་
རང་རིག་གི་དོན་མེད་དེ། རང་ཡན་གར་བའི་རྣམ་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཞན་རིག་གི་ཤེས་པ་བཞེན། རྟགས་མ་གྲུབ་ན། རང་ཉིད་ཡན་གར་བ་རང་དང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དང་དུ་སྣང་བ་ལ་མ་འཁྲུལ་བས་ཐ་དད་དུ་ཐལ་ལོ་
ཞེས་བཀག་ལ། ཡན་གར་བསྒྱུར་ན། ཡིག་ཆར། ཡན་གར་ཞེས་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་གཞིར་བཞག་ལ་སོགས་དང་འགྲིག་གོ་རྣམ་མཁྱེན་ལ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གདགས་གཞི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆ་སོགས་ཤར་ཏེ་
མཁྱེན་པས་ཡན་གར་བ་མཁྱེན་པ་མིན་པ་ལྟར། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རང་ཉིད་རིག་ནའང་རང་ཉིད་ཡན་གར་བ་རིག་པ་མིན་ནོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བ་མ་རིག་པས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་རིག་པར་ཐལ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
པས་ཀྱང་བཀག་གོ་བཞི་པ་མདོ་དང་སྤྱོད་འཇུག་གི་རིགས་པ་ནི། ཁྱོད་ལྟར་བརྟགས་དོན་བཙལ་ཏེ་དཔྱད་ན་རང་རིག་མེད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་སེམས་མཐོང་བ་པོ་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རལ་གྲིས་རང་མི་གཅོད་
པ་སོར་མོས་རང་གི་རྩེར་མི་རིག་པ་རང་གི་ཕྲག་པར་ཞོན་མི་ཐུབ་པ་མིག་གིས་རང་ལ་མི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས། གཙུག་ན་རིན་ཆེན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོར་གསུངས་པ་ལྟར། སྤྱོད་འཇུག་ཏུ་ཡན་གསུངས་སོ། །ལྔ་པ་ཟླ་བས་དགག་

[190A]༄༅། །ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རང་ལུགས་ལ་རང་མྱོང་གཞན་མྱོང་གང་ཡང་མེད་ཀྱང། མྱོང་པ་ཡོད་ཚུལ་སོགས་ནི། གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཡུལ་སྣང་བ་ན་རང་གི་ཡུལ་དང་རང་གཉིས་
རྒྱང་ཆད་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པར་སྣང་ལ་སྣང་བ་དེ་ལ་ཚད་མར་ཡང་སོང་བས། དེས་རང་དང་རང་ཡུལ་གཉིས་ཡོད་པར་རྟོགས་པའང་འགྲུབ་སྟེ། ཐ་དད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཚིག་གསལ་ལས། གཞལ་བྱའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་
བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་རྙེད་པའི་ཚད་མ་དག་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། རང་གིས་ངོ་བོ་འཇོག་པའི་དོན་ཡང་རང་ཡོད་པར་རྟོགས་པས་རང་འཛིན་པའི་དྲན་ཤེས་འདྲེན་ནུས་
པས་ཡིན་གྱི། རང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེའི་ཚེ་ཡུལ་ཅན་རང་གིས་རང་མ་མྱོང་བ་ནི། དམུགས་པའི་ཚེ་དུག་མ་མྱོང་བ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རང་དུས་སུ་རང་མྱོང་བྱེད་མེད་པར་
ཐལ༑ རང་འཛིན་ཚད་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་བསོད་གྲགས་པས། རྣམ་མཁྱེན་དེ་སྔོན་འཛིན་དབང་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་སྔོན་འཛིན་དབང་སྔོན་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུངས་ཀྱང། དེ་ལ་དངོས་
པོའི་རྒྱུ་དུས་སུ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཐལ། དངོས་པོའི་རྒྱུ་དེ་དུས་སུ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་རང་དུས་སུ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དུས་ཕྱིས་ཡུལ་དེ་ངས་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་དྲན་པ་ན་ཡིད་མངོན་ཚད་མ་

[190B] མཐོང་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཅིག་ཅར་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དེ་འཇོག་བྱེད་དང། མྱོང་བྱེད་ཙམ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་བཤད་ལས། སྔོན་འཛིན་ནི་གཞན་ལུགས་ལྟར་རང་རིག་གིས་མི་འགྲུབ་ཀྱི། དབང་
པོའི་མངོན་སུ་ཚད་མས་འགྲུབ་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་ནི་སྔོན་འཛིན་གྱིས་གཞལ་བྱ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་རང་གི་གཞལ་བྱ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །ཞེས་པའི་
འགྲུབ་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི། རྗེ་བཙུན་པས། དེ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་བློ་དང། དེ་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་བློ་དོན་མི་གཅིག་སྟེ། སྔོ་སྣང་དབང་ཤེས་དེ་རང་ཉིད་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་བློ་ཡིན་ཡང། རང་མྱོང་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རང་ཉིད་ཤུགས་ལ་
རྟོགས་པ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱས་ནས་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ལྟར་མིན་ནོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་གིས། མིག་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་དང། སེམས་རང་གིས་རང་མཐོང་
བ་སོགས་ཐ་སྙད་རགས་པ་ཁས་བླངས་ན། སྟོང་ཐུན་ལས། རང་རིག་འགོག་བྱེད་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བའི་རིགས་པས་གནོད་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཟེར་བ་དང། ཁ་ཅིག་རྩ་ཤེས་ཊཱིཀ་ཆེན་དང་
སྟོང་ཐུན་དུ་ཐ་སྙད་རགས་པ་དེ་མ་གསུངས་ལ། རྣམ་བཤད་འདིར་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཚད་མས་འགྲུབ་ཅེས་རང་གིས་རང་རྟོགས་པར་ཡང་བཤད་པས་དེ་གཉིས་མི་མཐུན་ཟེར་བ་དགག་ཚུལ་ལྷན་ཅིག་བཤད་ན། སྟོང་
[191A]༄༅། །ཐུན་ལས། སྔར་མིག་ཤེས་ངེས་མཐོང་བའི་དོན་དང། ཕྱིས་དྲན་ཤེས་དེས་དྲན་པའི་དོན་གཉིས་དོན་གཅིག་པའི་ཞེས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་གཅིག་པར་བཤད་པ་རགས་པ་དང། རྣམ་བཤད་དུ། དེའི་ཚེ་
ཡུལ་ཅན་རང་གིས་རང་མ་མྱོང་བ་ནི། དམུགས་པའི་ཚེ་ཞེས་པས་ཕྲ་མོ་སྟོང་ཐུན་ལྟར་གསུངས་པར་མི་མཐུན་པ་མིན་པ་སླ་ལ། ཐ་སྙད་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་གཉིས་ཀ་ཁས་བླངས་དགོས་ཚུལ་སྔར་བདེན་གཉིས་སུ་བློ་ལྷན་སྐྱེས་རང་
འགའ་བའི་ངོའི་ཡང་དག་དང། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་དག་གི་ཁྱད་པར་སོགས་བཤད་ཟིན་པས་ཤེས་ལ། འདིར་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བར། མིག་ཤེས་ཀྱིས་འཛིན་པ་ལ་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ཞེས་པ་དང། ལམ་རིམ་
དུ་སེམས་མ་གཡེང་པར་དམིགས་པ་ལ་སེམས་དེ་ལ་དམིགས་པར་བཤད་པ་དང། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འོད་ལ་ཉི་ཟླའི་འོད་དུ་བཤད་པ་སོགས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་རགས་པ་ཁས་ལེན་དགོས་པ་དང་
སྔོན་པོ་ཉི་མ་སྔ་ཕྱིར་མཐོང་བ་གཉིས་ལ་ངས་འདི་ཁ་སང་མཐོང་ཞེས་གཅིག་པ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པའང་ཁས་བླངས་དགོས་ལ། དེ་ལ་འདི་ཁ་སང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདི་ཁ་སང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཁ་སང་གི་སྔོན་པོའི་
འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ཐ་སྙད་རགས་པའི་དཔང་དུ་བྱས་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། བློ་ལྷན་སྐྱེས་རགས་པའི་ངོ་བོར་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ཕྲ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་འདོད་པ་ཡིན་ཀྱང་ལུས་རྟེན་མཐོང་བས་གང་ཟག་མཐོང་

[191B] །ངས་འདི་ཁ་སང་མཐོང་ངོ་སྙམ་པའི་དྲན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁ་སང་གི་སྔོན་པོ་སྔོ་འཛིན་གཉིས་དང། དེ་རིང་གི་སྔོན་པོ་གསུམ་ག་དང། དེའི་མིག་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་དེ་རིང་གི་སྔོན་པོ་གཅིག་པུ་
འཇོག་པ་ཐ་སྙད་ཕྲ་བ་གཙོ་ཆེ་བས་ཡིན་ནོ། །དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་དུས་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་རྟོགས་པའི་གཞན་མྱོང་ཡོད་པར་འདོད་ལ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ལ་ཐུག་མེད་ཀྱི་
སྐྱོན་མི་འབྱུང་ཚུལ་ནི། བར་ཆད་མེད་ལམ་རྟོགས་པའི་གཞན་མྱོང་དེས་རང་ཉིད་དང། བར་ཆད་མེད་ལམ་དང། དེའི་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་གསུམ་ག་རྟོགས་པར་འདོད་ལ། གསུངས་པས་རང་ཡུལ་དྲན་པའི་ཤེས་པས་མྱོང་བ་མིན་ཏེ་
འདིར་ཚད་མ་ལ་གསར་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་པའི་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཡུལ་བཅས་ཡོད་པ་མ་རྟོགས་ཀྱང། བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཙམ་གྱིས་དེ་རྟོགས་པའི་དྲན་པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་པས་སྟོབས་
ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་གསུངས་སོ། །ཡིག་ཆར། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཡུལ་བཅས་ཡོད་པ་གཉིས་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ཞེས་དང། དབུ་མའི་ཟིན་
བྲིས་ལས། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་སུ་དཔག་གིས་སྟོང་ཉིད་ཡོད་པ་དང་རང་ཉིད་ཡོད་པར་མ་རྟོགས་ལ། དེའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་རྟོགས་ཞེས་ཞིབ་ཆ་ཞིག་དགོས་པ་འདྲ་ཞེས་གསུངས་པས་

[192A]༄༅། །ཡིག་ཆར། གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་རྙེད་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ་སོགས་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པ་དང་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་
གང་རུང་གིས་ཁྱབ་ཅེས་ཞིབ་ཆ་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་གྱི་མེད་དགག་རྟོགས་པའི་བློ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཡུལ་བཅས་ཡོད་པ་ཤུགས་ལ་རྟོགས་ན་ཡུལ་དེ་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་
ཡིག་ཆར་ཤུགས་ལ་རྟོགས་ན་ཡུལ་དེ་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། རྩ་ཤེས་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། དེའི་ཕྱིར་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གཞན་ཤུགས་ལ་འཕང་པའང་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་
པས་མེད་དགག་ཡིན་པ་ཉམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་ན། གཉིས་
སྣང་ཅན་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་པ་ཤིན་ལྐོག་ཏུ་སོང་བའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་དགོངས་ནས། ཡིག་ཆར། སྔོན་འཛིན་སོགས་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་དེ་
ལྟར་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ཡང་ཡོད་ཀྱང། ཞེས་གསུངས་སོ།།    ༈    །།ཐལ་འགྱུར་བའི་ཚད་མའི་རྣམ་བཞག་ལ། མདོ་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་

[192B] བཞི་བརྒྱ་པ་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་འགྲེལ་པར་གསུངས་ཤིང། དེ་དག་གི་ཁ་སྐོང་ལྟ་བུར་ཚིག་གསལ་ལས། འདིར་འགའ་ཞིག་དག་རྒོལ་བར་བྱེད་དེ། ཞེས་པ་ནས་
སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་ངེས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྩོད་ལན། དེ་དག་གི་ལུགས་ཀྱི་ཚད་མ་དགག་པ། རང་ལུགས་ཀྱི་ཚད་མའི་
རྣམ་བཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ས་བཅད་གསུམ་གྱིས་རྒྱས་པར་འཆད་ཚུལ་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་དུའང་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ལས་མེད་པ་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་ཚིག་གསལ་སྟོང་ཐུན་གྱི་ཚད་མའི་རྣམ་བཤད་ཟབ་རྒྱས་ཀུན་གསལ་དུ་ཚིག་
ཡོངས་རྫོགས་དྲངས་ནས་ཞིབ་ཏུ་བཀྲལ་བས་དེར་ངེས་པར་བལྟ་དགོས་ལ། དེ་ཉིད་ལས། གཉིས་པ་དཀའ་གནས་ཀྱི་མཐའ་དཔྱད་པ་ནི། དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བས་དེར་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་
པས་མཐའ་དཔྱོད་འདི་དང་སྦྱར་ནས་བལྟ་དགོས་སོ། །བོད་རྒན་འགའ་ཞིག་གིས། ཇོ་བོའི་བདེན་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚད་མའི་རྣམ་བཞག་མུ་སྟེགས་ཀྱི་རྒོལ་བ་བཟློག་བྱེད་ཙམ་ཡིན་ཟེར་བ་དང། སྟག་ལོས། ཚད་མ་
མེད་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇོག་ཐུབ་ཟེར་བ་ལ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་དོན། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས། །ཞེས་སོགས་ལྟར་རང་མཚན་ནམ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་མངོན་

[193A]༄༅། །སུམ་དང། སྤྱི་མཚན་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་རྗེས་དཔག་གཉིས་གསུངས་པ། དབུ་མ་སྣང་བར། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་ཐལ་བ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་མེད་པར་ཐལ་བ། ཚད་
མའི་གཞུང་བྱེད་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བ་གསུམ་གྱིས་བཀག་པ། དེ་འདྲའི་ཚད་མ་དགོས་པ་མེད། ཅེས་པ་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་མིན་པ་རྩོད་ཟློག་ལས། འོན་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པར་ཡང། །དེ་རྣམས་གྲུབ་ན་སྨྲ་བ་ཉམས། །ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་བཀག་གོ་སྒྲ་དོན་པྲ་མཱ་ཎའི་པྲ་འོག་མ་རྣམས་དང་པོ་དང་ཐོག་མ་ལ་བྱས་ནས་གསར་དུའི་དོན་དུ་བྱས་པ། རྩོད་ཟློག་ལས། དེ་ཡང་དང་པོ་འགྲུབ་མིན་ལ། །བར་པ་མ་ཡིན་ཐ་མ་མིན། །ཞེས་པ་
ལྟར་དཔྱད་ན་དངོས་པོ་གང་གི་ཐོག་མཐའ་དང་རང་རིག་གཞན་རིག་སོགས་མི་རྙེད་པས། འོག་མ་ལྟར་གྱི་གསར་རྟོགས་དང་གཞན་རིག་སོགས་མི་འཐད་དེ། དེ་དག་གི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཙམ་ཚད་མར་བཞག་པ་བརྟགས་
དོན་བཙལ་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ལུགས་ལ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། ནས། ཤེས་རབ་ནི་ཚད་མར་གྱུར་པའོ། །ཞེས་དང། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་
པ་ལས། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཤེས་པ། ཤེས་བྱ་ལ་མི་བསླུ་བ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པས། འཇིག་རྟེན་ན་པྲའི་དོན་པྲ་ཎི་དྷ་བྱས་ན་རབ་དང་ཕུལ་དང་གཙོ་བོ་ཞེས་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་མཱ་ཎ་འཇལ་བ་རྟོགས་པ་ཤེས་པ་

[193B] །བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་བ་ལས། མི་སླུ་
བའི་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མཐོང་ན་ཞེས་པས། འཇིག་རྟེན་རང་འགའ་བ་ལྟར་བཏགས་དོན་མ་བཙལ་བར་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་པར་གསུངས་པས། སྟག་ཚང་བས། ཚད་མ་བཞི་
འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་རང་དགའ་བས་འཇོག་ཟེར་བ་དང། རྒྱན་བཟང་བས། ཚིག་གསལ་ལས། ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ནས། མངོན་སུམ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པ་ལ་ཚད་མ་དགོས་
ཟེར་བ་དང། རང་ཕྱོགས་པ་ཁ་ཅིག་རྣམ་བཤད་ལས། བདག་འཛིན་གཉིས་ཚད་མ་མིན་པར་གསུངས་པས་རྟོག་མིན་ལོག་ཤེས་ཚད་མ་ཡིན་ཟེར་བ་རྣམས་ཁེགས་ལ། གཉིས་པ་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་བར། དེ་ལྟར་གྱུར་
པ་ནི། ནས༑ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་སོང་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་ཐལ་བ་འཕང་བས་ཀྱང་འགག་གོ་ཁ་ཅིག་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་མི་
སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ། ཚིག་གསལ་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ན་ནི། ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་འགོག་ཚུལ། ཟབ་རྒྱས་ཀུན་གསལ་ལས། འཇིག་

[194A]༄༅། །རྟེན་ན་ཞེས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་ན་ཞེས་བསྟན། ཡོད་ན་ནི། ཞེས་པས་ཤེས་ངོ་དེ་ན་ཡུལ་དེའམ་དེའི་རྣམ་པ་ཡོད་ན་ནི། ཞེས་བཤད་ཅིང། ལྷག་མས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ལྟོས་
འཇོག་གིས་མངོན་སུམ་དངོས་བཏགས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བ་ལྟར། གཉིས་སྣང་ཅན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མི་སླུ་བར་གསུངས་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདེན་སྣང་ཅན་རྣམས་མི་སླུ་བ་
མིན་པར་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་བ་ལས། དེ་ནི་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས་སྒྲུབ་པ་ལ། དེ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། སྨྲས་པ། ཤེས་པ་མངོན་སུམ་
ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་གང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། དབང་པོ་དང་དབང་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དངོས་
སྨྲས་མངོན་སུམ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་དུ་བཞེད་པའི་གཉིས་པ་རང་མཚན་ལ་མི་སླུ་བ་མིན་ཞེས་སྔར་ལྟར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་ཐལ་བས་བཀག་པས་དེ་ཡིན་གྱི། མི་སླུ་བ་ཙམ་མིན་ནོ། །དེ་ལ་དངོས་སྨྲའི་
འདོད་ཚུལ་ནི། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། གཟུགས་མཐོང་ཚེ་ན་བུམ་པ་ནི། །སོགས་ལྟར་བུམ་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་དུ་མེད་པས་མངོན་སུམ་མིན་ལ། དབང་ཤེས་ལྔ་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་

[194B] དེ་དག་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་དེ། པྲ་ཏྱཀྵ་ཞེས་པའི་པྲ་ཏི་སོ་སོ་དང་ཨཀྵ་དབང་པོ་ཡིན་པས་རྟེན་
དབང་པོ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་རོ། །འདུ་ཤེས་གཡེར་པོ་ནི། ཀུན་གསལ་ལས། གཡེར་པོ་ནི་མཁས་པ་སྟེ་ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་འབྱེད་པ་ལ་རྟོག་པ་མཁས་པར་བསྟན་ཏོ། །གསུངས་སོ། །ཁྱད་
པར་དང་པོ་འགོག་པ་ཚིག་གསལ་ལས་གསུངས་ཚུལ། དེས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས་རྟོག་བྲལ་དགོས་ན་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡུལ་གཅོད་ཚུལ་དབང་མངོན་ལྟར་རྟོག་བྲལ་གྱིས་
འཛིན་སྟངས་གསལ་བར་ཤར་ནས་ཅོད་པ་དང། དེ་ལྟར་མ་ཤར་ཀྱང་ཚོར་བ་ལྟར་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་གཅོད་པ་གཉིས་ལས། ཕྱི་མའི་ཐ་སྙད་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཚད་མ་དང་ནས། མངོན་
སུམ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པས་འཇིག་རྟེན་ན་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་དངོས་དང། ཤེས་པ་ལ་ཐ་སྙད་བཏགས་པར་བཤད་པ་དང། རྟོག་བྲལ་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་སྒྲུབ་འདོད་
ན་ཡང། རྟོག་བྲལ་ལོག་ཤེས་དང་བཅད་ཤེས་རྣམས་ཚད་མིན་དུ་ཁས་བླངས་པས་རྟོག་བྲལ་སྦྱར་བ་དོན་མེད་ཅེས་དང། ལུང་ལས། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་སྔོན་པོ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

[195A]༄༅། །ཞེས་པ་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ལ་ལུང་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ནས། འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་པས་ལུང་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པའི་སྐབས་མིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་དབང་ཤེས་ལྔ་འདུ་
ཤེས་གཡེར་པོ་དང་བྲལ་བས་བླུན་པར་སྟོན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུང་དེས་མངོན་སུམ་རྟོག་བྲལ་དུ་གསུངས་པར་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བཀག་གོ་གསུམ་པ་དགག་ཚུལ་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་པར། དབང་པོའི་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་སོགས་དང། ཚིག་གསལ་ལས། ཟློས་པའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། སོགས་ཀྱིས་དབང་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་གཅིག་ལས་མེད་པས་མ་ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་
ལ༑ དེ་དག་ལ་འཐད་ལྡན་ལས། དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་སྒྲ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དོན་ནི། རང་བཞིན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་
མངོན་སུམ་དུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྒྲ་བཤད་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་མངོན་སུམ་ཞེས་པ་ལ། ཚིག་གསལ་ལས། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུས་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་
ཞེས་བདག་རྐྱེན་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་སྒྲ་བཤད་པ་དགོས་པ་མེད་ཅེས་བཀག་ནས། རང་ལུགས་ལ། ཚིག་གསལ་ལས། གཞན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་ནི་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་བའི་དོན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[195B] །ཞེས་མངོན་སུམ་གྱི་སྐད་དོད་པྲ་ཏི་ཨཀྵ་ཞེས་པའི་པྲ་ཏི་ཟློས་པ་སོགས་དང། ཨཀྵ་དབང་པོ་ལ་འཇོག་པ་གོང་འོག་མཐུན་པས་དབང་པོའི་སྒོས་བཤད་དགོས་ལ་
དེ་ཡང་དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་སྐད་དོད་ཨཻནྟྲི་ཡ་ཀཾ་ཞེས་པའི་ཨཻནྟྲ་དབང་པོ་ཨི་ཡ་ཀ་ཡུལ་ལ་བྱས་ནས་དབང་པོའི་ཡུལ་སོགས་ལ་འཇོག་ཚུལ་ཟབ་རྒྱས་ཀུན་གསལ་ཏུ་གསལ་ལ། རྗེ་འཇམ་དབྱངས་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོས། པྲ་ཏི་
རྟེན་འབྲེལ་ལ་འཇུག་པས་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་དབང་པོ་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་མངོན་སུམ་ཞེས་གསུངས་གསུང་བ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་སོ། །ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི། རྩྭ་དང་སོག་མེའི་མེ་
བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པས། གུང་རུ་སོགས་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་དུ་འཇོག་གི་མངོན་གྱུར་དང་མངོན་སུམ་དོན་མི་
གཅིག་གསུངས་པ་མི་འཐད་དེ། རྩྭའི་མེ་རྩྭ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན། ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་ལ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལུང་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་ཡུལ་མཐོང་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མི་
འཇོག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་དབང་ཤེས་ལྔ་ལྟ་བུའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་དང། གང་ཟག་ཕལ་ཆེར་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། ཟབ་རྒྱས་ཀུན་གསལ་ལས། ཁ་ཅིག་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཁོ་ན་མངོན་
[196A]༄༅། །སུམ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་ཅན་མིག་སོགས་དང། གང་ཟག་སོགས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་མི་རིགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ལ་དེ་ཀུན་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། བརྒྱ་པའི་
འགྲེལ་བ་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་བུམ་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ཞིང། མིག་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཞེས་པས། མིག་སོགས་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་གང་ཟག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། དེས་ན་གཞུང་ཚན་འདིར་ཚིག་ཟིན་ལ་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང། སྐབས་གཞན་ལ་
བརྟེན་ནས་མངོན་སུམ་དང་མངོན་གྱུར་དུ་འགྲུབ་བོ། །འོན་ཀྱང་སྐབས་འདིར་དབང་པོ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་ཀྱང། དབང་རྟེན་ལྔ་མངོན་གྱུར་ཡིན་པ་མི་འགལ་བར་ཤེས་པར་གྱིས། ཞེས་མིག་སོགས་དབང་རྟེན་ལ་དགོངས་པ་བླངས་
ནས་གང་ཟག་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། ཤེས་པ་སྐབས་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲུབ་ཚུལ། དེ་ཕྱིར་ང་ཡིས་མཐོང་སྙམ་དྲན་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་འདི་སྔར་ངས་མཐོང་སྙམ་དུ་དྲན་པས་སྔར་གྱི་མིག་ཤེས་
ལྟ་བུས་ཡུལ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་གསུངས་པ་གང་ཞིག་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཆོས་མངོན་གྱུར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་སྔོན་པོ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་ཀྱང་འགྲུབ་སྟེ། ལེགས་

[196B] སྔོན་འཛིན་གྱི་ཤེས་པས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་དྲན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངས་སྔར་སྔོན་པོ་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གང་ཟག་དྲན་པ་དེས་སྔོན་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་དྲན་པ་ཡང་ཅི་ཞིག་འགལ། ཞེས་དང། དབུ་མའི་
ཟིན་བྲིས་ལས། དེ་ལྟར་དྲན་པ་ནི་ང་ཟེར་བའི་མིག་ཤེས་དང་ང་གཉིས་གཅིག་ཆར་དུ་དྲན་ལ། ངས་མིག་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ན་ངས་མཐོང་བར་འཇོག་པ་ལ་གྲུབ་མཐའ་ཀུན་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དྲན་པ་དེས་ཡུལ་
ཤེས་གང་ཟག་གསུམ་ག་རྟོགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བའི་དགོངས་པའོ། །གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཕལ་ཆེར་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པས། བདེན་འཛིན་ལ་བདེན་
པར་སྣང་བ་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་མེད་པས་དེ་ཡང་མངོན་གྱུར་ཡིན་ཏེ། ཀུན་གསལ་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་པོ་དྲུག་པོ་གང་རུང་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་གང་རུང་གི་དངོས་གཞལ་དེ་མངོན་གྱུར་གྱི་མཚན་
ཉིད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་བདེན་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་དྲན་ཤེས་ཀྱི་དངོས་གཞལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེན་འཛིན་ཡོད་པའང་མངོན་གྱུར་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། ང་ལ་བདེན་པར་སྣང་སྙམ་དུ་དྲན་པ་ན་སྣང་བྱེད་ཡོད་པ་
དང་སྣང་མཁན་གང་ཟག་ཀྱང་དྲན་པའི་ཕྱིར་སྙམ་སྟེ་དཔྱད། །འོན་ཀྱང་བདེན་འཛིན་དང་བདེན་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མིག་ཤེས་སོགས་མངོན་གྱུར་མིན་ཏེ། རང་གིས་དྲངས་པའི་དྲན་པས་རྟོགས་མི་ཐུབ་པར་རྒྱུ་མཚན་སོགས་

[197A]༄༅། །ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་རྟོགས་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཆོས་ཅན། དབང་པོ་དྲུག་གང་རུང་གི་ཡུལ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡིད་དབང་གི་ཡུལ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མ་ཁྱབ་ཟེར་དགོས་པ་འདྲ་སྟེ། དབང་པོ་དྲུག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་པོ་དྲུག་ལ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་དང་དེ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཡོད་པའང་
མངོན་གྱུར་ཡིན་ཏེ། ཁོ་རང་རྟོགས་ན་ཁོ་རང་ཡོད་པའང་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་ཇི་ལྟར་འགོད་དཔྱད། །རྗེ་འཇམ་དབྱངས་མཚན་ཅན་གྱིས། གངས་རི་སྔོན་
པོར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ལ་གངས་རི་སྔོན་པོར་སྣང་བ་བྱ་བྱེད་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་ནས་འཇོག་དགོས་པས་ནང་གི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་དམ། ཡང་ན་སྔོན་པོ་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་སྣང་ཙམ་པོ་སྔོན་པོར་འཇོག་པས་རང་
ལྡོག་ཕྱིའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནམ། དེ་ཡིན་ན། གངས་རི་སྔོན་པོར་སྣང་བ་སྔོན་པོ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན། དེ་ལ་རེག་པས་གངས་རི་ལ་རེག་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཐུབ་པས་གངས་རི་ཡིན་ནམ་དཔྱད་ལ། ཕྱིའི་ཆོས་སུ་བྱས་ན་
བུམ་པ་བདེན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་བུམ་པའི་ཀུན་བཏགས་སུ་གསུངས་པ་དང་འགྲིག་གམ་སྙམ་ལ། བུམ་པའི་སྟེང་གི་ཆོས་ལ་ནང་གི་ཆོས་ཡོད་མེད་ཀྱང་དཔྱད། །གསུངས་ལ། ཕྱིས་དཔྱད་ན་རྣམ་བཤད་ལས་

[197B] འདི་འདྲ་བ་ཞིག་ཚོར་བ་ཞེས་སོགས་ལྟར་བྱེད་པ་འདིས་སྣང་བ་ཤེས་པ་དང། འདི་འདྲ་བ་ཞིག་སྣང་བ་ཡུལ་ལ་བྱས་ནས་འདི་ནི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཕྱིའི་ཆོས་ཡིན་ལ། སྔོན་པོ་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་
ལ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཙམ་དང་མི་འདྲ་བར་འདི་འཕྲལ་ཀྱིས་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པས་སྔོན་པོར་འཇོག་པ་ལ་ཚད་མས་གནོད་པས་སྔོན་པོ་མིན་ལ། དེ་ལ་གངས་རིམ་སྣང་བས་གངས་རི་མིན་ཀྱང། འཁྲུལ་སྣང་གི་གཟུགས་ཙམ་
ཞིག་ཡིན་སྙམ་མོ། །སྟོང་ཉིད་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་སོགས་དྲན་པས་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་ཀྱང་དེའི་སྔོན་དུ་རྟགས་སོགས་ལ་བརྟེན་པས་མི་འདྲའོ། །འོག་མས། གཞལ་བྱ་རང་སྤྱི་གཉིས་ཀྱིས་ཚད་མ་གཉིས་
འཇོག་པ་འགོག་ཚུལ། ཚིག་གསལ་ལས། ཅི་མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་ལམ་ཚན་གྮིའམ་མཚོན་བྱ་གཞན་ཡོད་ན་གཞལ་བྱ་ལ་གཉིས་སུ་གྲངས་མ་ངེས་ལ། མེད་ན་མཚོན་བྱ་མེད་པས་
མཚན་ཉིད་མི་སྲིད་པས་དེས་ཚད་མ་གཉིས་སུ་དབྱེ་མི་ཐུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལྟར་གྱི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ལ། དོན་དམ་པར་དེ་བས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་ལ། རྒྱས་པར་ཟབ་རྒྱས་ཀུན་
གསལ་དུ་གསལ་ལོ། །ཡིད་མངོན་ཕལ་ཆེར་འོག་མའི་འདོད་པའི་སྤྱི་མཚན་བཟུང་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་རྟོག་པར་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བར་གསུངས་པ་དང། རྗེས་དཔག་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པས་

[198A]༄༅། །མངོན་སུམ་ཚད་མར་འགྲོ་བ་ལ། ཁྱོད་ལྟར་གྱི་རང་མཚན་དངོས་པོ་མི་དགོས་ལ། གཞལ་བྱ་རང་སྤྱི་གཉིས་མེད་ཀྱང་གཞལ་བྱ་མངོན་ལྐོག་གཉིས་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཚད་མ་ལ་མངོན་རྗེས་
གཉིས་སུ་དབྱེ་བར་མ་ཟད། གཞལ་བྱའི་དབང་གིས་ཁྱོད་ལ་མ་གྲགས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་དང། དཔེས་ཉེར་འཇལ་སོགས་བཞི་ཡང་རུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ཚིག་གསལ་ལྟར་བཀག་གོ་སྟོང་ཐུན་ལས། རང་རྒྱུད་
པ་མན་ཆད་གྱི་ལུགས་ལ་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་རྣམས་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་ཞིང། ཞེན་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་བར་འདོད་ཀྱང། འདིར་ནི་དེ་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཞེས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས། རྗེ་བཙུན་པ་དང། གུང་རུ་
སོགས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་རང་གི་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པར་བཞེད་པ་ལྟར། ཀུན་གསལ་ལས། རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་ཞེན་ཚུལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཞེན་ཡུལ་ལ་
འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་ན་སྟོང་ཐུན་ལྟར་ན་མ་ཁྱབ། དེར་ཐལ། སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་དེ་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སྟོང་ཐུན་ལྟར་ན་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བར་གསུངས་ནས། ཡང་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་
ལས། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་མི་རྟག་སོགས་སུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ནི་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་ཡང། ངེས་པའི་འཛིན་སྟངས་ལ་ཚད་མའི་གནོད་པ་མེད་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའམ་མ་འཁྲུལ་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དབང་པོའི་ཤེས་

[198B] །ཞེས་པ་དྲངས་ནས། འདིར་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་གསུངས་གཉིས་མི་མཐུན་ན་མ་དཔྱད་དགོས་གསུངས་ཀྱང་
ཡིག་ཆར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གི་སྣང་ངོར་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་མ་བཅད་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་ངེས་པའི་ངེས་ངོར་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་བཅད་པར་སྟོང་ཐུན་དང། དུས་འཁོར་ཊཱིཀ་ཆེན་
ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲ་སྟོང་ཐུན་གྱི་དོན་མིན་ལ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་འཁྲུལ་ལ་དེའི་ཞེན་ཡུལ་ཡང་ཡིན་པས། དེའི་ཞེན་ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་འཁྲུལ་ཞེས་པ་ཡིན་པས་ལམ་རིམ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པས། ཕྱི་རྩོམ་འདི་ལྟར་བྱས་ན་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་བ་དང་ཚིག་གསལ་སོགས་དང་འགྲིག་གོ་ཀུན་གསལ་ལས། འོག་མས་མངོན་ལྐོག་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་དུ་བསྒྲུབས་པ་ལྟར་བྱས་ན་མངོན་ལྐོག་གི་
བཏགས་དོན་བཙལ་བར་འགྲོ་བས་ཞེས་པ་ལྟར། ཚད་རང་གཉིས་ཀྱིས་གཞི་གྲུབ་ན། མངོན་རྗེས་གཉིས་ཀའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པས་མངོན་ལྐོག་གཉིས་ཀྱང་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་ལ། རང་ལུགས་ལ། འཆི་མེད་
མཛོད་ལས། མངོན་སུམ་དང་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་དང་མངོན་སུམ་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར། བཏགས་དོན་མ་བཙལ་བར་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་དང་བསྟུན་ནས་མངོན་ལྐོག་གཉིས་འགལ་བས་ཚད་མ་

[199A]༄༅། །གཉིས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་འགལ་བར་འདོད་དོ། །རྗེ་བཙུན་པས་སྟོང་ཐུན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱ་མངོན་གྱུར་པ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ། མངོན་སུམ་ཚད་
མའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བར། མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་དེ་ཁྱབ་མཉམ་མིན་ལ། རང་སྒྲ་རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ཉིད་ལའང་ཡོད་ལ། ཀུན་གསལ་དུ་མངོན་སུམ་ལ་ཡང་རང་སྒྲ་སྦྱར་ཀྱང་ཚིག་འཁྲི་ཆོད་པའི་ཞིབ་ཆ་བྱས་
འདི་ལྟར་རང་སྒྲ་དོར་ན་ལེགས་སོ། །འདི་འདྲ་གཞུང་གཞན་ནའང་མང་ངོ། །སྐྱོན་གཙོ་བོར་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། ཞེས་སོགས་ལྟར་སྟོང་ཉིད་དེ་དེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཏེ། དེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱ་ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་ཆོག་གོ་རྒྱན་བཟང་པས། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་བདག་རྐྱེན་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་
གཞི་ལ་བརྟེན་དགོས་ཟེར་བ་དགག་སླ་ལ། ཁ་ཅིག་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་མངོན་སུམ་ཐོབ་པས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ལ་རྟོག་བྲལ་དགོས་ཟེར་པ་འགོག་ཚུལ། ཡིག་ཆར་
རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བར་རྒྱས་ལ། དེར་ཡང་མངོན་སུམ་གྱུར་རྒྱུ་དང། གྱུར་ཚུལ་གཞན་བཀག་ཀྱང་རྟོག་བྲལ་མ་བཀག་ཅིང། མདོ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་

[199B] ཞེས་འགྲེལ་བ་དེར་འོག་མས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱིས་ཚུལ་གཞན་བཀག་ནས་རྟོག་བྲལ་མ་བཀག་པ་དང། མདོ་དག་གི་དོན་ཡང་རྟོག་བྲལ་དུ་འབྲེལ་ཆེ་བས་བཀག་གོ་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་
འགྲེལ་བར། དེའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བདག་མེད་གཉིས་རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས་
མངོན་སུམ་ཡིན་པས། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་བཞག་ཆོག་པ་སོགས་རྒྱས་པར་གསུངས་ལ། དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་རང་སྤྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འྠ་དད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་སྤྱིའི་རྣམ་
པ་ཅན་རྫོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པས། དེའི་ཚིག་འདི་ནི་ངེས་པར་བརྟགས་ན་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས་ཀུན་བཏུས་ལས་
རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་བླ་མས་བསྟན། །མ་འདྲེས་པ་ཡི་དོན་ཙམ་མཐོང། །ཞེས་མདོ་སྡེ་པས་བདག་མེད་དོན་སྤྱིའི་སྒོས་རྟོགས་པའི་བློ་གོམས་པས་དེ་དང་མ་འདྲེས་པའི་རང་མཚན་ཞིག་མངོན་དུ་གྱུར་པར་འདོད་
པ་ལ། འོ་ན། གང་ཟག་དེས་མ་བསྒོམ་པའི་ཆོས་ཀུན་མངོན་དུ་གྱུར་པར་ཐལ། སྤྱི་མཚན་བསྒོམས་ཀྱང་མ་བསྒོམ་པའི་རང་མཚན་མངོན་དུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་མངོན་དུ་གྱུར་རྒྱུའི་རང་མཚན་དང། བདག་མེད་

[200A]༄༅། །བསྒོམ་པས་མངོན་དུ་གྱུར་ཚུལ་བཀག་ལ། རྟོག་བྲལ་མ་བཀག་པར་མ་ཟད། དེ་ཉིད་ལས། དེའི་ཕྱིར་གསུང་རབ་ལས་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྡུག་བདེན་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དུ་མདོ་ལས་གསུངས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེ་བཙུན་པས། ཚོར་བ་ཡིད་མངོན་དུ་གསུངས་པ། བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གང་
ཡང་མ་རྟོགས་པའི་རྟོག་པར་གྱུར་པའི་ཚོར་བར་དགོངས་གསུངས་ནས་རྗེས་དཔག་དང་ཡིད་མངོན་མི་འགལ་ལ། བདེ་བ་ལ་ཚོར་བའི་དངོས་པོ་དགོས་པར་འདོད་པ། ཚིག་གསལ་ལས། ཚད་མའི་གྲངས་འཇུག་པ་གཞལ་བྱ་
གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པས་ཞེས་པ་ལྟར་མངོན་ལྐོག་གཉིས་འགལ་བས་མྱོང་སྟོབས་དང་རྟགས་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་བློ་གཉིས་ཀྱང་འགལ་དགོས་པས་བཀག་ནས། བཞི་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བའི་དོན་དུས་གསུམ་ལྐོག་
གྱུར་ཡིན་པས་དུས་འཇོག་པ་བུམ་པ་སོགས་དང། རྟགས་ལ་མ་བརྟེན་པར་མངོན་སུམ་ཚད་མས་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་མི་ནུས་པར་བསྟན་ཙམ་ཡིན་ལ། རྗེས་དཔག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བས་ཡུལ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་
རྟོགས་ཀྱང་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་མ་རྟོགས་ཞེས་ཞིབ་ཆ་གནང་ངོ། །དེ་ལྟར་མིན་ན། རྗེས་དཔག་ཐམས་ཅད་ཡིད་མངོན་དུ་ཐལ། སེམས་སེམས་བྱུང་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གྲོགས་སྟོབས་ཀྱིས་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །

[200B] ལམ་རིམ་ལས། དེ་ཡང་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཁོ་ན་མིན་གྱི། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་གཞན་རྣམས་དང་གང་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་ཟག་བཅས་རྣམས་ཀྱང་
འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཞེས་པ་དང། དགའ་བོ་མངལ་འཇུག་གི་མདོ་སོགས་ཀྱིས། སྟོང་ཉིད་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞི་བ་སོགས་བདེ་བར་བསྒྲུབས་ནས། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ཚོར་བ་འདེ་བས་སྟོང་ཉིད་ལ་བདེ་
བར་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང། བདེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་ཀྱང་བདེ་བ་ཡིན་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཞིབ་ཆ་བྱས་ནས་ཚོར་བས་རང་ལ་ཤར་བའི་རྣམ་པ་མྱོང་བས་རང་གིས་རང་མྱོང་བར་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པས་སྒྲུབ་པས་
དེའི་མྱོང་བྱ་ལ་དེའི་ཡུལ་མི་དགོས་སོ། །འདིས་གུང་རུ་ཡང་བཞག་གོ་དེས་ན་དབང་མངོན་དང་རྗེས་དཔག་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་མངོན་ཡིན་ཀྱང། བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་
ཞེས་ཚོར་བ་ཟུར་དུ་བཀར་བ་ནི། རྣམ་བཤད་ལས། མངོན་གྱུར་དུ་འཇལ་བ་ལ་དབང་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་གཅོད་པ་ལྟ་བུ་དང། ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ནང་དུ་ཉམས་མྱོང་གིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གཉིས་
གསུངས་སོ། །ནས། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བཞག་སྟེ། ཞེས་པ་ལྟར། རྟོག་པའི་ཡིད་མངོན་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ཤེས་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་ཀྱང། འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པས་
[201A]༄༅། །ཡིད་མངོན་དུ་འཇོག་པའི་དཔེར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། རྗེ་འཇམ་དབྱངས་མཚན་ཅན་གྱིས། ཡིད་མངོན་རྣམས་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པས་བཞག་ལ། མྱོང་བྱེད་གཙོ་བོ་ཚོར་བ་ཡིན་པས་
སམ༑ ཡང་ན་དྲན་ཤེས་རྣམས་ཡིད་མངོན་དུ་འཇོག་བྱེད་གཙོ་བོ་ཚོར་བ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་སམ་དཔྱད། ཀུན་གསལ་ལས། དྲན་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཡིད་མངོན་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ལྐོག་
གྱུར་པའི་ཡུལ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་དྲངས་པའི་དྲན་ཤེས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་བུམ་པ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་བཅད་ཤེས་ཕྱིའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྭ་བ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་བཅད་ཤེས་སུ་གྱུར་ན་
རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་པས་ཡིད་མངོན་མིན་ཞེས་པ་ཡིན་ནམ། ཡིག་ཆར། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བཅད་ཤེས་ལ་ཡིད་མངོན་བཞག་ཡོད་ཚོད་ཡིན། ལུང་དེའི་མཇུག་ཏུ། དེས་ན་ཚད་མ་རྣམས་མངོན་རྗེས་བཞིར་འདུ་ཡང་དེ་
གང་རུང་ཡིན་མི་དགོས་ལ། རྟོག་པའི་ཡིད་མངོན་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་གཞལ་བྱ་མངོན་གྱུར་པ་ཞིག་མེད་ན། མངོན་སུམ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཡུལ་མངོན་སུམ་པ་ཁོ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་བཞག་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་པས། ཚད་མ་བཞི་ཡང་མངོན་སུམ་གསུམ་དང། རྗེས་དཔག་དང་བཞི་ལ་བྱས་ནས་ལྐོག་གྱུར་རྟོགས་པའི་དྲན་ཤེས་རྣམས་མངོན་སུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཡིད་མངོན་མིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཅེས་ན། དབུ་མར། དེ་འདྲའི་

[201B] དེ་ལྟར་ན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་སྦྱར་དགོས་པས་དཔྱད་གསུངས་
སོ༑ །དེ་ལ་བུམ་པ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་བཅད་ཤེས་ཀྱིས་ཀྭ་བ་བདེན་མེད་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པ་མེད་དེ། བུམ་པ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་ཀྭ་བ་བདེན་མེད་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པས་
དེས་དྲངས་པའི་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ཚད་མ་གཞན་དང་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ལ་མ་བརྟེན་པར་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ན་དེ་རྗེས་དཔག་ཏུ་
ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཡིད་མངོན་མིན་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གོང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྒྱལ་སྲས་མང་པོ་ལ་སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱི་མ་ཐུས་འདི་ལྟར་དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་ཡོད་པས་ཡིད་
མངོན་འགྲུབ་བོ། །ཞེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་གསུངས་ལ། གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དེ་འཆད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྦྱོར་
ལམ་མཉམ་བཞག་ཡིད་མངོན་དུ་གསུངས་ནས་བདག་རྐྱེན་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་པས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དེ་མིན་པར་གསུངས་ལ། ཀུན་གསལ་ལས་ཀྱང། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་

[202A]༄༅། །ཙམ་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་ཅིང། ཞི་ལྷག་སོགས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་
ཅེས་གསུངས་པས། གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཡིད་མངོན་ལ་ལྐོག་གྱུར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་འགྲུབ་པས། འདི་སྟོང་ཐུན་སོགས་ཀྱི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་གཞན་འདོད་ཞིག་བཀོད་དམ་དཔྱད། གོང་དུ་དེས་ན་རྟོག་པ་ཡིན་ཀྱང་རང་གི་ཡུལ་
མངོན་སུམ་དུ་གཞལ་བ་ལུགས་འདི་ལ་མི་འགལ་ཚུལ་དང་གསུངས་པའང། རང་གི་སྣང་བ་ལ་བྱེད་དམ་མངོན་གྱུར་དུ་གཞལ་བ་ལ་བྱེད་དཔྱད། ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་མཚན་གྮིའམ་ནས། མངོན་སུམ་ཉིད་
དུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ། །ཞེས་པས། མངོན་སུམ་ཚད་མ་སྤྱི་དང་དབྱེ་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང། གཉིས་སྣང་ཅན་རྣམས་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འགྲོ་ཚུལ་མངོན་སུམ་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཅས་
བསྟན་པས། དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་རང་སྤྱི་ལ་ཡང། རྩ་ཤེས་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ཚ་བ་མོ་དང། མི་རྟག་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་གཤིས་ཡིན་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་ཀྱང། ཐུན་མོང་ཡིན་མིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལས། རང་
གི་མཚན་ཉིད་དང། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་རང་ལུགས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་བདག་མེད་སོགས་སྤྱི་མཚན་དང། མཚན་ཉིད་ལ་རང་མཚན་དུ་བྱས་པའི་རང་ལུགས་ཀྱི་དེ་

[202B] རང་སྤྱི་གཉིས་གང་ལ་སོགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པས། སྟོང་ཐུན་ལས། དངོས་སྨྲས་རང་སྤྱི་གང་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཆོས་ཡིན་ཀྱང། ཞེས་པ། ཡོད་མེད་གང་ཡིན་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་པ་གཉིས་
སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་དེ་ཤེས་པ་དེ་ལ་མངོན་གྱུར་དང། ཤེས་པ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འགྲོ་དགོས་པར་བསྟན་ཙམ་ཡིན་གསུངས་ལ། དེས་ན་ཡིག་ཆར། མདོར་བསྡུས་ན་ཞེས་པ་ནས། དྲི་མེད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
པས་ལུང་དེས་དོན་རྣམ་བཤད་ལས། ཤེས་པ་གང་ལ་གང་གི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། ཞེས་སོགས་ལྟར་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་དང་རང་གི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་
ན་ཡུལ་དེ་ལ་མངོན་གྱུར་དང་ཡུལ་ཅན་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་པ་ཡིན་པ། ཟླ་བ་དང་རྗེའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེན་གཉིས་སྐབས་ཡིག་ཆར། རྣམ་བཤད་ཚད་འགོག་དང་མཐུན་ནམ་
སྙམ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གསུངས་པ་ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རང་ཉིད་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པས་དེའི་རྣམ་པ་འཆར་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེ་བཙུན་པས། ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མ་
རྟོགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཐུང་མཐའི་སྐད་ཅིག་མར་གྱུར་པའི་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་མིན་པ་རང་ཡུལ་གཏན་ལ་འབེབས་མི་ནུས་པས་སྒྲུབ་པ་ལ། ཚད་མ་དང་བདེན་འཛིན་སོགས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་

[203A]༄༅། །སོ་སོར་ཕྱེ་ན་ཤེས་པ་མིན་པར་མར་མེའི་དཔེ་ཡིས་སྒྲུབ་པས། སོ་སྐྱེ་རྒྱུད་ལ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གྱུར་བའི་ཤེས་པ་མེད་དམ་སྙམ་སྟེ། ཡོད་ན་ཕལ་བས་དེའི་ཡུན་ལ་ཡུལ་རྟོགས་
པའི་བྱ་བ་ཐུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་འཛིན་སྟངས་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་མི་ནུས་ཟེར་རམ་དཔྱད། དེས་གུང་རུས། རྗེས་དཔག་ལ་རང་དུས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་གཉིས་པ་རྗེས་དཔག་ཟེར་བའང་ཁེགས་སོ། །
དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཚད་མ་བཞི་བསྟན་ཚུལ་ནི། དེ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཞེས་པས་མངོན་སུམ་དང། དེ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་
ཉིད་དང། ཞེས་པས་རྗེས་དཔག་དང། རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་དང། ཞེས་པས་ཉེར་འཇལ་དང། ལུང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པས་ལུང་གི་ཚེད་མའི་ཡུལ་དང་
ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཞེས་པས་ཚད་མ་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ཡུལ་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་པར་ཀུན་གསལ་ལས་སོ། །རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ཉིད། རྒྱུ་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི་འགལ་བ་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་ནས་རང་
གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་པ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ། ཞེས་པས། རྗེ་བཙུན་པ་དང། བསོད་གྲགས་པས། རང་གི་རྟེན་རྟགས་ཡང་ངག་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་ནས་ཞེས་པ་དང། འཛིན་སྟངས་ཀྱི་

[203B] བསོད་གྲགས་པས། ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་མི་ཐུབ་པར་སྟོང་ཐུན་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་དགག་ཆེད་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་སྒྲ་ཆོས་ཅན། གང་ལ་ཡང་མ་
ལྟོས་པར་ཐལ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་ཚུལ་ཚིག་གསལ་སོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ཅིང། འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཞེས་པ་སྒྱུ་མའི་རྟ་
ཡིན་ན། སྒྱུ་མར་གྱུར་པའི་རྟ་ཡིན་མི་དགོས་པ་སོགས་ཀྱིས་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་པའི་རྟགས་དེ་ཡང་ཡང་དག་མིན་ལ། ཤུགས་ལ་འཕང་བའི་སྦྱོར་བའང་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། རྒྱུ་
མཚན་བསམ་པའམ་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དངོས་སུ་ཞེས་པས་རྗེས་དཔག་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ལ་རྒྱུད་ནས་བརྟེན་ཀྱང། ཡུལ་རྟོགས་པ་ཚད་མ་སྔ་མས་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་
པས་རྒྱུ་མཚན་ལ་མ་བརྟེན་པར་བསྟན་ཏོ། །སྒྲ་བཤད་གཙོ་བོ་རྟགས་ཅན་རྗེས་དཔག་ལ་སྦྱར་བ་འཐད་ལྡན་ལྟར་ལ། ཨ་ནུ་རྗེས་སུ་དང་མཱ་ན་འཇལ་བའམ་དཔོག་པ་ལ་འཇུག་པས་རྒྱུ་མཚན་བསམ་པའི་རྗེས་སུ་དོན་དེ་
དཔོག་པ་ལ་བྱས་ཀྱང་ཆོག་གམ་སྙམ་མོ། །རྗེས་དཔག་ལ་བསམ་བྱུང་གིས་ཁྱབ་པ་བསམ་གཟུགས་སོགས་ལས་གསུངས་པས། གཞན་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པ་སོགས་ཐོས་བསམ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཀྱང་

[204A]༄༅། །གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཐོས་བྱུང་མིན་ནོ། །ཚིག་གསལ་ལས། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བའི་ཡུལ་ཅན་ནས། རྗེས་སུ་དཔོག་པའོ། །ཞེས་པས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་བསྟན་པས་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་
ནས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་པའོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཞེས་པས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་དབང་པོ་དྲུག་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་
ལས་འདས་པའི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་པའི་དོན་དང། མངོན་སུམ་དུ་རིག་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པར་གྱུར་པ་དག་གིས་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུང་ངོ། །ཞེས་པས་རང་གི་བསྟན་དོན་ལ་དོན་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རིག་པའི་མངོན་སུམ་
དང༑ དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་དང། ལུང་རང་གི་དངོས་ཤུགས་དང་གོང་འོག་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པའི་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ལུང་ཚད་མ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་
ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །སྒྲ་བཤད་ཨཱཀ་མ་པྲ་མཱ་ན་ཞེས་པའི་ཨག་མ། སྒྲ་གཞུང་ལས་གློ་བུར་བལ་བཤད་ཅིང། རབ་བྱེད་བཅོ་ལྔ་པའི་ཚིག་གསལ་དུ་དོན་གསུམ་གྱིས་ལུང་དུ་གསུངས་པས་ཉེས་ཟད་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལས་བརྒྱུད་ནས་འོང་བ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིང་གོ་བར་བྱེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་མྱང་འདས་སུ་འགྲོ་བྱེད་ཡིན་པས་ལུང་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རབ་ཏུ་འཇལ་བས་ལུང་གི་ཚད་མ་ཞེས་བཤད་

[204B] ༑རྗེ་འཇམ་དབྱངས་མཚན་ཅན་གྱིས། སྤྱིར་ལུང་གི་ཚང་མའི་གཞལ་བྱའི་གཙོ་བོ་ཤིན་ལྐོག་ཡིན་པ་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གནས་གསུམ་པར་ནི་འཕོས་པ་ན། །སོགས་ལྟར་དབུ་སེམས་ཀུན་མཐུན་ཀྱང། དབུ་སེམས་སུའི་ལུགས་ལ་ཡང། བུམ་
བ་ལྟ་བུ་མིང་མི་འདྲ་བ་དང། ཡུལ་དུས་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཤིན་ལྐོག་ཏུ་སོང་བའི་གང་ཟག་གིས་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་དགོས་ཀྱི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་སོགས་ཀྱིས་རྟོགས་མི་ཐུབ་པས། དེའི་རྒྱུད་ལ་བུམ་པ་རྟོགས་པའི་ཡིད་ཆེས་རྗེས་
དཔག་འཇོག་དགོས་པ་ཡིན། ཕར་ཕྱིན་མཆན་དང་མི་འགལ་ཏེ། དེ་ནི་བུམ་པ་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་རུང་གི་གང་ཟག་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་དཔྱད་པ་མི་འཇུག་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་སྐབས་སུ་མ་བབས་པའི་དོན་ཡིན། སྔ་མ་ལ་
ལུང་གིས་མ་སྒྲུབ་པར་རྟོགས་ཐབས་མེད་གསུང། དྲང་ངེས་ཆེན་མོར། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་མདོ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནས། བདེན་བཞིའི་བླང་དོར་དངོས་སུ་སྟོན་པའི་མདོ་དེ་དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་གི་རྟགས་ཀྱིས་
གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་མདོ་རང་གིས་བསྟན་བྱའི་དོན་ལ་མི་བསླུ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པས། དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་
ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་མཁན་ཡོད་ཀྱང། དབུ་མ་རྒྱས་སྤར་ལུང་ཚད་མ་དང། དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་དོན་གཅིག་ཅེས་པ། འདིར་སྒྲ་བཤད་ཀྱིས་ཤེས་གསུངས་

[205A]༄༅། །ཡིག་ཆར། རང་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་དུ་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་སྒོ་ནས་སོང་བའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འདིར་
གནས་ཀྱི་ཕལ་བས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་གི་དབྱིབས་བཀོད་སོགས། ཞིང་མདོ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་དབུ་སེམས་ཀུན་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང། སྤྱིར་ཞིང་དེའི་བཀོད་པ་མངོན་སུམ་ཚད་མས་ཡུལ་ཡིན་པས་དཔྱད་པ་དང་
པོས་མ་དག་ལ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་དཔྱད་པ་གཉིས་པས་མ་དག་པས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དོན་མེད་པ་ཕར་ཕྱིན་མཚན་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱིར་བཏང་དམིགས་གསལ་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བདེན་འཛིན་ལ་བདེན་པར་སྣང་བ་དང། ཡོད་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཤིན་ལྐོག་ཏུ་སོང་བ་ཡོད་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཟག་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་རྟོགས་
པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་མ་བཤད་ཟིན་ལ། གང་ཟག་ཡིན་ན། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་རང་ཡོད་པ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བདེན་འཛིན་ལ་བདེན་པར་སྣང་བ་
དང༑ དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཤིན་ལྐོག་ཏུ་སོང་བ་ཡོད་པས་འཇོག་པས་རང་ལྡོག་ཙམ་ཟེར་ན། ཤིན་ལྐོག་ཏུ་སོང་བའི་གང་ཟག་ཡོད་ཀྱང་ཡིན་པ་མེད་ཅེས་ཆོག་གོ་ཚིག་གསལ་ལས། འདྲ་བ་ལས་ཉམས་

[205B] དཔེར་ན་བ་མིན་ནི་བ་ལང་དང་འདྲའོ། སྙམ་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་པས་ཉེར་འཇལ་གྱི་སྐད་དོད་ཨུ་བ་མཱ་ནའི་ཨུ་བ་ཉེ་བ་དང་འདྲ་བ་དང་དཔེ་ལ་འཇུག་པས་འདྲ་བའམ་དཔེ་རྟོགས་ཟིན་
པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ལ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དེ་དཔེ་དེ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པས་དཔེ་ཉེར་འཇལ་གྱི་རྗེས་དཔག་ཅེས་གསུངས་པས། རྗེ་བཙུན་པ་གུང་རུ་སོགས་ཀྱིས་དཔེ་བ་ལང་ལ་བརྟེན་ནས་པ་མིན་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པ་ལྟ་བུ་བཞག་པ་
ནི་འདྲའོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་དང་འགལ་ལ། སྔ་མ་གཉིས་ལས་ཟུར་དུ་བཀར་བས་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར། འདི་ལ་དཔེ་དོན་འདྲར་འཛིན་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང། ཀུན་གསལ་ལས་
འདིའི་དཔེར་བྲོད་ལས་ཀྱང་འདྲའོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་འཛིན་སྟངས་ལ་འདྲ་ཆོས་བཞག་ལ། དོན་ཙམ་མ་བཞག་པའི་ཕྱིར། གསུངས་སོ། །འདྲ་ཆོས་འཛིན་ཚུལ་གྱིས་ཟུར་དུ་བཀར་བ་ཙམ་ལས། སྔ་མ་གཉིས་སུ་འདུ་
སྟེ༑ ཡིག་ཆར། མྱུ་གུ་ནི་མི་བདེན་པ་ཞེས་པ་ནས། སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་མདོ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་དངོས་སྟོབས་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་རྟགས་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཡིན་ན། རང་དང་སྣང་ཚུལ་འགལ་བའི་ཚད་མ་མེད་པས་
ཁྱབ་ཀྱང། རང་དང་འཛིན་སྟངས་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ལོག་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་པ་སྟོང་ཐུན་ལྟར་ལ། ཡིད་དཔྱོད་དང་སྣང་ལ་མ་ངེས་པའི་བློ་སོགས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ཡོད་ཀྱང་དེ་མ་ངེས་པས་ཚད་
[206A]༄༅། །མ་མིན་ནོ། །མིའི་མིག་གིས་གོང་མའི་གཟུགས་མི་མཐོང་ཡང། དེའི་ཤས་མིག་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་མཐོང་བ་མི་འགལ་ལོ། །གློ་བུར་བའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པའི་ཐོས་བྱུང་ནི། གཞན་གྱིས་
ཕྱོགས་དེར་དུ་བ་ཡོད་ཅེས་པའི་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་དེར་མི་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ལ། ཟིན་བྲིས་སུ་གསུངས་སོ།    ༈    །།གསུམ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་གིས་དགག་པ་ལ། ཞེས་གསུངས་པ་ས་བཅུ་པ་དང་
ལང་གཤེགས་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པས། ཕྱི་དོན་མེད་པ་དང། དགོངས་འགྲེལ་སོགས་ཀྱིས་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང། ཀུན་གཞི་ཡོད་པ་སོགས་མི་འགྲུབ་པར་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པས་
གནད་ཆེའོ། །རྣམ་བཤད་སོགས་ལས། སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ཙམ་སྒྲས་ཕྱི་དོན་མི་འགོག་པར་བསྟན་པ་ཞེས་པ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཙམ་པས་ཕྱི་དོན་མེད་པ་ས་བཅུ་པ་དང། ལང་གཤེགས་
སོགས་ལས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པའི་ལན་དུ་གསུངས་པས་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་ལ། ཡིག་ཆའི་འདི་ལ། དེ་ལྟར་ལུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་སོགས་ཀྱང་དངོས་སུ་ཐོན་ནོ། །དེ་ལ་གསུམ་
དང་པོ་ས་བཅུ་པས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པས་ཕྱི་དོན་འགོག་པར་འདོད་པ་ལུང་གིས་དགག་པ་ལ། མངོན་གྱུར་མངོན་ཕྱོགས་སོགས་བཞིས། ས་བཅུ་པ་ལས། ས་དྲུག་པ་བས་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཙམ་དུ་

[206B] །དེ་ཕྱིར་བློ་ལྡན་སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས། ལང་གཤེགས་ལས། གང་ཟག་རྒྱུན་དང་སོགས་ཀྱིས་མུ་
སྟེགས་པས་བདག་གཙོ་བོ་སོགས་དང། རང་སྡེའི་དངོས་སྨྲས་ཀུན་གཞི་དང་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་སོགས་བྱེད་པ་པོར་རང་གི་གཞུང་ལས་བཤད་པ་ལྟར་རྒྱལ་བས་མ་གཟིགས་ནས་ས་བཅུ་བར་སེམས་ཙམ་བྱེད་པོར་གསུངས། ཞེས་
མདོ་གཞན་གྱིས་བཀག་གོ་རང་འགྲེལ་དུ་རང་སྡེའི་འོག་མ་རྣམས་མུ་སྟེགས་པ་དང་མཚུངས་པར་རིན་ཕྲེང་དྲངས་ནས་སྒྲུབ་པོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་ལ་སངས་རྒྱས་སོགས་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས། དེ་ཉིད་ལ་བློ་རྒྱས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་
ཞེས་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་མི་མངོན་པར་བྱས་པ་བཞིན། དོན་སེམས་གཉིས་ལས་སེམས་གཙོ་བོ་ལ་གཙོ་བོ་མི་མངོན་པར་བྱས་ནས་སེམས་ཙམ་གསུངས་ཀྱི། ཕྱི་དོན་བཀག་ནས་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་མ་
ཡིན་པར་ཐལ། གལ་ཏེ་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་ན་སླར་ཡང། ས་བཅུ་པ་ལས། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་རང་འགྲེལ་དུ་ས་བཅུ་པ་དྲངས་ལ། སེམས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱིས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་ལས་ལས་སྐྱེས་པར་གསུངས་ལ། སེམས་མེད་ན་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་དོན་

[207A]༄༅། །ཡོད་མེད་ཀྱི་སེམས་བྱེད་པོ་ཡིན་པས། མདོ་ལས། སེམས་ལས་གཞན་པའི་བྱེད་པོ་དགག་གི་ཕྱི་དོན་བཀག་པ་མིན་ནོ། །རང་འགྲེལ་ལས། གཟུགས་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའང་དགག་མི་དགོས་
པར་དཔེའི་སྒོ་ནས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་དོན་སེམས་ཡོད་མེད་མཚུངས་པ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་དེ་ཉིད་སོགས་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་སེམས་གཉིས་གཅིག་ཡོད་ལ་གཅིག་མེད་པར་ཁྱོད་
ཀྱིས་འཛིན་མི་རུང་བར་ཐལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཉམ་དང། ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་གྱི་དོར་མེད་མཉམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རིགས་པ་དང། ཤེར་མདོ་ལས། དོན་དམ་པར་མེད་མཉམ་དང་
ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས། རང་སྤྱི་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཉམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པོ། །སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་མདོའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་གཤིག་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་ལུང་རིགས་
ཀྱིས་བཀག་པས་མི་འགྲུབ་པས། དངོས་པོ་རྣམས་དོན་དམ་དུ་མ་སྐྱེས་ཤིང་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེས་པར་རིག་པར་གྱིས། ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ལང་གཤེགས་ལས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་
བཤད་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་སེམས་ཙམ་བས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པས། ལན་དུ་ལུང་དེ་དྲང་དོན་དུ་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་དང་པོ་ནི། མདོ་སྡེ་གང་ལས་སོགས་དྲུག་གིས་དང་བོ་

[207B] དེ་ནས་གཉིས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་བཟློག་པ་དགོས་པར་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་དགོངས་གཞི་སེམས་ཀྱིས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པ་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ནད་པ་སོགས་ཀྱི་
ལུང་གིས་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་ཤིང། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་རིགས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་ཅེས་པའོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་མདོ་སྡེ་སོགས་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པའི་མདོ་གཞན། དགོངས་འགྲེལ་ལས་
མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་ཆ་ཕྱེ་བ་ཀུན་གཞི་ཕྱི་དོན་མེད་པ་ཐེག་གསུམ་སྟོན་པ་བཞི་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་ཞིང། རང་འགྲེལ་དུ་ཐ་མ་གཉིས་སོགས་སྒྲས་བསྡུས་ཤིང། ཐ་མ་མདོ་བཏུས་ལས་གསུངས་པས། དང་པོ་གསུམ་
དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ་དངོས་སུ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་རིགས་པ་ནི། ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཤེས་པ་བསལ་བ་ནི། སོགས་བཞིས་ཤེས་བྱ་ཕྱི་དོན་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་ན་ཤེས་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་འགྲུབ་སླབས། དང་པོ་
ཕྱི་དོན་རང་བཞིན་གྱི་ཡོད་པ་དགག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་མདོའི་དྲང་ངེས་རྟོགས་ཐབས་ནི། དེ་ལྟར་ལུང་གི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་བཞིས་ངེ་ཁོ་ན་ཉིད་དངོས་སུ་
མི་སྟོན་པ་དྲང་དོན་དང། དེ་དངོས་སུ་སྟོན་པ་ངེས་དོན་ཡིན་པས་ལུང་གི་རྣམ་བཞག་ཤེས་པར་གྱིས། ཞེས་པའོ། །རང་འགྲེལ་དུ་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་དང་འཇིག་རྟེན་འདས་བསྟོད་དྲངས་ནས་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པར་ཞལ་འཕང་

[208A]༄༅། །མིསྶིང་པགེ་

[208B] ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིའི་དོན་ཡང་གནས་ཏེ། ཞེས་སོགས་ལྟར་ཨ་བཧས་ཡང་ཀུན་གཞི་མི་བཞེད་ལ། མདོ་རྒྱུད་ལས། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་སོགས་གསུངས་པ་འགའ་ཞིག་
ལེགས་ལྡན་ལྟར་ཀུན་གཞི་སྟོང་ཉིད་དང། ཉོན་ཡིད་ངར་འཛིན་པའི་སེམས་ལ་འཇོག་པ་འགའ་ཞིག་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ལྟར་འགྲེལ་དགོས་པ་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། སྟོང་ཉིད་ལ་ཡང་ཀུན་ལ་
ཁྱབ་པས་ཀུན་གཞི་དང། ཡུལ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། རྣམ་ཤེས་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་དང། རླུང་སེམས་ལ་བཏགས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གུང་རུས་དེ་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་
ཚིག་ལ་བྱེད་དགོས་པ་གང་ཞིག་ཅེས་པ་ལྟར་རྗེ་བཙུན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང། རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་སོགས་ཀྱིས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་མདོ་ལ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་བཞི་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་པར་འདོད་ལ། གུང་རུས་
སྟོང་ཐུན་ཆེན་མོའི་ལུང་དེ་སྤྱིར་དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་དགོས་པའི་མདོ་ལྔ་ཡོད་པར་བསྟན། ཞེས་དང། ཤེར་དབང་པས། འགྲེལ་བར་རྟག་བརྟན་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་ནས། ཞེས་གསུངས་
པས་རྩ་འགྲེལ་ལ་ཁྱད་འབྱེད་དམ་དཔྱད་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཞིར་ངེས་པ། རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པའི་དོན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་སོགས་འདྲེན་པ་ཞལ་མཐུན་ནོ། །

[209A]༄༅། །དེ་དག་ཡིག་ཆ་དང་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། རྣམ་བཤད་ལས། ལུགས་འདིས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་དོན་ཚན་གཞི་ཀ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་གྱི་ཞེས་པས་དོན་ཚན་དེ་བརྗོད་དོན་སྒོ་ནས་སེམས་
ཙམ་འགོག་པའི་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་སྨོས་པ་གསུམ་དང། མདོ་བཏུས་ནས་ལུང་གིས་བཀག་པའི་མཐར་ཐུག་ཐེག་གསུམ་སྟོན་པ་སོགས་སྒྲས་བསྡུས་ཀྱང་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བྱེད་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པ་དང་
བཞི་གཙོ་བོར་བཤད་ཙམ་ཡིན་གྱི། རྗོད་བྱེད་ལ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་བཞིར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞི་རེ་རེ་སྟོན་པའི་ལང་གཤེགས་དགོངས་འགྲེལ་རྒྱན་སྟུག་སོགས་དབྱེ་སྒོས་ཕྱེ་ན་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དེ་དག་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བྱེད་ལ་ཡང་མདོ་བཏུས་སུ་ཐེག་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དམ་ཆོས་པད་དཀར་སོགས་ཡིག་ཆར་དྲངས་པ་བརྒྱད་གསུངས་པས་བཞིར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར། སྙིང་རྗེ་པད་དཀར་དང་
གསུངས་པ་མ་དགག་མ་དཔྱད། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར། བཞི་དྲང་དོན་དུ་འཆད་དོ། །གསུངས་པ་ཡང་གཙོ་བོ་ཙམ་མོ། །སྤྱིར་འདིར་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་མདོ་ལ་དོན་ཚན་བཞི་གང་རུང་བརྗོད་བྱར་སྟོན་པའི་
མདོས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། མདོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་སེམས་ཀྱིས་དག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་སོ་སོ་རང་རིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྟོན་པའི་

[209B]དེ་སྔ་མ་བཞི་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དེ་སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པར་སེམས་འགྲེལ་དུ་བཀག་པ་དང། རྩ་བར། གང་ཚེ་ཞི་བ་སོགས་ཀྱིས། སེམས་
ཙམ་པས་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་འཇུག་པར་བརྩད་པའི་ཁུངས་ཡིན་ཚུལ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་རིག་པར་བྱ་བ་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོ་ནི་གདོན་
མི་ཟ་བར་ཡོད་དོ། །གཞན་དུ་ན་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ལས། བརྗོད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། འདི་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་སེམས་ཙམ་གྱི་འདོད་པ་
དགག་ཚུལ་ལུང་དེ་ལང་གཤེགས་ཀྱིས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བར་སྒྲུབ་པ་དྲངས་པར། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་ལྔར་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་
པ་ལྟར། གཏན་ནས་རིགས་ཆད་སྟོན་པའི་མདོ་སོགས་ཀྱང་འདིར་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་མདོ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་སེམས་ཙམ་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འདོད་པ་སྟོན་ཞིང། དེས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པའི་
མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པའི་དོན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པར་ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱས་ནས། ཞེས་གསུངས་

[210A]༄༅། །བའི་ཕྱིར། གུང་རུ་སོགས་ཀྱིས་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ལ་བྱས་ནས་ཡོད་པར་འདོད་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་དཔེ་གསལ་རྫོགས་ཀྱི་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པར་སྟོན་
པའི་མདོ་སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་མི་འདོད་པས་མིན་པར་རང་འགྲེལ་གྱི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པར། ཡིག་ཆར། ལྷས་སྦྱིན་མི་ཡིན་བྱས་པས་མི་ལྷས་སྦྱིན་ཡིན་སྨྲས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་ལ་
ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་པའི་དྲང་དོན་དུ་བཤད་རྒྱུ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ་རྣམ་བཤད་དང་སྟོང་ཐུན་གྱི་དགོངས་པ་རྨ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་གིས་རྟག་བརྟན་སྟོན་
པ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ནས་དེ་དང་ཀུན་གཞི་སྟོན་པ་གཉིས་དགོངས་གཞི་གཅིག་པས་དེ་ཡང་དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་རྣམ་བཤད་དུ་འགྲེལ་བཤད་ལས། རྟག་བརྟན་དྲང་དོན་ཡིན་པ་
བཞིན་དུ་སེམས་ཙམ་སྨྲ་བ་དྲང་དོན་ཟེར་བ་བཀག་ནས། སེམས་ཙམ་སྨྲ་བ་དྲང་དོན་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་རྟག་བརྟན་གསུངས་པ་དྲང་དོན་ཡིན་ཞེས་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ལྟར་དང། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་
སྡེ་ཞེས་པ་ཀུན་གཞི་སྟོན་པ་ལ་སྦྱར་ན་ལང་གཤེགས་ལས། རྟག་བརྟན་སྟོན་པ་དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་གྱིས་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་བ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱན་སྟུག་ལས། ས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་

[210B] །སོགས་དང། ལང་གཤེགས་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བསྒྲགས་པ་ཞེས་པ་ལྟར། དེ་དང་ཀུན་གཞི་སྟོན་པ་དགོངས་གཞི་གཅིག་པས་དེས་དེ་དྲང་དོན་
དུ་གསལ་བར་བྱས་ཞེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྣམ་བདེ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་ཁས་བླངས་པ་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབས་པས་
ཞེས་དང། དེ་ལ་ཐོག་མར་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པར་ཤེས་དགོས་པས། ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་དྲང་དོན་ཡིན་པས་ཀུན་གཞི་དྲང་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། ཞེས་
པ་ནས། གཉིས་ཀའང་དགོངས་གཞི་གཅིག་པ་དང། གཉིས་ཀའང་དགོས་པ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ཞེན་པ་དག་སྐྲག་པ་སྤངས་པ་དང། སྒྲས་ཟིན་ལྟར་གྲུབ་ན་གཉིས་ཀ་ལའང། མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་དང་ཁྱབ་པར་མེད་
པར་ཐལ་པའི་གནོད་པ་འབབ་པར་མཚུངས་པས། དེའི་ཕྱིར་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་དེས་ཀུན་གཞི་གསུངས་པའང་དྲང་དོན་དུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ལུ་
འདིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་ལུང་དེ་དག་གིས་གནོད་ཚུལ་མ་གསུངས་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་མདོ་སྡེ་གཞན་ཡང་ནི། །ཞེས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སེམས་ཙམ་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་
[211A]༄༅། །འདོད་པ་སྟོན་པ་དགོས་པ་ས་བཅད་དང་ཡང་སྒྲས་ཤེས་ལ། རྟག་བརྟན་སྟོན་པ་ནི། ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་པས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ནས་ལུང་དེས་སྔ་མ་སྒྲུབ་པས། ཡིག་ཆར་
ཚིག་རྐང་གཉིས་ཀ་དྲངས་ནས། ཅེས་པའི་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་ཞེས་དང། ལུང་འདིས་གསལ་བྱེད། །ཅེས་པའི་དྲང་དོན་དུ་བཤད་རྒྱུ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པས། སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་
དུ་འགྲེལ་རྒྱུ་ལྔ་ཡོད་པ་སྟོང་ཐུན་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང། གཞན་གྱིས་སེམས་ཙམ་པས་དེས་དོན་དུ་འདོད་པ་དགོས་པར་གསུངས་པ། རྐང་པ་དང་པོས་དངོས་བསྟན་གྱི་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུ་ལ་ཐུགས་རྩེ་གཏད་པ་
ཡིན་ཞེས་ཡིག་ཆ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ན་ལེགས་ཀྱི། སྟོང་ཐུན་དང། ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་གསུངས་པ་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པའི་ལུང་གིས་ཀུན་གཞི་སྟོན་པ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བ་ལ་དགོངས་
ཟེར་བ་སོགས་འབྲེལ་མེད་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་བྱའོ། །གྲུབ་མཐའ་རྩ་བར། ལང་གཤེགས་དགོངས་འགྲེལ་རྒྱན་སྟུག་མདོ་ཚན་ལྔས། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་བར་སེམས་ཙམ་དང། ཕྱི་དོན་མེད་པ་
དང༑ ཞེས་སོ་སོར་བྱས་ནས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་ཆ་ཕྱེ་བ་མ་བགྲང་བ་མ་དག་སྟེ། རྩ་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཚིག་ཊཱིཀ་ལྟར་སེམས་ཙམ་ལས་ཕྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་མཚན་ཉིད་

[211B] །དེ་དག་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བྱེད་ཀྱི་མདོ་ཡང་ལུང་འདིས་ཞེས་པའི་རང་འགྲེལ་དུ། ལང་གཤེགས་ལས། ཇི་ལྟར་ནད་པ་སོགས་དང། རྟག་བརྟན་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་པ་
དང༑ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སོགས་ཆ་ཕྱེ་བ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བྱེད་དང་གསུམ་གསུངས་ལ། གུང་རུས། དེའི་སྟེང་དུ་མདོ་བཏུས་ལས་ཐེག་གསུམ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བ་དང་བཞིར་ངེས་པར་གསུངས་ཀྱང། ལེགས་
བཤད་སྙིང་པོ་སོགས་ལས། རྒྱན་སྟུག་ལས། ས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀུན་གཞི་སྟེ། །སོགས་དང། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། མཚན་ཉིད་གསུམ་སྟོན་པ་དེ་ལྟར་ལུང་གི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལྟར། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་སོགས་
ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་གསུངས་པས་བཞིར་མ་ངེས་སོ། །རང་འགྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་ནི། གྲུབ་མཐར། བྱིས་པར་ཀུན་བཏགས་རྒྱལ་ལ་ཡོངས་གྲུབ་བཞེད། །ཅེས་པ་ལྟར་སོ་སྐྱེ་ལ་གཞན་དབང་གཤིས་ལུགས་
སུ་སྣང་བ་ཀུན་བཏགས་དང། སངས་རྒྱས་ལ་གཤིས་ལུགས་སུ་སྣང་བ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་གསུངས་སོ། །གུང་རུ་དང་རྗེ་བཙུན་པས། ཕྱི་དོན་དུ་གྱུར་པའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་སོགས་
སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་མི་འདོད་གསུངས་པ། གོང་གི་དེ་དང་ནང་འགལ་ཡང་ཡིན་ལ། དེའི་སྒྲས་ཟིན་འཐད་ལྡན་དུ་ཁས་ལེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། དེའི་དངོས་བསྟན་ལ་སེམས་ཙམ་

[212A]༄༅། །པའི་བསམ་ངོའི་ཀུན་གཞི་མི་འཇོག་པར་ཐལ་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཁས་ལེན་པའི་རང་སྡེ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །
སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་མི་འདོད་སྒྲས་ཟིན་ཁས་ལེན་མི་ལེན་གྱིས་འཇོག་པས་དེའི་སྒྲས་ཟིན་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་དེ་དེས་དོན་དུ་འདོད་ཀྱང། མདོར་མི་འདོད་ཅེས་ཀྱང་ཆོག་པ་སོགས་ཁས་
ལེན་སོང་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དོ། །ཉི་ཁྲིའི་བྱམས་ཞུས་ཀྱིས། ཀུན་བཏགས་རྫས་སུ་མེད་པ་གཞན་དབང་གི་གཤིས་ལུགས་སུ་མེད་པ་དང། གཞན་དབང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་རྣམ་རྟོག་གིས་
བཞག་པའི་ཡོད་པ་དང། ཡོངས་གྲུབ་རྫས་སུ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་མིན་པ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མིན་པ་གནས་ལུགས་སུ་མེད་པ་མིན་པའོ། །ཤཱནྟི་པས་འཁྲུལ་གཞི་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་གིས་
བཏགས་ཙམ་དུ། མིང་གི་སྔ་རོལ་བློ་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལྟར་གྱི་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པས་སོ། །ལེགས་ལྡན་གྱིས་མདོ་བཞི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བྱས་ནས། དོན་དམ་པར་ཕྱི་དོན་མེད་པ་དང། སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཞེས་པ་རྣམ་
མེད་དུ་སྣང་བ་མེད་པ་དང། གནས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སེམས་ལ་ཤར་བའི་དོན་དང། ཀུན་གཞི་སྔར་ལྟར་ལ། མཚན་ཉིད་གསུམ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང། རེ་ཞིག་ཐེག་པ་གསུམ་སོ་སོར་ངེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་

[212B]།    ༈   
མཁན་དང། འཁོར་ལོ་སོགས་ལས་སྐྱེ་བས་གཞན་སྐྱེ་དང། ནང་གི་ཆོས་མི་ལྟ་བུ་སྲོག་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བས་བདག་དང། ཕ་མ་དང་ཆོས་མིན་སོགས་ཚིག་དོན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བས་གཞན་སྐྱེ་གཉིས་ཀར་འདོད་པས་
བདག་གཞན་རེ་རེ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བའི་སྐྱོན་མི་འཇུག་ཟེར་རོ། །རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་སྲོག་དང་སྲོག་མ་ཡིན་པ་དང། བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་དང། ཟག་པ་དང་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གི་དོན་དགུ་ནི་ཞེས་པའི་
སོགས་སྒྲས་རྣམ་བཤད་ལས། བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་ཤེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་འདུ་བྱའི་ཤུགས་ཏེ། ཞེས་པ་ལྟར་གསུམ་སྟེ། དགུ་ནི། གྲུབ་མཐའི་རྩ་བར་གསུངས་པའི་ཤམྦྷ་ལ་
དང། འཕགས་ཡུལ་གྱི་མཆོད་འོས་ལུགས་གཉིས་གང་དང་མི་མཐུན་ཀྱང་འཕགས་ཡུལ་ལ་འདོད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པར་སྣང་ངོ། །གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། རང་འགྲེལ་ལས། སྤོང་པ་དཀར་པོ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་
པའི་སྤོང་བ་དཀར་པོ་པ་ཕྱི་རོལ་བའི་ལྟར་སྣང་མང་ཡང་ཞེས་པའི་གྲངས་ལྟ་བུར་བྱས་བ་འགྲེལ་བཤད་ལྟར་གསུངས་པ་ལས། རང་ལུགས་མིན་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་འགྱུར་ལས། དགེ་སློང་སྐྱ་

[213A]༄༅། །བསིང་ལ་སོགས་པ་ཞེས་འབྱུང་ལ། དེའི་དོན་གཅེར་བུ་བའི་དགེ་སློང་ལ་འཆད་དོ། །སྤོང་བ་པ་ནི། བསམ་གཏན་པའི་མིང་ཡིན་པས་བསམ་གཏན་པ་དཀར་པོ་ཞེས་པའི་རང་སྡེ་ཕུང་པོ་རྫས་ཡོད་
བྱེད་པ་པོར་སྨྲ་བ་ཞིག་གོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དེ་དགག་པ་ནི། གཉིས་ལས་སྐྱེ་བའང་སོགས་བཞིས་དེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་ན་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་སོགས་དང་
གཞན་ལས་སྐྱེ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ལ། དོན་དམ་པར་ཡང་མེད་དེ། རེ་རེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཚོགས་པའང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བྱེ་མ་
གཅིག་ལ་མར་མེད་པས་མང་པོ་ལ་མེད་པ་བཞིན་ཞེས་རང་འགྲེལ་ལས་སོ། །བཞི་པ་ནི། རྒྱང་ཕན་པས་ནི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ན་ཉེས་པ་དེ་དག་ཡོད་པས། རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བས་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིའི་དངོས་པོ་པདྨའི་
འདབ་མ་སོགས་ཀྱི་འཇམ་རྩུབ་དང་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པ་དང། ནང་གི་ཆོས་རྨ་བྱ་སོགས་འགའ་ཞིག་གིས་བཟུང་ནས་ཁ་དོག་སོགས་འགོང་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའོ། །ཟེར་
རོ༑ །དེ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་འདོད་མི་འདོད་གཉིས་ལས། འདི་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་མི་འདོད་པའི་འཇིག་རྟེན་མིག་གི་རྗེས་འབྲང་ཡིན་པ། རང་འགྲེལ་ལས། བུ་མོས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འདོད་

[213B] །ཞེས་པས་འགྲུབ་བོ། །དེ་དགག་པ་ལ་བཞི། དང་པོ་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་ཁོ་ནར་སོགས་བཞིས། རྨ་བྱའི་མདོངས་བྱ་རོག་ལ་ཡོད་པ་སོགས་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་
དང༑ དགུན་དུས་སུ་ལོ་ཏོག་སྐྱེ་བ་སོགས་དུས་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ན་ལོ་ཏོག་གི་ཆེད་དུ་ས་བོན་སྡུད་པ་སོགས་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ་བ་སྟེ། རིགས་པ་དང་འགལ་བ་གཉིས་དང། མཐོང་བ་དང་འགལ་བ་སྟེ་
གསུམ་གྱིས་བཀག་གོ་གཉིས་པ་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པ་ནི། གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་རྒྱུ་ཡི་སྟོང་སོགས་བཞིས་རྒྱང་ཕན་རང་གི་སྔོ་འཛིན་གྱི་བློ་སྔོན་པོ་སོགས་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་རྣམས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་
རིགས་པར་ཐལ། འགྲོ་བ་རྣམས་རྒྱུས་སྟོང་ན། ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་བཞིན། ཚད་མས་བཟུང་དུ་མེད་དགོས་ན་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་བཀྲ་བས་ཚད་མས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྒྲུབ་པོ། རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཉིད་
ནི་བཞི་ཁོ་ན་སྟེ། ཞེས་པ་ལྟར། པདྨ་དང། རྨ་བྱའི་མདོངས་དང་བློ་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་འབྱུང་བཞིའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་དེ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། རྒྱུ་འབྲས་ཁས་མི་ལེན་ཟེར་མཁན་དེས་ཀྱང་སེམས་
འབྲས་བུ་དང་འབྱུང་བཞི་ལས། ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་རྒྱང་ཕན་ཀུན་འདོད་ལ། ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་འདིའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། གང་དུ་

[214A]༄༅། །བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདིར་རམ། འདིར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དག་ཡོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་འབྲས་མེད་པ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པའི་དོན་ནོ། །རྒྱང་ཕན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དེ། མངོན་སུམ་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཟེར་བར། རང་འགྲེལ་དུ་དེ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ངམ་མ་
མཐོང། མཐོང་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ལ། མ་མཐོང་ན་དེ་མེད་པ་ཚད་མས་མ་བཟུང་བར་ཐལ་ཏེ། བཟོད་མོ་མང་ཐོས་གང་སྨྲ་བ། །དེ་ནི་སྤྱང་ཀིའི་རྗེས་དང་འདྲ། །ཞེས་རྗེས་
དཔག་མེད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་གོ་སྤྱང་ཀའི་རྗེའི་གཏམ་རྒྱུད་འགྲེལ་བཤད་དུ་གསལ་ལོ། །གསུམ་པ་རྒྱང་ཕན་གྱིས་ཕ་རོལ་མ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འབྱུང་བ་དེ་དག་བདག་ཉིད་སོགས་བཞིས་ཁྱོད་
ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། །ཁྱོད་ཀྱིས་རང་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་འབྱུང་བ་དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པར་རགས་པ་དེ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཡིད་ཀྱི་མུན་པ་འཐུག་
པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཕྱི་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགོག་པར་སོགས་བཞིས་དེ་དུས་སུ་རྒྱང་ཕན་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་

[214B] དཔེར་ན། འབྱུང་བ་བདེན་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཁོག་པ་དང་ལྡན་ཚེ་བཞིན། ཞེས་སོ། །འདི་ནི་སེམས་ལུས་
ཀྱི་འབྱུང་བ་ལས་བར་འདོད་པས་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སོགས་བཞིས་འབྱུང་བ་བདེན་པར་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མིན་པས། ངེས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་ལ། མི་སྟོང་ན། འབྱུང་བ་བདེན་མེད་འདིར་བསྒྲུབ་
དགོས་སོ་ཟེར་བར། གོང་དུ་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་ཐུན་མོང་དུ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་བཀག་པའི་འབྱུང་བ་བདེན་པ་མེད་ཅེས་བརྩོད་སྤོང་ངོ། །རང་འགྲེལ་ལས། ཀུན་མཁྱེན་མེད་པ་དང། རང་བཞིན་ཡོང་པར་སྨྲ་བ་སོགས་
རང་གཞན་གྱི་སྡེ་བའི་ལྟ་བ་ཕྱིན་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་ཚུལ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འགོག་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་བདག་ཉིད་ནི། །ཞེས་རྐང་པ་དང་པོ་བསྒྱུར་ནས་གསུངས་པ་དང། རང་ལུགས་ལ་མི་མཚུངས་ཚུལ། འཇིག་རྟེན་
གཞན་གཏོགས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་བདག་ཕྱེ་བའི་རང་བཞིན་དམ་པའི་དོན་ནི་ལྟ་བར་རྟོགས་བྱ་སྟེ། །བདག་གི་ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་རྟེན་མཚུངས་ལུས་དང་ལྡན་ཉིད་ཕྱིར། །གང་གི་ཚེ་ན་བདག་མེད་རྟོགས་པར་
ཁས་ལེན་དེ་ཚེ་བཞིན། །ཞེས་སོགས་གཞན་ལུགས་འགོག་ཚུལ་ཡ་མཚན་པ་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་མཐའ་བཞི་བཀག་པའི་གྲུབ་དོན། གང་གི་ཕྱིར་ན་སོགས་གཉིས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ་སླའོ། །

[215A]༄༅། །གཉིས་པ་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་རྩོད་སྤོང་ལ། སྔོ་སོགས་བློས་བཟུང་བ་མི་འཐད་པ་དང། རང་བཞིན་མེད་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པའི་རྩོད་སྤོང། དོན་བསྡུ་གསུམ། དང་པོ་ནི། གང་
གི་སྤྲིན་ཚོགས་སོགས་དྲུག་གིས། རང་རྒྱུད་པ་མན་གྱིས་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོ་སོགས་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། དེའི་རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་མ་སོང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་བར། བློ་དེ་ལ་རང་མཚན་དུ་སྣང་བ་གཏི་མུག་གི་དབང་
གིས་ཡིན་ཏེ། ཆར་སྤྲིན་དང་མཚུངས་པའི་གཏི་མུག་འཐུག་པོ་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་ཡུལ་རྣམས་ལོག་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་མཐུས་སྒྲ་ཤད་སོགས་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང་
གལ་ཏེ་གཏི་མུག་སོགས་བཞིས་མི་མཁས་པ་དག་འཕེན་བྱེད་ལས་བསགས་པ་གཏི་མུག་དེའི་དབང་གིས་ཡིན་པར་གོར་མ་ཆག་སྟེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་བཟང་པོའི་ཉི་མས་མ་རིག་པའི་མུན་པ་བསལ་ནས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་
བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་སོགས་བཞིས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དེ། མེད་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མོ་གཤམ་བུ་བཞིན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་པར། རིགས་པ་
གསུམ་གྱིས་བཀག་པའི་དང་པོ། གང་དག་རབ་རིབ་སོགས་བཞིས། ཁྱོད་ཀྱི་དང་པོར་རབ་རིབ་ཅན་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྲ་ཤད་མཐོང་ལ་མོ་གཤམ་བུ་མི་མཐོང་བ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་སྐྲ་ཤད་མ་

[215B] ཞེས་རྩོད་ལ། ཕྱི་ནས་མ་རིག་པའི་སྣང་ཚུལ་ལ་རྩོད་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ། གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་སོགས་བཞིས། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་ལ་ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་གྱི་ཁང་ཁྱིམ་མཐོང་ལ་མོ་གཤམ་བུ་མི་མཐོང་བར་མི་རིག་པ་
པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཡོད་པ་མིན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་པོར་རང་ལ་བརྩད་ནས། ཕྱིས་ཐལ་འགྱུར་བ་ཁོ་བོ་བརྒལ་རིགས་ཞེས་གཉིས་ཀ་མགོ་མཚུངས་ཀྱི་རིགས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ཉིད་དུ་འདི་སོགས་
བཞིས། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པས་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་པོ་འདི་དག་དེ་ཁོ་ནར་མེད་ཀྱང། ཐ་སྙད་དུ་མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
སོ། །གཉིས་པ་དོན་བསྡུ་ནི། མོ་གཤམ་བུ་ལ་སོགས་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་མོ་གཤམ་བུ་བཞིན་ཡིན་པར་ཐལ། སྟོན་པས། དཀོན་མཆོག་སྦྲིན་ལས། གདོད་
ནས་ཞི་ཞིང་མ་སྐྱེས་པ། །རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་ལ། དེ་དག་ཐ་སྙད་དུ་མོ་གཤམ་བུ་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
ཞེས་སོ། །འདིར་རང་འགྲེལ་དུ་བྱེ་སྨྲས། གདགས་ཆོས་བུམ་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། གདགས་གཞི་ཕྲ་རབ་བརྒྱད་དོན་དམ་དུ་མེད་ན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་མོ་གཤམ་བུ་དང་མཚུངས་སོ་ཟེར་བར། གདགས་ཆོས་བཏགས་ཡོད་ལ་
[216A]༄༅། །གདགས་གཞི་རྫས་ཡོད་མི་རུང་བར་བཞི་བརྒྱ་པ་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་དེ་ནས་གསུངས་པའི་རིགས་པས་བསྒྲུབ་བམ་དཔྱད། གསུམ་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་སྐྱེ་བས་མཐར་འཛིན་འགོག་ཚུལ། གང་
ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་དང་སོགས་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་དང་པོ་བཞིས་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་མེད་ན་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །ཟེར་བར། དེ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་ཞེས་ལན་བཏབ། རང་
འགྲེལ་དུ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མདོ་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་བོ། །དེ་ནས་བཞིས་རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་ལྟ་ངན་མཐའ་དག་གཅོད་བྱེད་དུ་ཐལ། ངེ་རྟོགས་པས་མཐར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པས་གནོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོ། །རང་འགྲེལ་
དུ་མ་དྲོས་པས་ཞུས་པ་སོགས་དྲངས་སོ། །དེ་ནས་བཞིས་སྔར་གྱི་རིགས་པས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་དཔྱད་ཟིན་ལ། མཐར་འཛིན་འབྱུང་མི་འབྱུང་བདེན་འཛིན་ལ་ལྟོས་པ་མེ་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པ་བཞིན། ཞེས་སོ། །
ལྔ་བ་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ངོས་བཟུང་བ་ལ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་སོགས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་དྲུག་གིས། བསྟན་བཅོས་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱད་བརྩོད་པ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་མིན་གྱི། འཁོར་བ་ལས་
གྲོལ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། སོ་སྐྱེ་རྣམས་མཐར་འཛིན་ཀྱི་རྟོག་པས་བཅིངས་ལ། འཕགས་པ་དག་དེ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས་ན་རྟོག་པ་དེ་དག་ལོག་པ་བསྟན་བཅོས་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱད་པའི་འབྲས་བུར་མཁས་པ་རྣམས་

[216B] ཞེས་དང། དེ་ལ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ནི། རྩོད་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་གྲོལ་ཕྱིར་མིན་ཏེ། འདིར་ཕྱོགས་སྔས་བརྟགས་པ་མང་པོ་བཀོད་ནས་བཀག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པར་དྲུག་གིས། ཟས་འཚོད་ཕྱིར་མེ་བུས་པ་ན་ཞར་ལ་
བུད་ཤིང་སྲེག་པ་ལྟར་གཞན་གཞུང་སྟོབས་ཆུང་བས་ཞར་ལ་འཇིག་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །རང་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་དང་གཞན་ཕྱོགས་ལ་སྡང་བ་ནི། འཆིང་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་བསལ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྣམ་
པར་དཔྱོད་པ་མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་ཐོས་བསམ་སོགས་གང་གི་སྐབས་སུ་ཡང་དང་པོ་རང་རྒྱུད་ལ་བརྟགས་ཏེ་ཆགས་སྡང་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཀུན་སློང་རྣམ་དག་གཅིག་དང། མཇུག་ཏུ་བསྔོ་སྨོན་གྱིས་
རྒྱས་བཏབ་པ་གཉིས་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་པས། རང་འགྲེལ་དུ་མདོ་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་དྲངས་སོ། །འདི་དག་ཡིག་ཆར་ས་བཅད་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ཐལ་བཟློག་གི་སྐབས་སུ་དཔྱད་ཟིན་པས་ཡིན་ནོ། །
གཉིས་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རིགས་པས་སྒྲུབ་པ་ལ་གསུམ། དང་པོ་ཐར་འདོད་ཀྱིས་ཐོག་མར་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་སོགས་བཞིས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་རྩ་བ་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་དེའི་ཞེན་ཡུལ་འགོག་དགོས་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་བདག་དང་བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་ཚུལ་ལ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཉིས། དང་པོ་གཞན་སྡེས་བཏགས་པའི་ཕུང་

[217A]༄༅། །པོ་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་བདག་དགག་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་པ་ནི། ཟ་བོ་རྟག་དངོས་སོགས་བཞིས་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས། གྲངས་ཅན་གྱིས་བདག་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་འཇོག་
ཚུལ་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་དེ་ལས་ཕྱེ་ཚུལ་སོགས་བསྟན་ལ། འགྲེལ་བར། གྲངས་ཅན་ལུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་བསྐྱེད་དེ་འཁོར་བར་འཁོར་ཚུལ་དེ་ཤེས་ནས་བསམ་གཏན་
བསྒོམ་པས་ཐར་པ་ཐོབ་ཚུལ་ཤེས་བྱ་ཉེར་ལྔའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་ཚུལ། བྱེ་བྲག་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དགུའི་ངོ་བོ་དེ་བདག་ལ་འདུ་ཚེ་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང། དོར་ཚེ་ཐར་བ་ཐོབ་ཚུལ་སོགས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་
པ་དེ་དགག་པ་ལ། མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་ཕྱིར། །སོགས་ཚིག་བཅད་བཞིའི་དང་པོས། མུ་སྟེགས་པའི་བཏགས་པའི་བདག་ཏེ་དེས་བཏགས་པ་ལྟར་མེད་པ་དང། ངར་འཛིན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་མིན་པ་དང་
ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་ཅེས་བདག་གི་ངོ་བོ་དགག་ལ། གཉིས་པ་གྲངས་ཅན་དང་བྱེ་བྲག་པས་བདག་གི་ཁྱད་པར་ལྔ་བཤད་པ་ལ་ཁོ་རང་ལ་གྲགས་པའི་མ་སྐྱེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གནོད་ཅེས་བདག་གི་ཁྱད་པར་དགག་ལ་
ཚིག་བཅད་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་དགག་པས། རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་བཟུང་དུ་མེད་པས་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དང། རྐང་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ངར་འཛིན་

[217B] ཚིག་བཅད་ཕྱི་མས་དེ་ལ་མ་དམིགས་ཀྱང་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སྐྱེས་པར་བསྒྲུབ་ནས་བཀག་གོ་གཉིས་པ་རང་སྡེས་བཏགས་པའི་ཕུང་པོ་ཉིད་བདག་ཏུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ་ལྔ། དང་
པོ་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པས། ཕུང་པོ་ལས་གཞན་བདག་གྲུབ་མེད་པའི་ཕྱིར། །སོགས་ཚིག་རྐང་བཅོ་ལྔའི་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས། མང་བཀུར་བས་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་བདག་ཏུ་བཞག་པ་དང་དེ་ནས་གཉིས་
ཀྱིས། མདོ་ལས། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཁོ་ན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟའོ། །ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མང་བཀུར་བ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་བཞག་པ་དང། ཡང་མདོ་ལས། སེམས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པ་སྟེ། ཞེས་
སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་མང་བཀུར་བ་ཁ་ཅིག་སེམས་གཅིག་པུ་བཞག་པ་སོགས་ཀྱི་འདོད་པ་བརྗོད་ལ། རྣམ་བཤད་དུ་ལེགས་ལྡན་དང་སེམས་ཙམ་པ་སོགས་ཀྱི་འདོད་པའང་གསུངས་སོ། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་སོགས་
བཞིས་བདག་མང་བ་དང། རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང། འཇིག་ལྟ་ལོག་ཤེས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་གསུམ་གྱིས་བཀག་ལ། འགྲེལ་བར་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་ལུང་འགལ་བརྗོད་དོ། །མྱ་ངན་འདས་ཚེ་སོགས་བཞིས་ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེ་
བདག་རྒྱུན་ཆད་པ་དང། དེའི་སྔོན་དུ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་དང། དེས་ན་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དང། ལས་བྱས་པ་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བབ་ཞིས་བཀག་པ་ལ། དེ་ཉིད་དུ་རྒྱུད་ཡོད་ན་སྐྱོན་མེད་ཅེས་

[218A]༄༅། །པས། རང་རྒྱུད་པ་སོགས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་ཡིན་ཀྱང། རྒྱུད་གཅིག་ཡོད་པས་སྐྱོན་མེད་ཟེར་བ་ལ། སྔར་རྣམ་དཔྱད་ཚེ་སོགས་གཉིས་ཀྱིས། སྔར་བྱམས་པ་ཉེར་
སྦས་ལ་བརྟེན་ཆོས་རྣམས་ནི། །སོགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་པ་ལ་རྒྱུད་གཅིག་རུང་བ་ལ་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་པས་ཕུང་པོ་སོགས་བདག་ཏུ་མི་རིགས་ཞེས་སྐྱོན་སྤོང་བཀག་གོ་འདི་དག་ལ་རང་འགྲེལ་དུ་རྩ་ཤེས་
ཁུངས་སུ་དྲངས་སོ། །གཉིས་པ་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་འདོད་མི་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི། འཇིག་རྟེན་མཐའ་ལྡན་ལ་སོགས་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་རྐང་པ་གཅིག་གིས་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། དྲི་བ་བཅུ་བཞིའི་ལན་ལུང་སྟོན་
རིགས་པ་ལ་དེ་བསྟན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བསྟན་ལ། རང་འགྲེལ་དུ་ལྟ་བཅུ་བཞི་རང་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདོད་ཚུལ་དང་ངོ་བོ་ཁུངས་སོགས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །འོན་ཀྱང་གནས་མ་བུས་མི་འདོད་དེ་གཉིས་མིན་འདོད་
པའི་ཕྱིར། ཕལ་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་སམ་དཔྱད། གསུམ་པ་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་གཞན་བསྟན་པ་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བདག་མེད་མཐོང་བ་ལ། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱི་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་
ཀྱིས། ཁྱོད་ལྟར་ན། བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཚེ་ཕུང་པོ་མེད་པར་ངེས་པར་ཐལ། ཞེས་བཀག་པ་ལ་མང་བཀུར་བས། ལས་འབྲས་འཇོག་པའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཕུང་པོ་དང་བདག་མེད་པར་མཐོང་བའི་བདག་གི་སྒྲ་

[218B] རྟག་བདག་སྤོང་ན་སོགས་གཉིས་ཀྱིས་བདག་གི་སྒྲ་ཕུང་པོ་ཁོ་ན་ལ་མི་འཇུག་པར་ཐལ། རྟག་བདག་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྐྱོན་སྤོང་བཀག་ལ་
ཚིགས་བཅད་ཕྱི་མས་བདག་མེད་མཐོང་ཚེ་རྟག་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ན། དེ་ཚེ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་དང། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཆགས་པ་མངོན་གྱུར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཀག་གོ་བཞི་པ་ཕུང་པོ་
བདག་ཏུ་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཤད་པ་ལ་ལྔ། དང་པོ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ཁོ་ན་ལ་ལྟ་བར་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི། གང་ཕྱིར་སྟོན་པས་ཕུང་པོ་བདག་གོ་ཞེས། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་རྐང་བཅུ་གཉིས་
དང་པོ་བཞིས་ཕྱོགས་སྔས། མདོ་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བར། མདོ་དེས་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་བདག་འགོག་གི་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་སྟོན་པ་མིན་ཏེ། མདོ་གཞན་ལས། གཟུགས་སོགས་བདག་མིན་པར་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་ལ། ཕུང་པོ་བདག་ཅེས་སོགས་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱོགས་སྔས་བསྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་བདག་ཏུ་སྟོན་གྱི་ཕུང་པོ་རེ་རེའི་ངོ་བོ་མིན་ནོ། །ཟེར་བར་
མགོན་མིན་སོགས་གཉིས་ཀྱིས་ཚོགས་པ་བདག་མིན་ཏེ། མདོ་ལས། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་སོགས་ཀྱི་དོན་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་གོ་དེ་ལ་ཕྱོགས་སྔས་ཚོགས་པ་དང་ཚོགས་པ་

[219A]༄༅། །ཅན་ངོ་བོ་གཅིག་པས། ཚོགས་པ་མགོན་སོགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཟེར་བར། དེ་ཚེ་དེ་ཡི་སོགས་གཉིས་ཀྱིས་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཤིང་རྟར་ཐལ། དེ་གཉིས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་བཀག་གོ་གཉིས་པ་འདུས་ཙམ་བདག་མིན་པ་ནི། མདོ་ལས་ཕུང་པོ་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་མདོ་ལས་ཕུང་པོ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པར་གསུངས་པས་དང། གསུམ་པ་ཚོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་བཀོད་པ་
བདག་མིན་པ་ནི། དབྱིབས་ཞེ་ན་ཞེས་པས། ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ཚོགས་པའི་དབྱིབས་བཀོད་ཁྱད་པར་བ་བདག་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་སྔ་བཀོད་ནས། དེ་གཟུགས་ཅན་ལ་ཡོད་ཕྱིར། །སོགས་རྐང་པ་ཕྱེད་དང་
བཞིས་གཟུགས་ཅན་ལས་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་བཞི་ལ་བདག་གདགས་སུ་མི་རུང་བར་ཐལ་བས་བཀག་གོ་བཞི་པ་ཕུང་པོའི་ཚོགས་ཙམ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་གཞན་བསྟན་པ་ནི། ལེན་པོ་རང་ཉེར་སོགས་རྐང་པ་བཞིའི་དང་པོ་
གཉིས་ཀྱིས། ཚོགས་ཙམ་བདག་ཡིན་ན། བྱ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཞེས་བཀག་པ་ལ། བྱེད་པོ་མེད་ལས་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས། སེམས་ཙམ་པ་སོགས་ཀྱི་མདོ་ལས། ལས་དང་རྣམ་སྨིན་ནི་ཡོད་ལ་བྱེད་པ་པོ་ནི་མི་
དམིགས་སོ། །ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོགས་ཙམ་གྱི་བདག་ནི་རང་བཞིན་ནམ་རྫས་སུ་མེད་ཀྱང། ལས་སུ་བྱ་བ་ཕུང་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་སྙམ་ན་མི་འཐད་དེ། དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་

[219B]རང་འགྲེལ་དུ་ཨུ་པ་ཏྲ་ལ་ལཱུ་ཊའི་རྐྱེན་བྱིན་ན་ཉེ་བར་ལེན་པས་ན་ཉེར་ལེན་ཞེས་པ་ཡིན་ཀྱང། སྒྲ་གཞུང་ལས། ཀྲི་ཏ་དང་ལཱུ་ཊ་ནི་ཕལ་ཆེར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ལཱུ་ཊ་བྱིན་ནས་ཉེ་བར་བླང་བྱ་ལའང་འཇུག་
པར་གསུངས་པས། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པར་ཡང་སྒྲུབ་ལ། མདོ་དོན་བྱེད་པ་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དང། ལས་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་བཀྲལ་ལོ། །ལྔ་པ་ཐུབ་པས། བདག་ཁམས་དྲུག་སོགས་ལ་བཏགས་པར་
བསྟན་པ་ནི། གང་ཕྱིར་ཐུབ་པས་བདག་དེ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་རེ་རེ་བ་དང། ཚོགས་པ་ངར་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་མིན་ཏེ། བདག་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ལ་བཏགས་པས་ན་དེ་དག་གདགས་གཞིར་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་འབྲེལ་མེད་དུ་བསྟན་པ་ནི། བདག་མེད་རྟོགས་ཚེ་རྟག་པའི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱི་དང་པོས། རྟག་བདག་ངར་འཛིན་གྱི་ཡུལ་མིན་པས། དེ་མེད་པར་རྟོགས་པས་
བདག་ལྟ་སྤང་བ་ངོ་མཚར་བར་གསུངས་ལ། གཉིས་པས་དཔེའི་སྒོ་ནས་བཞད་གང་བྱས་སོ། །གསུམ་པ་རྣམ་ལྔའི་རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་ལྷག་མ་གསུམ་དགག་པ་ནི། ཕུང་པོར་བདག་ཡོང་མ་ཡིན་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཞིའི་
དང་པོས་བདག་ཕུང་པོ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་མིན་པས། རང་བཞིན་གྱིས་རྟེན་བརྟེན་པར་འདོད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་ལ། གཉིས་པས། བདག་ཕུང་པོ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུ་ཡང་མེད་པས། བདག་ཕུང་པོ་

[220A]༄༅། །དང་གཞན་དང་གཞན་མིན་གྱི་ལྡན་པའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་བསྟན། གསུམ་པས་སྔར་རྣམ་ལྔའི་དཔྱད་པས་བཀག་པའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མ་གཏོགས་པ་བཞི་འཇིག་ལྟ་ཉི་
ཤུར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ལ། རང་འགྲེལ་ལས། མདོ་ལས། ཉི་ཤུ་བྱས་པའི་དགོས་པ་ཕུང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་འཇིག་ལྟས་བདག་ཏུ་འཛིན་མི་ནུས་པས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དོར་ལ། རྩ་ཤེས་ལས། དེ་གསུངས་པ་མུ་སྟེགས་པའི་
ལུགས་དགག་ཆེད་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །ཕུང་པོ་ལ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་བརྟེན་པར་ཡོད་པ་དང། བདག་ལ་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་རྟེན་དུ་ཡོད་པ་ནི་ཐ་དད་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང། རང་སྡེ་ཕལ་ཆེར་དེ་ལྟར་འདོད་པས་
མི་འདྲའོ། །བཞི་པས། མདོ་ལས་འཇིག་ལྟ་ཉི་ཤུ་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་སྤངས་པར་གསུངས་པའི་དོན་རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་རྩེ་མོ་མཐོ་བ་ཉི་ཤུ་བོ་འདི་དག་གོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བཞི་པ་བརྗོད་
མེད་ཀྱི་བདག་རྫས་ཡོད་འདོད་པ་དགག་པ་ནི། ཁ་ཅིག་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཞིའི་དང་པོས། མང་བཀུར་པ་ཁ་ཅིག་བདག་ཕུང་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་ལ། བདག་མང་བར་ཐལ་བ་དང། ཕུང་
པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་བདག་འཛིན་པ་མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་པས། གཅིག་ཐ་དད་སོགས་གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་ལ། ལས་བྱེད་པ་པོ་སོགས་སུ་ཡོད་པས་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་འདོད་ལ། མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་

[220B] དེ་རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་ཤེས་བྱ་དང། ངར་འཛིན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་པ་བརྗོད་ནས་
གང་ཕྱིར་སོགས་གཉིས་པས་བདག་རྫས་སུ་གྲུབ་ན་སེམས་ལྟར་བརྗོད་མེད་དུ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། གཟུགས་ལས་སེམས་དེ་ཉིད་སོགས་སུ་བརྗོད་མེད་མིན་པ་ལྟར་རྫས་ཡོད་ལ་དེ་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྫས་ཡོད་བཀག་ལ་
གང་ཕྱིར་ཁྱོད་བུམ་སོགས་གསུམ་པས། མང་བཀུར་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་བུམ་པ་རང་སྐྱ་བའི་རྫས་སུ་མེད་པས་རང་གི་ཆ་ཤས་གཟུགས་སོགས་ལས་རྫས་དེར་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང། དེ་ལ་བཏགས་ནས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་རྫས་སུ་
མེད་ཀྱང། ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་ནས་ཡོད་ཅེས་བཏགས་ཡོད་དུ་སྒྲུབ་བོ། །ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སོགས་བཞི་བས། རྫས་སུ་ཡོད་ན་ཕུང་པོ་སོགས་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་གང་རུང་དུ་ཡོང་དགོས་ལ། བདག་ནི་དེ་དང་བྲལ་བས་རྫས་སུ་
མེད་དེ། དཔེར་ན་རྣམ་ཤེས་རང་གི་བདག་ཉིད་ལས་གཞན་མིན་ལ། གཟུགས་ལས་གཞན་ཡིན་པ་བཞིན་ཞེས་བཀག་གོ་ལྔ་པ་བདག་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བཞག་པ་དཔེ་དང་བཅས་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་
བདག་མཐའ་བདུན་དུ་མེད་ཀྱང་རྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཤིང་རྟ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་ངར་འཛིན་རྟེན་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱི་རྐང་པ་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་ངར་འཛིན་གྱི་དམིགས་
[221A]༄༅། །ཡུལ་དུ་མི་རུང་བར་རྩ་ཤེས་ལྟར་རྣམ་ལྔས་སྒྲུབ་ནས། རྐང་པ་བཞི་པས་རྒྱུ་མཚན་དེས་བདག་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་དུ་བསྟན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་གཉིས་པས་བདག་མཐའ་བདུན་དུ་མེད་པ་
ཤིང་རྟའི་དཔེས་བསྟན་ནོ། །གཉིས་པ་སྔར་རྣམ་ལྔས་བདབ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པའི་ལྷག་མ་འདུས་ཙམ་དང་དབྱིབས་བདག་ཏུ་བཞག་པ་དགག་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཚོགས་ཙམ་ཤིང་རྟར་སོགས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་
གི་དང་པོས་ཚོགས་པ་ཤིང་རྟར་འཇོག་ན་ཤིང་རྟ་བཤིག་པའི་ཡན་ལག་སིལ་བུར་གནས་པ་ལ་ཡང་ཤིང་རྟ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། ཕྱོགས་སྔས་ཚོགས་པ་མིན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ཤིང་རྟར་མི་འདོད་པས། ཤིང་རྟ་མེད་ན་དེའི་ཡན་
ལག་མེད་པས། ཡན་ལག་གི་དབྱིབས་ཙམ་དང། ཚོགས་པ་ཤིང་རྟར་མི་རུང་ཞེས་ཚོགས་པ་བཀག་ལ། གཉིས་པ། ཁྱོད་དབྱིབས་སོགས་ཀྱིས་ཤིང་རྟ་བཤིག་པའི་ཡན་ལག་ལ་ཤིང་རྟ་མེད་པ་ལྟར་ཕྱིས་བསྒྲིགས་པ་ལ་ཡང་མེད་དེ་
དེ་གཉིས་ཀའི་དབྱིབས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། སྔར་མ་བསྒྲིགས་པའི་དུས་ཀྱི་དབྱིབས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་དེ་ཤིང་རྟ་མིན་ཞེས་བཀག་གསུམ་པ། ད་ལྟ་གལ་ཏེ་སོགས་ཀྱིས་མ་བསྒྲིགས་པའི་དབྱིབས་དང་མི་འདྲ་
པའི་དབྱིབས་ཡང་མིན་ཏེ། ད་ལྟ་ཤིང་རྟའི་དུས་སུ་འཕང་ལོ་སོགས་ལ་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་དབྱིབས་བཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་བཞི་པས། ཚོགས་པའི་དབྱིབས་ཤིང་རྟར་མི་རུང་སྟེ། ཚོགས་པ་དབྱིབས་ཀྱི་

[221B] གདགས་གཞི་རྫས་ཡོད་ཁོ་ནར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཚོགས་པའི་དབྱིབས་བཀག་ནས། དེ་ལ་ཕྱོགས་སྔས་ཚོགས་པ་བཏགས་ཡོད་རྫུན་པ་ལ་དབྱིབས་རྫུན་པ་བཏགས་
སོ་ཟེར་བར། ལྔ་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ནི་སོགས་ཀྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བདེན་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་སོགས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པར་གྱིས། ཞེས་བསྟན་ལ། རང་འགྲེལ་དུ་གྲིབ་མའི་རི་དྭགས་ཀྱི་
ཤ་ཟ་མི་ནུས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །དྲུག་པའི། འདིས་ནི་གཟུགས་སོགས་ཞེས་པའི་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཤིང་རྟའི་དཔེ་འདིས་རང་སྡེ་ཁ་ཅིག་བུམ་པའི་རྡུལ་བརྒྱད་ཚོགས་པ་ལ་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ཁེགས་པར་གསུངས་
ལ། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པས། ཡན་ལག་གི་དབྱིབས་ཙམ་བུམ་སོགས་མིན་པར་བསྟན་པས་ཚིགས་བཅད་ཕྱི་མ་གཉིས་རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་ཁ་སྤོ་བར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ཕྱོགས་སྡས་
ཤིང་རྟ་རྣམ་པ་བདུན་གང་རུང་དུ་མེད་ན་ཤིང་རྟའི་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པར་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། དེ་ནི་དེ་ཉིད་དུའམ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་རྣམ་བདུན་གྱི་དཔྱད་པ་ལྟར་དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་གང་དུ་ཡང་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡན་ལག་ལ་
བཏགས་ཙམ་དུ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པ་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་གཞན་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཉིད་ཡན་ལག་ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡན་ལག་ལ་ལྟོས་ནས་ཡན་ལག་ཅན་སོགས་འགྲུབ་

[222A]༄༅། །པས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་མ་བརླག་ཅེས་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་གདམས་སོ། །དྲུག་པ་དེ་ལྟར་ལྟོས་ནས་བཞག་པ་ལ་མཐར་འཛིན་སྤང་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་ནི། རྣམ་བདུན་གྱིས་མེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་
ལྔའི་དང་པོས། རྣམ་བདུན་གྱིས་བཙལ་ཚེ་ཤིང་རྟའི་ཡོད་པ་མི་རྙེད་པས། སྐབས་འདིར་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། གྲུབ་ཚུལ་དེས་ཀུན་རྫོབ་མ་ཟད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལའང་བདེ་བླག་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ཕྱོགས་སྔས་ཤིང་རྟ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཀྱང་ཡན་ལག་ཚོགས་ཙམ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དེ། ཤིང་རྟ་ཞིག་ཀྱང་འཕང་ལོ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྩོད་སྤོང་ནི། ཤིང་རྟ་ཡོད་ཉིད་མིན་
ན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ན་ཡན་ལག་མེད་དགོས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློའི་མེས་ཡན་ལག་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བསྲེགས་ན་ཡན་ལག་དེར་གྲུབ་པ་སྡོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
ཤིང་རྟ་ཚིགས་ན་ཡན་ལག་ཚིགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ། དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་སོགས་ཀྱིས་ ཤིང་རྟ་བཞིན་དུ་བདག་དང་  ཕུང་པོ་སོགས་ཉེ་བར་ལེན་བྱེད་བླང་བྱ་དང། ལས་དང་བྱེད་པ་པོར་ཐ་སྙད་དུ་
འཐད་ཅེས་བསྟན་ཏོ། །བཞི་པ། དངོས་ཡོད་མིན་ཕྱིར་སོགས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟགས་པའི་བདག་འདི་ནི་བརྟན་མི་བརྟན་སོགས་སུ་རང་བཞིན་མེད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བདག་

[222B] །རང་འགྲེལ་དུ་རྩ་ཤེས་དང་མདོ་ལས་མི་ཟད་པའི་ཆོས་བཞི་བསྟན་པ་ཁུངས་སུ་དྲངས་སོ། །ལྔ་པ། གང་ལ་རྟག་ཏུ་འགྲོ་རྣམས་སོགས་ཀྱིས་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་བློ་འབྱུང་བའི་
དམིགས་ཡུལ་གྱི་བདག་དེ་ནི་མ་བརྟགས་པ་གྲགས་པའི་གཏི་མུག་གི་འཁྲུལ་སྣང་ཙམ་དུ་གྲུབ་བོ། །ཞེས་བདག་ངོས་བཟུང་ངོ། །གཉིས་པ་བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་ནི། གང་ཕྱིར་བྱེད་པོ་མེད་ཀྱང་སོགས་
ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས། བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་ལས་མེད་པ་བཞིན་དུ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་བདག་གི་བ་རང་བཞིན་མེད་པས། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བར་ལྟ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །
གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་བདག་དང་ཤིང་རྟའི་དཔྱད་པ་དངོས་པོ་གཞན་ལ་བསྒྲེ་བར་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། དང་པོ་བུམ་སྣམ་སོགས་ལ་བསྒྲེ་བ་ནི། བུམ་པ་སྣམ་བུ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་དང་པོས་བུམ་སྣམ་
སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་དག་འཇིག་རྟེན་པས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་རྟོགས་ཏེ། དཀོན་བརྩེགས་ལས། འཇིག་རྟེན་ང་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་ཀྱི། ང་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་མི་རྩོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དེ་ཐ་སྙད་
བཏགས་ཙམ་དུ་ལུང་གིས་སྒྲུབ་ནས། གཉིས་པས། འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་འདོགས་ཞེན་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་སོགས་རྣམ་པ་བདུན་དུ་མེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་

[223A]༄༅། །ལ་བསྒྲེ་བ་ནི། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྐྱེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱི་རྐང་པ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པར་མདོར་བསྟན། ལྷག་མས་རྒྱས་པར་
བཤད་པའི། གང་ལས་གང་ཞིག་ཅེས་པའི་རྐང་པ་གཅིག་གིས། དངོས་སྨྲས་རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ལ། ཕན་ཚུན་མི་ལྟོས་པས་རྒྱུ་འབྲས་གང་སྔར་གྲུབ་བརྟགས་ནས་དགག་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་
སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ཕྲད་ནས་སྐྱེད་ན་ནུས་པ་གཅིག་པས་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། མ་ཕྲད་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སོ་སོ་བ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་འབྲས་རང་
བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རྟོག་པ་གསུམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཞེས་ཕྲད་མ་ཕྲད་བྲགས་ནས་དགག་ཅི་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱི་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུས་འབྲས་བུ་རང་ངོས་ནས་མི་སྐྱེད་པས་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་
ནས། དེ་མེད་པས་རྒྱུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་སྒྲུབ་པས་ཕྱོགས་སྔ་བཀག་ཅིང། གང་ཕྱིར་འདི་དག་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་དབུ་མ་རང་ལུགས་ལ་སྐྱོན་དེ་དག་མེད་དེ། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་སོགས་སྒྱུ་མ་
ལྟར་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རང་ལུགས་བཞག་གོ་གསུམ་པ་རྩོད་སྤོང་ལ་གཉིས། དང་པོ་རྩོད་པ་ནི། སུན་འབྱིན་འདིས་སུན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱི་དང་པོས། རང་བཞིན་འགོག་

[223B] སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞིང་དེས་ཁྱོད་རང་གི་ཕྱོགས་འཇོམས་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་ལུགས་སུན་
དབྱུང་མི་ནུས་ཞེས་དང། གང་ཕྱིར་རང་གི་ཚིགས་ལ་སོགས་རྐང་པ་གསུམ་གྱིས། དབུ་མ་པ་ཁྱོད་ནི་སྐྱེ་བོ་དམ་པས་འདོད་བྱ་མིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་རིགས་པ་མེད་པར་ལྟག་ཆོད་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་བརྩད་ལ། རང་འགྲེལ་ལས། ཁབ་ལེན་གྱིས་མ་ཕྲད་པའི་ལྕགས་འདྲེན་པ་དང། མིག་གིས་མ་ཕྲད་པའི་གཟུགས་མཐོང་ཡང་མ་ཕྲད་པ་ཐམས་ཅད་མིན་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུས་འབྲས་བུ་མ་ཕྲད་པ་རུང་བ་ཁོ་ན་སྐྱེད་
པས་རང་བཞིན་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་གསུངས་སོ། །རྐང་པ་ཐ་མས། ཁྱོད་སུན་ཅི་ཕྱིན་དུ་རྒོལ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་ཕྱོགས་མེད་པར་གཞན་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པ་ཙམ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྩོད་པ་གསུམ་བཀོད་དོ། །
གཉིས་པ་ལན་ལ་བཞི། དང་པོ་རང་ལ་སུན་འབྱིན་དང་སྒྲུབ་པ་འཐད་ཚུལ་ནི། སུན་འབྱིན་པས་སུན་སོགས་ཚོགས་བཅད་གསུམ་གྱི་དང་པོས། དངོས་སྨྲ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྲད་མ་ཕྲད་བརྟག་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་རང་
བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་དམ་བཅའ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་གྱི། བདག་ལ་དམ་བཅའ་དེ་མེད་པས་མིན་ནོ། །ཞེས་གཞན་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་ཚུལ་དང། རང་འགྲེལ་ལས་ཡུམ་མདོ་ཁུངས་སུ་དྲངས་སོ། །ཇི་ལྟར་

[224A]༄༅། །ཁྱོད་ཀྱིས་ནས། དེ་ནི་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྟེན་ནས་གཟས་བཟུང་བ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་མཐོང་ལ། དེ་གཉིས་ཕྲད་མ་ཕྲད་
པར་སྐྱེ་བཏགས་དོན་བྩ་ན་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་ཀྱང། ཐ་སྙད་དུ་ཉི་མ་ལས་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་ལ། དེ་མི་བདེན་ཀྱང། རང་གི་བྱད་བཞིན་མཛེས་པར་བསྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ལྟར་ཞེས་དཔེ་བསྟན་ལ། དེ་བཞིན་འདིར་
ཡང་ཞེས་སོགས་རྐང་པ་ཕྱེད་དང་གསུམ་གྱིས་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་གདོང་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་རབ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་སྦྱང་བའི་ནུས་ལྡན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་འཐད་པ་དང་བྲལ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་
བྱེད་དུ་ཤེས་པར་བྱ། ཞེས་རང་ལུགས་ལ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་དང། སྒྲིབ་པ་སྦྱང་བ་འཐད་པར་གསུངས་ལ། རང་འགྲེལ་དུ་ལེགས་ལྡན་གྱིས། རྩ་ཤེས་ལ། ཕྲད་མ་ཕྲད་བརྟག་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་ཡིན་
ཀྱི། གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གཏན་ཚིགས་སོགས་ལ་མིན་ཞེས་སྔར་གྱི་རྩོད་པར་ལན་བཏབ་པ་ལ། དེ་ལྟར་ན་གསལ་བྱེད་སུན་འབྱིན་སོགས་ལ་ཟླགས་འཇུག་ན་རྩོད་པ་དེ་བཟློག་མི་ནུས་པས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཁོ་ན་མཛེས་
གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་གཞན་དངོས་སྨྲ་བ་སོགས་ཀྱི་ཐལ་བ་ཡིད་ཆད་པའི་གནས་སུ་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་སོགས་རྐང་པ་བཞིས། ཁྱོད་ཀྱིས་བཀོད་པའི་སུན་འབྱིན་ནི། ཡིད་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན་

[224B] བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན། ཕྲད་པ་སོགས་རིགས་པ་དེ་འཇུག་ནའང། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ། རང་འགྲེལ་དུ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྱོན་རབ་རིབ་མེད་པར་མི་འཇུག་
བ་བཞིན་དུ་ཁབ་ལེན་དང་མིག་སོགས་མ་ཕྲད་པའི་དཔེ་ཡང། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་ན་རུང་མི་རུང་མེད་པས། མ་ཕྲད་པ་ཐམས་ཅད་འདྲེན་པ་དང་མཐོང་བར་ཐལ་བས་རང་གི་རྟོགས་བཟོས་སྦྱར་བའི་ལམ་དན་པའི་ཅི་བྱ་གསུངས་སོ། །
གསུམ་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་ནུས་པ་ལྟར་བཟློག་སྟེ་མི་ནུས་པ་ནི། དངོས་རྣམས་མཐའ་དག་སོགས་རྐང་པ་བཞིས། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་སོགས་ཀྱི་དཔེས་སྒྲུབ་སླ་བ་ལྟར་རང་བཞིན་ཡོད་པ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་མེད་
པས་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །མི་ནུས་བཞིན་དུ་དངོས་སྨྲ་ཁྱོད་ལ་སུ་ཞིག་གིས་བཅོལ་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལོག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་འཆིང་བར་བྱེད། གསུངས་ལ། རང་འགྲེལ་དུ་དར་གྱི་སྲིན་བུས་རང་གི་བྱས་པའི་སྲད་བུས་
བཏུབ་པའི་སྟེང་དུ་སྲད་བུ་གཞན་བྲེས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །བཞི་པ། འདིར་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་རྒྱས་པར་འགོག་པའི་རིགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ལྷག་མ་རྒྱུ་འབྲས་ཕྲད་མ་ཕྲད་བརྟགས་པ་ཤེས་པར་བྱེད་ཚུལ་ནི་
སུན་འབྱིན་ལྷག་མ་སོགས་རྐང་པ་བཞིས་དངོས་སྨྲ་ལ་སུན་འབྱིན་བརྗོད་པའི་ལྷག་མ་གོང་དུ་བསྟན་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཕྲད་མ་ཕྲད་བརྟག་པ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། དེ་བཀག་པའི་ལན་གྱི་ཆེད་དུ་རང་ལ་སུན་འབྱིན་འཐད་པ་སོགས་

[225A]༄༅། །བཏང་བར་བྱ་ལ། རང་ཕྱོགས་ཐ་སྙད་དུ་བཞག་ཅིང་དོན་དམ་པར་མེད་པར་འདོད་པས། སུན་ཅི་ཕྱིན་དུ་རྒོལ་བའང་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རང་ཕྱོགས་བཞག་པས་སྔར་བཤད་པའི་སུན་འབྱིན་ལྷག་མ་དེ་
རྟོགས་པར་བྱའོ། །གསུངས་སོ། །རྒྱན་བཟང་བའི་སྟོང་ཐུན་ཆུང་བར། འཁོར་བའི་རྩ་བ་ལ་གཉིས། ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པའོ། །དང་བོ་ནི། སྐྱེ་བ་སྔ་
ཕྱི་དང་ལས་འབྲས་སོགས་མེད་པར་འཛིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་འགལ་ཟླ་འཛིན་པའི་བློའོ། །དེ་ལ་གཟང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གཉིས། དང་པོ་ལ་
ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་སོ། །དང་པོ་ནི། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་འདོང་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ནོ། །ཞེས་པ། ཡིག་ཆར། རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཞི་སྒོ་གཉིས་པ་མེད་པར་
མདོ་དང་བཞི་བརྒྱ་བར་གསུངས་པས་བཀག་པས། བདག་འཛིན་རགས་པ་བདག་འཛིན་མིན་པའང་གྲུབ་ལ། འཁོར་རྩ་ལ་བདག་འཛིན་དགོས་པར་ཡང་བསྟན་ཏོ། །གུང་རུ་དང་རྗེ་བཙུན་པས། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་
འདོད་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པ། རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པས་སྒྲུབ་པ་ཡིག་ཆའི་སེམས་བསྐྱེད་བཞི་བར་བཀག་ཟིན་ཏོ། །རྒྱན་བཟང་བས། གང་ཟག་གི་བདག་

[225B] །ཡིག་ཆར། བདག་འཛིན་ཡིན་ལ། འཇིག་ལྟ་མིན་པ་དང། ཞེས་སོགས་ཡི་གེ་ནོར་བས། བདག་འཛིན་མིན་ལ་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པ་
ཞེས་སྦྱར་དགོས་པ་མཚན་གཞིས་ཤེས་ལ། རྒྱན་བཟང་བས། མུ་དང་པོ་དང་གསུམ་པ་ལ། ང་ཡི་བ་དང། ང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་འཇོག་པ། དེ་འདྲའི་སེམས་དང། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་དག་འཛིན་པའི་
བློས་མ་ངེས་པར་གསུངས་ནས། ཁོ་རང་གི་འཁྲུལ་གཞི་རྣམ་བཤད་ལས། ང་དང་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་གཉིས་འཇིག་ལྟར་འཇོག་གསུངས་པ། འཇིག་ལྟ་ལ་ང་དང་ང་ཡིའོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་འཛིན་
པའི་བློ་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་པར། རང་འགྲེལ་ལས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ང་དང་ང་ཡི་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ། ཞེས་པ་དང། ལམ་རིམ་རྩ་ཤེས་ཊཱིཀ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་
ང་ཡི་བ་རང་ལྡོག་གང་ཟག་དང་གཞི་ལྡོག་གང་ཟག་མིན་པར་འདོད་པ། རྗེ་བཙུན་པས། གང་ཟག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལྷས་སྦྱིན་གྱི་མིག་དབང་དེ་ཁྱོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཤེར་དབང་པོས། ལྷས་སྦྱིན་གྱི་ང་
ཡི་བ་དེ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གང་ཟག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་དང། བསོད་གྲགས་པས། ང་ཡི་བ་གང་ཟག་ཏུ་མི་འདོད་ཅིང། ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་
[226A]༄༅། །ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བཀག་ནས། དེ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་དང་གང་ཟག་ཡང་མིན་ལ། ང་ཡི་པ་ལ་དམིགས་ནས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་འཇིག་ལྟར། རྩ་ཤེས་ཊཱིཀ་ཆེན་
ལས། ང་ཡི་བ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པར་ང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ནི་ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་དང་ཞེས་པ་དང། སྟོང་ཐུན་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པས། ཡིག་ཆར། སྣ་ཚོགས་སྨྲ་མོད་
ཅེས་གསུངས་ལ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚིག་གསལ་ལས། བདག་ལ་ཕན་པ་ནི་བདག་གི་སྟེ། བདག་གི་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། བདག་གི་བའི་མཚན་གཞི་
མིག་སོགས་དམིགས་པར་སྟོན་པ་མིན་ཏེ། ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་མིག་རྣ་སོགས་ནི་ང་ཡི་བའི་མཚན་གཞི་གང་ཟག་དང་ཆོས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཡ་གྱལ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་གཞི་གཉིས་ཀ་ཡིན་ལ་
ཞེས་པ་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྩེ་གཏང་དེ། མིག་རྣ་སོགས་ང་ཡི་བར་བཞག་པས་དེ་འདྲ་གསུངས་དགོས་བྱུང་ལ། དེ་ལ་གུང་རུས། ང་ཡི་བའི་རང་ལྡོག་རྟག་པ་ཡིན་པར། རང་གི་ལྡོག་པ་རྟག་པ་ཡིན་པས་སྒྲུབ་པ་ནི། སྤྱོད་
འཇུག་དར་ཊིཀ་ལས། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་བའི་ང་ཙམ་དང། ང་ཡི་བའི་རང་ལྡོག་ཙམ་ཡིན་ལ། ཞེས་པ་དང་འགལ་པས། རང་ལྡོག་ཞེས་པ་སྤྱི་ལྡོག་

[226B] །གཞན་ཡང། ང་ཡི་བ་ཆོས་ཅན། ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་གང་ཞིག་གང་ཟག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མཁས། ཞེས་དང། ང་ཡི་བ་ཆོས་ཅན། གང་ཟག་
ཡིན་པར་ཐལ། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་རྣམ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། བདག་འཛིན་གཉིས་དམིགས་པས་སོ་སོར་འབྱེད་ཀྱིས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་
རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མེད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཀག་ནས། གཞུང་འདི་དག་གིས་བདག་གིར་བཟུང་བའི་དངོས་པོའི་མཚན་གཞི་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡིག་ཆར། དེ་
དག་ང་ཡི་བས་ང་ཡིར་བྱེད་རྒྱུའི་མཚན་གཞིར་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ང་ཡི་པ་རང་ཉིད་ཡིན་པར་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པས་ང་ཡི་པ་ལ་དམིགས་ཞེས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ང་ཡི་བ་ལ། མིག་རྣ་སོགས་འཇོག་
པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དེའི་དམིགས་ཡུལ་ང་ཡི་པའི་མཚན་གཞི་ཡིན་པས། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ང་ཡི་བར་འཇོག་དགོས་ཞེས་རང་ལྡོག་གཞི་ལྡོག་ཕྱེ་བ་བཀག་ལ། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ང་ཡི་བ་ལ་
དམིགས་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་ཞེས་པས། འཇིག་ལྟའི་དམིགས་ཡུལ་ལ་གང་ཟག་གིས་ཁྱབ་པ་གསལ་བར་བསྟན་ཞེས་ང་ཡི་པ་གང་ཟག་མིན་པའང་བཀག་ལ་

[227A]༄༅། །དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ང་ཡི་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ང་ཡི་པའི་གདགས་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། ཁྱོད་ངའི་ཡིན་རྒྱུའི་གཞི་དང། ཁྱོད་བདག་དེའི་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གི་
པའམ་བདག་གི་ཅན་ཞེས་བཞག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ནོར་ཅན་ལ་ནོར་བ་དང། རྟ་ཅན་ལ་རྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ང་ཡི་བའི་གཞི་མིག་རྣ་སོགས་ཞེས། ང་ཡི་བའི་གདགས་གཞིར་
གསུངས་བས་ང་ཡི་བར་མི་འཇོག་གསུངས་པ་ནི། འཇུག་པར། མདོ་ལས་ཕུང་པོ་བརྟེན་ནས་ཡིན་གསུངས་པ། །དེ་ཕྱིར་ཕུང་པོ་འདུས་ཙམ་བདག་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་གདགས་གཞི་གདགས་ཆོས་སུ་མི་རུང་བས་
སྒྲུབ་ལ། གཞན་ཡང། ང་ཡི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བ་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་
དགག་པ་གཉིས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་དང། འཇིག་ལྟའི་དམིགས་ཡུལ་ལ་གང་ཟག་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང། གཞི་གྲུབ་ན་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་གཉིས་པོ་གང་རུང་གི་སྟོང་གཞི་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ་
ལོ། ཡིག་ཆར། ང་ཡི་བ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་རྣ་སོགས་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ང་ཡི་བར་སྣང་བའམ། དེ་དག་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ང་ཡི་བའི་རྣམ་པར་ཤར་བ་དེ་ལ་བྱེད་ཅིང། ཞེས་པ་སྟོང་ཐུན་ལས། དེ་དག་བློ་ལྷན་སྐྱེས་

[227B] ཞེས་པའི་དོན་དང། དེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ང་ཡི་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ། དེ་འདྲའི་ང་ཡི་པ་ལ་དམིགས་
ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཞེན་པ་ནི་ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས། ང་ཙམ་ལ་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་ལ་བློས་ངར་བཏགས་ཙམ་དང། ཕུང་པོ་ལ་ངར་སྣང་བ་ཙམ་འཇོག་པ་ལྟར། ང་ཡི་བ་
ལ་ཡང། གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་ཕར་ང་ཡི་བར་བཏགས་ཙམ་དང། དེ་ལ་ང་ཡི་པར་སྣང་ཙམ་འཇོག་ལ། སྟོང་ཐུན་ལས། ང་ཡི་པར་སྣང་ཞིང་དེ་འདྲའི་ང་ཡི་བ་ཞེས་དང། དེ་དག་ང་ཡི་པར་སྣང་བའི་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ནི། ང་ཡི་པར་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། ཞེས་པས། དེ་དག་ལ་ང་ཡི་བར་སྣང་བ་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་པ་དང། མིག་རྣ་སོགས་དེའི་དམིགས་པ་མིན་པར་གསུངས་པ་ལྟར། རིགས་པའི་རྒྱ་
མཚོ་ལས་ཀྱང། ང་ཡི་པ་ལ་དམིགས་ནས་སོགས་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། སྐུ་ཕྱོགས་ཀྱིས་མིག་རྣ་སོགས་ང་ཡི་པས་ང་ཡིར་བྱེད་རྒྱུའི་མཚན་གཞིར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ང་ཡི་པར་གསུངས་
པ་མིན་གསུངས་པ་ལེགས་བཤད་ཟླ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མིན་ན། ངའི་བུ་ཆུང་མ་ས་ཆ་གནས་ཁང་སོགས་ང་ཡིར་འཛིན་པས་ན། རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ལ་འཇིག་ལྟས་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར། ལྷས་སྦྱིན་

[228A]༄༅། །ལྟ་བུའི་ང་ཡི་བ་ལ་བུ་དང་ཆུང་མ་རྟ་གླང་ས་ཞིང་སོགས་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་ང་ཡིར་བྱེད་རྒྱ་ལ་བྱེད་པས་དུ་མ་ཡོད་ཟེར་ན། དེ་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་
མེད་པར་ཐལ། དེ་ལ་རྒྱུད་སྔ་ཕྱི་ལ་མི་དམིགས་པར་འདོད་པ་གང་ཞིག་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ལ་རང་གིས་ང་ཡིར་བྱེད་རྒྱུ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ང་ཡིར་བྱེད་མཁན་དང་བྱེད་རྒྱུ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་བསྡུ་ན་
ང་ཡི་མིག་ཅེས་པའི་ཚེ་མིག་ང་ཡིར་བྱེད་རྒྱུ་དང་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྡན་པ་ཅན་གྱི་ང་ཡི་བར་སྣང་ཙམ་དེ་ང་ཡི་སའམ་ང་ཡིར་བྱེད་པ་པོར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ང་ཡི་པ་ཞེས་པའི་པ་བདག་པོའི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིན་ན་
མིག་ང་ཡི་བ་ཡིན་ན། མིག་མིག་གི་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དང། མིག་ང་ཡི་བའི་གདགས་གཞི་མིན་པའམ་གདགས་གཞི་གདགས་ཆོས་སུ་ཐལ་ལོ། །དེ་ལ་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། ཕུང་པོ་ང་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཕུང་པོ་ངར་སྣང་བ་
ཡང་ང་མིན་ཏེ། ཞེས་ཕུང་པོ་ངར་སྣང་བ་ང་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཕུང་པོ་ང་ཡིན་པར་སྣང་བ་སོགས་ལ་བྱེད་ལ། འདི་ནི་དེ་ཉིད་ལས། ཕུང་པོ་ལ་ངར་སྣང་བ་དང། ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ངར་སྣང་བ་ང་ཡིན་
ཀྱང། ཞེས་པ་ལྟར། ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ངར་སྣང་བ་ལ་ཕུང་པོ་ལ་ངར་སྣང་ཞེས་ཚིག་སྡུད་བྱས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེ་དྲུང་པས། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་འཕགས་ཀྱི་ང་དང་ང་ཡི་བ་ལ་དམིགས་ནས་འདི་ང་དང་

[228B] ཞེས་པ་ལྟར། གུང་རུ་རྗེ་བཙུན་པ་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་དང་འཇིག་ལྟ་ལ་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པས་ཁྱབ་ཟེར་བ་ལ་
ཡིག་ཆར། དེ་མི་དགོས་པར་ལྷས་བྱིན་གྱིས་ཚེ་རབས་དྲན་པའི་མངོན་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་གྱི་ལྷ་དང་མི་དེ་ང་འོ་སྙམ་དུ་དྲན་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ན། ཞེས་པ་ནས་
ལྷས་བྱིན་གྱིས་གང་ལ་དམིགས་ནས་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པར་གྱུར་པའི་བདག་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་ཡང་ཡོད་པས། ཞེས་པ་དང། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ལས་འདིའི་འབྲས་སུ་མྱོང་བ་པོ་ངའོ་སྙམ་དུ་བདེ་བ་སོགས་སྐྱེ་བ་མྱོང་
བས་གྲུབ་པས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སོགས་ལ་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་ཙམ་ཞིག་དེར་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཞེས་དང། ལྷས་བྱིན་གྱིས་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ང་ཙམ་ཐོག་
མེད་ནས་ཡོད་པ་ཡང། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ལྷས་བྱིན་གྱིས་དུས་སྔ་ཕྱི་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་ངའོ་སྙམ་པའི་དམིགས་པའི་གཞིར་གྱུར་བའི་བདག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པའི་ང་ཙམ་ཡིན་པས། ཞེས་པས་སྒྲུབ་
ནས། འདི་ཡང་ཐ་སྙད་ཚད་མ་ཡིན་ཀྱང། འཇིག་ལྟ་གཉིས་ཀར་སྦྱར་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ། ཞེས་ལུང་འདི་དག་གིས་ལྷས་བྱིན་ལྟ་བུས་རང་གི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་ཐ་སྙད་ཚད་མ་སྐྱེ་བར་འགྲུབ་ལ། དེ་སྐྱེ་ན་

[229A]༄༅། །དེ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངའོ་སྙམ་པའི་འཇིག་ལྟ་དང། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་སྐྱེ་ཆོག་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ཡིན་ཏེ། ལོ་ཟླ་དང་ཉིན་སྔ་ཕྱིའི་ང་ལ་དམིགས་ནས་ང་བཟང་ངོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་
དང། ང་ངན་ནོ་སྙམ་པའི་ཞུམ་པ་སོགས་སྐྱེ་བ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། ཐ་མལ་བའི་རྒྱུད་ལ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། འཇུག་པར། གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ས་བོན་ཙམ་བཏབ་ནས། །བདག་གི་བུ་
འདི་བསྐྱེད་ཅེས་སྨྲ་བྱེད་ཅིག་ཤིང་ཡང་བཙུགས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོག་དེས་ན། །ཞེས་པ་ལྟར། དེ་གཉིས་བསྐྱེད་པའོ་ཕྱིས་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ལུགས་ནི། འཇིག་ལྟའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་
གང་ཟག་ལ་དམིགས་ནས་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་དམིགས་པའི་འཇིག་ལྟ་དེས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་དམིགས་ཏེ། ལྷས་བྱིན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་གི་སྐྱེ་བ་སྔ་མར་དམིགས་པའི་འཇིག་ལྟས་དེའི་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་
དང། ལྷས་བྱིན་རྒྱུད་ཀྱི་ང་གཉིས་ཀ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ལྷས་བྱིན་གྱིས་མངོན་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ལྷ་ལ་དམིགས་པའི་འཇིག་ལྟ་དེས་ལྷ་དེ་དང་ལྷས་བྱིན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་གཉིས་
ཀ་ལ་དམིགས་པ་དང། སྟོན་པས་ང་སྔོན་རྩྭ་འཚོང་བའི་བུ་བཀྲ་ཤིས་སུ་གྱུར་པ་དྲན་ཚེ་སྔོན་གྱི་དབུལ་པོ་དེ་དང་སངས་འཕགས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་གཉིས་ཀ་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་ཤེས་དགོས་སོ། །

[229B] དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ལྷས་བྱིན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཐོག་མེད་ནས་ཡོད་དེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཐོག་མེད་ནས་ང་ཡིན་བཞིན་པར་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བའི་གཞིའི་ང་
ཐོག་མེད་ནས་ཡོད་པ་སྔར་གྱི་ལུང་དེ་དག་གིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཡིག་ཆར། ལྷ་སོགས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཙམ་གྱི་ཐོག་མ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཐོག་མེད་ནས་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཁོར་
བའི་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཐོག་མེད་གྱུར་ཀྱང་ཐ་མ་དང་ལྡན་པ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། མི་ཐོག་མེད་ནས་མེད་ཀྱང་མིའི་རྒྱུད་ཀྱི་
ང་ཐོག་མེད་ནས་ཡོད་པ་མི་འགལ་བ་ནི། ཐོག་མེད་ནས་མི་ཡིན་བཞིན་པར་འོང་བ་མེད་ལ། ང་ཡིན་བཞིན་ནས་ཡོངས་པ་ཡོད་དེ། །ཞེས་དང། དགེ་སློང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་དགེ་སློང་གི་དུས་སུ་དགེ་སློང་ཡིན་ལ། སྤྱིར་དེ་མི་དང་དགེ་
སློང་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཀུན་དགའ་པོའི་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བའི་གཞིའི་ང་ཡིན་ན། ཀུན་དགའ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལུང་དེ་དག་གིས་སྐྲུབ་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་
དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་ང་དང་མི་དེ་དེ་འདྲའི་ང་དང་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གདགས་གཞི་ཐུན་མོང་གི་ང་ཡིན་པས་དེ་དག་འཇོག་གི་དེ་དང་རྒྱུན་གཅིག་པའི་ལྷ་དང་སོ་སྐྱེ་སོགས་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཁྱབ་པ་

[230A]༄༅། །མེད་དོ། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ལྷས་སྦྱིན་དང་དེའི་བདག་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོ་སོ་བ་མི་འདོད་པས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདོད་ལ། ཞེས་པའི་དོན་ཀུན་གཞིའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། དེའི་
དོན་ལྷས་སྦྱིན་གྱི་གདགས་གཞིར་གྱུར་པའི་ང་དེ་ཐོག་མེད་ནས་ཡོང་པར་ཐལ་འགྱུར་བས་འདོད་ཀྱང། གཞན་གྱིས་མི་འདོད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ་ལ། འགའ་ཞིག་གིས། ལྷས་སྦྱིན་གྱི་གདགས་གཞི་འགྲོ་
བ་རིགས་དྲུག་ཀའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང། གདགས་གཞི་གདགས་ཆོས་ངོ་བོ་ཐ་དད་སོགས་སུ་གྱུར་བས་དཔྱད་གཞི་ཆེ་ཟེར་བ་ནི། ངེ་ཉིད་ལས། སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་གདགས་གཞིའི་ཡིན་པ་ཡོད་མེད་སོགས་མ་སྤྲོས་ཀྱང་
དེ་ལྟའི་རིགས་སྨྲ་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་པར་འགྱུར་རོ། །གསུངས་པ་ལྟར་ཚིག་ཙམ་ལ་འཁྲི་བ་ཡིན་གྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གོ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། འདིར་གདགས་གཞི་ཐུན་མོང་བའི་ང་ཞེས་པ། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ཐ་
སྙད་འདོགས་མཁན་གྱི་མི་དང། ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་གཞི་བདག་གཉིས་ཁྱབ་མཉམ་དུ་མི་བཟུང་བར་མི་དེ་བདག་དེའི་ཆ་གཅིག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་པ་ལྟར་མི་ལྷས་སྦྱིན་ལྟ་བུས་གང་ལ་ང་
ཞེས་འདོགས་པའི་གཞི་ལ་བྱ་ཡི། ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་གདགས་གཞི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐའ་དཔྱོད་དེ་ཉིད་ལས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ལ་ང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐུན་མོང་དུ་འཇུག་ཅིང། ཐལ་འགྱུར་

[230B] ཞེས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀས་ང་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཐུན་
མོང་བ་ལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ང་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་གཞི་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་གདགས་གཞི་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་དགོས་ན་ལྷས་སྦྱིན་ལུས་སྦྱིན་གྱི་གདགས་གཞིར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་དེ་འདྲའི་ང་ཙམ་
སོགས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀའི་གདགས་གཞིར་གྱུར་པའི་ང་ཐུན་མོང་བའམ་གདགས་གཞི་ཐུན་མོང་བའི་ང་ཡིན་ཀྱང། གང་གི་ཡང་གདགས་གཞི་མིན་ཏེ། དེ་གཉིས་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་གདགས་ཆོས་ང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ལྷས་བྱིན་དང་ལྷས་བྱིན་གྱི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་གའི་ང་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བདག་གི་གཞི་ལྡོག་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་ཐལ་འགྱུར་བས་ཁས་བླངས་པར་འདོད་པ་མཐུན་ཟེར་བ་ཕྱོགས་སྔའི་ནམ་མ་ལང་བ་ཡིན་ཏེ་
མཐའ་དཔྱོད་དེ་ཉིད་ལས། དཔེར་ན་གསེར་བུམ་ཟངས་བུམ་གཉིས་བུམ་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱིར་གྱུར་བའི་བུམ་པ་ཞིག་ཡོད་དགོས་ཀྱང། གསེར་བུམ་གྱི་སྤྱི་དེ་ཟངས་བུམ་གྱི་སྤྱི་མིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱིར་
གྱུར་པའི་བུམ་པ་དེ་དེ་གཉིས་ལས་གོ་ས་ལོགས་ནའང་བསྟན་ཏུ་མེད་པར་ཞེས་པ་མཐོང་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འདོད་ཅེས་བསྙོན་བཙུགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སོགས་ང་དེའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ང་དེ་ཐོག་མེད་
[231A]༄༅། །ནས་ཡོད་པར་གསུངས་པས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་བསྟན་སྙམ་ན། ལྷས་སྦྱིན་དེ་མི་རྟག་པ་དང་ཡང་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་ཐལ་ལོ། །ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདོད་གསུངས་བའི་དོན་དངོས་སྨྲས་ལྷས་སྦྱིན་གྱི་ང་དེ་
ལྷས་སྦྱིན་གྱི་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་ནས་རྙེད་དགོས་པས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སོ་སོ་ལ་མི་འཇོག་པར་ལྷས་སྦྱིན་དང་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་ལ། ཐལ་འགྱུར་བས། གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པས་
སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སོ་སོའི་རྒྱུད་ན་ཡོད་པར་འདོད་པའི་དོན་ཡིན་པ་གོང་བསྒྲིག་ན་ཤེས་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ན། ལྡོག་པ་གཅིག་ཡིན་དགོས་པའི་རིགས་པའི་གསང་ཚིག་མ་དགོངས་པར་མངོན་
ནོ། །ཀུན་དགའ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་དེ་དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཀྱང། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚེ་དེའི་ང་ཚེ་དེའི་སྐྱེ་བ་བླང་བ་ནས་དང། ཚེ་དེའི་མི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དོད་པ་ནས་འཇོག་སྟེ། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས་
སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དོད་ནས་མི་ཡིན་པར་གྲུབ་ལ་རྒྱལ་བོ་དང། དགེ་སློང་བྱ་བ་དང་སྡོམ་བ་གྲུབ་པ་ནས་འཇོག་ཅེས་པ་ནས། མིའི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་དང། མིའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚེ་འདིའི་ང་གཉིས་མི་འདྲ་བར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མི་
སོགས་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇོག་པས་སྐབས་སོ་སོ་དང། ང་སེམས་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་ནས་འཇོག་པས་ཐོག་མེད་ནས་ཡོད་པས། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ལས། རེས་ལུས་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་པ་འདྲ་བ། རེས་སེམས་

[231B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། སྟོན་པས་ང་སྔོན་དེ་དང་དེར་གྱུར་ཞེས་དྲན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཟིན་པ་དེས་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇམ་གང་ཕུལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེས་ཕུལ་བར་མི་
དྲན་ནོ། །ཞེས་སངས་རྒྱས་དུས་ཀྱི་ངས་ཕུལ་བར་མི་དྲན་ཡང་སྟོན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ངའམ་སྟོན་པའི་ངས་ཕུལ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་ཉིད་ལས། སངས་འཕགས་ཀྱི་ང་དང། སངས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་ང་གཉིས་མི་
འདྲ་དེ་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བའི་ང་དང་དེའི་ང་གཉིས་དོན་གཅིག་སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་ཁྱབ་གསུངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ང་ལ་བྱ་སྟེ་
ཡིག་ཆར། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཞེས་པ་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བའི་གཞིའི་ང་ཞེས་པ་ཚིག་སྡུད་བྱས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཊཱིཀ་ཆེན་གྱི་ལུང་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང། ཟིན་བྲིས་དེ་ཉིད་ལས། ངག་དབང་རྡོ་རྗེས་
ཁས་ལེན་དེ་རྣམས་སྐུ་ཕྱོགས་ལ་ཞུས་པས་ཐུབ་ན་ཡིག་ཆ་ལྟར་གྱིས། མི་ཐུབ་ན་དགེ་སློང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་ཡིན་པའི་ཆ་དང་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པའི་ཆ་དང་ང་ཡིན་པའི་ཆ་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་མིན་ཞེས་ཁས་བླང་ངོ་གསུངས་སོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆའི་དགོངས་བ་ནི། སྟོན་པས་ང་སྔོན་དེར་གྱུར་ཞེས་དྲན་ཚེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་དེར་གྱུར་པར་དྲན་ཞིང་དྲན་པ་ལྟར་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཡང་དེ་དུས་དུ་ཡོང་དགོས། མེད་ན་དྲན་པ་དོན་མཐུན་དུ་མི་འགྱུར་བས་

[232A]༄༅། །ཡིན་ནོ། །ང་དང་ང་ཡི་བའི་ཁྱད་པར་ནི། ཕུང་པོ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ང་དང་ལྷ་སོགས་སུ་སྣང་བ་ང་དང། ལྷ་སོགས་དང། ངའི་ཡིན་རྒྱུའི་ཕུང་པོ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ང་ཡི་བར་སྣང་བ་ང་
ཡི་བར་འཇོག་སྟེ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ངར་སྣང་བ་དང། བདག་དང། སེམས་ཅན་དང་ལྷ་སོགས་སུ་སྣང་བ་ནི་ང་དང་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་ལྷ་སོགས་ཡིན་ལ། ཞེས་པ་ནས། བདག་
གི་ཡིན་རྒྱུ་མིག་སོགས་བདག་གི་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བདག་གིར་བྱེད་པ་པོ་དེ་བདག་གི་བ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡིག་ཆར། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིའི་མི་ཡིན་པའི་
ཆ་ཆོས་ཅན། ཞེས་པ་ནས། ཁྱོད་གཏན་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཐལ། ཁྱོད་གཏན་གྱི་བག་ཆགས་བསྒོས་ཤིང་འཛིན་པའི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། ཁྱོད་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། ཁྱོད་མི་
ཡིན་པ་གཏམ་དུ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། འདི་ཊཱིཀ་ཆེན་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཚུལ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཊཱིཀ་ཆེན་གྱི་ལུང་སྔར་དྲངས་པ་དེ་དག་གི་དགོངས་པ། ལྷས་སྦྱིན་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཐོག་མེད་ནས་ཡོད་པ་མིན་ན་
དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་གྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིའི་ཡིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལུང་རིགས་སྒྲོན་མེ་ལས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་རྨོངས་པ་དེ་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་

[232B] ཡིག་ཆ་རྙིང་བར། སྟོང་ཐུན་ལས། འདིར་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་ལ་
ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་བཤད་པ་བཀོད་ཙམ་ལས། རང་ལུགས་སུ་མི་རུང་སྟེ། ཀུན་མཁྱེན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལུང་རིགས་གཏེར་མཛོད་ལས། ཁ་ཅིག་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་མི་
མཐུན་ཕྱོགས་དེ་མ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འོ་ན། ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང། རྒྱུ་དགེ་བ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་མི་འབྱུང་བར་འཛིན་པའི་མ་རིག་པ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ་
མ་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་དག་དེའི་འགལ་ཟླར་འཇོག་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་ཐུན་གྱི་དོན། ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེའི་དེ་མ་
ཐག་ཏུ་དེ་ཡང་རིག་པ་དེ་མིད་ཙམ་དང། དེ་ལས་གཞན་པ་ཙམ་ལ་མི་བྱེད་ཀྱི། དེའི་འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བདེན་འཛིན་ནོ། །ཞེས་དང། དེ་ལྟར་ན་ཐུན་མོང་
དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་དེ་དག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་སྔོན་འཛིན་ཚད་མས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་དང། དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་

[233A]༄༅། །བསགས་པའི་གཟུགས་དང། དེ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་གཉིས་རྫས་གཞན་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་རགས་པ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་གསུངས་པའང་ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་ལྟར་ཡིན་ལ་
དེའི་དང་པོ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རང་རྒྱུད་པས་འདོད་པའི་ཚད་མས་བཞག་ཙམ་མིན་པར་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། མིན་ན་ཚད་མས་བཞག་ཙམ་མིན་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་བདེན་འཛིན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རྒྱུད་པའི་དེ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་པ་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། རང་རྒྱུད་པའི་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འདོད་པ་ཡང་ཀུན་བཏགས་སུ་བྱའོ། །ཞེས་པས་འགྲུབ་ལ། དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱིས་
འདོད་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་འདོད་པའི་རང་སྡེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་མེད་བསགས་པའི་གཟུགས་དང། དེ་འཛིན་ཚད་མ་གཉིས་རྫས་གཞན་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་གྲུབ་མཐས་
བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ལ་མེད་པ་ཕྲ་རབ་ཆ་མེད་དུ་འཛིན་པ་ཀུན་བཏགས་སུ་གསུངས་པས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་པ་རང་ལུགས། ཞེས་པ་ནས། དཔག་སྟེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་ནི་ཀུན་མཁྱེན་གྱི་ཡིག་ཆར་ཟུར་
ཙམ་ཡང་མེད་པར། ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་སོར་བཞག་བཀོད་པར་སྣང་ངོ། །གཞན་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་བདག་འདོད་པས། ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའི་ཁྱད་པར་ཀྱང་དེས་འབྱེད་པ། མདོ་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་

[233B] འཇིག་རྟེན་པ་དག་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་བྱེད་ཀྱང། །དེ་ནི་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འཇིག་མི་བྱེད། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་ཕྱིར་ཡང་རབ་འཁྲུག་སྟེ། །ལྷག་སྤྱོད་ཀྱིས་ནི་ཏིང་འཛིན་འདིར་བསྒོམ་བཞིན། །ཞེས་དང། དུས་
འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་ལས། འོན་ཀྱང་སྟོང་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་སྟེ། དེས་ན་བདག་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། ཞེས་དང། འོང་ལྡན་ལས། ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་དང་ཡང་དག་ལྡན། །ཞེས་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་
གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་གསུམ་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲུབ་བོ། །མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་འདོད་ཚུལ། ཡིག་ཆར། གཞན་དུ་བཤད་པས་དེར་བལྟའོ། །ཞེས་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་ཞལ་འཕང་མཛད་པའི་དོན་
ཕལ་ཆེར་ལུང་རིགས་སྒྲོན་མེར་གསུངས་པ་ལྟར་ལ། གྲངས་ཅན་ལུགས་གྱི་བདག་གི་ཁྱད་པར་ལྔ་ནི། འཇུག་པ་ལྟར་ལ། བྱེ་བྲག་པ་ནི་རང་འགྲེལ་ལས། བདག་དེ་ཡང་རྟག་པ་དང། བྱེད་པ་པོ་དང། ཟབ་པོ་དང། ཡོན་
ཏན་དང་བཅས་པ་དང། ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་སྨྲའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དགེ་མི་དགེ་བྱེད་པ་པོ་དང། ཡོན་ཏན་དགུ་ལྡན་དུ་འདོད་ལ། གཞན་གསུམ་སྔ་མར་འདྲའོ། །བདག་ལ་དེ་ལྔ་ལྡན་བས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་
འགྲེལ་ལས། ཡོན་ཏན་དགུ་པོ་དེ་དག་ཇི་སྲིད་དུ་བདག་ལ་འདུ་ཞིང་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་དག་གིས་སྦྱར་བའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བར་འགྱུར་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་ཚེ་ཐར་བ་ཐོབ་པར་

[234A]༄༅། །

[000]

[235A]༄༅། །ལྟ་བ་རྒྱང་ཕན་ལ་སྦྱར་བ་དང། ལོག་ཤེས་སུ་གསུངས་པ་དང། རང་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་
ཡང་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་ལ། ཞེས་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་ན་དེའི་ཚེ་རྒྱུན་འཆད་པས་མི་རྟག་པར་ལུང་སྟོན་རིགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པའི་དོན་ཐལ་འགྱུར་བ་ལྟར་རང་སྐྱ་བའི་རྫས་ཡོད་ཁས་
བླངས་པར་སོང་ཚུལ་ཕུང་བོ་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བདག་བདེན་གྲུབ་ཁས་བླངས་པས་ཡིན་གྱིས་བདེན་གྲུབ་ཙམ་ཁས་བླངས་པས་མིན་པ། གལ་ཏེ་བདག་འགའ་དངོས་པོར་གྲུབ་གྱུར་ན། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བདག་བདེན་པར་གྲུབ་ན་
གཟུགས་དང་སེམས་ལྟར་གདགས་གཞི་ལས་དེ་ཉིད་དང། གཞན་དུ་དོན་དམ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རྫས་སུ་མི་རུང་བ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་ན་བཏགས་ཡོད་དུ་འགྱུར་བར་བསྒྲུབ་བས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང། བདེན་པར་གྲུབ་ན་ཕུང་
པོ་སོགས་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་གཅིག་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བཤད་ལས། ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་བུམ་པ་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དེ་རང་གི་ཡན་ལག་གི་གཟུགས་སོགས་ལས་
དེ་ཉིད་དེ་གཅིག་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བར་འདོད་པས། ཞེས་པ་ལྟར་གནས་མ་བུས་བུམ་སོགས་རང་གི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་གཅིག་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་ཀྱང་བརྗོད་མེད་ཀྱི་

[235B] འདིའི་ལུགས་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ལ་གཅིག་དགོས་མི་དགོས་ཆོས་ལ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་གང་རུང་དང། འདུས་བྱས་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་
མ་ཁྱབ་སོགས་དཔྱད་བྱ་མང་ངོ། །ཁོ་ན་རེ། མང་བཀུར་བ་ཁ་ཅིག་གིས། ཕུང་པོ་ལྔ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡིག་ཆར། ཡང་ཁ་ཅིག་མང་བཀུར་བ་ཁ་ཅིག་གིས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཀ་དང་དེ་རེ་རེ་ནས་
འཇིག་ལྷའི་དམིགས་པ་དང་བདག་ཏུ་འདོད་པར་ཐལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡིག་ཆར། རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཚོགས་པ་དང་བསྡོམས་པ་འདོད་ཀྱི་རེ་རེ་ཙམ་ལ་མི་འདོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
ལྡ་ཀ་བསྡོམས་པ་བདག་དུ་འདོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་རེ་རེ་བ་བདག་ཏུ་མི་འདོད་དེ། དེ་ལ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། དེ་ལ་ལྔ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་ལྔ་ཡོད་པར་ཐལ་ཞེས་བཀག་པ་གང་ཞིག་རེ་རེ་བ་
བདག་ཏུ་འདོད་ན་བདག་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་རྒྱུད་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་དུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་བས་མང་བར་ཐལ་བ་འཕེན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང། རེ་རེ་བ་བདག་ལྟའི་དམིགས་པར་འཇོག་ན། དེ་འདྲའི་བདག་ལ་འཇིག་
ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་པའི་ཚོགས་པའི་དོན་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཡིག་ཆར། དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་བདག་ལྟ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་པ་ནས། བདག་དུ་མར་ཐལ་བ་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ་
[236A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དངོས་སྨྲ་བས་མདོ་སོ་སོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཀའམ་ཚོགས་པ་དང། སེམས་གཅིག་པུ་དང། ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་བཀོད་ཁྱད་པར་བ་ལ་འདོད་པ་སྣ་ཚོགས་
བྱུང་ཞིང། མདོ་ལུང་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྲིད་པའི་ལེན་པོ་དང། དུག་གསུམ་གྱི་རྟེན་གྱི་བདག་ལ་སེམས་དང། ལྷ་མི་སོགས་འགྲོ་བ་དྲུག་ལ་རང་གི་ཕུང་པོའི་དབྱིབས་བཀོད་ཁྱད་པར་བ་དང། ཕུང་
པོའི་ཚོགས་ཙམ་འཇོག་སྟེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྲིད་པ་ལེན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ལུས་དང་དབང་པོའི་ཚོགས་དག་ལ་བདག་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། འདོད་
ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སེམས་ལ་ཆགས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཡིན་ན་ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཡིག་ཆར་འགྲེལ་ཚུལ་དང། གཟུགས་མེད་པ་ཡང་ལུས་རགས་པ་མེད་པས་བཞག་པའི་ཕྱིར་དང། འགྲོ་བ་སོ་སོ་དང་
སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས་ཀྱང། རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་དང། རང་རྒྱུད་པ་ཁ་ཅིག་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལེན་མཁན་གྱི་བདག་སེམས་ལ་དངོས་སུ་འཇོག་
ཅིང། ལྷ་དང་མི་ལས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བཀོད་པ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་གིས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོའི་བཀོད་པ་ཁྱད་པར་བ་དེ་བདག་ཏུ་སྨྲ་སྟེ། དེ་འགོག་པའི་ཕྱིར་དུ་ཚོགས་ཙམ་བདག་མིན་པ་དང། དབྱིབས་བདག་མིན་པའི་

[236B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྣམ་བདུན་གྱི་རྟགས་ཟུར་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་འགོག་ཡུལ་གཙོ་བོ་ལེགས་ལྡན་ཡིན་པ་འདྲ་སྟེ། ཡིག་ཆར། འདི་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཏུ་འདོད་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་
པར་ཞིག་ཡིན། གཞན་ལས་ཞིབ་པར་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གིས་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་ནས། །ཞེས་པའི་དོན་གདགས་གཞི་ཕུང་པོའི་ངོས་ནས་བདག་ཞིག་མ་བཞག་ན། དེ་
ལ་མི་ལྟོས་པ་ཐལ་བས་ཡིན་ལ། འདི་བས་ལག་པ་ལ་རེག་པས་བདག་ལ་རེག་པར་འཆར་གྱི་ལག་པ་བདག་གོ་སྙམ་པ་མི་འཆར་བ་དང། ནད་སོས་ཙ་ནའང་བདག་ན་བ་དང་སོས་པར་འཆར་གྱི། ནད་སོས་པའི་ཆ་བདག་གོ་སྙམ་
དུ་མི་འཆར་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངའོ་སྙམ་པ་དང། ལུས་སོགས་ཀྱི་དབྱིབས་བཀོད་ཁྱད་པར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མིའོ་སྙམ་པའི་ང་དང་མི་ནི་བདག་ལྟའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ང་དང། དེ་དག་གི་སྟེང་ན་ང་ཡོ་རེ་བའམ་
ཚུགས་སེ་བར་འཆར་བ་ནི་བདག་ལྟའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ང་ཡིན་པས་འོག་མས་ང་འཇོག་ཚུལ་དགག་བྱར་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །གུང་རུའི་ཡིག་ཆར། དེས་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན་
ཚིགས་ཡང་དག་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཞེས་གཞན་གྲགས་ཡང་དག་ལ་རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་ཡོད་དགོས་པ་ལམ་རིམ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པར་འདོད་པ་འགོག་ཚུལ་ཡིག་ཆར་གསལ་ལོ། །བདག་འགོག་བྱེད་ཀྱི་

[237A]༄༅། །རིགས་པ་རྩ་ཤེས་ལས། རྣམ་ལྔའི་རིགས་པས་བཀག་པའི་དང་པོ། བདག་ཕུང་བདེན་པར་གཅིག་པ་ལ་སྐྱོན་བདུན་ཕར་ཕྱིན་མཆན་དུ་གསུངས་པ་ནི། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལ་བརྟན་པར་སྣང་སྟེ་
ཀུན་མཁྱེན་གྱི་མཆན་ལས། དང་པོ་ལ་རྟགས་ཟུར་བདུན་གྱིས་དང་པོ་ལ་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་གནོད་བྱེད་དྲུག་གིས་འགོག་པ་གཉིས། ཞེས་གསུངས་པས། དང་
པོ་ནི། སྤྱིར་ཡོད་པ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པས། བདག་ཕུང་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ལ་ཡང། དེར་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དུ་ཡོད་དགོས་པས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་དང། དེ་གཉིས་ཀའི་སྐྱོན་ཡིན་
ཅིང་ས་བཅད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་ནམ་སྙམ། གཞན་དྲུག་ནི། ལམ་རིམ་ལས། དེ་ལྟར་ན་བདག་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཡིན་ན། བདག་ཏུ་ཁས་བླངས་པ་དོན་མེད་པ་དང། བདག་མང་པོར་གྱུར་པ་དང། བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་
གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང། ལས་བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པ་དང། མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པ་དང། སྐྱེ་བ་དྲན་པའི་ཚིག་གསུངས་པ་མི་འཐད་པ་སྟེ། དྲུག་ཡོད་པས་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླངས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལ་
དང་པོ་ནི། རབ་བྱེད་ཉེར་བདུན་པ་ལས། ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་གཏོགས་པའི། །བདག་ཡོད་མ་ཡིན་བྱས་པའི་ཚེ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་བདག་ཡིན་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་བདག་ནི་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་ཉེ་བར་བླངས་བྱ་དང་གཅིག་ཡིན་

[237B] །གཉིས་པ་འཇུག་པར་གསུངས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་ནི། རབ་བྱེད་བཅུ་པ་ལས། བུད་ཤིང་གང་དེ་མེ་ཡིན་ན། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་
གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་ན་གཅིག་ཡིན་དགོས་པས་དེ་ལྟར་གསུངས་ལ། འཇུག་པར། ལེན་པོ་རང་ཉེར་སོགས་ཀྱང་འདི་དང་དང་པོ་གཉིས་ཀར་སྦྱར་རོ། །འདི་ལམ་རིམ་གྱིས་རྒྱས་བཤད་དུ་དྲུག་པར་བྱས་སོ། །ཕྱི་མ་གསུམ་
ནི། རབ་བྱེད་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པས་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་དུ་ཐལ་བ་འཕངས་པ་ལ། དངོས་སྨྲས་དེ་ཡིན་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཟེར་བ་ལ་
སྐྱོན་གསུམ་པོ་དེ་བརྗོད་པའི་དང་པོ་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་མི་འཐད་པ་ནི། རབ་བྱེད་ཉེར་བདུན་པ་ལས། འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་གྱུར་ཞེས། །བྱ་བ་དེ་ནི་མི་འཐད་དོ། །སྔོན་ཚེ་རྣམས་སུ་གང་བྱུང་བ། །དེ་ཉིད་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་བདག་ཚེ་རབས་སྔ་མར་རང་བཞིན་གྱིས་བྱུང་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་ཉིད་ཚེ་འདིའི་བདག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་ཤུགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་སོ་སོ་བ་ཡིན་ན། རྒྱུད་གཅིག་ཀྱང་མི་རུང་བས་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་མི་རུང་བར་
གསུངས་པས། འཇུག་པར། སྡེར་རྣམ་དཔྱད་ཚེ་རྒྱུད་ལ་ཉེས་བཤད་ཟིན། །ཞེས་རིགས་པ་འདི་གསུམ་གར་སྦྱར་ཆོག་གོ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ནི། རབ་བྱེད་ཉེར་བདུན་པ་ལས། གལ་ཏེ་འདི་ནི་གཞན་འགྱུར་ན་

[238A]༄༅། །ཞེས་པ་ནས། ཆད་དང་ལས་རྣམས་ཆུད་ཟ་དང། །གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ནི། །གཞན་གྱིས་སོ་སོར་མྱོང་བ་དང། །དེ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པས་དངོས་སུ་ཚེ་སྔ་
ཕྱིའི་བདག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་འདོད་པ་བཀག་ཀྱང། བདག་ཕུང་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་ན་ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་དང། རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་ན་རྒྱུན་ཆད་དགོས་པས། ལས་བྱས་པ་ཆུད་
ཟ་བ་དང། མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པར་ཐལ་བར་སྦྱར་ནས། འཇུག་པར། མྱ་ངན་འདས་ཚེ་དེས་པར་བདག་ཆད་འགྱུར། །སོགས་གསུངས་སོ། །འཇུག་པར་རིགས་པའི་རྩ་བ་བཅུས་བཀག་ཏེ། བདག་མང་བ་དང། ཕུང་པོ་རྫས་སུ་
ཡོད་པས་བདག་རྫས་ཡོད་དང། དེས་ན་བདག་འཛིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང། ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེ་བདག་ཆད་པ་དང། དེའི་སྔོན་དུ་སྐད་ཅིག་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་འཇིག་སོགས་བྱེད་པ་དང། སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་དང། ལྷག་མེད་
ཚེ་ཆད་པས། མི་རྟག་པ་དང། མཐའ་ལྡན་གྲོང་ཕན་ཆད་དུ་མི་འབྱུང་བ་སོགས་ཀྱིས་ལན་ལུང་སྟོན་རིགས་པ་དང། རྣལ་འབྱོར་པས་བདག་མེད་མཐོང་ཚེ་ཕུང་པོ་མེད་པར་ངེས་པར་ཐལ་བ་དང། དེའི་ཚེ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་
ཉིད་མ་རྟོགས་པར་ཐལ་བ་དང། དེའི་ཚེ་ཆགས་སོགས་འཕེལ་བར་ཐལ་པ་སྟེ་འདི་གསུམ་རང་སྡེ་ཁོ་ན་ལ་བརྗོད་པས། ལམ་རིམ་ལས། འཇུག་པར་སྐྱོན་གཞན་གསུམ་ཡང་གསུངས་མོད་གསུངས་པའང་འདི་ཡིན་ལ། བདག་

[238B] །ཐ་དད་པ་ལ་སྐྱོན་གཉིས་ནི། རྩ་ཤེས་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་རང་མཚན་གྱིས་གཞན་པ་མིན་
ཏེ། གཞན་དུ་ན་བཅུ་པར་བཤད་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བ་དང། བཅོ་བརྒྱད་པར་བཤད་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་འདུ་བྱས་སུ་མཚོན་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ལས་རྫས་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་
པ་ལྟར། ལམ་རིམ་མཆན་ལས། ཐ་དད་ན་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པར་ཐལ་བ་ནི། ཞེས་དང། ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་ཐལ་བ་ལས་དེ་ལྟར་མི་འཛིན་པར་བཤད་པ་ནི་
ཞེས་གསུངས་པས། དང་པོ་ནི། རབ་བྱེད་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན། །ཕུང་པོ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ཚིག་གསལ་ལྟར་ན། བདག་དེ་ངར་འཛིན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་
མེད་དེ། འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་མྱང་འདས་བཞིན། ཞེས་སྐྱེ་འཇིག་མེད་ན་ངར་འཛིན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་མི་རུང་བ་དང། བུདྡྷ་བཱ་ལི་ཏ་ལས། ཅི་སྟེ་ཡང། བདག་ཕུང་པོ་
རྣམས་ལས་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། དེས་ན་བདག་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་

[239A]༄༅། །པ་དང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་རྟག་པ་ཡིན་ན། རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟག་པ་མི་འགྱུར་བ་པས་
ནི་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད། དེ་ལྟར་ན་ཡང་བདག་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འཇུག་པའམ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བདག་ལ་སྐྱེ་འཇིག་མེད་ན་རྟག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་ཅི་ཡང་བྱར་
མེད་པས་བླངས་དོར་བྱེད་པ་པོའི་བདག་བཏགས་པ་དོན་མེད་ཅེས་པའོ། །རྗེ་རིན་པོ་ཆེས། འགྲེལ་བའི་ཚིག་འདིའི་མཚམས་གཟིགས་པས་ལྟ་བ་རྙེད་པའི་ཚུལ་མཛད་པས་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ཁ་དོན་བྱས་ན་རྟེན་
འབྲེལ་གྱི་གནད་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་ཅེས་དམ་པ་རྣམས་གསུངས་སོ། །འཇུག་པར། མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་སོགས་ཀྱིས་བདག་གི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དགག་པའི་རིགས་པ་བཞི་གསུངས་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་གཉིས་པ་ནི་
རབ་བྱེད་བཅུ་པ་ལས། གལ་ཏེ་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ན། །ཤིང་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང། རབ་བྱེད་ཉེར་བདུན་པ་ལས། བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས། །གཞན་དུ་འཐད་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །གལ་
ཏེ་གཞན་ན་ལེན་མེད་པར། །གཟུང་ཡོད་རིགས་ན་གཟུང་དུ་མེད། །ཅེས་པའི་དོན་འཇུག་པར། ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་དེ་འཛིན་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །རྩ་ཤེས་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས་

[239B] འཇིག་ལྟས་འཛིན་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འདི་དང་བཅུ་བར་ཕྱོགས་ལྷ་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་
འཇུག་པར་ཡང་རིགས་པ་ཟུར་བ་མ་གསུངས་ལ། ཚོགས་ཙམ་བདག་ཡིན་པ་ཡང་གཅིག་པའི་ནང་དུ་འདུ་བས། འཇུག་པར། ཚོགས་པ་རྫས་སུ་མེད་པས་མགོན་སོགས་མིན་པ་དང། ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཙམ་ཤིང་རྟ་མིན་པ་སོགས་
ཀྱིས་སྒྲུབ་ལ། དབྱིབས་ཀྱང་གཅིག་པར་འདུ་བས་གཟུགས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང། གཉིས་ཀའང་བྱ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བས་བཀག་གོ་དེས་ན་རྣམ་ལྔ་རྣམ་བདུན་སོགས་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་ཟུར་ཇེ་རྒྱས་སུ་བཏང་བ་ཡིན་
པས། ཟུར་དང་པོ་གཉིས་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་རྩོད་དུས་ཀྱི་ཡམ་ཡམ་དེ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་བློ་ངོར་འཕྲོད་ངོས་པ་ཞིག་བཙལ་དགོས་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པའི་ཕྱོགས་འདི་གཉིས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ངེས་པ་རྣམ་དག་མ་
འདྲོངས་ན་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་ཐག་བཅད་ཀྱང་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་འགྲོ་བས་ལྟ་བ་རྣམ་དག་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་གཅིག་བྲལ་ལ་ངེས་པ་བཙལ་དགོས་པས་དེའི་ཚུལ་ནི། དབུ་
མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ཕུང་པོའི་ཚོགས་ཙམ་ང་ཡིན་པར་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་འདོད། ཚོགས་པ་དབྱིབས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ང་ཡིན་པར་འགོག་སླ་ལ། གྲུབ་མཐའ་འམ་ཀུན་གྱིས་བཏགས་པའི་ནང་ནས་རྣམ་ཤེས་ང་ཡིན་

[240A]༄༅། །པ་འགོག་དཀའ་བར་ལྕང་སྐྱ་ཚང་གིས་སྐུ་ཕྱོགས་ལ་གསུངས་པས། སྐུ་ཕྱོགས་ཡང་རྣམ་ཤེས་ང་ཡིན་པ་འགོག་དཀའ་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། དཀའ་དོན་ནི། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིར་འགྲོ་
འོང་བྱེད་མཁན་ལ་རྣམ་ཤེས་གཅིག་པུ་ལས་མེད་པས་སྐབས་འདིར་རྣམ་ཤེས་ང་མིན་ན། དེ་ལས་གཞན་ན་ང་མེད་པས། ང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་པ་དགག་དཀའ་ལ། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྔ་མ་ལས་མར་
ལས་སྤུ་བཏོན་པ་ལྟར་ཐོན་ནས་ཤ་ཁྲག་གི་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་དང་ཚོགས་ཚེ་ལྷ་མི་སོགས་གྲུབ་པར་འཇོག་གོ་རྣམ་ཤེས་ང་ཡིན་པ་དགག་ཚུལ་ནི། ང་ཟས་གོས་མེད་པས་གྲང་བ་སོགས་མི་རུང་བ་དང། གཟུགས་
མེད་དུ་སྐྱེ་ཚེ་བཀྲེས་སྐོམ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱིས་དགག་ཅེས་དང། ངས་ལེགས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པ་འགོ་སྙོམས་ཀྱི་རིགས་པའི་སྟེང་ནས་ངེས་པ་རྙེད་པ་ཡིན་ཀྱང། རང་རང་གི་སྔོན་གྱི་བག་
ཆགས་དང་བློའི་འཆར་ལུགས་ཀྱི་གཅིག་ལ་སླ་བ་གང་ཟག་ཀུན་ལ་སླ་བའི་ངེས་པ་མེད་པས། རིགས་པ་རང་བློར་གང་འཆར་སླ་བ་ངེས་དཔྱད་པ་དང། དེ་ལྟར་མ་ཤར་ན་གསོལ་བ་ཡང་ཡང་འདེབས་དགོས་
སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀའམ་ཕུང་པོ་བཞི་འམ་ལྔ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་འབྱེད་ཀྱི། ལུས་ཁོ་ནས་མི་འབྱེད་དེ། ངན་འགྲོའི་ལུས་རྟེན་ཅན་གྱི་

[240B] ངན་འགྲོ་བའི་སེམས་རྟེན་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ལ་ངན་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པར། ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། འཕོ་ཁྲིད་གསེར་གྱི་སྒོ་འབྱེད་དུ་འགྲོ་བ་རིགས་
དྲུག་གི་སེམས་ཀྱི་ཁྱུད་པར་བཤད་པ་དང། ཞེས་དང། ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་སྔ་མ་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་ཕྱི་མར་ཡང་མི་འགྲོ་བ་དང། ཞེས་པ་འདི་གཉིས་ཚོགས་པ་དང་དབྱིབས་འགོག་པ་ལ་ཕན་ཆེའོ། །དེ་ལ་ཁོ་
ན་རེ། རྣམ་བདུན་གྱི་ཟུར་དང་པོ་གཉིས་ལ་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་སྦྱོར་བར་ཐལ། རྩ་འཇུག་གཉིས་སུ་དེ་སྐབས་སུ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་པ་དང། དེ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་བདག་འདོད་བ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི། རང་
བཞིན་མ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལ་ཡིག་ཆར། བདག་དེ་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་ཡང་མིན་ལ། བདག་ཕུང་པོ་ལས་ཟུར་དུ་གཞན་ཡང་མིན། ཞེས་གསུངས་ལ། བར་བ་གསུམ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་སྦྱར་ནས་
ཐ་མ་གཉིས་ལ་ཡང་མ་སྦྱར་བ་དཔེ་དོན་གཉིས་ཀ་འདྲ་བ་བཞིན་གཞུང་ཕལ་ཆེར་གྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མི་འཐད་དེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཟླ་བའི་ཞབས་གཉིས་ཀྱིས། གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་དཔྱད་པ་གཉིས་སུ་
འདུ་བར་གསུངས་པ་གང་ཞིག། རྗེ་ཡབ་སྲས་སོགས་ཀྱིས་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་དང་གཞན་མིན་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་དག་ཁོ་ནར་འདུས་སྟེ། གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་མི་
[241A]༄༅། །འཐད་དོ། །ཞེས་དང། ཚིག་གསལ་ལས། དངོས་སུ་ཕྱོགས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དེ་ཉིད་དང། གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས་ནང་དུ་འདུ་མོད་ཀྱི། འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་པས་
ཕྱོགས་ལྔ་བོ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་སོ། ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཕྱོགས་ལྔ་པོ་འཇིག་ལྟའི་འཛིན་ཚུལ་གྱིས་ཕྱེ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་ཤེས་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་
ཕུང་པོ་ལྔ་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་མིན་ཏེ། ཞེས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ལམ་རིམ་ལས། ཅི་བདག་འདི་ཕུང་པོ་དང་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་
གཅིག་ཡིན་ནམ། ངོ་ངོས་གྲུབ་པའི་ཐ་དད་ཡིན་སྙམ་དུ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། བདག་དང་ཕུང་པོ་གཉིས་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་ན་གནོད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཅེས་དང། རང་བཞིན་ཐ་དད་བར་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་
སྙམ་ན། ཞེས་དང། ཀུན་མཁྱེན་གྱི་མཆན་ལས། བདག་ཕུང་རང་བཞིན་གཅིག་པ་འགོག་པ་ལ། ཞེས་དང། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་ན། ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། ངེ་ཐོག་མར་ཤིང་རྟ་ཉིད་རྣམ་པ་
བདུན་གྱིས་བཙལ་ནས་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་ན། འདི་ལྟར་ཤིང་རྟ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་རང་གི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུ་ཡོད། དང་པོ་

[241B] ཡན་ལག་རྣམས་དུ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ཤིང་རྟ་ཡང་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་ཕར་ཕྱིན་མཐར་དཔྱོད་དུ་བདུན་ག་ལ་བདེན་པའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ལྟར་འདིར་ཡང་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་
སྦྱར་དགོས་སོ། །དེ་ལ་དགོངས་ནས། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། པཎ་ཆེན་བསོད་གྲགས་པ། རྣམ་བདུན་གྱི་དཔྱད་མཐར་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཀྱང། རྣམ་བདུན་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བཤད་
སྐུ་ཕྱོགས་ཡིག་ཆས། རྣམ་བདུན་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པ་ནི། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་ཐུག་པས། ཐུགས་རྩེ་ལེགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། བསོད་གྲགས་
པའི་སྤྱི་དོན་ལས། ཁ་ཅིག་བདག་མཐའ་བདུན་དུ་བཙལ་བའི་ཚེ་མ་རྙེད་པ་དེ་བདག་གི་གནས་ལུགས་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ་ཞེས་དང། མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཤིང་རྟ་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པ་དེ་གནས་ལུགས་
ཡིན་པར་ཐལ། ཤིང་རྟ་མཐའ་བདུན་དུ་བཙལ་བའི་ཚེ་མ་རྙེད་པ་དེ་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སེམས་ཙམ་པས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པས་དཔྱད། །རྩ་འཇུག་སོགས་
ཚིག་ཟིན་ལ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་པ་དང། ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་བཀག་པ་ནི། རང་རྒྱུད་པ་མན་གྱིས་གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་སམ། དེ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་གདགས་ཆོས་མ་བཞག་ན་

[242A]༄༅། །གདགས་གཞི་གདགས་ཆོས་ཀྱི་དོན་མེད་སྙ་མ་ནས་གདགས་གཞིའི་ནང་ནས་སེམས་དང་ཚོགས་པ་སོགས་བཞག་པས་དེ་དང། ཕྱི་རོལ་པས། གདགས་གཞི་དང་རང་བཞིན་
གྱིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་རང་སྐྱ་བའི་བདག་སོགས་བདག་དུ་བཞག་པ་ལ། དང་པོར་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་ངོས་ནས་བདག་ཏུ་བཞག་པའི་མཚན་གཞི་དེ་མི་འཐད་ཅེས་བཀག་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ལ། རང་བཞིན་
གྱིས་ཐ་དད་ན་རྟ་གླང་ལྟར་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་དགོས་པས་དེ་ལྟར་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པར། རྣམ་བདུན་གྱིས་མེད་གང་དེ་ཇི་ལྟ་བུར། །ཡོད་ཅེས་རྣལ་འབྱོར་བས་འདིའི་ཡོད་མི་རྙེད། །ཅེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱོགས་སྔས་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཤིང་རྟར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་ལྔའི་ཟུར་དང་པོ་ལ་ཕུང་པོ་བདག་མ་ཡིན་པ་
སོགས་འཇོག་པར་ཐལ། རྣམ་ལྔའི་དོན་བསྡུ་སྐབས་འཇུག་པར། གཟུགས་བདག་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཇིག་ལྟ་ཉི་ཤུ་གསུངས་པ་གང་ཞིག་དེའི་དང་པོ་གཟུགས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
རྣམ་བཤད་ལས། གཟུགས་ནི་བདག་མ་ཡིན་པ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། ཞེས་དང། ཡིག་ཆར། རྩ་ཤེས་ལས། གཟུགས་ལ་བདག་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང། ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། བསྟན་

[242B] ལྟ་བ་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གསུངས་པ་ནི། མུ་སྟེགས་པའི་ལུགས་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་རྩ་ཤེས་ལས། ཕུང་མིན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་མིན། །ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་ལྟ་བའི་འཇིག་ལྟ་ལྔ་བསྣན་ནས་ཉེར་ལྔ་བཤད་པའི་འགལ་སྤོང་དུ་འདིར་ཉི་ཤུ་བཤད་པ་མདོ་ལས་གསུངས་ཞིང། ཕུང་པོ་མ་བཟུང་བར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བས་
བདག་ཏུ་ཞེན་མི་ནུས་པས་ཡིན་ལ། རྩ་ཤེས་དོན་མུ་སྟེགས་པ་དགག་ཕྱིར་བཤད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་འཇིག་ལྟ་ཉི་ཤུ་དང་ཉེར་ལྔ་གང་རུང་ལ་བདེན་འཛིན་ཡིན་མིན་གཉིས་ཡོད་པས་
གཟུགས་བདག་མིན་ཞེས་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཟུར་དང་པོའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་བཟློག་ཕྱོགས་འཛིན་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ཐམས་ཅད་ཟུར་དང་པོའི་བཟློག་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་འདུས་ལས་
གཟུགས་བདག་ཡིན་པ་དང། བདག་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་དང། གཟུགས་བདག་གི་ཡིན་པ་དང། གཟུགས་ལ་བདག་གནས་པ་དང། ཞེས་པའི་དོན་རྟེན་འབྲེལ་ལུང་རིགས་བང་མཛོད་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་གཟུགས་
རང་སྐྱ་བའི་བདག་དུ་ལྟ་བ་དང། རང་སྐྱ་བའི་བདག་ལ་གཟུགས་ལྡན་པར་ལྟ་བ་དང། གཟུགས་རང་སྐྱ་བའི་བདག་གི་དབང་བསྒྲུབ་བྱར་ལྟ་བ་དང། གཟུགས་ལ་རང་སྐྱ་བའི་བདག་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་གནས་པར་ལྟ་བ་

[243A]༄༅། །སོགས་འཇིག་ལྟ་རགས་པ་ཉི་ཤུ་ཡང་ཡོད། བདེན་འཛིན་ཉི་ཤུ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འཇུག་པར། རྩེ་མོ་མཐོ་བར་གྱུར་པ་འདི་དག་གོ་ཞེས་པའི་རྩེ་མོའི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བདག་མ་ཡིན་པ་ལ་བདག་ཏུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་ལྟ་བ་དང། ཞེས་པ་ལྟར་རྣམ་ལྔའི་ཟུར་བཞིའི་ལོག་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཉི་ཤུ་ཡང་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ད་ནི་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་བསྡོམས་ཏེ་བསྟན་པས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ལོག་པ་ལ་འཇུག་པར་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་
ཞེས་རྣམ་ལྔའི་དོན་བསྡུར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདིར་ཡང་རགས་པ་རང་སྐྱ་བའི་བདག་ལ་མ་སྦྱར་ན། རྣམ་བཤད་ལས། བདག་ནི་གཟུགས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་པ་མིན་པ་ལ། དེར་ལྟ་བ་དང་གཟུགས་
ལ་བདག་དང་བདག་ལ་གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མིན་པ་ལ་དེར་ལྟ་བ། ཞེས་པ་རྣམས་བདེན་འཛིན་ཡིན་པས་རགས་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་དང་པོ་ལ་གཟུགས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བཞག་ཆོག་སྟེ། ཡིག་ཆར་
ཕུང་པོའི་ཚོགས་ཙམ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། ཕུང་པོའི་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་རགས་པ་ཆོས་ཅན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྣམ་བདུན་གྱིས་དཔྱད་པའི་འཇིག་ལྟ་རགས་པ་ཉེར་བརྒྱད་དང་

[243B] །དེ་འདྲའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་སོ་ལྔ་ལ་རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་ཟེར་མི་ཟེར་དང། རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་ལ་འཇིག་ལྟ་དགོས་མི་དགོས་སོགས་དཔྱད། ཁོ་ན་རེ། ཚོར་སོགས་ལ་རྣམ་བདུན་གྱིས་
དཔྱད་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་ཆ་ཤས་སོགས་ལ་དབྱིབས་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། བུམ་པ་དུ་མར་མེད་ཀྱང། རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་པའི་དུ་མར་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེ་བཙུན་
པས། དེ་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེ་བས་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་བསོད་གྲགས་པ་སོགས་ཡིག་ཆ་གཞན་ཕལ་ཆེར་གྱིས་གསུངས། ཡིག་
ཆ་རྙིང་བར། ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་སོགས་འཇིག་ལྟ་རགས་པར་བཞག་པ་ལྟར་ཕལ་ཆེར་གྱིས་འདོད་པར་སྣང་སྟེ། ཕུང་པོ་བདག་མིན་པར་རྟོགས་ཚེ་དེའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པར་རྟོགས་པར་
འདོད་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། སྒྲ་རྟག་སྟོང་དུ་ངེས་ན་སྒྲ་བུམ་པ་དང་ཀ་བ་དང་ནམ་མཁའ་སོགས་གང་གི་རྟག་སྟོང་དུ་ངེས་དགོས་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྒྲ་དེ་བུ་མ་སོགས་ཆོས་གང་གི་ཡང་རྟག་
པ་ཡིན་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་བདེན་སྟོང་དང་གང་ཟག་བདེན་སྟོང་ངེས་ནའང་དེ་ལྟར་དགོས་ལ། གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་བ་ཡོད་མེད་དང། དེ་གང་ཟག་གི་སྟེང་གི་

[244A]༄༅། །ཡིན་མིན་རྣམས་དེས་ཤེས་པར་གྱིས་གསུང། དོན་ལ་གང་ཟག་གི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་གསུང་རྒྱུ་རེད། ཅེས་པ་ལྟར་བུམ་པ་བདེན་སྟོང་ངེས་པ་ན་བུམ་པ་དེ་ཆོས་གང་གི་ཡང་བདེན་གྲུབ་ཡིན་སྙམ་
པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པས། དེ་ལྟར་ངེས་པའི་བློ་དེས་བུམ་པ་དེ་དུ་མ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་བའམ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་དུ་མར་མེད་པའང་ངེས་ལ། དེ་བུམ་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བུམ་པ་ལ་བདེན་སྟོང་
གིས་ཁྱབ་པ་དེས་པའི་ཚད་མས་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་དུ་མ་སོགས་ཆོས་གང་གི་ཡང་བདེན་སྟོང་ངེས་པར་ཐལ། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས། རྗེས་ཁྱབ་ངེས་པའི་ཚད་མ་དེས་ཁྱད་གཞི་བྱས་པའི་སྟེང་དུ་སྒྲའི་རྟག་པས་སྟོང་པར་
གྲུབ་ཀྱང། སྒྲ་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་བ་ལ་རྟག་པ་མ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ཤུགས་ཀྱིས་ཞེས་བཤད་ཀྱང་ཤུགས་རྟོགས་མ་ཡིན་པ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་པའི་སྟོབས་ཤུགས་
ཀྱིས་རྟོགས་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བུམ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་གི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་བུམ་པའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པ་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་བུམ་པའི་སྟོང་ཉིད་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་འདི་འདྲ་ལ་དགོངས་ནས་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས། དབུ་ཕར་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཡིག་ཆ་གསུམ་གར། རྗེས་ཁྱབ་ངེས་པའི་ཚད་མས་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་ཚུལ་ལ་རྣམ་བཤད་གཉིས་ལ་འགལ་སྤོང་བྱས་པའི་ཕྱིར་

[244B] བུམ་པ་དུ་མར་མེད་པ་རྟོགས་ན་དེ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་དུ་མར་མེད་པ་དང། ནམ་མཁའ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་ན་དེ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་དགོས་པར་བཤད་པའང་མི་འཐད་དེ། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་དུ་
མར་མེད་པ་རྟོགས་པ་ལ། བ་དེན་གྲུབ་ཀྱིས་དུ་མར་གྲུབ་ཚུལ་གང་ཟག་དེ་ལ་འཆར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་པས། བརྟགས་པའི་དངོས་ལ་མ་རེག་པར། །དེ་ཡི་དངོས་མེད་འཛིན་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དང། སྤྱིར་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་དུ་མར་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། མདོ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགག་པ། ཞེས་
པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་སྤྱིར་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དོན་བསྡུ་ན་ཕྱོགས་སྔས་བུམ་པ་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་ངེས་ན། ཐ་དད་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་དང། མི་རྟག་པ་ཡིན་མིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་པས་ཡིན་ལ། རང་
ལུགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དཔྱད་ཚེ་ཐ་དད་ཡིན་མིན་དཔྱད་གཞིའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་ཚེ་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་དང་བདེན་གྲུབ་སོགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ལ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མ་དང། དུ་མ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་མི་སྟོང་དཔྱད་ཚེ་དགག་བྱ་
བདེན་གྲུབ་དཔྱད་གཞིའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས། བུམ་པ་དུ་མར་མེད་པ་ངེས་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྤྱི་ཤར་ནས་དེར་ཡོད་མེད་དཔྱད་དགོས་པ་སྔར་གྱི་ལུང་དེ་དག་གི་དོན་དུ་མ་ཟད་བུམ་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རྟག་

[245A]༄༅། །སྟོང་དུ་ངེས་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཆར་དགོས་པ་དང། དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེའི་ས་མཚམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་ལ། རིགས་པ་ཡང་བུམ་པ་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
སྟོང་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པ་གང་ཞིག་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་དུ་མ་དང། དུ་མ་བདེན་གྲུབ་རེ་རེ་ནས་དགག་བྱའི་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བུམ་པའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་ཐལ་ལོ་
དེ་ལ་འོ་ན། བུམ་པ་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། ཐ་དད་དུ་གྱུར་བའི་བདེན་གྲུབ་དགག་བྱའི་བདག་ཕྲ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། རྟག་དངོས་གཉིས་ཡིན་པར་གྱུར་
པའི་བདེན་གྲུབ་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་གཅིག་རྟག་དངོས་མིན་པར་ངེས་ནས་དེ་ཡིན་མིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། བུམ་པ་ཐ་དད་དུ་གྱུར་བའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཡང། དེའི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་གཅིག་དང་ཐ་དད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་བདེན་གྲུབ་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། རྟག་པ་དེ་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་མེད་པ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཐ་དད་དུ་
མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པ་དང། བུམ་པ་དེར་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་མིན་པ་ནང་འགལ་ཏེ། སྤྱིར་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་ངེས་ནས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་མ་ངེས་པ་མེད་པར་ཐལ། སྤྱིར་ཐ་དད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་

[245B] ནམ་མཁའ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྐྱེ་མེད་སོགས་ལ་རིགས་འདྲ། ཁ་ཅིག་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཚོགས་ཙམ་བདེན་པར་ཤིང་རྟ་མ་ཡིན་པ་དང། དེའི་དབྱིབས་བདེན་པར་ཤིང་རྟ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཤིང་རྟ་བདེན་མེད་དུ་
སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཤིང་རྟའི་སྟེང་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོ་ཡན་ལག་ཚོགས་པའི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཡན་ལག་ཚོགས་ཙམ་བདེན་པར་མེད་པ་དེའི་ཚོགས་པའི་
སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ལ་སོང་བཀོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དམ་སྙམ་སྟེ། སོང་ཚོད་ལ་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཚོགས་ཙམ་ཀྱིས་ངོས་ནས་ཤིང་རྟར་མ་གྲུབ་པ་དང། དབྱིབས་ཀྱི་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་དགོས་པས་
ཤིང་རྟའི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཟེར་དགོས་ཏེ། ཤིང་རྟའི་བརྟགས་དོན་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བཙལ་ཚེ་དེའི་ཡན་ལག་ཚོགས་ཙམ་བདེན་པར་ཤིང་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཤིང་རྟའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་ཚོགས་ཙམ་ལ་དཔྱད་ཚེ། དེ་བདེན་
པར་ཤིང་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཚོགས་ཙམ་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པ། འཇུག་པར། ཡན་ལག་ཡོན་ཏན་འདོད་ཆགས་མཚན་ཉིད་དང་ནི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཆོས་ཅན། ཆོས་
གྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་ཁྱོད་གང་ཟག་གི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པ་ཟིན་བྲིས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་མེད་ཀྱང་
[246A]༄༅། །གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་དེ་ཡོད་པ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ཀྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདི་འདྲ་ལ་དབུ་ཚད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པ་དགོས་པས། ཚུལ་གསུམ་དཀའ་གནད་འགྲེལ་ཚེ་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས། །འཇིགས་
མེད་དམ་བཅའི་སེང་ཁྲིར་ཁྱོད་སྡོད་ལ། །རིགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་རྔ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲོགས། ཁོ་བོ་མཁའ་སྤྱོད་འགྲོ་ཞེས་དབུགས་དབྱུང་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ཉན་ཐོས་མཐོང་ལམ་པར་
ཆད་མེད་ལམ་པས་ཆོས་རེ་རེའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་མ་ངེས་ལ། ཆོས་རེ་རེའི་སྟེང་གི་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དོན་སྤྱི་དེ་ལ་མ་ཤར་ཀྱང་གཞི་སྐྱེ་མཆེད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། ཆོས་ཐམས་
ཅད་མ་ངེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་མ་ངེས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ཉན་རང་གིས་སྟོང་ཉིད་ལ་དཔྱད་ཚེ། གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལྟ་བུར་བསྡུས་ཏེ་རིགས་པ་ཡང་མདོར་བསྡུས་ལས། ཐེག་ཆེན་པ་ལྟར་
གཞི་རེ་རེའི་སྟེང་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་མི་དཔྱོད་པར་གསུངས་པ་ལྟར། སྟོང་གཞི་རེ་རེ་བཀར་ཏེ་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་དེའི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལྟ་བུར་བསྡུས་ནས་
འདི་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ། འདིའི་ནང་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཅིག་མེད་དོ། །ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པ་དང། རྟེན་འབྲེལ་ལ་བདེན་སྟོང་གིས་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་

[246B] ཚིག་ཟིན་ལྟར་ན་ཆོས་དེའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ན་ཆོས་དེ་ངོས་ཟིན་དགོས་པས་ཤ་ཟ་ལྟ་བུའི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་མ་
རྟོགས་པའི་ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འོ་ན་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བདེན་སྟོང་གིས་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པའི་བློས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པར་ཐལ་ཟེར་ན། མི་འདྲ་སྟེ། དེའི་རྟེན་འབྲེལ་ཁོ་ན་དཔྱད་གཞིར་བྱས་
ལ༑ སྔ་མས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་བདེན་པར་ཡོད་མེད་དཔྱད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །རིགས་པ་དེ་དག་གི་གྲུབ་དོན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རབ་དབྱེ་ལ། གསེར་ཕྲེང་ལས་
འདི་ཡང་སྟོང་པའི་གཞི། སྟོང་པའི་ཚུལ་སྟོང་པའི་ཐ་སྙད། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཞིས་བསྟན་ཏོ། ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པར་བཤད་པ་ལྟར་འཇུག་པ་འདིར་ཡང་གསུངས་པ། ཉི་ཤུའི་དང་པོ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བུ་ལ་སྦྱར་ན་
མིག་ནི་ཞེས་དང། དེ་བཞིན་རྣ་བ་སྣ་དང་ལྕེ། །ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་པའི་སྟོང་གཞི་དང། གང་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་དེ། །ཡིན་ཕྱིར་ཞེས་དང། ཐེར་ཟུག་གནས་པ་མ་ཡིན་དང། །འཇིག་པ་མ་
ཡིན་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར། །ཞེས་པས་དོན་དམ་པར་ཐེར་ཟུག་སྟེ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མིན་ལ། དོན་དམ་པར་སྔར་སྐྱེས་ནས་འཇིག་པ་མིན་པ་དང། དེ་ཡི་རང་བཞིན་བདེན་སྟོང་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཀྱིས་

[247A]༄༅། །མིག་གིས་སྟོང། །ཞེས་མིག་གིས་རང་ངོས་ནས་སྟོང་བར་སྒྲུབ་པས་སྟོང་ཚུལ་གསུངས་ལ། རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ལྷག་མ་ཕལ་ཆེར་ལ་གོ་སླ་བས་དངོས་སུ་མ་སྦྱར་རོ། །དེ་ནི་ནང་སྟོང་ཉིད་དུ་འདོད་
ཅེས་པས་སྟོང་པའི་ཐ་སྙད་དང། །མིག་ལ་སོགས་བ་དྲུག་པོ་ཡི། །རང་བཞིན་མེད་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་པས་སྟོང་གཞིའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུངས་པས་ལྷག་མའི་སྟོན་ཚུལ་ཀྱང་དེས་ཤེས་པར་
བྱའོ༑ །འོན་ཀྱང། སྟོང་ཉིད་དངོས་པོའི་བློ་ཅན་གྱི། །འཛིན་པར་ཟློག་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ལོགས་སུ་བྱས་པའི་དགོས་པའང་གསུངས་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་གཞི་
གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་ལ་སྦྱར་ནས་རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། རྣམ་བཤད་ལས། རང་གི་མཚན་ཉིད་འདི་རྣམས་དོན་ལྡོག་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད་པར་རང་རང་གི་རང་བཞིན་མཚོན་པའི་གཙོ་བོ་སྨོས་སོ། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མཚན་ཉིད་དངོས་ཡིན་མི་དགོས་པ་འཁོར་བས་བསྡུས་པའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་རང་རང་གི་འཇོག་བྱེད་གཙོ་བོ་ཞིག་དགོས་སོ། །རང་
འགྲེལ་དུ་སྟོང་ཉིད་དང་པོའི་སྐབས་རང་བཞིན་ལས་ཁེན་ཚུལ་གྱི་རྩོད་སྤོང་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་རྣམ་བཤད་དུ་གསལ་ལོ། །གསེར་ཕྲེང་ལས། ཆོས་ཅན་བཞི་པ་འདིའི་འཛིན་ཚུལ་ནི། དབུས་མཐའ་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་

[247B] སློབ་དཔོན་དང་འཕགས་པ་རྣམས་མཐུན་ནོ། །ཞེས་དབུས་མཐའ་ལས། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གང་གིས་མཐོང། །ཞེས་པ་ལྟར། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་གཞི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇོག་པ་
མཐུན་གསུངས་པ། ཉ་ཊིཀ་སོགས་དང་མཐུན་པར་བྱས་ཙམ་ལས་རང་ལུགས་མིན་ཏེ། རྣམ་བཤད་སྙིང་པོ་རྒྱན་ལས། བདེན་པས་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་བདེན་པས་སྟོང་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཞེས་དང། ཉི་སྣང་ལས་
ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལུང་འདིའི་མཇུག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་
སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་སྟོང་ཉིད་བདེན་པས་སྟོང་པ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་
སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་པས་སྟོང་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་སྤོང་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །དེས་ན་འཕགས་སེང་གཉིས་ནི་འདི་དང་མཐུན་ནོ། །མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་གཞི་ལ། དབུས་མཐའ་ལས་
རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཕན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལྟར་ལོངས་སྐུ་སྐད་ཅིག་བརྒྱུད་པས་རྟག་པ་མིན་ལ། རྟག་ཏུ་བཞུགས་པས་ཆད་པ་མིན་པས་དེ་འཇོག་པར་ཛ་ཡ་ཨ་ནནད་ཤནྟི་པ་སོགས་འདོད་དོ། །དོར་བ་མེད་པ་འདིར་ཐེག་ཆེན་དང། དབུས་

[248A]༄༅། །མཐར་དགེ་བ་མི་ཟད་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལྟར་ཟླ་འོད་དུ་དགེ་ཕྱོགས་དང། གནོད་འཇོམས་སོགས་སུ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་དང། བྱང་ཕྱོགས་བླང་དོར་སོགས་འཇོག་ཚུལ་མང་ངོ། །རང་གི་
མཚན་ཉིད་སྟོང་བ་ཉིད་དང། འབྲས་བུའི་སྐབས་སུ་འཇུག་འགྲེལ་ལས། མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་སྟོབས་བཅུ་ལ་གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་དྲངས་ནས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་དེར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབྱེ་བའི་དགོས་པ་སྟོང་གཞི་དེ་
དག་ལ་བདེན་པར་ཞེན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དག་བཟློག་ཆེད་ཡིན་ལ། ཟློས་སྤོང་ནི་འདུས་བྱས་མ་བྱས་དང། དངོས་པོ་དངོས་མེད་དབྱེ་བ་རྒྱས་བ་དང་འབྲིང་གིས་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་བ་ཉིད་དང། རང་བཞིན་དང། རང་གི་
ངོ་བོ་དང། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་བཞི་ནི་སྟོང་ཉིད་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པས་བདེན་པར་གྲུབ་སྙམ་པ་དང། སུས་མ་བྱས་པར་གཤིས་སུ་གྲུབ་པས་བདེན་པར་གྲུབ་སྙམ་པ་དང། ཆོས་གཞན་
བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་ཆ་ཡིན་བས་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མ་སྙམ་པ་དང། རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་དང། འཁོར་བ་ལེས་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཡིན་པ་དང། ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་སོགས་བྱེད་པོ་གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་བདེན་པར་
གྲུབ་པམ་སྙམ་པ་བཟློག་ཆེད་དེ། དེ་ལྟར་བློ་གྲོས་ཟེར་གྱིས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་བ་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་བཞི་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཏེ། རྐང་པ་བཞི་དང་གཉིས་དང་གཉིས་དང་བཞིས་རིམ་བཞིན་

[248B]།    ༈    འབད་རྩོལ་རགས་པ་དང་བཅས་པའི་ས་རིང་དུ་སོང་བར་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་བྱེ་བ་ཕྲག་
ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་སྟོང་དུ་བགོས་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་འཇུག་ལྡང་བྱེད་ཀྱང་འགོག་པ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པས་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། དེའི་ཐབས་མཁས་
ལ་བྱང་སར། ནང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འགྲུབ་པ་དང། ཕྱིའི་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་པའི་ཐབས་མཁས་དྲུག་དྲུག་སྟེ་བཅུ་གཉིས་གསུངས་པ་རྣམ་བཤད་དུ་གསལ་ལོ། །འདིར་རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་
རབ་ཉིད་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་ཐབས་དང། སྨོན་ལམ་དང། སྟོབས་དང། ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པའི་དོན་ཁ་ཅིག་གིས། འདི་བཞི་གཙོ་བོར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གྲོགས་སུ་འཇོག་ཟེར་བ་སོགས་
ཡིག་ཆར་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་གིས་བཀག་ནས། ཐབས་མཁས་ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་གསུམ་གྱི་དང། ཕྱི་མ་གསུམ་རིམ་བཞིན་ཕར་ཕྱིན་ཕྱི་མ་གསུམ་ལ་སྦྱར་བའི་དང་པོ་ནི། ཐབས་མཁས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱི་མ་དྲུག་གིས་
གཙོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སོགས་ཀྱི་གྲོགས་དང། དང་པོ་དྲུག་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་བསྲུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བསྟན་པ་ལ་ཞེ་འགྲེས་བས་ཁོང་ཁྲོ་སེལ་བ་སོགས་བཟོད་པའི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་གསུམ་ཡང་

[249A]༄༅། །སྐབས་དེར་བརྩོན་པས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་སྨོན་པའི་ཡུལ་དུ་གོམས་ན་འགྲུབ་པ་དང། བསམ་གཏན་ཇི་བཞིན་མི་ནུས་པ་ཐུབ་དགོངས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་སོགས་བརྟེན་ན་བསྒྲུབ་པ་དང། ཇི་སྙེད་པ་མི་
རྟག་སོགས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཉིད་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པས་འཇོག་ཚུལ། དུས་ཐུང་དུར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པའི་ཐབས་མཁས་དང། སྲིད་ཞི་རོ་མཉམ་དུ་
རྟོགས་པའི་སྨྲོན་ལམ་ཕལ་ཆེར་འགྲུབ་པ་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང། མདོ་སྡེ་དགོངས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་བྱེད་ལས་ཀྱིས་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་
མ་དང་འབད་རྩོལ་རགས་པས་མི་གཡོ་བའི་ས་བརྒྱད་པ་ནི། ཡང་ཡང་སྔར་དགེ་སོགས་རྐང་བ་གསུམ་གྱིས་རྒྱ་མཆོར་ཕྱིན་པའི་གྲུ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལྟར་རྩོལ་བ་རགས་པ་ཞི་བས་ས་བདུན་པ་པས་དེ་ཐོབ་ཕྱིར་བརྩོན་པ་དང། དེ་ནས་
གཉིས་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་སོགས་ལ་ངང་གིས་འཇུག་པས་སྨོན་ཕར་ལྷག་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཐོག་མ་གཞོན་ནུའི་ས་ཡིན་པས་འགོག་པ་ལས་བསླང་བ་དང། དེ་ནས་བཞིས་ཉོན་མོངས་ཟད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཡོན་ཏན་རྣམས་མ་ཐོབ་པར་བསྟན། དེ་ནས་གཉིས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་ཟད་ན་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ཕྱིར་ལུས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་སོགས་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཅེས་པའི་ལན་དུ་དབང་བཅུས་བྱེད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཚེ་ཡུན་རིང་རློབ་

[249B] ཏིང་ངེ་འཛིན་མང་པོར་འཇུག་པས་སེམས་ལ་དང། རྒྱན་སོགས་མང་པོར་རློབ་པས་ཡོ་བྱད་ལ་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་མྱོང་འགྱུར་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བས་ལས་ལ་དང། སྐྱེ་བ་སྣ་
ཚོགས་སྟོན་པས་སྐྱེ་བ་ལ་དང། སྨོན་པ་ལྟར་རང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་སྨོན་ལམ་ལ་དང། ས་ཆུར་བསྒྱུར་བ་སོགས་མོས་པ་ལ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་ཚད་མེད་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་སྟོན་པས་
ཡེ་ཤེས་ལ་དང། མདོ་སྡེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་སྟོན་པས་ཆོས་ལ་དབང་བ་ཐོབ་པོ། །ས་དགུ་བ་ནི། དགུ་པ་ལ་ནི་སོགས་ཀྱིས་སྟོབས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་ཅིང་སོ་རིག་རྗེས་མཐུན་པ་བཞི་ཐོབ་པར་བསྟན་ལ། རྣམ་
བཤད་ལས། སྟོབས་བཅུ་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་ཐུབ་དགོངས་སུ་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པ་དང་པོ་གཉིས་བསམ་པའི་སྟོབས། ཞེས་གཅིག་ཏུ་དང། གཟུངས་སྤོབས་གཉིས་གཅིག་དང། བྱམས་སྙིང་རྗེ་གཉིས་གཅིག་བྱས་སམ་
དཔྱད། །འདིའི་ཆོས་སོ་རིག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དང། དོན་སོ་རིག་མི་རྟག་བདག་མེད་སོགས་སྤྱི་མཚན་དང། ངེས་ཚིག་སོ་རིག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་སྐད་དང་
ངེས་ཚིག་མ་འདྲེས་པར་དང། སྤོབས་པ་སྒོ་རིག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཤེས་པ་ལ་རང་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པས། གཞུང་གཞན་གྱི་སོ་རིག་

[250A]༄༅། །དང་མི་འདྲ་པར་འགྲེལ་བཤད་དང་རྣམ་བཤད་ལས་གསུངས་སོ། །ས་བཅུ་པ་ནི། བཅུ་པའི་ས་ལ་སོགས་རྐང་བ་གཉིས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འོད་ཟེར་ཆེན་པོས་དབང་བསྐུར་བ་དང། དེ་ལ་
བརྟེན་ནས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པར་ཐོབ་པ་བསྟན་ལ། དེ་ནས་གཉིས་ཀྱིས་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཆོས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་དང་ཆ་འདྲ་བ་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏོ། །འདིའི་དབང་
བསྐུར་བ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡིན་པ་བསྐུར་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པས་ས་བཅུ་བ་ཐོབ་མ་ཐག་པས་མ་ཐོབ་པོ།    ༈    །།ས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་སྡེ་ཚན་བཅུ་གཉིས་ནི། ས་དང་པོ་ལྟ་བུ་ལ་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལ་སངས་
རྒྱས་བརྒྱ་མཐོང་བ་དང་བརྒྱ་པོས་བྱིན་རླབ་རང་གིས་རྟོགས་པ། ཚེ་ཚད་བསྐལ་བ་བརྒྱར་གནས་པ། བསྐལ་པ་བརྒྱུའི་སྔོན་དང་ཕྱི་མཐའི་བར་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་སྡིག་གི་མཐའ་ཤེས་ནས་ལུང་སྟོན་པ། སྔར་གྱི་སྐད་
ཅིག་དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་གཡོ་བར་བྱེད་པ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་བརྒྱ་སྣང་བར་ནུས་པ། སེམས་ཅན་བརྒྱ་ཕྲག་དུས་གཅིག་ལ་སྨིན་པར་བྱེད་པ། སྐད་ཅིག་
ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྒྱར་འགྲོ་བར་བྱེད་པ། སྐད་ཅིག་ལ་སྔར་མ་ཤེས་པའི་ཆོས་སྒོ་བརྒྱ་འབྱེད་པ། སྐད་ཅིག་ལ་རང་གི་ལུས་བརྒྱར་སྟོན་པ་སྟེ་སྤྲུལ་བ། ལུས་བརྒྱ་པོ་རེ་རེ་ལ་འཁོར་བྱང་སེམས་བརྒྱ་ཕྲག་དང་

[250B] བཅུ་གཉིས་ཐོབ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ས་གཉིས་པར་ཡོན་ཏན་དེ་དག་སྟོང། གསུམ་པར་འབུམ། བཞི་པར་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ། ལྔ་བར་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང། དྲུག་པར་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ། བདུན་པར་བྱེ་བ་ཕྲག་
ཁྲིག་འབུམ་དང། དག་སའི་ཡོན་ཏན་བྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་ཀྱིས་མི་ཆོད་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་བསྟན་པས། བརྒྱད་པ་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འབུམ་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གྱི་གྲངས་མཉམ་དང། དགུ་བར། སྟོང་
གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་སྙེད་དང། བཅུ་བར། དག་གིས་བགྲང་དུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་དང། དེའི་མཐུའི་ཁྱད་པར་རང་གི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་རེ་རེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་
གྲངས་ལས་འདས་པ་དང། དེ་རེ་རེར་འཁོར་བྱང་སེམས་ཉན་རང་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དང། འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བ་རྣམས་ཀྱང་མ་འདྲེས་པར་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྟོན་ཚུལ་རྣམས། དེ་ཚེ་འདི་ནི་ནས། སྟོན་པར་ནུས། །ཞེས་པའི་བར་
གྱིས་བསྟན་ལ།    ༈    །འབྲས་བུའི་ས་ནི། གང་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་སོགས་རྐང་བ་བཞིས་ས་བཅུ་པ་བ་དེས་ནམ་མཁའ་དྲི་མེད་ལ་ཟླ་ཟེར་གྱིས་གཟུགས་རྣམས་གསལ་བ་ལྟར། དྲི་མ་ཕྲ་མོ་སྦྱོང་བ་ན་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནུས་པར་
མཁྱེན་པས་གནས་འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་པར་བསྟན་ལ། དེར་སངས་རྒྱ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་སྣོད་ཀྱི་སོགས་བཞིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རོ་གཅིག་པ་དཔེ་ཡིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་དུ་
[251A]༄༅། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་ལ་མཁྱེན་ཞེས་བསྟན་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན། ཁོ་རང་མེད་པས་དེ་ཤེས་པར་འགལ་ལ། དེས་ན་མཁྱེན་པ་པོ་མེད་པས། དེ་ཤེས་
པའི་ཀུན་སློང་མེད་པར་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་སྟོན་ཞེས་པའི་རྩོད་པ། གང་ཚེ་ཞི་བ་སོགས་བཞིས་བསྟན། གང་ཚེ་སོགས་བཞིས་སེམས་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ན་དེ་ཤེས་པ་ལྟར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་ཐ་
སྙད་དུ་རིག་པ་འཐད། ཅེས་རྩོད་པ་དང་པོའི་ལན་དང། དེའི་སོགས་བཞིས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་ཀྱང་ཀུན་སློང་གི་རྟོག་པ་མེད་པར་སྟོན་པར་མ་ཟད་དེ་དག་གི་མཐུས་ནམ་མཁའ་སོགས་ལས་དེ་
ཉིད་སྟོན་པའི་སྒྲ་བྱུང་ནས་གདུལ་བྱས་དེ་ཉིད་རྟོགས་ནུས་ཞེས་བསྟན་ལ། དེ་ཉིད་དཔེའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པ་ལ། ཇི་ལྟར་རྫ་མཁན་སོགས་རྐང་པ་བརྒྱད་བྱུང་ངོ། །སྐུའི་རྣམ་བཞག་ལ། ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་སོགས་བཞིས་ངོ་
བོ་ཉིད་སྐུ་དེ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དང། སྐྱེ་འགག་དང་བྲལ་བ་དང། རྣམ་རྟོག་གི་རྒྱུ་བ་ཞི་བའི་ཁྱད་པར་གསུམ་གྱིས་དང། ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་སྟེ། གསུམ་གྱིས་
བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ཞི་སྐུ་སོགས་བཞིས་ལོངས་སྐུ་དེ་རྣམ་རྟོག་ཞི་བ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ནུས་པ་གསལ་བ། རྟག་ཏུ་བཞུགས་པ་གདུལ་བྱ་བྱང་འཕགས་ཁོ་ན་ལ་སྣང་བ་སྟེ་ཁྱད་པར་བཞིས་བསྟན་ལ་

[251B] དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི། ཐུབ་དབང་སོགས་བཞིས་སྐུ་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་རང་གི་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་སོགས་སྟོན་པ་དང་
སངས་རྒྱས་ཞེས་སོགས་རྐང་པ་ཕྱེད་དང་བཅུ་གཅིག་གིས། རང་ཉིད་སྔོན་སྤྱོད་པ་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྤྱོད་ཚུལ་དེ་དུས་ཀྱི་ཞིང་སངས་རྒྱས་དེའི་སྤྱོད་པ་མཐུ་སྟོབས། འཁོར་དེ་དག་གི་གཟུགས་སོགས། དེས་ཆོས་བསྟན་པ། རང་གི་རིགས་
སོགས་གང་དང་གང་འདྲར་གྱུར་པ། མཐའ་དག་སྐུ་གཅིག་ལ་སྟོན་པ་དང། ཉིད་སྤྱོད་པ་ཀུན་ཞེས་སོགས་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་དེར་མ་ཟད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་རེ་རེ་ཡང་སྟོན་ཞེས་འདི་ལན་གྱིས་རང་གི་སྤྱོད་པ་ཀུན་སྟོན་ཚུལ་
དང༑ དེར་མ་ཟད་གཞན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན་ཡང་དེར་སྟོན་ཞེས། སངས་རྒྱས་གང་དག་སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་གཞན་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་གསུངས་ནས་འགྲོ་བ་དྲངས་བ། ཐུགས་བསྐྱེད་པ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་བར་
གྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན་མིག་འཕྲུལ་བཞིན་རང་བཞིན་མེད་པར་གཟིགས་ནས་དེར་སྟོན་པ་དང། དེ་བཞིན་སོགས་བཞིས། དེ་བཞིན་དུ། གཞན་དུས་གསུམ་གྱི་བྱང་སེམས་ཉན་རང་སོ་སྐྱེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན་དེར་དུས་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པར་
བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས། དག་པ་འདི་ནི་སོགས་བཞིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གི་ཁྱོན་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཆུད་པ་དང། དེ་ཐམས་ཅད་རྡུལ་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པར་སྟོན་ཀྱང་རྡུལ་ཆེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ཕྲ་བར་མི་འགྱུར་བ་

[252A]༄༅། །ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང། རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་སོགས་བཞིས། སྲིད་མཐའི་བར་སྐད་ཅིག་རེ་རེའི་ཡུན་ལ་སྔར་གྱི་སྤྱོད་པ་དེ་སྙེད་སྟོན་པས། དུས་གཅིག་གི་སྤྱོད་པའི་གྲངས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྡུལ་མ་
ལུས་པས་གཞལ་དུ་མེད་ཅེས་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཞེད་པ་འཇུག་པའི་ཡོན་ཏན་གཉིས་བསྟན་ནས། འདི་ཡན་གྱིས་སྤྲུལ་སྐུ་སྤྱིའི་རྣམ་བཞག་གསུངས་སོ། །དེ་ནས། གནས་དང་སོགས་གྱིས་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མདོར་རྒྱས་
གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ལ། དེ་ལ་གནས་མིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི། སེར་སྣ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བ་གནས་མིན་པར་རྟོགས་པ་ལ་རྩ་འགྲེལ་མདོ་དང་བཅས་པས་གསུངས་ལ། ལས་དང་རྣམ་སྨིན་མཁྱེན་པའི་ལས་ལ་ཟག་མེད་ལས་
ཀྱང་གསུངས་ལ། རང་འགྲེལ་ལས། ཟག་པ་མེད་པ་དང། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་པ། འགྲེལ་བཤད་ལས། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ནི་སྲིད་པའི་ཆུས་མ་བྲན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་གསུམ་
པོ་ཞེས་བྱའོ། གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དགེ་མི་དགེ་དེ་གཉིས་འདྲེས་མ་གསུམ་ལ་བྱས་ཀྱང། རྣམ་བཤད་ལས། ལས་དེའི་རྣམ་སྨིན་ཞེས་གོང་གི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ལ་སྦྱར་ཞིང། འདྲེས་མ་རྩ་བའི་མདོར་དགེ་མི་
དགེ་ལས་ལོགས་སུ་མ་གསུངས་ལ། མདོ་ལས། ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་གང་ཉན་ཐོས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྱིན་པ་དང། གང་རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང། གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་འབྱིན་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་

[252B] །ཞེས་པ་ཟག་མེད་ལས་ལ་སྦྱར་དགོས་པས་རྣམ་པ་གསུམ་དགེ་མི་དགེ་ཟག་མེད་གསུམ་ལ་བྱེད་དམ་དཔྱད། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཀུན་རྫོགས་པར་བརྗོད་མི་ནུས་ཚུལ། རང་འགྲེལ་ལས། སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་
ཀྱང་དུས་བསྐལ་བར་བརྗོད་ཀྱང་མི་རྫོགས་པར་གསུངས་ལ། ནམ་མཁའ་མེད་པ་སོགས་བཞིས་མཁའ་ལྡིང་གི་དཔེ་སྒོ་ནས་རྫོགས་པར་བརྗོད་མི་ནུས་ཚུལ་བསྟན་ལ། དེ་ཕྱིར་སོགས་བཞིས་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་དོགས་པ་བསྡུས་ནས། ཕྱི་
མ་གཉིས་ཀྱིས་དོགས་སྤང་བྱས་སོ། །དེ་ནས་ཟབ་མོ་སོགས་བཞིས་ཡོན་ཏན་གྱི་རིགས་གཉིས་སུ་བསྡུས་ནས་དེ་ཤེས་པས་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་སླར་ཡང་སོགས་བཞིས། སངས་རྒྱས་ནས་སླར་ཡང་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུས་
མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་བཅིངས་པ་རྣམས་ཐར་པར་ཁྲིད་པ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཛད་པ་བསྟན་ལ། དེ་ནས་གང་ཕྱིར་སོགས་བཞིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་རོ་གཅིག་པ་བཞིན་དེ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་
མཐའ་དག་ཟད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་དབྱེ་བ་མེད་པས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་ལ། རང་འགྲེལ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ལ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཏེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཐེག་
ཆེན་གྱི་སྒྲ་བཤད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེས་གང་གི་ཐེག་པ་དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ལ་བཤད་པ་དང། ཡང་ན་ཐེག་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ཞེས། གང་དུ་ཐེག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་བྱས་ནས་དེ་ཐེག་ཆེན་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་

[253A]༄༅། །མཚན་གསུམ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བ་དེར་བཞུགས་པ་དང། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་དང། དྲི་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་སྟེ། འགྲེལ་བཤད་
དུ་དཔེ་རིམ་བཞིན་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ལ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་དང། ནམ་མཁའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས་ཆེན་པོ། དགྲ་སྟོབས་ལྡན་ལས་རྒྱལ་བ་ལ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཡིན་ན། ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་
ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ལུས་ཀྱི་ཚད་ཆུང་བ། བསྐལ་བ་ཆར་ཆེ་ཆུང་མི་སྙོམས་པ། ཉོན་མོངས་ཆེར་བོད་པ། ལྟ་བ་ངན་པ་ཤས་ཆེ་བ། ཚེ་ཐུང་བ་སྟེ་སྙིགས་མ་ལྔ་བ་དོ་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་འཇུག་མི་ནུས་པ་
རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དཀྲོལ་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཤིང་དེ་ལྟར་མཛད་པའི་མཁྱེན་བརྩེ་གྱི་ཐབས་མཁས་མངའ་བས་དེད་དཔོན་མཁས་པས་ངལ་གསོ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་སྤྲུལ་པ་ལྟར་རི་ཞིག་པའི་ཐེག་པ་བསྟན་ནས་ཕྱིས་ཉོན་
མོངས་ཀྱིས་དབེན་ཅན་ཐེག་ཆེན་གསུངས། ཞེས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་གསུངས་པ་དགོངས་པ་ཅན་དུ་སྟོན་པར། གང་ཕྱིར་འགྲོ་ལ་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་བྱུང། བདེ་བར་གཤེགས་པ་སོགས་བཞིས། སངས་རྒྱས་སླར་ཡང་
སྤྲུལ་པའི་སྐུས་འཚང་རྒྱ་ཚུལ་སྟོན་པའི་གྲངས་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་གི་རྡུལ་མ་ལུས་པའི་གྲངས་ཀྱིས་གཞལ་མི་ནུས་ཞེས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚུལ་སྟོན་པའི་དུས་གསུངས་ལ། སྦྱོར་ཊཱིཀ་ལས། སྔར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བརྙེས་པའི་ཐོག་

[253B] ཞེས་སྔོན་དུས་ལ་སྦྱར་བ་སྤྱི་ལ་དགོངས་སམ་དཔྱད། །འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་གསུངས་ཚུལ་རྣམ་བཤད་དང་ཡིག་ཆར་བཀག་པ་ལྟར་རོ། །རྒྱལ་བ་ཇི་སྲིད་སོགས་བཞིས། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཡུམ་གྱིས་བསྐྱེད་
ཅིང༑ ཐུགས་རྗེའི་མ་མས་ཚུལ་བཞིན་བརྐྱངས་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་མྱང་འདས་ལ་མ་བཀོད་པར་དང། ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར་བཞུགས་ཞེས་བཞུགས་པའི་དུས་བསྟན་ལ། དེ་ལྟར་བཞུགས་པའི་རྒྱུ་ཐུགས་རྗེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན་
གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་འདོད་ཡོན་གྱི་ཁ་ཟས་སྡུག་བསྔལ་འདྲེན་པས་དུག་ཅན་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་ནང་མི་ལྟར་བརྩེ་བའི་ཚད་ནི། དུག་ཟོས་ནས་འགྲེ་ལྡོག་བྱེད་པའི་བུ་ལ་མས་སྡུག་བསྔལ་མི་བསྐྱེད་ཅེས། གཏི་མུག་སོགས་བཞིས་
བསྟན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ན་སོགས་བཞིས། ཆོས་ཉིད་ལ་མི་མཁས་པ་དངོས་པོ་བདེན་ཞེན་ཅན་བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་ནས་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཞེན་པའི་ལོག་ལྟ་ཅན་ངན་
འགྲོར་སྐྱེས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་མྱོང་བ་རྣམས་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་བརྩེ་ཡུལ་དུ་སོང་བས་དེ་རྣམས་བཏང་ནས། ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་དང་མི་འཇུག་ཅེས། གཞན་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྟག་ཏུ་ཞུགས་པར་བསྟན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་
ཇི་ལྟར་བརྩམས་ཚུལ་ནི། ལུགས་འདི་སོགས་ཤོ་ལོ་ག་གཉིས་ཀྱིས། འདི་རང་བཟོ་མིན་པར་ངེས་དོན་གྱི་ལུང་དང། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མན་ངག་བཞིན་བཤད་པས་ལུགས་འདི་ལས་གཞན་ན་ཆོས་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཤད་པ་མེད་ཅེས་

[254A]༄༅། །ལུགས་འདི་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། རང་འགྲེལ་ལས། མདོ་སྡེ་བ་དང་བྱེ་སྨྲས་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མི་འདོད་གསུངས་པ། ཤེར་དབང་པས། མདོ་སྡེ་བས་དོན་དམ་
བདེན་པར་འདོད་པ་རང་མཚན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང། བྱེ་སྨྲས་དོན་དམ་པར་འདོད་པའི་བཅོམ་བསལ་གང་རུང་གི་འདོར་དུ་མི་རུང་བའི་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ལ་གསུངས་ཀྱང། རྣམ་བཤད་ལས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའི་སྟེང་ནས་
ཞེས་སོགས་གསུངས་པས། དེ་དག་གིས་རང་ངོས་ནས་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་དབུ་མ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་དོ་སྙམ་པ་མི་འཐད་ཅེས་པའོ། །དེ་སྒྲུབ་བྱེད། རང་འགྲེལ་ལས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་
དང་ཆོས་མཚུངས་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་འགྲེལ་བཤད་ལས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མདོ་སྡེ་པས་དོན་དམ་པར་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་
པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། ཞེས་གསུངས་པ། རྣམ་བཤད་ལས། ཡི་གེ་ཙམ་ངེས་པས་འཇིགས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་འདི་སྤངས་པས་ཞེས་རང་འགྲེལ་དུ་
གསུངས་པས་འགའ་བ་བརྗོད་ནས། བཟློག་སྟེ་བྱ་དགོས་ལ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་དེ་ལས་འདས་པའི་དོན་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་བཞིན་མ་རྟོགས་པ་དང། རྟོགས་པའི་ལུགས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ་ལུང་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་ལས་

[254B] །དགོས་པ་གང་གི་ཕྱིར་བརྩམས་པ་ནི། ཀླུ་སྒྲུབ་བློ་མཚོ་སོགས་བཞིས། ཀླུ་སྒྲུབ་བློ་མཚོ་རྒྱ་ཆེ་གཏིང་ཟབ་པས་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་རིགས་ཚོགས་ཀྱི་ཚིག་ཙམ་ཐོས་
པས་འཇིགས་ནས། དངོས་སྨྲའི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ལུགས་བཟང་འདི་སྤངས་མོད། དེའི་གཞུང་ཚིག་རང་རྒྱུད་དང་སེམས་ཙམ་སོགས་ལ་གནོད་བྱེད་གསལ་བར་མ་བསྟན་པས་མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་པ་ལྟ་བུ་ཟླ་བའི་
གསུང་ཟེར་འདིས་ཁ་ཕྱེ་བས་དེའི་ནང་གི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཆུས་གདུལ་བྱའི་རེ་བ་སྐོང་ཞེས། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོངས་པ་གསལ་ཕྱིན་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ཁོ་ན། སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དེ་དག་གིས་ཟབ་དོན་འདི་སྤངས་ན་འདི་སུ་ཞིག་
གིས་རྟོགས་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་བཤད་ཟིན་སོགས་བཞིས། དེ་ནི་སྔོན་ཚེ་ལས་དུ་མར་ཟབ་མོ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་བག་ཆགས་གོམས་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དངོས་སྨྲའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་གསུང་རབ་གསན་རྒྱ་ཆེ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་
འགྱུར་བས། མུ་སྟེགས་པའི་གཞུང་ལྟར་སློབ་དཔོན་དེ་དག་གིས་རང་འདོད་ཙམ་གྱིས་སྦྱར་བའི་གཞུང་རྣམས་ལ་དགའ་བའི་བློ་དོར་ལ་ལུགས་འདི་ཁོ་ན་བསྟན་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་སློབ་དཔོན་སོགས་བཞིས། བརྩམས་པའི་
དགེ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་བསྔོས་སོ། །ཡིག་ཆར། མཆོག་གི་སྦྲུལ་སྐུ་ལ་རང་དབང་བའི་མཁྱེན་པ་མེད་པར་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ནི། དེའི་མཁྱེན་པ་ལ་ལོངས་སྐུས་

[255A]༄༅། །སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཡིན་པ། དེས་ན་སྤྲུལ་སྐུའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པར་བཞག་ཆོག་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སྤྲུལ་པའི། །སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཅན་ཏེ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་རྣམས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཀྱང། ཉོན་མོངས་སོགས་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པས་སྤྲུལ་པ་མིན་ནོ། །ཡིག་ཆར། སྐྱབས་མཐར་ཐུག་མ་ཡིན་པ་རྟགས་སུ་མ་བཀོད་ཅིང་
བཟློག་ནས་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྒྱུན་མཐའ་བ་འཇིགས་བཅས་ཀྱི་སྐྱབས་མིན་པ་ལྟ་བུར་གསུངས་པ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇིགས་པ་མེད་པས་ཡིན་བསྒྲུབ་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་ལ། སྤྱིར་འཇིགས་བཅས་ཀྱི་སྐྱབས་ཡིན་པ་ཕར་ཕྱིན་
མཐའ་དཔྱོད་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཐོགས་འགྲེལ་ལས། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཚོལ་བ་ཞེས་པ་ལྟར་ཤེས་སྒྲིབ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་འཇིགས་ནས་དེ་ལས་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་
རིང་གི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དེ་རིང་གི་དུས་སུ་དེ་རིང་གི་སྔ་ཉིན་ཕྱི་ཉིན་གཉིས་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། ཉི་མ་དེ་རིང་ལྟ་བུའི་དུས་ད་ལྟ་བ་འདིའི་དུས་སུ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་འདས་མ་འོངས་གཉིས་མེད་པས། དུས་དེ་བདེ་གཉིས་
མ་གཞལ་ཡང། དེ་རིང་གི་དུས་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདས་མ་འོངས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་འགལ་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་རིང་གི་དུས་སུ་དེ་གཉིས་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་གཞན་བྱ་མ་ཡིན་པའི་

[255B] དེ་རིང་གི་དུས་སུ་དེ་གཉིས་ཡོད་པར་ཡང་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ། །ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེའི་དོན་དེ་རིང་གི་དུས་སུ་དེ་གཉིས་ཡོད་པར་མ་རྟོགས་པའམ། དེ་རིང་གི་དུས་ཀྱི་དེ་གཉིས་མ་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་པ་དཔེ་བཀོད་
པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དཔེར་ན་ས་བོན་གྱི་དུས་ཀྱི་མྱུ་གུ་དེ་ས་བོན་གྱིས་མི་སྐྱོད་ཀྱང་ས་བོན་གྱིས་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ས་བོན་གྱི་དུས་གྱི་མྱུ་གུ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ལོངས་
སྐུ་བྱང་འཕགས་མན་ལ་མི་སྣང་བར་ཐལ། འདི་ནི་སྤྲོས་དང་བྲལ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང། འགྲེལ་བར། སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཉན་
ཐོས་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་དང་འདྲེས་པས་འདྲེས་པར་སྣང་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གཙོ་བོ་ལ་དགོངས་སོ། །དེར་མ་ཟད་འདོད་པ་ནའང་ཡོད་དེ། མཁྱེན་པས་གར་ཁྱབ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་
དེ་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཁོ་ན་རེ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པའི་བ་སྤུའི་ཁུང་དུ་ན་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་ནས་ཀྱི་རང་གི་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་གནས་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཉིད་སྤྱོད་པ་ཀུན། །སྐུ་ཡི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུར་
གསལ་བར་སྟོན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་དང་དེའི་དུས་སུ་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་སོགས་སྟོན་པ་སྤྲུལ་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ད་ལྟར་ཀྱི་སངས་རྒྱས་འཁོར་བཅས་དང། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་

[256A]༄༅། །རྟེན་ཐམས་ཅད་ཁུང་བུ་རེ་རེའི་དངོས་སུ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྟོན་པ། ཐམས་ཅད་བ་སྤུའི་ཁུང་བུར་གཅིག་ཚེ་སྟོན། །ཞེས་དང། སྐད་ཅིག་དེ་རེ་རེ་ལ་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས། །ཞེས་བཞེད་པ་འཇུག་པའི་ཡོན་
ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་རྡུལ་གཅིག་གི་ཁྱོན་ལ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་མི་ཤོང་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་ལ་ཐམས་ཅད་ཤོང་སྟེ། བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་གིས་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་ཅིང། དེ་ཐམས་
ཅད་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར། འདི་སྔགས་ལྟར་ན་ཟུང་འཇུག་གི་ཡོན་ཏན། མདོ་ལྟར་ན། ཡེ་ཤེས་ཇི་སྙེད་ཁྱབ་གྱུར་བ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སོ། །འདི་སྐྱབས་འགྲོ་བྱེད་པ་དང། ལྷ་སྒོམ་
པ་སོགས་ལ་ངེས་པར་ཤེས་དགོས་སོ། །དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས་འཆི་བ་གཉིས་བཤད་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། འཆི་འཕོ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཆད་པའི་འཆི་འཕོ་བ་དང། ཞེས་པ་ནས། བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་འགྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། སྔ་མ་ནི་འགྲེལ་བཤད་ལས། རྣམ་པར་ཆད་པའི་འཆི་འཕོ་བ་ནི་སྔར་གྱི་འགྲོ་བས་བསྡུས་པས་བདག་གི་དངོས་པོ་ཆང་
པས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར། ལས་ཉོན་གྱི་འཆི་བ་དང། ཕྱི་མ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང་ཟག་མེད་ལས་ཀྱིས་འཆི་བ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ཡིག་ཆར། ཚུལ་བསྟན་ཡིན་གསུངས་པ་དག་ས་པའི་དེ་ཡིན་གྱི་ཉན་རང་དགྲ་

[256B] མདོ་དེ་ལས། ངའི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། ཞེས་པ་སོགས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ནས། དེ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མ་ཟད་པ་ཉིད་ཡོད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་དག་གི་དེའི་ཚེ་སྔ་མའི་ལུས་སེམས་རྟེན་བརྟེན་པའི་
འབྲེལ་བ་ཕྲ་མོ་ཡང་ཆད་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། ཡིག་ཆར། ས་བརྒྱད་པ་ཡན་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་ནས་རྡོ་རྗེ་སྐུ་ཐོབ་པས་སྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ས་བཅུ་བར་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཐོགས་པ་གསུངས་པ་མི་འཐད་
པར་ཐལ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་འཆི་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འཆི་འཕོ་ནི། སྔ་མའི་ལུས་སེམས་རྟེན་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་བ་ཆད་པ་དང། སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ནི། སྔ་མའི་ལུས་རགས་པ་དོར་ནས་ཕྱི་མ་ལེན་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
མི་འདྲ་སྟེ། རྟེན་དེ་ལ་འཚང་རྒྱ་མི་རྒྱ་རྟེན་རགས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བླངས་དོར་གྱི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཟབ་མོའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང། བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤེལ་བ་དང། རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཟབ་ལམ་གོམས་པ་ལ་ཆེས་ཆེར་བརྩོན་པས། འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཟད་པ་མེད་པ་དེ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྩ་བར། ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་
ཚུལ་ཤེས་པས། །ཡོན་ཏན་འདི་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།།    ༈    རྒྱལ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མཚེར་སྡུག་ཀུན། །རབ་མཛེས་ལི་ཁྲིའི་རྡུལ་བརྩེགས་ཡབ་ཡུམ་

[257A]༄༅། །ཟུང། །མན་ངག་རྒྱ་མཚོའི་གཏེར་དུ་ཤར་བ་གང། །སྙིང་ལ་སིམ་པས་བྱང་ཆུབ་བར་དུ་སྐྱོངས། །ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་བཟང་གཏིང་ཟབ་རྔམ་གྲ་ནག་པ། །འཕགས་ཡུལ་པཎ་ཆེན་དུ་མས་འཇིགས་
ཤིང་ངོར། །སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བཀྲལ་བ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཟླ་བའི་ཟེར་གྱིས་ཆེ་ཆེར་འཕེལ་བར་བྱས། །ལྗོངས་འདིར་ལུགས་འདི་སྨྲ་འདོད་ཕལ་ཆེར་མིང་ཙམ་བརྗེས་ལས་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཞལ་ཡང་འཆམ། །ལ་ལས་
ལུགས་འདི་ཡལ་བར་དོར་ནས་གཞན་སྟོང་ལ་སོགས་རྟག་ལྟའི་རི་བོ་སྟུག་པོ་བརྩེགས། །རྒྱལ་བའི་ལུང་ལྟར་རྒྱལ་བ་གཉིས་པས་ཟབ་མོའི་ཟླ་ཟེར་རྒྱ་ཆེ་མཚན་མ་རྣམ་བཀྲ་བའི། །དབུ་མའི་ལུགས་འདི་ལེགས་པར་བཤད་པའི་
མེ་ལོང་གིས་ནི་དྲི་ཀུན་བསལ་ཏེ་ཡང་སྙིང་ངོམས། །དེ་ཡི་དགོངས་དོན་རབ་ཏུ་འགྲེལ་བའི་སྤྱི་དང་མཐའ་དཔྱོད་མང་པོས་ལྗོངས་འདི་གང་མོད་ཀྱང། །ཧ་སའི་མཚན་གྱིས་ལམ་རིམ་གཉིས་དང་རྣམ་བཤད་གཉིས་སོགས་རྒྱ་
འགྲེལ་རྣམས་དང་གོང་བསྒྲིགས་ནས། །ལུང་དང་རིགས་པའི་སྒོ་བརྒྱ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ལེགས་བཤད་འོད་སྟོང་བདག་པོ་ཤར་རིའི་རྩེར། །འཕགས་ཚེ་བསྟན་བཅོས་ཉ་རྒྱས་ར་རི་ཅན་རྣམས་ནུབ་ཕྱོགས་ཆུ་ལྷའི་བང་བར་
ནུབ་པ་དང། །ལྷན་ཅིག་དགེ་ལྡན་ལུགས་མཆོག་ཀུན་དགའི་ཚལ་དུ་ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་བཞེད་ཟབ་རྒྱས་འདབ་བརྒྱ་བཞད། །དེ་ཡི་ལུང་དང་རིགས་པའི་གཏེར་སྒོ་ལེགས་པར་ཕྱེ་དེ་ཟབ་དོན་སྦྲང་རྩི་འཐུང་བའི་སླད། །གཞུང་

[257B] །ལེགས་པར་བཤད་པའི་བསོད་ནམས་མཐུ་ཡིས་བདག་སོག་འགྲོ་ཀུན་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་གྲུར་ཞུགས་ནས། །ཕྲ་རགས་
འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་བརྒལ་ཏེ་སྐུ་གསུམ་ནོར་བུའི་གླིང་དུ་མྱུར་དུ་ཕྱིན་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལུང་རིགས་གཏེར་མཛོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཉིན་བྱེད་སྣང་བ་ཟབ་ལམ་ལྟ་བའི་མིག་
འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི། མདོ་སྔགས་རབ་འབྱམས་ལ་སྦྱངས་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་བྱས་ཏེ། དེ་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བའི་སྤོང་བ་པ་རྡོ་རམས་པ་ཐོས་བསམ་རྒྱ་མཚོས་ལྷ་དར་སྲིད་དུ་རིང་བ་དང་བཅས་དབུ་མ་རྒྱས་པའི་ཚིག་དོན་གསལ་ཀྲོལ་ཞིབ་ཆ་དང་བཅས་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་བསྐུལ་བ་དང། པོ་རང་
ཕྱོགས་ཀྱི་གཞུང་བརྒྱ་སྨྲ་བ་དགེ་བཤེས་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཀྱང་དངུལ་སྲང་འགའ་དང་བྱུར་ཕྲེང་བྲིས་ཤོག་དང་བཅས་བསྐུལ་བ་དང། རང་ཉིད་ཀྱང་གཞུང་མཆོག་འདི་ལ་བག་ཆགས་ཁྱད་པར་ཅན་འཇོག་པ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འདིའི་ལུང་ཁུངས་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་དེ། རང་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ཆུ་བྱིའི་ལོའི་ཟླ་བ་
དང་པོའི་ཡར་ཚེ་ལ་རྫོགས་པར་སྦྱར་བའོ། །འདིས་ཀྱང་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བཟང་འདི་ཉིད་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ །།ངག་གི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་ཡིས། །བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་ལམ། །རིངས་ནས་གོམས་པའི་བརྩོན་
འགྲུས་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས། །སྔོན་མེད་ལུང་རིགས་གཏེར་གྱི་མཛོད་འདི་བསྐྲུན། །གཞུང་འདིའི་དགོངས་དོན་ཕྲ་ཞིང་བརླིང་བ་རྣམས། །གསལ་བྱེད་ཉིན་མོར་བྱེད་པའི་སྣང་བ་འདི། །བཀྲ་ཤིས་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བའི་གླིང་མཆོག་ནས། །ཆོས་སྦྱིན་ཟད་པ་མེད་པའི་པར་དུ་བསྒྲུབ། །དེ་ཡི་མཐུས་ལས་དབུ་མའི་ལམ་

[258A]༄༅། །བཟང་པོར། །ཐོས་བསམ་སྒོམ་པས་འཛིན་མའི་ཁྱོན་བཀང་སྟེ། །དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་ཉི་མ་འོད་པོ་ཆེས། །མཐར་འཛིན་མུན་པ་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པར་ཤོག། །འདི་ཡི་རྐྱེན་སྦྱོར་དམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོས། །འབྲེལ་ཐོགས་ཀུན་ཀྱང་དེང་ནས་བྱང་ཆུབ་པར། །མཐའ་
བྲལ་དབུ་མའི་རིགས་པའི་མཚོན་རྣོན་གྱིས། །མི་མཐུན་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་དམ་པར་གྱུར་པ་ཞལ་ལུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དབྱངས་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོས་གཞུང་འདིའི་པར་གྱི་ཆ་རྐྱེན་སྦྱར་ཏེ་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི་ཐུགས་ཁུར་གནང་
སྐབས་དཔར་བྱང་སྨོན་ཚིག་ཅིག་དགོས་ཞེས་བཀའ་སྩལ་གནང་བ་ལྟར་སྙོམས་ལས་པ་དགེ་སློང་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་བྲིས་པའོ།། །།ལུང་རྟོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་མངའ་བདག་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་དཔེ་རྒྱུན་སྔར་
བོད་གངས་ལྗོངས་སུ་བཞུགས་སོ་ཅོག་རྒྱ་དམར་ཀླ་ཀློས་ཉམས་ཆག་ཏུ་བཏང་ཞིང། རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་འདིར་ཡང་ཕྱག་དཔེ་ཆིག་རྐྱང་ཙམ་ལས་མི་བཞུགས་པར་མངོན་པས་རྩ་ཆེའི་དཔེ་རྒྱུན་དེ་ཀ་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། འབྲས་སྒོ་མང་བ་ཨ་ཅ་རྱ་སྐལ་བཟང་ཟབས་
མཁས་ཀྱིས་རྒྱུ་འགྲོ་གང་བྱུང་རྩོལ་སྒྲུབ་དང། མ་དཔེར་མཐུན་པའི་ཞུ་དག་སོགས་གང་ཅིའི་ཁུར་ལེན་ཞུས་ཐོག་བོད་རྒྱལ་ལོ་གཉིས་སྟོང་ཆིག་བརྒྱ་དང་ཕྱི་ལོ་གཅིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་དོན་གསུམ་ནང་ཨོབ་སེད་ཊེའི་འཕྲུལ་པར་ལས་དཔེ་པོ་ཏ་གྲངས་བརྒྱ་ཐམས་པ་པར་བཀྲུན་
བགྱིས་པ་འདིས་ཀྱང་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ལྗོངས་སུ་རྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་དར་རྒྱས་སྔ་སོར་ཆུད་པ་དང། ས་ཆེན་འཛམ་གླིང་ཡངས་པའི་ཁྱོན་ལ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་སྟོན་་རྣམ་འདྲེན་ཤའྐྱ་སེང་གེའི་རིང་ལུགས་སྒོ་ཀུན་ནས་དར་བས་འགྲོ་ཀུན་གཏན་བདེའི་དཔལ་ལ་གཞོལ་བར་གྱུར་ཅིག་ །།



