
[001A]༄༅། །འདུལ་བའི་དཀའ་གནས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་འཁྲུལ་སྤོང་བློ་གསལ་མགུལ་རྒྱན་ཙིནྡ་མ་ཎིའི་ཕྲེང་མཛེས་སྐལ་བཟང་རེ་བ་ཀུན་སྐོང་ལས་གཞི་སྨད་བཞུགས་སོ།།

[001B] །ན་མ་སྶ་ར་སྭ་དཡཻ་ཙ་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ། མཚན་དཔེའི་རིན་ཆེན་འཕྱུར་སྤུངས་གསེར་ཞལ་སྙིགས་མུན་མཐར་མཛད་པའི། །ལྷ་ཡི་ལྷར་གྱུར་ཐུབ་དབང་སྲས་བཅས་ཐུབ་
བསྟན་གཏད་རབས་བདུན། །རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་ཡབ་སྲས་བརྒྱུད་བཅས་སོགས། །ཆོས་གོས་གསུམ་ལྡན་འདུལ་འཛིན་མཁས་རྣམས་གསེར་རིའི་ཕྲེང་ལྟར་བརྗིད། །དེ་ལྟར་
མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོ་ཤེས་པའི་སྒོས་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཚུལ་བཤད་ནས། ད་ནི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་སྒོས་སྲུང་བ་དང་བདེ་བར་གནས་པའི་རྐྱེན་སོགས་བསྟེན་པའི་སྲུང་བ་རྣམས་
འཆད་པ་ལ། གཞི་བཅུ་བདུན་གྱི་སྤྱིའི་དོན་དང། སོ་སོའི་དོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་དབྱེ་བ་དང། བསྡུ་བ་དང། གྲངས་ངེས་དང། གོ་རིམ་དང། སྒྲ་བཤད་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། གཞི་

[002A] །བཅུ་བདུན་ཡོད་དེ། ལུང་གཞི་ལས། རབ་བྱུང་གསོ་སྦྱོང་གཞི་དང་ནི། །དགག་དབྱེད་བྱར་དང་ཀོ་ལྤགས་དང། སྨན་དང་གོས་དང་སྲ་བརྐྱང་དང། །ཀོ་ཤམྦྷི་
དང་ལས་ཀྱི་གཞི། །དམར་སེར་ཅན་དང་གང་ཟག་དང། །སྤོ་དང་གསོ་སྦྱོང་བཞག་པ་དང། །གནས་མལ་དང་ནི་རྩོད་པ་སྟེ། །དགེ་འདུན་དབྱེན་རྣམས་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་བཅུ་བདུན་པོ་དེ་བསྡུས་ན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང། ཐོབ་པ་མི་ཉམས་པར་སྲུང་བ་དང། ཉམས་ན་ཕྱིར་བཅོས་པའི་ཐབས་གསུམ་དུ་འདུ་སྟེ། རབ་བྱུང་གི་གཞི་དང་པོར་འདུ་གཉིས་
པར་བསླབ་པ་ཡོངས་སྦྱོང་གི་གཞི་གསུམ་དང། བདེ་བར་གནས་པའི་རྐྱེན་བསྟེན་པའི་གཞི་ལྔ་སྟེ་གཞི་བརྒྱད་འདུ། གསུམ་པར་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱི་གཞི་བདུན་འདུ། ལས་གཞི་གསུམ་ཀར་

[002B] དང་པོ་སླ། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཡོངས་སྦྱོང་གི་གཞིས་གསོ་སྦྱོང་དབྱར་དགག་དབྱེ་གསུམ་བསྡུས་པ་གང་ཞིག། བདེར་གནས་ཀྱི་གཞིས་སུ་བརྐྱང་དང་གོས་ཀོ་ལྤགས་ཏེ་གོས་གཞི་གསུམ་དང་སྨན་དང་གནས་མལ་གྱི་
གཞི་གཉིས་ཏེ་ལྔ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། བཞི་པ་གསོ་སྦྱོང་ལ་སོགས་པ་གཞི་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ལྔ་པ་གོས་དང་སྨན་དང་གནས་མལ་
ཏེ་གཞི་ལྔས་བསྟན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པར་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱི་བདུན་བསྟན་ཏེ། སྡོམ་ལས། ཀོ་ཤམྦྷི་དང་རྩོད་པ་དང་།དམར་སེར་ཅན་དང་གང་ཟག་དང། །གསོ་སྦྱོང་བཞག་དང་དགེ་འདུན་འབྱེད། །སྦོ་མགུ་སྤྱོད་དང་ཕྱིར་བཅོས་
བདུན། ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་གསུམ་པ་ཕྱིར་བཅོས་པའི་ཐབས་ནི་ལྟུང་བརྩོད་པ་ཕྱིར་བཅོས་པ་སྟེ། ཕྱིར་བཅོས་ཀྱི་གཞི་ལ་སོགས་པ་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་བ་
ལས་གཞི་གསུམ་ཀར་གཏོགས་ཏེ། གསུམ་ཀར་ལས་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ལས་དགོས་བས་ལས་བྱ་ཚུལ་ལས་ཀྱི་གཞིས་བསྟན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གཞན་སླ་ལ། ལས་
ཕྱེ་བའི་གཞི་ལ་ཀོ་ཤམྦྷིའི་གཞི་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཀོ་ཤམྦྷིའི་དགེ་སློང་དང་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་གཉིས་ལས་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བས་མིང་དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱི་གཞི་ལ་དམར་སེར་ཅན་གྱི་གཞི་ཞེས་

[003A]༄༅། །བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དམར་སེར་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་ལ་ནན་ཏུར་གྱི་སྒོས་ཕྱིར་བཅོས་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དུས་དང་དུས་མིན་བསྡུས་པ་འབྱུང་བའི་གཞི་ལ་གང་ཟག་གི་གཞི་
ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གང་ཟག་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཙམ་བཅས་ཀྱི་གྲངས་ཤེས་དགོས་པའི་ཆ་ནས་དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ས་གཞན་ན་གནས་པ་སྤྱོད་པའི་གཞི་ལ་སྤོ་བའི་གཞི་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྤོ་སྤྱོད་
དང་མགུ་སྤྱོད་སོགས་སྤྱོད་པ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་གི་མིང་བཏགས་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་སྦྱོང་གི་གཞི་ལ་གསོ་སྦྱོང་བཞག་པའི་གཞི་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ལྟུང་བ་གླེང་བ་བསྒོ་བ་རྣ་ལ་གཞོན་ན་དེ་དང་ལྷན་དུ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པ་བཞག་
དེས་མདུལ་ན་དགག་དབྱེ་བཞག་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོས་ཉེས་པ་སྤྱོད་པས་ཕྱོགས་གཅིག་གི་སྒོས་མིང་བཏགས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲངས་ངེས་ཡོད་དེ། ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཐོབ་སྲུང་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གཞི་ལ་གཞི་བཅུ་
བདུན་ཡོད་ཅིང་དེར་མ་འདུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གོ་རིམ་ཡོད་དེ། ཕལ་ཆེར་ལུང་གི་གོ་རིམ་ཡིན་ལ། དབྱར་དགག་གཉིས་ལུང་གི་གོ་རིམ་མིན་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རིམ་པ་དང། གོས་སྨན་ནི་གཙོ་བོ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གཙོ་ཕལ་གྱི་སྒོས་དང་
དེ་བཞིན་དུ་གོས་གཞི་གསུམ་སོགས་དང་ལས་གཞི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དབུས་དང། ལྷག་མ་ཕྱོགས་མཐུན་དང་བརྗོད་བྱ་ཉུང་བ་སྔོན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་གསོ་སྦྱོང་དང་དབྱར་དང་དགག་དབྱེ་ལ་

[003B]གྱུར་པས་ན་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞིའི་སྐད་དོད་བསྟུ་ཞེས་པ་གཞི་འམ་རྟེན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་འགྲེལ་ལས། གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་
རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་གཞུང་ནི་གཞིའི་སྒྲར་གསུངས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ། བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་གཞི་དང། བདེ་བར་གནས་པའི་རྐྱེན་བསྟེན་པའི་གཞི་དང། བྱ་བའི་ཐབས་ལས་
ཀྱི་གཞི་དང། གསོ་བ་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱི་གཞི་དང། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་གནས་མལ་གྱི་གཞི་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ལ་གསོ་སྦྱོང་དང། དབྱར་གནས། དགག་དབྱེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་འཆད་བར། སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཞུགས་པས་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པར་མི་
བྱ༑ ཞེས་སོགས་བྱུང། གསོ་སྦྱོང་བཤད་ཚུལ་ཡོད་དེ། གླེང་གཞི་དབྱེ་བ། བསྡུ་བ། མཚན་ཉིད། གྲངས་ངེས། གོ་རིམ། ངེས་ཚིག། ཇི་ལྟར་བྱ་ཚུལ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གླེང་གཞི་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་
བཞུགས་པའི་ཚེ། དགེ་བསྙེན་འགའ་ཞིག་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ནང་དུ་སོང་སྟེ་གཏམ་སྣ་ཚོགས་བྱས་པས་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཤེས་ལྡན་བདག་ཅག་འབའ་ཞིག་ལ་འདུག་པ་དང། བྱ་བ་དང་གསོ་སྦྱོང་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་ཤཱཀྱའི་བུ་དགེ་
སྦྱོང་དག་ལའང་ཡོད། འགའ་ཞིག་ན་རེ། འུ་ཅག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི། དེ་དག་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆུང་བ་དང་འདུ་འཛིལ་དགའ་བས་མེད་ཟེར་བ། དགེ་བསྙེན་རྣམས་ཀྱིས་གཏམ་དེ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པར་ཞུས་པས། ཅང་
[004A]༄༅། །མི་གསུང་བར་གནང་སྟེ། དེ་རྗེས་དགེ་སློང་དག། དེང་ཕྱིན་ཆད་འདུག་པ་དང་བྱ་བ་དང་གསོ་སྦྱོང་གྱིས་ཤིག། ཅེས་གསུངས་པས། དགེ་སློང་ཀུན་གྱིས་ཇི་ལྟར་བྱེད་མ་ཤེས་པར་ཞུས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་འདུག་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ་ལུས་འདི་ལ་རྐང་མཐིལ་ཡན་ཆད་སྐྲ་མན་ཆད་ལ་མི་གཙང་བའི་རྫས་སོ་དྲུག་གིས་གང་བར་རྟོགས་ཤིག། ཅེས་གསུངས་པས་ཞིག་ནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་དེ་བསྟན། ལུང་ལས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་པས་གསོལ་བ་འབའ་
ཞིག་པ་དང་གསོལ་གཉིས་ཀྱི་ལས་དང་གསོལ་བཞིའི་ལས་གནང་ངོ་།གསོ་སྦྱོང་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་སོ་སོ་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པས་སོ་ཞེས་པས་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་རྣམས་གནང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་
ཡོད་དེ། ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང། གནོད་པ་ཕྱིར་བཟློག་གི་གསོ་སྦྱོང། གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ། གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཡོད་དེ། ཞིག་ནས་ཀྱི་གསོ་
སྦྱོང་དང་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་དུ་ལྷག་མ་བཞི་འདུ་བའི་ཕྱིར། བཞི་བ་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། ཉེས་པ་ཕྱིར་འཚོས་ཀྱི་དངོས་གཞི་དང་དབྱར་དགག་གསུམ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་འདི་བའི་དགེ་སྦྱོང་གི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཆ་ནས་
བཞག་པའི་དགེ་བ་དེ་ཆོས་འདི་བའི་གསོ་སྦྱོང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འཐད། ཆོས་འདི་བ་ཞེས་པས་གཞན་སྡེའི་དེ་གཅོད། ཕྱིར་བཅོས་དབྱར་དགག་སོགས་ཡང་གཅོད་ཅིང། བསླབ་པ་ཡོངས་སྦྱོང་དང་ཆ་བཞག་གིས་ལྷག་མ་གཅོད་པའི་

[004B] གསོ་སྦྱོང་ལ་ཞི་གནས་སྒོམ་པ་དང་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལྔ་དང་ཚིགས་བཅད་འདོན་པ་དྲུག་ཡོད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་འདི་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་གྲངས་ངེས་ཡོད་དེ། དེ་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཞི་གནས་ཀྱི་དེ་དང་མཐུན་
པའི་གསོ་སྦྱོང་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྤང་བྱ་དགག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དེར་གྲངས་ངེས་པ་གང་ཞིག། བླང་བྱ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་དེར་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་སྤང་བྱ་སྔར་བསགས་སྦྱོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་
ཞི་གནས་ཀྱི་དེ་བཞག། ཕྱི་མ་སྡོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྱི་མ་ལྔ་བཞག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བླང་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་དེར་གྲངས་ངེས་ཏེ། ཉམས་སུ་བླང་བྱ་བསླབ་པ་གསུམ་དུ་ངེས་ཤིང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་སྒྲུབ་
པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་བཞག། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་བཞག་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་གོ་རིམ་ཡོད་དེ། ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་དེ་ཡི་གེ་ཉུང་བ་
དང་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དང་པོར་བཤད། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས་འབྲལ་བའི་དོན་དུ་སྒོམ་གཙོའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། གསོ་སྦྱོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་
བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉུང་བའི་ཕྱིར་དང་པོར་ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་བཤད་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ངེས་ཚིག་ཡོད་དེ། བསླབ་པ་གསུམ་གསོ་ཞིང་སྦྱོང་བས་གསོ་སྦྱོང་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བམ་ལྔ་ལས། གསོ་

[005A]༄༅། །སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་གསོ་ཞིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བསླབ་པ་གསུམ་གསོ་ཞིང་སྦྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་
གསོ་ཞིང་སྤྱོད། ཞི་གནས་ཀྱི་དེས་སེམས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གསོ་ཞིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་དང་ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ངོ། །དེ་ལ་མཐུན་
བའི་གསོ་སྦྱོང་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གནས་དང་ཚོགས་པ་དང་ཚོགས་མཐུན་པར་བྱ་བའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྤོང་བའི་ཡན་ལག་བསྒོམ་པའོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་བཤད་ཡངས་པར་བྱས་ན་དགེ་བ་རྣམས་གསོ་ཞིང་སྡིག་པ་རྣམས་སྦྱོང་བས་གསོ་སྦྱོང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞི་འགྲེལ་ལས། དགེ་བ་མ་ལུས་བ་རྣམས་གསོ་ཞིང་སྡིག་པ་མ་ལུས་པ་རྣམས་སྦྱོང་བ་སྟེ་དགེ་བ་
གསོ་ཞིང་སྡིག་པ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསོ་སྦྱོང་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ཇི་ལྟར་བྱ་ཚུལ་དང། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ཇི་ལྟར་བྱ་ཚུལ་
གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་གི་དགོས་པ་ཡོད་དེ་དངོས་སུ་བྱིང་རྒོད་སྤོང་བ་དང། བརྒྱུད་ནས་ཉོན་མོངས་མཐའ་དག་སྤོང་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་བཤད་དུ་ཡོད་དེ། གནས་གང་དུ་སྒོམ་

[005B] རྟེན་གང་གིས་སྒོམ་པ་དང། དངོས་པོ་གང་སྒོམ་པ་དང། ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གནས་ཡོད་དེ་ཏིང་འཛིན་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་གནས་སྤངས་ནས་དེ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་
པའི་གནས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཆད་པར་གླེང་གཞི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཞུགས་ཚེ་ཡང་བསྒོམ་པས་གླང་པོ་སོགས་ཀྱིས་གཙོས་པས། སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཞུགས་པས་སོགས་དང་གླེང་གཞི་ལམ་སོགས་སུ་བསྒོམ་
པས་བྱིས་པ་སོགས་ཀྱིས་འཚེ་བས་སྤོང་ཁང་རྩིག་བར་བྱའོ་སོགས་གསུང། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཆོས་བཞི་ལྡན་ཞིག་དགོས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཅིང་མང་དུ་ཐོས་པ་དང། འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ་དང། གདམས་ངག་དང་ལྡན་པ་
དང༑ ལུས་སེམས་དབེན་པ་བཞི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་མཛོད་ལས། ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པས་སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །ཞེས་དང། སོ་ཐར་ལས། མང་དུ་ཐོས་པ་ནགས་ཀྱི་ནད་དག་ཏུ། །ལང་
ཚོ་ཡོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་བདེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མཛོད་ལས། བསྲིངས་གཉིས་ལྡན་ཆོག་མི་ཤེས་དང་།འདོད་ཆེན་ཅན་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ་
གདམས་ངག་མེད་ན་ཏིང་འཛིན་མི་འགྲུབ་པའམ་སྐྱོན་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་ཆུང་གི་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །རྩ་བར། གདམས་ངག་མེད་པར་སྒོམ་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་བ་གྲུབ་སྟེ། ལུས་སེམས་མི་དབེན་

[006A]༄༅། །ན་མཉམ་པར་འཇོག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་ལས་མངོན་བར་འདུ་བར་ཡང་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་གང་སྒོམ་པ་ཡོད་དེ། མོས་བ་བསྒོམ་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་
སྒོམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་མི་སྡུག་བསྒོམ། ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོར་བྱམས་པ་དང། གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རབ་དབྱེ་དང་རྟེན་འབྲེལ་སྒོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ ལུང་མ་མོ་ལས། སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་ལུས་དྲང་པོར་བསྲངས་ལ་དྲན་པ་མངོན་དུ་བཞག་སྟེ། ལུས་འདི་ལ་རིག་པར་བྱ་བ་བརྒྱད་སྤང་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ནད་དོ། །སྐྲན་ནོ། །མཚོན་ནོ་།དུག་གོ། མི་རྟག་པའོ་
སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སྟོང་པའོ། །བདག་མེད་པའོ། །སྙམ་དུ་བསམ་སྟེ་འདུག་ལ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་དེ་སྒོམ་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཞི་གནས་སྒོམ་ཚུལ་དང། ལྷག་མཐོང་སྒོམ་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞི་གནས་
སྒོམ་ཚུལ་ཡོད་དེ། སེམས་གནས་དགུ་དང་ཡིད་བྱེད་བཞི་དང་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་སྒོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ལས་ཞི་གནས་གང་ཞེན་ཞེས་སོགས་བྱུང། ལྷག་མཐོང་སྒོམ་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྒོ་གསུམ་དང་ཚོལ་
བ་དྲུག་དང་ཡིད་བྱེད་བཞིའི་སྒོས་སྒོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། ལྷག་མཐོང་གང་ཞེ་ན་ཞེས་སོགས་བྱུང། ཞི་གནས་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་

[006B]དབྱེ་བ་བསྡུས་ནས་གཅིག་ལ་རྩེ་གཅིག་པས་སྒོམ་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཀྱི་མིང་ནི་སྡོམ་པ་འདི། །ཞི་གནས་ལམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས་བཤད་པའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དམ་བདག་མེད་སོགས་བཤད་པ་ལྟར་དཔྱད་ནས་སྒོམ་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ལྷག་
མཐོང་ལམ་ནི་དེ་དོན་རྣམས། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་བྱིང་རྨུགས་འགོག་པར། མདོར། གཉིད་བྲོན་གདོས་བུ་གདགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། རྒོད་པ་འགོག་བར་མདོར། སྤོང་བ་
པའི་ཞལ་ཏ་བ་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། གདོས་བུ་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཆུ་ཚོད་ཀྱི་སྣོད་ལྟ་བུ་ཆུས་བཀང་བ་རྣ་བར་དཔྱད་པ་གཅིག་དང། བྱང་བུའི་རྣམ་པའི་ཤིང་མཐོ་གང་བ་རྣ་བའམ་མགོ་ལ་བཞག་རྒྱུ་གཅིག་དང། རིལ་བ་ཆུང་
དུ་ལྟ་བུའི་སྣོད་ཆུས་བཀང་བ་རྣ་བར་དཔྱད་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཉིད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ལས། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་གདོས་བུ་ཆུ་ཚོད་ཀྱི་སྣོད་འདྲ་བ་ཆུང་ངུ་ལ་བྱས་ཏེ། དེའི་ལུང་མི་གནས་སྐུད་བ་བཏགས་
ཏེ་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་གཉིད་བྲོན་གདོས་བུ་དེ་རང་གི་རྣ་བ་ལ་བཏགས་ཏེ་དཔྱད་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཊིཀ་ཆེན་ལས་ཀྱང་ངོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཕྲན་ཚེགས་འགྲེལ་བ་ལས། གདོས་བུ་ནི་བྱང་བུའི་རྣམ་པ་

[007A]༄༅། །ཅན་དུ་ཤིང་གཞོགས་པ་མཐོ་གང་གི་ཚད་དུ་བྱས་པ་དེ་སྐུད་པས་རྣ་བ་ལ་དབྱང་བའམ། མགོ་བོ་ལ་བཞག་ན་རབ་ཏུ་གཡོ་བའི་ཚེ། དེའི་ཡན་ལག་གི་ཕྱོགས་ན་ཕོག་པས་གཉིད་སངས་པའི་ཐབས་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཕྲན་ཆོ་གས་ཀྱི་འགྲལ་བ་ལས། རིལ་བ་ཆུང་ངུ་ཆུས་ཡོངས་སུ་བཀང་བ་རྐེལ་སྐུད་པས་བཏགས་པ་རྣ་བ་ལ་དཔྱད་པ་ན་གང་གིས་གཉིད་ལོག་པར་གྱུར་ནས་གཡོ་བར་གྱུར་པ་དེའི་
ཚེ༑ ཆུ་ཡོངས་སུ་བོ་བ་གདོང་ལ་བབ་པ་དེས་གཉིད་སད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྤོང་བ་བའི་ཞལ་ཏ་བ་བསྐོ་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེའི་དགོས་པ་དང། ཡུལ་གང་བསྐོ་བ་དང། བྱེད་པ་པོ་གང་གིས་བསྐོ་བ་དང། ཚུལ་
ཇི་ལྟར་བསྐོ་བ་དང། བསྐོས་པའི་བསླབ་བྱ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྤོང་བ་པ་རྣམས་བདེ་བར་གནས་པ་དང་མི་གཡེང་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གང་བསྐོ་བ་ཡོད་དེ། བསྐོ་ཡུལ་ཆོས་བཅུ་གཅིག་དང་ལྡན་
པ་ཞིག་བསྐོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དེ་དགེ་སློང་ཆོས་དྲུག་ལྡན་གྱི་སྟེང་དུ་སྡོམ་ལས། །མཚམས་ཀྱི་ནང་གནས་འགྲོ་བ་བཞི་དང་བྲལ། །སྤྲོ་དང་སྔར་བསྐོས་མིན་དང་ཚོགས་ལོང་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་
མཚམས་ནང་གནས་པ་དང། འགྲོ་བ་བཞི་དང་བྲལ་བ། སྤྲོ་བར་བྱས་པ་དང། སྔར་བསྐོས་མིན་པ་དང། ཚོགས་སུམ་ལོང་བ་ལྔ་ཚང་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྔའི་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། མཚམས་གཞན་ན་གནས་པ་ནི་

[007B] གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། འདུན་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་འཇིགས་པས་འགྲོ་པ་དང་བྲལ་བ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་འགྲོ་བ་ནི་བརྗོད་པ་ལ་བྱ་སྟེ་འགྲོ་པའི་སྐད་དོད་བརྗོད་པ་ལའང་འཇུག་པས་སོ།།
གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། བསྐོ་བའི་ལས་ལ་སྤྲོ་བ་མ་དྲིས་ན་ཆོས་མིན་གྱི་ལས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སྤྲོ་བར་བྱས་ཏེ་བསྐོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་བ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་སྔར་བསྐོས་པ་ནི་མ་བསྐོས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཚོགས་ལ་ཚོགས་ཀྱིས་ལས་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཚོགས་ཀྱིས་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་བྱེད་པ་པོ་རྟེན་གང་གིས་བསྐོ་བ་ཡོད་དེ། དགེ་འདུན་མཚན་ཉིད་བཞི་ལྡན་གྱིས་
བསྐོ་བའི་ཕྱིར། བཞི་བ་ཆོ་ག་ཡོད་དེ། སྦྱོར་བ་སྤྲོ་བ་དྲི་བ་དང། དངོས་གཞི་གསོལ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བ་དང། མཇུག་སྡུད་བརྗོད་པ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་བསླབ་བྱ་ཡོད་དེ། མདོར་དེའི་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་ཁོ་
ནར་ཆག་ཆག་གདབ་པ་དང། ཕྱག་པ་དར་བྱ་བ་དང་ཞེས་སོགས་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་འཆད་པར་རྩ་བར། གསོ་སྦྱོང་བྱའོ། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལའོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་
འདོན་པས་སོ། །ཞེས་སོགས་བྱུང། འདི་ལ་དགོས་དོན། སྤྱི་དོན། མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་བྱས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་དང། ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་གསོ་
[008A]༄༅། །སྦྱོང་མ་བྱས་པའི་ཉེས་པ་ཁེགས་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བྱས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་བར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་རྣམས་གསོ་སྦྱོང་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ་ལྟུང་བ་བཤགས་པ་དང། བསྡམ་
བ་དང། བྱིན་གྱིས་རློབ་བ་སོགས་ལ་ཞུགས་བས་དེ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་རྣམ་པར་དག་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་དགེ་བའི་བསམ་པས་བསླབ་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་སྦྱོང་ཞིང་
ཁྲིམས་ཉིས་བརྒྱ་སོགས་དང་བསྟན་པ་རིང་དུ་གནས་འདོད་མངོན་དུ་བྱེད་བས་དགེ་བ་གསོ་བ་དང། དུས་དྲན་འབྱུང་འགྱུར་བརྗོད་བས་འཆི་བ་མི་རྟག་བ་དྲན་ནས་ཆགས་སྡང་ཞི་བར་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ ལུང་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ནི་གསོ་སྦྱོང་བྱ་ལ་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ནི་དགག་དབྱེ་བྱ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་སོ་སོར་སྦྱར་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པར་རྟོགས་བ་དང་དེ་གཉིས་ཀྱི་
ལྡོག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་རབ་བདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་དང། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་བདུན་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་རབ་བདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་གདུལ་བྱའི་དབང་
གིས་བདུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སངས་རྒྱས་རྣམ་གཟིགས་ཀྱི་དེ་ཡོད་དེ། དེའི་ཚེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉེས་བ་ཆུང་ཡང་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ལ་རྟོག་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་བས་དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་

[008B] བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་བཟོད་བ་དམ་པ་ནི། མྱ་ངན་འདས་པ་མཆོག་ཅེས་སངས་རྒྱས་གསུངས། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང། །གཞན་ལ་འཚེ་བ་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་འདི་འདོན་པའི་
ཕྱིར༑ གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་གཙུག་ཏོར་ཅན་གྱི་དུས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ཡོད་དེ། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་དུ་གསོ་སྦྱོང་མཛད་པའི་ཚེ། མིག་ལྡན་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཡིས། །ཉམས་ང་བ་དག་ཇི་བཞིན་དུ། །མཁས་པ་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་དུ། །སྡིག་པ་
རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྤོང། །སྐུར་བ་མི་གདབ་གནོད་མི་བྱ། །སོ་སོར་ཐར་བའང་བསྡམ་པར་བྱ། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཀྱང་རིག་པར་བྱ་།བས་མཐའི་སེམས་ལ་གནས་པར་བྱ། །ལྷག་པའི་སེམས་ལ་ཡང་དག་སྦྱོར། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་
པ་ཡིན། །ཞེས་འདོན་པ་དེ་དུས་གཞན་གྱི་སྐྱོན་རྟོག་པ་ཆེ་བས་དེ་སྤངས་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་མཛད་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེའི་ཚེ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་དུ་གསོ་སྦྱོང་མཛད་པ་ན། །ཇི་ལྟར་བུང་བ་མེ་ཏོག་
ལས༑ ༑ཁ་དོག་དྲི་ལ་མི་གནོད་པར། །ཁུ་བ་འཇིབ་ནས་འཕུར་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཐུབ་བ་གྲོང་དུ་རྒྱུ། །ཞེས་འདོན་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱིམ་པར་འགྲོགས་པར་དགའ་བ་སྤངས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཞི་པ་སངས་རྒྱས་འཁོར་བ་འཇིག་གི་གསོ་སྦྱོང་
ནི་ཉན་ཐོས་དག་གིས་གཞན་སྐྱོན་རྟོག་པ་དགག་ཆེད་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་དུ་གསོ་སྦྱོང་མཛད་པ་ན། བདག་གི་རིག་དང་མི་རིག་ལ། །བརྟགས་པར་བྱ་སྟེ་གཞན་རྣམས་ཀྱི། །མི་མཐུན་པ་དང་གཞན་དག་གིས། །བྱས་དང་མ་བྱས་རྣམས་ལ་མིན། །

[009A]༄༅། །ཞེས་འདོན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་བ་གསེར་ཐུབ་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སྲེད་པ་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་དུ་གསོ་སྦྱོང་མཛད་པ་ན། ལྷག་པའི་སེམས་ལ་
བག་བྱ་སྟེ། །ཐུབ་པའི་ཐུབ་གཞི་རྣམས་ལ་བསླབ། །ཉེར་ཞི་དྲག་ཏུ་དྲན་ལྡན་པའི། །སྐྱོབ་པ་མྱ་ངན་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་འདོན་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་འོད་སྲུང་གི་གསོ་སྦྱོང་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་སྦྱིན་པར་དགའ་དྲག་བ་དང་དགྲ་མང་བས་དེ་
སྤངས་ཆེད་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་དུ་གསོ་སྦྱོང་མཛད་པ་ན། སྦྱིན་པས་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་འཕེལ། །ལེགས་བསྡམ་དགྲ་སོགས་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་དང་ལྡན་པའི་སྡིག་པ་སྤོངས། །ཉོན་མོངས་ཟད་པས་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་
འདོད་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གསོ་སྦྱོང་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་བའི་ཆེད་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བ་སྐྱོན་མེད་དུ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་དུ་གསོ་སྦྱོང་མཛད་པ་ན། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་སྟེ། །དགེ་བ་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། །ངག་གི་སྡོམ་པའང་ལེགས་པ་ཡིན། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པའང་ལེགས་པ་སྟེ་།ཐམས་ཅད་དུ་ནི་སྡོམ་པ་
ལེགས། །ཀུན་ཏུ་བསྡམས་པའི་དགེ་སློང་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རབ་ཏུ་གྲོལ། །ངག་རྣམས་སྲུང་ཤིང་ཡིད་ཀྱི་རབ་བསྡམས་ཏེ་།ལུས་ཀྱིས་མི་དགེ་བདག་མི་བྱེད་ཅིང། །ལས་ལམ་གསུམ་པོ་འདི་དག་རབ་སྦྱངས་ན། །དྲང་

[009B] ཞེས་པ་ཙམ་འདོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ཡང་སངས་རྒྱས་བདུན་དང་དེ་དག་གི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དྲན་ནས་བག་ཆགས་གསོ་འཕེལ་ཆེད་ཁོ་ནར་བྲིས་སོ། །གཉིས་པ་
མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་བྱ་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྦྱོར་བ། དངོས་གཞི་མཇུག་སྡུད་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་ཐབས་དང་བཅས་པ་དང། རང་གཞན་གྱི་ལྟུང་བ་དག་པར་བྱེད་བ་དང། གཙུག་ལག་ཁང་གི་བྱ་བ་རྗེས་
སུ་སྒྲུབ་པ་དང། ཆོས་ཉན་བཤད་བྱ་བ་དང། དགེ་བསྐོས་ཀྱིས་ཚུལ་ཤིང་བྲིམ་ནས་བགྲང་སྟེ་མ་འདུས་ན་འདུན་པ་དང་ཡོངས་དག་བླང་བ་དང། དགེ་སློང་གིས་མེ་ཏོག་ཕུལ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་བར་གསོལ་བ་གདབ་པ་དྲུག་རྣམས་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང། གནས་དེར་མཆོད་པ་དང་བཅས་ཏེ་སྟོན་པའི་སྐུ་བཤམས་པ་དང། དཀར་གཏོར་ཆ་བཞི་བཤམས་པ། དགེ་འདུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་གཎྜི་བརྡུང་བ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གནས་
ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་རང་ལུགས་དང་དོགས་གཅོད་གཉིས། དང་པོ་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། བློ་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་གནས་དང། མཚམས་དང་བཅས་པའི་གནས་དང། མཚམས་མེད་པའི་གནས་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་འཆད་བར། རྩ་བར་
གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་ལ་བློ་མཐུན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་ཁྱད་པར་བཞི་ལྡན་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་གསོལ་གཉིས་ཀྱིས་བློ་མཐུན་བྱེད་ཅིང་དེའི་དགོས་བ་ཡོད་དེ། གནས་གསུམ་གང་རུང་ཡིན་པ་དང་ཉེ་འཁོར་འདོམ་གང་དང་

[010A]༄༅། །ལྡན་པ་དང་དགེ་འདུན་གྱིས་བཞེད་པ་དང་སྔར་བློ་མཐུན་མ་བྱས་པ་དང། དེར་བློ་མཐུན་བྱ་དགོས་པ་གཉིས་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བསྐལ་བ་ཆགས་པའི་གནས་རང་གྲུབ་པ་དང་
བྱ་བའི་གནས་དང། སྐྱེས་བུས་སྒྲུབ་པའི་གནས་གསུམ་གང་རུང་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་ཀྱི་བློ་མི་འབྱུང་བས་བློ་མཐུན་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གྲུབ་པའམ་བྱས་པའམ་ཟིན་པ་ལའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གཞན་
དུ་ན་མི་བདེ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཉེར་འཁོར་འདོམ་གང་དང་ལྡན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ་གཞན་དུ་ན་ཀུན་སློང་མི་ཚང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དགེ་འདུན་འདོད་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་
པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། སྔར་གནང་བ་མ་ཐོབ་པ་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། གླག་ཅོར་མི་འབྱུང་བ་དང་ཐུགས་མཐུན་པ་དང་མ་བྱས་པའི་ཉེས་པ་ཁེགས་པ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གླེང་གཞིས་ཤེས་སོ། །མཚམས་
ཆེ་ཆུང་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བར་བློ་མཐུན་པའི་གནས་དེ་གསུམ་ནི་འདུལ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་རུང་སྟེ། རྩ་བར། ལས་གཞན་གྱི་གནས་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། གཞི་འགྲེལ་ལས་འདིར་ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་པོ་དག་
ཉི་ཚེ་བཟུང་བར་མ་ཟད་དེ། འདུལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་བློ་མཐུན་བྱ་ཚུལ་ཡོད་དེ། དགེ་འདུན་མཚན་ཉིད་བཞི་ལྡན་གྱིས་ཆོག་གསོལ་གཉིས་གྱི་ལས་

[010B] བློ་མཐུན་འཇིག་རྒྱུ་ཡོད་དེ། ལས་ཀྱིས་གཞིག་པ་འམ་མཚམས་དེར་དགེ་སློང་མེད་པར་སྐྱ་རེངས་ཤར་བའམ། རྟེན་ཞིང་མིན་པ་འམ་གནས་ཞིང་མིན་པ་གང་རུང་བྱུང་བ་ན་དེ་འཇིག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཚམས་
ཀྱི་གནས་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ལས་ཀྱི་མཚམས་དང། རྩིག་པའི་མཚམས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་འཆད་པར། རྩ་བར་མཚམས་བཅད་པར་བྱའོ་སོགས་བྱུང། གཉིས་པ་འཆད་པར། རྩ་བར། མཚམས་མ་བཅད་པའི་
གནས་སུ་ནི་ལས་ལ་རྩིག་བ་མཚམས་ཡིན་ནོ། །སོགས་བྱུང། གསུམ་པ་མཚམས་མ་བཅད་པའི་གནས་ལ་ཡང་ལས་ཀྱི་མཚམས་གསུམ་ཡོད་དེ་ར་བ་མེད་པའི་ཁང་བ་སོགས་ཀྱི་ཝ་ཁ་ནས་ཆུ་འཛག་པ་ཚུན་ཆད་དང། གྲོང་ལ་
ཉེ་འཁོར་གྱི་མཐའ་ཚུན་ཆད་དང། དགོན་པ་ལ་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་མཐའ་ཚུན་ཆད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། མཚམས་མ་བཅད་པའི་གནས་སུ་ནི་ལས་ལ་རྩིག་པ་མཚམས་ཡིན་ནོ། །ཝ་ནས་ཆུ་འཛག་པ་གང་དུ་བབ་པ་ཡང་ངོ། །
གྲོང་ལ་ནི་ཉེ་འཁོར་གྱི་མཐའ་ཚུན་ཆད་དོ། །དགོན་པ་ལ་ནི་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་མཐའ་ཚུན་ཆད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་མཚམས་མ་བཅད་ཅེས་པ་ཐོག་མའི་གསལ་བྱེད་དང། མཚམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་
པར་གྱི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པས་ཚིག་ཕྱི་མ་གསུམ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། ལས་ཀྱི་མཚམས་བཅད་པ་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། དབུས་ནས་ཕྱོགས་སོ་སོར་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གསུམ་རེ་ཡོད་པའི་མཚམས་པོ་ཆེ་དང། དབུས་ནས་ཕྱོགས་སོ་སོར་དཔག་ཚད་

[011A]༄༅། །གཉིས་ནས་གདིང་བ་བཞི་བཅུ་ཤོང་བའི་བར་མཚམས་བུ་ཆུང་དང། དེ་ལ་མཚམས་བུ་ཆུང་དང་གདིང་བ་བཞི་བཅུ་ཤོང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བ་གཉིས་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞུ་བ་ལས། མཚམས་
བོ་ཆེ་ཆོད་ཅིག་ཅེས་གསུངས་ན་ཚད་ཇི་ཙམ་ལགས། ཨུ་བ་ལི་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཚུན་ཆད་ནི་ཐམས་ཅད་ཆུང་ངུ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་གང་དུ་གྲངས་བཞི་བཅུ་བསྒོ་བ་ཤོང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དཀྱིལ་
འཁོར་བ་ལ་མཚམས་བུ་ཆུང་གིས་ཁྱབ་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་བ་མ་ཡིན་པའི་མཚམས་བུ་ཆུང་མང་པོ་ཡོད་དེ། མཚམས་བུ་ཆུང་ལ་དཔག་ཚད་གཉིས་དང་དཔག་ཚད་གཅིག་དང། དེས་དཔག་ཚད་ཕྱེད་ནས་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ཤོང་བ་རྣམས་ནི་དེ་ཡིན་
ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞུ་བ་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་བ་གང་དུ་གྲངས་བཞི་བཅུ་བསྒོ་བ་ཤོང་བ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཚམས་པོ་ཆེ་ནི་ཁྱད་པར་ལྔ་དང་ལྡན་ཏེ། ཚད་དབུས་ནས་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གསུམ་
ཁོ་ནར་ངེས་པ་དང། ཕྱོགས་བཞིར་མཚན་མ་བརྟན་པོ་དང་ལྡན་པ་དང། ཆུ་སོགས་མཚམས་གཞན་མིན་པ་དང། སྔར་མཚམས་བཅད་བ་དང་མ་འབྲེལ་བ་དང། གཞན་གྱིས་མཚམས་བཅད་པའི་རྗེས་སུ་མཚན་མ་བརྟན་པོ་
བཙུགས་པ་མན་བ་རྣམས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལས་ལྷག་བ་མི་ཆགས་ལ་དེ་ལས་ཆུང་བ་མཚམས་ཆུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞུ་བ་ལས། དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གསུམ་ཡན་ཆད་ཀྱང་མཚམས་ཞེས་བགྱི་འམ་

[011B] །ཞེས་དང། རྩ་བར། ཡང་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གསུམ་གྱི་མཐའ་ཚུན་ཆད་དུ་འོད་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་རྟེན་མེད་པས་མཚམས་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར། ཤཱ་ཏཾ་ལས་
དགེ་སློང་གནས་པ་དང་གཉུག་མར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཚམས་ཆེན་པོའི་མཚན་མ་བརྟན་པོ་བཙུགས་པ་དག་བརྗོད་པར་བྱའོ་།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྩ་བ་དང་ལུང་ལས་ཀྱང་ངོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། མཚམས་སུ་ཆུ་ནི་
མཚམས་གཞན་དང་འདྲའོ། །ཞེས་དང། ལུང་གཞི་དང་ཤཱ་ཏ་ལས། གྲོང་དང་གྲོང་གི་ཉེ་འཁོར་མ་གཏོགས་པར་མཚམས་པོ་ཆེ་བཅད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་སྔ་མ་བག་ཡངས་སུ་མ་བྱས་
བར་བཅད་པ་གཞན་མི་ཆགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང། ཞེས་གཞན་ལ་གནོད་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར། མཚམས་བུ་ཆུང་ལ་ཡང་ཚད་མ་གཏོགས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་མ་སོགས་
ལྷག་མ་འདྲ་སྟེ། ཤཱ་ཏཾ་ལས། དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་འདུག་ཅིང་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ལ་དགེ་སློང་གནས་པ་དང་གཉུག་མར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཚམས་བུ་ཆུང་གི་ཕྱོགས་བཞིའི་མཚན་མ་བརྟན་པོ་བཙུགས་པ་དག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཚམས་པོ་ཆེའི་གླེང་གཞི་དང་དགོས་པ་བཞི་ཡོད་དེ། དགེ་སློང་ཀ་བིན་ས་དགེ་སློང་གཞན་གསོ་སྦྱོང་ལ་འདུས་ཀྱང་མ་འདུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཅས། དགོས་པ་སྤྱིར་ལས་ལ་དགེ་སློང་ཐམས་ཅད་འདུ་དགོས་པ་དང་བྱེ་བྲག་
[012A]༄༅། །ཏུ་དགག་དབྱེ་དང་གསོ་སྦྱོང་ལ་ཐམས་ཅད་འདུས་པས་ཀུན་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང། ཆོས་གོས་དང་འབྲལ་བ་སྤང་སླ་པ་དང། དབྱར་འབྲལ་བའི་ཉེས་པ་སྤངས་པ་དང། གནས་གཞན་དུ་དབྱར་
ཁས་བླངས་ཀྱང་སྲ་བརྐྱང་གི་ཕན་ཡོན་འཐོབ་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། བྱེད་པ་པོ་དགེ་འདུན་མཚན་ཉིད་བཞི་ལྡན་གྱིས་ཆོ་ག་སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གསུམ་གྱིས་སྦྱོར་བ་གཉུག་མར་གནས་པའི་དགེ་སློང་གིས་གཎྜི་
བརྡུངས་དགེ་འདུན་བསྡུས་ནས་མཚན་མ་བརྗོད་པ་དང་དངོས་གཞི་གསོལ་གཉིས་ཀྱི་ལས་དང། མཇུག་ལས་ཀྱི་མཇུག་སྡུད་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤཱ་ཏཾ་ལས། དེའི་གནས་མལ་བཞམས་པ་བྱས་ནས་གཎྜི་
བརྡུངས་ཏེ། དྲིས་པའི་ཚིག་གིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་བསྒོ་ནས་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་འདུས་ཤིང་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ལ། དགེ་སློང་གནས་པ་དང་གཉུག་མར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཚམས་པོ་ཆེའི་ཕྱོགས་བཞིའི་མཚན་
མ་བརྟན་པོ་བཙུགས་པ་དག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་སློང་གཅིག་གིས་གསོལ་པ་བྱས་ཏེ་ལས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཚམས་ཆུད་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་རོ། །རྒྱས་པར་ཤཱ་ཏཾ་དང་ལུང་གཞིར་ལྟོས། མཚམས་གསུམ་
འཇིག་རྒྱུ་ཡོད་དེ། དེར་དགེ་སློང་མེད་པར་སྐྱ་རེང་ཤར་བ་དང་རྟེན་ཞིང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དང། མཚམས་གཞན་བྱུང་བ་དང་ཆོགས་གཞིག་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཚམས་བུ་ཆུང་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བར་བློ་མཐུན་བྱས་པའི་དགོས་པ་

[012B] དགེ་འདུན་འདུ་ཆས་པ་སྤངས་པ་དང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་བྱ་བ་གཞན་མི་ཉམས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གླེང་གཞིར་དགེ་སློང་རྣམས་བཞིའི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་བྱ་བ་སོགས་ལ་ཡང་མཚམས་པོ་ཆེའི་དེ་ན་ཡོད་པ་ཐམས་
ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་དགེ་ཚོགས་ཉམས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་བ་བཅད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་བར་བློ་མཐུན་པར་བྱའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་འཇིག་རྒྱུ་
མཚམས་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་སྟེ། མཚམས་པོ་ཆེའི་ནང་ན་དགེ་སློང་ཡོད་ན་དཀྱིལ་འཁོར་བར་དགེ་སློང་མེད་ཀྱང་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས། གནས་རང་དབང་མེད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་དེ་གནས་དེ་འཇིག་པ་ལ་རང་དབང་མེད་པ་
ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། མཚམས་བུ་ཆུང་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བ་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཅེ་ན། འདུལ་འཛིན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐ་དད་པ་འགལ་བ་ཡིན་ཟེར་འདུལ་འཛིན་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་
གཅིག་ཡིན་ཟེར། དེ་གཉིས་གཅིག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་བཤད་པ་ཆེས་མང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤཱ་ཏཾ་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱ། བ་དང་མཚམས་པོ་ཆེ་དང་མཚམས་བུ་ཆུང་བཅད་ཅེས་དང། ཊཱིཀྐ་བྱ། ལས་
ཀྱང༑ མཚམས་ཆེན་དང་མཚམས་ཆུང་ངུ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་མཚམས་ཞེས་པ་དང། བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང། མཚམས་བཅད་པར་བྱ་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་པ་བཅད་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་འགལ་བ་ཡང་

[013A]༄༅། །མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཕལ་ཆེར་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་བའི་སྐབས་ཀྱི་ལུང་གཞི་ལས། མཚམས་བཅད་ཅིང། དཀྱིལ་འཁོར་པར་བློ་མཐུན་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང་
དེའི་གཞི་འགྲེལ་ལས། མཚམས་བུ་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར། མཚམས་བུ་ཆུང་བཅད་ཅིང་དཀྱིལ་འཁོར་བར་བློ་མཐུན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐང་སྟོང་ལ་
བློ་མཐུན་བྱ་སྟེ། གྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་བ་དེའི་ཐང་སྟོང་དུ་གྲུབ་པའི་གནས་ཡིན་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་སྐྱབས་ཀྱི་བློ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉིད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ལས། གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ། བྱ་བ་ནི་འཆགས་པའི་
བསྐལ་བའི་ཚེ་རང་གྲུབ་པའམ། དེའི་འོག་ཏུ་བརྡིབ་ཆད་པ་ལ་སོགས་པས་རང་གྲུབ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིའི་བྱ་སྐྱིབས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཊཱིཀྐ་དང་གཞི་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་ངོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། དུས་ཀུན་ཏུ་ལས་
ལ་རྩིག་པ་མཚམས་ཡིན་པས་རྩིག་པའི་ཕྱི་རོལ་ཉེ་འཁོར་འདོམ་གང་སྲུང་མི་དགོས་ཟེར། འོ་ན་མཚམས་པོ་ཆེ་བཅད་པའི་ཚེ་ཡང་རྩིག་པ་མཚམས་ཡིན་པར་ཐལ། དུས་ཀུན་ཏུ་ལས་ལ་རྩིག་པ་མཚམས་སུ་ཡིན་སྟབ། པའི་ཕྱིར། འདོད་
མི་ནུས་ཏེ། མཚམས་གསུམ་བཅད་ཚེ་དེའི་ནང་གི་རྩིག་མཚམས་གྲོལ་བ་སྟེ་མཚམས་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞུ་བ་ལས། མཚམས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་མཆིས་སམ། ཨུ་པ་ལི་ཡོད་དེ། ལས་ཀྱིས་མཚམས་བཅད་ན་རྩིག་པའི་

[013B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་འཁྲུལ་ནས་ལས་ཀྱི་མཚམས་དང་འབྲལ་སྤངས་མཚམས་གཅིག་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་དོ། །ཡང་འདུལ་འཛིན་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་གསུངས་ལས་མཚམས་པོ་ཆེ་བཅད་ན་ཐང་
དང་འདྲ་བས་དེར་ཆོས་གོས་དང་མི་འབྲལ་བའི་གནང་བ་ངེས་པར་སྦྱིན་དགོས་ཟེར། ལ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་བར་ཆོས་གོས་དང་མི་འབྲལ་བའི་གནང་བ་མི་འབྱུང་ཟེར། དེ་གཉིས་མི་འཐད་པར་རྒྱ། ཐལ་མཚམས་གསུམ་བཅད་བ་དེར་ཆོས་
གོས་དང་མི་འབྲལ་བའི་གནང་བ་དེ་ངེས་པར་སྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཅི་གར་གནང་བའི་བསླབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤཱ་ཏཾ་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་བའི་བློ་མཐུན་པར་བྱས་པའི་ནང་དུ་ཆོས་གོས་དང་མི་འབྲལ་
བའི་གནང་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཏེ་གལ་ཏེ་འདོད་ན་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མ་ངེས་དང་འདོད་ན་ཞེས་པའི་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། མཚམས་པོ་ཆེར་མི་འབྲལ་བའི་གནང་བ་བྱིན་པས་མཚམས་པོ་ཆེའི་ནང་
ཁོད་ན་ཡོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བར་ཆོས་གོས་བཞག་སྟེ་མཚམས་པོ་ཆེར་དགེ་སློང་ཉལ་ན་ཆོས་གོས་དང་འབྲལ་ལམ་མི་འབྲལ་ཞེ་ན་དེར་འབྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་བར་བཅད་པའི་ལས་ལ་ལྟོས་པའི་མཚམས་གཞན་གཅིག་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚམས་པོ་ཆེ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བ་གཉིས་ནི་ལས་ཀྱི་མཚམས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མཚམས་པོ་ཆེ་གནང་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་བར་གནང་པའི་གོ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལམ་གྲུབ་ན། དཀྱིལ་

[014A]༄༅། །འཁོར་བའི་དགོས་པར་འགལ་ལོ། །ལྕགས་རི་གཅིག་གིས་བསྐོར་བ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་མཚམས་གཅིག་པའི་མཚམས་ཁོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བར་ཆོས་གོས་བཞག་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་
མཚམས་གཅིག་པ་དར་ཉལ་ན་འབྲལ་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་བར་བཅད་པས་ལས་ལ་ལྟོས་པའི་མཚམས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་ཀྱང་འབྲལ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་མཚམས་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདིའི་དོན་རྒྱས་པར་
འབྲལ་སྤངས་སྐབས་སུ་བཤད་དོ། །གཎྜི་བརྡུང་ཚུལ་ལྔ་ཡོད་དེ་བརྡུང་བའི་གནས་ཁང་སྟེང་སོགས་གནས་མཐོན་པོ་ནས་རྡུང་ལ་དེ་ཡང་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ལ་འདུ་པའི་ཆེད་དུ་རྒྱུད་གསུམ་དང་ཏོག་སྒྲ་ཆེན་པོ་གསུམ་བརྡུང་བ་
དང༑ ལས་ལ་འདུ་བའི་དོན་དུ་རྒྱུད་གཅིག་དང་ཏོག་གསུམ་དང། ཤི་པའི་རོ་དབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་རྒྱུད་གཅིག་དང་མཇུག་ཏུ་ཏོག་མེད་པའི་བྱི་པོ་བརྡུངས་པ་དང། སེར་བ་སོགས་གནོད་པ་བཟློག་པའི་གཎྜི་ཇི་ཙམ་ཆོག་གི་བར་རིམ་པས་
བརྡུང་བ་དང། དགེ་འདུན་ཟས་ལ་འདུ་བའི་གཎྜི་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀ་བརྡུང་བ་དང་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྡུང་ཚུལ་སོ་སོར་བྱས་པ་ཅིའི་ཆེད་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། གླེང་འབུམ་ལས། གཎྜི་རྒྱ་ཆེར་མི་བརྡུང་གི་གཎྜི་ནི་ལྔ་སྟེ། དགེ་འདུན་
ནས༑ ཆོ་གའི་བར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་རྩ་བར། བསྡུ་པའི་ཕྱིར་གཎྜི་བརྡུང་ངོ། །དེའི་གནས་ནི་ཁང་སྟེང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་དགེ་འདུན་བསྡུ་པའི་

[014B]ཞེས་སོ་།གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ལུང་ཁ་ཅིག་ལས་རྒྱུད་གསུམ་དང་ཏོག་གཉིས་ཡང་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ལས་བྱ་བའི་དོན་དུ་ནི་རྒྱུད་གཅིག་དང་ཏོག་གསུམ་མེ། །ཁ་ཅིག་ལས་ནི་རྒྱུད་
གསུམ་དད་ཏོག་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། ལུང་ཁ་ཅིག་ལས་རྒྱུད་གཅིག་དང་ཏོག་གཅིག་ཡང་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཤི་བ་ལ་ཕྲག་བས་དབྱུད་པའི་དོན་དུ་གྱི་བའོ། །ཁ་ཅིག་ལས་ནི་རྒྱུད་
གཅིག་དང་ཏོག་གཅིག་གོ་ཞེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གནོད་པ་བྱུང་བ་ན་ནི་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐོག་མར་གཎྜི་ཆུང་ངུ་བརྡུང་ལ་ཁང་སྐྱོང་སོགས་ཀྱིས་
གཙུག་ལག་ཁང་དང་དགེ་འདུན་གྱི་ལྷུང་བཟེད་བཀྲུ་སོགས་བྱས། དེ་ནས་གཎྜི་ཆེན་པོ་བརྡུང་བ་གཉིས་པར་འགྱང་བཅད་པས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཟན་གྱི་ཕྱིར་འདུ་པའི་དོན་དུ་ནི་གཎྜི་དང་གཎྜཱི་ཆུང་ངུ་གཉིས་ཀ་བརྡུང་དོ་པར་དུ་གཅད་དེའོ་
བསྐྱང་བས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཎྜིའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། གཎྜི་མདོ་ལས་བཤད་པ་དང་ཚད་ལྡན་གཞན་གྱིས་བཤད་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། གཎྜིའི་རྒྱུ་དང། ཚད་དང། དབྱིབས་དང། ཁ་དོག་དང། བྱེ་
བྲག་གམ་དབྱེ་བ་དང་རབ་གནས་ཇི་ལྟ་བུ་དང། །བསམ་པ་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་རྡུང་བ་དང། གང་ཟག་གང་གིས་རྡུང་པོ་དང། དུས་གང་གི་ཚེ་རྡུང་བ་དང། ཚད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཉེས་དམིགས་དང། ལྡན་པའི་ཕན་ཡོན། འཇོག་པའི་

[015A]༄༅། །གནས་དང་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཎྜིའི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདིའི་ཚད་ནི་ཇི་ཙམ་ལགས། མདོག་ནི་ཇི་འདྲ་བ་ལགས། བྱེ་བྲག་ནི་དུ་ཞིག་ལགས། བརྡུང་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་
གང་གིས་བརྡུང་བར་བགྱི། གང་གི་ཚེ་གང་གི་དུས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་བརྡུང་བར་བགྱི་སྟེ། ཇི་ལྟར་བཞག་པར་བགྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་རྒྱུ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། ཙན་དན་དཀར་པོ་དང་བ་ལ་ཤ་ནས། འོལ་སེའམ་སིང་
ལྡིང་གི་བར་བཅུ་དྲུག་གང་རུང་ལ་བྱེད་དགོས། དེ་གང་རུང་མེད་ན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཎྜིའི་མདོ་ལས། ཙན་དན་བིལ་བ་པ་ལ་ཤ། །ཨ་ཤཏ་ཐ་དང་ཙན་དན་དམར། །རྒྱ་སྟར་ཏ་ལ་ཀེང་ཤུ་ཀ་ཤིང་ཤ་བ་དང་ཏ་མ་ལ། །
ཨ་སྨྲ་སྟར་བུ་སྐྱུ་རུ་ར། །ཏི་ན་ཏི་སར་ཨ་ཤྭ་ཀ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མེད་ན་ཡང། །འོལ་སེལ་ནི་འབད་དེ་བྱ། །རྒྱལ་པོ་འབད་པས་ཐམས་ཅད་དུ། །འདི་དག་མེད་ན་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཚད་ཡོད་
དེ༑ ཆུང་ཚད་དཀྱུས་སམ་སྲིད་ལ་སོར་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་ཞེང་དུ་སོར་དྲུག་དབངས་སོར་གཉིས་དང། ཆེ་ཚད་དཀྱུས་ལ་སོར་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་དང་དེའི་བར་འབྲིང་ཚད་བུ་དང་འདུལ་འཛིན་རིན་པོ་ཆེས་བཤད་པ་ལྟར་རུང་བའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ གཎྜིའི་མདོ་ལས། ཚད་ནི་ཆུང་ངུ་སོར་ཚད་ཀྱིས། །བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ཉིད་བྱ་ཞིང། །ཞེང་དུ་སོར་ནི་དྲུག་བྱ་སྟེ། །དབངས་སུ་ཡང་ནི་གཉིས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་དང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར་དྲངས་པ་

[015B] །འདིར་ཁ་ཅིག། མདོ་འདིར་དབྱེ་བ་མི་གསལ་ཞེས་དང། ལུང་ཡང་ཆུང་ངུ་ཞེས་པ་མཆུ་རུ་ཞེས་པ་འདོན་པ་རྣམས་མི་འཐད་པར་ཐལ། མདོ་འདིར་གཎྜིའི་དབྱེ་བ་དང་ཆེ་ཆུང་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གསལ་རྒྱལ་གྱིས་
བཅོམ་ལྡན་ལུང་རིགས། འདས་ལ་རྩོད་པའི་དུས་སུ་དུག་ལྔ་སོགས་དང་ནད་རིམས་འཁྲུགས་སོགས་མི་ཤིས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་དགེ་འདུན་སོགས་
བསྲུང་བའི་ཐབས་གསོལ་བ་བཏབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུན་ཏུ་སྒྲ་སྒྲོགས་པའི་ཏིང་ངེས་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་གཎྜི་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་སུ་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཏེ་གསུང་བ་ན་རྒྱལ་པོས་ཚད་ཁ་དོག་དབྱེ་བ་སོགས་ཞུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
མདོ་དེ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུན་ཏུ་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། གསལ་རྒྱལ་སེམས་དད་པ་སྐྱེས་ནས་ཡང་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདིའི་ཚད་ནི་ཇི་ཙམ་ལགས། མདོག་ནི་ཇི་འདྲ་བ་ལགས། བྱེ་བྲག་ནི་དུ་ཞིག་མཆིས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོད་དྲིས་ཤིང། དངོས་
སུམ་དོ་དེ་ལས། ཚད་ནི་ཆུང་ངུ་སོར་དག་གི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། ཟུར་བཞི་ཟེར་བའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཟུར་བརྒྱད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེང་སོར་དྲུག་དང་དབངས་སོང་གཉིས། ཟུར་བཞི་ལ་སོར་
[016A]༄༅། །གཉིས་གཉིས་དགོས་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། ཟུར་བརྒྱད་ངོས་བརྒྱད་མཉམ་པར་འདོད་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དཔངས་དང་ཟུར་བཞི་སོར་གཉིས་པར་མཉམ་ཡང་
ཞེང་ལ་སོར་དྲུག་ཟུར་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ངོས་བརྒྱད་སོར་གཉིས་པར་ལུང་རིགས། མཉམ་པར་ཐལ། མདོ་དེ་ལས། ལེགས་མཉམ་ཉིད་དང་ཤིན་ཏུ་གསལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་
འདི་ནི་ཚད་མཉམ་པའི་དོན་མིན་གྱི་ངོས་སོ་སོར་སྒང་གཤོང་དང་མཐོ་དམན་མཉམ་ཞིང་རྩི་སོགས་ཀྱི་འོད་གསལ་བ་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་དབྱིབས་ཡོད་དེ། བརྒྱད་གཞོགས་ལེབ་ལེབ་པ་གློ་གཡས་གཡོན་གྱི་ཟུར་
དཔངས་དང་ཟུར་བཞིའི་རྩིབས་དྲུག་ལ་སོར་གཉིས་རེ་སྟེང་འོག་གི་རྩིབས་ཀྱི་ལེབ་ཞེང་སོར་དྲུག་པ་དང་རྩེ་གཉིས་ཀྱི་གློ་ནས་དབུས་སུ་ཞུམ་པ་སྟེང་འོག་ནས་ཀྱང་སོར་གཉིས་རེ་རྩིབས་ལྟར་ཞུམ་པ་རུས་སྦལ་གྱི་མགོ་ལྟ་བུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ མདོ་དེ་ལས། ཞེང་དུ་སོར་དྲུག་བྱ་བ་སྟེ། དཔངས་སུ་ཡང་ནི་གཉིས་བྱའོ། །སོར་མོའི་ཚིགས་ཀྱི་ཚད་དག་གིས། །ཟུར་བཞིར་ཚད་ནི་གཉིས་པ་ཡིན། །ལེགས་མཉམ་ཉིད་དང་ཤིན་ཏུ་གསལ་།རྩེ་གཉིས་སྦལ་པའི་
མགོ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཆུང་ངུའི་དབྱིབས་ཚད་ཡིན་ལ་མཐའ་སྐོར་སོར་ཉེར་བཞི་པ་ལེགས་སོ། །རྡུང་བྱེད་ཤིང་དེ་ཉིད་ལས་སྒྲུབ་པ་ཡུ་བ་སོར་བཅུ་གཉིས་མི་ཐེ་པའི་ཤིང་སོར་བཅུ་གཉིས་པ་ཟླུམ་པོ་འཇམ་

[016B] མདོ་དེ་ལས། དེ་ནས་རྡུང་བར་བྱེད་པ་ཡང། །ཤིང་དེ་ཉིད་ལ་འབད་དེ་བྱ། །སོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དག་ལ། །སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཁ་དོག་ཡང་དམར་པོ་གཙོ་ཆེ་ཡང་སེར་པོ་སོགས་ཀྱང་
རུང་སྟེ། འདིའི་ཤིང་ཕལ་ཆེར་དམར་པོ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་སེང་ལྡེང་གཙོ་བོར་བཤད་པས་དམར་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་འདི་ལས་ཀྱང། མདོག་ནི་ཇི་འདྲ་བ་ལགས། ཞེས་དང། མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་དཧར་བན་གྱིས། དམར་
བའི་ཚོན་གྱིས་འབར་ཞིངས་བཟང་སྐྱེས། །བརྡུང་ན་དབྱངས་བཟང་པོ་ནི་གཎྜིའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་གཎྜི་བཞི་ཀ་ཁ་དོག་གཅིག་པར་བཤད་དོ། །ལྔ་པ་དབྱེ་ན་ལྔ་དང་བྮིའམ་གསུམ་མམ་གཉིས་སུམ་བཅུ་དྲུག་ཡང་ཡོད་དེ་
བརྡུང་ཚུལ་སྒོས་ལྔ་དང། ཚད་ཀྱི་སྒོས་བྮིའམ་གསུམ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་དང། རྒྱུའི་སྒོས་བཅུ་དྲུག་ཀྱང་མདོ་འདིར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། རྩ་བར། ཟན་གྱི་ཕྱིར་འདུ་པའི་དོན་དུ་ནི་གཎྜི་དང་གཎྜི་ཆུང་ངུ་གཉིས་ཀ་བརྡུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། སྤོང་བ་པའི་གཎྜི་ཆུང་ངུའི་ཚད་སོར་བཅུ་གཉིས་སམ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་ཡང་རུང་སྟེ། དེའི་ཚད་ནི་གཞི་གསུམ་ཆོ་ག་འགའ་ཞིག་ལྟར་ཡང་རུང་བར་མངོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱ་བ་བསྡུས་པ་ལས། དེ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་རྣམ་པ་ཡིས། །དེ་
ཚད་ཟླུམ་པོ་གཞན་ནི་དབུས། །བདེན་པ་བཅུ་གཉིས་ཁྱད་པར་ལས་།ཟླུམ་པོའི་བདག་ཉིད་གཎྜིའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་གཎྜི་བཏགས་པ་བར་བྱས་ན་མདོ་འདི་དང་མཐུན་ནོ། །ཁ་ཅིག། སྤོང་བ་པའི་གཎྜི་མཁར་སིལ་

[017A]༄༅། །དུ་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མཁར་སིལ་དེའི་དོད་བྱེད་པར་གཞི་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་རབ་གནས་ཡོད་དེ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་བདག་མེད་པའི་ཤེར་ཕྱིན་དུ་མོས་པ་དེ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་དེ་ལས། དེ་ཡི་རབ་གནས་བྱ་བ་ནི། །ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ་དགེ་པ། །དེ་ལྟར་རབ་གནས་བྱས་ནས་ནི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ཡོད་
དེ༑ གཎྜི་ཤེར་ཕྱིན་དུ་མོས་ལ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བར་སྐུལ་བ་དང་སྒྲ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒྲར་མོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དུ་མོས་ནས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཤང་ཚ་གསུམ་སྔོན་
དུ་བྱས་ནས་གཅིག་ནས་བཅོ་བརྒྱད་པར་དུ་ཇེ་ཆེ་དང། བཅོ་བརྒྱད་ནས་གཅིག་གི་བར་ཇེ་ཆུང་བཏང་སྟེ་སོ་དྲུག་རྡུང་བ་རྒྱུད་གཅིག་སོགས་ཉ་གང་བ་ལྟར་རྡུང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་འོག་གཙུག་ལག་ཁང་ཀུན་ཏུ། །ཀླུ་བདུན་
གྱིས་ནི་བརྒྱན་པ་ལྟར། །བསྐྱེད་པའི་རིམ་གྱིས་བརྡུང་བར་བྱ་།དེའི་འོག་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ནི། །ཕྱག་འཚལ་ནས་ནི་བརྡུང་བྱ་སྟེ། །ཤང་ཚ་ལན་གསུམ་བྱས་ནས་ནི། །ཆོས་ཀྱི་རྔ་རྣམས་རྡུང་བར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ བརྒྱད་པ་ཡོད་དེ། རབ་བྱུང་སྡེ་ལྔ་དང་དགེ་བསྙེན་གྱིས་ཀྱང་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བརྡུང་རུང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དགེ་སློང་རྣམས་དང་དགེ་ཚུལ་གྱིས། །དུས་རྣམས་རྟག་ཏུ་བརྡུང་བྱ་ཞིང། །གསོ་སྦྱོང་ལ་ནི་གནས་

[017B] །དགེ་བསྙེན་གྱིས་ཀྱང་བརྡུང་བར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དགུ་པ་དུས་གང་གི་ཚེ་བརྡུང་བ་ཡོད་དེ་སྤྱིར་ཟླ་བ་སོ་སོ་ལ་ཉི་མ་འཆར་ནུབ་ཀྱི་བརྡུང་བའི་དུས་ཚོད་གཎྜིའི་དུས་ཀྱི་མདོར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་དང། ཁྱད་པར་
དགོས་པ་ནམ་བྱུང་དུས་བརྡུང་བ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཟན་ཟ་ཉི་མ་འཆར་ནུབ་ཚེ། །དུས་གསུམ་ལ་ནི་ལན་གསུམ་སྟེ། །སྐུ་ཁྲུས་ཚེ་ན་ལན་གཉིས་བསྔགས། །གློ་བུར་གནོད་པ་ཆར་མི་འབབས། །དེ་བཞིན་
འཐབ་དང་རྩོད་པ་དང། །གློག་དང་གནོད་པ་ཆེན་པོ་དང་།གནས་བརྟན་རྣམས་ནི་སྤྱན་འདྲེན་དང། །ནད་དང་མུ་གེ་ཞི་བའི་ཕྱིར། །མ་འཆོལ་རིམ་གྱིས་བརྡུང་བར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཅུ་པ་ཡོད་དེ། ཚད་དང་མི་ལྡན་
པ་དང་རྒྱུ་ཤིང་ངན་པར་བྱས་པ་དང་བརྡུང་ཡང་སྒྲ་མི་འབྱུང་བ་དང་བག་མེད་པར་བརྡུང་ན་མི་ཤིས་པ་མང་པོ་འབྱུང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཚད་མིན་ཤིང་ངན་ལས་བྱས་དང་བརྡུང་དང་སྒྲ་ནི་མི་འབྱུང་པའི། །སངས་རྒྱས་ཡུམ་འདི་
བརྡུང་ན་ནི། །ཡུལ་འཁོར་འཚེ་བ་ངེས་པར་འབྱུང། །གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དགེ་སློང་རྣམས། །དེ་བཞིན་བློ་ནི་མི་མཐུན་དང། །ཉེ་བར་འཚེ་བ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང། །རྣམ་པ་དུ་མར་རྩོད་པར་འགྱུར། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་དབང་འགྱུར་
ཞིང༑ ༑བདུད་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་པ་ཡིན། །གདུག་པའི་ཀླུ་ནི་དུ་མ་ཡིས། །འབྲུ་རྣམས་ཀྱང་ནི་ཉམས་པར་བྱེད། །ནས། དགེ་འདུན་ཤིན་ཏུ་མ་བསྡམ་བྱེད། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་ཤེས་ནས་ཀྱང། །ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་

[018A]༄༅། །བརྟགས་ཏེ་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་མོ་མ་རྣོ་ཤོས་སུ་མི་རྩི་བའི་བླུན་པོ་དག་གིས། ཚད་དང་དབྱིབས་ཤིང་སོགས་དང་རྡུང་ཚུལ་རྡུང་དུས་
ཐམས་ཅད་མི་རུང་བ་ཁོ་ནར་བྱེད་གི་ཡོད་དོ། །བཅུ་གཅིག་པ་ཡོད་དེ། རྒྱུ་ཚད་དབྱིབས་རྡུང་ཚུལ་སོགས་ལེགས་ན་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་དགེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་ད་ལྟ་ཡང་སེར་བ་
ཟློག་བ་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་དང། །ཀླུ་བདུན་གྱིས་ནི་བརྒྱན་པར་བྱ་།རྒྱལ་པོ་གང་ཚེ་ཡུལ་འཁོར་དུ། །གཎྜི་འདི་ནི་གྲགས་གྱུར་པ་།དེར་ནི་དཔལ་དང་གྲགས་
པ་དང། །འདོད་པ་དང་ནི་ལོ་ལེགས་འགྱུར། །ཕ་རོལ་དབུང་གིས་འཇིགས་མེད་ཅིང། །འབྲུ་རྣམས་ཀྱང་ནི་ཉམས་མི་འགྱུར། ནས། དེས་ནི་དགེ་འདུན་འདུལ་བར་ལྡན། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་།འདོད་ཆགས་
ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་རྣམས། །དེར་ནི་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་ཚེ་རིང་ཆོས་ལྡན་ཞིང། །ཞེས་སོགས་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅུ་གཉིས་པ་ཡོད་དེ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྒོང་ཁང་ངམ། །གཙུག་ལག་ཁང་དབུས་མའི་ནང་
དུ་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་བསྙེན་བཀུར་དང་བཅས་ཏེ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་གང་ཕྱིར་དེ་བརྡུང་བཞག་བྱ་ཡི། །འོག་ཏུ་ཡང་ནི་ཁྲི་བྱ་སྟེ། །གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྒོ་ཁང་ངམ། ཡང་ན་དབུས་མའི་སྟེང་དུ་བཞག་ཅེས་གསུངས་

[018B] གཉིས་པ་ཚད་ལྡན་གཞན་གྱིས་བཤད་ཚུལ་ཡོད་དེ། དབྱེ་བ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཁ་དོག་དང་བརྡུང་ཚུལ་དག་པ་དང་བཅས་བ་དང། ཕན་ཡོན་དྲུག་ལས། དང་པོ་དབྱེ་ན་བཞི་ཡོད་དེ་
སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐུའི་ཚད་བཞིན་དུ་གཎྜི་ཡང་ཆེ་བ་འབྲིང་ཆུང་བ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱ་བ་བསྡུས་པ་ལས། གཎྜི་རྣམ་པ་བཞི་ནི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཤེས་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཎྜི་ཆེན་པོའི་
ཆེ་བའི་ཚད་དབྱིབས་ཡོད་དེ། སྲིད་དུ་སོར་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ཞེང་ཚད་མཐའ་སྐོར་སོར་ཉེར་བཞི་དང། དབྱིབས་ལེགས་བ་ཆ་བཅུ་དྲུག་པ། ལྔ་ཆ་གཅིག་དབུས་ཀྱི་འཆང་བཟུང་བྱས་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བྱ་བ་བསྡུས་པ་ལས་
ཐམས་ཅད་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་དག་བས་ཉི་ཤུ་ལྷག་པའི་ཆ་བརྒྱ་ནི་སྲིད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་དེ་ཉིད་ལས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རིའི་རྩ་མོ་ཉི་ཤུ་རྣམ་པར་བསྙིལ་བའི་དོན་དུའོ། །རྒྱར་ནི་བཞི་ལྷག་པའི་
ཆ་ཉི་ཤུར་ཡང་དག་པར་ལྟའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་དེ་ནི་ཆ་བཅུ་དྲུག་པར་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དབུས་
ཀྱི་ཆ་ལྔའི་ཆ་གཅིག་ནི་དམའ་བ་ཟླུམ་པོའི་ཆ་སྟེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་དག་པ་ཡང་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་ཆེན་པོའི་ཆུད་དུའི་ཚང་དབྱིབས་ཡོད་དེ། །སྲིད་དུ་སྦྱོར་ལམ་བརྒྱ་དང་བཅུ་ལྟར་སོར་བརྒྱ་དང་བཅུ་དང་ཞེང་ཚད་མཐའ་

[019A]༄༅། །སྐོར་དུ་སེམས་སྐྱེད་ལྟར་སོར་ཉེར་གཉིས། ཟུར་བཅུ་གཉིས་བརྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པ། ལྔ་ཆ་འཆང་བཟུང་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རིང་བར་སོར་བརྒྱད་དང་བཅུ་
ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེའི་རྒྱར་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཏེ་སེམས་སྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཟུར་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་འབྲིང་ཚད་ཡོད་དེ་
སྲིད་དུ་སྒོམ་ལམ་གོ་བརྒྱད་ལྟར་སོར་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་རྒྱར་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་དང་མཐུན་པའི་མཐའ་སྐོར་དུ་སོར་ཉི་ཤུ་དང་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་དག་པས་ཟུར་བརྒྱད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཉོན་མོངས་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་
རབ་ཏུ་ཉམས་བས་ལམ་སྒོམ་པའི་རྣམ་པས་དེའི་ཚད་ནི་དེ་ཉིད་དུ་རིང་བའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་འཁོར་ཡུག་ཏུའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་རྣམ་པར་དག་པས་ཟུར་བརྒྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་གཎྜི་འོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཆུང་བའི་ཚད་དབྱིབས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་ལས། སོར་མོ་བཞི་དང་མཉམ་ལྡན་བའི། །སོར་མོ་བརྒྱད་ཅུ་སྲིད་དུ་བསྟན། །སྲིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །མ་འདྲེས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡི། །ཡོངས་སུ་སྐོར་
བ་བཅོ་བརྒྱད་དེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མ་སྔར་དང་འདྲ་བས་མ་སྤྲོས་སོ། །སྨྲས་པ། རྒྱལ་བ་སྐྱོ་རྒུའི་མུན་སེལ་ཉི་མའི་འོད། །ཀུན་ལ་སྣང་བྱེད་ཐུགས་རྗེ་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་།སྐྱེད་ཚལ་འདབ་བརྒྱ་མ་ལུས་ཅིག་ཅར་དུ། །

[019B] །དཀར་པོའི་བག་ཆགས་མདོག་བྲལ་རིགས་ཚད་ཀྱི། །གཟན་གསོལ་སྙིང་ལ་ངེས་ལེགས་སྤྲང་རྩིའི་ཚལ། །མི་དམན་སྔོན་གྱི་ལས་ཤུགས་བཞིན་སོང་ཡང། །ཐེག་གསུམ་ལྷ་མིའི་ཡིད་འཛིན་
དགའ་ཚལ་རྨད། །གང་སྨྲས་དུས་ཀྱིས་གོ་བ་ཆེས་དགའ་ཡང་།རང་སེམས་གོམས་སླད་ཐུབ་གསུང་དགོངས་འགྲེལ་བཅས། །ཅུང་ཟད་སྦྱར་བ་སྣ་ཚོགས་བཟོ་བོ་ཡིས། །རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཕོ་བྲང་ལ་འགྲོན་ཤོག། ཅེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་
ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།གསུམ་པ་རང་གཞན་གྱི་ལྟུང་བ་དག་བར་བྱ་ཚུལ་ཡོད་དེ། དགེ་སློང་རྣམ་དག་གསོ་སྦྱོང་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་བཤགས་འོས་བཤགས། བསྡམ་འོས་བསྡམ། དེའི་ཉིན་བཤགས་བ་མི་གྲུབ་པའི་ལྟུང་བ་བྱིན་གྱིས་
རླབས་པས་དག་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤཱ་ཏཾ་ལས་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་སུ་འདུ་བའི་མདུན་རོལ་ཁོ་ནར་གསོ་སྦྱོང་སྔ་མ་འདས་པའི་མཐའ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་ལྟུང་བ་ལ་སོ་སོར་བརྟག་བར་བྱ་སྟེ་
ལྟུང་བ་ཤེས་པ་བཤགས་བའམ། བསྡམ་པའམ། བྱིན་གྱིས་རླབས་པས་ཕྱིར་བཅོས་ཏེ་ལས་ཀྱི་གནས་སུ་འདུག་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱིན་གྱིས་རླབས་འོས་ཡོད་དེ། ལྷག་མ་དང་སྤང་ལྟུང་རྣམས་ཡིན་ལ་ལྟུང་བྱེད་འབའ་
ཞིག་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་ཡིན་ན་བྱིན་གྱིས་རླབས་འོས་ཡིན་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཤཱ་ཏཾ་ལས། དགེ་འདུན་ལྷག་མ་དང་ཉེས་པ་སྤོམ་པོ་དང་སྤང་བའི་ལྟུང་བྱེད་ཀྱི་ལྟུང་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཤེས་ན་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། །
[020A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འབའ་ཞིག་པ་སོགས་བཤགས་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། ལྷམ་ཕུད་རྒན་ན་ཕྱག་དང་གཞོན་ནུ་འདུད་དེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་ཙོག་ཙོག་པུར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་
སྔགས་ཚེ་དང་ལྡན་པའམ་བཙུན་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་ལྟུང་བ་ཆེ་གེ་མོ་འདི་དང་འདི་བྱུང་སྟེ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་ལྟུང་བ་དེ་དག་པའི་མཐའ་ཚུན་ཆད་ནས་བཟུང་སྟེ་ཚེ་དང་ལྡན་
པའི་མདུན་དུ་མཐོལ་ལོ། །འཆགས་སོ། །མི་འཆབ་པོ། །མཐོལ་ཞིང་བཤགས་ན་བདག་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་འགྱུར་གྱི་མ་མཐོལ་མ་བཤགས་ན་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ལན་གསུམ་དང་མཐོང་སྡོམ་དྲི་བ་གསུམ། ཐབས་ལེགས་
བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་ཚུལ་སྤྱོད་ལམ་དང་ཡུལ་སྔ་མ་ལྟར་ལ། སྔགས་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགོངས་སུ་གསོལ་བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་ལྟུང་བ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་སྟེ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་
བས་དེང་ལྟུང་བ་དེ་ཚེ་དང་ལྡན་པའི་མདུན་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཏེ། གསོ་སྦྱོང་བགྱིའོ། །སང་ནང་བར་ལྟུང་བ་དེ་ཆོས་བཞིན་དུ་སླར་བགྱིའོ་གསུམ་དང། མཐོང་སྡོམ་གསུམ། ཐབས་ལེགས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་བྱིན་གྱིས་
རླབས་ཚུལ་གཉིས་ཡང་ཡོད་དེ། གང་ཟག་གི་ལྟུང་བ་གང་ཟག་གི་མདུན་དུ་སྔགས་སྔར་ལྟར་དང། དགེ་འདུན་གྱི་ལྟུང་པ་ཐུན་མོང་བ་དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་གསོལ་པ་འབའ་ཞིག་པས་བྱིན་གྱིས་རླབས་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱིན་གྱིས་

[020B]གསུངས་པ་ཡིན་གྱི་རྩ་བ་ནས་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སླད་ཀྱིས་དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་བཤགས་པར་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་བ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དེ་ཡོད་དེ། ཕྱག་དར་སོགས་ལ་ཕན་
ཡོན་ལྔ་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། རྩ་བར། ཆག་ཆག་དང་ཕྱག་བདར་དང་བ་ལྕིས་བྱུག་པར་བྱ་བ་དང་སེང་གེའི་ཁྲི་བཤམས་པ་དང་སོགས་བྱུང། ལྔ་པ་ཆོས་བཤད་ཉན་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྤྱིར་ཆོས་འཆད་པ་པོ་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་བསུ་
ཚུལ་དང། ཉེ་འཁོར་ཏུ་བསྙེན་བཀུར་ཚུལ་དང། ཆོས་ཉན་པ་པོ་སྡོད་ཚུལ་དང། བྱེ་བྲག་ཡར་ངོ་མར་ངོའི་དུས་དྲུག་ལ་མཚན་མོ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་འཆད་བར་རྩ་བར། མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་འོད་བ་
གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་དང་བ་དན་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བསུ་བར་བྱའོ། །འདུལ་བ་དང་མ་མོ་ཡང་ངོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ངག་གི་བཤེས་པའི་ཚིག་གིས་བསུས་ནས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་
དག་བླང་བར་བྱའོ་ཁྲུས་བྱའོ་སོགས་དང། ཁྲི་སོགས་ཡོད་མེད་ལ་རྒན་པ་མང་ན་རང་གདན་ལ་བསྡད་ནས་ཆོས་བཤད་ཚུལ་སྟོན་པར་རྩ་བར། གལ་ཏེ་མང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་སོགས་བྱུང། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། གྲུ་བཞི་འམ་ཟླ་གམ་དུ་
ཚོགས་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཁྱམས་སུ་ཆོས་ཉན་པའི་གྲལ་ཟླ་གམ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་འམ། རྫིང་བུའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་བཤམས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ལྷ་དག་འོང་བས་

[021A]༄༅། །ཆོས་བཤད་ན་དགའ་ལ་མི་དགེ་བ་སྤྱད་ན་ཁྲོས་ནས་མི་ཤིས་བས་མཚན་ཐོག་ཐག་ཆོས་བཤད་པའམ་མ་ནུས་ན་ཆོས་བསྒྲགས་ཀྱི་མདོ་འདོན་པས་ལེགས་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཚེས་བརྒྱད་
དང་བཅུ་བཞི་དང་བཅོ་ལྔའི་ནུབ་མོ་ཆོས་ཉན་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཚེས་བརྒྱད་དང་ཉེར་གསུམ་ལ་ངོས་བཞིའི་མགོན་པོ་དང་ལྷ་བྲན་གྱི་གཡོག་དང་བཅུ་བཞི་དང་ཉེར་དགུ་ལ་ལྷ་བྲན་གྱི་བུ་དང་བཅོ་ལྔ་གཉིས་
ལ་ངོས་བཞིའི་མགོན་པོ་དང་ལྷ་བྲན་དངོས་ཆོས་ཉན་དུ་འོང་བར་གདགས་པར་བཤད་པས་སྒྲུབ་པའི་བསླབ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལེགས་བཤད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་འདུན་པ་དང་ཡོངས་དག་ལེན་པའི་དགོས་པ་དང་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དགེ་
ལེགས་བཤེས་གཉེན་གྱིས། འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་གཉིས་ལ་བྱེ་བྲག་ཇི་ཡོད་ཅེ་ན། འདུན་པ་འབུལ་བ་ནི་ལས་ལ་མཐུན་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རེ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་འབུལ་བ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱིས་གསོ་སྦྱོང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དེས་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་པ་འབུལ་བར་བྱས་ཤིང། དགེ་འདུན་གྱི་ལས་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེའི་འདུན་པ་ཡང་བླང་བར་བྱའོ་།དེ་ལྟ་བས་ན་གསོ་སྦྱོང་དང་དགག་དབྱེ་
གཉིས་ལ་ནི་དགེ་འདུན་གྱིས་འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་གཉིས་ཀ་བླང་བར་བྱ་ལ་མཚམས་བཅད་པ་མ་གཏོགས་པའི་ལས་གཞན་ལ་ནི་འདུན་པ་འབའ་ཞིག་བླང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལེན་ཚུལ་ཡོད་དེ། འདུན་པ་དང་

[021B]ཅིང། འབུལ་བ་ལའང་དེ་གཉིས་ཡོད་ལ། སྤྱོད་ལམ་གང་ཟག་སོགས་ཀྱིས་བཤགས་པའི་སྐབས་ལྟར་བྱས་ནས་སྔགས་འདུན་པ་དང་ཡོངས་དག་སོ་སོའི་སྔགས་དང། དེ་གཉིས་ཅིག་
ཅར་འབུལ་བའི་སྔགས་གང་རུང་ལན་གསུམ་བརྗོད་ནས་འབུལ་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅིག་ཅར་རུང་ཚུལ་ཡང་ལུང་གཞིའི་གསོ་སྦྱོང་སྐབས་ཀྱི་ལུང་ལས། གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་སུ་འདུ་མི་ནུས་པ་ཡོད་ན་དེ་དག་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་
དགེ་འདུན་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་འདུན་པ་ཅིག་ཅར་བླང་དུ་ཡང་རུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མང་པོ་རུང་ཚུལ་ཤཱ་ཏཾ་ལས། དགེ་སློང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལེན་པ་གཅིག་ཡོངས་སུ་དག་པ་འབུལ་བ་གཅིག་དང་གཉིས་
དང་རབ་ཏུ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རུང་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སོ་སོའི་སྔགས་སླ། ཅིག་ཅར་འབུལ་བའི་སྔགས་ཡོད་དེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ལ། བདག་བྲོ་འཚལ་པ་
སྡུག་བསྔལ་བ་བྲོ་འཚལ་བ་ཆེ་གེ་ཞེས་བགྱི་བའི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ཏེ། བདག་དགེ་སློང་བྲོ་འཚལ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་བྲོ་འཚལ་བ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་གོ་ཞེས་བདག་མཆིའོ། །དགེ་འདུན་
ཆོས་བཞིན་མཛད་པ་ལ་འདུན་པ་འབུལ་ལོ། །བདག་གསོ་སྦྱོང་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་བརྗོད་དོ་།བརྗོད་པ་ཡང་རིག་པར་བགྱིད་དོ་གསུམ་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་འཆད་པར། འདུན་པ་འབུལ་བ་

[022A]༄༅། །ལས་དེ་དང་མཐུན་པ་འགྲུབ་པོ། །ཞེས་དང། ཡོངས་སུ་དག་པ་འབུལ་བ་དང་ཡང་གཅིག་བ་ཉིད་དོ། །གསོ་སྦྱོང་དང་དགག་དབྱེ་ལའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས། དྲུག་པ་མདོ་འདོན་པར་
གསོལ་པ་སོགས་སླ། གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ལ། བྱ་བའི་དུས་དང། བྱ་བའི་ཆོ་ག་གཉིས། དང་པོ་འཆད་པར། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལའོ། །ཞེས་གསུངས། འདིར་དུས་འབྲེལ་གྱི་གསོ་སྦྱོང་ཉེར་བཞི་ངེས་ཅན་ཡོད་
དེ༑ ལོ་ལ་ཟླ་བ་ཤོལ་མེད་དུས་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་ཅིང། ཟླ་བ་རེ་རེའི་ཡར་ངོ་དང་མར་ངོ་ལ་གསོ་སྦྱོང་རེ་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལའོ། །ཞེས་དང། དགེ་སློང་གི་ལོ་དྲི་བར། གསོ་སྦྱོར་
དུ་ཡོད། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སྟེ། དགུན་ཟླ་འབྲིང་པོ་དང། དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་དང་ཐ་ཆུང། དབྱར་ཟླ་འབྲིང་བོ་དང། སྟོན་ཟླ་ར་བ་དང་ཐ་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་མར་གྱི་ངོའི་གསོ་སྦྱོང་ནི་བཅུ་བཞི་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་བཅོ་ལྔ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ དུས་འབྲེལ་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་བ་དང་བཅོ་ལྔ་བ་འབྱུང་དུས་ཡོད་དེ། དགུན་སྟོད་དང་དགུན་སྨད་དང་དཔྱིད་སྟོད་སྨད་དང་དབྱར་སྟོད་དབྱར་སྨད་དྲུག་ལ་ཟླ་བ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པས་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་འདས། ཕྱེད་ལུས་པའི་མར་ངོ་དྲུག་
ལ་བཅུ་བཞི་བ་རེ་རེ་སྟེ་དྲུག་དང་ལྷག་མ་བཅོ་བརྒྱད་བཅོ་ལྔ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་འགྲེལ་ལས། དགུན་དང་དབྱིད་དང་དབྱར་རྣམས་ཀྱི། །ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་འདས་ཤིང། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་ལུས་པ་ན། །མཁས་པས་ཞག་མི་ཐུབ་པ་དོར། །

[022B] ཤཱ་ཏཾ་ལས། དེ་ལ་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་བ་དང་བཅོ་ལྔ་བ་ནི། དུས་ཚིགས་དྲུག་པོ་དག་གི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་གསོ་སྦྱོང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡོད་པས་དྲུག་ནི་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་བ་ཡིན་ལ་བཅོ་བརྒྱད་ནི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་བ་ཟླ་བ་གང་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་དེ། རྒྱལ། དབོ། ས་ག་ཆུ་སྟོད། ཁྲུམས། སྨིན་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་མར་ངོ་ལ་བཅུ་བཞི་ལ་འབྱུང་སྟེ། ལོ་དྲི་བར། རྒྱལ་དང་དབོ་དང་ས་ག་དང། ཆུ་སྟོད་ཁྲུམས་སྨད་
སྨིན་དྲུག་བཅས། །འདི་རྣམས་ཀྱི་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས། །ཟླ་ཕྱེད་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་བ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དུས་ཚིགས་ལྷག་མ་མཐའ་དཔྱོད་དུ་འཆད་དོ། །མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལྷག་མ་གསུམ་གྱི་དུས་ངེས་པ་མེད་དེ། དུས་ནམ་
བབས་སུ་བྱེད་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤཱ་ཏཾ་ལས། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་དང་གནོད་བ་མི་འབྱུང་བའི་གསོ་སྦྱོང་དང་བཟླུམ་པའི་གསོ་སྦྱོང་དག་ནི་གང་གི་ཚེ་བྱ་དགོས་པ་དེའི་ཚེ་བྱ་བར་ཟད་ཀྱི་དུས་ངེས་པ་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་ཆོ་ག་ལ། ཚད་ལྡན་བྱེད་ཚུལ་དང། ཆོས་མིན་གྱི་ཆོ་ག་སྤངས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རབ་བྱུང་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང། བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སྦྱོར་བ་བསྙེན་པར་
རྫོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཆོས་བསྒྲགས་སོགས་ཉན་ནས་དངོས་གཞིས་དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་གསོ་སྦྱོང་གི་སྔགས་ལན་གསུམ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆོ་ག་ནི་སོ་སོར་ཐར་བའི་མདོ་འདོན་པའི་སྐོས་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་འདོན་

[023A]༄༅། །བ་པོ་གང་ཟག་དང། ཚུལ་ཇི་ལྟར་འདོན་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ཡོད་དེ། སོ་ཐར་མདོ་ཚིག་ཕྱེད་ཀྱང་མ་འཁྲུལ་བར་འདོན་ནུས་པའི་གནས་བརྟན་གྱིས་འདོན་ལ། དེས་མ་ལྕོགས་ན་རྒན་
པ་གཉིས་བས་འདོན། དེས་མ་ལྕོགས་ན་གསུམ་པས་འདོན། དེས་མ་ནུས་ན་འདོན་ནུས་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་རེས་མོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འདོན་དགོས་ཏེ། རྩ་བར། ལེགས་པར་ཐོན་པས་གདོན་ཏོ། །ཚིག་ཕྱེད་ཀྱང་མ་འཁྲུལ་བ་ཉིད་ནའོ། །
དགེ་འདུན་གྱི་གནས་བརྟན་གྱིའོ། །མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གཉིས་པའི་འོ། །དེས་ཀྱང་ན་གསུམ་པའི་འོ། །དེས་ཀྱང་ན་རེས་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འདོན་ཚུལ་ཡོད་དེ། གནས་བརྟན་གྱིས་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བསྡད་
དེ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོའི་སྟོ་དར་དང་དུས་དང་པོར་བྱ་བ་དག་དང་པོར་བཏོན་ནས། དེའི་འོག་གསོལ་པའི་ལས་དང། ལྟུང་བ་ལ་བཤགས་བསྡམས་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པ་ལྔ་པོ་གང་རུང་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ ལུང་གཞི་ལས། གསོལ་པ་བྱས་ཏེ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པས་གསོ་སྦྱོང་བྱའོ། །ཞེས་དང། ཤཱ་ཏཾ་ལས། འདོན་པར་བྱེད་པ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པའི་གསོལ་པ་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། མདོ་གདོན་པ་སེང་གེའི་ཁྲི་
ལ་འདུག་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོའི་སྟོ་དར་དང་དུས་དང་པོར་བྱ་བདག་ཇེ་བཏོན་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་བྱའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་འདོན་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། གཞི་འགྲེལ་ལས། སོ་སོར་ཐར་པའི་

[023B] གླེང་གཞི་གདོན་པ་དང་ཕམ་པར་གྱུར་པ་གདོན་པ་དང། དགེ་འདུན་ལྷག་མ་གདོན་པ་དང། མ་ངེས་བ་གདོན་པ་དང། རིལ་གྱིས་གདོན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཆོས་
མིན་པས་གདོན་བ་སྤངས་དགོས་ཏེ། ཆོས་མིན་བས་གདོན་ན་གསོ་སྦྱོང་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་མིན་བ་དུ་མ་ཡོད་དེ། འདོན་བྱ་མིན་པ་དང། ཚད་མིན་པ་དང། དུས་མིན་པ་དང། འདོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་མིན་བ་རྣམས་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་འདོན་བྱ་མིན་བ་ཡོད་དེ། སོ་སོར་ཐར་བའི་མདོ་ལས་གཞན་པའི་ཕྲན་ཚེགས་ལ་སོགས་པ་འདོན་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཚད་མིན་པ་ཡོད་དེ། གླེང་གཞི་མི་འདོན་པ་དང་ལྷག་མ་ཐོས་བ་བསྒྲགས་པ་ཙམ་
ཡང་མི་བྱེད་པ་གང་བརྩམས་པའི་སྡེ་ཚན་རྫོགས་པར་མ་བཏོན་བ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤཱ་ཏཾ་ལས། མགོ་བརྩམས་པའི་སྡེ་ཚན་རྫོགས་པར་བྱ་དགོས་པ་དེ་དག་མ་རྫོགས་ན་མི་འཆགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་
དུས་མིན་པ་ཡོད་དེ། གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་ལས་གཞན་པའི་དུས་སུ་འདོན་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་བ་འདོན་པར་བྱེད་པ་མིན་པ་ཡོད་དེ་བསྙེན་རྫོགས་དང་ལྟ་བ་དང་མཚན་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་བཞི་མཐུན་པ་ལས་གཞན་བས་འདོན་པ་
དེ་ཡིན་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཇི་སྐད་དུ་ལུང་དང་ཤཱ་ཏཾ་ལས་ཆོས་མིན་བས་འདོན་ན་མི་ཆགས་ཏེ་འདོན་པར་བྱ་བ་དང་དེའི་ཚད་དང་དུས་དང་འདོན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཉེ་བར་མ་བཟུང་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
[024A]༄༅། །ཕྱིར༑ གསུམ་པ་མཇུག་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སོ་སོར་ཐར་པ་བཏོན་པ་ཡིས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་བསྔོ་བ་དང། བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་དང། ཀླུ་
རྒྱལ་དགའ་བོ་ཉེར་དགའོ། །ཞེས་སོགས་ཀླུ་གཉིས་ཀྱི་མིང་ནས་བོས་བའི་བསྔོ་བ་ཡོན་བཤད་རྣམས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་བཞར་བྱུང་དམིགས་བསལ་ལྔ་ཡོད་དེ། གནས་ཀྱི་དམིགས་བསལ། རྟེན་གྱི་དམིགས་བསལ། སྤྱོད་
ལམ་གྱི་དམིགས་བསལ། ཆོ་གའི་དམིགས་བསལ། དུས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་དང་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། མདོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་བར་བློ་མཐུན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཡང་དམིགས་བསལ་
མཚམས་པོ་ཆེའི་ནང་དུ་གསོ་སྦྱོང་མ་གྲུབ་ཚེ་དཀྱིལ་འཁོར་བར་མཚམས་བཅད་པའི་གནས་སུ་ཡང་རུང་ལ། འགྲོན་གྱི་སྐབས་ལམ་ནས་ཀྱང་བཏོན་ཆོག་པ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྟེན་གྱི་དམིགས་བསལ་ཡོད་དེ། བསླབ་
བྱིན་དགེ་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་གསོ་སྦྱོང་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དགེ་ཚུལ་ལུང་ལས་འདིར་དངོས་སུམ་གསུངས་ཀྱང་དགེ་ཚུལ་གྱི་དགག་དབྱེ་གསུངས་པས་དོན་གྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་སྤྱོད་ལམ་གྱི་དམིགས་བསལ་ཡོད་དེ། སྤྱིར་
དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱིས་གསོ་སྦྱོང་འདུག་ནས་བྱེད་ཀྱང་ཆོམ་རྐུན་སོགས་ཀྱིས་འཇིགས་ན་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བཞིན་དུ་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། འགྲོན་པ་མི་སྡོད་ན་འགྲོ་བཞིན་དུ་བྱའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་

[024B] ཡོངས་དག་གི་གསོ་སྦྱོང་དང་བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་གསོ་སྦྱོང་དང། མདོར་བསྡུས་པའི་གསོ་སྦྱོང་དང། དགག་དབྱེའི་གསོ་སྦྱོང་བཞི་ཡོད་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་སྔར་ཡོངས་དག་བཤད་
ཟིན་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། རྟེན་བཞིར་མཚང་ན་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཚང་ན་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་དེ་ཙམ་ན་ཡང་བྱིན་གྱིས་རླབ་བོ། །ཞེས་དང། བཞིར་མཚངས་དུས་ཀྱི་བར་དུ་བསྡད་
དེ་བྱིན་གྱིས་རླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱིན་གྱིས་རླབ་ཚུལ་ཡོད་དེ། གཅིག་ལས་མེད་ན་རང་ཙོག་པུར་བསྡད་དེ་ལྷ་ལ་དགོངས་གསོལ་བྱས་ནས་སྔགས་འདོན། གཉིས་ཡོད་ན་གཅིག་གི་མདུན་
དུ་གཅིག་འདུག་པ་དང། གསུམ་ཡོད་ན་གྲལ་ལ་འཁོང་ནས་སྔགས་ཚིག་ལན་གསུམ་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། འབའ་ཞིག་ན་འདུག་སྟེའོ། །ལྷག་མ་གཞན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་མདུན་དུའོ། །གསུམ་ནི་
འཁོད་དེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་བཞིས་ཀྱང་གསོ་སྦྱོང་རུང་བར་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ཡོད་དེ། སྤྱིར་སོ་ཐར་གྱི་གླེང་གཞིའི་དོན་དགོས་ཀྱང་དམིགས་བསལ་སྲོག་དང་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་གེགས་ཡོད་ཚེ་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་བྱས་པའི་འོག་ཏུ། ཤཱཀྱ་
སེང་གེའི་བྱས་པ་ཡི། །སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་ཞིང། ནས་དྲང་སྲོང་ལམ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སྐྲ་མི་འདོད་ན་མདོར་བསྡུས་བས་ཀྱང་ངོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་རྒྱུ་བཅུ་

[025A]༄༅། །བཞི་པ་དང་བཅོ་ལྔ་པ་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་སྟེ། བཀྲ་ཤིས་སོགས་དུས་ངེས་པ་མེད་ལ་འདིར་དུས་ལས་འདར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཡོད་དེ། དགག་དབྱེ་བྱས་པས་གསོ་སྦྱོང་གི་གོ་ཆོད་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། འདི་བྱས་པས་གསོ་སྦྱོང་མི་འགྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ས་ག་ལྷས། སྡིག་པའི་སྨན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་ནི། །དགག་དབྱེ་བྱས་ནས་ཡང་མི་བྱ། །གསོ་སྦྱོང་དག་པར་བྱ་ཕྱིར་ཏེ། །དགག་དབྱེ་ཡང་ནི་
དེ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་དུས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཡོད་དེ། སྤྱིར་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་དང་བཅོ་ལྔ་པ་གཉིས་དུས་ལས་འདས་ན་མི་ཆགས་པ་ནི། གཞི་འགྲེལ་ལས། གདོན་པར་བྱ་བ་དང་ཚད་དང་དུས་དང་
གདོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་འཛིན་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་འདི་མི་ཆགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། དམིགས་བསལ་ལ་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་མཚན་མོ་འདས་ཀྱང་བཅུ་དྲུག་གི་ཉི་མ་ཤར་
དུས་བྱས་ཀྱང་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ལས་ལས་འདས་ན་ནི་ཉི་མ་ཤར་པའིོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གསོ་སྦྱོང་ཡིན་ན་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་བྱས་པས་ཁྱབ་སྟེ། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་བ་ལས་
གསོ་སྦྱོང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་ཚེས་གྲངས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ལ་ལྟོས་ན་ནི་ཐམས་ཅད་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ལ་ལྟོས་ན་ནི་དྲུག་ནི་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་

[025B] དེ་ཚེས་གྲངས་ལ་ལྟོས་པའི་བཅོ་ལྔ་པ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བཅུ་བཞི་པ་ནི་ཚེས་ཞག་གིས་མི་འཇོག་པར་ཉིན་ཞག་གི་བཅུ་བཞི་པ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཉིན་ཞག་གཅིག་གིས་མཆོག་
པའོ༑ ༑ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། ཟླ་བའི་ངོ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་གིས་བཅོ་ལྔར་མཆོག་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། འདི་ལྟར་ཚེས་གཅིག་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་གྱི་ཉི་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་ཉི་མ་གཅིག་ཆད་པས་སྤྱིར་ཞག་བཅུ་བཞི་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ལས། གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་ཞེས་གསུངས་པར་ཟད་ཀྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ཚེས་ཞག་གི་བཅོ་ལྔ་པ་ལ་བཅོ་ལྔ་བས་ཁྱབ་པ་ཡང་
ཁེགས་སོ། །རྩ་བར་འདོད་ན། ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ཆོས་ཅན་དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལ་བཅུ་བཞི་པ་དང་བཅོ་ལྔ་པ་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་
ཟེར་ན། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་སོགས་གསུམ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་དུས་ནམ་དགོས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཤཱ་ཏཾ་ལས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། དུས་འབྲེལ་གྱི་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལ་བཅུ་
བཞི་པ་དང་བཅོ་ལྔ་པ་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། དུས་འབྲེལ་གྱི་གསོ་སྦྱོང་ངམ་དེ་གཉིས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཁ་ཅིག། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་བྱས་པའི་གསོ་སྦྱོང་ཡིན་ན་དུས་ངེས་ཅན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན་

[026A]༄༅། །བཅོ་ལྔའི་ཉིན་བྱས་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་ཅིང་རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དུས་ངེས་མེད་ཀྱི་དེ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། ཀརྨ་ཤཱ་ཏཾ་ལས། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་དང་གནོད་པ་བཟློག་པ་གསོ་སྦྱོང་དང་བཟླུམ་པའི་གསོ་སྦྱོང་དག་གི་གང་གི་ཚེ་དེ་དག་བྱ་དགོས་པ་དེའི་ཚེ་བྱ་བར་ཟད་ཀྱི་དུས་ངེས་པ་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་
ཁ་ཅིག་བཅོ་ལྔ་པ་དང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་འགལ་ཟེར་ན་དེ་གཉིས་ཀའི་ཆེད་དུ་བྱས་པའི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ཆོས་ཅན། བཅོ་ལྔ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། གཙོ་བོར་བསླབ་པ་སྦྱོང་བ་དང་གཙོ་བོར་བཀྲ་ཤིས་པ་གཉིས་ཀའི་ཆེད་དུ་བྱས་པའི་གསོ་སྦྱོང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གཙོ་བོར་དགེ་འདུན་གྱི་གནས་མལ་དུ་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཆེད་དུ་བྱས་པའི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
དེའི་དུས་གཅིག་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་གང་ལ་བྱས་ཀྱང་ཆོག་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་བ་ཡིན་ན་ཚེས་ཞག་བཅོ་ལྔ་ལ་བྱས་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ནོར་ནས་བཅུ་བཞི་ལ་བྱས་པ་དང་བཅུ་དྲུག་ལ་བྱས་པ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན་
དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། ཡར་ངོའི་དེ་བཅོ་ལྔ་བ་ཡིན་ན་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་བྱས་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཡར་ངོ་སྔོན་འགྲོའི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་གི་ཉི་མ་མ་ཤར་ཙམ་ལ་བྱས་པའི་གསོ་སྦྱོང་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་

[026B] རྩ་བར། ལས་ལ་འདས་ན་ནི་ཉི་མ་ཤར་པའིོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈   ཡང་ཆོས་མངོན་རིན་ཆེན་འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟའི་བཞེད་པ་སྙིང་པོར་དྲིལ་ནས་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། གཞན་ལུགས་
དགག་པ། རང་ལུགས་སྤྱི་དོན་སྒོ་ནས་བཞག་པ། དེ་ལ་རྩོད་སྤོང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། ལྷ་མི་སྤྱིའི་ལོ་ཟླ་ཞག་གསུམ་ལ་དབྱད་པ་དང། གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་དང་བཅས་པའི་ལོ་ཟླ་ཞག་གསུམ་ལ་དཔྱད་པ་དང། ཞར་ལ་དུས་ཆེན་ངོས་བཟུང་
བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་གིས། ཁྱིམ་ལོ་དང། ཚེས་ལོ་དང། ཉིན་ཞག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ལོ་གསུམ་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན། ལོ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་པ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་དེ་བཀག་ནས་ལོ་ཡིན་ན་ཁྱིམ་
ལོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་པ་དང། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། འདུལ་མངོན་པའི་ལུགས་ལ་ལོ་ལ་དེ་གསུམ་པོ་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་ཟེར་བ་དག་ལ། དང་པོ་གཉིས་ལ། འོ་ན། ལོ་ཡིན་ན་མིའི་ཁོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་ཁྱིམ་ལོ་ཡིན་པས་
ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། ཁྱིམ་ལོ་ཞེས་པ་དེ་ཉི་མས་རྒྱུ་སྐར་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ་དང། ས་ལ་དུས་བཞི་འཁོར་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་གང་ཞིག། དེ་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་མན་ཆད་དང། གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་དང་བཅས་པའི་
དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇོག་དགོས་ལ། རི་རབ་ཀྱི་ཆུ་མཚམས་བཞི་ཁྲི་ཡན་ཆད་སོགས་ལ་དེ་འདྲའི་རྣམ་བཞག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དུས་བཞི་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྟོན་པའི་བསྡུས་རྒྱུད་ལས། གང་ཕྱིར་རི་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྔ་

[027A]༄༅། །འགྲེལ་ལས། ད་ནི་སྟེང་དུ་ཉི་མ་འཁོར་བའི་དབང་གིས་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་ལ་སའི་གོ་ལ་བསུངས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྟེང་དུ་ཉི་མས་སྐར་ཁྱིམ་ལ་སྤྱོད་ཚུལ་དབང་གིས་ས་
དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་སམ་གླིང་གི་ཆ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྡུས་རྒྱུད་ལས། འདིར་ནི་གཡོན་བགྲོད་འགྱུར་ཞེས་པའི་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ད་ནི་ཉི་མ་འཁོར་བའི་དབང་གིས་ས་དུམ་བུ་
བཅུ་གཉིས་སུ་བྱད་དུ་བགྲོད་བ་བཅུ་གཉིས་དང། ལྷོར་བགྲོད་པ་བཅུ་གཉིས་གསུངས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དབྱངས་འཆར་ལས་ཀྱང། ལུག་རྣམས་ལུག་གུ་སླེབས་དུས་དང། ཞེས་སོགས་དང། འཇིག་རྟེན་
ཁམས་ལེའི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་ལྟར་ས་བཅུ་གཉིས་སུ་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་དབང་གིས་ཉི་མ་འཆར་བ་དང་ནུབ་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་དང་མཚམས་དྲུག་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་གྲུབ་སྟེ། མཛོད་ལས། ཉི་ཟླ་ལྷུན་པོའི་ཕྱེད་ནའོ། །ཞེས་དང། མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལ། །འདོད་པ་དག་གི་ལྷ་རྣམས་ལས། །འོག་མ་དག་གི་ཉིན་ཞག་གཅིག། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་མིའི་
ལོ་ལྔ་བཅུ་རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞིའི་ཞག་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ་མཛོད་ལུང་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་སོ་སོ་དང་ཡུན་མཉམ་པའི་ལྷའི་དུས་དེ་ལྷའི་ཞག་ཟླ་ལོར་འཇོག་པ་ཙམ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞིབ་ཆ་འདི་ཀུན་ལ་དགོས་སོ། །

[027B]ཁྱབ་པ་ཡང་ཁེགས་ཏེ། འདུལ་མངོན་དུ་ལྷ་མི་སོ་སོའི་ལོ་ཟླ་ཞག་གསུམ་སོ་སོར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། འཐབ་བྲལ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལྷའི་ལོ་ཆོས་ཅན། མིའི་ལོ་ཡིན་
བར་ཐལ། ལོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལྷའི་ལོ་ཡིན་ན་ལོ་ཡིན་དགོས་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷའི་བསྐལ་བ་ཡིན་ན་བསྐལ་བ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་ཅིང་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལོ་དང་བསྐལ་བ་དུ་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། བསྐལ་བ་རྣམ་པ་མང་བཤད་པ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བསྐལ་པའི་བརྩི་གཞི་ལོ་ཟླ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ལོ་ཡིན་ན་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་ལ་རྟེན་ནས་བཞག་པའི་ལོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ་དེའི་སྐད་ཅིག་
མ་གཅིག་དང། དེ་དྲུག་བཅུ་ལ་ཐང་ཅིག་དང། ཡུད་ཙམ་ཉིན་ཞག་ཟླ་བ་གསུམ་གོང་ནས་གོང་དུ་སུམ་ཅུར་བསྒྱུར་ནས་ལོ་ཟླ་ཞག་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་བརྩི་ཚུལ་ཞིག་མེད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཉི་ཟླ་མ་
བྱུང་གོང་དུ་ཆགས་འཇིག་གནས་སྟོང་གི་བསྐལ་བ་བཞིའི་བརྩི་གཞི་ཞིག་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མཛོད་ལས། སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ། ནས། ཡུད་ཙམ་ཉིན་ཞག་ཟླ་གསུམ་ནི། །གོང་ནས་གོང་དུ་
སུམ་ཅུར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འཆི་མེད་མཛོད་དུས་འཁོར་སོགས་དང་འགལ་ལོ། །གཞན་ཡང། ལོ་ཟླ་ཞག་གསུམ་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན། ཉི་ཟླའི་བགྲོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དེ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དབུགས་
[028A]༄༅། །ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལ་ཞག་གཅིག། དེ་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ། དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོར་བྱས་པའི་ལོ་ཟླ་ཞག་གསུམ་གྱི་བརྩི་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ཤིག་
ནས་བཟུང་སྟེ། སྲིད་རྩེའི་བར་གྱི་འགྲོ་བ་རང་རང་གི་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལ་ཞག་གཅིག། དེ་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ། དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོར་བྱས་ཏེ་བསྐལ་ཆེན་གྱི་བར་དུ་བརྩི་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔལ་དུས་ཀྱི་
འཁོར་ལོའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལེར། ཕྲ་དབུགས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིའི་ཐད་ཀྱི་ཁམས་ལེ་མདོར་བསྡུས་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་བ་ལས། ཕྲ་ཞེས་བ་ནི་མིའི་དབུགས་འཇུག་བ་དང་འབྱུང་བ་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་
པའི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆ་གཅིག་ནི་ཕྲ་མོའི་དབུགས་སོ། །དབུགས་དེ་དྲུག་ནི་ལུས་སྐྱེས་སྲིན་བུའི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་སྲང་གཅིག་དང། ཆུ་སྲང་དྲུག་ཅུ་ནི་ཆུ་ཚོད་དང། ཆུ་ཚེད་དྲུག་ཅུ་ནི་ཉིན་ཞག་གཅིག་སྟེ་
ཉིན་ཞག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་སྐྱེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབུགས་འཇུག་བ་དང་འབྱུང་བ་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་པའི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་གྲངས་སོ། །ཞེས་དང། དེའི་ཐད་ཀྱི་རྭ་འགྱུར་ལས་ཕྲ་མོའི་དབུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་མིའི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང། རྡུབ་བ་གཅིག་ལ་ཕྲ་མོའི་དབུགས་ནི་སྲིན་བུ་སྟེ། དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་བའི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལོ་ལ་མིའི་ལོས་ཁྱབ་

[028B] དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱི་མིའི་ཞག་ཏུ་གྱུར་བའི་ལོ་གཅིག་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མིའི་ཞག་དང་ཡུན་ཚད་མཉམ་པའི་སྲོགས་ཆགས་ཕྲ་མའི་ལོ་གཅིག་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལོ་ལ་འགྲོ་བ་
གཅིག་ལ་སྦྱར་ཏེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདི་ཙམ་ཞེས་ངེས་བཟུང་བྱས་བ་ཕྱི་ནང་གི་བསྟན་འཆོས་གང་ལས་ཀྱང་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། སྲོགས་ཆགས་ཕྲ་མོའི་དབུགས་གཅིག་ཀྱང་དབུགས་གཅིག་ཏུ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་
མཚམས་ལ། ཁྱོད་རང་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ཉིན་མོར་གྱུར་པའི་མཚན་མོ་ཞིག་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་དང་ཡུན་ཚད་མཉམ་པའི་མཚན་མོ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དང་ཡུན་ཚད་མཉམ་པའི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་མཚན་མོ་ཞིག་ཡོད་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། ནམ་ཕྱེད་ཉི་མ་ནུབ་བ་དང། །ཉི་མ་ཕྱེད་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་མཚན་མོ་དང་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ཉིན་མོའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་པ་
ཡོད་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་དུས་གཅིག་ཡིན་མི་དགོས་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་དུས་གཅིག་ཏུ་བྱུང་ཡང་དུས་སམ་གནས་སྐབས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་
གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཐོབ་བའི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། གཞི་གཅིག་ལ་གནས་ཀྱང་འོག་གཞིའི་གོས་ཐ་དད་བའི་ཟངས་གསེར་གྱི་བུམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཀ་བུམ་གཉིས་

[029A]༄༅། །དངོས་པོར་རྫས་གཅིག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དངོས་བོའི་གཞི་མཐུན་མེད་པའི་ཕྱིར། རགས་བཤད་ལ་དུས་གཅིག་བྱས་ཀྱང་རྩོད་ཚེ་ཞིབ་པར་དུས་མ་འདྲེས་དགོས་པ་མང། འོན་དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་པའི་སྣང་
མུན་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་དུས་མཉམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། གླིང་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཉིན་མཚན་དུས་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་
ཁྱབ༑ འདོད་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ཉིན་མོར་གླིང་འདིར་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་མཚན་མོའི་མུན་པའི་དུས་འབྱུང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་རི་རབ་གྱི་གྲིབ་མ་འབབ་པ་ཡང་འབྱུང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་
ལ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གླིང་གཉིས་ཀའི་ཉིན་མཚན་གྱི་དུས་གླིང་གཉིས་ཀ་ལ་སོ་སོར་གནས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། དེ་བཞིན་དུ་ཞིབ་ཆ་མང་ངོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ལྷ་མི་སྤྱིའི་ལོ་ཟླ་ཞག་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་བཤད་ནས། བྱེ་བྲག་ཏུ་
མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་གྱི་གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་དང་བཅས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང། ལོ་ལ་ཁྱིམ་ལོ་ཚེས་ལོ་ཉིན་ཞག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ལོ་གང་རུང་གིས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཉི་ཟླ་མ་བྱུང་གོང་དུ་ཡང། སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ་
ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར། སྟོང་བསྐལ། ཆགས་བསྐལ་མཐའི་འཇིག་བསྐལ་སོགས་ཀྱི་བརྩི་གཞིར་གྱུར་པའི་ལོ་ཟླ་ཞག་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་ཡོད་པར། མངོན་པ་མཛོད། འཆི་མེད་མཛོད། འདུལ་བ་རྒྱལ་རབས་

[029B] རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་ཟིན། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མ་ག་འཛུམ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་མཐར་གནས་གཅིག་དང། དེ་སུམ་ཅུ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དང། དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཡུད་ཙམ་དང། དེ་སུམ་
ཅུ་ལ་ཉིན་ཞག་དང། དེ་བཅོ་ལྔ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་དང༑ དེ་གཉིས་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་དང། དེ་གཉིས་ལ་ཚིགས་གཅིག་དང། ཚིགས་གསུམ་ལ་བགྲོད་པ་གཅིག་དང། དེ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་ཏུ་འཛག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འཆི་མེད་
མཛོད་ལས། མིག་འཛུམ་བཅོ་བརྒྱད་མཐར་གནས་ལ། །དེ་སུམ་ཅུ་ལ་སྐད་ཅིག་བགྲངས། །དེ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཡུད་ཙམ་ཡིན། །དེ་སུམ་ཅུ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་དེ་དག་བཅོ་ལྔ་ཕྱོགས་སུ་གྲགས། །སྔ་ཕྱིའི་ཕྱོགས་ནི་དཀར་ནག་
གཉིས། །དེ་གཉིས་བསྡོམ་པ་འཇལ་བྱེད་དོ། །མཆུ་ཟླ་ལ་སོགས་གཉིས་གཉིས་ལ། །དེ་ཚིགས་དེ་གསུམ་བགྲོད་པ་ལ། །ལྷོ་བྱང་བགྲོད་པ་གཉིས་ལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་གཉིས་སླ་གཞན་ཡང། ལོ་
ཟླ་ཞག་གསུམ་གྱི་འགོ་འཛིན་ཚུལ་ལ། ཁ་ཅིག་གིས། མགོ་ཟླ་བ་ནས་འཛིན་ལ། དེ་ཡང་མགོ་ཟླ་བའི་མར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ནས་འཛིན་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་འགྲེལ་ལས། སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་མར་གྱི་ངོ་སྔ་ལ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རགས་རྩིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཁྱོད་རང་ལ་ཁྱིམ་ལོའི་འགོ་ཡང་དེ་ནས་འཛིན་དགོས་པར་ཐལ། ལོ་མགོ་དེ་ནས་འཛིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདུལ་མངོན་པའི་ལུགས་

[030A]༄༅། །ལ་ཁྱིམ་ལོ། ཚེས་ལོ། ཉིན་ཞག་གི་ལོ་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་བའི་དྲིས་ལན་མཁས་གྲུབ་ཆོས་རྗེས་མཛད་པ་ལས་ཀྱང། ཅི་སྟེ་མངོན་པ་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཞག་མི་ཐུབ་བ་དོར་
བ༑ ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་རེ་ཞིག་མངོན་པ་ལས་རེ་ཞིག་རགས་རྩིས་ཙམ་ཞིག་གི་དབང་དུ་མཛད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདུལ་པ་ལས་ཀྱང། ཟླ་བའི་ཤོལ་དོར་བ་དང། རྒྱུ་སྐར་ལ་སོགས་པ་ཞིབ་པར་སྐར་རྩིས་མཁན་པོའི་རྗེས་སུ་
འགྲེང་བར་གསུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ལོག་རྟོག་ཀུན་བཟློག་གོ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱིམ་ལོ་ནི་ཉི་མའི་འཆར་ནུབ་ཀྱི་དང་པོ་དང། ཟླ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་དང་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཁྱིམ་སླེབས་རི་མོ་ནམ་ཤར་
པ་ན༑ དེ་འཛིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡང་ཟླ་བའི་མར་ངོ་ལ་འཆར་ན་མར་ངོའི་ཚེ་གཅིག་ནས་གནམ་གང་གི་བར་གང་རུང་ལ་འཆར་ཞིང། ཞག་ལ་ཡང་ཉིན་མའི་སྔ་དྲོ་གུང་ཕྱི་དྲོ་མཚན་མོ་སོགས་ནམ་ཤར་པའི་ཚེ་
དེའི་འོག་འཛིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འདུལ་མངོན་པའི་ལུགས་ཀྱི་ལོ་ཡིན་ན། དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལོ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འདུལ་མངོན་ནས་བཤད་པའི་ལོ་ཡིན་ན་དེ་ཡིན་དགོས་
པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འདུལ་བ་ནས་བཤད་པའི་ལོ་ལ་དེས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདུལ་མངོན་ལ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མདོ་སྡེ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་འདུལ་བ་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པའི་ཆ་

[030B] འདོད་ན། ཁྱིམ་ཉིན་ཚེས་ཀྱི་ལོ་གསུམ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མེ་ཏོག་འཕྲེང་རྒྱུད་ལས། ལོ་དང་ཟླ་བ་ཟླ་ཤོལ་དག་
རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ཡིས་ཀྱང་ནི་བསྔགས། བཀའ་བཙན་གྲགས་ལྡན་ཤེས་རབ་ཅན། །དབུང་ལྡན་དེ་ཡི་རྗེས་འབྲང་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །གཞན་ཡང། འདུལ་བ་ནས་བཤད་པའི་ལོ་ལ་ཕྱི་ནང་ཐུན་མོང་
པའི་ལོ་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། དེ་ལ་དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དེས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཀརྨ་ཤཱ་ཏཾ་ལས། ཟླ་ཤོལ་དོར་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་དོར་བར་བྱའོ། །རྒྱུ་སྐར་ནི་སྐར་མཁན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཤེས་པར་
བྱའོ༑ ༑ཞེས་དང། འདུལ་བ་ལས། ཞིབ་པར་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་ན་གནས་པའི་རྩིས་མཁན་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། གཞན་ཡང། ལོ་འགོ་འཛིན་ཚུལ་ལ། ཉི་མ་འཆར་ནུབ་
ཀྱི་དང་པོ་དང། ཟླ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་དང་པོ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱིམ་ལོ་ཚེས་ལོ་ཉིན་ཞག་གི་ལོ་གསུམ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་དབུགས་དང་སྐད་ཅིག་མའི་བརྩི་གཞི་བྱས་པའི་ལོ་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་སྐད་
ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་དུས་མ་བའི་སྒད་ཅིག་མ་ཐུང་དུ་བརྩི་གཞིར་བྱས་ནས་ལོ་ཟླ་ཞག་གསུམ་གྱི་འགོ་འཛིན་ཚུལ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད། དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ལ་ཞག་བྱས་པའི་ཞག་ཟླ་ལོ་གསུམ་གྱི་

[031A]༄༅། །འགོ་འཇོག་ཚུལ་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཁྱིམ་ལོ་དང་ཚེས་ལོ་ཉིན་ཞག་གི་ལོ་གསུམ་གྱི་འགོ་ཡར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་གི་སྐྱ་རེང་དང་པོ་ཤར་པ་ནས་འཛིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ་དུས་
བཞི་རྫོགས་མཚམས་མཐའི་ཆའི་ལོ་དྲུག་ཅུ་སོང་བའི་རྗེས་སུ་རབ་བྱུང་རེ་བྱུང་བའི་ཚེ། དུས་གསུམ་གྱི་འགོ་དུས་མཉམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་ལོ་ཀུན་ལ་དེས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་འགྲེལ་ཆེན་ལས་ཀྱང། དུས་བཞིའི་
མཐར་གཟའི་ཚོགས་པ་རྒྱུ་བ་ནམ་གྲུའི་མཐར་ཁྱིམ་ནི་སྟོང་པ་དག་ལ་གནས་སོ། །ཞེས་དང། མཁས་གྲུབ་ཆོས་རྗེས་བྱང་བདག་པོའི་དྲིས་ལན་དུ། དུས་བཞིའི་མཐར་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལོ་དཔྱིད་ཟླར་བའི་གནམ་སྟོང་ལ་གཟའ་ཐམས་ཅད་
སྐར་མནམ་གྲུའི་སྟེང་དུ་སྟོང་པ་ལ་ཞུགས་ནས་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་འགྱུར་ཞིང། སླར་ཡང་ནངས་པར་ནས་ངེས་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགོ་རྩོམ་པ་ན། ལོ་རབ་བྱུང་ཟླ་བ་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིད་བོ་ནག་པས་ཉེ་བ། གཟའ་ཉི་མ་སྐར་མ་
ཐ་སྐར། སྦྱོར་བ་རྣམས་སེལ། བྱེད་པ་བྷ་ཝཾ་རྣམས་ཤར་ནས་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་རིམ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ལོའི་དང་བོ་རབ་བྱུང་དང། ཟླ་བའི་དང་པོ་ནག་ཟླ་དང། རྒྱུ་སྐར་དང་པོ་ཐ་སྒར། གཟའི་དང་བོ་ཉི་མ་
སྦྱོར་བའི་དང་པོ་རྣམ་སེལ། བྱེད་པའི་དང་པོ་བྷ་ཝི་དུ་བྱས་བ་ལགས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱི་འགོ་དུས་མཉམ་དུ་ཚུགས་བའི་ལོ་གཉིས་པའི་དཔྱིད་འབྲིང་ནག་བ་ཟླ་བའི་ཡར་ངོ་ལ་ལུག་ཁྱིམ་གྱི་རི་མོ་འཆར་

[031B] ཚེས་བཅུ་གཅིག་ཚུན་ལ་མི་འཆར་ཞིང་ཚེས་བཅུ་གཅིག་འདས་རྫས་སུ་འཆར་བ་ཡང་ངོ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་གྱི་ནག་ཟླ་དང་པོར་འཛིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ལོ་གསུམ་པ་ལ། ཚེས་ཞག་བཅུ་གཅིག་ཕྲག་གཉིས་ཕྱི་ནུར་
བྱས་པས། ཡར་ངོ་ལ་ལུག་ཁྱིམ་གྱི་རི་མོ་མི་འཆར་བས་ནག་ཟླ་དང་པོར་མི་རུང་ཞིང། རགས་རྩིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་མར་ངོའི་ཉེད་གཉིས་ལ་ལུག་ཁྱིམ་གྱི་རི་མོ་འཆར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མར་ངོ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་གྱིས་ག་ཟླ་བ་དང་པོ་དང་ལོ་
འགོ་དེ་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚེས་ཞག་གི་ཟླ་བ་དང་ཁྱིམ་ཞག་གི་ཟླ་བ་གཉིས་དོ་བསྔོས་པ་ན་ཚེས་ཞག་གི་ཟླ་བས་ཁྱིམ་ཞག་གི་ཟླ་བའི་དོད་མ་ཐུབ་པས། ཞག་རེ་བག་མེད་རེ་ལྷག་པས། ཁྱིམ་ཟླ་བཅུ་གཉིས་རྫོགས་པ་ན་
ཞག་བཅུ་གཅིག་བག་མེད་རེ་ལྷག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱིམ་ལོ་གཅིག་ལ་ཉིན་ཞག་སུམ་བརྒྱ་དང་རེ་དྲུག་ཅུང་མ་ལོངས་ཙམ་དང་ཚེས་ཞག་སུམ་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་དོན་གཅིག་རེ་རྣམས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ནང་ལེའི་དོན་
དྲུག་པ་ལས། ཕྱོགས་ལ་ཟླ་བ་རང་གི་རྒྱུ་བས་ཉིན་ཞག་ཅེས་བྱའི་རྐང་པ་དག་ཀྱང་བུ་ལོན་དག་ཏུ་བྱེད། སླར་ཡང་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་ཉིན་ཞག་ལོ་ཡི་སྦྱོར་བ་དག་ལས་འཕེལ་བ་ནི། རྫོགས་པའི་ལོ་ལ་ཉིན་ཞག་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་
ཏེ༑ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྫོགས་པའི་ལོ་ལ་ཉིན་ཞག་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་མངོན་རིན་ཆེན་འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟ་ལས། ཁྱིམ་ཟླ་རེ་དང་ཚེས་ཟླ་རེ་དོ་བསྔོས་པས་ཞག་རེ་བག་མེད་རེ་མ་
[032A]༄༅། །ཐུབ་པས་དེ་གཉིས་དོ་མཉམ་པ་ལ་ཞག་རེ་བག་མེད་རེ་བསྣན་པ། ཞེས་པ་ནས། དེ་བསགས་པའི་ལོ་གཅིག་ལ་ཞག་བཅུ་གཅིག་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པ་ལྷག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེར་མ་ཟད་ཚེས་ཟླ་དང་ཉིན་ཞག་གི་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་འགོ་ཡང་ཡར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་གི་སྐྱ་རེངས་དང་པོ་ཤར་བ་ནས་འཛིན་པའི་ངེས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གི་ཡུན་ཆད་དང་ཟླ་བའི་འཕེལ་
འགྲིབ་ཀྱི་ཡུན་ཚད་གཉིས་ལ་རིང་ཐུང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཞག་མི་ཐུབ་པ་འབྱུང་བས་ཚེས་ཟླ་དང་ཉིན་ཞག་གི་ཟླ་བ་མཐུན་པའི་ཆེད་དུ་ལོ་ལྔ་ལ་ལྔ་དྲུག་སུམ་ཅུ་བྱས་ནས་ཤོལ་འདོན་པའི་ཕྱིར། ལེའུ་དང་
པོའི་ལོ་འཕོའི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། བྱང་གི་བགྲོད་པ་ནས་བྱང་གི་བགྲོད་པའི་བར་དུ་ཉི་མ་ལྔ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་ལས་འཆད་པར་འགྱུར་ཞིང་ཟླ་བ་རེ་རེར་ཆུ་ཚོད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་དང། ཆོས་མངོན་རིན་ཆེན་འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟ་ལས། ཚེས་ཞག་གིས་ཉིན་ཞག་གི་དོད་མ་ཐུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་ལྔ་ལྔ་ལ་ཟླ་ཤོལ་རེ་འདོན་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྔོན་གྱི་དུས་འཁོར་བ་མང་
པོས་འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་འདི་ལས། ལུག་ཁྱིམ་དང་ནག་པ་ཟླ་བའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་སྦྱར་ནས་ཡང་ཡང་བཤད་པས་རྐྱེན་བྱས་ནས། ལུག་ཁྱིམ་ནག་པ་ཟླ་བའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་དེ། དཔྱིད་

[032B]ཚེ་མར་ངོ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་གྱི་ས་ག་ཟླ་བ་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང། དེའི་ཚེས་ག་ཟླ་བ་དེ་ལོའི་དང་པོར་འཛིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་
འཁོར་པའི་ཚེ་ལྷོ་གླིང་དབུས་མ་འདིར་ལུག་ཁྱིམ་དང་ས་ག་ཟླ་བ་གཉིས་སྦྱོར་བ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་ལས། ལྷུན་པོའི་ལྷོའི་དུམ་བུ་འདིར་ལུག་ལ་ཉི་མ་གནས་པས་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ས་ག་ཟླ་བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་
དང༑ དེ་ཉིད་ལས། བཅུ་གཉིས་པ་ནག་པ་ཉལ་བབས་པ་བན་ཤྲི་དྷ་ནྱ་ཀྐ་ཊ་ཀ་ར་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ནག་པ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པར་བཤད་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག། འདུལ་མངོན་པའི་ལུགས་ལ་ཉིན་ཞག་གི་དང་པོ་སྐྱ་རེངས་
དང་པོ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་དེ། སྐྱ་རེང་དང་པོའི་དུས་མཚན་མོའི་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཚན་མོའི་དུས་ཡིན་ཀྱང་དགོས་དབང་ཀྱིས་དགེ་སྦྱོར་ལ་བརྩོན་པ་དང། དགེ་སློང་གིས་སྔ་དྲོའི་ཟས་ཟ་བའི་ས་མཚམས་སྟོན་པའི་
ཆེད་དུ་ཉིན་མོའི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སུམ་བརྒྱ་བ་ལས། རང་གླིང་སྐྱ་རེང་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ། །ཉི་མ་ཕྱེད་བར་འདི་ནི་དུས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡོལ་གང་ཞིག་དུས་རུང་ཟད་བྱེད་དོ། ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་དང། གསོ་
སྦྱོང་བཞག་པའི་གཞི་ལས། བཙུན་པ་མཚན་མོའི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་བབས་ཏེ། ཞེས་དང། འོད་ལྡན་ལས། ཐུན་ཐ་མ་ནི་ནམ་གྱི་ཆ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །ནས། ཆ་ཐ་མ་དེ་ལ་སྐྱ་རེང་འཆར་བའི་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། འོད་

[033A]༄༅། །ལྡན་ལས། ཇི་སྟེ་འོ་ན་ཉི་མ་མ་ཤར་ཀྱང་སྐྱ་རེང་དང་པོ་ཤར་ན་ཉི་མོར་ཐ་སྙད་གདགས་སམ་ཞེན་བཤད་པ་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་མཚན་དུས་
ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ནམ་གྱི་ཐུན་མ་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་འདས་མ་ཐག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མངོན་བྱུང་གི་མདོ་ལས། ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་མཚན་མོའི་ཐུན་ཐ་མའི་རྔ་བརྡུང་དུ་ཉེ་བ་ན། ཞེས་དང། རྒྱ་ཆེར་
རོལ་བ་ལས། སྐྱ་རེང་དང་པོ་འཆར་བའི་ཚེ་ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་མཚན་དུས་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་མུན་པ་མ་སངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྣང་བ་བྱུང་ནས་མུན་པ་མ་བྱུང་གི་བར་གྱི་དུས་
དེ་ཉིན་དུས་དང། མུན་པ་བྱུང་ནས་སྣང་བ་མ་བྱུང་གི་བར་གྱི་དུས་དེ་མཚན་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་མཛོད་ལས། ཇི་སྲིད་འཚོ་དང་ཉིན་ཞག་ཏུ། །ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་མཛོད་འགྲེལ་དུ། །ནམ་སྣང་བ་བྱུང་བའི་ཚེ་གླིང་དེ་ལ་
ཉིན་མོ་ཞེས་བྱ་ལ་ནམ་མུན་པ་བྱུང་བའི་ཚེ་མཚན་མོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འོད་ལྡན་ལས་ཀྱང། བསྟན་བཅོས་ལས་སྣང་བའི་གནས་སྐབས་ནི་ཉིན་མོ་ཡིན་ལ། མུན་པའི་གནས་སྐབས་ནི་མཚན་མོ་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། སྐྱ་རེང་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྣང་བ་རྩོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས། ཉིན་དུས་མིན་ཀྱང་དེ་རྩོམ་དུས་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་

[033B]འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ན་ཐུན་ཐ་མའི་སྐྱ་རེང་ཤར་པ་ནས་དགུང་མོ་ཉི་མའི་སྐྱ་འོད་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་བར་ཉིན་མོར་འཇོག་དགོས་ལ། མཚན་མོ་ཡིན་ན་ནམ་གུང་ཁོ་ན་ཡིན་པས་
ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་འོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འོད་ལྡན་དུ་སྐར་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས། མཚན་མོའི་བརྒྱད་ཆ་ལུས་པའི་ཐུན་ལ་རྔ་བརྡུང་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང། འོད་ལྡན་ལས། རྔ་བརྡུང་དུ་ཉེ་བའི་མཚན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་ཕྱེད་ལུས་པའི་
མཚན་མོ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྐྱ་རེང་དང་པོ་ཤར་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། དགུང་མོ་སྐྱ་འོད་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་བར་ཉིན་མོ་བྱེད་ན་སྟོན་དཔྱིད་ཉིན་མཚན་མཉམ་པ་དང། དགུན་མཚན་མོ་ཤིན་ཏུ་རིང་
བ་མཐར་ཐུག་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་འཆའ་དེ་ཤིན་ཏུ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་ཉིན་དུས་ལས་ནམ་གུང་རིང་བ་ཞིག་མི་འབྱུང་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། མཚན་དུས་ལ་ནམ་གུང་
གིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་དངོས། དེར་ཐལ། མཚན་མོའི་ཐུན་གསུམ་པོ་གང་རུང་ལ་མཚན་དུས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་འཁོར་གསུམ་ཁས། དེ་ལ་མཁས་པ་བློ་བཟང་བཤེས་གཉེན་པས། དགག་བ་མཛད་
པ་ལེགས་པར་སྣང་ངོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཉིན་གྱི་དང་པོ་སྐྱ་རེང་དང་པོ་ཤར་པ་ནས་འཇོག་རིགས་པར་ཐལ། ཚེས་གཅིག་ནས་བཟུང་སྟེ་ཚེས་བཅུའི་ཐ་མའི་སྐྱ་རེང་དང་པོ་ཤར་པ་ན་ཞག་བཅུ་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[034A]༄༅། །དེར་ཐལ། བཅས་ལྡན་དགེ་སློང་གིས་ཚེས་གཅིག་ལ་ཆོས་གོས་གསུམ་པོ་གང་རུང་རྙེད་ནས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པ་ཚེས་བཅུའི་ཐ་མའི་སྐྱ་རེང་ཤར་བའི་ཚེ་ཞག་བཅུ་འཆད་སྤང་
འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེའི་ཚེ་ཞག་བཅུ་རྣལ་མ་མ་རྫོགས་ཀྱང་བཅས་དབང་གིས་ཞག་བཅུ་གཅིག་གི་ངོ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ཉིན་པར་གཉིད་མི་ཉལ་ཞེས་པའི་སྐྱ་རེང་དང་པོ་ཤར་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། དགུང་མོ་
སྐྱ་འོད་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་བར་ཉིན་མོར་འཇོག་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འོད་ལྡན་ལས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞག་བཅུ་གཅིག་པའི་སྐྱ་རེང་ཤར་པ་ན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་བཤེས་སྤྲིངས་ལས་ཀྱང་
རིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཉིན་པར་མཐའ་དག་དང། །མཚན་མོའང་ཐུན་གྱི་སྟོད་སྨད་འདས་ནས་ནི། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བར། རིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཉིན་མོར་ཁོ་ནར་མ་ཟད། ཅེས་པ་ནས། མཚན་མོ་ཡང་ཆ་སྟོད་ཆ་
སྨད་འདས་ནས་ཞེས་དང། དེར་མདོ་དྲངས་པ་ལས་ཀྱང། ཉིན་བར་འཆགས་པ་དང་འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས། མཚན་མོ་ཐུན་དང་པོ་ལ་འཆགས་པ་དང། ཞེས་པ་
ནས༑ སེང་གེའི་ཉལ་ཐབས་སུ་ཉལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཐུན་ཐ་མ་ལ་མྱུར་བ་མྱུར་བར་ལངས་ནས། ཞེས་དང། ཇོ་བོ་རྗེས་ཀྱང། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ཆ་སྨད་ལ། །མི་ཉལ་རྣལ་འབྱོར་བརྩོན་བར་བྱ་།ཞེས་དང། མཚན་

[034B] །ཐ་མའི་ཆ་ལས་ལྡང་བར་བྱ། །ཞེས་དང། ཉན་ས་ལས་ཀྱང། ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་ལ་མི་ཉལ་བར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོའི་ཆ་
སྟོད་སྨད་སོ་སོར་བཤད་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་ད་དུང་མཚན་དུས་ཉིན་དུས་ཡིན་པར་མ་སྨྲས་སམ་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག། ཁ་ཅིག། ཉིན་ཞག་ཅེས་པའི་ཉིན་དེ་ཉིན་མཚན་གྱི་ཉིན་མོ་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། དེ་སྙོག་མཚམས་ཤིག་ཡོད་པའི་
ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཉིན་མཚན་གྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ཉིན་མོ་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དུས་འཁོར་ཤེས་པར་རློམ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ཁྱིམ་གྱི་གོ་དོན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཇོག་པའི་ཚེ། ལུག་ཁྱིམ་ནི་ཉི་
མ་ནག་པའི་སྐར་ཁྱིམ་དུ་སླེབས་པ་ནས་བཟུངས་རི་ཡོངས་རྫོགས་དང་ས་གའི་བཞི་ཆ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་དགོས་ཟེར་ན། འོ་ན་ལོ་རེ་བཞིན་ས་གའི་བཞི་ཆ་ཡན་ཆད་ནས་ལུག་ཁྱིམ་རྫོགས་དགོས་པར་
ཐལ༑ འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ནག་བའི་བཞི་ཚ་ནས་བཟུང་ས་གདང་ལུག་ཁྱིམ་དུས་མཉམ་དུ་རྫོགས་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མར་ངོ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་གྱི་ས་ག་ཟླ་བ་དང་ལུག་ཁྱིམ་སྦྱར་བ་ཞིག་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ དར་ཐལ། ཉི་ཟླ་སྔ་ནུར་ཕྱི་ནུར་བྱས་པའི་དབང་གིས་ཟླ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་སོགས་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། ལྷུན་པོའི་དུམ་བུ་འདིར་ལུག་ལ་ཉི་མ་གནས་པས་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་ས་གའི་ཟླ་བར་བྱེད་དོ། །

[035A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཁྱོད་ཀྱིས་ལུག་ཁྱིམ་གྱི་གོ་དོན་ཉི་མས་རྒྱུ་སྐར་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་ལ་འབྱུང་བ་སོགས་འོང་ཚུལ་
ལའང་ལྟོས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱ་གར་དུ་ལུག་ལ་ལུ་གུ་སྐྱེ་དུས་དེ་ལུག་ཁྱིམ་དང། གླང་ལ་རྨོས་རྨོ་དུས་དེ་གླང་ཁྱིམ་སོགས་སུ་འཛོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉིན་ཞག་གི་ལོ་རྫོགས་ཀྱང་ས་ལ་དུས་ཚོད་མ་
རྫོགས་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཟླ་ཤོལ་འདོར་དགོས་བས་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཟུར་དུ་བརྩིས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབྱངས་འཆར་སོགས་ལས་ཀྱང། ལུག་རྣམས་ལུ་གུ་སྐྱེ་དུས་དང། གླང་གིས་རྨོས་བྱེད་དུས་དང་ནི། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་
གྲུབ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དུས་བཞི་འཁོར་ཚུལ་ལ། སྔ་ཕྱི་ལ་དཔྱད་པ་དང། གཡས་སྐོར་གཡོན་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ལ་གཅིག་ཅར་བ་དང། རིམ་ཆར་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་གིས་
གླིང་བཞིར་དུས་བཞི་གཅིག་ཅར་དུ་འབྱུང་ཟེར་ན། འོ་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་དཔྱིད་འབྲིང་དང། བ་གླང་སྤྱོད་དུ་དགུན་འབྲིང་དང། སྒྲ་མི་སྙན་དུ་སྟོན་འབྲིང་དང། ལུས་འཕགས་གླིང་དུ་དབྱར་འབྲིང་འཆར་བ་དུས་མཉམ་པར་
ཐལ༑ འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་དཔྱིད་འབྲིང་ནག་པ་ཟླ་བའི་ཚེས་གཅིག་གི་ཉིན་ཞག་གི་དང་པོ་སྐྱ་རེང་འཆར་བ་དང། གླིང་གཞན་གསུམ་དུ་འབྲིང་གཞན་གསུམ་གྱི་ཉིན་ཞག་གི་དང་པོ་སྐྱ་རེད་འཆར་བ་དུས་

[035B] འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་དཔྱིད་འབྲིང་ནག་པ་ཟླ་བའི་ཚེས་གཅིག་གི་ཉི་མ་འཆར་བ་དང། གླིང་གཞན་གསུམ་དུའང་འབྲིང་པོ་གསུམ་གྱི་ཉི་མ་འཆར་བ་དུས་མཉམ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། ནམ་ཕྱེད་ཉི་མ་ནུབ་པ་དང། ཞེས་སོགས་རང་ལུགས་ལ་འཆད་མི་རིགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་དཔྱིད་འབྲིང་ནག་བ་ཟླ་བའི་ཚེས་གཅིག་གི་ཉི་མ་འཆར་བ་དང། ནག་པ་ཟླ་བའི་
ཞག་གི་འགོ་འཛིན་པ་དུས་མཉམ། ཞག་དེའི་ཉིན་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་དང། བ་གླང་སྤྱོད་དུ་དགུན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉི་མ་འཆར་བ་དང་ཟླ་བ་དེའི་ཞག་གི་འགོ་འཛིན་པ་དུས་མཉམ། གླིང་འདིར་ཞག་དེའི་ཉི་མ་ནུབ་པ་དང། སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་སྟོན་ཟླ་
འབྲིང་པོའི་ཉི་མ་འཆར་བ་ཟླ་བ་དེའི་ཞག་གི་འགོ་འཛིན་པ་དུས་མཉམ། ཞག་དེའི་ནམ་ཕྱེད་དང་ལུས་འཕགས་གླིང་གི་དབྱར་འབྲིང་གི་ཚེས་གཅིག་གི་ཉི་མ་འཆར་བ་དང་ཟླ་བ་དེའི་ཞག་གི་འགོ་འཛིན་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཞག་
གཅིག་ལས་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་སོ་སོར་འཆར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁམས་ལེའི་ང་གསུམ་པའི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཤར་གྱི་ཕྱེད་དུ་ལུག་གོ་དབང་ལྡན་དུ་གླང་ངོ། །བྱང་གི་ཕྱེད་དུ་འཁྲིགས་པའོ། །སླར་ཡང་བྱང་གི་ཕྱེད་དུ་ག་རྐ་
ཊེའོ༑ ༑རླུང་དུ་སེང་གེའོ། །ནུབ་ཀྱི་ཕྱེད་དུ་བུ་མོའོ། །སླར་ཡང་ནུབ་ཀྱི་ཕྱེད་དུ་སྲང་ངོ། །བདེན་བྲལ་དུ་སྡིག་པའོ། །ལྷོའི་ཕྱེད་དུ་གཞུའོ། །སླར་ཡང་ལྷོའི་ཕྱེད་དུ་ཆུ་སྲིན་ནོ། །མེ་དུ་བུམ་པའོ། །ཤར་གྱི་ཕྱེད་དུ་ཉའོ་ཞེས་པ་ནི་གོལ་ལ་
[036A]༄༅། །ཁྱིམ་འགོད་པའོ། །འདིར་ལུག་ཤར་པ་ན་སྲང་ནུབ་བོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཞིབ་ཆ་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་འདུལ་མངོན་པ་ཉ་སྐར་ལ་རྟོག་དཔྱོད་མ་བྱས་པ་དག་ན་རེ། འཛམ་
བུའི་གླིང་འདིར། དཔྱིད་འབྲིང་ནག་པས་ཉ་བའི་ཚེ་གླིང་གཞན་གསུམ་དུ་རྒྱལ་སོགས་ཀྱིས་ཉ་བ་ཡིན་ཟེར་ན། ཞག་གཅིག་ལ་གླིང་བཞིར་ཉ་སྐར་མི་འདྲ་བ་བཞི་འབྱུང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ན། ཞག་གཅིག་ལ་ཟླ་བས་
གླིང་བཞིས་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཉ་སྐར་མི་འདྲ་བ་བཅུ་གཉིས་ལོངས་སྤྱོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཟླ་བ་ཞག་གཅིག་ལ་རྒྱུ་སྐར་ཉེར་བདུན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ནུས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཟླ་བས་
ཞབ་རེ་ལ་སྐར་ཁྱིམ་རེ་རེ་ལྷག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་མི་ནུས་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་སོགས་ཀྱི་དཔེ་ཙམ་མཐོང་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གླིང་བཞིར་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་འཁོར་ཚུལ་ཡོད་དེ། འཛམ་
བུའི་གླིང་འདིར་མར་ངོ་སྔོན་འགྲོའི་ས་ག་ཟླ་བ་དང་སྦྱོར་བའི་ཚེ། མེའི་མཚམས་ལ་གླང་ཁྱིམ་དང། དབྱར་ར་སྣྲོན་གྱིས་ཉ་བ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་དྲུག་ཅུ་པའི་ཐད་ཀྱི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ལྷུན་
པོའི་ལྷོའི་དུམ་བུ་འདིར་ལུག་ལ་ཉི་མ་གནས་པས་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་ས་གའི་ཟླ་བ་བྱེད་དོ། །མེའི་ཟུར་གྱི་ཕྱེད་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ལ་སྣྲོན་གྱི་ཟླ་བ་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། ཟླ་བ་དེ་དག་གི་ཉ་སྐར་གྱི་ཟླ་བའི་

[036B]ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྭ་འབྲོ་གཉིས་ཀའི་འགྱུར་ལས། ཉ་སྐར་གྱི་མིང་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲོ་འགྱུར་ལས། འདིར་ཉི་མ་ལུག་ལ་གནས་པའི་ལྷུན་པོའི་དུམ་བུར་དཔྱིད་ཀྱི་
དུས་དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུང་དུ་བྱེད་དོ། །མེའི་ཟུར་ཕྱེད་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ནི་དབྱར་ཟླར་བའི་ཟླ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་ལ། རྭ་འགྱུར་ལས་ཀྱང་ར་འབྲིང་ཐ་མར་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར། རྭ་འགྱུར་ལས་ཀྱང། འདིར་ལྷུན་པོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་
ཀྱི་སའི་དུམ་བུ་ཉི་མ་ལུག་ལ་སོགས་ལ་གནས་པ་དཔྱིད་ཀྱི་མཚམས་དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུང་ཟླ་བར་བྱེད་དོ། །མེ་མཚམས་ཀྱི་ཕྱེད་དུམ་བུ་གཉིས་པར་དབྱར་ཟླ་ང་བའི་ཟླ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་མེ་མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་ཕྱེད་ཀྱི་དུམ་བུ་གསུམ་
པར་དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྔོན་གྱི་མཁས་པ་འཇམ་གསར་བ་སོགས་དུས་འཁོར་བ་དང་འདུལ་མངོན་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གླིང་བཞིར་དུས་བཞི་ཅིག་ཅར་བ་ཡིན་ཏེ། འབྱར་དབྱར་
མཉམ་སྟོན་སྟོན་མཉམ་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་དཔྱིད་འབྲིང་ནག་བ་ཟླ་བའི་ཚེས་གཅིག་ཤར་བའི་དུས་སུ་གླིང་གཞན་གསུམ་ལའང། དཔྱིད་འབྲིང་གི་ཚེས་གཅིག་འཆར་བའི་ཕྱིར། འདིར་དཔྱིད་
འབྲིང་བཅོ་ལྔར་ནག་པས་ཉ་བའི་ཟླ་བ་དེ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་གླིང་གཞན་གསུམ་ལའང་འཆར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འཆར་ཀྱང་དེའི་ཚེ་གླིང་བཞིར་དུས་མི་འདབ་བཞི་འོང་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེས་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཁྱིམ་

[037A]༄༅། །བཅུ་གཉིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁམས་ལེའི་ཚིགས་བཅད་ངག་གྲུམ་པའི་འགྲེལ་བ་ལས། འདིར་ཤར་གྱི་ཕྱེད་དུ་ལུག་གོ་།དབང་ལྡན་དུ་གླིང་ངོ། །བྱང་གི་ཕྱིད་དུ་འཁྲིག་པའོ། །སླར་
ཡང་བྱང་གི་ཕྱེད་དུ་ཀ་རྐ་ཊའོ། །རླུང་དུ་སེང་གེའོ། །ནུབ་ཀྱི་ཕྱེད་དུ་བུ་མོའོ། །སླར་ཡང་ནུབ་ཀྱི་ཕྱེད་དུ་སྲང་ངོ་།བདེན་བྲལ་དུ་སྡིག་པའོ། །ལྷོའི་ཕྱེད་དུ་གཞུའོ། །སླར་ཡང་ལྷོའི་ཕྱེད་དུ་ཆུ་སྲིན་ནོ། །མེ་རུ་བུམ་པའོ། །ཤར་གྱི་
ཕྱེད་དུ་ཉའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དབྱར་དབྱར་མཉམ་སོགས་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གླིང་འདིར་དཔྱིད་འབྲིང་གི་དུས་སུ་ཤར་ནུབ་གཉིས་ལ་ལྷོ་བསྒྲོད་བྱང་བསྒྲོད་མཐར་ཐུག་དང། ལྷོ་བྱང་གཉིས་ལ་ཉི་
མ་མཐོ་དམན་གྱི་ཚུལ་དུ་འཁྱོགས་པར་འགྲོ་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལུང་རིགས་དུ་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དུས་འཁོར་ཡེ་ལེའི་
འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་རྒྱུ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་མྱུར་བ་དང་དལ་བ་དང། འཁྱོགས་བོ་དང་འབྱུང་བའི་རྐང་པ་རྣམས་ཀྱི་ནོར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དང། བུ་ལོན་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ལུང་གིས་གནོད་དེ། དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་ལས། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་དུམ་བུ་ཕྱེད་ལ་ལུག་གི་ཁྱིམ་ལ་བྱེད་དོ། །མེའི་མཚམས་ལ་གླང་གི་ཁྱིམ་ལ་བྱེད་དོ། །ཤར་གྱི་དུམ་བུ་ཕྱེད་ལ་འཁྲིག་པའི་ཁྱིམ་ལ་བྱེད་དོ། །དེའི་

[037B] །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང། དགུན་འཛམ་གླིང་འདིར་མཚན་མོ་ཡུད་ཙམ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་དུས་སྒྲ་མི་སྙན་ལའང་མཚན་མོ་ཡུད་ཙམ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པར་ཐལ། གླིང་བཞིར་དགུན་མཉམ་པའི་
ཕྱིར༑ རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཚེ་གླིང་འདིའི་མཚན་མོ་དང་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཉིན་མོ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལས། མཆུ་ནི་ཟླ་བ་རབ་རྫོགས་བྱེད། །དགུན་ཟླ་ཐ་ཆུང་རང་བཞིན་ཡིན། །མཚན་མོ་བཅོ་བརྒྱད་
ཤེས་པར་གྱིས། ཉིན་བར་ཡང་ནི་བཅུ་གཉིས་ཡིན། །ཞེས་དང། གདགས་པ་ལས་ཀྱང། ལོ་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་མཚན་མོ་ཡུད་ཙམ་བཅོ་བརྒྱད་དང་ཉིན་མོ་ཡུད་ཙམ་བཅུ་གཉིས་ཡོད། །དེ་གང་ཞེ་ན་དགུན་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་ཡར་
ངོའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་མཚན་མོ་ཡུད་ཙམ་བཅོ་བརྒྱད་ཉིན་མོ་ཡུད་ཙམ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་དུས་ཚིགས་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་པ་དང་བཞིར་ཕྱེ་བ་དང་ལྔར་ཕྱེ་པ་དང་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་པའི་དུས་དེ། དུས་དེ་དང་
དེ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཟེར་ན། དུས་ཚིགས་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དགུན་དུས་དགུན་དུས་མཚན་ཉིད་པ་དང། དཔྱིད་དུས་དཔྱིད་དུས་མཚན་ཉིད་པ་སོགས་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དུས་ཚིགས་ལ་བཞིར་ཕྱེ་བའི་དགུན་
དུས་དེ། དགུན་དུས་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པ་ནས་སྟོན་དུས་དེ་སྟེན་དུས་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དགུན་དུས་གསར་དུ་འབྱུང་བའི་དུས་ཤིག་མེད་པར་ཐལ། སྨིན་དྲུག་ཟླ་བའི་མར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ནས་

[038A]༄༅། །གསར་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན། མགོ་ཟླ་བའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ནས་གྲུབ་པའང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། དེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གསར་དུ་གྲུབ་པ་ལ་སླར་ཡང་ཞག་བཅོ་ལྔ་འདས་
དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་མགོ་ཟླ་བའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་གསར་དུ་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་དུས་དེ་གསར་དུ་གྲུབ་ནས་ཞག་བཅོ་ལྔ་འདས་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ སྨིག་དྲུག་ཟླ་བའི་མར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་གསར་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཡང་ཁ་ཅིག། དཔྱིད་ཀྱི་ཟླ་བ་ཡིན་ན་དཔྱིད་དུས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ཟེར་ན། དཔྱིད་དུས་ཡིན་ན་དུས་ཚིགས་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དཔྱིད་དུས་ཡིན་
དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དབོ་ཟླ་བ་ཆོས་ཅན་དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། སོས་ཀ་ནི་ཚ་བར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དཔྱིད་དུ་བཤད་དོ། །ཞེས་པའི་ལུང་ལ་བློ་རྩེ་གཏད་ནས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་
དཔྱིད་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔྱིད་ཀྱི་དུས་གསུམ་པོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔྱིད་ཀྱི་ལོ་ཟླ་ཞག་གསུམ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དུས་ཚིགས་ལ་བཞིར་ཕྱེ་བའི་དབྱར་ཟླ་ཡིན་ན། དུས་ཚིགས་ལ་
གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དབྱར་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། སྟོན་སྨད་ནི་ཆར་འབབས་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དབྱར་དུ་བཤད་དེ། ཞེས་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་ཚིགས་གང་དང་གང་གི་ལོ་ཟླ་ཞག་གསུམ་པོ་དེ་དང་དེའི་དུས་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་

[038B] འདོད་ན། དུས་ཚིགས་ལ་བཞིར་ཕྱེ་བའི་དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུང་ཆོས་ཅན། དུས་ཚིགས་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དབྱར་ཟླ་ཡིན་པར་ཐལ། དུས་ཚིགས་ལ་བཞིར་ཕྱེ་བའི་དབྱར་ཟླ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མར་
ངོ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་གྱི་ཟླ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། དུས་ཚིགས་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཟླ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡར་ངོ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་གྱི་ཟླ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལུགས་དང་མཐུན་པར་དུས་ཚིགས་ལ་
བཞིར་ཕྱེ་བའི་ཡར་ངོ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་གྱི་ཟླ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག། དབྱར་དུས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཡིན་ན། ཡར་ངོ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་དང་མར་ངོ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་གྱི་ཟླ་བ་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། དབྱར་དུས་ཀྱི་ཀརྐ་ཊའི་ཁྱིམ་ཟླ་ཆོས་
ཅན༑ དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དབྱར་དུས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཟླ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་རགས་རྩིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་ཡར་ངོ་དང་མར་ངོ་སྔོན་འགྲོ་གཉིས་ཡོད་ཅིང། ཞིབ་ཏུ་བརྩིས་པ་ན་ཡར་ངོ་མར་ངོ་
སོགས་ལ་མི་ལྟོས་པར། རང་གི་ཁྱིམ་སླེབས་ཀྱི་རི་མོ་ཤར་པ་ནས་འགོ་བརྩམས་ནས། ཁྱིམ་དེའི་མཇུག་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་ལ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ཁྱིམ་ཟླའི་འགོ་ཡང་ཡར་ངོ་མར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་སོགས་ལ་སྦྱོར་དགོས་པར་འདོད་པ་
ཡང་ཁེགས་སོ། །ཟླ་ཤོལ་འདོར་ཚུལ་ལ་ཁ་ཅིག། རྟ་བྱ་བྱི་བ་ཡོས་ལ་ཤོལ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་ལོ་གསུམ་གསུམ་ནས་ཟླ་ཤོལ་འདོན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རགས་རྩིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་མི་འཐད་པ་

[039A]༄༅། །གང་ཞིག། ཞིབ་རྩིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་ལོ་ལྔ་ལྔ་ནས་ཤོལ་དོར་ཅིག། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལོ་རེ་རེ་
ལ་ཞག་དྲུག་དྲུག་ལྷག་པས་ཟླ་ཤོལ་འདོར་བ་རགས་རྩིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་པའི་མཁས་པ་སུས་ཀྱང་མ་མཛད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཤོལ་འདོར་བའི་ཟླ་བ་དེའི་རྗེས་མ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཟླ་བ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་
འདས་ཤིང་སོ་གསུམ་པ་ལ་ཤོལ་འདོར་དགོས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་ཆེན་ལས། འདིར་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ན་ལྷག་པའི་ཟླ་བར་འགྱུར་ཏེ། གནམ་སྟོང་ལ་ནི་ཉི་མའི་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལོངས་སྤྱོད་པར་
མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཕྱེད་དང་སོ་གཉིས་དང་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་སོ་གཉིས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་ཟླ་ཕྱེད་དང་སོ་གསུམ་དང་ཉིན་ཞག་གི་ཟླ་བ་སོ་གསུམ་པ་ལ་ཟླ་ལྷག་འདོན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལོ་
གཅིག་གི་ཁྱིམ་ཞག་དང་ཚེས་ཞག་གཉིས་དོ་བསྔོས་པའི་ཚེས་ཞག་གིས་ཁྱིམ་ཞག་གི་དོད་མ་ཐུབ་པས་ཚེས་ཞག་བཅུ་གཅིག་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ལྷག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཆོས་མངོན་རིན་ཆེན་འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟ་ལྟར་འཐད་པའི་
ཕྱིར༑ ཡང་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་འབྱུང་ཚུལ་ལ་ཁ་ཅིག། ཐུབ་པའི་རྗེས་སུ་ཐུབ་པ་མི་ཐུབ་པའི་རྗེས་སུ་མི་ཐུབ་པ་འབྱུང་ཟེར་ཁ་ཅིག། མི་ཐུབ་པའི་རྗེས་སུ་ཐུབ་པ་ཐུབ་པའི་རྗེས་སུ་མི་ཐུབ་པ་འབྱུང་ཟེར་ན། འོ་ན། ལོ་

[039B]གཞི་པ་གཉིས་པའི་མར་ངོར་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་འབྱུང་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཞག་གཅིག་ལྷག་ལོང་མེད་པར་མི་ཐུབ་པའི་རྗེས་སུ་ཐུབ་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མཆུ་ཟླ་བའི་
མར་ངོར་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་གཅིག་འབྱུང་བར་ཐལ། ཐུབ་པའི་རྗེས་སུ་མི་ཐུབ་པ་འབྱུང་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མཛོད་འགྲེལ་ལས། དགུན་དང་དཔྱིད་དང་དབྱར་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་འདས་ཤིང། ཞེས་སོགས་
དང༑ ལོ་དྲི་བར། རྒྱལ་དང་པོ་དང་ས་ག་དང། །ཞེས་སོགས་ལྟར། ལོ་གང་དང་གང་གི་ཟླ་བ་དེ་དང་དེར་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེར་ཐལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་ལོ་ལྔ་ལྔ་ནས་ཤོལ་དོར་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་ཡང་དུས་
ཚིགས་ལ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་ངོས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། དབྱར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ཡི། །ཐ་མའི་ཚེས་དགུ་ནས་མཚན་རིང། །དགུན་རྣམས་ཀྱི་ནི་བཞི་པ་ལ། །ཐུང་ངུར་འགྱུར་རེ་
ཉིན་མོ་ལྡོག་ཅེས་པའི་གཞུང་འདིས་དགུན་གྱི་ཉི་ལྡོག་དངོས་སུ་བཤད་ཅིང། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མཛོད་རྩ་འགྲེལ་མ་དག་ཟེར་ན་འོ་ན། དབྱར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ཡི། །ཐ་མའི་ཚེས་དགུ་ནས་མཚན་རིང། །ཞེས་པའི་
གཞུང་འདིས་དབྱར་ཉི་རིང་བ་མཐར་ཐུག་དང་ཉི་མ་བྱང་བགྲོད་མཐར་ཐུག་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། དགུན་རྣམས་ཀྱི་ནི་བཞི་པ་ལ་།ཐུང་ངུར་འགྱུར་རོ་ཉིན་མོ་ལྡོག་ཅེས་པས་དགུན་ཉི་ཐུང་བ་མཐར་ཐུག་དང་ཉི་མ་ལྷོ་བགྲོད་མཐར་
[040A]༄༅། །ཐུག་དངོས་སུ་བཤང་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་མཛོད་རྩ་འགྲེལ་མ་དག་པར་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དབྱར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ཡི། །ཐ་མའི་ཚེས་དགུ་ནས་མཚན་རིང། ཞེས་པས་
དུས་ཚིགས་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དབྱར་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཉིན་མཚན་ཡུད་ཙམ་བཅོ་ལྔ་རེས་མཉམ་ཞིང་ཚེས་དགུ་ནས་མཚན་མོ་ཐང་ཅིག་རེས་རིང་བར་འགྱུར་བ་དང། དགུན་རྣམས་ཀྱི་ནི་བཞི་པ་ལ། ཐུང་ངུར་འགྱུར་
རོ་ཞེས་པའི་གཞུང་འདིས་དགུན་གྱི་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཉིན་མཚན་ཡུད་ཙམ་བཅོ་ལྔ་རེས་མཉམ་ཞིང། དེའི་ཚེས་དགུ་ནས་མཚན་མོ་ལས་ཉིན་མོ་རིང་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པར་ཐལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཉིན་མཚན་རིང་ཐུང་
དུ་འགྱུར་ཚུལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་སྔོན་དུ་དབྱར་ཉི་ལོག་ནས་ཉིན་ཞག་གི་ཟླ་བ་གསུམ་འདས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། དབྱར་ཉི་ལོག་ནས་ཉིན་ཞག་གི་ཟླ་བ་གསུམ་མ་འདས་པར་སྟོན་དཔྱིད་ཉིན་མཚན་མཉམ་པ་
འབྱུང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉིན་མཚན་རིང་བ་ཐང་ཅིག་རེ་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཉིན་མཚན་རིང་བ་ཐང་ཅིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཐང་ཅིག་སུམ་ཅུ་ལ་ཡུད་ཙམ་གཅིག་ཏུ་
འཇོག་དགོས་པས། ཟླ་རེ་ལ་ཡུད་ཙམ་རེ་ལྷག་རེ་ལས་འཕེལ་འགྲིབ་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། དབྱར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ཡི། །ཞེས་པ་ནས། ཉིན་མོ་ལྡོག་ཅེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་ལྡོག་པ་དེ་ཉིན་མཚན་རིང་

[040B] ཉིན་མཚན་རིང་ཐུང་དུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། བོན་དེ་ལ་ཉི་མའི་བགྲོད་བ་ལྡོག་པ་ཞིག་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉི་མའི་ལྷོ་བྱང་གི་བགྲོད་པ་ལྡོག་པ་གཉིས་དང་ཉིན་མཚན་རིང་ཐུང་
གོ་ལྡོག་པ་གཉིས་དང་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གླིང་གང་དང་གང་གི་ལྷོ་བགྲོད་ཀྱི་ཚེ་འཆར་ས་དམའ་པས་འཆར་འཕྱི་ལ་ནུབ་སྔ་བས་ཉིན་མོ་ཐུང་བས་མཚན་མོ་རིང་བ་དང་བྱང་བགྲོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་འཆར་ས་མཐོ་བས་འཆར་སྔ་ལ་ནུབ་
འཕྱི་བས་ཉིན་རིང་ཞིང་མཚན་ཐུང་ངུར་འགྱུར་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉི་མའི་འགྲོས་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་རིང་ཐུང་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཉི་མའི་བགྲོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཉིན་མཚན་རིང་ཐུང་དུ་འགྱུར་
རོ༑ ༑ཞེས་དང། རྩ་བར། ཉིན་མཚན་རིང་བ་ཐང་ཅིག་གོ་ཉི་མ་ལྷོ་བྱང་བགྲོད་ཆེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ཐུང་ངུར་འགྱུར་རོ་ཉིན་མོ་ལྡོག། ཅེས་པའི་གཞུང་འདིས་ཉི་ལྡོག་དངོས་སུ་བསྟན་པར་ཐལ་
མཚམས་སྦྱོར་གྱི་རང་འགྲེལ་ལས། ཉི་མའི་བགྲོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཉིན་མཚན་རིང་ཐུང་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་གཞུང་འདིས་ཉི་ལྡོག་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། འདིས་གཞུང་སྔ་མའི་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་ཉི་ལྡོག་དེ་དངོས་སུ་
བསྟན་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིས་སྟོན་དཔྱིད་ཉིན་མཚན་མཉམ་པའི་རྗེས་སུ་ཉིན་མཚན་རིང་ཐུང་དུ་འགྱུར་བ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་གི་ལུགས་ལ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལོ་ཟླ་ཞག་

[041A]༄༅། །གསུམ་གྱི་རྩིས་གཞིར་གྱུར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་སོགས་དུས་ཀྱི་ཐོག་མ་འབྱུང་ཚུལ་ལ་དཔྱད་པ་དང། དུས་ཀྱི་བྱེད་པོ་ཡོད་མེད་ལ་དཔྱད་པ་དང། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལོ་ཟླ་ཞག་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་
ལ་དཔྱད་པ་དང། དབྱར་དགུན་གྱི་ཉི་མ་ལྡོག་ཚུལ་ལ་དཔྱད་པ་དང། ཞར་ལ་དུས་ཆེན་གྱི་རྣམ་བཞག་ལ་དཔྱད་པ་དང་ལྔ་ལས་དང་པོ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལོ་ཟླ་ཞག་གསུམ་གྱི་རྩིས་གཞིའི་སྐད་ཅིག་མ་སོགས་དུས་ཀྱི་ཐོག་མ་བྱུང་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཤེད་
བུ་དང་ཤེད་ལས་སྐྱེས་སོགས་ཀྱིས་སའི་ཞག་ཟོས་པས་ལུས་ལ་མཁྲང་བཞུགས་པས་ལུས་ལྕི་བ་དང། ལུས་ཀྱི་འོད་ནུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མུན་པ་བྱུང་བ་ན། དང་པོར་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དག་བྱུང་ཞིང། དེའི་རྗེས་སུ་གཟའ་དང་སྐར་
མ་དང་དུས་ཚིགས་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གདགས་པ་ལས། དེའི་སེམས་ཅན་དག་གིས་སའི་ཞག་ཟོས་པས་ལུས་མཁྲང་བ་དང། ཞེས་དང། མུན་པ་བྱུང་བ་ན་ཞེས་པ་ནས་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་
བའི་བར་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་ལས་ཟླ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ནི་ཉི་མའི་འགྲོས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་བརླབས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་པར་འཆད་འགྱུར་ལྟར་དང། སྡོམ་འབྱུང་
སོགས་རྒྱུད་དུ་མ་ནས་ཀྱང་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་མེད་ལ་འདོད་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ་དུས་འཁོར་ནས་བཤད་ཚུལ་དང་མདོ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ནས་བཤད་ཚུལ་གཅིག་དང་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དུས་འཁོར་

[041B] ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མུན་པ་བྱུང་བ་ཡན་ཆད་འདུལ་ལུང་སོགས་དང་མཐུན་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་སྐར་མ་རྣམས་བྱུང་ཞིང་རྒྱུ་སྐར་རྣམས་ཀྱི་བར་ཐག་དང་གོ་རིམ་མི་འཆོལ་བ་ནི་གོ་ལ་དང། དཧྲུ་བའམ་
བརྟན་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མདོ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟར་ན་བསྐལ་པ་དང་པོའི་ཚེ་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་རྣམས་ལ་གོ་རིམ་ངེས་པ་མེད་པར་རྒྱུ་བ་ལ་རང་རེའི་སྟོན་པའི་སྐུ་ཚེ་སྔ་མ་ཞིག་ཏུ་དྲང་སྲོང་རྔ་བོང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པའི་
ཆོ་གཟའ་སྐར་སོགས་ཀྱི་གོ་རིམ་ད་ལྟའི་དེ་ལྟར་བྱས་པར་འདོད་དེ་དེའི་ཚེ་དྲང་སྲོང་དེ་ལོ་དྲུག་ཁྲིའི་བར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབས་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་མཛད་པའི་ཚེ་ནུས་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ན། ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་སོགས་
ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དང་བསྐལ་པ་གཞན་དུ་གཟའ་སྐར་སོགས་ཀྱི་གོ་རིམ་ཡོད་ལ། འདིར་ངེས་པ་མེད་པས་གོ་རིམ་མཛད་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་པས། རེ་ཞིག་དང་པོར་སྨིན་དྲུག་བརྗོད། །ཅེས་སོགས་དང། ལོ་
ནི་དྲུག་ཁྲི་ཐམ་པར་ཡང། །རྐང་པ་གཅིག་གིས་དཀའ་ཐུབ་གནས་།ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལོ་ཟླ་ཞག་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་བཤད་པ་ལ། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་དང། དུས་
འཁོར་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་དང། ཐ་སྙད་རིག་གནས་གཞན་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྐྱེས་བུ་ནད་མེད་སྟོབས་ལྡན་གྱིས་སེ་གོལ་གཏོགས་པའི་ཡུན་ལ། ཆ་དྲུག་ཅུ་རེ་

[042A]༄༅། །ལྔར་ཕྱེ་བའི་ཆ་གཅིག་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དང། དེ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་དང། དེ་དྲུག་ཅུ་ལ་ཐང་ཅིག་དང། དེ་སུམ་ཅུ་ལ་ཡུད་ཙམ་དང། དེ་སུམ་ཅུ་ལ་ཉིན་ཞག་དང་དེ་སུམ་
ཅུ་ལ་ཟླ་བ་དང། ཞག་མི་ཐུབ་པ་དང་བཅས་པའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ། ཞེས་པ་ནས། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་དུས་འཁོར་ནས་བཤད་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྲོག་ཆགས་རང་རང་གི་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་པ་རྒྱལ་ཞག་གཅིག། དེ་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག། དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོར་བྱས་ཏེ་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྲ་དབུགས་ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་རང་རང་གི་དབུགས་ཀྱིས་རང་ལོ་འཇོག་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་འཆི་མེད་མཛོད་སོགས་ནས་བཤད་ཚུལ་ཡོད་དེ། མིག་འཛུམ་བཅྭོ་བརྒྱད་ལ་མཐར་གནས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་སོགས་ཆོས་མངོན་རིན་
ཆེན་འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟ་ལས་བཤད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལོ་ལ་ཡང་སྒྲ་སྒྲུབ་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཡོངས་བགྲངས་བགྲངས་གཞི་རང་སྐྱོབས་འདོར་བྱེད་དང་བཞི་རྣམས་སུ་ཡོད་
བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཆི་མེད་མཛོད་ལས། ཡོངས་བགྲངས་བགྲངས་གཞི་རང་སྐྱོབས་དང། །འདོར་བྱེད་ཅེས་བྱ་ལོ་ཡི་མིང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཚད་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་

[042B] ལོའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན། དུས་བཞི་འཁོར་ཚུལ་གྱིས་ཁྱིམ་ཟླ་བཅུ་གཉིས་རྫོགས་པའི་ཁྱིམ་ལོ་དང། རང་གི་རྩིས་གཞིའི་ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ། དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོར་བྱས་པའི་
ཉིན་ཞག་གི་ལོ་དང། རང་གི་རྩིས་གཞིའི་ཟླ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་ཆ་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ། དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོར་བྱས་པའི་ཚེས་ལོ་དང་གསུམ་རྣམས་སུ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང། བདེ་མཆོག་བསྟོད་འགྲེལ་ལས་རབ་བྱུང་རྣམ་བྱུང་དཀར་
པོ་དང། །རབ་མྱོས་སྐྱེ་བ་དག་ཨང་གིར། ཞེས་པ་ནས། མིག་དམར་ཁྲོ་བོ་ཟད་བྱེད་དོ། །ཞེས་པའི་བར་དྲུག་ཅུ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱ་ནག་སོགས་ནག་རྩིས་པ་ལྟར་ན་བྱི་བ་ལོ་ནས་ཕག་ལོའི་བར་བཅུ་གཉིས་ལ་
འབྱུང་བ་རེ་རེ་ལ་ཕོ་མོ་གཉིས་གཉིས་བརྩིས་ཏེ། རེ་རེ་ལའང་ཤིང་མེ་ས་ལྕགས་ཆུ་དང་ལྔས་བསྒྱུར་བས་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཕྲག་ལྔ་ལས་དྲུག་ཅུ་འབྱུང་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ནང་ནས་མེ་སྟག་གི་ཡར་ངོ་སྔོན་འགྲོའི་དཔྱིད་འབྲིང་ནག་པ་
ཟླ་བ་འམ། མང་པོ་སྔོན་འགྲོའི་ས་ག་ཟླ་བའི་ནང་དུ་མགོ་བཟུང་ཞིང་དེའི་མཇུག་རྫོགས་པའི་ལོ་དེ་བདེ་མཆོག་བསྟོད་འགྲེལ་ནས་བཤད་པའི་རབ་བྱུང་གི་ལོ་དང་དོན་གཅིག། ལོ་འགོ་འཛིན་ཚུལ་ལ། རྒྱ་གར་ནག་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་
ལས་ལོ་འགོ་འཛིན་ཚུལ་མང་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། སྦལ་ཏི་སོགས་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་མདོ་འགྲེལ་ལ་ཁུངས་བཅོས་ནས་ལོ་འགོ་དང་དགུན་དུས་ཀྱི་དང་པོ་ཧོ་ཟླ་བརྒྱད་པ་ནས་འཛིན་པ་དང། རྩང་དབུས་ཀྱི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་

[043A]༄༅། །མདོ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་འགོ་དང་དགུན་དུས་དང་པོ་ཧོར་ཟླ་དགུ་པ་ནས་འཛིན་པ་དང། ས་དགེའི་མཁས་མང་སྤྱི་དང་འདུལ་འཛིན་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ཧོར་ཟླ་བཅུ་པའི་མར་ངོ་ནས་
ལོ་འགོ་དང་དགུན་དུས་ཀྱི་དང་པོ་འཛིན་པ་དང། གདན་བཞི་དང་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་སོགས་ལས་དགུན་ཟླ་འབྲིང་པོ་རྒྱལ་ཟླ་བ་ནས་ལོ་འགོ་འཛིན་པ་དང། རྒྱ་ནག་གི་རྩིས་གཞུང་སོ་མཱ་རཱ་ཛ་ལྟར་ན། ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པ་ལ་ལོ་
འགོ་འཛིན་པ་དང། རྩང་དབུས་ཀྱི་ནག་རྩིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པ་ནས་ལོ་འགོ་འཛིན་པ་དང། ཧོར་དང་རྒྱའི་རྒྱལ་པོས་མཆུ་ཟླ་བ་ནས་ལོ་འགོ་འཛིན་པ་དང། མདོ་མྱང་འདས་ལྟར་ན། དཔྱིད་ར་ནས་ལོ་
འགོ་འཛིན་པ་དང། དུས་འཁོར་ལྟར་ན། ཡར་ངོ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་གྱི་ནག་པ་ཟླ་བ་ནས་ལོ་འགོ་འཛིན་པ་དང། མར་ངོ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་གྱི་ས་ག་ཟླ་བ་ནས་ལོ་འགོ་འཛིན་པའི་ཚུལ་གཉིས་དང། གསེར་འོད་དམ་པ་ནས་དབྱར་ཟླར་
བ་ནས་འཛིན་ཚུལ་སོགས་དུ་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་དང་པོ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ། ཉ་ཚེས་དབྱུག་པ་གང་ཡིན་པ། །སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ། །དེ་ནི་དུས་ཀྱི་དང་པོར་བརྗོད། །ཅེས་ལུང་འདྲེན་པར་
བྱེད་ཅིང། དེ་རྫུན་ལུང་ཡིན་པར་རྗེ་སོགས་ཀྱིས་བཞེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལས། བདག་གིས་རྒྱུ་སྐར་སྨིན་དྲུག་བརྗོད། །སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ། །ཞེས་གསུངས་

[043B] གསུམ་པ་ཤིན་ཏུ་འཐད་དེ། འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་དང་པོ་ནི་དགུན་དག་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་དཔྱིད་དོ། །གསུམ་པ་ནི་དབྱར་རོ། །ཞེས་དང་
འཆི་མེད་མཛོད་ལས། མགོ་ནི་རི་དྭགས་མགོ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་དུས་ཀྱི་དང་པོར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། དགུན་ཟླ་འབྲིང་པོ་ནས་བརྩམས་ཏེ། །ཉི་
མ་བྱད་དུ་བགྲོད་པའི་དུས། །ཟླ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ནི། །རིམ་བཞིན་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བཞག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩིས་དཀར་ནག་གི་དྲིས་ལན་ལས། དཔྱིད་ཟླར་བ་སྟག་ཟླ་དང་
སྦྱར་ནས་ལོ་འགོ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་གྲུབ་སྟེ། ཧོར་རྒྱལ་པོས་མཆུ་ཟླ་བ་སྟེ་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ལོ་གསར་ཟླ་བ་ལ་ལོ་འགོ་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱ་ལས་འགྱུར་བའི་མྱང་འདས་
ལས༑ ཟླ་བ་གསུམ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་དུས། །ཟླ་བ་གསུམ་ནི་དབྱར་གྱི་དུས། །ཟླ་བ་གསུམ་ནི་སྟོན་གྱི་ཕྱོགས། །ཟླ་བ་གསུམ་ནི་དགུན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པ་གྲུབ་སྟེ། དུས་འཁོར་བས་དུས་བཞིའི་མཐའི་ཆེའི་ལོ་དྲུག་ཅུ་
སོང་བ་ན་གཟའ་དང་སྐར་མ་ཐམས་ཅད་སྟོང་བར་འཇུག་པའི་རི་མོ་འཆར་ཞིང། དེ་རྗེས་ལོའི་དང་པོར་འབྱུང། ཟླ་བའི་དང་པོ་ནག་ཟླ། གཟའི་དང་པོ་ཉི་མ། སྐར་མའི་དང་པོ་ཐ་སྐར་རྣམས་འཆར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་དེར་འགྲོ་ལ་ཅུ་
[044A]༄༅། །ཆེན་ལས། དེས་ན་ལོ་སོ་སོ་ཙམ་གྱི་ཉི་མའི་ལོངས་སྤྱོད་དག་པ་སྟེ་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་བོ་ནས་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོའི་བར་དུའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ནག་ཟླ་དང་པོར་འོངས་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
མཁས་གྲུབ་རྗེའི་རིགས་ལྡན་དྲིས་ལན་དུ། དུས་བཞིའི་མཐར་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལོ་དཔྱིད་ཟླར་བའི་གནམ་སྟོང་ལ་གཟའ་ཐམས་ཅད་སྐར་མ་ནམ་གྲུའི་སྟེང་དུ་སྟོངས་པ་ལ་ཞུགས་ནས་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་བར་འགྱུར་ཞིང། སླར་ཡང་ནངས་པར་
ནས་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགོ་རྩོམ་བ་ན་ལོ་རབ་བྱུང་ཟླ་བ་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོ་ནག་པས་ཉ་བ། གཟའ་ཉི་མ་སྐར་མ་ཐ་སྐར་སྦྱོར་བ་རྣམ་སེལ། བྱེད་པ་བྷ་ཝི་རྣམས་ཤར་ནས་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་རིམ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། དེའི་
ཕྱིར་ལོའི་དང་པོར་བ་ཕྱུང། ཟླ་བའི་དང་པོ་ནག་ཟླ། རྒྱུ་སྐར་དང་པོ་ཐ་སྐར། གཟའི་དང་པོ་ཉི་མ། སྦྱོར་པའི་དང་པོ་རྣམ་སེལ། བྱེད་པའི་དང་པོ་བྷ་ཝཾ་དུ་བྱས་པ་ལགས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདིར་དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུང་
དུའང་ཡོ་འགོ་འཛིན་ཚུལ་གཅིག་ཡོད་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དགུ་པ་གྲུབ་སྟེ། གསེར་འོད་ལས། ཟླ་གསུམ་དབྱར་ཏེ་ཟླ་གསུམ་སྟོན་དུ་ཤེས། །གསུམ་ནི་དགུན་ཏེ་གསུམ་ནི་དཔྱིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་
གི་རྩིས་གཞིའི་ཞག་སུམ་ཅུ་རྫོགས་ཙམ་གྱི་དུས་དེ། ཟླ་བའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན། ཁྱིམ་ཟླ་ཉིན་ཞག་གི་ཟླ་བ་ཚེས་ཟླ་དང་གསུམ། རང་གི་རྩིས་གཞིའི་ཁྱིམ་ཞག་སུམ་ཅུའི་ཚང་ཙམ་གྱི་དུས་དེ། ཁྱིམ་ཟླའི་མཚན་ཉིད། ཞེས་

[044B] ཟླ་བའི་འགོ་འཛིན་ཚུལ་ལའང་ཁྱིམ་ཟླའི་འགོ་ཡར་ངོ་མར་ངོ་གང་རུང་ལ་འཛིན་ཀྱང་ཡར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་དང་མར་ངོའི་ཆོས་གཅིག་གང་རུང་ལ་འཛིན་པའི་ངེས་པ་མེད་པར་བཤད་ཟིན། ཚེས་ཟླའི་
འགོ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལུགས་ལ་ཡར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་འཛིན་པ་ཤས་ཆེ་ཡང་མར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་འཛིན་པའང་ཡོང། འདུལ་མངོན་རང་ལུགས་ལ་མར་ངོར་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ནི་མར་གྱི་
ངོ་སྔ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཡར་ངོར་འཛིན་པའང་ཞིབ་པར་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་ན་གནས་པའི་རྩིས་མཁན་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་ལ་ཉ་སྐར་གྱི་མིང་གི་རྣམ་
གྲངས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་པས་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁྱིམ་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པོ་ཡང་ཕྱི་རོལ་པའི་རྒྱུད་ལས་ཆོ་ག་ཆེན་མོར་དྲངས་པ་ལྟར། ལུག་རྣམས་ལུག་གུ་སྐྱེ་བའི་དུས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་དང། ཞག་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་
དེ༑ རང་རང་གི་ཟླ་བ་རེའི་སུམ་ཅུ་ཆ་དེ་དེར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞག་གསུམ་གྱི་ཁྱིམ་ཞག་གི་དང་པོ་ཡོད་དེ། ཁྱིམ་ཞག་གི་ཐོག་མའི་རི་མོ་ནམ་འཆར་བ་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ས་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་པའི་གོ་རིམ་
དང༑ སོ་སོའི་སྔ་ཕྱིའི་ཚད་ཡོད་དེ། དེ་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་ཚུལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གཉིས་གང་ཞིང། ལྷོ་གླིང་འདིར་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོ་ཤར་ནས་ཆུ་ཚོད་ལྔ་འདས་པ་ན་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་ཕྱེད་ལ་དཔྱིད་ཐ་དང། དེ་ནས་ཆུ་ཚོད་ལྔ་འདས་པ་ན་དེའི་

[045A]༄༅། །ཕྱེད་ལ་དབྱར་ར་དང། དེ་ནས་ཆུ་ཚོད་ལྔ་འདས་པ་ན་ནུབ་གླིང་དབུས་མར་དབྱར་འབྲིང་སོགས་ལྷག་མ་འང་དེ་ལྟར་འཆར་བའི་ཕྱིར། དང་པོའི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཆུ་ཚོད་ལྔ་ལྔའི་བར་གྱི་སོ་སོའི་
དུམ་བུ་སུམ་ཅུར་བྱས་པའི་ཆ་རྣམས་སུ་ཉི་མ་འཆར་ཞེས་པའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉིན་ཞག་གི་དང་པོ་ཡོད་དེ། གླིང་དེར་ཉི་མའི་ཐོག་མ་ནམ་ཤར་བར་འཇོག་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཇི་སྲིད་འཚོ་དང་ཉིན་ཞག་
ཏུ་ཞེས་པ་དང། མི་རྒྱན་རྣམས་ནི་ནངས་པར་དུ། །ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཉི་མ་ཤར་པའི་ཐོག་མའང་ཡོད་དེ་གླིང་དེའི་དབུས་སུ་ཉི་མ་ཤར་པར་འཇོག་སྟེ། རས་ཡུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཚིག་པ་ན་རས་
ཡུག་ཚིག་པར་འཇོག་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚེས་ཞག་གི་དང་པོ་ཡོད་དེ། རགས་པར་ན་ཉིན་ཞག་དང་མཚུངས་ཀྱང་ཞིབ་པར་ན་ཟླ་པའི་འཕེལ་འགྲིབ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་ཚིགས་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ནས་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བའི་བར་གྱི་དགོས་པ་
ནི་ཆོས་མངོན་རིན་ཆེན་འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟ་ལས་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་དུས་མཚན་ཉིད་པ་གང་ཞེ་ན། དུས་བཞིར་འཇོག་པ་གཙོ་ཆེ་སྟེ་དུས་བཞི་ལ་བྱ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་རྣམས་དགོས་
དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་ཤེས་པ་དང། ལྔར་བྱེ་བས་དབྱར་ཕྱི་མ་ཁས་ལེན་གྱི་ཞག་གཅིག་ཤེས་བ་དང། དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བས་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་ཤེས་ཆེད་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་དང་

[045B]ཏེ། །རྒྱལ་ཟླ་བའི་མར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་དེ་དེ་རྣམས་གྱི་དགུན་དུས་ཡིན་བའི་ཕྱིར། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ནི་འགལ་ཏེ་དུས་ཚིགས་ལ་བཞིར་ཕྱེ་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཟླ་བ་ཡིན་ན་ཡར་ངོ་
སྔོན་འགྲོ་ཅན་གྱི་ཟླ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ། །གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟླ་བ་ཡིན་ན་མར་ངོ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་གྱི་ཟླ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། །གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་མཐའ་དང། །མིང་གི་ཐུང་མཐའ་དང། །དུས་ཀྱི་ཐུར་མཐའ་རྣམས་
བཞག་ཏུ་ཡོད་དེ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་མཐའ་དང། །ཡི་གེ་ཨ་ཐུང་ལྟ་བུ་མིང་གི་ཐུང་མཐའ་དང། །དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ལྟ་བུ་དུས་ཀྱི་ཐུང་མཐར་འཇོག་དགོས་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །མཛོད་ལས། །གཟུགས་མིང་དུས་མཐའ་
ཁྲུལ་ཡིག་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །མིང་གི་ཐུང་མཐའི་ཡུན་ཚད་ཡོད་དེ། །སྐྱེས་བུ་ནད་མེད་ཀྱི་མིག་འཛུམ་བའི་ཡུན་ཚད་དམ་ཕྱི་མོ་གཅིག་གི་ཡུན་ཚད་ལ་འཇོག་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །རྣམ་འགྲེལ་ལས། །ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཀུན་
མཐའ་ཡང། །མིག་འཛུམ་ཚད་དུ་གནས་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །དུས་ཀྱི་ཐུང་མཐའི་ཡུན་ཚད་ཡང་ཡོད་དེ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་བསྒྲེ་ལྡོག་བྱེད་པའི་ཡུན་ཚད་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་།རྣམ་འགྲེལ་ལས། །རྡུལ་གཅིག་བསྒྲེ་དུས་
ཆུང་བ་ཡི། །མཐར་ཐུག་དུས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མལ་ཡང། །མངོན་བ་ནས་བཤད་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དང། །མདོ་ནས་བཤད་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ལས། །མངོན་པ་ནས་སྐྱེས་བུ་ནད་

[046A]༄༅། །མེད་ཀྱི་སེ་གོལ་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་ཆ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔར་ཕྱེ་བའི་ཆ་གཅིག་ལ་འཇོག་ཚུལ་གཅིག་དང། མདོ་ནས་སྐྱེས་བུ་ནད་མེད་ཀྱི་སེ་གོལ་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་ཆ་སུམ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུར་ཕྱེ་ནས་འཇོག་ཚུལ་དང་
སུམ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔར་ཕྱེ་ནས་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་ནས་བཤད་པའི་སྐད་ཅིག་ཐང་གཅིག་ཡུད་ཙམ་རྣམས་ཀྱི་ཡུན་ཚད་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ་དེའི་སྐད་ཅིག་མར་འཇོག་ལ། དེ་ཡང་
བུད་མེད་བཀལ་སྐྱེན་པས་ཤིང་བལ་གྱི་འདབ་མ་གཅིག་སྨེལ་པའི་ཡུན་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་བ་ལས། སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ་དེ་ཡང་བུད་མེད་བཀལ་སྐྱེན་པས་ཤིང་བལ་གྱི་འདབ་མ་གཅིག་སྨེལ་པའི་
ལག་པས་ཅི་ཙམ་མནོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཐང་གཅིག་གི་ཡུན་ཚད་ཡོད་དེ། དེའི་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཅུ་སྟེ་ཆུ་སྲང་སུམ་ཅུའི་ཡུན་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་པ་ལས། ཐང་
གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཅུ་སྟེ་ཆུ་སྲད་སུམ་ཅུ་ཡུན་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡུད་ཙམ་གྱི་ཚད་ཡང་ཡོད་དེ། ཐང་གཅིག་སུམ་ཅུའི་ཡུན་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་པ་ལས། ཡུད་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི༑ ཐང་གཅིག་སུམ་ཅུ་སྟེ་ཆུ་སྲང་ཀྱི་ཡུན་ཚད་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབྱར་དགུན་གྱི་ཉི་མ་ལྡོག་ཚུལ་ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་པ་ནས་མཇུག་རྫོགས་པའི་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། ཐུར་མ་སོ་བདུན་གྱི་སྲི་མ་ལ་

[046B] དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཉི་མ་ལྷོ་བགྲོད་མཐར་ཐུག་པའི་ཚེ་གཞུ་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་ཉི་མའི་གུང་གི་དུས་སུ་ཐུར་མ་སོར་བདུན་གྱི་གྲིབ་མ་ལ་སོར་དྲུག་ལས་མི་འབྱུང་ཞིང་ཁྱིམ་རེ་རེ་རྫོགས་
བ་དང་གྲིབ་མ་སོར་རེ་རེ་བྲི་བ་དུས་མཉམ་པས་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་བགྲོད་མཐར་ཐུག་པའི་ཚེ་ཉི་མ་གུང་གི་ཚེ་ཐུར་མ་སོར་བདུན་ལ་གྲིབ་མ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐབས་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཟླ་་ལ་བགོས་པའི་ཉིན་ཞག་གི་སྔ་
དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ཀྱི་ཆ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་རྟོགས་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུས་ཆེན་གྱི་རྣམ་བཞག་ལ་འདོད་ཚུལ་མང་ཡང། འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་སྡོམ་ཚིག་ལས་གཉིས་པའི་ཡར་ངོ་ཆོ་
འཕྲུལ་ཆེ། །བཞི་པའི་བཅོ་ལྔར་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །དྲུག་པའི་དྲུག་ལ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར། །དགུ་པའི་ཉེར་གཉིས་ལྷ་ལས་བབས་།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ཞིང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ཆེན་ལ། མདོ་མྱང་འདས་དང་
ལུང་ལས་གསུངས་ཚུལ་མི་མཐུན་ཞིང་ལྷག་མ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། སྐུ་བལྟམས་པའི་དུས་ཆེན་ཞིབ་པར་པད་དཀར་ཞལ་ལུང་དང་དེ་བ་དེར་གཞོན་ནུ་དགའ་སྟོན་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩོད་པ་སྤོང་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཉིན་
ཞག་གི་དང་པོ་ཉི་མ་ཤར་མ་ཐག་པ་ནས་འཇོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་སྐྱ་རེང་དང་པོ་ཤར་མ་ཐག་པ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འཇོག་པར་གོས་གཞིའི་སྐབས་སོགས་དུ་མར་པ་ཤད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གོང་དུ་

[047A]༄༅། །གྲུབ་ཟེན། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་མཚན་མོའི་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་དུས་སུ་མཚན་མོ་མ་ཟད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཚན་མོ་ཟད་བ་དང་ནམ་ལངས་པ་ཉི་མ་ཤར་པ་རྣམས་དུས་མཉམ་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། མི་རྒྱན་རྣམས་ནི་ནངས་པར་དུ། །ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་ཁ་ཆེ་འདུས་བཟང་གི་མཛོད་འགྲེལ་དུ། ནམ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་སྟེ་ཉི་མ་ཤར་བ་ནའོ། །ཞེས་དང། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས། ནམ་ལངས་ཏེ་ཉི་མ་ཤར་པ་ན་ཞེས་བརྩ་འགྲེལ་སོགས་
དུས་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ནམ་མ་ལངས་པ་དང་ཉིན་མོའི་དུས་ཡན་པ་ནི་རང་གི་ཁས་ལེན་ནང་འགལ་ངོ་མི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག། འདུལ་མངོན་རང་ལུགས་ལ་དུས་ཚིགས་ལ་གསུམ་ཁོ་ནར་འབྱེད་ལ། འཇིག་རྟེན་པ་ལྟར་བཞི་
སོགས་སུ་འབྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་པ་རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། འཇིག་རྟེན་བ་ལྟར་གཞན་ལ་བརྟན་པར་བཞི་སོགས་སུ་འབྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེ་ནི་སྒྲ་དོན་ཁྱེད་པར་ལ་
དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་འགྲེལ་བ་རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། སྟོན་སྨད་ནི་ཆར་འབབས་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དབྱར་དུ་བཤད་དེ། ཞེས་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྟོན་པ་ཞི་མ་གྲུབ་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྟོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
སྟོན་དབྱར་དུ་བསྡུས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དབྱར་དུས་དང་སྟོན་དུས་མི་འགལ་ཏེ། སྤྱིར་བཏང་གི་སྟོན་དུས་དང་དུས་ཚིགས་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་པའི་དབྱར་དུས་མི་འགལ་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དབྱར་རྗེས་སུ་སྟོན་འོང་

[047B] དེར་ཐལ། མངོན་པའི་མདོ་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་ལས། དབྱར་གྱི་དུས་རྫོགས་ཤིང་སྟོན་དུ་བབས་པ་ན་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དུས་ཚིགས་ལ་བཞིར་བཞག་ནས། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་གོས་ཕྱག་དར་ཁྲོ་དངོས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དུ་དུས་ཚིགས་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་དང། དགུན་སོགས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་འདས་ཕན་ཞག་མི་ཐུབ་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་དེ་འབྱུང་བའི་དེ་ངོས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དུ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་པ་དང་
དབྱར་ཐུང་ངུའི་ཞག་གཅིག་པོ་དེ་ངོས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དུ་ལྔར་ཕྱེ་བ་སོགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དུས་དེ་དག་དུས་དེ་དང་དེ་མཚན་ཉིད་བར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། སྨྲས་པ། མདོ་རྒྱུད་གྲུབ་བའི་གཞུང་མང་རིན་ཆེན་ཚོགས་
སྦྱོར་བའི་བཅུ་གཉིས་དུས་ཁྱིམ་ཉིན་ཚེས་ཀྱི། །གསལ་བྱེད་རྣམ་དཔྱོད་འོད་ཟེར་སྟོར་འབར་པས། །དུས་ཚིགས་དཀར་གནད་སྦུབ་གྲོལ་འདབ་བརྒྱར་བཞད། མང་སྤྲོས་ཚིག་གི་ལོ་མས་བྱིས་ཉོན་མོངས། །ཧ་ཅང་ཉུང་དུས་རྩྭའི་སྒོན་གནང་མི་
གསལ། །འཁྲུལ་པའི་དྲི་བྲལ་ལེགས་བཤད་ནོར་བུའི་འཕྲེང། །དཔྱོད་ལྡན་ཀུན་གྱི་མགུལ་རྒྱན་མཛེས་པར་སྦུད། །ལོ་ཟླ་ཉི་ཚེས་སོགས་དང་ཆུ་ཚོད་སྲང། །སྐད་ཅིག་བསྐལ་སོགས་རྩིས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོའི། །མི་འདྲ་མ་ཤེས་ཞག་དང་ཆུ་ཚོད་
སོགས། །གཅིག་བྱས་འཁྲུལ་པའི་ངན་སྐད་རྣ་པར་རྩུ་བ། །དུས་བཞིའི་གཟེར་མི་བ་ཆུག་ཕྱིར་ཟླ་ཤོལ་འདོན། །ཚེས་ཉ་སྟོང་གསུམ་དག་ཆེད་ཉིན་ཆད་ལྷག་ཁྱིམ་ཟླ་ཉིན་ཟླ་མཐུན་ཆེད་ཉིན་ཞག་ལྷག་ལོ་ཟླ་ཚེས་དང་བསྟུན་ནས་ཚེས་
[048A]༄༅། །གཅིག་ནས། །ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།གཉིས་པ་དབྱར་འཆད་བར། དབྱར་གནས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་བྱུང། འདི་ལ་སྤྱིའི་དོན་དང། མཐའ་
དཔྱད་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ་དགུ་ཡོད་དེ། གླེང་གཞི་དང། དགོས་བ་དང། གནས་དང། ཁས་བླངས་པའི་ཡུལ་དང། ཁས་ལེན་པའི་རྟེན་དང། དུས་དང། ཡུན་ཚད་དང། ཆོ་ག་དང། དམ་ཚིག་དང་དགུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གླེང་གཞི་ཡོད་དེ། ལུང་
གླེང་གཞི་ལས། སྟོན་པ་མཉན་ཡོད་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ་དགེ་སློང་འགའ་ཞིག་དབྱར་ནང་དུ་ལྗོངས་རྒྱུ་ཞིང་སོང་བ་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་གཅིག་གིས་ཤཱཀྱའི་བུ་དགེ་སློང་འདི་དག་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་མ་ལོག་པ་སྟེ། དབྱར་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་ན་སྲོག་
ཆགས་ཕྲ་མོ་མང་པོ་བརྫིས་ནས་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱས་སོ་།བྱིའུ་ཁུག་རྟ་ཡང་དབྱར་ཟླ་བ་བཞིང་རང་གི་ཚང་ན་ཞུམ་ཞུམ་པོར་བྱས་ནས་འདུག་ན། མགོ་རེག་འདི་དག་གིས་ཁས་ལེན་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་འཕྱ་བ་དེ་གསོལ་བས་
དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་གནང་སྟེ་དགེ་སློང་གིས་དབྱར་གནས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། ཇི་ལྟར་ཁས་བླང་མ་ཤེས་ནས་ཞུས་པས། ཟླ་བ་གསུམ་དུའོ། །ཞེས་སོགས་བཅས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དགོས་པ་དགུ་ཡོད་དེ། དངོས་ཀྱི་དགོས་པ་
དབྱར་ཁས་མ་བླང་བའི་ཉེས་པ་ཁེགས་པ་དང། བརྒྱུད་པའི་དགོས་པ་སྲོག་ཆགས་ལ་གནོད་པ་སྤོང་བ་དང། གཞན་མ་དང་པ་སྤང་བ་དང། ལུས་སྲོག་ལ་གནོད་པ་སྤང་པ་དང། དོན་དང་བྱ་བ་ཉུང་བ་དང། དགག་དབྱེ་འབྱུང་བ་སྲ་བརྐྱང་འབྱུང་བ་

[048B] ཐོས་བསམ་འཕེལ་བ་དང་དགུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། དགོས་བ་ནི་གནས་རལ་བ་དང་གྲུམ་པ་འཆོས་པ་དང་གཞན་འཕྱ་བ་སྤང་བ་དང་ནས། སྲ་བརྐྱང་འབྱུང་བའི་ཆེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་
གནས་ཡོད་དེ། བདེ་པའི་རྐྱེན་གནས་ཤིང་གནོད་རྐྱེན་མེད་པ་དང་སྟེང་གཡོགས་དང་བཅས་པ་གནས་གཅིག་ཡིན་པ་དང། དགེ་སློང་གནས་ཤིང་སྒོ་གླེགས་དང་བཅས་པ་དང། མཚམས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་
དགེ་སློང་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་སོགས་ཡོད་པས་བདེ་བའི་རྐྱེན་ཚད་ལ་འཐབ་ཁྲོལ་ཅན་སོགས་མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་མི་གནས་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། འགྱོད་བ་དང་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་མི་སྐྱིད་པ་ཉིད་དང་སེལ་བ་ཉིད་དག་
དང་བདེ་བ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྟེང་གཡོགས་མེད་ན་གནས་མི་ཐུབ་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མར་བྱས་ན་བྱ་བ་མང་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་གཡོགས་པར་དགེ་སློང་གི་མདུན་དུའོ། །གཙུག་ལག་
ཁང་དུ་མར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་མེད་ན་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གང་ན་དགེ་སློང་མེད་བ་ཉིད་དང་སྒོ་གླེགས་མེད་པ་ཉིད་དང་བཅས་པར་ཡང་མི་བྱའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། གཞན་དང་ཐུན་མོང་བའི་གནས་སྒོ་ཁང་སོགས་ཡང་མི་རུང་བ་གང་ཞིག། ནམ་མཁའ་དང་གྲུ་སོགས་མཚམས་གཞན་པ་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མ་ཤོང་ཡང་དེར་དབྱར་གནས་མི་རུང་བར་

[049A]༄༅། །རིན་ཆེན་འཕྲེང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། རྩ་བར། སྒོ་ཁང་དང་ཐེམ་སྐས་ཀྱི་ལྐོག་དང་ཁྱམས་དང་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ནམ་མཁར་གནས་པར་ཁས་བླང་བ་མི་ཆགས་སོ། །
ཞེས་དང། གྲུ་ལ་ནང་དུ་འབྱམས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ན་མི་ཆགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཡུལ་ཡོད་དེ། དགེ་སློང་ཆོས་བདུན་ལྡན་གྱི་མདུན་དུ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངེས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་ཚུལ་གྱི་མདུན་དུ་ཁས་བླངས་
ཀྱང་ཆགས་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགེ་ཚུལ་འབའ་ཞིག་གིས་དབྱར་ཁས་བླངས་ན་ཆགས་ཀྱང་ཉས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བར། དགེ་ཚུལ་དང་ལོ་མ་ཚང་བ་ཤ་སྟག་དེ་དག་གིས་གནས་བར་ཁས་བླང་པ་མི་འཆགས་
པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཀྱང་བཀག་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ཁས་ལེན་པའི་རྟེན་ཡོད་དེ། རབ་བྱུང་ཡིན་པ་དང་དབྱར་ཁས་ལེན་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་བ་དང་ཤེས་པ་རང་བཞིན་དང་ལུས་ཐ་མལ་དང་གནས་ནས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་
ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་གྱི་རབ་བྱུང་སྡེ་ལྔ་ཐམས་ཅད་དང་སྡོམ་པ་བླངས་ཀྱང་མ་ཆགས་པའི་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་བར་མ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགེ་ཚུལ་ཁོ་ན་དང་ལོ་མ་ཚང་བའི་བར་མ་ཁོ་ན་དང། དགེ་སློང་ལའང་
ལྔ་ཕྲུག་གམ་བརྟན་མཁས་མ་ཚང་བ་ཁོ་ནས་དབྱར་ཁས་བླང་བ་ཆགས་ཀྱང་ཉེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་མེད་ཀྱི་ཉེས་པ་འབྱུང་བས་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སྡེ་ལྔ་ཆར་གྱིས་ཀྱང་གནས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ།།

[049B] །ལོ་མ་ཚང་བ་དག་གིས་ཀྱང་ངོ། །དེ་དག་ལ་ཁས་བླང་བ་མི་ཆགས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་དེའི་དུས་ཡོད་དེ་དབྱར་སྔ་མ་ཡར་ངོ་སྔོན་འགྲོའི་དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉའི་ཕྱི་དེ་ཉིན་
ཚེས་བཅུ་དྲུག་པ་དང་དབྱར་ཐ་ཆང་གི་མར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་དང་མར་ངོ་སྔོན་འགྲོ་གྲོ་ཞུན་ཟླ་བའི་ཚེས་གཅིག་དང། གསུམ་གྱི་གཞི་མཐུན་པ་དེར་ཁས་ལེན། དབྱར་ཕྱི་མ་ཡར་ངོ་སྔོན་འགྲོའི་དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་ཉའི་ཕྱི་དེ་ཉིན་ཚེས་བཅུ་དྲུག་དང་མར་ངོ་སྔོན་འགྲོའི་
སྟོན་ཟླར་བ་ཁྲུམ་སྟོད་ཟླ་བའི་མར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དབྱར་གནས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལའོ། །དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉའི་ཕྱི་དེ་ཉིན་པར་བགྱིའོ། །ཞེས་དང། ས་ག་ལྷས་གྲོ་ཞུན་ཟླ་བའི་
ཚེས་གཅིག་ནས། །སྔ་མའི་དབྱར་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དབྱར་གནས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །ནས། དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུང་ཉའིོ། །ཞེས་དང། ས་ག་ལྷས། དེ་བཞིན་ཁྲུམ་སྟོད་ཟླ་བ་ཡི། །ཚེས་གཅིག་ནས་
ནི་ཕྱི་མར་གྲགས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་དཔྱད་ན་རྒྱ་དཔེར་ཚེས་གཅིག་ལའོ་ཞེས་ཡོད་ཀྱང་དོན་འགྱུར་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལ་བྱས་པར་མངོན། བདུན་པ་དེའི་ཡུན་ཚད་ཡོད་དེ། དུས་ད་གཉིས་ནས་ཟླ་བ་གསུམ་གསུམ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་
དབྱར་གནས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །ཟླ་བ་གསུམ་དུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་ལས་བཞིར་གསུངས་པས་ཀྱང་མི་གནོད་དེ་དབྱར་སྔ་ཕྱི་བསྡོམས་པའི་ཡུན་ཚད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ལུང་དུ་ཟླ་བ་བཞིར་གསུངས་པ་ནི་སྔ་ཕྱིའི་

[050A]༄༅། །དུས་བསྡོམས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པ་ཆོ་ག་ལ། སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གསུམ། དང་པོ་ལ། གཙུག་ལག་ཁང་ཕྱི་དོར་བྱ་བ་དང། གནས་མལ་སྟ་གོན་བྱ་བ་དང། གནས་མལ་སྟོབས་པའི་དགེ་སློང་བསྐོ་
བ་དང། དེས་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་བཞི། དང་པོ་ཡོད་དེ། དབྱར་གྱི་སྔོན་ཞག་བྕུའམ་བཅོ་ལྔའི་དུས་ནས་དབྱར་གནས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བྱི་དོར་དང་མེ་ཏོག་སོགས་མཆོད་རྫས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་རྣམས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཞག་བྕུའམ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱིས་
འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ན་གཙུག་ལག་ཁང་བྱི་དོར་བྱའོ་།ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཁས་ལེན་གྱི་ཉི་མ་སྔ་མར་གནས་ཁང་དང་མལ་སྟན་དང་གནས་བརྟན་སོགས་ཀྱི་ཁྲིའམ་ཁྲིའུ་ཚུལ་ཤིང་ནས་ཆོལ་ཟངས་ཡན་ཆད་སྟ་གོན་བྱེད་དགོས་
པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཉི་མ་སྔ་མ་ལ་གནས་མལ་བསྡོག་གོ་།ཁྲིའུ་དང་ཚོལ་ཟངས་ཡན་ཆད་དོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཡོད་དེ། གནས་དང་གནས་མལ་སྟོབས་པ་དང་བསྐྱངས་པའི་ཕྱིར་དུ་ཁྱད་པར་བཅུ་གཉིས་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གཅིག་གམ་
གསུམ་མམ་དྲུག་སོགས་སོ་སོར་རིམ་པས་གསོལ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དེ་སྟོབས་པ་བསྐོ་བར་བྱའོ། །མི་ནུས་ན་དུ་མའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དེ། རྣམ་དག་སྡོམ་ལྡན་དང། ལྟ་བ་
དང་མཚན་མཐུན་པ། ཐ་སྙད་གསུམ་དང་ལྡན་པ། ལུས་ཐ་མལ་དུ་གནས་པ། ཤེས་པ་རང་བཞིན་པ། ཆོས་མིན་ཕྱོགས་མིན་པ། ས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ། བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བ་དྲན་ནུས་པ། འགྲོ་བ་བཞི་དང་བྲལ་བ། ཚོགས་སུ་

[050B] སྔར་བསྐོས་མིན་པ། གནས་མལ་སྟོབས་པར་མཁས་པ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོག་ནས་བསྐོ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་བཅུ་གཅིག་དགོས་ལ་ཕྱི་མའི་ཚབ་ལ་གཞན་སྦྱར་ཞིང་གཞན་གྱིས་བཅུར་བཤད་པ་
ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་གོ་བཞི་པ་དེས་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ལ། སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གི་བྱ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཡོད་དེ། ཚུལ་ཤིང་ཉེ་བར་བཞག་པ་དང། ཁྲིམས་བརྗོད་པ་དང། ཚུལ་ཤིང་ལེན་པའི་གསོལ་བའི་ལས་བྱ་བ་དང། གྲངས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཤིང་
བྲིམ་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བསྐོས་པའི་དགེ་སློང་དེས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་དྲི་བཟང་བྱུགས་པ་སྟོན་པ་དགེ་འདུན་སོགས་ལས་གྲངས་མི་ཉུང་བ་གཟེབ་ཀྱི་སྤྲོག་མར་རས་དཀར་པོས་གཡོགས་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་པ་དགེ་སློང་རྒན་པའི་མཐར་
བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དེས་དྲི་དག་གི་བསྐུས་པའི་ཚུལ་ཤིང་གཟེབ་ཀྱི་སྤྲོག་མར་རས་དཀར་པོ་བཏིང་བས་དཀྲིས་པ་དག་རྒན་རིམས་སུ་བཞག་ནས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེས་དགེ་འདུན་གྱི་གློག་པ་ཐོས་བསམ་དང་སྤོང་བ་
བསམ་གཏན་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགེ་འདུན་བཙུན་བ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་སུ་བྱ་བ་འདི་དང་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྒྲགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གནས་འདི་ན་ཁྲིམས་སུ་བྱ་བ་འདི་དང་འདི་ཡོད་
དོ༑ ༑ཁྱེད་ཅག་ལས་གང་ཁྲིམས་སུ་བྱ་བ་འདི་དང་འདིས་གནས་པར་སྤྲོ་བ་དེས་ནི་ཚུལ་ཤིང་ལོངས་ཤིག་ཅེས་པ་ནས། ཞེས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་གོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེས་ཚུལ་ཤིང་བྲིམ་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་གནས་

[051A]༄༅། །བརྟན་སོགས་ཀྱིས་ཚུལ་ཤིང་དང་དབྱར་ཁས་ལེན་པའི་ཆེད་དུ་དགེ་འདུན་ལ་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གཞན་གྱིས་བླངས་བ་དང་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ལ་གསོལ་
བ་བྱའོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས་ཀྱང། གནས་མལ་སྟོབས་པའི་དགེ་སློང་དེ་ལས་གཞན་པའི་དགེ་སློང་གཞན་ཅིག་གི་དགེ་འདུན་གྱི་ཚུལ་ཤིང་བླངས་པ་དང། དབྱར་གནས་པ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་པ་གསོལ་པ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་གཅིག་
བྱ་སྟེ༑ དོན་དེ་གཉིས་ཀ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་གཅིག་གིས་ཅིག་ཅར་གོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གསོལ་བ་བྱེད་མཁན་གནས་མལ་སྟོབས་པ་བོ་ལས་གཞན་དགོས་པས་ཁ་ཅིག་གནས་མལ་སྟོབས་མཁན་ལ་བཤད་པ་དང་
དེ་བཞིན་ལག་ལེན་བྱས་ན་ནོ་རབ་ཆེ་བའོ། །བཞི་པ་ལ་ལེན་པ་པོའི་ཚུལ་དང། སྟོབས་མཁན་གྱི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ཡོད་དེ་དེའི་ཚེ་གནས་བརྟན་ནས་རྒན་པས་དང་པོར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་ལེན། དེ་ནས་
སྟན་ལས་ཕྱེད་འཐགས་ཏེ་རང་རང་གི་ཚུལ་ཤིང་སོ་སོར་ལེན་དེ་རྗེས་དགེ་ཚུལ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་རང་ངམ་མཁན་སློབ་གང་རུང་གིས་ལེན། མཇུག་ཏུ་གཞིབ་དག་གཉུག་མར་གནས་པ་སོགས་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་པ་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་
བར༑ ཚུལ་ཤིང་འབྲིམ་མོ། །དང་པོར་སྟོན་པའི་བླང་ངོ་།གཞན་དག་གིས་ནི་སྟན་ལས་ཕྱེད་འཕགས་པས་སོ། །དགེ་ཚུལ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོ་དག་གིས་སོ། །མཇུག་ཏུ་གཉུག་མར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ངོ། །ཞེས་སོ། །

[051B] དེས་ཚུལ་ཤིང་བཀྲམ་ཟིན་རྗེས་སུ་དགེ་སློང་སོ་སོའི་ཚུལ་ཤིང་ངལ་པུས་སྒྲ་མེད་བར་བཞག་ཅིང་བསྡུས་ལ་གྲངས་སུ་བྱ་སྟེ། དགེ་སློང་འདི་སྙེད་ཅེས་བརྗོད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསྡུས་ལ་དགེ་ཚུལ་འདི་སྙེད་ཀྱིས་
དབྱར་བཞེས་སོ། །ཞེས་དགེ་འདུན་ལ་གོ་བར་བྱེད་ཅིང། འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རེ་རེ་ནས་ཤིན་ཏུ་བཞེས་སོ་ལེགས་པར་བཞེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དལ་བུས་བཞག་པར་བྱའོ། །བགྲང་ནས་གནས་འདིར་དགེ་སློང་འདི་སྙེད་
ཀྱིས་ཚུལ་ཤིང་བླངས་སོ་ཞེས་གོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གནས་མལ་སྟོབས་པའི་དངོས་གཞི་ཡོད་དེ། དགོས་པ་རང་བདེ་བ་དང་གཞན་སྦྱིན་བདག་བསོད་ནམས་འཕེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཡུལ་རབ་བྱུང་སྡེ་ལྔའི་དགེ་འདུན་ཁྱད་པར་བརྒྱད་ལྡན་ལ་གནས་སྟོབས་
བ་དང་མལ་སོགས་སྟོབ་པ་དང། དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། གཙུག་ལག་ཁང་དང་དེའི་ཉེ་འཁོར་ལྗོན་པ་དང་ནེའུ་གསིང་སོགས་ཐམས་ཅད་རྒན་རིམ་ནས་གཏོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གནས་ཀྱི་གཞི་བསྟབ་པར་བྱའོ་།ཞེས་
སོགས་དང། ཤིང་ལྗོན་བའི་དྲུང་དང་ནེའུ་གསིང་གི་གཞི་དག་ལ་ཡང་རྒན་རིམ་བཞིན་དུ་བགོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། དགོས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡུལ་དེ་དག་གི་གནས་བརྟན་སོགས་ལ་ཁྲི་དང་ཁྲིའུ་གཞན་རྣམས་ལ་འདུག་པ་དང་ཉལ་བའི་
སྙན་ཆོས་གོས་སོགས་བཞག་པའི་གནས་ཚུན་ཆད་སྟོབས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གནས་མལ་སོགས་པ་སྦྱིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ན་དུ་མ་ཡང་ངོ། ཁྲི་ཆེན་པོ་དག་ཀྱང་འགོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་།སྟན་དག་ཀྱང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྟེན་ཚུལ་སོ་སོར་མི་དགོས་
[052A]༄༅། །སོ༑ ༑གསུམ་པ་ཡོད་དེ། དགེ་འདུན་གྱིས་ཀྱང་དགོས་པ་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་དེ་ཐམས་ཅད་འབུལ་བ་ལྟར་སྤྱོད་ལམ་བཞི་དང་ཐོས་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ལ་ལར་ཀློག་པ་
དང་ཁ་དོན་དང་འདུག་པ་དང་བཅས་པ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བར་བྱ། ལ་ལར་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་དག་བཞག་བར་བྱ། ལ་ལར་མཚན་མོ་ཉལ་བར་བྱ། ལ་ལར་སྔ་དྲོ་དང་གུང་ཚིག་པ་དང་ཕྱི་དྲོ་འདུག་པས་དེ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གསུམ་པ་གནས་མལ་སྟོབས་པའི་མཇུག་གི་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། གནས་མལ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར། ཆེད་དུ་གདིང་བ་དང་བཅས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པར་བརྗོད་པ་དང། དབྱར་དངོས་གཞིའི་སྙན་གསན་འབེབས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་
སྟེ༑ རྩ་བར། ཁྱེད་ཅག་གང་གིས་ཀྱང་དགེ་འདུན་གྱི་གནས་མལ་ལ་གདིང་བ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་བྱ་སོགས་བྱུང། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དགེ་འདུན་སང་སྦྱིན་བདག་ཆེ་གེ་མོ་དང་ཞལ་ཐབ་ཆེ་གེ་མོ་དང། སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གྲོང་ཆེ་གེ་མོ་དང་ནད་
གཡོག་ཆེ་གེ་མོས་གནས་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་སྤྱིར་བཏང། དམིགས་བསལ་གཉིས། དང་པོ་ཡོད་དེ། ཚེས་བཅུ་དྲུག་གི་ཐོ་རངས་སྔ་བར་སྦྱོར་བ་རྒན་ན་ཕྱག་དང་གཞོན་ན་བདུད་པ་བཅས་
ཏེ༑ ཚེ་དང་ལྡན་པའམ་གནས་བརྟན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ནང་མཚམས་དང་བཅས་པའི་གནས་འདིར་གནས་རལ་བ་དང་འགྲུམ་པ་འཆོས་པའི་སླད་དུ་དབྱར་ཟླ་བ་གསུམ་གནས་པར་ཁས་བླང་ངོ། །བདག་དབྱར་འདི་ན་

[052B] །ཞེས་སྔགས་ལན་གསུམ་བརྗོད། མཇུག་ཐབས་ལེགས་བྱ་བའི་ཕྱིར། དམིགས་བསལ་ཡོད་དེ། ཆོ་གས་ཁས་ལེན་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྔོན་ནས་གནས་འདིར་ཟླ་བ་གསུམ་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་
དམ་བཅས་པས་ཀྱང་དབྱར་གནས་ཀྱི་གོ་ཆོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་གནས་པར་ཁས་མ་བླངས་པས་གནས་མི་གཏོང་ན་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དགུ་པ་དམ་ཚིག་ལ་གནས་མལ་སྟོབས་པའི་དམ་ཚིག་དང། དགེ་འདུན་སྤྱིའི་དམ་ཚིག་
དབྱར་རལ་བའི་རྒྱུ་སྤང་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཡོད་དེ། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ན་གནས་མལ་སོགས་བརྟགས་ནས་ལོག་པར་སྤྱད་པ་སྤོང་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ཡོད་དེ་ཀློག་པ་ཐོས་
བསམ་དང་སྤོང་བ་བསམ་གཏན་ལས་གཞན་པའི་དོན་དང་བྱ་བ་མང་བ་དང། འཁྲུག་ལོང་གི་རྒྱུ་ལྟུང་གླེང་རྙེད་པ་བགོ་བ་དང་འཐབ་རྩོད་རྣམས་སྤངས་བ་དང་གནས་རལ་འགྲུམ་སོགས་འཆོས་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔར་དམ་ཚིག་བརྗོད་པ་དང་
ལུང་གླེང་གཞི་ལས། སུས་ཀྱང་དབྱར་གྱི་ནང་དུ་གླེང་དྲན་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཡོད་དེ། རྩ་བར། བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པར་མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྐྱ་རེང་འཆར་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་ཀྱང་མི་འདྲལ་བའི་ཐབས་ཡོད་དེ། བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་དང་གནང་བ་བྱིན་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡང་ཆོས་ལྡན་མིན་ན་བྱིན་རླབས་མི་ཆགས་ཤིང། གནང་བ་མ་ཐོབ་པའི་ཞག་བདུན་དང། གནང་བ་ཐོབ་ན་ཞག་བཞི་བཅུ་ཡང་

[053A]༄༅། །རུང་བ་གང་ཞིག། མཐའི་ཞག་དྲུག་ལའང་མི་རུང་བཞི་བཅུ་ལས་མང་ཡང་མི་རུང། དགོས་བ་དཀོན་མཆོག་ཏུ་མ་ཟད་གང་ཟག་ཕལ་བའི་དོན་དུ་ཡང་རུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། འདི་ལ་མཐར་ཐུག་
བའི་མཐའ་ནི་ཞག་བདུན་ནོ། །གཞན་གྱི་ནི་ཞག་བཞི་བཅུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཞུ་བ་ལས་ཀྱང། ཞག་བཅུ་བཞི་བཅུ་བསྐོ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ན་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་འམ་ཞག་གསུམ་ཅུ་འམ་ཞག་ཉི་ཤུ་སྐོར་རུང་ངམ། ཨུ་བ་ལི་རུང་
ངོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཡུན་ཐུང་བདེ་མི་ཆགས་པར་བཀས་བཅད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབྱར་སྔ་ཕྱི་ཁས་ལེན་བཞིན། རྩ་བར། མཐའི་ཞག་དྲུག་ལ་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་མི་ཆགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ལུང་ལས་ཀྱང་ངོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཞུ་བ་ལས། ཞག་བཞི་བཅུའི་སྟེང་དུ་ཞག་བདུན་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབ་ཏུ་རུང་ངམ། ཨུ་བ་ལི་མི་རུང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཚམས་ཀྱི་ནང་དུ་ནི་ཞག་མང་དུ་གནས་པར་བྱའོ། །མཚམས་ཀྱི་
ཕྱི་རོལ་ཏུ་ནི་ཞག་ཉུང་ངོ། །ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུའི་སྟེང་དུ་ཞག་བདུན་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབ་ཏུ་རུང་ངམ། ཨུ་པ་ལི་མི་རུང་ངོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། ལུང་མ་མོ་ལས། དགེ་སློང་གི་དོན་ནམ་དགེ་སློང་མའི་དོན་
ནམ་དགེ་བསྙེན་དང་དགེ་བསྙེན་མའི་དོན་ཀྱང་རུང་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་རུང་ཞག་བདུན་ནམ་ཞག་བཞི་བཅུར་བྱིན་གྱིས་རླབས་ལ་འགྲོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང། མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་ལས་ཀྱང། ལྷག་པར་བུ་དང་བུ་

[053B] །བག་མར་གཏོང་ལེན་ལ་སོགས་དང། ཕ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ནི། །སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་དགོས་སྒྲུབ་ལ། །ཞག་བདུན་བརླབས་སམ་ལྷག་པའང་རུང། །མཚན་མོ་ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུའམ། །ཉིན་ཞག་བཞི་བཅུ་ཡང་
ནི་རུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་རྩ་བ་དང་ཞུ་བ་སིལ་བུ་ལས་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ་བཤད་དོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་ཆོ་ག་སོགས་རྗེ་བླ་མའི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་རྗེ་འདུལ་འཛིན་གྱི་གཞི་གསུམ་ཆོག་དང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར་ཤེས་
པར་བྱ། དབྱར་བྱིན་རླབས་ཀྱི་འཇིག་རྒྱུ་ཡོད་དེ། ཞག་གི་འཕེན་པ་ཟད་པ་དང། བྱ་བ་མེད་བར་ཤེས་པ་དང། དེ་ཆོས་མིན་དུ་ཤེས་བ། རྟེན་ཞིང་མིན་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞག་བཞི་བཅུར་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཚུལ་ལ་ཡང་
ཚེ་གུར་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་དང། ཅིག་ཅར་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། ཚེ་གུར་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་ནི་ཞག་བདུན་བྱིན་གྱིས་རློབ་པས་ན་ལྔ་བྱས་ཏེ་དེའི་འོག་ཏུ་ཞག་ལྔ་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་དང། བཞི་བཅུ་ཅིག་ཅར་
བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས། ཚེ་གུར་བྱིན་གྱིས་རླབས་པས་ཀྱང་རུང། ཅིག་ཅར་བྱིན་གྱིས་རླབས་པས་རུང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚེ་གུར་གྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་ཤེས་བྱེད་དེ་ཡོད་དེ། རྒྱུ་མཚན་བདུན་ལྔ་
སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔའི་སྟེང་དུ་ལྔ་ལས་བདུན་གྱི་བྱིན་རླབས་མི་རུང་ལ། ཤེས་བྱེད་ཀྱང་ཞུ་བ་ལས། ཞག་བཞི་བཅུའི་སྟེང་དུ་བདུན་བྱིན་གྱིས་རླབ་ཏུ་རུང་ངམ། ཨུ་པ་ལི་མི་རུང་ངོ། །ཞེས་པ་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུའི་

[054A]༄༅། །སྟེང་དུ་ཞག་བདུན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་རུང་ངམ། ཨུ་པ་ལི་མི་རུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་བ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ནམ་མཁར་དབྱར་གནས་རུང་བར་ཐལ། ལྷའི་གཞལ་མེད་ཁང་དང་
ནམ་མཁར་ཁང་པར་དབྱར་ཁས་བླང་པར་དབྱར་གནས་རུང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཞུ་བ་ལས། དགེ་སློང་གིས་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་གཞལ་མེད་ཁང་དུ་དབྱར་ཚུལ་དུ་ཞུགས་ན་ཞུགས་པ་ཞེས་བྒྱིའམ། ཨུ་པ་ལི་ཚུལ་
དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྩ་བར། ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པར་ཁས་བླང་བ་མི་ཆགས་སོ། །ཞེས་པ་དང། ཞུ་བ་ལས་ཀྱང། དགེ་སློང་གིས་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་དབྱར་ཚུལ་
དུ་ཞུགས་ན་ཚུལ་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བགྱི་འམ། ཨུ་པ་ལི་མ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཆུ་མཚམས་གཞན་དུ་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཆུ་ཆེན་པོའི་ཕར་ཁ་ཡང་མཚམས་སུ་གཏོགས་པ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་
ཁྱབ་སྟེ། ཆུས་མི་འཁྱེར་བའི་ཟམ་པ་བརྟན་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕ་རི་ཡང་མཚམས་ནང་དུ་བྱས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་ལས་བཙུན་པ་ཆབ་ཀྱི་མཚམས་ལས་འདའ་བར་རུང་ངམ། ཉེ་བར་འཁོར་མི་རུང་ངོ། །གལ་ཏེ་ཟམ་པ་
བརྟན་པོ་ཡོད་ན་ནི་རུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་འཁྲུལ་ནས་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཟམ་པ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཆུ་བོའི་ཕ་རི་ལ་མཚམས་གཞན་གྱིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། དང་པོ་ཟམ་པ་ཡོད་དུས་མཚམས་པོ་ཆེ་བཅད་ཅིང་བར་སྐབས་

[054B]ཕ་རི་དེ་ཆོས་ཅན། མཚམས་གཞན་ཡིན་པར་ཐལ། ཟམ་པ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཆུ་བོའི་ཕ་རི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་མྱུར་དུ་བྱེད་འདོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མ་བཏང་ན་མཚམས་
གཅིག་པའི་བྱ་བ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཞག་བདུན་ལས་རིང་བར་མི་འཇུག་ལ་དེ་ཚུན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དེ་ཞིག་པ་ཡང་ཕྱིར་བྱས་ན་དེ་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་སྦྱོར་བ་མ་བཏང་བ་ཉིད་དོ། །ཞག་བདུན་ཕན་ཆད་ནི་མི་འཇུག་
གོ་ཞེས་པ་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། ཟམ་པ་ཞིག་ནས་ཡང་ཕྱིར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་མ་བཏང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཕྱིར་བྱས་ན་དེའི་ཚེ་མཚམས་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། མི་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གློ་བུར་དགག་དབྱེ་མི་
རུང་བར་ཐལ། དབྱར་ཟླ་བ་གསུམ་ཁོ་ནར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལས་ཐུང་ཁས་ལེན་པའི་མདོ་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཟས་མེད་པའམ་གནས་མེད་པ་འམ་ནད་གཡོག་མེད་དམ་
སྲོག་གམ་ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་དང་དགེ་འདུན་མི་མཐུན་པ་འམ། འཐབ་ཁྲོལ་ཅན་བྱུང་ན་དབྱར་ཁས་བླངས་པ་ལས་འདས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་ན་གློ་བུར་དགག་དབྱེ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་ཟས་དང་སྨན་དང་གཡོག་དག་མེད་པར་འཚོ་
མི་ནུས་ན་དེ་ལས་འདའ་བར་བྱའོ། །ནས། ཚིག་བརྗོད་པ་དག་བྱུང་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མཐའི་ཞག་དྲུག་ལའང་བདུན་མི་འཆགས་ཀྱང་ལྔ་སོགས་ཆགས་ཟེར་ན་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་བྱིན་

[055A]༄༅། །རླབས་གཏན་ནས་མ་གནང་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཆགས་མི་ཆགས་བཅས་པར་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དང། མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། མཐའི་ཞག་དྲུག་ནས་གཅིག་གི་བར་ལ་དེ་བཀག་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཊཱིཀྐར་དྲངས་པའི་ཞུ་བ་ལས། གལ་ཏེ་དགུང་དྲུག་ནའམ་ལྔའམ་གཅིག་ན་དགག་དབྱེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཚེ་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཏེ་མཆིན་དབྱར་རལ་བར་བརྗོད་པར་བྒྱིའམ། ཉེ་བར་འཁོར། རལ་བར་བརྗོད་
པར་བྱའོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་ཡང་དེ་བཞིན་བཤད་ལ་དེ་བྱིན་རླབས་རུང་བའི་ཚད་ལྡན་གྱི་གཞུང་མེད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་དགུའི་བསོད་ནམས་མྱུ་གུ་གཡུར་དུད་ཆེ། །རྒྱལ་བའི་ཆོས་ཚུལ་ཞིང་བཟང་
འབུམ་གནང་བའི། །གཞི་རྩེ་འགྲོ་ཀུན་བསོད་ནམས་སྔོན་མེད་འབུམ་།སྐྱེད་པའི་ཐབས་འདི་མི་སློབ་ལ་བཞིན་གསུངས། །ལེགས་བར་སྨོན་པའི་སེམས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང། །བསོད་ནམས་བྱས་པའི་བློ་གྲོས་འོད་སྟོང་གིས། །མི་
ཤེས་མུན་སངས་ལས་ཉོན་ལྡན་ལྗིན་ཀུན། །སྐེམ་ཞིང་ལུང་རྟོགས་འདབ་བརྒྱ་ཆེས་ཆེར་བཞད། །ཅེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅང་པའོ། །གསུམ་པ་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དགག་དབྱེ་འཆད་པར། དབྱར་གནས་པའི་
དགེ་འདུན་ལ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་བ་དང་དགོས་པ་དག་གིས་དགག་དབྱེ་བྱའོ། །དབྱར་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མའི་ཉི་མ་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་འདི་ལ་སྤྱིའི་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། དམིགས་ཀྱིས་

[055B] དང་པོ་ལ་དགུ་ཡོད་དེ། དགོས་པ་དང། ཡུལ་དང། རྟེན་དང། གང་ལ་གོ་བར་བྱ་བ་དང། དངོས་པོ་དང། གནས་དང། དུས་དང། ཇི་ལྟར་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་དང་སྒྲ་བཤད་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་
སྔར་བཤད་ཟིན། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། ཡུལ་ཕྱོགས་བཅུའི་དགེ་འདུན་དབྱར་ཁས་བླངས་ཤིང་རལ་མར་ལ་མཐའ་དག་ལ་དགག་དབྱེ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་ལ་འཇོག་པ་དམིགས་བསལ་ཡིན་པས་མཐའ་དག་ལས་
གཞན་དུ་ན་དགོས་པ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་དབྱར་གནས་པའི་དགེ་འདུན་ལ་སོགས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། དགེ་འདུན་ལ་གནས་གསུམ་གྱི་དགག་དབྱེ་བྱ་སྟེ། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རྟེན་ཁྱད་པར་དྲུག་ལྡན་དགོས་ཏེ། རབ་
བྱུང་སྡེ་ལྔ་གང་རུང་གི་སྡོམ་པ་གསོ་རུང་ཡན་ཆད་དང་ལྡན་བ་དང་ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་བ་ལུས་ཐ་མལ་དུ་གནས་བ་གནས་ནས་ཕྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དགག་དབྱེ་བཞག་པ་མ་ཡིན་པ། དབྱར་ཁས་བླང་བ་དང་དྲུག་ཚང་དགོས་པའི་ཕྱིར། བཞི་
བ་ཡོད་དེ། དགག་དབྱེ་གོ་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི། དགག་དབྱེ་བྱེད་པར་བསྐོས་པའི་དགེ་སློང་ལ་གོ་བར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དགག་དབྱེ་བྱེད་པ་པོ་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། ལས་ཀྱི་དང་པོ་ཁོ་ནར་དགེ་སློང་དགག་
དབྱེ་བྱེད་པ་པོ་སྤྲོ་བར་བྱས་ནས་གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དགེ་འདུན་མང་ན་བྱེད་པ་པོ་སུ་མཚན་དུ་སྔ་ཕྱིར་བསྐོར་རུང་སྟེ། རྩ་བར། མི་ནུས་ན་དུ་མའོ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་བ་དངོས་
[056A]༄༅། །གང་གིས་དགག་དབྱེ་བྱ་བ་ཡོད་དེ། ལྟུང་བའི་དགག་དབྱེ་རང་གི་བསླབ་བའི་གཞི་མཐའ་དག་ལ་བྱེད། རྫས་ཀྱི་དགག་དབྱེ་ཁ་བ་སོགས་གང་རུང་གིས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རང་པོ་གྲུབ་སྟེ་ངང་གི་ལྟུང་བ་
སྡེ་ལྔ་གང་རུང་ལ་མཐོང་ཐོས་དོགས་པ་འདུལ་པ་བཞིན་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དགེ་འདུན་ལ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་དོགས་པ་དག་གིས་དགག་དབྱེ་བྱའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སྔགས་ཚིག་
གིས་ཀྱང་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། རང་གི་རྫས་གང་ཡང་རུང་བ་ཐན་ཁ་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དགེ་འདུན་ལ་རྫས་ཀྱི་དགག་དབྱེ་བ་རྩམ་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་གནས་ཡོད་དེ། མཚམས་པོ་
ཆེ་བཅད་པ་དང། བློ་མཐུན་བྱས་པ། གཙང་ཞིང་ཡངས་པ་དང་འཇིགས་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་ལས་མཚམས་པོ་ཆེ་བཅད་པའི་གནས་དེར་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་འདུག་སྟེ་གསོ་སྦྱོང་དང་དགག་
དབྱེ་བྱའོ། །ཞེས་དང། ལས་གཞན་གྱི་གནས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་དང། རྩ་བར། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གནས་མཛེས་པ་འདོད་པས་གྲོང་དང་མི་ཉེ་བར་གསོ་སྦྱོང་བྱར་མི་རུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
བདུན་པ་དུས་ཡོད་དེ། སྤྱིར་བཏང་ལ་དབྱར་སྔ་མ་ཡིན་ན་སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉ་དང་ཕྱི་མཁས་བླངས་པ་ཡིན་ན་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་ཉལ་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དབྱར་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མའི་ཉི་མ་ལའོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་

[056B] དབྱར་གནས་པ་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་ཉི་མ་ཐ་མ་སྟེ་སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉ་འམ་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་ཉའི་ཉི་མ་དེ་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པ་ཇི་ལྟར་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་ཡོད་དེ། སྦྱོར་བ་དངོས་གཞི་མཇུག་གསུམ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཞག་བྕུའམ་ཟླ་ཕྱེད་ན་བྱེད་ཚུལ་དང། ཚེ་བཅུ་བཞི་ལ་སྒྲུབ་ཚུལ་དང། ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ལས་ཀྱི་སྔ་རོལ་གྱི་བྱེད་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། ཞག་འདི་ཙམ་ན་དགེ་འདུན་
དགག་དབྱེ་མཛད་དོ་ཞེས་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་སྦྱིན་བདག་སོགས་ལ་བརྗོད་པ་དང། གཙུག་ལག་ཁང་བརྒྱན་པ་དང་གསར་དུ་རྩིགས་པ་མཆོད་རྟེན་གསོ་བ་སོགས་བྱེད་པ་དང། ནང་ཞེ་འཁོན་ཡོད་ན་བཟོད་གསོལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རིམ་བཞིན་དུ། རྩ་བར། སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་དང། གཙུག་ལག་ཁང་བརྒྱན་པར་བྱའོ་སོགས་དང། ནང་དང་བཅས་པས་བཟོད་པ་མ་གསོལ་བར་དགག་དབྱེ་མི་བྱའོ། །ཞག་བྕུའམ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱིས་དེ་འབྱུང་
བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ན་དེའི་དུས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་བཅུ་བཞིའི་དུས་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཆོས་བཤད་པའི་སེང་གེའི་ཁྲི་སོགས་བཤམས་པ་དང། ཆོས་ཉན་བཤད་འབྱུང་བ་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་བརྗོད་པ་དང། མཚན་
ཐོག་ཐག་ཏུ་ཆོས་ཉན་བཤད་བྱེད་པ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། སེང་གེའི་ཁྲི་བརྒྱན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དེར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་ཚེགས་པར་སྦྱིན་པར་བྱའོ་

[057A]༄༅། །ཞེས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བརྗོད་ནས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གསོལ་བ་བཏབ་པ་དག་གིས་ཚེས་བཅུ་བཞིའི་མཚན་ཐོག་ཐག་ཏུ་ཆོས་ཉན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། འདི་གང་ཟག་གཅིག་ཁོ་ནས་བཤད་པར་མི་སྣང་འཆད་མཁན་དུ་མས་སོ། །གསུམ་པ་ཚེས་བཅུ་ལྔའི་ལས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། དགེ་འདུན་འདུས་པ་ན་ཕྱག་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་
དགག་དབྱེའི་ལས་ཀྱིས་པར་མཚན་ཐོག་ཐག་ཆོས་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང། དགག་དབྱེ་བྱེད་པ་པོ་བསྐོ་བ་དང། དེས་རྩ་དུར་བ་བྲིམ་པ་དང། བསྐོས་པ་ལས་གཞན་པའི་དགེ་འདུན་དང་གནས་བརྟན་གྱིས་དགག་དབྱེ་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་
གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་བྱ་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དེའི་ཚེ་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ཀུན་དགའ་བར་མ་བྱས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་
སྟེ༑ རྩ་བར། གཞན་ལ་ནི་དེ་དག་གི་ལས་ཀྱི་མདུན་རོལ་ཚུན་ཆད་དུ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དགེ་སློང་དགག་དབྱེ་བྱེད་པ་བསྐོ་
པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །རྟགས་བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དེས་དུར་བྷ་བྲིམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་ལུང་ལས་འཇག་མ་བྲིམ་ཞེས་གསུངས་ལ། གཞི་འགྲེལ་ལས་ཀུ་ཤ་བྲིམ་ཞེས་བཤད་ལ། ཁ་ཆེ་

[057B]དག་འགྱུར་ཁྱད་དང་རམ་བ་དོད་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ་རྩ་བར། དགག་དབྱེ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་དགེ་འདུན་ལ་གསོལ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དགག་
དབྱེ་བྱེད་བ་བསྐོ་ཚུལ་ཡོད་དེ། བསྐོ་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཚང་པའི་སྟེང་དུ་དགེ་སློང་ཕ་ཡིན་པ་གཅིག་དགེ་འདུན་ཁྱད་པར་བཞི་ལྡན་གྱིས་ཆོ་ག་གསོལ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བའི་ཕྱིར། འདིས་བཞི་ཙམ་གྱིས་དགག་དབྱེ་སྤྱིར་ཁེགས་
ཤིང་དགེ་སློང་ཕ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྐོ་ཡུལ་ལས་གཞན་པའི་དགེ་འདུན་མ་ཚང་ན་ལས་མི་ཆགས་ཤིང། བུད་མེད་ནི་རྟེན་དམན་པས་དགོས་པ་མི་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། བུད་མེད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་
དངོས་གཞི་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ལྟུང་བའི་དགག་དབྱེ་དང་རྫས་ཀྱི་དགག་དབྱེ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དད་པོ་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྤྱོད་ལམ་སྔར་བཞིན་བྱས་ནས་བསྐོས་པའི་དགེ་སློང་གསུམ་སོགས་ཀྱི་མདུན་དུ་བསྡད་དེ་རྩྭ་དུར་བྷ་རྩེ་ཕན་ཚུན་
བསྣོལ་བའི་རྩེ་མོ་གཞན་གྱིས་རྩ་བ་རང་རང་གིས་རྐང་བས་མནན་ནས་སྔགས། གནས་བརྟན་དགོངས་སུ་གསོལ། དེང་དགེ་འདུན་གྱི་དགག་དབྱེ་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ལ་སོགས་ལན་གསུམ་དང། མཇུག་ཐབས་ལེགས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དགག་དབྱེ་བྱས་ཟིན་པའི་བར་དུ་དགེ་སློང་རེ་རེའི་མདུན་དུ་འདུག་པར་བྱའོ། དེ་ལ་དགག་དབྱེ་གོ་བར་བྱ་བ་ནི་ལན་གསུམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩྭ་དུར་བའི་འཛིན་ཚུལ་དང་དགོས་པ་ཡོད་དེ། འཛིན་ཚུལ་

[058A]༄༅། །ལུང་གསུམ་གྱིས་གྲུབ། དགོས་པ་ཕན་ཚུན་གུས་པའི་བརྡ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཊཱིཀྐ་ལས། དགག་དབྱེ་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་གཉིས་ཀས་ལག་པས་ཕན་ཚུན་བཟུང་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང་
འདུལ་བ་བསྡུས་པ་ལས། རྩྭ་ཀུ་ཤ་ཅུང་ཟད་ལག་པས་བཟུང་བར་བྱའོ། །རྩྭ་བཏིང་བརྐང་བས་མནན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གཞི་འགྲེལ་ལས། རྩ་དུར་བྷ་ཕན་ཚུན་དུད་པ་ཡོད་པས་དགེ་འདུན་ཕན་ཚུན་
སེམས་དྲང་ཞིང་འདུད་པ་དེ་མཚོན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་སྐོས་པས་རྩྭ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་གྲངས་སུ་བྱས་ཏེ་འདུད་པ་བྱས་དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། བཀྲ་ཤིས་པའི་གནས་འདིར་དགེ་སློང་འདི་སྙེད་
ཀྱིས་དགག་དབྱེ་མཛད་དོ། །ཞེས་བརྗོད་ཅིང། གཞན་གྱིས་ལེགས་པར་མཛད་དོ། །ཤིན་ཏུ་མཛད་དོ། །ཞེས་བརྗོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་དགེ་ཚུལ་ལའང་འདྲ། གཉིས་པ་རྫས་ཀྱི་དགག་དབྱེ་ཡོད་དེ། བསྐོས་པའི་དགེ་
སློང་གིས་རྫས་ཁབ་དང་སྐུད་པ་སོགས་ཡན་ཆད་ཐོགས་ཏེ་དགེ་འདུན་ལ་ཚིག་གིས་གོ་བར་བྱས་ཏེ། དགག་དབྱེ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དེ་བླངས་ནས་ཚིག་གིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དགུ་བ་སྒྲ་བཤད་
ཡོད་དེ། དབྱར་ནང་དུ་ལྷུང་བ་གླེང་དྲན་དང་ནན་ཏུར་སོགས་བྱེད་པ་དགག་པར་བྱས་པ་འབྱེད་པས་ན་ལྷུང་བའི་དགག་དབྱེ་དང། དེར་རྙེད་པ་པ་གོ་པ་དགག་བར་བྱས་པ་དབྱེ་བར་བྱས་པས་ན་རྫས་ཀྱི་དགག་དབྱེ་དང། དབྱར་ནང་དུ་

[058B]ནས་དེ་དབྱེ་བར་བྱས་པས་ན་དགག་དབྱེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དམིགས་བསལ་ཡོད་དེ། ཡུལ་གྱི་དང། དུས་དང་ཡུན་གྱི་དང། གནས་ཀྱི་དང། རྟེན་
གྱི་དང། ཆོ་གའི་དམིགས་བསལ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་གྱི་དེ་གསུམ་ཡོད་དེ། གཞི་བཞག་པ་ལྟུང་བ་ལྷག་མ་དང་སྤང་ལྟུང་མ་གླེང་ཞེས་འཇོག་པ་དང། གང་ཟག་བཞག་པ་ལྷ་སྦྱིན་ལམ་གླེང་ལྟ་བུ་དང། གཞི་དང་གང་
ཟག་གཉིས་འཇོག་པ་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་ལྟུང་བ་མ་གླེང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞི་ལའང་ལྷག་མ་ཚུན་ཆད་ཡིན་གྱི་ཕམ་པ་བཞག་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གྮིའམ་གང་ཟག་གམ་གཉིས་ཀ་བཞག་ནས་ཀྱང་ངོ། །དེ་དག་
ནོད་པར་བྱའོ་བཞག་པར་བྱ་བ་མཐའ་མ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཁས་བླང་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དུས་དང་ཡུན་ཚད་གསུམ་སོགས་ཡོད་དེ། དེ་མཚན་མ་བྱེད་ཀྱང་འདས་ན་ཉི་མ་མ་ཤར་ཙམ་དང་དགག་དགོས་ཀྱིས་དུས་སྔར་བྱེད་བ་དང་
སྔར་གཞན་དུ་ཕྱིན་ནས་སླར་དུས་སུ་བྱེད་པ་དང། དུས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ཕྱིས་སུ་བྱེད་པ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གནས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་དགེ་སློང་ལ་ཚོགས་ཀྱི་དགག་དབྱེ་གོ་བར་བྱའོ། །སོགས་དང་
ཡང་གསོ་སྦྱོང་གཉིས་སམ་གསུམ་ཐལ་བར་གྱུར་ན་དགག་དབྱེ་བྱའོ་།ཞེས་དང། གསུམ་པའི་ཤེས་བྱེད། རྩ་བར། བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ན་དཀྱིལ་འཁོར་པ་དག་ཏུ་གསོ་སྦྱོང་བྱའོ། །ནས་དོང་བ་དག་ན་དགག་དབྱེ་བྱའོ་

[059A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དགག་དབྱེའི་དུས་གསོ་སྦྱོང་བྱས་ནས་དེ་དག་སོང་བ་དང་རྗེས་སུ་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་གཅིག་ཏུ་དགག་དབྱེ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས། འཐབ་ཀྲོལ་བྱེད་པ་དེ་དག་
གནས་དེ་ནས་དོང་པའི་འོག་ཏུ་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་སུ་དགག་དབྱེ་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གནས་ཀྱི་གཉིས་སོགས་ཡོད་དེ། མཚམས་མ་བཅད་པར་དང། གཞན་གྱི་དབྱར་གནས་སུ་བྱེད་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། མ་གྲུབ་ན་དཀྱིལ་འཁོར་བ་ལྔའམ་དྲུག་ཏུ་བློ་མཐུན་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། དགག་དབྱེ་བྱེད་པའི་ཚེ་དཀྱིལ་འཁོར་པའི་མཚམས་ལྔའམ་དྲུག་ཏུ་བློ་མཐུན་པར་བྱ་ཞིང་དགག་དབྱེ་བྱའོ། །ཞེས་སོ།།
བཞི་པ་རྟེན་གྱི་ཡོད་དེ། བསྐོས་པ་དེས་བསྐོས་པ་གཞན་མེད་ན་དགེ་སློང་གཞན་གཅིག་གི་མདུན་དུ་དགག་དབྱེ་བྱས་ཀྱང་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། མེད་ན་གཞན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དགེ་སློང་དེ་
དེའི་དགག་དབྱེ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་གྱི་དམིགས་བསལ་ལོ། །ལྔ་པ་ཆོ་གའི་བཞི་སོགས་ཡོད་དེ། ཆོ་ག་སྔགས་གསུམ་དང་གཉིས་དང་གཅིག་དང་ཚོགས་ཀྱི་དགག་དབྱེའི་ཚིག་ཉུང་དུ་དང་དགག་དབྱེ་བྱིན་རླབས་སོགས་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དགག་དབྱེ་གོ་བར་བྱ་བ་ལན་གསུམ་མོ། །ཞེས་དང། གནོད་པ་བྱུང་ན་གཉིས་སོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ན་ཡང་ལན་གཅིག་གོ་ཞེས་དང། ལུང་གཞི་ལས། དགག་དབྱེ་ལན་གཅིག་བཟླས་པ་ཡོད་

[059B] དགག་དབྱེ་ལན་གསུམ་བཟླས་པ་ཡོད། ཚོགས་ཀྱི་དགག་དབྱེ་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་ཀྱི་དགག་དབྱེ་བསྡུས་པ་ནི། ལུང་གཞི་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དེང་དགེ་འདུན་
གྱི་དགག་དབྱེ་བཅོ་ལྔ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་གང་གི་ཚེ་དགེ་འདུན་མཐུན་བ་རྙེད་པ་དེའི་ཚེ་དགག་དབྱེ་བྱའོ། །ཞེས་བརྗོད་ནས་འདོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཊཱིཀྐས་སྔགས་རང་གིས་གསུང་ལ་འདི་ལྟར་ཡང་རུང་སྟེ། ཊཱིཀྐ་ལས་ཀྱང་
གནས་པར་མི་ནུས་ན་དགེ་སློང་དག་དང་ཕྲད་པ་ལ་ཚོགས་པའི་དགག་དབྱེ་བྱ་བས་གོ་བར་བྱ་བའམ། ཕན་ཚུན་གོ་བར་བྱ་བས་དགག་དབྱེ་གོ་བར་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཚོ་ཊཱིཀྐ་གི་དགོངས་པའོ། །དགག་དབྱེའི་གོ་
རིམ་ཡོད་དེ། དང་པོར་དགེ་སློང་དེ་རྗེས་དགེ་ཚུལ་དེ་རྗེས་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ཀྱིས་དགག་དབྱེ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་ཚུལ་རྣམས་ལ་དགག་དབྱེ་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དབྱར་ཁས་མ་བླང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དགག་དབྱེ་བྱ་དགོས་ཟེར་ན་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་དགག་རྒྱུ་དབྱེ་རྒྱུ་གཉིས་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་དེས་དབྱར་ནང་དུ་ལྟུང་བ་གླེང་དྲན་དང་རྙེད་པ་
བགོ་བ་དང་མཚམས་ལས་འདའ་བ་དག་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་དེས་དབྱར་ཁས་མ་བླང་བའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཁྱིམ་པ་དག་དང་དབྱར་ཕྱི་མཁས་ལེན་བདག་ལའང་སྔ་མ་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། རྩ་བར་ཡང། དབྱར་
[060A]༄༅། །གནས་བའི་དགེ་འདུན་ལ་མཐོང་བ་དང་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིས་ཕྱོགས་བཅུའི་དགེ་འདུན་ལ་དངོས་སུ་མིན་པས་མི་གནོད་ཀྱང་རྩ་འགྲེལ་དང་རིན་
ཆེན་འཕྲེང་བར་མི་སྣང་ངོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དབྱར་ཁས་ལེན་གྱི་གནས་ཁོ་ནར་དགག་དབྱེ་དགོས་ཟེར་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཏེ་གཞན་དུ་སོང་བ་དེའི་དབྱར་གྱི་དགག་དབྱེ་བྱེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱས་པ་ཡང་རུང་
བའི་ཕྱིར་ཏེ། དམིགས་བསལ་དག་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞིབ་ཆ་ཆོ་ག་སོགས་དུ་མ་ཡོད་དོ། །སྨྲས་པ། ཐུབ་དབང་མཛེས་པའི་གཏེར་ཆེན་དེ་འཛུམ་ཞལ། །འོད་ཟེར་ཚོན་བརྒྱས་ཕྱེ་བས་སྙིང་རྗེའི་སྤྱན། །ཞི་བས་གཟིགས་
ནས་ལུས་ཅན་ཕན་བ་དེའི་སྒོ། །སྟོང་ཕྱེ་བསོད་ནམས་ཕོ་བྲང་འདི་རྨད་བྱུང། །སངས་རྒྱས་དཔལ་འབྱོར་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཛོད་།དགེ་འདུན་ཁྱད་འཕགས་འཇིག་རྟེན་ལེགས་བྱས་ཀྱང། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་མའི་གཞི་བྱས་
ལོ་ཏོག་ལྟར། །སྐྱེད་པའི་ཚུལ་འདིས་དུས་གསུམ་འཕགས་རྣམས་གཤེགས་།ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།གཉིས་པ་བདེ་བར་གནས་པའི་རྐྱེན་བརྟེན་པ་ལ་གོས་གཞི་དང། སྨན་གཞི་
གཉིས། དང་པོ་ལ་བག་ཡང་དང་འབྲེལ་བའི་སྲ་བརྐྱང་དང་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་དང་འབྲེལ་བའི་གོས་གཞི་དང། དམིགས་བསལ་དང་འབྲེལ་བའི་ཀོ་ལྤགས་ཀྱི་གཞི་གསུམ་ལས། དང་པོ་འཆད་པར་སྲ་བརྐྱང་འདིང་བར་བྱའོ། །ཞེས་

[060B] སྤྱིའི་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དགོས་པ་དང། གང་ཟག་གང་གིས་འདིང་བ་དང། གནས་དང་དངོས་པོ་དང། གདིང་བའི་བྱེད་པ་པོ་དང། བསམ་པ་དང། ཆོ་ག་དང། དུས་དང། ཡུན་ཚད་དང་
སྒྲ་བཤད་དང། བརྐྱང་བ་དང། དབྱུང་བ་དང་བཅུ་གཉིས་ལས་དང་པོ་དགོས་པའམ་ཕན་ཡོན་ཡོད་དེ། དགེ་འདུན་གྱི་གནས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བའི་དགོས་པ་དང། འཆད་འབྲལ་འཇོག་གསུམ་དང་གོས་སློང་བ་དང་ཡང་ཡང་ཟ་བ་དང་
འདུས་ཤིང་ཟ་བ་དང། མ་སྨྲས་པར་ཀྲོང་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་ལ་ལྟུང་བ་མི་འབྱུང་བའི་དགོས་པ་ཡོད་ལ། སྦྱིན་བདག་གི་གོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཀརྨ་ཤ་ཏཾ་དང། ཊཱིཀྐ་
ལས༑ གནས་བསྡུ་བ་དང། དགེ་སློང་རྣམས་བདེ་བར་གནས་པར་བགྱི་བ་དང། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་སྲ་བརྐྱང་བཏིང་ན་ནི་ཡང་
མང་ཟ་བ་དང་འདུས་ཤིང་ཟ་བ་དང། མ་སྨྲས་པར་གྲོང་དུ་འགྲོ་བ་དང། ཞེས་སོགས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་གི་རྣམ་བཤད་ལས། ངོ་བོ་གཅིག་པའི་གདིང་བར་འགྱུར་བ་དེ་འདིར་གཏོགས་པའི་དགེ་འདུན་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པར་
བྱེད་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གང་ཟག་གང་གིས་འདིང་བ་ཡོད་དེ། ཆོས་བཅུ་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་འདིང་པའི་ཕྱིར། ཆོས་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དེ། བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་རྣམ་དག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་མཚན་

[061A]༄༅། །མཐུན་པ་དང། ཕྱེ་ཚེ་ཆོས་མིན་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ། ཐ་སྙད་གསུམ་དང་ལྡན་པ། ས་གཞན་ན་གནས་པ་མིན་པ། ས་གཞན་ན་གནས་པའི་རྒྱུ་ལ་གནས་པ་མིན་པ་སྟེ་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་དགོས་
པའི་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་བདུན་དང། དབྱར་ཁས་བླང་བ་དང། མ་རལ་བ་དང། དབྱར་སྔ་མ་ཁས་བླང་བ་དང། གནས་དེར་ཁས་བླང་བ་སྟེ་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བཞི་དང་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལྔ་གྲུབ་ཟིན། ཕྱི་
མ་དྲུག་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དབྱར་གནས་པར་ཁས་མ་བླང་བ་དང། དབྱར་རལ་བ་དང་དབྱར་ཕྱི་མར་གནས་པར་ཁས་བླང་བ་དང། དབྱར་གནས་གཞན་དུ་གནས་པར་ཁས་བླང་བ་དག་ལ་དེ་མི་འབྱུང་ངོ། །ས་གཞན་ན་གནས་པ་དག་
ལ་ཡང་ངོ། །དེ་དག་འཐོབ་པ་ཡིན་ན་མི་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གནས་ཡོད་དེ། དབྱར་སྔ་མཁས་བླང་བའི་གནས་དེར་འདིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་བསལ་ཡོད་དེ། གཙུག་ལག་ཁང་སོ་སོར་ཁས་
བླང་ཀྱང་སྲ་བརྐྱང་མཚམས་པོ་ཆེ་གཅིག་བཅད་དེ་གནས་དེ་གཉིས་གང་རུང་དུ་གཅིག་བཏིང་བས་ཆོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་དེ་ནི་བཏིང་བའི་ཚེ་དེ་ན་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་དངོས་པོ་
ཁྱད་པར་བཞི་ལྡན་དགོས་ཏེ། རྒྱུའི་ཁྱད་པར། ངོ་བོའི་ཁྱད་པར། གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར། བདག་པོའི་ཁྱད་པར་བཞི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། དབྱར་ནས་སྲ་བརྐྱང་ཚུན་ཚད་དུ་རྙེད་པ་དང། གོས་ཀྱི་རྙེད་པ་ཡིན་པ་དང་

[061B]གསུམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དངོས་གཞིའི་དུས་ཀྱི་དགག་དབྱེའི་མཐར་དབྱར་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་གདིང་པའི་ཉི་མའི་མཐའ་གྲུབ་པ་གོས་ཀྱི་རྙེད་པར་གྲུབ་པའི་ཆོས་གོས་
གསུམ་མོ། །དགེ་འདུན་གྱིའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རུང་བ་དང་ཚད་དང་ལྡན་པ་གཉིས་དགོས་པའི་ཕྱིར། རུང་བ་གསུམ་ལྡན་དགོས་ཏེ། རྒྱུ་དབྱིབས་ཁ་དོག་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་རུང་བ་
ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་སྤངས་པ་བྱུང་བ་དང། མ་བརྟགས་པ་དང། བྲལ་ཕྲད་གསུམ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སྤངས་བ་དང་རྒྱུ་མ་བརྟགས་པ་དང་བྲལ་ཕྲད་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དབྱིབས་ཀྱི་རུང་བ་ཡོད་དེ། བཤད་བརྡབ་མ་བྱས་པའི་སྐུད་ཅན་ཉེར་ཉེར་དང་ཡ་ཡོ་དང་བར་དམུགས་པ་དང་ཟེགས་པ་དང་དེ་དག་མིན་པའི་ལྷ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་
བཤད་བརྡབ་མ་བྱས་པ་དང་ཡ་ཡོར་མ་གྱུར་པ་དང། མ་དམུགས་པ་དང་མ་ཟེགས་པའོ། །ཞེས་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། མཐུད་མ་ཅན་དང་ལྷན་རིང་ཅན་དང་ལྷན་པ་ཅན་དང་ཆག་ཅན་དང་གཟུངས་ཅན་མིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གསུམ་པ་ཁ་དོག་རུང་བ་ཡོད་དེ། རུང་བའི་ཁ་བསྒྱུར་བ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཁ་བསྒྱུར་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཚད་ཡོད་དེ། ཆོས་གོས་གསུམ་གྱི་ཆེ་ཚད་དམ་དེ་ལས་ལྷག་པའང་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བག་

[062A]༄༅། །ཡང་གི་གོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཆོས་གོས་གསུམ་མོ། །ཞེས་དང། དྲས་ཤིང་དྲུབ་པའིོ། །ཟིན་པའོ། །ལྔ་པའོ་།ལྷག་པ་ཡང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཚད་
ལྷག་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས། ལྔ་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྲིད་དུ་ཁྲུ་ལྔ་པ་སྟ། ནས། ལྷག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲུ་ཚད་ལྷག་པ་དང་སུམ་ཕྲུག་ལྷག་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གྲངས་ཡོད་དེ། ཕའི་ནི་ཆོས་གོས་སུམ་
ཕྲུག་གཅིག་ནས་དུ་མ་ཡང་རུང་ལ་མའི་ཡང་ཆོས་གོས་ལྔ་ཕྲུག་གཅིག་ནས་དུ་མའི་བར་རུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་ལས་གྲངས་མང་བ་སྦྱིན་བདག་གི་སླད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ལྷག་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་པའི་ལྷག་པ་ལ་གྲངས་
ལྷག་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས། སུམ་ཕྲུག་ལྷག་པ་ཡང་རུང་བ་སྟེ། ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། དགེ་འདུན་ནང་ན་ཉུང་བ་དགེ་སློང་བཞི་ཡོད་ན་དེའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་བཞིའི་ཚད་ཀྱི་ཆོས་གོས་སུམ་ཕྲུག་བཞི་མན་ཆད་གདིང་བར་
བྱའོ༑ ༑ནས། དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་གོས་སུམ་ཕྲུག་ཇི་སྙེད་འབྱོར་བ་དེ་སྙེད་ཀྱང་གདིང་དུ་རུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་བདག་པོའི་ཁྱད་པར་དགེ་འདུན་གྱི་ཡིན་པ་དགོས་ཏེ། གང་ཟག་གི་ཆོས་གོས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་
ལུང་གཞི་ལས། བཙུན་པ་གང་ཟག་གི་སྣམ་སྦྱར་ཆོས་གོས་གཏན་པར་རུང་ངམ། ཉེ་བར་འཁོར་མི་རུང་ངོ། །གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་ན་རུང་ངོ། །བླ་གོས་དང། མཐང་གོས་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་བྱེད་

[062B] དགེ་སློང་ཁྱད་པར་བཅུ་གཅིག་དང་ལྡན་པ་གསོལ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོས་པ་དེས་སྲ་བརྐྱང་འདིང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བྱེད་པ་པོའི་གྲངས་ཡོད་དེ། ཆོས་གོས་སུམ་ཕྲུག་ཇི་སྙེད་བཏིང་བ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་བསྐོ་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དེ་སྙེད་པའི་འདིང་བ་བྱེད་པའོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། ཆོས་གོས་གུམ་ཕྲུག་དེ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་གདིང་བར་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ཡང་བསྐོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་
པ་བསམ་པ་ཡོད་དེ། སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་འདིང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང། དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་འདིང་ངོ་སྙམ་པ་དང། མཇུག་ཏུ་དེ་བཏིང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། མནོས་པ་དང་རང་བྱེད་པ་དང་དེའི་མཇུག་
དག་ཏུ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་གདིང་བར་འགྱུར་རོ། །གདིང་ངོ། །བཏིང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བདུན་པ་ཆོ་ག་ལ་སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གསུམ་ལས། སྦྱོར་བ་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། གང་ཟག་སོ་སོའི་དང། ཚོགས་
པའི་དང། གདིང་བར་བསྐོས་པའི་བྱ་བའི་ཆོ་ག་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་རང་རང་གི་ཆོས་གོས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དེ་ནི་ཆོས་གོས་གཞན་བྱིན་
གྱིས་རླབས་པ་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་བྱ་བ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཞག་མ་ལོན་པར་ཚོགས་པས་མོས་པར་བྱ་བ་དང། མཚམས་ནང་དུ་བློ་མཐུན་བྱ་བ་དང། གསོལ་

[063A]༄༅། །གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་སྲ་བརྐྱང་གདིང་བ་བསྐོ་བ་དང་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་བའི་ལས་ཀྱིས་དེར་གཏོད་པ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཞག་མ་ལོན་པར་ཚོགས་བག་མོས་པར་བྱའོ། །
མཚམས་ཀྱི་ནང་དུ་བློ་མཐུན་བྱའོ། །གདིང་བ་ཡང་ངོ། །གང་ལ་དེ་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་གཏད་པར་བྱའོ། །གསོལ་བ་བྱས་ཏེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དགེ་སློང་བསྐོས་པ་དེས་བཀྲུ་དྲུབ་ཁ་
སྒྱུར་བའི་ལས་གསུམ་དང་སྲ་བརྐྱང་གི་སེམས་གསུམ་སྐྱེད་པ་དང་སྲ་བརྐྱང་འདིང་བར་དགེ་འདུན་ལ་བརྗོད་པ་དང། དགེ་འདུན་འདུ་བའི་སྐབས་སྒྲུབ་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། བཀྲུ་བ་དང་དྲུབ་པ་དང་ཁ་བསྒྱུར་
བ་དག་ལ་དེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང། འདིང་བར་འགྱུར་རོ། །སོགས་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་སང་སྲ་བརྐྱང་གདིང་བར་འགྱུར་གྱི་ཁྱེད་ཅག་རང་རང་གི་ཆོས་གོས་རྣམས་དབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་ཚོགས་པ་
ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདུ་བའི་སྐབས་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དངོས་གཞིའི་ཆོག་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཚེས་བཅུ་དྲུག་གི་སྔ་དྲོ་གཙུག་ལག་ཁང་བྱི་དོར་བྱས་པར་བསྐོས་པ་དེས་གཎྜི་བརྡུང་ནས་
དགེ་འདུན་འདུ་བའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཡན་ཆད་བྱས་ཏེ། བསྐོས་པ་དེས་གཟེབ་ཀྱི་སྦྲོག་མར་བཏིང་བའི་སྲ་བརྐྱང་དེ་ཉིད་མེ་ཏོག་དང་དྲི་དང་བདུག་པའི་མཆོད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕང་བར་ཐོགས་ཏེ་དགེ་འདུན་ལ་དང་པོར་འདི་འདིང་ངོ། །ཞེས་

[063B] སྔགས་ཡོད་དེ་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། ཆོས་གོས་འདི་ནི་སྲ་བརྐྱང་དུ་བློ་མཐུན་པར་བགྱི་བ་ལགས། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་སྲ་བརྐྱང་འདིང་བར་བསྐོས་པ་ལགས་
ཏེ༑ འདི་ལྟར་གནས་བསྡུ་བ་དང། དགེ་སློང་རྣམས་བདེ་བར་གནས་པར་བགྱི་བ། སྦྱིན་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའི་སླད་དུ། བདག་སྲ་བརྐྱང་འདིང་བ་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ཆོས་གོས་འདི་དགེ་
འདུན་གྱི་སྲ་བརྐྱང་དུ་གདིང་བར་བགྱིའོ། །གནས་གང་དུ་སྲ་བརྐྱང་བཏིང་བར་ཆོས་གོས་རྙིང་བ་རྣམས་དང་ཡང་འདྲལ་བར་མི་འགྱུར་ན་གསར་བ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དྲི་དང་མེ་ཏོག་གིས་མཆོད་ཅིང་བདུག་སྤོས་
དྲི་ཞིམ་པོས་བདུག་པ་དུ་མ་གཟེབ་ཀྱི་སྤྲོག་མར་ལྷན་ཅིག་བཞག་པ་ཐོགས་ཏེ་རྒན་རིམས་སུ་གདིང་བ་བསྒྲུབ་བར་བྱའོ། །ནས། ལན་གསུམ་བཟླས་པས་སོ། །གདིང་ངོ། །ཞེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་མཇུག་ཆོག་ཡོད་དེ་
དེའི་འོག་ཏུ་བསྐོས་པའི་དགེ་སློང་དེས་སྲ་བརྐྱང་བཏིང་བའི་སྤྲོག་མ་ཕང་དུ་རྒན་རིམ་ནས་རིམ་པས་དགེ་སློང་རེ་དེའི་མདུན་དུ་སྔགས་དེའི་སྲ་བརྐྱང་བཏིང་ལགས་ཏེ་ཞེས་པར་བསྒྱུར། ལན་གསུམ་གསུམ་བཟླས་ཤིང། དགེ་སློང་རེ་རེས་ཀྱང་
ལེགས་པར་བཏིང་ངོ། །འདི་ལ་རྙེད་པ་དང་ཕན་ཡོན་གང་ཡོད་པ་དེ་བདག་གི་ཡང་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡི་རང་དང་བ་སྔགས་བརྗོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །རྩ་བར། དགེ་སློང་རེ་རེའི་མདུན་དུ་འདུག་སྟེ་བཏིང་ངོ་ཞེས་གོ་པར་བྱའོ། །ནས། འདི་
[064A]༄༅། །ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལ་ལས་དངོས་མཇུག་ནོར་འདུག་གོ་།བརྒྱད་པ་དུས་ཡོད་དེ། སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉའི་ཕྱི་དེ་ཉིན་ཡར་ངོ་སྔོན་
འགྲོའི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལ་འདིང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལའོ། །སྟོན་ཟླ་འབྲིང་བོའིོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དགུ་པ་ཡུན་ཚད་ཡོད་དེ། སྨིན་དྲུག་ཟླ་བའི་མར་ངོ་སྔོན་འགྲོའི་མར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ནས་
དབོ་ཟླའི་ཉའི་བར་ཟླ་བ་རིལ་པོ་ལྔར་བཏིང་བའི་ཕྱིར་ཉེ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་ལས། སྨིན་དྲུག་ནས་ན་ཁྲ་ཡི་བར། །སྲ་བརྐྱང་གདིང་བའི་དུས་སུ་གསུངས། ཞེས་དང། ལུང་གཞི་ལས། ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་གོས་གཏན་པར་གདིང་བར་
བགྱི༑ ཟླ་བ་ལྔའི་བར་དུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཅུ་པ་སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། སྲ་བའམ་གཏན་བ་ནི་འོག་གཞི་སྤང་ལེབ་བམ་སྦྲོག་མ་ལྟ་བུ་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་གོས་གསུམ་བརྐྱངས་པས་ན་སྲ་བརྐྱང་ཞེས་བརྗོད་
པའི་ཕྱིར། འོག་གཞིར་མ་ཟད་ཆོས་གོས་ལ་ཡང་སྲ་བ་འཇུག་སྟེ་བྲམ་ཟེ་བུ་མོས་ཞུས་པ་ལས། གོས་ཞིག་པ་གཏན་པར་བཏིང་ན་གཏན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཆོས་གོས་གསུམ་ལ་སྲ་བརྐྱང་ཞེས་
པའི་མིང་བཏགས་ནས་འཇུག་སྟེ། འདིའི་སྲ་བ་དང་གཏན་པ་ཕལ་ཆེར་དོན་གཅིག་ཅིང། དེ་གཉིས་དགེ་འདུན་སྤྱིའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་ཆོས་གོས་གསུམ་ལ་གཏན་པ་ཞེས་བཏགས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་

[064B] །དེའི་དོན་དུ་གཏན་པ་བྱའོ། །ཤིང་ལས་བྱས་པའམ་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཞུ་བ་ལས། གཏན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། གཏན་པ་ནི་གོས་ལ་བྱ་སྟེ་
གོས་གང་དགེ་འདུན་གྱི་གཏན་པར་བཏིང་བའོ། །ཨུ་པ་ལི་གོས་ནི་གཏན་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དེ་ལ་གདགས་རུང་སྟེ་གཏན་པ་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྨན་བྱ་རོག་རྐང་བཞིན་ནོ། །
བཏགས་པའི་དགོས་པ་བཞི་ཡོད་དེ། བཏིང་བའི་ཚེ་ཆོས་གོས་ཁ་དོག་གཅིག་པ་ལྟར་གཏིང་བ་པོ་རྣམས་བློ་གཅིག་པ་དང། ཆོས་གོས་ལ་སྣམ་ཕྲན་དང་གླེགས་བུ་དུ་མ་གནས་པ་ལྟར་གདིང་བ་པོ་དུ་མའི་ཆོས་གོས་དུ་མའི་བྱིན་རླབས་གནས་
པ་དང། དེར་ཆོས་གོས་གསུམ་བརྐྱང་བ་ལྟར་འདིང་བ་པོ་ལྟུང་བ་བཅུ་བཞི་སོགས་ལ་བག་ཡངས་བྱེད་པ་དང། གཏན་པ་དང་ཆོས་གོས་ཚད་འདྲ་བ་ལྟར་རྙེད་པ་དགེ་འདུན་ལ་ཁྱད་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོད་དེ། སྤང་
ལེབ་བམ་སྦྲོག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཏན་པ་འོག་གཞིའི་མིང་དངོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ས་ལ་ཆོས་གོས་གདིང་བར་མི་བྱའོ། །དེའི་དོན་དུ་གཏན་པ་བྱའོ། །ཤིང་ལས་བྱས་པའམ་སྨིག་མ་ལས་བྱས་པ་གྲུ་
བཞི་གཏོང་པའི་ཕྱིར། ཐ་གུ་གཞུག་པའི་བུག་གཏོང་པ་ནི་དེ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་གོས་ཇི་ཙམ་པར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བཅུ་གཅིག་པ་སྲ་བརྐྱང་བཏིང་བ་བསྐྱང་ཚུལ་ཡོད་དེ། གདིང་བར་བསྐོས་པའི་དགེ་སློང་གིས་སྐྱོད་ལ་དེ་ཤི་བ་

[065A]༄༅། །འམ་བ་བས་ན་སྲ་བརྐྱང་སྲེད་པ་བོ་བསྐོས་ནས་དེས་སྐྱོང་བ་ཡིན་ཅིང། བསྐྱང་ཚུལ་དུས་དུས་སུ་བསང་བསྲད་སྦྲུགས་སོགས་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དུས་དུས་སུ་བསང་པར་བྱ་བསྲད་
པར་བྱ་སྤྲུགས་པར་བྱའོ། །ཁྱིམ་དུ་བ་ཅན་དང་རྡུལ་ཅན་དུ་གཞུག་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཅུ་གཉིས་པ་དབྱུང་པ་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། བཅོས་མའི་དབྱུང་བ་དང། སྲ་བརྐྱང་གི་བྱིན་རླབ་རང་ཞིག་ཏུ་སོང་བས་
རང་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་འབྲལ་གྱི་དབྱུང་བ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་རང་འཇུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་བཅོས་མའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཅོས་མའི་དབྱུང་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་དྲུག་ཡོད་
དེ༑ གང་ཟག་དགེ་འདུན་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་ངོ་བོ་ཆོས་གོས་གསུམ་ལ་དགེ་འདུན་གྱི་ཆོས་གོས་སུ་བྱིན་གྱིས་རླབ་པ་དེ་དབྱུང་གནས་མཚམས་ནང་དེར་བསམ་པ་དབྱུང་ངོ་སོགས་ཀྱིས། ཆོ་ག་གསོལ་གཞིའི་ལས་ཀྱིས། དུས་
དབྱུང་དུས་ལས་སྔ་བར་དང། དུས་སོགས་སུ་ཉ་ཤི་གང་རུང་དང་བསྟུན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གསོ་སྦྱོང་གི་མཐའ་མིན་པ་ལ་མི་བྱའོ། །དབྱུང་བ་ཡང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་འཇུག་འབྲལ་
ལ་གཉིས་ཡང་ཡོད་དེ། དགེ་འདུན་མཐའ་དག་གི་དང། གང་ཟག་སོ་སོའི་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལ་བདུན་ཡོད་དེ། སྲ་བརྐྱང་མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཁྱེར་བ་དང། སྲུང་མཁན་མེད་པར་སྐྱ་རེང་ཤར་བ་དང། བཏིང་བའི་

[065B] བྱེད་པོ་དགེ་སློང་མིན་པར་གྱུར་པ་དང། རེ་བ་ཆད་པ་དང། དུས་མིན་པར་ཤེས་ནས་གསོ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང། འཕེན་པ་ཟད་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། རང་འཇུག་པ་དང་བྲལ་པ་
ནི་སྲ་བརྐྱང་གིས་མཚམས་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང། བྱིན་གྱིས་རློབས་པ་མེད་པར་སོགས་སོ། གཉིས་པ་གང་ཟག་སོ་སོའི་འཇུག་བྲལ་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། མ་མ་སུམ་བཅུའི་རང་འཇུག་བྲལ་དང། གང་ཟག་ཞིང་
མིན་པར་གྱུར་པའི་དེ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་མ་སུམ་ཅུ་ཡོད་དེ། མཚམས་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་མ་མ་བརྒྱད། མཚམས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བའི་མ་མ་བརྒྱད། མཚམས་ལ་རེ་བ་ཡོད་པའི་མ་མ་བརྒྱད། རྙེད་
པར་ཡིད་གཉིས་ཟ་བའི་མ་མ་དྲུག་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མཚམས་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་མ་མ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། སྦྱོར་བས་འགྲོ་བའི་མ་བཞི་དང། ངེས་པའི་མ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་བཞི་ཡོད་དེ། འགྲེལ་མེད་གཅིག་དང་འབྲེལ་
བཅས་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འབྲེལ་མེད་གཅིག་ཡོད་དེ། སྲ་བརྐྱང་བཏིང་བའི་དགེ་སློང་མཚམས་ནང་དུ་ལྡོག་པའི་བསམ་བསམ་འགྲེལ་བས་མཚམས་ལས་འདས་བས་ན་དེའི་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་སྦྱོར་བའི་དུས་ནས་དེས་
ནས་འགྲོ་བ་དེ་སྦྱོར་འགྲོའི་མ་མའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཊཱིཀྐ་ལས། སྦྱོར་བས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དེས་བས་མཚམས་འདའ་ཞིང་འགྲོ་བ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འདིའི་འགྲེལ་བ་ནི་མཚམས་ཀྱི་རྙེད་པ་ལ་རེ་བའི་བསམ་ཡིན་ལ་མཚམས་ལས་འདས་པ་

[066A]༄༅། །ན་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀའི་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དེས་མཚམས་ལས་འདས་བ་ན་དེ་འགྲུབ་པོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བསམ་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
འདིར་མདོ་གཉིས་གསུང་བ་ནི་མཚམས་ལས་འདས་ཀྱང་རྙེད་པའམ་མཚམས་ལ་རེ་བ་ཡོད་ན་མི་འཇིག་པ་དང་མཚམས་མ་འདས་ནའང་མི་འཇིག་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཡོད་ན་མ་ཆད་ཀྱི་བར་དུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ཞིབ་ཆ་འདི་དུ་མར་ཤེས་དགོས་སོ། །སྦྱོར་འགྲོའི་མ་འབྲེལ་བཅས་གསུམ་ཡོད་དེ། དེས་བདག་ཟླ་བ་ལྔར་མཚམས་འདིར་མི་ལྡོག་ལ་རྙེད་པ་ལ་རེ་པ་ཡོད་པས་གཞན་དུ་ཕྱིན་ནས། རྙེད་པ་བྱུང་བ་ལྟ་བུའི་བྱེད་པ་མཐར་ཐུག་
དང། རྙེད་པ་བརླག་པ་ལྟ་བུའི་བརྩམས་པ་ཞིག་པ་དང་རྙེད་པ་མི་ལེན་སྙམ་པ་ལྟ་བུའི་བསམ་ཕ་རྒྱུན་ཆད་པས་དེ་འབྱུང་བ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། བྱེད་པ་མཐར་ཐེག་པ་དང། རྩོམ་པ་ཞིག་པ་དང། བསམ་པ་རྒྱུན་
ཆད་པ་རྣམས་ལ་དེ་གནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྙེད་པ་ལ་རེ་བ་ཡོད་ན་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སྲ་བརྐྱང་དབྱུང་ཡང་དགེ་སློང་དེས་མ་ཐོས་པར་དུ་སྲ་བརྐྱང་གི་ཕན་ཡོན་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དེར་ཉམས་སུ་མ་
མྱོང་བ་དང་ལྡན་བས་ནི་མ་ཐོས་ཀྱི་བར་དུ་ཕན་ཡོན་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་འཇིག་རྒྱུ་མ་བྱུང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དུ་མར་ཤེས་དགོས་སོ། །དེས་བྱེད་མ་འབྲེལ་མེད་གཅིག་དང་འབྲེལ་

[066B] ཁྱད་པར་གཞན་སྔར་དང་འདྲ་བ་ལ་མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་དེ་ལྟར་ངེས་པ་དེ་ངེས་བའི་གོ་དོན་ཡིན་ལ་དེ་བྱུང་བ་ནམ་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་ཊཱིཀྐ་ལས། ངེས་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་ཀྱི་
ཕྱི་རོལ་ཏུ་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་དེ་སྐྱེད་ན་ཡང་ངོ། །ཆོས་གོས་བྱ་བའི་བསམ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་ཉིད་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། འདིས་འབྲེལ་མེད་བསྟན་ལ། འབྲེལ་བཅས་གསུམ་ནི། རྩ་བར་བྱེད་པ་མཐར་ཐུག་པ་དང་སོགས་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཚམས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བའི་མ་བརྒྱད་ཡོད་དེ་སྦྱོར་འགོའི་མང་ཞི་དང། ཐེ་ཚོམ་
ཟ་བའི་མ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེར་ཉིས་རེ་རེ་ལ་ཡང་འབྲེལ་མེད་གཉིས་དང་འབྲེལ་བཅས་གསུམ་གསུམ་ཡོད་པ་སྔ་མ་བརྒྱད་དང་ཐེ་ཚོམ་མ་གཏོགས་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་ཡིད་གཉིས་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་
དང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཊཱིཀྐ་དང་ལུང་གི་འང་དགོངས་བ་ཡིན་ཏེ། ལུང་ལས། མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་ན་དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཅི་ཕྱིར་འོང་བར་བྱ་ཞིང་ཆོས་གོས་བྱའམ། །འོན་ཏེ་ཕྱིར་འོང་བར་མི་བྱ་ཞིང་ཆོས་གོས་མི་
བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་མཚམས་ལས་འདའ་བར་བྱེད་ན་དེའི་སྲ་བརྐྱང་དབྱུང་བ་རང་འཇུག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མཚམས་ཀྱི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་མཚམས་ལ་རེ་བ་ཡོད་པའི་མ་མ་བརྒྱད་

[067A]༄༅། །ཡོད་དེ། འབྲེལ་མེད་གཉིས་དང། འབྲེལ་བཅས་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གཉིས་ཡོད་དེ། དགེ་སློང་དེས་མཚམས་ནང་དུ་ཟློག་སྙམ་པའི་རེ་བ་ཡོད་ཅིང་རྙེད་པ་མི་བྱེད་སྙམ་པའི་གཞན་དུ་
སོང་བ་ན་དགོས་དབང་གིས་དགེ་འདུན་གྱིས་སྲ་བརྐྱང་དབྱུང་བ་ན་དེའི་སྲ་བརྐྱང་མི་འཇིག་པ་གང་ཞིག། དེའི་མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཐོས་པའི་འབྲེལ་མེད་གཅིག་དང། མཚམས་ནང་དུ་ཐོས་པའི་འབྲེལ་མེད་གཅིག་སྟེ་གཉིས་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མཚམས་ལ་རེ་བ་དེ་སྲ་བརྐྱང་གི་རྟེན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། མ་ཐོས་ཀྱི་བར་དུ་ཕན་ཡོན་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་ཞེས་དང། ཡོད་ན་མ་ཆད་ཀྱི་བར་དུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་མེད་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཚམས་ལ་རེ་བ་ཡོད་པའི་འབྲེལ་བཅས་དྲུག་ཡོད་དེ་མཚམས་དང་རྙེད་པ་གཉིས་རེ་བས་དགེ་སློང་དེ་གཞན་དུ་ཕྱིན་ཕན་དགེ་འདུན་གྱིས་དུས་སུ་ཕྱུང་
ཡང་དེའི་སྲ་བརྐྱང་མི་འཇིག་པ་གང་ཞིག། དེ་ལ་མཚམས་ཕྱི་ནང་གིས་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། མ་ཐོས་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་སོགས་བྱུང། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྙེད་པ་ཐོབ་པ་དང་
བརྩམ་པ་ཞིག་པ་དང། བསམ་པ་རྒྱུན་ཆད་པ་གསུམ་དང་མཚམས་ནང་དུ་དེ་གསུམ་སྟེ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་ཡོད་ན་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཆད་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་རྙེད་བ་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་

[067B] མཚམས་དང་རྙེད་པ་གཉིས་ཀང་ཡིད་གཉིས་ཟ་བས་མཚམས་ལས་འདས་པ་དང། དང་པོ་མེད་ཀྱང་མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་གཉིས་ཏེ་གསུམ་དང་མཚམས་ལ་རེ་བ་མེད་ཅིང་རྙེད་པ་ལ་རེ་བས་
མཚམས་ལས་འདས་པ་དང། མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་དེ་སྐྱེས་པ་གཉིས་ཏེ་གསུམ་དང་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཡིད་གཉིས་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་མཚམས་ལ་ཡིད་
གཉིས་ཀྱི་བརྒྱད་དང་རྙེད་བའི་དྲུག་བཤད་དོ། །མ་མ་འམ་མ་དེ་དག་ལུང་དུ་གསུངས་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཆོ་གས་དང་རང་འཇུག་བྲལ་རྣམས་བསྡུས་ནས་བརྒྱད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་གཞི་ལས་མ་མ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྲ་བརྐྱང་ཕྱུང་
བར་འགྱུར་ཏེ། སོང་བ་དང། རྫོགས་པ་དང། ངེས་བ་དང་ཉམས་པ་དང། ཐོས་པ་དང། མཚམས་ལས་འདས་པ་དང། རེ་ཐག་ཆད་པ་དང། སྲ་བརྐྱང་ཕྱུང་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དེ་
དག་ལ་མ་འམ་མ་མ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སུམ་ཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་སྲ་བརྐྱང་དབྱུང་བ་འབྱིན་པ་འམ་སྐྱེད་བས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མ་ལས་བུ་འབྱུང་བ་འམ་མ་མས་བུ་སྐྱེད་བ་བཞིན་ནོ། །ཊཱིཀྐ་ལས། གང་
ཟག་དེའི་སྲ་བརྐྱང་དབྱུང་བ་རང་འཇུག་བ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་བ་དག་གི་མ་དང་འདྲ་ཞིང་མའི་གནས་ལྟ་བུ་དག་ཡིན་བས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དབྱད་བ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དབྱར་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྲ་བརྐྱང་རུང་སྟེ་
[068A]༄༅། །འགྲེལ་བར། དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་དབྱར་ཕྱི་མཁས་ལེན་པ་ལ་རུང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་དང། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལུང་དེ་མ་དག་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་
ཀ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ལུང་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་རྩ་འགྲེལ་གྱིས། གདིང་དུས། དབྱུང་དུས། བཏིང་བའི་ཕན་ཡོན་མེད་པར་བཤད་པ་གསུམ་ཀ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། དང་ངོ་
གྲུབ་སྟེ། ཊཱིཀྐ་ལས། དབྱར་ཕྱི་མ་གནས་པར་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་དགེ་འདུན་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་པའི་དབྱར་གནས་པ་དེ་ལ་དེ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྲ་བརྐྱང་གདིང་བ་དེ་མི་རུང་ངོ་།ཞེས་གསུངས་བ་རྩ་འགྲེལ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་
བ་གྲུབ་སྟེ། དཔྱིད་ཟླར་བཏའི་མདོ་ལ་དུས་ངེས་ཀྱི་སྲ་བརྐྱང་དབྱུང་དགོས་ཤིང་འདས་ནས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་དེའི་དུས་ནི་དཔྱིད་ཟླར་བའི་ཉའོ། །མོད་ལའོ། །ཞེས་དང་ཊཱིཀྐ་ལས། མདོ་ལ་འབྱུང་བའི་དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་ཉ་
ཁོ་ན་ལ་སྲ་བརྐྱང་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེར་ཕྱི་མ་ནི་ཟླ་བ་ལྔ་མ་ཚང་བས་དུས་འབྲེལ་མི་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཊཱིཀྐ་ལས། དེ་དག་ལ་སྲ་བརྐྱང་གདིང་བ་མི་རུང་ཞིང། སྲ་བརྐྱང་
གི་ཕན་ཡོན་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག། བམ་ལྔར་བཤད་ཟེར་བ་ཡང་འདི་དག་མཆན་རྙིང་དཀྱུས་ཤོར་མངོན་ཏེ། དཔེ་རྙིང་ཕལ་ཆེར་ལ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། བཏིང་པའི་ཆོས་གོས་

[068B] མི་འཐད་པར་ཐལ། གཏིང་བའི་ཆོས་གོས་གསུམ་ལ་སྲ་བརྐྱང་གིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གསུམ་གཞན་གྱིས་ལོངས་མ་སྤྱད་བས་ན་སྲབ་དང་གཏན་པར་བརྐྱང་བ་གཉིས་ཀ་ཡིན་
པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་བུ་མོས་ཞུས་པ་ལས། གོས་ཞིག་པ་གཏན་པར་བཏིང་ན་གཏན་པ་བཏིང་བ་མ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་ན་གོས་ཞིག་པ་གང་ལགས། གོས་གང་དགེ་སློང་གི་ལུས་ལ་དེངས་བའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཊཱིཀྐ་ལས། གཟེབ་ཀྱི་སྤྲོག་མའི་ནང་དུ་བརྐྱང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་གཏན་པའི་ཤན་ཤོར་བའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཕྲུག་དུ་མ་གདིང་མི་རུང་བར་
ཐལ༑ དེའི་ཚེ་སྣམ་སྦྱར་དུ་མ་ལ་བྱིན་རླབ་གཅིག་ཆགས་པ་ཡང་མི་འཐད། དུ་མ་ལ་བྱིན་རླབ་ཡང་དུ་མ་ཆགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དང་པོ་གྲུབ་ཅིང། གཉིས་པ་མ་གྲུབ་སྟེ་སྤྱིར་བཏང་ལ་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རེ་རེ་བ་
ལས་བྱིན་རླབ་མི་ཆགས་ཀྱང་འདིར་བག་ཡངས་དང་སྦྱིན་བདག་གི་ཆིད་དུ་གནང་བའི་དབང་གིས་དུ་མའི་བྱིན་རླབ་ཡང་ཆགས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འབྲལ་སྤང་གི་བག་ཡངས་བཞིན། ཤེས་བྱེད་སྤྲོས་ཟིན་ཅིང་སླ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་
དགེ་ཚུལ་དབྱར་ཁས་བླངས་པ་དགག་དབྱེ་བྱས་ཏེ། སྲ་བརྐྱང་གདིང་ཁར་བསྙེན་པར་རྫོགས་ན་སྲ་བརྐྱང་གདིང་མི་རུང་ཟེར་ན། ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་རུང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞུ་བ་ལས། དགེ་ཚུལ་དབྱར་ཚུལ་དུ་ཞུགས་

[069A]༄༅། །པ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ་ཟླ་བ་གསུམ་འདས་པས་གཏན་པ་བཏིང་ན་གཏན་པ་བཏིང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རྩ་བར། མ་སྨྲས་པར་གྲོང་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁོ་བོ་
མ་འོངས་པར་དུ་མ་འབྲིམ་ཞེས་པ་ཁོ་ན་ཟེར་བ་དང། ལ་ལས་དུས་མིན་པར་འགྲོ་བ་ཁོ་ནར་བཤད་པ་དག་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་དུས་མིན་དུ་འགྲོ་བ་དང། མགྲོན་དུ་མ་བོས་པར་འགྲོ་བ་དང་གོས་ ཉང་ངམ་ཀོ་ཁྱིམ།  སློང་
དུ་འགྲོ་བ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། འདུལ་བ་བསྡུས་པ་འགྱུར་སྔ་མ་ལས་དུས་མ་ཡིན་པར་གྲོང་དུ་འགྲོ་བའི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ལུང་གཞི་ལས། ཁྱིམ་
རྣམས་སུ་མགྲོན་དུ་མ་བོས་པར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྙེད་པ་གཅིག་པར་བཤད་པ་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མ་ལྟ་བུའི་རང་འཇུག་བྲལ་དྲུག་དང་
བུ་ལྟ་བུའི་རང་འཇུག་ཉེར་བཞི། དེ་དག་ལམ་བུ་མཚོན་ཚུལ་ཟེར་བ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་སྐད་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་རང་འཇུག་བྲལ་ཉེར་བཞི་མ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ཡན་གཤིན་ཏུ་མི་འཐད། ལུང་རིགས་པ་མ་བུའི་མཚོན་དོན་ཡང་ཤིན་
ཏུ་ཐ་ཆད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། རྩ་བར། རང་འཇུག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ནང་དུ་སྐྱ་རེང་ཤར་བ་དང་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཆད་པའོ། །ཞེས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆད་པའམ་

[069B]མ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས། དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཆད་པར་
འགྱུར་བ་དེ་མ་བསྟན་པས་དེའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདིར་སྐབས་གཞན་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མ་ལྟ་བུའི་ཚིག་དྲུག་ནི་སྦྱོར་བས་འགྲོ་བ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་
མ་གྲུབ་ན། རྩ་བར། མཚམས་ལས་འདས་པ་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆད་པ་དང་མའི་གཞི་མཐུན་མེད་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་མ་ལྟ་བུ་དྲུག་གི་འབྱུང་དུས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
ཊཱིཀྐ་ལས། དུས་གང་གི་ཚེ་མ་ལྟ་བུའི་ཚིག་དྲུག་པོ་དེ་དག་གིས་དེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་དེ་ཆད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མཚམས་ལས་འདས་པན་དེ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་
དུ་སྐྱོན་ཤིན་ཏུ་སླ་ལམ་བརྒྱད་ཀྱང་མི་འཐད་པར་ཐལ་པ་སོགས་འཕེན་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་མ་བརྒྱད་པོ་དེ་ལ་སོང་བའི་མཐའ་ཅན་སོགས་བརྒྱད་བྱས་ནས་དེ་ལ་ཆོས་གོས་མ་བྱས་པའི་ཉི་ཤུ་དང་ཆོས་གོས་བརྩམ་ལ་མ་ཟིན་པའི་ཉི་ཤུ་
དང༑ རེ་བ་ཡོད་པའི་ཉི་ཤུ་དང་རེ་བ་མེད་པའི་ཉི་ཤུ་བཤད་མི་རུང་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་མ་དྲུག་ལ་ཡ་གྱལ་མེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། གྲངས་ངེས་འགལ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལུང་གཞིའི་སྲ་བརྐྱང་འཇུག་བྲལ་གྱི་སྡོམ་ལས་

[070A]༄༅། །མ་བྱས་བ་ནི་ཉི་ཤུ་དང། །བརྩམ་པ་དག་ནི་ཉི་ཤུ་དང། །རེ་བ་ཡོད་པ་ཉི་ཤུ་དང། །རེ་བ་མེད་པ་ཉི་ཤུ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྩ་བར། མ་ཐོས་ཀྱི་བར་དུ་སོགས་དང། ལུང་གཞི་
ལས༑ ཐོས་པའི་མཐའ་ཅན་གྱི་སྲ་བརྐྱང་ཕྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སོགས་ཀྱིས་ཐོས་པའི་མཐའ་ཅན་གྱི་མ་མ་བཤད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་དྲུག་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས་ཀྱང། མ་མ་བརྒྱད་ཀྱི་དྲུག་སྔར་བཤད་
པ་དང། ཐོས་པའི་མ་མ་འདིས་བཤད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེའི་ཐད་ཀྱི་ཊཱིཀྐ་ལས། འདི་ནི་སྲ་བརྐྱང་དབྱུང་བ་ཐོས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡང་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་།གཙུག་ལག་ལ་སྲ་བརྐྱང་དབྱུང་བ་ཐོས་པའི་མཐའ་
ལམ་བྱུང་བ་ནི་བདུན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། བྱིས་པའི་བརྟོལ་གཏམ་མ་སྤྱད་མི་གཙང་དོག་གཅོད་གཞན། ཉེར་མཁོའི་མཁས་གསུང་དོགས་པའི་གཟེར་
བུའི་མགོ། ལུང་རིགས་ཐོ་བས་ཉེར་བཅོམ་ཆ་ཙམ་གྱིས། །ངན་རྟོག་རྣོ་བྲལ་དཔྱོད་ལྡན་རྣར་མི་རྩུབ། །ཐུབ་པ་ཁོ་ནའི་བཅས་དབང་འདུལ་པའི་ལུགས། །ལུང་རིགས་རླབས་ཕྲེང་ཕན་བདེའི་ལྦུ་བ་ཅན། །རང་བློ་རལ་
བར་འཆད་པའི་ཐིག་བཙམ། །ས་གསུམ་རྒུད་པའི་དྲི་མ་སེལ་སླད་བསྒྲུབ། ཅེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།གཉིས་པ་གོས་གཞི་འཆད་པར། མཚོན་གྱིས་མ་དྲས་པའི་གོས་སྤྱད་

[070B] །དྲས་ཤིང་དྲུབ་བ་ཆོས་གོས་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབ་པར་བྱའོ། །སོགས་བྱུང། འདི་ལ་གླེང་གཞི། སྤྱི་དོན་མཐའ་དཔྱད་གསུམ། དང་པོ་ཡོད་དེ། ཆོས་གོས་གསུམ་ཙམ་ཚུར་ཤོག་དུས་ནས་ཡོད་ལ་སྣམ་
ཕྲན་སྣྲེལ་ཞིའི་དྲས་དྲུབ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་འཚོ་བ་པ་གོས་དུར་སྨྲིག་གྱོན་པ་ལ་གླང་པོ་ཆེ་ལས་བབས་ཏེ་ཕྱག་བྱས་རྐང་པར་མགོ་བོས་གཏུགས་པར། འཁོར་གྱིས་དེ་སྟོན་པའི་ཉན་ཐོས་མ་ལགས་འཚོ་བ་པ་
ལགས་སྨྲས་པས། རྒྱལ་པོས་སྟོན་པར་དགེ་སློང་གི་ཆོས་གོས་ལ་གཞན་དང་མི་འཁྲུལ་བའི་མཚན་མ་མཛད་པར་གསོལ་བས། ལུས་འཕགས་ཀྱི་ཞིང་ལྟ་བུའི་དྲས་དྲུབ་བྱེད་པར་གནང་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་ལ་
གོས་ཀྱི་རྒྱུ་རུང་མི་རུང་གི་དང། གོས་སོ་སོའི་རྣམ་བཞག་གི་ཚུལ་དང། ལོག་འཚོ་སོགས་སྤོང་ཚུལ་གྱི་དང། གོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་གནང་པའི་རྣམ་བཞག་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ་མི་རུང་པའི་དེ་ཡོད་དེ། མ་དྲས་
པའི་ཁ་ཚར་ཕུན་ཚར་ཅན་དང་རྒྱུ་དཔག་བསམ་ཤིང་ལས་བྱུང་བ་དང། རབ་ལ་རྔ་བལ་ལས་བྱས་པ་དང། ཁ་དོག་རུང་བས་ཁ་མ་བསྒྱུར་བ་དང། ཁྲ་བོ་སོགས་དང། ཚོན་ཆེན་གྱིས་ཁ་བསྒྱུར་བ། མུ་སྟེགས་ཆ་
ལུགས་སུ་གཏོགས་པའི་སྐྲའི་གཡང་གཞི་སོགས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། སྣམ་བུམ་བྱས་བ་དང་གསོ་མ་ནི་མི་རུང་ངོ། །ཞེས་སོགས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། ཁ་ཚར་དང་ཕུན་ཚར་མཐའ་གཅད་དུ་རུང་གཞེས་

[071A]༄༅། །གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ར་ཕྱར་དང་རྡ་བལ་གྱི་སྣམ་བུ་དང་མུ་སྟེགས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཡང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ་ཁྲ་བོ་མི་
དུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། མི་རུང་བའི་ཚོན་ཆེན་བརྒྱད་ཡོད་དེ། མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་ལས། རྒྱ་སྐྱེགས་ལེ་བརྒན་རྩི་དང་བཙོད། །རྨ་ཤིང་རྩི་དང་མཐིང་ཤིང་མཚལ་།སིནྡྷུ་ར་དང་གུར་གུམ་སྟེ། །འདི་དག་ཚོན་ཆེན་
བརྒྱད་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། རུང་བ་བདུན་ཏེ། བལ་ལས་བྱས་བ་དང་རྩྭ་ཤན་ལས་བྱས་པ་དང། ཉི་འོག་བའི་གོས་དང། རས་གོས་དང། རྩྭ་ཐར་མ་དང། རྩྭ་གོ་ཏམ་བ་ལས་བྱས་པ་དང། རྩྭ་དུ་གུ་ལས་བྱས་
བ་བདུན་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་ལས། བལ་གོས་ཤ་ན་ཉི་འོག་དང། །རས་གོས་དང་ནི་ཟར་མ་དང། །གོ་ཏམ་པ་དང་དུ་གུ་ལ། །ཆོས་གོས་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་བདུན། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། བལ་དང་རས་
སོགས་སྦུ་ཆེ་བ་ལ་ཆོས་གོས་རྣམ་གསུམ་མི་རུང་སྟེ། རྩ་བར་སྦུ་ཅན་ཆོས་གོས་གསུམ་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབ་བར་མི་བྱའོ་།ཞེས་བྱུང། ཡང་རུང་བའང་ཡོད་དེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་གོས་ཀྱི་རྣམ་བ་ཁ་ཚར་ཕུན་ཚར་
མ་བཅད་པ་ལ་ཡང་གཞན་མེད་ན་བྱིན་གྱིས་རླབ་པ་ཆགས་སོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྭ་བ་དང་བེའུ་ཕྲུག་སྤུ་ཆད་བ་དང་ཕྱིང་བ་སོགས་ལ་ཆོས་གོས་དྲས་དྲུབ་མི་རུང་ཡང་ལྷན་ཐབས་རུང་སྟེ། ལུང་གཞི་ལས། དགེ་

[071B]ཕྱིང་བ་ཐམས་ཅད་དང། ལྭ་བ་ཐམས་ཅད་དང། བེའུ་ཕྲུག་ཐམས་ཅད་དང། གླམ་ཐམས་ཅད་དང། གོས་སེང་བོ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྷན་ཐབས་སུ་ཀླན་ཏེ་བཅང་བར་བྱའོ།།
གླེང་གཞི་ནི་མཉན་ཡོད་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། རྣམ་བཤད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཕྱིང་བ་དང་ལྭབ་བལ་ལས་བྱས་པ་སྤུ་ཅན་དང་བེའུ་ཕྲུག་སྤུ་ཅན་ཏེ། གླམ་ལྭ་བ་འཐུག་བོ་དང་སེང་བ་
གོས་ཕྲ་མོ་སྟེ། དེ་དག་མི་དྲ་བར་ལྷན་ཐབས་གླང་ཅིང་དྲུབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཁ་དོག་རུང་བ་གསུམ་གང་རུང་གིས་ཁ་བསྒྱུར་དགོས་ཏེ། ས་ག་ལྷས། སྔོན་པོ་བཙག་དང་དུར་སྨྲིག་རྩི། །འདི་དག་རུང་བའི་ཚོན་གསུམ་སྟེ། །
ཚོན་གཞན་དག་གིས་ཆོས་གོས་ནི། །ཁ་བསྒྱུར་བྱེད་པ་བཀག་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་དཔྱད་བྱ་མང་ཡང་མཐའ་དཔྱོད་དུ་འཆད་དོ། །གཉིས་བ་གོས་སོ་སོ་ལ་འཚོ་བའི་དང། ལྷག་བའི་དང། མཁོ་བའི་
གོས་གསུམ། དང་པོ་ལ་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། སོ་སོའི་ཚད་དང་སྒྲུབ་ཚུལ་དང། བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཆོ་ག། དགོས་བཅང་གི་ཁྱད་བར་དང། བྱིན་རླབས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དྲུག། དང་པོ་ཡོད་དེ། རུང་བ་ཚད་ལྡན་རེ་རེ་བར་གནང་པའི་
ཡོ་བྱད་རང་མིང་གིས་རླབ་བ་དེ་དེ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དབྱེ་ན་བཅུ་གསུམ་ཡོད་དེ། རྩ་བར། སྣམ་སྦྱར་དང། བླ་གོས་དང། མཐང་གོས་དང། ཤམ་ཐབས་དང། ཤམ་ཐབས་ཀྱི་གཟན་དང། རྡུལ་གཟན་དང་
[072A]༄༅། །རྡུལ་གཟན་གྱི་གཟན་དང། གདོང་ཕྱིས་དང། རྣག་གཟན་དང། གཡན་པ་དགབ་པ་དང། སྐྲ་བཟེད་དང། གདིང་བ་དང་དབྱང་གྱི་གོས་རས་ཆེན་དག་བཅང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ གསུམ་པ་ཚད་ལ་ཆོས་གོས་གསུམ་གྱི་དང། ལྷག་མའི་ཚད་གཉིས། ཆོས་གོས་གསུམ་གྱི་ཚད་ཡོད་དེ། བྱིན་གྱིས་རླབ་ཏུ་རུང་གི་སྣམ་སྦྱར་བླ་གོས་མཐང་གོས་གསུམ། ཆེ་ཚད་སྲིད་དུ་ཁྲུ་ལྔ་ཞེང་དུ་ཁྲུ་གསུམ། དེ་
གསུམ་གྱི་ཆུང་ཚད་དེའི་སྲིད་ཞེང་གཉིས་ཀར་ཁྲུ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཕྲི་བ་དང། དེ་གསུམ་གྱི་འབྲིང་ཚད་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་གང་ཞིག། མཐང་གོས་སྲིད་དུ་ཁྲུ་ལྔའམ་བཞི་དང། ཞེང་དུ་ཁྲུ་དོ་དང་མི་གཡོགས་ན་རལ་ག་དབུར་ཆད་བྱ་བ་
དང་ཆུང་དུ་རྒྱབ་ནས་གཡོགས་པས་བུས་མོ་གཉིས་ལྟོ་བ་གསུམ་ཁེབ་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། བྱིན་གྱིས་རླབ་ཏུ་རུང་བ་ཆེན་པོ་དག་ནི་རང་གི་ཁྲུ་གསུམ་དང་ལྔ་དག་གོ་ཆུང་དུ་དག་ནི་གཉིས་ཀ་
ལས་ཕྱེད་ཕྱེད་ཕྲི་བའོ། །འབྲིང་རྣམས་ཀྱི་ཚད་ནི་བར་མའོ་།ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། མཐང་གོས་ནི་དོ་དང་ལྔ་ཡང་ཡིན་ལ། དོ་དང་བཞི་ཡང་ཡིན་ནོ། །མི་གཡོགས་ན་རལ་ཁ་དབུད་ཆད་བྱའོ། །འཁོར་
གསུམ་ཁེབས་པ་ཉིད་ཡན་ཆད་ཀྱང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྣམ་སྦྱར་ལ་སྣམ་ཕྲན་དང་ཚལ་བུའི་སྒོས་དབྱེན་དགུ་ཡོད་དོ། ཆུང་དུ་སྐོར་གསུམ་དང། འབྲིང་སྐོར་གསུམ་དང། ཆེན་པོ་སྐོར་གསུམ་རྣམས་

[072B] རྩ་བར། སྣམ་སྦྱར་གྱི་སྣམ་ཕྲན་དག་ནི་དགུ་ཡན་ཆད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་མན་ཆད་དེ་ཟུང་མ་གཏོགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆུང་དུ་གསུམ་གྱི་སྣམ་ཕྲན་དང་གླེགས་བུའི་གྲངས་ཡོད་དེ། སྣམ་ཕྲན་དགུ་པ་བཅུ་གཅིག་
པ་བཅུ་གསུམ་པ་གསུམ་དུ་བྱ་ཞིང། དེ་གསུམ་ཀའི་སྣམ་ཕྲན་རེ་རེ་ཡང་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བམ་ལྔ་ལས། དང་པོ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྣམ་སྦྱར་རྣམ་པ་དགུ་ལས་གསུམ་པ་དང་པོ་ལ་སྟེ། སྣམ་
ཕྲན་དགུ་པ་དང་བཅུ་གཅིག་པ་དང་བཅུ་གསུམ་བདག་ལའོ། །དེ་དག་གི་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འབྲིང་གསུམ་གྱི་སྣམ་ཕྲན་དང་གླེགས་བུའི་གྲངས་ཡོད་དེ། སྣམ་ཕྲན་བཅོ་ལྔ་བ་དང་བཅུ་བདུན་པ་
དང་བཅུ་དགུ་པ་གསུམ་ཡོད་ཅིང། དེ་གསུམ་ཀའི་སྣམ་ཕྲན་རེ་རེའང་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་བཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བམ་ལྔ་ལས། གཉིས་པ་ལ་ནི་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་བཞི་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣམ་སྦྱར་གསུམ་པ་གཉིས་པ་ལ་
སྟེ༑ སྣམ་ཕྲན་བཅོ་ལྔ་པ་དང་བཅུ་བདུན་པ་དང་བཅུ་དགུ་བ་དག་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་སྣམ་ཕྲན་དང་གླེགས་བུའི་གྲངས་ཡོད་དེ། སྣམ་ཕྲན་ཉེར་གཅིག་དང་ཉེར་གསུམ་དང་ཉེར་ལྔ་བྱེད་ཅིང། དེ་
གསུམ་ཀའི་སྣམ་ཕྲན་རེ་རེའང་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་ལྔ་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བམ་ལྔ་ལས། གསུམ་པ་ལ་ནི་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་ལྔ་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣམ་སྦྱར་གསུམ་པ་གསུམ་པ་ལ་སྟེ། སྣམ་ཕྲན་ཉི་ཤུ་གཅིག་པ་དང་

[073A]༄༅། །ཉི་ཤུ་གསུམ་པ་དང་ཉི་ཤུ་ལྔ་བ་དག་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། བླ་གོས་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གྱི་སྣམ་ཕྲན་དང་གླེགས་བུའི་གྲངས་ཡོད་དེ། གསུམ་ཀ་སྣམ་ཕྲན་བདུན་པ་དང་སྣམ་
ཕྲན་རེ་རེའང་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་བར་བྱེད་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བམ་ལྔར། བླ་གོས་ནི་སྣམ་ཕྲན་བདུན་དང་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐང་གོས་གསུམ་གྱི་སྣམ་ཕྲན་དང་གླེགས་བུའི་གྲངས་
ཡོད་དེ། གསུམ་ཀ་སྣམ་ཕྲན་ལྔ་པ་དང་སྣམ་ཕྲན་རེ་རེའང་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བམ་ལྔར་མཐང་གོས་ནི་སྣམ་ཕྲན་ལྔ་དང་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཆོས་གོས་གསུམ་དྲས་དྲུབ་
བྱེད་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་སྣམ་སྦྱར་ལ་ཡང་དྲ་བ་དང་དྲུབ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སྣམ་སྦྱར་གྱི་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ་སྣམ་སྦྱར་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ལ་གླེགས་བུ་ཕྱེད་བ་ཉེར་ལྔ་གླེགས་བུ་ཚང་མའམ་དཀྱིལ་
འཁོར་ཉེར་ལྔ་བ་བྮིའམ་བརྒྱར་དྲ་བ་དང། ཆེན་པོའི་འབྲིང་ལ་ཕྱེད་པ་ཉེར་གསུམ་དང་གླེགས་བུ་ཚད་མ་ཉེར་གསུམ་པ་བཞི་འམ་དགུ་བཅུ་གོ་གཉིས་སུ་དྲ་བ་དང། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ལ་ཕྱེད་པ་ཉེར་གཅིག་དང་གླེགས་བུ་ཚང་མ་ཉེར་
གཅིག་པ་བྮིའམ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་བཞི་དྲས་ལ་ཕྱེད་པ་དང་ཕྱེད་པ་མཉམ་པ་དང་གླེགས་བུ་དང་གླེགས་བུ་མཉམ་པར་དྲ་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གླེགས་བུ་དང་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དག་མཉམ་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང། བམ་ལྔ་

[073B] གླེགས་བུ་རྣམས་ཀྱང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མཉམ་པར་བྱ་གླེགས་བུ་ཕྱེད་རྣམས་ཀྱང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མཉམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། ཀརྨ་ཤཏཾ་ལས། དྲའོ། །བསྡེ་བ་པོ། །ཟུངས་གདབ་པོ་།ཞེས་དང། རྩ་བར། ཡང་
དྲས་ཤིང་དྲུབ་པ་ཆོས་གོས་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབ་པར་བྱའོ་།ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས་ཀྱང། གླེགས་བུར་དྲས་ཤིང་དྲུབ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་སྣམ་སྦྱར་ལྷག་མའི་དྲས་དྲུབ་ཀྱི་སྣམ་ཕྲན་དང་
གླེགས་བུའི་གྲངས་ཤེས་པར་བྱ། སྣམ་སྦྱར་ལ་དྲས་དྲུབ་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་ཀྱང་དྲས་དྲུབ་དགོས་ངེས་ཡིན་ཏེ། དགོས་ངེས་ཡིན་ཀྱང་རྐྱེན་དབང་གིས་མ་བྱུང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ནད་པ་མ་ཡིན་པའི་དགེ་སློང་གིས་ངེས་པར་
དགུང་ཟ་མི་རུང་ཡང་དེ་ཟ་བ་ཡོད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་སྣམ་སྦྱར་མ་ཡིན་པའི་བླ་གོས་དང་མཐང་གོས་ལ་དྲས་དྲུབ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སྣམ་སྦྱར་མིན་པ་དག་ལ་དྲས་ཏེ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་ངེས་པ་མེད་
དོ༑ ༑ཞེས་དང། ལུང་མ་མོ་ལས། སྣམ་སྦྱར་ནི་ངེས་པར་དྲས་ཏེ་བྱའོ། །བླ་གོས་དང་མཐང་གོས་ནི་ངེས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་དང་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་ལས་ཀྱང། སྣམ་སྦྱར་ངེས་པར་དྲས་ཏེ་བཅང། །གཞན་དག་མ་ངེས་གང་གི་
ཕྱིར༑ ༑འདོད་ཆུང་རང་གི་ཆོས་གོས་ཀྱིས། །ལས་ཀྱི་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཉིས་བ་དྲུབ་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྣམ་སྦྱར་རབ་ལྟ་བུ་ལ་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་ལྔ་ལྔ་སྦྱར་ལ་ཚལ་བུ་བྱ་སྤུ་ནོན་གྱི་ཚུལ་འཐུད་པ་ནི་སྣམ་

[074A]༄༅། །ཕྲན་ཡིན་ལ། རབ་ཀྱི་རབ་ལ་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་ལྔ་སྦྱར་བའི་སྣམ་ཕྲན་ཉེར་ལྔ་འབྱུང། རབ་ཀྱི་འབྲིང་ལ་དེ་འདྲའི་ཉེར་གསུམ་དང་རབ་ཀྱི་ཐ་མར་ཉེར་གཅིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེ་ལྟར་འཐུད་པའི་རྣམ་པ་ལ་སྣམ་ཕྲན་དང་ཚལ་བུ་ཞེས་བྱ་ལ། དྲས་པ་མ་འཐུད་པ་དང་འཐུད་པའི་ལིང་ཚེ་སོ་སོ་བདག་ལ་གླེགས་བུ་དང། དེའི་ཆེ་བ་ལ་གླེགས་བུ་དང་ཆུང་བར་གླེགས་བུ་ཕྱེད་པ་ཞེས་བྱ་རིགས་པའི་ཕྱིར་
དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་སྣམ་ཕྲན་དང་ཚལ་བུ་དང་གླེགས་ཚར་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས། འདིར་སྣམ་ཕྲན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྲིད་དུ་བཏང་བའི་ཚལ་བུ་ལ་བྱའོ་།ཞེས་དང། བམ་ལྔ་ལས། འདིར་སྣམ་
ཕྲན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚལ་བུ་ལ་བྱ་ཡི་གླེགས་བུ་དང་གླེགས་བུ་ཕྱེད་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་བ་ལས། འདི་ཡང་སྣམ་ཕྲན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླེགས་བུ་གཉིས་དང་གླེགས་བུ་ཕྱེད་སྦྱར་བའི་
སྣམ་ཕྲན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སྣམ་ཕྲན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་བ་ལས། གློགས་བུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་
ཕྱེད་དང་གསུམ་ཡོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་ལྔ་སྦྱར་བའི་སྣམ་ཕྲན་གཅིག་དབུས་བྱས་ལ། དེའི་གཡས་གཡོན་དུ་སྣམ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་བཅུ་གཉིས་རེ་སྦྱར་ལ་དབུས་མའི་གླེགས་བུའི་འཕྲོ་ཕྱི་

[074B] དེ་ལྟར་སྦྱར་བས་སྣམ་ཕྲན་དབུས་མའི་གླེགས་བུའི་འཕྲོ་གཡས་གཡོན་གྱི་སྟེང་དུ་ཐོན་ཞིང་གཡས་ཀྱི་སྣམ་ཕྲན་ནམ་ཚལ་རིང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འཕྲོ་གཡས་དང་གཡོན་གྱི་སྣམ་ཕྲན་ནམ་
ཚལ་རིང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འཕྲོ་གཡོན་དུ་ཕྱོགས་བའི་བྱ་སྤུ་ནོན་མཛེས་པ་ཞིག་འོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དབུས་ནས་གཞན་དུ་གླེགས་བུའི་འཕྲོ་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་ལྟ་བ་ཉིད་དང། ཞེས་དང་ཊཱིཀྐ་ལས། ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་
ཞེས་ཟློས་བུར་བྱས་ཏེ། གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་གླེགས་བུ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲོ་ཡང་གཡས་ཕྱོགས་སུ་ཕྱི་བརྒྱུད་དུ་ལྟ་ལ། གཡོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླེགས་བུ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲོ་ཡང་གཡོན་ཕྱོགས་སུ་ཕྱི་བརྒྱུད་དུ་ལྟའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ སྣམ་ཕྲན་གྱི་གླེགས་བུ་སྣྲེལ་ཞིར་དྲུབ་ཚུལ་ཡོད་དེ་སྣམ་ཕྲན་དབུས་མའི་གླེགས་བུ་ཕྱེད་པ་དེའི་གཡས་གཡོན་དུ་གླེགས་བུ་ཚང་མ་ཡོད་པའི་སྣམ་ཕྲན་རེ་སྦྱར། དེ་བཞིན་དུ་སྣམ་ཕྲན་ཕྱེད་པ་དང་ཚང་མ་བསྣོལ་པས་
སྦྱར་བས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སྣམ་ཕྲན་སྣྲེལ་ཞི་ཉིད་དང། ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། སྣྲེལ་ཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣམ་ཕྲན་དེ་དག་གི་ཚལ་བུ་རྣམས་ཀྱི་སྣ་དྲང་ཐང་དུ་མ་བབས་བར་མཐོད་མན་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་
འགྲུས་ཐབས་སུ་འདུག་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་བྱ་འདུལ་དང་ས་པན་དང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་གོས་བྱ་སྤུ་ནོན་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི་ཚལ་བུའི། བ་ཡས་མར་མི་མཐུན་པ་མིན་ཞེས་བླ་མ་མཁས་པ་མང་པོས་

[075A]༄༅། །གསུང་ངོ༑ །སྣམ་ཕྲན་སྦྱར་བ་དེའི་མཐའ་སྐོར་དུ་ཞེང་ཆེ་ཆུང་མཉམ་པས་སྐོར་བ་དྲས་དྲུབ་ལ་ཟུར་དུ་དགོས་ཏེ་རྩ་བར། མཐའ་སྐོར་བ་ཉིད་དག་གིས་སོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས་
མཐའ་སྐོར་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་ཐམས་ཅད་སྐོར་བ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་མཛེས་པའི་ཆེད་ཡིན་ཏེ། གོས་གཞིའི་ལུང་ལས། དེས་སྣམ་བུ་རྣམས་ཁ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་བསྟན་ན། འོན་ཀྱང་མཐའ་
སྐོར་མེད་བས་མཛོས་བར་མ་གྱུར་ནས་མཐའ་སྐོར་བྱས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐའ་སྐོར་གྱི་ཞིང་ཚད་འགྲེལ་ཆུང་ལས་སོར་བཞིར་བཤད། ཚལ་བུའི་ཞེང་ཚད་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་ཡོད་དེ། སྣམ་ཕྲན་ན་དམ་
ནང་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མར་སྦྱར་སྣམ་ཕྲན་ནང་མའི་འཕྲོ་སོར་བཞི་སོགས་མ་སྦྱར་བར་སྟེང་དུ་ཐོན་པ་དེ་དང་གླེགས་བུ་སོ་སོར་འཕྲོ་དེ་ལྟར་ཐོན་པ་དེ་ལ་ཚལ་བུ་ཟེར། དེའི་ཆེ་ཚད་སོར་བཞི་དང། ཆུང་ཚང་ཕྱེད་དང་གསུམ་མམ་
གཉིས་དང་མཐེབ་སོར་གཅིག་ཡིན། དེའི་བར་འབྲིང་ཚད་དུ་འཇོག་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྣམ་ཕྲན་དང་གླེགས་བུའི་ཚལ་བུ་ཐམས་ཅད་ཆགས་ཤིང་གིས་ཚད་མཉམ་པར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་
ཚལ་བུ་དག་ཀྱང་ངོ། །དེའི་ཚད་ཀྱི་ཆགས་ཤིང་བཅད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་དེའི་ཆ་ཚད་ནི་སོར་བཞིའོ། །བྱ་རོག་གི་མཐོ་གང་ཡང་ངོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདི་

[075B]ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས། དེ་ལྟར་བཞག་པའི་མཐེབ་འཛུབ་གཉིས་ཀྱི་རྩེ་མོའི་བར་གྱི་ཚད་ནི་བྱ་རོག་གི་མཐོ་གང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དངོས་སུན་སོར་བཞི་ཁོ་ན་ཡོད་དེ། རྣམ་པ་
གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ཆུང་ཚད་ནི་སོར་གཉིས་སམ་ཕྱེད་དང་གསུམ་མམ་མཐེབ་སོར་གཅིག་གོ་ཞེས་དང། བམ་ལྔ་ལས། ཆུང་ཚད་ནི་སོར་གསུམ་མམ་ཕྱེད་
དང་གསུམ་མམ་མཐེབ་སོར་གཅིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་ཊཱིཀྐ་ལས་ཀྱང་ངོ། །བཞི་བ་གྲུབ་སྟེ། བམ་ལྔ་ལས། འབྲིང་ཚད་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་ཚལ་བུའི་ཞེང་ཚད་དེ། དེ་ནི་གོས་ཀྱི་གཞི་
ཕྲན་ཚེགས་ལ་སོགས་བའི་སྐབས་ནས་བྱུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ལུང་ལས། ཆུང་འབྲིང་ཚད་བཤད་ཚུལ་གཉིས་སྣང་ངོ། །དེས་སྣམ་སྦྱར་ལྷག་མ་རྟོགས་བར་བྱའོ་།སྣམ་སྦྱར་ལ་ཡང་ལྷན་
ཐབས་ཡང་ཡོད་དེ། ཆོས་གོས་གསུམ་ཀའི་རྒྱུའི་བྱིན་རླབས་སྔགས་ལས་ཡང་ན་འདི་ལ་ལྷན་ཐབས་སུ་གླན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞི་འགྲེལ་ལས། ཡང་ན་འདི་ལ་ལྷན་ཐབས་སུ་ཀླན་ནོ། །ཞེས་བྱ་
བ་ནི་ཆོས་གོས་མ་དྲས་བའི་སྟེང་དུ་གཞན་གྱི་སྣམ་ཕྲན་དང་གླེགས་བུ་དང། གླེགས་བུ་ཕྱེད་ཀྱིས་ལྷན་ཐབས་སུ་ཀླན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྷན་ཐབས་སྦྱོར་ཚུལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །བླ་གོས་དང་མཐང་
[076A]༄༅། །གོས་ཀྱི་ཚད་དང་དྲས་དྲུབ་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། བྱིན་གྱིས་རླབས་རུང་དེ་གཉིས་ཆེ་ཚད་ཞེང་ཁྲུ་གསུམ་དང་མཆུར་ཁྲུ་ལྔ་དང་ཆུ་འཆང་ཞེང་དུ་ཁྲུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་དང་མཆུར་ཁྲུ་ཕྱེད་དང་ལྔ་ཡིན་ལ་དེའི་བར་
འབྲིང་ཚད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་ལས། བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་རུང་བ་ཆེན་པོ་དག་ནི་རང་གི་ཁྲུ་གསུམ་དང་ལྔ་དག་གོ་ཞེས་དང་བམ་ལྔ་ལས་ཀྱང། སྣམ་སྦྱར་དང་བླ་གོས་དང་མཐང་གོས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་རུང་
བ་ཆེན་པོ་དག་ནི་ཚད་གཅིག་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་ཊཱིཀྐ་དང། གཞི་འགྲེལ་ཀུན་མཐུན་པས་སྐྱོགས་བཤད་མི་བྱའོ་།བླ་གོས་ཀྱི་མཐའ་སྐོར་མ་གཏོགས་ལྷག་མ་གླེགས་བུ་ཚང་མ་བཅུ་བཞི་བྱེད་པ་
བདུན་དང། ཉེར་གཅིག་ཏུ་དྲས་ཤིང། གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་པ་བྱ་སྤུ་ནོན་དུ་སྦྱར་བའི་སྣམ་ཕྲན་བདུན་གྱི་གཅིག་དབུས་དེའི་བློར་གླེགས་བུའི་འཕྲོ་གཡས་སུ་ལྟ་བའི་སྣམ་ཕྲན་གསུམ་དང་གཡོན་དུ་གླེགས་བུའི་འཕྲོ་
གཡོན་དུ་ལྟ་པའི་སྣམ་ཕྲན་གསུམ་སྦྱར་དེ་ཀུན་གྱི་མཐའ་ལྕགས་རིས་སྐོར་བ་ཡིན་ཏེ། བླ་གོས་ལ་ཚད་གསུམ་ཡོད་སྣམ་ཕྲན་བདུན་པ་དང། གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་པ་ཁོ་ནར་བྱིན་རླབས་སྔགས་ལས་
བཤད་པ་མ་གཏོགས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བམ་ལྔ་ལས། བླ་གོས་ནི་སྣམ་ཕྲན་བདུན་དང། གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་པའོ། ཞེས་དང། དེ་བྱིན་རླབས་སྔགས་ལས། སྣམ་ཕྲན་བདུན་པར་བགྱི་སྟེ་

[076B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐང་གོས་ཀྱི་ཚད་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། ཞེང་དུ་ཁྲུ་དོ་དང་མཆུར་ཁྲུ་ལྔ་དང་ཞེང་དུ་ཁྲུ་དོ་མཆུར་ཁྲུ་བཞི་ཡང་རུང་ཞིང་འཁོར་གསུམ་ཁེབས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། མཐང་གོས་ནི་དོ་དང་ལྔ་ཡང་ཡིན་ལ། དོ་དང་བཞི་ཡང་ཡིན་ནོ། །འཁོར་གསུམ་ཁེབས་པ་ཉིད་ཡན་ཆད་ཀྱང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡང་སྒྲ་སྔ་མས་བྱིན་གྱིས་རླབ་རུང་གི་མཐང་གོས་
གསུམ་དུ་མ་ཟད་པ་ཡང་བཤད་ལ། ཡང་སྒྲ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་སྔ་མ་སྔ་མར་མ་ཟད་འདི་ཡང་རུང་བར་བཤད། དྲས་དྲུབ་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། ལྕགས་རིས་མ་གཏོགས་པའི་ཚད་དེ་གླེགས་བུ་ཚང་མ་ལྔ་དང། གླེགས་བུ་ཕྱེད་པ་ལྔ་སྟེ་
བཅུར་དྲས་ཤིང། གླེགས་བུ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་འཐུད་པས་སྣམ་ཕྲན་ལྔ་དང། གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་སྦྱར་ཞིང། མཐའ་ལྕགས་རིས་སྐོར་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མཐང་གོས་ཀྱི་ཚད་གསུམ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་
སྣམ་ཕྲན་དང། གླེགས་བུ་ལུགས་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་གཞི་ལས། སྣམ་ཕྲན་ལྔར་བགྱི་སྟེ། གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པར་བགྱིའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བླ་གོས་དང་མཐང་གོས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་
ཕྲན་བྱིན་རླབས་ཀྱི་སྔགས་ལས་གཞན་དུ་གསལ་བར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་འགྲེལ་ལས། དེ་གཉིས་ཀྱི་གོས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་སྔགས་དེ་འདི་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ཡི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། བླ་གོས་དང་མཐང་

[077A]༄༅། །གོས་གཉིས་ཀྱི་སྣམ་ཕྲན་གྱི་ཚད་ནི་སྣམ་སྦྱར་གྱི་ཚེད་ལྟར་གང་དུའང་བཀའ་མ་སྩལ་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་མཐང་གོས་ཀྱིས་ལུས་མི་གཡོགས་ན་རལ་ག་དཔུང་ཆད་བྱ་ཞིང་མཐའ་གཅིག་
ཏུ་མ་ངེས་ཏེ། རྩ་བར། མི་གཡོགས་ན་རལ་ག་དཔུང་ཆད་བྱའོ་།ཞེས་དང། བམ་ལྔ་ལས། གང་གི་ལུས་ཆེ་ཆེས་པས་མཐང་གོས་ཀྱི་ཚད་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་གཡོགས་ན་རལ་ག་དཔུང་ཆད་བྱ་སྟེ་ཁེབས་པར་གཡོགས་པར་
བྱའོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལས་ཆོག་ཆེན་མོར་རལ་ག་དཔུང་ཚད་ནི་ཚད་ལ་ངེས་བཟུང་ཆེ་བ་མེད་ཀྱང་མཐང་ཤམ་གྱི་ཕྱེད་ལས་ཆེ་བ་མི་རུང་བ་འདྲ་ཞིང། མཚོ་ཊཱིཀ་ལས། རལ་ཁ་དཔུང་ཆད་ནི་རྒྱ་ཁྱོན་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་
ལོགས་སུ་བྱིན་གྱིས་རླབ་སྟེ་སྒྲོ་གུ་འམ་གཟུངས་ཀྱིས་འཐུང་པའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ལ་ཞིབ་ཆ་ཅུང་དགོས་པར་མངོན་ནོ། །སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། ཆོས་དོན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་
མཐུན་པའི་གོས་ཡིན་ལ་ཁྱིམ་པ་མུ་སྟེགས་སོགས་དང་མ་ཡིན་པས་ཆོས་གོས་དང་སྣམ་ཕྲན་དང་གླེགས་བུ་དུ་མ་སོ་སོར་རམ་ཀུན་ཏུ་སྦྱར་བས་ན་སྣམ་སྦྱར་དང། བླ་སྟེ་སྟོད་དམ་གོང་དུ་གྱོན་པའི་གོས་ཡིན་པས་ན་བླ་
གོས༑ མཐང་སྟེ་སྨད་དམ་ནང་དུ་གྱོན་པའི་གོས་ཡིན་བས་ན་མཐང་གོས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས་ཁྱིམ་བདག་གཞན་དང། ཞེས་པ་ནས། འདི་དག་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་མཐུན་

[077B] འདི་དག་ཉོན་མོངས་འབར་བ་དང་མཐུན་པ་མིན་པ་དང། ངུར་སྨྲིག་འདི་དག་གིས་དཀྲིས་ཤིང་གཡོགས་ན་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པར་བྱ་བ་དང་སོགས་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་གསུམ་ཊཱིཀྐ་ལས་བཤད་དོ། །གཉིས་
པ་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ལྷག་མའི་ཚད་དང། སྦྱོང་ཚུལ་ཡོད་དེ་ཤམ་ཐབས་ནི་ཉིན་མོ་མཐང་གོས་ཀྱི་འོག་ཏུ་གྱོན་པ་དང། ཤམ་ཐབས་ཀྱི་གཟན་ནི་མཚན་མོ་མཐང་གོས་ཀྱི་འོག་ཏུ་གྱོན་པ་དང་ཚད་མཐང་གོས་དང་འདྲ། རྡུལ་གཟན་
ནི་ཉིན་མོ་སྟོད་དུ་གྱོན་པ་དང། རྡུལ་གཟན་གྱི་གཟན་མཚན་མོ་སྟོད་ལ་གྱོན་པ་དེ་གཉིས་ཚད་བླ་གོས་དང་འདྲ་ལ། མ་དྲས་པའི་སྟོད་གཡོགས་ཆེ་བ་སྲིད་དུ་ཁྲུ་བཅུ་གཉིས་ཞེང་དུ་ཁྲུ་གསུམ་དང། ཆུང་ཚད་བླ་གོས་ལྟ་བུ་དང། མ་
དྲས་པའི་སྨད་གཡོགས་ཀྱི་ཆེ་ཚད་སྲིད་དུ་ཁྲུ་བདུན་དང་ཞེང་དུ་ཁྲུ་དོ་དང་ཆུང་ཚད་མཐང་གོས་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཁྱིམ་པའི་སྟོད་གཡོགས་དང་སྨད་གཡོགས་ཞེས་བྱ་ཞིང་འབྲིང་ཚད་མི་འོང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་བཞི་ཡང་
གྲུབ་སྟེ། མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་ལས། རྡུལ་གཟན་མཐང་གོས་མེད་པར་ནི། །ཆོས་གོས་ཆེན་པོ་ལོངས་མི་སྤྱད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་གྲུབ་སྟེ། ས་ག་ལྷས། ཁྲུ་ནི་བཅུ་གཉིས་སྟོད་གཡོགས་
གསུམ། སྨད་གཡོགས་ཀྱང་ནི་བདུན་དང་གཉིས། རེ་ཞིག་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི། །སྟོད་གཡོགས་སྨད་གཡོགས་ཞེས་སུ་གསུངས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེས་སྟོད་གཡོགས་སྨད་གཡོགས་མ་དྲས་པ་

[078A]༄༅། །ཆེ་ཚད་དང་ཐ་སྙད་བསྟན་ཅིང། ཆུད་ཚད་འཆད་པར་ས་ག་ལྷས། ཁྲུ་ནི་ལྔ་གསུམ་སྣམ་སྦྱར་ཏེ། གཉིས་རིམ་སྟོད་གཡོགས་དག་ཀྱང་ངོ། །ཁྲུ་ནི་ལྔ་དང་གཉིས་པོ་དག་རེ་ཞིག་བསྟན་
པའི་སྨད་གཡོགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཇི་སྐད་དུ་རྗེ་འདུལ་འཛིན་གྱི་གཞི་གསུམ་ཆོག་ལས། མ་དྲས་པའི་སྟོད་གཡོགས། ཞེས་པ་ནས། མ་དྲས་པའི་སྟོད་གཡོགས་སྨད་གཡོགས་གཉིས་ལ་
འབྲིང་ཚད་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འཚོ་བའི་དེ་ཡོད་དེ། གདོང་ཕྱིས་ནི་གདོང་ལག་ཕྱི་བ་རུང་བས་ཁ་བསྒྱུར་བ་ཚད་ཁྲུ་གང་སྲིད་ཞེང་དུ་ལྡན་པ་དང། རྣག་གཟན་ནི་དགེ་སློང་རྣག་ནད་ཅན་གྱིས་
ཤ་ལ་སྦྱར་ཏེ། བགོ་བའི་གོས་ཅི་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་དང། གཡན་པ་དགབ་པ་ནི་གཡན་པའི་ནད་ཅན་གྱིས་ཤ་ལ་སྦྱར་ཏེ། བགོ་བའི་གོས་ཡིན་ལ་ཚད་སྲིད་དུ་ཁྲུ་དྲུག་ཞེང་དུ་ཁྲུ་གསུམ་ཡིན། སྐྲ་བཟེད་ནི་སྐྲ་བྲེགས་པའི་
ཚེ་གྱོན་པའི་གོས་ཡིན་ལ་སྲིད་དུ་ཁྲུ་གསུམ་ཞེང་དུ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཡོད་པ་དང། གདིང་བ་ནི་གནས་མ་ལ་སྐྱབ་པའི་ཆེད་དུ་གནང་བ་ཚད་སྲིད་དུ་ཁྲུ་གསུམ་ཞེང་དུ་ཁྲུ་དོ་དང་སོར་དྲུག་ཡིན་ལ་དེས་མི་ཆོག་ན་སྲིད་དུ་ཁྲུ་ཕྱེད་དང་དོ་
སྐྱེད་པ་དང། དབྱར་གྱི་གོས་རས་ཆེན་ནི་ཆར་སྐྱབས་པའི་ཆེད་དུ་གྱོན་པ་ཡིན་ལ། ཚད་སྲིད་དུ་ཁྲུ་དགུ་ཞེང་དུ་ཁྲུ་གསུམ་དང་སོར་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པ་དང། དེ་དག་ཐམས་ཅད་རུང་བའི་ཚོན་གྱིས་ཁ་བསྒྱུར་དགོས་པའི་

[078B] དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གདོང་ཕྱིས་བཅད་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། ས་ལྷས། གདོང་དང་ལག་པ་ཕྱི་བ་སྟེ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟ། རྩ་བར། ལུས་རྣག་འཛག་པས་རྣག་གཟན་ནོ། །དེ་ཆོས་
གོས་ཀྱི་ནང་དུ་བགོའོ། །སོགས་བྱུང། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་ག་ལ་ན་བདག་བ་བའིོ། །ཁྲུ་དྲུག་དང་གསུམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། ཕྲེང་རྒྱུད་ལས། སྲུང་བའི་དོན་དུ་སྐྲ་
བཟེད་ནི། ཞིང་དུ་ཁྲུ་ནི་ཕྱེད་དང་གཉིས། །སྲིད་དུ་ཁྲུ་ནི་གསུམ་ཡིན་ཏེ། །ལྷག་པར་རྟག་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གདིང་བའིོ། །འདིའི་ཚད་ནི་སྲིད་དུ་ཁྲུ་གསུམ་མོ། །མི་ཆོག་ན་ཁྲུ་
ཕྱེད་དང་དོ་མན་ཆད་སྐྱེད་དོ། །འདིའི་ཞེང་དུ་ནི་ཁྲུ་དོ་དང་སོར་དྲུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་དབྱར་གྱི་རས་ཆེན་གྱིའོ། །དགུ་དང་གསུམ་དང་སོར་བཅོ་བརྒྱད་དོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདུན་
པ་གྲུབ་སྟེ། རུང་བས་ཁམ་བསྒྱུར་བ་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ཁ་གཡོགས་ཙམ་ཡང་བཅད་ན་ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སྔོན་པོ་འམ་དམར་པོ་འམ་ངུར་སྨྲིག་གི་ཁ་མ་བསྒྱུར་བ་རང་གི་གོས་ཐ་ན་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ཁ་གཡོགས་སྣོད་དང་རྐང་
པའི་འབོབ་དང་སྐ་རགས་དག་གི་བསྒོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆར་གོས་སོགས་ཁ་མ་བསྒྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་མི་རུང་ངོ། །དེས་ན་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། དངོས་སྔར་བཤད་བཅུ་

[079A]༄༅། །གསུམ་དང། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཕྲན་ཚེགས་ཞྭ་སྐ་རགས་ལྷམ་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ཤུ་བ་ཁ་གཡོགས་རམ་ཕྱིས་སམ་ཕོར་ཕྱིས་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཁྲུ་ཡང་འདུལ་བར་
གསུམ་བཤད་དེ། རྡུལ་ཁྲུ་དང་ལུས་ཁྲུ་ལག་ཁྲུ་གསུམ་ཡོད་ཅིང་དེས་གཞལ་བའི་སྒོ་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། རྩ་བར། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང། རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང། ཆུ་དང་ལྕགས་དང་
རི་བོང་དང། ལུག་དང་གླང་དང། ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་དང། སྲོ་མ་དང་ཤིག་དང། ནས་དང་སོར་རྣམས་ནི་སྔ་མ་དྲུག་ལས་ཕྱི་མའོ། །སོར་བཞི་དྲུག་ལ་ཁྲུ་གང་ངོ། །ཁྲུ་ཕྱེད་དང་བཞི་ལ་ནི་མིའི་སྲིད་དོ། །ཁྲུ་བཞི་
ལ་གཞུའོ། །དེ་ལྔ་བརྒྱ་ལ་རྒྱང་གྲགས་སོ། །དགོན་པའི་དང་པོ་ནི་དེའི་མཐའ་འོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཛོད་དང་འདིའི་དྲུག་རྩིས་དང་བདུན་རྩིས་ནི་རགས་ཞིབ་དང་ཆུ་ལྕགས་གོང་འོག་གི་རྡུལ་གཉིས་ཡང་མི་གཅིག་
བར་བྱའོ། །གཞན་སླ། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། རྩ་བར། ཁྲུའི་དོན་ནི་ལུས་ཀྱི་ཆ་བདུན་ལས་གཉིས་སོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཊཱིཀྐ་ལས། ཁྲུ་ནི་གྲུ་མོ་ནས་གུང་མོའི་རྩེ་མོའི་བར་རོ། །ཞེས་སོ་།བཞི་པ་གྲུབ་
སྟེ༑ མཚོ་ཊཱིཀ་ལས། རྡུལ་ཁྲུ་ལུས་ཁྲུ་ལག་ཁྲུ་སྟེ། །ཁྲུ་གསུམ་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་པར་བྱ། །རྡུལ་ཁྲུས་གཞལ་བར་བྱ་བ་ནི། །ཁང་བའི་ཚད་དང་ཁྲི་རྐང་ཚད། །གདིང་བ་གཡན་དག་པར་ས་ཆེན་ནོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་ཆོས་གོས་

[079B] །ལུས་ཁྲུའམ་ལག་ཁྲུས་གཞལ་བ་སྟེ། །ལུས་རིང་ཧ་ཅང་ལག་ཐུང་དང། །དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཆོས་གོས་རྣམས། །རང་གི་ལུས་ཁྲུ་ཁོ་ནས་གཞལ། །ལུས་ཚད་ལག་ཚད་འཚམ་པ་ཡིས། །ལག་ཁྲུས་ཀྱང་ནི་གཞལ་དུ་རུང། །
ཞེས་སོ། །བཞི་པ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཡོད་དེ། ཡུལ་དགེ་སློང་ཁྱད་པར་བདུན་ལྡན་གྱི་མདུན་དུ། ཕྱག་གམ་གུས་པས་སྙན་གསན་དང། དེ་ནས་གོས་བལྟབ་བ་རང་གི་ཕྲག་པར་བཀལ་བའི་སྣེ་ནས་གཉིས་ཀས་འགྲེང་སྟེ་
བཟུང་ནས། བཙུན་པ་དགོངས་སུ་གསོལ་བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ཆོས་གོས་བགྱིས་ལགས་པ་རུང་བ་སྤྱད་པར་འོས་པ་འདི་ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབ་པོ་གསུམ་བརྗོད་དེ། ཐབས་ལེགས་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་
དུ་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་སོ་སོར་བརྗེས་ལ་བྱིན་རླབ་བྱ་ཞིང་ལྷག་པ་རྣམ་བརྟགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཡང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་ག་ལྷས་རང་དང་ཆོ་གས་བྱིན་རླབས་ནས། དེ་ལས་གཞན་རྣམས་བརྟགས་ནས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། དེ་དག་བྱིན་རླབས་ཀྱི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་བྱས་པས་འཆད་འཇོག་གི་ལྟུང་བ་མི་འབྱུང་བ་དང། བྱིན་རླབས་ཀྱི་གོས་དེ་མེད་པའི་ཉེས་པ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། སྣམ་སྦྱར་སོགས་དངོས་མེད་ན་རྒྱུའི་བྱིན་རླབས་
ལ་གཞན་སྔར་ལྟར་བྱས་ཏེ། བཙུན་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ཆོས་གོས་འདི་སྣམ་སྦྱར་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབ་བོ་འཚལ་ལ་བར་ཆད་མ་བྱུང་ན་སྣམ་ཕྲན་དགུ་པ་ལ་སོགས་པར་བགྱིས་ཏེ་
[080A]༄༅། །གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པར་བགྱིའོ་།བཀྲུའོ། །བསྐྱང་ངོ། །དྲའོ། །བསྡེབ་པོ། །གཟུང་གདབ་པོ། །དྲུབ་པོ། །ཁ་བསྒྱུར་རོ། །ཡང་ན་འདི་ལ་ལྷན་ཐབས་སུ་གླན་
ནོ༑ ༑རྐྱེན་དུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བགྱི་སྟེ། ཆོས་གོས་འདི་ནི་རུང་བ་སྤྱད་པར་འོས་པའོ། །ཞེས་བ་དེ་ཡིན་ལ་ཐབས་ལགས་ཀྱང་ངོ་།བླ་གོས་ལ་སྣམ་ཕྲན་བདུན་པ་དང། གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་པ་ཞེས་དང། ཆོས་གོས་
བླ་གོས་སུ་བྱིན་གྱིས་རླབ་བོ། །ཞེས་དང། མཐང་གོས་ལ་མཐང་གོས་སུ་བྱིན་གྱིས་རླབ་པོ། །ཞེས་དང། སྣམ་ཕྲན་ལྔ་པ་དང་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་མེད་ན་ཤཱ་རིའི་བུ་མདུན་དུ་
དམིགས་ལ་ལྷ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་སོགས་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་པའི་ཡོ་བྱད་དང་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་སྔག་བསྐྱར་སླའོ་།ལྔ་པ་དགོས་བཅང་གི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྤྱིར་འདུ་ཤེས་ལྔ་
དང༑ ཁྱད་པར་དུ་ལུས་ལ་རྨ་དང་ངོ་ཚ་བའི་གནས་དང་གོས་ལ་རྨ་དཀྲིས་དང་ངོ་ཚ་སྒྲིབ་བྱེད་དང་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་བྱིན་རླབ་དང་དགེ་སྦྱོང་གིས་དྲན་པ་གསོ་བ་སོགས་དྲན་པ་དང་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རང་གི་ཡིན་པའི་བསམ་
བས་དང། ལྷག་པའི་ཡོ་བྱད་གཞན་གྱི་ཡིན་བསམ་པ་དང། མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་རང་གཞན་ཐུན་མོང་དུ་དབང་བའི་སེམས་ཀྱིས་འཆད་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་བྱིན་རླབས་འཇིག་རྒྱུ་བཞི་ཡོད་དེ། སྔགས་ཀྱིས་

[080B] རྟེན་ཞིང་མ་ཡིན་པས་དང། གོས་ཞིང་མ་ཡིན་པས་དང། གཞན་ལ་བྱིན་པས་འཇིག་པ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གོས་ལའང་གཉིས་ཡོད་དེ། དངོས་ནི་སྣམ་སྦྱར་སོགས་བཅུ་གསུམ་གང་རུང་ལྷག་པ་ལྟ་བུ་དང་ལྷག་
པའི་གོས་ཕྲན་ཚེགས་ཞྭ་དང་སྐ་རགས་ལྷག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་མེད་མི་རུང་མིན་ཡང་སྐྱིད་བདེ་བ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་ཤིག་དང་སྲོམ་མང་བ་དང། རྡུལ་དང་དྲི་མ་མང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་བརྟགས་བྱས་
ནས་འཆད་པའི་ཕྱིར། མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་ལའང་དངོས་དང་ཕྲན་ཚེགས་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི། འཚོ་ལྷག་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་རས་ཡུག་དང་ཡུག་གོས་ཡུག་སོགས་དང། རིང་འགག་
དང་བེམ་པོ་སོགས་དང། གོས་སུ་ངེས་པ་མེད་པ་ཁྲུ་གང་དུ་ལོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང། གཉིས་པ་ཕྲན་ཚོགས་ནི། རས་ཁ་ཕྱེད་དང་དར་ཁ་ཕྱེད་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བླ་གོས་གསུམ་ཡོད་ན་གཅིག་
འཚོ་བའི་དང། གཅིག་ལྷག་པའི་དང། གཅིག་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་དུ་བརླབ་དགོས། བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཆོ་ག་གཞི་གསུམ་ཆོ་ག་ལྟར་བྱའོ་།གསུམ་པ་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་ལོག་འཚོ་ལྔ་སྤང་དགོས་ཏེ། ཚུལ་འཆོས་དང་
ཁ་བསགས་དང། གཞོགས་སློང་དང། ཐོབ་ཀྱིས་མཇལ་དང། རྙེད་པས་རྙེད་པ་འཚོལ་བ་ལྔ་སྨད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཚུལ་འཆོས་རྙེད་དང་བཀུར་སྟིའི་ཕྱིར། །དབང་པོ་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཁ་

[081A]༄༅། །བསགས་རྙེད་དང་བཀུར་སྟིའི་ཕྱིར། །ཚིག་འཇམ་སྙན་པར་སྨྲ་བའོ། །གཞོགས་སློང་དེ་ནི་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གཞན་གྱི་རྫས་ལ་བསྔགས་བྱེད་པ། །ཐོབ་ཀྱིས་མཇལ་པ་རྙེད་
པའི་ཕྱིར། །མངོན་སུམ་གཞན་ལ་སྨོད་བྱེད་པ། །རྙེད་པས་རྙེད་པ་རྣམས་འདོད་པ། །སྔར་ཐོབ་པ་ལ་བསྔགས་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལོངས་སྤྱོད་པར་གནང་ཚུལ་ཡོད་དེ་སྣམ་སྦྱར་གྱོན་
དུས་བརྒྱད་སོགས་དང། ཤམ་ཐབས་གྱོན་ནས་ཐམས་ཅད་རུང་བ་དང། དགེ་སློང་གིས་མིན་པར་གོས་རེ་རེ་བས་ཟས་ལ་སྦྱང་མི་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ས་ག་ལྷས། སྣམ་སྦྱར་དགེ་སློང་འདུས་པ་དང། །ཟས་
དང་མཆོད་རྟེན་ཕྱག་བྱེད་དང། །གྲོང་སོགས་འཇུག་ལ་བགོ་བྱ་ཡི་།གཞན་དག་ཏུ་ནི་དགག་པ་མཛད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ས་ག་ལྷས། ལྔ་པ་ཤམ་ཐབས་ལུས་གྱོན་ནས། །བྱ་བ་མཐའ་དག་བྱེད་
པར་རུང། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ས་ག་ལྷས། ཟས་ལ་ནད་པ་མ་གཏོགས་པར། །གོས་གཅིག་པ་ནི་བཀག་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གོས་སོགས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་གནང་ཚུལ་ལྔ་ཡོད་དེ། མི་སློབ་པ་བདག་
པོའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱོད། འཕགས་པ་སློབ་པ་བྱིན་པ་ལེན་པའི་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཅིང་ཐོས་སོགས་ལ་བརྩོན་པ་གནང་བའི་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ཡང་ལེ་ལོ་ཅན་སོགས་ཀྱིས་བུ་ལོན་གྱིས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བས་ལྕགས་གོང་

[081B]དང་པོ་གསུམ་གྲུབ་སྟེ། དགེ་ཚུལ་གྱི་ལོ་དྲི་ལས། མི་སློབ་པ་ནི་བདག་པོར་བཤད། །སློབ་པ་བྱིན་པ་ལེན་པ་ཡིན། །བསམ་གཏན་འདོན་དང་ལྡན་པ་ནི། །རྗེས་སུ་གནང་
རྣམས་དཀའ་ཐུབ་ཅན། ཞེས་དང། རྩ་བར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསམ་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་གོས་ཀརྛ་པཎ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་རི་བ་དང། ཟས་རོ་བརྒྱ་བ་དང། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལྔ་བརྒྱ་
བ་ཡང་འོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ལེ་ལོ་ཅན་ལ་ནི་བླངས་པ་དང་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་བུ་ལོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀ་ལས། ཚེ་རབས་གཞན་ལ་སྦྱིན་བདག་དེ་ལ་དབྱ་འཇལ་ལམ་དེའི་
བྲན་གཡོག་དང་ཕྱུགས་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ལུང་ལས་ཞིང་པ་ལྔ་བརྒྱ་དང་རྨོན་གླང་ལྔ་བརྒྱར་སྐྱེས་པར་གསུངས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ལྟར་རོ། །ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ཚུལ་
ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ལུང་རྣམ་འབྱེད་ལས། ལྕགས་གོང་མེ་ལྕེ་འབར་པ་དག་ཟོས་པར་གྱུར་པ་མཆོག་ཡིན་གྱི། །ཚུལ་འཆལ་ཡང་དག་མི་སྡོམ་པས། །ཡུལ་འཁོར་བསོད་སྙོམས་ཟ་བ་མིན་
ཞེས་དང། དཀོན་བརྩེགས་ལས། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་དག་གིས་།ཆོས་གོས་རབ་ཏུ་གྱོན་གྱུར་ཀྱང། །དད་པས་སྦྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་པས། །ཐུ་ལུམ་འབར་བ་མིང་པ་འདྲ། ཞེས་དང། ལུང་གླེང་གཞི་ལས། ཚུལ་

[082A]༄༅། །ཁྲིམས་ཉམས་པ་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བར་རྐང་བའི་རྟིང་པ་ཙམ་ཡང་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་མ་གནང་ངོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚུལ་འཆལ་ཡང་མུ་སྟེགས་
ལས་ཡོན་གནས་སུ་ལྷག་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱིན་བདག་གི་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་ལས། ཚུལ་ལྡན་ཇི་སྲིད་ལེགས་པར་ནི། །ཆོས་གོས་ལ་སོགས་ལོངས་
སྤྱོད་པ། །དེ་སྲིད་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ནི། །སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་འཕེལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་མང་ངོ། །མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཆོས་གོས་གསུམ་ཚད་ལས་ལྷག་པ་ལ་ཆོས་གོས་
གང་རུང་གི་དངོས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཆགས་པ་མེད་ཟེར། ཡང་ལ་ལ་ན་རེ། ཆོས་གོས་གསུམ་གང་རུང་དངོས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་རུང་དང་གྱོན་རུང་དོན་བྱ། གཅིག་པར་བསམ་ནས་ཆོས་གོས་གསུམ་ཚད་གཅིག་པར་
བཤད་པ་བྱེད་དོ། །དང་པོ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྤྱིར་དེའི་ལུང་དངོས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་མི་ཆགས་ཀྱང། དམིགས་བསལ་ཆགས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཊཱིཀྐ་ལས། གོས་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་དང་ཚད་ཅི་
ཙམ་ལ་བྱིན་རླབས་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྤང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས་གོས་ཚད་ལས་ལྷག་པ་ནི་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་

[082B] སྲ་བརྐྱང་ལྟ་བུ་ལ་ཚད་ལས་ལྷག་པའི་གོས་གསུམ་ཀར་བྱིན་རླབས་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ལྔ་པའོ་།ལྷག་པ་ཡང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བྱིན་
གྱིས་རླབ་རུང་གི་ཆོས་གོས་ཆེན་པོ་གསུམ་ཚད་གཅིག་གང་ཞིག་དེ་འདྲའི་མཐང་གོས་ཆེན་པོ་གྱོན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཚད་གཅིག་པ་རྩ་བ་དང་རྒྱ་འགྲེལ་དུ་མའི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་
བྱིན་གྱིས་རླབ་ཏུ་རུང་བ་ཆེན་པོ་དག་ནི་ཁྲུ་གསུམ་དང་ལྔ་དག་གོ་ཞེས་དང། དེའི་ཊཱིཀྐ་ལས་སྣམ་སྦྱར་དང་བླ་གོས་མཐང་གོས་བྱིན་གྱིས་རླབ་ཏུ་རུང་བ་ཆེན་པོ་དག་ནི་ཚད་གཅིག་སྟེ་ཞེང་དུ་ཁྲུ་གསུམ་དང་
མཆུར་ལྔའོ། །ཞེས་དང། གཞི་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། དེ་དག་གི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། སྣམ་སྦྱར་དང། བླ་གོས་དང། མཐང་གོས་བྱིན་གྱིས་རླབ་ཏུ་རུང་བ་ཆེན་པོ་དག་ནི་ཚད་གཅིག་སྟེ། ཞེང་དུ་ཁྲུ་གསུམ་
དང་མཆུར་ཁྲུ་ལྔའོ། །ཞེས་དང། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། དེ་དག་གི་ཚད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱིན་གྱིས་རླབ་ཏུ་རུང་བ་ཆེན་པོ་དག་ནི་རང་གི་ཁྲུ་ལྔ་དང་གསུམ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྣམ་སྦྱར་དང། བླ་གོས་དང་
མཐང་གོས་བྱིན་གྱིས་རླབ་ཏུ་རུང་བ་ཆེན་པོ་དག་ནི་གཅིག་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བྱིན་གྱིས་རླབས་རུང་སྨོས་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་མཐང་གོས་འཇོལ་དྲག་པས་ལྟུང་བ་

[083A]༄༅། །འོང་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྩ་བར། ཆེན་པོ་དག་ནི་ཞེས་གཉིས་ཚིག་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་ན་མང་པོ་ལའང་གཅིག་ཚིག་དང་གཉིས་
ཚིག་བྱས་པ་དུ་མ་དང་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན། རྩ་བར། ཆུང་ངུ་དག་ནི་ཞེས་པའང་སྣམ་སྦྱར་དང་བླ་གོས་ཁོ་ནར་སྦྱོར་བར་ཐལ་ལོ། །དག་ནི་ཞེས་གཉིས་ཚིག་ལས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན་
ཊཱིཀྐ་ལས། ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་དང་བླ་གོས་དང་མཐང་གོས་ཆུང་ངུ་དག་གི་ཚད་ནི། ཞེས་དང། བམ་ལྔ་ལས། ཆུང་ངུ་དག་ནི་གཉིས་ལས་ཁྲུ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཕྲི་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་དང། བླ་གོས་
དང་མཐང་གོས་ཆུང་ངུ་དག་གི་ཚད་ནི་ཞེས་གསུངས་པ་རེ་རེ་ནས་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལས་དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། གཞན་ཡང། རྩ་
བར༑ སོ་ཐར་ལས་འབྲིང་རྣམས་ཀྱི་ཚད་ནི་བར་མའོ་ཞེས་པའང་ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་དང། བླ་གོས་ཁོ་ནར་སྦྱོར་བར་ཐལ། ཆེ་ཆུང་ལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བམ་ལྔ་དང་ཊཱིཀྐ་ལས། ཆོས་གོས་གསུམ་ལ་སྦྱར་བ་དང་
རྣམས་སྒྲ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས་གཞན་ཡང་ཊཱིཀྐ་ལས། མཐང་གོས་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཐང་གོས་ནི་སོགས་དང། བམ་ལྔ་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་

[083B] མཐང་གོས་ལ་སྔར་བཤད་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེར་མ་ཟད་རྣམ་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་བསྟན་པར་བྱ། ཞེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་དངོས་སུ་འགལ་མ་ཁྱབ་ན། མཐང་
གོས་ཀྱི་ཚད། རྩ་བར། མཐང་གོས་ནི་དོ་དང་ལྔ་ཡང་ཡིན་ལ་དོ་དང་བཞི་ཡང་ཡིན་ནོ། །འཁོར་གསུམ་ཁེབ་པ་ཉིད་ཅེས་བཤད་པ་ཉི་ཚེ་འམ་ཁོ་ནར་ཐལ། དེའི་མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཊཱིཀྐ་དང། བམ་ལྔས་
སྔར་བཤད་པ་དང་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དོ། །ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ་།ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཆོས་གོས་གསུམ་རབ་དྲས་དྲུབ་དང་འབྲིང་ལྷན་ཐབས་དང་ཐ་མ་ཐང་ཐང་པོ་ཟེར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ཆོས་གོས་གསུམ་ལ་
དྲས་དྲུབ་དང་ལྷན་ཐབས་གང་རུང་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གསུམ་གྱི་རྒྱུའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་སྔགས་ལས། འཚལ་ལ་ནས། བཀྲུའོ། །བརྐྱང་ངོ། །དྲའོ། །བསྡེབ་པོ། །གཟུང་གདབ་པོ་།དྲུབ་པོ། །ཁ་བསྒྱུར་
རོ༑ ༑ཡང་ན་འདི་ལ་ལྷན་ཐབས་སུ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིས་གོས་བཀྲུ་བརྐྱང་དྲ་དྲུབ། འཚེམ་བསྡེབ་ཁ་བསྒྱུར་ཚུན་ཆད་བྱས་ནས་དྲ་བ་དང་ལྷན་ཐབས་གཉིས་ཀྱི་ཚལ་སྣམ་བྱེད་ཚུལ་མ་གཏོགས་
བྱེད་ཚུལ་གཞན་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལས་གཞན་ལུང་ན་མེད་པར་ཊཱིཀྐ་དག་གིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་འདྲ་བར་དགོངས་ནས། ལས་ཆོག་ཆེན་མོ་ལས། འདུལ་འཛིན་གྲགས་རྒྱལ་གྱི་བསླབ་བྱ་ཆེན་མོར་
[084A]༄༅། །སྣམ་ཕྲན་དང་གླེགས་བུ་མེད་པའི་བླ་གོས་མེ་ལོང་མ་ལྟ་བུ་བཞེད་ཀྱང་དེ་ནི་རབ་བྱུང་མ་ཡིན་པའི་སྔགས་པར་ཁས་འཆེ་བ་འགའ་ཞིག་གིས་ཆོས་གོས་སུ་མིང་འདོགས་པ་ཡིན་པས་ལུགས་
འདི་ཇི་ལྟར་འཐད་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འདི་བཀོད་བའི་དགོངས་པས་ཀྱང་མི་འཐད་པར་ཤེས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། ཆོས་གོས་གང་རུང་ལ་དངོས་ཀྱི་བྱིན་རླབ་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་
ལའང་དངོས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཅན་དང་རེ་རེ་བས་ཁྱབ་པར་འདོད་པའང་འགལ་འདུ་ཡིན་པར་ཐལ། ཚིག་དོན་རེ་རེ་ནས་འགལ་བ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གི་འགལ་བ་ལྷག་པའི་ཡོ་བྱད་ཚིག་དང་ཆོས་གོས་སོགས་
རེ་རེ་བ་དང་དངོས་ཀྱི་བྱིན་རླབ་ཅན་གྱི་ཚིག་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྷག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རེ་རེ་བ་དང་དངོས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་གཅིག་ལས་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་སྔ་མ་མ་བྱུང་བར་ཕྱི་མ་མི་ཆགས་པ་
དང་འགལ་ལོ། །དོན་ལ་ཡང་འགལ་པར་ཐལ། བླ་གོས་དྲས་དྲུབ་ལྷག་པ་དེ་བླ་གོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བླ་གོས་ཀྱི་དངོས་པོར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་སྔགས་ཚིག་ལས་ཆོས་གོས་བགྱིས་ལགས། རུང་
བ་སྤྱད་བར་འོས་པ་ཞེས་པའི་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྣམ་སྦྱར་ལ་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་ལྔ་ལས་ལྷག་པ་རུང་བར་ཐལ། དེ་ལ་གླེགས་བུ་བདུན་པ་དང་དགུ་པ་ཡང་རུང་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་

[084B] ཆོས་གོས་ཆེན་པོའི་དུམ་བུ་བདུན་ནམ་དུམ་བུ་དགུ་པ་གཉིས་སྦྱར་དུ་བརྩེགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྣམ་སྦྱར་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་སྟེ། སྡེ་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྣམ་ཕྲན་རེ་གླེགས་བུ་ཕྱེད་དང་ལྔ་ལས་མང་དྲ་མི་རུང་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དེ་ཡན་ཆད་ནི་ཚེམ་བུའོ། །ཞེས་དང། གསུམ་པ་གསུམ་ལ་ཕྱེད་དང་ལྔ་པའོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་བ་བམ་
ལྔ་ལས་ཉེར་ལྔ་ཡན་ཆད་མི་རུང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྔོན་དང་ཕྱིའི་རང་རེའི་ཁ་ཅིག་ལྷག་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གོས་སུ་བྱིན་གྱིས་རླབ་རུང་ལ་རུང་བ་ཆད་ལྡན་སྔར་བྱིན་རླབ་མ་ཡིན་པ་དགོས་གསུང། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་
རེ༑ གོས་མི་རུང་བ་དང་ཚད་དང་མི་ལྡན་པའི་གོས་ལའང་ལྷག་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཆགས་པར་ཐལ། སོ་ཐར་འགྲེལ་ཆེན་ལས། དབྱིབས་མི་རུང་བ་ཟླུམ་པོ་སྟེ། མཁན་པོ་ལ་ཡིད་གཏད་དེ་བཅང་བར་བྱའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེས་གོས་མི་རུང་བ་རང་གིས་སྒྲུབ་མི་རུང་ཞིང། སྦྱིན་བདག་གིས་ཕུལ་ན་དམིགས་བསལ་གྱིས་མཁན་པོ་འམ་སྦྱིན་བདག་ལ་ཡིད་གཏད་དེ་བཅང་རུང་བར་བཤད་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེས་ན་ལྷག་པའི་ཡོ་བྱད་ལ་སྤྱིར་རུང་བ་དང་ཚད་ལྡན་དང་སྔར་བྱིན་རླབ་དང་མ་འབྲེལ་བ་དགོས་ཀྱང་ངེས་བཟུང་མ་ཡིན་བྱས་ན་འཐད་པར་སེམས་ཏེ། སྤྱིར་ཆོས་གོས་ཀྱི་ཚད་ལས་ལྷག་པར་བྱིན་རླབ་མི་རུང་ཡང་དམིགས་བསལ་

[085A]༄༅། །རུང་བ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀརྨ་ཤ་ཏཾ་ལས་གོས་རུང་བ་མ་བགྱིས་པ་འདི་རུང་བར་བགྱིད་པར་འོས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། རྙེད་པར་དབང་ཚུལ་སོགས་ཊཱིཀྐ་
དང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར་བལྟས་ནས་ཤེས་པར་གྱིས།། །།གསུམ་པ་དམིགས་བསལ་དང་འབྲེལ་བ་ཀོ་ལྤགས་ཀྱི་གཞི་འཆད་པ་ལ། ཡུལ་དབུས་དང་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་ས་ཚིགས་བཤད་པ་དང། མཆིལ་ལྷམ་
གནང་མ་གནང་གིས་མཚམས་དང། ཀོ་ལྤགས་རུང་མི་རུང་གིས་མཚམས། ཆུ་ཀླུང་བརྒལ་བའི་ཐབས་བཞི། དང་པོ་འཆད་བར་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་མཚམས་སོ། །ཞེས་བྱུང། འདི་ལས་ཚིགས་གི་དབུས་དང། ཆོས་
ཀྱི་དབུས་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི། རྡོ་རྗེ་གདན་དཀྱིལ་དུ་བྱས་ནས་ཤར་དུ་ལི་ཁ་དའི་ཤིང་ཚིང་ཚིང་ཅན་ཡོད་པ་ཚུན་ཆད་དབུས་དང་དེ་ཕན་ཆད་མཐའ་འཁོབ་དང། ལྷོར་ཆུ་ཀླུང་དེ་བ་ཞེས་འདམ་བུ་ཅན་ཡོད་པ་ཚུན་
ཆད་དབུས་དང་དེ་ཕན་ཆད་མཐའ་འཁོབ་དང། ནུབ་ཏུ་བྲམ་ཟེའི་གྲོང་ཀ་བ་དང་ཉེ་པའི་ཀ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ཚུན་ཆད་དབུས་དང་ཕན་ཆད་མཐའ་འཁོབ། བྱང་ན་ཨུ་ཤི་རའི་རི་ཡོད་པ་ཚུན་ཆད་དབུས་དང་ཕན་ཆད་མཐའ་
འཁོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུང་ཀོ་ལྤགས་ཀྱི་གཞི་ལས། ལི་ཁར་ཚིང་ཚིང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དབུས་སོ། །དེ་ཕན་ཆད་མཐའ་འཁོབ་བོ། །ཞེས་པ་ནས། ཨུ་ཤི་རའི་རི་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་དབུས་སོ། །དེ་ཕན་ཆད་ནི་

[085B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཨུ་ཤི་རི་རྩ་དྲེས་མ་སྟེ། སོ་ཐར་འགྲེལ་པ་ལས། ཨུ་ཤི་རི་ཞེས་བྱ་བ་དྲེས་མའི་རྩ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དགོས་པ་ལྔ་ཚོགས་བཅུ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་
ཀོ་ལྤགས་སོགས་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་གང་དུ་འཁོར་དགེ་སློང་ཕ་མ་དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་སྟེ་འཁོར་རྣམ་བཞི་རྒྱུ་བ་ད་དུས་དང། མི་རྒྱུ་བ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་ཉན་ས་སོགས་ལས་བཤད་དོ། །རྡོ་རྗེ་
གདན་དང་ཡུལ་འདི་བཞིའི་བར་དཔག་ཚད་བཅུ་ཡོད་པར་ལོ་ཆེན་མང་པོས་འདོད་ཀྱང་རང་ལུགས་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པར་བྱ་སྟེ། ངལ་གསོ་དང་ཚ་ལམ་གྱི་གྲངས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་ལ། དེ་མ་བྱས་ན་འཛམ་གླིང་གི་ཚད་མི་ལོང་བའི་
ཕྱིར་ཏེ། འདུལ་ལུང་ལས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བདུན་ལ་རྡུལ་ལོ། །རྡུལ་བདུན་ལ་སྲོ་མའོ། །སྲོ་མ་བདུན་ལ་ཤིག་གོ་ཤིག་བདུན་ལ་ནས་སོ། །ནས་བདུན་ལ་སོར་ཚིགས་སོ། །སོར་ཚིགས་བཅུ་གཉིས་ལ་མཐོའོ་།མཐོ་གཉིས་
ལ་ཁྲུའོ་ཁྲུ་བཞི་ལ་གཞུ་འདོམ་མོ། །གཞུ་འདོམ་ལྔ་ལ་སྲོག་ཤིང་ངོ། །སྲོག་ཤིང་ཉི་ཤུ་ལ་ངལ་བསོའོ། །ངལ་བསོ་བརྒྱད་ཅུ་ལ་རྒྱང་གྲགས་སོ། །གཞུ་འདོམ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་པོ་དེ་ན་གནས་པ་ནི་དགོན་པ་ཆེན་པོའོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། འདུལ་བར་ཡང་ཞིབ་ཏུ་ན་བདུན་རྩིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་ཡང་ཡོད་དོ། །རྩི་ལུགས་མང་ངོ། །གཉིས་པ་སྟོན་པར་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་མཆིལ་ལྷམ་བཅད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱུང། སྤྱིར་བཏང་ལ་ཡུལ་དབུས་སུ་མཆིལ་

[086A]༄༅། །ལྷམ་བཀག་ཀྱང་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་གནང་བ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་ཅན་གྱི་ཡུལ་སོགས་རྩུབ་པར་ལྷམ་རིམ་པ་གཅིག་པ་དང། དེ་ཟ་ངན་ལྷན་པ་དང། ཤ་ཟ་རུང་བའི་ཀོ་ལྤགས་ཀྱི་གདན་རུང་བར་ཀ་ཏྱ་
ནས་འཕྲིན་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་གནང་པའི་ཕྱིར། གླེང་འབུམ་དང་ལུང་གཞི་ལས་སོ། །དམིགས་བསལ་ལ་ཡུལ་དབུས་སུ་ཡང་གནང་སྟེ་གདན་མི་རུང་བ་སྤངས་པའི་ཆེད་དུ་གནང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གནས་མལ་
བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་མཆིལ་ལྷམ་གཞན་ཡང་ཅི་ཙམ་ཡོད་ཅེ་ན་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཀོ་ལྤགས་ཀྱི་ཡུ་བ་བྱས་པའི་ཡུ་རིང་དང། མཆིལ་ལྷམ་རིམ་པ་མང་པོ་ཅན་དང། བོལ་ཀོ་བ་ཅན་དང། སྣ་དང་རྟིང་པའི་
སྦུབ་ཅན་དང། ཡུ་རིང་སྒྲོ་གུ་ཅན་དང། ཡུ་བཅད་སོགས་གནང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀླུ་སོག་མ་མེད་ཀྱིས་དུག་ཆར་ཕབས་པས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་རྐང་པར་རྩས་རེག་པས་རྨ་བྱུང་བས་ཁ་ཆུ་ཆུས་བྱུང་ངམ་མཆིལ་ལྷམ་
གནང། དགེ་སློང་ཞིག་ལ་ཁྱིམ་བདག་གིས་ལྷམ་རིམ་པ་མང་པོ་ཅན་ཕུལ་པར་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་པས་གོམ་བདུན་པོར་ཕྱིན་རུང་བར་གནང། ཀུན་དགའ་བོ་བལ་ཡུལ་དུ་ཉེ་དུ་ལྟར་བྱོན་ནས་ལྷགས་པས་ཞབས་ལ་སེར་ཀ་བྱུང་
བར་བརྟེན་ནས་ཁ་བ་ཅན་དུ་ལྷ་མ་སྒྲོག་གུ་ཅན་ཡང་གནང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རིམ་པ་མང་པོ་ཅན་ནི་ལྷམ་ངོ་རིམ་པ་མང་པོ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བར། ཆུ་ལ་ཆབ་རོམ་ཆགས་པའི་ཡུལ་དུ་ཞྭ་དང་ལྷམ་སྒྲོག་གུ་ཅན་ཡང་ངོ། །ཞེས་དང་

[086B] །སྣང་བ་རྟིང་བའི་སྦུབ་ཅན་བཅད་པར་གནང་ངོ། །ཁ་ཆུ་ཆུས་བྱུང་ངོ་།ལྷམ་ཡུ་ཆད་ཀྱང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡུ་བ་ཅན་དར་ཡུ་ཐུང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རྐང་མཐིལ་ལས་
བུས་མོར་སླེབ་པ་ཡུ་རིང་དང། རྐང་མཐིལ་ནས་རྗེ་ངར་གྱི་ཕྱེད་དུ་སླེབ་པ་ཡུ་ཐུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་ཊཱིཀྐ་ལས། ཡུ་རིང་ནི་རྐང་པའི་མཐིལ་ནས་བུས་མོ་ཐུག་པའི་ལྷམ་ཡིན་ནོ། །ཡུ་ཐུང་ནི་རྗེ་ངར་གྱི་ཕྱེད་
ཁྱབ་པའི་ལྷམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཆིལ་ལྷམ་ཞེས་པ་སྤྱི་མིང་བྱེ་བྲག་ལ་ཐོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སོག་མ་མེད་པའི་མཆིལ་མའི་དུག་གམ་ཡང་ན་དུག་སྤྲུལ་གྱི་དུག་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་གནང་བས་ན་ཁ་ཆུ་ཆུས་བྱུང་ངམ་
མཆིལ་ལྷམ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གླེང་འབུམ་སོགས་ལས་སོ། །གསུམ་པ་འཆད་པར། ཁྱིམ་གཞན་དུ་གཞན་མེད་ན་ཀོ་ལྤགས་ལ་འདུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། ཤ་ལ་སོགས་བ་ཡང་ངོ་།ཞེས་བྱུང། སྤྱིར་
རབ་བྱུང་སྡེ་ལྔ་ཀས་ཀོ་ལྤགས་སྤྱད་མི་རུང་མཐའ་འཁོབ་དག་ཏུ་སྤྱད་རུང་སྟེ། མཐའ་འཁོབ་ཏུ་ཀོ་ལྤགས་ཀྱི་གདན་ལ་འདུག་ཉལ་སོགས་རུང་ལ་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་ན། ཡུལ་དབུས་སུ་སྟན་གཞན་མེད་ན་འདུག་རུང་བ་དང་
རླུང་ནད་མིག་ནད་གཞན་ཡང་ནད་ཅན་ལ་དོམ་ལྤགས་བཅང་བ་དང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྒོ་སོགས་སུ་བཏིང་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་རྩ་བར། ཁྱིམ་གཞན་དུ། ནས། རླུང་ནང་ཅན་གྱིས་ནི་འདུག་པ་དང་ཉལ་བར་ཡང་བྱའོ། །སོགས་

[087A]༄༅། །བྱུང༑ དེས་ན་ཤ་མི་རུང་བ་དག་གི་ཀོ་བ་དང་རུས་པ་སོགས་མི་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གང་གི་ཀོ་ལྤགས་མི་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་རུས་པ་དང་སོ་དང་ཤ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ།།
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་འཆད་པར། རྩ་བར། རྒྱལ་བ་བསྐབ་ཅན་བཅང་པར་བྱའོ། །སོགས་བྱུང། ཆུ་ཀླུང་བགྲོད་ཚུལ་ཡོད་དེ། དབེན་པར་རྐྱལ་བསླབ་བས་དང་ཆུ་གཏིང་ཟབ་ན་བ་གླང་དམན་པའི་རྔམ་བརྟེན་
ནས་བགྲོད་མི་རུང་ཁྱུ་མཆོག་གི་རྔམ་ལ་བརྟེན་ནས་བགྲོད་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། དུལ་དུལ་དགྲ་བཅོམ་འཕགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་གོས། །ལེགས་ལེགས་དྲས་ནས་གྱོན་ཚེ་ལྷ་དང་ཀླུས། །ཡང་ཡང་དགའ་བས་
བལྟས་ཏེ་སྐྱེ་རྒུ་ལ། སྐྱིད་སྐྱིད་དགའ་སྟོན་ཐུབ་པའི་གསུང་བཞིན་བྱེད། །མང་མང་དུས་རིང་ཐོག་མ་མི་སྣང་ནས། །དམ་དམ་སྒོ་གསུམ་མ་བསྡམ་ཉེས་སྤྱོད་ལ། །འདྲིས་འདྲིས་གོམས་ཆེའི་སྐྱོན་གྱིས་ངན་སོང་དུ། །ངལ་ངལ་
སྡུག་བསྔལ་དྲན་ནས་སེམས་སྡོམ་གཅེས། །གཞི་གསུམ་གཞི་བཅུ་བདུན་དང་བཅོ་བརྒྱད་ལ། །མ་ནོར་མ་ཚང་མེད་པར་ལེགས་བཤད་པས་།འཕགས་མཆོག་ཉེ་བར་འཁོར་རམ་ཉར་སྦས་སམ། །ཡོན་ཤཱཀ་གང་ཡིན་གཞན་
དུ་སོམ་ཉི་ཅི། །ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།།།གཉིས་པ་བདེ་བར་གནས་པའི་རྐྱེན་སྨན་གཞི་འཆད་པར། སྨན་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དུས་སུ་རུང་བ་དང་ཐུན་ཚེད་དུ་རུང་པ་དང་

[087B] འཚོ་བའི་བར་དུ་བཅད་པ་ཉིད་དོ་།ཞེས་སོགས་བྱུང། འདི་ལ་སྤྱིའི་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། གླེང་གཞི། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། སོ་སོའི་ངོ་བོ་དང། བྱིན་གྱིས་རླབ་ཚུལ། དེ་ལོངས་སྤྱོད་
པའི་གནས་རུང་ཁང་གཅོད་ཚུལ། རྒྱུ་མཐུན་ཟག་པ་འདོར་ཚུལ་དང་བདུན། དང་པོ་ཡོད་དེ། སྟོན་པ་རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་ན་བཞུགས་པའི་ཚད་དགེ་སློང་རྣམས་སྟོན་ཀའི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པས་སྐྱ་བོ་སེང་སེང་པོར་གྱུར་པ་སྟོན་པས་
མཁྱེན་བཞིན་དུ་ཀུན་དགའ་པོ་ལ་རྒྱུ་དྲིས་པས་དེ་ལྟར་ཞུས་པ་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་སྨན་རྣམ་པ་སོ་སོར་བསྟེན་པར་བྱའོ་།ཞེས་གསུངས་ནས་བསླབ་པ་འདི་བཅས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་བཅས་དུ་མ་ཡོད། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། འདོད་
ཁམས་པའི་འཚོ་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་དྲི་རོ་རེག་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཁམ་ཟས་དེ་སྨན་གྱི་མཚན་ཉིད། མཛོད་ལས། ཁམ་གྱི་ཟས་ནི་འདོད་པ་ན། །སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྩ་བར། སྨན་
བསྟེན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དབྱེན་བཞི་ཡོད་དེ། དུས་རུང་གི་དང། ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བའི་དང། ཞག་བདུན་པའི་དང། འཚོ་བཅང་གི་སྨན་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྩ་བར། དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞིའོ།།
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྨན་ལ་རྩ་བས་དབྱེན་དུས་རུང་གི་སྨན་དང། དུས་མིན་དུ་རུང་བའི་སྨན་གཉིས་ཡོད་དེ། ཚགས་ལ་མ་བཙགས་པའི་བཟའ་བ་དུས་རུང་གི་སྨན་དང། ཚགས་ལ་བཙགས་པའི་བཏུང་བ་དུས་
[088A]༄༅། །མིན་དུ་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྲན་ཚེགས་ལས་བཙུན་པ་དུས་སུ་རུང་བ་ནི་གང་ལགས། དུས་མ་ཡིན་པར་རུང་བ་ནི་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་བ། ཉེ་བར་འཁོར་ཚགས་ལ་མ་
བཙགས་བ་ནི་དུས་སུ་རུང་བའོ། །ཚགས་ལ་བཙགས་ཆུས་གཏོར་བ་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་རུང་བའོ། །ཞེས་སོ། །དང་པོ་བཟའ་པ་ཐམས་ཅད་དུས་རུང་ཡིན་ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས། དུས་སུ་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟའ་བར་བྱ་བ་
ཐམས་ཅད་དུས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མི་བརྗོད་དེ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར། ཉེས་དང། རྣམ་བཤད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་ཡང་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེར་མ་ཟད་འཇིག་རྟེན་ན་ཟས་སུ་གྲགས་
བ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སུམ་བརྒྱ་པ་ལས། ནས་ཆན་སྣམ་ཁུར་འབྲས་ཆན་ཉ་དང་ཤ། འདི་དག་སྲོག་གནས་བྱ་ཕྱིར་བཟའ་བར་གསུངས། སྡོང་བུ་འབྲས་བུ་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་རྩ། དེ་དག་བཅའ་བ་དུས་སུ་རུང་
བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དུས་མིན་རུང་བ་ཡོད་དེ། བྱིན་རླབས་ཀྱི་སྨན་ཕྱི་མ་གསུམ་གང་རུང་ལ་དུས་མིན་དུ་རུང་བས་ཁྱབ་ཀྱང། དུས་མིན་རུང་བ་ལ་དེ་གསུམ་གང་རུང་གིས་མ་ཁྱབ། དུས་མིན་
རུང་བའི་བཏུང་བ་དང་རྩ་བ་སྡོང་བུ་སོགས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སུམ་བརྒྱ་བ་ལས། དུས་མིན་རུང་བ་ཆུང་ཤིང་འབྲས་བུ་ལ། །སོགས་པའི་བཏུང་བ་ཚགས་བཙགས་རུང་ཆུས་བསླད། །དར་བརྩབས་དང་

[088B] །བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་དང་བ་འབྲུ་ཚྭ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འོད་ལྡན་ལས། དུས་མ་ཡིན་པར་རུང་བ་ནི་དུས་མིན་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་དང། ཞག་བདུན་པ་དང། ཇི་སྲིད་
འཚོ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་དང་མ་རླབས་པའི་རྩ་བ་སྡོང་བུ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཡང་ཨ་རུར་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཡང་ངོ་།ཞེས་དང། ཕྲན་ཚེགས་ལས། འབྲས་
བུ་ལྔ་ནི་དུས་སམ་དུས་མ་ཡིན་ཡང་ན་བའམ་མིན་པས་ཀྱང་བཟའ་བར་བྱ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན་ཨ་རུ་ར་དང་སྐྱུ་རུར་དང་བ་རུར་དང་ན་ལེ་ཤམ་དང་བི་བི་ལིང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་ལ་བཞི་
ལས༑ དང་པོ་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི། སྒྲ་དོན་གསུམ། དང་པོ་ནི་སྨན་གང་གཙོ་བོར་བཀྲེས་པ་སེལ་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བཟའ་བའི་རིགས་གནས་དེ་དུས་རུང་གི་སྨན་གྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་མཚན་གཞི་བཟའ་བ་བཅའ་
བ་རྣམས་ཏེ་བཤད་ཟིན། གསུམ་པ་སྒྲ་དོན་ནི། དེ་དག་ཆོས་ཅན། དུས་རུང་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཆོས་འདི་བའི་རབ་བྱུང་རྣམས་ཀྱིས་གུང་ཚིགས་ཀྱི་དུས་ཚུན་ཆད་ཁོ་ནར་སྤྱད་དུ་རུང་བར་གནང་བས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་
ཕྱིར༑ ཊཱིཀྐ་ལས་བཤད་དོ། །ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་ལ་ཡང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སྨན་བཞི་པོ་གང་རུང་གང་ཞིག་ཐུན་ཚོད་ཀྱི་མཐའ་ཚུན་ཆད་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཤིང་ལོངས་སྤྱོད་དུ་རུང་བར་གནང་བའི་སྨན་དེ་དེའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་

[089A]༄༅། །ན་དུས་རུང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་པའི་ཐུན་ཚེད་དུ་རུང་བ་དང། ཞག་བདུན་པའི་སྨན་ལས་བྱུང་བའི་དེ་དང། ཇི་སྲིད་འཚོ་བཅང་གི་དེ་གསུམ་ཡོད་དེ། མཚན་གཞི་རིམ་བཞིན་རྩམ་ཐང་ངམ་
རུས་ཐང་སླ་བ་ཚགས་ལ་བཙགས་པ་རུང་ཆུས་བཏབ་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་ལྟ་བུ་དང་པོ་དང། བུ་རམ་ཁུ་བ་དེ་འདྲ་གཉིས་པ་དང། ཨ་བར་སྒྱུར་གསུམ་གྱི་ཁུ་བ་དེ་འདྲ་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དེ་དུས་སུ་རུང་
བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཐུན་ཚོད་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཚན་གཞི་ཡོད་དེ། བཏུང་བ་བརྒྱད་སོགས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་ལ་སླ་
པས་ཁྱབ་པ་གང་ཞིག། དེ་ལ་རྩ་བའི་དབྱེ་བ་བཏུང་བ་བརྒྱད་དང། ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ་རྩ་བ་མོ་ལྔ་སོགས་རེ་རེ་ལའང་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་པ་ནི་བཏུང་བ་དག་གོ་ཤིན་ཏུ་སླ་བགོ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྨན་གཞིའི་བར་སྡོམ་ལས། ཆུ་ཤིང་འབྲས་དང་ཀུ་ཤུ་གོ་ལ་དང། །ཨ་ཤོད་ཐ་དང་ཨུ་དུམ་པར་དང། །སུ་རུ་ཤ་ཀ་དང་ནི་རྒུན་འབྲུམ་དང། བརྒྱད་པ་བྲ་གོ་དག་ནི་ཡིན་པར་
བཤད། །ཅེས་གསུངས། རྩ་བར་ཡང། ཙོ་ཚྭ་དང་ཆུ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་དང། རྒྱ་ཤུགས་དང་ཨ་ཤྭད་ཐ་དང། ཨུ་དུམ་པ་ར་དང། རྩུབ་འགྱུར་དང། རྒུན་ཆུ་དང། འབྲ་གོའི་བཏུང་བ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རུང་བའོ།།

[089B]པའི་དྭངས་མ་དང་རྩ་བ་མོ་ཆུས་བཏབ་པ་ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་པ་ཤིན་ཏུ་སླ་བ་བཞིན་སྣང་བ་འདམ་བུ་ཉག་མའི་མདོག་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་
ལུང་གླེང་གཞི་ལས་བཤད་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་དག་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་འམ་སྲོད་ཐུན་ཚུན་ཆད་དུ་སྤྱད་རུང་ལ་འདས་ན་སྤྱད་པར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྨན་གཞི་ལས། བཀའ་སྩལ་
པ༑ དགེ་སློང་བཏུང་བ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དུས་སུ་བྱིན་ལེན་བྱས་དུས་སུ་བཙགས་དུས་སུ་བྱིན་གྱིས་རླབས་ན་དུས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་ཞིང་དུས་མ་ཡིན་པར་ཡང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་ལ་ནམ་གྱི་ཐུན་དང་པོ་ཐལ་ནས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་
པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དུས་རུང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཞིབ་ཆ་དགོས་ཏེ། རྩ་བར། གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྒྲ་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཕན་ཚུན་ག་ལ་ཁྱབ་སྟེ་ཕལ་ཆེར་
ལ་དོགས་པ་ཡང་མ་ཤར་རོ། །དེའི་བྱེད་ལས་ཡོད་དེ། གཙོ་བོར་སྐོམ་བ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ཞག་བདུན་པ་ལ་ཡང་གསུམ། མཚན་ཉིད་ནི། སྨན་བཞི་པོ་གང་རུང་གང་ཞིག། ཞག་བདུན་པའི་མཐའ་ཚུན་ཆད་དུ་བྱིན་གྱིས་
རླབས་ཤིང་ལོངས་སྤྱོད་པར་གནང་བའི་སྨན་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཞག་བདུན་པ་དང། ཞེས་སོ། །མཚན་གཞི་ནི། བུ་རམ་འབྲུ་མར་སྦྲང་རྩི་དང་མར་དང་ཧྭགས་དང་ཞག་ལྔ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཞུན་

[090A]༄༅། །མར་དང་འབྲུ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་བུ་རམ་གྱི་དབུ་བ་དག་ནི་ཞག་བདུན་པའོ། །བུ་རམ་དང་ཧྭགས་དང་ལི་ཁར་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བུ་རམ་གྱི་དབུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཕངས་སོ་།བདུད་རྩི་ནི་ཞུན་
མང་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །ཞག་བསྒོལ་ཞིང་བཙགས་པ་དག་ནི་འཐུ་མར་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །ཉ་དང་རི་བོང་གི་དང་ཆུ་སྲིན་གྱིས་པ་ག་སོད་ཀྱི་དང་དོམ་གྱི་དང་ཕག་གིའོ། །ཞེས་སོ་།བྱེད་ལས་ཡོད་དེ། སྤྱིར་བཀྲེས་འདུས་གཉིས་ཀའི་
ནད་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཀྲེས་ནད་དང་རླུང་ནད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཧྭགས་བུ་རམ་གྱི་ཕྱེ་མའི་རྡོག་པོ་དང་ལི་ཁ་ནི་ཀར་ཞེས་དམར་ཊིཀ་ལས་བཤད། བཞི་བ་འཚོ་བཅང་གི་དེ་ལ་གསུམ་མཚན་ཉིད་ནི་སྨན་བཞི་གང་རུང་གང་
ཞིག༑ ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབས་ནས་བཅང་དུ་རུང་བར་གནང་བའི་སྨན་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དུས་རུང་མ་ཡིན་པའི་སྨན་ལ་འཚོ་བཅང་གི་སྨན་གྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྩ་བར། འཚོ་བའི་བར་
དུ་བཅང་བ་ནི་རྩ་བ་དང་སྡོང་བུ་དང་འདབ་མ་དང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ཟས་ཀྱི་དོན་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། གང་ཟས་ཀྱི་དོན་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་
འཚོའི་བར་དུ་བཅང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་དང། འོད་ལྡན་ལས་ཀྱང། མདོར་ན་འགྲེས་བཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཟའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཚོ་བའི་བར་དུ་བཅང་བའི་སྨན་ཡིན་པར་

[090B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡང་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྨན་གཞིར་རྩ་བ་སོགས་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྨན་གཞི་ལས། གཞན་ཡང་རྩ་བའི་སྨན་གྱི་ནང་དུ་གཏོགས་
པ་ཟས་ཀྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་དང། གཞན་ཡང་འབྲས་བུའི་སྨན་གྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པ་ཟས་ཀྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་བྱེད་ལས་ཡོད་དེ། །སྤྱིར་
ནད་དང་ཁྱད་པར་འདུས་པའི་ནད་སེལ་བ་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དབྱེ་ན་རིགས་བཅུ་སོགས་ཡོད་དེ། རྩ་བའི་དབྱེ་བ་རྩ་བའི་དང་སྡོང་བུའི་དང། འདབ་མའི་དང། མེ་ཏོག་གི་དང། འབྲས་བུའི་དང། ཏྲང་ཆུའི་དང། ཐལ་
བའི་དང། ལན་ཚྭའི་དང། བསྒ་བའི་དང། འགྱུར་བྱེད་ཀྱི་སྨན་གྱི་བར་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྨན་གཞི་ལས། འཚོ་བའི་བར་དུ་བཅང་བ་ནི་རྩ་བའི་སྨན་དང། སྡོང་བུའི་སྨན་དང། ལོ་མའི་སྨན་དང། མེ་ཏོག་
གི་སྨན་དང། འབྲས་བུའི་སྨན་དང། ཏྲང་ཆུ་ལྔ་དང། ཐལ་བ་ལྔ་དང། ལན་ཚྭ་ལྔ་དང། བསྐ་བ་ལྔའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་གིས་དབྱེ་ན་ང་གསུམ་སོགས་བཤད་དེ། རིགས་བཅུ་པོ་གཞན་ལ་ལྔ་ལྔ་
དང༑ འགྱུར་བྱེད་བརྒྱད་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བ་ལྔ་འཆད་པར། གླ་སྒང་དང་ཤུ་དག་སོགས་བྱུང། སྡོང་བུ་ལྔ་འཆད་པར་ཙན་དན་དང་སྤྱི་མོ་སོགས་བྱུང། འདབ་མ་ལྔ་འཆད་པར། བ་ཤ་ཀ་སོགས་དང། མེ་ཏོག་ལྔ་

[091A]༄༅། །འཆད་པར། མེ་ཏོག་ནི་བ་ཤ་ཀ་དང་སོགས་བྱུང། འབྲས་བུ་ལྔ་འཆད་པར། ཨ་རུ་ར་དང་སོགས་བྱུང། ཏྲང་ཆུ་འམ་སྤྱི་བ་ལྔ་འཆད་པར། སྤྱི་བའོ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཤིང་ཀུན་དང་སྦྲང་རྩི་དང་
སོགས་བྱུང། འདི་ལ་སྤྱི་བྱེད་ཀྱང་ཟེར། ཐལ་བ་ལྔ་འཆད་པར་ལུང་ལས། ཐལ་བ་ལྔ་གང་ཞེན་ནས་ཀྱི་ཐལ་བ་དང་སོགས་དང་འདིར་ནི་ཐལ་བའོ། །ཤིང་ཀན་ཙན་དང་ཀ་བི་ཏན་དང་སོགས་བྱུང། ལན་ཚྭ་ལྔ་འཆད་
པར། ལན་ཚྭའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་བརྒྱམ་ཚྭ་དང་སོགས་བྱུང། བསྐ་བ་འམ་སྨན་ཁུ་ལྔ་འཆད་པར། སྨན་ཁུའོ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཤིང་ཨམྲ་དང་སོགས་བྱུང། འགྱུར་བྱེད་བརྒྱད་འཆད་པར། འགྱུར་བྱེད་དོ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཏིལ་གྱི་དང་སོགས་
བྱུང་བའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་མཚོན་པ་ཡིན་ལ་རྒྱས་བར་གྲངས་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། འདིར་ཡང་སྨན་གྱི་གོ་རིམ་ནི་དཔེའོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྲིད་འཚོ་བཅང་གི་དོན་གཉིས་ཡོད་དེ་ནང་ཇི་སྲིད་འཚོ་དང་ཚོ་
ཇི་སྲིད་འཚོའི་པར་བཅང་བ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ནད་མ་སོས་པར་དུ་བཅང་ལ་སོས་ནས་འཆང་མི་རུང་བའི་སྨན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་སྨན་གསུམ་ལྟ་བུ་མིན་པའི་བྱིན་རླབས་དང་
སྤྱད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཚིལ་ཞག་ལྔ་ཡང་སོ་སན་སློང་ན་སྟེང་བ་འམ་སློང་མེད་སྨན་ཁང་དུ་འཇོག་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སོས་བ་ཉིད་ན་དེ་དག་ནད་པའི་ཕྱིར་སློང་ན་སྦྱིན་ནོ། །མེད་ན་སྨན་ཁང་

[091B] ༑སྨན་ཁུ་དང་མིག་སྨན་དག་ཀྱང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྙེད་དཀའ་བ་དང་བཅད་སླ་བའི་སྨན་བྱིན་གྱིས་མ་རླབས་པ་མ་ཤི་བར་དུ་བཟུང་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སུམ་བརྒྱ་བ་ལས། སྦྲ་
ཚིལ་བཀྲེས་པ་བསལ་ཕྱིར་བཟའ་མི་གང། །དེ་དག་མ་ཤི་བར་བཅང་སྨན་དུ་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཞུ་བ་ལས། བཙུན་པ་དགུང་བདུན་པའི་སྨན་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་བཅང་བས་ཀྱང་སྤང་བའི་ལྟུང་
བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་མཆིས་སམ། ཉེ་བར་འཁོར་ཡོད་དེ། ཞག་བདུན་ཚུན་ཆད་དུས་ནའོ། །ཞེས་དང། བམ་ལྔར་འདི་འདྲའི་དོན་མགོ་ལུང་ཆེ་ཆེ་མ་དག་ཅེས་སྨྲ་མཁན་ཡང་བྱུང་ངོ། །ལྔ་བ་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཚུལ་ལ་
དགོས་པ། དངོས་པོ། །གང་ཟག་གང། དུས། ཡུན་ཚད། ཆོ་ག། ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ། བྱིན་རླབས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་ཡོད་དེ། དུས་ཐུན་ཚོད་དང་ཞག་བདུན་ནམ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་གསོག་འཇོག་
དང་ལག་ཉ་སོགས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། བྱིན་གྱིས་རླབས་བ་ལ་འཇོག་མི་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དངོས་པོ་སྨན་ཕྱི་མ་གསུམ་གང་རུང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་ཅིང་ཚད་དང་ལྡན་པ་དགོས་ཏེ། དེ་
གསུམ་གང་རུང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ཀྱང་ལག་ཉ་མཚམས་བཙོས་སོགས་ལ་བྱིན་རླབས་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ལག་ཉར་བླངས་པ་དང་གསོག་འཇོག་བྱས་པ་དང། བྱིན་ལེན་མ་བྱས་པ་དང་ནང་དུ་ཞག་ལོན་པ་དང་ནང་དུ་
[092A]༄༅། །བཙོས་པ་དང་དགེ་སློང་གིས་བཅོས་པ་དག་ལ་བྱིན་གྱིས་རླབས་བ་མི་ཆགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་བརྟེན་གྱི་གང་ཟག་དགེ་སློང་ནད་པ་ཁོ་ནས། ཡུལ་ཡོད་ཚེ་དགེ་སློང་
དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དང་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དག་ནི་ནད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་དུས་ནི་ཟས་སྔ་མ་དུས་རུང་གི་དུས་སམ་སྔ་དྲོ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྩ་བར། ཟས་སྔ་མའི་ཚེའོ། །ཞེས་དང་ཊཱིཀྐ་
ལས༑ བསྐོལ་བ་དང་བཙགས་པ་གཉིས་ནི་དུས་སུ་བྱས་ཀྱང་རུང་དུས་མ་ཡིན་པར་བྱས་ཀྱང་རུང་ལ། བྱིན་ལེན་དང་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་གཉིས་ནི་དུས་ཁོ་ནར་བྱ་དགོས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚིལ་
ཞག་ལྔའི་སྐབས་སུ་ལུང་གིས་ཀྱང་བཤད་དོ། །ལྔ་པ་ཡུན་ཚད་ནི་སྤྱིར་བཏང་སྨན་གསུམ་པོ་རང་རང་གི་དུས་ཀྱི་མཐའི་བར་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ལྷག་པར་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་མི་ཆགས་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། རང་གི་དུས་ཀྱི་མཐའི་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དམིགས་བསལ་ཡང་ཡོད་དེ། དུས་རུང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་ཐུན་ཚོད་ཀྱི་མཐའ་ཁོ་ན་དང་
ཞག་བདུན་པ་ལས་བྱུང་བ་བུ་རམ་གྱི་བཏུང་བ་ལྟ་བུ་ཐུན་ཚོད་ཀྱི་མཐའ་འམ་ཞག་བདུན་གྱི་མཐའ་གང་རུང་དང། འཚོ་བཅད་ལས་བྱུང་བའི་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་ནི་ཐུན་ཚོད་དམ་ཇི་སྲིད་འཚོ་གང་རུང་དུ་བྱིན་གྱིས་

[092B] རྩ་བར། དེ་དུས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཐུན་ཚོད་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ཆོག་ཡོད་དེ་སྦྱོར་བ་ལག་པ་བཀྲུས་བྱིན་
ལེན་བྱས་ཏེ་སྙན་གསན་ཕབ་ནས། དངོས་གཞི་ཡུལ་དེའི་མདུན་དུ་ཙོག་པུར་བསྡད་དེ་གཉིས་ཀས་ལག་པ་གཡོན་པ་འོག་དང་གཡས་པས་བཀབ་ནས། བཙུན་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་
བགྱི་པས་སྨན་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་འདི་བདག་དང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བའི་སྨན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པོ། །ལེན་གསུམ་པ་མཇུག་ཐབས་ལེགས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་
སྨན་ཞག་བདུན་པའམ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་བཅང་བའི་སྨན་དུ་ཞེས་བྱ། ལྷག་མ་མཚུངས་སོ། །བདུན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ་ཡོད་དེ་སྤྱིར་བཏང་ལ་བྱིན་རླབས་ཅན་གསུམ་ལྷན་ཅིག་བསྲེས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་མི་རུང་
ལ་དུས་རུང་དང་འདྲེས་ན་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་པར་མི་རུང། འབྱེད་མ་ཐུབ་ན་དུས་རུང་ལྟར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམིགས་བསལ་མུ་གེ་དང་དེ་འདྲའི་དུས་དང་ན་པའི་ཚེ་ལག་ཉར་བླངས་པ་དང་མཚམས་བཙོས་དང་ཞག་
ལོན་རྟེན་བཙོས་བརྩམས་ལྡང་གསོག་འཇོག་ས་བོན་སོགས་འཇིག་པ་སྡངས་ཟ་དང་བྱིན་ལེན་མ་བྱས་པར་ཟབ་ལ་ལྟུང་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། གནང་བའི་ཕྱིར་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། མུ་གེའི་ཚེ་དགེ་སློང་

[093A]༄༅། །གིས་བཙོས་པ་དང་སོགས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དང། ནད་གསོ་བའི་ཕྱིར་དུ་དགོས་ན་ཡང་དེ་དག་དེར་མ་ཟད་རང་བཞིན་དང་ཆང་མ་གཏོགས་པའི་བཅས་རྐྱང་མཐའ་དག་དགོས་ན་གནང་
བའི་ཉེས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གསོ་བའི་ཕྱིར་ནུབ་མོ་ཟབ་ནི་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་བྱིན་ལེན་མ་བྱས་པ་དང་སོགས་དང། ཡང་རྩ་བར། རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོབ་དང་བཅས་པ་
ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་ལས་གསོ་བའི་དོན་ཉིད་མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པ་བྱིན་རླབས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡོད་དེ། བྱིན་ལེན་འཇིག་པའི་བཅུ་དང། དུས་ཀྱི་འཕེན་
བཟང་པ་དང། སྔགས་ཀྱིས་ཕྱུང་པ་དང་ངོ་བོ་འགྱུར་བ་སོགས་བཅུ་གསུམ་སོགས་ཀྱིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་རུང་ཁང་གཅོད་ཚུལ་ལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། དགོས་པ། གནས། རྟེན་གང་གི། དུས། ཆོ་ག། བྱེད་
ལས༑ སྒྲ་བཤད། འཇིག་རྒྱུ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། དེར་མཚམས་བཙོས་ཞག་ལོན་སོགས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། རུང་བ་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབས་པར་བཙོས་པ་དང་གནས་པ་དག་ནི་
ཕྱི་རོལ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རུང་ཁང་གཅོད་པའི་གནས་བཅུ་བཞི་མ་ཡིན་པ་དང་སྔར་བྱིན་གྱིས་མ་རླབས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་དགོས་ཏེ། རྩ་བར། ཤིང་དྲུང་དང་གླང་པོ་ཆེའི་

[093B]ཕྱིར། གསུམ་པ་རྟེན་ལ་བཞི་ཡོད་དེ། སྤྱིར་དགེ་འདུན་གྱིས་གཅོད་རྡོ་བཏེགས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་རུང་ཁང་ལག་གི་བླས་གཅོད་སེམས་
བསྡུས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་རུང་ཁང་དགེ་སློང་མང་པས་གཅོད། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་རུང་ཁང་ནི་དགེ་འདུན་གྱིས་གཅོད། འཕྲལ་ལས་བྱུང་བའི་རུང་ཁང་ནི་དགེ་སློང་གློ་བུར་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་རུང་བའི་ཁང་པར་
བརྗོད་པའི་སྒོས་གཅོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་ཐམས་ཅད་ལ་དགེ་འདུན་གྱི་ལས་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་དགེ་འདུན་དང་ལག་གི་བླ་དང་གང་ཟག་གསུམ་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
རྩ་བར། དང་པོ་གཉིས་ལ་ནི་གང་ཟག་གིས་ཀྱང་ངོ། །ལག་གི་བླས་སོ། །དང་པོ་ཤོས་ལ་ནི་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གཉིས་པ་ལ་ནི་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་གིས་
སེམས་བསྡུ་བས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ་རྩ་བར། གསུམ་པ་ལ་ནི་ལས་ཁོ་ནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། བཞི་པ་ལ་ནི་ཇི་སྙེད་ཕྱིན་པ་དེ་དེ་སྙེད་ཀྱིས་རུང་པའི་ཁང་པ་ཉིད་
དུ་བསྒྲགས་པའི་ཚིག་ཅིག་ཅར་བརྗོད་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་དེ་གཅོད་པའི་དུས་བཞི་ཡོད་དེ། རྡོ་བཏེགས་པའི་རུང་ཁང་དེ་སོ་ཕག་འབྲིམ་དུས་གཅོད། སེམས་བསྡུས་ཀྱི་རུང་ཁང་དེ་ལས་གསར་བ་བྱེད་

[094A]༄༅། །ཚེ་གཅོད། ལས་མཐའི་རུང་ཁང་དེ་དགེ་འདུན་དང་མ་བྲལ་པའི་ཚེ་གཅོད། འཕྲལ་བྱུང་རུང་ཁང་དེ་དགེ་སློང་གནས་དེར་ཕྱིན་པའི་ཚེ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། འདི་ལ་དུས་བཞི་ཡོད་དོ་
སོགས་བྱུང། ལྔ་བ་ཆོ་ག་ཡོད་དེ། དང་པོ་དང་མཐའ་མ་གཉིས་ནི་གཞི་འདི་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་དུང་བའི་ཁང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་སྔགས་ལན་གསུམ་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན། གཉིས་པ་གཞི་འདི་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་རུང་བའི་ཁང་
བར་སེམས་བསྡུས་ཤིག་ཅེས་སྔགས་གསུམ་བརྗོད་པ་དང། གསུམ་པ་གསོལ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཁོ་ནས་གཅོད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་བརྗོད་པས་སོ། །སོགས་བྱུང། རུང་ཁང་བཞི་བོ་དེ་དག་མ་གྲུབ་པའི་ཚེ་
གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་འདུལ་བ་བསྡུ་བར་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པ་ཆུང་ངུའི་རུང་ཁང་དང་འཇུག་པ་མི་ཞན་པའི་རུང་ཁང་གཉིས་རུང་བའི་ཕྱིར། འདི་གཉིས་ལུང་ལས་དངོས་སུ་མཐོན་ཀྱང་མདོར་
བསྡུས་སྦྱར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོ་ག་གཞི་གསུམ་ཆོ་གར་གསལ་ལོ་།དྲུག་པ་བྱེད་ལས་ཡོད་དེ། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མར་ཡང་རུང་ཁང་གཅིག་གིས་བྱས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྕགས་རི་གཅིག་གི་དབུས་ན་གཙུག་ལག་
ཁང་བཞི་དང། གཎྜི་ཡང་བཞི་དང། བཀད་ས་ཡང་བཞི་ཡོད་པའི་ཚེ་ཀུན་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རུང་ཁང་གཅིག་ལ་སྒོ་བཞི་དང་ཐབ་ཀྱང་བཞི་བྱས་ནས་ཟས་སོགས་སོ་སོར་དྲངས་པ་ལ་མི་མཛེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་

[094B] གཅིག་གིས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་མི་མཛེས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ལུང་ལས་བ་ལང་ལྷས་ལྟ་བུའི་རུང་ཁང་དུ་ཡང་བཤད་དེ། ས་ག་ལྷས་ཀྱང། ཀུན་ལས་པ་ལང་ལྷས་
བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །བདུན་པ་སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། །མཚམས་ནང་དུ་བཙོ་བ་དང་ཞག་ལོན་པར་བཞག་ཏུ་རུང་བས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པ་དེའི་འཇིག་རྒྱུ་ཡོད་དེ། བྱིན་རླབས་སྔམ་གནས་དེ་མ་ཞིག་པར་དུ་
མི་འཇིག་ལ། གཞན་རྣམས་མཚམས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྣམས་དང་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞིག་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་རྒྱུ་མཐུན་ཟག་པ་འདོར་ཚུལ་ལ། ཐོག་མར་སྨན་ལ་འཇུག་ཚུལ་དང། དེའི་རྒྱུ་མཐུན་ཟག་བ་འདོར་ཚུལ་གཉིས་
དང་པོ་ལ། ལུས་ལ་བསྟེན་ཚུལ། ཁར་བསྟེན་ཚུལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་རྒྱུ་ན་པའི་ཟས་ལ་སྤྱོད་ཚུལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཡོད་དེ། མིན་པས་བསྟེན་ཚུལ་དང། ན་བས་བསྟེན་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལ་དུམ་ཡོད་
དེ༑ བསྲོ་ཁང། ཁྲུས། དེ་མ་ལྤགས། མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ་པོ་བསྟེན་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། བསྲོ་ཁང་བསྟེན་བར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྩ་བར། ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་ཁྲུས་ཀྱིས་
བགྲུའོ། །ཞེས་སོ། །ཕྱི་མ་གཉིས་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། མིག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ངོམ་ལྤགས་བཅད་དོ། །ཞེས་དང། མིག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ་པོ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནད་བའི་བསྟེན་

[095A]༄༅། །ཚུལ་ཡང་དུ་མ་ཡོད་དེ། མིག་སྨན། རེང་བུའི་དུ་བ་སྣབ་ཤལ། མཚོན་གྱི་གསོ་བ་དང། འདོམས་ཀྱི་གསོ་བ་དང། བགས་པ་དང། ཁར་ཆང་གིས་བཀྲུབ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དང་པོ་ནི། རྩ་བར། མིག་སྨན་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གསོ་བའི་ཕྱིར་རེང་བུའི་དུབ་རྡུབ་བར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། སྣར་བླུགས་པའི་ལས་བྱའོ། །ཞེས་
སོ༑ ༑བཞི་བ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། མཚོན་གྱི་གསོ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། འདོམས་ཀྱི་གསོབ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་ནི། །མེ་ཏོག་འཕྲེང་རྒྱུད་ལས། སྨན་པའི་
ངག་གིས་བཏུང་བར་ནི། །སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་མ་གནང་ངོ། །ཁ་ཡི་ནང་དུ་མཁུར་ཕུག་ཏུ། །བསྲེལ་བ་ཙམ་ལ་ཉེས་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་སོགས་རྒྱས་པར་རྩ་བར་ལྟོས། །གཉིས་པ་ཁར་བསྟེན་ཚུལ་ལས་མིན་པའི་
དང༑ ནད་པའི་དང། ཕོངས་པའི་དུས་ཀྱི་དམིགས་པ་སལ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ནི་འཆད་པ་དང་འདྲ་སྟེ་ནད་པ་མ་ཡིན་པས་སྨན་ཕྱི་མ་གསུམ་བྱིན་རླབས་ཅན་བསྟེན་མི་རུང་བྱིན་གྱིས་མ་རླབས་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རུང་བའི་
ཕྱིར་ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས། སྨན་དག་ནི་མིན་བས་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་བྱིན་གྱིས་རླབ་ཏུ་ཡང་མི་རུང་ལ་གཞན་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་དག་ཀྱང་ཟ་བར་མི་རུང་ངོ། །བྱིན་གྱིས་མ་རླབས་བདག་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་ཟ་

[095B] །ཞེས་གསུངས། ལུང་ལས་དང་རྣམ་འབྱེད་ལས་ཀྱང་ངོ། །གཉིས་པ་ནད་པས་བསྟེན་ཚུལ་སྦྱོར་བཟོད་ན་སྤྱི་དང་འདྲ་ལ་སྦྱོར་བཟོད་ཀྱང་ནད་དྲག་སླ་བའི་དགོས་དབང་དང་མི་བཟོད་པ་སོགས་ལ་དུས་མིན་ཟ་བ་དང་
ལག་ཉ་སོགས་གནང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། སྨན་བྱིན་རླབས་བྱེད་པས་འགྲུབ་སྟེ། དུས་མིན་དང་ལག་ཉ་གསོག་འཇོག་སོགས་འགོག་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་མ་ཤེས་པར་ཁ་ཅིག་གིས་མཚན་དུས་སྐོམ་པ་འོད་བཞིག་ཡོད་པའི་
ཕྱིར་ཟེར་བ་རྨོངས་སྐད་ཡིན། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ནད་པའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་དུས་ཀྱི་མཐའི་བར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། འོག་ཏུ་ཡང་རྩ་བར། སྒྲེན་མོ་དང་གོས་
གཅིག་པས་མི་བྱའོ། །ནད་པ་ལ་ནི་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །དེ་གཡོག་དག་གིས་བསྐྱོར་བར་བྱའོ། །ནུས་ན་རྡུལ་གཟན་ལ་བསྟེན་པར་བྱའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ནད་པ་ལྟུང་མེད་དང་སྐྱོར་དགོས་པ་ལྟ་བུའི་མི་ནུས་ན་ལྟུང་
མེད་དུ་བཤད་ཀྱིན་བ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པའི་ཕྱིར། ནས་དང་ཐུག་པའི་བཏུང་བ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང། ན་མིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤའི་སྨན་ཡང་རུང་སྟེ་མི་དང་གླང་པོ་སོགས་ཀྱི་ཕྱུགས་རྨིག་གཅིག་པ་བྱ་རྒོད་སོགས་བྱ་ཤ་ཟ་བའི་མི་རུང་
བ་སྟག་མ་དུས་རུང་གི་སྨན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྨན་གཞི་ལས། དེ་ལ་དུས་སུ་རུང་བ་ནི་ལེ་གུ་དང་འབྲས་ཆན་དང་ཟན་དྲོན་དང་སྣུམ་ཁུར་རོ། །ཞེས་དང། འོད་ལྡན་ལས་ཀྱང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནས་ཆན་དང་འབྲས་
[096A]༄༅། །ཆན་དང་ཤ་དང་སྣུམ་ཁུར་ནི་བཟའ་བ་ཡིན་པར་གསུང་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དག་པའི་ཤ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་དོགས་པ་མེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་པས་མི་སྨད་པ་དང་ཉེས་པ་
མེད་པ་ལ་བཅོས་པ་མི་མཛད་པ་དགག་སྒྲུབ་གནང་གསུམ་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང། མཁས་མཆོག་ཤཱཀྱ་འོད་ཀྱི་སུམ་བརྒྱ་བར། ཡ་རབ་རྣམས་ཀྱི་ཤ་དང་ཉ་གནང་གང། ཞེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་འོད་
ལྡན་ལས། ཡ་རབ་རྣམས་ཀྱི་གནང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་ཡ་རབ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་ཁོ་ན་དག་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མདོར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། རྩ་བར། ཡང་རྩ་བ་
དང་སྡོང་བུ་དང་ཞེས་པ་ནས། ཤ་དང་སྣུམ་ཁུར་དང་འོ་མ་དང་ཞོ་དང་མར་དང་ཤ་སྐམ་དག་ནི་མི་རུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གོ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་བཟའ་བའི་ཕྱིར་མི་རུང་
བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་རུང་བ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་ཕོངས་པའི་དུས་སུ་སྒྲ་མི་སྙན་པའི་འདུ་ཤེས་བཞག་ལ་ལག་ཉ་དང། བྱིན་ལེན་མ་བྱས་པར་ཟ་བ་དང་མཚམས་བཙོས་རྫེན་བཙོས་གསོག་འཇོག་པ་རྩམ་ལྡང་
ས་བོན་དང་སྐྱེ་བ་འཇིག་པ་དང་སྤངས་ཟ་སོགས་ལ་ཉེས་པ་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དུས་སུ་གནང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། མུ་གེའི་ཚེ་དགེ་སློང་གིས་བཙོས་པ་དང་ཞེས་པ་ནས་པདྨའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་བར་གྱི་

[096B]ཏེ། རྩ་བར། པདྨའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་མུ་གེའིོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྒྱུན་པའི་ཟས་ལ་འཇུག་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཟས་ལ་འཇུག་ཚུལ་དང་
ཟས་གྱི་གྲལ་དང། སྟན་དང། ལེན་ཚུལ་དང། ཟས་གང་དང། དེའི་སྣོད་དང། དེ་དུས་ཀྱི་གོས་དང། ཟས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། བསོད་སྙོམས་དང་མགྲོན་དུ་བོས་པའི་འཇུག་ཚུལ་ཐུན་མོང་
གི་རེ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། རྩ་བར། སྒྲ་བསྒྱུར་སྟེ་ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་སོགས་དང། གང་ལ་མགྲོན་དུ་བོས་པ་སོགས་བྱུང། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། རྒན་རིམ་ལ་བྱ་ལམ་ངན་གྲལ་ལྔ་བརྒྱ་སོགས་བྱེད་པའི་ཚེ་རྒན་པ་རེ་གཉིས་མགོ་དང་
ལྷག་མ་ཅི་བདེའི་གྲལ་དགེ་སློང་བསྐོས་པས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྩ་བར། མང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་བྱའོ། །གྲལ་གྱི་ཚར་དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་ངོ། །ལྔ་བརྒྱའི་ཚར་རོ། །རྒན་བའི་མཐའ་རེ་རེར་སྤྱི་བུངས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་གདིང་
བ་དང་བཅས་སྟན་ནམ་རྩ་བ་མ་སོགས་ལ་འདུག་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། ཟས་འབྲིམ་མཁན་གྱིས་སམ་པྲ་སྟ་ཞེས་བརྗོད་ནས་དྲངས་ན་དུག་མེད་པར་འགྱུར་ལ་མང་ན་འདྲེན་མཁན་དུ་མ་བསྐོས་པ་དེས་བྱིན་པ་ཆད་ལྷག་མེད་པར་
ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ཚེ་རྒན་རིམ་དུ་གཞུགས་པའི་ཕྱིར་དང། འབྲིམ་དུ་གཞུགས་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་བསྐོང། །ཞེས་དང། ལྷག་མ་ཁམ་གཅིག་ཡན་ཆད་ལེན་པ་དང་ཟ་བ་ནི་དད་པས་

[097A]༄༅། །སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཆུད་གཟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ཡོད་དེ། ཟས་བཞི་གང་རུང་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ཡོད་དེ། ལྷུང་བཟང་དུ་ཟ་ཞིང་གོ་སྡེར་དང་ཐང་སྐྱལ་
དུ་ཟ་མི་རུང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དེ་དག་གི་སྣོད་ཀྱང་ངེ་།སྣོད་དུ་ཟན་བཟའ་བར་རུང་ངོ། །ཞེས་སོ། །བདུན་པ་གོས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གོས་གཅིག་སོགས་མ་རུང་ལ། ལྷམ་གོ་བར་མ་ཟད་རྩའམ་རས་ལྷམ་ཡང་ཟ་
དུས་མི་རུང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། མཆིལ་ལྷམ་དང་བཅས་སོགས་དང། ཕྲན་ཚེགས་འགྲེལ་བར་ཡང། ལྷམ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རྩྭ་ལས་བྱས་པའི་ལྷམ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་བཀག་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ནས། གལ་
ཏེ་ལྷམ་ཙམ་གྱིས་མི་གཙང་བ་ཡིན་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བརྒྱད་པ་ཆོག་ཡོད་དེ། བསམ་པའི་དང། སྦྱོར་བའི། དངོས་ཀྱི་མཇུག་གི་ཁྱད་པར་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བསམ་པའི་ཡོད་དེ། ཟས་ཀྱི་རོ་
མངར་བ་སོགས་ལ་ཞེན་ཆགས་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་འདུ་ཤེས་བཅུ་དང། རྒྱགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་ཞིང་ལུས་རྨ་ལྟ་བུ་འདི་ཡང་ཡུན་རིང་ན་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་སྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ད་ལྟ་ལུས་ཀྱི་སྲིན་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་ཟང་ཟིང་
གིས་བསྡུས་ལ་མ་འོང་བར་ཆོས་ཀྱིས་བསྡུ་སྙམ་དུ་ཟས་ལ་སྨན་དང་རང་ལན་དཔའི་འདུ་ཤེས་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཁ་ཟས་སྨན་དང་འདྲ་བར་བསྟེན་བགྱི་སྟེ་།རྒྱགས་ཕྱིར་མ་ལགས་

[097B] །མཚག་ཕྱིར་མ་ལགས་ལུས་གནས་འབའ་ཞིག་ཕྱིར། །ཞེས་དང། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང། ལུས་ནི་དགྲ་ལྟར་མཐོང་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་བསྲུང་བྱ་།ཚུལ་ལྡན་ཡུན་རིང་
འཚོ་བ་ནི། །དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ལ། འདུ་ཤེས་བཅུ་ནི། རྩ་བར། བདག་ཉིད་ལ་ནད་པའི་འདུ་ཤེས་དང། ཟས་ལ་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ་བཟའ་བར་བྱའོ། །དྲན་པ་དང་ཡང་ངོ། །
འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བ་དང། སོགས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་པ་ཡོད་དེ། སྔ་ཆབས་བླངས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་རྗེས་དྲན་འདོན་ཞིང་ཟས་ཀྱི་ཕུད་ཆ་གཅིག་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང། ཆོས་སྐྱོང་ལ་བཤོས་དང། འཕྲོག་མ་
བུ་དང་བཅས་པ་ཕུད་ལ་དབང་པའི་འབྱུང་པོར་སོར་མོ་ལྔའི་རྗེས་དོད་པའི་འཆང་བུ་དང། དངོས་གཞི་དེ་ནས་སྒྲ་བསྐྱུང་སྟེ་ཟ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་སོགས་མི་བྱ་བར་ཁམ་ཆེ་ཆུང་རན་པར་བཟའ་ཞིང། མཇུག་ཏུ་ལྷག་མ་ཆངས་གཅིག་
བཞག་སྟེ་ཇི་ལྟར་འོས་པར་སྟེར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཕམ་དང་ནད་པ་ཞེས་པ་ནས། གཉུག་མར་གནས་པ་རྣམས་ལ་གཏོར་མ་སྦྱིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་དང། སུམ་བརྒྱ་བ་ལས། ཁམ་ཆུང་བའམ་ཆེ་བ་རིགས་མིན་ལ། །
ཁ་ཁམ་བཅས་པས་ནམ་ཡང་སྨྲ་མི་བྱ། །སོགས་དང། སྤྱོད་བསྡུས་སྒྲོན་མེར་ཇོ་བོས། ཟས་ལ་ཆ་བཞིར་བགོས་བྱས་ལ། །དང་པོར་ལྷ་ལ་བཤོས་གཙང་འབུལ། །དེ་རྗེས་ཆོས་སྐྱོངས་སྲུང་མ་ལ། །གཏོར་མ་བཞིན་དུ་རྒྱན་ཏེ་

[098A]༄༅། །བྱ༑ ༑རང་གི་ཟ་ཞིང་འཐུང་བ་ཡི། །ལྷག་མ་འབྱུང་པོ་རྣམས་ལ་སྦྱིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་མཇུག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆབས་བླངས་ཏེ་སྦྱིན་པ་བཤད་པ་དང། ཡོན་བཤད་པ་
གཉིས་བྱེད་དེ། སྦྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་དང། སེར་སྣའི་ཉེས་དམིགས་ལྟ་བུ་དང། དཔེར་ན་མདོ་ལས། ཚོགས་བསགས་པ་ལས་བདེ་བ་འབྱུང་།ཚོགས་ནི་མི་ཡི་ཡུལ་དུ་བསགས། །དེ་བས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསགས་།དེ་
ཉིད་པ་ནི་འདུན་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་འདོན་པ་དང། ཡོན་བཤད་ནི་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ཡིན་པས། །དགེ་བ་འདི་དང་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོ་ལ་དེ་ཀླུ་རྒྱལ་དགའ་པོ་ཉེར་དགའ་གཉིས་བསྟན་པ་ལ་དགའ་
བའི་མིང་ནས་བསྔོ་བ། དཔེར་ན། ཀླུ་རྒྱལ་དགའ་བོ་ཉེར་དགའ་བོ་།བསྟན་ལ་དད་པའི་ལྷ་རྣམས་དང། །རྒྱལ་པོ་སྦྱིན་བདག་ཉིད་དང་ནི། །སེམས་ཅན་ཕོངས་བ་གཞན་དག་ཀྱང། །ཚེ་རིང་ནད་མེད་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །གཏན་
དུ་བདེ་བ་ཐོབ་པར་ཤོག། ལྟ་བུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སུམ་བརྒྱ་པ་ལས། ཟོས་པའི་ལྷག་མ་ལས་ནི་ཆངས་གཅིག་བཞག། ཆེད་དུ་མི་བྱ་བཀག་པའི་རྒྱུ་འདིར་ཁ། །འདག་པའི་རྫས་སུ་རུང་བའི་ཆུ་རྣམས་ཀྱིས། །ཟོས་ནས་ཁ་
ཡག་བཟས་མེད་པར་བྱ། །ཞེས་དང། རྩ་བར། ཡོན་བཤད་པ་དང་ཆོས་བཤད་བདག་བྱའོ། །ཞེས་དང། ཡོན་བཤད་པ་དང་དགའ་བོ་དང་ཉེ་དགའ་བོ་དག་གི་མིང་སྨྲོས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་

[098B] སྒོག་པ་མིན་པས་ཟ་མི་རུང་བའི་ཉེས་པ་གླེང་གཞི་ལས་ཤེས་ལ། ཟོས་ནས་དྲི་མེད་པར་བྱེད་ཚུལ་དང། དྲི་མེད་པར་མ་བྱས་པར་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་སུ་མི་འགྲོལ་ཟས་གཞན་གྱི་ཁྲུས་
ཆུ་དང་ཁ་ཆུ་གཤང་གཅི་ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྩིགས་པ་དང། དགེ་འདུན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་དང། ཕེབས་ལམ་སོགས་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གླེང་བཞིར་ཀ་བ་དང་རྩིགས་པ་ལྟ་བུའི་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པར་བཤད་པས་
སོ༑ ༑རྩ་བར། མཆིལ་མ་ནི་མ་བཤམས་པའི་ཕྱོགས་སུ་མཆིལ་མ་འདོར་བར་མི་བྱའོ། །སོགས་དང། གཤང་བ་ནི། རྩ་བར། ཤིང་ལྗོན་པའི་དྲུང་དུ་གཤད་པ་དང་གཅི་བ་དག་མི་བྱའོ། །སོགས་ནས་ཕྱོགས་མ་
ཡིན་པར་གཅི་བ་མི་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་གཞུང་དུ་ལྟོས་ལགས་ལ། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཕྱིའི་དངོས་པོ་དེ་སྨན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ལུང་ལས། བྲམ་ཟེ་ཁྱེའུ་
དག་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སྨན་ཡིན་ཞེས་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བཤད་པ་བཞིན་གསུངས་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཁ་ཅིག། ཕྱིའི་དངོས་མཚོ། བོལ་སྨན་གྱིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཕྱིའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་
ཕྱིར། རྟོགས་གྲུབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་རང་དབང་དུ་ཕན་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན་དེས། །རང་དབང་གྲོལ་ལ་མི་ཕན་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་གིས་

[099A]༄༅། །དེའི་དོན་དྲི་རོ་རེག་བྱ་གསུམ་གང་རུང་གི་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཟེར་ན། འོ་ན། ཕྱིའི་དུག་ཧ་ལ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་གོང་ནོན་དང་མ་སྦྱར་བར་རང་ཉིད་རྐྱང་བ་མི་རུང་
བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་སྨན་ཡིན་པར་ཐལ། གཞན་དང་སྦྱར་ན་རུང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན་ཞོ་དང་འོ་མ་ཡང་ཕྱི་དྲོ་བཅས་ལྡན་དགེ་སློང་ལ་རུང་བར་ཐལ། དེ་ཆུ་དང་སྦྱར་བའི་སླ་བ་དང་ཇ་ལ་བཏབ་པ་རུང་བའི་
ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། སྨན་ཡིན་ན་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཁམ་ཟས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། དྲི་ཁོ་ནར་གྱུར་པའི་སྨན་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡུལ་ལྔ་ལས་དྲི་ཁོ་ནར་གྱུར་པའི་སྨན་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབང་པོ་ལྔ་ལས་སྣའི་ཤེས་པ་ཁོ་ནའི་མྱང་བྱའི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དུ་བ་རྡུབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ལུས་ཀྱི་འབྲས་སོགས་ལ་བྱུགས་ལ་མི་བཏུང་བའི་དེ་
ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་རིག་བྱ་ཙམ་གྱི་སྨན་བྱས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྨན་ཡིན་ན་དྲི་རོ་རེག་གསུམ་གྱ་བསྡུས་པས་ཁྱབ་པ་མི་འཐད་པ་ཐལ། དེའི་བསྡུས་ཚུལ་རང་
ཡིན་གྱིས་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ལྡན་གྱིས་བསྡུས་པར་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྨན་ཡིན་ན་དེ་གསུམ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གསུམ་གྱི་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། གཟུགས་

[099B] སྨན་ཡིན་ན་དེ་བཞི་ཀ་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། འདོད་ན་དབང་པོ་མེད་པ་དང། །སྒྲ་མེད་ཕྲ་རབ་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མཛོད་
ལས༑ གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན། ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ། །དེས་ཞི་བ་ཆ་དུ་མ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཙན་དན་གྱི་དྲི་ཆོས་ཅན། དྲི་ཁོ་ནར་ཡོད་པར་ཐལ། ཡུལ་ལྔའི་དྲི་ཁོ་ནར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
ཡུལ་ལྔའི་དྲི་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་ལྔའི་དྲི་ཡིན་གཞན་བཞི་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དྲི་ཁོ་ནར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ཁོ་ན་གཞན་ལྡན་
རྣམ་གཅོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། ཕྱི་མ་གསུམ་གང་རུང་ལ་བྱིན་རླབས་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནད་པ་ལ་གནང་བའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། ཨ་རུ་ར་ཆོས་ཅན། བྱིན་རླབས་ཅན་དུ་
ཐལ༑ ནད་པར་སྟོན་པས་ཀླུ་པཎ། གནང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་གནང་བའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་ན། བྱིང་ཡིས་མ་རླབས་པའི་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བའི་སྨན་མོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བྱིན་གྱིས་
མ་རླབས་པའི་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་དནག་ཞག་བདུན་པ་དང་འཚོ་བཅང་གི་སྨན་གསུམ་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཊཱིཀྐ་ལས། དེས་ན་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་དང་ཞག་བདུན་པ་དང་འཚོ་བའི་བར་དུ་བཅང་བའི་སྨན་ངག་ནི་མིན་པས་ཐུན་ཚོད་དུ་

[100A]༄༅། །རུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཏུ་ཡང་མི་རུང་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ལུང་ལས་ཀྱང། ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་བརྒྱད་པོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་
དེ་ཡོད་པར་ཐལ། ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་དང་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་བྱིན་གྱིས་མ་རླབས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་ནད་པས་བྱིན་གྱིས་རླབ་སྟེ་སྤྱོད་པ་དང། ཐུན་ཚོད་དུ་བྱིན་གྱིས་
མ་རླབས་པ་ནི་ན་མིན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཊཱིཀྐ་ལས། འདིར་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་ནད་པས་བྱིན་གྱིས་རླབས་པར་བྱ་བའི་གཞུང་ནི་ཁྱིམ་པ་འམ་དགེ་ཚུལ་གྱིས་སྦྱར་བ་ཚགས་ཀྱིས་
བཙགས་པ་དག་ནི་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཊཱིཀྐ་ལས་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བའི་བཏུང་བ་བྱིན་གྱིས་མ་རླབས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རུང་བའི་གཞུང་ནི་འབྲས་བུ་བརྒྱད་
པོ་ཁྱིམ་པའམ་དགེ་ཚུལ་གྱིས་སྦྱར་བ་ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་བདག་ནི་དུས་སམ་དུས་མ་ཡིན་པར་ཡང་ན་བའམ་ན་བ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་བཏུང་བར་བྱ་བ་དག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་འགྱོད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ལ་བྱིན་རླབས་ཅན་གྱིས་མ་ཁྱབ་ཟེར་བ་མང་བས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྨན་གང་ཞིག་བཀྲེས་པའི་ནད་སེལ་བ་ལ་ཞུགས་བ་དུས་རུང་གི་དེའི་མཚན་ཉིད། སྨན་གང་ཞིག་

[100B]མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། བཀྲེས་སྐོམ་གཉིས་ཀ་སེལ་བའི་བུ་རམ་གྱི་ཁུ་བ་ཆོས་ཅན། དུས་རུང་དང་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བའི་སྨན་གཉིས་ཀར་ཐལ། སྨན་གང་ཞིག་དེ་གཉིས་ཀ་སེལ་བ་
ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དུས་རུང་གི་སྨན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བཏུང་བ་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྩ་བར། ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་ནི་བཏུང་བ་དག་གོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་
ན་རེ༑ བུར་ཤིང་དུས་རུང་གི་སྨན་མ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། བུ་རམ་གྱི་གོང་བུ་ཞག་བདུན་པ་འམ་ཞག་བདུན་པའི་སྨན་རིགས་ཡིན་པ་ལྟར་བུར་ཤིང་ཡང་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དེ་དུས་རུང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། བུར་ཤིང་དུས་རུང་གི་དང། དེའི་ཁུ་བ་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བའི་དང། བུ་རམ་གྱི་གོང་བུ་ཞག་བདུན་པའི་དང། བུ་རམ་དང་བུར་ཤིང་གི་ཐལ་བ་གཉིས་འཚོ་བ་ཅང་གི་དུག་སྨན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་ལས། ཉེ་བར་འཁོར་བུར་ཤིང་
ནི་དུས་སུ་རུང་བའོ། ཁུ་བ་ནི་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བའོ། །བུ་རམ་ནི་ཞག་བདུན་པའོ། །བུ་རམ་ཤིང་དང་བུ་རམ་གཉིས་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་ནི་འཚོ་བའི་བར་དུ་བཅད་པའོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས་དེར་ཐལ་བ་འཚོ་བའི་བར་དུ་བཅང་
བ་ཉིད་དུ་གསུངས་པས་ཐལ་བ་ཡང་དུག་སྨན་གྱི་ཁེངས་སུ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དུག་སྨན་མང་པོའི་ནང་ཚན་གྱི་དོན་དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། བུར་ཤིང་གི་ཁུ་བ་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བའི་སྨན་རིགས་ཡིན་པར་

[101A]༄༅། །ཐལ༑ བུར་ཤིང་དེ་དུས་རུང་གི་སྨན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་ཤིན་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འོད་ལྡན་ལས། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་ནི་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱེད་
ཊཱིཀྐར་དྲངས་པའི་ལུང་དེ་དྲངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་ཞེས་པའི་ཐུན་ཚོད་ཀྱི་མཐའ་ནི་མཚན་མཐའ་ལ་བྱེད་དེ། གཞན་དུ་ན་དགེ་སློང་སྐོམ་པའི་ནད་ཅན་ལ་ཉིན་དུས་ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་མ་གནང་བར་
ཐལ༑ མཚན་མོའི་དུས་སུ་དེ་ལྟར་མ་གནང་སྟོན་དང་ལུང། པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་གྲུབ་པོ། །རྟགས་དེར་ཐལ། ཐུན་ཚོད་ཀྱི་མཐའ་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་འདས་ནས་དགེ་སློང་སྐོམ་བའི་ནད་ཅན་ལ་མ་གནང་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐུན་
ཚོད་ཀྱི་མཐའ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་ནི་ཕྱི་དྲོ་ཚ་དུས་ཀྱི་སྐོམ་ནད་ཅན་ལ་གནང་པ་ཡིན་པས་སྲོད་ཐུན་གྱི་དུས་འདས་ནས་གཉིད་དང་སྐོམ་བཏུང་བ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་འོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་
མཚན་རིལ་བོའི་སྐོམ་ནད་ཅན་ལ་བྱིན་རླབས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ལོངས་སྤྱོད་ཆོག་པས་སྐོམ་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོ་ག་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རྩ་བར། ནད་པ་ལ་ནི་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །ཞེས་སོགས་དང། རྩ་བར། གསོ་བའི་
ཕྱིར་མཚན་མོ་ཟ་བ་ནི་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་བྱིན་ལེན་མ་བྱས་པ་དང། གསོག་འཇོག་བྱས་པ་དག་མི་རུང་བ་དག་ཏུ་ངོགས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དྲུག་སྡེས་ནུབ་ལྷག་ཉལ་གྱི་རིགས་

[101B]སྨན་བྱིན་རླབས་རུང་ན་ཐུན་པར་དང་ཐུན་སྨད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རུང་ཞེས་སྨྲ་མི་རིགས་པར་ཐལ། སྟོན་པས་དེ་དག་སྦྱར་བཙགས་བྱིན་ལེན་བྱིན་རླབས་སྔ་དྲོ་ཁོ་ན་དང། ཐུན་ཚོད་དུ་བྱིན་
གྱིས་རླབས་ཚུལ་ལས་མ་གནང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ནུབ་ལྷག་ཉལ་བཞིན་ནོ། །ལུང་གཞིའི་སྨན་གཞི་ལས། བཙུན་པ་བཏུང་བ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་ལགས་ཀྱི། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཐུགས་བརྩེ་བས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་བཞེས་སུ་གསོལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲང་སྲོང་ཀེ་ནའི་བུ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བར་དགོངས་ནས་བཏུང་བ་བརྒྱད་པོ་བཞེས་སོ། །བཞེས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་བ་
དགེ་སློང་དག་བཏུང་བ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དུས་སུ་བྱིན་ལེན་བྱས་དུས་སུ་མཉེས། དུས་སུ་བཙགས། དུས་སུ་བྱིན་གྱིས་རླབས་ན་དུས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་ཞིང། དུས་མ་ཡིན་པར་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་ལ། ནམ་གྱི་ཐུན་དང་
པོ་ཐལ་ནས་ནི་ལོངས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྩ་བ་ལྟར་རོ། །ཡང་འདི་ལ་ཧམ་ཅན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐུན་སྟོད་འདས་ན་བཏུང་བ་སླར་ཡང་ནམ་ལངས་པར་དུ་ཐུན་ཚོད་ཀྱི་སྨན་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཆོག་ཟེར་རོ། །
དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མི་ལེགས་པར་ཐལ། དེ་ལ་བཏུང་བ་བརྒྱད་པོ་དེ་གང་རུང་ཞིག་དུས་སུ་བྱིན་ལེན་བྱས་རོང། ལ། དུས་མ་ཡིན་པར་མཉེས་པ་དང། བཙགས་པ་དང། བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་ཡང་མི་རུང། དེ་གང་རུང་དུས་སུ་བྱིན་

[102A]༄༅། །ལེན་དང། དུས་སུ་མཉེས་པ་འམ་བརྡུང་ལ། དུས་མ་ཡིན་པར་བཙགས་པ་དང། བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་ཡང་མི་རུང། དེ་གང་རུང་དུས་མ་ཡིན་པར་བྱིན་ལེན་དང། མཉེས་པ་དང་
བཙགས་པ་དང། བྱིན་རླབས་བཞི་བྱས་པ་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་པ་སྤྱད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་སྔ་མའི་འཕྲོ་ཉིད་དུ་སྨན་གཞི་ལས། བཏུང་བ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དུས་སུ་བྱིན་ལེན་བྱས་ལ་
དུས་མ་ཡིན་པར་མཉེས། དུས་མ་ཡིན་པར་བཙགས། དུས་མ་ཡིན་པར་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་འཕྲོ་ཉིད་དུ་སྨན་གཞི་ལས། བཏུང་བ་
བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དུས་སུ་བྱིན་ལེན་བྱས། དུས་སུ་མཉེས་ལ། དུས་མ་ཡིན་པར་བཙགས། དུས་མ་ཡིན་པར་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱེད་ལྟར་ན་འདི་རུང་
དགོས་པ་ལ་མི་རུང་བར་བཤད་པས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་འཕྲོ་ཉིད་དུ་སྨན་གཞི་ལས། བཏུང་བ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དུས་མ་ཡིན་པར་བྱིན་ལེན་བྱས། དུས་མ་ཡིན་པར་མཉེས། དུས་མ་ཡིན་པར་བཙགས། དུས་
མ་ཡིན་པར་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་ནི་ཟས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་བྱ་ལ། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་འདས་ནས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྨན་གཞིའི་ཟུར་ཁོལ་བྱེད་མཁན་

[102B] དེ་དག་ལ་རྒྱབ་རྟེན་བཅོལ་བ་ཡང་ལེགས་བཤད་མ་ཡིན་ཏེ། འདུན་པས་འགྲོ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ་།རིགས་པ་དང་སྤྲོ་བྱ་མང་མོད་ཡི་གེས་མི་ལངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཐུན་ཚོད་མཐའ་དེ་འདྲར་བྱིན་གྱིས་
སུ། རླབས་མི་རུང་བར་ཐལ། ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བའི་སྨན་བྱིན་རླབས་ཅན་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དུས་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོའི་ཐུན་སྟོད་ལས་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ལུང་གཞིར་མ་ཟད་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བའི་སྐབས་ཀྱི་མ་མོ་ལས་ཀྱང་
མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོའི་བར་དུ་བཏུང་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་དང་ཡང་དེའི་སྐབས་ཀྱི་མ་མོ་ལས། ཉིན་བར་དང་སྲོད་ཀྱི་བར་དུ་བཏུང་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། བམ་ལྔ་ལས་ཀྱང། མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་
འདས་ནས་གསོག་འཇོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་དང། འགྲེལ་ཆུང་ལས་ཀྱང། དྲོ་ཟོས་ནས་དམར་ཐག་མ་ཆད་ཚུན་ཆད་དུ་དགེ་སློང་འཐུང་ངུ་དབང། དམར་ཐག་གི་མཚམས་འདས་ཏེ་འཐུང་ངུ་མི་དབང། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ རང་རང་གི་མཐའ་ཚུན་ཆད་དུ་བྱིན་རླབས་བཤད་པས་དུས་མིན་ཏུ་མི་ཆགས་ཏེ། ཊཱིཀྐར་བྱིན་ལེན་དང། བྱིན་རླབས་དུས་ཁོ་ནར་བཤད་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་བཏུང་བ་དེའི་རྒྱུ་དུས་རུང་ཡིན་ན་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱིས་སྦྱར་
བཙགས་མི་རུང་བར་ཐལ། རྒྱུ་དུས་རུང་ལ་བྱིན་ལེན་བྱས་ཏེ་སྦྱར་ཞིང་བཙགས་པ་ན་བཏུང་བ་དེ་སྨན་རིགས་གཞན་དུ་འགྱུར་བས་བྱིན་ལེན་སྔ་མ་ཞིག་སྟེ་ལ་གཉེར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཊཱིཀྐ་ལས། དགེ་སློང་གིས་ཏིལ་བྱིན་ལེན་

[103A]༄༅། །བྱས་ཏེ་བཙགས་ན་དེའི་ཏིལ་མར་གཟོད་བྱིན་ལེན་བྱ་དགོས་ལ། བུར་ཤིང་བྱིན་ལེན་བྱས་ཏེ་བཙིར་ན་དེའི་ཁུ་བ་གཟོད་བྱིན་ལེན་བྱ་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྒྱུ་དུས་
རུང་གི་བཏུང་བ་ཁྱིམ་པ་འམ་དགེ་ཚུལ་སོགས་ཀྱིས་སྦྱོར་དགོས་ཏེ། རྩ་བར། བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པས་སྦྱར་ཞིང་ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དུས་མ་ཡིན་པར་རུང་བ་བུ་རམ་གྱི་
གོང་དུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་སྦྱར་བཙགས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱིས་བྱས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། དེ་ལ་བུ་རམ་བྱིན་ལེན་བྱས་པ་སྦྱར་བཙགས་བྱས་ཀྱང་དུས་མིན་རུང་བ་མི་འཇིག་པས་ལག་ཉར་མི་འགྲོ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་རྣམ་
བཤད་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། དུས་མ་ཡིན་པར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པས་སྦྱར་ཞིང་བཙགས་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། དགེ་སློང་གིས་སྔ་དྲོ་བུ་རམ་གྱི་བཏུང་བ་སྦྱོར་མི་རུང་
བར་ཐལ། བུ་རམ་གྱི་བཏུང་བ་སྔ་དྲོ་དགེ་སློང་གིས་སྦྱོར་ཚེ་བྱིན་ལེན་མ་བྱས་ན་ལག་ཉར་འགྱུར་ལ། བྱིན་ལན་བྱེད་ན་ཟ་ཆེད་མ་ཡིན་པའི་བྱིན་ལེན་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཟ་ཆེད་མ་ཡིན་པར་ལག་ཉ་
འགོག་པའི་བྱིན་ལེན་ཡང་ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཆེ་ལ་རུང་བའི་ཕྱིར་དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཐོག་མར་བྱིན་ལེན་བྱས་པ་དེ་ཟ་ཆེད་མ་ཡིན་པས་ལག་ཉ་འགོག་པའི་བྱིན་ལེན་བྱས་ནས་སྦྱར་བཙགས་སླར་ཡང་རུང་ཆུ་བ་མ་བཏང་ན་

[103B] ཆུ་བཏབ་པས་སླར་ཡང་བྱིན་ལེན་བྱེད་པ་ཕྱི་མ་ཟ་ཆེད་ཀྱི་བྱིན་ལེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། གལ་ཏེ་དུས་མ་ཡིན་པར་རུང་བའི་རྫས་ལས་བཏུང་བ་དེ་སྦྱོར་ན་ནི། བསྙེན་
པར་རྫོགས་པས་ཀྱང་དེ་ཉིད་བྱིན་ལེན་བྱས་ཏེ་སྦྱར་ཞིང་བཙགས་ལ། གང་གི་ཚེ་འཐུང་པའི་ཚེ་ན་ཆུ་གྲང་མོས་གདབ་པ་དང། བྱིན་ལེན་བསྟབས་སུ་བཅུག་ནས་བཏུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་རིགས་པ་དང་ཤེས་
བྱེད་གཉིས་ཀའི་རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བུར་ཤིང་དུས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ཀྱང་བྱིན་ལེན་མ་བྱས་ན་བཅས་དབང་གིས་ཟ་མི་རུང་བ་བཞིན་དུ་བཏུང་བ་དེ་དུས་མིན་གྱི་བཏུང་བ་ཡིན་ཀྱང་ཆུ་གྲང་མོས་འདེབས་དགོས་པ་བཅས་དབང་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། ཕྲན་ཚེགས་ལས། བཙུན་པ་དུས་སུ་རུང་བའི་བཏུང་བ་ནི་གང། དུས་མ་ཡིན་པར་རུང་བའི་བཏུང་བ་ནི་གང་ལགས་བཀའ་སྩལ་པ། ཉེ་བར་འཁོར་ཚགས་ལ་མ་བཙགས་པ་ནི་དུས་སུ་རུང་བའོ། །ཚགས་
ལ་བཙགས་ཆུས་གཏོར་བ་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་རུང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་མ་ཟད་ཚགས་ལ་བཙགས་ཀྱང་དུས་སུ་འམ་སྔ་དྲོ་སྤྱད་ན་རུང་ཆུ་མི་བྱེད་ཕྱི་དྲོ་སྤྱད་ན་བྱེད་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། འོད་ལྡན་
ལས༑ དེའི་ཕྱིར་བཏུང་བ་ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་པ་རུང་བའི་ཆུས་བསླད་པ་ཞེས་བྱ་བས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ཤིན་ཏུ་གོ་དགོས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། ཤ་ཐམས་ཅད་དུས་རུང་དང་མི་ཤ་ཡང་
[104A]༄༅། །དུས་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། ལུང་ལས། དུས་སུ་རུང་བ་ནི་ལྡེ་གུ་དང་འབྲས་ཆན་དང་ཟན་དྲོན་དང་ཤ་དང་སྣུམ་ཁུར་རོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེའི་དོན་ཡ་རབས་
ཉེ་ཆོས་ཤས་པའི་བྲམ་ཟེ་དང་རྒྱལ་རིགས་ཀྱིས་ཟ་བའི་ཤ་དང། ཟན་སོགས་ལྔ་བྱིན་ན་དགེ་སློང་གིས་ཀྱང་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་སྤྱད་རུང་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སུམ་བརྒྱ་པ་ལས་ཡ་རབས་རྣམས་ཀྱི་ཤ་དང་ཉྭ་
གནང་གང། ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་འོད་ལྡན་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་ཡ་རབས་ཏེ་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤ་འམ་ཉྭ་ཤ་བཟའ་བར་གྲགས་ཤིང་གནང་བ་གང་ཡིན་པ་ལྷུང་བཟེད་དུ་འོངས་པ་དེ་བརྟགས་
ཤིང་བཟའ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན་མི་དང་གླང་པོ་སྦྲུལ་སྤྲེའུ་རྣམས་ཀྱི་ཤ་ཡང་ཆོས་ཅན། བཅས་ལྡན་དགེ་སློང་སོགས་རབ་བྱུང་སྡེ་ལྔས་དུས་སྔ་དྲོ་ཁོ་ནར་སྤྱང་རུང་གི་ཟས་ཡིན་པར་ཐལ་
དུས་རུང་གི་སྨན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མི་ཕལ་བ་ལ་དུས་རུང་བཤད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དུས་རུང་ཞེས་པའང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་འདོད་ན། རྩ་བར་མིའི་ཤ་ནི་ཐམས་
ཅད་དུའོ། །ནས། གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་ཤ་མི་ཟའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤ་ཟ་རུང་མི་རུང་ཡང་རྒྱས་པར་ཐུབ་བསྟན་བྱི་དོར་དུ་ལྟོས། ཡང་ཁ་ཅིག། ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བའི་སྨན་དང་ཞག་བདུན་པའི་

[104B] བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་དེ་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དང་པོ་ཡིན་ན་ཐུན་ཚོད་ཀྱི་མཐའ་ཚུན་ཆད་སྤྱད་རུང་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབས་པས་ཁྱབ་གཉིས་པ་ལ་ཞག་བདུན་དུ་
བྱིན་གྱིས་རླབས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟ་རྩ་བར། རང་གི་དུས་ཀྱི་མཐའི་བར་བྱིན་གྱིས་རླབ་པོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བུ་རམ་གྱི་གོང་བུ་ལས་སྦྱར་བའི་བཏུང་
བ་དེ༑ དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་གང་ཞིག། ཞག་བདུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཐུན་ཚོད་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཏེ་ཐུན་ཚོད་ཀྱི་མཐའ་ཚུན་ཆད་དུ་བཅད་བར་གནང་བའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ ལུང་ལས་བཏུང་བ་བརྒྱད་པོ་ཞེས་གསུངས་པའི་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་གི་རྣམ་བཤད་དང་ཊཱིཀྐ་གཉིས་ལས། དུས་སུ་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་རྫས་ལས་བྱས་པའི་བཏུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དུས་ཐམས་ཅད་
པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང། བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་ཕྱིར་ཐུན་ཚོད་དུ་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཞག་བདུན་པར་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཏེ་ཞག་བདུན་གྱི་མཐའ་
ཚུར་ཆད་དུ་བཅད་པར་གནང་བའི་སྨན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། བུར་མ་ཡང་ངོ། །ཞེས་དང། གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་གཞན་གཉིས་ཀྱང་ཤེས་འཕགས་ཡུལ་གྱི་

[105A]༄༅། །འདུལ་འཛིན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རོ་དང་སླ་བ་གཞན་དུ་མ་འགྱུར་ན་ཁྱེད་འདོད་པ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་རོ་དང་སླ་བ་གཞན་དུ་འགྱུར་ན་ཁྱོད་ཀྱི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། རོ་དང་སླ་བ་གཞན་དུ་འགྱུར་ན་གང་
ཚུན་ཆད་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་མཐའ་དེ་ངོ་བོ་ནམ་འགྱུར་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། རྩ་བར་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མ་འགྱུར་ན་དེ་ཡིན་གྱི་འགྱུར་ན་གང་ཚུན་ཆད་དེ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་
ཟེར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་སློབ་དཔོན་འདིས་གསུངས་པ། ཁྱོད་ཀྱི་དེ་འཐད་པ་མིན་ཏེ། ཁྱོད་ལྟར་ན་ཞག་ལྔ་ནས་རོ་དང་ཁུ་བ་སླ་བ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་བུ་རམ་གྱི་བཏུང་བ་དེ་ཞག་བདུན་དུ་ཡང་བྱིན་བརླབ་མི་རུང་བར་འགྱུར་
པ་གང་ཞིག། ཞག་ལྔར་བྱིན་གྱིས་རླབས་མི་རུང་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ལྟར་ན་དུས་ལྷག་པ་ལ་བྱིན་རླབས་མི་བསྟེན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མངོན་ཤེས་མེད་པས་དེ་དུས་འགྱུར་པ་མི་ཤེས་
པས་བྱིན་གྱིས་མི་རླབས་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྩ་བར། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ལྷག་པ་ལ་བརྟེན་ན་མི་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་པ་ཕལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བགྲོད་པ་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་བྱིན་གྱིས་རླབས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས། ཡང་སྔོན་གྱི་འདུལ་འཛིན་རྒྱ་དང་ཤ་མི་སོགས་ན་རེ། རྩ་བར། བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་ལ་གསོག་འཇོག་མི་འབྱུང་ཞེས་དང། ཡང་རྩ་

[105B] རོ་དང་སླ་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ན་གསོག་འཇོག་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་གཉིས་འགལ་ལམ་ཞེ་ན་མི་འགལ་ཏེ། བུ་རམ་གྱི་བཏུང་བ་ཞག་བདུན་པར་བྱིན་གྱིས་རླབས་ལ་ཞག་ལྔ་ནས་རོ་དང་སླ་བ་
གཞན་དུ་འགྱུར་དེས་དེ་རོ་དང་སླ་བ་ནམ་གྱུར་དུས་དེར་གསོག་འཇོག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་དེའི་བྱིན་རླབས་ཞིག་ལ་བྱིན་ལེན་མ་ཞིག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་རྒྱ་ཤ་མི་མཚོ་སྣ་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ལེགས་བཤད་དུ་
སྣང་ངོ། །འདི་ལྟར་བཤད་རྒྱུ་མེད་པར་མཁས་རློམ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྨད་ན་སྨན་གྱི་དགག་གཞུང་དཀའ། ཞེས་གྲགས་ཀྱང་དཀའ་རྒྱུ་མེད་ཟེར་བ་རང་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྒྲོགས་པའོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བུ་རམ་གྱི་
བཏུང་བ་ཞག་བདུན་པར་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་ལས་བར་སྐབས་སུ་རོ་དང་སླ་བ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཆོས་ཅན། གསོག་འཇོག་གི་ཉེས་པ་རང་མཚན་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། བྱིན་ལེན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་ཊཱིཀྐ་ལས། བྱིན་
ལེན་མ་བྱས་པ་ལ་གསོག་འཇོག་མི་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཊཱིཀྐ་ལས། སླ་བ་འབའ་ཞིག་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ན་ཡང་བཏུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། བྱིན་ལེན་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལ། སྔ་མ་རྣམས་རྟགས་དེ་བྱིན་ལེན་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བའི་དོན་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡང་བྱིན་རླབས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་བྱིན་ལེན་མ་བྱས་པར་ནོར་བར་མངོན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་

[106A]༄༅། །ན་དེའི་བྱིན་རླབས་ཞིག་བ་ཅི་ཡང་མ་བཤད་པར་བྱིན་ལེན་ཞིག་ཚུལ་ལན་གཉིས་བཤད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དོགས་པ་གཅོད་རིགས་ཀྱང་ཞིབ་ཆ་འོག་ཏུ་བྱའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་
རེ། སྐབས་འདིའི་རོ་དང་སླ་བ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ན་བྱིན་ལེན་ཞིག་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་སྨན་གྱི་དངོས་པོ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་།ཊཱིཀྐ་ལས། འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་གྱུར་བར་བསྟན་ཏེ། ཞེས་དང། ཉང་མཆོམས་
རང་གི་རྣམ་བཤང་ལས་ཀྱང། ངོ་བོ་ཉིད་འགྱུར་བར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མཁས་པ་ཁ་ཅིག། སྨན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འགྱུར་བས་བྱིན་རླབས་འཇིག་ཀྱང་སྨན་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་འགྱུར་
བས་བྱིན་ལེན་མ་ཞིག་ཟེར་བ་ཊཱིཀྐ་དང་རིགས་པ་གཉིས་ཀ་དང་མི་མཐུན་ནོ། །དེས་ན་རང་ལུགས་ལ། མཚོ། རྩ་བར། བྱིན་གྱིས་རླབས་བ་ལ་གསོག་འཇོག་མི་འབྱུང། ཞེས་པ་དང། ཡང་རྩ་བར། རོ་དང་སླ་བ་ཉིད་
ཡོངས་སུ་འགྱུར་ན་གསོག་འཇོག་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་གཉིས་དགོངས་བ་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་སྦྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་ཡིན་པས་ཚིག་འགལ་བ་གང་ཞིག། ཕྱི་མ་དམིགས་བསལ་ཡིན་པས་
གཙོ་བོར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལུང་དང་བོས་ཞག་བདུན་པར་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་ལྟ་བུ་ཡང་ཞག་བདུན་གྱི་མཐའ་ཚུན་ཆད་དུ་ལྟུང་བ་མི་འབྱུང་བར་སྤྱིར་བཤད་ཀྱང། དེའི་དམིགས་བསལ་ཞག་འདུན་གྱི་སྔོན་

[106B]ན་གསོག་འཇོག་ཡོང་བར་རྗེས་སུ་བཅས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་ཊཱིཀྐ་ལས། གལ་ཏེ་སྨན་ཞག་བདུན་པ་དང་འཆོ་བའི་བར་དུ་བཅང་བར་བྱིན་གྱིས་རླབས་བར་གྱུར་ན་དེ་ལ་
དུས་དེ་ཙམ་གྱིས་གསོག་འཇོག་གི་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞག་བདུན་དུ་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱང་འཆང་ཚད་རོ་དང་སླ་བའི་ངོ་བོ་གཉིས་མ་འགྱུར་བར་དུ་འཆང་
ལ་དེ་ནས་འཆང་མི་རུང་བར་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་སིལ་བུའི་བུ་རམ་གྱི་བཏུང་བའི་སྐབས་ལས། བཙུན་པ་བཅིགས་བ་དགུང་བདུན་པར་བྱིན་གྱིས་རླབ་ཏུ་རུང་ངམ། ཉེ་བར་འཁོར་རུང་ངོ། །བཙུན་པ་ཡུན་ཇི་སྲིད་དུ་བཞག་པར་
འཆལ་བར་བགྱི། ཉེ་བར་འཁོར། ཤིན་ཏུ་སླ་ཞིང་མི་སྐྱུར་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་སྦོང་བ་དེ་སྲིད་དུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ངོ་བོ་དེ་གཉིས་འགྱུར་ན་ཞག་གང་ལ་བྱུང་བ་ནས་གསོག་འཇོག་ཡོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཊཱིཀྐ་
ལས། དེས་ན་བཏུང་བ་བྱིན་རླབས་བྱས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་རླབས་བ་རོ་དང་སླ་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ན། རང་གི་དུས་ཀྱི་མཐའི་མདུན་རོལ་ཏུ་གསོག་འཇོག་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱིན་རླབས་དང་
བྱིན་ལེན་ཡོད་མེད་གང་ཡིན་ཀྱང་ལྟུང་བ་འབྱུང་བར་བཅས་བས་སྦྱིར་བཏང་དང་མི་འདྲ་བ་ནི་བཅས་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེའི་ཚེ་བྱིན་ལེན་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། འདིར་ཊཱིཀྐ་ལྟར་བྱིན་ལེན་མེད་ཀྱང་གསོག་འཇོག་གི་ཉེས་པ་ཞིག་

[107A]༄༅། །ངེས་བར་འོངས་ཏེ། དེའི་དུས་སུ་མི་འཆང་བར་ཐུབ་དབང་གིས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་ལུང་ལས་ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔ་ཀའི་སྐབས་སུ་འགལ་ཚབ་བམ་འདས་པ་
དང་བཅས་པར་གསུངས་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བྱིན་ལེན་ཀྱང་མེད་པར་མངོན་ཏེ། སྨན་གྱི་ངོ་བོ་གྱུར་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རོ་མངར་བ་ལས་སྐྱུར་བ་དང་སླ་བ་ལས་སྐ་བར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བུར་ཤིང་དང་དེའི་
བཏུང་བ་བཙགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བྱིན་རླབས་ཀྱང་དེ་དུས་ཞིག་པ་ཡིན་ཏེ། བྱིན་ལེན་ཞིག་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ཞིག་པ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་འཇིག་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལའང་རོ་དང་སླ་བ་ཅུང་ཟད་འགྱུར་ན་སྨན་རིགས་
ཉམས་མི་དགོས་ཀྱང། དེ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་འགྱུར་ན་སྨན་རིགས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། བུ་རམ་གྱི་ངོ་བོ་དང་བཏུང་བ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རེང་བུའི་དུ་བ་རྡུབ་པ་འདི་ནང་པ་མ་ཡིན་པས་མི་རུང་བར་ཐལ། དུ་བ་ཁར་རྡུབ་
དང་སྣར་རྡུབ་པ་མུ་སྟེགས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཐ་ཆད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་འགྲེལ་ལས། མུ་སྟེགས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་རྡུབ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྨན་གཅེའུ་སྨན་ཐུར་གྱི་མིང་
ཡིན་ལ། འགྲེལ་ཆུང་ལས་སྨྱུག་མའི་སྦུ་གུ་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཕྲན་ཚེགས་འགྲེལ་བར་པཎ་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྐྱངས་ཀྱིས་སྨྱུག་མའི་སྦུ་གུས་རྡུབ་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཕྱི་དར་

[107B]ཀྱིས། སྨན་ཞག་བདུན་པ་ནི་གང་ཟག་ལྔས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་རུང་སྟེ། ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང་དགེ་སྐོས་དང་ལག་གི་བླ་དང་ནང་པ་སྟེ་བཞི་དང། ཟན་ཆད་པས་ཀྱང་
བྱིན་གྱིས་རླབས་རུང་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་སྔ་ཕྱིའི་མཁས་པ་དང་རྟོག་གེ་བ་དུ་མ་ན་རེ། ཟན་ཆད་པས་ཀྱང་བྱིན་གྱིས་རླབ་ཏུ་རུང་བའི་གཞུང་མེད་ཅིང། བྱིན་གྱིས་རླབ་ཏུ་རུང་བའི་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟེར་རོ། །དེ་དག་མི་
ལེགས་པར་ཐལ། ཟན་ཆད་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱས་བ་ལ་དེ་དག་མཚོ། གནང་དམར་དང་རྗེས་འབྲང། བས་འདིར་ཡང་ཡང་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྩ་བར། དེ་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་བཟའ་བ་ལ་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང་དག་སྐོས་དང་ལག་གི་
བླ་རྣམས་ནད་པ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཟན་ཆད་བས་ཀྱང་དེ་དང་དུས་སུ་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་བཟའ་བར་རུང་ངོ། །ཞེས་དང་ཊཱིཀྐ་ལས་ཀྱང། དགེ་སློང་ཟན་ཆད་པས་ཀྱང་བུ་རམ་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་དེ་ཡང་ནད་པ་དང་འདྲ་བ་
ཉིད་དུ་བཟར་རུང་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྟུང་བྱེད་སྐབས་སུ་ཡང་བཤད་དོ། །དེས་ན་མང་པོ་ཞིག་ན་རེ། ཟན་ཆད་པས་དབང་གིས་ཞག་བདུན་པའི་སྨན་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་རུང་བ་མི་འཐད་དེ་དེ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་དུས་སྔ་
དྲོ་ཡིན་ལ། ཟན་ཆད་པའི་དུས་ཕྱི་དྲོའི་དུས་བྱིན་རླབས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཟེར་བའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིའི་ཟན་བཅད་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ངོ་ཚའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསོག་འཇོག་ལྟུང་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་
[108A]༄༅། །རྩ་བ་ལས། ཟན་བཅད་པར་བྱས་པའིོ། །ཉི་མ་དང་པོ་ལ་སྦར་གང་ངོ། །གཉིས་པ་ལ་དེའོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་ཅི་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེས་
ཟན་ཆད་ཀྱི་ཆོ་ག་བཤད་བ་ལྟར་ཊཱིཀྐ་དང་བམ་ལྔ་སོགས་ཀྱིས་བཤད་བའི་ཕྱིར། དེས་བྱིན་རླབས་བྱས་ཆོག་ཚུལ་དྲངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བུ་རམ་གྱི་གོང་བུ་ཆོས་ཅན། དུས་རུང་གི་ཟས་ཡིན་པར་
ཐལ༑ རྣམ་བཤད་རིན་ཆེན་འཕྲེང་པ་ལས། བུ་རམ་སོགས་ནི་དུས་སུ་ཡང་རུང་བ་སྟེ། འགྲེལ་བར། བཟའ་བ་ཐམས་ཅད་དུས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་བས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བརྗོད་དེ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དུས་
ཐམས་ཅད་དུ་རུང་བའི་སྨན་དུ་བཤད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དུས་མི་རུང་གི་སྨན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དུས་རུང་གི་སྨན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྣམ་བཤད་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་
ལས༑ བུ་རམ་བྱིན་གྱིས་མ་རླབས་བ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་རུང་བས་དང་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། བསླབ་བ་གསུམ་ལྡན་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ། །ལེགས་སྤྱོད་དགེ་སློང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡང། །
པཎ་འབུམ་གྱི་གོས་དང་རོ་བརྒྱའི་ཟས། །ཁང་མིག་ལྔ་བརྒྱ་མ་སློབ་བ་བཞིན་དབང། །སངས་རྒྱས་བཞུགས་དུས་སུ་ཡང་སྡེ་སྣོད་གསུམ། །འཛིན་སློབ་དགེ་སློང་འོངས་ན་དཔག་ཚད་དམ། །རྒྱང་གྲགས་སོགས་སུ་དགེ་འདུན་གྱིས་

[108B] །གངས་ཅན་ལྗོངས་ན་འདུན་སོགས་དབང་གིས་རོལ། །ཁྱད་འཕགས་ཉེ་བར་འཁོར་དང་དེའི་རྗེས་འགྲོ། འཕགས་ཡུལ་བོད་གཉིས་ཆོས་བཤེས་དགེ་ལེགས་བཤེས། །ལྗོངས་འདིའི་ཐུབ་བསྟན་བདག་པོ་རྗེ་ཡབ་སྲས་
༑ ༑སྐྱེས་རབས་ཉིན་བྱེད་ཕྲེང་བས་སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོངས། །ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །སྨན་གཞི་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱི་གཞི་འཆད་པར་།ཆོ་ག་ལས་
འདས་ན་ལས་མི་ཆགས་སོ། །འདིར་ཆོ་ག་ནི་དགེ་འདུན་ཚང་བ་དང་ལས་བརྗོད་པ་དང། ལས་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོགས་བྱུང། འདི་ལ་གླེང་གཞི། དགོས་པ། སྤྱི་དོན། མཐའ་དཔྱད་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་ཡོད་དེ། དྲུག་སྡེས་
གཅིག་གིས་གཅིག་གི་དང་གཅིག་གིས་གཉིས་ཀྱི་དང་གཅིག་གིས་མང་པོའི་དང། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀྱིས་གཅིག་གི་ནས་མང་པོའི་དང་གཅིག་གིས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་བྱེད། གསུམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དང་ཚོགས་ཀྱིས་གཅིག་
ནས་ཚོགས་ཀྱི་བར་གྱི་ལས་བྱེད་པ་དེ་གསོལ་པས། གཅིག་གིས་གཅིག་གི་མི་བྱ་བ་ནས། ཚོགས་ཀྱིས་ཚོགས་ཀྱི་མི་བྱའོའི་བར་བཅས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ལས་ལ་དབང་བའི་དགེ་འདུན་ལྔ་ཡོད་དེ། དགེ་སློང་བཞི་དང་ལྔ་དང་
བཅུ་དང་ཉི་ཤུ་དང་དེ་ལས་ལྷག་པའི་དགེ་འདུན་ནོ། །ཞེས་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བཞིར་མ་ཚང་བས་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཉི་ཤུའི་བར་གྱི་བྱ་བ་དེ་མ་ཚང་བས་བྱས་ན་ཆོས་དང་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པར་བཅས་པའི་ཕྱིར། ཡང་

[109A]༄༅། །མཉན་ཡོད་དུ་དགེ་སློང་མའི་དགེ་འདུན་བཞི་སྡེ་ལྔ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་སྡེས་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་གཉིས་ཀའི་དགེ་འདུན་འདུས་པ་ཁ་དོན་སོགས་ལ་གནོད་པ་གསོལ་བས། དབྱུང་བ་དང་
བསྙེན་རྫོགས་དང། སྤྱིས་བྱ་བའི་ལས་མ་གཏོགས་པ་ལ་དགེ་སློང་ཕ་མའི་ལས་སོ་སོར་གྱིས་ཞེས་བཅས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ལས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྙེན་རྫོགས་སོགས་ཀྱི་ལས་
དེ་དང་དེ་ཆགས་པས་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་བསྙེན་རྫོགས་སོགས་འགྲུབ་ཅིང་བརྒྱ་རྩའི་གྲངས་བཤད་བས་ལུང་མ་དག་པའི་ཆོ་ག་མི་འཇུག་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་ཆོ་གའི་རྣམ་བཞག་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་
བཞག་དངོས་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཆོ་གའི་ངོ་བོ་དང། དེའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་གཉིས། ངོ་བོ་ཡོད་དེ། དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་ཞིང་ཁ་སྐོང་འོས་པའི་ལས་བྱེད་གྱིས་ལས་གསུམ་ཅི་རིགས་མ་འཁྲུལ་བར་བརྗོད་ནས་ཉམས་སུ་
མྱོང་བའི་ཐབས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་བར། འདིར་ཆོ་ག་ནི་དགེ་འདུན་ཚང་བ་དང་ལས་བརྗོད་པ་དང་ལས་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཊཱིཀྐ་ལས་ཀྱང། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོ་གའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏེ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེའི་ཁྱད་པར་ལ་ལས་ཆགས་པའི་གཞིའི་ཡན་ལག། བསམ་པའི་ཡན་ལག། ལས་བརྗོད་པའི་ངོ་བོའི་ཡན་ལག། ལས་ཐོས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཡན་ལག། ལས་ཆགས་པའི་དུས་

[109B] དང་པོ་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། བློ་མཐུན་གྱི་གཞི་དགེ་འདུན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ལས་མཁན། གང་ལ་སྒྲུབ་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་དགོས་ཏེ། གྲངས་ཚང་བ་
ཁ་སྐོང་འོས་པ། མི་མཐུན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་གསུམ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲངས་ཚང་ལུགས་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དེ། རིན་ཆེན་འཕྲང་བ་ལྟར་བཞི་བཅུའི་དང་ཉེར་གཉིས་ཀྱི་དང་ཉི་ཤུའི་དང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་བཅུ་
གཅིག་གི་དང་བཅུའི་དང་དགུའི་དང་བརྒྱད་ཀྱི་དང་དྲུག་གི་དང་ལྔའི་དང་བཞིའི་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་བ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྣམ་བཤད་ཉི་ཟེར་གྱི་སྡོམ་ལས། བཞི་བཅུ་ཉི་ཤུ་ཉི་ཤུ་གཉིས་།བཅུ་གཉིས་བཞི་པར་བདུན་མ་
གཏོགས། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡང་གྲངས་ཚང་ཚན་པ་བཅུ་གཅིག་ཅེས་གྲགས་པ་ནི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཡུལ་དབུས་སུ་དགེ་སློང་མའི་སྤོ་དབྱུང་མགུ་དབྱུང་སོགས་ཀྱི་དབྱུང་བའི་ལས་
ལ༑ དགེ་སློང་ཕ་ཉི་ཤུ་མ་ཉི་ཤུ་སྟེ་བཞི་བཅུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། མའི་དབྱུང་བ་ལ་ཕ་མ་ཉི་ཤུ་ཉི་ཤུ་སྟེ་བཞི་བཅུ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུས་སུ་མ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལ་དགེ་
སློང་ཕ་བཅུ་དང། དགེ་སློང་མ་བཅུ་གཉིས་ཏེ་ཉེར་གཉིས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། བུད་མེད་དབུས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཉེར་གཉིས་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་དགེ་

[110A]༄༅། །སློང་མ་དབྱུང་བའི་ལས་ལ་དགེ་སློང་ཕ་བཅུ་དང་མ་བཅུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་དགོས་བའི་ཕྱིར་དང། དབུས་སུ་ཕ་དབྱུང་བ་ལ་ཡང་ཕ་ཉི་ཤུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དགེ་སློང་གི་དབྱུང་བ་
ལ་ཉི་ཤུ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུས་སུ་སྔ་རོལ་གྱི་སྡོམ་པ་གཉིས་ཏེ། དགེ་སློང་མ་དང་ཚངས་སྤྱོད་ཉེར་གནས་ཀྱི་སྡོམ་བ་གཉིས་དང་འཁོར་དང་འཁོར་མང་པོ་འཇོག་པའི་གནང་བའི་ལས་
རྣམས་ལ་དགེ་སློང་མ་བཅུ་གཉིས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། མཆོག་སོགས་ལྔ་ལ་དབུས་སུ་བཅུ་གཉིས་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། མཐའ་འཁོབ་ཏུ་དགེ་སློབ་མ་བསྙེན་པར་རྫོགས་
པར་བྱེད་པ་ལ་དགེ་སློང་ཕ་ལྔ་དང་མ་དྲུག་སྟེ་བཅུ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། མཆོག་ལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་བཅུ་གཅིག་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུས་སུ་ཕ་བསྙེན་རྫོགས་ལ་འདུལ་བ་
འཛིན་པ་ལས་བྱེད་དང་བཅས་པའི་བཅུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས། དབུས་སུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལ་ནི་བཅུ་ལ་སོགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་གྲུབ་སྟེ། མའི་དགག་དབྱེ་ལ་ལས་བྱེད་དང་བཅས་པའི་
ཕ་ལྔ་དང་མ་བཞི་སྟེ་དགུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། མའི་དགག་དབྱེ་ལ་ཕ་ལྔ་དང་མ་བཞི་སྟེ་དགུ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པ་གྲུབ་སྟེ། དགེ་སློང་མའི་སྤོ་སྤྱོད་མགུ་སྤྱོད་ལས་ལ་དགེ་སློང་ཕ་བཞི་མ་

[110B] རྣམ་བཤད་ལས་མའི་མགུ་པ་ལ་ཕ་མ་བཞི་བཞི་སྟེ་བརྒྱད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དགུ་པ་གྲུབ་སྟེ། མཐའ་འཁོབ་ཏུ་སྔ་རོལ་གྱི་སྡེམ་པ་གཉིས་སྦྱིན་པ་དང་འཁོར་དང་གསུམ་ཕན་ཆད་གྱི་
འཁོར་མང་འཇོག་པའི་གནང་བ་རྣམས་ལ་མ་དྲུག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། མཆོག་སོགས་ལྔ་ལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་དྲུག་དང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཅུ་པ་གྲུབ་སྟེ། དགེ་སློང་ཕའི་དགག་དབྱེ་བྱེད་པ་ལ་བྱེད་པ་པོ་བསྐོན་ཕ་
ལྔ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་པས་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་ཕ་ཆོག་དང་དགག་དབྱེ་ལ་ལྔ་དགོས་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཅུ་གཅིག་པ་ཡོད་དེ། དགག་དབྱེ་བྱེད་པ་མི་བསྐོ་བར་དགག་དབྱེ་བྱེད་ན་ཕ་བཞིས་ཆོག་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལས་ཕལ་ཆེར་
བཞིས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས། ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། །ཞེས་དང། རྩ་བར་ཡང། ལྷག་མ་དག་ལ་ནི་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མའི་སྐབས་སུ་ཡང་རྩ་བར། ལྷག་མ་
དག་གི་ཚོགས་ནི་བཞིའི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བཞི་བཅུ་དང་ཉི་ཤུ་དང་དགུ་དང་བརྒྱད་དང་ལྔ་དང་བཞིའི་གྲངས་ངེས་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ཚང་ན་ལས་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉེར་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་དང་བཅུ་གཅིག་དང་བཅུ་
དང་དྲུག་གི་གྲངས་དགོས་པར་བཤད་པ་དེ་ལས་ཉུང་ན་ལས་ཆགས་པ་ཡོད་ཀྱང་བྱར་མི་རུང་སྟེ། བྱེད་པ་པོ་ལ་ཉེས་བྱས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཁ་སྐོང་འོས་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་མ་མ་བཅོ་ལྔ་ཡོད་དེ། གཞི་ལས་བཤད་པ་བཅུ་ཞུ་

[111A]༄༅། །བ་ལས་བཤད་པ་གསུམ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་མམ། རུང་མཐུན་གཉིས་དང་བཅོ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་བཅུ་ཡོད་དེ། འགྲེང་བ་མ་ཡིན་པ། སྦྱིན་བསྐོ་ཆད་པའི་ལས་གསུམ་ལ་གང་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་
པ་དང། འདུན་པ་དང་ཡོངས་དག་ཕུལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཕམ་པས་ཉམས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། མཚམས་མེད་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། སྡིག་པའི་ལྟ་ངན་དྲུག་ཅུ་གང་རུང་ཅན་མ་ཡིན་
པ་དང། ས་གཞན་ཉེར་ལྔ་གང་རུང་ན་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཐ་དད་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཉེས་བྱས་ཡན་ཆད་འཁྲུལ་བཅས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། རྩ་བར། མི་འདུག་པར་འགྲེང་བ་ནི་ཁ་སྐོང་
བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོ་ག་ལས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་དང་ཉམས་པ་དང། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱས་པ་དང་སྡིག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དང་ས་
གཞན་ན་གནས་པ་དང་ཐ་དད་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་།འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་གཞན་སླ། ས་གཞན་པ་ཉེར་ལྔ་ཡོད་དེ། སྤོ་སྤྱོད་གསུམ་མགུ་སྤྱོད་གསུམ། སྤོ་
ལྡན་གསུམ། མགུ་ལྡན་གསུམ། ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་བྱིན་པ་དང་བསླབ་པ་བྱིན་པ་གཉིས། བསྡིགས་སྨད། བསྐྲད། ཕྱིར་འགྱེད་གནས་དབྱུང་བདུན་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་བཅས་ནི་ཉེས་བྱས་ཡན་ཆད་ཡིན་

[111B] རྩ་བར། བསྡམ་པར་བྱ་བས་ཀྱང་ཡིན་གྱི་བཤགས་པར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་གིས་ཡིན་པར་མ་ཟད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་ཞུ་བའི་གསུམ་ཡོད་དེ། མཚམས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དང། དཀོན་མཆོག་གཞན་མ་
ཡིན་པ་དང། མཚན་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། མཚམས་གཞན་ན་གནས་པ་ནི་གང་གི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རིན་ཆེན་
ཕྲེང་བ་ལས། རྒྱལ་བ་དེའི་གྲངས་ཀྱི་ཁ་སྐོང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར༑ འདི་ལ་མཚན་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རུང་
མཐུན་གཉིས་དགོས་ཏེ། ལྐུག་གླེན་སྨྱོ་གསུམ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་གསུམ་ལྡན་དང། ལུས་ཐ་མལ་དུ་གནས་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞུ་བ་ལས། སྨྱོན་པ་དང་སེམས་འཁྲུག་པ་དང་ཚོར་པས་གཟིར་བ་དང་གླེན་པ་དང་ལྐུག་པ་དང། འོན་
པ་དང་གཉིད་ལོག་པ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲངས་སུ་བསྐང་སྟེ། དགག་དབྱེ་བྱས་ན་བྱས་ཞེས་བགྱི་འམ། ཨུ་པ་ལི་དགག་དབྱེ་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དགེ་འདུན་འདས་པ་དང་བཅས་པར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་
ལ་བྱིན་རླབས་དང་གློ་བུར་དགག་དབྱེ་དང་ཡོངས་དག་འབུལ་པ་གསུམ་ཡོད་དོ། །འདི་དག་གི་ཞིབ་ཆ་མཐའ་དཔྱོད་དུ་འཆང་ངོ། །རྩ་བའི་ཁྱད་པར་གསུམ་པ་མི་མཐུན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་དགོས་ཏེ། མ་འདུས་པའི་མི་མཐུན་པ་དང། འདུན་
[112A]༄༅། །པ་ཕྱིར་བཟློག་གི་མི་མཐུན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མ་འདུས་པའི་མི་མཐུན་པ་སྐྱེད་པ་ལ་ལས་དེའི་མཚམས་ནང་དུ་གཏོགས་པ་དང་ཁ་སྐོང་འོས་པ་དང་
ལུས་སམ་འདུན་པ་གང་རུང་གིས་ཀྱང་མ་འདུས་པ་སྟེ་གསུམ་དང་སྨྱོན་པའི་གནང་བ་མཐོབ་པ་དང། ཞེ་འགྲེས་མ་ཡིན་པ་དང་མཚམས་དེར་ཡོད་པར་དགེ་འདུན་གང་རུང་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་ཡན་ཆད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་
གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དེའི་མཚམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཁ་སྐོང་བར་འོས་པ། ལུས་སམ་དེ་ལ་འདུན་པས་འདུས་པར་རྗེས་སུ་མ་ཞུགས་པ་ཉིད་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་རྩ་བར། མྱོས་པའི་གནང་
བ་ཐོབ་བས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར༑ བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་བཙལ་ཏེ་གོ་བ་ལོབ་མ་བྱས་པ་ནི་དག་པའི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་
གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱད་པར་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་དགེ་སློང་གིས་ལས་འདི་མི་ཆགས་སམ་བྱར་མི་རུང་སོགས་སྨྲ་བ་དང་བྲལ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དེ་ལས་དེའི་མཚམས་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་དང། ཆོས་ལྡན་
གྱི་ཆད་ལས་བྱ་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་མ་ཉམས་པ་དང། ལུས་ངག་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང། ངག་བསྡམ་པ་དང་ཕྱིར་བཟློག་ཆགས་མི་ཆགས་མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡུལ་དེ་ནང་ཞེ་འཁོན་མེད་པ་

[112B] ཁ་བསྐང་འོས་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་བརྒྱད་ལྡན་ཞིག་གིས་དེ་ལྟར་སྨྲ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཕྱིར་ཟློག་བྱེད་པར་ཡང་གང་ལ་ལས་དེ་བྱ་བ་དེ་ལས་གཞན་པས་གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་ན་སྤྱོད་ལམ་ལས་མ་ཉམས་པ་དང་
རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང། ངག་ཡང་དག་པར་བསྡམ་པས་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་དང། ནང་དང་བཅས་པ་མ་གཏོགས་པ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས་མཁན་ནི་ཁྱད་པར་བཅུ་
གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་ལས་དེ་དང་དེ་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། མི་འདུག་པར་འགྲེང་བ་ནས་འཁྲུལ་བཅས་པར་དང་ལྡན་པས་དེ་བྱ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་གི་ས་ལས་བྱས་ཀྱང་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དེ་དགེ་ནི་བྱེད་
པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དམིགས་བསལ་ལ་ཆགས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདོན་པ་པོ་མེད་ན། སྤོ་སྤྱོད་མགུ་སྤྱོད་སྤོ་ལྡན་མགུ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སོ་ཐར་གྱི་མདོ་འདོན་པ་ཆགས་ཤིང་དེ་བཞིན་དུ་མེད་ན་ཚངས་སྤྱོད་
ཀྱི་སྡོམ་པ་མ་གཏོགས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་བཅོས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ལུང་ལས། སྤོ་
བ་བགྱིད་པའི་དགེ་སློང་གིས་གནས་ནས་ཕྱུང་བ་བརྗོད་པར་བགྱི་འམ་ཉེ་པར་གནས་པའི་སྡོམ་པ་མ་གཏོགས་པར་ལས་ཐམས་ཅད་བྱས་པར་བརྗོད་པར་བགྱིའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་མཁས་པ་དགོས་ཏེ། ཚིག་ཕྱེད་ཀྱང་མ་

[113A]༄༅། །འཁྲུལ་བར་བློ་ནས་ཐོན་དགོས་དཔེ་ཐོག་ནས་མི་རུང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ལེགས་པར་ཐོན་པས་གདོན་ཏེ་ཚིག་ཕྱེད་ཀྱང་མ་འཁྲུལ་བ་ཉིད་ནའོ། །ཞེས་པ་དང། ཊཱིཀྐ་ལས་ཀྱང་
གྲུབ་པོ། །གསུམ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་དོན་གྱི་གཞི་ལ་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་སེམས་ཅན་མིན་པ་ལ་བྱ་བ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་སེམས་ཅན་ལ་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདུལ་བ་བསྡུས་པ་ལས། དེ་དག་ཀྱང་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ་
སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་དང་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལ་བཅུ་གཅིག་འདུལ་བ་བསྡུ་བར་བཤད་དེ། གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་ལ་བློ་མཐུན་དང། གསོ་སྦྱོང་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྦྱིན་པ་དང། མཚམས་
པོ་ཆེ་གཅོད་པ་དང། དེ་བཀྲོལ་བ་དང། མཚམས་བུ་ཆུང་གཅོད་པ་དང། དེ་བཀྲོལ་བ་དང། ཆུང་ཁང་བློ་མཐུན་བྱ་བ་དང། དེ་བཀྲོལ་བ་དང། མཚམས་ལས་མི་འབྲལ་བའི་གནང་བ་སྦྱིན་པ་དང། སྲ་བརྐྱང་གདིང་བའི་བློ་མཐུན་དང་
སྲ་བརྐྱང་དབྱུང་བ་དང་བཅུ་གཅིག་ཡོད་ཅིང། དེ་དག་གི་གཞིས་ཕྱོགས་རུང་བ་ཚད་ལྡན་སོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལས་དེ་དག་གི་གཞིའི་ཡུལ་བསྡུས་ན་གསུམ་དུ་འདུ་སྟེ། གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་པའི་ཡུལ་དང། གསོལ་གཉིས་ཀྱི་དང་
གསོལ་བཞིའི་ཡུལ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་པའི་ལས་ཀྱིས་ཤི་བའི་ཡོ་བྱད་བྱིན་གྱིས་རློབས་བ་ལྟ་བུ་དང། གཉིས་པ་ནི། གསོལ་གཉིས་ཀྱིས་མཚམས་ཆེ་ཆུང་བཅད་པ་དང་གནས་ལ་བློ་མཐུན་ལྟ་བུ་

[113B] གསུམ་པ་ནི། གསོལ་བཞིས་སྲ་བརྐྱང་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། ཁྱིམ་པའི་རྟེན་ལ་དང། རབ་བྱུང་གི་རྟེན་ལ་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལ་ལྷུང་བཟེད་ཁ་ཕུབ་པ་དང། དེ་བསྲང་བ་དང། ཁྱིམ་
གྱི་བསླབ་པའི་སྡོམ་པ་སྦྱིན་པ་དང། དེ་པག་ཡངས་སུ་བྱ་བ་དང། མུ་སྟེགས་ཀྱི་གནས་པ་སྦྱིན་པ་ལྔ་ཡོད་ཅིང། དེ་དག་གི་གཞི་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ལྡན་པ་དགོས་ཏེ། མ་ཚང་ན་ལས་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷུང་བཟེད་ཁ་
ཕུབ་པའི་གཞི་ཁྱིམ་པ་ཡིན་པ་རབ་བྱུང་ལ་སྐུར་བ་འདེབ་ཅིང་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ། རང་གི་ཕྱོགས་གཏོགས་ཡིན་པ། སྔར་ལྷུང་བཟེད་ཕུབ་ཟིན་མ་ཡིན་པ་དགོས་ཀྱི་ཕུབ་ཟིན་ལ་མི་ཆགས་པ་ལྟར་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ ལུང་ལས། བཙུན་པ་བསྡིགས་པའི་ལས་བགྱིས་པ་ལ་བསྡིགས་པའི་ལས་བགྱིས་ན་ལས་བགྱིས་བ་ཞེས་བྒྱིའམ། ཨུ་པ་ལི་མ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཁོར་ལོ་བརྒྱུད་བཞིན་དུ་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ གཉིས་པ་ཡོད་དེ། བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་རྟེན་ལ་བྱ་བ་དང་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པའི་རྟེན་ལ་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་རྩ་བའི་དབྱེ་ན། སྦྱིན་པའི་དང། བསྐོ་བའི་དང་མཐུན་པའི་དང། བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་དང། ཡོ་བྱད་
སྦྱིན་པའི་དང། རྗེས་སུ་གནང་བའི་དང། རང་གི་དོན་ལ་སྦྱར་བའི་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་མཁོ་པ་བཞག་པའི་བར་བརྒྱད་དང། ཡན་ལག་གི་དབྱེན་བརྒྱད་དང་ཉི་ཤུ་ཡོད་དེ། སྦྱིན་པའི་ལས་ཞེ་བརྒྱད་དང། བསྐོ་པའི་ལས་སོ་གསུམ་དང་

[114A]༄༅། །མཐུན་པའི་ལས་བཅུ་གསུམ་སོགས་ཡོད་ལ། དེ་དག་གི་བསྒྲུབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཚང་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པའི་རྟེན་ལ་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་དེ། སྦྱིན་པ་བསྙེན་
པར་རྫོགས་པའི་སྡོམ་པ་སྦྱིན་པ་དགེ་སློབ་མའི་སྡོམ་པ་སྦྱིན་པ་སོགས་སྦྱིན་བའི་ལས་གྲངས་གཞུག་དང་བཟློག་སྒོ་སོགས་ཡོད་ལ། དེ་དག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཚང་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་ལས། རབ་ཏུ་བྱུང་
ཞིང་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་དག་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལས་ཆགས་པ་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། འདུ་ཤེས་དང་ཀུན་སློང་གི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་
དེ༑ དགེ་འདུན་དང་ལས་བྱེད་ཀྱིས་ལས་དེ་རུད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་བྱེད་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ལས་དེ་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་སློང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ་
ལས་བྱེད་དམ་དགེ་འདུན་གད་གཙོ་ཚེ་ལས་དེ་བྱེད་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། བཞད་གད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་གང་གིར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། བཏང་པ་ཡང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གསུམ་པ་ལས་བརྗོད་པའི་ཆོ་གའི་ཁྱད་པར་གསུམ་ཚང་དགོས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཚང་བ་དང། བརྗོད་པ་མ་ནོར་བ་དང། བརྗོད་པ་མ་འཁྲུག་པ་གསུམ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གསོལ་པའི་ལས་ལ་གསོལ་བ་ཚད་པ་དང་

[114B]ཚང་བ་དང། གསོལ་བཞིའི་ལས་ལ་གསོལ་བ་གཅིག་དང་བརྗོད་པ་གསུམ་ཚང་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་ཚད་ལྷག་པ་དང་གནས་ལ་བློ་མཐུན་ལྟ་བུའི་གསོལ་
གཉིས་ལ་གསོལ་བཞི་བྱས་པ་ལ་ལས་ཆགས་ཀྱང་ཉེས་བྱས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། བརྗོད་པ་ལྷག་པ་དག་གིས་ནི་མ་བྱས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་ན་མ་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་དམིགས་
བསལ་ཡོད་དེ། ལས་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཚིག་གི་གཙོ་བོ་མ་ཉམས་ན་ཡང་ཡན་ལག་ཉམས་ཀྱང་ཆགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྩ་བར། དགོངས་སུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་གཏང་བ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཙོ་བོ་ཆད་ན་མི་སྐྱེ་བར་ཆོ་གཉིས་མེད་ཀྱི་བསྙེན་རྫོགས་ལ་མཁན་པོ་དང་དགེ་འདུན་དང་བསྒྲུབ་བྱ་གསུམ་གང་རུང་གི་མིང་ཆད་ན་མི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དེ་གཉིས་ཀྱི་མི་ངམ་བརྗོད་ན་ཡང་
མི་སྐྱེའོ། །དགེ་འདུན་གྱི་ན་ཡང་དེའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་མི་སྐྱེའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉེས་མེད་ཀྱི་ལས་ཆགས་པ་ཚིག་ཕྱེད་ཀྱང་མཆད་པ་དགོས་སོ། །རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་བརྗོད་པ་མ་ནོར་བ་དགོས་པ་གྲུབ་སྟེ། ལས་གསུམ་གྱི་
གོང་མ་གོང་མའི་སྒྲུབ་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་པ་ལྟ་བུ་འོག་མས་བྱས་ཀྱང་མི་ཆགས། ལས་ཀྱི་རིགས་ནོར་ན་ཡང་མི་ཆགས། ལས་ཀྱི་མ་བུ་ནོར་ན་ཡང་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དེས་བྱ་བ་ལས་མ་ཡིན་པས་མི་

[115A]༄༅། །ཆགས་སོ། །ཞེས་དང། ལུང་ལས། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བགྱི་བ་ལ་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་མི་བགྱིད་ན་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྒྱིའམ། བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་
ཞེས་བརྗོད་པར་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པར་བརྗོད་པར་བགྱིའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ལས་ཀྱི་རིགས་ནོར་བ་རྣམ་དག་གི་ལས་ལ་དམའ་དབབ་
ཀྱི་ལས་བྱས་པ་དང། ཆད་པའི་ལས་ལ་རྣམ་དག་གི་ལས་མགུ་དབྱིང་གི་ལས་བྱས་ཀྱང་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་ལས་བཙུན་པ་མ་མཐོང་བའི་སླད་དུ་སྤངས་པའི་ལས་སུ་འོས་པ་ཞིག་ལ་བསྡེགས་པ་དང་སྨད་པ་དང་བསྐྲང་པ་དང་
སླར་བསྡུམ་པའི་ལས་བགྱིད་ན་ལས་བགྱིས་པ་ཞེས་བྒྱིའམ། ཨུ་པ་ལི་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཨུ་པ་ལི་སྤངས་པའི་ལས་ནི་གཞན། དམའ་དབབ་པའི་ལས་ནི་གཞན་ནོ་།བཙུན་པ་མ་མཐོང་བའི་སླད་དུ་སྤངས་པའི་
ལས་སུ་འོས་པ་ཞིག་ལ་ཆད་པས་བཅད་པ་དང། ཡིད་མགུ་བ་དང་དབྱུང་བའི་ལས་བགྱིས་ན། བགྱིས་པ་ཞེས་བྒྱིའམ། ཨུ་པ་ལི་མ་བྱས་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཨུ་པ་ལི་སྤངས་པའི་ལས་ནི་གཞན། རྣམ་པར་དག་
པའི་ལས་ནི་གཞན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་ཀུན་ལ་རིགས་པ་བསྒྲེ། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་དག་གི་ལས་གྱི་གསོལ་པ་དང་ལས་གཞན་སྤང་བའི་བརྗོད་པ་བྱས་ན་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་ལས། ལས་གཞན་

[115B] ལས་བགྱིས་པ་ཞེས་བྒྱིའམ། ཨུ་པ་ལི་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དགེ་སློང་དེ་དག་ཀྱང་འདས་པ་དང་བཅས་པར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་དེར་བསམ་ནས་དེ་དང་
རིགས་མཐུན་པ་གཞན་བྱས་ན་ལས་ཕན་ཚུན་ནོར་ཡང་ཆགས་ལམ་བསམ་ན་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་ལས། བཙུན་པ་ཆད་པས་བཅད་པར་འོས་པ་ཞིག་ལ་ཡིད་མགུ་བ་དང་དབྱུང་བའི་ལས་བགྱིས་ན། ལས་བགྱིས་པ་ཞེས་
བྒྱིའམ། ཨུ་པ་ལི་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཨུ་པ་ལི་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཕ་མའི་ཆོག་ཕན་ཚུན་ནོར་བ་དང་ཕ་མའི་མིང་ངམ་རྟགས་ནོར་བ་སོགས་
ལའང་སྐྱེ་ལ་ཉེས་བྱས་དང་གཙོ་བོའི་དོན་ལ་ཚིགས་ནོར་ནའང་མི་སྐྱེ་བ་དཔེར་ན། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་དོ་།ཞེས་པ་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མི་མཛད་དོ། །བརྗོད་ན་མི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ལྷག་མ་ལའང་སྐྱེ་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་
རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་བརྗོད་པའི་ཆོག་མ་འཁྲུག་པ་ལ་གསུམ་དགོས་ཏེ། སྤྱོད་ལམ་མ་འཁྲུག་པ་དང། ལས་ཀྱི་གོ་རིམ་མ་འཁྲུག་པ་དང། ཚིག་མ་འཁྲུག་པ་གསུམ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ་འདུག་པ་དང་བླ་གོས་ཀྱིས་ཕྲག་པ་
གཡས་མ་བཏུམ་བ་དང་ཁ་བཏུམ་སོགས་མ་ཡིན་པ་དང་ལག་པ་ཐལ་མོ་བསྣོལ་བ་རྣམས་དགོས་ཞིང་དེ་དག་མ་བྱས་ན་སྤྱོད་ལམ་འཁྲུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་ལས། ལས་ཐམས་ཅད་ལ་འདུག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར། ཞེས་
[116A]༄༅། །དང༑ རྩ་བར། འདུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་དང། དགེ་སློང་དག་འདུས་པ་ཉིད་ན་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང། ཐལ་མོ་བསྣོལ་ཏེ་བཅང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། མི་འདུག་པར་འགྲེང་བ་ནི་ཁ་བསྐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བརྩམ་པ་ལ་འགྲོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བཏང་བ་ནི་སྤྱོད་ལམ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོ་གའི་དངོས་གཞི་མ་རྫོགས་པར་
འགྲེང་བས་སྤྱོད་ལམ་ཉམས་ན་ལས་དེ་ལ་གྲངས་མ་ཚང་ན་མི་ཆགས་ལ་ཚང་ན་ཆགས་ཏེ། རྩ་བར། བྱེད་པ་ཉིད་ན་སོང་ན་ཆོག་མ་རྫོགས་པ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ཉིད་དོ། །ལས་དེ་ལ་དགེ་འདུན་གྱི་ཚད་ངག་དུ་ལོངས་པ་རྣམས་
མ་ལུས་པ་ཉིད་ན་རྫོགས་པའོ། །ལུས་པ་ཉིད་ན་མི་འགྱུར་རོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་དམིགས་བསལ་ལ་འགྲོ་དུས་ཀྱང་ལས་ཆགས་པ་ཡོད་པར་བཤད་ཟིན། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་དང་བྱེད་པ་
བརྗོད་པའི་གོང་མ་འཁྲུག་ན་ལས་མི་ཆགས་ཉེས་བཅས་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་གོ་རིམ་འཁྲུག་ཀྱང་གོ་བ་ལ་མི་གནོད་ན་ལས་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། གོ་རིམ་འཁྲུག་པ་དེ་ནི་མི་བྱ་བ་ཉིད་དོ་།ཞེས་དང། རྩ་
བར། དོན་གྱི་སྐབས་དག་གི་གོ་རིམ་འཁྲུགས་པས་ནི་མི་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་ཚུལ་ཡོད་དེ། གང་ཟག་གང་གིས། ཚད་ཇི་ཙམ་དུ་མྱོང་བ། ཤེས་པ་གང་གིས་

[116B] དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལས་དེ་ལ་དགེ་འདུན་ཚད་གང་དགོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལས་དེ་གོ་མྱོང་དགོས་ལ་མགོན་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། རང་གི་འོས་པའི་དགེ་འདུན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་གྲུབ་པ་
ཉིད་ནམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་གྲངས་ཚད་ཙམ་གྱིས་ཐོས་ལ་ལྷག་མའི་མཐོས་ཀྱང་ཆགས་པ་འདྲལ་འདུས་པའི་མི་མཐུན་པར་མི་འགྲོ་ཚུལ་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གསོལ་བ་དང་གསོལ་གཉིས་དང་
གསོལ་བཞི་གསུམ་ཀའི་གསོལ་བ་ཙམ་དགེ་འདུན་གྱིས་གྲུབ་ན་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པ་དག་ལ་ཡང་གསོལ་བའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོར་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གསོལ་བ་ཐོས་ན་དེ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཁ་ཅིག་གིས་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བྱས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣབས་ཚིག་མཐོས་ཀྱང་དོན་གོ་ན་ལས་དེ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སག་ལྷས་འོན་པས་ཀྱང་ནི་གོ་གྱུར་ན། །ལས་བརྗོད་པ་ནི་མི་ཐོས་ཀྱང་།ཞེས་དང། ཞུ་བ་ལས་
བཙུན་པ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ཞིག་ལ་ལས་བགྱིས་པ། ལས་བགྱིས་བཞེས་བྒྱིའམ། ཨུབ་ལི་དེ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་གིས་དམིགས་ནས་གསོལ་བ་དང་ལས་བྱེད་པའི་ཚེ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ན་ལས་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་
དུ་མྱོས་པ་དང། ར་རོག་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མ་ངེས་ཏེ། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དང། གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནན་ཏུར་དང་

[117A]༄༅། །མངོན་དུ་མ་གྱུར་བའི་ལས་བཅུ་དང་འཕྲིན་ཆོག་ལ་བསྒྲུབ་བྱས་ལས་དེ་མ་མྱོང་ཀྱང་ལས་འཆགས་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞིབ་ཆ་མང་དོ། །ལྔ་བ་ལས་ཆགས་པའི་དུས་ཡོད་དེ་ལས་
རང་རང་གི་བརྗོད་པ་འོག་མ་མེད་བདེའི་ཚིག་གི་སུམ་གཉིས་བརྗོད་པའི་ཚེ་འཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། འོག་མ་མེད་པ་ལའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འོག་མ་ནི་བརྗོད་པ་མིན་པའི་ཚིག་དང། དོན་གང་ལའང་
མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རང་གི་འོག་ན་བརྗོད་པ་མེད་པའི་གསོལ་བའམ་བརྗོད་པ་དེའི་ངོ་བོ་དང་བྱ་བ་བརྗོད་པ་རྫོགས་ནས་བྱེད་པ་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་ཚིག་ཕལ་ཆེར་བྱང་བ་ཉིད་ན་
བྱས་པ་ཉིད་དོ། །མཚན་མ་དག་མ་བརྗོད་པ་ཉིད་ན་མ་བཅད་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལས་གསུམ་ཀལ་ངོ་བོ་དང་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་བཤད་པ་
ལ་ལྔ་ཡོད་དེ། ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང། བསྡུ་བ་དང། སོ་སོའི་དབྱེ་བ། རྟེན་གང་ལ་ལས་གང་བཞག་པ་དང། ལས་ཀྱི་གྲངས་ངེས་ལ་དཔྱོད་པ་ལྔར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲུབ་པའི་ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་
ཡོད་དེ། ལུར་གཏམ་གྱི་གཞི་ལས། བཙུན་པ་ལས་དུ་དག་མཆིས། ཉེ་བར་འཁོར་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་གོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་པོ་དེ་དག་བསྡུས་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཐོགས་མེད་

[117B] ལུང་ལས་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་གསུམ་དང། དུལ་ལྷས་ལས་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཅུ་བཞིར་བཤད་པ་ལྟར་འདུ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་རྣམས་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་དང་
སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་རྣམས་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་གསོལ་བ་དང། གསོལ་གཉིས་དང། གསོལ་བཞིའི་ལས་གསུམ་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་གཏམ་གྱི་གཞི་
ལས། བཙུན་པ་ལས་རུ་དང། གིར། ལས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ལགས། ཉེ་བར་འཁོར་གསུམ་དག་གིས་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། གསོལ་བའི་ལས་དང་གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་དང། གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་སོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་ལས་གསོལ་བཞིའི་ལས་སུམ་ཅུ་བོ་རྣམས་ཆད་ལས་དང་བསྒོ་ལས་དང་རྩོད་བཞི་བའི་ལས་དང། ས་གོང་མར་སྤོ་བའི་ལས་དང་དགེ་འདུན་ལ་མཁོ་བ་བཞག་
དབྱུང་གི་ལས་ལྔར་འདུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དུལ་ལྷས། ཆད་པ་དང་བསྒོ་བ་དང་རྩོད་བཞི་བར་བྱ་བ་དང། ས་གོང་མར་སྤོ་བ་དང། དགེ་འདུན་ལ་མཁོ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དབྱུང་བ་དག་ལ་ནི་གསོལ་བ་བརྗོད་པ་གསུམ་དང་བཅས་
པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གསོལ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཞེ་བདུན་པོ་དག་བསྐོ་བ་དང་རབ་བྱུང་ལ་མཁོ་བ་རྣམ་པར་བཞག་བའི་ལས་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བསྐོ་བའི་ལས་ལ་བསྐོ་བ་

[118A]༄༅། །དང་བློ་མཐུན་སོ་གཅིག་འདུ་ཞིང། མཁོ་བཞག་གི་ལས་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་བའི་མཚམས་གཅོད་པ་སོགས་བཅུ་དྲུག་འདུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་དུལ་ལྷས། བསྐོ་བ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་མཁོ་
བ་རྣམ་པར་བཞག་བའི་བྱ་བ་དག་ལ་ནི་བརྗོད་པ་གཅིག་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཊཱིཀྐ་ལས་ཀྱང། བསྐོ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྐོ་བ་དང་བློ་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ལས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་བསྟན་ཏེ། ཞེས་དང་
རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་མཁོ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་མཁོ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། འབའ་ཞིག་པ་ཉེར་བཞི་པོ་རྗེས་གནང་དང་
དགེ་འདུན་གྱི་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་དང། སྦྱིན་པ་དང། རང་དོན་ལ་སྦྱར་བ་དང། བགྲང་བ་དང། ཁྱིམ་པའི་དོན་ལ་བཞག་པ་དང་དབྱུང་བའི་ལས་བདུན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུལ་ལྷས་རྗེས་སུ་གནང་བ་དང་
དགེ་འདུན་གྱི་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་དང། སྦྱིན་པ་དང། རང་གི་དོན་ལ་སྦྱར་བ་དང། བགྲང་བ་དང། ཁྱིམ་པའི་དོན་རྣམ་པར་བཞག་པ་བྱ་བ་དང། དབྱུང་བ་དག་ནི་འབའ་ཞིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི་
ལུང་གཏམ་གྱི་གཞི་ལྟར་དེ་གསུམ་སོ་སོའི་དབྱེ་བ་ཡོད་དེ། གསོལ་བའི་ལས་ཉེར་བཞི། གསོལ་གཉིས་ཀྱི་ལས་བཞི་བཅུ་ཞེ་བདུན། གསོལ་བཞིའི་ལས་སུམ་ཅུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གསང་སྟོན་སྐོ་བའི་

[118B] དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་བར་ཆད་དྲི་བར་གསོལ་བའི་ལས་དང། གསོ་སྦྱོང་གི་སོ་ཐར་འདོན་ཆེད་ཀྱི་གསོལ་བའི་ལས་དང། གསོ་སྦྱོང་གི་ཚེ་ལྟུང་བ་བྱིན་གྱིས་རློབ་བའི་ལས་བཞི་སྟེ། དགེ་འདུན་གྱི་ཐུན་མོང་བ་དང་ཡིད་གཉིས་
དང་ལྟུང་བར་རྩོད་པ་དང་ལྟུང་བར་ངེས་ཀྱང་གང་ཡིན་མ་ངེས་པ་བཞི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་གསོལ་ལས་བཞི་དང། དགག་དབྱེ་ལ་ལྔ་སྟེ་དགག་དབྱེའི་ལས་དང་དེ་དུས་ཀྱི་ལྟུང་བ་བཞི་གསོལ་བས་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ལས་བཞི་དང་དབྱར་
ཁས་ལེན་དང། ཚུལ་ཤིང་འབྲིམ་པ་གསོལ་བ་གཅིག་དང། ཤི་བའི་རྫས་བགོ་བའམ་ཡོད་བ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་གསོལ་བ་གཅིག་དང། སྲ་བརྐྱང་གཏང་བའམ་ཆོས་གོས་ངན་པར་དགེ་འདུན་གྱིས་གོས་སྟེར་བའི་གསོལ་བ་གཅིག་དང་
སྡིག་ལྟ་ཅན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་སྤྱོད་པ་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་སོ་སོར་གོ་བར་བྱེད་དུ་གཞུག་བའི་གསོལ་བ་དང། གྲངས་གཞུག་བཞི་སྟེ་ཞལ་ཏ་བར་ཤེས་ངོར་འཕྱ་བའི་དང། ཟུར་གྱིས་འཕྱ་བའི་དང། བསྒོ་བ་རྣར་གཟོན་བའི་དང། ཅད་མི་
སྨྲ་བས་རྣལ་གཟོན་བའི་གྲངས་གཞུག་གི་གསོལ་བ་བཞི། ཁྱིམ་བའི་ལོངས་སྦྱོང་ཆུང་ངུར་སོང་བའི་སྦྱིན་བདག་གི་ཟས་མི་ལེན་པའི་བསླབ་བ་སྟེར་བའི་དེ་དང། ཡང་དེ་འདྲ་བ་གཞིག་པའི་དེ་དང་དགེ་སློང་ལ་ཕམ་ལྷག་གིས་སྐུར་
བའི་ཁྱིམ་པར་ལྷུང་བཟེད་ཁ་ཕུབ་པའི་དེ་དང། དེ་ཁ་བསྲད་པའི་དེ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀརྨ་ཤ་ཏི་ལས། གསང་དང་ནང་དུ་དྲི་ཕྱིར་དང། །གསོ་སྦྱོང་དེ་ལ་ལྟུང་བཅས་དང། །དེ་ལ་དགེ་འདུན་ཡིད་གཉིས་དང། །རྩོད་

[119A]༄༅། །དང་ངེས་ཉིད་མ་ཡིན་དང། །དེ་ཡི་དོན་དུ་ལྔ་པོ་དག་།ཐམས་ཅད་དགག་དབྱེར་གཏོགས་པ་ཡིན། །དབྱར་གནས་ཁས་བླངས་ཉིད་དང་ནི། །ཤི་བའི་རྫས་དང་ནོར་འདྲ་དང། །ཆོས་
གོས་སྲ་བརྐྱང་གཏང་བ་དང། །ཆོས་གོས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་།གནས་ངན་ལེན་ནི་བརྗོད་པ་དང། །གྲངས་སུ་གཞུག་པ་བཞི་དག་དང། །ཁྱིམ་གྱི་སྔོམ་དང་དེ་གཞིག་དང། །ལྷུང་བཟེད་ཁང་བུ་བྱ་བ་དང། །དེ་ཉིད་བཟློག་
པར་བྱ་བ་དག་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཉེར་བདུན་ཡོད་ཀྱང་སྔར་ལྟར་གཉིས་གཉིས་གཅིག་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས། ཤི་བའི་རྫས་བྱིན་གྱིས་རླབ་པ་དང་ནོར་དང་འདྲ་
བ་བྱིན་གྱིས་རླབ་པ་གཉིས་ནི་ཚུལ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ལས་གཅིག་ཏུ་བགྲང་ངོ། །སྲ་བརྐྱང་གཏང་བ་དང་རས་ཡུག་ཆེན་སྦྱིན་པ་གཉིས་ཀྱང་ཚུལ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ལས་གཅིག་ཏུ་བགྲང་ངོ། །ཚུལ་ཤིང་བླངས་བ་དང་དབྱར་
གནས་པར་ཁས་བླངས་བ་ལ་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གསོལ་གཉིས་ཞེ་བདུན་ཡོད་དེ། གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་ལ་བློ་མཐུན་གྱི་དེ་ནས། བག་ཚོས་འབྲིམ་པའི་དེའི་བར་བཅོ་ལྔ་
དང༑ ཕྲན་ཚེགས་འབྲིམ་པའི་དེ་ནས། རྒན་པ་དང་ནད་པར་སྣམ་སྦྱར་དང་མི་འབྲལ་བར་གནང་བའི་བར་བཅུ་དྲུག་དང། ལྷག་མ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་ལ་བློ་མཐུན་གྱི་གསོལ་

[119B] དེ་བཞིན་དུ་མཚམས་ཆེ་ཆུང་གཅོད་པའི་དེ་དང། མཚམས་པོ་ཆེར་ཆོས་གོས་དང་མི་འབྲལ་བར་གནང་བའི་དེ་དང། མྱོས་པའི་གནང་བ་སྦྱིན་པའི་དེ་དང། དགག་དབྱེ་བྱེད་པ་བསྐོ་བའི་དེ་དང། གནས་
མལ་སྟོང་པ་བསྐོ་བའི་དེ་དང། རུང་ཁང་བྱིན་རླབས་ཀྱི་དེ་དང། སྲ་བརྐྱང་ལ་བློ་མཐུན་གྱི་དེ་དང། སྲ་བརྐྱང་གདིང་བ་པོ་བསྐོ་བའི་དེ་དང། སྤོང་བ་བའི་ཞལ་ཏ་བསྐོ་བའི་དེ་དང་ལག་གི་བླ་དང་དེའི་དཔོན་བསྐོ་བའི་དེ་གཉིས་གཅིག་
དང༑ གནས་སོགས་བསྐོ་བ་ནི་གནས་ཁང་བསྐོབ་ནས་མཛེས་འཆོས་བསྐོ་བའི་བར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཁང་བསྐོ་བ་ལ་དང། །ཟས་ལ་བསྐོ་བའི་དེ་དང། ཐུག་པ་ལ་བསྐོ་པའི་དེ་དང། བག་ཚོས་འབྲིམ་པར་བྱ་བའི་དེའི་བར་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀརྨ་ཤ་ཏཾ་ལས། གནས་དང་མཚམས་ནི་གཉིས་པོ་དང། །མི་འབྲལ་མྱོས་དང་དགག་དབྱེ་དང། །གནས་མལ་སྟོབ་པར་བྱེད་པ་དང། །རུང་བའི་ས་བཞི་བསྐོ་བ་དང། །སྲ་བརྐྱང་དང་ནི་དེ་འདིང་དང། །སྤོང་
དང་ལག་གི་བླ་དང་ནི། །གནས་ཁང་བསྐོལ་སོགས་པ་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། གནས་ཁང་བསྐོལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལས་བཅུ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལག་གི་བླ་དང་
ལག་དཔོན་བསྐོ་བ་གཉིས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་བྱས། ཊཱིཀྐ་ལས། དེ་ལ་ལག་གི་བླ་བསྐོ་བ་དང་ལག་དཔོན་བསྐོ་བ་གཉིས་ནི་ཚུལ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ལས་གཅིག་པར་བགྲང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཕྲན་
[120A]༄༅། །ཚེགས་འབྲིམ་ལ་དེ། སྣོད་སྤྱད་པ་དྲུབ་ལ་དེ། གོས་སྦེད་པ་ལ་དེ་རང། གོས་འགྱེད་པ་ལ་དེ་དང། དབྱར་གྱི་རས་ཆེན་སྦེད་ལ་དེ་དང། དབྱར་གྱི་རས་ཆེན་འགྱེད་ལ་དང། མངགས་
གཞུག་བསྐོལ་དང། མཛེས་འཆོས་བསྐོལ་དང། དགེ་འདུན་རྩོད་པ་མངོན་འདུལ་གྱི་གཟུ་བོ་ལ་དང། དེའི་ཚེ་མ་ཞིན་གསལ་བ་དང་གསལ་པའི་གསལ་བ་བསྐོ་བའི་དེ་དང། རྩོད་པ་སྦེད་པ་བསྐོ་བའི་དེ་དང། དེའི་ཚེ་གང་མང་
ཤེས་སླང་ཚུལ་ཤིང་འབྲིམ་པ་བསྐོ་བའི་དེ་དང། ཁང་པའི་གཞི་རུང་བ་བསྟན་པའི་དེ་དང། ཁང་ཆེན་གྱི་དེ་དང། ཁྱིམ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་ཆོས་མིན་མང་པོ་གླེང་བ་བསྐོ་བའི་དེ་དང། ནད་པ་དང་རྒན་པར་ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་
དང་མི་འབྲལ་བའི་གནང་བའི་དེ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀརྨ་ཤ་ཏཾ་ལས། གནས་ཁང་བསྐོ་ལ་སོགས་པ་དང། །གཟུ་དང་གསལ་དང་སྤེད་པ་དང། །ཚུལ་ཤིང་འབྲིམ་པར་བྱེད་པ་དང། །ཁང་བ་ཁང་ཆེན་བསྟན་པ་དང།།
གླེང་དང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ལག་གི་བླ་ལ་ལོ་དྲུག་པར་དུ་སྟན་གྱི་གནང་བ་སྦྱིན་པའི་དེ་དང། ལྷུང་བཟེད་འབྲེལ་མེད་འབྲིམ་པ་བསྐོ་བའི་དང། དགེ་སློང་ཕ་མ་སྡིག་
ལྟ་ཅན་ཁྱིམ་སོ་སོར་གོ་བར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་བསྐོ་བའི་དང་དགེ་སློང་མའི་སྟོན་པ་བསྐོ་བའི་དང། སོར་བཤགས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དུ་ནགས་ཉུལ་བསྐོ་བའི་དང། གནས་བྱུང་གི་དགེ་སློང་ལ་དགེ་སློང་མས་ཕྱོགས་བྱ་

[120B] ལོ་བཅུ་གཉིས་ལོན་ཞིང་འཁོར་སྐྱོད་ནུས་པའི་དགེ་སློང་མ་ལ་འཁོར་འཇོག་པའི་དང། འཁོར་མང་འཇོག་པའི་དང། རྒན་པ་དང་ནད་པར་མཁར་བའི་གནང་བ་སྦྱིན་པའི་དང། དེ་དག་ལ་དྲ་བ་གནང་
བའི་དང། གསོ་སྦྱོར་ཐ་དད་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གཉིས་ཀྱི་རྙེད་པ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བའི་དང། དགེ་སློབ་མའི་བསླབ་པའི་སྡོམ་པ་སྦྱིན་པའི་དང། ཚངས་སྤྱོད་ཉེར་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྦྱིན་པའི་དང། དགེ་སློང་མ་རང་གི་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་
ཉལ་བའི་གནང་བ་སྦྱིན་པའི་དང། མུ་གེའི་ཚེ་དགེ་སློང་མ་ཉེ་དུའི་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་བར་གནང་བའི་དང། དབྱར་གྱི་མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའི་གནང་བ་སྟེར་བའི་གསོལ་གཉིས་གྱི་བར་བཅུ་དྲུག་དང་ཞེ་བདུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀརྨ་ཤ་
ཏཾ་ལས། སྟན་དང་ལྷུང་བཟེད་འབྲིམ་པ་དང། །མ་དད་གོ་བར་བྱེད་པ་དང། །སྟོན་པ་རང་ནི་ནགས་ཉུལ་དང། །ཕྱག་མི་བྱ་དང་མང་ཕྱིར་དང། །མཁར་བ་དྲ་བའི་ཕྱིར་དང་ནི། །རྙེད་པ་གཅིག་ཏུ་བྱ་ཕྱིར་དང། །བསླབ་པ་སྦྱིན་
དང་ཉེར་གནས་དང། བུ་དང་ཉེ་དུ་ཕྱིར་འགྲོ་བ། །གསོལ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གསོལ་བཞིའི་ལས་སུམ་ཅུ་ཡོད་དེ། བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་དང། མུ་སྟེགས་གནས་པ་སྦྱིན་པའི་དང་
མཚམས་ཆེ་ཆུང་གྲོལ་བའི་དང། ཕན་ཚུན་མཐུན་པ་སྦྱིན་པའི་དང། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྦྱིན་པའི་དང། ནན་ཏུར་གྱི་ལས་བྱས་པའི་དང། ནན་ཏུར་བྱས་ཏེ་བཟོད་པ་གསོལ་བའི་ལས་གཅིག་སྟེ་བདུན་དང། སྦོ་བ་གསུམ་

[121A]༄༅། །མགུ་བ་གསུམ་གྱི་ལས་དྲུག་དང། རང་བཞིན་དུ་དབྱུང་བའི་གཅིག་དང་སྲ་བརྐྱང་དབྱུང་བའི་ལས་ཏེ་བརྒྱད་དང་བཅོ་ལྔ། དྲན་པའི་འདུལ་བ་སྦྱིན་པའི་དང། མ་མྱོས་པའི་འདུལ་པ་སྦྱིན་
པའི་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་དུ་གཞུག་པའི་ལས་ཏེ་བཅོ་བརྒྱད་དང། མི་མཐུན་པ་བཟློག་པའི་བསྒོ་གྱུར་གྱི་ལས་བཅུ་དང་བསྙིལ་བའི་ལས་གཅིག་དང། ཐུན་མོང་གི་ཕམ་པ་འཆབ་མེད་ལ་བསླབ་པ་སྦྱིན་པ་དང་བཅུ་གཉིས་ཏེ་
སུམ་ཅུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཟློག་པའི་བསྒོ་གྱུར་གྱི་ལས་བཅུ་དང་བསྙིལ་བའི་ལས་གཅིག་ཡོད་དེ། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་དང། དེའི་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་པ་དང། ཁྱིམ་སུན་འབྱིན་པ་དང། བཀའ་བློ་མི་བདེ་བ་དང། སྡིག་ལྟ་
མི་གཏོང་བ་དང། གནས་ནས་ཕྱུང་བའི་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་པའི་དགེ་སློང་མ་དང། དཀོན་མཆོག་གཏོང་བའི་དགེ་སློང་མ་དང། འཐབ་གྲོལ་བྱེད་པ་དང། བདེ་ཞིང་གནས་པ་དང། བདེ་ཞིང་གནས་སུ་འཇུག་པ་བཅུ་ལ་དེ་
བཟློག་པའི་ལས་བཅུ་དང། སྡིག་ལྟ་མི་གཏོང་བའི་དགེ་ཚུལ་བསྙིལ་བའི་ལས་དང་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀརྨ་ཤ་ཏཾ་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། །མུ་སྟེགས་གནས་དང་མཚམས་གྲོལ་དང། །མཐུན་
སྦྱིན་གསོ་སྦྱོང་བདུན་པོ་དང། །བརྒྱད་དང་དྲན་དང་མ་མྱོས་དང། །དེ་ཉིད་ཚོལ་དུ་གཞུག་པ་དང། །བསྐོ་བར་བྱ་བ་རྣམས་དང་ནི། །ཉམས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དག། གསོལ་དང་བཞི་ཡི་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་

[121B] །བཞི་པ་རྟེན་གང་ལ་ལས་གང་བཞག་པ་ཡོད་དེ། དགེ་སློང་ཕའི་རྟེན་ཁོ་ནར་བཞག་པ་དྲུག་དང། མའི་རྟེན་ཁོ་ནར་བཞག་པ་བཅུ་གཉིས་དང། དེ་དག་མ་ཡིན་པའི་ཕལ་ཆེར་ཕ་མཐུན་མོང་གི་རྟེན་ལ་བཞག་པའི་
ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དགེ་སློང་མའི་སྟོན་པར་བསྐོ་བ་དང་དགག་དབྱེ་བྱེད་པ་པོ་བསྐོ་བ་དང། རས་ཆེན་སྦེད་པ་པོ་བསྐོ་བ་དང། གཟུ་པོ་བསྐོ་བ་དང། གསལ་བ་བསྐོ་བ་དང། གསལ་བའི་གསལ་བ་བསྐོ་བའི་ལས་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཕྱག་མི་བྱ་བའི་སྡོམ་པ་སྦྱིན་པ་དང། བཟློག་པའི་ཕམ་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྒོ་བ་མཛད་པ་དང་འཐབ་གྲོལ་བྱེད་པ་ལས་བཟློག་པའི་བསྒོ་བ་མཛད་པ་དང། དཀོན་མཆོ་གཏོང་བ་ལ་བྱ་བའི་དེ་དང། བདེ་
ཞིང་གནས་པ་ལ་བྱ་བའི་དེ་དང། བདེ་ཞིང་གནས་པར་འཇུག་པ་ལ་བྱ་བའི་དེ་དང། སྔོན་རོལ་གྱི་སྡོམ་པ་གཉིས་སྦྱིན་པའི་དེ་གཉིས་དང། འཁོར་དང་འཁོར་མང་འཇོག་གི་གནང་བ་གཉིས་སྦྱིན་པའི་དེ་གཉིས་དང། བུ་དང་ལྷན་ཅིག་
ཉལ་བ་སྦྱིན་པའི་དེ་དང། ཉེ་དུ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་བའི་གནང་བ་སྦྱིན་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།། །།ལྔ་པ་གྲངས་ངེས་ལ་དཔྱོད་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་སུ་གསུངས་པའི་ལས་ལ་གཙོ་ཆེ་བ་བརྒྱ་རྩ་
གཅིག་ཏུ་གྲངས་ངེས་ཏེ། ལུང་གཞིར་བཤད་པའི་ལས་དངོས་གཞི་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟར་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གཞི་འགྲེལ་ལས། འདིར་ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་པོ་གཙོ་ཆེར་སྨོས་པར་ཟད་ཀྱི། འདི་

[122A]༄༅། །ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་པོ་ཉི་ཚེ་བ་བཟུང་བར་མ་ཟད་དེ་འདུལ་བ་དང་ལྡན་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདུལ་བ་ནས་བཤད་པའི་
ལས་ཡིན་ན། འདིར་དངོས་སུ་བཤད་པའི་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་པོ་གང་རུང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། མདོར་བསྡུས་སམ་རུང་མཐུན་གྱི་མང་པོ་དང། དབྱེན་སྤངས་པ་དང་གང་བག་རླབས་པོ་ཆེ་བསྟན་པ་ལ་གཞུག་པའི་དོན་དང། བསྟན་
པ་འཕེལ་ཆེད་ཀྱི་བག་ཡངས་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདུལ་བ་ཕྲན་ཚེགས་ལས། འདུལ་བ་སྡུད་པ་བསྐོ་བ་གསོལ་པ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་དང། མདོ་སྡེ་སྡུད་པ་བསྐོ་བ་གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་དང། མངོན་པ་
སྡུད་པ་བསྐོ་བ་གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བའི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་སྐབས་ལས། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་སྤངས་པའི་དོན་དུ་བག་
ཡངས་བྱ་བ་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་དང། གང་ཟག་རླབས་པོ་ཆེ་བསྟན་པ་ལ་གཞུག་པའི་དོན་དུ་བག་ཡངས་སུ་བྱ་བ་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་དང། བསྟན་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བག་ཡངས་སུ་བྱ་བ་གསོལ་
བ་དང་བཞིའི་ལས་དང་ཞེས་སོགས་དུ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལེགས་པར་བཤད་ཡོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། དགེ་འདུན་བཞི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་རུང་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་རང་རང་གི་དགེ་

[122B]ཐ་གསུམ་གང་རུང་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་མ་ཚང་ན་ལས་དེ་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། རང་གི་འོས་པའི་དགེ་འདུན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ན་
མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས་ཀྱང། ལས་དེ་ལ་རང་གི་འོས་པའི་དགེ་འདུན་བཞིའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་དགེ་འདུན་གང་ཡིན་པ་དེས་ལས་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ན། ལས་དེ་བྱས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་གི་འོས་པའི་དགེ་འདུན་ཞེས་པ་དང། མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ན་ཞེས་པའི་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཊཱིཀྐ་ལས། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱིས་ལས་དེ་མ་ཐོས་ན་ལས་དེ་བྱས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ཞེས་
སྨོས་པས་ནི་དགེ་འདུན་ཉུང་བ་བསལ་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གསོལ་བཞིའི་ལས་ལ་བརྗོད་པ་གཅིག་ཡན་ཆད་མ་ཐོས་ན་ལས་དེ་མི་ཆགས་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེ་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བསྙེན་རྫོགས་
སོགས་ཀྱི་གསོལ་བཞིའི་ལས་ལ་གསོལ་བ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་དགེ་འདུན་གྱིས་ཐོས་ནས་དོན་གོ་ན་ཡང་ལས་ཆགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་བར། གསོལ་བ་ཐོས་ན་དེ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་
ལས༑ དགེ་འདུན་དང་ཉན་དུ་གཞུག་པ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསོལ་བ་ཙམ་ཐོས་ན་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་ཐོས་པ་ལས་དེ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་

[123A]༄༅། །ནི་ཁ་ཅིག། རྩ་བར། གསོལ་བ་ཐོས་ན་དེ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་པར་འདོད་པ་ཡང་ཁེགས་སོ་།གཞན་ཡང་དམ་བཅའ་དེ་འཐད་པར་ཐལ། དགེ་
སློང་ལྷག་མའི་ལྟུང་བ་ལས་དབྱུང་བའི་ཚེ། གསོལ་བ་བྱས་མ་ཐག་དགེ་འདུན་དེའི་དགེ་སློང་ལ་ལ་གཉིད་དུ་སོང་ངམ་ལངས་ནས་གཞན་དུ་སོང་བ་སོགས་བྱས་ཀྱང་ལས་ཆགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་ལས་དེའི་དོན་
གྱི་གོ་རྒྱུ་གསོལ་བར་ཚང་བས་དེའི་དོན་གོ་བ་གང་ཞིག། དེའི་དོན་གོ་ན་གླེན་པ་དང་སྨྱོན་པ་དང་གཉིད་དང་སྙོམས་འཇུག་བྱས་ཀྱང་ཆགས་ལ་དོན་འདི་བྱས་ཙམ་གྱི་ཅི་ཡང་མི་གོ་ན་ལས་རྫོགས་པར་ཐོས་ཀྱང་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར། དང་
པོ་གྲུབ་སྟེ། ལུང་གཏམ་གྱི་གཞི་ལས། ལྷག་མའི་ཉེས་པ་དབྱུང་བ་དེ་དབྱུང་བར་ལས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བྱེད་དེ། གསོལ་བ་བྱས་པ་དང་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ལོག་ནས་ལས་ཀྱི་ཚིག་གསུམ་མཇུག་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་བྱས་
པ་ཉིད་དང་ཉེས་པ་འབྱུང་བ་ལ་གཉིད་ལོག་པ་བཞིན་ཚང་བའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་གང་ཟག་ལྔ་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་སོགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཡིན་པས་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་སོ་།གཉིས་པ་གྲུབ་
སྟེ༑ ཞུ་བ་ལས། བཙུན་པ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་བ་ཞིག་ལ་ལས་བགྱིས་ན་ལས་བགྱིས་པ་ཞེས་བགྱི་འམ། ཨུ་པ་ལི། དེ་སྟེ་ལུས་དང་ངག་གིས་དམིགས་ནས་གསོལ་བ་དང་ལས་བྱེད་པའི་ཚེ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ན་ལས་བྱས་པ་

[123B] །དེ་བཞིན་དུ་མྱོས་པ་དང་ར་རོ་བ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དོན་ཡང་མ་གོ་ན་ཆོས་མིན་པའི་ལས་བྱས་བ་ཡིན་བས་ལས་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་
འགྲེལ་ལས། ཆོས་མིན་པ་ཤེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་འདུན་མ་ཚང་བ་དང་ལས་བྱེད་པ་དགེ་སློང་ཉིད་མིན་པ་དང། ལས་ཉམས་པ་དང། ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཞུ་བ་ལས་ཀྱང་
བཙུན་པ་འཕགས་པའི་སྐད་དུ་སོ་སོར་ཐར་པ་ཀླག་པ་དང། དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་འཕགས་པའི་སྐད་མ་འཚལ་ན་གསོ་སྦྱོང་བགྱིས་པ་ཞེས་བགྱི་འམ། ཨུ་པ་ལི། བགྱིས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ཀློག་པ་ཡང་འདས་པ་
པ་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་མ་ཤེས་པར་ཁ་ཅིག། ཞུ་བ་ལས་མཐའ་འཁོབ་པས་འཕགས་པའི་སྐད་མ་འཚལ་ན་གསོ་སྦྱོང་དགག་དབྱེ་མི་ཆགས་པར་བཤད་པ་དང། ཡང་ཞུ་བ་ལས་མཐའ་འཁོད་བས་
འཕགས་པའི་སྐད་མ་འཚལ་ཀྱང་བསྙེན་རྫོགས་དང་ལས་རྣམས་ཆགས་པར་བཤད་པའི་སྐད་མ་འཚལ་ཚུལ་དོན་གཅིག་ཁོ་ནར་བཤད་མི་རིགས་པར་ཐལ། གླེན་པ་དང་མྱོས་པ་དང་གཉིད་དང་མཐའ་འཁོབ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ལས་
བྱས་པར་ཡང་མི་ཤེས་ན་ལས་མི་ཆགས་པ་སྔ་མའི་དང། མྱོས་པ་དང་སྨྱོན་པ་དང་གླེན་བ་དང་གཉིད་དང་མཐའ་འཁོབ་པ་སྐད་མ་གོ་ཡང་བདག་ལ་ལས་དེ་བྱས་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་ལས་ཆགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སྨྱོན་པའི་
[124A]༄༅། །སྟོན་པ་ཡང་ངོ། །ཞེས་དང། ཞུ་བ་ལས། བཙུན་པ་སྨྱོན་པས་ལས་བགྱིས་ན་ལས་བགྱིས་པ་ཞེས་བྒྱིའམ། ཨུ་པ་ལི་སྨྱོན་པ་ལ་སྨྱོན་པ་སྤྱིན་པའི་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ལས་ལྷག་མ་
ནི༑ དེ་སྟེ། སླར་དགེ་སློང་དུ་འདུ་ཤེས་ཡོད་ཅིང། ལས་འདི་ནི་བདག་ལ་བྱེད་དོ་བར་ཤེས་ན་ལས་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་འཁྲུགས་པ་དང། ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་དང་གླེན་པ་དང་ལྐུགས་པ་དང། འོན་པ་རྣམས་
ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་བཏང་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ལ་མཚན་མཐུན་པ་དགོས་ཀྱང། མི་དགོས་པའི་དམིགས་བསལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། མ་ལ་མི་དགོས་ཞིང་ཕ་ལ་སྤྱིར་ཕ་ཁོ་ན་དགོས། ཕ་བསྙེན་རྫོགས་
ཀྱི་ཚེ་ཡང་མཚན་འགྱུར་བ་དང། ཕ་མ་ཕན་ཚུན་གྱི་བསྙེན་རྫོགས་ནོད་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་བུད་མེད་ལ་ནི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་བས་ཀྱང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་
སྐྱེས་པ་ལ་ནི་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཞུ་བ་ལས། བཙུན་པ་ལས་བགྱིས་པ་ན་མཚན་འགྱུར་ན་ལས་བགྱིད་པ་ཞེས་བྒྱིའམ། ཨུ་བ་ལི། བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ལས་
བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གྲངས་སུ་བགྲང་བས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཁ་སྐོང་ལས་བྱེད་གཉིས་ལ་བཤད་པས་སོ། །བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ཡང་ཕའི་དགེ་འདུན་གཙོ་ཆེ་ཞིང་

[124B]རྫོགས་ཀྱང་དགེ་འདུན་ལྷག་པ་ལས་ཆད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ལྷག་པ་ནི་མི་ཆགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་དག་གིས་ལས་གཞན་
བྱེད་པས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། དགེ་སློང་ཉིད་ལ་དགེ་སློང་མ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་བྱེད་པ་མི་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་མ་ཉིད་ལ་དགེ་སློང་ཉིད་ཀྱིས་ལས་བྱེད་པ་ཡང་མི་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་དང། ལུང་སིལ་བུ་ལས་ཀྱང། བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་མའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བགྱིད་ན། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བརྗོད་པར་བགྱི་འམ། ཉེ་བར་འཁོར་བ་སྙེན་རྫོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་མ་གོ་བར་ཧམ་ཤུར་བྱས་པ་མང་པོ་སྣང། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཆོ་གའི་ཚིག་གང་འཁྲུགས་ན་ཡང་མི་ཆགས་པར་ཐལ། དེ་འཁྲུགས་ན་ཉེས་མེད་ཕུན་ཚོགས་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་
གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དེ་ནི་མི་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཊཱིཀྐ་ལས་ཀྱང། དེ་ནི་ཟུར་ཆགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བྱེད་ན་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཚིག་སྔ་
ཕྱི་དང་ཕྲད་འཆུགས་པས་དོན་གོ་བར་མི་བྱེད་ན་མི་ཆགས་ལ་དོན་གོ་ནུས་ན་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དོན་གྱི་སྐབས་དག་གི་གོ་རིམ་འཁྲུགས་པས་ནི་མི་ཆགས་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་དང་ཊཱིཀྐ་ལས། དེ་ཡང་ཚིག་གི་ཕྲད་

[125A]༄༅། །སྔ་ཕྱི་འཁྲུགས་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་མིན་ན་ནི་མི་ཆགས་སོ། །གོ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་འཆགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། ཆོག་ལས་འདས་ན་ལས་མི་ཆགས་ཞེས་
པའི་ཆོ་ག་དགེ་འདུན་ཡིན་ཟེར། ཡང་ཁ་ཅིག། དེའི་ཆོ་ག་དགེ་འདུན་གྱི་བརྗོད་པའི་ལས་ཡིན་ཟེར། གཉིས་ཀ་མི་འཐད་བར་ཐལ་སྐབས་འདིའི་ཆོག་ནི་ལས་ཆགས་པ་དེའི་ཐབས་ཡིན་པས་དེ་ལ་འོས་པའི་དགེ་འདུན་གྲངས་
ཚང་བ་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དེས་ལས་བརྗོད་པ་གསུམ་ཚོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གསུམ་གྱི་གཅིག་མ་ཚང་ན་ཡང་ཆོ་ག་མ་ཚང་བ་དང་ཆོ་ག་ལས་འདས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་
འདིར་ཆོ་ག་ནི་དགེ་འདུན་ཚང་བ་དང་ལས་བརྗོད་པ་དང་ལས་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས་ཀྱང། ཆོ་ག་གང་གིས་ལས་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་དགེ་འདུན་ཚང་བ་དང་ལས་བརྗོད་པ་དང་ལས་བྱེད་པ་ལ་
སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པའི་ཆོ་ག་དེ་དག་ལས་འདས་ན་ལས་དེ་བྱས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྔ་མ་དེ་ལ་འོ་ན། ལས་བྱེད་པོ་མེད་ལ་
གསོ་སྦྱོང་ལྟ་བུའི་ལས་དེའི་སྦྱོར་བ་ལ་འདུས་པའི་འོས་པའི་དགེ་འདུན་ཙམ་གྲངས་ཚང་བ་དེ་ཆོས་ཅན། གསོ་སྦྱོང་གི་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཚང་བར་ཐལ། དེའི་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། བྱེད་པ་པོ་དང་

[125B] འོ་ན་རབ་བྱུང་གི་རྟགས་གཏན་ནས་མེད་པར་བསྙེན་རྫོགས་བྱེད་པའི་བསྙེན་རྫོགས་ལྟ་བུའི་མཁན་སློབ་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་བ་ཆོས་ཅན། དེའི་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཚང་བར་ཐལ། འདོད་
པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྡོམ་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར། གཉིས་པ་ལ་གང་ཟག་ཙམ་ཀྱིས་བསྙེན་རྫོགས་སོགས་ཀྱི་གསོལ་བཞི་བཏོན་པ་ཆོས་ཅན། སྐབས་འདིའི་ཆོ་ག་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ན། ཁྱོད་ལ་
འདིའི་ཆོ་གའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། ཞུ་པའི་ཡུལ་དགེ་འདུན་ཚང་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔ་མ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་དགེ་འདུན་དང་ལས་བྱེད་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་བ་དག་རེ་རེ་ནས་འཕེན། ཡང་ཁ་
ཅིག༑ དགེ་འདུན་དང་འགྲེལ་བའི་ལས་ལ་ལས་གསུམ་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་ཟེར་བ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། གང་ཟག་གིས་དགེ་འདུན་ལ་ཡོངས་དག་འབུལ་བ་ཆོས་ཅན། དེ་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཡིན་པར་
ཐལ༑ དགེ་འདུན་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་དགེ་འདུན་ལ་ཞུ་བའི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་གཞན་ལའང་འདྲའོ་།འདོད་ན་སླ། ཡང་ཁ་ཅིག། འདུལ་བ་ནས་བཤད་པའི་ལས་གསུམ་གང་རུང་ཡིན་
ན༑ འདིའི་ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་པོ་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་བཀའ་སྡུད་དང་པོའི་ཀུན་དགའ་བོ་དང་ཉེ་བར་འཁོར་མདོ་སྡེའི་དང་འདུལ་བའི་བཀའ་བསྡུ་བསྐོས་པའི་ཕྲན་ཚེགས་ལས་

[126A]༄༅། །བཤད་པའི་གསོལ་བཞིའི་ལས་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན་དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གསལ་སླ། གཞན་ཡང། གང་ཟག་རླབས་བོ་ཆེ་བསྟན་པ་ལ་གཞུག་པའི་དོན་
དུ་བག་ཡངས་སུ་བྱ་བའི་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་དེའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་བསྟན་པ་འཕེལ་ཆེད་དུ་བག་ཡངས་སུ་བྱ་བའི་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཐོགས་མེད་
ཀྱིས༑ གང་ཟག་རླབས་པོ་ཆེ་བསྟན་པ་ལ་གཞུག་པའི་དོན་དུ་བག་ཡངས་བྱ་བ་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་དང་བསྟན་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བག་ཡངས་བྱ་བ་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་དང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
སྨྲས་བ། སྡེ་བཞི་ཆུ་གཏེར་བཞི་ཡི་གཏིང་ཟབ་མཐར། །ཕྱིན་པའི་འཕགས་པའི་ནོར་མང་གདུལ་བྱ་ལ། །སྒྲུབ་བའི་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ལེགས་བྱས་བརྒྱའི། །ཆར་འབེབས་ལས་བརྒྱའི་རྫོགས་ལྡན་སྤྲིན་བཟང་བསྒྲུབ། །འཇིག་
རྟེན་རྒན་པོ་ཕྱུག་དང་ཐུན་མོང་གི། སྤྱད་བྱའི་ཟང་ཟིང་ཚངས་བའི་ཡུལ་རྒལ་བས། །ཐུབ་དབང་མཆོག་ཁྱོད་མི་མཉེས་སྒྲུབ་པ་ལ། །དགྱེས་འཛུམ་བདུད་རྩིས་བདག་སྙིང་ཀུན་ད་བཞད་།ཕྱོགས་བཅུའི་ཐུབ་དབང་ཡོངས་ཀྱི་
ཚུལ་ཞི་བ། །ཆོས་ཀྱི་གོས་གསུམ་བསྣམས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲིས་།ལྷ་ཀླུ་མི་རྣམས་ཞི་བར་བྱས་ཚུལ་ལ། །དང་བའི་དྲི་ངད་ཡོངས་འདུའི་ལྗོན་པ་བཞིན། །ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །ལས་གཞི་

[126B]། །།བཞི་པ་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱི་གཞི་ལ། ལྟུང་བ་ཕྱིར་བཅོས་དང། རྩོད་པ་ཕྱིར་བཅོས་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱི་གཞི་དངོས་བཤད་པ་དང། དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་བའི་
གཞི་བཤད་པ། ས་གཞན་ན་གནས་པ་སྤྱོད་པའི་གཞི་དང། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་གཞི་དང། ལས་དབྱེ་བའི་གཞི་དང། འཁོར་ལོ་དབྱེ་བའི་གཞི་དང་དྲུག་ལས། དང་པོ་ལ་རང་མི་སྤྲོ་བ་ལ་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱི་སྦུ་ནན་ཏུར་དང་
རང་སྤྲོ་བ་མཐོལ་བཤགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕྱིར་བཅོས་པ་དངོས་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྟོན་པར། གཞི་མ་ཞི་བར་ཤེས་ནས་གླེང་པ་པོས་སོ་སོར་ཤེས་པར་བྱས་ཤིང་མངོན་སུམ་དུ་འཇོག་པ་ལ་ནན་ཏུར་གྱི་ལས་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས་
བྱུང་བ་ནི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱུང། འདི་ལ་གླེང་གཞི། ནན་ཏུར་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། བསྡུ་བ། ནན་ཏུར་སྔོན་འགྲོའི་བྱ་བ་ལ་མདོར་བསྡུས་སྦྱར་བ། རྗེས་ཀྱི་བྱ་བར་མདོར་བསྡུས་སྦྱོར་བ་ནན་ཏུར་གང་ལྟུང་བའི་རྒྱུར་འདྲ་
བར་བསྟན་པ། དེའི་སྒྲ་དོན། ནན་ཏུར་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ་དང་དགུ་ལས། དང་པོ་ནི། ན་བ་སོ་དང་འགྲོ་མགྱོགས་ཀྱིས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་མ་ལགས་པ་མང་པོ་བྱས་པ་ལ་ནན་ཏུར་བྱས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ནན་ཏུར་ཀྱི་
མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། མི་འདོད་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱིས་ཆད་པར་བཅས་པ་ལ་མཇུག་བཟོད་པ་གསོལ་དགོས་རུང་དུ་ཡོད་པའི་ལས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་འདོད་བཞིན་ཞེས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་སེལ། ལས་ཀྱིས་ཞེས་པས་

[127A]༄༅། །གནས་ཀྱིས་གནས་པ་ལ་ཕན་པ་ལྔ་བྱ་བར་གསུངས་པ་དེ་དག་སེལ། ཆད་པར་བཅས་ཞེས་པས་གྲངས་སུ་གཞུག་པ་གཅོད་མཇུག་བཟོད་གསོལ་དགོས་རུང་ཞེས་པས་ནན་ཏུར་གཞན་
སྟོབས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ཡང་སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་ཟེ་བུ་མོས་ཞུས་པ་ལས། བསྐྲད་པ་ཞེས་པའི་སྒྲའི་དོན་ཅི་ལགས། ཉེ་བར་འཁོར་ལས་དེའི་མིང་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བསྐྲད་པར་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་ཁྱིམ་སུན་འབྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་
ལ་བྱ་སྟེ། དེ་འདིར་གནས་པར་མི་བྱའོ་སོགས་དང། གཞི་འགྲེལ་ལས། ནན་ཏུར་ནི་ཆད་པའི་ལས་ཏེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི། ནས་ཉམས་པར་བྱས་ཏེ་འོག་མར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གསུམ་པ་ནི། ནན་ཏུར་ལ་སྒྲས་བརྗོད་ཀྱིས་ཕྱེ་ན་བཅོ་ལྔ་ཡོད་དེ། བསྡིགས་པ་ནན་ཏུར། སྨད་པ་ནན་ཏུར། བསྐྲད་པ་ནན་ཏུར་ཕྱིར་འགྱེད་ནན་ཏུར། མ་མཐོང་བ་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ནན་ཏུར། ཕྱིར་མི་འཆོས་པ་
གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ནན་ཏུར། སྡིག་ལྟ་མི་གཏོང་བ་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ནན་ཏུར། འཐབ་ཀྲོལ་ལ་འབད་པ་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ནན་ཏུར། རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལས་གྱུར་བ་ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་གནས་
ནས་དབྱུང་བ་ནན་ཏུར། འཐབ་ཀྲོལ་གྱི་རྒྱུ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་གནས་ནས་དབྱུང་བ་ནན་ཏུར། དགེ་སློང་མ་དང་འདྲེ་ཞིང་གནས་པ་གནས་ནས་དབྱུང་བ་ནན་ཏུར། གསོ་སྦྱོང་བཞག་པའི་ནན་ཏུར་དང། དགག་དབྱེ་བཞག་པའི་

[127B] དགེ་ཚུལ་བསྙིལ་བའི་ནན་ཏུར། ལྷུང་བཟེད་ཁ་དབུབ་པའི་ནན་ཏུར་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དགེ་ཚུལ་ཕམ་བསྙིལ་བ་ནན་ཏུར་ཡང་ལུང་ལས་དངོས་སུ་གསུང་བས་བཅོ་ལྔ་བཤད་དགོས་སོ། །དང་པོ་དྲུག་གི་དོན་
རིམ་བཞིན་ཡོད་དེ། འཐབ་ཀྲོལ་བྱེད་པ་ལ་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལྔ་སྤངས་དགོས་པའི་ཆད་ལས་བཀལ་ཞིང། དེ་མཐུལ་ན་གནས་ནས་འབྱིན་པར་བསྡིགས་པ་ནན་ཏུར་དང། ལྷག་མའི་ལྟུང་བ་མི་འཆོས་པར་རྒྱུན་དུ་
བྱེད་པ་ལ་གཉེན་པོ་སྟོབས་ཆུང་བའི་སྒོ་ནས་སྨད་པ་ནི་སྨད་པ་ནན་ཏུར་དང་ཁྱིམ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་དེ་སུན་འབྱིན་གནས་ནས་བསྐྲད་པ་ནི་བསྐྲད་པ་ནན་ཏུར་དང། ཁྱིམ་པར་བརྙས་ཐབས་བྱེད་པ་ལ་མཛའ་བཅུག་གི་དངོས་པོ་བཏང་བའི་
སྒོས་ཕྱིར་འགྱེད་པ་ནི་ཕྱིར་འགྱེད་པ་ནན་ཏུར་དང། ལྟུང་བ་གླེང་བ་ལ་སྐབས་མི་འབྱེད་ན་དགེ་འདུན་དང་ལྷན་དུ་གསོ་སྦྱོང་མི་བྱེད་པ་ནི་གསོ་སྦྱོང་བཞག་པའི་ནན་ཏུར་དང། གསོ་སྦྱོང་བཞག་པས་དགེ་འདུན་དང་ལྷན་ཅིག་དགག་དབྱེ་
བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པ་ནི་དགག་དབྱེ་བཞག་པའི་ནན་ཏུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེས་རིགས་བསྒྲེས། བཞི་པ་ནི་བསྡུ་ན་ཡུལ་གྱི་སྒོས་རབ་བྱུང་ལ་བྱ་བའི་དེ་དང། ཁྱིམ་པའི་དེ་གཉིས། ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་གསོལ་བཞིའི་
དེ་དང། གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་པའི་དེ་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་སྔ་མ་བཅུ་བཞི་ནི་དང་པོ་གཉིས་དང། བཅོ་ལྔ་པ་ནི་ཕྱི་མ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་གསུམ་དུ་འདུ་སྟེ། སྨད་པའི་དེ། རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་
[128A]༄༅། །སྤངས་པའི་དེ་རྣམས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། སྔ་མ་བཞི་དང་པོ་དང། བར་མ་གཉིས་གཉིས་པ་དང། ཐ་མ་དགུ་གསུམ་པར་འདུ་བའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནན་ཏུར་གྱི་སྔོན་འགྲོའི་རུང་མཐུན་སྦྱོར་
ཚུལ་ཡོད་དེ། རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབ་པ་ལས་གྱུར་པ་གནས་ནས་དབྱུང་བ་མངོན་སུམ་བརྒྱད་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་སུ་གསུང་པ་ལྟར་གནས་དབྱུང་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་བཞམས་བསྒོ་ལ་སོགས་པའི་བཟློག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་
བར་རུང་མཐུན་སྦྱོར་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གནས་ནས་དབྱུང་བ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དྲུག་པ་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བའི་རུང་མཐུན་སྦྱོར་ཚུལ་ཡོད་དེ། བསྡིགས་པ་ནན་ཏུར་བྱས་པས་མ་ལོག་
ན་མཇུག་ཏུ་གནས་ནས་དབྱུང་བ་དངོས་སུ་གསུངས་པས་སྨད་པ་དང་བསྐྲད་པ་དང་ཕྱིར་འགྱེད་ནན་ཏུར་རྣམས་ལ་བཟློག་ཀྱང་མི་གཏོང་ན་མཇུག་ཏུ་གནས་དབྱུང་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་གནས་དབྱུང་བདུན་གྱི་གྲངས་ངེས་
དང་མི་འགལ་ལོ། །བདུན་པ་ནན་ཏུར་གང་ལྟུང་བའི་རྒྱུར་འདྲ་བར་བཤད་དུ་ཡོད་དེ། ཁྱིམ་སུན་འབྱིན་པའི་དགེ་སློང་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་བསྐྲད་པ་ནན་ཏུར་བྱས་པས་དེ་དགེ་འདུན་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ན་དེའི་ཚེ་བཞམས་བསྒོ་
སོགས་ཀྱིས་བཟློག་ཀྱང་མ་ལོག་ན་མཇུག་ཏུ་ལྷག་མ་སྐྱེད་བར་ལུང་རྣམ་འབྱེད་ལས་དངོས་སུ་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཁྱིམ་པར་བརྙས་ཐབས་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་ཕྱིར་འགྱེད་ནན་ཏུར་བྱས་པས་དེས་དགེ་

[128B]བཟློག་ཀྱང་མ་ལོག་ན་མཇུག་ཏུ་ལྷག་མ་སྐྱེད་པར་རུང་མཐུན་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་བསྡིགས་སྨད་གཉིས་ལའང་རུང་མཐུན་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་
འདིས་ཀྱང་ལྷག་མ་བཅུ་གསུམ་གྱི་གྲངས་ངེས་དང་མི་འགལ་ལོ་།བརྒྱད་པ་སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། ཊཱིཀྐ་ལས། ནན་ཏུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ཏུ་བཞག་ཅིང་བཤུད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། བཤུང་པ་ནི་སྨད་པའི་བརྡ་རྙིང་ཡིན་ནོ། །ནན་ཏུར་བྱ་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེའི་དགོས་པ་དང། ཡུལ། རྟེན། དུས། ཆོ་ག། ནན་ཏུར་གྱི་བསླབ་བྱ། དེ་ལས་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་དང་བདུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དགོས་པ་ཡོད་
དེ༑ ཉེས་པ་ལ་མ་ཞུགས་པ་མི་འཇུག་ཅིང་ཞུགས་པ་འཕྲོ་བཅད་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནན་ཏུར་གང་ལ་བྱ་བའི་ཡུལ་རབ་བྱུང་ལ་ཆོས་བཅུ་ལྡན་དགོས་ཏེ། རབ་བྱུང་ལ་སྡེ་ལྔ་གང་རུང་གི་སྡོམ་པ་གསོ་རུང་དང་ལྡན་
པ༑ ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ། ལུས་ཐ་མལ་དུ་གནས་པ་དང། ནད་པ་མ་ཡིན་པ། གནས་ནས་ཕྱུང་པ་མ་ཡིན་པ། ཆོས་མིན་ཕྱོགས་མིན་པ། ཚོགས་སུ་མ་ཚང་བ། ལྟུང་བ་གླེང་དྲན་སྔོན་དུ་སོང་པ། གཞི་ལེགས་པ་དང་ལྡན་
པ་རྣམས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱིམ་པ་ཡིན་ན་ཆོས་དྲུག་ལྡན་དགོས་ཏེ། རང་གི་སྦྱིན་བདག་ཏུ་གཏོགས་པའི་ཁྱིམ་པ་དང། ན་བ་མིན་པ། དགེ་སློང་སོགས་ལ་རྫུན་གྱི་སྒོ་ནས་ཕ་མ་སོགས་ཀྱིས་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དང། གཤེ་བ་དང་སྤྱོ་པ་

[129A]༄༅། །དང༑ སྔར་ལྷུང་བཟེད་ཁ་སྦུབ་པ་དང་མ་འབྲེལ་བ་རྣམས་དགོས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནན་ཏུར་བྱེད་པའི་རྟེན་ཡོད་དེ་དགེ་འདུན་མཚན་ཉིད་བཞི་ལྡན་གྱིས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་དེའི་
དུས་ཡོད་དེ། དབྱར་ནང་མིན་པ་དང་བྱ་བས་ཡིད་མ་གཡེང་བའི་དུས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ཆོ་ག་ལ་སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གསུམ་ལས། སྦྱོར་བ་དགེ་འདུན་འདུ་པའི་སྐབས་སྒྲུབ་པ་དང་ལྟུང་བ་གླེང་དྲན་བྱ་བ་དང། གླེང་བ་པོ་རང་མ་
ལངས་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་བསྐོས་བས་གླེང་དྲན་བྱ་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། རྩ་བར། སླེང་བ་པོས་སོ་སོར་ཤེས་པར་བྱས་ཤིང། ཞེས་པ་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་གཤེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཤིང་མི་མཛེས་
པས༑ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དངོས་གཞི་ཡོད་དེ། གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་ཤ་ཏཾ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མཇུག་གི་ཡོད་དེ། མཇུག་སྡུད་བརྗོད་པ་དང། འདི་ཉིད་དུ་ལྟུང་བ་འདི་ཕྱིར་བཅོས་ཤིག་དང་ཁྱོད་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་
བག་ཡངས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ནན་ཏུར་གྱི་བསླབ་བྱ་ཡོད་དེ། བསྡིགས་སྨད་བསྐྲད་ཕྱིར་འགྱེད་བཞི་བྱས་པས་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལྔ་སྤོང་བ་དང། བསྐྲད་པ་ནན་ཏུར་བྱས་
པས་གང་ནས་བསྐྲད་པའི་གནས་དེར་མི་གནས་པ་དང། གནས་དབྱུང་བདུན་དང་བསྙིལ་བ་ནན་ཏུར་བྱས་པས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལྔ་སྤོང་བ་དང། འདི་བའི་རབ་བྱུང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་རྣམས་དང་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་ལྷན་ཅིག་

[129B] གསོ་སྦྱོང་དགག་དབྱེ་བཞག་པས་དེ་ལྷན་ཅིག་མི་སྤྱོད་པ་དང། ལྷུང་བཟེད་ཁ་སྦུབ་པས་ནི་རབ་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་པ་སྤངས་པ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་
ལྔ་ཡོད་དེ། གཞན་གྱིས་ཕྱག་དང་ལྡང་བ་བྱེད་པ་སོགས་དང་འདུད་པའི་གུས་པས་ལས་བདག་གིར་བྱེད་པ་དང། ས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་འགྲོགས་ནས་འགྲོ་ཚེ་གོམ་པ་མཉམ་པའམ་ལྷག་པར་འགྲོ་བ་དང། གཞན་གྱི་
མཁན་སློབ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་བླ་མའི་གནས་དང། དགེ་སློང་མ་ལ་ལྟུང་བ་གླེང་དྲན་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཆད་པར་གཏོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང། ས་རང་བཞིན་པ་རྣམས་དང་མཉམ་འགྲོགས་བྱེད་པ་དང་ཁྱད་པར་ལྔ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་
ལྔ་སྤོང་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ལྔ་སྤོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདུན་པ་དེ་ལས་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མིན་པ་དང། ཐུན་མོང་བ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི། གསོ་དགག་བཞག་པ་གཉིས་ལ། དེ་བྱེད་པ་པོའམ་དེས་བསྐོས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་
དེ་དག་བྱས་པ་ན་དེ་དག་ལས་གྲོལ་ཞིང། གནས་དབྱུང་གི་ནན་ཏུར་མིན་པའི་ནན་ཏུར་གཞན་ལ་ནན་ཏུར་གཞན་བྱས་པ་ན་སྔ་མ་དེ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཐུན་མོང་གི་གྲོལ་རྒྱུ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་བཟོད་པར་གསོལ་བ་དང་བདེན་པ་
མཐོང་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་ན་ནན་ཏུར་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་སྤྲོ་བས་ཕྱིར་བཅོས་སྟོན་པར། ལྟུང་བ་བཅབ་པར་མི་བྱའོ། །ཐན་མིང་གིས་སོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དེ། །ཉེས་བྱས་ནི་གང་ཡང་

[130A]༄༅། །རུང་བས་སོ། །ས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལའོ། །ལྟ་པ་ཐ་མི་དད་པ་ལའོ། །བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལའོ་།ཞེས་སོགས་བྱུང། འདི་ལ་མཐོལ་བ་དང། བཤགས་པའི་
ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁྱད་པར་ལྔ་ཡོད་དེ། ཡུལ། རྟེན། དངོས་པོ། ཆོ་ག། དགོས་པ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། དེའི་ལུས་དང་ས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང། ལྟ་བ་དང་མཚན་མཐུན་པ་དང་བསྙེན་པར་
རྫོགས་པ་ལྔ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལའོ། །ལྟ་པ་ཐ་མི་དད་པ་ལའོ། །བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལའོ། །མཚན་མཐུན་པ་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་ལུས་ཐ་
མལ་དང་ཐ་སྙད་གསུམ་ལྡན་དང་མཚམས་ནང་དེར་གནས་པ་ཆོས་དགུ་ལྡན་དགོས་ཤིང། ཆོས་བདུན་ལྡན་གོང་འོག་ཏུ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་འཁྱེར་དགོས་སོ། །མཐོལ་ཡུལ་གྱི་གྲངས་ཡོད་དེ། བསྒོ་བ་ལས་གྱུར་བའི་
ལྟུང་བ་རྣམས་ནི་རང་ལ་བསྒོ་བའི་ལས་མཛད་པའི་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལ་མཐོལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། བསྒོ་བ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སོར་བཤགས་ནི་
གནས་དེར་ཇི་ཙམ་ཚོགས་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་དགོས་ཏེ། རྩ་བར། སོ་སོར་བཤགས་པར་བྱ་བ་ནི་གནས་དེང་ཚོགས་པ་ལའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྟུང་བ་རྣམས་ནི་དགེ་སློང་ཆོས་འདུན་

[130B] སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དམིགས་བསལ་བདུན་ལྡན་མ་རྙེད་ན་དགེ་བསྙེན་སོགས་ལའང་མཐོལ་རུང་སྟེ་དགེ་བསྙེན་དང་དགེ་ཚུལ་དང་དགེ་ཚུལ་མ་སོགས་མཚན་མི་མཐུན་པ་ལའང་རུང་བའི་
ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཆོས་འདི་བ་ལ་དེ་བྱས་ན་བྱས་བ་ཉིད་དོ་།ཞེས་པ་དང། དེའི་ཐད་ཀྱི་རང་གི་རྣམ་བཤད་ལས། ཆོས་འདི་བ་ཞེས་པ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་མཚན་མི་མཐུན་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་
དང༑ ཁྱིམ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་བའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ། ཆོས་འདི་བ་དེ་དག་ལ་ལྟུང་བ་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་བྱས་ན་ཡང་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་རིག་པར་བྱས་ན་བཅབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་
བའི་ཕྱིར་དང། ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པའི་གང་ཟག་གི་གཞི་ལས་ཀྱང། དགེ་སློང་ལ་བརྗོད་ན་བརྗོད་བགྱི་འམ། ཉེ་བར་འཁོར་བརྗོད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་མ་དང། བསླབ་པ་སྦྱིན་པ་དང། དགེ་སློབ་མ་དང་
དགེ་ཚུལ་དང་དགེ་བསྙེན་དང་དགེ་བསྙེན་མལ་བརྗོད་ན་བརྗོད་ཅེས་བགྱི་འམ། ཉེ་བར་འཁོར་བརྗོད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཚམས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཡང་ཡོད་དོ། མཚམས་གཞན་དང་ས་ལ་གནས་
བའི་དགེ་སློང་ལ་བར་སྣང་ལ་གནས་པས་བདག་ལ་ལྟུང་བ་འདི་བྱུང་ངོ། །ཞེས་མཐོལ་བ་ཡང་མཐོལ་བའི་གོ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། མཚམས་གཞན་ན་གནས་བ་ཡང་ངོ། །ཞེས་པ་དང་རང་གི་རྣམ་བཤད་

[131A]༄༅། །ལས༑ འདིར་གཞུང་ནི་དེ་བཞིན་དུ་དོགས་ས་ལ་མཆིས་བ་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་མཆིས་པས་དེ་དག་བརྗོད་ན་བརྗོད་ཅེས་བགྱི་འམ་ཉེ་བར་འཁོར་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྗོད་པ་ཉེས་
བྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འདིའི་ཉེས་པ་བསྡམ་བྱ་ཕྲ་མ་ཞིག་ཏུ་མངོན། གཉིས་པ་རྟེན་ཡོད་དེ། སྡེ་ལྔའི་སྡོམ་པ་གསོ་རུང་ཡན་ཆད་དང་ལྡན་པ་དང་ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་གནས་
ནས་ཕྱུང་བ་རྣམས་མ་ཡིན་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གནས་ནས་ཕྱུང་བ་མཐོལ་པའི་རྟེན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དངོས་པོ་ནི་ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔ་གང་རུང་ངམ་དེར་གཏོགས་པ་
དང༑ རྟེན་གྱི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བར་ཡོད་བ་དང། ངོ་བོ་ཤེས་སམ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་སྔར་མཐོལ་ཟིན་མ་ཡིན་པ་བཞི་དགོས་ཏེ་སྡེ་ལྔ་གང་རུང་དུ་གཏོགས་ཀྱང་དེ་གང་རུང་མིན་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་
བུས་ཡོད་དེ། སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། ཡུལ་རྒན་ན་ཕྱག་དང་ཐུགས་གཏང་ཞུ་ཞིང། ལྷམ་ཕུད་དེ་ཙོག་པུས་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བྱེད་བའི་ཕྱིར། དངོས་གཞི་ཡོད་དེ་སྤྱིར་བཏང་ལ། བཙུན་པ་
དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་ལྟུང་བ་འདི་བྱུང་སྟེ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ལྟུང་བ་དེ་བཙུན་པའི་མདུན་དུ་མཐོལ་ལོ། །མི་འཆབ་པོ། །མཐོལ་ན་བདག་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་

[131B] མ་མཐོལ་ན་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་པ་དང་ཐབས་ལེགས་བྱེད་པ་དང། དམིགས་བསལ་དགག་དགོས་ཀྱི་ཚེ། བདག་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ལྟུང་བ་བྱུང་ངོ། །ཞེས་ཐ་མལ་པའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་
བས་ཀྱང་ཆོག་པ་དང་བཅབས་བས་མཐོལ་བ་ལ་ལྟུང་བ་གཅིག་ནས་དཔག་མེད་ཀྱི་བར་དང་ཞག་གཅིག་ནས་མང་པོའི་བར་བཅབས་པ་མཐོལ་བ་སྟེ་མུ་བཅུ་དགུ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། དམིགས་
བསལ་ནི་མིང་ཙམ་ཡང་རིག་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ལ་དག་དང། ཞེས་པ་ནས། ཞག་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བཅབས་པ་མཐོལ་བ་སྟེ་མུ་བཅུ་དགུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ལྟུང་
བ་བཅབས་པའི་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་དངོས་གཞི་ཕྱིར་བཅོས་པའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ལ་བཅབས་པ་མཐོལ་བས་ཉེས་པ་འཕེལ་བ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། །དེས་བཅབས་ཉེས་འཕེལ་བ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟུང་བ་བཤགས་ཆུལ་འཆད་པར་ཡིད་ཀྱི་དེ་ལས་ནི་བསྡམ་པ་བྱས་ན་ལྡང་ངོ། །ནས། བྱུང་བ་ནི་རིགས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང། དེ་བཤགས་པ་ལ་དགེ་སློང་མ་ཡིན་པའི་དང། དགེ་སློང་གིས་
བཤགས་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ཡོད་དེ། སྤྱི་བཏང་ལ་ཡུལ་དགེ་སློང་ཆོས་བདུན་ལྡན་གྱི་སྟེང་དུ་ལྟུང་བ་མི་མཐུན་པ་སྟེ་བརྒྱད་ལྡན་ལ། རྟེན་བསྙེན་རྫོགས་མིན་པའི་སྡོམ་པ་གསོ་རུང་གི་རབ་བྱུང་ཐ་སྙད་གསུམ་ལྡན་དེས། དངོས་
[132A]༄༅། །པོ་བཤགས་བྱའི་ཉེས་པ་རང་རྒྱུད་ལ་ཤེས་ཤིང་དྲན་པ་དེ་ཆོ་ག་སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གསུམ་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་བཤགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པའི་ཉེས་བྱས་ལ་
བཤགས་བྱས་མ་ཁྱབ་སྟེ། བསྡམ་བྱ་ནི་བཤགས་མི་དགོས་པར་བསྡམས་པས་ཆོག་ལ། ཕམ་འདྲ་འཆབ་བཅས་བྱུང་ན་བསྙིལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཡིད་ཀྱི་དེ་ལས་ནི་བསྡམས་པ་བྱས་ན་ལྡང་ངོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་བཤགས་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེ་རྗེས་ལྟུང་བ་དངོས་གཞིའི་མཐོལ་བཤགས་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། བཅབས་ཉེས་ཡོད་ནམ་བཤགས་པར་དངོས་གཞིའི་ལྟུང་བ་མི་འདག་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། བཅབས་པའི་ཉེས་པ་མེད་ན་དེ་འཆགས་སོ། །ཞེས་པ་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། ཇི་སྲིད་དུ་སྤོབས་བཅབས་པའི་ཉེས་པ་མེད་པར་མ་བྱས་པ་དེ་སྲིད་དུ་མགུ་བར་བྱ་བ་མི་འཆགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དེས་ན་བཅབས་ཉེས་བཤགས་པ་དང་ལྟུང་བ་དངོས་བཤགས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་བཤགས་པ་ཙམ་དང། ཞག་གི་ཆད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤགས་པ་གཉིས། དང་པོ་ཡོད་དེ། ཡུལ་ཆོས་བདུན་ལྡན་ལ། རྟེན་ནི་སྤྱི་
བཏང་ལ་ཡུལ་དང་ལྟུང་བ་མིང་རིགས་མི་མཐུན་པ་འམ། དེ་མ་བྱུང་ན་ལྟུང་བ་མི་གཅིག་པ་ཞིག་གིས་བཤགས་དགོས། དངོས་པོ་བསྡམ་བྱའི་ཉེས་པ་དང་ཕམ་ལྷག་གི་བཅབས་ཉེས་ལས་གཞན་ཡིན་པ་རང་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་

[132B] ཆོག་སྦྱོར་བ་འདུད་པ་དང་ཐུགས་གཏད་བྱས་ཤིང། དངོས་གཞི་སྔར་གྱི་སྔགས་ཚིག་གིས་བཅབས་པའི་གྲངས་མིང་རིགས་སྨོས་ཏེ་མཐོལ་བའི་ཚབ་ཏུ་བཤགས་སོ་ཞེས་པའི་སྔགས་ལན་
གསུམ་བརྗོད། མཇུག་མཐོང་སྡོམ་དྲི་བ་དང་ཐབས་ལེགས་རྣམས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བཤགས་ཡུལ་གྱི་གང་ཟག་ས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཞིག་རབ་ལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དེ་གཅིག་བུ་ལྟ་བ་ཐ་མི་དད་
བ་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ཊཱིཀྐ་ལས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་པའི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཅིག་པུས་མང་པོ་བཅད་དོ། །རྟེན་གྱི་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རབ་ཡུལ་
དང་རྟེན་གཉིས་ཀར་ལྟུང་བ་ལྟུང་བྱེད་བྱུང་བ་ལྟ་བུའི་སྡེ་ཚན་ཡང་མི་གཅིག་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མི་མཐུན་པ་ལའོ། །སྡེ་ཚན་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་ལྟུང་བྱེད་གང་རུང་བྱུང་བ་ལ་
ལྟུང་བྱེད་གཞན་བྱུང་བ་ངེས་ཀྱང་བཤགས་མི་ཆོག་བར་སྦྱིར་བསྟན་ཏོ། །རྟེན་གྱི་ཟུར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་འདྲ་མ་རྙེད་ཚེ་ཡུལ་རྟེན་གཉིས་ཀ་ལ་དུད་འགྲོ་གསོད་པའི་ལྟུང་བྱེད་དམ་ཆུ་ལ་སྤྱོད་པའི་ལྟུང་བྱེད་མིང་མི་གཅིག་ན་བཤགས་
ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། མེད་ན་ལྟུང་བ་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ལུང་སིལ་བུ་ལས། བཙུན་པ་ལྟུང་བ་མཐུན་པས་ལྟུང་བ་མཐུན་པའི་མདུན་དུ་ལྟུང་བ་བཤགས་སུ་རུང་ངམ། ཉེ་པར་འཁོར་མི་རུང་པོ་རྐྱེན་

[133A]༄༅། །དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་ན་རིས་མི་མཐུན་པར་བྱས་ཏེ་རུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ལྟུང་བྱེད་ལྟ་བུར་མཐུན་ཀྱང་རིགས་མི་མཐུན་པའམ་མིང་མི་མཐུན་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས། སྡེ་ཚན་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མི་མཐུན་པ་མེད་ན། ལྟུང་བ་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མི་མཐུན་པའི་མདུན་དུ་བཤགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་རྟེན་
གྱིས་བཤགས་པའི་ཆོ་ཡིད་ཀྱིས་སྡོམ་སེམས་ཡོད་ན་དེ་ལས་ལྡང་ནུས་མེད་ན་མི་རུང་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མཐོང་སྡོམ་དྲི་བའི་ཕྱིར། བཤགས་ཡུལ་གཏན་མེད་ན་ཡིད་ཀྱིས་བཤགས་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་
པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ཡིད་ཀྱི་དེ་ལས་ནི་བསྡམས་པ་བྱས་ན་ལྡང་ངོ། །གཞན་ལས་ནི་དེ་དང་བཅས་པའི་བཤགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ཞེས་པ་ཡིད་ཀྱིས་བསྡམས་པ་ལ་སྙེགས་པའོ། །གཉིས་
པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། མཐར་དེ་ལ་བརྩལ་བརྐྱེན་མ་འབྱོར་པ་ཉིད་ན་ལས་བྱས་བ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་གླེང་གཞི་དགེ་སློང་ལྷག་མ་བྱུང་བ་ངོ་ཚ་བས་ཡུལ་གཞན་དུ་སོང་ནས་སྟག་གིས་
ཟོས་པས། ལུང་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དེ་ནི་ལྟུང་བ་དེ་ལས་ལངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བསམ་པས་ལྟུང་པ་ལས་ལྡང་བར་སྨྲའི་ཆང་བའི་ལས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་

[133B] འདིའི་ཞིབ་ཆ་དུ་མར་དགོས་སོ། །ཁྱད་པར་གཞན་སླ། ཆོ་གའི་དམིགས་བསལ་ཡོད་དེ། མཐོལ་བ་སྔོན་དུ་སོང་ན་བཤགས་བ་གཅིག་པུ་དང་མ་སོང་ན་མཐོལ་བཤགས་དུས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་བཞག་
ག་ཆད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤགས་བ་ལ་ལྷག་མ་དང་ལྕི་ཆེས་ཀྱི་རང་གི་ལྟུང་བ་བཅབས་པ་བྱུང་ན་སྤོ་བའི་སྒོ་ནས་བཤགས་དགོས་ཏེ། སྤོང་སྤྱད་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི་བཅབས་ཉེས་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སྤོབས་དེ་
མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤོ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྤོ་བ་ནོང་བ་དང་སྤོ་བ་སྤྱོད་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྤོ་བ་ནོད་ཚུལ་ལམ་ལེན་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཡུལ། རྟེན། དོན་གང་གི་ཆེད་དུ། ཡུན། ཆོག་
སྒྲ་བཤད། དགོས་པ་དང་བདུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡུལ་ཡོད་དེ། དགེ་འདུན་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལྡན་ལས་ནོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྟེན་ཡོད་དེ། བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་ལྡན་ལྷ་མཚན་མཐུན་པ་ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་
གནས་བ། ལུས་ཐ་མལ་དུ་གནས་པ། གནས་ནས་མ་ཕྱུང་བ། ཚོགས་སུ་མཆོད་བ། སྔར་སྔོ་བ་བླངས་ཟིན་མ་ལིན་བ་དང་བརྒྱད་ལྡན་དགོས་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དོན་གང་གི་ཆེད་དུ་ནོད་པ་ཡོད་དེ། ལྷག་མ་ལྟ་བུའི་བཅབས་
ཉེས་ལ་རང་གི་ལྷག་མའི་བཅབས་ཉེས་ཡིན་པ། གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མིན་པ། རང་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བ་ངོ་བོ་ཤེས་ཤིང་དྲན་ནུས་ཏེ་ལྟུང་བ་ཆེས་གསུམ་ལྡན་ཞིག་གི་དོན་དུ་ལེན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཡུན་ཚད་ཡོད་དེ། བཅབས་

[134A]༄༅། །པའི་ཞག་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་སྤོ་བ་ནོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མའམ་ལྕི་བའི་ཆོས་ལས་འདས་པ་བཅབས་པའི་ཞག་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ཞག་གྲངས་ཀྱི་སྤོ་བ་ནོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ རྩ་བར། དགེ་འདུན་ལས་དུས་དེ་སྲིད་མ་ནོས་ཏེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ཆོ་ག་ཡོད་དེ། སྦྱོར་བ་དགེ་འདུན་འདུ་བ་སྒྲུབ་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས། དངོས་གཞི་གསོལ་བཞིའི་ལ་
ཀྱིས་སྟེར་ཤིང། མཇུག་མཇུག་སྡུད་བརྗོད་པ་ཤ་ཏཾ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ས་ལས་གཞན་དམན་པའི་སར་སྤོ་བས་ན་སྤོ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་དེའི་དགོས་
པ་ཡོད་དེ། དེ་ནོད་ནས་སྤྱད་པས་ལྷག་མའི་བཅབས་ཉེས་འདེག་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྤོ་བ་སྤྱད་ཚུལ་ཡོད་དེ་ཡུལ། གནས། རྟེན། དོན། ཡུན་ཚད། སྤྱོད་ཚུལ། དགོས་པ་བདུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དང་པོ་སྤོ་བ་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་དགེ་འདུན་ས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་གྲངས་ཚང་ངེས་པར་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ས་དམན་པས་ས་དམན་པ་ལས་སློང་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འདམ་དུ་བྱིང་བས་འདམ་
དུ་བྱིང་བ་ལ་བཞིན། རྩ་བར། རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་སྤོ་བ་དང་མགུ་བར་བྱ་བ་དང་བསླབ་པ་སྤྱོད་པ་དག་མི་ཆགས་སོ། །ཞེས་པ་དང། རང་གི་རྣམ་བཤད་ལས། རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་མིན་པ་དེ་

[134B] དེ་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དགེ་འདུན་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ངོ། །ཞེས་པ་དང། དེའི་རང་གི་རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང་
མུ་དག་དགེ་འདུན་དུ་མ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་གསུམ་དག་ལ་ཡང་མི་ཆགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་དགེ་སློང་རྣམ་དག་གི་དགེ་འདུན་ཡོད་པའི་མཚམས་ནང་དེ་ལས་གུ་དང་མ་ཟུར་མིན་པ་
དགོས་ཏེ། མཆོག་དེ་དག་སྤངས་ན་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གནས་དེ་ན་འཁོད་པ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་དག་ལ་ཡང་ངོ། །ཞེས་པ་དང། རང་གི་རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། དེ་དག་སྤང་བར་བྱ་བའི་གནས་དེ་ན་འཁོད་
པའི་དགེ་སློང་ལ་སོགས་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བཅད་ཅིང་བཀར་བ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་མི་ཆགས་སོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གནས་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་དགོས་ཏེ། སྤོ་བ་ནེད་
པའི་གནས་ཡིན་པ་དང། ཐོ་མགུ་གཞན་སྤྱོད་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་དང། སོ་ཐར་འདོན་ནུས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པ་རྣམས་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་དུ་སྐྱ་རེངས་འཆར་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་
པ་དང། རང་གི་རྣམ་བཤད་ལས། དང་པོ་གཉིས་ཏེ་ཡོངས་སུ་གནས་པ་སྤྱོད་པ་དང་མགུ་བར་བྱ་བ་སྤྱོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་གནས་གང་དུ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་གནས་དེ་ལས་གཞན་པའི་མཚམས་སུ་སྐྱ་རེངས་

[135A]༄༅། །འཆར་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྤོ་བ་ཡང་སྤོ་གཞི་ནས་སྤོ་བ་གསུམ་དང་དེ་བཞིན་མགུ་བ་དང་ཡང་མགུ་སོགས་གསུམ་དང་བསླབ་བ་སྦྱིན་པ་
གསུམ་ལྷན་ཅིག་གནས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གང་ན་གཞན་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་མིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་སྤྱོད་པ་དེར་དེ་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང། རང་གི་རྣམ་བཤད་ལས། གང་ན་
འདི་ལས་གནས་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་མིང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་སྤྱོད་བ་དེར་དེ་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་གནས་ཡོངས་སུ་གནས་པ་སྤྱོད་པ་གསུམ་ཡོད་པ་དེར་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་དང། སྤོ་བ་ལ་བཤད་པ་ལྟར་གཞི་ནས་སྤོ་བ་དང་ཡང་མགུ་བ་གཞི་ནས་མགུ་བ་དང་བསླབ་སྦྱིན་རྣམས་ལ་མི་རུང་བར་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གནས་བརྟན་དང་སོ་སོར་ཐར་བ་དང་
བཅས་པ་ཉིད་དུ་འབད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་སྤྱིར་བཏང་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་དམིགས་བསལ་ཡང་ཡོད་དེ། རང་གི་རྣམ་བཤད་ལས། མ་གྲུབ་ན་གཞན་དུ་ཡང་སྤྱད་པར་བྱའོ་།ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སྤོ་བ་སྤྱོད་པའི་རྟེན་ནི། སྤོ་བ་མནོས་པ་དང་འགྲེལ་བ་ཞིག་དགོས་ཏེ། དེ་དར་མ་འདྲེལ་བས་དེ་སྦྱད་བ་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཡོད་དེ། ཆོས་གསུམ་ལྡན་བྱི་བཅབ་ལྟུང་དེ་དག་ཆེད་དུ་སྤྱོད་

[135B] ལྔ་པ་ཡུན་ཚང་ཡོད་དེ། མནོས་པ་ལྟར་གྱི་ཡུན་ཚད་དུ་སྤྱད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དུས་དེ་སྲིད་དུ་མནོས་ཏེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་སྤོ་བ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་
ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལྔ་སྤངས་པ་དང། དམན་སྤྱོད་ལྔ་དང་དུ་ལེན་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམན་སྦྱོད་ལྔ་ཡོད་དེ་ནང་བར་གྱི་དུས་ཀྱི་དང། ཆོས་སྟོན་སོགས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་དང་དགེ་འདུན་འདུས་པའི་དུས་ཀྱི་དང། དུས་
ཐ་དད་པའི་དང། དགོངས་དུས་ཀྱི་དམན་སྦྱོད་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ནང་བར་སྒོ་འབྱེད་པ་དང། མར་མེ་སྦར་བ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ནང་བར་སྔར་ལངས་ཏེ་སོགས་དང། མར་མེའི་སྐོང་བུ་གསལ་
བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། བདུག་སྦོས་དང་དེའི་བོག་ཕོར་དག་ཉེ་བར་བཞག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། སྤྱི་བུངས་བཤམ་བན་གཎྜི་
བརྡུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དེའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཐ་མར་འོས་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དགོངས་ཁར་དུས་དང་མཐུན་བའི་ཆུས་དགེ་སློང་
རྣམས་ཀྱི་རྐང་པ་བཀྲུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་དགོས་བ་ཡོད་དེ། བཅབས་ཉེས་འདག་པ་དང་མགུ་བ་ཆགས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སྤོབས་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། རང་གི་རྣམ་
[136A]༄༅། །བཤད་ལས། སྤོ་བ་དེས་བཅབས་པའི་ཉེས་པ་བསལ་བར་བྱས་པ་ལ་མགུ་བར་བྱ་བ་འཆགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞུ་བ་ལས་བྱང། ཆད་བའི་ལས་བགྱིད་པའི་རིགས་
ཅན་ཞིག་ལ་མགུ་བ་བརྩལ་ལམ་ཕྱུང་ན་ཕྱུང་ཞེས་བྱའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་གཞི་ནས་སྤོ་གཞི་ནས་སླར་ཡང་སློབ་སོགས་ཀྱི་རྟེན་མ་གཏོགས་ཆོག་ཕལ་ཆེར་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ལྟུང་བ་བཤགས་པ་ལ་དགོས་
པ་དང། སོ་སོའི་བཤགས་ཚུལ་བཤད་པ་གཉིས། ལྟུང་པ་བཤགས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། བཤགས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་གི་ཕན་ཡོན་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་
པ་དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་སྙན་པས་ཁྱབ་པ་སོགས་སྔར་བཤད་པ་བཅུ་ཐོབ་པ་དང་ལས་ཀྱི་ཁ་སྐོང་འོས་པ་བསྟན་པའི་བདག་པོར་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་བ་ལས། འགྱོད་པ་མེད་
པའི་རིམ་གྱིས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཞེས་པ་ནས། གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ལམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བར་སྔར་སྡེ་ལྔའི་མགོར་
དྲངས་ཟིན་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སོ་སོའི་བཤགས་པ་བཤད་པ་ལ་རྩ་ལྟུང་གི་བཤགས་ཚུལ་དང། ལྷག་མའི་བཤགས་ཚུལ་དང། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ལྟུང་བ་བཤགས་ཚུལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་

[136B] བསླབ་པ་སྤྱོད་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྩ་ལྟུང་འཆབ་བཅས་འཆབ་མེད་གཉིས་ལས། འཆབ་བཅས་གྲུབ་མཐའ་འོག་མའི་སྐབས་སུ་བཤགས་ཀྱང་ཚེ་དེ་ལ་འདག་པ་མི་སྲིད་པར་
འདོད་དེ། མདོ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང། ཞེས་དང། རྩ་བར། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་བསྐྲད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་མཐའ་གོང་མའི་སྐབས་སུ་སྟོབས་
བཞིའི་བཤགས་པས་འབད་ན་སྡིག་པ་འདག་སྲིད་ཀྱང་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་དང་དགེ་འདུན་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱད་མི་རུང་བར་འདོད་དེ། རང་གཅིག་པུར་བསྡད་ནས་སྦྱངས་དགོས་པར་བཤད་
པའི་ཕྱིར། འཆབ་མེད་འདག་ཆེད་དུ་བསླབ་པ་ནོད་པ་ལ། ཡུལ་རྟེན། དོན། ཡུན་ཚད། ཆོ་ག། དགོས་པ་དྲུག་ཡོད་དེ། ཡུལ་དགེ་འདུན་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ནོད། རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ལྡན་གྱིས་ཕམ་པ་འཆབ་མེད་
བྱུང་བའི་དགེ་སློང་ཚོགས་སུ་མ་ཚང་བས་ནོད། དོན་འཆབ་མེད་འདག་ཆེད་དུ། ཡུན་ཚད་ཇི་སྲིད་མཚོའི་བར་དུ་ཆོག་སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གསུམ། སྦྱར་བ་འདྲ། དངོས་གཞི་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་སྟེར་ཞིང། མཇུག་མཇུག་
སྡུད་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། ཆོ་གའི་ཁྱད་པར་རྣམས་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། བསླབ་པ་སྤྱོད་པས་སོ། །དེ་ཐོབ་བས་སོ་།དགེ་འདུན་ལས་སོ། །ལས་ཀྱིས་སྦྱིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་མཚོའི་བར་དུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་

[137A]༄༅། །ཕྱིར༑ དགོས་པ་ལྟུང་བ་དེ་འདག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། བཅབས་པའི་སེམས་མ་སྐྱེས་ན་མཐའ་ལས་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལའང་དུས་དེར་སྡོམ་བ་
བྱིན་ནས་དེ་རྗེས་ཆད་ལས་ཀྱིས་བསླབ་བ་སྦྱིན་པར་འདོད་ཚུལ་གྱི་ཟུར་འོད་ལྡན་དུ་བཤད་པ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལྷག་མ་གཉིས་པ་ངེས་བསླབ་པ་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་མང་པོ་བམ་ལྔར་བཤད་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱོད་
པ་སྤོང་བ་དང་དམན་པའི་སྤྱོད་པ་ལེན་པ་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་ལྷག་མའི་བཤགས་ཚུལ་ལ་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་བཤགས་ཚུལ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པས་བཤགས་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ཡོད་དེ། ཉེས་པར་
འཛིན་པའི་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ་གཞིར་བྱས་ལ་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་དང་ཤེས་པ་གང་རུང་གི་གང་ཟག་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ལ་དེས་ལྷག་མའི་ལྟུང་བ་བཤགས་པ་ལ་ཆད་ལས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གང་ཟག་དེ་དག་
ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་ཚ་ཆེ་བས་ཆད་ལས་ཀྱི་ངོ་ཚ་སྐྱེད་མི་དགོས། སྡེ་སྣོད་ཤེས་བས་ཉེས་པ་ཡང་དྲན་ཤེས་དང་ལྡན་པས་གང་ཟག་གཅིག་ལ་བཤགས་ཆོག་པའི་ཕྱིར། ཚོམས་སོགས་ལས་ཀྱང་ངོ་ཚ་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་འཛེམ་
བ་ལ་སྡིག་པ་ཡང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ངོ་ཚ་བས་གཞན་དུ་བཤགས་པར་ཕྱིན་པ་སྟག་གིས་ཟོས་བ་ལྟུང་བ་ལས་ལྡང་བར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རྩ་བར། ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ་དང་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་མ་

[137B]དགེ་འདུན་ལྷག་མ་ལས་འདག་གོ་ཞེས་དང། ལུང་སིལ་བུ་ལས། དེ་ལྟ་བས་ན་གང་དག་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གིས་ནི་གཅིག་
གི་མདུན་དུ་བཤགས་པར་རྗེས་སུ་གནང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བསམ་པ་འགྱོད་པ་དྲག་པོ་རྩྭ་བཀྲམ་པ་འམ་སྡོང་པོ་འགྱེལ་བ་ལྟ་བུ་དང་ངོ་ཚ་སྐྱེས་ན་འདགས་ཀྱི་ཆད་ལས་ཁོ་ནས་འདག་པ་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དཔེར་ན་སྟག་གིས་ཟོས་པས་དངོས་སུམ་བཤགས་ཀྱང་སེམས་འགྱོད་བ་དང་ངོ་ཚ་བས་དག་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། བསམ་བས་ལྟུང་བ་ལས་ལྡང་གི་ཆད་པའི་ལས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་
ལས༑ གལ་ཏེ་ཆད་པའི་ལས་མེད་པར་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེན་ཆད་པའི་ལས་མི་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དེ་ལ་མགུ་བ་དང་དབྱུང་བ་གཉིས་དང་པོ་ལ། མགུ་བ་ནོད་པ་
དང༑ དེ་སྤྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནོད་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཡུལ་སྤོ་མགུ་དབྱུང་བའི་ཡུལ་བཤད་པ་ལྟར་དང། རྟེན་ལྷག་མ་སྤྱད་ཅིང་མ་བཅབས་པའི་དགེ་སློང་ཁྱད་པར་བརྒྱད་ལྡན། དངོས་པོ་མ་བཅབས་པའི་ལྷག་མ་ཕལ་བའི་རྒྱུད་
དང་འབྲེལ་བ། ཡུན་ཚད་པས་ཞག་དྲུག་དང་མས་ཟླ་ཕྱེད་ཀྱི་མགུ་བ་ཆོག་སྦྱོར་མཇུག་འདྲ། དངོས་གཞི་གསོལ་བཞིས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་སླ། ཡུན་ཚད་དང་ཡུལ་རྟེན་གསུམ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དགེ་འདུན་ལས་ཞག་

[138A]༄༅། །དྲུག་མགུ་བར་བྱ་བ་མནོས་ཏེ་སྤྱད་པ་ལའོ། །དགེ་སློང་མས་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་དོ། །ལྕི་བའི་ཆོས་ལས་འདས་ན་ཡང་དེ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་དང། རིན་ཆེན་
ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང། ལྟུང་བ་བཅབས་ཉེས་མེད་པའི་ལྷག་མའམ་ལྕི་བའི་ཆོས་འདས་ཆོས་གསུམ་ལྡན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འདིའི་ཡུལ་མས་ནི་གཉིས་ཀའི་དགེ་འདུན་དགོས་ཏེ། རང་གི་རྣམ་བཤད་ལས། དགེ་
སློང་མས་ལྕི་བའི་ཆོས་ལས་འདས་ན་ཡང་གཉིས་ཀའི་དགེ་འདུན་ལ་ཟླ་བ་ཕྱེད་མགུ་བར་བྱ་བ་དེ་མནོས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མགུ་བ་སྤྱད་བ་ལ་ཡུལ། རྟེན། གང་གི་དོན་དུ་ཡུན་ཚད། ཆོ་ག། སྒྲ་
བཤད། དགོས་བ་བདུན་ལས། དང་པོ་ཡོད་དེ། ཕ་ལ་དགེ་འདུན་རྣམ་དག་དང། མ་ལ་གཉིས་ཀའི་དགེ་འདུན་རྣམ་དག་གྲངས་ཚང་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྔར་སྤོ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། གཉིས་པ་རྟེན་ཡོད་དེ། ཁྱད་
པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དགེ་སློང་ཕམ་ཁྱད་པར་བརྒྱད་ལྡན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གང་གི་དོན་དུ་ཡོད་དེ། ཕའི་ལྷག་མ་དང་མའི་ལྷག་མའམ་ལྕི་འདས་འདགས་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་དེས་ཤེས་སོ། །ཀུན་ཀྱང་
ནོད་བ་ལྟར་རོ། །ཆོ་ག་ནི་མགུ་བ་ནོད་དུས་སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གསུམ་ཚང་བའི་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བྱེད་ཀྱང་ཁྱད་པར་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། གཞི་ནས་མགུ་བ་དང་ཡང་གཞི་ནས་བསླང་སྟེ་མགུ་བ་དག་ལ་ཆོ་ག་གསོལ་

[138B] སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། ལྷག་མ་དང་ལྕི་ཆོས་ལས་འདས་པའི་ཉེས་བ་དག་བའི་དབྱུང་བའི་ལས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དགེ་འདུན་མགུ་བར་སྤྱོད་པས་ན་མགུ་བ་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་ལ་མགུ་བ་སྤྱོད་དུས་
སུ་ལྟུང་བ་དེ་བྱུང་བས་མགུ་བ་སྔ་མ་ཞིག་བས་གཞི་ནས་མགུ་བ་ཞག་དྲུག་པའམ་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་མནོས་པ་དགེ་འདུན་ནམ་གཉིས་ཀའི་དགེ་འདུན་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པས་ན་གཞི་ནས་མགུ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་ལ། གཞི་ནས་སྤྱོད་པའི་
དུས་སུ་ཡང་ལྟུང་བ་དེ་སྤྱད་ན་མགུ་བ་གཉིས་པ་ཡང་ཞིག་པས་སླར་ཡང་གཞི་ནས་མགུ་བ་བསྐྱར་ནས་བླངས་ཤིང་དེ་ལྟར་སྤྱད་བས་ན་ཡང་གཞི་ནས་བླངས་ཏེ་མགུ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་སྤོ་དབྱུང་དྲུག་
གི་སྒྲ་བཤད་ཀྱང་ཤེས་པར་གྱིས། བདུན་པ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེས་དབྱུང་བའི་ལས་ཆགས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མགུ་བ་སྤྱད་བཞིན་བའི་ཞག་གཉིས་ལྟ་བུ་ལ་ལྟུང་བ་དེ་བྱུང་ན་གཞི་ནས་མགུ་བ་ནོད་ཀྱང་ཞག་
གྲངས་འོག་མ་ཚང་བས་ཆོག་སྟེ། དེའི་ཚེ་དེ་ནོད་དགོས་བ་གང་ཞིག། ཞག་གྲངས་ལ་གཉིས་ཀའི་སྐལ་བ་སོ་སོར་མི་དགོས་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཚེ་མགུ་བ་སྔ་མ་ཞིག་པས་མི་ཆགས་པས་གཞི་ནས་ལེན་
དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བཞིན་དུ་སྤོ་བ་དང་གཞི་ནས་སྤོ་བ་སོགས་དང་དབྱུང་བ་དང། གཞི་ནས་དབྱུང་བ་སོགས་ལའང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དེ་གཉིས་བྱེད་བ་ཉིད་ན་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་དེ་བྱུང་ན་མནོས་ཏེ་

[139A]༄༅། །བྱས་བ་དེ་གཉིས་ཞིག་པས། ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས་གང་གི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ལྷག་མའི་ལྟུང་བ་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་བྱུང་ན་སྤོ་བ་དང་མགུ་བར་བྱ་བ་མ་ནོས་ཤིང་བྱས་པ་དེ་གཉིས་
ཉམས་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞི་ནས་བརྩམ་པ་ཉིད་སྤྱིན་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མ་ནོས་ཤིང་བྱས་པ་དེ་གཉིས་ཉམས་ཞེས་པས་མགུ་བ་སྔ་མ་སྤྱད་པ་ཡང་ཞིག་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྷག་
མ་སྔ་མ་དང་མི་མཐུན་པ་བྱུང་ཡང་མགུ་བ་སྔ་མ་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས། དགེ་འདུན་ལྷག་མའི་ལྟུང་བ་སྔ་མ་དང་མི་འདྲ་བ་བྱུང་བས་ནི་མི་ཉམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་
སྟེ༑ དཔེར་ན་ལྟུང་བ་སྔ་མ་དང་སྤོ་དུས་ཀྱིས་ལྟུང་བ་ཟླ་ཕྱེད་བཅབས་ན་གཞི་ནས་ཟླ་ཕྱེད་ཀྱི་སྤོ་བས་ཆོག་ཅིང་ཕྱི་མ་ཟླ་བ་གཅིག་བཅབ་པ་ཡིན་ན་གཞི་ནས་ཟླ་བ་གཅིག་གི་སྤོ་བ་སྤྱད་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར། ཟུར་དང་
པོ་གྲུབ་སྟེ། ཊཱིཀྐ་ལས། དེས་ན་གང་ལ་ལྟུང་བ་སྔ་མ་བཅབས་པའི་དུས་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཡོད་ལ། ལྟུང་བ་ཕྱི་མ་བཅབས་པའི་དུས་ཀྱང་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཁོ་ན་སྤོ་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ཟུར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཊཱིཀྐ་ལས། གང་ལ་ལྟུང་བ་ཕྱི་མ་བཅབས་པའི་དུས་ཟླ་བ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་ཁོ་ན་སྤོ་བ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་

[139B] ཡུལ། རྟེན། གང་གི་དོན་དུ་དང། ཆོག་དང། སྒྲ་བཤད་དང་ལྔའི་སྒོ་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། གྲངས་མ་ལ་བཞི་བཅུ་དང། ཕལ་ཉི་ཤུ་སོགས་ཚང་བའི་དགེ་འདུན་མཚན་
ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལས་དབྱུང་བ་ནོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དབྱུང་བའི་རྟེན་ཡོད་དེ། ཐུན་མོང་གི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྤོ་བའམ་མགུ་བ་སྤྱད་པའི་དགེ་སློང་དེས་ནོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་
གསུམ་པ་གང་གི་དོན་དུ་དབྱུང་བ་ཡོད་དེ། མགུ་བ་སྤྱད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བཅབས་ཉེས་དང་མི་ལྡན་པའི་ལྷག་མའི་ལྟུང་བ་དེ་དག་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོ་ག་ཡོད་དེ། སྦྱོར་དངོས་མཇུག་
གསུམ་ལས། དང་པོ་འདྲ། དངོས་གཞི་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བྱེད་ཀྱང་ཁྱད་པར་མིང་ནས་པོས་ཏེ་མི་གཏི་མུག་ཅན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱོན་འདི་འདྲ་བྱས་སོགས་ཀྱིས་བསྡིག་དགོས་ལ། དུས་གསོལ་བའི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་དང་
པོའི་སྔོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དེ་གཉིས་ལས་ཀྱིས་སྦྱིན་ནོ། །དབྱུང་བ་ཡང་ངོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དེར་བསྡིག་པ་ཡང་ངོ། །ཞེས་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་
ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་དེའི་མིང་ནས་པོས་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་བ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གསོལ་བ་དང་ལས་བརྗོད་པ་དང་པོའི་བར་དུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་མཇུག་གི་ཁྱད་པར་
[140A]༄༅། །ཡོད་དེ། མཇུག་སྡུད་ཀྱི་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ། །ཞེས་བརྗོད་མ་ཐག་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱང་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡང་ལྟུང་བ་དབྱུང་དུས་རྩཱ་བཀྲམ་བ་ལྟར་འགྱེལ་
བ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པ་མ་ཁས་པ་དགེ་བ་སྡིག་པའི་རྩྭ་བརྐོ་བ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་བཟློག་པ་བདུད་འདུལ་བ་བདུད་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་བསྙིལ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེང་བ་སོགས་དུ་མས་གཟེངས་བསྟོད་པའི་
ཕྱིར། རྩ་བར། རྩྭ་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུར་འགྱེལ་བ་ལའོ། །གཟེང་བསྟོད་པ་ཡང་ངོ། །བརྗོད་པ་བྱས་མ་ཐག་ཏུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་དབྱུང་བ་གཞན་རྣམས་ཤེས་པར་གྱིས། ལྔ་པ་སྒྲ་བཤད་
ཡོད་དེ། ལུང་མ་མོ་ལས། ཅིའི་ཕྱིར་དབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མི་དག་པའི་གནས་ནས་དབྱུང་སྟེ་དགེ་བའི་གནས་སུ་བཞག་སྟེ་དེས་ན་དབྱུང་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཕམ་ལྷག་ལས་གཞན་པའི་ལྟུང་
བ་བཤགས་ཚུལ་དྲུག་གི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཕམ་པའི་ཡན་ལག་གཅིག་མ་ཚང་བའི་སྤོམ་པོ་ལྕི་བའི་བཤགས་ཚུལ་དང། དེའི་གཉིས་མ་ཚང་བའི་སྤོམ་པོ་ཡང་བའི་བཤགས་ཚུལ་དང། ལྷག་མའི་ལྕི་
བའི་བཤགས་ཚུལ། ལྟུང་བྱེད་ཀྱི་དང། སོར་བཤགས་ཀྱི་དང། ཉེས་བྱས་ཀྱི་བཤགས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་བཤགས་ཡུལ་ཆོས་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་མཚམས་བཅད་ན་ཐམས་

[140B] ལུང་ལས། ཉེ་བར་འཁོར་དེ་ལ་ཕམ་པར་གྱུར་བའི་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཉེས་པ་སྤོམ་པོ་ལྕི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚམས་ཀྱི་ནང་དུ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདུན་དུ་བཤགས་
བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཊཱིཀྐ་ལས། མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མ་བཅད་པ་ལྔ་བས་ལྷག་པ་དྲུག་གི་ཚོགས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ཡང་བདེ་ལས་ནི་བཞི་ལ་སོགས་པ་ལའོ།།
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ལྷག་མར་བཅས་པར་སོགས་དང། ལུང་ལས། དགེ་འདུན་ལྷག་མའི་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཉེས་པ་སྤོམ་པོ་ལྕི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་དགེ་སློང་
ལྔའི་མདུན་དུ་བཤགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྟུང་བྱེད་དང་སོར་བཤགས་དང་བཤགས་བྱའི་ཉེས་པ་གསུམ་གྱི་བཤགས་ཡུལ་ཆོས་བརྒྱད་ལྡན་གཅིག་གི་མདུན་དུ་བཤགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་གཞན་ལ་
ནི་དེ་དང་བཅས་པའི་བཤགས་པའོ། །དེ་གཅིག་པུ་ལྟ་བ་ཐ་མི་དད་པ་ལའོ། །ཁ་ན་མཐོ་བ་མི་མཐུན་པ་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཤགས་པའི་བསམ་པ་སྡོམ་སེམས་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། ཀུན་སྤྱོད་ཆོ་ག་སྦྱོར་
དངོས་མཇུག་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་འདྲ་ཞིང། དངོས་གཞིའི་སྔགས་ལ་ལྟུང་བ་མིང་རིགས་བརྗོད་པ་གསུམ་དང། མཇུག་མཐོང་སྡོམ་དྲི་ཐབས་ལེགས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། མིང་རིགས་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་ན་

[141A]༄༅། །ལྟུང་བ་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤང་ལྟུང་ལ་དངོས་པོ་དེ་སྤངས་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་དགོས། སྔགས་ཡོད་དེ། དགེ་འདུན་ནམ་བཙུན་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་དགེ་
སློང་ཆོ་གེ་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་ལྟུང་བའི་སྡེ་ཚན་ལས་ལྟུང་བ་ཆེ་གེ་བྱུང་སྟེ། བདག་དགེ་སློང་ཆེ་གེ་ཞེས་བགྱི་བས་ལྟུང་བ་དེ་དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་འཆགས་སོ། །བཤགས་ན་བདག་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་
འགྱུར་གྱི་མ་བཤགས་ན་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་བ་དཀའ་གནས་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གནས་དབྱུང་ལ་གནས་དབྱུང་བདུན་གང་རུང་གིས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ་ཁྱོད་ཀྱིས་གནས་
དབྱུང་བདུན་གྱི་སྟེང་དུ་བསྐྲང་སྨད་ཕྱིར་འགྱེད་ཀྱི་ནན་ཏུར་བྱས་ཀྱང་མ་ལོག་ན་རུང་མཐུན་གྱི་གནས་དབྱུང་གསུམ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། མི་རུང་བ་དང་མཐུན་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་རུང་མཐུན་སྦྱོར་ཚུལ་
ཡོང་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དམན་པ་ནན་ཏུར་གྱི་རིགས་དེ་ལ་སྡིག་སྨད་བསྐྲད་ཕྱིར་འགྱེད་བཞིར་གྲངས་མ་ངེས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁ་ཅིག། ལྟུང་བཟེད་ཁ་སྒྲུབ་གྱི་ལས་དེ་ནན་ཏུར་
མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཟེར་བ་དང་བཅོ་ལྔ་པོ་ལ་དངོས་ཀྱིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱིམ་པ་ལ་དགེ་འདུན་མི་དབང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་མི་དབང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ནན་ཏུར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་

[141B] །ཞེས་དང། རང་གི་རྣམ་བཤད་ལས། ཁྱིམ་པ་ལ་ནན་ཏུར་གྱི་ལས་དག་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དགེ་འདུན་མི་དབང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང། ཁྱིམ་པ་ལ་
ནན་ཏུར་བྱའམ་ཞེན་ཁྱིམ་པ་ལ་ནན་ཏུར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དགེ་འདུན་མི་དབང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ཁྱིམ་པ་ཡིན་ན་དགེ་འདུན་གྱི་ཆད་ལས་སྤྱད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེ་ཡང་
མི་འཐད་པར་ཐལ། དགེ་སློང་སོགས་ལ་གཤེབ་དང་རྩ་ལྟུང་གི་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ཁྱིམ་པ་དང་ལྷུང་བཟེད་ཁ་དབུབ་ཀྱི་ཆད་ལས་སྤྱད་པའི་གཞིར་འགྱུར་བའི་ཁྱིམ་པའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་རྣམ་བཤད་ལས་
གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་བའི་ལས་ཀྱི་ལྷུང་བཟེད་ཁ་དབུབ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སུ་ལ་ཁ་དབུབ་ཅེ་ན་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་སྐུར་བའི་ཁྱིམ་པ་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང། ཁྱིམ་
བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆད་ལས་མི་བཅད་དམ་ཞེས་སོགས་སོ། །ཁ་ཅིག་སྨད་བ་ནན་ཏུར་བྱ་དགོས་པའི་དགེ་ཚུལ་ཡོད་ཟེར་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ལྷག་མའི་ལྟུང་བ་མི་འབྱུང་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་
དེ་ལ་སྨད་པ་ནན་ཏུར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ལྷག་མ་མི་འབྱུང་བས་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྟུང་བ་དག་ལུགས་ལ་སྣ་ཚོགས་སྨྲ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལྟུང་བའི་ངོ་བོ་མི་འདག་པས་ཁྱབ་ལ་འཕེལ་ཁ་ཆད་ཙམ་ཡིན་པར་

[142A]༄༅། །ཐལ༑ ལྟུང་བ་བྱུང་པའི་དགེ་སློང་གིས་ཡུལ་ལ་བཤགས་ཀྱང་ཕྱི་མར་ཕྱགས་མ་ལྟ་བུའི་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེ་ལ་གཞན་དག་ན་རེ། ལྟུང་བ་མཐོལ་བ་ལས་
བཤགས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀས་འཕེལ་ཁ་ཆད་ཙམ་ལས་དག་མི་དག་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་ལ་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་ལུགས་བྱས་ནས་འོ་ན། ངོ་བོ་མ་དག་ན་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་
པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། །བྱེད་གཉིས་ཀས་ངོ་བོ་མ་དག་ན་ཆོ་གའི་ལས་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་ངེས་གོང་འོག་ཏུ་མར་བཤད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དམྱལ་བར་སྐྱེ་བའི་མ་ངེས་པའི་ལས་ཅན་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་
ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཉེན་པོས་རྣམ་སྨིན་ཀུན་བཅོམ་པའི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ངན་འགྲོའི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་གྲུབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བའི་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས་
བཟོད་ཐོབ་ངན་སོང་ཡོངས་མི་ལྟུང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་མི་དགེ་བའི་ལས་མེད་ཀྱང་དེའི་རྣམ་སྨིན་དགྲ་བཅོམ་པས་མྱོང་བ་བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ཟེར་བ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པར་

[142B] དགྲ་བཅོམ་པ་དག་ལ་འང་དགེ་མི་དགེ་བའི་ལས་གཉིས་ངེས་མ་ངེས་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟར་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་མི་ནུས་པར་བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་བཤད་དོན་གསལ་ལས། དགྲ་བཅོམ་
པ་ལ་ཡང་སྔོན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་སུ་བསགས་པའི་ལས་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་དག་ཡོད་མོད་ཀྱི་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་སྲེད་པའི་རླན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། རྣམ་འགྲེལ་
ལས༑ སྲིད་པའི་སྲེད་ལས་རྣམ་བརྒལ་བའི། །ལས་གཞན་འཕེན་ནུས་མ་ཡིན་ཏེ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཟང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྔོན་གྱི་མཁྱེན་པ་དང་མི་ཤེས་པ་མང་པོ་ན་རེ་བཤགས་པས་ལྟུང་བའི་
ངོ་བོ་དག་གི་ས་བོན་མི་དག་པ་དེའི་ས་བོན་གྱིས་རྣམ་སྨིན་འབྱེན་པས་ཁྱབ་ཟེར། འོ་ན། དེ་དག་གི་ས་བོན་ཡོད་ན་རང་གི་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བཤགས་པས་ལྟུང་བ་དེ་ངོ་བོ་དག་ངེས་
བྱས་ཚེ་ས་བོན་མ་སྤངས་ཀྱང་རྨས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ས་བོན་དེ་རང་གི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཚང་མ་འབྱིན་ངེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་རྨ་བྱུང་བ་འམ་རྨས་ན་ཅི་ཙམ་རྨས་པ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པས་
ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་ཅིང་འདོད་མི་ནུས་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། དཔེར་ན། ནས་སོགས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་རྨ་བྱུང་བའམ་སྣུམ་གྱིས་གོས་སམ་ཚིག་པ་གསུམ་གང་རུང་བྱུང་ན་འབྲས་བུ་འབྱིན་མི་ཐུབ་པ་ལྟར་དགེ་མི་

[143A]༄༅། །དགེའི་ལས་དེ་ཡང་དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་གིས་བཅོམ་ནས་རྨས་བའམ་བྱིན་གྱིས་རླབས་བས་སྣུམ་བྱུགས་པ་བཞིན་བྱས་བའམ་གཉེན་པོ་ཟག་མེད་དང་སྟོབས་བཞིས་བསྲེགས་པ་ལྟར་
གཏན་མེད་བྱས་པ་གསུམ་ཀའི་འབྲས་བུ་གང་བཅོམ་པ་མི་འབྱིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་དུ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ལགས་ལྡན་འབྱེད་དང་སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོ་དང། ཨ་བྷྱ་ག་ར་དང། ལྷ་དབང་
གློ་སོགས་དང་རྗེ་ཡབ་སྲས་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་ལྟུང་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའམ་དག་ཚུལ་བདུན་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ལྟུང་དང་འབྱུང་དང་ལྡང་བ་དང། །ངེས་པར་འབྱུང་དང། ཞེས་པའི་
དབྱིག་གཉེན་གྱི་འགྲེལ་བ་ལས། ལྡང་བ་བསམ་པས་ཡིན་གྱི་ཆད་ལས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ་བཤགས་ཕ་དང་བསླབ་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཆད་པའི་ལས་ཁས་ལེན་པ་དང། བསླབ་
པ་བཅས་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཕྱིར་ཀློད་པ་དང་བདེན་པ་མཐོང་བས་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོ་ཡང་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས་
རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་སུ་ཟིན་ཅིང་ས་བོན་ཚིག་གམ། རུལ་ལམ་སྣད་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་རྐྱེན་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མ་ཚང་ན་ཡང་མྱུ་གུ་མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་མི་དགེའི་ལས་ཞེས་པ་

[143B] གང་གི་ཚེ་དགེ་བ་ཡང་ལྟ་བ་ལོག་པ་དག་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཉམས་པར་གྱུར་པའམ་མི་དགེ་བ་ཡང་སྨོད་པ་དང་སྡོམ་པ་དང་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོས་སྟོབས་ཉམས་པར་གྱུར་བ་དེ་དག་ནི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ཡོད་དུ་
ཟིན་ཀྱང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ས་བོན་གྱི་ནུས་པ་ཉམས་བས་གང་ལས་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་ལས། འདི་ལྟར་གང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་
ཉེ་བ་ན་འགྲིམ་པའི་ཆོས་ཅན། ཞེས་པ་ནས། ལྟུང་བའི་གནས་ནི་མ་ལུས་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་དབང་བློས་ཀྱང་བཤད་དོ། །བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐུབ་དགོངས་ལས། འོན་
བྱས་ཤིང་བ་སོགས་པའི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་ཅི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དམ་ཞེན་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། སྡིག་པ་འདག་ལུགས་ནི་ངན་འགྲོར་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་
པོར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའམ་ངན་འགྲོར་སྐྱེས་ཀྱང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་བའམ་ད་ལྟའི་རྟེན་ལ་མགོན་པ་ཙམ་གྱིས་དག་ནས་འགྲོ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་རིང་པོར་མྱོང་དགོས་པ་རྣམས་
ཡུན་ཐུང་ངུའམ་གཏམ་མི་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མ་ངེས་པའི་ལས་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ངེས་པའི་ལས་ལ་དེ་ལྟར་མི་འཐད་པར་ཐལ། ངེས་པའི་ལས་ཡིན་ན། རྣམ་སྨིན་འབྱིན་པར་
[144A]༄༅། །ངེས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ལས་ངེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་ཏེ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཕྱགས་མ་ལྟ་བུའི་དམྱལ་
བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བཤགས་ཀྱང་མྱོང་ངེས་མ་ལོག་པའི་ལས་ཡིན་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ཉན་ཐོས་སྡེ་བའི་ལུགས་ལ་ཡང་སྦྱར་ཆོག་ལ། རང་
རེས་མདོའི་དགོངས་པ་གོང་འོག་ཐུན་མོང་དུ། བཤེས་སྤྲིངས་ལས་གང་ཞིག་སྔོན་ཆད་བག་མེད་གྱུར་པ་ལས། ཕྱིས་ནས་བག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་ཡང། །ཟླ་བ་སྤྲིན་བྲལ་ལྟ་བུར་རྣམ་མཛེས་ཏེ་དགའ་བོ་སོར་
འཕྲེང་མཐོང་ལྡན་བདེ་བྱེད་བཞིན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང། བཤགས་པས་འདག་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བཤགས་པས་ལྟུང་བ་འདག་པ་ལ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། སྦྱོང་མཁན་ཀུན་གྱི་སེམས་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་ཡུན་རིང་ཐུང་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འདག་ཚུལ་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྐབས་འདིར་ལྟུང་བ་འདག་པའི་རྒྱུ་བདུན་དང་འདག་
ཚུལ་བདུན་ཡོད་པར་ཐལ། མིང་རིགས་སྒོ་ནས་ཕྱིར་བཅོས་ཚུལ་བཞིན་བྱས་པ་དང། མཐར་བཙལ་བས་རྐྱེན་མ་འབྱོར་བ་དང། མཚན་འགྱུར་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་དང། འཕགས་པའི་བདེན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་

[144B] རྣམ་ཐར་སྤོ་གསུམ་རྟོགས་པ་དང། ཐེག་ཆེན་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་བདུན་གྱིས་འདག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དང་གཉིས་པ་བཤད་ཟིན། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཅས་ཀྱང་གི་ལྟུང་བའི་
འདག་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་དག་ཕོ་མོའི་མཚན་འགྱུར་ན། ལྟུང་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་རྟེན་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ཀྱང་དེ་ལ་
བརྟེན་ནས་སྡིག་པ་མ་བཤགས་ཀྱང་དག་བར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནོ་།བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ཚེ་ལྟུང་བ་ཐམས་ཅད་དག་བས་བསླབ་སྦྱིན་ཡང་རང་གྲལ་དུ་བསྡད་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྲན་ཚེགས་ལས། གང་
གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་སྔོན་གྱི་གྲལ་ལ་འདུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་ཡང་ཕྲ་མོ་ཚུན་ཆད་དག་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མཐོང་ལམ་ནས་དོན་དམ་པའི་དགེ་
སློང་ཆོས་བཅུས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་གྱི་རྣམ་པར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། བདེན་པ་མཐོང་བས་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་ཡང་ཕྲ་མོ་མེད་པའི་ཆོས་
ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་དུ་རུང་ངོ། །དྲུག་པ་ཡང་དེས་གྲུབ་ཅིང་མ་སྐྱེས་དགྲའི་འགྱོད་པ་བསལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་གྲུབ་བོ་།བདུན་པ་གྲུབ་སྟེ། དགེ་སློང་

[145A]༄༅། །དཔའ་སྦྱིན་གྱིས་བུད་མེད་མཆོག་ལ་སྤྱད་ཅིང་དེའི་བདག་པོ་དུག་གིས་བསད་པས་འགྱོད་པ་བྱང་སེམས་ངོ་མཚར་བླ་མས་ཆོས་བཤད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་མི་སྐྱེ་པའི་བཟོད་
པ་ཐོབ་པར་ཐུབ་དགོངས་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། གོང་འོག་གི་དེ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་སོ། །སྨྲས་པ། རབ་ཏུ་བག་མེད་བརླང་སྤྱོད་སྡིག་ལྟུང་སྤྲིན། །ཕྱིར་བཅོས་བྱིན་རླབས་སྟོབས་བཞིའི་རླུང་ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་རྒྱུད་
མཁའ་ངོས་ཀུན་དག་ལུང་རྟོགས་ཀྱི། །ཉི་མ་སྤྲིན་བྲལ་བཞིན་གསལ་ལྷ་མ་མེའོ། །རྩབ་ཧྲལ་རྩིང་སྤྱོད་མི་གཙང་དྲིས་བསྒོས་པ་།དག་བྱེད་སྤོང་སྡོམ་ཆུ་ལས་ཐབས་གཞན་འགའ། །ཐུབ་དབང་མཁྱེན་པས་བཙལ་
ཡང་རྙེད་དཀའ་བའི། །དག་བྱེད་ལེགས་སྤྱོད་གང་གའའི་ཆུ་རྒྱུན་བསྟེན། །ཅེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།གཉིས་པ་དུས་དང་དུས་མིན་གྱི་གཞི་ལ་གཞི་སོགས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་འཆད་
པས་འདི་ལ་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་མི་ཤེས་པ་ཉིད་དང། ཞེས་པ་ནས་བཅབས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་མགུ་པར་བྱ་བ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་བྱུང། ཞུ་བ་སོགས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་འཆད་པར། ཉིན་མཚན་གྱི་ཐ་མའི་ཆ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཆབ་
པ་མི་འབྱུང་ངོ། །ནས། ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང་འདིས་ལྷག་མའི་གཞི་བསམ་པ་མཐར་ཐུག་གི་དུས་རྣམས་བཤད་དེ་རྟོགས་སླ། དུས་དང་དུས་མིན་གྱི་གཞི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་ས་གཞན་ན་གནས་

[145B] རྩ་བར། སྤོ་བ་དང་མགུ་བར་བྱ་བ་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དགེ་སློང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལས་མངོན་པར་སྨྲ་བ་དང་ཕྱག་དང་མངོན་དུ་ལྡང་བ་དང་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་གུས་པའི་ལས་དག་བདག་གིར་མི་བྱའོ། །ནས་
འཇིགས་པ་དང་བྲལ་ན་དེ་ཉིད་དུ་བླང་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱུང་ཞུ་བ་ལས་བཤད་ཚུལ་འཆད་པར། སྤོ་བ་དང་མགུ་བར་བྱ་བ་སྤྱོད་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང། ནས། དེར་ལྷན་ཅིག་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་བྱུང་
འདི་ལ་ས་གཞན་ན་གནས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་བསྡུ་བ་བསླབ་བྱ་སྒྲ་བཤད་གྲོལ་བའི་དུས་དང་དྲུག་ལས། དང་པོ་ཡོད་དེ། དམན་པར་བྱེད་པའི་ཚོགས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་འདོར་དགོས་རུང་གི་རིགས་གནས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ གཉིས་པ་ཡོད་དེ། རགས་རིམ་གྱིས་ཕྱེ་ན་བཅུ་གཉིས་དང་ཉེར་དྲུག་ཡོད། ཞིབ་པར་ཕྱེ་ན་ཞེ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་བཅུ་གཉིས་དང་ཉེར་དྲུག་ཡོད་དེ། སྤོ་སྤྱོད་གསུམ་མགུ་སྤྱོད་གསུམ་སྤོ་ལྡན་གསུམ་མགུ་ལྡན་
གསུམ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་དང། བསྡིགས་པ་དང་སྨད་པ་དང་བསྐྲད་པ་དང་ཕྱིར་འགྱེད་བཞི་གནས་དབྱུང་བདུན་དགེ་ཚུལ་བསྙིལ་བ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང། བསླབ་པ་བྱིན་པ་སྟེ་ཉེར་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཞེ་བཞི་ཡང་ཡོད་དེ་
སྤོ་བ་སྤྱོད་པ་དང་གཞི་ནས་སྤོ་བ་སྤྱོད་པ་དང་ཡང་གཞི་ནས་བསླང་སྟེ་སྤོ་བ་སྤྱོད་པ་གསུམ། མགུ་བ་སྤྱོད་པ་གཞི་ནས་མགུ་བ་སྤྱོད་པ་ཡང་གཞི་ནས་བསླང་སྟེ་མགུ་བ་སྤྱོད་པ་གསུམ། སྤོ་བ་སྦྱང་ནས་མགུ་བ་སྤྱོད་པ་གསུམ། གཞི་

[146A]༄༅། །ནས་སྤོ་བ་སྤྱད་ནས་མགུ་བ་སྤྱོད་པ་གསུམ། ཡང་གཞི་ནས་བསླང་སྟེ་སྤོ་བ་སྤྱད་ནས་མགུ་བ་སྤྱོད་པ་གསུམ་དང་བཅོ་ལྔ། སྤོ་ལྡན་གསུམ་མགུ་ལྡན་གསུམ་སྤོ་བ་སྤྱད་ནས་མགུ་བ་དང་
ལྡན་པ་གསུམ། གཞི་ནས་སྤོ་བ་སྤྱད་ནས་མགུ་བ་དང་ལྡན་པ་གསུམ། ཡང་གཞི་ནས་བསླང་སྟེ་སྤོ་བ་སྤྱད་ནས་མགུ་བ་དང་ལྡན་པ་གསུམ། བསྡིགས་པ་སོགས་བཞི་གནས་དབྱུང་བདུན་བསྙིལ་བ་ནན་ཏུར་ངོ་བོ་ཉིད་
ཚོལ་བ་བསླབ་བ་བྱིན་པ་སྟེ་དངོས་བཏགས་བསྡོམ་ན་ཞེ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་བསྡུ་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་དེ། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་གསུམ་དང། རྣམ་གྲངས་སྒོ་ནས་གཉིས་དང། བསླབ་བྱའི་སྒོ་ནས་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་
དང་པོ་གསུམ་ཡོད་དེ། སྤངས་པས་གཞན་དང། སྨད་པ་ས་གཞན་དང། རྣམ་པར་དག་པས་གཞན་པ་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གནས་དབྱུང་བདུན་དང་བསྙིལ་བ་ནན་ཏུར་དང་པོ་དང། བསྡིགས་སོགས་བཞི་གཉིས་པ་
གཞན་རྣམས་གསུམ་པ་ཡིན། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། ས་གཞན་ན་གནས་པ་ལ་ནན་ཏུར་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་ལ་གཉིས་སུ་འདུ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྡིག་པ་སོགས་བཞི་དང། ནན་ཏུར་བདུན་བསྙིལ་བ་རྣམས་དང་པོ་
དང༑ གཞན་རྣམས་གཉིས་པར་འདུ་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཡོད་དེ། ས་གཞན་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སུ་འདུ་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་བསླང་བྱ་ཡོད་དེ། ས་གཞན་ན་གནས་པ་ཆེན་པོས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལྔ་སྤངས་པ་དང་

[146B] ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལྔ་སྤོང་ཡང་དམན་སྤྱོད་དང་དུ་ལེན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱེད་གཞི་འདིར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ་།ལྔ་པ་སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། རང་བཞིན་དུ་གནས་
པའི་ས་ལས་གཞན་དམན་པའི་སར་གནས་པས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་གྲོལ་དུས་ཡོད་དེ། གནས་དབྱུང་མ་གཏོགས་ནན་ཏུར་ཕྱི་མ་བྱས་པས་སྔ་མ་ལས་གྲོལ། བཟོད་པ་གསོལ་བས་ནན་ཏུར་ལས་གྲོལ། སྲོ་མགུ་
འཁོར་བས་སྤོ་མགུ་སྤྱོད་པ་ལས་གྲོལ། མགུ་བ་ནོད་པས་སྤོ་ལྡན་ལས་གྲོལ། དབྱུང་བ་ན་དང་ས་མགུ་ལྡན་ལས་གྲོལ། དགྲ་བཅོམ་ཐོས་པས་ས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སྔ་མ་ནི་བཟོད་པ་གསོལ་
པས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཐོབ་བོ། །འོག་མ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་གཞན་གྱི་གཞི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བཞི་པ་ཡོངས་སྦྱོང་གི་གཞི་ལ་གཞི་དང་ཞུ་བ་ལས་བཤད་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་འཆད་
པར༑ མ་གྲགས་པ་ནི་གཞི་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། ཡིད་མ་ཆེས་པ་ནི་གཞི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱུང། གཉིས་པ་འཆད་པར། ཤེས་པ་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ན་གླེང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདོད་པས་སོ། །ནས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡང་མ་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱུང། འདིས་སྔར་བཤད་པའི་ལྟུང་བ་གླེང་དྲན་དང་སོགས་ཀྱིས་བྱེད་ཚུལ་ཡིན་པས་རྟགས་སླ་ཞིང་ཕལ་ཆེར་བཤད་ཟིན། ཡོངས་སྦྱོང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལྔ་པ་ལས་དབྱེ་བ་གཞི་ལས་བཤད་ཚུལ་དང། ཞུ་བ་དང་

[147A]༄༅། །བྲམ་ཟེ་བུ་མོས་ཞུས་པ་ལས་བཤད་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་འཆད་པར། དགེ་འདུན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ནུས་པ་ལ་མི་འདོད་པར་གླེང་བ་དང་གླེང་བར་བྱེད་པ་ན་ལེག་པར་མི་བྱའོ། །ནས། འདི་ལ་
དུས་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཉིད་དུའོ། །ཞེས་བྱུང། གཉིས་པ་འཆང་བར། ཆོས་མ་ཡིན་པར་སྨྲས་པ་དག་གིས་དབྱེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་མཚམས་ཀྱི་ནང་དུ་ལས་ཐ་དད་པར་བྱས་ན་དེ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ནས། དགེ་འདུན་ལས་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཞེས་བྱུང། འདིར་དབྱེ་འདོད་ཀྱི་དགེ་སློང་གིས་གནས་སྒྲ་མི་སྙན་མ་ཡིན་པའི་གླིང་གསུམ་གང་རུང་དུ་མཚམས་གཅིག་པའི་ནང་དུ་ཁ་སྐོང་བར་འོས་པའི་དགེ་འདུན་བརྒྱད་ཡན་ཆད་ཀྱི་གྲངས་ཚང་ལ་འབྱེད་པ་པོ་སོ་སོ་སྐྱེ་པོས་
བསམ་པ་ཆོས་མིན་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཀུན་སློང་དབྱེ་བར་འདོད་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་མཐར་ཐུག་ལས་ཐ་དད་དུ་བྱེད་པ་ན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཆོས་མ་ཡིན་པར་སྨྲས་པ་དག་གིས་དབྱེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་མཚམས་ཀྱི་ནང་
དུ་ལས་ཐ་དད་པར་བྱས་ན་དེ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཞི་བར་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། ལས་ཀྱིས་བསྡུམ་སྟེ་མཐུན་པ་དང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གསོ་སྦྱོང་མེད་པར་རང་
བཞིན་དུ་གནས་པ་ཉིད་མི་ཐོབ་བོ། །དེ་བྱིན་ནས་བྱའོ། །དེ་ནི་ལས་ཀྱིས་སོ། །སྔ་མ་ཡང་ངོ། །མཐུན་པ་དང་བཀྲ་ཤིས་པ་དང་གནོད་པ་བྱུང་བའི་དོན་དུ་གསོ་སྦྱོང་བྱར་རུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་འཁོར་

[147B] ཆོས་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་གསོལ་བས་སམ། དེ་ན་དེས་ཚུལ་ཤིང་ལེན་དུ་གཞུག་པས་སོ་།ནས། དབྱེན་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཀྱང་ངོ། །ཞེས་བྱུང། དེའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྟེན་པའི་
དུས་སུ་བྱེད་པ་པོ་དགེ་སློང་གིས་སྟོན་པ་དང། ལམ་གཞན་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དགེ་འདུན་དུ་ལོངས་པས་བཟོད་པ་ན་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དུས་ཞག་གཅིག་ལས་མི་གནས། མཆོག་ཟུང་གིས་འདུམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་
གྲུབ་སྟེ། མཛོད་ལས། དེ་ནི་འཁོར་ལོའི་དབྱེན་དུ་འདོད། །འཛམ་བུའི་གླིང་ནའོ་དགུ་སོགས་ཀྱིས། །དང་པོ་མཐའ་སྐྱོན་ཟུང་གཅིག་གི་སྔ་རོལ་ཐུབ་པ་ནོངས་པ་དང། །མཚམས་མ་བཅད་པ་དག་ཏུ་ཡང་།འཁོར་ལོའི་དབྱེན་
ནི་མི་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་བྱུང། ལྷག་མ་རྣམས་གྲུབ་སྟེ། མཛོད་ལས། དགེ་སློང་ལྟ་སྤྱོད་ཚུལ་ལྡན་པས། །འབྱེད་དོ་གཞན་དུའོ་བྱིས་པ་རྣམས། །སྟོན་དང་ལམ་གཞན་ལ་བཟོད་པ། །ཕྱེ་བའོ་ཞེས་བྱུང། ཁྱད་པར་ཕྱི་
མ་གཉིས་གྲུབ་སྟེ། མཛོད་ལས། དེ་ནི་མི་གནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་ལོ་བྱེ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ལྡན་གྱི་རྩོད་པ་ཕྱིར་བཅོས་ཚུལ་གཞི་དང་ཞུ་བ་ལས་བཤད་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་
འཆད་པར། འཁྲུག་ལོང་གི་རྒྱུ་བཞིའོ། །ནས། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་མི་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱུང། གཉིས་པ་འཆད་པར། ཞི་བ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པར་འཇུག་གོ་།ནས། དོན་སྦྱིན་པར་
[148A]༄༅། །བྱེད་པ་འམ་མངོན་པར་བརྩོན་བའོ། །ཞེས་བྱུང། འདི་ལ་ཞི་བྱ་དང། ཞི་བྱེད་གཉིས། དང་བོ་ཡོད་དེ། ཆོས་སོགས་ལ་རྩོད་བའི་ནང་གི་ཀུན་སློང་དང་ཕྱིའི་ལུས་ངག་གི་འཁྲུག་ལོང་
བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། རྩ་ཉོན་ཉེ་ཉོན་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཕྱིའི་བཞི་ཡོད་དེ། འགྱེད་ཕྱིར་རྩོད་པ་དང། མི་གདམས་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དང། ལྟུང་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དང། ལས་ཀྱི་ཕྱིར་
རྩོད་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། འཁྲུག་ལོང་གི་རྒྱུ་བཞིའོ། །དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་སྤོང་བ་དང། ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང། ལས་ལ་མཐུན་པ་མི་སྦྱིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། ཕུང་བོར་བདག་ཡོད་མེད་ལ་སྔ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གྱིས་རྩོད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། ཊིཀྐ་ལས། གདམས་ངག་ལ་སོགས་པ་འཇོག་པར་འགྱུར་བས་གཞན་སྤོང་བ་སྟེ། ཞེས་དང། བམ་ལྔ་ལས་
གདམས་ངག་འཇོག་པ་དང་གསོ་སྦྱོང་འཇོག་པ་དང། དགག་དབྱེ་འཇོག་པའི་རིམ་པ་ངེས་གང་བག་ལྟུང་པ་འབྱིན་བ་པོ་གཞན་དེ་དགེ་འདུན་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྤང་བར་བྱེད་པའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གསུམ་པ་ཡོད་དེ། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་གང་ཡང་རུང་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བཞི་བ་ཡོད་དེ། ལས་ལ་འདུ་བ་མི་སྟེར་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་བཞི་བྱེད་ལ་སོ་སོང་ཕྱེ་

[148B] དགེ་སློང་གི་ལོ་དྲི་ལས་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱེད་བའི་ཆོས་བདུན་ཏེ། མངོན་སུམ་དྲན་པ་མ་སྨྱོས་དང། །དེ་བཞིན་གང་མང་ངོ་བོ་ཉིད། །རྩ་རྣམས་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུ་དང། ཁས་བླང་བར་ཡང་བྱ་བའོ། །
ཞེས་གསུངས་བ་ལྟར་བདུན་གྱིས་ཐམས་ཅད་འདུལ་བའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་རྣམ་པས་འདུལ་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཕུང་སོགས་མི་རྟག་སོགས་སུ་ཕྱིར་འགྱེད་པར་རྩོད་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་འདུལ་བ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྣམ་འབྱེད་ལས་
མངོན་སུམ་འདུལ་བར་འོས་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་འདུལ་བ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་དང། དུལ་བ་ལྷས་དེ་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་
སྐབས་སུ་འགྱེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་བྱུང་ན། མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་མ་མོ་འཛིན་བདག་གམ་མཁན་བོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་གམ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་དམ། གཞན་གྱི་དགེ་འདུན་ནམ་གནས་བརྟན་གཙོ་པོས་ངེས་པ་སྐྱེད་པས་རྩོད་པ་ཉེ་བར་
ཞི་བར་འགྱུར་པས་ཞེས་གསུངས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་བདུན་ལའང་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་གནས་མལ་གྱི་གཞི་འཆད་པ་ལ། ཕྱག་འོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཁྱད་པར་དང་གཉིས་དང་པོ་
འཆད་པར། སོ་སོར་ཐར་བའི་སྡོམ་པས་མཆོག་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཕྱག་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལའོ། །ཞེས་གསུངས། འདིའི་ཕྱག་གི་ཡུལ་ཡོད་དེ། དགེ་སློང་རབ་བྱུང་སྡེ་ལྔ་ཁྱིམ་པའི་ཕྱག་གི་ཡུལ་

[149A]༄༅། །ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཁྱིམ་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལའོ། །ཞེས་གསུངས། རབ་བྱུང་སྡེ་ལྔའི་ཕྱག་གི་ཡུལ་ཡོད་དེ་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་སློང་ཕ་ལྟ་བུ་བསླབ་ཚིགས་མཉམ་ན་རང་རང་
གི་བསླབ་པ་རྒན་པ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པའི་མཆོག་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཕྱག་བྱའོ་།མཉམ་ན་རྒན་པ་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མ་རྒན་ཀྱང་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྕི་
བའི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་བཅས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་མཚན་ཐ་མི་དད་པ་ལའོ། །ཞེས་སོ། །སྤྱིར་ཕྱག་གི་ཡུལ་ཡིན་ཀྱང་ཡུལ་དུས་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ཕྱག་མི་རུང་བ་ཡོད་དེ། རང་གི་མཁན་པོ་སོགས་ལའང་ས་གཞན་སོགས་
དང་ཉལ་བ་དང་སྙོམས་འཇུག་དང་བྲེལ་དུས་དང་སེམས་གཞན་དུ་གཡེང་བ་དང། རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་ཁྱིམ་གཞན་ན་འདུག་པ་དང། ཟས་དང་མི་གཙང་བས་སྦགས་པ་གཉིས་དང། གཅེར་བུ་དང་གོས་གཅིག་པ་རྣམས་སོགས་སོ་
གཉིས་ལ་ཕྱག་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་དག་ཅི་རིགས་ཀྱིས་ཕར་ཡང་ཕྱག་བྱེད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ས་གཞན་ན་གནས་པ་དང། ནས། ཟས་ཀྱི་གྲལ་ན་འདུག་པ་མ་གཏོགས་སོ། །ཞེས་དང། ཡང་རྩ་བར། འབགས་
པ་ལ་ཕྱག་མི་བྱའོ། །འབགས་པས་ཕྱག་མི་བྱའོ། །ནས། འདི་ལས་གཅེར་བུ་ཉིད་དང་གོས་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་འབགས་པ་དང་འདྲའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ལུང་ལས་ཀྱང། བཙུན་པ་ཕྱག་མི་བགྱི་བ་དུ་མཆིས། ཉེ་བར་

[149B] སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པ་དང་སྨད་བའི་ལས་བྱས་པ་དང། ཞེས་པ་ནས། གཅེར་བུ་དང་དགོས་གཅིག་པ་དང་ཉལ་བ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་སོ་ཤིང་ཟ་བ་དང་གཤར་
བ་བྱེད་པ་དང། གཅི་བ་བྱེད་པ་དང་ཁྱིམ་གཞན་ན་འདུག་པའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱག་གཉིས་སོགས་བཤད་ཟིན་ཏོ།། གཉིས་པ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཁྱད་པར་འཆད་པ་ལ། གཙུག་ལག་ཁང་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། རབ་
ཏུ་བྱུང་བའི་གནས་སུ་དུས་སྟོན་བྱ་བ་ཆོས་དང་མཐུན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། འདིར་སྤྱིའི་དོན་ལ་ཁྱད་པར་དུ་མ་ཡོད་དེ། གླེང་གཞི་དང། དགོས་པ་དང། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཁྱད་བར་དང། དེ་སྐྱོང་ཚུལ་དང། དེ་བཞེངས་པའི་ཕན་ཡོན་
ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གླེང་གཞི་དུ་མ་ཡོད་དེ། མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་བཞེངས་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དགེ་འདུན་ཐོས་བསམ་འཕེལ་བ་དང། །སྦྱིན་བདག་གིས་བསོད་ནམས་དཔག་
མེད་ཐོབ་པ་སོགས་ཀྱི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཁྱད་པར་དུ་མ་ཡོད་དེ། གནས་ཀྱི་དང། བསྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་དང། རྒྱ་དབྱངས་ཀྱི་དང། དབྱིབས་ཀྱི་དང། ཡན་ལག་གི་དང་རི་མོའི་དང། གང་གི་དོན་གྱི་ཁྱད་
པར་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཡོད་དེ། སྐྱེ་བོ་མང་བོས་མཆོད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ན། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་འགྲོ་འོང་གི་གནས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་བྱེད་ལ། དགེ་འདུན་གྱི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་འཕེལ་བའི་ཆེད་

[150A]༄༅། །དུ་ཡིན་ན། དབེན་གནས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ཕྱག་མཆོད་བྱེད་སླ་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ལག་གི་བླས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་ལྡན་པའི་གཞིར་
གཙུག་ལག་ཁང་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། འགྲེལ་ཆུང་ལས། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་ཕྱིར་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ན་དགོན་པ་དང་དབེན་པར་མི་རྩིགས་ཀྱི་མི་མང་པོ་འདུ་ཞིང་ཕྱག་འཚལ་བའི་གནས་སུ་རྩིགས་ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཡང་ཡང་འདུ་བའི་རྒྱུན་ལུགས་དང་རང་དབང་དུ་གཏམ་ཟེར་བའི་གླག་ཆོར་དང། བྲམ་ཟེའི་ཀློག་པ་དང། རྟ་གླང་པོ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་དང་རྫ་རྔ་སེགས་ཀྱི་སྐད་ནི་ཏུག་རིང་སྟེ་
དེ་བཞི་ཉུང་བའི་གནས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྩ་བར། རྒྱུན་ལུགས་དང་གླག་ཆོར་དང་སྒྲ་དང་ཏུག་རིང་ཆུང་བར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སྔར་ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་དུ་བཤད་པ་དང། མདོ་སྡེ་རྒྱན་
ལས༑ བློ་ལྡན་གང་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ། ཞེས་སོགས་དང་མཐུན་པ་དེའི་ཕྱིར། གནས་དེ་དག་ཏུ་ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་བྱེད་པའི་ཐོག་མར་ས་འདུལ་དུ་གྲགས་པར་བཀྲ་ཤིས་པའི་གསོ་སྦྱོང་དང་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལན་དུ་
མར་བྱས་ཤིང་ཆོས་ཉན་བཤད་བྱས་ན་ལེགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་སྟོན་པའི་དུས་སུ་ཡང་ཅི་རིགས་བྱས་ཚུལ་གསོ་སྦྱོང་སོ་སོའི་གླེང་གཞི་ལུང་ལས་བྱུང་བ་དང། དེ་རྗེས་སུ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་ཚད་ལྡན་དུ་མས་མཛད་པ་དང་

[150B]སྦྱིན་སྟེར་བར་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྩ་བའི་ལུང་ལྟར་སྔར་བཤད་པ་འདིར་ཡང་མ་བཤད་ཀྱང་སྦྱར་ན་ལེགས་སོ། །གསུམ་པ་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒོ་ནས་
གཉིས་ཡོད་དེ། རྙིང་གྲུམ་ཆུང་སོགས་ཀྱི་ཞིག་གསོས་དང། སྔར་མེད་གསར་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལ་ཡང་དུ་མ་ཡོད་དེ། རང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེ་ཆུང་གང་བྱས་ཀྱང་རུང། མཆོད་རྟེན་དང་སྐུ་གཟུགས་བསྐྱེད་
པའི་ཆེད་དུ་བཤིགས་ནས་བཅོས་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད། བསྐྱེད་པའི་ཆེད་མ་ཡིན་ན་མི་རུང། རྙིང་བ་ཉམས་པའམ་ཉམས་གྲབ་བྱུང་ན་བསྐྱེད་མི་ཐུབ་བར་ཚད་མཉམ་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བཤིགས་ཀྱང་རུང། གདུགས་སོགས་ཕྱོགས་རེ་
རྙིང་བ་གསོ་བའི་ཆེད་དུ་ཕྱོགས་རེ་བཤིགས་ནས་བཅོས་པའང་རུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དེ་དག་ལྕི་བས་འཇིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་བརྩེགས་པ་གཞིག་པ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ་།བརྩམ་པ་བསྐྱེད་པའམ་བསྒྱུར་བར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་གཞིག་བ་ལ་ཡང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། མཆོད་རྟེན་དང་སྐུ་གཟུགས་དག་ནི་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། ཟིན་པ་དེ་དག་བསྐྱེད་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་བཤིགས་པ་ལ་ཁ་
ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་མ་དད་ཀྱི་ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བར་ཡང་ངོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། སྙན་པ་བཟང་ལྡན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཊཱིཀྐར། དེ་གཉིས་བརྩམ་པ་བསྒྱུང་བའི་ཕྱིར་བཤིགས་པ་ནི་

[151A]༄༅། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། མཆོད་རྟེན་དང་སྐུ་གཟུགས་དག་ནི་བརྩམ་བ་ནས་བསྐྱེད་བའི་ཕྱིར་བཤིགས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཀྱི་བསྐྱུང་བའི་ཕྱིར་བཤིག་ཏུ་མི་རུང་
ངོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། བཞི་བ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། རྙིང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཟིན་ཀྱང་མཉམ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐར་ལུང་གྲངས་པ་ལས་ཀྱང། སྐྱང་ནུལ་གྱི་སྐུ་གཟུགས་དག་རྙིང་བར་གྱུར་པ་ན། དགེ་སློང་དག་འགྱོད་པས་
ཕྱིར་འཆོས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷག་པའམ་མཉམ་པར་བྱའི་ཆུང་བར་ནི་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ཕྱོགས་གཅིག་ཕྱིར་བཅོས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ། །ཞེས་དང་
ཊཱིཀྐ་ལས། མཆོད་རྟེན་དང་སྐུ་གཟུགས་དག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་རྙིང་པ་ཕྱིར་བཅོས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤིགས་པ་ལ་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་གླེགས་བམ་གྱི་ཡི་གེ་ལའང་འདྲ་བར་བཤད་
ངོ༑ ༑རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་སྔར་མེད་གསར་དུ་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ་ཡང་དུ་མ་ཡོད་དེ། འོག་གཞིའི་སྒྲུབ་ཚུལ། ཀ་བ་འཛུག་ཚུལ། གདུང་ལྕམ་གྲས་མ་གསུམ་གྱི་འགེབས་ཚུལ་དང་གཙང་ཁང་གི་སྒྲུབ་ཚུལ། ཁྱམས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཚུལ་
སྒོ་དང་རྟ་བབས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འོག་གཞི་བརྟན་པ་དང་ཀ་བ་སོགས་སླར་བབས་མི་འགྲོ་བའི་ཆེད་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྨད་ངམ་འོག་གཞིས་བྲུས་སར་སོ་བཏང་པའི་ཕག་རིམ་པ་

[151B] རྩ་བར། སོ་ཕག་གི་གཅལ་བདུན་ནམ་བརྒྱད་གཞུག་གོ་ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས་གནས་ཁང་རྩིགས་པའི་འོག་གཞིའི་གཅལ་དུ་སོ་ཕག་རིམ་པ་བདུན་ནམ་བརྒྱད་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སོལ་ག་གི་གཅལ་དེའི་སྟེང་དུ་ཕྱོགས་སོ་སོར་ཀ་གདན་སྲ་བའི་ཤིང་སྤང་ལེབ་ཀྱི་ཕྲེང་དང། དེ་སོ་སོའི་སྟེང་དུ་ཀ་བའི་ཕྲེང་དང། དེ་སོ་སོའི་སྟེང་དུ་ཀ་གཞུ་དག་ཕྱོགས་སོ་སོར་ཇི་ལྟར་
དགོས་པ་ཚར་རམ་ཕྲེང་དུ་དགོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཊཱིཀྐ་ལས། སོ་ཕག་གི་གཅལ་དེའི་སྟེང་དུ་ཀ་རྟེན་གྱི་སྤང་ལེབ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། རིམ་བཞིན་དུ་རྩ་བར། དེའི་སྟེང་དུ་ཀ་རྟེན་གྱི་སྤང་ལེབ་བོ། །དེའི་སྟེང་དུ་ཀ་བའི་ཚར་དག་གོ་དེ་དག་
གི་སྟེང་དུ་ཀ་གཞུའི་མདབ་མ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། གཞུ་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་གཙང་ཁང་དབུས་མ་སོགས་ལ་གདུང་མིག་མང་རིས་དང་གཞན་ཁྱམས་ཆར་སོགས་ལ་ཕྱོགས་སོ་སོར་གདུང་རྒྱུ་བས་པ་
སོགས་གང་འོས་བཏང་བའི་སྟེང་དུ་ལྕམ་མགོ་མཇུག་མ་བསྣོལ་པ་ལྕམ་ཁང་དང་བཅས་པ་ལག་ལེན་ལྟར་བཀལ་བའི་སྟེང་དུ་ཤིང་ལེབ་བམ་གྲས་མ་དེའི་སྟེང་དུ་སོ་ཕག་འགྲེམ་ཞིང་སོ་ཕག་གི་འདག་པས་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་
ཕྱིར༑ རྫ་འདག་འདི་ལ་རྒྱན་སྦྱོར་ཚུལ་ལེགས་པ་ཞིག་ཡོད། རྩ་བར། དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་གདུང་མ་དག་གོ་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་ལྕམ་དག་གོ་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་སྤང་ལེབ་དག་གོ་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་སོ་ཕག་དག་དགྲམ་མོ། །དེ་དག་གི་
[152A]༄༅། །སྟེང་དུ་སོ་ཕག་གི་ཕྱེ་མའི་འཇིམ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བཤད་པ་ནི་དེས་བཟུང་དང་མེད་མི་རུང་གི་གདུང་ལྕམ་ཀ་བ་འཛུག་ཚུལ་ཡིན་ལ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་ནག་གདན་ནས་སྟེང་
གི་བར་བརྩེགས་བཅོ་ལྔ་སོགས་ཡང་རུང་སྟེ། རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་གྲུབ་སོགས་ཀྱིས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་སོགས་བཞེངས་དུས་ཀ་གདན་དང་ཀ་བ་དང་བྲེ་གང་ན་དང་བྲེ་དང་གཞུ་དང་གདུང་སྟན་དང་གདུང་དང་གདུང་ཁེབས་དང་མཆོད་ཆོགས་
དང་ཁེབས་དང་པད་མཆོད་སོགས་ལྷའི་ཁང་པ་བཞིན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གཙང་ཁང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། གཙུག་ལག་ཁང་དེའི་ཕུག་གི་ངོས་སམ། ཕུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དྲི་གཙང་ཁང་ངམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་བཞེངས་པའི་ཁང་པ་
གློ་གཡས་གཡོན་དུ་གནས་ཁང་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་གཙང་ཁང་གསུམ་བྱེད་ན་མཛེས་པའི་ཕྱིར་དུ་ངོས་དེའི་དབུས་དང་གཡས་གཡོན་དུ་རེ་རེ་སྟེ་དགུ་བྱེད་ལ་དེའི་སྒོ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཕྱི་སྒོ་དང་མཐུན་པར་བྱས་ན་མུན་པ་ཆུང་
པའི་ཕྱིར། ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ངོས་གཅིག་གི་དབུས་སུ་དྲི་གཙང་ཁང་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས་འདིར་ངོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ལུང་ལས་ཀྱང། གལ་ཏེ་གནས་ཁང་གསུམ་པ་
བྱེད་དུ་བཅུག་ན་དབུས་སུ་དྲི་གཙང་ཁང་བྱེད་དུ་གཞུག་ཅིང་གློ་གཉིས་སུ་གནས་ཁང་གཉིས་སོ་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དེའི་མདུན་དུ་སྒོ་ཁང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ཁྱམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ་

[152B]དེར་ཐལ། དྲི་གཙང་ཁང་གཅིག་ལ་གཡས་གཡོན་དུ་གནས་ཁང་རེ་བྱས་ན་ཁྱམས་གཅིག་བྱེད། དེ་འདྲའི་དྲི་གཙང་ཁང་གསུམ་དང་ཁང་མིག་དགུ་ཡིན་ན། ཁྱམས་གསུམ་པ་བྱེད་
པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བཞི་པ་བྱེད་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྩ་བར། ཁྱམས་གསུམ་པ་ཡང་ངོ། །ཞེས་དང། ལུང་ལས་ཀྱང་གལ་ཏེ་གནས་ཁང་གསུམ་པ་བྱེད་དུ་འཇུག་ན་དབུས་སུ་དྲི་གཙང་ཁང་བྱེད་དུ་གཞུག་ཅིང་གློ་གཉིས་སུ་གནས་
ཁང་གཉིས་སོ། །ཁྱམས་གསུམ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གནས་ཁང་དགུ་དག་གོ་ཁྱམས་བཞི་ལ་ནི་དབུས་སུ་སྒོ་ཁང་གི་བྱང་གཏང་དུ་དི་གཙང་ཁང་ངོ། །སྒོ་ཁང་གི་ངོས་གཉིས་སུ་གནས་ཁང་གཉིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་སྒོ་དང་རྟ་
བབས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྒོ་ལ་སྒོ་ཁང་དང་དེའི་སྒོར་ཤིང་རིང་པོ་གཉིས་སྒྲེང་པའི་སྟེང་དུ་ཤིང་རིང་པོ་གཅིག་གིས་བཀབ་པ་དེའི་སྟེང་དུ་རྒྱན་མང་པོས་མཛེས་པར་བྱས་པ་དེའི་མིང་ལ་རྟ་བབས་དང་སྒོ་དང་པོ་དང་ལམ་པོ་ཆེའི་སྒོ་སོགས་སུ་གྲགས་པ་
དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུང་ལས། མཆོད་རྟེན་ལ་ལན་བཀན་གྱིས་བསྐོར་བ་དེ་ལ་རྟ་བབས་མེད་པས་མི་མཛེས་པར་གྱུར་ནས། བཀའ་སྩལ་པ། རྟ་བབས་སྒྲེང་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང། རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་བ་དང་གཞི་འགྲེལ་ལས། རྟ་བབས་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་པོ་ཆེའི་སྒོ་མཐོན་པོ་སྒྲེང་བའོ། །ཞེས་དང། ཕྲན་ཚེགས་འགྲེལ་བ་ལས། རྟ་བབས་ནི་རྩ་པའི་སྒོའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩིགས་པ་མ་གཏོགས་པར་ཤིང་གཉིས་སྒྲེང་བ་ལ་ཤིང་གཅིག་གིས་སྟེང་ནས་བཀང་པ་སྒོའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་

[153A]༄༅། །འདིའི་མིང་གཞན་ནི་སྒོ་དང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་ཆུང་གིས་རྟ་བབས་རྡོ་རིང་དུ་བཤད་པ་ནོར་རོ། །ལན་བཀན་ནི་ཤིང་ཐག་ཡིན་ཏེ། ཤིང་གི་དབྱུག་པ་རིང་པོ་འཕྲེང་ལ་ཐག་
པ་ལྟར་བཏང་བ་ནི་ལན་བཀན་དང། དེ་མི་འགུལ་བའི་ཆེད་དུ་ཤིང་ཐུང་དུ་གྱེན་ལ་འགྲེང་བ་དང་སྦྲེལ་བ་ནི་ཤར་བུ་འམ་ཤར་བཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་བ་གསལ་སོགས་ལ་ཤིང་གི་དྲ་མིག་གམ་ཤིང་ཐག་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ རྩ་བར། མི་ལྟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལན་བཀན་བྱའོ། །མི་འགུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤར་པ་བཞག་གོ་ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། འདིར་ཤར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་བཀན་གྱི་ཤིང་རིང་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་བར་དུ་གསུངས་ཀྱི་ཤིང་ཐུང་དུ་
གང་དག་འཛུད་པ་དེ་དག་ལ་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འགྲེལ་ཆུང་ལས་ཀྱང་ངོ། །གསུམ་བརྒྱ་དཔངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཡོད་དེ། དགེ་སློང་ཕའི་གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་ལྔ་བརྩེགས་དང་གཙང་ཁང་དང་སྒོ་ཁང་གཉིས་རབ་གསལ་
ལྟ་བུ་བདུན་བརྩེགས་བྱེད། དགེ་སློང་མའི་གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་སུམ་བརྩེགས་དང་གཙང་ཁང་སྒོ་ཁང་གཉིས་རབ་གསལ་ལྟ་བུ་ལྔ་བརྩེགས་བྱེད་ཅིང་རྒྱ་ཚད་ཀྱང་དེས་དཔྱད་རིགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གཙུག་ལག་ཁང་དག་གི་བརྩེགས་
མ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་ནི་ལྔའོ། །ཞེས་དང། ལུང་སིལ་བུ་ལས། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་ལྔ་བརྩེགས་སུ་བྱའོ། །དྲི་གཙང་ཁང་ནི་བདུན་བརྩེགས་སོ། །སྒོ་ཁང་སྟེང་གི་བསིལ་ཁང་ཡང་བདུན་བརྩེགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་

[153B] རྩ་བར། དགེ་སློང་མ་རྣམས་ཀྱི་བརྩེགས་མ་ཉིད་ནི་གསུམ་སོ། །ཞེས་དང། ལུང་སིལ་བུ་ལས། དགེ་སློང་མ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་སུམ་བརྩེགས་སུ་བྱའོ། །དྲི་གཙང་ཁང་ནི་ལྔ་བརྩེག་གོ་སྒོ་ཁང་སྟེང་གི་བསིལ་ཁང་ཡང་ལྔ་བརྩེག་གོ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་ཡོད་དེ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་དབྱིབས་སུ་གྲུ་བཞི་བཟང་ལ་ཟུར་བརྒྱད་ཟླུམ་པོ་སོགས་ཀྱང་རུང། ཁྱམས་ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་གྲུ་བཞི་པ་ལ་བྱང་མ་ཡིན་པའི་ངོས་གསུམ་དུ་ཁྱམས་
དབུས་མཐོང་ཆེ་བ་མ་གཏོགས་ཀ་ཚད་བྱས་ཐོག་འབུབ་པ་ལ་ཁྱམས་མདུན་ངོས་སུ་ཕྱི་ནང་རིམ་གསུམ་སོགས་དང། ཕྱོགས་བཞི་ནས་ཁྱམས་བཏགས་པ་སོགས་ཀྱང་རུང་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གྲུ་བཞི་བཟང་བ་ཉིད་དེ་ཞེས་དང། ཊཱིཀྐར་ཡང་
གཙུག་ལག་ཁང་གི་དབྱིབས་གྲུ་བཞི་པ་ཉིད་བཟང་སྟེ་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་བཀག་པ་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་དང། བྱ་བ་བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང། ཟླུམ་བུའི་དྲི་བཟང་ཁང་གི་ལས། །ཡང་ན་གྲུ་བཞིའི་ལས་ཅན་ཏེ། །ནས། ཇི་སྙེད་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པའི། །
ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པོའི་གཟུགས་ཅན་བྱ། །གང་གང་དྲི་ཡིག་ཙང་ཁང་འདི། །གྲུ་བཞི་པར་ཡང་ལྟ་བར་བྱ། །དེ་ལྟའི་གཟུགས་རྣམས་མངོན་འདོད་པས། །དེ་སྙེད་ཆ་ཤས་རྣམས་ཀྱང་བྱ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མེ་ཏོག་
འཕྲེང་རྒྱུད་ལས། ཕལ་ཆེར་གཡོགས་ཤིང་ཀུན་ནས་བསྐོར། །ངོས་བཞི་པ་ཡི་ཁྱམས་བཞིན་བརྟགས། །ཐམས་ཅད་གཡོགས་ཤིང་ཕལ་ཆེར་བསྐོར། །ངོས་གཉིས་པ་ཡི་ཁྱམས་བཞིན་ཏེ། །ཞེས་དང་རྩ་བར་ཡང། ཁྱམས་གསུམ་པ་ཡང་

[154A]༄༅། །ངོ༑ ༑ཞེས་དང། ཊཱིཀྐ་ལས། གྲུ་བཞི་ལ་ངོས་གསུམ་ནས་ཁྱམས་བརྟགས་པ་བཟང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་གཙུག་ལག་ཁང་ཁྱམས་དང་བཅས་པའི་ཡན་ལག་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དེ་དག་ལ་ཐུན་
མོང་དུ་སྟེང་དུ་འཛེག་པའི་རྡོས་ཤིང་གི་ཐེམ་སྐས་གསུམ་དང་ཤིང་སྨིག་མ་ཐག་པའི་ཡ་གད་གསུམ་གང་རུང་བྱེད་ལ། ཁྱམས་ཀྱི་དབུས་སུ་སེང་གེའི་ཁྲི་རྒྱན་དང་རྐང་རྟེན་དང་བཅས་སྟེང་དུ་བླ་རེ་དང་དབྱངས། གནས་དེ་དག་གི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་
ཟླུམ་བོ་དང། བསིལ་བའི་ཆེད་དུ་ཕྱི་རྩིགས་པས་བསྐོར་བ་ཀ་ཚར་གྱིས་ཐོག་ཕུག་ཅིང་བསེར་བུ་ལྡང་བའི་ཆེད་དུ་སྐར་ཁུང་དྲ་བ་འམ་སྒེ་གླེགས་ཅན་ཆུའི་རྫིང་བུ་སོགས་བྱེད། རབ་བྱུང་གི་ཀུན་དགའ་ར་བརྩིག་པས་བསྐོར་བ་དང། དེའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་
ཤིང་བཙུག་པའི་གཙངས་དང་འོབས་སོགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཐེམ་སྐས་བྱའོ། །འོག་ཏུ་རྡོ་ལས་བྱས་བ་བར་དུས་ལས་བྱས་པ་སྟེང་དུ་ཤིང་ལས་བྱས་པའོ། །ཡ་གད་ལས་གཟེར་བར་བྱའོ། །ཤིང་དང་
སྨིག་མ་དང་ཐག་མ་ལས་བྱས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཡ་ཤིང་གཅིག་ལ་རྐང་བ་འཇོག་བ་དེ་གསུམ་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་པར་ཕྲན་ཚེགས་འགྲེལ་བར་བཤད། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། སེང་གེའི་ཁྲི་གྲུ་བཞི་བྱའོ་སོགས་དང། སྟེང་དུ་བླ་རེའོ། །
དབྱངས་པ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ་རྩ་བར། འཁོར་གྱི་ཁྱམས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གནས་བསིལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་རྩིག་པས་བསྐོར་རོ། །ནས། དྲ་བ་དང་སྒོ་གླེགས་དག་གཞུག་སོ་

[154B] །ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཀུན་དགའ་ར་བརྩིག་པའི་བསྐོར་བ་ཉིད་ཀྱང་ངོ། །རྩིག་པ་ལ་ཆུ་ཁུང་གདོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ངོ། །གཙངས་དང་འོབས་དག་ཀྱང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་གི་སྒོ་གླེགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྩ་བར་གསལ་བསམ་
སྤྲོས་སོ། །དྲུག་པ་རི་མོའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཁྱམས་སུ་སྟོན་པའི་སྐྱེས་རབས་སོགས་སྐྱེས་རབས་ཀྱི་སྡེ་ནས་བྱུང་བའི་རི་མོ་དང། དབངས་མཐོ་བའི་ཁང་བར་ཤཱ་རིའི་བུ་སོགས་བྲི་བ་དང། དྲི་གཙང་ཁང་གི་སྒོར་གནོད་སྦྱིན་ཕྲེང་ཐོགས་བྲི་
པ་ནས། ཆུ་ཁང་དུ་ཀླུའི་བུ་མོ་བྲི་བའི་བར་དང། སྒོ་ཁང་གི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང། བདུད་བཅོམ་ཚུལ་དང་མཆོད་རྟེན་བྱེད་ཚུལ་དང། དགེ་འདུན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་གང་ཟག་གི་གནས་ཁང་ལ་ཡང་ཟད་པར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི་
སྐྱེས་པའི་ཆེད་དུ་ཁ་དོག་སྔོ་སེར་དམར་དཀར་བྱེད་ཅིང་བདེན་བཞིའི་མཚན་མ་བྲི་བ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་རྩ་བར། ཁྱམས་སུ་སྐྱེས་རབས་དག་གོ་ཞེས་སོགས་དང། མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་ལས། ཁང་བཟང་མཆོག་ག་ངོས་དག་ཏུ། ཐུབ་
པའི་སྔོན་གྱི་སྐྱེས་པའི་རབས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དབངས་མཐོ་བའི་ཁང་བར་གནས་བརྟན་གྱི་གྲལ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབངས་མཐོ་བ་ནི་ཚོགས་བ་ཡིན་ཏེ། མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་ལས། ཀུན་ལས་
འདུ་པའི་ཁང་པར་ནི། །བརྟུལ་ལྡན་རྒན་ཞིང་རྒན་པ་རྣམས་།ཆོས་དང་མངོན་བརྗོད་འཆད་པར་ནི། །བྱེད་བ་མངོན་པར་གནས་པ་བྲི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་དྲི་གཙང་ཁང་གི་སྒོར་ཞེས་པ་ནས། ཀླུའི་བུ་མོ་ཆུ་འབྲིམ་

[155A]༄༅། །པར་བྱེད་པ་དག་གོ་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དེའི་ཁོར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང་བདུད་བཅོམ་བ་དག་གོ་ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་ཡོད་དེ། སྟོན་པ་འདས་ནུས་དབུ་བྱང་དུ་སྟོན་པ་གནང་བའི་རྒྱུ་
མཚན་དང། སངས་རྒྱས་སོགས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཕྲན་ཚེགས་འགྲེལ་བ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདིར། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་དང། བསམ་
གཏན་དང་ཟློས་ཏེ་ཀླག་པའི་སྒོ་ནས། ངའི་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རྒྱས་པར་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ངོ་བོ་ཆོས་སྐུར་མཚོན་པའི་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་དང་དབྱེ་ན་བུམ་པར་
གཙང་ཁང་ངམ་ལྷ་ཁང་ཡོད་པའི་གཙང་ཁང་ཅན་དང། དེ་མེད་པའི་ཀ་བ་ལྟ་བུ་གཉིས་དང། ཡུལ་གྱིས་ཕྱེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་བང་རིམ་ནས་ཆར་ཁེབས་པར་ཚང་བ་དང། ཆར་ཁེབས་མེད་པའི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་དང། སོ་སྐྱེ་ལ་གདུགས་
མེད་པ་དང། རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་གདུགས་གཉིས་ཅན་དང། ཕྱིར་འོང་གི་གསུམ་ཅན་དང། ཕྱིར་མི་འོང་གི་བཞི་ཅན་དང། དགྲ་བཅོམ་པའི་གདུགས་ལྔ་པའི་བར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱེད་རིམ་པ་བཞིན་དུ། ཞུ་འགྲེལ་ལས། མཆོད་རྟེན་གྱི་གནས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་
སྟེ༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང། དབང་པོ་དང་སྟོབས་ལྔ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། མཁྱེན་པ་དང། སྟོབས་བཅུ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་

[155B] །ཞེས་དང། རྩ་བར། མཆོད་རྟེན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཙང་ཁང་ཅན་ཉིད་དང། ཀ་བ་ལྟ་བུ་ཉིད་ད། །ནས། འཕགས་པ་ལ་ནི་མཆོད་རྟེན་གྱི་དུས་སྟོན་རིགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ཡོད་དེ། རྩ་བར་
སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཟད་པར་གྱི་མཚན་མ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནས་ཁང་གི་རྩིག་བ་དག་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་གྲུབ་སྟེ། རབ་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་གནས་ཁང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྒོར་བདེན་བཞི་སྒོམ་པའི་
མཚན་མ་བྲི་བར་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བྲི་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྡུག་བདེན་ཀྱི་དང། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་དང། འགོག་བདེན་གྱི་དང། ལམ་བདེན་གྱི་མཚན་མ་བྲི་ཚུལ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཡོད་དེ། མི་རྟག་པའི་སྲིན་པོའི་ལྟོ་བར་རམ། བང་བར་སྲིད་པའི་འཁོར་
ལོ་རིམ་བ་གསུམ་པའི་རིམ་པ་གཉིས་པ་ལ་ཆ་ལྔར་བྱས་པའི་སྟེང་དུ་ལྷ་མི་གཉིས་འོག་མ་གསུམ་ལ་ངན་སོང་གསུམ་བྲིས། མིའི་གནས་སུ་གླིང་བཞི་སྲིད་པ་བར་མ་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེ་བ་ཡང་འབྲི་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སྒོ་ཁང་དུ་འཁོར་པའི་འཁོར་ལོའོ། །ཆ་ལྔ་པར་
བྱའོ༑ སྟེང་དུ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སོ། །གླིང་བཞི་བདག་གོ་།རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་ཐོ་ཆུན་གྱི་འཁྱུད་མོ་བཞིན་དུ་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བར་ཀུན་འབྱུང་གི་གཙོ་བོ་འདོད་ཆགས་ཕུག་རོན་དང་ཞེ་སྡང་
སྤྲུལ་གཉིས་ཀྱི་མཇུག་མ་གཏི་མུག་ཕག་གིས་ཟ་བར་བྲིས་པས་དུག་གསུམ་གཙོ་བོ་དེ་ཡང་མ་རིག་པ་གཙོ་ཆེ་བར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དབུས་སུ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དག་ཕུག་རོན་དང་སྦྲུལ་དང་ཕག་གི་རྣམ་པར་རོ། །སྔ་མ་དེ་གཏི་གམུག་གིས་ཟ་བར་རོ།།
[156A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དུག་གསུམ་དེའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་འཁོར་ཚུལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡོད་དེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། མ་རིག་པ་བུད་མེད་མ་འདྲེས་པ་སོགས་བྲི་བར་བཤད་རྣམ་འབྱེད་འགྲེལ་
པར་བྱེ་བྲག་བཤད་མཚོ་དྲངས་པ་ལས། མ་རིག་པ་ནི་བུད་མེད་བྲི་བར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་རྫ་མཁན་སྣོད་བྱེད་བའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྤྲེའུ་གཟུགས་སོ། །མིང་དང་གཟུགས་ན་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཡུལ་ཐ་དད་པ་
ལ་ཆགས་པ་དག་གོ། རེག་པ་ནི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཀྱིས་རེག་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའོ། །ཚོར་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །སྲེད་པ་ནི་བུད་མེད་བུ་འཚོ་བའོ་།ལེན་པ་ནི་བུད་མེད་ལ་མངལ་ན་གནས་པ་འཇུག་པའོ། །སྲིད་པ་ནི་
མངལ་ན་གནས་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བའོ། །རྒ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་རྒས་ཤིང་འཁོག་པའོ། །ཤི་བ་ནི་མི་ཤི་བའི་གཟུགས་སུ་བྲི་བའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་མ་རིག་པ་རྒན་མོ་ལོང་བ་དང་འདུ་བྱེད་རྫ་བྱེད་པ་རྣམ་ཤེས་སྤྲེའུ་མིང་གཟུགས་གྲུ་མཁན་སྐྱེ་མཆེད་གྲོང་སྟོང་སོགས་
བཤད། སྤྲུལ་པའི་གླེགས་བམ་ལྟར་དེང་དུས་ཕྱག་ལེན་གཙོ་བོར་བྱས་སྣང་ངོ། །དེ་སྐད་དུ། རྩ་བར། ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཡོད་དེ། འགོག་བདེན་མཐར་
ཐུག་མྱང་འདས་མཚོན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དཀར་པོ་དྲི་མ་མེད་པ་མུན་པ་སེལ་བའི་འོད་ཅན་མི་རྟག་པའི་སྲིན་པོའི་སྟེང་དུ་ཕྲིས་ཏེ། དེ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་བྲི་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་སྟེང་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། །

[156B] བཞི་པ་ཡོད་དེ། ལམ་བདེན་བསྒོམ་པའི་མཚན་མ་ཐར་པ་དེའི་འོག་ཏུ། བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་དབྱུང་བར་བྱ། འདམ་བུའི་ཁྱིམ་ལ་གླང་ཆེན་བཞིན། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་བྲི་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། འོག་ཏུ་བརྩམ་པར་བྱ་ཞིག་ཞེས་བྱ་བའི་
ཚིགས་བཅད་གཉིས་པོ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་བཞག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་གང་གི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དགེ་འདུན་དང་གང་ཟག་གི་ཆེད་དུ་བྱས་པ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་དེ་སྐྱོང་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རྒྱུན་གྱི་ཚོགས་བསག་ཐབས་
མཆོད་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོང་ཚུལ་དང། ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་རླབས་ཆེན་སོགས་པ་དུས་སྟོན་གྱི་སྒོ་ནས་སྐྱོང་ཚུལ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་འཆད་པར། རྩ་བར། ཁང་སྐྱོང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་ཕྱག་དར་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་དང་འོག་ཆུ་ཡང་རྩ་
བར༑ རྒྱལ་མཚན་དག་གཟུག་གོ། དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །སེང་གེའི་རྒྱལ་མཚན་དང། ཆུ་སྲིན་གྱི་རྒྱལ་མཚན་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་དང། ཁྱུ་མཆོག་གི་རྒྱལ་མཚན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། རིན་པོ་ཆེ་ལས་བྱས་པའི་ཕྲེང་བ་དབུལ་ལོ། །སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྐུ་བལྟམས་དུས། གཙུག་ཕུད་བཞག་དུས། དབུ་སྐྲ་བཅད་དུས། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་དག་ཏུ་དུས་སྟོན་བྱེད་པའི་རྣ་རྒྱན་དང་རྐང་རྒྱན་མིན་པའི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་ཏེ། ལྷ་མི་དྲི་ཟ་སོགས་ཀྱི་ཆ་བྱང་གླུ་གར་སོ་སོར་བྱེད་ཅིང་
རྔ་བོ་ཆེ་རྔ་བ་ཊ་ཧ་སོགས་ཀྱི་རོལ་མོ་དང་ཁྱོགས་སམ་ཁང་བཟང་དུ་སྐུ་གཟུགས་གདུགས་དུ་མ་རྒྱལ་མཚན་དུ་མས་བརྒྱན་ཏེ་གྲོང་སོ་སོར་འཁྱེར་བར་བྱེད་པས་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་

[157A]༄༅། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་བྱའོ། །དེ་ལ་དུས་སྟོན་བྱའོ། །བལྟམས་པ་དང་གཙུག་ཕུད་དང་དབུ་སྐྲ་དང་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་སྟོན་དག་ཀྱང་ངོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་རོལ་མོ་བྱེད་པ་དག་གིས་རོལ་མོ་བྱ་བ་དང། བཀུར་སྟི་ཆེན་པོ་གཞན་
ཡང་བཟང་ངོ། །ཞེས་དང། མགོན་པོ་ཞི་བ་ལྷས། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྨན་གཅིག་བུ། །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གནས། །བསྟན་པ་རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་དང། །བཅས་ཏེ་ཡུན་རིང་གནས་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །སྨྲས་པ། རྒྱ་མཚོ་བཞི་ལས་
ཆུ་འཛིན་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དམ། །མ་དྲོས་མཚོ་ལས་འཛམ་གླིང་ཀླུང་རྣམས་འབྱུང་བ་བཞིན། །ཟླ་མེད་སྲིད་ཞིའི་བླ་མ་ཤཱཀྱ་སེང་གེའི་བསྟན། །སྲིད་ཞིའི་ཆུ་འཛིན་གླུང་གི་རྒྱུད་དེར་ད་གདོད་འཚལ། །བརྒྱད་ཁྲིའི་ཉེར་འཚེ་བཅོམ་དང་མ་ལུས་ཆོས་མཁྱེད་
ཆོས་སྐུའི་རྒྱ་མཚོའི་རླབས། །གང་འདུལ་འཕྲིན་ལས་སྣ་ཚོགས་རིན་ཆེན་ཕང་ཕུང་འགྲོ་བསོད་གླིང་དུ་འཕྱུར། །ཐེག་གསུམ་འཕགས་ཚོགས་དོན་མཐུན་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུར་ཞུགས་ལམ་ཀུན་།ལེགས་བགྲོད་སྐྱེ་རྒུའི་བནྡྷུ་ཐུབ་དབང་རིན་ཆེན་གླིང་དེར་མགོས་ཕྱག་
འཚལ། །ཆོས་འདུལ་བལྟས་ན་མཛེས་ལ་སྤྱད་ནར་བཞིའི་ཆོས། །སྤེལ་བཤད་མཁན་བརྒྱུད་ཀུན་དང་སྟོན་མཆོག་ཞལ་བཞད་དུད། །ལེགས་གཏད་གནས་འཁོར་ལུང་བསྟན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་ཞབས། །ཡབ་སྲས་སྐྱེས་རབས་ཉིན་བྱེད་ཕྲེང་བ་སྙིང་
དབུས་བཞུགས། རང་བཞིན་སྐྱེ་འཕགས་དགེ་ཚོགས་ཀུན་འདུས་མཐུས་།ཆོས་འདི་ལྷུན་པོ་གླིང་བཞི་རྒྱ་མཚོ་བཅས། །ལྷ་དང་མི་ཡིས་རོལ་དང་བརྟེན་གྱི་བར། །ཉི་ཟླ་བཞིན་དུ་སྡེ་བཞིའི་ལུང་གསལ་ཤོག། མཁའ་ཁྱབ་རྡུལ་བྲལ་སྐུ་ཅན་རྒྱལ་རྣམས་དང། །སྒྲིབ་

[157B] །ཐེག་གསུམ་འཕགས་ཚོགས་ལྷ་དང་ཆོས་བསྲུང་མཐུས། །ལེགས་བཤད་འདིས་ཀྱང་སྐྱེ་རྒུའི་རེ་སྐོང་ཤོག། །།ཅེས་འདུལ་བའི་དཀའ་གནས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་འཁྲུལ་སྤོང་བློ་གསལ་མགུལ་རྒྱན་ཙིནྡ་མ་ཎིའི་ཕྲེང་མཛེས་སྐལ་
བཟང་རེ་བ་ཀུན་སྐོང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། མང་ཐོས་དང་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ལ་དེ་བསྔོན་པ་ལྟ་བུའི་གསེར་ཁང་ཆོས་རྗེ་གུ་ཎ་མ་ཏི་དང། སྔགས་རམ་པ་དཔལ་འབར་གཉིས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཁ་བཏགས་སྟེང་ཁེབས་དང་བཅས་ཆོས་གྲྭ་ནས་ཆབ་ཤོག་སྙན་ཚིག་བརྗོད་འོས་འབྲེལ་བཅས་
བསྐུལ་ཞིང། མཁས་མང་བློ་གསལ་གླིང་གི་གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་སོགས་དང་གསེར་གྱི་རྟགས་བརྒྱད་ཀྱིས་སྤྲས་པའི་གཅོད་ལྡན་ཡུག་བཅས་བསྐུལ་བས། ང་ལུས་ཀྱིས་མི་ལྕོགས་ཞེས་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང། སླང་ནས་ཀྱང་གྲྭ་
ཚང་གི་གཉེར་བ་དང་དགེ་རྒན་རྣམས་དང། གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བའི་ཕོ་ཁང་དཔོན་སློབ་བསོད་ནམས་མཆོག་གྲུབ་སོགས་དང་དགེ་འདུན་ཚང་མས་མཎྜལ་བཅས་ལན་གཉིས་བསྐུལ་བའི་དོར་འབྲི་བར་བརྩམས་པ་ན། ལྷག་བསམ་དང་མཁྱེན་
རབ་ལྷུན་པོར་གྲུབ་པ་བདེ་ཐང་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་ཚངས་དབྱངས་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཨེར་ཏེ་ནི་པཎྚི་ཏ་ཧོ་ཐེག་ཐུས་ཀྱང་མ་རིག་གཉིད་སངས་སོགས་ཀྱི་སྐྱེས་དང་བཅས་པ་སྐུལ་བས་རྔ་དང་རྔ་ཡོག་བཞིན་དུ་འདུལ་བ་ལུང་སྡེ་བཞི་དགོངས་འགྲེལ་དང་
བཅས་བོད་དུ་འགྱུར་བ་ཀུན་སོགས་སྔ་སོར་ནས་རྒྱུས་ཡོད་ཀྱང། བོད་ཡིག་རིས་དོགས་གཅོད་དགོས་ངེས་ལ་དཔྱད་ཚུལ་ངེས་འདྲོ་བ་དང་གཞན་དགག་པའི་སྤྲོས་པ་བསྡུས་ཏེ་དཀའ་གནད་རྣམས་ལ་ལུང་རིགས་གསལ་བས་བརྒྱན་ཏེ། མེ་མཁའ་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདས་ལོ་རབ་

[158A][DD1]
༄༅། །བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་སྟེང་ནས་ལོ་ལྔ་འདས་ཤིང་དྲུག་པ་ཤིང་སྤྲེའི་ལོ་ནག་བ་ཟླ་བའི་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བ་བཟང་པོ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང་པོའི་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་དུས་སུ། རྒྱན་དྲུག་ལྟ་བུའི་མཁས་གྲུབ་བྱེ་བའི་འབྱུང་གནས་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གི་བླ་བྲང་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་མཛོད་རབ་གསལ་ཡིད་དགའ་ཆོས་
འཛིན་དུ། སྡེ་སྣོད་གྲུབ་མཐའ་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེས་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་བ་ནི་རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་གྱི་ཡིག་རིས་དུ་མ་ཤེས་པ་དཀའ་ཆེན་བཅུ་ཕྲག་
སྨྲ་བ་སོག་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་གིས་སུག་བྲིས་བགྱིས་པ་འདིས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ཕྱོགས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག། །།མངྒ་ལཾ།། །།
[DD2]