༄༅། །མདྷྱ་མ་ཀཱ་བཉར་བྱཱ་ནྟ་རཱི་ཙྲ་ཎཱ་ག་མ་ནྱ་ཡྱ་ནི་དཧི་ཀོ་ཥག་བཧྲིར་ཨརྠ་པྲ་ཀཱ་ཤ་སུ་བཧག་ནྭཾ་ཧཱི་རྭཾ་ནཱ་མཿ་བིཧར་ཏི་སྨ།།
༄༅། །དབུ་མ་འཇུག་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལུང་རིགས་གཏེར་མཛོད་ཟབ་དོན་ཀུན་གསལ་སྐལ་བཟང་འཇུག་ངོགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།
ད་[1]
[001] །ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ། ན་མཿ་ས་ར་སྭ་སྟྭཻ། བླ་མ་དང་མགོན་པོ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་རྩོང་ཁ་པ་ཡབ་སྲས་ཞབས་
ལ་གུས་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་རྗེས་སུ་བཟུང་དུ་གསོལ། །མང་མང་རྒྱལ་སྲས་ལྷར་བཅས་དབུས་ན་ཉི་མ་སྟོང་བཞིན་འབར་བའི་སྐུ། །སྙན་
སྙན་ཚིག་གིས་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེ་རྟེན་འབྱུང་ཆོས་སྒོ་བརྒྱ་འབྱེད་གསུང། །གསལ་གསལ་མཁྱེན་པས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་ །ཡང་ལང་
རྒྱལ་བརྒྱ་མཚོས་པད་དཀར་ལྟར་བསྔགས་ཉི་མའི་གཉེན་ལ་འདུད། །གང་ཞིག་དྲན་པའི་ཉི་ཟེར་ཞུགས་ཙམ་གྱིས། །རྨོངས་པའི་མུན་སངས་བློ་གྲོས་པད་ཚལ་འབུམ། །བཞད་
[DD-1]
[002A]༄༅། །པའི་ལེགས་བྱས་རི་མོ་བརྒྱ་བཀྲ་བའི། །ངོ་མཚར་མཆོག་སྟེར་འཇམ་མགོན་གཉིས་ཀྱིས་སྐྱོངས། །སྲིད་ཞིའི་མཛེས་སྡུག་མ་ལུས་ཡོངས་འཁྱིལ་མཚོར། །
ཐུགས་རྗེའི་འདབ་བརྒྱ་བཞད་པར་རྒྱལ་ཀུན་གྱི། །གསུངས་གསང་དྲི་ཟའི་རྒྱུད་དུ་འགུག་མཁས་ཡུམ། །དབྱངས་ཅན་མགྲིན་མཚོར་བྱིན་ལ་དག་མཆོག་སྩོལ། །རྒྱུ་སྐར་དབུས་ན་ཟླ་བ་དང༑ ༑རྐང་
འཐུང་དབུས་ན་ཡོངས་འདུ་བཞིན། །མཁས་དབུས་རྟེན་འབྱུང་འདོམས་པ་ལ། །ཟླ་བྲལ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་རྒྱལ། །མཁྱེན་བརྩེ་མཐུ་ནུས་མཛད་འཕྲིན་ཀུན་དང་ཁྱད་
བར་དུ། །མཐའ་བྲལ་ཟབ་མོ་འདོམས་ལ་དུས་གསུམ་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱང། །གཅིག་བསྡུས་དུར་སྨྲིག་འཛིན་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཟླར་འོས་པའི། །འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་ལ་འདུད་

[002B] །ཁྱོད་བསྟན་མདོ་སྔགས་ཟབ་རྒྱས་གསེར་འཁོར་གྱིས། །ཐུབ་བསྟན་གླིང་བཞི་ཡོངས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཀུན་མཁྱེན་དགེ་ལེགས་དཔལ། །དུས་གསུམ་མཁས་པ་ཡོངས་ཀྱི་གཙུག་ན་མཛེས། །
སྲིད་ཞིའི་ཁམས་ན་དཔེ་ཟླ་རང་ཉིད་ལས། །རྙེད་མིན་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོ་འབྱུང་བའི་གནས། །པད་དཀར་འཛིན་པས་བསྟན་འདི་བསྐྱངས་ཚུལ་ལ། །ཡང་ཡང་བསམ་ན་སྙིང་ནས་བ་སྤུ་ལྡང། །མཁྱེན་དཔྱོད་མཁྱེན་པའི་གཏེར་ལ་འགྲན་པར་ནུས། །བཟང་
བས་ཐུགས་རྗེའི་ལྷ་དང་ཞི་དུལ་གྱིས། །ཨུ་བ་ལིར་འགྲན་བདག་གི་བཤེས་གཉེན་ཚོགས། །ཐུབ་དབང་ཞལ་སྐྱིན་རྣམས་ལ་གུས་པས་འདུད། །བློ་མཆོག་རྣམས་ལ་དགའ་སྐྱེད་དམན་འབྲིང་གི་རབ་རིབ་ཐེ་ཚོམ་བསལ་ཏེ་ཟབ་རྒྱས་ལམ། །རིན་
ཆེན་སྒྲོན་མེ་བཞིན་དུ་གསལ་བྱེད་པའི། །ལུང་རིགས་བྱེ་བའི་འོད་སྟོང་འགྱེད་ལ་སྤྲོ། །དེ་ལ་འདིར་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་ཟབ་རྒྱས་མ་ལུས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་དཀའ་གནས་ཀྱི་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། མཚན་དོན། འགྱུར་ཕྱག་
གཞུང་དོན། མཇུག་གི་དོན་བཞི། དང་པོ་འཆད་པར། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ནས། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ། ཞེས་གསུངས། འདིའི་དོན་ལ་དགག་གཞག་སྤངས་གསུམ་ལས། དང་བོ་ལ། ཁ་ཅིག་འདིར་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་དེ་
དབུ་མ་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། འོ་ན། འདིའི་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་དེ་གཞུང་དབུ་མ་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དབུ་མ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དབུ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་གཞི་ཡིན་ན་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དབུ་མ་ཡིན་དགོས་

[003A]༄༅། །པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དབུ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྟད་དབུ་མའི་གཞུང་དང། དེའི་གྲུབ་མཐའ་དང། དེ་སྒྲོགས་པ་བོའི་གང་ཟག་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ལས་འདིར་བསྟན་བཅོས་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། དེའི་ཐ་སྙད་དེ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཞིག་འདིར་བསྟན་བཅོས་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འདིར་དབུ་མའི་སྐད་དོད་མ་བྷྱཱ་མ་ཀ་ཞེས་པའི་ཀ་ཞེས་བས་དབུ་མ་དེ་སྟོན་པའམ་སྒྲོགས་པ་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སློབ་དཔོན་
ལེགས་ལྡན་གྱིས། དབུས་ཉིད་དབུ་མའོ་ཞེས་རང་གི་དོན་དེ་ལ་ཕན་པ་བརྗོད་པའོ། །དུད་མའི་ལམ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པས་ན་ཀ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མ་དྷྱ་མ་ཞེས་པས་དབུ་མའོ་ཞེས་རང་གི་ངོ་
པོ་དེ་སྟོན་པའི་དེ་ཕན་གྱི་རྐྱེན་བྱིན་ཤུལ་ཡིན་ལ། ཀ་ནི་སྒྲོགས་པའི་བྱིངས་ལས་བསྒྲུབ་པས་ན་སྟོན་མཁན་དང་བསྟན་བཅོས་དང་གྲུབ་མཐའ་རྣམས་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེགས་ལྡན་གྱིས། སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ཀྱི་སྒྲལ་བསྟན་བཅོས་བྱ་བ་
འམ༑ དུད་མ་ཞེས་པའི་མིང་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དབུ་མ་སྟེ། ཡང་ན་ཀ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་དབུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དབུ་མའི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ཞེས་པ་ནི་སྒྲོགས་པའི་བྱིངས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་
ཏེ༑ སྐད་དང་སྒྲ་དང་སྒྲོགས་པ་རྣམས་ལ་སྐད་དོད་ཐུན་མོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱིངས་ཀྱི་མདོ་ལས། ཀཻ་གཻ་རཻ་སྒྲ་ལའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་སྒྲ་སྒྲུབ་མ་བྱས། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། དབུ་མའི་བསྟན་

[003B] ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། མ་དྷྱཱ་མ་བའི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ལས་བརྩམས་ནས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་སམ་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་དབུ་མར་བྱས་བར་ཤེས་རབ་སྦྲོན་མེར་ཡང་བཤད་པས་དབུ་མ་ཞེས་བཙམ་
ལས་མ་བྱུང་ཡང། འདིར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་གོ་བར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། རིགས་ཚོགས་གཞན་རྣམས་འདིའི་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། བསྟན་བཅོས་འདིའི་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་ཡོང་དེ་
རྩས་ཤེས་རང་ལ་སོགས་པའི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་འདིའི་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་བ་དང། མདོ་རྒྱས་འབྲིང་སོགས་ཀྱང་དེར་འདོད་ཟེར་ན། འོ་ན། རང་འགྲེལ་ལས། འདིར་རིགས་ཚོགས་གཞན་ཀྱེ་
ལུང་འདྲེན་ཚེང་རང་མིང་ནས་སྨོས་ལ། རྩ་ཤེ་འདྲེན་ཚེ་དབུ་མ་ལས་ཞེས་སྨོས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མཛད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་རིགས་ཚོགས་གཞན་རྣམས་འདིའི་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཆེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། དེར་
ཐལ༑ ད་རྣམས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་རྩ་ཤེ་འདིའི་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམས་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིར་ལན་དུ་མར་ཁྱད་པས་དེ་ལྟར་སྦྱར་དགོས་པ་
 དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་སྐད་དུ་དུད་མ་ལས། རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཞིང། ཞེས་སོགས་དང། ཇི་སྐད་དུ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོ་འཛིན་ཡོད་པ། ཞེས་

[004A]༄༅། །སོགས་དང། ཇི་སྐད་དུ་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། ཡོད་པས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ཏེ། ཞེས་སོགས་དྲངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེས་ན་འདིར་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་ལ་བསྟན་བཅོས་གཅིག་དགོས་པས། དབུ་མའི་
མདོ་སོགས་གཞུང་གཞན་དང་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དབུ་མ་གསུམ་ལྟ་བུ་དོན་གཞན་ལའང་མི་རུང་བས་རྩ་ཤེ་ལས་འོས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡང་འདིའི་འགྲེལ་པར་རྩ་ཤེ་ཁུངས་སུ་མཛད་པ་ན་དབུ་མ་ལས་ཞེས་མང་དུ་
གསུངས་པ་ལྟར་རྩ་ཤེ་ལ་བྱ་ཡི། དབུ་མའི་གཞུང་གཞན་དང་དབུ་མའི་དོན་གཞན་ལ་མི་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་རྩ་ཤེ་ལ་བསྟན་བཅོས་འདིས་འཇུག་ཚུལ་ལ། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་རྫ་ཡ་ཨ་ནྟ་ན་རེ་
རྩ་ཤེ་ལས་བདེན་གཉིས་རྒྱས་པར་མ་བསྟན་ལ། འཇུག་པ་འདིར་བདེན་གཉིས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་འཇུག་པ་དེ་ལ་འཇུག་ཚུལ་དུ་འདོད་དེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། འདི་ལྟར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་སུ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་རང་
བཞིན་རྒྱས་པར་མ་བརྗོད་ལ། དེ་འདིར་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་བསྟན་བཅོས་འདི་དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའོ། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་བསྟན་བཅོས་དེར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་རྒྱས་
པར་མ་བརྗོད་ལ། འདིར་དེ་གཉིས་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་དེ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་ཟེར་སོ། ཞེས་སོ། །འོ་ན། རྩ་ཤེ་ལས་དོན་དམ་པའི་རྣམ་བཞག་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་རྒྱས་པར་མ་བཤད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་

[004B] རྩ་ཤེ་ལས་གཞི་བདེན་བཞི་བདེན་གཉིས་མྱང་འདས་སོགས་རེ་རེའི་སྟེང་དུ་ཡང་བྱ་བ་དང་བྱེད་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་གསུམ་དང། ཉེ་བར་ལེན་བ་ཉེ་བར་བླང་བྱ་དང་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་སོ་སོ་ལ་སྦྱར་བ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་དམ་བདེན་པ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་
མཐའ་ཡས་པས་གཏན་ལ་ཕབས་ལ། འཇུག་པ་ཚོད་དེ་ཙམ་མི་རྒྱས་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ནི། འཇུག་པ་ལས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པས་བཤད་པ་
དེ་ལེགས་པར་མ་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྗེས་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ལུང་བསྐྱར་བ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འགྲེལ་བཤད་ལས་རྩ་ཤེ་ལས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བཤད་ཀྱེ་མ་བརྗོད་པར་མ་བཤད་པའི་
ཕྱིར༑ འགྲེལ་བཤད་ལས། འདི་ལྟར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་སུ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་རྣམ་བཞག་རྒྱས་པར་བསྟན་ལ། དེ་འདིར་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་བསྟན་བཅོས་འདི་དེ་ལ་འཇུག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་དཔེ་
དུ་མ་ལས་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་མ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདིར་ཡང་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཡང་སྒྲ་དེ་དགོས་རྒྱུ་སྣང་བ་ཡང་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དང། ཟློས་སྤོང་ངམ་བསྟན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཅིག་དགོས་རྒྱུལ་མ་བྱུང་བས་སོ། །དེས་ན་དགག་སྒྲ་མེད་པ་དཔེ་མ་དག་
པར་བཞེད་པ་ལེགས་སོ། །ཡང་མཁས་པར་གྲགས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྩ་ཤེ་ལས་བདེན་གཉིས་གཞི་ལྡོག་རྒྱས་པར་མ་བསྟན་བྱས་ན་འགྲེལ་བཤད་ལ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་འཇུག་ཀྱང། བདེན་གཉིས་རང་ལྡོག་ལ་བསམ་ན་བདེན་གཉིས་

[005A]༄༅། །ཀྱི་རྣམ་བཞག་རྩ་ཤེ་ལས་འཇུག་བ་རྒྱས་བས་དགག་པ་མི་འགྲོ་ཟེར་རོ། །འདི་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་ཐ་དང་ལུང་གིས་གནོད་པ་དུ་མ་འབབ་སྟེ་འདི་ལྟར། འོ་ན། རྩ་ཤེ་ལས་དོན་དམ་བདེན་པ་རང་ལྡོག་ནས་རྒྱས་
པར་མ་བསྟན་ལ། དོན་དམ་བདེན་པ་གཞི་ལྡོག་ནས་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་བཤད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། རྩ་ཤེ་ལས་དོན་དམ་བདེན་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་
པར་ཐལ། དེ་གཞི་ལྡོག་ནས་རིགས་པ་མཐའ་ཡས་པས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། རྩ་ཤེ་ལས་དོན་དམ་བདེན་པ་རང་ལྡོག་ནས་ཀྱང་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་ཐལ། དེ་ལས་དོན་དམ་བདེན་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཁས། གཞན་ཡང། བདེན་གཉིས་རང་ལྡོག་ནས་སྟོན་པ་ལ་རྩ་ཤེ་ལས་འཇུག་པ་རྒྱས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་འཐང་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བདེན་གཉིས་རང་ལྡོག་ནས་སྟོན་པ་ལའང་འཇུག་པ་ལས་རྩ་ཤེ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། རྩ་ཤེ་ལས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་བདེན་གཉིས་མི་ཤེས་ན་གསུང་རབ་ཀྱི་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པ་དང། བདེན་གཉིས་སྟན་པའི་དགོས་པ་དང། བདེན་གཉིས་ལ་ལོག་པར་བཟུང་བའི་ཉེས་དམིགས་དང། བདེན་གཉིས་རྟོགས་
དཀའ་བས་སྟོན་པས་ཀྱང་དང་པོར་མ་བསྟན་པའི་ཚུལ་ལ་ཡོད་ཅིང། འཇགས་པ་ལས་དེ་ལྟར་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །

[005B] །དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་ལས། གང་དག་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནེ།།
ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམས་མི་ཤེས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་ལས། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་བསྟན་མི་ནུས། །དམ་པའི་དོན་ལམ་བརྟེན་པར། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བལྟ་ཉེས་ན། །ཞེས་རབ་ཆུང་རྣམས་ཕུང་བར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་ལ་བཟུང་ཉེས་དང། །ཇིག་སྔགས་ཉེས་པར་བསྒྲུབ་པ་བཞིན། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ རྟགས་ཟུར་ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་ལས། དེ་ཕྱིར་ཞན་པས་ཆོས་འདི་ཡི། །གཏིང་རྟོགས་དཀའ་བར་མཁྱེན་གྱུར་ནས། །ཐུབ་པའི་ཐུགས་ནི་ཆོས་བསྟན་ལས། །རབ་ཏུ་ལོག་པར་གྱུར་བ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་
དྲུག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པོ། །སེན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ཚིག་མང་ཉུང་གིས་མ་ཡིན་པར་དོན་སྤྲོ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡིན་ཏེ། ཚིག་རྒྱས་ཀྱང་དོན་མི་རྒྱས་པ་བོད་ཁ་ཅིག་གིས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་དུ་མ་ཡང་ཡོད། ཚིག་ཉུང་ཡང་དོན་རྒྱས་པ་
མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྩ་ཤེ་ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྒྱས་པར་མ་བསྟན་ཀྱང་འཇུག་པས་མཚམས་བསྐོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྙིང་རྗེ་གསུམ་དང་ས་བཅུ་སོགས་བཤད་ཟེར་ཡང་རྒྱལ་ཚབ་རྗེས་ཙ་ཤེ་ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྒྱས་

[006A]༄༅། །བར་བསྟན་པར་འདོད། མཁས་གྲུབ་རྗེས་སྔ་རྩོམ་དང་བུ་རྗེའི་བུ་ཆེན་འགའ་ཞིག་གིས་མ་བཤད་པར་གྲགས་པ་ལྟར་འདོད་པ་སོགས་མཛད་དོ། དེ་དག་ལ་འོ་ན། རྩ་ཤེ་ལས་རྒྱ་ཆེས་ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་དང། བདེན་
བཞི༑ ལས་འབྲས། ཞུགས་གནས་བརྒྱད། དཀོན་མཆོག་གསུམ་སོགས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་འཇོག་ཚུལ་མ་བཤད་པར་ཐལ། དེས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་
སྟེ༑ དེ་ལྟར་བསྟན་ན་རྒྱ་ཚོ་རྒྱས་པར་བསྟན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་བསྟན་ན་གཞི་འམ་འབྲས་གསུམ་རེ་རེ་འང་ཕྱེ་ནས་བསྟན་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། དེས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྒྱས་པར་བརྟན་པར་མི་འགྱུར་ན་སྲིན་བུའི་གྲངས་བསྟན་
དབོས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྩ་ཤེ་ལས་འདི་རྒྱས་པར་དངོས་སུ་བསྟན་ཀྱང། བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བའི་དར་ཊིཀ་ལས། གཏན་པ་ཡང་པའི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་གཞན་དུན་རྩ་
བ་ཤེས་རབ་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱས་བར་བསྟན་པར་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེའི་ཚིག་འདི་དག་དོན་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་པས། སྟོང་གཞན་པའི་བའི་ཚུལ་དུ་དངོས་བསྟན་ལ་རུང་བའི་
ཕྱིར༑ རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་འདི་འདྲ་འདོད་ན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་རུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བརྩད་བའི་ལན་དུ། སྟོང་ཉིད་དོན་མཁན་དབུ་མ་ལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རུང་ལ། སྟོང་ཉིད་

[006B] རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བརྩད་ཚུལ་དེ་ཡང་དབུ་མ་ལས། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས། །ཁྱོད་ལ་མེད་པར་
ཐལ་བར་འགྱུར། ཞེས་པ་ནས། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད། །དེ་དག་མེད་ན་དགེ་འདུན་མེད། །འཕགས་པའི་བདེན་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡོད་མིན་ན། །སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་
འགྱུར། ཞེས་དང། སྟོང་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང། །ཆོས་མ་ཡིན་དང་ཆོས་ཉིད་དང། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཐ་སྙད་ནི། །ཀུན་ལའང་གནོད་བ་བྱེད་པ་ཡིན། ཞེས་དང། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས་ཀྱང། གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན་དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་
མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་དེ། །དེ་དག་མེད་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་པ་ནས། སྟོང་བ་ཉིད་བཟུང་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ཉིད་དང། དེ་དག་གིས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང། འཇིག་
རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀུན་ལའང་གནོད་པ་ཡིན་པས། དེ་བས་ན་དངོས་པོ་མེད་པས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ན། ཞེ་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ལན་དུ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལྔ་བཤད་པས་
བདེན་གཉིས་རུང་བར་མ་ཟད་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་རུང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་ལས། གང་ལ་སྟོང་བ་ཉིད་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར། ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས་

[007A]༄༅། །ཀྱང༑ གང་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ་དེའི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་དང། དབུ་མ་ལས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང། །མཐོང་བ་དེས་ནི་སྡུག་བསྔལ་
དང༑ ༑ཀུན་འབྱུང་དང་ནི་འགོག་པ་དང། །ལམ་ཉིད་དེ་དག་མཐོང་བ་ཡིན། ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བ་བུདྡྷ་བཱ་ལི་ཏ་ལས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་བཞི་བོ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་
ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་དག་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བྱུང། རྟགས་ཟུར་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། གང་ལ་སྟོང་ཉིད་མི་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་མི་འགྱུར། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེས་ན་རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོར་ལེའུ་འདི་
གཉིས་ལེའུ་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཤམ་དུ་གདགས་པར་བཤད་པ་ལྟར། འདི་གཉིས་ལོའུ་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་བྱ་བྱེད་བྱེད་པ་པོ་སོགས་འཐད་པར་སྒྲུབ་པའི་གཞུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་
ན་རེ༑ རྩ་ཤེ་ལས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལས་ཟབ་མོའི་ཕྱོགས་མ་གཏོགས་རྒ་ཆེ་བའི་ལམ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། རྩ་ཤེ་ལས་ཟབ་མོའི་ཕྱོགས་མ་གཏོགས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐེག་
ཆེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མ་བསྟན་ཀྱང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་གཙོ་བོར་དངོས་སུམ་བསྟན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན། རྣམ་བཤད་ལ་ནང་འགལ་ཡོད་པར་ཐལ། རྩ་ཤེ་ལས་ཟབ་མོའི་ཕྱོགས་མ་གཉོགས་རྒྱ་ཆེ་

[007B]རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པར་བཤད་ཟིན་ལ། དེར་ལས་བསྟན་པ་ཡང་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་ཁས། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེར་བདེན་བཞི་འཐད་པར་བཤད་པའི་
སྐབས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་སོ་སྐྱེའི་སའི་སྙིང་རྗེ་སོགས་ཆོས་གསུམ་ནས་འབྲས་བུའི་ས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེར་བཤད་ལམ་ལ་དབྱེ་བ་དེ་ལྟར་ཡོད་ཀྱང། དེར་ཆིག་ལ་མཐོན་
པ་འཇུག་པས་དེའི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་དེ་འཇུག་པ་རྩ་ཤེ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་ན་གཞུང་དེར་བསྟན་པའི་ལམ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱ་ཆེར་བའི་ལམ་གཞན་འཕགས་པའི་མན་ངག་གིས་ཁ་བསྐང་ན་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པས་ཞེས་དང། དེའི་ཕྱིར་གཞུང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རྩ་ཤེའི་ལམ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་ཚལ་གཉིས་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞུང་དེར་བསྟན་པའི་ཡབ་ལ་
ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་ཞེས་དང། རྩ་ཤེའི་ལམ་ལ་ཞེས་པ་དག་གི་ལ་མ་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ལམ་དེ་ལ་དབྱེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཁ་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་རང་ལུགས་ནི། འདིར་བསྟན་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་ཡིན་ན་རྩ་ཤེ་ཡིན་
དགོས་ཏེ། སྤྱིར་དབུ་མ་ཞེས་པ་ལ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་བཤད་པའི་དེ་ཡིན་ན་དབུ་མའི་གཞུང་ཡིན་དགོས། དེ་ཡང་མདོ་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་དགོས། དེ་ཡང་རིགས་ཚོགས་གཞན་ལ་མི་རུང་བས་རྩ་ཤེ་ཡིན་དགོས་

[008A]༄༅། །པར་ལུང་རིགས་དུ་མས་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། དབུ་མ་རྩ་ཤེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་འཇུག་པས་འཇུག་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་དང་རྣམ་རིག་པོ་དང་མཐུན་པར་བཤད་མི་རུང་པར་བཤད་པ་གཉིས་ཟབ་པས་
འཇུག་ཚུལ་དང། རྩ་ཤེ་ལས་བཤད་པའི་ལམ་དེ་ལ་ཡན་ལག་གི་སྒོས་ཕྱེ་ནས་སོ་སྐྱེའི་སའི་ཆོས་གསུམ་དང། འཕགས་པའི་ས་བཅུ་དང། འབྲས་བུའི་ས་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་བར་ཁ་སྐོར་བ་དེ་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་ཏེ་
གཉིས་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས་རང་གི་ལུགས་ནི། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟབ་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་འཇུག་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཆོས་
ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་ཅིང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རང་རྒྱུད་མི་བཞེད་པ་དང། བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་འདོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྩ་ཤེ་ལ་འཇུག་པ་དེ་རང་རྒྱུད་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འཇུག་ཚུལ་ཡིན། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་
པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཀུན་གཞི་རང་རིག་ཕྱི་དོན་མེད་པ་སོགས་མི་འདོད་པ་དེ་སེམས་ཙམ་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འཇུག་ཚུལ་ཡིན། སེམས་ཙམ་པ་དང་རང་རྒྱུད་པ་གཉིས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྩ་ཤེའི་དོན་འདིར་བཤད་པ་
ལྟར་ངེས་པ་དེ་འདིའི་སྒོ་ནས་རྩ་ཤེ་ལ་ཞུགས་པའི་ཚད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། ལུགས་འདི་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱའོ། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། རང་གིས་དབུ་

[008B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་རིགས་པ་ཙམ་དང་མཐུན་པར་བཤད་དུ་མི་རུང་བ་ལ་ངེས་
བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་བརྩམས་པར་གསུངས་ཏོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེའི་ཕྱིར་གཞུང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དགོས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྩ་ཤེའི་དོན་ལེགས་པར་
ངེས་པ་ནི་གཞུང་འདིས་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གཅིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་ཡང་སྔར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཤེའི་ལམ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་ཁ་བསྐང་རྒྱུ་ཡང་དེ་ལྟར་དགོས་ལ། རྩ་ཤེའི་
དོན་ཡིད་ལ་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པའི་ཚེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཁ་བསྐང་པ་ལྟར་ཟབ་རྒྱས་གཉིས་ཚོགས་གཅིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་འཇུག་པ་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་སྐོང་བ་ལ་སོ་སྐྱེའི་
སའི་ཆོས་གསུམ་དང་སློབ་པ་འཕགས་པའི་ས་བཅུ་དང་འབྲས་བུའི་ས་དང་ལྔ་པ་དང་དུག་པའི་གོ་རིམ་གྱི་བས་མ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཞིག་གནས་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱོད་པའི་
ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པ་རྣམས་གསུངས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེའི་ཕྱིར། ཤེའི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚེ་འཇུག་པ་ལས་གསུངས་པ་འདི་རྣམས་དྲན་ནས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀ་ཚོགས་

[009A]༄༅། །པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་བྱུང་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་གཉིས་སྟོར་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ཤུགས་ལ་དེ་ལྟར་བྱུང་ན་དགོས་པ་གཉིས་
བྱུང་བར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྩ་ཤེ་ལས་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་དེར་རྒྱས་པར་མ་བསྟན་པས་འཇུག་པ་ལས་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གསལ་
ལས་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ཚུལ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས་བཙལ་བར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེར་རྒྱས་པར་བཤད་ཀྱང་མི་གསལ་བས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྩ་ཤེ་ལས་རྣམ་
རིག་པའི་ལུགས་ཀྱི་བདེན་གྲུབ་བཀག་པར་ཐལ། དེ་ལས་གཞི་རེ་རེའི་སྟེང་ནས་བདེན་གྲུབ་རྒྱས་པར་བཀག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེ་ལས་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་བཀག་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་
ལས་རྣམ་རིག་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་བཀག་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལས་ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་འདོད་པའི་བདེན་ངོས་གཙོ་བོར་འགོག་ཅིང་སེམས་ཙམ་པས་འདོད་པའི་བདེན་གྲུབ་ཡང་
ཞར་ལ་ཁེགས་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཙམ་པ་ལ་དམིགས་ནས་དགག་པ་མ་བཏང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་ཤེ་རྩོམ་དུས་ད་དུང་སེམས་ཙམ་པ་འཕགས་ཡུལ་དུ་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཆེན་པོ་གསུམ་

[009B]
ཙམ་པ་ཕྱོགས་སྔར་མ་བླངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་དགག་པ་རྩ་ཤེ་དང་ཚིག་གསལ་མི་རྒྱས་པ་འདིར་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་
པས་དངོས་པོ་བདེན་པར་སྨྲ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་བྱས་པ་ནི་རྩ་བ་མཁན་པོའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བས་འདིར་ཡང་རང་སྡེ་ཕྱོགས་སྔར་ལེན་པ་ན་དོན་སྨྲ་གཉིས་ཕྱོགས་སྔར་མཛད་ལ། དེ་དག་ལ་ལུང་གི་གནོད་པ་སྟོན་པ་ནའང་ཐེག་དམན་གྱི་
སྡེ་སྣོད་ནས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་ནའང་འདི་དག་གི་འདོད་པ་བཀག་པ་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པས་དངོས་པོ་བདེན་པར་འདོད་པ་ཡང་ཁེགས་པར་འགྱུར་བས་འགོག་པའི་རིགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་བ་ཁོ་ནའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ འདིར་རྩམ་པའི་དུས་ཀྱང་རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཀྱང་དེས་ན་ལོ་བཞི་བརྒྱན་འབྱོན་པར་བཤད་པ་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འབྱུང་ཚུལ་གཉིས་པར་བཤད་པའི་དགོངས་པ་སོགས་འདི་དག་ཞིབ་བར་ཁོ་བོས་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་
བཤད་དུ་བཤད་ཟིན་པས་འདིར་མི་སྤྲོའོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྩ་ཤེ་ལས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་བསྟན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འཇུག་པས་དེ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་ཁ་བསྐང་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁ་བསྐང་ཚུལ་ཡོད་

[010A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་མ་ཚང་བ་ཁ་བསྐང་ཚུལ་དང། མི་རྒྱས་པ་རྒྱས་པར་ཁ་བསྐང་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས་འདིར་དེ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་གཙོ་བོར་ཁ་སྐོང་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་
ཁོ་ན་རེ། དེར་དེ་རྒྱས་པར་མ་བསྟན་པར་ཐལ། འདིར་དེ་ལས་ཀྱང་རྒྱས་པར་ཁ་སྐོང་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེར་དེ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཀྱང་དམིགས་ལ་པ་དང་གཙོ་བོར་མ་བསྟན་པས་རྩ་ཤེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་ལམ་དེ་
དག་གཙོ་བོར་ཉམས་སུ་ལེན་མི་དགོས་སྙམ་པ་ཟློག་ཆེད་དུ་འདིར་གསལ་བར་དང་གཙོ་བོར་ཁ་བསྐྱང་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དབུ་མ་གསུམ་གང་རུང་ཡིན་ན་དབུ་མ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་
གཞི་གྲུབ་ན་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དབུས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་སླ། འདོད་ན། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་དང་བདག་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཛིན་པའི་ལྟ་
བ་དེ་དབུ་མའི་ལྟ་བར་ཐལ། ཁྱོད་དབུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ལ། ཁྱབ་སྟེ། གཞི་དེ་དབུ་མ་ཡིན་ན་དེ་རང་གི་ངོར་ཤར་ནས་བཟུང་བའི་ལྟ་བ་དེས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་རྣམ་བཅད་ལ་ཁེགས་ནས་བཟུང་བ་གཅིག་
དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལས། འོད་སྲུང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་སོ། །མཐའ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བལྟར་མེད་པ། མཐོང་དུ་མེད་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་

[010B] གཉིས་པ་འགྱུར་ཕྱག་ནི། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་སོགས་བྱུང། འདིའི་སྐབས་སུ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དང་མདོ་སྡེ་འགལ་ཟེར་ན། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་
མ་ཡིན་པར་ཐལ། མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཀུན་ལ་གྲགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་ཅིང། དེར་ཐལ། ཐག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་
ཏེ༑ ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དོན་དམ་པའི་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅི་རིགས་པ་གཙོ་བོར་གཏན་
ལ་འབེབས་པའི་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་ཡང་ཡང་དང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་གསུམ་པོ་ཚང་བའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་རབ་སྔོན་མེའི་འགྲེལ་
བཤད་ལས། འདི་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འགོག་ཅིང་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་བྱེད་ཅིང་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མངོན་དུ་བྱེད་ཅེས་པ་དང། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་གསུམ་གྱིས། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། མངོན་དུའི་ཕྱིར་དང་ཡང་ཡང་

[011A]༄༅། །དང༑ ༑ཟིལ་གནོན་རྟོགས་ཕྱིར་མངོན་པའི་ཆོས། ཞེས་པའི་དོན་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མཁས་པ་དག་ན་རེ། སྐབས་འདིར་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་དེ་ལྟར་འདོད་པས་ན་མངོན་པ་གོང་འགོ་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་
མིན་ཟེར་བ་དང། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་དག་མིན་ཟེར། དེ་གཉིས་ལ་འོ་ན་ཐུན་མོང་གི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་མེད་པར་ཐལ། ཐུན་མོང་གི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་ནང་གི་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མངོན་པ་གོང་འོག་དེ་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་གྱི་དེ་ཡིན་ན་དེ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ ཤེར་སྒྲོན་འགྲེལ་བཤད་ལས། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེར་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་པའི་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་དང་གཤེར་བ་དང་དྲོ་བ་ལ་སོགས་བདག་བསྟན་ཅིང་དོན་དམ་པ་མ་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྗེ་ཡབ་སྲས་དང་ཀླུ་བྱང་དང་ཟླ་བའི་ཞབས་སོགས་ཀྱིས་མངོན་པ་ལས་ཞེས་ཡང་ཡང་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་སོགས་གནོད་བྱེད་དུ་མ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་
པས་ཆོག་དམ་བཅའ་གཉིས་པ་ལ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་ན། རྣམ་དག་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པར་རང་ལུགས་ལ། མདོ་མངོན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། མདོ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དང་དེའི་

[011B] སྐབས་འདིར་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་གཉིས་ཡོད་ཅིང། དེ་གཉིས་ཀྱི་གོ་དོན་ཤེས་བྱེད་དང་བཅས་པ་བཤད་ཟིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། འཇམ་དཔལ་གང་དུ་ངས་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་བཤད་པ་དང། རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་མོ་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྩ་ཤེ་དང་འཇུག་པས་
ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། འཇམ་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་པ་ནི། གཞུང་འདི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། སྔོན་
ཀྱི་བཀས་བཅད་པ་དང་མཐུན་པར་མཛད་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཙོ་བོར་དངོས་སུ་བསྟན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁ་ཅིག་དེ་ལྟར་མ་བསྟན་པར་ཐལ། འདིས་ལམ་གྱི་སྐོར་གཏན་ནས་མ་
བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་མ་བསྟན་པས་འདི་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པར་རྗེ་དེ་མདའ་བའི་རྩ་ཤིའི་ རྣམ་བཤད་དེ་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མི་ལེགས་ཀྱང་ཕྱོགས་
སྔར་བླངས་ནས་འགོག་པ་མི་རིགས་པས་རྣམ་བཤད་འདི་གཉིས་ཀས་ལྟ་བ་སྟོན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བཤད་ལས། རྩ་ཤེ་ལས་ཟབ་མོའི་ཕྱོགས་མ་གཏོགས་པ་རྒྱ་

[012A]༄༅། །ཆེ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་མ་བསྟན་ཀྱང་གཞུང་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཐེག་ཆེན་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་
པར་བསྟན་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གདུལ་བྱ་ལོ་ནའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་རྩ་ཤེར་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཀྱང། གཞུང་འདིར་ལྟ་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མ་
བསྟན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པར་སྟོན་པས་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཞུང་འདིར་བསྟན་མ་བསྟན་གྱི་ཚུལ་ཡང་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་བསྟན་པ་ལ་རྩོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་གཙོ་
བོར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པ་ལ་བྱེད་དགོས་ཏེ། སྐབས་དོན་ཡོད་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གཞུང་དོན་ལ་མཆོད་བརྗོད་དང། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས། བསྟན་བཅོས་བརྩམས་ཚུལ། དགེ་བ་བསྔོ་བ་བཞི། དང་པོ་ལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལམ་
ཕྱེ་བར་བསྟོད་པ་དང། སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་ཕྱག་འཚལ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བྱང་སེམས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་རྒྱུར་བསྟན་པ་དང། རྒྱུ་གཞན་གྱི་ཡང་རྩ་བར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཉན་རང་ཐུབ་དབང་ལས་སྐྱེས་ཚུལ་དང་
སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་ཚུལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གསུམ་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ་འཆད་པར། ཉན་ཐོས་སངས་རྒྱས་འབྲིང་རྣམས་ཐུབ་དབང་སྐྱེས། ཞེས་བྱུང། དེའི་ཚིག་དོན་འཆད་པར། རང་འགྲེལ་

[012B] དེ་ལ་གོང་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའ་བས། ཞེས་པ་ནས། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་བྱུང། དེ་ལ་དགོས་པ་གཅོད་པར། གལ་ཏེ་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་
འབྱུང་བ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་སོ། ཞེས་བྱུང། དེ་དག་གི་གྲུབ་དོན་དེ་འཆད་པར། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་བསྟན་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐུབ་དབང་
ལས་སྐྱེས་སོ། ཞེས་བྱུང། འདི་ལ་སྤྱི་དོན་དང་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཐུབ་དབང་གི་དོན་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དོན་དང། རང་རྒྱལ་གྱི་དོན། ཐུབ་དབང་ལས་དེ་གཉིས་སྐྱེས་ཚུལ་བཞི། དང་པོ་ལ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལོངས་སྤྲུལ་དེ་དག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཐུབ་དབང་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་ལ་གོང་ན་མེད་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པ་དང། ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐུབ་པ་དག་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་དང། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་བཀས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར། ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དང་ཚེས་འཆད་པར། རང་འགྲེལ་ལས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ཐུབ་དབང་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་བྱུང། རྟགས་
ཟུར་གསུམ་རིམ་བཞིན་འཆད་པ་ལ། རང་འགྲོལ་ལས། དེ་ལ་གོང་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའ་བས། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་པས་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་དམ་

[013A]༄༅། །པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེའི་བཀས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱུང། སྒོ་གསུམ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་བསྡམས་པས་ན་ཐུབ་པ་ཞེས་པ་ཉན་རང་སོགས་དང་
དབང་པོའི་སྐད་དོད་ཨིནྟ་ནི་བྱིངས་མདོ་ལས། ཨི་དི་མཆོག་གི་དབང་ཕྱུག་ལའོ་ཞེས་པ་ལས་གྲུབ་པས་ན། དབང་པོ་ལ་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་འམ་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བཤད་པ་ཐོབ་བོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་
ཆུང་དུའི་གང་ཟག་ཆོས་ཙན། ཁྱོད་ལ་ཉན་ཐོས་སུ་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྐད་དོན་ཤར་བ་ཀའམ་སྲ་བ་ཀ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་ཐོས་སྒྲོགས་གཉིས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་སུ་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་
དེ༑ ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་གཞན་ལ་ཉན་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཚེ་གཞན་ལ་འདི་ལྟར་བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་ཐོས་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལས་ཡང་
དག་པའི་གདམས་ངག་གི་འབྲས་བུ་ཐོས་པར་བྱེད་པས་ན་ཉན་ཐོས་དག་སྟེ། ཞེས་བྱུང། འདི་ཉན་པའི་བྱིངས་ལས་གྲུབ་པའི་བཤད་པའོ། །ཐོས་སྒྲོགས་ཞེས་བརྣོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འབྲས་བུའི་མཆོག་སངས་རྒྱས་སམ་དེའི་
ལམ་སངས་རྒྱས་ལས་ཐོས་ནས་རང་ཉམས་སུ་མི་ལེན་པར་གཞན་ལ་སྒྲོགས་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། ཡང་ན་འབྲས་བུའི་མཆོག་གམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་

[013B] མདོ་པད་དཀར་ལས། མགོན་པོ་དེ་རིང་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་གྱུར། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཡང་དག་བསྒྲགས་པར་
བགྱི༑ ༑བྱང་ཆུབ་པ་ཡི་སྒྲ་ཡང་རབ་ཏུ་བརྗོད། །དེ་བས་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་མི་བཟད་འདྲ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱུང། འདི་ཐོས་པ་སྒྲོགས་པའི་བྱིངས་ལས་བཤད་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཡིན་ན། སྒྲ་བཤད་འདི་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་
སྟེ༑ གཟུགས་མེད་ཉན་ཐོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། སྐམ་སྐྱེས་ཀྱི་པདྨ་ལ་མཚོ་སྐྱེས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་མེད་ཀྱང་འཇུག་པས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཐེག་པ་འབྲིང་གི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འབྲིང་བོ་དང་རང་
སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དག་ཡོད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཏ་ཏྭ་བུདྡྷ་འམ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་དང། ཉན་ཐོས་ལས་ལྷག་སངས་རྒྱས་ལས་དམན་པས་འབྲིང་ཞེས་བརྗོད། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐད་དོད་པྲ་ཏེ་
བུདྡྷ་ཞེས་པའི་པྲ་ཏི་སོ་སོར་ཨེ་ཀ་གཅིག་བུདྡྷ་སངས་རྒྱས་ཏེ། བདག་སོ་སོར་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་གཅིག་བུར་གནས་པའམ། བདག་གཅིག་བུའི་ཆེད་དུ་དེ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་འབྲས་བུ་འཐོབ་པས་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པའི་
ཕྱིར༑ རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲས་རང་སངས་རྒྱས་དག་བསྙད་དོ། ཞེས་པ་ནས། འབྲིང་པོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་

[014A]༄༅། །ནི་ཉེ་བར་མ་བརྟེན་པར་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ཞིང་བདག་ཉིད་གཅིག་པུའི་ཕྱིར་རང་ཉིས་སངས་རྒྱས་པས་རང་སངས་རྒྱས་སོ། ཞེས་བྱུང། བཞི་པ་ནི། ཉན་རང་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཐུབ་དབང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གསུང་
གིས་བསྐྲུན་པ་སྟེ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་རྣམས་ལས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དག་ཅེས་སོགས་བྱུང། བསྐྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཐུབ་དབང་རྣམས་བྱུང་བ་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་སྟོན་ཅིང། དེ་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་
ཅན་འདུས་པ་དག་གིས་ཉན་བསམ་སྒོམ་པའི་རིམ་པས་རང་རང་གི་མོས་པ་བཞིན་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དེ་བསྐྱེད་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ན། ཞེས་པ་ནས། ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་བྱུང། གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་དགག་གཞག་སྤངས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་གསུང་ན་རེ། བྱང་ཆུབ་དམ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་པ་ཡི་ཞེས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར། དམ་པ་མ་སྨོས་
པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་དམ་པ་སྨོས་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ཞེས་པ་ནི་འདིར་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཟེར་བས་དེའི་ཕྱིར་དམ་
པའི་སྒྲ་མ་སྨོས་སོ་ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། ཁ་ཅིག་རྐང་པ་གསུམ་པ་ལ་དམ་པའི་སྒྲ་མེད་པས་ཞེས་སོགས་སོ། །འོ་ན། རང་འགྲེལ་ལས། འབྲས་བུའི་མཆོག་གམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་

[014B] འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འདིར་ཡང་ཐོག་དམན་གྱི་བྱང་ཆུབ་གཞན་
ལ་སྒྲོགས་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་དེ་སྒྲོགས་ཚུལ་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིར་དེ་ལས་གཞན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འབྲས་སྒྲོགས་ཚུལ་སྒོ་ནས་ཐོས་སྒྲོགས་སུ་
བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་འབྲས་བུའམ་དེར་བགྲོད་པའི་ལམ་ཟབ་མོ་ཉམས་སུ་མི་ལེན་པར་སྒྲོགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་མཚུངས་པ་བྱང་སེམས་བདག་ཅག་རྣམས་སྨད་པར་འོས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། རྒྱུ་མཚན་འདི་གཉིས་བྱང་སེམས་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཐོས་སྒྲོགས་ཀྱི་དོན་དངོས་སོ། ཞེས་པ་ནས། ཟེར་མདོ་ཀྱང་དང་པོ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་བྱང་ཆུབ་
དང༑ གཉིས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་དེར་བཀོད་པའི་ལམ་ལ་བྱེད་པ་འགྲེལ་པའི་དགོངས་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་སུ་ཐལ། སངས་རྒྱས་ལས་གདམས་ངག་ཉན་ནས་གཞན་
ལ་ཐོས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཐོས་ཀྱང་ཉམས་སུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ལེན་པར་སྒྲོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་ཡིན་ན། ཉན་

[015A]༄༅། །ཐོས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་ཡོད་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། གཟུགས་མེད་ཁམས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་ཉན་བཤད་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེ་འདོད་པར་ཡོངས་དུས་སུ་གཟུགས་དང་དབང་པོ་དག་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུན་ཏུ་མེད་པར་ཨ་བྷྱས་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་རང་རྒྱལ་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་འབྲིང་གི་གང་ཟག་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན། རང་རྒྱལ་
ཡིན་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་རང་རྒྱལ་ཚོགས་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་
མ་ལས། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་འབར་བ། །མིག་མེད་པས་ནི་མཐོང་བ་མེད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐུབ་དབང་ལས་ཉན་ཐོས་དང་སངས་རྒྱས་འབྲིང་རང་རྒྱལ་སྐྱེས་ཟེར་ན། འོ་ན། རང་རྒྱལ་དེ་སངས་
རྒྱས་འབྲིང་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་པ་འབྲིང་ཡིན་ན་ཐེག་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། རང་འགྲེལ་
ལས༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུམ་ཅར་ལ་འཇུག་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ཉན་རང་

[015B] འདི་འགྱུར་ཤིན་ཏུ་མི་ལེགས་པས་དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྒྲ་འདི་དེ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་
སངས་རྒྱས་གསུམ་ཅར་ལ་འཇུག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུདྡྷའི་སྒྲ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་བསྒྱུར་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུདྡྷའི་སྒྲ་གཉིད་སད་པ་དང་པད་འདབ་རྒྱས་པ་མཁས་པ་སོགས་དུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ འོག་ཏུ་ཡང། དེ་ཉིད་རྒྱས་ལ་སངས་རྒྱས་བསྙད་ཇི་བཞིན། ཞེས་དང། སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་དུ་པ་ལས། མ་རིག་གཉིད་ནི་སངས་ཕྱིར་དང། །ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་བློ་རྒྱས་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་
བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་དང། རྔ་བོ་ཆེའི་མདོ་སོགས་དུ་མ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ན་རེ། དེ་ལ་འབྲིང་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ལས་དམན་ཉན་ཐོས་ལས་ལྷག་པའི་རྒྱུ་མཚན་
གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ལས་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་རང་རྒྱལ་གྱིས་སྤངས། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་མ་སྤངས་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསོད་ནམས་ཡང་ཉན་ཐོས་པས་ལྷག་པ་ཡིན་པར་
འདོད་དེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་ནི། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཟུང་བའི་རྟོགས་པ་སྤངས་ལ་

[016A]༄༅། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤངས་བས་བསོད་ནམས་གོང་དུ་འཕེལ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཁྱད་བར་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་ལས་
ལྷག་པའི་དོན། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བ་ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འོ་ན། སྐབས་འདིར་འཕགས་པ་གསུམ་ལ་ལྟ་བའི་རྟོགས་རིགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལྟར་འཐད་
པར་ཐལ། ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཉན་རང་རིགས་ངེས་ཀྱི་འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་བཤད་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་
ལས་གཟུང་རྟོག་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་མི་སྤོང་བའི་ལུགས་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཕགས་པ་སློབ་པ་གསུམ་ཀས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་མཚུངས་པ་ཟླ་བས་ཀྱང་བཤད་ཁྱོད་ཀྱང་དེ་འདོད་མཁན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། འགྲེལ་བཤད་ལས། གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་
བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཡོད་པས། དེ་ལྟར་རིང་དུ་སོང་བར་བློ་ཡང་ལྷག་ཅེས་པ་འདིར་བསྟན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ། རྣམ་བཤད་ལས། མི་རིགས་ཏེ་ལུགས་འདིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་

[016B] དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་བ་དེས་ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་དེ་འདོད་བར་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས། ཉན་རང་བསྐྲུན་ཚུལ་ལ། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ན་རེ། ཐུབ་བས་
རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་ལས་ཉན་རང་གི་འདོད་བྱ་རྫོགས་པ་སྟེ་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྟེན་འབྲེལ་བསྟན་པའི་ཚེ་དེ་ལ་རང་གི་འདོད་བྱ་མ་རྫོགས་པའི་ཉན་རང་དུ་མ་སྣང་བས་སོ་སྙམ་ན། དེའི་ལན་དུ་ཁ་ཅིག་ཅེས་
སོགས་བྱུང་བར་འདོད་དེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། གལ་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡོད་ཟིན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་གོ་འཕང་ལ་ལས་མ་ཐོབ་པར་སྣང་བས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བསྟན་པས་ཉན་
ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེ་ན་དེའི་ལན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཁ་ཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཞེས་གསུངས། རྣམ་བཤད་ལས། ཁ་ཅིག་རྟེན་འབྲེལ་བསྟན་ཡང། ཞེས་
བ་ནས། འདོད་པ་དང་ཞེས་བྱུང། ཡང་བོད་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་མ་ཐག་འབྱུང་རིགས་པ་ལས། དེ་མེད་བས་ཕྱིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་སྙམ་པའི་ལན་དུ་འདོད་དེ། རྣམ་བཤད་ལས། གཞན་རྟེན་འགྲེལ་
སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་མ་ཐག། ནས། ལན་སྟོན་པར་བཤད་པ་ནི་ཞེས་བྱུང། དེ་གཉིས་ལ། འོ་ན། སྐབས་འདིར་གཙོ་བོར་དོགས་པ་གཅོད་ས་ཉན་རང་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། རྩོད་ཚུལ་དང་ལན་འཐད་པའི་ཕྱིར་

[017A]༄༅། །འདོད་ན། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལས་སྐྱེད་ཅེས་བ་དེ་མི་འཐད་སྙམས་པའི་དོགས་པ་ཆེ་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མིང་དོན་ལས་ཀྱང་
དོགས་པ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་དང། གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་ཞུས་པ་ལས། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་སྒྲ་སྤྱིར་འགྲོ། ཞེས་པ་ལྟར་གྲུབ་མཐའ་བཞི་ཀ་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་དུ་མར་ཡང་དོན་རེ་རེ་བསྟན་པའི་ཚེ་ཡང་གང་ཟག་འདི་སྙེད་
ཀྱིས་འབྲས་བུ་བཞི་སོགས་ཐོབ་པར་བཤད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར་དང། དེས་ན་སྐབས་དོན་མ་རྟོགས་པའི་རྩོད་ཚུལ་དང་ལན་ཡིན་པར་སྣང་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། སྐབས་དོན་མ་རྟོགས་པའི་བཤད་པ་སྟེ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེའི་དོགས་པ་གཅོད་སའི་གཙོ་བོ་ནི་རང་རྒྱལ་དང་དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་རང་རྒྱལ་ཚོགས་ལམ་པ་ཕལ་ཆེར་ལ་སངས་རྒྱས་འཁོར་དུ་འབྱུང་བ་རང་མང་ལ་
འཕགས་པའང་ཚོགས་སྤྱོད་པ་གཉིས་ནི་འབྲས་བུ་དང་བོ་གསུམ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་དུ་བྱུང། རང་རྒྱལ་གསུམ་ཀའི་ཡང་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མི་བསྟེན་པས་
ན་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྐྲུན་པ་མི་འཐད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱལ་རིགས་ངེས་ཀྱི་ཚོགས་ལམ་པས་བསྐལ་བ་ཆེན་པོ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ལ་ཚོགས་བསགས་

[017B] ཚོགས་སྤྱོད་པ་ལ་ཕལ་ཆེར་ཡང་ཚོགས་ལམ་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཉེས་བ་ཁོ་ན་ཡིན་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲིན་ལན་བས་བ་པའི་མདོ་ལས། རང་སངས་རྒྱས་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱས་
ཚར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་དང། རྟོག་གེ་འཕར་བ་ལས། གཞན་དག་ནི། སངས་རྒྱས་མཉེས་བྱས་ངེས་འབྱེད་ཀྱི། །ཆ་མཐུན་སྐྱེད་པ་རྫོགས་བྱེད་དོ། ཞེས་ཚོགས་སྤྱོད་པ་ཁ་ཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ལ་སྤྱོར་ལ་མ་དྲོད་རྩེ་བཟོད་
བའི་བར་དུ་བསྟེན་ནས་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་བྱ་བར་མི་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྟོག་གེ་འཔར་བ་ལས། གཞན་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་ལ་འབྲས། །ཐོབ་བྱེད་དགྲ་བཅོམ་མངོན་མི་བྱེད། ཅེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་གཅིག་པུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་དང་པོ་གསུམ་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཚེ་མི་བསྟེན་པ་གང་ཞིག། དེའི་
རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དོགས་པ་ཆེ་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་གསུམ་ཀ་ཡང་དང་བོ་ནས་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡིན་པས་སློབ་དཔོན་མེད་པར་འཚང་རྒྱ་བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བཞིན། སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་གཞན་ལ་མ་
བརྟེན་པར་རང་བྱུང་གི་སྒོ་ནས་རང་གི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འདྲོ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོག་གེ་འཔར་བ་ལས། གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་དག་གིས། །སངས་རྒྱས་མེད་པར་དགྲ་བཅོམ་ཉིད། །སློབ་དཔོན་མེད་པར་འཐོབ་དང་ལྡན། ཞེས་

[018A]༄༅། །གསུངས་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདི་ནི་བློ་གྲོས་མི་ཟང་པའི་མདོ་ལས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་སོགས་དང། ས་བཅུ་བའི་ཡང་དགོངས་པ་ཡིན་ལ། སའི་དངོས་གཞི་
དང་བྱངས་དང། ལེགས་བཤད་གསེར་ཕྲེང་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པས་བླུན་པོས་བློས་བྱས་ལ་མ་ཞེ་ན་ཅིག། འདིས་ནི་རང་རྒྱལ་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་སངས་རྒྱས་འཁོར་དུ་མི་འོང་སྙམ་པ་དང། རང་རྒྱལ་ལ་ཞུགས་གནས་
མེད་སྙམ་པ་དང་གང་ཟག་པ་ཡ་བརྒྱད་མེད་སྙམ་པའི་ཡོང་རྟོག་གི་བྱ་བརྒྱ་རིག་པའི་འདུར་རྡོ་གཅིག་གིས་བདས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས། རྒྱས་པར་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་བཤད་དུ་སྤྲོས་ཟིན་ཏོ། །རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་
དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྐྲུན་ན་དེ་ལ་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པས་རང་བྱུང་དང་རང་རྒྱལ་གྱི་དོན་སྔར་བཤད་པ་དང་རྐྱེན་ཙམ་གྱིས་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ན་རྐྱེན་རྟོགས་ཞེས་བ་མིང་འཐད་དོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
སྟེ༑ རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་དོགས་པ་ཆེ་བས་དེ་ལ་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་ནས་དོགས་པ་གཅོད་དགོས་པ་ལ་མ་བཅད་བདུག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། འདིའི་དོགས་ཡུལ་ལ་སྟོང་
ཉིད་ཉན་ཙམ་མ་གཏོགས་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་བར་ཐལ། འདིའི་གཙོ་བོར་དོགས་གཅོད་བྱེད་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་ཐོས་པའི་ཚེ་དེ་ལ་འབྲས་གནས་ལྟ་ཅི། རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་ལ་བས་མ་བྱུང་དང་སྒོམ་

[018B] དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་དེས་རྒྱལ་བ་དེའི་ཐད་བ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་སྒོམ་བྱུང་མ་ཐོབ་པ་གཅིག་
དགོས་པའི་ཕྱིད་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཉན་པ་ཁོ་ན་ལས་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པ་ལ་མཁས་ རྣམ་བཤད་ལས་
གལ་ཏེ་རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་ཁ་ཅིག་སྟོན་པས་རྟེན་འབྲེལ་གསུང་བ་ཉན་པ་ཁོ་ན་ལས་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པ་ལ་མཁས་པ་བྱུང་ཡང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཉན་པ་ཁོ་ན་ཞེས་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཅད་ཀྱི་དོན་རེ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ དེས་ན་ཉན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་རྟེན་འབྲེལ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ཟེར་མི་རུང་བར་མ་ཟད། སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་ཐོས་པའི་ཚེ་དེ་ལ་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་གྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་མི་རུང་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས་
མཐོང་བའི་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་བར་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་པ་ཁོ་ན་རང་རྒྱལ་གྱི་མྱ་འདས་མི་ཐོབ་མོད་ཀྱང་ཞེས་བ་དང། སྔར་རང་རྒྱལ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་
འགྲུབ་ཚུལ་བཤད་ཟིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཡང་རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་སངས་རྒྱས་ལ་ཆོས་ཉན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ནའང། སྲིད་བ་ཐ་མའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ལ་ཆོས་ཉན་ནས་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་རང་རྒྱལ་གྱི་མྱང་འདས་

[019A]༄༅། །མངོན་དུ་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་རྒྱལ་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་དེ་འདྲ་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་ཁ་
ཅིག་ཅེས་པའི་རྣམ་བཅད་དང་ཡོངས་གཅོད་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ན། འདིར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། གཅིག་ཅར་བ་དང་རྒྱུད་
གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་རྒྱལ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྨོན་ལམ་དབང་གིས་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེས་བས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་མ་འཕྲད་ན་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་གཅིག་དབུ་སེམས་ཀུན་
བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་ན་རང་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་དང། འགྲེལ་བ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། འདི་ལྟར་དེར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་འཕྲལ་ཁོ་ན་ལ་འགྲུབ་པར་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྟེ་ཡང་འདི་ལ་ཅུང་ཟད་གོམས་པར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་བརྒྱ་ལ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་བའམ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པར་གྱུར་ཏེ་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་བར་གྱུར་ཏུ་ཟིན་ན་
ཡང་དེ་དག་གིས་སྔོན་གོམས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཞན་ལས་ཤེས་པ་མིན་པ་བསྟེན་པ་མེད་བ་ཙམ་གྱི་རྐྱེན་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བརྒྱ་ལ་རྫོགས་པའི་

[019B] ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང། ཇི་སྟེ་ཇི་ཞིག་ལྟར་རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་
མ་བྱུང་ཞིང། ཞེས་བ་ནས། རང་འབྱུང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་བརྟེན་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་རྒྱལ་རིགས་ངེས་རྣམས་ནན་གྱིས་སྨོན་ལམ་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་
བ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་བརྒྱ་ལམ་ན་ཞེས་དང། ཇི་ལྟར་ཇི་ཞིག་ལྟར་ན་ཞེས་སྟེས་དབང་གིས་སྲིད་པ་ཙམ་དུ་སྟོན་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རྣམ་བཤད་ལས་རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཅེས་པའི་
དོན༑ ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་རང་རྒྱལ་ལམ་དུ་མི་འཇུག་ཟེར་བ་ཁེགས་སོ། །འདི་དག་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། རང་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཚོགས་ཡིན་ཟེར། ལ་ལས་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོགས་
མེད་ཟེར། གཞན་དག་ཚོགས་མཚན་ཉིད་པ་མིན་པ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མེད་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་ལོག་རྟོག་མང་ངོ། །དེ་རྣམས་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་ཚོགས་མཚན་ཉིད་པ་མིན། དེའི་རྒྱུད་
ཀྱི་བསོད་ནམས་སོགས་ལ་ཚོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མདོ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་དེ་ཚོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་རྒྱལ་ལ་ཚོགས་གཉིས་མཚན་ཉིད་པ་མེད་པས་དེ་སངས་

[020A]༄༅། །རྒྱས་ལས་དམན་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སོགས་མེད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་
ཚོགས་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་སྦྱི་ཙམ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲས་བསྙང་པ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང། དེ་དག་ལས་འབྲས་བུ་གཟུགས་སྐུའི་ལག་རྗེས་
འཇོག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་ཚོགས་མཚན་ཉིད་པ་དང། དེ་མེད་པ་དག་ཚོགས་བཏགས་པ་པའམ་ཕལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་དང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་སློབ་དཔོན་སེང་བཟང་སོགས་ཀྱི་དགོངས་བ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་བ་སྤྱིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་དང། ཐོས་པ་ཉུང་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ནན་ཏན་
བྱེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡང་རིམ་གྲོ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བཞུམ་པ་མེད་ཅིང་དབང་བོ་བར་མ་སྟེ། ཞེས་དང། འདི་དང་མཐུན་བར། རྣམ་བཤད་ལས། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་སྤྱི་ལ་
ཚོགས་གྱི་སྒྲ་འཇུག་པ་ཡོད་ཀྱང་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་པའི་གཙོ་བོ་ནི། ཞེས་པ་ནས། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་འབྲས་བུར་འཛིན་པ་ལ་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་དོན་དུ་ཚང་བའི་བསོད་ནམས་

[020B] །དེ་མཚར་བ་ནི་ཚོགས་ཕལ་བའོ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་གཉིས་རང་རྒྱུ་ཐུབ་དབང་ལས་སྐྱེས་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྔོན་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་ཚེ་ཐུབ་དབང་གི་རྟེན་
འབྲེལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཐོས་པས་རང་གི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་རྫོགས་པ་དེ་བརྙེས་བའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་ཟིན། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ལྟ་ཅི། གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་ངག་ཙམ་ལའང་མ་བརྟེན་
པར་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རུས་གོང་ལྟ་བུ་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་ཏུ་དཔྱད་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་ཀྱང་དེ་རང་རྒྱུ་ཐུབ་དབང་གསུང་གིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཐུབ་
དབང་གི་གསུང་ལས་དེ་ལྟར་མངོན་དུ་བྱེད་དེས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ངེས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བཞིན། བཞི་བརྒྱ་བ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང། །
སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་བར། །ཐོབ་འགྱུར་ངེས་པའི་ལས་བཞིན་ནོ། ཞེས་དང། དབུ་མ་ལས་ཀྱང། རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཞིང། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པ་ན། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །བརྟེན་པ་
མེད་པར་རབ་ཏུ་སྐྱེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་དགྲ་བཅོམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཉན་ཐོས་དང་ཐོས་སྒྲོགས་སུ་འབོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གཞན་ལ་གདམས་ངག་ཉན་ནས་རང་གིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཚེ་

[021A]༄༅། །གཞན་ལ་སྒྲོགས་པས་ན་ཉན་ཐོས་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འབྲས་གཞན་ལས་ཐོས་ནས་རང་གིས་ཉམས་སུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ལེན་པར་གཞན་ལ་སྒྲོགས་པས་ན་ཐོས་སྒྲོགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་
བའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་འབྲིང་གི་དགྲ་བཅོམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དེ་ཉིད་རྟོགས་འབྲིང་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྒྲ་ཐེག་བ་གསུམ་ཀའི་མི་སློབ་པ་ལ་འཇུག་ཅིང། ཁྱོད་བསྐལ་ཆེན་བརྒྱ་ལ་བསོད་
ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་གོམས་པ་བསྲིང་ནུས་པས་ཉན་ཐོས་ལས་ལྷག་ཅིང། ཚོགས་གཉིས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ལས་དམན་པས་ན་འབྲིང་ཞེས་བརྗོད་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། རང་རྒྱལ་རྣམས་ནི་བསྐལ་བ་བརྒྱར། ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ལས་དམན་པས་ན་འབྲིང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། ཉན་ཐོས་དེ་ཉིད་རྟོགས་འབྲིང་ཐུབ་དབང་སྐྱེས། ཞེས་
བསྒྱུར་དགོས་ཏེ། ཉན་རང་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་འདིར་མ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། ཉན་རང་ལ་ཚོགས་མཚན་ཉིད་པ་མེད་དེ། ཉན་རང་མི་སློབ་བ་ལ་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ལག་རྗེས་མཚན་དབེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་འཕགས་
པས༑ སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་འདི། །བསོད་ནམས་ཚོགས་ལས་འཁྲུངས་པ་ཡིན། ཞེས་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོགས་འདི་གཉིས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་འཐོབ་པའི་རྒྱུ། ཞེས་དང། དེ་བཞིན་

[021B] ཡང་དག་བར་འགྲུབ་པའི་ངོ་བོས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་ཡིན་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚོགས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེའི་
སྐད་དོད་དྷ་ར་ལ་ཡི་གེ་སཾ་བསྣན་པས་སཾ་ལས་ཡང་དག་བར་འགྲུབ་པ་ཐོན། ལྷ་ལས་ངོ་བོས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོན། ར་ལས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཐོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་རང་ལ་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་པར་མཚུངས་ཀྱང་
བསམ་པ་དང་རིགས་དང་དབང་པོ་སོགས་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བཅུ་བའི་མདོ་ལས། དེའི་གོང་དུ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་ཉིད་ཉི་ཚོའི་སེམས་དང་ཁམས་གསུམ་པའི་སྐྲགས་པའི་ཡིད་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་
པོ་མེད་པ་དང་གཞན་ལས་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་སྟེ། སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་གོང་དུ་གཞན་གྱིས་དྲིང་མི་འཇོག་པ་དང་རང་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་མཁས་པ་མེད་པ་དང་རྐྱེན་པ་ཉིད་འདིར་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། ཞེས་གསུངས་པ་བློ་གྲོས་མི་
ཟད་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མགོན་བོ་དེ་རིང་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་གྱུར། ཅེས་བ་འདིས་འོད་སྲུང་དང་ཤཱ་རིའི་བུ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་སོགས་ཐོས་སྒྲོགས་སུ་བཤད་པར་ཐལ། དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་

[022A]༄༅། །འཁོར་གྱི་ཉན་ཐོས་གཅིག་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འོད་སྲུང་དང་ཤཱ་རིའི་བུ་སོགས་ཉན་ཐོས་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་གིས་འདོད་པ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་གཉིས་
ཆོ་དེ་ལ་བྱང་སེམས་སུ་གྱུར་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ། དེར་ཐལ། ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་ལས། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཁ་ཅིག་འདིར་མ་ཁྱབ་
ཟེར༑ འོ་ན། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་བའི་བྱང་སེམས་ཞེས་པའི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་མཆོག་ཟུང་ནང་གི་ཉན་ཐོས་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དེའི་མིང་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས་
གཞན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལེགས་ལྡན་གྱིས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆ་བྱད་འཛིན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། ཉི་སྣང་གི་ལུང་
དེའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁ་ཅིག། མཆོག་ཟུང་སོགས་སངས་རྒྱས་དང་རྒྱུད་གཅིག་པས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཟེར་བའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤཱ་རིའི་བུ་དབང་བོ་རྣོ་ཡང་མོས་པ་དམན་བས་ཐེག་དམན་དུ་ལྷུང་བ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་གང་དག་དབང་བོ་རྣོན་པོ་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ནའང་དམན་བའི་ཁྱད་པར་འདོད་ཉིད། ཞེས་པ་ནས། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་

[022B] གཞན་ཡང། ཤཱ་རིའི་བུ་སོགས་ཚེ་དེ་ལ་ལུང་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་ལ། སེམས་ཙམ་པའི་སྐབས་སུ་ཚེ་དེ་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་ཀྱང་ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེ་མེད་པ་གཅིག་བཤད་ཀྱང། ལང་གཤེགས་ལྟར་ན་ལྷག་མེད་ནས་ཀྱང་
འཇུག་པ་ཡོད་ཟེར་དགོས་སོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་འཇུག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་ས་དང་བོར་འཁོར་སྒྱུར་དུ་སྐྱེས་ནས་སྲས་སྟོང་ལ་སོགས་པ་བསྐྲུན་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་མེད་
པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་མེད་གྱང་ཉོན་མོངས་ཆེ་བ་ལྟར་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང། བྱང་སེམས་འཕགས་པས་སྲས་དེ་ལྟར་བསྐྲུན་པ་དེ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་བས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། གང་གི་ཕྱིར་ས་
བརྒྱད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་ཉོན་མོངས་བ་དང་བྲལ་བ་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་འདྲན་ཡང། ཐབས་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་གྲོས་སུ་མཛད་དེ། རྒྱ་ཆེ་ཞིང་རྣམ་པ་མང་བའི་
ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡང་སྟོན་པར་མཛད་དེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟ་བས་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་ཡང་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་སྤྱོད་བ་སྤྲུལ་བའི་གར་སྟབས་སྟོན་པར་མཛད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ཡང་ཁོ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཆེ་འབྲིང་གི་ཐ་སྙད་རུང་བར་ཐལ། ལོངས་སྐུ་ཆེ་ཆུང་གི་ཐ་སྙད་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། ལོངས་སྐུ་ཆུང་བ་དེ་སངས་རྒྱས་ཆུང་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་

[023A]༄༅། །རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ཆུང་བར་འགྱུར་ཞིང་འབྲེལ་མེད་བས་འདི་འདྲ་རྣམས་མི་སྤྲོ། སྨྲས་པ། འཕགས་ཡུལ་མཁས་མཆོག་བཞེད་ཡངས་ནམ་མཁའ་ལས། །རྣམ་དཔྱོད་འོད་སྟོང་སྤྲོ་བས་མཁས་རློམ་གྱི། །
དྲེགས་པའི་ཟླ་བ་ཉེས་བཤད་རྒྱུ་སྐར་རྣམས། །བཅོམ་དང་ཐུབ་བསྟན་པ་དེ་ཚལ་ལྷན་ཅིག་རྒྱས།    ༈    །གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་ཚུལ་འཆད་པར། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་ཤིང་
ཞེས་བྱུང། དེའི་དོན་འཆད་པར། འགྲེལ་བར། རྩོད་པའི་ཚུལ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང། ཞེས་པ་ནས། འཁྲུངས་ཤེ་ན། ཞེས་བྱུང། དེའི་ལན་རིགས་པས་འཆད་པར། འདི་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་ཞེས་པ་
ནས༑ འདོན་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བྱུང། རིགས་བའི་གྲུབ་དོན་འཆད་པར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ནས། འཁྲུངས་པར་བསྟན་ཏོ། ཞེས་བྱུང། དེའི་ལན་ལུང་གིས་གྲུབ་དོན་བཤད་ནས་སྒྲུབ་བར། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ། ཞེས་པ་ནས། ལྟ་བུའོ། ཞེས་བྱུང། དེའི་གྲུབ་དོན་འཆད་པར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན། ནས། འདིར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བྱུང། འདི་ལ་སྤྱི་དོན་དང་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་བྱང་
སེམས་ལས་སངས་རྒྱས་རྣམས་འཁྲུངས་པ་མི་འཐད་བར་ཐལ། སྔར་ལྟར་ཉན་རང་རྣམས་ཐུབ་དབང་ལས་འཁྲུངས་པར་མ་ཟད་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གདམས་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་སྐྱེས་པས་ན་རྒྱལ་

[023B] དཔེར་ན་བུའི་ཕ་ནི་བུ་དེ་ལས་ཀྱེ་མི་རིགས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཆད་པར། རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉེ་
བར་བསྟན་པ་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པས་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་ཤེ་ན། ཞེས་བྱུང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ཀྱང་ཞེས་པས་ཉན་རང་འཁྲུངས་པར་མ་ཟད་ཅེས་བསྟན། སྐྱེས་པར་གྱུར་བས་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་པ་གཉིས་དོགས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ལན་ལ་སྤྱིར་དེའི་སྲས་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་དེ་ལྟར་གསུང་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཆ་
ནས་བཞག་པ་གཅིག་དང། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་རིང་སངས་རྒྱས་རིགས་སུ་སྐྱེས། །སངས་རྒྱས་སྲས་སུ་ད་གྱུར་ཏོ། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཕའི་ས་བོན་དང་མཚུངས་པའི་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྲས་སུ་བཞག་པ་གཅིག་དང། འདི་ནི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སུ་འང་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་དེའི་སྲས་སུ་བཞག་པ་གཅིག་དང་གསུམ་སོགས་ཡོད་པས། གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲས་སུ་བཞག་ཆོག་པ་བདེན་
མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཁོ་བོས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མི་སློབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུའི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ལ་ཐུག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་ཡིན་པས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་ལ། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་ཚུལ་ཡང་འཆད་པ་ལྟར་རིགས་པའི་ཕྱིར་

[024A]༄༅། །ཞེས་པ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཞེས་པའི་དངོས་ཤུགས་དང་སྐབས་དོན་ཚོགས་བའི་ལན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་
པ་ལས་བྱང་སེམས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཀྱང་ཐུབ་དབང་སྐྱེས་སྐབས་སུ་དེ་ལ་ཉན་རང་ལྟར་མི་དགོས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཐུབ་དབང་ལས་སྐྱེས་པར་སྟོན་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡང་མཐར་གཏུགས་ན་སྙིང་རྗེ་ལ་ཐུག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་
ལ༑ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་ཞེས་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་བར་མ་ཟད་ཤིན་ཏུ་འཐད་དེ། དེ་ལུང་རིགས་དུ་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རིགས་
པ་དང་ཡུལ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བྱུང། སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་ཞེས་པ་ལ་རྒྱུ་གཉིས་
ཡོད་དེ། རང་དང་རྒྱུད་གཅིག་པས་ཉེར་ལེན་བྱེད་བ་དང། རང་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་པས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཁོ་ན་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་དེ་བྲམ་ཟེ་ཁྱེའུ་སྣང་བྱེད་དང། རྒྱལ་བོ་རབ་གསལ་དང། ང་ལས་ནུ་སོགས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་རིམ་གྱིས་བརྒྱུད་ནས་འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་བ་

[024B] རང་འགྲེལ་ལས། འོ་ན་ཀྱང་རྒྱུ་གཉིས་གྱི་ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་སྐབས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་གྱི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དང་བོར་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་སོགས་ལ་སངས་རྒྱས་བཞུགས་མི་བཞུགས་ཀྱི་དུས་ཀུན་དུ་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་འཛིན་དང་རྐྱེན་མཛད་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ལམ་ལ་བཅུག་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་པར་མདོ་དུ་མ་
ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྔོན་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་བྱང་སེམས་སུ་གྱུར་ནས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆེས་མང་བོ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་
ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆེས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་
དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པར་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བྱུང། དེ་ལྟར་འཁྲུངས་པར་བཤད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གཉིས་བྱེད་པར་གོ་ནས་སྐལ་ལྡན་ལམ་
དེར་འཇུག་པ་དང་མི་ལྡོག་པ་དང་སྤྲོ་བ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱང་སེམས་ལས་

[025A]༄༅། །འཁྲུངས་པར་བསྟན་ཏོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྔགས་པ་གཙོ་བོར་མ་བརྗོད་པར་འདིར་བྱང་སེམས་ལ་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་དུ་མ་ཡོད་དེ་
བྱང་སེམས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་གཅེས་པ་ཡིན་པ་དང། བྱང་སེམས་ལ་བསྟོད་པས་སངས་རྒྱས་ལའང་བསྟོད་པར་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དང། སྨན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་གཞོན་ནུ་གཅེས་པར་བསྐྱངས་རིགས་པ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ལྗོན་ཤིང་གི་མྱུ་གུ་བྱང་སེམས་གཅེས་པར་བསྐྱངས་རིགས་པ་དང། དུས་དེར་འདུས་པའི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་ཐེག་ཆེན་ལ་སྦྱར་བའི་དགོས་པ་བཞིའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
ཞེས་པ་ནས། བྱང་སེམས་ལ་བསྔགས་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བྱུང། དོན་འདི་དག་ལུང་གིས་ཀྱང་གྲུབ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལྟར་ཉང་ལ་མ་
ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུང་དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་ང་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕྱག་བྱ་ཡི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་ནི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཐའ་དབྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། བྱང་སེམས་རྣམས་རྒྱལ་

[025B] རང་རྒྱུ་རྒྱལ་བ་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། རྒྱལ་བ་ཆོས་ཅན། རྒྱལ་བ་ལས་འཁྲུངས་པར་ཐལ། རང་རྒྱུ་རྒྱལ་བ་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཁྱོད་
ལས་མ་འཁྲུངས་པར་ཐལ། ཁྱོད་བདག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྒྱལ་བ་ལས་འཁྲུངས་ཀྱང་རྒྱལ་སྲས་དེ་ལས་མ་འཁྲུངས་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་གཅིག་མེད་པར་ཐལ་
ཚོགས་ལམ་པ་དེ་ཡང་དེ་མ་ཡིན་པ་ནས། ས་བཅུ་པ་དེ་ཡང་དེ་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། རྒྱལ་བ་ལས་འཁྲུངས་པའི་བྱང་སེམས་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་དེ་ཡང་དེ་མ་ཡིན་པ་ནས། ས་བཅུ་
བ་པ་དེ་ཡང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱལ་བའི་ཉེར་ལེན་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་སོ། །འོ་ན་ཀྱང་རྒྱལ་བ་ལས་འཁྲུངས་པ་ལ་
ཐུགས་རྩེ་གཏད་ཅིང་བརྗོད་བ་དེ་ཁྱད་བྱེད་ན་མ་གཏོགས་རྒྱལ་བའི་སྲས་དང་རྒྱལ་སྲས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །བློ་ལྡན་ཉིད་དང་གསལ་བའི་མཆོག་རྒྱལ་སྲས་རྒྱལ་
བའི་གཞི་དང་ནི། །རྒྱལ་བྱེད་རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་དང། ཞེས་སོགས་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཅིང། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་འདི་ཡི་སེམས་གང་འགྲོ་བ་རྣམས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐབས་འདིར་རྩོད་པའི་རྒྱལ་སྲས་

[026A]༄༅། །སུ་འཇོག་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་བྱང་སེམས་དང། དོན་དམ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེར་བཞག་པ་ཡིན་ཞེས་ལན་བཏབ་ཆོག་པར་ཐལ། སྦྱིར་རྒྱལ་སྲས་སུ་འཇོག་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་དང་གསུང་
ལས་འཁྲུངས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྲས་སྒྲ་གཅན་འཛིན་ཞེས་པ་ལྟར་རུས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བཞག་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདིར་གསུང་ལས་བསྐྱེད་ཚུལ་ལ་རྩོད་སྐབས་ཡིན་
བའི་ཕྱིར་དང། རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་སྐྱེས་བར་གྱུར་པས་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་པ་མིན་ནམ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དཀོན་
བརྩེགས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ཅན། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱལ་བའི་གསུང་ལས་སྐྱེས་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པའི་གསུང་ལས་སྐྱེས་
བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་སློབ་མ་དང་གསུང་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་བུ་འམ་སྲས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་ཀྱང་རྒྱལ་སྲས་ཞེས་པ་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། བྱང་སེམས་ཡིན་ན་རྒྱལ་
བ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། རྒྱལ་བའི་གདུལ་བྱའི་བྱང་སེམས་རྒྱལ་བ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཆོས་ཅན། རྒྱལ་བ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ་

[026B] རྒྱལ་བས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་ཡུལ་གྱི་རིགས་ཅན་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས། གཞན་ཡང། སེམས་ཅན་ཡིན་ན། རྒྱལ་བ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། རྒྱལ་སྲས་ལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་
ན༑ མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་དང་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་དང་ཉན་རང་སོགས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། རྒྱལ་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་སངས་རྒྱས་པའི་རྒྱལ་བར་
ཐལ༑ ཁྱོད་དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་རྒྱལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། དེར་ཐལ། དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་གང་ཞིག། རྒྱལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྒྱལ་བ་དང། རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་བྱང་སེམས་ཡོད་བར་ཐལ། འདོད་
བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་རྣམ་མཁྱེན་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེས་རྣམ་མཁྱེན་ཐོང་ཚུལ་མེད་པར་ཐལ། དེ་རྣམ་མཁྱེན་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། རྒྱུད་ཐ་དད་
པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཡོད་པ་དེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་དེ་དེ་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་པར་ཐལ་
དེ་རྣམ་མཁྱེན་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་མཁྱེན་དེ་དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གང་རུང་དུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ཡིན་མིན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་བོད་ཁ་ཅིག་ན་

[027A]༄༅། །རེ༑ འགྲེལ་བའི་ལན་དེས་ཕ་རོལ་གྱི་དོགས་པ་དེ་མི་ཆོད་པར་ཐལ། ཕ་རོལ་རྩོད་སྨྲ་བས་བྱང་སེམས་རྣམས་རྒྱལ་སྲས་ཡིན་པས་བྱང་སེམས་རྒྱལ་བ་ལས་འཁྲུངས་པར་བཤད་རིགས་ཀྱི། རྟོག་
ནས་མི་རིགས་ཞེས་པ་ལ་འགྲེལ་པར་བདེན་ཁ་བྱིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་འཁྲུངས་ཀྱང་བྱང་སེམས་ལས་སངས་རྒྱས་འཁྲུངས་པར་ད་དུང་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྩོད་ཚུལ་འཆད་པར། རྣམ་བཤད་
ལས༑ ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་པས་བྱང་སེམས་རྣམས་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཡིན་པས། ཞེས་པ་ནས། དོགས་པ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། ཞེས་བྱུང། དོགས་པ་དེ་མི་ཆོད་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། འགྲེལ་བར་རྒྱལ་སྲས་འགའ་
ཞིག་གིས་ཉེར་ལེན་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ན། སངས་རྒྱས་དེའི་སྲས་བྱང་སེམས་དེ་ལས་སངས་རྒྱས་དེ་འཁྲུངས་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པས་འགྲེལ་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟེར་བ་ལྟར་
བདེན་ཁ་མ་བྱིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པའི་གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་བྱང་སེམས་དེ་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པའི་སྲས་ཡིན་ཀྱང། བྱང་སེམས་དེ་ལས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་མ་འཁྲུངས་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
རྣམ་བཤད་ལས། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ་ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་དེའི་སྲས་ཡིན་ཀྱང་བྱང་སེམས་དེ་ལས་སངས་རྒྱས་དེ་འཁྲུངས་པ་མ་ཡིན་པས་རྩོད་པ་དེ་ནི་ཚུལ་དེ་གཉིས་རྣམ་པར་མ་ཕྱེད་པའི་རྩོད་པར་འགྲེལ་པས་ལན་བཏབ་

[027B] ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གསུམ་འཆད་པར་བྱེད་བ་ལ། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་བློ་དང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྒྱལ་
སྲས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ། ཞེས་བྱུང། དེ་ལས་དང་བོ་སྙིང་རྗེའི་སེམས་སྙིང་རྗེ་འཆད་པར། རང་འགྲེལ་ལས། སྙིང་རྗེ་ནི་ཞེས་སོགས་བྱུང། གཉིས་སུ་མེད་ཅེས་པའི་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་འཆད་པར། རང་འགྲེལ་ལས། གཉིས་སུ་མེད་
པའི་བློ་ནི་ཞེས་སོགས་བྱུང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཤེས་བྱེད་དང་བཅས་འཆད་པར། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་བའི་མདོ་ལས། ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱུང། དེའི་
གྲུབ་དོན་དེ་གསུམ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོར་འཆད་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ནི། ཞེས་པ་ནས། གསུམ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱུང། ཤེས་བྱེད་འཆད་པར། ཇི་སྐད་དུ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་
ལས༑ ཞེས་པ་ནས། ཞེས་གསུངས་སོ། ཞེས་བྱུང། འདི་ལ་སྤྱི་དོན་དང་མཐའ་དང་པ་གཉིས། སྔར་ཉན་རང་ཐུབ་དབང་དག་དེ་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་པར་བཤད་ན། དེར་མ་ཟད་བྱང་སེམས་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གང་ལས་
འཁྲུངས་ཤེ་ན། དེ་རྣམས་རང་རྒྱུ་ཆོས་གསུམ་ལས་འཁྲུངས་ཞེས་འཆད་པར། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ཞེས་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་བྱུང་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཅིའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན་སྙིང་

[028A]༄༅། །རྗེའི་སེམས་དང་ནས། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། གལ་ཏེ་ཉན་རང་གཉིས་ཞེས་པ་ནས། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱུང། འགྲེལ་པར་
ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པའི་ཡང་སྒྲ་ནི་རྩ་བའི་དང་སྒྲ་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དང་ལ་སྐད་དོད་ཙ་ཡོད་ཅིང་འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་པས། ཉན་རང་སོགས་དེ་ལྟར་འཁྲུངས་པར་མ་ཟེད་ཅེས་སྡུད་ཚིག་དང་
བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ལ་དབྱེ་བ་འདི་དང་འདི་ཡོད་ཅེས་ཆོས་གསུམ་ལ་སྦྱར་བ་འབྱེད་ཚིག་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཤད་ཚུལ་འདི་སྐབས་དུ་མར་ཤེས་དགོས་སོ། དེ་ཆོས་གསུམ་ལས་འཁྲུངས་པ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་
པ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བར། བདག་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འདོད་ན། །དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། རི་དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་དང། །ཕྱོགས་མཐས་གཏུགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང། གཉིས་
ལ་མི་བརྟེན་ཡེ་ཤེས་ལགས། ཞེས་བྱུང། འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེ་ཆོས་ཅན། ངོ་བོ་རྣམ་པ་དབྱེ་བ་རྣམས་ཡོད་དེ། འཆད་འགྱུར་ལྟར་ངོ་བོ་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་དགེ་རྩ་དང། རྣམ་པ་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོ་བ་
འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དང། དབྱེ་བ་དུས་ཀྱིས་གོ་ནས་ཐོབ་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བའི་སྙིང་རྗེ་གསུམ་དང། དམིགས་ཡུལ་འཆར་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཙམ་དང་ཆོས་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་གསུམ་ཡོད་བ་

[028B] རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ནི་བརྩེ་བ་སྟེ་འདི་ཉིད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་ཅན་ནོ། །ཞེས་བྱུང། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ཞེས་པས་དབྱེ་བ་ཡང་
གྲུབ་བའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་ཆོས་ཅན། དམིགས་པ་རྣམ་པ་དབྱེ་བ་རྣམས་ཡོད་དེ། དམིགས་པ་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་དམིགས་ནས་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་པོ་སོགས་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དང་
ཡོད་མེད་མཐའ་གཉིས་དང་རྟག་ཆད་ཀྱི་མེད་པའི་སྟོང་བའི་རྣམ་བ་ཅན། དབྱེ་བ་བྱང་སེམས་ལས་དང་བོ་པའི་ཡང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གཅིག་དང། མོས་སྤྱོད་སྐབས་ཀྱི་གཅིག་དང། ས་ཐོབ་བའི་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ དམིགས་རྣམ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས། གཉིས་སུ་མེད་པའི་བློ་ནི་དངོས་བོ་དང་དངོས་བོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་བོ། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་
ཤེས་རབ་ལ་བཤད་ལ། དེ་ཡང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྔོན་དུའོ་བ་མི་འགལ་ལོ། ཞེས་པ་ནས། གཉིས་སུ་མེད་བློ་ཞེས་པས་ཐོག་མར་ཞུགས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་སྟོན་དགོས་པས་སོ། ཞེས་བྱུང། ཀྱང་སྒྲས་
བྱང་སེམས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་དེ་གཙོ་བོར་བསྟན་པར་མ་ཟད་བྱང་སེམས་སྐྱེ་འཕགས་དུས་ཀྱི་དེ་ཡང་བསྟན་ཞེས་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ཤེས་བྱེད། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བར། གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཡེ་ཤེས་ལགས། ཞེས་

[029A]༄༅། །གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་གཙོ་བོར་འཕགས་པ་ལ་སྦྱོར་དགོས་ལ་འགྲེལ་པར་དེའི་དངོས་ཤུགས་གཉིས་ཀའི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་དང་སྙིང་རྗེའི་
སྐབས་སུ་ཡང་ཟིན་བྱེད་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་རེ་བཤད་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། དམིགས་རྣམ་ངོ་བོ་དབྱེ་བ་རྣམས་ཡོད་དེ། དམིགས་པ་བཞན་དོན་དང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་ནས་ཆེད་དུ་
བྱ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པ་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པ། ངོ་བོ་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་དྲངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང། དབྱེ་བ་བྱང་སེམས་ལས་དང་བོ་པའི་སྔོན་འགྲོ་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་བུར་
ཤུན་གྱི་རོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་སེམས་སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་འགྲེལ་བར་མདོ་དྲངས་པ་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་
ཞེས་གསུངས་ལ། མདོ་ལས་ནི་རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ནས་ཆོས་ཉིད་འདི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་གང་སེམས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ཞེས་གསུངས་སོ། །མངོན་
རྟོགས་རྒྱན་ལས་གསུངས་བ་དང་འདི་ལ་མི་འདྲ་བ་མེད་དོ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་སོ་སོའི་སྐབས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་རེ་བཤད་པས་ནི་སེམས་སྐྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཤད་ཟིན་ལྟར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པར་

[029B] ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གཞན་དོན་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་ཟིན་པར་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་རང་དོན་བྱང་ཆུབ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་
བཤད་ལས། འདི་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་མ་རྫོགས་ལ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་ས་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱིའོ། །ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བགྱིའོ། ཞེས་པའི་བར་གྱི་མདོར་བསྟན། ཐབས་ཕན་བདེ་བླ་མེད་ཀྱི་སེམས་དང་ཚད་མེད་བཞིས་རིམ་བཞིན་མཉེན་པ་
དང༑ མི་ལྡོག་པ་དང། འགྱོད་པ་མེད་པ་དང། ཆགས་སྡང་གི་དྲི་མ་མེད་པས་ཟིན་ཚུལ་ཡང་བསྟན་ལ། ཤེས་རབ་སྟོང་མཚན་སྨོན་མེད་ཀྱི་བློ་གསུམ་གྱིས་ཟིན་ཚུལ་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་སེམས་དང། བླ་ན་མེད་པའི་སེམས་དང། བྱང་ཆུབ་མཉེན་པའི་སེམས་དང། སྙིང་རྗེ་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་དང་དགའ་བས་འགྱོད་ཕ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང་བཏང་
སྙོམས་ཀྱིས་དྲིམ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ཚད་མེད་བཞིས་ཟིན་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པར་གྱིས། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། སྟོང་བ་ཉིས་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་

[030A]༄༅། །དང༑ མཚན་མ་མེད་པས་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང། སྨོན་པ་མེད་པས་མི་གནས་པའི་སེམས། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་ལ་རྣམ་མཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཤེས་
རབ་དང་དེས་སེམས་བསྐྱེད་ཟིན་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པར་གྱིས། འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་གྱི་གོ་རིམ་ཡོད་དེ། དབང་རྣོན་གྱིས་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་བསྐྱེད་
གསུམ་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་རྣོན་དེ་མང་དུ་ཐོས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་ཤེས་ནས། དེ་སྤོང་ནུས་མི་ནུས་ལེགས་བར་དཔྱད་པས་མ་
རིག་པ་ཞེན་ཡུལ་མེད་པའི་ལོག་ཤེས་སྤོང་ནུས་སུམ་ཐོང་བ་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་བའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱིའོ། །ནས། ཤེས་པ་པོས་སྟོང་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བགྱི་བ་ཙམ་དུ་བས་ན་ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔང་ལ་སེམས་གང་སྐྱེས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་དང། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། ཡང་དག་ཤེས་འཚོལ་སྔོན་བཏང་སྟེ། །དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་གྱུར་ནས། །ལྟ་ངན་

[030B] །སྙིང་རྗེ་ཀུན་ནས་བསྐྱེད་ནས་སུ། །འགྲོ་དོན་བྱེད་པ་དཔའ་གྱུར་བ། །བྱང་ཆུབ་བློ་རྒྱས་མཁས་པ་ནི། བློ་དང་སྙིང་རྗེས་བརྒྱན་པ་ཡིས། །ཐུབ་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཡང་དག་སྦྱོད། ཅེས་གསུངས་བའི་
ཕྱིར༑ དབང་རྟུལ་ལ་ངེས་པ་མེད་དེ། དབང་རྒུལ་ཚིག་རྗེས་འབྲང་བ་ཡིན་པས་ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྟོང་ཉིད་ཚོལ་བ་ཡང་ཡོད་ལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་འང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མ་རྒྱན་
ལས༑ ཡང་དག་དད་བའི་རྗེས་འབྲང་བ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །ཐུབ་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་བླངས་བྱས་ཏེ། དེ་ནི་ཡང་དག་ཤེས་འཚོལ་བརྩོན། ཞེས་དང། སྙིང་པོ་རྒྱན་ལས། སེམས་མ་བསྐྱེད་
པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ནི་རྣོན་པོ་ལ་ཡིན་གྱི་རྟུལ་བོ་ལ་ནི་ངེས་པ་མེད་དེ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཐའ་དབྱད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་པོ་ལ་བྱང་སེམས་
ཚོགས་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་སྔོན་དུ་བ་སྐྱེད་རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན། འདིར་བསྟན་སྙིང་རྔེ་དེ་ཡིན་ན། བྱང་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལམ་མ་
ཞུགས་དང། བྱང་སེམས་སྐབས་དང། སངས་རྒྱས་སའི་སྐབས་སུ་ཐོབ་རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་འགལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཐོབ་རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་ལམ་མ་ཞུགས་ན་འཐོབ་པ་དཔེ་ལ་མི་སྲིད་པའི་

[031A]༄༅། །ཕྱིར་རོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་འཆད་འགྱུར་ལྟར་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཆོས་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་རྣམ་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ནི་བརྩེ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་པའི་རྣམ་པ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་ཅན་ནོ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང། འདིར་བསྟན་སེམས་བསྐྱེད་པ་པོ་ལ་བྱང་སེམས་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་འགྲེལ་དུ་མདོ་དྲངས་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ལ་སེམས་གང་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ། ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་བྱང་སེམས་ལ་བྱང་
སེམས་ཚོགས་ལམ་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ལ་ཐུབ་དབང་དངོས་སུ་སྐྱེད་པའི་བྱང་སེམས་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་ཐུབ་དབང་རང་ལས་དངོས་
ལ་འཁྲུངས་པའི་བྱང་སེམས་ས་བཅུ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། གལ་ཏེ་ཉན་རང་གཉིས་ཐུབ་དབར་ལས་དང། ཐུབ་དབང་རྣམས་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་ན་བྱང་སེམས་དེ་དག་གི་རྒྱ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། །

[031B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་གོ་ཤཱ་ཀ་སོགས་ཁ་ཅིག། འདིར་བསྟན་སེམས་བསྐྱེད་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་མཚན་ཉིད་པ་དང། འདིར་བསྟན་གྱང་སེམས་དེ་བྱང་འཕགས་ལ་
བྱེད་ཟེར་ན། འོ་ན། འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེས་དྲངས་ཏེ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཡིན་ན། སྦྱོར་ལམ་པ་ཡན་ཆད་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ལས་དངོས་སུ་འཁྲུངས་པའི་འདིར་བསྟན་བྱང་སེམས་ཡིན་ན་
བྱང་འཕགས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། མ་གྲུབ་ན། འཁོར་གསུམ། འདིར་བསྟན་བྱང་སེམས་ལ་སོ་སྐྱེ་གཅིག་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་
ཚོགས་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་འདིར་བསྟན་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐོག་མར་གལ་
ཆེ་བའི་སྙིང་རྗེས་དྲངས་པའི་ཚོགས་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འདིར་བསྟན་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱིས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བར་
གྱུར་ལམ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་བསྐྱབས་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་བདག་གིས་འདིག་རྟེན་འདི་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་ལས་བཏོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ཞེས་

[032A]༄༅། །གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག། རང་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་འདིས་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ན། སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན་ཡང་མི་འཐད་དེ། འོ་ན། འདིར་བསྟན་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་
ན༑ བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ལ་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་མྱོང་བ་བུར་ཤུན་གྱི་རོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ལ་
སེམས་བསྐྱེད་བསྒོམ་དུས་ཀྱི་དེ་འདྲ་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ལ་འདིར་བསྟན་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་སེམས་བསྐྱེད་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཐོག་མར་གལ་ཆེ་ཚུལ་ཡོང་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ལ་རག་ལས་པས་སྙིང་རྗེ་ཐོག་མར་གལ་ཆེ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་
བཤད་ལས། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་སེམས་བསྐྱེད་བསྒོམ་པའི་སྐབས་ལ་དགོངས་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་ཙམ་ནི་ཚིག་རྗེས་འབྲང་བའི་གོ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་
བུར་ཤིང་གི་ཤུན་པའི་རོ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ཟེར་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་དངོས་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། བཅོས་མིན་གྱི་སྙིང་རྗེས་དྲངས་པས་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ན། སེམས་

[032B] འོ་ན། ལམ་མ་ཞུགས་ན་སེམས་བསྐྱེད་མཚན་ཉིད་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ན་དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་
ནས་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱུད་ལམ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་པ་ཐོན་ནས་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་མ་ཐོན་པའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་
མན་ངག་བདུན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཚུལ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཐོག་མར་གལ་ཆེ་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། སེམས་བསྐྱེད་ན་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་སོགས་མང་ངོ། །ཡང་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ན། སྒོམ་བྱུང་
ཡིན་པས་ཁྱབ་སྙམ་ན། འོ་ན། བུར་ཤུན་གྱི་རོ་འདྲའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་བས་མ་བྱུང་གི་བློ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཐོས་བྱུང་གི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཚིག་རྗེས་
འབྲང་པའི་གོ་བ་ཙམ་ཡིན་པས། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བསམ་བྱུང་ཡིན་ན་ཚིག་རྗེས་འབྲང་པའི་གོ་བར་འགལ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བུར་ཤུན་གྱི་རོ་འདྲའི་དེ་ཐོས་བྱུང་ཡིན་པར་ཐལ། སེམས་བསྐྱེད་བསྒོམ་པའི་ཚེ་ཐོས་བསམ་རིན་གྱིས་འབྱུང་བ་མོད་སྡེ་རྒྱན་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སེམས་བསྐྱེད་དང་པོ་ཚིག་

[033A]༄༅། །སྤྱི་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོམ་པའི་ཚེ་དེ་ལ་ཐོས་བློས་བསྒོམ་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་ཚིག་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར་འགྲོ་སྔོས་དང་སེམས་ཅན་མཐོང་ཚེ་བསྒོམ་པ་ལྟར་སེམས་ངམ་ངམ་
ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེས་འོང་ཆེ་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཚར་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ཚོ་དེ་ལ་བསམ་བྱུང་གི་སྐབས་ཡིན་གྱི་སྒོམ་བྱུང་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་སེམས་བསྐྱེད་བསྒོམ་པའི་བློ་ཡིན་ན། མཉམ་
བཞག་གི་སས་བསྡུས་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་སེམས་བསྐྱེད་སྟེང་ནས་ཞི་གནས་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བསམ་གྲན་གྱི་ཉེར་བསྔོགས་མ་ཐོབ་པར་དུ་སྒོམ་བྱུང་མི་འོང་བར་ལམ་རིམ་
ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བའི་མན་དག་བཞིན་དུ་སྦྱངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ལེགས་པར་འཁུལ་ཐུབ་པའི་མྱོང་བ་ཁྱད་པར་
ཅན་སྐྱེས་པ་ནི་ཤུན་པའི་ནང་གི་ཤུར་ཤིང་དངོས་ཀྱི་དོ་རོང་འདབས་སེམས་བསྐྱེད་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཤུན་པ་དེ་བཞིན་སླ་བ་སྟེ། །རོ་ལྟ་བུ་ནི་འདི་ལ་དོན་སེམས་ཡིན། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་འདིས་ཀྱང་སྨྲ་བ་ཞེས་བས་ཚིག་སྤྱི་དེ་བཤད། དོན་སེམས་ཞེས་པས་ཚིག་སྤྱི་མ་ཡིན་པར་དོན་ལ་སེམས་པར་པ་གཅིག་བཤད་ཀྱང་སྒོམ་བྱུང་མ་བཤད་པས་སོ། །དེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་

[033B] །དེར་མ་ཟད་སེམས་གནས་དགུའི་དང་པོ་ཐོས་པ་དང་ལྷག་མ་བསམ་པ་ངང་བསམ་བྱུང་
ཡིན་ཀྱང་སྒོམ་ཡིན་ལ་སྒོམ་བྱུང་མ་ཡིན་པ་དང། སྒོམ་བྱུང་ཐོབ་པ་ལ་ཤིན་སྦྱངས་དགོས་པར་ལམ་རིམ་ལས་བཤད་ལ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཙམ་སྒོམ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། འདིར་བསྟན་བྱང་སེམས་
ཡིན་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ་བྱང་སེམས་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གང་རུང་ཡིན་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སེམས་རྩམ་པར་གྱུར་པའི་བྱང་སེམས་ཡོད་པའི་
ཕྱིར། དེར་ཐལ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་གནས་བརྟན་དབྱིག་གཉེན་དང། ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་དང། ཆོས་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོ་བྱོན་ཟིན་པར་
གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཡི་གེ་ཙམ་མ་ཐོས་པས་འཇིག་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་གཞན་
ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཅན་དང། ཞེས་གཞན་ཕན་བྱང་སེམས་ཡོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། བྱང་སེམས་དབང་བོ་རྣོ་རྟུལ་གང་རུང་ཡིན་ན། འདིར་བསྟན་བྱང་སེམས་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་

[034A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདིར་ཐེག་ཆེན་རིགས་ངེས་དབང་རྣོན་གྱི་ལམ་གྲོང་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིར་བསྟན་བྱང་སེམས་རྣམས་རང་རྒྱུ་ཚས་གསུམ་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཕྱིར་
རང་འགྲེལ་ལས། ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཅིའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་བློ་དང། ཞེས་སོགས་དང། ཡང་རང་འགྲེལ་ལས། དམ་བཅའ་པ་འདི་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་
པའི་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པས་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་ཡང་འཇུག་སྟེ། ཞེས་དང། སྔར་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་ཀྱི་མདོ་དོན་རྣམས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་
པའི་གདུལ་བྱ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཇུག་པའི་བཤད་པ་ལྟང་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བོད་སྔ་མ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་
སྐབས་འདིའི་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་གཟུགས་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། འདིའི་གཉིས་བོ་དེ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང། མེད་ཚུལ་དེ་རྫས་གཞན་དུ་མེད་པ་དང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྒྱད་ཆད་དུ་མེད་པ་ཅི་རིགས་སུ་འཇོག་
རིགས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་མཐའ་གཉིས་དང། དེར་མ་གྲུབ་པ་ལ་རིམ་བཞིན་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། གཉིས་སུ་མེད་པའི་བློ་ནི་དངོས་བོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་

[034B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ལས། གཉིས་སུ་མེད་པའི་བློ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་པ་མེད་པ་མིན་གྱི་འགྲེལ་པར་མཐའ་གཉིས་དང་
བྲལ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བཤད་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ན་རེ། འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་གྱུར་པའི་གཉིས་
མེད་ཀྱི་བློ་དང། རགས་པ་བརྔའ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་གསུམ་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འདོད་དེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་དོན་དམ་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཏུ་སེམས་པ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བློ་དང་བརྔའ་ལས་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ལམ་
དུ་ཞུགས་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་རེ་མེད་པར་ཐལ། འདིར་བསྟན་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། འདོད་ན། རང་འགྲེལ་ལས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་པས་ཀྱང་ཐོབ་མར། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་པོ་སེམས་ཅན་འཁོར་བའི་བཙོ་ནང་རབ་སྔ་མས་བསྐྱབས་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མ་

[035A]༄༅། །ལུས་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། ཞེས་པ་ནས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨོས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་པོ་ཞེས་པའི་
དང་པོ་ཡང་མེད། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་རང་རྒྱུད་ལྡན་ཀྱི་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་སྐྱབས་མེད་དཔག་མེད་སྐྱོབ་ཚུལ་ཡང་མེད། ཚིགས་བཅད་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་ཉན་རང་ཐུབ་དབང་ལས་རང་ཐུང་དབང་བྱང་སེམས་ལས་དང་བྱང་
སེམས་རྣམས་འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་ལས་འཁྲུངས་པར་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐོག་མ་འམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེ་ལ་དེ་འདྲ་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བྱང་
སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེས་སྐྱོབ་རྒྱུའི་སྐྱབས་མེད་པ་དེ་ལ་ལམ་མ་ཞུགས་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་རང་གི་གྲོགས་
སུ་བྱས་པའི་སྙིང་རྗེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ནས་སྐྱོབ་རྒྱུའི་སྐྱབས་མེད་པ་དང་འཁོར་པའི་བཙོན་རར་བསྔམ་པའི་ལམ་མ་ཞུགས་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་རྒྱུད་ལྡན་ལ་བྱང་འཕགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་
ཕྱིར༑ རྟགས་སོང། ཁྱབས་སྟེ། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ལ་སྐྱབས་མེད་པ་དང་འཁོར་པའི་བཙོན་རར་བསྔམས་པ་མི་རུང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འཕགས་པས་ན་དང་རྒ་བ་དང། །འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྩད་ནས་

[035B] །ལས་དང་ཉོན་མོངས་དབང་གིས་སྐྱེ། །དེ་ལ་དེ་མེད་ཕྱིར་མེད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་དུ་མི་འགྲོ་པྱིན་འཁོར་པའི་བཙོན་རར་བསྔ་མས་པའི་ཐ་སྟད་ཡང་མི་འཐོབ་པས་བྱང་སེམས་
ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ནས་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བར་མདོ་དུ་མ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་མ་གྲུབ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་འདིར་བསྟན་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བྱེད་པ་འབྲེལ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ལ་
བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐོག་མར་འགྲོ་རྒྱུ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དོན་འདི་དག་ནི་རྫི་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་བཤད་ལས། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་འཆད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་འབྲེལ་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་བློ་
ཞེས་པས་ཐོག་མར་ཞུགས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུའི་རབ་ཀྱང་སྟོན་དགོས་པས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། འཇུག་པ་འདིར་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལམ་ཆོད་བརྗོད་མ་མཛད་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་
ལ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། སངས་རྒྱས་དང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། འདིར་ཉན་རང་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་འང་དོན་གྱིས་མཆོད་བརྗོད་མ་མཛད་པར་ཐ། དེ་དག་ལ་འདིར་མཆོད་
བརྗོད་གཏན་ནས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་གི་པའི་རྒྱུ་ལ་མཆོད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ས། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཛད་པས་དེ་དག་དོན་ན་ནམ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་བསྔགས་

[036A]༄༅། །པབ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྒྱུ་ནོར་བུ་ལ་ཁམས་ཆེ་བར་བསྔགས་པས་རྒྱུ་དེ་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་གཟུགས་སོགས་ལ་ཁམས་ཆེ་བར་རང་ཤུགས་ཀྱིས་བསྔགས་པར་འགྲོ་བ་བཞིན་ཡིན་
བའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། རྒྱུ་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ལ་མཆོད་བར་དོན་གྱིས་འཕངས་པར་དགོངས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་
སོགས་ཡོད་དེ། སྤྱི་དོན་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་མཚམས་ཡོད་དེ། ལམ་མ་ཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེ་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་སྐབས་འདིར་
བསྟན་ཅིང་སྙིང་རྗེ་སོ་སོའི་སྐབས་སེམས་བསྐྱེད་རེ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། འདིར་བསྟན་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་འདིར་མ་བཤད་པ་ས་བཅུའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་
ན་ས་དང་པོ་ལྔ་དང་ཕྱི་མ་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྒོམ་ཀྱང་བརྗོད་བདེ་ཁྱད་ཀྱིས་ས་དྲུག་པར་རྒྱས་པར་བཤད་ལ་གཞན་གྱི་སྐབས་སུ་མ་བཤད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཤད་ཚུལ་
འདི་སྔ་མ་མང་པོས་མ་ཐོན་ཀྱང། ཚིགས་བཅད་གོང་འོག་གི་རྣམ་བཤད་དང་རང་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་ཁོ་བོས་བཤད་པ་ཡིན་པས་བློ་གསལ་གཟུར་གནས་རྣམས་དགའ་བར་གྱིས་ཤིག། རྩོད་སྤོང་ལ་

[036B] འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྒྱུར་བཤད་པ་མིང་འཐད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་བྱང་སེམས་དེའི་མ་མཐའ་ལམ་ལ་ཞུགས་མ་ཐག་
ལ་བྱེད་ན་སེམས་བསྐྱེད་དང་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་དེའི་རྒྱུར་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་ཡོད། མི་བྱེད་ན་གོང་དུ་ཟླ་ཚེས་དང་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་སུ་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་བྱང་
སེམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་མི་འགྲོ་བ་གང་ཞིག། གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་ལ་དེའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་བྱང་སེམས་སུ་འགྱུར་བ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་སྐྱེས་གྱུར་ན་སྐད་ཅིག་གིས་
ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཕྱིན་དྲུག་སློབ་སྐབས་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་སྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྩོད་ཚུལ་དེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་ན་འདི་གསུམ་
ནས༑ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཞེས་བྱུང། དེ་ལ་སྐྱོན་དེ་མེད་པར་ཐལ། འདིར་བསྟན་བྱང་སེམས་དེ་ཚོགས་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་ནས་འཇོག་ཀྱང་སྐྱོན་དེ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིར་བསྟན་སེམས་བསྐྱེད་སྔོན་དུ་
འགྲོ་རྒྱུ་དེ་ཡང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་སེམས་བསྐྱེད་སྒོམ་དུས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བྱེད་ཅིང། གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་དེ་ཡང་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཡིན་པར་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས་

[037A]༄༅། །སྔར་བཀོད་པའི་སྐྱོན་ནི་མེད་དེ། ནས། སྐྱོན་གཉིས་པ་ཡང་མེད་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་རྗེའི་ལུགས་ལ་སྡང་བའི་དལུམ་པོ་མཁས་རློན་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱི་བཤད་
ཚུལ་འདི་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་དང་ཡང་འགལ། བྱམས་པའི་གསུང་དང་ཡང་འགལ། རང་གི་ཁས་བླངས་དང་ཡང་འགལ་བའི་སྐྱོན་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་
པ་ལས། ཇི་ལྟར་ཚེས་བའི་ཟླ་བ་ལ། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་འཕེལ་བར་མཐོང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཟླ་ཚེས་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་ས་དང་བོ་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་
རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཇི་ལྟར་མྱུག་སོགས་རིམ་སྐྱེས་པས། །ས་བོན་ཤུན་པ་གཅོད་པ་ལྟར། །ཞེས་བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པ་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་སུ་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། བྱམས་པའི་རྣམ་
ཐར་གྱི་མདོ་ལས་བཤད་པའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་སྐྱེས་མ་ཐག་པ་ལྟ་བུ་དང། མཁའ་ལྡིང་གི་ཕྲུག་གུ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་དེ་ཚོགས་ལམ་པ་ལ་བྱེད་རིགས་པར་ཐལ། དཀོན་བརྩེགས་དང་འཇུག་འགྲེལ་གྱི་ཟླ་ཚེས་ལྟ་བུ་དང་ལྗོན་ཤིང་
གི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཚོགས་ལམ་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱོད་རང་གིས་འགྲེལ་བཤད་བཀག་པ་དང་འགལ་ཟེར། འདི་བཞད་གད་ཀྱི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ར་སྣང་བས་རེ་ཞིག་བཞད་གད་འདི་བྱ་སྟེ། འོ་ན། མདོ་བསྟན་བཅོས་

[037B] དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུང་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་དེ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་དཔྱིངས་བསྟོད་པའི་དོན་འཐད་
པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། དེས་ན་ཟླ་ཚེས་དཀོན་བརྩེགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཔེར་བཀོད་ལ་ཆོས་དབྱངས་བསྟོད་པས་འགོག་བདེན་གྱི་དཔེར་བཀོད་འདུག་པ་འདི་མ་མཐོང་དམ་ཁོ་བོས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་
གཞན་ཡང། མདོ་བསྟན་བཅོས་ནས་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ཞེས་བཤད་པའི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། འཇུག་འགྲེལ་གྱི་སྨན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་གི་མྱུ་གུ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་དེ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། རྒྱུད་བླ་མའི་དེའི་
ཕྱིར༑ འདོད་ན། མིང་གཟུགས་དང་མཐོང་ལམ་སོགས་དུ་མདེར་འགྱུར་བ་ཨེ་ཤེས། རྒྱུད་བླ་མའི་དེ་མཐོང་ལམ་ཡིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཁྱེད་ཅག་དེ་ལྟར་རྩོད་ཅིང་སེམས་དེ་འདྲ་
འཆང་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་དམ། ཀ་ཡེ་མཛུབ་མོ་ཁུག་ཅིག་ཅེས་འདོམས་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ཡང་རྩ་བར་འཆད་པ་ལ། གང་ཕྱིར་བརྩེ་ཉིད་རྒྱལ་བའི་ལོ་ཏོག་ཕུན་
ཚོགས་འདིའི། །ས་བོན་དང་ནི་སྤེལ་ལ་ཆུ་འདྲ་ཡུན་རིང་དུ། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། དེ་མཚམས་སྦྱར་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པར། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་

[038A]༄༅། །དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་རྗེ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱུང། དེ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བའི་དཔེ་གསུམ་
འཆད་པར། རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནས། དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་བྱུང། སྙིང་རྗེ་ཁོ་ན་ཡང་དུས་གསུམ་ཅར་དུ་དེ་གསུམ་དང་འདྲ་བར་འཆད་པ་ལ། སྙིང་རྗེ་ཁོ་ན་ནས། ཡིན་ནོ། ཞེས་བྱུང། ཐོག་མའི་
སྙིང་རྗེ་འཆང་པར། འདི་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཅན་ནས། ཞེས་གསུངས་སོ། ཞེས་བྱུང། བར་དུ་གལ་ཆེ་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་འཆད་པར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བ་སྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང། ནས། འགྱུར་རོ། ཞེས་བྱུང། ཐ་མར་
གལ་ཆེ་བའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་འཆད་པར། འབྲས་བུ་མཐའ་ཡས་པའི་ནས། མི་འགྱུར་རོ། ཞེས་བྱུང། འདི་ལ་སྤྱི་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་སྙིང་རྗེ་ལ་ཐོག་མར་
བསྟོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྙིང་རྗེ་སྔར་ལྟར་ཉན་རང་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཆོས་ཕྱི་མ་སེམས་བསྐྱེད་དང་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་གཉིས་ཀྱི་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་རྗེ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་བར་འདོད་པས་གང་ཕྱིར། ནས། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ཞེས་བྱུང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་རྒྱལ་བའི་ལོ་

[038B] དེ་དེའི་ དཔེར་ན་ལོ་ཏོག་ཕུན་ཚོགས་ལ་ཐོག་མའི་ས་བོན་དང། བར་གྱི་ཆུ། ཐ་མ་ལེགས་པར་སྨིན་པ་གསུམ་གལ་ཆེ་
པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེ་རིགས་ཐ་དད་པ་གསུམ་ལྟར་དོན་ཡང་མིན་ཏེ། དཔེ་གསུམ་ལས། དོན་སྙིང་རྗེར་རིགས་གཅིག་པ་ཁོ་ན་འཆད་པའི་ཆེད་དུ་ཉིད་སྒྲ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཕྲུ་
ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མ་རྣམས་སུ་ས་བོན་དང་ཆུ་དང་སྨིན་པ་རྣམས་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྙིང་རྗེ་ཁོ་ན་དུས་གསུམ་ཅར་དུ་ཡང་རྒྱལ་བའི་ལོ་ཏོག་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ནི། ཞེས་པ་ནས། གལ་ཆེ་བར་བསྟན་ཏོ། ཞེས་གསུངས། སྙིང་རྗེ་དང་པོ་གལ་ཆེ་བ་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་
ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་བཏོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་སུ་དགོད་སྙམ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པ་དང། དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་དགོས་པས་བདག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་པའི་ཐོབ་བྱ་
བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་ཏེ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་ཡང་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་མ་ཐོབ་པར་དེ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པར་ཤེས་ནས་སྤྱོད་པ་ཕྱིན་དྲུག་ཚང་བར་སློབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ས་བོན་མ་བཏབ་པར་མྱུ་གུ་མི་འབྱུང་ལ་

[039A]༄༅། །བཏབ་ན་འབྱུང་བ་བཞིན་སྙིང་རྗེའི་ས་བོན་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་མྱུ་གུ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཅན་ན་གཞན་བྱི། ཞེས་བ་ནས། ངེས་པ་ཁོ་ནར་འདུག་སྟེ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འདིས་
དབད་རྟལ་གྱི་ཆོས་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ཚུལ་བཤད་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྔར་བྱང་སེམས་ཆོས་གསུམ་ལས་འཁྲུངས་པར་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་དབང་རྣོན་གྱི་ཆོས་གསུམ་བསྐྱེད་ཚུལ་བཤད་ལ་
འདིར་བསྟན་གཙོ་བོ་ཡང་དབང་རྣོན་གྱི་ཡིན་ཡང། དབང་ཚུལ་ལ་ཕན་གདགས་བའི་ཆེད་དུ་སྙིང་རྗེ་དང་པོའི་ཤུགས་བསྟན་འགྲེལ་པའི་ཚིག་ཟིན་པ་བཀོད་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འབྲེལ་པས་བཤད་ཀྱང་དབང་རྣོན་གྱི་
ཆོས་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བར་འགྱུར་ཚུལ་མི་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། སྔར་ཆོས་གསུམ་ལས་བྱང་སེམས་དབང་རྣོན་ཐོག་མ་འཁྲུངས་ཚུལ་བཤད་པས་འདིའི་སེམས་བསྐྱེད་དང་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་གོ་བཟློག་ནས་སྐྱེ་བར་
ཤུགས་ལ་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར། གོ་ནུས་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་རྣོན་ལམ་མ་ཞུགས་དེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡིད་ཡང་ཡང་བསྐྱོད་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་ན་དང་སངས་རྒྱས་
ཐོབ་ན་སྙམ་བ་ཡང་ཡང་འབྱུང་ཡང། དེས་ངེས་བར་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་བར་བྱ་ཞེས་ཐག་བཅད་བའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་སྐྱེད་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་དགོས་ཤིང་དེ་ཐོབ་ནུས་པར་ཚད་མས་ངེས་དགོས་དེ་ལ་སྙིང་

[039B] སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་ཚད་མས་ངེས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཕུ་ཐག་ཆོད་པ་དང་དེའི་འཁོར་
ཐ་སྙད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་འཁོར་འདས་འཇོག་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མའི་རྣམ་བཤད་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ནི་ཐོག་མར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་
ཐོང་དགོས་པ་དང་ཐོབ་ནུས་བ་གཉིས་ཚད་མས་ལེགས་པར་གྲུབ་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དམ་བཅའ་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་མཚན་ཡང་
དག་མ་མཐོང་བར་དམ་བཅའ་བ་དབང་པོ་རྟུལ་བོའི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་གྱི་རྣམ་བཞག་ལེགས་པར་རྟོགས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པའི་ཐབས་མེད་པར་རྟོགས་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མའི་རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་བཅས་པའི་སྐྱེད་ཚུལ་ལེགས་བར་ཁོང་དུ་
ཆད་པ་ལས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་འཐོབ་དགོས་པར་རྟོགས་ལ་ཞེས་དང། སློབ་སྤྲིངས་ལས། ཉེ་དུ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཁོང་དུ་ཆུད་གྱུར་པ། །ཀློང་གི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བཞིན་དུ་

[040A]༄༅། །སྐྱེ་འཆི་འཕོས་པས་འོམ་ཤེས་བ་དེ་བོར་ནས། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཐར་བྱེད་ན་དེ་ལས་ཁྲེལ་བོར་མེད། ཅེས་དང། དཔའ་བོས་ཀྱང། ཤེས་རབ་མིག་ཉམས་འགྲོས་འཁྱར་གྱུར་པ་ལ། །འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་
རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་རིགས་ནི། །སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེད་བུ་གང་ཞིག་ཡོད། །དེ་དག་རྨོངས་བསལ་བརྩོན་འགྲུས་སུ་མི་རྩོམ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དོན་གཉིས་འགྲུབ་པ་ལ་འཚང་རྒྱ་དགོས་པར་ཤེས་དགོས་པ་སོགས་ལམ་རིམ་
ལྟར་ཡིན་བའི་ཕྱིར་རོ། རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མའི་རྣམ་བཤད་ལས། སྟོང་ཉིད་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྟོགས་པ་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་འཐོབ་ནུས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ལ་དཔག་ནས་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཐར་
པ་ཙམ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་དགོས་པར་ཤེས་པར་གྱིས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཅན། བར་དུ་གལ་ཆེ་བ་ཆུ་དང་འདྲ་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྙིང་རྗེས་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་
ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱང་བར་དུ་ཡང་ཡང་སྙིང་རྗེ་མ་བསྐྱེད་ན་གཞན་དོན་བོར་ནས་དམན་ལམ་དུ་གོལ་བར་འགྲོ་བས་སྙིང་རྗེ་ཡང་ཡང་བསྐྱེད་པས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་མཛད་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཞིང་ལ་ས་བོན་བཏབ་
ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཆུས་ཡང་ཡང་མ་བྲན་ན་མྱུ་བུ་ལེགས་པར་མི་སྐྱེ་ལ་ཡང་ཡང་བྲན་ན་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་བར་དུ་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་མྱུ་གུ་འཕེལ་བ་སྙིང་རྗེ་ལ་རག་ལས་པས་ཆུ་ལྟ་བུར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་

[040B] འདིར་ལམ་རིམ་གཉིས་དང་རང་འགྲེལ་རྣམ་བཤད་གཉིས་ཀར། སྙིང་རྗེ་དང་ཆུ་དཔེ་ངོན་སྦྱར་གྱི་ལུད་དང་མ་སྦྱར་ལ། ལུད་ཞིང་ལ་ཐོག་མར་སྐྱེལ་གྱི་
ཉིན་རེ་བཞིན་ཆུ་ལྟར་མི་དགོས་པས་དཔེ་དོན་མི་འགྲིགས་པས་ངག་ནས་གང་ཐོན་གྱི་ཅལ་རྒྱུག་མ་བྱེད་ཅིག། སྙིང་རྗེ་ཆེན་བོ་ཐ་མར་གལ་ཆེ་བ་ལོ་ཏོག་སྨིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཀྱང་ཉན་དང་དགྲ་བཅོམ་ལྟར་ཞི་
བར་མི་མན་ལ་བར་གདུལ་བྱའི་སྐལ་བ་དང་འཚམ་པར་ཆོས་བསྟན་ནས་འཕགས་པ་གསུམ་གྱི་ཚོགས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཕེལ་བ་ཡང་སྙིང་རྗེས་སྨིན་ཚུལ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མྱུ་གུ་ལ་འབྲས་བུ་མང་དུ་ཆགས་ཀྱང་
མ་སྨིན་ན་ཕན་མི་ཐོགས་ལ་ལེགས་པར་སྨིན་ན་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་དགུར་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེས་སྨིན་པ་ལ་རྒྱལ་བའི་ལོ་ཏོག་ཕུན་ཚོགས་པ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། འབྲས་བུ་མཐའ་ཡས་པའི་གནས་
སྐབས་ཐོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། འབྲེལ་མེད་མང་དུ་སྣང་ཡང་དོར་ནས་དོགས་པ་ལེགས་པ་འགའ་ཞིག་བཤད་ན། འདི་ཡ་ཁ་ཅིག། ཉན་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕལ་
བ་ཙམ་ཡང་མེད་ལ། དེ་གཉིས་ལ་ཚོགས་གཉིས་མཚན་ཉིད་པ་ཡོད་པར་འདོད། ཡང་ལ་ལ་དེ་གཉིས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཚན་ཉིད་པ་ཡོད་ལ་ཚོགས་གཉིས་དངོས་གནས་པ་མེད་པར་འདོད་ཅིང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་

[041A]༄༅། །བུ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྐོར་དུ་འདོད། མང་པོ་ཞིག་འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་པོའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པ་སོགས་མང། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ནང་འགལ་དང་རང་གི་
རྣམ་བཤད་ཙམ་ལས་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་རབ་གུང་བསྒྲིག་མ་ཐུབ་པའི་ནང་རྟགས་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འཆད་འགྱུར་ལྟར་ལུང་རིགས་དང་རང་གི་ཁས་བླངས་འགལ་བ་སོགས་དུ་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན། སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོ་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་མ་ལུས་བ་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཅན་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདིར་བསྟན་དེ་ལ་དེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། འཁོར་བའི་
བརྩོན་རང་བསྔ་མས་པ་སྐྱབས་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མ་ལུས་བ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་བསྟོད་པར་འོས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་ཞིང་སྐྱོབ་
འདོད་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པ་གཅིག་དང། བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སྨོན་
པ་གཅིག་དང། བྲལ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་ཁུར་འཁྱེར་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡོད་པ་གང་ཞིག། སྔ་མ་གཉིས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལའང་ཡོད་ཀྱང་ཕྱི་མ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་དང་ཐེག་ཆེན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་

[041B] བྲལ་བར་བྱའོ་སྙམ་པའོ། ཞེས་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་རྟོགས་ཅིག་ལ་འཛིན་སྟངས་དེ་
འདྲ་གསུམ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་སེམས་བསྐྱེད་པར་དུ་ལྷག་བསམ་མང་བཅུག་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་གཉིས་ལས་དེ་ལྟར་བློ་རིམ་ཀྱིས་སྦྱང་བས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་
དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཐོབ་འདོད་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་མེད་པར་དེར་ལྷག་བསམ་བཅུག་པས་ཅི་བྱ་སྙམ་ན། སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་པ་ནི་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་ཀྱང་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བསྒྲུབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་ཁུར་དུ་བཞེས་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་པོ་མིན་པ་ལ་མེད་པས། སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་བསམ་པ་ལྷག་པས་ལྷག་བསམ་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་བར། གློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་
ཞུས་པའི་མདོར་དྲངས་པ་ལས་ཤེས་སོ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལམ་རིམ་ལས། སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་པ་ནི་ཉན་རང་ལའང་ཡོད་གསུང་གི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་གསུངས་སོ་ཟེར་ན། འདི་འདྲ་རྗེ་ཡབ་སྲས་
ཀྱི་གསུངས་དང་མཁས་པའི་བསྟན་བཅོས་གུང་བསྒྲིག་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཟེར་རོ། །ཉན་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕལ་བ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་བུ་དོང་དུ་ཤོར་བ་འམ་ཆུས་ཁྱེར་བ་ལ་མའི་བརྩེ་

[042A]༄༅། །བ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པ་གང་ཞིག། དེ་འདྲའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པ་ན་དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མིང་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་མའི་རྣམ་བཤད་ལས། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་སྡུད་པ་ནི་དུ་གཅིག་བུ་མི་གཙང་
བའི་དོང་དུ་ལྷུར་བའམ་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པ་ཡོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་རང་གི་ཁུར་དུ་བླངས་པའི་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དར་པོར་མ་དང་གཉེན་རང་བར་མ་དང་དགྲ་ལ་ཕྱེ་ནས་བསྒོམ་པའི་མཐར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་དེ་འདྲ་སྐྱེས་པ་ན་དེ་ལྟར་མིང་འཐོབ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཚང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐོམ་རིམ་དང་པོ་
དང་བར་བ་གཉིས་ཀ་ལས། གང་གི་ཚེ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བུ་མེ་བདེ་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གཏན་ནས་བྱང་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པའི་སྙིང་རྗེ་རང་གི་དང་གིས་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་རྫོགས་
པ་ཡིན་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མིང་འཐོབ་སྟེ་ཞེས་དང། ལམ་རིམ་གཉིས་ལས། བུ་ཆུང་དུ་སྙིང་དུ་ཆེས་སྡུག་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་བ་ལ་མ་དེ་ཇི་ཙམ་བརྩེ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་ཙམ་པའི་བློ་ཚོད་གཅིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
སྙིང་རྗེ་རང་གི་ངང་གིས་སྐྱེས་པ་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བར་གསུངས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལམ་རིམ་ལས་སེམས་ཅན་ལ་ཞེས་འབྱུང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་ཆེན་སྐབས་སུ་

[042B] འོ་ན། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་མི་ཤེས་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཤེས་ན་དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་
སྐྱེ་བ་ལུང་རིགས་དུ་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་དག་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལ་ཡིད་མ་ལོག་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། འཇུག་པའི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་
གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བའི་སྙིང་རྗེ་སོ་སོ་བ་གསུམ་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན་རྣམ་བཤད་ལས། ཐོག་མར་གལ་ཆེ་བ་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཡིན་ཚུལ་ནི། ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་
པ་མི་འཐད་བར་ཐལ། རྩ་བར། ས་བོན་ལྟ་བུར་འདོད་གྱུར་པ། དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་སྟེང་རྗེ་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ལམ་མ་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར། དར་ཐལ། མཚད་བརྗོད་ཀྱི་བརྗོད་ཀྱི་དངོས་བསྟན་ལ་དེའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཁས། གཞན་ཡང། རྣམ་བཤད་ལས། ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དུས་ཕྱིས་སྙིང་རྗེས་ཆུས་ཡང་དང་ཡང་དུ་མ་བཅུས་ན། ཞེས་པ་ནས། ངེས་པར་ཉན་རང་གང་རུང་གི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་ལ་
སྙིང་རྗེའི་ཆུས་ཡང་ཡང་བཅུས་ན་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ། ཞེས་པའི་དོན་མེད་བར་ཐལ། སྦེལ་ལ་ཆུ་ལྟ་བུ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚོགས་ལམ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་མ་བསྒོམ་ན་ཞི་མཐར་ལྟུང་བས་

[043A]༄༅། །རང་རྒྱུང་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡང་སྐྱེད་དགོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ངེའི་དངོས་བསྟན་ཀྱི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། དམ་བཅའ་ཐད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་
རྣམ་བཤད་ལས། རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྙིང་རྗེས་སྨིན་པ་དང་བྲལ་ན་ཞེས་པ་ནས། འབྲས་བུའི་སར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་འཇུག་ན་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་འབྱུང་བའོ། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྩ་
བར༑ སྨིན་པ་ལྟ་བུར་འདོད་གྱུར་པ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དེ་ལོ་ཏོག་སྨིན་པ་དང་འདྲ་བར་དངོས་སུ་བསྟོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམ་བཅའ་
འཐད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྙིང་རྗེ་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ཕྱི་ནས་མ་བསྟོད་པར་ཐལ་བ་དང། སྙིང་རྗེ་སྤྱི་ལྡོག་ལ་བསྟོད་པར་ཐལ་བ་དང། སྤྱི་ལྡོག་དེ་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཡོན་
ཏན་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སོགས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་པར་ཐལ་བ་སོགས་འཕེན་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མཆོད་བརྗོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སྙིང་རྗེ་ཐོག་མའི་སྙིང་རྗེ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སྙིང་རྗེ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་པས་ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐང་པར་ཐལ། མཆོད་བརྗོད་དངོས་བསྟན་ལ་འབྲས་བུའི་སྙིང་རྗེ་མེད་པར་ཐོག་མའི་སྙིང་རྗེ་ཁོ་ན་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་

[043B] སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་རྗེ་སེམས་དང་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སེམས་ཡིན་པར་ཐལ། ་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་
ཏེ༑ སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྙིང་རྗེའི་སེམས་དེ་དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་སེམས་དེ་འོག་གི་སེམས་བསྐྱེད་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་
སེམས་ཡིན་ན་སེམས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉོན་མོངས་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ན་སེམས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར།    ༈    འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཐོག་མའི་ས་བོན་ལྟ་བུ་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་གཅིག་དང་
བར་དུ་གལ་ཆེ་བ་ཆུ་ལྟ་བུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གཅིག་དང། ཐ་མར་གལ་ཆེ་བ་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལྟ་བུ་གསུམ་ཡོད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྡུག་བསྔལ་གྱིས་མཚོན་པའི་ཕོངས་པ་ལས་སྐྱོབ་འདོང་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་བཅོས་མིན་གྱི་
བརྩེ་བ་དེ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད། ས་མཚམས་ལྷག་བསམ་གྱི་སྔ་རོལ་སྐབས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད། དེ་འདྲའི་འདིར་བསྟན་བརྩེ་བ་དེ་འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་སྔར་
བཤད་ཟིན། ས་མཚམས་ཐེག་ཆེན་ལམ་མ་ཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད། དམིགས་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་དང་སྡུག་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་དང། སྡུག་

[044A]༄༅། །བསྔལ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ་གང་རུང་གི་རྣམ་པ་ཅན་མ་བུ་གཅིག་པ་ལ་བརྩེ་བ་ལྟ་བུའི་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པའི་བརྩེ་བདེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད། འདི་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་དེ་གསུམ་དང་
ལམ་ལ་ཞུགས་མ་ཞུགས་ཀྱིད་གཉིས་སོགས་ཡོད། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཐེག་དམན་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་དུས་ན་ཡང་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རེ་རེ་ནས་
མི་སེམས་པར་བསྡུས་ནས་བྱེད་པས་དམིགས་ཡུལ་ཡང་རྒྱ་ཆུང། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་ཙམ་ལས་མེད་པས་རྣམ་པའང་ཆུང། ཡང་ཡང་དེར་དཔྱད་པ་མཐའ་ཡས་བས་མི་སྒོམ་པས་བརྩེ་གདུང་ཆུང། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྙིང་
རྗེ་བྱེད་ལས་དང་སྟོབས་རྣམས་ཆུང་བས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཚང་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཕལ་བ་ལས་མེད་པས་ས་བཅུ་པའི་མངོ་སོགས་ལས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་ཅེས་བཤད་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་གི་ཉན་ས་ལྟར་དང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རང་འགྲེལ་སྔར་དྲངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་འཐད་དེ། ཉན་རང་གི་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་སྤྱི་ལས་སྒྲོལ་འདོད་ཙམ་
དང༑ བྱང་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་མཐའ་དག་ལས་སྐྱོབ་པར་ཁུར་དུ་འཁྱེར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩེ་གདུང་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཉན་རང་གི་པ་གསང་ལ་མེ་ཕོགས་པ་ལྟ་བུ་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཤ་ལ་མེ་ཕོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་

[044B] གཟུངས་རྒྱལ་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ནི་པགས་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ནི་ཤའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱེད་
ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཐེག་དམན་གྱི་ལན་ལ་རེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞན་སྨིན་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་དེ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ནི་བྱམས་པ་ལ་ལྟོས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ནི་སེམས་ཅན་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་ལྟོས་པའོ། ཞེས་བྱུང། སྟོབས་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཐེག་དམན་གྱི་དེ་སྟོབས་ཆུང་བས་གཞན་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལ་སྐྱོ་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་དེ་ཆེ་བསད་ལ་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར། མདོ་དེ་ལས། ཉན་ཐོས་
རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ནི་རྩོམ་པར་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ནི་རྩོམ་པ་ །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་གཉིས་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། ཞི་
ལྷག་མ་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། དེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ་ཚད་མེད་མ་ཡིན་པའི་མུ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་དེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མིན་པ་ཚད་མེད་ཡིན་པའི་མུ་ཡིན། བྱང་འཕགས་
ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་མེད་དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་མུ་ཡིན། ཚིག་སྤྱི་ཙམ་གྱི་སྙིང་རྗེ་དང་ཕུག་རོན་གྱི་བུ་ལ་བརྩེ་བ་ལྟ་བུ་ནི་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མུ་ཡིན། རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་

[045A]༄༅། །ལ་སོགས་པ་ནི་ཚོགས་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉན་རང་ལ་ཚོགས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་ཀྱང་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་འབྲས་བྱང་ཆེན་འབྱིན་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སོགས་
ཚོགས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བསྟན་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྙིང་རྗེ་དམན་བ་ཉིད་ཕྱིར་ཡང། །གནས་པའི་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོ་མེད། །གང་དག་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་པ། །གཞན་གྱི་དོར་ནི་བཞུགས་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་
པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉན་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དེ་ཆུང་བ་དང་ཐེག་ཆེན་གྱི་དེ་ཉན་རང་གི་དེ་ལས་འཕགས་པར་བསྟན་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་
པོ་ལ་སྒོམ་བྱུང་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། དེ་གསར་དུ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སྒོམ་བྱུང་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིས་སེམས་རྟེན་བྱས་པའི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་
ཁོ་ན་རེ། དེ་རྒྱུད་ལ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་སྒོམ་བྱུང་ལ་ལྟོས་པར་ཐལ། དེ་རྒྱུད་ལ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་ཡང་ཡང་སྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་
འགྲོ་འདུག་དང་བསྲེ་ཐུབ་པ་གཅིག་དགོས་ལ་དེ་ལ་ཡང་ཡང་སྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཙནྡྲ་གོ་མིས། སེམས་ཀྱི་ཤིང་ནི་ཐོག་མ་མེད་དུས་ཅན། ཞེས་སོགས་དང། སྒོམ་རིམ་དང་ལམ་རིམ་དག་ལས་

[045B] རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ཞི་གནས་ལ་ལྟོས་པར་ཁ་ཅང་ཐལ་བར་ལམ་རིམ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དང་རྣོན་གྱིས་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེད་
པའི་སྔ་རོལ་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པར་ཐལ། དེས་ཐར་པ་འཐོབ་པར་དམ་བཅའ་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅིང། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་དམ་མ་བཅས་པར་ཐར་པ་
ཙམ་འཐོབ་པར་དམ་བཅའ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་པར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་ཐར་པའི་ཕན་ཡོན་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཡང་མ་བསྟན་པར་སྟོང་ཉིད་སྟོན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་
དེ་ཉིད་ཚོལ་ལ་ཐོག་མར་ནི། །ཐམས་ཅད་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ། །དོན་རྣམས་སྟོན་ཅིང་ཆགས་མེད་ལ། །ཕྱིས་ནི་རྣམ་པར་དཔེན་པའོ། ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པར། སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་མ་བྱང་བ་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་
ལྟ་བ་རབ་ཏུ་སྦྱར་ན། ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། ལས་རྣམས་འབྲས་བུར་བཅས་ཉིད་དང། །འགྲོ་བ་དག་ཀྱང་དག་བཤད། །
དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་དང། །སྐྱེ་བ་མེད་དག་ཀྱང་བསྟན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་དེ་ལ་དང། ཆོས་དང་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་

[046A]༄༅། །དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། དང་པོ་རང་ཞེས་བདག་ལ་ཞེན་གྱུར་ཅིང། །སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། སྙིང་རྗེ་གསུམ་མཚམས་སྤྱར་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ་རང་
འགྲེལ་ལས། ད་ནི་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱག་འཚལ་པ་བརྩམ་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱུང། དེའི་དམིགས་རྣམ་དང་
བཅས་ཏེ་འཆད་པར། རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ནི་ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའོ། ཞེས་བྱུང། འདི་ལ་སྤྱི་དོན་ནི། མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་
ནས་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པར་འདོད་པའི་བརྩེ་བ་དེ་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད། དེ་འདྲའི་འདིར་བསྟན་བརྩེ་བ་དེ། འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། སྙིང་རྗེ་དང་པོ་ལ་དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཅན་ཙམ་ཞིག་དམིགས་པར་གསུངས་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་དོན་ཡོད་དེ། མི་རྟག་པ་དང་
བདག་མེད་པ་ཕྲ་རགས་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་ལ་ཚིག་བརྗོད་བདེ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁྱད་པར་གཞན་དང་ཙམ་སྒྲ་བསྡུས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་

[046B] རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལ་དགོངས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་པ་ཡང་ཐ་སྙད་བདེ་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་བསྡུ་པའི་མིང་ངོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་མཚམས་ལམ་མ་ཞུགས་
ནས་ས་བདུན་པའི་བར་རོ། །དམིགས་རྣམ་སོ་སོར་བཤད་དེ། རྩ་བར། འགྲོ་ལ་ཞེས་དང། འགྲེལ་པར། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ཞེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་དམིགས་པ་དང། དང་བོར་བཞེས་བདག་ལ་ཞེན་གྱུར་ཅིང། །བདག་
གི་འདི་ཞེས་དངོས་ལ་ཆགས་བསྐྱེད་བ། །ཟོ་ཆུན་འཕྱན་ལྷར་རང་དབང་མེད་པ། ཞེས་དང། འགྲེལ་པར། བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྔ་རོལ། ཞེས་པ་ནས། མ་འདས་པ་ཞིག་སྟེ། ཞེས་དང། དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་
སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྙིང་རྗེས་དམིགས་ནས་བསྐྱབ་པར་སྤྲོ་བ་ཞེས་པ་དག་གིས་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྩ་པར། སྙིང་རྗེར་གྱུར་གང་ཞེས་པའི་ཤུགས་བསྟན་སྙིང་རྗེ་སྐྱེད་པ་པོའི་བྱང་སེམས་ཡང་ཡོད་དེ་
རང་འགྲེལ་ལས། གང་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་འགྲོ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་ཟོ་ཆུན་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་ལྟར་ཁྱད་པར་དྲུག་ཡོད་དེ། བཅིང་པར་འདྲ་
པ་ཐག་པས་བསྔམས་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་ལས་ཉོན་གྱིས་བཅིང་པ་དང། བྱེད་པོས་འདྲ་བཟོ་ཆུན་འཁོར་མི་འཁོར་གང་ཟག་ལ་རག་ལས་པ་ལྟར་དེ་འཁོར་པར་འཁྱམས་མི་འཁྱམས་རྣམ་ཤེས་ལ་རག་ལས་པ་དང། འཁོར་

[047A]༄༅། །ཚུལ་གྱིས་འདྲ་བཟོ་ཆུན་དེ་ཁྲོན་བའི་རྩ་རྩེ་ཀུན་དུ་འཁོར་བ་ལྟར་དེ་དག་སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་དུ་འཁོར་བ་དང། འབད་རྩོལ་གྱིས་འདྲ་བ་ཟོ་ཆུན་དེ་ཐུར་ལ་འགྲོ་སླ་གྱེན་ལ་འབད་ཀྱང་དཀའ་བ་ལྟར་དེ་དག་ངན་སོང་
དུ་འགྲོ་བསླ་ལ། དེ་ནས་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་འབད་ཀྱང་དཀའ་པ། གོ་རིམ་མ་ངེས་བས་འདྲ་བཟོ་ཆུན་དེ་འཁོར་བའི་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་མ་དེས་པ་ལྟར་འགྲོ་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་
ལམ་གསུམ་གྱི་གོ་རིམ་མ་ངེས་པ་དང། མནར་པས་འདྲ་བ་ཟོ་ཆུན་དེ་ཉིན་རེ་བཞིན་རྩིགས་པས་གཅོག་པ་ལྟར་འགྲོ་བ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་མནར་པ་དང་དྲུག་བོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། བྱེད་པོ་གང་གིས་
འཁོར་དུ་བཅུག་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཞི་ཞིད་མ་དུལ་བའི་སེམས་འདི་ཉིད་གྱིས་སོ། ཞེས་པ་ནས། ལན་ཅིག་མ་ཡིན་བར་མན་པ་རྣམས་སེམས་པའོ། ཞེས་བྱུང། དེ་ལྟར་བཤད་པ་གོ་བསྐྱེད་ཆེད་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཡང་ཡང་གལ་
ཆེ་བར་བཤད་པའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཚུལ་འདི་ལྟར་བསྒོམ་པ་ལ་རག་ལག་པར་སྟོན་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། སྔར་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་འདོད་པའི་ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་བསྒོམ་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་ཚུལ་ཡོད་དེ་
ཁྱད་པར་དྲུག་པོ་རང་སྟེང་དུ་བསམས་ནས་དང། གཞན་སྟེང་དུ་བསམས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། འདི་ཡང་སྔོན་དུ་རང་ཉིད་ནས། གཞན་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱུང། རྒྱུ་དེ་ཙམ་གྱིས་

[047B] དེ་ལ་གྲོགས་ཡིད་འོད་གི་བློ་ཡང་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། དགྲ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ན་དགའ་བ་སྐྱེ། བར་མ་ལ་མཐོད་ན་བཏང་སྙོམས་སྐྱེ། མཛའ་བཤེས་
པ་བྱུང་ན་མི་བཟོད་ལ་དེ་ཡང་ཡིད་དུའོ་བ་ཅི་ཙམ་དུ་ཆབ་དེ་ཙམ་དུ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། འོ་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ནས། གནད་ཆེན་པོའི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡིད་འོད་གི་
རྣམ་པ་དེ་ཡང་རིམ་གྱིས་སྐྱེད་དགོས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མར་ཤེས་པ་དང། དྲིན་དྲན་པ་དང། དྲིན་བཟོ་གསུམ་གྱིས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐུགས་བརྟན་པོ་འགྲུབ་བའི་ཕྱིར། སློག་སྦྲིངས་ལས། ཉེ་དུ་འཁོར་པའི་རྒྱལ་པོ་
ཁོང་དུ་ཆུད་གྱུར་པ། སོགས་དང། དབའ་པོས། ཤེས་རབ་མིག་ཉམས་སོགས་སོ། །འོ་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཙམ་གྱིས་སྡར་བཤད་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་སྐྱེ་འམ་ཞེན་མིན་ཏེ། དེ་སྐྱེས་ཀྱང་ད་དུང་གཞན་དོན། ཁུང་དུ་
འཁྱེར་པའི་ལྷག་བསམ་ལ་བློ་སྦྱོད་དགོས་པ་སྔར་ལྟར་ལམ་རིམ་གཉིས་ལས་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཆོས་དང་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་གཉིས་འཆད་པར། འགྲོ་བ་གཡོ་བའི་ཆུ་ཡིན་བགི་ཟླ་བ་
ལྟར། །གཡོ་དང་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་བར་མཐོང་བ་ཡི། ཞེས་དང། དེ་སྔ་འགྲེལ་སྒོ་ནས་འཆད་བར། རང་འགྲེལ་ལས། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་རྣམ་འཆད་པར་རང་

[048A]༄༅། །འགྲེལ་ལས། སྙིང་རྗེ་གྱུར་གང་ཞེས་སོགས་བྱུང། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་རྣོན་གྱིས་སེམས་ཅན་མི་རྟག་པ་དང་སྟོང་བར་སྔོན་དུ་རྟོགས་ནས་དེ་རྗེས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་འཆད་པར་
རང་འགྲེལ་ལས། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བར་མཐོང་བ་ན་དེ་དག་གི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འཇོམས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་བ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རོ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ནས། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡང་དག་
པར་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བྱུང། འདི་ལ་སྤྱི་དོན་དང་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཚུལ་ཡོད་དེ། འགྲོ་བ་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བ་གཡོ་བལྟ་བུ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་བའི་
ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་དམིགས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཡང་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ལ། ཡང་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བ་ཟླ་བར་སྣང་ཡང་དེས་སྟོང་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་ཡང་དེས་སྟོས་
པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་འགྲོ་བ་ལ་དམིགས་པའི་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། འགྲོ་བ་གཡོ་བའི་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་ལྟར། །གཡོ་དང་སྙིང་རྗེ་གྱུར་གང་དེ་ལ་འདུད། ཅེས་བྱུང། གཉིས་བགྲུས་
སྟེ། འགྲོ་བ་ཆུ་ཡིན་པ་གི་ཟླ་བ་ལྟར། །རང་བཞིན་ཉིད་གྱིས་སྟོང་བར་མཐོང་བ་ཡི། །སྙིང་རྗེ་གྱུར་གང་དེ་ལ་འདུད། ཅེས་བྱུང། ཆོག་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། དམིགས་པ་མི་རྟགས་དང་

[048B] དེར་ཐལ། འདིའི་ཆོས་ནི་ཕུང་སོགས་དང་མི་རྟག་པ་
དང་རང་སྐྱ་ཐུབ་པས་སྟོང་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཅིག་དགོས་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། མི་རྟག་པའི་སེམས་ཅན་ཞེས་བ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ལྟ་
བུ་ལ་ཡང་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་དོན་ཡོད་དེ། གདགས་གཞི་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་ཙམ་ལ་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ལ་ལྷག་མ་ཕྱིས་ནས་ཆོས་
ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཆོས་ཙམ་ལ་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ལ་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་པ་ནི་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་བའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དམིགས་
མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། དམིགས་པ་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། དམིགས་པ་མེད་རྒྱུ་དེ་བདེན་མེད་ལ་སྙེགས་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྣམ་བཤད་ལས། དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་མཚན་འཛིན་གྱིས་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་བདེན་མེད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་དོན་

[049A]༄༅། །ཡོད་དེ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དམིགས་པ་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ལ། ཚིག་གཞན་མི་མངོན་པར་བསྡུས་ནས་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། བདེན་མེད་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་སམ། དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡུལ་ཙམ་གྱིས་འབྱེད་མི་ཐུབ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་གསུམ་ཀས་འགྲོ་བ་ལ་དམིགས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པས་ཀྱང་མི་ཐུབ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་གསུམ་ཀ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་
ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཅན་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཁྱད་མེད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པའི་རྣམ་པ་འཆར་ཚུལ་སྒོ་ནས་གསུམ་དུ་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སེམས་ཅན་ཙམ་ལས་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་
མ་ཤར་བའི་ཆ་ནས་སྙིང་རྗེ་དེ་དང་བོ་དང། དམིགས་པ་དེ་བདག་མེད་རགས་པ་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་ཆ་ནས་སྙིང་རྗེ་གཉིས་པ་དང། དམིགས་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཤར་པའི་ཆ་ནས་སྙིང་རྗེ་
དེ་གསུམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ད་ནི་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་བརྩམ་པར་

[049B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དམིགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གམ་ཁྱད་པར་ལ་བློ་དེ་འཇུག་ཚུལ་གཅིག་དགོས་པ་དེ། རང་འགྲེལ་ལས་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་འཇུག་པའི་
སྒོ་ནས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱེ་བྲག་དང་ཁྱད་པར་སྐད་དོང་གཅིག་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །ས་མཚམས་ཡོད་དེ། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པ་ནས་དང། དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་
དེ་ནི་བདེན་མེད་རྟོགས་པ་ནས། གཉིས་ཀ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད་པས་འདི་གཉིས་མི་འགལ་བར་ཡང་རུང། གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོང་འདོད་
ལ་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་པ་ཐོན་པའི་བློ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འོ་ན། དེ་འདྲའི་གཙོ་སེམས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྙིང་རྗེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྣམ་ཤེས་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། ད་འདྲའི་སེམས་བྱུང་ཟེར་ན། འོ་ན། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཚོར་འདུ་སོགས་སེམས་བྱུང་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་པོ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
སྙིང་རྗེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་དེ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྙིང་རྗེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་འགྲོ་ལྔ་འཁོར་དུ་མེད་པའི་རྣམ་ཤེས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། མི་འཚེ་བ་

[050A]༄༅། །ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱོད་ཀྱི་འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཚོ་བ་ལ་བྱེད་རིགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། རིབ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་མི་
མཐུན་ཕྱོགས་མ་རིག་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དང། རིག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཕྱིར་དང། ཞེས་སོགས་དང། ཕུང་བོ་ལྔ་ལས། རྣམ་པར་མི་འཚོབ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་འཚེ་བར་གཉེན་པོ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་འོག་ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་དང། དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་དང་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྔོན་གྱི་བོད་ཊིཀ་བྱེད་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྙིང་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྙིང་རྗེ་དང་པོ་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་
པ་དང། སྙིང་རྗེ་གཉིས་པས་སེམས་ཅན་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པར་དམིགས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་གསུམ་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཟེར། ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་བཤད་ལས། སྙིང་རྗེ་དང་པོ་འདིས་རྟག་གཅིག་
རང་དབང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་དགོས་པར་འདོད་པ་ནི་ཞེས་དང། དེ་ཉིད་ལས། བོད་ཀྱི་ཊིཀ་བྱེད་མང་པོས་ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་གཉིས་པས་སྐད་ཅིག་མ་རབ་ཟུང་བ་དང། སྙིང་རྗེ་གསུམ་པས་
རང་བཞིན་མེད་པར་བཟུང་བར་ཐལ། སྙིང་རྗེ་གཉིས་པས་སྐད་ཅིག་མར་དམིགས། སྙིང་རྗེ་གསུམ་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། ཚད་མས་དམིགས་པར་དེའི་བཟུང་དོན་

[050B] དེར་ཐལ། བདེན་འཛིན་གྱིས་དམིགས་ཞེས་པ་དང་དེའི་དམིགས་ཡུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་དམིགས་པའི་གཏད་སོ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་འཛིན་གྱིས་
དམིགས་པའི་གཏད་སོ་དང། དེའི་ཞེན་ས་དང། དེའི་ཞེན་ཡུལ་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་
མ་ལུས་པ་སྐྱོབ་པར་འདོད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྙིང་རྗེ་དེ་གཉིས་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། མ་ཁྱབ་ན། སྙིང་རྗེ་དེ་གཉིས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་
ལས་བསྒྲལ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་རྣམ་ཅན་དང་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྣམ་ཅན་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྟོག་པ་གཅིག་ལ་འཛིན་སྟངས་འགལ་བ་གཉིས་
མི་འོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་དམིགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ཤེས་པའི་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། འདི་དག་གི་དམིགས་རྣམ་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པའི་བཤད་པ་སྟེ་
སྙིང་རྗེ་གཉིས་ནི་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་རྣམ་བ་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། སྐད་ཅིག་མ་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་གཉིས་རྣམ་པའི་ཡུལ་དུ་འདོད་ན་སྙིང་རྗེ་གཅིག་ལ་འཛིན་སྙངས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་

[051A]༄༅། །སུ་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྙིང་རྗེ་དང་བོ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་བློ་ཡིན་ན་རྟག་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། སྙིང་རྗེ་དང་པོ་
ལ་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་བས། འདོད་ན། སྒྲ་མི་རྟག་པར་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིད་བློ་ལ་རྟག་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་
གཅིག་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྒྲ་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིད་བློ་ལ་སྒྲ་བདེན་གྲུབ་པོ་སྙམ་པའི་བློ་གཅིག་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྙིང་རྗེ་དང་པོ་
རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་བློ་ལ་འཛིན་སྟངས་དེ་གཉིས་ཡོད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གང་ཟག་དེ་སྒྲ་བདེན་མེད་དང་མི་རྟག་པ་གཉིས་ཀ་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་མྱོང་བས་གྲུབ་
པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒྲ་མི་རྟག་པར་མ་རྟོག་པའི་གང་ཟག་གིས་ཀྱང་སྒྲ་དམིགས་རེས་ཀྱིས་རྟག་པར་དམིགས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་རྟག་མི་རྟག་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་སྒྲ་ཙམ་
འཛིན་པ་རི་བློ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ཀྱང་ཡུལ་དེ་དམིགས་རེས་ཀྱིས་བདེན་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ལྟ་བ་བརྗེད་ནས་བདེན་གྲུབ་

[051B] རྣམ་བཤད་ལས། མི་རིགས་པར་སྨྲ་བ་སྟེ། བདག་མེད་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པའི་ནས། བྲམ་པ་དམིགས་བར་
ལ་དམིགས་བར་མི་འཇོགས་བཞིན་ནོ། ཞེས་བྱུང། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྙིང་རྗེ་གསུམ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་འབྱེད་བར་ཐལ། དེ་གསུམ་རྣམ་བས་མི་འབྱེད་པར་དམིགས་པས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་
ལས། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡང་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། འདིར་འགྲེལ་བར་སྙིང་རྗེ་གསུམ་རྣམ་བས་མི་འབྱེད་པར་དམིགས་ཡུལ་གྱིས་
འབྱེད་པར་གསུངས་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་སྙིང་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་གཙོ་བོར་དམིགས་པའི་སྟེང་ནས་འབྱེད་ཀྱང་རྣམ་པའི་སྟེང་ནས་མི་འབྱེད་ཅེས་པ་འདོན་ཡིན་གྱི་དེ་གསུམ་གྱི་དམིགས་
པ་ལ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ལ་ཡང་འདྲ་བར་འགྲེལ་བས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྙིང་རྗེ་དང་པོའི་དམིགས་པའི་སྐབས་འགྲོལ་སྙིང་རྗེ་ཞེས་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་
སྐབས་སུ་ཡང་འགྲོ་བ་གཡོ་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ལས། སེམས་ཅན་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་འདྲ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་སྔར་སྙིང་རྗེ་གསུམ་རྣམ་པས་འབྱེད་འདོད་པ་ཡང་

[052A]༄༅། །ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང། སྙིང་རྗེ་གསུམ་དམིགས་ཡུལ་ཙམ་གྱིས་འབྱེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་ཀས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། མི་རྟག་པ་དང་བདེན་མེད་
སོགས་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སྔར་རྣམ་བཤད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པར་མཚུངས་པར་བཤད་པ་དང་གཞན་འགོག་སྐབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་བོ། །གཞན་ཡང་དེ་གསུམ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་
འབྱེད་པ་མི་རུང་བར་ཐལ། དེ་གསུམ་དམིགས་པ་ཙམ་མཚུངས་ཀྱང་དེ་གསུམ་གྱི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྟེང་ནས་དེ་གསུམ་འབྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གསུམ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གསུམ་
སྙིང་རྗེ་ལ་འཆར་ཚུལ་སྒོ་ནས་དེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དམིགས་ཡུལ་དེ་སྙིང་རྗེ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་གཞན་གཉིས་མ་ཤར་བར་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཤར་བའི་སྒོ་
ནས་སྙིང་རྗེ་དང་པོ་བཞག། དམིགས་ཡུལ་དེ་སྙིང་རྗེ་དེ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ཤར་བར་མི་རྟག་པ་དང་རིགས་པའི་བདག་མེད་གང་རུང་གི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་ཆ་ནས་སྙིང་རྗེ་གཉིས་པ་བཞག། དམིགས་ཡུལ་དེ་
སྙིང་རྗེ་དེ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་ཆ་ནས་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་བཞག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་དེ་ལ་དམིགས་ཡུལ་གྱི་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བར་སྣང་ཡང་དམིགས་ཡུལ་དེ་མི་

[052B] ཁྱབ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཙམ་ཞེས་པའི་སྒྲས་ཁྱད་པར་དེ་གཉིས་གཅོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། སྙིང་རྗེ་དང་པོ་ལ་དེ་འདྲ་བའི་ཁྱད་བར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་
པ་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཅན་ཙམ་ཞིག་དམིགས་པར་གསུངས་ལས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་དེ་གཉིས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གི་སྙིང་རྗེ་དེའི་སྔོན་དུ་མི་རྟག་པ་སོགས་ངེས་པའི་བློའི་ཤུགས་མདོར་
པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྣང་ངོར་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ལས་སེམས་ཅན་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་ཆོས་ལ་དམིགས་པས་ནི་
སེམས་ཅན་ཙམ་ཞིག་ལ་དམིགས་པ་མིན་གྱི། ནས། སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་དམིགས་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་འདིས་སྙིང་རྗེ་དང་པོས་མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་
པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ཟེར་བ་ལེགས་པར་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན། བློ་དེ་ལ་བདེན་པར་སྣང་ན། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། བདེན་མེད་ལ་དེའི་ཕྱིར་ན་མི་མཚུངས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་
བྱས་ཞེས་པ་ནི་བློ་སྔ་མས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའམ། རྩིས་ཟིན་པ་ཡིན་ཅིང། དཔེར་ན་མྱ་ངན་གྱིས་ཟིན་པའི་ཟས་ཟབ་མྱ་ངན་མིན་ཀྱང་མྱ་ངན་དུ་རེ་དྲན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། བདེན་སྣང་ནི་བློས་མ་ཟིན་ཀྱང་བག་ཆགས་གོམས་

[053A]༄༅། །པས་ཀྱང་འཆར་བ་དགྲ་བཅོམ་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། སྤྱེར་སེམས་ཅན་དེ་བདེན་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལྷག་པའི་མི་ཆོག་པར་སྙིང་རྗེ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་དེ་བདེན་མེད་
ཀྱི་རྣམ་པར་ཤར་ཡང་བདེན་མེད་སྙིང་རྗེ་དེའི་འཛིན་སྟངས་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཚང་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་མིན་གྱི། དམིགས་
པ་ཁྱད་པར་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་གསུམ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་དམིགས་པ་
ཙམ་གྱིས་མི་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཆོས་ཅན། སྙིང་རྗེ་དང་པོས་ཁྱོད་ལ་དམིགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་གསུམ་པོའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་སླ། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་ངེས་མ་དམིགས་པར་རྣམ་བཤད་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཆོས་ཅན། སྙིང་རྗེ་ཕྱི་མ་
གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པར་ཐལ། དང་པོའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་རིགས་པ་གཞན་སྤྲོ་ཚུལ་ཡང་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྔོན་གྱི་རྗེའི་བུ་ཆེན་འགའ་ཞིག་གི་སློབ་

[053B] ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཙམ་སྙིང་རྗེ་དང་པོའི་དམིགས་པ་དང། མི་རྟག་པ་དང་བདེན་སྟོང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་སྙིང་རྗེ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པ་
ཞེས་ཁྱད་འབྱེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་
པས་ཕྱི་ངོན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གཟུགས་གཞལ་བྱ། དེའི་རྣམ་པ་ཤར་ནས་དེ་ལ་མི་སླུ་བའི་རིགས་ཚད་མ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་འབྲས་བུར་བྱས་པའི་ཚད་འབྲས་
ཀྱི་རྣམ་བཞག་དང། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཙམ་པ་སོགས་ཀྱིས་དུ་མ་སྨྲ་བར་བྱེད་ཅིང། དེས་ན་རྣམ་བཤད་ལས། མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་དྲུག་སྒྲ་བྱས་པ་མི་ལེགས་ལ་མི་རྟག་
པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ཞེས་ཟེར་དགོས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་གསུམ་དངོས་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་མང་དུ་སྨྲ། དེ་ལ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ཚིག་ཟིན་ཙམ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་མཁས་པ་
དེའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་ལ་ལ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་ནས། སྙིང་རྗེ་ཕྱི་མ་གཉིས་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་

[054A]༄༅། །པའི་བློས་དངོས་སུ་ཟིན་དགོས་པ་རང་ལུགས་བྱས་ནས། དག་སར་སྙིང་རྗེ་དང་པོ་མེད་པར་བཤད་དོ། །ཡང་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ལུགས་སྔ་མ་འཐད་པ་འདྲ་ཞིག་བྱས་ནས་སྙིང་
རྗེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འདྲེན་པའི་དངོས་རྒྱུའི་སྒྲོ་ནས་འབྱེད་པར་མཛད་དོ། །ལུགས་དང་པོ་ལ། ཆོས་དེ་བདེན་མེད་ཡིན་ན་བྱེད་པོ་སོགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཡོད་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་
བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། རྟག་པ་ཆོས་ཅན། དེ་དག་གང་རུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། རྒྱུ་དང་གང་ཟག་སྒྲ་བློ་བཞི་པོ་གང་ལ་ཡང་མ་ལྟོས་པར་དེ་དེའི་ཁྱད་པར་བྱེད་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པའི་ཐེ་ཚོམ་དེ་ཡང་བསལ་ལོ། །དེར་མ་ཟད་སྤྱིར་དེ་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་ཀྱང། བློ་དེའི་ངོར་
བདེན་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་དེ་ཡོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་སོགས་དུ་མ་འཕེན་པར་བྱ་སྟེ། འོ་ན། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་པའོ་སྙམ་པའི་འཇིག་ལྟ་མེད་པར་ཐལ། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་
ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། དེར་ཐལ། བདེན་གྲུབ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འཁོར་གསུམ་ལྟ་བུ་མཛད་དོ། ། ཞེ་མེད་

[054B] བློ་དེས་སྒྲ་བཟུང་ན། བློ་དེས་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་བཟུང་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་པས་གྲངས་ཅན་ལ་སྒྲ་མི་
རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་རྩོད་གཞིར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཚིགས་གསལ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གྲངས་ཅན་ལ་བདེན་མེད་ཀྱིས་
ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་སྣང་བར་ཐལ། དེ་ལ་སྒྲ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་སླ། འདོད་ན། དེ་ལ་བདེན་མེད་ཁྱད་ཆོས་བྱས་པའི་སྒྲ་སྣང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་
དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་མི་སྣང་བར་ཐལ་ལོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་དབུ་མ་པས་བདེན་མེད་སྒྲུབ་ཚེ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དག་ཐ་དད་
པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདི་ནི་རྗེ་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་ཡབ་སྲས་དང་ཟླ་བའི་ཞབས་སོགས་ཀྱི་ལུགས་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་གང་
གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་བཙམ་དུ་འཛིན་བློ་ཐ་སྙད་ཚད་མར་བཤད་པ་དང། རྣམ་བཤད་འདི་ལས་བུམ་སོགས་དམིགས་རེ་ཀྱི་བདེན་མེ་དང་མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་མི་དགོས་པར་ལན་དུ་མར་གསུངས་

[055A]༄༅། །པ་དང། སྟོང་ཐུན་གྱི་གཞུང་དུ་མ་དང། རྒྱུད་བླ་དང་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་སོགས་ཀྱི་དར་ཊིཀ་དུ་མ་དང་རྒྱབ་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རིགས་པའི་གནོད་བྱེད་ཀྱང་མི་ཟད་པ་འོང་བའི་ཕྱིར། གཡང་ས་ལྟ་
དུར་སྤང་པར་གྱིས་ཤིག་ཡང་ལུགས་གཉིས་པ་ལ་ཡང། ས་བརྒྱ་པ་མཉམ་བཞག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཅན། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པར་ཐལ། དམིགས་མེད་
ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྐོག་གྱུར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་མངོན་གྱུར་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། སེམས་བསྐྱེད་ལྐོག་གྱུར་པ་ཡོད་པ་རྣམ་བཤད་
ལྟར་ཁྱེད་རང་ཡང་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཚེ་གང་ཟག་དེའི་ངོར་སྙིང་རྗེ་སོགས་གཉིས་སྣང་མཐའ་དག་ལོག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སྟོང་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སློབ་པ་མཉམ་བཞག་
པ་ཡིན་པས་འགྲུབ་ཅིང། ཁྱད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡིན་ན་ངེས་དངོས་སུ་ཟིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་ཉན་ཐོས་མཐོང་ལམ་མཉམ་བཞག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་དང་དབང་ཤེས་བྱ་ས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་
བས་དངོས་སུ་ཟིན་པར་ཐལ་བ་དང། སོ་ །གཞན་ཡང། ལྟ་བ་དེས་

[055B] ཁྱོད་ཀྱི་དེ་དེས་དངོས་སུ་ཟིན་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དེའི་དངོས་རྒྱུ་མིན་ཀྱང་དེ་དེས་དངོས་སུ་ཟིན་པ་དུ་མ་འོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་
ན་དག་པ་ས་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་འཕགས་རྣམས་སྟོང་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ལའང་པ་ན། ཡུན་ཤིན་ཏུ་རིང་བར་ཡང་མཉམ་བཞག་དེའི་རྩི་མ་ཡལ་བར་གང་སྣང་པར་སྟོང་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཆར་དུས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་
རྣམས་མཉམ་བཞག་གི་ལྟ་བ་དེས་བྱེད་པས་དངོས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དུས་མཉམ་བཞག་གི་ལྟ་བ་དེ་འགག་ཀྱང་དེའི་བྱ་བས་སྙིང་རྗེ་དེ་དངོས་སུ་ཟིན་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། དེའི་སྙིང་རྗེ་སྐད་ཅིག་ཕྱི་
མ་རྣམས་དེའི་དངོས་འབྲས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སོ་སྐྱེ་གཞིར་བཞག་ཟེར་ནའང་མ་འཐད་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ལམ་མཉམ་བཞག་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་དག་ཀྱང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རེ་ཞིག་གི་བར་དུ་
ལྟ་བའི་རྩེ་མི་ཡུལ་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ངེས་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པར་ཐལ། དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེར་འགྱུར་བ་ལ་རང་གི་སྔོན་དེ་མ་ཐག་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་
པའི་བློ་མངོན་གྱུར་དུ་སྐྱེད་པ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ན། རང་གི་སྔོན་དེ་མ་ཐག་གང་ཟག་དེས་མི་རྟག་པ་དང་བདེན་པར་

[056A]༄༅། །མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་མངོན་གྱུར་བ་གཅིག་བསྐྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་པར་འཇོག་པ་ལ། སྙིང་
རྗེ་གཉིས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གིས་སེམས་ཅན་སྐད་ཅིག་མ་དང་རང་བཞིན་མེད་པར་སྔོན་དུ་ངེས་ཟིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བ་གཅིག་དགོས་ཀྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཁྱད་ཆོས་
གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེས་དམིགས་པ་ལ། སྙིང་རྗེ་གཉིས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེས་དེའི་སྔོན་དུ་མི་རྟག་པ་དང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྙེད་དགོས་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་སྙིང་རྗེའི་དུས་ན་ཡང་ལྟ་བའི་
ནུས་པས་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བ་གཅིག་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། དེ་ཡིན་ན་དེའི་སྔོན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དགོས་བར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་སྤྲོ་སླ། ཡང་ཁ་ཅིག། མི་རྟག་བས་ཁྱད་པར་དུ་
བྱས་བའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་སྙིང་རྗེ་གཉིས་པ་དང། བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་བར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་བའི་སྙིང་རྗེ་སྙིང་རྗེ་གསུམ་བར་བྱས་ནས་སྙིང་རྗེ་དེ་གཉིས་འགལ་ཟེར། ལ་ལས་
དེ་ལྟར་བྱས་ནས་སློབ་ལམ་ན་དེ་གཉིས་འགལ་ཟེར་རོ། །ལུགས་དང་བོ་ལ། སངས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་དེ་ཆོས་ཅན། དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་དེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་ལ་དེའི་ཕྱིར་

[056B] ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། ཁྱབ་པ་རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང་གྲུབ། ལུགས་གཉིས་པ་ལ་ས་བཅུ་པ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་སྣང་སྟོད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དང་ནས་
སྐྱེ་འཇིག་སྒྱུ་མའི་སེང་གེ་དང་གླང་བོ་ལྟར་སྣང་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཅན། དམིགས་མེད་ཀྱི་དེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་ས་བཅུ་པ་དེ་ལ་བདེན་མེད་དང། སེམས་ཅན་སྐྱེ་འཇིག་གཉིས་ཀ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། སྙིང་རྗེ་གཉིས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གིས་ནས། ཁྱད་ཆོས་
གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བ་གཅིག་དགོས་ཀྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བདེན་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སོ་སྐྱེ་གཞིར་བཞག་ཟེར་ན་འང་
བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མི་རྟག་པར་སྣང་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཅན། དམིགས་མེད་ཀྱི་དེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་ལ་དམིགས་བའི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་
རྟགས་གྲུབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མི་རྟག་པ་དང་བདེན་མེད་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དེར་ཐལ། དེ་འདྲ་ཅིག་ཡོད་བའི་ཕྱིར། དེར་

[057A]༄༅། །ཐལ༑ དེ་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཤར་བའི་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་དྲོད་རྩེ་བ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་
རྣམས་ཀུན། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་ལ་སོགས། ཞེས་དང། དགོངས་འགྲེལ་ཀུན་གྱི་ཡང་རྩེ་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ལས། སྒྱུ་མའི་སྤྲུལ་པའི་སེང་གེ་དེ་དོན་དུ་མེད་པར་ཤེས་བཞིན་དུ་སེང་གེ་དེས་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་བསད་པ་
སོགས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ནས་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་པ་ལྟར། ཞེས་སོགས་དང། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བར། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ལ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཉིད་སྣང་ཡང། །དེ་ལ་དོན་གྱི་ཡང་དག་ཏུ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཉིད་
མེད་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྒྱུ་འདྲའི་འཇིག་རྟེན་ལ། སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཉིད་སྣང་ཡང། །དམ་པའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་དང། །འཇིག་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་གཉིས་འགལ་བའི་ལུང་རིགས་ཅི་ཡང་མེད་
དོ༑ ༑རང་ལུགས་ལ། སྙིང་རྗེ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད། དམིགས་རྣམ་དབྱེ་བ། ས་མཚམས་སྤྱི་དོན་ལྟར་ཡིན། སྙིང་རྗེ་གསུམ་ག་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འབྱེད་ཀྱང་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་སྟེ་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་
པར་དུ་བྱས་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་གསུམ་འབྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ལུང་རིགས་དུ་མའི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་དང་པོ་དང་ཕྱི་མ་དག་འགལ་ཏེ། ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་དང་བྱས་བའི་

[057B] བློ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་དེ་གཉིས་ཀའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱར་པའི་རྣམ་པ་འཆར་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་རྩོམ་པར་དམ་བཅས་ཚུལ་ཡོད་དེ། དངོས་སུ་སྙིང་རྗེ་བསྟོད་ནས་
ཤུགས་ལ་རྩོམ་པར་དམ་བཅས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཤུགས་ལ་དམ་བཅའ་བ་ཡོད་དོ། ཞེས་སོ། །འཇུག་པ་འདི་ཆོས་ཅན། དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་ཡོད་དེ། ཟབ་རྒྱས་གཉིས་བརྗོད་བྱ་དང། ཐལ་
འགྱུར་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་བརྒྱད་སོགས་རྟོགས་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགོས་བ་དང། ཉིང་དགོས་ལ་ཚོགས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་བཞི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དེ་དང། འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ་མཐར་
ཐུག་གི་ཉིད་དགོས་དང། ཕྱི་མ་རྣམས་རིམ་པས་སྡམ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ནི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། བརྗོད་བྱ་ནི་ཟབ་པ་དང་གྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཡིན་ལ། ནས། འབྲེལ་བའོ། ཞེས་གསུངས་
སོ༑ ༑དེས་ན་འདི་ངས་དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་མ་ཡིན་ཏེ། ཟབ་རྒྱས་ཁྱད་མེད་དུ་རྒྱས་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་གཉིས་ཚོགས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་སྟོང་གཉིས་ཚོགས་དེ་ཡིན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩོད་སྤོང་
ལ་ཁོ་ནར། བདེན་མེད་ཀྱི་རྣམ་བ་ཤར་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆོས་ཅན། བདེན་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱད་བདེན་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་

[058A]༄༅། །བུད་མེད་མི་རྟག་བར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཆོས་ཅན། བུད་མེད་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་བུད་མེད་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་བཤར་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་
འདོད་མི་ནུས་ཤིང། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བུད་མེད་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཤར་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་བུད་མེད་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་མི་གཙང་བ་ལྔར་རྟོགས་པའི་བློ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ ལྷག་བསམ་བརྟན་པས་ཞུས་པ་ལས། དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་རོལ་མོ་བྱུང་བའི་ཚེ་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་བའི་བུད་མེད་མཐོང་ནས། ཞེས་བ་ནས། འདི་ན་དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་
བསྙེན་དང་དགེ་བསྙེན་མ་ཁ་ཅིག་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་སྡུག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་
བལྟ་བར་བྱའོ། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་ལ་བུད་མེད་དངོས་སུ་བཟུང་ནས། དེ་ལ་མི་རྟག་པ་སོགས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་བར་དང། ཕུང་པོར་བདེན་པར་བཟུང་ནས་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡར་
ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཉིས་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་པ་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། བུ་མ་འཛིན་རྟོག་པ་བུམ་པ་བདེན་སྣང་གི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། བློ་ལ་ཤར་པའི་དོན་གཙོ་བོར་འཛིན་སྟངས་ལ་འཇོག་ཀྱང་བློ་ལ་

[058B] ཁྱོད་རྒྱུན་མཐའ་མ་ཡིན་པའི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྣམ་པ་ཤར་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་རྣམ་བཤས་ཀྱིས་གྲུབ་བོ། །སྨྲས་པ། སྙིང་
རྗེའི་རྩ་བརྟན་སེམས་སྐྱེད་དཔག་བསམ་ཤིང། །ཕྱིན་དྲུག་ཡལ་ག་བསྡུ་བ་ཞིའི་མེ་ཏོག་རྒྱས། །མཁས་བཙུན་དང་ལྡང་གྲགས་སྙན་རྒྱན་ཕྲེང་གཡོ། །ཕན་བདེའི་གྲིབ་བསིལ་རྒྱས་འདི་ཨེ་མ་རྨད། །ཐེག་གསུམ་སྙིང་
རྗེའི་དམིགས་རྣམ་དབྱེ་བ་ལ། །འཁྲུལ་བའི་རབ་རིབ་རིགས་ལམ་གསར་ཐུར་གྱིས། །ལེགས་པར་བསལ་ཟིན་ལེགས་བཤད་མེ་ལོང་འདིར། །རབ་རྒྱས་ཐེག་གསུམ་རི་མོ་ཆེས་བཀྲ་ལྟོས། །དབྱད་གསུམ་དག་པའི་
སྙིང་པོ་མི་ལྡན་ཞིང། །ཐེ་ཚོམ་ཟེར་སྒྲོས་ལོ་མའི་ཁུར་ཆེ་བའི། །ཊིཀ་སྤྱི་ཐལ་ཕྲེང་ཨེ་ར་ཎྚ་དག་དང། །མཚུངས་མི་ན་གསར་བཤད་ཙན་དན་མཆོག་འདི་ཟུངས། ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །
གཉིས་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་ལ། རྒྱུའི་ས་དང། འབྲས་བུའི་ས་གཉིས། དང་པོ་ལས་སོ་སོའི་རྣམ་བཞག་དང། ས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་རབ་དགའ་སོགས་ལྔ་བཤད་པ་དང། ས་དྲུག་པ་མངོན་
དུ་གྱུར་པ་བཤད་པ་དང། ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་སོགས་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ། ས་དང་པོར་བ་དགའ། གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་བ། གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ། བཞི་བ་འོད་འཕྲོ་བ། ལྔ་བ་སྦྱངས་དཀའ་བ་བཤད་

[059A]༄༅། །པ་ལྔ༑ དང་པོ་ལ། སའི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ། སའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་ན། རྩ་བར། རྒྱལ་བའི་སྲས་བོ་འདི་ཡིས་སེམས་གང་འགྲོ་བ་རྣམས་
ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། དེ་མཚམས་སྦྱོར་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཞེས་བྱུང། སའི་སྒྲ་དོན་དབྱེ་བ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པར། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཞེས་པ་ནས། དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་བཤད་དོ།།
ཞེས་བྱུང། འདི་ལའང་སྤྱི་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས་དང་པོ་ལ། འདི་ལྟར་སྟོན་པའི་གཞུང་དང། འདིར་སའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་རྗེས་འབྲངས་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ལུས་
སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་དང་སེམས་བསྐྱེད་དང་ཞི་ལྷག་ཕྱིན་དྲུག་དང་ས་བཅུ་འབྲས་བུ་ཆོས་གཟུགས་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཐལ་ཆེར་འདྲ་སྟེ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པས་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་
ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ། མདོ་ཀུན་བཏུས་གསུམ་དུ་དེ་དག་བཤད་ལ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བ་སོགས་བཤད། བསླབ་སྤྱོད་གཉིས་གྱིས་ཕྱིན་དྲུག་གི་ལེའུ་སོགས་བྱས་པ་གྲགས་ཆེ། རང་རྒྱུད་པའི་

[059B] དབུ་མ་རྒྱན། སྒོམ་རིམ་གསུམ་རྣམས་མཐུན་པར་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་སེམས་བསྐྱེད་སྤྱོད་པ་བྱིན་དྲུག་ལ་བསྔགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བས་ལམ་རིམ་ཚང་བར་
བསྟན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །ཡོན་ཏན་མདོར་བསྟན་བྱ་བ་ནི། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །ནས། བདུན་པོ་འདི་དག་མ་ལུས་པ། ཅིག་ཅར་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིས།།
ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཡུལ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཉིད་ཐོབ་འགྱུར། ཞེས་སོགས་གོང་འོག་དུ་མར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་བ་ལས་ཀྱང་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཚང་བར་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་
ཡང་ཞིག་འཁོར་བའི་རྒྱུད་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་སྦྱངས་པ་བྱས་པ་ལས། །ད་དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ས་བོན་གྱུར་པ་ཁམས་དེ་
ཉང༑ ༑ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྟེན་དུ་འདོད། །རིམ་གྱིས་སྦྱངས་བར་གྱུར་པ་ལས། །སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་ཐོབ་བར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཁམས་སྦྱོང་བྱེད་ནི། དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་
ལ༑ ༑རྟག་ཏུ་མོས་པ་བརྟན་པ་ཡིས། །སེམས་དེ་ཡང་དག་བསྐྱེད་བྱས་ནས། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡང་ཡང་འབྱུང། ཞེས་སྐྱབས་འགྲོ་དང་སེམས་བསྐྱེད་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དཀའ་སྤྱད་སྣ་ཚོགས་སྦྱིན་པ་

[060A]༄༅། །དང། །ཚུལ་ཁྲིམས་སེམས་ཅན་དོན་སྡུད་དང། །ནས༑ སྟོབས་ལ་ངེས་གནས་ཡེ་ཤེས་དེ། །ཁམས་རྒྱས་བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་པོ། ཞེས་པས་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་དང། དེ་ཉིད་ལས། ནག་
གཞི་ནས་རྣམ་སྤངས་ཏེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ས་བཅུ་དང། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ནི། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ས་བཅུ་པར་དབང་བསྐུར་དང་ལོངས་སྐུར་དང་ལོངས་སྐུ་ཞིང་ཁམས་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཚུལ་དང་བཅས་པ་
བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་སོགས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། མདོ་ཀུན་བཏུས་ལས་མདོ་ལས་བཤད་པ་མ་གཏོགས་སློབ་དཔོན་གྱི་མཚམས་སྦྱར་ཙམ་ལས་མེད་
ལ་རྣམ་བཤད་ལྟར་བཤད་དེ་བསྟན་བཅོས་འདིར་དེ་གསུམ་དང་མཐུན་པར་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ཀའི་ལམ་བཤད་དོ། །རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་དེ། དབུ་མ་སྙིང་བོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མི་
གཏོང་དང། །ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཡང་དག་བསྟན། །དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཚོལ་བ་ནི། །དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིན། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བྱམས་སྙིང་རྗེས་སེམས་བསྐྱེད་མི་གཏོང་བ་དང། ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་
ནི༑ དེ་ཉིད་བརྟུལ་ཞུགས་ལེའུ་ལས། སྙིང་རྗེས་བསྐྱེད་པའི་སྦྱིན་བ་དང། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་ཀུན་ཞིའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་འདོད་བ་བསྐྱེད། །ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མེད་ཆུ་

[060B] །བཟོད་པའི་སེར་ལ་ཕྲེང་དཀར་དང། །བརྩོན་འགྲུས་རལ་པའི་ཁུར་བཅང་དང། བསམ་གཏན་ལྟ་བུར་ལྷུར་ལེན་དེ། ཞེ་སོགས་ཀྱིས་ཕྱིན་དྲུག་རྒྱས་པར་བཤད། དེ་ཉིད་ཚོལ་པའི་ལེའུ་ལས། མཁས་རྣམས་སེམས་
ནི་མཉམ་བཞག་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཞི་ལྷག་སོགས་སྒོམ་རིམ་ལྟར་བཤད་ཅིང། རྒྱལ་སྲས་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་བསྐྱེད་པ། སྤྱོད་པ་བརྟུལ་ཞུགས། དེ་ཉིད་ཚོལ་བ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ལ། དབུ་མ་རྒྱན་ལས་ཀྱང་སྔར་
དྲངས་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་གཉིས་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སྤྱོད་པ་སོགས་བཤད་ལ། སྒོམ་རིམ་དང་བོ་ལས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས། མདོར་ན་སྙིང་རྗེ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
དང༑ སྒྲུབ་པ་དང། གནས་འདི་གསུམ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ ཡང་དེ་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཚད་མེད་བ་བཞི་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་བའི་བྱེ་དྲག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པར་བསྟན་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་མཐུན་པར་གོན་ན་སྟག་ཚད་པས་ཐལ་རང་གི་
སྒོམ་ཙམ་ཡང་མི་མཐུན་པར་འདོད་བ་དང། བོད་ཁ་ཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ལ་སེམས་མེད་པར་འདོད་པ་སོགས་ཁེགས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པས་སོ། །དོན་དམ་པའི་ས་དང་པོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ངོ་བོ་གྲོགས་མིང་འཐོབ་ཚོལ་
[061A]༄༅། །སྒྲ་དོན་བཞིས་འདིར་བཤད་དེ། ངོ་བོ་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས། གྲོགས་སྙིང་རྗེ་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང། ངོ་བོ་ཟིན་བྱེད་ལྷན་ཅིག་པ་དང། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནུས་
པ་ནམ་ཐོབ་པའི་ཚེས་ཞེས་པའི་མིང་འཐོབ་ཅིང། ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་བྱེད་བས་ན་ས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་
བྱུང། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ། ཞེས་བྱུང། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཉིད་ཆར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་ན། ས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་སྟེ་
ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་སར་འཇོག་མི་འཇོག་གི་ཁྱད་པར་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དཔང་དུ་གྱུར་མ་གྱུར་དང་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དབང་གིས་
ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས། ཉིད་སྒྲས་དོན་དམ་པའི་ས་བཅུ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་དང། ཆར་ཕྱེ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཡོད་དེ། ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ལ་སྔ་ཕྱིའི་ཆར་ཕྱེ་ནས་ས་བཅུ་དང། ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་
ཆ་ཤས་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་པའི་དོན། རྣམ་བཤད་ལས། ཆར་ཕྱེ་བ་ན། ཞེས་སོགས་དང། ས་དང་བོ་ཙམ་ལ་སྦྱར་ནས་ཀྱང་ཆོག་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། སའི་སྐད་དོད་བཧུ་མི་ཞེས་པ་རྟེན་དང་

[061B] །རང་འགྲེལ་ལས། ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཁྲིམས་ནི་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་ས་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་
ལེགས་པར་གསུངས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ལས། ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་སམ་རྟེན་བྱེད་པས་ས་དང་འདྲ་བས་དེ་ལྟར་བསྙད་པའོ། ཞེས་གསུངས་སོ། །སའི་གྲངས་རབ་དགའ་སོགས་བཅུར་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་
གིས་དབྱེར་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ནས་ཞུགས་འབྲས་དཔང་གིས་ས་སྟེ་གནས་སྐབས་བརྒྱད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སོགས་བཅུར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་
ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་དབྱིབས་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བརྒྱད་རྣམ་པར་འཇོག་པ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་
འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཚད་ཀྱི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀུན་ས་བཅུའི་སྐབས་ལ་བསྡུས་སམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ངེས་པར་འབྱེད་བ་ཞུགས་པའི་གནས་སྐབས་མིན་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་སྤྱོར་ལམ་མན་ཆད་མ་བསྡུས་
པར་འཕགས་པའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་མདོ་སྡེ་འདིར་ས་བཅུར་བཤད་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་བའི་གནས་སྐབས་སྐྱེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་བོ་ལ་ཞུགས་པའི་གནས་སྐབས་

[062A]༄༅། །ཡིན་པར་མི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་བཅུར་ཁྱད་པར་བཞིས་འཇོག་སྟེ། ས་དང་པོར་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་
གཉིས། གཉིས་པར་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང། ས་དང་བོར་མཐོང་སྤང་སྤོང་ནུས་ལ་གཉིས་བར་སྒོམ་སྤང་ཆེན་བོའི་ཆེན་པོ་སྤོང་ནུས་པ་སོགས་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ནུས་པའི་ཁྱད་
པར་དང། ས་དང་བོར་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན། གཉིས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པའི་ཁྱད་པར། ས་དང་པོར་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་དབང་བའི་འཁོར་སྒྱུར་སོགས་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་བཞིས་
འབྱེད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་དང། མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཕེལ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ས་
རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཅུར་བཞག་གི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་དེ་བཞིས་ས་བཅུར་འབྱེད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཟག་པ་མེད་ཚུལ་དང་རྣམ་པས་མི་འདྲ་པར་འབྱེད་མི་ནུས་ཏེ། མཁའ་
ལ་མཁའ་ལྡེང་བཅུས་བགྲོད་བའི་རྗེས་དང་ཚོན་སོ་སོས་བྱུག་པའི་རྗེས་སོ་སོ་མི་འདྲ་བ་མེད་པར་ཐོག་རེག་བཀག་ཙམ་དུ་མཚུངས་ཀྱང། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་ཇི་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་

[062B] རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ལ་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱས་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་ཡོད་བ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དང། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་བར་སྣང་བྱ་རྗེས་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །བརྗོད་པ་ནུས་མ་ཡིན་ཞིང་མི་
མཐོབ་བ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་ཀུན་ཀྱང། །བརྗོད་མི་ནུས་ན་ཉན་པར་ག་ལ་ནུས། ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་དྲི་མས་རིམ་གྱིས་ངག་པའི་ཚེ་ཆོས་སྐུར་འགྲོ་རྒྱུའི་འགོག་བདེན་རང་སྟེང་དུ་མཐོང་
ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ས་དང་པོར་རང་སྟེང་དུ་མཐོང་སྦང་གིས་དག་པའི་འགོག་པ་མཐོང་ཡང་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱིས་དག་པའི་དེ་མ་མཐོང་བ་ནས། ས་དགུ་པའི་ཚེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཆེན་པོས་དག་པའི་འགོག་པ་མཐོང་ཡང་ཆུང་དུས་དག་པའི་
འགོག་པ་མ་མཐོང་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སྒྲིབ་གཉིས་མཐའ་དག་དག་པའི་ཆ་རྫོགས་པའི་འགོག་པ་མཐོང་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས། ཇི་ལྟར་ཚེས་པའི་ཟླ་བ་ལ། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་
འཕེལ་བར་མཐོང། །དེ་བཞིན་ས་ལ་ཞུགས་རྣམས་ཀྱི། །རིམ་གྱི་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བར་མཐོང། །ཇི་ལྟར་ཡང་ངོའི་བཅོ་ལྡན། །ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པར་གསལ། །དེ་བཞིན་ས་ཡི་མཐར་ཐུག་ན། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་
རྫོགས་པར་གསལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་འགོག་བདེན་དེ་མཐོང་བ་དང་ཐོབ་པ་ལས་ཆོས་སྐུ་ཐོང་བའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཡང་དབུ་སེམས་འདོད་དེ། ཐོས་བསམ་གྱི་དུས་ན་དེ་མེད་པ་དང། མོས་སྤྱོད་ཀྱིས་

[063A]༄༅། །ན་སྒོམ་བྱུང་གི་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་དང། ས་ཐོབ་ནས་དེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང། དག་ས་ལ་དེ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྐུ་མེད་པ་དང་བཅས་དང་སྐུ་
ཐོབ་དང། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་དང། ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བར་རང་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། སྐུ་མེད་པ་ནི་ཐེས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་དང་བཅས་པས་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ན་
སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །སྒུ་ཐོབ་པ་ནི་ས་བདུན་དག་ལའོ། །སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ལའོ། ཞེས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་
བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི། བརྟན་པ། སྲ་བ། མི་ཤིག་པ། རྡོ་རྗེའི་སྐུ། འཆི་འཕོ་བ་མེད་པ། མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་ནི་སྐུ་ཐ་དད་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པར་གྱུར་ཀྱང་མེས་མི་
འཚིག། མཚོན་གྱིས་མི་ཚུགས་ཏེ། ཞེས་དང། དེ་བཞིན་དུ་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ནི། སྲ་བ་བརྟན་པ་འཆི་འཕོ་བ་མེད་པ། ནས། མེས་མི་འཚིག། མཚོན་
གྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང། དངོས་རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་ཞིང་བརྟན་ཏེ་མི་ཤིགས་པའོ། ཞེས་དང། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཀྱི་གསང་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་བྱང་ཆུབ་

[063B] ཞས་པ་ནས། དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན། ཆོས་ཀྱི་ཟས་དང་ལྡན། ཆོས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོད་པར་ཐལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཡོད་ཅིང་དེ་ཆོས་སྐུ་བཏགས་པ་བ་དང་རྡོ་རྗེའི་ལུས་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ས་བརྒྱད་བ་ནས་རང་
གི་ལུས་བདེན་མེད་དུ་རྟག་ཏུ་རྟོགས་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དང་སྨོན་ལམ་དབང་གིས་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཐོབ་པ་གང་ཞིག། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་རྗེས་མཐུན་པ་དེ་དང་འདྲ་བའི་འབད་རྩོལ་རགས་པ་ཞི་བའི་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་
སྟེ༑ ངེས་འབྱུང་བཞི་རགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུ་འཆི་འཕོ་དང་བྲལ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། གསང་བའི་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དང། འཆི་འཕོ་དང། འབྱུང་བ་མེད་ཀྱང། ཞེས་
དང༑ ད་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་རྟོག་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་གི་ལུས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་རྟོག་སོ། །ནས། ཤེས་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་
བོ༑ ༑དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན་འཚོ་བྱེད་

[064A]༄༅། །གཞོན་ནུས་སྨན་སྣ་ཚོགས་ལས་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་བྱས་པ་དེ་མཐོང་བ་སོགས་ཀྱིས་ནད་མེད་པར་བྱེད་ཀྱང་གཟུགས་དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་རགས་པ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་
ཆོས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་ན་མཐོང་བས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ། །ཐོས་པ་དང། རེག་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དཔེར་ན། སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་ཀྱིས། ཞེས་པ་
ནས༑ དེ་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་སྔོན་གྱི་སྒོམ་ལམ་ཤིན་ཏུ་དག་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཀྱི་གསང་བའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་གསང་གསུམ་གཉིས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གསང་གསུམ་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུང་རིགས་ལ་བསྙོན་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་ཁ་ཅིག། བྱང་སེམས་
ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཅན་ཟེར། ཁ་ཅིག་དེའི་ཆོས་སྐུ་ལ་ཆོས་སྐུས་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཆོས་སྐུ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཞེས་པའི་ཆོས་སྐུས་བརྒྱད་པ་ནས་འཐོབ་
པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་སྟོན་པའི་དིའི་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་པ་ལྟར་ན་གྲངས་མེད་གསུམ་པའི་ཐོག་མར་མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་དང་མཉམ་དུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་དང་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པ་

[064B] བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ཀྱི་སང་ལུང་བསྟན་
མཐག་ཏུ་ངས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། ང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དེ་རྗེས་སུ་བརྒྱ་བྱིན་མིག་མཛེས་སུ་སྐྱེས་ཆོ་ཀུ་རུའི་གྲོང་དང་ཉེ་པ་རང་སྲོག་ཆགས་ངེས་པར་སྐྱེས་པར་བཤད་པ་དང་
དེ་བཞིན་དུ། གསང་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མདོ་ལས། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ཚུན་ཆད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཀྱི་གསང་བ་དང། ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་ངག་
པའོ༑ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བྱང་སེམས་ས་བརྒྱད་པ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཆོས་སྐུ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྱུ་མའི་རྟ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ ཁྱབ་པ་ཁས། ཁས་ལེན་སྟབས་བདེ་ཡོངས་གྲགས་དང་མཐུན་པར་འདོད་ན། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་བཏགས་པ་བར་བྱས་ནའང་རུང་ངོ། །མདོ་བསྟན་ཆོས་དུ་མ་ནས་འདིའི་སྔ་མ་ལྟར་བཤད་པ་མང་ཡང་འདིར་
མ་བྲིས་སོ། །ས་བཅུ་ལས་དང་བོར་དགའ་ལ་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། རང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ས་དང་པོའི་བྱང་འཕགས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབྱེ་ན་དམིགས་ཚུལ་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་

[065A]༄༅། །དམ་པའི་ས་གཉིས་ཡོད་དེ། མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང། རྗེས་ཐོབ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ས་མཚམས་ཀྱིས་དབྱེ་ན་རྒྱལ་ཚབ་ལྟར་ན་མཐོང་སྒོམ་
བཞི་ཡོད་དེ། མཐོང་ལམ་མཉམ་རྗེས་གཉིས་དང། སྒོམ་ལམ་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ཏེ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་ཚབ་གསུང་ལས། ས་དང་པོའི་སྒོམ་ལམ་ཡང་ཡོད་དེ། ས་དང་པོའི་ཡུན་ལ་མྱུར་ཡང་བསྐལ་
ཆེན་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ས་ལས། གནས་པ་རེ་རེ་ཡང་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མའམ་མང་ན་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་མང་བས་འཐོབ་ཅིང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། སྙམ་དུ་དགོངས་སྣང་ངོ། །འདིར་གནས་པ་ཞེས་པ་སའི་མེང་ངོ། །དེ་ལ་རྩ་བར་ཁྱབ་པ་ཡང་ཡོད་དེ། བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གསར་དུ་མཐོང་བས་མཐོང་ལམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་དགོས་ཤིང། དེ་ཐོབ་ནས་
སྐྱེ་བ་ཁ་ཤས་ལྟ་བུ་ལའང་ཡུན་རིང་མ་སོང་བས་གསར་མཐོང་གི་ཐ་སྙད་འཇུག་སྲིད་པ་དཔེར་ན་མི་གསར་འཕྲད་ལ་ཞག་ཁ་ཤས་སུ་གསར་བའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་བཞིན་ཡིན་ཀྱང། བདེན་པ་མཐོང་ནས་བསྐལ་ཆེན་གྱི་
བར་དུ་གོམས་པར་བྱས་ཤིང་གོམས་འདྲིས་ཆེར་སོང་བ་ལ་གསར་མཐོང་གི་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་གོམས་པ་བྱས་ཀྱང་ད་དུང་སྒོམ་ལས་དུ་མ་འཕོས་ན་སྒོམ་ལམ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་

[065B] ས་དང་པོའི་ཡུན་ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །གསུངས་འདི་ལ་དཔྱད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རེ་ཞིག་འདི་གཞིར་བཞག་བྱས། བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་རྒྱུན་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གཅིག་སྒོམ་
ལམ་དུ་གྲུང་ར་ཐའ་བཞི་ཀ་འདོད་ལ་འདིར་དེའི་སྐབས་ཀྱི་བདེན་པ་མི་སྒོལ་བའི་ལམ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་གནས་སྐབས་སྒོ་ནས་སྒོམ་ལམ་དུ་འཇོག་པས་ན་སྒོམ་ལམ་ལ་སྒོམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་ལ། ས་དང་པོའི་སྒོམ་
སྤངས་ཉོན་མོངས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་རགས་པའི་དངོས་གཉེན་པར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་དེ་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཐོག་མར་འོངས་པའི་གསུང་རྒྱུན་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། འདིར་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་བསྔོ་བ་སྨོས་
པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་བཅུ་པ་ལས། སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ལམ་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་བཅུ་ས་དང་པོ་པས་འདེབས་པར་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་རྒྱལ་སྲས་ཀུན་བཟང་གི་སྨོན་ལམ་བཟང་སྤྱོད་དུ་འདུ་
བར་ཤེས་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་སྨོན་ལམ་ཀུན་འཇམ་དཔལ་དཔའ་བོ་སོགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སུ་འདུ་ཞིང་བླ་ན་མེད་པར། བསླབ་བཏུས་དང་རྣམ་བཤད་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཚིགས་བཅད་དང་པོས་
འཇམ་དབྱངས་དང་ཀུན་བཟང་ལྟར་སློབ་ཅིང་སྤྱོད་པར་བསྔོས་ལ། གཉིས་པས་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱིས་བསྔོས་པ་ལྟར་སྨོན་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཨྐྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་དང་

[066A]༄༅། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་བསྟུན་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པས་མཐའ་ཡས་ཀྱང་བསྡུས་ན། བྱངས་ལས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དབའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་
གང་ཞེན། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་དང། སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ་དང། སྤྱོད་ཡུལ་ཀྱི་སྨོན་ལམ་དང། ཡང་དག་བའི་སྨོན་ལམ་དང། སྨོན་ལམ་ཆེན་པོའོ། ཞེས་གསུངས་པ་
ལྟར་ལྔ་ཡོད་དེ། འདིའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱངས་ལས། ཕྱི་མ་ལ་མདོ་འམ་རྒྱས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་བ་དང། ཡོན་ཏན་ཐམས་
ཅད་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་དེ་ཉིད་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་ཡོད་དེ། དང་པོ་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོའི་དང། གཉིས་བརྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་དམ་ཆོས་བཟུང་བའི་དང། གསུམ་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་གམ་དུ་འགྲོ་བའི་དང། བཞི་བརྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྦྱོད་དོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པའི་དང། ལྔ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་མཛད་པའི་དང། དྲུག་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱས་པ་ཕྲ་རགས་སྤྱིའུ་ཚུགས་པ་དང་

[066B] བདུན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་སྤྱོང་བའི་དང། བརྒྱད་པ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཟེག་པ་ཆེན་པོར་འཛུད་པའི་དང། དགུ་པ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དོན་ཡོད་པའི་དང་
བཅུ་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མངོན་བར་སྒྲུབ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བཅུ་པ་ལས། འདི་ལྟ་སྟེ་སངས་རྒྱས་མ་ལུས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་
ཞེས་པ་ནས། སྨོན་ལམ་གྱི་སྒོ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལ་སོགས་པ་སྨོན་ལམ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་ཕྲག་བཅུ་ཚང་བ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དྤ་སར་བ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མངོན་
བར་སྒྲུབ་བོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དངོས་འཇིག་རྟེན་དང། ནམ་མཁའ་དང་མྱང་འདས་དང། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང། སེམས་ཀྱི་དམིགས་
པ་དང། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དང། རྒྱུད་དེ་དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཁམས་མཐའ་ཡས་ཞེས་སྦྱོར་བས་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་བཅུ་ལ་དམིགས་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ས་བཅུ་པ་ལས། སྨོན་ལམ་དེ་དག་ཀྱང་མཐར་
ཐུག་པའི་གནས་བཅུ་བ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་སྟེ། ཞེས་སོ། །ས་དང་པོ་ཆོས་ཅན། རབ་དགའ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་བཅུབ་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་སོགས་དྲན་པའི་རབ་དགའ་བཅུ་སོགས་དང། བདག་

[067A]༄༅། །ངན་འགྲོ་ལས་ལོག་གོ་བདག་སངས་རྒྱས་དང་ཉེའོ། །བདག་སོ་སྐྱེ་ལས་རིང་ངོ། །བདག་ཡེ་ཤེས་དང་ཉེའོ། །བདག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་པ་སོགས་སླར་
ཡང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་མང་བདེའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས། ས་དང་བོ་ནི་དོན་ཆེབ། འདྲིས་བ་མ་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཐོབ་པས་དཀར་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བརྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་
དགའ་བཞེས་བྱའོ། ཞེས་དང། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། དེ་དག་དང་པོ་རབ་དགའ་བ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བྱེད་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པར། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ། རྟག་ཏུ་
མོས་པ་བརྟན་པོ་ཡིས། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཚེ་དེ་ནི་དེས་རྟོགས་པས། །དགའ་བཞེས་ནི་མངོན་པར་བརྗོད། ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་མཐའ་དབྱད་པ་ལ་དགག་བཞག་སྤངས་གསུམ། དང་པོ་ལ་འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་དང་
བོད་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིའི་ཟག་བཅས་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཟག་བརྒྱས་པར་འགྱུར་རུང། དེ་མིན་པ་ཟག་མེད་ཡིན་ཏེ། མཛེད་ལས། ཟག་བཅས་གང་ཕྱིར་དེ་དག་ལ། །ཟག་རྣམས་ཀུན་ཏུ་
རྒྱས་པར་འགྱུར། ཞེས་དང། མཛོད་རང་འགྲེལ་ལས། ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ཟག་པ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཏེ་འགྲེལ་བཤད་ལས་ཀྱང། ཟག་པ་དོ་རྣམས་ལ་རྒྱས་བར་མི་

[067B] འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཤེས་བ་དེ་ལམ་གྱིས་བསྡུས་བ་ཡིན་ལ། ལམ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ལ་ཟག་བརྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་བདག་ལ་གྲེད་པས་རླན་པར་མ་བྱས་པ་དེ་
ལ་ཟག་པ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྡོ་ཚན་ལ་རྐང་པ་བཞིན་ནོ། ཞེས་གསུངས། འོ་ན། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཆོས་ཅན། ཟག་བཅས་སུ་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་འཛིན་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། དེ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཟག་ཟད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཟག་པ་ཀུན་ཟད་ཀྱི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཙང་བདེ་རྟག་བདག་དམ་པ་བཞིའི་
མཐར་སོན་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྐབས་འདིའི་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དོན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། མཛད་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྐབས་འདིའི་
ཟག་པ་མ་རིག་པ་དང་དེའི་བག་ཆགས་གང་རུང་ལ་འཛིན་ཅིང། དེ་གཉིས་གང་རུང་གིས་བསླད་བ་ཟག་བཅས་དང་མ་བསླད་པ་ཟག་མེད་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བ་དག་གི་ཡེ་
ཤེས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ། རྣམ་བཤད་ལས། མཛེད་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཟག་པ་རྒྱས་སུ་མི་རུང་བ་ལ་ཟག་མེད་དུ་འཆད་པ་ནི་

[068A]༄༅། །ལུགས་འདིའི་ཟད་མེད་དུ་འཇོག་པའི་དོན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་བམ་རྟོགས་བར་སྣང་བས། ཞེས་བ་ནས། ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོ། །ཡང་ཁེ་ཞའི། དག་སའི་མ་རིག་བྐ་ཆགས་ཀྱིས་ས་ཀུན་ནས་བི་སླངས་བའི་
ཟབ་མེད་ཀྱི་ལས་ཆོས་ཅན། ཟག་མེད་ཡིན་པ་ཐལ། སྲག་མེད་ཀྱི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་བྱས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མ་རིག་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་
བྱིད། དེར་ཐལ། སློབ་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཆོས་ཅན་གྱིས་གྲུབ། ཁྱབ་སྟེ། སངས་མ་རྒྱས་ཚུན་ཆད་དུ་འཕགས་བའི་མཉམ་བཞག་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་རྒྱུན་མཐའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལྟ་
བུ་མ་ཡིན་པ་ལ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཚུན་ཆད་མཉམ་རྗེས་རེས་འཇོག་ལས་དུས་གཅིག་པ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་མི་འོང་ལ། མཉམ་ལང་གི་ཆོ་བག་ཆགས་ཀྱིས་
བསླད་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་རྒྱུད་པ་ལྟར་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་མཐོབ་ཚུན་ཆད། ནས། བསླད་པ་ཅན་དུ་སྐྱེའོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འདིའི་ཟག་ལམ་རིག་པ་འཇོག་ཀྱང་དོལ་བག་ཆགས་འཇོག་བ་མི་འཐད་བར་ཐལ། ཆགས་གསལ་ལས་བྱང་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བཙམ་ལས་བག་ཆགས་མ་

[068B] རང་འགྲེལ་ལས། མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། ཟག་པ་ལ་གཉིས་ཡོད་པས་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་སློང་བྱེད་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ལ་
དགོངས་ཙམ་དང་མཚན་གཞི་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། གཙང་བ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་དང་བྱང་འཕགས་ཀྱང་ཡོད་
པར་ཐལ། འདིའི་ཟག་པ་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར་སོགས་བྱ་ལ། རྩ་བར་འདོད་ན། དགྲ་བཅོམ་གཉིས་དང་དག་སའི་བྱང་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་བཅས་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་ཐལ། དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་དེ་སློང་བྱེད་ཀྱི་མ་
རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་སོང། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ས་བདུན་པ་བར་དུ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་དེ་ཡོད་ཀྱང་ས་བརྒྱད་པ་ནས་སྤངས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྐྲ་ཤད་འཛག་སྣང་གི་རབ་རིབ་ལྟ་བུའི་ཟག་པ་དེ་
སངས་རྒྱས་ཁོ་ནས་སྤངས་ལ་གཞན་གྱིས་མ་སྤངས་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་རིབ་ཅན་མ་ཡིན་པས། སྐྲ་ཤད་མཐོང་པའི་ཚུལ་དུ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལུང་འདིས་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་རབ་རིབ་ལྟ་བུ་དང། དེ་སྤངས་པའི་སངས་རྒྱས་

[069A]༄༅། །རབ་རིབ་མེད་པའི་གང་ཟག་ལྟ་བུར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྣམ་བཤད་ལས། ས་བདུན་པའི་བར་དུ་ནི་མ་རིག་པའི་སློང་པ་ཡོད་ལ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་དང་དགྲ་བཅོམ་བ་གཉིས་ལ་ནི་སློད་བྱེད་ཀྱི་མ་རིབ་
བཟད་ནས་དེས་པ་སླད་པ་མེད་ཀྱི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པ་ནི་ཡོད་དོ། ཞེས་གསུངས། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཟག་པའི་སྒོ་དྲུག་ཅི་རིགས་དང་འབྲེལ་བ་ཟག་བཅས་དང། དེ་དང་བྲལ་བ་ཟག་མེད་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏུས་
ལས༑ ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པར་རྣམ་པར་བཞག་ཅེན། ཟག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དང། ཟག་པས་བཅིང་པ་དང། ཟག་པ་དང་འབྲེལ་བཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར། འོ་ན། དགྲ་བཅོམ་གཉིས་དང་དག་སའི་བྱང་འཕགས་
ཀྱི་ལུས་ངག་གི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་ཆོས་ཅན། ཟག་མེད་དུ་ཐལ། དེ་དྲུག་གང་རུང་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་ཟག་
བ་ལས་ཉོན་ཁོ་ནར་བཞག་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་ཀྱི་པག་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། མ་རིག་བ་དང་དེའི་པག་ཆགས་གང་རུང་གིས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཟག་བཅས་ཀྱི་
མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་ཉེར་ལེན་གྱི་གཟུགས་ཕུང་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་གང་ཟག་དང་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་

[069B] འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅག་གིས། ཚོགས་ལམ་ན་ཞིག་གནས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ་གཉིས་སྣང་ཡོད་ལ། ཡེ་ཤེས་དེ་སྟོང་ཉིད་ལ་ཟུག་པ་ལྟར་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ལྟར་སོང་པ་
དང་སྤྱོར་ལམ་དྲོད་དུ་འཕོས་ཟེར་ན། སོ་སྐྱེའི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་དུས་སུ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དྲོད་རྩེ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཉིས་སྣང་ཡོད་པ་རང་གིས་ཕྱོར་
བས་ངེས་ནུས་ལ། བཟོད་པ་ནས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ལྟར་ཡོད་པས་ངེས་མི་དུས་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་སྙིང་པོ་རྒྱན་ལས། དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ཐོག་མར་སྐྱེས་པ་ན་སྦྱོར་ལམ་
དོད་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱལ། དེའི་ཚེ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་པའི་དུས་ཉིད་ན་ཡང་གཉིས་སྣང་ཡོད་པ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་ནུས་ཀྱང། སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་དེ་ལྟར་ངེས་མི་ནུས་པས། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལས་གཉིས་
སྣང་ནུབ་པ་ལྟར་སྣང་གི་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཡང་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ལ་གསལ་སྣང་ཆུང་དུ་དང་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྲགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ཞི་ནས་
མི་སྐྲག་པ་ཆུང་དུའི་ཆུང་དུ་ཐོབ་ཚེ་དྲོད་དང། དེ་བཞིན་དུ་འབྲིང་ཐོབ་ཚེ་རྩེ་མོ་དང། དེ་བཞིན་དུ་མི་སྐྲག་པ་ཆུང་དུའི་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཚེ་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅིང། དེའི་ཚེ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་སང་བ་ནུབ་པ་ལྟར་ཡོད་ཀྱང་ནུབ་པ་

[070A]༄༅། །མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ས་ལས་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཟོད་པ་ཆུང་དུ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་གར་ཡིན་བདེ་ནི་དྲོ་པར་གྱུར་པ་
ནེས་བྱའོ། །བཟོད་པ་འཕྲིང་གིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱའོ། །བཟོད་པ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བདེན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནས། དེའི་ཚེ་
དེའི་སེམས་འགག་པ་ལྟ་བུར་ཡང་སྣང་མོང་ཀྱི་དེ་འགག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུར་ཡང་སྣང་མོད་ཀྱི་དེ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སེམས་རབ་ཏུ་ཞི་ཞིང་མེད་པ་ལྟ་བུར་ཡང་སྣང་མོད་ཀྱི་དེ་
མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒོམ་རིམ་དང་ཡང་མཐུན་ལ། རྒྱལ་ཚབ་རྗེས་ཀྱང་འདི་ལ་དགོངས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་འགྲེལ་ལས། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིང་ཅན་ཞེས་པའི་
གཉིས་མེད་དེ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྒྱང་ཆད་ཀྱི་གཉིས་མེད་ལ་མི་བྱེད་པར་མཐའ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། མཐའ་གཉིས་དབུམ་པས་གཙོ་བོར་འགོག་བའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། འདོད་ན། མཐའ་གཉིས་སྦྱངས་པའི་ཡེ་ཤེས་
ཚོགས་སྦྱོར་གཉིས་ཀྱང་སྐབས་འདི་ར་དངོས་སུ་བསྟན་བར་ཐལ། འདོད་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྒྱང་ཆད་ཀྱི་གཉིས་སྣང་མེད་པ་ཆུ་ལ་ཆུས་ཞག་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དམ་

[070B] རྣམ་བཤད་ལས། ཡང་འགྲེལ་ཡ་རས་དང་པོ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིང་ཅན། ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྒྱང་ཆད་དུ་གཉིས་ས་སྣང་བ་མེད་བལ་བྲེང་གྱི་མཐའ་
ཉིས་སྲངས་པ་ཙམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། ཡང་ཚིག་གསལ་དང་འཇུག་བའི་བཤད་པ་བྱེད་མཁན་བོང་ཀྱི་དམར་རྩེགས་སོགས་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ན་དང་ལྷག་མེད་དུ་སེམས་དང་རིག་པ་ཀུན་ལྡོག་སྟེ། ཆ་
ག་པ་དང་དེའི་བག་ཆགས་ཟད་པ་ན་སེམས་རིག་ཀྱང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་དེའི་བག་ཆགས་རིག་པའི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར། དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཅིག་གིས་མཉམ་བཞག་ན་ཡང་ཡེ་ཤེས་མེད་ཟེར། དེ་དག་ལའོ་ན་
མ་རིག་པ་དང་དའི་བག་ཆགས་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ལོག་ན་རིག་པ་ལྡོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། དེར་ཐལ། མཉམ་བཞག་དང་ལྷག་མེད་སངས་རྒྱས་གསུམ་ན་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་རྒྱུ་
མཚན་དེའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། སློབ་དཔོན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་རྩ་འཇུག་བཞི་བརྒྱ་པ་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བ་རྣམས་སུམ་རིག་པའི་རབ་རི་བ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ལན་དུ་མར་གསུངས་པ་མི་འཐད་བར་ཐལ་
འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་གཅེར་སྤྱོད་གཉིས་གྱིས་དྲི་མ་ཟད་ན་སེམས་ཀྱང་ཟད་པར་འདོད་བའི་ཆད་སྨྲའི་སྐུར་འདེབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱེད་རང་གིས་ཀྱང་ཟླ་བའི་ལུགས་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་

[071A]༄༅། །བཤད་ལས། སློབ་དཔོན་འདིའི་གཞུང་དུ་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་དུ་མ་ཞིག་ནས། མཉམ་བཞག་ན་ཡེ་ཤེས་མེད་ཟེར་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ གཞན་ཡང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་གྲོལ། །གང་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། །ཐ་སྙད་དུ་ནི་སེམས་ལ་བརྡོད། ཅེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་
མཐོང་བ་དང་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཤིག་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། དེར་ཐལ། དྲི་མ་ལས་གྲོལ་བའི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གཞན་ཡང། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་
གསལ་ཞིང་དྲི་མ་གློ་བུར་བམ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །དྲི་མ་ཟད་ན་སེམས་ཀྱང་འཛད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སེམས་དང་དྲི་མ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཀྱང་དྲི་མ་སེམས་
ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པར་ཆུ་དང་ཆུའི་རྙོག་པ་བཞིན་འབྲལ་རུང་ཡིན་པས། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དང་དྲི་མ་བློ་བུར་བའི་ཐ་སྙད་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་སེམས་སྟེང་གི་དུག་
གསུམ་གྱི་དྲི་མ་བསྲེགས་ནས་བདེ་བར་བྱེད་ཀྱང་སེམས་པས་སྲེགས་ནས་མེད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྡོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོས་དྲི་མ་ཅན་མེར་བཅུག་པས་དྲི་མ་འཚིག་ཀྱང་གོས་མི་འཚིག་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མགོན་

[071B] །ཇི་ལྟར་མེ་ཡིས་དག་པའི་གོས། །སྣ་ཚོགས་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན། །ཇི་ལྟར་མེ་ཡི་ནང་བཉུག་ན། །དྲི་མ་འཚིག་འགྱུར་གོས་མིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་འོད་གསལ་པ་ཡི་སེམས། འདོད་
ཆགས་ལས་སྐྱེས་དྲི་མ་ཅན། །ཡེ་ཤེས་མེ་ཡིས་དྲི་མ་བསྲེགས། དེ་ཉིད་འོད་གསལ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་འགྲེལ་བཤད་ན་རེ། འདིའི་ཁྱད་པར་གཉིས་པ་ཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིང་བརྒྱ་གཡོ་བ་སོགས་ལ་འདོད་
དེ༑ འགྲེལ་བཤད་ལས། མཐུ་ནི་ཞིང་ཁམས་བརྒྱ་གཡོ་བར་བྱེད་དོ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ཞེས་གསུངས། དེ་ལ་འོ་ན། ཞིང་བརྒྱ་གཡོ་པ་དེ་ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་གོང་འཕེལ་གྱི་ནང་དུ་བགྲང་མཚར་བར་ཐལ། དེ་ཁྱད་
པར་གཉིས་པ་འདིར་འདྲེན་རིགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། མ་ཁྱབ་ན་ལན་གཉིས་བགྲང་བར་འགྲོ་བ་རྟོགས་སླ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་གོང་འཕེལ་གྱི་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་གཡོ་པར་བྱེད་པ་དང་ཞིང་བརྒྱར་ཡང་འགྲོ་བ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ནི། འདིའི་ཡེ་ཤེས་ཟག་མེད་ཡིན་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཅིག་དགོས་ཏེ། རང་རྒྱུད་པ་མན་
ཆད་ཀྱི་ཟག་མེད་དུ་འདོད་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པར་བཤད་ཟིན་པ་དེའི་ཕྱིར།། དཔེར་ན་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་ས་སྐྱེད་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཟག་བཅས་སུ་བསྒྲུབ་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཟག་པ་ལ་ལས་ཀྱི་ཟག་པ་དང། ཉོན་མོངས་

[072A]༄༅། །ཀྱི་ཟག་པ་དང། དུག་གསུམ་བག་ཆགས་ཀྱི་ཟག་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། གཟུངས་རྒྱལ་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཟག་བཟང་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ནས་
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་མེད། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་མེད། སྤྱོད་ལམ་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་མེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་
པས་རྡུལ་དང་ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟག་མེད་
ཡེ་ཤེས་ལ་ཉན་རང་བྱང་འཕགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་འཁྲུལ་པ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་དམིགས་རྣམ་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་ཞིང། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་ངོ་བོ་ལ་དྲི་མས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསླད་པ་
མ་ཞུགས་ཀྱང་སྤངས་མ་སྤངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ཟག་པ་ཟད་པ་བག་ཆགས་ལེགས་པར་མ་བཅོམ་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟག་བ་ཟད་པ་ནི་ཚད་ཡོད་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་
བོ་དང་བྲལ་བ་སྤོབས་པ་བྲལ་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཟག་ཟད་སོགས་སྔར་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྙད་དུ་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་བ་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་

[072B] ཞེས་པ་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་པའོ། །འདིའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ལྷག་བཅས་ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་པའོ། །འདིའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱང་མི་འདྲ་སྟེ། དྲི་མ་དག་
པའམ་ཟད་ལུགས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྲོས་པས་ཆོག་གོ་འདི་ཞིབ་བཤད་དགོས་པར་སྣང་ཡང་ཡི་གེས་འཇིགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །དེས་ན་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་བག་ཆགས་ཟག་པར་འཇོག་པ་མདོ་འདིའི་དགོངས་པར་སྣང་ངོ། །གསུམ་པ་ལ་
ཁོ་ན་རེ། བྱང་འཕགས་དང་ཉན་རང་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ལ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བསླད་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་རྣམ་མཁྱེན་དང་བཞི་ཀའི་ངོ་བོ་ལ་དྲི་མས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བསླད་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཉན་རང་བྱང་འཕགས་གསུམ་གྱི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱང་འཕགས་ཀྱི་སར་འཇོག་མི་འཇོག་གི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ངོ་བོ་ཟག་པ་མེད་ཙམ་དང་དམིགས་རྣམ་གྱིས་ཁྱད་
པར་མི་འབྱེད་ཀྱང་གྲོགས་དང་མཐུ་ནུས་ཀྱིས་འབྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གྲོགས་སྡུག་བསྔལ་ཁུར་འཁྱེར་གྱི་སྙིང་རྗེ་དང་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་སོགས་ཀྱི་མཐུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉན་
རང་ལ་དེ་འདྲ་མེད་ཀྱང་བྱང་འཕགས་ཀྱི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་དང། ནས། དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །ཉན་རང་གི་སའི་ཁྱད་པར་ཡང་གྲོགས་མཐུའི་སྒོ་ནས་དབྱེའོ།།

[073A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་དག་ལ་དེ་འདྲ་བའི་ཟག་མེད་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་དབྱེར་ཡོད་པར་ཐལ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཚོགས་སྦྱོར་སྐབས་སུ་ཟབ་དོན་ལ་བསྐབ་ཆེན་གྲངས་
མེ་ཀྱི་བར་དུ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐར་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་བློ་རྒྱས་པ་དང་མ་རྒྱས་པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱིས་དེའི་སྐབས་སུ་བསྐལ་ཆེན་
གྲངས་མེད་པར་དུ་དེ་ལྟར་ཟབ་དོན་ལ་བླེ་རྒྱས་པར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ནུས་མཐུའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོགས་དང་ཏིང་འཛིན་མཐའ་ཡས་པ་ཐོབ་ནུས་ལ། ཐེག་དམན་གཉིས་ཀྱིས་
དེ་ལྟར་མ་བྱས་པས་སྟེང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། གཞན་ཡང་སྡར་བཤད་པ་ལྟར་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་སུ། ནས། ཁྱད་པར་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་ནས་དྲིམ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཐོབ་པར་ཐལ། ཚིག་གསལ་གྱི་ལུང་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། པར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་སྦྱོར་
ཡང་ཐོབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་པར་ཐལ། དེའི་ཆོ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་དྲི་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། རྟགས་འགྲུབ་སྟེ། དེའི་ཆོ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་དྲིམས་

[073B] རྟགས་སླ། རྩ་བར་འདོད་ན། ཡེ་ཤེས་དེ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་ཐལ། དྲི་མ་དེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་མེད་པར་བྱེད་པ་གཉེན་པོའི་ནུས་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ རྟགས་སླ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེ་དྲི་མ་དང་བྲལ་དགོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཐོང་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ས་དང་པོ་ཡིན་ན་གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདིས་ས་
དང་བོ་ཁྱད་པར་བཞིའི་སྒོ་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདིའི་དངོས་བསྟན་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་དང་མཉམ་བཞག་གི་དབང་དུ་བྱས་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞུང་ལྷག་མས་སྦྱིན་སོགས་སྐབས་སུ་རྗེས་ཐོབ་
ཡེ་ཤེས་བཤད་ཅིད་དེ་དག་ཀྱང་ས་དང་པོར་བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་དང་བོའི་ཡོང་སྦྱོངས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དོས་ནས་སོ་སོའི། ནས། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ས་དེ་དང་དེར་བསྡུ་དགོས་
བས་མཉམ་བཞག་ཁོ་ན་ལ་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། ཡང་རྣམ་དཔྱོད་ཡངས་པ་ཅན་ན་རེ། རྣམ་བཤད་ལྟར་ས་དང་པོའི་སྒོམ་ལམ་འདོད་པ་མི་འཟད་པར་ཐལ། སྒོམ་ལམ་ཐོབ་པ་དང་ས་གཉིས་པར་འཕོས་བ་དུས་མཉམ་པ་
ནི་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་ནུས་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་སས་བཅུ་བ་ལ་བརྟེན་ལ། ས་བཅུ་བར་ས་དང་བོར་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བཤད་ཀྱང་བསྐལ་བའམ་དུས་འདི་ཙམ་བྱེད་མ་བཤད་ལ། ས་གཉིས་པ་སོགས་

[074A]༄༅། །དགུའི་སྐབས་སུ་བསྐལ་པ་འབུམ་ཕྲག་སོགས་སུ་སྦྱང་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་གཉིས་པར་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དྲི་མ་མེད་བ་འདི་ལ་གནས་བའི་བྱང་སེམས་ཡང་
བསྐལ་བ་དུ་མ་ནས་བསྐལ་བ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མའི་བར་དུ་སེར་སྣ་དང་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་བསལ་བས། ཞེས་དང། ས་གསུམ་པར་དེ་ཉིད་ལས། ས་འོད་བྱེད་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་
ཡང་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ནས་བསྐལ་བ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མའི་བར་དུ་ལོག་པའི་འདོད་ཆགས་འབྲི་བར་བྱ་བ་མིན་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་དུག་གསུམ་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ལུང་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རིགས་
པས་ཀྱང་འགྲུབ་བར་ཐལ། ས་དང་པོར་རྣམ་བཤད་ལྟར་བསྐལ་ཆེན་དུ་མར་བྱུང་ན་སྒོམ་ལམ་གཅིག་རུང་ཡང་དེ་ལྟར་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་དང་པོ་ནས་གཉིས་པར་འཕོས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཁྱད་བར་བཅུ་འགྱུར་ལས་མ་
བྱུང་ལ། ས་གཞན་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་གོང་མ་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་དང་བོར་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་དང། གཉིས་བར་སྟོང་དང། གསུམ་པར་འབུམ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྨྲ་སྟེ་དབྱད་གཞི་ཆེ་བ་ཁོ་ན་ར་
སྣང༑ གཉིས་པ་ཁྱད་ཆོས་སའི་ཡོན་ཏན་ལ་གསུམ། རང་རྒྱུད་མཛོས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། གཞན་རྒྱུད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ལྷག་མའི་ཡོན་ཏན་གཞན་བསྟན་པ་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ལ་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་

[074B] མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་བདན་ལྡན་གྱི་མཚན་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང། རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་སོགས་བཞིའི་ཡོན་ཏན་དང། ས་གོང་མ་གནོན་པ་སོགས་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་
འཆད་བར། རྩ་བར། དེ་ནས་བཅུང་སྟེ་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་བྱུང། གཉིས་པ་འཆེད་པར། རྩ་པར། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་བྱུང། གསུམ་པ་འཆད་པར། རྩ་བར། ས་ནས་སར་
གནོན་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་བྱུང། གཉིས་པ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་འཆད་བ་ལ། རྩ་བར། འདི་ནི་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་ཇི་ལྟ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན། ཞེས་བྱུང། འདིའི་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་
ཚོགས་སྦྱོར་བ་གང་རུང་ཡིན་ན། བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། རྩ་བར། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་ནི་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་ཞེས་དང། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། ས་དང་པོར་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཐོབ་པར་
གནས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བསྐྱེད་པའི་སའོ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་ཟེར། འོ་ན། ས་དང་པོ་མན་ཆད་ན་བྱང་སེམས་མེད་པ་མདོ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་དགོངས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་འཐད་
པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བསྐྱེད་པའི་ས་ཞེས་པའི་ས་དེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སར་འཇོག་མི་རིགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བྱང་སེམས་གྱི་ས་ཡིན་

[075A]༄༅། །བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཡང་ཅི་བདེན་པ་བཞི་ལས་ཐ་དང་པའི་བདེན་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་དམ། ཞེ་ན། བཤད་པ་ཡོད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
སྟེ༑ ཐ་དད་ལུགས་དང་དོགས་བ་ཟུར་དུ་བཀོད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། བདེན་བཞི་ཕྲ་ཞིབ་མཁྱེན་པའི་སྤྱན་སྟོང་བགྲད། །རྫུ་འཕྲུལ་ས་སྲུང་སྟེང་གཉིད་བས་མ་གཏན་གྱི། །རྩེ་བརྒྱས་བདུད་སྡེ་ལྷ་མིན་གཡུལ་
བཟློགས་པའི། །སྦྱངས་དཀའི་སེམས་དཔའ་ལྷ་དབང་ཁྱོད་བསྔགས་འོས། །དབུ་མ་རང་ལུགས་འཕགས་པའི་བདེན་བ་ཡི། །མཚན་དཔེ་མ་ཐོབ་རང་བཟོའི་ཧ་སྟའི་དོར། །དམན་སྔེའི་བདེན་བཞེ་ལྕགས་བསྲེག་འཁོར་ལོ་སོགས་
བཀོད་མཛོས་རློམ་བའི་དབང་ཏ་མཚང། །བློ་གྲོས་མཁའ་བཞིན་ཡངས་དོར་ཤེས་བྱའི་ཆོས། །ཉི་མ་བཤིན་གསལ་བློ་གྲོས་ཅི་མཚར་གྱི། །སྙིང་སྟོབས་པས་ལངས་པའི་ཀུན་བཟོད་མ་འདིར།། །སྲིད་ཞིའི་བརྟན་གཡོའི་དམ་པ་འབྱོར་
བཀྲ་མིན་ནམ། ཞེས་པར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟེ། སྲུངས་དཀའི་ས་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།སྤྱི་བོར་བླ་མ་སྙིང་ལ་འཇམ་དབྱངས་ཞབས། །ལྕེ་ལ་དབྱངས་ཅན་བཀོད་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱིས་
སྟོང་ཉིད་རྒྱུད་སྟོང་དབྱངས་སུ་སྤུ་མའི་ཆོས། །རྟེན་འབྱུང་གར་དུ་བསྒྱུར་ལ་ཅི་ཡང་བྲེལ། །གཉིས་པས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་བར་ཆད་པ་ལ་སའི་ངེས་ཚིག་དང། ཤེར་ཕྱིན་ལྷག་པར་བསྟན་པ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་བསྒྲགས་བ། རྟེན་སྲུང་གི་

[075B] མཇུག་བསྡུ་བ་དང་བཞི། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་མཉམ་བཞག་སེམས་གནས་ཏེ། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། དེའི་དོན་འཆད་པར། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞེས་
སོགས་བྱུང། མཐང་དཔྱད་པར་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་ལྷག་པས་འགོག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་སྔ་རོལ་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་ས་དྲུག་པའི་སྔོན་དུ་ཐེག་ཆེན་རིགས་དེས་ཀྱིས་འགོལ་སྙོམས་མི་
ཐོབ་བར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་སྐབས་ནས་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏ། དེའི་ཐད་ཀྱི་མདོ་ལས། དེ་རྣམ་པར་ཐར་བ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དང་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་བོ་དེ་དག་རྣམ་པར་ཕྱི་ཞིང་སེང་གི་རྣམ་
པར་བསྐྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ་སྟེ། འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་རྗེས་མཐུན་པ་དང་འགོག་སྙོམས་རྗེས་མཐུན་པ་ཐོབ་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་ཙམ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུན་འཕགས་པ་
ཡབ་སྲས་དང་ས་བཅུ་བ་སོགས་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྙོམས་འཇུག་དགུ་པ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཡར་སོང་གི་སྤེལ་ཆོས་ཐུན་མོང་བའི་འགོག་སྙོམས་ལྡན་མིན་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། གཞན་
དུན་དགུ་བ་དང་སྦེལ་ཆོས། ཁྱད་མེད་དུ་འབུར་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དབུ་སེམས་སུའི་ཡུགས་ལའང་སྙོམས་ལ་འཇུག་དགུ་བ་དང་གཉིས་རྒལ་ནས་དེ་ལ་འཇུག་པ་སོགས་རྩལ་

[076A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་དང། སྒྲུབ་པ་ནན་ཏན་དང་བྲལ་བའི་བྱང་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། རྩ་ལྟུང་བྱུང་བའི་བྱང་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ནམ་སྙིང་གི་མདོ་ལས་སྐུ་ལྟུང་བཅོ་བརྒྱད་པ་བླ་གྲས་གྱང་
བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་བཤད་ལས། བསླབ་བཏུས་ལས་ཀྱང། ནས། ལོག་པར་འཆད་པའོ། ཞེས་གསུངས། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པ་དོན་དོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལྟོས་པའི་
བྱང་སེམས་སུ་མི་འདོད་པའི་དཔེར་ཉན་ཐོས་སྦྱོར་ལམ་པ་འབྲས་བུ་དང་པོའི་ཞུགས་པར་མི་འདོད་པ་གཞིར་བྱེད་པ་མི་འཐང་བར་ཐལ། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ཀྱིས་དེ་འདྲའི་ཞུགས་པ་བཤད་ཅིང་དེ་མདོ་གཅིག་གིས་
བཤད་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཞུགས་པ་དང་པོ་སྦྱོར་ལམ་སྟན་གཅིག་ནས་འཛིན་པ་དང་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ནས་འཛིན་ཚུལ་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ལས་འདིར་ཕྱི་མའི་
དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མདོ་ཀུན་བཏུས་དང་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། མདོ་ཀུན་བཏུས་ལས། དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དང། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་
འབྲང་པ་དང། བརྒྱད་པ་དང། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་དག་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ཞིག་གིས། འཇིག་རྟེན་གྱི་

[076B] ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་རི་
མོར་བྲིས་པ་དང་འཇིམ་པ་ལས་བྱས་པ་མཐོང་བ་འདི་ཡང་བསོད་ནམས་ཆོས་གྲངས་མེད་པར་བསྐྱེད་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བརྒྱད་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པ་དགྲ་བཅོམ་ནས་བགྲང་པའི་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་ལ་
འགྲིག་གི་གཞན་ལ་མི་འགྲིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་རྣམ་བཤད་ལས། ཉན་ཐོས་སྦྱོར་ལམ་སྟན་གཅིག་ནས་ཞེས་པ་ནས། གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ། འདིའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
དེ་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་དོན་དམ་གཅིག་དགོས། སེམས་དཔའ་དེ་རྟོགས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཤེར་ཕྱིན་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་
པ་ལས། དེ་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ནི་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་མ་སྒྲུབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའོ། ཞེས་པ་ན།་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་ཡི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལུང་འདི་སྐབས་འདིར་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་ལ་དེའི་དོན་བྱང་ཆུབ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་བྱས་ནས་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་འདིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གཉིས་ལ་སྦྱར་དགོས་པ་སྣང་བའི་

[077A]༄༅། །ཕྱིར་ཏེ། མ་དམིགས་པ་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འདིའི་སེམས་དཔའ་ལ་སོ་སྐྱེ་མ་ཡིན་པའི་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་
སེམས་དེ་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་བདེ་ས་བའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲ་ཁོ་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། མདོ་
དེ་ཉིད་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནས། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་དང། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། བྱང་སེམས་དོན་དོན་དམ་པའི་སེམས་དེ་ཐོབ་པར་གྱུར་བ་ཡིས། ཞེས་པ་ནས། བྱང་སེམས་
ཁྱད་པར་བའི་མིང་གིས་བསྙད་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཁོ་ན་རེ། འདིའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་མི་བཟད་པར་ཐལ། འདིའི་བྱང་ཆུག་ལ་སྤངས་རྟོགས་གཉིས་བྱས་ནས་དེ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ལ་བཤད་
དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱིར་བྱང་ཆུབ་ལ་སྤངས་རྟོགས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། གཉིས་པ་གཞན་རྒྱུད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཡིན་ཏན་ལ། ས་འདིར་ཉན་རང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང། ས་བདུན་བར་ཉན་རང་བློ་སྟོབས་
ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང། དེའི་གྲུབ་དོན་འགྲོས་དང་བཅས་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ་འཆད་པར། རྩ་བར། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་པོ་ལ་གནས་ཀྱང། ཞེས་སོགས་རྐང་པོ་གསུམ་དང། རྣག་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་

[077B] ལྟ་བུའོ། ཞེས་བྱུང། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ན་རེ། མདོ་འདིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཞེས་དང། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་
ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེར་གས་པ་བརྡའ་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་ཞེས་བདེ་ཚོགས་ལམ་པ་ལ་བྱེད་པར་འདོད་དེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་དང་པོ་
མ་ལོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བཇའ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་དྲང་པོ་བཞེས་སྨོས་སོ། ཞེས་གསུངས། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིའི་སེམས་བསྐྱེད་དོན་དམ་སེམས་
བསྐྱེ་དང། ལས་དང་པོ་པལ་བདོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་ཐོག་མར་ཞུགས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་པ་དེའི་རང་རྒྱུད་མཛད་པའི་ཡོན་ཏན། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སུའང་
སྐྱེས་པ་སྟེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་ནས། དེ་འདྲའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཆེ་བས་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་འཆད་པ་ལ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྷ་སོགས་དང་མདོ་དེ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་གོང་གི་འཕགས་པ་བརྒྱན་པ་
དང་མཚུངས་པའི་བྱང་སེམས་དང། འདིའི་བྱང་སེམས་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། མདོར་ན་ཇི་ལྟར་འཕགས་བརྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་ནས། སྐྱོན་ཟད་པར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་དབེའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱས་

[078A]༄༅། །པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྟ་དང་པོ་ལ་གནས་ཀྱང། ནས། ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་
ལས༑ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ཞེས་སྔ་མ་དེ་གཞིར་བཞག་ནས་དེའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་གཞན་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། འགྲེལ་བཤད་ལས་ལུང་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་
བརྡའ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་འཆད་མེད་ཀྱང། ལས་དང་པོ་པ་དང། སེམས་བསྐྱེད་ནས་རིང་དུ་མ་ལོན་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་བྱམས་
པའི་རྣམ་ཐར་ལས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་ཀྱང། ཞེས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དེས་དང་པོའི་སྐབས་
ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་འཆད་མི་རིགས་པར་ཐལ། འདི་ཚོགས་ལམ་སྐད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདིར་རྒྱལ་པོའི་བུ་དང་སྔར་རྩ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་
སྐྱེས་ཞིང་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཟད་པའི་དཔེར་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་གསུངས་པ་གཉིས་བོ་སོ་སོ་པ་མ་གཏོགས་དོན་འཇལ་རྒྱུས་དང་པོ་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བའི་ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱི་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་དང་མཚུངས་པའི་

[078B] ཁྱབ་སྟེ། ཁྱབ་སྟེ། བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་མདོའི་དོན་རྩ་བའི་རྐང་བ་གསུམ་གྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྩ་འགྲེལ་མ་འགྲེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། མདོ་འདི་ནས་ལྷག་བསམ་
དག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་བཤད་པས་དང་པོའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་སོགས་འོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། སྔར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ས་དང་པོ་ནས་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང། ལུང་སྔ་
ཕྱི་གཉིས་ཀ་ནི་དཔེ་སོ་སོ་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། མང་པོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ཀྱིས་དང་པོ་ནས་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང་ལུད་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ནི་དཔེ་སོ་
སོ་ཙམ་མ་གཏོགས་ཞེས་པའི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལུང་ལྔ་ཕྱི་གཉིས་བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་དེ་ལ་བྱེད་ཟེར་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྔ་མ་དེ་སྔར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་གསུངས་པ་དེ་ལ་བྱེད་དོགས་པའི་ཕྱིར། དོན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ལྔ་ཕྱིར་བཤད་པ་ལ་དཔེ་ཐ་དད་བཀོད་པའི་ལུང་གཉིས་དགོས་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། དེ་བཀག་ནས་སྔ་མ་འོག་ཏུ་འདྲེན་རྒྱུའི་ས་བཅུ་པ་དང། ཕྱི་མ་བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་
རྣམ་མཁའ་ལྡེང་གི་ཕྲུ་གུ་སོགས་ལ་འཆད་པའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ས་བཅུ་པ་ལ་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡོད་ཀྱང་བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་ཚན་པ་ཕྱི་མ་དེ་ལ་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། སྔར་ཞེས་པ་སྒྲ་དོན་མི་འབྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་

[079A]༄༅། །སྟེ༑ སྔར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་སོགས་དང་རྒྱུད་མཛེས་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་ནས། དེ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ་ལ་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་འབྱུང་བ་དཔེར་བྱས་ནས། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའི་ས་དང་པོ་པ་ལ་རང་གི་སའི་སྐྱོན་ཟད་པ་དང་ཡིན་ཏན་འབྱུང་བར་བཤད་པ་ལ་བྱེད་དོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། བྱང་སེམས་འདི་ཡངས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ལ་སྐྱོན་ཟད་པ་དང་ཡོན་ཏན་འབྱུང་
བ་བརྒྱད་པ་ཇི་ལྟར་བ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ་ལ་བྱེད་མི་རིགས་པར་ཐལ་དེ་འབྲས་གནས་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། འདོད་ན་འཕགས་
བརྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཞུགས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཡས་མས་གང་ནས་བགྲང་ཡང་བརྒྱད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ནི། འདིའི་ལས་
དང་པོ་དོན་དམ་པའི་བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་བ་དང། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་པ་དོན་དམ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ལ་བྱེད་དེ། ས་གཉིས་པ་སོགས་མ་ཟད་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་བྱང་འཕགས་དེས་
ཀྱང་ཉན་རང་སྙིང་རྗེ་དང་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འཁོར་སྒྱུར་རྒྱལ་བའི་བུ་སྐྱེས་མ་ཐག་པ་མཚན་དཔེ་ལྡན་པའི་རིགས་ཀྱི་ཚེ་བས་བློན་པོའི་ཚོགས་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱམས་

[079B] རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་རྒྱལ་པོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ནི་བློན་པོའི་ཚོགས་རྐན་པོ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བསིལ་གྱི་གཟིལ་གྱིས་
གནོན་ཏེ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུག་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་འ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་
སངས་རྒྱས་ཡིན་རིན་དུ་ཚངས་བར་སྦྱད་པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སྔར་རྩ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པར་བཤད་པ་དང། བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་རིགས་སྐྱེས་འདི་གཉིས་དཔེ་མི་གཅིག་
ཀྱང༑ དོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་གཅིག་རྡུལ་བྱེད། ས་དང་པོ་བ་གཅིག་གི་རང་རྒྱུད་མཛེས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་གཞན་རྒྱུད་ཟིལ་གནོན་གྱི་ཡོན་ཏན་བཤད་པའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་
ཙམ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བཤད་པ་དེ་གཉིས་སྐབས་ཀྱི་དཔེ་ཐ་དད་ཡིན་ཏེ། རང་རྒྱུད་སྤངས་རྟོགས་ཀྱིས་མཛེས་པའི་སྐབས་སུ་ས་བཅུ་པར་རྒྱལ་པོའི་བུ་བཀོད་ཀྱང། རྩ་བར་འཕགས་པ་བརྒྱུད་པ་བཀོད། གཞན་རྒྱུད་ཟིལ་གནོན་སྐབས་
སུ་དོན་གྱི་རྒྱལ་བའི་བུ་དང་མཁའ་ལྡིང་གི་ཕྲུ་གུ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུན་ཞུགས་དཔེར་བཀོད་པ་ཡང་ས་བཅུ་བའི་དགོངས་བ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་ཐད་ཀྱིས་བཅུ་པ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྱིས་

[080A]༄༅། །བ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལུང་ལྡ་ཕྱི་རྩ་བ་
དང་མདོ་འདི་གཉིས་ལ་བྱའོ། །དེར་མ་ཟད་དཔེ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བཤད་དུ་ཡོད་དེ། དེ་འདྲའི་སེམས་བསྐྱེད་ཐོབ་ནས། དོ་ན་དམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་བ་མཁའ་ལྡིང་གི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གཤོག་སྟོབས་དང་ལྷག་བསམ་དག་བའི་སྙིང་རྗེའི་མིག་གི་ཡོན་ཏན་དེས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ངེས་བར་འབྱུང་བའི་ཉན་རང་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མཁའ་ལྡིང་ཕྲུ་གུའི་གཤོག་པའི་
རླུང་ཤུགས་དང། མིག་དག་པའི་རིང་པོ་མཐོང་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་བྱའི་ཚོགས་རྒས་བ་གཞན་ལ་མེད་བ་བཞིན་ཡིན་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་དབང་པོ་ཆེན་པོའི་
ཕྲུ་གུ། ཞེས་པ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་བ་རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཚོགས་ལམ་གྱི་སྐབས་རིགས་ཀྱི་ཚེབ་དང་བསོད་ནམས་དབང་གིས་ཉན་རང་ཟིལ་གྱིས་
གནོན་མི་ནུས་པར་ཐལ། རྩ་བར། བསོད་ནམས་དག་གི་དབང་གིས་ཕམ་བྱས་རྣམ་པར་འཕེལ། ཞེས་ས་དང་བོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གནོན་ལུགས་ཁྱད་པར་བ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྨོན་

[080B] བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆགས་ཀྱང་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་
མིང་ཡང་མི་འདོར་ལ། དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་བཟློག་གོ་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེན་ན་ཏན་དང་བྲལ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་གསེར་གྱི་རྒྱན་
ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་མི་འདོར་ལ། འཁོར་བའི་དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་བཟློག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བསླབ་བཏུས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་
བསྐྱེད་ལ་དྲངས་ལ་དེ་སྨོན་སེམས་གཙོ་ཞིང། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཆགས་ཞེས་བ་ལྟར་ན། འཇུག་སྔོམ་ཤོར་ནས་འཇུག་སེམས་ལ་གནས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། མདོ་འདི་བསླབ་བཏུས་ལས་བྱང་སེམས་ཀྱི་
སྤྱོད་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡས་བརྙས་བར་མི་བྱ་བའི་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་བའི་ཕྱིར་དང། ས་ཐོབ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་སྦྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ས་བདུན་པར་ཉན་རང་བློ་སྟོབས་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་
གནོན་ཚུལ་འཆད་པར། རྩ་བར། རིང་དུ་སོང་བར་བློ་ཡང་ལྷག་པར་འགྱུར། ཞེས་དང། མདོ་ས་བཅུ་བ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་པའི་སས་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། ནས། འདས་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས། དེའི་དོན་རང་འགྲེལ་གྱི་

[081A]༄༅། །འཆད་པར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་དེང་དུ་སོང་བ་ཁོ་ན་ནས་བཟུང་ནས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རང་གི་སློའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་
གྱིས་འོག་མ་རྣམས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ས་དང་བོར་ཉན་རང་བློ་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་པ། བདུན་པ་ནས་ནུས་པའི་རྒྱུ་
མཚན་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དྲུག་པ་མན་ཆད་དང་བདུན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཟག་པ་མེད་པར་མཚུངས་ཀྱང། དྲུག་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་མི་ནུས་ལ། བདུན་
པས་བདེན་འཛིན་གྱིས་བོན་སྤོང་ནུས་ཤིང་ས་བོན་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྣམ་བཤད་ལས། དོན་འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ས་དུག་པ་ནས། ཞེས་པ་དང། །འོ་ན། ས་བདུན་པ་ནས་བདེན་འཛིན་ཆུང་དུ་དང་རང་གི་
ངོས་སྐལ་གྱི་ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་བདུན་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་དུས་གཅིག་ལ་དངོས་གཉེན་བྱས་ནས་སྤོང་ཐུབ་བར་ཐལ། བདེན་འཛིན་ས་བོན་ཙམ་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བཞག་ནས་སྤོང་ཚུལ་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། ཉོན་སྒྲིབ་མ་སྤངས་བར་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་སྒྲིབ་ནི་བདེན་འཛིན་གྱི་ས་བོན་ཙམ་མ་ཡིན་གྱི་བདེན་འཛིན་སོགས་དུག་གསུམ་གྱི་བག་ཆགས་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྣམ་བུ་ལྟ་བུ་ཏིལ་མར་

[081B] རང་འགྲེལ་ལས། ཏིལ་མར་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་
རྣམས་ལ་དེ་དག་དང་ཕྲང་ནས་ཡོན་ཏན་ཕྲ་མོ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཀྱང་བག་ཆགས་ཡོད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་རྣམ་བཤད་ལས། དེའི་དང་པོ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་ནས། བདེན་
འཛིན་གྱི་ས་བོན་སྤོང་བ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ནས་ཐོད་རྒལ་དུ་སྙོམ་པར་འཇུག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཟེར། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ་
བདུན་པ་མན་ཆད་དེ་མི་ཐུབ་པའི་ཤེས་བྱེད་མེད་ཅིང་ཐུབ་པའི་ཤེས་བྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐོད་རྒལ་ཞེས་པ་བརྡའ་རྙིང་པར་སྣྲེལ་ཞི་ཟེར་ཞིང་དེའི་དོན་རིམ་པ་འཚོལ་བའི་ཏིང་འཛིན་ལ་སྣྲེལ་ཞིའི་ཏིང་འཛིན་དུ་བཤད་དའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
དེ་འདའི་ཉིང་འཛིན་ལ་སྙོམ་པར་ཞུགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཡང་ཡོད། ཐེག་ཆེན་སྣྲེལ་ཞིའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པའི་ས་དྲུག་པ་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཛོད་ལས། གཅིག་རྒལ་སོང་ཞིང་འོངས་ནས་ནི། ཞེས་སོགས་དང། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་
ལས། གཅིག་དང་གཉིས་གསུམ་བཞི་དང་ལྔ། །དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་བརྒལ་ནས། །འགོག་པའི་བར་དུ་མི་འདྲར་འགྲོ། ཞེས་པའི་བཤད་བྱའི་མདོ་དང་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། གཉིས་པ་ཡང་མི་

[082A]༄༅། །རིགས་ཏེ་ནས། ཤེས་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་བདུན་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྒྱད་པར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ལ། དྲུག་པ་མན་ཆད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཟེར༑ དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་རྩོད་གཞི་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟར་སོང་འདུག་པའི་ཕྱིར་དང། ས་དྲུག་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སོགས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་
མངོན་ཕྱོགས་ཤིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ཕྱོགས་ལའང་མ་སོང་ལ་དོན་ལ་བཅར་བའི་འགྲེལ་བཤད་སོགས་ཀྱི་ལུགས་དཔྱད་ན། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ན་རེ། དེ་ཡོད་དེ། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་ཉན་རང་དང་བཅས་པ་
ལ་མེད་པའི་མཚན་མེད་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ནི་འདི་ནས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་མཚན་བཅས་རྩོལ་བཅས་གཉིས་ཀ་དགོས་ལ་ས་བདུན་པ་འདིར་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ན་ཁོ་བོ་འཇུག་པར་བྱ་
སྙམ་པའི་རྩོལ་བ་དགོས་ཀྱང་མདོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་སྤྱི་བརྒྱུད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཏེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང། བདེན་པ་བཞི་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་
བ་དམིགས་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་ནས་རྩོལ་བས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་སྔར་མེད་པ་ད་ལྟ་ཐོབ་པས་སོ། ཞེས་དང། ཡང་འགྲེལ་བཤད་ལས། ས་བདུན་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ས་དྲུག་

[082B] ལམ་ལ་འཇུག་པའི་མཚན་མ་དེ་མངོན་དུ་མ་བྱས་པར་ས་བདུན་པ་ནས་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་སྐབས་
ན་ཁོ་བོ་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་ཀྱང། མདོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པས་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་ལམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ཞེས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་བཤད་ལས་
འགྲེལ་བཤད་ལས་ས་བདུན་པར་ཁོ་བོ་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །ནས། གསུངས་ཀྱང། ཞེས་གསུངས། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོས་ཀྱང་བློ་སྟོབས་ཀྱི་བློ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་གཅིག་འདོད་དེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། རང་གི་
བློས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལུང་གི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དང། འགྲེལ་བཤད་ལས། དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་
ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པས་བཅུ་པ་ལས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ལུང་ཕྱི་མས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་
གཅིག་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་འགྲེལ་བཤད་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་བློ་ཡང་ལྷག་ཅེས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ས་བཅུ་པའི་དོན་བཀོད་ཙམ་མིན་གྱི་ལེགས་

[083A]༄༅། །ལྡན་འགོག་པའི་ཆེད་དུ་བློ་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ས་བདུན་པའི་བར་དུ་ཉན་རང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཙོ་བོ་བོར་བའི་བཤད་ཚུལ་དུ་སོང་བའི་
ཕྱིར༑ རྣམ་བཤད་ལས། འདི་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་སྟེང་ནས་ཁྱད་པར་བཞག་དགོས་པར་སྣང་ངོ། ཞེས་གསུངས། འདི་ཞིབ་བར་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་ལ་མ་སྦྱར་ཡང་ཉན་རང་
བྱང་ཕྱོགས་སོགས་བློ་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པར་འདོད་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་སྒོ་ནས་དུས་ཤིན་ཏུ་ཡུན་ཐུང་བར་བྱང་ཕྱོགས་ཕྱིན་དྲུག་སོགས་རྫོགས་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་ཐུབ་ལ་
ཉན་རང་སོགས་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ས་ལས། དེ་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑གནས་བ་གཞན་དག་ལ་ནི་དེ་ལྟར་མིན་ཏེ། ཞེས་དང། ས་བཅུ་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རིང་དུ་སོང་བ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱིན་བ་དེ་དག་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་
འགྱུར་རོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གནས་བཞི་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདོར་ན་

[083B] ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པ་འདི་ལ་ལྷག་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་
སྐད་ཅིག་དེ་ལས་འོག་མས་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་མི་ཐུབ་པའི་ཐུང་བ་གཅིག་ཡིན་ཚུལ་འཆད་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱལ་སྲས་རྣམ་གྲོལ་བླ་བས་ས་གཞན་ལའང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སོགས་ཇི་ལྟར་རྫོགས་དྲིས་པའི་ལན་དུ་
རྡོ་རྗེ་སྙིང་བོས་བྱང་ལ་ལྟར་མདོ་འདིར་བཤད་མ་ཐག་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སློབ་དཔོན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་པས་མ་པའམ་
སྦྱོར་པས་མཉམ་པ་སུ་ཡང་མེད་དོ། །བསམ་གཏན་རྣམས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་ས་བརྒྱད་པ་མན་ཆད་དེ་ལ་མཉམ་པ་མེད་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུས་བདུན་
དར་བསམ་སྦྱོར་དང་ཐབས་ཤེས་དང་ཏིང་འཛིན་གཞན་ལས་ལྷག་པ་ཡོད་པར་བཤད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སོགས་སྤྲོས་པས་ཆོག། ཡང་འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་དང། ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོ་ཡང་གཞུང་གི་དངོས་བསྟན་གྱི་
བློའི་ཡུལ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་སྤྱི་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འདོད་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་གཙོ་བོར་འགོག་པ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་དགོས་པ་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཕགས་པ་

[084A]༄༅། །ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡན་བྱེད་པར་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། གང་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ། །དེར་ནི་
འགོག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག། ཅེས་དང། འདིར་ཡང། རིང་དུ་སོང་འདིར་འདི་ནི་སྐད་ཅིག་དང། །སྐད་ཅིག་ལ་ནི་འགོག་པར་འཇུག་འགྱུར་ཞིང། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འགོག་པ་ཡང་དག་
མཐའ་ལ་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པས་འདི་ནས་ནུས་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་བཞིན་ཉིད་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འགོག་པའི་ཐ་སྙད་རང་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་སྤྲོས་པ་འགོག་པ་རང་
བཞིན་གྱི་འགོག་པ་ལ་དགོངས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་ཡིན་ན་མྱང་འདས་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱི་འགོག་པ་ཡིན་ན་འགོག་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། འདོད་མི་ནུས། གཞན་
ཡང་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་བློ་དེ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་མི་བྱེད་པར་ཐལ། དེ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཙམ་ལས་བཤད་རྒྱུ་ཁྱོད་ལ་མི་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྙོམས་འཇུག་དེ་
ལས་དང་བོ་བས་ཀྱང་སྙོམས་པར་འཇུག་ཙམ་ཐུབ་ཀྱང་ཡུན་རིང་ཐུང་གི་ཁྱད་པར་འབྱེད་རིགས་པར་ཐལ། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་ཡུལ་དང་ས་དང་བོའི་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་

[084B] འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདིའི་འགོག་སྙོམས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་ས་དྲུག་པ་ནས་ཐོབ་ཅིང་དེ་ལ་སྙོམས་བར་འཇུག་འཇུག་ནུས་ཀྱང། དུས་ཐུང་དུ་ལ་ས་བདུན་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། མདོ་འདི་ཉིད་ལས། ཀྱེ་
རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གང་ཡན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་བྱང་སེམས་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དྲུག་པ་ཡན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་ཡང་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཞེས་ནི་
མི་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང། དྲུག་པ་མངོན་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་མངོན་ཕྱོགས་ཕྱིར། །ཞིག་ནས་ལྷག་མཐོང་གོམས་པ་ཡིས། །འགོག་པ་ཐོབ་ནས་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་
ས་དྲུག་པར་འགོག་པ་ཐོབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འགྲེལ་བཤད་སོགས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་དེས་ཏིང་འཛིན་ཡུན་ཤིན་ཏུ་ཐུང་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་ཐུབ་པའི་གོ་དོན་ཚང་བར་བཤད་མི་ནུས་པར་ཐལ། མཚན་མ་མེད་པ་དེ་ཏིང་
འཛིན་ལ་མྱུར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཆ་ཤས་སུ་སོང་ཡང་མྱུར་དུ་ལྡང་ཐུབ་པ་ལ་ཅི་ཡང་མི་ཕན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཏིང་འཛིན་འདི་ལས་ཁོ་བོ་ལྡང་ངོ་སྙམ་མི་དགོས་པས་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་

[085A]༄༅། །མཉམ་བཞག་གི་ཚེ་དེ་འདྲའི་བློ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ལྡང་སེམས་མེད་ཀྱང་སྦྱོར་བའི་དུས་ཀྱི་འཕེན་པ་དང་སྔོན་ཐབས་ཤེས་ལ་གོམས་པའི་དབང་གིས་ལྡང་འཇུག་དེ་ལྟར་ཐུབ་བོ་ཞེས་རྒྱལ་བའི་
འགའ་བཞིན་དུ་མགྲིན་པ་བཏིགས་ནས་སྨྲ་རིགས་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས། འཇམ་དཔལ་སྔོན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གོམས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གཉིད་
ལོག་པ་སེམས་མེད་པ་ལ་ཕྱིར་ས་དཔར་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་ཀྱང། སྔོན་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པའི་དབང་གིས་ཕྱིར་སད་བར་འགྱུར་བ་དང། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ལྡང་བར་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་ཀྱང། སྔོན་
མངོན་བར་འདུ་བྱས་པའི་དབང་ཁོ་ནས་ལྡང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ས་བཅུ་བརྩ་འགྲེལ་སོགས་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་ཚུལ་འཆད་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་བས་ཆོག་གོ་ཡང་ཁ་ཅིག་
གིས། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་གཉིས་ཀ་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་གཞུང་གི་དངོས་བསྟན་ལ་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་
ལྟར་ཐུབ་པ་ཡོད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་དེ་མ་ཡིན་ཞིང་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་སྐད་ཅིག་སོ་སོར་བཤད་ཡི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་འདི་ཉིད་ལས། ས་བདུན་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སེམས་ཀྱི་

[085B] ཞེས་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། གང་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ། །དེར་ནི་འགོག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག། ཅེས་དང། འཇུག་པར་ཡང་སྐད་ཅིག་ལ་ཟློས་སྒྲ་བྱུང་ལ། ཐུབ་
པ་དགོངས་རྒྱན་ལས་ཀྱང། ས་བདུན་པ་ལ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ནས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ལྡང་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་ཟློས་སྒྲ་ཡོད་པ་
དང༑ ཁྱད་པར་དུ་ལུང་ཕྱི་མས་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་ལྡང་བར་གསལ་བའི་ཕྱིར། ཡང་མང་པོ་ཞིག་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཅེས་པའི་སྐད་ཅིག་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་ལ་འདོད་ཅིང། དུས་མཐའི་
སྐད་ཅིག་པ་ལ་བྱ་བ་ཐུབ་པའི་སེམས་ཅན་མེད་ཟེར་བ་དང། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་གི་སྐད་ཅིག་དེ་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐར་བྱས་ནས། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་བྱ་བ་ཐུང་བའི་སེམས་ཅན་མེད་ཟེར་རོ། །འོ་ན། སྐད་
ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གསུམ་པོ་རེ་རེའི་ཡུན་ལའང་ཏིང་འཛིན་འབུམ་ཕྲག་རེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཐུབ་པའི་བྱང་འཕགས་མེད་པར་ཐལ། ཁྱེད་ཅག་གི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྐད་ཅིག་པར་ཅིག་ཅེས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་
དུས་མཐའ་དང་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུབ་མཐའ་གང་ཡིན་ཀྱང་དེའི་ཡུན་ལ་ཏིང་འཛིན་འབུམ་གྱི་བྱ་བ་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཏིང་འཛིན་དེ་དག་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པར་རིམ་གྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་

[086A]༄༅། །བྱང་སེམས་ས་གསུམ་པ་བ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །རང་འགྲེལ་ལས་དེ་ལ་སེམས་གསུམ་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དབའ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འཕུམ་ཐོབ་བའོ། །ཞེས་དང། །ཐུབ་
དགོངས་ལས། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཏིང་འཛིན་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་བ་ཐོབ་བ་དང། །སངས་རྒྱས་འབུམ་མཐོང་བ་དང། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་མང། །ཡང་ཕྱོགས་རེའི་མིག་ཅན་མང་བོ་ན་རེ། །སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་
ཙམ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་གང་བཤད་ཐམས་ཅད་མཛོད་ལྟར་བྱེད་དགོས་ཏེ། །དེས་ན་མདོ་འདིར་སྐད་ཅིག་དང་སྐད་ཅིག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅེས་བ་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཅེས་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་བྱེད་ཅིང་དེ་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐར་འཇོག་གོ་སྙམ་པ་
མང་པོ། །སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་གང་བཤད་ཐམས་ཅད་མཛེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཐལ། །པཎ་གྲུབ་ཆེན་བོ་བྷ་ཝ་བྷ་དྲས་གསུངས་བ་ལྟར་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཆུ་ཚོད་སོགས་མདོ་སྔགས་ནས་མི་འདྲ་བ་དུམ་བཤད་
པའི་ཕྱིར། །དེར་ཐལ། །མིག་འཛུམ་བཅུ་ལ་སྐད་ཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ཡང་ཡོད། །དབུག་གཅིག་ལ་ཡུད་ཙམ་དུ་བཤད་པ་ཡང་ཡོད། །སྐད་ཅིག་བཅུ་གཉིས་ལ་ཡུད་ཙམ་དུ་བཤད་པ་ཡང་ཡོད། །ཡུད་ཙམ་དྲུག་ལ་སྐད་ཅིག་དང་དེ་དྲུག་ལ་
ཐང་ཅིག་ཏུ་བཞག་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། །འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས། །མིག་ནི་འབྱེད་འཛུམ་བཅུ་ལ་ནི། །སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་རབ་ཏུ་བརྟགས། །སྐད་ཅིག་བཅུ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། །ཡུད་ཙམ་དུ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་

[086B] །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། །མགོན་བོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིམ་ལྔ་ལས། །སྒད་ཅིག་སེ་གོལ་གཏོགས་བར་བཤད། །ཐང་ཅིག་ཡུངས་ཀར་འཁོར་བཙམ། །ཡུད་ཅོམ་དབུགས་ནི་རྡུང་བ་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གསུམ་
པ་གྲུབ་སྟེ། །འཆི་མེད་མཛོད་ལས། །མིག་འཛུམ་བཅོ་བརྒྱད་དེ་ཡི་གནས། །དེ་ནི་སུམ་ཅུ་ཆ་ཤས་ཏེ། །དེ་ཡིས་སུམ་ཅུ་སྐད་ཅིག་གོ་དེ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཡུད་ཙམ་དང། དེ་སུམ་ཅུ་ནི་ཉིན་མཚན་གཅིག། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །བཞི་པ་
གྲུབ་སྟེ། །རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། །མིག་འཛུམ་དྲུག་ལ་ཆ་ཤས་ནི། །གཅིག་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད་བ་ཡིན། །ཡུད་ཙམ་དྲུག་ནི་སྐད་ཅིག་སྟེ། །སྐད་ཅིག་དྲུག་ནི་ཐང་ཅིག་ཡིན། །ཐང་ཅིག་དྲུག་ནི་ཅུང་ཟད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་མང་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། །དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མང་བ། །དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མཐུང་ཤོས་མེད་པར་ཐལ། །ཆ་ཤས་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། །དེ་ཡོད་པར་ཟླ་པའི་ཞབས་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
བཞི་བརྒྱ་བ་ལས། །སུ་ལ་གསོན་པ་ཞེས་བྱ་བ། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལས་གཞན་མེད། །ཅེས་པའི་འགྲེལ་པར། །ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས། །དེ་ལ་སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་འགྲིབ་པ་མཐར་ཐུག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། །པང་སྟག་ལོ་དང་དེའི་རྗེས་འཐུག་ཁ་ཅིག་ན་རེ། །དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ཆ་མེད་ཡིན་ལྟར། །འོ་ན། །དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མཆོས་ཅན། །ཆ་མེད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། །ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་ཆ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་

[087A]༄༅། །འཁོར་གསུམ་སོང། མ་གྲུབ་ན། ད་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། ཇི་སྲིད་སྐད་ཅིག་མའི་རྣམ་པ་སྣང་གི་པར་དུ་ཆ་གསུམ་ལྡན་པར་བས་ལེན་
དགོས་ཤིང། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་བསིལ་ན་སྐད་ཅིག་མའི་སྙད་པ་འགག་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མཐའ་ཡོད་པ། །དེ་བཞིན་ཐོག་མཐའ་དབུས་བརྟགས་དགོས། །དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གསུམ་བདག་
ཕྱིར༑ ༑འཇིག་རྟེན་སྐད་ཅིག་གནས་པ་མིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐྱེས་བུ་ནད་མེད་ཀྱིས་སེ་གོལ་གཏོགས་པའི་ཡུན་ལ་ཆ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔར་ཕྱེ་བའི་ཆ་གཅིག་ལས་དུས་ཐུང་བ་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན། སེ་གོལ་
གཏོགས་པའི་ཡུན་ལ་ཆ་སུམ་བརྒྱ་དང་རེ་ལྔར་བགོ་མི་ནུས་པར་ཐལ། སེ་གོལ་གཏོགས་པའི་ཡུན་ལ་རེ་ལྔར་ཕྱེ་བའི་ཆ་གཅིག་པོ་དེ་ལས་དུས་ཐུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ཡུན་ལ་སུམ་བརྒྱ་དང་རེ་ལྔར་ཕྱེ་
བའི་ཆ་ལྔ་ལས་ཀྱང་རེ་ལྔར་ཕྱེ་བའི་ཆ་གཅིག་ལྷག་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་དང་བསྟུན་ན་སེ་གོལ་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་ཆ་སུམ་བརྒྱ་དང་རེ་ལྔ་དང་སུམ་བརྒྱ་རེ་བརྒྱད་སོགས་ཀྱང་བགོ་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་
པ་ཐུན་མོང་ལ་དེ་ལྟར་མ་བཤད་ཀྱང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་རུང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐེག་པར་ཐུན་མོང་པ་ལ་སོ་སྐྱེ་ལ་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མེད་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་བསམ་གཏན་དཔེ་མཁྱུད་མདོ་བཞིན་

[087B] ལམ་སྒྲིགས་ཐེག་ཆེན་སྒོ་འབྱེད་ལས། སེ་གོལ་གཏོགས་པའི་ཡུན་ལ་སྐད་ཅིག་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་འདའ་པའི་ཚུལ་བསམ་ན་ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་མི་རྟག་པའི་འདུ་
ཤེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཕར་ཕྱིན་འགྲེལ་བཤད་ཚིག་གསལ་ལ་ལས་དེ་ལ་ཆ་སུམ་བརྒྱ་དང་རེ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་འདྲའི་མདོ་ཚིག་མེད་ན་པཎ་ཆེན་དེ་འབྲས་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་དང། རིགས་པས་ཀྱང་
འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསེར་ཕྲེང་ཕས་དེ་ནོར་བར་བཤད་པ་མཛོད་དང་བསྟུན་ན་ནོར་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུན་ལ་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་ནུས་པའི་སེམས་ཅན་མེད་པར་ཐལ། དེ་མེད་པར་མཛེད་རྩ་
འགྲེལ་གྱིས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བསམ་གཏན་སྤེལ་སྒོམ་གྱི་སྤེལ་གཞིའི་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། སྐད་ཅིག་མ་ནི་བསྒྲེས་པས་འགྲུབ། ཅེས་དང། དེའི་འགྲེལ་
པར༑ དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་པ། །སྐད་ཅིག་སྤེལ་བར་མི་ནུས་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་ལས་སྙོམས་པར་འཇུག་མི་
ནུས་པར་ཐལ། བྱེ་སྨྲ་ཁ་ཅིག་དེ་ལྟར་འདོད་མཁན་ཡོད་པ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྨྲས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་གིས་ཏིང་འཛིན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་

[088A]༄༅། །འགྲུབ་སྟེ། ཞེས་སོགས་དང། མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཀྱང། །ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཁྱབ་ཅན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་མཉམ་རྗེས་རོ་གཅིག་པ་བསམ་ལས་འདས་པ་གཅིག་
དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་འདི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་པས། རང་འགྲེལ་དུའང་ལུང་དྲངས་ཙམ་ལས་དོན་ཟུར་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ལ་སྤྲོ་བྱ་མང་ཡང་ཡི་གེས་འཇིགས་སོ། །གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ། ས་བདུན་
པར་ཉན་རང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་བློ་དང། དེའི་སྒོ་ནས་དུས་སྐད་ཅིག་མར་སྙོམས་བར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཁྱད་པར་དང། སྐད་ཅིག་གི་ཐུང་མཐའ་དེ་འདྲ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཁྲུལ་མེད་ངོས་
བཟུང་བ་དང། དེ་འདྲའི་ཐུན་མོང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་དགོས་པ་དང། ཞར་ལ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བཤད་པ་དང་ལྔ་ལས། དང་བོ་ནི། སྤྱིར་རྒྱལ་རིགས་ནར་སོན་པའི་བློ་སྟོབས་ཀྱིས་བློན་
པོའི་ཚོགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་བློ་སྟོབས་ལྟ་བུའི་བདུན་པར་ཉན་རང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་བློ་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དང། དོན་དམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གཉིས་ཡོད་དེ། ཀུན་རྫོབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་སྙིང་རྗེ་སོགས་
སྒོམ་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་དང་པོ་སོགས་སུ་ལྷག་བསམ་དག་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་ཅིང་ཉན་རང་ལ་དེ་མི་ལྡན་པ་ཙམ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་བློས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་དབྱད་པའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་

[088B] ཉན་རང་གིས་ཀྱང་མི་སྒོམ་བ་མ་གཏོགས་སྒོམ་འདོད་ན་ས་དང་པོ་པ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་ཐུབ་ལ། ས་བདུན་པར་སྐད་ཅིག་ཐུང་ཤོས་ལ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་བ་
ལྟར་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། མདོ་འདི་ཉིད་ལས། དེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཏིང་འཛིན་དེ་དག་རབ་ཏུ་ཐོབ་ནས་སྙིང་བརྩེ་བ་དང། སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་
བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ས་མངོན་དུ་གྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དང། ཡང་མདོ་འདི་ཉིད་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་
ལས་ཚད་མེད་པ་ཡང་ཅི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་མ་ཡིན་ནམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་
ལ་ལྷག་བར་དམིགས་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གྱུར་ཏུ་ཟད་ཀྱི། རང་གི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དང་བོས་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་སྦྱངས་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་མཐུས་སྙིང་རྗེ་སོགས་
ཀྱིས་ལྷག་པར་བསྟན་པ་ལ་ལུང་གཉིས་པས་ས་དང་བོར་སྙིང་རྗེ་ལྷག་པར་བཤད་པས་དོགས་པ་བཀོད་ནས་ལན་དུས་དང་པོར་སྙིང་རྗེས་ལྷག་བ་ནི་དམིགས་བའི་ཡུལ་གྱིས་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། འདིར་སྙིང་རྗེས་ལྷག་བ་ནི་རང་གི་བློས་

[089A]༄༅། །ཡུན་ཐུང་ཤོས་ལ་དབྱད་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། །ཐུབ་དགོངས་ལས། །འོ་ན། །ས་དང་བོ་ཁོ་ནར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོད་པ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནམ། །སླར་ཡང་
འདིར་ཞེ་ན། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་རང་གི་བློས་རྣམ་པར་དབྱད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །ཉན་རང་ཟིལ་གནོན་གྱི་བློ་ལ་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་ཡོད་པ་སྔར་
ལྟར་ཡིན་ཏེ། །ས་བདུན་པ་པས་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་ལ་སྙོམས་པར་འདུག་ལྡང་ཁོ་ནར་མ་བཟད་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་བོར་རིའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དུས་ཐུང་བ་གཅིག་ལ་ཐུབ་པ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ལྟ་ཞོག་སངས་རྒྱས་དངས་དྲུག་པ་
བས་ཀྱང་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཅེས་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གི་ཡུན་ལས་དྲུག་པ་བས་ཡོན་ཏན་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལ་བྱེ་བ་འབུམ་རེ་ཐོབ་ལ། །དེའི་ཡུན་ལས་བདུན་པ་པས་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་བོ་རེ་རེ་ལ་བྱེ་བ་
ཕྲག་ཁྲིག་འབུམ་རེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང། །དང་འགྲེལ་ལས། །སེམས་དྲུག་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སམས་དཔས་ནི་བྱེ་བ་འབུམ་ཐོབ་བོ། །སེམས་བདུན་བ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་ས་ནི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཉིད་བྱེ་བ་ཁྲག་
ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་ཐོབ་པར་ཤེས་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང། །འདི་འདྲ་ལ་དེ་གངས་ནས། །སྦྱོད་འདུག་ལས། །རྣམ་འབྱོར་པ་ཡང་བློ་བྱད་ཀྱིས། །གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་གནོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ལྷག་

[089B] དེ་བཞིན་ཉིད་ཁྱད་པར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ཡིན་པར་མངོ་དང་འཕགས་པས་བཤད་ཅིང་ཁྱད་པར་དུང་བལ་ལྡན་བླ་བས་དེ་གཙོ་བོར་བཤད་པའི་ཕྱིར་
མདོ་ལས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། །ཐེག་ཆེན་རིགས་ངེས་ཀྱིས་དྲུག་པ་མན་ཆད་འགེག་པའི་ཏིང་འཛིན་ལ་དབང་མ་ཐོབ་ལ་བདུན་པ་འདིར་སྐད་ཅིག་གིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དབང་ཐོབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། །དེ་འདྲའི་
དབང་ཐོབ་པ་དེ་རང་གེ་ཡུལ་ཤེས་པས་ཉན་རང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་གཙོ་བོར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་འདྲ་དེ་ཉན་རང་ལས་འདས་པའི་སྒོ་གསུམ་བསམ་ལས་འདས་པ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་དང་ཡ་མཚན་པའི་གནས་
སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། །མདོ་འདི་ཉིད་ལས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པའི་དེ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དབའ་ནི་རང་གི་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ལས་ཤིན་
ཏུ་འདས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་སེམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་བ་འདི་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས། །ཞེས་པ་ནས། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་ཡང་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་
པར་འཇུག་ཅིང་ལྡང་སྟེ། །འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཞེས་ནི་མི་བྱའོ། །དེས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ངག་པའི་མཐའ་ལ་

[090A]༄༅། །གནས་པས་ཀྱང་གནས་ལ་འགོག་པ་ཡང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་བློ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེ་
བཞིན་ཉིད་ལ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཅིག་ལ་བྱེད་དགོས་ལ་དེ་རིགས་ངེས་ཀྱིས་དྲུག་པ་བར་དུ་མཐོབ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་མཐོང་ལམ་ནས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
རྣམ་བཤད་ལས། འདི་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་སྟེང་ནས་ཁྱད་པར་བཞག་དགོས་པར་སྣང་ངོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདི་ལ་ཞེས་པ་བློ་ཡང་ལྷག་ཅེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་དོན་འདི་ལ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་
གཞིར་བཞག་ལ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཏུ་འཇོག་པའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་དགོས་པར་སྣང་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞུང་གི་འབྲེལ་ལའང་ས་དྲུག་བར་འགོག་སྙོམས་ཐོབ། བདུན་པར་འགོག་སྙོམས་ལ་དབང་ཐོབ། ས་
བརྒྱད་པར་དེ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་པ་ལས་སློང་བར་མཛད་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་ལས་སློང་བར་མཛད། ཅེས་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། དེ་
བཞིན་བརྒྱད་པ་གཞོན་ནུའི་ས། །མི་གཡོ་བ་སྟེ་མི་རྟོག་ཕྱིར། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། ས་བརྒྱད་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཐོབ་ནས། དེ་ཙམ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ན་དེ་ལས་བསླངས་ནས་

[090B] དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཙམ་སྐབས་འདིའི་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐོབ་པས་དྲུག་པ་ལ་མི་ལྟོས་ལ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བས་དྲུག་ནས་ཐོབ་
པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་རྣམ་དབྱོད་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པའི་རིགས་སོ། །སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་གཉིས་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིའི་སྐད་ཅིག་མ་ངོས་བཟུང་དུ་ཡོད་དེ། དེ་ཉན་རང་དང་ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་
བདེན་གཉིས་གང་ལའང་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་མི་ཐུབ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཞིག་ལ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་དྲུག་པ་བས་སྐད་ཅིག་ལ་བྱེ་བ་འབུམ་ཐོབ་པའི་ཏིང་འཛིན་གཅིག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཡུན་ལ་ཁྲག་ཁྲིག་ཏུ་བགོས་
པའི་ཆ་གཅིག་དེ་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་རྣལ་འབྱོར་བའི་དབང་ཕྱུག་དག་གི་ཐུགས་དོར་བརྟགས་པ་མཐའ་བཟུང་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་སོ་སྐྱེ་ལྟ་ཅི་འཕགས་པ་ཕལ་ཆེར་གྱི་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཀོན་མཆོག་
ལ་ལས། འབྱུང་བོ་ཀུན་གྱི་ལུས་ལ་མཉམ་བཞག་ཅིང། །སྤུའི་སྒོ་གཅིག་ཉིད་ནས་ནི་རྣམ་པར་ལྡང། །ནས། རྡུལ་གཅིག་ལ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་གྱུར་ཅིང། །མ་ལུས་རྡུལ་རྣམས་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་ལྡང། །ནས། ཡོན་
ཏན་བསམ་ཡས་བསགས་པ་དེ་དག་གི་ཏིང་འཛིན་རྣམ་ཐར་དེ་དག་བས་ལ་མེ་ཁྱབ། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱིས་བསྐལ་བ་བསམ་ཡས་སུ། །བཤད་པ་མཛད་ཀྱང་ཟད་བར་མཛད་མི་སྤྱོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། ས་དྲུག་པའི་

[091A]༄༅། །ཡུན་ཚད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཏིང་འཛིན་ལ་སྙོམས་བར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཉན་རང་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་པར་མངོན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལས་རང་སངས་རྒྱས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ལྷག་ཅིང་ཉན་ཐོས་འཕགས་
པ་མཆོག་ཟུང་ལྟ་བུ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་དེ་འདྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཁའ་ལྡིང་གི་ཤུགས་ལས་མགྱོགས་བའི་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་འཁོར་བའི་སྐད་ཅིག་དེའི་ཡུན་ལ་སྦྲུལ་གྱིས་སྐོར་བ་བདུན་ཐུབ་པའི་སྐོར་བ་གཅིག་གི་སྐད་ཅིག་དེའི་
ཡུན་ལ་ཀུན་དགའ་བོས་ཆོས་བཅུ་བཤད་ཅིང་དོན་གོ་བར་བྱེད་ཐུབ། དེའི་ཆོས་གཅིག་བཤད་བའི་སྐད་ཅིག་དེའི་ཡུན་ལ་ཤཱ་རེའི་བུས་ཆོས་སྟོང་བཤད་ཅིང་དོན་གོ་བར་བྱེད་ཐུག་དེས་ཆོས་གཅིག་བཤད་བའི་སྐད་ཅིག་གི་ཡུན་ལ་
མོའུ་གལ་གྱི་བུས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཁྲི་འདའ་ནུས། དེའི་ཁམས་གཅིག་འདའ་བའི་སྐད་ཅིག་དེའི་ཡུན་ལ་རྒྱལ་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སོགས་གསང་གསུམ་གྱི་བཀོད་
པ་མཐའ་ཡས་སྟོན་ཐུབ་པར་བཤད་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཕལ་བོ་ཆེ་ལས། དེ་ལ་མི་ལ་ལ་ཞིག་ལྕགས་ཀྱི་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་རྩ་བས་སྟོང་ཡོང་པ་མཁའ་ལྡིང་གི་ཤུགས་ལས་དྲག་པའི་རྟ་མགྱོགས་པས། ཞེས་པ་ནས། སྦྲུལ་གདུག་
པས་ཤིང་རྟ་འཁོར་བའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་བོས་ཆོས་རྣམ་པ་བཅུ་བཤད་དེ། །དོན་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད། སྐད་ཅིག་གང་གིས་ཀུན་དགའ་བོས་ཆོས་རྣམ་པ་གཅིག་བཤད་བའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་དགེ་སློང་ཤཱ་རིའི་བུས་

[091B] དོན་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད། སྐད་ཅིག་གང་གིས་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་ཆོས་རྣམ་པ་གཅིག་བཤད་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་དགེ་སློང་མོའུ་གལ་བུས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཁྲི་ཤིན་ཏུ་འདའ། ཞེས་
སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡིད་ངོར་བརྟགས་པ་མཐའ་བཟུང་གི་སྐད་ཅིག་དབྱེ་ཚུལ་ཡང་འདི་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་མདོ་ལས་ཤེས་པར་གྱིས། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་འདི་ལའང་དུས་མཐའི་
སྐད་ཅིག་མཛོད་ལྟར་བཤད་པ་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། འདི་ལྟར་ཡི་གེ་ཨ་ལ་སོགས་པའི་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་ཆེས་སྐྱེན་པར་བརྗོད་པ་ན། ཡིག་འབྲུ་རེ་རེ་ཞིང་
རྣམ་ལ་ཐ་དད་པས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལ་དུས་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་བར་རྟོགས་ལ་དུས་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ལས་ཀྱང་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་འགྲིབ་པའི་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ལ་བྱ་
ལ༑ སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐད་ཅིག་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔར་འདའ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐད་ཅིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དང། མཛོད་རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། ཆོས་མངོན་
པ་བ་རྣམས་ན་རེ། སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་འདའ་ཞེས་ཟེར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་དང། བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཁྱད་པར་

[092A]༄༅། །ཡོད་དེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གི་གོས་འཕོས་པ་དང་བླ་འོག་འགྱུར་བ་དང་སེ་གོལ་གཏོགས་པའི་ཡུན་ལ་རེ་ལྔར་ཕྱེ་བའི་ཆ་གཅིག་རྣམས་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཚད་དང། སེ་གོལ་གཅིག་དང་མིག་འཛུམ་
གཅིག་དང་ཨ་ཐུང་བརྗོད་བ་དང། སོ་སྐྱེའི་བྱ་བ་ཐུང་ཤོས་གཅིག་རྣམས་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མཛོད་ལས། གཟུགས་མིང་དུས་མཐའ་རྡུལ་ཡིག་དང། སྐད་ཅིག་ཅེས་པའི་མཛོད་རང་
འགྲེལ་ལས། དུས་ཀྱི་མཐའ་ནི་སྐད་ཅིག་མའོ། ཞེས་དང། ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་ཚད་ཅི་ཙམ་ཞེན་རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་ན་ཇི་སྲིད་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པའམ། ཆོས་འགྲོ་བ་ན་ཇི་སྲིད་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནས་རྡུལ་ཕྲར་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་
པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྡུལ་གཅིག་སྒྲིལ་དུས་ཆུང་བ་ཡི། །མཐར་ཐུག་དུས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྔར་བཤད་ཟིན། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཡི་
གེའི་བདག་ཉིད་ཀུན་མཐའ་ཡང། །མིག་འཛུམ་ཚད་དུས་གནས་པ་ཡིན། །དེ་ཡང་རིལ་གྱིས་རྡུལ་ཕྲ་ནི། །དུ་མ་དག་ཏུ་འབྲེལ་བས་རྫོགས། །ཞེས་དང། སློབ་དཔོན་འཕགས་པས། སྐད་ཅིག་སེ་གོལ་གཏོགས་པར་བཤད། །ཅེས་པ་
ལྟ་བུ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་རྣམས་ཀྱང། མཛོད་ལས། སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ། །དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་དེ་དག་ཀྱང། །དྲུག་ཅུ་ལ་ནི་ཐང་ཅིག་གོ་ཡུད་ཙམ་ཉིན་ཞག་ཟླ་གསུམ་ནི། །གོང་ནས་གོང་དུ་

[092B] །གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡང་འདོད་དེ། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་ལས། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཞེས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། གང་ལ་ཆའི་དབྱེ་བ་མི་སྲིད་པ་དེ་ནི་དུས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱའོ། །སྐད་
ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ནི་དེའི་སྐད་ཅིག་མའོ། །དེའི་སྐད་ཅིག་དྲུག་ཅུ་ནི་ཐང་ཅིག་གོ་ཐང་ཅིག་སུམ་ཅུ་ནི་ཡུད་ཙམ་གཅིག་སྟེ། དུས་དེ་ཙམ་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ལྔ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཕལ་བོ་ཆེའི་ལུང་དེ་
ལྟར་མང་བས་ཞིབ་ཆ་ཤེས་པར་གྱིས། གསུམ་པ་སྐད་ཅིག་ཐུང་ཤོས་དེ་འདྲའི་ཡུན་ལ་ས་བདུན་པར་ཐབས་ཤེས་གང་ལའང་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་ནུས་ལས་འོག་མར་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཟུང་
འབྲེལ་བཅུ་ལ་མངའ་བརྙེས་བའི་སྟོབས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་འབུམ་སོགས་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་དང། དེས་ཟིན་པའི་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་འདི་ཉིད་ལས། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་
ཤེས་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ས་ཡོངས་སུ་སྦྱོད་བར་བྱེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ཚང་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་དེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་རབ་ཏུ་ཐུབ་ནས་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་
ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་པའི་ས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དང། ས་བཅུའི་འགྲེལ་བ་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པ་ལས། དེ་ནས་ཉན་

[093A]༄༅། །ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་འདའ་བར་གསལ་བར་བྱས་ཏེ་ཐབས་དང་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་དང་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་
ན་གསེར་བཟང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྲས་ན་རྒྱན་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོག་པ་བཞིན་དུས་བདུན་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་དགེ་རྩ་རྣམས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པས་
ཉན་རང་གིས་མི་འཕྲོག་པ་དང། ཉི་མའི་འོད་སྐར་མ་དང་ཟླ་འོད་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་ལ་རླན་སྐེམ་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུས་བདུན་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་དགེ་བ་ཉན་རང་གིས་མི་འཕྲོག་ཅིང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རླན་སྐེམ་
པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་འདི་ཉིད་ལས། དཔེར་ན་གསེར་གྱི་ས་ལི་སྦྲམ་དེ་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྲས་ན། ནས། ས་རིང་དུ་སོང་བ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་
དང༑ ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་སོགས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཟུང་འབྲེལ་བཅུ་ཡོད་དེ། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཤིན་ཏུ་སྒོམ་པ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་བསོག་པའི་དང། བདག་མེད་བསྒོམ་ལ་ཚད་མེད་བཞི་སྒྲུབ་པ་དང་

[093B] ཁམས་གསུམ་ལས་དབེན་ལ་དེའི་རྒྱན་སྒྲུབ་པ་དང། ཉོན་མོངས་ཞི་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང། སྒྱུ་མ་སོགས་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པར་
ཤེས་ལ་ལས་དང་བྱ་བའི་རྣམ་དབྱེ་ཚད་མེད་པར་སེམས་པ་དང། ཞིང་ཁམས་མཁའ་ལྟར་བསྒོམ་ལ་ཞིང་གི་རྒྱན་རྣམས་སྒྲུབ་པ་དང། རྒྱལ་བའི་སྐུའི་གནས་ལུགས་བསྐོམ་ལ་སྐུ་གཟུགས་མཚན་དཔེ་སྒྲུབ་པ་དང། གསུང་
རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བར་ཤེས་ལ་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་སོགས་སྒྲུབ་པ་དང། རྒྱལ་བས་དུས་གསུམ་མཉམ་ཉིད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་འཇུག་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་བཞིན་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། མདོ་འདི་ཉིད་ལས། དེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ལམ་གཞན་བརྩམ་པའི་ཁྱད་པར་བཅུས་གནོན་ཏོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་ལའང་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་
ཡོད་ཅིང། ཁྱད་པར་འགོག་པ་ཡང་དག་མཐའ་ལ་སྐད་ཅིག་ཐུང་ཤོས་དེ་འདྲ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པ་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གཉིས་ཀ་མ་ལྷག་པར་མི་ཐུབ་སྟེ། སངས་མ་རྒྱས་ཚུན་ཆད་དུ་ཡུལ་དེ་བཞིན་
ཉིད་ཙམ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་མ་ལངས་པར་དུ་ལྡང་སེམས་སྐྱེད་ཐུབ་བ་མི་སྲིད་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་བར་དུ་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་མ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང། ཡུལ་དང་

[094A]༄༅། །ཡུལ་ཅན་ངོ་གཅིག་ཏུ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟར་སོང་བས་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ལྡང་འཇུག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་བའི་ཚེ་དོན་སྤྱི་བརྒྱུ་དང་གོས་
པས་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བས་མི་ནུས་ཤིང་ལྡང་བ་ལ་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་ལྡང་བའི་འཕེན་གོམས་ཤུགས་ཅན་མ་ཐོབ་པས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་མཐའི་དེ་ཁོ་ན་
ཉིད་ལ་འཇུག་ལྡང་གི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། ཞེས་པ་ནས། འཇུག་ལྡང་གི་ཚུལ་དེ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས། དེས་ནས་བདུན་པར་འགོག་པ་ཡང་དག་མཐའ་ལ་སྐད་ཅིག་དེ་འདྲ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་དེ་
འདྲ་གཅིག་ལ་ལྡང་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ་སྙམ་བའི་རྩོལ་བ་ཆུང་དུ་ཡོད་ཀྱང་སྒོམ་བློ་ལ་དོན་སྤྱི་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་བརྒྱུད་མི་དགོས་བས་སྟོང་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་སླ་ཞིང་ཏིང་འཛིན་མཐའ་ཡས་བ་ལ་
ཡུན་ཐུང་བར་ལྡང་བར་བསླབ་པ་ལ་གོམས་ཤིང། ས་དྲུག་པར་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་ལ་གོམས་བར་བྱས་པས་འཕེན་པ་གོམས་པ་ཚར་ཕྱིན་པས་ཆུ་ལ་ཆུ་ཞུགས་པ་ལྟར་སོང་ཡང་མྱུར་དུ་ལྡང་སླ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཏེ། ས་བཅུ་བའི་མདོ་འགྲེལ་ལས། མཚན་མ་མེད་བ་ལ་གནས་པའི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པར་སོང་བའི་དོན་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང་དམན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལས་ལག་རིང་དུ་སོང་བའི་དོན་གྱིས་རིང་དུ་སོང་བ་

[094B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ས་དྲུག་པར་འགོག་པ་ཐོབ་ཅིང་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་གོམས་པ་ལ་རག་ལས་ལ་དེ་ཤེར་ཕྱིན་ལྷག་པར་ཐོབ་པ་ལ་རག་ལས་ཤིང། དེ་བས་མ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་བར་ཐོབ་
པ་ལ་རག་ལས་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལྔ་པར་བས་མ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པས་ས་དྲུག་བར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ལ་གནས་ཤིང། རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དབའ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་སྔ་རོལ་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ལྷག་པར་གྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་
པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པས་ནི་འགོག་པ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བའི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན། ཉན་རང་ལ་འགོག་སྙོམས་མེད་པ་འམ་སྙམ་ན་དེ་མ་ཡིན་ཏེ་
ཉན་རང་གི་མཐར་གནས་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། བཞི་པ་དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་རིང་ཐུང་ཐུན་མོང་བ་དང་འགོག་སྙོམས་ཐུན་མོད་མ་ཡིན་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་པའི་ནུས་པའི་ཆོས་སྐད་དང་སྦྱིར་བཏང་གི་སྐད་ཅིག་
སོགས་མ་འདྲེས་དགོས་ཏེ། དེ་དག་འདྲེས་ན་ཡང་ན་གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་དང་ཡང་ན་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐུ་དང་འགལ་བ་གང་རུང་ཡོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་སྦྱིར་བཏང་ལ་བ་སྦུ་གཅིག་གི་ཁུང་བུར་འཇིག་རྟེན་

[095A]༄༅། །གྱི་ཁམས་ཀུན་ཤོང་བ་ལྟ་ཅི། བསམ་ནའང་མི་འཆར་བ་དང་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་ཚེ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་བ་སྤུའི་བུག་ཆེར་མ་སོང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཆུང་དུར་མ་སོང་
པར་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་རྒྱུ་འོངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་སྤྲོ་བྱ་མང་ཡང་བཞག་གོ་ལྔ་པ་ནི་སྐབས་འདིའི་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཚུལ་དང། དེ་ཚོར་འདུར་གས་པ་བཀག་ཙམ་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་མ་ཁྱང་
སེམས་ཀྱི་འགོག་པ་མངོན་དུ་མི་བྱ་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། དང་བོ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཚུལ་ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་བརྒྱད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་རྗེས་སུ་ཡུལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཚེར་འདུད་དང་སེམས་
སེམས་བྱུང་གི་སྣང་བ་བཀག་པའི་འགོག་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་པ་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་གང་ཞེ་ན་
འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ། ཞེས་པ་ནས། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མ་ཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་
ནས་གནས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་དེ་ལ་དགའ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ནས་དེ་བློ་དེ་ལས་ཀོང་དུ་བསྐྱོང་ངོ། །དེ་བློ་དེ་ལས་གོང་དུ་བསྐྱོད་ནས། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགག་བ་མེད་

[095B] དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགག་པར་མཐོང་ངོ། །དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འགག་བར་མཐོང་ནས་ཡང་མི་འཇུག་མི་ལྡོག་གོ་དེ་དེའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོང་པ་
ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ལས་གོང་ནས་གོང་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་སྟེ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་དགུའོ། ཞེས་དང། མཛོད་ཀོན་
མཆོག་སྤྲིན་ལས་ཀྱང། དེ་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་བ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེང་ལས་ཡང་དག་བར་འདས་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེའི་
སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པ། རྒྱུ་བ་ཐམས་ཅད་འགག་པ། སྒྲིབ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་འདི་ནི་འགོག་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས་སྙོམས་འཇུག་དགུ་པོ་སྟོང་ཉིད་
ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྒོམ་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བཤད་ལ། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཀྱང་བདེན་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཅན་དུ་བཤད་ཅིང་འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་ཡང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པར་བཤད་དེ། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་
གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་སྟོང་པ་དང་གཡོ་བ་མེད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྟ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནས། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདུ་ཤེས་

[096A]༄༅། །མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་བ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། །འདུ་ཤེས་ནི་སྨིག་སྒྱུ་ལྟ་བུ་
ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་སྟེ། འདུ་ཤེས་ཉིད་ཚོར་བ། ཚོར་བ་ཉིད་འདུ་ཤེས་ཡིན་པས། འདི་ལ་ཤེས་པ་བོ་མེད། །ཚོར་བ་བོ་མེད་དོ་སྙམ་ནས་དེ་ལྟར་མཐོང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་བཞེས་བྱ་སྟེ་
འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་འགོག་སྙོམས་ནི་སྲིད་རྩེ་ལས་ཀྱང་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་བའི་ཏི་བ་འཛིན་ཡུལ་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་སྙོམས་བར་འཇུག་པ་
གཅིག་དགོས་ཏེ། །སྐབས་འདིར་མཐར་གནས་ཀྱི་འགོག་པ་དང་རྣམ་ཐར་གྱི་འགོག་པ་ལ་ངེ་ལྟར་དགོས་པའི་ཕྱིར། །སྐབས་འདིར་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་ལ་འགོག་པར་འཇོག་ལ་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་ལྟར་ཆོ་ར་འདུ་རགས་བ་བགག་
ཙམ་གྱི་དངོས་བོ་ལ་འགོག་པར་མི་འཇོག་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འགོག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་ཀུན་འགོག་ཅིག་ཤོས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །རང་འགྲེལ་ལས། །འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ཡང་
དག་པའི་མཐའ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འགོག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདིར་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་འགལ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། །ལུང་ངེས་མདོ་རྣམས་

[096B] འགོག་པ་ནས། ཡིན་པས་ཡན་ཆད་བྱུང། ལྷག་མས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཆོས་ཡང་དག་
པར་བརྗོད་པ་ལས། །ནམ་སྡུག་བསྔལ་དེ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་ཀྱང་མ་འོངས། །ཕྱི་མའི་མཐར་ཡང་མི་འཕོ། །ད་ལྟར་བ་ལ་ཡང་མིག་ནས་ཏེ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་ལ། །རང་བཞིན་གྱིས་འགག་པ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ། རང་
བཞིན་གྱིས་དབེན་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནས། །དིགས་ཀྱི་བུ་འགོག་པ་ནི་ཅིར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་པའི་ཕྱིར། །འདིས་ནི་ཐལ་འགྱུར་བས་གྱང་འགོག་སྙོམས་ལ་ཀུན་
རྫོབ་པ་ཚོར་འདུ་བཀག་ཙམ་གཅིག་འདོད་སྙམ་པ་ཡང་བཀག་པ་ཤེས་པར་གྱིས། །འདི་དང་ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེ་ཚོར་འདུ་དང་ཕུང་བོ་ཟད་པར་གསུངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོར་དགོངས། གཞན་དུ་ན་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་
བྱང་སེམས་བདུན་པ་བས་འགོག་སྙོམས་མངོན་དུ་བྱེད་དམ་སྙམ་ན། །དེས་ད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཙམ་གྱིས་མངོན་དུ་བྱས་པར་མི་འཇོག་སྟེ། དེ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྩལ་སྦྱངས་ཏེ་ཤེས་
བའི་ཆེད་དུ་སྙོམས་པར་འདུག་གི། དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ནས་ལྡང་སེམས་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་བས་གནས་བ་མིན་པས་མངོན་དུ་བྱས་བར་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །མདོ་འདི་ཉིད་ལས། །འགོག་པ་ལ་

[097A]༄༅། །སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ལྡང་སྟེ། །འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཞེས་ནི་མི་བྱས། །ཞེས་དང། །མདོ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། དེའི་གོད་ན་གང་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པ་རྒྱུ་བ་ཐམས་ཅད་འགག་པ། །སྒྲིབ་པ་
ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་འདི་ནི་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙོམས་པར་འཇུག་གི། དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་རྟེན་གྱི་གནས་མི་སྐྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མདོ་
ཕྱི་མས་དགོས་པ་དང། །དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་པའི་ཞེས་པས་ཀུན་སློང་དང། །རྟེན་གྱི་གནས་མིང་སྐྱེད་དོ། ཞེས་པས་ཡུན་རིང་པོར་མི་གནས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་རྒྱལ་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང། །དེ་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་པ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང། །ཐབས་མཁས་པས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་
ཡང་མི་བྱེད་ལ་སྔོན་གྱིས་ཕྱིན་གྱི་བརླབས་ཀྱིས་ཡང་ལངས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །སྐབས་འདིར་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་ན་ཉན་རང་གི་སར་ལྟུང་སྟེ། །མདོ་ལས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགོག་པ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་མི་ཉམ་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་མི་བྱེད་ཀྱི་གོ་དོན་

[097B] །གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་པ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་དེས་མངོན་དུ་བྱས་པར་མི་འཇོག་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང་
འགོག་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཚེ་འགོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྣང་བའང་གཏན་ནས་ལོག་ཅིང་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་པས་སེམས་
ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་པར་མི་འཇོག་པར་ལུས་ཁོ་ནས་མངོན་དུ་བྱས་པར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་དུ་བགྱི་བ་དེ། །རང་གི་རིག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་མ་ལགས་
སམ༑ བཀའ་སྩལ་བ། །རིགས་ཀྱི་བུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ། །ལུས་ཀྱིས་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །ཞེས་དང། །རང་འགྲེལ་ལས། །དེ་ལྟར་ན་ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་ཡུལ་ཅན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མི་འཇུག་པས་སྐུ་ཁོ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
སྟེ༑ །མདོ་མང་པོ་ལས་འགོག་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་འདི་པས་བཤད་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །ལེགས་པར་བཤད་དོ། །མདོ་འདི་དག་བསླབ་བཏུས་དང་རང་འགྲེལ་དུ་གཙོ་བོར་གསུངས་

[098A]༄༅། །པ་ལྟར་འདིར་ཡང་བཀོད་པར་བྱས་སོ། །གསུམ་པ་རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྐད་ཅེག་ཐང་ཅིག་ཡུང་ཙམ་ལ་ཏིང་འཛིན་བརྒྱ་སོགས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྔར་བྱེད་པ་རིམ་གྱེས་གྱེད་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ་
དེ་དག་ཅེ་རིགས་ཀྱི་ཡུན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་སོགས་ལ་སྙོམས་འཇུག་ཅིག་ཅར་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་རང་ཡུད་ཙམ་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་
བྱང་སེམས་གནས་དྲུག་ལ་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་བའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་སྐད་ཅིག་གམ་ཐང་ཅིག་རེ་ལྟ་བུའི་ཡུན་ལ་བྱས་པ་ལ་ཅིག་ཅར་གྱི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་
མདོ་དེར་དབང་མངོན་དང་ཡིད་མངོན་དུས་ཅིག་ཅར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་ལ་རིང་ཐུང་ཡོད་པར་ཐལ། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་ཐུན་མོང་པ་དང། དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་རིང་ཐུང་ཡོད་
པའི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་ཟེར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཀུན་གྱི་ཐུང་ཤོས་གཅིག་ལ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁོ་རང་ལ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མདུམ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ཀུན་གྱི་
ཐུང་ཤོས་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་ཀུན་གྱི་ཐུང་ཤོས་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཐུན་མོང་གི་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལས་ཐུང་བ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་

[098B] ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གོ་ས་འཕོ་བའི་ཡུན་ལ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཡོད་པར་ཐལ། རྣལ་འབྱོར་པ་ས་བདུན་པ་པས་དེའི་ཡུན་ལ་ཏིང་འཛིན་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་དེ་ལྟར་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ན་
མ་ཁྱབ། ཡང་དེའི་ཡུན་ལ་སྐད་ཅིག་དེ་སྙེད་ཡོད་པར་ཐལ། རྣལ་འབྱོར་པ་ས་བདུན་པ་པས་དེའི་ཡུན་ལ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་འཇོག་པ་དང་འབྱེད་པ་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ། འོ་ན། དེའི་
ཡུན་ལ་བསྐལ་ཆེན་གཅིག་ཡོད་པར་ཐལ། ས་བདུན་བ་པས་དེའི་ཡུན་ལ་བསྐལ་ཆེན་གཅིག་འཇོག་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྐད་ཅིག་བསྐལ་པར་དང། བསྐལ་པ་སྐད་ཅིག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཐུབ་པའི་
ཕྱིར༑ རྟགས་སླ། གཞན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་པ་གཅིག་གི་གོ་སར་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཀུན་ཤོང་པར་ཐལ། ས་བཅུ་པ་པས་དེ་ལྟར་ཤོད་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་
པས་ནུས་ཚད་ཀུན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ཕབས་ན་ཐ་སྙད་ཀུན་ཞིག་འགྲོ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། རྣལ་འབྱོར་ལ་དབང་ཐོབ་པས་སྐད་ཅིག་བསྐལ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབ་བ་རྒྱུ་མཚན་བྱས་ནས་བསྐལ་པ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུན་མཉམ་
པར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་བསྐལ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབ་ནུས་པས་འགལ་བ་མེད་པར་ཡང་སྨྲ་མི་ནུས་ཏེ། དབང་ཐོབ་པའི་རྣམ་བཞག་བྱེད་ན་རྣམ་བཞག་

[099A]༄༅། །ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་འགྱུར་པས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བློ་ཡང་ལྷག་ཅེས་པའི་དངོས་བསྟན་དང། རང་གི་བློས་རྣམ་རང་བྱད་པའི་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གཙོ་བོ་ལ་ཀུན་
རྫོབ་རྣམ་པ་ཅན་གཅིག་ཡོད་པར་ཐལ། ས་བདུན་པ་བས་ཉན་རང་ཟིལ་གནོན་གྱི་བློ་ལ་དེ་འདྲ་བཞག་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བསྟན་བྱའི་ཕལ་བ་ལ་དེ་ཡོད་ཀྱང་གཙོ་བོ་ལ་མེད་པར་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ལས། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་རང་གི་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཆེ་བ་ལ་གནས་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡང་བྱང་སེམས་རང་གི་ཡུལ་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཤེས་པའི་ཆེ་བའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཚོར་འདུ་བཀག་པའི་འགོག་སྙོམས་འགོག་སྙོམས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གྲུབ་མཐའ་འོག་མས་འདོད་པའི་ཚོར་འདུ་བཀག་པའི་འགོག་སྙོམས་ལྡན་མིན་དེ་འགོག་སྙོམས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཏན་ནས་མ་ཁྱབ་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཚོར་འདུ་འགོག་པའི་འགོག་སྙོམས་ཀྱི་མིང་དོན་གཉིས་ཀ་གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་སོགས་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར།    ༈   
ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང། དེ་སྒྲུབ་པའི་མདོ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཁུངས་བསྟན་པ་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤངས་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས། ལུང་འདི་ལས་ནི་

[099B] ཞེས་པ་ནས། ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏོ། ཞེས་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། རང་
འགྲེལ་ལས། ཇི་སྐད་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོ་འཛིན་ཡོད་པ། ཞེས་པ་ནས། མེད་པ་གཉིས་ཀ་དགག་པ་མཛད། ཅེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས། གང་ཞིག་གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་གྱི་ཐེག་པ་
ལས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན་ན་དེའི་ཚེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ། ཞེས་པ་ནས། ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ་ཞེས་བྱུང། འདི་རྣམས་ལ་སྤྱི་དོན་དང་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་
ནི༑ རྒྱལ་སྲས་མ་ཟད་ཉན་རང་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་དེ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་ཉན་རང་བློ་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
སྟེ༑ ཉན་རང་ལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མེད་ལ་བྱང་སེམས་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་ན་དེས་དེ་ཟིལ་གྱིས་མ་ནན་པར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་མེད་པས་རྒྱལ་སྲས་སོ་སྐྱེས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཟིལ་གྱིས་མ་ནན་བར་བཤད་
པ་དང། དེ་ལ་ལྷག་བསམ་དང་གཞན་དོན་ཁུར་འཁྱེར་བའི་སྙིང་རྗེ་མེད་པས་ས་དང་པོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་མ་ནན་པར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། རང་འགྲེལ་ལས། ལུང་འདིས་ནི་ནས། གསལ་བར་ངེས་ཏེ། ཞེས་དང། རྣམ་

[100A]༄༅། །བཤད་ལས། ས་བཅུ་པ་ལས་ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་ནས། དེས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་དེ་ལས་བཟློག་ནས་སྨྲ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྨྲས་ནས་དང་པོ་པས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་
བར་ཐལ་པ་དང། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་ཀུན་མ་སྤངས་པར་ཐལ་པ་དང། དེ་གཉིས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་པ་མ་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་རིགས་པ་གསུམ་ལུང་བདུན་ན་ནམ་དགུ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་རྣམས་
ཡོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། ཞེས་བྱུང། འདིར་རིགས་པ་གསུམ་དང་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་མདོ་བསྟན་ཆོས་རྣམས་སྦྱར་ནས་བཤད་ན། སྐྱོན་དང་པོ་ནི། འོ་ན། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་དེ་དག་གིས་ཁམས་
གསུམ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རང་བཞིན་མོད་པར་ཤེས་ཏེ་བསྒོམ་པའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དག་གིས་ཕུང་སོགས་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཕྱི་བའི་དྲང་སྲོང་
ལྟར་ཁམས་གསུམ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ཡང་འཁོར་རྩའི་གཉེན་པོ་མེད་པར་ཐལ། དེས་ཕུང་པོ་དང་བདག་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང། སུང་བོ་བདེན་འཛིན་འཁོར་རྩ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཕུང་སོགས་བདེན་པས་
ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་སྒོམ་པ་ནི་ཐར་པ་ལ་མི་ཕན་པའི་ལོན་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིན་ཆེན་བྱེད་པ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོ་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །དམ་འཛིན་ཡོད་

[100B] དེ་ལས་ཡང་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན། ཞེས་གསུངས། ལྷག་བསམ་བརྟན་པས་ཞུས་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་རོལ་མོ་བྱུང་པའི་ཚེ། སྒྱུ་མ་མཁྱན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་བུད་
མེད་མཐོང་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེད་དེ། དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་དཀྲིས་ནས་འཁོར་གྱིས་འཇིགས་ཤིང་བག་ཆ་སྟེ། སྟན་ལས་ལངས་ནས་སོང་སྟེ། དེ་སོང་ནས་བུད་མེད་དེ་ཉིད་ལ་མི་སྡུག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང། མི་རྟག་པ་
དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ན། ཞེས་པ་ནས། མི་དེའི་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དེ་ནི་ལོག་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ན་དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་དང་དགེ་
བསྙེན་དང་དགེ་བསྙེན་མ་ཁ་ཅིག་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བའི་ཆོས་ལ་མི་སྡུག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་པ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ང་ནི་མི་བླུན་བོ་དེ་དག་
ལ་ལམ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་ལ་བུད་མེད་དངོས་སུ་བཟུང་ནས་དེ་ལ་མི་རྟག་པ་སོགས་སུ་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་དང། ཕུང་པོ་བདེན་པར་བཟུང་ནས་ཕུང་པོ་ལ་མི་རྟག་པ་སོགས་ལྔར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཉིས་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་ལ་བདེན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་མི་རྟག་པ་སོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་ལ། དེ་ནི་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་

[081A]༄༅། །པའི་ལོག་ཤེས་རྐྱང་པ་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ས་དང་པོ་པས་ཀྱང་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་སྒོ་ནས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་
འགྲེལ་ལས། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྟར་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་དང་ཐོབ་སྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་རང་གི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་
ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། དེ་གཉིས་ལ་ཤེས་རབ་དེ་མེད་ན། ནས། ཕྱིར་རོ། ཞེས་སོ། །འདོད་ནས་བཅུ་པས་བསལ་ལོ། །རིགས་པ་གཉིས་པ་ནི་ཉན་རང་
དགྲ་བཅོམ་ཆོས་ཅན། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཕྲ་རྒྱས་མ་སྤངས་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གོམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་པའི་དྲང་སྲོང་བཞིན། རང་འགྲེལ་ལས། ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན་དུ་
ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། ཕྱིར་རོལ་མུ་སྟེགས་བྱེད་བཞིན་དུ། ནས། སྟོང་ཉིད་ལེགས་པར་རྟོགས་ནས་གོམས་པ་མེད་ན་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་
ཟད་པར་བྱེད་མི་ནུས། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དང་འདྲ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མདོ་དུ་མའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་བསམ་བརྟན་པས་ཞུས་པ་ལས། དཔེར་


[081B] ཞེས་པ་ནས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ན་དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་དང་དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་ཁ་ཅིག་
འདོད་ཆགས་མེད་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་པ་སྐྱེད་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་མེད་པ་ལ་ཞེ་སྡང་གི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད། གཏི་མུག་མེད་
པར་གཏི་མུག་གི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པས་གཏི་མུག་གིས་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ། གཏི་མུག་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ང་ནི་མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ལ་ལམ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་མི་སྨྲ་སྟེ། དེ་
དག་ནི་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་དང། བསམ་བསྟན་དཔེ་མཁྱུད་ཀྱི་མདོ་ལས་ཀྱང། འཇམ་དཔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་མཐོང་བས་སེམས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིས་སེམས་ཕྱིན་ཅི་
ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་འཁོར་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། ཞེས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་དུ་མ་དང། ལུང་ཕྲན་ཚོགས་ཀྱི་ཀ་ཏ་ཡན་ལ་གདམས་པ་ལས། ཀ་ཏ་ཡན་གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་ཡོད་པ་ཉིད་
དང་མེད་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། དེས་ན་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་དང་མྱ་ངན་ན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་པ་དང། འཁྲུག་བ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར། འགྲོ་བ་ལའི་

[082A]༄༅། ། འཆི་བའི་སག་བསྔལ་ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་དུ་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་གསུམ་པ་ནི། ཉན་རང་དགྲ་
བཅོམ་ཆོས་ཅན། གང་ཟག་གི་ཟངས་མེད་མཚན་ཉིད་ཚང་པ་མ་རྟོགས་པར་ གཟུགས་ལ་སོགས་བའི་ཟུང་བོ་ལ་བདེན་པར་དམ་བསང་བའི་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཞིན་ཡུལ་སུན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་གྱུར་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་
ཁྱབ་སྟེ། བདག་ཟུང་པོ་ལས་མནན་བ་མེད་ཅིང་བདག་དང་གང་ཟར་གི་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་བདེ་ན་འཛིན་གྱི་ཞེན་བ་ཀུན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཕྱང་བའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་
པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་ཟད་ག་མེད་བརྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏོ། བདག་ཏུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོ་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་
སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡིན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་ན། ནས། ཡུལ་སུན་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་སོ། །འདི་ནི་བདག་མེད་གཉིས་ལ་ཕྲ་རགས་མེད་ལ་སྟོང་
གཞིས་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ཅིང། མདོ་དུ་མའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་དཔེ་མཁྱུད་ཀྱི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་ཉེ་བ་དམིགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་

[082B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་བདག་དང་བདག་གི་བར་དམིགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་མི་འདའོ། །དེའི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ་ལ་བདག་དང་གཞན་དུ་ཡང་དག་
པར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཇམ་དཔལ་བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་པོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་ཤེས་པས་བདག་དང་གཞན་དུ་དམིགས་པར་
བྱེད་དོ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བདག་གི་བ་ལ་ཕུང་པ་ཡང་ཡོད་ལ། ཡང་དག་པར་མཐོང་པ་ཞེས་བས་བདེན་པར་བཟུང་བ་བསྟན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་ཤེས་པ་ཞེས་
པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་མི་ཤེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་འདྲའི་མདོ་མང་ངོ། །དེ་ལ་དོགས་པ་དང། ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཡོད་དེ། གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་
པའི་དཔྱོད་ལྡན་ན་རེ། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཕྲ་རྒྱས་སྦོང་མི་ནུས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོང་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང། མངོན་པ་གོང་འོག་ནས་
བཤད་པའི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་ནས་གོམས་པར་བྱེད་པའོ་བ་གང་ཞིག། དེ་ཡུན་རིང་བར་གོམས་ན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་འོང། དེ་ལྟར་ན་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་གྲུབ་པས་ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་སྤོང་ཐུབ་

[083A]༄༅། །པའང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མངོན་པ་གོང་འོག་དང་དེ་དག་གི་བཤད་གཞིའི་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཡོང་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་ཅིང། ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་ཉམས་སུ་ལེན་
མཁན་མེད་ན་གསུངས་པ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་རྣམ་བཤད་ལས། གལ་ཏེ་གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཞེས་པ་ནས། དེའི་གདུལ་བྱའི་གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡང་འོང་ངོ། ཞེས་སོ། །རྩ་རྟགས་
གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་འོང་བ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྟོགས་ཟིན་གོམས་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་མ་བྲལ་ན་ཤེས་པ་དེ་ཡུལ་དེ་ལ་གསལ་སྣང་འོང་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ རྟེན་བརྟན་པ་གོམས་ཟིན་འབད་རྩོལ་སྐྱར་མ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་བཤད་ལས། དེ་བྱས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་འོང་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་
མངོན་སུམ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲུབ་བོ། ཞེས་སོ། །རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་མ་ཐག་པ་མཐོང་ལམ་དང་དེས་ཀུན་བཏགས་སྤོང། དེ་མངོན་སུམ་མཐོང་ཟིན་གོམས་པ་སྤོམ་ལམ་དང་དེས་
ལྷན་སྐྱེས་སྤོང་བ་འགྲུབ་པས་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་མངོན་པ་གཉིས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་ཁོ་ནར་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་བདག་

[083B]
 རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟ་ན་དེ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་གྱིས། ཞེས་པ་ནས། ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་ནུས་སོ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་རྟགས་ཟུར་གསུམ་པ་བཤད་ནས། དེ་ལ་མ་
ཁྱབ་ཅིང་དེ་འཕགས་ལམ་མིན་ཚུལ་སོགས་འཆད་བ་ལ། རྣམ་བཤད་ལས། འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་གང་གི་ཡངས་བོན་སྤོང་མི་ནུས་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་
དེ་འདྲའི་ལམ་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་དུ་བཤད་པ་དང། ལམ་དེ་འདྲ་རྐྱང་བས་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པར་བཤད་པ་སྐབས་འདིར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་མི་འདོད་པའི་ལུགས་དང་དེ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རིགས་ཏེ། ལམ་དེ་འདྲས་མཐོང་སྤང་སྒོམ་
སྤང་གང་ཡང་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སེམས་ཙམ་པས་བཤད་པ་ལྟར་གཉིས་སྟོང་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་འོང་ཡང་དེ་འདྲས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་དེའི་སྟེང་ནས་ས་བཅུ་དང་ལམ་ཕྱི་མ་མཐོང་
སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་གསུམ་བགྲོད་པ་དབུ་མ་པས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་པ་བཞིན། རྣམ་བཤད་ལས། ལམ་དེ་མཐོང་ལམ་དང་ནས། བཞིན་ནོ། ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཡང་རིགས་ལ་དྲང་དོན་དུ་

[084A]༄༅། །འགྲེལ་པའི་ལུགས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་བདག་མེད་དང་མི་རྟག་སོགས་ནི་འཇིག་ལྟ་ལྟོད་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེའི་ས་བོན་སྤོང་པའི་ལམ་མ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱང་
བཞེད། ཨརྱ་དེ་བ་ཡང་བཞེད། སློབ་དཔོན་ཟླ་གྲགས་ཀྱང་བཞེད། ཞི་བ་ལྷ་ཡང་བཞེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རིན་ཕྲེང་ལས། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་སྡིག་པ་ལས། །རྣམ་པར་ཟློག་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ནོ། །ཁ་ཅིག་བསོད་
ནམས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་གཉིས་བརྟེན་པ། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་གཉིས་མི་རྟེན། །ཟབ་མོ་ཁུ་འཕྲིགས་ཅན་འཇིགས་པ། །སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན། །བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ཁ་ཅིག་ལའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། བྱང་
ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་དང་གཟུགས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་བས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རིག་ནས་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་པ་དང། མི་སྡུག་པ་ཡིད་འབྱུང་པར་
འགྱུར་བའི་གཏམ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས། དེ་རྗེས་སུ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དང། དེ་རྗེས་སུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པི་འཁོར་ལོའི་གཏམ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་དག་གིས་འཀྲི་ཚུལ་གསུམ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བཞི་བརྒྱ་བ་
ལས༑ བསོད་ནམས་མིན་པ་དང་པོར་བཟློག་བར་དུ་བདག་ནི་བཟློག་པ་དང། །ཐ་མར་ལྟ་ཞིག་ཀུན་བཟློག་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བར་དུ་བདག་ཟློག་པ་རིགས་པའི་བདག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་

[084B] ཚེག་གསལ་ལས། གང་དག་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་ཅིང་མི་དགེ་བ་ལས་ལོག་པ་བདག་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་མཁྲེགས་པ་བྱ་སྲད་བུ་ཤིན་ཏུ་རིང་བས་བརྟོད་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་རིང་པོར་ཕྱིན་ཡང་ཁམས་གསུམ་
ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞི་བར་འགྲོ་བར་མི་ནུས་པ་གདུལ་བྱ་བར་མ་དེ་དག་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྷོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་འདུན་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི། སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མེད་ཅེས་ཀྱང་བསྟན་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བདག་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་མཁྲེགས་པ་ཞེས་པས་བདེན་འཛིན་གྱི་འཇིག་ལྟ་སྲ་བར་བསྟན། བྱ་ནས་རིང་པོར་ཕྱིན་ཡང་
ཞེས་པས་མངོན་པའི་དགྲ་བཅོམ་ལྟ་བུ་བསྟན་ཅིང། མྱངས་འདས་སུ་རོ་ཞིག་འགྲོ་བར་མི་ནུས་པ་ལ་བདག་མེད་རགས་པ་དེ་འཇིག་ལྟ་ལྷོད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པར་ཁམས་གསུམ་ལས་མན་ཆད་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས་
ཁུངས་མང་མོད་ཀྱང་ཚེག་མང་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་བཞིའི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པའི་མི་རྟག་སོགས་བསྒོམ་པས་ཉོན་མོངས་སྤོང་ཐུབ་པས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པས་ཅི་བྱ་བརྩད་པའི་
ལན་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ལན་དུ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོར་ལྟ་བའི་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་ཐར་པ་མེད་པར་ལུང་ཡུམ་གསུམ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །སྟོང་ཉིད་མཐོང་

[085A]༄༅། །ཅས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཞེས་པའི་ལན་དུ། གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་ལམ་འདི་ནི། མེད་པར་བྱང་ཆུབ་མེད་པར་གསུངས། ཞེས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཡུམ་ལས། གཟུགས་ལ་སྤྱོད་ན་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་
པ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། ཞེས་དང། མདོ་སྡུད་པ་ལས། གང་དག་བདེ་གཤེགས་ཉན་ཐོས་འགྱུར་བར་བྱ་སྙམ་དང། །རང་སངས་རྒྱས་དང་དེ་
བཞིན་ཆོས་རྒྱལ་འགྱུར་འདོད་པ། །བཟོད་པ་འདི་ལམ་བརྟེན་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། །དཔེར་ན་ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་འགྲོ་རོགས་མི་མཐོང་བཞིན། ཞེས་སོ། །མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་གིས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་
སྤོང་མི་ནུས་པར་ཐལ། དེར་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་པ་ད་ཙམ་སྤངས་པས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་ན་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དྲུག་གསུམ་གྱི་ཟག་པ་ཀུན་ཟད་པར་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཟིན་གོམས་པས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤོང་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། དེ་སྐད་དུ་སྦྱོད་འཇུག་ལས། ཉོན་མོངས་
སྤངས་པས་གྲོལ་ནས་དེའི། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དུས་རེ་ཞིག་དེ་འདྲའི་དགྲ་བཅོམ་ལ་བདག་འཛིན་རགས་པ་དང་དེས་དྲངས་པའི་ཆགས་སྡང་སོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་རགས་པ་

[085B] དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་བདག་འཛིན་དང་ཆགས་སོགས་མེད་པས་བདག་གིས་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་སྙམ་པ་ལས་འཚག་སྐྱེ་
བ་ལེན་པར་མཐོང་ནས་སྟོང་ཉིད་ཟབ་མོ་དང་སངས་རྒྱས་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་སོམ་ཉི་ལས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་བསམ་གཏན་དཔེ་མཁྱུད་ལས། དེ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སེང་ནས་ཆོས་དེ་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་ཞི་གནས་
ཐོབ་པར་འགྱུར་པོ་ཞེས་པ་ནས། དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བར་གྱུར་ཏེ། ཡང་ཕྱིས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་བདག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏོ། ཞེས་བྱ་བར་བདག་ཉིད་ཤེས་སོ། །དེ་འཆི་བའི་ཚེ་བདག་
ཏིང་སྐྱེ་བར་མཐོང་ནས་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་སོམ་ཉིར་འགྱུར་རོ། །དེ་སོམ་ཉིར་ལྷུང་སྟེ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་ནས་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་དག་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་
ལང་རྡོག་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོམ་ཉི་རང་ཡིད་གཉིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་དེ་དག་ལ། །ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་པ་ཡིན། ཞེས་སོ།།
དེས་ན་དེས་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བོན་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེས་དེ་མངོན་གྱུར་པ་ཙམ་འགག་པར་བྱས་ཀྱང་སླར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྒོམ་པ་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་སེམས་དེ་

[106A]༄༅། །རེ་ཞིག་འགག་པ་ཙམ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞིན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་སེམས། །འགག་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །འདུ་ཤེས་
མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞིན། ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ལས་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་ཏེ། ཡང་སྲིང་སྐྱེད་བའི་རྒྱུ་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་སྲེད་ལེན་གཉིས་མི་རྟག་སོགས་ཀྱིས་མེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་
འགྲ་བཅོམ་པ་སྐྱ་བ་ལེན་པ་ལ་གསོས་འདེབས་པའི་སྲེད་པ་འདི་མངོན་བ་ནས་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་ཀྱང་སྲེད་པ་ཡིན་པར་ཐལ། སྲེད་པ་ལ་རྨོངས་པ་བདག་འཛིན་རིགས་པས་དྲངས་པ་དང་རྨོངས་པ་ཤེར་ཕྱིན་
འབུམ་པ་སོགས་ལས་བཤད་པའི་གང་ཟག་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་གཅིག་སྟེ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མ་རིག་པ་ལ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྲེད་པའང་གཉིས་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། ཆགས་སྡང་གཉིས་དང་གཏི་མུག་མི་འགལ་བར་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་དབང་མིག་སོགས་བཞིན་རྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ལུས་ལ་ལུས་དབང་ཇི་བཞིན་དུ། །གཏི་མུག་
ཀུན་ལ་གནས་གྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་སྤྱོད་འཇུག་ལས། རེ་ཞིག་ཉེར་ལེན་སྲེད་པ་ནི། །མེད་ཅེས་ངེས་བ་ཉིད་ཅེ་ན། ཞེས་བརྩད་པའི་ལན་དུ་དེ་ཉིད་ལས། སྲེད་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང། །

[106B] ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དུག་གསུམ་ཀྱང་ཡོད་དེ། །མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་གྱི་དུག་གསུམ་དང། ཤེར་མདོ་ལས་བཤད་པའི་བདག་མེད་འགལ་
ཟླའི་རྣམ་ཅན་གྱི་དུག་གསུམ་ཡོད་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་འཇིག་ལྟ་གཉིས་ཡོད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདོད་ཕྱིན་འཇིག་ལྟ་སོགས་ཀྱི་
ངོས་འཛིན་མངོན་པ་སོར་བཞག་བྱས་ན་ནོར་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། བདེན་འཛིན་རང་རྒྱུད་པས་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བཞག་ཀྱང་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་དེ་སྤོང་དགོས་པས་ཉོན་མོངས་དང་ཉན་སྒྲིབ་ཏུ་བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་
བཤད་ལས། ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་སྤོང་ཞེས་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱང་མངོན་པ་གཉིས་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་དམིགས་རྣམ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་ཡིན་གྱི། ལུགས་འདིས་བདེན་འཛིན་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་བཤད་
པ་དང། དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྟ་མིན་གྱི་ཉོན་མོངས་མངོན་པ་ལས་བཤད་ཚུལ་ལས་གཞན་རྣམས་ནི་མངོན་གྱུར་ཡང་སྤོང་བར་མི་ནུས་སོ། ཞེས་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གི་
བདག་མེད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་མཛད་ཕྱིན་ཆད། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཐུན་མོང་བ་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འཇིག་ལྟ་ལ་སོགས་པའི་ངོས་འཛིན་མཛད་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་སོར་བཞག་ཏུ་མཛད་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་

[107A]༄༅། །གྲུབ་མཐལ་མཐའ་མ་ཚོད་པའི་ནོར་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བས། དེ་ལ་མཁས་པའི་དབང་བོ་འདི་འཁྲུལ་བ་གལ་སྲིད་ཅེས་སོ། །དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཉན་རང་ལ་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་བར་ལུང་
བདུན་དང་དགུས་ཀྱང་བསྒྲུབས་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་ལུང་དང་པོ། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོ་འཛིན་ཡོང་པ། །སོགས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་མ་རྟོགས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་ཚང་བར་མི་རྟོགས་པ་དང། ལུང་གཉིས་པ་ཡང་
ཇི་ལྟར་མི་གི་ན་འཁྲུལ་པ་ཡིས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཉན་རང་བྱང་སེམས་གསུམ་གས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པར་བཤད་པ་དང། ལུང་གསུམ་བ། ཐེག་པ་ཆེ་ལས་སྐྱེ་མེད་བསྟན། །སོགས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་
ལས་སྐྱེ་མེད་དུ་བཤད་པ། ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕུང་པོ་མཐའ་དག་ཟང་པར་གསུངས་པ་གཉིས་ཀ་དོན་དམ་པར་དེ་ལྟར་གསུངས་པར་མཚུངས་པ་དང། ལུང་བཞི་པ་ཉན་ཐོས་ལ་གདམས་པར་ཕུང་པོ་ལྔ་
དབུ་བ་སོགས་དང་མཚུངས་པར་བཤད་པ་བདེན་མེད་ལ་དགོངས་པར་བཤད་པ་དང། ལུང་ལྔ་པ་ཀཏྱ་ཡ་ནའི་མདོ་ལས་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པར་བཤད་པ་དང་ལྔ་འདྲིར་བཀོད་ལ། ཚིག་གསལ་དུ་འབུམ་ལས་ཐེག་པ་གསུམ་
ཤས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སློབ་པ་དང། སྡུད་པའི་ལུང་སྟེ་བདུན་དང། ཡང་ཚིག་གསལ་དུ་ལྷག་བསམ་བརྟན་པའི་མདོ་དང། བསམ་གཏན་དཔེ་མཁྱུད་ཀྱི་མདོ་གཉིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་ལུང་དགུས་འགྲུབ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྩོད་པ་

[107B] སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་རབ་བྱེད་བདུན་པའི་འགྲེལ་པར་ཐེག་དམན་གྱི་མདོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་གསུངས་པའི་དོན་བདེན་མེད་ལ་བཤད་པ་ལ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེར་ཐེག་ཆེན་བསྙན་པ་
དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ཞེས་དགག་པ་མཛད་པ་དེ་སྐབས་འདིར་སེལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པ་ནི་རིགས་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ལ། སྔར་གྱི་ལུང་དག་དང་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། གང་ཞིག་གལ་ཏེ་ཉན་
ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན་ན་དེའི་ཚོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ལུགས་དེ་ཡང་འདི་ལྟར་རིགས་པ་དང་ལུང་དང་འགལ་བར་རྟོགས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ཞེས་སོ། །ཐེག་དམན་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་ན་ཐེག་ཆེན་དོན་མེད་དུ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། དེ་ལས་དེ་བསྟན་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དེ་དོན་མེད་དུ་མི་འགྱུར་བ་གང་ཞིག། དེར་དེ་བསྟན་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་དུ་ཆོས་ཀྱི་
བདག་མེད་བསྟན་པ་ཡང་དོན་མེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཙམ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལས་སྤྱོད་པ་ཕྱིན་དྲུག་བསྔོ་སྨོན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སོགས་ཐབས་ཆ་རྒྱས་
པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་དག་ལ་དངོས་སུ་གསལ་བ་དང་འཕགས་པའི་ཡང་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིན་ཕྲེང་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་དང། །སྤྱོད་པ་ཡོངས་བསྔོ་མ་བཤད་དེས། བྱང་ཆུབ་

[108A]༄༅། །སེམས་དཔར་ག་ལ་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་གནས་པའི་དོན། །མདོ་སྡེ་ལས་ནི་བཀའ་མ་སྩལ། །ཐེག་པ་ཆེ་ལས་བཀའ་སྩལ་བ། །དེ་ཕྱིར་མཁས་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱས་མི་རྒྱས་དང་ཚང་བར་རམ་རྫོགས་པར་སྟོན་མི་སྟོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བསྟོ་དང་ལག་མཚན་མ་མེད་པར་མ་རྟོགས་པར། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཐར་བ་མེད་པར་གསུངས། །དེ་
ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་ལས། །དེ་ནི་ཚང་བར་བསྟན་པ་ལགས། ཞེས་སོ། །འོ་ན། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་གཟུང་འཛིན་རྫོས་གཞན་སྤངས་བ་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་
རྟོགས་རིགས་གསུམ་གསུངས་པ་དང་འགལ་སྙམ་ན། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དང་ཡང་འདི་ལྟར་བཤད་པ་གཉིས་མི་འགལ་པར་ཐལ། དེ་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཉན་རང་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ཐོག་མར་དེར་ཁྲིད་ནས། བཞི་
བརྒྱ་བ་ལས་བར་དུ་བདག་ནི་ཟློག་པར་བཤད་བ་བཞིན་རྒྱུད་སྨིན་པ་ན་ཐ་མར་མཐར་ལྟ་ཐམས་ཅད་ཟློག་པའི་བདེན་མེད་ལ་འཁྲེད་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉན་རང་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་རྟོགས་གཉིས་ཡོད་
བའི་མ་རྟོགས་པའི་ལམ་རྒྱས་པར་བཤད་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་ཉན་རང་གི་ལམ་ཕྱི་མ་བགྲོད་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་བར་བཞེད་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་བ་གསུམ་ཀའི་རིགས་བདེན་མེད་དུ་འཇོག་པ་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་

[108B] རྒྱན་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །བརྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ལས། རྗེས་སུ་
བཟུང་རྒྱུའི་ཐེག་དམན་ལ་ཡང་ཟབ་མོའི་སྣོད་དུ་གྱུར་མ་གྱུར་གཉིས་ཡོད་ཅིང། དེ་གཉིས་ལའང་ཕྱི་མ་ཆེས་མང་བས་ཕལ་ཆེར་དེའི་ལམ་མ་མང་དུ་གསུངས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་རང་རྒྱལ་ལ་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བ་སྟོན་
བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་ཁ་ཅིག་དགོངས་འགྲེལ་ལྟར་སེམས་ཙམ་ལ་ཐོག་མར་མ་ཁྲིད་ན་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མི་རྙེད་བ་ལྟར་རང་རྒྱལ་ལའང་དེ་འདྲ་མང་བས་དེ་ལྟར་བཤད་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དེ་འདྲ་ཡོད་ཀྱང་ཉུང་བས་
མ་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཐེག་ཆེན་ལ་ཐོག་མར་སེམས་ཙམ་ལམ་ཁྲིད་བའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མི་རྙེད་པ་སྣང་བ་བཞིན་ཏུ། རང་རྒྱལ་ལ་ཡང་ཡོད་ལ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ལའང་ཡོད་བར་མདོན། ཞེས་གསུངས་
བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་མངོན་ཙམ་ལས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་བ་མཐའ་དབྱད་པ་ལ་དགག་བཞག་སྤངས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ན་རེ། མངོན་པས་བཤད་བའི་མི་རྟག་སོགས་
བཅུ་དྲུག་གི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་ཀུན་བཏགས་སློང་ནུས་ཀྱང་ལྷན་སྐྱེས་སྤོང་མི་ནུས་ཟེར་བ་མི་འཐད་བར་ཐལ། ལམ་དེས་ཐུན་མོང་བའི་ཉོན་མོངས་རགས་པ་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་མངོན་གྱུར་རེ་ཞིག་སྤོང་ནུས་པར་ཡང་

[109A]༄༅། །མ་ཚུངས་ལ་ཀུན་བཏགས་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་སྤོང་མི་ནུས་པར་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་བའི་ཞི་རགས་རྣམ་ཅན་གྱིས་བསམ་གཟུགས་ཐོབ་ཚེ་འདོད་པའི་ཆགས་སྡང་ཀུན་བཏགས་
ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་མངོན་གྱུར་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ས་བོན་མ་སྤངས་པ་བཞིན་ཡིན་པར་རང་འགྲེལ་དང་སྤྱོད་འཇུག་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་ན་འགྲེལ་བཤད་ལས། ནས། ས་བོན་སྤོང་མི་
ནུས་པ་ཡང་གཉིས་ཀ་ལ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་སོ། །ཡང་རྒྱ་བོད་ཀྱི་སྤྱོད་འཇུག་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལམ་འདི་ནི། མེད་པར་བྱང་ཆུབ་མེད་ཅེས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཁོ་ནར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ཐེག་
བ་གསུམ་ཀའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་པར་བྱང་ཆུབ་གསུམ་པོ་གང་ཐོབ་པ་མེད་ཅེས་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལུང་ལས་ཞེས་པ་ཡུམ་མངོ་
ལམ་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་ཐར་བ་མེད་པར་བཤད་པ་དང་རྒྱུན་ཞུགས་ནས་རང་རྒྱལ་གྱི་བར་རྣམས་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ལ་བརྟེན་དགོས་པར་བཤད་པའི་དོན་བཀོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། སྤྱོད་འཇུག་འགྲེལ་
ཆེན་ལས། ནས། དོན་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོ། །ཡང་རྒྱ་བོད་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་དེ་དག་ལ། །ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་ཞེས་པའི་ཉོན་མོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་ནས་མེད་ཀྱང་དུཿ་ཁ་ལས་གྲོལ་བ་མ་

[109B] སྔོན་སོ་སྐྱེའི་དུས་ཀྱི་ལས་ངན་པའི་ནུས་བས་མོའུ་གལ་བུའི་ཕྱག་ཞབས་བཅོམ་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཅིང། ཉོན་མོངས་སྤངས་བར་གྲོལ་ན་དེའི། ཞེས་པའི་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་བཤད་དོ། །འོ་ན། ཉ་ཐོས་
སྡེ་པའམ་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་གསུམ་གང་རུང་གིས་ཉོན་མོངས་སྤངས་ཙམ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་པར་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། འདིར་དེ་འདྲའི་ཁས་ལེན་བཀག་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། ཁས་ལེན་མེད་པའི་དགག་པ་དགོས་མེད་
དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་གསུམ་ཀས་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཚེ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་འཕེན་པའི་ནུས་པ་མཐོང་ཞེས་བཤད་དགོས་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་བསམ་གཏན་དབེ་མཁྱུད་ཀྱི་མདོ་ལས་བདེན་བཞིའི་མི་རྟག་སོགས་ཀྱིས་མི་གྲོལ་པའི་དོན་བསྡུས་ནས་བཀོད་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་སེམས། །འགག་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་
སྔར་ཉོན་མོངས་སྤངས་པར་བཤད་པ་དེ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། སྲེད་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། འགྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་དང་བོད་རྣམས་ནས། ཉོན་མོངས་
མངོན་གྱུར་སྤངས་པ་རེ་ཞིག་འོང་བའི་དོན་ནེ། ཞེས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་འགྱུར་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་བོ་སེམས་ཙམ་པ་དང་རང་རྒྱུད་པ་ཡིན་ཟེར། ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཟེར་ན་

[110A]༄༅། །དང་བོ་ལ། འོ་ན། འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་པོ་ལ་ཐེག་ཆེན་བཀར་སྨྲ་བ་མིང་གོས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་ལམ་འདི་ནི། །མེད་པར་བྱང་
ཆུབ་མེད་བར་གསུངས། །གལ་ཏེ་ཐེག་ཆེན་མ་གྲུབ་ན། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཀར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། དེས་ན་འདིའི་ཕྱོགས་སྔའི་གཙོ་བོ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ལ་ཐེག་ཆེན་བཀར་འདོད་མི་འདོད་གཉིས་ཡོད་བའི་མི་འདོད་མ་ཁན་ཡིན་
ཞིང་ཞར་ལ་ཐར་བ་ཐོབ་པ་ལ་བདག་མེད་རྟོགས་མི་དགོས་པར་འདོང་བའི་སྡེ་བ་གོང་འོག་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་དར་ཊིཀ་ལས། ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་བ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མི་དགོས་
པར་མ་ཟད་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་མིང་ཙམ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ཅིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་བཀར་ཁས་མི་ལེན་བདེ་དག་ཕྱོགས་སྔའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་ཞར་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཚད་མར་བཞེད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་
ཐོབ་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མི་དགོས་པར་བཞེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་བཀག་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སློབ་དཔོན་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་དང་ཛེ་ཏ་རི་ཆེན་པོ་དང་རྒྱན་མཁན་པོ་སོགས་རྣམ་འགྲེལ་དབུ་མར་འགྲེལ་
མཁན་རྣམས་ན་རེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། ཞེས་པའི་སྟོང་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་བར་འདོད་ཟེར་ན། འོ་ན་དེ་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་བཞིའི་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་བྱེད་མི་རིགས་པར་

[110B] འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དེ་ལ་བྱེད་ཅིང་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུགས་ལ་བདེན་གྲུབ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་དེ་རང་མཚན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དོན་དམ་
དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང། །དེ་འདིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། །སྟོང་ཉིད་ལྟ་བ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཅོམ་ལ་འཁྲུལ་ནས་རྒྱ་གར་བ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་
འདོད་པ་དོན་མ་ཡིན་པས། གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོ། །འདིར་སྟག་ལོས་དེ་དག་གི་དབུ་མ་པ་རྣམ་རྫུན་པ་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་པར་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་བཤད་དུ་བཀག་ཟིན་ཏོ། །ཡང་
བོད་ཀྱི་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཚབ་དང་བརྩེགས་དབང་ཕྱུག་སེང་གེ་སོགས་ན་རེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཚོར་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཡིན། །ཚོར་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཡོད། ཅེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྒྱུ་ཚོར་བ་ཡོད་ན་འབྲས་
བུ་སྲེད་པ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་བའི་ཕྱིར། སོགས་དགག་པ་བྱེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱེད་ཆ་བརྩེགས་སོགས་ཀྱིས་དགག་བ་དེ་ནི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཆོས་སྐད་གྲགས་པ་ཚེར་བསམ་ཡང་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྦྱོད་འཇུག་གིས་འཇམ་
དཔའ་རྣམ་རོལ་སོགས་ཀྱི་མདོ་དོན་བཀོད་པ་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་དང། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་རིགས་ཚོགས་དང་བསྟོད་ཆོགས་དུ་མར་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ན་ཐར་བ་མེད་པར་གསུངས་པའི་དོན་འདིར་བཀོད་པ་མ་ཤེས་

[111A]༄༅། །པར་ཕྱོགས་སྔའི་རྣམ་མལ་ངོས་པར་དགག་པའི་ཉི་མ་ཤར་བའི་ཕྱིར་དང། མདོ་དག་ལས་ཀྱང། མདོ་དག་ལས་ཀྱང། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་བའང་བཀག་པར་སོང་བ་དེའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་
ལས༑ ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཡིན། ཞེས་སོགས་ལ་ཆབ་དང། ནས། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག་ལ་འདི་འདྲའི་རྣམ་འགྱུར་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། ཚོར་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ནས། རིགས་པ་
བརླིང་བོའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་མ་རྙེད་བར་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གྱ་ཚོམ་དུ་སྐྱོན་བཟུང་བའི་ནོར་བ་ཆེན་པོའོ། ཞེས་སོ། །ཡང་རྩོད་དུས་ཀྱི་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང། པཎ་ཆེན་བཅོམ་རལ་སོགས་དང་ཕྱིས་བླུན་པོ་མཁས་རློམ་པ་
ཕྲག་དོག་གིས་མྱོས་པ་མང་པོས་ཟླ་བའི་ཞབས་ལ་དགག་པ་ལྟར་སྣང་འབྲེལ་མེད་དུ་མ་བྱེད་ད། ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་སོགས་ན་རེ། ཟླ་བས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡང་མི་འཐད་གསུངས་པ་
མི་འཐད་པར་ཐལ། མདོ་སྡེ་པས་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀས་གཏན་ལ་ཕབས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སོགས་དང། དགྲ་བཅོམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་བདེན་འཛིན་ཉོན་
མོངས་སུ་འདོད་པ་དང། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་དེ་ཀུན་སྤངས་པ་སོགས་ཀྱང་ནང་འགལ་ཡིན་ཏེ། ས་བདུན་པ་པས་ཉན་རང་བློ་སྟོབས་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པར་ཐལ། དེའི་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་དེ་སྤངས་ས་བདུན་པ་བསམ་

[111B] དེའི་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་ཐོབ་པར་ཐལ། མཐོང་སྤང་གཟུང་རྟོགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུན་ཞུགས་མཐོང་ཆོས་ཞི་ཆོས་ཅན། ལས་དབང་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་ཐལ། ཕུང་པོ་བདེན་
འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སོགས་ཐལ་བ་དུ་མ་འཕེན་ཅིང། ཡང་དགྲ་བཅོམ་པས་འཁོར་བར་འཆིང་བའི་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་ཀྱང་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཉོན་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་ནུས་པ་མཐོབ་སོགས་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དང། ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་ཀྱང་འཛིན་
བ་བདེན་སྨྲའི་རང་རྒྱལ་དང། ནས། མཁས་པ་མཚར་ཞེས་བཞད་གང་ཀྱང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བའི་ཞབས་ལ་བོད་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱོན་བཟུང་བ་འགའ་ཞིག་སྣང་བ་ཡང་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཞིབ་ཏུ་ཡེ་མགོ་
བར་སྐྱོན་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པས། རང་གི་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་མཁས་པས་མཐོང་ན་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚའི་གནས་ཁོ་ནར་སྣང་ངོ། ཞེས་པ་དང། སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ལས། བརྡོལ་ཐབས་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ནས། དོན་ཡིན་ནོ། ཞེས་
ཟེར་རོ། ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཐལ་བ་དང་པོ་ལ་འབྲེལ་མེད་པར་ཐལ། མདོ་སྡེ་པས་ངེས་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་འདིའི་བདག་མེད་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དང། བདག་མེད་ཕྲོམ་གཉིས་ལ་ཕྲ་རགས་མེད་པར་མ་ཤེས་པའི་བབ་
ཅོལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཐལ་བ་དང་པོ་ནི་འབྲེལ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ནས། རྩོད་གཞི་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་བསྟན་རྒྱུ་ཡོད་ན་སྨྲོས་ཤིག། ཅེས་སོགས་གསུངས་སོ། །ཐལ་བ་གཉིས་པ་ལ། ས་དང་པོ་པས་

[112A]༄༅། །ཀྱང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་བློ་ཡིས་གནོན་པར་ཐལ། དེས་མཐོང་སྤང་གཟུང་རྟོག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤོང་པའི་གཉེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་ཅིག་ཤོས་
ཀྱིས་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། ས་དང་པོ་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་བློས་ཀྱང་དེ་གནོན་པར་ཐལ། ས་དང་བོ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་མཚན་འཛིན་གྱིས་མ་བཅིང་ལ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དེ་བཅིང་པའི་ཕྱིར། འཁོར་
གསུམ་ཁས། སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ལས། ས་དང་པོ་ལས་ཀྱང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་བདག་མེད། ནས། ཁས་བླངས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་གཞན་གོ་སླ་ལ་རྒྱས་པར་སྐལ་བཟང་མིག་
འབྱེད་ལ་བལྟ་དགོས། མཁས་པར་འདོད་པ་དང་པོ་ཏི་ཆེན་པོ་མི་བལྟ་བརྒྱབ་འགལ་ཡིན་པས་འདི་དག་གིས་མིག་བྱས་ནས་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་ལ་ཞིབ་པར་དབྱད་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལག་རྩེ་ན་ཡོད་པ་ཤེས་པར་གྱིས་
ཡང་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་སོགས་དང་ཕྱིས་ཀྱི་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བསྟན་བའི་རྩ་བ་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན། སོ་སོར་ཐར་པ་དེ་བསྟན་པའི་རྩ་བ་དང་དགྲ་བཅོམ་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་དགོས་
ཟེར། འོ་ན། སྐབས་འདིའི་བསྟན་པ་དེ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་འཇོག་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་རང་ཉིད་རང་ཉིད་ཀྱི་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་ལུང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་

[112B] ཁྱོད་རང་ཡང་འདོད་འདུག་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྐབས་འདིའི་བསྟན་པའི་རྩ་བ་དེ་གང་ཟག་དང་སྡོམ་པ་གཉིས་ལས་སྡོམ་པ་ལ་ཐུག་པར་བཤད་རིགས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་
མི་ནུས་ཏེ། བསྟན་པའི་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་དགེ་སློང་ཡིན་པར་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ལྟར་སེམས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དམིགས་གཏད་དང་བཅས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་བཅོམ་པའི་དགེ་སློང་
དེ་དཀའ་ཞེས་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བསྟན་རྩ་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་ན། །དགེ་སློང་ཉིད་ཀྱང་དཀའ་བར་གནས། །སེམས་ནི་དམིགས་དང་བཅས་རྣམས་ཀྱིས། །མྱ་ངན་འདའ་བ་དཀའ་བར་གནས། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྐང་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་མྱང་འདས་དཀའ་བ་དེ་རྐང་པ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་དགེ་སློང་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདིའི་བསྟན་པ་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་དང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཡོད་ཅིང་
དེ་འཛིན་པའི་རྩ་བ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སློང་པའི་དགེ་སློང་དང། ཁས་འཆེ་བའི་དགེ་སློང་དང། མིང་གི་དགེ་སློང་དང། ཉོན་མོངས་བཅོམ་པའི་དགེ་སློང་དང། གསོལ་བ་དང་བཞིའི་
ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་ངོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དགེ་སློང་ལྔ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་བཅོམ་པའི་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བཤད་དགོས་ཏེ། ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་དེ་འདྲའི་རྩ་བ་འོད་སྲུང་ཉེ་བར་འཁོར་ཀུན་

[113A]༄༅། །དགའ་བོ་གསུམ་དང་བསྟན་པའི་གཏད་རབས་བདུན་དང་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་དང་བཀའ་བསྡུ་བ་སོ་སོའི་དུས་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གིས་བསྟན་པ་འདི་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་
གསུམ་གྱི་རྩ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་དར་ཊིཀ་ལས། དགྲ་བཅོམ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལས་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་གསུང་རབ་ལ་བསྡུ་བ་མཛད་པ་ཡིན་པས་དགེ་སློང་དུ་མ་བཤད་པའི་ནང་
ནས་བསྟན་པའི་རྩ་བ་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་སྟེ་ཡིན་པ་ལ་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱང་དཀའ་བར་གནས་པ་སྟེ། ནས། ཡང་ན་རྐང་པ་སྔ་མ་གཉིས་དམ་བཅའ་བྱས་ནས་ཕྱི་མ་རྟགས་སུ་བྱས་ཏེ། བདེན་འཛིན་
ཇི་སྲིད་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་མྱང་འདས་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་གསུམ་པའི་དོན་ལ་བོད་སྔ་མ་མང་
པོས་འབྲེལ་མེད་སྨྲས་པ་བཀག་ཚུལ་སྟོང་ཐུན་ནས་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་དང། རང་རེའི་མཁས་པ་དུ་མས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་ཞིག་སྨྲས་ཏེ། མདོར་བསྡུས་ན་ཁ་ཅིག་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་ན་ཕུང་པོ་བདེན་
འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བས་ཁྱབ་པས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་ཟེར། ལ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཉིས་སྔ་ཕྱིར་རྟོགས་དགོས་པར་བཤད་ནས་

[113B] འགའ་ཞིག་ཆོས་གང་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ནའང་རྟགས་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་དགོས་ཤིང། རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་
གྱི་མཐུན་དཔེ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཁྱབ་ཟེར། གཞན་དག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ན་དེའི་སྔོན་དུ་མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སྟོང་བས་ཁྱབ་ཟེར་
ལུགས་དང་པོ་ལ། འོ་ན། བདག་མེད་གཉིས་ལ་འཇུག་རིམ་དང་པོར་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ནས་དེ་རྗེས་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གང་ཟག་བདེན་མེད་རྟོགས་ན་
ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། སྟོན་པ་དང་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཟླ་བའི་ཞབས་ཞི་བ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་ལས་བཟློག་ནས་ཁས་ལེན་རིགས་པར་
ཐལ༑ འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མེད་གཉིས་ལ་འཇུག་རིམ་དང་པོར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ནས་དེ་རྗེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་དགོས་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཏིང་འཛིན་
རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་གི་འདུ་ཤེས་ནི། ཤེས་པ་དེ་བཞིན་ཀུན་ལ་བློས་སྦྱར་བྱ། །ཞེས་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སྐྱེས་བུ་ཁ་ལས་དྲུག་འདུས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་

[114A]༄༅། །ཁམས་ནི་རེ་རེ་ཡང། །འདུས་ཕྱིར་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མིན། ཞེས་སྔོན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པ་དང། དེ་ནས་གདགས་གཞིའི་ཁམས་རྣམས་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པར་གཏན་ལ་འཕེབས་པར་
བཤད་པ་དང། ལམ་རིམ་ལས། ཚིག་གསལ་དང་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ན་ཐོག་མར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནས་འཇུག་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། ཞི་བ་ལྷས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་
སོ༑ ༑འདི་དག་གིས་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བཤད་པ་དངོས་སུ་རྟོགས་ཚུལ་གཙོ་བོར་བྱས་སོ། །འདི་དག་གི་ཤེས་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་ལྷག་མ་དག་འོག་ཏུ་འཆད་པར་བྱའོ། །ལུགས་གཉིས་པ་ལ། འོ་ན། རང་འགྲེལ་དང་པཱ་ལི་ཏས་
འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་རགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་འདིར་དེ་གཞིར་བཞག་ནས་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དེས་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་མི་གཅོད་པར་ཐལ། དེས་དེའི་ཞེན་ཡུལ་
འགོག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དེས་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་མ་བཟུང་ཡང་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་ནུས་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བློ་དེས་དངོས་སུ་ཁེགས་པ་ན། བདག་དེའི་བདག་གི་པ་ཕུང་པོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤིང་རྟ་ཚིག་ན་དེའི་ཡན་ལག་མི་གནས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་

[114B] གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་བོ་རང་བཞིན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་འཛིན་ཀྱང་བློ་དེས་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་འདྲེན་ནུས་པས་ན་ཕུང་པོ་ལ་
རང་བཞིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྩ་ཤེ་ལས་ཀྱང། བདག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །བདག་གི་ཡོད་པར་གལ་འགྱུར། ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པ་ཚིག་
གསལ་ལས། །བདག་མིང་མིགས་པའི་ཕྱིར། བདག་ཏུ་གདགས་པའི་གཞི་བདག་གི་བའང་ཤིན་ཏུ་ཆེས་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཤིང་རྟ་ཚིག་ན་དེའི་ཡན་ལག་དག་ཀྱང་ཚིག་པས་མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། བློ་དེས་རང་དུས་ན་ཕུང་པོ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་རང་དུས་དང་དངོས་སུ་ཕུང་པོ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་མི་གཅོད་ཀྱང་བློ་
དེའི་བྱེད་པས་བཅད་པ་ལ་བློ་དེས་བཅད་ཅེས་ཐ་སྙད་རགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང། བདེན་པའི་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་གང་ཟག་བདེན་མེད་དེས་ཚེ་ཕུང་པོ་བདེན་གྲུབ་གྱི་དམ་བཅའ་མ་བཏབ་
པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་གང་ཟག་དེས་ཕུང་པོ་བདེན་གྲུབ་ལ་གནོད་བྱེད་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟགས་དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་ལམ་གནོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ལ་

[115A]༄༅། །གནོད་བྱེད་མཐོང་ཚེ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདོར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ་རྣམས་མཐོང་བ་ན། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་
པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདོར་བར་འགྱུར་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཚད་མས་ངེས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གང་ཟག་
དེས་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཙམ་གྱིས་བདག་མེད་ངེས་ནུས་ཀྱི་རིགས་པའི་སྒྲབ་བྱེད་གཞན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་གཞི་ཐ་དད་ཡིན་ཀྱང་སྟོང་ཚུལ་ལ་མི་འདྲ་བ་དང་ཕྲ་རགས་གང་ཡང་མེད་པས་དེ་ལྟར་
རྟོགས་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཆོས་རེ་རེ་ལའང་གཏན་ཚིགས་རེ་རེ་དྲན་ཙམ་བྱས་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་ན་སངས་མ་རྒྱས་བར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ལ་འབེབས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་བྱ་ལ་ཕ་
མཐའ་མེད་ཅིང་རེ་རེ་ནས་གཏན་ཚིགས་རེས་སོ་སོར་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཐུན་ལས། གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཚད་མས་ངེས་ན་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་
དམ་བཅའ་མི་སྲིད་ཏེ། རིགས་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་པ་ངེས་པའི་རིགས་པ་དེས་ཕུང་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འང་བདག་མེད་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཙམ་གྱིས་ངེས་པར་བྱེད་ནུས་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་

[115B] དེ་ལྟ་ན་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་པར་དུ་ཆོས་
ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དུ་རིགས་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་དང། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ལས། དངོས་པོ་གཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་རྟོགས་ནུས་པས། ཞེས་པ་ནས། ཐོས་བསམ་
གྱི་ཚེ་དཔེར་བརྗོད་ཀྱང་འགའ་ཞིག་བྱས་པས་མི་གྲོལ་ན་རེ་དོགས་འཛུབ་རྩིས་ཀྱི་གཡེང་བ་བཤོལ་ནས་བེམ་པོ་ཞལ་དྲིལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཞུ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བདེན་པའི་
གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཚད་མས་ངེས་མ་ཐག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དངོས་སྨྲ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་གང་ཟག་ཙམ་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་དམ་བཅའ་བའི་གྲུབ་
མཐའ་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། དེ་དེར་ཐལ། དེ་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དངོས་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་སྨྲ་བའི་གྲུབ་
མཐའ་བཏང་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུ་མའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་རྙེད་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་

[116A]༄༅། །དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་གཞིག་རང་བཞིན་མེད་བར་ཚད་མས་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཆོས་ཅན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང། ཁྱབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་
རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ནས་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གང་ཟག་བདེན་མེད་རྟོགས་ལ་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་མ་རྟོགས་པའི་གང་
ཟག་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་བདེན་གྲུབ་ལྷག་མ་མེད་པར་ཚད་མས་མ་ཁེགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདེན་གྲུབ་ཁེགས་བའི་སྟོང་གཞིའི་སྟེང་དུ་བདེན་གྲུབ་ལ་བྱ་བྱེད་ལས་སོགས་རུང་དམ་སྙམ་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཚད་
མས་ཁེགས་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་སེལ་འཇུག་ཡིན་པས་བྱ་བྱེད་སོགས་ལ་དེ་ལྟར་དུ་མ་བཟུང་བར་བྱེད་པ་པོ་བདག་ཙམ་མེད་པར་ངོས་སུ་བཟུང་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང་ཞེས་སླ། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་ཚད་
མས་མ་བསལ་བར་དུ་བདེན་གྲུབ་ལྷག་མ་མེད་པར་མི་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་གྲུབ་ཡུལ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་མི་འཐད་པར་ཤེས་ཀྱང་བྱ་བྱེད་གདགས་གཞི་སོགས་ལ་བདེན་པར་དམ་བཅའ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ དཔེར་ན་སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་བཏགས་ལ་བདེན་མེད་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་ལེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་པའི་གྲུབ་མཐར་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ། །ཚུལ་འདི་ཇི་

[116B] འདིས་ནི་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱིན་ན། བཏགས་ཆོས་གང་ཟག་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་ཡང་སུན་མི་ཕྱིན་པས། ཞེས་དང། སྔར་ལམ་
རིམ་གྱིས་དངོས་སྨྲ་བའི་གྲུང་མཐའ་གཏོང་ཚད་བཤད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་སོ། །རྩ་བར་འདོད་ན། བདེན་མེད་ལྷག་མ་མེད་པར་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདག་མེད་རགས་པ་ཙམ་རྟོགས་ལ་
བདག་མེད་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བདེན་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་
ཁས༑ ཁྱབ་སྟེ། ཆོས་གཅིག་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་ན་ཆོས་གཞན་ཀུན་ལ་འདི་བདེན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དངོས་སུ་མི་འཛིན་ཡང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བས་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་པ་མི་ལྟོས་པར་དེལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་
ཙམ་ནས་བདེན་མེད་ཀྱི་ངེས་ཤེས་འདྲེན་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་གཞི་གང་གི་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་འཇོག་པ་ན་ཐོག་རེག་བཀག་ཙམ་ལ་འཇོག་པ་
བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། མདོ་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་གི་འདུ་ཤེས་ནི། །ཤེས་པ་དེ་བཞིན་ཀུན་ལ་བློས་སྦྱར་བྱ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་

[117A]༄༅། །ཅད་དེ་ཡི་དོ་པོ་ཉིད། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན། །གཅིག་གིས་ཀྱང་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས། །གཅིག་གིས་ཀྱང་ནི་ཐམས་ཅད་མཐོང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་རྐང་པ་དང་བོ་
གཉིས་ཀྱིས་བདག་མེད་གཉིས་ལ་འཇུག་རིམ་དང། ཆོས་ནས། ཡོངས་སུ་དག་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཞེས་པའི་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེའི་གནས་ལུགས་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་
མེད་པར་བཤད་ནས་དེས་ནམ་མཁའ་ཐོགས་རིག་བྐ་གཙམ་ལ་འཇོག་བར་བསྐད་པས། བོད་མང་པོས་ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ངོས་བཟུང་མེད་པའམ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་དཔར་འོད་བ་ཡང་ཁེགས་
ལ༑ རྐེང་པ་ཀྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་དང་བོས་རང་འགྲེལ་དང་རྣམ་བཤད་ལྟར་ཆོས་གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ནའང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་པས་རྟོགས་ནུས་པ་དང། རྐང་པ་གཉིས་པས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་
དུ་རྟོགས་ཚེ་ཅིག་ཅར་རྟོགས་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་གནོད་བྱེད་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ། །ལུགས་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ལ། འོ་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་ཐག་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་རྟགས་སྦྱོར་བཀོད་པ་ལས་དངོས་
གུ་སྐྱེས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་རྟོགས་དགོས་པ་དེ། འཇུག་པ་ལས། དངོས་རྣམས་མཐའ་དག་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་སུ་གཞུག་པར་ནི། ཞེས་སོགས་རྟ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་ལྟར་དགོས་བའི་

[117B] རྟགས་ཁས། འདོད་ན། སྟོད་ཉིད་རྟོགས་མ་ཐོག་པ་ཡིན་ན། གཞན་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་
སྔ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོ་ལ་བྱས་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡིན་ན། རྩ་བར། དངོས་རྣམས་མཐའ་དག་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་སུ་གཞུག་པར་ནི། ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དངོས་བསྟན་ལྟར་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་སོང། ཁྱབ་སྟེ། དངོས་རྣམས་མཐའ་དག་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྒོལ་པས་ཕྱི་རྒོལ་ལ་རྟགས་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་བ་སྐྱེད་ཚུལ་ཁོ་ན་དངོས་བུ་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་རྒོལ་དབུམ་བས་
ཕྱི་རྒོལ་དངོས་སྨྲལ་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་སྐྱེད་ཚུལ་ཙམ་དངོས་སུ་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །རྣམ་བཤད་ལས། གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རྒོལ་རང་གི་ཕྱོགས་ལའང་གྲུབ་པའི་དཔེ་ཁོ་ནས། ཕྱི་རྒོལ་གྱིས་
འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་མཐའ་དག་དབུམ་བས་དངོས་པོ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་སུ་གཞུག་པར་ནི་ཆོས་སླ་བ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། རྡོར་གཅོད་དང། བརྒྱད་སྟོང་པ་དང། རྩ་ཤེས་གྱི་ཆེད་
དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དཔང་རྣོན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་ཐག་པ་གསུམ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། གཞན་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་ཐག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། །རྟགས་

[118A]༄༅། །གྲུབ་སྟེ། དེ་གསུམ་ཡོད་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གདུལ་བྱ་དེ་གསུམ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། གཞུང་དེ་གསུམ་གྱི་དོན་འགྲེལ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་བཤད་བར་རྟོགས་མི་ནུས་པར་ཐལ། དེ་བཤད་དགོས་བར་མ་
ཟད་རྒོལ་པའི་རྩོད་ཟླ་མ་བྱས་བར་དུ་རྟོགས་མི་ནུས་བའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འགྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་གཞུང་དེ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞུང་དེའི་དོན་རྟོགས་ནུས་བའི་གང་ཟག་ཡིན་བའི་ཕྱིར། དར་ཐལ། ཁྱོད་དེའི་
ཆེད་དུ་བྱ་གའི་གདུལ་བྱ་དབང་རྣོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་གྲགས་ཆེ་ཞིང། རྩ་འགྲེལ་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་རྣོ་རྟུལ་ཆེན་བོ་བཤད་བ་སོགས་དུ་མས་གྲུབ། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། དེ་དག་ལ་བླ་མས་དེའི་དོན་མ་བཤད་
པར་ཡང་རྟོགས་ནུས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་དབང་རྣོན་ལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་ནུས་པ་གཅིག་གྱ་ཡོད་ལ་གཞན་རྣམས་ལའང་དངོས་བསྟན་བསྐྱར་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་ཤིང་
འགྲེལ་པ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཕལ་ཆེར་མང་ཤོས་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་རྒོལ་བ་མེད་ཀྱང་རང་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའང་མང་ལ་
རྟགས་སྦྱོར་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་པའང་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྟ་ངན་མུན་སེལ་ལས། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་རང་གི་བློ་དོར་འགོག་བ་ན། དངོས་སུ་ཆོས་ཅན་དང་ཐལ་དང་ཕྱིར་སོགས་སྦྱར་མ་སྦྱར་གང་ཡིན་

[118B] དབྱོད་ཚུལ་ཐལ་འགྱུར་བའི་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོ་དེས་ཤེས་བའི་དབྱོད་ཚུལ་ཞིག་གིས་དབྱོད་པའི་ཚེ། ཞེས་པ་ནས། ཐལ་འགྱུར་བའི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འདུག་པའི་སྣང་ཚུལ་དེ་
ལྟར་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ངེས་བ་ཡང་དག་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཀྱི། ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་དེ་ལ་རྟགས་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་གྱི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བརྙེད་པའང་ཡོད་བའི་
ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞེན་མེད་པ་ཡང་དེ་ལང་རྟན་ནས་ངེས་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ཐལ་འགྱུར་བྱས་པའི་ཚེ་དེའི་བྱེད་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་དབག་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་པའི་
སྦྱོར་དག་མེད་ངོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། རྣམ་བཤད་ལས། འདིས་ནི་བདེན་མེད་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་རྟེན་འབྲེལ་ལྟ་བུ་ལ། བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མཐུན་དཔེའི་སྟེང་དུ་མ་ངེས་པར་བདེན་
མེད་ཆོས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་ཚད་མས་དེས་པ་བྱར་མེད་པར་གསུངས་སོ། ཞེས་གསུངས་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་གྲུབ་པའི་དཔེ་རྣམས་ཁོ་ནས། འཇིག་
རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སུ་གཞུག་པར་ནུས་བ་དེ་ལྟར་འགའ་ཞིག་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་དང་བཅས་བར་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་ནུས་པར་སླ་འ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལ་གྲགས་པའི་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

[119A]༄༅། །ཞེས་པས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་མཐུན་དཔེའི་སྟེང་དུ་སྟོང་ཉིད་ངེས་དགོས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཕྱི་རྒོལ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པ་ལ་སྔོན་ལ་རྒོལ་པ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲགས་པའི་དཔེའི་སྟེང་དུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་
དགོས་པར་གསུངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྔ་རྒོལ་གྱི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཕྱི་རྒོལ་ལ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ངེས་པ་སྐྱེད་པ་ལང་བེ་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀར་གྲགས་པ་གཅིག་མེད་ན། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་
མི་ནུས་ཞེས་པ་རང་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ཀྱིས་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ལྟ་བུས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མཐུན་དཔེའི་སྟེང་དུ་མ་ངེས་པར་ཆོས་དེ་པ་དེན་མེད་དུ་ཕྱི་རྒོལ་
ལ་ཆོས་མཐུན་སྤྱོར་གྱི་སྒྲུབ་ངག་གིས་ངེས་པ་བསྐྱེད་བྱར་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། གཞན་ཡང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཁ་མ་ཡིན་ན་དངོས་སྨྲ་བ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཕྱི་རྒོལ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་རྟགས་
ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཁ་མའི་ཐལ་རང་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་བ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་ཡིང་དབྱོད་ཀྱིས་
ངེས་པ་ལམ་ཐལ་འགྱུར་བའི་གཞུང་ལ་གོ་བ་ཡང་དག་ཐོབ་ནས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ཀྱང་ཚད་མའི་དེས་པ་མ་ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་འདྲ་དེ་སྟོང་ཉིད་ལ་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཐོབ་ཀྱང་བསམ་བྱུང་གི་ངེས་པ་མ་ཐོབ་པའི་སྟོང་ཉིད་

[119B] རིན་པོ་ཚ་གསུམ་གྱིས་གཏམ་གྱི་སྤྱོ་རབ་ལས། གལ་ཏེ་ཡང་དག་དམ་བཅའ་ཙམ་ཞིག་གིས། །ངེས་པ་རྙེད་ཀྱང་སྒྲུབ་དང་སུན་འབྱིན་གྱི། །ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་མཆོད་
ཕྱིར། །འདམ་ལ་བཏབ་པའི་ཕུར་བ་བཞིན་གྱུར་བའི། །ཡང་དག་བག་ཆགས་བརྟན་པོ་འཇོག་མི་ནུས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་ཚུལ་དང། ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་དམ་བཅའ་ཡང་དག་ཡིན་ཀྱང་ཡུལ་
ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་དམ་བཅའ་ཡང་དག་ཏུ་སོང་པ་མ་ཡིན་པའི་ཞིབ་ཆ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལུགས་བཞི་པ་ལ། འོན་སྟོང་ཉིད་གསར་དུ་རྟོགས་མི་སྲིད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཆོས་གང་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ཀྱང་སྔོན་ལ་དབེ་དེ་བདེན་
མེད་དུ་རྟོགས་དགོས་ཤིང་དཔེ་དེ་ཡང་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་རྟགས་འགོད་པ་དང་དེའི་དཔེ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པས་དབེ་དོན་ཐུག་མེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོན་རེ། དཔེ་དོན་ཐུག་མེད་དུ་
སོང་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་གང་ཟག་ལྟ་བུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་དཔེར་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་འགོད། དེ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་དཔེར་ནམ་མཁའ་འགོད། དེ་
བདེན་མེད་སྒྲུབ་པའི་དཔེར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་འགོད་པས་ཐུག་མེད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ཞིང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟགས་སྦྱོར་དང་དཔེའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་ཊིཀ་ཆེ་ན་གྱི་དགོངས་པར་འདོད་དོ། །འོ་ན། དེལ་འདི་དཔེ་དོན་སུམ་

[120A]༄༅། །བརྩེགས་དེ་འདྲ་སུས་ཀྱང་མ་བཤད་པས་མི་འཐད་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཆོས་གཅིག་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་དཔེ་དོན་ཐུག་མེད་མི་ཡོངས་སུ་ཆུག་ཀྱང་སངས་མ་རྒྱས་པར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་
 ཆོས་ཅན་རེ་རེ་ནས་བཀར་ནས་རྟགས་ཀྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་ཤིང། དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་དཔེ་སུམ་བརྩེགས་རེས་ཏན་ལ་འབེབས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཁས། ཁྱབ་པ་སྟོར་ཐུན་དང་འཇམ་
དཔལ་ཞལ་ལུང་སོགས་དང་རིགས་པས་སྔར་བསྡུབས་ཟིན། གཞན་ཡང་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་རྟགས་སྦྱོར་འགོད་དགོས་པར་ཐལ། དེ་རྟོགས་པ་ལ་གཟུགས་བརྙན་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་
པའི་ཕྱིར། རྟོགས་དངོས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལྷག་མཐོང་ཆེ་ཆུང་དང་མཁིས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་མཁས་གྲུབ་ཤེར་སེང་ཡབ་སྲས་ནས་བརྒྱུད་པའི་ལྟ་ཁྲིད་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལྟ་བརྙེད་མཁས་སྔོན་འདས་སོགས་མཐའ་ཡས་པའི་
ཕྱིར་དང། དེ་དག་གི་འཁྲིད་ཚུལ་དེ་ལས་ལྷག་རྒྱལ་བས་ཀྱང་གསུང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ལྟ་ངན་མུན་སེལ་གྱི་ལུང་སྔར་དྲངས་པ་དའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་དར་ཊིཀ་སྟོང་པོའི་དོན་གསལ་ལས། དཔེ་
དོན་དེ་དག་བཤད་པ་ནི། གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་བས་སྟོང་སྟེ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ཞེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་

[120B] གང་ཟག་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་འདི་ལྟར་བསམས་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། འོ་ན། ཁྱོད་རང་ལ་དེ་ཡིན་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་དགོས་པ་དང་བདག་མེད་གཉིས་སྔར་ཕྱིར་
གཏན་ལ་འབེབས་མི་དགོས་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། ལུང་འདི་ལྟར་བདག་མེད་གཉིས་ཅིག་ཅར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྦྱོར་བ་གཅིག་གིས་གཏན་ལ་ཕབས་ནས་སྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལུང་
དུ་མ་དང་འགལ་ཞིང་གཅིག་དུ་བྲལ་དང་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ལམ་རིམ་ཆུང་
བ་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་རྫུན་བར་གྲགས་པའི་དཔེ་འདི་རྣམས་ཐོག་མར་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་སུ་བཅུག་ནས། དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་ན་རྫུན་པར་མ་གྲགས་པའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་སྐྱེད་དགོས་ཤིང་
ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཆོས་གཞན་ཞེས་པ་དེ་ལ་གང་ཟག་གཅིག་འཇོག་རིགས་པར་ཐལ། ལུང་འདིས་གཟུགས་བརྙན་གང་ཟག་ལས་བདེན་པར་མེད་པར་རྟོགས་སླ་བར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། མ་གྲུབ་ན་
དངོས་འགལ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཆོས་གཞན་ཞེས་པ་དེ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ལ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ལ་བྱེད་དགོས་ཤིང་གཟུགས་

[121A]༄༅། །བརྙན་དཔེར་བཀོད་པ་ཡང་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ལས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་སླ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ཞེས་བཤད་དོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ཆུང་བ་ལས། འོ་ན་ཀྱང་འདི་དག་དཔེར་ལེན་པ་ནི་གཟུགས་
སྒྲ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ལས། འདི་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་སླ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བའི་རྣམ་
བཅད་ཀྱི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ལམ་རིམ་གྱིས་གཟུགས་བརྙན་དང་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་སོགས་བརྫུན་པའི་དཔེ་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ཐོག་མར་གང་ཟག་སོགས་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་དུས་ཀྱི་དཔེར་གཙོ་བོར་བཤད་པར་
ཐལ༑ ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ཟག་བདེན་མེད་རྟོགས་པ་ལའང་སྔོན་ལ་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་བདེན་མེད་རྟོགས་དགོས་པ་དང། དེ་དེ་ལས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་སླ་བར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་
ལམ་རིམ་གཉིས་ལས་སྒྱུ་མ་སོགས་ཀྱི་དཔེ་བཤད་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འཇོག་མི་ཐུབ་དགོས་ནས་ཐ་སྙད་ལ་ངེས་བ་འདྲེན་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རྫུན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་བདེན་མེད་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་
དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ཆུང་བ་ལས། དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དོན་ནི་གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་བདེན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་ཙམ་དུ་གྲུབ་ཀྱང་བདེན་པ་ཁེགས་པ་ལ་བྱས་པ་དང། སྟོང་བཞིན་དུ་

[121B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལམ་རིམ་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་རྫུན་པར་གྲགས་པའི་དཔེ་འདི་རྣམས་ཐོག་མར་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བདེན་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་
དུས་ཀྱི་དཔེ་མ་བཤད་པར་ཐལ། ལམ་རིམ་གྱི་ལུང་དྲངས་མ་ཐག་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདིར་རྗེས་ཐོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་གཉིས་ཡོད་པའི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་འཆད་པའི་ཞར་བྱུང་ལ་རྟགས་སྦྱོར་གྱི་ཚེ་སྒྱུ་མ་སོགས་དཔེར་ལེན་
ཚུལ་འཆད་པ་ལ། ལམ་རིམ་ལས། འོ་ན་ཀྱང། ཞེས་པ་ནས། སྐྱེད་དགོས་ཤིང། ཞེས་པའི་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་དང། དེའི་རྣམ་བཤད་དང། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་སོགས་
ཀྱི་དཔེ་བཤད་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་བཤད་རྒྱུ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་རང་ལུགས་དང་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་སྐབས་སོགས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རྩོད་སྤོང་ལ། འགྲེལ་པའི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་
བ་འགོག་ཡུལ་ལ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་མི་འཇོག་ཟེར་ན། འོ་ན། རབ་བྱེད་བདུན་པའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། ཁུངས་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་སྒྲའི་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་བདག་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པར་མེ་ནུས་སོ། །ནུས་པར་གྱུར་ན་ནི་ཐེག་པ་གཞན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཕྱོགས་སྔར་བླངས་ནས་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་གྱིས་ལན་བཏབ་

[122A]༄༅། །བ་མ་ཡིན་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་བསྟན་བ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བ་འཕེན་པ་པོ་ལ་ལེགས་ལྡན་གཏན་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རབ་བྱེད་བདུན་བའི་འགྲེལ་པ་བུདྡྷ་བའི་
ཏས། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་བདག་མེད་པའི་སྒྱུ་མ་དང་བྲག་ཆ་དང། ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཏེ། བདག་ཅེས་
བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་དྲངས་མ་ཐག་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་དེས་སྒྱུ་མ་སོགས་དབེར་བཀོད་པའི་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་བའི་དོན་རང་བཞིན་ན་མ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་དུ་བཤད་
པ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་མདོ་དེའི་བདག་མེད་པའི་སྒྲ་དོན་གང་ཟག་གི་འདག་མེད་ལ་བྱེད་དགོས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་མི་ནུས་ལ་ནུས་ན་ཐེག་ཆེན་ལོགས་སུ་བཟུང་བ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ཞེས་བརྩད་པ་ལ་རང་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་
འདི་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ལུགས་དེ་ཡང་འདི་ལྟར་རིགས་པ་དང་ལུང་དང་འགལ་བར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ཞེས་དགག་པ་མཛད་དོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་བར་ཚིག་གསལ་བཞིན་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་ཤེ་ལས། འདུས་བྱས་

[122B] །དེས་ན་དེ་ངག་རྫུན་པ་ཡིན། ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུས་བྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྫུན་པ་སླུ་པའི་ཆོས་སོ། ཞེས་སོགས་དང་
རྩ་ཤེ་ལས། ཁ་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས། ཞེས་པའི་ཤེར་སྒྲོན་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཀྱེ་གོའུ་ཏམ། སྡུག་བསྔལ་འདི་བ་དག་གིས་བྱས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་
ཀྱིས་བྱས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀས་བྱས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་ཀྱང་མ་བྱས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་སམ། ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དེས་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་བསྟན་པར་
བཞེད་ལ། རྩ་ཤེ་ལས། བཅོམ་ལྡན་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། ཞེས་བའི་ཤེར་སྒྲོན་ལས། ཀ་ཏ་ཡ་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སོགས་དང། ཀུན་དགའ་བོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པར་འགྱུར་ལ། མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་
ཞེས་གསུངས་པ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། མདོ་དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྟོན་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་མངོན་ལེགས་ལྡན་བཞེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་འཐང་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལེགས་ལྡན་ལུགས་གཞིར་ཞོག། །མདོ་
ཚན་དེ་གསུམ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་དམན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་བཤད་པ་ལྟར་གཙོ་པོར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐེག་དམན་

[123A]༄༅། །པ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། ཁྱབ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་བ་ཁོ་ནའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་ན། བདེན་མེད་གཙོ་བོར་
སྒོམ་པ་དང་བདེན་འཛིན་གཙོ་པོར་སྤོང་བའི་ཐེག་དམན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། བདེན་འཛིན་སྤངས་པའི་ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང། བདེན་འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་མ་
ཡིན་པར་ཐལ་བ་སོགས་གནོད་བྱེད་ཆར་ལྟར་འབབ་པས་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ཀུན་དང་རྒྱབ་འགལ་དུ་འགྱུར་བས་རྗེ་དང་ཟླ་བའི་གཞུང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་བ་ཁོ་ན་མཛེས་སོ། །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་སྟོན་བའི་མངོ་ཡིན་ཕྱིན་ལེགས་ལྡན་
སོགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོར་འགྲུབ་པོ། །བྱས་ས་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། ཤེར་སྒྲོན་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་དྲངས་བ་མིང་ཐང་པར་ཐལ། དེ་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། ཉན་
ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ནང་ནས་མདོ་ཚིག་འདྲི་འདྲ་འབྱུང་ཞེས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐོག་པ་ལས་ཞེས་འབྱུང་ཁུངས་ཙམ་ལས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། བྱས་བ་ལ་ཁོ་ན་ཏེ། དེ་ཐེག་དམན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མདོ་མ་ཡིན་
ཀྱང་ཐེག་དམན་ཐུན་མོང་བའི་ཡིན་ཟེར་ངན། འོ་ན་མདོ་དེ་དག་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཉམས་ལེན་ཞིག་གཙོ་བོར་སྟོན་བའི་མདོར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། འདོད་ན། སྟོང་ཉིད་དེ་དེ་ཡིན་བར་ཐལ་

[123B] ༑འདོད་ན་སྔར་ལྟར་འགག། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རང་འགྲེལ་ལས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སོགས་མ་བཤད་པར་སྒྲུབ་ཡུལ་ལ་ལེགས་ལྡན་མི་རིགས་པར་ཐལ། ད་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིན་ཕྲེང་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཞེས་སོགས་ལ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཐེག་དམན་གྱི་ལུང་ལས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་བསྟན་པར་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ། མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་དགེ་དེ་
མ་བསྟན་པར་ཁས་ལེན་ཀྱང་མཐའ་དཔྱད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཐེག་པ་ཆེ་ལས་སོགས་ཀྱི་དོན་གཅིག་ལུགས་ལ་བདོ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་རྣམས་དངོས་པོ་ལ་ཟད་པ་ཁས་ལེན་ན། རང་བཞིན་
ཡོད་ན་ཟད་མི་རིགས་པས། ཟད་པ་ཁས་ལེན་ན་དང་པོ་ནས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཁས་ལེན་དགོས་པས་ཟད་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་དོན་གཅིག་ཟེར། འོ་ན། དབུ་མ་པས་ཀྱང་མྱུ་གུ་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་
རིགས་པར་ཐལ། རང་བཞིན་ཡོད་ན་ཟད་སོགས་མི་འཐད་ལ་དེ་ཁས་ལེན་ན་དང་པོ་ནས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། འཁོར་གསུམ། རྣམ་བཤད་ལས། འདི་གཉིས་དོན་གཅིག་ལུགས་
ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་རིན་རྟེན་ཕྲེང་བའི་འགྲེལ་པ་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱེ་མེད་དང་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་མེད་པས་དོན་གཅིག་ཟེར། འོ་ན། ཉན་ཐོས་སྡེ་

[124A]༄༅། །པའི་སྐད་ཅིག་མའི་དོན་རྟོགས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱེ་མེད་ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་ཀྱང་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྟོགས་པར་ཐལ་ལ་ལོ། །
རྣམ་བཤད་ལས། རིན་ཆེན་ཕྲེང་པའི་འགྲེལ་པར་སོགས་བྱུང། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལས། གང་སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ། ངེས་པར་སྤངས་པ། བྱང་བར་གྱུར་བ། ཟད་པ་ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཟད་པའི་སྟོང་ཉིད་དང། ཤེར་ཕྱོགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་སྟོང་ཉིད་གཉིས་དོན་གཅིག་པ་དེ་དེའི་དོན་ཟེར་ན། འོ་ན་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་དེས་སྟོང་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་ཐལ་བ་དང། དེས་
གཟུགས་ནས་རྣམས་མ་ཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་རེ་རེ་ནས་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པར་ཐལ། དོན་གཅིག་ལུགས་འདོད་བདེའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མདོ་གཉིས་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། ཟད་པ་མེད་
པའི་དོན་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པ་ཙམ་དུ་དོན་གཅིག་ཅེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་དེས་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་བསྟོང་ཉིད་དུ་བསྟན་བ་དང། གཞན་ཏེ་ཐེག་དམན་གྱི་མདོས་ནི་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པ་ན་འདས་
བྱས་ཟད་པར་བསྟན་ནས་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བསྟན་པའི་སྟོང་ཉིད་དོན་གཅིག་མི་གསུང་བར་སྟོང་ཉིད་སྟོན་བ་གཉིས་དོན་གཅིག་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་

[124B] མདོ་དེས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པ་མ་ཡིན་བར་ཐལ། དེས་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་བེ་མ་རིག་ཟད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟེར། འོ་ན། ལྷག་མེད་དེ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་གང་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཀུན་
ཟད་དོ། ཞེས་གསུངས་པ་བོ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཟད་པའི་མདོ་དོན་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལས། དགྲ་བཅོམ་པ་སོ་སོས་རང་གི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ན་གང་ཡང་བདག་གིས་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་བར་
སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྐྱེ་པའི་རྒྱུན་འཇུག་བཞིན་དུ་དེ་ཟད་དོ་ཞེས་སྨྲ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ལུང་པོ་
རྒྱུན་ཆད་པའི་ངོ་བོ་ལ་ནི་འགའ་ཡང་མི་སྲིད་པས་འགོག་པ་དེ་སུ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར། ཞེས་པ་ནས། རེ་ཞིག་ཇི་སྲིད་དུ་དེའི་ཕུང་པོ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕངས་པ་འབྱུང་བ་དེ་སྲིད་དུ་ཟད་པར་ཁོ་དུ་ཆུད་པར་མི་
ནུས་ཏེ། སྐྱེ་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྐྱོན་དེ་མེད་བར་ཐལ། སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་པ་མ་འོངས་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། འདི་ལས་སྲིད་བ་གཞན་མི་ཤེས་སོ། ཞེས་མ་
འོངས་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། གལ་ཏེ་འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་ནས་དེ་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་མིང་ཐད་

[125A]༄༅། །པར་ཐལ། དེའི་སྐྱེད་ཟད་པ་དང་སྲིད་པ་གཞན་མིང་ཤེས་པ་གཉིས་དུས་གཅིག་ལ་སྦྱོར་མི་རིགས་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐྱབ་ཟད་པ་ད་ལྟར་གྱི་དང་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་པ་མ་འོངས་པ་ལ་སྦྱར་དགོས་ཀྱི་
གཞན་དུ་ན་ཟློས་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་བ་ལས། དེའི་ཕྱིར་འདེར་ཡང་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནིད་ལྟར་བའི་མི་སྐྱེ་བ་མཆོན་པར་སྟོན་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བོའི་ཚིག་འདི་ནི་
མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དམ་འོངས་པ་ཁོ་ན་ལ་འཆད་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱས་བཤད་དུ། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། གང་སྡུག་བསྔལ་
འདི༑ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མ་འོངས་པ་ལ་འདི་ཞེས་ད་ལྟར་བའི་སྒྲ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་དེའི་དོན་ལ་ད་ལྟ་བ་དང་མ་འོངས་པ་གཉིས་ཀའི་དོན་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ད་ལྟར་གྱི་
སྡུག་བསྔལ་ཟད་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། གང་སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་སླངས་པ། ངེས་པར་སྤངས་པ། ཀྱང་བར་གྱུར་པ། ཟད་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འགོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ། ནུབ་པ། ཞེས་
གསུངས་ལ། མ་འོངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞིང་མི་འབྱུང་མི་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་ཞི་བ། འདི་ནི་གྱ་ནོ་མ་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སྤངས་པ་

[125B] འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། མདོ་སྡེ་ལས་ནི་གང་སྡུག་བསྔལ་འདི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ད་ལྟར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་
ཁོ་ནའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནས་ནུབ་པ་ཞེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་མཚམས་མི་སྦྱོར་པ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ཞེས་བྱ་བའི་
བར་དུ་གསུངས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལའང་དུང་ཉན་ཐོས་སྔེ་བས་ལན་བྱས་ཚུལ་དང་ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚུལ་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྡུག་བསྔལ་འདི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མི་བྱེད་པར་
ཐལ༑ དེ་སྤྱི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཉོན་མོངས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྤྱི་སྒ་སྤྱི་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ དེས་དོན་གྱི་མདོ་དུ་མ་ལས། མ་སྐྱེས་པ་མ་འགག་པ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ། རང་བཞིན་གྱི་མྱ་ངན་
མར་མེ་རླུང་གིས་བསད་པ་ལྟར་གཉེན་པོས་ཟད་པ་མ་ཡིན་པར་གདད་མན་ས་ཆོས་དབྱེངས་ཀྱི་ངོར་ཟད་པ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དུ་མ་ལས། མ་སྐྱེས་པ་མ་འགག་པ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ། རང་བཞིན་གྱི་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ན། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང། རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེར་མ་ཟད་ཁྱོད་ལྟར་ན་མདོ་དེ་དག་གི་དོན་བཤད་མི་རུང་བ་གང་

[126A]༄༅། །ཞིག༑ ཁོ་བོ་ཅག་ལྟར་ན་མདོ་དང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་བྱམས་པའི་གསུང་ལྟར་རུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་རྒྱུད་བླ་མས། ཉོན་མོངས་གདོད་ནས་ཟད་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་
གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོར་ཟད་པ་ལ་མི་བྱེད་པར་ཐ་སྙད་དུ་མར་མེ་ཟད་པ་ལྟ་བུར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་འདྲ་ཐོབ་པ་མི་འོང་བའི་སྐྱོན་སྡར་ལྟར་འོང་བའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། སྡུག་བསྔལ་ཕུང་
པོ་འདི་ཞེས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། མདོ་དེ་བཤད་པར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་པའི་བར་བྱུང། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་ལྟར་ན་འདིའི་ཟད་པ་ནི། ནས། ཞིབ་ཏུ་བཤད་དོའི་བར་བྱུང་
པའི་ཕྱིར། ཡང་སློབ་དཔོན་འདིས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་དང་ཚང་བར་སྟོན་མི་སྟོན་དང། དེ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་དུའང་དེ་རྫོགས་པར་སྒོམ་མི་སྒོམ་སོ་སོར་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡིན་སྨྲས་ན། སྔ་མ་ཁ་ཅིག་ན་
རེ༑ ཐེག་ཆེན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ཅིང་དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་དང། ཉན་རང་ལ་དེ་མེད་པར་ཤེས་བྱ་ཉི་ཚེ་བ་གཅིག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང་དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་དེ་དག་སོ་སོའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་
མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་རྟོགས་ཚུལ་ཡང་མི་འཐད། སྒོམ་ཚུལ་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ན་དེ་ནས་ཆོས་གཞན་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་ནུས་པར་བསྒྲུབ་

[126B] རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ནི་ཐེག་ཆེན་ལ། ནས། ནུས་པའི་ཕྱིར་རོའི་བར་བྱུང། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཡོད་ཚད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་རྩད་བཅད་མི་ནུས། མདོ་སྡེ་གཅིག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྩད་བཅད་ནས་དོན་རྟོགས་ན་མདོ་སྡེ་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་འདྲ་དེ་རྟོགས་པར་སོང་བ་གང་ཞིག་སྒོམ་ཚེ་ཡང་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ནས་སྒོམ་ན་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པར་འགྲོ་བས་ཆོས་ཅན་རེ་རེ་ནས་བཀང་ནས་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་མི་དགོས་
པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཟླ་བ་སྒྲོན་མེའི་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཏུ། །ང་ཡིས་མདོ་རྣམས་གང་གསུངས་པ། །ཡི་གེ་ཐ་དད་དོན་གཅིག་སྟེ། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། འཇིག་རྟེན་ཞེས་པའི་རྐང་པ་བཞི་ནི། ནས་
དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་མདོ་སྡེ་ཡོད་ཚད་ལམ་ལ་སློབ་པའི་ལས་དང་པོ་པས་རྩད་བཅད་པར་མི་ནུས་པས་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་པ་ཞིག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་རྩད་བཅད་ཅེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་
སྟེ༑ ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། དངོས་པོ་གཅིག་ནི་བསམ་བྱས་ན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། དངོས་པོ་གཅིག་ནི་ཞེས་པ་གཉིས་ནི་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་དེ་ལོ་ན་ཉིད་ལེགས་པར་ཤེས་ནས་
བསྒོམས་ན། ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམས་པར་འགྲོ་བས། ཆོས་ཅན་རེ་རེ་ནས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སོ་སོར་སྒོམ་མི་དགོས་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་གཅིག་གི་ལྟ་པོ་ཀུན་གྱི་ལྟ་བོར་བཤད་པ་དང་གཅིག་

[127A]༄༅། །མཐོང་སོགས་མང་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཆོས་ཅན་རེ་རེ་ནས་མ་ཤེས་པར་དེ་དག་བདེན་པར་འཛིན་པ་མི་ལྡོག་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། བདེན་འཛིན་དེའི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་སོགས་མང་
སྟེ༑ སྤྲོས་བས་ཆོག་ལ་སྔར་ཡང་བཤད་དོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། ཆོས་གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ན་རྩ་ཤེ་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་རྟོགས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་
པས་ཁྱབ་པར་སོང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པ་མིན་ཀྱང་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པར་སོང་བ་དུ་མ་ཡོང་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་མེད་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་
མེད་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ཡོད་དེ། ཉན་རང་ལ་ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ལ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་མེད་པར་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་པའི་རྣམ་བཅད་ཡོངས་གཅོད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་
ན། དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་གཏན་ལ་ཕབས་པར་བྱས་ནས་སྒོམ་པ་ཡོང་པར་ཐལ། དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་སྟན་བསྒོམ་པ་མེད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བོན་གྱི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ཡོད་པ་གཉིས་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། གང་ཟག་བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་

[127B] ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ནི་མེད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་
བདག་མེད་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ། དེས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་སྤོང་བ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་བསྒོམ་དགོས་པ་གང་ཞིག། དེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡང་སྤོང་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་
དང་ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རིགས་པ་དང་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པར་བསྒོམ་ཚུལ་གཉིས་པོ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིགས་པ་མདོར་བསྡུས་ལས་མེད་པས་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མེད་དུས་
ཡུན་རིང་པོར་མི་སྒོམ་པས་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་དག་ལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་རྣམ་གྲངས་དང་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་སྒོམ་པ་མེད་དེ། དོན་
ཀྱང་ཁམས་གསུམ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་སྤོང་བའི་ཐབས་ཙམ་ཞིག་ནི་ཡོད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བདག་མེད་གཉིས་མ་ལུས་པར་སྒོམ་པ་ཡོད་ཀྱང། བདག་མེད་གཉིས་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་བདག་མེད་གཉིས་སུ་བསྡུས་ནས་སྒོམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྤྲོས་པས་ཅོག་གོ། གཉིས་པར་ལུགས་པ་ལ་ཆེར་སྦྱི་དོན་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་ན་ཆོས་

[128A]༄༅། །ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་དེས་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀའི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བས་ཕུང་སོགས་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཚེ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་དམ་མི་
བཅའ་བའི་ཕྱིར། མངོན་བ་གོང་འོག་ནས་བཤད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་དགྲ་བཅོམ་མ་ཡིན་ཞིང་ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་ཏེ། དེ་ལྟར་དུ་མདོ་དང་སྤྱོད་འཇུག་སོགས་དུ་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་ཕྱི་རོལ་པའི་
ཆགས་བྲལ་པ་གཉིས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་མ་སྤངས་པར་མཚུངས་ཀྱང། ཆགས་བྲལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་སྲིད་རྩེ་མན་ཆད་ཀྱི་བདག་འཛིན་རགས་པ་དང་དེས་དྲངས་པའི་ཆགས་སོགས་མངོན་གྱུར་པ་དེ་
ཞིག་སྤངས་ལ། ཕྱི་རོལ་པ་སུས་ཀྱང་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པར་མ་ཟད་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་མངོན་གྱུར་པ་དང་སྲིད་རྩའི་ཆགས་སོགས་མངོན་གྱུར་པ་གང་ཡང་མ་སྤངས་པ་དེའི་ཕྱིར། །ཕུང་
པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བར་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པ་རྟོགས་མི་སྲིད་དེ། ཕུང་པོའི་རྣམ་པ་མ་ཤར་བར་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་བདག་གི་རྣམ་པ་མི་འཆར་ལ། བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཤར་ཚེ་ཡང་ཕུང་
པོའི་བདག་གཉིད་དུ་སྣང་ལ། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་སྟོང་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྟགས་སྦྱོར་བཀོད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། དེ་ལ་རྟགས་སྦྱོར་མ་བཀོད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་གཅིག་མཐོད་

[128B] དཔེར་ན་ཕྱུགས་རྗེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལ་ཕར་རྒྱབ་ཀྱི་དུ་བ་མཐོང་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མེ་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་མཐོང་བ་ལ་རྟགས་
སྦྱོར་དང་ཐལ་བ་འགོད་མི་དགོས་ལ། རྟགས་བཀོད་པ་ལ་ཡང་གཞན་གྲགས་དང་ཐལ་བ་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ཀས་བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་ཐུབ་པར་འདི་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་ཕྱི་རྒོལ་ལ་གཞི་དེ་
བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་རྒྱུད་མ་སྨིན་པའི་དངོས་སྨྲ་ལ་མཐུན་དཔེ་རྫུན་པ་རགས་པ་དང། རྒྱུད་སྨིན་པའི་རྒོལ་བསྐབས་པས་སམ་དགུ་མ་པ་དེ་ལ་མཐུན་དཔེ་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་སྣང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་རྫུན་པ་ཕྲ་མོ་འགོད་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུ་བ་སྟེ། རྒྱུད་མ་སྨིན་པ་ལ་རང་གིས་གྲུབ་པའི་རྫུན་པ་རགས་པ་འགོད་པ་འདི་སྟེན་པ་དང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཀླུ་གྲུབ་ཡབ་སྲས་དང་རྗེ་ཡབ་སྲས་སོགས་དུ་མའི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལ་
ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་རློན་པའི་སྡོང་པོ་ལ། །སྙིང་པོ་འདོད་མིས་རིམ་པས་བཤིག་བྱས་ཀྱང། །ཕྱི་དང་ནང་ན་སྙིང་པོ་ཡོད་མིན་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། ཞེས་དང། རིན་འཕྲེང་ལས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་ཡན་
ལག་དག། མ་ལུས་བཅས་ཏེ་ཤིག་བྱས་ན། །ཅི་ཡང་མེད་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཡང། །ཁམས་བཅས་བ་ཤིག་ན་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་དང། དེའི་དར་ཊིཀ་ལས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོའི་ཡན་ལག་དག་མ་ལུས་པ་དང་བཅས་ཏེ་སྙིང་པོ་

[129A]༄༅། །ཡོད་མེད་བརྟགས་པའི་ཆེད་དུ་བཤིག་པར་བྱས་ན་སྙིང་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཁམས་དྲུག་དང་བཅས་པ་ཆ་དང་ཆར་ཕྱི་ནས་བཤིག་ན་དེ་དང་འདྲ་བར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྙིང་པོ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་
མེད་དོ། ཞེས་དང། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པའི་རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། གང་གི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་སྒྱུ་མ་དག་དང་འདྲ་བ་དེའི་ཕྱིར་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་མེད་ལ། རྣམ་བཤད་
ལས་ཀྱང། སྐབས་འདིར་གཟུགས་བརྙན་སོགས་བཀོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་གྲུབ་ཟིན་དཔེར་འགོད་པ་ཡིན་གྱི་དབུ་མ་པས་རྫུན་པར་བཞག་གྲུབ་ཟིན་པ་ཞིག་དཔེར་འགོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ལམ་རིམ་ལས་ཀྱང། དེ་
ལྟར་ཡིན་ནའང་རང་བཞིན་མེད་པའི་དཔེར་རུང་ལུགས་ནི་གང་དུ་སྣང་བ་དེའི་དངོས་པོས་སྟོང་པས། གང་དུ་སྣང་བ་མེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས། དེ་ཉིད་དཔེར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། བྱད་བཞིན་
ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དཔེར་བྱེད་པ་ནི། བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙེན་ལ་དངོས་སྨྲ་བས་བདེན་མེད་ཚད་མས་དེས་ཟིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མཐུན་དཔེར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། འོ་ན་མཐུན་དཔེར་བྱེད་པ་ཅི་སྙམ་ན། མྱུ་
གུ་སོགས་བདེན་པར་ཁས་ལེན་པ་ནི་མྱུ་གུ་སོགས་བདེན་པར་སྣང་བ་འདི་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ཅིང། བྱང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མི་བདེན་པར་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མགོ་བདག་གིས་ཀྱང་ངེས་ཟིན་

[129B] དེ་ཉིད་དཔེར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་དངོས་སྨྲ་པས། ཞེས་གསུངས་པས་འགོད་ཡུལ་བསྟན་པས་རྒྱུད་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན། མངོན་སུམ་དུ་ངེས་ཟིན་དེ་དཔེར་བཀོད་པ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་
ལ་ཇི་ལྟར་པ་ན་སྙམ་ན། དེའི་ཕན་ཚུལ་ཡོད་དེ། གཟུགས་བརྙན་གཙོ་བོར་གང་དུ་བྱང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་བུམ་སོགས་རང་ཉིད་གང་དུ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་འཇོག་དགོས་
ལ༑ གཟུགས་བརྙན་ཆ་གང་ནས་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཡོད་པར་འཇོག་ཤེས་ན་བུམ་སོགས་སྣང་བ་ལྟར་གནག་ནས་ཀྱང་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཡོད་པར་འཇོག་ཤེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བུ་མོ་སོགས་
བདེན་པར་སྣང་བའི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པར་དངོས་སྨྲ་མན་ཆད་ཀྱིས་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པར་བདེན་པར་ཡོད་པ་དད་ཡོད་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་ཤེས་ཤིར་བདེན་
མེད་དད་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡང་ཁྱད་པར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། གང་དུ་སྣང་བ་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་སྟེང་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་ན་མི་མྱུ་གུའི་རང་བཟིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལས་གཟུགས་
བརྙན་སོགས་དང་མི་འདྲ་ཞེས་དང། བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དངོས་པོ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་རང་གི་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པ་ཉིད་པ། གང་གི་ཚེ་རང་གི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་ཡོད་པའི་

[130A]༄༅། །ཚེ་དེ་ལ་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ལྟ་བུ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དེར་གང་སྣང་གི་ཆ་
ཐམས་ཅད་ནས་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མེད་ཀྱང་གཟུགས་བརྙེན་མེད་པར་མི་འགྲོ་བ་ཞིག་འཇོག་ཤེས་ན་སྔོན་པོ་ལ་ཡང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་དོན་དུ་མེད་ཀྱང། སྔོན་པོ་ཡོད་པར་
ངེས་པར་འཇོག་ནུས་པ་ཞིག་འོང་ངོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་སྨིན་པའི་རྒོལ་བ་སྐབས་བབས་དེ་ལ་རྫུན་པ་ཕྲ་མོ་འགོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བ་དེས་དེ་ལྟར་བཀོད་པ་ཐོག་མར་མཐུན་དཔེའི་སྟེང་དུ་སྟེང་ཉིད་རྟོགས་
ནས་རྩོད་གཞི་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་རྗེས་སུ་ངེས་དགོས་པར་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྟོན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་རྫུན་པ་ཕྲ་མོ་མཐུན་དཔེར་བཀོད་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡབ་
སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། མེ་ལོང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་དག་ལ། །ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡི། །གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །ལྗོན་པ་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་གྱིས། ཞེས་དཔེ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྦྱར་བ་དང། དེའི་
དོན་འཆད་པ་ན། རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་བར་བཞག་པ་ཡང་ཤེས་བཞིན་དུ་མཁས་པ་སུ་ཞིག་གཟུགས་བརྙན་དང་ནས། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་དམིགས་ཀྱང་རང་

[130B] ཞེས་གསུངས་ལ། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པའི་རང་འགྲེལ་ལས། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱིར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མེད་དེ། སྨིག་རྒྱུ་དང་སྒྱུ་མ་
བཞིན་དུ་སྟོང་ངོ། ཞེས་དང། རིན་འཕྲེང་ལས། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ལ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཉིད་སྣང་ཡང། །དེ་ལ་དོན་གྱི་ཡང་དག་ཏུ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཉིད་མེད་ལྟར། ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། བྱད་བཞིན་གྱི་
གཟུགས་བརྙན་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མི་བདེན་པར་ངེས་ཟིན་ལ། མྱུ་གུ་དང་བུམ་པ་སོགས་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མི་བདེན་པའི་ཆ་དེ་ཙམ་ཡང་མ་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར། མྱུ་གུ་སོགས་དང་བྱད་བཞིན་ཕྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་
བདེན་མེད་ངེས་དཀའ་སླ་ཁྱད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་གཟུགས་བརྙན་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ལམ་རིམ་ཆུང་པ་དྲངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ལམ་རིམ་དང་སྟོང་ཐུན་གྱི་དོན་སླ་བར་བཀོད་ན་མྱུ་གུ་
དང་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་ལ་ཕྲ་རགས་མེད་ཀྱང་རྟོགས་དཀའ་སླ་ཡོད་པས་ན་དེ་དེ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་དཔེར་འགོད་རགས་ཏེ། མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྟེང་ནས་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་
མཐུན་པ་རྒན་པོ་བརྡ་བྱང་ཡན་ཆད་ཀྱིས་གྲུབ་ཟིན། མྱུ་གུ་ལ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པར་དུ་དེ་འདྲའི་རྫུན་སྣང་མི་འོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟར་མི་ཤེས་པར་ལ་ལས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་མཐུན་དཔེར་རྫུན་པ་ཕལ་བ་འགོད་

[131A]༄༅། །པས་གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་མེད་པ་དཔེར་མི་འདོད་ཅིང། གཞན་དག་གིས་བཟློག་ནས་སྨ་བ་དང། དེ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཕྱོགས་གཞན་དེ་འདོར་བ་དང། སྙིང་ཁམས་
ཅན་མད་པས་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་མེ་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་མཐོང་ནས་ཐུང་གསལ་ལོགས་བར་བཤད་ཡོད་པས་བློགས་ལ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་པོར་ཞུངས་ཤིག། འོ་ན། མྱ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་བབས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ལ་ཛི་འདྲ་
ཞིག་དགོས་སྙམ་ན། རྒོལ་བའི་རྣམ་བཞག་ཕལ་ཆེར་རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་བཞི་བ་ལྟ་བུ་ནས་ཤེས་དགོས་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་དེ། ཕྱག་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་བའི་ཕྱི་རྒོལ་ཡང་དགལ་ཐལ་བ་ལ་ལྟོས་བའི་དེ་དང། གཞན་
གྲགས་ལ་ལྟོས་པའི་དེ་གཉིས་འདི་པ་འདོད་ལ་ཆེད་མ་པ་དང་རང་རྒྱུད་པ་དག་དང་པོ་དེ་འདྲ་མ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་ཡོང་དེ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་དང་གཞན་གྲགས་གཉིས་པོ་དེ་ཐལ་འགྱུར་དང་
གཞན་གྲགས་ཡང་དག་ཏུ་སོར་བའི་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་པོ་དེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་འཇོག་རིགས་བའི་ཕྱིར། མཚན་གཞི་རིམ་བཞིན་ཡོད་དེ། མྱུ་གུ་ཆེས་ཅན། རྟེན་འབྱུང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་བ་ཡང་དག་ཏུ་སོང་ནས་བདེན་གྲུབ་མ་རྟེན་འབྲེལ་མི་འཐད་བར་རྟོགས་བའི་ཕྱི་རྒོལ་ཡང་དབ་དང་བོ་དང། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་

[131B] ཞན་རང་འཕགས་པས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་རྟེགས་
བས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྡོར་གཅོང་འབུམ་ཉི་ཁྲི་བསྟོད་ཚོགས་དུ་མས་བཤད་ཚུལ་སྟོད་ཐུན་ལྟར་ཡིན་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེར་བ་ལྟ་དགོས་སོ། །དེས་ན་སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལྟ་བ་ཐ་དད་པ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་
གསུམ་གྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཚུལ་རྒྱས་བསྡུས་མ་གཏོགས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་ཁྲི་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང། ཕྱི་མི་འོང་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཤེས་རབ་དང་
གང་ཡང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་རབ་གང་ལགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་ནི་དབྱེ་བ་མེད་པ། ད་དེན་བ། མ་སྐྱེས་པ། ངོ་བོ་མེད་པ། སྟོང་པ་ལགས་ཤིང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དབྱེ་བ་མེད་པ། དབེན་པ། མ་སྐྱེས་པ་ངོ་བོ་མེད་པ། སྟོད་པ་ལ་ནི་ཐ་དད་དུ་བྱ་བའམ་ཁྱད་པར་དམིགས་སུམ་མཆིས་
ན༑ ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིས་དེ་ལྟར་ཞུགས་འབྲས་བརྒྱད་སོགས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་ལ་ཆུལ་ཆུ་བཞག་ལྟར་སོང་ཚེ་ཁྱད་པར་མེད་ན་བྱང་སེམས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཉིན་

[132A]༄༅། །གཅིག་སྤྱོད་བས་ཉན་རང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཟིལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་གནོན་དྲིས་པ་ལ་ལན་དུ། དེ་འདྲའི་ཤེས་རབ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ཙམ་ལ་འདྲ་ཡང་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་མི་
ལྡན་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟིན་མ་ཟིན་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་བར་གྱིས་ཤེས་རབ་སྒོམ་བའི་མཆོག་དམན་ཡོང་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་ཁྲི་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེ་ན་པོ་ཤེར་ཕྱིན་
ལ་སྤྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཉིན་གཅིག་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་དང། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
སྟོད་ཐུན་ལས། དེས་ན་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནས། དེས་ན་དེ་འདྲའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆལ་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་མི་ལྡན་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟིན་མ་
ཟིན་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཤེས་རབ་སྒོམ་པའི་མཆོག་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟ་བུ་འཐད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྣལ་འབྱོར་སྦྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་མ་གཏོགས་གྲུབ་མཐའ་བཞི་པོ་སུ་ཡང་བདག་མེད་པའི་རྟོགས་
རིགས་ཐ་དད་པ་གསུམ་མི་འདོད་ཚུལ་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་བཤད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་ཀྱང་སྦྱིར་བདག་མེད་གཉིས་དང་དེའི་ནང་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་

[132B] །ཐེག་དམན་བས་བདག་མེད་གང་ཡིན་ཀྱང་གཞི་དེའི་སྟེང་དུ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཙམ་མ་མ་དེ་ཅི་རིགས་ལྟ་བུ་གཏམ་ལ་འབེབས་ཀྱི། རྩ་ཤེ་ལྟར་
ཆོས་ཅན་སོ་སོ་ལ་རིགས་པ་སོ་སོ་དང་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་ཡང་རིགས་པ་མཐའ་ཡས་བས་གཏན་ལ་མི་འབེབས་པས་མཚང་པ་དང་མི་རྒྱས་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་ལ་བློ་གྲོས་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་མི་སྒོམ་པས་
ཐ་སྙད་དེ་ལྟར་འདོགས་ལ། ཐེག་ཆེན་པས་རྩ་ཤེ་ལྟར་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་སྟོང་ཉིད་ལ་ཤེས་རབ་མཆེད་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པས་དེ་ཚད་བ་དང་རྒྱས་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་ཐེག་ཆེན་
བས་ནི་རྩ་ཤེ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ནས། བདག་མེད་སྒོམ་བརྫོགས་མ་རྫོགས་སུ་གསུངས་སོ། ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྒོམ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བདག་འཛིན་
ཙམ་སྤོང་བ་ལ་རིགས་པ་མདོར་བསྡུས་ཀྱིས་ཆོག་པས་ཉན་པ་གིས་དེ་ཙམ་ལས་མི་སྒོམ་ལ། ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རིགས་པ་མཆེད་པ་གཅིག་དགོས་ལ་དེས་ན་སྤྱིར་བདག་མེད་གཉིས་དང་དེ་བས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་
བདག་མེད་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཤེས་དབ་མཆེད་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་བདག་མེད་གཉིས་དང་དེ་པས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ལ་ཤེས་རབ་མཆེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཆོས་གང་ཟག་གཉིས་ལས་ཆོས་མཇལ། གང་ཟག་

[133A]༄༅། །གཅིག་གི་སྟེང་ན་ཡང་ཆོས་ཤིན་ཏུ་མང་བས་ཆོས་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་གཅིག་པུ་ཡང་མཐའ་ཡས་བའི་ཤེས་རབ་མཆེད་སླ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔེ་སྣོད་གོང་འོག་གིས་
བསྟན་ཚུལ་དང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལའང་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་ལ་ཆོས་ཉན་པ་དང་ཆོས་སོག་བརྒྱ་འབྱེད་བ་ལྟ་བུས་ཀྱང་ཤེས་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་འོང་བ་ཡང་ཉན་རང་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་
ཡིན་ལ་དེ་ལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྡུས་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པས་ཆོག་གོ་ཐེག་ཆེན་པ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བ་ལྷུར་ལེན་བས། དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཤེས་རབ་མཆེད་པས་བློ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་སྐོར་ལ་སྤྲོ་བྱ་མང་ཡང་ཡི་གེ་མངས་དོགས་སོ། །གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྦོང་པ་ལ་སྟག་ལོ་ན་རེ། སོ་སྦྱོའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་མེད་རགས་བརྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་འཇོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སོ་
སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་མི་འོང་བས་དེ་འདྲ་ཡོད་ནའང་ཡིད་མངོན་དུ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་འོག་མས་སོ་སྐྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་འབྱོར་མངོན་སུམ་མེད་བར་འདོད་བའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ་དེ་འདྲའི་རྣལ་འབྱོར་
མངོན་སུམ་ཡོད་པར་སྤྱོད་འཇུག་དང་འཇམ་དཔལ་རྣམ་རོལ་སོགས་དུ་མས་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རགས་པའི་མི་རྟག་སོགས་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་སྐབས་འདིར་ཡང་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། རིགས་པ་

[133B] གཞན་ཡང་མངོན་པ་འོག་མའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་རྣལ་འབྱོར་
མངོན་སུམ་དེ་འདྲ་ཐོབ་དུས་མི་སྲིད་པར་ཐལ། ཐོབ་དུས་ཀྱི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། གང་ཟག་དེ་འཕགས་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་བ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཉན་རང་སངས་རྒྱས་
ཀྱིས་གསུམ་ལ་སློབ་བར་འདོད་པས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སློབ་མི་དགོས་པར་ཐལ། མངོན་པ་འོག་མཙམ་ལ་བསླབ་པས་ཀྱང་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ནུས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་
ལམ་འདི་ནི། །མེད་པར་བྱང་ཆུབ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་དང། མདོ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ལ་སློབ་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་ཡང་
གོ་བོ་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱིས་འགེག་བདེན་དོན་དམ་བདེན་བར་བཞེད་པ་ལེགས་ཀྱང་ནང་འགལ་ཡོད་པར་ཐལ། རགས་པའི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། ཁྱབ་བར་ཐལ། དེའི་ན་ཚད་
འགོག་བཞི་བ་གྱ་ནོམ་ངེས་འབྱུང་བཞི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་བས་ཀྱང་མ་ཁྱབ་སྟེ། འོ་ན། ཁྱོད་ང་ལ་རགས་པའི་འགོག་བདེན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ན་འགོག་བདེན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་

[134A]༄༅། །ནང་འགལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་ཚུལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རགས་བའི་མི་རྟག་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཟིན་གོམས་པས་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱི་བདག་འཛིན་རགས་པ་རེ་ཞིག་སྤངས་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་
བའི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བ་ལ་འགོག་བདེན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །ནས། འཕགས་
བའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས། །ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་རྩོད་པ་སྒྲ་མཁན་མེད་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་བ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རགས་བའི་འགོག་ཞི་གྱ་ནོམ་ངེས་འབྱུང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ན་
འགོག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་འགོག་ཞི་གྱ་ནོ་མ་ངེས་འབྱུང་བཞི་མངོན་དུ་གྱུར་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་སྐོར་གཉིས་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རགས་པའི་བདག་འཛིན་རེ་ཞིག་བགོག་བའི་འགོག་བདེན་རགས་པ་དང། དེ་འདྲའི་
ཞིབ་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་བའི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན། དེ་འཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་སེ་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་འདྲའི་འགོག་བ་སོགས་འགོག་པ་སོགས་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་སོགས་སྤྲོ་བར་བྱའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བྲ་མོ་གསར་དུ་རྟོགས་མ་ཐག་པ་དེས་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དུ་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་ཐལ། དེས་ཕུང་པོ་བདེ་མ་འཛིན་གྱི་ཞིན་ཡུལ་མེད་པར་དངོས་སུ་

[134B] དེར་ཐལ། དེས་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེས་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་ལ་གནོད་བྱེད་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ཕུང་པོ་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་
པ་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་དམ་མི་འཆའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་ལ་ཁྱབ་བ་མེད་པར་ཐལ། ཕུང་པོ་ལྟ་བུ་སོགས་གང་ཡང་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་ཀྱང་འདི་བདེན་པར་ཡོད་དམ་མེད་ཕལ་ཆེར་མེད་ལས་ཆེ་སྙམ་པས་
ཀྱང་དེའི་ཞེན་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་ཐུབ་ན་ཆོས་གང་ཡང་རུང་པ་གཅིག་ལེགས་པར་བདན་མེད་དུ་རྟོགས་ན་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྒྱ་བ་ལས། ཐེ་ཚོམ་ཟོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང། །སྲིད་པ་གྲུལ་པོར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་
བའི་ཕྱིར། །གསུམ་པ་ལ། ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་སྦྱིན་པ་དང། རྟེན་དམན་པའི་སྦྱིན་པ་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དབྱེ་བ་བཞི། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། དེ་ཚེ་དེ་ལ་རྫགས་སངས་བྱང་ཆུབ་རྒྱུ། །སོགས་
ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། རྩ་བར། སྐྱེ་བེ་འདི་ཀུན་བདེ་བ་མངོན་འདོད་ཅིང། །སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གསུམ་བྱུང། གསུམ་པ་མི། རྩ་དང། འགྲོལ་ཕན་པར་དམ་བཅས་ཡིད་ཅན་རྣམས། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གསུམ་
བྱུང༑ བཞི་པ་ནི། རྩ་བར། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་བྱ་ལེན་པོ་གཏོང་བོས་སྟོང། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་བྱུང། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གཉིས་ཡོད་ཅིང་སྒྲ་བཤད་དང་བཅས་པ་འཆད་

[135A]༄༅། །པ་ལ༑ རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕར་འགྲ་མ་དང་དོགས་ཏེ། ཞེས་སོགས་བྱུང། འདིར་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྒྲ་བཤད་ལ་འཐད་ལྡན་བཞག་པས་
དང༑ འཁྲུལ་པ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་སྒྲ་སྒྲུབ་བ་དང། སྒྲ་བཤད་པ་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་གསུམ། དང་པོ་ནི། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྐད་དོད་ལ་དཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཏ་ཞེས་པ་ཡོད་ལ། དེ་སྒྲུབ་ན། བྱིངས་མདོ་
ལས༑ ཌཱ་ཉྲ་སྦྱིན་པ་ལའོ། ཞེས་པའི་བྱིངས་བཞག་དེའི་ཊ་ཉྲ་ཕྱིས་ཡུ་ཕྱིན། ཡུ་ཨ་ནར་བྱས་མཚམས་སྦྱར་བས་དཱ་ན་གྲུབ། ཡང་བྱིངས་མདོ་ལས། །བུད་ན་སྦྱིན་པ་ལའོ། ཞེས་པའི་བྱིངས་བཞག་ཌུ་དང་ནའི་ཨ་
ཕྱིས་གྷ་ཉྲ་བྱིན། འཕེལ་བ་བྱས། གྷ་ཉྲ་ཕྱིས་ལ་ཨ་བཞག་མཚམས་སྦྱར་བས་དཱ་ན་གྲུབ། དེ་གཉིས་ལ་བདག་སྒྲ་དྲུག་པའི་བསྲ་བྱིན་སྱ་བྱས་པས་དཱ་ན་སྱ་བྱས་པས་དཱ་ན་སྱ་གྲུབ་སྟེ་སྦྱིན་པའི་ཞེས་པ་ཡིན། བྱིངས་མདོ་ལས། པྲྀ་སྐྱོངས་པ་
ལ་འོས་པྲྀ་བཞག་གྷཉྲ་སྔར་ལྟར་བྱིན་པས་པྲྀའྀ་རྀ་ཨར་བྱས་ཉྲ་འགྲོ་བ་ལ་འོས་འཕེལ་བ་བྱས་པས་པཱར་གྲུབ་སྟེ་ཕ་རོལ་ཞེས་པ་ཡིན། དེ་ལ་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བའི་གཅིག་ཚིག་ཨ་མྲ། ཊཱིའི་ཨ་ཕྱིས། ཨ་མྲ་བྱིན་པས་
པཱར་མྲ་གྲུབ་སྟེ་ཕ་རོལ་ལེའམ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཞེས་པ་ཡིན། འགྲོ་བའི་བྱིངས་ཟིནྲལ། ནིཥྛ་འོས་ཀཱ་བྱ་ནི། ཎ་དང་ཀ་ཕྱིས་པས་ཨི་ཏ་གྲུབ། དེ་ལ་རྣམ་དབྱེ་དང་བོའི་གཅིག་ཚིག་ཀ་སྭ་གཉིས་ལྟར་ན་སི་དང་བ་ཙན་གཉིས་

[135B] ཨུ་ཨི་གཉིས་བརྗོད་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ས་རྣམ་བཅད་བྱས། ཨི་ཏཿ་གྲུབ་སྟེ། འགྲོ་བའམ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པའོ། །དཱ་ན་སྱ་པཱ་ར་མི་ཏཿ་གྲུབ་སྟེ་འགྲེལ་བཤད་ལྟར་ན་འདི་རྩོད་གཞི་བྱས་པར་མངོན། མོ་རྟགས་
མ་ཡིན་པར་གསལ་ཏེ། སུ་ཚིག་སྡུད་པར་དུ་མ་ཕྱིས་པས་སོ། །གཉིས་པ་སྒྲ་བཤད་ལ་སྦྱིན་པའི་དང། ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྒྲ་བཤད་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེས་ཚིག་གིས་བཤད་ན་དབུལ་བ་འདོར་བར་བྱེད་པས་ན་སྦྱིན་པ་ཞེས་
བཤད་རིགས་ཏེ། དཱ་རི་ཏྲ་དབུལ་བ་དང། དད་འདོར་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དབུལ་བ་འདོར་བྱེད་བསིལ་བྱེད་ཕྱིར། ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། བྱིངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་ན་གཏོང་བས་ན་སྦྱིན་པ་དང་
གཏུབ་པས་ན་སྦྱིན་པ་སོགས་དུ་མ་བཤད་དུ་ཡོད་དེ། བྱིངས་སྒྲུབ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་བྱིངས་དུ་མ་ལས་བསྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་པས་དོན་ཡང་དུ་མ་ལ་འཇུག་སྟེ། བརྒྱ་པ་ལས། འཆི་དང་ཆོས་དང་སྲིད་པ་གཞན་
སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ཡིས་གསལ་བྱེད་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་འཆི་བ་དང། ཆོས་དང། སྲིད་པ་གསུམ་ལ་བྱིངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་ཡོད་དེ། བྱིངས་མདོ་ལས། དོ་ནི་གཏུབ་པ་ལའོ། ཞེས་གཏུབ་པའི་
བྱིངས་དོ་དང། མདོ་ལས། དཱ་བ་ནི་རྔ་བ་ལའོ། ཞེས་རྔ་བའི་བྱིངས་དཱ་བ་གཉིས་ལས་བསྒྲུབ་ན་འཆི་བ་ལ་ཡང་འཇུག་ལ། ཡང་དེས་ཌུདཱ་ཉྲ་ནི་སྦྱིན་པ་ལའོ། ཞེས་དང། དན་ནི་སྦྱིན་པ་ལའོ། ཞེས་སྦྱིན་པའི་བྱིངས་གཉི་

[136A]༄༅། །ལས་སྒྲུབ་ཚེ་ཆོས་ལ་འཇུག་ཅིང། སྦྱིན་པ་ལ་གསུམ་ཡོད་ཅིང། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང། མི་འཇིགས་པས་བཟོད་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྡུས། ཆོས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་སྡུད་ལ་
ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་དྲ་ནི་སྲུང་བ་ལའོ། ཞེས་སྲུང་བའི་བྱིངས་དེ་དྲ་དང། དེ་བ་ནི་སྦྱོང་བ་ལའོ་ཞེས་སྦྱོང་བའི་བྱིངས་དེ་བ་གཉིས་ལས་བསྒྲུབ་ཚེ་སྒོ་གསུམ་སྲུང་བས་སྲིད་པ་གཞན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་གཞན་
གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས། དོ་ནི་གཏུབ་བ་ལའོ། ཞེས་པ་ནས། སྲིད་པ་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྙན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་
བཤད་མང་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གཅིག་ཀྱང་བྱིངས་དུ་མ་ལས་བསྒྲུབ་པ་དང། བྱིངས་གཅིག་ལ་རྐྱེན་དུ་མས་གཟུགས་དང་ཚིག་དུ་མར་བསྒྲུབ་པ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་གཉིས་པ་
ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྒྲ་བཤད་པ་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲ་དོན་ཡོད་དེ། པཱ་ར་ཕ་རོལ་དང་གཞན་སོགས་དུ་མ་ལ་འཇུག་ཀྱང་འདིར་འཁོར་པའི་ཕར་འགྲམ་མམ་ཕར་དོགས་སམ་ཕ་རོལ་ཡིན་པས་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་
ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕར་འགྲམ་དང་དོགས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་རང་བཞིན་མངའ་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ་

[136B] ཕྱིན་པ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པའི་ས་ལ་འདིས་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་ན་བར་ཕྱིན་དང། འཁོར་པའི་ཕ་རོལ་འདིར་ཕྱིན་ཟིན་པས་ན་ཕར་ཕྱིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་
ལས༑ ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་པ་ནི། འདི་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་ན་རེ། ཁྱེད་ཀྱི་དཱ་ན་ཡཱ་ར་མི་ཏ་ཞེས་པ་འདི་མི་འཐད་པར་ཐལ། དཱ་ན་སྱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ལ་ཚིག་སྡུད་བྱེད་ཆེ་རྣམ་
དབྱེ་རྣམས་ཕྱིས་ནས་དཱ་ན་པཱ་རེ་ཏ་ཞེས་སྦྱར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཞེས་པའི་དྲུག་སྒྲ་སྱ་དང་ཕྱིན་པའི་རྗེས་ཀྱི་དང་པོ་སུ་བསྡུས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཞེས་པའི་ལས་ཀྱི་ཨ་མ་མི་སྡུད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། པ་ཎི་སོགས་ལས། དེར་
གནས་རྣམ་དབྱེ་རྣམས་དབྱའོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཚིག་བསྡུ་པར་བྱས་ན་ཨ་མ་དང་སུ་མི་མངོན་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནའང། ཞེས་སོ། །འདི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཟླ་བའི་ཞང་སན་
རེ༑ ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྐད་དོད་ལ་པཱ་རེ་ཏ་ཞེས་མ་བསྡུས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། དེ་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པའི་ཨ་མ་ཡིན་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པ་གང་ཞིག་དེ་ལ་ཅི་མཛེས་སམ་ཅི་ལེགས་ཀྱི་བཤད་པ་བྱས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྦྱིང་
ཚིག་སྡུད་ལ་རྣམ་དབྱེ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་བསྡུ་དགོས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ན་ཚིག་གི་འཕྲོ་མཚམས་སྦྱར་རྒྱུ་ཡོད་ཚེ། ཚུ་རོལ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་མི་དབྱི་བར་བཤད་པས་འདིར་མྲ་མ་ཕྱིས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་གཞུང་ལས། ཚིག་ཕྱི་

[137A]༄༅། །མ་ཡོད་ནའང་མི་མངོན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་རང་འགྲེལ་ལས། ཚིག་ཕྱི་མ་ཡོད་ན་མི་མངོན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་འདིས་ལས་ཀྱི་རྣམ་བར་དབྱར་མི་མངོན་པར་མ་
བྱས་པར་གཟུགས་སུ་འགྱུར་བའམ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཡང་ན་འདིར་ཤནྟི་བས་ཕར་ཕྱིན་ལ་མཆོག་གི་བཤད་པ་མཛད་པ་ལྟར་མཆོག་གི་ཡང་སྐད་དོད་པཱ་ར་མ་ཞེས་པའི་མའི་སྲོག་གི་ཨ་
པྲཾ་ཥོ་ད་རའི་ཅི་མཛེས་ཀྱི་བསྡུ་པའི་དོང་ཕྱིས་ནས་པཱ་ར་མྲ་ཞེས་མའི་མཐའ་ཅན་བྱས་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། པ་ཎི་ལས། པྲྀ་ཥོ་ད་རལ་སོགས་པ་ཅི་མཛེས་སུ་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་རང་འགྲེལ་
ལས། པྲྀ་ཥོ་ད་ར་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མའི་མཐའ་ཅན་ཉིད་དུ་བཞག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་སོགས་ཁོང་ནས་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཙནྟྲ་བ་རྩ་འགྲེལ་ལས་བྱུང་བའི། དའུ་དྷྱ་དང། ཏུ་དྱ༑ དང། པཱ་ངྦུ་ལི་སོགས་
དང༑ འཆི་མེད་མཇོད་རྩ་འགྲེལ་ལས་བྱུང་པའི། ཨཱུ་ལུ་ཀ་དང། སུ་ཀར་དང། ཨ་ཤྭ་སོགས་དང། ཀ་ལ་བའི་འགྲེལ་བ་ཅིང་རིགས་ལས། ཤམ་ཤམ་ཤཱ་ན་སོགས་ལྟ་བུ་དུ་མ་ཡོད་སྡང་བ་རྣམས་ཟློག་པར་བྱེད། དྲིས་ནས་སྨྲ། ངག་སྨྲའི་
བུ༑ པའི་ཕྱིར། འདིའི་ཅི་མཇོས་སམ་ཅི་ལེགས་སུ་བཤད་ཚུལ་དུ། སྟེང་གི་རྣ་བཅན་ཏེ་འུག་བ། གཙང་བྱེད་དེ་ཕག་རྟ་གནས། མ་ཡོད་དེ། ཡི་གེ་བསྒྱུར་བའི་དང། ཡི་གེ་དུར་ཁྲོད། བསྒྱུར་ཉམས་གཉིས་ཀའི་དང། ཡི་གེ་ཉམས་པའི་ཅི་མཛེས་དང་

[137B] ཡི་གེ་གློ་བུར་གྱི་ཅི་མཛེས་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྨ་བྱའི་མིད་མ་ཧྱ་མ་རོ་ཏི་ཞེས་ས་སྟེང་དུ་སྒྲ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་པྲྀ་པ་ལ་པྲྀ་ཥོད་ར་ལ་སོགས་པས་ཏཱཨ་སོགས་བཅས་ཡའུ་བྱས་ནས་གཞན་ཕྱིས་པས་
ན་ཡཱུརྶར་སྒྲོགས་ཏེ་རྨ་བྱར་གྲགས་པ་དང། མཱ་འཇལ་པ་ལའོ། ཞེས་པའི་བྱིངས་མཱ་དང་ཨུ་ཁི་འགྲོ་པའི་དོན་དག་ལ་ཨ་ཅེ་རྐྱེན་བྱིན་པྲྀ་ཥོ་ད་ར་སོགས་ཀྱིས། ཨུ་ཡུ་བྱས་པས་མ་ཡུ་ཁ་སྟེ་འཇལ་འགྲོ་ལྟ་བུ་མང་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་
གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཤ་བ་སྱ་ཤ་ཡན་མ་རོའམ་ཉལ་བ་སྟེ་དུར་ཁྲོད་ལ་པྲྀ་ཥོ་ད་ར་སོགས་ཀྱིས་པ་མ་བྱས་པ་སོགས་བྱས་ཤམ་ཤཱ་ན་བྱས་པས་ཡི་གེ་བསྒྱུར་ཉམས་གཉིས་ཀའི་ཅི་མཛེས་སུ་བྱས་པ་དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མང་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་
གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཀ་སཽ་ཏིཥྛ་ཏི་ཀ་བི་ཏྠ་ཞེས་སྤྲེའུ་ལ་གནས་པ་ལས་ཀ་པི་ཏྠ་སྤྲེའུ་གནས་དང། ད་ངྷའི་བ་ཏིཥྛ་རི་ད་ངྷའི་ཏྠ་ཞེས་ཞོ་བཞིན་གནས་པ་ལས། ད་ངྷའི་ཏྠ། ར་ཏེ་མན༑ ཡིད་དགའ་བ་ལ། ཏིའི་ཨི་དང་མ་སྲོག་བཅས་ཕྱིས་པས་དང་
སྟེ་རིན་ཆེན་ནམ་དཀོན་མཆོག་ཤིང་ཀ་བེད། གི་མིང་བྱས་བས་ཡི་གེ་ཉམས་བ་ལྟ་བུ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་རྟགས་བཞི་བ་དང་ལྔ་བ་གྲུབ་སྟེ། ཡི་གེ་གློ་བུར་བ་ནི་གཱ་བེནྟྲ་སོགས་དང། ཡི་གེ་བསྣོལ་པ་ནི་ཧང་ས་ཞེས་པའི་ས་དང་ཧ་གོང་འོག་
བསྣོལ་བའི་སིདྷ་སྟེ་སེང་གེ་ལྟ་བུ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། པྲྀ་ཥོ་ད་ར་སོགས་ཀྱི་བསྡུ་པ་ནི་པྲྀ་ཥོ་ད་ར་སོགས་ཀྱི་ཅི་མཛེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། འདི་ལ་སྔ་མ་མང་པོ་སེ་ངོ་ཚ་བ་བཤད་སྣང་བས་ཕྱིས་ཀྱི་མང་དུ་ཐོབ་པ་འདོད་པ་དག་ལ་

[138A]༄༅། །སྒོ་ཕྱོགས་ཙམ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་འཁྲུལ་པ་དགག་པ་ལ་ལོ་ཙཱ་བ་མདོ་སྡེ་འབང་གྱི་གསུང་རྒྱུན་ལས། ཕྱི་རོལ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཁྱེད་ཀྱི་སྟོན་པས་སྒྲ་མི་ཤེས་ཏེ། པཱ་རེ་ཏ་ཟེར་རྒྱུ་ལ། པཱ་ར་མི་ཏ་བྱས་སོ་གསུངས་
པ་ལེགས་ལ། དེ་ལ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་ལུང་གཉིས་ཀྱིས་ལན་འདེབས་གསུངས་ནས། པྲེ་ཤྲ་སྐེམ་པ་ཨུ་དྷ་ར་ལྟོ་པ་སྟེ། ལྷོ་སྐེམ་ཞེས་པ་འབྲེལ་མེད་ཡིན་པས་ཞེས་བྱུང་ཞིང་པྲེ་ཤོ་དྷ་ར་སོགས་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་གྲྭར་བཞག་འདུག་ལ། ཨིའི་
གི་གུ་དང་ཨ་ཕྲལ་གསུངས་སྣང་ཡང་ལོ་ཆེན་གྱི་གསུང་མིན་ནམ་སྙམ། བྱ་ཞིང་བ་ན་རེ། གཞན་འདྲ་བ་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་ལྟོ་སྐེམ་མ་འབྲེལ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ལ་འོ་ན་འདིར་བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་ལུང་གཉིས་རང་ལུགས་ལ་ཁས་མི་ལེན་པར་
ཐལ༑ ལུང་གཉིས་པ་པྲྀཥོ་ད་ར་སོགས་འབྲེལ་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། པཱ་ར་མི་ཏ་ཞེས་པ་འདི་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པའི་ཨ་མྲ་གཟུགས་དང། ཡང་ནི་པྲྀ་ཥོ་ད་རོ་ར་སོགས་ཀྱི་ནང་ཚན་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་
ཅེས་ལན་འདེབས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། མཚན་ཉིད་འདིས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་མངོན་པར་མ་བྱས་པས་གཟུགས་སུ་འགྱུར་བའམ། པྲྀ་ཥོ་ད་ར་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
འམ་དང་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། པྲྀ་ཥོ་དར་ལྟོ་སྒེམ་དང་འབྲེལ་མེད་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བྲྀ་ཥ་ཏ་རི་དགས་ཁྲ་བོ་ཐིག་ལེ་ཅན་དང་རྒྱས་པ་སོགས་ལ་འཇུག། །ཨུ་དར་ལྟོ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་

[138B] འདོད་འོད་ལས། པྲྀ་ཥོ་ཏྲ། ཐེག་ཁྲ་ཅན་ཏེ། རིན་ཆེན་མཛོད་ལས། དྲི་ཥ་ཉ་རི་དགས་ཁྲོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཀུན་མ་ཁྱེན་གོ་བ་ན་རེ། པཱ་ར་ལ་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པའི་གཅིག་ཚིག་ཨ་མྲ་
ཕྱིན་ཏེ། ཨ་ཡིག་བརྗོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས་ནས་མ་སྲོག་མེད་ཡར་སྦྱར་ཞེས་དང། སྤྱིར་རྣམ་དབྱེ་བྱིན་ནས་ཚིག་ཏུ་གྲུབ་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་རྣམ་དབྱེ་མི་མངོན་བར་བྱ་བ་ལས། ཞེས་དང། པྲྀ་ཥོ་ད་རའི་བསྡུ་པ་སྟེ། གཟུགས་
མཛེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡང་མའི་མཐའ་ཅན་ཉིད་དུ་བཞག་གོ་ཞེས་ཨ་མ་གྱི་མ་མ་ཕྱིས་པ་པྲྀ་ཥོ་ད་རའི་བསྡུ་པར་མཛད་སྣང། དེ་ལ་ཨ་མ་གྱི་ཨ་བརྗོད་དོན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་ཅན་རེ་རེ་ཙམ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་
རྐྱེན་དུ་བྱིན་ནས་མཚམས་སྦྱོར་དགོས་པར་མ་ཟད་དབྱངས་ཀྱི་ཡང་ཕལ་ཆེར་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པའི་སི་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལས། དེ་ལ་ཀའི་སྡེ་པའི་མཐའ་ཅན་རབ་ཏུ་
གྲགས་པ་མེད་དོ། །ཅིའི་མཐའ་ཅན་ག་མུ་རྩའི་སྒྲ་སྟེ། ག་མུ་ཙམ་ཞེས་དང། བདུ་བྷཱུ་དྲོ་མ་ཞེས་དང། མ་ཏུ་ད་མྲ་ཞེས་དང། ཀྲ་བྱ་དཱ་མྲ་དང་མྲྀག་བི་དྷ་མྲ་ལྟ་བུ་སོགས་དང། དབྱངས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་ལའང་རེ་རེ་ལ་ཨ་མ་བྱིན་པས་ཏཱ་ཡ་མྲ་
དང༑ གཽའ་ལ་ཨ་མ་བྱིན་པས་གླ་ཝཾ་ལྟ་བུ་སོགས་ཀེ་ཙན་སོགས་དུ་མ་ལས་བྱུང་སྟེ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གཞན་ཡང་དབྱངས་ཅན་ལས། གསལ་བྱེད་མཐའ་ལས་སི་འཇིག་ཅེས་གསལ་བྱེད་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བ་དང་

[139A]༄༅། །སི་དམིགས་ཀྱིས་བཀང་བའི་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། གསལ་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་ཀྱང་སེར་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་དབྱེ་གཞན་ཕལ་ཆེར་ལ་མི་འཇིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་རྣམ་དབྱེ་མི་མངོན་པར་
བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཡང་ཨ་མ་གྱི་མྲ་བཞག་ནས་མྲའི་མཐའ་ཅན་བྱས་པ་དེ་པྲྀ་ཥོ་ད་རའི་བསྡུ་པ་ཡིན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་བསྡུས་པ་གང་ཡང་མི་སྣང་པའི་ཕྱིར། པྲྀ་ཥོ་ད་རའི་བསྡུ་པ་ལ་བསྒྱུར་བ་སྣོ་ལ་རང་བྱི་བ་གང་
རུང་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་བྱིངས་ལས། པྲིཥཱ་དང་བྲྀ་ཀུ་དང་མྲ་ཥ་དང་སུ་ཀྵ་བཀྲུ་པ་ལའོ་ཞེས་པའི་པྲྀ་ཥ་བཞག་ཨྲ་ཎ་ལ་སོགས་པ་མང་བོར་རོས་རྐྱེན་ཨ་ཏི་ཕྱིན། བྱིངས་ཀྱི་ཨུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཨི་ཕྱིས། མཚམས་སྦྱར་
བས་པྲྀ་ཥ་ཏུ་གྲུབ། རྀ་འགྲོ་བ་ལ་ཨ་ཙ་རྐྱེན་དུ་བྱིན། རྀ་ཨར་བྱས། ཉེར་བསྒྱུར་ཨུ༑ སྔོན་དུ་བཞག་པས་པྲྀ་ཥ་དར་གྲུབ་སྟེ། ཙ་ནཱ་བ་ལས། པྲྀ་ཥོ་ད་ར་ལ་སོགས་པས་པྲྀ་ཥ་རྟ་ཀྱི་ཏྲ་བྱིས་པས་པྲྀ་ཥོ་ད་འགྲུབ་པ་ལྟ་བུའི་དབྱི་བ་དང་
བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུ་སོགས་གང་རུང་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །པྲྀཥོད་ར་སོགས་ཅི་མཛོས་ཐམས་ཅད་དེའི་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་གཟུགས་མཛེས་པའི་ཆེད་དུ་ཞས་ཡི་གེའི་གཟུགས་ཁོ་ན་མཛོས་པ་ལ་སྦྱོར་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་
ལ་འདིའི་མཛེས་པའི་དོན་གང་ལེགས་ལ་བཤད་ཅིང་ཡེ་ཤེའི་སྒྲ་ལེགས་པ་ལ་ཡང་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྣ་པ་ལས། པྲྀ་ཥད་ར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པར་པྲྀ་ཥོད་ར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྣམས་

[139B] ཞེས་སོ། །ཡང་ད་ལྟའི་རང་འགྲེལ་པར་མ་ལས། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཅན་ཞེས་དང། ནག་ཆོའི་འགྱུར་ལས། རྐྱེན་ཕྱིས་ནས་ཚིག་ཕྱི་མའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྦྱར་པའི་ཉད་དོ་ཞེས་པ་ལ་བསམ་ས་ནས་ཕྱ་མས་
མཐའ་ཅན་ལེགས་ཟེར་བའང་མི་འཐང་བར་ཐལ། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་སྒྲ་གཞུང་ལ་མེད་ཅིང་གོ་རྒྱུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་རྣམ་བཤད་ལས། དང་བའི་གཅིག་ཚིག་སུ་ནི་མ་དག་པ་འདྲ་བས་སི་ཡིན་པས་དབྱར་གསུངས་པ་ལ། མང་
པོ་ཞིག་རྗེས་ཀ་ཙནྲ་གྱི་རྣམ་དབྱེ་དང་པོའི་གཅིག་ཚིག་མི་འདྲ་བ་མ་མ་ཁྱེན་པར་སྨྲ་བ་སོགས་སྣང་ཡང། རྣམ་དབྱེ་དང་པོའི་གཅིག་ཚིག་ལ་སུ་མི་ལེགས་སི་ལེགས་ཞེས་པའི་རྩོད་ཚུལ་གཅིག་ཡོད་ཅེས་པ་ཡིན་ཏེ། སི་བྱས་ན་ཨི་མཐའ་ལས་
སིའོ་ཞེས་སྨྲས་ཚེ་བདུན་པའི་མད་ཚིག་སུ་བ་ཀྱིས་དང་མི་ནོར་ལ། དང་པོའི་གཅིག་ཚིག་ལ་སུ་བྱས་ན་སུའོ་སྨྲས་ཚ་བདུན་པ་དང་ནོར་དགོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇམ་དཔལ་གྲགས་པས། ཨི་ཡིག་མཐའ་ལས་མིའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དོན་དང་
ལྡན་པ་འཛིན་པ་ན་སུ་བྲ་བའི་ས་ཡིག་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གཅིག་ཚིག་སུ་འདོད་པ་དག་ན་རེ། རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་དང་བདུན་པའི་སུ་གཉིས་ནོར་དགོས་མེད་པར་ཐལ། རྗེས་འབྲེལ་བ་ཡིག་མེད་པ་དང་ཡོད་པའི་
ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པས། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་འཛིན་པ་ན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང་བཅས་པའི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩོད་ཚུལ་འདི་ཙམ་ཡང་མ་མཐོང་བར་

[140A]༄༅། །འཇམ་དབྱངས་ལ་སྨོད་པ་ཁྱོད་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་ཞིག་གོ། །འདི་ཡང་ཁོ་བོ་ཁོ་ནའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ས་སོ་ཞེས་མགྲིན་པ་བསད་སྟེ་སྨྲའོ། །འདི་ཡང་བདག་གི་མཁན་པོ་ངེས་པ་དོན་གྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ་རྒྱལ་པའི་དབང་པོ་དེ་ཉིད་མཉེས་པའི་རོལ་མོར་འཕུལ་ལ་མཁས་པ་དཔྱོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་པར་མཛད་དུ་གསོལ། གསུམ་པ་ནི། རྩ་བར། དེ་ལྟར་ནས། མུན་པ་སྟུག་པོ་ཐམས་
ཅད་རྣམ་པར་བསལ་ནས་རྒྱལ། ཞེས་བྱུང། སྨྲས་པ། འཕགས་བོད་མཁས་གྲུབ་པ་དག་ཀྱང་སོ་མ་ཉིའི་ཡུལ། །སར་གནས་འཕགས་ཆེན་སྤྱོད་ཡུལ་དཀའ་གནས་ཀྱི། །འཁྲུལ་པའི་མུན་བསལ་ལེགས་བཤད་ལྷ་དབང་གི་
གཙུག་རྒྱན་ཚིག་དོན་ནོར་བུའི་འོད་འདི་བཀྲ་འཇམ་དབྱངས་མིན་ཀྱང་སྨྲ་པའི་དབང་ཕྱུག་གྱུར། །དབྱངས་ཅན་མིན་ཀྱང་སྙན་ཚིག་མ་ཟེར་སོན་པའི། །ཉིན་བྱེད་འབུམ་ལས་མཁྱེན་རབ་གསལ་བ་ཀྱཻ། །ཚིག་དོན་ཚོན་རིས་
གསར་བ་འབུམ་ད་སྟོན། །དུང་དུང་ལྷ་དང་བླ་མ་གུས་བསྟན་པའི། །མཁས་མཁས་ཀུན་ཀྱང་མཁྱེན་རབ་འདི་ལྟ་བུས། །ཟབ་ཟབ་ཤེས་བྱ་འབྱེད་པའི་རིགས་པའི་མཐིལ། །ཡང་ཡང་བཙལ་ཀྱང་རྙེད་མིན་འདིར་འགའ་
འཆད། །རང་བློས་མིན་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་ཆེ་པའི་གཟིས། །ཉན་རང་ལས་འདས་དོན་གཉིས་དགའ་ཚལ་རྒྱས། །ལེགས་སྨོན་རྒྱན་འབུམ་འབར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ། །ལྷག་བསམ་སྦྱན་ཡངས་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་རྨད། ཅེས་

[140B]    ༈    ། གཉིས་པ་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་འདི་འཆད་པ་ལ། རྩ་བར། དེ་ཚུལ་ཕུན་ཚོགས་ཡོན་ཏན་དག་ལྡན་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་བྱུང། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་
ཅིག་ན་རེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ལྟ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་དང་མི་ལྡན་པས་ཁྱབ་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དེ་འོད་སྲུང་ལེའུ་འདིར་དྲངས་པ་དེའི་དོན་
ཡིན་ཟེར་ན། བྱེ་སྨྲར་གྱུར་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་འཚོ་བ་དང་ཆོག་གསུམ་དག་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་དག་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་དགེ་སློང་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཆོག་དང་འཚོ་བ་
གསུམ་རྣམ་དག་ཡོད་ཀྱང་ལྟ་བ་རྣམ་དག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མེད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འོད་སྲུང་ལེའུ་ལས། འོད་སྲུང་འདི་ན་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་
བསྡམས་ཤིང་གནས་ཆོག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཁན་མཐོབ་ཕྲ་རགས་རྣམས་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ། ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་བླངས་ཏེ་བླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་སློབ་ཅིང་ལུས་དང་ངང་ག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་
དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་ཀྱང་དེ་བདག་ཏུ་སྨྲ་པ་ཡིན་ཏེ། འོད་སྲུང་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་དང་པོའོ། ཞེས་བསྲུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྔོ་མ་

[141A]༄༅། །པས་བསྡམས་ཤིང་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་བ་ཞེས་དང། འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་ཀྱང་ཞེས་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཆོ་ག་དང་ང་ཚོ་པ་དང་ལྟ་བ་བཞི་དག་
པའི་སེམས་ཙམ་པ་མན་ཆད་ཀྱི་དགེ་སློང་མེད་པར་ཐལ། ལྟ་བ་དག་བའི་སེམས་ཙམ་པ་མན་ཆད་ཀྱི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་དག་པའི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སེམས་ཙམ་
བ་མན་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བདག་པའི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལྷ་ངན་རེ་གཉིས་པོ་གང་དང་མི་ལྡན་པའི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་སླ། ཡང་ཁ་ཅིག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ལྟ་བའི་དེ་ཡིན་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་
འཆལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། སེམས་ཙམ་པར་གྱུར་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཇུག་སྡོམ་རྒྱུད་ལྡན་ཀྱི་སེམས་ཙམ་པ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇུག་སྡོམ་བླ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཤནིཏ་པ་སོགས་གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ན་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན་རྩ་ལྟུང་བཅོ་བརྒྱད་པོ་གང་
དུང་བྱུང་ལ་སྨོན་སེམས་མ་ཉམས་པའི་བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ན་བྱང་སྡོམ་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇུག་

[141B] ཡང་ཁ་ཅིག། གཞན་གནོད་གཞི་བཅས་སྤོང་བའི་སེམས་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་འདྲས་མ་དེས་ལ། བྱང་སེམས་
ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཞིར་བཞག་ཟེར་ནའང། འོ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་དུ་འདིར་བཤད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ལྟ་བུ་སྤོང་བཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་གཏོང་སེམས་རྒྱུན་ཏུ་སྦྱངས་དགོས་པས་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཡང་ཕར་ཕྱིན་ཡོད་པར་ཐལ། མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར། གོང་དུ་མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། འདི་དང་སྤྱོད་འཇུག་སོགས་ནས་སྤོང་པའི་སེམས་བ་བཤད་པ་དེ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙོ་
ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པར་ལམ་རིམ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལེའུ་རྣམ་བཤད་སོགས་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལུས་ངག་ཙམ་གྱི་སྤོང་བའི་སྟེང་ནས་འཇོག་པར་ཐལ། རང་
འགྲེལ་ལས། དེ་ཡང་སྤོང་བ་བདུན་གྱི་མ་ཚན་ཉིད་ཅན་ནོ་ཞེས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལེའུ་ལས་ཀྱང། ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་ལུས་ངག་གི་ལས་ལས་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡིད་ལས་ཤུགས་ལ་གོ་བའི་དབང་
དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་འོ་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལུས་ངག་གི་ཁ་ན་མ་ཐོབ་མ་སྤྱད་ཀྱང་ཡིད་ཙམ་གྱིས་རྩ་ལྟུང་འབྱུང་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ལྟར་ལུས་ངག་གི་སྡོམ་པ་མ་གཏོགས་ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མེད་

[142A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཡིད་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཏང་བའི་རྩ་ལྟུང་དང། སེམས་ཅན་བློས་སྤོང་བའི་རྩ་ལྟུང་བྱུང་བའི་བྱང་སེམས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྩ་ལྟུང་
དང་དེའི་ཚུལ་འཆལ་མ་བྱུང་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ལུས་ངག་གི་རྩ་ལྟུང་མ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བྱང་སེམས་ལ་ཡིད་ཁོ་ནས་ཀྱང་རྩ་ལྟུང་ཡོད་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་ཡིད་ཁོ་ནས་དེ་མེད་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་
སྡོམ་པ་ཡོད་མེད་སྒོ་ནས་ཁྱད་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱིའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལུས་དང་ངག་གིའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་སེམས་ཀྱི་ཡང་ལྟུང་བར་འགྱུར་གྱི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཊིཀ་བྱེད་ཁ་ཅིག། དེ་ཚུལ་ཕུན་ཚོགས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཡོན་ཏན་དག་བ་
སོ་སོར་མི་འཆད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཚུལ་ཁྲིམས་རབ་ཡིན་པས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། རྒྱུ་དེས་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་དག་ཅིང་ཞི་བ་དུལ་བ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དག་པ་སོ་སོར་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་སྲོག་མི་གཅོད་
པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། གཞན་ལ་བརྡེག་འཚོག་ཙམ་ཡང་མི་བྱེད་པ་སྤོང་བ་དང་པོའི་ཡོན་ཏན་དག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རབ་ཏུ་གྱུར་པའོ། །ཡོན་ཏན་

[142B] ཞེས་སོགས་དང། ས་བཅུ་པ་ལས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། དབྱུག་པ་སྤངས། མཚོན་ཆ་སྤངས་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་རང་ལུགས་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སྡོམ་པས་མ་ཁྱབ་པར་མ་ཟད་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཕར་ཕྱིན་གཉིས་ཡིན་མིན་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་
ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ལུས་ངག་གི་ལས་གཙོ་སྟེ། རྩ་ལྟུང་པ་ལ་ཆེར་ལ་དེ་མང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ས་བཅུ་པ་སོགས་སུ་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་ལ་སེམས་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རྩ་ལྟུང་འབྱུང་པ་ཡོད་
པས་དེ་འགོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འགོག་པའི་ཆེད་དུ་ཀུན་སློང་ཚུན་ཆད་ནས་འགོག་པ་དང་བྱང་སེམས་ཀྱིས་གནོད་སེམས་མ་བཀག་ན་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་སེམས་གསུམ་ཆར་ལ་གནོད་པ་དང་ཁ་རྣང་སེམས་ཆེན་
བདག་བསྟོད་གཞན་སྨོད་སོགས་འབྱུང་ཉེ་བ་དང། བདག་མེད་ཕྲ་མོ་མ་བསྒོམས་ན་དང་པོར་ངར་འཛིན་སྐྱེ་དེ་ནས་ལྟ་ངན་ཀུན་སྐྱེ་བ་དང། ཡང་དང་པོར་ངར་འཛིན་སྐྱེ་བ་སོགས་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་སླ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོགས་
བརྗོད་ལས། ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་མར་གྱུར་པའི། །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་སྐྱེ་བ་དང། །ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུར་རྣམ་པར་

[143A]༄༅། །བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང།  །འོད་སྲུང་ལེའུ་འབྱུང། གལ་ཏེ་རེ་ནི་ཁྲིམས་དང་རང་བཞིན་ལྟ། །ཞེས་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡོད་དེ། བདེན་བྱུང་ཟུར་ན་གང་ཟག་དེའི་
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། ཁྱབ་མཐའ་མ་ཡིན་ཀྱང་བདེན་པར་འཛིན་ན་གང་ཟག་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པའམ་འཆལ་བར་བྱེད་པས་ནས་དེན་གྲུབ་ཏུ་
ཡིན་པར་ཕྱིར་ཏེ། ས་བཅུ་པར་ཡང་དགེ་མཚན་གྱི་ལྟ་བ་དང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ལྟ་བ་སོགས་ཚུལ་འཆལ་གྱི་ལྟ་བར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བཅུ་པ་ལས། དགེ་མཚན་དང་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་
ངན་བའི་ལྷ་བ་ཅན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་དང་ཚུལ་འཆལ་འགྱུར་ཁྱད་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་འཆལ་གྱི་སྐད་དོད་ལ། བྱེ་བྲག་རྟོག་བྱེད་ལས། 
པའི་འགྱུར་ལས། འོད་སྲུང་བཞི་བོ་འདི་དག་ནི་ངག་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་ཚུལ་སོགས་བྱང་འཕགས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་གལ་ཏེ་སོགས་ཞར་བྱུང་དུ་སོ་
སྐྱེའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཚུལ་འཆལ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འོད་སྲུང་ལེའུ་དོན་རྩ་ཚིག་ལ་བཀོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འོད་སྲུང་གི་ལེའུ་ཚུལ་འཆལ་གྱི་གང་ཟག་བཞི་པོ་སོ་སྐྱེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བདག་འཛིན་སོགས་ཀྱིས་བྱང་

[143B] འོད་སྲུང་ལེའུ་འགྲེལ་པར་བློ་བརྟན་གྱིས། བརྡའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། བཞི་པོ་འདི་དག་ཏུ་རིག་པ་དགྲའོ། །དེ་དག་
སོགས་པས་རྒྱུན་ཉམས་པའི་ཕྱིར་བརྡའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་འདིའི་མིང་དོན་སོགས་མདོ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་དང་དགོངས་འགྲེལ་དང་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་དང། དེའི་འགྲེལ་པ་ཉན་ཤཱཀ་པས་ལེགས་པ་གཅིག་
མཛད་སྣང་པ་སོགས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེ་བླ་མའི་བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་དུ་བྱང་སེམས་ལ་ལུས་ངག་གི་བདུན་གནང་བའི་སྐབས་ཡོད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་མ་གནང་བར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་
ལ་སྲོག་གཅོད་སོགས་ལས་ལམ་བཅུ་ཀ་གནང་བར་ཐེག་བསྡུས་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དེ་དག་གི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་གནང་བ་ལ་དགོངས་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་
རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམ་པ་བཅུ་སྤྱོད་གང་གིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་པར་མི་འགྱུར་ལ། བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་ཡང་སྐྱེད་ཅིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་མི་འགྱུར་ལ་ཞེས་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་
བར་བཤད་ལ། གནོད་སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་པ་ཆེ་ཤོས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་དཀའ་གནས་རྣམས་ཀྱི་དཔྱོད་བའི་སྒོ་ཉུང་གསལ་བྱས་ཡོད་པས་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་ལ་བཅང་བར་བྱའོ། །སྨྲས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པའི་

[144A]༄༅། །དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྒྱས། །ཡོན་ཏན་དག་པའི་བདུད་རྩིའི་འོད་དཀར་གྱིས། །འཁྲུལ་བའི་མུན་བསལ་ཐུབ་བསྟན་སྣང་བ་དང། །ཕན་བདེའི་ཀུ་མུ་ཏ་རྒྱས་ཁྱོད་རྒྱལ་སྲས་དབྱིང། ཅེས་པར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གསུམ་
པའོ་དབྱེད་པའི་ས་བཤད་པ་ལ་སའི་དེས་ཚིག་དང། སའི་ཡོན་ཏན་དང། མཇུག་སྡུད་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་མ་ལུས་སྲེག་པའི་མེའི། ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། གཉིས་པ་ལས་འདིར་བཟོད་པ་ལྷག་ཚུལ་དང་
བཟོད་པ་བསྟེན་ཚུལ་དང། བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དབྱེ་བ་དང། ས་འདིར་འབྱུང་བའི་དག་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་བཤད་པ་བཞི། དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་གནས་མིན། ཞེས་སོགས་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། གནོད་པ་བྱས་པའི་ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་བྱུང་
གསུམ་པ་ནི། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞེས་སོགས་བྱུང། འདིར། གང་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་ཁྲོས་པ་ཡིས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མཐའ་དབྱད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཁྲོ་ཡུལ་ལ་བྱང་སེམས་
ཤིག་དགོས་ཟེར། ཁ་ཅིག་མི་དགོས་ཟེར་བའི་ཕྱི་མ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཁྲོ་ཡུལ་ལ་བྱང་སེམས་ཤིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིའི་ཁྲོ་ཡུལ་དང་ཁྲོ་བའི་རྟེན་གཉིས་ཀ་བྱུང་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་གང་
ཞིག་དེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མདོ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་ཡང་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེས་གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་དུ་ངེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལ། ངོས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་གོམས་པ་ལ་

[144B] ཁྱབ་སྟེ། ལུང་འདིས་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཁྲོ་ཡུལ་བྱང་སེམས་སུ་ ངོས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་དབང་གིས་བྱང་སེམས་
འཁྲོས་པའི་རྒྱུ་བདེན་རྫུན་གང་ཡིན་ཀྱང་བསྐལ་པ་བརྒྱའི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། འགྲེལ་པར་ཡུལ་རྟེན་གཉིས་ཀ་བྱང་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་གསུངས་པ་ནི། ཞེས་སོ་
རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འཇམ་དཔལ་རྣམ་རོལ་གྱི་མདོ་འདིར་ཡུལ་རྟེན་གཉིས་མི་གསལ་ཡང་མདོ་ཀུན་བཏུས་སུ་སྔོན་ལ་བྱམས་པ་སེང་གེའི་སྒྲའི་མདོ་དྲངས་པ་དེར་ཡུལ་རྟན་གཉིས་ཀ་བྱང་སེམས་སུ་གསུངས་པ་དྲངས་པ་དང། དེ་
རྗེས་སུ་དམིགས་ཡུལ་མེད་པར་མདོ་འདི་དྲངས་པའི་ཤེས་བྱེད་གཅིག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། མདོ་དེ་ལས་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཡུལ་རྟེན་གཉིས་མི་གསལ་ཡང། ཞེས་པ་ནས། ཡུལ་རྟེན་གཉིས་ཀ་བྱང་སེམས་ལ་གསུངས་པ་
དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཛད་པར་མངོན་ནོ། ཞེས་སོ། །བྱམས་པ་སེང་གེའི་སྒྲའི་མདོ་ལས། ཁྲོ་བའི་ཡུལ་རྟེན་གཉིས་ཀ་བྱང་སེམས་ཡིན་པ་དང། དགེ་རྩ་འཇོམས་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ལ་བསྡིགས་བརྡུངས་ཀྱང་བྱང་སེམས་ལ་རྨ་མི་འབྱུང་ཞིང་མི་སྨས་ལ། བྱང་སེམས་དེས་བྱང་སེམས་གཅིག་ལའང་ཐན་གནོད་སེམས་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རྨ་འབྱུང་བ་དང་སྨས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྨ་བྱུང་བ་དང་སྨས་པ་དགེ་རྩ་བཅོམ་བའི་

[145A]༄༅། །དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ལ་ཐ་ན་གནོད་སེམས་
དང། ཐ་ན་ཞེ་སྡང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྨ་འབྱུང་ཞིང་སྨས་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིར་བསྐལ་པ་བརྒྱའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་ཚུལ་བཤད་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སློབ་
དཔོན་དཔའ་བོ་དང་ཞི་བ་ལྷ་གཉིས་ཀས་ཁོང་ཁྲོས་བསྐལ་པ་སྟོང་གི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་སྐྱོན་དེ་མེད་པར་ཐལ། སེམས་ཅན་ཕལ་བ་ལ་ཁྲོས་པས་ཀྱང་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པའི་
ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྒྱ་འགྲེལ་ཁ་ཅིག་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལ་ཤེས་བྱེད་རྣམ་དག་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། འོ་ན། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ་དང་ཞི་བ་ལྷས་
ཞེས་པ་ནས། ཡིད་ཆོས་པར་དཀའོ། ཞེས་སོ། །གཞུང་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྲོས་པས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་དང་སྟོང་གི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་ལ་ཁྲོ་ཡུལ་ལ་སེམས་ཅན་ཕལ་བས་མི་ཆོག་པར་ཐལ། དེའི་ཡུལ་ལ་བྱང་སེམས་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ འཇུག་པའི་བསྐལ་པ་བརྒྱའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་ནི་བྱང་སེམས་ཆེ་བས་བྱང་སེམས་ཆུང་བ་ལ་ཁྲོས་པ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེའི་རིགས་པས་བསྐལ་པ་སྟོང་གི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་ནི་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་ཁྱད་པར་བས་བྱང་

[145B] དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས་རྟེན་གྱི་སྐབས་བྱང་སེམས་ལ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་སྒྲ་བྱུང་ལ་ཡུལ་ལ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་མ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ནས། ཆེ་
བ་གཅིག་འདྲའོ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པས་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་ན་བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་མངོན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་གི་རྒྱ་འགྲེལ་ཁ་ཅིག་སེམས་ཅན་གང་
ལའང་ཁྲོས་ཙམ་གྱིས་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པར་འདོད་པ་དང། འཇུག་པའི་དོན་བཤད་པའི་བོད་ཁ་ཅིག་གིས་བསྐལ་པ་བརྒྱའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་ལ་སེམས་ཅན་གང་ལའང་ཁྲོས་པས་ཆོག་པར་འདོད་པ་གཉིས་ལ། འོ་ན་བྱང་
སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཕལ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་ཁྲོ་བ་དག་དག་གིས་བཤེ་བ་དང། ལུས་ཀྱིས་བརྡེག་ན་བྱང་སེམས་དེའི་དགེ་རྩ་ལ་རྨ་འབྱུང་བ་དང་སྨས་པར་འགྱུར་པར་ཐལ། དེའི་ཡུལ་སེམས་ཅན་གང་ལའང་དེ་འདྲ་ལྟ་ཅི་ཁྲོས་
པ་ཙམ་གྱིས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་དང་སྟོན་གི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཕལ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟར་སྒོ་གསུམ་གྱིས་འཚོ་བ་བྱས་ཀྱང་དགེ་རྩ་ལ་རྨ་སྨས་མི་འབྱུང་ལ་
ངན་སེམས་ཀྱི་གྲངས་ལྟར་བསྐལ་པར་གཞི་ནས་གོ་ཆ་བགོ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱམས་པ་སེང་གེའི་སྒྲའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་

[146A]༄༅། །ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོས་པ་དང། བརྒྱད་པ་དང། དབྱུག་པ་དང་ཁུ་ཚུར་གྱིས་བརྡེགས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྨ་བྱུང་ཞིད་རྨས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་རྣམ་བཤད་
ལས་སྟོང་གསུམ་གྱི་ཞེས་པ་ནས། གོ་ཆབ་གོ་བ་མི་དགོས་པར་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། དེ་འདྲའི་བྱང་སེམས་ལ་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་མི་འོད་བར་ཐལ། དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་དགེ་རྩ་མ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མི་ཁྱབ་པ་ཁོ་
ནང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་དྲི་བ་ལྷག་བསམ་རབ་དཀར་དུ་ཡང་ད་ལྟའི་སེམས་ཅན་ཁོང་ཁྲོ་ཅན་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྡར་ཡོད་གྱི་དགེ་རྩ་ཀུན་བཅོམ་པར་སྨྲ་ཨེ་ནུས། ཞེས་གསུངས་པའི་སྐྱོན་སོགས་ཀྱང་འཇུག་གོ་གང་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་བྱམས་
པ་སེང་གེ་སྒྲའི་མདོ་འདི་འདྲ་ལ་འཁྲུལ་ནས་བྱང་སེམས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་གང་ལ་ཡང་གཤེ་བརྡེག་འཕྲོགས་ཀྱང་བྱང་སེམས་དེ་འདི་གེ་རྩ་གང་ཡང་མི་འཇོམས་པར་ཐལ། མདོ་དེ་ལས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་སེམས་ཅན་རབ་བྱུང་སོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕལ་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། འོ་ན། རྒྱལ་སྲས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་ལྡན་གྱིས་ཉོན་མོངས་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་
དགེ་སློང་པ་མང་བྱུང་བ་ཁྱི་རོ་རུལ་བ་ལྟ་བུའི་ལམ་མ་ཞུགས་ཡིན་ཀྱང་དེའི་གོས་འཕྲོགས་པའམ། ལུས་ཀྱིས་གཞུ་བརྡེག་བྱས་སམ་བྱེད་དུ་བཅུག་ན་དེ་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྩ་ལྟུང་འབྱུང་ཞིང་དེའི་སྡོན་བྱས་ཀྱི་དགེ་རྩ་ཕལ་ཆེར་འཇོམས་པ་མ་

[146B] བྱང་སེམས་ཀྱིས་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་དགེ་རྩ་འཇོམས་ཡུལ་ལ་བྱང་སེམས་ཡན་ཆད་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་གི་དཀོར་འཕྲོགས་པའི་རྩ་ལྟུང་དང། ཆོས་སྤོང་བའི་རྩ་
ལྟུང་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་དུར་སྨྲིག་འཕྲོགས་པ་སོགས་ཀྱི་རྩ་ལྟུང་དང། མཚམས་མེད་བྱས་པའི་རྩ་ལྟུང་དང། མི་དགེ་བཅུ་བྱེད་པའི་རྩ་ལྟུང་སོགས་རེ་རེས་ཀྱང་དགེ་རྩ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནམ་སྙིང་གི་མདོ་ལས། རྩ་བའི་ལྟུང་
བ་དེ་དག་གིས་རྒྱལ་རིགས་སྦྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔོན་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཐལ་བར་བརླག་སྟེ་ཕམ་པར་འགྱུར་ཞིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་རྣམ་བཤད་ལས། ནམ་སྙིང་གི་མདོར་རྩ་ལྟུང་རྣམས་ཀྱིས་
སྔོན་བསྐྱེད་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་རྩ་ལྟུང་ལྷག་མ་སྐྱོན་དུ་འཕེན་ཤེས་པར་བྱའོ། །གོ་ཕོ་ན་རེ། སྤྱོད་འཇུག་གི་བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བསགས་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་བྱང་སེམས་ཆུང་བས་ཆེ་བ་ལ་
ཁྲོས་པར་མངོན་གསུངས་པ་མི་འཐད་དེ། འོ་ན། ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པ་ལ་ལན་གཅིག་ཁྲོས་ན་ཡང་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་དམའ་བས་མཐོ་བ་ཙམ་
ལ་ཁོང་ཁྲོ་གཅིག་བྱས་བས་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་གི་དེ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། ཁྱབ་སྟེ། ལུང་བསྟན་ཐོབ་པ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་གཉན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བྱམས་པ་སེངྒེའི་སྒྲའི་དེ་ལུང་བསྟན་མཐོག་བས་ལུང་བསྟན་ཐོབ་

[147A]༄༅། །པལ་ དེ་བས་བྱང་སེམས་པ་རྨ་སྨས་བྱང་པའི་དོན་འཛིན་ལ་སྡང་སེམས་ཀྱི་གྲངས་ལྟར་བསྐལ་བར་གཞི་ནས་གོ་བགོ་དགོས་པར་བཤད་པ་ལས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བསྐལ་པ་
གཅིག་གི་དམྱལ་བར་ནས་དགོས་པ་དང། བསྐལ་པ་གཅིག་གི་ལམ་ལ་གཞི་ནས་གོ་བགོ་དགོས་པ་གཉིས་ལས་ལྷག་སྤྱོད་འཇུག་དར་རབ་ཞི་རྣམ་ངེས་ཀྱི་མདོ་སོགས་ལས་མིགས་ལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ལུང་བསྟན་ཐོབ་
བལ་མཐོབ་པས་ཁྲོས་ན་ནི་དམྱལ་བར་གནས་བ་བཤད་མ་ཐག་པ་དང་འདྲ་ལ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་བར་གཞི་ནས་གོ་ཆབ་གོ་དགོས་པ་དང་གཉིས་ཡོད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཡུལ་རྟེན་གཉིས་པ་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་
ཀྱང་ཁོང་ཁྲེས་དགེ་རྩ་འཇོམས་བར་མ་ཟད་ཆེན་པོ་འཇོམས་བ་ཡོད་པར་ཐལ། དགེ་སློང་གི་ལུས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་ནོན་བའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་དབངས་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་རྡུལ་གྲངས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་སྲིད་སྟོང་འགྱུར་གྱི་བསོད་
རྣམས་ཡང་གྲོགས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ཕན་ཚུན་ལ་གནོད་སེམས་བྱས་ན་བཅོམ་པ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ཅི་རིགས་འབྱང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཧེ་བར་འཁོར་ཀྱིས་ནུས་པ་ལས། ཉེ་བར་འཁོར་ཚངས་པ་མཚུངས་པས་
ཕྱུང་བ་དང་སྨས་པར་བྱས་པ་ད་ལྟ་བུ་ངས་མཐོང་སྟེ། ཧེ་པར་འཁོར་དེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་འདི་དག་བསྲབས་པ་དང། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་དང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང། ཕན་

[147B] །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོས་པས་སྐྱོབ་མི་བྱེད། །བསམ་གཏན་དང་ནེ་དགོན་བས་མི་སྐྱོབ་སྟེ། །སྦྱིན་དང་སངས་རྒྱས་མཆོད་བས་སྐྱོབ་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་འདིས་ཕན་ཚུལ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་
དྲུག་གིས་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་སྐྱོབ་མི་ཐུབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་བྱའི་དགེ་རྩ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བྱང་སེམས་དང་དེས་ཟིན་བའི་དགེ་རྩ་རྣམས་དང་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྡོས་པ་རྣམས་ཁོང་ཁྲོས་གཞོམ་བྱམ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལས་རྫོགས་
བྱང་དུ་བསྡས་པ་མི་ཆད་པར་གསུངས་པ་དང། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས་དངུལ་ཆུས་ལྕགས་འཛད་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཉོན་གྱིས་མི་ཟད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཕྱུང་བས་མི་ཟད་པ་སྔ་མའི་དོན་དང། སེམས་
བསྐྱེད་ཀྱིས་ལས་ཉོན་གཏན་ཟད་ལྟར་ཚུར་མི་ཐུབ་པར་བཤད་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགེ་རྩ་བཅོམ་པའི་དོན་ལ་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དགེ་རྩ་དེས་འབྲས་བུ་མྱ་རང་སྐྱེད་པ་ཐག་བསྲིང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ད་གདོང་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ཀྱང་
རང་གི་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གང་གིས་ཀྱང་སྤང་བྱའི་ས་བོན་སྤོང་མི་ཐུབ། ཉོན་མོངས་ཀྱིས་དགེ་རྩའི་ས་བོན་དེ་བས་ཀྱང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མ་ཁྱེན་དངོས་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་བཞེད་
པའོ༑ ༑དེ་ལ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷག་བསམ་རབ་དཀར་ན་ཡང་དགག་པའི་དྲི་བ་མང་ལ། འདི་གལ་ཆེ་ཡང། རྒྱས་པར་བདག་གིས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཐའ་དབྱོད་སོགས་སུ་བཤད་ཟིན་ལ། མདོར་བསྡུས་ན། འོ་ན། ལས་དེའི་ས་བོན་ཡོད་ན་དེ་

[148A]༄༅། །གནོད་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན་འབྲས་བུ་འབྱིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཁྱབ་པ་དེ་མདོ་ལས། ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབས་པ་ན། །འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པའི་དོན་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱག་པས་
འདོད་ན། སོ་སྐྱེས་ཀྱིས་སྟོབས་བཞིས་སྡིག་པ་ལེགས་པར་དག་བ་དེས་ཀྱང་དག་ཟོད་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་པར་ཐལ། དེས་དེའི་ས་བོན་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྟོབས་བཞིས་ལས་དེའི་ས་བོན་གྱི་
ནུས་པ་ཉམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། དཔེར་ན། ས་བོན་དེ་རུལ་བའམ་ཉམས་ན་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ཀྱང་འབྲས་བུ་འབྱིན་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མ་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་
སུ་ཟིན་ཀྱང། ས་བོན་ཚིག་པའམ་རུལ་ལམ། སྣང་བ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། རྐྱེན་གང་ཡང་རུང་བཞིག་མ་ཚང་ན་ཡང་མྱུ་གུ་མངོན་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་པ་ནས། གང་གི་དགེ་བ་ཡང་ལྟ་བ་ལོག་པ་
འམ་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཉམས་པར་གྱུར་པའམ། མི་དགེ་བ་ཡང་སྨོད་པ་དང། སྡོམ་པ་དང། འཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོས་སྟོབས་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི། རྐྱེན་ཚོགས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་པའི་ས་
བོན་གྱི་ནུས་བ་ཉམས་པས། གང་ལས་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་པ་ཡང་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་དང། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་རྩ་ལོག་ལྟས་གཅོད་པར་ཐལ་

[148B] ༑དེས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། གཞན་ཡང་ལས་དགེ་སྡིག་གང་ཆེ་བ་དེས་ཆུང་བ་དེ་འཇོམས་པར་ཐལ། བཅོམ་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལས་ཆེ་ཆུང་དུ་མའི་རྣམ་སྨིན་
དང་རྫོགས་འབྲས་སོ་སོར་མི་འབྱུང་བར་ཐལ། ལས་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་བཅོམ་ཚུལ་ལ་ཁས། འདོད་ན། ཞིང་གཅིག་ལ་གྲོ་ནས་སྲན་མ་མང་ཉུང་བྱས་ནས་བཏབ་ཚེ་ཉུང་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་
འབྱིན་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདི་གཉིས་ཤིན་ཏུ་མཚུངས་པར་ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། འདིའི་བཅོམ་བྱ་ལ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོད་ཟེར་ན། འོ་ན། རང་
འགྲེལ་ལས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། ཞི་གནས་སོགས་སྒོམ་བྱུང་གི་དགེ་རྩ་ཡང་འཇོམས་ཟེར་ན། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་མདོའི་དོན་གཞི་
གསུམ་གྱི་དགེ་བའི་ནང་ནས་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཀར་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ཕལ་ཆེར་སྔར་བཤད་པས་རྟོགས་ནུས་ལ་དཀའ་གནས་འགའ་བཀོད་ན། འཇུག་པའི་སྐབས་འདིར་ཁྲོ་བའི་
རྟེན་བྱང་སེམས་སོ་སྐྱེར་ངེ་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྩེ་མོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དགེ་རྩ་གཅོད་འཇོམས་གཉིས་ཀ་མེད་པར་རྟགས་ལས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་ཁྲོ་ཡུལ་གྱི་བྱང་སེམས་ལས་ཐོབ་མ་ཐོབ་དུ་མ་ཡོད་དེ། མདོ་དང་སྐྱེས་རབས་སོགས་ལས་ཤེས་

[149A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པས་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་བས་དགེ་རྩ་འཇོམས་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་ཁྲོས་བ་གཅིག་གིས་བསྐལ་བ་སྟོང་གི་བསོད་ནམས་བཅོམ་པ་ཡང་ཡོད། རྣམ་སྨིན་བས་མ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡང་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཞིག་ལྟས། མང་ །སྦྱིན་དང་བདེ་གཤེགས་མཆོད་ལ་སོགས། ། ལེགས་སྱད་གང་ཡིན་དེ་ཀུན་ཀྱང། ཁོང་ཁྲོ་གཅིག་གིས་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བར་
དཀོན་པ་རྩེགས་ཀྱི་ལུང་དྲངས་པ་ལས། ཁོ་བྲ་ཁྲོ་ཞེར་བྱ་བ་ནི་ །རྟེན་བསྲེགས་པ་གཞན་སྲེག་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཞེ་སྡང་ལ་
ཁོང་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དཀོན་བ་སེགས་ཀྱི་བ་ཡང་སེམས་སྡེ་སྣོད་ལས་སྐལ་བ་བརྒྱ་སྟོང་གི་འཇོམས་པར་བཤད་ལེགས་སྦྱད་ཅེས་བ་དགེ་ལྷས་བ་དང་དར་ཊི་སོགས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བཤད་
རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཁོར་ཁྲོ་བའི་བསམ་བ་སྐད་ཅིག་རྩམ་ཞིག་སྐྱེ་དན་ཡང། དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བསྐལ་བ་བརྒྱར་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སྡར་བསྟན་པའི་སྱི་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱི་ན་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པང་
འཇོམས་པར་འགྱུར་ན། བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པས་བྱང་སེམས་ དེར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་མཚམས་དེས་བར་མི་ནུས་པ་

[149B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་མཚན་གཞི་ཡིན་གྱི་ཁྱབ་མཐའ་མ་ངེས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་དང་ཁྲོ་སེམས་ཀྱི་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་མཐའ་ཡས་ཀྱང་ཡུང་རྟེན་གཉིས་ཀ་བྱང་
སེམས་ཡིན་པ་འདི་ལ་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་བཅོམ་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་སྟོབས་ཆེ་བས་ཆུང་བ་ལ་དང། ཆུང་བས་ཆེ་བ་ལ་དང། མཉམ་པས་མཉམ་པ་ལ་ཁྲོས་པ་གསུམ་གྱི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ངེས་འཛིན་རིགས་པ་ཁོ་
ནས་མི་ཐུབ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་འགྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་དབྱད་གསུམ་གྱི་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་བྱང་སེམས། ཞེས་པ་ནས། དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་གསུམ་གྱི་ཁོང་ཁྲོའི་སེམས་རེ་རེས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་འདི་ཙམ་བཅོམ་ཞེས་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཆེབས་ཆུང་བ་ལ་ཁྲོ་སེམས་གཅིག་གིས་བསྐལ་བ་རྒྱའི་དེ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ རྩ་བར། སྦྱིན་དང་ཁྲིམས་བྱུང་དགེ་བང་སྐལ་བ་བརྒྱར། །བསགས་པ་སྟད་ཅིག་གིས་འཇོམས་དེ་ཡི་ཕྱིར། ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་སེམས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེས། ཞེས་དང། ཁོང་ཁྲོ་བའི་བསམ་བ་སྐད་ཅིག་ཙམ་
ཞིག་བསྐྱེད་ན་ཡང། དེ་ཙམ་གྱིས་བསྐལ་བ་བརྒྱ་རབ་སགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མྱལ་བར་སྐྱེ་བར་ཡང་མ་བཤད་ལ། ལམ་ལ་གཞི་ནས་གོ་བགོ་དགོས་པར་ཡང་མ་བཤད་པས་དངོས་བསྟན་

[150A]༄༅། །འདི་བཅོམ་ཚུལ་ཆུང་དུར་མངོན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆུང་བས་ཆེན་པོ་ལ་ཁྲོས་ན་བཅོམ་ཚུལ་ཡོད་དེ། ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་པའི་ཆུང་བས་ཆེན་པོ་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པ་ལ་ཁྲོ་སེམས་གཅིག་བསྐྱེད་ན། དམྱལ་བར་བསྐལ་པ་གཅིག་
གནས་པ་དང་བྱ་བསྐལ་པ་གཅིག་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གཏན་བཅོམ་བྱས་བས་སྐལ་བ་གཅིག་གཞི་ནས་ལམ་ལ་སློབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་གང་ཟག་དེས་བྱང་སེམས་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པ་ལ་འདི་བརྡུང་པོ་སྙམ་
པ་ལྟ་བུའི་སྡང་སེམས་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པར་བསྐལ་པར་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང། དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་བར་གཞི་ནས་གོ་ཆབ་གོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྡུག་པ་ལས། ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་གིས། །ལུང་བསྟན་
ཐོབ་ལ་སེམས་ཁྲོས་རྩོད་བ་རྩོམ་བྱེད་ན། །ཐབ་སྐྱོན་ལྡན་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་བསྐལ་པར་གཞི་ནས་གོ་ཆབ་གོ་དགོས་སོ། ཞེས་དང། བྱམས་པ་སོད་གའི་སྒྲའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
གཅིག་ཤོས་ལ་གནོད་སེམས་དང་ཐབ་དང་སྡང་པའི་སེམས་ཇི་སྙེད་དུ་བསྐྱེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་གོ་ཆག་འོད་བགོ་དགོས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བགོ་དགོས་ཚུལ་
གཅིག་གིས་ལུང་བསྟེན་ཐོབ་པའི་དེ་ལ་ཁྲོས་ན་ཁྲོ་སེམས་ཀྱི་གྲངས་ཀྱི་བསྐལ་བར་སྦྱོར་ལམ་དུ་འཕོ་མི་ཐུབ་པར་ལམ་ལ་གཞི་ནས་སློབ་པ་ལྟ་བུ་ཡི་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་བཙོམ་པ་ཆེན་བོ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་མི་དགེ་བ་གཞན་

[150B] སྐྱེས་ཀྱང་མྱུར་དུ་ཐར་པ་གང་ཞིབ། འདི་ངན་སེམས་ཀྱི་གྲངས་ཀྱི་བསྐལ་པ་དུ་མར་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང། དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་ལམ་ལ་གཞི་ནས་སློབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སླ། དང་པོ་གྲུབ་
སྟེ༑ མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རིང་མོ་ཞིག་ནས་ངན་སོང་དུ། །འགྲོ་ཞིང་མྱུར་དུ་ཐར་པར་བྱེད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་བསྟན་མཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་དུས་ལུང་བསྟན་མཐོབ་བའི་བྱང་སེམས་ཆེན་པོ་ལ་ཁྲོས་ན་དམྱལ་བར་གནས་
ཚུལ་སོགས་འདྲ་ཡང་ལམ་ལ་གཞི་ནས་སློབ་མི་དགོས་ཏེ། ལམ་ལ་གཞི་ནས་སློབ་པ་ལ་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པ་སྡུད་པར་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་པའི་རྣམ་བཅད་ཡོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ནི་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་
སེམས་དཔའ་དང། རྟེན་ནི་ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་པའི་སེམས་དཔར་མངོན་ཏེ། ཞེས་སོ། །བྱང་སེམས་ནང་ཕན་ཚུན་སྟོབས་མཉམ་པས་མཉམ་པ་ལ་ལན་གཅིག་ལྟ་བུར་ཁྲོས་ན་བསོད་ནམས་འཇོམས་ཚུལ་ཡོད་དེ། བསྐལ་བ་དུ་མའི་དགེ་
རྩ་འཇོམས་དང། དན་སེམས་ལན་གཅིག་ཡིན་ན་དམྱལ་བར་བསྐལ་པ་གཅིག་གནས་ལྟ་བུའི་ངན་སེམས་ཀྱི་གྲངས་ལྟར་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་དམྱལ་བར་གནས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཞིག་དེ་འདྲའི་རྒྱལ་སྲས་སྦྱིན་
བདག་ལ། །གལ་ཏེ་ངན་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་དེ། ། ངན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གྲངས་བཞིན་བསྐལ་བར་ནི། །དམྱལ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཐུབ་པས་གསུངས་ སྟོན་བས་གསུང་ཚུལ་ཊིཀྐ་དག་དང་བསླབ་བཏུས་སུ་

[151A]༄༅། །རབ་ཞི་རྣམ་ངེས་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མདོ་དྲངས་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའམ་བརྙས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་བ་དེ་ཅི་ཙམ་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་
གནས་པར་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོ་བའི་སེམས། ཞེས་པ་ནས། ཉེས་དམིགས་ཀྱང་ཡོད་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་མཉམ་པའི་བཅོམ་ཚུལ་ལ་སྦྱར་དགོས་
པར་མངོན་ཏེ། རྣམ་བཤད་ཀྱི་ཆུང་བས་ཆེ་བ་ལ་དང། མཉམ་པས་མཉམ་པ་ལ་ཞེས་པའི་ས་བཅད་དང། མདོ་སྡུད་པ་དང་སྤྱོད་འཇུག་རིམ་པས་བཀོད་རིམ་ཡང་མཐུན་ལ། རབ་ཞིའི་མདོ་ལུང་ལས་ཀྱང་ཡུལ་རྟེན་གྱི་བྱང་སེམས་ལ་ཚིག་གི་ཁྱད་
བར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་དུན་དོགས་བདེ་ལྟར་བཀོད་པ་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྲོ་སྟེ། རྗེའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གསུང་རབ་གཞན་གང་ན་ཡང་ཟུར་ཙམ་ཡང་མི་སྣང་ལ་དོགས་པ་མི་ཆོད་ཀྱང་བཀོད་ན་སྲིན་བུའི་གྲངས་ཀྱི་དོགས་པ་ལྟ་བུར་
འགྱུར་ལ། ཆོད་བཞིན་དུ་མ་བཅད་པར་བཀོད་པ་ཡིན་ན་མེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་བྱའི་དགེ་རྩ་ཡོད་དེ། ཚོགས་གཉིས་ལས་བསོད་ནམས་ཀྱིས་དང། གཞི་གསུམ་ལས་སྦྱིན་ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གཅིག་
དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སྔར་བཤད་ཟིན་ལ། རྣམ་བཤད་དགོངས་རྒྱན་ལས། སྒོམ་བྱུང་གི་དགེ་རྩ་ཡང་མ་ཡིན་པར་བཤད་བླ་མེད་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་བྱུང་ལ་ཞི་གནས་ཡན་ཆད་ཁམས་གོང་མའི་སེམས་སེམས་བྱུང་

[151B] དེར་ཐལ། འོག་མའི་སྐྱོན་གྱིས་གོང་མའི་སེམས་སློད་མི་ཐུབ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་པའི་གོ་དོན་ཡོད་དེ། དེས་དེའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་དེ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ རྣམ་བཤད་ལས། དགེ་བ་འཇོམས་པ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེས་མ་ཐག་རྒྱུད་ལ་མེད་པར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའོ། ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་བཅོམ་པ་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ་ཡོད་དེ། འབྲས་བུ་མ་བཅོམ་
པར་སྐྱེད་ཆུང་ངུར་བཏང་བ་དང་ཡུན་ཐུང་དུར་བཏང་བ་ནི་བསྲབས་པ་དང་བཅོམ་པ་ཆུང་དུ་ཡིན། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཆུང་དུ་ལས་མ་ལུས་པ་ནི་བྱང་བ་དང་བཅོམ་པ་འབྲིང་ཡིན། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ལུས་པར་ཟད་པར་བྱས་པ་
ནི་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་བཅོམ་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་འདི་དག་བསྲབས་པ་དང། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་དང། ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། འབྲས་བུ་
ཐམས་ཅད་མ་བཅོམ་པ་ཟད་པ་ཆུང་དུའོ། །བྱང་བ་ནི་ཟད་པ་འབྲིང་ངོ། །གཏུགས་པ་ནི་ཟད་པ་ཆེན་པོར་མངོན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་བཅོམ་ཆུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ལམ་གསར་སྐྱེ་མྱུར་བའི་ནུས་པ་བཅོམ་པ་དང་
བདེ་འགྲོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལ་ཡང་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཆེ་བ་ལམ་ལ་གཞི་ནས་གོ་བགོ་དགོས་བ་དང། འབྲིང་བསྐལ་པར་བོབ་དགོས་པ་དང། ཐ་མ་ཚེ་དེའམ་སྐྱེ་བ་འགའ་ཞིག་ལ་

[152A]༄༅། །ལམ་དེ་སྐྱ་མི་རུང་བར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རི། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་ན་གནོད་པ་སྐྱེལ་ཚུལ་ལ་ནས། གཉིས་སོ་ཞེས་བྱུང། གཞན་ཡང་དེའི་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་བཅོམ་ཡང་བྱིད་
པ་རྒྱུ་མཐུན་མ་བཅོམ་པས་དེ་ཙ་དེ་སྐྱེ་སླ་བ་གཅིག་དང། དེ་ལས་བཟློག་པ་གཅིག་དང། ལམ་ལྟ་བུའི་དགེ་རྩ་དེ་མ་ཉམས་ཀྱང་བུལ་དུ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས། ཁ་ཅིག་ལ་སྦྱིན་པ་བཏང་བ་དང། ཞེས་པ་ནས། ལྟ་
བུ་སྟེ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་མཚན་གཞི་རིམ་བཞིན་ཡོད་དེ། ཡུལ་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་དུར་སྨྲིག་འཕྲོག་པས་རྩ་ལྟུང་བྱུང་ཡང་གསོ་རུང་དེའམ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་དམའ་བ་ལ་སྨད་པ་ལྟ་བུ་དང་པོ་དང། བྱང་སེམས་ལ་སོ་
ཐར་གྱི་ཕམ་པ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་གཉིས་པ་དང། བྱང་སེམས་ལ་ཆོས་སྤོང་ཕལ་བ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དགེ་མི་དགེའི་འཇོམས་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་བཤགས་པ་སྡམ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོར་པ་
དང། སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་བ་སོགས་བྱས་ན་སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་འདག་སླ་སྟེ། ཞི་བ་ལྷས། དེ་ནི་དུས་མཐའི་མེ་བཞིན་སྡིག་ཆེན་རྣམས། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ངེས་པར་སྲེག་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་རིགས་དུ་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ལྷག་མ་སླ། གསུམ་པ་རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། རབ་ཞི་རྣམ་ངེས་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྐུར་བ་ཟ་ཏབ་པ་མ་གཏོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་ལོག་པར་ལྟུང་བར་བྱེད་

[152B] ཞེས་གསུངས་བ་དང། དད་པའི་སྟོབས་སྐྱེད་པའི་མདོ་སོགས་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ནམ་སྙིང་གི་མདོ་དོན་འཐད་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མདོ་སྔ་མ་དག་གིས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་སྤྱིར་བཏང་
ཡིན་ལ་ནམ་སྙིང་གིས་དེ་ལ་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྦྱིར་བཏང་ལས་དམིགས་བསལ་མཐའ་བརྩན་ལ་དེའི་རྣམ་དབྱེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། སྤྱིར་བཏང་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་
དག༑ བསྟན་ཆོས་ཀུན་ལ་རབ་ཏུ་གཅེས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ཆུང་ངུས། དེ་མ་ཐོབ་པའི་སྟོབས་ཆེ་བ་ལ་ཁྲོས་པ་དང། མཉམ་པས་མཉམ་པ་ལ་ཁྲོས་བ་གཉིས་ལ་ཉེས་པ་ཆེ་ཆུང་མེད་པར་
ཐལ༑ དེ་གཉིས་ཀའི་མཚན་གཞིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ངན་སེམས་ཀྱི་གྲངས་ལྟར་བསྐལ་པར་དམྱལ་བར་གནས་པ་དང། གོ་བགོ་མི་དགོས་པ་རེ་བཞག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་བསྐལ་པ་དུ་མའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་མི་འཇོམས་ཀྱི་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་ལ་
དེ་གཉིས་དམྱལ་བ་མི་གཅིག་ལ་དམྱལ་བ་གཅིག་ཀྱང་ལུས་ཚེ་ཆུང་སོགས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ཆུང་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། ལྷས་སྤྱན་ལ་མནར་མེད་ན་མནར་མེད་པ་གཞན་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བསྐལ་པ་དག་ནི་དུ་མར་ཡང། །ལུས་ནི་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱར་འགྱུར། །དེ་ལ་མགོ་ཡང་ལྔ་བརྒྱ་སྟེ། །དེ་ལས་ཉུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་གཞན་ལ་མི་དགའ་བ་དང། སྨོད་

[153A]༄༅། །པ་སོགས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་ཏུ་མར་དམྱལ་བ་དེ་འདྲར་སྐྱེ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། བྱང་སེམས་དམན་པས་བྱང་སེམས་མཐོན་པོ་ལ་ཁྲོས་ན་ཁྲོ་སེམས་ཀྱི་གྲངས་ལྟར་དམྱལ་བར་བསྐལ་པར་
གནས་པ་ལས་ཆེ་མེད་པར་ཐལ། སྦྱོད་འཇུག་གིས་དེ་ལས་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལས་ དེར་ཐལ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་དཔའ་བས་སྦྱིན་གྱིས་མེ་ཏོག་ཟླ་མཛེས་བཀྲོངས་པའི་རྣམ་
སྨིན་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རབ་ཞིའི་མདོ་ལས། གང་དག་སྡོམ་པར་མ་བྱེད་ཅིང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གནད་བྱེད་པ། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་རྙེད་དེ། །ནས། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་རྣམས་དང། །བརྒྱ་དང་ཁྲག་ཁྲིག་རྣམས་སུ་
ཡང༑ ༑མནར་མེད་པར་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྙེད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡུལ་བྱང་སེམས་ལ་ཕན་པ་ཆུང་དུ་བྱས་ནའང་རྣམ་སྨིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། མདོ་ལས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བརྩོན་ར་ནས་
བཏོན་འཁོར་སྒྱུར་ལ་བཀོད་པ་བས་བྱང་སེམས་ལ་དང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལྟ་བ་དང་བསྔགས་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སོ་སྐྱེ་ལ་ཡིན་ཏེ། བསླབ་བཏུས་ལས། ཕན་པ་བྱེད་པ་དང་གནོད་བ་བྱེད་པ་འདི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཤེ་ན། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཏན་ལ་ཉིད་བཀུར་ལ་ཞེན་པ་སོགས་ཀྱིས་དགེ་རྩ་འཇོམས་པར་བསླབ་བཏུས་སུ་དཀོན་བརྩེགས་དྲངས་པ་

[153B] རིགས་པ་འདིས་ལེགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཞི་པས་འདིར་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་འཆད་པ་ལ། རྩ་བར། ས་དེར་རྒྱལ་སྲས་བསམ་གཏན་མངོན་ཤེས་དང། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར། ཞེས་སོགས་
རྩ་འགྲེལ་བྱུང། འདིའི་མཐའ་དབྱད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་བོ་ལ་ཁ་ཅིག། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་དུག་གསུམ་ཟད་པ་དེ་གཏན་ཟད་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། འོ་ན། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཟད་པ་ལ་གཏན་ཟད་དང། མངོན་གྱུར་མགོ་མནན་
པའི་ཆགས་བྲལ་གཅིག་སྟེ་གཉིས་འཇོག་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་གཏན་ཟད་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་འདྲ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིའི་མདོ་ལས། དེ་དེ་བས་ཀྱང་ཤས་ཆེར་འོངས་པའི་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་བསྲབས་
པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆགས་བྲལ་གྱིས་ཟད་པ་དེ་བསྟན་པ་གང་ཞིག། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། ལོགས་པའི་འདོད་ཆགས་འགྲིབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤོང་བར་འགྱུར། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གཏན་ཟད་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན། དེ་ལྟར་བྱེད་པར་
འགྲེལ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཟད་པའི་དོན་ནི་གཏན་ཟད་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། ས་འདིར་སྤང་བར་གསུངས་པ་ནི་ས་བོན་སྤོང་བ་
ལ་དགོངས་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ཡང་མེད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། སྤོང་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེའི་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ཡོངས་

[154A]༄༅། །སུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མདོ་ཚན་གཉིས་ཀ་དྲངས་ནས་དེ་གསུམ་གྱི་ཟད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔམ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མདོ་འདིར་བཤད་པའི་ལྷ་བའི་འཆི་བ་སྔ་
ནས་སྤངས་པའི་དོན། ལོག་ལྟ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ཁེ་ན་མཐོང་ལམ་དུ་སྤངས་པ་ལ་བྱེད་ཟེར་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལྟ་བ་ཀུན་བཏགས་ལྔ་ས་དང་པོར་སྤངས་པ་
ལ་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་བདེན་འཛིན་གྱིས་བོན་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྤངས་པའི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་མེད་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉན་རང་
དགྲ་བཅོམ་གྱིས་བདེན་འཛིན་དེ་སྔར་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤངས་པ་ལས་བོན་སྤངས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་བོན་མ་སྤངས་ན་དེའི་རྐྱེན་མཚང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་
སྤངས་པ་མིན་ཟེར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། བདེན་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་བཞེད་ལ། དེ་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྦངས་བལ་དེ་དག་གི་ས་བོན་སྦངས་དགོས་ཤིང། ཞེས་སོགས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ས་བརྒྱད་པམ་ཐོབ་གོང་དུ་ཡང་སྦངས་རྒྱུའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡོད་པར་ཐལ། བདེན་འཛིན་གྱིས་བོན་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁུབ་སླ། འདོད་ན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་མཐོབ་པའི་

[154B] འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཡན་ཆད་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ཡས། དྲི་མེད་དབྱིངས་ལ་ཆགས་
མེད་དང། །ཐོགས་མེད་ཕྱིར་དེ་དག་བ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་བདག་བས་ན། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་བླ་མེད་ཕྱིར། །འཕགས་བ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི། །ཞེས་དང། དེའི་ཐོགས་འགྲེལ་ལས། མདོར་བསྡུ་ན་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ན་ཅིག་ཤོས་ཉི་ཚེའི་
ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཉིས་བོ་གང་དག་གིས་ཤེ་ན། ཆགས་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། དེ་ལྟར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་བདེ་ནི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ས་བརྒྱད་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ་ཐོགས་སྒྲིབ་ལས་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མ་མཐའ་འདི་ནས་བཟུང་བ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་དགོངས་
ནས། རྣམ་བཤད་ལས། ས་བོན་དེ་ལས་གཞན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཤེས་སྒྲིབ་དུ་འཇོག་པ་ནི། ས་བརྒྱད་པ་མ་ཐོབ་པར་དུ་སྤང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་བ་སྒྲིབ་
པ་ཡིན་ཟེར། སྐྱོན་འཕེན་བའི་སྔ་དུས་ཀྱི་མང་བོ་ན་རེ། འོ་ན། ལས་སྒྲིབ་སྒྲིབ་ལ་ཡིན་པར་ཐལ། སྙོམ་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྨྲ་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། དེ་གཉིས་སྒྲིབ་བ་ཡིན་མིན་མཚུངས་པར་ཐལ། སྒྲུབ་བྱེད་

[155A]༄༅། །འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ན་སྒྲིབ་པ་མ་ཡིན་པས་བྱབ་པར་ཐལ། ཅིག་ཤོས་ལ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། བྱིང་རྒོད་གཉིས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་ཁས་
འཁོར་གསུམ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གཉིས་མེད་ལས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་གཉིས་པོ་མེད་རྒྱུ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དར་ཊིཀ་ལས། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པས་བསྡུས་པའི་བྱིང་རྒོད་གཉིས་མེད་པས་
ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ལས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། སྒྲིབ་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། སྒྲིབ་བ་ལ་དེ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར་
ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། ཁྱོད་རང་ལ་ལོངས་སྐུའི་ཕྱག་སེ་ན་ཆོས་ཅན། སྐུ་བཞི་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འཁོར་གསུམ། མ་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཁྱབ་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དེ་བཞིར་
གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་སེང་བཟང་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཆོས་ཅན། དེ་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲིབ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང་དེས་ས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་
བྱེད་པའི་སྒྲིབ་བ་ཆོས་ཅན། སྒྲིབ་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འཁོར་གསུམ། ཁྱབ་བར་ཐལ། སྒྲིབ་བ་ལ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་ཁས། འཁོར་གསུམ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ་

[155B] ཉོན་མོངས་པ་ཡི་སྒྲིབ་པ་དང། །ཤེས་བྱ་ཡི་ནི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། །དེར་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན། །དེ་ཟད་པས་ནི་གྲོལ་བར་འདོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པར་ཐལ། དར་ཊིཀ་གི་ལུང་
དའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། མཚན་གཞི་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དགྲ་བཅོམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱོད་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཤེས་སྒྲིབ་དང་
ཤེས་པའི་གཞི་མཐུན་མེད་ཟེར་ན། ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་གྱུར་པའི་མ་རིག་པ་མེད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་དང་བྱང་འཕགས་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེར་འགྲེལ་
ལས། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིགས་པ་མེད་པར་ཐལ། ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་གྱུར་པའི་མ་རིག་པ་མེད་པའི་
ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དང་ཤེས་པའི་གཞི་མཐུན་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་བས། འདོད་ན། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ལ་དེ་སྦོང་བའི་ཕྱིར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྐུལ་མི་རིགས་པར་ཐལ། འདོད་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྐུལ་ནས་
དེ་སྤངས་ཆོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་འདྲེན་པ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟླ་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། མི་ཤེས་ཉོན་མོངས་མིན་སྤངས་ཕྱིར། །ཕྱིས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྐུལ་ལས། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ནི་ཚོགས་བསགས་ནས། དེ་ཡང་

[156A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལང་གཤེགས་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང། དེ་ཉིད་ལས། མ་རིག་ཉོན་མོངས་མིན་ཡོད་པས། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་སྤངས་པ་ཉིད། །
ཅེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། མ་གྲུབ་ན། རྫས་སྤྱི་སོགས་བཞག་ནས་དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲིབ་པ་གང་ཞིག་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་
སྟེ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། དེ་འདྲའི་མ་རིག་པ་མ་རིག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལས་འབྲས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་མ་རིག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་
ན༑ དེ་ཆོས་ཅན། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རིགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པར་ཐལ། མ་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་
རིག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང། ནས། འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་ཟག་དང། ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྦྲོ་འདོགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་གཏན་ནས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་ངོས་འཛིན་ཐུན་མོང་
མ་ཡིན་བ་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ལུགས་འདི་ལ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་མངོན་པ་གོང་འོག་ནས་བཤད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ཤེས་བ་གལ་ཆེ་བས་དེ་བཤད་ན། དངོས་པོ་

[156B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། འོ་ན། འདི་བས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་དང་མ་རིག་པ་མ་གཏོགས་ཐུན་མོང་པའི་ཉོན་མོངས་དང་མ་རིག་པ་གཅིག་ཁས་མི་ལེན་པར་
ཐལ༑ མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདིའི་མདོ་ལས། མ་རིག་པའི་འཆིང་བ་བསྲང་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་འདོད་སྲེད་དང་མ་རིག་པའི་འཆིང་བ་རྣམས་མངོན་པས་བཤད་པའི་ཐུན་མོང་གི་འཆིང་བ་ལ་བཤད་
དགོས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་འོག་ཏུ། མདོ་ལས། ལོག་པའི་གཏིང་འགའ་གྲིབ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤོང་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཟློས་འགལ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་བསྲངས་པ་
ཞེས་གསུངས་པར་མངོན་ནོ། །འཆིང་བ་ཡང་མངོན་པ་ནས་བཤད་པར་མངོན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་སླ། གཞན་ཡང། མ་རིག་པ་ཡིན་ན། རྣམ་བཤད་ཀྱི་གཞུང་དེའི་དངོས་བསྟན་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་
ཕྱིར༑ དེ་ཡིན་ན་བདེན་འཛིན་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གང་ཟག་རང་སྐུ་ཐུབ་པའི་རྗེས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་མ་རིག་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རགས་གྲུབ་སྟེ། འཕགས་པས་མཛད་པའི་
ས་ལྗང་པའི་མདོ་འགྲེལ་ལས། གང་དག་རིལ་སོགས་འདུ་ཤེས་པ། །དེ་ནི་མ་རིག་ཅེས་དང། མདོ་ལས། མ་རིག་པའི་འཆིང་བ་བསྲབ་བས་གཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་མ་རིག་པ་ལ་ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པ་དང། གང་ཟག་གི་

[157A]༄༅། །བདག་མེད་ལ་རྨོངས་པ་གཉིས་མེད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་བའི་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་ཡོད་ཅེའམ་མེད་པ་ཞེས། །འཛིན་པ་དེ་
ནི་རྨོངས་པ་སྟེ། །རྨོངས་པ་ཡོད་ན་མི་གྲོལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་མེད་འཛིན་གྱི་རྨོངས་པ་ནི་ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་ཡིན་པས་འདིར་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་བདེན་འཛིན་གྱི་མ་རིག་པའོ་ཞེས་འཇིག་
རྟེན་བདེན་པར་ཡོད་འཛིན་དང་ཐ་སྙད་དུ་མེད་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་གཉིས་ཀ་མ་རིག་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡངས་ལུའི་མདོ་འགྲེལ་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་མཛད་པ་ལས། མ་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་
ཏེ༑ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་རྨོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ཞེས་དང། ཐོགས་མེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་དང། མདོ་འདི་ལས། འདུ་བྱེད་ལ་རྨོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་རིག་པའོ། ཞེས་དང། རིན་
ཆེན་ཕྲེང་བའི་དར་ཊིཀ་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མདོ་ལས་མ་རིག་པ་མང་དུ་བཤད་པ་སོགས་མདོ་དང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན། བདག་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པའི་རིག་
པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་བ་སོགས་སྐྱོན་མང། ཡང་ཁ་ཅིག། དགྲ་བཅོམ་རྟོགས་པ་སྔོན་སོང་གི་མ་དག་ས་བདུན་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་ཐལ། དེར་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་གཉིས་གང་རུང་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་

[157B] །འོ་ན། དགོངས་འགྲེལ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་བ་དུ་མཆིས། གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི་དུ་མཆིས་ཞེས་པའི་ལན་དུ། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དང་གནས་
ངན་ལེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་གསུངས་པའི་འཐད་པར་ཐལ། ས་དང་པོ་ནས་བཅུ་གཅིག་པ་ཀུན་ཏུ་འོད་གྱི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་སྤང་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དེ་ལྟར་ཡོང་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ན་དེའི་དང་པོ་ཀུན་
རྨོངས་བཅུ་བཞི་པོ་མ་ལུས་པར་མ་སྤངས་པས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་སྤངས་ན་དེ་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ལྟུང་བའི་ཀུན་སློང་དང་ཉེས་བྱས་ཕྲ་མོ་མ་འཁྲུལ་པའི་རྨོངས་
པ་དང་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་རྨོངས་པ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་ཡོད་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། རྩ་བར། རྨི་ལམ་དུ་ཡང་འཆལ་ཁྲིམས་དྲི་མ་སྤངས། ཞེས་སོགས་ལྟ་
བུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པར་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེག་དམན་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེས་ས་གཞན་ལ་རིགས་པ་འགྲེལ་སླ། ཡང་ཁ་ཅིག། དར་ཊིཀ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་ཡོད་ཟེར་ན། འོ་ན། ཤེས་སྒྲིབ་ལ་མཐོང་སྤང་སྒོམ་སྤང་གཉིས་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྒྲས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་

[158A]༄༅། །ལས༑ འདོད་ན། མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་མ་ཡིན་པའི་མཐོང་སྤང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱང་འཇོམས་ནུས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཀྱིས་
བོན་དང་བཅས་པ་མ་སྤང་པར་དུ་སེམས་སྟེང་གི་ཉོན་མོངས་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྤངས་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། སྣམ་བུའི་སྟེང་དུ་སྣུ་མ་ལྷུང་པའི་སྣུམ་དེ་མ་ཟད་པར་དུ་སྣུམ་གྱི་སོགས་
པའི་དྲི་མ་སེལ་མི་ཐུབ་ས་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། ཏེལ་མར་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་བུམ་བ་དང་སྣམ་བུལ་སོགས་བ་རྣམས་ལ་དེ་དག་དང་ཕྲད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྲ་མོ་དམིགས་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་
པ་གྲངས་ཀྱང་བག་ཆགས་ཡོད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་སྟོང་ཐུན་ལས། ཤེས་སྒྲིབ་པ་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནས། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དབང་ཤེས་ཡུལ་བདེན་པར་སྣང་
ག་འཐད་པར་འཛིན་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་པར་དར་ཊིཀ་ལས་བཤད་མས་སྐྱོན་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན། བདེན་འཛིན་གང་ཡིན་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དཔྱད་ནས་དེ་ལྟར་འཐད་པར་བཟུང་ན་བདེན་འཛིན་
ཀུན་བཏགས་ཡིན་ལ། ས་དཔྱད་པར་དེ་ལྟར་འཐད་པར་འཛིན་པ་བྱུང་ན་ཡང་བདེན་འཛིན་སྟན་སྐྱེས་ཡིན་པས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་དོན་མེད་པས་ཉོན་སྒྲིབ་ལས་མི་འདའ་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། ཅི་སྟེ་དབང་ཤེས་ལ། ཞེས་པ་ནས། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་དོན་

[158B] །ཞེས་གསུངས། སྤོང་ཚུལ་ལ་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། བདེན་འཛིན་ཆུང་དུ་སྐོར་གསུམ་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན། བདེན་འཛིན་འབྲིང་གི་སྐོར་མེད་པར་ཐལ། བདེན་འཛིན་ཆུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། འབྲིང་ཆེ་ཆུང་ལ་ལྟོས་ནས་
འཇོག་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས། ཡང་ཁ་ཅིག་བདེན་འཛིན་སྐོར་དགུ་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན་ཐེག་དམན་གྱི་སྒོམ་སྤང་བདེན་འཛིན་སྐོར་དགུ་མེད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྐབས་འདིར་ཉན་ཐོས་ཞུགས་འབྲས་བརྒྱད་མེད་པར་ཐལ་
ཕྱིར་འོང་ཚེ་གཅིག་པར་ཆད་གཅིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། འདོད་ཉོན་ཆུང་དུ་སྐོར་གསུམ་དང་བདེན་འཛིན་ཆུང་དུ་སྐོར་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བར་ཆད་གཅིག་པ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་ན། ཞུགས་འབྲས་བརྒྱད་
པོ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་གཟུང་བཞི་བོ། །མི་ཕྱེད་དགེ་འདུན་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལམ་ཞུགས་སོ་སྐྱེས་ཡང་སློབ་པ་
ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དང་དགྲ་བཅོམ་མ་ཡིན་པའི་འཕགས་པ་གཉིས་ཀ་སློབ་པར་ཐོགས་མེད་བཞེན་པའི་ཕྱིར་ན་སྐབས་འདིར་མ་ཁྱབ། རྒྱུད་བླ་ཐོགས་འགྲེལ་པས། སློབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། སོ་སྐྱེ་རྣམས་སློབ་མི་སློབ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱབས་འགྲེལ་ལས། གང་ཞིག་འཕགས་ལམ་མ་སྐྱེས་པའི། །བྱིས་རྨོངས་སོ་སོ་སྐྱེ་པོ་བདག། དེ་ནི་སློབ་དང་མོ་སློབ་པ། །ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཆོས་ལས་བཤད། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་

[159A]༄༅། །ཅིག༑ བདེན་འཛིན་ཆུང་དུ་སྐོར་གསུམ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་ཆེན་པོ་སྐོར་གསུམ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུས་བརྒྱད་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སྤོང་ཟེར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་པར་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་པའི་མགོ་
མི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་མ་ཟད་པར་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར། ཤེས་སྒྲིབ་ནི་དག་པ་ས་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྤོང་ངོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། ས་བདུན་པའི་ཚེ་ཉོན་
མོངས་མངོན་གྱུར་དུ་འབྱུང་ཟེར་བ་དང། ལ་ལས་བར་ཆད་གཅིག་པའི་རིགས་པས། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཚེ་ཡང་བདེན་འཛིན་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་ཆུང་དུ་གཉིས་ཀའི་སྐབས་སུ་མངོན་གྱུར་དུ་འབྱུང་ཟེར་བ་གཉིས་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་
ཁ་ཅིག་ལ་དེ་ལྟར་སྲིད་ཀྱང་བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་བདུན་པའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་གྱུར་དུ་མི་འབྱུང་བས་ཉོན་མོངས་དང་བཅས་པའི་ཐ་སྙད་མི་རུང་ལ་ས་བོན་མ་སྤངས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་
ལྟ་བུའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པས་ཡོད་པས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། ས་བདུན་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་བ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་ཤིན་
ཏུ་འདས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ཉོན་མོངས་བ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་འདོད་པ་དང། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་ཉོན་མོངས་མེད་བ་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱའོ། ཞེས་

[159B] ཡང་སྔ་མ་ཁ་ཅིག་གིས། ས་བརྒྱད་པའི་སྐབས་སུ་དགྲ་བཅོམ་དང་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ལ། སྔ་མ་ལ་ལན་རེ། དེ་འདྲའི་ས་བརྒྱད་པ་པ་ཆོས་ཅན། དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་དང་ཐེག་དམན་དགྲ་
བཅོམ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེ་ལ་འོ་ན། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གྱི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། དགྲ་བཅོམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་དང་ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐར་པ་ཐོབ་ཟིན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ས་བརྒྱད་པ་པ་དེ་ཐེ་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་མིན་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་
པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཁོར་སྒྱུར་གྱི་སྲས་མཚན་དཔེ་དང་ལྡན་པའི་གཞོན་ནུ་དེ་འཁོར་སྒྱུར་མིན་ཀྱང་
དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱབས་གསུམ་བདུན་ཅུ་བ་ལས། འདི་དག་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གཞན་མིན། །སངས་རྒྱས་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་མ་ཡིན་པར་
ཐལ༑ དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཚིག་གསལ་དུ་ས་དང་བོ་ནས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་རང་ལུགས་ནི། གཞན་རྣམས་སྔར་བཤད་པས་རྟོགས་སླ། འཁོར་

[160A]༄༅། །བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པ་ཙམ་གྱི་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་གཙོ་བོར་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་རིགས་སུ་གནས་པ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན། ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཡོད། གྲུབ་མཐས་བསླད་
པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་མཚུངས་ལྡན་པ་དང་དེ་སྐྱེད་པའི་ས་བོན་ཅི་རིགས་དེ་དེ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་འཐད་སྙམ་པས་དྲངས་པའི་དུག་གསུམ་ཀུན་བཏགས་དང། བདེན་གྲུབ་འཐད་སྙམ་
བས་དྲངས་པའི་དུག་གསུམ་ཀུན་བཏགས་གཉིས་ཡིན། གྲུབ་མཐས་བསླད་པ་ལམ་ལྟོས་པར་ཐོག་མེད་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པའི་བག་ཆགས་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཉོན་མོངས་མཚུངས་ལྡན་པའམ། དེའི་ས་བོན་གང་རུང་ཡིན་པ་དེ་དེ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་
མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་གྲུབ་མཐས་མ་བསླད་པའི་བདག་འཛིན་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀས་དྲངས་པའི་དུག་གསུམ་སོགས་ཉོན་མོངས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་དེ། སྟོང་ཐུན་ལས། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་
པའི་འཇོག་ལུགས་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ལ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དང། དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་རྩ་ཉོན་དྲུག་
དང་ཉེ་ཉོན་ཉི་ཤུ་ལ་སོགས་པ། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། ང་རྒྱལ་དང་སྲེད་བ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་དང། དེ་ལམ་ལྟོས་པར་

[160B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་རེ་རེ་ལ་ཡང་མངོན་གྱུར་དང་ས་བོན་གཉིས་གཉིས་ཡོད། ཉོན་སྒྲིབ་གང་དམིགས་རྣམ་འཛིན་པའི་བློ། །ཉོན་སྒྲིབ་
མངོན་གྱུར་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བདེན་འཛིན་དང་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་མ་རིག་པ་ལྟ་བུ། ཉོན་སྒྲིབ་གང་དམིགས་རྣམ་མི་འཛིན་ཀྱང་དེའི་ཉེར་ལེན་བྱེད་པའི་ནུས་པའི་ངོ་བོ་དེ། ཉོན་སྒྲིབ་ས་བོན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཆགས་བྲལ་བའི་རྒྱུད་
ཀྱི་འདོད་པའི་དུག་གསུམ་དང། གཟུགས་གཟུགས་མེད་འགྲུབ་པའི་དུག་གསུམ་ལྐོག་གྱུར་པ་ལྟ་བུ། ཉོན་མོངས་པའི་འགལ་ཉལ་དང་ཉོན་མོངས་ས་བོན་རྣམས་དོན་གཅིག་ལ་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཐོགས་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ། ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བློ་གཅིག་གིས་དུས་གཅིག་ལ་ཤེས་བྱ་བདེན་པ་གཉིས་
ཀ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་གཙོ་བོར་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་རིགས་གནས་དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཤེས་སྒྲིབ་དང་ཐོགས་སྒྲིབ་དོན་གཅིག། སྒྲ་བཤད་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་སྒྲིབ་བས་ན་ཤེས་སྒྲིབ་དང། ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཐོགས་
ལ་མེད་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྒྲིབ་པས་ཐོགས་སྒྲིབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ནི་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཞེས་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་ཀུན་
[161A]༄༅། །དག་པའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཐོགས་པ་མེད། །ཅེས་དང། ཐོགས་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་མཐའ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོ། །ཤེས་སྒྲིབ་
ལ་དབྱེ་ན་མངོན་གྱུར་པ་དང། ས་བོན་གཉིས། དེ་གང་དམིགས་རྣམ་འཛིན་པའི་སྒྲིབ་པ་དེ། ཤེས་སྒྲིབ་མངོན་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དག་སའི་བྱང་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རིག་པ་དག་དང། བདེན་སྣང་གི་ཆ་ལྟ་བུ་
མཚན་གཞི་དངོས་དང། དགྲ་བཅོམ་པས་ཀྱང་སླད་དགོས་པའི་མ་དག་ས་བདུན་གྱི་ཀུན་རྨོངས་བཅུ་བཞི་ཤེས་སྒྲིབ་རྗེས་མཐུན་པར་བྱ། དམིགས་རྣམ་མི་འཛིན་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་དེ། ཤེས་སྒྲིབ་ས་བོན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་དངོས་ནི་
དུག་གསུམ་གྱི་ས་བོན་ལས་གཞན་པའི་དེའི་བག་ཆགས་རྣམས་དང། དེ་འདྲའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བག་ཆགས་གནས་ངན་ལེན་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཡིན། རྗེས་མཐུན་པ་ས་བཅུའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱའི་རྨོངས་པ་ཉི་ཤུའི་ས་བོན་དང་གནས་ངན་ལེན་
བཅུ་གཅིག་བཞག་དགོས་སམ་དཔྱད། འདི་དག་གི་ཤེས་བྱེད་དང་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱས་པར་སྟོང་ཐུན་ལས་ཤེས་དགོས་སོ། །གཙོ་བོར་འགོག་སྙོམས་ལ་ཅི་དགར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་རིགས་གནས་དེ། སྙོམས་འཇུག་
གི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད། འདི་ལ་ཡང་མངོན་གྱུར་པ་དང་ས་བོན་གཉིས་ཡོད་པར་མངོན། མཚན་གཞི་བྱིང་རྒོད་གཉིས་ལྟ་བུ་དང། དེའི་བག་ཆགས་སམ་ལུས་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་འགོག་སྙོམས་ལ་སྔར་ལྟར་སྒྲིབ་པ་ལྟ་བུ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས་

[161B] །རྩུབ་པའི་རེག་དང་བྲལ་བ་ཡིན། ཞེས་དང། མཛོད་ལས། འགོག་ཐོབ་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་གྲོལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲིབ་པ་ལ་སྒྲས་བརྗོད་དང་དངོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དུ་མ་ཡོད་ཅིང་དགོས་པ་སོ་སོར་ཡོད་དེ། སྒྲིབ་པ་ལ་ཐེག་
པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཐོབ་བྱའི་གཙོ་བོ་ལ་སྒྲིབ་ཚུལ་སྒོ་ནས་ཉོན་སྒྲིབ་ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་དང། སྟོབས་བཅུ་ལ་དངོས་བརྒྱུད་ཅི་རིགས་སུ་སྒྲིབ་པའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་སྙོམས་འཇུག་གི་དེ་གསུམ་དང། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང། དེ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་གྱི་
སྐབས་སུ་འགོག་བའི་སྙོམས་ཁྱད་པར་ཅན་ལྟ་བུ་ལ་སྒྲིབ་པའི་སྟོན་ཀྱང་དེ་གསུམ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དང། ཏིང་འཛིན་དང། སྙིང་རྗེ་བཞི་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་སྒོ་ནས་འདོད་ཆེན་པའི་དང། མུ་སྟེགས་
པའི་དང། ཉན་ཐོས་པའི་དམན་པའི་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དམན་པའི་སྒྲིབ་པ་བཞི་བཞག་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཞག་ཅེང་གྲངས་ངེས་ཡང་ཕུང་གསུམ་སེལ་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུས་མཐའ་རྩ་འགྲེལ་དང་འཇུག་བརྩ་འགྲེལ་གྱི་དོན་གྲུབ་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སྟོབས་སོགས་རྣམས་ལས་སྟོབས་དྲུག་དང། །གསུམ་དང་གཅིག་གིས་རིམ་པ་བཞིན། །ཤེས་བྱ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། །བག་ཆགས་བཅས་པ་ཀུན་བསལ་བས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་
འགྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་གསུམ་ལས་ནི་ངེས་གྲོལ་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་བཞིའི་མཚན་གཞི་རིམ་པ་བཞིན་དུ། ཆོས་ལ་ཁྲོ་བ་དང། བདག་ལྟ་དང། གཞན་དོན་གྱི་སྡུད་

[162A]༄༅། །བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པ་བཞི་རིམ་བཞིན་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེ་བཞིའི་གཉེན་པོ་རིམ་བཞིན་དུ་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པ་སྒོམ་པ་དང། ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པ་དང། ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་
སོགས་པའི་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པ་བཞིར་བཞག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བདག་ལྟ་དང། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་དང། །སེམས་ཅན་དོན་ལ་ལྟོས་མེད་ཉིད། །འདོད་ཆེན་
མུ་སྟེགས་ཉན་ཐོས་དང། རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་རྣམ་བཞི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ཕྱི་མ་གཉིས་དམན་སྒྲིབ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཆོས་མོས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དང། །ཏིང་འཛིན་སྙིང་རྗེ་ལས་བྱུང་བ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་སྤང་བྱ་ཉོན་སྒྲིབ་དབྱེ་ཚུལ་ལ། སྒོམ་སྤང་བདེན་འཛིན་ཆེན་པོ་དང། འབྲིང་དང་ཆུང་དུ་གསུམ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཐེག་དམན་ལམ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུམ་ཕྱེ་བས་སྒོམ་སྒོམ་སྤང་སྐོར་དགུ་སྒོམ་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དགུའི་
ངོས་སྐལ་དུ་སོ་སོར་འཇོག་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་ལམ་ལ་ལྟོས་ནས་སྒོམ་སྤང་བདེན་འཛིན་སྐོར་བདུན་ལས་མི་བྱེད་དེ། ཆེ་འབྲིང་ལ་སྐོར་དྲུག་ཕྱེ་བས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་སྤོང་བ་གང་ཞིག། ཆུང་དུ་ལ་དེ་ལྟར་མི་དགོས་པར་
སྤོང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། སྒོམ་སྤང་ལྷན་སྐྱེས་ཆེ་འབྲིང་དྲུགས་གཉིས་བ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱིས་སྤོང་བས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་བསྐལ་བ་འབུམ་ལ་སྤོང་མི་

[162B] དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ས་འདིར་འབད་རྩོལ་རགས་བཞི་པའི་མཛད་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་གྲུ་བོ་ཆེ་རྒྱ་མཚོར་མ་ཕྱིན་གོང་དུ་དཀའ་ལ་ཕྱིན་ནས་ཉིན་རེ་ལ་
ཡང་ལོ་བརྒྱའི་ལམ་བགྲོད་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡུད་ཙམ་གཅིག་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅི་ཙམ་ནོན་པ་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ལས་ཀྱིས་བསྐལ་བ་འབུམ་དུ་ཡང་དེ་སྙེད་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་གནོན་པར་མི་ནུས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་སྒྲིབ་ལ་ཆེ་འབྲིང་གཉིས་དང་ཆུང་དུ་གཉིས་དང་བཞི་ལས་མི་བྱེད་དེ། ས་བརྒྱད་པར་ཉོན་མོངས་སྤངས་རྗེས་སུ། ཤེས་སྒྲིབ་ཆེན་པོའི་དངོས་གཉེན་ས་བརྒྱད་པའི་དཀྱིལ་སྟོད་ཀྱི་བར་
ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སྤོང། འབྲིང་དང་དགུ་པའི་དེ་སྦྱོར། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་བཅུ་པའི་ཐོག་མའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྦྱོར། ཆུང་ངུའི་ཆུང་དུ་དང་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། ས་བརྒྱད་པའི་བར་ཆད་
མེད་ལམ་གྱི་སྤང་བྱ་བདེན་འཛིན་ཆུང་དུ་ལ་སྐོར་གསུམ་མེད་པར་ཐལ། བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐོར་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་གཅིག་ལས་མེད་པས་དེའི་སྒོ་ནས་གསུམ་དབྱེ་རྒྱུ་མེད་པའི་
ཕྱིར༑ འདོད་ན། འོ་ན་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལམ་ལྟོས་པར་དེའི་སྤང་བྱ་ལ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོའི་ཆ་གསུམ་དབྱེར་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དུག་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་རེ་སོ་སོར་དབྱེ་མི་ཐུབ་པར་ཐལ། བར་ཆད་མེད་ལམ་

[163A]༄༅། །དེ་སྙེད་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་དང་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་སོགས་ནས་དེ་ཡོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཉོན་སྒྲིབ་ལྷན་སྐྱེས་ཆོས་ཅན། དེ་མཚུངས་ལྡན་པ་ཡིན་
པར་ཐལ། དེ་གང་རུང་གང་ཞིག། ས་བན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། གོ་ཐོབ་བྱས་ལ་ཁོ་རང་ལ། ཀ་བུམ་གང་རུང་ཆོས་ཅན། ཀ་བ་དང་གཅིག་པར་ཐལ། ཀ་བུམ་གང་རུང་དང་གཅིག་གང་ཞིག། བུམ་པ་དང་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ངེས་
ཀུན་བཏགས་སོགས་ལ་རྩོད་སྤོང་རིགས་འདྲའོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། ས་བརྒྱད་པ་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་པ་པས་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་དང། འདི་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདིས་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་མ་སྤངས་ན་མདོ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གསུངས་མི་རིགས་པར་བཤད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེའི་མཇུག་ཏུ། རང་འགྲེལ་ལས། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་སྲིད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་དུ་ན་འོ་ན་ས་བརྒྱད་པ་པས་དེའི་ཚེ་མྱང་འདས་དེ་མངོན་དུ་མཛད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་
རིགས་པ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་ཚེ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་དུ་མཛད་པ་དེ་མ་བཀག་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་མ་བཀག་ན་དེ་མངོན་དུ་མཛད་རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང་བཀག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། རྒྱལ་

[163B] །ཅེས་དང། མདོ་ལས། མ་མཛད་དུ་ཟིན་ན། དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དགྲ་བཅོམ་པར་མི་འདོད་པ་མང་བའི་ལུགས་བྱས་ལ། གལ་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་
པར་འདོད་ཚེ་མྱང་འདས་ཐོབ་ཀྱང་ཉན་རང་ལྟར་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་བཀག་བྱས་ན་ལེགས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། དེའི་ཚེམ་བཀག་ན་ཐེག་དམན་དུ་ལྟུང་ཟེར་ན། འོ་ན། ཤེར་མདོ་ལས་དེ་ལྟར་མ་བཀག་ན་བར་མདོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་
གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ལུང་རིགས་དུ་མས་བཤད་པ་གྲགས་འདོད་སོགས་མ་ཡིན་གྱི། མདོ་དང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་གི་གཞུང་ལ་བློ་གྲོས་རྒྱས་ཤིང་དཀའ་གནད་ཀྱི་གྲངས་ངེས་འབྱེད་པ་ལ་ཟླ་མེད་པའི་མཁས་པ་
མང་པོ་ཤོག་ཅིག་གུ་སྙམ་ནས་དང་རང་ཉིད་བག་ཆགས་བཟང་པའི་ཆེད་དུ་བྲིས་པས་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་མཐའ་དག་གི་རྒྱན་དུ་ཕུལ་བ་ལགས་སོ། །རྩ་བར། སྦྱིན་སོགས་ཆོས་གསུམ་དེ་དག་ཕལ་མོ་ཆེར། །ཞེས་སོགས་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁ་
ཅིག་ན་རེ། ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་གསུམ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ཕར་ཕྱིན་ཕྱི་མ་གཉིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཚོགས་གཉིས་ཀར་གཏོགས་པ་ཁོ་ན་ཟེར་ན། བདག་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ངེས་སེམས་ཀྱི་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་ཆོས་
ཅན༑ བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་ཐལ། དང་པོ་གསུམ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར་དང། བར་བ་གསུམ་ལ་ཚོགས་གཉིས་ཀའི་ཆ་ཡོད་པའི་

[164A]༄༅། །ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསོད་ནམས་ཀྱི། །ཚོགས་ཡིན་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །གསུམ་པོ་གཞན་ནི་གཉིས་ཀ་སྟེ། །ལྔ་ཆར་ཡང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཚོགས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། བསམ་
གཏན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཁོ་ན་ཟེར་ན། འོ་ན། བདག་མེད་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ལྟ་བས་མ་ཟིན་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་དག་ལ་དེས་ཟིན་པས་
མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་ལྔ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། བསོད་ནམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལྔ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ཡོད་དེ། མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཉན་ཤཱཀ་
པས་མཛད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པའི་ཊཱིཀྐ་ལྟ་ངན་མུན་སེལ་ལས། དེ་ལ་རྒྱུད་བླ་མས་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བས་མ་ཟིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། འཇུག་པས་ནི་དང་པོ་གསུམ་གཙོ་ཆེ་བ་དང། བསམ་གཏན་ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་ཆོགས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟེན་དུ་བྱས་ལ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱིས་ནི་དང་པོ་གཉིས་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང། བར་བ་གསུམ་ལ་ཚོགས་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
སྨྲས་པ། ཤེས་སྒྲིབ་སྲེག་པའི་མཉམ་བཞག་འོད་རྣོ་ཡང། །བཟོད་བའི་བདུད་རྩི་མཆོག་ཏུ་བསིལ་འབབ་བའི། །འོད་བྱེད་རྒྱལ་སྲས་སྙོམས་འཇུག་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི། །འཕྲུལ་བརྒྱའི་འོད་ཀྱིས་ཐུབ་བསྟན་གླིང་བཞི་གསལ། །ཞེས་པའང་

[164B] སེམས་བསྐྱེད་གསུམ་པའི་དགའ་གནས་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ས་བཞི་པ་འདི་འཕྲ་འཆད་པ་ལ་མིང་དོན་དང། སའི་ཡོན་ཏན་དང། སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། ཡོན་ཏན་མ་ལུས་
བརྩོན་འགྲུས་རྗེས་འགྲོ་ཞིང། །སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། གཉིས་པ་ནི་གོ་སླ། གསུམ་པ་ནི། རྩ་བར། རང་དུ་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་ཡོངས་སུ་ཟད། །ཅེས་གསུངས། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་
མེད་ཟེར་ན། འོ་ན་ས་བཅུ་པ་ལས། ས་འོད་འཕྲོ་བ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བདག་དང། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། གསོ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་དང། གང་ཟག་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དངོས་བསྟན་
གྱི་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་དང་སེམས་ཅན་སོགས་སུ་ལྟ་བའི་བདག་འཛིན་ཆོས་ཅན། སྒོམ་སྤང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འདྲ་གང་ཞིག། ལྷན་སྐྱེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་ཁས། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་
ན༑ ས་བཞི་པའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒོམ་སྤང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། མདོ་དང་རྩ་བ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། མདོ་ལས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པར་བསྟན་ནོ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ས་འདིར་འཇིག་ལྷ་རགས་པ་ལྷན་སྐྱེས་དེ་ཟད་པར་ཐལ། མདོ་དང་རྩ་བའི་ལུང་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ས་འདིའི་སྤང་བྱ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉོན་སྒྲིབ་མ་སྤངས་པར་དུ་མི་འཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་

[165A]༄༅། །བཤད་ལས། ཟད་པའི་དོན་ཡངས་དེའི་སྤང་བྱར་གྱུར་པའི་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་ཁོ་ན་སྤངས་པ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ། ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། རང་རྒྱུ་བདག་འཛིན་ཕྲ་མོ་ལམ་ལྟོས་པར་ཐོག་མ་
ནས་ངའོ་སྙམ་དུ་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་རགས་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐོག་མར་ཕྲ་བའི་ངར་འཛིན་འཇིག་ལྟ་སྐྱེ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཕྲ་བའི་
འཇིག་ལྟས་རང་སྟེ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བདག་དང་སེམས་ཅན་སོགས་རང་སྐྱའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ། ཞེས་དང། མདོ་ལས་ཀྱང། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ཁོ་རང་ལ་འོ་ན། རང་རྒྱུ་འཇིག་ལྟ་ལམ་ལྟོས་པར་ཐོག་པར་སང་རྒྱལ་པ་གཅིག་ཡོད་པར་ཐལ། ང་རྒྱལ་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འཇིག་ལྟ་ཕྲ་མོ་སྐྱེས་རིམ་གྱི་དེ་སྐྱེ་བར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་
པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་རགས་པ་སྐྱེ་བུ་ན་ཕྲ་མོ་སྐྱེས་པ་བསྔོན་དུ་སོང་བས་ཁྱབ་ཀྱང་བཟློག་པ་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རང་རྒྱུད་མན་ཆད་ཀྱིས་འདོད་པའི་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ལྷན་སྐྱེས་དེ་སྐབས་འདིང་ཡང་
ལྷན་སྐྱེས་སུ་ སྐབས་འདིར་ཡང་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ལྷན་སྐྱེས་གཅིག་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྔར་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཟུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རྫས་ཡོད་འཛིན་པའི་

[165B] རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་དེ་ལས་ཕྲ་བའི་ལྷན་སྐྱེས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི་རང་སྡེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་གཞན་གྱི་ལྟར་ན་གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་
མཐུན་པའི་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་མེད་པ་ཙམ་ལ་འདོད་དེ། ཞེས་པ་ནས། དེས་ན་རྗེ་ཁོལ་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་རང་སྐྱ་བར་སྣང་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་ཞེན་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འཛིན་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ་
ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པའི་ལྷན་སྐྱེས་མེད་ཀྱང་ཐུབ་བོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་
ནི་ཐུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང། ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་གཞན་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ལ་མེད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ལུགས་ལ་འཇིག་ལྟ་ཀུན་
བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་མེད་པར་ཐལ། འདི་བས་རང་རྒྱུད་པའི་ལྷན་སྐྱེས་དེ་ཡང་མུ་སྟེགས་པས་བརྟགས་པའི་ཀུན་བཏགས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། བརྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། བདག་མེད་མཐོང་ཆེ་རྟག་པའི་བདག་གྲོང་ཞིང། ཞེས་སོགས་དང། དེའི་
དོན་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། གཞན་ཡང་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་པས་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ནང་གི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པར་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་

[166A]༄༅། །འདི་བས་ལྷན་སྐྱེས་རགས་པའི་རྫས་ཡོད་དང། རང་སྡེ་གཞན་གྱིས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྫས་ཡོད་དང། རང་སྡེ་ཀུན་གྱིས་ཀུན་བཏགས་སུ་འདོད་པའི་རྫས་ཡོད་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཚོང་དཔོན་ཚོང་བ་ལས་ཟུར་དུ་མི་བཀར་བ་ལྟར་ཕུང་
པོ་ལས་ཟུར་དུ་མི་བཀར་བར་ཕུང་པོའི་ལ་དབང་བཞིན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་ཕུང་པོ་ཚུར་བདག་ལ་ལྟོས་ཀྱང་བདག་ཕར་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཚོང་དཔོན་ལྟར་གྲུབ་པ་དེ་དང་པོ་དང། དཔེར་ན་ཕྱུགས་རྫིས་ཕྱུགས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་དང་ཕྱུགས་དང་མི་མཐུན་པ་ལྟར་
ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་རྗེ་ཁོལ་ལྟར་དབང་བསྒྱུར་བ་པོར་གྲུབ་པ་དེ་གཉིས་པ་དང། མི་འཇིག་པའི་རྟག་པ་དང་ཆ་མེད་པའི་གཅིག་པུར་གྲུབ་པ་དེ་གསུམ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་རང་སྡེ་གཞན་གྱི་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་
ཤེས་པར་སླའོ། །འདི་ཡང་ཁོ་བོ་ཁོ་ནས་རྗེ་ཡས་སྲས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་དཀའ་བའི་པད་འདབ་ལེགས་པར་འབྱེད་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཆ་ཤས་གཅིག་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། བརྩོན་པའི་བུམ་པ་བརྒྱར་སྐྱེས་འཁོར་ལོ་ཡིས། ཕུན་
ཚོགས་ཡོན་ཏན་གླིང་བཞིར་དབང་བསྒྱུར་ནས། འོད་འཕྲོའི་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟང་དུ། །ལེགས་གནས་ལེ་ལོའི་ལྷ་མིན་བཟློགས་འདིར་མད། ཅེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟེ། འོད་འཕྲོའི་སའི་དཀའ་གནས་བཤད་ཟིན་
ཏོ།། །།ས་ལྔ་པ་བཤད་པ་ལ། སའི་ངེས་ཚིག་དང། བསམ་གཏན་ལྷག་ཅིང་བདེན་པ་ལ་མཁས་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་གོ་སླ། གཉིས་པ་ནི། རྩ་བར། བསམ་གཏན་ལྷག་ཅིང་བློ་བཟང་བདེན་རང་བཞིན། ཞིབ་

[166B] ཅེས་པ་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། མཐའ་དབྱད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདེན་བཞི་རགས་པ་དང་བདེན་བཞི་ཕྲ་བ་གཉིས་འབྱེད་མི་ཐུབ་ཟེར་ན། འོ་ན། བདེན་བཞི་སོ་སོ་ལ་མངོན་པ་ནས་བཤད་
པ་ལྟར་གྱི་བདེན་བཞི་སོ་སོས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལ་མངོན་པ་གོང་འོག་ནས་མ་བཤད་པའི་སྡུག་བདེན་ཡོད་པ་གང་ཞིག། དེ་འདྲའི་ཀུན་འབྱུང་ཡང་ཡོད། དེ་འདྲའི་འགོག་བདེན་ཡང་ཡོད། དེ་འདྲའི་
ལམ་བདེན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་འཛིན་ཕྲ་མོས་ཐོག་མའི་མ་རིག་པ་བྱས་པའི་འཕངས་འབྲས་བདེན་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བདེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མངོན་པ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་འདྲ་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཉིད་
བདུན་ཅུ་པ་ལས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་དངོས་རྣམས། །ཡང་དག་པར་ནི་རྟོགས་པ་གང། །དེ་ནི་སྟོན་པས་མ་རིག་གསུངས། །དེ་ལས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་རྟགས་གཉིས་པ་ཡང་རྟོགས་སླ། གཉིས་པ་
གྲུབ་སྟེ། བདེན་འཛིན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་དང་དེས་དྲངས་པའི་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་སླ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ལུས་ལ་ལུས་དབང་ཇི་བཞིན་དུ། །གཏི་མུག་
ཀུན་ལ་རྟེན་གྱུར་ཅིང། ཞེས་དང། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། མ་རིག་པ་འགག་པས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ། མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བ། མ་རིག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། མ་རིག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་འདི་དག་དགག་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་

[167A]༄༅། །ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྲོག་གི་དབང་བོ་འགགས་ན་དབང་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་འགག་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། སྔར་ཀྱི་སྦྱོད་འཇུག་དང་བསམ་གཏན་དཔེ་མཁྱུད་སོགས་ཀྱི་དོན་
གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་བདེན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་སྔར་བཞིན་སྒྲུབ། རྩ་ཤེ་ལས་ཀྱང། ལམ་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ནི། །སྒོམ་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བདེན་པ་བཞི་ཕྲ་རགས་གཉིས་གཉིས་དགོས་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། འདིར་བདེན་པ་རགས་བ་དང་ཕྲབ་ལ་མཁས་པའི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བདེན་བཞི་ཕྲ་རགས་གཉིས་གཉིས་འཐད་ཀྱང་
ཁྱད་ཆོས་བཅུ་དྲུག་ལ་ཕྲ་རགས་གཉིས་གཉིས་མེད་ཟེར་ནའང་མི་འཐད་པར་སྔར་བཤད་པས་ཤེས་སླ། ཡང་ཁ་ཅིག། འཕགས་པའི་བདེན་པའི་སྒྲ་དོན་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་དང་མཐུན་ཟེར་ན། འོ་ན། དེ་དག་འཕགས་བ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་བདེན་པས་ན་འཕགས་པའི་
བདེན་བ་ཞེས་བཤད་རིགས་པར་ཐལ། ཉན་ས་ལས། ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་བདེན་བདག་ཡིན་ཞེ་ན། ཞེས་སོགས་ལྟར་བཤད་པ་མང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་རྫུན་བསྡུ་བའི་
ཆོས་སོ། ཞེས་གསུངས་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་བ་དེའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཆོས་ཡང་དག་བར་སྡུད་པ་ལས། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་རྫུན་བ་སླུ་བའི་ཆོས་སོ། ཞེས་མ་གསུངས་ངམ། ཞེས་སོགས་གསུངས་

[167B] དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་ཡིན་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པར་རུང་ལ་འཕགས་མིན་ཁོ་ན་ལ་བདེན་བ་ཡིན་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྩོད་ཚུལ་ནི། མདོ་སྡེ་ལས། རིགས་
ཀྱི་བུ་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང། འགོག་པའི་བདེན་པ་དང། ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཞི་མེད་དམ། ཞེས་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། གལ་ཏེ་འདི་དག་འཐགས་པ་རྣམས་ལ་
བདེན་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དག་ཏུ་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ནས། དེ་ནི་འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་བརྒྱད་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར། ཞེས་བྱུང། དེ་ལ་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱི་གསུང་ལས། བདེན་བཞི་དེ་དག་འཕགས་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་
ཐ་སྙད་སྒོ་ནས་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་འང་ཐ་སྙད་སྒོ་ནས་ཀྱང་བདེན་པར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བདེན་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་མ་ཡིན་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་འགྲེལ་
པ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་དག་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཐ་སྙད་དེ་དག་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་འཕགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཕགས་པའི་དགེ་
འདུན་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་མི་དགོས་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་རང་འཕགས་པའི་སྐུ་འདུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལས་མ་འདས་པར་ཁྱད་པར་དུ་གནས་པ་དེའི་སྒོ་ནས་འཕགས་པའི་བརྗོད་པའམ་ཐ་སྙད་ཐོབ་པའི་

[168A]༄༅། །ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཨཱརྱ་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྗེ་རིགས་སམ་ཇོ་བོ་དང། འཕགས་པའི་སྐད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ས་ལས་རིད་དུ་འཕགས་པ་གསུམ་ཀ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀ་ལཱ་པ་ལམ་
ཨཱརྱ་རྗེ་རིགས་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་འགྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ལས། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་གང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལས་མ་འདས་པར་རྣམ་པར་གནས་པ་དེས་ནི་འཕགས་པའི་བརྗོད་པ་འཐོབ་པོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་མ་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་ཞེས་པས་ཐ་སྙད་འཇུག་གཞི་བསྟན་ནས་དེ་མན་ཆད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་རྒྱུ་
མཚན་སྟོན་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་གནས་པའི་དོན་ཏེ་འཕགས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ཞེས་པ་ལ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་བཞག་ཀྱང་ཁྱོད་ལྟར་བཤད་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་བདེན་པ་དེ་འཕགས་
པ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་ལ་དམིགས་ན་འཕགས་པར་བྱེད་པའི་བདེན་པ་དག་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་བ་ཞེས་བཤད་ཆོག་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་བདེན་པའི་དོན་ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་དེ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་བྱེད་བའི་ཕྱིར། འགྲེལ་
པ་དེ་ཉིད་ལས། ཡང་ན་འཕགས་པར། བྱེད་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དག་གོ་ཞེས་དང། གང་ལ་དམིགས་པ་དེ་ཡོད་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ལ་སྦྱར་ཡང་དེ་ལ་བཤད་ཚུལ་གཞན་ཡང་

[168B] འཕགས་པ་ས་བསྟན་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཡིན་པས་ན་འཕགས་བའི་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་བདེན་པའི་དོན་ཡང་ཡོད་པ་ཙམ་ཀྱིས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་བདེ་ཉིད་ལས། ཡང་ན་འཕགས་པས་བསྟན་
པའི་བདེན་པ་རྣམས་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་བདག་སྟེ་གང་ལ་དམིགས་པ་དེ་ཡོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཡོད་ཙམ་སྒོ་ནས་བདེན་པའི་ཐ་སྙད་རིགས་པར་ཐལ། སྡུག་བདེན་ལ་བདེ་པར་འཛིན་པ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་
པས་ཕྱི་ན་ཅི་ལོག་གི་ཐ་སྙད་བྱེད། དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་པར་འཛིན་པ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདག་ཉིད་ཡོད་པས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཐ་སྙད་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་བདེ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ། ནས་
ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། དངོས་བོ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདག་ཉིད་དེར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། སྡུག་བདེན་ཕྲ་རགས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཕྲ་རགས་མེད་པས་
རང་གི་ཁྱད་ཆོས་སྟོང་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་འཕགས་ལ་མཐོབ་དགོས་པའི་སྡུག་བདེན་སྡུག་བདེན་ཕྲ་མོའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་སྟོང་བདག་མེད་གཉིས་བདེན་མེད་ལ་བྱེད་པ་མི་རུང་བ་གང་ཞིག། རང་སྐྱ་
ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བདག་མེད་ལ་ཁྱེད་ནའང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྡུག་བདེན་ཕྲ་རགས་གཉིས་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་འཕགས་ལ་མཐོབ་དགོས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས་

[169A]༄༅། །གཅིག་མཐོང་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མཐོང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པ་གང་ཞིག། དེ་འདྲའི་སྡུག་བདེན་ཕྲ་མོ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་གཉིས་པ་སླ། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ན་དེའི་སྟོང་གཞི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་རང་སྐྱ་ཐུབ་པས་སྟོང་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རགས་
པའི་སྡུག་བདེན་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་བར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ན། ཕྲ་བའི་སྡུག་བདེན་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་བར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། སྡུག་བདེན་ཕྲ་རགས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་ཕྲ་རགས་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་
ཉན་ཐོས་སྡེ་པར་གྱུར་བའི་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་མི་རྟག་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་བསྒྲུབས་ཟིན། འདོད་ན། སྡུག་བདེན་ཕྲ་མོ་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། དེ་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་
དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བདེན་འཛིན་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཐ་མོར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་བདེན་བཞི་ལ་རིགས་པ་འགྲེལ་སླ། གཉིས་བ་རང་ལུགས་ནི། རང་རྒྱུ་བདེན་
འཛིན་སོགས་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཕྲ་མོས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བའམ་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་དང་བོ་ཡིན་པ་དེ། རང་ཉིད་ དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཐུང་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་འཇིག་པའི་

[169B] དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། དེ་བདེན་པས་སྟོང་པ་དང། རང་དབང་བའི་བདག་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཕྲ་མོར་འཇོག། བདེན་འཛིན་གྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་དྲངས་པའི་ལས་ཉོན་ཅི་རིགས་པས་བསྡུས་པས་རང་
འབྲས་སྡུག་བདེན་གྱི་རྒྱུད་དེ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཕྲ་མོའི་མཚན་ཉིད། དེ་འདྲའི་ལས་ཉོན་དེས་རྒྱུ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་རྐྱེན་དང་རབ་སྐྱེ་བྱས་ཆ་རྣམས་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ཕྲ་མོ་ཡིན། ལམ་བདེན་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲིབ་གཉིས་གང་རུང་སྤངས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་
ཕྲ་བའི་འགོག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་འདྲའི་ཚུལ་གྱིས་རང་གི་སྤང་བྱ་འགོག་པ་དང་དེ་ཞི་བ་དང། དེ་མཆོག་ཡིན་པས་གྱ་ནོམ་པ་དང། དེ་ལས་སླར་མི་ལྡོག་པའི་ངེས་འབྱུང་གི་ཆ་བཞི་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ཕྲ་མོ་ཡིན། ལམ་སོགས་ཁྱད་ཆོས་བཞི་ལྡན་
གྱི་འཕགས་ལམ་དེ་ལམ་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་འདྲའི་ལམ་གྱི་བདེན་པར་མཚོན་པ་ལ་བདེན་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ལྟོས་པའི་ལམ་རིག་བ་སྒྲུབ་པ་ངེས་འབྱིན་བཞི་ལམ་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཕྲ་མོ་ཡིན། འདི་དག་
གི་ཤེས་བྱེད་རྒྱུད་བླ་དང། རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས། །ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། ཞེས་སོགས་དང། དེའི་འགྲེལ་པ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་
དང་ཟླ་བས་མཛོད་པ་དང། གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་དང་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་སོགས་ལས་ཤེས་དགོས་སོ། འདིར་བདེན་བཞི་ཕྲ་རགས་ལ་མཁས་ཚད་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་བདེན་བཞིའི་ངོ་བོ་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཡོད་ཅིང་དེའི་ཚུལ་ས་ལྔ་པའི་སྐབས་ལྟར་

[170A]༄༅། །ཞི་བ་མོའི་བློས་རྟོགས་པ་དེ་སྐབས་འདིར་བདེན་བཞི་ཤེས་པ་ཞི་བ་མོས་རྟོགས་པ་ལ་མཁས་པའི་ཚད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། འཕགས་པའི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ནས། ཤེས་རབ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་
རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་པ་ཞིབ་མོའི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ནི་རང་བཞིན་ཞེ་བ་མོ་སྟེ། དེ་ནི་བློ་གྲོས་བཟང་པོས་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྲ་མོ་ཤེས་པ་ལ་ཆེས་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་ལྔ་པར་འདོད་
ཞི་ལ་མཁས་པར་བཤད་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐས་ཕྱེ་ནས་སྡུག་བདེན་ལ་ཞིབ་མོར་སེམས་པ་དང། དུག་ལྔའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་སྔོན་དང་ཕྱི་མཐར་དཀྲུགས་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་ལ་དང། དེ་འདྲའི་སྡུག་ཀུན་ཕྲ་མོ་ནས་འགོག་
ཚུལ་གྱིས་འགོག་བདེན་ལ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་མཚན་དཔེ་ནས་འཕྲལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྩིས་དང་རྒྱ་དང་ཤོད་ཐབས་སོགས་ལ་ཞིབ་མོར་སེམས་པས་ལམ་བདེན་ལ་མཁས་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། དེ་ལྟར་
འདུ་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རྟོགས་ཏེ། ཞེས་སོགས་བྱུང། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། ང་རྒྱལ་དང་ལྟ་བའི་ཟུག་རྡུ་མི་དབྱིན་ཞེས་སོགས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། རྣམ་པ་ཇི་
ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར། ནས། དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་རྩོམ་སྟེ། ཞེས་བྱུང། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། ཤིན་ཏུ་དེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ནས་

[170B] ཞེས་སོགས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སྲས་མཇལ་བ་ལས། གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་དེ་བཞིན་དོན་དམ་སྟེ། །བདེན་
པ་གསུམ་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་དང། རྩ་ཤེ་ལས་ཀྱང་བདེན་པ་གཉིས་བཤད་པས་བདེན་པ་བཞིར་དབྱེར་མི་རུང་སྙམ་ན། དེའི་སྐྱོང་མེད་པར་ཐལ། ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཤེས་ཆེད་དུ་བདེན་པ་བཞིར་བཤད་ལ། དེ་ཡང་
ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བླང་བར་བྱ་བ་དང་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་རེ་རེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྙད་དོ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རང་གི་ངོ་བོའོ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་མྱང་འདས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་སྤངས་ཀྱང་འཇུག་ཤེས་དྲུག་ཅི་རིགས་མངོན་གྱུར་བ་ལ་ཡུལ་བདེན་སྣང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་ལུས་པ་དང་བཅས་པའི་མྱང་འདས་དེ་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། ཉོན་
མོངས་སྤངས་བར་མ་ཟད་འཇུག་ཤེས་གང་ལ་ཡང་བདེན་སྣང་གི་ལྷག་མ་དང་དུས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཟད་ཅིང་དེ་འདྲའི་སྣང་བ་དང་ཚོར་སོགས་ཞི་བའི་མཉམ་བཞག་དང་བཅས་པའི་མྱང་འདས་དེ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་

[171A]༄༅། །ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྟོང་ཐུན་ལས། དེ་ལས་ལངས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་དོན་ཕུང་སོགས་བདེན་སྣང་གི་ལྷག་མ་ཡོད་པས་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱང་འདས་ཞེས་བྱ་བར་འཇོག་ཅིང། ཞེས་གསུངས་
བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྟོང་ཐུན་ལས། འགོག་བ་མངོན་དུ་བྱས་བའི་མཉམ་བཞག་གི་ངོར་བདེན་སྣང་གི་ལྷག་མ་མེད་པས་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱང་ན་ལས་འདས་པ་དང། ཞེས་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བ་ལས། གལ་ཏེ་ཕུང་བོ་མ་འགག་
ན༑ ༑ཉོན་མོངས་ཟད་ཀྱང་འདས་མི་འགྱུར། །ཞེས་དང། མདོ་ལས། སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་བར་སྟངས་པ་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྔོན་ལ་སྟག་པ་བཅས་དང། དེ་ནས་ལྷག་མེད་ཐོབ་བ་ཡང་མི་འཐང་པར་ཐལ། སྔོན་ལ་ལྷག་མེད་མྱང་
འདག་མངོན་དུ་བྱས་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ལྷག་བཅས་ལ་ལྡང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་དུས་སྔོན་ས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དེ་མངན་དུ་བྱས་ནས། མྱང་འདས་དེ་གཞན་ལ་རྗེས་སུང་ཟླས་པ་ལྟ་བུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་བ་དེ་ཏིར་
ལས་འཕགས་བ་ཤཱ་རིའི་བུས་མྱང་ན་ལས་འདས་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་མདོ་འདི་བཤད་དོ་ཞེས་དང། མདོ་ལས་ཀྱང། སྔོན་ །སྔ་རིའི་དུ་ཡིས་བཤད་བ་ཡི། རྗེས་སུ་བཟླས་འདི་ལེག་པ་བརྗོད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་
བའི་ཕྱིར། གསུམ་བརྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཚེས་ཅན། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཡིན་ འདུག་ཤེས་པ་ཡུལ་བདེན་སྣང་དང་བཅས་པའི་མྱང་འདས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་

[171B] དེར་ཐལ། དེ་ལ་ཡུལ་བདེན་པར་སྣང་བ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རང་གི་ངོས་ནས་བདེན་སྣང་ཀུན་ཟད་པ་ཡིན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བསྣང་བ་མིང་གལ་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ་
ལྷག་མེད་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་བོད་སྔ་མྑ་ཅིག་ན་རེ། ཟླ་བས་འགོག་བ་དེན་དོན་དམ་བདེན་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ན་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་
ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། དེ་དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ། དེ་དེ་ཡིན་བར་ལུང་རིགས་དུ་མས་གྲུབ་པ་ལ་ཁྱོད་ལ་ལན་མེད་བ་གང་ཞིག། དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འདོད་པ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་མཐའ་མཆོད་པའི་གཏམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་
གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། གཞན་ཡང་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར། ཞེས་བ་ནས། འབད་པ་དུ་མས་བསྒྲུབས་པས་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འཕགས་ཡུལ་གྱི་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་བདེན་དོན་དམ་བདེན་
པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་གང་དུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་འགག་པ་དེ་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སེམས་ཙམ་སྐབས་སུ་ཡང་དེ་ལྟར་གསུང་ལ། རྒྱུད་བླ་མས་ཀྱང་
ཉོན་མོངས་གདོད་ནས་ཟད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། དེའི་ཐོགས་འགྲེལ་ལས། དེས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གདོད་མ་ནས་ཟད་ཅིང་འགག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བར། ཟད་དང་མི་སྐྱེ་དོན་དུ་ནི། །གཅིག་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་

[172A]༄༅། །དང༑ སྔར་གྱི་མདོ་དྲངས་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་རྣམ་བཤད་ལས། འགོག་བདེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་བར་སྨྲ་བ་ནི་མཐའ་མ་ཆོད་བའོ། ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས་རྐྱང། འགོག་བདེན་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་བས་
ཁྱབ་པར་འདོད་པ་ལ་དབུ་སེམས་ཀྱི་མཁས་པ་སུ་ཡང་མི་མཐུན་བ་མེད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཕར་ཕྱིན་སྐབས་སུ་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བྱེད་རིགས་བར་ཐལ། འཕགས་སེང་གིས་ཀྱང་
འགོག་བདེན་དོན་དམ་བདེན་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་གནས་པས་འགོག་བདེན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་གདུལ་བྱ་མང་པོ་བཀྲི་བའི་ཆེད་དུ་མཚན་འཛིན་གྱིས་བཅིངས་
པའི་གཞི་ཤེས་སོངས་མང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་འགོག་བདེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཕྱོགས་མང་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྲོས་བས་ཆོག་གོ། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་
དྲི་མ་སྤངས་བ་རྣམས་འགོག་བདེན་ནི་ནལ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། མདོ་ལས། གང་སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་བར་སྤངས། ངེས་པར་སྦངས་པ། བྱང་བར་གྱུར་བ། ཟད་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འགོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནུབ་པ་
ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྤངས་བཟད་པ་ནུབ་པ་འགོག་བཞི་བ་ཀྱ་ནོམ་པ་ངེས་པར་སྤངས་པ་རྣམས་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་དྲི་མ་དེ་

[172B] དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཁྲུལ་པ་ཟད་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ཆོས་སྐུར་གསུངས་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས་
ནང་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་མ་དམིགས་བས་ནང་དང་ཕྱི་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཟད་པ་འདི་ནི་འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ཞེས་དང། དེའི་དོན་ལམ་རིམ་ལས། ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་དེ་
ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་བདག་དང་བདག་གི་ར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཟད་བ་ནི་འདིར་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཟད་དང་
མི་སྐྱེ་དོན་དུ་ནི། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཉོན་མོངས་གཉེན་པོས་ཟད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འགོག་བདེན་དུ་ཐལ། ཉོན་མོངས་གཉེན་པོས་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཟད་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འགོག་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་
འདོད་ན། གཉེན་པོས་ཉོན་མོངས་སེམས་སྟེང་དུ་ཟད་པ་ཡང་དེར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉོན་མོངས་སེམས་ལ་མེད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་མིན་ཆོས་ཉིད་ལ་མ་དམིགས་པ་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉོན་མོངས་གདོད་
ནས་ཟད་ཕྱིར་རོ། ཞེས་སོགས་དུ་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། འགོག་བདེན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་དགག་བྱ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། ཁྱོད་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞི་འགའ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་

[173A]༄༅། །དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཅད་ཙམ་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཞི་འགའ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་དོན་དམ་དེ་ལྟར་འཇོག་ཀྱང་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ན་རང་གི་དགག་བྱ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པས་མཁྱབ་
པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། འོ་ན། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས། གང་ཞིག་ཀུན་ཏུ་མ་ཤེས་ན། །སྲིད་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་འཁོར་ལ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ངེས་གནས་པའི། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་འདུད། །གང་ཞིག་འཁོར་བའི་
རྒྱུར་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་སྦྱངས་པ་བྱས་པ་ལས། །དག་པ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་འདས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་འདིས་དག་མ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་བཤད་པར་ཐལ། ཚིགས་བཅད་སྔམས་ཆོས་དབྱིངས་མ་ཤེས་
པས་འཁོར་བར་འཁོར་བ་དང་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཡོད་པར་བསྟན། ཚིགས་བཅད་ཕྱི་མས་མ་ཤེས་ན་འཁོར་བར་འཁོར་བྱེའི་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་དེ་ཉིད་སྦྱོང་བྱེད་དམ་ན་ལམ་གྱིས་སྦྱངས་ནས་དག་པ་ན་མྱང་འདས་དང་དེ་ཉིད་ས་བཅུས་སྦྱངས་
ནས་དག་པ་ན་ཆོས་སྐུར་བཤད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཟུང་ན། དེ་འདྲའི་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་དགག་བྱ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། མ་ཁྱབ་ན། ཁྱབ་པར་ཐལ་
ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱབ་སྒྲུབ་དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་དག་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འཇོལ་པའི་དག་རྒྱུའི་དགག་བྱ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་རང་གི་དགག་བྱ་སྒྲིབ་གཉིས་ཅི་རིགས་ཀྱི་དྲིམས་དག་པས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་

[173B] རྣམ་བཤད་ལས། གཞི་འགའ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ། ཞེས་པ་ནས། དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དགག་བྱ་དྲི་མར་གསུངས་པ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གཞན་ཡང་འདོད་ཆེན་པའི་སྒྲིབ་པ་སོགས་སྒྲིབ་བཞིས་ཆོས་ཉིད་རིམ་གྱིས་དག་པའི་ཚེ་ཆོས་སྐུ་དང། གཙང་བདེ་རྟག་བདག་བཞིའི་ཕར་ཕྱིན་བཞི་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་རང་གི་དགག་བྱའི་དྲི་མ་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་
ཁས༑ འདོད་ན། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གཙང་བདག་བདེ་དང་རྟག་ཉིད་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་འགྲས། ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། དེ་ཉིད་ལས། འདི་དག་འབྲས་ནི་མདོར་བསྟན། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག། རྣམ་པ་བཞི་ལས་བཟློགས་པ་ཡི། ཞེས་
དང། འགྲེལ་པར། མོས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། གོ་རིམ་ཇི་ལྟར་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་བ་བཞི་བཟློགས་བའི་གཉེན་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་བཞིར་བལྟའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་
འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་སོགས་མང་ངོ། གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ལམ་བསྒོམས་པའི་དལ་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དྲི་བྲལ་དུ་འགྲོམ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། མགྲུབ་ན། ཆོས་ཉིད་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དེའི་དགག་བྱ་ཡོད་
པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཆོས་ཉིད་དྲི་བྲལ་དུ་སོང་བ་མི་སྲིད་ན། ངལ་བ་འདྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། སྲིད་ན་དེའི་དགག་བྱ་ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འགོག་

[174A]༄༅། །བདེན་ཞེས་པའི་འགོག་རྒྱུའི་དགག་བྱ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞེས་པའི་འདའ་རྒྱུའི་དགག་བྱ་གཉིས་ལ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ་དང། དགག་བྱ་གང་བཀག་པའི་ཆོས་ཉིད་མེད་དགག་ཏུ་འཇོག་པའི་དགག་བྱ་ལ་མེད་པས་ཁྱབ་
པ་གཉིས་མི་འགལ་བར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དྲི་བྲལ་འགོག་བདེན་ལ་དགག་བྱ་དེ་གཉིས་ཀ་བཀག་པ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ལ་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ལྟ་བུ་བཀག་པས་ཆོག་ཀྱང་མི་གནས་པའི་མྱང་
འདས་ལ་དགག་བྱ་དྲི་མས་ཀྱང་དག་དགོས་པས་ལམ་དང་རིགས་པ་གཉིས་ཀའི་དགག་བྱ་གཉིས་ཀྱིས་དག་པ་དགོས་ཀྱི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་རེ་དག་བས་མི་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབེར་ན་རི་བོང་རྭ་མེད་ཅེས་པའི་དགག་བྱ་
མེད་པ་དགོས། བུམ་མེད་ཅེས་བའི་དགག་བྱ་ལ་ཡོད་པར་དགོས་ཀྱང་བུམ་མེད་དེ་རི་པོང་རྭ་མེད་དང་བུམ་མེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་བཞི་ནོ། །རྣམ་བཤད་ལས། བྲས་མདག་གི་ནས། ཟེར་བ་ཡིན་ཨོ། ཞེས་དང། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་
མེད་པའི་ནས། བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འགོག་བདེན་དང་བདེན་མེད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགག་བྱ་ཡོད་མེད་མི་མཐུན་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་བར་མ་ཟད་ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་སློ་ནས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། ཆོས་ཉིད་
ཅེས་པའི་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་བདེན་མེད་གྱིས་ཀྱིས་དག་མ་དག་གི་ཆོས་གྱུན་ལ་ཁྱབ་པ་དང། འགོག་བདེན་ཞེས་པའི་དགག་བྱ་དྲི་མ་ཟད་བས་ཀུན་ལ་མ་ཁྱབ་ཀྱང་འགོག་བདེན་དེ་དོན་གཉིས། ཡིན་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རི་

[174B] བུམ་མེད་ཀྱིས་ཀུན་ལ་མ་ཁྱབ་ཀྱང་བུམ་མེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་བཤད་ལས། དག་མ་དག་གི་སོགས་དང། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་ཅེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མྱང་
འདས་ཀྱི་དགག་བྱ་དང་འགོག་བདེན་གྱི་དགག་བྱ་ལ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་རྒྱུའ་དགག་བྱ་དང། འགོག་རྒྱའི་དགག་བྱ་ལ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ། འདོད་ན། དགྲ་བཅོམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་སྒྲིབ་ལས་
གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་བདེན་གྲུབ་ཆོས་ཅན། ཡོད་པར་ཐལ། མྱང་འདས་ཀྱི་དགག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། མ་གྲུབ་ན། དེ་འདྲའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཆོས་ཅན། རྣམ་གྲོལ་ལམ་དེ་འདིའི་བདེན་གྲུབ་ཁྱོད་ཀྱི་
དགག་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་བཀག་པའི་མེད་དགག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་འགོག་བདེན་ལ་ཡང་འདྲ། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མྱང་འདས་ཀྱི་འདའ་རྒྱུའི་མྱ་ངན་ལ་ཡོད་པས་མཁྱབ་པར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་རྒྱུའི་
མྱ་ངན་ལ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་ཅིང། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བདེན་གྲུབ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་དེ་མྱང་འདས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། འདིར་བཤད་པའི་བདེན་པ་བཅུ་བདེན་བཞིར་འདུ་
བར་ཐལ། དེ་བཅུ་བདེན་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་གཞན་གང་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་

[175A]༄༅། །པར་མདོ་རང་ལས་ཀྱང་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེར་བྱང་སེམས་ཀྱིས་བཅུ་གཅིག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དང་བཅུ་གཉིས་བཤད་པའི་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལས་བཅུ་གཉིས་གང་
ཞེ་ན༑ འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བསྐྱེད་པའི་ས་དང། རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང། དྲི་མ་མེད་བ་དང། འོད་བྱེད་པ་དང། ནས། ཆོས་ཀྱི་སྦྲིན་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་འོད་དེས་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གོ། །དེ་ལ་སེམས་
མ་བསྐྱེད་བའི་ས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱིས་པའི་སྦྱོད་པ་དང། ཞེས་པ་ནས། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཐོབ་པར་གནས་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བསྐྱེད་བའི་སའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
སྟེ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བསྐྱེད་བའི་ས་ཞེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དབའ་ཞེས་པས་བྱང་སེམས་ཡིན་པར་བསྟན། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བས་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་
པ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དེ་ལྟར་དཔེའི་སྒོ་ནས་འྖ་དཔལ་ལུང་དེའི་འཔྲོ་ཉིད་བུ། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྲུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་མིའི་ཁ་དོག་ལས་ནི་འདས་ལ་ལྷའི་ཁ་
དོག་མི་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ དོན་ ཞེས་

[175B] རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། འགྲེལ་བར་ཉན་ཐོས་སྦྱོར་ལམ་པ་ནས། སྔར་བཤད་ཟིན་པ་ཞེས་པའི་དགོངས་པའོ། །གཞན་ཡང། བསླབ་པ་ཀུན་བཏུས་ལས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
སྐྱེ་སྟེ༑ འདི་ཚིག་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ཤེས་བྱ་བར་གྲི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། མདོ་སེ་དུ་མ་མཐོང་བ་ལས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སོ་སྐྱེ་ལ་བྱང་སེམས་ཡོད་པ་མདོ་དུ་མའི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང་
གཞན་ཡང། དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ལས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་རི་རབ་དང་མཉམ་པ་བྲལ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་ཞིང། ཞེས་དང། དཀོན་མཆོག་གི་ཟ་མ་ཏོག་གི་མདོ་ལས། སྒོ་ངའི་ནང་གི་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་ཕྲུ་གུ་
དཔེར་བྱས་ནས་མ་རིག་པའི་སྒོ་ངའི་སྦྲུབ་ནང་ན་འདུག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་འབྱིན་པར་བཤད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱུང་བ་མེད་པ་ལས། བྱང་སེམས་རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་སྟོང་ཉིད་ལ་མ་དང་པས་སའི་མཐོངས་ཕྱེ་ནས་དབྱལ་པར་
ལྟུང་བར་བཤད་པ་དང། ངེས་མ་ངེས་ལ་འཇུག་པ་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས། ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་སོ་སྐྱེའི་བྱེད་ཚུལ་མ་བཤད་པར་ཐལ། སོ་སྐྱེལ་བྱང་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བྱང་འཕགས་ལ་དེ་ལྟར་མཛད་པ་མི་འོང་པའི་ཕྱིར་དང། བསླབ་བཏུས་ལས། དཀོན་མཆོག་གི་ཟ་མ་ཏོག་གི་མདོ་ལས་ཀྱང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་

[176A]༄༅། །སྦྱོང་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་མདོ་དུ་མ་ལས་བཤད་ཟར་བ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་སྟོང་ཉིད་ལ་བཤད་ཀྱང་གྲུབ་མཐའི་འདོད་ཚུལ་གྱིས་ལྡན་མིན་དུ་བཀྲལ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ས་དྲུག་བ་མན་ཆད་གྱི་སྤང་བྱ་སྦངས་པའི་འགོག་བདེན་ལ་འདིར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་གྱི་དོན་ཟེར་ན། འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་
བཞག་མཐོང་བམ་ནས་ཀྱང་མི་ཐོབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ན་སྟོང་གཞི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། རྩ་བར་
ཇི་ལྟར་ལོང་བའི་ཚོགས་ཀུན་བདེ་བླག་ཏུ། སོགས་ཚིགས་བཅད་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། གསུམ་པ་ལ་ཟབ་དོན་བཤད་པར་དམ་བཅའ་བ་དང། དེའི་སྣོད་ངོས་བཟུང་བ་དང། སྣོད་དེ་ལ་བཤད་ན་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཚུལ་དང། ཉན་པར་བསྐུལ་པ་དང་
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་ལྔ། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། ཇི་ལྟར་དེ་ཡིས་ཆེས་ཟབ་ཆོས་རྟོགས་པ། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྔ་འགྲེལ་གྱིས་བཤད་པར། རང་འགྲེལ་ལས། འདིར་སྨྲས་པ་ཞེས་སོགས་དང། ཕྱི་འགྲེལ་སྒོ་ནས་
བཤད་པར་རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོད་བའི། ཞེས་པ་ནས། ཉན་པ་པོ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས། མཐའ་དབྱད་པ་ལ། སྔོན་གྱི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་བོས་སྦྲིན་

[176B] རྩོད་དུས་ཀྱི་ཀུན་མཁྱེན་གྱི་གསུང་ལས། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྦྲིན་ཆེན་བོད་དུ་འགྱུར་བ་ལས་དེ་དུས་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་
ཏེ༑ བོད་ཀྱི་མདོ་འདིར་བཞི་བརྒྱ་ནས་ན་གསུངས་ཀྱང་སྦྲིན་ཆེན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པ་ལས་གསུངས་བ་ཟླ་བས་འདིར་དྲངས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། སློབ་དཔོན་འདི་ནི་རྣམས་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་པའི་དུས་སུ་གྱུར་ཞིང་ལོ་བརྒྱ་ལས་མ་
བཞུགས་པར་ཐལ། རྔ་བོ་ཆེའི་མདོ་ལས། གང་གི་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་པ་ལ་བསྟན་པ་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ལན་གསུམ་ཕེབས་པའི་ཐ་མའི་དུས་ཀྱི་ལུང་བསྟན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། རྔ་བོ་ཆེས་དེ་ལྟར་ལུང་བསྟན་པ་དེ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འབྱུང་བའི་ཐ་མ་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས་བས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་དུས་སློབ་དཔོན་སྐུ་ན་ཚོད་མཐོ་བའི་
སྐབས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དུས་འཁྲུངས་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དུས་དགུང་ལོ་མཐོན་པོ་དང། རྔ་བོ་ཆེའི་མདོ་འཆད་པའི་མགོ་ཚུགས་ཤིང་ལོ་བརྒྱར་མདོ་འདི་བཤད་པ་དང་ཆོས་སྒྲ་ཆེན་པོ་ལན་
གསུམ་སྒྲོགས་པའི་ཐ་མའི་དུས་ཡིན་པར་ཊིཀ་ཆེན་ལྟར་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྔ་བོ་ཆེ་ལས། མགོན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་བསྟན་པ་ནུབ་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་པ་ན་དགེ་སློང་བློ་འཆག་ཞེས་པར་གྱུར་

[177A]༄༅། །ནས་རང་གི་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར་མདོ་འདི་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ན་ས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པའི་འོག་ཏུ་ཤི་ནས་ཞེས་དང། མདོ་དེ་ལས། གསུམ་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་བརྟག་པའི་གཏམ་དང་རྔ་བོ་ཆེའི་གཏམ་སྨྲ་བར་
འགྱུར། ཞེས་པ་ནས། ཕྱིས་མདོ་འདི་ཐོས་ནས་དེ་ན་ཚོད་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏེ་ལོ་བརྒྱར་མདོ་འདིའི་གཏམ་སྨྲ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་ཆད་འབེབས་པར་འགྱུར་རོ། །ལོ་བརྒྱ་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ལྷོ་ཕྱོགས་དེར་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཆེན་
པོས་རྣམ་བར་འཕྲུལ་ཞིང་ཡེངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་བོད་ཀྱི་ལོག་རྟོག་དུ་མ་བཀག་པར་ཤེས་བར་བྱའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སློབ་དཔོན་འདིས་སྐྱེ་བ་ལན་གསུམ་ལ་
ཆོས་སྒྲ་རེ་སྒྲོགས་པས་ཆོས་སྒྲ་ལན་གསུམ་བསྒྲགས་པའི་ལུང་བསྟན་གྱི་དོན་དང་བོར་འདིར་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་སྒྲ་ཕྱི་མ་གཉིས་བསྒྲགས་བར་འདོད་པ་མི་འཐད་བར་ཐལ། དེ་སློབ་དཔོན་གྱི་སྐུ་སྐྱེ་བདེའི་དང་བོར་རུང་བ་མ་
ཡིན་པའི་གཞི་ཆེན་པོ་སྦོང་བའི་ཆོས་སྒྲ་དང། དེ་ནས་གཉིས་པར་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་གྱི་ཆོས་སྒྲ་ཆེན་པོ་དང། གསུམ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཆེན་པོ་གསུམ་པ་བསྒྲུགས་ནས་དེ་ནས་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྦྲིན་ཆེན་ལས། གཞན་ཡང་ངའི་ཉན་ཐོས་ངོ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་མིང་མཐུན་བའི་དགེ་སློང་གིས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་མེད་བོ་ལན་གསུམ་མངོན་པར་བསྒྲགས་ནས་འྖ་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་

[177B] ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་དང། རྔ་བོ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སློབ་དཔོན་འདིས་དང་བོ་བ་ཡིན་ཏེ། དང་བོར་སོ་སྐྱེ་ཡིན་བ་ལས་ཕྱིས་ས་དང་བོ་ཐོབ་བར་སྦྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་
ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། དེ་སྣང་བ་ཚུལ་བསྟན་གྱི་བཤད་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་གྲུབ་ཅིང། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་དང་པོས་བདུན་པ་པ་དང་ཚེ་དེ་ལས་བརྒྱད་པ་བརྙེས་པར་ཁས་
ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྔ་བོ་ཆེ་ལས། དེ་ནི་ངས་ས་བདུན་བ་ལ་བཞག་སྟེ་མི་ཕལ་བ་ཞིག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་གང་གི་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་བ་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མི་ཕལ་བ་ཞིག་ཏུ་ཞེས་བའི་དོན་ཡོད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ལུགས་ནི་སློབ་དཔོན་འདི་ཆོ་གཅིག་ལ་འཕགས་ཡུལ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ལན་གསུམ་བྱུང་བ་དང་ཆོས་སྒྲ་གསུམ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་དང་སྤྲིན་ཆེན་ལྟར་སྟོན་པ་འདས་ནས་བཞི་བརྒྱ་ལོན་པ་
ན་འཁྲུངས་ཤིང། དེ་ནས་ཆོས་སྒྲ་དང་བོ་བསྒྲགས། དེ་ནས་གྲུབ་པ་བརྙས་ཏེ་ལྔ་བཅུ་ཕན་ཆད་བརྒྱ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ལོ་ཅི་རིགས་ལ་ཀླུ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཤེར་ཕྱིན་སྦྱན་དྲངས་ཏེ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འབྱུང་ཚུལ་གཉིས་པ་དང། རྩ་ཤེ་སོགས་
བརྩམས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྒྲ་གཉིས་པ་ལོ་ལྔ་བརྒྱའི་བར་དུ་བསྒྲགས་པ་དང། དེ་ནས་སྒྲ་མི་སྙན་དུ་བྱོན་སླར་ཡང་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ལན་གསུམ་བྱུང་བའི་ཐ་མའི་དུས་རྔ་བོ་ཆེ་དང་སྦྲིན་ཆེན་སོགས་བསྣམས་ཏེ་ཆོས་སྒྲ་

[178A]༄༅། །གསུམ་པ་ཁམས་བརྟགས་པའི་གཏམ་ལོ་བརྒྱར་བསྒྲགས་པ་དེ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་དང་ལང་གཤེགས་ལྟར་སྣང་ཚུལ་ལ་སོ་སྐྱེ་གཅིག་གིས་ཚེ་དེ་ལས་རབ་དགའ་ཐོབ་ཚུལ་བསྟན་
ཀྱང་གནས་ཚོང་ལས་བདུན་བས་ཡིན་ཏེ། ལུང་རིགས་དུ་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་རྒྱས་པར་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་བཤད་ཐུབ་བསྟན་ཀུན་གསལ་ལུང་རིགས་རིན་ཆེན་གཏེར་མཛོད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་ཟླ་གྲགས་
ཀྱང་སྐུ་ཚེའི་སྨད་ཀྱི་སློབ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇོ་བོ་ཆེན་པོས། ཀླུ་སྒྲུབ་སློབ་མ་ཟླ་གྲགས་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ཀླུ་སྒྲུབ་རྗེས་སུ་ཨཱརྱ་དེ་བ་མི་རབས་གཅིག་ལ་བཞུགས་བར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སློབ་
དཔོན་དང་དེ་གཉིས་མཉམ་དུ་གཤེགས་པར་སློབ་དཔོན་བྱང་ཆུབ་བཟང་བོས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཟླ་གྲགས་སློབ་དཔོན་ཀྱི་དངོས་སློབ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་བརྩམས་དུས་སློབ་དཔོན་
དབྱིག་གཉེན་དང་ཆོས་སྐྱོང་དང། ཕྱོགས་གླང་སོགས་སྔར་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རབ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཆོས་སྒྲ་གསུམ་པ་དང། ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་དང་ཕྱོགས་གླང་སོགས་དུས་རགས་
པ་མཉམ་ལ་ཕྱོགས་གླང་གི་སྦེལ་བསྟོད་ལན་དཔའ་བོས་བརྩམས་པ་དང་ཟླ་བའི་ཞབས་ལོ་སུམ་བརྒྱ་བཞུགས་བར་རྡོ་རྗེ་གདན་པའི་གསུང་སྒྲོས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་བ་ནི། རྩ་བར། སོ་སོ་སྐྱེ་པོའི་དུས་ན་ཞེས་

[178B] གསུམ་པ་ནི། རྩ་བར། རྟག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། བཞི་པ་ནི། རྩ་བར། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། འདིའི་སྐབས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཤེས་པར་
བྱས་ལ་ཟབ་མོའི་དོན་ཉན་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་སྒྲ་དབྱངས་སྲས་པོ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་ལྟར་ལུས་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བའི་བརྩོན་པ་བྱ་རིགས་ཏེ། འཁོར་བར་ལུས་སྲོག་ཀུན་དོན་མེད་དུ་སོང་འདུག་པས། དེང་
ནས་དོན་ལྡན་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་བ་ལ་གསུམ། ཡང་དག་པའི་དོན་ལུང་གིས་བཤད་ཚུལ། ལུང་དོན་རིགས་པས་སྒྲུབ་བ། རིགས་པས་གྲུབ་དོན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རབ་དབྱེ་གསུམ། དང་བོ་ལ་ལུང་ལས་གསུངས་ཚུལ་དང། དེ་
ཉིད་ཤེས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོས་བཟུང་བ་གཉིས། དང་བོ་ནི། ས་བཅུ་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུས་འཇུག་གོ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་
ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། དཔེན་པ་དང། གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་
སྦྲོས་པ་མེད་པ་དང། བླང་བ་མེད་པ་དང། དོར་བ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དང་མིག་ཡོར་དང་བྲག་ཆ་དང་ཆུ་ཟླ་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་སྤྲུལ་བ་ལྟ་བུར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་

[179A]༄༅། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ན་རྣོ་ཞེད་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་
མངོན་དུ་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་འཐོབ་སྟེ་ཞེས་བྱུང། ས་ལྔ་པ་པ་དྲུག་པར་འཇུག་ཚུལ་ཡོད་དེ། མཚན་མ་མེད་པ་མཉམ་ཉིད་ནས། སྤྲོས་པ་མེད་པ་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་བར་བདུན་དང། བླང་དོར་མེད་པ་མཉམ་ཉིད་དང། སྒྱུ་མའི་དཔེ་
བདུན་ལྟར་མཉམ་ཉིད་དང། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་མཉམ་པ་ཉིད་དེའི་སྒོ་ནས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནས་ལུགས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་གཉིས་མཉམ་ཉིད་གཅིག་དང་
སྒྱུ་མ་སོགས་བདུན་ལྟར་མཉམ་པ་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་བྱ་ཞིང། ཐ་མ་གཉིས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་བྱའོ་ཞེས་སོ། །མཉམ་ཉིད་བཅུ་ངོས་བཟུང་དུ་ཡོད་དེ། དཀར་མར་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་
མཉམ་བཞག་གི་ངོར་མེད་པར་མཉམ་པ་དེ་དང་པོ་དང། ཆོས་ཀུན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་མཉམ་པ་དེ་གཉིས་པ་དང། ཆོས་ཀུན་མ་འོངས་པ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་དེ་གསུམ་པ་དང་
འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ཆོས་ཀུན་རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པར་མཉམ་པ་དེ་བཞི་པ་དང། དངོས་པོ་སྐྱེ་འགྱུར་དང། སྐྱེ་བར་མཚན་གྱིས་དབེན་པ་སྟེ་སྟོང་པར་མཉམ་པ་དེ་ལྔ་པ་དང། ལུང་རིགས་ཀྱིས་

[179B] ཆོས་ཀུན་དེ་ཉིད་ལ་མཉམ་བཞག་གི་ངོར་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་མེད་པར་མཉམ་པ་དེ་བདུན་པ་དང། ཆོས་ཀུན་དོན་
དམ་པར་བླང་དོར་མོད་པར་མཉམ་པ་དེ་བརྒྱད་བ་དང། ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བདུན་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་མཉམ་པ་དེ་དགུ་པ་དང། འདུ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དངོས་པོ་དང་འདུ་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དངོས་མེད་དུ་རང་བཞིན་མེད་
པར་མཉམ་པ་དེ་བཅུ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལ་དང་པོ་ནས། འདྲ་བའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཉམ་ཉིད་རྣམས་ལ་ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་ཡོད་དེ། དང་བོ་གཉིས་ཁྱབ་ཆེ་ལ་ལྷག་མ་བརྒྱད་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་
ཕྱེ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཉམ་ཉིད་བདུན་པ་དང་པོའི་ཁྱད་པར་དང། མཉམ་ཉིད་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ལྔ་པ་རྣམས་མཉམ་ཉིད་གཉིས་པའི་ཁྱད་པར་དང། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་གཉིས་ཀའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་གཉིས་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པའོ། །གཞན་བརྒྱད་ནི་སྦྱིར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པ་སྟེ་ནས། དེ་ཡང་མཉམ་ཉིད་གཉིས་པའི་སྐབས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་
ཞེས་དང། གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་དང་པོ་དང་སྦྱར་ལ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རྣོ་བ་ནི་ཤེས་རབ་མྱུར་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་ས་བརྒྱད་པའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་ལམ་

[180A]༄༅། །བཟོད་པ་དང། མཐོང་ལམ་བཟོད་པ་དང། ས་བརྒྱད་པའི་བཟོད་པ་སྟེ་སྟོང་ཉིད་ལ་མི་སྐྲག་པའི་བཟོད་པ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱི་རང་རང་གི་ལ་མ་འོག་མའི་ལྟ་བ་དེ་རང་རང་གི་
རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོང་པ་འདི་ལ་སྐབས་སྟོབས་ཀྱིས་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་སྣང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ངོས་འཛིན་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་ལུགས་སོར་བཞག་མ་ཡིན་ཏེ་
དེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱང་མི་མཐུན་ལ་དེ་དང་ལུགས་འདིའི་སྟོང་ཚུལ་གཏན་ནས་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་མི་མཐུན་ཏེ། བྱངས་ལས་གཞན་དུ་བཤད་ལ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་འགྲེལ་དུ་སྤྱི་ལ་དང་པོ་དང་ལྷག་མ་དགུས་
ཁྱབ་དུ་སྟོན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བྱངས་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། བརྗོད་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྣང་བ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མཉམ་པ་
ཉིད་དང། དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་བདག་ཉིད་མ་སྐྱེས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་རྒྱུ་ལས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་དང། རང་དང་རྒྱུ་ལས་བྱང་མ་སྐྱེས་པའི་གཟོད་མ་ནས་ཤིན་ཏུ་ཞི་བའི་མཉམ་ཉིད་དང། ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་
པའི་ཤེས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་མཉམ་ཉིད་དང། བླང་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་མཉམ་ཉིད་དང། དེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དབེན་པའི་མཉམ་

[180B] རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྲྱུ་མ་དང་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་མཉམ་ཉིད་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཉམ་ཉིད་དེ། འདི་ནི་
ཆོས་མཉམ་ཉིད་བཅུ་པོ་དེ་དག་གི་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དེ་ནི་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་མི་འདྲ་བ་མེད་པ་དང་པོ། ཀུན་རྟོག་གིས་བཏགས་པ་ལྟར་མེད་པ་གཉིས་པ་སོགས་ཡིན་ལ། བདུན་
པ་བརྒྱད་པ་དགུ་པ་གང་ཟག་ལ་སྦྱར་རོ། །རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མཉམ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་
མེད་པར་མཉམ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་མཚན་མ་ཐ་དད་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པ་དགུར་ཐ་དད་དེ། མཚན་མ་རྣམ་པ་དགུ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་
མེད་པར་མཉམ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་མཚན་མ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པར་མཉམ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འགྱུད་བའི་མཚན་
མ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོང་པའ་མཚན་མ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དཔེ་ན་པར་མཉམ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་

[181A]༄༅། །མ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་མཉམ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་མེད་པར་མཉམ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པའོ་
སྐྱེ་བ་དང་འཆི་འཕོ་བའི་མཚན་མ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བླང་བ་དང་དོར་བ་མེད་པར་མཉམ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པའོ། །གང་ཟག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་མ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དང་
མིག་ཡོར་དང་བྲག་ཆ་དང་ཆུ་ཟླ་དང་གཟུག་བརྙན་དང་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་མཉམ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པའོ། །དར་བ་དང་རྒུད་པའི་མཚན་མ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་དང་དངོས་བོ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་ཉིད་
ཅེས་གསུངས་པའོ། ཞེས་སོ། །ཆོས་དིང་གང་ཟག་ལ་སྦྱར་ནས་གསུངས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ཡང་རྣམ་བཤད་ལྟ་བ་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་བཀོད་པས་གཅེས་པར་ཟུངས་ཤིག་གཉིས་པ་ལ། དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་
དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་སྦྱར་ཏེ་བོད་ཀྱི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་ལྟར་སྣང་དགག་ཐལ་རང་གི་དགག་བྱ་སོ་སོར་ངོས་འཛིན་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྣམ་བཤད་ལས། ཆོས་རྣམས་བདེན་མེད་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་འདི་ལ་
ནས༑ ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱུང། སྔོན་གྱི་བོད་རྒན་མིང་པོ་ན་རེ། དྲི་བ་ལྷག་བསམ་རབ་དཀར་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་དགག་བྱ་ངོས་མ་ཟིན་ཀྱང་ཡུལ་ཅི་ཡང་བློ་ལ་མ་ཤར་ཞིང་མ་བསམ་པ་དེ་གནས་ལུགས་

[181B] །དེ་དག་ལ་འོ་ན། རང་གིས་མི་ཤེས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་བརྟན་གཡོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་བློ་ལ་ཡུལ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་
ཅི་ཡང་མི་འཆར་ལ། དེ་མ་ཤར་བ་ཡུལ་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་མཐོང་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལྟ་མིན་གྱི་མ་རིག་པ་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་འཆར་བའི་ཚེ་
རང་གི་དགག་བྱ་བཀག་པའི་རྣམ་པ་མི་འཆར་བར་ཐལ། བློ་ལ་ཅི་ཡང་མ་ཤར་པ་དེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེའི་ཚེ་རང་གི་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་ཆ་དེ་མི་འཆར་བར་ཐལ། འདོད་
པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་མེད་དགག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མེད་དགག་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྤྱི་འཆར་བའི་ཚེ་རང་གི་དགག་བྱ་དངོས་སུ་བཀག་ནས་ཆོས་གཞན་དངོས་ཤུགས་གང་ལ་ཡང་མང་ཕངས་
པ་གཅིག་དགོས་ལ། དེ་ལ་སྔོན་དུ་དགག་བྱའི་དོན་སྤྱི་བློ་ལམ་ཤར་བར་དེ་བཀག་པའི་དངོས་མེད་བློ་ལ་མི་འཆར་བའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བཏགས་པའི་དངོས་ལམ་རེག་པར། །དེ་ཡི་དངོས་མེད་འཛིན་མ་ཡིན། ཞས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་རགས་པའི་སྣང་བ་མ་ཤར་བ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཡུལ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཤར་བ་གཅིག་དགོས་ཀྱི་དེ་མ་ཤར་བར་

[182A]༄༅། །ཡུལ་དེ་དག་མི་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལྟ་བུ་ལ་དེ་ལྟར་དགོས་པར་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་བཞེད་པ་གང་ཞིང། །ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱང་དེ་ལྟར་
བཞེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདི་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ནི་མ་རིག་པས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་སེམས་པ་དང་
ལྡན་པ་ཡིན་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགག་པར་མཐོང་བ་གཅིག་ཤོས་ནི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
མེད་ལྟ་པས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་མ་རིག་པའི་དབང་དང་དབུ་མ་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་ལྟ་བས་ཁྱད་པར་ཆེ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཚིག་གསལ་
ལས༑ འདིར་ཁ་ཅིག་དབུ་མ་ནི་མེད་པ་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་པ་དག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་
འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །མེད་པ་དག་གིས་ནི་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་དངོས་

[182B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་སྔ་ཕྱི་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ལྟ་བ་རྟོགས་ཚད་ཀྱང་ཤེས་པར་གྱིས། ཡང་སྟག་ལོ་ན་རེ། ཐ་སྙད་ལ་ཞིབ་མོ་མི་ཤེས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ནུས་པས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ། ཐ་སྙད་
ཚད་གྲུབ་མི་དགོས་ཏེ། དོན་དམ་པ་ཀུན་རྫོབ་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་འཇོག་མི་ཤེས་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་མི་སྲིད་པར་ཐལ། ཚད་གྲུབ་འཇོག་མི་ཤེས་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་བཟུང་བས་
སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་འཇོག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལྟ་བུ་ལ་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། རྒྱང་ཕན་པས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་བཟུང་བ་དེ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་
ཆད་ལྟ་ཡིན་ལ་དབུ་མ་པས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་བཟུང་བ་དེ་ལྟ་བ་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་རིམ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པ་མི་འདོད་པ་དང། འདོད་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་
དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་གི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་ལྟ་བ་འདིའི་སྒོ་ནས་མཚུངས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་མེད་དེ་དབུ་མ་པ་དག་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་དག་གིས་
ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་མི་མཚུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པར་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་མེད་པའི་ཁྱད་པར་མི་ཕྱེད་གསུངས་པས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྒྱང་ཕན་པས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་རང་བཞིན་

[183A]༄༅། །མེད་པར་བཟུང་བ་ཆད་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེས་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་ཀྱང་དབུ་མའི་ལྟ་བ་དང་བཟུང་ཚུལ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་གང་ཞིག། །དེ་གཉིས་ཀས་དེ་རང་
བཞིན་མེད་པར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡུལ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་མཚུངས་ཀྱང་རྟོགས་པ་པོའི་བློའི་ཞེ་ཕུག་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཡིན་མིན་སོ་སོར་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་
ན་མི་རྐུན་མ་གཅིག་ལ་རྐུན་མར་ངོ་ཤེས་མ་ཤེས་གཉིས་ཀས་འདི་རྐུན་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་ཚེ་རྐུན་མ་ཤེས་པས་རྐུན་མ་ངོས་ཟིན་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ངོས་མ་ཟིན་པར་འཇོག་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས་
གཞན་ཡང་དཔེར་ན་ཁ་ཅིག་རྩོད་པ་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཞིང་སྟོང་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགག་པ་དེ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་གང་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་
ལེགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་བསྔགས་པ་ཡིན་གྱི། ཅིག་ཤོས་ནི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བའི་སྐྱོན་གྱིས་ཀྱང་གོས་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་ཡང་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་
ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལྟ་བའི་སྐྱོན་གྱིས་ཀྱང་གོས་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན་གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཐུབ་པ་མཚུངས་

[183B] །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྐུས་བྱས་པའི་མི་ཞིག་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རྒྱང་ཕན་རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ་བ་དབུ་
མའི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན་བྱེ་སྨྲའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལོངས་སྐུ་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ་བ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ལོངས་སྐུ་རང་བཞིན་མེད་
པ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཙམ་པའི་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་ལྟ་བ་སོགས་ལ་སྦྱོར་ཤེས་པར་བྱ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྒྱང་ཕན་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་འདྲ་དེ་རྟོག་
པ་དོན་མཐུན་ཡིན་པར་ཐལ། རྟགས་སྔར་གྱི་དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། འོ་ན་བྱེ་སྨྲའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལོངས་སྐུ་དེ་ལྟར་ལྟ་བ་དེ་རྟོག་པ་དོན་མཐུན་ཡིན་པར་ཐལ། རྟགས་སྔར་བཞིན། འཁོར་གསུམ། ཡང་གོ་བོ་ན་རེ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་
རྟོགས་པས་གང་བཟུང་གི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་འགོག་པར་འདོད་པའི་ལོག་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དགོངས་པ་གཟུགས་སྟོང་
མི་སྟོང་མཐའ་བཞི་དང། དེ་དང་བྲལ་བའི་དབུས་གང་དུ་བློས་བཟུང་བ་མཐར་འཛིན་ཡིན་པས་དགག་དགོས་པར་བཤད་ལ་ཁྱེད་རང་བདེན་པ་འབའ་ཞིག་བཀག་ནས་དབུས་ལ་གནས་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་ཟེར་ན། འོ་ན་དོན་

[184A]༄༅། །དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་རང་བཞིན་འགོག་ལ་རྟེན་འབྱུང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་སོགས་མི་འགོག་པའི་ཁྱད་པར་མི་ཕྱེད་པར་ཐལ། རིགས་པ་དེས་ཡུལ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཚིག་གསལ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་
མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་རྣམ་བཤད་སོགས་ལས་མུ་སྟེགས་པ་དང་གྲུབ་མཐང་སྨྲ་བ་ཁོ་ནས་བཏགས་པའི་ཡུལ་བཀག་པས་ཐོགས་མེད་ནས་ཞུགས་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ལ་
མི་གནོད་གསུངས་པ་ལ། སྟག་ཚང་བ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བློ་ལའང་རྟག་འཛིན་དང་སྔ་ཕྱི་གཅིག་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཁོ་ན་ཞེས་པའི་རྣམ་བཅད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་རང་ལ་འོ་ན་
རྟག་འཛིན་ཡིན་ན་དེའི་ཡུལ་མུ་སྟེགས་པས་བདག་རྟག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་བཟུང་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྟག་འཛིན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཟུང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དུད་འགྲོ་སོགས་གྲུབ་མཐར་
མ་ཞུགས་པའི་རྒྱུད་ལ་བདག་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་རྟག་འཛིན་ཡོད་པར་ཐལ། བདག་མ་ཤི་བར་དུ་མི་འཇིག་པའི་རྟག་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། འདོད་ན། རྩ་བར། གང་དག་དུད་འགྲོད་བསྐལ་མང་

[184B] །དེས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་རྟག་འདི་མ་ཐོང་ལ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་བྱེ་མདོ་སོགས་ཀྱིས་དབུ་མང་མ་ཞུགས་ཀྱང་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་གྲུབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་
འཐད་པའི་ཕྱིར། བོད་ཀྱི་དགག་བྱ་ཁྱབ་ཆེ་བ་ཐང་སག་བདག་དང་ཁྱབ་ཆུང་བ་དགག་སླ། འདི་དག་ནི་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དངོས་ཟིན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དགོངས་པའི་གཙོ་བོ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྔོན་གྱི་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རིགས་པ་
ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་ལ་ཡོད་མེད་གཉིས་འཇོག་ལ། རིགས་པ་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་དང་རྟགས་ཡང་དག་གི་བསྒྲུབ་བྱའི་བཟློག་ཟླར་གྱུར་པའི་དགག་བྱ་དོན་གཅིག་པར་འདོད། དེ་ལ་སྔོན་གྱི་གཞན་དག་ན་རེ། བདེན་འཛིན་ཆོས་
ཅན། བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟགས་ཡང་དག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཟེར། དེ་ལ་འོ་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཡིན་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་
བདེན་འཛིན་རྟགས་ཡང་དག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ངོ་མཚར་ཆེ། ཡང་དམ་བཅའ་དང་པོ་ལ། བདེན་འཛིན་ཆོས་ཅན། རྟགས་ཡང་དག་གི་བསྒྲུབ་བྱའི་བཟློག་ཟླར་གྱུར་པའི་དགག་གྱི་ཡིན་པར་ཐལ། རིགས་
པ་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་འཐད་པ་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རིགས་པ་དང་འཐད་

[185A]༄༅། །པ་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེས་བཟུང་བ་ལྟར་མི་འཐད་པས་དེ་འཐད་པ་ཡང་དག་གི་དགག་བྱར་སོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེའི་དགག་བྱ་
ལ་བདེན་འཛིན་ཞེ་ན་ཡུལ་དང་བཅས་པ་གཉིས་ཀ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྩོད་ཟློག་ལས། ཡང་ན་ཁ་ཅིག་སྤྲུལ་པ་ཡི། །བུད་མེད་ལ་ནི་བུང་མེད་སྙམ། །ལོག་འཛིན་འབྱུང་བ་སྤྲུལ་པ་ཡིས། །འགོག་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་
ཡིན༑ ༑ཞེས་མི་ཁ་ཅིག་གིས་སྤྲུལ་པའི་བུད་མེད་བུད་མེད་དངོས་གནས་སུ་འཛིན་པ་སྤྲུལ་པས་འགོག་པ་ནི། འགོག་བྱེད་ཅེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྟོན་ལ། འདི་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ཞེས་པས་ཚིག་གྲུབ་པ་ལྟ་བུས་རང་བཞིན་
ཡོད་འཛིན་ཟློག་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བར་འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། མེད་པར་ཐལ། རྟགས་ཡང་དག་གི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཟློག་ཟླར་གྱུར་པའི་དགག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། མ་ཁྱབ་ན། རྟགས་ཡང་དག་
གྱིས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པར་ཐལ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་བཟློག་ཟླ་དགག་བྱ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་དགག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ལས་རིམ་ལས། འདི་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་
རྟགས་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མང་གི་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡང་བ་བཀོག་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དགག་བྱ་འདི་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་མོད་པ་གཅིག་དགོས་ཏེ། ཡོད་ན་དགག་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་

[185B] བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྟགས་ཡང་དག་གི་བསྒྲུབ་བྱའི་བཟློག་ཟླ་དགག་བྱ་ལ་མེད་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། མྱུ་གུ་མེད་པ་དེ་མྱུ་གུ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་བསྒྲུབ་བྱའི་བཟློག་ཟླ་དགག་བྱ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ༑དེར་ཐལ། མྱུ་གུ་ཡོད་པ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་བཟློག་ཟླ་ལ་མྱུ་གུ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་རང་ལ་བདག་ཡོད་པ་དེ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་ཕུང་
པོ་བདག་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་དགག་བྱར་ཐལ་ལོ། །མྱུ་གུའི་འདོད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱད་གཞི་ཡང་དགག་རིགས་པར་ཐལ་ལོ། །རང་ལུགས་ལ། སྐབས་འདིར་སྟོང་ཉིད་ངེས་པ་ལ་ཐོག་མར་དགག་
བྱ་ངོས་ཟིན་དགོས་ཏེ། དེ་ངོས་མ་ཟིན་ན་དེ་བཀག་པའི་སྟོང་པ་ངོས་མི་ཟིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་དགག་བྱ་ལ་ལམ་གྱི་དགག་བྱ་དང་རིགས་པའི་དགག་བྱ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ལམ་གྱི་དགག་བྱ་ལ་ཡོད་པ་གཅིག་དགོས་ཏེ། དེ་
མེད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་དུ་འགྲོ་བ་དང། ལམ་སྒོམ་པའི་ངལ་བ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་ལ་ལོག་འཛིན་དང་དེས་བཟུང་པའི་ཡུལ་ལ་དགག་བྱར་བྱས་པ་གཉིས་
ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ལྟོས་པའི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ལ་དངོས་པོ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བཟུང་བ་དང་དེའི་ཡུལ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པའམ་མི་རིགས་བས་ན་དགག་བྱར་མཛད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་ཡང་

[186A]༄༅། །དག་ལ་ལྟོས་པའི་དང་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་དང་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་བཞི་ཡོད་ཀྱང་བསྡུས་ན་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པ་དང་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་གཉིས་སུ་འདུ་
པའི་ཕྱིར། འཐད་པ་དང་རུང་བ་དང་རིགས་པ་དོན་གཅིག་སྟེ། རྣམ་བཤད་རིགས་པར་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཐད་རིགས་དང་བློ་རིག་གི་རིག་པ་དོན་མི་གཅིག་སྟེ། བོད་སྐད་ལ་ས་མཐའ་ཡོད་མེད་མི་འདྲ་ལ། རྒྱ་སྐད་
ལ་ཡང་ཡོ་ཥིར་འཐད་རིགས་དང། བིདྱ་བློ་རིག་ལ་འཇུག་པས་སྒྲ་ཡང་མི་འདྲ་ལ་དོན་མི་འདྲ་བ་ཡང་སྔར་གྱི་དེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འཐད་པའི་བཟློག་ཟླ་ལ་རིགས་པའི་དགག་བྱར་བྱ་སྟེ། རིགས་པ་བཞིའི་བཟློག་ཟླ་
མི་རིགས་པ་བཞི་ལ་དགག་བྱར་བྱེད་པར་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཀུན་གོ་བསྡུར་ན་ཐོན་པ་དེའི་ཕྱིར། རིགས་པ་ཡང་དག་དང་རྟགས་ཡང་དག་དོན་མི་གཅིག་པས་དེ་དག་གི་དགག་བྱ་ཡང་དོན་མི་གཅིག་ལ། རྟགས་ཡང་
དག་གི་དགག་བྱ་མེད་པར་མཁས་དབང་ཆོས་འབྱུང་དང་སྟག་ལུང་གྲག་པའི་གསུང་ལྟར་ལེགས་ཏེ། སྔར་གྱི་ལུང་རིགས་དེ་དག་སོགས་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་དེའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། བདེན་
འཛིན་གྱིས་བདེན་པར་བཟུང་བ་ཆོས་ཅན། མི་འཐད་པར་ཐལ། རིགས་པ་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། མེད་པར་ཐལ། མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁོ་རང་ལ། ཕྱིར་

[186B] མེད་པར་ཐལ། མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བདེན་འཛིན་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་
ཀྱི་དགག་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་དགག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ། འོ་ན། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་བསྒྲུབ་བྱར་ཐལ་
དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་དང། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་དགག་བྱ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྣམ་བཤད་ལས། རང་རྒྱུད་པའི་གཞུང་ཞེས་པ་ནས། འདིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
བྱུང༑ མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་དགག་གཞག་སྤངས་གསུམ་ལས། སྔོན་གྱི་བོད་ཀྱི་དབུ་མ་པ་དང་བྱམས་ཆོས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རིགས་ཤེས་ཀྱི་དཔྱད་བཟོད་དགག་བྱ་དང་རིགས་ཤེས་ཀྱི་དཔྱད་བཟོད་དང་དེའི་རྙེད་དོན་དོན་གཅིག་ཟེར་
འོ་ན༑ ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན། དགག་བྱར་ཐལ། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་དེ་དེ་ཉིད་དེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་
ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཆོས་ཉིད་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ན་དཔྱད་བཟོད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྔོན་

[187A]༄༅། །གྱི་རིགས་སྨྲའི་དབང་པོ་ཆ་བ་དང་ཕྱིས་ཀྱི་ཇོ་ཤྭ་ཀ་གོ་ཀར་རྣམས་ན་རེ། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་ཐལ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཚད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཇལ་བའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་ཡོད་པར་
གྲུབ་པ་ལ་བྱད་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་སྣང་པ་ལས། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་ཡང་དག་པའི་ཤེས་བས་སྐྱེ་བར་མ་གྲུབ་བོ། ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེ་ལ་
ཁྱབ་པར་ཐལ། ལུང་དེས་སྐྱེ་སོགས་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་དེ་དག་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་དངོས་སུ་བཤད་ནས་ཤུགས་ལ་སྐྱེ་སོགས་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྲུབ་པ་སྐྱེ་སོགས་དོན་དམ་པར་
གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། དོན་དམ་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་རྩོད་པའི་དོན་དམ་དེ་རིགས་ཤེས་དང་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་རིགས་ཤེས་དེའི་ངོར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་ལ་འཆད་རིགས་པར་ཐལ། ཁྱེད་དག་
གི་ཞེ་འདོད་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་པར་གྱི་ཆོས་རྣམས་རེ་རེ་ནས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་དང། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཚུངས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་
 འདོད་མི་ནས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་དོན་དམ་པར་མེད་པར་བཤད་པའི་དོན་དམ་པ་དང་དེར་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ནི་དབུ་མ་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཟླས་དྲངས་

[187B] དེར་ཐལ། བདེན་འཛིན་གྱི་ཡུལ་དེ་དོན་དམ་དང་དར་གྲུབ་པ་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་འཇོག་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཡུམ་ལས། ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་
འཇིག་རྟེན་གྱིས་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་ཡི། དོན་དམ་པར་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་གཟུགས་ས་མཚོར་བའམ་
འདུ་ཤེས་སམ་འདུ་བྱེད་དམ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་རེག་པ་དྲུག་དང། ཞེས་པ་ནས། འབྲས་བུ་བཞི་དང་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མེད་དེ། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལུང་འདིས་ནི་ཐ་སྙད་དབུ་ཡིད་པ་མ་ཡིན་པའི་
ཡོད་པ་དེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་བཤད་ལ་དེ་འདྲའི་དོན་དམ་དང་དེར་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་མེད་ལ། རིགས་ཤེས་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་དང་དེའི་ཡུལ་དོན་དམ་དེར་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཅེས་ཁྱད་འབྱེད་དགོས་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་འབྱེད་མ་ཤེས་ན་སྔར་གྱི་སྐྱོན་དེ་དག་འོངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བཱ་དོན་དམ་ལ་གཉིས་ཤེས་དགོས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། གཏད་རྣམས་ཤེས་

[188A]༄༅། །པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ལས་ཀྱང། དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པའི་དོན་དམ་ལ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་ཐལ་རང་གཉིས་ཀའི་སྐབས་སུ་ཤེས་པ་གནད་
དུ་ཆེ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། གཉིས་ཀ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་གཞན་ཕྱོགས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དབུ་མ་སྣང་བ་མ་གཏོགས་པའི་རང་རྒྱུད་པའི་གཞུང་ཁུངས་ཐུབ་ནས་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་ཚད་གསལ་བར་མ་བཤད་
པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བདེན་གཉིས་ལས། བློ་ལ་སྣང་བའི་འདི་ཁོ་ན། །ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་ཅིག་ཤོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་ཚད་དང་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་ཚད་གཉིས་ཀ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ལ། རྫ་དྲུང་
ཤེས་རབ་དབང་པོའི་དབུ་མར་ཡང་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལེགས་ཞེས་གསུངས་ཤིང། ཕྱིས་ཀྱི་རང་རེའི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་དབྱད་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འོ་མ་ཡང་དེའི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པ་ཡང་ཆད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་བ་
ལ་བརྫི་ཡན་ཆད་ཀྱི་བློ་ལ་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཞེས་བཤད་པ་དང། ལྷག་མས་ནི་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་ཚད་པ་ལང་རྫི་སོགས་ལ་མི་སྣང་བར་བསྟན་པར་ཐལ་ཁྲོ་དེ་བ་ལང་རྫི་ཡན་ཆད་ཀྱི་བློ་ལ་བྱེད། སྣང་ཞེས་པའི་
ཤོས་མི་སྣང་བ་ལ་བྱེད་ཅིང། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་གཉིས་གྲུབ་ཚད་གཉིས་ལ་སྦྱར་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། འདོད་ན། བ་ལང་རྫི་སོགས་གྲོལ་ཟིན་པར་ཐལ། དེ་ འཁོར་གསུམ་

[188B] དེ་དག་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང་གཞུང་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་ངོས་འཛིན་གྱི་གཞུང་མ་ཡིན་
པར་ཐལ། དེ་གྲུབ་ཚད་གཉིས་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། མ་ཁྱབ་ན། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བདེན་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་
པ་དག་ཅེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་དགོས་པ་བསྟན། དེ་ནས་དེ་ཉིད་ལས། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དམ་པའི་དོན། །བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་པས་གསུངས་ཚུལ་བསྟན། དེ་ནས། ཇི་ལྟར་སྣང་པ་འདི་
ཁོ་ན༑ ༑ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་ཅིག་ཤོས་ཡིན། ཞེས་པས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་
མའོ༑ ༑ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། དེ་དང་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་བཏང་པའི་ཚིག་གིས་མདོ་སྡེ་མང་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་གཉིས་འགྲེལ་བཤད་ལས། བདེན་པ་གཉིས་
རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་དོན་ཀྱང་བྱའོ། ཞེས་སྟོན་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན་ཞེས་པ་བསྟན་པ་ནི་རིག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་སྨོས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ་ཚིག་ཐ་མ་ཁོང་

[189A]༄༅། །ནས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལས་གཞན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉེར་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ཞེས་དང། བདེན་
གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་ཅིག་ཤོས་ཡིན། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཇི་ལྟར་བ་ལང་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་
ཏུ་བདེན་པ་རྣམ་པར་གནས་ཀྱི་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་རྟོགས་སླ། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཟུགས་སོགས་སྟེང་གི་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པའི་དགག་བྱ་བདེན་པ་གང་ཡིན་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་ཟེར་ན། འོ་ན་
གཟུགས་སོགས་རིགས་ཤེས་ངོར་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ཡང་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བར་ཐལ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཀའི་སྐྱེ་བ་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་བའི་ཕྱིར་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ལྔ་དང་དེ་ལྔ་བདེན་གྲུབ་ལྔ་དབང་ཤེས་སོ་སོ་ལ་སྣང་ལ། དེ་དག་ཡང་དག་པའི་སྐྱེ་བ་ལྔ་དང་རིགས་ངོའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལྔ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། བདེན་གཉིས་རང་
འགྲེལ་ལས། ཡང་དག་པའི་སྐྱེ་སོགས་དངོས་པོ་སྣང་བ་ན་མི་སྣང་བས། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། མཐོང་བ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་ཀྱི་དབང་ཤེས་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་འགྲེལ་པར་དགག་བྱ་བདེན་པ་དབང་ཤེས་

[189B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་རིགས་ངོའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རྒྱུད་པའི་གཞུང་རྣམས་ལས་བདེན་གྲུབ་འགོག་སྐབས་རིགས་ངོའི་བདེན་སྐྱེ་སོགས་
བཀག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། གསུམ་གསུངས་པའི་ཕྱི་མ་ནི་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། རྟོག་གེ་འབར་བས་དོན་དམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་ན་དབུ་མ་པ་དང་གཞན་དག་
དོན་དམ་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་གཞི་དེ་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་གཞི་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ དེས་མ་གྲུབ་ཅེས་པའི་སློབ་དཔོན་འདིའི་གཞུང་གི་སྐོར་ནས་དེ་ལས་གསལ་བ་མ་བཤད་ལ་སློབ་དཔོན་ཡེ་
ཤེས་སྙིང་པོའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་དང་དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ལ་ལས་ཀྱང་གསལ་བར་ངོས་བཟུང་བ་མི་སྣང་ངོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་འདྲའི་དགག་བྱ་དབང་ཤེས་ལ་མི་སྣང་སྟེ་དེས་གྲུབ་པའི་དོན་དམ་དེ་
གནས་ལུགས་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། རང་རྒྱུད་པས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་འདོད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདི་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་
ངོས་ནས་གྲུབ་པར་ཡང་འདོད་པ་གང་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་གིས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པ་མི་འགལ་བར་ཡང་འདོད། ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་མ་

[190A]༄༅། །ཡིན་པར་བཙལ་པས་རྙེད་མར་ཡང་འདོད། རྒྱུ་འབྲས་སོགས་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཡོད་པར་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་བླ་མའི་དྲིས་ལན་
ལས༑ དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་བཞེད་པས་འདི་བའི་ལུགས་ཀྱི་བདེན་སྟོན་སྒྱུ་མ་ལའང་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཚང་ངོ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་མེད་ཀྱང། དེའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་སྡོད་ལུགས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཡོད་པ་
ལུགས་འདི་ལ་མི་འགལ་བས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ནི་སྔར་ལྟར་དཔྱོད་པ་དེ་ཙམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དཔྱོད་པའམ་ཡིན་པར་འདོད་པས་དེ་འདྲས་བཙལ་
བའི་དོན་ཡོད་པར་ཡང་འདོད་ལ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཡོད་པར་མི་འདོད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་
པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འདི་བས་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་གྱི་ཙམ་སྒྲས་རང་མཚན་དང་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་གཉིས་གཅོད་པར་མི་བཞེད་པར་ཐལ། སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་ཙམ་སྒྲས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མི་གཅོད་པར་འདོད་པའི་

[190B] འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་ཚུལ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་དགག་པ་མཛད་ནས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཀུན་བཏགས་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་རྒྱུ་དང། བདེན་གྲུབ་ཏུ་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་དེ་ཀུན་བཏགས་
མིང་བརྡས་བཞག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལེགས་ལྡན་གྱི་འདོད་ཚུལ་སྐབས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། དེའི་ཚེ་ཀུན་བཏགས་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཀུན་བཏགས་ནི་ཞེན་ཡུལ་
དེར་དོན་དམ་པར་ཀུན་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་མིང་དང་བརྡས་བཞག་པར་གསུངས་པ་ནི། སྒྲ་རྟོག་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་དོན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་འདི་ལྟར་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་
ཀྱང་བཞེད་དེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྟག་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་སྒྲོ་འདོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་
ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་གྱི་ཆོས་
ཡོད་པར་ཐལ། གཟུགས་སོགས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལས། གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྡར་བཏགས་པའི་ཆོས་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དང། ཡུམ་གྱི་

[191A]༄༅། །མདོ་ལས། གཟུགས་ནི་གློ་བུར་དུ་མིང་གིས་བཏགས་པའོ། །ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་གློ་བུར་དུ་མིང་གིས་བཏགས་པའོ། ཞེས་དང། འབྲེལ་ཆེན་ལས། འདི་དག་ཐམས་
ཅད་མིང་ཙམ་སྟེ། །སྣང་ཙམ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་མེད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དང་པོས་ཆོས་བརྡས་ཐ་སྙད་བཏགས་པར་བཤད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བཏགས་ཙམ་དུ་མ་བཤད་ལ། མདོའི་ལུང་དོན་
གཟུགས་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བློ་བུར་དུ་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་ནས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པས་ན་སློ་བུར་དང། བདེན་གྲུབ་ཏུ་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ཡིན་ཞེས་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར་
ཉི་ཁྲི་རྣམ་ངེས་ལས། དང་པོ་ཉིད་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བའོ། །བརྡར་བཏགས་པ་ནི་མིང་དུ་བཏགས་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། རྟ་གླང་དུ་མི་སྣང་ན་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་མེད་པས་ཁྱབ་
ཟེར་ན། འོ་ན་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་མེད་པར་ཐལ། རྟ་གླང་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། མ་གྲུབ་ན། བདག་མེད་ཡིན་ན་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། རྩ་བར་
འདོད་ན། ཤེས་བྱ་རྟ་གླང་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འཁྲུལ་པའི་མཐའ་ཁེགས་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན། བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་བ་མེད་པར་ཐལ། འདེན་

[191B] ཁྱབ་བ་ཁས། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། བདེན་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བདེན་རྫུན་
གྱི་ཁྱད་པར་སྣང་ཚུལ་ལྟར་ཆོས་དེ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱིས་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ཆོས་ཉིད་བདེན་འཛིན་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདེན་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དང་ཐལ་བ་མྱུ་གུ་བདེན་
མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཟེར་ན། འོ་ན། བདེན་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་སོ་སོར་འཇོག་མི་རིགས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་བདེན་པའི་གཅིག་དང། ཀ་བུམ་
གྱི་ཆོས་ཉིད་གཉིས་བདེན་པའི་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་པ་དང་གཅིག་གི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དེར་ཐལ། བདེན་པ་དང་གཅིག་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་བ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་པ་དང་དུ་
མའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་པ་དང་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དང་བྲལ་བ་དེ་གང་ཟག་བདེན་མེད་
དུ་སྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་གསུངས་པ་ལ། མཁས་མཆོག་ལེགས་ཆོས་པའི་དོགས་པ་བཀོད་པ་ན་རེ། འོ་ན། གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་བ་དེ་གང་

[192A]༄༅། །ཟག་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་དེ་དེ་སླུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་
གཅིག་མ་ཡིན་པ་དེ་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་དུ་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། སེ་རྟག་པ་དང་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་སྒྲ་རྟག་པས་སྟོང་བའི་དོན་དུ་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེས་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་
མེད་པ་དང། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མ་མེད་པ་དག་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་མིན་གསུངས་པ་དཔྱད་གཞི་ཆེ་ཡང། རེ་ཞིག་འདི་ལྟར། འོ་ན། གཅིག་གི་གནས་ལུགས་མེད་པར་ཐལ། བདེན་པར་གྲུབ་བའི་གཅིག་མེད་པ་དེ་དེ་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དེ་བདེན་ཚད་གཏན་མ་ཡིན་པ་བུད། རྩ་བར་མ་ཁྱབ་བ་དང། འདོད་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེ་བ་
མེད་པ་འགག་པ་མེད་པ་ནས། ཡུལ་དེ་ལ་དོན་དུ་མ་མེད་པ་དང། དོན་གཅིག་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་བརྒྱད་ཀ་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཀུན་རྫོབ་
རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས་འདི་ལ་འགག་པ་ཡོད་པ་མིན་པ་ནས་འདི་ལ་དོན་གཅིག་པ་ཡོད་པ་མིན་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འགག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་བརྒྱད་ཀྱིས་

[192B] ཞེས་དང། བུདྡྷ་བཱ་ལི་ཏ་ལས། དོན་དམ་བའི་བདེན་པ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་འགག་པ་མེད་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ། ཆད་པ་མེད་པ། རྟག་པ་མེད་པ། འོངས་པ་མེད་པ། འགྲོ་བ་མེད་པ། དོན་ཐ་དད་པ་མིན་པ། དོན་
གཅིག་པ་མིན་པ། ཞེས་དང། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་ནས། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེ་དག་གིས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ཞེས་བཤད་པའི་
རྣམ་བཅད་ཡོངས་གཅོད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྐྱེ་འགག་སོགས་བརྒྱད་པོ་ཆོས་ཅན། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ངོར་ཁྱོད་མེད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་
ཁྱབ་ན་མདོ་སྡུད་པ་སོགས་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་དང་འགལ་ལོ། །གཞན་ཡང། ང་བདེན་པར་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ང་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པར་ཐལ། གཅིག་
བདྲེན་པར་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དེ་འཇིག་ལྟ་ཕྲ་མོ་མ་ཡིན་པར་
ཐལ་ལོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གནས་ལུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སེམས་ཙམ་པས་ཚད་མས་མ་ངེས་པར་ཐལ། བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། སེམས་ཙམ་པས་གནས་ལུགས་དངོས་

[193A]༄༅། །མེད་དུ་ཚད་མས་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། ནམ་མཁའ་དངོས་མེད་དུ་སེམས་ཙམ་པས་འདོད་པ་ལས་ཕྲ་བའི་དངོས་པོ་མེད་ལུགས་གཅིག་ཐལ་འགྱུར་བ་འདི་
བས་འདོད་པར་ཐལ། ནམ་མཁའ་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ཚད་ལ་སེམས་སེམས་ཙམ་པ་ལས་ཕྲ་བ་གཅིག་ཐལ་འགྱུར་བ་འདི་བས་འདོད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། དེར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་བ་འདི་བས་ནམ་མཁའ་
རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དེ། ནམ་མཁའ་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ཚད་དུ་འདོད། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་སུ་ཡང་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྩ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ངོས་
ནས་མ་གྲུབ་པའི་ནམ་མཁའ་དངོས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་གཞི་དངོས་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་
བུམ་པ་དངོས་པོར་རྟོགས་པའང་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། ཐལ་འགྱུར་བ་མ་གཏོགས་སུས་ཀྱང་ཆོས་གང་ཡང་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་དངོས་སྨྲ་བས་
བདག་ཕུང་རང་ངོས་ནས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་རང་ངོས་ནས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལ་བདག་ཕུང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་ཐ་དད་གཉིས་ཀར་ཁས་བླངས་སོང་བའི་སྐྱོན་མེད་བར་ཐལ། འོངས་སྨྲ་བས་བདག་ཕུར་གཉིས་

[193B] ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་སོང། དེར་ཐལ། དེས་བདག་ཕུང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། དེར་
ཐལ༑ བདག་ཕུང་རང་ངོས་ནས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དུ་བྲལ་དེ། བདག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་
དུ་ཐལ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱི་རྒོལ་ཡང་དག་གིས་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་བློ་ངོར་གྲུབ་ཟིན་ཀྱང། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་རྟགས་ལས་བདེན་མེད་ཀྱི་
དོན་ངེས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་འདི་བདེན་མེད་དོ་སྙམ་པའི་བརྡ་དང་བདེན་མེད་དོ་ཞེས་པའི་སྒྲའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བ་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གོད་བུ་མཐོང་བ་ནབ་གླང་
གི་དོན་གྲུབ་ཀྱང་བརྡ་སྦྱོར་དགོས་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་འདི་ནི་བ་གླང་ངོ་ཞེས་བརྡ་འབའ་ཞིག་སྦྱར་བ་དོན་ཡོད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་
ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཡང་མེད་དེ་གྲུབ་པའི་ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་སྒྲའི་ཐ་སྙད་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། འདི་ནི་བ་གླང་སྟེ་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་

[194A]༄༅། །གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་སྐོར་དཀའ་གནས་ཡིན་པས་སྨྲ་རྒྱུ་མང་བོ་སྣང་ཡང་དཀྱུས་ཀྱི་དོན་ལ་གནོད་དོགས་ནས་བཞག་གོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། སྒྱུ་མ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་ཡང་དེས་སྟོང་བ་བཞིན་དུ་བུ་མ་
སོགས་ཐམས་ཅད་བུ་མ་སོགས་སུ་སྣང་ཡང་བུམ་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་བ་རང་སྟོང་ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་སུ་འདོད་ཟེར་ན། འོ་ན། ཆོས་གང་ཡང་རང་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། བུམ་སོགས་ཆོས་གང་ཡང་རང་རང་གིས་སྟོང་བ་
དེ་རང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། རང་སྟོང་ཆོས་ཅན། རང་སྟོང་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་སྒྱུ་མ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་ཡང་ནས། དེ་དངོས་མ་ཡིན་བར་འགྱུར་བའི་
ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། ཆ་བཅས་གཟུགས་ཅན་ཁོ་ན་དང་ལ་ལ་འདུས་བྱས་ཁོ་ན་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམས་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གཟུགས་སོགས་འདུས་རྒྱས་དང་ནམ་མཁའ་དང་མྱར་འདས་སོགས་འདུས་
མ་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཁྱབ་པ་མེད་པར་སྦྱར་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས་དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་ནམ་མཁའ་
ལ་སོགས་པའོ། །མ་ཁྱབ་པ་ནི་རགས་པ་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཅིག་བུའི་རང་བཞིན་དང་འགལ་བར་རྟེན་པ། ཐ་དད་ཕྱོགས་པ་དང་འབྲེལ་བས་ན། ཁྱབ་རྣམས་གཅིག་བུ་རང། ལ་འགྱུར། ཞེས་

[194B] ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་མཐའ་དག་ཀྱང་སྔར་བསལ་ཟིན་ཏེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་གི་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསལ་ལོ། ཞེས་དང། འགྲེལ་བཤད་ལས། གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་
མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སོགས་དང། ལང་གཤེགས་ལས། གཅིག་དང་གཞན་ཉིད་སྤངས་པ་ཡི། །གཟུགས་ནི་ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ། །སྣང་ཡང་དེ་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད། ཅེས་དང། ཡབ་སྲས་མཇལ་
བསོགས་ལས་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་གཏན་ཚིག་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་བྱེད་བ་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཡིན་པས་ཆ་དང་ཆ་ཅན་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་རྩི་བ་བློ་ཐོས་ཆུང་བའི་སྐྱོན་ནོ། ཞེས་
སོ༑ ༑གཉིས་པ་རང་ལུགས་ནི། ལུགས་འདིའི་བདེན་པར་གྲུབ་ཚད་དང་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་ཚད་གཉིས་ཡོད་དེ། བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་གིས་དོད་ལུགས་སུ་གྲུབས་དེ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཚད་
དང། བློ་གནོང་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་དུ་གྲུབ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་ཚད་དང། དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་འཛིན་ཅིང་གྲུབ་མཐས་མ་བསླད་པའི་བློ་ནི་བདེན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་པ་དང། བདེན་འཛིན་དེས་
ཡང་དག་པའི་དེ་ཉིད་ལ་གོས་ཀྱིས་འགེབ་པ་ལྟར་སྒྲིབ་པས་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གྲུབ་ཚུལ་གཅིག་གཞིར་བཞག་པ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པའི་བཟློག་ཟླ་བདེན་གྲུབ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལང་

[195A]༄༅། །གཤེགས་ལས། དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །དམ་པའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་མེད། ཅེས་དང། ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས། གཟུགས་སོགས་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་མེད་པར་
གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། རང་རྒྱུད་པའི་གཞུང་ཁུངས་ཐུབ་གཞན་ལས་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གསལ་བར་མི་འབྱུང་ལ། དབུ་མ་སྣང་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཚུལ་བཤད་པའི་བཟློགས་
ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་རམ་བདེན་ཡོད་དུ་ཤེས་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པ་ཞེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་ཐ་སྙད་ལ་རང་གི་གཞལ་བྱའི་དོན་ལ་
ཚད་མས་མི་གནོད་པ་གཅིག་དགོས་པ་འདི་དེ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལང་གཤེགས་ལས། དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །ཞེས་དང། དེའི་དོན་
བཤད་པར། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་རྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། སྲོག་ཆགས་དེ་དག་གི་བསམ་པ་ནི་རྟོག་
པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་གྱི་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པར་བཞག་གི་ཞེས་པ་ནས། དོན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཐོག་མེད་ཀྱི་དུས་

[195B] དེར་ཐལ། དབང་ཤེས་ལ་བདེན་འཛིན་ཡོད་ན་དབང་ཤེས་དང་སྒྲིབ་པའི་གཞི་མཐུན་ཡོང་དགོས་བས་འཁོར་བར་
འཆིང་བྱེད་དབང་ཤེས་ལ་མི་རུང་བར་སྟོང་ཐུན་ལྟར་ཡིན་བའི་ཕྱིར། ཡང་གཤེགས་ལས། རང་བཞིན་མེད་ལ་འཁྲུལ་བ་གང། ཞེས་དང། དེའི་འཁྲུལ་བའི་དུས་དང་འཁྲུལ་ཚུལ་ཡང་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེ་ཡང་ཐོག་
མ་མེད་པའི་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་བྱུང་ལ། དེས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་བསྟན་བ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞས་དང། རྣམ་བཤད་
ལས༑ དེ་ཡང་ནས་བྱུང་བའི་བར་གྱིས་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་སྟོན་ནོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལང་གཤེགས་ལས། དེ་ནི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་འདོད། ཅེས་དང། དེའི་དོན། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དངོས་པོ་
ཡང་དག་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དག་ལ་ཡང་དེ་ལས་བཟློག་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་འཁྲུལ་བའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ་འྡིའམ་འདིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་འགེབས་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ནི་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཅེས་པ་ནས། སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྐབས་འདིར་སྐྱུ་མའི་དཔེ་དང་དེ་ན་སྦྱོར་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པའི་

[196A]༄༅། །ཚེ་མིག་བསླད་པ་དང་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་མཚུངས། དེ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ་མཁན་དང་ལྟ་བརྟོགས་པའི་གང་ཟག་དང། མིག་མ་བསླད་པ་དང་བྱང་འཕགས་མཉམ་བཞག་པར་མི་འཆར་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མཚུངས་ཏེ། མིག་བསླད་པས་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་བློ་འཁྲུལ་པས་སྣང་བར་མི་འདོད་པར་དོན་གྱི་རྟ་གླང་དུ་འཛིན་པ་ལྟར་སྟོད་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གློ་ལ་སྣང་རབས་བཞག་པར་མི་འཆར་
བར་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་སུ་འཆར་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཚུངས་ཏེ། དཔེ་དེས་དེར་སྣང་ཡང་བློའི་དབང་གིས་ཡིན་སྙམ་བ་ལྟར་ལྟ་བ་རྟོགས་པས་ཀྱང་དེར་སྣང་བ་བློ་མ་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་
ལས་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དཔེ་ལ་སྣང་ཞེན་གང་ཡང་མེད་པ་ལྟར་དོན་དེའི་མཉམ་བཞག་གི་དོན་བདེན་སྣང་དང་བདེན་ཞེན་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་གི་སྣང་བའང་ལ་བྱེད་ཡོད་དེ་
རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་ལྟར་ན་དེའི་རྟ་གླང་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཆ་ཡིན་པས་སེམས་དེ་འཇལ་བའི་རང་རིག་གིས་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པས་རང་རིག་མངོན་སུམ་དང། མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་ལྟར་ན་དེའི་རྟ་གླང་ཕྱི་དོན་
དང་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པས་ས་ཕྱོགས་དང་བར་སྣང་ཅི་རིགས་འཛིན་པའི་དབང་མངོན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ནི། ནས། འགྲུབ་ལ་ཞེས་སོ། །འདི་འོག་

[196B] །གསུམ་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རི་བོང་རྭ་ཆོས་ཅན། ཡོད་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་དུ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། བྱས་པ་ལ་ཁོ་
ན་རེ། འོ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་བློའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདི་བས་བློའི་དབང་གིས་མ་བཞག་པའི་རང་ངོས་ནས་
གྲུབ་པ་མི་འདོད་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཞག་པ་དང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། བྱས་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པར་ཐལ། བློ་ལ་སྣང་བའི་ཞེས་པའི་བློ་
ལ་རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྟོགས་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་
སྟེ༑ དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྟོག་པ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་དོན་ནི་དེས་བཟུང་བ་ལྟར་སྡོད་ལུགས་སུ་སོང་བའི་དོན་གཅིག་དགོས་ལ། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཞེས་པས་དེས་
སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྡོད་ལུགས་ལྟར་མིན་པ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བློའམ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཞེས་པ་དང། དེ་དག་གི་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཞེས་པ་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་བློ་

[197A]༄༅། །ལ་སྣང་བའམ་བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་སྡོད་ལུགས་སུ་ཡོད་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དངོས་སྨྲ་བས་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་རང་སྤྱི་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པར་རྟོགས་
པར་ཐལ། དེ་དག་གིས་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་གཞལ་བྱ་གཉིས་འཇོག་ཤེས་པ་གང་ཞིག་ཚད་མ་གཉིས་བློ་གནོད་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་གོ་དོན་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། འདི་བས་བློ་
གནོད་མེད་ལ་སྣང་བ་དེ་ཀ་ཡུལ་དེའི་སྡོད་ལུགས་སུ་འདོད་ལ། སྣང་བའི་དབང་གིས་ཕར་བཞག་པ་ལས་མེད་ལ། ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་གཞལ་བྱའི་སྡོད་ལུགས་གཞལ་པ་ལ་གཞལ་བྱ་བཞག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་
བཤད་ལས། གཞི་དེར་སྣང་བ་དེ་ཤར་བ་ན་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་སྡོད་ལུགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་ལེགས་པར་ཕྱེད་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་དང་སྔ་མ་གཉིས་གཏན་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་སོ། ཡང་ཁོ་
ན་རེ༑ ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱི་དགག་བྱ་ལ་ཕྲ་རིགས་མེད་པར་ཐལ། རང་བཞིན་མེད་པར་གཉིས་ཀས་དེ་ལྟར་འདོད་པ་གང་ཞིག་དེ་ལས་ཕྲ་བ་བཀག་ན་ཆད་མཐར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དབུ་མ་རྒྱན་
ལས༑ རང་བཞིན་མེད་དེ་ཞེས་བརྩ་འགྲེལ་དང་དེའི་འགྲེལ་ལ་བཤད་དང་དབུ་མ་སྣང་བ་སོགས་ལས་རང་བཞིན་མེད་ཅེས་བཤད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཚིག་ལ་དེ་འདྲ་མང་བ་ཁྱོད་བདེན་ཀྱང་དོན་ལ་ལེགས་

[197B] དེར་ཐལ། འདི་དག་གིས་བྱིས་པ་ཡན་ཆད་ལ་གཟུགས་སོགས་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་འདོད་ལ། ཐལ་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་དགག་བྱར་བྱེད་
པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། བྱིས་བའི་གནས་སྐབས་ནས་བཟུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་མྱོང་བ་གང་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རང་བཞིན་ཁོ་བོས་
བཀག་པ་མེད་དེ། ཞེས་དང། བདེན་གཉིས་ལས། ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་འདི་ལས། །དེར་སྣང་བ་འདི་སྨྲ་བར་བྱོས། ཞེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། འོ་ན་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཅི་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ན་རྒྱུ་འདི་ལས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལན་དུ། རང་འགྲེལ་ལས། འདིའི་ལན་ལོན་པར་བྱེད་དེ། འདི་འདྲ་འདི་ནི་རྒྱུ་འདི་ལས། །སྣང་སྟེ་ཅི་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱ། །ཁྱོད་ལ་ཅི་ཙམ་སྣང་བ་དེ་ཙམ་ཁོ་བོ་ལ་ཡང་སྣང་ན་དེ་ལ་ཁོ་བོ་
ཅག་ལ་ཅི་ཞིག་དྲི། དྲིས་ན་ཡང་ཁོ་བོས་དེ་ཙམ་ཁོ་ན་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱའི་སྔོན་མ་མྱོང་བ་ནི་ཅི་ཡང་སྨྲ་བར་མི་བྱེད་དེ། ཞེས་དང། ཡང་བདེན་གཉིས་ལས། སྣང་བའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཉིད། །
ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡང་ནི། །དགག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། མངོན་སུམ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དང། ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཀུན་བཏགས་རང་

[198A]༄༅། །མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་བཀག་པ་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། རང་རྒྱུད་
པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་གནོད་མེད་ནི་སྣང་ཡུལ་ལམ་ཞེན་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ལམ་འཁྲུལ་པ་ཞིག་ལ་འདོད་ལ། འདི་ལ་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པས་དོན་འཇོག་ནུས་པ་དུམ་
ཞིག་ཡོད་པས་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་གནོད་པ་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཆེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། རྣམ་པ་གཞན་དུ་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་པའི་
དགོངས་པའོ། །དེས་ན་ཐལ་རང་གཉིས་ལ་ཚིག་འདྲ་བ་མང་ཡང་དེ་དག་གི་དོན་ཡིད་དོན་མི་འདྲ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བར་ཐལ། མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་དང་མ་དཔྱད་ན་ཡོད་ལ་དཔྱད་ན་མེད་པ་དང། བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་དང་མིང་
བརྡས་བཞག་སོགས་ཚིག་འདྲ་ཡང་དོན་མི་འདྲ་བ་དུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དབུ་མ་པ་གཉིས་ཀྱི་དགག་བྱ་ལ་བློ་ངོར་མི་འདྲ་བ་ཆེན་པོ་འོངས། ཞེས་དང། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་
རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་བློའི་དབང་གིས་གཟུགས་ཚེར་སོགས་འཇོག་མི་ནུས་ལ། དབང་པོའི་ཤེས་པ་སོགས་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཐ་སྙད་ཏུ་ཡོད་པ་འཇོག་ནུས་པར་འདོད་པས་བློའི་དབང་གིས་བཞག་མ་བཞག་གི་བློ་

[198B] ཞེས་པ་ནས། ཙམ་གྱི་སྒྲས་གང་གཅོད་ཀྱང་མི་མཐུན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཙམ་སྒྲས་གང་གཅོད་ཐལ་རང་མི་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་དར་
ཐལ༑ ལགས་བཤད་སྙིང་པོའི་ལུང་དེ་གསུངས་པ་གང་ཞིག། འདྲི་བས་བློ་གནོད་མེད་ལ་བརྡར་བྱས་བའི་བཞག་ཙམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཚུལ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་ཀྱི་དགག་བྱ་ནི། རྣམ་
བཤད་ལས། ལུགས་འདི་ལ་ཆོས་རྣམས་རྟོག་པའི་དབང་གིས་འཇོག་ཚུལ་ཤེས་ན། ཞེས་པ་ནས། འདིར་མ་སྤྲོས་ཞེས་བྱུང། འདིའི་དོན་ལེགས་པར་བཤད་དུ་ཡོད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་དུ་བསྟན་
པ་དང། དེའི་བཟློག་ཟླ་བདེན་པར་གྲུབ་ཚད་དུ་བཤད་བ་དང། མིང་བརྡས་ཕར་བཏགས་ཙམ་ལ་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རུང་བར་བཤད་པ་དང། དེ་ལྟར་འགྲེལ་པའི་མཁས་པ་ངོས་བཟུང་བ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བཤད་དུ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མིང་རྐྱང་ཕར་བཏགས་ཙམ་ཡོད་ཀྱི་གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་གི་གདགས་གཞིའི་ཕུང་
ཁམས་ལ་གང་ཟག་དང་བཞེས་མིང་རྐྱང་ཕར་བཏགས་ཙམ་མ་གཏོགས་གདགས་གཞིའི་ཚོགས་ཙམ་དང་རྒྱུན་དང་རེ་རེ་བ་དེ་དག་གི་ཆ་གང་ཡང་གང་ཟག་དང་ངམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་བྲག་ཕུག་ལྟ་བུའི་མུན་པ་

[199A]༄༅། །བབས་པའི་ཐག་ཁྲ་འཁྱིལ་ལུགས་ཁ་དོག་སོགས་སྦྲུལ་འདྲ་ལ་འཁྲུལ་གྱི་མིང་བརྡས་ཕར་བཏགས་ཙམ་མ་གཏོགས་ཐག་པའི་ཆ་གང་ཡང་སྦྲུལ་དུ་མེད་པ་བཞིན་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་མིང་ཙམ་ཕྱིར། །ནམ་མཁའ་ཡང་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །འབྱུང་མེད་གཟུགས་ལྟག་ལ་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་མིང་ཙམ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །ཅེས་དང། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་
པར་འདོད་ཆགས་ལ། །སོགས་ལ་ཡོད་ཉིད་ཡོད་མིན་ན། ཞེས་སོགས་དང། དེའི་འགྲེལ་པར། རྟོག་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རྟོག་པ་མེད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པ་དེ་དག་ནི་གོར་མ་ཆག་པར་ཐག་པ་བསྡོགས་པ་ལ་བཏགས་
བའི་སྦྲུལ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་ངེས་སོ། ཞེས་དང། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི་ཁམས་དྲུག་པ། རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ། ཞེས་པ་ནས་
སའི་ཁམས་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་མ་གཏོགས་པར་སའི་ཁམས་ཉིད་དུ་དམིགས་ཏེ། ཐ་སྙད་དེ་ཡང་བུད་མེད་མིན་སྐྱེས་པ་མིན་གྱི། རྒྱལ་པོ་དེ་ལྟར་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་ཤིག། ཅེས་དང། དེ་བཞིན་དུ་
ཁམས་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་དེའི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། མི་དམིགས་ཏེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་ལས་མེད་པར་བཤད། ཐ་སྙད་དེ་ཡང་བུད་མེད་མིན་སྐྱེས་པ་མིན་ཞེས་པས་གདགས་གཞི་

[199B] །དེའི་དོན་བསྡུས་ནས། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སྐྱེས་བུ་ས་མིན་ཆུ་མ་ཡིན། །མེ་མིན་རླུང་མིན་ནམ་མཁའ་མིན། །རྣམ་ཤེས་མ་ཡིན་ཀུན་མིན་ན། །དེ་
ལས་གཞན་ན་སྐྱེས་བུ་གང། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་ཤེས་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་གདགས་གཞི་རེ་རེ་ནས་མ་ཡིན་པར་བཤད། ཀུན་མ་ཡིན་ཞེས་པས་གདགས་གཞི་ཚོགས་པ་ཡང་མིན་པར་བཤད། དེ་ལས་གཞན་
ན་ཞེས་པས་གདགས་གཞི་ལམ་ལྟོས་པར་ཡང་མེད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དེའི་བཟློག་བདེན་པར་གྲུབ་ཚད་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་མིང་དང་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་ལས་མེད་པ་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་
མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཞེན་ན་བདེན་འཛིན་དུ་འགྱུར་བས་ཞེན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་རྣམས་ནི་རེ་རེ་ནས་བཙལ་ན་ཐ་སྙད་ཙམ་མ་
གཏོགས་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་མི་དམིགས་སོ། ཞེས་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་དམིགས་ན་སངས་རྒྱས་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་ལུང་བསྟན་པ་ནི་གང་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ནས། རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་བར་དུའོ། ཞེས་དང། དེ་བཞིན་དུ་འདི་དག་ནི་ཐ་སྙད་ཅམ་མིང་བརྡ་ཙམ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་བརྗོད་པ་ཙམ་གདགས་པ་ཙམ་སྟེ། དེ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་བྱའི་མི་འཕྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་

[200A]༄༅། །པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ལས་མེད་པ་ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཏགས་པའམ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དབྱིབས་སུ་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཐོ་ཡོར་ལ་ནི་མི་བློ་བཞིན། ཞེས་གསུངས་པ་
ལྟར༑ རྒྱང་རིང་པོ་ནས་ཐོ་ཡོར་ལ་མིར་བཏགས་བ་དང་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་བྱ་བྱེད་རུང་མི་རུང་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་གདགས་གཞི་ལ་རང་རང་གི་མིང་ཕར་བཏགས་ཙམ་དེས་ཆོས་དེའི་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་
རང་ལ། དཔེ་གཉིས་ལ་མིང་དེ་ལྟར་བཏགས་པས་སྦྲུལ་དང་མིའི་བྱ་བ་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མིང་ཙམ་དེ་ལ་བྱ་བྱེད་སོགས་ཁམས་བླངས་ན་ཆད་མཐར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བྱ་བྱེད་སོགས་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་
འཇོག་མ་ཤེས་པར་མེད་པ་མིན་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་ཆད་མཐར་ལྟུང་བ་ལ་མི་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ལྟ་བའི་དབང་གིས་ཏེ། ཁོ་བོ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རི་བོང་གིར་
བཞིན་དུ་མེད་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་ལ། ཚིག་གི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་མི་སྨྲའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་བོད་རྒན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་
ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མེད་པའང་ཡིན་ཟེར་བ་ལེགས་པར་བཀག་ལ་ཤེས་བྱེད་མང་ཡང་སྔར་བཤད་པས་ཤེས་ནུས་སོ། །བཞི་པ་ཡོད་དེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་གི་ཚིག་འགྲེལ་དང་དེའི་དོན་འགྲེལ་མཁན་པོ་

[200B] དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་དཀོན་བརྩེགས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་
སྐུ་གང་ཡིན་རྩོད་པ་བདེན་རྫུན་འབྱེད་པ་དཔེར་བཀོད་ནས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས། ཞི་བ་ལྷས་ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྱུ་མ་དཔེར་བཀོད་ནས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིང་རྟའི་
དཔའི་སྟེང་ནས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བཏགས་དོན་བཙལ་རྣམ་རྙེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་མིང་ཙམ་དེ་ལ་ཡིན་མིན་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། ལྷ་ཁང་དུ་མི་གཉིས་ཀྱི་གཅིག་གིས་འཁོར་ལོ་
ཅན་དབང་ཕྱུག་དང་རྩེ་གསུམ་ཅན་ཁྱབ་འཇུག་གོ། ཞེས་སྨྲས། གཞན་བ་ན་རེ་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། ཞེས་རྩོད་པ་ལ་དབང་པོ་ན་རེ། འདི་ན་ལྷ་དེ་གཉིས་མེད། འདི་རི་མོ་ཡིན་ནོ་མི་ཟེར་པར་འཇིག་རྟེན་དང་བསྟུན་ནས་གཉིས་པ་ལ་ཁྱོད་
བདེན་ལ་གཞན་དང་པོ་ངེས་སྨྲས་པ་མི་བདེན་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པར་གྲགས་པ་དེང་ཡང་ཡོད་པར་སྨྲའོ། །གང་འཇིག་རྟེན་ན་མེད་པར་གྲགས་
པ་དེ་ཡང་མེད་པར་སྨྲའོ། ཞེས་གསུངས་པས། དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་བྱ་བདེའི་ཚེ་ན་གང་འཇིག་ན་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་གྲགས་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སོགས་དང། དཔེར་ན་གྲོང་མི་

[201A]༄༅། །གཉིས་ཤིག་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ལ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་དོང་བ་ན་ལྟད་མོའི་ཕྱིར་ལྷ་ཁང་དུ་ཞུགས་ནས། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེས་ཇི་ལྟར་འདི་ན་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཡང་འགའ་ཡང་མེད་ལ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཡང་མེད་
དེ༑ བདི་དག་ནི་རྩིག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རི་མོ་བྲིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་མདོ་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་འདི་ནི་བདེན་ནོ་འདི་ནི་མི་བདེན་ནོ། ཞེས་སྨྲས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་གདགས་
གཞི་ཁམས་དྲུག་ལ་མིང་ཙམ་ལས་མེད་པ་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་དང་དེ་གཉིས་བསད་པས་སྐྱེས་བུ་བསད་པའི་སྡིག་པ་ཡོད་མེད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀ་ལ་མིང་རྐྱང་ལས་མེད་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་མི་ལ་སེམས་མེད་
པས་མིའི་སྡིག་པ་མེད་ལ། སྐྱེས་བུ་ལ་སེམས་ཡོད་པས་བསད་ན་མིའི་སྡིག་པ་ཡོངས་པ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བསད་སོགས་ལ། །སེམས་མེད་ཕྱིར་ན་སྡིག་མེད་དེ། །སྒྱུ་མའི་
སེམས་དང་ལྡན་པ་ལ། །བསོད་ནམས་དང་ནི་སྡིག་པ་འབྱུང། ཞེས་དང། བསླབ་བཏུས་ལས། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་ཀྱང་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་བ་མི་འགལ་བ་དང། རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མཐོང་
བཞིན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འགལ་བ་དེ་ལྟར་ནི་ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་བསྟན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་འདིས་གང་གི་བདག་མེད་ཀྱང་ལས་འབྲས་སོགས་རུང་བ་དང། རང་ངོས་ནས་ཆོས་གང་ཡང་

[201B] །གསུམ་པ་འཚད་པར་འགྱུར་ལ། འདི་ལྟར་བཤད་པ་འདི་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་དཀའ་ས་མཐར་ཐུག་ཡིན་ཏེ། མིང་གིས་ཕར་བཏགས་
ཙམ་ལས་རགས་པའི་དགག་བྱ་བཀག་ཀྱང་རྟག་མཐའ་མི་ཁེགས་པས་དབུ་མའི་དོན་རྣལ་མ་མི་རྙེད། མིང་རྒྱད་ལས་གདགས་གཞིའི་སྟེང་ནས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་སྤྱི་ཤར་པ་ན་རི་བོང་རྭ་ལྟར་ཚད་གྲུབ་འཇོག་མ་ཤེས་ན་ཆད་མཐར་
ལྷུང་ནས་དབུ་མའི་དོན་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བཤད་ལས། རྟོག་པས་བཞག་པ་དེ་ལ་བྱ་བྱེད་འཐད་པ་ནི། ནས། དབུ་མའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་པའི་དཀའ་ས་ཡང་འདི་ཉིད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མིང་རྐྱང་བཏགས་
ཡོད་ཀྱི་དོན་ཡོད་དེ། མིང་རྐྱང་ཞེས་པས་རང་དོས་ནས་གྲུབ་པ་དང་རྟག་མཐའ་ཁེགས། བཏགས་ཡོད་ཅེས་པས་དོན་དེ། ཐ་སྙད་དེ་འཇུག་ཏུ་ཡོད་པས་རི་བོང་རྭ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས་ཆད་མཐའ་དང་མེད་མཐའ་སོགས་
སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་ལ་ཡོད་པས་མཁྱབ་ཀྱང། མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ལ་ཡོད་པས་ཁྱབ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡོད་བ་བཏགས་ཡོད་གཉིས་ལ་
ཕན་ཚུན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ན་རྟོག་པ་མེད་པས་རྣམ་མཁྱེན་སོགས་རྟོག་པས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་སྙམ་ན་སྐྱོན་དེ་མེད་པར་ཐལ། མིང་མེད་པའི་ཆོས་མེད་ལ་སྒྲ་རྟོག་རང་ཡུལ་ལ་

[202A]༄༅། །འཇུག་མཚུངས་ཡིན་པས་རྣམ་མཁྱེན་འཇོག་བྱེད་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཡོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་མིང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱུད་ལྡན་
གྱི་སེམས་ཅན་ཡོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། ཐལ་རང་དགག་བྱའི་ཕྲ་རགས་ཆེར་བཤད་པས། སྐལ་ལྡན་བློ་མིག་སློད་པའི་རབ་རིབ་ཚོགས། །ཐོ་རང་རྒྱུ་སྐར་རྣམས་བཞིན་ཆོས་དབྱིངས་སུ། །བདས་
བ་མེད་ཀྱང་བྲོས་ནས་མི་སྣང་མཚར། །ཨ་ཧོ་མཁའ་ངོས་མ་སྒྲིབ་དབང་པོའི་གཞུས། །སྤྲས་བཞིན་སྟོང་པ་མི་འགོག་རྣམ་ཀུན་མཆོག་འཆར་བའི་སྒྱུ་མ་འདི་ལ་གཟིགས་མེའི་ཚད། །མི་འཆར་རྣམ་པ་གང་ཡོད་ཨེ་
མ་ཧོ༑ ༑སྟོང་པ་སྣང་བ་ཟད་པའི་གནས་ལུགས་དང། །ཀུན་རྫོབ་ཅི་ཡང་འཆར་བའི་ཆོས་ཅན་གཉིས། །འདུ་དང་འབྲལ་མེད་གཟུགས་དང་ནམ་མཁའ་བཞིན། །རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དབང་པོ་དབུ་མ་པའོ། །ཞེས་
བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།    ༈    །གཉིས་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རིགས་བས་སྒྲུབ་པ་དང། །གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རིགས་བས་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་དགག་
པ༑ དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤངས་པ། རྟེན་འབྱུང་གི་སྐྱེ་བས་མཐར་འཛིན་འགོག་ཚུལ། །རིགས་པས་དབྱད་པའི་འབྲས་བུ་ངོས་བཟུང་བ་དང་བཞི། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་དགག་བྱ་བདག་གཉིས་པོ་དེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཐལ་

[202B] རྟགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དེ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་དུ་མ་ཡོད་དེ། གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར། རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པ་མགོ་སྙོམས་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར། འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་
འགྱུར། འགལ་བརྗོད་དང་འདོད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐལ་འགྱུར། སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་བར་ཐལ། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་བའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། གཉིས་
པ་ནི་ཡོད་དེ། སྒྲ་འཛིན་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་བར་ཐལ། གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། བ་སྤྱི་རྟག་དངོས་ཆོས་ཅན། རང་གི་གསལ་བ་དུ་མ་ལ་
མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཆ་མེད་པའི་གཅིག་པུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། བཞི་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བདོན་མེད་པར་ཐལ། རང་གི་བདག་ཉིད་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། ལྔ་པ་ནི། གཟུགས་ཕུང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་
ཐལ༑ ཚོར་ཕུང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལ། ཚོར་ཕུང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་གཟུགས་ཕུང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་ཐལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཚོར་ཕུང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་
གཟུགས་ཕུང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཉིས་ལ་བསྒྲུབ་དཀའ་སླའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་ཀྱང་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དཔྱོད་པ་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་དང། རྒྱུ་ལ་

[203A]༄༅། །དཔྱོད་པ་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མའི་གཏན་ཚིགས་དང། འབྲས་བུ་ལ་དཔྱོད་པ་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་གི་གཏན་ཚིགས་དང། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་ལ་དཔྱོད་པ་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་གཏན་ཚིགས་དང། ཆོས་ཀུན་གྱི་
ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་འབྲས་གསུམ་ཀ་ལ་དཔྱོད་པ་རིགས་པའི་རྒྱལ་བོ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་དང་དུམ་གང་དུ་མེད་
པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་སྟེ། མཐའ་བཞི་གང་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ཡོད་དེ། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུ་དུས་སུ་ཡོད་པ་
ཡང་མི་སྐྱེ་གཏན་ནས་མེད་པ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། བཞི་པ་ཡོད་དེ། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཅིག་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཡང་མི་སྐྱེད། རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་
བུ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡང་མི་སྐྱེད། རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཡང་མི་སྐྱེད། རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་གཅིག་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡང་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། ལྔ་བ་ཡོད་དེ། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་
མེད་དེ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་གཟིགས་མིང་སྒོ་ནས་མཉམ་ཉིད་དང་པོ་སྐྱེ་པ་མེད་པ་མཉམ་ཉིད་གཙོ་བོར་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་

[203B] རིགས་ཚོགས་གཞན་རིན་ཕྲེང་སོགས་ལས་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་རྟགས་གཞན་ཅི་རིགས་
རྒྱས་པར་བཤད་པ་འགའ་ཞིག་འདིར་ཞར་བྱུང་དུ་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཆོས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་རིགས་པས་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་གཞན་བསྟན་པ་
སླ་པར་དགོངས་ཏེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དང་བོར། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ཉེ་བར་བཤོད་
པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། ཚིག་བཅང་འདིས་དམ་བཅའ་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བསྟན་ཚུལ་བརྟེན་པ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་གང་དག་ནམ་ཡང་གང་ན་ཡང་སྟེ། ཡུལ་དུས་གྲུབ་མཐའ་འགར་ཡང་བདག་ལས་དང་གཞན་ལས་དང་
དེ་གཉིས་ལས་དང་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་དམ་བཅས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དངོས་པོ་གང་དག་ཅེས་པས་བརྟེན་པ་མི་སྐྱེ་རྒྱུ་དེ་སྟོན། ནམ་ཡང་དང་གང་ན་ཡང་ཞེས་པས་རྟེན་གཞི་གར་དུ་མེད་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
ཡུལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་གུར་གུམ་མི་སྐྱེ་བ་ཡུལ་གྱི་དབང་ལྟ་བུ་དང། དགུན་དུས་ལོ་ཐོག་མི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་དང། དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་ཡང། དངོས་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་སྐྱེའོ་སྙམ་པ་བཅད་པའི་

[204A]༄༅། །ཕྱིར་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཕྱི་ནང་ཕྱིན་ང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་འགར་ཡང་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་འདི་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ཞེས་དང། དེ་བཞིན་དུ་དམ་བཅའ་
གཞན་གསུམ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ཞེས་སོ། །འདིར་དོན་དེ་འཆད་པ་ལ་དམ་བཅའ་བཞག་པ་དང། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དང། གྲུབ་མཐའི་དོན་གསུམ། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། དེ་ཉིད་དེ་ལས་འབྱུང་མིན་གཞན་དག་ལས་ལྟ་ག་ལ་ཞིག་གཉིས་ཀ་
ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ག་ལ་ཡོད། ཅེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། གཉིས་པ་ལ་བདག་སྐྱེ་དགག་པ། གཞན་སྐྱེ་དགག་པ། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ། རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་པ་
དགག་པ་བཞི། དང་པོ་ལ་འགྲེལ་པའི་རིགས་པས་དགག་པ། རྩ་ཤེས་ཀྱི་རིགས་པས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། གྲུབ་མཐའ་མཁན་གྱི་ལུགས་དགག་པ། གྲུབ་མཐའ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་ལ་མེད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བ་གསུམ་
དང་པོ་ནི། རྩ་བར། དེ་ཉིད་དེ་ལས་འབྱུང་ན་ཡོན་ཏན་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཡང་གཟུང་དུ་ཡོད་འགྱུར་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཁས་མི་བླངས། ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། རྩ་བར། གང་ཕྱིར་རྒྱུ་ཞིག་ན་ཡང་
སོགས་རྐང་པ་གཉིས་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། གསུམ་པ་ནི། རྩ་བར། དེ་ཕྱིར་དངོས་ངོ་ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། རྩ་བར། བདག་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་བསྐྱེད་པར་བྱ་དང་སྐྱེད་དང་

[204B] འདི་ལ་སྤྱི་དོན་དང་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་བཀག་ཚུལ། དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་
སྐྱོན་མེད་པར་ཟླ་བས་བཤད་ཚུལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། ནས་མྱུག་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ས་བོན་དང་རྐྱེན་ཆུ་ལུད་རྣམས་ལ་སྤྱིའམ་གཙོ་བོའམ་རང་བཞིན་ཆ་མེད་གཅིག་ཕར་ཡིན་ཚུར་ཡིན་གྱི་
ཁྱབ་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པར་ཐལ། རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་ལྡན་ཐམས་ཅད་རང་རྒྱུའི་དུས་ནས་ཡོད་དེ། དེ་དག་རང་རྒྱུའི་དུས་སུ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྫ་བུམ་
རྒྱུ་འཇིམ་པའི་དུས་སུ་འཇིམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་བཞིན། དེས་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཡང་ཆ་མེད་གཅིག་ཡིན་པས་ཕན་ཚུན་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་དུ་འདོད་དེ། རྣམ་བཤད་ལས། འདི་ལ་གྲངས་
ཅན་རྣམས། ཞེས་པ་ནས། འདོད་ཚུལ་ཞེས་སོ། །ཡང་གྲངས་ཅན་ཁ་ཅིག་སྤྱི་ལས་དེ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་ལ་གསལ་བར་འདོད་དེ། འདིས་ཀྱང་སྤྱི་གསལ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཚུལ་དང་གྲུབ་ཚུལ་སྔ་མ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར། །དེ་
ལྟར་འདོད་པ་ལ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཐལ་འགྱུར་འཕངས་ཚུལ་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་དམ་བཅའ་བཞག་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བདག་ལས་

[205A]༄༅། །སྐྱེ་ན་ཅི་ཉེས་སྙམ་བ་ལ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དེ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བ་དང། དེར་མ་ཟད་ཐུག་མེད་དུ་ཡང་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་འོང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱིས་གནོད་བྱེད་མིང་གི་སྒོ་ནས་མདོང་བསྟན་
པའི་ཕྱིར། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་
བ་འཕངས་ཚུལ་ཡོད་དེ། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བདོན་མེད་དུ་ཐལ། རང་གི་རྒྱུ་དུས་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཕགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གྲངས་ཅན་གྱིས་མ་ཁྱབ་ཟེར་བ་ལ། ཐལ་འགྱུར་གཉིས་པ་ཐུག་མེད་དུ་
ཐལ་བ་འཕངས་ཚུལ་ཡོད་དེ། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ། རང་གི་རྒྱུ་དུས་ནས་གྲུབ་ཟིན་ཀྱང་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པའམ་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཕངས་པའི་ཕྱིར། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས་
དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ་ན་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལའང་མ་ཁྱབ་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་ཀྱང་མི་གསལ་
པ་གསལ་བར་སྐྱེ་དགོས་པས་ཐལ་འགྱུར་སྔ་མར་མ་ཁྱབ་ལ། གསལ་ཟིན་ནས་སྐྱེ་མི་དགོས་པས་ཐལ་འགྱུར་འདི་ལ་མ་ཁྱབ་སྙམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། དེ་ལ་ཕ་རོལ་བོས་ནུས་པའི་ངོ་བོར་མི་གསལ་བར་

[205B] གསལ་ཟིན་ནས་སྐྱེ་མི་དགོས་པས་ཐལ་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ལ་ཁྱབ་བ་མོད་ཅས་སྨྲ་མོད་ཀྱང་སྐྱོན་སྦོང་མི་ནུས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་དེ་གཉིས་ལམ་ཁྱབ་ཀྱི་ལན་བཏབ་ཀྱང་
ལན་རྣམ་དག་མི་ཐེབ་པར་ཐལ། དེ་ལ་གསལ་བ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ། རྒྱུ་དུས་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མོ་གྲུབ་ན། འོ་ན། སྐྱེ་ལྡན་ཐམས་ཅད་སྔར་ཡོད་རྐྱེན་གྱིས་གསལ་བར་སྐྱེ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གསལ་
བ་ལ་དེའི་ཕྱིར། གོང་དུ་མ་ཁྱབ་ན། གསལ་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་རང་རྒྱུའི་དུས་ནས་ཡོད་ཀྱང་སླར་སྐྱེ་བ་དགོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། སྨྲ་མོད་ཀྱང་སྐྱོན་
སྤོང་མི་ནུས་ཏེ། གསལ་བ་སྡ་ནས་ཡོད་ན་དེར་སྐྱེ་མི་དགོས་ལ་སྔ་ནས་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེན་ཐུག་མེད་སོ་ན་གནས་ཤིང་གསལ་བ་སྔར་མེད་ན་རྒྱུ་ལ་སྔར་ཡོད་ཁོ་ན་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་ཉམས་སོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་
གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་གཞི་སངས་རྒྱས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་བའི་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་མ་དགོངས་ཤིང། དེས་ན་མདོར་བསྟན་གྱིས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་འཕངས་
པར་མ་དགོངས་ནས་མདོར་བསྟན་གྱི་གཟུང་ཁོ་ན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་རབ་སྒྲོ་ན་མེ་ལས། འདི་ལ་གཞན་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་པ་བདག་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་

[206A]༄༅། །འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་རྣམ་པར་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་
པ་མང་སལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐབས་ཀྱི་དོན་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་བ་དང། དེའི་ཆོས་བཟློག་པའི་དོན་མངོན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་པར་འགྱུར་བ་དང། སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ་
དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་དང། སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཛད་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་དོན་ནི་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་
བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་འགྲེལ་བའི་ཚིག་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེས་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་དེས་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་རྟགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དང། གྲངས་ཅན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པའམ་ཁྱབ་པ་འགལ་བའི་
སྐྱོན་བརྗོད་ཡོད་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་དང། རྒོ་ལས་གཞན་གྱིས་ཀླན་གའི་གླགས་ཡོད་པའི་སྐྱོན་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་འགྲེལ་བས་སྦྱོར་བ་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདག་གི་བདག་ཉིད་
ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་དོན་དང་འཐུག་མེད་པའི་སྣང། ཞེས་ཚིག་ཟིན་པ་བཀོད་ཀྱང་པས་མཆོད་བསོད་ནམས་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དམ་བཅའ་

[206B] དེར་ཐལ། མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་
བཞིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་དང། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ལེགས་ལྡན་
གྱིས་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། སྦྱོར་བ་དེས་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་དང་དཔེ་གང་ཡང་མ་བརྗོད་པས་དམ་བཅས་བཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གྲངས་ཅན་གྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་
ལས་ཞེས་པའི་དོན་འབྲས་བུ་མངོན་གསལ་གྱི་བདག་ཉིད་ལས་ཟེར་ནམ། རྒྱུ་མི་གསལ་བ་གཙོ་བོའི་བདག་ཉིད་ལས་འདོད། དང་པོ་ལྟར་ན་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཡང་འབྲས་བུ་མངོན་པར་གསལ་ཟིན་པའི་བདག་
ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པ་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་ལྡན་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སྨྲ་བའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས། གཞན་གྱིས་སྨྲས་
པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་དང། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། གྲངས་ཅན་གྱིས་བདག་ལས་ཞེས་པའི་དོན་འབྲས་བུ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ལས་ཡིན་ན་ནི་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་དང། རྒྱུ་མི་བསལ་བ་ནུས་

[207A]༄༅། །པའི་བདག་ཉིད་ལས་ཡིན་ན་ནི་སྐྱེ་ལྡན་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཁ་ནི་ཡིན་པས་ན་ཁྱབ་པ་འགལ་བར་གྱུར་རོ། ཞེས་དམ་བཅའ་ལ་བརྟགས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་
སོ༑ ༑རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། སྐབས་ཀྱི་དོན་དངོས་བསྟན་དོན་མེད་ཐུག་མེད་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་པས་འགྲེལ་པའི་དངོས་ཟིན་གྱི་སྦྱོར་བ་དེ་ལས་བཟློག་དགོས་བཟློག་པས་གཞན་གྱི་ཀླན་ཀའི་གླགས་
ཡོད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་དང། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། རྒོལ་བ་གཞན་གྱི་གླན་གའི་གླགས་
ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མི་རིགས་སོ། ཞེས་དང། གླགས་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ན་སྐབས་ཀྱི་དོན་སྦྱོར་བ་དེ་ལས་བཟློག་པས་འགྱུར་རོ། ཞེས་སོ། སྐབས་ཀྱི་དོན་དངོས་བསྟན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་བཟློག་
པས་གླགས་ཡོད་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་ཡོད་དེ། དངོས་ཟིན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་བཟློག་པས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཏེ་རྟགས་དོན་མེད་
ཐུག་མེད་གཉིས་བཟློག་པས་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་བཀོད་པས་དབུ་མ་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་མེད་དགག་བྱེད་པའི་ ཤེའི་སྒྲོན་ལས། བསྒྲུབ་པ་མ་བྱ་བ་དང་

[207B] འགལ་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་དང། ཊིཀ་ཆེན་ལས། སྐབས་ཀྱི་དོན་ལས་བཟློག་པས། ཞེས་སོགས་ནས་ཟེན་  གླགས་ཇི་ལྟར་ཡོད་ན། འདི་ལྟར་སྦྱོར་བའི་ཚིག་ཟིན་
ལས་བཟློག་དགོས་པས་གླགས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྦྱོར་བའི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་ན་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཐུག་མདོ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་རྟགས་ཕྱོགས་ཚས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་
བདག་ལས་སྐྱེ་ན་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་པ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ཡང་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དངོས་ཟིན་ལྟར་མི་འཐད་ཅིང་འདིའི་བཟློག་དོན་གཉིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་རང་ཉིད་ཀྱིས་
འདོད་པར་མངོན་ཞེས་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འདོད་པ་བླངས་སོ། ཞེས་སོ། སྐབས་འདིར་རྟགས་ཆོས་སོགས་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་མ་སྣང་བཤེས་དགོས་ཏེ། དེ་ཤེས་ན་འོག་གི་འཆད་འགྱུར་དུ་མ་ལ་ཕན་པ་
དང༑ དབུ་ཚད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མི་འདྲ་བའི་རྣམ་དབྱེ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་སྦྱར་ནས་བཤད་ན། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་དམ་བཅའ་
རྣམས་དོན་གཅིག་སྟེ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་ཕྱོགས་སོགས་ཡིན་པར་དབུ་མཚད་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཞེས་པ་ནི་པ་ཀྵི་ཞེས་པ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་རྣམས་

[208A]༄༅། །དོན་གཅིག་པར་མཐུན་ཏེ། གཞི་གང་གི་སྟེང་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་གཞི་དང་ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་དང་རྩོད་བཞི་དང་གཞིའི་ཆོས་ཅན་
རྣམས་དོན་གཅིག་པར་མཐུན་ཏེ། ཆོས་ཅན་ཞེས་པའི་ཆོས་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལ་བྱས་ནས་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བགྲེལ་བཤད་བརྟུལ་ཞུགས་ལས། ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་
པར་བྱ་བའི་གཞི་གང་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཉིས་ཡོད་པར་ནི་ཆོས་ཅན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་ཕྱོགས་ཆོས་དང་གཏན་ཚིགས་དང་རྟགས་དང་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་དོན་གཅིག་པར་
མཐུན་དེ། འགྲེལ་བཤད་དེ་ཉིད་ལས། གྲུབ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཏེ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་དང། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ། 
ཆེས་ཡིན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བདག་པ་དོན་གཅིག་སྟེ། རྒོལ་འཕྱི་ལ་ཚུལ་གསུམ་མཐུན་སྣང་དུ་རང་དབང་
ཞེས་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་རྒོལ་བ་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་དཔག་གཅིག་ལ་ཁ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་རང་དབང་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་བཤད་དེ་ཉིད་ལས། སྐབས་འདིར་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་

[208B] ཆོས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲགས་པ་དང། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་
བ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲགས་པ། དེ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་དང། འཆི་མེད་མཛད་ལས། རང་རྒྱུད་རང་དབང་བདག་དབང་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་དང་དེའི་རྗེས་དཔག་དང་གཞན་
གྲགས་ཀྱི་རྟགས་དང་དེའི་རྗེས་སུ་བདག་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་ལ་ཐལ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཡང་དག་མི་འདོད་དེ། སྔ་རྒོལ་དབུ་མ་པས་ཕྱི་རྒོལ་དངོས་སྨྲ་ལ་དངོས་པོ་བདེན་མེད་སྒྲུབ་ཚེ་ཕྱི་རྒོལ་རང་ཉིད་ལ་གྲགས་པས་ན་རང་གྲགས་
དང་སྔ་རྒོལ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱི་རྒོལ་ལ་གྲགས་ངས་ན་གཞན་གྲགས་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དབུ་མའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པར་དུ་དབུ་མ་པ་གྲགས་པ་ལྟར་གྱི་རྟགས་སོགས་ཕྱི་རྒོལ་ལ་བསྟན་པའི་མ་གློ་ལ་གྲགས་
མ་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀར་མཐུན་སྔར་གི་ཚུལ་གསུམ་མི་ཡོང་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་དགག་སྒྲུབ་བྱར་བྱེད་པའི་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ཚུལ་ཡོད་དེ། དངོས་ཟིན་གྱི་རྟགས་བཟློག་ནས་དོན་
བཅས་ཐུབ་བཅས་འགོད་ན་དངོས་ཀྱི་དམ་བཅའ་ཡང་བཟློག་ནས་དངོས་པོ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་བསྒྲུབ་བར་བྱེད་དགོས་པས་གྲུབ་དང་མཐའ་དང་འགའ་བ་གང་ཞིག་སྤྱིར་ཐལ་འགྱུར་དང་རྟགས་གང་བཀོད་ཀྱི་དེ་ལྟར་བཟློག་དགོས་

[209A]༄༅། །པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་སྐབས་འདིར་དེ་ལྟར་དགོས་ཞེས་ཞིབ་ཆ་འབྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དངོས་ཟིན་གྱི་རྟགས་བཟློག་པ་ལྟར། དངོས་ཟིན་གྱི་
བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་བཟློག་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་ལྟེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་འགོད་པ་མི་ཞུང་ཡང་ཤུགས་བསྟན་གྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བ་གང་ཞིག། དེ་ལྟར་བྱས་ན་མ་ཡིན་དགག་དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་སོང་བས་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་
པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། དེས་ན་བཟློག་དོན་གཉིས་རྟགས་སོ། །དངོས་ཟིན་གྱི་རྟགས་བཟློག་དགོས་ན་དངོས་ཟིན་གྱི་དམ་བཅའ་ཡང་བཟློག་དགོས་ཏེ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྟགས་
བཟློག་པ་ལྟར་བྱར་མེད་པས་བདག་སྐྱེ་རྣམས་པར་བཅད་ཙམ་མ་ཡིན་པ་བཟློག་པའི་དོན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཆེད་ཡིན་པས་སྐབས་
འདིར་མེད་དགག་གཅིག་དགོས་ཀྱི་མ་ཡིན་དགག་བྱས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཚན་མ་ལ་མི་སྦྱོད་པར་གསུངས་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཡོངས་སུ་
བཟུང་ན་ནི་དེ་སྒྲུབ་པ་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སྒྲུབ་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། མཛད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལུང་ལས་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཆུ་

[209B] ཞེས་སོ། །འདི་ལྟར་མ་གོ་བར་སྣ་ཚོགས་སྨྲས་ཀྱང་འཁྲུལ་ལོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་འགོག་སྐབས་སྐྱེ་མེད་ཙམ་མ་ཡིན་
བར་སྐྱེ་བ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྒྲུབ་འདོད་ལ། དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་ནི་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་ཡིན་པས། བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྨྲས་པས་ཤུགས་ལ་གཞན་སྐྱེ་འཕེན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བུདྡྷ་པཱ་ལི་
ཏ་ལས། འདིར་སྨྲས་པ་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བར་བརྗོད་པ་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིག། བཤད་པ་དེ་དང་པོར་བསྟན་པར་བྱའོ། །བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། ཞེས་པ་ནས། གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། བདག་དང་གཞན་གཉིས་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གཉིས་ཀའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། རྟག་ཏུ་
ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་མེད་པས་
སྐྱེ་བར་བརྗོད་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་དགོངས་པར་མངོན་པའི་ཕྱིར། དབྱད་གཞི་ཆེ་མོད་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དེ། རྩ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང། མིད་བརྡ་ཙམ་ལ་ཐམས་

[210A]༄༅། །ཅད་དུ་རུང་བར་བཤད་པའི་མདོར་བསྟན་ལ། འདིར་ཡང་མཐའ་བཞི་ལས་མི་སྐྱེ་བ་མེད་དགག་ཡིན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མིང་ཙམ་ཡོད་པར་མཛད་པས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་སོ་ཞེས་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་
ཐུན་ལས། ཐལ་འགྱུར་དང་རྟགས་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིར་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཞེས་པ་ནས། སྐྱེ་བ་གཞིར་བྱས་ལ་བདག་སྐྱེ་གཞན་སྐྱེ་གཉིས་སུ་ལ་ཚོན་ཆོད་པས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞིང་
བདག་ལས་མི་སྐྱེ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འཕེན་པའི་ཕྱིར། ལྷས་བྱིན་ཚོན་པོ་དང་ཉིན་པར་མི་ཟ་བར་སྨྲས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་མཚན་མོ་ཟ་བར་འཕེན་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམ་ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ འདི་ཡང་སྨྲ་པོ་ལ་འཕེན་འདོད་མེད་ན་མི་འཕེན་ཏེ། མདོ་ལས། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་མ་སྐྱེས། ཞེས་དང། ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་མེད་དེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྒྱུ་མ་བཞིན་
ཞེས་པ་དག་གིས་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བ་དང་ཡོད་པར་ཤུགས་ལ་འཕེན་པར་སུ་ཡང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་ཟླ་བས་བཤད་ཚུལ་ལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་དང། ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྐྱོན་དང་པོ་གཉིས་མི་འཇུག་པའི་ཚུལ་དང། གསུམ་པ་མི་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་དང། གཞན་གྲགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་

[210B] དང་པོ་ལ་རང་རྒྱུད་མ་བཀོད་པའི་ཚུལ་དང། རང་རྒྱུད་ལ་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་སེལ་མི་དགོས་པའི་སུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ་རང་རྒྱུད་ལ་དགོས་པ་མེད་པ་དང། དེ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་དང། རང་རྒྱུད་ཁས་
ལེན་མི་རིགས་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། ལེགས་ལྡན་གྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་མི་རིགས་ཏེ། འཆད་འགྱུར་ལྟར་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིགས་གསལ་ལས། སྐྱོན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་
ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མཐོང་ངོ། ཞེས་སོ། །ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་དུ་མའི་ནང་གི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་བདག་སྐྱེ་འགོག་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དང་དཔེ་བཀོར་
པའི་དགོས་པའམ་འབྲས་བུ་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་ཁས་ལེན་པའི་ནུས་པ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་བརྩད་ནས་ཀྱང་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། གང་ལས་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་བཀོད་པ་
འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་གིས་བརྩད་པ་ཅི་ཕ་རོལ་པོ་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་དམ། ཞེས་སོ། །འདི་ཙམ་ཞིག་ཅེས་པའི་ཙམ་སྒྲས་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་སྐྱེད་ཐུབ་པར་བསྟན་པ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཐལ་
འགྱུར་གཉིས་བརྗོད་པའི་བདག་སྐྱེ་ལ་ནང་འགལ་བསྟན་ཞིང། བསྟན་པ་ལྟར་མཐོང་ཡང་ནུས། བདག་སྐྱེ་ཡོད་པའི་འཐད་པ་རིགས་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པར་སྟོན་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གང་གི་ཕྱིར་

[211A]༄༅། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་རྒྱུ་ཉིད་དང་དེ་ཉིད་སྐྱེའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མ་མཐོང་ཞིང་ཐུག་བ་མེད་བར་ཡང་མ་མཐོང་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་
སྐྱེས་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་ཅིང་ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་མི་འདོད་དོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། གྲངས་ཅན་གྱིས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་སྐྱེས་ཟིན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བའི་དཔེ་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། དེའི་
ཕྱིར་ཁྱེད་ཅག་གི་རྩོད་པ་ནི་འཐད་པ་དང་བྲལ་བ་དང། རང་གི་ཁས་བླངས་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོ་བདག་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལ་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཚད་མ་
པའི་འགལ་བརྗོད་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་སྐྱེད་ཚུལ་དང་མི་འདྲ་བར་མ་ཟད་ཕྱོགས་སྔའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་འདྲེན་པ་འཁྲུལ་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ནང་འགལ་སྟོན་ཐུབ་ཅིང་ནང་འགལ་མཐོང་ཡང་ཁས་
མི་ལེན་པར་བསྙོན་འདིང་ན། དེ་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དང་དཔེ་བསྟན་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཡང་སྐྱོན་མཐོང་ཡང་བསྙོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་པ་ཁོ་བོ་ནི་རྒོལ་བའི་འོས་མ་ཡིན་པའི་
བསྙོན་པ་དང་མི་རྩོད་ལ། ལེགས་ལྡན་ཁྱེད་རང་ནི་དེ་འདྲ་རྩོད་པའི་གནས་མ་ཡིན་པར་ཡང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དཔེ་འཚང་ག་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་ཙམ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། འོན་ཏེ་

[211B] །ནས། ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱུང། གསུམ་པ་རང་རྒྱུད་བྱེད་མི་རིགས་པ་
ནི༑ མཐའ་ཐམས་ཅད་མདོ་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བཀག་པའི་དབུ་མ་པ་ཡིན་ན་ཚུལ་གསུམ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ་རྟགས་སྦྱོར་བྱ་མི་རིགས་པར་ཐལ། མཐའ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་གཞན་གྱི་
ཁས་ལེན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཡོད་མཐའ་དང། གཏན་ནས་མེད་པའི་མེད་མཐའ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པའི་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀའི་མཐའ་དང། ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་
གཉིས་སྤངས་པའི་སྟོང་པའམ་དབུས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་མཐའ་གང་ཡང་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་གང་ཞིག། དབུ་མའི་ལུགས་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་གང་ཡང་ང་ལ་མེད་ཅེས་འཕགས་པའི་ཞབས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་
སྟེ༑ བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་ཅེས། །གང་ལ་ཕྱོགས་ནི་ཡོད་མིན་པ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩོད་ཟློག་ལས། གལ་ཏེ་ངས་དམ་བཅས་འགའ་ཡོད། །དེས་ན་ང་ལ་སྐྱོན་དེ་ཡོད་ང་ལ་
དམ་བཅའ་མེད་པས་ན། །ང་ནི་སྐྱོན་མེད་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་དེ་ཉིད་ལས། དབུ་མ་པ་ཡིན་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བྱར་རིགས་པས་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཞན་ཁས་ལེན་པ་མེད་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སོ་

[212A]༄༅། །དབུ་མ་པ་ཡིན་ན་རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་མི་རིགས་ཀྱང་དེ་ཁས་བླངས་ན་དབུ་མ་པ་མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་
རིགས་པ་མཐའ་ཡས་པས་སྒྲུབ་པས་སེམས་ཙམ་པ་ལས་མཐོ་བས་ན་དབུ་མ་པ་ལས་གྲུབ་མཐའ་གཞན་དུ་མི་རུང་བ་གང་ཞིག། དབུ་མ་པས་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ཁས་ལེན་པ་དང་དབུ་མ་པ་མི་འགལ་བ་ནི། བཅས་རྐྱང་
ཕྲ་མོ་དང་འགལ་བ་དང་དགེ་སློང་མི་འགལ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། མཁས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་ཡོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་རིགས་པའི་སྒོ་དུ་མ་ནས་
འགོག་ཅིང་བདེན་མེད་དུ་ལེགས་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས་དབུ་མ་པ་ནི་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། དབུམ་པ་ཡིན་ན་རང་རྒྱུད་མི་རིགས་པར་གསུངས་པ་དང་མི་
འགལ་ཏེ་བཅས་ལྡན་དགེ་སློང་གིས་བཅས་པ་དང་འགལ་བ་མི་རིགས་ཀྱང། དེ་དང་འགལ་བཙམ་གྱིས་དགེ་སློང་མ་ཡིན་མི་དགོས་བ་བཞིན་ནོ། ཞེས་སོ། །རྩོད་ཟློག་དང་བཞི་བརྒྱ་བས་དབུམ་པ་ལ་དམ་བཅའ་མེད་པར་
བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བཞི་བཞག་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་དམ་བཅའ་བ་གསུམ་པོ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་བོད་

[212B] །གཉིས་པ་རང་རྒྱུད་ལ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་སེལ་མི་དགོས་པའི་ཚུལ་ནི། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་གྱིས་སྐབས་འདིར་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་ཡང་
སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་བའི་རང་རྒྱུད་ཙམ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་ལ་ལེན་ཡང་མི་རིགས་བདེའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་དེ་ཉིད་ལས། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་
བསྐྱངས་ཀྱིས་དེའི་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང། གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་དབུ་མ་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་གསུངས། ཤེས་བྱེད་གོང་དུ་མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ན་ལེགས་ལྡན་
རྩི་མིག་སོགས་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་བ་ཉིད་བཞིན་ཞེས་པའི་རང་རྒྱུད་མ་བཀོང་པས་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་ལ་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དམ་བཅའ་ལ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་པ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་ན་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་དང་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་ན་འགལ་བར་འགྱུར་པའི་ཉེས་པས་ལ་དགོས་པའི་དམ་བཅའ་
ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་པའི་དམ་བཅའ་ག་ལ་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་རྟགས་ལ་བརྟགས་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཡོད་པ་འདི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་ཟེར་ན་འགལ་བ་དང། འབྲས་བུ་གསལ་

[213A]༄༅། །པའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་ཟེར་ན་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་བར་འགྱུར་བའི་ དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཁོ་བོ་ས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཐལ་འགྱུར་འདི་གཉིས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་
ཆོས་སུ་མ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། གང་ལ་གྲངས་ཅན་གྱི་དམ་བཅའི་དོན་ ཅི་བདག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་དུའི་བདག་ཉིད་ལས་སམ་འོན་ཏེ་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ལས་ཡིན་གྲང། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་
གལ་ཏེ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ལས་ཡིན་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ལས་ཡིན་ན་ནི་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་ལྡན་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
ཞེས་པར་གང་ལ་གྲངས་ཅན་པ་དག་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དམ་བཅའ་བ་ལྟག་ལ་ཡོད་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་པ་
ཁོ་བོས་འགྲེལ་ཚིག་དེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་མ་བཀོད་པར་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་ཟིན་པ་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་གང་ཞིག། གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་
དམ་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང། གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང། འགལ་བའི་དོན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་

[213B] རྟགས་ཆོས་ལ་སྨྲ་བའི་ཉེས་བ་མེད་ཚུལ་སོ་སོར་འདི་ལྟར་བཤད་དགོས་ཀྱང་ཐལ་ཟློག་བ་སྔ་མ་སུས་མ་ཐོན་པས་ལེགས་པར་ཕྱེ་ཡོད་དོ། །འདིས་ནི་མིག་སོགས་ཆོས་ཅན། བདག་
ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་བ་བཞིན་ཞེས་པའི་གཞན་གྲགས་བཀོད་ན་ཡང་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་ལེགས་ལྡན་ལྟར་སེལ་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་དོགས་པ་དེ་སྐྱེལ་དེ་འདྲའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་
རྗེས་དཔག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་སོན་གནས་པའི་རྩོད་པ་དང། དེའི་ལན་གཉིས། དང་པོ་ནི། བརྟགས་པ་མཐའ་བཟུང་གི་དོགས་པ་ནི། སློབ་
དཔོན་ལེགས་ལྡན་ན་རེ། སྔར་བཀོད་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དང་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་ད་དུང་སྤོང་མི་ཐུབ་པར་ཐལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་གཉིས་ཟླ་གྲགས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྤངས་སུ་
ཆུག་ཀྱང། གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་དཔེ་མ་བརྗོད་པ་དང་དེའི་ཉེས་བ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་པ་ལ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སོགས་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་
གཞན་གྲངས་ཅན་གྱི་བདག་སྐྱེའི་དམ་བཅའ་ལ་གནོད་པ་མ་བསྟན་པ་བདེན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། ཅི་སྟེ་ཡང་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དག་མ་གྲུབ་པས། ནས། མ་གྱུར་མོད་ཅེས་བྱུང་

[214A]༄༅། །རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གྲངས་ཅན་དང་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་དང། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་འགོད་དགོས་པ་དང་དེ་ལ་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་སེལ་དགོས་པ་ལ་དེ་དག་མ་བརྗོད་པ་དང་
དེའི་ཉེས་པ་སེལ་བ་གང་ཡང་མ་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་བ་ལ་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི་བྱ་དགོས་པས། རང་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་དང་རྟགས་ཀྱི་དང་
དཔེའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བདག་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་སོ་དེའི་ཕྱིར་དེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཉེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལན་ལ་རྩོད་པ་དེའི་
སྐྱོན་དང་པོ་མེད་ཚུལ་དང། སྐྱོན་གཉིས་པ་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་འདིར་མ་བསལ་ཡང་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། འདིར་གཙོ་བོར་གཞན་གྲགས་མ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། གཞན་གྲགས་བརྗོད་དགོས་ནའང་
བརྗོད་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཕྱི་རྒོལ་ཀུན་ལ་རང་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ངེས་པར་འགོད་དགོས་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་གྱིས་ཀྱང་སྔར་ལྟར་ནང་འགལ་དང། འཐད་པ་མེད་པར་སྟོན་ཐུབ་
པའི་རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་སྐབས་འདིར་ངེས་བཟུང་དུ་ཕྱི་རྒོལ་ལ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ལྷག་པོ་དག་དོད་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དང་

[214B] །ཀོ་ཞེས་པ་དག་དོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིན་ནོ། །སྔར་གྱི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་ལྟར་བརྗོད་པའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མེད་ཀྱང་
གྲངས་ཅན་ལ་ནང་འགལ་དང་བདག་སྐྱེ་ཡོད་པའི་འཐད་པ་མེད་པར་སྟོན་ཐུང་པར་ཐལ། སྔར་ལྟར་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱིས་བརྩད་པའི་གྲངས་ཅན་ལ་རང་འགལ་འབྱུང་ཚུལ་བསྒྲུབས་ཟིན་ལ། དེའི་སྐབས་ཁྱེད་ཅག་གི་
རྩོད་པ་འདི་ནི་འཐད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་འདི་འདིའི་སུན་འབྱིན་གསལ་ཤོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སུན་འབྱིན་གསལ་ཤོས་གང་ཞིག། དེ་མ་ཡིན་ན་གྲངས་ཅན་གྱིས་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་བདག་
སྐྱེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་དགོས་ལ། གྲངས་ཅན་གྱིས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་བདག་སྐྱེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེའི་ཕྱིར་འཐད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་པས་འདི་ནི་བདག་
ཉིད་ཁོ་ན་ལ་སླུ་བར་བྱེད་པས་གཞན་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། ཞེས་དང། གང་རང་གི་དམ་བཅའི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་འདི་ཉིད་འདིའི་སུན་འབྱིན་པ་ཆེས་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཟུར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཚེ་གྲངས་ཅན་གྱིས་སྔ་རྒོལ་བྱས་ནས་གཞན་དབུ་མ་པ་ལ་བདག་སྐྱེ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རིགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ན་རང་གི་དམ་བཅས་པའི་དོན་གཞན་ལ་སྟོན་འདོད་པའི་སྔ་རྒོལ་

[215A]༄༅། །གྱིས་རང་གི་དམ་བཅའི་དོན་དེ་སྒུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་ནི་རྒོལ་བའམ་རིགས་སྨྲ་སྦྱིའི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། གང་གི་ཕྱིར་དོན་གང་ཞིག་གང་གིས་དམ་བཅས་པ་དེ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་
དེས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་བར་འདོད་པས། དོན་འདི་འཐད་པ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཁོང་དུ་ཆུང་པའི་འཐད་པ་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་བསྙད་པར་བྱེ་དགོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དམ་བཅས་པའི་
དོན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཁོ་ནས་དགོང་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་རེ་ཞིག་ལུགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གོང་གི་རྟགས་ཟུར་གསུམ་བ་གྲུབ་སྟེ། གྲངས་ཅན་གྱིས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་བདག་སྐྱེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་
གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་གཞན་དབུམ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གྲངས་ཅན་གྱིས་རྒྱུ་དུས་ན་མདོན་པར་མིག་གསལ་པའི་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་སྟེ། མེད་པ་མི་
སྐྱེ་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པའི་རྟགས་སོགས་དབུ་མ་པ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་དེའི་རྟགས་དང་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེས་ན་སྒྲུབ་
བུད་རང་གི་ཁས་བླངས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ དེ་ཉིད་ལས། འདི་ནི་གཞན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མོད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་དམ་བཅའ་པའི་

[215B] དེའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གཞན་གྲགས་བརྗོད་དགོས་ན་འདོད་བརྗོད་པ་ནི། །ལེགས་ལྡན་
རང་གྲགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དབག་པ་ངེས་པར་བརྗོད་རིགས་པར་ཐལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་དུ་མར་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལྔ་སོགས་བཤད་ལ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ནའང་དུམ་ཡོད་པས་ཐལ་འཁྱུར་ཁོ་ན་བཤད་པ་དེ་དག་དང་
མི་མཐུན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྩོད་ཚུལ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ཅི་སྟེ་ཡང་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགལ་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེན་ཞེས་སོ། །ལན་ལ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་སྟོན་
དགོས་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པའི་
ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞུང་འདིས་རང་གི་རྒྱུའི་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་ཅིང་མངོན་པར་མི་གསལ་བའི་མྱུ་གུ་སོགས་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་ནམ་དགོས་པ་མེད་དེ། རང་གི་བདག་
ཉིད་དུ་ཡོད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མངོན་པར་གསལ་ཟིན་གྱི་བུམ་པ་བཞིན། ཞེས་པའི་རྟགས་སྦྱོར་རྣམ་དག་གཅིག་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞུང་འདིས་དེ་འདྲའི་ཆོས་ཅན་དང་དཔེ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་

[216A]༄༅། །གཏན་ཚིགས་ཀྱང་བསྟན། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མདོར་བསྟན་གྱི་དེ་དག་གི་ཞེས་པས་དཔེ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དང་ཆོས་ཅན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ རྒྱས་བཤད་ཀྱི་དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དག་ལ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་མདོར་བསྟན་གྱི་རྒྱས་བཤད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྒྱས་བཤད་ཀྱི་ངག་འདིས་རྟགས་ཆོས་
གཉིས་ལྡན་གྱི་མཐུན་དཔེ་བཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་པ་ནས། མདོར་བཞག་པའི་ངག་དེའི་འགྲེལ་པའི་ངག་ཡིན་ལ། ངག་འདིས་
ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོ། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་
པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཏན་ཚིགས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོ། །རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་
སོ༑ ༑ཡང་བདག་སྐྱེ་མེད་པ་དམ་བཅའ་བྱས་པའི་གཞན་གྲགས་ཡང་དག་གཅིག་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་

[216B] དེས་ན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་རྟགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། འགྲེལ་ཚིག་དེས་སྒྲུབ་ངག་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། འགྲེལ་ཚིག་དེས་དངོས་པོ་རྣམས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དེ། དངོས་པོ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མངོན་པར་གསལ་ཟིན་གྱི་བུམ་པ་བཞིན་
མངོན་པར་གསལ་ཟིན་གྱི་བུམ་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་དངོས་པོ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་རྣམས་སླར་ཡང་
སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དོ། ཞེས་པས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། བུམ་པ་
བྱས་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་བྱས། དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཡང་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཉེ་བར་སྦྱར་བས་བྱས་པ་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་བསྟན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་
པ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་པ་ནས། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་ཅི་སྟེ་བརྗོད་པར་བྱེད་ཅེས་སོ། །ཡན་ལག་ལྔའི་ངོས་འཛིན་མི་མཐུན་པ་མང་ཡང་དངོས་བསྟན་དང་སྦྱར་ན། དམ་བཅའ་དང། ཁྱབ་

[217A]༄༅། །བ་དང། དཔེ་དང། ཉེར་གཏོད་དང། མཇུག་སྡུད་ལྔར་རང་རེ་མཁས་བ་མང་པོས་བཤད་བ་ལྟར་བྱ་སྟེ། སྔར་བཤད་པ་འདི་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་སྦྱར་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་
ཅེས་པ་དམ་བཅའ་དང་བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་ཅེས་པས་ཁྱབ་པ་དང། དེས་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པས་དཔེ་དང། བུམ་པ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་བྱས་ཞེས་པས་ཉེར་གཏོད་དང། ལྷག་མས་མཇུག་
སྡུད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་མཁས་དབང་སྟག་ལུང་གྲགས་པའི་གསུང་ལྟར་དངོས་ཟིན་སྦྱར་ན་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ཏེ། སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར། བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པར་མཐོང་སྟེ་བུམ་པ་བཞིན་
བུམ་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཞེས་དམ་བཅའ་དང། རྟགས་དང། དཔེ་ལ་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་དང། དཔེ་དོན་ཉེར་སྦྱར་དང། མཇུག་སྡུད་ད་ཡན་ལག་ལྔ་འགྲེལ་
པས་གསལ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་ཞེས་དམ་བཅའ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བྱས་པ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པས་རྟགས་
བསྟན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བྱས་པ་ནི་མི་རྟག་པར་མཐོང་སྟེ་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པས་དཔེ་ལ་ཁྱབ་པ་བསྟན་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་

[217B] ཞེས་པས་དཔེ་དོན་ཉེར་སྦྱར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་མཇུག་སྡུད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡན་
ལག་ལྔ་བཤད་ཚུལ་འདི་གཉིས་ལས་གཞན་མི་རིགས་ཏེ། ཟླ་བའི་འགྲེལ་པ་དང་མི་འབྱོར་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་འདིར་མ་བསལ་ཡང་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་རྟགས་
ཀྱིས་དངོས་པོ་མི་གསལ་བ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་སྒྲུབ་ནའང་གྲུབ་ཟིན་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་དོགས་པའི་ཉེས་པ་མེད་པ་གང་ཞིག། རྟགས་དེས་གྲངས་ཅན་དོར་སྐྱེས་བུ་མིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་
སྐྱེ་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་ནའང་འགལ་མ་ངེས་ཀྱི་དོགས་པའི་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཚེ་སྒྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་འགལ་དོགས་པ་མེད་པ་གང་ཞིག། དེའི་ཚེ་མ་ངེས་དོགས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་
གྲུབ་ན། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་རྟགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་མ་ཟད་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་པར་ཐལ། སློབ་དཔོན་གྱིས་
གྲངས་ཅན་གྱི་ངོར་རྒྱུ་དུས་ན་མངོན་པར་མི་གསལ་བའི་རྫ་བུམ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་བཀོད་

[218A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། རྟགས་བསྒྲུབས་ཟིན། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ཚེ་གྲངས་ཅན་གྱིས་དམ་བཅའ་ལ་བརྟགས་ནས་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པ་གང་ཞིག། གཏན་ཚིགས་འགལ་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་
དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གྲངས་ཅན་ཀྱིས་དེ་འདྲའི་རྫ་བུམ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པ་འདིར་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང་ནས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་མངོན་པར་གསལ་ཟིན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་
པའི་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། གྲངས་ཅན་པ་དག་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་ཞེས་དང། གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཉིད་དུ་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ནུས་པའི་
ངོ་བོར་གྱུར་ཅིང། ནས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་དང། གཏན་ཚིགས་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་དུ་དོགས་བ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་སོ། །རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་རྫ་བུམ་སོགས་ཞེས་པས་སྐྱེ་
ལྡན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟར་མི་སྒྲུབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་བུམ་སོགས་ཙམ་ལས་མ་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སོགས་སྒྲས་སྐྱེ་ལྡན་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ན་རྣམ་སོགས་ཀྱིས་འདིར་མ་
ངེས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའི་སོགས་པའི་སྨྲས་ནི་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་དངོས་བོ་མ་ལུས་བ་བསྡུ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་བུ་ལ་སོགས་བདག་གིས་མངེས་པར་གྱུར་བ་ཡང་མ་

[218B] །ཞེས་སོ། །རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱི་འགྲེལ་ཚིག་འདི་ལ་གྲུབ་ཟིན་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་དེ་འདྲ་མེད་པར་ཐལ། འགྲེལ་ཚིག་འདིས་གྲུབ་ཟིན་དང་འགལ་མ་དེས་པ་སོགས་མི་འོང་བའི་སྦྱོར་
བ་གཞན་གཅིག་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གྲངས་ཅན་གྱི་ངོར་སྐྱེས་བུ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་བོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ་ཞེས་
པ་འདི་སློབ་དཔོན་གྱི་འགྲེལ་བ་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་དག་གི་ཞེས་པ་མདོར་བསྟན་གྱི་གཞུང་འདིའི་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། འདི་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱི་སྐྱོན་གསུམ་གང་གི་ཡང་
དོགས་བ་མི་ཡོང་བ་རྟོགས་སླ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་ན་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་ཚུལ་གཞན་ཡིན་ཏེ། ནས། དཔེར་བརྗོད་བར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་གྲངས་ཅན་པ་ཁ་ཅིག་རང་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པར་
གསལ་བར་འདོད་པ་མི་ཁེགས་སྙམ་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདིར་མངོན་བར་གསལ་བ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་སྒྲས་བསྡུས་ནས་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐྱེ་བ་དང་གསལ་བ་གཉིས་སྔོན་དང་ཕྱིས་མི་མངོན་པར་
ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་ཡང་སྐྱེ་བ་བཀག་པས། ནས། མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལ་ལེགས་ལྡན་ན་རེ། གཞན་གྲགས་ཀྱི་བསྟན་ཚུལ་དེ་འདྲ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཚིག་འདིར་བརྗོད་དོན་དེ་འདྲ་

[219A]༄༅། །སྟོན་པའི་རྗོད་བྱེད་མ་མཐོང་པའི་ཕྱིར་ཟེར། ཇི་སྐད་དུ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་དོན་གྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་འདི་ལྟ་བུ་གསལ་ལས་རྙེད་ཅེན་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཚིག་དེ་ལྟར་
རྒྱས་པར་མ་བསྟན་ཀྱང་དོན་དེ་ལྟར་བཤད་པར་ཐལ། སློབ་དཔོན་གྱི་གསུང་འདིས་བསྡུས་ནས་དོན་དེ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པས་དོན་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། བཤད་པར་བྱ་སྟེ་དོན་གྱི་དག་འདི་ནི་དོན་ཆེན་པོ་
ཅན་ཡིན་པས། ནས། འདིར་མ་བསྟན་པ་ཅུང་ཟེད་ཀྱང་མི་སྲེད་དོ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྐྱོན་གསུམ་པ་བཟློག་དོན་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་ནི། འགྲེལ་ཚིག་འདིས་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱི་བཟློག་དོན་ཁས་བླངས་
ནས་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱི་བཟློག་དོན་དང་གྲངས་ཅན་ཁོ་ན་འབྲེལ་གྱི་སློབ་དཔོན་ལ་མ་ཡིན་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་འདི་གཉིས་ཀྱི་བཟློག་པ་མི་འཕེན་པ་དང། དེ་འཕགས་
པའི་དགོངས་པར་བསྟན་པ་དང། འགྲེལ་པས་ཀྱང་སྦྱོར་དག་ངེས་པར་མི་དགོས་པ་བཞི་བོ་དེའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་དགོངས་པ་ལྟར་གྱི་དངོས་པོ་ཆོས་ཅན། སྐྱེ་བ་དོན་
མེད་པར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་མ་བཀོད་པར་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་བཀོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་

[219B] གྲངས་ཅན་ལ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་ཀྱི་བཟློག་པའི་ཁས་ལེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་
གྲུབ་སྟེ། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཀྱང་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་འཕངས་པར་མ་དགོངས་པར་སྤྱིར་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་འཕངས་པར་བཟུང་ནས་བཟློག་དོན་
ཁས་ལེན་དགོས་ཞེས་སྨྲས་པའོ། ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། དེས་ན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་དགོངས་པ་བླངས་པ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་
དེ་ཆོས་ཅན། ཐུག་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་འདི་གཉིས་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་པའི་དོན་དང་ཡང་ཕ་
རོལ་པོ་ཉིད་འབྲེལ་གྱི་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ལ་དམ་བཅའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། གསུངས་པ་ཉིད་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་སོ། །བོད་དག་གིས་འདི་དབུ་མ་པས་དམ་བཅའ་སྤྱིར་མེད་བར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་རྟོགས་
སྦ༑ རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྐབས་འདིར་རང་བཞིན་མེད་སྨྲ་ཐལ་འགྱུར་བས་རང་བཞིན་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་ལ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་པ་བསྒྲུབ་པ་ན་བཟློག་པ་འཕེན་པའི་

[220A]༄༅། །ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐལ་བ་བཟློག་པ་འཕེན་འདོད་ན་བཀོད་བ་མ་ཡིན་པར་ཕ་རོལ་གྱི་དམ་བཅའ་འགོག་ཆེད་དུ་དེ་ལ་མི་འདོད་པའི་ཐལ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྒྲ་རྣམས་ནི་སྨྲ་པ་པོ་དབང་
མེད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་སྨྲ་བ་བོའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ནང་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་པ་དང་གྲངས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་བཞིན་ནོ་སྙམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བས་རང་
བཞིན་དང་བཅས་བར་སྨྲ་བ་ལ་སྒྲུབ་བ་ན་ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་ཅན་དུ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། ནས། དེའི་ཕྱིར་ཐལ་བ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཕ་རོལ་བོའི་དམ་བཅའ་བ་འགོག་པ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐལ་བ་ལས་
བཟློག་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོ། །འདི་ཡང་བཤད་ཟིན་ལྟར་ཡིན་གྱི་ཐལ་འགྱུར་ཀུན་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐལ་བས་དེ་ལྟར་འགོག་བ་འཕགས་བའི་དགོངས་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་མཚན་ལས་སྔ་འགྱུར་ན། །མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ན་གཟུགས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར། །ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་
སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་དཔོན་ནི། ནས། ཕལ་ཆེར་ཐལ་བ་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སེལ་བ་མཛད་དོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་

[220B] དེར་ཐལ། རྩོད་ཟློག་རང་འགྲེལ་ལས་སྦྱོར་ངག་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། འོན་ཏེ་སྦྱོར་བའི་ངག་ནས། སློབ་
དཔོན་གྱིས་ཀྱང་སྦྱོར་བའི་ངག་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་དགག་པ་ལ། རང་རྒྱུད་འགོག་པའི་རིགས་པ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བར་བཤད་པ་གཉིས། དང་བོ་ནི། དེ་ཉིད་ལས་
གཞན་ཡང་རྟོག་ག་པ་འདིས་བདག་ཉིད་རྟོག་གེ་བསྟན་བཅོས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་འདོད་ནས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཁས་ལེན་བཞིན་དུ་ཡང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་པའི་ངག་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་
ཉེས་པ་དུ་མའི་གནས་སུ་རྟོགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་འདིར་སྦྱོར་བའི་ཚིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། དོན་དམ་བར་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་
ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། ཞེས་སྨྲས་པ་ཞེས་གསུངས། དོན་ནི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལྟར་རྟོག་གེ་སྟེ་གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྐོག་དོན་སྨྲ་དོགས་པས་ན་རྟོག་གེ་པ་ལེགས་ལྡན་འདིས་རང་ཉིད་རྟོག་གེ་སྟེ་གཏན་ཚིགས་
སྨྲ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་འདོད་ནས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཁས་ལེན་བཞིན་དུ་ཚུལ་གསུམ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་ལ་ཚད་གྲུབ་མཐུན་སྣང་བའི་རྟགས་སྦྱོར་བཀོད་པ་རྣམས་ནི་ཉེས་པ་དུ་མའི་གནས་སུ་ཐལ། དེ་འདྲའི་

[221A]༄༅། །རྟགས་སྦྱོར་མང་པོའི་ནང་ནས་རེ་ཞིག་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་རང་རྒྱུད་གཅིག་ལའང་ཕྱོགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་དུ་མའི་སྐྱོན་མཐོར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དོན་དམ་པར་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བདག་ལས་
སོགས་ཀྱི་རྟགས་སྦྱོར་རང་རྒྱུད་གཅིག་བཀོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཕྱོགས་སོགས་མ་གྲུབ་པས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་རང་རྒྱུད་འགོག་པ་དང། བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་རྟགས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བ་ལེགས་ལྡན་
གྱིས་ཁས་བླངས་ཚུལ་དང། རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དང། མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་དེ་རང་གི་གཞན་གགས་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལྔ་ལས། དང་པོ་ལ། དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་སྤྱར་བ་
དོན་མེད་པར་བཤད། ཆོས་ཅན་སྤྱི་ཙམ་འཛིན་པའི་ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་སྦྱར་དགོས་པ་དགག་པ་དང། ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱར་དགོས་པ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དྲི་བ་དང་
ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྔར་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སྐྱེ་འགག་སོགས་མ་དམིགས་པ་མཉམ་བཞག་གི་པོའི་དོན་དམ་ལ་མཛད་པ་ལྟར་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་ཡང་དེའི་དོན་མེད་ཚུལ་
བཤད་འདོད་ནས་དོན་དམ་པར་ན་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་དེས་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱི་གསུངས་ལས་

[221B] འདིར་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་ཡུལ་གང་ལ་སྦྱོར་མི་ངེས་ཤིང་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར། དེ་ཉིད་ལས། འདིར་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཀོད་པ་
ཡིན་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་ལེགས་ལྡན་ན་རེ། སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགོག་མི་རུང་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནས་ཡང་འགོག་ན་རང་གི་ཁས་བླངས་དང་འགལ་བས་གནོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་
དགོས་པ་དེའི་ཆེད་དུ་བསྒྲུབ་ཆོས་ལ་དོན་དམ་སྦྱར་ཟེར་ན་ཞེས་བརྟགས་པ་མཐའ་བཟུང་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པ་དགག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། འགོག་ན་ཡང་
ཁས་བླངས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན་ཞེས་བྱུང། དེ་ལྟར་སྦྱར་བའི་དགོས་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་དབུ་མ་བ་རང་ལ་ཡང་མི་དགོས། གཞན་གྲངས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་མི་དགོས། འཇིག་རྟེན་
རང་དགའ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་པས་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་བླངས་ཀྱང་བདག་སྐྱེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྟོན་པས་ཀྱང་
སྤྱིར་བཀག་གི་དོན་དམ་པར་མ་སྦྱར་བ་བཞིན་དུ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་མཛད་པའི་ཕྱིར། ས་ལུ་ལྗངས་པ་སོགས་མདོ་དུ་མ་ལས། ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མྱུ་གུ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་ན། བདག་གིས་མ་བྱས་གཞན་གྱིས་མ་

[222A]༄༅། །བྱས༑ གཉིས་ཀས་མ་བྱས་ཞེས་སོགས་དང། རྩ་ཤེ་ལས། གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་མིན། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་རེ་ཉིད་ལས། འདི་ནི་རིགས་
པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ལས་སྐྱ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་སོ། །རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་གཉིས་ལས་ཉམས་པའི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལུགས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དང་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཀར་བཀག་
ན་ལེགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། བདེན་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་ཉམས་པའི་མུ་སྟེགས་པ་དག་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་འགོག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། །ཞེས་སོ། །རྟགས་གསུམ་
གྲུབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་བདག་སྐྱེ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བ་ལ་མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེའམ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པར་རྒྱུ་ས་ཕོན་ལས་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་ཙམ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
སྟེ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ན་གང་ཡོད་པ་དེང་ཡང་འདོད་གསུངས་ལ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ལ་དཔྱད་པ་དེ་འདྲ་མི་བྱེད་པར་འཇིག་རྟེན་པ་ལྟར་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས་
འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་བདག་ལས་སྐྱེ་བར་མི་རྟོགས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། སློབ་དཔོན་ཡང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱོར་བ་དགག་པ་ནི་ལེགས་ལྡན་ན་རེ། ཕ་རོལ་

[222B] འོ་ན་དེའི་ཚེ་ལེགས་ལྡན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་སམ་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་
བར་ཐལ། དོན་དམ་པའི་མིག་སོགས་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་གིས་དོན་དམ་པའི་མིག་སོགས་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དགག་པར་འདོད་ནས་
ཁྱད་པར་འདི་འགོད་པར་བྱེད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རང་ལ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་སམ་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རང་གིས་དོན་དམ་པར་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་
རེ༑ དོན་དམ་པར་མིག་སོགས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པའི་མིག་ཡོད་ལ་དེ་རྩོད་གཞིར་འཛིན་པས་ཕྱོགས་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན། དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་མེད་པར་ཐལ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གང་
ལའང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཞེ་ན། འོ་ན་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མིག་སོགས་
ཀུན་རྫོབ་བ་རྩོད་གཞི་བྱས་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་ཚུལ་ཡོད་དེ། མིག་སོགས་ཀུན་རྫོབ་བརྩོད་གཞི་དང། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་

[223A]༄༅། །དུ་མ་སྨྲས་པ་གང་ཞིག། སྨྲས་ཀྱང་ཕ་རོལ་གྲངས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚིག་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཚིག་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་
ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་ཕྱིར། ནས། དེ་སྐད་དུ་མ་སྨྲས་སོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གྲངས་ཅན་གྱིས་མིག་སོགས་དབུ་མ་པའི་འདོད་པ་ལྟར་
གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་མིག་སོགས་དབུ་མ་པའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་ཀྱི་བཏགས་ཡོད་དུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། སྨྲས་ན་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་མིག་ལ་
སོགས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང། བཏགས་པར་ཡོད་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་སོ། །གྲངས་
ཅན་གྱིས་ཤེས་བྱ་ཉེར་ལྔའི་རྩ་བའི་རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་དོན་དམ་བདེན་པ། ལྷག་མ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འདོད་པས་དབུ་མ་པའི་འདོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་མ་སྦྱར་ན་མི་རུང་ངོ། །གཉིས་པ། ཆོས་ཅན་སྤྱི་ཙམ་འཛིན་
པའི་ལན་དགག་པ་ནི། ལེགས་ལྡན་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་མི་སྦྱར་བར་མིག་སོགས་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་བའི་སྤྱི་ཙམ་ཞིག་འཛིན་ལ་དེས་ན་སྐྱོན་དེ་དག་མེད་པར་

[223B] གྲུབ་མཐའ་སོ་སོ་ནས་རྩོད་པའི་ཚེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ལ་སྤྱི་ཙམ་འཛིན་དགོས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་རང་རང་གི་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ ཆོས་ཅན་ལ་དེ་ལྟར་དོགས་པ་གང་ཞིག། ཆོས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་པས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་དམ་བཅས་ནས་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་འབྱུང་གྱུར་གྱི་སྒྲ་ཞེས་
རྩོད་གཞིར་བྱས་ན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་མི་འགྲུབ། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་ཞེས་བཟུང་ན་སངས་རྒྱས་པ་རང་ལ་མི་འགྲུབ། དེ་བཞིན་དུ་བྱེ་བྲག་པས་གཅེར་བུ་པ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བཟུང་ཚེ་བྱས་པའི་སྒྲ་ཞེས་སྨྲས་ན་གཅེར་
བུ་བ་ལ་མི་འགྲུབ། སྔར་ཡོད་རྐྱེན་གྱིས་གསལ་བའི་སྒྲ་ཞེས་སྨྲས་ན་བྱེ་བྲག་བ་རང་ལ་མི་འགྲུབ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། ཅི་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གཉིས་ཀྱི་སྤྱི་ཉིད་
བཟུང་བ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་འཛིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་བར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པའི་སྒྲ་འཛིན་ན་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མ་གྲུབ་བོ། །ནས་
འོ་ན་ཏེ་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་དེ་རང་ལ་མ་གྲུབ་བོ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་པས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་གྲུབ་མཐའི་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་དོར་བའི་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བའམ་རྒོལ་པ་གཉིས་ཀའི་འདོད་བའི་སྤྱི་

[224A]༄༅། །བཙམ་འཛིན་དགོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་པའི་བསྒྲུབ་ཆོས་མི་རྟག་པ་ལའང་ཁྱད་པར་དོར་པའི་སྤྱི་ཙམ་པ་འཛིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་བས་བྱ་བྲག་པ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་
སྒྲུབ་པའི་ཚེ་རང་ཉིད་འཇིག་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་ན་དེ་སངས་རྒྱས་པ་རང་ལ་མི་འགྲུབ། རང་གཉིད་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་ཆོས་སུ་བཟུང་ན་གཞན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་མི་འགྲུབ་པ་
བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་འཇིག་པའང་གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་སངས་རྒྱས་པ་རང་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། འོ་ན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་
ཞེས་སོ། །འདིར་ཆོས་ལའང་དེ་ལྟར་སྤྱི་ཙམ་པ་མཐུན་སྣང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་བ་ལ་སྔོན་དུ་དཔེར་གང་བཀོད་པའི་ཆོས་མཐུན་གྱི་དཔེ་མཐུན་སྣང་བ་འགྲོ་དགོས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་
ལམ་རིམ་ལས། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་དགོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་རྟག་པའང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་སྤྱི་ཙམ་ཞིག་གཉིས་ཀས་གྲུབ་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་དཔེར་གང་བཀོད་པ་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་བསྒྲུབ་
བྱ་གྲུབ་པའི་སྔོན་དུ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ལེགས་ལྡན་གྱི་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཡང་མི་རུང་ལ། དེའི་དཔེ་དོན་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མིན་ཏེ་འདི་ལྟར་ཞེས་སོ། །

[224B] དེ་
ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཆོས་ཅན་དེ་འཇལ་པའི་ཚད་མ་ནི་མིག་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་གང་ཞིག་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་ལ་རྫུན་པ་གཅིག་མི་འོང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མིག་གཟུགས་
གཉིས་འཇལ་བའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ནི་དེ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་དགོས་པའི་ལུགས་ལ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་བློ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་
དེ་རྙེད་པ་དང་འཇོག་པ་མིན་ལ་ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། གང་གི་ཚེ་འདིར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ནར་དེའི་རྟེན་ཆོས་ཅན་ཕྱིར་ཅི་ལོག་ཙམ་
གྱིས་བདག་གི་ངོ་བོ་རྙེད་པ་ནི་ཉམས་པར་གྱུར་པ་འདིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཁོ་ནར་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོའི་དེ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་
ཆོས་ཡིན་པའི་ཚེ་ཞེས་བཤད། དེའི་རྟེན་ཆོས་ཅན་ཞེས་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་གཞི་ལམ་རྩོད་གཞི་བསྟན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་ཞེས་པས་ཡུལ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་

[225A]༄༅། ཙམ་གྱིས་ཞེས་བསྟན། རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་པས་ཆོས་ཅན་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། ཡོད་པ་གང་ཡིན་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་
ལ་རང་མཚན་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འཁྲུལ་བར་སོང་ན་དེས་རང་གི་གཞལ་བྱ་རྙེད་བར་འཇོག་མི་ནུས་པས་ཞེས་དང། མིག་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་རྙེད་པ་མ་ཡིན་བར་ལེགས་ལྡན་རང་
ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡུལ་མནལ་བྱ་རིགས་ཏེ། རྙེད་མཁན་གྱི་ཕྱོགས་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་རིམ་ལས་ཀྱང་བཤད་ཚུལ་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །རྩ་རྟགས་གཉིས་
པ་གྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་ཡུལ་བྱིན་ཅི་ལོག་རྫུན་པ་དང། མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་བ་བདེན་བ་གཉིས་ཐ་དད་དེ་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་
ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་བདག་ནི་ཐ་དད་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། ཕྱིན་ཅི་ལོན་མ་ལོགས་ཐ་དད་པ་སྟེ། དངོས་འགལ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་བའི་རིགས་པ་བསྟན་ནས་བཀག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་ཡུལ་ལ་འཐད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ལ་མི་རུང་སྟེ། དངོས་བགལ་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་རྙེད་དོན་གཉིས་དངོས་འགལ་ཡིན་ཀྱང་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ལ་མིག་སོགས་ཀུན་རྫོབ་

[225B] མིག་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ཤེས་བ་ལ་འཁྲུལ་པས་ཁྱབ་པ་གང་ཞིག། དེ་ལྟར་
མི་སྣང་བར་རང་བཞིན་གཟིགས་པའི་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། མིག་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་
ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། དེ་ཉིད་ལས། གང་གི་ཚེ་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་སྐྲ་བཤད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་དོན་ཆ་ཙམ་ཡང་
དམིགས་པར་གལ་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་དཔེའི་སྟེང་ནས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ངོས་བཟུང་ནས། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་པས་དབང་
ཤེས་ལ་རང་མཚན་དུ་སྣང་བ་ལ་བཟུང་བའི་ཐ་སྙད་བཤད་ནས་ལྷག་མས་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་དོན་མེད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་བཞིན་ལ་མ་འཁྲུལ་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ཀུན་རྫོབ་རྫུན་པ་རྡུལ་གྱི་
ཆ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རབ་རིབ་མེད་པའི་དོན་ནམ་མཁར་སྐྲ་ཤད་མི་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ལས། གང་གི་ཚེ་རབ་རིབ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ཡང་དག་པ་

[226A]༄༅། །མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་མི་འདོགས་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་གང་གིས་ན་དེའི་ཚེ་ཀུན་རྗོབ་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་བའི་དོན་ཆ་ཙམ་དམིགས་པ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་
ཡན་ཆད་ཀྱིས་དཔེ་ལྟར་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་ནས། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་མི་འདོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་པས་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་སྣང་བ་མི་སྣང་བར་བཤད། ལྷག་མས་དེའི་དོར་རྫུན་པ་མི་འོངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་
པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་ཚུན་ཆད་ནམ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལེགས་ལྡན་གྱི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཕྱོགས་ཏེ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་མཐུན་སྣང་བ་མ་གྲུབ་པའི་
སྐྱོན་དང། རྩོད་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་དག་ཡོད་པར་ཐལ། འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་རྫུན་པ་ངང་བདེ་ན་པ་ཕན་ཚུན་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་མིག་སོགས་
བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྒོལ་བ་གཉིས་ཆོས་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་རྒོལ་བ་གཉིས་ལ་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཐལ་ཆོས་འཆད་པར། དེ་ཉིད་ལས། གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་
ཆིགས་ཀྱི་སྐྱོན་བཟློག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་དང། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་སྤང་ལ་མི་ནུས་སོ། ཞེས་བྱུང། རྟགས་དེ་འཆད་པར། དེ་ཉིད་ལས། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་

[226B] གང་ཞིག་ཚས་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མིག་ཀུན་རྫོབ་པ་ག་ལ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །འོ་ན་རྟེན་ཆོག་ཅན་མཛུབ་པ་
འམ་ཉེས་པ་བློ་འཁྲུལ་པས་མ་རྙེང་པ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་ནས་དགོས་སམ་ཞེ་ན། དེ་མི་དགོས་པར་ཐལ། རྟེན་ཆོས་ཅན་ཕྱི་ཅི་ལོག་གི་རྙེད་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཉམས་པ་སྟེ་མ་གྲུབ་ཅེས་བཤད་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལེགས་ལྡན་
གྱི་ཡང་བུ་མ་སྙིང་པོས་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ངོ་ན་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པར་བཤད་པས་དེ་ལ་སྦྱར་ནས་ཀྱང་བཤད་ཚིག་པའི་ཕྱིར། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། རྟེན་ཆོས་ཅན་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་པ་ཉམས་པར་ཁས་བླངས་
པའི་སྟེང་ནས་ཀྱང། གཞན་དུ་བཤད་པ་དང་ཚུལ་འདི་གཉིས་མི་མཐུན་ཀྱང། རང་རྒྱུད་འགོག་པའི་གྲུབ་མཐའ་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོ། །རྩ་བའི་རྟགས་གཉིས་པ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཆོས་ཅན་སྤྱི་ཙམ་འཛིན་པར་འདོད་
པའི་དོན་མི་འཐད་པར་མ་ཟད་དོན་དེ་དཔེ་དང་ཡང་མི་མཐུན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་པས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་དེར་ནི་སྒྲ་དང་མི་རྟག་པ་སྤྱི་ཙམ་པ་རྒོལ་པ་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དོར་བ་ལ་ཚད་གྲུབ་མཐུན་
སྣང་བ་རུང་བ་གང་ཞིག། མིག་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བ་དང་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་ཕྱི་རྒོལ་དངོས་སྨྲ་གཉིས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་གང་ལ་ཡང་ཚད་མར་མ་སོང་བའི་སྤྱི་ཚད་གྲུབ་མཐུན་སྣང་བ་

[227A]༄༅། །འཛིན་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དཔེ་ལ་ཡང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་ནི་སྒྲའི་སྤྱི་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་མི་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ཡོད་ན་ཞེས་སོ། །འདི་
ཁྱད་པར་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྨྲས་ཚུལ་ལྟར་འབྱུང་འགྱུར་སོགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་རྟག་མི་རྟག་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། མིག་གི་སྤྱི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་
ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དག་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་ལ་དོན་དམ་པར་ཡང་མ་ཡིན་པས་དཔེ་ལ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང། མིག་སོགས་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་རང་
བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་ལ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་དང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་གང་ཡང་མི་འཇལ་ཡང་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་འདི་འདྲ་ཞིག་གཞལ་ལོ་ཞེས་ཕན་ཚུན་
སྟོན་པར་མི་ནུས་པས་མི་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཁས་བླངས་ཚུལ་ནི། དེས་ན་དངོས་སྨྲ་དང་དབུ་མ་པ་ལ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་ཕྱོགས་མཐུན་སྣང་མ་གྲུབ་
པའི་སྐྱོན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཡང་མཐུན་སྣང་བ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་རྟགས་ལའང་ཕྱི་རྒོལ་དངོས་སྨྲའི་བློ་རང་བཞིན་ལ་འཁྲུལ་བ་དང། སྔ་རྒོལ་དབུ་མ་པའི་བློ་རང་བཞིན་

[227B] སྟོང་ཐུན་ལས། ཚུལ་དེས་དངོས་སྨྲ་བ་དང་དབུ་མ་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ནི། ཚིག་གསལ་
ལས༑ གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉེད་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཙན་ཚིགས་འདི་ལ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཕྱོགས་
དང་རྟགས་ལ་བརྟགས་ན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་འདི་ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པར་སོང་ཞིང་ཁས་ལེན་དགོས་པར་ཐལ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཆོས་ཅན། རྒྱུ་
ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྔེ་བ་གཞན་གྱིས་བཀོད་པ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་དེའི་རྟགས་སུ་སོང་ཚོད་ཀྱི་དོན་དེ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མ་ཡིན་
པའི་ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་པས་དེ་གཉིས་གང་གུ་འདོད། དོན་དམ་པར་གྲུབ་ན་དབུ་མ་པ་ལ་མ་གྲུབ། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཟེར་ན་དངོས་སྨྲ་ལ་མ་གྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་གང་
ཞིག༑ དེ་ལྟར་ན་ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་རང་རྒྱུད་ལ་ཡང་རྟགས་དང་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་འོང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དོན་འདི་ནི་རྟོག་གེ་པ་འདིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་

[228A]༄༅། །ནོ༑ ༑ཞེས་པ་ནས། དོན་དམ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་དང་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་དོ་ཞེས་འདིས་སྐྱོན་འདི་སྨྲས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་དང། སྟོང་དུ་ན་
ལས༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྟགས་སུ་སོང་ཚོད་ཅེས་པའི་དོ་ན་དེ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་པས་དེ་གཉིས་གང་དུ་འདོད། དོན་དམ་པར་
གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དབུ་མ་པ་ལ་མ་གྲུབ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་ན་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མ་གྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ཞེས་སོ། །ལུང་འདིས་རྟགས་སུ་སོང་ཚོད་ཅེས་པའི་
དོན་ཤེས་དགོས་སོ། །སྟོང་ཐུན་གྱི་འདི་ལས་གསལ་དང་ལེགས་མི་སྣང་ལ་བཞན་མང་པོ་ཞིག་འཁྲུལ་སྣང་ངོ། །རྟགས་གཉིས་པ་དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཁྱེད་རང་ལ་ཡང་ནང་འགལ་དང་ཕྱོགས་རྟགས་གཉིས་སོགས་མཐུན་
སྣང་བ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་སྨྲ་བའི་ངོར་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་བཀོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རྙེད་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་
ཅིང༑ ཆོས་ཅན་དང་རྟགས་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཡིན་ན་དབུ་མ་པ་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང། འཁྲུལ་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཡིན་ན་དངོས་སྨྲ་པ་ལ་མ་གྲུབ་པས་རྟགས་སོགས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་

[228B] དབུ་མ་པས་སློབ་ལམ་ན་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་མ་འཁྲུལ་པ་མི་འདོད་ལ། དངོས་སྨྲས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་དབང་མངོན་མ་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བྱེད་དང་
གིས་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་རྟགས་ལ་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་དང་པ་དག་སྐྱེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་སྤྱི་ཙམ་པ་འཛིན་འདོད་པ་ནང་འགལ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་སྟོང་ཐུན་ལས། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་
གྱིས་དངོས་སྨྲ་བའི་ངོར་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་སྒྲུབ་པའི་རྟགས། ཞེས་པ་ནས། ཆོས་ཅན་དང་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བར་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་པོ་ལ་བརྟགས་པ་བྱས་
ནས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་བསྟན་པ་དེ་དང་རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་ཞེས་སོ། །ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱིས་མིག་སོགས་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་མ་འཁྲུལ་པའི་ཚད་མ་འདོད་ལ་ཟླ་བས་མི་འདོང་
པས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ལེགས་ལྡན་གྱིས་རང་མཚན་དུ་གྲུབ་པས་ན་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དང་མ་འཁྲུལ་པར་འདོད། ཟླ་བས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དང་བྲུང་བ་འཁྲུལ་པར་
བཞེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ལྟར་ན་ཆོས་ཅན་དང་རྟགས་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་དབུ་མ་པའི་ལུགས་ལ་ཡང་མ་འཁྲུལ་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པས། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་

[229A]༄༅། །ལུགས་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་མེད་ཅེས་བཤད་མོད། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་གཟུགས་སོགས་བདེན་པར་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་དང་མིག་ཤེས་གཟུགས་སོགས་ལམ་འཁྲུལ་པའི་ཚང་མ་ཡིན་པ་ལ་
ནང་འགལ་བསྟན་ནས་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོ། །ཚིག་གསལ་གྱི་ལུང་ལྷག་མ་སླ་བས་མ་བྲིས། གསུམ་པ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གཞན་ལའང་མ་གྲུབ་སྐྱོན་ནི། ལེགས་ལྡན་གྱིས་མིག་སོགས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་
པར་རྐྱེན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་སོགས་དང། བརྟེན་པ་དང་བཅས་པའི་མིག་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་མི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་དབང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དཔེར་ན་དེ་མཚུངས་ཀྱི་མིག་བཞིན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པའི་རང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལ་སྔར་ལྟར་ཆོས་ཅན་དང་རྟགས་སོགས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་གསུངས་པའི་རྟགས་ལ་དཔྱད་ནས་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་ལེགས་ལྔ་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲ་བ་ཚུལ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྩོད་གཞི་ནི། དེ་ཉིད་ལས། འདི་ལྟ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གཞན་ལས་སྐྱེ་
པ་མེད་དེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པ་ནས། ས་ན་སྲི་པའི་ངོ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རླུང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་ཞེས་བྱུང། རྟགས་ཆོས་གཉིས་འཆང་

[229B] དེ་ཉིད་ལས། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་འདིས་གཏན་ཚིགས་མ་ཐུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་
པ་རང་ངེ་ལམ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་རྟགས་མ་ངེས་པ་ནི། ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱིས། མིག་སོགས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཡོད་པའི་
ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྟགས་འདི་ཕྱི་རྒོལ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་མ་ཟད་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ། འདི་ལ་ཅི་མིག་སེགས་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལྟར་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་དུ་མ་
སོགས་བཞིན་དུ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་ཡང་ཕ་རོལ་པའི་ལྟར་ན། ནས། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་མ་ངེས་
པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ལྔ་བ་སྐྱོན་དེ་རྣག་གི་གཞན་གྲགས་ལ་མི་མཚུངས་པ་ནི། ལེགས་ལྡན་ན་རེ། བླ་གྲགས་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་ལྡན་ཁོ་བོ་ཅག་གཅིག་པུ་ལ་སྐྱོན་དེ་སྐད་སྨྲ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་ལེགས་ལྡན་
ཁོ་བོས་རྗེས་དཔག་གི་སྦྱོར་བ་ལ་ཆོས་ཅན་སོགས་མ་གྲུབ་ཚུལ་ཁྱོད་ལ་ཡང་ཡོད་པས་ཁྱོད་རང་གི་རྟགས་སྦྱོར་ལ་ཡང་རྒོལ་བ་སོ་སོས་ལ་ལྟོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ། དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་

[230A]༄༅། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ག་ལ་སྐྱོན་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་ནས། འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཟླ་བའི་ཞབས་ན་རེ། ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱི་རང་རྒྱུད་ལྟར་གྱི་སྐྱོན་ཁོ་བོའི་གཞན་གྲགས་ལ་མེད་ཚུལ་ཁྱོད་ལ་བརྗོད་པར་
ཡོད་པར་ཐལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ལ་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་ལྟར་འོང་པ་གང་ཞིག། ཁོ་བོས་རང་རྒྱུད་ཀྱང་མི་སྦྱོར་ལ། གཞན་གྲགས་ལ་སྐྱོན་དེ་ལྟར་མི་འོང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་རྒོལ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་མས་
གྲུབ་པས་མི་ཆོག་པར་ཆོས་ཅན་སོགས་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་བ་དགོས་པས་སྐྱོན་དེ་ལྟར་འོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྨྲ་བ་དག་ལ་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་
ཆེས་ཅན་དེ་ཉིད་སྔ་རྒོལ་གྱི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་ཕྱི་རྒོལ་གྱི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་གི། སྔ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཤིང། དམ་བཅའ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་
ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་ཡང་སྔ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་གའི་ལུགས་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་སྤོ་ནས་ཆང་མས་གྲུབ་པ་ཞིག་དོགས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་གི་དོན་སྟོང་ཐུན་འདི་ལྟར་ཤེས་དགོས་སོ། །
རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་ཤེ་ལས་ཀྱང་གཞན་གྲགས་གྱིས་ཕྱི་རྒོལ་གྱི་དམ་བཅའ་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་སྦྱོར་ཏེ་ཞེས་སོགས་དང། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་

[230B] གང་ཞིག་པ་དག་ལ་མི་ལྟ་བ་དེ་དག་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་ལྟ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལྟར་མིག་ཆོས་ཅན། གཞན་གཟུགས་ལའང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ལྟ་སྟེ། བདག་ལ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་
ན་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཕྱི་རྒོལ་རང་ལ་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྟེ་སྐྱོར་བ་བཀོད་ནས་དེའི་ལོག་རྟོག་ཟློག་པ་ལ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ཙམ་གྲུབ་པས་སྐྱོན་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས་
གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་འདི་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་གང་ལ་ཉེས་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་འཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཇི་སྐད་བསྙད་པའི་སྐྱོན་འཇུག་པ་གལ་ཡོད་ཅེས་སོ། །འོ་ན་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་
དེའི་ཕྱོགས་ཁྱབ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དང། གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་ཇི་ལྟར་སེལ་སྙམ་ན་ལམ་རིམ་ལྟར་སླ་བའི་ལུགས་ཤེས་པ་ལ་མེད་མི་རུང་དང་དཀའ་གནས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས་དེ་དག་རིམ་པ་ཉུང་གསལ་ཞིག་བཤད་ན་
གཞན་གགས་ཀྱི་རྟོགས་དེའི་ཁྱབ་འགྲེལ་སྒྲུབ་ཚུལ་དང་གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་སེལ་ཚུལ་གསུམ་སོ་སོར་ཡོད་དེ། དེའི་རྟགས་དང་དཔེ་དག་ཆོས་ཅན་རྣམས་སྒྲུབ་མི་དགོས། ཁབ་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་
བྱེད། དེ་ལྟར་ངེས་པས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དམ་བཅའ་དོར་བ་དང་རང་བཞིན་མེད་པའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཕྱི་རྒོལ་རང་གེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། འདི་ལྟར་
[231A]༄༅། །མིག་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་མིག་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་མི་ལྟ་བའི་ཆོས་ཀྱང་འདོད་ལ་ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། རྟགས་དེའི་ཚུལ་སྒྲུབ་པ་ལ། ཆོས་ཅན་དང་རྟགས་དང་དབོ་རྣམས་ནི་ཕྱི་རྒོལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་
བླངས་བས་དེའི་ངོར་སྒྲུབ་མི་དགོས་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དང་པོ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱི་ཁྱབ་དེས་སུ་བ་ཅུག་ནས། དེ་ངེས་པའི་ཚེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་སྒོ་ནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཁྱབ་པ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་
ཕྱིར༑ རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་དེ་ཐོག་མར་རང་ལ་དམིགས་ནས་དེ་དང་ལྡན་པ་གཞན་ལ་ཡང་རང་བཞིན་དེ་དམིགས་དགོས་པ་ནི་ཆུ་ལ་རླན་ཡོད་པས་དེ་ལྡན་གྱི་
ས་ལ་རླན་དམིགས་པ་དང། སྣ་མའི་མེ་ཏོག་ལ་དྲི་ཞིམ་དམིགས་བས་དེ་ལྡན་གྱི་གོས་ལ་དྲི་ཞིམ་དམིགས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་ལྡོག་ཁྱབ་དང་དངོས་པོ་གང་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་དེ་མ་དམིགས་ན་དེ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་བོ་
གཞན་ལ་འང་རང་བཞིན་དེ་མི་ལྡན་པས་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་སྣ་མའི་མེ་ཏོག་ལ་དྲིང་བ་མེད་བས་དེ་དང་ལྡན་པའི་གོས་ལའང་དྲིང་པ་མ་དམིགས་པ་བཞིན་ཞེས་སྤྱིའི་རྗེས་ཁྱབ་ངེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། བུདྡྷ་བཱ་ལི་ཏ་ལས། དེ་
ལ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་དེ་དང་ལྡན་བའི་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ནས། སྣ་མའི་མེ་ཏོག་ལ་དྲི་ཞིམ་པ་ཉིད་མཐོང་ན་དེ་དང་ལྡན་པའི་གོས་ལ་ཡང་

[231B] །དངོས་པོ་གང་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་མི་སྣང་བདེ་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ལྟར་སྣ་མའི་མེ་ཏོག་ལ་དྲིང་བ་ཉིད་མ་དམིགས་ན་གོས་ལ་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། ཞེས་ལྡོག་ཁྱབ་
རྗེས་ཁྱབ་གཉིས་སྦྱིར་བཤད་ལ། དེ་ཉིད་ལས་ཀྱང། གཞན་ལྟ་བའི་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་ལྡོག་ཁྱབ་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དའི་ཕྱིར་གང་དང་གང་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་མེད་
པ་དེ་དང་དེ་ནི་གཞན་ལ་ལྟ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་རྗེས་ཁྱབ་སྦྱིར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྤྱི་ཁྱབ་དེ་ལྟར་བསྟན་ནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་ན་མིག་ལའང་རང་གི་
བདག་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་ཡོད་ན་དེ་ནས་གཞན་གཟུགས་དང་ཆོགས་པ་ན་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་ཡང་འཐད་ན་མིག་ལ་རང་ལ་ལྟ་བ་མེད་བས་གཞན་གཟུགས་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་མེད་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། བུདྡྷ་
བཱ་ལི་ཏ་ལས། དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ལྟ་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་ན་ནི་ངེས་ན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་པས་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འཐད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ལྟ་བ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ལྟ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་གང་རང་
གི་བདག་ཉིད་ལ་ལྟ་བར་མི་བྱེད་པ་དེ། གཞན་དག་ལ་ཇི་ལྟར་ལྟ་བར་བྱེད་དེ། ཞེས་དང། དེ་ཉིད་ལས། མིག་ལ་ཡང་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་མི་ལྟ་བར་ དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལྟང་ཡང་འདི་ལ་མེད་དོ། ཞེས་དང་

[232A]༄༅། །ལམ་རིམ་ལས། ཕྱི་རྒོལ་རང་ལ་གྲགས་པའི་འཐད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ངེས་སུ་བཅུག་ནས་དེ་ནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་ན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་དེ་ལྟར་གནོད་བྱེད་བསྟན་
པ་ལྟར་གནོད་བྱེད་དུ་ངེས་པ་ན་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་དངོས་སྨྲ་བའི་དམ་བཅའ་དང་གྲུབ་མཐའ་ཡང་དོར་ལ་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་ཚད་གྲུབ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་རུང་བར་ཡང་ཤེས་པ་དུས་
མཉམ་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས། དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ་རྣམས་མཐོང་བ་ན། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདོར་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ནས་རང་བཞིན་མེད་
པ་ལ་བྱ་བྱེད་འཐད་པ་ཡང་རྟོགས་པར་ནུས་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་མེད་པ་སོ་སོར་ཕྱེད་པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་སོགས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གནོད་བྱེད་མཐོང་ཚུལ་ཡོད་དེ། རང་ལ་མི་ལྟ་བ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་
ལྟ་བ་འགལ་བར་མཐོང་བ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་མི་ལྟ་བ་དང་འགལ་བ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་ལྟ་བ་རང་ལ་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཞེས་དེ་ལ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་ན་རེ། ཟླ་གྲགས་ཅི་རྒོལ་བ་གཉིས་ལ་ཆོས་ཅན་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པར་རྒོལ་བ་རང་རང་གང་རུང་ལ་ཚད་

[232B] ཁྱོད་ཀྱི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་དེའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ཡོད་པར་ཤིན་ཏུ་འདོད་དེ། ཕྱི་རྒོལ་རང་ཉིད་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་བའི་གཏན་ཚིགས་གནོད་བྱེད་ཡིན་ཀྱི་སྔ་
རྒོལ་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་རེས་འགའ་དབང་པོའི་ཚིག་གིས་རྒྱལ་ཕམ་དང་རེས་འགའ་རྩོད་ཟླ་གཉིས་རང་རང་གི་ཚིག་གིས་རྒྱལ་ཕམ་འབྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་
ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་བསྟན་བཅོས་ལ་ཡང་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ན་གང་བདེན་པ་དེང་ཡང་བདེན་པར་བྱེད་སོགས་དང། འཕགས་པ་ལྷས། ཇི་ལྟར་ཀླ་ཀློ་སྐར་གཞན་གྱིས། །བཟུང་
བར་མི་ནུས་དེ་བཞིན་དུ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་མ་གཏོགས་པར། །འཇིག་རྟེན་བཟུང་བར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་དེ་ཉིད་ལས། ཡང་ཅི་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གྲུབ་པའི་ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཁོ་ན་
རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་དང། ལེགས་བཤད་སྙིང་བེ་ལས། གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གྲུབ་པས་མི་ཆོག་གམ་སྙམ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྩོང་པ་དཔེར་བྱས་ནས་དེས་ཆོག་པ་དང་ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ཆོས་ཅན་དང་ཚུལ་གསུམ་སོགས་ཕྱི་རྒོལ་ལ་ཚད་མ་གང་གིས་གྲུབ་པ་དེས་སྔ་རྒོལ་ལ་ཡང་གྲུབ་དགོས་པར་འདོད་ཀྱི་གཞན་ཕྱི་རྒོལ་གྱིས་ཚད་མས་གྲུབ་པས་མི་ཚོག་པར་འདོད་པའི་དབྱིག་

[233A]༄༅། །གཉེན་སོགས་དང། ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་ལས། དེ་ཕྱིར། གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་གྲུབ་བ་ཉིད། །སྒྲུབ་བར་བྱད་པའམ་སུན་འབྱིན་ཡིན། །ཞེས་བ་ལྟར་སྒྲུབ་བ་དང་སུན་འབྱིན་གཉིས་ཀ་ལ་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་གྲུབ་
དགོས་བར་འདོད་བའི་ཕྱོགས་གླང་གིས་ཀྱང་གཞན་གྲགས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ཁས་ལེན་རིགས་ཏེ། བཟློག་བ་ལ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ལ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་མི་དགོས་པ་དང། རང་དོན་རྗེས་དབག་ལ་རང་ལ་གྲུབ་པས་ཆོག་གི་གཉིས་ཀ་ལ་མི་དགོས་
བདེའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་གིས། ཞེས་པ་ནས། ཚུལ་འདི་ཉིད་ཁས་བླངས་པར་བྱ་སྟེ་འདི་ལྟར་ལུང་གིས་གནོད་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པའི་ལུང་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རང་ལ་གྲུབ་བའི་སྒོ་
ནས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །རང་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རང་ལ་གྲུབ་པ་ཉིད་བ་རླིང་བ་ཡིན་གྱི་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོ། །དེས་ན་རྟོག་གེའི་མཆན་ཉིད་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་མཐུན་གྲུབ་དང་ཐལ་འགྱུར་
ཙམ་གྱིས་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་མི་ཐུབ་པ་སོགས་བརྗོད་པ་འདིར་དོན་མེད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་རང་ལ་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཕན་བཏགས་པ་དེའི་ཕྱིར་དང། ལུང་རིགས་སྤྲོ་འདོད་ན་ཅི་འདོད་སྤྲོས་པས་ཆོག་བའི་
ཕྱིར༑ དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟོག་གེའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་བ་དགོས་བ་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རང་ལ་ཇི་ལྟར་གྲགས་པའི་འཐད་བས་དེ་ཁོ་ན་མི་ཤེས་བའི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕན་གདགས་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་

[233B] ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཐའ་ཅུང་ཟད་དབྱད་པ་ལ། མཁས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ། རང་གི་རྒྱུའི་དུས་པུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་སངས་རྒྱས་
བསྐྱངས་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ཟེར་ན། འོ་ན། འགྲེལ་པ་དེ་ལས་དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་གཉིད་དུ་ཡོང་བ་ཞེས་པའི་དོན་རང་གི་རྒྱ་དུས་སུ་ཡོད་བ་ལ་འཆད་རིགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ འདོད་ན། གཞུང་དེས་གཞན་གྲགས་
ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་གཅིག་མ་བསྟན་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུ་དུས་སུ་གྲུབ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡེད་བའི་རྟགས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་སྒྲུབ་བའི་གཞན་
གྲགས་ཀྱི་རྟགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་བཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཏན་ཚིགས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དོན་བསྡུས་ན་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་
མེད་དུ་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཀྱང་འཕངས་ཟེར་ན། འོ་ན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་དགོངས་ཚོད་ལྟར་བདག་ལས་སྐྱོ་བ་མེད་དེ། ཞེས་བས་རྟགས་བསྟན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་གང་ཞིག། དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་དུ་
ཡོད་བ་ཞེས་པས་རྟགས་དེ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བདག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་བའི་དོན་བདག་སྐྱེ་ལ་བྱེད་བར་ཐལ་ལོ། །རྩ་བར་འདོད་ན། མི་ཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཚིག་གསལ་ལས་མ་བཤད་ལ་སྐྱོན་ཡང་མི་འོང་བའི་ཕྱིར། ཡང་

[234A]༄༅། །ཁ་ཅིག་གིས། བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་འགྲེལ་ངག་རྒྱས་བཤད་དང་བོས་བསྟན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡིན་ན། རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པས་ཁྱབ་ཟེར་བ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་བཟློག་དོན་འཕེན་
པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་ངག་དེས་བསྟན་པའི་གྲངས་ཅན་གྱིས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་གི་བདག་ཉིད་མཐོབ་པར་ཐལ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ གཞུང་དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཞན་གྲགས་བཟློག་དོན་དུ་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡོད་པ་གང་ཞིག། དེ་སྐབས་འདིར་སྟོན་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། བདག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་
ཐལ་འགྱུར་བའི་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་འཆད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་གཙོ་བོར་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་འགོག་པའི་ཕྱིར། ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་ལུགས་ལ་ཆོས་རྗེ་རྒྱན་བཟང་པ་ན་རེ། ལེགས་
ལྡན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་གཞི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ། ནས། ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་མདོ་རྒྱས་གཉིས་ཀ་འཛིན། སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་འགོག་གམ་ཐལ་གྱུར་གྱིས་འགོག། རང་རྒྱུད་ཡིན་ན་
གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པ་དང་གཞན་གྱིས་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད། ཐལ་འགྱུར་ཡིན་ན་སྒྲུབ་བྱེད་མི་འཕེན་པས་འགོག་མི་ནུས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་འཕེན་དགོས་པས་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། སླར་ཡང་

[234B] ཞེས་བར་འབྱུར་བས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་མི་བཞེད་པའི་སློབ་དཔོན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བ་དང་ཐུགས་ལ་གཞན་སྐྱེ་འཕེན་བས་གཞན་སྐྱེ་མི་བཞེད་བའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་
ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་པ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་སླར་ཡང་གི་དོན་མ་དགོངས་ན་ཟླ་བས་ཐལ་འགྱུར་གྱི་བཟློག་དོན་ཁས་མི་ལེན་སྨྲས་པ་ལ་འགྲེལ་མེད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྦྱོར་བའི་རྟགས་ཆོས་བ་ཟློག་ཚུལ་ན་ན་བསྒྱུར་དེ་འདྲ་
ལེགས་ལྡན་རྩོད་པ་ལ་མཁས་པས་མི་བྱེད་དམ་གསུང་ངོ། །འདི་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་ལྟར་བཀག་ན། འོ་ན་ལེགས་ལྡན་ལྟ་བུའི་པཎ་ཆེན་དེས་ཡ་མཚན་པའི་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་རྩད་པ་གཅིག་སྲས་པར་ཐལ། མྱུ་
གུ་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་ཁྱབ་ཏུ་སོང་བ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡང་མི་རྙེད་པར་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་
མི་བཞེད་བ་དང་འགལ་ཞེས་པ་ཙམ་ཞིག་སྨྲས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ལས། བཟློག་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཆེས་མི་འཐད་དེ། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་མྱུ་གུ་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་རྟགས་སུ་ཁས་ལེན་ན་རྟགས་
དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡང་འགལ་ཁྱབ་ཏུ་སོང་འདུག་ཅིང་རྟག་སྐྱི་སྐྱོན་ལ་དེ་འབྲལ་ས་ཆེ་བ་ཇི་ཞིག་ཡོད། དེ་ལྟར་ནའང་སྐྱོན་དེ་དག་བརྗོད་རྒྱུ་གཅིག་ཀྱང་མི་རྙེད་པར་སློབ་དཔོན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་

[235A]༄༅། །མི་བཞེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ཞེས་པ་ཙམ་ཞིག་ཟེར་དགོས་པ་བྱུང་ཞིང། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ལྟ་བུའི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་དེ་བ་སྐྱང་མཚར་ཆེའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་
རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་སྐྱེས་ཟིན་སླར་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་བཞེད་པ་མ་དགོངས་པར་ཐལ། དེས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་པའི་རྒྱས་བཤད་དང་པོ་ལྟར་མདོར་བསྟན་གྱིས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་འཕངས་བར་ཤེས་ནས་དེའི་བཟློག་དོན་
སངས་རྒྱས་བ་སྐྱངས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ཞེས་དགག་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་མི་བཞེད་པ་དང་འགལ་ཞེས་བཀག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གོང་དུ་མ་ཁྱབ་ན། ཚིག་གསལ་ལས། ཐལ་བར་འགྱུར་བ་
བཟློག་པའི་དོན་དང་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་ཉིད་འབྲེལ་གྱི་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་ལེགས་ལྡན་ལ་སྒྲུབ་མི་དགོས་བར་ཐལ། དེ་དྲའི་ཐལ་འགྱུར་འཕངས་བར་མ་དགོངས་པ་ལ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་གཉིས་ཁས། འདོད་མི་
ནུས༑ དེ་སྐད་དུ་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ཟླ་བས་ཐལ་བ་བཟློག་པའི་དོན་དང་རང་མ་འབྲེལ་བར་བསྟན་པ་འདིས་ནི་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་འཕངས་པར་མ་དགོངས་པར་སྤྱིར་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་
དུ་འཕངས་པར་བཟུང་ནས་བཟློག་དོན་ཁས་ལེན་དགོས་ཞེས་སྨྲས་པར་བསྟན་ཏོ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཤེས་རབ་བསྒྲོན་མེ་ལས། སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་བ་ཉིད་དུ་བསྡུར་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་

[235B] ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཞེས་སྨྲ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཐུག་མེད་ཀྱི་བཟློག་དོན་མ་ཡིན་པར་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཐུས་མེད་ཀྱི་བཟློག་དོན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གཞན་ཡང་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རྟགས་ཀྱི་བཟློག་དོན་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དང། ཐལ་ཆོས་ཀྱི་བཟློག་དོན་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་གླགས་ཡོད་པ་
བཞག་ནས་ཚིག་གསལ་ལས་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཞེས་པའི་དོན་བཤད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་རུང་བར་ཐལ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རྟགས་ཀྱི་བཟློག་དོན་ཡིན་པས་དོགས་པ་ཡང་མེད་
པ་གང་ཞིག་ཕྱི་མ་ཡང་ཐལ་ཆོས་ཀྱི་བཟློག་དོན་ལ་འཆད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེབ་མེད་དེ་ཞེས་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་བཟློག་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་
བཟློག་པའི་དོན་མངོན་པས། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། འདི་ཐལ་ཆོས་ཀྱི་རྟགས་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བ་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཟློག་པས། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། དང་བདག་སྐྱེ་མེད་བརྟགས་སུམ་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཆོས་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་བྱའམ་ཕྱོགས་དེའི་ཆོས་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ལ་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགྲེལ་བཤད་ལས། བསྒྲུབ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བསྒྲུབ་བའི་ཆོས་ཏེ་

[236A]༄༅། །གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་དང། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། བསྒྲུབ་བའི་ཆོས་རྟགས་བཟློག་པའི་དོན་མངོན་པས་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་སུ་འགྱུར་བས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཤེས་རབ་
སྒྲོན་མེ་ལས། སྐབས་ཀྱི་དོན་ལས་བཟློག་པས་ཞེས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་དང། དེའི་ཆོས་ཞེས་པས་གཏན་ཚིགས་མ་བསྟན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བསྒྲུབ་བྱ་བཟློག་ཚུལ་སྔར་ལྟར་གང་ཞིག། དེའི་ཆོས་བཟློག་བརྟགས་བཟློག་པ་ལ་
བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །དེ་བཟློག་པའི་དོན་མངོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་བོ་བདག་གི་
བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་པའི་དོན་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་བས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། དེའི་ཚེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བདེའི་ཆོས་ཏེ་
དངོས་བོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། སྐྱེ་བ་ཐུག་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཟློག་བའི་དོན་མངོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིང་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་བའི་དོན་སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང། སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་བའི་དོན་སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ།།

[236B] ཡང་རྒྱན་བཟང་ལས་རྟགས་ཆོས་སོ་སོར་བཟློག་བ་ཡིན་པས་རྟགས་བཟློག་ན་བསྒྲུབ་བྱ་བཟློག་དགོས་པ་མི་འཐད་གསུངས་པ་ཡང་དེ་བས་ཆས་ཆེར་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྦྱིར་རྗེ་དང་ལེགས་ལྡན་གང་གིས་ཀྱང་
སྤྱོར་བ་དེའི་རྟགས་བཟློག་ན་བསྒྲུབ་བྱ་བཟློག་དགོས་གསུངས་བམ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་མདོར་བསྟན་གྱི་འགྲེལ་རག་འདི་ལ་དེ་ལྟར་དགོས་སམ་སྙམ་བའི་དོགས་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་
བསྐྱངས་ཀྱིས་སྐབས་འདིར་དོན་དམ་པར་མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་བགག་ཙམ་མ་ཡིན་ལ་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡང་སྒྲུབ་འདོད་པས། དེ་ལྟར་ན་དངོས་བོ་རྣམས་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ན་
ཤུགས་ལ་གཞན་སྐྱེ་འཕངས་སམ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་སུ་རྟགས་པ་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་བཀོད་ཀྱང་དགོངས་ཚོད་བཟློག་དོན་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་ཡིན་པ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམ་
བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་གསུང་ཡང་སྐྱེ་བ་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་འདོད་པས་ན་བདག་སྐྱེ་བཀག་པས་གཞན་སྐྱེ་འོས་མེད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ཕྱིར། དབེར་ན་ལྷས་སྦྱིན་ཆེན་བོ་ཉིན་པར་མི་བཞེས་པས་ཤུགས་ལ་མཚན་མོ་ཟ་པར་འཕངས་
པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། སྐྱེ་བ་གཞིར་བྱས་ལ་བདག་སྐྱེ་གཞན་སྐྱེ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པས་དངོས་བོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞིང་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འཕེན་ཏེ། ཞེས་སོགས་

[237A]༄༅། །གསུངས་བའི་ཕྱིར། གོང་དུ་མ་ཁྱབ་མཆམས་ཀྱི་རྟགས་གྲུབ་པ་དང། སྟོང་ཐུན་ལྟར་ལེགས་ལྡན་ལ་དོགས་པ་དེ་སྐྱེ་ཚུལ་གཉིས་ཀ་འཐད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་བར་མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་
བཀག་ཙམ་མ་ཡིན་ལ་སྐྱེ་བ་ཐ་སྙད་པ་ཡང་ཞར་ལ་སྒྲུབ་བསམ་ཡིན་དགག་བསྒྲུབ་བྱར་སོང་ངམ་སྙམ་པའི་དོགས་གཞི་ཆེ་བའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་བུདྡྷ་བྡ་ལི་ཏ་ལས། འདིར་སྨྲས་པ་རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་བརྗོད་བ་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་བ་དེ་ལྟར་
རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིག། བཤད་པ་དེ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །ཞེས་བ་ནས། དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་བ་དེའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་མེད་པས་སྐྱེ་བར་བརྗོད་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་འདི་འདྲ་དུ་མ་ལ་དགོངས་ནས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་དེ་ལྟར་གསུང་བ་མ་ཤེས་པར་རྗེའི་བུ་ཆེན་རྒྱན་བཟང་བ་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱིས་ཉོས་བཤད་སྣ་ཚོགས་སྣང་བས་རིགས་པ་ཞིབ་མོ་དགོས་ཀྱང་ཡི་གེ་མང་བས་
འཇིགས་པས་ཐོ་རེ་འགོད་བར་བྱ། ཡང་རྒྱན་བཟང་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་འགལ་ཆོས་ལ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་དང་དོན་དམ་པར་གཞན་སྐྱེ་འཇོག་པ་དང། ཡང་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེའི་
དངོས་བལྟན་འགལ་ཆོས་ལ་དོན་དམ་བར་གཞན་སྐྱེ་འཇོག་བ་དང། མཁས་རློམ་ཁ་ཅིག་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་འཇོག་པ་སོགས་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ན་སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ཏུ་སོང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སྐྱེ་བ་དོན་

[237B] དེ་དག་འགལ་ཆོས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་
ཏེ༑ ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། དངོས་བོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དང། ནས་བཅས་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འདེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བ་
ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་གཅིག་དགོས་ལ་མ་ཡིན་ རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་མ་ཡིན་པས་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བར་བཤད་པ་ལས་བཟློག་ནས་སྣ་
ཚོགས་སྨྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་སྤྱིར་སློབ་དཔོན་འཕགས་བས་མ་ཡིན་དགག་ཁས་ལེན་པས་སྐབས་འདིར་ཡང་དོའི་སྒོ་ནས་འགལ་མི་ནུས་པ་ལ་བློ་རྩེ་གཏོད་རིགས་པར་ཐལ། མཐའ་གཞན་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་
ཏེ༑ དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་སྐྱེ་མེད་བར་སྒྲུབ་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་དགག་བྱེད་པ་ནི་སྦྲོས་པ་མཐའ་དག་འགོག་ཆེད་ཡིན་པ་གང་ཞིག། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱམ་ཡིན་དགག་ལ་བྱས་ན་སྦྲོས་པ་མི་ཆོད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་
གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། བདག་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དགག་པ་འདི་མེད་པར་དགག་པའི་དོན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དགག་པ་གཙོ་ཆེ་པའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་དང། འདི་

[238A]༄༅། །ལྟར་རྟོག་པ་མ་ལུས་པའི་དྲ་བ་དགག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་དང་ལྡན་པ་འགྲུབ་པར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཐལ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་པར་ཐལ། ཚིག་
གསལ་ལས། གལ་ཏེ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་བར་བཟུད་བ་ན། གཞན་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་མི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ན་མ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་མེད་བར་དགག་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྤྱིར་བདག་སྐྱེ་མེད་པ་ཡོད་པར་འཐད་ཀྱང་འདིའི་བསྒྲུབ་བྱར་དེ་འདྲའི་མ་ཡིན་དགག་བཟུང་ན་རང་བཟུང་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཤེར་ཕྱིན་སྤྱོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་རབ་
སྒྲོན་མེ་ལས༑ མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན་ནི་དེ་སྒྲུབ་པ་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བསྒྲུབ་ས་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་བ་ཉིད་སྟོན་པའི་མཛད་པའི་མཐའ་དང་འགལ་ཏེ་ལུང་ལས་གཟུགས་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་
ལ་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཞེས་སོགས་ཡང་ཡང་དེ་འདྲ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གྲུབ་མཐའ་དེ་སྟོན་པ་ཁོ་ན་ལ་འཆད་རིགས་པར་ཐལ། བཤད་
ཚལ་འཐད་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྟོན་པ་དང་སློབ་དཔོན་གཉིས་ཀས་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དོན་འདི་རྗེ་ཡབ་སྲས་དང་རྣམ་བཤད་དགོངས་རྒྱན་སོགས་དུ་མའི་དགོངས་པ་ཡིན། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་རྒྱལ་ཚབ་

[238B] འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་འགལ་ཆོས་ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མི་
འཇོག་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ་སྟེ། འགལ་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡང་ཡོད་ཅེས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དངོས་བསྟན་གྱི་འགལ་ཆོས་ལ་དེ་ལྟར་དགོས་པ་ཟུར་ཙམ་ཡང་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཁས་པ་མང་བོས་སྤྱོར་ཊིཀ་དེ་མི་འཐད་གསུངས་སོ། །
ཡང་ཁ་ཅིག་དང་རྒྱན་བཟང་བས་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་དག་གི་སླར་ཡང་དོན་དགོངས་ཟེར། ལ་ལས་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་ཡང་སླར་ཡང་མ་དགོངས་ཟེར། གཞན་དག་གིས་ཡང་སྒྲ་གཟིགས་ཀྱང་དོན་མ་དགོངས་
ཟེར་བ་རྣམས་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་མདོར་བསྟན་གྱི་འགྲེལ་དག་བཀག་ལ་རྒྱས་བཤད་མ་བཀག་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྤྱི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེར་རྒྱས་བཤད་མ་དྲངས་
པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་མ་ཁྱབ་ན། ལེགས་ལྡན་གྱིས་མདོར་བསྟན་དེས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བདོན་མེད་ཐུག་མེད་དུ་འཕངས་པར་དགོངས་པར་ཐལ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་འདི་ལ་ཡང་སྒྲ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། བཟློག་
དོན་སྐབས་སུ་ཡང་སྒྲ་འབྱུང་བར་ཐལ་ལོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་རྒྱས་བཤད་ལ་ཡང་དགག་པ་དངོས་སུམ་མཛད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས་མདོར་བསྟན་

[239A]༄༅། །རྒྱས་བཤད་གཉིས་ཀ་ལ་དགག་པ་མཛད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རེར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཀྱང། དངོས་བོ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཞེས་པ་ནས། ནམ་ཡང་མི་སྐྱོ་བར་
མི་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དང་མདོར་བསྟན་ལ་དངོས་སུ་བཀག་པས་རྒྱས་བཤད་
ལ་ཡང་དོན་གྱིས་སོང་བ་ཙམ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་ཡིན་པས་ཞེས་པ་ཐལ་འགྱུར་ཁོ་ན་ལ་འཆད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིའི་དངོས་བསྟན་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་དེ་གཙོ་བོར་སྦྱོར་ངག་གི་
ཚིག་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་མདོར་བསྟན་གྱི་འགྲེལ་དག་དང་ལེགས་ལྡན་གྱིས་དགོངས་ཚོད་ཀྱི་དངོས་ཟིན་གྱི་སྦྱོར་དག་ལ་རྒོལ་བའི་གླགས་ཡོད་ཚུལ་དང་ཧ་ཅང་ཐལ་འགྲོ་ཚུལ་སྟོན་བའི་གཞུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ འདིའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བཞེས་པ་ནི་ཐལ་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་དང་གླགས་ཡོད་པ་ཞེས་བའི་དོན་ཡིན་བའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་ལ། ཡང་སྒྲས་སྐྱོན་སྔ་
མ་གཉིས་སུམ་ཟད་གླགས་ཡོད་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་པར་འགྲེལ་བཤད་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་མ་བརྗོད་པར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་ཐུག་

[239B] དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་མ་བསྟན་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་བ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་དེ་མྱུ་བུ་བ་དག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་
རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལུང་དོན་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དེ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དེ་མྱུ་གུ་རང་རྒྱུའི་དུས་སུ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་
ཡང་དག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་མྱུ་གུ་རང་རྒྱུའི་དུས་སུ་ཡོད་བ་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། དེ་ལ་མ་ཁྱབ་དང་མ་གྲུབ་གང་སྨྲས་ན་ཡང་བདག་སྐྱེའི་དན་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། མྱུ་གུ་བདག་ལས་སྐྱེ་
ཞེས་པ་དེ་མྱུ་གུ་སྔོན་བོ་གསལ་ཚར་བ་དེ་གསལ་ཚར་བ་དེ་ལས་སྐྱེ་པའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི་རང་གི་རྒྱུའི་དུས་ནས་མྱུ་གུ་ཡོད་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་ཡོད་པ་རྒྱུ་ཉིད་དང་དེ་ཉིད་སྐྱེའོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡོང་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཅེས་བས་སྐྱེ་ལྡན་ཐམས་ཅད་རང་གི་ཡོད་པས་རྒྱུ་བྱེད་ཚུལ་བསྟན། དེ་ཉིད་སྐྱེའོ་ཞེས་པས་སྐྱེ་ལྡན་ཐམས་ཅད་རང་
རང་གི་ཡོད་པ་དེ་ལས་སྐྱེ་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དབང་རྟུལ་འདྲ་མ་གཏོགས་དབང་རྣོན་ལ་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་མི་རུང་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐྱེ་བ་དོན་དང་བཅས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ན་རང་

[240A]༄༅། །རྒྱུའི་དུས་ན་མེད་པར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། ཡང་ཚང་མ་ལ་མཁས་པ་མང་པོ་ན་རེ། འགལ་བརྗོད་ཐལ་འགྱུར་དང་པོའི་དངོས་ཀྱི་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་
ཡོད་པར་ཐལ། འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་སྐྱེ་འདོད་པའི་ལོག་རྟོག་བཟློག་ནུས་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འདིར་མ་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཤིན་ཏུ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་དེ་གནོད་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་ཕྱི་རྒོལ་
ལ་སོང་བ་ན། ལོག་རྟོག་ཡང་ལྡོག་ལ་བདག་སྐྱེའི་ང་མ་བཅའ་ཡང་དོར་ཚར་ཞིང་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་ཡང་རྟོགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་ཉིད་སྲེག་པར་ཐལ། རང་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་པའི་བུད་ཤིང་
སྲེག་པའི་ཕྱིར། ཡང་མེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་བུར་ཤིང་ཡང་མི་སྲེག་པར་ཐལ། བུད་ཤིང་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་ཕྱི་རྒོལ་ལ་མེ་དང་བུད་ཤིང་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་
རྟོགས་ཐུབ་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། མེས་ནི་ཚ་པ་ཉིད་སྲེག་སྟེ། །ཚ་བ་མ་ཡིན་ཇི་ལྟར་སྲེག་ཅེས་དང། དེ་བཞིན་དུ་དེའི་དོན་དུ། ལམ་རིམ་ལས། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་བྱེད་རྣམས་
མཐོང་པ་ན་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདོར་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ནས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་འདྲའི་རྗེས་དཔག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རང་གི་རྟེན་རྟགས་

[240B] ཁྱོད་རྗེས་དཔག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཏན་ནས་མ་ཁྱབ། བྱས་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། རྗེས་དཔག་ཡིན་ན་རང་གི་རྟེན་རྟགས་སྦྱོར་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན། བྱ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་སླུ་
པའི་རིག་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་རྟགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་བས་ཆེས་མ་ཁྱབ། ཨེ་མ་
རྨོངས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་ཨང། འོ་ན་རྗེས་དཔག་ཡིན་ན་དེའི་དངོས་བསྟན་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ འདོད་ན། ཡིད་ཆེས་རྗེས་དང་ག་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞུང་དེ་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་དངོས་སུ་འཆད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྗེས་སུ་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ཟུར་དུ་
བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བ་གླང་བ་མིན་དང་འདྲ་བར་འཛིན་པའི་ཉེར་འཇལ་རྗེས་དཔག་དང། མྱུ་གུ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་
བཞིན་དང་འདྲ་བར་འཛིན་པའི་ཉེར་འཇལ་གྱི་རྗེས་དཔག་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་པར་སྔར་བཤད་ཟིན། གཞན་ཡང་

[241A]༄༅། །གྱུར་ཡིན་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་ནི་ཡིན་དོགས་པར་ཐལ། རྗེ་དཔག་ལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཅུང་ཟད་ལྐོག་
གྱུར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་ཅིང། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཚད་མ་བཞིར་འབྱེད་པ་གཞལ་བྱ་མངོན་ལྐོག་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། ཚད་
མའི་གྲངས་འཇུག་པ་གཞལ་བྱའི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་
འགྱུར་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་སོང་པའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་གུ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཡོད་པར་ཐལ། འགལ་བརྗོད་ལ་འདོད་ཚུལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་སྒྲུབ་བྱེད་
འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་འགོད་པ་སྐབས་སུ་བབ་ས་པའི་གང་ཟག་དང་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཁ་མའི་གནག་ཟག་གི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྟེན་འགྲེལ་རྟགས་
ཀྱིས་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་གང་ཟག་དང། དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་འགོད་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་གང་ཟག་གི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཁ་ཅིག་འདིར་

[241B] ཁོ་བོ་འདོད་དོ། །འདོད་ན། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་ཁོ་ཁོ་རང་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན། མྱུ་གུ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བདེན་ཞི་གྱིས་
འདོད་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་འགོད་སྐབས་བབས་ཀྱི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་འདོར་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་འགོད་པ་སྐབས་པ་པས་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོག་རུང་ཡིན་ཀྱང་བདེན་ཞེན་གྱིས་
དམ་བཅའ་པ་གཅིག་དང། དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྣོད་རུང་གི་དངོས་སྨྲ་པ་ལྟ་བུ་དེ་དང་པོ་དང། དེ་འདྲའི་གོས་སྨྲ་པ་དབུ་མའི་བསྟང་ཆོས་ལ་སྦྱངས་པས་ཐེ་
ཚ་མདོ་ན་མཐུན་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྟེན་འགྲེལ་རྟགས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་རྟགས་ཡང་དག་
འགོད་པ་སྐབས་བ་ཀྱི་གང་ཟག་དེ་ལ་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་ངེས་པ་གཅིག་དང། དོན་འགྱུར་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་མམ་རྩེ་གཉིས་མཚུངས་པའི་ཚོམ་ཅན་གང་རུང་གཅིག་དགོས་ཀྱི་བདེན་རེན་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་དང། བདེན་མེད་རྟོགས་ཟིན་
དག་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་པས་ཀྱི་ཕྱི་རྒོལ་དུ་མི་རུང་པའི་ཕྱིར། དང་མ་གྲུབ་སྟེ། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་པ་གང་ཞིག། གཉིས་པ་ཡང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་སྦྱང་མེད་ཀྱང་བརྗོད་འདོད་ལས། །དེ་དག་དོན་

[242A] །དཔེར་ན་ནག་པ་འཕོངས་སྐྱེ་ན་ནམ། །སྲེད་སྒྲུབ་འཕོངས་སྐྱེན་ཞེས་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གཏན་ཚིག་ཐེ་ཚོམ་ལ་བརྗོད་ཕྱིར། །བསལ་བ་གཏན་
ཚིགས་རྟེན་མ་ཡིན། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་དབྱེ་བ་ཡིས། །གནོད་པ་དེ་ནི་རྣམ་བཞིར་བཤད། དེས་རྐང་པ་དང་པོས་གཏན་ཚིགས་སྐབས་བབས་བསྟན། གཉིས་པས་ཚད་མས་བསལ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས་
རྟགས་དང་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པའི་ཚད་མ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། མངོན་སུམ་དང་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་དང། ཡིད་ཆོས་རྗེས་དཔག་དང། གྲགས་པའི་རྗེས་དོག་གསུམ་ཕྱེ་བས་བཞི་ཡོད་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱོགས་གླང་གིས་
མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པ་རང་རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ཁོ་ན་རེ། མྱུར་གུ་ཆོས་ཅན། རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཐལ་
འགྱུར་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོ་ཁ་མའི་གང་ཟག་དང་དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་སོང་མ་ཐག་པའི་ཕྱི་རྒོལ་ལ་མྱུག་གུ་བདེན་མེད་དུ་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་ངེས་པ་དང་དེ་ལ་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་གཉིས་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་
ཐལ་འགྱུར་འགོད་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཕྱི་རྒོལ་ལ་དབྱེ་བ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་སྐབས་འདིར་གཏན་ནས་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདི་བས་དེ་འདྲའི་ཡིད་དཔྱོད་དང་ཐོ་ཚོམ་ཅན་ལ་ཡང་གཞན་གྲགས་དང་ཐལ་བ་གང་བཀོད་ན་ཡང་ཟབ་མོའི་ལྟ་བ་

[242B] དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྐྱེད་ཐུབ་པ་མ་ཟད་གཞན་གྲགས་ལས་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་ལྷག་པར་བཟང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་གྱིས་བདེན་ཞེན་ཆེ་བ་ལྟ་བུའི་ལོག་རྟོག་ཆེ་བའི་རྩེ་ཡང་གཅོག་ཐུབ་
པར་དབུ་ཚད་ཀུན་མཐུན་ལ་མཐར་བདེན་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡང་སྐྱིད་ཐུབ་པར་འདི་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྡོ་རྗེ་གཟིགས་མའི་གཞན་གྲགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་མཐའ་བཞི་འགོག་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་ལོག་རྟོག་རྩིག་ཅོག་
དགོས་ཀྱི་ཐོག་མ་ནས་རང་གྲགས་དེ་ལ་བཀོད་ཀྱང་མི་ཐུབ་པ་གང་ཞིག་དབང་རྣོན་ལ་གཞན་གྲགས་མེད་ཀྱང་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་
རིམ་ལས། གང་གི་ཕྱིར་ན་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་དང། །རྒྱུ་ལམ་ལྟོས་ཡོད་པ་མིན་པས་དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་བྲལ། །ཞེས་མཐའ་བཞི་ལ་གནོད་བྱེད་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ནས་གསུངས་པ་ནི་ཐལ་པ་བཀོད་
པའི་འབྲས་བུ་ལ་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་དཔག་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་དང་བོ་ནས་ཕྱི་རྒོལ་ལ་གཞན་གྲགས་དེ་ལྟར་བཀོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་
ལམ་རིན་ལས། དེ་ལྟར་མུ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འགྲུབ་ལ། དེ་ལ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་སྔར་མཐའ་གཞན་འགོག་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་

[243A]༄༅། །འགྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ཐལ་འགྱུར་བྱས་པའི་ཚེ་དེའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་དཔག་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་དམ་
བཅའ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་དག་མེད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་ཚུལ་གསལ་བར་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་ནས། འགྲུབ་ལ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་བུ་དྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་དང་ཚིག་གསལ་གྱི་ཐལ་
འགྱུར་གྱིས་མཐའ་བཞི་བཀག་པ་འགྲུབ་ལུགས་བཤད། དེ་ལ་ནི་ནས། འགྲུབ་བོ་ཡན་ཆད་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་པ་ཁེགས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་བས་ཁྱབ་པ་འགྲུབ་ཚུལ་བཤད། དེའི་ཕྱིར་ནས། དེས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པས་རྡོ་རྗེ་
གཟེགས་མའི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་ཚུལ་བཤད། འོ་ན་གཞན་གྲགས་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མ་བཀོད་དམ་སྙམ་པ་ལ། དེ་འདྲའི་བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་རྗེས་དཔག་འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་བཟློག་དོན་འགོག་པའི་ཐལ་འགྱུར་
རིམ་པས་བཀོད་པའི་ཚེ་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་པའི་སྤྱོར་དག་མེད་ཅེས་བཤད་ལ། འདི་ནི་ཞེས་སོགས་ལྷག་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་
འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོ་ཁ་མ་དང་སོང་མ་ཐག་ལ་མྱུ་གུ་བདེན་ཞེན་གྱིས་འདོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རྟགས་ཁྱབ་ལ་ལན་མི་འདེབས་ཤིང་མི་ཐེབ་པར་མཐོང་པའི་གང་ཟག་ཡིན་

[243B] དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་བཀག་པས་ཕྱི་རྒོལ་དབང་རྣོན་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱེ་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་ཐུབ་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྐྱེད་ཐུབ་པར་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་
བསྐྱངས་དང་ཟླ་པའི་ཞབས་དང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཐའ་བཞི་བཀག་པའི་གྲུབ་དོན་བཤད་པ་ན། བུ་དྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་
པ་མེད་པས་ཞེས་དང། ཟླ་བས་དེའི་གྲུབ་དོན་འཆད་པ་ན། ཚིག་གསལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་པ་ཁེགས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་
དགག་པ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པས་ཞེས་སོགས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། དམ་བཅའ་བ་བཞི་པོ་དེ་ནས། མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཐལ་རན་གི་ཁྱད་པར་དབུ་མའི་ལྟ་པ་འགལ་བརྗོད་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་
གྱིས་སྐྱེད་ཐུབ་པར་འདོད་པ་ཐལ་འགྱུར་ལ། དེ་སྐྱེད་པ་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲུབ་དག་དགོས་པར་འདོད་པ་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་དེ་སྐྱེད་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ལམ་རིམ་ལས། དོན་
དམ་པ་བསྟོང་ཉིད་ངེས་པའི་ལྟ་བརྒྱུད་ལ་སྐྱེད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་མིང་འདོགས་ནའང་ཐལ་རང་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་དང་ཡང་འགལ་ལོ། །གཞན་

[244A]༄༅། །ཡང། ཚིག་གསལ་ལས། གང་ལས་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་བཀོད་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ། འདིད་གཙམ་ཞིག་གིས་བརྩད་པ་ན་ཅི་ཕ་རོལ་པོ་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་དམ། ཞེས་གསུངས་བ་མི་འཐད་
པར་ཐལ། བདག་སྐྱེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་དང་དཔེ་བཀོད་ནས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ལྟར་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་འགལ་བརྗོད་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་ཀྱད་ཐུབ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྩ་བར་
མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐོག་མར་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་ལོག་རྟོག་བཟློག་ནས་དེ་རྗེས་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་འགོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན་ལུང་དེའི་འདི་ཙམ་ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲས་གཅོད་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ། ཙམ་སྒྲས་རྟགས་སྦྱོར་འགོད་པ་གཅོད་བ་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། རང་རྒྱུད་གཅོད་ཟེར་ནའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིའི་སྐབས་སུ་རང་རྒྱུད་དང་གཞན་གྲགས་གང་ཡང་མ་བཀོད་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་ཆོག་བར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་ཚིག་གསལ་མ་
མཐོང་བར་ཟད། གཞན་ཡང། ཚིག་གསལ་ལས། གཞན་གྱིས་དམ་བཅའ་བ་ལ་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི་བྱ་དགོས་པས། ཞེས་པ་ནས། འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་བས་གནོད་པ་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་པ་ཀོ་ཅི་ཞིག་ཡོད་
ཅེས་གསུངས་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཞན་གྲགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་ལས་ལྷག་མིན་ཚུལ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་རྒོལ་བ་དཔང་བོ་རྣོ་རྟུལ་གང་གི་དཔང་དུ་བྱས་ནའང་

[244B] ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་དོན་འཆད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དབང་རྟུལ་འགའ་ཞིག་ལ་འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་རྗེས་སུ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་དག་དགོས་པ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇུག་པའི་བཤད་ཚུལ་དྲང་ས་ཟིན་པ་དང་ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང་གཞན་གྲགས་ཅིས་ཀྱང་བརྗོད་དགོས་ན་བརྗོད་པར་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ཕྱི་རྒོལ་ཐམས་
ཅད་ལ་གཞན་གྲགས་ངེས་པར་བརྗོད་མི་དགོས་ཤིང་འག་བ་ཞིག་ལ་བརྗོད་དགོས་ནའང་བརྗོད་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་བརྗོད་མི་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དབང་རྣོན་ལ་ཐལ་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི་དོན་མ་ཡིན་བའི་
ཕྱིར། རྟགས་ཁས། དེར་ཐལ། ཐལ་བས་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་སོགས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་ཐལ་འགྱུར་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་ལོག་ཏོག་བཀག་ནས་འདོད་བསྒྲུབ་པམ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟགས་
སྦྱོར་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཐལ་འགྱུར་གཅིག་བུས་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་མི་ཐུབ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་འདོད་ན། རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་མཚན་ལས་སྔ་གྱུར་ན། །མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང། མྱ་ངན་འདས་པ་དངོས་
པོ་མིན། །རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང། ཚིག་གསལ་ལས། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕལ་ཆེར་ཐལ་བ་བསྒྲུབ་པ་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སེལ་བར་མཛད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ་

[245A]༄༅། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་དང་ཚིག་གསལ་གཉིས་ཀྱི་ཐལ་བས་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མི་ཁགས་བར་ཐལ་བ་དང། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་སེན་རིང་གིས་སྟོན་པ་ལ་ཁོ་བོས་ཅི་ཡང་མི་
བཟོད་ཞུས་ཚེ་སྟོན་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ཡང་མི་བཟོད་བ་དེ་ཡང་མི་བཟོད་དམ་ཞེས་སོགས་ཐལ་བ་མངོ་དུ་མར་བཤད་པ་ཀུན་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་གྱིས་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། སོགས་ཤིན་ཏུ་སྦྲོས་པས་ཆོག་གོ་དེ་ལ་
ཁོ་ན་རེ། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་དམ་བཅའ་བཞག་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཤད་ལས། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་པ་དང་ཞེས་གསུངས་ལ། དེའི་དམ་བཅའ་
ལ་མཐའ་བཞིར་མི་སྐྱེ་བའི་དམ་བཅའ་བཞག་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དངོས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་དམ་བཅའ་གང་ཞིག་ཤུགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྣམ་པ་
གཅིག་ཏུ་ན་འདོད་རུང་བ་གཞན་སྐྱེ་ལ་བསམ་ན་ཆོག་བ་ལྟར་སྣང་ཡང། དེ་ཞིག་རྟགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མེད་དགག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་དམ་བཅའི་ཤུགས་
ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་བཟུང་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་པར་མངོན་ཏེ། མེད་དག་གེ་ཡིན་ན་རང་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་ཤུགས་ལ་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་པ་འཕེན་མི་རུང་ཡང་མེད་དགག་འཕངས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་

[245B] ཁྱད་གཞིང་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དངོས་སུ་ཁེགས་བས་ཁྱད་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་ང་ཡི་མིག་སོགས་མེད་པ་ཤུགས་ལ་འཕེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མོ་གཤམ་བུ་མོ་མེད་ཅེས་པས་ཤགས་ལ་མོ་གཤམ་བུ་མོའི་མཛེས་མི་མཛེས་
སོགས་མེད་པར་གོ་བའི་ཕྱིར་དང། སྔར་ཆོས་གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་ན་ཀུན་གྱི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པར་འགྲོ་བ་དང་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བར་དུ་གང་ཟག་རང་བཞིན་མདོ་བར་མི་རྟོགས་པར་བཤད་པ་ཀུན་མཐུན་
ན་མ་སྙམ་སྟེ་དབྱད་པར་བྱ་ལ། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་ཁེ་གསན་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པས་ཞེས་དང། རྩ་ཤེ་ལས། འདག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །བདག་གི་ཡོད་པར་གལ་
འགྱུར། །ཞེས་དང། ཚིག་གསལ་ལས། ཇི་ལྟར་ཤིང་རྟ་ཚིག་ན་དེའི་ཡན་ལག་ཀྱང་ཚིག་པས་མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་བདག་གིས་གང་གི་ཚེ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཕུང་པོའི་དངོས་པོ་བདག་གི་བ་ཡང་
བདག་མེད་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། བློ་རྗེས་མས་རྟོགས་ཚུལ་བཤད་སྙམ་ན་ཡང་འདིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་རགས་པ་ཡིན་པས་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བདག་མེད་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་བདག་གི་བ་
ཕུང་བོ་ཡང་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། གང་གི་ཚེ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཕུང་པོའི་དངོས་པོ་ཞེས་དུས་གཅིག་ལ་རྟོགས་པར་གསུངས། དངོས་སུ་རྟོགས་པ་སྔར་མི་འཐད་པར་བཤད་

[246A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་དང། བུདྡྷ་བཱ་ལི་ཏ་ལས་ཀྱང། བདག་དེ་ཡང་མེད་དེ་དེ་མེད་ན་དེ་ཡི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གང་ཟག་
རང་བཞིན་མེད་པ་ཆོས་ཅན། མ་ཡིན་དག་ལ་ཡིན་པར་ཐལ། དགག་པ་གང་རང་རྟོགས་པའི་རྗེས་དང་བ་གིས་རང་ཉིད་དངོས་སུ་འཇལ་བའི་ཤུགས་ལ་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གཞལ་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དངོས་སུ་དེ་ལྟར་
གཞལ་བའི་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་ལམ་ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་པ་གང་རུང་གཞལ་བའམ་འཕངས་ན་མེད་དགག་མ་ཡན་པར་འགྱུར་གྱི། རང་དང་དགག་བྱ་རིགས་གཅིག་པའི་མེད་དགག་གཞན་དངོས་ཤུགས་གང་ལ་འཕངས་སམ་གཞལ་
ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། རྟེན་འབྲེལ་རྟགས་ཀྱིས་ཀ་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་རྣམས་འདེན་པར་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་ཕྱག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན། མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པར་ཐལ། དགག་པ་གང་རང་
གཞལ་བའི་རྗེས་དཔག་གིས་རང་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་ལ་གཞལ་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། རྟགས་དེར་ཐལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་སོགས་དངོས་པོ་དུ་མའི་ཆོས་
ཉིད་གཞལ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་རྗེས་དཔག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་གཞལ་བྱ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་སོགས་འཕེན་ནོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་མེད་དགག་

[246B] ཁྱོད་ཀྱིས་རང་དང་དགག་བྱ་རིགས་གཅིག་པའི་མེད་དགག་གཞན་གཞལ་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བདེན་ཐུབ་ལྟ་བུའི་རེགས་གཅིག་དང། ཐོགས་རེག་ལྟ་བུའི་རིགས་
གཅིག་དགོས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་དགག་བྱ་རིགས་གཅིག་སྨོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ནམ་མཁའི་ཆོས་ཉིད་གཞལ་བའི་རྗེས་དཔག་གིས་ནམ་མཁའ་དངོས་ཤུགས་གང་ལ་ཡང་གཞལ་མི་རུང་པའི་ཕྱིར། དེས་གཞན་ལ་རེགས་བསྒྲོན་
དེས་ན་སྟག་ལོས་ལམ་རིམ་ལས་འདི་ལ་དངོས་སུ་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་ངག་མེད་གསུངས་པ་ལ་སྒྲུབ་དག་ཡོད་པ་དང་རྗེས་དཔག་མེད་པ་འགལ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡང་ཕྱོགས་སྔ་མ་གོ་བར་འདིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ཚིག་གསལ་ལས་རང་
ལ་དམ་བཅའ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རང་རྒྱུད་མེད་པར་བཤད་པ་དང། མཐའ་བཞི་འགོག་སྐབས་དམ་བཅའ་བཞི་བཤད་པའི་འགལ་སྤོང་ལ་བཚབ་དངས་སྐྱ་པ་ན་རེ། དེའི་དགོངས་གཞི་ཡོད་དེ། སྔ་མ་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་མེད་པ་
ལ་དགོངས། འདིར་རྣམ་བཅད་དགག་པའི་དམ་བཅའ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར། ཡང་བྱང་ཡོ་དང་གངས་གཉན་རྣམས་ན་རེ། དེའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ་གཞན་སྔ་མ་ལྟར་ལ་རྣམ་བཅད་དགག་པའི་དམ་བཅའ་ཕ་རོལ་གྱི་བློ་ངོར་ཡིན་གྱི་དབུམ་པ་རང་ལུགས་
ལ་དམ་བཅའ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཅིང་དབུ་མ་པ་ལ་དམ་བཅའ་མེད་པར་ཀུན་མཐུན་ནོ། །ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་གསུངས་དེ་རྣམས་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་ལུགས་ལ་དམ་བཅའ་མེད་ཟེར་ཚུལ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་རུང། དོན་དམ་པར་ཡང་མི་རུང་བའི་

[247A]༄༅། །ཕྱིར༑ རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཅད་དང་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །ཞེས་སོགས་ལྟ་བུའི་རྣམ་བཅད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་བྱ་བ་ནི། །ཁོ་བོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་འདྲར་འདོད། །ཅེས་བ་ལྟ་བུའི་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་སྟེ་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོར་བཤད་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དོན་
དམ་པའི་དོར་དགག་བྱ་དང་དེ་འགོག་པའི་དམ་བཅའ་སོགས་སྤྲོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩོད་ཟློག་ལས། དགག་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ན། །ང་ནི་ཅི་ཡང་མི་འགོག་གོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་
སྡེ་པ་ལ་དོན་དམ་པར་ནི་རི་བོང་རྭ་ཡང་མེད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་གསུངས་པ་ལྔར་ཐལ་རང་ཀུན་མཐུན་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་ངག་ཡན་ལག་ སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཟེར་
བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་མཇུག་སྡུག་སོགས་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་གཞུང་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞང་ཐང་སག་པ་དང་མཁས་པ་བསོད་ནམས་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ན་རེ། དེ་བསྟན་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཟངས་ཅན་གྱི་གཞུད་ལས་
གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པའི་རྗེས་འགྲོ་བ། །བསྒྲུབ་པ་བྱ་མེད་པ་ཉིད། །ལྔ་པ་དེ་ནི་དཔེ་ཡིན་ཏེ། །གཏན་ཚིགས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དམ་བཅའ་དང། རྟགས་དང། དཔེ་ཁྱབ་གཅིག་བྱས་པ་དང། ཉེར་སྦྱར་དང། མཇུག་

[247B] མ་ཏི་ཤྲི་ལ་ན་པ། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཁྱབ་པ་སྟོན་པ་ལྡས་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཟེར་བདག་མི་འཐད་པར་ཐལ། གྲངས་ཅན་ཀྱི་གཞུང་དྲངས་པ་འབྲེལ་
མེད་ཡིན་ལ་ཡན་ལག་གི་འདྲེན་ཚུལ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་དཔེ་བསྟན་ཚུལ་དེ་ཡང་མེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིར་གཞན་རྟོགས་སླ་ཞིང་དཔེ་ཡང་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོར་བསྟན་དུ་དེ་དག་གི་ཞེས་པ་དང་རྒྱས་བཤད་དུ་རང་གི་
བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་པས་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་དཔེ་དང་དཔེ་དོན་ཉེར་བྱར་ཀྱི་ དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། འདི་ནི་མདོར་བཞག་པའི་དག་དེའི་འགྲེལ་པ་ཡིན་ལ། ངག་འདིས་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་
དཔེ་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཏེ་ ཡང་དེ་ཉིད་ལས། འདི་ན་ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མདུན་ན་གནས་ཤིང་གསལ་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་
པ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདི་མ་པའི་གོང་བུ་ལ་སོགས་ ཡང་ཁ་ཅིག། ཡན་
ལག་ལྔ་ལྡན་འདོད་མི་འདེད་ཐལ་རང་ཁྱད་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ།  བཤད་དུས་དབུ་ཚད་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཡན་ལག་

[248A]༄༅། །ལྔ་ལྡན་བཀོད་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། ཟླ་བས་ལེགས་ལྡན་ལ་རྟགས་གང་གི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་ཀྱང་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་འབྱུང་ཞེས་བཀག་པར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། རང་ལ་
གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་པའམ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། མ་སྐྱེས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་མུ་སྟེགས་པས་བཏགས་པའི་རྟག་གཅིག་དང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་མུ་སྟེགས་པས་
སྐྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་མེད་པར་ཐལ། རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྩོད་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་སླ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་
དགག་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་བར། མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་བདག་ནི་ཡོད་མིན་ཞིང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྟགས་དེས་ཆོས་ཅན་བཀག་ཀྱང་རྟགས་ཆོས་གཉིས་
ཀ་མེད་དགག་ཡིན་པས་རྟགས་སྐྱོན་མེད་ཅེས་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། རྟགས་དེས་སྨྲས་པའི་ཆོས་ཅན་བཀག་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་རྟགས་དང་ཆོས་གཉིས་ཀ་རྣམ་བཅད་ཙམ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དང༑ ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་སྒྲུབ་བརྟགས་ལ་ཡོན་གྱི་དགག་རྟགས་ལ་ཆོས་ཅན་མེད་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོན་པ། དགག་པ་གཉིས་པོ་གང་རུང་བསྒྲུབ་ཆོས་བྱས་པའི་དེ་སྒྲུབ་

[248B] དགག་རྟགས་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འདིར་ཡང་མ་ཁྱབ་ཅིང། འདི་ལ་ཞིབ་ཆ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཁྱོད་ལ་དགག་པ་གཉིས་པོ་གང་རུང་བསྒྲུབ་
ཆེས་བྱས་པའི་རྟགས་ལ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགས་རྟགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཞེ་བ་འདོད་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བྱས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྐྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་དགག་རྟགས་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགག་པ་གཉིས་པོ་གང་རུང་བསྒྲུབ་
ཆོས་སུ་བཟུང་བའི་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཁྱོད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་ཡང་ཡིན་དགག་པ་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཡིན་པ་གཅིག་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མི་རྟག་པ་དེ་དེ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མི་རྟག་པ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་གང། མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། མི་རྟག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྒྲ་ཁྱོད་དུ་སྒྲུབ་པའི་དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་བདག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲས་རང་གི་དགག་བྱ་རྟག་པ་དངོས་སུ་བཀག་ནས་འཇིག་པའི་དངོས་པོར་སྟོན་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་གི་དགག་བྱ་རྟག་པ་དེ་མི་ཞེས་པའི་སྒྲས་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚིག་
ཟུར་གྱི་མི་ཞེས་པ་དགག་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་ཅེས་པའི་མི་རྟག་པའི་སྐད་དོད་ནི་རི་བྱ་ཡོད་ལ་ནི་དགག་ཚིག་དང་རི་ཏྱ་རྟག་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་དང་མིང་འཇིག་པ་དང་མི་

[249A]༄༅། །འགག་པ་སོགས་ཀྱང་དགག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མི་རྟག་ཅེས་བདག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོགས་བྱ། གཞན་པ་རྟག་དངོས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་དུ་བདེ་དུ་ལྡན་ལ་ལ་རྟས་དངོས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་མེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་
རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟག་དངོས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་མེ་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་འབྲས་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་འབྲས་རང་གི་རྟགས་ཡང་
དག་གཉིས་ལ་སྒྲུབ་རྟགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་དེར་ཐལ། དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཚུལ་གསུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོ་སོ་ནས་བསྒྲུབ་སླ་ལ། མ་གྲུབ་ན། དུ་བ་ཡང་ལྡན་པ་ལ་མེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་རྟགས་
ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདིར་དགག་རྟགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་ཀ་མ་ལ་ཤི་ལས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཞན་དུ་བཤད་འདོད་ལ། འདིར་ཉེར་མ་ཁོ་ཙམ་འདོད་ན། གཞན་ཡང་དགག་པ་གཉིས་པོ་གང་
རུང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་ཡིན་ན་དགག་རྟགས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐག་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགག་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་མེད་དགག་གཅིག་བཟུང་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་མ་
དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་པ་དེ་ལྟར་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ། མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྡེ་བདུན་དཀའ་འགྲེལ་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་ལས། རང་ལུགས་ནི། མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དེ་སྒྲུབ་

[249B] དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཡིན་ན་མེད་དགག་ཡིན་དགོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་དང་དགག་རྟགས་ཡང་དག་གང་རུང་
ཡིན་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཀོད་ཚོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་སོང་ཆོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཡིན་ན་མེད་དགག་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ལུང་དོན་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་བསྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དགག་པའམ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་
ཟེར༑ འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མེད་ངེས་དེ་མུ་སྟེགས་པས་བཏགས་པའི་བདག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་མེད་ངེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་བཀོད་ཚོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་དགག་རྟགས་ཡང་དག་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་
སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་ལ་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དགག་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་མེད་དགག་གཅིག་བཟུང་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འབྲས་རང་གི་རྟགས་ཡང་དག་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་དགག་པ་
མང་ཡང་དེ་དག་གི་བསྒྲུབ་ཆོས་ཀྱི་དགག་པ་ལམ་ཡིན་དགག་གིས་ཁྱབ་པ་དང། མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་བསྒྲུབ་ཆོས་དགག་པ་ལ་མེད་དགག་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། སྡེ་བདུན་གྱི་དཀའ་འགྲེལ་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་ལས། འོ་ན་ཀྱང་
འབྲས་རང་གི་རྟགས་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་པ་ནས། མ་ཡིན་དགག་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ནི་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཡིན་ན་མེད་དགག་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་རྟགས་དང་དགག་རྟགས་གཉིས་

[250A]༄༅། །སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་དངོས་ལའང་དངོས་པོའི་ཆ། ཁས་བླངས་མེད་པར་དགག་པ་ཉིད། །སྒྲུབ་བྱེད་སྔ་མ་དག་གིས་ནི། །མ་ཡིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེས་ཚད་མའི་ལུང་དྲངས་པའི་རྐང་བ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་ལ་མེད་དགག་དགོས་པ་དང། རྐང་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་འབྲས་རང་གི་རྟགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་དགག་པར་
ཡིན་དགག་ཏུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ལ་དོན་དང་བློ་དང་རྒོལ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་མ་གྲུབ་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་དང་པོ་ལ། རྟགས་ཀྱི་ངོ་པོ་མི་སྲིད་པ་དང། ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མི་སྲིད་པ་དང། གཞི་རྟགས་
ཀྱི་འབྲེལ་པ་མེད་ནས་མི་སྲིད་པ་དང། རྟགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆོས་ཅན་ལ་མི་སྲིད་པ་དང། ཆོས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་རྟགས་མི་སྲིད་ནས་མ་གྲུབ་པ་ལྔར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་གང་རུང་མི་སྲིད་
ན་དེ་བསྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་མེད་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་ཅན་སྒྲུབ་པ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་བཀོད་ན་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་ལ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་མེད་དགག་གི་རྣམ་ཅན་ལ་རྟགས་དེ་གཞི་མ་
གྲུབ་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་ལ། རྟགས་ལ་ཡང་དངོས་པོ་སོགས་བཀོད་ན་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་འོངས་ལ་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་ལ་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་སྒྲུབ་པ་ལ་རྟགས་གཞི་

[250B] བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་སྒྲུབ་པ་ལ་རྟགས་གཞི་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་ཀྱང་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་ལ་ཞེས་དང། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་ཀྱང། གང་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་
དངོས་པོའི་ཆོས་ཡོད་པའི་ངོ་བོར་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་དགོས་ཏེ། ནས། དེ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་གཞི་མེད་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བཀག་པའི་ཕྱིར་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་
པ་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རྟགས་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་ཆོས་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལ་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ན་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། རྟགས་རྣམས་བར་བཅད་ཙམ་
བཀོད་པ་ལ་ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དང། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་ཀྱང། གང་ལ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡོད་པའི་ངོ་བོར་སྒྲུབ་པར་མི་འདོད་ཀྱི། འོ་ན་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་བཅད་པ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ཞིག་
བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་དང་
ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་བཀོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་རང་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དངོས་པོ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དམིགས་

[251A]༄༅། །ཀྱིས་བསལ་ནས་དེ་ལ་མ་གྲུབ་བའི་སྐྱོན་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་མེད་དགས་བྱས་པའི་དགག་རྟགས་ལ་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྐྱོན་མེད་པས་ཁྱབ་བར་ཐལ། རྟགས་ཟུར་དང་པོའི་
ལུང་གཉིས་ཀྱི་དོན་འཐད་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། ལེགས་ལྡན་གྱིས་དོན་དམ་པར་མ་སོང་བ་ལ་འགྲོ་བ་མེད་དེ། ལམ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། སོང་བའི་ལམ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་རྟེན་བཅས་ཀྱི་མིག་གིས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་མི་བྱེད་དེ། མིག་
གི་དབང་པོ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དེ་མཚུངས་ཀྱི་དབང་པོ་བཞིན། ཞེས་ལམ་དང་མིག་དབང་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་སྦྱོར་ལམ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་མི་འབྱུང་བར་ཐལ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགའ་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཚིག་གསལ་
གཏན་ཚིགས་ལམ་ཉིད་རང་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་ལ། ནས། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་རང་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཕྱོགས་གླང་
གིས༑ མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་རང་རྟེན་ལ། །ཞེས་ཚད་མ་བཞིས་རང་གི་རྟེན་གཞི་གྲུབ་དགོས་ན་མ་བསལ་བ་གཅིག་དགོས་ཞེས་བཤད་ཀྱི་རང་གི་རྟེན་གཞི་གྲུབ་མི་དགོས་པ་ལ་མི་གནོད་པར་ཐལ། དེ་མི་
གནོད་པར་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་ལས། འདོད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། །གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་གཉིས་ཀའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ན། །ཆོས་ཅན་ལ་ནི་གནོད་པ་གང། །བསྒྲུབ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་འགོག་པས་

[251B] །ཅེས་རྐང་བ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པ་གནོད་བ་དང་ལྷག་མས་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་ཅན་ལ་ཆོས་ཅན་མེད་ན་གནོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་མེད་ཀྱང་ཆོས་
ཅན་མ་གྲུབ་བའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཆོས་ཅན་ དེ་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྟགས་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་པར་ཐལ། ཆོས་ཅན་མེད་ཀྱང་དེའི་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མི་
འགལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་ཞེས་བརྟག་གྱི་ ཁྱབ་སྟེ། གཞི་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྟགས་ངེས་པའི་རྩོད་གཞིར་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཞི་མ་གྲུབ་ཀྱང་
ཁྱབ་པ་ངས་པའི་མཐུན་དཔེར་མི་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ལ་དགག་རྟགས་ཡང་དག་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། མ་སྐྱེས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རྟག་པའི་བདག་མུ་སྟེགས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་
དང་པོ་དང། ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རྟག་པའི་བདག་གཏན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྔ་མའི་བསྒྲུབ་ཆོས་ལ་མེད་དགག་གིས་ཁྱབ། ཕྱི་མའི་དེ་ལ་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ནི་རྣམ་ངེས་
ཊིཀ་ཆེན་དང་ས་བཅད་ཆེན་མོ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྒྱན་བཟང་པས། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཡིན་ཏེ། ཡོད་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པའི་གཞན་གྲགས་གཅིག་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་

[252A]༄༅། །དངོས་སུ་བཀོད་བར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ད་ལྟར་ན་རྟགས་ལ་ལྟོས་པའི་འགལ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཉེས་བ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་སྤོང་དགོས་པས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་པ་ཀྱིས་ཡོད་པ་རྟགས་སུ་མ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་
གསལ་ལས། གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སློང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཡོད་
པ་རྟགས་སུ་འདིར་འགོད་པར་ཐལ། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ཡོད་བ་རྟགས་དང་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་བ་བསྒྲུབ་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོང་པ་རྟགས་དང་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཡིན་
ཞེས་པའི་ཚིག་བསྡུས་ནས་བཀོད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་བ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་པའི་ངག་ཡིན་པས་ཡོང་པ་རྟགས་དང་ཡང་
སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་ཡང་ཚིག་གསལ་ལས། འདི་ནི་མདོར་བཞག་པའི་ངག་དེའི་འགྲེལ་བའི་ངག་ཡིན་ལ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཏན་ཚིགས་འཛིན་
བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བསྒྲུབ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་འཛིན་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་མྱུ་གུ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་བསྒྲུབ་པའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་ལ་རང་

[252B] རྟགས་དངོས། མ་གྲུབ་ན། རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་དེ་འདིའི་དགོངས་འགྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྐབས་འདིར་ཡོད་པ་རྟགས་སུ་བྱས་པའི་གཞན་གྲགས་
བཀོད་ཀྱང་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་སེལ་མི་དགོས་པ་གཅིག་མ་བསྙན་བར་ཐལ། མྱུ་གུ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡོད་བའི་རྟགས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་
གཞན་གྲགས་ལ་དོགས་པ་དེ་མི་ཡོང་བའི་ཕྱིར། སྔར་བཤད་པའི་བོད་དག་ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་བཟློག་པ་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་མེད་པར་ཐལ། རང་ལ་ཁས་ལེན་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གསལ་
ལས༑ རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཐལ་བསྒྲུབ་པ་ན་ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་ཅན་དུ་གལ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་འདིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་འགལ་བརྗོད་བཟློག་དོན་
ཁས་ལེན་འདོད་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བཟློག་པ་མི་འཕེན་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། རང་འགྲེལ་ལས། གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གལ་ཏེ་གཞན་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ནི། འོ་ན་མེ་ལྕེ་ལས་ཀྱང་ཡུན་པ་འཐུག་པོ་འབྱུང་
འགྱུར་ཞིང་སྟེ། གཞན་ཉིད་ཡིན་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མཐོང་བའམ་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཞན་ཉིད་དུ་ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པས་དཔེ་

[253A]༄༅། །དོན་གཉིས་ཀར་བཟློག་པ་འཕངས་བའི་ཕྱིར་དང། ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་བཟློག་པ་འཕགས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་
རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་བར་ཐལ། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྐབས་འདིའི་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བའི་དོན་ནི་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀར་ཆོས་ཅན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་
པར་སྣང་ལ། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བར་ཚན་མར་སོང་བར་འདོད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་ཤེས་པ་ལ། ཇི་ཙམ་སྣང་བའི་ཆ་ཡོད་བ། །དེ་ཙམ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། ཆོས་ཅན་ཆོས་ལ་སོགས་པར་རྟོག། ཅེས་སོགས་དང་
དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་བར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དག་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་གི་བློའི་བདག་ཉིད་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་དང། དཔེ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་འབྱུང་ཞེས་སོགས་ལྟ་བུས་
སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྐབས་འདིར་ཡང་སྒྲུབ་རྟགས་ལ་ཆོས་ཅན་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་ཚད་མས་གྲུབ་དགོས་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞན་དུ་ན་འབེན་མ་ངེས་པར་མདའ་འཕེན་པ་དང་ཁྱད་གཞི་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་
ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པས། རང་གིས་ངེས་བཞིན་གཞན་དག་ལ། །ངེས་བ་སྐྱེད་བར་འདོད་པ་ཡིས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་ཚིག་གསལ་ལས། རྒོལ་བ་གང་རུང་ལ་གྲུབ་པས་ཆོག་

[253B] རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་ཚད་མས་གྲུབ་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་ལམ་རིམ་ལྟར་ཇི་སྲིད་ཕ་རོལ་པོས་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པར་དུ་རང་བཞིན་ལ་ཚད་མར་རློམ་པ་བཀག་ནས་སྒྲུབ་མི་
ཐུབ་ལ། ལྟ་བ་རྙེད་པ་དང་རང་བཞིན་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་མི་འཐད་པ་རྣམས་དུས་མཉམ་དུ་རྙེད་འོང་པས་རེ་ཞིག་ཕྱི་རྒོལ་རང་ལ་གྲུབ་ཚུལ་ལ་འཁྲིས་ནས་འགོག་པ་དེའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་འཁྲིས་ནས་ཐལ་རྟགས་
གང་རུང་གིས་འགོག་པའི་རྟགས་ལ་གཞན་གྲགས་དང་རང་གྲགས་སོགས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་ལམ་རིམ་དུ་བལྟས་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ། དབུ་ཚད་གཞུང་བརྒྱའི་རྣམ་སད་རྐང་འཐུང་འདབ། །རིགས་
ལམ་བྱེ་བའི་རིན་ཆེན་རྒྱན་འཕྱང་འཕྲུལ། །ཡབ་སྲས་རྣམ་བཤད་ཡོངས་འདུད་པ་ལ་སྡུག་ཅན། །མཁས་གྲུབ་ལྷ་ཕྲན་བྱེ་བས་རོལ་ཚུལ་རྣམས། །ཁོ་བོའི་ལེགས་བཤད་མེ་ལོང་ཚལ་འདི་ན། །ངོ་མཚར་ལྟད་མོའི་གཏེར་ཁ་ཕྱེ་བ་
བཞིན། །རང་གཞན་གྲུབ་མཐའི་རྒྱ་མཚོར་མ་ཕྱིན་པར། །དབུ་ཚད་ཐལ་རང་སྒྲུབ་དང་སུན་འབྱིན་གཏམ། །སྨྲ་ལ་དགའ་དེ་དགའ་བ་ཙམ་མཐོང་ནས། །རང་གཞན་གྲུབ་མཐའི་རྩེར་སོན་གཏམ་འདི་བྱས། །འཁོར་བར་ཡིད་སྐྱོ་སྔོན་སྦྱངས་བག་
ཆགས་སད། །ཐལ་རང་ཟབ་གནད་བརྩད་ཚུལ་ཤེས་འདོད་དེས། །ལེགས་བཤད་ལྷ་དབང་གཙུག་རྒྱན་འདི་ལོང་ལ། །བློ་གྲོས་བཞིན་རས་མཛོས་སླད་ཐོད་དུ་ཆོངས། །ལ་ལ་ཚད་མར་ཞེན་ནས་ཐལ་བ་བཀག་གཞན་དག་རྒྱུ་མཚན་མ་ཤེས་

[254A]༄༅། །ཚིག་སྦྱི་བྲིས། །འགའ་ཡིས་ཕྱོགས་མཐོང་སྐབས་འགར་འཁྱམ་མཐོང་ནས། །བརྩེ་བས་འཁྲུལ་བྲལ་ཉི་མ་གསལ་འདི་བསྐྲུན། །མཁས་གྲུབ་རྒྱུ་སྐར་ཁྲོད་ན་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི། །བདུད་རྩི་རབ་རྒྱས་ཟླ་བའི་ག་བུར་ཟེར།།
བཏུང་པའི་བདག་བློའི་ཀུ་མུད་དགའ་བའི་ཁ་རྨོངས་བས་སྦུབས་ཀྱིས་མ་བཅིངས་ཆེས་ཆེར་བཞད། །ཅེས་པར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།གཉིས་པ་གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་ལ་སྦྱིར་དགག་པ། སེམས་ཙམ་པའི་
ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཞན་སྐྱེ་བགག་པ་དངོས་དང། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྩོད་པ་སྤངས་པ་དང། བཀག་བའི་ཡོན་ཏན་དང། རང་བཞིན་གྱིས་མེ་སྐྱེ་བ་དང། བདེན་པ་གཉིས་ཅར་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་
བཀག་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ། དང་པོ་ལ། གཞན་སྐྱེ་སྤྱིར་དགག་པ་དང། བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་དང། མུ་བཞིར་དཔྱད་ནས་དགག་པ་གསུམ། དང་བོ་ནི། རྩ་བར། གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གལ་ཏེ་གཞན་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ནི། །
ཞེས་སོགས་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། རྩ་པར། མྱུ་གུ་ས་བོན་དང་ནི་དུས་མཉམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་བྱུང། གསུམ་པ་ནི། རྩ་བར། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བསྐྱེད་བྱ་གཞན་སྐྱེད་པ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ན། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་
བཅད་གཅིག་བྱུང། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་སྟག་ལོན་རེ། གཞན་སྐྱེ་ཡོད་པར་ཐལ། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན་གཞན་སྐྱེའི་གཞན་དེ་ཐ་སྙད་དུ་གཞན་ཡིན་ ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་

[254B] རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ཐ་སྙད་དུ་རྒྱུ་འབྲས་གཞན་ཡིན་པ་ཙམ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྩ་པར། གཞན་ཉིད་མེད་པར་ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། གཞན་ཉིད་མེད་ན་གཞན་
ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་གཞན་སྐྱེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་མཚན་གྱིས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོང་པར་ཐལ། །
འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིར་གཞན་སྐྱེའི་གཞན་ནི་རང་མཚན་གྱིས་གཞན་ལ་བྱེད་དགོས་པས་སྐབས་འདིར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་མེད། །ཅེས་གསུངས་ལ། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང་
དེ་ལྟར་ན་གཞན་སྐྱེའི་གཞན་ནི་གཞན་ཙམ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཚིག་གསལ་ལས། རྐྱེན་ཉིད་འདི་བཙམ་གྱིས་ཀུན་རྫབ་ཏུ་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་གྱི། ཕྱོགས་
བཞི་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་བོ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཞན་སྐྱེ་ཡོང་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། རང་རྒྱུད་པས་གཞན་སྐྱེ་མི་འདོད་ཟེར་ན་ཁོ་ན་
རང་འགྲེལ་ལས། འདིར་སྨྲས་འདོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་ལ་རག་མོད། ཅེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་རྒོལ་བདེ་མི་འཐད་བར་ཐལ། དབུ་མ་རང་

[255A]༄༅། །རྒྱུད་པ་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སེམས་ཙམ་པས་སྐྱེ་བ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་འདོང་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིས་ནི་དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་མི་སྐྱེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་
འདོད་འདུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེར་པས། ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་མཁས་པ་མང་བོ་
གཞན་སྐྱེ་མེད་བ་དོན་དམ་བདན་པ་མ་ཡིན་གསུང་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་འབྲས་
གཉིས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་མེད་བ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེའི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མཐའ་བཞི་ལས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་མྱུ་
གུ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཞན་སྐྱེ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་རང་ལ། བདེན་གྲུབ་ཏུ་
ཚད་མས་མ་དམིགས་པ་ཆོས་ཅན། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་ཁས་འདོད་མི་ནུས། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མྱུ་གུ་གཞན་སྐྱེ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པར་

[255B] མྱུ་གུའི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་མྱུ་གུའི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ་
མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཡང་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དེ་གང། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་མྱ་གུ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཡང་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་
པའི་དོན་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྟེན་འབྲེལ་དོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གཉན་སྐྱོ་བཀག་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་སྤངས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པས་གཞན་སྐྱེ་ཁས་བླངས་ནས་འཇིག་རྟེན་
གྱི་གནོད་པ་སྤངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་གཞན་སྐྱེ་མེད་བས་གནོད་པ་སྤངས་བ་གཉིས། དང་བོ་ལ་རྩོད་པ་དང་ལན་གཉིས། དང་བོ་ནི། རྩ་བར། གང་ཞིག་རང་ལྟ་ལ་གནས་འཇིག་རྟེན་ཚད་མར་འདོད་པས་ན། །ཞེས་སོགས་
 དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། དོན་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་གྲུབ་པ་དེར་ནི་རིགས་པས་ཅི་ཡང་བྱ་བ་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཐོང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་པ་ནས། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་
ཡོད་ཁོ་ནའོ་ཞེན་ཞེས་བྱུང། གཉིས་པ་ལན་ལ། བདེན་གཉིས་སྤྱིའི་རྣམ་བཞག་དང། སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱར་བ་དང། བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་དང། དེ་བཀག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པར་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་

[256A]༄༅། །དང༑ འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པའི་གནོད་ཚུལ་ལྔ། དང་པོ་ལ་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་གཉིས་ཡོང་བ་དང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འཆད་པར། རྩ་བར། དངོས་ཀུན་ཡང་དག་རྫུན་པ་མཐོང་བ་ཡིས། །ནས། མཐོང་
བ་རྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས། ཞེས་བྱུང། དེའི་མཐོང་བ་རྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་ཡོག་གཉིས་སུ་འཆད་བ་ནི། རྩ་བར། མཐོང་བ་རྫུན་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །ནས། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་
ལོག་པར་རྣམ་པར་བཞག། ཅེས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་བྱུང། ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཞེན་ཡུལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་ཅེས་འཆད་པར། རྩ་བར། མི་ཤེས་གཉིད་ཀྱིས་ར་བ་བསྐྱོད་མུ་སྟེགས་ཅན། །ནས། དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཡོད་
ཡིན་ཉིད། །ཅེས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། གཉིས་པ་སྐབས་དོན་གཞན་སྐྱེ་བཀག་པས་དོན་དམ་ལ་མི་གནོད་པ་ནི། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་རང་རིབ་མེད་པ་ལ་མི་གནོད་པ་བཞིན་ཞེས་བཤད་པ་ལ། རྩ་བར། མིག་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་
དམིགས་པ་ཡིས། །ནས། དྲི་མེད་བློ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱུང། གསུམ་པ་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་བའི་ངོ་བོ་ནི། རྩ་བར། གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་
བཅད་གཅིག་བྱུང། དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། རབ་རིབ་མཐུ་ཡིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི། །ནས། མཐོང་དེ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་འདིར་ཤེས་ཀྱིས། །ཞེས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། འདིར་བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་

[256B] དང་པོ་ནི། དབྱེ་གཞི་དང། དབྱེ་ངོ་དང། གཅིག་ཐ་དད་དང། སོ་སོའི་ངོ་བོ་དང། སྒྲ་དོན་ལྔ་ལ་དཔྱད་ན། དབྱེ་གཞི་ལ་འདོད་ལུགས་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག། དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་
པས་སྣང་ཙམ་འདི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་ཟེར། ལ་ལས། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་པར་གྱི་ངོ་བོ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་ཟེག་གཞན་དག་སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་ཡུལ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་རྡོག་ལོ། གཞི་ཟེར། མཁས་རློམ་སྟག་ལོ་
སོགས་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ཤེས་བྱ་བདེན་ཐང་སག། གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞིར་འདོད་པ་སོགས་མང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ཆུང་བོད་རྒན། པ་དང་རྣམ་བཤད་ལས། བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་ལ་སྔ་མ་རྣམས་ལ་འདོད་ཚུལ་མང་དུ་ཡོད་
ཀྱང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་ལ་འོ་ན། སྣང་ཙམ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པར་ཐལ། དབྱེ་གཞི་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྣང་ཙམ་ལ་བདེན་གཉིས་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ལ་དེ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་ལ་
དེ་ཡང་ཕུང་གསུམ་སེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་གཞན་གང་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཁོ་ནར་ངེས་བར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་ཡིན་པ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་ཡིན་བ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མེད་ངེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སོགས་མང། གཉིས་པ་ལ། འོ་ན་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞིར་

[257A]༄༅། །ཐལ༑ དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་གཉིས་དེའི་ཡ་གྱལ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པར་ཐལ་
བདེན་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་གྲངས་ངེས་ཀྱིས་གྲུབ། འདོད་ན། དབང་པོ་འཁྲུལ་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །བཞི་པ་ལ། དོན་དམ་བདེན་པ་ཆོས་ཅན། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ཤེས་བྱར་ཐལ་
དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མ་དཔྱད་པའི་ཤེས་བྱར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། བདེན་གཉིས་ཀྱི་
དབྱེ་གཞིར་བདེན་པ་འཇོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན་རྫུན་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བདེན་རྫུན་དངོས་འགལ་ཡིན་ཚུལ་འཆད་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པ་
སྤྱོད་འཇུག་གི་དགོངས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་ཐུན་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་བཀོད་ན། འོ་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་བྱ་འདིར་ཟད་པ་སྟེ་སྡུད་མི་རིགས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྤྱོད་འཇུག་དང་བསླབ་བཏུས་ནང། འགལ་
བར་ཐལ། བསླབ་བཏུས་ལས་ཡབ་སྲས་ཀྱི་མདོ་ལས། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་པོ་འདིར་ཟད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་མདོ་དྲངས་པའི་ཕྱིར། སྟོན་པས་དོན་དམ་མི་མཁྱེན་བཞིན་དུ་བསྟན་

[257B] དེ་ཤེས་བྱ་ཡང་མ་ཡིན་བློ་གང་གི་ཡང་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཡང་སྲས་མཇལ་པ་ལས། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་རབ་ཏུ་གཟིགས་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ལེགས་པར་མངོན་དུ་
བྱས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་བ་ཞེས་བྱའོ། །གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་མདོ་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་སོགས་སུ་སྟོང་ཉིད་ཚོལ་བའི་ཚེ་ལུས་སྲོག་བུ་ཆུང་མ་སོགས་བསྐལ་པ་དུ་མར་བཏང་པར་བཤད་པ་མི་
འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་བཏང་བ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། དར་ཐལ། རང་བཞིན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། གནས་ལུགས་དེ་མེད་ན་དེ་ལྟར་རྩོམ་པ་དོན་མེད་པར་འཇུག་འགྲེལ་དང་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་བཤད་
པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཀ་བུམ་སོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་འདི་འདི་དག་གི་སྡོད་ལུག་སམ་གནས་ལུགས་སུ་ཐལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་དེའི་གནས་ལུགས་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་ཟིན་པར་ཐལ། དེ་དག་ལ་གནས་
ལུགས་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་བསྐལ་པ་དཔག་མེད་སོང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། དེ་སྐད་དུ་སྟོང་ཐུན་ལས། ལོ་ཙྪ་བ་ཆེན་པོ་སོགས། ཞེས་པ་ནས། སོ་སྐྱེ་དང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡང་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་
མེད་པར་ཐལ་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྟོང་ལུང་རྒྱ་དམར་གྲོགས། ཁོ་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་དེ་སྤྱོད་འཇུག་དང་མི་མཐུན་པར་ཐལ། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཚུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་

[258A]༄༅། །རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་ཀྱི་བློ་གང་གི་ཡུལ་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཞིང། ཚིག་རྐང་སྔ་མ་དམ་བཅའ་དང་ཕྱི་མ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འཆད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་སྤྱོང་འཇུག་ར་ཊིཀ་ལས། སྔོན་གྱི་སྟོང་ལུང་རྒྱ་
དམར་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མི་མ། ཞེས་རྐང་པ་དང་བོ་དམ་བཅའ་ངང་ཕྱི་མ་རྟགས་སུ་བྱས་ནས་དོན་དམ་བདེན་པ་རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་གང་གཡང་ཡུལ་དུ་མི་རུང་སྟེ། བློ་དང་བློའི་ཡུལ་ཡིན་ན་
ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་རྐང་པའི་གམས་བརྟན་ནས་གྲུབ་བོ་ཞེས་འོང་བ་ནི་གསུངས་སོ། །འོ་ན་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ན་བློ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་འཆད་ཚུལ་དེའི་ཕྱིར། འདོང་ན། རྒྱང་ཕན་གྱི་
ལུགས་འདིར་བས་ལེན་རིགས་པར་ཐལ། དེས་འཆི་ཁ་ཚུན་ཆད་དུ་རིག་པ་འདོད་ཅིང་ཤི་བ་དང་རྒྱུན་ཆད་པར་འདོད་པ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྦྱོར་ལམ་ཚུན་ཆང་དུ་རིག་པ་ཁས་བླངས་ལ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་མཉམ་པར་
བཞག་པའི་ཚེ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དྲི་མ་ཟད་པའི་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པར་ཐལ། དོན་གང་ཞིག་མདོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་དྲི་མ་ཟང་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང་
མ་གྲུབ་ན། དོན་དམ་ཡུལ་དང་དེ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན་དངོས། གཞན་ཡང་དོན་དམ་གཏན་ནས་མེད་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་དེ་མི་འཇལ་བས་ཁྱབ། དོན་དམ་རང་ཉིད་ཀྱིས་

[258B] ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བསླབ་བཏུས་སུ་དྲངས་པའི་མདོ་དོན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་སྟེ། །འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །དོན་དམ་བློ་ཡི་སྦྱོང་
ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་ཚོག་བཅད་འདིས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་དབྱེ་བ་བཅས་དང། སོ་སོའི་ངོས་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་མདོ་ལྟར་དབྱེ་
གཞི་ངང་དབྱེ་པའི་གྲངས་ངེས་བཤད་པ་གང་ཞིག་རྐང་པ་གསུམ་པས་མདོ་ལྟར་དོན་དམ་གྱི་དང། བཞི་པས་མདོ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འདི་ནི་ཞེས་པར་དབྱེ་
གཞི་ཤེས་བྱ་བསྟན་ཅིང། རྐང་པ་གཉིས་པ་འདིས་གྲངས་ངེས་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངེར་ཐལ། མདོ་ལས། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཐུགས་སུ་ཆུང་དེ་ཞེས་པས་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དེའི་དོན་སྤྱོད་
འཇུག་གི་རྐང་པ་དང་པོས་བསྟན་མདོ་ལས། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་པོ་འདིར་ཟད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་རྐང་པ་གཉིས་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིར་ཟད་ཅེས་པ་གྲངས་ངེས་སྟོན་པའི་ཚིག་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་བསྟན་ལ་ཞེས་དང། དར་ཊིཀ་ལས། དེས་ན་ཤེས་པར་བྱ་བ་འདི་ནི་དབྱེ་གཞི། དབྱེ་ན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་ཅིང་གྲངས་ངེས་པར་འདོད་དོ། ཞེས་གསུངས་

[259A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཞེས་བ་དབྱེ་གཞི་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་བྱ་གཅིག་དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོ་བོར་མདོ་ལས་བཤད་
བ་ལྟང་རྐང་པ་གསུམ་པས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདི་དང་རྐང་བ་བཞི་པའི་བློ་གཉིས་ཀ་གཉིས་སྣང་ཅན་ཡིན་གྱི་བློ་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་དེ་ལས། དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་
སྟེ༑ ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། རྣམ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མ་བསྟན་ཞེས་པའི་དོན་དང་མཐུན་པར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དང༑ དར་ཊིཀ་ལས། བློ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་གྱི་བློ་ཙམ་མིན་ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པའི་དོན་འོག་ནས་བདེན་པ་གཉིས་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་དྲངས་
པའི་དོན་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་དུ་བློ་ཡི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་དེ་ལས། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས་སོ། །ཞེས་
པའི་འཇིག་རྟེན་ནི་སྐབས་འདིར་བློ་ལ་བྱེད་ཅིང་དེའི་དོན་བཀོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ཏེ་བློ་ཐ་སྙད་པའི་ཡུལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ངོས་

[259B] དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པར་གསུངས་པས། འཇིག་རྟེན་ཏེ་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་རྫུན་པ་འཇལ་བའི་སྤྱོད་པར་ཏ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་རྙེད་པའི་དོན་ཡིན་པས། བློའི་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་བར་
འདོད་པས་དོན་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རང་འགྲེལ་ལས། དམིགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པས་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་མང་པོ་ཞིག་བདེན་གཉིས་
ཀྱི་དབྱེ་གཞི་དབྱེ་ཚུལ་སོགས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པར་བདེན་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་མང་པོ་ལབ་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཁྱད་གཞི་མ་ཤེས་བར་དེའི་ཡན་ལག་གི་སྤྲོས་པ་བྱེད་མཁན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྩ་བ་མེད་པར་སྡོང་པོའི་
ཡལ་གལ་འགྲོ་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། ཤེས་བྱ་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དང་གསུམ་འདོད་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་
སླ༑ མཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་དེ་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་གསུམ་སེལ་བའི་གྲངས་ངེས་ཡིན་པ་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་སུང་གསུམ་སེལ་བའི་
གྲངས་ངེས་སུ་ལུང་གིས་གྲུབ་པར་ཐལ། ལུང་གིས་ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་དབྱེར་ཡོད་ལ་དེ་ལས་གཞན་མེད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ལས། ཤེས་བར་བྱ་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་

[260A]༄༅། །བདེན་པ་གཉིས་པོ་འདིར་ཟད་དོ། ཞེས་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པས་གཞན་ལ་མ་གསན་པར། །བདེན་པ་འདི་གཉིས་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པར་མཛད། །གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་
སྟེ༑ ༑བདེན་པ་གསུམ་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་དང། འཕགས་པ་དེ་ཉིད་ངེས་བསྟན་གྱི་ཏིང་འཛིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང། གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་དེ་བཞིན་དོན་དམ་སྟེ། །བདེན་པ་གསུམ་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་དང་
འདི་ལྟར་དུ་དབུ་མ་ལས་ཀྱང། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་གཞན་གང་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་
བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ཡང་བདེན་གཉིས་སུ་ཟད་ཅེས་པ་དང་བདེན་པ་གཉིས་ལས་གཞན་གསུམ་པ་མེད་པར་བཤད་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་
རིགས་པས་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་ནི་ཕུང་གསུམ་སེལ་བའི་གྲངས་ངེས་ཡིན་པར་ཐལ། ཤེས་བྱ་ལ་གཞི་གང་ཞིག་རྫུན་བར་ཡོངས་སུ་བཅད་ན་རྣམ་བཅད་ལ་དོན་དམ་པ་མི་སླུབ་ཡིན་པ་ཁེགས་
དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སླུ་མི་སླུ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྦངས་བའི་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དག་ནི་ཅིག་ཤོས་དགག་པ་གཞན་སྒྲུབ་པ་

[260B] གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིས་རྣམ་བཅད་ཡོངས་གཅོད་སྒོ་ནས་དངོས་སུ་འགལ་ཚུལ་དང་གཉིས་མིན་ཕུང་གསུམ་
སེལ་ཚུལ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཤེས་བྱ་གང་ལ་ཡང་སླུ་མི་སླུ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གཉིས་མིན་གྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་དང་སླུ་མི་སླུ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་གཉིས་ཡིན་གྱི་ཕུང་གསུམ་པ་སེལ་བར་ཐལ། རྣམ་
བཅད་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དངོས་འགལ་དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡིན་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་གཉིས་དང་གཉིས་མིན་གྱི་ཕུང་གསུམ་སེལ་བ་ཡིན་
ཏེ༑ ཞེས་དང། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གང་རྣམ་པར་བཅད་པ་མེད་ན་མེད་པ་དེ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་
པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །གང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། ཕུང་པོ་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལུས་ཅན་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་
ལྟ་བུའོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདེན་གཉིས་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་སྔར་བས་བ་མང་པོ་ན་རེ། རྡོག་ཡབ་སྲས་སོབས། བདེན་པ་གཉིས་ནི་གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ། སྤྱིར་ཐ་དད་ཚུལ་ལ་བུམ་སྣམ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཡང་

[261A]༄༅། །ཐ་དད་བ་དང། བྱས་མི་རྟག་གཉིས་ལྟ་བུ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་ཀྱི་གང་རུང་གཅིག་དངོས་པོར་མེད་པའི་ཐ་དད་ནི་གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་དེ་གསུམ་སྔ་མ་གཉིས་འདུས་བྱས་མ་
ཡིན་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། འདི་ལ་སྔ་རབས་པ་མང་པོ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དང། ནས། བདེན་གཉིས་ནི་གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་དུ་སྨྲ་ལ་ཞེས་བྱུང། ཡང་ཁ་ཅིག། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་
པ་ཐ་དད་ཟེར་བ་ལ་གཞན་དག་ན་རེ། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རེ་རེ་ལ་སྐྱོན་བཞི་བཞི་ཡོད་བའི་ཕྱིར། དགོངས་འགྲེལ་ལས། འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་
ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་ཉིད་དུ་གང་རྟོག་པ། །དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་མང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་པ་སོགས་ཡོད་དེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཕྱེ་བའི་དོན་ལ་ཡང་མི་འདྲ་
བ་དུམ་ཞིག་འདུག་ཀྱང་ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། དེས་ན་སྔ་མ་མང་པོ་དག་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ནི་བདེན་གཉིས་གཞི་མ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའོ་ཞེས་གསུངས། ལུགས་དང་པོའི་འདུ་མ་བྱས་
ལ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་མི་རུང་བར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདུ་མ་བྱས་ལའང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྟག་པ་ཤེས་བྱ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དེ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་བའི་འབྲེལ་བ་

[261B] དེར་ཐལ། དེ་དེ་དང་འབྲེལ་ལ་རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་བ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འདུས་
མ་བྱས་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་རུང་བར་ཐལ། དེ་ལ་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་འགྲེལ་བ་རུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞན་དུ་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་བྱའི་
འབྲེལ་བ་མེད་དགོས་པ་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་ཁྱབ་དང་ལྡོག་ཁྱབ་གཉིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདུས་མ་བྱས་ལ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པ་མི་འགལ་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། གལ་
ཏེ་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཀྱང་བདག་མེད་པ་ཉིད་
དུ་མཚུངས་པས་འགལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་འདྲ་དུ་མ་ལ་དགོངས་ནས། ལམ་རིམ་ལས། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་འབྲེལ་བ་ནི་དངོས་པོར་མེད་བ་ལའང་མི་འགལ་བར་
གསུངས་པ་ལྟར་ལེགས་པས། ཐ་དད་རྒྱུ་གཉིས་ཀ་དངོས་པོར་མེད་པ་དང་གང་རུང་གཅིག་དངོས་བོར་མེད་པ་གཉིས་ཆར་ལའང་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་མི་འགལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཆོས་ཀུན་ལ་ཀུན་རྫོབ་

[262A]༄༅། །དང་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་པ་སོགས་མང་ངོ། །ལུགས་གཉིས་པ་གསུམ་པས་བཀག་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་
གྲུབ་ན། བདེན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། ཡོད་པ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་ཅིང་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དག་གིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ལམ་རིམ་ལས། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་མ་ཡིན་ན། ནས། ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་གང་ཞིག། ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་
སྟེ༑ དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་མ་ཡིན་ན་སྐྱོན་བཞི་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། གཟུགས་སོགས་དེ་རང་གི་བདེན་སྟོང་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་ན་དེ་བདེན་སྟོང་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། དེ་དག་བདེན་མེད་
རྟོགས་པས་དེ་དག་མཚན་འཛིན་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པར་ཐལ་པ་དང། རྣལ་འབྱོར་པས་ལམ་གོང་མ་བསྒོམས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མཚན་མའི་འཆིང་བ་དང་གནས་ངལ་ལེན་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་མ་སྤངས་

[262B] དགོངས་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི། དེས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་བདག་མེད་བ་ཙམ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཙམ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་
མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དེས་ན་བདེན་པ་མཐོང་པ་རྣམས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་དང་མ་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞེས་སོགས་དང། དབུ་མའི་མན་ངག་གི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། ཐ་དད་ན་
ནི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། འདུ་བྱས་ཀྱི་མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ལམ་བསྒོམས་པ་ཡང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་མ་ཡིན་ན་ཀུན་
རྫོབ་འཁྲུལ་པ་སྤོང་བ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་ཀྱང་སྤོང་བར་ཐལ་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཐ་དད་མང་བ་ལྟར་དོན་དམ་ལ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང། ཀུན་རྫོབ་དྲི་བཅས་བཞིན་དུ་དོན་དམ་ཡང་དྲི་བཅས་སུ་ཐལ་པ་དང། སོ་སོ་སྐྱེ་པོས་ཀྱང་དོན་
དམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་བཞི་ཡོངས་པ་གང་ཞིག། དེ་བས་ན་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་བྱས་མི་རྟག་དང་དུང་དང་དུང་གི་དཀར་པོ་ལྟ་བུའི་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དགོངས་འབྲེལ་ལས་
འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་བ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏོགས་པ་བཞིན་དུ། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་

[263A]༄༅། །ཉིད་དུ་གཏོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དེས་ན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་ཞེས་སོགས་དང། དབུ་མའི་མན་ངག་གི་འགྲེལ་པ་
ལས་ཀྱང། ཀུན་རྫོབ་སྤོང་བ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པ་ཡང་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཀུན་རྫོབ་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ཀུན་རྫོབ་པ་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པ་ཡང་དྲི་མ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་བདེན་སྟོང་དུ་དབྱེར་མེད་ཀྱང་རང་རང་གི་ལྟོས་གཞིའི་ལྡོག་ཆ་ནས་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ལས་ནི་ཐ་དད་བར། །དེ་ཉིད་དམིགས་
བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཀུན་རྫོབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པའི་ཕྱིར། །བྱས་དང་མི་རྟག་དག་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདིའི་དོན་འོག་ཏུ་འཆད་ལ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་གཞན་ལ་དོན་དམ་པ་ཡང་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། དབུ་མ་སྣང་པ་
ལས་ཀྱང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་

[263B] བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་གང་གི་ཡང་གདེན་གཉིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུ་ཡང་
བཟུང་མི་རུང་བར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་འཆད་རིགས་པར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བཤད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུ་བཟུང་བའམ་སྤྱོད་ན་མཚན་མ་ལ་
སྤྱོད་པར་གསུངས་པ་དང། དབུ་མ་ལས། ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དག་བདེན་གཉིས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་མི་རུང་བ་ལ་དགོངས་ལ། དགོངས་འགྲེལ་ལྟར་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུ་ཡང་མི་རུང་
ཞེས་པ་འགའ་ཞིག་ནི་ངོ་བོ་ཐ་དད་དང་ལྡོག་བ་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་བར་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་བཤད་དགོས་པ་སྐྱོན་བསྟན་ལུགས་ལ་བལྟས་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ལམ་རིམ་ལས། གཞུང་འགའ་ཞིག་
ལས་བདེན་གཉིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡང་མིན་བར་གསུངས་པའི་ཁ་ཅིག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་དང་ཐ་དད་ལ་དགོངས་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡོག་པ་གཅིག་པ་གཉིས་ཆར་མ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་སོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མ་གོ་སླ། སོ་སོའི་ངོ་བོ་ལ། མཐོང་བརྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ལ་སྟག་ལོ་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་འཇོག་བྱེད་མ་རིག་པ་ཁོ་ན་དང། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་པོ་འཇོག་བྱེད་དགྲ་

[264A]༄༅། །བཅོམ་པ་དང་དག་སའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་པས་བྱེད་ལ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཏན་ནས་མི་མངའ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཉོན་མོངས་བ་ཅན་གྱི་མ་རིག་
པའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་དང། བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་བདེན་པར་མངོན་པར་རློ་མ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་དང། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ནི་
འགལ་ཁྱབ་གསལ་ཤོས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན་བདེན་འཛིན་གྱིས་བཞག་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་འཇོག་བྱེད་བདེན་འཛིན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། བུམ་སྣམ་སོགས་ཆོས་ཅན་
ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པར་ཐལ། བདེན་འཛིན་གྱིས་བཞག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། དེ་སྐད་དུ་རྣམ་བཤད་ལས། བདེན་འཛིན་དེས་བཞག་པ་ནི། རང་གི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་སྲིད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་
བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་དེས་པར་བཤད་ཟན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་མ་རིག་པས་བཞག་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། མ་རིག་པའི་དབང་གིས་
ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱས་སྟེ། བུ་མ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་གང་གི་དོར་བདེན་པར་འཇོག་བའི་ཀུན་རྫོབ་དོས་བཟུང་ནས་བུ་མ་སོགས་དེ་ཁོ་ན་འདི་དོ་ཙམ་དུ་བདེན་གྱི་སྤྱིར་རྫུན་པར་བཤད་

[264B] དེར་ཐལ། བུམ་སོགས་རྣམས་མ་རིག་པ་དེས་བསླད་པའི་མིག་སོགས་དོར་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པར་སྣང་བས་བདེན་ལ། གཟུགས་བརྙན་སོགས་མ་རིག་པ་དང་དེས་བསླད་པའི་བརྡ་བྱད་གི་དབང་
ཤེས་ལ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པར་སྣང་པས་ཤེས་དོ་དེར་མི་བདེན་པས་ཤེས་པ་དེའི་དོར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་མི་འཇོག་པར་བཤད་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་
ལ་གཟུགས་དང་སེམས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་བདེན་པར་སྣང་སྟེ་ཞེས་དང། དེ་ལྟ་ན་རེ་ཞིག་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་
གོ་ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས་གྱང། མ་རིགས་བདེན་འཛིན་དེའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འཇོག་ཅེས་པ་ནི། བདེན་བ་ཀུན་རྫོབ་པ་གང་གི་ངོར་འཇོག་པའི་འཇོག་ཚུལ་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་
གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། གཟུགས་བརྙན་དང་དྲག་ཆལ་སོགས་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་རྫུན་ཡང་ཞེས་དང། དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་རྫུན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དང། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། གང་ཞིག་
ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་རྫུན་བ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ནི། བརྡལ་བྱང་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོར་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་དེ་བྱད་བཞིན་དུ་མི་བདེན་པས་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་

[265A]༄༅། །ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་གྱི་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཅེས་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ནག་ཚོས་བསྒྱུར་བ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གཞི་དེ་བློ་དེའི་ངོར་མི་བདེན་ན་བློ་དེའི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་
པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་བརྡ་བྱང་གི་བློ་ངོར་མི་བདེན་བས་བློ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅིང། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། གློ་དེའི་ངོར་ཡང་མི་བདེན་ལ་བློ་དེས་གཞི་གཟུགས་
བརྙན་དེ་མ་རིག་པའི་ངོ་ཙམ་དུ་བདེན་པར་མ་རྟོགས་བའི་བློ་དེས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་ཡང་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་རྟོགས་པ་ལམ་རིག་པའི་ངོ་ཙམ་དུ་བདེན་པ་རྟོགས་དགོས། དེ་ལ་བདེན་གྲུབ་ཁེགས་དགོས་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུམ་སོགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་བདེན་པར་འཇོག་བ་ན་བློ་ངོར་འཇོག་དགོས་ཀྱི་དོན་ལ་བདེན་པར་མི་འཇོག་པར་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་ཅིང། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ན་བློ་ཀུན་
རྫོབ་པའི་ངོམ་སྦྱང་ན་བདེན་བར་མི་འགྲུབ་ཅིང་རྫུན་པར་འགྲོ་ལུགས་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་དེ་མ་རིག་པ་དང་དེའི་དོར་བདེན་པ་གཅིག་སྐབས་འདིའི་བདེན་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། བུམ་སོགས་ལ་ཀུན་
རྡོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་བདེན་པ་འཇོག་པ་ན། བློ་དང་དོན་གཉིས་ལས། དོན་ལ་བདེན་པར་མི་འཇོག་པར་བདེན་འཛིན་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་ཉིད་དུ་བདེན་པར་བཞག་དགོས་པར་མཐོང་བ་ན་ཁྱབ་པ་བདེ་མ་སྦྱར་ན་བདེན་པར་མི་འགྲུབ་ཅིང་

[265B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། བུམ་སོགས་ཆོས་ཅན། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དག་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོག་ཀྱི་ཡི་ཤེས་ཀྱི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་
དོར་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བདེན་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་བདེན་འཛིན་སྤངས་བའི་གང་ཟག་གི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་
ལས༑ དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་རང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་སྤངས་པ། འདུ་བྱེད་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་བའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་པ་རྣམས་ལ་བཅོས་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་བདེན་
པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྩ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོར་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་
བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འགྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེས་བུམ་སོགས་ཡེ་ཤེས་དེའི་
བོར་རྫུ་པ་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཙམ་ཡིན་གྱི་མ་བཅོས་པའི་བདེན་གྲུབ་མ་ཡིན་བར་བཤད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་སོགས་གསུམ་གྱི་དོར་མི་བདེན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་རྟོགས་པས་བཅོས་མ་ཙམ་ཡིན་པ་

[266A]༄༅། །དང་གང་ཟག་དེ་གསུམ་གྱི་ཀུན་རྫོབ་བའི་ངོར་མི་བདེན་བས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ལུང་དའི་དོན་དུ་རྣམ་བཤད་ལས། གང་ཟག་གསུམ་བོ་གང་གི་ངོར་མི་བདེན་བའི་རྟོག་བས་བཅོས་
བའི་བཅོས་མར་གྱུར་བའི་དངོས་བོ་ནི་དེའི་ཀུན་རྫོབ་བའི་ངོར་མི་བདེན་བས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། བུམ་སོགས་བདེན་བར་མ་གྲུབ་ཀྱང། །བདེན་འཛིན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་བའི་ངོར་བདེན་པར་
ཡོད་ཚུལ་མཁྱེན་པའི་དེ་འདྲའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་མེད་བར་ཐལ། དེ་འདྲའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོར་བུམ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། བློ་དེས་བདེན་པར་མ་བཟུང་ན་བློ་དེའི་དོན་བློ་
གཞན་གྱིས་བདེན་པར་མཐོང་བ་མེད་དགོས་བར་ཐལ། འདོད་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གང་ཟག་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་མེད་བར་ཐལ་བ་དང། འཇུག་འགྲེལ་བསླབ་བཏུས་མདོ་ཀུན་བཏུས་སོགས་
སུ་ཤེས་བྱེད་ཡང་ཡང་དྲངས་བའི་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་དང་གཟུངས་རྒྱལ་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྲོས་བ་མེད་བ་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སྤྲོས་བ་ལ་དགའ་འོ་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་བའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་བོ་སྐྱེའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ལྟ་བ་ལ་ཞེན་ཏོ། ཞེས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་བའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་ངོ་སྐྱེའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་

[266B] ཞེས་སྔར་ལྟར་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སྨོན་བ་ལ་སྤྱོད་དོ། ཞེས་སྔར་ལྟར་གསུངས་བའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཚུལ་མི་འཐད་བར་
ཐལ་ལོ། །འདོད་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་ལུང་ས་བཅུ་པ་སོགས་མང་བའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས་ཀྱང། བློ་དེས་བདེན་བར་མ་གཟིགས་ཀྱང་དེའི་དོན་བློ་གཞན་གྱིས་བདེན་པར་མཐོང་བ་མེད་མི་དགོས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དེས་ན་བློ་དེ་ལ་སྣང་ཙམ་ལ་བཟུང་བ་དང་གཞལ་བས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། གང་ཟག་དེ་གསུམ་གྱི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ལ་གཟུགས་སོགས་བདེན་པར་སྣང་ཡང་བདེན་པར་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། འགྲེལ་བའི་དེའི་དོན་ནི། འཕགས་
པ་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་བློ་གང་གི་ངོར་བདེན་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འཇོག་བའི་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་མེད་དེ། དེ་དག་གིས་བདེན་འཛིན་མ་ལུས་བར་སྤངས་པས་གཟུགས་སོགས་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་གཟིགས་ཀྱི། བདེན་པར་ནམ་ཡང་མ་གཟིགས་
པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རང་འགྲེལ་ལས། འདུ་བྱེད་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་བ་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་བ་རྣམས་ལ་ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་
བརྙན་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཡང་དེར་སྣང་བར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གཅིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལུང་འདིས་དེར་སྣང་དང་དེས་སྟོང་གཉིས་ཚོགས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གཟུགས་སོགས་

[267A]༄༅། །རྣམ་མཁྱེན་ལ་ཡང་བདེན་པར་སྣང་ཡང་དེས་སྟོང་བའི་གཉིས་ཚོགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཡོད་པར་ཐལ། གང་ཟག་གསུམ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཟག་གསུམ་ལ་དེ་ལྟར་འོངས་པ་མ་རིག་
པའི་བག་ཆགས་དབང་གིས་ཡིན་ལ་སངས་འཕགས་ལ་འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཟད་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སངས་འཕགས་ལ་ཆོས་དེ་བདེན་པར་མི་སྣང་ཡང་ཆོས་དེ་བདེན་པར་སྣང་བསྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སངས་
འཕགས་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་རྣམ་རྟོག་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་མེད་པས་རྣམ་རྟོག་མེད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་
ཆུབ་པའི་ཕྱིར། སེམས་ངང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུབ་གཏན་ལོག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་དང་དག་སའི་བྱང་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཆོས་ཅན་
ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་ཀྱི་བརྡ་དང། ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དང། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང། ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་བྱ་བཞི་བོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཆོས་ཅན་གྱིས་གྲུབ་ལ། མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་བཞི་བོ་
ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་ཟླ་བས་ཀྱང་བཞེད། མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། ཚིག་གསལ་ལས། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དང་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་

[267B] ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་སྙེད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཐ་སྙད་ཡེ་གེ་དང་སྒྲ་དང་བརྡས་བསྟན་པའོ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དཀོན་བརྩེགས་ཀྱི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་སོགས་དུ་མ་ལས་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཊིཀ་ཆེན་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚོ་ལས། ཐ་སྙད་པའི་དོན་ཐམས་
ཅད་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས་བས་ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྨྱུ་གུ་བདེན་མེད་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་བར་ཐལ། ཐ་སྙད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒྲ་རྟོག་གང་རུང་གི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་
ན་རྟོག་པ་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་པའི་བློ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དེའི་ཡུལ་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་དགོས་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན་
ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་དང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཅེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཟེར་ན། འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཅེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ཁོ་
ནས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཤེས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སྔར་བཤད་ཟིན། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་བ་དང་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཤེས་པ་བྱ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་

[268A]༄༅། །ཚིག་གསལ་ལས། ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ནི་ཕན་ཚུན་རྟེན་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། ཕན་ཚུན་རྟེན་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ནི་བརྡ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཆག་གོ་དེ་ཡབ་
བརྗོད་པ་དང་བརྗོད་བྱ་དང་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་རྫུན་པ་ཁོ་ན་ལ་འཆད་དགོས་ཟེར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་རྫུན་པ་ཡིན་
པས་ཁྱབ་ཀྱང། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་རྫུན་པ་ཁོ་ནའི་སྟེང་དུ་བཤད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྐད་དོད་སམ་བྲི་ཏ། ཡང་དག་སྒྲིབ་དང། བསྔམས་པ་དང་གདེང་བ་སོགས་ལ་ཡང་འཇུག་ཅིང། ཟླ་བས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་
དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་བ་དང། ཕན་ཚུན་རྟེན་བའི་དོན་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གསུམ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས། ཚིག་གསལ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་དོན་དང་འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཐ་སྙད་གསུམ་བཤད་ཅིང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆིག་གསལ་གྱི་དང་པོ་སྔར་བཤད་ལ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ནི་ཕན་ཚུ་ན་བརྟེན་ནས་ཞེས་སོགས་དྲངས་མ་ཐག་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གོང་དུ་ལུང་རངས་མཚནས་ལ་ཁས་
པ་ཡོད་དེ། གཞི་དེ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཕན་ཚུན་རྟེན་པར་རྟོགས་ན་རྫུན་པར་རྟོགས་དགོས་ཀྱི་གཞན་གཉིས་རྟོགས་ན་རྫུན་པར་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་དེ་གསུམ་གྱི་དོན་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཕན་

[268B] གཞན་གཉིས་ལ་དེ་ལྟར་མ་བཤད་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ནེ་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་དོན་ནོ། །འདི་ནི་ཕན་ཚུན་རྟེན་དགོས་པས་ན་རང་ལ་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་
པ་མི་བདེན་པའི་དོན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ལུང་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་ཁྱབ་མཐའ་ངེས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་
ན་མཚོ་སྐྱེས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་བུམ་བ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཞག་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་བཤད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་མ་ཁྱབ་བ་སྟོང་ཐུན་གྱི་
དགོངས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང། འདོད་བྱས་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ཁ་ཅིག་འདོད་དེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་
ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཐ་སྙད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལྟར་རུང་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་རང་ལུགས་སྟོང་ཐུན་དང་མཐུན་པའི་ཆེད་དུ་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བའི་དོན་ཀ་བུམ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བུམ་བ་
འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བའི་བློ་གཅིག་པོ་དེའི་ངོན་ཡང་དག་དང་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། བློ་དེའི་དོན་བདེན་པ་དང་རྫུན་པ་གཉིས་ཀར་ཐལ་ལོ། །སྟོང་ཐུན་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བའི་དོན་ཀ་བུ་མ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་

[269A]༄༅། །མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་བློ་གང་གི་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་བདེན་པར་འཇོག་པའི་བློ་དེའི་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་རྫུན་པར་འཇོག་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་ལོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མདོ་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་
ཅེས་པའི་འཇིག་རྟེན་དེ་གང་ཟག་ལ་བྱེད་དེ། རྩ་ཤེའི་དོན་ཚིག་གསལ་ལས་གང་ཟག་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་སོ་སྐྱེ་ཡིན་ཟེར། ལ་ལ་ན་རེ། དེའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ལ་བྱེད་དེ། ཟླ་བས་སྐབས་དུ་མར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་བཤད་པ་
མང་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་བ་རང་དགའ་བ་ཡིན་ཟེར་དང་པོ་ལ་འོ་ན་སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་རྣམ་གཉིས་མཐོང། །རྣལ་འབྱོར་བ་དང་ཕལ་བའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་བློ་ཁྱད་ཀྱིས། གོང་མ་གེང་མ་རྣམས་ཀྱིས་
གནོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བདེན་གཉིས་འཆད་རྩོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དེ་ལ་ཕལ་བ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྐྱེ་འཕགས་གོང་འོག་དུ་མ་མེད་པར་ཐལ། མདོ་དང་རྩ་ཤེའི་འཇིག་རྟེན་པ་
དབུ་མའི་ལམ་ཉན་པ་དང་འཆད་པ་པོ་ལ་ངེ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སོགས་ཀྱིས་སྐབས་ཀྱི་བདེན་པ་གཉིས་རུང་མི་རུང་ལ་བརྒལ་ལན་འཕགས་པ་དག་གིས་མཛད་པ་མེ་འཐད་པར་ཐལ་ལོ།།
འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དངོས་བསྟན་རྩ་ཤེས་གཙོ་བོར་འགྲེལ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་ཤེ་སོགས་རིགས་ཚོགས་རྣམས་ཤེར་མདོ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་གཙོ་བོར་གཏན་ལ་འབེབ་བྱེད་ཡིན་པའི་

[269B] འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང་དེའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཡིན་ན་མ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་མེད་
པར་བཤད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་དེ་ལྟར་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་འཇིག་རྟེན་ལ་མི་སློབ་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐ་སྙད་པའི་ཡེ་ཤེས་རེ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པའི་འཇིག་རྟེན་དེས་
ཀུན་རྫོབ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ་མེད་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་དེས་ཀུན་རྫོབ་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་གཉིས་ཀྱི་སྤྱོད་
ཚུལ་འཆད་པ་ལ། འཇུག་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ལྷག་མ་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ལོག་པར་རྣམ་པར་བཞག་ཅེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་དེ་ལ་ཤེས་པ་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་
ཁས༑ རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མདོ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་སྤྱོད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བ་ཁོ་ན་ལ་འདོད་བ་ཡང་མི་འཐད་པར་
ཐལ༑ འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བའི་འཇིག་རྟེན་རེ་ལ་གང་ཟག་ང་ཡོད་ལ་དེའི་གང་ཟག་གི་གཙོ་བོ་སོ་སྐྱེ་ལ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་གང་ཟག་གི་གཙོ་བོ་མ་རིག་པས་བློ་མིག་མ་ལུས་པར་བསྒྲིབས་པའི་གང་ཟག་

[270A]༄༅། །གཅིག་ལ་འཇོག་ཀྱང་འཕགས་པ་ཡོད་པ་ཡང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེ་ལས། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བ་བདེན་པ་དང། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་བ་ཚིག་གསལ་ལས། བདེན་པ་གཉིས་གང་ཞེན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་
པ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ། འཇིག་རྟེན་ཕུང་བོ་རབ་གྲགས་པ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ངེས་པར་བརྟེན། །ཞེས་བྱུང་བ་ལས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་ལ་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་དང། གང་ཟག་དེའི་གཙོ་བོ་
ཡང། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་ལས། གཞན་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱི་ལིང་ཐོག་གིས་བློའི་མིག་མ་ལུས་པར་ཁེ་བས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བརྫུན་པའི་སྟོབས་ལས་བདག་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་རྙེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། དེའི་
རྣམ་བཤད་ལས། དོན་དམ་པ་ལས་གཞན་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་ནི། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཅེས་བཏུས་ ཀུན་རྫོབ་རྙེད་པ་ལ་རྙེད་མཁན་སོ་སྐྱེ་རང་དགའ་བ་ལ་གསུངས་པ་ཡང། ཀུན་རྫོབ་པའི་མཚན་གཞི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་
པོ་རྣམས་མ་རིག་པའི་གཞན་དབང་གིས་མཐོང་པོའི་གཙོ་བོ་ལ་དགོངས་ཀྱི། འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་མི་རྙེད་པར་བཞེད་བ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྟག་ལོས་འཇིག་རྟེན་
ཀུན་རྫོབ་ཅེས་འཇིག་རྟེན་སྦྱར་བས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཚད་མས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གཟིགས་པ་གཅོད་ཟེར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་སྨོས་པ་ནི་དངོས་པོ་དེ་ལྟར་གནས་པ་བརྗོད་པའི་ཆེད་ཡིན་གྱི་དེ་འདྲའི་དཔྱད་པ་འདུག་པའི་

[270B] ཚིག་གསལ་ལས། ཅི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་གང་ལས་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ཡོད་ འདི་རང་བྱད་ལ་
དེ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་མི་བྱེད་བར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་སྨོས་བཞི་རི་ལྟར་གནས་པའི་ཆེད་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། །བྱོད་ཀྱིས་འཇུག་པར་འཇིག་རྟེན་བའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོར་ཡང་དག་པ་ལོག་གཉིས་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེན། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་རྩ་པར་མ་ཁྱབ་སྟེ། མིག་སེར་སོགས་དབང་པོ་
ཉམས་པའི་ཤེས་པ་བྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་རྫུན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་གང་གི་ངོར་ཡང་དག་འཇོག་པའི་འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་པས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་
ན་ཡོད་དེ། རབ་རིབ་དང་ཡིད་ཐོག་སྔོན་པོ་དང་མིག་སེར་ལ་སོགས་པས་དབང་པོ་ཉམས་པས་མཐོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། ནས། ཁྱད་པར་དུ་བྱས་སོ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འདི་དག་མཁས་
པ་སྔ་མདུམས་ཀྱང་མ་ཤོད་སྣང་བས་ཉུང་གསལ་ལེགས་པར་བྲིས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མའི་སྙེད་དོན་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ལ་ལན་

[271A]༄༅། །རེ༑ གང་ཟག་བདེན་སྟོང་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སློབ་པ་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་
པའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་ཟག་བདེན་སྟོང་དང་དེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། འོ་ན། དེ་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་དེ་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་དེར་ཐལ། སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་
བུར་རྟོགས་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། སྤྲོས་པ་བཅང་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་དབང་ཤེས་ལ་མི་འཆར་ཡང་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་མ་ཡིན་དགག་གི་སྟོང་པ། དབང་ཤེས་ལ་ཡང་འཆར་ན་
དེ་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་སོགས་ཕུང་པོ་དང་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་བཀག་པའི་མ་ཡིན་དགག་གི་སྟོང་པ་ནི་སྟོང་གཞི་དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའི་ཐ་སྙད་
པའི་ཚད་མ་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྣང་དགོས་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་ལམ་མཉམ་བཞག་གི་ཤེས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྦྱི་སྣང་བ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ་

[271B] དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་མཉམ་བཞག་གི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གི་རྙེད་དོན་སོགས་
འཕེན་པ་ལའང་མ་ཁྱབ་པོ། །འོན་བདེན་སྣང་བདེན་འཛིན་གྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མེད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྙེད་དོན་ལ་མེད་པ་དགོས་པ་རྣམ་བཤད་ལས་བཤད་པའི་
ཕྱིར༑ ཡང་ཁ་ཅིག། ཐ་སྙད་མ་ཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་ན། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་ན། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པས་
ཁྱབ་ཟེར་བ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། སངས་འཕགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་ན་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཐ་སྙད་ཚད་མ་དང་རིགས་ཤེས་གྱི་རྙེད་དོན་དང་གཞལ་བྱ་ཙམ་དོན་གཅིག་བྱས་ནས་བདེན་གཉིས་
སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐབས་འདིར་ཡང་འཇོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིར་ཤེས་པས་ཡུལ་གཞལ་ཚུལ་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་འཁྲུལ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ཡུལ་
ཤེས་པ་དེའི་གཞལ་བྱར་མི་འཇོག་ཀྱང་འདིར་དེ་དེར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཚད་མ་གཉིས་པོ་ཡུལ་དེ་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མར་སོང་པའི་རྙེད་དོན་དང། ཡུལ་དེ་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ཚད་མར་སོང་བའི་རྙེད་དོན་ཞེས་ཁྱད་

[272A]༄༅། །པར་སྦྱར་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་དང་རྣམ་བཤད་གཉིས་ལས་དེ་ལྟར་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྣང་བ་ཙམ་ལ་དེའི་རྙེད་དོན་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དགྲ་བཅོམ་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་
ཤེས་པ་བདེན་པར་སྣང་ཡང་བདེན་གྲུབ་མ་རྙེད་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྙེད་པ་ལ་བློ་དེའི་ངོར་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཤུགས་རྟོགས་ལ་བློ་དེས་མ་རྙེད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། རྙེད་ལ་བློ་ལ་རྣམ་པ་འཆར་དགོས་པའི་ཕྱིར་
དཔེར་ན་དམིགས་རྟེན་རྙེད་པའི་ཚད་རྣམས་འཆར་དགོས་བར་ལས་རིམས་ལས་བཤད་པ་དང། བདེན་གཉིས་ལས་མི་སྣང་བ་བློས་མ་རྙེད་པར་བཤད་པ་དང། རང་འགྲེལ་འདིར་ཡང་དེ་ལྟར་བཤད་པ་མང་ཞིང་སྐབས་འདིར་རྙེད་དོན་
བདེན་པ་སོ་སོར་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། འཕགས་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འདོང་པ་མེ་འཐང་པར་ཐལ། དེ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བར་ཆད་མེད་ལ་མ་དེའི་དངོས་
གཞལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་སྟོང་ཉིད་སྣང་བའི་སྣང་ཆ་དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ། དེའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྣང་ཆ་དེ་བར་ཆད་མེད་ལམ་
ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བར་ཆད་མེད་ལམ་དེའི་སྣང་ངོར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་གཞལ་བའི་ཆ་སོགས་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་ལས། སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ། །ཞེས་དང། ཚིག་

[272B] སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། རགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། དེ་ལ་སྤྲོས་པ་ནི་འདིར་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་སྦྲོས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་
གྱི་སྣང་བའི་སྤྲོས་པ་ལང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་འདས་ཚུལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ངོར་གཉིས་སྣང་གི་སྦྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པ་ལ་བྱའི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྔོན་དང་ཕྱིས་ཀྱི་བོད་ཁ་ཅིག་གིས་འཇིག་
རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་རྟ་དང་སྒྱུ་མའི་རྟ་ལ་ཡང་བདེན་རྫུན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་འབྱེད་ཟེར་ན། འོ་ན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་རྣམ་བཞག་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་བས་ཁས་མི་
ལེན་པར་ཐལ། དེའི་རྣམ་བཞག་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་འཇོག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་སྦྲག་པ་སྤངས་པ་དང་དོན་དམ་ལ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས་
གང་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེའོ་འགག་གོ་ཞེས་གསུངས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ཅི་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས། སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་མངོན་བར་ཆགས་པས་
དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་བོས་འཇིག་རྟེན་དང་ངས་པའི་གནས་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེའོ་འགག་གོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་འདི་ལ་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་

[273A]༄༅། །ཐལ་འགྱུར་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལོག་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་བདེན་གཉིས་རྣམ་བཞག་ཁས་མི་ལེན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་པ་ཐལ་རང་ཀུན་མཐུན། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་
ཁྱོད་བདེན་གཉིས་ལེགས་པར་མཁྱེན་པའི་དབུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། ཁྱོད་ནི་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་མི་མཁས་པས་ལ་ལར་འཐད་པ་བཅུག་ནས་རིགས་པ་
མ་ཡིན་བ་ལས་དེ་འཇིག་པར་བྱེད་བ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་གནོད་བྱེད་མང། དབུ་མ་རང་ལུགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་མི་བྱེད་
ཅེས་པ་དང། འཕགས་བ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་མཉམ་བཞག་དང་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོ་ལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བྱད་བཞིན་དང་དེའི་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བདེན་རྫུན་དབུམ་པས་མི་བཞེད་པའི་
ཕྱིར༑ རྟགས་ཁས། མ་ཁྱབ་ན་དང་རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཟུགས་སྒྲ་དེ་གཉིས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་རྫུན་པ་སྟེ་འཁྲུལ་པའམ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་རིགས་ཤེས་དང་འཕགས་པའི་གཟིགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་
དགོས་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ཆུང་བ་ལས། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའམ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་གི། འཕགས་པའི་གཟིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རིགས་ཤེས་ལ་

[273B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རིགས་ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས་མི་བདེན་པས་མི་བདེན་པ་དང་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་གྲུབ་པས་མ་གྲུབ་པར་འཇོག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། ཚིགས་གསལ་ལས། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་
ན་ཀུན་རྫོབ་འཐད་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཚིག་གསལ་ལས། འཇིག་རྟེན་ལ་ཡོད་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་མ་ཡིན་ནོ་
ཅི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་རིགས་པ་མི་མངའ་བམ་ཞེ་ན། ཡོད་པའམ་མེད་པ་འདིས་སུས་སྨྲས། འཕག་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་ཅད་མིག་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་འཕགས་པ་ལ་རིགས་པམ་མངན་ལས། འདི་ཁྱེན་གྱི་
སྒོ་ནས་འཇོག་པར་བཤད་པ་དེ་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་དོན་མེད་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདིར་འཕགས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཟིགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ལས་མི་ལེན་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་
བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒྱུ་མའི་རྟ་དང་རྟ་གཉིས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བདེན་རྫུན་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དཀོན་བརྩེགས་ཀྱི་ལེའུ་སྔོམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་ཀྱི་ང་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་མི་རྩོད་
དེ༑ གང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་ད་ཡང་ཡོད་པར་བཞེད་དོ། །གང་འཇིག་རྟེན་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་ང་ཡང་མེད་པར་བཞེད་དོ། ཞེས་པའི་ལུང་དོན་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལྟར་གྲགས་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་

[274A]༄༅། །དེ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒྱུ་མའི་རྟ་དང་རྟ་ལ་བདེན་རྫུན་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོན་སྒྱུ་མའི་རྟ་རྫུན་པ་དང་རྟ་དངོས་
གནས་པ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ལ་བདེན་རྫུན་སངས་རྒྱས་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོན་རྫུན་པ་ཡིན་ན་རྫུན་པས་ཁྱབ་པ་དང། བདེ་ན་བདེན་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་དེ་བཞི་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཁྱབ་སོང། འདོད་ན། རྒྱུ་དགེ་བ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་འབྱུང་བ་ཆོས་ཅན། རྫུན་པར་ཐལ། རྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། བདེན་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། མི་སླུ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་གིས་ཕར་བཏགས་ལས་མེད་ཀྱང་ནགས་ཚལ་སོགས་ཀྱི་རྩི་སྨན་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་འཆོལ་བར་འབྱུང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སློ་དཔོན་
དབའ་བོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྒོམ་པདྨ་སྦྲུངས་པ་ལས། ནགས་ཚོགས་རྒྱུ་འབྲས་སོ་སོ་ཡིས། །ཀུན་རྫོབ་སླུ་བ་མེད་པ་སྟོན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་སྟོབས་ཀྱི་མདོ་དུམ་དང་འགལ་ལོ། །གཞན་
ཡང་རྩ་ཤེ་ལས། ཐམས་ཅད་ཡང་དགྲ་ཡང་དགྲ་མིན། །ཡང་དག་ཡང་དགྲ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཅེས་པའི་དོན་མེད་པར་ཐལ། སྔར་གྱི་མདོ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དག་པར་གྲགས་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་དང་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་གྲགས་ལ་

[274B] གཟུགས་སོགས་སོ་སྐྱེ་ཕལ་བ་ལ་ཡང་དག་པ་དང་འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕྲ་བའི་རྟག་མིན་གྱི་རྫུན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་འགྲལ་པ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཐ་སྙད་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་ན་གང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དག་བསྟིད་དུ་གྲགས་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་ལོག་གཉིས་ཐལ་འགྱུར་
བས་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་མི་ལེན་ཟེར་ན། འོན་ཐལ་འགྱུར་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་བ་རྣམས་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡང་དག་དང་ལོག་པར་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པ་རྣམས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། མ་
ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་བའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྲགས་གྲུབ་རྣམས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་ནས་དེའི་སྟེང་དུ་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་དོན་དམ་སྟོན་
པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཁོ་ན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་འཐད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གཞན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མཛད་དོ་ཞེས་དང། ཆོས་ཡང་
དག་པར་སྡུད་པ་ལས། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་ནི་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་བས་དངོས་སུ་འོངས་ཞེས་པ་ངེ་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བདེན་པ་ཡང་དག་པར་བཏང་ནས། བྱིས་བ་རྣམས་ལ་ལོག་པར་ཐ་

[275A]༄༅། །སྙད་འདོགས་ཀྱི། འཕགས་བ་རྣམས་ལམ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལུང་སྔམས་འཇིག་རྟེན་ཁོ་ནའི་སྒྲས་དོན་དམ་གཅོད། ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཞེས་བས་འཕགས་པས་ཀྱང་བཞེད་པར་
བསྟན་ལ། དེ་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་གི་ཚེ་དོན་དམ་པས་གཟིགས་པ་དང་རིགས་ཤེས་དོར་ནས་ཐ་སྙད་བྱེད་དགོས་པས་ལུང་ཕྱི་མས་བདེན་པ་བཏང་ནས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་འཇིག་
རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་ཟེར་ན། འོན་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་ལོག་གང་རུང་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཟུགས་བདེན་གྲུབ་དང་དེ་
བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་ཐལ། དེ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་སྐབས་འདིར་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་དང་དེའི་ཞེན་ཡུལ་
ཡང་དག་ཡིན་ན་ཡོང་མི་དགོས་ཀྱང། དེ་ལ་ལྟོས་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་ཡིན་ན་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོན་གཟུགས་ཀྱི་རང་མཚན་ལ་མི་སླུ་བའི་མིག་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཡུལ་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་

[275B] དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་མིག་ཤེས་ལ་གཟུགས་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་མིག་ཤེས་མ་འཁྲུལ་པར་
འཛིན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་མིག་ཤེས་མ་འཁྲུལ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ཞེས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པར་
ཚད་མ་གཅིག་གིས་ཡང་ལོག་གཉིས་བྱེད་ཟེར། ཁ་ཅིག། དེ་འཇིག་རྟན་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བ་ཚད་མིན་ཁོ་ནར་བྱས་ནས་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཡང་ལོག་གཉིས་བྱས་པར་འདོད་པ་སྟོང་ཐུན་གྱི་དགོངས་པར་སྨྲ་བ་སོགས་མང་ངོ། །དེ་དག་ཐམས་
ཅད་ལ་འོན། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ལོག་པར་རྣམ་པར་བཞག། །ཅེས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ཕྱི་མའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ཞེས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྔ་མའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱེད་
དག་གི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གནོད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་དྲུག་གི་ཤེས་པ་ཚད་མ་དྲུག་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། གནོད་བཅས་ཀྱི་དབང་པོ་དྲུག་གི་ཤེས་པ་ཡུལ་བཅས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གནོད་མེད་

[276A]༄༅། །ཀྱི་དབང་ཤེས་དྲུག་གིས་རིམ་བཞིན་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་བར། སྐྱོན་ལྡན་དབང་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི། །དབང་བོ་ལེགས་གྱུར་ཤེས་ལྟོས་ལོག་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། རྩ་བར་
འདོད་ན། སྐབས་འདིར་ཡང་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་བར་ཐལ་ལོ། །དེ་ཡང་དག་ཏུ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་འཕྲལ་གྱི་གནོད་མེད་ཀྱི་ཚད་མ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གནོད་མེད་ཀྱི་ཚད་མ་དྲུག་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་གང་གི་ངོར་ཡང་དག་
འཇོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་འཇིག་རྟེན་དེར་བཞག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་
རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་དང། བདག་འཛིན་རགས་པ་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཞེས་པའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་
བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བས་མི་རྟོགས་ཀྱང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་
ལོག་པར་རྟོགས་ན་འཇིག་རྟེན་བའི་ཤེས་པས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པར་དགའ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་

[276B] ལམ་རིམ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་བློ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཡིད་ལ་ཟུབ་མཐའ་ངན་པའི་གནོད་པ་ཡོད་
པས་ལོག་པར་བཟུང་བའི་དོན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་རྟོགས་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་གཟུགས་ཡང་དག་བར་འཛིན་པ་དང་གཟུགས་བརྙན་རྫུན་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་
གཉིས་ཡང་ལོག་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་འདྲའི་ཤེས་བ་ཆོས་ཅན། ལོག་ཤེས་སུ་ཐལ། གཟུགས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཚང་མར་ཡང་ཐལ་ལོ། །བྱད་བཞིན་
བྱི་གཟུགས་བརྙན་རྫུན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་མིན་ཟེར་ན། དེ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་
ལྟོས་པའི་ལོག་པ་གང་ཞིག། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ལྷག་མ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ལོག་པར་རྣམ་པར་བཞག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀུན་རྫོབ་
བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཐོང་བ་རྫུན་བའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྩ་བར། མཐོང་བ་རྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་གཉིས་ལས། དེ་ལྟར་ནའང་ཤེས་བྱ་རྫུན་

[277A]༄༅། །པ་སླུ་པའི་དོན་མཐོང་བའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ལ་གནོད་བྱེད་མང་ངོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ་དང་
ཡུལ་ཅན་ལྔ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་ལོག་བའི་ཀུན་རྫོབ་གང་དུ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། ག་ལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་མི་འདོད་པས་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་མི་བྱེད་ཀྱང་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ཡུལ་ཡུལ་
ཅན་རྣམས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཇོག་ཅེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཆོད་མས་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་འཇོག་ན་ཡང་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་དགོས་ན་མ་རིག་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པ་
ནི་འཁྲུལ་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྐབས་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་མིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པས་
བ་སླད་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སྟོང་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་བའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ལོག་པར་མི་རྟོགས་པར་བཤད་ཀྱི་དེ་དག་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། འོ་ན། དེ་དག་ཕྱིན་
ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འཇོག་པར་ཐལ། དེ་དག་དོན་དམ་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འཇོག་ལ། དེ་དག་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། དགག་བྱའི་དོན་དམ་དུ་མ་ཟད་མཉམ་བཞག་དོན་དམ་གྱི་དོན་ཡང་

[277B] གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། གཟུགས་སོགས་
ལ་རང་གི་དོ་བོས་གྲུབ་བའི་རང་བཞིན་རིགས་པས་འགོག་པ་ནི་དོན་དམ་དུ་བྱ་མི་རུང་བས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་དགོས་ལ་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་དོ་དེར་ནི་དབང་བོའི་ཤེས་པ་རྣམས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་དག་ཐ་སྙད་
པའི་ཚད་མའི་དོན་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དག་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་པའི་དོན་དག་གང་ཞིག། དེ་དག་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་པའི་དོན་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་
ལས༑ ཐ་སྙད་དུ་འཁྲུལ་པའི་ཐ་སྙད་དང་ཤེས་པ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཞག་བའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ན་འགལ་བ་ཡིན་ཡང་ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་ནི་སོ་སོ་བ་ཡིན་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་
གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ན་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ད་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་དུ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ། དེ་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་དུ་ལོག་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ དེ་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་དུ་རྫུན་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་པ་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་རྫུན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཇལ་བ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་དང། གཟུགས་

[278A]༄༅། །སོགས་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་ངོར་ཡང་དག་ཏུ་འཇོག་པའི་བློ་ལ་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བའི་བློས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། དོན་དམ་དུ་མི་རུང་བས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་དགོས་ལ་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་ངོ་དེར་ནི་དབང་པོའི་
ཤེས་བ་རྣམས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་ནི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གཟུགས་སོགས་ལྔ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་
ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། གཟུགས་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པ་དང་གཟུགས་ལོག་པ་ཡིན་པ་ཆོས་
ཅན༑ ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་ངོར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་དངོས། མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་སྤྱོད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སྟོང་ཐུན་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་རྣམ་བཞག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ན་བྱེད་པར་
གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྐབས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངའི་ཡང་ལོག་འབྱེད་བྱེད་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བ་ཁོ་ན་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཡང་ལོག་གཉིས་འབྱེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐབས་

[278B] འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་
པ་གང་གི་ངོར་སྒྱུ་མ་སོགས་ལོག་པར་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཚད་མས་ཁྱབ་ལ། ཚད་མ་དེ་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བློ་རང་དགའ་བ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བློ་དེའི་
ངོར་ཡང་དག་པའམ་བདེན་པ་ཡིན་ན་དེའི་འཛིན་སྟངས་ངོར་བདེན་པ་ཡིན་དགོས། སྣང་ངོར་བདེན་པས་བློ་དེའི་ངོར་བདེན་པར་འཇོག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགྲ་བཅོམ་གཉིས་དང་དག་སའི་བྱང་འཕགས་ཀྱི་བློ་ངོར་བདེན་མི་བདེན་ལ་
དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། འདུ་བྱེད་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་བ་རྣམས་ལ་ནི་བཅོས་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བདེན་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་བློ་ངོར་མི་བདེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བདེན་པར་རློམ་པ་མེད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། དེ་གསུམ་གྱི་ངོར་མི་བདེན་པའོ་ཞེས་སོགས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས་ཀྱང། གཟུགས་སོགས་
རྣམས་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་གང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་དོན་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའི་བློ་ནི་བདེན་འཛིན་ཡིན་པས་ཚད་མར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དགྲ་བཅོམ་དེ་དག་གི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་བློའི་སྣང་ངོན་བདེན་སྣང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་

[279A]༄༅། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ཆུང་བ་ལས། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའམ་ཐ་སྙད་ཚད་མ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་གི་ཞེས་པས་ཡང་ལོག་རིམ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བའི་ཤེས་པ་
དང་ཐ་སྙད་ཚད་མས་འཇོག་བར་བཤད་ལ། འམ་སྒྲས་ལོག་པར་འཇོག་པའི་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བའི་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ཡང་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། འོན་
དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་བཞེས་བ་ནས། དུས་སུ་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་དང་སྨིག་རྒྱུ་ཆུར་སྣང་བ་ལ་ཆུ་ར་འཛིན་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བས་ཀྱང་རྟོགས་མོད་ཀྱང། ཞེས་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་པའི་
བསམ་པ་རང་དགའ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་པའམ་བདེན་བ་ཡིན་མོད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྟོང་ཐུན་ལས་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་རང་ད་སྣ་བས་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་
བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་གཙོ་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་བ་གང་གི་དོན་ཡང་དག་པ་དང་སྣང་ཚུལ་ངང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པ་དང་གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན་སོགས་མ་འཁྲུལ་
བ་ཡིན་པ་རྣམས་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཚད་ཡིན་གཅིག་དགོས་བ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་གང་གི་དེ་རེ་གཞི་དེ་བདེན་ཞེམ་བའི་ཐ་སྙད་དང་མ་འཁྲུལ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འཇོག་པ་ལ་ཚད་ཡིན་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་

[279B] དཔེར་ན་དབང་ཕྱུག་གི་སྐུ་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་སྐུ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་མ་འཁྲུལ་བ་དང་བདེན་ལ། དེ་ལ་ཁྱབ་འཇུག་གི་སྐུར་འཛིན་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་དང་མི་བདེན་བར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། དེའི་
གཅིག་ལ་ནི་ཁྱོད་ཟེར་བ་བདེན་ནོ་ཞེས་སྨྲས། ཅིག་ཤོས་ལ་འདི་ནི་མི་བདེན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ན། ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་འདི་ནི་བདེན་ནོ་འདི་ནི་མི་བདེན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ་རྫུན་གྱི་ཚིག་གི་སྐྱོན་དུ་མ་གྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་བར་གཟིགས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་འདི་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྐབས་འདིའི་འཇིག་
རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ཡང་དག་དང་ལོག་པར་འཇོག་པའི་དོན་ཀུན་ལ་སྣང་ཚུལ་གནས་ཚུལ་མཐུན་པ་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་མི་དགོས་པར་ཐལ། སྦྱིར་གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཡུལ་རྫུན་པ་དང་དེ་གཉིས་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་
གཉིས་ཡུལ་ཅན་འཁྲུལ་བར་འདྲ་ཡང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་དོན་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་དོན་སྣང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རིམ་བཞིན་གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་དེ་
འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས་གཉིས་དག་ལ་ཡུལ་ཡང་ལོག་དང་ཡུལ་ཅན་ཡང་ལོག་ཏུ་བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྐབས་འདིའི་ཤས་ངོར་འཇོག་བ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བཞེད་པ་གང་ཞིག་ཟླ་གྲགས་ཀྱང་བཞེད། ཞི་བ་ལྷ་ཡང་

[280A]༄༅། །བཞེད་ལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བཞེད་པར་བཤད་ཟིན་བྱའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། དབང་ཤེས་རྣམས་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བར་འདྲ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ངོར་སྣང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་བའི་
དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་བརྙན་སོགས་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་རྣམས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་ཤེས་གནོད་མེད་རྣམས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་
གསལ་ལོ། །རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ལུས་གཙང་བ་དེ་རྟག་བདག་བཞིར་འཛིན་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་དོན་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་བོའི་ལོག་པ་དང། ལུས་མི་གཙང་བ་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་བདག་མེད་བཞིང་འཛིན་པའི་ཤེས་པའི་
གཟུང་དོན་ཡིད་པས་ཤེས་པ་དེ་བ་ནི་པོ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོར་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་དང་ཡུལ་རྣམས་ཡུལ་ཡང་དག་ཏུ་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དམིགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
དང་ཕྱིན་ཅིམ་ལོག་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བདག་ཉིད་དེར་དངོས་པོ་དེ་རྣམ་པར་མི་གནས་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅིམ་ལོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་
སོགས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། དངོས་པོ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདག་ཉིད་དེར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཐ་སྙད་དོན་དེར་ཡོད་ཚུལ་རེ་ཙམ་ཞིག་གིས་བདེན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མ་ཟ་དང་བགས་པ་རི་ར་རིན་བ་རི་

[280B] འགྲེལ་པ་དེ་ལས། དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་འཕགས་བའི་ཐ་སྙད་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དག་ཅེས་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ལུས་མི་རྟག་
སོགས་སུ་རྟོགས་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་དེ་ཉིད་མཐོང་ཞེས་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟག་འཛིན་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འཇིག་རྟེན་ལ་རྙོས་དེ་ཉིད་མཐོང། །ཞེས་དང། དེའི་དར་ཊིཀ་ལས། འོན་མི་རྟག་
སོགས་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་ཞེན་མ་འགལ་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་གཙང་བདེ་སོགས་སུ་ཞེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་བཞེད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། འཕྲལ་
གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་དག་ཟེར་ན། འོ་ན་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱས་མ་བསླད་པའི་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་སོ་སོར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་བཞི་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཤེས་
ངོར་ཡང་དག་ཡིན་པར་ཐལ། དེས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྐབས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་
འགྲེལ་པ་ལས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་གང་བ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་གང། རིགས་ཤེས་ལམ་ལྟོས་བར་ཐ་སྙད་ཚད་མས་ཁྱོད་འཁྲུལ་པར་རྟོགས་ནུས་པའི་

[281A]༄༅། །ཤེས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡུལ་ཅན་ལོག་བའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འོ་ན། བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་དང་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡུལ་ཅན་ལོག་
པ་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་རིགས་ཤེས་ལམ་ལྟོས་པར་རང་གི་སྣང་ཚུལ་ལ་འཁྲུལ་པར་རྟོགས་པའི་མདོ་སྡེ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན་
རིགས་ཤེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཁྱོད་ལོག་ཤེས་སུ་རྟོགས་ནུས་པར་ཐལ། ཁྱོད་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་རྟོག་པ་དོན་མཐུན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ གཞན་ཡང་བུམ་བ་དང་སྒྲ་མི་རྟག་པ་གཉིས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ལོག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། །བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་དང་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་དེའི་ངོའི་ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རིགས་
ཤེས་ལམ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ནུས་པར་ཐལ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། སྒྲ་བཤད་ལ་ཁ་ཅིག། སྐུན་ནི་ཐམས་ཅད་དང་སྣ་ཚོགས་ལ་བྱ། རྫོབ་ནི་རྔུན་པ་དང། བདེན་པ་ནི་གཏི་མུག་དེའི་ངོར་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་པ་དང། ཡང་ཁ་ཅིག། མཉམ་པར་རྫུན་པས་ཀུན་རྫོ་བ་ཟེར་བ་སོགས་མི་

[281B] ཁྱེད་ཅག་གི་སྒྲ་བཤད་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་ཞེས་པའི་གང་གི་ངོར་བདེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་ཀུན་དང་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཀུན་ཞེས་པའི་སྐད་དོད་སཾ་ཡང་དག་
དང་བདེན་པའམ་ཡང་ན་ཡི་གེ་བསྣན་ནས་ཀུན་ནས་ལ་བྱས། རྫོབ་ཀྱི་སྐད་དོད་པྲི་ཏ་སྒྲིབ་པ་དང་གཡོག་པ་ལ་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །ཞེས་དང། མདོ་ལས་ཀྱང། རེ་ནི་
ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བུམ་པ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་ལ་དེ་ལྟར་འཆད་སྙམ་ནའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་དང་བརྡའི་དོན་ལ་བྱས་
ནས་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འོག་ཏུ་ཤེས་བྱེད་འཆད་འགྱུར་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ལུགས་ལ། བདེན་གཉིས་འཆད་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེ་གང་ལས་དབྱེ་པའི་གཞི་དང། ཇི་ལྟར་དུ་ཕྱེ་བའི་གྲངས་ངེས་དང། དེ་ལྟར་དུ་ཕྱེ་བའི་
དོན་དང། བདེན་གཉིས་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན་དང། མ་ཤེས་པའི་ཉེས་དམིགས་དང། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་བཤད་པ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དབྱེ་གཞི་ཡོད་དེ། ཤེས་བྱ་དེ་དེ་ཡིན་པར་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ནི། ཤེས་བྱ་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེར་ཡོད་དེ། དེ་ལ་མཐོང་བ་ལྟར་གནས་ཚུལ་ལམ་གྲུབ་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་གཅིག་དང། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པས་སྣང་ཚུལ་

[282A]༄༅། །ལ་མ་འཁྲུལ་པའི་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་དངོས་ཀྱི་རྙེད་ངོན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དེ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དེ་ཕུང་གསུམ་སེལ་བའི་གྲངས་ངེས་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་
མི་མཐུན་པའི་རྫུན་པ་གཅིག་དང། སྣང་ཚུལ་གནས་ཚུལ་མཐུན་པའི་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཡོང་ལ། གཞི་གང་ལ་བློ་གང་གིས་དེ་རྫུན་པར་ཡོངས་གཅོད་ལ་བཅད་ན་གཞི་དེ་རྣམ་བཅད་ལ་བདེན་པ་ཡིན་པ་ཁེགས་ཤིང། གླེ་གང་གིས་
གཞི་དེ་ཡོངས་གཅོད་ལ་བདེན་པ་ཡིན་པར་བཅད་ན་དེ་རྣམ་བཅང་ལ་རྫུན་པ་ཡིན་པ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེ་གཉིས་ཕྱེ་བའི་ཐ་དད་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཐ་དང་ལ་བུམ་སྣམ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཐ་དང་པ་དང། བྱས་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་
པ་ཐ་དད་པ་གཉིས་ལས་འདི་གཉིས་ཀྱང་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་ལ་ངོ་བོ་ཡོད་པས་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་ཡིན་དགོས་ལ་ངོ་བོ་ཐ་དད་ན་སྐྱོན་དུ་ཡོངས་ལ་ལྡོག་ཆའི་ཐ་དད་འབྱེད་དགོས་པའི་
ཕྱིར༑ དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་མ་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ། གང་དག་དངོས་པོ་གཅིག་པ་དང། །དངོས་པོ་གཞན་པ་ཉིད་དུ་ནི། །འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་མིན་ན། །དེ་གཉིས་གྲུབ་
པ་ཇི་ལྟར་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་སྐྱོན་བཞི་བཞི་སྔར་བརྗོད་པས་བསྒྲུབས་པ་དེའི་ཕྱིར། བཞི་པ་བདེན་གཉིས་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་མིང་ཙམ་བར་

[282B] མིང་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་མ་འཁྲུལ་པར་སོ་སོར་འབྱུང་ཡང་དོན་དམ་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་གནས་ལུགས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་མཉམ་བཞག་སྐྱོང་མཁས་པའི་ཚོགས་གཉིས་
ཀྱི་གཤོག་ཡངས་བསྐྱོད་དེ་ལེགས་སྨོན་རུང་གི་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་སུའང་འདོགས་ལ་དོན་དམ་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་སུའང་
མི་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་མི་ཆགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སུའང་འདོགས་ལ་དོན་དམ་པར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སུའང་མི་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་མི་ཆགས་སོ་ཞེས་དང། བདེན་གཉིས་ལས། བདེན་གཉིས་རྣམ་
དབྱེ་ཤེས་པ་དག་དེ་དག་མ་ལུས་ཚོགས་བསགས་ཏེ། །ཕུན་ཚོགས་ཕ་རོལ་འགྲོ་པ་ཉིད། །ཅེས་དང། རྩ་བར། ཀུན་རྗོབ་དེ་ཉིད་གཤོག་ཡངས་དཀར་པོ་རྒྱས་གྱུར་པ། ནས། མཆོག་ཏུ་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་མ་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་དེ། དོན་
དམ་མ་ཤེས་ན་ཐར་པ་མི་ཐོབ་ལ་སྦྱོར་ལམ་ཙམ་ཡང་ཐོབ་མི་སྲིད། ཀུན་རྫོབ་འཇོག་མ་ཤེས་ན་ཐར་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་བདེ་འགྲོ་ཡང་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་ལས། གང་དག་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ། །དེ་
དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི། །ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམ་མི་ཤེས། །ཞེས་དང། རྩ་བར། བདེན་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་གང་གིས་མི་ཤེས་པ། །དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་ལོག་པའི་ལམ་ངན་ཞུགས། །ཞེས་དང། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། ཀུན་རྫོབ་

[283A]༄༅། །ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མེད་པར་ཡང་དོན་དམ་པ་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་དོན་དང། དོན་དམ་བདེན་པའི་དོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་
མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་སྒྲ་དོན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རང་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མེད་ཁྱོད་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མར་སོང་བའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པ་དེ་ཁྱོད་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་སོགས་ཡུལ་
དང་ཤེས་བྱ་ཐ་སྙད་པ་རྣམས་དང། བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་སོགས་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་པ་རྣམས་དང། བུ་མ་པའི་མིང་སོགས་རྗོད་བྱེད་ཐ་སྙད་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དང་ཤེས་པ་ཤེས་
བྱ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མ་ལུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་སླུ་པའི་ཆོས་དང། ཀུན་
རྫོབ་པ་དང། སྣང་ཚུལ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་རྣམས་དོན་གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་ལུང་རིགས་དུ་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དབྱེ་ན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། ཤེས་པ་གང་གི་ངོར་ཡང་དག་གམ་ལོག་པར་
འཇོག་པའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་དེ་ལ་ལོག་ཤེས་གཅིག་རང་ཚད་མ་གཅིག་སྟེ་གཉིས་ཡོད་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། གཟུགས་དང་བུམ་པ་རྣམས་

[283B] འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་བ་རང་དགའ་བ་ལ་སྣང་པ་གང་ཞིག་ཡུལ་ཡིན་ན་རང་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་
པའི་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་པ་དང། ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་རང་ཉིད་ལོག་ཤེས་སུ་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་མི་རྟོགས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། འདི་གོ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ལ་གཞན་རྟོགས་སླ། གཟུགས་སོགས་
བདེན་གྲུབ་པ་དང་བདེན་འཛིན་གཉིས་ཀྱང་འདིའི་ཡང་དག་ཡིན་ཀྱང་གཟུགས་སོགས་བདེན་མེད་འདིའི་ཡང་དག་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རང་དག་བ་ལ་མི་སྣང་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། རང་བཞིན་ནི་མ་རིག་པ་
དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་ངོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྟོང་ཉིད་བདེན་འཛིན་མེད་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ནས་དེ་བདེན་པར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྟོང་
ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་དང་མེད་པའི་རྣམ་པ་པ་སོ་སོར་མི་སྣང་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྦྲ་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་འདེན་འཛིན་ཕལ་པ་ལ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཆད་མའམ་ཤེས་པ་རང་དགའ་བ་ལ་སྣང་བ་གང་
སྣང་བ་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་དང། ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་རང་ཉིད་ལོག་ཤེས་སུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་མ་ཕྱོགས་པས་རྟོགས་ནུས་པ་དེ། འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི་ལུས་

[284A]༄༅། །གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་བཞི་ཡུལ་དང་བཅས་སོགས་སོ། །དབང་པོ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱི་རྐྱེན་ཏིལ་མར་ཆུ་མེ་ལོང། སྨིག་རྒྱུ་བྲག་ཕུག་སྔགས་རྫས་དང། རང་སྡོད་པའི་གྲུ་སོགས་ཡིན་ཏེ་ནང་གི་གནོད་པའི་
སྐྱོན་མེད་ཀྱང་དེ་དག་གིས་དབང་པོ་འཁྲུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལ་གནོད་པའི་ནང་གི་རྐྱེན་རབ་རིབ་དང་མིག་སེར་དང་ཐང་ཁྲོམ་ཟོས་པ་དང་སོགས་སྒྲས་རིམས་ན་དང་གདོན་གྱི་གནོད་པ་སོགས་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལ་ཕྱིའི་
འཁྲུལ་པའི་རྐྱེན་མེད་ཀྱང་དེ་དག་གིས་འཁྲུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་གནོད་པའི་རྐྱེན་སྔགས་རྫས་དེ་དག་དང་གྲུབ་མཐའ་ངན་པས་གཙོ་བོར་བསླད་བ་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་དང་རྨི་ལམ་དང། སོགས་སྒྲས་ཆང་སོགས་
རྣམས་འདྲེན་རིགས་ཏེ། དབང་པོའི་འཁྲུལ་རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་པར་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཡིད་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དབང་བོད་དང་ཡུལ་ལ་གནོད་པའི་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡིན་ནམ། སོགས་ཁོང་ནས་ཀྱང་འདོན་
རྒྱ་མེད་དམ་སྙམ་ན་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཕྲ་མོ་གཉིས་ཡིད་དབང་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང་སྐབས་འདིའི་ཤེས་ངོའི་འཁྲུལ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་གི་ལག་རྗེས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པའི་ཆ། དེ་ཉིད་ལ་
དྲོབ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཚད་མས་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐབས་འདིའི་འཁྲུལ་རྒྱུའི་སོགས་སྒྲ་དང་བཅས་པ་ལེགས་པར་ངེས་མི་ནུས་བའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དེ། ལྷན་སྐྱེས་ཀུན་བཏགས་སམ་འཁྲུལ་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་

[284B] ཡུལ་ཡིན་ན་རང་སྣང་པ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བའི་ཚད་མའམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མི་དཔྱོད་པའི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་ནུས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྒྱུ་དེ་
འཇོག་པའི་ཕྱིར། ལུས་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་བཞིར་འཁྲུལ་བ་སྐྱེད་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་གྲགས་པ་ལུས་གཙང་བར་གྲགས་པ་དང། འདོད་ཡོན་མང་བ་བདེ་བར་གྲགས་པ་དང། ཉི་མ་སྔ་ཕྱིའི་སྒོ་ངའི་དབྱིབས་ལྟ་བུ་འདྲ་རྣམ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་
འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་ལ་བདག་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་ལུས་ལེན་པ་པོར་གྲགས་པ་སོགས་འཁྲུལ་རྒྱུར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་
པས་བསླད་པས་གནོད་པ་ནི་གནོད་པའི་རྒྱུར་མི་གཟུང་གི་ཞེས་པ་ནས། གཙོ་བོ་སོགས་ཡིན་ལ་དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རིགས་བ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཁོ་ནས་ལེགས་པར་བཤད་
ཡོད་དོ། །འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ཡང་ལོག་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་འཕགས་པའི་གཟིགས་པ་དང་རིགས་ཤེས་དང་དབུ་མ་རང་ལུགས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་བདེ་ན་པ་ཡིན་ན་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཕགས་
པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་དང་སྟོབས་སོགས་རྣམ་མཁྱེན་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་ཡུལ་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ཅན་མ་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ་

[285A]༄༅། །ཁྱོད་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྩ་ཤེ་ལས། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སླུ་པའི་ཆོས། །དེས་ན་དེ་ངག་རྫུན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བུམ་པ་རྣམ་
མཁྱེན་ལ་སྣང་བ་ཆོས་ཅན། སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། རྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་འཁྲུལ་པར་ཐལ། ཤེས་པ་གང་བུམ་པ་
ཁྱོད་ལ་སྣང་བ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་ལ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་ན་རྣམ་མཁྱེན་འཁྲུལ་པར་འགྲོ་ཡང། བུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་ལ་སྣང་པ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྣམ་མཁྱེན་འཁྲུལ་པར་
མི་འགྲོ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྣར་བ་ཕྱི་མ་སྤྱིར་བཏང་ལ་སོང་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་
རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་མཁྱེན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་བ་ལ་སངས་རྒྱས་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་ཡང་ཁ་ཅིག། ལོག་ཤེས་
རྣམས་ཡུལ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཚད་མ་རྣམས་ཡུལ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འདོད་དེ། དེ་གཉིས་ལ་ལོག་ཤེས་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་མི་སླུ་པའི་ཤེས་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་མོད། འདི་ལའང་དཔྱད་

[285B] །གསུམ་པ་སྒྲ་དོན་ཡོད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དེ་དང་བདེན་པའི་སྒྲ་དོན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་མི་འདྲང་གསུམ་ཡོད་དེ། བདེན་འཇིན་ལ་ཀུན་ཐོབ་བྱས་པའི་དེ་དང། རྫུན་པ་ལ་
ཀུན་རྫོབ་ཟེར་བའི་དོན་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་བསྙད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཟེར་པའི་སྒྲ་དོན་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། དེའི་ཆོས་པྲྀཏའི་སཾ་ཡང་དག་དང་ཡི་གེ་བསྣན་ནས་ས་མནྟ་ཏེ་ཀུན་ནས་ལ་བྱ་སྟེ་པྲྀ་ཏ་སྒྲིབ་པའམ་གཡོགས་
པའམ་སྦུགས་སོགས་ལ་འཇུག་པས། གནས་ལུགས་ལ་ཀུན་ནས་སྒྲིབ་པ་དང་འགེངས་བ་ལྟར་བྱེད་པས་ན་བདེན་འཛིན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། ཀུན་ནས་སྒྲིབ་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་ནི་
དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་འགེབས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་དང། ཊིཀ་ཆེན་ལས། འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྐད་དོད་སྒྲིབ་པ་ལའང་འཇུག་པས་དེའི་ཆ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་བྱེད་
ལ་འཆད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གུ་མར་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རྫུན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཤད་དུ་ཡོད་དེ། ཁྱོད་རང་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྟོག་དང་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་ན་སཾ་པྲྀ་ཞེས་བཤད་པའི་
ཕྱིར༑ ༑དེ་ཡིན་ཏེ་ཕན་ཙུན་བརྟེན་པ་ཙམ་དུ་ཇི་ལྟར་ནས་བས་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བདེན་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། ཡང་ན་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་ཕན་ཚུན་བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཞེས་བྱ་པའི་དོན་

[286A]༄༅། །ཏོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཡོད་དེ། སཾབྲྀ་ཏ་བརྡ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ནའང་ཁྱབ་ཆུང་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། བརྡའི་དོན་ཐ་སྙད་ལ་བྱེད་ལ་སྤྱིར་ཐ་སྙད་ཅེས་པ་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དང་བ་རྗོད་
པ་སྟེ་སྒྲ་ལ་གྲགས་ཀྱང། འདིར་དེ་གཉིས་སུ་མ་འདྲ་ཤེས་བ་ཐ་སྙད་པའི་ཡུལ་ཤེས་བྱ་ཐ་སྙད་པ་དང་རྗོད་བྱེད་ཐ་སྙད་པའི་བརྗོད་བྱ་ཐ་སྙད་པ་རྣམས་ཀྱང་འཛིན་ལ་ཐ་སྙད་པ་ཞེས་བས་ཁྱབ་ཆེ་བཞད་སེལ་བའི་ཕྱིར། ཚིག་
གསལ་ལས། ཀུན་རྗོབ་ནི་བརྡ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་བརྗོད་པ་དང་བརྗོད་བྱ་དང་ཤེས་བ་ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་
ཀུན་རྫོབ་དང་ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་གཉིས་ཀྱང་མི་འདྲ་ལ་དེའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀའི་དོན་ཡང་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་དེ་ལ་མ་རིག་པ་ས་ཁྱབ། ཐ་སྙད་དེར་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཀོན་
མཆོག་སྤྲིན་ལས། གར་མིང་དང་འདོགས་པ་དང་ཐ་སྙད་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བུ་སྟེ་ཞེས་དང། ལྷག་མཐོང་ཆུང་བ་ལས། ཕྱི་མ་ནི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དང་ཤེས་བ་ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་བཤད་པས་ཡུལ་ཅན་གྱི་
ཐ་སྙད་ཤེས་བརྗོད་ཙམ་མ་འདི་ན་བ་ཤེས་བྱ་དང་བརྗོད་བྱ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་མི་གཟུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མ་རིག་པའི་ངོར་བདེན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་སྒྲ་དོན་དང་

[286B] དེར་ཐལ། དེའི་དོན་ཡོད་པ་ལ་བྱེད་བར་རིགས་པས་སྔར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཅིང་ཡོད་པ་ལ་བདེན་པའི་སྒྲ་ཡང་འཇུག་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དམ་པ་དང་བསྔགས་པ་དང་མཆོད་འོས་དང་ལེགས་ས་བ་དང་ཡོད་པ་དང་རིག་པའི་འཇལ་བ་རྣམས་ལ་བདེན་པའི་སྐད་དོད་ས་ཏ་ཞེས་པ་འཐོང་བའི་ཕྱིར། འཆི་མེད་མཛོད་ལས། བདེན་དང་ལེགས་དང་
ཡོད་པ་དང། །བསྔགས་པ་མཆེད་འོས་རྣམ་ས་ལ་སྟ། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་སོགས་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །གཉིས་པ་བདེན་པའི་དེས་ཤེས་སོ། །རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོར་ཡང་དག་
འཇོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་བདེན་འཛིན་གཅིག་ལ་འཇོག་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་འཛིན་རྣམས་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་སྣང་བདེ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་གཅིག་
དགོས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་ལྟ་བུ་གཅིག་གི་བདེན་འཛིན་ལའང་གཟུགས་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་ཙམ་དུ་འཛིན་པ་དང་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མཁོ་ན་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་
གོང་དུ་འདོད་ན། ཆོས་ཉིད་བདེན་འཛིན་དང་སྒྱུ་མའི་རྟ་བདེན་འཛིན་རྣམ་པ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། དེ་ཡིན་བར་ཐལ། བདེན་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་འབུད། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྒྱུ་མའི་རྟ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་འཇིག་རྟེན་

[287A]༄༅། །བའི་བློ་རང་དགའ་བས་ཀྱང་རྟོགས་ལ་ཆོས་ཉིད་འདིར་མི་སྣང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་དགོས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གཅིག་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་
པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་བར་མ་གྲུབ་བར་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་
ཙམ་གསུངས་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་རང་ལ་འོ་ན་མདོ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་
ཀུན་རྫོབ་ཙམ་གསུངས་ཞེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་པར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་ཐལ་
མདོ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ལས། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་ན་སངས་རྒྱས་ནི་གང། ཞེས་པ་ནས། འདི་དག་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་བརྡ་

[287B] ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་བར་གྱི་འགེག་བདེན་དང་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རེ་རེ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འཁོར་གསུམ་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་མིན་ཅིང་དོན་དམ་དུ་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་གང་ལ་
ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་བ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའོ། ཞེས་པ་ནས། གང་དུ་དུས་གསུམ་དུ་མི་འཐད་པ་དེ་ནི་མིང་མ་མཆིས་པ་མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་པ་མཚན་མ་མཆིས་པ་གདགས་སུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་གཟུད་པའི་
ཕྱིར་མིང་ཙམ་དང་བརྡ་ཙམ་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དང་བརྗོད་བ་ཙམ་དང་གདགས་བ་ཙམ་ནི་མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་མང་བའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞེས་པས་རང་གཞན་དུ་མས་ལོག་རྟོག་བྱེད་པ་སྣང་བས་ལོག་རྟོག་
བརྒྱ་དུས་གཅིག་ཏུ་རྩད་ནས་ཕྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། གཟུགས་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཚིག་གསལ་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པ་ནི་
འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་གསུམ་ཡོང་བའི་དང་བོ་མ་རིག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་བདེན་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་བརྗོད་ཅེས་སྒྲ་བཤད་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐ་སྙད་

[288A]༄༅། །དུ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་བ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་བ་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་དེར་ཐལ། གཟུགས་དེ་ཐ་སྙད་དུ་རྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱན་
འདས་དེ་ཐ་སྙད་དུ་བདེན་པ་དང་གཟུགས་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐ་སྙད་དུ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མྱང་འདས་དོན་དམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
དེ་གུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་བ་ལས། དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཁོ་ནའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། མྱང་འདས་བདེན་པ་
རིན་བ་ནི་ཀུན་རྫབ་ཏུ་འཇོག་གི་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཤེས་བྱེད་དུ་མྱང་འདས་ལས་ལྷག་པ་གཅིག་ཡོད་ན་དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུར་མ་ལྟ་བུ་གསུངས་པ་དྲ་དཱ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་བཤད་
རིན་ཏོ། །དོན་དམ་རྣམ་བཞག་ལ། རྩ་བར། རབ་རིབ་ཅེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ལ་འཁྲུལ་པ་རགས་པ་དགག་པ་དང། རྗེ་ཡང་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་འགོད། དེའི་དོན་རེགས་པ་ཕྲ་མོས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ལ། པ་
ཅིག་ན་རེ། དོན་དམ་བདེན་པ་བློ་གང་གི་ཡང་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་གཟིགས་ཤེ་ན། བདེན་

[288B] ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། གལ་ཏེ་གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དབྱིངས་ནི་མཐོང་བ་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་
དེས་ན་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་གཟིགས་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ། གཉིས་སྣང་ནུབ་བས་ན་གཞལ་བྱ་གཉིས་སྣང་ཚུལ་གྱིས་མ་གཟིགས་པ་བདེན་མོད། འོན་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་ནི་གཉིས་སྣང་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟིགས་
ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་དུ་ན་འདི་རི་མ་གཟིགས་རྒྱུ་དང་གཟིགས་རྒྱུ་གཉིས་ག་གཅིག་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། དེ་བཞིན་ཉིད་མ་གཟིགས་པ་དེར་ཁྱོད་ཀྱིས་བཞག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། གཟུགས་སོགས་
ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་གཟུགས་སོགས་དངོས་པོ་བྱས་པ་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དག་གི་དེ་ཉིད་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཕུང་སོགས་རྣམས་མ་གཟིགས་
པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་གཟིགས་དགོས་པ་གང་ཞིག། གཟིགས་ངོ་དེར་ཕུང་སོགས་མ་གྲུབ་པ་ཕུང་སོགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་ལ་མ་རེག་
པར་ལང་བཞིན་འབའ་ཞིག་མངོན་དུ་མཛད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དོན་དམ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རང་བཞིན་གཟིགས་ངོར་ཆོས་ཅན་ལ་མ་རེག་པར་ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་གཟིགས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་

[289A]༄༅། །གཉིས་བ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་མཐོང་བ་དམ་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེའི་ངོར་སྦྲོས་བ་མཐའ་དག་ཟད་ནས་མ་མཐོང་བ་དེ་ཡེ་ཤེས་དེས་སྦྲོས་བྲལ་མཐོང་བའི་དོན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐོགས་རེག་ཡོད་ན་མཐོང་རུང་བ་ལས་མ་མཐོང་བས་ནམ་མཁའ་མཐོང་བར་འཇོག་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིའི་མཐོང་མ་མཐོང་གཞི་ཐ་དད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡུད་པ་ལས། གཟུགས་
རྣམས་མི་མཐོང་ཚོར་བ་དག་ཀྱང་མི་མཐོང་ཞིང། །འདུ་ཤེས་མཐོང་བ་མེད་ལ་སེམས་པ་མི་མཐོང་ཞིང། །གང་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་དང་སེམས་ཡིད་མཐོད་མེད་པ། །འདི་ནི་ཆོས་མཐོང་ཡིན་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན། །
ནམ་མཁའ་མཐོད་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་པ། ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེས་དཔེ་འདི་བརྟགས་པར་གྱིས། །དེ་ལྟར་ཆོས་མཐོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན། །མཐོང་བ་དཔེ་གཞན་གྱིས་ནི་བསྙད་པར་
ཞུས་མ་ཡིན། །ཞེས་མི་མཐེད་བ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་མཐོང་བ་ཆོས་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་བཤད་ཅིང་ཚིགས་བཅད་གཞན་གྱིས་ནམ་མཁའི་སྟེང་ནས་དཔེ་དོན་སྦྱར་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་མཐོང་མི་མཐོང་མི་ཚུལ་དེ་ལྟར་འཐད་
པར་ཐལ། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་གྱིས་ཟབ་མདོ་དྲངས་པ་དུ་མའི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་མདོ་ཀུན་བཏུས་ལས། ཆོས་ཟབ་མོ་ནི་གང། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་

[289B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོད་པས་ཇི་ལྟར་དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་མཐོང་ཞེ་ན། དེ་འདི་ལྟར་སློབ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འགག་པར་ན་མཐོང་དེའི་ཚེ་ཚུལ་བཞིན་མཐོང་ངོ། །གང་གི་ཆོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཉེ་བར་ཞི་བར་མཛོད་པ་དེའི་ཚོ་ཚུལ་བཞིན་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འགག་ཞི་རྣམས་མཐོང་བར་བཤད་པས་ཆོས་ཅན་མི་མཐོང་ལ་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དངོས་མིད་རབ་མཁྱེན་ལ། །བརྗོད་
དུ་མེད་པ་ཆིག་ཏུ་བརྗོད་པར་མཛད། ཅེས་བསུངས་པ་ཤིན་ཏུ་མད་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྟག་ཚད་པ་ན་རེ། དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོང་ཞེས་པ་རྣམ་བ་མ་ཤར་བར་མཐོང་ཟེར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་བ་གསལ་བར་ཤར་
ནས་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བ་ན་ངོ་ཚོའི་འགྱུར་ལས། དེ་ཚོད་ཡི་དེ་ཉིད་ །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྣ་ཕྱི་མང་པོས་ཇི་སྙེད་བ་ཀུན་མི་མཁྱེན་ཟེར་ན། འོ་ན་སངས་འཕགས་
གྱི་སྟོབས་བཅུས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མི་མཁྱེན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དེ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཙ་བར། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ནི། །མངོན་སུམ་

[290A]༄༅། །མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འདོད། །གཞན་ནི་ཉི་ཚེ་བ་ཉིད་ཀྱིས། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དོ། །ཞེས་དང། དཔའ་བོས། ཁྱོད་འབའ་ཞིག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་ལགས་ཀྱི། །ཁྱོད་ལས་
གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཤེས་བྱ་ཁོ་ན་ལྷག་པ་ལགས། །ཞེས་དང། མདོ་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་བ་རབ་ཏུ་མཁྱེན། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་མངོན་པར་མཁྱེན་པ་འཇུག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་
ཁོ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་མ་དག་པའི་སྣང་བ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཤིང་
མ་ཁྱབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པར་ཐལ། གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྣང་གི་དེར་མ་ལྟོས་པར་སངས་རྒྱས་རང་གི་ངོས་ནས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མིག་སེར་ཅན་གྱིས་གསེར་དང་དུང་དཀར་ལག་ཏུ་ཐོག་ནས་འདི་གཉིས་
གསེར་དུ་སྣང་སྨྲས་ཚེ་གང་ཟག་གཞན་དེ་ལའང་དུང་ལ་གསེར་སྣང་གི་རྣམ་པ་རྟོག་པ་ལ་ཤར་ཡང་རང་ངོས་ནས་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། འདི་དག་རྒྱས་པར་སྐབས་བརྒྱས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་བཤད་ཟིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེའི་བུ་
ཆེན་སོ་སོའི་བཞེད་ཚུལ་ལ་སྤྱོད་འཇུག་དར་ཊིཀ་གི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་ན་མི་རུང་སྟེ། ཚིག་ཟིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལ་རང་ཉིས་གཉིས་སྣང་ཡོད་ན་རང་ལས་དད་དང་ནུས་ན་དོན་དམ་པར་འགྱུར་བས་རང་ཉིད་ལས་ལྡོག་པ་

[290B] ཚིག་ཟིན་ལ་དེ་ཉིད་
ལས༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་སྣང་བར་འདོད་པ་ནི་རིགས་པ་དང་འགལ་ཏེ། ནས། རང་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་མི་སྣང་ཡང་རྟོགས་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དགོངས་པ་ཆ་ལས་ཆ་ཅན་ཡན་གར་པའི་སྣང་བ་མི་
འཆར་བ་ལ་འདོད་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་འཆད་འགྱུར་གྱི་གནོད་པ་ཀུན་འབབ་བོ། །སྟོང་ཐུན་གྱི་ཚིག་ཟིན་ཀྱང་མི་འཐད་པ་ལྟར་ཡོད་དེ། སྟོང་ཐུན་ལྟར་ཤིན་ཏུ་འཐད་ཀྱང་འདྲ་རྣམ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པ་དང་མཁྱེན་
ཚུལ་ཞལ་མི་གསལ་བ་ལ་མཁས་པས་སྐྱོན་དུ་མ་བཀོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཤད་ཚུལ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་རང་གིས་རང་ཉིད་དངོས་སུ་རིག་ན། རང་ལ་རང་གི་རྣམ་པ་འཆར་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་རང་ཉིད་རང་དང་འདྲ་བར་ཐལ་པའི་སྐྱོན་
འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། རང་གིས་རང་ཉིད་དངོས་སུ་རིག་ན་རྣམ་པ་མ་ཤར་བར་རིག་དགོས་སོ། །ཞེས་ཁོ་བོས་བཟློག་ལ་སྨྲ་ཡི་གནོད་བྱེད་སྟོན་ཅིག་ཡུལ་གཅིག་རྣམ་མེད་དུ་དངོས་སུ་རིག་ན་ཡུལ་ཐམས་ཅད་རྣམ་མེད་དུ་དངོས་སུ་རིག་དགོས་སོ། །
ཞེ་ན་ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་རྣམ་པ་ཙམ་ལ་འདྲ་རྣམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པ་དང་རྣམ་བཤད་ཚད་འགོག་དང་མཐུན་ནམ་སྙམ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་གསུང་དེ་ལ་སྟོང་ཐུན་ལས་གསུངས་ཚུལ་ནི། རྒྱལ་ཚབ་ན་རེ་

[291A]༄༅། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་མི་རུང་བར་ཐལ། དེ་དེ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་ན་རང་ཉིད་རང་ཉིད་ལ་རིགས་བྱ་རིག་བྱེད་གཉིས་ཀར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། འོ་ན་བྱ་བྱེད་གཅིག་
ཏུ་ཐལ། ཡེ་ཤེས་དེ་རང་ཉིད་རང་ཉིད་ལ་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་གཉིས་ཀར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་གསུངས། མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ན་རེ། འོ་ན་ཁྱོད་རང་ལ་ཡང་ཡེ་ཤེས་དེའི་བྱ་བྱེད་གཉིས་གཅིག་ཏུ་ཐལ། ཡེ་ཤེས་དེ་
རང་ཉིད་རང་ཉིད་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེ་རང་ཉིད་རང་ཉིད་ལ་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་གཉིས་ཀར་ཁས་བླངས་ཀྱང་བྱ་བྱེད་
ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་ཁས་བླངས་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡེ་ཤེས་དེ་རང་ཉིད་ལ་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཕན་ཚུན་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་ལ་ཡུལ་ཀྱི་ཆ་ལས་སུ་བྱ་པ་དང་རང་ཉིད་འཇལ་བ་བྱེད་པའི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཁས་
བླངས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཉིད་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཕན་ཚུན་ཁྱབ་མཉམ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་སྟོབས་བཅུའི་
ཐད་དུ་དྲངས་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འགྲུབ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་པུས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དུ་བྱ་བ་

[291B] སྙོམས་འཇུག་དགུ་སོགས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔམ་ལས་མ་ལྔས་པར་ཕྱི་མར་འཇུག་པ་དང་དེ་དག་གི་ལྡོག་པ་ཡང་འདྲིས་མི་དགོས་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལུང་དེའི་མཇུག་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་ལས་མ་ལངས་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སེམས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་
འཇུག་པ་མེད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མེད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་ལུགས་དང་མཐུན་པར་ཡང་
སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་དང་སྣྲེལ་ཞིར་ཡང་ངོ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་སྟོན་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་སྟོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འདྲེས་པ་གང་ཡང་
མེད་ཅིང༑ ཞེས་གསུངས་པའི་འདྲེས་པ་མེད་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མཁྱེན་ཚུལ་འདི་བསམ་མི་ཁྱབ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་ལ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱི་སྣང་བར་ཐལ། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡི་ཤེས་རང་ཉིད་ལ་སྣང་བ་གང། གཉིས་སྣང་ནུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་ཟེར་ཡང། འདོད་བ་ཁོ་ན་རེ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐ་

[292A]༄༅། །དད་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་གང་ཞིག། དེ་སྣང་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ། འོ་ན་གཉིས་སྣང་གི་དོན་ཡུལ་ཅན་རང་ལས་
ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་དོན་ཡུལ་ཅན་རང་ལས་ཐ་མི་དང་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། ཡུལ་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཡུལ་ཅན་དེ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་དོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་ལ་བྱེད་པའི་
ཕྱིར༑ འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་རང་དང་གཅིག་པར་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
པ་ཁས༑ འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འཁོར་གསུམ། ཁྱབ་སྟེ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པས་
ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་དེ་ཆ་ཅན་གྱི་སྣང་བ་དང་བཅས་ནས་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་ཅིང་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཀུན་རྗོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྟོང་
ཉིད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་གཉིས་སྣང་མ་ནུབ་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཁྱོད་རང་ལག་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་ཁས། མགྲུབ་ན། དེ་རྣམ་མཁྱེན་ལས་ཐ་དད་བ་ཆོས་ཅན། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་

[292B] ཁྱོད་གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་རྫས་གཅིག་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བར་ཐལ། ཁྱོད་དང་གྲུབ་བདེ་
དབྱེར་མེད་ཀྱི་རྫས་གཅིག་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། མ་ཁྱབ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་
ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྣམ་མཁྱེན་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། རྩ་བར་འདོད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་
དང་དེ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཚེ་དང་སྒྲིབ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དེའི་གསལ་ཆ་དང་རིག་པ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྣམ་མཁྱེན་གང། དེ་རྣམས་ཁྱོད་དང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་
ན༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་གསལ་ཆ་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་ཡིན་ཚང་སྣང་བའི་ཕྱིར་
རྟགས་སྔར་བཞིན་ཐ་དད་ཀྱིས་གྲུབ། མཁྱད་ན། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དངོས་སུ་སྣང་བ་ལ་དེ་ཡིན་གར་རབ་སྣང་བ་གཅིག་དགོས་པར་ཐལ། དེའི་གདག་ས་གཞི་དང་མཚོན་བྱེད་སྣང་བས་དེའི་སྣང་གོ་མི་ཆོད་པའི་

[293A]༄༅། །ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་དངོས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཡན་གར་བ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། གདགས་གཞི་རས་ཡུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཚིག་པས་རས་ཡུག་ཚིག་པར་འཇོག་པ་དང་ཡང་འགལ་ལ་བཏགས་དོན་
བཙལ་པར་ཡང་སོང་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མི་སྣང་པའི་ཤུགས་རྟོགས་མི་རུང་བར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པར་སྟོབས་བཅུའི་སྐབས་སུ་བཤད་
པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས་ཤོས་བྱ་མཐའ་དག་མཁྱེན་པར་གསུངས་པ་ནི་མངོན་གྱུར་དུ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ལ་ཤུགས་རྟོགས་མི་རུང་བས་སྣང་ནས་མཁྱེན་དགོས་སོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་དངོས་སུ་རྟོགས་ཀྱང་རྣམ་བ་མ་ཤར་ཟེར་ནའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཕྱིན་རྣམ་པ་འཆར་དགོས། དེ་མ་
ཤར་བར་བྱེ་སྐྱ་ལྟར་རྣམ་མེད་ཐུག་ཕྲད་དུ་དངེས་སུ་མི་འཇལ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡང་རྣམ་བ་མ་ཤར་བར་མཁྱེན་པ་འདིའི་ལུགས་མ་ཡིན་བ་ནི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་བས་གསལ་བར་བཤད་དོ།།
ཞེས་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྣམ་པ་ལ་སྟོན་པས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་གདགས་སོ། །གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་

[293B] །འདི་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་པས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་འགལ་ལོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་
དེའི་རྣམ་པ་ཡང་མི་སྣང། བྱེ་སྨྲ་ལྟར་རྣམ་མེད་ཐུག་ཕྲང་དུ་ཡང་མ་བཟུང་ཡང་དངོས་སུ་རྟོགས་ཟེར་ན། འོ་ན་སྐབས་འདིར་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་ཐལ། མངོན་སུམ་དུ་བཟུང་ཚུལ་དེའི་ཕྱིར། ཡང་
ཁ་ཅིག། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤུགས་ལ་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་རྟོགས་ཟེར་པ་ལ། སྟོང་ཐུན་གྱི་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ན་རེ། འོ་ན་ཡེ་ཤེས་དེའི་དངོས་ཡུལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། མ་ཡིན་དགག་ཏུ་ཐལ། དགག་པ་གང་
ཁྱོད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤུགས་ལ་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་སྟེ། འོ་ན་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། མ་ཡིན་དགག་ཏུ་ཐལ། དགག་པ་གང། རང་མངོན་
སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རང་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་རོ། །ཕྱི་མ་འདི་ལས་འོ་ན། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་སྟོང་ཉེ་ལ་གཟིགས་པའི་ངོར་གཉིས་སྣང་མཐའ་དག་ནུབ་པའི་
ཚུལ་གྱིས་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་སྟོང་ཉིད་ལ་གཟིགས་པའི་དོན་འང་སྟོང་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། རང་འགྲེལ་ལས་

[294A]༄༅། །དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་ལ་མ་རེག་པར་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་མངོན་དུ་མཛད་ནས་དེ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དོ། ཞེས་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་སྟོང་ཉིད་གཟིགས་ངོར་ཆོས་ཅན་མ་
གཟིགས་པར་རང་བཞིན་ཁོ་ན་གཟིགས་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་བདེན་གཉིས་ཚོགས་པར་གཞལ་བའི་སྟོང་ཉིད་དེ་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དགག་སྒྲུབ་
གང་རུང་གང། མེད་དགག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདོད་བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེའི་དོན་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་
ཟེར་ན་འགལ་ཁྱབ་ཡིན་ཏེ། བློ་དེའི་དོན་གཟུགས་སོགས་ཆོས་ཅན་དང་དེའི་བདེན་མེད་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་མ་ཡིན་དགག་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། རིགས་པ་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་
སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། འཕགས་པ་འོག་མའི་རྗེས་ཐོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་དགག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དོན་འཇལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་རྣམས་གྲགས་པའི་དོན་དམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གང་ཟག་སོགས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མེད་དགག་དང་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་རང་གི་སྣང་ངོར་སྟོང་གཞི་དང་བཅས་པར་འཆར་བའི་མ་ཡིན་དགག་གི་སྟོང་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། ཡེ་ཤེས་དེའི་དོན་བདེན་པ་གཉིས་ཚོགས་

[294B] རྟགས་ཁས། འཁོར་གསུམ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དོན་དམ་བཏགས་པ་བ་དང་ཀུན་རྫོབ་དངོས་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། འོ་ན་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་
སོགས་ཕུང་པོ་དང་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་བཀག་པའི་མ་ཡིན་དགག་གི་སྟོང་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། རང་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་བློའི་ངོར་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པར་འཆར་གྱི་གཉིས་སྣང་དང་བྲལ་བར་མི་འཆར་བས་དོན་དམ་བཏགས་
པ་བཀུན་རྫོབ་མཚན་ཉིད་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་སྐོར་ལ་སྟོང་ཐུན་རང་རྒྱུས་ཆེ་བར་སྣང་ངོ། །ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་ཡང་ཁ་ཅིག། སྟོང་ཉིད་དབྱེ་བའི་སྐབས་སུ་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་བདེན་
མེད་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མཐུན་པའི་དོན་དམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་དོན་གཅིག་ཟེར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དེ་
གཉིས་མི་འཐད་པར་ཐལ། མཐུན་པའི་དོན་དམ་དང་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡུལ་དོན་དམ་བདེན་པ་རེ་དང་ཡུལ་ཅན་དོན་དམ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་དོན་གཅིག་ཟེར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དེ་
དཔག་གི་ཡུལ་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དེ་ཡུལ་མཐུན་པའི་དོན་དམ་དངོས་གནས་པ་དང། དེ་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ཡུལ་ཅན་མཐུན་པའི་དོན་དམ་གང་ཞིག། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཟད་མེད་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཡུལ་

[295A]༄༅། །རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་དང། དེ་འདྲའི་མཉམ་བཞག་དེ་ཡུལ་ཅན་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་རིང་གི་རྣམ་
མཁྱེན་གིས་དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཐལ། དེ་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་རིང་གི་དུས་སུ་དུས་གསུམ་མ་མཐའ་དག་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་རིང་གི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རང་དུས་སུ་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ན་
མ་ཁྱབ་སྟེ། མཁྱེན་དུས་དང་ཡུལ་ཀྱི་གྲུབ་དུས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚུར་ཁའི་རིའི་སྟེང་གི་གང་ཟག་གིས་ཕར་ཁའི་རིམ་མཐོང་ཡང་ཕར་ཁའི་རི་ཚུར་ཁའི་མཐོང་ས་ན་ཡོད་མི་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་
ལུགས་ནི། དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། སྒྲ་བཤད། མཁྱེན་ཚུལ་དང། དབྱེ་བའི་རྩོད་སྤོང་ལྔ། དང་པོ་ནི། རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བློས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ། རང་
དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་དང་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་རྙེད་དོན་དང། དོན་དམ་བདེན་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཡང་དག་
མཐོང་ཡུལ་གང་དེ་དེ་ཉིད་དེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ནི་མཐའ་འཁྲུལ་པར་མཐོང་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་དོན་དམ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་

[295B] ཚིག་གསལ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་ཐ་དད་དུ་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། འོ་ན། གཞི་གྲུབ་ན་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའི་རེད་དོན་ཡིན་དགོས་པར་
ཐལ༑ གཞི་གྲུབ་ན་མ་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདིར་སྤྱིར་བཏང་གི་སྐབས་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁྱེན་ཚུལ་གར་ཡིན་བློ་དཔར་ཤེས་པའི་ཤེས་ཚུལ་ལ་སྦྱོར་བ་
འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། སྔར་ཡང་བཤད་ལ། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། རྣམ་བཞག་འདི་གཉིས་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་མི་འགལ་ཏེ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྔར་བཤད་པ་ནི་སྦྱོར་
བཏང་ལ་དགོངས་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་ཚུལ་ནི་ས་བཅུ་པ་མན་མེད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དམིགས་བསལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་རིགས་ཤེས་སྤྱི་དང་རྣམ་མཁྱེན་ཐུན་
མོང་སྒོ་ནས་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་དེ། རིགས་ཤེས་ཚད་མ་ཇི་ལྟ་བར་ཚད་མར་སོང་བའི་རྙེད་དོན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེའི་དབྱེ་བ་ཡོད་དེ། རྒྱས་པར་ན་སྟོང་གཞི་དགོས་པ་ཅི་རིགས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་
ཉི་ཤུ་སོགས་དང། འབྲིང་དངོས་པོ་དང། དངོས་མེད་དང་རང་དང་གཞན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དང་བཞི། ཤིན་ཏུ་བསྡུས་ན་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་བར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་མཁྱེན་ཚུལ་གྱི་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་གཅོད་ཚུལ་སྒོ་ནས་གཉིས་ཡོད་

[296A]༄༅། །དེ༑ མཐུན་པའི་དོན་དམ་མ་མངོན་དམ་རྫས་མཐུན་པ་ངང། རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདི་སྒྲས་བརྗོད་ཀྱིས་དབྱེ་བར་ཟད་དེ། །གསུམ་པ་སྒྲ་བཤད་ནི། རྣམ་མཁྱེན་བདེན་
སྟོང་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་པ་རྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་རྙོད་དོན་ཡིན་པས་ན་དོན་དང། གནས་ལུགས་ཡང་དག་ཡིན་པས་ནད་མ་པ་དང། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པས་ན་བདེན་
པ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། དོན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་དམ་པ་ཡང་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའོ། །དེ་ཉིད་བདེན་པ་ཡང་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། ཞེས་དང། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། དེ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པར་
བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི་ཇི་ལྟ་པ་མཁྱེན་ཚུལ་ཡོད་དེ། ས་བཅུ་པ་ཡན་ཆད་དུ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་དང་ཇི་སྙེད་པ་ལ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་
པའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་རེས་འཇོག་དགོས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་མན་ཆད་དུ་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡེ་ཤེས་སྐད་གཅིག་
མ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་མཁྱེན་ཏེ། དེ་ལྟར་མཁྱེན་པའི་བར་གཅོད་ཤེས་སྒྲིབ་སྦངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མཉམ་རྗེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིས་མ་

[296B] རྣམ་བཤད་ལས། ཡེ་ཤེས་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་ཡུལ་གཉིས་ལ་ལྟོས་པའི་མཁྱེན་ཚུལ་
མི་འདྲ་བ་གཉིས་འོངས་པ་ལ་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉག་གཅིག་གི་ཁྱད་ཆོས་སུ་འདུག་པ་ལ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མི་སྣང་ཡང་ཤུབས་ས་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་མེད་པར་ཐལ་
སྟོབས་བཅུའི་སྐབས་སུ་མདོ་ལས་མཁྱེན་ཚུལ་བཤད་མངོན་གྱུར་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ཅན་གྲང་དག་སྣང་བར་གྱུར་བ་དང་ཞེས་པ་ནས། ཤིང་རྟའི་འཕགས་ལེ་ཙམ་ཕྱོགས་ན་སྣང་བར་མ་གྱུར་པའི་
སེམས་ཅན་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྣང་བར་གྱུར་བ་དེ་དག་ནི་ཆེས་མང་གི་ཞེས་དང། དེའི་དོན་རིགས་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ཕྱི་རོལ་བའི་དྲང་སྲོང་མངོན་ཤེས་ལྔ་ལྡན་དང་ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་ལ་ཤིང་རྟའི་འཕངས་ལོ་
ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་ན་མི་སྣང་བ་སངས་རྒྱས་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཅན་ཆེས་མང་བར་གསུངས་པ་ལྟར་སྣང་ཅས་མཁྱན་པ་ཡིན་གྱི་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་སོང་ཟིན། སྣང་ནས་མཁྱེན་པ་དེ་ཡང་
རྣམ་བཅས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། རྩ་བར། དེ་ཚེ་དེ་རྣམ་སྟེན་ལས་དེ་ཡི་ཅེད་ཉིད་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ནི་གང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཡིས་ཡུལ། །དེ་ཡོངས་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ནི་དེའི་

[297A]༄༅། །རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་འཛིན་པ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་བས་ཡུལ་རིག་གོ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་ནས་དངོས་སུ་མཁྱེན་
པ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གསལ་ཆ་སོགས་ཤར་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་ལོག་དང་རབ་རིབ་ཡོད་མེད་བཞི་ལ་གནོད་ཚུལ་དང་མི་གནོད་ཚུལ་བཤད་པའི་རྒྱུ་
མཚན་ཡོད་དེ། ཐ་སྙད་འཇོག་ཚེ་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་མི་རྙེད་ཀྱང་མི་གནོད་པ་དང། དོན་དམ་འཇོག་ཚེ་ཐ་སྙད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་གིས་མི་རྙེད་ཀྱང་མི་གནོད་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་དོན་
ཡོད་དེ། དོན་དེ་ཐ་སྙད་ལ་གྲགས་ཤིང་དེ་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་དང་རིགས་ཤེས་གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཕན་ཚུན་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་ནམ་དེ་མ་ཡིན་ན་ཆོས་དབྱིངས་དབྱེར་
མེད་པར་བཤད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཉམ་ན། དེ་ཀུན་ཡིན་ཁྱབ་མ་མཉམ་མ་ཡིན་ཀྱང་དབྱེར་མེད་དུ་བཤད་པ་མི་འགལ་ཏེ། ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་མི་འདྲ་ཡང་དེ་རྣམས་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩོད་
སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་པ་ཆ་དང་བཅས་ན་རང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའི་བློ་ལ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྡུལ་ཕྲང་བ་

[297B] གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་པ་ཆ་བཅས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཉིས་སུ་སྣང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཅིག་
ཏུ་སྣང་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་དེ་ཇི་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་དུས་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ནམ་
ཁྱབ༑ རྟགས་དེར་ཐལ། དེས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་དུས་ན་ཇི་ལྟ་བ་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་དང་ཇི་སྙེད་པ་ལ་གཉིས་སྣའི་མ་ནུབ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་དེའི་ཚེ་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་གཟིགས་ཚུལ་འགལ་ཡང་
ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཡིན་པས་མི་འགལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་དེ་ཇི་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཇི་ལྟར་ལ་ཆོས་
ཐམས་ཅད་བཞག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རེ་ཇི་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བདེན་འཛིན་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་
མ་ཡིན་པར་ཐལ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་དང་ཐ་སྙད་ཚད་མ་

[298A]༄༅། །གཉིས་ལ་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་གི་གྲུབ་ཆ་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཚད་མས་བདེན་འཛིན་ཡོད་པར་གྲུབ་ལ་བདེན་འཛིན་ཡོད་པ་ཙམ་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་འགོག་ཅིང་རིགས་
ཤེས་ཀྱིས་ཞེན་ཡུལ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་གནོད་ཅིང་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་ཐ་སྙད་ཚོད་མས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་རིམ་གྱི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པས་རྒྱས་པར་དེར་ལྟོས་ཤིག་ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྟ་རྟར་
སྣང་བ་དང་སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟར་སྣང་བ་གཉིས་ལ་ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་འདིར་བདེན་རྫུན་མེད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྣང་ཚུལ་གཉིས་ཀ་ལ་བདེན་
འཛིན་གྱིས་མ་བསླད་བཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་རྣམ་བཤད་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྔ་མའི་སྣང་གཞིའི་གཙོ་བོ་ཐ་སྙད་ཚང་མས་གྲུབ་ལ། ཕྱི་མའི་སྣང་བཞིའི་གཙོ་བོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདི་
ཡང་ལམ་ཁྲིད་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ལས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཟུགས་མེད་པ་ཆོས་ཅན། གཟུགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པར་ཐལ། བར་ཆད་མེད་ལ་མ་གྱི་ངོར་ཁྱོད་གཟུགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ན་སྦྱོར་ལུགས་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ཀྱང་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོར་སྤྲོས་པ་མ་ལོག་བར་ཐལ༑ བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོར་ཡོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོར་ཡོད་པ་ཡིན་ན་

[298B] ཡང་སྐབས་འདིར་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་ཤུགས་རྟོགས་མེད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ལ་ཤུགས་རྟོགས་མི་རུང་པས་སྣང་ནས་མཁྱེན་དགོས་
སོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལ་ཆོས་ཀུན་མངོན་དུ་མ་གྱུར་བ་མེད་པས་ཤུགས་རྟོགས་མི་རུང་ཞེད་པའི་དོན་ཙམ་ཡིན་གྱི་མངོན་སུམ་སྦྱིའི་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་
འདོད་ན། འོ་ན་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལ་མ་དང། གཟུགས་སྒྱུ་ན་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་སོགས་མ་ཡིན་དགག་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་སློབ་ལམ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ཤུགས་རྟོགས་
མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འགྱོད་མེད་དགག། ཤུགས་ལ་འཕེན་པའི་མ་ཡིན་དགག་གཅིག་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་
གསུམ། སྨས་པ། གནས་ལུགས་མཁའ་ངོས་དང་བར་ཇོ་ལྟ་བའི། །ཤེས་རབ་བཅུ་གཉིས་བདག་པོར་བ་ཏུ་གསལ། །ཇི་སྙེད་མ་ཁྱེན་པའི་འོད་ཀྱིས་བློ་གྲོས་འདབ། །རབ་རྒྱས་རྒྱལ་སྲས་འདབ་བརྒྱ་འབུམ་འདིར་བཞད། །མི་ལམ་
དགའ་སྡུག་ལོངས་སྤྱོད་འབུམ་མྱོང་ཡང། །འཁྲུལ་ངོ་ཙམ་ལས་སད་དུས་མེད་བཞིན་དུ། །ཐེག་མེད་རྨོངས་ངོའི་དགའ་སྡུག་སྐྱེ་འཆི་སོགས། །རིག་ངོར་ཀུན་ཞི་ནས་མཁའི་རིག་བྱེ་བཞིན། །གདོད་མའི་གཤིས་ལ་སྐྱེ་འཆིས་ལམ་

[299A]༄༅། །སོགས། །ཡོད་མ་མྱོང་ཡང་དེར་ངོ་མ་ཤེས་པར། །འཁྲུལ་པའི་རབ་རིབ་དབང་གིས་འགྲོ་དྲུག་ཏུ། །ཟོ་ཆུན་འཕྱན་ལྟར་འཁོར་བར་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ། །གནས་ལུགས་ངོ་འདིར་སུ་ཡང་འཁོར་མིན་ཀྱང། །འཁྲུལ་པའི་ཐ་
སྙད་སྒྱུ་མའི་སྔགས་རྫས་འདི། །མ་ལོག་བར་དུ་སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་དུ། །སྣ་ཚོགས་ཀུན་རྫོབ་སྤྱོད་དོ་ཤེས་རབ་ཅན། །སྒྱུ་མ་བཟང་པོའི་སྒྱུ་མའི་འདོད་ཡིན་ལ། །བཅོམ་ལྡན་འཁོར་བཅས་རོལ་པས་ཚིམ་པ་ལྟར། །ཀུན་རྫོབ་ཐ་
སྙད་བསོད་ནམས་ཚོགས་པ་སགས་པས། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་འདྲའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ། །ཅེས་པར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།ལྔ་པ་བདེན་པར་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། རྟག་ཆད་
ཀྱི་ལྟ་བ་སྤངས་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་དང། ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་འཐད་པའི་ཡོན་ཏན་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། བདེན་པ་གཉིས་སུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་དག་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཆད་པ་མིན། །ཞེས་པ་རྩ་
འགྲེལ་བྱུང། གཉིས་པ་ལ་ཀུན་གཞི་སོགས་ཁས་བླངས་མི་དགོས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ལས་འགག་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་དཔེ་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་པ་གསུམ། དང་པོ་འཆད་པར། རྩ་བར། གང་ཕྱིར་རང་བཞིན་
གྱིས་དེ་མི་འགག་པ། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་དང། དེའི་སྔ་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པས་རྟག་པ་ཆད་པར་ལྟ་བ་རྒྱང་རིང་དུ་སྤངས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་

[299B] གཉིས་པ་དེའི་དཔེ་འཆད་པར། རྩ་བར། རྨི་ལམ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དག་མཐོང་ནས་ནི། །ཞེས་སོགས་རྐང་པ་བཞི་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། འདི་དག་གི་མཐའ་དཔྱད་པ་
ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། དུས་གསུམ་དང་ཞིག་པ་གང་ཡིན་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན་མཁས་པ་ཁ་ཅིག། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པའི་དོན་དུ་བྱས་ནས། སྐྱེས་ལམ་འགག་པ་ད་ལྟར་
བའི་མཚན་ཉིད། སྐྱེས་ཟིན་འགག་པ་འདས་པའི་མཚན་ཉིད། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ལ་མ་སྐྱེས་པ་མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འདས་པ་ཆོས་ཅན། ད་ལྟར་བར་ཐལ། སྐྱེས་ལ་མ་འགག་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་ཁས་
དེར་ཐལ། སྐྱེས་པ་གང་ཞིག། མ་འགག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་རེ་རེ་ནས་གྲུབ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དུས་གསུམ་གྱི་ད་ལྟར་བ་གཙོ་བོ་དང་འདས་མ་འོངས་ཕལ་བར་འཇོག་པའི་
ཕྱིར༑ བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་ད་ལྟར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི་མ་འོངས་པ་དང་བརྒལ་བདག་གིས་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པའི་དུས་གཉིས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་སྐྱོན་འཕེན་ནོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། ལུང་འདི་ལ་བསམས་ནས་ད་ལྟར་བ་འཇོག་པ་དུས་གཞན་གཉིས་ལ་མི་ལྟོས་པས་ད་ལྟར་བ་གཙོ་བོ་དང་གཞན་གཉིས་འཇོག་པ་ད་ལྟར་བ་ལ་ལྟོས་པས་དུས་

[300A]༄༅། །གཞན་གཉིས་ཕལ་བ་ཡིན་ཟེར། འོ་ན་འདས་མ་འོངས་གང་རུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་ད་ལྟར་བ་འཇོག་ཐུབ་པར་ཐལ། ད་ལྟར་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། སྐྱེས་ལ་ཞེས་པ་ལ་
རྐྱེན་མཚང་བས་རེ་ཞིག་མ་སྐྱེས་པའི་མ་འོངས་པ་གཅོད་པ་དང་ཞིག་པ་ཞེས་པས་འདས་པ་བཀག་ནས་དེ་འདྲའི་དུས་གཅིག་ད་ལྟར་བར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ད་ལྟར་འཇོག་པ་ལ་དུས་གཞན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་
རྣམ་དེ་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པ་གཅིག་མེད་དོགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། བཞི་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བ་ལས། ད་ལྟར་བ་ནི་སྐྱེས་ལ་མ་འགག་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། སྔ་
མ་ལ་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་མི་ནུས་ཤིང། ཁྱབ་སྟེ། དུས་གསུམ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་གྲུབ་དང། དུས་གང་འཇོག་པ་ལ་ཡང་དུས་གཞན་གཉིས་མེད་ན་འཇོག་མི་ཐུབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་
པ་ལས། དུས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་གནས་ཏེ་གཉིས་གཉིས་ལ་མ་ལྟོས་བར་རེ་རེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་དང། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། དེ་ལས་མ་བརྒལ་བ་འམ་མ་འདས་པ་ལ་ད་ལྟར་བ་བཞག་
དགོས་པས་ད་ལྟར་བ་འདས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་འགལ་ལ། དེའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་ཡང་བརྒྱད་ནས་འདས་པ་ལ་ལྟོས་དགོས་ཏེ་ད་ལྟར་དུ་མ་འོངས་བས་མ་འོངས་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་

[300B] གཞན་ཡང། མ་འོངས་པའི་བུ་མ་བ་འཇོག་པ་ལ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བའི་བུམ་པ་གཉིས་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ལ་འདས་པའི་བུམ་པ་མི་དགོས་པར་དེ་ལྟར་བའི་བུམ་པ་གཅིག་སུམ་ཆོག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདས་པ་ལ་མ་གྷོས་པར་ད་ལྟར་བ་མི་འགྲུབ་ད་ལྟར་བ་མ་གྲུབ་ན་མ་འོངས་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདི་བར་དུ་མ་འདས་ལ་འདི་ནས་འདས་པ་དང་འདི་པར་དུ་མ་འོངས་ལ་ཞེས་དུས་གསུམ་གྱིས་
མཚམས་དབྱེད་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། བརྒྱ་བ་ལས། མ་འོངས་བུམ་ལང་ལྟར་བའི། །བུམ་ཡོད་མ་ཡིན་འདས་པ་མེད། །ཅེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས། མ་འོངས་པའི་དུས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་དུ་མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་
ཉེ་པར་བཀོད་ལ། ཞེས་པ་ནས། འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་གཉིས་ལམ་ལྟོས་པར་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་རྣམ་པར་བཞག་མི་ནུས་ཏེ། མ་འོངས་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ལས་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་གང་དུ་མ་འོངས་པ་
འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་གཉིས་པོ་དེ་གདོན་མིས་བར་འགྱུར་དགོས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་མ་ཕྱིན་པ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཐལ་
མ་རྒྱ་འགྲེལ་ལས། མ་འོངས་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་མ་ཕྱིན་པའོ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུམ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མངོན་པ་ལས། རྒྱུ་

[301A]༄༅། །ཡོང་ཀྱང་མ་བྱུང་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དངོས་པོར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ནམ་མཁའ་དང་རི་བོང་རྭ་སོགས་ཀྱང་མ་འོངས་པ་དང་དངོས་པོར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་
ཕྱིར༑ འདོད་ན། དེ་དག་ཆོས་ཅན། སྤྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རང་ཉད་ཀྱིས་དེའི་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀྱི་གང་ཡང་མ་སྤྱད་པ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མ་འོངས་པ་དངོས་པོར་འདོད་མི་འདོད་མི་མཐུན་ཀྱང་དེ་
ཙམ་ཞིག་མདོ་སེམས་དབུ་མ་པ་ཀུན་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དབུས་མཐའ་ལས། དེ་བཞིན་མ་སྤྱད་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པར་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་མ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་དུས་སོ། ཞས་དང་
ཊིཀ་ཆེན་ལས། འདི་ལ་མ་འོངས་པས་འབྲས་དུ་དང་རྒྱུ་གཉིས་ཀ་རང་གི་བྱ་བ་བྱས་ནས་ཞིག་པ་མ་ཡིན་པས་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་སྤྱད་མ་ཟིན་པ་ཞེས་དབུས་མཐའ་སོགས་ལས་གསུངས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་
རེ༑ འོ་ན་གང་དུ་མ་འོངས་པ་ད་ལྟར་བ་དང། དེར་གང་མ་འོངས་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མ་འོངས་པ་རྣམས་འཇོག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དུས་གསུམ་དངོས་པོ་གང་ཞིག། དེར་མ་འོངས་པ་དང་མ་འོངས་རྒྱུ་གཉིས་ཐ་དང་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འབྲས་བུ་རྣམས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འཇོག་པར་ཐལ། སྔ་མ་ལ་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མ་འོངས་པ་ལ་རང་ཉིད་ད་ལྟར་བའི་རྒྱུ་དང་ད་ལྟར་བ་གཉིས་ཀ་སྤྱད་མ་ཟིན་པ་གཅིག་དགོས་

[301B] འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཊིཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་ལས། གང་ཞིག་མ་འོངས་པ་ནི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཡིན་ཀྱང་འབྲས་བུ་རྣམས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་
ཁོ་ན་རེ། ཆོས་མངོན་ལས། འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ། བྱུང་ནས་ཞིག་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་བྱུང་བ་དེ་ཡང་འདས་པ་ལ་བྱེད་པར་ཐལ་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ད་ལྟར་
བཞིག་པ་དེ་ད་ལྟར་བ་དེ་ཞིག་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ད་ལྟར་བ་ཞིག་པས་ནི་ད་ལྟར་བའི་རྒྱུ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ད་ལྟར་བ་གཉིས་ཀ་སྤྱད་ཟིན་པས་དེ་འདས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དབུས་མཐའ་ལས། འབྲས་བུ་རྒྱུ་
རྣམས་སྤྱད་ཟིན་དང། །ཞེས་དང། དབྱིག་གཉེན་འགྲེལ་པར། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་སྤྱད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འདས་པའི་དུས་སོ། །ཞེས་དང། ཊིཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་ལས། བྱུང་བ་ཞེས་པ་ནི་འདས་པ་ལ་མི་བྱེད་ཀྱི་གང་འདས་པའི་
འདས་རྒྱུའི་མྱུ་གུ་ལ་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། བུམ་པ་འདས་པ་དང་བུམ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདས་པ་དོན་གཅིག། དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་ཟེར་བ་དང། ཡང་ལ་ལ་ན་རེ། དུས་གསུམ་ཕལ་བ་ཡང་ཡིན་
རང་ཉིད་དངོས་པོ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་དུས་གསུམ་གང་རུང་དུ་འཇོག་པའི་དངོས་པོ་དེའི་དུས་སུ་ཐལ་ཟིན་པ་དེ་འདས་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་གང་ཞིག་རང་ཉིད་དངོས་པོ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་དུས་གསུམ་གང་རུང་དུ་འཇོག་པའི་དངོས་པོ་དེའི་

[302A]༄༅། །དུས་སུ་རང་ཉིད་མ་སྐྱེས་བའམ་མ་ཕྱིན་པ་མ་འོངས་པའི་མཆན་ཉིད། དེ་གང་ཞིག། རང་ཉིད་དངོས་པོ་གང་ལ་ལྟོས་ན་དུས་གསུམ་གང་རུང་དུ་འཇོག་པའི་དངོས་པོ་དེའི་དུས་སུ་སྐྱེས་ལ་མ་འགག་པ་ད་ལྟར་
པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ་དང། གཞན་དག་བུམ་པའི་དུས་སུ་འདས་པ་དང་བུམ་པ་འདས་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་བ་དང་ད་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པར་ཡང་འདོད་པ་རྣམས་ལ། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་ཞིག་པ་བུམ་བ་ལ་ལྟོས་
ཏེ་འདས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། བུམ་པ་དེ་དུས་གསུམ་འཇོག་བྱེད་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་སྔར་བཤད་ཟིན། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་པ་ཞིག་བ་དེ་བུམ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་དངོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
བུམ་པ་དེ་བུམ་བ་ཞིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཞིག་པ་ཁྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བུམ་བ་མ་འོངས་པ་ཆོས་ཅན། བུམ་བ་ལ་ལྟོས་
ཏེ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། བུམ་པ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཐལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུམ་པའི་དུས་སུ་ཐལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་
བུམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བུམ་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མ་འོངས་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་བར་ཐལ། ཁྱོད་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བུམ་པ་མ་འོངས་པ་བུམ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཐལ་ཟིན་པར་ཐལ། བུམ་པ་དེ་

[302B] མཆོད་སྦྱིན་ཁ་ཤར་དུ་བལྟས་ནས་འགྲོ་བའི་ཚེ་མདུན་གྱི་ལམ་མ་བགྲོད་པ་རྣམས་འགོམ་བཞིན་པའི་དེ་ལྟར་གྱི་ལམ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་བའི་ལམ་དང། འགྲོད་ཟིན་པའི་རྒྱབ་ངོས་ཀྱི་ལམ་
རྣམས་བགྲོད་བཞིན་པའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པའི་འགག་པའི་ལམ་དུ་འཇོག་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། བུམ་པ་ཞིག་པ་ཆོས་ཅན། ད་ལྟར་བར་ཐལ། སྐྱེ་ལམ་འགག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་ཉིད་སྐྱེས་ལ་རང་ཉིད་མ་
འགག་ན་རང་ཉིད་སྐྱེས་ལམ་འགག་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུམ་པ་ཞིག་པ་ལྟ་བུ་འགག་དགོས་པ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་མ་འགག་ཀྱང་རང་དངོས་པོ་གཞན་བུམ་པའི་ཞིག་ཆ་ཡིན་པས་འདས་པ་དང་འགག་པ་གཉིས་
ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆ་ལ་མི་འཇོག་པས་སྐྱེས་ལ་མ་འགག་བ་དང་བུམ་པ་ཞིག་པ་ལྟ་བུའི་ཞིག་ཆ་དེ་སྐྱེས་ལམ་འགག་ཀྱང་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་འགག་ཆ་ཡིན་པས་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེའི་
རབ་བྱེད་བཅུད་གུ་པ་ལས། གལ་ཏེ་དུས་ནི་དངོས་སྟེན་ན། །ཞེས་པའི་ཊིཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་འདས་པའི་རིགས་འདྲ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་ཡང་དངོས་པོ་གཞན་ཅིག་ཞིག་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་བཞག་དགོས་པས་དུས་གཞན་
གཉིས་དང་ཁྱད་པར་ཆེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་ཆོས་ཅན། མ་འོངས་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ད་ལྟར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐྱེས་པ་གང་ཞིག། མ་འགག་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་

[303A]༄༅། །ཁྱབ་སྟེ། དེ་སྐྱེས་པ་དང་དངོས་པོ་གཞན་མ་འགག་པ་ཡང་ཡིན་ཀྱང་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་བ་ཅི་དངོས་པོ་གཞན་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་མ་ཡིན་ལ་སྐྱེས་ཤིང་མ་འགག་པ་ཡིན་ཞེས་
དངོས་པོ་གཞན་གྱི་འགག་ཆ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གཅིག་དགོས་པས་དུས་གསུམ་ག་སྐྱེས་ལ་མ་འགག་ཙམ་དུ་མཚུངས་ཀྱང་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་གང་ཞིག་མ་འོངས་པ་ནི་རང་ཉིད་སྐྱེས་ཀྱང་དངོས་པོ་གཞན་
ཞིག་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཊིཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་ན་ད་ལྟར་བ་ནི་དངོས་པོ་གཞན་གཅིག་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་བཞག་མི་དགོས་པས་སྐྱེས་ལ་
མ་འགག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་མ་འོངས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྐྱེས་ལ་མ་འགག་པ་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་ཆེའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཊིཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་རིགས་
འདྲ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་ཡང་དངོས་པོ་གཞན་གཅིག་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་བཞག་དགོས་པས་འདས་ད་ལྟར་གཉིས་དང་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་
དང་དངོས་པོའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་དེ་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཆོས་ཅན། སྐྱེས་

[303B] འདུ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། མ་སྐྱེས་པར་ཐལ། སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་
ཡིན་ན་མ་འོངས་པ་ཡིན་དབོས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་བོ། །དེ་ཆོས་ཅན། སྐྱེས་ཟིན་པར་ཐལ། སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་དུས་སུ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བུམ་པ་ཞིག་པའི་རིགས་
འདྲ་ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་དུམ་པ་འདས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཐམས་ཅད་འདས་པར་འཇོག་པའི་ད་ལྟར་བ་ལ་བུམ་པ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། བུམ་པ་ཞིག་པ་ཞིག་པ་དེ་ཡང་བུམ་པ་ཞིག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་
ཕྱིར༑ འདོད་ན། བུམ་པ་ཞིག་པ་ཞིག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བུམ་པ་ཞིག་བ་དེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དུས་སུ་བུམ་པ་ཞིག་པ་འགག་ཟིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཁྱབ་པར་ཐལ། འགག་རྒྱུ་དང་འགག་ཆ་གཉིས་ངག་བྱ་དང་
དེ་བཀག་པའི་འགག་ཆ་ལ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་བསྲེག་རྒྱུ་བུད་ཤིང་དང་དེ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་བཞིན་ནོ། །གོང་དུ་མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ། བུམ་པ་ཞིག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཞིག་པའི་དུས་སུ་ཁྱོད་འགག་པར་ཐལ། ཁྱོད་
ཞིག་པ་ཁྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཞིག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ནི་ལུང་གིས་ཀྱང་གྲུབ། རིགས་པས་ཀྱང་གྲུབ། འཇིག་རྟེན་པའི་གྲགས་བས་ཀྱང་གྲུབ་པའི་

[304A]༄༅། །ཕྱིར༑ དང་པོ་དེ་ལྟར་ལུང་གིས་གྲུབ་སྟེ། ཞིག་བ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གས་བཤད། ཞིག་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ཡང་བཤད་པའི་མདོ་དུ་མ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་གའི་
རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་ལས། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤིའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འགྲོ་བདེ་ཤི་བ་ནི། དེ་ཞིག་པ་ཡིན་ལ་ཤི་བ་དེ་རྒྱུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་གྲུབ་སྟེ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་སོགས་ལས། འཆི་བ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་འཇིག་པར་ཡང་བྱེད་བ་དང། ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
སྟེ༑ སེམས་ཅན་དེ་ཤི་བས་མ་རིག་པ་སྐྱེད་པར་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པར་མ་ཟད་ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་བ་འཕགས་པས་ཀྱང་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མྱུ་གུ་དང་མྱུ་གུའི་དངོས་མེད་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་
གཉིས་ཀ་འདུ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེ་ལས། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུ་བྱས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རིགས་པས་ཀྱང་ཞིག་པ་དངོས་པོར་གྲུབ་པར་ཐལ། ཞིག་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ན་སྐྱེ་འཇིག་སོགས་འདུས་བྱས་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་དང། གང་ཡང་རྒྱུ་ལས་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་དང། སྔར་མེད་གསར་སྐྱེའི་རིགས་པ་གསུམ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། མྱུ་གུ་འཇིག་པ་འདུ་བྱས་ཀྱི་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རུང་

[304B] མྱུ་གུ་འཇིག་བཞིན་པ་དང་འཇིག་པའི་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུའི་འཇིག་པའི་བྱ་བའི་གཙོ་བོ་ཞིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་གང་ཞིག་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་མྱུ་གུའི་འཇིག་པའི་བྱ་བའི་གཙོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས་
རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མྱུ་གུ་འཇིག་བཞིན་པ་དེས་མྱུ་གུ་ཞིག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་འཇིག་བཞིན་པ་བྱེད་པ་དང། ཞིག་པ་དེའི་བྱ་བར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་དེར་ཐལ། མྱུ་
གུ་ དེར་ཐལ། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་དེ་མྱུ་གུ་སྐྱེས་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཁྱོད་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་འདུས་བྱས་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་གནས་པ་ལས་རྒ་བ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱོད་འདུས་བྱས་སུ་མི་མཚོན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། འདོད་ན། མདོ་ལས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། དགེ་སློང་དག་གསུམ་པོ་འདི་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དག་སྟེ། འདུས་བྱས་སྐྱེ་བར་ཡང་མངོན་འཇིག་པར་ཡང་མངོན་གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་ཡང་མངོན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་
མི་འགྲིགས་པར་ཐལ་ལོ། །ཚིག་གསལ་ལས། གང་ཞིག་འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་འདུས་བྱས་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་པོ་དེའི་ལྟར་ན་ཞེས་པ་ནས། མི་འགྲིགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ཞེས་དང། རིགས་པའི་

[305A]༄༅། །རྒྱ་མཚོ་ལས། སྟོན་བོའི་འཇིག་པའི་བྱ་བ་ལ་ནི་རང་གི་དུས་གཉིས་པར་ཞིག་པ་ཡང་ཡོད་ལ་དེ་ལྡན་མིན་ཡིན་ན་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་དགོས་བས་ཞིག་པ་རྒྱུ་བཅས་སུ་གྲུབ་བོ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ སྔོན་པོ་བྱེད་བ་པོ་དང་སྔོན་པོ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དང་འཇིག་པའི་དང་གནས་པའི་དང་རྒ་བའི་བྱ་བ་བཞིས་སྔོན་པོ་འདུས་བྱས་སུ་མཚོན་པར་ཐལ། སྔོན་པོ་རང་ཉིད་རང་གི་བྱ་བར་འགལ་ཞིང་སྔོན་བོ་འདུས་བྱས་སུ་མཚོན་པའི་
སྔོན་པོ་རང་གི་བྱ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྔོན་པོ་སྐྱེ་འཇིག་གནས་རྒ་བཞི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དུ་ཐལ། དེ་བཞི་གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་གཞན་བཞི་མ་ཡིན་ལ་མཚུངས་ལྡན་འདུ་བྱེད་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སྔོན་
བོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྐྱེ་འཇིག་གནས་རྒ་བཞི་ཕུང་པོ་གཞན་བཞི་དང་མཚུངས་ལྡན་འདུ་བྱེད་དེ་ལྔ་པོ་གང་རུང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། སྔོན་པོ་འཇིག་པ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ལྟར་སྔོན་པོ་ཞིག་བ་ལ་
ཡང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་སྔོན་པོ་རང་དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་བ་ལྟར་སྔོན་པོ་རང་དུས་གཉིས་པར་མ་བསྡ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་དགོས་བར་ཐལ། སྔོན་པོའི་སྐྱེ་འཇིག་གནས་རྒའི་བྱ་བ་བཞི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་གང་ཞིག་སྔོན་བོའི་
འཇིག་བའི་ཆ་ལ་སྔོན་པོ་ཞིག་པ་ཡང་ཡོད་བའི་ཕྱིར། རིགས་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། སྔོན་པོ་འཇིག་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཞིག་པ་བཞག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྔོན་བོ་རང་དུས་ཀྱི་མ་ཞིག་པ་དང་དུས་གཉིས་པར་ཞིག་པ་གཉིས་དངོས་བོ་

[305B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་ཊིཀ་ཆེན་ལྟ་དགོས། འདོད་ན། དེ་དག་རྒྱུ་གཅིག་ལས་དུས་མཉམ་དུ་སྐྱེས་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་བཞི་ལ་རྒྱུ་
ཡོད་མེད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྔོན་བོ་འཇིག་བ་དང་དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་གཉིས་སྔོན་པོ་དང་དུས་མཉམ་པས་སྔོན་པོའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་ལ། སྔོན་པོ་ཞིག་པ་དང་དུས་གཉིས་པར་མ་བསྡད་པ་སྔོན་པོའི་
གནས་རྐྱེན་ཟད་པས་བསྐྱེད་ཅིང་སྔོན་པོའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། མར་མེ་གནས་བའི་རྒྱུ་མར་དང་སྡོང་བུ་ཟད་པས་མར་མེ་ཤི་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། རྒྱུ་ཟད་ཉིད་ལས་ཞི་བ་ནི། །ཟད་
ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བར། གནས་པའི་རྐྱེན་མ་ཚང་ན་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུ་ཟད་པ་ཁོ་ན་ལས་ཞི་ཞིང་ལོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟད་ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་ཏེ། ཞེས་དང་
གང་དག་གིས་དངོས་བོ་རྣམས་ཀྱི་འགག་བ་རྒྱུ་མེད་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་འགག་པ་དེ་དངོས་པོ་ལ་རྟེན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འགག་པ་རྒྱུ་ལ་
མི་ལྟོས་པར་ཐལ་བ་འཕངས་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བ་ནི། མདོ་སེམས་དག་ན་རེ། དངོས་པོ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་སྔ་མ་ཞིག་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ། དེ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་ཞིག་ནས་མེད་པའི་ཆ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[306A]༄༅། །དེ་སྐད་དུ། ཚིག་གསལ་ལས། ཅི་སྟེ་འཇིག་བཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་མེད་ཡིན་ན། གང་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལ་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེས་སོ། །དེ་ལ་ཟླ་བའི་ཞབས་པ་ན་རེ། འོ་ན། དངོས་པོ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་
རྒྱལ༑ དངོས་པོ་གྲུབ་ཟིན་པ་རྒྱུས་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁྱོད་རང་ལ་ཁས། འདོད་ན། ཐམས་ཅད་གང་ལ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་པས། ཚིག་གསལ་ལས། དངོས་པོ་ལ་ཡང་
རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རྒྱུས་དགོས་བཅི་ཞིག་ཡོད། ནས། འདི་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཐལ་པ་སྔ་མ་ལ་མ་ཁྱབ་སྟེ། དངོས་པོ་
ཡོད་ཟིན་རྒྱུས་མི་བྱེད་ཀྱང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དེ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པས་དངོས་པོ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་ཡང་སྔོན་པོ་ཞིག་བདག་དངོས་རྒྱུས་མི་སྐྱེད་ཀྱང་སྔོན་པོ་ཞིག་པའི་རྒྱུ་མེད་མི་དགོས་པར་ཐལ། སྔོན་པོ་ཞིག་པ་ང་
གདོད་རྒྱུས་མི་སྐྱེད་ཀྱང་སྔོན་པོ་གནས་རྐྱེན་མཚང་པས་སྔོན་པོ་ཞིག་པ་བྱུང་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། གང་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལ་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་
འཇིག་པ་ལ་རྒྱུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱེད་པར་མི་འདོད་ཀྱི། དེ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འོ་ན་ཀྱང་འཇིག་པ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །ཁྱབ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱེད་པར་མི་འདོད་ཅེས་པ་ད་གདོད་གཞན་མི་བྱེད་

[306B] འཇིག་པ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ཞིག་པ་ཉིད་རྒྱུས་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་ལ་རྒྱུ་སད་གཟོད་གཞན་གཅིག་བྱེད་པར་མི་དགོས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་
ཉིད་རྒྱུས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མྱུ་གུ་ཞིག་བདེ་དངོས་པོར་ཐལ། རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཟླ་པའི་ཞབས་ན་རེ། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་འདོད་རིགས་པར་ཐལ། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དེ་
རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་དངོས་པོ་དང་མྱུ་གུ་ལ་ལྟོས་ནས་དངོས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་ཞིག་པས་དངོས་པོ་དང་མྱུ་གུ་ལ་ལྟོས་ནས་མྱུ་གུའི་དངོས་པོ་འགག་ནས་མེད་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ། ནས། འདི་ནི་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་པོ་ལ་ལྟོས་ན་དངོས་པོ་ཡིན་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ རིགས་པ་གསུམ་པ། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་ལ་ལྟོས་ནས་བྱང་པའི་ཕྱིར། །དཔེར་ན་མྱུ་གུའི་དངོས་འབྲས་བཞིན། དེ་ལམ་ཁྱབ་ན། འོ་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
དེ་རྗེས་མེད་གསར་དུ་བྱུང་པས་དངོས་པོར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། །ཞིག་པ་ལ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། ། ཚིག་གསལ་ལས། གཞན་ཡང་མི་ལྟར་སྔར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཕྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་བརྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་

[307A]༄༅། །དུ་འཇིག་པ་ཡང་ཡིན་པར་འདོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞིག་པ་དངོས་པོར་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པས་སྒྲུབ་པ་ནི། །ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆུ་ཟད་ནས་མེད་པས་འབྲུ་བརླགས་པ་དང་ཟས་
ཟད་ནས་མེད་པས་བུ་བརླགས་པ་མཐོང་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་ཤིང་སྐབས་འདིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་རང་དགའ་པ་
འཇོག་པ་ནི་རིགས་པས་དཔྱད་ན་འགལ་པར་འགྱུར་བསམ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་གྲགས་པ་ལྟར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས་ཀྱང། གང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པ་དེང་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་ཅེས་དང། འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང་
འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་མ་གཏོགས་པར། །འཇིག་རྟེན་བཟུང་བར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་
ཅིང་དཔྱད་ནས་ཁས་བླང་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ལྟར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གང་ཟག་དེའི་གཟུགས་མིག་གིས་མཐོང་པ་ལ་གང་ཟག་དེ་མིག་གིས་མཐོང་པ་སོགས་
འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་རང་དགའ་པ་དང། གཟུགས་བརྙན་དང་གཟུགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་དགའ་པ་མ་ཡིན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གཉིས་ལ་མི་འགལ་ལུགས་དང་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པས་ཞིབ་ཆ་དུ་མ་ཤེས་དགོས་སོ། །གོང་གི་

[307B] རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་མེད་པ་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་ཆུ་མེད་ན་ངའི་འབྲུ་མ་རུང་པར་འགྱུར་རོ། །ཟས་མེད་པས་ངའི་བུ་ཤིའོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་འབྲུང་པ་
བུ་དག་བརླགས་པ་ཆུ་དང་ཟས་མེད་པས་བྱས་པར་སྨྲའོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཁོ་ནས་བཞག་པར་བྱ་ཡི་འཐད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ནི་འཐད་པ་དང་འགལ་པའི་
ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་ཆུ་མེད་པ་དང་ཟས་མེད་པ་མེད་དགག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཆུ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མེད་པ་མེད་དགག་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དངོས་པོ་རིམ་
པའི་ཕྱིར་ན་གཏན་ནས་མ་ཁྱབ། འོ་ན་རྒྱལ་པ་ཚེ་དཔག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མེད་པ་མེད་དགག་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། རྒྱལ་པ་ཚེ་དཔག་མེད་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། མདོན་པོ་
འོད་དཔག་མེད་དང་སྣང་པ་མཐའ་ཡས་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་དང། མ་གྲུབ་ན་བཞད་གད་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང། དགེ་རྩ་གསུམ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་ཆགས་མེད་པ་ཞེ་སྡང་མེད་པ་གཏི་མུག་མེད་པ་གསུམ་དེ་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་སེམས་དག་ན་རེ། མར་དང་སྡོང་བུ་ཟད་པ་མར་མེ་ཤི་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། །དེ་གཉིས་ཟད་པ་ནི་མར་མི་སྐད་ཅིག་ཐམས་མར་མེའི་རིགས་འདྲ་མ་འོངས་པ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་མཚང་པ་ཡིན་ལ། མ་

[308A]༄༅། །འོངས་པ་ཡང་རྐྱེན་མ་ཚང་བསམ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཅི་སྟེ་མར་དང་སྔོན་བུ་ཟད་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་རྐྱེན་མཚང་པས་མ་འོངས་པ་འདིར་མ་སྐྱེས་པོ་
སྙམ་དུ་སེམས་ན་ཞེས་སོ། །འོ་ན་ཞིག་པ་གཞན་གཅིག་ཞིག་པ་དེ་ལས་གཞན་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མ་ཟད་མར་མེ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་རིགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསལ་པར་འདོད་འདུག་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། མར་སྡོང་ཟད་ནས་མར་མའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་པའི་རྐྱེན་མཚང་པ་དེ་མར་མེའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པ་མི་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་རྐྱེན་མཚང་པ་མ་ཡིན་ནམ་འོངས་པ་དེ་ཡང་སྐྱེ་
པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་བླངས་ལ། ཁྱབ་པར་ཐལ། རྐྱེན་མཚང་ན་མི་སྐྱེ་ལ་ཚང་ན་སྐྱེ་རུང་ངམ་སྐྱེ་རྒྱུ་དེ་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལ་ནི་འོ་ན་རྐྱེན་མཚང་པ་མ་འོངས་པ་མི་
སྐྱེ་པ་ལ་རྒྱུར་གནས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྐྱེན་མ་ཚངས་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་དེ་ངེས་པར་སྐྱེ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་འོངས་པ་དངོས་པོར་ལུང་འདི་ལས་ཤེས་དགོས། གཞན་ལུང་ཞལ་གསལ་བ་མི་སྣང་ངོ། །ལས་
ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་དང་ལས་ཆུད་མི་ཟ་པའི་དོན་ལ་འཕགས་ཡུལ་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་མཐུན་པ་མང་ཡང་ཡི་གེས་མི་ལངས་ལ་རེ་ཞིག་ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་ཙམ་ལ་དཔྱད་ན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐབས་འདིར་ལས་ཀྱི་

[308B] །སེམས་སོགས་ཞག་ན་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་དང་དགེ་རྩ་ཆད་པའི་དུས་སུ་སྐྱེ་པའི་ཕན་ཁྱོད་ཀྱི་ལས་མེད་པར་ཐལ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་བཤད་ལས། འོ་
ན་མཐོང་ལམ་པར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་དུས་སུ་དེའི་སྤང་བྱ་མཐོང་སྤང་མེད་མོད་ཀྱང། སྒོམ་སྤང་གི་བག་ལ་ཉལ་ཡོད་དགོས་ལ། དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་བསླད་པའི་ཟག་མེད་ཡིན་པས་
དེའི་ངོ་བོར་བག་ལ་ཉལ་དེ་གནས་པ་མི་རིགས་ལ། དབང་ཤེས་ཀྱང་དེའི་རྟེན་དུ་མེད་ཅིང། གཟུགས་ཀྱང་དེའི་རྟེན་དུ་མི་རིགས་ལ་ཀུན་གཞི་ཡང་མི་འདོད་པས་དེའི་རྟེན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་ཚེ་བཙམ་ཞིག་
སྒོམ་སྤང་གི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤངས་གཉེན་གཞན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ང་ཙམ་ཞིག་གི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་མངོན་གྱུར་པ་དང་གཟུགས་དང་ཀུན་
གཞི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པས། དེའི་ང་ཙམ་དེ་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིར་བསྟན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་བསྒོ་གཞི་ལ་ང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བོག་ཆག་བསྒོ་གཞིའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་གང་ཟག་དང་སེམས་རྒྱུད་
གཉིས་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་གཅིག་ཡོད་ཀྱང། སེམས་རྒྱུད་གང་ཟག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གདགས་གཞི་བཏགས་ཆོས་མ་

[309A]༄༅། །ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་དེར་ཐལ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་བག་ཆགས་འཛིན་པའི་བསྒོ་གཞི་ལ་ངོ་སྙམ་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་དགོས་ཀྱང་
གནས་སྐབས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ལ་སེམས་ཀྱི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་པར་དངོས་པོའི་བག་ཆགས་བཞག་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དངོས་པོ་ལ་
མངོན་པར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་མཚན་གཞིར་ངར་འཛིན་དམིགས་ཡུལ་གྱི་བརྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སེམས་ཙམ་པས་དེ་ལ་ཀུན་གཞིར་གྱུར་པའི་གཅིག་འཇོག་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པས་
ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་ང་འཇོག་པ་བཞིན་དུ་འདི་པས་ཀྱང་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ངར་འཛིན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ང་འཇོག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡང་བག་ཆགས་འཇོག་པའི་གཞི། ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་
དུ་ལུགས་འདིས་ཀྱང་ངའོ་སྙམ་པ་ཙམ་གྱི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་བག་ཆགས་བསྒོ་པའི་གཞིར་བཞེད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་སེམས་ཀྱི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུད་
ཁོ་ན་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོབས་བཅུའི་སྐབས་ཀྱི་རང་འགྲེལ་ལས། གང་གིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འབག་པར་བྱེད་ཅིང་བསྒོ་པར་བྱེད་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་དངོས་

[309B] རྣམ་བཤད་ལས། འོ་ན་འཇུག་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བག་ཆགས་ཀྱི་གཞིར་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ང་ཙམ་དེ་ཉིད་རྣམ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་
པའི་རྒྱུད་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཅེས་ཀྱང་བྱ་ལ་ཞེས་དང། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། སྐྱོན་མེད་དེ་གང་ཟག་དེའི་སེམས་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་པས་གང་ཟག་དེ་མཐོང་པ་པོར་འཇོག་པ་མི་འགལ་པ་ལྟར་དེའི་ཤེས་རྒྱུད་བག་ཆགས་
བསྒོ་པའི་གཞི་ཡིན་པ་དང་དེ་ལ་བཏགས་པའི་གང་ཟག་བག་ཆགས་ཀྱི་གཞིར་འཇོག་པ་མི་འགལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་སྐབས་དུ་མར་ཤེས་དགོས་སོ། །གོར་གི་རྩ་པའི་རྟགས་ཟུར་གཉིས་པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་
བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིར་སེམས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུན་ཡང་ཡོང་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། སེམས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་ལ་དེའི་རྒྱུད་ཅེས་པ་ལྟར་ན། དེ་ཡང་རེས་འགའ་པའི་བག་ཆགས་བསྒོ་པའི་གཞིར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་
ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིའི་གང་ཟག་ལ་གཏན་གྱི་བསྒོ་གཞིས་ཁྱབ་པ། བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་རེས་འགར་བསྒོ་གཞིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལུང་དེའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། འདོད་ན། འོ་ན་ཐེག་ཆེན་
སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིའི་མི་ཡིན་པའི་ཆ་ཆོས་ཅན། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་གཏན་གྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཡིན་པར་ཐལ། །སེམས་སྐྱེད་ཀྱི་བག་ཆག་པ་བསྒོ་བཞིའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་མ་གྲུབ་ན་

[310A]༄༅། །དེ་དེར་ཐལ། བདག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གཏན་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཐལ། ཁྱོད་གཏན་གྱི་བག་ཆགས་བསྒོས་ཤིང་འཇིག་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། །འདོད་ན། ཁྱོད་འགྲོ་
པ་གཞན་དུ་སྐྱེ་མི་སྲིད་བར་ཐལ། ཁྱོད་མི་ཡིན་པ་གཏན་དུ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། འདི་ཊྐི་ཆེན་དགོངས་པ་ཡིན་ཚུལ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང། གང་ཟག་གི་གདགས་གཞིའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་ཐོག་མེད་ནས་འོངས་པ་མེད་པར་
ཐལ༑ ཐོག་མེད་ནས་བག་ཆགས་བསྒོས་པའི་སེམས་ཡོད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མེད་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གདགས་གཞི་ལ་དེ་མི་སྲིད་ན་བཏགས་ཆོས་ལ་ཡང་དེ་མ་ལྡན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་
རྣམ་ཤེས་རྒྱུན་འཆད་མ་མྱོང་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང་སེམས་མེད་པའི་གང་ཟག་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བག་ཆགས་ཡིན་ན། རང་འགྲེལ་ལས། གང་གིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འབག་པར་བྱེད་
ཅིང་བསྒོ་པར་བྱེད་ལ། རྗེས་སུ་འགྲོད་པར་བྱེད་བདེ་ ཉོན་མོངས་པའི་མུར་ཐུག་པ་དང། གོམས་པ་དང། རྩ་པ་དང། བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་དག་གོ་ཞེས་སོགས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དངོས་བསྟན་གྱི་བག་ཆགས་
ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་པ་དང། ལ་ལས་དེ་ལྟར་མ་ཁྱབ་ཀྱང་དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་གི་བག་ཆགས་ཡིན་ན་དེའི་དངོས་སུ་བསྟན་ཚུལ་ལྟར་བཞག་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། དང་པོ་ལ་དགེ་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཆོས་ཅན། །དེར་ཐལ་

[310B] །ཁྱབ་པ་ཁས། །འདོད་ན། །ཉོན་མོངས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡིན་པར་ཐལ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། །ཁྱབ་སྟེ། རང་འགྲལ་ལས། ཉོན་མོངས་པའི་མྱུར་ཐུགས་པ་དང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་ལ། འོན་གཏི་མུག་གིས་བོན་ཉོན་སྒྲིབ་ཆོས་ཅན། གཞུང་དེའི་བསྟན་ཚུལ་ལྟར་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཡིན་པར་ཐལ། བག་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱད་སེམས་རྒྱུད་ལ་བསྒོ་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་
མོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་ཀྱང་མི་ལྡོག་པའི་བག་ཆགས་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་གཞུང་དེའི་དངོས་སུ་བསྟན་པ་ལྟར་བཞག་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་སྟེ། གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་བག་ཆགས་ལ་ནི་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་དང། ས་བོན་ཟད་ཀྱང་མི་ལྗོག་པའི་དྲི་མའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་གཉིས་ལས་ཕྱིམ་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས་
བག་ཆགས་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་ལྡོག་པར་འགྱུར་གྱི། ཞེས་དང། ཡང་དོ་ཉིད་ལས། དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྔགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྤངས་པར་མི་ནུས་ཏེ། ནས། ཡོན་ཏན་
ཕྲ་མོ་དམིགས་པ་བཞེན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལས། བག་ཆགས་ལན་ན་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། །དེ་ཡིན་ན་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་བག་ཆགས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། །ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་དངོས་

[311A]༄༅། །བསྟན་གྱི་བག་ཆགས་ལ། དགེ་མི་དགེ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགྲ་བཅོམ་རྒྱུད་ཀྱི་དུབ་གསུམ་གྱི་བག་ཆགས་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཀྱང་མི་དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགྲ་བཅོམ་པ་ལམ་དོག་
བའི་ལས་གསར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། འཕེན་བྱེད་དགེ་བའི་ལས་དང་ཚར་གཅིག་པའི་བཅུ་པ་སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བཅུ་པ་སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་
ལ་ལས་སུ་གསུངས་པ་བག་ཆགས་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབྱིག་གཉེན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་མདོ་འགྲེལ་ལས། ལས་ནི་གནས་སྐབས་གཉིས་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོའི་གནས་སྐབས་དང། བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ། །
སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་ཡང་ལས་ཀྱི་མིང་ཐོབ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་སྲིད་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཙམ་དབུ་སེམས་ཀུན་མཐུན་ནོ། །གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འབྲེལ་བའི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགེ་བའི་བག་ཆགས་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོར་གནས་ཤིང་རྐྱེན་
གཞན་གྱིས་མ་བཅོམ་ཞིང་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་ངེས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་ལས་འགག་པ་ལ་དགེ་བ་འཇོག་ལུགས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་དག་དཀའ་གནས་མཐར་ཐུག་ཏུ་སྣང་ཡང་དབུ་མའི་ཊིཀྐ་དང་མཐའ་དཔྱོད་བྱེད་པ་པོ་

[311B] ཐལ་བསྡུས་ཀྱི་ཚིག་འཁྲི་ཉོག་ཉོག་པོས་ཉི་མ་འཕུལ་ཐབས་ཆེན་པོ་བྲིས་སྣང་ཡང་གྲུབ་མཐའི་བརྡ་ཆད་ཙམ་ཡང་མེད་པར་མཐོང་ནས་རིགས་པ་རེ་རེས་ཀྱང་གནད་བརྒྱ་འགྲོལ་བ་རེ་བྲིས་པས་
ཕྱིས་ཀྱི་དཔྱོད་ལྡན་ཀུན་དགྱེས་པར་མཛད་དུ་གསོལ། རང་ལུགས་ཡོད་དེ། དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང། ཞིག་པ་སོགས་དངོས་པོར་སྒྲུབ་པ་དང། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིའི་ཁྱད་པར་དང། ཞིག་པའི་
སྟེང་ནས་ཀྱང་དགེ་སོགས་གསུམ་འཐད་ཚུལ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་སྐྱེས་ཟིན་ཞིག་པའི་ཆོ། འདས་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས། འདས་པ་ནི་དེ་ཉིད་
ལས་འདས་པའོ། ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་ཉིད་ཅེས་པ་ད་ལྟར་བ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་རང་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རྐྱེན་མཚང་བས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་དེ། མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་དཔེར་ན་མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་ལ་
རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་མྱུ་གུ་ད་ལྟར་བའི་དུས་སུ་མ་སླེབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལ་མ་འོངས་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་མ་ཕྱིན་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་པའི་ཆ་དང་དངོས་པོ་གཞན་མ་འོངས་པའི་
ཆ་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་སྐྱེས་ལམ་འགག་པ་དེ། ད་ལྟར་བའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་ལམ་འགག་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་གྱི་གཙོ་ཕལ་

[312A]༄༅། །ཡོད་དེ། ད་ལྟར་བ་དེ་རང་ཉིད་སྐྱེས་ལ་མ་ཞིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་གཙོ་བོ་དང། གཞན་མ་འོངས་པ་འདས་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ད་ལྟར་བ་མ་སྐྱེས་པ་དང་ཞིག་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པས་ཕལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྒྱ་པའི་འབྲེལ་
པ་ལས། ད་ལྟར་བ་ནི་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དུས་གསུམ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་དང། གཅིག་གི་རྣམ་པ་འཆར་བ་ལ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་འཆར་དགོས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་
བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། དེ་མེད་ན་ནི་གང་དུ་མ་འོངས་པ་ལས་འདི་མ་འོངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དུས་གཞན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འདོད་པ་
ལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་མ་གཏོགས་གྲུབ་མཐའ་གཞན་གསུམ་མཐུན་ལ། འདས་མ་འོངས་གཉིས་རང་རྒྱུད་པ་སོགས་ཀྱིས་མེད་དགག་ཡིན་པས་དངོས་མེད་དང་ཐལ་འགྱུར་བས་ཞིག་པས་མ་ཞིག་པ་གཅོད། མ་འོངས་པས་སྐྱེ་རྒྱུ་ཞིག་
བཅད་ཀྱང་དགག་བྱ་དེ་གཉིས་བཅད་ཙམ་མ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་འཕེན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུ་ཞིག་པའི་སྒྲས་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་མྱུ་གུ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་འཕེན། མྱུ་གུ་མ་འོངས་པའི་སྒྲས་མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་ལ་མྱུ་
གུ་སྐྱེ་པའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་རེ་ཞིག་མ་སྐྱེས་ལ་རྐྱེན་ཚང་ན་སྐྱེ་བ་འཕེན་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་མྱུ་གུ་མ་འོངས་པའི་སྒྲས་མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་དངོས་པོར་འཕེན་པ་འདི་ཟླ་བ་དང་རྗེའི་དགོངས་པ་ར་མངོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་

[312B] ལགས་དང་པོ་ལ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཞིག་པ་དེ་དངོས་པོ་གཏན་མ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། །ཞེས་དང། སྐད་ཅིག་དང་པོ་དུས་གཉིས་པར་ཞིག་པ་ནི། ནས། ཞིག་རྒྱུ་དེ་བཅད་བཙམ་མ་ཡིན་གྱི་དེ་བཅད་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་འཕངས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། རྒྱུ་ཟད་ཉིད་ལས་ཞི་བ་ནི། །ཟད་ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་དངོས་པོ་རང་རང་གི་ད་ལྟར་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བཞག་དགོས་
ཀྱི་འཇོག་མཁན་གང་ཟག་གི་སྒོ་ཁོ་ནས་མི་རུང་སྟེ། གང་ཟག་གཅིག་ཁོ་ནའི་དུས་གསུམ་གྱིས་སོ་སོའི་གོ་ཆོད་ལ་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་དུས་གསུམ་གྱིས་སོ་སོའི་གོ་མི་ཆོད་པ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་ཀུན་གཞི་དང། བུ་ལོན་གྱི་
དབང་རྒྱསྟེ་ཡི་གེ་ལྟ་བུའི་ཆུད་མི་ཟབ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྡན་མིན་ལས་དང་བསྐོ་གཞི་ལས་ཐ་དད་པ་དང། ལག་དེ་ལྡན་བྱེད་ཁལ་ཐག་ལྟ་བུའི་ཐོབ་པ་དང། ལས་དེ་བས་གསབ་ན་རྣམ་སྨིན་མ་མྱོང་བར་དུ་བསྒོ་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་བཞིན་པའི་
སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་རྣམས་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་འཐད་དེ། ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འགག་ཅིང་ལས་ཀྱི་ཞིག་པའི་སྟེང་ནས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་ཡིན་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ལས་ཞིག་ནས་བག་ཆགས་
ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་མ་ཟད་པའི་ལས་དགེ་བའི་ཞིག་པ་དགེ་བ། དེ་མ་ཟད་པའི་མི་དགེ་བའི་ཞིག་པ་མི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་བསགས་ནས་འགག་ལ་སྲེད་ལེན་གྱིས་གསོས་མ་བཏབ་པའི་

[313A]༄༅། །ལས་དེའི་བག་ཆགས་ས་བོན་པ་དེ་ཡན་ལག་གཉིས་པ་དགེ་བའི་ལས་དང། ཡང་སྲིད་འགྲུབ་ངེས་ཀྱི་བག་ཆགས་ས་བོན་པ་དེ་བཅུ་པ་སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དང། གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་དགེ་བའི་ལས་ལུས་ངག་གི་རྣམ་པར་
རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་ན་འཕགས་པས། གཉིས་པ་བཅུ་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། ལས་དེ་གང་ཞེ་ན། གཉིས་པ་དང་བཅུ་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། གཉིས་པ་ནི་འདུ་བྱེད། བཅུ་
པ་ནི་སྲིད་པ་སྟེ་ཆོས་གཉིས་ནི་ལས་སུ་བསྡུ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། རྩ་ཤེ་ལས། སྲིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ལ་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་
ཡིན་ལ། ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་ཕུང་པོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྲིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། རྩ་བར། རྨི་ལམ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དག་མཐོང་ནས་ནི། །ནས། ལས་ལས་ཀྱང་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད། །ཅེས་
དང༑ སྲིད་པ་འཕོ་བའི་མདོ་ལས། དུས་གཞན་ཅི་ཙམ་ཞིག་ན་འཆི་བའི་དུས་དང་ཚོད་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཚེ། ཞེས་པ་ནས། ཡིད་ལས་དེ་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། དེའི་དོན་རྣམ་བཤད་ལས། འཆི་ཁའི་ཚེ་
ཚེ་ཕྱི་མར་གང་སྨིན་པའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་སད་པའི་ལས་དེ་ལ་ཡིད་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་གྱི་དྲན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འདིས་འཆི་ཁ་སྐྱེ་བ་དཔག་མེད་སྔ་རོལ་གྱི་ལྷར་སྐྱེ་བའི་ལས་དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ་ལྟ་བུ་བྱས་

[313B] བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཡོད་དེ། སེམས་རྒྱུད་ལ་བཏགས་པའི་ང་དང་སེམས་ཀྱི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུན་གནས་སྐབས་པ་གཉིས་གཉིས་
དགེ་མི་དགེ་ལམ་སོགས་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དགེ་མི་དགེའི་བག་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་གཞན་ལ་ཡང་གཞི་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱོར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཕྲ་མོ་ཞག་པས་སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་ན་ཁ་ཅིག་འདོད་ཟེར་ཡང་མ་ཁྱབ། འོ་ན་རི་བོང་རྭ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། རི་བོང་རྭ་མ་འོངས་པའི་
ཕྱིར༑ འཁོར་གསུམ། གོང་དུ་འདོད་ན། སངས་འཕགས་རྒྱུད་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་འདས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ལྷག་མེད་དུ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་གཏན་ཟད་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ་
ཁྱབ་སྟེ། འདས་མ་འོངས་སུ་འཇོག་པ་ལ་གཏན་མེད་དང་གཏན་བརླག་མ་ཡིན་པ་ཞིབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྟག་ལོ་ན་རེ། བུམ་པ་ཞིག་པ་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། བུ་མ་བ་ཞིག་པའི་ཡང་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། བུམ་
པ་མི་རྟག་པ་ཡང་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། བུམ་པ་མི་རྟག་པའི་ཡང་མི་རྟག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བུམ་པ་ཞིག་པ་དང་ཡང་དེའི་ཞིག་པ་གཞན་དང་གཞན་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་འདོད་པ་

[314A]༄༅། །ཁོ་ནའོ། །འོ་ན། བུམ་པ་ཞིག་པ་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ། དེའི་ཞིག་བ་གཞན་དང་གཞན་ཐུག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། བུམ་པ་སྐྱེ་བ་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ། བུམ་པ་སྐྱེ་དུས་བུམ་པའི་རྒྱུ་དུས་དང་ཡང་དེའི་རྒྱུའི་
བྱས་ཐུག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། སྤྲོས་བས་ཆོག་གོ་སྨྲས་པ། དུས་གསུམ་རྣམ་བཞག་འཆད་ཚེ་དུས་ཀུན་ཏུ། །ཕྲ་ཞིག་རྣམ་དབྱེ་ཕྲ་མོ་ཕྱེ་བའི་ཚེ། །འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བ་གཉིས་ཁ་འཇམ་དབྱངས་བཞིན། །དེས་རྙེད་
ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ངེས་ངོན་དུའོ། །གསལ་གསལ་རང་བློའི་ངོ་ན་ཉིན་མོ་བཞིན། །ལྷང་ལྷང་ཤེས་བྱ་འཆར་ལ་མཐའ་མེད་ཀྱང། །ཆུང་ཆུང་བློ་གསལ་ཡི་གེས་སྐྲག་སྤངས་ཕྱིར། །དམ་དམ་དཀའ་གནས་རྣམ་དཔྱོད་རལ་གྲིས་
བཅད། །ཚིག་དོན་འདི་བཞིན་འདི་ན་སུས་བཟུང་བ། །བློ་ཆེན་གཞན་བཞིན་གཞན་གྱིས་ཟླ་མེད་ཕྱིར། །ནོར་བཟང་ཇི་བཞིན་ཇི་མྱུར་རྟག་འགྲུས་ཀྱིས། །རྒྱལ་སྲས་ཆོས་འཕགས་ཆོས་ལ་མཁས་བཞིན་འགྱུར། །ཞེས་བར་སྐབས་
ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།རྩ་བར། གཟུང་བ་མེད་པར་འཛིན་པ་མ་མཐོང་ཞིང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགོག་པ་ལ། ཕྱི་དོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་དང། གཞན་
དབང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་དང། སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ཙམ་སྒྲས་ཕྱི་དོན་མི་འགོག་ཚུལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། གཟུང་བ་མེད་པར་འཛིན་པ་མ་མཐོང་ཞིང། །ནས། ཡོད་དང་སྤྲོས་ཀུན་ཡུལ་མིན་

[314B] །ཅེས་པས་ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འདོད་ཚུལ་བརྗོད་ནས། དེ་དགག་པ་ལ། དཔེ་དགག་པ་དང། དོན་དགག་པ་དང། དེ་ལྟར་བཀག་ཀྱང་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་དང་མི་འགལ་བ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ནི་
རྩ་བར། ཕྱི་རོལ་མེད་སེམས་དཔའ་ནི་གང་དུ་ཡོད། །ནས། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་དེ་ཕྱིར་དེ་ཡོད་མིན། །ཞེས་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། རྩ་བར། གང་ཕྱིར་མཐོང་བ་དག་ལ་བློ་ནུས་ནི། །ནས། འགར་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱུང་
གསུམ་པ་ནི། རྩ་བར། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་བླ་མའི་མན་ངག་ལས། །ནས། ཆུ་འབབ་ཀླུང་ལ་ཡི་དྭགས་རྣག་བློ་ཡང། །ཞེས་བྱུང། འདིའི་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མ་ཆེད་པའི་གཟུགས་ཡོད་མེད་ལ་དཔྱད་
པ་དང། གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་རགས་པ་ལ་དཔྱད་པ་དང། ཕྱོགས་མཐོང་ཡང་ཕྲ་བ་ལ་རྨོངས་པ་སོག་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྐྱ་བར་ནས་བཏོན་ཏེ་ཅུང་ཟད་རེ་དཔྱད་ན་དང་པོ་ལ་སྔོན་དུས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཕྱོགས་རེ་སྦྱངས་པ་མང་པོ་ན་རེ། རྣམ་པར་
རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་བྱེ་སྨྲ་ལས་གྲུབ་མཐའ་གོང་མ་གསུམ་གྱིས་མི་འདོད་ཟེར་ན། འོ་ན་གྲུབ་མཐའ་གོང་མ་གསུམ་གྱིས། མདོ་ལས། གཞན་གསུམ་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་གཟུགས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་དུ་ཡོད་ལ་ཐོགས་པ་
དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད། བསྟན་དུ་མེད་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད། བསྟན་དུ་ཡང་མེད་ལ་ཐོགས་པ་ཡང་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མིག་གི་ཡུལ་དུ་

[315A]༄༅། །བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་ཐོགས་བཅས་དང། མིག་གི་ཡུལ་དུ་བསྟན་དུ་མེད་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང། མིག་གི་ཡུལ་དུ་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་གཟུགས་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་
དེར་ཐལ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མ་ཆེད་དེ་དང་པོ་དང། སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་གཉིས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་ལྔ་ཕྱི་མར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ་
མདོ་སྡེ་པས་ཀྱང་རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་འདོད། དེ་བཞིན་དུ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱང་བཞེད། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱང་བཞེད། དེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་འཛིན་གཙོ་བོ་ཟླ་བ་སྐྱངས་གཉིས་ཀྱང་བཞིན། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་གསལ་
བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་སྡེ་པས་རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་ཀྱང་གཟུགས་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་འདོད་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་ལྷ་རིགས་ལྡན་འཇམ་གྲགས་ཛེ་ཏཱ་རི་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ལས། རྣམ་
རིག་མིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་མིན། །ཞེས་པའི་དུས་འཁོར་ཊིཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ལས། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལྟ་བ་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་གཟུགས་མཚན་ཉིད་པར་གྱུར་པ་ཡོད་
པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཀུན་བཏུས་ལས། རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་དང་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་སྣའི་དབང་པོ་དང་ལྕེའི་དབང་པོ་དང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང། གཟུགས་

[315B] ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་སོ། ཞེས་དང། དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད་ལས། ས་ཆུ་སོགས་བཞིས་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ། རྣ་བའི་དབང་པོ།།
སྣའི་དབང་པོ། ལྕེའི་དབང་པོ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་སྡེ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བཤད་དོ། །རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ་
རྩ་ཤེ་ལས། སྲིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ། །ཞེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་དུ་གྲགས་པ་ག་ལ་འཇིགས་མེད་ལས་ཀྱང། གང་གི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དེའི་ཕྱིར། དེའི་སྲིད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྲིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་པར་ཤེས་
པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། འཕགས་པ་ལྷས་སྤྱོད་བསྡུས་ལས། རང་རིག་པ་ཙམ་འབབ་ཞིག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་ཞེས་གཟུགས་ཀྱི་དབྱ་བ་ལྔ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། རབ་བྱེད་ཉེར་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པ་བུདྡྷ་
པཱ་ལི་ཏ་ལས། གལ་ཏེ་ཉེར་བར་ལེན་པ་མེད་ན་དེས་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་སྲིད་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་པ་ཞིག་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དེའི་ཕྱིར། དེའི་སྲིད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྲིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་པར་ཤེས་
པར་བྱའོ་ཞེས་དང། སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ཡིན་ཚུལ། ཚིག་གསལ་ལས། སྲིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ་གང་ཞིག་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་རིག་པར་བྱའོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་

[316A]༄༅། །རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ཡང་འདི་ལས་མ་འོངས་པའི་བུང་པོ་ལྔ་འབྱུང་བས་ན་སྲིད་བ་ཞེས་བྱ་བར་བསྙད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། སྲིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་
དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དགེ་མི་དགེ་གསུམ་ཆར་ཡང་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྲིད་པ་འབྱུང་བས་རྒྱུལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་སྲིང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་
པོ་ཡིན་ལ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་ཕུང་པོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལུས་ངག་གི་ལས་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བཀག་ལ། ལམ་རིམ་ལས་ཀྱང་
སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སེམས་པ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལམ་རིམ་གྱིས་མདོ་སེམས་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་སོགས་སྤྱིའི་བཤད་པ་དེ་ལྟར་དང། ཁམས་གོང་གི་ལུས་རྟེན་ལ་མཐོང་ལམ་མི་ཐོབ་པར་བཤད་པ་སྤྱི་ཙམ་ཡིན་
ལ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གསུང་ལྟར་འདིར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། དེ་ལ་གཞུང་གཞན་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་ལུས་ངག་གི་ལས་གཟུགས་ཅན་དུ་འདོད་པ་བཀག་ནས་ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་དུས་ཀྱི་སེམས་
པ་ལ་བཤད་མོད་ཀྱང་ཟླ་བས་གཟུགས་ཅན་དུ་བཞེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་སེམས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་སེམས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གཞན་རྣམས་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པས་ཡིད་ལས་ཕུང་པོ་བཞིའི་རང་བཞིན་དུ་

[316B] །ཞེས་དང། ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང། དེ་ལ་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་ཕུང་པོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་
པའི་གཟུགས་ཡོད་པར་ཐལ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་སྟེ། བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང། མངོན་པར་
སྐབས་ཡོད་པ་དང། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང། ཀུན་བཏགས་པ་དང། དབང་འབྱོར་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་སེམས་ཙམ་པས་སྒྲོ་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར། དེ་སེམས་
ཙམ་པའི་སྒྲོ་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྔ་ནི་མདོ་ལས་ཀྱང་བཤད་ཅིང་རིགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་པས་ཟླ་གྲགས་རང་ཉིད་ཀྱང་བཞེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ལྔ་ནི་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་
གྲུབ་མཐས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། མདོ་ལས་གསུངས་ཤིང། རང་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ཡིན་པར་ཐལ། ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་སྣང་བའི་གཟུགས་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཡིན་ན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། རྡུལ་ཕྲར་བ་ཀྱི་དེ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་ཁོ་ན་རེངས་ལ་ཁ་དོག་ལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྔའི་

[317A]༄༅། །མཚན་བཞི་ཡོད་དེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས། ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་བར་སྣང་སྐྱ་སེངས་སྣང་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་ཀྱི་གཟུགས་ཡིན་ལ་མིག་ཤེས་
ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཐུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པས་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་སྐབས་གཉིས་ཀར་བཤད་པ་སོ་སོར་ཤེས་དགོས། ལུས་ངག་གི་སྔོམ་པ་དང་སྡོམ་མིན་ནི་གསུམ་པ་དང། དོན་ལ་གཟུགས་སུ་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་
རྨི་ལམ་གྱི་རྟ་གླང་ཁང་པ་སོགས་ཡུལ་ལྔར་སྣང་བ་རྣམས་དང། ས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་བཞི་པ་དང། ཐད་པར་ས་ཆུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྣང་ཚུལ་གྱིས་ཆུ་སོགས་ལྟ་བུ་ནི་ལྔ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། རྨི་
ལམ་ན་དབང་ཤེས་མེད་པས་ཡུལ་ལྔར་སྣང་བ་རྣམས་ནི་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་སྣང་བས་ན། དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་ལྔ་བཞག་ཏུ་མེད་ཀྱང། ཡིད་ཙམ་གྱི་དོར་ཀེང་རུས་གསལ་བར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཇོག་པ་
དང་འདྲ་བས། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེའི་གཟུགས་ལྔས་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་འདི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། གཟུགས་བརྙན་སོགས་
ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་སྐབས་འདིར་ཡང་འདོར་པ་དང། ལ་ལས་བྱེ་སྨྲ་དང་མདོ་སྡེ་བ་གཉིས་མ་གཏོགས་འདོད་པ་མཐུན་སྙམ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་དེ་རྒྱལ་དཔོག་སོགས་ཀྱིས་མིག་གི་འོད་ཟེར་མེ་ལོང་

[317B] བྱེ་སྨྲ་སོགས་ཀྱིས་དེར་གཟུགས་གཞན་དྭངས་བ་ཞིག་འབྱུང་བར་འདོད། མདོ་སེམས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཀག་ནས་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་སེམས་ལས་
དོན་གཞན་མ་ཡིན་པར་འདོད། ཐལ་འགྱུར་པས་འཁྲུལ་པའི་དཔང་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱའི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་དང་སྒྲ་བརྙན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱི་དོན་དུ་འདོད། དེར་མ་ཟད་ཐལ་འགྱུར་པ་དང་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་རང་རྒྱུད་པ་ལེགས་ལྡན་སོགས་
ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་ཡིད་ཤེས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་ཡུལ་འདོད་ཡོན་ལྔར་སྣང་བ་ཡང་ཕྱི་དོན་དུ་འདོད་ལ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པས་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། མེ་ལོང་གི་
ངོས་ལ་མིག་གི་འོད་ཟེར་ཕོག་ནས་ཕྱིར་ལོག་པས་རང་གི་བཞིན་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་ན་རེ། གདོང་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་གཟུགས་
བརྙན་ཀྱི་ཐ་སྙད་རྟེན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འགྲེལ་བཤད་དེ་ཉིང་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ན་རེ། མེ་ལོང་ལ་སོགས་པར་གཟུགས་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར། ཞེས་
དང༑ མཛོད་རྩ་འགྲེལ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། དངོས་པོའི་ནུས་པ་བསམ་མི་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཐུས་ཏེ་ལྟར་སྣང་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་འབྱུང་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་དང། དེའི་

[318A]༄༅། །འགྲེལ་བཤད་ལས། མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་ན་རེ། ཤེས་པ་ཁོ་ན་དེ་ལྟར་འཁྲུལ་བར་སྣང་ངོ། །ཞེས་ཟེར་ཏེ་ཞེས་དང། མཛོད་རྩ་འགྲེལ་ན་གསལ་ཞིང་དབྱིག་གཉེན་ཡང་དེ་ལྟར་འདོད་པར་མངོན་པའི་ཕྱིར་
བཞི་བ་བགྲུབ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་བས་གཟུགས་བརྙན་དང་དེ་སྣང་གི་མིག་ཤེས་ཐ་སྙད་དུ་ངོ་བོ་ཐ་དང་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ཐ་སྙད་དུ་གཟུགས་བརྙན་དེ་རང་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྟེན་དང་ཐ་སྙད་དུ་གཟུགས་བརྙན་
ལས་རང་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་དེ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་སྐྲར་སྣང་དང་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་བྲག་ཆ་སོགས་སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཇི་
ལྟར་དེར་ནི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་སྟོང་ལས། །ཤེས་པ་དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྐྱེ་འགྱུར། ཞེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་དེ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་བཤད་པ་དང་
རྣམ་བཤད་ལས། འདིར་གཟུགས་བརྙན་ལས་ནི་དེ་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་སྐྱེ་བར་གསུངས་པས། ཞེས་པ་ནས། མིག་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྟེན་ཡིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་གཉིས་དང་སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བ་
དང་རྒྱུ་མ་སོགས་དང་སྒྲ་བརྙན་སོགས་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡང་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། ཞེས་གསུངས་

[318B] ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་ལྔ་བ་བགྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱི་ཡུལ་རྨི་ལམ་དུ། །ཞེས་སོགས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། གཟུགས་མཐོང་བ་ནི་མིག་དང་གཟུགས་དང་ཡིད་དེ་གསུམ་པ་ཉ་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་
དུ་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་བ་ན་གསུམ་འདུས་བར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དང། རྟོག་གི་འབར་བ་ལས་ཀྱང། དེས་ན་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས། ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཉམས་
པར་གྱུར་པའི་དམུས་ཡོང་དག་གིས་ཀྱང་ཚེ་རབས་གཞན་ན་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱི་ཡང་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། བཟང་སྐྱོང། དམུས་ལོང་གི་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་མིག་གིས་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི། ཤའི་མིག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། དོན་ལ་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཀྱང་མི་ཟེར་བར་ས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱི་ཁྱབ་པར་སྣང་བ་དེ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ཟེར་ན། འོ་ན། ས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་སྣང་བའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ན་དེ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དགྲ་བཅོམ་གཉིས་དང་དག་སའི་བྱང་འཕགས་ཀྱིས་དངོས་སུ་དེ་ལྟར་སྤྲུལ་ནས་སྣང་བ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་

[319A]༄༅། །ཁྱབ་འཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དབང་འབྱོར་བའི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་དག་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ གང་ཟག་ཕལ་བའི་མིག་ཤེས་ལ་ཡང་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང། །ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་རིགས་སུ། །དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །དོན་མ་གྲུབ་པར་འདོད་
པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ཙམ་ཞིག་གསུངས་ལ། དེའི་བཤད་སྦྱར་བཙུན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྦྱར་བ་ལས། ཆུ་ཀླུང་གི་དངོས་པོ་ལ་རང་རང་གི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་དབང་གིས་ཡི་དྭགས་ཀྱིས་རང་ལ་སོགས་པས་གང་བར་མཐོང་བ་དང། དེ་
ཉིད་ལ་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པས་གནས་ཀྱི་བློས་གནས་པར་བྱེད་པ་དང། མི་རྣམས་ཀྱིས་དང་རབ་དང་དྭངས་པ་དང་བསིལ་བའི་ཆུར་རྟོག་ཅིང་ཁྲུས་བྱེད་དོ། །འཐུང་ངོ། །དེར་འཇུག་ངོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་
ཞུགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ནམ་མཁར་མཐོང་སྟེ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བཤིག་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་སྔོན་གྱི་བོད་དོ་ཧབ་སོགས་མང་པོ་ན་རེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱིས་གང་བཟོས་བཟོས་ཡིན་གྱི་དོན་
ལ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཆུ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་གཅིག་ལྷ་ལ་བདུད་རྩི་དང་མི་ལ་ཆུ་དང་ཡི་དྭགས་ལ་རྣག་ཁྲག་སོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཟེར། འོ་ན། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་ལྷ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་མ་ཡིན་པའི་རང་རང་གི་ཐུན་

[319B] ལྷའི་ལུས་མཛོས་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལྷའི་གོས་དང། བདུད་རྩི་སོགས་བྱུང། མི་ལ་གཟུགས་འབྲིང་དང་ལོངས་སྤྱོད་བཟང་ངན་འདྲེས་མཆུ་སོགས་དང། ཡི་དྭགས་
ལ་ལུས་རིད་ཅིང་མ་དོག་ངན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྣག་ཁྲག་སོགས་དང་མེ་སོགས་བྱུང་བ་དང། དམྱལ་བ་ལུས་ཤ་རློ་ཞིང་མི་སྡུག་པ་སོལ་བ་ལྟ་བུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཚད་མྱལ་བ་ལ་མེས་བསྲེགས་པ་ཁྲོ་ཆུ་བཏུང་བ་སོགས་བྱུང་བ་གཞི་མ་གྲུབ་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྣང་ཞིང་མྱོང་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་གང་བཟོས་བཟོས་ཀྱིས་ཆོག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་རྣམ་སྨིན་མ་བྱུང་གོང་དུ་དགེ་བས་བཟློག་ཐུབ་ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན་ཟིན་པ་ལ་
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་བཟློག་དཀའ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་བླུ་ན་མོས་ཙམ་གྱིས་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མདོ་དུ་མ་ལས། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། ཞེས་དང། སྤྱོད་འཇུག་ལས། མགོན་
པོ་བག་མེད་བདག་གིས་ནི། །འཇིགས་པ་འདི་འདྲ་མ་འཚལ་བས། །མི་རྟག་ཚེ་འདིའི་ཆེད་དག་དུ། །སྡིག་པ་མང་པོ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས། །ཞེས་པ་ནས། གནས་དེར་སྐྱབས་ཡོད་མ་ཡིན་ན། །དེ་ཚེ་བདག་གིས་ཅི་བྱར་ཡོད། །ཅེས་དང་
ཚོམས་ལས་བྲོས་ཀྱང་མི་ཐར་པར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་མང་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འགྲོ་བ་དེ་དག་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད་ལ། དེ་ནི་དེ་འདྲའི་ལས་མ་བསགས་པའི་

[320A]༄༅། །འགྲོ་བ་གཞན་གྱིས་མི་མྱོང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་མངོན་ལས། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས། །ཞེས་དང། དབུ་མ་སྣང་བའི་ལེ་དྲུག་པ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དབང་
གིས༑ ༑རྩ་བའི་མུན་པ་དུས་སུ་སྐྱེ། །དམྱལ་བ་དང་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི། །མཚོན་རབ་དབག་བསམ་ཤིང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ཉིད་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། གཞན་གྱིས་བསགས་པ་གཞན་
གྱིས་མྱོང་བའང་མེད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱད་པར་འཕགས་བསྟོད་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱས་ཆུད་མི་ཟ་དང། །མ་བྱས་པ་དང་འཕྲད་མེད་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྟོང་ཐུན་ལས། འདི་ལ་གང་དག། །ནས་
ཆེས་བླུན་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་པའི་དགོངས་པའོ། །ཡང་སྔོན་གྱི་ཁ་ཅིག་ལྟ་མི་ཡི་དྭགས་སོགས་ཀྱི་མཐོང་བྱེད་ཤེས་པ་ཚད་མིན་ཟེར་བའང་དེས་ཁེ་གསལ་གྲུབ་མཐའ་ཀུན་ཤེས་དང་སྟོང་ཐུན་ཆུང་བ་ལས། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་
སྐྲ་ཤད་དང། དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱིས་རླན་གཤེར་སྟེང་གི་བདུད་རྩི་དང་རང་ཁྲག་མཐོང་བའི་དོན་དངོས་གནས་ལ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པས་མེད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ། འོ་ན། ནམ་མཁར་སྐྲ་ཤད་
འཛེག་སྣང་གི་སྣར་གཞིའི་དོན་མ་གྲུབ་ལ། ཆུ་གླུང་ལ་དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་ལ་བདུད་རྩི་དང་རང་ཁྲག་སྣང་བའི་དོན་དངོས་གནས་པ་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་དེའི་ཕྱིར། རྟག་

[320B] འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་སྐྲ་ཤད་དང་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་སྣང་བའི་དོན་དངོས་གནས་པ་མེད་ཀྱང་དབང་པོ་འཁྲུལ་པས་སྣང་བ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱིས་སོ་
སོར་སྣང་གཞིའི་བདུད་རྩི་དང་རྣག་ཁྲག་དངོས་གནས་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་ཁས་ལེན་ལ་ཐལ་འགྱུར་བས་ཀྱང་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་པ་རྒྱལ་སྲས་མར་ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་ལུང་དྲངས་
པ་ལས། འདས་སོགས་དེ་བཞིན་རྨི་ལམ་དང། །གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཡང། །མེད་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པར་ཡང། །དེ་ནི་དམིགས་པར་རུང་བ་ཡིན། །ཞེས་མེད་པ་སྣང་རུང་གི་དཔེར་རྨི་ལམ་གྱི་གླང་པོ་སོགས་དང། འདས་མ་
འོངས་ད་ལྟར་མེད་པའང་སྣང་རུང་བར་བཤད་ལ། རྩ་བར་ཡང། སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་ལ་བརྟགས་པ་གང། །དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཡོད་མིན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཡི་དྭགས་ལ་སྣང་བའི་རྣག་
དེ་ལས་ངན་གི་དབང་གི་འབྲས་བུ་དང། ལྷ་ལ་བདུད་རྩི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་སོགས་སངས་རྒྱས་ལ་ཁྲུས་ཕུལ་བས་ཀྱང་བྱུང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། འོད་སྲུང་དགེ་སློང་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་གང་ལ་ལས་དགེ་འདུན་གྱི་རྙེད་པ་འདུས་ཤིང་འདུས་པ་་
བཞག་སྟེ་དུས་སུ་མི་སྦྱིན་ཞིང་མཐོ་བརྩམ་ལ་གཙོས་ནས་སྦྱིན་པ་དང། ཁ་ཅིག་མ་བྱིན་ན་ནི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་སྐྱགས་འཇི་མ་བྱིན་པ་ནུབ་ཅེས་བྱ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ནས། ཅི་སྟེ་བརྒྱ་ལ་བརྒྱ་ལམ་ན་ཟས་རེ་

[321A]༄༅། །ཐོབ་ཀྱང་ངན་སྐྱུག་དང་རྣག་ཁྲག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་མཚན་གཞི་དང། དཔའ་བོའི་ལེགས་བཤད་ཟ་མ་ཏོག་ལས། འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་འདྲའི་པདྨའི་གེ་སར་གྱི་རྔུལ་རྣམས་གཏོར་བ་ཡིས་ནི་དྲི་
ཞིན་ལ། །དལ་གྱིས་འབབ་པའི་ནང་དུ་ལྷ་ཡི་ཚོགས། །རྒྱུན་དུ་ཆུ་རྣམས་ལ་ནི་རྩེ་བྱེད་པ། །གང་ཞིག་དགའ་བ་སྣ་ཚོགས་དྲི་ཞིམ་ཆུས། །རྗེ་བཙུན་ཁྲུས་གསོལ་བ་ཡི་འབྲས་དེ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་མང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོང་རྣམས་
ན་རེ། རབ་རིབ་ཅན་དང་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དང། ཆུ་ཀླུང་ལ་རྣག་མཐོང་བའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་དང། དེ་ལ་བདུད་རྩི་མཐོང་བའི་ལྷའི་མིག་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡོད་མེད་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མཚུངས་པར་ཐལ། རྩ་བར། རབ་རིག་དང་ལྡན་
དཔང་པོ་ཅན་མཚུངས་པ། །ཆུ་འབབ་ཀླུང་ལ་ཡི་དྭགས་རྣག་བློ་ཡང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་རང་གི་ཡུལ་རང་བཞིན་མེད་པས་ཡུལ་ཅན་རང་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པར་བཤད་པ་ལྟར་ཆུ་ཀླུང་ལ་རྣག་
མཐོང་བའི་བློ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གི་གྲུབ་དོན་འཆད་པ་ན། རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་བྱ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་བཅན་གྱི་བློ་ཡང་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་
སྐྱེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། རབ་རིབ་ཅན་དང་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ལོག་པ་དང། དེ་འདྲའི་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་

[321B] འདོད་ན། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་བཞན་གྱི་དབང་ཤེས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ལོག་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ལ་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
རྩ་བར། གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་པོ། ནས། འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྟོགས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་གང། དེ་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བའི་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་པ་དང། རྟགས་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དག་གི་སྣང་པའི་དོན་
མཆོག་ཟུང་སོགས་འཕགས་བདག་གི་དབང་པོས་ཀྱང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་འབྲི་བའི་གླེང་གཞི་ལས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་མི་མཚུངས་པར་ཐལ། དེ་དག་སེམས་ཙམ་ལུགས་ལའང་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་སོ་སོར་བཞག་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། དེའི་ལུགས་ལ་རབ་རིབ་སོགས་འཁྲུལ་ཤེས་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་དབང་ཤེས་གཟུང་དོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལ་རྣམ་
པ་བཞིའི་དཔེར་བརྗོད་ནི། ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་སོགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་དེ་དག་མི་མཐུན་པའི་དམིགས་རྟེན་ཅན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྟོང་ཐུན་ཆུང་བ་ན་རེ། བལྟ་བྱ་རླན་གཤེར་ཕོར་
གང་དེ་ལྷ་ལ་གདུད་རྩི་དང། ཡི་དྭགས་ལ་རང་དང། མི་ལ་ཆུ་དྭངས་ཤིང་བསིལ་བར་སྣང་ལ། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་གསུམ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན་རླན་གཤེས་ཕོར་གང་པོ་དེ་ཆོས་ཅན། ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་གསུམ་ཀ་

[322A]༄༅། །ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྣག་ཡིན་པ་གང་ཞིག། བདུད་རྩི་ཡང་ཡིན། ཆུ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་རྣག་ཏུ་བཟུང་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་རྣག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་
ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འཁོར་གསུམ། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་བདུད་རྩིར་རྟོགས་པའི་ལྷའི་མིག་ཤེས་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འཁོར་གསུམ། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཆུང་རྟོགས་པའི་མིའི་མིག་
ཤེས་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་འཁོར་གསུམ། དེ་དག་ལ་མ་ཁྱབ་ན་འགལ་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང་ཚད་གྲུབ་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བར་ཐལ་ལོ། །ཡང་སྟོང་ཐུན་ཆུང་བ་ན་རེ། དེའི་ཚེ་མིའི་མིག་ཤེས་
ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རང་གི་ལས་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཕྱིར་ཟེར། འོ་ན། མིའི་མིག་ཤེས་ཀྱང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་གི་ལས་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཕྱིར། དེའི་
འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་བློ་རྩེ་གཏང་སར་ཁས། གཞན་ཡང་འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཚད་མ་མེད་པར་ཐལ། དེའི་དབང་པོ་དྲུག་གི་ཤེས་པ་རེ་རེ་ནས་ཚད་མར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། འགྲོ་བ་གཞན་
གྱིས་རང་གཞན་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ཟ་རུང་མི་རུང་སོགས་གང་ཡང་མི་ཤེས་པར་ཐལ་བ་དང། ཆོས་གང་ལ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་ལེགས་པར་ཆོད་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལྷ་ཀླུ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་ནས་ཐེག་

[322B] འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ལས། འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་མིག་ཤེས་
ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་རྣ་པའི་ཤེས་པ་སོགས་གཞན་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས་པ་ཙམ་ཡང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཧོ་ན་རེ། འོ་ན་འདོད་པའི་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་དེ་
འདྲའི་ལས་ཅན་གསུམ་གྱིས་བཏུད་ལ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་དང་ཤེས་ཕོར་གང་གི་སྟེང་གི་རྣག་ཐོགས་བཅས་རགས་པ་དང་བདུད་རྩི་ཐོགས་བཅས་རགས་པ་དང་ཆུ་དེ་འདྲ་གསུམ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་རླན་གཤེར་ཕོར་གང་ལ་འདོད་པའི་
ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་གསུམ་གྱིས་མཐོང་པའི་རྣག་སོགས་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་འདོད་པའི་བསྡུས་ཀྱི་གཟུགས་རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་ཚེ་མི་དེས་ཆུ་བཞིན་དུ་དེ་འདྲའི་རྣག་ཀྱང་མཐོང་བར་ཐལ། མི་དེས་
མིའི་སྤྱད་བྱའི་ཆུ་དང་ཤ་རུལ་གྱི་རྣག་སོགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཆུ་དེའི་སྟེང་གི་རྣག་ནི་ཡི་དྭགས་ཁོ་ནའི་ལས་ཀྱིས་བྱུང་བས་ན་ལས་དབང་གིས་མི་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཁོ་རང་ལ་དེའི་ཚེ་མི་དེས་ཆུ་དེ་ལ་བཏུད་
ནས་ཡོད་པའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གཟུགས་མདོག་མི་སྡུག་པ་དང་ལུས་ལ་ལྔ་པའི་རྣག་ཁྲག་ཟག་གི་ཡོད་པའི་ཐོགས་བཅས་རགས་པ་དེ་མཐོང་བར་ཐལ། མི་དེས་མི་དང་མིའི་ཡུལ་གྱི་དུང་འགྲོ་གཞན་གྱི་གཟུགས་དང་རྣག་ཁྲག་སོགས་མཐོང་

[323A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཤ་ཟ་བསྐལ་དོན་དུ་གྲགས་པའི་གོ་བ་ཙམ་ཡང་མ་ཆགས་པར་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ཚུལ་ལ་སྤྱིར་གང་ཟག་དེའི་གཟུགས་མངོན་གྱུར་ཡིན་ཀྱང་དུས་རིང་པོ་སོང་བས་དེ་དུས་
མི་གསལ་བ་དུས་ཀྱི་བསྐལ་དོན་དང། འདི་ནས་འོད་ཟེར་ཅན་ལྟ་བུའི་འཇིག་རྟེན་མི་གསལ་བ་ཡུལ་གྱི་བསྐལ་དོན་དང། ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་སོགས་མི་མཐོང་བ་འགྲོ་བ་དང་ལས་ཀྱི་བསྐལ་པ་དང། ཁམས་གོང་གི་ལྷ་མི་མཐོང་བ་
ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་པ་སོགས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྩ་བའི་ཐལ་འགྱུར་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། ལས་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྔ་མ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པ་མེད་པར་ཐལ། ལས་དབང་གིས་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེའི་ཚེ་མིས་རྣག་གི་འོག་གི་ཆུ་མི་མཐོང་བར་ཐལ། རྣག་དེ་ཐོགས་བཅས་རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ད་ལྟ་རྣག་ཁར་ཡོད་པའི་འོག་གི་ཆུ་བཞིན་ཞེ་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན་དེའི་ཚེ་ཡི་དྭགས་དེའི་
འོག་གཞིའི་ས་དེ་མི་དེས་མི་མཐོང་བར་ཐལ། ཡི་དྭགས་དེའི་གཟུགས་ཐོགས་བཅས་རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མིས་ནོན་པའི་འོག་གཞིའི་ས་བཞིན་ནོ། །ཁྱབ་པ་ཁས། འཁོར་གསུམ། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཡི་དྭགས་
དེའི་གཟུགས་ཐོགས་བཅས་རགས་པ་ཡིན་ཀྱང་ལས་དབང་གིས་མི་དེ་ལ་མི་སྣང་བས་ན་དེས་འོག་གཞིའི་ས་སྒྲིབ་པར་མི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། འོ་ན་བདུད་རྩི་དང་རྣག་ལ་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མཚུངས་པར་ཐལ། མི་དེ་ལ་གཞན་

[323B] འཁོར་གསུམ། ཡང་སྟོང་ཐུན་ཆུང་བ་སོགས་ན་རེ། དེའི་རླན་གཤེར་ཕོར་གང་པོ་དེའི་སྟེང་དུ་རྣག་ཆུ་བདུད་རྩི་གསུམ་དངོས་གནས་པ་ཡོད་པ་མེ་འཐད་པར་ཐལ། ཆུ་ཀླུང་གི་
འགྲམ་དུ་དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་གྱི་ཡི་དྭགས་ལྷ་མི་གསུམ་གྱིས་བལྟས་ཚེ་རྣག་ཐིག་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉི་ཤུ་པའི་འགྲེལ་བཤད་དུ་དུལ་བ་ལྷས། དེར་ནི་རྣག་ཐིག་པ་འགའ་ཡང་མེད་ན། རྣག་གེས་གང་བའི་
ཀླུང་ག་ལ་ཡོད་དེ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་གིས་ན་དེ་དག་གིས་དེ་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་རླན་གཤེར་གྱི་ཆུ་དེའི་སྟེང་ན་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་རྣག་
ཐིག་པ་འགའ་ཡང་མེད་ན་ཕྱི་དོན་གྱི་རྣག་གིས་གང་བའི་ཀླུང་གལ་ལ་ཡོད། དེས་ན་རླན་གཤེར་དེའི་རྣག་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་རང་རང་གི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་སེམས་ལ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་མི་ལ་ལས་དང་མཐུན་
པར་ཆུ་དྭངས་བསིལ་དང། ཡི་དྭགས་ལ་ལས་དང་མཐུན་པར་རྣག་དང་ཕྱིས་སོགས་བྱུང་ཞིང་སྣང་ལ། ལས་དེ་འདྲ་མེད་པ་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞུང་དེ་ཕྱི་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་རྣག་སོགས་
འགོག་པའི་གཞུང་ཡིན་གྱི་སྦྱིར་རྣག་དང་གཟུགས་སོགས་ཡོད་མེད་གསུངས་པའི་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་གི་མཇུག་ཏུ་རྣག་དེ་ཕྱི་དོན་གྱི་ཟས་སུམ་གྲུབ་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣག་གིས་ཡི་དྭགས་ལ་

[324A]༄༅། །ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཕྱི་དོན་གྱི་ཟས་མེད་ཀྱང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཟས་ལ་རྨི་ལམ་དུ་རོལ་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་ཤུ་པ་ལས། བྱ་བྱད་རྨི་ལམ་
གནོད་པ་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དོན་མ་གྲུབ་ཀྱང་བྱ་བ་དེ་བྱེད་པར་སྣང་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་དེས་བྱ་བདེ་བྱེད་ཐུབ་པར་དབུ་སེམས་སུ་ཡང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རབ་རིབ་བཅན་ལ་སྨད་པའི་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་
བྱ་བ་འཆིང་བ་དང། སྦྲང་བུར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་སྦྲང་བུའི་བྱ་བ་ལུས་ལ་ཟ་བ་དང། སྨིག་རྒྱུས་ཀྱང་ཆུའི་བྱ་བ་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་འདྲའི་ཡི་དྭགས་དང་ལྷའི་མིག་ཤེས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དག་
གི་སྣང་གཞིའི་རྣག་དང་བདུད་རྩི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལ་གཞི་གྲུབ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཆུ་ཀླུང་གི་ཆ་ཤེས་ལ་རྣག་ཅེག་སྐྱེས་པ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཀྱི་
ཚད་མས་གྲུབ་ཅིང། ཆ་ཤས་ཆུར་སྐྱེས་པ་མིའི་མིག་ཤེས་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་ཀྱང་རྣག་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་ཡིན་པས། གཉིས་ཀ་ཚད་མ་ཡིན་ཀྱང་ཡུལ་སོ་སོ་བ་ཡིན་ལ་གཅིག་གི་གྲུབ་དོན་ལ་གཅིག་གིས་གནོད་པ་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དཔེར་ན་མིག་རྣའི་དབང་ཤེས་གཉིས་ཡུལ་འགལ་ཞིང་གཅིག་གིས་གཅིག་གི་ཡུལ་ཕན་ཚུན་མ་བཟུང་ཡང་ཕན་ཚུན་མི་གནོད་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་བཤད་ལས། ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་གཉིས་ཀྱང་དངོས་པོ་སོ་སོ་བ་

[324B] དེ་གཉིས་གཅིག་གིས་གྲུབ་པའི་དོན་དེ་ཉིད་གཅིག་ཤོས་ཀྱིས་དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་གྲུབ་པ་ག་ལ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཁྱོད་རང་ལ་སེམས་ཙམ་ལུགས་ལ་གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གཞི་
མ་གྲུབ་པར་ཐལ། ཉི་ཤུ་པའི་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དེ་བསྟན་ནས་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོའི་ཆེད་དུ་སྟེ། བཀའ་དེ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིགས། མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེ་ཕྱི་དོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དགོངས་ཟེར་ན། འོ་ན་ཉི་ཤུ་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་དོན་ཡང་ཕྱི་དོན་ལ་བྱེད་རིགས་པར་ཐལ། འདི་གཉིས་ཀྱིས་འགོག་ཚུལ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་
ཡང་ཁོ་ན་རེ། གཟུགས་ཅན་ཐོགས་བཅས་གཅིག་གིས་རང་གི་གོ་སར་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཐོགས་བཅས་གཞན་འབྱུང་བའི་གོ་མི་འགོག་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་གྱིས་རླན་གཤེར་ཕོར་
གང་ལ་ཐུན་མོང་དུ་བལྟས་པའི་ཚེ་རླན་གཤེར་ཕོར་གང་པོ་དེའི་གོ་ས་ན་རྣག་ཆུ་བདུད་རྩི་དངོས་གནས་པ་གསུམ་ཅིག་ཅར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ། འོ་ན། ཁོ་རང་ལ་གཟུགས་ཅན་དངོས་པོ་ཐོགས་བཅས་གཅིག་གིས་
རང་གི་གོ་སར་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཐོགས་བཅས་གཞན་འབྱུང་པའི་གོ་མི་འགོག་པར་ཐལ། ཆ་ཅན་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་བུམ་པ་གཅིག་གི་གོ་ས་ན་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་བུམ་པའི་མཆུ་ཞབས་སོགས་

[325A]༄༅། །དུ་མ་གནས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། གཞན་ཡང། གཟུགས་ཅན་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཅིག་གིས་རང་གི་གོ་སར་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་གཞན་འབྱུང་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པར་ཐལ། རླན་ཞིབ་
གཤེར་པ་ཕོར་གང་གི་གོ་སར་ཆུ་དྭངས་ཤིང་བསིལ་བ་དང་འོ་མ་དང་ཁྲག་དང་ཆང་བཞི་ཅིག་ཅར་གནས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་དེར་ཐལ། ཆུ་དྭངས་ཤིང་བསིལ་བ་དང་འོམ་དང་ཁྲག་ཆང་བཞི་བསྲེས་ནས་པོར་
བ་གཅིག་གང་ཚེ་དེ་ལྟར་གནས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མཛོད་ལས། ཐོགས་དང་བཅས་པ་གཟུགས་ཅན་བཅུ། །ཞེས་བའི་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཟུགས་ཅན་ཡིན་ན་རང་གི་གོ་
སར་གཟུགས་ཅན་གཞན་འབྱུང་བ་མེད་པས་ཁྱབ་ཟེར། ལ་ལ་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ན་རང་གི་གོ་སར་གཟུགས་ཅན་གཞན་འབྱུང་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་བ་གཉིས་ལ། འོ་ན། བ་རོད་པའི་ལུས་དེ་ཆོས་ཅན་
ལྕགས་ཀྱི་གོང་བུ་དང་རྔོ་རྗེ་ལ་ཡང་གི་ཐོགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཟུགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ཀྱང་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་གཞན་ལ་ཐོགས་
པ་མེད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། པར་དོ་པའི་ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མཛོད་ལས། དབང་པོ་ཀུན་ཚད་ཐོགས་མེད་རྒྱུ། །ཞེས་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་གཉིས་པ་ལས་ཀྱང། ལུས་ཅན་ཡིན་ཀྱང་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །འགའ་

[325B] །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མཛོད་ལས། གཅིག་ན་ལྷན་ཅིག་གཉིས་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀ་ཐོགས་
བཅས་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་པཎྜི་ཏ་དྭགས་པོ་བཀྲས་རྣམ་པ་དང་གོ་བོ་སོགས་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་གསུམ་གྱིས་པ་ལྟས་ཚེ་རྣག་སོགས་གསུམ་ཡོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཆུ་གྲུབ་གཅིག་ལ་དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་མི་ཡི་
དྭགས་གསུམ་གྱིས་བལྟས་ཚེ་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་གསུམ་གྲུབ་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལས་གཟུགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ན། སྐྱེས་བུ་གཅིག་ལ་དགྲ་གཉེན་གཉིས་གྱིས་བལྟས་ཚེ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ཆ་གཉིས་སུ་གནས་ཀྱང་གཉིས་ཀས་གཉིས་ཀ་མི་
མཐོང་སྟེ། ཕན་ཚུན་ལས་གཟུགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཐལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་དེར་ཡང་མཐོར་མེད་ལ། །བརྟེན་ནས་གཟུགས་གཞན་འབྱུང་
འགྱུར་ན། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ལུང་རིགས་དེ་གཉིས་ལ་འབྲེལ་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཐལ། གལ་ཏེ་དེར་ཡང་མཐོང་མེད་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ལས་གཟུགས་
སྒོ་ནས་མཐོང་ཚུལ་བརྩད་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་ལུས་དེ་མཛོས་མི་མཛེས་དུ་མར་འགྱུར་མི་འགྱུར་མ་བཤད་པར་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་ཉེ་རིང་གིས་གསལ་མི་གསལ་རྩོད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་གོང་དུ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་ན་

[326A]༄༅། །ཡང༑ ༑ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་མདོ་སྡེ་པས་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་གཅིག་མཇོས་མི་མཇོས་གཉིས་ཀར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་ཟག་སུས་ཀྱང་གཞུང་གོང་འོག་གི་སྐབས་གང་དུ་ཡང་ཁས་
མ་བླངས་ལ་གཟུགས་དེ་ལས་གཟུགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པར་ཡང་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ལས། སྐྱེས་བུ་གཅིག་ལ་དགྲ་གཉེན་གཉིས་ཀྱིས་པ་ལྟ་བའི་དུས་སུ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ཆ་གཉིས་སུ་གནས་ཀྱང་
གཉིས་ཀས་གཉིས་ཀ་མི་མཐོང་སྟེ་ཕན་ཚུན་ལས་གཟུགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་རིགས་པས་བཀག་གོ་ཞེས་སྨྲས་པས་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཐལ་བ་འཕེན་པ་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་གཟུགས་
ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ཆ་གཉིས་སུ་གནས་བར་སུས་ཀྱང་གང་དུའང་ཁས་མ་བླངས་ཤིང། དེ་འདྲ་འགོག་པ་ལ་གཞུང་དེ་དག་སྦྱོར་བ་ལས་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་བཤད་པ་ཡ་མཚན་པ་གཞན་མེད་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་
ཁོ་ན་རེ། གལ་ཏེ་དེར་ཡང་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་བཤད་པས་བྱོད་བདེན་ཞིང་ཁོ་བོ་ནོར་ཡང་སྟོང་ཐུན་ལས་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གཉིས་ཀར་སུས་ཀྱང་གང་དུའང་ཁས་མ་བླངས་གསུངས་པ་མི་འཐད་
པར་ཐལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཐ་དད་པར་ནི་མྱོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གཉིས་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཐལ་བ་འཕངས་པར་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ལས་གཟུགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་

[326B] མ་མཐོང་སྒྲིབ་ཕྱིར་མིན་ཞེ་ན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཀྱི་ལས་གཟུགས་ལ་བཤད་ན་འགལ་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སྐབས་འདིར་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་གཟུགས་ཀྱི་
ཆ་ཤས་ལ་གཉིས་ཡོད་མེད་རྩོད་པ་ན་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེའི་གཟུགས་སྤྱི་བ་མ་དེ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོད་ལ་རྩོད་པ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐྱེས་བུ་དེའི་ལུས་ཀྱི་ཆ་འགའ་ཞིག་ཡིད་དུ་འོང་ཡང་དེ་ལས་ཆ་གཞན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཙམ་ཞིག་དགྲ་
གཉེན་ལ་ཁྱད་མེད་པར་བློ་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་བཙམ་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན། སྐབས་འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་པོས་མཆོད་སྤྱིན་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་གཟུགས་སྤྱི་བ་མ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གཉིས་ཀར་ཁ་མ་བླངས་པར་
ཐལ། ཕྱི་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོས་རྣམ་པ་གཏད་ན་དེ་ལྟན་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཟུགས་གཅིག་པོ་དེ་ཡིད་དུ་འོང་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་ཕྱོགས་སྡ་སྨྲ་བ་བོ་ལ་འཕངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཁས་བླངས་ཟིན་པ་ཞིག་ལ་ད་རུང་
དེར་ཐལ་པ་འཕེན་པ་ནི་རྒོལ་བ་ཚར་གཅོང་ཀྱི་གནས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རང་ངོ་པོས། མ་ཡིན་དུ་མའི་བདག་
སྐྱོན་ཕྱིར། །ཞེས་དང། རྗེའི་གསུང་ཟིན་བྲིས་སུ་གྲགས་བརྒྱལ་བ་གོང་མའི་ཊིཀ་ཆུང་ལས། དོན་རང་གི་ངོ་བོས་རྣམ་པ་རྣམ་པ་གཏད་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་གཟུགས་གཅིག་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་

[327A]༄༅། །སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིས་མི་འདོད་པའི་ཐལ་བ་ཡོད་པའི་སྐྱོན་པའི་སྐྱོན་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐལ་བ་བགོད་ལུགས་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཞུགས་གཅིག་པོ་ཆོས་ཅན་
དགྲ་གཉེན་གྱི་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བ་ལྟར་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གཉིས་ཀར་ཐལ། ཁྱོད་དབང་ཤེས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བཟུང་བ་དེ་མངོན་སུམ་ཚད་མར་སོང་བའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་རོལ་ནས་རྣམ་པ་ཚུར་གཏད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
བའི་ཐལ་ཆོས་འཆད་པར། དུ་མའི་བདག་སྐྱོན་ཞེས་བྱུང། རྟགས་དེ་འཆད་པར། ཕྱིར། ཞེས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྐབས་འདིའི་ཕྱོགས་སྔས་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་གཟུགས་སྤྱི་བ་མ་དེ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གཉིས་ཀར་
ཁས་མ་བླངས་པར་ཐལ། ཐལ་བསྔ་མ་དེ་འཕངས་པ་ལ་ཕྱོགས་སྔ་མས་ཁོ་བོས་མི་འདོད་མོད་གལ་ཏེ་འདོད་ན་ཡང་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེས་བརྟགས་པ་མཐའ་བཟུང་གི་འདོད་ལན་ཙམ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས་ལུང་
དེའི་བཕྲོ་ཉིད་དུ། ཁས་བླངས་ན་ཡང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཁས་བླངས་ན་ཞེས་བརྟགས་བ་མཐའ་བཟུང་བྱས་ཤིང། ཡང་སྒྲས་མི་འདོད་པས་སྐྱོན་མེད་པར་མཟད་འདོད་ན་ཡང་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེས་བཤད་
དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དོན་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་བ་གོང་མའི་ཊིཀ་ཆུང་ལས་ཀྱང། ཡིད་དུའོ་དུ་མར་ཁས་བླངས་ན་ཡང་སྐྱོན་ཅི་ཡོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་

[327B] །ཁས་བླངས་དེ་ལ་འོ་ན། དགྲ་གཉེན་གྱི་མིག་ཤེས་གཉིས་ཆོས་ཅན། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཟུགས་དེ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་སོ་སོ་ཐད་དཔར་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བར་མི་གཤེས་རེ་ར་ལའང་
དེ་གཉིས་གཉིས་འཆར་བར་ཐལ། དེའི་གཟུགས་དེ་དེ་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་གང། ཁྱོད་དེ་སྣང་ལམ་འཁྲུལ་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། གཉིས་པོ་དག་ཐ་དད་པར་ནི་མྱོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་
བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མིག་ཤེས་དེ་གཉིས་རེ་རེས་ཀྱང་གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གཉིས་ཀ་མཐོང་མི་དགོས་པར་ཐལ། མིག་ཤེས་དེས་མི་མཐོང་བ་ནི་མི་མཐོང་བའི་ལས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། དེ་སྐད་དུ་རྣམ་
འགྲེལ་ལས། མ་མཐོང་སྒྲིབ་ཕྱིར་མིན་ཞེ་ན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལའང་དགྲ་གཉེན་གྱི་མིག་ཤེས་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཟུགས་སྣང་བ་དེ་ཕྱི་རོལ་གཟུང་དོན་དབང་གིས་རྟོགས་པར་མི་
འགྱུར་བར་ཐལ། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཟུགས་ལ་དེ་གཉིས་ཡོད་པ་གང། ཁྱོད་ཀྱིས་ཡིད་དུ་འོང་བའམ་མི་འོང་བ་ལྟ་བུ་རེ་རེ་ཁོ་ན་བཟུང་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དོན་གྱི་དཔང་གིས་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གཞན་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ལས་དེ་ཆོས་ཅན། མིག་ཤེས་དེ་རེ་རེ་ལ་ཕྱི་དོན་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་པར་ཐལ། མཆོད་སྤྱིན་གྱི་གཟུགས་དེ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གཉིས་ཀ་ཡིན་

[328A]༄༅། །པ་ལ་ཁྱོད་གྱིས་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ལ་གཉིན་གྱི་མིག་ཤེས་ཡིད་དུ་འོང་བ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། མ་མཐོང་བ་དེ་ཇི་ལྟར་ན། །དོན་མཐོང་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་
ཡིན༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་གལ་ཏེ་མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཁོ་བོ་ལ་མེད་པར་ཐལ། གཟུགས་གཅིག་ཉེད་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པར་སྣང་བའི་བློ་རྟོག་པ་ཡིན་ལ་དེ་སྣང་ཡུལ་
ལ་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་ལ་དོན་རང་མཚན་སྣང་བའི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་འདོད་དང་མི་འདོད་པར། །སྣང་བ་རྟོག་ཡིན་དོན་བློ་མིན། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ་
སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་དབང་ཤེས་དེ་ལའང་ལྷའི་ཁང་བ་དང་ཚལ་ལྟ་བུ་སྔར་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྣང་བ་འཆི་ལྟས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཚེ་ཡིད་དུ་འོང་བར་མཚམས་མི་སྦྱོར་བར་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་སྣང་བ་དང་སོགས་སྒྲས་དེ་བཞིན་དུ་ན་བ་དང་
མྱ་ངན་དང་མི་སྡུག་པའི་ཡིད་བྱེད་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་ལའང་འཆི་ལྟས་ལ་སོགས་པར། །མཚམས་སྦྱོར་མེད་སེམས་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ལས་
གཟུགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་ལུགས་ལ་ཡང་ཁ་ཅིག། སྔར་གྱི་གཞན་སྨྲ་འགོག་སྐབས་ལས་གཟུགས་ཀྱིས་སྡོན་པོ་སྒྲིབ་བར་ཁས་བླངས་ན་ཆོས་གྲགས་རྩོད་པ་ལ་མི་མཁས་པར་ཐལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྣང་བ་དེ་ཡང་ཅེས་མི་

[328B] །སྒྲིབ་ཕྱིར་དེ་འདིར་ཅིས་མ་ཡིན། །ཞེས་ལས་གཟུགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་མ་བསྒྲིབས་ད་དུང་དྲིས་ནས་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཟར། ཡང་ལ་ལྷས། ཡུལ་དབང་ལས་གཟུགས་གསུམ་ལས། སྔོན་པོ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཁོ་ན་སྒྲིབ་པར་འཆད་པ་
སོགས་མང་ངོ། །དེ་དག་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྣང་བ་དེ་ཡང་ཅིས་མི་གསལ། །ཞེས་པ་ལས་གཟུགས་སྐབས་མ་ཡིན་ལ། ལས་གཟུགས་གསལ་མི་གསལ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྔོན་པོའམ་བུ་མང་མཐོང་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེ་ལྟར་ཡིན་ཚུལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་རྣམ་མེད་བཀག་ཚུལ་བཤད་ན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་སྨྲ་དབང་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་རྣམ་མེད་དུ་འཛིན་གྱི་རྣམ་བཅས་སུ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལ་ཐལ་བས་དགག་པ་དང། ཉས་སྤོང་དགག་
པ༑ གྲུབ་དོན་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ནི། །འོ་ན། ཉེ་རིང་ལ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས་བུམ་པ་ལ་ལྟ་བའི་དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། བུ་མ་གཟུགས་གསལ་མི་གསལ་མི་རུང་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་བུ་མ་གཟུགས་རྣམ་མེད་དུ་རིག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་
ཁས༑ དེ་སྐད་དུ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཉེ་རིང་ལ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །གསལ་དང་མི་གསལ་མི་རུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ཉེས་སྤོང་དགག་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྤྱིར་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཉེས་སྤང་དགག་པ་དང། ཉེ་རིང་
ཁྱད་པར་གྱིས་ཉེས་སྤོང་དགག་པ་དང། སྣང་བ་གསལ་མི་གསལ་ཁྱད་པར་གྱིས་ཉེས་སྤོང་དགག་པ་དང། སྒྲིབ་རྡུལ་གྱི་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཉེས་སྤོང་དགག་པ་དང། ལས་གཟུགས་ཁྱད་པར་གྱིས་ཉེས་སྤོང་དགག་པ་དང་

[329A]༄༅། །མཐོང་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ཉེས་སྤོང་དགག་པ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། བྱེ་སྨྲ་ན་རེ། ཐལ་བའི་སྐྱོན་དེ་མེད་དེ། སྣང་བ་གསལ་མི་གསལ་གྱིས་བུ་མ་གཟུགས་གསལ་མི་གསལ་བྱུང་ཞེས་པའི་འདོད་པ་
འཆད་པར་དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་སྣང་ཁྱད་ལས་དེ་འགྱུར། །ཞེས་བྱུང། དེ་དགག་པ་ལ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་ནི་ཆོད་དང་མཆོད་དག་མཐོང་དམ་མི་མཐོང་མཚུངས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱུང། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། ཁོ་ན་རེ། ཐག་
རིང་ནས་ཆ་འགའ་ཞིག་མི་གསལ་བས་གསལ་མི་གསལ་ཐ་དད་དོ། །ཞེས་པའི་ལན་དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་སྣང་བ་མི་གསལ་བས། །དེ་ཆ་ཕྲ་མོ་འགའ་ཞིག་ནི། །མ་མཐོང་དེ་ཕྱིར་ཐ་དད་ན། །ཞེས་བྱུང། དེ་དགག་པ་ལ། ཕྱི་རོལ་
དོན་གཅིག་མཐོང་བ་དང། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། གསུམ་པ་ཡོད་དེ། ཁོ་ན་རེ། སྣང་བ་གསལ་མི་གསལ་གྱིས་བུམ་གཟུགས་གསལ་མི་གསལ་བྱུང་བས་སྐྱོན་མེད་ཅེས་འཆད་པ་ལ། གལ་ཏེ་སྣང་བ་
གསལ་མི་གསལ། །ཁྱད་པར་གྱིས་བློ་ཐ་དད་ན། ཞེས་བྱུང། དེ་དགག་པར། གཞན་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་མེད། །གང་ལས་ཐ་དད་སྣང་བར་འགྱུར། །སྣང་བ་དེ་ཡང་ཅིས་མི་གསལ། །ཞེས་བྱུང། བཞི་པ་ཡོད་དེ། ཁོ་ན་རེ་
རྡུལ་གྱིས་སྒྲིབ་པས་མི་གསལ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཉེ་བའི་བུམ་པའང་རྡུལ་གྱིས་ཅིས་མ་བསྒྲིབས་དྲིས་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ལ་རྡུལ་བསྲབས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དྲིས་ལན་འཆད་པར། སྒྲིབ་ཕྱིར་དེ་འདིར་ཅིས་མ་ཡིན། །བསྲབས་ཕྱིར་ཞེས་

[329B] དེ་དགག་པར། སྣང་བ་དེ་ལྟ་ཉིད། །གཞན་ཏུ་བསྲབས་མིན་ཡོད་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱུང། དེ་ལ་ཁོ་ནར། ཐག་ཉེ་རིང་གིས་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དགག་པར། ཤིན་ཏུ་ཉེ་ལ་སྣང་བ་ནི། །ཆེར་གསལ་དེ་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱུང་
འདི་དག་གི་དོན་ཊིཀྐར་ལྟ་ལས་བཅད་འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྔར་གྱི་དེ་དག་གི་འཁྲུལ་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཉེ་རིང་ཁྱད་པར་གྱིས་བུམ་གཟུགས་བསལ་མི་གསལ་ཚ་ བུམ་གཟུགས་ལ་
ཉེ་རིང་ནས་ལྟ་བ་དེར་ཡང་མཐོང་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་གཟུགས་གསལ་བ་དང་ལས་གཟུགས་མི་གསལ་བ་གཞན་བྱུང་བས་བུམ་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་
པར༑ རྣམ་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་དེར་ཡང་མཐོང་མེད་ལ། །བརྟེན་ནས་གཟུགས་གཞན་འབྱུང་འགྱུར་ན། །ཞེས་བྱུང། འདིར་མཐོང་མེད་ཀྱི་དགེ་མི་དགེའི་ལས་གཟུགས་གཉིས་གཉིས་ཡོད་དེ། ལྷའི་མཐོང་མེད་དགེ་བའི་ལས་
གཟུགས་ཀྱིས་མཐོང་བར་མི་འོས་པའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གཟུགས་ལྟ་བུ་སྒྲིབ་ཀྱང་ལྷའི་གཟུགས་མཐོང་འོས་མཐོང་བར་བྱེད་པས་སྔར་གྱི་དེ་དག་གིས་ཕྱོགས་ཙམ་མ་མཐོང་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བའི་ལས་གཟུགས་
ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །བྱེ་སྨྲ་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་ལུགས་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལས་གཟུགས་གསལ་མི་གསལ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་སྒྲིབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། དེ་དག་ཕན་ཚུན་མི་སྒྲིབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་ཅེ་ན། དེ་དག་

[330A]༄༅། །ཆོས་ཅན། མིག་ཤེས་རེ་ལ་གཅིག་ཁོ་ན་སྣང་བར་འགྱུར་བར་ཐལ། མི་གཤེས་ལ་སྣང་རུང་གང་ཞིག་མིག་ཤེས་པ་སྣང་བ་ནི་ཕན་ཚུན་སྒྲིར་བྱེད་ཡན་བྱེད་ཡན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཞེས་འཆང་བར་
རམ་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་རྣམས་ན་རི་ཕན་ཚུན་དུ། །སྒྲིབ་འགྱུར་དེ་ཕྱིར་སྣང་བ་ནི། །སྒྲིབ་བྱེད་དེ་ལ་གཅིག་སྣད་འབྱུར། །ཞེས་བྱུང། ཁྱབ་སྟེ། སྒྲིབ་འགྱུར་ཡན་ཆད་ཀྱིས་རྟགས་ལན་དང། དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ན། སྒྲིབ་
བྱེད་ཅེས་པས་རྟགས་བསྟན། དེ་ལ་གཅིག་སྣང་འགྱུར། ཞེས་པས་ཐལ་ཆོས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ཅེ་ན། བུམ་གཟུགས་ལ་ཉེ་རིང་ནས་ལྟ་བའི་མིག་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཅིག་ཅར་ནི་ལས་གཟུགས་
གསལ་མི་གསལ་གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་དག་མཐོང་བར་ཐལ། དེ་དབང་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་རུང་གང་ཞིག་ཕན་ཚུན་མི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་མི་སྒྲིབ་ན་ཅིག་ཅར་ནི། །གསལ་དང་མི་གསལ་རང་
བཞིན་དག་མཐོང་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་མི་སྒྲིབ་ན་ཞེས་པས་རྟགས་བསྟན། ལྷག་མས་ཐལ་ཆོས་བཤད་ནས་རྩོད་གཞི་ཤུགས་ལ་འཕངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་ལས་གཟུགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡུལ་སྒྲིབ་
པར་མ་བཤད་པས་སྔར་གྱི་གཞན་བཤད་དག་འཁྲུལ་པ་སྦོམ་པོར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དྲུག་པ་ནི། ཁོ་ན་རེ། བུམ་གཟུགས་ལ་ཉེ་རིང་ནས་ལྟ་བའི་མིག་ཤེས་གཉིས་ཀས་བུམ་གཟུགས་གསལ་མི་གསལ་གྱིས་ལས་གཟུགས་གཉིས་

[330B] དེ་མཐོང་བ་ལ་སྐྱེས་བུ་དེ་གཉིས་རྒྱུད་ཀྱི་མཐོང་མེད་ཀྱི་དགེ་མི་དགེའི་ལས་ཀྱིས་གཅིག་ཤོས་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཁོའི་འདོད་ཚུལ་འཆད་པར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། མཐོང་མེད་ཀྱིས་གཅིག་སྒྲིབ། ཅེས་བྱུང། དེ་ལ་
འོ་ན༑ བུམ་གཟུགས་ལ་ཉེ་རིང་ནས་ལྟ་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་མ་མཐོང་བའི་ལས་ཀྱིས་ཅི་བྱེད་དེ་མི་བྱེད་པར་ཐལ། མ་མཐོང་པའི་ལས་གང་གིས་དོན་ཕན་པ་དང་དོན་མིན་མི་ཕན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པར་
རྣམ་འགྲེལ་ལས། གང་གིས་དོན་དང་དོན་མེན་མེད། །དེ་ལ་མ་མཐོང་བས་ཅི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྐང་བ་དང་པོས་རྟགས་དང། དེ་ཞེས་པས་རྩོད་གཞི་དང། ལྷག་མས་ཐལ་ཆོས་བཤད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་
གྲུབ་དོན་ནི། དེ་ཕྱིར་དོན་རྟེན་སྐྱེས་གྱུར་བའི། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང་ངོ། །འཁྲུལ་པ་རགས་པ་དག་བཅད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་ཕྲ་བའི་གནས་ལ་འཁྲུལ་པ་ཕྲ་རགས་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན་ཕྲ་བའི་
གནས་ལ་རགས་པའི་འཁྲུལ་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བལྟ་བྱ་རླན་གཤེར་གྱི་དངོས་པོ་ཕོར་གང་ལ་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་གྱིས་བལྟས་ཚེ་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་མཐོང་ཚུལ་ཐ་དད་པ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་རྣག་སོགས་བལྟ་བྱ་
འགལ་བ་གསུམ་སོ་སོར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་རང་ལ་འོ་ན། སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་ཡན་ལག་ལྔས་བྱ་བ་ལྔ་བྱས་བའི་ཚེ་བྱེད་པ་བོ་

[331A]༄༅། །སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཡན་ལག་ལྔ་པོ་ཡང་བྱ་བ་སོ་སོའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པས་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ལྔ་
པོ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་བྱས་པར་འཇོག་གོ་ཞེ་ན། སྔ་མ་ལ་ཡང་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེའི་རྣག་སོགས་ཆ་ཅན་རླན་ཞིང་གཤེར་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་གི་ཆ་ཡིན་པས་དོན་གཅིག་ལའད་མཐོང་ཚུལ་གསུམ་བྱུང་བ་མི་
འགལ་ཞེས་བཤད་ཆོག་རའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེའི་ཚེ་རླན་གཤེར་ཐུན་མོང་བ་ཕོར་གང་གི་གེ་སར་རྣག་ཆུ་སོགས་ཕོར་བ་གསུམ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཡོང་བར་ཊིཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་སྣང་བས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མཁས་
པ་མང་པོས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྟོང་ཐུན་དང་འགལ་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་རགས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་རླན་གཤེར་པོར་བ་གང་གི་གོ་སར་རྣག་ཕོར་གང་དང་ཆུ་ཕོར་གང་བདུད་རྩི་ཕོར་གང་སྟེ་ཕོར་པ་གསུམ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱོན་
མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྲག་ཆང་འོ་མ་ཕོར་བ་གསུམ་གྱིས་ཕོར་བ་གཅིག་བ་གང་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕོར་བ་གསུམ་ཤོང་པའི་ཕོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། སྟོང་ཐུན་ལས། བདག་གི་རྗེ་ཐམས་ཅེད་
མཁྱེན་པ་ན་རླན་གཤེར་ཕོར་གང་ལ་དུས་ཁྱད་པར་བ་དེ་འདྲའི་ཚེ་རྣག་དང་བདུད་རྩི་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པའི་ཆ་ཤས་དུ་མ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པར་བཞེད་ཀྱི། རླན་ཞིང་གཤེར་པ་ཕོར་གང་གི་གོ་ས་ན་རྣག་ཕོར་གང་བདུད་རྩི་ཕོར་གང་

[331B] ཆུ་རྡུལ་གཅིག་གི་སོགས་ན་བདུད་རྩེའི་རྡུལ་གཅིག་དང་རྣག་གི་རྡུལ་གཅིག་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་བ་སོགས་གཏན་མི་བཞེད་ཅི་པ་ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་
མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཚད་མཚུངས་ཀྱི་འོངས་གཞིར་བཞག་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེའི་ཚེ་ཆུ་ཕོར་གང་པོ་དེའི་གོ་སར་རྣག་ཚད་མཚུངས་འབྱུང་བ་གཅིག་མི་སྲིད་པར་ཐལ། སྟོང་ཐུན་གྱི་ལུང་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཆུ་དེ་ཡི་
དྭགས་ཁོ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་དུ་ཐོབ་པའི་ཆ་ཀུན་རྣག་ཏུ་སོང་བས་ཆོད་མཚུངས་ཀྱི་རྡས་ཕོར་གང་སྔར་གྱི་ཆུ་སོགས་ཀྱི་གོ་སར་གནས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྔ་ཕྱིའི་དེ་ལྟར་གནས་པ་ཡོད་པས་དེ་གཅད་པའི་ཕྱིར་དུ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེའི་ཚེ་རླན་གཤེར་ཕོར་གང་གི་ཆ་ཤས་རྣག་ཆུ་བདུད་རྩི་ཕོར་བ་གསུམ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གཅིག་གི་གོ་སར་གནས་པར་ཐལ། དེའི་ཆེ་དེ་གསུམ་ཆ་ཅན་རླན་གཤེར་གྱི་ཕོར་བ་གཅིག་གི་གོ་སར་གནས་
པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆ་ཅན་མཚོ་མ་དྲོས་པའི་གོ་སར་དེའི་ཕྱོགས་བཞིའི་ཆ་གནས་ཀྱང་དེའི་ཕྱོགས་བཞིའི་ཆ་རྣམས་གཅིག་གཅིག་གི་གོ་སར་མི་གནས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཊིཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ལས། གང་གི་རླན་ཞིང་
གཤར་བ་ཕོར་གང་གི་ཉེ་འཁོར་དུ་མི་དང་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་གསུམ་འོངས་པ་ནི་ཚེ། ཞེས་བ་ནས། རླན་ཞིང་གཤེར་པ་ཕོར་གང་གི་གོ་ས་ན་བདུད་རྩི་ཕོར་གང་དང་རྣག་ཕོར་གང་དང་ཆུ་དྭངས་ཤིང་བསིལ་པ་ཕོར་གང་སྟེ་ཕོར་གང་བ་གསུམ་

[332A]༄༅། །ཡོད་ཀྱང་ཆ་ཤས་ཕོར་གང་པ་གཅིག་གི་གོ་ས་ན་ཆན་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་འདི་ཉིད་དོགས་བའི་མཐའ་མ་ལུས་པར་བཅད་ནས་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་ཕྱོགས་གཞན་དུ་ཁོ་སོས་
གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་སྟོང་ཐུན་ལས་གསལ་པར་བཤད་ཚུལ་གསུངས་པས་མི་མཐུན་པར་འདོད་པ་མུན་སྦྲུལ་ལོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེའི་ཚེ་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་གྱིས་ཆ་གསུམ་སོ་སོར་མཐོང་བ་
མི་འཐད་པར་ཐལ། ཆུ་བོ་གངྒཱའི་འགྲམ་ནས་དེ་གསུམ་གྱི་ལྷའི་མིག་ཤེས་ལ་བདུད་རྩིས་གང་པའི་ཀླུང་དུ་སྣང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མིའི་མིག་ཤེས་ལ་ཆུས་གང་པའི་ཀླུང་དང། ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ལ་རྣག་གིས་གང་པའི་ཀླུང་དུ་སྣང་
བ་བཞིན་དུ་ཕོར་པ་གང་ལའང་སྣང་ཚུལ་མ་ཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་གྱི་མིག་ཤེས་གསུམ་སྣང་གཞིའི་ཆེ་ཆུང་ལའང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གསུམ་གྱི་མིག་ཤེས་སྣང་གཞི་གསུམ་ལ་
ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྣང་གཞི་དེ་ལ་ཚད་མར་སོང་ན་དེའི་ཚད་སོགས་ལ་ཚད་མར་འགྲོ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་ནང་གི་ཉ་ཆུང་དུ་དེ་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ལ་ཚད་མར་སོང་ཡང་ཚད་དབྱིབས་སོགས་
ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་སྟོང་ཐུན་ལས། གལ་ཏེ་དེའི་ཆོ་རྣག་དང་བདུད་རྩི་སོགས་ཕོར་གང་གི་ཚད་མ་ཚུངས་སུ་སྣང་དགོས་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། མིག་ཤེས་དེ་དག་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་ཀྱི་རྣག་

[332B] དེ་ལ་ཡང་ཁོ་ན་རེ། གངཱ་
དུས་རྒྱུན་དུ་རྣག་དང་བདུད་རྩིའི་ཆ་གངཱའི་རྒྱུན་ལྟར་འཇུག་པར་ཐལ། ལྷ་སོགས་དེ་འདྲ་གསུམ་ཚོགས་ཚོ་ཆ་གསུམ་དངོས་གནས་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། ཆུ་དངོས་གནས་པ་དེ་དེའི་ཁ་ནས་མི་གཞན་དུ་སོང་ཡང་མི་
ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། འགྲོ་བདེ་འདྲའི་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་དེ་དེར་མ་བསྔང་ན་བདུད་རྩི་དང་རྣག་དེ་ལྡོག་བ་གང་ཞིང། །མི་གཅིག་པོ་དེའི་ཁར་མ་བསྡད་ཀྱང་ཆུ་པོ་དེ་ལྡོག་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་རྣག་སྐྱེ་པ་
དང་འགག་པ་ནི་ཡི་དྭགས་གཅིག་པོ་དེ་འགྲོ་འོང་གིས་ཡིན་ལ་ལྷ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་འདྲའི་རྣག་ཆོས་ཅན། །བྱོད་དེ་འདྲའི་ཡི་དྭགས་ཡོད་ན་ཡོད་པ་དང་དེ་མེད་པ་ན་ཁྱོད་ཀྱང་འཇིག་བར་ཐལ། ཁྱོད་འགྲོ་བ་སྦྱིའི་
ལས་དཔང་གིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡི་དྭགས་དེ་འདྲ་དེ་ཁོ་ནའི་ལོངས་སྦྱོད་དུ་དེའི་ལས་ཀྱི་བདག་འབྲས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དེ་འདྲའི་བདུད་རྩི་ལ་ཡང་རིགས་འགྲེ་བྱ། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འགྲུབ་ཚུལ་དང་འགག་
ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་བློར་མི་ཤོང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། འགྲོ་བའི་དགེ་སྡིག་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ཚུལ་དང་འགག་ཚུལ་རྟོག་གེ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་བློར་མི་ཤོང་ན་མེད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར་

[333A]༄༅། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལྷ་མིའི་རྟེན་ལ་དགེ་པའི་རྣམ་སྨིན་འབྱུང་ཚུལ་ཡང་སོ་སྐྱེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གང། མི་དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ངན་སོང་གསུམ་ན་གྲིན་ཚུལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་
ཀུན་བཏུས་ལས། ལས་དགེ་བའི་རྣམ་བར་སྨིན་བ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདོད་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཀུན་བཏུས་ལས། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་
སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འབྲོ་དང། ཡི་དྭགས་རང། ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་བར་ལྟུང་བ་རྣམས་སུ་མི་འདོད་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཆུ་བོ་ད་
མེ་དེ་གཅིག་པུའི་ལས་ཀྱི་མ་ཡིན་ཀྱི་མིའི་འགྲོ་བ་འཁོར་བཅས་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ཅན་ཡིན་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སོ་སྐྱེའི་གཟུགས་ཕུང་ཡིན་ན་ལས་ཉོན་གྱིས་བླངས་པའི་ཕུང་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་བར་ཐལ། སྤྱིར་
བཏང་ལ་སོ་སྐྱེའི་གཟུགས་ཕུང་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་བོ་དང་འཁོར་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེ་བ་ཅན་གྱི་ལམ་མ་ཞུགས་སོ་སྐྱེའི་གཟུགས་ཕུང་དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ རྩ་བར་འདོད་ན། བདེ་བ་ཅན་དེ་མ་དག་པའི་ཞིང་དུ་ཐལ། དེར་སྐྱེས་པའི་སོ་སྐྱེའི་ཕུང་པོ་ལས་ཉོན་གྱིས་འཕངས་པའི་སྡུག་པ་དེན་དང་བཅས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དག་མ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཡང་ཡོད་ལ། དེར་

[333B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་སྨོན་ལམ་ཁོ་ནའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་གང། དེ་ལྟར་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ལ་རྟོག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསམས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དང་
པོ་གྲུབ་སྟེ། འཆི་མེད་རྡ་སྒྲ་ལས། སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་བསམ་མི་ཁྱབ། །བསམ་མི་ཁྱབ་ལ་དང་བྱས་པས། །རྣམ་པར་སྨིན་པའང་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྣམ་དག་ཞིང་དེར་སྐྱེ་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལས་
ཡོངས་སུ་དག་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་བལྟ་སྟེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་བས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་དགེ་བའི་རྩ་
བའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཀུན་བཏུས་ལས། དེ་ལྟ་བས་ན་སྐྱེ་བའི་གནས་དེ་དག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱོ་བའི་གནས་དེ་དག་ དེ་
དག་ནི་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ན། རྟོག་གི་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཕྲ་བའི་གནས་ལ་འཁྲུལ་པ་ཕྲ་བ་ནི། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚ་བའི་རེག་བྱ་དང་གྲང་
རེག་གི་གཞི་མཐུན་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་ཚ་བའི་རེག་བྱ་དང་གྲང་བའི་རེག་བྱའི་གཞི་མཐུན་སྲིད་པ་མེད་པར་ཐལ། མེའི་རེག་བྱ་དང་གྲང་རེག་གི་གཞི་མཐུན་སྲིད་པ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་མེའི་རེག་

[334A]༄༅། །བྱར་གྱུར་པའི་གྲང་རེག་དེ་ཚ་པའི་རེག་བྱ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་འདྲའི་གྲང་རེག་ཆོས་ཅན། ཚ་བའི་རེག་བྱར་ཐལ། མེའི་རིག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། ཀུན་བཏུས་ལས། མེའི་
ཁམས་གང་ཞེ་ན་ཚབཱ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་ན་དེབས་ཀྱང་མ་ཁྱབ་སྟེ། མེ་དང་མེའི་ཁམས་ཡིན་མི་ནལ་མུ་བཞི་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་འདྲའི་གྲང་རེག་ཆོས་ཅན། གྲང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཚ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་
སོང༑ དེར་ཐལ། མེའི་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། ཁམས་དྲུག་དང་བཞི་གང་རུང་གང། ཆུ་སོགས་ཀྱི་ཁམས་གཞན་མ་ཡིན་ལ། མེའི་ཁམས་ཡིན་ན་ཚབས་ཁྱབ་པ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་ལུང་དོན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་
འདོད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ན་རེ། ལྕགས་གོང་དམར་འབར་བ་ཡང་ཡིན་རང་གི་རེག་བྱ་ལ་ཚ་བའི་རེག་བྱ་དང་གྲང་བའི་རེག་བྱ་ཡང་ཡོད་བའི་ལྕགས་གོང་དམར་འཔར་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱེད་ཀྱི་སྟེང་
དུ་གྲང་རེག་མེད་བར་ཐལ། ཁྱོད་མེ་སྟོབས་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་ནོན་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མཁས་བ་བ་ཅིག་མ་ཁྱབ་གསུངས་པ་ལྟར་སྤྱིར་ཁྱབ་པ་མེད་ཀྱང་དངུང་འདིར་སྟགས་མ་གྲུབ། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེར་ཐལ། ཁྱོད་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ། འོན་དེ་འདྲའི་ལྕགས་གོང་དམར་འབར་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་མེའི་ནུས་སྟོབས་ཕལ་ཆེར་རིག་སྔགས་ཀྱིས་བཅོམ་ནས་སྟོབས་ཆུང་དུར་བྱས་པ་དེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་མེ་སྟོབས་ཆེན་པོ་དང་

[334B] འཁོར་གསུམ་ཁས། འདོང་མི་ནུས། དེ་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། མེ་ཡིན་ལ་རང་གི་ཚ་བ་རིག་སྔགས་ཀྱི་ནུས་པས་བཅོམ་ནས་གྲང་རེག་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲ་སྦྱིར་བཏང་ལ་མེད་ཀྱང་
རིག་སྔགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡོད་པས་ན་གསང་སྡགས་ཀྱི་ནུས་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མདོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུད་ལས། མ་མོ་ཞེས་བ་བའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱིས་ནད་
འགོ་བ་གཏོང་ངོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གསང་སྔགས་ཀྱིས་ནི་མེའི་ཚ་བ་མེད་པར་བྱས་ནས་གྲང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་དང། ཀུན་བཏུས་ལས། ནོར་བུ་དང་སྔགས་དང། སྨན་དང་མ་ཁྱུད་སྦྱད་དང་ལྡན་པའི་ལས་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཚ་བའི་རེག་བྱ་ལ་གྲང་པའི་རེག་བྱ་གཅིག་སྲིད་པར་ཐལ། ཚ་བའི་རེག་བྱ་རིག་སྔགས་ནུས་མཐུས་གྲང་བའི་རེག་བྱར་བསྒྱུར་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཚབ་
སྔགས་ཀྱིས་མི་ཚ་བར་བྱས་པ་དེ་ཚ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། ལྕགས་གོང་དམར་འཔར་བའི་རེག་བྱ་ལ་གཉིས་སྲིད་པ་གཅིག་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྕགས་གོང་
ལ་སྔགས་མ་བཏབ་པའི་དཔང་དུ་བྱས་ཤིང། འདི་ལ་ཞིབ་ཆ་ཞིག་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚ་པའི་རེག་བྱ་གྲང་བའི་རེག་བྱར་བྱེད་པའི་སྔགས་ཀྱིས་ལྕགས་གོང་དམར་འཔར་པའི་ཆ་ཀུན་ལ་བཏབ་ན་དེ་ཕྱིན་ཆད་ལྕགས་དེ་ལ་ཚ་བའི་རེག་

[335A]༄༅། །ཀྱ་མི་འོང་ལ། ལྕགས་རེ་ལ་སྔགས་མ་བཏབ་པར་ལག་པ་སོགས་ལ་སྔགས་བཏབ་པ་དེས་རེག་པ་ན་གང་རེག་པའི་ཆ་དེ་རེག་བཞིན་བའི་སྐབས་སུ་ཚ་རེག་མེད་ཀྱང། ཆ་གཞན་ལ་ཡོད་ཅིང་མ་རེག་པའི་ཆོ་ཆ་ཀུན་ཚ་པར་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་སྔགས་ཀྱིས་ལྕགས་དེ་ལ་སེར་ དཔེར་ན། རས་ལ་སྔགས་བཏབ་ནས་མེའི་གདན་བྱས་ཀྱང་མི་འཚིགས་པ་
བཞིན་ནོ། །ཡང་ཁ་གཅིག་ན་རེ། ཉིས་ དེ་འདྲའི་ལས་ངན་གྱིས་ཡི་དྭགས་ཁ་ཅིག་ལ་དེ་འདྲ་བྱུང་བ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ བཤེས་སྤྲིབ་ལས། ཡི་དྭགས་རྣམས་ལ་སོས་ཀའི་དུས་སུ་ནི།  །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལའང་ཆ་གཉིས་ཡོད་པར་རྟོགས་སླ། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་ཡི་དྭགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉི་
ཟླ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དང་ཆུ་ཀླུང་རྣག་ཏུ་སྣང་ ཡི་དྭགས་རྣམས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲ་འབྱུང་བ་མང་པོ་ཡོང་ཀྱང་ཡི་དྭགས་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་འདྲའི་
ལས་ཅན་ཞེས་སྨྲས་པ་ལྷ་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མེ་ཡིན་ལ་མི་ཚ་བའི་རེག་བྱ་ཆོབ་ཅན་ཞིས། ཁས་ལེན་མི་རུང་སར་ཐལ། དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་སྤྱིར་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་

[335B] སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གསུང་ཡང། རེ་ཞིག་མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཀྱི་ལན་ཐོབ་པར་ཐལ། སྔགས་ཀྱི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་ཐུབ་པར་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་
བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ཕལ་ཆེར་རིང་སོང་སྐབས་སུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ། སྐབས་འདིར་ཡང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་དེ། ལུས་ངག་གི་ལས་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་
དིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་མིན་བ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐེག་དམན་གྱིས་མདོ་ལས། འདི་ལྟར་འདས་པའི་ལས་ཡོད་དོ། །འདས་པའི་གཟུགས་ཡོད་དོ། །མ་འོངས་པ་ཡོད་དོ། །ད་ལྟར་གྱུབ་བ་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་གའི་ཕྱིར། སྐབས་
 སྒྲ་ཤད་འཛག་སྣང་གེ་དབང་ཤེས་དང་ཆུ་འབབ་ཀླུང་གི་དྭགས་ཀྱི་རྣག་བློ་གསུམ་ལ་ཁྱད་པར་ཆེར་ཡོད་དེ། སྔ་མ་གཉིས་ཚད་མིན་དང། ཕྱི་མྪ་དམ་ཡིན་པར་གཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟ་
མི་སྡུག་པའི་ཏིང་འཛིན་དེ་ཞེན་ཡུལ་མེད་པའི་རྣམ་རྟོག་ཡིན་ཀྱང་ལོག་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཞེས་ཐག་པ་ནས་ཀེད་རུས་ཀྱིས་ས་གཞི་ཁྱབ་པར་འཁྲུལ་ནས་མི་འཛིན་པར་དགོས་དབང་གིས་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་
ན་ཚང་མ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་གང་ཞེན་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། རླན་གཤེར་གྱི་དངོས་པོ་ཕོར་གང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་སྣང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དྲུག་སྣང་བའི་དོན་དྲུག་ཀྱང་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་འགྲོ་བ་དེ་དྲུག་གི་ལས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་བསམ་

[336A]༄༅། །མི་ཁྱབ་ལས་གྲུབ་པས་བཞིག། །དེ་ལྟར་ཤེས་པར་སྐྱེ་དོན་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཞིའི་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བསམ་མི་ཁྱབ་ལྔ་སོགས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ལས། ལས་
འདིས་ལུས་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདྲི་ནི་བསམ་ཕྱིས་མི་ཁྱབ་པོ། །ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དེ་ཉིད་གནས་ངང་དངོས་པོ་དང་རྒྱུ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། ཕྱིའི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་མངོན་
པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། ནོར་བུ་དང་སྔགས་དང་སྨན་དང་མ་ཁྱུད་སྦྱང་དང་ལྡན་པའི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐུའི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ཀྱི་དབང་གི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་དང། མདོ་ལས་ཀྱང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། སྔགས་དང་སྨན་གྱི་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། རྣལ་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
གྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐེག་བསྡུས་སུ་དྲངས་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་རྣམ་པར་
རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཤེས་པས་ནི། དཔེར་ན་ཡི་དྭགས་དང། དུད་འགྲོ་དང་མི་དང་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཐ་དད་པར་

[336B] འགྲོ་བ་སོ་སོ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དང་དེའི་སྐྱེ་བ་དང། འགག་པ་མི་འདྲ་བར་སོ་སོར་འབྱུང་པའི་རྒྱུ་མཚན་
ཡོད་དེ། འགྲོ་བ་དེ་དག་གི་སྤོ་ལས་བསགས་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་དང་ལས་ཀྱི་བསགས་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་འགྲོ་བ་ཡང་ཐ་དད་དུ་སྐྱེས་པ་ལྟར། དེ་དག་གཞི་གཅིག་ལ་ཚོགས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གེགས་བྱེད་མི་བྱེད་
སོགས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ལྕགས་གོང་དམར་འབར་པ་གཅིག་ལ་མི་འཚིག་པའི་སྔགས་ཅན་གྱིས་གང་རེག་པ་དེའི་རེག་བྱ་བ་སེལ་བ་གཅིག་དང་གཞན་གྱིས་རེག་ན་འཚིག་པའི་རེག་བྱ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་མྱོང་བྱེད་ཐ་དད་ཡིན་པ་བཞིན་
ནོ༑ ༑མེ་སྟོབས་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་ནོན་པའི་དངོས་པོ་དེ། དེ་འདྲའི་ཤར་གཞིར་གྲང་རེག་རྒྱུན་ཆགས་སུ་གནས་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཀྱང། གྲང་རིག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། མེ་སྟོབས་
ཆུད་དང་མེ་ཙམ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཏེ། སྤོས་ཀྱི་མེ་དང་རིག་སྔགས་ཀྱིས་ཚ་བའི་ཆ་བཅོམ་པའི་མི་དག་གིས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་དང་མཐུན་པར་བྱས་ན་ཆ་ཅན་རླན་གཤེར་ཕོར་གང་གི་གོ་ས་ན་དེའི་ཆ་
ཤས་ཀྱི་ཆུ་ངས་བསིལ་དག་རྣག་དང་བདུད་རྩི་གསུམ་དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་གྱི་མི་ཡི་དྭགས་ལྷ་གསུམ་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པ་གཅིག་སྲིད་ཅིང་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ན་སྐྱེ་བ་དང། སོང་བ་ན་ལྡོག་པ་དག་ཡོད་དེ་དེ་འདྲར་སྤྱད་པའི་ལས་ཀྱི་

[337A]༄༅། །བདག་རྐྱེན་ཙམ་གྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་འགའ་ཞིག་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཁང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང། དགེ་བ་སྟོབས་ཅན་འགའ་ཞིག་གི་མཐུས་ནམ་མཁའ་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་ཆར་
 མི་དགེ་བའི་ལས་ཅན་ཡི་དྭགས་འགའ་ཞིག་ལ་ཆད་བ་ཐོག་ཏུ་བབས་པ། དམྱལ་བར་རང་རང་ལས་ཀྱིས་དམྱལ་སྲུངས་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་
བརྡེག་འཚོག་བྱེད་པ་དང། ལེགས་འོངས་ལྟ་བུ་ལ་རང་གིས་ཟས་མི་རྙེད་པར་མ་ཟད་གྲོགས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་རྙེད། དུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སའི་ཆར་བབས་པ་ལྟ་བུ་དང། གཞན་ཡང་མི་བསོད་ནམས་སྐྱེས་ལ་ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་བྱུང་
བ་དང། བ་གླང་སྐྱོང་ལ་གསེར་གྱི་གླང་ཆེན་བྱུང་བ་དང། རྣ་བ་བྱེ་བ་རི་འཁྲུངས་པ་དང་ནང་དུ་གཏེར་གསར་དུ་གྱུར་པ་དང། མི་བསོད་ནམས་ཅན་གྱི་ཤིང་གྲིབ་ལ་སྔ་གྲོ་བསྡད་པས་ཕྱི་གྲོ་ཡང་གྲིབ་མ་སྔ་གྲོ་བཞིན་མི་གཡོ་བ་
བཞིན་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་སྟིང་པོ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལས་དབང་གིས། ཞེས་སོགས་ཀྱི། རང་འགྲེལ་ལས། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་བདག་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་
ལས་ཀུན་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་དོན་དེ་དག་རེ་རེ་ཡང་མདོ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཤེས་བྱེད་མང་པོ་མཐོང་མོད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་བཤད་པ་གཅིག་བུས་ཀྱང་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ། ཐེག་

[337B] ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཚིག་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མཐོད་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེའི་འབྲས་བུ་མཐོད་
བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་མཐོང་ན་ད་ལྟ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་དགོས་པ་ལས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ད་ལྟ་མི་མཐོང་བ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པ་ལ་རྟོག་གི་འབར་བ་ལས། དགེ་བའི་རྩ་བས་དབུལ་བར་གྱུར་པའི་རྒྱུད་ལ་འབྲས་བུ་
ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། གངྒའི་ཀླུང་དུ་སྐམ་པའམ་རྣག་གམ་མེ་མ་མུར་དུ་མཐོང་བ་བཞིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཆུ་བོ་གང་གའའི་འགྲམ་ན་ཡི་དྭགས་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོག་ནས་པ་རྣམས་པ་བདག་ཉིད་ལ་
སྐལ་བ་མེད་པར་གྱུར་པའི་དབང་གིས་གངྒའི་ཀླུང་ཡོངས་སུ་སྐམ་པའམ་རྣག་གམ་མེ་མ་མུར་དུ་འབབ་པ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ལས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ནོད་ཀྱི་ཆར་བ་ཡར་གྱུར་ཀྱང། དགེ་བའི་
རྩང་མ་བསགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ལ་འབབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཉིད་དུ་མེད་པར་གྱུར་པའམ་ཐོག་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་ནས་འབབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡང་ཁོ་
ན་རེ༑ ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ལ་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་ཐལ། སེམས་ཅན་འབྱོར་རྒྱུད་རང་རང་གི་ལས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་ཅིང་སྐྱོན་དེ་མི་འོང་བར་ཐལ། རྒྱུའི་ཚོགས་

[338A]༄༅། །བ་ཚད་ན་འབྱུང་བ་ལ་གེགས་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ལ་ཕན་པ་འབྱུང་བ་ནི་ཚོགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་
མཁའ་རྣམས་ཚོགས་པ་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་གི་རྐྱེན་གཅིག་མ་ཚད་ན་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཏོང་བ་དང། སེར་སྣ་སྤངས་པ་དང། འདོད་པ་མེད་པ་མང་དུ་གོ་མས་པ་དང། མཉམ་པའི་སེམས་དང། འདོད་པ་
ལ་སྐྱིན་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང། ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་རེ་བ་མེད་པ་དང། འབྲས་བུ་ལ་འདོད་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བར་བྱས་པའི་སྦྱིན་པས་ནི། ནོར་གྱི་ཆར་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་བར་
འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་རྐྱེན་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མ་ཚང་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ཐོག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་ནས་
ཞེས་པས་ངོ་བོ་འགྱུར་ལུགས་བཤད་པས་དེར་སྣང་ཡང་སྣང་གཞི་མེད་པར་འདོད་པ་ལེགས་པར་ཁེགས་སོ། །དེས་ན་དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་འདུས་པའི་དུས་དེའི་ཚེ་ཆ་ཅན་རླན་གཤེར་ཕོར་བ་གང་གི་གོས་ན་དེའི་ཆ་
ཤས་ཀྱི་རང་ཆུ་དྭངས་པ་སིལ་བདུད་རྩི་ཕོར་བ་གསུམ་ཡོད་པར་མ་ཟད། དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ལ་ཡང་ཚད་དབྱིབས་དཔངས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཅིག་ཁོ་ནར་ངེས་པ་མེད་དེ། དུས་གཅིག་ལ་ཡང་ཚད་

[338B]
གང་ཞིག་རིའམ་གླིང་གཅིག་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཅན་བྱུང་དུས་ཆེ་ཞིང་བཟང་བ་དང། སེམས་ཅན་སྡིག་པ་ཅན་བྱུང་དུས་ངན་པ་དང་ཆུང་དུར་འགྱུར་བ་ནི་ལུང་དང་རིགས་པ་དང་སྔོན་བྱུང་གི་རབས་དུ་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་
གྲུབ་སྟེ། གདུལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་མང་པའི་ལས་དང་བསམ་པས་རི་རབ་གཅིག་གི་གོ་སར་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཅིང་ཤོང་བར་མ་ཟད། རྣལ་འབྱོར་པ་གཅིག་གི་བསོད་ནམས་དང་མོས་བས་ཀྱང་མི་གཅིག་གི་གོ་སར་འཁོར་ལོ་སྒྱུར་བའི་དབུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་
བཞི་བ་ཆུད་ཅིང་དོག་པ་མེད་པར་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་ལས། དོན་དམ་པར་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་ཚད་གཞལ་དུ་མེད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པའི་དབང་གིས་སོ། །འདིར་ཕུག་ཁྲུ་
ལྔའི་ཚད་གང་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་པའི་ཕུག་དེར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་པ་བསྟོན་པ་དེའི་མཐུ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་སྒྱུར་བ་སྡེ་དང་བཅས་པ་འོང་ཞིང་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། དེ་སུས་ཀྱང་མ་
བསྐྱེད་ཅིང་ཕུག་དེར་ཞུགས་པའི་འཁོར་ལོ་སྒྱུར་བའི་སྡེ་ཡང་དོག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། དེའི་ཊིཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ལས། དོན་དམ་པར་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ལ་ཡང་ཚད་དང་དཔངས་ཀྱི་ཆ་ཤས་རིགས་

[339A]༄༅། །གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་རིགས་མི་འདྲ་བ་དང་སྡིག་པའི་ལས་རིགས་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་ལས་དེ་དག་གི་བདག་འདྲས་སུ་གྱུར་པའི་འདི་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚད་
དབྱིབས་ཀྱི་ཆ་ཤས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བས་སོ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བསྐལ་པ་དང་པོར་ས་གཞི་ལ་ཡང་རོ་ཞག་ཁྱབ་པར་ཅན་ཡོད། མི་རྣམས་ཀྱང་འོད་གཟུགས་
ཅན་ཡིན་པ་ལས་སེམས་ཅན་རེ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱོད་པས་རྐྱེན་བྱས་ནས་ནུབ་ཅིང། ད་གདོང་གསེར་ར་གན་དང་དངུལ་ཞ་ཉེར་འགྱུར་པ་སོགས་འོང་ལ། ཡང་བྱམས་པ་བསྒོམས་སྟོབས་ཀྱིས་སྣོད་བཅུང་ཡར་སྐྱེས་ཏེ་བྱམས་པའི་དུས་སུ་ཚེར་
མངོན་འབྱུང་གི་མངོ་སོགས་ལས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་བརྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། ལྕགས་གོང་དམར་འབར་བ་ཡང་ཡིན་བསིལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རིག་སྔགས་ཀྱིས་མི་ཚ་བར་བྱས་པའི་གཞི་མཐུན་གྱི་ལྕགས་གོང་དེ་ཆོས་ཅན། མེ་མ་
ཡིན་པར་ཐལ། མེའི་བྱེད་ལས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་སྲེག་པའི་ནུས་པ་མེད་ལ་བསིལ་བའི་རེག་བྱ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འཇའི་ཁ་དོག་དམར་བ་དེས་མི་སྲེག་ཀྱང་མེའི་བྱེད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་

[339B] འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་ནམ་མཁའ་ལ་འཇའ་འབྱུང་ཡང། ནས། དེ་ལ་ཁ་དོག་སྐྱ་པོར་སྣང་བ་དེ་ནི་སའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ངོ། །དེ་ལ་ཁ་དོག་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཆུའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ངོ། །དེ་ལ་ཁོ་དོག་དམར་པོར་
སྣང་བ་དེ་ནི་མེའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ངོ། །གང་གཞུའི་དབྱིབས་ལྟར་འདུག་པའམ་ཟླུམ་པོར་འདུག་པ་དེ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འོ་ན་མེའི་བྱེད་ལས་ལ་སྲེག་པའི་བྱེད་ལས་དང་སྨིན་པར་
བྱེད་པའི་བྱེད་ལས་དང། མི་སྲེག་པར་དྲོ་བར་བྱེད་པའི་བྱེད་ལས་སོགས་དུ་མ་མེད་པར་ཐལ། གཞི་དེ་ལ་སྲེག་པའི་བྱ་བ་མེད་ན་གཞི་དེ་ལ་མེའི་བྱེད་ལས། མི་ལྡན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འཁོར་གསུམ། མ་ཁྱབ་ན་
འབྱུང་བ་བཞི་ཀའི་བདེ་ལས་མི་ལྡན་པའི་འབྱུང་བ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཞི་འབྱུང་བ་དེའི་གཡོ་བ་རླུང་གི་དང་ཐོགས་པ་སའི་དང་སྡུད་པ་ཆུའི་དང་སྨིན་པ་མེའི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་དག་གཅིག་མེད་ནའང་མི་རུང་
པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། གང་གསུམ་མེད་པར་རེ་རེ་མེད། །གཅིག་མེད་པར་ཡང་གསུམ་མེད་དོ། །ཞེས་དང། འོན་ཏེ་སོ་སོ་རང་ཡོད་ན། བུད་ཤིང་མེད་པར་མེ་ཅིས་མེད། །གཡོ་དང་ཐོགས་དང་སྡུད་པ་དག་ཆུ་དང་རླུང་དང་ས་
དེ་བཞིན། །ཞེས་དང། དེའི་དར་ཊིཀ་ལས། དེ་བཞིན་གཡོ་དང་ཐོགས་པ་དང། །སྨིན་པ་མེད་པར་ཆུ་ཅིས་མེད། །ཅེས་བ་དང། ཐོགས་སྨིན་བསྡུས་པ་དག་མེད་པར་རླུང་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང། གཡོ་སྨིན་སྡུད་པ་དག་མེད་པར་ས་ཡོད་པར་

[340A]༄༅། །ཐལ། ཤེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ས་ལུ་ལྗང་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་དོ། །རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡང་སྲས་མདོ་ལས། མེའི་ཁམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཉེ་ནད་དར་ཕྱི་རོལ་གྱིའོ། །ནང་དེ་མེའི་
ཁམས་གང་ཞེ་ན། གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་ལུས་འདི་ལ་མེ་དང་མེའི་རྣམ་པ་དང། དྲོལ་དང་དྲོ་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་མེའི་ཁམས་གལ་ཞེ་ན། གང་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེ་དང་མེའི་རྣམ་པ་དང། དྲོ་བ་དང་དྲོ་བའི་རྣམ་པ་དང་ཞེས་དང། ས་ལུ་
ལྗང་བའི་མདོ་ལས། གང་ལུས་ཀྱི་ཟོས་པ་དང། འཐུང་བ་དང་འཆོས་པ་དང། མྱང་བ་རྣམས་འཇུ་བར་བྱེད་པ་འདི་ནི་མེའི་ཁམས་ཤེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འོ་མ་ཆོས་ཅན། ཆུ་ཁམས་ཡིན་པར་ཐལ་
ནང་གི་ཆུ་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ནང་གི་གཤེར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡབ་སྲས་མདོ་ལས་ནང་གི་ཆུའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་ལུས་འདི་ལ་ནང་གི་ཁོང་ན་ཆུ་དང་ཆུའི་རྣམ་པ་
དང་ཆུ་ཉིད་དང་རླན་པ་དང་རླན་པའི་རྣམ་པ་དང་རླན་པ་ཉིད་དང་གཤེར་པ་ཉིད་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ཆུ་ཡིན་པར་ཐལ། རླན་གཤེར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་ཟེར། འདོད་ན། ཆུ་དང་འོ་མ་
གཉིས་སུ་ཕྱེ་པའི་ཆུ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ། འོ་ན་གཅིན་ཆོས་ཅན། ཆུ་དང་གཅིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆུ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། རླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[340B] གཅིན་ལས་གཞན་པའི་ཆུར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་གཞན་ཡང། བདུད་རྩི་ཆོས་ཅན། ཆུ་དང་བདུད་རྩི་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆུ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ལྷའི་ཆུ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ལྷའི་མེ་མེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལྷའི་ཆུ་ཆུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྟོང་ཐུན་ལས་ཆུ་དྭངས་བསིལ་ཞེས་དྭངས་བསིལ་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་བདུད་རྩི་དང་འོ་མ་གཉིས་ཆུ་
ཡིན་ཀྱང་དྭངས་བསིལ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་གིས་བལྟས་པའི་ཐམ་ཀྱི་གངྒཱའི་ཀླུང་རྣག་གིས་གང་བར་སྣང་བའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ལ་སྣང་བའི་ཐད་ཀྱི་ཀླུང་གི་ཆ་
རྣག་ཡིན་པ་གཅིག་མི་སྲིད་པར་ཐལ། ཆུ་ཀླུང་ལ་རྣག་མཐོང་བའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཡིན་ན་དེའི་ཆ་ཀུན་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་ཡང་མི་དགོས། སྐུ་ཀླུད་རྣག་ཏུ་སྣང་ཡང་རྣག་དངོས་གནས་པ་དེ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་
མ་ཁྱབ། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཆ་ཀུན་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཆར་གྱུར་པའི་རྡུལ་ཕྲར་བ་དང་རེག་བྱ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པའི་གཟུགས་མངོན་
སུམ་དུ་མཐོང་ཡང་དེའི་ཆ་ཀུན་མཐོང་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །བརྒྱ་པ་ལས། གཟུགས་མཐོང་ཆེ་ན་བུ་མ་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་མཐོང་མི་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་གྱི་

[341A]༄༅། །ཡི་དྭགས་ཀྱིས་དེ་ལ་བལྟ་བ་ཙམ་བྱས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་ཆུ་དེའི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཐོབ་པའི་ཚེ་དེ་དེའི་མཚན་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལྷ་ཡིན་ཚད་ལ་བདུད་རྩི་དང་ཡི་དྭགས་ཡིན་ཚད་ལ་རྣག་
དངོས་གནས་པ་འགྱུར་མི་དགོས་ལ། དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་ལ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་དུ་དབང་བ་གཅིག་བྱུང་བ་ན་འབྱུང་གི་དེའི་སྔོན་དུ་མ་ཡིན་བར་ཤིན་ཏུ་གསལ་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། རླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་གང་ལ་བལྟས་
པ་ན་བདུད་རྩིའི་སྣང་པ་འཆར་བ་ལྷ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བ་དེ་འཆར་བས་མ་ཁྱབ་ལ། རྣག་ཁྲག་ཏུ་སྣང་བའང་ཡི་དྭགས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ་
དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་གྱི་ཡི་དྭགས་ལྟོ་བ་རི་ཙམ་པའི་ཆེན་པོ་གང་གའའི་དཀྱིལ་དུ་ཞུགས་ནས་གང་གའའི་སྐེད་ཀྱི་ཆ་ཀུན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང། ལྷ་མི་སོགས་འགྲོ་བ་གཞན་མཐའ་དེར་མེད་ཚེ་འོག་དང་གོང་གི་ཀླུང་ཆུ་ཡིན་ཀྱང་ཡི་དྭགས་དེའི་
གང་ཐོབ་ཀྱི་སྐེད་ཀྱི་ཆ་རྣག་ཏུ་སྐྱེས་པ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཡི་དྭགས་དེ་ཁོ་ནས་བདག་ཐོབ་ཅིང་ལོངས་སྤྱོད་པ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་ཅིང་ཁྱབ་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་དེ་འདྲའི་ལྷ་ཁོ་ནས་བདག་ཐོང་
དེ་ལྟར་སྐྱོད་པའི་བདུད་རྩིས་དེ་ལྟར་ཁྱབ་ཡོད་པའི་ཞིབ་ཆ་འདི་འབྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། དེ་ཡང་རླང་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་བ་དེ་ཉིད་མི་དང་ཡི་དྭགས་ལྷ་གསུམ་གྱིས་ཐུན་མོང་དུ་བལྟས་པའི་ནག་སུམ་དའི་བ་ལྷ་

[341B] དེ་ནས་སྣོད་དེ་ཡི་དྭགས་ཀྱིས་ལག་དུ་བླངས་ནས་འཐུང་བར་བརྩམས་པ་ན། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཁར་སླེབ་ནས་ཆ་ཐམས་ཅད་རྣག་ཁྲག་ཁོ་ནར་སྐྱེས་ཏེ། ཡི་དྭགས་
ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་དེས་གཞན་གཉིས་ལའང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུང་འདིས་ཁྱབ་པ་བཅད་ཚུལ་དེ་ཤེས་དགོས་སོ། །ཡང་དུས་འཁོར་དང་མདོན་པ་གང་རུང་རེ་ལ་ཅུང་ཟད་སྦྱངས་ནས་ཞེན་པའི་
བོད་འགའ་ཞིག་ན་རེ། དུས་འཁོར་དང་མངོན་པ་མཛོད་གང་རུང་གཅིག་ཁས་བླངས་ལ་ཅིག་ཤོས་དྲངས་དོན་དུ་རིགས་བར་ཐལ། དུས་འཁོར་གྱིས་ལྷུན་པོ་ཟླུམ་པོ་ཡིན་པར་བཤད། མཛོད་ཀྱིས་ལྷུན་བོ་གྲུ་བཞི་ཡིན་པར་བཤད་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ལྷུན་པོ་ཡིན་ན་དུས་འཁོར་ལུགས་ལ་ཟླུམ་པོ་དང་མཛོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་གྲུ་བཞིས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །ཁྱོད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་
གཉིས་འཐེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འདོད་མཁན་མི་སྲིད་ལ་མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ལྷུན་པོ་གཞིར་བཞག་ཟེར་ན་ཡང། འོ་ན་དུས་འཁོར་གྱིས་མི་མཛེད་འཇིག་རྟེན་འདིའི་གླིང་བཞིའི་དབུས་ཀྱི་ལྷུན་བོ་ལ་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་དང་དཔངས་འབུམ་
ཕྲག་གཅིག་པོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དུས་འཁོར་དང་མཛོད་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་རིགས་པར་ཐལ། དུས་འཁོར་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་མོས་པ་དང། བསམ་དབང་གིས་སྟོན་

[342A]༄༅། །བས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་དབྱིབས་ཚད་སྣ་ཚོགས་གསུངས་ཤིང། གསུངས་པ་ལྟར་གྲུབ་ཅིང་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་བཤད་པ་གང་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར། དོན་
དམ་པར་ཏེ་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་ཆེད་འབུམ་ལྟ་བུ་གཅིག་དང་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཁོ་ནར་གཞལ་དུ་མེད་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་རིགས་སྣོད་བཅུད་འགྲུབ་བྱེད་ལ་རིགས་
གཅིག་ཁོ་ནར་མ་ངེས་པའི་དབང་གིས་སོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་ལས། འདིར་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་བའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་
ཚད་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གསུངས་ཤིང་རབ་ཏུ་སྣང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཕལ་བོ་ཆེ་དང་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང་མངོན་པ་གོང་འོག་ལས་རི་སོགས་མི་འདྲ་བ་རེ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཊིཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་སྣང་བར་ཤེས་པར་
བྱའོ༑ ༑རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཆ་ཅན་ལྷུན་པོ་གཅིག་གི་གོ་སར་དེའི་ཆ་ལས་གྲུབ་པའི་ལྷུན་པོ་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དབེ་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་བྱང་སེམས་དབང་ཐོབ་པས་ཕུག་པ་ཁྲུ་ལྔའི་ནང་དུ་འཁོར་བསྒྱུར་ཡན་ལག་བཞིའི་
དཔུང་དང་བཅས་པ་དོག་པ་མེད་ཅིང་འོང་བ་དང་ཕུག་པ་ཡང་ཆེར་སྐྱེད་མི་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་ཚུལ་དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་བཤད་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དོན་དམ་པར་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་ཚད་གཞལ་དུ་མེད་དེ། ནས་

[342B] །དོན་དམ་པར་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཞས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ་ལྷུན་པོ་
གཉིས་དེ་ལྟར་མི་རུང་ཡང་ཐེག་ཆེན་སྐབས་དུས་འཁོར་ལུགས་ལ་ལྷན་པོ་གཉིས་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པ་ནི་དཔེ་དོན་གསལ་བར་བཤད་པ་དང་དངོས་འགལ་དུ་ཤེས་པར་གྱིས། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དུས་འཁོར་གྱི་དཔེ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ལ་བཅུག་ན་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་འཇིག་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་དགྲ་བཅོམ་བ་དང་བྱང་སེམས་དབང་ཐོབ་པའི་ནུས་པ་དེ་བསམ་མི་ཁྱབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་འཇིག་གསུམ་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་དང། དེ་འདྲའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ཀྱི་ནུས་པ་གཉིས་བསམ་ཀྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་འདྲའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། དེ་འདྲའི་བསམ་མི་ཁྱབ་དེ་
འཇིག་རྟེན་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལ་བཅུག་ན་འགལ་ཚུལ་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་དཔེ་ཤོད་ཚུལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རི་གླིང་ཐ་དད་པ་གནས་པའི་དཔེ་ལ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་ཏིང་འཛིན་བསམ་མི་ཁྱབ་དེ་བསམ་
མི་ཁྱབ་གཅིག་གི་དཔེར་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ལ་ཡང་མི་འགལ་ཀྱང། དངོས་པོ་གང་ལའང་ཆོ་འདི་ཙམ་དང་ཡུན་འདི་ཙམ་ཞེས་གཅིག་ལ་ཡང་ངེས་བཟུང་མི་རུང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བསམ་མི་ཁྱབ་དེ་འདྲ་འགོད་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་

[343A]༄༅། །འཇིག་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབེར་ན་ཕར་ཕྱིན་འགྲལ་བཤད་ཚིག་གསལ་ལ་བརྟེན་ནས་བར་སྔ་མ་མི་ངོས་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་གྱི་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུན་ཚད་ངེས་པ་མེད་དེ། བསྐལ་བསྐད་ཅིག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་རློབས་པ་
དང་སྐད་ཅིག་བསྐལ་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གཏན་ནས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་གསེར་ཕྲེང་ལས། སྐད་ཅིག་མའི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེན། ཚིག་གསལ་དུ། ཞེས་པ་ནས། དཔང་ཐོབ་
པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་བསྐལ་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། དེ་འགོག་པ་ལ། གསེར་ཕྲེང་ལས། དཔང་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་བསྐལ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས་ནུས་པས་འགལ་བ་མེད་པར་ཡང་སྨྲ་མི་
ནུས་ཏེ། དཔང་ཐོབ་པའི་རྣམ་བཞག་བྱད་ན་རྣམ་བཞག་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་འགྱུར་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བསམ་མི་ཁྱབ་གཅིག་ཀྱང་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པར་ཐལ། ད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་
ཚེས་འཁས་ལེན་མི་རིགས་ལ་དོན་དམ་པར་དེ་བས་ཀྱང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་བཞི་ཡང་མི་རུང་པར་ཐལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་བསམ་མི་ཁྱབ་རྣམས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོགས་སྤྲོས་པས་ཚོག་གོ་ཡང་ཁོན་
རེ༑ ཡི་དྭགས་འགའ་ཞིག་གིས་བལྟས་ཚེ་ཆུ་ཀླུང་སྐམ་པར་ཐལ། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀླུང་ཡང་སྐམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཆུ་ཀླུང་མ་མཐོབ་བར་གྲམ་པ་མཐོང་ནས་མེད་

[343B] འོ་ན་དེའི་མིག་ཤེས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་མིག་ཤེས་ལ་ཆུ་ཀླུང་མེད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེར་ཐལ། དེའི་མིག་ཤེས་ལ་ཆུ་ཀླུང་མེད་པར་བྲམ་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་མིག་
ཤེས་དེ་ཚད་མ་དང་མིག་ཤེས་དེས་མ་མཐོང་པའི་ཆུ་མེད་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལོག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་ཁོ་རང་ལ། འོ་ན་པ་ལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བརླན་གཤེར་ཕོར་གང་ལ་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་
འདུས་ནས་བལྟས་པའི་ཚེ་མིའི་མིག་ཤེས་ཀྱང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་མི་དེའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་སོང། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་མི་དེའི་མིག་ཤེས་ལ་ལྷ་དང་
ཡི་དྭགས་ཀྱི་གཟུགས་མེད་པར་དེ་གཉིས་ཀྱི་འོག་གཞིའི་ས་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིགས། འཁོར་གསུམ་ཁས། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཡི་དྭགས་དེས་ཆུ་ཀླུང་མ་མཐོང་བར་ཐལ། དེ་ལ་སྐམ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བལྟས་པ་
ཙམ་གྱིས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བཏུད་ནས་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ཆུ་ཀླུང་མཐོང་ནས་དེར་རྒྱུགས་པ་སོགས་བྱས་པའི་ཕྱིར། སློབ་སྤྲིངས་ལས། མི་བཟད་སྐོམ་པས་རྒྱངས་
ནས་ཆུ་ཀླུང་དྲི་མེད་པ། །མཐོང་ནས་བཏུང་བར་འདོད་དེ་སོང་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱང། །སྐྲ་ཤད། ཅེས་སོགས་ཀྱིས་ལ་ལར་སྐྲ་ཤད་དང་རྣག་སོགས་དང་མེ་སོགས་དང་སྐམ་པར་འགྱུར་ཚུལ་སོགས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ངན་སོང་

[344A]༄༅། །གསུམ་གྱི་ཡི་དྭགས་ཁ་མེ་འབར་བས་འཚིག་པ་དང། དཀྱལ་པར་མེས་སྲེགས་པ་རྣམས་དོན་དངོས་གནས་ལ་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྡིག་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པར་ཐལ། སྦྱོད་འཇུག་ལས། སེམས་ཅན་དམྱལ་
པའི་མཚོན་ཆ་རྣམས། །སུ་ཞིག་གིས་ནི་ཆེད་དུ་བྱས། །ལྕགས་བསྲེགས་ས་ཞི་སུ་ཡིས་བྱས། མཚོགས་དེ་དག་ཅི་ལས་བྱུང། །དེ་འདྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། །སྡིག་སེམས་འབྱུང་བར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ན་འགལ་ཁྱབ་ཡིན་ཏེ། མུ་སྟེགས་པས་འདོད་པའི་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཁྱེད་པ་ལོ་མིན་པ་ནི་སུ་ཞིག་གིས་ཞེས་དང། སུས་བྱས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། འོ་ན་དེ་བྱེད་པ་པོ་དེ་ཡང་ཡིན་ཞེན་ན་རང་གི་ཚེ་སྔོན་གྱིས་སེམས་བྱེད་པ་པོ་དང། སེམས་
དེ་ལས་བྱུང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་མེས་བསྲེགས་པ་དེ་གང་ཟག་དེ་དག་ལས་འཕགས་པ་དག་གིས་མི་གཟིགས་པར་ཐལ་བ་དང། ཆོས་བྱེད་པ་དང། སྡིག་པ་བྱེད་པའི་བཟང་ངན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་པ་དང། དན་
སོང་གསུམ་གཞི་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སའི་དངོས་གཞི་ལས། ཉི་ཆོ་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དེ་དག་ཁ་ཅིག་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་དམིགས་ཏེ། གནས་བརྟན་མོའུ་ལུང་གལ་གྱི་བུས་ཇི་
སྐད་དུ། ངས་སེམས་ཅན་འབར་ཞིང་རབ་ཏུ་འབར་ལ། ཀུན་ཏུ་མཆེད་ཅིང་རབ་ཏུ་འང་ར་ཏེ་མེ་ལྕེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་དང། བསླབ་བཏུས་སུ་ལུང་དྲངས་པ་ལས། དགེ་འདུན་

[344B] ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཤིང་ལྟ་བུ་དང། ལོ་མ་ལྟ་བུ་དང། འབྲུ་ལྟ་བུ་གང་དག་མཐོང་བདེ་དག་ཀྱང་སྔོན་དགེ་སློང་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་ཤིང་དང་ལོ་མ་དང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་གང་ཟག་གིར་ཡོངས་སུ་སྤྱད་
པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཤེད་དང་ལོ་མ་དང། མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ལྟ་བུར་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་སྤྱོད་འཇུག་གི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བཤད་ལ། འདི་འདྲའི་ལུང་ཤིན་ཏུ་མངལ་དབུ་སེམས་སུ་ཡང་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པར་ཤེས་
པར་བྱའོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ལས་དབང་གིས་ཆུ་ཀླུང་གི་སྐེད་ཀྱི་ཆ་རྣག་ཏུ་བྱེད་ཐུབ་པ་གཅིག་མི་སྲིད་པར་ཐལ། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ལས་ཀྱི་མཐུས་བཟློག་པ་མེད་
བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕ་རོལ་གྱི་དབང་གི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་ཅིང། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་མཐོ་བ་དང་འཁོར་སྒྱུར་གྱི་དབང་གི་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་
ལས་ངན་པའི་འབྲས་བུ་རིམས་སོགས་མི་འབྱུང་བ་གང་ཞིག་འཁོར་སྒྱུར་མཐུས་རིན་ཆེན་སྣ་བདུན་དང། ནོར་བུའི་མཐུས་གྲང་ཚེ་དྲོ་བ་དང་ཚབས་གདུངས་ཆེ་བསིལ་བ་དང་དཔག་ཚད་བརྒྱའི་བར་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཅིང། དེ་ཚུན་ཆད་དུ་
ནད་རིམས་དུས་མིན་འཆི་བ་སོགས་མི་འབྱུང་ལ་གང་བསམ་འགྲུབ་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་སྦྱོད་པའི་ས་ལས། ཕ་རོལ་གྱི་དབང་གི་འབྲས་བུ་ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་

[345A]༄༅། །གནས་གང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པ་དེར་ཡེམས་གྱི་ནད་རྣམས་དང། གནོད་པ་རྣམས་དང་འགོ་བའི་ནད་རྣམས་མི་འབྱུང་སྟེ། ནས། སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་
བྱམས་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལས། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྔོམ་པའི་རྐྱེན་
གྱིས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་འབྲས་ས་བོན་མ་བཏབ་མ་རྨོས་པར་འབྱུང་ཡང། ཞེས་དང། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཟུར་བརྒྱད་པ་མཁན་བཟོས་མ་བྱས་པ། འོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། མེ་དང་ཉི་མའི་འོད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། གར་
དགའ་མགུར་འགྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། འདོད་དགུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྦྱིན་པ། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། རིགས་དྲུག་སོ་སོའི་ལས་དང་སྤྱི་མཐུན་གྱི། །
ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་བདག་འབྲས་མི་ཕྱེད་དང། །ཕྱོགས་འདྲ་ཕྱེད་ཀྱང་མི་ཡི་བློ་ཁོ་ན། །ཚད་མར་སྨྲ་སོགས་ཐུབ་པའི་ལུགས་མིན་བླུན། །ཤེས་བྱ་མིང་གི་རི་མོ་ཙམ་ལས་གཞན། །མེད་ཀྱང་རིགས་དྲུག་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཡུལ། །སྤྱི་དང་བྱེ་
བྲག་ལས་འབྲས་སྒྲོ་སྐུར་བྲལ། །མ་འདྲེས་མཁྱེན་དེ་དབུ་མའི་ལུགས་ཆེས་མཁས། །གངས་ལྗོངས་སྔོན་གྱི་ཆེས་རྒན་ཨ་སུ་རས། །མ་ཐོབ་མ་མྱོང་ཟབ་མོ་ཨ་མྲྀ་ཏའི། བུམ་བཟང་ལ་སྤྱོད་མཁས་གྲུབ་བྱེ་བ་བརྒྱས། །མཐའ་གཉིས་

[345B] །ཅེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།གཉིས་པ་གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་ལ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་རང་རིག་དགག་པ་དང། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བདེན་
གཉིས་ལས་ཉམས་པར་བསྟན་པ་དང། དེས་ན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་རིགས་པ་དང། གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ལུགས་བཀག་པ་གཉིས་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་བཞི་
དང་པོ་འཆད་པར། རྩ་བར། གལ་ཏེ་གཟུང་མེད་འཛིན་པ་ཉིད་བྲལ་ཞིང། །ནས། གཞན་ལ་མོ་གཤམ་བུས་གནོད་ཅི་ཞིག་བསྐྱལ། །ཞེས་པ་འགྲེལ་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། རྩ་བར། གང་ཚེ་གཞན་དབང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན། །ནས་
འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་རྣམ་བཞག་ཀུན་ཀྱང་བརླག་ཅེས་པ་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། གསུམ་པ་ནི། རྩ་བར། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་ལམ་ལས་ནི། །ནས། དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་ལོག་པའི་ལམ་ངན་ཞུགས། །ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། བཞི་
པ་ནི། རྩ་བར། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་དབང་དངོས་འདོད་ལྟར། །ནས། ཕྱི་ནས་སྟོབས་ལྡན་བདག་གིས་བསྟེན་པར་བྱ། ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། གལ་ཏེ་གཟུང་མེད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་རང་རིག་དགག་པ་དང་
ཐལ་འགྱུར་པའི་ཚད་མའི་ལུགས་གཉིས། དང་པོ་ལ་རང་རིག་གི་འདོད་ཚུལ་ལ་དང། སྐབས་འདིའི་འདོད་མཁན་ལ་དང། རང་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལ་དགོས་པ་གཅོད་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་བ་དང་གཞན་གྱི་དྲན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱད་པ་བཞི་

[346A]༄༅། །ལས༑ དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཆགས་སོགས་རང་རིག་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་རིག་འཇོག་ན་རྟོག་བྲལ་གཅིག་ལ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་བྱེད་སོགས་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་
པ་སྐབས་འདིའི་རང་རིག་འགོག་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་མདོ་སྡེ་པ་དང་སེམས་ཙམ་པ་གཉིས་འཇོག་ཟེར་ན། འོ་ན་མདོ་སྡེ་པ་ཡིན་ན་རང་རིག་འདོད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། མདོ་སྡེ་པ་དེ་སྐབས་འདིའི་དེའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་
ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མངོན་པ་མཛོད་ལྟར་འདོད་པའི་ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་མདོ་སྡེ་པས་རང་རིག་འདོད་པར་འགྲེལ་པ་འགྲེལ་པ་འགྲེལ་བཤད་སུས་ཀྱང་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྩ་བར། གལ་ཏེ་གཟུང་མེད་འཛིན་པ་ཉིད་
བྲལ་ཞིང། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་དྲི་བ་དང་དགག་པ་མཛད་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་སེམས་ཙམ་པ་གཅིག་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ལ་མདོ་སེམས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་
རྫས་གཞན་དུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་འདོད་མཁན་གཅིག་མི་དགོས་པར་ཐལ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྩ་བར། གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞན་དབང་དངོས་ཡོད་ན། །འདི་ཡི་ཡོད་པ་གང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར། །
ཞེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་ན། དེ་ཡོད་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་པ་གང་གིས་དམིགས། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཛིན་པ་མི་འཐད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་

[346B] །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྐབས་འདིའི་རང་རིག་དགག་ཡུལ་ལ་མདོ་སྡེ་པ་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། སྐབས་འདིའི་གཙོ་བོར་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སྐབས་
འདིའི་གཙོ་བོར་རང་རིག་དགག་ཡུལ་ལ་མདོ་སྡེ་པ་གཅིག་འཇོག་པར་ཐལ། སྐབས་འདིའི་རང་རིག་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་དེ་མདོ་སྡེ་པའི་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མདོ་སྡེ་པའི་རང་རིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་སེམས་ཙམ་པ་ཁ་ཅིག་
གིས་ཀྱང་ཁས་བླངས་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འགོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། འདིར་ཁ་ཅིག་གིས་མདོ་སྡེ་པའི་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་ནས་རང་རིག་པ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། འདིར་ཁ་ཅིག་གིས་ཏེ་
སེམས་ཙམ་པས་མདོ་སྡེ་པའི་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་ནས་རང་རིག་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་སེམས་ཙམ་པ་དེ་སྐབས་འདིའི་རང་རིག་སྒྲུབ་མཁན་དང་འདོད་མཁན་ཡིན་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་
དང་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལུང་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྙམ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སྡེའི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པས་རང་རིག་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་སྡེ་ལས་རང་རིག་མ་བཤད་ཅིང་མངོན་སུམ་
ཚད་མ་ལ་དབང་མངོན་ཡིད་མངོན་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གསུམ་དང། ཡང་དབང་མངོན་ཡིད་མངོན་འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་སུམ་དང། དག་པའི་མངོན་སུམ་བཞིར་ངེས་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། མངོན་སུམ་ནི་བཞི་

[347A]༄༅། །སྟེ། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་དང་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་སུམ་དང། དག་པའི་མངོན་སུམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། དབང་མངོན་ཡིད་མངོན་
གཉིས་ཀ་འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ནི་དག་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སའི་རིག་པའི་གནས་
ལྔ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ད་ཉིད་ལས། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གང་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་ཡུལ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གང་
ཞེ་ན། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་ཡུལ་གང་ཡིན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་སུམ་གང་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཟུར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་སུམ་གང་ཡིན་པ་ནི་དག་པའི་མངོན་སུམ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །དག་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་སུམ་མིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་
ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། འདི་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་ནའང་རང་རིག་དངོས་སུ་བཤད་པ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རང་འགྲེལ་ལས་

[347B] མ་བརྒྱ་རིགས་བ་ལྟར་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་རྣམས་འཇུག་པ་མྱུར་བས་ཅིག་ཅར་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུར་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་དོན་ལ་རྣམ་ཤེས་དང་འདོར་མཁན་གང་ཡིན་ལ་འདོད་པ་མཐའ་མཆོད་པའི་
སྣ་ཚོགས་སྣང་སྟེ། ཕལ་ཆེར་གྱིས་ལོག་པར་བཤད་ལ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་སྔོན་ཆད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སོམ་ཉི་དང་འདི་སྐོར་ལ་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་བར་སྨད་ཁྱེར་སྨྲ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འབྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་
ན་རེ། གར་མཁན་གྱི་ཁང་བར་ཞུགས་པ་ན་གར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཡུལ་ལྔ་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་ལྔ་ཅིག་ཅར་དུ་མི་སྐྱེའམ་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ། རང་རིག་སྒྲུབ་པའི་མདོ་སེམས་གཉིས་ན་རེ། ཡུལ་ལྔ་འཛིན་པའི་རྣམས་ཤེས་རྣམས་རིམ་
གྱིས་སྐྱེ་ཡང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་མངོན་ནོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཨྟྤལ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དུ་འདོད་དོ། །འདི་ཤིན་ཏུ་
འཁྲུལ་པ་རགས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་རིག་འདིར་སྒྲུབ་པའི་མདོ་སེམས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་ཤེས་རིགས་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་གང་ཞིག་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་
སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རིགས་མི་མཐུན་གྱི་མིག་དང་རྣ་པའི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ལྟ་བུ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་ཡང་དེའི་འཇུག་ཐོགས་སུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ལས་མི་འབྱུང་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་

[348A]༄༅། །ཁོ་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་ཤེས་རིགས་མི་མཐུན་དུ་མ་སྐྱེས་ཀྱང་སེམས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་གཅིག་གིས་གཞན་གྱི་ནུས་པ་བཅོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཅིག་ཅར་རིགས་མི་མཐུན་
སྐྱེ་ཡང། །ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་སེམས་གཅིག་གིས། །ནུས་པ་ཉམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་གཞི་ལས་གཞན་འབྱུང་བ་མིན། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། རིགས་མི་མཐུན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་འདོད་པ་གཏན་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས། མདོ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་རེ་རེ་བའོ། །ཞེས་པའི་དོན་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་
ལས། དེ་རྣམས་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས། །ནུས་པ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །འདི་ལྟར་རྣམ་བར་རྟོག་པ་རྣམས། །རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་ཡང་དག་རྟོགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་རྣམས་རིགས་མཐུན་པ་ཞེས་དམིགས་
གྱིས་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་སོགས་སྐྱོན་མང་ངོ། །ཡང་བོད་དབུ་ཚད་པ་མང་བོ་ཞིག་ན་རེ། ཟ་འོག་ལྟ་བུའི་ཁྲ་བོ་ལ་ལྟ་བའི་དཀར་དམར་སོགས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་མིན་ན་མ་ཞེས་པའི་ལན་དུ། ཞེས་པ་དེ་རྣམས་རིམ་གྱིས་
འབྱུང་ཡང་ཁ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་སྣང་ངོ་ཞེས་ཟེར། འོ་ན། མདོ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་རེ་རེ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་ལ་མི་སྦྱོར་བར་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་སྦྱོར་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་འཆད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་

[348B] དཀར་པོ་སོགས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དུ་མ་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འཁོར་གསུམ། གཞན་
ཡང་རྣམ་ཤེས་གཅིག་གིས་དུ་མ་ཡང་མི་འཛིན་པར་ཐལ་བ་དང། ཁྲ་འཛིན་མིག་ཤེས་མེད་པར་ཐལ་བ་སོགས་གནོད་བྱེད་དུ་མ་འཇུག་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་དེའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། བོད་མང་བོས། ནས། ཁྲ་བོ་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་
ཀྱང་མ་རྟོགས་པར་སྣང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུང་འདིའི་དོན་ལ་རང་གཞན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁྲ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཁས་ལེན་མཁན་ཡིན་ན་ཟ་འོག་གི་དཀར་པོ་དང། སྔོན་པོ་སོགས་ཚོགས་པའི་ཁྲ་བོ་འཛིན་པས་ཁྱབ་པ་དང། ཁ་བོའི་
དཀར་སྔོན་གཉིས་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་པར་འདོད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་གིས་ཁ་དོག་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་འཛིན་པ་ཡང་མ་ཤེས་པར་ཁྲ་བོ་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་ཀྱང་མ་རྟོགས་པར་སྣང་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་དང་སྐབས་འདིའི་རང་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། རྒྱ་གར་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཡང་ཁྲ་འཛིན་མིག་ཤེས་མེད་པར་ཐལ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་
གྱི༑ དེ་འདྲའི་ཁས་ལེན་མཁན་མེད་པར་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲ་འདོད་པའི་མདོ་སེམས་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲ་འདོད་པའི་མདོས་སེམས་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པ་གཉིས་

[349A]༄༅། །གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྲ་བོའི་སྟེང་གི་སྔོ་དཀར་སོགས་ཇི་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་དེ་སྙེད་ཀྱི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་ཐ་དད་པ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་གྱི་མདོ་སྡེ་པ་ཡོད་པ་གང་
ཞིག་དེ་འདོད་པའི་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་གྱི་སེམས་ཙམ་པ་ཡར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དུས་གཅིག་ལ་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཡུལ་ལྔ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་དབང་ཤེས་རིགས་མི་མཐུན་ལྔ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་
ཁ་དོག་སྣ་ལྔའི་ཁྲ་བོའི་ཆ་དཀར་སྔོ་སོགས་སོ་སོར་འཛིན་པའི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཐ་དད་པ་ལྔ་སྐྱེ་ཞིག་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། རི་མོ་བརྐྱངས་པ་མཐོང་བའི་ཚེ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་སེམས་མང་པོ། །ཅི་སྟེ་ཅིག་ཆའི་ཚུལ་
གྱིས་སུ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་འདོད་ན་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རི་མོ་ནི་རི་མོ་ཅན་ན་མ་ཁྲ་བོ་ལ་སྐད་དོད་གཅིག་པ་ཡོད་པས་ཁྲ་བོ་ཡིན་ཞིང་བརྐྱངས་པ་ནི་བཀྲམ་པའི་མིང་ཡིན་པ་ལ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་སེམས་མང་པོ། །ཞེས་
པས་ཁ་དོག་གི་གྲངས་བཞིན་དུ་སེམས་རིགས་མཐུན་མང་པོ་སྐྱེ་བ་དང། གཅིག་ཆའི་ཚུལ་ཞེས་པས་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། གང་དག་རིགས་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པའི་
གྲངས་བཞིན་དུ་རིམ་མོ་བརྐྱངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་རིགས་མི་མཐུན་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་དག་གི་ལུགས་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བཤད་ལས་

[349B] གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ཁོ་ནས་ཏེ། དེ་དག་གི་ལུགས་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཀྱང་རི་མོ་བརྐྱངས་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་གཙོ་བོར་མདོ་སྡེ་པར་བཤད་དགོས་
ལ་འདི་འདྲའི་སེམས་ཙམ་པ་ཡང་ཡོད་ལ། ཕྱི་རོལ་པ་ནི་དེ་ལྟར་འདོད་མཁན་ཡོད་ཀྱང་འོག་ཏུ་དབུ་མ་རྒྱན་ལས། ཕྱི་གཞུང་རྣམས་ལའང་རྣམ་ཤེས་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཟུར་དུ་བཀག་པར་འགལ་བ་དང་འགྲེལ་བཤད་གཉིས་
ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་གི་རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་གྱི་སེམས་ཙམ་པ་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པའི་སེམས་ཙམ་པ་ཡོད་པར་ཞི་འཚོས་ཕྱོགས་སྔར་བཀོད་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། སེམས་ཙམ་པའི་ཐད་ཀྱི་དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། གང་དག་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། ཤེས་པ་དེ་དག་ཀྱང་མང་ལ་དེ་དག་ཀྱང་རིགས་མཐུན་པ་ཤ་
སྟག་སྟེ། རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་སེམས་ཙམ་པ་ཀུན་གཞི་འདོད་མཁན་ཕྱི་མ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི་
མདོ་དག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཞེས་བརྩད་པའི་ལན་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་ནི་གང་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སེམས་གཉིས་འབྱུང་བའི་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། གོ་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། དེ་

[350A]༄༅། །བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཅིག་པའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་དང་འགལ་བ་བཟློག་པར་དཀའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལུང་དེ་གཉིས་དང་མི་འགལ་བར་ཐལ། ལུང་དེ་
གཉིས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ལས་མི་འབྱུང་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་དེ་སྐད་གསུངས་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཞི་འཚོ་སོགས་ན་རེ། དེ་ལྟ་ནའང་ཀུན་གཞི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བར་བཤད་པས་ཀུན་གཞི་ཡང་དུས་གཅིག་ལ་དུ་མར་ཐལ་བ་དང། ཁྱོད་ཀྱི་ལུང་དོན་དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྔོན་
གྱི་སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་མདོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་རིགས་མཐུན་གྱི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ལས་མི་འབྱུང་བ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚུལ། དེ་དག་རྣམས་ལ་རིགས་
མཐུན་པའི། །རྣམ་པར་ཤེས་ལ་ངེས་པར་འགྱུར། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས། །རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་ཡང་དག་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བ་དང་འགལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང་ལུང་འདི་དྲངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་
ཡང་འགྲེལ་པ་འདི་ལྟ་དོགས་པའི་དོན་ཡིན་ལ་མདོ་ལུང་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་བཀྲལ་ཚུལ་ཤེས་པའི་ཆེད་སོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དངོས་སྨྲ་འདི་པ་ན་རེ། ལུང་དེས་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ལས་མེད་པར་བཤད་པ་མིན་པར་ཕྱི་དོན་

[350B] མདོ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཅིག་པའོ་ཞེས་པའི་གཅིག་གོ་དོན་གྲངས་ཀྱི་གཅིག་མིན་གྱི་སེམས་འབའ་ཞིག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པ་གང་ཞིག་མདོ་ལས་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སེམས་གཉིས་འབྱུང་བ་
གནས་མེད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་སེམས་དང། དེའི་གཉེན་པོའི་སེམས་ལ་དགོངས་པར་དངོས་སྨྲ་ཁོ་བོས་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། གཅིག་ཅེས་
བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་གྱི། གྲངས་ཀྱི་ཚིག་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དེ་དག་ལ་བདག་དང་བདག་གི་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ་
ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དགག་པར་བསྟན་པར་བཤད་
པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་གཉིས་པ་དེ་ལྟར་གདུ་སྨྲ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཚེ་མོ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སེམས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་བཀག་
པ་སྟེ། རིགས་པས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཁོ་བོ་དེ་སྐད་དུ་སྨྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཨུཏྤལ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་ཞེས་སོགས་འདི་མདོ་སེམས་གང་གི་ཡང་ལུགས་སུ་

[351A]༄༅། །འཇོག་མི་ཐུབ་པར་ཐལ། གཞུང་འདིས་ཁྲ་པོའི་སྔོ་སེར་སོགས་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་ཡང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་མངོན་པ་སྟེ་སྣང་ཞེས་བཤད་དགོས་པ་གང་ཞིག་རྣམ་
ཤེས་ཀྱི་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཅིག་ཅར་སྣང་པའི་རྒྱུ་ཡིན་བ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པ་ལྟར་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་རྣམས་
འཇུག་པ་མྱུར་པས་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་ལྟ་བུར་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འཕོངས་རྐྱེན་པའི་མདས་ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་རིམ་གྱིས་ཕུག་ཀྱང་མདའི་ཤུགས་མྱུར་བས་རིམ་ཅན་དུ་མི་སྣང་བར་ཅིག་ཅར་
ཕུག་པར་སྣང་པ་བཞིན། རིགས་མཐུན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ལྟ་བུ་ཟ་འོག་གི་དཀར་སྔོ་སོ་སོར་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་རྣམས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཡང་འཇུག་པ་མྱུར་པས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་པར་སྣང་ཞེས་པའི་དཔེ་དེ་འཆད་པར། རང་འགྲེལ་
ལས༑ ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པ་ལྟར་ཞེས་བྱུང། དོན་དེ་འཆད་པར། རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་པ་རྣམས་འཇུག་པ་མྱུར་པས་ཅིག་ཅར་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུར་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ དེ་སྐད་དུ། རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་བརྩད་པའི་ལན་དུ། དེ་རྣམས་འཇུག་པ་མྱུར་པས་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་ཡང་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བར་མངོན་ཞེས་བཤད་དོགས་པ་འདྲ་ཞེས་གསུངས་པའི་

[351B] རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྟོག་བཅས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད། །ཅིག་ཅར་དུ་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རམ། །འཇུག་པ་མྱུར་ཕྱིར་བླུན་པོ་དག། །དེ་དག་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཞེན། །ཞེས་དང། མགལ་མེ་ལ་སོགས་མྱུར་
འཇུག་པའི། །རྗེས་སུ་འགྲོ་པའི་གནོད་པ་ཅན། །མིག་ལ་འཁོར་ལོར་འཁྲུལ་སྐྱེ་ཡི། །དེ་མཐོང་མཚམས་སྦྱོར་ལས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ཟ་འོག་གི་དཀར་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་གྲངས་དང་མཉམ་
པའི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཡང་ཅིག་ཅར་སྣང་པ་ནི་འཇུག་པ་མྱུར་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པར་འདོད་པའི་མདོ་སེམས་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་རིམ་འབྱུང་པ་གཉིས་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་གྱི། དེ་ལྟར་འདོད་པའི་རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བ་གཅིག་ཡོད་པ་གང་ཞིག། དེ་འདྲའི་བྱེ་སྨྲ་ཡང་མེད། དེ་འདྲའི་དབུ་མ་པ་ལ་དོགས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། དཀར་པོ་དག་ལ་
སོགས་པ་ཡི། །ཤེས་པ་དེ་ནི་རིམ་འབྱུང་སྟེ། །མགྱོག་པར་འབྱུང་ཕྱིར་བླུན་པོ་དག་གཅིག་ཆའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ཡིན། །ཞེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། མེ་ཏོག་ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་པའི་
ཕྱིར་རིམ་གྱིས་དངོས་པོ་ལ་གཅིག་ཆའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་འཛེར་ཏོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་ཙ་རྟགས་གཉིས་དང་ཁྱབ་པ་གསུམ་ག་གྲུབ་པར་ཐལ། འདི་འདོད་མཁན་རང་སྡེ་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་ཁས་

[352A]༄༅། །ལེན་བཞིང་ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་འདོད་མཁན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། ཤེས་གཅིག་ཐ་དད་མ་ཡིན་པས། །ཞེས་པ་ནས། དྲུག་པར་བཞག་པར་བྱས་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་པར་གྱིས་རང་
སྡེ་དངོས་སྨྲ་རྣམ་ཤེས་རྣམ་བཅས་སུ་འདོད་པའི་སྣ་ཚོགས་རིམ་འབྱུང་བ་དང། གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པ་དང། སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ་གསུམ་ག་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟན་ཤེས་པ་
རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བདེན་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་རྫུན་པར་འགྱུར་གྲངས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན། ཞེས་པ་ནས། འོན་ཀྱང་
དོན་དམ་པར་ན་དེ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྒྲའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ལས་མི་འདའ་འོ། །རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་རང་གི་སྔེ་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྣ་ཚོགས་པར་བསྟན་
པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །གཞན་ཡང་གནོད་བྱེད་མང་ངོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཨུཏྤ་ལའི་དཔེ་དེ་རང་རིག་འདོད་པའི་མདོ་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་འཇོག་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ལུགས་དེ་
རང་རིག་འདོད་པའི་མདོ་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་སུ་འཇོག་དཀའ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། གཞུང་འདི་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་སུ་འཇོག་དཀའ་བར་སྣང་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་འདིའི་

[352B] སྤྱིར་རང་རིག་འདོད་པའི་མདོ་སེམས་གང་རུང་ལ་རྣམ་འགྲེལ་རང་ལུགས་ཀྱིས་མ་ཁྱད་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། དེ་འདོད་པའི་མདོ་སེམས་གང་རུང་ལ་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པས་མ་ཁྱབ་པ་གང་ཞིག། །རྣམ་འགྲེལ་རང་ལུགས་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པའི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་
སྟེ༑ རྩོད་ཟློག་ལས། ཇི་ལྟར་མེ་ཡིས་གཞན་བདག་ཉིད། །གསལ་བྱེད་དེ་བཞིན་རང་བདག་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱང་ནི། །རང་གཞན་བདག་ཉིད་སྒྲུབ་ཅེན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱོགས་སྔར་བཀོད་པའི་རང་སྡེ་དེ་གཉིས་
དཔའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་འགོག་པའི་ལང་གཤེགས་དང་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་དྲངས་པའི་རང་སྡེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཛེ་ཏཱ་རིའི་གྲུབ་མཐའི་རང་འགྲེལ་ལས། བཤད་པ་མཛད་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་
ལྡན་བས་རློམ་སྟེ་གསུངས་བས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་སྒྲུབ་པ་ན་དེ་སྐད་གསུངས་བ་ཡིན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཁོ་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འདིར་སྣ་ཚོགས་གཉིས་
 །རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ཡང་རང་རིག་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདེ་ཡང་རང་རིག་འདོད་མཁན་ཡིན་པར་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་

[353A]༄༅། །འདིར་ཁ་ཅིག་གིས་མདོ་སྡེ་པའི་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་ནས། ཞས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་རང་རིག་པ་ཁས་བླང་པར་བྱ་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ཁྱབ་སྟེ། པར་དེར་ལུགས་གསུམ་བཤད་ནས་གཞན་གཉིས་རང་རིག་འདོད་མཁན་གྱིས་བཀག་ལ་གསུམ་པ་མ་བཀག་ཅིང་གྲུབ་དོན་མཐུན་པར་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་དཔྱོད་ལྡན་
ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་རང་འགྲེལ་གྱི་དཔེ་མ་དག་ཟེར་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། གཞུང་འདི་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་སུ་འཇོག་དཀའ་བར་སྣང་སྟེ་ཕལ་ཆེར་རྒྱ་དཔེ་མ་
དག་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནམ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདི་སྤྱིར་དབྱད་དཀའ་ཡང་རེ་ཞིག་ཁྱབ་སྐོར་དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ཀྱི་དོན་ནི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རང་ལུགས་འཛིན་པའི་མདོ་སེམས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་
ལ་མི་དུ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། རང་རིག་སྒྲུབ་མཁན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་པ་མྱུར་པ་ཅིག་ཅར་དུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་དུ་བཀག་པས་ན་གཞུང་འདི་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་སུ་འཇོག་
དཀའ་བར་སྣང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་རིག་སྒྲུབ་མཁན་དུ་མ་ཡོད་པས་སྤྱིར་བཏང་མ་བྱས་པར་རྣམ་འགྲེལ་དུ་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཅིག་ཅར་དུ་འཁྲུལ་རྒྱུར་བཀག་པས་ན་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་པའི་ཕྱིར་རོ།།

[353B] རྣམ་ །ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་འགྲེལ་ལས། མགལ་
མེ་ལ་སོགས་མྱུར་འཇུག་པའི། །ཞེས་པའི་དོན་དུ་ཊིཀྐས་མ་བཤད་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་སོགས་ཁོང་ནས་འདྲེན་རིགས་པར་ཐལ། གཞན་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་འབིགས་པ་མྱུར་པའི་དཔེར་འགོད་མཁན་
དང་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་དཔེར་འགོད་མཁན་གཉིས་ལུགས་ཐ་དད་བ་གཉིས་ལ་སྐབས་འདིར་བྱེད་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུང་དོན་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། མེ་ཏོག་ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་
འབིགས་པ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་དངོས་པོ་ལ་ཡང་གཅིག་ཆའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་འཛེར་ཏོ། །དཔེར་ན་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་མཐོང་བ་བཞིན་ཏེ། མཐོང་པ་དེ་ནི་མྱུར་དུ་བསྐོར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཟེར་ཏོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འཛེར་ཏོ་ཞེས་པའང་ཟེར་ཞེས་པའི་བརྡ་རྙིང་ཡིན་པས་ཟེར་ཞེས་པ་ལན་གཉིས་སུ་སོ་སོར་སྨྲས་ཤིང་འོག་ཏུ་དཔེ་དོན་སྦྱོར་ཚུལ་སོ་སོར་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་འགྲེལ་གྱི་མ་དག་པའི་དོགས་
གཅོད་ཀྱང་འོག་ཏུ་འཆད་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་དྲན་པ་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐབས་འདིར་སྔོན་འཛིན་དབང་མངོན་གྱི་དུས་སུ་དེ་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་རང་རིག་མེད་ཀྱང། ཕྱིས་སུ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་

[354A]༄༅། །སྐྱེ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྔོན་འཛིན་གྱིས་སྔོན་འཛིན་ལས་གཞན་ཡུལ་སྔོན་པོ་མྱོང་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཕྱིས་སུ་ངས་སྔོན་པོ་འདི་མཐོད་སྙམ་དུ་ཡུལ་སྔོན་པོ་དངོས་སུ་དྲན་
པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔོན་འཛིན་ཡང་དྲན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གཞན་མྱོང་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལས། །དྲན་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཟེར་ན། འོ་ན་སྐབས་འདིའི་འབྲེལ་ཚུལ་དེ་སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་ང་ལ་བྱེད་པར་
ཐལ༑ །ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འབྲེལ་བ་དེ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལ་འཇོག་པར་ཐལ། འདོང་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདིའི་འབྲེལ་ཚུལ་ནི་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་པ་དང་ཤེས་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་
འབྲེལ་བ་ཙམ་ལ་མི་བྱེད་པར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་འམ་ཕན་ཚུན་སྦྲགས་པའི་དོན་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕ་རོལ་བོས་ངས་སྔར་སྔོན་པོ་འདི་མཐོང་ཞེས་དྲན་ཚུལ་དེ་རང་རིག་གི་ལག་རྗེས་ཡིན་པ་འགོག་ཆེད་དུ་རང་
རིག་གིས་བཟུང་བ་ལྟར་མི་དྲན་པར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སྦྲགས་ནས་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་ནས་དྲན་པར་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་རིག་ལྟར་ཡུལ་ཅན་ཡན་གར་བ་ཁེར་རྐྱང་མི་དྲན་པར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སྦྲགས་ནས་དྲན་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྔོན་པོ་འདི་ཞེས་དྲན་པས་ཡུལ་དང། ངས་མཐོང་ཞེས་དྲན་པས་ཡུལ་ཅན་དྲན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་སྤྱོད་འཇུག་འགྲེལ་ཆེན་ཤེར་འབྱུང་གིས་མཛད་པ་ལས། འབྲེལ་པ་ལས་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཡུལ་དྲན་

[354B] །ཞེས་པ་ནས། ཡུལ་སྤངས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ནི་དྲན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེས་པ་མེད་དེ་ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། ཉེས་པ་མེད་དེ། ཡུལ་མྱོང་བ་ལས་ཡུལ་ཅན་དྲན་
བ་སྐྱེ་བ་ན་ཤེས་པ་སྤངས་ནས་དྲན་པ་མིན་གྱི། སྔར་གཟུགས་འདིར་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་གཉིས་འབྲེལ་པ་ལས་ཏེ་འབྲེལ་བར་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་མྱོང་དང་འབྲེལ་པ་གཉིས་ཀའི་དོགས་
པ་ཐ་དད་པ་གཉིས་བཟློག་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཟླ་པའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ང་རང་གིས་ང་རང་རིག་པའི་ཐ་
སྙད་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དེའི་ཕྱིར་ང་ཡིས་མཐོང་སྙམ་དྲན་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཚུལ་ལུགས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། སྐབས་འདིར་རང་
རིག་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་བར་མ་བཤད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དོན་དམ་དུ་མ་གྲུབ་པར་བཤད་པ་གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མ་གྲུབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྫས་
དྲུག་ཀྱི་རང་རིག་དང་དྲན་པ་དང་བདག་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་བཞི་མེད་མཚུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་རྫས་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲན་ནི། དེའི་ཚེ་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་

[355A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དྲན་པ་མི་སྲིད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། འོ་ན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ན་ཡང་རང་རིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་
གྱི་དྲན་པ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་ངོ། །ནས། རང་རིག་པ་དེ་ནིད་ད་དུང་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་མྱོང་ཡོད་པར་ཐལ། རང་གིས་རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་
གྲུབ་སྟེ། རྣམ་མཁྱེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། རང་མྱོང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཤེས་པ་དེས་དེ་མྱོང་ཞེས་པའི་མིང་ཙམ་གྱིས་ཕར་འཇོག་ན་རང་མྱོང་གི་དོན་མི་
ཚང་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་མ་བཞག་པར་ཤེས་པ་དེ་རང་གིས་མྱོང་ངམ་ཤེས་པ་དེ་ལས་གཞན་གྱིས་མྱོང་དབྱད་ནས་རང་གིས་མྱོང་པར་རྙེད་པ་རང་མྱོང་གི་དོན་དང། དེ་ལྟར་དཔྱད་ནས་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་རྙེད་པ་གཞན་མྱོང་གི་དོན་ཡིན་པས་
སྐབས་འདིར་མྱོང་བ་ཡོད་ཀྱང་རང་མྱོང་གཞན་མྱོང་གང་ཡང་མེད་ཅེས་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཀྱང་བདག་སྐྱེ་གཞན་སྐྱེ་གང་ཡང་མེད་པ་གཞིན་དུ་མྱོང་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་རང་མྱོང་
གཞན་མྱོང་གང་ཡང་མེད་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས་མྱོང་པ་ལ་རང་གཞན་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་མ་ཆོད་མི་གསལ་ཡང་མཆོད་པ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་གསུངས་

[355B] ཁྱབ་སྟེ། འདིས་ནི་འཇུག་འགྲེལ་གྱི་སྐབས་དེ་ལྟར་གསལ་བར་མ་བསྟན་ཀྱང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་གཞན་ལས་འབྱུང་བས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། འདིར་གསུངས་པ་ལྟར་རང་མྱོང་
གཞན་མྱོང་གང་ཡང་མེད་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་མྱོང་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་གང་ཞིག་གཞན་མྱོང་མེད་པ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་མྱོང་དང་རང་རིག་དོན་གཅིག་བྱས་ནས་
འདིར་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་བར། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མྱོང་བར་གྲུབ་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་དང། རྩོད་ཟློག་ལས། གལ་ཏེ་རང་ལས་ཚད་མ་གྲུབ། །གཞལ་བྱ་རྣམས་ལམ་ལྟོས་པར། །ཁྱོད་ཀྱི་ཚད་མ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གཞན་མྱོང་ཡོད་ན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་མྱོང་ཡོད་དགོས་པས་ངས་སྔར་མཐོང་ངོ་སྙམ་པ་མི་དྲན་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་བྱམས་པའི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མར་རྒྱུད་
གཞན་གྱི་ཉེར་སྤས་ཀྱིས་རང་ཉིད་སྐྱེས་པར་མི་དྲན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཐུག་མེད་ཀྱི་ཡང་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་བར། གཞན་ཕྱིར་མ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་བཞིན། །གཏན་ཚིགས་འདིས་ནི་ཁྱད་པར་དག་ཀྱང་འཇོམས།།
ཞེས་གསུངས། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། གཏན་ཚིག་འདིས་ནི། ཞེས་པ་ནས། དྲན་པའི་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་ཉམས་སུ་མྱོང་པའི་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་པ་ནི་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་

[356A]༄༅། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་མིན་ལ་ཞེས་དང། རྩོད་ཟློག་ལས། གལ་ཏེ་ཚད་མ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས། །འགྲུབ་བོ་སྙམ་ན་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་བ་ལྟ་བུ་མང་བའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་རྣམ་བཤད་
ལས༑ གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱིས་མྱོང་དྲན་དང་དེའི་དུས་ཀྱི་ཡུལ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་དུ་འཇོག་པས། མྱོ་འདྲན་གཉིས་ཡུལ་གཅིག་པ་དང་དེ་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་འདོད་མོད་ཀྱང་དེར་འཇོག་མི་ནུས་པ་ནི་སྔར་མང་
དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རང་མྱོང་གཞན་མྱོང་གང་ཡང་མེད་པ་འཕགས་པའི་དགོངས་པར་ཐལ། ཚད་མ་རང་མྱོང་མ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་གཞན་མྱོང་དང་རྒྱུ་མེད་མིན་ཀྱང་ཚད་གྲུབ་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་
ཡོད་ཅེས་སོ་སོར་བྱེ་ནས་བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྩོད་ཟློག་ལས། ཚད་མ་རྣམས་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས། །འགྲུབ་མིན་ཕན་ཚུན་གྱིས་མིན་བའམ། །ཚད་མ་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ལ། །གཞལ་བྱས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །ཆོས་ཀྱི་གནས་
སྐབས་རབ་མཁས་པ། །དགེ་བ་ཡིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །དགེ་བའི་རང་བཞིན་ཆོས་རྣམས་གང། །དེ་ལྟར་རབ་ཕྱེ་བརྗོད་བྱ་ཡིན། །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་འདིས་ནི་ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་པས་རྣམ་ཤེས་
སྔ་མ་དྲན་པ་གཞན་རིག་ཏུ་འདོད་པ་ཡང་ལེགས་པར་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །རང་ལུགས་ལ། རང་རིག་འདོད་མི་འདོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རང་རིག་འདོད་མཁན་དང། རང་རིག་གི་གོ་དོན་དང། གཞན་གྱིས་དེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ཚུལ་དང་

[356B] དེ་འདོད་མཁན་ཡོད་དེ། མདོ་སྡེ་པ་དང། རིག་པའི་རྗེས་འབྲང་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་དང་ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་ཁ་ཅིག་དང། རྣལ་འབྱོར་སྦྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་པ་ལ་ཆེར་གྱིས་འདོད་ལ། རང་སྔེ་
ལྷག་མས་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་རང་རིག་འདོད་མཁན་མདོ་ལས་བཀག་ཅིང། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་བཀག་པས་རང་རིག་འདོད་མཁན་སྔ་རུས་ནས་ཡོང་ཀྱང། ལེགས་ལྡན་ཡབ་སྲས་དང་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྔ་ཡི་གཟོ་ངོ་ཕྱོག་
གླང་ཆོས་གྲགས་གཉིས་དང། དེའི་རྗེས་འབྲང་དག་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་བར་སྨྲ་བས་དེ་སྐད་བརྒལ་པ་ལ། མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་འབྲེལ་བྱེད་པའམ། གཞན་ཡང་རུང་བ་གང་གིས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་
ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་འགྲུབ་པ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ། ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། མཚན་ཉིད་དང་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་སྨོས་པ་ནི། དེ་གཉིས་ཁྱོད་ཀྱི་ནང་ན་རྟོག་གེ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རུང་བཞེད་ཕྱག་སྨོས་པ་ནི། རིགས་པ་
འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲང་པ་ཁྱེད་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཡང་བྱར་མེད་དོ། །ཞེས་དང། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་ལས། འདིར་ཁ་ཅིག་གིས་མདོ་སྔེ་པའི་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་ནས་རང་རིག་པ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིའི་ཕྱོགས་
སྔའི་གཙོ་བོ་སེམས་ཙམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་རིག་གི་མཚན་ཉིད་འདོད་ཚུལ་ཡོད་དེ། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡན་གར་བའམ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡ་རྐྱང་ཙམ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་དེར་འདོད་པའི་ཕྱིར་

[357A]༄༅། །རྣམ་བཤད་ལས། དེ་འདྲའི་འཛིན་རྣམ་ཡན་གར་བ་མི་སྲིད་པས། ཞེས་དང། རྣམ་ངེས་ལས། དེའི་ཕྱིར་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་རང་རིག་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འདོད་དེ། དེ་ལས་དེའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པ་འཐད་ལྡན་ལས། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་བར་ཤེས་བ་སྨུ་བའི་ཚུལ་ལ་འཛིན་བའི་རྣམ་བ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི། རང་རིག་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འདོད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁ་ཅིག་
འཛིན་རྣམ་ཡན་གར་བ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ལ་འདོད་པ་དང། ཁ་ཅིག་རྟོག་གེ་བར་བའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རིག་རྣམ་ཤེས་སུ་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་འདིས་ཁེགས་ལ། དེར་མ་ཟད་རང་རིག་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་ཤེས་གཉིས་གང་དུ་
ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། མདོ་སེམས་དེ་གཉིས་ཀས་ཆགས་སོགས་སེམས་སེམས་བྱུང་མཐའ་དག་ལ་དེ་སྟེང་གི་རང་རིག་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡན་གར་བར་གྱུར་པའི་མངོན་སུམ་རེ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ལུགས་ལ་མངོན་
སུམ་ལ་ཤེས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་དེར་ཐལ། ཆགས་སོགས་སེམས་སེམས་བྱུང་གཞལ་བྱ། དེ་དག་རང་རང་གི་སྟེང་གི་བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་རིག་པའི་རང་རིག་ཚད་མ། བདག་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་
རང་བཞིན་ནི་འབྲས་བུར་བཞག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ངེས་ལས། དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་ཚོར་ཚོར་བཞིན། །དེར་བདག་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ན། །གཞལ་བྱ་འཇལ་བྱེད་འབྲས་གནས་པ། །འདི་ནི་ཀུན་ལ་སྦྱར་པར་བྱ། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་

[357B] སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་རིགས་མངོན་སུམ་ལ། བདག་ཉིད་རིག་པར་བྱ་བ། རིག་བར་བྱེད་བ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་ཚད་མ། བདག་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་
ཞང༑ ནས། རྣམ་བར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་ལ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ། གཞལ་བྱ་དང། འཇལ་བྱེད་དང། འབྲས་བུ་གནས་པ་འདི་ནི་ཀུན་ལ་སྤྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སེམས་སེམས་བྱུང་སྟེང་གི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ནི་སུ་
རླུན་ན་ཡང་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཤེས་པ་རང་རིས་རང་རིག་ཙམ་དེ་རང་རིག་མིན་གྱི་གཞན་རིག་གི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟང་ན་རང་ཉིད་གསལ་ཙམ་དང་རིག་ཙམ་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ནང་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ཕྱོགས་པ་གཞལ་
འཇལ་བྱེད་སོགས་གཉིས་སྣང་རགས་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་གཅིག་ལ་འདོད་དེ། ཆད་མ་མདོའི་རང་འགྲེལ་ལས། འདིར་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྐྱེ་སྟེ། རང་གི་སྣང་པ་དང། ཡུལ་གྱི་སྣང་པའོ། །ཞེས་དང། རྟོག་གེ་འབར་པ་ལས་
སེམས་ཙམ་པས་རྣམ་ཤེས་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་སྟེ་རང་སྣང་བ་དང་ཡུལ་སྣང་པའོ། །ཞེས་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལས། བློ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ། །རྟག་ཏུ་བདག་ལ་ནང་མངོན་ཕྱོགས། ཞེས་དང། ཞི་བ་ཚོའི་དབུ་མ་རྒྱན་ལས། རྣམ་ཤེས་
ཐེམ་པའི་རང་བཞིན་ལས། །བཟློག་པར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། །བེ་མ་མིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན། །ཞེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་རྣམ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་

[358A]༄༅། །ནི་རྣམ་བར་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དང་མ་ཕྲད་བ་བདག་ཙམ་རིག་ལ་གཞོལ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་པས་བདག་དང་ཐ་དད་པའི་དོན་མྱོང་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ། །ཞེས་པ་དང། དབུ་མ་ཐུན་ལས། གཅིག་པ་ཆ་མེད་རང་
བཞིན་ལ། །གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རང་གི་པ་ནི། །བྱ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མིན། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བར། རང་རིག་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་བཞག་བ་མི་འཐད་དེ། ནས། རིག་བར་བྱ་བ་དང། རིག་པ་པོ་དང་
རིག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གཞན་གྱིས་དེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། དམིགས་མྱོང་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་རིགས་པ་དང་གསལ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རིགས་པ་དང་
དྲན་པ་དང་མྱོང་པའི་གཏན་ཚིགས་སོགས་དུ་མ་འགོད་པའི་ཕྱིར། དཔེ་ཡང་དུ་མ་འགོད་དོ། མར་མེ་དང་ཤེལ་དང། མིག་སྨན་དང། གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་སོགས་དུ་མ་འགོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་དབུ་མ་སྙིང་པོ་རྩ་འགྲེལ་
བདེན་གཉིས་སྤྱོད་འཇུག་སོགས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདིར་རང་འགྲེལ་གྱི་དོན་མདོར་བསྡུས་ཙམ་བཀོད་ན། ཐལ་འགྱུར་བ་སོགས་རང་རིག་མི་འདོད་པ་དག་ན་རེ། དངོས་སྨྲ་ཁྱོད་ཀྱི་གཉིས་སྟོང་གི་རྣམ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་མེད་པར་ཐལ། དེ་མྱོང་
བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞན་མྱོང་ཁྱོད་མི་འདོད་ལ། རང་མྱོང་ནི་ངེད་ཀྱིས་མེད་པར་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། འདི་ཡི་ཡོད་པ་གང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར། །མ་བཟུང་བར་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱར་མི་རུང། །

[358B] རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ། ནས། རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སེམས་དེ་མྱོང་བྱེད་གཞན་རིག་མེད་གྱར་རང་རིག་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་འཛིན་པའི་རང་མྱོང་རང་གསལ་དེ་རྒྱུ་ལས་དོན་
གཞན་ལ་མི་ལྟོས་བར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་རང་ཆས་སུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་བེམ་པོ་མ་ཡིན་པར་དེ་ལྟར་གསལ་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་
ཉིད་ནི་འདི་འདྲ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་དེས་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཞེས་པ་དང། སྤྱོད་འཇུག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་རྒྱེ་ན་ལས་པེམ་པོའི་རང་བཞིན་ལས་བཟློག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་གསལ་
བ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་བར་བདག་ཉིད་གསལ་བ་ན་རང་རིག་པར་བརྗོད་དེ། ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། འདིར་སྨྲས་པ། གཞན་གྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་རིག་བ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་
ཐལ་འགྱུར་བ་སོགས་ན་རེ། རྣམ་ཤེས་དེ་རང་གིས་རང་རིག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་ལ་རང་གི་བྱེད་པ་འགལ་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རང་རིག་ཡོད་ཅིང་རང་གི་བྱེད་པའང་མི་འགལ་པར་ཐལ། རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་དུས་གཅིང་
ལ་རང་གཞན་གཉིས་གཅིག་ཅར་གསལ་པར་བྱེད་པ་མི་འགལ་པའི་རིགས་པ་དང་དཔེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མར་མེས་ཅིག་ཅར་རང་དང་གཞན་གཉིས་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱི་དེ་ལ་གསལ་བྱེད་གཞན་ནམ་རིམ་གྱིས་གསལ་བ་མིན་པ་ལྟར་

[359A]༄༅། །རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་ཅིག་ཅར་ཡུལ་དང་རང་གཉིས་ཀ་གསལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཞིག། ནོར་བུ་ཤེལ་སྒོད་དེ་ཡུལ་སྔོན་པོ་དང་ཕྲད་པའི་ཚེ་སྔོན་བོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དང་རང་ཉིད་དྭངས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་
དུ་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་ཡུལ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པ་དང་རང་ཉིད་རང་གསལ་ཙམ་ཡིན་པ་མི་འགལ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག་ལས། ཚད་མ་རྣམས་ནི་མར་མེ་བཞིན་རང་དང་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་
པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་རྣམས་ལ་ཚད་མ་མེད་དོ། ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་མེ་ནི་སྐྱེས་པ་ན། ཞེས་པ་ནས། །དེ་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། སྤྱོད་འཇུག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། འདིར་སེམས་ཙམ་
ཉིད་དུ་སྨྲ་པས་རང་ལ་འགལ་བ་བསལ་བར་འདོད་ཅིང་རང་གི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་དཔེ་བརྗོད་པ། ཇི་ལྟར་མར་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། དེའི་ཕྱིར་དེང་ཀྱི་བློ་
རང་ཉིད། །གསལ་པའི་ངོ་བོ་རབ་གསལ་ཞིང། །གཞན་དེར་ངོ་བོ་འཕོ་བ་ཡི། །གསལ་བ་ན་ནི་རབ་གསལ་ཉིད། །ཅེས་དང། དེ་ཡི་ངོ་བོས་རབ་གསལ་ཡིན། །དཔེར་སྒྲོན་མེ་བཞིན་མར་མེད་དང། །བུམ་བདག་ཀྱང་དེར་བརྟེན་ནས་
གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཤེལ་བཞིན་སྔོན་པོ་སྔོ་ཉིད་ལ། སོགས་དང། །རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་སྣང་བ་དང་ཡུལ་སྣང་

[359B] རང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ གཞན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་པ་འབྱུང་པ་ནི་ནོར་བུ་ཤེལ་སྒོང་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་ཤེལ་སྒོང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དྭངས་པ་ཡིན་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་པར་བསྒྱུར་པའི་
ཁྱད་པར་གྱིས། སྔོན་པོར་སྣང་པ་ཡང་མཚེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རང་རིག་མི་འདོད་པ་ཁྱེད་ཅག་ལ། སྔར་སྔོན་པོ་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་དུས་ཕྱིས་ཡུལ་དྲན་པ་དང། སྔོན་པེ་དེ་སྔར་ངས་མཐོང་ངོ་ཞེས་
ཡུལ་ཉམས་མྱོང་སྟེ་ཡུལ་ཅན་མྱོང་བ་དྲན་མི་སྲིད་པར་ཐལ། སྔར་སྔོན་པོ་མཐོང་དུས་ཡུལ་ཙམ་པས་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། དེ་དུས་ཡུལ་མྱོང་བའི་གཞན་རིག་དང་ཡུལ་ཅན་མྱོང་པའི་
རང་རིག་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། འཁོར་གསུམ་ཁས་སྙམ་པའོ། །རྩ་བར་མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། དྲན་པ་ནི་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བར་མི་དྲན་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔར་སྔོན་པོ་མཐོང་དུས་སྔོན་འཛིན་མ་
མྱོང་བར་འདེད་པ་དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་སྙམ་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས་ཀུན་བཏུས་ལས། དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་ལས་ཀྱང་སྟེ། །ཚུལ་གཉིས་དང་ནི་རང་རིག་གྲུབ། །མ་མྱོང་བར་འདི་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་རྐང་པ་
ཕྱི་མས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་རང་འགྲེལ་ལས། གང་ཞིག་མི་འདོད་པ་ངེས་ཀྱང། ཞེས་པ་ནས། མ་མྱོང་བས་དྲན་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་གྲུབ་དོན་སྦྱོར་ངག་ཏུ་བཀོད་ན། དོན་སྣང་གི་ཤེས་པ་

[360A]༄༅། །ཆོས་ཅན། མྱོང་བྱེད་ཡོད་དེ། དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཟུགས་བཞིན་ཞེས་པ་ལས་གྲུབ་པར་འདོད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དྲན་པ་ལས་ཀྱང་བདག་རིག་གྲུབ། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་
ཅན༑ རང་མྱོང་ཡོད་བར་ཐལ། མྱོང་བ་ཡོད་པ་གང་ཞིག། གཞན་མྱོང་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། མཁྱབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། མྱོང་བ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཐལ། རང་མྱོང་གཞན་མྱོང་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། རང་རིག་ཡོད་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་རྣམ་བཤད་ལས། སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་པ་ཡོད་པར་གྲུབ་ན། དེའི་མྱོང་ཕ་ལ་རང་གིས་དང་གཞན་གྱིས་མྱོང་པ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་དང་བོ་ཁྱོད་ལ་མི་རུང་ལ། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ཀྱིས་བཀག་པ་ན་མྱོང་
པའི་ཁྱབ་བྱེད་ཁེགས་པ་ན། མྱོང་པ་ཙམ་ཡང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དྲག་ཤོས་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚུལ་ནི། གཞན་ཡང་མྱོང་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཐལ། རང་མྱོང་
མེད་པ་གང། གཞན་མྱོང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་ཁས། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་སྔ་མ་ལྟ་བུ་ལ་མྱོང་བྱེད་གཞན་ཁས་བླངས་ན་ཐུག་མེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་ལ། གཟུགས་སྒྲ་སོགས་དོན་
གཞན་མི་གཅོད་པར་ཐལ་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྔོན་འཛིན་མྱོང་བྱེད་དེ་ལ་ཡང་མྱོང་བྱེད་གཞན་དགོས་པས་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་ལས། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་མྱོང་ན་

[360B] རྩོད་ཟློག་ལས། གལ་ཏེ་ཚང་མ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས། །འགྲུབ་པོ་སྙམ་ན་ཐུག་པ་མེད། །དེ་ཡང་དང་པོ་འགྲུབ་མིན་ལ། །པར་བ་མིན་ཞིང་ཐ་མ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་རང་འགྲེལ་ལག། ཤེས་པ་གཞན་
ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་ཐུག་བ་མེད་པར་ཐལ་ཕར་འགྱུར་རོ། །ནས། དེ་ལ་ཡང་གཞན་ཞིག་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མིག་ཕི་རྣམ་ཤེས་ཕྱི་མ་རྣམས་སྔ་མ་སྔ་
མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སྔ་མ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་གཅོད་ན་དེ་དག་གཟུང་དོན་བྱས་ནས་གཅོད་དགོས། དེ་ལྟར་ན་ནང་གི་ཉེ་བའི་རྣམ་ཤེས་འཛིན་པ་བོར་ནས་ཕྱིའི་ངོན་ལ་འཕོ་མི་ཐུབ་
པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ལས། ཤེས་པ་གཞན་བྱིས་ཉམས་མྱོང་ན། །ཐུག་མེད་དེ་ལའང་དྲན་པ་དེ། །དེ་བཞིན་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བ། །མེད་འགྱུར་དེ་ཡང་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་སྔ་བློ་དེ་ཉིད་ན། །ཡུལ་
གཞན་ལ་ནི་འཕོ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་པ་ཡུལ་གཞན་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་བར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ལུགས་མཐའ་དག་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རང་གི་སྡེབ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མདོ་སེམས་གཉིས། སྐྱོན་མེད་དེ། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་དང་མཉམ་དུ་མིག་ཤེས་དེ་འཛིན་བའི་མིག་ཤེས་གཅིག་ཀྱང་སྐྱེ་ཟེར། ལ་ལས་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་གཅིག་བུས་ཡུལ་སྔོན་པོ་དང་མིག་

[361A]༄༅། །ཤེས་གཉིས་ཀ་འཛིན་ཟེར། དེ་གཉིས་མི་འཐད་པར་ཐལ། དང་པོ་མི་འཐད་པ་གང་ཞིག་གཉིས་པ་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་མཐུན་རྒྱུད་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ མདོ་ལས། གང་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སེམས་གཉིས་འབྱུང་བའི་འདི་ནི་གནས་མེད་དེ། གོ་སྐབས་མེད་དོ། །ཞེས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཅིག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་བརྩད་
ཚུལ་བཤད་ཟིན། དེ་སྐད་དུ་རང་འགྲེལ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་སོགས་སོ། །འདིས་ཁྲ་ངོའི་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་གྲངས་མཉམ་གྱི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཅིག་ཅར་འདོད་པ་ཡང་བཀག་གོ་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དཔང་ཤེས་རྣམས་ཕྱི་ཁོ་ནའི་
ཡུལ་ཅན་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གཅིག་གིས་གཉིས་ཤེས་མ་ཡིན་ཏེ། །དཔང་པོའི་སེམས་ནི་ངེས་ཕྱིར་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་མངོན་པ་དང་འགལ་ལོ། །དེ་སྐད་བྱས་པ་ལ་མེད་སེམས་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁོ་བོའི་ལུགས་
ལ་ཁྲ་བོའི་སྔོ་སེར་གྱི་ཆ་སོ་སོར་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་རེ་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བས་བཀའ་དང་ཡང་མཐུན་ལ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་ཡང་ཅིག་ཅར་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བློའི་འཇུག་བ་མྱུར་བའི་
ཕྱིར༑ དཔེར་ན་འཕོང་རྐྱེན་གྱིས་མདས་ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་རིམ་གྱིས་ཕུག་ཀྱང་མྱུར་བས་ཅིག་ཅར་ཕུག་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཨུཏྤ་ལའི་སོགས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་རྣམས་ཤེས་

[361B] །དེས་ན་འདིར་རང་འགྲེལ་ལས་བརྩད་ཚུལ་དེ་ལྟར་གསལ་པར་མི་འོངས་པ་དང་རང་རིག་དང་གཞན་རིག་གང་ལ་ཡིན་དང། ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་འབིགས་པའི་དབེ་འགོད་མཁན་དང། གོང་གི་རང་རིག་
སྒྲུབ་མཁན་གཅིག་པ་ལྟར་མཛད་པ་ནི། ཞི་འཚོ་ལྟར་ན་རང་འགྲེལ་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་མི་མངོན་ཡང་ད་ལྟའི་བོད་དབེ་འདིའ་ཕྱི་མོ་རྒྱ་དཔེ་མ་དག་པ་དང་འགྱུར་སྐྱོན་གང་རུང་ཡིན་པར་མངོན་ཏེ། ཞི་འཚོས་ཟླ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་དབུ་མ་
རྒྱན་དུ་དངོས་སྨྲ་འགོག་སྐབས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་བྱུང་བའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཡལ་ཆེར་རྒྱ་དང་མ་དག་པའི་སྐྱོན་ནམ་འོན་ཀྱང་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབྱད་ཚུལ་ཡང་དེ་ལྟར་སོ་
སོའི་གྲུབ་མཐའ་དང་ཟླ་བའི་རྗེས་འབྲང་གི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལེགས་པར་དཔྱད་དགོས་ཀྱི་རྨོངས་ཞེན་དང་སྦྱི་བརྟོལ་གྱིས་མི་རུང་ངོ། །རང་རིག་བཀག་ཚུལ་ཡོད་དེ། རྩོད་རྨོག་དང་རྩ་ཤེས་བརྟེན་པའི་རིགས་པ་དང། ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག་
སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་དང། ལེགས་ལྡན་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རིགས་པ་དང། མདོ་དང་སྦྱོད་འཇུག་གི་རིགས་པ་དང་མདོ་དང་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་རིགས་པས་བཀག་ཚུལ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། དངོས་སྨྲ་ཁྱོད་ཀྱིས་མར་མེས་རང་དང་གཞན་
གསལ་བར་བྱེད་བ་ལྟར་ཤེས་པས་ཀྱང་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་བ་མི་འཐད་བར་ཐལ། དེའི་དཔེ་མ་གྲུབ་ཅིང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མེ་ཡིས་རང་གསལ་བར་མི་བྱད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མེ་ལ་མུན་ཁུང་གི་

[362A]༄༅། །བུམ་བ་ལྟ་བུའི་བསལ་རྒྱུའི་མུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩོད་ཟློག་ལས། སྨྲས་པ་དེ་ནི་མི་མཐུན་ཉེ། །མུན་ཁུང་ནང་གི་བུམ་པ་ལྟར། །དེ་ལ་མ་དམིགས་མ་མཐོང་བས། །མེ་ནི་རང་གཞན་གསལ་བྱེད་མིན། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མེ་ལ་བསལ་བྱའི་མུན་བ་མེད་ཀྱང་རང་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཟེར། འོ་ན། མེས་གཞན་སྲེགས་པ་ལྟར་རང་ཡང་སྲེགས་པར་ཐལ་བ་དང། མུན་བས་ཀྱང་གཞན་སྒྲིབ་བ་ལྟར་རང་ཡང་སྒྲིབ་
པར་ཐལ་ལོ། །མེ་ལ་བསལ་བྱའི་མུན་པ་མེད་ཀྱང་རང་གིས་རང་གསལ་བར་བྱེད་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། རྩོད་ཟློག་ལས། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚིག་གིས་ནི། །མེ་ཡིས་རང་བདག་གསལ་བྱེད་ན། །འོ་ན་མེ་ཡིས་གཞན་བཞེན་དུ། །རང་ཉིད་
སྲེགས་པའང་བྱེད་བར་འགྱུར། །མེ་བཞིན་དུ་ནི་མུན་པ་ཡང། །རང་གཞན་བདག་ཉིད་སྒྲིབ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང། རྩ་ཤེ་ལས། མར་མེས་རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས། །གལ་ཏེ་སྣང་བར་བྱེད་འགྱུར་ན་མུན་པ་ཡང་གཞན་གྱི་དངོས། །སྒྲིབ་
པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེའི་རབ་བྱེད་བདུན་པ་དང་རྩོད་ཟློག་ལྟ་ལ་སྣང་མུན་གྱི་དཔེས་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ཚུལ་འབྲས་བུའི་སྐབས་སུ་བཤད་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་རང་རིག་ཡོང་བའི་དཔེར་མར་
མེས་རང་གསལ་བར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་དོན་མི་འཐད་པར་གང་ཞིག་དཔེ་མ་གྲུབ་ཅིང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཚད་མ་རྣམས་ལ་ནི་རང་ལ་རང་རིག་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་གིས་རང་ལ་བྱེད་ན་གཉིས་

[362B] ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐད་ལས། རང་ལས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། ཚད་མ་རྣམས་ལ་ཚད་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག་ལས། མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་དང་
འགལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། མར་མེ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་མིན་ཏེ། མུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་དང། སྤྱོད་འཇུག་ལས། མར་མེ་གསལ་བར་བྱ་མིན་ཏེ། །གང་ཕྱིར་མུན་ཅིག་སྒྲིབ་པ་མེད། ཅེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པས་བཀག་ཚུལ་ནི། སེམས་ལ་ཡུལ་སྣང་བའི་གཞན་རིག་གི་ངོ་བོ་དང་ཡུལ་མི་སྣང་ཡང་རང་ཁོ་ན་ཡན་གར་དུ་སྣང་བའི་རང་རིག་གི་ངོ་བོ་གཉིས་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སེམས་ལ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་བ་སྣང་བ་ལས་
གཞན་དེ་མ་ཤར་པའི་འཛིན་རྣམ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། ཡུལ་དུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡི། །སེམས་ཉིད་དམིགས་པར་འདོད་ཅེ་ན། ཡུལ་དུ་སྣང་ལས་གཞན་གྱུར་པའི། །སེམས་ཉིད་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་སྣང། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་མ་གྲུབ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་རིག་ཏུ་འདོད་པའི་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་གསལ་ཙམ་རིག་ཙམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟགས་པའི་རང་རིག་གི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་རང་གི་རྣམ་པ་སྣང་བས་སྟོང་
བའི་བྱིར། དབེར་ན་གཞན་རིག་ཏུ་གྲགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན། རྟགས་ཁས་བླངས་སོ། །བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་པ་ནི་བདག་གིས་བདག་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་སྣང་བས་སྟོང་བའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་གཞན་བཞིན་ནོ། །

[363A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྟགས་མ་གྲུབ་ན་དངོས་འགལ་ཡིན་ལ། འོ་ན་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རང་ཉིད་ཡན་གང་བ་རང་གི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་སྣང་བར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་ཉིད་རང་
དང་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ། རང་ཉིད་ཡན་གར་བ་རང་དང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་སྣང་བ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་འཛིན་བཞིན། རྟགས་གཉིས་ཁས་བླངས། དེ་སྐད་དུ་
བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། རང་སྣང་བར་ཁས་ལེན་ན་ནི་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་དེ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་རིག་ལ་རྩོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ཡན་གར་ཞེས་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་གཞིར་བཞག་
ལ་དེ་ལྟར་ན་ཐ་དད་དུ་ཐལ་བ་མི་ལྡོག་ཅིང་ཐལ་འགྱུར་བས་རྣམ་མཁྱེན་ལ་རྣམ་མཁྱེན་སྣང་བར་འདོད་པ་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་བས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གདགས་གཞི་ཤར་བས་རྣམ་མཁྱེན་ཤར་བར་འདོད་ཅིང་གདགས་གཞི་མ་ཤར་
བར་རྣམ་མཁྱེན་རང་ལྡོག་དང་ཡན་གར་བ་སོགས་འཆར་མི་སྲིད་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྩ་བའི་སྦྱོར་བ་སྔ་མའི་རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་ཤེས་པའམ་རང་རིག་ཀྱང་ཡིན་
བ་དང། རང་གི་རྣམ་པས་སྟོང་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར། དེ་སྐད་དུ་བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་

[363B] དེའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། གལ་ཏེ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རང་གི་རྣམ་པས་སྟོང་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་བས་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་ལུགས་ནི་སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ན་རེ། མ་རིག་པ་སོགས་མི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་རིག་པ་བོར་ཐལ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་
ཡིན་ན་རང་རིག་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཤེས་པ་ཡིན་ན་དངོས་བོ་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འགྲེལ་བཤད་དེ་ཉིད་ལས། རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་
མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་བདག་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྙེགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་རིག་པ་བོར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་གང་ཡང་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པ་
མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡང་མི་རིགས་པར་ཐལ། ནང་ཁོ་ན་ཡན་གར་བ་དེ་ལྟར་ཉེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་
མེད་པའི་ཕྱིར་དང། སྔར་བཀག་ཅིང་དེ་འདྲའི་ཚད་མ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཉེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནས། མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་

[364A]༄༅། །མདོ་དང་སྤྱོད་འཇུག་ལས་བཞག་ཚུལ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་དབྱད་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱས་ནས་རང་རིག་འཇོག་མི་ཐུབ་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་དཔྱད་ནས་སེམས་ཀྱིས་སེམས་མཐོང་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་དབྱད་ནས་
སེམས་དེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་བྱས་ན་གཉིས་སུ་འགྱུར་ལ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་མེད་པའི་གཅིག་ཐུར་ཁས་བླངས་ན་རང་རིག་པར་མི་རུང་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། གཅད་བྱ་གཅོད་བྱེད་སོ་སོར་མེད་པར་རལ་
གྲི་གཅིག་བུས་ རེག་བྱ་རེག་བྱེད་སོ་སོར་མེ་དཔར་སོར་མོ་གཅིག་གིས་དང་གི་རྩེ་མོ་ལ་མི་རེག་བ་དང་ཞོན་བྱ་ཞོན་བྱེད་གཉིས་མེད་པ་རང་གི་ཕྲག་པར་ཞོན་མི་ཐུབ་པ་དང། མེ་གཅིག་གི་ས་རང་མི་སྲེགས་པ་དང། མིག་
གིས་རང་ལ་མི་ལྟ་བ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། དེ་སེམས་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་ན། ཞེས་པ་ནས། ཅི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་གཞན་ལ་སེམས་ངེ་ཡང་གཞན་ནམ། འོན་ཏེ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་
སེམས་ཡིན། གལ་ཏེ་དམིགས་པ་ཡང་གཞན་ལ་སེམས་ཀྱང་གཞན་ན་སེམས་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ད།ཨྒྶ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཡིན་ན་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རལ་གྲིའི་
སོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རལ་གྲིའི་སོ་དེ་ཉིད་གཅོད་པར་མི་ནུས་པ་དང། སོར་མོའི་རྩེ་མོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོའི་རྩེ་མོ་དེ་ཉིད་ལར་གོ་བར་མི་ནུས་ཞེས་སོགས་དང། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་མགོན་པོས་ཀྱང། །སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་མཐོང་

[364B] །རལ་གྲིའི་སོ་ན་རང་ལ་རང། །ཇི་ལྟར་མི་གཅོད་དེ་བཞིན་ཡིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཤེས་སྔོན་བོར་རྐྱེན་གྱིས་སྣང་ཚེ་མི་སྔོ་བའི་དྭངས་ཆ་མེད་པས་སེམས་ལ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བའི་ཚེ་ཡང་དེ་མིན་བའི་
རང་རིག་མེད་པ་སོགས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་དངོས་སྨྲ་བ་ན་རེ། འོ་ན་སྔོན་པོ་འདི་ངས་མཐོང་དོ་སྙམ་དུ་དྲན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་རིག་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་བ་དང། དེའི་བཟློག་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་གཉིས་ལ་མ་ཁྱབ་པར་འདི་བས་བཞེད་
པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། ཕྱོགས་སྔ་མའི་ཐལ་པ་དང་བཟློག་པ་གཉིས་ཀ་ལའང་བྱ་བ་པ་མེད་པའི་ལན་འདེབས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་རི་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་འགྲུབ་པར་ཐལ། སེམས་ལས་གཞན་པའི་རང་གི་
ཡུལ་སེམས་དེས་མྱོང་པ་ན། ཡུལ་མྱོང་བའི་སེམས་ལས་རྣམ་ཤེས་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་འབྱུང་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གཞན་མྱོང་བ་ན། ཞས་གསུང་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རས། ཡུལ་གཞན་མྱོང་བ་ལས་དེ་དུས་མ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཅན་
སེམས་དྲན་པ་མི་རིགས་ཏེ། མ་བཟུང་པ་ཐམས་ཅད་དྲན་པར་ཐལ་བ་ལྟ་བུའི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཉིས་པ་དེ་མི་འབྱུང་བར་ཐལ། ཡུལ་མྱོང་བ་ལས་དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་སྐྱེ་བའི་ཚེ། ཡུལ་ཅན་སེམས་
སྤངས་ནས་ཡུལ་ཁོན་དྲན་པ་མིན་པར་ངས་སྔར་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སྒྲགས་ནས་དྲན་གྱི་ཁྱོད་ཀྱི་རང་རིག་ལྟར་ཡུལ་ཅན་ཡན་གང་ཡང་མི་དྲ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་དགུན་དུས་བྱི་བ་ལུས་ལ་དམུགས་ཡན་བྱི་དུལ་

[365A]༄༅། །ཞུགས་ཀྱང་མུགས་པ་མྱོང་གི་དུག་མ་མྱོང་ཡང་དུས་ཕྱིས་འབྲུག་གི་སྒྲ་ལས་ནད་ལངས་པ་ན་སྔར་མུགས་པའི་དུག་ཞུགས་པ་དྲན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྦྱོད་འཇུག་ལས། འབྲེལ་བ་ལས། །དྲན་འགྱུར་བྱི་པའི་
དུག་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་རྣམ་བཤད་དང་སྟོང་ཐུན་བལྟའོ། །ལྔ་བ་ཟླ་བས་རང་རིག་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་བཀག་སྟེ། ལུང་ལང་གཤགས་དང་གཙུག་རིན་གྱི་མདོས་བཀག་ཅིང། རིགས་པ་བཞི་སོགས་
ཀྱིས་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིགས་པ་དང་བོ་སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་བས་བཀག་གཉིས་པ་རང་རིག་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་རང་མཚན་གྱིས་གཞན་ལ་དྲན་པ་མི་སྲིད་པས་བཀག་གསུམ་པ་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་བའི་
ཚུལ་དང། བཞི་བ་བྱ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བས་བཀག་པ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་རིག་གིས་བཟུང་བ་ལྟ་བུའི་གཉིས་སྣང་རགས་པ་ནུབ་པའི་དྲན་པ་ཡང་མི་སྲིད་ན་དེ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་རང་རིག་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
དཔེར་ན་སྒྲ་རྩོད་གཞིར་བྱས་ནས་རྟག་པར་སྒྲུབ་བ་ལ་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་བཀོད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། མ་གྲུབ་འདི་ནི་སྒྲུབ་ར་བྱེད་པ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་རང་མཚན་
གྱིས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་ལྷས་བྱིན་གྱིས་རང་གིས་མ་བྱས་པའི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བྱ་བ་མི་དྲན་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། རང་མཚན་གྱིས་གཞན་ལ་རྒུད་གཅིག་མི་རུང་བར་བཤད་དེ་ན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་

[365B] །གཞན་ཕྱིན་མ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་རིག་མེད་ཀྱང་ངས་སྔར་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་མཐོང་ངོ་སྙམ་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལྟར་
ཐོན་པོ་མཐོང་བའི་མིག་ཤེས་དང་ཕྱིས་དྲན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་སོ་སོ་ཡང་མིན་ལ་པའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དང་མཐོང་བར་འཇོག་ནུས་ཤིང། སྔར་མིག་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཨུཏྤལ་དང་ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་དྲན་པའི་
ཨུཏྤལ་གཉིས་དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་པར་མཚུངས་པས་དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་རིག་ལ་དཔྱད་བ་ལྟ་བུའི་དཔྱད་བ་ཞིབ་མོས་མཐོང་དྲན་སོགས་མི་རུང་ཡང་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལུགས་
ལ་མཐོང་དྲན་གྱི་ཡུལ་གཅིག་པ་དང། ངའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ན་ངས་མཐོང་བར་འཇོག་པ་ལ་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཀུན་མཐུན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དྲན་པ་འདི་གཞན་པ་ལ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་ང་ཡིས་མཐོན་སྙམ་དྲན་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ཡང་
འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཚུལ་ལུགས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་མཐོང་དྲན་ཡུལ་གཅིག་པར་བཤད་པ་དང་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པར་ནམ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་དོན་གཅིག་མི་ཤེས་པར་བཤད་པ་མི་འགལ་ཚུལ་འོག་ཏུ་བཤད་བར་བྱའོ་
རྩ་རྟགས་བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། གཉིས་སྣང་མེད་པའི་མྱོང་ཙམ་ལ་རང་རིག་གོ་ཞེས་རིག་བྱ་ལས་དང་རིག་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་གཉིས་འཇོག་ན་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ན་བྱ་བྱེད་ལས་

[366A]༄༅། །གབུམ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བར་མ་ཟད་དེ་འདྲའི་མྱོང་ཙམ་ལ་ཡིད་ཅི་ཙམ་གཏད་ཀྱང་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་མི་འཆར་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་པ་མི་འཆར་བ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་
དཔེར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ཆ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བཞིན་ནོ། །རྩ་བར། བྱེད་པོ་ལས་དང་བྱ་བ་གཅིག་མིན་པས། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མྱོང་བར་གྲུབ་མ་ཡིན། །ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། མ་བཟུང་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་དོ། །ཞེས་དང། བདེན་
གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་གཉིས་པོ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མི་སྣང་ངོ། །མི་སྣང་བ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལང་གཤེགས་ཀྱི་རིགས་པའོ། །རྩོད་སྤོང་ནི། དཔྱོད་
ལྡན་དག་ན་རེ། འོ་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལའང་སྔོན་འཛིན་སོགས་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རྣམས་མི་རུང་བར་ཐལ། སྔོན་འཛིན་དེ་རང་གིས་རང་རིག་ན་རང་རིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང། དེ་ལས་གཞན་གྱིས་རིག་ན་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བས་གཉིས་ཀ་མི་
རུང་བར་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་ལ་ཁྱབ་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ཚད་མས་མ་བཟུང་བར་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། མ་བཟུང་བར་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱར་མི་རུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདི་དཀའ་གནས་མཐར་ཐུག་
ཡིན་པས་དོགས་ལན་འཁྲུལ་མེད་ཉུང་གསལ་བཀོང་ན། ཚད་མས་མ་བཟུང་ན་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་མི་རུང་བ་དང་ཁྱོད་ལྟར་གྱི་རང་གིས་རིག་པ་དང་གཞན་གྱིས་རིག་པ་མི་འཐད་ཀྱང་སྔོན་འཛིན་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལྟར་ཀྱི་རང་རིག་

[366B] མིག་ཤེས་དེ་ལས་གཞན་པའི་དྲན་ཤེས་ཡིན་མངོན་ཚད་མས་
ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོས་ཕྱི་རོལ་ནས་ཚུར་ལ་རང་འདྲའི་རྣམ་པ་ཤར་ནས་ཡུལ་ཅན་དང་ཡུལ་རྐྱང་ཆད་དུ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་མྱོང་བས་གྲུབ་ཅིང་སེམས་ཙམ་རྣམ་
རྫུན་པ་ཁ་ཅིག་གིས་མ་གྲུབ་ཟེར་སྲིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྣང་བར་ཀུན་འདོད་པས་གྲུབ་ལ་གལ་ཏེ་མ་ཁྱབ་ན། འོ་ན་མིག་ཤེས་དེ་ལ་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་འཛིན་རང་ཉིད་གཉིས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བར་ཐལ། མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྔོན་འཛིན་མིག་
ཤེས་ལྔ་སྔོན་འཛིན་རང་ཉིད་ཡོད་པ་སྣང་བར་ཐལ། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་འཛིན་རང་ཉིད་གཉིས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་དེ་རང་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་ཚད་མར་ཡང་སོང་བར་ཐལ་
སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་དེས་རང་རིག་མེད་ཀྱང་གཞལ་བྱ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་འཆར་ཚུལ་དེ་ཙམ་གྱིས་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་རྙེད་པས་ན་སྔོན་འཛིན་སུ་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་རྙེད་པའི་ཚད་མ་དག་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་

[367A]༄༅། །འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིར་རང་རིག་མེད་ཀྱང་ཚད་མ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་རང་གི་ངོ་བོ་འཇོག་ཐུབ་ཅེས་པའི་དམ་བཅའ་ནི། ཚིག་གསལ་གྱི་ལུང་དེའི་ནང་གི་ཚད་མ་དག་གིས་རང་གི་
ངོ་བོ་རྣམ་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ངོ་བོ་འཇོག་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཚད་མ་དག་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་
གཏན་ཚིགས་བཀོད་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་བར་རྙེད་པའི་ཞེས་པས་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྟན་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚད་མས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོང་པར་རྙེད་པ་ཡང་རང་རིག་ལྟར་མིན་པར་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་
པའི་གཞལ་བྱ་རང་ལས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ཅེས་བཤད་པ་ལ། ཚིག་གསལ་ལས། གཞལ་བྱའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་རྙེད་པའི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་རྣམ་བཤད་
ལས༑ ཚད་མ་ལ་གཞལ་བྱའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་དབང་གིས་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་འཇོག་ལ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་པ་ནི། ཞེས་སོགས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་ན་སྔོན་འཛིན་ནི་གཞན་ལུགས་ལྟར་རང་རིག་རིག་གིས་མི་
འགྲུབ་ཀྱི། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཚད་མས་འགྲུབ་བར་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་ནི་སྔོན་འཛིན་གྱིས་གཞལ་བྱ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་རང་གི་གཞལ་བྱ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་

[367B] ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྟོགས་བྱ་ཀུན་དེའི་གཟུང་བྱ་ཡང་ཡིན་མི་དགོས་ལ། རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལུང་སྔ་ཕྱི་འདི་དག་ཚིག་གསལ་གྱི་ལུང་དེའི་འབྲུ་འགྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་མིག་ཤེས་དེ་ལས་གཞན་པའི་
དྲན་ཤེས་ཚད་མ་ཡིད་མངོན་གྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་ཐལ། དཔྱད་ན་མི་རྙེད་ཀྱང་མ་དཔྱད་ན་སྔོན་པོ་འདིར་རང་གི་མིག་གིས་མཐོང་བ་ང་རང་གིས་དྲན་སྙམ་པའི་དྲན་ཤེས་ཚད་མ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་བར། དྲན་པ་འདི་གཞན་སོགས་
གྱི་རང་འགྲེལ་ལས། བདག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདི་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཚུལ་ལུགས་ཡིན་གྱི་ཤིན་ཏུ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་མིན་ཏེ་ཞེས་དང། དེ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་མཐའ་དཔྱོད་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་ང་རང་གིས་མཐོང་
བ་ང་རང་གིས་དྲན་སྙམ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་ནི་རང་གིས་ཀྱང་ཁས་ལེན་ལ། དེ་ཁས་བླངས་ཀྱང་བཀག་པའི་རང་རིག་དང་མི་འདྲར་ལང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་
པའི་ཐ་སྙད་རགས་པ་ལའང་སེམས་རང་གིས་རང་མཐོང་བར་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པར་ཐལ། སྟོང་ཐུན་ལས། དེ་ལྟ་ན་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་དང་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་པས། ནས། བྱ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བའི་གནོད་པ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བར་མཚུངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། དེས་རྟོགས་ན་དངོས་རྟོགས་ཤུགས་རྟོགས་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་འདོད་དགོས་པ་ལ་དེ་གཉིས་གང་ཡང་འདོད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་

[368A]༄༅། །གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དུ་བྱེ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཞིབ་མོའི་དབང་དུ་བྱས་ལ་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་རགས་པའི་དོན་མི་གཅིག་བའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་སོགས་དང་སྔར་མཐོང་བའི་སྔོན་པོ་དེ་དབང་མངོན་དང་ཡིད་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང། སེམས་མ་གཡེང་བར་གསལ་ལེ་ལ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ལ་དམིགས་པར་བཤད་པ་
དང༑ ༑རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མ་ཕྱེ་བར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འོད་ལ་ཉི་མའི་འོད་དུ་བཞག་པ་དང། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་གང་ལ་ཟླ་བ་བྲི་གང་དུ་བཞག་བ་དང། རས་ཡུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆུང་དུ་ཚིག་པ་ལ་རས་ཡུག་ཚིག་བར་
བཤད་པ་དང། རི་རབ་གླིང་བཞི་ལྟ་བུ་གནས་བསྐལ་གྱི་རིང་ལ་མ་ཟད་བ་ལ་གནས་སྐལ་གྱི་རིང་ལ་རྟག་ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་རགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང་ཁས་ལེན་དགོས་པ་གང་ཞིག་
འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཞིབ་མོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་ཐམས་ཅད་མིན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དེ་འདྲ་ཞིག་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཤེས་བྱེད་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ། བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། འདི་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་
འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྟོན་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་བས་ཐ་དད་ཅིག་གོ་འདི་ལྟར་མིག་གིས་གཟུགས་ཁོ་ན་མཐོང་གི་སྨྲ་མི་ཐོས་ལ་ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་གང་

[368B] ཞེས་དང། ལམ་རིམ་ལས། ཞི་གནས་སྐབས་སུ་སེམས་བྱེད་དམིགས་པ་ལ་བཞག་ནས་སེམས་ཀྱི་ཟུར་གཅིག་གིས་སེམས་དམིགས་པ་ཕག་ཡེང་མ་གཡེང་ལྟ་བར་བཤད་པ་དཀོན་སྤྲིན་སོགས་
ལས་སེམས་ཉེ་བར་བཞག་སྐབས་ཕྱི་ནང་གི་སེམས་གཉིས་ལས་ནང་གི་སེམས་ལ་ཡང་རང་སྦྱི་དང་དུས་གསུམ་དཔྱད་པ་ལྟ་བུ་གསུམ་པའི་ཤེས་བྱེད་དང། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ཉི་མ་ཟླ་བ་ཉིད་ཐོབ་རང་ལུས་ཀྱི། །འོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་སྣང་
བྱས་ཤེད། །ཞེས་བརྟེན་བརྟེན་པ་མ་ཕྱེ་བར་ལམ་རིམ་དུ་བཤད་བ་ལྟ་བུ་བཞི་པ་དང་ལྔ་པའི་ཤེས་བྱེད་དང། ཟླ་བས་ལན་དུ་མར་རས་ཕུག་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་པ་དྲུག་པའི་ཤེས་བྱེད་དང། རྩ་ཤེ་ལས། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་ཡང་དག་མིན། །ཞེས་པའི་
རགས་པའི་མི་རྟག་པ་སྣོད་བཅུད་ཆགས་འཇིག་དང་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་བསྟན་པ་ནི། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། དེ་ལྟར་དུས་དང་པོར་རྒྱུན་གྱི་མཐའི་མི་རྟག་པ་མ་གཏོགས་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་འགྱུར་མེད་པའི་ཞེས་སོགས་
དང༑ སྔོམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་སོགས་སྔར་བདེན་གཉིས་སྐབས་སུ་དྲངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མིག་དབང་རྐྱང་པས་ཡུལ་འཛིན་ན་དེ་མཚུངས་ཀྱི་དབང་པོས་ཀྱང་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཡང་མིག་གིས་གཟུགས་མི་
མཐོང་བྱས་ན་མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་པར་འགྱུར་བ་དང། དབང་མངོན་དང་ཡིད་མངོན་གཉིས་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་ལྟར་དེ་གཉིས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་གཟུགས་གཉིས་ཀྱང་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་བས་མི་གཅིག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་རྣམས་དཔྱད་ན་མི་

[369A]༄༅། །འཐད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཤེས་བྱེད་གཉིས་ནི་རིམ་བཞིན་དུ། བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བ་ལས། མཐོང་བ་ལ་ནི་བསྙོན་པར་མི་ནུས་ལ་གང་མིག་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་གཟུགས་ཁོ་ན་
མཐོང་གི་སྒྲ་མི་ཐོས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། གཉིས་བའི་ཤེས་བྱེད་ནི། བརྒྱ་བ་ལས། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་བར་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས། །དོན་གཅིག་རྣམ་པར་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་དང། བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་
ལས༑ འོ་ན་ཆོས་མངོན་པ་ལས་འདོན་པ་ཇི་ལྟར་དྲངས་ཤེ་ན། ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཟེར་ཚད་ལ་ཕྲ་རགས་མི་འབྱེད་པར་
གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་སོགས་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱས་པར་བདེན་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་དགོས་ཤིང་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འདིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ཕྲ་རགས་དེ་འདྲ་གཉིས་འབྱེད་པ་མི་འཐད་བར་ཐལ་
སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དྲན་ཚུལ་སྟོང་ཐུན་གྱིས་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དུ་བཤད་བ་ལྟ་བུ་མིན་པའི་རིགས་པ་དེ་འདྲ་རྗེས་ཀྱང་མ་གསུངས་ལ་ཟླ་བས་ཀྱང་མ་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཐུན་གྱི་དེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་འགྲེལ་
ཡིན་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁོ་རང་ལ། འོ་ན། རྩ་བར། དྲན་པ་འདི་གཞན་ང་ལ་ཡོད་མིན་པ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་ཐུན་ལྟར་མིག་ཤེས་དང་དེ་དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་ཐ་དད་དང། དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་དང་དྲན་མྑ་སོ་སོར་བཤད་

[369B] སྟོང་ཐུན་གྱིས་གཞུངས་འདིའི་དོན་འཆད་བྱེད་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་མཐུན་གྲུབ་བོ། འཁོར་གསུམ་ཁས། འདོད་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་སྔར་གྱི་ཡུལ་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་དང་ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་ཤེས་
གཅིག་འཛིན་མེད་པར་རང་མཚན་གྱིས་སོ་སོར་འཛིན་པ་དང། སྔར་མཐོང་བའི་སྔོན་པོ་དང། ཕྱིས་སུ་དྲན་པའི་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་མི་འཛིན་པར་ཐལ་ལོ། །གཞུང་འདིའི་བཤད་ཚུལ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། འཁོར་གསུམ་ཁས། འདོད་ན། མ་
ཡིན་པར་ཐལ། དང་པོ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཕྱེ་མ་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འདིའི་ཐད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ལས། སྔར་གྱི་ཡུལ་མྱོང་དང་ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྟན་སྐྱེས་པ་རང་
མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་དུ་འཛིན་པ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ངོ་མཚར་ཆེ་ཤོས་
ཡིན་པ་མ་ཤེས་ནས་སྣ་ཚོགས་ལབ་པ་མཐོང་ངོ། །རྩ་རྟགས་གཉིས་འགྲུབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཡུལ་ཅན་རྒྱུ་འབྲས་ལ་དེ་ལྟར་མེད་པར་མ་ཟད་ཨུཏྤལ་ལ་སྔོན་བོ་ཉི་མ་སྔ་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཨུཏྤལ་ལ་གཉིས་གཅིག་བ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་བྱེད་
པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་མེད་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྔར་སྔོན་འཛིན་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཕྱིས་དྲན་པ་ན་འདི་ངས་སྔར་ཡང་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་བླུན་པོ་སྙིང་ཁམས་ཅན་སྦྱི་བརྟོལ་བ་ཁ་ཅིག་ན་

[370A]༄༅། །རེ༑ རྩ་ཤེའི་ཊཾ་ཀ་ཆེན་དང། སྟོང་ཐུན་ལུགས་ལ་སྔོན་འཛིན་རང་གིས་རང་ཡོད་བར་རྟོགས་པ་དང་ཐ་སྙད་རགས་བ་དེ་འདྲ་མེད་ལ། རྣམ་བཤད་འདིར་སྔོན་འཛིན་རང་གིས་རང་ཡོད་བར་མ་ཟད་རང་ཡང་རྟོགས་པ་དང་ཐ་སྙད་
རགས་པ་དེ་འདྲར་བཤད་པས་ལུགས་མི་མཐུན་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། སྟོང་ཐུན་ལས་ཀྱང་ཐ་སྙད་རགས་པ་དེ་ཡང་བཤད། ཐ་སྙད་ཕྲ་མོ་རྒྱས་བར་བཤད་པ་གང་ཞིག་རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང་སྔོན་འཛིན་རང་གིས་རང་མ་མཐོང་
པའི་ཐ་སྙད་ཕྲ་མོ་ཡང་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྟོང་ཐུན་ལས། སྔར་མིག་ཤེས་དེས་མཐོང་བའི་དོན་དང་ཕྱིས་དྲན་ཤེས་དེས་དྲན་པའི་དོན་གཉིས་དོན་གཅིག་པའི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་
ལས༑ དེའི་ཚེ་ཡུལ་ཅན་རང་གིས་རང་མ་མྱོང་བ་ནི་དམུགས་བའི་ཚེ་དྲུག་མ་མྱོང་བ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་རང་གིས་རང་རྟོགས་པར་ཐལ། དེས་ཡུལ་གཞལ་སྟོབས་ཀྱིས་རང་ཡོད་
པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཡོང་བར་རྟོགས་བར་ཐལ། སྔོན་འཛིན་སོགས་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་བས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་རྟགས་
མ་གྲུབ་པ་ཡང་ཡོད་ཀྱང་རེ་ཞིག་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མཉམ་བཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་དངོས་ཤུགས་གང་དུ་ཡང་མ་རྟོགས་ཀྱང་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཉིད་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་

[370B] དེར་ཐལ། དང་པོ་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་དུ་མ་རྟོགས་པ་གང་ཞིག་གཉིས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རང་ཉིད་རྟོགས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་ཉིད་དངོས་སུ་རྟོགས་ན་གཉིས་སྣང་ཅན་དང་ཤུགས་
ལ་རྟོགས་ན་ཡུལ་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། དེའི་ཕྱིར་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གཞན་ཤུགས་ལ་འཕངས་པའང་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པས་མེད་དགག་ཡིན་པ་ཉམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་བར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་ཚད་མས་དེས་པ་ན་རྗེས་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་ཚད་མས་སྒྲ་མི་རྟགས་དངོས་ཤུགས་གང་ལ་ཡང་མ་ངེས་ཀྱང་རྗེས་ཁྱབ་རྟོགས་པའི་ཚད་མའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་ངེས་པ་བཞིན་དུ་
མཉམ་བཞག་མི་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཡུལ་བཅས་ཡོད་པ་གཉིས་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། མཉམ་བཞག་རྣམ་པར་
མི་རྟོགས་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ཆོས་ཉིད་གྲུབ་པ་ན། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ་པ་ལ་ཞེས་དང། རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། རིགས་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་མོད་ཀྱང་རིགས་པ་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་དེ་
བཅད་འམ་ཡིན་ནོ། །འདི་དཔེར་བརྗོད་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི། ཞེས་པ་ནས། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཚད་མ་སྔ་མས་ཤུགས་ལ་གྲུབ་པ་དང་སྒྲ་རྟག་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཚད་མ་སྔ་མས་བཅད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་བློ་དེའི་

[371A]༄༅། །ཤུགས་རྟོགས་དང་བློ་དེའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་གཉིས་མ་གཅིག་པར་གསུངས་པ་ལྟར་འདོད་དགོས་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བློ་དེ་ལ་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པ་མ་ཤར་ཡང་ཡུལ་དེ་ལ་སྒྲོ་
འདོགས་བློ་དེས་རང་དུས་ནས་ཀྱང་བཅད་པ་དེ་བློ་དེའི་ཤུགས་རྟོགས་ཀྱི་དོན་དང། བློ་དེ་ལ་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པའང་མ་ཤར་ལ་བློ་དེའི་རང་དུས་སུ་དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་མ་བཅད་ཀྱང་དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་དེར་ཚང་མ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་
གཅོད་པ་དེ་བློ་དེའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་རྟོགས་ཚུལ་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་དང་ཊིཀ་ཆེན་གྱི་ལུང་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སྔོན་འཛིན་མངོན་སུམ་དང་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་
གཉིས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཡོད་པ་འགྲུབ་ལུགས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་འཛིན་ལ་གཉིས་སྣང་ཡོད་ལ་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ལ་གཉིས་སྣང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྔ་མས་རང་དུས་ནས་ཡུལ་
ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་གྲུབ་ཕྱི་མས་དེ་དུས་མ་གྲུབ་ཀྱང་མཉམ་བཞག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་པའི་གསུང་གནང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྔོན་འཛིན་སོགས་ཀྱིས་འགྲུབ་ལུགས་ལ་སྟོབས་ཀྱིས་མི་གསུང་བར་ཡུལ་གཞལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་
གསུངས་ལ་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ལ་སྟོབས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། རང་རིག་ཡོད་པར་ཐལ། འཛིན་རྣམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་མྱོང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་དང་གྲུབ་བདེ་གཅིག་པའི་

[371B] དེ་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཡོད་ལ། རང་མྱོང་དང་འཛིན་རྣམ་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། མྱོང་བྱ་དང་མྱོང་བྱེད་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་ཕྱོགས་
སྔ་མའི་རང་རིག་དང་མི་གཅིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ལ་གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་ནུབ་བར་ཐལ། མཉམ་བཞག་སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཡུལ་ཆོས་ཉིད་དང་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་
སུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཉིས་སྣང་ཡང་ནུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། རང་རིག་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པས་རང་ཉིད་རང་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བློ་གཞན་གྱིས་དཔྱད་ན་རང་རིག་
གི་དེ་ལ་ཡིད་ཅི་ཙམ་གཏད་ཀྱང་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དུ་མི་འཆར་ལ། མཉམ་བཞག་གི་ངོར་གཉིས་སྣང་ལོག་ཀྱང་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་དང་ཡུལ་ཅན་གསལ་རིག་གི་དངོས་པོ་སོ་སོར་འཆར་བས་ཐ་དད་དུ་དང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་
 རྣམ་བཤད་ལས། ཡིད་ཅི་ཙམ་གཏད་ཀྱང་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྣང་བ་གཉིས་མི་འཆར་ལ། སྔམ་ལ་ནི་ཡིད་གཏད་དེ་བལྟས་བ་ན་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དེས་པར་འཆར་བའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བདེན་གཉིས་དང་རྣམ་བཤད་ལས་རང་རིག་གི་ཚུལ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མི་འཆར་བར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་སྣང་བ་འཆར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་རྟོག་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་

[372A]༄༅། །གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་བཟུང་བ་ཡིན་གྱི་སྣང་བ་ཤར་བའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟར་བཟུང་ན་དེ་ལྟར་སྣང་བས་ཀྱང་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་འཆར་བར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་འཆར་
བ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་སྤྱིར་ཁྱབ་བ་མེད་ཀྱང་འདིར་ད་དུང་རྟགས་མ་གྲུབ་བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེར་ཐལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་སྐབས་མི་སྲིད་བ་དུ་མ་བསྒོམས་ནའང་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་འབྱུང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་
མ་ཁྱབ་སྟེ། རེ་སྣང་བ་འཆར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ལ་འདིར་ནི་རང་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པ་ལ་རང་ཉིད་རིལ་པོ་གཅིག་གཅིག་གི་ཕྲག་པར་ཞོན་པར་འཆར་ན། དེ་འཆར་དགོས་པ་ལ་མི་འཆར་བའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཕྱི་མ་ལ་གྲུབ་མཐས་བཏགས་
པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་མ་གཏོགས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཚད་མའི་རྣམ་བཞག་ལ་དགག་གཞག་སྤང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། དགོས་པ་ལ་དང། སྒྲ་དོན་ལ་དང། མཚན་ཉིད་ལ་དང། དབྱེ་བ་འབྱེད་བྱེད་ལ་དང། དབྱེ་བའི་
རྒྱུ་མདོན་ལྐོག་གི་སྒྲ་དོན་ལ་དང། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་ལ་སྟེ་དྲུག་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན། དང་པོ་ལ། བོད་རྒན་མཁས་བླུན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚད་མའི་རྣམ་བཞག་ཐར་བ་དོན་གཉེར་ལ་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཟློག་བྱེད་ཙམ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇོ་བོའི་བདེན་གཉིས་ལས། མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་དགོས་པ་མེད། །མུ་སྟེགས་རྒོལ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྡེ་བདུན་གྱི་ཚད་མའི་རྣམ་བཞག་དངོས་སྨྲའི་

[372B] གཞན་ཡང། ཁྱོད་ཀྱི་དགོས་པ་དེ་མི་འཐད་བར་ཐལ། འདིའི་ཚད་མ་བཀག་པ་དེ་དངོས་སྨྲའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་ལ་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པ་གཅིག་དགོས་ཞེས་པ་དེ་དབུ་
མ་སྣང་བའི་གཞུང་བཞིན་དུ་བཀག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་ཐལ་བ་དང། དོན་དམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ན་གྲུབ་མཐའ་ལ་རྩོད་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། བསྟན་ཆོས་རྩོམ་པ་དོན་
མེད་དུ་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱིས་དབུ་མ་སྣང་བར་བཀག་པ་དེ་འདིར་བཀོད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པའི་དངོས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན་ནི་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་
ཏེ༑ དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་འདོད་པ་རྣམས་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པར་སྒྲིབ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྨྲ་བ་པོ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྩོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དོན་དམ་བ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཚད་
མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅེས་བྱེད་པ་ཡང་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་རྨོངས་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བཞིན་དུ། བདེན་གཉིས་འདི་ལས་ཀྱང། གཉིས་པོས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་སོ་
ཞེས༑ ༑ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་རྨོངས་པ་སྨྲ། །མུ་སྟེགས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་བར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྟག་ལོ་སོགས་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚད་མ་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇོག་ཐུབ་ཟེར་བ་མི་འཐད་

[373A]༄༅། །པར་ཐལ། གཞལ་བྱ་སོགས་འགྲུབ་བ་ཚད་མ་ལ་རགས་ལས་བའི་ཕྱིར། རྕོང་ཟློག་ལས། འོ་ན་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པར་ཡང། །དེ་རྣམས་གྲུབ་ན་སྨྲ་བ་ཉམས། །ཞེས་དང། ཚིག་གསལ་ལས། གཞན་ཡང་གཞན་བྱ་རྟོགས་པ་
ཚད་མ་ལ་རགས་ལས་པ་ཡིན་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་དོན་ལ་ཚད་མའི་མི་དབྲ་མཱ་ཎ་ཞེས་པའི་པྲའི་དོན་དང་པོའམ་ཐོག་མ་ལ་བྱས་ཤིང་མཱ་ཎ་འཇལ་བ་ཡིན་པས་ན་གསར་དུ་མི་སླུ་བར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་གསར་དུའི་དོན་མི་
འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཐོག་མ་མི་འགྲུབ། ཐར་བ་དང་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྩོད་ཟློག་ལས། དེ་ཡང་དང་པོ་འགྲུབ་མིན་ལ། །བར་བ་མ་ཡིན་ཐ་མ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་གཞན་རིག་དང་གསར་དུ་གཉིས་ཀ་ལ་
སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་པྲའི་དོན་པྲ་ཐ་མ་བྱས་ན་དང་བོ་དང་ཐོག་མ་ལ་འཇུག་ཀྱང་འདིར་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དོན་དམ་པར་ཚད་མ་སོགས་མི་རུང་བས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་རང་དགའ་བས་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱའམ་གཞལ་བྱའི་གཙོ་
བོ་ལ་མི་སླུ་བ་ལ་ཚད་མར་འཇོག་པ་ལྟར་དགོས་པ་གང་ཞིག། རྟོག་གེ་པ་དག་གིས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་གསར་དུ་དགོས་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བཏགས་དོན་ལ་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བསམ་བརྟགས་མ་དབྱད་པར་
རང་གི་གཞལ་བྱའི་གཙོ་བོ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་མི་སླུ་བས་ན་ཚད་མ་ཞེས་བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། པྲའི་དོན་རང་གི་གཞལ་བྱའི་གཙོ་བོ་ལ་བསྙེགས་ནས་དེ་ལ་མི་སླུ་བས་ན་ཚད་མར་བཞག་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་དང་མཐུན་

[373B] དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ན་བྲའི་དོན་པྲ་ཎི་དྷ་བྱས་ན་རབ་དང་ཕུལ་དང་གཙོ་བོ་ཞེས་བ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ལ་བཏགས་དོན་ལ་དབྱད་ནས་ཚད་མ་འཇོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་
 ཚད་མ་ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བ་དགོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཆད་མས་མི་འགྲུབ་ཅིང། ཞེས་དང། གློ་བུར་འཁྲུལ་རྒྱུས་གནོད་པ་མེད་ཅིང་མ་བརྟགས་མ་དབྱད་པར་འཇུག་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་རང་དགའ་བས་རང་གི་གཞལ་བའི་དོན་ལ་མི་སླུ་
བ་ཙམ་ལ་ཚད་མར་ཐ་སྙད་བྱེད་ཀྱི་གསར་དུ་སླུ་མི་སླུའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གསར་དུ་དགོས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས་བཏགས་དོན་ཚོལ་བ་ཁོ་ནར་སྣང་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐད་
ཅིག་སོ་སོ་དང་བྱ་བྱེད་ལས་སོགས་སུ་ཕྱེ་ནས་རང་གི་ཡུལ་རྫས་ཡོད་ལྟ་བུ་རེ་ཚམ་མའི་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་དོན་ལ་བཞག་པའི་ཕྱིར། སྐལ་ཟང་མིག་འབྱེད་ལས། རྟོག་གེ་པ་དག་གིས། ནས། ཚད་མར་སོང་ཚུལ་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་རྙེད་པའི་
དོན་ལ་ཚད་མར་འཇོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཚད་མ་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷན་སྐྱེས་རང་དགའ་བའི་དོང་འཇོག་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། སྟོང་ཐུན་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་རང་
དགའ་བས་རང་གི་གཞལ་བྱའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བཙམ་ལ་ཚད་མར་ཐ་སྙད་བྱེད་ཀྱི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྷན་སྐྱེས་རང་དགའ་བ་ལྟར་བཏགས་དོན་མ་བཙལ་བར་འཇོག་ཅེས་པའི་དོན་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་སྟོད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་

[374A]༄༅། །རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དང་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་དེ་དང། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་བྱེད་པ་ཙམ་གྱི་མངོན་སུམ་རྣམས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་ཁས། འདོད་ན། ལྷན་སྩེས་
རང་དགའ་བའི་ཀུན་རྫོབ་རྫུན་པའང་འཇོག་པར་ཐལ། འདོད་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་པར་བདེན་གཉིས་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེས་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང། དེའི་བྲའི་དོན་དང་པོ་རང་གསར་དུ་ལ་མི་བྱེད་པ་
དང་ཡང་དག་དང་རབ་ལ་བྱེད་རིགས་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚད་མའི་མཚན་གཞི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟེང་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་
ལས༑ དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །འཕགས་པའི་ཆོས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ན་ཤེས་རབ་ནི་ཚད་མར་གྱུར་པའོ། ཞེས་གསུངས་ལ་
དེ་བཞིན་དུ་དཀོན་བརྩེགས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། སྒྲ་དོན་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཚད་མས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་
ཐལ༑ འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ། ཁོ་རང་ལ། བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་གཞལ་བར་ཐལ། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡང་དག་པར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་

[374B] དེར་ཐལ། དེ་ལ་བྱིན་ཅི་མ་ལོག་བར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་འཁྲུལ་པས་བསླད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་
ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་ཅིང་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཚིག་གསལ་ལས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་ཞེས་པའི་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། སྟོང་ཉིད་དོན་དམ་ཡིན་པའི་ཆ་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། མཉམ་
བཞག་སྤྲོས་བྲལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་སོགས་མང་ངོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་དེའི་པྲའི་དོན་ཡུལ་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། རང་གི་གཞལ་བྱའི་གཙོ་བོ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རབ་ཏུ་གཞལ་བ་ཞེས་བཤད་རིགས་པའི་ཕྱིར་
ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཚིག་གཅིག་ལ་དོན་དུ་མ་མི་འགལ་བ་མདོ་བསྟན་ཆོས་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རི་ཥི་དང་རཱུ་ལ་སོགས་བཞིན། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་མཁས་པ་སྟག་ཚང་པ་ན་རེ། ཚད་མའི་དོན་མི་སླུ་བ་དང་མི་སླུ་
བའི་དོན་ཚུག་ཐུབ་དང་བདེན་པ་ཁོ་ན་ལ་དངོས་སྨྲ་དང་དབུ་མ་པ་ཁྱད་མེད་ཟེར། འོ་ན་དངོས་སྨྲའི་ལུགས་ལ་དངོས་མེད་དང་གང་ཟག་སོགས་བཏགས་ཡོད་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་མཚན་མ་ཡིན་པའི་ཚད་
གྲུབ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་སོགས་མང། གཞན་ཡང། སྐབས་འདིར་ཚད་མར་འཇོག་པ་ལ་རྫས་ཡོད་དམ་ཚུག་ཐུབ་ཀྱི་

[375A]༄༅། །ཤེས་བ་ཁས་ལེན་མི་དགོས་པར་ཐལ། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མ་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་རབ་ཏུ་འཇལ་བ་དེ་སྐབས་འདིའི་མི་སླུ་བའི་དོན་དང་ཚད་མའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་དུ་འཇིག་རྟེན་ཐ་
སྙད་ལའང་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསུངས། དགོངས་འགྲེལ་མཁན་པོས་ཀྱང་བཀྲལ་བའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ནའང་འདིས་འདི་ཡང་དག་པར་འཇལ་བས་མི་སླུ་ཞེས་དང། དེ་ལྟར་འཇལ་བས་ཚད་མ་རང་
ཡིན་ཞེས་གྲགས་པའི་ཕྱིར། བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་བ་ལས། མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མཐོང་ན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལས། ཤེས་རབ་ནི་ཚད་མར་གྱུར་པའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་བོ་
ཚད་མར་བཤད་ལ། ཆོས་ཡང་དག་བར་སྡུད་བ་ལས། ངེས་པར་སེམས་པ། རིག་པ། མཐོང་བ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ། ཤེས་པ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སླུ་བ་སྟེ་ཞེས་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སླུ་བའི་དོན་ཤེས་བྱ་དེ་ངེས་པར་སེམས་པ་དང། དེ་རིག་
པ་དང། དེ་མཐོང་བ་དང། དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། དེ་མངོན་པར་རྟོགས་བ་དང། དེ་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ནས་དེ་ལྟར་བཞག་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་འགྲེལ་དུ་བདེན་བཞིའི་ཤེས་བྱེད་ཕྱེ་སྟེ་སྟོན་པའི་བདེན་བཞིའི་སྐབས་སུ་ས་བཅུ་
པ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། །མཛད་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་རྟག་བརྟན་མཛོད། །དེས་ན་དཔལ་ལྡན་ས་སྟེང་དུ། །ཚད་མ་ཡིན་དམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་སྒོ་

[375B] དཔའ་བོས་ཀྱང་སྤེལ་བསྟོད་ལས། དོན་གཟིགས་པས་ན་མི་སླུ་བ། །ཞེས་དོན་དེ་གཟིགས་བ་ནི་དོན་དེ་ལ་མི་སླུ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་
སོགས་མང་ལ་གཞན་དུ་སྤྲོས་ཟིན་ཏོ། །དེས་ཚད་མའི་སྒྲ་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་དཔྱད་པ་ནི་བལ་ཆེར་སྒྲ་དོན་གྱིས་ཤེས་ལ། སྟག་ཚང་པ་ན་རེ། ཚད་མ་མཚོན་ཚུལ་རང་གིས་རེས་སམ་གཞན་གྱིས་ངེས་སོགས་དཔྱད་པ་མང་
པོ་མི་དགོས་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷན་སྐྱེས་རགས་པ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་འཛིན་གྱིས་ཚད་མ་བཞི་སོགས་འཇོག་ཟེར། འོ་ན་ཚད་མའི་རང་བཞིན་ནམ་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཤེས་པ་ལ་གཞལ་བྱ་འགྲུབ་པ་ཚད་མ་ལ་རགས་ལས་པ་དང་ཚད་མ་རང་ཉིད་
ཀྱང་འགྲུབ་ཚུལ་སོགས་དཔྱད་མི་དགོས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྩོད་ཟློག་ལས་འཕགས་པས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་དང་ཟླ་བས་དེ་ལྟར་མང་དུ་བཤད་པ་དེ་བཤད་མི་དགོས་པ་ཞིག་བཤད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། མདོ་དུ་མ་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལྟར་མ་ངེས་པར་ཚད་མའི་རྣམ་བཞག་ལེགས་པར་འཇོག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ཚད་མ་ལ་རགས་ལས་པ་ཡིན་ན། ཚད་མ་དེ་དག་གང་
གིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྩོད་པ་ཟློག་པ་ལས་བཤད་པའི་སྐྱོན་དེ་མ་སྦངས་པས། ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ལྷན་སྐྱེས་

[376A]༄༅། །རགས་ངོར་འཇོག་པ་སྔར་བཀག་ཟིན་ཏོ། །ཆོས་རྗེ་རྒྱན་བཟང་པ་ན་རེ། ཤེས་པ་དང་ཚད་མའི་འཇོག་བྱེད་གཅིག་ཡིན་པར་སེམས་ཞེས་གསུངས་ནས་ཚད་མིན་གྱི་ཤེས་པ་མེད་ཟེར། དེ་ལ་འོ་ན། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་བ་ལས་
དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་པར་
ཐལ༑ རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཡིན་བཟླ་བའི་ལུགས་ལ་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ལས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཚང་མ་ཡིན་ཟེར་པའི་གྲུབ་མཐའ་སུ་ཡང་མེད་པས་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་འཕངས་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ སྐབས་འདིར་ཡང་བློ་ལ་ཚད་མ་དང། ཚད་མིན་གྱི་རྣམ་བཞག་ཤིན་ཏུ་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་ལ་སྣང་བའི་ཡུལ་མངོན་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འགྲོ་བ་མཚུངས་ཀྱང་བདག་གཉིས་དང་སྒྲ་རྟག་འཛིན་
གྱི་ཞེན་རིག་དང་ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ལྟ་བུའི་ལོག་ཤེས་རྣམས་ཚད་མ་མིན་ལ། བདག་མེད་གཉིས་དང་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་དང་མངོན་སུམ་རྣམས་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐབས་འདིར་
ཡང་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་སླུ་མི་སླུའི་སྒོ་ནས་ཚད་མ་ཡིན་མིན་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པར་ཐལ། ལོག་ཤེས་རྣམས་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་ལ་མི་སླུ་བར་སོང་བ་མེད་ཅིང། རྗེས་དཔག་དང་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དག་འཛིན་སྟངས་

[376B] དེར་ཐལ། འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་སྔ་མ་འཇལ་སྐྱེད་མེད་ཕྱི་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཛིན་སྟངས་སྔ་མའི་ཡུལ་གཞི་མ་གྲུབ་ཕྱི་མ་གཞི་གྲུབ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་
རྣམས་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་སྣང་ཡུལ་མངོན་གྱུར་གྲུབ་པར་འདྲལ། བདག་གཉིས་དང། བདག་མེད་གཉིས་དང་གཟུགས་སོགས་རྟག་མི་རྟག་སོགས་ལ་ཚད་མར་འགྲོ་མི་འགྲོའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་བས། བློ་ལ་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་རྣམ་
པར་བཞག་པའང་འགྲུབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གཞལ་བྱ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འོ་ན། སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ་
སྒྲ་རྟག་སྣང་ཡོང་བ་གང་ཞིག་དེ་སྒྲ་རྟག་སྣང་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་གཉིས་སྣང་
ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཆིག་གསལ་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་
སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཚད་མིན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དེར་ཐལ། ཚད་མིན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གསར་དུ་མི་སླུ་བ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཐད་པར་ཐལ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་

[377A]༄༅། །ཀུན་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྩ་བར་འདོད་ན། སྔོན་འཛིན་དབང་མངོན་གྱིས་དྲངས་པའི་སྔོན་པོ་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་ཆོས་ཅན། གསར་དུ་མི་སླུ་བར་ཐལ། ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རང་
གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སྔོན་པོ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡིན་བ་དེ་ཚད་མའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བ་ལས། མི་སླུ་བའི་ཤེས་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མཐོང་ན། ཞེས་གསུངས་
བའི་ཕྱིར། གོང་གི་མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྟོགས་ཟིན་རྟོགས་པའི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བཅད་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། སྔོན་
འཛིན་མིག་ཤེས་ཆོས་ཅན། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མི་སླུ་བར་ཐལ། ཚད་མ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་རྟགས་ཁས། འདོད་ན། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལ་མི་སླུ་བར་ཐལ། འདོད་པ་གང། སྔོན་པོ་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་
ཡིན་བའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་ཁས། གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། སྔོན་འཛིན་དབང་མངོན་ཆོས་ཅན། སྔོན་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་སྔོན་པོ་ངེས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་ཚང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་
ཅན་དེའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་སྔོན་པོ་ལ་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་སྔོན་པོ་ལ་གནས་ཚུལ་གཞན་དུ་གནས་ཀྱང། སྣང་ཚུལ་ལོག་པར་སྣང་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་བཟུང་ཚུལ་

[377B] གཟུང་ཡུལ་དང་སྣང་ཡུལ་གཉིས་ཆེས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། གནས་ཚུལ་དང་སྣང་ཚུལ་མི་མཐུན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་སེམས་ཅན་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་མངོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། གོང་དུ་མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་སྣང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ན་མི་སླུ་པའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ནི་
མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་གནས་བའི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དབང་མངོན་རྣམས་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔའི་རང་མཚན་ལ་མི་སླུ་བའི་ཤས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་
 དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་རང་མཚན་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པ་མི་འགལ་ཟེར་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་ཐལ་བ་འཕེན་པ་ལ། བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་
པ་ལས། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བཏགས་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དངོས་སྨྲས་མངོན་སུམ་ཆད་མའི་ཁྱད་པར་རྟོག་བྲལ་དང་
རང་གི་སྣང་ཡུལ་དངོས་པོའི་རང་མཚན་ལ་མི་སླུ་བ་དང། སྒྲ་བཤད་དབང་པོ་དང་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་གསུམ་ལྡན་དུ་བཞེད་པ་གང་ཞིག། དེའི་ཁྱད་པར་གཉིས་པ་འགོག་པ་ལ་འདི་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དངོས་སྨྲའི་འདོད་ཚུལ་འགོད་

[378A]༄༅། །སྐབས། བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས། སྨྲས་པ། ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བ་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་གང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རྟོག་པ་ཡང་ཅི་ཞིག་གང་དོན་ལ་མིང་དང་རིགས་སུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་ཞུགས་པ་
འདུ་ཤེས་གཡེར་པོ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་བ་ཙམ་ཞིག་ལ་འཇུག་བའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དབང་པོ་དང་དབང་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདུ་ཤེས་གཡེར་བོ་སྟེ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡན་ཆང་ཀྱིས་རྟོག་བྲལ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་ལ་འཇུག་ཅེས་པས་དབང་མངོན་རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་སོང་
ཚུལ་བཤད། ལྷག་མས་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་བཤད་བྱས་ཚུལ་བཀོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱད་པར་དང་པོ་རྟོག་བྲལ་འགོག་པ་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་པར་མ་མཛད་ཀྱང། ཚིག་གསལ་ལས། རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་
ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང། ནས། ལུང་ལས་ཀྱང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱུང། ཁྱད་པར་གཉིས་པ་རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་འགོག་པ་ལ། བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བ་ལས། དེ་ཡང་
ཆོས་ཤིན་ཏུ་མ་འབྲེལ་བ་ཞིག་སྟེ། ནས། གང་ཞིག་རྫུན་པ་སླུ་པའི་ཆོས་ཅན་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་དྲངས་མ་ཐག་པ་བྱུང། ཁྱད་པར་གསུམ་པ་འགོག་པ་ལ། བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས། དབང་པོའི་རྣམ་པར་

[378B] དེ་ནི་དབང་པོ་དང་དབང་བོ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དག་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྟག་ལོན་རེ། གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན་ཆོས་ཅན། རང་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སླུ་བའི་ཤེས་པར་ཐལ། རང་ཡུལ་གཟུགས་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུན་མཐའ་མ་ཐོབ་ཚུན་
ཆད་ཀྱི་དབང་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་དེ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་རང་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་རབ་ཏུ་འཇལ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པར་ཐལ། ཚང་མའི་སྒྲ་དོན་ཡང་དེ་ལ་ཚད་ལ། དེ་འདྲའི་
གྮ་ཡུལ་ལ་བློ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་ན་དེ་དེ་ལ་མི་སླུ་བར་སྟོན་པ་དང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོས་བཞེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཀོན་བརྩེགས་ལས། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རབ་ཏུ་ཤེས་རབ་བོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཚང་མར་གྱུར་པའོ། །
ཞེས་དང། དཔའ་བོས། དོན་གཟིགས་པས་ན་མི་སླུ་བ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་དེར་ཐལ། དེ་གཟུགས་ད་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་གཟུགས་འཛིན་དབང་
མངོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཡང་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་བ་དེ་ནི་ཡུལ་ད་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པར་སྐྱེ་ལ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན་

[379A]༄༅། །རང་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཟུགས་དེ་རྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། གང་ཞིག་རྫུན་པ་སླུ་པའི་ཆོས་ཅན་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་
ནི་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཞི་དེ་ལ་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཚད་མ་དང་མི་སླུ་བ་མིན་དགོས་པ་དབང་མངོན་དེ་རང་མཚན་ལ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་མིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཚུལ་བཤད་
ཟིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། འདུས་བྱས་གང་ལའང་མི་སླུ་བར་སོང་བའི་ཚད་མ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་གང་ལའང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་དེ་དང་དེའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ལ་མི་སླུ་བར་
སོང་བའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལས་ལྷག་པའི་མི་སླུ་ལུགས་རྭ་ཅན་ཞིག་མི་དགོས་པར་མཁས་བླུན་གང་གིས་བསམས་ནའང་གོ་བའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ། འདོད་ན། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་
འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་འཕགས་ལམ་མེད་པར་ཐལ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་ས་ལྔ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་བར། བློ་བཟང་
བདེན་རང་བཞིན། །ཞིབ་མོར་རྟོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཐོབ། །ཅེས་དང། དེའི་ཐད་ཀྱི་ས་བཅུ་པའི་མདོ་འདིར་དྲངས་པ་ལས། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འདི་

[379B] །ནས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་སྤྱི་དང། དབྱེ་བ་དང། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་རྣམས་གཞལ་བའི་ས་ལྔ་པའི་ཡེ་ཤེས་
མེད་པར་ཐལ། རྫུན་པ་ཡིན་ན་རང་ལ་མི་སླུ་བར་སོང་བའི་བློ་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་སོགས་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་བློ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདིའི་ཐད་ཀྱི་མདོ་ལས། རང་དང་
སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཆོས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པ་རྟོགས་པས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་རྗེས་སུ་
རྟོགས་པས་ཕྱེ་སྟེ་རྟོགས་པའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མདོ་དེས་འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའོ། ཞེས་ཡང་དག་ས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་གཞལ་བ་མེད་
པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། ཀུན་འབྱུང་བའོ་ཞེས་གཞལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་གཞལ་བའི་གཞལ་བྱ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། འདོད་ན་དངོས། མ་ཁྱབ་ན། ཚད་མ་ལ་མ་ལྟོས་པར་གཞལ་བྱ་བཞག་ཆོག་པར་ཐལ་
ཀུན་འབྱུང་ལ་དེ་ལྟར་ཆོག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། རྩོད་བློག་ལས། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་གཞལ་བྱ་ལ། །ལྟོས་ནས་ཚད་མ་གྲུབ་ཡིན་ན། །ཚད་མ་རྣམས་ལ་མ་ལྟོས་པར། །གཞལ་བར་བྱ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་མི་འདོད་པའི་

[380A]༄༅། །ཐལ་བ་ལ་འདོད་རིགས་པར་ཐལ་བ་དང། ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་གྲུབ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་སོགས་དུ་མ་འབྱུང་བས་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཚད་མཐལ་འགྱུར་བས་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ་
བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བར་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཚུལ་བཤད་ཟིན། ཁྱབ་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་རང་ལུགས་ལ་ཁས་མི་ལེན་པའི་བཤད་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་རོ། །འོ་ན་ཁྱོད་རང་ལ། རྩ་བར་
འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས། ཞེས་པས་གཞི་དེ་ཡང་ལོག་གང་དུ་འཇོག་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ལྷན་སྐྱེས་ངོར་འཇོག་ལ་ཐལ་འགྱུར་བས་གང་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པར་བཤད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་
བསླང་བའི་དབང་ཤེས་དག་དང་གཟུགས་པ་ན་དང་བྲག་ཆ་དང། རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་རྣམས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཐལ་འགྱུར་བས་རྫུན་པར་མི་འདོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་རྫུན་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། རྟགས་གྲུབ་ཅིང། ཁྱབ་པ་ཡང་ཁས་བླངས་ཏེ། རྩ་བར། ལྷག་མ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ལོག་པར་རྣམ་པར་བཞག། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་
གསུམ། དེ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྷག་ཆོང་འཕགས་པ་ཇི་འདྲ་བྱུང། མཚན་ཉིད་ལ་དཔྱད་ཟིན། དབྱེ་བ་འབྱེད་བྱེད་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྣམ་འགྲེལ་ལྟར་ཡུལ་རང་སྤྱི་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་གཉིས་འཇོག་

[380B] དེ་དག་གིས་རང་མཚན་དང་སྤྱི་མཚན་དཔྱད་ནས་ཚང་མ་གཉིས་འཇོག་པ་ལྟར་སྐབས་འདིར་མི་རུང་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ན་མ་ཆོས་ཅན་ཡོད་ན་གཞལ་བྱ་ཕུང་གསུམ་ཡིན་པས་ཚད་མ་གཉིས་མི་འཐད་ལ་རྟེན་ནམ་
མཚན་གཞི་མེད་ན་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱང་མེད་དགོས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཚད་མ་གཉིས་མི་འཐང་པ་གང་ཞིག། རྟོག་གེ་བ་ལྟར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ཚད་མ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མ་གྲུབ་ལ། དོན་དམ་པར་དེ་བས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཚིག་
གསལ་ལས། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་ཚད་མ་གཉིས་སྨྲན་ནི། ཅི་མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་གང་ལ་ཡོད་པའི་མཚན་གཞི་དེ་ཡང་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་
གཞལ་བྱ་ཡོད་པས་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་གཉིས་ཡིན། འོ་ན་ཏེ་མེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྟེན་མེད་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཚིག་གསལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་
གལ་ཏེ་འཇིག་ དེའི་མཚན་ཉིད་བཞིན་དུ་མཚན་གཞི་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཚིག་གསལ་ལས། འོན་ཏེ་
དོན་དམ་པར་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་མཚན་གཞི་མེད་པས་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱང་མེད་པས་ཚད་མ་གཉིས་སུ་གལ་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དགག་པ་རྒྱས་པར་བྱས་ཚུལ་རྣམ་བཤད་ཟབ་རྒྱས་ཀུན་གསལ་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་

[381A]༄༅། །ཡང། རང་སྦྱི་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཚད་མ་གཉིས་སོ་སོར་འཇོག་མི་ཐུབ་པར་ཐལ། ཡིད་མངོན་ཕལ་ཆེ་བ་སྤྱི་མིང་དེ་བཟུང་ཡུལ་དུ་སྤྱི་མཚན་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་དཔག་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་གི་སྣང་བ་
ལ་ལྟོས་ཏེ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྒྱུད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་མངོན་ཡུལ་ལྔར་འཇུག་པ་རྣམས་རྟོག་བྲལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་ཡུལ་དེ་ལ་དབང་ཤེས་ལྟར་
གསལ་སྣང་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་འབྱུང་བ་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དབང་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམ་པར་
རྟོག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ན་འདི་ནི་འདི་འདྲ་ཞིག་གོ་སྙམ་པའི་བློ་འབྱུང་བ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་ཞེས་སོགས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཚད་མ་ལ་ཁྱོད་ལྟར་གྱི་མངོན་རྗེས་གཉིས་ལས་དབྱེ་བ་གཞན་མི་ཐུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཚང་མའི་གཞལ་བྱ་ལ་ཁྱོད་ལྟར་གྱི་རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་གནས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། གང་
གི་ཚེ་དེ་ལྟར་གཞལ་བྱ་གཉིས་གནས་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ལུང་ལ་སོགས་པ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚད་མ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཚད་

[381B] ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་དང། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཏེ་གནས་གསུམ་དང། དཔེ་དོན་འདྲེས་པའི་ལྐོག་གྱུར་ཏེ་གཞལ་
བྱའི་ཁྱད་པར་བཞིའི་དབང་གིས་མངོན་སུམ་ཆད་མ་དང། དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་དང། བུང་གི་ཚད་མ་དང། དཔེ་ཉེར་འཇལ་གྱི་ཚད་མའི་དབྱེ་བ་བཞི་གཙོ་བོར་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་དྲངས་མ་ཐག་པ་ལས། ལུང་ལ་སོགས་
པ། ནས། ཚད་མ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཚད་མའི་གྲངས་འཇུག་པ་གཞལ་བྱའི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཚད་མ་གཉིས་སུ་སྡུད་ནའང་རང་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་མི་རིགས་པར་
བཤད་ཟིན་ལ། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གཞལ་བྱ་མངོན་ལྐོག་གཉིས་ཀྱི་སྒྲོ་ནས་ཚད་མ་གཉིས་འཇོག་རིགས་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ཡུལ་མངོན་གྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་
ཡུལ་ཅན་ལ་མངོན་སུམ་འཇོག་ཅིང། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་ནི་ཡོད་མོང་ཀྱི། དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་
རྟེན་ན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྨྲས་པ་ཉིད་དོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་སྤངས་ནས་དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་སྒྲ་ཡང་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། དངོས་

[382A]༄༅། །པོ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པས་གོ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མངོན་ལྐོག་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་དང་མངོན་ལྐོག་གི་དོན་
ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞི་གྲུབ་ན་མངོན་ལྐོག་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟ། གཞི་གྲུབ་ན་མངོན་གྱུར་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་གང་ཞིག་དེ་ཡིན་ན་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་ན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་
ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་མཁས་པ་དག་མ་ཁྱབ་ཟེར། དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་ཁོ་ནར་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། རང་གཞལ་པའི་ཚད་མ་ཡོད་ན་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་
དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ་ཅིང་མི་མཚུངས་པ་ཞིག་གོ་རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གཞི་གྲུབ་ན་རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མཁས་པ་དག་གིས་མ་ཁྱབ་ཟེར། དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་རང་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་
ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་ཁོ་ནར་མ་ཁྱབ་པོ། །འོ་ན། གཞི་གྲུབ་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བའམ་གོ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་རྟོགས་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་སོང། འཁོར་གསུམ་ཁས། འདོད་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བ་ལས། དངོས་པོ་ཐམས་

[382B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞི་
གྲུབ་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལའང་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་
པར་ཐལ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་མཁྱེན་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པར་ཐལ། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་
འདོད་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཆོས་ཅན། ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་ཤེས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་ལ་དེ་སྤངས་མི་
དགོས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཞིག། ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྒྲིབ་བཅས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་
ཁྱོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། མངོན་སུམ་ཀྱི་ཚད་མ་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་མ་གྱུར་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་གང་ཞིག། དེ་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་

[383A]༄༅། །ཐལ༑ ཁྱོད་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འཁོར་གསུམ། རྟགས་རྣམ་མཁྱེན་ལ་དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། རྟགས་གཉིས་པ་དེར་ཐལ་
མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། དེར་ཐལ། སློབ་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལ་དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང། དབང་མངོན་གྱི་ཚད་མ་གང་རུང་ཞེས་གི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ན། དབང་
མངོན་གྱི་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། དེར་ཐལ། ཁྱོད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་དབང་མངོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང། མི་གཤེས་གང་རུང་ཞིག་གི་བཟུང་བྱ་ཡིན་ན་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། སྒྲ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་
ཕྱིར༑ རྟགས་དེར་ཐལ། ཁྱོད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མིག་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དབང་བོའི་སེམས་ནི་དེས་
ཕྱིར་དང། །ཞེས་དང། བརྒྱབ་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་ནི། །གཉིས་ཀ་ཡང་ནི་མིག་ཉིད་ཀྱིས། །འཛིན་པར་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། །ཞེས་མིག་གིས་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མ་ཆེད་གཉིས་ཀའི་འཛིན་པར་ཐལ་པ་

[383B] ཤིན་ཏུ་མང། གཞན་ཡང། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དང་ཡིད་མངོན་ལའང་རིགས་པ་དེ་ལྟར་བསྒྲེས་ནས་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་སྙོམས་འཇུག་ནུས་པ་སོགས་འཕེན། གཞན་ཡང། རྗེས་དཔག་
བྱ་ལ་རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། རང་གི་དབང་པོས་གཅོད་བཞིན་པ་ཆོས་ཅན། རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱང་ཐལ། ཁྱོད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པར་
འགལ་བར་མ་ཟད་ཁྱོད་གང་ཟག་གཅིག་ལ་ལྐོག་གྱུར་དུ་སོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། རྟགས་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གྲུབ་བྲན་སྒྲུབ་པའི་
སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་ལ་རྗེས་དཔག་མི་འཇུག་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲ་རྟགས་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་དཔག་གིས་གཞལ་དགོས་པ་ནི་བཞད་གད་ཀྱི་
གནས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས། མཁས་པའི་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། སློབ་མས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྗེས་དཔག་གི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉམ་དེ་འདྲ་བ་ནི་
རིགས་པ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་གཞི་གྲུབ་ན་ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་དང་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་དངོས་སྟོང་རྗེས་དཔག་དང་ཡིད་ཆེས་

[384A]༄༅། །རྗེས་དཔག་གཉིས་ཀའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་དེ་གཉིས་རེ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། རང་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་
དུ་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་སྒོ་ནས་སོང་བའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། ཁྱོད་གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འཁོར་གསུམ་
འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྟོགས་པ་ལུང་རྣམ་དག་གི་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་རྟོགས་མི་ཐུབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྟོགས་པ་ལུང་རྣམ་དག་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞལ་
བྱའི་གནས་གསུམ་པ་རིགས་པ་རྐྱང་པས་རྟོགས་མི་ནུས་པས་དེ་ལ་ལུང་འདྲེན་པ་མཁས་པའི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གནས་གསུམ་པར་ནི་འཕོས་པ་ན། །ལུང་འདྲེན་པ་ནི་མཁས་པའི་ལུགས། །ཞེས་གསུངས་
པ་སོགས་མང་བའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་གཞལ་བྱའི་གནས་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཆོས་ཅན་གྱིས་གྲུབ་ལ། མ་ཁྱབ་ན། ཁྱབ་པར་ཐལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཡོངས་བཏགས་ཡོངས་སུ་ལེན་པའི་ཕྱིར། །རྗེས་
སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ཚིག་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་མ་ཡིན། །དེར་ནི་རྗེས་དཔག་འཇུག་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དཔྱོད་པ་ཀུན་གྱི་ཡུལ་རྟོགས་པ་ལུང་ལ་ལྟོས་པར་ཐལ། གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་རྟོགས་པ་

[384B] འཁོར་གསུམ། ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་དག་ཟུངས་ཞེས་ལུགས་འདི་སུ་ཡིས་བྱས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་མ་དུན་གྱི་བུམ་པ་
ཆོས་ཅན། རྟགས་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། དབང་པོའི་དངོས་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། ཡང་ཁྱོད་རྟོགས་པ་ལུང་ལ་ལྟོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་
ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོགས་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་གཞན་ཡང། རང་སྤྱི་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་མངོན་གྱུར་ཡིན་ཞིང་ལྐོག་གྱུར་མིན་ཞེས། ཚིག་གསལ་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་
དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་བསྟན་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་མངོན་གྱུར་ཡིན་དགོས་པའི་ཤེས་བྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ལུང་དེའི་རྗེས་སུ་དེ་ཉིད་ལས། ལྐོག་ཏུ་
གྱུར་བའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་ཅིང་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལུང་དེས་རང་སྤྱི་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་མངོན་གྱུར་དང་ལྐོག་གྱུར་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། རང་
སྤྱི་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་མངོན་གྱུར་ཡིན་གྱི་ལྐོག་གྱུར་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། བཞི་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བའི་ལུང་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བདེན་མེད་ཆོས་ཅན། མངོན་གྱུར་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལྐོག་

[385A]༄༅། །ཏུ་མ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་ནི་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་དོན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ཆོས་
ཅན༑ རྟགས་ལམ་ལྟོས་པར་དབང་པོ་དྲུག་པོ་གང་རུང་གི་ཡུལ་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་མངོན་གྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་པར་ཐལ། མངོན་སུམ་དང་མངོན་གྱུར་དང། དབང་པོའི་ཡུལ་
རྣམས་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། དབང་པོ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་དོན་ནི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་དང། འཆི་མེད་མཛོད་ལས། མངོན་སུམ་དང་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལའང་མ་ཁྱབ་ཟེར་
ན༑ འོ་ན། སྐབས་འདིར་མངོན་ལྐོག་གི་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འཇོག་རིགས་པར་ཐལ། དབང་པོ་དྲུག་གང་རུང་གི་ཡུལ་དུ་གྲགས་ཤིང་རྒྱུ་མཚན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྟོགས་ནུས་པ་མངོན་གྱུར་དང། དབང་པོ་དྲུག་གང་རུང་གི་ཡུལ་ལས་
འདས་ཤིང་རྒྱུ་མཚན་ལ་ལྟོས་པ་ལྐོག་གྱུར་དུ་འཇོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་ཅིང་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་པ་ལྟ་བུའི་མངོན་ལྐོག་གི་བཏགས་དོར་ཚོལ་ན་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་དེས་མཚིམ་པར་འདི་ཡུལ་ཅན་གང་རུང་
གཅིག་ལ་མངོན་ལྐོག་ཡིན་པས་མངོན་ལྐོག་གི་གོ་ཆོད་མི་ཆོད་བཙལ་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུམ་པའི་བཏགས་དོན་དང་དེའི་མངོན་ལྐོག་གི་བཏགས་དོན་ཚོལ་ཚུལ་སོ་སོ་བར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་སེམས་ཀྱིས་མངོན་

[385B] ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་ལྟ་དོགས། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་འགག་མདོ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་བསམ་མང་དགོས་སོ། །དྲུག་
ཞེན་ཆེབ་མང་པོ་དང་ཐལ་འགྱུར་བར་རློམ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མངོན་རྗེས་གཉིས་མདོ་དང་སྡེ་བདུན་ལྟར་ཟེར་ན། འོ་ན། ཚིག་གསལ་དང་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བའི་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་རྣམ་བཞག་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་པོ་ལ་ཚད་མ་མདོའི་
ལུགས་སེགས་འཇོག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་ཡང་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། ཁྱབ་ཅིང་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཚད་མ་མདོ་སོགས་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ལ་དངོས་དང་ཡུལ་ལ་བཏགས་ནས་འཇུག་པར་
འདོད་པ་གང། འདིར་ཡུལ་ལ་དངོས་དང་ཡུལ་ཅན་ལ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བཏགས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བཞི་བརྒྱ་བའི་ལེའུ་བཅུག་སུམ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། འདི་ལ་རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ན་རེ། བུམ་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡོད་
པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་བསྙད་པར་བྱ་བ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བར་འདོགས་
སོ༑ ༑ནས། ཁྱོད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གང་ཡིན་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞེས་བཏགས་པར་བྱའོ། །སྨྲས་པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ལས། དེའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་

[386A]༄༅། །ན་ཡུལ་ཁོ་ན་དངོས་ཀྱི་འཇུག་པས་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ནི་ག་དགས་པ་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ལྟོས་ཚེ་ཡུལ་མངོན་སུམ་བཏགས་པ་དང་ཡུལ་ཅན་ལ་མངོན་
སུམ་དངོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཚད་མ་མདོ་ལྟར་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་ཚེས་སོགས་ཡུལ་གཅིག་ལའང་ཅིག་ཅར་དུ་རྒྱུད་དུ་མའི་དབང་པོའི་ཤེས་པས་མཐོང་པ་འཇུག་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མདོན་བརྗོད་ལས། མངོན་སུམ་དང་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འདི་ངས་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་རྟགས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་གྲུབ་པར་ཐལ། བརྒྱ་པའི་
འགྲལ་པ་ལས། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མི་རིགས་སོ། །ཡུལ་ལ་ནི་རིགས་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་རྒྱུད་དུ་མ་ལ་སྐྱེས་པའི་དབང་པོའི་ཡུལ་གཅིག་མཐོང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ལ་འཇིག་
རྟེན་པའི་མཐོང་བ་སྤངས་ནས་དོན་གཞན་ལ་བརྟེན་པར་རིགས་པ་ཡང་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲ་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ། །གཞན་ཡང། མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཞེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྐད་དོད་པྲ་ཏྱཀྵ་ཞེས་པ་ཕྲལ་བའི་པྲ་ཏིའི་
དོན་ཟློས་པ་ལ་སྐབས་འདིར་བཤད་པར་ཐལ། ཚད་མ་པས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་དེར་ཐལ། ཆོས་མཆོག་གི་འཐད་ལྡན་ཆུང་བ་ལས། བྲ་ཏིའི་ཚིག་སྡུད་པ་ལ་སོ་སོར་བརྟེན་པ་སྟེ་དབང་པོ་དང་དབང་པོ་

[386B] །ཞེས་དང། སྔར་དབང་པོ་དང་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དབང་པོ་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཆོས་ཅན་
དབང་པོ་དང་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། པྲ་ཏྱཀྵ་གང་ཞིག། ཟློས་པའི་སྒྲ་དོན་དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྟེན་དབང་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་ཅིང་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཚིག་གསལ་ལས་
ཟློས་པའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་རྟེན་ཅན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། རེ་རེ་ལ་མངོན་སུམ་མེད་ན་ནི་མང་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ འཁོར་གསུམ་ཁས། གཞན་ཡང། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལ་རྟོག་བྲལ་དགོས་པར་འདིར་ཡང་འདོད་པར་ཐལ། ཚད་རང་དག་གིས་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། ཚད་རང་དག་གིས། མདོ་ལས། མིག་གི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་སྔོན་པོ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཚད་མའི་དེ་ཉིད་དཀའ་འགྲེལ་ལས། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་འཁྲུལ་བ་དང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡིག་གི། ནས། ཞེས་གསུངས་ཏེ་འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཕྱིན་ཅིམ་ལོག་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་འཁྲུལ་པ་བརྗོད་ལ། སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མིང་དང་འབྲེལ་བའི་

[387A]༄༅། །དོན་འཛིན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱོགས་གྲྭང་གིས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་རྟོག་བྲལ་འཇོག་པ་འཇིག་རྟེན་དང་མི་མཐུན་པ་གང་ཞིག་
མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་སྒྲུབ་འདོད་ནས་རྟོག་བྲལ་བྱས་ཀྱང་མི་ཕན་པ་ཡིན། མདོའི་ལུང་དོན་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མས་ཡུལ་གཅོད་ཚུལ་དབང་མངོན་ལྟར་རྟོག་བྲལ་གྱིས་གཅོད་
པ་དང། རྟོག་བྲལ་མིན་ཀྱང་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་ཉམས་མྱོང་གིས་གཅོད་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱི་མ་ཀུན་གྱི་ཐ་སྙད་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་
ཕྱིར་དང། དེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྟོག་བྲལ་ལོག་ཤེས་སོགས་མ་ཟད་རྟོག་བྲལ་གྱི་མངོན་སུམ་ཕལ་ཆེར་ཡང་ཚད་མིན་གྱི་བཅད་ཤེས་སུ་ཁས་
བླངས་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱའི་ཐ་སྙད་བཤད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ལུང་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་སྤྱིར་བཤད་པའི་སྐབས་ཀྱང་མིན་ལ། ལུང་དོན་ཡང་དབང་ཤེས་བླུན་པས་ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་མི་འབྱེད་པར་སྟོན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་

[387B] ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པའི་དོན་ཅན་གྱི་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དབང་པོའི་རྣམ་བར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་བླུན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
འདིས་ནི་སྟོང་ཐུན་ལས་རྟོག་བྲལ་མངོན་སུམ་མཚན་ཉིད་ཟུར་དུ་སྨོས་པ་འགོག་པ་ཚིག་གསལ་དང་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་གཉིས་ཀ་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་མོད་ཀྱི་ཞེས་གསུངས་པའི་བཞེད་པ་མཁས་པ་སྔ་མ་དག་གིས་རྒྱས་པར་མ་
བཤད་སྣང་བས་འདིར་བཤད་ན་རང་བློ་གྲོས་འཕེལ་བ་དང། སྐལ་མཉམ་ལའང་ཕན་ཕྱིར་ཉུང་གསལ་བྲིས་པས་བློ་གསལ་རྣམས་དགྱེས་པར་མཛོད་ཅིག། གཞན་ཡང། སྒྲ་མི་རྟག་པ་དང་སྒྲ་བདེན་མེད་ལྟ་བུའི་རང་གི་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་
རྗེས་དཔག་གིས་རྟོགས་པ་ལ་ཐོག་མར་ཐལ་འགྱུར་དང་དེ་རྗེས་སུ་གཏན་ཚིགས་འགོད་ངེས་པར་དགོས་པ་འདི་བས་ཀྱང་འདོད་པར་ཐལ། ཚད་མ་པས་རྗེས་དཔག་དང་འདི་བས་རྗེས་དཔག་འདོད་ཚུལ་མཐུན་པ་གང་ཞིག། ཚད་མ་བས་ཐལ་འགྱུར་
གྱིས་ཐོག་མར་ལོག་རྟོག་རྩེ་འཇོམས་ཞུས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་མི་ཐུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་ཁས། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དངོས་སྨྲའི་རྩོད་ཚུལ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། དབུ་
མ་སྣང་བ་ལས། ཐལ་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི། རང་གི་ཕྱོགས་འགྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[388A]༄༅། །འདི་ནི་རིགས་ཚོགས་ལས་བདེན་གྲུབ་འགོག་པ་ལ་སྦྱོར་དག་མ་བཀོད་པར་ཐལ་བས་བཀག་པ་ལ་དངོས་སྨྲ་བས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་པར་ཐལ། རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་ལ་མི་འདོད་པའི་
ཐལ་བ་དང་དོན་དེ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་དག་འགོད་དགོས་ཡོད་ཀྱང་དབང་རྣོན་གྱིས་ཐལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་གྲུབ་ལ་སྐྱོན་གོ་ནུས་པ་གང་ཞིག། དེ་གོ་ན་བདེན་མེད་འཐད་པར་ཡང་གོ་ནུས་པ་དང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་རྟགས་སྦྱོར་ལ་དགོས་པ་
ལྷག་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་གྲུབ་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཐལ་སྦྱོར་དག་གསུམ་གང་རུང་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དམ་བཅའ་བ་ཙམ་དང་ཁྱབ་པ་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་དེའི་སྐྱོན་གོ་མི་ཐུབ་པས་སྦྱོར་དག་
དང་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་རང་རེས་མཐུན་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། ཁྱེད་ཅག་གི་རྩོད་པ་ནི་འཐད་པ་དང་བྲལ་བ་དང། རང་གི་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ། ནས། འདི་དག་ཙམ་
ཞིག་གིས་བརྩད་པ་ན་ཅི་ཕ་རོལ་པོ་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་དམ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྔར་བཤད་ཟིན། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་གེ་ནུས་ཀྱང་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་རྟགས་སྦྱོར་སོགས་འགོང་པ་ནི། དོན་
མེད་པ་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་བཀོད་པའི་སྐྱོན་སོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། འདི་ཉིད་སུན་འབྱིན་པ་ཆེས་གསལ་བོ་ཡིན་ཏེ། འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་བ་བརྗོད་པ་ལ་གོ་དགོས་པའི་ཞིག་ཡོད་

[388B] སློབ་དཔོན་ན་གནས་མ་ཡིན་པར་ཡང་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྐབས་ཀྱི་རྒོལ་བ་དབང་རྣོན་ལ་སྒྲ་ཆོས་ཅན། གང་ལ་ཡང་མ་ལྟོས་པར་ཐལ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་འདི་འཕངས་
པ་ན་རྒོལ་པ་དེས་འདི་སྒྲུབ་བྱེད་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་དུ་མི་གོ་བར་ཐལ། དེ་ལ་ཐལ་འགྱུར་བཀོད་རྗེས་སུ་སླར་ཡང་ཐལ་འགྱུར་དེས་འཕངས་པའི་རྟགས་སྦྱོར་འགོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། ཁྱོད་ཐལ་འགྱུར་དུ་འཕངས་
པས་རྟགས་སྦྱོར་དེ་འདྲ་གོ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྦྱོར་བ་གོ་ཟིན་ཀྱང་དོན་མ་གོ་བ་གོ་ཆེད་ཡིན་ཟེར་ན་ཡང། འོ་ན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་རྣོན་ལ་དགོས་པ་ལྷག་པོ་མེད་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་དུ་འཕངས་
ནས་ཚུལ་གསུམ་འཕེན་ཚུལ་གོ་བར་མ་ཟད་ཐལ་འགྱུར་དེའི་དངོས་ཤུགས་ཀྱི་དོན་བསམས་བ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ལེགས་པར་གོ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲ་ལ་དགོངས་ནས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་ཆེར་མི་མཛད་པར་ཐལ་འགྱུར་
ལ་གཙོ་བོར་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཕལ་ཆེར་ཐལ་བསྒྲུབ་པ་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སེལ་བར་མཛད་དོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤྲོ་སླའོ། །གཞན་ཡང་དངོས་
སྨྲ་པས་རྗེས་དཔག་རྣམས་རང་རང་གི་སྣང་པ་དང་ཞན་ཡུལ་གཉིས་ཀ་ལ་ཚད་མར་འདོད་པར་ཐལ། འདི་བས་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། ཁྱབ་སྟེ། མངོན་རྗེས་འདོད་ཚུལ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་སྣང་བ་

[389A]༄༅། །ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མང་འདོད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཚད་མར་འདོད། དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཏུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་སླ། འདོད་ན། དངོས་ཀྱི་སྨྲ་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེས་དཔག་དེ་རྗེས་དཔག་དེའི་སྣང་བ་
ལ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པར་འདོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འདོད་པའི་དངོས་སྨྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ལུགས་ལ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་
དགོས་པའི་ཕྱིར། ཚད་ཆེན་དཀའ་འགྲེལ་ལས། མངོན་སུམ་ཀྱི་མ་འཁྲུལ་པ་དང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྣམས་རང་གི་སྣང་བ་ལ་ཚད་མང་འདོད་པ་ཐལ་འགྱུར་པའི་
ཁྱད་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར་སོགས་མང། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་གཞལ་བྱ་མངོན་གྱུར་བ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ་དང་མངོན་ལྐོག་འགལ་
ཟེར་བ་སྟོང་ཐུན་ལ་བསྟུན་ཁུལ་དུ་སྣང་ཡང་ཚིག་འཁྲི་ཆོད་པར་བྱས་ནས་མཚན་ཉིད་དེ་ཆོས་ཅན། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་ན་ཁྱོད་ཡོད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རི་བོང་རྭ་ཆོས་ཅན། དེར་
ཐལ༑ དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང། བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་

[389B] རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྣལ་འབྱེར་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེའི་བྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་
ན༑ བདེན་མེད་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་དུ་གྱུར་བ་དང་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་པའི་གཞི་
མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། དེར་ཐལ། གཞི་མཐུན་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་དང་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། རྣལ་འབྱོར་
མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེའི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྒྱུ་མའི་རྟ་ཡིན་ན་
སྒྱུ་མར་གྱར་པའི་རྟ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དང་རྟ་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལ་དབང་མངོན་ཡིད་མངོན་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་
གསུམ་བྱས་ནས། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་ཡུལ་བསྒོ་མ་བ་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚད་མ་ཟེར་ན། འོ་ན་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་ཞུགས་འབྲས་

[390A]༄༅། །བཞི་རེ་རེའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་
གང་རུང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ཞུགས་འབྲས་དེ་བཞིའི་རྒྱུད་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་བའི་
རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཅིག་ཅར་བས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་ཀྱང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྔོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་བ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
བསྔགས་འོས་བསྔགས་བསྟོད་ལས། ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྗེས་འགྲོ་བ། །བསམ་གཏན་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་ཀྱང། །བདུད་ཀྱི་མིག་རས་བཙའ་བཞིན་དུ། །སྲིད་པ་དག་ནི་ཟློག་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཕྱི་རོལ་
པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་གྱི་སྐྱེ་འཆི་སོགས་དང་རྟགས་བརྒྱད་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ཆོས་ཅན། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དུ་ཐལ། དེའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཚང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་
གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། བདེན་བཞིའི་ཁྱད་ཆོས་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་དང་བདག་མེད་གཉིས་ཕྲ་རགས་གང་རུང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྣལ་འབྱོར་གྱི་མ་མཐའ་

[390B] རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཞེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞན་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་
བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ནས་འཇོག་པ་མཁས་གྲུབ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྣལ་འབྱོར་བ་དང་ཕལ་བའོ། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་བར་དགེ་བའི་ལྷས། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིག་གནས་དང་ལྷག་
མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་འཇུག་པ། དྲན་པའི་ཐག་པས་བཏགས་པ་དང་ལྡན་པས་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་བའོ། །ཞེས་དང། ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་དང་ཊིཀ་ལས། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་དང་ལྡན་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་བློ་ལྡན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ལ་རྟོག་བྲལ་སྟོང་ཐུན་ནས་བཤད་པ་ལྟར་མི་དགོས་པར་ཐལ། སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ནས་སྟོད་ཉིད་རྟོགས་པའི་
མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཐོབ་པ་གང་ཞིག། དེར་གྱུར་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་དེ་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ། གཉིས་པ་སླ། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་
ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་

[391A]༄༅། །ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ཡོད་པ་གང་ཞིག། ཁྱོད་དེ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དེ་འདྲའི་སྦྱོར་ལམ་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་
གྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་འདྲའི་སྦྱོར་ལམ་གྱིས་རྟགས་ལམ་བརྟེན་པར་ཉམས་མྱོང་གིས་འཛིན་སྟངས་སུ་བྱས་པའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཆོས་ཅན་གྱིས་གྲུབ་ལ། མཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཆོས་
དེ་ཤེས་པ་དེས་རྟགས་ལམ་ལྟོས་པར་གཞལ་བ་དེ་དེ་ལ་མངོན་གྱུར་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེའི་རྣམ་བཤད་ལས། རྟགས་ལམ་ལྟོས་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་མེད་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པར་ཡང་ནུས་པས་རང་བཞིན་
མེད་པ་ཡོད་པ་ནི་མངོན་གྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་དེར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་རྟོགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚང་
མ་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྫས་སྤྱི་སོགས་ཆོད། དེར་ཐལ། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག། རྗེས་དཔག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཁས། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་སྒོམ་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་རང་གི་བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ལ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཆོས་

[391B] མཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། མངོན་སུམ་ཚད་མ་བསྡུ་ན་དབང་མངོན་ཡིད་མངོན་གཉིས་སུ་ཐང་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་གཞལ་བ་དབང་མངོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་པའི་ཚད་མ་དང། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚད་མ་གཉིས་ལས་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་སྐོམ་བྱུང་དམའ་པ་མཐའ་
དད་ཚང་མིན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར་རྒྱས་ལ། དེར་ཡང་མངོན་དུ་གྱུར་རྒྱུ་དང་གྱུར་ཚུལ་གཞན་བཀག་ཀྱང་རྟོག་བྲལ་མ་བཀག་ཅིང་མདོ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་འབྲེལ་
ཆེ་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་འདྲའི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་ཅན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལམ་བརྟེན་པར་ཐལ། ཡིད་མངོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། སྟོང་ཐུན་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལམ་བརྟེན་པར་རང་གི་འཛིན་སྟངས་
ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཡིད་མངོན་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་དབང་ཡིད་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་
གཞན་དུ་ན་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པའི་ཡུལ་དྲུག་གི་རྣམ་ཅན་གྱི་ཚོར་བ་རྣམས་དང་སྙོམས་འཇུག་རྣམས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཚོར་བ་རྣམས་

[392A]༄༅། །མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཟེར་བ་དང་ཡིད་ཚོར་ལ་དེ་ལྟར་ཟེར་ན། རྗེས་དཔག་ཏུ་གྱུར་པའི་དེ་འདྲའི་ཚོར་བ་དང་ཡིད་ཚོར་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་
ཡིད་མངོན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྟགས་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་རྟོགས་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་རྗེས་དཔག་གིས་གྲུབ་ལ། མཁྱབ་ན། དེའི་འཛིན་ཡུལ་ཆོས་ཅན། མངོན་ལྐོག་གཉིས་ཀར་ཐལ་
མྱོང་སྟོབས་དང་རྟགས་སྟོབས་གཉིས་ཀས་རྟོགས་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་འདྲའི་ཚོང་བ་ཆོས་ཅན། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ཐལ། རང་གི་དེ་འདྲའི་གཞལ་བྱ་བདེ་སྡུག་
བཏང་སྙོམས་གང་རུང་ཚུལ་དུ་མྱོང་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཚད་མར་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། མཁྱབ་མཚམས་ལ་ཁྱབ་པར་ཐལ། བཞི་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བ་ལས། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་
ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ཡང་མིན་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མཁྱབ་སྟེ། དུས་གསུམ་ནི་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པས་དུས་ལྡན་བུམ་སོགས་ལམ་བརྟེན་པར་དབང་ཡིན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟོགས་ཚུལ་མེད་
པར་བཤད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་བརྒྱ་པའི་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ་དུས་བརྟགས་པའི་སྔ་འགྲེལ་ལས། དུས་གསུམ་པོ་གང་དག་ནས། དེ་དག་གིས་བསྙད་པར་བྱ་བ་དངོས་བོའི་ཁྱད་པར་བུམ་པ་ལ་ཚགས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་རྣམ་པར་བཞག་པར་

[392B] །དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞིང། ཚོར་བ་ལ་སོགས་བལྟར་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེས་དེ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ཐལ། དེས་དེ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་
ཁྱབ༑ རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེས་དེ་ཚོར་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་གང། རྩ་བར། ཚོར་བ་མྱོང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡིན་ཅན་བདེ་བ་གཞན་ཞིག་མྱོང་བས་
ཁྱབ༑ དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལྷག་མ་གཉིས་ལ་རིགས་འགྲེ་བ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཟེར། དེ་ལ་སྐྱོན་འཕེན་པའི་མཁས་པ་གཞན་དག་ན་རེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཆོས་ཅན། བདེ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཐལ་
ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། འདོད་ན། བདེ་བ་ཁྱོད་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་བཤད་ཀྱི་དེ་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཚོར་བ་ཕལ་བ་ལ་ཡིན་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀླ། འོ་ན་སྐབས་
འདིའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་མྱོང་བྱའི་བདེ་བ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཡུལ་ཅན་བདེ་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། ཟག་བཅས་བདེ་བརྒྱ་མྱོང་བྱའི་གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེར་
ཕྱིར༑ འཁོར་གསུམ་ཁས། དེར་ཐལ། དེས་མྱོང་བྱའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་མྱོང་བྱའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཆོས་ཅན་གྱིས་གྲུབ། མཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། སྐབས་འདིའི་

[393A]༄༅། །ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་ཚོར་བ་ཁོ་ན་མིན་ལ་དེ་མཚུངས་ཀྱི་སེམས་བྱུང་ཡུལ་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་དེའི་མཚན་གཞིར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རྣམས་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་དང། འགྱུར་བའི་སྡུག་
བསྔལ་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས། ཕོལ་མིག་གམ་འབྲས་ཤིན་ཏུ་ཚབ་དེ་ལ་ཆུ་བསིལ་བ་བཏབ་ན་བདེ་བར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ནི་འཁོར་བབ་རྣམས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་སྟེ། ནས། དེ་ཡང་ཚོར་བ་དེ་ཁོན་མིན་གྱི་དེ་དང་
མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་གཞན་རྣམས་དང། གང་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་ཟག་བཅས་རྣམས་ཀྱང་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཚོར་བ་བསྡུག་བསྔལ་གྱི་མྱོང་བྱའི་སྡུག་
བསྔལ་ལ་ཡུལ་ཅན་རྫུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ད་ལའང་ཚོར་བ་སོགས་སྔར་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་མཁལ་མའི་ཟུག་ཟེར་བཞིན། དེ་ཡང་
ཚོར་བ་གཅིག་པུ་མིན་པ་ནི་སྔར་ལྟར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བཞེས་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གཟུགས་སོགས་ཡིད་འོང་ལ་བདེ་བ་དང་ཆགས་པ་སྐྱེ། ཡིད་མི་འོང་ལ་མིང་དེ་
ལམ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཞེ་སྡང་སྐྱེ། བར་མ་ལ་བཏང་སྙོམས་དང་གཏི་མུག་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཚོར་བའི་མྱོང་བྱའི་བདེ་སྡུག་སོགས་ལ་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་རེ་ཡང་མེད་པར་ཡུལ་ཅན་ཚོར་བ་ཁོ་ན་འཇོག་པའི་ཕྱིར་

[393B] འདོད་ན། ལམ་རིམ་སོགས་དང་འགལ་ཡང་དམ་བཅའ་གཉིས་པ་ལ། འོ་ན། སྟོང་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་མེད་པར་ཐལ། དེར་དྲའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དེས་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་
ཞི་བ་དང་ཉམས་སུ་བདེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཡུལ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་ན་དེ་དག་གི་བཟློག་ཟླ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་དགོས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
དེ་འཛིན་སྟངས་སུ་བྱེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དགའ་བོ་མངལ་འཇུག་ལས། དེས་འཆགས་པ་དེ་ལ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ནར་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞིང་དྲག་པ་ཉིད་དང་རྩུབ་པ་ཉིད་དང། མི་བཟད་པ་ཉིད་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སོ་སོར་མྱོང་བར་
འགྱུར། ཞེས་བས་སྡུག་བསྔལ་འཛིན་ཚུལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། མཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་བདེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་བདེ་བ་ཡིན་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་
ཁྱབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་ཡུལ་ཅན་རང་ཉིད་ལས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་རང་ཉིད་དང་གཉིས་སྣང་མེད་པར་རྟོགས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ཡང་ཁ་ཅིག།། རྗེས་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་བདེ་སྡུག་མྱོང་བའི་ཚོར་བ་རང་རིག་
ཏུ་སོང་དོགས་པ་ལ་དོན་མགོ་བར་སྣ་ཚོགས་སྨྲ་བ་དང་ཁ་ཅིག་ལུང་དེ་ལ་བསམས་ནས་ཚོར་བ་རང་སྟེང་གི་ཆ་གཅིག་མི་མྱོང་བསམ་པ་དག་ལ། འོན་ཡིད་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བས་སྔར་དབང་ཤེས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་རང་ལ་ཤར་བ་

[394A]༄༅། །དེ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མི་མྱོང་བར་ཐལ། དེ་ལ་རྣམ་བ་ཤར་བ་དེ་ཚོར་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཤེས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པ་ཤར་པའི་རྣམ་བ་དེ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དད་ལ་
ཤར་བའི་རྣམ་བ་མི་མྱོང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་བདེ་བ་མྱོང་བའི་ཚོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པར་ཐལ། བདེ་སྡུག་གསལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས། སྡུག་བསྔལ་
སྡུག་བསྔལ་དུ་ཚོར་བ་དང། ཞེས་དང། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་བདེ་བ་མྱོང་ངོ། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ངོ་ཞེས་པའི་མྱོང་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་མཚན་གྮིའམ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཉིས་སྣང་
ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་རང་ཉིད་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང། སྣང་བ་དེ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དངོས་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཟེར་ན། འོ་ན་དེ་དེས་གཙོ་བོར་བཤད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདིའི་དོན་ལ་དེ་ཙམ་ཞིག་བཤད་པའི་
ཕྱིར༑ རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེ་འདྲ་བ་དེ་མངོན་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་དོན་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་བ་གང། གཞུང་འདི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་གཙོ་བོར་འཆད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཁས། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་
འཆད་བྱེད་ཚིག་གསལ་གྱི་གསུང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ངོས་འཛིན་པའི་སྐབས་ལིན་བས། ཞེས་དང་རྣམ་བཤད་ལས། ཚང་མ་བཞིར་ཕྱེ་བའི་མངོན་སུམ་པོས་

[394B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ལོག་ཤེས་རྣམས་དང་ཚད་མིན་གྱི་ཤེས་པ་གཉིས་སྣང་ཅན་རྣམས་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་པར་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་འཆད་བྱེད་ཡིན་པར་ཐལ་
འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་རྣམས་འདིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཚིག་གསལ་
ལས༑ དེའི་རྗེས་སུ་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་རབ་རིབ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རང་གི་སྣང་བ་ལ་ལོག་ཤེས་སོགས་ཚད་མིན་རྣམས་ཚད་མར་འགྲོ་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་མི་དགོས་པར་ཐལ། སྔ་མའི་
སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དབྱོད་ལྡན་མང་པོས་སྟོང་ཐུན་དགོངས་པར་བསམས་ནས། དངོས་སྨྲས་རང་སྦྱི་གང་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཆོས་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། ཤེས་བ་དེ་ལ་ཡུལ་དེའི་སྣང་བ་
འཆར་བས་ཁྱབ་ཅིང། ཤེས་པ་གང་ལ་ཡུལ་གང་གི་སྣང་བ་ཤར་བའི་སྣང་བ་དེ་ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་སོགས་ཟེར་ན། འོ་ན། དངོས་སྨྲས་རང་སྦྱི་གང་རུང་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཆོས་ཡིན་ན་མཚན་གྮིའམ་སོགས་
ཀྱི་དངོས་བསྟན་གྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་གདལ་བྱ་མངོན་སུམ་ཡིན་དགོས་པ་དང། དེ་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ཚིག་གསལ་ལས། དེའི་ཡུལ་ཅན་སོགས་ཀྱི་དངོས་བསྟན་གྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མས་ཁྱབ་པར་

[395A]༄༅། །ཐལ༑ འདོད་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་རིག་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རང་མཚན་སྦྱི་མཚན་སྐབས་འདིར་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ། གཞུང་དེ་ལ་དངོས་སྨྲའི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། བདག་མེད་སོགས་སྦྱི་མཚན་དང་གཟུགས་རུང་སོགས་རང་མཚན་ལ་བྱེད་རིགས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་རང་སྤྱ་གཉིས་གང་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་བ་ལའང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དངོས་
སྨྲའི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྟོང་ཐུན་གྱི་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། ཡུལ་ཡོད་མེད་གང་ཡིན་ཀྱང་སྣང་ཆ་ལ་ཚད་མར་འགྲོ་ཚུལ་བཤད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ གཞན་ཡང། ཚིག་གསལ་ལས། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ཡུལ་
གང་གི་རང་སྦྱི་ལ་དངོས་སྨྲ་བས་འདོད་པའི་རང་སྦྱིས་ཁྱབ་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཡུལ་དེ་ལ་གཟུགས་སོགས་མངོན་སུམ་པ་དང། སྟོང་ཉིད་དང་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་དང། ཡུལ་
ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལ་དབང་ཡིད་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གསུམ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཞུང་འདི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དེ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད། མངོན་སུམ་ཚད་མ་སྦྱིའི་མཚན་ཉིད་སྟེང་ནས་

[395B] འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཞུང་འདིས་ཐར་བདོན་གཉེར་ལམ་ཁོ་བའི་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་རྣམ་བཞག་མ་བཤད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། ཚིག་གསལ་གྱིས་ཀྱང་དེ་མ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །
གཞན་ཡང་གཞུང་པ་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཡུལ་མངོན་གྱུར་པ་ལ་མངོན་གྱུར་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་གཅིག་བཞག་ནས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མར་བཤད་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
མ་གྲུབ་ན་དངོས། མཁྱབ་ན། ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞུང་འདིས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་གསུམ་ལྟ་བུའི་ཤེས་བ་གང་དང་གང་ལ། གཟུགས་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་ལྟ་བུའི་ཡུལ་གང་དང་གང་གི་རྣམ་པ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ཤར་ན་གང་གི་སྣང་བ་འཆར་
གཞིའི་སྟོང་ཉིད་དང་སྟོང་སྣང་ལྟ་བུ་དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་ཤེས་བ་དེ་ཡུལ་དེ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མས་ཁྱབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོང་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་
དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ཅན་སོགས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། ཤེས་པ་གང་ལ་གང་གི་རྣམ་པ་སྣང་པའི་སྣང་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། སྣང་བ་དེ་ཤེས་
བ་དེ་ལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ཞིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་སྐབས་ཀྱི་སྣང་ཆ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མངོན་སུམ་ཚད་མ་བཤད་སྐབས་ཡིན་བས་སྣང་གཞི་ཡང་ཡོད་དགོས་པས། ཚིག་གསལ་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ན་

[396A]༄༅། །ཞེས་དང། དེ་སྣང་གཞི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་གང་གི་རྣམ་པ་སྣང་བའི་ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྣམ་བཤད་ལས་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་རང་གི་སྣང་ཆ་ཙམ་ལ་མངོན་སུམ་
ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཙམ་བསྟན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གང་གི་རྣམ་པ་སྣང་གཞིའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དང་སྣང་ཆ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འགྲོ་མི་འགྲོའི་ཁྱད་པར་མ་བཤད་པར་ཐལ་བ་དང། གཞུང་འདི་མངོན་
སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་འཆད་བྱེད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་སྣང་བ་དང་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འགྲོ་ཚུལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། གང་གི་རྣམ་པ་སྣང་བའི་
སྣད་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྣང་ཆ་ཙམ་ལ་གང་གི་རྣམ་པ་ཞེས་སྨོས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། དེས་ན་མདོར་བསྡུས་ན། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རང་གི་འཛིན་སྟངས་
ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཁྱོད་ལ་སྣང་ན་ཁྱོད་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་དང་དེའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ཁྱོད་ལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ཅིང་མི་སླུ་བ་ཡིན་ན། ཁྱོད་སྣང་གཞིའི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་དང་དེའི་སྣང་བ་རང་ལ་མངོན་གྱུར་གང་ཡིན་ཐམས་
ཅད་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བ་དང་རྗེ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་དྲི་མེད་ཡིན་ནོ། །འོ་ན། དེ་ལྟ་ནའང་སྒྲ་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་གྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པ་

[396B] བར་ཆད་མེད་ལམ་རང་གི་སྣང་ཆ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་པར་ཐལ། དང་པོ་དེ་ལ་སྲ་མི་རྟག་པ་མངོན་གྱུར་མིན་པ་གང་ཞིག། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་སྣང་ཆ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་མངོན་གྱུར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་
གྲུབ་སྟེ། དེ་དེས་རྟགས་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དེ་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཤེས་པ་གང་ལ་གང་གི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཤེས་བདེའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་ཞེས་བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་ནི་འདི་གཉིས་ལྟ་བུ་སོགས་ལེགས་ཤིང། ལྷག་མས་སྣང་ཆ་ལ་ཚད་མར་འགྲོ་ཚུལ་ཞར་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྟོག་མེད་ཤེས་པའི་
འཛིན་སྟངས་མེད་པར་ཐལ། དེའི་ཞེན་སྟངས་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཞེན་སྟངས་དང་འཛིན་སྟངས་དོན་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཛིན་སྟངས་ཞེས་པ་འཛིན་ཚུལ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་སོགས་སླ། བྱ་བར་འདོད་ན་
བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་འཛིན་སྟངས་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་འཛིན་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་གཉིས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། དངོས་འགལ་ལོ། །ཡང་སྟོང་ཐུན་ལས། གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མས་ཁྱས་གསུངས་པ་ལ་རྟོག་གེ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐུང་མཐའི་སྐད་ཅིག་མར་གྱུར་པའི་རྣམ་ཤེས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་

[397A]༄༅། །དེའི་ཕྱིར། ཟེར་བདེ་ལས་བློ་བཟང་པོར་རློམ་པའི་རྟོག་གེ་པ་ལ་ལན་རེ། དེ་ལ་འདོད་དོ། ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་ངེས་མི་ནུས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་
པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་ཟེར། དེ་དག་ལ་འོན་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུའི་ཚད་མས་ཡུལ་གཞལ་བའང་འགོག་རིགས་པར་ཐལ། ཚད་མའི་སྐད་ཅིག་ཐུང་ཤོས་སོ་སོར་བཀར་མ་སྐད་ཅིག་དེ་རེ་རེས་སྒྲོ་འདོགས་
དེ་བཅད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡང་སྐད་ཅིག་ཐུང་མཐའ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་འཇོག་ན་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ནས་བར་ཆད་མེད་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མར་མེས་
སྡོང་བུ་རྫོགས་པར་སྲེགས་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེས་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། བྱམས་པས། མར་མེའི་དཔེ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །སོགས་དང། དཔྱད་ན་ཤེས་པ་དང་བདེན་འཛིན་གྱིས་ཀྱང་བདེན་པར་འཛིན་པ་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཆགས་པ་སོགས་
མི་རུང་བར་ཡང་ཡང་བཤད་ཟིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ལྟར་ཚད་མ་པ་ཞིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་རྟོགས་ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས་འཇིག་རྟེན་ལྷན་སྐྱེས་རགས་པའི་ངོར་འཇོག་གསུངས་པ་དག་ལ་ནུས་པ་མེད་
པ་ཐལ། ཁྱོད་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ལྟར་མི་བྱེད་པར་སྐད་ཅིག་མར་དཔྱད་ནས་ཚད་མ་དང་ཤེས་པའི་ཡུལ་བཟུང་ཚུལ་དེའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྗེས་དཔག་ཡིན་ན་རང་གི་རྟེན་རྟགས་ཡང་དག་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་པས་ཁྱབ་ཟེར། དེ་ལ་ཁ་

[397B] སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་སྐད་ཅིག་གཉིས་དྲུང་མཐའ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་གཉིས་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྗེས་དཔག་ལ་སྐད་ཅིག་དེ་གསུམ་དབྱེར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྗེས་དཔག་གི་སྐད་ཅིག་
དེ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་སྐད་ཅིག་ཐུང་མཐའ་ཡིན་པ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། སྔོན་པོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ནས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པར་ཐལ། སྔོན་པོ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གང། དེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་
སྔོན་པོ་རེ་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམ་བཅའ་དང་པོ་ལ་འོ་ན་ཐལ་འགྱུར་ལ་བརྟེན་པའི་དེ་དང་རང་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་རྣམས་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་རྟེན་རྟགས་
སྤྱོད་པ་བློ་རྩེ་གཏང་འདུག་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཚིག་གསལ་ལས། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་རྟགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དངོས་པ་སྟན་གྱི་རྟགས་བསྒྲུབ་བྱེ་ལ་མི་འཁྲུལ་
པའི་ཐལ་འགྱུར་ཞིག་མེད་པར་ཐལ། དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་དེ་ལ་རྟགས་སྦྱོར་གྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་གཏན་ནས་མི་སྲིད་པར་ཐལ། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་དེ་འདྲ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་
དད་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རྟགས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་དེ། དངོས་པོ་

[398A]༄༅། །རྣམས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འཁོར་གསུམ་ཁས། དེ་སོགས་མང་ངོ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་ཡང་སྟོང་ཐུན་གྱི་དགོངས་པ་མ་ལོན་པ་མང་པོ་ན་རེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་རྟོགས་
པའི་རྗེས་དཔག་དེ་རང་གི་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཐལ། རྗེས་དཔག་དེ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྗེས་དཔག་རྣམས་རང་གི་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་ཟེར་ན་ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྣད་ཡུལ་དང་ཞེན་ཡུལ་
མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཟེར། འདི་ལ་འོན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གིས་སྟོང་ཉིད་ངེས་ངོར་བདེན་སྣང་གིས་བསླད་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གི་སྣང་ངོ་མ་ཡིན་པའི་ངེས་ངོར་བདེན་སྣང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེའི་ངེས་ངོའི་སྟོང་ཉིད་ལ་བདེན་སྣང་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བསྟོང་ཉིད་ངེས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་ལ་བདེན་སྣང་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རང་གི་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། ཁྱབ་སྟེ། རང་གི་ཞེན་ཡུལ་
ལ་འཁྲུལ་ན་རང་གི་ཞེན་ངོའི་ཡུལ་དེ་ལ་འཁྲུལ་སྣང་ཞུགས་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྣང་ངོ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཞུགས་ཚུལ་དང་ཞེན་ངོ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཞུགས་ཚུལ་ལ་ཁྱད་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཕུང་པོ་མི་རྟག་
པ་སོགས་སུ་འཛིན་པའི་ཡིད་མངོན་ནི་སྣང་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་ཀྱང་ཞེན་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པར་འཇོག། དབང་མངོན་ལ་དེ་ལྟར་མེད་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས། དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་མི་རྟག་

[398B] དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆ་གཞན་
ཡང་མེད་པས་མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །ཞེས་དང། ཟླ་བས་རིག་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྟོང་
ཉིད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གི་སྣང་ངོར་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་མ་བཅད་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་ངེས་པའི་ངེས་ངོར་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་བཅད་པར་སྟོང་ཐུན་དང་དུས་འཁོར་ཊིཀ་ཆེན་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲ་སྟོང་ཐུན་གྱི་དོན་མིན་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་
འཁྲུལ་ལ་དེ་ཞེན་ཡུལ་ཡང་ཡིན་པས་དེའི་ཞེན་ཡུལ་ལའང་སྣང་པའི་སྒོ་ནས་འཁྲུལ་ཞེས་པ་ཡིན་པས་ལམ་རིམ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་ནོ། །གཉིས་པ་རང་ལུགས་ནི། ཚད་མ་ལེགས་པར་བཤད་ཚུལ་ཡོད་དེ། མཚན་ཉིད་དང། སྒྲ་བཤད་
དང༑ དབྱེ་བ་དང། སོ་སོའི་དོན་དང་བཞིའི་སྒོ་ནས་བཤད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། ཡང་ན་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད། སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ་
རབ་ཏུ་འཇལ་བསན་ཚད་མ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དབྱེ་བ་བསྡུས་ན་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། མངོན་གྱུར་པ་འཇལ་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང། ལྐོག་གྱུར་པ་འཇལ་བའི་རྗེས་དཔག་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་

[399A]༄༅། །ལས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པས་གོ་བར་བྱ་བ་མིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་འདུ་བར་
བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། སྤྲོས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང། རྗེས་དཔག་དང། ལུང་གི་ཚོད་མ། དཔེ་ཉེར་འཇལ་བཞི་རྩོད་ཟློག་དང་མདོ་ལས་བཤད་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡོད་དེ། གཞལ་བྱའི་གནས་མངོན་གྱུར་དང། ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་དང་
ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གསུམ་གྱི་དབང་གིས་དང་པོ་གསུམ་བཞག། རྗེས་དཔག་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ཀྱང་དཔེ་ལ་རག་ལས་པས་དཔེ་ཉེར་འཇལ་ཟུར་དུ་བཤད་པ་འདི་རྩོད་ཟློག་དོན་དུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་
དགོངས་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་ན་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དང། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་བོ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་མདོང་དཔེར་བཀོད་ནས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟོན་པའི་སྟོན་པའི་མདོ་ཡང་ཚད་མར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར། བཞི་བ་རྒྱ་བ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལྐོག་གྱུར་ལ། །གང་ཞིག་ཐེ་ཚོམ་
སྐྱེས་གྱུར་བ། །དེ་ཡིས་སྟོང་བ་ཉིད་བསྟེན་ཏེ། །འདི་ཉིད་ཁོ་ནར་ཡིད་ཆེས་བྱ། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བ་ལས་ཀྱང། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནུས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཔེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་

[399B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ངོན་བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་གསུང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མངོན་
སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་མཚན་གཞི་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། དབང་པོ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་
 དེ་ལ་དབང་མངོན་དང་ཡིད་མངོན་གཉིས་ཡོད་དེ། བདག་རྐྱེན་སྒོ་ནས་དེ་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། དབང་
པ་གཟུགས་ཅན་གྱི་བདག་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། དབྱེན་ལྔ་ཡོད་དེ། མིག་གི་དང་རྣ་བའི་དང་སྣའི་དང་ལྕེའི་དང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཡང་ན་གཟུགས་
འཛིན་དང་ རེག་འཛིན་དབང་མངོན་ཚད་མའི་པར་ལྔའོ། །རང་གི་བདག་རྐྱེན་ཡིད་དཔང་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚད་མ། ཡིད་མངོན་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་གཉིས། ཡང་མངོན་སུམ་ཚད་མར་དབྱེད། དབང་མངོན་ཡིད་
མངོན་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གསུམ། དང་བོ་བཤད་པ་དང་འདྲ། འདིར་གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད། བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ལམ་བརྟེན་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དེ། གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཡིད་མངོན་གྱི་

[400A]༄༅། །མཚན་ཉིད། བདག་རྐྱེན་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་བཞིའི་བྱང་ཆོས་སམ་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་ཅི་རིགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད། སྦྱིར་རྣལ་
འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་ཡིད་མངོན་ཡིན་དགོས་ཀྱང། གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དེ་གཉིས་བདག་ལས་ཡིན་ནོ། །མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཆོས། མངོན་གྱུར་གྱི་མཚན་ཉིད། མངོན་སུམ་དང། མངོན་གྱུར་དང། དབང་
བོའི་ཡུལ། ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་ཆོས་བཞི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ན་མ་རྟགས་སམ་དཔྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་དགོས་པའི་ཆོས། ལྐོག་གྱུར་གྱི་མཚན་ཉིད། ལྐོག་གྱུར་དང་མངོན་སུམ་མིན་པའི་ཆོས་དང་དབང་
བོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་རྣམས་རྣམ་གྲངས་སོ། རྒྱུ་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་ནས་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་པ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ། རང་རྗེས་
སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་བསམ་པ་འམ་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཚད་མ་རྗེས་དཔག་ཡིན། དེ་ལྟར་རྟོགས་དགོས་པས་ན་རྟགས་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་པའི་ཕྱི། རྩ་ཤེས་ཊིཀ་ཆེན་
ལས༑ རང་བཞིན་མེད་པ་ཁྱད་གཞིར་གྲུབ་ནས་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོན་དང་ཐ་སྙད་གང་ལའང་དཔྱད་པ་མེད་པས། རྟགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མིན་ཞིང་ཞེས་དང། བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པས་གོ་

[400B] །ཞེས་གསུངས་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་བཤད་ཀྱང་ཡོད་དེ་རྟགས་འཛིན་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱའི་
དོན་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ་རྗེས་སུ་གཞལ་བས་ན་རྗེས་དཔག་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཨ་ནུ་མཱ་ནའི། ཨ་ནུ་རྗེས་སུ་དང། མའན་འཇལ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱེད་གཞན་དུ་སྤྲོས་ཟིན། དེ་ལ་རྟེན་ནམ་རྒྱུ་མཚན་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ཐལ་
འགྱུར་ལ་བརྟེན་པ་དང། ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས། ཡང་རང་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པ་དང། གཞན་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས། དེ་གཉིས་ཀྱི་རེ་རེ་ལའང་ཐལ་བ་ལ་བརྟེན་པ་དང་གཞན་གྲགས་ལ་བརྟེན་
པ་གཉིས་རེ་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། འཕགས་པའི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་པར་རྐྱེན་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་གྲ་དང་བདག་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་
ལས་ཀྱང། ཤེས་པར་བཞིན་མེད་པར་རེས་འགའ་རང་ཉིད་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། རེས་འགའ་ན་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་འགྱུར་བར་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཐལ་པ་མང་དུ་བཀོད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྗེས་དཔག་
ལ་ཐོས་བྱུང་བསམ་བྱུང་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་དེ། རང་དོན་སྐབས་ཀྱི་ཕལ་ཆེར་བསམ་བྱུང། གཞན་དོན་སྐབས་དང་བློ་བུར་བའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པའི་ཐོས་བྱུང་ཡང་མང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྔེ་བདུན་གྱི་རྒྱན་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་ལས། ཐོས་

[401A]༄༅། །བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ནི་གང་ཟག་གཞན་གྱི་ངག་ཐོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་གསུམ་ལ་དྲན་པ་སྐྱེ་བའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་བས་ཁྱབ་བའི་ཕྱིར། ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་རྟགས་ཡང་དག་ལ་གཞན་དོན་གྱི་
རྟགས་ཡང་དག་ཅེས་བྱའོ། །བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ནི། གང་ཟག་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལམ་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་བསམས་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དཔག་པར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པའི་རྗེས་
དབག་དང། དེས་དྲངས་པའི་དཔྱད་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ནི་རང་དོང་ཡི་རྟགས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ལ་འདི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་
ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་ལའང་རིགས་པ་འདྲ་ལ་དབུ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོགས་ཤེས་དགོས་སོ། །ཡང་དེ་ལ་དབྱེ་ན་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་དང། ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་དང། ཉེར་འཇལ་གྱི་རྗེས་དཔག་གསུམ་ཡོད། རྟགས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི་
འཁྲུལ་པ་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་ནས་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱའི་གནས་གཉིས་པ་གཞལ་བའི་རྗེས་དཔག་ཡིན་པ་དེ། རང་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་དང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་
པའི་རྗེས་དཔག་གཉིས་ལྟ་བུ། ཚིག་གསལ་ལས། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བའི་ཡུལ་ཅན་རྟགས་བསྒྲུབ་བར་བྱ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ཤིན་

[401B] རང་ཉིད་ལུང་གི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། ལུང་གི་ཚད་མ་དང། ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་དོན་གཅིག། ལུང་ཚད་མ་དང་དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་དོན་གཅིག། དེ་གཉིས་གྱི་མཚན་གཞི་སླ། ཚིག་
གསལ་ལས། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རིག་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པར་གྱུར་བདག་གི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་བ་འདིས་ལུང་དང་ཡིད་ཆེས་ཞེས་པས་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་བཤད་
ཡོད་དེ། ཉེས་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་ཡིད་ཆེས་པ་དག་ལས་འོང་བས་ན་ལུང་དང། ཀུན་ནས་གོ་བར་བྱེད་པས་ན་ལུང་སྟེ། དེ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། མངོན་དུ་ཕྱོགས་ནས་འགྲོ་བས་ན་ལུང་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལུང་གི་སྐད་དོང་ཨཱ་ག་མ་ལ་ཡི་གེ་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་ཡིད་ཆེས་པ་དག་ལས་འོངས་པའི་
ཕྱིར་རམ། ཀུན་ཏུ་གོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀུན་ནས་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རམ། མངོན་དུ་ཕྱོགས་ནས་འགྲོ་བ་སྟེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་
མཐུན་ རང་ཉིད་ཉེར་འཇལ་རྗེས་དཔག་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི་བ་མེན་ནི་བ་ལང་འདྲའོ་སྙམ་པའི་རྗེས་དཔག་དང། མྱུ་གུ་ནི་མི་བདེན་བ་མེ་ཡོང་གེ་

[402A]༄༅། །གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་དག། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པ་ལས་རྣམ་མཁྱེན་འཐོབ་བར་གསུངས་བའི་མི་སླུ་བ་ནི་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་མདོ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་རྣམས་ཡིན་ཏེ། འདི་
ལ་དཔེ་དོན་འདྲར་འཛིན་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། འདྲ་བ་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་འཇལ་སྟེ། དཔེར་ན་བ་མེན་ནི་བ་ལང་དང་འདྲའོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཉེར་འཇལ་གྱི་སྐད་དོད་
ཨུ་པ་མཱ་ན་དཔེ་ལའང་འཇུག་གོ། །གཞལ་བྱ་འགྲུབ་ཚུལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་བརྩོད་སྤོང་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་དུ་གྱུར་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཆོས་ཅན། སྟོང་ཉིད་བདེ་བ་ཡིན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞལ་བར་ཐལ། ཁྱོད་སྟོང་ཉིད་
ལ་བདེ་བར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། གསལ་བ་དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་བདེ་བར་གཞལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། ཁོ་རང་ལ་འོ་ན། བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། སྟོང་ཉིད་
མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞལ་བར་ཐལ། ཁྱོད་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། སྟོང་ཉིད་ཤིན་ཏུ་གསལ་བདེ་ཁྱོད་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་སྟོང་ཉིད་
ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གཟིགས་པའི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཚད་མ་པའི་ལུགས་ལ་ཁྱབ་པ་

[402B] འོན་རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པ་ལ་རྗེས་དཔག་ཡིན་ཚད་ཀྱིས་གཞལ་དགོས་པར་ཐལ། རྗེས་དཔག་གང་རུང་ཞིག་གིས་གཞལ་བས་རྗེས་དཔག་གིས་གཞལ་བའི་གོ་མི་ཆོད་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ་
གཙོ་ཆེ་ཆུང་སྒོ་ནས་དང་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གཞལ་བའི་སྒོ་ནས་འཇོག་དགོས་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་རང་ལའོ། སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཁྱོད་བཟུང་བྱར་བྱེད་པའི་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། མ་ཁྱབ་ན། མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་ན་མིག་ཤེས་ཡིན་ཚད་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། གང་རུང་ཞིག་གིས་མི་ཆོག་པ་དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། བྱས་པ་ལ། མི་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་
སེམས་ཅན་གཞིར་གཞག་ཟེར་ན། འོ་ན་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་བཟུང་བྱར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་མིག་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། དེར་ཐལ། ཁྱོད་བཟུང་བྱར་བྱེད་པའི་སྦྲུལ་གྱི་མིག་
ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྦྲུལ་གྱི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲ་ཉན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚད་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས། སྦྲུལ་རྣམས་མིག་གིས་ཉན་པ་ཡིན། །དེ་ཡང་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་
ཁོ་ན་རེ། མི་གཞིར་བཞག་ཟེར་ན། འོ་ན་ཡང་སྒྲ་དང་དྲི་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱར་ཐལ། ཁྱོད་བཟུང་བྱར་བྱེད་པའི་མིའི་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་བཟུང་བྱར་བྱེད་པའི་བ་ལང་སྤྱོད་ཀྱི་མིའི་

[403A]༄༅། །མིག་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཊིཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ལས། མདོ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལས་བ་ལང་སྤྱོད་པའི་མི་རྣམ་གསུམ་པ་དང། འཛམ་བུ་གླིང་བའི་སྦྲུལ་གྱིས་མིག་གི་སྒོ་ནས་སྒྲ་ཐོས་པ་ལྟར་བ་ལང་སྤྱོད་
པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་མིག་གི་སྒོ་ནས་སྒྲ་ཐོས་ཤིང་དྲི་འཛིན་ལ། རི་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་དང། ཞེས་དང། མདོ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལས་ཀྱང། འཛམ་བུ་གླིང་ན་གྲུལ་ཉིད་ཀྱི་མིག་གིས་སྒྲ་ཐོས་པ་དེ་
བཞིན་དུ་བ་ལང་སྤྱོད་ན་མི་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གོང་དུ་མ་ཁྱབ་ན་སྔར་ལྟར་རོ། །ཁམས་གོང་གི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཆོས་ཅན། མིའི་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཞེས་པ་མི་གཞིར་བཞག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁམས་གོང་གི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མཛོད་ལས། མིག་གིས་གོང་མའི་གཟུགས་མ་ཡིན་
ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་སངས་རྒྱས་འཕགས་ལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ན་མངོན་གྱུར་ཡིན་མི་དགོས་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་མངོན་གྱུར་ཡིན་མི་དགོས་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མངོན་ལྐོག་གི་རྣམ་བཞག་འཇོག་པའི་ཤེས་
པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་བརླིང་བར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་ཚུལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་མཁྱེན་བ་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་བའི་ལུང་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་དང་

[403B] སངས་འཕགས་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ལ་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ཚད་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱར་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་འཇོག་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་བརླིང་བར་ཐལ་
འདོད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བུ་མ་པ་རྟོགས་པའི་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ཆོས་ཅན། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པར་ཐལ། ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་དེར་ཐལ། བུམ་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡུམ་པ་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་ཡུལ་ཀྱི་དུས་དུ་མ་ཡོད། དེའི་ཚེ་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་རང་རེ་
རྣམས་ལ་སུམ་བཅུ་རྩ་གསུམ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་གཞན་ལའང་རིགས་པ་འགྲེ། རྩ་བར་འདོད་ན། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བུམ་པ་
ངེ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་ན་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། འྡིའང་གཞན་ལ་རིགས་པ་འདྲ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སོ་སྐྱེས་ཀྱང་གཟུགས་འཛིན་དབང་
མངོན་ཆོས་ཅན། རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་སྣང་ཡུལ་སྒོ་ནས་ཁྱོད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པས་མ་བསླད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་རྟགས་ལམ་རིམ་གྱིས་གྲུབ་ལ། ཁྱབ་

[404A]༄༅། །པ་མེད་བར་ཐལ། སྐབས་འདིར་ལོག་ཤེས་སུ་འཇོག་པ་ལ་འཛིན་སྟངས་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཞིག་ཡོད་དགོས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་དེ་འདྲས་མི་ཆོག་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱུན་མཐའ་མན་ཆད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་
མངོན་ལ་དེ་ལྟར་མ་འཁྲུལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། དེས་ན་ལུགས་འདི་ལ་རང་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་ལེག་ཤེས་ཡིན་མིན་དུ་འཇོག་གི། ཞེས་སོགས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཡང་
ཁ་ཅིག། རང་གི་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ལོག་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འོ་ན་ལོག་ཤེས་ཡིན་ན་རྟོག་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། སྣང་ཚུལ་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཡོང་པ་དེ་ལོག་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་
ཟེར་བ་དང། ལ་ལ་དེ་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། དང་པོ་ལ་སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་སྣང་ཚུལ་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལོག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། དེར་ཐལ་
ཁྱོད་དང་འཛིན་སྟངས་འགལ་བའི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཡོད་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམ་བཅའ་གཉིས་པ་ལ། ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་སུ་སྣང་
བའི་དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་སྣང་ཚུལ་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་དེར་ཐལ། རྟོག་མེད་གང་ཁྱོད་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ཚད་

[404B] དེར་ཐལ། ཟླ་བ་དེ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་དང་སྣང་ཚུལ་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་རང་གི་སྣང་བ་ལ་
མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ། སྟོང་ཐུན་ལས། ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་དང། རང་དང་སྣང་ཚུལ་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱིས་ལོག་ཤེས་ཡིན་མིན་དུ་འཇོག་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ བྱས་པ་ལ་ཆོས་རྗེ་རྒྱན་བཟང་པ་ན་རེ། ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སོགས་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ལོག་ཤེས་མེད་པར་ཐལ། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་སྣང་ཡུལ་ལ་བྱེད་ཅིང། རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྣང་བ་ཙམ་རྟོག་མེད་དེའི་སྣང་ཡུལ་གཙོ་བོ་མིན་སྣང་གཞིར་གྱུར་བའི་སྣང་བ་གཞི་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་ཚད་མའི་རྣམ་བཞག་མཐའ་ཆོད་པར་ཚིག་ཉུང་དུས་དཀའ་གནད་མཁས་པ་སྔ་མས་གཡས་
འཇོག་མཛད་པ་ཀུན་ཀྱང་ལེགས་པར་བཤད་ཡོད་པས་རྗེས་སུ་དགའ་བར་གྱིས། སྒྲས་བ། མི་དམན་སྦྱངས་བའི་དབང་ཕྱོགས་ས་འཛིན་རྩེར། །ལེགས་བཤད་རྣམ་དཔྱོད་འོད་སྟོང་རྩེ་དགའ་ཡིས། །ཕན་དང་བདེ་བའི་འོད་སྣང་རྒྱས་དང་ལྷན་
ཐུབ་གཞུང་པདྨའི་ཚལ་བཞད་མགོ་ལྕོག་ལྡེམ། །ལུང་རིགས་བྲལ་བའི་བསྡུས་གྲྭའི་ཐལ་བ་ཙམ། །དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ན་གོང་འོག་གི་ཤིང་རྟ་ཆེ་རྣམས་སྨྲ་མི་མཁས་འགྱུར་ཕྱིར། །དེ་འདྲའི་ཟླ་བའི་ལུགས་འདོད་རེ་བ་སྐྱུངས། རྟོག་

[405A]༄༅། །གེའི་ཚད་མའི་ཆུ་དང་ཐལ་འགྱུར་བའི། །ཚད་མ་རྣམ་བཞིའི་ཆེས་མངར་འོ་མ་གཉིས། །བརྩད་ངོར་དབྱེར་མེད་འདྲེས་བ་འབྱེད་ནུས་བའི། །འཁོར་ལོའི་ལག་ཅན་འདི་ལས་གཉིས་སྐྱེས་གང། །ཞེས་བར་སྐབས་ཀྱི་
ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གསུམ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་གིས་དགག་པ་ལ། རྩ་བར། མངོན་གྱུར་མངོན་ཕྱོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས། ནས། སྟོང་ཉིད་དོན་ཅན་ངེས་དོན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱུང། འདི་ཉིད་ལ་མཐའ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་
ན༑ སྟག་ལོ་ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་འདིར་ཡང་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་ཐལ། རྡོ་ཁབ་ལེན་གྱིས་ལྕགས་གཡོ་བ་ལྟར་བདེན་པར་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་སྣང་བའི་ཀུན་གཞིའི་སེམས་ཀྱིས་འགྲོ་འོང་བྱེད་བ་དང་སྲིད་པ་འཛིན་པ་སོགས་ཡིན་
བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་ཁབ་ལོང་དང་ཉེ་བས། །ནས། སེམས་དང་ལྡན་བཞིན་སྣང་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །བདེན་མིན་བདེན་པ་བཞིན་དུ་ནི། །གང་ཚེ་འགྲོ་འོང་གཡོ་བར་
འགྱུར། །དེ་ཚེ་སྲིད་པ་འཛིན་པར་བྱེད། །ཅེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སེམས་བདེན་པར་མེད་ན་འགྲོ་འོང་སོགས་མི་འཐད་ཅེས་པའི་ལན་དུ། སེམས་མེད་བའི་ཁབ་ལོང་དབང་གིས་སེམས་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པ་ལྟར་
ལྕགས་གཡོ་བ་བཞིན་དུ། ཀུན་གཞིས་བདེན་པར་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ལྟར་གཡོ་བར་སྣང་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་བར་རྣམ་བཤད་ལས་བཤད་ལ། འདི་ལ་སེམས་ཤིག་འཇིག་ཀྱང་ཀུན་གཞི་མེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་དུ་

[405B] །ཁོ་རང་གིས་རྩ་བར་འདོད་ན། ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་ཀྱང་དེའི་དབང་གིས་སྣོད་བཅུང་མཐའ་དག་སྣང་བའི་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་པོ་དེ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མདོ་བསྟན་
བཅོས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་བཞག་སྟོན་པ་ཀུན་མཐུན་པར་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཕྱི་དོན་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཕྱི་དོན་དང་རྣམ་ཤེས་ཡེད་མཉམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཤེས་པས་
ཤེས་བྱ་རྟོགས་པ་སྟེ། །ཤེས་བྱ་མེད་པར་ཤེས་པ་མེད། །ཅེས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས་འདིས་ཀུན་གཞི་འདོད་པ་དང་དབང་ཕྱུག་པས་དབང་ཕྱུག་འདོང་བར་ཁྱད་མེད་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར་སོགས་སླ། སྐབས་འདིར་ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པ་ཡང་ལེགས་ལྡན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་འདོད་པ་ནི་རིག་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་ཚུལ་ལ་མིང་བསྒྱུར་བ་ཙམ་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་
དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས། །བདག་ནི་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་དང། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་བར་བྱེད་པ། གཅིག་བུ་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བཅས་
བའི་བདག་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ལ། ཁྱོད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་བ་ཞེས་བྱ་པའི་ཚིག་གིས་བདག་དེ་ཉིད་བསྔགས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འདི་ཡང་ལང་གཤེགས་ལ་བརྟེན་བར་མངོན། དེས་ན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་དང་ཞི་

[406A]༄༅། །འཚོ་ཀ་མ་ལ་ཤི་ལ་ཨ་བྷྱས་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་མི་འདོད་དེ། ཀ་ཤིས་འཆི་འཕོའི་སེམས་མཛོད་ལྟར་བཤད་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཨ་བྷྱས་ཀུན་གཞི་བཞེད་བར་ཐལ། སྔགས་རིམ་ལས་ཕྱི་
དོན་མེད་པ་ཀུན་གཞི་འདོད་ཚུལ་ཞིག་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཨ་བྷྱས་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་ཡང་བཤད་ལ་ཀུན་གཞི་རེས་ཡོད་རེས་མེད་པར་བཤད་ཀྱང་མེད་པ་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གསལ་
སྒྲོན་ལས་རྩོམ་པ་སྔ་ཕྱིའི་དབང་གིས་འགལ་བར་བཤད་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཞི་འཚོ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་མི་བཞེད་བར་གསལ་ལོ། །ཨ་བྷྱས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་
ཡང་ཨ་བྷྱས་ཕྱི་དོན་བཞེད་པར་ཐལ། ཨ་བྷྱས་ཟླ་བའི་ཞབས་ལྟར་སེམས་ཙམ་ལ་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀས་གནོད་བྱེད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐུབ་དགོངས་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིའི་དོན་ཡང་གནས་ཏེ་གཞན་
དུན་འཕགས་པ་ས་བཅུ་པར་ས་བརྒྱད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་གསུངས་པ་དེ་དང་འགལ་དེ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
གང་ན་སའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་སོགས་ལུང་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གྲགས་པ་དང་ཡང་འགལ་ཏེ། རྣམ་བར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིའི་དོན་ཡང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་ཀྱིས་རིགས་པ་དག་བསྟན་

[406B] དེས་ན་མན་སྙེ་སོགས་ལས་ཀུན་གཞི་དང་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་བཤད་པ་ཡང་རྒྱུད་ཀྱི་བཤད་ཆུལ་བཀོད་པ་ཙམ་ཡིན་ལ་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་སེམས་ཙམ་པ་དང་མི་འདྲ་བ་ལགས་ལྡན་དང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་བཏུས་རྣམ་བཤད་
ལྟར་ཡང་བཤད་རུང་བར་སྣང་བས་ཞིབ་པར་དབྱོད་དགོས་སོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བས་ཀུན་གཞི་སྟོན་པའི་མདོའི་དོན་བཤད་ཚུལ་དང། ལེགས་ལྡན་གྱིས་བཤད་ཚུལ་མཐུན་པར་ཐལ། ཀུན་གཞི་མི་འདོད་པ་དེ་ལ་བརྟེན་བའི་
ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། ཟླ་བས་མདོ་དེས་དེ་བསྟན་ཀྱང་དགོངས་གཞི་སྟོང་ཉིད་ལ་བཤད། ལེགས་ལྡན་གྱིས་མདོ་ལས། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཁམས། །ཞེས་དང། རྩ་བའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་པས་བསྟན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀུན་གཞི་མ་ཡིན་པའི་
རྣམ་ཤེས་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་དེ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ན་ཀུན་གཞི་དང་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བ་བྱེད་པ་བོ་དང། བྱེད་པ་དང། ཡུལ་འདི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་དུ་བཤད་པས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་དགོངས་ནས་
ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བཤད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཉིད་ཁོན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་བ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་བྱས་ནས་ཀུན་གཞི་དང། དར་སེམས་བ་དང། འཇུགས་མས་གསུམ་ཁྱོད་ལྟར་མེད་ཀྱང། མདོའི་དོན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་གེ་འབར་

[407A]༄༅། །བ་ལས། ཇི་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་དབྱིངས། ཞེས་པ་ནས། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་རྫས་སུ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང། ངར་སེམས་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་དུ་གྱུར་
བ་དེ་བདག་ཅག་གིས་མི་འདོད་དེ། འོ་ན་ཀྱང་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་ཕྱི་རོལ་མེད་པ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་མདོ་གང་གི་ཡང་དགོངས་པར་མི་འདོད་
པར་བཤད་པ་ལ་ཆོས་རྗེ་རྒྱན་བཟང་པ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ཀུན་གཞི་སྟོན་པའི་ལང་གཤེགས་སོགས་ཀྱི་མདོ་དེ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། དེའི་
ངོར་དེ་ཀུན་གཞི་སྟོན་བྱེད་མིན་པར་རྣམ་ཤེས་ཤིག་གིས་གནས་སྐབས་ལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་གཞི་བྱེད་པ་དང། འཇིག་ལྟར་དང་ལྷན་དུ་འཇུག་དུས་ལ་དགོངས་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང། ངར་སེམས་
བ་དང། ནས། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལ་འོན། ཕྱི་དོན་མེད་པ་དེས་མདོའི་དོན་དུ་འདོད་པར་ཐལ། དེས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོ། །ལུས་དང་
ལོངས་སྤྱོད་གནས་འདྲ་བ། ཞེས་པའི་མདོ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་ཁས། ཡང་ཁ་ཅིག། རྣམ་པ་དེ་ལྷའི་མདོ་སྡེ་གཞན་ཡང་ནི། །དྲང་དོན་ཉིད་དུ་ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་པའི་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུལ་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་གྱི་

[407B] དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དངོས་སུ་འགྲེལ་པར་འདོད་པ་གཉིས་དང་འགྲེལ་བའི་གོ་ལྔས་སྒྲས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་པའི་བྱམས་ཞུས་དང། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་བུ་སྟོན་པའི་དགོངས་
འགྲེལ་གྱི་ལུང་བཞི་གང་རུང་ཤིས་ཀྱང་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། ལུགས་འདིས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཐོན་ཚན་བཞི་ཟག་དོན་དུ་འགྲེལ་གྱི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་གྱིས་སྐབས་འདིར་དགོས་སུ་སྨོས་པའི་བཟོད་
དོན་སྒོ་ནས་གསུམ་དང་མདོ་ཀུན་བཏུས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཐེག་གསུམ་མཐར་ཐུག་སྟོན་པ་བརྗོད་དོན་སྒོ་ནས་གཅིག་སྟེ་བསྡུས་ནས་བརྗོད་དོན་སྒོ་ནས་བཞིར་བཤད་པ་གཙོ་བོ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རྗོད་བྱེད་ཐ་དད་དང་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་ལ་བཤད་ན་
ཤིན་ཏུ་མང་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་བུ་སྟོན་ཚུལ་ལ་རིགས་བདེན་ཐུབ་སོ་སོར་ཡོད་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་སླར་འཕོས་ནས་སྐྱེ་བ་དང་དེ་དག་གེ་རྒྱུད་ལ་ཅི་ཙམ་བསྒོམས་ཀྱང་སྙིད་རྗེ་ཆེན་པོར་གྱུར་
བའི་ལྷག་བསམ་དང་སེམས་བསྐྱེད་མི་སྐྱེས་ལྟ་བུ་སྟོན་པའི་ལུང་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་རེ་རེ་ནས་དྲང་དོན་དུ་འབྲེལ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་སོ་སོ་དང་དོན་གཅིག་ལ་མདོ་བ་དད་པ་དུམ་མདོ་ཀུན་བཏུས་ལས་བཀོད་ཟིན་པས་འདིར་ད་དོས་སུ་
མ་དྲངས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་ཀུན་བཏུས་ལས། ཐེག་པ་གཅིག་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པ་ནི་མདོ་སྡེ་དུམ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་

[408A]༄༅། །ཞེས་བྱེད་དུ་ཡང་སྙིང་རྗེས་ད་དགར་དང་བདེན་པ་བོའི་ལེན་དང། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དང། འདུས་པ་ཆེན་བོའི་ལེའུ་དང། གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་མདོ་དང། དཔལ་ཕྲེང་སེང་གེའི་
སྒྲའི་མདོ་དང། ལང་གཤེགས་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ནས་ཆོས་སྐུ་འཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་ལེན་ཚུལ་རྣམས་བཤད་འདུག་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན་
དགོངས་འགྲེལ་ལས། མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། འཕགས་པའི་གཟིགས་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་གང་ཡིན་
བ་སྟེ༑ བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཁོན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཞེས་བའི་མདོ་ཆོས་ཅན། སྔར་སྨོས་པའི་མདོ་བཞི་པོ་གང་རུང་དུ་ཐལ། སྐབས་འདིར་དྲང་ངོ་ན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་མདོ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། ལུང་དེས་སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་པ་ལྟར་གནས་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་དག་པའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་སོ་སོ་རང་རིག་གི་སྦྱོད་ཡུལ་དུ་སྟོན་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཁྱབ་
ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་འདྲ་དེ་སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པ་གང་ཞིག། དེ་འདྲའི་མདོ་རྣམས་སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སེམས་ཙམ་པས་དེ་ལྟར་འདོད་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་

[408B] རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་བ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་གྱུར་བའི་སེམས་ཀྱི་དག་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་བ་ཞིག་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྲུབ་པ་ཁས་བླངས་པ་བཀག་པའི་ཚེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གདུལ་
བྱའི་དབང་གིས་གསུངས་པའི་སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་བཤད་རིགས་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པའི་དོན་ཉིད་
དུ་ཁས་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པར་ལུང་འདིས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་ནས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྩ་བར། གང་ཚེ་ཞི་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ལ་བློ་གྲོས་འཇུག་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་རྩོད་པ་འགོད་པའི་
ཁུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་མཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ལུང་དེ་དྲངས་ནས་སེམས་ཙམ་བརྩད་ཅིང་ལང་གཤེགས་ལས་གདུལ་བྱ་སྐྲག་པ་སྤང་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱི་བཀའ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོད་ཡུལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འདི་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེན་ཞེས་དང། ལང་གཤེགས་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་
ཅན་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་བ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་བཟློགས་ནས། ཡང་འཕགས་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སོ་སོར་བཤད་པས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཞེན་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགོད་པར་མཛད། ཅེས་པ་ནས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་

[409A]༄༅། །འོ་ན་ཀྱང་ང་ནི་སེམས་ཅན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་སྒྲག་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐྱོད་ཡུལ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཤེས་
པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ལང་གཤེགས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་མཚན་ཉིད་གསུམ་སྟོན་པ་དང། ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་པ་དང་
རྒྱད་སྟུག་བཀོད་པ་སོགས་རེ་རེ་ནས་འཕེན། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པའི་མདོ་ཐམས་ཅད་འདིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། དེས་པའི་དོན་ཉིད་དུ་ཀས་བླངས་པ་
ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་ཉིད་དུ་ལུང་འདིས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། སེམས་ཙམ་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་འདོད་པ་ལྟར་སྟོན་པ་དགོས་ཀྱི། གཞན་ཕྱིན་དྲུག་གི་རྣམ་བཞག་སོགས་སྟོན་པའི་མདོ་དབུ་སེམས་པ་གཉིས་ཀས་
སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་དང། རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་གུའི་སྨོས་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །ཞེས་དང། ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་
ལས༑ ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཁམས། །ཞེས་སོགས་སྐབས་འདིར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ། སེམས་ཙམ་པས་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འདོད་པ་སྟོན་བྱེད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལུང་སྔ་མས་

[409B] སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོར་སེམས་ཀྱིས་བྱེད་པར་བཤད། ཕྱི་མ་རྒྱུད་བླ་མ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་བོ་ངར་
བཞིན་གནས་རིགས་ཡོད་པར་སྟོན་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་མདོ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཉི་ཁྲིའི་བྱམས་ཞུས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་
བཤད་པ་ཁས་ལེན་པ་གང་ཞིག། སློབ་དཔོན་ཤནྟི་པས་ལེའུ་དེ་དགོངས་འགྲེལ་དང་མཐུན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། ཤནྟི་པ་ལྟར་སེམས་ཙམ་སྐབས་སུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉི་ཁྲིའི་བྱ་མས་ཞུས་ལས་གཟུགས་ནས་
རྣམ་མཁྱེན་པར་དོན་དམ་པར་མེད་མཉམ་དང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཉམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་དེ་ཉིད་ལས་གཟུགས་སོགས་ཇི་ལྟར་མཆིས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
རྣམ་མཁྱེན་པར་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འབད་པར་ཐལ། མདོ་དེས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ཀྱི་ནས་དགོངས་འགྲེལ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་ནི་
ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་དང། གཟུགས་ནི་ནམ་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་གསུངས་ཤིང། དེའི་དང་པོ་རྫས་ཡོད་མིན་པ་དང། གཉིས་པ་རྫས་ཡོད་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་

[410A]༄༅། །མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བྱམས་པ་གང་ཀུན་བཏགས་བའི་གཟུགས་དེ་ནི་རྫས་སུ་མེད་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྣམ་བར་བཏགས་པའི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་བརྫས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྫས་སུ་ཡོད་པར་བལྟ་
བར་བྱ་སྟེ། རང་དབང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། འདིའི་རྫས་སུ་མེད་བ་ནི་གཞན་དབང་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་དོན་དང། གཞན་དབང་རྫས་ཡོད་དུ་གསུངས་པ་མིང་བརྡས་པ་ཞག་ཙམ་དང་ཡོད་
ཙམ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིའི་རྫས་སུ་ཡོད་མེད་གསུངས་པའི་རྫས་ནི་ཡོད་ཙམ་ལ་བྱེད་ལ་གཞན་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། དེའི་ཕྱིར་བྱམས་ཞུས་ལས་རྫས་སུ་ཡོད་མེད་གསུངས་པའི་རྫས་ནི་གཞུང་
གཞན་ལས་རྫས་གཉིས་སུ་བཤད་པའི་རྫས་ཀྱང་མིན་ལ། དབུམ་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རྫས་སུ་བཤད་པ་ཡང་མིན་པས་ཡོད་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྟོང་ཐུན་ཆེན་མོ་ལས། སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་
དགོས་ཀྱི་ལུང་ལྔ་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མཚན་དཔེ་གསལ་རྫོགས་ཀྱི་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པར་སྙོན་པའི་མདོ་དང། ཀུན་གཞིའི་དེ་དང། མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་སྙོན་པའི་དེ་དང། མཐར་ཐུག་ཐེག་གསུམ་
སྙོན་པའི་པར་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་དཔེ་གས་ལ་རྫོགས་ཀྱི་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ཆོས་ཅན། སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། སྐབས་

[410B] ཁྱབ་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། ངེས་དོན་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་དྲང་དོན་དུ་ལུང་འདིས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མཁྱབ། ཨེ་མ་རིག་པ་སྦོམ་ཕོ་འདྲི་
རྟེན་རྒན་རབ་ལྟ་བུ་ལ་ཨང། ལུང་དེས་དེ་འདྲ་པའི་སེམས་ཙམ་བས་ངེས་དོན་དུ་འདོང་པ་ཐམས་ཅད་དྲང་དོན་དུ་བཤད་མི་གསུང་བར་འདིས་དྲང་དོན་དུ་བཤད་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་གསུངས་འདུག་གམ། དེ་གཉིས་ས་
ཁྱད་མེད་དམ། མེད་ན་ལྷས་སྦྱིན་མི་ཡིན་བྱས་པས་མི་ལྷས་སྦྱིན་ཡིན་སྨྲས་བར་འགྱུར་རོ། །དངོས་སུ་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་མཚན་སྨོས་ནས་འགོག་པ་བླུན་སྙིང་ཆེའོ། །རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་དྲང་དོན་དུ་འདོད་ལ་སྐབས་
འདིར་ཡང་ལང་གཤེགས་ཀྱིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྐབས་འདིར་ལང་གཤེགས་ཀྱིས་དེ་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པས་ཀུན་གཞི་ཡང་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཚན་
དཔེ་ཅན་གྱི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དང་ཀུན་ན་གཞི་གཉིས་མདོ་གཉིས་ལས་རྟག་མི་རྟག་སོ་སོར་བཤད། ལང་གཤེགས་ཀྱིས་དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་གྱིས་སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ལང་གཤེགས་
ལས༑ ཇི་ལྟར་ནད་པ་སོགས་དང། ཡང་ལང་གཤེགས་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོ་བརྗོད་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་གསལ་བ་རྣམ་བར་དག་པས་ཐེག་མ་ནས་རྣམ་བར་དག་པ་

[411A]༄༅། །ཉིད་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ན་ངན་མཆིས་པར་བརྗོད་དོ། །ནས། འདི་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་ཇི་ལྟར་འདྲ་བ་མ་ལགས་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་བྱིག་
ཤིན་ཏུ་སླ། གཞན་ཡང། ཇི་ལྟར་ནད་པ་ན་བ་ལ། །ཞེས་སོགས་གྱིས་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་གཉིས་ཀྱིས་མཚན་དཔེ་རྟག་བརྟན་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་རྣམ་བཞག་སྟོན་པའི་མདོ་ཚིག་དེ་དྲང་དོན་དུ་མ་བཤད་པར་ཐལ། ལུང་འདིས་གསལ་
བར་བྱེད་ཅེས་པའི་དྲང་དོན་དུ་བཤད་རྒྱུ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ཇི་ལྟར་ནད་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པ་བཞིན་
དུ༑ རྟག་བརྟན་གྱི་སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་པས་ཀྱང་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་ལས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གསུངས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །རྣམ་པ་དེ་
ལྟའི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་འདིའི་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་གཉིས་ཀྱིས་དེ་དྲང་དོན་དུ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པར་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་འདིའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་སྟོན་པའི་འགྲེལ་པའི་ཚིག་གྱོང་པོ་ཞིག་འདུག་པས་ཅུང་ཟད་
བཤད་ན། རང་བཞིན་གནས་ལུགས་ནི་གཞན་དབང་འདུ་བྱས་ལ་སྣང་བ་ལྟར་མེད་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དབང་རང་གི་སྡོད་ལུགས་སུ་ཡོད་པ་མེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་སྣང་བ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[411B] གཞན་ཡང་འདི་ལ་རྩ་ཤེ་ནས་བཤད་པའི་རང་བཞིན་བཅོས་མིན་སོགས་ཀྱི་དོན་མ་ཚང་བས་སོ། །འདིས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་
བཤད་དོ། །བཟུང་བཞིན་ནམ་མཐོང་བཞིན་པའི་གཞན་དབང་སྣང་ཚུལ་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པའི་གཟུགས་ཅན་རང་བཞིན་གཤིས་ལུགས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་ལྟར་ཡོངས་གྲུབ་དངོས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་
སྒྲོ་མ་བཏགས་པར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྦྲུལ་དེ་སྦྲུལ་དངོས་ལ་སྒྲོ་མ་བཏགས་པར་བཟུང་བའི་དོན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིས་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་སྒྲ་བཤད་ཀྱང་བསྟན་པས་གཞན་དབང་དེ་
གཉིས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྟོང་གཞིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་པར་བཤད་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རིགས་པས་སྒྲུབ་པ་ལ་གསུམ། ཐར་འདོད་ཀྱིས་ཐོག་མར་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་དགོས་པར་བསྟན་
པ་དང། བདག་དང་བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་ཚུལ་དང། བདག་དང་ཤིང་རྟའི་དཔྱད་པ་དངོས་པོ་གཞན་ལ་ཡང་བསྒྲེ་བ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྩ་བར། ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་ནས། འགོག་པར་བྱེད་ཀྱི་བར་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་རྩ་
འགྲེལ་བྱུང། འདིའི་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། སྟོང་ཐུན་ཆུང་བ་པ་ན་རེ། འཁོར་བའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་མ་རིག་པ་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་གཉིས་ཟེར་ཞིང། མཚན་གཞི་ལ་གྲུབ་མཐའ་བཞི་

[412A]༄༅། །ཀས་བདག་འཛིན་ཀུན་བཞག་ཅིང། ཡང་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང། འཇིག་ལྟ་གཉིས་ཡིན་མིན་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། བདག་འཛིན་ཡིན་ལ་འཇིག་ལྟ་མིན་པ་དང། བདག་འཛིན་མིན་ལ་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པ་དང་
གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་བཞི། མཚན་གཞི་ནི། ང་ཡི་བ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་ལྟ་བུ་དང་བོ་དང། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་ང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་ལྟ་བུ་གཉིས་པ་དང། ངར་
འཛིན་པའི་བློ་ལྟ་བུ་གསུམ་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལྟ་བུ་བཞི་པ་གསུངས། དེ་ལ་བོ་ན། འཁོར་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པར་ཐལ། འཁོར་རྩའི་དབྱེ་བ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན༑ སྟོང་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་
ཞི་སྒོ་ཡང་གཉིས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་མི་ནུས། འདོད་ན། ཤེར་མདོ་ལས། དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་ཐར་པ་མེད་བར་བཤད་པ་དང། སློབ་དཔོན་གྱིས། ཞི་སྒོ་གཉིས་པ་མེད་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་
མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ། འཕགས་ཡུལ་གྱི་དཔྱོད་ལྡན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འོ་ན། རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་སྟོང་ཉིད་མཚན་མེད་སྨོན་མེད་གསུམ་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཞི་སྒོ་གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་
དེ་ལ་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་སྟོང་ཉིད་ལ་དབྱེ་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་སེམས་ཆོས་ཅན། འཇིག་ལྟར་ཐལ། ང་ཡིར་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན་

[412B] འཇིག་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ང་དང་ང་ཡི་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ང་དང་ང་ཡི་བ་གཉིས་གང་རུང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་བ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་ལྟའི་འཛིན་ཚུལ་ཚང་བར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཞན་ན་རྒྱུད་ཀྱི་ང་དང་ང་ཡི་བ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་
པར་འཛིན་པའི་བློ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། འཇིག་ལྟའི་འཛིན་ཚུལ་ཚང་བར་ཐལ། དེ་འདྲའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་ངའོ་སྙམ་པ་
དང་ང་ཡིའོ་སྙམ་པ་གང་རུང་གི་བློར་ཐལ། རྫས་སྤྱི་སོགས་བཅད་ནས་ཁྱོད་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ཆུང་ངུ་ལས། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་བ་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་དང་གིས་སྐྱེ་བ་ཞིག་དགོས་བས་
ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ང་དང་ང་ཡི་སྙམ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིས་ནི་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་གམ་ང་ཚུགས་སེ་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་འཇིག་ལྟ་མ་
ཡིན་པར་བཤད་དོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་བར་ཐལ། ང་དང་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། ང་དང་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་

[413A]༄༅། །གཉིས་འཇིག་ལྟར་འཇོག་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ལ་འཛིན་ཚུལ་སྔ་མ་གཞིར་བཞག་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཀྱང། ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བའི་གཞི་ང་ལ་
དམིགས་ནས་རྣམ་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ནི་ངར་འཛིན་གྱི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་ཀའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གཞན་མཆོད་སྦྱིན་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ལ་ངའོ་
སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ལྷས་སྦྱིན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་འཇིག་ལྟ་ཡོད་པར་ཐལ། གཞན་མཆོད་སྦྱིན་རྒྱུད་ཀྱི་ང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྷས་སྦྱིན་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྷས་སྦྱིན་ལ་མཆོད་སྦྱིན་ངའོ་སྙམ་པ་མི་སྐྱེ་ཡང་
མཆོད་སྦྱིན་ལའང་ང་ཞིག་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང། ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་མིན་པ་ཡང་རྗེའི་གསུང་དང་འགལ་བ་ཁོ་ནར་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་
ང་ཡི་བ་རང་ལྡོག་གང་ཟག་དང་གཞི་ལྡོག་གམ་མཚན་གཞི་རྣམས་གང་ཟག་མིན་པ་སྟོང་ཐུན་དགོངས་པར་འདོད། ལ་ལ་ན་རེ། ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྷ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་བར་འཛིན་པའི་བློ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཟེར་བ་སོགས་ཁུངས་མཆོད་པའི་རྟོག་གེ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་སྨྲས་མོད་རེ་རེ་ནས་སྨོས་གྱིས་ག་ལ་ལངས། དེ་ན་འདིར་ཟླ་བའི་ཞབས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་

[413B] །འོ་ན་ང་ཡི་བ་ལ་དམིགས་ཞེས་པའི་ང་ཡི་བ་ལ་མིག་རྣ་སོགས་འཇོག་རིགས་པར་ཐལ། ང་ཡི་བའི་ཡ་ཀྱལ་ལ་དེ་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་བཞག་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཁས། འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། ང་ཡིར་འཛིན་པའི་ང་ཡི་བ་ལ་དམིགས་ཞེས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ང་ཡི་བ་ལ་མིག་རྣ་སོགས་འཇོག་རིགས་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ཐལ་བ་སྔ་ཕྱི་གང་ལ་ཡང་འདོད་མི་རིགས་ཏེ་
དེ་དག་འདིའི་འཇིག་ལྟ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་སྐབས་ཀྱི་ང་ཡི་བ་མིན་པས་ང་ཡི་བ་ལ་དམིགས་ཞེས་པ་ཡང་དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ང་ཡི་བ་ལ་དམིགས་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་དམིགས་
པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་མིག་རྣ་སོགས་ཆོས་ཅན། ང་ཡི་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ང་ཡི་བའི་མཚན་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བ་ཡི་བ་མ་
ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ང་ཡི་བའི་གདགས་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། གང་ཟག་གི་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། ང་ཡི་བའི་གདགས་གཞི་མིག་རྣ་སོགས་ང་ཡི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་འཁོར་
གསུམ། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་དེར་ཐལ། ཁྱོད་ངའི་ཡིན་རྒྱུའི་གཞི་དང་ཁྱོད་བདག་དེའི་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གི་བའམ་བདག་གི་ཅན་ཞེས་བཞག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ནོར་ཅན་ལ་ནོར་བ་དང། རྟ་ཅན་ལ་རྩ་བ་བཞིན་ནོ་

[414A]༄༅། །རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ང་ཡི་བའི་གཞི་མིག་རྣ་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་པས། ང་ཡི་བལ་དམིགས་ཞས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ང་ཡི་བའི་གཞི་ཞེས་གསལ་བར་བཤད་ལ། དེ་ཡང་དཔེ་བྲིས་མ་ཤིན་ཏུ་དག་པ་དང་དཔར་མ་གཉིས་ཀར་དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་རྣ་སོགས་ནི་
ང་ཡི་བ་དང་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆོས་ལ་འཇོག་བ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཐུན་ལས། རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་མིག་རྣ་སོགས་ནི་ང་ཡི་བའི་མཚན་གཞི་དང་གང་ཟག་དང་ཆོས་གཉིས་
སུ་ཕྱེ་བའི་ཡ་གྱལ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་གཞི་གཉིས་ཀ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་དེ་ལྟར་སྣང་བས་རྣམ་བ་གཅིག་ཏུ་ཊིཀ་ཆེན་དང་མི་མཐུན་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཞིབ་བར་དཔྱད་ན་མ་ཁྱབ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་
ལུང་དེས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་དག་ང་ཡི་བས་ང་ཡིར་བྱེད་རྒྱུའི་མཚན་གཞིར་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ང་ཡི་པ་རང་ཉིད་ཡིན་པར་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ང་ཡི་བ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་རྣ་སོགས་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ང་
ཡི་བར་སྣང་བའམ་དེ་དག་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ང་ཡི་བའི་རྣམ་པར་ཤར་བ་དེ་ལ་བྱེད་ཅིང་དེ་རང་མཚན་གྱིས་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ་ལུང་དེའི་མཇུག་ཏུ་སྟོང་ཐུན་

[414B] མཚན་གཞི་གཉིས་ཀ་ཡིན་ལ། དེ་དག་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཡུལ་གྱི་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ང་ཡི་བར་སྣང་ཞིང་དེ་འདྲའི་ང་ཡི་བ་ལ་དམིག་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་བར་ཞེན་བ་ནི་ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ང་ཡི་བར་སྣང་ཞིང་ཞེས་པས་ང་ཡི་བ་སྣང་གཞིའི་མིག་སོགས་ལ་མི་འཇོག་བར་དེ་དག་ལ་བློས་སྣང་ཙམ་བའི་ང་ཡི་བར་བཤད་ཅིང། ལྷག་མས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ང་ཡི་བར་འཛིན་པ་སྐྱེ་ཚུལ་
བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ང་འཇོག་པ་ན་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་མི་འཇོག་པར་ཕུང་པོ་ལ་ངར་སྣང་ཙམ་དེ་འཇོག་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ང་ཡི་བ་འཇོག་བ་ན་ང་ཡི་བར་བྱེད་རྒྱུའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་མིག་སོགས་ང་ཡི་བར་མི་འཇོག་པར་
ང་ཡིར་བྱེད་རྒྱུའམ་གདགས་གཞི་དེ་དག་ལ་ང་ཡི་བར་སྣང་བ་ཙམ་དེང་ཡི་བར་ འཁོར་གསུམ། མ་ཁྱབ་ན། ང་ཡི་བའི་གདགས་གཞི་མིག་སོགས་ང་ཡི་བར་འཇོག་རིགས་པར་ཐལ་བ་དང། ང་ཡི་བ་གདགས་
གཞི་ཕུང་བོ་དང་མིག་སོགས་ལ་མིང་དང་བློས་ཕར་བཞག་ཙམ་དང་སྣང་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ང་ཡི་བའི་གདགས་གཞི་ཡོད་པ་གང། དེ་དག་ལ་ང་ཡི་བར་སྣང་ཙམ་ཞིག་ལ་ང་ཡི་བ་འཇེག། བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་
ཁས༑ ཐལ་འགྱུར་སྔ་ཕྱི་གང་ལ་མ་ཁྱབ་སོགས་སྨྲས་ཚེ་དབུ་མ་བའི་དྲི་མེ་བྲོ་དུང་དངོས་འཛིན་སྟུག་བོར་སྣང་ངོ། །ད་དུང་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་བསྟེན་ལ་བསགས་སྦྱངས་དང་སློབ་སྦྱོང་ལ་རེམས། བསྐལ་ཆེན་ཁ་ཤེས་ལས་ཡང་ཡོད་

[415A]༄༅། །དཀའ་བར་འདུག་གོ་གོང་གི་མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་དེར་ཐལ། གང་ཟག་གང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཡི་བ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ང་ཡི་བའི་གདགས་གཞིའི་མིག་སོགས་ང་ཡི་འཛིན་པའི་
ཕྱིར༑ འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང། སོ་སྐྱེའི་མིག་སོགས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དམིགས་ནས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློས་ཁྱོད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་སོ་སྐྱེའི་
རྒྱུད་ཀྱི་ང་དང་ང་ཡི་བ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ང་ཡི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། ཤིན་ཏུ་ཁྱབ་པར་ཐལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཡི་བ་ལ་དམིགས་ནས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་གང་ཡིན་པ་ནི་ང་ཡིར་འཛིན་བའི་
འཇིག་ལྟ་དང་གང་ཟག་གི་བདག་གི་བ་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ང་ཡི་བ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ནི། ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་སྟ་
ལྷན་སྐྱེས་དང། གང་ཟག་གི་བདག་གི་བ་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་བ་གཉིས་ཀའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སྟོང་ཐུན་ལས་ཀྱང། རང་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་ཀྱང་ང་ཡི་
བར་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་ལ་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་

[415B] རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ང་ཡི་བའི་གཞི་མིག་རྣ་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྟོང་ཐུན་ལས་ཀྱང། དེ་དག་ང་ཡི་
བར་སྣང་བའི་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ནི་ང་ཡི་བར་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་མིན་ལ་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མིག་སོགས་དེ་དག་ལ་ང་ཡི་བར་སྣང་བ་ང་ཡི་བ་དང་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་ལ་ང་ཡི་བར་སྣང་བ་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པར་གྱུར་བའི་ང་ཡི་བ་ཡིན་ཀྱང་དེ་དག་གང་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་སོགས་
ཤིན་ཏུ་མང། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ལ་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ཕྲ་མོ་དང། འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་རགས་བ་བདག་གཟུགས་སུ་ལྟ་བ་སོགས་ཉི་ཤུ་བོ་སྟེ་གཉིས་ཡོད་ཟེར་ན། འོ་ན་འཇིག་ལྟ་ལྷན་
སྐྱེས་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀ་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀ་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། འདོད་ན། དེ་གཉིས་ཀའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་རེ་རེ་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོར་ཐལ། དེ་
གཉིས་ཀ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས། ཡང་རྟོག་གེ་བ་མང་བོ་ན་རེ། ངའོ་སྙམ་པའི་ཐ་སྙད་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་དང། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་གང་ཡིན་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དང་བདག་དེ་ལ་དམིགས་བས་

[416A]༄༅། །ཁྱབ་སྟེ། རྒྱུད་གཞན་གྱི་བདག་མ་གང་ཟག་ལ་དམིགས་བའི་འཇིག་ལྟ་མེད་བའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ནི་མགོ་བོ་ཆེ་ཤོས་སུ་སྣང་ངོ། །ལྷས་སྦྱིན་རྒྱུད་ཀྱི་ངའོ་སྙམ་པའི་བློའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་ན་ལྷས་སྦྱིན་ཡིན་དོགས་
བར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་ཀྱི་ངའི་སྙམ་བའི་བློའི་དམིགས་བ་ཡིན་ན་བློ་དེ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་བའི་བདག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། ལྷས་སྦྱིན་རྒྱུད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ལ་བརྟན་ནས་ཚེ་སྔ་མ་འགའ་ཞིག་
ལ་ལྷ་དེ་དང་མི་དེ་འདྲར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་བའི་ཚེ་རབས་དྲན་བའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་ལྷ་དང་མི་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། ལྷས་སྦྱིན་ཡིན་བར་ཐལ་ལོ། །དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ངའི་སྙམ་བའི་བློའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་
རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་ངའོ། སྙམ་བའི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལྷས་སྦྱིན་དེ་བདག་དུ་མར་ཐལ་བ་དང་དེ་ལྟ་མི་སྔ་ཕྱི་གསུམ་ག་དུལ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་བར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་རིགས་
བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ཚེ་འདིའི་མི་ལྷས་བྱིན་གྱི་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ན་ང་སྔར་དེ་དང་དེར་སྐྱེས་འདུག་སྙམ་དུ་དན་བ་ཡིན་གྱི་ཚེ་འདིའི་དུས་ཀྱིས་ཁྱབ་བར་དུ་བྱས་ན་ས་ང་སྔར་དེ་དང་དེར་སྐྱེ་འདུག་སྙམ་དུ་མི་དྲན་ནོ། །དེས་ན་ཚེ་འདིའི་
ལྷས་བྱིན་གྱིས་གང་ལ་དམིགས་ནས་ངའོ་སྙམ་བསྐྱེ་བའི་དམིགས་པར་གྱུར་བའི་བདག་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་ཡང་ཡོད་བས་དེ་ལྟར་དྲན་བ་མི་འགལ་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་ལ་དམིགས་

[416B] དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་འཇིག་ལྷའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་བདག་ལ་འཇིག་ལྷས་དེ་རང་རྒྱུད་ལྡན་དུས་ཀྱི་གང་ཟག་དེ་ཁོ་ན་ཁྱབ་བར་ཐལ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་ལོ་ཟླ་ཞག་དུས་
སྔ་ཕྱིའི་བདག་རེ་ཡང་མེད་པར་རང་དུས་ཀྱི་བདག་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་བས་ཁབ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ངའི་སྙམ་དུ་ཡུལ་དུས་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་འཛིན་བའི་འཇིག་ལྷ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ངའོ་སྙམ་དུ་ཡུལ་
དུས་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་འཛིན་བའི་འཇིག་ལྟ་འདི་དམིགས་ཡུལ་ལ་དེ་ལྟ་ཡོད་བའི་ཕྱིར། རབ་བྱེད་དགུ་བའི་རིགས་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་ཚེ་འདིའི་དུས་ཀྱི་གང་ཟག་དེ་ཉིད་སྐྱེས་བ་ཕྱི་མར་མི་འགྲོ་ཡང། ངའོ་
སྙམ་བའི་བཙལ་ཞིག་དེར་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལས། ཞེས་པ་ནས། འདི་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དུས་འདིའི་བདག་ཅེས་སོ་སོར་མི་འབྱེད་བར་སྦྱིར་བདག་བདེ་བ་ཐོབ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་ནས་བྱེད་ལ་བདག་ཙམ་ཡང་དུས་དེ་
དག་ཏུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་དེས་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཐ་སྙད་ཚད་མར་གྱུར་བའི་ངའོ་སྙམ་བསྐྱེ་ཚུལ་ཡིན་ཀྱང་དེའི་རིགས་པ་འཛིན་ལྟ་ལའང་སྦྱར་རོ། །མིས་རྒྱུད་ཐ་དད་བའི་ལྷའི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་
ངའོ་སྙམ་བ་མི་སྐྱ་ཡང་རྒུད་གཅིག་བའི་གྲོལ་བ་ཐ་དད་ལའང་སྐྱེ་བ་ཡོད་བར་ཐལ། མི་ལྷས་སྦྱིན་གྱིས་དུས་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་ངའི་སྙམ་བའི་དམིགས་བ་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་ངའི་སྙམ་བ་སྐྱེ་

[417A]༄༅། །བའི་དམིགས་པས་ལ་དུ་མ་ཡོད་ལ་སོ་སོར་ཕྱི་ནས་ལྷ་དང་མིའི་ང་ལ་དམིགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་མེད་བའི་ཁྱད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ལྷས་སྦྱིན་གྱི་དུས་སྔ་ཕྱི་སོ་སོ་མ་ཕྱེ་བར་ངའི་སྙམ་པའི་
དམིགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་བདག་ནི་ཐོབ་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པའི་ང་ཙམ་ཡིན་པས། ཞེས་པ་ནས། ལྷས་སྦྱིན་གྱི་སྐྱེ་བ་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་བདག་ལ་ངའོ་སྙམ་དུ་བཟུང་བའི་བདག་ནི་ཚེ་རེ་རེའི་བདག་ཕྱོགས་རེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་ཐ་སྙད་ཚད་མ་ཡིན་ཀྱང་འཇིག་ལྟ་གཉིས་ཀར་སྦྱར་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་ལྷ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ངའོ་སྙམ་པ་དང་མིའོ་
སྙམ་པའི་འཇིག་ལྷ་མེད་པ་ཊིཀ་ཆེན་དང་ལམ་རིམ་དགོངས་པ་ཟེར་ན། འོ་ན་འཇིག་ལྷས་དར་བཟུང་ཚུལ་ལ་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་ངར་བཟུང་ཚུ་རེ་དང་མི་རིགས་བཞིའི་ངར་བཟུང་ཚུལ་སོགས་མེད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེས་བཟུང་ཚུལ་ལ་ཡུལ་གྱི་བདག་ལ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བ་རང་ཙམ་དང་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་ང་གཉིས་ཡོད་པ་བཞིན་ངར་འཛིན་ཡང་སོ་སོར་ཕྱེ་མ་ཕྱེ་གཉིས་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོང་
མི་ནུས་ཏེ། རྩ་བར། ངར་འཛིན་དེ་དག་ལ་ཡང་འཇུག་མཐོང་སྟེ། །ཞེས་དང། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ཡུལ་གྱི་བདག་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངར་འཛིན་ཡང་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་དང་མ་ཕྱེ་བའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་

[417B] ཡང་སྟག་ཚང་ཁ་ན་རེ། བདག་འཛིན་དཔྱོགས་དུས་ཕུང་པོ་དང་ཐ་དད་པའི་བདག་དངོས་འཛིན་འགོག་པ་དང་ཕུང་པོ་རྗེས་སུ་འགོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལྷན་སྐྱེས་ལ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཕུང་
པོ་མ་གཏོགས་དེ་འཛིན་ན་གྲུབ་ཕྱིར། །ཟེར་ནས་ལྷ་ཁྲིད་དག་ལ་ཟུར་ཟབ་ལྟར་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟོགས་གེ་བ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་བདག་དང་ཕུང་པོ་ཐ་དང་དུ་འཛིན་པ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་མེད་དོ་ཟེར། འདི་གཉིས་ཀས་གཡག་ཞར་གྱི་རྩ་ལྟར་ཕྱོགས་མཐོང་དེའི་ངམ་
སྐད་ཡིན་ཏེ། འོ་ན། བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཡང་ངའི་ལུས་ངའི་སེམས་ཞེས་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང། བདག་ཕུང་རྗེ་ཁོལ་ལྟར་འཛིན་པའི་ལྷན་སྐྱེས་མེད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་
འཐད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། རང་དུ་ལྟ་བ་དང་འགྲེལ་ཡོངས་སུ་བཟད། །གསུམ་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང། རྩ་བར། ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་དེ་འཛིན་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་པས་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་
དང༑ ཕུང་པོ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་རྟག་དག་ལྷན་སྐྱེས་ལ་འཛིན་པ་མེད་པར་བཤད་ཀྱང་ཐ་དད་ཙམ་མ་བཀག་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྩ་བར། དེས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་རྟག་
འདི་མ་མཐོང་ལ། །ངར་འཛིན་དེ་དག་ལ་ཡང་འདུག་མཐོང་སྟེ། །དེས་ན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་བདག་འགའ་མེད། །ཅེས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ངའི་སྙམ་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་བདག་འཛིན་ཟེར་ན། འོ་མ་བུམ་པའི་

[418A]༄༅། །སྙམ་པའི་བློ་བུམ་པ་བདེན་འཛིན་ཡིན་པར་ཐལ། ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཐལ་བ་དང། བུམ་པ་གང་ཡང་མིན་པ་བུམ་པའི་གནས་
ལུགས་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང་དོན་དམ་དེ་ཐ་སྙད་འཇིག་བྱེད་དུ་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྩ་བར། སྟོང་ཉིད་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཀག་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སངས་འཕགས་ཀྱི་
རྒྱུད་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་རྒྱུད་ལ་མི་འཇིགས་པའི་དམ་བཅའ་བཞི་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་གོང་དུ་དེའི་རྫས་རིན་ཐང་ཚང་བ་བརྐུས་ན་ཕམ་བ་
བཅས་ལྡན་ལ་འབྱུང་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་རྗེས་སུ་ད་ལྟར་བརྐུས་ཀྱང་ཕམ་བ་མི་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། སངས་འཕགས་རྒྱུད་ལ་ངའོ་སྙམ་པ་དང་ངའི་ནོར་རོ་སྙམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། བདག་ཏུ་འཐུང་
བ་མེད་པས་ཀྱང་ཕམ་པ་སྐྱེང་པར་འགྱུར་རོ། །རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ལུང་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་རྩ་ལས་ཀྱང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ལྷ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པའི་བཤད་བྱའི་མདོ་རྩ་འགྲེལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་
ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཕྱིའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བདག་གི་བ་ལ་དམིགས་ནས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ང་ཡིར་འཇིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕྱི་ནང་ལ་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡོན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་

[418B] འདོང་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡོ་བྱད་བདག་ཏུ་བཟང་བས་འཇིག་ལྟར་མི་འགྱུར་རང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡོ་ཡང་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་དོན་ཡོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱས་པར་འདི་
སྐོར་རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་གཞན་མི་རྒྱས་པས་བློ་གྲོས་ཡོད་ན་དེར་བ་ལྟའོ། །རང་ལུགས་ནི། འཇིག་ལྟའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་དམིགས་ནས་རང་ངོས་ནས་ད་དང་ང་ཡི་གང་རུང་གི་རྣམ་པར་
ཞུགས་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ། འཇིག་ལྟའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོ་ཐོབ་བྱས་སོ། །རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་རང་ངོས་ནས་ངར་ཞེན་པའི་འཇིག་ལྟ་དེ་དར་འཛིན་འཇིག་ལྟའི་མཚན་ཉིད། དེས་དང་ཞེན་ཚུལ་གྱི་
དབྱེ་ན་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཡུལ་ཀྱི་བདག་གི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་རང་ངོས་ནས་ང་ཙམ་དུ་ཞེན་པ་ཞིག་དང། བདག་ནི་མིའོ། །བདག་ནི་མི་བཟང་བོའོ། །བདག་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་གྱི་བདག་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་རང་ངོས་ནས་ཞེན་
པ་དུ་མ་སོགས་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། ངར་འཛིན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ལྟར་ང་རྐྱང་མ་ཡིན་པར་གཙོ་བོར་བདག་གི་བའི་གདགས་གཞིའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ང་ཡི་བ་ལ་དམིགས་ནས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་ལྟ་བདེ། ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་
ལྟའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་རྟོགས་ཚུལ་རིགས་པ་བསྒྲེ། འཇིག་ལྟ་གཉིས་འགལ་ལ། འཇིག་ལྟ་གཉིས་ལ་བདག་འཛིན་གྱིས་ཁྱབ་ཀྱང་བདག་འཛིན་ལ་འཇིག་ལྟས་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཞན་རྒྱུད་ལ་དམིགས་པའི་བདག་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་

[419A]༄༅། །མི་གཅིག་པ་ལ་རྒྱུད་གཞན་གྱི་འཇིག་ལྟ་མི་འཇུག་ཀྱང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་འགྲོ་བ་ཐ་དད་ལའང་འཇུག་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་ཚད་མ་ཡང་འཇུག་པར་བཤད་པར་འགྱུར་བ་ས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་ལྟ་རགས་
པ་ལའང་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཡོད་ཅིང། ཕྲ་བ་ལ་ཡང་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་ལ་གྲུབ་མཐས་བསླད་མ་བསླད་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་བྱ་གཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལུགས་
འདི་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཐལ། འཇིག་ལྟའི་ཡུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེའི་དམིགས་པ་ནི་
བདག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ངར་འཛིན་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འཇིག་ལྟའི་དམིགས་བ་བདག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་
དམིགས་པ་རྟག་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་གཏན་ནས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་རྟོག་གེ་པས་འདོད་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། འོ་ན་དེའི་དམིགས་ཡུལ་བདག་ཁོ་ནར་བཤད་པའི་རྣམ་བཅད་ཡོངས་གཙོད་
མེད་པར་ཐལ། དེ་རྟག་པ་དང་བདག་མ་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གཉིས་པ་བདག་དང་བདག་གི་བ་བདག་མེད་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་བདག་རང་བཞིན་མེད་པ་དང། བདག་གི་བ་རང་བཞིན་མེད་

[419B] དང་པོ་ལ། རང་སྡེའི་འདོད་པ་དགག་པ་དང། གཞན་སྡེའི་སྒྲོ་བཏགས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། ཟ་བོ་རྟག་དངོས་བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག། ཅེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་གཞན་སྡེའི་འདོད་པ་བརྗོད་ནས། དེ་
དགག་པར། རྩ་བར། མོ་གཤམ་བུ་ལྟར། ནས། དེས་ན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་བདག་འགའ་མེད། ཅེས་པའི་བར་བྱུང། རང་སྡེའི་འདོད་པ། རྩ་བར། ཁ་ཅིག་བདག་ལྟའི་རྟེན་དུ་ཕུང་པོ་ནི། །ལྔ་ཆར་ཡང་འདོད་ཁ་ཅིག་སེམས་གཅིག་
འདོད། །ཅེས་བྱུང། དེ་དགག་པར། རྩ་བར། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ན་དེ་ཕྱིར་དེ། །ཞེས་པ་ནས། ཡོད་མིན་དེ་ཉིད་དང་ནི་གཞན་ཉིད་མེད། །ཅེས་བྱུང། གཉིས་པ་བདག་གི་བ་རང་བཞིན་མེད་ཚུལ་འཆད་པར། རྩ་བར། གང་ལ་རྟག་
ཏུ་འགྲོ་རྣམས་ངར་འཛིན་བློ། །ནས། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། ཞེས་བྱུང། འདིའི་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། འཇིག་ལྟའི་དམིགས་པ་ལ་དང། གདགས་གཞི་གདགས་ཆོས་འཇོག་ཚུལ་ལ་
དང༑ ༑ཞོག་ཚུལ་ལ་དང། རྒྱུད་གཅིག་གི་བདག་གི་ལྡོག་པ་འབྱེད་ཚུལ་ལ་དཔྱད་པ་ལྔ་ལས། འདིར་མུ་སྟེགས་པས་བདག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ཚུལ་བཤད་ན་མང་བར་འགྱུར་ལ་རྒྱས་པར་གཞན་དུ་བཤད་པས་དེར་བལྟའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་
འཇིག་ལྟའི་ཡུལ་ལ་བདག་གམ་གང་ཟག་མི་དགོས་ཟེར་ན། དེ་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ལ་བདག་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེའི་དམིགས་པ་ནི་བདག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ངར་འཛིན་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་

[420A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། འཇིག་ལྟའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འདོད་པ་ནི་རང་སྡེ་ལ་གནས་མ་བུ་བ་ཁོ་ནར་ངེས་ཟེར་ན། སློབ་དབོན་ལེགས་ལྔ་ན་ཡབ་སྲས་སོགས་རང་རྒྱུད་བ་དུ་མས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ་
འདོད་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་པའི་བདག་མེད་བས་ན་བདག་ལྟའི་དམིགས་བ་ལ་ཕུང་བོའི་ཚོགས་བ་དང་གཙོ་བོར་སེམས་རབ་འཇོག་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མང་བ་གུར་བས་དེ་ལྟར་འདོད་བའི་ཕྱོགས་
ལ་བརྟེན་ནས་སྨྲ་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཕུང་པོ་ལས་གཞན་བདག་གྲུབ་མེད་བའི་ཕྱིར། །བདག་ལྟའི་དམིགས་བ་ཕུང་བོ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། འདིར་རང་གི་སྡེ་བ་དག་ན་རེ། ཞེས་དང། དེའི་ཕྱིར་བདག་ནི་ཕུང་པོ་
ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །ཕྱོགས་འདི་ནི་རང་གི་སྡེ་བ་མང་བོས་བཀུར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་གི་སྡེ་བ་དག་ཅེས་སྦྱིར་བཏང་དུ་སྨྲས་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་བར་ཐལ། དེ་ལྟར་
དུ་ལེགས་ལྡན་སོགས་བཞེད་པ་གང་ཞིག། དབུས་མཐའི་རྗེས་འབྲང་དབུ་སེམས་མང་བོ་ཡང་འདོད་བའི་ཕྱིར། དང་བོ་དེར་ཐལ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་མུ་སྟེགས་བ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་སེམས་བདག་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ན་ཁོ་འོ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་གྲུབ་བ་
ལ་སྒྱུར་བར་འགྱུར་ཞེས་བཞེད་བའི་ཕྱིར། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། གྲུབ་བ་ལ་སྒྲུབ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་བར་ཤེས་བ་ལ་བདག་གི་སྒྲ་དངོས་བུ་འདོགས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་བར་ཤེས་བ་ནི་སྲིད་

[420B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང། བདག་གི་སྒྲ་དངོས་སུ་འདོགས་ཞེས་དངོས་མིང་དུ་འཇུག་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་བ་དེར་ཐལ། དེ་དག་གིས་རྣམ་གེས་
ཞེས་བའི་བྱེད་པ་བོ་ལ་རྣམ་ཤེས་ཤིག་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་ཁྱེད་པ་བོ་གང་གིས་ཡུལ་རྣམ་བར་ཤེས་རྒྱུ་དེ་བྱེད་པ་གང་གིས་ཤེས་དྲིས་བའི་ལན་དུ། རྣམ་ཤེས་བྱེད་བ་བོ་དང། སེམས་བྱུང་ཤེས་བ་བྱེད་པ་དང། ཡུལ་དེ་
རྣམ་བར་ཤེས་བར་བྱ་བར་བཞག་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཤེས་བ་བྱེད་བ་ཡིན་ན་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་བའི་བྱེད་བ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན། ཞེས་དང། དེའི་ལན་དུ་ཅི་སྟེ་སེམས་བྱེད་བ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་
དེ་ཡང་མི་རིགས་ཞེས་དབུས་མ་ཐའི་ལུང་དྲངས་བའི་ཕྱིར། གྲུབ་དོན་འཆད་བ་ན་དེ་ཉིད་ལས། དེས་ན་ཤེས་བ་བྱེད་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། སེམས་ཀྱང་བྱེད་བ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཡང་རྟོག་གེ་འབར་བའི་
ལུང་དེའི་དོན་ལ་སྟག་ཚང་བ་ན་རེ། ལུང་དེས་རྣམ་ཤེས་བ་དག་ཏུ་མ་བསྟན་བར་ཐལ། ལུང་དེས་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ན་གདགས་གཞིར་བ་ཤད་ཟེར། ཡང་འཇུག་བའི་ལུང་དེ་དག་གིས་ཀྱང་གནས་མ་བུ་བས་ཕུང་བོ་ལྔ་གདགས་གཞིར་
འདོད་པ་དང་ཀུན་གཞི་ཙམ་གདགས་གཞིར་འདོད་བར་བསྟན་ཟེར་རོ། །དམ་བཅའ་དང་བོ་ལ་འོ་ན་ལེགས་ལྡན་གྱེས་བདག་གི་གདགས་གཞིར་ཕུང་པོ་ལྔ་མི་འདོད་བར་ཐལ་ལོ། །དེས་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ན་དེར་འདོད་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་

[421A]༄༅། །འདོད་ན། དེས་མི་ལྟ་བུའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ཅན་ལ་ཕུང་ཕོ་ལྔ་ཀ་ཚོགས་པ་དེ་འཇོག་པ་དང། སྲིད་པ་གསུམ་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྔར་འཁོར་མཁན་ལ་གཙོ་བོར་རྣམ་ཤེས་འཇོག་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་
ཐལ༑ །དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྲིད་པ་ལེན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ལུས་དང་དབང་པོའི་ཚོགས་དག་ལ་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བདག་ཡིན་ནོ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྲིད་བརྒྱུན་དུ་ལེན་མཁན་གྱི་བདག་ལ་རྣམ་ཤེས་བཞག་ཅིང། ལུས་དང་དབང་པོའི་ཚོགས་དག་ཅེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ལུས་དང་དབང་པོ་ཚོགས་ཙམ་བདག་དང་ལུས་
སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་གདགས་གཞིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཚོགས་ཙམ་ཤིང་རྟ་དང། དེའི་ཡན་ལག་གདགས་གཞིར་འདོད་པ་བཞིན་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཤེས་བྱེད་དུ། ཇི་སྐད་དུ་
དཔེར་ན་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ལ། །ཤིང་རྟ་ཞེས་ནི་དྲན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་ནས། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སེམས་ཅན་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དཔེ་ཀློག་ཡང་མ་བྱས་པར་འོལ་ཚོད་
བྱས་སྣང་ངོ། །གཞན་ཡང། ཟླ་བས་ཕུང་པོ་ཚོགས་ཙམ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་དང། ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཚོགས་ཙམ་ཤིང་རྟར་འདོད་པ་བཀག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་མཁན་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཟླ་བས་

[421B] ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱིས་དེ་འདོད་པ་ཟླ་བས་བཀག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གཞན་ཡང། དེ་དག་གིས་བདག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པད་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ་
དེ་དག་གིས་བདག་བཙལ་ཚེ་རྙེད་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། རྩ་བར། མི་བརྟགས་གྲགས་པར་གཏི་མུག་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཏགས་དོན་དབྱད་མི་རུང་ཞེས་དཔྱད་པ་འགོག་ཡུལ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །གོང་གི་རྟགས་མ་ལུས་
ན༑ དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་བདག་ཅེས་བཏགས་པའི་གདགས་གཞི་དེ་གང་རུང་ཞིག་དེར་འཇོག་ཕ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་དཔྱད་ལ་དགག་གོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་དེ་དག་གིས་བདག་བཏགས་ཡོད་
དུ་མི་འདོད་པར་ཐལ། བདག་དེའི་མཚན་གཞི་རྣམ་ཤེས་དང། ཀུན་གཞི་རྣམས་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་གིས་བདག་དང་གང་ཟག་གི་རང་ལྡོག་བཏགས་ཡོད་དང། གཞི་ལྡོག་ལ་རྫས་ཡོད་ཁས་ལེན་བ་མི་འགལ་
བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདུས་བྱས་ལྡན་མིན་བཏགས་ཡོད་ཡིན་ཀྱང་མཚན་གཞི་ལ་དེ་ལྟར་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ཕྱིར། མདོ་ཉིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། གང་འདོད་ཆགས་པ་དང། གང་ལ་འདོད་ཆགས་པ་དང་
གང་གིས་འདོད་ཆགས་པ་དང། གང་ཞེ་སྡང་བ་དང། གང་ལ་ཞེ་སྡང་བ་དང། གང་གིས་ཞེ་སྡང་བ་དང། གང་གཏི་མུག་པ་དང། གང་ལ་གཏི་མུག་པ་དང། གང་གིས་གཏི་མུག་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ།།

[422A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པའི་གང་འདོད་ཆགས་པ་སྟེ་ཆགས་མཁན་དང། ཆགས་ཡུལ་དང། ཆགས་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་བདེན་པར་མི་དམིགས་པར་བཤད་པའི་དོན་འཆད་པར། རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་འདོད་
ཆགས་སྔ་རོལ་ན། །འདོད་ཆགས་མེད་པའི་ཆགས་ཡོད་ན། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །ཆགས་ཡོད་ན་ཞེས་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་དེ་ངོས་འཛིན་པ་ལ་ལེགས་ལྡན་དང་ཟླ་བའི་ལུགས་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ལ་ལུགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་དེ་ལ་སེམས་ཤིག་འདོད་པ་གང་ཞིག། ཟླ་བས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ལ་སེམས་དང་གཙོ་བོར་
གང་ཟག་ཅིག་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། གང་ཚེ་སེམས་ནི་འགག་བ་ལ། །མངོན་དུ་ཕྱོགས་ཤིང་སྐྱེས་པའི་ཚེ། །གང་ལ་གང་གིས་ཆགས་པར་འདོད། །ཆགས་པ་འགའ་ལའང་མི་འདོད་དོ། །ཞེས་
དེ་བཞིན་བཤད་ལ་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་འགགས་པའི་ཚེ་ཆགས་པའི་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་མི་དམིགས་པར་བཤད་ལ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་ཆགས་པ་ངོས་འཛིན་པ་ན། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་
སེམས་ལ་ཆགས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཡིན་ན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སེམས་ལ་རྟེན་ཆགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེ་སྡང་བ་དང་གཏི་མུག་བ་སོགས་ཀྱང་དེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཚིག་

[422B] འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་ཞེན་དང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང། ཕྲད་ཞེན་དང། མངོན་པར་ཞེ་ན་པ་ཞེས་བྱ་བདག་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཆགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་དང། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། དེ་ལ་
འདོད་ཆགས་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་དམིགས་ནས་སྲེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་བྱུང་ངོ། །ཆགས་པ་ནི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་སམ་གང་ཟག་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་ནོ། །ཞེས་དང། སྔར་ལས་འགག་
པའི་རྟེན་གྱི་རྣམ་བཤད་བཀོད་པས་ཤེས་ལ། འགྲེལ་པ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། འདི་ལྟར་ཆགས་པ་ཡོད་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱང་འདིའི་འདོད་ཆགས་འདིའི་ཞེས་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་ན་དེ་སུའི་འདོད་ཆགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་
ལྟར་གཞི་མེད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་མི་འཐད་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཤིན་ཏུ་གང་ཟག་ཁོ་ནར་གསལ་ལོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། མང་བཀུར་བ་ཁ་ཅིག་གིས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཀ་དང་དེ་རེ་རེ་ནས་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་པ་དང་བདག་ཏུ་འདོད་
པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། མང་བཀུར་བ་ཁ་ཅིག་གིས་བདག་ལྟའི་རྟེན་དུ་སྟེ་དམིགས་པར་ནི། རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་ཡང་འདོད་ཅིང། བདག་ཏུ་ཞེན་བ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅིང་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཚོགས་པ་དང་བསྡོམས་པ་འདོད་ཀྱི་རེ་རེ་ཙམ་ལ་མི་འདོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་བདག་ལྟ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་མཛད་

[423A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདག་རྟག་པ་དང་གཅིག་བུ་དེ་མ་ཡིན་གྱི་ཕུང་པོ་འཇིག་པ་ཡིན་པ་དང། དེ་ཡང་དུ་མ་ཚོགས་པ་ཞིག་དགོས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བཏགས་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རང་
འགྲེལ་དང་རྣམ་བཤད་གཉིས་ལས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཁྱེད་ཅག་གི་ལྟ་བ་འདི་ནི་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚོགས་བ་ལ་ཡིན་གྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་ཕུང་བོ་བདག་ན་དེ་ཕྱིར་དེ། །མང་པས་
སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕུང་བོ་བདག་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ལ་བདག་དུ་མར་ཐལ་པ་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་མིག་རྣ་སོགས་ང་ཡི་བ་ཡིན་པ་དང་ཡི་བ་གང་ཟག་ཡིན་ཟེར་བདག་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་བོ་དེའི་བདག་དུ་
མར་ཐལ། དེའི་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་བ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཡི་བ་དུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་རྣ་རེ་རེ་ནས་ང་ཡི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་ཅིང། གལ་ཏེ་མིག་སོགས་བདག་གི་བ་ཡིན་ན། །དེ་དག་མང་ཕྱིར་བདག་
གི་བ་མང་འགྱུར། །ཞེས་འདོན་པ་བསྒྱུར་ཆོག་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། མདོ་ལས། སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ན་བདག་གཅིག་བུ་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་རང་སྡེ་རང་
བཞིན་གྲུབ་པར་སྨྲ་བ་མང་པོ་ན་རེ། ཉ་ནས་ལས། མིར་གྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་མི་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་བར་སྐྱེས་པའི་དབང་བོ་དང་ལྡན་པའི་མི་བུད་མེད་དུ་སྐྱེས་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་མདོ་

[423B] འགྲོ་བ་དྲུག་སོགས་ལུས་རྟེན་གྱི་བཀོད་པས་ཕྱི་བར་བསམས་ནས་ཕུང་པོ་ཚོགས་ཙམ་བདག་ལྟ་བི་དམིགས་བ་དང་བདག་མིན་ཀྱང་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཀོད་བཙམ་བདག་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཕུང་
པོ་རྣམས་ཀྱི་བཀོད་པ་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ལས་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་མིང་དང་ཐ་སྙད་འཐོབ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་སིལ་བུར་སྤུངས་པ་ཡང་ཤིང་རྟ་མིན་ལ། ཡན་ལག་འསྒིགས་ནས་དབྱི་བས་ཁྱད་པར་ཅན་མགོ་དང་རྐང་
ལག་གི་དོད་འཕང་ལོ་བཞི་སོགས་ལྡན་བར་གྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཤིང་རྟའི་མིང་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་འདོད་པར་མངོན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཅི་སྟེ་འཕང་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་བ་ཙམ་ཉིད་ནི་ཤིང་རྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་
གང་གི་འཕང་ལོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཤིང་རྟའི་མིང་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཀོད་བ་ཙམ་བདག་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་
ཡང་ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཏུ་འདོད་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཞིག་ཡིན་ལ་གཞན་ལས་ཞིབ་བ་ཡོད་དོ། །འདི་ལ་འོ་ན། བདག་གཟུགས་སོགས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་བར་ལ་འཇོག་པར་ཐལ། འགྲོ་བ་སོ་སོ་ལུས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྒོ་ནས་བཞག་པའི་
ཕྱིར༑ ཁྱབ་བ་ཁས། རྟགས་དེར་ཐལ། འགྲོ་བ་སོ་སོར་འབྱེད་བྱེད་ཡོད། ལུས་ལ་མ་ལྟོས་བར་སེམས་ཙམ་གྱིས་སོ་སོར་འབྱེད་མི་ཐུབ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་གཞན་སླ། གཟུགས་མེད་པ་ཡང་ལུས་རགས་བ་མེད་པས་བཞག་བའི་

[424A]༄༅། །ཕྱིར་དང་འགྲོ་བ་སོ་སོ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། གཟུགས་ཁོ་ནའི་ཁྱད་པར་ལ་བདག་འཇོག་ཅིང་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞི་ལ་མི་འཇོག་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་
དབྱིབས་ཞེ་ན་དེ་གཟུགས་ཅན་ལ་ཡོད་ཕྱིར། །ཁྱོད་ལ་དེ་དག་ཉིད་བདག་ཅེས་འགྱུར་གྱི། །སེམས་སོགས་ཚོགས་ནི་བདག་ཉིད་འགྱུར་མིན་ཏེ། །གང་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་དབྱིབས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན་
དངོས་སུ་འགལ་ལོ། །གདགས་གཞི་གདགས་ཆོས་འཇོག་ཚུལ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལག་པ་གཅིག་པུ་ཡང་ང་དང་ང་ཡི་བ་གཉིས་ཀར་འཇོག་པར་ཐལ། ལག་པ་ལ་རེག་པ་ནང་ལ་རག་གོ་སྙམ་པའི་བློ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་
ལག་པ་བདག་གིའོ་སྙམ་པའི་ཐ་སྙད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་ཚད་མ་ཡང་ཡོད། ཡང་ལག་བ་ན་བ་དང་སོས་པས་གང་ཟག་དེ་ན་བ་དང་སོས་པར་ཡང་འཇོག་ངའི་ལག་པ་ན་བ་དང་སོས་པའི་ཐ་སྙད་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་
སྙེ༑ འདི་ལྟར་སྨྲ་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞན་ལ་དོགས་པ་སླ་ལ། ལག་པ་ལ་རེག་པས་བདག་ལ་རེག་པར་འཆར་གྱི་ལག་བ་བདག་གོ་སྙམ་པ་མི་འཆར་པའི་ཕྱིར་དང། ནད་
སོས་ཙ་ནའང་བདག་ན་བ་དང་སོས་བར་འཆར་ཀྱང་ནད་སོས་ཀྱི་ཆ་དེ་བདག་གོ་སྙམ་དུ་མི་འཆར་བའི་ཕྱིར། ཊིཀ་ཆེན་ལས། ལག་པ་གཅིག་ཉིད་ང་དང་ང་ཡི་བ་གཉིས་ཀར་འཇོག་བ་མ་ཡིན་ནམ། ནས། ལག་པ་ལ་ངའི་སྙམ་

[424B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འདི་ལ་དགོངས་ནས་བདག་གི་མཁན་པོ་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོས། ལམ་ཁྲིད་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ལས། རེས་ཕུང་པོ་སོ་སོའི་སྟེང་ན་ཡོད་པ་འདྲ་བ་སོགས་
འཆར་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་མཁན་དང་ཤོད་མཁན་སྔར་ཡང་དཀོན་པར་བྱུང་སྣང་ངོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མི་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་དུས་གཅིག་ལ་གང་ཡོད་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་
པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་དུས་གཅིག་ལ་དེའི་རྒྱུད་ལ་རྒྱུད་དུ་མ་ཡང་མེད་རྒྱུད་འགལ་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། ད་ལྟའི་རྒྱལ་པོ་སླར་བཅས་ལྡན་དགེ་སློང་བྱས་པ་ཞིག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚེ་དེའི་བདག་དང་མི་དང་རྒྱལ་པོ་དང་དགེ་
སློང་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཕན་ཚུན་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་དུ་ཐལ། ཚེ་དེའི་གང་ཟག་རྒྱུད་ཀྱི་དུས་གཅིག་གི་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་དུས་མཉམ་པའི་དེ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱོད་རྣམས་ཐུབ་པ་དང་
འགག་པ་དུས་མཉམ་པར་ཐལ་ལོ། །ཁྱོད་རྣམས་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྐྱེས་ཙམ་ནས་རྒྱལ་པོ་དང་དགེ་སློང་ཡིན་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང། གང་ཟག་དེ་ཚེ་འཕོས་པ་དང་
སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཡང་མི་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་དག་གི་ཚེ་ཡང་བདག་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཞན་སླ། མིའི་ལུས་རྟེན་མི་མ་ཡིན་ཀྱང་མིའི་ཐ་སྙད་དེ་ལ་རགས་མ་ལས་པར་ཐལ། ཊིཀ་ཆེན་ལས། དེས་ན་ངའོ་

[425A]༄༅། །སྙམ་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་མཁན་གྱི་མི་དང་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་གཞི་བདག་གཉིས་ཁྱབ་མཉམ་དུ་མི་བཟུང་བར་མི་དེ་བདག་དེའི་ཆ་གཅིག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག། ཅེས་དང། ལྟ་བ་ཕུ་ཐག་ཆོད་
པར་དཔྱོད་ན་དེ་ལྟར་དགོས་པས། རྒྱལ་པའི་དབང་བོའི་གསུང་དེ་ཉིད་ལས། དེས་ལུས་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་པ་འདྲ་བ་ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མི་དེ་ཚེར་བས་ཀུན་ཏུ་མི་ཡིན་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་འགགས་
ཀྱང་མི་མི་ལྡོག་པར་འོང་བར་ཐལ། དེ་འདྲའི་དགེ་སློང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་དང་བདག་ཙམ་ལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཤིང། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཊིཀ་ཆེན་ལས། ལྷས་ཕྱིན་གྱི་དུས་སྔ་ཕྱིའི་བདག་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་
བའི་གཞིར་གྱུར་བའི་བདག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་བའི་ང་ཙམ་ཡིན་པས། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་བླངས་དུས་ཀྱི་འགྲོ་བ་སོ་སོ་པའི་བདག་རྣམས་ནི་སྔ་མའི་བྱེ་བྲག་གོ་ཞེས་དང། བདག་དང་ང་ཙམ་སེམས་རྒྱུད་
ལྟར་འཇུག་པས་ན། དེས་པ་དོན་གྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གཟུགས་མཁན་ཆེན་གྱི་གསུང་དེ་ཉི་ལས། རེས་སེམས་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་པ་འདྲ་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ལྷ་ལ་སོགས་
པའི་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་ལུས་བླངས་དུས་ཀྱི་ལྟའི་བདག་སོགས་ཐོག་མེད་ནས་ཡོད་པར་ཐལ། ལྷ་སོགས་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཙམ་ཐོག་མེད་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། མ་གྲུབ་ན། ལྷ་སོགས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱིང་

[425B] ཁྱོད་ཐོག་མེད་ནས་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཁོར་བའི་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཐོག་མེད་གྱུར་ཀྱང་ཐ་མ་དང་ལྡན་པ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ན་མ་ལྷ་སོགས་ཀྱི་ལུས་བླངས་པ་ནས་ལྷར་འཇོག་གི་ལྷར་མ་སྐྱེས་གོང་ནས་མི་འཇོག་བའི་ཕྱིར། ཊིཀ་ཆེན་ལས། འགྲོ་བ་སོ་སོའི་བདག་རྣམས་ནི་སྔ་མའི་བྱེ་བྲག་རེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་
ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་ལྷའི་ལུས་ལྷ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ན་མ་གྲུབ་པ་ན་ལྷ་དེ་གྲུབ། དེ་ན་མ་དོར་བ་ན་ལྷའི་འགྲོ་བ་དོར་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འོ་ན་མིའི་ལག་པ་དེ་མི་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ན་བས་མི་དེ་ན་བ་དང་སོས་པས་མི་དེ་སོས་པར་
འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་ཁས། འདོད་ན། དེ་ལ་ངའི་ལ་ག་བ་མི་སྙམ་པར་ངའི་ངའོ་སྙམ་བར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། །བ་སོ་བ་ཆེན་པོའི་ལྟ་ཁྲིད་ལས། གདགས་གཞི་ཕུང་བོའི་སྙེད་ནས་བདག་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མ་
གྲུབ་པར་གསུངས་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གདགས་གཞི་ཕུང་བོའི་སྟེང་ནས་བདག་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕུང་པོའི་སྟེང་དུ་བདག་གི་ཐ་སྙད་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན་ཕུང་པོའི་ཆ་ཤས་སམ་ཚོགས་ཙམ་མ་མ་
ཕུང་བོ་གང་རུང་ཞིག་བདག་ཏུ་འཇོག་པར་ཐལ། གདགས་གཞི་ཕུང་པོའི་སྟེང་ནས་བདག་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འཁོར་གསུམ། མ་ཁྱབ་ན། ཁྱབ་བར་ཐལ། ནས་ཞེས་པ་འབྱུང་ཁུང་གི་ཚིག་ཡིན་པས་གདགས་

[426A]༄༅། །གཞིའི་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་ཡང་འགྱུར་ལ་ཕུང་པོའི་ནང་ནས་དེ་ལྟར་མི་འཇོག་ན་འཇོག་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཆུང་ལས། ངའི་སྣང་ཚུལ་ང་ཧྲང་ཧྲང་བ་དང་ཕོབ་ཕོབ་པ་ལྟ་ཕུང་
བོ་དང་དབྱེར་མེད་བར་འཆར་བར་བཤད་པ་ལ་སྟག་ལོ་སོགས་ན་རེ། ང་སྣང་ཚུལ་དེ་ལྟར་འདོད་བ་གཏན་ནས་མི་འཐད་པར་ཐལ། ང་ལྡན་མིན་ཡིན་བས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ལ་དེ་འདྲ་མི་འཆར་བའི་ཕྱིར་དང། ང་གཟུགས་
ཅན་མ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་སོགས་ཟེར་རོ། །དེ་ལའོ་ན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ལུས་ཅན་གྱི་བདག་སྣང་བ་ན་ཕུང་པོ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྣང་མི་དགོས་པར་ཐལ། ང་སྣང་ཚུལ་ལ་ཧྲང་ཧྲང་བ་སོགས་སྣང་བ་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་
ན༑ ལྷན་སྐྱེས་ལང་སད་བའི་ཚོ་གདགས་གཉིས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར་བཏགས་ཆོས་ང་གཟུགས་དང་ཤེས་པ་མིན་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་འཆར་བར་ཐལ་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྩ་བར། ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་དེ་འཛིན་མ་གྲུབ་
ཕྱིར༑ ༑ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་བར་ཐལ་བ་དང། ཁྱོད་རང་གིས་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལས་ཡན་གར་བ་མི་འཐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་འགལ་ལོ། །གཞན་ཡང། འཇིག་ལྟའི་དམིགས་ཡུལ་ལང་ཧྲང་ཧྲང་བ་དང་ཕོབ་ཕོབ་བ་སོགས་མེད་པར་
ཐལ༑། དེ་འདྲའི་ང་འཆར་ཚུལ་མེད་བའི་ཕྱིར། འདོད་ནི་ནུས་ཏེ། ལྷན་སྐྱེས་ལ་ངའི་གདགས་གཞི་གདགས་ཆོས་དབྱེར་མེད་འོ་ཆུ་འདྲེས་བ་ལྟ་བུའི་ངོས་ནས་ངའི་སྣང་ཚུལ་འཆར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཆོ་གདགས་

[426B] དེ་ལྟ་ན་བདག་ལ་གདགས་གཞི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མི་ཚང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། 
མ་ལས། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན། ཕུང་བོའི་མཚན་ཉིད་མེད་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ལས། འཆར་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཞིག་བྱུང་བའི་མཐར་ལུས་སེམས་གཉིས་པོའི་ཆུ་འདྲེས་པ་གཞིན་
དབྱེར་མེད་པ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་ད་དེ་ངའི་དོས་ནས་ཡོད་པའི། །ནས། ད་དེ་དང་རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཆུ་ཆུར་བཞག་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་དོན་མྱོང་ཐོག་ནས་བཤད་
པ་སྔོན་མེད་པའི་ལེགས་བཤད་ཅིག་སྣང་ངོ། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་ང་ལྡན་མིན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ང་སྒོར་ཁྱིལ་ལེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ང་སྒོར་སྦོར་ཡིན་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། རྟ་དཀར་པོ་ཡོད་ཀྱང་དག་
པོ་ཡིན་ཟེར་མཁན་མི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ན་རེ། ད་ཕུང་པོ་དེ་ལ་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ད་དེ་འདྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། ཁོ་རང་ལ། འོ་ནང་ལ་གདགས་གཞི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་མེད་བར་
ཐལ༑ ད་དེ་ཕུང་པོ་ལ་མིང་རྐྱང་ཕར་བཏགས་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། ད་དཀར་ཤམ་དང། ང་ཚོར་བ་བོ་དང། ད་འདུ་ཤེས་པ་བོ་དང། ང་ལས་སོགས་

[427A]༄༅། །འདུ་བྱེད་པ་པོ་དང། ཡུལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་པོའི་ང་རྣམས་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་དང། ཕུན་པོ་སྐྱེ་འཇིག་བྱས་པས་ང་ཡང་སྐྱེ་འཇིག་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་དེ་དག་གི་
མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདག་རྟག་པར་ཐལ་བ་དང། བདག་གི་དོན་དུ་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། བདག་རྟག་བ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་དུ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། ཡང་བདག་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་དོན་
མེད་པར་ཐལ། བདག་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། བུ་དྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། ཅི་སྟེ་བདག་ཕུང་རྣམས་ལས་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕུང་པོ་
རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། དེས་ན་བདག་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྟག་པར་བདག་རྟག་པ་ཡིན་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པ་
ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟག་པ་མི་འགྱུར་བ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད། དེ་ལྷན་བདག་ཡོད་པར་རྟོག་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཅུང་ཟང་ཀྱང་འཇུག་པའམ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྟག་ལོ་
ན་རེ༑ བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཏགས་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་པར་ཐལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བཏགས་པའི་བདག་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་སོགས་དུ་མ་སྨྲས་སོ། །འོ་ན་བུམ་པ་ཡང་གདགས་

[427B] བུམ་པ་ལྡན་མིན་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བདག་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བདག་ལྡན་མིན་དུ་བྱེད་
པའི་རྒྱུ་མཚན་ཕུང་པོ་དའི་མཚན་ཉིད་ཚང་དགོས་པས་ཕུང་པོ་ལྔའི་གཞན་དུ་མི་འཐད་བས་དེ་ལྟར་བཞག་གི་བཏགས་ཆོས་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དངོས་པོ་ལ་ལྡན་མིན་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་གཞི་གྲུབ་ན་ཡང་
དེ་ལྟར་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །རྩ་བར་འདོང་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་པའི་གདགས་གཞི་གཟུགས་ཁོ་ན་ཡི་པའི་ཕྱིར། འགོག་བྱེད་རིགས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་གྱིས་བདག་མེད་གཏན་ལས་འབེབས་མི་ཐུབ་པར་འདོད་པ་དང། སྐབས་
འདིའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་ཡང་ཆོས་ཅན་གཞི་གྲུབ་དགོས་བར་ཐལ། བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ལས། དེས་ན་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་དང་རྟགས་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་
དགོས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་གྱིས་དེ་ལྟར་མི་ཐུབ་བ་དང་ཐུབ་བར་འདོད་པའི་ཐལ་རང་གི་ཁྱད་ཡིན་པར་བཤད་ཟིན། མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ལ་ཡང་དེ་ལར་དགོས་པར་དངེས་སྨྲ་ཁ་ཅིག་གིས་འདོད་
ཀྱང༑ ཕྱོགས་གླང་ཆོས་གྲགས་དང་དབུ་མ་ཐལ་རང་གིས་སྐྱོན་ངེ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང། ལམ་རིམ་གྱི་ལུང་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་བའི་གཞན་གྲག་ལ་ཡིན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཉུང་དུར་བརྗོད་

[428A]༄༅། །ཟིན་ཏོ། །གཞན་དུ་ནམ་སྐྱེས་པ་དེ་མུ་སྟེགས་བས་བཏགས་པའི་པ་དག་མུ་སྟེགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་མེ་དཔར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་སྒྲུབ་ཡི་ཆོས་ཅན་མེད་བའི་
ཕྱིར༑ ཁྱབ་བ་ཁས། འདོད་ན། དེ་སྒྲུབ་གྱི་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པ་གང་ཞིག། ཚུལ་གཞན་གཉིས་ལ་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་སྒྲུབ་གྱི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དང་ཕྱོགས་ཆོས་མ་
གྲུབ་པའི་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་བཤད་ལས། རྟགས་དེས་སྨྲས་པའི་ཆོས་ཅན་བཀག་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་གསུངས་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་སྐྱོན་དུ་མ་དང་བཅས་
པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དབུ་མ་སྣང་བ་དང་རྣམ་འགྲེལ་དང་འགལ་ཚུལ་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྒོལ་བ་མི་མཁས་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྐབས་འདིར་གཙོ་བོར་མུ་སྟེགས་
པས་འདོད་པའི་བདག་འགོག་བྱེད་ཀྱི་གཞན་གྲགས་ལ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ཙམ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་དགག་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་མ་དམིགས་པ་ལ་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་རྗེའི་ས་བཅད་ཆེན་མོ་དང་
རྣམ་ངེས་ཏིཀ་ཆེན་དང། མཁས་གྲུབ་རྗེའི་གསུང་དུ་མའི་དགོངས་པ་ཡིན་པས་དོར་བར་མི་བྱ་ལ། འདིར་དུ་ཀྱུས་ཀྱི་དོན་ལ་སྤྲོས་པས་མང་འགྲོ་ཟིང་ངལ་བས་མ་སྨྲས་སོ། །འདག་ལྡོག་པས་འབྱེད་ཚུལ་དེ་དག་གིས་གོ་བར་ནུས་

[428B] སྟག་ལོ་ན་རེ། སྐབས་འྡིའེ་བདག་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་འཇོག་གི་ཚད་གྲུབ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དེ་རྫུན་པ་དང་ཡུལ་ཅན་མི་སླུ་བར་འགྲོ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། རྩ་
པར༑ མ་བརྟགས་གྲགས་པར་གི་མུག་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པར་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན། ཞེས་གོས་ལན་དུ་མར་བཤད་པ་དང། སྤྱོད་འཇུག་ལས་ཀྱང། གཟུགས་སོགས་
མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱང་ནི། །གྲགས་པས་ཡིན་གྱི་ཚད་མས་མིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་རོ། །འོ་ན་འདིའི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་རྣམས་ཐེ་སྙད་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར་འདོད་མི་
རིགས་པར་ཐལ། དེ་དག་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐབས་འདིར་བཤད་པའི་བ་འཇོག་པའི་ངའི་སྙམ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་དེ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་གང། སྤྱོད་འཇུག་གི་གྲགས་པས་ཡིན་གསུངས་པའི་
གྲགས་པ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། དེ་ལྟར་བུའི་ད་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་འཇོག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ནའི་སྙམ་པའི་འཛིན་སྟངས་ལ་ཚད་མས་མི་གནོད་པ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མངོན་སུམ་
གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྟགས་ལ་མ་བརྟེན་བར་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་གྱུར་པའི་ང་རབ་ཏུ་གཞལ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིག་ང་གཞི་གྲུབ་པའི་

[429A]༄༅། །ཕྱིར༑ ཁྱབ་སྟེ། རབ་བྱེད་དང་པོའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། ངའི་སྙམ་པའི་དམིགས་པ་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ངའི་སྙམ་པའི་ཐ་སྙད་ཚད་མ་ངེས་ཡུལ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང། ཚིག་གསལ་ལས། འཇིག་
བདག་ཙམ་ཡང་དུས་དེ་དག་ཏུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་དེས་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ངའི་སྙམ་པའི་ཐ་སྙད་ཚད་མ་ངེས་ཡུལ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང། ཚིག་གསལ་ལས། འཇིག་
རྟེན་ན་ཡོད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ངོས་བསྟན་གྱི་ད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་རྟགས་གཉིས་པ་དེར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་པའི་སྐབས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་
གྲགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའམ་མ་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་གཉིས་གང་རུང་ཞིག་ལ་འཇོག་པ་གང་ཞིག། སྤྱོད་འཇུག་གི་འདི་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་གྲགས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཐ་སྙད་པས་གཟུགས་སོགས་གྲུབ་
ཀྱི༑ དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་འདིས་མིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། ཤེས་པ་དེ་ལ་གྲགས་པ་དང། ཤེས་པ་དེ་ལ་སྣང་བ་དང་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་དོན་གཅིག་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་དེ་འདྲ་སྐྱེ་
འཕགས་གང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་ཁོ་ན་ལ་ཐ་སྙད་འདི་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ནས། ཤེས་པ་དེ་ལ་གྲགས་པ་ནི་སྣང་

[429B] །ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས་བཤད་དོ། །རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཟླ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྦྱོད་འཇུག་འགྲེལ་ཆེན་ལས་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོངས་སུ་གྲས་པས་
ཡིན་ལ་ཚད་ལས་མིན་ཏེ། ནས། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཉིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་རྟོགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཚད་མས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་
བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ །གང་གསུངས་པ། །གང་ཞིག་དབང་པོ་བརྟོགས་པ་དེ། །གསལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱུར་ན། །ཞེས་སོགས་ཤེས་བྱེད་དང་བཅས་
པ་དང། ཚིག་གང་པ་ལས། གལ་ཏེ་མཚན་གཞི་འམ། ནས་ མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པར་བྱ་རྒྱུའི་
གཟུགས་ཡོད་པ་འཁོར་གསུམ། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ནི། སྐབས་འདིར་གང་ཟག་གི་རྣམ་བཞག་ཡོད་དེ། མཚན་ཉིད་དང། སྒྲ་བཤད་དང། དབྱེ་བ། ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་ཚུལ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་ལ་
བརྟེན་ནས་ང་དང་ང་ཡི་ བདག་དང་གང་ཟག་སྐྱེས་བུ་སོགས་རྣམ་གྲངས་སོ། །སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བས་ན་བདག་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡུལ་

[430A]༄༅། །ལ་ཟག་བས་ན་གང་ཟག་དང། ནུས་པ་དང་ལྡན་བས་ན་སྐྱེས་བུ་དང། བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པས་ན་བདག་གི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོས་སྒྲ་བཤད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་མང་
ཡང་ཟླ་བའི་གསུང་ལྟར་རོ། །དཔྱེན་བདག་དང། བདག་གི་བ་གཉིས་སོགས་ཡོད། བདག་འཇིག་ཚུལ་ཡོད་དེ། གདགས་གཞི་ལ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་བཙལ་ཀྱང་མི་རྙེད་བས་ན་གདགས་གཞི་ལ་མིང་རྐྱང་ཕར་བཏགས་ལ་འཇོག་བ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། གདགས་གཞི་དེར་འཇོག་མི་རུང་སྟེ། བདག་དུ་མར་ཐལ་བ་སོགས་དང། གདགས་གཞི་གདགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་བདག་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་འདོད་སྙམ་ན། འོ་ན་བདག་ལུས་
ཅན་དང་ཚོར་བ་པོ་སོགས་སུ་མི་རུང་བར་ཐལ་ལོ། །བདག་ལ་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་མི་ཚང་བའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་བདག་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་ན་དེ་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཕུང་པོ་
ལྡ་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དང། ཉམ་སུ་མྱོང་བ་དང། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང། ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་ན། ནས། དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། འོ་ན་བདག་དེའི་བྱ་བྱེད་སོགས་མི་འཐད་པར་འགྱུར་སྙམ་ན་བདག་གདགས་གཞིའི་སྟེང་དུ་མིང་གིས་ཕར་བཏགས་ལས་མེད་ཀྱང་བདག་འགྲོ་བསྡད་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་རྒྱུན་མི་འཆད་དེ། གདགས་གཞི་འགྲོ་བ་སྡང་ལས་འདག་

[430B] རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། ངའི་སྣམ་པའི་འཇིག་ལྟ་ལ་ཕུང་པོ་བདག་གི་ཡིན་བས་ཁྱད་བར་དུ་བྱས་ནས་བདག་མི་འཆར་བར་ངའི་སྙམ་དུ་འཛིན་པར་ཐལ། ཁྱད་ཀྱིས་འཇིག་ལྟ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་
པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཕུང་པོའི་རྣམ་པ་ལམ་ཤར་བར་ངར་འཛིན་གྱི་དེ་སྐྱེ་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཕུང་པོ་བདག་གི་ཡིན་པའི་རྣམ་བར་འཆར་མི་དགོས་ཀྱང་ཕུང་པོའི་རྣམ་པ་མ་ཤར་བར་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་
མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མོང་ལས་འཇིག་ལྟ་ཉི་ཤུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་གཏོགས་པར་ནི་འགལ་ལ་ཡང་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེས་པ་མེད་པས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་
རྣམ་པ་ལྔ་པ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་གསུང་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ནར་རེ། ཕུན་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་ལྟ་པའི་འཇིག་ལྟ་མེད་བར་ཐལ་ལོ། །ལུང་དེའི་མཇུག་གི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ལྔ་པ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་
མུ་སྟེགས་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་འདྲའི་ཀུན་བཏགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འགོག་ཕྱིར་དུ་རྩ་ཤ་ལས་གཟུགས་ལ་བདག་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དག། བདག་གཟུགས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་བ་དང། གཟུགས་ལ་བདག་དང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་
བདག་ལ་གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་སྟེ་མ་དེ་ལས་བཤད་པ་བཞི་དང་ཕུང་པོ་གཞན་ལ་དེ་ལྟར་ཕྱེ་བས་ཉི་ཤུ་དང། བདག་གཟུགས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་ཡོད་པ་སོགས་ལྔར་ཕྱེ་ནས་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་ཤེ་

[431A]༄༅། །ལས༑ ཕུང་མིན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་མིན། །དེ་ལ་ཕུང་མེད་དེར་དེ་མེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་ལྡན་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་
ཐམས་ཅད་ཉེར་ལྔར་འདུ་ཟེར། ལ་ལས་ཉེར་བཞི་ཁོ་ནར་འདུ་ཟེར། རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་སྤངས་པའི་རྩ་པའི་འཇིག་ལྟ་ངར་འཛིན་ཀུན་བཏགས་གཉིས་ཆོས་ཅན། དེ་ཉེར་བཞི་དང་ཉེར་
རྫ་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་ལྟ་ཀུན་པ་ཏགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གྲུང་མཐའ་ངན་པས་རང་གི་འཛིན་ཚུལ་འཐད་དམ་སྙམ་ནས་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། གས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་
ཉི་ཤུ་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་སྤངས་པའི་རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་ཡང་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཙམ་ལ་མི་བྱེད། དེའི་འཛིན་སྟངས་འཐད་ལྡན་དུ་གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛིན་པའི་ས་
བོན་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་སྤངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ་འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་ལ་རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་དང་ལྟ་དང་རྩེ་མོ་ཉེར་ལྔ་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན་ཕུང་པོའི་ཚོགས་ཙམ་
བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་འཇིག་ལྟ་ཆོས་ཅན། རྩ་བའི་འཇིག་ལྟར་ཐལ། །རྩེ་མོ་ཉེར་ལྔར་རྩ་པའི་འཇིག་ལྟ་གང་རུང་གང་ཞིག། རྩེ་མོ་ཉེར་ལྔ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་རེ་རེ་ནས་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྟོག་

[431B] རྟོག་པ་སེལ་འཇུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ཁྱོད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་མེད་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོར་ཐལ་བ་དང། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འཛིན་
སྟངས་དང་རིགས་གཅིག་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར་དང། ཕུང་པོ་ཚོགས་ཙམ་བདག་མིན་པ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཕུང་པོའི་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་
འཇིག་ལྟ་རགས་པ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཞེས་སྔ་མ་ལྟར་འཕེན་ནོ། །དེ་བཞན་དུ་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་འཇིག་ལྟ་སོགས་འཕེན། བྱས་པ་ལ་མང་བཀུར་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་པར་ཐལ། རང་གི་ཕུང་པོ་དེ་འཇིག་ལྟའི་
དམིགས་པར་མདོ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལས། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཁོ་ན་ལ་བདག་གོ་སྙམ་དུ་བལྟའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མདོ་དེས་རྣམ་བཅད་ལ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་བདག་བཀག་ཅིང་
ཡོངས་གཅོད་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་ཡང་ཕུང་པོ་ཚོགས་པ་བདག་ཏུ་སྟོན་ན་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་འདོད་མི་རིགས་པར་ཐལ། བདག་དེ་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་ཡང་མིན་ལ། བདག་ཕུང་པོ་ལས་ཟུར་དུ་གཞན་ཡང་
མིན༑ བདག་ཕུང་པོ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་པ་ཡང་མིན། བདག་ཡན་ལག་ལ་མཁར་གཞོང་ནང་གི་རྒྱ་ཤུག་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཕར་བརྟེན་པའང་མིན། ཡན་ལག་ཚུར་བདག་ལ་ལྷས་བྱིན་ལ་རེ་ལྔེ་བརྟེན་པ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟེན་པ་

[432A]༄༅། །ཡང་མིན། བདག་ཡན་ལག་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མིན། བདག་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོའི་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤིང་རྟ་དེ་རང་གི་ཡན་ལག་ལས་ངོ་བོ་གཞན་ཡང་མིན། ཡན་
ལག་རྣམས་ཀྱང་ད་མིན། ཡན་ལག་དང་པོ་སོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་པ་ཡར་མིན། དེ་ཡན་ལག་ལ་ཕར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་པ་དང། ཡན་ལག་དེ་དག་ཚུང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་པ་ཡང་མིན། ཡན་ལག་འདུས་ཙམ་ཡང་དེ་མིན་
ཡན་ལག་གི་དབྱིབས་ཁྱད་པར་བ་ཡང་དེ་མིན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཤིང་རྟ་རང་ཡན་ལག་ལས་གཞན་འདོད་མིན། །གཞན་མིན་མ་ཡིན་དེ་ལྡན་ཡང་མིན་ཞིང། །ཡན་ལག་ལ་མིན་ཡན་ལག་དག་དེར་ཟིན། །འདུས་
པ་ཙམ་མིན་དབྱིབས་མིན་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་གཅིག་རུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ཙམ་གྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་མི་ཐུབ་པར་ཐལ། རྣམ་བདུན་གྱིས་དཔྱད་པས་སྔར་གྱི་འཇིག་ལྟ་ཉི་ཤུ་དང་ཉེར་
ལྔ་སོགས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་འབྱིན་པ་ལྟ་བུའི་སོ་སོར་དཔྱོད་པས་དེ་ཉིད་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟག་སྒྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། རྣམ་བདུན་གྱིས་མེད་གང་དེ་ཇི་ལྟ་བུང། །ཞེས་པ་ནས། དེས་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བླག་འཇུག་
འགྱུར་བས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་པ་བདུན་པོ་དེ་ཡང་བསྡུས་ན་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་པ་དང། ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་དང། དེས་ཀྱང་བདག་མེད་པར་དེས་ནས་

[432B] བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། འདི་ལ་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བར་འདོད་བ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་བརྟགས་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ད་ཅི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཉིད་དམ། འོ་ན་ཏེ་ཕུང་པོ་ལས་
གཞན་ཡིན། ནས། འདིར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྨྲ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་དང་གཞན་མིན་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་དག་ཁོ་ནར་འདུས་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱིས་
བདག་གདགས་གཞི་མ་ཡིན་པར་འཇོག་ཀྱང་གདགས་གཞིའི་སྒོ་ནས་ང་ལ་ཁྱད་པར་དུ་མ་འབྱེད་བདེ་བློ་བཟོ་ཡིན་པར་ཐལ། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་དེ་འདྲ་རྒྱས་པར་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་སྐབས་འདིར་མ་བཤད་
ཀྱང་རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་སོགས་ལས་གསུངས་ཤིང། དེར་མ་ཟད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོ་དུ་མར་དེ་ལྟར་བཤད་པ་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རབ་བྱེད་བཅོ་བརྒྱད་པའི། ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་གད། །ཞེས་སོགས་
ཀྱིས་བདག་མེད་རྟོགས་མཁན་ཡོད་མདོ་རྩོད་པའི། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། དེ་ལྟར་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། དེ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་ཡིན་པར་
སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདིའི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་གཏོགས་པར་གང་ཟག་གི་མིང་དང་རུས་དག་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་

[433A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་གསལ་སོགས་སུ་བལྟས་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་ལ་བདེན་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དང་བྲལ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་ཁྱབ་ངེས་པའི་
ཚད་མ་དེས་བདེན་པའི་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་གསལ་པའི་དབྱེ་བ་མཐའ་དག་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པས་ཁྱབ་པ་ངེས་སམ་མ་ངེས་ཤེ་ན། སྔོན་དང་ཕྱིས་ཀྱི་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མ་ངེས་ཏེ། དེ་ངེས་ན་བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་
པའི་བསྒྲུབ་བྱ་འཇལ་བའི་རྗེས་དཔག་གེས་སྒྲོ་འདོགས་གསར་དུ་མི་གཅོད་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་བཤད་སྙིང་པོའི་རྒྱན་གྱི་དགོངས་པ་ཟེར། ཁ་ཅིག་གིས། རྣམ་བཤད་སྙིང་པོའི་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱིས་སྟོང་ན་
བྱེ་བྲག་གིས་སྟོང་པར་ངེས་པ་དེ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལྟར་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཟེར། ལ་ལས་ཅི་ཡང་སྨྲ་མི་ནུས་ལ་སྣ་ཚོགས་པར་སྨྲ་བ་སྔོན་བྱུང་སྣང་ངོ། །དེ་ལ་འོ་ན་བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པར་འཇལ་བའི་ཚད་མ་དེས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་གཞི་
གཅིག་གི་སྟེང་དུ་བྱས་པ་ལ་རྟག་པའི་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་མཐའ་དག་གི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་ན། སྒྲའི་སྟེང་དུ་རྟག་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྤྱིས་སྟོང་པར་ངེས་ན་བྲེ་བྲག་གིས་སྟོང་པར་ངེས་ཚུལ་འཐད་
པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱོད་བྱས་པ་ལ་རྟག་སྟོང་གིས་མ་ཁྱབ་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་སྒྲའི་རྟག་སྟོང་ངེས་དགོས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་ཕྱི་རྒོལ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་

[433B] ཚད་མ་དེས་རྟགས་བྱས་པའི་གསལ་པའི་དབྱེ་བ་མཐའ་དག་གིས་ལྟོང་པར་ངེས་ཀྱང། རྗེས་ཁྱད་ངེས་ན་དགག་བྱ་ཁེགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་ཁྱབ་ངེས་པའི་ཚད་མ་དེ་ཁྱད་གཞི་བྱས་པའི་སྟེང་དུ་སྒྲའི་རྟས་པས་སྟོང་པར་གྲུབ་
ཀྱང༑ སྒྲ་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་བ་ལ་རྟག་པ་མ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྗེས་ཁྱབ་ངེས་པའི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། སྡེ་བདུན་གྱི་རྒྱན་ལས་ཀྱང། གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་དེས་བྱས་
བརྟག་པའི་གསལ་པའི་དབྱེ་བ་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་མི་སྲིད་པར་མ་ངེས་ཀྱང། འཇུག་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད། ཅེས་པ་ནས། འོན་རྗེས་ཁྱབ་ངེས་པའི་ཚད་མ་དེས་བྱས་པའི་གསལ་མཐའ་གལ་ལ་མི་རྟག་པས་མ་ཁྱབ་པར་འཛིན་
པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་ནུས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟན་རྗེས་ཁྱབ་ངེས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །ཞེ་ན་མི་མཚུངས་ཏེ། སྤྱིས་ཁྱབ་ཀྱང་དེའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཁྱབ་མི་དགོས་ཤིང། སྤྱི་ལེགས་ན་དེའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཁེགས་
དགོས་ཞེས་གསུངས་པའང་སྔ་མ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིས་སྟོང་ན་བྱེ་བྲག་གིས་སྟོང་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ། དེས་ན་འདི་དང་སྙིང་པོའི་རྒྱན་མི་འགལ་པར་ཐལ། སྙིང་པོའི་རྒྱན་གྱིས་ཀྱང་བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པ་བྱས་པའི་སྟེང་དུ་ངེས་པའི་
ཚད་མས་སྒྲའི་དེ་ལྟར་མ་ངེས་པར་སྟོན་པས་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་སྙིང་པོའི་རྒྱན་ལས། དེ་ལྟན་བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་ཚད་མ་དེས་སྒྲུ་བྱས་ན་སྒྲ་མི་རྟག་བས་མཁྱབ་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་

[434A]༄༅། །དགོས་པས་རྟགས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་སྒྲོ་འདོགས་གསར་དུ་མིག་གཙོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བྱས་པའི་སྟེང་དུ་སྦྱིས་སྟོང་ན་བྱེ་བྲག་གིས་སྟོང་བར་ངེས་པ་དང། བྱས་པའི་སྟེང་དུ་
སྦྱིས་སྟོད་ན་བྱེ་བྲག་གིས་སྟོང་བར་ངེས་བས་མ་ཁྱབ་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཡང་བཅད་པར་བཤད་ནས། སྒྲའི་སྟེང་དུ་དེ་སྟར་ཆོད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་འཛིན་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་སྒྲོ་འདོགས་གསར་གཅོད་མེད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་བཤད་པའི་
ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མཐུན་ལ་རྗེའི་ཡང་དགོངས་པར་གསལ་ལོ། །རིགས་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། འདི་དེ་བར་བརྗོད་ན། ཞེས་པ་ནས། སྒྲ་རྟག་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་མ་སྔ་མས་བཅད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་
གཞུང་དེ་དག་ན་གསལ་ལ་ལ་གནད་འགག་ནི་སྔར་སྨྲས་ཁོ་ན་འོ། །དེས་ན་གནད་བདུན་གྱིས་བཙལ་ན་མེད་བའི་ཟབ་མོ་དང། གྲགས་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་བའི་རྒྱུབ་བའི་རྒྱ་ཆེ་པའི་ལམ་གཉིས་འཇོག་པ་ནི་འཁོར་པའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་བགྲོད་བྱེད་རྒྱལ་སྲད་
དང་བའི་རྒྱལ་བོས་རང་གི་འཁོར་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་གདུལ་བྱའི་དང་བའི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་བས་བསྐོར་ནས་སྐུ་གསུམ་གྱི་རིན་པོ་ཆེའི་དགའ་ཚལ་ཡངས་པར་འཇུག་བྱེད་ཡིན་ཏེ། རྩ་བར། ཀུན་རྗོབ་དེ་ཉིད་གཤོག་ཡངས་དཀར་པོ་རྒྱས་
གྱུར་བ། །དང་བའི་རྒྱལ་བོ་དེ་ནི་སྐྱེ་བོའི་དང་བ་ཡིས། །མདུན་དུ་བདར་ནས་དགེ་བའི་རླུང་གི་ཤུགས་སྟོབས་ཀྱིས། །རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་མཆོག་ཏུ་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྨྲ་པ། ཚུལ་གསུམ་དཀའ་གནད་

[434B] །འཇིགས་མེད་དམ་བཅའི་སེང་ཁྲིར་ཁྱོད་སྡོད་ལ། །རིགས་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་རྡ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲོགས། །ཁོ་བོ་མཁའ་སྤྱོད་འགྲོ་ཞེས་དབུགས་དབྱུང་བཞིན། །ལུས་སེམས་ཐོ་ཡོར་འདི་ལ་བདག་འཛིན་གྱིས། །མིའོ་སྙམ་
བའི་རེ་དོགས་བརྒྱས་བྲེལ་བ། །ཉེར་བར་ལེན་པོ་བླད་བྱས་ཉེར་བཙལ་ཚེ། །མ་རྙེད་འཁྲུལ་བའི་མཚད་བརྒྱ་རྩད་ནས་ཕྱུངས། །འཇིག་རྟེན་འཕོས་མེད་ཆད་མིན་རྟག་མིན་ཚུལ། །ཁ་ཐོན་མར་མེ་རྒྱད་གཟུགས་བརྙེན་བཞིན། །རྟེན་བྱུང་
རིག་སྔགས་རྩི་མ་བཧི་འཆང་བས། །རྒུང་བའི་ནད་ཀྱིས་མི་མ་ནར་རང་གི་གཤིས། །གཏི་མུག་མུན་བར་ཕུང་བོའི་ཐག་ཁྲལ། །བདག་ཏུ་བཟུང་བས་སྦྲུལ་འཇིགས་སྡུག་བསྔལ་ཚོགས། །རྣམ་བདུན་རིགས་བའི་འཕྲུལ་ལས་ཉི་ཤར་ཚེ། །འཁྲུལ་
བའི་མུན་སངས་གཏན་བདེའི་འདབ་བརྒྱ་བཞད། །ཅེས་པར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །སེམས་བསྐྱེད་དྲུག་པའི་མཐའ་དབྱོད་ཉུང་གསལ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་རང་སོང་སོགས་ས་བཞི་འཆད་པར། རྩ་བར། རིང་དུ་
སོང་བ་འདིར་ནི་སྐད་ཅིག་དང། །ནས། ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཆར་འབེབས། །ཞེས་བྱུང། མཐའ་ཅུང་ཟད་དབྱད་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཕར་ཕྱིན་ཕྱི་མ་བཞི་ཡང་དང་བོ་དྲུག་ལྟར་སོ་སོར་འཇོག་ཟེར་ན། འོ་ན་ཕྱི་མ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་དང། སྨོན་ལམ་
གྱི་དང། སྟོབས་ཀྱི་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་བཞི་ཤེས་རབ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་སྒོ་ནས་ཕྱེབ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། །དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་རབ་ཉིད་རྣམ་པ་

[435A]༄༅། །ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཞུགས་པ་ཐབས་དང། སྨོན་ལམ་དང། སྟོབས་དང། ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། འདིས་པར་ཕྱིན་ཕྱི་མ་འབྱེད་ཚུལ་དང་འདི་བཞི་
གཙོ་བོར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གྲོགས་སུ་འཇོག་ཟེར་བ་དང། ལ་ལ་བཞི་ཀ་དྲུག་པོ་རེ་རེའི་གྲོགས་སུ་འཇོག་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཟེར་ན། ཕྱི་མ་བཞིར་ཕྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་གསུམ་གྱི་གྲོགས་སུ་ཐབས་དང་
ཕྱིམ་གསུམ་ལ་སྨོན་ལམ་སོགས་རིམ་པས་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བཞིར་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཕར་ཕྱིན་དང་བོ་གསུམ་གྱིས་གདུལ་བྱ་བསྡུས་ནས་ཐབས་མཁས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་འཇོག་པས་ན་དེ་གསུམ་ལ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་
གྱིས་གྲོགས་བྱེད། ཁམས་དམ་ན་བས་བརྩོན་མི་ནུས་བ་ལ་སྨོན་ལམ་དང། ཚུལ་བཞིན་བསམ་གཏན་མི་ནུས་པ་ལ་སྟོབས་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ལས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ཤེར་ཕྱིན་
ལ་ཡེ་ཤེས་གྲོགས་སུ་བཞག་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་ངས་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕར་ཕྱིན་ནི་ས་ནི་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་དང། དེའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་གྱིས་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། དེའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་བའི་གྲོགས་སུ་ཞེས་དང། དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་

[435B] །གཉིས་པ་འབྲས་བུའི་འཆད་པར། རྩ་བར། གང་ཕྱིར་ན་མ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དང་བོར་སངས་རྒྱས་ཚུལ་
ལོངས་སྐུ་དང་བཅས་བ་བཤད། སླར་ཡང་མི་གཡོའི་སྐུ་མནའ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྲིད་གསུམ་བྱོན་ནས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་སྐུ་བཤད། ལྷག་མས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་བ་དང། དུས་ཇི་སྲིད་འཁོར་བ་མ་སྟོང་བར་
རྒྱལ་བ་བཞུགས་ཚུལ་བཤད་དོ། །འདི་ལ་མཐའ་ཅུང་ཟད་དབྱད་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་འདི་ཐོག་མར་གསར་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་དེ་སྒྲོན་བསྐལ་འདི་ལ་འཇོག་ཟེར་བ་དང། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཆོས་
བཤེས་ཀྱིས་བཤད་བ་ལྟར་དཀའ་སྤྱད་མཛད་པའི་དུས་དེར་རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་འདིར་བཞག་སྤྲུལ་པའི་ལུས་ཀྱིས་སོང་ནས་འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་ནས་སླར་འདིར་ཕེབས་ཟེར་ན། ཚུལ་བསྟན་ཚུལ་ལ་སྐྱོན་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་
པར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སྐབས་འདིར་ཡང་འདོད་ན། འོ་ན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་སྔོན་བསྐལ་བག་དཔག་ཏུ་མེད་བའི་སྡ་རོལ་ཏུ་ཡང་རྒྱལ་བ་དབང་བོའི་ཏོག་ཏུ་གྱུར་བར་ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་དང་རྗེས་འགྲེལ་མཆན་དུ་བཤད་པ་
མི་འཐད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ཚོད་དེའི་ཕྱིར། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ན་རེ། གྲ་རབ་རྔུལ་གྱི་རྔུལ་རྣམས་བདོག་པ་ཇི་སྙེད་པ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་རབ་དམ་བར་གཤེགས་བའི་བསྐལ་བའང་དེ་སྙེད་དེ། །ཞེས་གསུངས་

[436A]༄༅། །པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་གཅིག་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ཟེར་ན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་སྔ་ཕྱི་སོ་སོ་བ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སེམས་ཅན་
གཅིག་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང། སྟོན་པ་སྔོན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སླར་ཡང་བསྐལ་བཟང་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་དང་བསྐལ་བ་འདིར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་དང་ད་དུང་མ་
སོངས་པ་ན་དུ་མ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཡབ་སྲས་མཇལ་བར། ད་དུང་དང་པོར་ཐུགས་བསྐྱེད་པར། །དེ་དང་དེ་ནི་ཡོངས་བསྟན་ཏེ། །ད་དུང་དུ་ཡང་
འདྲེན་པ་ཁྱོད། །སངས་རྒྱས་མང་པོ་སྟོན་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཤེས་བྱེད་མེད་པར་སྟག་ལོ་ན་རེ། མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སྟོན་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི་འབྱུང་བཞིའི་
ཁྱད་པར་ཡིན་གྱི་མཁྱེན་ལྡན་མིན་ལ་ལོངས་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་ལ་རང་དབང་བའི་མཁྱེན་པ་མེད་ལ་གཞན་དབང་བའི་མཁྱེན་པ་ཡོང་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། དམ་
བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཅི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་བ་ལ་སེམས་མཆིས་སམ་མ་མཆིས་ཞེས་བགྱི། འཇམ་དཔལ་སེམས་ཡོད་པ་ཡང་མིན། མེད་པ་ཡང་མིན་ཏེ་

[436B] སེམས་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་ག་སྤྲུལ་མི་ཐུབ་པར་ཐལ། སྤྲུལ་
པ་གཅིག་ལའང་ཐུགས་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་ཀ་སྤྲུལ་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐུབ་དགོངས་སུ་ཤེས་བྱེད་དྲངས་པ་ལས། སངས་
རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ནི་སྤྲུལ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཐུབ་དགོངས་བཞེད་པར་འདོད་ཀྱང་མི་རིགས་པར་ཐལ། ལུང་དེ་དྲངས་པ་ལ་བདེན་
བ་དང་རང་ཡང་དེ་འདོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐུབ་དགོངས་ལས། བདེན་ཏེ་འདོད་མོད་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་ན་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་མེད་པའི་བེམ་པོ་རྐྱང་པ་ལ་སེམས་མི་
སྤྲུལ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། འདིར་འཁྲུངས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་
སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་གྲགས་པས། དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་ཅེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་ཐུགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་སྤྲུལ་པ་སྤྱི་ལྡོག་དང་སྤྲུལ་པ་

[437A]༄༅། །ཕལ་བ་ལ་དགོངས་ཀྱི་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་སྟོབས་བཅུ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་སུམ་བརྒྱ་སོགས་ཐུན་མོང་དུ་གོལ་གྱིས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ དབུ་མ་སྙིང་བོ་ལས། དབང་པོ་ཆེན་པོའི་གཞུ་འདྲ་བ། །འདོམ་གང་འོད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསྐོར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་རྟོགས་གེ་འཕར་ལས། དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་
སྐུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བཅུ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་སུམ་བརྒྱ་བོ་འདི་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅུའི་མདོ་ལས་བསྟན་ཏེ། ཞེས་སོགས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། དེ་ལས་དངོས་ཉིད་མི་གཞན་དང། །དེས་ནི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུར་འདོད་རེ། །གཞན་གྱི་མིན་ཏེ་མི་རྟོགས་
ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་སྐུའི་ཁྱད་པར་སྒྲ་བཤད་སོགས་ཤེས་བྱེད་དང་བཅས་ནས་འཆད་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྔོན་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་གིས། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང། བྱམས་པ་སོགས་
ཁྱིམ་པར་བྱས་ན་སངས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཡང་ཁྱིམ་པས་བསྙེན་རྫོགས་སུ་གསུངས་པ་འདི་ཅུང་ཟད་དཔྱད་དགོས་པར་ལས་ཆོག་ཊིཀ་ཆེན་ལས་གསུངས་པས་དབྱད་ན་དེ་དག་ཁྱིམ་པ་དང། དེ་དག་གིས་བསྙེན་རྫོགས་བྱས་པ་

[437B] ཐེག་ཆེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་མིན། ཉན་ཐོས་བྱེད་པར་དུ་བྱས་ན་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་དཀོན་བརྩེགས་ཁས་མེ་ལེན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་ཁྱིམ་པ་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བྱམས་འཇམ་དབྱངས་སྤྱན་རས་གཟིགས་གསུམ་ཆོས་ཅན། ཁྱིམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཚངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཐོད་ཀྱི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པའི་གང་ཟག་ཡིད་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། ཁྱོད་ད་ལྟ་ཡང་ཞིང་ཁམས་འགའ་རིན་ཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་མཛང་པ་མཛད་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་རྟོག་གེ་འཕར་བ་ལས། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕུག་ལ་སོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཁྱིམ་པ་མིན་ཏེ། ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པས་བྱང་ཆུབ་གྱི་སྙིང་བོར་གནས་ཀྱི་
བར་དུ་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཉོན་མོངས་སྤངས་བར་བཤད་པས་ཉོན་མོངས་བཅོམ་པའི་དགེ་སླེང་དུ་བསྟན་ལ་ཚིག་གཉིས་པས་སོ་སོར་ཐར་པ་བླངས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། །དེ་དག་
གིས་ཁྱིམ་པའི་ཆ་བྱད་མཛད་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དུལ་བྱའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་སྤྲུལ་ལ་པའི་ཁྱིམ་པའི་ཆ་བྱད་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་ཡོད་པར་ཐལ། སྤྱན་རས་གཟིགས་སོགས་ཁྱིམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཐེག་ཆེན་ཀྱི་སྐབས་འདིར་

[438A]༄༅། །ཤིན་ཏུ་འདོད་དེ། རལ་བ་དང་རྒྱན་ཆ་ལུགས་ཡོང་ཀྱང་སྔར་གྱི་ཁྱད་པར་ཚང་ན། དགེ་སློང་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཀ་པི་ན་གདུལ་པའི་ཆེད་དུ་སྟོན་པ་འཁོར་
བཅས་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་ལ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་ཆ་བྱད་བཟུང་ཡང་དགེ་སློང་ཡིན་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས་ཀྱང། རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པར་གྱུར་ཀྱང་ཆོས་སྤྱོད་དེ། །ཞི་དང་དུལ་ངང་ཡང་
དག་སྡོམ་ཚངས་སྤྱོད། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཆད་པ་སྤངས་པ་ནི། དེ་དེ་བྲམ་ཟེད་གེ་སྦྱོད་དེ་དགེ་སློང། ཞེས་དང། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས་ཀྱང། དེ་དག་ཁྱིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་གནས་པ་ནི་སྤྲུལ་
བ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་གིས་དཀོན་བརྩེགས་ལས་དེ་དག་ལ་དགེ་སློང་དག་གིས་ཕྱག་བྱས་པར་བཤད་པས་འདི་བཀའ་མིན་ཞེས་བརྩད་པའི་ཕྱིར། དེས་
ན་ཉན་ཐོས་ལུགས་བྱས་ནས་ལུང་དེ་འདྲེན་པ་ནི་གྲུབ་མཐའི་ཤན་མ་ཕྱེད་པའོ། །འདི་ལ་ཤེས་བྱེད་མང་ཡང་གཞན་དུ་བཤད་ལ་ལེགས་པར་བཤད་པའོ་ཞེས་དཔྱོད་ལྡན་དག་གིས་ཤེས་བར་བྱའོ། །འདིས་ནི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་
ཀྱི་ཁྱིམ་བ་དང་རབ་བྱུང་གི་མཛད་པ་ལ་ཐུན་མོ་དང་ཐུན་མོང་མི་རུ་མ་ཤེས་དགོས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྒྱུན་མཐའ་བའི་རྒྱུད་ལ་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇིགས་པ་ཡོད་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་

[438B] དེའི་ཚེ་སྤྱོན་མཐའ་དག་དང་བྲལ་ཡང་མ་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གང་ཚེ་ཆོས་དཀར་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་
ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྐྱབས་མཐར་ཐུག་ཏུ་མ་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་མ་བཅས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཆོས་རྣམས་གཉིས་
དང་འཕགས་པའི་ཚོགས། །གཏན་གྱི་སྐྱབས་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་ཕྱིར་འཇིགས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་འཇིགས་བཅས་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་དེ་ལ་སྐྱབས་མཐར་
ཐུག་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བཤད་ཀྱི་སྐྱབས་མཐར་ཐུག་མ་ཡིན་པ་རྟགས་སུ་མ་བཀོད་ཅིང་བཟློག་ནས་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། དགྲ་བཅོམ་དག་དང་དག་ས་གསུམ་གྱི་བྱང་སེམས་ལ་འཆི་འཕོ་མཚན་ཉིད་པ་ཕྲ་མོ་ཡོད་
པར་ཐལ། དེ་དག་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འཆི་འཕོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དཔལ་ཕྲེང་སེང་གེའི་ང་རོ་ལས། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་ཐོབ་
བའི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ལག་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འདི་ནི་འཆི་འཕོ་བའི་ཚུལ་བསྟན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[439A]༄༅། །རོ༑ ༑དེས་ན་མདོ་འདིར་འཆི་བ་གཉིས་བཤད་པ་ཡང་སྒྲས་བརྗོད་ཙམ་མོ། །རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཐོབ་པས་སྐུ་དེ་གཞན་ངོར་ངོར་ཚུལ་ཙམ་ལས་མི་འདོར་བར་
གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ངང། བྱང་སེམས་སྡེ་སྣོད་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཚེ་ངེའི་ལུས་མདོར་བར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་བོའི་ལྷག་མ་ཡོད་ཚེ་ཐེག་ཆེན་དུ་མི་
འཇུག་ཟེར་ན་མི་བཐད་པར་ཐལ། ཤཱ་རིའི་བུས་ཚེ་དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ལུང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། པད་དཀར་ལས། མ་འོངས་དུས་ན་ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱང། །པདྨ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱལ་པར་
འགྱུར། །ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་དང། ཡང་ཤཱ་རིའི་བུས། མགོན་པོ་དེ་རིང་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་གྱུར། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལོངས་སྐུའི་གནས་ངེས་བཟུང་
མེད་ཅིང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོ་ཙམ་ཟེར་ན། འོ་ན་དེ་གནས་གཙང་ལྔའི་སྟེང་གི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་འོག་མིན་དེར་བཞུགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གནས་
དེར་གཞལ་ཡས་ཁང་དཔངས་རྒྱན་མ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་བཞུགས་པར་ཐོགས་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དང་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཀྱང་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གནས་

[439B] །འོག་མིན་ཉིད་དེ་རྣམ་མཛོས་བ། །ཤེས་པ་གསུམ་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ། །འདྲེས་པར་གྱུར་ལ་བདག་སྨྲའོ། །ཞེས་དང། སྐྱབས་གསུམ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། འོག་མིན་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་ནི། །
ཡང་དག་མངོན་སུམ་མཛད་པར་འདོད། །ཅེས་དང། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། གཞན་ཡས་ཁང་གི་བསྔགས་བརྗོད་པ། །སྟེང་གཡོགས་ཀ་བ་འབར་བས་བརྒྱན། །མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་འཕྱང་བ་ངང། །རིན་ཆེན་
སྣ་ཆོགས་དུ་མ་ལས། སྣ་ཚོགས་ལས་ཀྱིས་བཟོ་སྒྱར་བས། །ཞེས་པ་ནས། མཐོ་ཁྱད་ནམ་མཁའ་ལ་རེག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བ་ནམ་མཁའ་ངང་ཉམ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་
འགག་པས་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པས་སངས་རྒྱས་ལ་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་འགགས་ཟེར་བ་དང། ལ་ལ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འགགས་ཟེར་བ་དག་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྟོབས་བཅུ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར་དང། སེམས་འགག་རྒྱུ་དེ་ཡང་རྣམ་རྟོག་གི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་མཐའ་དག་ཟད་པས་དུས་ནམ་ཡང་མཉམ་བཞག་ལས་ལྡང་མི་དགོས་པར་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་དུ་
སྟོན་པ་དང་ཐུགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཀྱང་འགྲོ་བའི་ཕན་བདེ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་འཕེལ་བའི་རྟེན་རྒྱུན་མའི་ཆད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་ནོ། །རང་འགྲེལ་ལས། ཡང་

[440A]༄༅། །ཇི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་གྱུར་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་གང་གིས་ན་རྟོག་པ་མེད་པར་གྲུབ་དུ་ཟིན་བྱང་གདུལ་བྱའི་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་འཚམས་
བ་ལྟར་འཇུག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་བྱེད་པ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་དག་ད་ལྟར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངལ་ཞིང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་དཔག་བར་མ་གྱི་ཤིང་དང་
འདྲ་བར་ཞེས་སོགས་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང། འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཡང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། འོན་ཀྱང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཅིར་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་
དེ་མཛད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་མང་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་གི་ཤེས་བྱེད་རྒྱས་པར་ཁུངས་སུ་གང་བཀོད་དེ་དག་ལ་བལྟ་དགོས་སོ། །སྨྲས་པ། སྲིད་ཞིའི་
མཛེས་སྡུག་ཉིད་ཁུ་ཐུབ་དབང་ཞལ། །མཆོག་གི་པདྨོའི་འཛུམ་ཟེར་གེ་སར་གྱིས། །ཟབ་མོའི་དབྱངས་སྙན་ཐོས་འཛིན་མ་རྒྱུ་རར། །དགའ་བཞིན་རོལ་པ་དེང་མཛོད་

[440B]རྒྱལ་སྲས་འབྱམས་ཀླས་རྡུལ་གྱི་གྲངས་དབུས་ན། །རྒྱུ་སྐར་ཁྲོད་ཀྱི་ཉ་རྒྱས་ཟླ་བ་བཞིན། །དང་སེམས་དུ་ནདྣའི་མིག་ཁྱོད་ལ་སྟན། །བདག་འཛིན་
སྤུབས་རྒྱ་གྲོལ་ཅིག་མཁྱེན་པའི་གཏེར། །མཚར་སྡུག་བཞིན་ལ་རྒྱལ་རྣམས་ངོ་མཚར་མཛད། །རྒྱུད་སྟོར་དབྱངས་ཀྱིས་མཁས་ཀུན་ཡིད་རབ་བཟུང། །དྲན་པས་ཆོས་ཀུན་རབ་གསལ་
ཚངས་སྲས་ཀྱི། །རོ་འཛིན་སྨྲ་དབང་པད་མཚོར་དེང་བཞད་མཛོད། །ཐུབ་དབང་རྫུ་འཕྲུལ་བྱེད་བས་མངོན་བོས་པའི། །རབ་འབྱམས་ཞིང་གི་རྒྱལ་སྲས་ཏིལ་གལ་ཚོགས། དེས་
དོན་ཟབ་མོ་དྲུག་ཅུའི་དབྱངས་སྙན་གྱིས། །ཚིམ་མཛད་སྐལ་ལྡན་ཡོངས་ཀྱི་བློ་མིག་ཕྱེ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་བཟང་ཀུན་གསལ་སྟོང་པའི་མཁའ། །ལྟ་ངན་སྤྲིན་ཚོགས་སྟུག་པོས་མི་སྣང་
བ། །ཐལ་འགྱུར་རྣམ་དཔྱོད་རླུང་གིས་རབ་ཕྱེ་བས། །སྟོང་པའི་མཁའ་གསལ་ཐུབ་བསྟན་འོད་རིས་བཀྲ། །བློ་གྲོས་མངའ་དོར་མི་འཛུམ་དག་ཞིང་གི། །ཉི་མས་ཐུབ་བསྟན་
ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་གསལ་ཚེ། །བསྟན་བཅོས་ཉིན་བྱེད་གཞན་འགའ་མེ་ཁྱེར་བཞིན། །མི་གསལ་ནོར་འཁྲུལ་རི་བོང་ཅན་རྣམས་ཟུམ། །དམ་དམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་དཀའ་གནད་

[441A]༄༅། །ཀུན། །ཧྲིག་ཧྲིག་སེམས་ཀྱིས་ལན་འབུམ་མང་དཔྱད་དེ། །གསལ་གསལ་དབངས་ཤེལ་ནང་གི་གཟུགས་ཇི་བཞིན། །འགྲིགས་འགྲིགས་ལུང་རིགས་ཉུང་དུས་རྣམ་བཀྲ་
རྨད༑ ༑འདིར་འབད་དགེ་བས་མ་རྒན་འགྲོ་བ་རྣམས། །ཐེག་ཆེན་ཟུང་འབྲེལ་ང་ལས་ནུས་འཁོར་ལོས། །ལེགས་བྱས་ལམ་ལྔའི་ཐེམ་སྲས་རྩེར་སོན་པ། །སྐུ་གསུམ་ལྷ་དབང་
གདན་ལ་མྱུར་སྤྱོད་ཤོག་འཇམ་དཔལ་ཀུན་བཟང་སོགས་ཀྱིས་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ལྟར་སྤྱོད་པ་དབང་བ་ལྟར། །རང་གཞན་དུས་གསུམ་དགེ་རྣམས་དེ་ལྟར་དུ། སྨོན་
ཅིང་སྤྱོད་ལ་དཔའ་བས་འགྲོ་འདྲེན་ཤོག་དུས་གསུམ་དགེ་ཚོགས་རང་གཞན་གང་བསགས་པ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་པའི་ཆུ་ཀླུང་གིས། །རབ་འབྱམས་རྒྱལ་པའི་མཛད་
སྤྱོད་རྒྱ་མཚོ་ཆེར། །མ་ལུས་སྤྱོད་པར་མཆོག་གསུམ་མཐུས་གྲུབ་ཤོག་ཚུལ་འདི་སྒྲུབ་པ་ལ་མཐུན་རྐྱེན་གྲོགས་མཛད་པའི། །སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ། །ཚེ་
རབ་མ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པས་ལེགས་སྤྱོད་པའི། །དལ་བའི་རྟེན་ལ་དོན་གཉིས་འགྲུབ་བར་ཤོག། །སྔོན་ཚེ་ཟབ་མོའི་བསྟན་པ་བསྲུང་ངོ་ཞེས། །ཞལ་བཞེས་གསང་བའི་བདག་དང་ལྷའི་

[441B] །ལེགས་ལྡན་ནག་པོ་སོགས་ཀྱིས་གཡར་དམ་བཞིན། །དབུ་མའི་ལུགས་བཟང་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས་པར་མཛོད། །ཅེས་དབུ་མ་འཇུག་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལུང་རིགས་གཏེར་
མཛོད་ཟབ་དོན་རབ་གསལ་སྐལ་བཟང་འཇུག་དོགས་འདི་ནི་མདོ་སྔགས་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བ་མང་བོས་ཡང་ཡང་བསྐུལ་ཞིང། ལྷག་པར་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་པར་ལྷག་བསམ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་རྒྱལ་མཁའ་ཆེན་བདེ་
ཐང་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་ཚངས་དབྱངས་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཨེར་ཏི་ནི་ཧོ་ཐོག་ཐུས་རིན་པོ་ཆེའི་གའུ་ད་ང་མ་རིག་གཉིད་སངས་དང་གེས་ཡུག་ཁྱད་འཕགས་བཅས་པ་སྐུལ་བ་དང། ཁྱད་པར་དུ་གཞུང་བརྒྱ་སྨྲ་བ་མདོ་
སྔགས་ཐུབ་བསྟན་དབང་ལུང་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དགེ་བཤེས་བདེ་ཆེན་ཆོས་རྗེ་གྲགས་པ་རྒྱ་མཚོས་ཡང་ཡང་བཀས་དངོས་སུ་བསྐུལ་བ་དང། གངས་ཅན་མཁས་འདུས་བློ་གསལ་གླིང་གི་སྤོ་འབོར་རབ་འབྱམས་སྨྲ་
བ་དབང་ལུང་ཁྲིད་སོགས་ཐོས་སོགས་འཕགས་ནོར་གྱིས་ཕྱུག་པ་ངག་དབང་ལ་འཇམ་དབྱངས་དཔལ་ལྡན་གྱིས་མེ་ཤེལ་གཅིག་དང་བསམ་བསྐུལ་བ་དང། གཞུང་བརྒྱ་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བ་བློ་རིག་གསལ་བ་རིན་
ཆེན་རྒྱ་མཚོས་ཉིན་བདེ་ལེགས་བ་བཅས་ཡང་ཡང་བསྐུལ་བས་རྣབ་བ་ཚ་ཞིང། རང་ཡང་བརྗེད་པ་བྱང་བའི་ཆེད་དུ་མང་དུ་ཐས་པའི་སྤོང་བ་མཐའ་བྲལ་དབུ་མ་པ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེས། བློ་བཟོ་དང་

[442A]༄༅། །ཕྱོགས་ཞེན་མ་བྱས་པར། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་གང་ཡོད་དང། དེར་ཤེས་བྱེད་དྲངས་པའི་མདོ་དག་དང། རྗེ་ཡ་
སྲས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ལ་ཞིབ་མོར་དཔྱད་ནས། ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བའི་ཆོས་སྔ་ལ་མཁའ་སྤྱོད་གུར་ཁང་བདེ་ལྡན་ཉི་འོད་འཁྱིལ་བར་སུག་བྲིས་བགྱིས་པ་འདིས་ཀྱང་དབུ་མའི་
ལུགས་བཟང་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག། །དགེའོ།། །སརྦ་མངྒ་ལཾ།། །



