
[001A]༄༅། །ཡིད་དང་ཀུན་གཞིའི་དཀའ་གནས་[*GNAD]རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩ་བ་དང། དེའི་འབྲུ་འགྲེལ་སྙིང་པོའི་གནད་དོན་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

[001B]༄༅། །རྒྱལ་དང་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་གཤེགས་པའི་བཤུལ། །ལེགས་གསུངས་ལེགས་ལམ་ཇི་བཞིན་ཐུགས་ཆུད་ནས། །མ་ནོར་མ་འདྲེས་རྫོགས་པར་སྟོན་
མཛད་པའི། །མཁས་པའི་མཁས་པ་དེ་ལ་མགོས་ཕྱག་འཚལ། །རྣམ་རིག་གཞུང་གི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་གནས། །ཡིད་དང་ཀུན་གཞི་གསལ་བར་བསྟན་པ་དང། །བདག་ཉིད་དྲན་
པ་གསོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །བླ་མའི་གསུང་ལ་བརྟེན་ནས་འདིར་བཤད་བྱ། །སྨྲ་བའི་དམ་པས་ཐེག་པ་མཆོག་འཛིན་པར་ལུང་བསྟན་འཕགས་པ་ཀླུས། །ཐེག་མཆོག་རྒྱས་
པར་མཛད་པའི་རྗེས། །ལུང་བསྟན་བརྙེས་པའི་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། །སྲོལ་གཏོད་[*BTOD]སྔོན་དུ་དབུ་མ་ཉིད། །མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང། །དགུ་དང་གཅིག་པུར་འདོད་པ་དགག་
དོན་རྣམ་བཞི་ཡིས་ཀུན་གཞི་དང། །ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིད་ཤེས་པར་བྱ། །མཚན་ཉིད་གཉིས་ལས་ཀུན་གཞི་ནི། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་

[002A]༄༅། །སུ་འདོད། །དེ་ལ་རྟེན་གྱུར་ཀུན་གཞི་ནི། །དོན་དང་སེམས་ཅན་བག་ཆགས་ཀྱི། །རྣམ་པར་རིག་པ་མི་རིག་པ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་རེག་ལ་སོགས། །
ལྔ་ཉིད་དང་ལྡན་ས་བོན་གྱི། །དབང་གིས་གནས་དོན་ལུས་སུ་ནི། །སྣང་ཕྱིར་དམིགས་པ་དག་ཏུ་འདོད། །ཀུན་གཞིའི་གཟུང་ཆ་དག་ལ་ནི། །རྣམ་ཤེས་ལྔ་ཡིས་འཛིན་བྱེད་ཅིང། །དྲུག་
པས་ཐ་སྙད་འདོགས་པས་ན། །ཁམས་གཉིས་དག་ཏུ་ངེས་པ་སྟེ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་གཟུགས་མེད་པ། །གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མ་འདས་དང། །གཟུགས་ཅན་པ་རུ་ཐལ་འགྱུར་ཏེ། །
ཤེས་ལ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ལས། །མ་གཏོགས་ཕྱི་རོལ་མེད་ཕྱིར་རོ། །འོག་ནའང་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ནི། །ཀུན་གཞི་ལ་ནི་སྣོད་དང་བཅུད། །ཐམས་ཅད་སྣང་ན་གཟུགས་
ཁམས་ཀྱི། །ལྷ་ལའང་དམྱལ་སྣང་འབྱུང་བ་དང། །དམྱལ་བ་ལ་ཡང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི། །སྣོད་བཅུད་སྣང་བ་འབྱུང་བ་དང། །ཐ་མལ་རྣམས་ལ་བསྐལ་པ་ཡི། །ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པ་

[002B] །དངོས་སུ་རང་གི་དབང་དོན་ནོ། །བརྒྱུད་ནས་དེ་ཡི་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་གང་ནུས་པ། །ཀུན་གཞིའི་ཡུལ་དུའང་འཇོག་པ་ཡིན། །དབང་དོན་ལས་གཞན་དྲུག་པའི་ཡུལ། །ཀུན་གཞིའི་
ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །དྲུག་པ་བརྟགས་པའི་ཡུལ་ཅན་དང། །ཀུན་གཞི་བཀྲར་འཛིན་གྱིས་དབེན་ཕྱིར། །བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཡིན་ཕྱིར་དང། །དགེ་དང་མི་དགེ་མངོན་གྱུར་དང། །རྒྱུད་གཅིག་ལ་ནི་འཇུག་
པའི་ཕྱིར། །མ་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་གྲུབ། །ལུང་མ་བསྟན་དང་མི་གསལ་ཕྱིར། །རེག་སོགས་ལྔར་ངེས་ཚོར་བ་ནི། །བར་མའོ་འདི་ལ་བདག་ཏུ་ནི། །སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ན་ཀུན་གཞིའོ། །ལྷག་མ་མེད་དང་རྡོ་རྗེ་ལྟའི། །
བར་དུ་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་འཇུག་བརྟེན་པ་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ནི། །སྒོ་བར་བྱེད་པས་སྒོ་གཞི་ལ། །འགག་ལ་སྔོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཚེ། །བཞག་པའི་ནུས་པའོ་སྒོ་གཞི་ནི། །བསྟན་ལུང་མ་བསྟན་བསྒོ་བྱ་བ། །སྒོ་བར་
བྱེད་དང་འབྲེལ་བ་དང། །མཐའ་གཅིག་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། །ཁྱད་པར་ལྔ་དང་ལྡན་པའོ། །ཕྱི་དང་ནང་དང་མི་གསལ་བ། །གཉིས་དང་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དང་ནི། །དམ་པའི་དོན་ཏེ་དེ་དག་ཀུན། །ས་བོན་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་
འདོད༑ ༑གཞན་ཡང་སྔོན་བརྗོད་བདག་ལྟ་དང། །སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བག་ཆགས་གསུམ། །ཐུན་མོང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་དང། །ཚོར་དང་བཅས་དང་ཚོར་མེད་པའི། །ས་བོན་རྣམ་བཞི་གནས་ངན་ལེན། །
ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་དང་སྤྱད་ཟིན་དང། །མ་ཟིན་པ་དང་བཞི་རུའང་གསུངས། །བག་ཆགས་དེ་ཡང་རྟེན་ལས་ནི། །རྫས་གཅིག་ཐ་དད་གང་ཡང་མིན། །ས་བོན་དམིགས་རྣམ་ཡོད་པ་དང། །འགྲོ་བ་ལྔ་ཡི་ས་བོན་

[003A]༄༅། །རྣམས༑ ༑འཆོལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང། །ཁམས་ཀྱང་འཆོལ་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་མིན། །རྟེན་གཅིག་ལ་ནི་ཀུན་གཞི་གཉིས། །ཡོད་པར་འགྱུར་བས་སོ་སོ་མིན། །དེས་ན་རྟེན་
ལས་དེ་ཉིད་དང། །གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། །བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་གནས་ཕྱིར་རོ། །འཇོག་བྱེད་དགེ་སོགས་གང་ཡིན་ཀྱང། །བཞག་པའི་བག་ཆགས་ལུང་མ་བསྟན། །དགེ་དང་མི་དགེ་མཚན་ཉིད་
པར༑ ༑འདོད་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད། །བག་ཆགས་འཇོག་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་སྔོན་མེད་བསྐྱེད། །དེ་དག་གཉིས་ཀར་འདོད་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཆོས་ཐམས་ཅད། །
རྒྱུ་འམ་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རུ། །སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ན་ཀུན་གཞིའོ། །དེ་ཕྱིར་དབང་ཐོབ་དགྲ་བཅོམ་ལ། །ཀུན་གཞི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འཇོག་བྱེད་གཉིས་པོ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིད་མཚན་ཉིད་
ནི༑ ༑ཀུན་གཞི་རྣམ་སྨིན་ཆ་ཉིད་ལ། །བདག་ལྟ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན། །རེག་དང་ཆགས་སོགས་དགུ་ཁོ་ན། །འགོག་པ་མཉམ་གཞག་གནས་སྐབས་དུས། །དབང་ཐོབ་དགྲ་བཅོམ་མཐར་ཐུག་
གོ་ཉོན་མོངས་ཅན་དུ་འཇོག་བྱེད་པའི། །གང་ཟག་འཛིན་པ་ལོག་གྱུར་ཀྱང། །དེ་ཡི་རིག་ཙམ་ཡོད་ཕྱིར་དང། །ཆོས་འཛིན་སྐྱེད་ནུས་མ་ལོག་ཕྱིར། །ཡིད་ཤེས་མེད་དང་མཉམ་པ་ཉིད། །ཐོབ་པའི་
སྐྱོན་གཉིས་རིང་དུ་སྤངས། །ཡིད་ཆེས་ལུང་དང་རིགས་པ་ཡིས། །རྣམ་ཤེས་དྲུག་ལས་ཐ་དད་པའི། །ཡིད་དང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས། །ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་ལུགས་

[003B] ༑སྒྲུབ་བྱེད་རིགས་པ་མཐའ་ཡས་པ། །གསུངས་ཀྱང་ལེན་དང་དང་པོ་གསལ། །ས་བོན་ལས་དང་ལུས་ཚོར་དང། །སྙོམས་འཇུག་འཆི་འཕོ་མི་རུང་བ། །བརྒྱད་དུ་འདུས་ཕྱིར་འདིར་བཤད་བྱ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་དེ། །ཐེག་དམན་གཙུག་ལག་རྣམས་སུ་ཡང། །ཀུན་གཞི་རྩ་བའི་རྣམ་ཤེས་དང། །སྲིད་པའི་ཡན་ལག་ཇི་སྲིད་པའི། །ཕུང་པོའི་རྣམ་གྲངས་དག་གིས་བསྟན། །དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཀུན་གཞི་ལ། །
དབྱིག་ཤེས་མིའུ་ཐུང་དབྱངས་སྒྲོགས་གསུམ། །རིམ་བཞིན་ཕུང་པོ་ཚོར་བ་དང། །འཇིག་ལྟ་གསུམ་ལ་དགོངས་ཞེས་འདོད། །ཐེག་པ་འོག་མའི་ལུགས་དག་ལ། །ཚུལ་དེ་མི་རུང་མེད་མོད་ཀྱི། །ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་
ལུང་དེའི་དོན། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རུ། །འདོད་པ་ཆེས་ཆེར་བཟང་བ་སྟེ། །གང་ཕྱིར་དབྱིག་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་ནི། །བཀྲལ་བ་སྐྱོན་དང་ལྡན་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཡིད་མེད་ན། །མ་འདྲེས་པ་ཡི་མ་
རིག་དང། །ལྔ་པོ་དག་དང་འདྲ་བ་དང། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་དང། །ངེས་ཚིག་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །འདུ་ཤེས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་རྒྱུན། །ངར་འཛིན་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །ངར་འཛིན་པ་དང་
ལྡན་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འཐད་ཕྱིར། །ཉོན་ཡིད་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །བདུན་པ་ལེན་པའི་རྣམ་ཤེས་དང། །ཀུན་གཞི་གསུམ་དུ་འཆད་པ་དང། །དགུ་པ་དྲི་མེད་རྣམ་ཤེས་སུ། །འདོད་པ་ཡང་དག་བདེན་
པའི་ལུགས། །ཚོགས་བརྒྱད་དག་ལས་ལོགས་པ་ཡི། །གཙོ་བོ་རྣམ་ཤེས་ཡོད་གྱུར་ན། །རྟག་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །ཚོགས་དགུར་འདོད་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད། །ཡིད་ཤེས་གཅིག་ཉིད་དབང་དྲུག་གི་

[004A]༄༅། །རྟེན་ལ་སོ་སོར་རྒྱུ་བའི་ཚེ། །སོ་སོའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ། །བྲམ་ཟེའི་ཚོམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ནི། །བཅུ་གཉིས་སྟོན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། །གཅིག་པུར་གསུངས་དང་རྣམ་ཤེས་དྲུག་ཡིད་
ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་གསུངས་ཕྱིར། །ཤེས་ཀུན་ཡིད་ཤེས་གཅིག་པུ་ལོ། །ལུང་དོན་གཞན་དུ་ནུས་ཕྱིར་དང། །དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྐོག་གྱུར་དང། །འདས་དང་མ་འོངས་འཛིན་གྱུར་ཕྱིར། །ཚོགས་གཅིག་འདོད་པ་མུན་
སྤྲུལ་ལོ། །དེ་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་ལུང་རིགས་ཀྱིས། །གྲུབ་པ་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་ཡིན་ཕྱིར། །གསང་བའི་གནས་ལ་མི་ཞུམ་པའི། །མཁས་པས་བརྒྱད་ཉིད་འདོད་པར་བྱ། །ཡིད་དང་ཀུན་གཞིའི་དཀའ་བའི་གནས། །གསལ་
བར་སྟོན་འདི་མཁས་མཆོག་རྣམས། །ཇི་ལྟར་བཞེད་བཞིན་བླ་མ་ཡི། །གསུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་ཁམས་པ། །བློ་བཟང་གྲགས་པས་སྦྱར་བ་ཡི། །དགེ་དེས་ཐུབ་བསྟན་རྒྱས་གྱུར་ཅིག་ །།ཨོཾ་སྭ་སྟི་
རྣམ་རིག་གཞུང་གི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་གནས། །ཡིད་དང་ཀུན་གཞི་གསལ་བར་སྟོན་པ་ཡི། །ལེགས་པར་བཤད་པ་རྒྱ་མཚོའི་རྩ་བ་འདི། །དད་ལྡན་བཟོ་རིགས་བསམ་གྲུབ་ཚེ་རིང་གིས། །པར་དུ་བསྐྲུན་པའི་
རབ་དཀར་དགེ་ཚོགས་ཀྱིས། །ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་དལ་འབྱོར་རྟེན་ཐོབ་ཅིང། །རྒྱལ་བའི་དམ་ཆོས་མ་ལུས་འཛིན་པ་ལ། །འཇམ་དཔལ་སྙིང་པོ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ཤོག་    ༈   [*K'IRTI]
ཡ༑ ༑ཐུབ་དབང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་འོད་པོ་ཆེ། །འཕྲིན་ལས་སྣང་བའི་མངའ་བདག་མི་ཕམ་མགོན། །ལེགས་གསུང་འཛམ་གླིང་རྒྱས་ལ་ཐོགས་མེད་དཔལ། །དགོངས་པ་སྐོང་མཛད་ཙོང་ཁ་པ་ལ་འདུད། །གང་གིས་

[004B] །གཏིང་ཟབ་རྒྱ་མཚོར་བློ་ཆུང་སྦལ་པའི་རྐྱལ། །མཛེས་པར་མི་འགྱུར་མནོག་ཆུང་དོན་ལས་ཅི། །དེ་ལྟའང་ནན་བསྐུལ་དོན་དུ་གླེང་གཞིར་དགོད།། །།འདིར་རྗེ་རྒྱལ་བ་
གཉིས་པའི་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་ཡིད་དང་ཀུན་གཞིའི་དཀའ་བའི་གནས་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩ་བ་འབྲུ་བསྣོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཅུང་ཟད་འཆད་པ་ལ། མཆོད་པར་བརྗོད་ཅིང་རྩོམ་བར་དམ་བཅའ་བ་དང་
སེམས་ཙམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་གླེང་བསླང་བ་དང། དེ་ལས་འབྱུང་བའི་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་དབབ་པ་དངོས་དང། བརྩམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་དང་བཞི་
དང་པོ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། རྩ་བ་ལས། རྒྱལ་དང་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་གཤེགས་པའི་བཤུལ། །ལེགས་གསུང་ལེགས་ལམ་ཇི་བཞིན་ཐུགས་ཆུད་ནས། །མ་ནོར་མ་འདྲེས་རྫོགས་པར་སྟོན་མཛད་པའི། །
མཁས་པའི་མཁས་པ་དེ་ལ་མགོས་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་མཆོད་བརྗོད་དང། རྣམ་རིག་གཞུང་གི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་གནས། །ཡིད་དང་ཀུན་གཞི་གསལ་བར་བསྟན་པ་དང། །བདག་ཉིད་དྲན་པ་གསོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །
བླ་མའི་གསུང་ལ་བརྟེན་ནས་འདིར་བཤད་བྱ། །ཞེས་རྩོམ་པ་དམ་བཅའ་གསུངས། གཉིས་པ་འཆད་པ་ལ། སྨྲ་བའི་དམ་པས་ཐེག་པ་མཆོག་འཛིན་པར་ལུང་བསྟན་འཕགས་པ་ཀླུས། །ཐེག་མཆོག་རྒྱས་པར་
མཛད་པའི་རྗེས། །ལུང་བསྟན་བརྙེས་པའི་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། །སྲོལ་བཏོད་སྔོན་དུ་དབུ་མ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས། ཚིགས་བཅད་དེ་གསུམ་གྱི་དོན་འདིར་མང་བར་འགྱུར་བས་མ་སྤྲོས་ཤིང་མདོའི་ཁུངས་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །

[005A]༄༅། །བསྟན་བཅོས་གང་ལས་བཤད་པ་ནི། སྤྱིར་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པས་རྒྱན་གཉིས། འབྱེད་གཉིས། རྒྱུད་བླ་མ་སྟེ་བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔ་མཛད། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སའི་དངོས་གཞི། གཞི་
བསྡུ་བ། རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བ། རྣམ་པར་བཤད་པའི་སྒོ་བསྡུ་བ། རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་སྟེ། རྒྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ས་སྡེ་ལྔ་དང། བསྡུས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་སྡོམས་མངོན་པ་
ཀུན་ལས་བཏུས་དང། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོམས་ཐེག་བསྡུས་ཏེ་སྡོམས་རྣམ་གཉིས་མཛད། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་འབྱེད་གཉིས་དང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གསུམ་གྱི་འགྲེལ་པ་དང། རྣམ་བཤད་
རིག་པ། ལས་སྒྲུབ་པའི་རབ་བྱེད། ཉི་ཤུ་པའི་རབ་བྱེད། ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད། སུམ་ཅུ་པའི་རབ་བྱེད་དེ་པྲ་ཀ་ར་ཎ་སྡེ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པ་མཛད། དེ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་སྡེ་ཉི་ཤུ་ཞེས་གྲགས་
དེ་དག་གི་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་ནས་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པ་མང་དུ་ཡོད་ལ། སའི་དངོས་གཞི་ལས། རྣམ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ས། །ཡིད་ཀྱི་ས་དང་གཞན་གསུམ་སྟེ། །རྟོག་དཔྱོད་
བཅས་ལ་སོགས་པ་དང། །ཏིང་འཛིན་བཅས་དང་མ་བཅས་དང། །སེམས་ཡོད་པ་དང་སེམས་མེད་དང། །ཐོས་དང་བསམ་དང་སྒོམ་ལྡན་དང། །དེ་བཞིན་ཐེག་པ་གསུམ་ལྡན་དང། །ཕུང་པོར་བཅས་དང་ཕུང་
མེད་གཞན། །ཞེས་སྡོམས་སུ་མཛད་པ་ལྟར་དབང་པོའི་རྣམ་ཤེས་ལྔའི་ས་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་བདུན་གྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གསལ་བར་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་

[005B] གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་སའི་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་གནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་གང་སྨོས་པའོ། །དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་
དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་མ་བསྟན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་པ་དང། ཇི་ལྟར་ན་དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསང་སྟེ་བསྟན་ཅིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པས་ན་
དེའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། །ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ཞེས་སོགས་ཁུངས་སུ་དྲངས་ནས་གསུངས། དེ་ནས། ལེན་དང་དང་པོ་གསལ་བ་དང། །ཞེས་སོགས་
སྡོམས་སུ་མཛད་ནས་ཀུན་གཞི་འཐད་པའི་རིགས་པ་བརྒྱད་དང། དེ་ནས། དམིགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང། །གཅིག་གི་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་དང། །ལྷན་ཅིག་དངོས་པོས་འཇུག་པ་དང། །ཀུན་ནས་
ཉོན་མོངས་ལྡོག་པ་ཡིན། །ཞེས་སྡོམས་སུ་མཛད་ནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་འཇུག་པའི་རྣམ་གཞག་བཞི་དང། སྡོག་པའི་རྣམ་གཞག་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་ཅིང་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཀྱང་ཅུང་
ཟད་བསྟན། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་ནས་སུམ་ཅུ་པར། རྣམ་པར་སྨིན་དང། ངར་སེམས་དང། །ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ཞེས་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་དང་འཇུག་ཤེས་གསུམ་མདོར་བསྟན་ནས། དེ་ལ་ཀུན་གཞི་
རྣམ་ཤེས་ནི། །རྣམ་སྨིན་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ། །དེ་ནི་ལེན་པ་དག་དང་གནས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་གཞི་དང། དེ་ལ་གནས་པ་རང་བྱུང་ཞིང། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་

[006A]༄༅། །གཞག་གསུངས། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཤེས་བྱའི་གནས་དང་མཚན་ཉིད་དེར་འཇུག་དང། །དེ་ཡི་རྒྱུ་འབྲས་དེ་རབ་དབྱེ་བ་དང། །བསླབ་པ་གསུམ་དང་དེ་འབྲས་སྤངས་པ་དང། །ཡེ་ཤེས་ཐེག་
པ་མཆོག་གྱུར་ཁྱད་པར་འཕགས། །བསྟན་འདི་འདི་ལྟར་གཞན་ལ་མ་མཐོང་ལ། །འདི་དག་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་རྒྱུར་མཐོང་བས། །གནས་བཅུ་བསྟན་པས་ཁྱད་ཞུགས་གང་ཡིན་པ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་
བཀར་འདོད་དོ། །ཞེས་སྡོམས་སུ་མཛད་པ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གནས་རྣམ་པ་བཅུ་གསུངས་པ་ལས་དང་པོ་ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
གཞག་རྒྱས་པར་གསུངས། དེ་དག་གི་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དྲི་མ་མེད་པའི་ལུང་རིགས་ཀྱིས་མཐའ་ཆོད་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྔོན་མེད་ཀྱི་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ནི་རྗེ་བླ་མས་མཛད་པའི་འདིའི་
དཀའ་འགྲེལ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཡིན་ལ། འདིའི་རྣམ་གཞག་དང་མཐའ་གཅོད་རྒྱས་པར་གཞན་དུ་སྤྲོས་ཤིང། འདིར་རྩ་བ་འབྲུ་བསྣོན་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་མདོར་བསྡུས་ཞིག་
འཆད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེ་ལས་འབྱུང་བའི་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། ལུས་མདོར་བསྟན་པ་དང། ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྩ་བ་དགོད་པ་དང་
དེའི་དོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང། །དགུ་དང་གཅིག་པུར་འདོད་པ་དགག་དོན་རྣམ་བཞི་ཡིས་ཀུན་གཞི་དང། །ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས། གཉིས་

[006B] ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཡིད་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཆོས་ཅན། དོན་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དམིགས་རྣམ་ངོ་བོ་གྲོགས་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཚན་ཉིད་
གཏན་ལ་དབབ་པ་དང། དེ་གཉིས་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་པ་དང། རྣམ་ཤེས་གྲངས་མང་བར་ཐལ་བ་ཚོགས་དགུ་འདོད་པ་དགག་པ་དང། རྣམ་ཤེས་གྲངས་ཉུང་བར་ཐལ་
བ་ཚོགས་གཅིག་པུར་འདོད་པ་དགག་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དེ་ལྟར་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ། ཀུན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པ་
དང༑ ཉོན་ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན་པ་དང། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྩ་བ་ལས། མཚན་ཉིད་གཉིས་ལས་
ཀུན་གཞི་ནི། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས། ངག་དོན་ནི། ཀུན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་དང་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ལས་དང་པོ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་རྣམ་
སྨིན་གྱི་ཀུན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་དང་ས་བོན་གྱི་ཀུན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པ་མི་འདྲ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་དགོས་ཏེ། ཀུན་གཞི་ལ་ནི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཀུན་གཞི་དང་བརྟེན་པ་ས་བོན་གྱི་
ཀུན་གཞི་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཀུན་གཞི་ལ་རྟེན་དང། ས་བོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཀུན་གཞི་ནི་ས་བོན་གྱི་ཀུན་གཞི་

[007A]༄༅། །རྣམས་འཇོག་སའི་གཞི་དང་གནས་སའི་རྟེན་ཡིན་པས་ན་རྟེན་དང། ས་བོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཀུན་གཞི་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་གྱི་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་
འདིར་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན་ས་བོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཀུན་གཞིའི་དབྱེ་བར་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ཀུན་གཞི་བཏགས་པ་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཀུན་གཞི་དང་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཀུན་གཞི་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེས་ན་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་གྱི་དབྱེ་བ་སྦྱོར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གྲགས་ཆེ་བ་སྣང་ལ། འོ་ན། ས་བོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཀུན་གཞི་མ་ཡིན་ན། དཀའ་འགྲེལ་ལས། ཀུན་གཞི་ས་བོན་གྱི་ཆ་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཞེས་
པ་ནས། སྤྱིར་ཀུན་གཞི་ཞེས་འབྱུང་བའི་དོན་ནི་འདིར་ཆོས་ཀུན་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཀུན་གཞི་ས་བོན་གྱི་ཆ་ལ་ཀུན་གཞི་ཞེས་པ་ནི། ཞེས་སོགས་ཀུན་གཞིའི་འཇོག་བྱེད་གཉིས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་
ཀུན་གཞི་ས་བོན་གྱི་ཆ་ཀུན་གཞིར་འཇོག་པའི་འཇོག་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འདིའི་གོང་འོག་དང་གཞུང་མང་པོར་ཀུན་གཞི་ས་བོན་གྱི་ཆ་དང་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆ་ཞེས་ཡང་ཡང་འབྱུང་བའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་འཐད་ན་
དེ་གཉིས་གང་ལས་ཕྱེ་བའི་ཆ་ཅན་ཡོད་དགོས། དེ་ཡོད་ན་དེ་ཀུན་གཞི་ལས་གཞན་དུ་འོས་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཀུན་གཞི་དང་ས་བོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དང་གོ་དོན་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། དེ་གཞི་མཐུན་
བསྡུ་བའི་སྒྲར་བྱས་ནས་རྣམ་སྨིན་ཡང་ཡིན་ཀུན་གཞི་ཡང་ཡིན་པས་ན་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཀུན་གཞི་དང་ས་བོན་ཡང་ཡིན་ཀུན་གཞི་ཡང་ཡིན་པས་ན་ས་བོན་གྱི་ཀུན་གཞིར་འཇོག་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། དཔྱོད་དོ།།

[007B] རྟེན་དུ་གྱུར་པ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཀུན་གཞི་བཤད་པ་དང། བརྟེན་པ་ས་བོན་གྱི་ཀུན་གཞི་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དམིགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཞི་བཤད་པ་དང་
སྒྲ་བཤད་པ་དང། འཇུག་ལྡོག་གི་དུས་བསྟན་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེ་ལ་རྟེན་གྱུར་ཀུན་གཞི་ནི། །དོན་དང་སེམས་ཅན་བག་ཆགས་
ཀྱི༑ ༑རྣམ་པར་རིག་པ་མི་རིག་པ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་རེག་ལ་སོགས། །ལྔ་ཉིད་དང་ལྡན། ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང། སུམ་ཅུ་པ་ལས། དེ་ནི་ལེན་པ་དག་དང་གནས། །རྣམ་པར་རིག་པ་མི་རིག་པ། །རྟག་ཏུ་རེག་
དང་ཡིད་བྱེད་དང། །རེག་དང་འདུ་ཤེས་སེམས་པར་ལྡན། །ཞེས་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངག་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཤད་ན། ཀུན་གཞི་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ས་བོན་གྱི་རྟེན་དུ་
གྱུར་པའི་ཀུན་གཞི་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་གཟུགས་སོགས་དོན་ལྔ་ནི་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་རིག་དང་དོན་གྱི་རྣམ་རིག་དང་གནས་ཀྱི་རྣམ་རིག་ཡིན་ཞིང། དབང་རྟེན་ཁོག་པའི་
ལུས་དང་མིག་སོགས་དབང་པོ་སེམས་ཅན་ལྔ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་རིག་དང་ཉེ་བར་བླངས་བྱ་ཡིན་པས་ལེན་པའི་རྣམ་རིག་དང། སྐྱེ་བ་པོ་སོགས་ཀྱི་བདག་དང་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ལ་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་འདི་
དང་འདི་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བག་ཆགས་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་རིག་དང་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡིན་པས་ལེན་པའི་རྣམ་རིག་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ནང་

[008A]༄༅། །བཅུད་ཀྱི་རྣམ་རིག་གམ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གཉིས་པོ་དག་དང་ཕྱིའི་སྣོད་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་གསུམ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། འདིར་བག་ཆགས་ལ་ཞེས་དཔེ་མང་པོར་
འབྱུང་བ་ནི་ཡིག་ནོར་འདྲའོ། །དེ་ཆོས་ཅན། རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རྣམ་རིག་དེ་དག་དངོས་སུ་སྣང་ཡང་རུང་མི་སྣང་ཡང་རུང་ཀུན་གཞི་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་གཞལ་བ་དང་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་
པར་མི་རིག་པ་སྟེ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ལ། རྗེས་སུའང་དེ་ལྟར་ངེས་པ་འདྲེན་མི་ནུས་པའི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དགེ་མི་དགེ་གང་དུ་ཡང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། གྲོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་འཁོར་རེག་པ་དང། ལ་སོགས་པ་ཡིད་བྱེད་དང། རིག་པ་སྟེ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། སེམས་པ་སྟེ་སེམས་བྱུང་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ཁོ་ན་
ཉིད་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དམིགས་རྣམ་ལ་མཐའ་གཅོད་པ་དང། ངོ་བོ་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་པ་དང། གྲོགས་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་པ་དང་གསུམ་
དང་པོ་ལ། བག་ཆགས་དམིགས་པར་འཇོག་པ་ལ་དཔྱད་པ་དང། སྣོད་བཅུད་དམིགས་པར་འཇོག་པ་ལ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་གི་བདག་དང་ཆོས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་
པར་ཞེན་ཏེ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བག་ཆགས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀུན་གཞིའི་དམིགས་པར་འཇོག་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་ལ་སྣང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱི་

[008B] དེ་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་གྱི་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེའི་ལན་འཆད་པ་ལ། ས་བོན་གྱི། དབང་གིས་གནས་དོན་ལུས་སུ་ནི། །སྣང་ཕྱིར་དམིགས་པ་དག་
ཏུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས། དོན་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་དག་ཏུ་འདོད་རིགས་ཏེ། ཁྱོད་དེ་ལ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་དེའི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་
ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་བརྟས་པའི་དབང་གིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་དེ་ཉིད་གནས་དབང་རྟེན་ཁོག་པ་དང། དོན་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ་དང། ལུས་མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་སྟེ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཏུ་ནི་
སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་དེའི་དམིགས་པར་བཞག་རུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དེ་བློ་དེའི་དམིགས་པར་འཇོག་པ་ལ་ཆོས་དེ་བློ་དེ་ལ་ངེས་པར་སྣང་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། ཐེག་ཆེན་མཐོང་
ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་དེ་ཡུལ་གཟུགས་ཀྱི་དབང་གིས་གཟུགས་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱིས་སྟོང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བྱུང་བ་གང་ཞིག་དེའི་ཚེ་གཟུགས་དེ་དེ་ལ་མི་སྣང་ཡང་དེའི་དམིགས་པར་འདོད་དགོས་
པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདིར་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཉིད་དབང་དོན་བག་ཆགས་གསུམ་དུ་སྣང་བར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དོན་དང་སེམས་ཅན་དུ། །སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། །རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བག་ཆགས་དམིགས་པར་འཇོག་ཚུལ་དེ་ཡང་ཁམས་འོག་མ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་མེད་དུ་དེ་ལྟར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་དུ་བག་ཆགས་དམིགས་

[009A]༄༅། །པར་འགྱུར་བའི་དབང་དོན་དེ་དག་དངོས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཟུགས་མེད་དུ་བག་ཆགས་ཀུན་གཞིའི་དམིགས་པར་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཉིད་བག་ཆགས་
ཀྱི་མཐུས་ཕྱིས་གནས་དོན་ལུས་གསུམ་པོར་སྣང་རུང་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་འཇོག་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། འབྲུའི་སྦྱང་ན་གནས་པའི་ས་བོན་སྐམ་པོ་དེ་ཕྱིས་ཆུ་ལུད་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན་མྱུ་གུ་
བསྐྱེད་རུང་ཡིན་པས་དེས་མྱུ་གུའི་རྐྱེན་བྱེད་པར་འཇོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ལ་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཁོ་ནར་ངེས་པར་འདོད་ན། མི་
འཐད་དེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། རྣམ་རིག་བཅོ་ལྔའི་དང་པོ་དགུ་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་དང། བདག་དང་གཞན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་གཉིས་བདག་ལྟའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་དང། བདེ་འགྲོ་
དང་ངན་འགྲོ་དང་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་བཞི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བར་གསུངས་པའང་བག་ཆགས་དེ་དང་དེའི་ནུས་པ་རྒྱས་པའི་དབང་གིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་
ཉིད་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ལ་འཇོག་དགོས་པས་གོང་གི་རིགས་པ་དང་མཚུངས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་སྣང་བ་དང་སྔོན་པོ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་རང་གི་རིགས་མཐུན་གྱི་བག་ཆགས་ལས་
བྱུང་བར་གསུངས་པས་བག་ཆགས་དེ་ཡང་དེའི་དམིགས་པར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དབང་དོན་དམིགས་པར་འཇོག་པ་ལ་དཔྱད་པ་ནི། འོ་ན། དབང་དོན་གྱི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་པོ་དེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་

[009B] དེའི་ལན་འཆད་པ་ལ། ཀུན་གཞིའི་གཟུང་ཆ་དག་ལ་ནི། །རྣམ་ཤེས་ལྔ་ཡིས་
འཛིན་བྱེད་ཅིང། །དྲུག་པས་ཐ་སྙད་འདོགས་པས་ན། །ཁམས་གཉིས་དག་ཏུ་ངེས་པ་སྟེ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་གཟུགས་མེད་པ། །གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མ་འདས་དང། །གཟུགས་ཅན་པ་རུ་ཐལ་འགྱུར་ཏེ། །ཤེས་ལ་
གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ལས། །མ་གཏོགས་ཕྱི་རོལ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་དབང་དོན་སྣོད་བཅུད་གཉིས་པོ་སྣང་བ་ནི་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་འོག་མ་གཉིས་ཁོ་ན་དག་ཏུ་ངེས་པ་
ཡིན་ཏེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་ཆ་དབང་དོན་གཉིས་པོ་དག་ལས་གཟུགས་སོགས་དོན་ལྔར་སྣང་བའི་ཆ་ནི་དེ་དང་རྟེན་གཅིག་པའི་གང་ཟག་གི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སོགས་དབང་པོའི་རྣམ་ཤེས་ལྔ་པོ་དེ་ཡིས་རིམ་
པ་བཞིན་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་དགོས་ཤིང། དབང་དོན་གཉིས་ག་སྣང་བའི་ཆ་ལ་ནི་དེ་འདྲའི་གང་ཟག་གི་དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་འདི་དང་འདི་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་རུང་བ་དགོས་པ་གང་ཞིག་དེ་བས་ན་གཟུགས་མེད་
དུ་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་དང་ཐ་སྙད་འདོགས་རུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོའི་ཟུར་དང་པོ་དེར་ཐལ། རྟེན་གཅིག་གི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་དོན་ལྔ་པོ་དེ་རྟེན་དེའི་དབང་ཤེས་ལྔ་པོ་ལ་རིམ་པ་
བཞིན་དུ་ངེས་པར་སྣང་དགོས་པས་དེ་དེ་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མིན་ན་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་ལས་མ་འདས་པར་ཐལ་བ་དང། གཟུགས་ཅན་པ་རུ་ཐལ་བར་

[010A]༄༅། །འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྣོད་བཅུད་མཚན་ཉིད་པ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་འོག་མ་གཉིས་
ནའང་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་དང་གཟུགས་ཅན་པར་འཇོག་པའི་དོན་ནང་གི་ཤེས་པ་ལ་དབང་དོན་སོགས་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟར་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོལ་ནས་གྲུབ་
པའི་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མདོ་ལས། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་ནུབ། སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་ནུབ། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་
གཟུགས་ཅན་གྱི་སྣོད་བཅུད་མི་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྔོན་གཟུགས་སྣང་བཀག་པའི་སྙོམས་འཇུག་བསྒོམས་པའི་མཐུས་གཟུགས་མེད་དུ་གནས་ཀྱི་རིང་ལ་དེ་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ས་བོན་གྱི་བག་ཆགས་
སད་པ་ལ་རེ་ཞིག་གནོད་པ་བྱས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བསྒོམས་པའི་མཐུས་རང་དུས་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་བར་གནས་ཀྱི་རིང་ལ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་
དྲུག་རྣམས་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་བག་ཆགས་སད་པ་ལ་རེ་ཞིག་གནོད་པ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་འགོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པར་ཐལ་
དེ་ལ་དབང་དོན་ལུས་གསུམ་པོ་གང་ཡང་མི་སྣང་བ་གང་ཞིག་བག་ཆགས་དེའི་དམིགས་པར་འཇོག་པའི་དོན་དེའི་དབང་གིས་གནས་དོན་ལུས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དམིགས་

[010B] སྐྱོན་མེད་དེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། འདས་སོགས་དེ་བཞིན་རྨི་ལམ་དང། །གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཡང། །དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །
དེ་ནི་དམིགས་པར་རུང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྤྱིར་ཤེས་པ་རྣམས་ལས་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ལ་བལྟོས་དགོས་མི་དགོས་གཉིས་ཡོད་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་དམིགས་པ་ཡོད་
པ་ལ་བལྟོས་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འགྲོ་བ་གང་རུང་སྐྱེས་ནས་མ་ཤིའི་བར་རྣམ་སྨིན་དུ་གྱུར་ནས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་
གཟུགས་མེད་དུ་དབང་དོན་བག་ཆགས་གསུམ་ལས་བག་ཆགས་ཉིད་ཀུན་གཞིའི་དམིགས་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་དེར་མིང་གཞིའི་ཕུང་པོ་ལ་
དམིགས་པ་ཡོད་ཅིང་ཡིད་དབང་ལ་དམིགས་པ་སོགས་ཡོད་མེད་དཔྱད་རྒྱུ་ཡོད་དོ། །འོ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཁམས་འོག་མ་གཉིས་སུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ལ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་རྫས་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་
ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་སྟོན་པ་ལ། འོག་ནའང་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ནི། །ཀུན་གཞི་ལ་ནི་སྣོད་དང་བཅུད། །ཐམས་ཅད་སྣང་ན་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི། །ལྷ་ལའང་དམྱལ་སྣང་འབྱུང་བ་དང། །
དམྱལ་བ་ལ་ཡང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི། །སྣོད་བཅུད་སྣང་བ་འབྱུང་བ་དང། །ཐ་མལ་རྣམས་ལའང་བསྐལ་པ་ཡི། །ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ཁམས་འོག་མ་གཉིས་ནའང་

[011A]༄༅། །སྤྱིར་ཀུན་གཞི་ལ་སྣོད་བཅུད་སྣང་ཡང་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་ནི་སྣོད་དང་བཅུད་ཀྱི་རྫས་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྣང་ན་སྐྱོན་དུ་མ་
འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྣང་ན་དམྱལ་བ་པ་མ་ཟད་འདོད་པའི་ལྷ་མི་དང་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ལའང་ལྕགས་བསྲེགས་འབར་བས་བསྲེགས་ཤིང་མཚོན་གྱིས་བཅད་བཏུབ་དང་མུན་ནག་བུ་ཡུག་
འཚུབ་པ་སོགས་ཚ་གྲང་གི་དམྱལ་སྣང་མཚན་ཉིད་པ་འབྱུང་བར་ཐལ་བ་དང། ལྷ་མིར་མ་ཟད་དམྱལ་བ་པ་ལ་ཡང་མིའི་གནས་ཀྱི་རི་ར་བ་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་དང་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གཞལ་མེད་
ཁང་དང་ལོངས་སྤྱོད་བདུད་རྩི་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་བཅུད་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཚན་ཉིད་པའི་སྣང་བ་འབྱུང་བར་ཐལ་བ་དང། མངོན་ཤེས་དང་ལྡན་པ་མ་ཟད་མངོན་ཤེས་སོགས་མ་ཐོབ་པའི་སེམས་ཅན་ཐ་མལ་པ་
རྣམས་ལའང་གནས་ཀྱི་བསྐལ་པ་ཐག་རིང་པོ་དང་དུས་ཀྱི་བསྐལ་པ་འདས་མ་འོངས་ལྟ་བུའི་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བའི་ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་
པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལྷ་མི་ལའང་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་གིས་གདུངས་པ་དང། དམྱལ་བ་པས་ཀྱང་ལྷ་མིའི་བདེ་བ་དེ་དག་མྱོང་བ་དང། ཐ་མལ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མྱོང་
བར་ཐལ། འདོད་པ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་དེ་དག་གི་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་གི་བག་ཆགས་སད་པ་ལ་བལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་སྟེང་གི་བག་ཆགས་སད་སྟོབས་ཀྱི་

[011B] དཔེར་ན། སྔགས་རྫས་ཀྱིས་བསླད་པའི་མཐུས་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་གཤིན་རྗེ་ལ་གཤིན་རྗེ་རང་མཚན་པར་སྣང་
བ་ན་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་པ་དང། སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་ན་ཆུང་ལ་ན་ཆུང་མཚན་ཉིད་པར་སྣང་བ་ན་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གཟུགས་ཅན་གྱི་
སྣོད་བཅུད་མ་དག་པ་རྣམས་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་གི་བག་ཆགས་སད་པའི་མཐུས་སྣོད་བཅུད་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟར་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་བཅུད་མེད་པའི་ཕྱིར། འདིར་རིགས་
པས་སྤྲོས་ན་འཇོག་མཚམས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡོད་ཀྱང་ཚུལ་འདིའི་གོ་བ་འཆགས་པ་ལ། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང། །ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་རིགས་སུ། །དངོས་གཅིག་ཡིད་
ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །དོན་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །འདས་སོགས་དེ་བཞིན་རྨི་ལམ་དང། །ཞེས་སོགས་ཕྱི་དོན་མེད་པ་དཔེ་དང་བཅས་པ་གསུངས་པའི་དོན་ཤེས་དགོས་སོ། །འོ་ན། ཁམས་འོག་མ་གཉིས་
ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་སྣོད་བཅུད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་སྟོན་པ་ལ། དངོས་སུ་རང་གི་དབང་དོན་ནོ། །བརྒྱུད་ནས་དེ་ཡི་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་གང་ནུས་པ། །ཀུན་གཞིའི་ཡུལ་དུ་འཇོག་
པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ཁམས་འོག་མ་གཉིས་ན་ཀུན་གཞི་ལ་སྣོད་བཅུད་སྣང་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ན་ཀུན་གཞིའི་དངོས་སུ་དམིགས་པ་ནི་རང་རང་གི་དབང་པོ་དང་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་

[012A]༄༅། །འདོད་ཁམས་ན་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་རང་རང་གི་དབང་པོ་སེམས་ལྡན་ལྔ་དང་དེ་ལ་སྣང་བའི་ཡུལ་དོན་ལྔའམ་དབང་དོན་ཅི་རིགས་དང། གཟུགས་ཁམས་ན་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་རང་
རང་གི་མིག་རྣ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་སེམས་ལྡན་གསུམ་དང་དེ་ལ་སྣང་བའི་དོན་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་རེག་བྱ་གསུམ་ཡིན་ལ། བརྒྱུད་ནས་དམིགས་པ་ནི་གང་ཟག་དེ་ཡི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་གམ་ཅི་རིགས་པའི་
ཡུལ་དུ་སྣང་བར་གང་ནུས་པ་དེ་དེའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་མིའི་རྒྱུད་ལ་མིག་ཤེས་རྒྱུ་བའི་སྐབས་ཀྱི་དེའི་མིག་དབང་དང་དོན་གཟུགས་
གཉིས་དེའི་མིག་ཤེས་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་ཆ་ནས་དེའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བར་འཇོག་པས་དེའི་དངོས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང། དེའི་རྒྱུད་ལ་མིག་ཤེས་མི་རྒྱུ་བའི་སྐབས་ཀྱི་དེའི་མིག་དབང་དང་
དོན་གཟུགས་གཉིས་སྐབས་དེར་དེའི་མིག་ཤེས་ལ་མི་སྣང་ཡང་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ནམ་ཚང་བ་ན་དེའི་མིག་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ཡུལ་དུ་སྣང་ནུས་སུ་ཡོད་པས་ན་དེའི་བརྒྱུད་པའི་དམིགས་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ལ། དེས་
དབང་དོན་གཞན་རྣམས་ལའང་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང། དེ་ལྟར་ཞིབ་ཆ་མང་དུ་འདོན་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ཀུན་གཞི་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ན། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཀུན་
གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གོང་གི་དམ་བཅའ་དེའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེའི་དམིགས་བསལ་འཆད་པ་ལ། དབང་དོན་ལས་གཞན་དྲུག་པའི་ཡུལ། །ཀུན་གཞིའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །

[012B] །ཀུན་གཞི་བཀྲར་འཛིན་གྱིས་དབེན་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། དབང་དོན་བག་ཆགས་གསུམ་ལས་གཞན་པའི་དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གསུང་
རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལྟ་བུ་དང། འདས་མ་འོངས་སོགས་ནང་གི་བག་ཆགས་སད་སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དང་སྒྲོ་བཏགས་སམ་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་
ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་དེ་དག་འདི་དང་འདི་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་ཏེ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་དེ་དག་ལ་འདི་དང་འདི་
ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བཀྲར་འཛིན་གྱིས་དབེན་པ་སྟེ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། གོང་དུ་དྲངས་པའི་ལུང་དང་རྩ་བ་དག་ལས་ཀུན་གཞིའི་དམིགས་པ་འཆད་པ་ན་སེམས་ཅན་ཞེས་པ་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་
དངོས་ཀྱི་དམིགས་པར་གྱུར་པའི་དབང་པོ་ཡིན་ན་དབང་པོ་སེམས་ལྡན་ཡིན་དགོས་ཞིང། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་འཁོར་བཅས་ཀྱང་ཀུན་གཞིའི་དམིགས་པར་འཇོག་གམ་དཔྱད་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །
གཉིས་པ་ངོ་བོ་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་པ་ལ། བག་ཆགས་སྒོ་གཞི་ཡིན་ཕྱིར་དང། །དགེ་དང་མི་དགེ་མངོན་གྱུར་དང། །རྒྱུད་གཅིག་ལ་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །མ་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་གྲུབ། །ཅེས་གསུངས་
དོན་ནི། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཆོས་ཅན། མ་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་གའམ་ཅི་རིགས་པའི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དགེ་བ་

[013A]༄༅། །དང་མི་དགེ་བ་དང་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་མངོན་གྱུར་བ་གསུམ་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དགེ་བ་ཡིན་ན་གཞན་གཉིས་དང་
མི་མཐུན་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་སྒོ་གཞིར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་དེ་གཉིས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གཉིས་ལའང་བསྒྲུབ་ཚུལ་རིགས་བསྒྲེའོ། །
དེ་ལ་མ་བསྒྲིབས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་མ་བསྒྲིབས་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འཐད་དེ། སུམ་ཅུ་པ་ལས། དེ་ནི་མ་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན། །ཞེས་དེའི་འཁོར་གྱི་ཚོར་བ་མ་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་
གསུངས་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲོགས་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་པ་ལ། ལུང་མ་བསྟན་དང་མི་གསལ་ཕྱིར། །རེག་སོགས་ལྔར་ངེས་ཚོར་བ་ནི། །བར་མའོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་
ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་འཁོར་དུ་སེམས་བྱུང་ང་གཅིག་གི་ནང་ནས་རེག་སོགས་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ཁོ་ནར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་གང་ཞིག་རང་གི་འཁོར་དུ་སེམས་བྱུང་གཞན་རྣམས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན་
རང་གི་འཁོར་དུ་རྩ་ཉོན་དྲུག་དང་ཉེ་ཉོན་ཉི་ཤུ་རྣམས་མི་འབྱུང་སྟེ། ཁྱོད་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། རང་གི་འཁོར་དུ་དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་མི་འབྱུང་སྟེ། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་
སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། རང་གི་འཁོར་དུ་ཡུལ་ངེས་ལྔ་མི་འབྱུང་སྟེ། ཡུལ་དངོས་སུ་སྣང་ཡང་དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་ངེས་པའི་རྣམ་པ་མི་གསལ་བའི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། རང་གི་

[013B] གཉིད་ཉོན་མོངས་ཅན་ནི་གཏི་མུག་ལ་བཏགས་པ་དང། གཉིད་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གཉིས་དང་འགྱོད་པ་དང་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་རྣམས་ཤེས་རབ་ལ་བཏགས་པ་གང་
ཞིག་ཁྱོད་ཀྱི་འཁོར་དུ་དེ་དག་གི་གདགས་གཞི་གཏི་མུག་དང་ཤེས་རབ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཀུན་གཞིའི་འཁོར་གྱི་ཚོར་བ་ནི་བདེ་སྡུག་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བར་མ་མྱོང་བའི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཁོ་ནར་གནས་
པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡོད་ན་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་དང་ངན་སོང་གསུམ་པོ་རྣམས་ཚོར་བ་བདེ་བའི་སར་འགྱུར་བ་དང། དེ་ལ་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ན་བསོད་ནམས་དང་མི་གཡོ་བའི་ལས་ཀྱིས་
རྣམ་སྨིན་སྡུག་བསྔལ་འཕེན་པར་འགྱུར་བ་དང། གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཁམས་གཉིས་པོ་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཀྱི་སར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་རེས་འགའ་ཚོར་བ་བདེ་བའི་ངོ་བོར་
འགྱུར་བ་དང་རེས་འགའ་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སླར་ཇི་སྲིད་འཇུག་གི་བར་དུ་རྒྱུད་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་
གཞི་རྣམ་ཤེས་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་གང་ཞིག་དེ་གཉིས་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གང་ཟག་ཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གཅིག་གི་འཇུག་ཐོགས་སུ་གཅིག་འབྱུང་བ་ནི་འཇུག་
ཤེས་གཞན་གྱི་འཁོར་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་དམིགས་རྣམ་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་བའི་བློ་ཡིན་པས་བདེ་སྡུག་མི་མྱོང་ཡང་དེ་ལ་བདེ་སྡུག་སྣང་བའི་དབང་གིས་འཇུག་ཤེས་འཁོར་གྱི་ཚོར་

[014A]༄༅། །བས་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་འདོད་དགོས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གང་ཟག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་འདིར་འཇོག་མཚམས་དཀའ་བ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་སྒྲ་བཤད་པ་ལ། འདི་ལ་བདག་
ཏུ་ནི། སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ན་ཀུན་གཞིའོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་འདི་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་འགྲོ་བ་ལྔའི་སེམས་ཅན་ཀུན་འདིར་ཉོན་ཡིད་ཀྱིས་རང་སྐྱ་
ཐུབ་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ་བལྟ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེར་མ་ཟད། དགེ་སོགས་ཀྱི་ས་བོན་ཀུན་བསྒོ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ཀུན་བཏུས་དར་ཊིཀ་
ལས༑ ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་གང། ས་བོན་ཐམས་ཅད་བསྒོ་བའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་གྲགས་
པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། འདི་ལ་ཤེས་བྱའི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་ལ་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་བལྟོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་དགེ་
མི་དགེ་གང་རུང་གི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པས་ན་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་དང། ཀུན་ཉོན་གྱི་ཆོས་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་ས་བོན་ཐམས་
ཅད་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སུམ་ཅུ་པ་ལས། དེ་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ནི། །རྣམ་སྨིན་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེས་སྐྱེ་གནས་བཞི་པོ་རྣམས་སུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་

[014B] དེའི་ཚེ་ཡང་མིག་སོགས་གཟུགས་ཅན་གྱི་ལུས་སྔར་མེད་ལེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་ནས་ཇི་སྲིད་མ་ཤིའི་བར་དུ་ལུས་དེ་མ་
ཞིག་པར་ལེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཟུང་བས་ན་ལེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་དང། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་བློས་གཏིང་དཔག་པར་མི་ནུས་པས་ན་ཟབ་པ་དང། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་མི་ནུས་པས་ན་ཕྲ་བ་དང་
ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པ་དང། ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་བཞིན་དུ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འཁོར་བར་ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུད་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འཇུག་པ་དང། དེས་ན་ཤེས་བྱ་ཕྲ་བའི་གནས་དེ་ལ་མནོ་
བསམ་མེད་པའི་བྱིས་པ་ཉན་རང་མན་ཆད་ལ་བསྟན་ན་དེ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་ལོག་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་དེ་དག་ལ་གསང་ནས་མ་བསྟན་ཅིང་སྣོད་རུང་གི་གདུལ་བྱ་
བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་མ་གསང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་འབབ། །བདག་ཏུ་རྟོག་པར་འགྱུར་ན་མི་རུང་
ཞེས༑ ༑བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངས་ནི་དེ་མ་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བ་ལ་གྲགས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་ལ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ་
དེ་ཡང་སྒྲ་དོན་ཐུན་མོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀ་ལ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་ཡང་སྒྲ་དོན་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་ཡོད་དེ། ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་དོན་གསང་རྣམ་ངེས་ལས། གང་

[015A]༄༅། །གི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཅར་གྱི་ཚོགས་ལ་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སོགས་པས་ན་སེམས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ནི་དོན་སེམས་པས་ན་སེམས་སོ། །
རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཚོགས་ནི་སྣ་ཚོགས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་ཅར་ཡང་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་དོན་ནམ་རྟོགས་པའི་དོན་གྱིས་གདགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡིད་ཡིན་ནོ། །
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་ཅར་ཡང་ཡུལ་སོ་སོར་རིག་པའི་དོན་གྱིས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྒྲ་དོན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སེམས་ཡིད་རྣམ་
ཤེས་གསུམ་འགལ་བར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། ལང་གཤེགས་ལས། སེམས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས། །ངར་སེམས་པ་ནི་ཡིད་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཡུལ་ལ་འཛིན་བྱེད་པ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་
དེ་གསུམ་གྱི་སྒྲ་དོན་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། འདིར་ཚིག་འབྲུ་ཐ་དད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་
དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་དོན་ཐ་དད་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱང་དོན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་འཇུག་ལྡོག་གི་དུས་
བསྟན་པ་ལ། ལྷག་མ་མེད་དང་རྡོ་རྗེའི་ལྟའི། །བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་དུ་འཇུག་ཅེས་གསུངས། དོན་ནི། ས་བོན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་ཤེས་དེ་ལ་ཀུན་གཞི་དང་རྣམ་སྨིན་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཆ་དང་རྣམ་སྨིན་

[015B] འདིར་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་ཤེས་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆའི་འཇུག་ལྡོག་གི་དུས་ཡོད་དེ། ཚེ་གཅིག་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་འཁོར་བ་ཐོག་མ་
མེད་པ་ནས་འཕེན་བྱེད་དགེ་མི་དགེའི་ལས་སོ་སོས་ཇི་ལྟར་འཕངས་པ་བཞིན་འགྲོ་བ་བཟང་ངན་དེ་དང་དེའི་རྣམ་སྨིན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་ནས་ཇི་སྲིད་མ་ཤིའི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་འཇུག་ཅིང་
སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་འཇུག་ཚུལ་ནི་དེ་ཡང་ལས་སྔ་མས་འཕངས་པའི་ནུས་པ་ཟད་ནས་ཤི་བ་དང་ལས་ཕྱི་མས་འཕངས་པའི་རྣམ་སྨིན་དུ་གྱུར་ནས་སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་
འཇུག་ལ། རྒྱུན་དུ་འཇུག་ཚུལ་ནི་དེ་ཡང་གཏན་རིགས་ཆད་སོགས་འགའ་ཞིག་གི་རྒྱུད་ལ་ལྡོག་པ་མེད་ཅིང། རིགས་ཡོད་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་ནི་ཐེག་དམན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱང་
འདས་མངོན་དུ་བྱེད་ཁ་མའི་བར་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྒོམ་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་འཇུག་ཅིང་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
སུམ་ཅུ་པ་ལས། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་འཛིན་གཉིས་ཀྱི། །བག་ཆགས་བཅས་པ་སྔ་མ་ཡི། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་ནས་གཞན། །རྣམ་སྨིན་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཁ་
ཅིག་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ངན་འགྲོ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་བདེ་འགྲོའི་བར་སྲིད་དུ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ལྡོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ངན་འགྲོའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ལྡོག་དགོས་

[016A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་དུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་མེད་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ངན་འགྲོ་ནས་ཤི་འཕོས་པ་དང་བདེ་འགྲོའི་བར་སྲིད་དུ་སྐྱེས་པ་གཉིས་སྲང་མདའི་མཐོ་དམའ་བཞིན་དུ་དུས་མཉམ་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་
རྣམ་སྨིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཚེ་བདེ་འགྲོའི་བར་སྲིད་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་དངོས། གཞན་ཡང། དེའི་ཚེ་ཤི་འཕོས་པ་པོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་པོའི་རྣམ་ཤེས་
མེད་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཚེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། མང་དུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་དེས་ན་འཇུག་ཚུལ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་
ན་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ནི་རྒྱ་མཚོར་མ་སླེབ་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འབབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་སམ་ལེན་པའི་རྣམ་ཤེས་དེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཇི་སྲིད་གནས་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་
འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་གཞན་བདུན་ནི་རང་རང་གི་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་དང་འཕྲད་པའི་དབང་གིས་ཆུའི་རླབས་བཞིན་དུ་གློ་བུར་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཟུར་དང་པོ་དེར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་
ལས༑ ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་འབབ། །ཅེས་པ་དང། སུམ་ཅུ་པ་ལས། དེ་ནི་རྒྱུན་འབབ་ཆུ་བོ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟུར་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ལང་གཤེགས་ལས། ཀུན་གཞིའི་ཆུ་བོ་དེ་

[016B] །སྣ་ཚོགས་ཡུལ་གྱི་རླུང་གི་བསྐྱོད། །རྣམ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་རྦ་རླབས་རྣམས། །གར་བཞིན་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་འཇུག་ཚུལ་བཞི་དང་ལྡོག་ཚུལ་གཅིག་ཡོད་དེ། །
བསྡུ་བ་ལས། དམིགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང། །གཅིག་གི་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་དང། །ལྷན་ཅིག་དངོས་པོས་འཇུག་པ་དང། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ལྡོག་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་
པ་ལྷན་ཅིག་དངོས་པོས་འཇུག་ཚུལ་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོ་དང། ཚོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོ་དང། དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་
ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཇུག་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་ལའང་བདུན་
ཡོད་དེ། འཇུག་ཤེས་གཅིག་ཁོ་ན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་ནས་འཇུག་ཤེས་བདུན་ཀ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་པའི་བར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདིར་རྣམ་སྨིན་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་
པ་ཁོ་ན་ལ་འཇོག་དགོས་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་འགྲོ་བ་གང་དུ་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་དེར་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འཕངས་པ་བཞིན་སྐྱེས་ནས་མ་ཤིའི་བར་དུ་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཇུག་པ་དགོས་པ་གང་ཞིག་
དབང་སོགས་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་གཞན་རྣམས་ནི་ཚེ་དེར་བར་སྐབས་སུ་འདོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་དགེ་བ་ཡིན་ན་མི་དགེ་བའི་སེམས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་སྐྱེ་མི་ནུས་པས་ཉོན་མོངས་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་

[017A]༄༅། །བའི་ཕྱིར་དང། དེ་མི་དགེ་བ་ཡིན་ན་དགེ་སེམས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་སྐྱེ་མི་ནུས་པས་གཉེན་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཐལ་བ་སོགས་གནོད་བྱེད་མཐའ་ཡས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གོང་དུ་དྲངས་པའི་
ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་ལུང་གིས་བསྒྲུབ། ཕྱི་མ་རྣམས་དེར་ཐལ། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཅིའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་སྒྲིབ་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མ་
སྒྲིབ་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་འདི་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་འགལ་བ་མེད་དེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་ནོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བར་འགྱུར་ན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལོག་པར་
མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་སྒྲིབ་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་པོ་རྟེན་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་རྣམས་རྣམ་སྨིན་
ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་སྨིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་དེ་རྣམ་སྨིན་ཕལ་པ་ཡིན་པར་བཤད་པའང་ཡོད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་རྣམ་སྨིན་ཡོད་པར་འདོད་པ་ནི་གྲུབ་མཐའ་གཞན་གྱི་ལུགས་ཡིན་པས་འདིར་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་རྣམ་སྨིན་མེད་དེ། དེ་ཡོད་ན་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡིན་དགོས་པ་ལས་དེ་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་དག་སའི་སྐབས་སུ་རྣམ་སྨིན་ཡོད་པ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འཆི་འཕོ་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་
ཀུན་བཏུས་སུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་རྣམ་སྨིན་མི་འཕེན་པར་གསུངས་པས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་མང་ངོ། །མདོར་བསྡུ་ན། ཉོན་ཡིད་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་བལྟ་བའི་གཞིར་མ་སྤངས་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ཅིང། མ་བསྒྲིབས་

[017B]རང་གི་གྲོགས་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཤེས་པ་ཆ་ཕྲ་བའི་དམིགས་རྣམ་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་ཞིང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འཁོར་བར་ཇི་སྲིད་གནས་
ཀྱི་བར་རྒྱུད་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཇུག་པའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་གཙོ་བོའི་རྣམ་རིག་གི་ཤེས་པ་དེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་འམ་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་དེ་ལ་དབྱེ་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་
ན་གསུམ་དང། སའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་དགུ་དང། འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ལྔ་འམ་དྲུག་དང། འཇུག་ལྡོག་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་འཁོར་བར་གཏན་དུ་འཇུག་ཅིང་ལྡོག་པ་མེད་པ་དང་འཁོར་བར་གཏན་དུ་མི་འཇུག་ཅིང་ལྡོག་པ་
ཡོད་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་དང། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་དང། ཀུན་ཉོན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་དང་
རྣམ་སྨིན་གྱི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་དང། རྒྱུད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའི་རྣམ་ཤེས་དང་ལེན་པའི་རྣམ་ཤེས་དང་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་གསུམ་དོན་
གཅིག་ཀྱང་དེ་གསུམ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་དང་དོན་མི་གཅིག་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་དེ་གསུམ་གྱིས་ཁྱབ་ཀྱང་དེ་གསུམ་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དག་སའི་བྱང་
སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་གསུམ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར།། གཉིས་པ་བརྟེན་པ་ས་བོན་གྱི་ཀུན་གཞི་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང། ཁྱད་ཆོས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི་

[018A]༄༅། །བརྟེན་པ་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ནི། །བསྒོ་བར་བྱེད་པས་སྒོ་གཞི་ལ། །འགག་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཚེ། །བཞག་པའི་ནུས་པའོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། བརྟེན་པ་ས་བོན་གྱི་ཀུན་གཞིའི་ངོ་བོ་ནི་ཡོད་དེ། བསྒོ་བར་བྱེད་པ་པོ་
རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་འཁོར་བཅས་ཀྱིས་སྒོ་གཞི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་དུས་སྒོ་བྱེད་རང་ཉིད་འགག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཚེ་ན་རང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་སྨིན་དང་རྒྱུ་མཐུན་དང་བདག་འབྲས་གསུམ་སོགས་
གང་ཡང་རུང་བ་སྐྱེད་བྱེད་དུ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཅི་རིགས་པའི་ས་བོན་བཞག་པའི་ནུས་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཁྱད་ཆོས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། གང་ལ་བསྒོ་བའི་སྒོ་གཞི་བཤད་པ་
དང༑ གང་གིས་བསྒོ་བའི་སྒོ་བྱེད་བཤད་པ་དང། གང་བསྒོ་བའི་ས་བོན་གྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་དང། བསྒོས་པའི་བག་ཆགས་དེ་རྟེན་གྱི་རྣམ་ཤེས་དང་རྫས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡིན་དཔྱད་པ་དང། བག་ཆགས་
ཇི་ལྟར་འཇོག་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་དང། སྒྲ་བཤད་པ་དང། འཇུག་ལྡོག་གི་དུས་བསྟན་པ་དང་བདུན། དང་པོ་ནི། སྒོ་གཞི་ནི། བརྟན་ལུང་མ་བསྟན་བསྒོ་བྱ་བ། །བསྒོ་བར་བྱེད་དང་འབྲེལ་བ་དང། །མཐའ་གཅིག་
རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། །ཁྱད་པར་ལྔ་དང་ལྡན་པའོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། བག་ཆགས་སྒོ་གཞི་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། ཇི་སྲིད་སྒོ་བྱེད་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་བག་ཆགས་བསྒོད་རུང་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བའི་གཞིར་
གནས་པའི་བརྟན་པ་དང། བག་ཆགས་སྒོ་གཞིར་བྱ་རུང་བའི་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པ་དང། སྒོ་གཞིར་བྱ་བར་ནུས་པ་དང། བསྒོ་བར་བྱེད་པ་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཕྲད་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང། མཐའ་

[018B] ཁྱད་པར་དང་པོ་དགོས་ཏེ་
བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ལ་ནང་ཤེས་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དགོས་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་འཁོར་བཅས་དང་དབང་པོ་རྟེན་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་ནི་རླུང་དང་སྒྲ་གློག་བཞིན་དུ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བརྟན་
པ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་བག་ཆགས་འཆགས་སུ་མི་ནུས་ཤིང་གལ་ཏེ་འཆགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་བར་སྐབས་སུ་རིགས་རྒྱུན་ལྡོག་པར་འགྱུར་བས་བག་ཆགས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་
བར་སྐབས་སུ་རིགས་རྒྱུན་ལྡོག་པ་ཡོད་དེ། སུམ་ཅུ་པ་ལས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བ་ནི། །རྟག་ཏུའོ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་གཉིས་དང། །སེམས་མེད་གཉིད་དང་བརྒྱལ་མ་
གཏོགས༑ ༑ཞེས་དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་མི་འབྱུང་བ་དང། འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ལམ་ན་མེད། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ན་མེད། །ཅེས་དེ་གཉིས་ན་ཉོན་ཡིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དང༑ གཟུགས་མེད་དུ་དབང་པོ་རྟེན་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་ཤེས་དང། གཟུགས་ཁམས་སུ་སྣ་ལྕེའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། འདོད་ཁམས་སུའང་དབང་ཤེས་རྣམས་ཡོད་མེད་ཅི་རིགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཁྱད་
པར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དགེ་བ་ནི་དྲི་ཤིན་ཏུ་བཟང་བའི་ཙན་དན་དང་གླ་རྩི་ལྟ་བུ་དང། མི་དགེ་བ་དང་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་གཉིས་ནི་དྲི་ངན་པའི་སྒོག་སྐྱ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཕན་ཚུན་དུ་བག་ཆགས་བསྒོད་མི་རུང་

[019A]༄༅། །ཞིང༑ དེས་ན་དེ་ལ་དྲི་མཉམ་པ་ཏིལ་ལྟ་བུའི་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་རྐྱེན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱར་རུང་བ་དང་འབྲས་བུ་
བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་འཇུག་རུང་བའི་མི་རྟག་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་གྱི་རྟག་པ་ལ་ས་བོན་བསྒོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན་ཏིལ་ལ་སྣ་མ་ཛཱ་ཏིའི་དྲི་བསྒོད་པ་ལ་དེ་གཉིས་སྣོད་གཅིག་ཏུ་
ལྷན་ཅིག་འཕྲད་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དགོས་པ་བཞིན་དུ་བག་ཆགས་བསྒོད་པ་ལ་གང་ཟག་རྒྱུད་གཅིག་ལ་སྒོ་གཞི་རང་ཉིད་ཡོད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྒོ་བྱེད་སྐྱེ་འགག་བྱས་པའི་འབྲེལ་བ་དང་ལྡན་པ་དགོས་ཀྱི་དེས་ན་
རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་ཆོས་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མ་འཕྲད་པ་དང་དུས་མི་མཉམ་པའི་ཆོས་རྣམས་སྒོ་གཞི་དང་སྒོ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་འཁོར་གྱི་རེག་སོགས་ལྔ་པོ་རྣམས་
ཀྱང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཀྱང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་དགོས་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས་སྒོ་གཞིར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་བག་ཆགས་
སྒོ་བྱེད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་དམིགས་རྣམ་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་སྐྱེ་བའང་རིགས་མཐུན་གྱི་བག་ཆགས་བཞག་པ་ལ་བལྟོས་མི་དགོས་ཏེ། འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གང་གིས་བསྒོ་བའི་སྒོ་བྱེད་བཤད་པ་ནི། བག་ཆགས་སྒོ་བྱེད་ལ་འཇུག་ཤེས་ཚོགས་བདུན་འཁོར་བཅས་སུ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་རྣམ་གསལ་བའི་ཤེས་པ་ཞིག་དགོས་པའི་

[019B] དེ་ཡང་དེ་བདུན་ཀས་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་བག་ཆགས་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་རིགས་འདྲ་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཚོགས་དྲུག་འཁོར་བཅས་ཀྱིས་དགེ་སོགས་གསུམ་ཀའི་
བག་ཆགས་འཇོག་པ་ཡོད་དེ། དེ་དག་ལ་དགེ་སོགས་གསུམ་ག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཉོན་ཡིད་འཁོར་བཅས་ཀྱིས་ལུང་མ་བསྟན་ཁོ་ནའི་བག་ཆགས་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཇི་སྲིད་འཇུག་གི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་ལུང་མ་བསྟན་
གྱི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར། ཡང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པས་འཇོག་ཅིང་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བག་ཆགས་སོགས་གསུམ་འཇོག་ཚུལ་འོག་ཏུ་
འཆད་པ་ལས་ཤེས་སོ། །འདིར་ཞིབ་ཆ་མང་དུ་སྤྲོས་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །གསུམ་པ་གང་བསྒོ་བའི་ས་བོན་གྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ལ། ས་བོན་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་དང། བཞི་ཚན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་
དང་གསུམ། དང་པོ་འཆད་པ་ལ། ཕྱི་དང་ནང་དང་མི་གསལ་བ། །གཉིས་དང་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དང་ནི། །དམ་པའི་དོན་དེ་དེ་དག་ཀུན། །ས་བོན་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་ཐེག་བསྡུས་སུ་འབྱུང་བ་འདི་གསུངས། དོན་ནི་
ས་བོན་གྱི་རིགས་དེ་དག་ཀུན་བསྡུ་ན་ས་བོན་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བསྡུར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲུ་དང་རྩ་བ་དང་སྡོང་པོའི་ས་བོན་སོགས་རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་ས་བོན་རྣམས་ཕྱིའི་ས་བོན་དང། རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་
ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་གི་ས་བོན་རྣམས་ནང་གི་ས་བོན་དང། ཕྱི་ནང་གི་ས་བོན་དེ་གཉིས་ཀྱང་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་འཇོག་ན་དགེ་བར་མི་གསལ་བའི་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ས་བོན་དང། མི་དགེ་བར་མི་

[020A]༄༅། །གསལ་བའི་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ས་བོན་ཏེ་ས་བོན་མི་གསལ་བ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་དང། རྙེད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་ན་ཕྱིའི་ས་བོན་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྲགས་པ་ཙམ་གྱི་
ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་དང་ནི་ནང་གི་ས་བོན་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་དཔྱད་བཟོད་ཀྱིས་རྙེད་པའི་དོན་དམ་པའི་དོན་གྱི་ས་བོན་ཏེ་དེ་དྲུག་ཏུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། འདི་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དང་འབྲས་བུ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་ཚུལ་
སོགས་མང་དུ་ཤེས་དགོས་པ་ཡོད་དོ། གཉིས་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་འཆད་པ་ལ། གཞན་ཡང་མངོན་བརྗོད་བདག་ལྟ་དང། །སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བག་ཆགས་གསུམ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། དེར་མ་ཟད་གཞན་
འཇོག་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ས་བོན་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དེ། མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བག་ཆགས་དང། བདག་ལྟའི་བག་ཆགས་དང། སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གི་བག་ཆགས་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། འཇོག་བྱེད་
ཡིད་ཤེས་ཁོ་ནས་འཇོག་ཅིང། འབྲས་བུ་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་པ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡིད་ཤེས་འབྱུང་བའི་ཐུན་མོང་
མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ས་བོན་དང། འབྲས་བུ་ཕལ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐེག་བསྡུས་ནས་བཤད་པའི་རྣམ་རིག་བཅོ་ལྔའི་ནང་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་རིག་སོགས་རྣམ་རིག་དང་པོ་དགུ་པོ་འབྱུང་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་
པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ས་བོན་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡིད་ཤེས་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་སྤྲོས་པ་འམ་འཕྲོ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་བག་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་གཉིས་པ་ཡོད་དེ་

[020B]
པའི་ས་བོན་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་འཇིག་ལྟ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ས་བོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ངེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བག་ཆགས་
ནི་ཡིད་གཉིས་ཀས་འཇོག་ཅིང། བདག་ལྟ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ནི། ཡིད་ཤེས་ཁོ་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་གསུམ་པ་ཡོད་དེ། འཇོག་བྱེད་འཇུག་ཤེས་དྲུག་པོ་དགེ་མི་དགེ་གང་ཡང་རུང་བས་
འཇོག་ཅིང། སྲིད་པ་འཁོར་བའི་བདེ་འགྲོར་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་དང། ངན་འགྲོར་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་དང། འཆི་འཕོ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་དང། སྐྱེ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་ཕྱི་མ་བཞི་པོ་རྣམས་འབྱུང་བར་བྱེད་
པའི་ས་བོན་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་རྣམ་སྨིན་གྱི་བག་ཆགས་དང་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་ཡང། ས་བོན་རང་ལྡོག་དེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་
འབྱུང་བའི་བག་ཆགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་བཤད་སྦྱར་ལས། སྲིད་པ་ཡན་ལག་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བའི་འདུ་
བྱེད་ཀྱི་དབང་གིས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤི་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ་ཞེས་པ་དང། བདེ་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་

[021A]༄༅། །སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོར་བསྡུ་ན། ཐེག་བསྡུས་ནས་བཤད་པའི་རྣམ་རིག་བཅོ་ལྔ་སོ་སོའི་ངོས་འཛིན་
དང་བག་ཆགས་གང་ལས་བྱུང་བའི་ཚུལ་བཤད་སྦྱོར་ལས་གསུངས་ཏེ། །དེ་ཉིད་ལས། ལུས་དང་ལུས་ཅན་དང་ཟ་བ་པོའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་དབང་པོ་གཟུགས་
ཅན་དུ་སྣང་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྣང་བའི་སྒྲ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ལུས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ཡིད་དོ། །ཟ་བ་པོའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེས་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་
ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་གོ་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་དུས་གསུམ་དུ་སྣང་བའོ། །གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་གཅིག་ལ་སོགས་པར་བགྲང་བར་སྣང་བའོ། །ཡུལ་གྱི་
རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་གྲོང་དང་ཀུན་དགའ་ར་བ་སོགས་པར་སྐྱང་བའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང། བྱེ་བྲག་བྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ངར་འཛིན་པ་
དང༑ ང་ཡིར་འཛིན་པར་འཆད་པ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ། ངའོ། །ངའི་འོ། །འདི་ནི་ངའོ་མ་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་གཞན་གྱིའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་དང་
འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ལྷ་དང། མི་དང། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོ་དང། ཡི་དྭགས་དང། སྐྱེ་བ་དང། འཆི་བར་སྣང་བའོ། །དེ་ལ་ལུས་དང་ལུས་ཅན་དང། ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་

[021B] །ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་
བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ས་བོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་
བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདིར་དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན་ལྔ་སོགས་རྣམ་རིག་ཏུ་འཇོག་པའི་དོན་ནི་དེ་དག་ཤེས་རིག་ཡིན་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་བརྟེན་བྱུང་
གི་གང་ཟག་གིས་དེ་དག་ལ་ཡིད་གཏད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ཚེ་ན་དེ་དག་ཕྱི་རོལ་རྒྱང་ཆད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དེ་དང་དེའི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཅིང་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་མི་
འདོད་ཀྱང། བརྡ་བྱང་གི་སྐྱེས་བུས་ཡིད་གཏད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པའི་ཚེ་ན་དེ་དག་ཕྱི་རོལ་རྒྱང་ཆད་དུ་མེད་པར་ནང་གི་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་སྣང་ཙམ་དང་རྣམ་པར་རིག་ཙམ་ཡིན་པ་ལ་དེ་
དང་དེའི་ཐ་སྙད་བཏགས་ཙམ་དང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཤེས་པ་ལས་རྒྱང་ཆད་ཀྱི་སྣང་བའི་ཆ་དེ་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེ་དང་ནང་གི་ཤེས་
པ་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད། དེ་དེ་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱི་དེ་ལས་གཞན་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཤེས་པ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་གཟུགས་ལྟ་བུ་

[022A]༄༅། །གཅིག་ལ་བལྟས་པ་ན་དང་པོའི་ཚེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཟུང་ཆ་ཐུན་མོང་བ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་མི་འདོད་ཅིང། ཕྱི་མའི་ཚེ་དེ་གཉིས་ལ་གཟུང་ཆ་ཐུན་མོང་བ་མི་འཆར་
བར་གཟུང་ཆ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རེ་འཆར་བས་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་དང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་མང་དུ་སྤྲོས་པ་ཡོད་དོ།། གསུམ་པ་བཞི་ཚན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལས་བཞི་ཚན་དང་པོར་
འཆད་པ་ལ། ཐུན་མོང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་དང། །ཚོར་དང་བཅས་དང་ཚོར་མེད་པ། །ས་བོན་རྣམ་བཞི། ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ས་བོན་བཞི་ཚན་དང་པོ་ཡོད་དེ། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རི་རབ་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་འགྲུབ་
པའི་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཐུན་མོང་བའི་ས་བོན་དང། ནང་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་འགྲུབ་པའི་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ས་བོན་དང། དེ་ཡང་གཉིས་པ་འདི་ལ་ཚོར་བ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་
བའི་ས་བོན་དང། དང་པོ་ལ་ཚོར་བ་མེད་པ་འབྱུང་བའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཞི་ཚན་གཉིས་པ་འཆད་པ་ལ། གནས་ངན་ལེན། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་དང་སྤྱད་ཟིན་དང། །མ་ཟིན་པ་དང་བཞི་
རུའང་གསུངས། །ཞེས་གསུངས། དེར་མ་ཟད་བཞི་ཚན་གཉིས་པའི་དབྱེ་བའང་ཡོད་དེ། རྩ་ཉོན་དྲུག་དང་ཉེ་ཉོན་ཉི་ཤུའི་ས་བོན་ལྟ་བུ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ས་བོན་དང། དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་
སྦྱངས་པའི་ས་བོན་དང། དགེ་མི་དགེའི་ས་བོན་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ངོ་བོར་སྤྱད་ཟིན་པ་འམ་སྨིན་ཟིན་པ་ལྟ་བུ་སྤྱད་ཟིན་པའི་ས་བོན་དང། མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བག་ཆགས་ལྟ་བུ་

[022B] བཞི་པ་བསྒོས་པའི་བག་ཆགས་དེ་རྟེན་གྱི་རྣམ་ཤེས་དང་རྫས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡིན་དཔྱད་པ་ལ། དཔྱོད་
ཚུལ་དངོས་དང། དེའི་གྲུབ་དོན་རྫས་བཏགས་གང་དུ་གནས་པ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དམ་བཅའ་བཞག་པ་དང། སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་པ་གཉིས། དང་པོ་འཆད་པ་ལ། བག་ཆགས་དེ་
ཡང་རྟེན་ལས་ནི། །རྫས་གཅིག་ཐ་དད་གང་ཡང་མིན། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། བརྟེན་པ་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་གི་བག་ཆགས་དེ་ཡང་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རང་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་
ལས་ནི་རྫས་གཅིག་དང་རྫས་ཐ་དད་གང་ཡང་མིན་ཏེ། དེ་དང་རྫས་གཅིག་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ །དེ་དང་རྫས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དེ་དེ་
དང་རྫས་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་པ་ལ། ས་བོན་དམིགས་རྣམ་ཡོད་པ་དང། །འགྲོ་བ་ལྔ་ཡི་ས་བོན་རྣམས། །འཆོལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང། །ཁམས་ཀྱང་འཆོལ་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་
མིན༑ ༑ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། དེ་དེ་དང་རྫས་གཅིག་ཉིད་མིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དེ་ལ་སྐྱོན་གསུམ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སྐྱོན་དང་པོ་ནི། འོ་ན་ཀུན་གཞི་ས་བོན་གྱི་ཆ་དེ་ལ་དམིགས་
རྣམ་ཡོད་པར་ཐལ། ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་དམིགས་རྣམ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་གཉིས་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ས་བོན་ལ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་མེད་དོ། །ཞེས་

[023A]༄༅། །བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། སྐྱོན་གཉིས་པ་ནི། བདེ་འགྲོའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ས་བོན་རྣམས་ངན་སོང་གི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ས་བོན་དང་ངན་སོང་གི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ས་བོན་རྣམས་
བདེ་འགྲོའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ས་བོན་ཡིན་པ་སོགས་འགྲོ་བ་ལྔའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ས་བོན་རྣམས་འཆོལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་ཐལ། འགྲོ་བ་ལྔའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ས་བོན་རྣམས་རྫས་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་འགྲོ་བ་ལྔའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ས་བོན་ལྔ་པོ་དུས་མཉམ་དུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་རྣམས་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པོ་དེ་དང་རྫས་གཅིག་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ཁས། དང་པོ་སླ། མ་ཁྱབ་ན། དེ་འདྲའི་ས་བོན་ལྔ་པོ་དེ་རྫས་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རྣམས་རྫས་ཆ་ཤས་འབྱེད་དུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཀུན་
གཞི་རྣམ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པོ་དེ་རྫས་ཆ་ཤས་འབྱེད་དུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེ་རྣམས་དེ་དང་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་ན། བདེ་འགྲོའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ས་བོན་དེ་འཇོག་བྱེད་མི་དགེ་
བས་བཞག་པར་ཐལ་བ་སོགས་འཕེན་ནོ། །སྐྱོན་གསུམ་པ་ནི། དེར་མ་ཟད་གཟུགས་ཁམས་འདོད་ཁམས་སུ་འགྱུར་བ་སོགས་ཁམས་ཀྱང་འཆོལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཐལ། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་
གྱི་ས་བོན་དེས་འདོད་པའི་རྣམ་སྨིན་འགྲུབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདོད་པའི་རྟེན་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་བསྒོམས་པའི་མཐུས་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ས་བོན་དེ་འདོད་པའི་རྟེན་དེའི་

[023B]ས་བོན་དེས་འདོད་པའི་རྣམ་སྨིན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེ་འདོད་པའི་སར་གཏོགས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ས་བོན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གསར་དུ་བཞག་སའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་དེ་འདོད་པའི་སར་གཏོགས་ཀྱི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེ་དེ་དང་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ། ཕྱི་མ་
ཁས༑ དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་ཁམས་ཀྱང་ཁམས་འོག་མ་གཉིས་སུ་ཐལ་བ་སོགས་གོང་བཞིན་འཕེན་ནོ། །གཉིས་པ་དེ་དེ་དང་རྫས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་པ་ལ། རྟེན་གཅིག་ལ་ནི་
ཀུན་གཞི་གཉིས། །ཡོད་པར་འགྱུར་བས་སོ་སོ་མིན། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ཀུན་གཞིའི་སྟེང་གི་བག་ཆགས་དེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་རྫས་སོ་སོ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་
གང་ཟག་རྟེན་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚུལ་ཡང་གང་ཟག་རྟེན་གཅིག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་གི་བག་ཆགས་དེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྣམ་
ཤེས་ལས་གཞན་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འདུས་བྱས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་མ་ཡིན། གཟུགས་ཀྱང་མ་ཡིན། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་འཁོར་
བཅས་སུ་གཏོགས་པ་གང་ཡང་མ་ཡིན། རྣམ་སྨིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་རྣམས་སྒྲུབ་ཚུལ་སླ། རྟགས་གཉིས་པ་དེར་ཐལ། ཁྱོད་ལྟར་ན་དེ་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་

[024A]༄༅། །སྐབས་འདིར་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ལ་རྫས་གྲུབ་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་ན། གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་
ཕྱིར༑ འདོད་ན། དེ་གཉིས་ཆོས་ཅན། བརྟན་པ་རང་དབང་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་གཉིས་གཅིག་ལ་གཅིག་རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་དང་
གཅིག་ལ་གཅིག་མ་བརྟེན་པར་འཇུག་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་གཉིས་རྟེན་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་དེ་གཉིས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན། རྒྱུད་ཐ་དད་ཡིན་
པར་ཐལ། རྣམ་ཤེས་བརྟན་པ་རང་དབང་ཅན་གཉིས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མང་དུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་གཉིས་པ་དེའི་གྲུབ་དོན་རྫས་བཏགས་གང་དུ་གནས་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་
ཞར་བྱུང་དགེ་སོགས་གང་དུ་འཇོག་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེས་ན་རྟེན་ལས་དེ་ཉིད་དང། །གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། །བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་གནས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི་
དེ་དེ་དང་རྫས་གཅིག་དང་རྫས་ཐ་དད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་སྔར་བཀོད་པའི་རིགས་པ་དེ་དག་གིས་གྲུབ་པ་དེས་ན་དེ་འདྲའི་བག་ཆགས་དེ་རྟེན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས་རྫས་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱི་དེ་ཉིད་
དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་གྱི་གཞན་དུ་འདིའོ་ཞེས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཆོས་སོགས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་

[024B] །དེ་ཆོས་ཅན། བཏགས་ཡོད་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། དེ་ལྟར་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་གནས་སྐབས་དག་ལ་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་
བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་དེའི་སྟེང་གི་བག་ཆགས་གཉིས་རྫས་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་ཡོད་ཀྱང། དེ་
ནི་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ནི་གཟུང་ལུགས་གཞན་གྱིས་བཤད་ཚུལ་ལྟར་ཡིན་གྱི་སྐབས་འདིའི་རང་ལུགས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཀའ་འགྲེལ་ལས། བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་
བ་ནི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ་ནུས་པ་ཡང་ནུས་པ་ཅན་དང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། སྐུ་མཆེད་དགོངས་པ་གཅིག་གོ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་དོན་གྲུབ་པའི་
ཕྱིར༑ དེས་ན་སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་སོགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཡིན་ན་རྫས་སུ་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པ་བཞེད་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ལ་རྫས་བཏགས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་
ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་རྫས་གྲུབ་ཏུ་མི་བཞེད་པའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་དགོས་ཏེ། དཀའ་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་ས་བོན་དངོས་པོར་འདོད་ལ་རྫས་སུ་མི་འདོད་ན་སྔོན་མེད་པའི་ལུགས་སོ་

[025A]༄༅། །ཞེ་ན། དེ་ལའང་ཉེས་པ་མེད་དེ། སློབ་དཔོན་འདི་སྐུ་མཆེད་དངོས་པོ་ལ་རྫས་བཏགས་གཉིས་སུ་འབྱེད་དེ། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་འདུས་བྱས་སུ་བཞེད་ལ་རྫས་
སུ་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་སློབ་དཔོན་སོ་སོའི་ལུགས་མ་འདྲེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་མཁས་པ་འཛངས་པ་གསལ་བ་ཡིད་གཞུངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་
གཟུང་འཛིན་གཉིས་ལྟ་བུ་རྫས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་རྫས་གཅིག་ཡིན་དགོས་ཤག་བྱེད་པ་མང་ཡང་འདིར་བཤད་པ་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་རྫས་གཅིག་དང་རྫས་ཐ་དད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་འདོད་དགོས་
པ་ལྟར་སྣང་སྟེ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་མང་དུ་ཡོད་དོ། །སྤྱིར་རྫས་བཏགས་འདོད་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་དོན་དམ་བདེན་པ་དང་རྫས་ཡོད་དོན་གཅིག་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་བཏགས་
ཡོད་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད། ཐལ་འགྱུར་བས་རྫས་ཡོད་མི་འདོད་ཅིང་གཞི་གྲུབ་ན་བཏགས་ཡོད་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་འདོད། མདོ་སྡེ་པ་ནས་རང་རྒྱུད་པའི་བར་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ལ་རྫས་བཏགས་
གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་འདོད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ལུགས་འདིར་རྫས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཆོས་གང་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ་རང་ཉིད་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་ལ་དེ་ལས་
གཞན་པའི་ཆོས་དག་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལ་མི་བལྟོས་ཤིང། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་དག་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་ད་ལྟ་ཡོད་པ་ལ་མི་བརྟེན་པར་ཆོས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་དེ་

[025B] ཆོས་གང་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ་རང་ཉིད་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་དག་
བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལ་བལྟོས་དགོས་ཤིང། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་དག་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་ད་ལྟ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་དེ་དང་དེ་བློས་འདོགས་ཏེ་འཛིན་
པར་བྱེད་དགོས་པའི་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་དེ་བཏགས་ཡོད་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྡུ་བ་ལས། གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་མི་བལྟོས་ཤིང། དེ་ལས་
གཞན་པ་དག་ལ་མི་བརྟེན་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མདོར་ན་རྫས་སུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་བལྟོས་ཤིང། དེ་
ལས་གཞན་པ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མདོར་ན་བཏགས་པའི་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའི། རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑དེ་ཡང་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་རྣམས་དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་བློར་འཆར་བ་ལ་སྒྲས་བརྗོད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲ་སྤྱི་དང་དོན་
སྤྱི་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་ལ་བལྟོས་མི་དགོས་པར་འཆར་ནུས་པས་ན་རྫས་ཡོད་དུ་འཇོག་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་མངོན་སུམ་ལྟ་བུའི་གཟུང་ཡུལ་དུ་འགྱུར་
[FOLLOWING SECTION WAS NOT AVAILABLE WHEN THIS EDITION WAS PRINTED, AND IS SUPPLIED FROM ANOTHER, PROBABLY THE ORIGINAL:]བ་ལ་རང་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་གཞན་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར་འཛིན་ནུས་པས་ན་རྫས་ཡོད་དུ་འཇོག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཁྲོ་བ་དང་འཁོན་འཛིན་འཚིག་པ་ཕྲག་དོག་ནམ་འཚེ་
རྣམས་ཁོང་ཁྲོ་ལ་བཏགས་པ་དང། སེར་སྣ་དང་རྒྱགས་པ་རྒོད་པ་གསུམ་འདོད་ཆགས་ལ་བཏགས་པ་དང། འཆབ་པ་དང་གཡོ་རྒྱུ་རྨུགས་གཉིད་འགྱོད་པ་རྣམས་གཏི་མུག་ལ་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད་སོགས་ཤེས་པ་ལ་བཏགས་ཡོད་དུ་མ་ཞིག་བསྡུ་བ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཡིན་ཀྱང། །བཞག་པའི་བག་ཆགས་ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། བག་ཆགས་འཇོག་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་འཁོར་བཅས་ལས་དགེ་བ་དང་སོགས་པས་བསྡུས་པ་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གང་ཡིན་ཀྱང་དེས་བཞག་
པའི་བག་ཆགས་ནི་ལུང་མ་བསྟན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཚི་གུའི་རྩི་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་རས་དེ་ཚོན་གྱི་སྣོད་དུ་མ་བཅུག་པའི་དུས་ན་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་སྣང་བར་ཁ་དོག་གཅིག་ཉིད་དུ་གནས་ཀྱང་ཚོན་གྱི་སྣོད་དུ་བཅུག་པའི་ཚེ་ན་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པའི་
དབྱེ་བ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་འཇོག་བྱེད་འཇུག་ཤེས་དགེ་མི་དགེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བག་ཆགས་བསྒོས་པའི་ཚེ་བག་ཆགས་ཀྱི་དུས་ན་དགེ་མི་དགེ་སྣ་ཚོགས་སུ་མེད་པར་ལུང་མ་བསྟན་གཅིག་ཏུ་གནས་ཀྱང་འབྲས་བུའི་དུས་ན་དེ་ལས་དགེ་མི་དགེ་
སོགས་ཆོས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་ཐེག་བསྡུས་ལས། བག་ཆགས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཅིང་སྣ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་དག་གི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཚི་གུའི་རྩི་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་རས་སྣ་

[026A][PAGE NUMBERS RESERVED FROM THIS EDITION FOR MISSING SECTION SUPPLIED BY PRECEDING]

[028A]༄༅། །ཚོགས་སུ་མི་སྣང་བ་གང་གི་ཚེ་ཚོན་གྱི་སྣོད་དུ་བཅུག་པ་དེའི་ཚེ་རས་ལ་ཚོན་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྒོས་པ་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱི་དུས་ན་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་ཀྱང་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཚོན་གྱི་སྣོད་དུ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ན་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཚད་
མེད་པ་དག་སྟོན་ཏེ། འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཕྲ་བ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་མི་འཐད་དེ། ཀུན་བཏུས་ལས་
རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་སོ། །ཞེས་པ་དང། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་སོ། །ཞེས་དགེ་མི་དགེའི་བག་ཆགས་
གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་དགེ་མི་དགེར་གསུངས་པའི་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་མི་བྱེད་པ་དང་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་མི་བསྐྱེད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་དགག་
པ་ལ། དགེ་དང་མི་དགེ་མཚན་ཉིད་པར། །འདོད་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས། དོན་ནི། དགེ་མི་དགེའི་བག་ཆགས་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མཚན་ཉིད་པར་འདོད་པ་མི་
འཐད་དེ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། རྗེས་འབྲེལ་གྱི་དགེ་བ་ཡིན་ན་དགེ་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་

[028B] གཟུགས་སོགས་ལ་རིགས་འགྲེ་བའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། ཁམས་གོང་མ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་བག་ཆགས་ཆོས་ཅན། མི་དགེ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། རྗེས་འབྲེལ་གྱི་མི་དགེ་
བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་དེར་ཐལ། མི་དགེ་བའི་བག་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ས་བོན་ཆོས་ཅན། གཟུགས་ཡིན་པར་ཐལ། རྗེས་
འབྲེལ་གྱི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། རྣམ་སྨིན་འཕེན་བྱེད་ནི་འཇོག་བྱེད་དགེ་མི་དགེ་མངོན་གྱུར་བས་བྱེད་པས་དེའི་བག་ཆགས་
དེས་རྣམ་སྨིན་འཕེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་དེ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུར་རུང་བའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་མི་བསྐྱེད་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དེ། འབྲས་བུ་དེ་བག་ཆགས་འཇོག་བྱེད་དང་
རིགས་འདྲ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་བག་ཆགས་ཇི་ལྟར་འཇོག་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། བག་ཆགས་འཇོག་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་སྔོན་མེད་བསྐྱེད། །དེ་དག་གཉིས་ཀར་འདོད་
པའོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། བག་ཆགས་འཇོག་པའི་ཚུལ་ལ་སེམས་ཙམ་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ལ་ལུགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་བྱུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་སོགས་དང་དེའི་རྗེས་སུ་
འབྲངས་ནས་དོན་གསང་མཁན་པོ་སོགས་ཀྱིས་བག་ཆགས་རྣམས་ནི་སྒོ་བྱེད་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཅིང་དེས་ན་འཇུག་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་

[029A]༄༅། །ས་བོན་རྙིང་པ་བསོ་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་འདོད་པ་དང། སློབ་དཔོན་ཟླ་འོད་སོགས་ཀྱིས་བག་ཆགས་ནི་སྒོ་བྱེད་ཀྱིས་སྔོན་མེད་གསར་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་སྔོན་
བསྐྱེད་པ་ཕྱིས་སྒོ་བྱེད་ཀྱིས་བསོ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སྒོ་བྱེད་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་འདོད་པ་དང། སློབ་དཔོན་གཞན་གྱིས་ནི། བག་ཆགས་ལ་སྒོ་བྱེད་ལ་མ་
བལྟོས་པར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་དང། འཇོག་བྱེད་ཀྱིས་སྔོན་མེད་གསར་དུ་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་འདོད་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ལུགས་དང་པོ་མི་
འཐད་དེ། རྣམ་སྨིན་གྱི་ས་བོན་དང་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་ས་བོན་གཉིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མི་གནས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གནས་ན་སྔར་སྒོ་གཞི་ཁྱད་ཆོས་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤད་པ་དང་འགལ་བ་སོགས་གནོད་བྱེད་མང་དུ་
འཇུག་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཚེ་འདིར་མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་གསར་དུ་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དམྱལ་བར་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ས་བོན་དེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་
ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པར་ཐལ། དེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ས་བོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་དངོས་ཞེས་སོགས་གནོད་བྱེད་མཐའ་ཡས་པ་འཇུག་གོ་ །ལུགས་གཉིས་པ་མི་འཐད་དེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ས་བོན་དེ་
ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའི་ས་བོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་གནས་རིགས་དེ་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ས་ལས། དེ་ལ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་

[029B] དེ་ནི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་རིགས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་
གཞག་འཆད་པ་སྐབས་སུ་བབ་ནའང་མང་བར་འགྱུར་བས་མ་སྤྲོས་སོ། །དྲུག་པ་སྒྲ་བཤད་པ་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཆོས་ཐམས་ཅད། །རྒྱུ་འམ་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རུ། །སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ན་ཀུན་གཞིའོ། །
ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། བརྟེན་པ་ས་བོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ལ་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བ་གསུམ་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡིན་པས་དེ་དག་
གི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་གྱུར་པར་སྦྱོར་བའམ། ཆོས་དེ་དག་རང་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རུ་འགྱུར་བར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་གཞི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆ་ལ་ཀུན་གཞི་ཞེས་པའི་སྒྲ་
བཤད་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་རོ། །བདུན་པ་ལྡོག་དུས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་དབང་ཐོབ་དགྲ་བཅོམ་ལ། །ཀུན་གཞི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འཇོག་བྱེད་གཉིས་པོ་བྱེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། སྒྲ་
བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ན་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་དང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་གཞི་ས་བོན་གྱི་ཆ་དང་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆ་གཉིས་པོ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་
དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཀུན་གཞིར་འཇོག་བྱེད་གཉིས་པོ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང། སུམ་ཅུ་པ་ལས། དགྲ་བཅོམ་

[030A]༄༅། །ཉིད་ནས་དེ་ལྡོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྡོག་ཚུལ་འདི་ཡང་བསྡུ་བ་ལས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་འཇུག་ཤེས་གཉིས་ཡོད་མེད་ཀྱི་མུ་བཞི་གསུངས་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་
གྱི། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་ལུགས་ལ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲིབ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བར་བཤད་པས་ཁྱད་པར་མང་དུ་འབྱེད་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དེའི་འཇུག་དུས་ཡོད་དེ། དོན་གསང་ལས། སྲིད་པའི་ཡན་ལག་
གི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་མ་བྱུང་གི་བར་དུའོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ས་བོན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ནི་གཉེན་པོ་མ་བྱུང་གི་བར་དུའོ།།
དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ཀྱི་བར་དུའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་བར་
དུ་རྒྱུན་འཇུག་པ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་བག་ཆགས་གསུམ་གྱི་འཇུག་དུས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དག་སའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་
ས་བོན་དང་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ས་བོན་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ཀུན་གཞི་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། སྔར་བཤད་པའི་ཀུན་གཞིའི་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་དོན་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར། འདིར་ས་བོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཀུན་གཞི་མ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་སྒྲ་
བཤད་དང་ལྡོག་འཇུག་ནི་དེ་ལྟར་འདོད་དགོས་པས་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱི་བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་ཀུན་གཞི་དེ་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཆོས་གསུམ་པོའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡིན་པ་དང་དེ་དག་རང་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོར་སྦྱོར་

[030B] །གཉིས་པ་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། དམིགས་རྣམས་སོགས་
བཞི་བཤད་པ་དང། སྒྲ་བཤད་པ་དང། ས་གང་དུ་གཏོགས་དཔྱད་པ་དང། འཇུག་ལྡོག་གི་དུས་བསྟན་པ་དང་བཞི། དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིད་མཚན་ཉིད་ནི། །ཀུན་གཞི་རྣམ་སྨིན་ཆ་ཉིད་ལ། །བདག་བལྟ་
བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན། རེག་དང་ཆགས་སོགས་དགུ་ཁོ་ན། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་བདུན་ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ནི་ཡོད་དེ། དམིགས་པ་ཀུན་གཞི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དམིགས་
ནས་རྣམ་པ་དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་བལྟ་བའི་སྒོ་ནས་ངར་རློམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་རང་གི་འཁོར་རེག་སོགས་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་དང་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་
བཞི་སྟེ་དགུ་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་བརྟན་པའི་རྣམ་ཤེས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་སུམ་ཅུ་པ་ལས། དེ་ལ་གནས་པ་རང་བྱུང་ཞིང། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིད་ཅེས་བྱ། །རྣམ་སེམས་ངར་སེམས་
བདག་ཉིད་ཅན། །བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི། །ཉོན་མོངས་བཞི་དང་རྟག་ཏུ་འགྲོགས། །བདག་ཏུ་ལྟ་དང་བདག་ཏུ་རྨོངས། །བདག་རྒྱལ་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་སྟེ། །གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེའི་འོ་གཞན། །རེག་སོགས་
ཀྱང་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ཀུན་གཞི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྫས་དེ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉོན་ཡིད་མ་

[031A]༄༅། །སྒྲིབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ན་ཡིད་གསལ་རིག་ཙམ་གྱི་ངོ་བོར་གནས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང། སློབ་པའི་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་དང་འགོག་སྙོམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ནའང་ཡིད་གསལ་
རིག་ཙམ་གྱི་ངོ་བོར་གནས་སྐབས་གནས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་ན་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིད་གནས་གྱུར་པ། །མཉམ་
ཉིད་ཡེ་ཤེས་བརྗོད་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ཉོན་ཡིད་ཆོས་ཅན། སྒྲིབ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མ་
ཁྱབ་སྟེ། ཉོན་ཡིད་ལ་བསྒྲིབས་ཞེས་པའི་དོན་ནི་དེས་ཐར་པ་སོགས་ཆོས་གཞན་ལ་ཕར་བསྒྲིབས་པའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི་ཡིད་རང་
དཀའ་འགྲེལ་ལས་ཞིབ་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ཏེ། དེ་དགེ་སེམས་ཡིན་ན་མི་དགེ་བའི་སེམས་སྐྱེས་པའི་སྐབས་མེད། དེ་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཡིན་ན་དགེ་སེམས་སྐྱེས་པའི་སྐབས་མི་སྲིད་པར་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བརྟན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པས་སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ལ་འཁོར་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་འཕགས་ལམ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་མངོན་གྱུར་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་མི་འབྱུང་
བའི་སྐབས་མེད་པ་གང་ཞིག་ཡིད་ཀྱི་དགེ་མི་དགེའི་སེམས་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་འཁོར་གྱི་ཚོར་བ་དེ་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཁོ་ནར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་གང་རུང་ཡིན་ན་རིགས་པ་

[031B] དེའི་འཁོར་དུ་རྣམ་གཡེང་སོགས་དྲུག་འབྱུང་ཡང་འཁོར་དགུར་གྲངས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། རྣམ་གཡེང་ནི་ང་རྒྱལ་ལ་བཏགས་པ་དང། བག་མེད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་
གཉིས་ལ་བཏགས་པ་དང། རྒོད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་བཏགས་པ་དང། མ་དད་པ་དང་ལེ་ལོ་དང་རྨུགས་པ་གསུམ་ནི་གཏི་མུག་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་རང་རང་གི་གདགས་གཞི་ལས་རྫས་རིགས་ཟུར་དུ་
མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་དེའི་འཁོར་དུ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་དེ་འཇིག་ལྟ་ལ་བཏགས་པ་དང། གཞན་ཡང་དེའི་འཁོར་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་
པའི་ལྟ་བ་སོགས་བཞི་ཡོད་པར་འདོད་དགོས་ཏེ། ཟུར་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་འཁོར་གྱི་ཉོན་མོངས་ལ་ཉོན་མོངས་ཀུན་བརྟགས་མེད་དེ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྒྲ་བཤད་
པ་ནི། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཡིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞིས་རྟག་ཏུ་རྙོག་རྙོག་པོར་བྱས་པས་ན་ཉོན་མོངས་ཅན་དང། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་ངའོ་སྙམ་དུ་རློམ་སེམས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་ན་
ཡིད་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ས་གང་དུ་གཏོགས་བཤད་པ་ནི། ཉོན་ཡིད་དེ་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཁམས་གསུམ་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་ས་དེར་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སུམ་ཅུ་པ་ལས། གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེའི་འོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་མའི་དངོས་གཞིའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པའི་འདོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མི་འོང་དེས་རེ་ཞིག་ཁ་ཕྱིར་ལྟས་ཀྱི་འདོད་པའི་ཆགས་སྡང་དང་འདོད་པའི་ཆོས་ལ་འདུན་པའི་སྲིད་པ་མངོན་གྱུར་བ་དང་བྲལ་ཡང་

[032A]༄༅། །འདོད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་འདོད་ཉོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་ཡིད་འཁོར་བཅས་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་
དེ་མི་འཐད་དེ། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཟག་མེད་ལ་བརྟེན་ནས་འདོད་ཉོན་དགུ་པ་སྤངས་པའི་འདོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མི་འོང་དེས་འདོད་ཉོན་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་འདོད་ཉོན་དགུ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་
ཟེར་ན། ཉོན་ཡིད་འདོད་པའི་ལུགས་འདིར་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་དགུ་ཚན་གསུམ་པོ་རིམ་གྱིས་སྤངས་པའི་དོན་ནི་གཙོ་བོ་ཡིད་ཤེས་འཁོར་གྱི་ཉོན་མོངས་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྤངས་པའི་དོན་ཡིན་
གྱི། ཉོན་ཡིད་འཁོར་གྱི་ཉོན་མོངས་ནི་སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་དགུ་པ་མ་སྤངས་བར་དུ་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་ན་ཕྲ་རགས་ཆེ་ཆུང་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་དུ་མེད་པར་གནས་སྐབས་
གསུམ་མ་གཏོགས་པའི་འཁོར་བའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་བོ་རིགས་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར། ཞིབ་པ་ཟུར་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་འཇུག་ལྡོག་གི་དུས་བསྟན་པ་ལ། འགོག་པ་མཉམ་གཞག་གནས་སྐབས་དུས། །དབང་
ཐོབ་དགྲ་བཅོམ་མཐར་ཐུག་གོ་ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ཉོན་ཡིད་ལྡོག་པའི་དུས་དང་འཇུག་པའི་དུས་ཡོད་དེ། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་དང་མཉམ་གཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ཚེ་གནས་སྐབས་ལྡོག་ཅིང་
དབང་ཐོབ་ས་བརྒྱད་པའི་ཚེ་དང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པའི་ཚེ་མཐར་ཐུག་གཏན་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་མ་གཏོགས་པའི་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་

[032B] སུམ་ཅུ་པ་ལས། དགྲ་བཅོམ་མེད། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ན་མེད། །འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ལམ་ན་མེད། །དེ་ནི་གྱུར་པ་གཉིས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་
དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡིད་ཤེས་མེད་པར་ཐལ། དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ཉོན་ཡིད་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དབང་ཐོབ་པ་དང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་ཐལ་
དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་ཡིད་གནས་གྱུར་ཐོབ་པ་གང་ཞིག་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིད་གནས་གྱུར་པ། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེའི་ལན་འཆད་པ་ལ། ཉོན་མོངས་
ཅན་དུ་འཇོག་བྱེད་པའི། །གང་ཟག་འཛིན་པ་ལོག་གྱུར་ཀྱང། །དེ་ཡི་རིག་ཙམ་ཡོད་ཕྱིར་དང། །ཆོས་འཛིན་བསྐྱེད་ནུས་མ་ལོག་ཕྱིར། །ཡིད་ཤེས་མེད་དང་མཉམ་པ་ཉིད། །ཐོབ་པའི་སྐྱོན་གཉིས་རིང་དུ་སྤངས། །ཞེས་
གསུངས། དོན་ནི། གང་ཟག་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་ཡིད་ཉོན་མོངས་ཅན་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལོག་པར་གྱུར་ཀྱང་ཉོན་ཡིད་དེའི་རྫས་རྒྱུན་དུ་གྱུར་པའི་གསལ་རིག་ཙམ་གྱི་ཡིད་
རྒྱུན་མ་འཆད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་དེས་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་པས་ཡིད་ཤེས་མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་དང། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་དང་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་
པའི་ཤེས་སྒྲིབ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མ་ལོག་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་གིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་སྐྱོན་མེད་པས་སྔར་བཤད་པའི་སྐྱོན་གཉིས་པོ་རྒྱང་རིང་དུ་སྤངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་དག་གི་རྒྱུད་

[033A]༄༅། །ཀྱི་བདུན་ཡིད་གསལ་རིག་ཙམ་དེ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་ཟག་མེད་དུ་བཞེད་པ་ཡོད་ཀྱང་རང་ལུགས་ལ་ཟག་བཅས་སུ་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་
ཏུ་འཛིན་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བཅས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཟག་པ་དང་བཅས་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཅིང། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དང་བཅས་མ་བཅས་ལ་བྱེད་ན་ལུགས་འདིར་ཉན་རང་སློབ་མི་སློབ་ཀྱི་མཉམ་
གཞག་ཟག་མེད་པའི་རྒྱུད་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡོད་པར་འདོད་དགོས་པས་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བདུན་ཡིད་དེ་ཟག་བཅས་དང་བྱང་སེམས་མཉམ་གཞག་ཟག་མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་
བདུན་ཡིད་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དང་མ་བཅས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཟག་མེད་དུ་འཇོག་དགོས་པ་ལྟར་སྣང་སྟེ། ཟུར་དུ་རྒྱས་པར་བཀོད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་པར་འཐད་པའི་ལུང་རིགས་ཀྱི་
སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་ལུང་དང་རིགས་པ་ཡིས། །རྣམ་ཤེས་དྲུག་ལས་ཐ་དད་པའི། །ཡིད་དང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས། །ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། འདིར་
རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ལས་ཐ་དད་པའི་ཉོན་ཡིད་དང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་བློས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡོད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ལུང་དང། དེ་ཙམ་
དུ་མ་ཟད་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་ཡིས་ཀྱང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ལུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་པ་དང། རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་

[033B] །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡོད་པས་ན་འགྲོ་ཀུན་གྱིས། །མྱང་ངན་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། ཞེས་པ་དང། ཆོས་ཀུན་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཀུན་གཞི་སྟེ། །
དེ་བས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །དམ་པ་དག་ལ་ངེས་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་དང། དགོངས་འགྲེལ་ལས། རེས་འགའ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་སྟེ་ཡིད་དང་ངོ། །
རེས་འགའ་ནི་གཉིས་དང་སྟེ་ཡིད་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ངོ། །རེས་འགའ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་ཀ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་སྟེ། ཞེས་པ་དང། གཞན་ཡང་གོང་དུ་དྲངས་པའི་ལུང་དང། དགོངས་
འགྲེལ་དང་རྒྱན་སྟུག་དང་ལང་གཤེགས་སོགས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་སྟོན་པའི་ལུང་རྣམས་ཀྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་པ་ལ། ཀུན་གཞི་འཐད་པའི་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་
ཉོན་ཡིད་འཐད་པའི་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དངོས་དང། འཕྲོས་དོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་ལུགས་ལས། །སྒྲུབ་བྱེད་རིགས་པ་མཐའ་ཡས་
པ༑ ༑གསུངས་ཀྱང་ལེན་དང་དང་པོ་གསལ། །ས་བོན་ལས་དང་ལུས་ཚོར་དང། །སྙོམས་འཇུག་འཆི་འཕོ་མི་རུང་བ། །བརྒྱད་དུ་འདུས་ཕྱིར་འདིར་བཤད་བྱ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། དེ་ལ་མང་དུ་
ཡོད་དེ། ཐེག་བསྡུས་དང། རྣམ་བཤད་རིག་པ་དང། སའི་བསྟོད་འགྲེལ་སོགས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་སེམས་ཙམ་པའི་གཞུང་ལུགས་དག་ལས་ཀུན་གཞི་འཐད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་

[034A]༄༅། །གསུངས་ཀྱང། བསྡུ་བར། ལེན་དང་དང་པོ་གསལ་བ་དང། །ས་བོན་ལས་དང་ལུས་ཚོར་དང། །སེམས་མེད་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། །དེ་བཞིན་འཆི་འཕོ་མི་རུང་འགྱུར། །ཞེས་སྡོམས་
སུ་མཛད་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་མེད་ན་ལུས་ལེན་པ་མི་རུང་བར་ཐལ་བ་དང། རྣམ་ཤེས་དང་པོ་འམ་གཟོད་མ་འབྱུང་བ་མི་རུང་བ་དང། ཡིད་ཤེས་གསལ་བ་འབྱུང་བ་མི་རུང་བ་དང་
བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་མི་རུང་བ་དང། ལས་སུ་བྱ་བ་མི་རུང་བ་དང། ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་མི་རུང་བ་དང། སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་མི་རུང་བ་དང། རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་འཆི་འཕོ་མི་རུང་བར་ཐལ་བའི་རིགས་
པ་བརྒྱད་དུ་ཕལ་ཆེར་འདུས་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱ་འོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། ཀུན་གཞི་མེད་ན་ཉོན་ཡིད་ཀྱང་མེད་དགོས་པས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་གིས་ལུས་ལེན་དགོས་པ་ལས་
དེ་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ལུས་བླངས་ཟིན་ནས་ད་ལྟ་བའི་རྐྱེན་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་ཡིད་བྱེད་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་དག་ལ་དགེ་
མི་དགེ་གཉིས་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་ནས་མ་ཤིའི་བར་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་གནས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང། དུས་གཅིག་ཏུ་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་མི་ནུས་པའི་
ཕྱིར་དང། དེ་དག་ཚེ་དེ་ལ་རེས་འགའ་འབྱུང་ཞིང་རེས་འགའ་མི་འབྱུང་བའི་སྐབས་ཡོད་པས་ཚེ་དེ་ལ་ལུས་ཡང་ཡང་འདོར་བ་དང་ཡང་ཡང་ལེན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་གྲུབ་སྟེ། ལུས་ལེན་

[034B] རིགས་པ་
གཉིས་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ཀུན་གཞི་ཡོད་ན་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་འབྱུང་ན། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ཀ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་དབང་ཡིད་བྱེད་རྣམས་རིགས་སུ་མ་
ཆད་པར་ཉེ་རིང་མེད་པ་འབྱུང་རུང་དུ་གནས་པ་ན་དང་པོ་རྣམ་ཤེས་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རིགས་པ་གསུམ་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མེད་ན། འོ་ན་
གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་གསལ་བར་འཛིན་པའི་ཚེ་དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་གསལ་བར་འཛིན་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པ་གང་ཞིག་
དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ཀྱི་གཟུགས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཡིད་ཤེས་དེ་འདས་པའི་གཟུགས་དྲན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཟུགས་འཛིན་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །རིགས་
པ་བཞི་པ་ནི། དགེ་མི་དགེའི་ས་བོན་ཉིད་མི་རུང་བར་ཐལ། དེའི་སྒོ་གཞི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་མེད་པ་གང་ཞིག་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་སྒོ་གཞིར་འདོད་ན་རྣམ་ཤེས་རིགས་མི་འདྲ་བ་གཅིག་གི་འཇུག་
ཐོགས་སུ་གཅིག་འབྱུང་བ་མེད་པའམ། ཡོད་ན་སྔར་བཞག་པའི་བག་ཆགས་རྣམས་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཐེག་བསྡུས་ནས་བཤད་པའི་རིགས་པའི་གནོད་པ་མཐའ་ཡས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། རིགས་

[035A]༄༅། །པ་ལྔ་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་ན། བརྟན་པ་སྣོད་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་དང། གཡོ་བ་གནས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་དང། ངའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་རིག་དང། ཡུལ་
གཟུགས་སོགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་བཞི་པོ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ལས་སུ་བྱ་བ་མི་རུང་བར་ཐལ། ཀུན་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་དང་པོ་གཉིས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་
འབྱུང་བ་དང། གསུམ་པ་ནི་ཉོན་ཡིད་ལ་འབྱུང་བ་དང། བཞི་པ་ནི་འཇུག་ཤེས་གཞན་ལ་འབྱུང་བར་འཇོག་དགོས་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་དེ་ལྟར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དྲུག་
པ་ནི། ཚུལ་བཞིན་ཡིན་པ་དང་མིན་པ་དཔྱོད་པའི་ཡིད་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ལུས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་སྐྱེ་བའི་མྱོང་བའི་ཚོར་བ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་རྟེན་སྦྱིན་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་
ཤེས་མེད་པ་གང་ཞིག་འཇུག་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་བདུན་པ་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གཉིས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེ་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ལུས་བོར་ཟིན་
པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ལུས་གནས་བྱེད་ཀྱི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་མེད་པ་གང་ཞིག་དེའི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མདོ་ལས། དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་དང་མ་བྲལ་
བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་མི་གསལ་བ་ཡོད་པས་དེའི་ལུས་རྣམ་ཤེས་དང་བྲལ་བའི་སྐྱོན་མེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་གཞིའི་

[035B] དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཡོད་ན་དེའི་འཁོར་གྱི་ཚོར་འདུ་གཉིས་རྒྱུ་བ་རགས་པ་ཡིན་དགོས་པས་
སྙོམས་འཇུག་དེ་གཉིས་ལ་འདུ་ཤེས་ཚོར་འགོག་གི་སྙོམས་འཇུག་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རིགས་པ་བརྒྱད་པ་ནི། ཀུན་གཞི་མི་འདོད་ན་མངལ་སྐྱེས་ལྟ་བུ་འཆི་འཕོ་བའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་
སྟོད་སྨད་ནས་སྙིང་གའི་བར་དྲོད་ཚོར་རིམ་གྱིས་བསྡུས་ནས་ལུས་འདོར་དགོས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དགོས་ན་དེ་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཤེས་པ་ཞིག་གིས་བསྡུས་ནས་འདོར་དགོས་པ་ལས་དབང་ཤེས་ལྔ་པོ་
ནི་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སོ་སོར་གནས་པ་ཡིན་གྱི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་མི་གནས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཤ་ཆས་རེ་རེ་ལའང་མི་གནས་ཤིང་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་ཡང་མི་གནས་པ་གང་
ཞིག་དེ་ལས་གཞན་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཀུན་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར། ལུས་དབང་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་ལུས་དབང་གར་ཁྱབ་ཏུ་ལུས་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ངེས་པ་མེད་དེ། ལུས་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལ་
ལུས་དབང་དང་རེག་བྱ་གནས་གང་དུ་འཕྲད་པ་ལ་བལྟོས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་པས་ལུས་འདོར་བྱེད་དུ་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། བྱེ་བཤད་ལས། ཀུན་
གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཁོག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འཕྲོས་དོན་བཤད་པ་ལ། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་དེ་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་བསྟན་

[036A]༄༅། །པར་བཤད་པ་དང། ཐེག་དམན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བས་དེ་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་དང། དེ་འཐད་མི་འཐད་དཔྱད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །
ཐེག་དམན་གཙུག་ལག་རྣམས་སུ་ཡང། །ཀུན་གཞི་རྩ་བའི་རྣམ་ཤེས་དང། །འཁོར་བའི་ཇི་སྲིད་ཕུང་པོ་དང། །སྲིད་པའི་ཡན་ལག་དག་གིས་བསྟན། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། སྔར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ཀུན་
གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་རྣམས་ལས་ཤེས་བྱའི་གནས་དང་ལེན་པའི་རྣམ་ཤེས་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བརྗོད་ནས་བསྟན་པར་མ་ཟད། ཐེག་དམན་གྱི་གཙུག་ལག་མདོ་སྡེ་རྣམས་སུ་ཡང་རྣམ་
གྲངས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པ་ལས། སྐྱེ་རྒུ་ཀུན་གཞི་ལ་དགའ་བ། ཞེས་སོགས་དང། ཕལ་ཆེན་སྡེ་པའི་ལུང་ལས་རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། ཞེས་པ་དང། ས་སྟོན་སྡེའི་
ལུང་ལས། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པའི་ཕུང་པོ། །ཞེས་པ་དང། གནས་བརྟན་པའི་ལུང་ལས། སྲིད་པའི་ཡན་ལག་ཅེས་པ་སོགས་རྣམ་གྲངས་གཞན་དག་གི་སྒྲས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཐེག་དམན་གྱི་
གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བས་དེ་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་ནི། དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཀུན་གཞི་ལ། །དབྱིག་ཤེས་མིའུ་ཐུང་དབྱངས་སྒྲོག་གསུམ། །རིམ་བཞིན་ཕུང་པོ་ཚོར་བ་དང། །འཇིག་ལྟ་གསུམ་ལ་དགོངས་
ཞེས་འདོད། །ཅེས་གསུངས། དོན་ནི། དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཀུན་གཞིའི་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་ལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ལ་དགོངས་ཞེས་འདོད་པ་བྱུང་སྟེ། གསུམ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་བཙུན་པ་དབྱིག་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཉེར་

[036B] བཙུན་པ་མིའུ་ཐུང་གིས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཚོར་བ་བདེ་
བ་ནི་འདོད་ཆགས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་གཞི་ཡིན་པས་ན་དེ་ལ་དགོངས་པར་འདོད་པ་དང། བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་ལྟ་ཉིད་སྐྱེ་རྒུ་ཀུན་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་གཞི་ཡིན་པས་ན་དེ་ལ་དགོངས་
པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་འདི་ལ་ཐེག་བསྡུས་སུ་དམུས་ལོང་བ་མང་པོ་ལ་གླང་ཆེ་བསྟན་པའི་དཔེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེ་ལ་འཐད་མི་འཐད་དཔྱད་པ་ན། ཐེག་པ་འོག་མའི་
ལུགས་ལ་ནི། །ཚུལ་དེ་མི་རུང་མེད་མོད་ཀྱི། །ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་ལུང་དེའི་དོན། །ཀུན་གཞིར་འདོད་པ་ཆེས་བཟང་སྟེ། །གང་ཕྱིར་དབྱིག་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་ནི། །བཀྲལ་བ་སྐྱོན་དང་ལྡན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་
དོན་ནི། ཐེག་པ་འོག་མ་པ་དག་ནི་ཤེས་བྱ་ཕྲ་མོའི་གནས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་ཤེས་པ་ལ་རྨོངས་པ་ཡིན་པས་དེ་སྟོན་པའི་སྣོད་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་གི་ཐེག་པར་ཤེས་བྱ་རིགས་པའི་
རྣམ་གཞག་ཙམ་འཆད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་འཆད་པའི་ལུགས་ལ་ནི་ཀུན་གཞིའི་དོན་འཆད་ཚུལ་དེ་ལྟར་མི་རུང་བ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཕྲ་མོའི་གནས་ཀྱི་ཀུན་གཞིའི་དོན་ཤེས་པ་ལ་མ་རྨོངས་པའི་ཐེག་ཆེན་
པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ནི་ལུང་དེའི་ཀུན་གཞི་ཞེས་པའི་དོན་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་དོན་དུ་འདོད་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བཟང་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་དབྱིགས་ཤེས་སོགས་བཙུན་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་གོང་གི་དེ་ལྟར་

[037A]༄༅། །བཀྲལ་བ་བཞིན་འདོད་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་འདིར་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གནོད་པའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཉོན་ཡིད་འཐད་པའི་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་
དགོད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཡིད་མེད་ན། །མ་འདྲེས་པ་ཡི་མ་རིག་དང། །ལྔ་པོ་དག་དང་འདྲ་བ་དང། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་དང། །དེས་ཚིག་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །འདུ་ཤེས་མེད་
པར་སྐྱེས་པའི་རྒྱུན། །ངར་འཛིན་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །ངར་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འཐད་ཕྱིར། །ཉོན་ཡིད་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ཉོན་ཡིད་ཡོད་
པར་སྔར་གྱི་ལུང་གིས་འགྲུབ་པར་མ་ཟད་ཡང་དེ་དག་པའི་རིགས་པས་འགྲུབ་པའང་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་མེད་པར་འདོད་ན་སྐྱོན་དྲུག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དང་པོ་
མ་འདྲེས་པ་ཡི་མ་རིག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཡང་དག་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཡི། །སེམས་ཀྱི་གེགས་སུ་རྟག་གྱུར་དང། །དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ། །མ་འདྲེས་པ་ཡི་མ་
རིག་འདོད། །ཅེས་མ་རིག་པ་དེ་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་གེགས་བྱེད་པ་དང་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་གསུམ་གང་ཡོད་པའི་དུས་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་གསུངས་པས་གཙོ་བོ་
རྣམ་ཤེས་གཅིག་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་འབྱུང་དགོས་ཤིང། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་ཡིན་པས་ཀུན་གཞིའི་འཁོར་དུ་འབྱུང་བ་མེད། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཇི་སྲིད་འཕགས་ལམ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་རིགས་འདྲ་

[037B] དེས་ན་ཉོན་ཡིད་མེད་ན་དེ་འཁོར་དུ་འགྲོ་སའི་གཙོ་སེམས་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་པའི་
དོན་ནི། དོན་གསང་ལས་རྫས་མ་འདྲེས་པ་ལ་བཤད་ཀྱང་རང་ལུགས་བཤད་སྦྱར་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཞིན་རྟེན་མ་འདྲེས་པ་ལ་བྱེད་རིགས་ཏེ། རྟེན་ཉོན་ཡིད་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་ཉོན་ཡིད་མེད་ན་ཡིད་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ལ་འདས་པའི་རྟེན་དང་ད་ལྟ་བའི་རྟེན་གཉིས་ཡོད་པ་དབང་ཤེས་ལྔ་པོ་དག་དང་འདྲ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཤེས་ལྔ་ལ་འདས་
པའི་རྟེན་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གྱི་ཡིད་རེ་དང་ད་ལྟ་བའི་རྟེན་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པའི་ཡོད་ཀྱི། ཡིད་ཤེས་ལ་འདས་པའི་རྟེན་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གྱི་ཡིད་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟ་བའི་རྟེན་དབང་པོ་
གཟུགས་ཅན་མེད་ཅིང་ཉོན་ཡིད་མེད་པས་དེའི་ད་ལྟ་བའི་རྟེན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཉོན་ཡིད་མེད་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་མི་འདྲ་བའི་
བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་འབྱེད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ལ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་འགགས་པ་ནི་འདྲ་བ་གང་ཞིག་དེ་གཉིས་ལ་ཉོན་ཡིད་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཉོན་ཡིད་མེད་ན་
རྟག་ཏུ་ངར་སེམས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དོ་ཞེས་པའི་ངེས་ཚིག་དེ་སེམས་གང་ལའང་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་དབང་ཤེས་རྣམས་ལ་མེད། ཡིད་ཤེས་ལ་ངར་སེམས་པ་ཡོད་ཀྱང་རྟག་ཏུ་ངར་

[038A]༄༅། །སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ཉོན་ཡིད་མེད་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་བར་སྐྱེས་པའི་ཚེའི་རྒྱུན་གནས་ཀྱི་རིང་ལ་ངར་འཛིན་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཚོགས་དྲུག་ནི་འགགས་
ཟིན་པ་གང་ཞིག་ཀུན་གཞི་འཁོར་བཅས་ལ་ངར་འཛིན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་ངར་འཛིན་མེད་པའང་མི་འཐད་དེ། དེ་མེད་ན་དེར་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལྟ་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་
དེ་མི་ཁོམ་པའི་གནས་སུ་གཟིགས་ནས་སྤོང་བ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འགོག་སྙོམས་བཞིན་དུ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་རིགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ཉོན་ཡིད་མེད་ན་ངར་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་
སོ་སྐྱེ་རྣམས་ལ་དུས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ང་སྦྱིན་པ་བྱེད། ང་སྲོག་བཅོད་བྱེད། ང་ཁྲུས་བྱེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་རིམ་པ་བཞིན་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་སུ་
ངར་འཛིན་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་འཁོར་དུ་མེད་པར་འདོད་ན་དེ་མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་གྱུར་ན་སེམས་གཞན་གཉིས་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་མི་རིགས། དེ་དགེ་བའི་སེམས་
དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་གྱུར་ན་སེམས་གཞན་གཉིས་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྣམ་ཤེས་གྲངས་མེད་པར་ཐལ་བ་ཚོགས་དགུར་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། སྤྱིར་རྒྱ་ནག་གི་སློབ་དཔོན་
ཝན་ཚིག་གམ་རྫོགས་གསལ་ཞེས་བྱ་བས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་དུ་བཞེད་པ་བཀོད་པ་ལྟར་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་བསྟན་ནས་དེའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ཁོ་ནར་

[038B] ཐེག་ཆེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ལ་བཞེད་ཚུལ་གཉིས་ལས་དང་པོ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དབུ་མ་པ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ཁོ་ནར་འདོད། གཉིས་པ་རྗེ་བཙུན་
བྱམས་པའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་གར་བའི་སེམས་ཙམ་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ལ་བཞེད་ཚུལ་གསུམ་ལས་དང་པོ་སློབ་དཔོན་པོ་དེ་རུ་ཙེ་[?]ཞེས་བྱ་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་མིན་ཀྱང་ཆོས་
ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང། དད་པ་དང་ཆགས་སོགས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་ནི་རྣམ་རིག་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་སུ་འཇོག་ཅེས་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། གཉིས་པ་སློབ་
དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དགུར་འདོད། གསུམ་པ་སློབ་དཔོན་ཧྱན་ཙང་གིས་ལང་གཤེགས་ཀྱི་མདོ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་འདོད་ཅིང་སློབ་དཔོན་ཝན་ཚིག་ཀྱང་དེའི་
རྗེས་སུ་འབྲང་ལ། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ཁོ་ནར་འདོད་དོ། །དེ་དག་ལས་ཚོགས་དྲུག་ཁོ་ནར་འདོད་པ་དགག་པ་ནི་སྔར་ཚོགས་བརྒྱད་སྟོན་པའི་ལུང་
རིགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། སེམས་གཉིས་སུ་འདོད་པའང་དགུ་པ་དྲི་མེད་རྣམ་ཤེས་བཀག་པས་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་འདིར་ཚོགས་དགུར་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང་
དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། བདུན་པ་ལེན་པའི་རྣམ་ཤེས་དང། །ཀུན་གཞི་གསུམ་དུ་འཆད་པ་དང། །དགུ་པ་དྲི་མེད་རྣམ་ཤེས་སུ། །འདོད་པ་ཡང་དག་བདེན་པའི་ལུགས། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི་

[039A][THESE PAGE NUMBERS RESERVED IN THIS EDITION FOR PAGES MISSING FROM ORIGINAL ON WHICH IT WAS BASED]

[041A]༄༅། །བ་དང་དེའི་ཆ་གཅིག་ནི་ཡུལ་ལ་ཞེན་ཅིང་རྟོག་པའི་ཡིད་ཤེས་ཡིན་ཟེར་བའང་མི་འཐད་དེ། ཁྱོད་ལྟར་ན་དེ་རྟོག་མེད་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རྟོག་མེད་ཀྱི་དབང་ཤེས་
རྣམས་དང་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་གཅིག་པུར་འདོད་པ་ནི་ཆེས་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ནི་སྲོད་ཀྱི་མུན་པར་གནས་པའི་ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པ་བཞིན་སྒྲོ་བཏགས་ཁོ་
ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་དོན་བཤད་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་ལུང་རིགས་ཀྱིས། །གྲུབ་པ་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་ཡིན་ཕྱིར། །གསང་བའི་གནས་ལ་མི་ཞུམ་པའི། །མཁས་པས་བརྒྱད་ཉིད་
འདོད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས། བཞི་པ་བརྩོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ནི། ཡིད་དང་ཀུན་གཞིའི་དཀའ་བའི་གནས། །གསལ་བར་སྟོན་འདི་མཁས་མཆོག་རྣམས། །ཇི་ལྟར་བཞེད་བཞིན་བླ་མ་
ཡི༑ ༑གསུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་ཁམས་པ། །བློ་བཟང་གྲགས་པས་སྦྱར་བ་ཡི། །དགེ་དེས་ཐུབ་བསྟན་རྒྱས་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གསུངས། ཚིགས་བཅད་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཕལ་ཆེར་གོ་སླ་བས་མ་བཀྲོལ་ལོ་
སྨྲས་པ། དཀའ་གནས་[*GNAD]དཔག་དཀའི་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ་ཆེར། །འདི་ན་ཐོས་མེད་ཐོས་ཉུང་བློ་དམན་པ། །བགྲོད་པའི་བཟང་བརྫུར་མཁས་པའི་ཐུགས་ཁྲེལ་ཡང། །རྗེ་ཡི་དགོངས་དོན་སྙིང་པོའི་
ཡིད་བཞིན་ནོར། །ཐོས་བསམ་བྱི་དོར་བྱས་ལ་རབ་བརྟུན་པའི། །སྐལ་བཟང་ཡིད་ཀྱི་རེ་བ་ཅིས་མི་སྐོང། །གཟུར་གནས་ལེགས་ཉེས་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །ཐུབ་བསྟན་དྲི་མ་མེད་པའི་དཔལ་གྱུར་

[041B]ཚུལ་འདིར་འབད་པའི་ཐོས་བསམ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱིས། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལམ་རབ་བསྐྱོད་པར། །རྩ་གསུམ་བྱིན་བརློབ་ཆོས་དབྱིངས་བདེན་པའི་མཐུ། །སྲུང་མའི་གྲོགས་ཀྱིས་དོན་
གཉིས་ལྷུན་འགྲུབ་ཤོག་།ཅེས་ཡིད་དང་ཀུན་གཞིའི་དཀའ་གནས་[*GNAD]རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་བ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩ་བའི་འབྲུ་འགྲེལ་སྙིང་པོའི་གནད་དོན་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་
ནི་སེར་སྨད་ཐོས་བསམ་ནོར་བུའི་གླིང་གི་དབུ་མའི་འཛིན་གྲྭ་བ་གཞུང་པ་བླ་མ་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོ། སྤོམ་འབོར་རབ་འབྱམས་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ། རོང་པོ་དགེ་སློང་བློ་བཟང་རིན་ཆེན། ཏ་འོན་
དགེ་སློང་འཇམ་དབྱངས་ཕུན་ཚོགས། སྤོམ་འབོར་དགེ་སློང་བློ་བཟང་རབ་བརྟན། སྤོམ་འབོར་དགེ་སློང་བསྐལ་བཟང་བཀྲ་ཤིས། ཏ་འོན་དགེ་སློང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ། མི་ཉག་ཡེ་ཤེས་
ཆོས་འཕེལ་སོགས་ཐོས་བསམ་དོན་གཉེར་ཅན་དམངས་ནས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་འདིའི་དཀའ་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་ཚིག་དོན་རླིང་ཞིང་གོ་དཀའ་བས་དེའི་དོན་འགྲེལ་མཐའ་གཅོད་དང་བཅས་པ་
གོ་བདེ་བ་ཞིག་བགྱིས་དགོས་ཚུལ་བསྐུལ་བ་དང། སླར་ཡང་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོའི་བདག་ཉིད་སེར་སྨད་ཁྲི་བཞུགས་དཔོན་སློབ་གྲགས་པ་མཁས་གྲུབ་པའི་ཞལ་མངའ་ནས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་གཉེར་བ་རྣམས་
ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མོལ་བའི་རེ་བ་བསྐོང་སྟེ་མཐའ་གཅོད་དང་བཅས་པའི་རྒྱས་བསྡུས་འཚམ་པ་འཛིན་ཆོས་སུ་བགྱིས་ཆོག་པ་ཞིག་ཀྱང་བྲིས་ཞེས་བསྐུལ་གནང་མཛད་པ་དང། གཞན་ཡང་ཚ་བ་འོད་ཟེར་སྤྲུལ་པའི་

[042A]༄༅། །སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱལ་མཚན། གཞུང་པ་ལྷ་བཙུན་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་འཇམ་དཔལ་རབ་རྒྱས་སྐུ་མཆེད་སོགས་འཛིན་གྲྭ་གོང་འོག་གི་ཐོས་བསམ་དོན་
གཉེར་བ་མང་པོས་ཀྱང་བསྐུལ་ཞིང། རང་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཚུལ་འདི་ལ་ཕྱོགས་མཐོང་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་གོ་བའི་བག་ཆགས་རྙེད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་འདུན་པས་ཀུན་ནས་བསླང་སྟེ། དེ་ཡང་མཐའ་གཅོད་
འདིའི་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་ན་མང་བར་འགྱུར་བས་ཟུར་དུ་བཀོད་ཅིང་གཞན་ཡང་དཔྱིས་ཕྱིན་པའི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པ་ཟུར་དུ་བཀོད་ནས། འདིར་རྩ་བའི་འབྲུ་བསྣོན་གཙོ་བོར་བགྱིས་ནས་ལེགས་བཤད་མང་
པོའི་གནད་དོན་སྙིང་པོར་དྲིལ་ཏེ་དད་པ་མཁན་པོ་ཐུགས་རྗེའི་མིང་ཅན་གྱིས་སེ་ར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གླིང་དུ་གྲུབ་པར་སྦྱར་བ། འདིས་ཀྱང་ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོ་རྗེ་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་
གྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་དབུས་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ཨོཾ་སྭ་སྟི། འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ལེགས་བཤད་བསམ་འཕེལ་ནོར། །དྲི་མེད་དགོངས་འགྲེལ་ཕྲ་ཚོམ་
གྱིས་མཛེས་པ། །ལྷག་བསམ་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོར་བསྒྲེང་བའི་མཐུས། །འཛད་མེད་པར་གྱི་མཆོད་སྦྱིན་དེང་འདིར་སྤེལ། །དེ་ལྟའི་དགེ་བ་གཅིག་ཏུ་དཀར་བ་དེས། །རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་ལུགས་བཟང་འཛམ་གླིང་འདིར། །ཉིན་
བྱེད་འབུམ་ལྟར་གསལ་ཞིང་དེ་འཛིན་ཀུན། །རྟག་བརྟན་རྡོ་རྗེའི་ཁམས་སུ་ཞབས་བརྟན་ཤོག་ཁྱད་པར་ཆོས་འདིའི་རྒྱུ་སྦྱོར་ལས་བྱེད་ཀྱིས། །གཙོས་པའི་མཁའ་མཉམ་ལུས་ཅན་མ་ལུས་པ། །རྣམ་དག་

[042B] །སྐུ་གསུམ་གཞལ་མེད་ཁང་དུ་མྱུར་བགྲོད་ཤོག་ །།ཅེས་རྒྱལ་བསྟན་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་འཇམ་དབྱངས་གོང་མའི་ལུང་གིས་དད་པ་མཁན་པོར་བསྔགས་པ་ཞལ་སྔ་ནས་བློ་བཟང་ཐུགས་རྗེ་ནས་
སྩལ་བའི་ཀུན་གཞི་རྩ་བའི་དགོངས་འགྲེལ་འདི་བཞིན་བློ་གསལ་བ་སྤྱི་སྒེར་རྣམས་ལ་ཕན་པ་བླ་མེད་དུ་ཆེ་བར་བརྟེན། ཤར་ཕྱོགས་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་བསྐལ་བཟང་བསྟན་འཛིན་དཔལ་བཟང་པོས་གཙོ་མཛད། འོད་ཟེར་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་
པོ་ཆེའི་འཛིན་གྲྭའི་སྐྱོར་དཔོན་ཚ་སྡོར་དགེ་སློང་བསྐལ་བཟང་ཡོན་ཏན་བཀྲས་ལྷུན་འགྲོན་གཉེར་རྒྱལ་རོང་སྡེ་པ་བསྟན་འཛིན་བཅས་ཀྱི་འཛིན་གྲྭ་དང། ལྷ་བཙུན་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་མཆེད་ཟུང་གི་འཛིན་གྲྭ་བ་རྣམས་དང་སྐྱོར་དཔོན་སྤོམ་འབོར་ཡེ་
ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་འཛིན་གྲྭ། སྐྱོར་དཔོན་རོང་པོ་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་གྱི་འཛིན་གྲྭ་བ་སོགས་ནས་ཞལ་འདེབས་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཞི་བྱས། སེར་སྟོད་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ཡེ་ཤེས་རབ་བརྟན་གྱིས་པར་ཤིང་སོགས་སྩལ་དོན་བཞིན་
མཁན་ཟུར་གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་པ་མཁས་པའི་དབང་པོ་གྲགས་པ་མཁས་གྲུབ་ནས་ཐུགས་འགན་ཆེ་གཞེས་མཛད་པའི། པར་བྱང་སྨོན་ཚིག་ཞིག་དགོས་ཞེས་ཕེབས་དོན་བཞིན། རང་ཉིད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྤོབས་པ་མ་མཆིས་རུང་བཀའ་
སྩལ་གྱེན་ལྡོག་མ་ནུས་པར་སེར་སྨད་སྤྲུལ་མིང་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བྲིས་པ་ཛ་ཡནྟུ།།  །།ཟག་མེད་རྣམ་གྲོལ་འབྲས་བུའི་རི་ནེ་མཛོད། །ཐར་འདོད་བློ་གསལ་བྱེ་བའི་དགའ་སྟོན་དུ། །འབད་
མེད་ལྷུག་པོར་དབྱེ་བའི་ལེགས་བཤད་འདི། །དག་གསལ་དཔར་གྱི་རི་མོར་དྲངས་པའི་དགེས། །ཐུབ་བསྟན་བྱེ་བའི་ཡང་སྙིང་ཙོང་ཁ་པའི། །ལུགས་བཟང་མཐའ་ཡས་ཕན་བདེའི་དཔྱིད་དུ་རྒྱས། །གངས་

[043A]༄༅། །ཅན་མགོན་པོའི་འཕྲིན་ལས་ཉི་ཟླའི་རླབས། །ཕྱོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་རྫོགས་པར་གདལ་གྱུར་ཅིག་ཡངས་པའི་ནོར་འཛིན་མཐོ་རིས་དགའ་ཚལ་དུ། །བགྲོད་བྱེད་རི་མོ་འགོད་པའི་སྐྱེ་རྒུ་ཀུན། །ཕན་ཚུན་
བྱམས་བརྩེའི་མཛའ་བས་ལག་སྦྲེལ་ཏེ། །དགའ་བདེས་མྱོས་པའི་ཟློས་གར་རྩེན་གྱུར་ཅིག་དམར་སེར་་མདངས་འཛིན་འཇམ་མགོན་མི་ཡི་གར། །བློ་བཟང་བཞེད་གཞུང་མ་སྨད་་རྒྱ་མཚོ་ཆེར། །ཐོས་་དང་བསམ་་
སྒོམ་བསམ་འཕེལ་ནོར་་གྱི་བུའི་། །གཏེར་བརྒྱ་འཛམ་གླིང་་དཔལ་དུ་འཛིན་གྱུར་ཅིག་རྒྱུ་སྦྱོར་ཉིད་ཀྱང་དེང་ནས་བྱང་ཆུབ་བར། །མཁས་དང་གྲུབ་པའི་ཁྱུ་མཆོག་རྟེན་བཟང་བརྒྱུད། །ཐུབ་བསྟན་ཡང་སྙིང་
འཇམ་མགོན་ལུགས་བཟང་འདི། །ནམ་ཡང་མི་འབྲལ་བྱང་ཆུབ་མྱུར་ཐོབ་ཤོག་ །ཅེས་པ་འདི་ཡང་དད་སྟོབས་ལྷག་བསམ་གྱི་རྒྱན་མཛེས་སེར་སྨད་སྤོམ་ར་དགེ་བཤེས་ཆོས་མཛད་མཁས་གྲུབ་ཐུབ་བསྟན་ནས་
སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིག་ཆ་གཤམ་གསལ་རྣམས་ཀྱི་དཔར་བསྐྲུན་དགེ་བསྔོའི་སྨོན་ཚིག་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་སྤྲུལ་མིང་པས་སྦྱར་བའོ།  །དེ་ཡང་སེར་སྨད་མཁན་པོ་ལས་འཛིན་རྒྱལ་ངག་དབང་ཐེག་མཆོག་པས་བསྟན་
དོན་ལྷག་བསམ་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་བགྱིས་ངོར་དད་གཏོང་ལྷག་བསམ་ཡངས་པ་སྤོམ་ར་དགེ་བཤེས་ཆོས་མཛད་མཁས་གྲུབ་ཐུབ་བསྟན་ནས་ཚེ་འདས་ཕ་ལྷ་བུ་ཚེ་རིང་དང། བོད་ལུས་གཤེགས་
བཞུགས་མ་ངེས་པ་རྒན་དགེ་བཤེས་རྒྱལ་མཚན་ཤཱཀྱ་དང། དགེ་བཤེས་ངག་དབང་བསོད་ནམས་བཅས་ཀྱི་འདི་ཕྱི་ཀུན་དགེའི་དགེ་རྩེར་དམིགས་རང་གཞུང་ཡིག་ཆ་དཔར་འདེབས་ཞུ་བྱེད་དུ་ཧིན་སྒོར་ཆིག་

[043B]
དཔྱོད། དོན་བདུན་ཅུ། རྟགས་རིགས། གྲུབ་མཐའ་བཅས་དང། བསམ་གཟུགས་སྤྱི་མཐའ། དགེ་འདུན་ཉི་ཤུ། དྲང་དེས་རྟེན་འབྲེལ་མཐའ་དཔྱོད་བཅས་ཀྱི་དཔེ་བསྐྲུན་ལས་བྱེད་ཞུ་དག་པ་གཙང་ཐུབ་
བསྟན་རིན་ཆེན་དང། སྤོམ་ར་བློ་བཟང་དངོས་གྲུབ་གཉིས་ཀྱིས་མ་དཔེ་གཞིར་བཟུང་ཐོག་ཞུ་དག་དང། ཡིག་བྲིས་པ་མི་གྲངས་བཅུ་གསུམ་ཡོད་ཁོངས་ནས་འདིའི་ཡི་གེ་པ་ནི་དམར་དགེ་སློང་དཀོན་མཆོག་
དཔལ་ལྡན་དང། སྤོམ་ར་དགེ་སློང་གྲགས་པ་བློ་ལྡན་གཉིས་ནས་བྲིས་ཤིང། དཔར་རྩ་བདག་སྤྲོད་པ་མི་ཉག་བློ་བཟང་ཡོན་ཏན་སོགས་ལས་བྱེད་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མས་རང་ཁྲིའི་ཞུ་བྱར་ལྷག་བསམ་
དང་བས་ཁུར་དུ་བླངས་ཏེ་སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་ལས་བྱེད་སྤྱི་ཟུང་གིས། ཕྱི་ལོ་་བོད་རྒྱལ་་ལོ་ས་བྱ་ཟླ་་ཡར་ཚེས་ལ་གོང་གསལ་ཡིག་ཆ་ལེའུ་ཚན་རེ་རེར་གྲངས་་རེ་རྡོ་དཔར་གྱི་ལམ་ནས་དཔར་འདེབས་ལེགས་
བསྒྲུབས་ཞུས་པའི་དགེ་བས་ཡབ་རྗེ་འཇམ་དཔལ་སྙིང་པོའི་བསྟན་པ་གསེར་ཞུན་ལྟ་བུ་འདི་ཉིད་ཕྱོགས་ཀྱི་མུ་ཁྱུད་ཀུན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག་།



