
[001A]༄༅། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་ཊཱིཀ་བཞུགས་སོ། །

[001B] །ཐུབ་པའི་གསུང་རབ་རིན་ཆེན་སྒྲོན། །བསྲེགས་བཅད་བདར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །དྲི་མེད་རིགས་པས་གསལ་མཛད་པ། །རྗེ་བཙུན་བླ་མ་རྣམས་ལ་འདུད། །གསུང་རབ་
དགོངས་པ་འགྲེལ་པའི་སྐྱེས་བུ་མཆོག་བློ་གྲོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཉེས་ཀུན་དྲུངས་ཕུང་ནས། །བཟང་པོའི་སྤངས་རྟོགས་ཡོན་ཏན་རབ་རྫོགས་ཤིང། །གྲགས་པའི་འོད་ཟེར་ས་གསུམ་ལྷམ་མེར་གསལ། །
ཐུགས་རྗེའི་དཔལ་གྱིས་འགྲོ་ཀུན་བུ་བཞིན་གཟིགས། །བཤས་གཉེན་བཟང་པོའི་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་འདུད། །ལྷ་མིའི་འདྲེན་མཆོག་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ཡི། །རྒྱལ་ཚབ་དབང་བསྐུར་རྒྱལ་སྲས་མི་ཕམ་དང། །
རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཁྱེན་རབ་གཅིག་བསྡུས་པ། །རྒྱལ་སྲས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དྲང་བ་དང་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཡི། །དགོངས་པ་རྫོགས་པར་འགྲོལ་བར་རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་པ། །

[002A]༄༅། །ཐོགས་མེད་ཅེས་ནི་ས་གསུམ་འདི་ན་རབ་གགས་པས། །གཞུང་མཆོག་ཚིག་དོན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་རྣམ་ཕྱེ་ཡང། །རང་གཞན་གྲུབ་མཐའ་འབྱེད་པའི་མཐུ་མེད་པར། །གཟུ་ལུམས་
རང་དགར་འཇུག་པའི་སྤྱི་རྡོལ་གྱིས། །གཞན་སྡེའི་ལུགས་ལ་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ལུགས་འདི་ཉམས་པར་བྱས། །གསུང་རབ་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ། །དམ་ཆོས་
ལོག་པར་འཆད་པའི་ཉེས་པ་ལྕི། །བཤེས་གཉེན་བཟང་པོའང་རྙེད་པར་རབ་དཀའ་ན། །དཔྱོད་ལྔན་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་བྱོས། །ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དམ་ཆོས་བདུད་རྩིའི་རོ། །གང་ཞིག་མྱངས་པས་
འཆི་མེད་གནས་སྟེར་བ། །འཁོར་ལོ་བར་མཐའི་གསུང་གི་གཅིས་པའི་དོན། །རྗེ་བཙུན་བླ་མའི་གསུང་བཞིན་བཤད་པར་བྱ། །དེ་ལ་འདིར་འོ་སྐོལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང། རྙེད་ན་དོན་ཤིན་

[002B]
ལགས་པར་མ་ཚུགས་པར་ཚེ་འདི་ཙམ་གྱི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འབད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྤུན་པ་འཕྱར་བ་དང་འདྲ་ཞིང། དུད་འགྲོའི་ཀུན་སྤྱོད་ལས་མ་འདས་པར་ཤེས་པར་བྱས་ལ་དལ་འབྱོར་
ལ་སྙིང་པོ་ལེགས་པར་ལེན་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཚད་མར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་
ལུང་དང་རིགས་པའི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་དེ་དག་གི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ། བསླབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལས་
རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་གཞན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྔོན་རྒྱལ་བ་དུ་མ་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་ཤིང། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་

[003A]༄༅། །བསྐྱེད་པ། ད་ལྟར་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མགོན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུ་གཞན་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པ། ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པའི་
ཁུར་བཞེས་པའི་སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་གྲུབ་ཅིང། དྲང་ངེས་ཀྱི་མདོ་སྡེའི་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་འགྲེལ་པར་ལུང་བསྟན་པ་དེས། ཕྱི་རབས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་བལྟ་
བ་ལ་མགྲོན་པོ་ཕྱོགས་བསླད་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏེ། ཚིག་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་ན་དོན་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པར་གཟིགས་ཤིང། རང་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་
གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་མཁྱེན་ནས་ཐུབ་པའི་གསུང་གིས་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་སྤྱན་མངའ་བ་རྒྱལ་ཚབ་དམ་པ་དེ་མཉེས་པར་བྱས་ན་ཅི་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་བོ་སྙམ་དུ་དགོངས་
ནས་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཞུགས་པས་ཞལ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་བརྟེན་ནས་དགའ་ལྡན་དུ་བྱོན་ཏེ་ཆོས་གསན་པས་གསུང་རབ་མཐའ་དག་གི་དགོངས་པ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་རྟོགས་

[003B] འཛམ་བུ་གླིང་པའི་ཕྱི་རབས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཆེད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེས་ཀྱང་གནད་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་འབྱེད་རྣམ་པ་གཉིས་དང། རྒྱན་རྣམ་པ་གཉིས་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་
ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་ལྔའོ། །དེ་ལ་སྤྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལས་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་འབྱེད་པའི་ཚུལ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་སོགས་
དང། དོན་ཟབ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བའི་མདོ་ལས་གསུངས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་སྟོན་པ་ངེས་པའི་དོན་དང། གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་
ཚོགས་ཀྱིས་སྟོན་པ་དྲང་བའི་དོན་དུ་བསྟན་ལ་མདོ་སྡེ་ཕྱི་མས་ནི་ཀུན་བརྟགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང། གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་བསྟན་ནས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་
པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་དང། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་དྲང་དོན་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་ས་ཚིགས་གསལ་བར་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པ་ངེས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །མདོ་སྔ་
མའི་རྗེས་སུ་འབངས་ནས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་འབྱེད་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ལེགས་པར་ཕྱེ་བས་མདོ་གཉིས་པ་དྲང་བའི་དོན་དུ་འབད་པ་མེད་པར་གྲུབ་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ནི། རྣམ་འབྱེད་

[004A]༄༅། །རྣམ་པ་གཉིས་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་རྗེས་སུ་འདྲང་ནས་མདོ་སྡེ་ཕྱི་མའི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ཏོ། །གཙོ་བོར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ལེགས་པར་ཕྱེ་ཞིང་
ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་སྡེ་སྣོད་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡང་འགྲེལ་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་གཞན་དབང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་འཁོར་བ་འགྲུབ་པའི་གཞི་ཆོས་དང། གང་ལ་
དམིགས་ནས་གོམས་པས་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་རྟེན་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་བསྟན་ལ། དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་ནི་གཉིས་སྣང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་གཞིར་བྱས་ནས་མཚན་ཉིད་གསུམ་དུ་ཕྱེ་སྟེ་
ཐེག་པ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པར་མཛད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ནི། གཉིས་སྣང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མ་བཀག་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་སད་པར་བྱེད་པའི་
ཐབས་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་ཉིད་རྟོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་དང། གདུལ་བྱ་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཐབས་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང། གཞུང་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་
ལ་ལྟོས་པའི་དོན་དམ་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་གྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་དོན་དམ་པ་གསལ་བར་མ་མཛད་དོ། །བསྟན་བཅོས་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་དུ་དྲང་ངེས་འབྱེད་

[004B] ཐེག་པ་དམན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཁ་ཅིག་ཏུ་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་
རིགས་ཅན་ཚོགས་ལམ་དུ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་དང། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་ནས་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཡན་ཆད་སྟན་ཅིག་ལ་བགྲོད་པའི་ཚུལ་གསུང་པ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་གསུངས་སོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་
རྒྱན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གསུང་མོད་ཀྱི། བཏན་ལ་དབབ་བྱའི་གཙོ་བོ་ནི། རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་ངོ་བོ་ངེས་པ་དང། གྲངས་ངེས་པ་དང། གོ་རིམ་ངེས་པ་མདོ་རྒྱས་
འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་སྦས་དོན་ཁོང་ན་གནས་པ་གསལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ལ་གོམས་པས་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དུས་ཕྱིས་བསྟན་
པར་བྱ་ཞིང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དབང་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་དང་པོ་ཉིད་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་ངེས་པར་རྟོགས་དགོས་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་
པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པས་སྟོང་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྨྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་མདོ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོས་ཁྱད་པར་མེད་པར་གསལ་བར་སྟོན་ལ། དེ་ཉིད་བསྟན་

[005A]༄༅། །བཅོས་འདིར་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་སློབ་དཔོན་གྱིས་དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་སུ། གང་ཡང་དག་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་
དེ་དག་ལ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་མེད་དོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། དེ་དག་གིས་འཁོར་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཚམས་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་འཆད་པ་ན་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་
སེགེ་བཟང་པོས་འགྲེལ་ཆེན་དུ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ལ་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང། ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ཞེས་དེ་གཉིས་ཀྱི་འཆད་ཚུལ་སོ་སོར་མཛད་པའི་དགོངས་པ་ཡང་
རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བའི་རིགས་ཅན་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཆེད་དུ་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་སྟོན་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་བར་བཞེད་པ་ཡིན་གྱི། སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་རྣམ་རིག་པར་སྟོན་པར་མི་བསམ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་
འདིའི་འགྲེལ་པར་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབས་ཤིང། སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་ཤིན་ཏུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལས་ལོགས་སུ་
བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་འཆད་པ་ལ་དོན་བཞི་སྟེ། མཚན་གྱི་དོན་དང། འགྱུར་གྱི་ཕྱག་དང། གཞུང་གི་དོན་དང། མཇུག་

[005B] །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚན་བསྒྱུར་བ་དང། མཚན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བསྟན་བཅོས་འདིའི་མཚན་རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཧཱ་ཞེས་པ་ནི་བོད་སྐད་དུ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་དང། ཡན་ནི་ཐེག་པ་དང། ཨ་ནུད་ཏ་ར་འམ་ཨུ་ཏཏར་ནི་བླ་
མ་དང་ཏནུ་ནི་རྒྱུད་དང་ཤཱ་སྟྲ་ནི་བསྟན་བཅོས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་འདིས་བགྲོད་པར་བྱེད་པ་རྒྱུའི་ཐེག་པ་དང། འདིར་བགྲོད་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུའི་ཐེག་པའོ། །དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་དམིགས་པས་དམིགས་པ་ཆེ་བ་ལ་
སོགས་པའི་ཆེན་པོ་བདུན་དང་ལྡན་པས་ཆེན་པོའོ། །རྒྱུད་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པས་ཏེ། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་སེམས་སྦྱོང་བྱེད་སྟོན་པའི་གཙུག་ལག་སྟེ། བླ་མ་ནི་ཕྱི་མའི་དོན་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཙུག་ལག་ཕྱི་མ་ཡིན་ལ། དེའི་
དགོངས་པ་འགྲེལ་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི། ཤཱ་སྟྲ་ཞེས་པ་ལ་ཤཱ་ས་འཆོས་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཏྲ་ཡ་སྐྱོབ་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཡི་གེ་བསྣན་པའི་ངེས་ཚིག་གི་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དོན་བསྡུས་ན། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་
འཆོས་ཤིང་ངན་སོང་དང་སྲིད་པ་ཙམ་གྱི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུས་སེམས་དཔའི་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་འདོད་དོན་དུ་མ་
འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ལོ་ཙྪ་བས་བཀོད་པའོ། །ལམ་གྱི་རིམ་པ་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྐྱབས་འགྲོ་སྟོན་པ་ཡིན་པས་འཆད་པ་སོགས་ཀུན་གྱི་ཚེ་དོན་དེ་ཉིད་དྲན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། བཤད་པ་ཉེ་བར་དགོད་པ་དང་

[006A]༄༅། །བཤད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡན་ལག་གོ་དང་པོ་ལ་གཉིས། ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང། ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང། མདོ་ལས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དང། གོ་
རིམ་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་དོན་དང། ཡན་ལག་གི་དོན་ཏོ། དང་པོ་ལ་གསུམ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་གནས་བདུན་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་དང། གྲངས་ངེས་པ་དང། དོགས་པ་བཅད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་དག་ཀྱང་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་པ་
གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་ནི། སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། ཀུན་རྫོབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ། །དོན་དམ་པའི་ཆོས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་
རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་པ་དང། ལམ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་དང། ཀུན་རྫོབ་པ་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དོན་དམ་པའི་དགེ་འདུན་ནི་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། ཀུན་རྫོབ་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འཕགས་པའི་ཚོགས་སོ། །
དོན་དམ་པའི་ཁམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཀུན་རྫོབ་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་
རུང་གི་ནུས་པའི་ཆའོ། །དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཀུན་རྫོབ་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ནི་འབྱོར་པའི་གནས། དམ་པའི་དོན་གྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་དང་

[006B] གཉིས་ཀ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང་མཚུངས་མོད་ཀྱི། རང་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་འགྱུར་དང་གཞིན་རྒྱུད་ལ་གྲུབ་ཟིན་གྱི་རྣམ་གཞག་ཐ་དད་པ་ཙམ་མོ། །ཡོན་ཏན་དོན་དམ་པ་ནི། སྟོབས་སོགས་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་རྩ་
གཉིས་དང། ཀུན་རྫོབ་པ་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །འཕྲིན་ལས་དོན་དམ་པ་ནི། བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ཀུན་རྫོབ་པ་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བདུན་པོ་ལས་གྲངས་མང་པ་མི་དགོས་པ་དང་
དེ་ལས་ཉུང་བས་འདུ་མི་ནུས་ཏེ། འདིར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བླ་མ་ལོ་ཙྪ་བ་ཆེན་པོས། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འཁོར་ལོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང། དཀོན་མཆོག་གི་འཁོར་ལོའི་དབང་དུ་བྱས་
པའི་བཤད་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་གཉིས་མཛད་པའི་སྔ་མ་ནི། འོག་ནས་གོ་རིམ་སྟོན་པའི་ཚིག་གི་སྒྲས་ཟིན་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པ་མཛད་པ་ཡིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ནི། འཆད་ཚུལ་ཕྱི་མ་ལྟར་འཐད་པར་སེམས་སོ། །དེ་ལ་
དཀོན་མཆོག་གསུམ་མཐར་ཐུག་པ་ནི། རང་གི་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་དེ་ཙམ་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དེ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་
རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངེས་ཏེ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཁམས་ཏེ་དེ་ལ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་མ་གྱུར་ན། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པ་

[007A]༄༅། །མི་འཐད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཉེར་ལེན་དུ་བཏགས་པར་ཟད་ཀྱི། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བ་ལས་གྱུར་པའི་རིགས་ནི། བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གཉིས་
པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ནི། །གཞན་རྒྱུད་ལ་གྲུབ་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཡོན་ཏན་དང་འཕྲིན་ལས་ཏེ། གང་ཟག་གཞན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལེགས་པར་བསྐོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རྒྱུད་
ཀྱི་དྲི་མ་ཟད་པར་སྦྱོང་ནུས་པས་ཕྱིའི་རྐྱེན་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་དེ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་རགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་དེ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་
པར་ཟད་ཀྱི། གསལ་བའི་དབྱེ་བ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་རྐྱེན་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སོགས་ནི། ཁམས་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་ཁམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
ཡང་རང་རྒྱུད་ལ་མཐར་ཐུག་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་ནི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བསྒོམ་པ་ལས་ཡིན་ལ། ལྟ་བ་ཡང་རྒྱུ་གཉིས་དང་རྐྱེན་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུ་གཉིས་ནི་རང་གི་ཁམས་དང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་
པའོ༑ ༑རྐྱེན་གཉིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྔ་མའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དང། གཞན་གྱི་སྒྲའོ། །གཞན་གྱི་སྒྲ་ཡང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་དཀོན་

[007B] དཀོན་མཆོག་གསུམ་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། རིགས་ཅན་གསུམ་ག་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཆེད་དུ་དེ་གསུམ་ལ་ལྟོས་པའི་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་ཀྱི་མིང་ཐ་དད་པས་བསྟན་ཏེ། ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲའི་ཡུལ་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དང། རྟེན་འབྲེལ་རྟོགས་པས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
རིགས་ཅན་དང། སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་ཚེ་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཐོབ་པའི་སློབ་མ་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཆེད་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་སུ་
རྣམ་པར་བཞག་གོ་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འདིར་བཤད་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་བཅོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཉིད་དགོས་སུ་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། འདིར་བསྟན་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་དེ་ཡིན་ལ་དེ་ཐོབ་པའི་ཉེ་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་
ས་བརྒྱད་པར་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་བཏགས་པ་བ་དང། ས་དགུ་པར་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང། ས་བཅུ་པར་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་བསྟན་ལ། རིང་བའི་རྒྱུ་ནི་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སོགས་སོ། །རྒྱུ་སྐྱབས་

[008A]༄༅། །འགྲོའི་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་འདིར་བསྟན་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཐེག་པ་དམན་པའི་སྐྱབས་ཡིན་ཡང་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
བྱང་ཆུབ་ནི་འདིར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པས་སྐྱོན་མེད་ལ། ཆོས་དེང་དགེ་འདུན་མིང་མཐུན་པ་ཙམ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རིམ་གྱིས་བཀྲི་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །དོན་བསྡུས་ན་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་དཀོན་མཆོག་ནི་
ས་དང་པོ་ཡིན་ཆད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང། ས་དང་པོ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་དཀོན་མཆོག་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བར་ཐལ་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། འོག་ཏུ་འཆད་པར་
འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ལ། ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་དང། གྲངས་བདུན་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྐུ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་
དཀོན་མཆོག་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འཕགས་པའི་ཚོགས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱིས་ནི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ལ། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་
ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་རུང་གི་ནུས་པས་བསྡུས་པའི་ཁམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དང་གནས་གྱུར་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་

[008B] །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་དོན་བདུན་གྱི་ཐ་མ་སྟེ་བཞི་པོ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གཞན་རྒྱུད་ལ་གྲུབ་ཟིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་
ལ་སོགས་པ་གསུམ་རང་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་འོག་ནས་གོ་རིམ་གྱི་ཆ་བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ན་ཅུང་ཟད་སྦྱར་དུ་རུང་བ་ཙམ་མོ། །གཉིག་ལྟར་ཡང་ཁམས་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་འབའ་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་
མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུར་བྱེད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་སུ་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་མ་ཤེས་པའི་བབ་ཅོལ་ཡིན་ཏེ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །སྟེ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་སྟེ་གྲངས་བདུན་དུ་འདུས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་
འདིའི་བརྗོད་པའི་གནས་འཆད་པ་ཀུན་གྱི་ལུས་ནི་མདོར་བསླུས་ན་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམ་པ་བདུན་དུ་འདུས་ལ་རྗོད་བྱེད་བསྟན་བཅོས་ཀུན་གྱི་ལུས་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་རྟོགས་པའི་དོན་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡི་ནི་གནས་བདུན་པོ་འདི་དག་ཏུ་འདུས་པར་རིག་
པར་བྱ་བ་དགག་ཡང་ན་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་འདིར་གནས་བདུན་ལུང་དང་སྦྱར་བའི་ལུང་དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་ན་བདུན་པོ་དེ་དག་ཏུ་འདུས་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་
དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང་དེའི་གནས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། སྒྲ་འཇུག་པའི་གཞི་ངོས་བཟུང་བ་དང། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། བསྟན་པ་དང། བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །

[009A]༄༅། །དང་པོ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམ་པ་བདུན་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང། དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཡི་གེའི་ཚོགས་ནི་དེའི་གནས་ཏེ་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་
སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེའི་གནས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམ་པ་བདུན་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་སྒྲ་རྟོག་གིས་རྟོགས་ཚུལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྐྱང་པ་མ་ཡིན་གྱི་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པའོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་དོན་བདུན་ག་དོན་དམ་པའི་བདེན་པས་ཁྱད་
པར་དུ་བྱས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་ནི་འཕགས་པའི་དོན་དམ་འཇལ་བའི་མཉམ་གཞག་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཞན་ཡང་སོ་སོ་
རང་གི་རིག་པར་བྱ་བའོ། །རང་མཚན་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་སྒྲས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་གཉིས་མི་འདྲ་སྟེ། སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་རང་མཚན་གྱི་རང་བཞིན་ལམ་ཞུགས་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་རྟོགས་ཚུལ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། ཆོས་ཉིད་སྒྲ་རྟོག་གིས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱས་ཀྱང་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གིས་རྟོགས་པ་ལྟར་མི་ནུས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱ་མི་

[009B] དེ་ནི་དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཁས་བླངས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ལུགས་ངན་པ་ཡིན་པས་དོར་བར་བྱའོ། །གཏན་ཚིགས་སྔ་
མ་བསྒྲུབ་པ་ནི། དེར་ཐལ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་རྟོགས་ཚུལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕིགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་གིས་ཕིགས་པར་དཀའ་བ་གི་ནུས་པར་དགོངས་ནས་དངོས་
སུ་མ་སྤྲོས་སོ། །ཤེས་རབ་དེ་གསུམ་གྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པ་ལས་མ་འངས་ལ་རྟོགས་ཚུལ་རྫོགས་པ་ན་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པའོ། །དོན་རྣམ་པ་བདུན་པོ་དེ་བརྗོད་པའི་ཡི་གེ་
གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཞེས་བརྗོད་དེ། དོན་དེ་དག་ཐོག་མར་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དང། དོན་དེ་ཐོབ་ཅིང་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་གཞི་ཡིན་པས་དོན་དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཐལ། དོན་རྣམ་པ་བདུན་པོ་
དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་གོ་འཕང་དེ་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་བརྗོད་བྱར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནའི་ཕྱིར། སྔ་མ་ཁ་ཅིག་གིས་འདིར་དོན་དེ་དག་བརྗོད་པར་བཤད་པ་དང། གོང་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བཤད་པའི་འགལ་སྤོང་དུ་བྱས་ནས་དོན་དམ་པའི་
བདེན་པ་སྒྲས་བརྗོད་དུ་མེད་ཀྱང་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་བརྗོད་བྱེད་པ་ལ་འཆད་པ་ལ་ནི་མི་འཆམ་སྟེ། དོན་དམ་བདེན་པ་དང་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སྒས་བརྗོད་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་

[010A]༄༅། །རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དོན་རྣམ་པ་བདུན་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་དོན་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མར་དོན་དེ་དག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་
སྐྱེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་སྐྱེ་ཞིང་ལམ་དེ་དག་བརྗོད་བྱར་ཡང་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །གསུམ་པ་ནི། དོན་རྣམ་པ་བདུན་དང་དེ་སྟོན་པའི་ཡི་གེ་དག་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང་དེའི་གནས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་
སྔར་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་ཚུལ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕིགས་པར་དཀའ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དོན་དེ་དག་བརྗོད་བྱར་བྱས་ནས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྟེན་གྱི་དོན་གྱིས་སོ། །
གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་དོན་ནི་གང་ཡིན་ཡི་གེ་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམ་པ་བདུན་ནི་དོན་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཞེས་པ་ནས་འདི་ནི་དོན་ཅེས་བྱའི་ཞེས་པའོ། །
མིང་ཚིག་བསྡུས་པའི་ཡི་གེ་གང་དག་གིས་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམ་པ་བདུན་པོ་འདི་དག་བརྗོད་བྱར་སྟོན་པར་བྱེད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་ནི་འདིར་ཡི་གེ་ཞེས་བྱའོ། །མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་
ཡ་གྱལ་གྱི་ཡི་གེ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི་དོན་རྣམ་པ་བདུན་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་འདིར་ཡི་གེ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྡོ་རྗེའི་གནས་བསྟན་པ་ཞེས་སོ། །གཉིས་

[010B] དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལུང་དང་སྦྱར་བ་དང། ལྷག་མ་བཞི་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཀུན་དགའ་བོ་དོན་དམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་བློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བལ་པ་ནི་
མིག་གི་ཤེས་པ་སོགས་ལ་བསྟན་དུ་མེད་པ་སྟེ་དེ་ནི་མིག་གིས་བལྟ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཡང་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྒྲ་རྟོག་གིས་རྟོགས་ཚུལ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་
པ་སྡེ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ནི་རྣ་བས་མཉན་པར་མི་ནུས་མི་ནུས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དོན་དམ་པའི་དགེ་འདུན་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྟེ་དོན་དམ་པ་སྟེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་སེམས་ཀྱིས་
མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟོད་པ་བྱེད་པའི་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་རྡོ་རྗེའི་ཞེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ན་སངས་རྒྱས་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང། ཆོས་མཉན་པར་བྱ་བ་དང། དགེ་འདུན་བསྙེན་བཀུར་པའི་ཞིང་དུ་གྲགས་
ཤིང། དེ་ལྟར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་གཅད་བྱ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ་སོར་བཤད་ཀྱི་གསུམ་ག་ཡང་དོན་དམ་པར་བལྟ་བྱ་སོགས་སུ་མ་གྲུབ་པར་འདྲའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་
ཀུན་རྫོབ་པ་ཡང་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་མ་བྱས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་འདུས་མ་བྱས་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་

[011A]༄༅། །རྟོགས་པས་བཞག་སྟེ། དེ་ཐབས་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་གིས་ཟིན་པའི་དབང་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང། ཐེག་པ་དམན་པའི་དག་འདུན་དང་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པར་བཞག་དགོས་
པས་སོ༑ ༑འགྲེལ་པ་འདིར་ཉན་རང་ལ་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཁམས་ལུང་དང་སྦྱར་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སོགས་གསུམ་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྟག་
ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉག་གཅིག་གི་ཡུལ་དུ་བསྟན་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་གྱི་གཏན་དུ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང། དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་ནི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཏེ་བདེན་པའི་སྤྲོས་པ་ཡོད་ན་དམིགས་སུ་རུང་བ་ལས། བདེན་པའི་སྤྲོས་པ་འགའ་ཡང་མ་མཐོང་ཞིང་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་ཡང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་
འཆད་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་དོན་འདི་ནི་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པས་ཕྱིས་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའམ། རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་རྟོགས་
ཀྱང། དད་པས་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་ལྟོས་པའམ། མི་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གཉིས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རེ་ཤིག་ཅེས་སོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་

[011B] ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའམ། བལྟ་བའམ། བརྟག་པར་མི་ནུས་ན། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་
གིས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་དེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་བལྟ་མི་ནུས་ན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་འཆད་པ་
ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་རང་གི་ཤེས་རབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་མ་རྟོགས་པར་གསལ་ལོ། །དེས་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་དམ་
པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་མོད་ཀྱི། དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ནས་བསྟན་པ་ལྟར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་སྤྲོས་པ་གཅོད་པའི་རིགས་པའི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་བྱེད་ཅིང། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་
དབང་པོ་རྣོན་པོ་ལྟར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱི་ཤེས་རབ་གོང་ནས་གོང་དུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་མི་ནུས་པས་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བལྟ་བ་སོགས་མི་ནུས་པའི་དོན་ཏོ། འོ་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་
རྣམས་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་མི་ནུས་སམ་སྙམ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དོན་དམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་འཕགས་

[012A]༄༅། །པ་རྣམས་ཀྱིས་དང་བས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བ་ལ་ལྟོས་ན་དབང་པོ་རྟུལ་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། ཉན་རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་པ་དང་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་ཡིད་ཆེས་པ་ཙམ་ལ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དབྱད་མི་བཟོད་དེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཚད་མས་མ་རྟོགས་ན་དད་པས་རྟོགས་པར་འགལ་ལ། ཚད་མས་རྟོགས་ན་ནི། སྤྱིར་སྟོང་
པ་ཉིད་ལ་དད་པ་ཙམ་གྱི་དོན་དུ་བཤད་མི་དགོས་སོ། །བསྟན་བཅོས་འདི་རྩ་འགྲེལ་དུ་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་དང། ཉན་རང་འཕགས་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི་
ཤཱ་རིའི་བུ་དོན་དམ་པ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དྲི་མས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དྲི་མ་ཅི་
རིགས་པ་སྤངས་ཤིང། ཅུང་ཟད་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དབེན་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་
ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །ཞེས་རྡོ་རྗེའི་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་བུ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བསྙད་ལ། དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དབེན་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ་

[012B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་ཐལ། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པར་ཐལ། དྲི་མས་དབེན་པ་ན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་རིགས་
པ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་འགྱུར་རོ། །ཚིག་བླ་དྭགས་ནི། སྒྲ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། དོན་རྣམ་གྲངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གླང་པོ་ལ་ལག་ལྡན་གྱི་སྒྲ་ཡོད་ཀྱང། ལག་ལྡན་ལ་གླང་པོས་མ་ཁྱབ་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་སྔ་མ་གཉིས་ཕན་
ཚུན་དུ་ཁྱབ་ཀྱང་ཕྱི་མ་ལ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྔ་མ་གཉིས་ནི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་དང། སེམས་ཅན་འབའ་ཞིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་རྩ་འགྲེལ་ཀུན་གྱིས་བསྟན་གྱི། དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དབེན་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་སྟོན་པའི་ཚིག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོའི་ཚིག་གསུམ་པོ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མིང་ཐོབ་པར་བསྟན་པ་ནི། མ་དག་མ་
དག་དག་པ་དང། ཞེས་སོགས་ལས་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གདོད་མ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོད་པར་འདོད་པ་ནི། མུ་སྟེགས་དབང་ཕྱུག་པ་རྟག་པ་རང་བྱུང་གི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁས་
ལེན་པ་དང་མིང་མི་མཐུན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་སྣོད་ཐམས་ཅད་གཞལ་ཡས་ཁང་དང། བཅུད་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་འཆང་དུ་གདོད་མ་ནས་རྫོགས་ཟིན་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཞེས་འདོད་པ་ཡང་དབང་ཕྱུག་

[013A]༄༅། །རང་བྱུང་གི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེས་པའི་མི་རྟག་པར་འདོད་པ་དང་མིང་མི་མཐུན་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་དཔྱོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འདྲང་བར་བྱ་ཡི། ཚིག་
ལ་འཆེལ་བར་མི་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ལ་བློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་ཀྱང་ཟད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་
སོ༑ ༑གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་མྱང་འདས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་
ཚིག་བླ་དྭགས་སོ་ཞེས་རྡོ་རྗེའི་ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་ལུང་དང་སྦྱར་བ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གགཱི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་
སྟོངས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དག་དང་ནོར་བུའི་འོད་དང་མདོག་ལྟར་རིགས་སོ་སོར་དབྱེར་མེད་པ་དང་ངོ་བོས་བྱས་པའི་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་བྲལ་བ་དང་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། ཡོན་
ཏན་དེ་དག་གཅིག་ཡོད་པར་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་མ་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཅན་ནོ་ཞེས་རྡོ་རྗེའི་ཞེས་སོ། །འཕྲིན་ལས་ལུང་དང་སྦྱར་བ་ནི། འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འབད་རྩོལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བས་གཞན་དོན་མཛད་པའི་

[013B] ཁྱད་པར་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་འདིའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་མཛད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་གདུལ་བྱའི་དུས་ལས་མི་འདའ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་འཇུག་ཅིང་མ་ཚང་བ་མེད་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་མཛད་པ་འདི་ནི་ངོ་བོ་ལ་མི་རྟོག་ཁྱད་པར་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་རྡོ་རྗེའི་ཞེས་སོ། །གནས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་
འོག་ཏུ་རྒྱས་པར་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྔར་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ནས་རྡོ་རྗེའི་གནས་བདུན་པོ་འདི་ནི་སྔར་དྲངས་པ་དང་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་གསུང་རབ་དང། དེ་དག་གི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པའི་བསྟན་བཅོས་
འདིའི་རྒྱས་བཤད་མཐའ་དག་གི་ལུས་སུ་རིགས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་མདོར་བསྡུས་པས་ལུས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བསྟན་པ་གསུང་རབ་དང་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་ཡིན་ལ། དེའི་སྒོ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་
མཚན་གྱི་སྒོ་ཡིན་ལ། དེ་དོན་རྣམ་པ་བདུན་དུ་བསྡུས་པའི་དོན་གྱིས་ན་སྟེ་དེར་བསྡུས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ན་ལུས་སོ། །ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དངོས་ནི། ཚིགས་བཅད་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ལུང་དང་སྦྱར་བ་དང་གོ་རིམ་ངེས་པ་གཉིས་ཀྱང་དེར་
བསྡུས་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པར་སེམས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཅི་དོན་ཚན་བདུན་དུ་བསྡུས་པའི་བསྟན་བཅོས་འདིར་དགར་རམ། འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་

[014A]༄༅། །དོགས་པ་ལ། རང་བཟོའི་ཉེས་པ་སྤང་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་དོན་བདུན་པོ་འདི་དག་འཕགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོར་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་གསུངས་ན། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་
རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་སྟོན་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང་གང་གིས་སྒྲས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཕན་ཚུན་མ་བྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་མ་ཆད་པའི་གོ་རིམ་དང། དེ་ཡང་སྔར་རྩ་ཚིག་ཏུ་བསྟན་
པའི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །མདོའི་ཚིག་གང་གིས་གནས་གང་བསྟན་ཞེ་ན། གླིང་བཞིའི་ལེའུ་ལས་ནི་འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་གནས་གསུམ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྟེ་ནི་ལྷག་མ་འདྲེན་པའོ། །ལྷག་མ་གནས་བཞི་
ནི་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁམས་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དྲུག་ཅུའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ལས་ཁམས་བསྟན་ལ་རྒྱལ་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱད་ཅུའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་གསུམ་
བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དང། ལྷག་མ་བཞི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཚིག་དོན་ཙམ་བཤད་པ་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྡོ་རྗེའི་
གནས་བདུན་པོ་འདི་དག་ལས་རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང། མ་བྲལ་བ་དང་བར་མ་ཆད་པར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་འཕགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་

[014B] དེའི་འོག་ཏུ་གནས་ལྷག་མ་བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ལས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་
གཉིས། རང་གི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལུང་དང་སྦྱར་བ་དང། ཡོན་ཏན་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན་པ་དང། ཞར་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་ངོས་བཟུང་བ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མདོ་དེ་ལས། ཇི་སྐད་དུ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དམིགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་བདེན་པའི་སྤྲོས་བྲལ་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་རྫོགས་པར་ཏེ་མ་ལུས་པར་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་ཟད་པའི་ཚུལ་གྱིས་
ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གང་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལེགས་པར་བསྐོར་བདེའི་ཕྱིར་སློབ་མའི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་མཐའ་ཡས་པ་མངའ་བ་ཞེས་མདོ་ལས་གང་གསུངས་པ་སྟེ། རྩ་བའི་ཚིག་འདི་གསུམ་
གྱིས་ནི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་བསྟན་ལ། དེ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་དག་པས་གསུམ་ལ་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ས་བརྒྱད་པའི་གནས་སྒབས་སུ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཏུ་བཏགས་པ་དང་
ས་དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་ལ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སྟེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྩ་ཚིག་གསུམ་པོ་འདིས་ཉེ་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་བསྟན་པར་འཆད་པ་མི་རིགས་ཏེ། དཀོན་

[015A]༄༅། །མཆོག་གསུམ་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་འབའ་ཞིག་ཏུ་བསྟན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁམས་ལ་སོགས་
པའི་ལྷག་མ་གནས་བཞིས་ནི་འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དང་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་འགྲུབ་པ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིར་ཞར་བྱུང་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་གྱི་སྐབས་སུ་བབ་པ་
འོག་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ཉེ་རྒྱུ་དག་པས་གསུམ་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རིམ་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་དང། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་རང་གི་ཐོབས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་ཤིང་དྲུང་མཆོག་ཏུ་གཤེགས་པ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པ་ན་དབང་བཅུ་ཐོབ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་
སྒྱུར་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ཐོབ་བྱ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་འབྱུང་བ་ལས་བརྒྱད་པའི་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཐོབ་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་པའོ། །མ་འོངས་
པ་ན་རང་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པ་སངས་རྒྱས་པ་དེ་རང་གི་སྲས་འཕགས་པ་བཞིའི་བཞེད་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལེགས་པར་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་

[015B]
པ་དང་ས་དགུ་པ་ཐོབ་ན་དབང་པོ་རྣོ་འབྲིང་རྟུལ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་མི་མངའ་བས་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་མཆོག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་རིགས་འདྲ་སྔ་
མས་ཕྱི་མ་མཚམས་སྦྱོར་བ་འཇོམས་པ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལེགས་པར་བསྐོར་བ་དེ་རང་གིས་ཐོབ་པ་ན་སློབ་མའི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་མཐའ་ཡས་པ་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མཐར་
ཐུག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ན་རང་གིས་ས་བཅུ་པ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེས་བཅུ་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཐོབ་
པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དོན་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སློབ་མའི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་མཐའ་ཡས་པ་མངའ་བ་དེ་ཡང་མདོའི་ཚིག་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་
དང་ཐབས་གཅིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ཐབས་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་མདོའི་གཞུང་འདིས་བསྟན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ནི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[016A]༄༅། །དཔའི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལས་རུང་དུ་གྱུར་ཅིང་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་ཐོབ་པའི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དག་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་
བཞུགས་སོ། །འདིས་སློབ་མའི་ཚོགས་དུལ་བ་མཐའ་ཡས་པ་མངའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་ལ། མངའ་བ་ཞེས་གསུངས་པས་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ལུང་དང་
སྦྱར་བ་དང། ཟབ་པའི་ཡིན་ཏན་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ནས་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི། མདོ་ལས་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ལོ་བཅུ་དྲུག་བཞེས་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྒྱས་པར་
མཁྱེན་ཅིང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་གཟིགས་ཤིང་མཁྱེན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་
བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །

[016B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་མངོན་པར་གྲུབ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པས་
ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བར་བྱེད་པ། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་བསམ་པ་ཚིམས་པར་བྱེད་པ། ལྷའི་གཞལ་མེད་ཁང་མཐའ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཻ་ཌཱུ་རྱ་དཀར་པོའི་གཞི་ཅན། འཛམ་
བུ་གསེར་གྱི་རྩིག་དོགས་དང། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྟེ་བབས་དང་སྒོ་ཁང་དང་ཁ་ཁྱེར་དང་སྟེགས་བུ་དང་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དང་ལྡན་པ། མུ་ཏིག་གི་ངོ་ཤལ་དཔྱངས་ཤིང་གདུགས་དང་བདན་དང་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེང་པ། ལྷའི་དང་གྱི་ལྔ་ལྡི་
དཔྱངས་པ། དེ་ལ་སོགས་ཏེ་བསྔགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་ཐུག་པ་མེད་པ་ཅན། སྟོང་གསུམ་གྱི་ཚད་དང་མཉམ་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ཡང་ཙདན་སྤྲུལ་གྱི་སྙིང་པོས་བྱུགས་པ། དུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་དྲི་དང་ལྡན་པ། ཨ་ཀ་རུ་དམ་
པའི་སྙིང་པོས་བདུགས་པ། ཀླུའི་མུ་ཏིག་དང་རིན་པོ་ཆེའི་ཏོག་གིས་སྤྲས་པ། མེ་ཏོག་སིལ་མ་བཀྲམ་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་དྲང་མཁའ་རྟེན་གྱིས་མཛེས་པར་བྱས་ཏེ། འཁོར་གྱི་ཁྱམས་དེ་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་
ཅན་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་བཀོད་པ་མཛེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་ངོ། །དེར་སེགེའི་ཁྲི་བྱེ་བ་ཕྲག་ཁྲིག་བྱུང་བ་དང། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སའི་སྟེང་ན་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ལ་ཐུག་པའི་བར་རིན་པོ་ཆེའི་ཐེམ་སྐས་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་

[017A]༄༅། །བཞི་སྟོང་བྱུང་ཞིང། དེ་བཞིན་དུ་གླིང་བཞི་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་བསྡུས་པ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱུ་མཆོག་ལ་བརྟེན་ནས་རིན་པོ་ཆེ་
བཀོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་ཤིང་མཁྱེན་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བཞེངས་པར་གྱུར་ཏེ་བཞེངས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་ཤིང་
སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཡང་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྐོར་ཞིང་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་མདུན་དུ་བདར་ཏེ། ལྷ་དང་ཀླུལ་སོགས་པས་མངོན་པར་བསྟོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱ་རྒོང་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་མི་སྡང་
བར་གྱུར་ཅིང། འཁོར་གྱི་ཁྱམས་སུ་གཤེགས་པར་གྱུར་པ་དང། འདོད་ལྷ་རིགས་དྲུག་གི་ལྷས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ལྷའི་མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། ན་བཟའ་དང། རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲིན་དང་བ་རྒྱན་དང། མུ་ཏིག་གི་དོ་ཤལ་གྱི་ཆར་མངོན་པར་ཕབ་ནས་
ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟོད་དེ། ཞམ་འབྲིང་དུ་འབྲངས་པས་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྱམས་སུ་བྱེན་ནས་གདན་ཇི་ལྟར་བཤམས་པ་ལས་བཞུགས་སོ། །གླིང་བཞི་པ་འདི་ཇི་ལྟ་བར་གླིང་བཞི་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་དེའི་ཚེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་རོལ་བཞེས་བྱ་བ་ལ་བསྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཐམས་ཅད་ནས། སྤུའི་ཁུང་བུ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་

[017B] ཤར་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་བཅུར་སྣང་བར་བྱས་ནས། ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་བཅད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་རབ་ཏུ་ཞིའོ། །ཕན་ཚུན་བྱམས་པའི་སེམས་ཐོབ་བོ། །འོད་དེ་
ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྐུལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མང་པོ་བྱུང་ནས། ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་གོ་བར་བྱས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྐུལ་ཞིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བཏགས་བདུད་ཐམས་ཅད་སྤ་བཀོངས་ནས་སླར་ལེག་
སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་ཏོར་དུ་ནུབ་པར་བྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཅུ་རེ་རེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འི་ཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྐོར་ཏེ་འོངས་ནས། ལྷ་རྫས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པའི་
ཆར་ལ་སོགས་པ་ཕབ་སྟེ། ལན་ཁྲི་ཁྲིར་བསྐོར་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མངོན་པར་བསྟོད་དེ། སོ་སོའི་སྟན་ལ་འཁོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་བསྡུས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་བསྡུས་པ་དང། ལྷ་རྫས་ཀྱི་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་བསྒྲུབ་པ་དང་
བསྟོད་པའི་སྤྲིན་གྱིས་ཆར་ཕབ་པས། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ནི། དེའི་རྗེས་ལ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་འདུས་པ་ཆེན་པོ་དེ་མཁྱེན་ནས་
སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་ཕྱུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ལ་ལན་བདུན་དུ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དེའི་སྤྱི་བོར་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེས་བྱང་

[018A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེ་ཏོག་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རེག་མ་ཐག་ཏུ། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱན་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྙམས་པར་ཞུགས་སོ། །ཞུགས་མ་
ཐག་ཏུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྱམས་ཀྱི་དབུས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གདན་སེགེའི་ཁྲི་འཕང་དུ་ཤིང་ཏ་ལ་བྱེ་བ་ཕྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཙམ་དུ་མཐོ་བ། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྲས་པ། རས་བཅོས་བུ་སྣ་ཚོགས་བཏིང་བ། བླ་རེ་ཡིད་དུ་འོང་བ་བྲེས་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེ་ཏོག་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོས་དེ་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདན་སེགེའི་ཁྲི་བསྐལ་པར་བསྔགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྲལ་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མངོན་པར་བསྟོད་ནས། སེགེའི་ཁྲིལ་བཞུགས་པའི་བར་བསྡུས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་གདན་གྱི་བཀོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་འོད་བཀྱེ་བའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྙེས་ནས། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མིང་བསྒྲགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་
ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་བཀོད་པ་ལ་དམིགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དྲབ་མོ་ཐམས་ཅད་དང། སྟོབས་བཅུ་དང། མི་འཇིགས་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཅོམ་

[018B] །ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ནི། དེའི་རྗེས་ལ་དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་སྲོག་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱན་བཀོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང། ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་མཐུས་བདུད་ཀྱི་ལས་དང་བལ་བར་ལུང་བསྟན་པའི་བར་གྱིས་ནི་ཕན་ཚུན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཐུ་བསྟན་པ་དང། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དེར་འདུས་ཤིང་འཁོད་པ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་
དང། བསྟན་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི། རིང་པོར་མི་ཐོགས་
པར་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་

[019A]༄༅། །པ་ལ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ནི། དེའི་རྗེས་ལ་ཡང་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུས་པ་ཆེན་པོ་དེ་གཟིགས་ཏེ། ཨེ་མ་འོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ནི་ཆོས་དོན་
དུ་གཉེར་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་འཛིན་པའོ་ཞེས་པར་མཁྱེན་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཟེར་དབང་བསྐུར་བས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་
དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང། ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པ་མཆོག་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་ཕོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡང་དག་པའི་
ཡོན་ཏན་དོན་དམ་པའི་བསྟོད་པ་བསྟན་པ་དང་བསྟོད་པ་ནི། ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་ཀུན་ནས་འོད་ཟེར་ཅན། །དོན་དམ་མ་ལུས་སྟོན་པ་ཀུན་ནས་སྤྱན། །རང་བྱུང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མཁས། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན། །སྐྱེས་བུ་
ཁྱུ་མཆོག་གིས་ནི་འོད་ཟེར་ཕུང། །ཞལ་ཡང་རྣམ་པར་སྦྱོར་ཞིང་འོད་མཛད་པ། །འདྲེན་པ་དེས་ནི་བདག་གི་ལུས་ལ་ཡང། །ལན་བརྒྱ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་སྤྱི་བོར་ཞི། །མི་ཡི་འདྲེན་པའི་འོད་ཀྱིས་རེག་པས་ན། །གང་དག་བདག་གི་སྔོན་ཐོབ་དྲན་པ་དང་
བློ་གྲོས་སྤོབས་བ་སྣང་བ་དེ་བཞིན་གཟུངས། །རྣམ་པ་སྟོང་དུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་གྱུར། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པ་མཐའ་ཡས་དང། །སྤོབས་པ་བདག་གི་ལུས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས། །སངས་རྒྱས་མཐུ་ཆེན་བསྙེན་པར་དཀའ་བ་ལ། །

[019B] །སངས་རྒྱས་གཞན་ཡང་འགྲོ་ཀུན་པ་ན་སླད་དུ། །སངས་རྒྱས་ལ་ནི་ཞུ་བ་ཞུ་བར་འཚལ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང། །འཇིག་རྟེན་རྣམ་འདྲེན་དག་གི་འབྱུང་བ་དང། །སྣང་དང་
ངེས་འབྱུང་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་དང། །དབང་བསྐུར་ཡེ་ཤེས་སོ་སོར་ཞུ་བར་འཚལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཁྱེན་འཇུག་དང། །ཇི་ལྟར་ཡུན་རིང་ནས་ནི་བསླབ་པ་དང། །ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོར་རབ་བསླབས་
པ༑ ༑འདྲེན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བཤད་དུ་གསོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་དོ། །ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ནི། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཆོག་གི་གཏམ་གྱི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ། །
དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པའི་ཆོས་མཆོག་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྟོགས་པ་པོ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གིས་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་ཐོབ་པ་བསྟན་པས་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ནི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཐོབ་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་ཞིང་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་ནས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་

[020A]༄༅། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པ་གླེང་གཞིའི་ལེའུ་ཡི་མཐའ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཁམས་མདོའི་ཚིག་
གང་གིས་བསྟན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མདོའི་ཚིག་གང་གིས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཡོངས་སྦྱོང་གི་ཆོས་དྲུག་ཅུས་ཁམས་བསྟན་པ་དང། དེ་བསྒྲུབ་པ་དང། ཡོངས་སྦྱོང་གི་ཆོས་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི་
དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དེ་ནས་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོའི་གླེང་གཞིའི་རྗེས་སུ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་ཡང་ཡིན་ལ། ཁམས་
སྦྱོང་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་པས་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲག་ཅུའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བསྟན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁམས་ཀུན་རྫོབ་པས་བསྡུས་པ་དང། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་
དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་བསྟན་མོད། ཁམས་བསྟན་པར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྟེ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་བསྟན་པ་ཡིན། ཁམས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ལ་འགལ་
བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །ཞེ་ན། ཁམས་སྦྱོང་བྱེད་དྲུག་ཅུ་བསྟན་པས་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཁམས་ཡོད་པར་འགྲུབ་སྟེ། དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་དོན་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་དང། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བ་དོན་

[020B] །སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་
ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དབེན་པའི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གདོད་མ་ནས་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཡང་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཁས་ལེན་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཤེས་རྒྱུད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་
བྲལ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་མ་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ལ་བརྟེན་པའི་དངོས་འགལ་ལ་གཞི་མཐུན་ཁས་ལེན་པའི་མུན་སྤྲུལ་གྱི་ཚིག་གོ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དྲི་མ་མེད་ཀྱང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བཅས་
པའོ༑ ༑ཞེས་སྨྲ་བ་ཡང་རིགས་པ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་འགྱུར་དུ་གསལ་ཏེ། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་དང་བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཇི་ལྟར་ཞེན་པའི་འཛིན་སྟངས་དང་མཐུན་པར་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་མ་ཞུགས་པ་ལ་བྱེད་ན་
དེ་ལྟར་རིགས་མོད་ཀྱི། ངོ་བོ་ལ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཆོས་ཅན། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་ཐལ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཞིག་གློ་
བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་ཁས་བླངས། ཡང་ཁ་ཅིག་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟག་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་ནས། དེ་ཀུན་རྫོབ་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་པ་ནི་གཞན་སྟོང་ཟབ་མོའོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། མུན་སྤྲུལ་གྱི་ཚིག་

[021A]༄༅། །འབའ་ཞིག་སྟེ། གཞན་སྟོང་གི་དོན་དེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པས་སྟོང་པའི་དོན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པས་སྟོང་པའི་དོན་ཡིན། ཕྱི་མ་ལྟར་ན། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བརྟན་གཡོ་
མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པར་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་ཏེ། དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད་པ་དང། དོན་དམ་བདེན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པས་སྟོང་པ་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་བ་སོམས་ཤིག་དང་པོ་ལྟར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་
གཞན་སྟོང་ཟབ་མོ་བསྟན་རུང་གི་གདུལ་བྱ་དེ། དབང་པོ་ཡང་རབ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པ་ཉམས་ཏེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟག་དངོས་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་ནས་དེའི་དོགས་པ་བཅད་དགོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་
དམ་པའི་བདེན་པའི་གནས་ལུགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་མ་ཞུགས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། དེའི་དོན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་པ་རྟག་དངོས་སུམ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་ནམ། འོ་ན་ཏེ་དེ་དག་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ནམ། དེ་དག་དོན་
དམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། ཉན་ཐོས་མདོ་སྡེ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་སྟོང་ཟབ་མོའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ཐལ། བུམ་སྣམ་སོགས་མི་རྟག་པར་ཚད་མས་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་
གདུལ་བྱ་ཡིན་ན་དབུ་མ་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཉམས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། བུམ་སྣམ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཀུན་རྫོབ་རང་སྟོང་གི་དོན་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་གཞན་སྟང་ཞེས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཞན་སྨྲས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་

[021B] །བུམ་པ་བུམ་པས་སྟོང་བ་རང་སྟོང་གི་དོན་དུ་འདོད་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་མཐའ་དག་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ཆད་པའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཡང་
སྐུར་བ་འདེབས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལྟར་ན། བུམ་སྣམ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས། དེ་དག་ཀྱང་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དབུ་མ་པ་
ཆེན་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་བསྒོམས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་རྟོག་གེའི་ཐོས་བསམ་གྱིས་བརྟག་དཔྱད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱར་མེད་དོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྒོམས་པས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་
མོང་གྱི། ཕྱི་མ་ནི་འུ་ཐུག་པའི་གཏམ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་བསྟན་དོགས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ལ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་རྨོངས་པའི་ལོག་རྟོག་ཡིན་པས་དོགས་པའི་གནས་ཆུང་མེད་ཀྱི། ཚོགས་ཀྱི་བསགས་རྒྱབ་
ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་དུ་མ་འདི་ལ་འཇུག་པར་སྣང་བས་བར་བར་དུ་དགག་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པར་བསྟན་པ་དང། གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོའི་མདོ་དང་སྦྱར་བ་དང། མདོ་གཞན་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དང་པོ་ནི། །སེམས་
ཅན་གྱི་སེམས་དང་དེའི་གནས་ལུགས་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྔར་དྲི་མས་མ་དག་པ་གཉེན་པོ་སྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲི་མ་རིམ་གྱིས་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་དབང་འདི་ཉེ་བར་གཟུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པོ་དག་ལ་ཡང་

[022A]༄༅། །མཐོང་སྤངས་དང་སྒོམ་སྤངས་རིམ་གྱིས་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་གསེར་ས་ལེ་སྦྲམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དཔེར་བརྗོད་པ་མཛད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དཔེ་བཤད་པ་དང། དོན་
ལ་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། འཕགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་དེ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཕྲིན་ལས་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་དུ་རྡོ་དྲེག་སོགས་ཀྱིས་མ་དག་པའི་ནོར་བུ་བཻ་ཊཱུ་རྱ་དཔེར་མཛད་དོ། །
གཉིས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ནོར་བུ་མཁན་མཁས་པ་ནོར་བུ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་ལེགས་པར་ཤེས་པ་དེས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ནས་འཇིམ་རྡུལ་སོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བླངས་ཏེ་
དང་པོར་མ་དག་པར་གས་པ་སལ་པའི་ཆེད་དུ་ལན་ཚྭའི་ཆུ་རྣོན་པོ་རྒྱ་ཚྭའི་ཆུས་སྦངས་ནས་སྐྲ་ལས་བྱས་པའི་རེ་བའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནོར་བུ་སྦྱོང་བའི་བརྩོན་པ་འདོར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་
ཟས་ཀྱི་ཁུ་བ་རྣོན་པོ་ཉ་ཁུས་སྦྱངས་ནས་བལ་གྱི་ལ་བ་སྣམ་བུ་སྲབ་མོའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་བརྩོན་པ་འདོར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་ཆེན་པོའི་ཕུ་བ་དངུལ་ཆུས་སྦངས་ནས་རས་སྲབ་
མོའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་བྱང་སྟེ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་བཻ་ཊཱུ་རྱའི་རིགས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་རིམ་པ་གསུམ་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་

[022B] ཐོག་མར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་བསམ་པ་ཆོ་འདིར་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་དང་ངན་འགྲོའི་ཉེས་དམིགས་བསམས་ནས་
འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་མདོ་ན་མཐོ་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པ་ལེགས་པར་སེས་པ་ལ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་གང་ཡིན་ཡང་དང་པོར་སྡུག་བསྔལ་ཕྱི་བདེན་པའི་ཁྱད་ཆོས་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པའི་
མི་རྟག་པ་དང་ལས་ཉོན་གྱིས་འདུས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་གང་ཟག་རྫས་ཡོང་བཀག་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང་འཁོར་བ་མི་གཙང་བའི་དོང་དུ་ལྷུང་བའི་མི་གཙང་བ་བཞི་པོ་བསྟན་ནས་འཁོར་བ་ལ་མེའི་དོང་
དུ་ཆུད་པ་ལྟ་བུར་ཡིད་འབྱུང་བའི་གཏམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་འོང་དུ་མཐོང་ནས་སྲེད་ཅིང་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པར་མཛད་དེ། འཁོར་བའི་གཉེན་པོ་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཁོང་
དུ་ཆུད་པ་དང་མ་ཆུད་པ་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་དུ་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བའི་ལམ་བསླབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་འཛུད་པ་མཛད་དོ། །འདིར་བསྟན་པའི་བདག་མེད་ནི་རགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གང་ཟག་
འཕགས་པའི་ལམ་དུ་བགྲོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་གྱི། སྲིད་པའི་རྩ་བ་དངོས་སུ་གཅོད་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ན། རིམ་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་བརྒྱ་པར་

[023A]༄༅། །ཡང་རིམ་པ་དང་པོ་འདི་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དུ་གསུངས་སོ། །བཞི་བརྒྱ་པར། བསོད་ནམས་མིན་པ་དང་པོར་བཟློག་བར་དུ་བདག་ནི་བཟློག་པ་དང། །གྱི་ནས་ལྟ་ཞིག་ཀུན་ལྡོག་པ། །གང་གིས་ཤེས་ཏེ་མཁས་པ་ཡིན། །ཞེས་
གསུངས་པ་ནི། དང་པོས་ངན་འགྲོ་ཟློག་བྱེད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ལམ་བསྟན་ལ་ཕྱི་མ་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འདིར་བསྟན་པའི་སྔ་མ་གཉིས་དང་དོན་འདྲའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་པ་འདོར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་
རིགས་ཅན་གསུམ་ག་ལ་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་དང་ཐོབ་བྱའི་ཡུལ་གསུམ་དང། ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་གསུམ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་གཏམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་
དེའི་གནས་ལུགས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པར་མཛད་དོ། །འདིས་ནི་གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་དང། ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། འདི་མ་རྟོགས་པར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་
རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གྲོལ་བ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་གཉིས་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་བསྟན་བཅོས་འདིས་བསྟན་པ་ནི་ད་དུང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དམན་
པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་ཚུན་ཆད་ལ་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་དང་པོ་གཉིས་སྟོན་གྱི། དེ་ནས་ནི་རིམ་པ་གསུམ་པ་ཡང་སྟོན་ཏེ། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ཉན་རང་འཕགས་པ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་

[023B] གང་ཟག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་མ་རྟོགས་པར་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་རྫོགས་
པར་མི་ཁེགས་ལ་དེ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་དེས་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ལྟར་ན། དགག་གཞི་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་ལ་རྫས་ཡོད་དང་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྲ་རགས་དང། དགག་བྱའི་ཆོས་རང་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བཀྲི་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་འདི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ན། བདག་མེད་གཉིས་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ་བཀྲི་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་གསུམ་པ་མི་འཐད་དེ། ཐབས་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ་གནས་ལུགས་ཟབ་མོའི་དོན་སྟོན་པ་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་ལྔ་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་
རིམ་པ་གསུམ་པའི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གཏམ་ཡང། བདག་མེད་ཕྲ་མོ་སྟོན་པའི་གཏམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རིམ་པ་གཉིས་པ་དགག་བྱ་རགས་པ་བཀག་པའི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཞེ་ན། དོགས་པ་དེ་
ལྟར་སྐྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་རིགས་མོད་ཀྱི། འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོས་དབུ་མ་རྒྱན་དུ་དབང་རྣོན་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་དང། དབང་རྟུལ་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་གཉིས་གསུངས་པ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་

[024A]༄༅། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་གཙོ་བོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་ཅིག་ཤོས་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེས་ཅི་ཞིག་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རགས་ཅན་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ནི། ཐོག་མར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་དགོས་པ་དང་ཐོབ་ནུས་པ་གཉིས་ཚང་མས་ལེགས་པར་གྲུབ་ནས་
དེའི་རྗེས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དམ་བཅའ་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་མ་མཐོང་བར་དམ་འཆའ་བ་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོ་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་བཅས་པའི་བསྐྱེད་ཚུལ་ལེགས་པར་འོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་དགོས་པར་རྟོགས་ལ། སྟོང་ཉིད་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྟོགས་པ་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ནུས་
པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ལ་དཔགས་ནས་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཐར་པ་ཙམ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་དགོས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབང་པོ་རྟུལ་པོས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་
དེའི་རྗེས་སུ་སྟོང་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་རིམ་པ་གསུམ་པས་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རིམ་པ་གསུམ་པར་སྟོང་ཉིད་བསྟན་ཡང་ཐབས་ཀྱི་ཆོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཞིན་

[024B] བེའི་འོག་ཏུ་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ལྟོས་མེད་དུ་དོར་ནས་ཐར་པ་རང་ཉིད་འབའ་ཞིག་གིས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བསམ་པ་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་བཅོམ་པ་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གཏམ་སོགས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཟིན་པའི་ལས་བྱ་བྱེད་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གཏམ་གྱིས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་དང་རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་དང། ཉན་ཐོས་
ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མོས་པའི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པས་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཐབས་ཆ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཟིན་པའི་སྟོང་ཉིད་
རྟོགས་པ་ལ་འཛུད་པར་མཛོད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ན་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཡོན་གནས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་པས་རིགས་ཅན་གསུམ་ག་བསྟན་ཏེ། ཉན་རང་གི་རིགས་
ཅན་རིམ་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་རང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་བར་དུ་ཁྲིད་ནས། དེ་ནས་རིམ་པ་གསུམ་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་འཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བསྟན་པའི་རིམ་པ་དང། དོན་ཟབ་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་དུ་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་
དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་ཅིང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་དགོངས་འགྲེལ་དུ་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པའི་མཚན་གཞིར་འདོད་པ་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་མ་རྟོགས་པའི་མུ་ཅོར་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་

[025A]༄༅། །ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཁ་ཅིག་ཏུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཁྱད་པར་མེད་པར་གསུངས་ལ། མདོ་གཞན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
མ་གྲུབ་པར་ཁྱད་པར་མེད་པར་གསུངས་པ་དེ་དག་ལས་དྲང་བའི་དོན་ནི་གང། ངེས་པའི་དོན་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། ཀུན་བརྟགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང། གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སོ་
སོར་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པས་གསུངས་པ་ན་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་ཞུས་པ་ནི། སྔ་མ་གཉིས་ཀ་དྲང་བའི་དོན་དང། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་གསུངས་པ་འདི་ནི་ངེས་པའི་དོན་དུ་བདག་གིས་གོའོ། །ཞེས་སྟོན་པ་ལ་ཞུས་པ་
ཡིན་པས། འདི་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་པའི་མཚན་གཞིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་འོང་བའི་དོན་མེད་དེ། སྔར་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྟོན་པས་ལན་བཀའ་སྩལ་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །མདོ་དགོངས་འགྲེལ་དུ་ཀུན་བརྟགས་
པ་དེན་པས་སྟོང་པ་དང། གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་གསུངས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དང། དྲི་མ་གློ་བུར་པར་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་གཉིས་
ངེས་པའི་དོན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འདོད་པ་དང། མདོ་དེར་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་ནས་སྙིང་པོའི་མདོའི་དགོངས་འགྲེལ་འདིར་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དང་དེ་

[025B] དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟག་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་དེའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་འགྲེལ་པར་འདོད་ཅིང། འགྲེལ་པ་འདི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གིས་བསྡུས་པའི་
མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བར་གསུངས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོས་ཀུན་རྫོབ་རང་སྟོང་ཙམ་ཞིག་བསྟན་གྱི། དོན་དམ་གཞན་སྟོང་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་སེམས་རྣལ་དུ་མི་
གནས་པའི་གཏམ་མོ། །འདིར་རིམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ནི། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གང་ཟག་གཅིག་ཀྱང་རིམ་གྱིས་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། དགོངས་འགྲེལ་དུ་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་གསུངས་པའི་གདུལ་
བྱ་སོ་སོ་ཐ་དད་པའོ། །དེར་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པའི་མཚན་གཞིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ཡང། མདོ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དང། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཞིབ་ཏུ་མ་རྟོགས་
པར་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རིགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་རུང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
ཡོད་པ་འདི་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་ཇི་ལྟར་རྡོའི་ཕྱེ་མ་ལ་ནང་ན་གསེར་ས་ལེ་སྦྲམ་ནི་ཡོད་ཀྱང་བསྒྲིབས་ནས་མི་མཐོང་བ་སྒྲིབ་བྱེད་ཡོངས་སུ་སྦྱེད་བས་དེ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་

[026A]༄༅། །ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོད་ཀྱང་བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྒྲིབས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་མི་མཐོང་ཞིང། བདེན་འཛིན་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ས་བོན་སྤངས་པའི་ཚེ། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་
ལ༑ དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་པ་ན་དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་པའི་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་གི་གསུངས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་
པ་སེམས་ཅན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡོད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོད་པ་ཞེས་བཏགས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དོན་དུ་འཆད་པ་ནི་མདོ་འདིའི་དཔེ་
དོན་སྦྱར་བ་ལ་མིག་བཙུམ་པར་གསལ་ཏེ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་བྲལ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་མཐོང་བའི་འགལ་རྐྱེན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་
མེད་པས་དཔེ་དོན་ཇི་ལྟར་འགྲིག་པ་སོམས་ཤིག་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་ཡོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་རང་གི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་ནས་མ་མཐོང་བའོ། །ཞེ་ན། འོ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་བློ་བུར་རྣམ་དག་དེ་གང་ཟག་སུ་
ཞིག་གི་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པའི་བྲལ་བ་ཡིན། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིན་པ་མི་འཐད་དེ། དྲི་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་སྤངས་པའི་དུས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བྲལ་བ་དེ་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་དྲི་མ་རང་རྒྱུད་ལ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །

[026B] བུམ་པས་དབེན་པའི་གཞིར་དུ་མ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ནི་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་དག་
པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་པོ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་མཛེས་པར་བྱེད་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གསུམ་དང། གཟུངས་
ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱན་རྣམ་པ་བཞི་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོང་ཅིང། གཏི་མུག་གི་མུན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ། དྲན་པ་དང། བློ་གྲོས་དང། རྟོགས་པ་དང། ཆོས་དང། ཤེས་པ་དང། བདེན་པ་དང་
མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། སྒྲུབ་པའི་སྣང་བ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྣང་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང། ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་དང། ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་དང། སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་དང། ང་རྒྱལ་
བདུན་དང། འཕགས་པའི་ལམ་ལས་ཉམས་པ་དང། རང་དབང་མེད་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་སྡིག་པའི་ལས་དང། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པ་དང། རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་མ་རྟོགས་པ་དང། ལྟ་བའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁུར་
དང་མ་བྲལ་བ་དང། གཡོ་དང་ང་རྒྱལ་སྤྱོད་པ་དང། མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་ཉམས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང། གཏི་མུག་གི་

[027A]༄༅། །གཉིད་སད་པར་བྱེད་པ་དང། མས་པ་དམན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ཆོས་མ་ཡིན་པ་འདོད་པ་ཆོས་འདོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། འཚོ་བ་མ་དག་པ་དེ་དག་བ་ལ་འགོད་པ་དང། ལྟ་བ་ངན་པ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་འགོད་པ་
དང༑ ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་འགོད་པ་དང། ལོག་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལ་འགོད་པ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་དེ་དྲུག་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་
དྲུག་དང། ཐབས་མི་མཁས་པ་ཐབས་མཁས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། དམིགས་པ་ཅན་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། མ་དུལ་བ་དུལ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་བྱས་པ་གཟོ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ཆུ་བོ་
བཞིར་ལྷུང་བ་དེ་ལས་ཐར་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། བཀའ་བློ་མི་བདེ་བ་བཀའ་བློ་བདེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ཞེན་པ་མདའ་བ་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། འཕགས་པའི་ནོར་མེད་པ་ནོར་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ནད་པ་ནད་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ཤེས་པའི་སྣང་བ་དང་བྲལ་བ་སྣང་བ་ལ་སྦྱོར་
བ་དང། ཁམས་གསུམ་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། གཡོན་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ལམ་གཡས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཆགས་པ་དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། དཀོན་མཆོག་དང་བྲལ་བ་དཀོན་མཆོག་གི་རིགས་
ནི༑ གཅོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ཆོས་ལས་ཉམས་པ་ཆོས་འཛིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་དང་བྲལ་བ་དེ་དྲུག་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ཉེན་མོངས་པས་སྒྲིབས་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དགེ་བའི་ཆོས་

[027B] །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་གང་གིས་བསྟན་པ་ནི། ཡོངས་སྦྱོར་གི་ཆོས་དྲུག་ཅུ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཁམས་དེ་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་
དག་པ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་གསལ་བར་མཛད་དོ། །གང་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་རྗེ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་པས་སོ། །ཐུགས་རྗེ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། རྩ་བ་མེད་པ་དང་གནས་མེད་པ་དང། ཞི་
བ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དང། བླང་བ་དང་དོར་བ་མེད་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། དམིགས་པ་མེད་པ་དང། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ལུས་མེད་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་དང། དབྱེར་མེད་པ་དང་གནས་མེད་པ་དང་
ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང། གཟུང་དུ་མེད་པ་དང་གཞི་མེད་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དང། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་གནས་དང། རྣམ་པ་ལ་འཇུག་པས་རྣམ་པ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་
མེད་པ་དང། དག་པ་དང་དྲི་མ་མེད་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཐོབ་ནས་དེ་མ་ཐོབ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས། རྒྱལ་བའི་
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་ལ་འཇུག་པའོ། །གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གང་གིས་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་དེ་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་

[028A]༄༅། །བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་མཛད་དོ། །གསུམ་པ་འཕྲིན་ལས་གང་གིས་བསྟན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཕྲིན་ལས་བླ་ན་མེད་པ་སྟོབས་
ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་རྗེས་ལ་སྟོབས་བཅུའི་འཕྲིན་ལས་སྟོབས་བཅུ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དང། མི་འཇིགས་པ་བཞིའི་འཕྲིན་ལས་བག་ཚ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང། མ་འདྲེས་པ་
བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གསལ་བར་མཛད་དོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྔར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེའི་གནས་བདུན་པོ་འདི་དག་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་ནི་འཕགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་གོ་རིམ་ངེས་པ་ལ་དྲི་བ་ནི། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམ་
པ་བདུན་པོ་འདི་དག་གི་འགྲེལ་པ་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་གཉིས་པ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གོ་རིམ་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ཆོས་
ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལེགས་པར་བསྐོར་བ་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལེགས་པར་བསྐོར་བ་ལས་འཕགས་པའི་ཚོགས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དང། འཕགས་པའི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་གདུལ་བྱར་མངའ་བ་འབྱུང་ངོ། །རང་

[028B] དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པའི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་
འབྱུང་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་ཚོགས་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་འབྱུང་སྟེ། དེའི་དོན་ནི། མཐར་ཐུག་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང། ཉེ་རྒྱུའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་བྱ་དང། རང་ཉིད་སངས་
རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་འབྲས་བུ་འཕགས་པའི་ཚོགས་དོན་དུ་གཉེར་བྱར་བྱས་པ་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པའི་དྲི་མ་སྦྱོང་འདོད་འབྱུང་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲི་མ་ཅི་རིགས་པས་དག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་
འབྱུང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་འབྱུང་ཞེ་ན། དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁམས་ཐོབ་པའི་མཐར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དེ་མ་ཐོབ་ཚུན་ཆད་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། སེམས་
ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་འཇུག་རུང་དང། རིགས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ནས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་མི་བྱའོ། །འདིས་ནི་ཤེས་པ་ཆུང་ངུ་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྙིང་པོའི་མངོས་བསྟན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པའི་དོན་དེ་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཟུར་ཕྱིན་པར་བཀག་པར་ཤེས་བྱའོ། །སྔར་བཤད་པའི་བཤད་ཚུལ་གཉིས་པ་ལྟར་ན་

[029A]༄༅། །རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ལས་རང་གི་ཁམས་སྦྱོང་བ་འབྱུང་ལ་དེ་སྤྱོང་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་པར་ཡང་གོ་རིམ་སྟོན་པའི་
ཚིགས་བཅད་འདི་ལ་ཅུང་ཟད་འགྲིག་ཀྱང་བསྟན་ལ་དབབ་བྱའི་གཙོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་རྐྱེན་དུ་བྱེད་པ་ཆོས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་ཀྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྒྱེན་བཤད་པ་ནི་ཁམས་ཀྱི་དྲི་མ་མཐའ་
དག་སྦྱངས་པ་ལས་དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པ་ནི་ཐོབ་བྱའི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་
དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཡོན་ཏན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་དེ་མངའ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ནི་འཕྲིན་ལས་ཏེ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱི་ཆོས་སུ་བསྟན་ཏོ། །
བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་ཉེ་བར་དགོད་པ་དང་བཅས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདི་དྲི་བའི་སྐབས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་དང་དོན་མི་གཅིག་སྟེ། དེ་ནི་གོ་རིམ་དྲིས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་
ཀའི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམ་པ་བདུན་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང། དེ་ལ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་

[029B] དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། སྐྱབས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་དང། དཀོན་མཆོག་གི་མིང་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང། སོ་སོའི་དོན་བཤད་པའོ། །
དང་པོ་ནི། ད་ནི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཡན་ལག་གི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་བཤད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་
གྱིས་འདུན་པར་བྱས་པས་རྟུལ་བ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་གཞན་གཉིས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟེ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དང་བའི་དད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང། ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་
བསྟན་པ་དང། བཤད་པ་དང། བསྟན་བཤད་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དེ་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བའི་རིམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དང་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་
ནི། གཉིས་པ་ནི། རང་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དུ་ཕྱི་བའི་གྲངས་འཛིན་པ་ཡིན་ཡང། དེ་ཉིད་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང། འདུས་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དང་པོ་ལ། རང་བཞིན་རྣམ་

[030A]༄༅། །དག་དང། གློ་བུར་རྣམ་དག་གི་ཆ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རིམ་པ་བཞིན་སྟོན་པར་བྱད་དོ། །སངས་རྒྱས་གང་ཞིག་ས་གསུམ་མ་ཟླ་མེད་པའི་གཅིག་པུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འདུད་དོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་
དང་ལྡན་ན། རང་བཞིན་རྣམ་དག་ནི་ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་མཐའ་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང། གློ་བུར་རྣམ་དག་ནི། གཉེན་པོས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་
དག་ཞི་བ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕྲིན་ལས་འཇུག་པ་ལ་རྩོལ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཐོབ་པའོ། །འདུས་བྱས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ཡི་ཤེས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་པ་བདེན་པའི་སྤྲོས་པ་ཡོད་ན་
དམིགས་སུ་རུང་བ་ལས་བདེན་པའི་སྤྲོས་པ་འགའ་ཡང་མ་མཐོང་ཞིང། དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནུབ་པའི་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་གི་ཚུལ་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡི་ཤེས་ནི། དེ་ལྟར་ནམ་པ་གསུམ་པོ་
མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ནས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། བརྩེ་བའི་ཐུགས་རྗེ་ནི། ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་
ལམ་སྟོན་པར་མཛད་པའོ། །ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་གྱིས་ན་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པས་རྟག་པའི་ལམ་སྟོན་པའོ། །སླར་མི་ལྡོག་པ་རྟག་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་རྟག་དངོས་སུ་འདོད་པ་བབ་བཅོ་ལོ། །ནུས་པའི་

[030B] མཁྱེན་པ་རྩེའི་རལ་གྲི་མཆོག་བསྣམས་པས་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མིང་གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མྱུ་གུ་གཅོད་པར་མཛད་པ་དང། མཁྱེན་བརྩེའི་རྡོ་རྗེ་མཆོག་བསྣམས་པས་སྣ་ཚོགས་པའི་ལྟ་བའི་
ནགས་འཐིབས་པོས་བསྐོར་བའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྩིག་པ་ཇིག་པར་མཛད་པའི་ནུས་པ་མངའ་བའོ། །ཐེ་ཚོམ་ཉོན་མོངས་ཅན་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །
དང་པོ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བསྟན་ཅེ་ན། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང་འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། རང་དོན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། གཞན་དོན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
དབྱིངས་དང། རིག་པའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང། གློ་བུར་རྣམ་དག་འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། རིག་པ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡི་ཤེས་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་པ་
མིན་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའོ། །གཉིས་པ་གཞན་དོན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡི་ཤེས་དང་བརྩེ་བ་དང་མཁྱེན་པ་རྩེ་གཉིས་ཀྱི་ནུས་པར་ལྡན་པ་དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཉིད་དོ། །གཉིས་
པ་ནི་རྩ་ཚིག་འདིས་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་བརྗོད་དོ། །ཡོན་ཏན་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་བསྡུས་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་འབད་རྩེ་ལ་ཉེ་བར་ཞི་བས་གཞན་དོན་

[031A]༄༅། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་གློ་བུར་རྣམ་དག་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། གཞན་དོན་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཇུག་པའི་འགལ་རྐྱེན་ཕྲ་བ་ནི། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་
ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཞེས་པ། ལུས་ངག་གི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཀུན་སློང་གི་རྩོལ་བ་ཕྲ་མོ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ན། སྤངས་པ་མཐར་ཐུག་ཅིང། གཞན་དོན་འབད་མེད་ལྷུན་
གྲུབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པ་གཞན་གྱི་སྒྲའི་རྐྱེན་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐུས་བསྡུས་པ་དེ་གསུམ་རྟོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་མཁྱེན་
བརྩེ་གཉིས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་སྤྱི་གཉིས་པ་གྲངས་པ་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ནི་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་
དང༑ འགྲེལ་པའོ། དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆ་ནི། སྐྱེ་གནས་འཇིག་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་མཐའ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ། འབད་
རྩོལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །མཉམ་གཞག་སོ་སོ་རང་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པ་

[031B] །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དང། གློ་བུར་རྣམ་དག་དང། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མཁྱེན་པས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས། ཇི་ལྟ་བ་ཡང་མཁྱེན་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པ་འབའ་ཞིག་གི་ལྡོག་པ་ནས་མ་བཞག་སྟེ། ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་
གཟིགས་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་པར་བཞག་གོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་ཡང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ཡང་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པས། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་དེ་དག་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་རྟོགས་པའི་ལམ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ན་ཐུགས་བརྩེ་བ་མངའ་བ་དང་ནུས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེ་ཡིས་གཞན་གྱི་འབྲས་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་
སྤང་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་གསུམ་གྱིས་རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཕྱི་མ་གསུམ་གྱིས་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སོ་སོར་བཤད་པ་དང། བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ཤེས་བྱེད་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་དོན་ཆོས་སྐུ་བཤད་པ་དང། གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། རང་བཞིན་རྣམ་དག་དང། གློ་བུར་རྣམ་དག་དང། ཇི་ལྟ་བ་རིགས་པ་དང། འབད་རྩོལ་མེད་ཀྱང་

[032A]༄༅། །འཕྲིན་པས་འཇུག་པ་མི་འགལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདུས་མ་བྱས་ནི་འདུས་བྱས་ལས་ལྡོག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདུས་བྱས་ནི་གང་ལ་ཐོག་མར་སྐྱེ་བ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་བར་དུ་གནས་པ་དང་མཐར་འཇིག་པར་
ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྗོད་ལ། སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་བདེན་པས་བསྡུས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་མཐའ་མེད་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དག་པའི་མཐས་
རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཞེས་པ། རྩ་བའི་འགྱུར་ལྟར་ན། སྤངས་པའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་གཞན་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཇུག་པའི་
འགྲེལ་བའི་འགྱུར་ལྟར་ན། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་མ་བྱས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་མ་བྱས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་གོ་སྐབས་རྙེད་ཅིང། སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེ་
ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་རྒྱུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། འབད་རྩོལ་དང་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་དང་བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་
བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་གཞན་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །ལྷུན་གྲུབ་གཞན་དོན་གྱི་སྐུས་བསྡུས་མོད་ཀྱི། དེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་སྤངས་པ་ཕུན་ཚོགས་འདིར་བཤད་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། རང་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་སྣང་

[032B] །ཨོ་ཏ་ཡ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། སྐྱེ་བ་གཉིས་ལ་འཇུག་ཀྱང་འདིར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་
ལ་འཇུག་པར་འདོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པས། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པ། །ཞེས་བྱའི། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མིན་པ། ཞེས་མི་འདོན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། ཆོས་སྟོན་པའི་འབད་རྩོལ་མེད་ན་འཕྲིན་ལས་མཐའ་ཡས་པ་འཇུག་པ་
ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཚུལ་དུ་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ཆོས་སྟོན་པའི་ཀུན་སློང་གི་འབད་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་འཇུག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཀྱང་སྔོན་
གྱི་སྨོན་ལམ་དང་ཐུགས་རྗེ་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་ཅིང་སླར་ལྡོག་པ་མེད་པས་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་དུས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་
རབ་ཏུ་འཇུག་གོ་གཟུགས་སྐུ་གདུལ་བྱའི་གཞན་སྣང་འབའ་ཞིག་གིས་བསྡུས་པར་འདོད་པ་ནི། ལུང་དང་རིགས་པའི་ཚོགས་དུ་མ་དང་འགལ་ཞིང། དེ་ལྟ་ན། སངས་རྒྱས་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་སྐུ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་བཞག་ཏུ་མི་རུང་བས་
ཚོགས་གསོག་པའི་བརྩོན་པ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེ་དང། མཁྱེན་བརྩེ་གཉིས་ཀྱི་ནུས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔ་མ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་

[033A]༄༅། །དུ་སྟོན་པ་ན། དང་པོ་གཉིས་ཡུལ་དུ་འཆད་པ་ནི། དེ་ལྟར་ངོ་མཚར་གྱི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟབ་མོ་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཡུལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་གཞན་ལས་མ་
ཐོས་པར་རང་ཉིད་སློབ་དཔོན་མེད་པར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྒྲས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཆོས་གསུམ་པོ་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་
མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ལ་རྟོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དམུས་ལོང་དུ་གྱུར་པ་གདུལ་བྱ་གཞན་དག་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏུ་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་རྗེས་སུ་
རྟོགས་པའི་ལམ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བསྟན་པར་བྱ་བ་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། འཇིགས་པ་མེད་པའི་ལམ་ནི་ས་ཐོབ་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་འཇིགས་པ་ལྔ་དང་བྲལ། ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ལས་དང་པོ་ཡན་ཆད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་ཉམས་ཤིང། བདེན་འཛིན་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ས་བོན་ཟད་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་
བ་ལ་གོམས་པ་ཁ་ཅིག་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩ་འགྲེལ་དུ། རྟག་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་བྱུང་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་རྟག་དངོས་ལ་འཆད་པ་ནི། རྟག་པའི་ལམ་སྟོན་པ། ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར་ཇི་ལྟར་བཤད་ལྟོས་ཤིག་གསུམ་པ་ལ་གསུམ་

[033B] སྤང་བྱ་ངོས་བཟུང་བ་དང། དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རལ་གྲི་དང་རྡོ་རྗེའི་དཔེ་ས་ནི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེ་འདི་གཉིས་ཉིད་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་
མོངས་པའི་རྩ་བ་འཇོམས་པའི་ནུས་པར་བསྟན་ཏོ། །འདིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྒྱུ་འབྲས་ཙམ་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་ནི། རེ་ཤིག་ཉོན་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་བ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་བཟུང་
བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་རིགས་ངེས་པ་ཉོན་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་པའི་སངས་རྒྱས་རང་གི་རྩ་བའི་སྟོན་པ་དང། རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་དུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ཀྱི། ཤེས་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་པའི་སྟོན་པའི་ཁྱད་པར་རེ་ཞིག་སྐྱབས་གནས་སུ་དོན་དུ་
མི་གཉེར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་སྐྱབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྤང་བྱེད་ཙམ་ཞིག་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་རིགས་ཅན་གསུམ་ག་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་རིགས་ངེས་པ་ནི། ཤེས་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་པར་རྒྱུད་ལ་
ཐོབ་བྱར་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་དང། ཉན་རང་གནས་སྐབས་རིགས་ངེས་པ་རེ་ཞིག་སངས་རྒྱས་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་བྱར་དོན་དུ་མི་གཉེར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུའི་སྐྱབས་གནས་སུ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ཙམ་དང་
ལྡན་པར་བསྟན་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པའི་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །མཁྱེན་པ་དང་བརྩེབས་པ་བདག་པོའི་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཆོས་བསྟན་པས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྡུག་ཀུན་འཇོམས་ནུས་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི་

[034A]༄༅། །མི་བཟུང་ངོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་ནི་མདོར་ན་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་འབྱུང་བས་དང་པོ་མིང་དང་གཟུགས་
མངོན་བར་གྲུབ་པའོ། །གཟུགས་མེད་དུ་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བ་ན་གཟུགས་ཀྱི་ས་བོན་ཙམ་མོ། །བཤེས་སྤྲིང་དུ། སྐྱེ་འདི་སྡུག་བསྔལ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡང་སྲིད་ཕྱི་མར་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནས་རྒ་ཤིའི་
བར་ཀུན་གྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་དེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་ནི་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དང་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཞེན་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་མཐོང་སྤངས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་
མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ཀྱི་ལྟ་བ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་མོ། །སྐྱབས་གནས་ལ་སྐྱབས་གནས་ཡང་དག་ཡིན་མིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་མཐོང་ལམ་ཐོབ་མ་
ཐག་ཟད་པར་སྡངས་པས་རང་གི་སྐྱབས་གནས་དང་མི་ཕྱེད་ཅིང། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལས་གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་ནུས་པས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ནས་འཇོག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདེན་བཞི་དང་དཀོན་མཆོག་སོགས་ལ་
དམིགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡང་མཐོང་སྤངས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཇིག་ལྟ་དང་མཐར་ལྟ་ལ་རིགས་ཅན་གསུམ་གའི་ལམ་གྱི་སྒོམ་སྤངས་རྐྱང་ཡོད་མོད་ཀྱི། འདིར་མཐོང་སྤངས་ཙམ་བསྟན་པ་ནི་

[034B] །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
རྐྱེན་ཅན་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྟན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་འཕན་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་དང་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་འབྲས་བུ་དང། འདི་ཐོག་མར་གྲུབ་ནས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་རིམ་གྱིས་
མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་དག་གི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དེ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེ་གཉེས་ཀྱི་ནུས་པར་ལ་གྲིའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །ལྟ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་བསྡུས་པ་མཐོང་བས་
སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་ནུས་པ་གཞོན་པར་དཀའ་བས་ཕིགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ན་ནགས་འཐིབས་པེས་བསྐོར་བའི་རྩིག་པ་དང་འདྲ་ལ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་གདུལ་བྱས་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྤང་བྱེད་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེ་དག་གི་ནུས་པ་རྡོ་རྗེའི་དཔེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་
ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ཇི་སྲིད་བསྟན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་དང། སྤངས་པ་དང། ཇི་ལྟ་བ་རིག་པ་དང། ཇི་སྙེད་པ་རིག་པ་དང། བརྩེ་བ་དང། ནུས་པ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་

[035A]༄༅། །གོ་རིམ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རང་དོན་ཆོས་སྐུའི་ཤེས་བྱེད་དང། གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུའི་ཤེས་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་དང། གློ་བུར་རྣམ་དག་དང། ཇི་ལྟ་
བ་རིག་པའི་ཤེས་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི། མདོ་དེ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་འཇམ་དཔལ་གྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱི་ན་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱི་
བ་དེ་ཆོས་གང་གི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་དང། དེའི་ལན་དུ་སྟོན་པས་འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པས་བསྡུས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིགས་བླ་དྭགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དུ་མའི་ནང་ནས་རེ་ཤིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་
ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཡང་དེའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལ་མདོ་དེ་ལས། བཻ་ཌཱུ་རྒྱའི་ས་གཞི་དེ་ལ་དེ་མ་མེད་པའི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དེ་གཡོ་བར་མི་བྱེད་སེམས་པར་མི་བྱེད་པ་ནས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་
མ་ཡིན་པའི་བར་དུ་གསུངས་པའི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེ་ཐོག་མར་བྱས་ཏེ་ཇི་སྲིད་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྐབས་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་དཔེ་དགུས་འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བས་གཞན་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་འདི་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་

[035B] འཇམ་དཔལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྐུ་གསུམ་གྱི་རྩོམ་པ་དང་བྲལ་བ་ནི། འབད་རྩོལ་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་སྐུ་གཡོ་
བར་མི་མཛད། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་སེམས་པར་མི་མཛད། རྟོག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་གསུང་སྤྲོ་བར་མི་མཛད། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ནི། ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་རྟོགས་པར་མི་མཛད། ཁྱད་པར་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་
པར་མི་མཛད་ཅིང། དུས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་རྟོག་པ་འཇུག་པར་མི་མཛད་པ་ནི། འདས་པའི་ངོ་བོ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁྱད་པར་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ། ད་ལྟར་བ་ལ་རྟོག་པ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་པ་མེད་པ་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་
ལ་འདུན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེ་དྤ་མེད་པ། སྡུག་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་འཆད་པ་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་ཞི་བས་བསིལ་བར་གྱུར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཐོག་མར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མཐར་འགག་པ་མེད་པ་ཐ་སྙེད་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་
པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། དབང་ཤེས་ལྔས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བལྟར་མེད་པ་ནས། རེག་ཏུ་མེད་པའི་བར་རོ། ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རང་དགའ་བའི་རྟགས་ཀྱིས་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡི་པ་ནི། མཚན་མ་མེད་པ། མཚན་ཉིད་
བདེན་པ་བ་དང་བྲལ་བ་ནི། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་རིགས་པ་མེད་པ། ཤེས་བྱའི་ངོ་བོར་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སོགས་པ་ནི་འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚིག་གིས་

[036A]༄༅། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་གི་མཛད་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འབད་རྩོལ་གྱི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །
གསུམ་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་མདོའི་གཞུང་ལྷག་མ་ལ་དཔེ་བསྟན་པས་ནི་ཇི་ལྟ་བ་རིག་པ་བསྟན་ཏོ། །འགྱུར་འདི་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་འཆད་དགོས་ཀྱི། རྩ་ཚིག་འདི་ལ་སྦྱོར་ན། དཔེ་བསྟན་པའི་ལྷག་མའི་གཞུང་གིས་ཞེས་བཤད་དོ། །ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་མཉམ་གཞག་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྒོ་གང་ལ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་
མ་སྟོངས་པར་དུ་མཉམ་པར་བཞག་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ཐུགས་རྗེ་དང། ནུས་པའི་ཤེས་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལུང་
དགོད་པ་དང། དེའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་ནས་མཐར། ཇི་སྐད་དུ། འཇམ་དཔལ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་རང་བཞིན་
གྱིས་སྟོང་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དྲི་མས་མས་མ་དག་པ་དྲི་མ་དང་མ་བྲལ་བ། སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་

[036B] རྣམ་པར་བརྩོན་བཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་
ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་མིང་ཡིན་ལ་དཔེ་ཁ་ཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་བརྩེ་བ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ། །གཉིས་པ་ནི། འདིས་ནི་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་
པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུའོ། །མངོན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་རིགས་ཅན་གསུམ་དང་
འོག་མ་དང་གཉིས་ཀར་དུ་མ་ངེས་པ་དང་གནས་སྐབས་རིགས་ཆད་པ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕུང་པོར་གནས་པ་རྣམས་ལའོ། །སངས་རྒྱས་མི་རུང་བ་གཏན་རིགས་ཆད་པ་མི་འདོད་པ་ནི། འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་དྲི་མ་དང་བཅས་མ་བཅས་ཀྱི་བྱེད་པར་ཡོད་ཀྱང། རང་བཞིན་གྱིས་དག་པར་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་གཟིགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་
པར་མེད་པར་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་གཟིགས་ནས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འཆད་པ་སེམས་ཅན་གང་ལ་དྲི་མ་གང་གིས་མ་དག་པ་ནི། བྱིས་

[037A]༄༅། །པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདེན་འཛིན་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་སྤངས་ཤིང། མངོན་གྱུར་དང་བཅས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་བསམ་དག་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་
ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་ཀྱང་ཉོན་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་ཀྱང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་དང་མ་བྲལ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་དེ་གཉི་གའི་གང་ཡང་རུང་བའི་ལྷག་མས་སྐྱོན་དང་བཅས་
པའོ༑ ༑ས་བརྒྱད་པ་མན་ཆད་དུ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀའི་སྐྱོན་དང་བཅས་ལ། དེ་ཡན་ཆད་དུ་ཉོན་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་དང་བཅས་པའོ། །རྣམ་པར་བརྩོན་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་
ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྦྱོང་བར་མཛད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་གོ་འཕང་བརྙེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་བྱང་ཆུབ་པས་ན། སངས་རྒྱས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ཐོབ་པར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཐུགས་རྗེ་ནི། རྩ་འགྲེལ་དེ་དག་གིས་སྤེལ་མར་བཤད་ལ། སོ་སོར་ཕྱེ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་ཐུགས་རྗེ་
བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ལས་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་

[037B] །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་ན་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་
བར་མི་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དོན་དྲུག་ལ་དོན་གཉིས་ཀྱི་སྐུར་དབྱེ་བ་དང། ཕྱི་མ་གསུམ་ལ་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་སྤངས་རྟོགས་སླར་ལྡོག་པ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་རྟག་པ་
དང་འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་གནས་གཞན་དོན་གྱི་ལྡོག་པ་ནས་མ་བསྟན་པར་ཐོག་མར་རང་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་གནས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྟན་པས་ན་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ལ། ཐུགས་རྗེ་དང་ནུས་པ་དག་གིས་
ནི་གདུལ་བྱ་རིག་ཅན་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྟན་པས་ན་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དོན་གཉིས་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས། གདུལ་བྱ་ལ་དངོས་སུ་མི་སྣང་བའི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ནི་རང་གི་དོན་དང་གདུལ་བྱ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་གཞན་དོན་དུ་བཞག་པ་ནི། གདུལ་བྱ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་ནས་གཞན་དོན་སྒྲུབ་མི་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཐུགས་རྗེ་དང་ནུས་པ་
གཞན་དོན་དུ་བཞག་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གདུལ་བྱ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལག་རྗེས་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཞན་དོན་དུ་བསྡུས་པ་ནི་ཐུགས་རྗེ་འཇུག་

[038A]༄༅། །པའི་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དྲི་མས་མ་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཟིགས་པའི་ལྡོག་པས་རྣམ་པར་བཞག་ལ། ཇི་ལྟ་བས་མཁྱེན་པ་ནི། གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ལྡོག་པས་
རྣམ་པར་བཞག་གི་ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་པར་མ་བཞག་པས་སོ། །གཉིས་པ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཅེས་ཏེ། ཐོབ་བྱ་མཐར་
ཐུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་བརྙེས་པ་དེ་ལས་འགོག་ལམ་མཐར་ཐུག་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་འབྱུང་བའི་དོན་ཡིན་གྱི། དུས་ཀྱི་རིམ་པ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་གདངས་ནས་ཉལ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །གནས་
སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འགོག་ལམ་འབྱུང་སྟེ། འདིར་ནི་གཉིས་ཀ་སྟོན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བསྟན་པ་དང། བཤད་པ་དང། བསྟན་
བཤད་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཞིག་འཕགས་པ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པར་བྱ་བས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དེ་ལ་འདུད་དོ། །ཉི་མ་ལམ་བདེན་འབའ་ཞིག་གི་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་དང་
ལྡན་ཞེ་ན། འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ། འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆ་བཤད་པ་དང། གློ་བུར་རྣམ་དག་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པས་རང་གིས་རྟོགས་

[038B] གཞན་གྱིས་རྟོགས་བྱ་མ་ཡིན་པ་དང། གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་གང་ཡང་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་དང་ཡོད་མེད་གཉི་ག་དང་དེ་ལས་གཞན་དུའང་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་
རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྟག་པར་མི་ནུས་པས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་བཞི་དང་བྲལ་བའོ། །འགྲེལ་པའི་འགྱུར་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱི། རྩ་ཚིག་ཏུ་དགག་སྒྲ་དང་པོ་གསུམ་དངོས་སུ་སྦྱར་ནས་བསྒྱུར་བ་ནི་འགྲེལ་
བའི་འགྱུར་ལས་མི་བདེའོ། །རྩ་བའི་འགྱུར་ལྟར་བཤད་ན། མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མིན་པ་དང། ཡོད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མིན་པ་དང། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བཤད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་
ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཞེས་སོགས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་བཞི་དང་བྲལ་བར་འཆད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ལ་བརྟེན་པའི་དངོས་འགལ་གྱི་གནོད་པ་ལས་ལེགས་པར་བརྒལ་ནས་མུ་ཅོར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །
ཁོ་བོ་ཅག་རང་ལུགས་ལ་ཆོས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དང། བདེན་པས་སྟོང་པ་གཉིས་ལ། ཁས་མི་ལེན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཞེ་ན། འོ་ན་གཉིས་ཀ་ཁས་ལེན་པ་ཇི་ལྟར་དགག་ཆོས་བདེན་སྟོངས་ཡོངས་སུ་བཅད་ན་བདེན་གྲུབ་རྣམ་བཅད་ལ་
ཁེགས་པས་གཉིས་ཀའི་གཞི་མཐུན་ཁས་ལེན་པ་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། ཆོས་བདེན་གྲུབ་རྣམ་བཅད་ལ་ཁེགས་པས་བདེན་སྟོང་ཡོངས་སུ་གཅོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དངོས་འགལ་གྱི་ཡ་གྱལ་གང་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་འགལ་ལོ། །

[039A]༄༅། །ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཁས་ལེན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་པས་དེ་དག་གིས་མི་གནོད་དོ། །ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པས་རྒུད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་མངོན་པར་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་
འདིའི་དོན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་བསྙན་པར་མཛད་པ་ནི་རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་དང་མི་འགྲིག་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དང། ཡུལ་མི་སོ་སོའི་སྐད་དང། འདིའི་དོན་གྱིས་ན་འདི་ཞེས་པའི་ངེས་ཚིག་ལ་
བརྟེན་ནས་རྟོགས་ཚུལ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བས་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་བྱ་མ་ཡིན་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་གཞག་སོ་སོ་རང་གིས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །
དེ་དག་གིས་ངོ་བོ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་འགོག་བདེན་གྱི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་མེད་པ་དང། གཞི་མེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་ལས་དང། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་
དང༑ སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་བདེན་པར་ཞེན་པ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱད་པ་ཀུན་བརྟགས་དང་ལྡན་སྐྱེས་ཀྱི་ས་བོན་ཅི་རིགས་པ་གཉེན་པོས་བཅོམ་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་བ་གློ་བུར་རྣམ་དག་གི་འགོག་པའོ། །གཉིས་པ་ལམ་བདེན་ལ་
དག་པ་དང། གསལ་བ་དང། གཉེན་པོའོ། །དང་པོ་ནི། བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་ཅི་རིགས་པའི་དྲི་མ་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་

[039B] །མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ལམ་བདེན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་ཀུན་ལ་སྡུག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་
རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཡིད་འོང་དུ་མཐོང་བའི་ཆགས་པ་དང་མི་སྡུག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྡང་བ་དང་རྨོངས་པའི་རབ་རིབ་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་མཛད་པའི་དམ་ཆོས་ཉི་མ་དེ་ལ་འདུད་དོ། །འདིས་དངོས་སུ་ཐེག་པ་
བ་ཆེན་པོའི་འགོག་ལམ་བསྟན་ལ། མིང་མཐུན་པ་ཙམ་གྱིས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ལ་དན་དུ་གཉེར་བྱའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་འདར་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ཡང་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དྲི་
བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཚིགས་བཅད་འདིས་ཅི་བསྟན་ཅེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། འགོག་པའི་བདེན་པ་དེ་ཉིད་མཐའ་བཞི་པོ་གང་དུ་ཡང་བསམ་པ་མེད་པ་དང། རྩ་བ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་
གཉིས་ཅི་རིགས་པ་མེད་པ་དང། གཞི་བདེན་འཛིན་གྱི་རྟེག་པ་མེད་པ་དང། དག་པ་དང་གསལ་བ་དང། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཞིག་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང། གང་གིས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་
བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། བདེན་བཞི་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་གི་བདེན་པ་གཉིས་ལས་རྣམ་བྱང་གི་བདེན་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གོ་གཉིས་པ་ནི། འདིས་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་སྡི་གཉིས་བགྲངས་

[040A]༄༅། །པས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ཅེས་སོ། །དག་པ་ནི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་པ་དང་མ་འདྲེས་པའོ། །མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་རིག་པའོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ནི་ནུས་པའོ། །སྔ་མ་གསུམ་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །
གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བཤད་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱ་བ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆགས་བྲལ་ཉིད་ནི་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་གིས་བསྡུས་ལ་སྔར་གསུམ་ཚན་
གཉིས་བཤད་པའི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང། གསུམ་གྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ཉིད་ལས་མཐའ་བཞིར་བསམ་དུ་མེད་
པ་དང་ལས་ཉོན་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་བྱ་བའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་ལ་
དྲི་མས་དག་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་གསལ་བ་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་དེ་ཡོན་ཏན་ལྷག་མ་གསུམ་གྱིས་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་གང་གིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བསྡུས་པའོ། །
གང་ཞེས་པ་ནས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། མཐའ་བཞིར་རྟག་པར་བྱ་བ་མིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྒྲ་རྟོག་གི་རྟོགས་ཚུལ་རྫོགས་

[040B] འཕགས་པས་མཉམ་གཞག་སོ་སོ་རང་གིས་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་བསམ་མེད་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ལས་ཏོན་གཉིས་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་བདེན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་དག་པ་དང་གསལ་བ་
དང་གཉེན་པོ་སོགས་གསུམ་ནི་ཉི་མ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འགོག་པའི་བདེན་པ་བཤད་པ་དང། ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་བྱའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆ་བཤད་པ་དང། གློ་བུར་རྣམ་དག་བཤད་པའོ། །
དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མདོར་བསྡུས་ན་འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་གྱིས་བསམ་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་རང་གིས་སྒྲ་རྟོག་གིས་མངོན་
སུམ་དུ་མི་རྟོགས་པ་ནི། གསུམ་པོ་གང་དག་གི་ཞེ་ན། དངོས་པོར་མེད་པ་སོགས་རྣམ་པ་བཞི་ག་ལྟར་ན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པས་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གཉིས་པ་གཞན་གྱི་སྒྲ་རྟོག་གི་རྐྱེན་ལ་
བརྟན་ནས་རྟོགས་བྱ་མ་ཡིན་པ་ནི། བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དང། ཡུལ་མི་སོ་སོའི་སྐད་དང། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་དང། ངག་གི་ཡུལ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགགས་པས་ན་འགོག་བདེན་ཞེས་ངེས་ཚིག་དང་ངག་གི་བརྡ་དང་མིང་གི་ཐ་སྙད་རྟོགས་པས་མངོན་པར་
བརྗོད་པ་དག་གིས་རྟོགས་ཚུལ་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། གསུམ་པ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་

[041A]༄༅། །གྱི་དྲི་མ་ངོས་བཟུང་བ་དང། འགོག་བདེན་གྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང་ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཞེས་པ་ནས་ཞེ་ན་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་
ལུང་དང་སྦྱར་བ་དང། ལུང་གི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་པའི་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་
ཅན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་སོ་ཞེའོ། །གཉིས་པ་ནི་དེ་ལ་གཉིས་ནི་ལས་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ལ་བཅོད་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་པར་ཞེན་པ་ལ་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འགོག་པ་དང་གློ་བུར་དྲི་མས་དབེན་པ་གློ་བུར་
དྲི་བྲལ་གྱི་འགོག་བདེན་དུ་བསྟན་པ་དང། དངོས་པོའི་ཞིག་པ་འགོག་བདེན་ཡིན་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལས་ཉོན་དང་རྣམ་རྟོག་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་འགགས་པར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཟད་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་འཕགས་པའི་མཉམ་
གཞག་གིས་སོ་སོར་རིག་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལས་ཉོན་གཉིས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གཏན་འབྱུང་བ་མེད་པ་ས་བོན་སྤངས་པའི་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་

[041B] །ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་རྟོག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་འགོག་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ལ་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་འགོག་པ་ཐོབ་པ་ནི། དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔར་སྐྱེས་པའི་སྡུག་
ཀུན་གྱི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཞིག་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཞིག་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་བདེན་པར་མ་བསྟན་ཏེ། དེ་མི་གསུང་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འདུས་བྱས་སྐྱེས་ནས་ཞིག་པར་འགྱུར་བ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་
ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འབད་པ་མེད་པར་གྲོལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་བདེན་དང་དངོས་པོའི་ཞིག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལེགས་པར་ཕྱེད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་
གཉིས། དོན་སྔ་མ་ལུང་དང་སྦྱར་ནས་འཁོར་བ་ལྡོག་པའི་རིམ་པ་ངོས་བཟུང་བ་དང། དོན་ཕྱི་མ་ལུང་དང་སྦྱར་ནས་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། འཕགས་པ་དཔལ་འཕྲེང་
གི་མདོ་ལས། ཇི་སྐད་དུ། འཇམ་དཔལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ནི་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཇུག་གོ་དགེ་མི་དགེའི་བག་ཆགས་དུ་མ་བསགས་པས་ན་སེམས་
དང། རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ཡིད་དང། བརྟེན་པར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡང་ན་རྣམ་གྲངས་སུ་བཤད་དེ། ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་དག་དོན་གཞན་དུ་འཆད་ཀྱང། འདིར་ནི་དེའི་རྣམ་གཞག་ཅུང་ཟད་

[042A]༄༅། །ཀྱང་མི་མཛད་དེ། འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ལ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཇུག་པ་དེ་ལ་ནི། བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གང་གིས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་
འགྱུར་བའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་འཇུག་པའི་གནས་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གནས་ལུགས་གཟིགས་པའི་ངོར་བདེན་འཛིན་ལྟ་ཞོག་གཉིས་སྣང་འཇུག་པའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་མེད་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་བཞིན་
ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་མི་བྱེད་དོ། །མ་རིག་པ་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྒ་ཤིའི་བར་གྱི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀུན་ནས་
ལྡང་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མར་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་མི་སྐྱེ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་འཇིག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་
མ་ལགས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྔར་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གློ་བུར་གྱིས་དྲི་མཐའ་དག་ཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བསྟན་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཁྱད་པར་
ནི༑ དང་པོ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་མ་མྱོང་བས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་རྒྱེན་གཞན་གྱིས་མ་བྱས་པ་རང་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་ནས་མ་བྱུང་བ་གཞན་གྱིས་ཟད་པ་མེད་པ་རང་ཉིད་ཟད་པ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་བ་མེད་

[042B] འཆི་བ་མེད་པས་མི་འཇིགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
ཡོན་ཏན་མི་འདྲ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གགཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་གཉེན་པོས་ཐོབ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རང་བཞིན་
གྱིས་སྟོང་པ་འདི་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ལས་མ་གྲོལ་བ་ནི། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བགྱིའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་
དྲི་མས་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མས་དག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་སྟོན་པ་མདོ་འདི་དག་གིས་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉིད་
དྲི་མ་དང་བཅས་པ་སེམས་ཅན་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་དང་བཅས་བྲལ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་
དེ་སངས་རྒྱས་ལ་ཡོད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་ཡོད་པ་དེ་སེམས་ཅན་ལ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ནི། རང་ཉིད་ཤིན་ཏུ་བླུན་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། ལུང་དང་སྦྱར་

[043A]༄༅། །བྱའོ། །དང་པོ་ནི། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་མིང་ཅན་ཞེས་སོ། །དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ན་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུར་བསྟན་པ་མི་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ་
ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཉི་མ་དང་ཆོས་མཐུན་སྦྱར་བ་དང། སྤང་བྱ་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་འཇོམས་བྱེད་གཉེན་པོ་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་
རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་ནི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མས་བསླང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉི་མས་གཟུགས་གསལ་བར་བྱེད་པར་ཆོས་མཐུན་པས་ནི་ལམ་བདེན་
གྱིས་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་མུན་པ་འཇོམས་པས་མུན་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་མཐུན་པས་ནི་བདག་མེད་པ་མངོན་
སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་གེགས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག། བདེན་འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་སྐབས་འདིར་ཁས་ལེན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་
ཏེ། དེ་ལྟ་ན། ཁམས་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་སྟོན་པའི་གཞུང་གི་རྩོད་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འགྲིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འཁོར་བར་འཇུག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་དང། འཁོར་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ངོས་བཟུང་

[043B] །དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཐར་པ་ཐོབ་པའི་གེགས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་བློ་དམིགས་པ་གང་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་
ཡུལ་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་བདེན་གྲུབ་དང། གང་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བའི་གཞི་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བག་ཚེགས་འཇོག་བྱེད་དུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་བག་ལ་ཉལ་ས་བོན་དང་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མངོན་གྱུར་དང་ལྡན་པ་
ལས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བའོ། །དུག་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་ཚུལ་ནི། བག་ལ་ཉལ་ལས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྡུག་པ་སོགས་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པས་ན་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་རམ། ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་
པས་ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྣམ་པར་རམ། གཏི་མུག་བསྐྱེད་པས་མ་རིག་པའི་རྣམ་པས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བག་ལ་ཉལ་དེ་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་སོགས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་བདེན་
འཛིན་ས་བོན་དང་བཅས་པའམ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྡུག་པ་སོགས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ཡང་ཡུལ་ལ་དིགས་པར་བྱེད་པ་ཨི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་ཡོངས་སུ་ལེན་ཏོ། །སེམས་
ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་གནས་པ་དེ་དག་ལ། འདོད་ཆགས་སོགས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གཞི་དེ་ལས་སྒོ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་བསོད་ནམས་དང། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང། མི་གཡོ་བའི་ལས་

[044A]༄༅། །ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །ལས་ལས་ཀྱང་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མར་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐྱེ་བ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ན་བྱིས་པ་བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ལ་ཉལ་དང་ལྡན་པ་
བདེན་པར་གྲུབ་པའི་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཅན། ཞེས་པ་ནས། སྐྱེ་བ་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཞིག་མ་སྤངས་ན་འཁོར་བར་འཇུག་ཅིང། གང་ཞིག་སྤངས་པ་ལས་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་འཁོར་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གང་
ཡིན་ཞེ་ན། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁམས་གཅིག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཤེས་
པ་ལས་འཁོར་བར་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། །འདིས་ཅི་བསྟན་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཁམས་དེ་མ་ཤེས་པས་འཁོར་བར་འཁོར་བར་བསྟན་པས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་དེ་ཤེས་དགོས་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་
པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བསྟན་ཅིང། དེ་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་ཡང་བསྟན་ལ། དེ་ལ་རྨོངས་ཤིང་དེ་མ་ཤེས་པ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་བསྟན་པ་ནི། བདེན་འཛིན་འཁོར་བའི་རྩ་བ་དང། ཉོན་
མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་སྡང་མི་དགོས་སམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མེད་ལ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་འཁོར་བ་ལས་མ་གྲོལ་བའི་དོགས་པ་ཡང་མེད་པས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་སྤོང་

[044B] ཞེན་སྟངས་རིགས་པས་སུན་བྱུང་བའི་སྒོ་ནས་སྤོང་བ་ཡིན་པས་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་བདེན་སྟོང་རྟོགས་དགོས་པ་དང། ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་མངོན་སུམ་དུ་
རྟོགས་པ་འགྲེལ་བ་འདྲིས་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ད་དུང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡང་གང་ཟག་རང་རྒྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་ཙམ་གྱིས་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་མི་བཞེད་ཀྱི། ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་
ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་པར་ལྟར། གང་ཟག་བདེན་འཛིན་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དུ་བཞེད་དེ། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་སྐབས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། བདེན་སྟོང་སྤྲོས་བྲལ་དང་པོར་རྟོག་པའི་སྐབས་དང། བརྟགས་
པ་ལས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་དང། བསལ་བཞག་མེད་པའི་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གེགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཡང་ཅི་ལྟར་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དོན་དམ་འབྱོད་བྱེད་
ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ན། གང་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བ་བདེན་འཛིན་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་དམིགས་པ་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་དམིགས་སུ་རུང་བ་ལས། བདེན་གྲུབ་འགའ་ཡང་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་
གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་གི་ཚེ་བདེན་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ན་མ་དམིགས་པ་བདེན་གྲུབ་ཡོད་ན་དམིགས་སུ་རུང་བ་ལས་མ་དམིགས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། གཉིས་སྣང་གི་སྒྲོས་པ་ཡང་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ཡང་

[045A]༄༅། །དག་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟེང་བར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པར་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། གང་ཞིག་དེ་ལྟར་བདེན་འཛིན་གྱིས་གཟུང་བ་ལྟར་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དམིགས་པ་བདེན་གྲུབ་ཤེས་བྱ་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སུ་ཡོད་པ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་གཉི་ག་བདེན་གྲུབ་སྔར་ཡོད་གསར་དུ་བསལ་བ་མེད་པ་དང། བདེན་སྟོང་སྔར་མེད་གསར་དུ་བཞག་པ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་
ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཇི་ལྟར་གཉེན་པོར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་ཞིག་སྐྱེས་པས་ཅིག་ཤོས་སྤང་བྱ་གཏན་བྲལ་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟགས་པར་གྱུར་
པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་གེགས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོར་རིག་པར་བྱའོ། །འོག་ནས་བསལ་བཞག་མེད་པར་བཤད་པའི་དོན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་སོ། །འདིར་གསལ་
བཞག་མེད་པའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང། ཆོས་སྐུ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་རྒྱས་པར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བར་གསུངས་པས། ཐུབ་པའི་གསུང་རབ་

[045B] ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལས་ནི། ཀུན་རྫོབ་རང་སྟོང་ཙམ་ཞིག་བསྟན་གྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མཐར་ཐུག་པ་མ་བསྟན་ལ་
དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མཐར་ཐུག་པ་ནི། འཁོར་ལོ་ཐ་མས་བསྟན་ཅིང། དེའི་དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མ་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་འགྲེལ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་ཟེར་བ་ནི་འགྲེལ་པ་འདི་དག་བལྟ་བའི་སྐལ་པ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་པར་
བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་མཐར་ཐུག་པར་ཁས་བླངས་ནས། དེའི་དགོངས་པ་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་འགྲེལ་པར་འདོད་པ་ནི། སེམས་རྣལ་དུ་མི་གནས་པ་སྟེ། མདོ་སྡེ་དེར་ནི་ཞི་བ་བགྲོད་པ་གཅིག་བུ་བའི་
ཉན་ཐོས་འཚང་རྒྱ་བ་མི་སྲིད་པ་སྒྲས་ཟིན་ལ་བསྟན་ནས། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་ལ། བསྟན་བཅོས་འདིར་ནི་དམ་ཆོས་པམ་དཀར་པོའི་མདོ་ཤེས་བྱེད་དུ་མཛད་ནས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ལ་བརྟེན་
ནས་བསྟན་བཅོས་འདིས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ཙམ་བསྟན་པར་འཆད་པ་ཡང། དགོངས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྒྱུར་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་བཤད་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ཉན་ཐོས་
ཀྱི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་འདིར་དངོས་སུམ་སྨོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཞེས་སོ། །ས་དང་པོ་ཐོབ་ནས་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་པ་དང། རང་ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བློ་མི་

[046A]༄༅། །སྐྱེ་པས། སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་ལྟ་ཞོག་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བསྟན་པ་དང། བཤད་པ་དང། བསྟན་བཤད་སྦྱར་ཏེ་
བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དོན་བརྒྱད་དེ་ཇི་ལྟ་བ་རིག་པ་དང། ཇི་སྙེད་པ་རིག་པ་དང་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་དང། ཆགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བ་དང། ཐོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བ་དང། དམན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བ་དང། སྤྱི་གཉིས་པ་བགྲད་པས་
རིག་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དང་པོ་ལ་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའོ། །དང་པོ་ནི། གང་དག་ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་འདུད། ཅེས་སྦྱོར། ཡོན་ཏན་ནི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་པར་འགྲོ་བས་ན་ཕུང་པོ་དང་གང་ཟག་གི་འགྲོ་བ་ཀུན་བདག་མེད་པའི་
མཐའ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་བདེན་སྟོང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའོ། །ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སེམས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བས་ན་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་
ཉོན་མོངས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་མེད་པར་གཟིགས་པས་སོ། །སྔ་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱེད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་སྙུབ་བྱེད་སོ་སོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱི་མ་དྲི་མ་གློ་བུར་བ་གཟིགས་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་ནས་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ལ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་གཟིགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གསུམ་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི། དེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་མ་

[046B] ཆགས་ཐོགས་དང་དམན་པའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་བློ་མངའ་བའོ། །དམན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བ་འོག་མའི་དོན་དུ་བཤད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་མངའ་བ་
དང༑ རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཡོད་པར་གཟིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་མངའ་བ་དེ་ལ་འདུད་དོ། །སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བས་ཡོན་ཏན་དོན་དམ་
པ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ལ། དེས་དམན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་དང་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་གཉིས་སུ་འདུས་པའོ། །བསྡུས་ཏེ་བཤད་ན། ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་རིག་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་དང། ཆགས་
ཐོགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བ་དེའི་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཡང་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། དང་པོ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཅི་བསྟན་ཅེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་བཞིན་
གཟིགས་པ་དང། ཇི་སྙེད་གཟིགས་པ་ནང་གི་ནི་སྟེ་དེ་གཉིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་དག་པའི་ཕྱིར་དེས་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ཡང་བསྟན་པས་བློ་ལྡན་འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་
ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། འདིས་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་སོ། །ཡོན་ཏན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་

[047A]༄༅། །གསུམ། ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་དང་ཚོགས་ཐོགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང། དམན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
ཇི་ལྟ་བ་རིག་པ་དང། ཇི་སྙེད་པ་རིག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང་འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཟག་དང་ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་འགྲོ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་
ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་གཟིགས་པའོ། །ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་གཉིས་ལས་སྐྱེས་ཏེ། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་དང། ཉོན་མོངས་གདོད་ནས་ཟད་པ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཟད་ཅིང་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཇི་ལྟ་བ་རིག་པའི་ངོ་བོ་དང། རྒྱུ་དང། སྒྲུབ་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་ཉིད་ནི་འགྲོ་བ་ཞེས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་མེད་པའི་མཐའ་ཤེས་བྱ་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཇི་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལས་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཟག་གམ་
བདག་མེད་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བར་བསྟན་པ་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་གང་ཟག་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་པར་གསལ་བར་བསྟན་པས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཞེད་པ་

[047B] །གཉིས་པ་ནི། གཏན་དུ་བཟོད་ནས་ཞི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་སྔར་རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་སྐབས་སུ་དེས་དབེན་པའི་འཇིག་པ་
མེད་པའི་ཚུལ་དུ་དང་པོ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་གཉིས་ལས་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱུ་གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང། དེའི་ཉེ་བའི་
ཉོན་མོངས་པ་གདོད་མ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཟད་ཅིང་འགགས་པར་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དོན་དམ་པར་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་མ་བསླད་པ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གྱི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློའི་མུན་པ་དེའི་འཛིན་སྟངས་དང་མཐུན་པར་སེམས་ཀྱི་སྟེང་ན་མེད་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་དྲི་མ་སྦྱང་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་དྲི་མ་གློ་བུར་
བའི་དོན་ཏེ། འདིར་དེ་ལྟར་བཤད་ཅིང། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པས་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་དུ་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་ན་འདུས་བྱས་བདེན་པར་མེད་པ་ཆད་སྟོང་དང། བེམ་སྟོང་དང། ཉི་ཚེའི་སྟོང་པ་ཞེས་སྨད་པའི་གནས་སུ་བྱས་
ནས་འདིར་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྔན་གྱི་སྟོང་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྟན་པར་འདོད་པ་ནི། རྩ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་ལོག་ལྟ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་བཞིན་རྒྱང་

[048A]༄༅། །རིང་དུ་དོར་བར་བྱའོ། །རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པའི་དོན་དེ་ལྟར་མིན་པ་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་རྟོགས་དཀའ་བར་བསྟན་པ་དང། ཤེས་བྱེད་ལུང་
དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དང། སེམས་དེའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་གཉིས་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་དོན་དམ་ལ་ལྟོས་པ་མཆོག་ཏུ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་
པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་སེམས་དག་ལས་སེམས་དགེ་བའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་དང། སེམས་ཉོན་མོངས་པས་བསླད་པ་ན། བསླད་བྱའི་སེམས་ཕྱི་མ་འབྲལ་བུ་དང། སློད་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་རྒྱུ་
ཡིན་པས། བསླད་བྱ་སློད་བྱེད་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་བཞག་པར་དཀའ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་དེ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་འགྱུར་དགོས་པས་གཅིག་རྒྱུ་བས་དེའི་དུས་ན་གཉིས་པ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་
པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་མི་འབྲད་པས་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་དཀའོ། །དེའི་དོན་བསྡུས་ན། ཆད་པའི་ལྟ་བར་འགྱུར་དོགས་ནས་རང་ལུགས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཁས་བླངས་པ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་འཇོག་མི་ཤེས་ཤིང། མཚན་འཛིན་གྱི་
དམིགས་གཏད་མཐའ་དག་མི་ཁེགས་ལ། ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་མཚན་འཛིན་གྱི་དམིགས་གཏད་ཁེགས་པའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རང་ལུགས་ལ་ཁས་བླངས་ན། རྒྱུ་འབྲས་རང་ལུགས་ལ་བཞག་

[048B] རྒྱུ་འབྲས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་རང་ལུགས་ལ་ཚད་མའི་ལམ་ནས་དྲངས་ནས་ལེགས་
པར་འཇོག་ཤེས་པ་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ལ། འདི་མ་རྟོགས་པར་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་སྐད་བྱས་ཀྱང། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ནས་བཤད་པའི་ལོག་རྟོག་
བཅུ་དྲུག་ལས་མ་འདས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོག་ནས་ཀྱང་བར་པར་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་ཞིང། རྒྱས་པར་ཤེས་པར་འདོད་ན། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ངོ་བོ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་
རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པ་ལ་འཁྲུལ་བ་དང་བྲལ་བར་ཐུགས་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཐ་མལ་པའི་སྐུའི་བཀོད་པ་བཟུང་ནས་གྲུབ་པའི་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་མཛད་པ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་བཟང་
པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི། དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་དང། དབུ་མ་འཇུག་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ཆེན་མོ་མཛད་པ་དང། དྲང་བས་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོས་དའི་དྲང་ངེས་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཟུང་བ་མཛད་པ་དང། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་
ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ལྷག་མཐོང་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆེ་ཆུང་མཛད་པ་སོགས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ན་ལྷ་མོ་དཔལ་འབྲེང་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་བའི་སེམས་ནི་

[049A]༄༅། །ཆོས་ཅན། ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས་རང་བཞིན་གྱིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བསླད་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགག་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་ན། སེམས་
ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བསླད་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བས། དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་རོ། །ཉོན་མོངས་ཀྱི་བསླད་པ་མི་སྲིད་ན། འོག་ནས་དམ་བཅའ་ལ་བསལ་བ་བསྟན་པ་དང་འགལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བའི་སེམས་ནི་སྐད་ཅིག་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས་རང་བཞིན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལགས་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་ཡང་སྦྱར་རོ། །ཁྱབ་པ་ལ་ལྡོག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་བསྟན་པ་ནི། བསླད་བྱ་སློད་བྱེད་རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་ན་དེ་གཉིས་ཕྲད་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་དུས་མཉམ་དུ་འགྱུར་བས་མ་ཕྲད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉོན་མོངས་པས་ནི་སེམས་ལ་མི་རེག་ལ། སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་རེག་པ་ཡང་མ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལ་
ཅི་ལྟར་རེག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ལགས་པའི་སེམས་བདེན་འཛིན་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མུན་པས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ཏེ་མ་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་རྩ་ཤེ་ནས་བཤད་པའི་ཕྲད་པ་རྟག་པའི་རིགས་པ་དང་དོན་གཅིག་གོ་སེམས་ཉོན་མོངས་པས་བསླད་པ་མི་
སྲིད་པར་འདོད་མི་རིགས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མཆིས་ལ། ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ནི་མཆིས་སོ། །ཞེས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བསླད་བྱ་སློད་བྱེད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང། ཐ་སྙད་དུ་

[049B] རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་པར་དཀའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་
ནི༑ ཤེས་བྱ་མཐར་ཐུག་ཇི་ལྟ་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བློས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་གཟིགས་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པས་ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་ཤིང། ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པ་དེས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས། མཉམ་གཞག་ཏུ་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པ་ལ་བརྟེན་
ནས་ཞེས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་གཟིགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་མཐར་ཐུག་པར་མཉམ་གཞག་ཏུ་རྟོགས་པ་
ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་ན་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་མཐོང་བས་ལས་རིག་པར་
བྱའོ༑ ༑སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ཚན་ཉེར་

[050A]༄༅། །གཅིག་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་ཀྱང། དེའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདུལ་བ་ལུང་ལས་ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཞིན་གྱི། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བ་ལྟ་
བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་སྨྲ་བར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་སྟེ། དེར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྔར་མ་རྟོགས་མངོན་སུམ་དུ་གསར་དུ་རྟོགས་
པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཡང། ས་དང་པོ་ནི་བསྐལ་པ་དུ་མའི་ཡུན་གྱིས་རྫོགས་དགོས་
པ་སྒོམ་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡང་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ས་དང་པོ་རྫོགས་པའི་བར་ལ་བཞག་གོ་གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲོལ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་
པ་དང། ཆགས་པ་དང་ཐོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །
གཉིས་པ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆགས་ཐོགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སོ་སོ་རང་གིས་

[050B] ཆགས་ཐོགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་གོལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནས་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དང་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པ་སོ་སོ་རང་གི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བར་འདོད་དོ། གཉིས་པ་ནི་
དེ་ཡང་མདོར་བསྡུན་ན་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཅིག་ཤོས་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་དང། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཉི་ཆེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོད་པ་གཟིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རང་ཞིན་གྱིས་རྣམ་
པར་དག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ནི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཆགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་གཟིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་མཐའ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ན་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་
པའོ༑ ༑དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟ་བ་དང། ཇི་སྙེད་པ་དང། ནང་གི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དག་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་ཕྱིར་མ་ལྡོག་པ་ནི་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་ཡིན་པས་དམན་
པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །ཡང་ན་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་ལ་སྦྱར་ནས། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ལས་བུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པས་དམན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །འགྲེལ་པའི་འགྱུར་ལྟར་ན། དག་པས་ལ་གནས་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་བདག་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དག་པ་ས་ལ་གནས་པ་ནི་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་

[051A]༄༅། །ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བ་དེ་ནི། བླ་ན་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་
སྙེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་དང་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རམ། སྔར་བཤད་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་དང་ལྡན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་
སུ་གྱུར་པ་ནི། དེ་ལས་གཞན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལས་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་ཉོན་
སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་པས་ཉེས་པ་དང་བཅས་པའི་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་བཅོམ་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ། །བསྟན་བཅོས་གཞན་དུ་སྒྲིབ་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྤོང་བ་དང། ཅིག་ཅར་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་
བར་བཤད་པ་དང་ལུགས་གཅིག་ཏུ་མི་བཟུང་ངོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས་
མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་གྱི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ནི་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་མ་སྨོས་ཏེ། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་བྱར་བྱས་ནས་

[051B] །དགག་སྒྲ་མེད་པ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བསྙེག་གོ་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉན་ཐོས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བར་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ཏེ། རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་
བྱར་མི་བྱེད་ཀྱང། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་གྱི་ཁྱད་པར་དང། ཁྱད་པར་དེ་འཐད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི་
སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ནི་ནམ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཟླ་བ་ཚེས་པ་དོར་ནས་སྐར་མའི་གཟུགས་ལྟར་
གནས་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་ཡང་ཕྱག་བྱེད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཉན་ཐོས་ནི། གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་དཔེ་ཁ་ཅིག་ཏུ་དགག་སྒྲ་མི་འབྱུང་བས། དེའི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་
སྦྱར་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་ནི། རྟེན་གྱི་ཁྱད་པ་དང། ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་དང། བྱེད་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་གྱི་
རིམ་པ་དང། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པས་བསྡུས་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་

[052A]༄༅། །འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། གཞལ་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་རིག་པའི་མུན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉེར་ར་གནས་ལ། བཞི་པ་ནི། བླ་ན་མེད་པའི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཟླ་བ་ཉ་བ་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པའོ། །ཉན་ཐོས་སྐར་མ་དང་འདྲ་བ་ལ་སྤངས་རྟོགས་དམན་པ་ནི། སྤངས་པ་ཉི་ཚེ་བ་དང། ཉི་ཚེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ། བྱང་ལས་དམན་པ་ནི། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བལ་འདོད་མེད་པར་རང་གི་རྒྱུད་སྡུག་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་དུ་སྣང་བར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་རང་རྒྱུད་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་
ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་ཡང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་ཚེ་དང། སེམས་དང། ཡོ་བྱད་དང་
ལས་དང། སྐྱེ་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་དང། མོས་པ་དང། སྨོན་ལམ་དང། ཆོས་དང། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའི་དབང་བཅུ་ལ་སོགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཡང་ན། དོན་དམ་པའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་དབང་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བཤད་དོ། །འོ་ན་ཉན་ཐོས་འཕགས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་འགལ་ལོ། །

[052B] སྐྱོན་མེད་དེ། ས་དང་པོ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉན་རང་ཟིལ་གྱིས་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །ཟིལ་གྱིས་མན་ན་བྱར་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་སྡུད་པ་ནི། བུ་གཅིག་པ་མི་གཙང་བའི་དོང་དུ་ལྷུང་བའི་མ་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་ལྟར་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པ་ཡོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་རང་གིས་ཁུར་དུ་བླངས་པའི་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཐར་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། རང་དོན་ཙམ་ལྷུར་ལེན་པའི་ཉན་ཐོས་དམན་པར་བསྟན་པ་ནི། འོག་ནས་འཆང་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་གང་
ཞིག་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཙམ་གྱི་ཆེད་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་པས་བདག་དོན་བྱེད་པས་རྣམ་རྒྱས་ཤིང་སྟེ། ཐོབ་བྱ་དམན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་བརྩེ་བ་བྲལ་བ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་
དམན་པའོ། །རྐང་པ་གསུམ་པ་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །འཕགས་པ་དེ་ནི་རང་ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཡིད་བྱེད་སྤོང་བའི་སེམས་པ་མེད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་མི་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་ཏུ་བསྟན་
པ་ལ། ཀུན་སློང་གི་ཁྱད་པར་ནི། གང་ཞིག་གཞན་ལ་མཆོག་ཏུ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ནས་ནི། སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་བདག་དོན་འབའ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཡིད་བྱེད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་བླང་བ་བྱས་ཏེ། བྱེད་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེ་རླུང་དང་ཆུ་དང་ས་བཞིན་

[053A]༄༅། །གཞན་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཁྲིམས་ལྡན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ནི་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་ཞེས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་སྐྱབས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་ལ་
གཉིས། སྤྱིའི་དོན་དང། ཡན་ལག་གི་དོན་ཏོ། དང་པོ་ལ་གསུམ། གང་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་དང། དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་ཚུལ་དང། ཤེས་བྱེད་དགོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདིར་སྐྱབས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མཛད་པ་ནི། སྤྱིར་གསུང་
རབ་ལས་སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་དགོངས་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། གོང་དུ་སོས་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབའ་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐྱབས་ནི་གཉིས་ཏེ། འབྲས་བུ་སྐྱབས་སུ་བཞག་པ་དང་
རྒྱུ་སྐྱབས་སུ་བཞག་པའོ། །དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་ལ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ག་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་བྱར་བྱེད་པས་གསུམ་ག་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་སུ་རྣམ་པར་བཞག་ལ། རང་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐས་ཀྱི་རིགས་ཅན་
གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་སུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ལ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཐོབ་བྱར་བྱེད་མོད་ཀྱི། གསུམ་དུ་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་
པའོ༑ ༑གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། རིགས་ཅན་གསུམ་ག་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ག་སྐྱབས་སུ་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། གཞན་རྒྱུད་ལ་གྲུབ་ཟིན་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ལམ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་དང། དེས་བསྟན་པའི་ལམ་ཐར་པར་བགྲོད་བྱེད་ཀྱི་ལམ་

[053B] ལམ་དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་གྲོགས་སུ་བཟུང་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་དཀོན་མཆོག་དེ་དང་དེ་ཐོབ་བྱར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་དང་སྒྲིབ་པའི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཐར་པའི་རྟེན་དང་དཔུང་གཉེན་དུ་ཡིད་
ཀྱི་དམ་པ་ཚུལ་ཞིང་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པའོ། །དེ་ཡང་དཀོན་མཆོག་དེ་དང་དེ་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་བྱའི་དཔུང་གཉེན་དུ་འཛིན་པ་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་དང། གཞན་རྒྱུད་ལ་གྲུབ་ཟིན་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་དཔུང་གཉེན་དུ་འཛིན་པ་རྒྱུའི་
སྐྱབས་འགྲོའོ། །རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོ་བྱེད་པ་དེས་གསུམ་ག་ལ་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་བྱེད་པའི་ངེས་པ་མེད་ཀྱང། འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་བྱེད་པ་དེས་ནི་གསུམ་ག་ལ་རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོ་བྱེད་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་རིགས་ཅན་གསུམ་གས་རྒྱུའི་
སྐྱབས་འགྲོ་དང་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་གཉིས་ཀ་བྱེད་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཁྱིམ་བདག་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན་དེ་
ན༑ ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་གིས་སྐྱེས་བུ་
ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཁྱིམ་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱིམ་

[054A]༄༅། །བདག་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་ཆོས་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་ཤིང་རི་མོར་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ། ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ། ཆོས་འདོད་པ། ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པ། ཆོས་ལ་གཞོལ་བ་
ཆོས་ལ་འབབ་པ། ཆོས་ལ་བབ་པ། ཆོས་སྲུང་བ། ཆོས་སྤེད་ཅིང་གནས་པ། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ། ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ། ཆོས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ཚིམས་པ། ཆོས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་
མཚོན་ཆ་དང་ལྡན་པ། ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཆོས་ཀྱི་
བགོ་བཤའ་བྱའི་སྙམ་དུ་དྲན་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན་
ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ནི། གལ་ཏེ་དགེ་སློང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའམ། དགྲ་བཅོམ་པའམ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བའམ་
རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་བའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བདག་མཐོང་ན། དེ་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཞེ་ས་དང་བཅས་ལ་ལྡང་བར་བརྩོན་པའམ། བཀའ་བློ་བདེ་ཞིང་མཐུན་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དག་པར་སོང་བ་དང། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་

[054B] འདི་ལྟར་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་ཏེ་སྙམ་དུ་དྲན་པར་རབ་ཏུ་འཐོབ་སྟེ་
དེ་དེ་དག་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཞེ་ས་དང་བཅས་པ་ཡིན་གྱི་དེ་དག་ལ་མི་དགའ་བར་ནི་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁྱིམ་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་སོགས་ལ་
གུས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རང་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་གུས་པ་དང་བཅས་པར་བསྡུ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །རྒྱུའི་སྐྱབས་ལ་ལྟོས་ཏེ་ནི་གསུམ་ག་ཡང་མཚུངས་
པར་སྐྱབས་ཡིན་ཏེ། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་འདི་སྐད་དུ། ཁྱིམ་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་འདོར་བ་དང། དམ་བཅས་
པ་མི་འཇིག་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་པ་དང། ཐེག་པ་གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་སྨྲ་བའི་གང་
ཟག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཉན་པ་དང། དེའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ཇི་ལྟར་ཐོས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་སྟེ། ཞེས་

[055A]༄༅། །བྱ་བའི་དོན་གསུངས་པ་དང། ཡང་དགེ་འདུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །བཞིན་གང་
ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་ལ་ཞུགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་འགོད་པ་དང། ཟང་ཟིང་གིས་སྡུད་པ་ཆོས་ཀྱིས་སྡུད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ལ་བརྟེན་གྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ལ་མ་ཡིན་པ་
དང༑ ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཚོལ་གྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གསུངས་པ་དང། ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་མཐོང་ནས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ཆོས་ཐོས་ནས་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཐོབ་པ་དང། ཉན་
ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་མཐོང་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དྲན་པར་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཡང་སངས་རྒྱས་དང་འགྲོགས་པར་སྨོན་པ་སངས་རྒྱས་ལས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དང། ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དང། སྦྱིན་པ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ནི། འཁོར་བའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་ཐར་པར་མིང་བཏགས་ནས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས། སྐྱབས་
དང་སྐྱབས་འགྲོ་རྣལ་མ་མེད་ལ། རང་གི་ལུགས་ལ་ནི་ཁྱབ་པར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡིད་འབྱུང་བས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི། ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པས་ཞིན་པ་ཡིན་ལ། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་

[055B] ངེས་འབྱུང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པས་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱས་ལ། བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐོག་མར་སྐྱབས་འགྲོ་ཡིད་འཁུལ་ནུས་པ་
འདུག་མི་འདུག་བརྟག་པར་བྱ་ལ། སྐྱབས་འགྲོ་འདི་ལ་གོ་བ་ལེགས་པར་ཆགས་ན་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པ་སྐྱབས་འགྲོ་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ཉམས་ལེན་དེ་ཙམ་
མི་བྱེད་པའི་ཁེངས་སྐྱུང་དུ་བྱས་ནས། སྐྱབས་འགྲོ་རེ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་ཟེར་བ་ནི། ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པའི་བླུན་པོ་འབའ་ཞིག་གི་གཏམ་མོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དོན་ལ་གཉིས། ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང། དོན་དམ་པའི་
སྐྱབས་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་དགོངས་པའི་དོན་གང་གིས་གདུལ་བྱ་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་མཛད་ཅེ་ན། གང་ཟག་དྲུག་གི་དབང་
དུ་མཛད་ནས་སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་འདི་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི་གདུལ་བྱ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་རིམ་གྱིས་གཞུག་པའི་ཆེད་དུ་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་གཙོ་བོ་ནི། ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །
གཉིས་པ་ལ་གསུམ། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྐང་པ་དང་པོས་དགོས་པ་དང། རྐང་པ་ཕྱི་མ་གསུམ་གྱིས་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་སྟོན་ཏོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ག་འབྲས་

[056A]༄༅། །བུའི་སྐྱབས་སུ་འཛིན་ཡང། མཐར་ཐུག་པའི་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་ཚོགས་མངའ་བ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཏུ་བསྡུས་ནས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་
ནས་སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་བྱར་བྱེད་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དང་བསྟན་པ་དམ་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་པས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་
བྱའི་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་སུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང། སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་ཚེ་གཞན་གྱི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་སློབ་མ་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུའི་
སྐྱབས་སུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཀྱི་དོན་གྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །
སྟོན་པ་དང། བསྟན་པ་དང་སློབ་མ་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པས་བསྡུས་པའི་གྲུབ་ཟིན་གྱི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཐེག་པ་གསུམ་པའི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུའི་སྐྱབས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཀྱི་དོན་གྱིས་དང། ལམ་
དུ་མ་ཞུགས་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོ་སོར་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་གསུམ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྒྱུའི་སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་བསྡུས་ན། རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་རང་

[056B] གྲུབ་ཟིན་གྱི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རིགས་ཅན་གསུམ་ག་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུའི་སྐྱབས་དང། ལམ་དུ་མ་ཞུགས་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོ་སོར་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་
མས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱབས་གསུམ་སོ་སོར་རྒྱུའི་སྐྱབས་སུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་གཉིས་པ་ནི། སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ནས་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་བྱར་དོན་དུ་གཉེར་བར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཐེག་པ་བའི་གང་ཟག་དང། རིགས་ཅན་གསུམ་གའི་གང་ཟག་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང། ལམ་དུ་མ་ཞུགས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་བྱེད་པར་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་
བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ནི་སྐྱབས་ཡིན་ཏེ། རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་སུ་བསྟན་ཅིང་རྣམ་པར་བཞག་གོ་འདི་ནི་རིགས་པས་འཐད་པ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་
སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྐང་གཉིས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་འབའ་ཞིག་དང། སྐྱབས་གནས་སུ་གྲགས་པས་སོ། །གཞན་དུ་ན་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་སུ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་དུ་མ་
བཀོད་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་དང། རང་གི་སྟོན་པ་གཞན་གྱི་སྟོན་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པའི་བསྟན་པ་དམ་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ནས་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་གང་ཟག་རང་ཉིད་

[057A]༄༅། །རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་འཁོར་བ་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ཟློག་དང་རྟེན་འབྲེལ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་རྗེས་སུ་རྟོགས་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་རང་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཐེག་པ་བའི་གང་ཟག་དང། ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང་མ་ཞུགས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བཀུར་སྟ་དང། རྒྱུའི་སྐྱབས་ལ་སོགས་པ་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་བྱེད་པར་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ནི་སྐྱབས་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་
རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་སུ་བསྟན་ཅིང་རྣམ་པར་བཞག་གོ། །སྤང་བྱའི་ས་བོན་དང་བྲལ་བ་སླར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྤངས་པ་སྐྱབས་སུ་རིགས་ཀྱི། སླར་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་
འཇིག་རྟེན་པའི་ཆགས་བལ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཏུ་མི་འཆད་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །སྟེན་པའི་བསྟན་པ་ལ་ལེགས་པར་ཞུགས་པའི་སློབ་མ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ནས་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་གཞན་ལས་ཐོས་པའི་སྒྲའི་རྗེས་
སུ་ཞུགས་ནས་རང་རྒྱུད་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བྱར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བའི་གང་ཟག་དང། རིགས་ཅན་གསུམ་གིས་གྲུབ་ཟིན་གྱི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་རྒྱུའི་སྐྱབས་སུ་བྱེད་པ་དང། ལམ་དུ་མ་ཞུགས་
ཀྱང་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བ་དང། ལམ་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་འཛིན་པ་སོགས་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་བྱེད་པར་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ནི་སྐྱབས་ཡིན་ཏེ་

[057B]འཕགས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ན་སྐྱབས་གནས་ཡང་དག་ལ། ཡང་དག་ཡིན་མིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ས་བོན་སྤངས་པས་སྐྱབས་
གནས་དང་མི་ཕྱེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་གི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་འཕོས་ནས་སྟོན་པ་གཞན་གྱི་ཁ་ཕྱིར་འབྲང་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་དང་དགེ་འདུན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་དགེ་འདུན་
ལ་བཞིའི་གྲངས་ཚད་དགོས་པས་ཚོགས་ཞེས་སྨས་སོ། །སྐྱབས་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་དམན་པའི་འཕགས་པའི་ཚོགས་ཀྱང་འདིར་བསྟན་ཏོ། །ལོག་པའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསླུས་པ་ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་འཕགས་
པ་དང་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པས། འཕགས་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་མི་ཆོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་པོར་ཡུལ་ཝ་ར་ན་སེར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་བཞིའི་
ཆོས་འཁོར་བསྒོར་ཡང་གྲོལ་བ་མཚན་ཉིད་པ་ལ་བཀོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མིད་དོ། །ཞེས་སྟོན་པ་དང་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལོག་ལྟ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མ་བསད་པ་ལས་ཀྱང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེས་ཆེ་པས་
བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་བཟབ་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་འདིས་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་དགོས་པའི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་གདུལ་བྱ་གང་ཟག་དྲུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱབས་

[058A]༄༅། །གསུམ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པ་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་གནས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་ཐེག་པ་ལ་རིམ་
གྱིས་གཞུག་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་དང་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ཀྱི་དོན་ནི་འདི་ལྟར། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ངེས་པའི་གང་ཟག་ཐེག་པ་དམན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཙམ་ཞིག་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་
བྱར་བྱེད་ཀྱི། དེ་ལས་གོང་དུ་བགྲོད་མི་འདོད་ཅིང་བགྲོད་མི་དགོས་པར་འདོད་པ་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་ངོར་བགྲོད་པ་མཐར་ཐུག་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་བགྲོད་པ་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱབས་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་ཀྱི་དོན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་བདེན་
པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་བསམ་ངོར་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་སྒྲ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་ལ་བགྲོད་པ་མཐར་ཐུག་པའི་སྐྱབས་ནི། དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ཀྱི་དོན་ཏེ། །ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། ཉན་རང་
རིགས་ངེས་པ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུའི་བར་དུ་ཁྲིད་ནས། མཐར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞུག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་པའི་སྐབས་འདི་དག་གིས་ཀྱང། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སངས་
རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་སྐྱབས་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉག་ཅིག་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་སུ་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་

[058B] ཆོས་ལ་ལུང་གི་ཆོས་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་ལུང་གི་ཆོས་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཆོས་ཅན། རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་པའི་གཏན་གྱི་སྐྱབས་མཆོག་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་
མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ན། གཟིངས་ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་མི་དགོས་པས་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ནས་གསུང་གི་ཚོགས་དགོས་
པ་མེད་པའི་དོན་མིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་སྟོང་སྤྲོས་བྲལ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སྔ་མ་ལ་རྟགས་ནི། རང་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དག་པ་མེད་ཀྱང་རང་
གི་ངོར་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དཔེན་བར་སྣང་བ་དང། རང་ཉིད་དྲི་མའི་བསླད་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་མེད་ཀྱང། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དྲི་མའི་བསླད་པ་མེད་པར་སྣང་བའི་འདྲིད་པའི་ཆོས་ཅན་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིའི་དོན་ཁ་ཅིག་གིས། བདེན་སྟོང་རྫུན་པ་
བསླུ་བའི་དོན་དུ་བྱས་ནས་འདུས་བྱས་ཡིན་ན། དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་ཅིང། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་བདེན་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱང་
དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པ་དང། ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་སངས་རྒྱས་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ནི། མུ་སྟེགས་སྤྱོད་པ་པས། ཐུབ་པ་ཆོས་ཅན། སྐྱོན་ཟད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངག་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དང། བློ་དང་ལྡན་པ་དང་

[059A]༄༅། །ལག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་བཙུགས་པར་ཟད་ལ། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཉེས་པ་ཀུན་ཟད་དང། ཡོན་ཏན་
ཀུན་ལྡན་གྱི་སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ། རིགས་པའི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབད་པ་དུ་མས་སྤྲོ་བར་མཛད་པ། ཁྱོད་ནི་དེ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་མ་ཁེགས་ནས་སྦྱངས་པས། ཝ་སྐྱེས་རྒྱལ་པོར་བསྐོས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་
པའི་ཚུལ་དུ་བཅོས་ནས། དེ་ཉིད་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ཆོམ་རྐུན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་བཞིན་དུ་དོར་བར་བྱའོ། །འདི་དག་གིས་ནི། གདུལ་བྱའི་གཞན་སྣང་ཙམ་ཡིན་
གྱི་སངས་རྒྱས་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་སྐུ་མེད་པ་དང། ཡང་སངས་རྒྱས་རང་སྣང་ལ་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་འདོད་པ་སོགས་ཀྱང་བཀག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་བདེན་དོན་དམ་
པའི་སྐྱབས་ཡིན་པ་བཀག་པ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་དང། ཐེག་པ་དམན་པའི་ལམ་བདེན་སོགས་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱང་འདས་
སྡུག་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་ཆོས་ཅན། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སྔ་མ་ལ་རྟགས་ནི། ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ཙམ་ནི་ལྷག་མ་འགོག་པ་སྟེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇིགས་པ་མི་ཟད་པ་དོན་གྱིས་འཕེན་པར་

[059B] །དེའི་དོན་རྒྱས་པར་འགྲེལ་པར་འཆད་དེ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་ཅན། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སྔ་མ་ལ་རྟགས་ནི། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་གྲུབ་མོད་ཀྱི། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཤེས་སྒྲིབ་
ཀྱིས་འཇིགས་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་དེ་ཟད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ལོགས་སུ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་དང་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་པའི་འཕགས་པའི་ཚོགས་གཏན་གྱི་སྐྱབས་མཆོག་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ལུང་གི་ཆོས་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ཡིན་པའི་དགས་པ་མེད་མོད་ཀྱི། མཐའ་དཔྱད་ནས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ལུང་གི་ཆོས་དོན་དམ་པའི་སྐབས་མ་ཡིན་
པར་བསྟན་པ་དང། རྟོགས་པའི་ཆོས་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ནི་ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གསུང་གི་ཚོགས་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ཡིན་མོད་ཀྱི། འདི་ནི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་
པའི་ཉན་ཤེས་དང་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་རིག་ལ་སྣང་བའི་ལུང་གི་ཆོས་ཙམ་དང། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དེ་དག་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་
ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་གྱི་དམིགས་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ན་རང་ཉིད་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་ཚིག་གི་འཁར་བ་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པས། དོན་ཤེས་པས་ནི་ཆོས་རྣམས་

[060A]༄༅། །ཀུན༑ ༑གཟིངས་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རིག་ཅེས་གཟིངས་ལྟ་བུ་ཞེས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རྟོགས་པའི་ཆོས་ནི། ཞེས་ཏེ། གང་གིས་རྟོགས་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང། གང་རྟོགས་པ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བས་
སོ༑ ༑འགོག་བདེན་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་བསྟན་གྱི་ཡུལ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོར་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་ནི་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་
པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོགས་ལ་ཞེས་པས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། བསླུ་བའི་དོན་དང། མི་རྟག་པའི་ཚུལ་འོག་མས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་འདུས་བྱས་ཙམ་ལ་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དོགས་པའི་གནས་
མེད་དོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ཚུལ་དང་སྣང་ཚུལ་མི་མཐུན་པས་རྫུན་པ་སྔར་རྩ་བར་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན། གང་རྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་
ཚུལ་དུ་སྔར་བཤད་པ་དེ་ནི་བགྲོད་པ་མཐར་ཐུག་པའི་སྐྱབས་སུ་མི་བདེན་པ། གང་བགྲོད་པ་མཐར་ཐུག་པའི་སྐྱབས་སུ་མི་བདེན་བ་དེ་ནི་སྔར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཀྱང་བགྲོད་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཚེ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པ་གང་དེ་
འདྲའི་ཚུལ་གྱི་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་ཙམ་ལ་རྟག་པས་ཁྱབ་པ་བསྟན་པར་འདོད་པ་ནི། འདི་དག་གིས་ཅི་བྱེད་བམ་ཤེས་པའི་དོན་ཏེ། གཞུང་འོག་མ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལམ་དེས་རྟོགས་པའི་འགོག་པ་ཐོབ་

[060B] དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། ཡར་མེ་
རྒྱུན་ཆད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ལ་དམིགས་པའི་སྣང་བ་རྣམས་ནུབ་ནས་ཞི་བའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། །ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་ཀུན་ཙམ་གཉེན་པོས་བཅོམ་པའི་སྒོ་ནས་མེད་པའི་བྲལ་བ་ནི་དོན་དམ་
པའི་སྐྱབས་སམ། སྐྱབས་གཏན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱབས་ཙམ་ཡིན་ཡང། དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་ལུགས་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་དེ་དག་གིས་
ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་ཀྱང། ཉན་ཐོས་པ་ཁ་ཅིག་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་སུ་འདོད་པའི་ལོག་རྟོག་དགག་པའི་ཆེད་དུ། རང་ལུགས་ལ་མར་མེ་ཤི་བ་བཞིན་སོང་བའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱང་འདས་མ་གྲུབ་
ཀྱང༑ ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་དག་གིས་བརྟགས་པའི་ལུགས་ཁས་བླངས་ནས། ལོག་རྟོག་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི། འདིའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལས། ཚུལ་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དགོངས་པས་བསྡུས་ལ་
ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཚུལ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མི་གནས་པ་ཉན་ཐོས་པའི་གྲུབ་མཐས་བཞག་པའི་ལུགས་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མར་མེ་ཤི་བའི་དཔེ། པེ་མ་རིག་ཀུན་རྒྱུན་ཆད་པ་ལ་འཆད་མི་དགོས་ཀྱི། སྔར་ཉོན་མོངས་

[061A]༄༅། །བས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་མར་མེ་ཤི་བ་བཞིན་སོང་བ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ལ་གཟིགས་པའི་སྣང་བ་མར་མེ་ཤི་བ་བཞིན་དུ་ནུབ་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་
དབྱིངས་འབའ་ཞིག་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་ངེས་པར་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཀྱང། རིགས་མ་ངེས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་པའི་ཉན་ཐོས་དང། སྔར་
རིགས་ངེས་པ་ཡིན་ཡང་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱང་འདས་ཐོབ་ནས། སྔར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡིད་སུན་བ་དབུགས་ལེགས་པར་ཕྱུང་བདག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྐུལ་ནས་དེ་ལས་སད་དེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བཀྲི་
བའི་ཆེད་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་སུ་བསྒྲུབ་པ་དང། དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོབ་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་
རྣམ་གཞག་རང་ལུགས་ལ་ཡང་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །འོག་ནས་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་པར་མྱང་འདས་མ་ཐོབ་པར་བཤད་པ་ནི། ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་
པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མྱ་ངན་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཡིན་པས། ཉན་ཐོས་ལ་མྱང་འདས་མཚན་ཉིད་པ་མེད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱར་མི་རུང་ངོ། །མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་

[061B] བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་མི་འཆད་པར་བཞེད་དོ། །རྩ་འགྲེལ་འདི་དག་གི་དོན་མ་རྟོགས་པས་རང་ལུགས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་དོན་དམ་
པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པར་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་གཞག་ལེགས་པར་མ་ཤེས་པར་མི་འདོད་པ་འབེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་དུ་བྱེད་པ་དང། འགྲེལ་པའི་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇིགས་པ་མ་ཟད་པ་འཕངས་པ་མི་ཤེས་པར་
བེ་མའི་ག་རྒྱུན་ཆད་ནས་མེད་པ་སོགས་རྟགས་སུ་བྱེད་པ་ནི་དོན་མ་རྟོགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་དུ་གསལ་ལོ། །འཕགས་པའི་ཚོགས་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདིར་ཐེག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་
ཐེག་དམན་འཕགས་པ་དང་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་སྒྲིབ་པའི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་
སོང་བ། སོང་ནས་འཇིགས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཚོལ་བ་འཇིགས་པས་ཟད་པ་དེའི་ཐབས་སློབ་པ་ལམ་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་དང་བཅས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཞི་
འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང། སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཚོལ་བ་དང། སློབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་འཇིགས་པ་དང་བཅས་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་སྲིད་པ་ཟད་པ་རྣམས་

[062A]༄༅། །ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་ཧོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྨོངས་པ་མི་བཟད་པར་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་འཇིགས་པའི་
འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཞེས་སོ།། །དེས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ནི་སྐྱབས་ཚོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དམྱལ་བ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་སྐྱབས་མེད་པ་འཇིགས་པ་
དེ་དང་དེས་འཇིགས་པ་དེ་དག་དེ་དང་དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཚོལ་བ་དེ་བཞིན་དུ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་འཇིགས་པ་དེ་ཡོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇིགས་པས་འཇིགས་ཏེ་གྲུབ་ཟིན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་
ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། གང་ཞིག་དེ་ལྟར་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི། རང་རྒྱུད་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇིགས་པ་ཟད་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇིགས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་
ཚོལ་ལ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་ན་འཇིགས་པའི་གཞི་སྒོ་གསུམ་གྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་བྲ་མི་སྤང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སློབ་པ་ལམ་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་ནི། སློབ་པའི་ཕྱིར་ནི་སྒྲིབ་
གཉིས་ཀྱི་འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུའོ། །རང་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་འཐད་པར་མཐོང་ནས་

[062B] བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་དམ་པའི་ཆོས་པམ་
དཀར་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་ཐམས་ཅད་མི་འགྲིགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བཤད་མ་ཐག་པའི་འཕགས་པའི་ཚོགས་དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་དེའི་རྒྱུའི་ཡན་
ལག་གི་སྐྱབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་གྱི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་སྐྱབས་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་དུས་ན་སྐྱབས་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །མཐར་ཐུག་གི་ཆོས་སྐུ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཤེས་འདོད་མེད་པའི་
མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། འགྲོ་བ་ཡི་ཆོས་དམ་པའི་དོན་དུ་སྟེ་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉག་ཅིག་ཡིན་ཏེ། ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིགས་པ་ཐམས་
ཅད་ཟད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བརྙེས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་འགྱེལ་པ་འགྱེལ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་འཇིགས་པ་མེད་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པས་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་སུ་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ས་བཅུ་རྒྱུན་གྱི་ཐ་མ་
མན་ཆད་ཐེག་པ་གསུམ་པོའི་འཕགས་པའི་ཚོགས་ཀྱང་ཆོས་སྐུ་དེའི་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་རྒྱུའི་སྐྱབས་དང། དེ་ལྟ་བུའི་གོ་འཕང་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་སུ་བྱེད་པར་

[063A]༄༅། །བསྟན་པས། ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱབས་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། རང་ཉིད་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་ཅིང། འཇིགས་པ་ཐམས་
ཅད་མ་ཟད་པ་རྣམས་ལ། ཉེ་རིང་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མངའ་བ། ཕན་ལན་དང། གྲགས་པ་སོགས་ལ་མི་ལྟ་བར་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་མཛད་པས་ན་གཏན་གྱི་སྐྱབས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འདིས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་
པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཐུབ་པ་ནི། རྣམ་པར་བྱང་བའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་གང་གིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། གང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བརྙེས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྔར་
བཤད་པའི་ཐེག་པ་གསུམ་པའི་ཚོགས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པས་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ན། སེམས་ཅན་སྐྱོབ་པ་མེད་ཅིང་སྐྱབས་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་འཁོར་བོ་མ་སྟོངས་པར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་
པས༑ ཕྱི་མའི་མཐའི་མུ་དང་མཉམ་པ་འཆི་བ་མེད་པས་མི་ཟད་པའི་སྐྱབས་རྒྱུན་ཆད་པ་མི་སྲིད་པས་རྟག་པའི་སྐྱབས་རྒ་བ་མེད་པས་གཡུང་དྲུང་གི་སྐྱབས་མི་སླུ་བས་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ན་གཅིག་ཉིད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དཀོན་
མཆོག་གི་མིང་དོན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཏྣ་ཞེས་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཡི་གེ་བསྣན་པའི་ངེས་ཚིག་གིས་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡང་འཇུག་པས་ཆོས་མཐུན་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ཆོས་མཐུན་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་

[063B] རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་དོན་མི་སྒྲུབ་པའི་ཉེས་པ་མེད་པ་དང། ནུས་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་རྩ་ན་ཆེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཕན་འདོགས་ཆེ་བ་དང། ཡོན་ཏན་
དེ་དག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་བསྟོད་སྨད་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་དང་འབྱུང་
བ་དཀོན་པར་ཆོས་མཐུན་པས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་བསྐལ་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་མང་པོར་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྲུན་པ་རྣམས་དང་ཕྲད་པ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་འབྱུང་བ་དཀོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་དང། ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་
དཀའ་བས་རྙེད་པའི་དུས་སུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འབད་པ་ཆེན་པོས་མེ་བཏང་བར་སྐྱབས་འགྲོ་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་རྒུལ་སོགས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། དྲི་མ་མེད་པར་ཆོས་མཐུན་པས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱོབ་མི་ནུས་པ་དང་བསླུ་བའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སྐྱོབ་མི་ནུས་པའི་ཉེས་པ་མེད་པ་དང་སྐྱབས་སུ་འདི་ཉིད་རིགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྟ་ལ་སོགས་པ་སྐྱབས་སུ་མི་རིགས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཡིད་
བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ཟས་གོས་སོགས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་སྟེར་བ་དང་འདྲ་བར་མཐུ་དང་ལྡན་པར་ཆོས་མཐུན་པས་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སྐྱབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་

[064A]༄༅། །དང་ལྡན་པ་དང་སྐྱབས་མཛད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུས་འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པའི་དོན་དུ་མ་སྟེར་བ་དང་འདྲ་བར་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པར་ཆོས་མཐུན་པས་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་
ལེགས་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པ་དགེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཕན་འདོགས་ཆེ་བ་དང་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་དགོས་པ་འགྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། །ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཅོས་མ་ལས་མཆོག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་མཐུན་
པས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྣང་གི་སྐྱབས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང། ཟླ་མེད་པ་དང་སྐྱབས་མཆོག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བསྟོད་སྨད་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་
བ་མི་བརྟེན་པ་དང་འདྲ་བར་བསྟོད་པ་དང་སྨད་པ་ལ་སོགས་པས་སྐྱབས་མི་མཛད་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བར་ཆོས་མཐུན་པས་ནི། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་རབ་
ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང། སོ་སོའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་
སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་དང། རྒྱུ་རྐྱེན་སོ་སོར་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །དང་པོ་ནི། འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ། གང་ཡོད་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང་འཇིག་

[064B] གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་
པའི་གནས་དང། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དྲི་མ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དང། དྲི་མ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང། རྒྱལ་བའི་མཛད་པས་བསྡུས་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ལས་ཐོབ་བྱ་དཀོན་མཆོག་དགེ་བ་གསུམ་འབྱུང་བ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བ་ནི་བཟང་པོའོ་
དེ་གང་གི་ཡུལ་ཡིན་ན། མ་ལུས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི། དོན་དམ་གཟིགས་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་གསལ་བར་བྱས་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཉ་གཅིག་གི་ཡུལ་དུ་བསྟན་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་འདིའི་རིགས་རྒྱུ་རྐྱན་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་འོག་ནས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཞི་ཡིས་ནི་གཞན་གྱིས་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་
ཉག་གཅིག་གི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྔ་མས་རྒྱུ་རྐྱེན་བཞི་ངོས་བཟུང་ནས་གང་གི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་བསྟན་ལ། འདིས་དེའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཉོན་

[065A]༄༅། །མོངས་བའི་སྒྲུབས་ལས་མ་གྲོལ་བའི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དག་པ་གཉིས་ལྡན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་
དང་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩ་འགྲེལ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་དངོས་མིང་གིས་བསྟན་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་པས་མཐར་ཐུག་གི་ཆོས་སྐུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ནི། རང་དགར་རྣམ་གཞག་
བྱེད་ན་མ་གཏོགས་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩ་འགྲེལ་གྱི་ལུགས་སུ་མི་བྱའོ། །མདོ་གཞན་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གསུངས་པ་ཤེས་བྱེད་དུ་བྱེད་པ་ནི། རང་ཉིད་རིགས་པ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་འགྱུར་དུ་
གོ་བར་བྱེད་པའོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །
དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་འགལ་ཏེ། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན། རིགས་པ་ཞིབ་ཏུ་མ་རྟོགས་པའི་བབ་ཅོལ་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་མ་ལུས་པར་ཡོངས་
སུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་མ་སྨྲས་སམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་སུ་ཐལ། སེམས་ཅན་དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་པ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་

[065B] དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དབེན་བ་ཆོས་སྐུར་ཁས་བླངས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཆོས་སྐུར་ཁས་བླང་མི་དགོས་པ་བཞིན་དུ། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་པ་ཆོས་སྐུར་ཁས་བླངས་པ་ལ་
འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དཔེན་པར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་ན། སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་པ་མི་སྲིད་པ་དང། སྣམ་བུ་དཀར་པོ་དམར་པོར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས། འདི་ནི་ཚོགས་
རྒྱུན་ལེགས་པར་འཇོག་མི་ཤེས་ཤིང། མཐར་རྟག་དངོས་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཐུག་པར་འགྱུར་བའི་གཞན་དེའི་ལུགས་སོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་སེམས་དྲི་མ་མེད་པའི་སེམས་སུ་གནས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པའོ། །རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ནི་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གི་བླ་ན་མེད་པའི་འཕྲིན་ལས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། འཕྲིན་ལས་གང་ཞིག་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གནས་པས་མེད་པར་མ་གྱུར་ཅིང་རྒྱུན་བརྟན་པས་ཆད་པ་མེད་ལ་བར་མ་ཆད་དུ་འཇུག་པས་རྒྱུན་མི་ཆད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
ལུང་བསྟན་པའི་གཏམ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའོ། །དེ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་མོ། །གནས་བཞི་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། བཞི་པོ་རྒྱུ་མཚན་གང་དག་གིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང་

[066A]༄༅། །འགྲེལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་དང། ཉོན་མོངས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་གཞི་མཐུན་དུ་འདུས་པ་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དང། དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྔར་ཀུན་ནས་ཉེན་མོངས་པ་མེད་ལ། གློ་བུར་དྲི་མས་དག་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དང། དྲི་མ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་གཅིག་ཏུ་ཀུན་ནས་
ཉོན་མོངས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དང། རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་མཛད་པ་མཛད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་ཅིང་རྟོགས་པར་དཀའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་ཡོད་པའི་དང་པོ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་
སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ནི། ཅིག་ཅར་དུས་གཅིག་ཏུ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་བསླད་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ་དོན་ནི་སེམས་ཉོན་
མོངས་པས་བསླད་ན། བསླད་བྱ་སློད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཁས་ལེན་དགོས་ལ་དེ་ལྟ་ན། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཤིན་ཏུ་བཞག་དཀའ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དང། བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་པས་

[066B] །སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རྟོགས་དཀའ་བ་དང། དྲི་བཅས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་དཀའ་བ་དོན་འདྲའོ། །དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་ཟབ་
མོའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་མོས་པ་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་རང་སྟོབས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ནི་ལུང་གི་དོན་དང་འགལ་ལོ། །
གཉིས་པ་ནི། དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས། གང་གི་ཕྱིར། ལྷ་མོ་ཆོས་འདི་གཉིས་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་སྟེ། གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་རང་གི་ཚད་མས་གྲུབ་
པ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དང། སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ། །ཕྱི་མ་རྐྱང་པ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་གྱི། སྔ་མ་དང་གཉིས་ཚོགས་རྟོགས་པར་དཀའ་ལ། སྔ་མ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འཇོག་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་
དཀའ་བ་ནི། གཉིས་ཚོགས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དང་དོན་འདྲའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་རྣམ་གཞག་ལེགས་པར་འཇོག་ཤེས་ན། ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཁས་མ་བླངས་པར་བྱ་ས་མེད་ལ། དེ་མི་ཤེས་ན། བདེན་གྲུབ་ཁེགས་
པར་རློམ་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་བདེན་གཉིས་ལ་མཁས་པའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོ་བས། མཚན་འཛིན་གྱི་དམིགས་གཏད་རྡུལ་ཙམ་ཡང་བྱ་ས་མེད་པ་དང། བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཁས་མི་ལེན་དཀའ་མེད་ཀྱི་གཉིས་ཚོགས་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །ལྷ་མོ་ཆོས་

[067A]༄༅། །འདི་གཉིས་ཞེས་སོ། །ལྷ་མོ་ལྷག་མ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཁས་བླངས་པས་ཆོག་པའི་ཆོས་འདི་གཉིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྒོ་ནས་
མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སྔར་དྲི་མས་ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པར་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་དོན་གཉེར་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བར་འགྱུར་
གྱི༑ ཉོན་མོངས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་གཞན་དག་ལ་ཡང་རང་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ལ་དཔྱད་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་ཉོན་མོངས་པས་བསླད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་ཀྱིས་སེམས་ལ་དམིགས་ནུས་ཤིང། གཙོ་
བོ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཁོར་དུ་སེམས་བྱུང་ཉོན་མོངས་ཅན་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མ་དམིགས་ན་དྲི་བཅས་སུ་འགལ་ལོ། །ཞེ་ན། སེམས་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བསླད་པ་ན་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་
སྟོང་པ་དེ་ཉིད་སྒྲིབ་བྱེད་མེད་ན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་རིགས་པ་ལ། དྲི་མ་དེའི་སྐྱོན་གྱིས་བློ་བསྒྲིབས་ནས་མ་མཐོང་བས། དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང། དྲི་བཅས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་

[067B] སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་ན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་རིགས་པ་ལ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་བློ་ལ་ཡོད་པའི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་ནས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན། སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་མཐོང་བ་
སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རང་རྒྱུད་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པར་ཟད་ཀྱི། དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲི་བཅས་སུ་འཕེན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སེམས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་དང་པོའི་གནས་ལུགས་
གཉི་ག་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པས། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ངས་ལུགས་ཀྱང་དྲི་བཅས་སུ་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དྲི་མའི་འཛིན་སྟངས་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཞུགས་ཤིང། ལོག་པར་ཞུགས་པས་སྔར་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མ་གྱུར་བ་ཞེས་བྱའི། དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དོན་དུ་མི་བཟུང་ངོ། །ཕྱིས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་གནས་འདི་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་སོ། །དེ་གོམས་པར་བྱས་པ་དེས་ན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་
བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱེད་སྔ་མ་སྔར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མ་གྱུར་པ་དང། ཕྱེད་བྱི་མ་བྱིས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དག་པའི་ཤེས་བྱེད་དོ། །

[068A]༄༅། །གསུམ་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ལ་གསུམ་གྱི་དམ་བཅའ་དང། བསྒྲུབ་བྱེད་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་དྲི་མ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དག་ནི། དྲི་མ་མེད་པ་ཡང་
ཡིན་ལ། གཅིག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ས་ལ་ཡང། རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་སྔ་ཕྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གནས་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དབེན་པའི་
དེ་བཞིན་ཉིད། དྲི་མ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེར་མེད་པ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་དོན་ཏེ། སྔོ་སེར་བཞིན་དུ་དབྱེར་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན། གང་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་ཡེ་ཤེས་མཐའ་དག་སྐྱེ་རུང་དང། མཐའ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རྗེས་སུ་མ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ན་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་
འདུ་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་པས་བཅིངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་མི་མངོན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ། །
འདི་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་རུང་དང། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་པ་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དག་བྱ་སངས་རྒྱས་དང། དྲི་མ་དང་བཅས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་བཞག་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་

[068B] དེ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བསྟན་ཏེ། འདི་དང་སྔ་མ་ཡང་བདེན་གཉིས་རྟོགས་
པར་དཀའ་བའི་དོན་དུ་འདྲའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །དང་པོ་ལ། སྒྲིབ་བྱའི་དཔེ་ནི། ཀྱཻ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་པ་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོའི་ཚད་དང། གསེར་གྱི་ས་གཞིས་བསྡུས་པའི་ས་ཆེན་པོའི་ཚད་དང། སྟོང་
གཉིས་དང། སྟོང་དང། གླིང་བཞི་པ་དང། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང། འཛམ་བུའི་གླིང་དང། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་པོའི་གླིང་དང། ནུབ་ཀྱི་བས་ལང་སྤྱོད་དང། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དང། རི་རབ་དང། ས་ལ་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དང། འདོད་པ་
ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དང། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཚད་དུ་ནི། ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོའི་ཚད་ནས་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཚད་དུ་བྲིས་སོ། །དར་ཡུག་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་ཞེས་སོ། །སྒྲིབ་
བྱེད་ཀྱི་དཔེ་ནི། དར་ཡུག་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་ཞེས་སོ། །སྒྲིབ་བྱེད་སེལ་བའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དཔེ་ནི། དེ་ནས་མཁས་པ་ཞེས་སོ། །མཁས་པ་སོགས་ལྔ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ། ཇི་ལྟ་བས་རིག་པ་དང། ཇི་སྙེད་པ་རིག་པ་དང། དབང་པོ་གསལ་བ་
དང༑ དྲན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་དང། རྟོགས་དཔྱོད་དང་ལྡན་པའི་དཔེའོ། །གདུལ་བྱ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་བསམ་པ་སྐྱེས་པའི་དཔེ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཞེས་སོ། །སྦྱོར་བ་ལ་ཞུགས་པའི་དཔེ་ནི། དེ་བརྩོན་པ་ཆེན་པོའི་ཞེས་སོ། །

[069A]༄༅། །གཉིས་པ་དོན་ལ་སྦྱང་བ་ལ། སྒྲིབ་བྱ་ནི། ཀྱཻ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་དེ་བཞིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཟབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་
བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་རུང་དང། །གང་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པ་དང། དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པ་སངས་རྒྱས་སུ་བཞག་པའི་དེ་བཞིན་
ཉིད་མ་ཚང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་འདྲ་བར་ཚད་མེད་དོ། །དཔེ་དོན་འདི་དག་གི་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། སྟོང་གསུམ་དར་ཡུག་ཆེན་པོའི་བརྟག་པ་
མཐའ་བཟུང་གི་དཔེ་མཛད་པ་ནི། ཕྱི་རབས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་མི་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གདོད་མ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དག་གི་ལོག་རྟོགས་དགག་པའི་
ཆེད་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པ་དཔེར་མཛད་པ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དོན་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་
སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དབེན་པའི་དོན་ནམ། འོན་ཏེ། དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རང་གི་སེམས་ཅན་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པའམ། དོན་གཞན་

[069B] འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་པས་རྟག་པའམ། འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ་ཐལ་བ་ལྡོག་ཏུ་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་
ལ་ཡིན་པར་ངོ་མ་ཤེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་སུ་ཡིན་ངོ་མི་ཤེས་པའི་རྨོངས་པ་མི་ཤེས་པ། མི་གསལ་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ། སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ཚིག་ཅི་ཞིག་ཡོད་
གཉིས་པ་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་དེ། ཁྱད་པར་གྱི་གཞིར་གཟུང་ནས། དེ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དེས་བསྒྲིབས་སམ་མ་བསྒྲིབས། དང་པོ་ལྟར་ན། དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུར་
འགལ་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་རྒྱུད་དག་པ་གཉིས་ལྡན་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་རྒྱུད་དྲི་མས་ལེགས་པར་བསླད་པ་ཡང་ཡིན་པ་ཉམས་སོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དག་པ་གཉིས་
ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ན་ནི། དྲི་མ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་རང་གི་གནས་ལུགས་སུ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ལས་མི་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཚུལ་
དུ་ཡོད་པ་ནི། ཅུང་ཟད་ཀྱང་དཔྱད་མི་བཟོད་དོ། །གསུམ་པ་ལྟར་ན། དོན་གཞན་དུས་མཉམ་པར་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་དགོས་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ། །བཞི་པ་ལྟར་ན། དག་

[070A]༄༅། །པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་སེམས་ཅན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་བཞིན་དུ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་དེའི་རྒྱུད་ལ་རང་ཆ་སུ་གནས་པའོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་རིགས་པ་མཐའ་དག་དང་འགལ་བའོ། །མི་རྟག་པ་ནི་རེ་ཞིག་བཞག་ལ། རྟག་
པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་རེས་འགའ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ན། མི་རྟག་པར་ཐལ་བ་ལྡོག་ཏུ་མེད་ལ། ཡུལ་དུས་རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་
ཐལ་བ་སེམས་ཅན་རེ་རེ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་ཐལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ཤིང། ཡུལ་དུས་རེས་འགའ་བར་མི་རུང་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་
ཡང་སྔ་དུས་ན་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཕྱི་དུས་ན་ཡོད་པ་དང། ཕྱི་དུས་ན་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་སྔ་དུས་ན་ཡོད་པ་དང། གཉིད་ལོག་པའི་དུས་ཀྱི་དེ་ཉིད་སང་པའི་དུས་ཀྱི་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སོགས། ཉལ་བ་དང་མ་ཉལ་བའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་ཡང་བཞག་
ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགག་བྱ་བཅད་པ་ལ་མི་ལྟོས་ཤིང་རྟག་དངོས་སྔོ་སེར་མཐོང་བ་ལྟར་དུ་མཐོང་བར་ཁས་ལེན་པ་ནི། ཆོས་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་འབའ་ཞིག་གི་རྟག་པ་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ཡིན་ཏེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་དོན་བྱེད་ནུས་
པའི་རྟག་པ་ཁས་ལེན་པ་ཡང་དགག་བྱ་བཅད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་གྱི་བསྒྲུབ་པ་རང་དབང་པའི་རྟག་པ་ཁས་ལེན་པའི་རང་སྡེ་མཁས་པ་སུ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟག་དངོས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བཞིན་པའི་དོན་དམ་

[070B] མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་པའི་དུས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མ་མཐོང་བའི་དུས་ཀྱི་ཆ་གཉིས་གཅིག་གམ་ཐ་དང། དང་པོ་ལྟར་ན་སྔར་མཉམ་པར་བཞག་དུས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་
དེ་ལས་ལངས་པའི་ཚེ་མངོན་སུམ་དུ་མ་མཐོང་བའི་དུས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ལྷ་སྦྱིན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བཞིན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བཞིན་པའི་དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་དང་ད་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་
མངོན་སུམ་དུ་མ་མཐོང་བའི་དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཡུལ་དུས་རེ་འགའ་བར་མི་རུང་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ཉམས་སོ། །སྒྲིབ་བྱེད་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐའ་དག་
སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་པས་བཅིངས་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་ཤེས་པ་ནི་སྤྱིར་
བསྟན་པའོ། །དཔེ་དང་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་ཤིང་མངོན་སུམ་ཚད་མས་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དེ་སེལ་བྱེད་ནི། དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆགས་པ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱི་འདུ་ཤེས་སུ་གྱུར་

[071A]༄༅། །ཏེ༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ནས་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ལ་ཡོད་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པར་བཏགས་པ་ཚིག་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཀྱེ་མ་མ་ལ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དོན་དམ་
པའི་བདེན་པ་མི་ཤེས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དག་སྟེ་གང་ཡང་ངས་སེམས་ཅན་འདི་དག་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་བདེན་འཛིན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བྱས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་
པའི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རང་ཉིད་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་གཉེན་པོ་བསྐྱེད་པས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མདུང་པ་ཆེན་པོ་བདེན་འཛིན་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་བསལ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོར་མངོན་
པར་ཤེས་ཤིང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ནས་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྔར་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཉེར་འཚོར་མ་གྱུར་པ་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་
སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གི་ཉེར་འཚོར་འགྱུར་བ་དང། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དག་པ་གཉིས་

[071B] སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་སེམས་དེའི་གནས་ལུགས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དག་པའི་རྣམ་གཞག་བླུན་པོ་མིན་པ་གཞན་སུས་ཤེས། བཞི་
པ་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ནི། དུས་ཅིག་ཅར་གདུལ་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་
བའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་གནས་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ལྟར་བསགས་པའི་གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མཚང་བ་མེད་ཅིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཕྲིན་ལས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གནས་འདི་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་གཞུག་པའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ཡང་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཚད་དང་ལྡན་པར་བསྟན་
མོད་ཀྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་འོན་ཀྱང་ཞེས་ཏེ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཚད་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཡི་གེས་
ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་ནི་གནས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་འཕྲིན་ལས་ཐུན་མོང་དུ་འཇུག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཀུན་སློང་གི་རྣམ་རྟོག་མེད་པས་འབད་རྩོལ་དང། ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་

[072A]༄༅། །ཚུལ་གྱིས་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་དུ་འཕྲིན་ལས་འཇུག་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཞེས་སོ། །མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ནོར་བུ་བཻ་ཌཱུ་རྱ་ཞེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་དུ་འཕྲིན་ལས་འཇུག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་ནི་
ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་དུས་གསུམ་དང་ལས་སོ། །སྐུ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་སོ་སོར་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པ་ཡང་མི་འདོར་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་
ཅད་དུ་ཡང་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །གསུང་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མི་འདོར་ལ། སྒྲ་ཞེས་སོ། །ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་དུས་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་དུ་སེམས་
ཅན་ཀུན་གྱི་བསམ་པ་དང་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ནི་སེམས་དམིགས་པ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་སོ་སོར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྟོགས་བྱ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། མངོན་
སུམ་དུ་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་ན་འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་མི་གྲོལ་བ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བ་དང། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཤེས་བྱ་མཐར་ཐུག་པ་ཁམས་ཀྱི་གནས་གཅིག་པོ་དེ་དྲི་མས་རྣམ་
པར་དག་པའི་དག་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་

[072B] །དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་བྱང་ཆུབ་དང། བྱང་ཆུབ་དེའི་ནི་ཡན་ལག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང། ཡོན་ཏན་དེས་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱིས་
དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཕྲིན་ལས་ཏེ་གོ་རིམ་ཇི་བཞིན་དུ་གནས་གསུམ་ནི་དྲི་མ་དག་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུད་བླ་མའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་གནས་ཡིན་ལ་རྒྱུའི་སྐྱབས་
འགྲོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གཞན་རྒྱུད་ལ་གྲུབ་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི། རྐྱེན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྒྱུ་རྐྱེན་ངོས་བཟུང་བ་དང། རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དོན་གྱི་གནས་བཞི་པོ་འདི་དག་ལས་ཀྱང་དེ་
བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྟོག་པར་བྱ་བའི་གནས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་དྲི་མ་མཐའ་དག་
ཟད་པའི་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཡིན་ལ་གནས་ཀྱང་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཡན་
ལག་གི་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་གཞན་དག་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བཞི་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་སོ། །གནས་ཕྱི་མ་གསུམ་འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཐོབ་

[073A]༄༅། །བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་རིགས་སུ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་གཉིས་པོ་ནི་གང་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་གནས་བཞི་པོ་འདི་དག་ལས་དང་པོ་ནི། འདི་དག་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་དུ་བཏགས་ནས་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་བོན་དངོས་ནི་སོ་སོ་རང་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ས་མ་ཐོབ་པའི་སྐབས་
དང༑ ས་ཐོབ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ས་བོན་ཡིན་ལ། ས་བོན་དེའི་གནས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་ཐོབ་ཡ་མཐར་ཐུག་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བའི་
ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གནས་གཅིག་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྒྱུར་བཞག་པའི་དོན་བསྟན་ནས་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་
གསུམ་རྐྱེན་ཡིན་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་འདིའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལས་རྒྱུད་གཞན་པའི་གང་ཟག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སྟོབས་བཅུ་ལ་
སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཕྲིན་ལས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཛད་པ་ནི་སྔར་སངས་རྒྱས་ཟིན་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གདམས་ངག་བསྟན་པའི་གཞན་གྱི་སྒྲ་

[073B] དོན་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་ཐོབ་བྱ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བས་ཐོབ་བྱ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་
གསུམ་པོ་འདི་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཕྱིའི་རྐྱེན་གཞན་གྱི་སྒྲ་དང། ནང་གི་རྐྱེན་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་དགོས་མོད་ཀྱི། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་གནས་བཞི་པོ་དེས། དོན་གྱིས་འཕངས་པར་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ། རྒྱུ་རྐྱེན་
དུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་གོང་དུ་བཤད་པ་འདི་དག་གིས་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་དོན་བཞི་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་གང་གི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང། རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚོན་དང། རྟོགས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སོ་སོར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས། རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཁམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བཤད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མཚམས་
སྦྱར་བ་དང། དོན་དངོས་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང། བྱེ་བྲག་གི་མཚམས་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ཕན་ཆད་ནི་གཞུང་ལྷག་མས་གནས་བཞི་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་གྱིས་རྣམ་པར་
དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཆེན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དོན་གང་རྒྱུ་མཚན་

[074A]༄༅། །དུ་བྱས་པ་དང། དགོས་པའི་དོན་གང་གིས་ཡིན་ཞེན་ཞེས་དྲི་བས་མཚམས་སྦྱར་བའོ། །མཚམས་སྦྱར་འདིར་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་གསུངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྙིང་པོ་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་འབའ་ཞིག་ལ་མཛད་པ་ཆོས་གསལ་བས། མཐར་ཐུག་གི་ཆོས་སྐུ་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྩ་འགྲེལ་འདི་དག་གི་དོན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོག་ནས་ཁམས་བསྟན་པའི་དགོས་པ་གང་ཡིན་ཟུར་དུ་དྲི་བའི་ཚུལ་ཡང་བཤད་
མེད་ཀྱི། མཚམས་སྦྱར་འདིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པའི་མིང་གི་དོན་གང་ཡིན་པ་དང། དེ་སེམས་ཅན་ལ་ཡོད་པར་བཤད་པའི་དགོས་པ་ཡང་དྲིས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཁམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དོན་གསུམ་
གྱིས་མདོར་བསྟན་པོ་དང། སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་ཁམས་ཡོད་པར་བཤད་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་དོན་དང། ཡན་ལག་གི་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྙིང་པོ་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་དང། མདོ་སྡེ་གཞན་གྱི་དགོས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི། འབྲས་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུའི་ངོས་ནས་བཤད་པའོ། །འཆད་བྱེད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་བཞིན་

[074B] བསྟན་བཅོས་འདི་རྩ་འགྲེལ་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་དང་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་འབའ་ཞིག་ལ་
བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་གཞི་གསུམ་ངོས་བཟུང་ན། ཁམས་རྣམ་པར་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ལམ་བསྒོམས་པས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་འཕྲིན་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཕྲེ་ཞིང་ཁྱབ་པ་
སྟེ༑ སེམས་ཅན་གྱི་ཤེས་རྒྱུད་འབའ་ཞིག་གི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་སུ་ལྡན་པའི་ཆོས་སྐུའི་འཕྲིན་ལས་འཇུག་རུང་དེ་ཉིད་ཡོད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་བཤད་དེ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་
ལས༑ དེ་ལྟར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པར་ངེས་པར་བརྗོད། །ཅེས་བཤད་པ་དང་དོན་འདྲའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མས་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་ནི། སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་གཉི་གའི་རང་བཞིན་ཡིན་མོད་ཀྱི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ལ། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དྲི་མ་
རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་གསུངས་པ་དང། སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་

[075A]༄༅། །ལ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་གསུངས་སོ། །རིགས་ལ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ཀྱང་ཡོད་མོད་ཀྱི། རིགས་ཡོད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་སྙིང་པོ་ཅན་
དུ་འཆད་པའི་ཚེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུའི་ངོས་ནས་བཤད་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོས་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྐུའི་འཕྲིན་ལས་འཇུག་
རུང་གི་ནུས་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། སྐུ་གསུམ་དུ་གནས་འགྱུར་རུང་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་གསུམ་ག་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་
མདོ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྟན་བཅས་འདི་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དགོས་པ་ལམ་གྱི་རིམ་པར་ཇི་ལྟར་སྒྲིབ་པའི་ཚུལ་ནི། ཕན་ཡོན་གྱི་སྐབས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་གི་དོན་མ་རྟོགས་
པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་འབྲས་བུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དང། རང་བཞིན་གྱི་དང། རྒྱུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་མཐར་ཐུག་གི་ཆོས་སྐུ་ཡང་འདིར་བཤད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་འདོད་པ་རྨོངས་པ་
ངོ་མཚར་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་གཞག་ཡིན་གྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དོན་མིན་པ་ནི། མིག་ལེགས་པར་ཕྱེ་ལ་ལྟོས་ཤིག་མངོན་མཐོས་བསྡུས་པའི་འཕྲིན་ལས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་ཟིན་པས་ལྷ་དང་མིའི་གོ་འཕང་ཐོབ་མ་

[075B] །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་ལེགས་པས་བསྡུས་པའི་འཕྲིན་ལས་འཇུག་རུང་གིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཇི་ལྟར་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྲུལ་པས་པམ་ཁ་དོག་ངན་པའི་ནང་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཤིང་འཁོད་དེ་འོད་ཟེར་འབུམ་དག་འགྱེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྲུལ་པ་དཔེར་མཛད་ནས། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་
པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ནང་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་གཡོ་ཞིང། སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་གོས་པ་དག་མཐོང་ནས་དཔེ་དགུས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་འདིར་
སྒྲིབ་བྱའི་དཔེ་དགུ་དང་དོན་དགུ་དང། སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དགུ་དང་དོན་དགུས་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་གསལ་པོར་མེད་ཀྱང། འཕགས་པ་དཔལ་འཕེད་གི་མདོ་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་རྣམ་
གཞག་རྣམ་པ་བཅུའི་སྒོ་ནས་བསྟན་བཅོས་འདིར་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་པོ་ནི་འདི་ཡིན་པར་བཟུང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་
སྒྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲ་བ་དེ་ཉིད་རྩ་ལ་དུ་བཏོན་ནས་སྒྲས་ཟིན་ལ་རྒྱས་པར་གསུངས་ལ། དེ་དང་དོན་མཚུངས་པར་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་འདིར། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བས་

[076A]༄༅། །སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། དེ་ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་གློ་བུར་བར་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་གསུངས་ཤིང། དེའི་དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འགྲེལ་པའི་བསྟན་བཅོས་འདིར། དྲི་མ་གློ་
བུར་བར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ། ཉོན་མོངས་གདོད་ནས་ཟད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་རྟོག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་དབེན་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་ལ། དྲི་མ་གློ་བུར་བར་བསྒྲུབ་པ་འདི་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་
གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་བདེན་སྟོང་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། དེ་དང་དོན་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དང་འདྲ་བར་ངེས་
དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་མཐར་ཐུག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རྟག་དངོས་སུ་གསུངས་པའི་མདོ་ཁ་ཅིག་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པའི་མདོའི་མཚན་གཞི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོར་བྱེད་པ་ནི། དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་དྲང་བའི་དོན་དུ་བྱེད་ན། འོག་ནས་ཁམས་བསྟན་པའི་
དགོས་པ་སྟོན་པའི་རྩོད་ལན་འབྲེལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་གཞག་རྣམ་པ་བཅུས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོས་རྟག་དངོས་བསྟན་ལ། དེ་ཉིད་

[076B] གཞན་སྡེས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་ལ་བདེ་པར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མིང་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲ་སྟོན་པའི་མདོ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབ་པ་དང་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཡང་ཁ་ཅིག་སློབ་དཔོན་
འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། ཐེག་བསྡུས་སུ་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་བྱས་ནས་དེ་སྙིང་པོའི་མདོ་དང། བསྟན་བཅོས་འདི་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དོན་དུ་
བྱེད་པ་ནི་མ་བརྟགས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ་དེ་འདྲའི་ཀུན་གཞི་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩ་འགྲེལ་དུ་བཤད་པ་ཟུར་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། བསྟན་བཅོས་འདི་རང་ལུགས་ལ་ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་ཅིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་
ཡིན་ཏེ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་རང་ལུགས་ལ་ཁས་ལེན་ན་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་ཡང་ཁས་ལེན་དགོས་ན། སྔར་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་དང། འོག་ནས། དམ་ཆོས་པམ་དཀར་ལ་སོགས། །ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིས། །ཞེས་
སོགས་དང་ཤིན་ཏུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། ས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀུན་གཞི་སྟེ། །བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དགེ་བའང་དེ། །སྙིང་པོ་དེ་ལ་ཀུན་གཞིའི་སྒྲས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་སྟོན་པར་མཛད། །སྙིང་པོ་ཀུན་གཞིར་བསྒྲགས་པ་ཡང་
བློ་ཞེ་ན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་སྐྲས་ཟིན་ལ། སྙིང་པོ་ཀུན་གཞིའི་དགོངས་གཞིར་སྟོན་པ་ལྟར་སྣང་ཡང། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རྟག་དངོས་དང། ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞི་ཕན་ཚུན་གཅིག་གཅིག་གི་

[077A]༄༅། །དགོངས་གཞིར་སྟོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་སྟོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་དགོངས་
པ་ཅན་ཡིན་ལ། དགོངས་གཞི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པས་བསྡུས་པའི་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པར་ལང་གཤེགས་ལས་བཤད་ཅིང། དེ་འདྲའི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དོན་
གང་ལ་དགོངས་ཏེ། གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞི་ཡང་ཡོད་དེ་ཞེས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ལ། བློ་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མི་ཤེས་པར་དེ་
འདྲའི་ཀུན་གཞི་དང་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དེ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་རྣམ་གྲངས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན། མདོ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་དང་
ཀུན་གཞི་ཞེས་མིང་མཚུངས་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གཅིག་ཏུ་བཟུང་བར་མི་བྱའོ། །དོན་དེ་དག་ལ་དགོངས་ནས་ལང་གཤེགས་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མི་སྐྱེ་བ་དང། མི་གཉིས་པ་དང། རང་བཞིན་མེད་པའི་མཚན་
ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་སྡེའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་འདི། ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ནི་ངེས་པའི་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་གསུངས་ན། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་

[077B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་
ཆེན་པོ་གོས་དྲི་མ་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཀྲིས་པ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ། ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་རྟོག་པས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་རྟག་པ་
བརྟན་པ་ཐེར་ཟུག་པར་ནི་བརྗོད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་སྨྲ་བ་འདི་ནི། མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་ཇི་ལྟར་འདྲ་བ་མ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པར་བྱེད་པ་པོ། ཡོན་ཏན་མེད་
པ༑ ཁྱབ་པ། མི་འཇིག་པའོ། །ཞེས་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་སྟོན་པར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ནི། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་
གི་དོན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་བྱས་ནས་བྱིས་པ་རྣམས་བདག་མེད་པས་འཇིགས་པར་འགྱུར་བའི་གནས་རྣམ་པར་སྤང་བའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་སྒོ་བསྟན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་སྣང་

[078A]༄༅། །བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་རྫ་མཁན་
ནི་འཇིམ་པའི་རྡུལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་གཅིག་ལ། ལག་པ་དང། བཟོ་དང། ལག་བཟུངས་དང། ཆུ་དང། སྲད་བུ་དང། ནན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལས་སྣོད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ལོག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པའམ་
བདག་མེད་པ་བསྟན་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྫ་མཁན་བཞིན་དུ་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པས། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་
བསྟན་པ་དང་མི་འདྲའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མུ་སྟེགས་བྱེད་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་དྲང་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་
སྟོན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བར་ལྷུང་བའི་སེམས་ཅན་དག་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གནས་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་ཞིང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་

[078B] དེ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པའི་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གཞན་འདིར་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པར་བགྱིད་དོ། །ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཕྱི་རབས་ཀྱི་གདུལ་
བྱའི་དོན་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་ལྟར་བཅོས་ནས། རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རྟག་དངོས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་མེད་པ་གོས་དྲི་མ་ཅན་གྱིས་གཏུམས་པ་ལྟར་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། ཟག་པ་དང་
བཅས་པའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོས་ཀྱིས་གཏུམས་པ། དུག་གསུམ་གྱི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ། རྟོག་པའི་དྲི་མས་སྤགས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཡིན་ན། གང་ཟག་གི་བདག་ཁས་
ལེན་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ན་དགོངས་གཞི་དང་དགོས་པ་དང་སྒྲ་ཟིན་ལ་གནོད་བྱེད་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞེས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ལན་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དགོངས་
གཞི་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ལ་དགོངས་ལ། དགོས་པ་མདོ་དེ་ཉན་རུང་གི་གདུལ་བྱ་བདག་མེད་པས་འཇིགས་པའི་བྱིས་པ་རིམ་གྱིས་དྲང་བ་དང། མུ་སྟེགས་བྱེད་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་དང་སྔོན་དེའི་ལྟ་བ་ལ་གོམས་
པར་བྱས་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རིམ་གྱིས་དྲང་བའི་ཕྱིར་ཏུ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལྟར་ཁས་བླངས་ན་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཁས་ལེན་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྟན་པས་གང་ཟག་གི་བདག་ལ་རིགས་པའི་གནོད་

[079A]༄༅། །བྱེད་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དེའི་ཡང་གནོད་བྱེད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དཔལ་ལྡན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་དུ་རྟག་དངོས་འགོག་པའི་རིགས་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་པས་དེ་དང་སྟན་བཅོས་
འདི་གཉིས་ཀའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟག་དངོས་སུ་འདོན་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཆེན་པོར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ་འགྲེལ་དུ། ཚད་མ་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་མིན། ཞེས་བཤད་པས། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་
མ་རྟག་པ་བཀག་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡང་ཟེར་རྒྱུས་ཕོངས་པར་གསལ་ཏེ། མུ་སྟེགས་དབང་ཕྱུག་པས་དབང་ཕྱུག་རྟག་དངོས་ཀྱིས་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་མཐར་ཐུག་
ཐེག་པ་གསུམ་དང། ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། གཞན་དབང་དང་ཡངས་གྲུབ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པས། བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དྲང་དོན་དུ་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་འགྱུར་པས་མདོ་སྡེ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ངེས་དོན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འདོད་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ཆེན་པོར་ཤེས་
པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དོན་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལུས་ཅན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཀུན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་

[079B] དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་
སེམས་ཅན་གཉིས་གའི་རང་བཞིན་དུ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་ཆོས་སྐུར་གནས་འགྱུར་རུང་གི་རུང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་དང་གཟུགས་སྐུར་གནས་འགྱུར་རུང་གི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་སྙིང་པོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སྙིང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཕྲན་ལས་འཇུག་རུང་དང། རང་བཞིན་དང་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་དང་
སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དོན་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་ཀྱང་རྣམ་གཞག་ཐ་དད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ཆོས་སྐུར་གནས་འགྱུར་རུང་རྒྱུའི་སྐབས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
རང་བཞིན་དང་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྟོན་པའི་ཆ་ནས་སོ་སོར་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོར་བསྡུ་ན་དོན་གང་ཡོད་པ་དང་དགོས་པའི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་

[080A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ནི་རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་འཕྲིན་ལས་འགྲོ་བའི་འཕྲིན་ལས་འཇུག་རུང་གི་དོན་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་
བཞིན་ཉིད་དང་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཡོད་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །དོན་གྱི་གནས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་
མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། འོག་ནས་རང་བཞིན་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཕྱིར་ཁམས། །སངས་རྒྱས་སོགས་དང་ཆོས་མཚུངས་སོ། །ཞེས་སོགས་དཔེ་དགུའི་སྐབས་སུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་གཞག་རྣམ་པ་བཅུས་ཁམས་
གཏན་ལ་འབེབས་པ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་མེད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ལ་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་དོན་ཐོབ་ལ་ཡོད་པ་མན་ངག་གིས་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། སྒྲས་ཟིན་ལ་ནི་དཔེ་དགུས་
བསྒྲུབ་པ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཞི། ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་གཞག་བཅུས་བསྒྲུབ་པ་དང། གློ་བུར་གྱིས་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པ་དཔེ་དགུས་བསྒྲུབ་པ་དང། ཁམས་
རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དང། ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྡོམ་གྱིས་མདོར་བསྟན་པ་དང། སོ་སོའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བ་དང་

[080B] །དང་པོ་ནི། སྡོམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གང་གི་སྒོ་ནས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ཡང་ངོ་བོའི་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །རྒྱུ་
ནི་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དོན་གསུམ་པོ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང། སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དོན་གསུམ་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་རྒྱུར་རྣམ་པར་བཞག་གི་དོན་གསུམ་པོ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་ནི་མི་བཟུང་ངོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མས་
རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང། རིགས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་དག་སྦྱངས་པ་ལས་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ནི་མོས་པ་ལ་སོགས་པས་ཁམས་རྣམ་པར་སྦྱངས་པས་འབྲས་བུ་གཙང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེན་པ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། མོས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུར་བཤད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། མོས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་བཞི་པོ་ཉིད་ཁམས་ཀྱི་ཡང་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཏེ་
ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་འབྲས་བུ་བཞི་ཐོབ་པས་མོས་པ་ལ་སོགས་པས་སྦྱངས་པ་ལ་ངེས་པར་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པའི་སྐྱོན་མཐོང་ནས་ཡིད་འབྱུང་བ་དང། མྱང་འདས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་མཐོང་ནས་དོན་གཉེར་སྐྱེ་བ་སོགས་
ཀྱང་རིགས་ཡོད་པའི་ལས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྡན་པ་ནི་མོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་སོགས་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་བདུན་དང་ལྡན་པའོ། །འཇུག་པའི་རབ་དབྱེ་ནི། མ་དག་པའི་གནས་

[081A]༄༅། །སྐབས་ན་ཡོད་པ་སོགས་ངོ་བོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་གནས་སྐབས་དང་དེ་བཞིན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དང་རྟོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་དང། ཡོན་ཏན་དབྱེར་མེད་ནི་འཇུག་པའི་རབ་དབྱེ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་
རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་གནས་སྐབས་ཙམ་ཐ་དད་པ་དང། དེའི་རྒྱུ་མཚན་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང། གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་གསུམ་དུ་གྲུབ་ན་གཅིག་ཉིད་ཀུན་ཏུ་འཕྲོ་བ་འགལ་ལོ་
སྙམ་ན། གནས་སྐབས་གསུམ་གར་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཆ་འགྱུར་བ་མེད་པས་མི་འགལ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་གནས་སྐབས་ནི་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན། འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པའི་དུས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་
རྣམ་གྲོལ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་གསུམ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །དོན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཉན་རང་གི་རྣམ་གྲོལ་མཐར་ཐུག་པ་མོད་པའོ། །བཅུ་པོ་དེ་ནི། དོན་དམ་པའི་དབྱིངས་མདོ་ལས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཁམས་ཀྱི་དགོངས་པའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་བྱེད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། མདོར་བསྡུ་ན་དོན་རྣམ་
པ་བཅུ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེས་རྣམ་པར་བཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་

[081B] ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དོན་བཤད་པ་དང། འབྲས་བུ་དང་ལས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་དང། ལྡན་པའི་དོན་བཤད་པ་དང། འཇུག་པའི་རབ་དབྱེ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །
དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ངོ་བོའི་དོན་དང། རྒྱུའི་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་གསུམ་པོ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་དང། ནམ་མཁའ་དང་
ཆུ་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་དང། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་དག་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ནམ་མཁའ་དང། རིགས་ཆུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པའོ། །གང་གི་
འཕྲིན་ལས་འཕྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཕྲིན་ལས་འཇུག་རུང་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིད་བཞིན་གྱིས་ནོར་བུ་དང་ཆོས་མཐུན་བཤད་པ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་ཁམས་སུ་སྟོན་པ་བཞེད་པ་
ཡིན་ན། རྫོགས་སངས་རྒྱས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང། །ཞེས་འཕྲོ་བ་ཞེས་སྨོས་པ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་དང། ཉོན་མོངས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ས་བོན་དང་མ་དང་
མངལ་དང། མ་མ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་

[082A]༄༅། །ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། རིགས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་གནས་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བྱུང་བའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ངོ་བོའི་
དོན་བཤད་པ་དང། རྒྱུའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསམ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་
པའི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྐུའི་འཕྲིན་ལས་འཇུག་རུང་གི་སེམས་ཅན་ཡང་དེ་ཐོབ་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་བྱང་རང་བཞིན་
གྱིས་སྟོང་པའི་རྣམ་པ་འཆར་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ས་བོན་འཇོག་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་བརླན་པའི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་གསུམ་པོ་འདི་དག་རིམ་
པ་བཞིན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཆུའི་ཡོན་ཏན་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་
འདིར་སྔར་རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་ཞེས་པར་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་དེ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ནི། གང་བསམ་

[082B] །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཐོགས་པའི་རེག་བྱ་རྣམ་པར་
བཅད་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་གཞག་ཏུ་མེད་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་བདེན་པའི་སྤེས་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་
བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་ནི་ཆུ་བརླན་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་བརླན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་
དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་བརྩེ་བ་སྐྱེ་མ་མྱོང་བའི་སེམས་ཅན་སུ་ཡང་མེད་པས་བརྩེ་བ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་དུ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྔར་ནས་སོང་ཟིན་ལ་བརྩེ་བ་སྐྱེ་བ་པོར་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྱུར་ཟིན་པས་སེམས་ཅན་རེ་རེ་
ནས་རང་གི་གཉན་བྱས་པའི་དུས་སུ་སྐྱེས་པའི་བརྩེ་བ་དེ་འགལ་རྐྱེན་ཞེ་སྡང་སོགས་ཀྱིས་མ་བཅོམ་ཤིང། མཐུན་རྐྱེན་གོམས་པ་དང་མ་བྲལ་ན་དུས་གཅིག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་
གྱི་བློར་འགྱུར་བས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཡང་མཐུན་རྐྱེན་མཚང་ཞིང་འགལ་རྐྱེན་གྱིས་བཅོམ་པས་བརྩེ་བ་ཙམ་ཡིན་ཡང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་ནི་མི་བྱའོ། །བརྩེ་བ་དེས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཙམ་ཞིག་བྱེད་དུ་ཆུག་ཀྱང་འདིར་

[083A]༄༅། །ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བཞག་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ས་བོན་ལ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ཤེས་བྱ་ལ། དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདིར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཉོན་མོངས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང། དེའི་འཛིན་སྟངས་གནས་ལུགས་
དང་མཐུན་པར་མ་ཞུགས་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བཤད་པ་དང། སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་རྒྱུའི་རང་
བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྒྲིབ་བཅས་ཀྱི་གང་ཟག་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་དང། གཉེན་པོའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་
ལ་ཁོང་ཁྲོ་ཞིང་ཞེ་སྡང་བ་འདོད་ཆེན་པ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་ལྟ་ཅན་མུ་སྟེགས་པ་དང། རང་ཉིད་གཅིག་བུའི་ཆེད་དུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་ནས་སེམས་ཅན་འདོར་འདོད་པ་ཉན་ཐོས་དང་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་དང་
བྲལ་བ་བདག་གིས་བྱའོ། །སྙམ་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད། རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་

[083B] དེ་ཡང་སྲེད་པའི་མཐར་ལྟུང་བ་དང། ཞི་བའི་མཐར་ལྷུང་བ་དང། མཐའ་གཉི་ག་དང་བྲལ་བ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་གཏན་ལ་འབེབས་བྱེད་ཀྱི་
ཡན་ལག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁམས་ཀྱི་དྲི་མ་དག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང་
རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མདོར་བསྡུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ན། སེམས་ཅན་རྣམ་པ་འདི་གསུམ་ཡོད་དེ། སྲིད་པ་འདོད་པ་སྲིད་པའི་མཐར་ལྷུང་ཞིང་ཐར་པ་མི་འདོད་པ་དང་སྲིད་པ་དང་བྲལ་བ་འདོད་པ་ཞི་བའི་མཐར་ལྷུང་བ་དང། དེ་
གཉི་ག་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་སྲིད་ཞི་གཉི་གའི་མཐར་མ་ལྷུང་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྒྲིབ་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་བཤད་པ་དང། དེ་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲིབ་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སོ་སོར་བཤད་པ་དང། དེ་ཐམས་ཅད་ཕུང་
པོ་གསུམ་དུ་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྲིད་པའི་མཐར་ལྷུང་བ་དང། ཞི་བའི་མཐར་ལྷུང་བ་དང། སྲིད་ཞི་གཉི་གའི་མཐར་མ་ལྷུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་སྲིད་པ་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཐར་པའི་ལམ་དང་ཞེ་འགྲས་པ་ཐར་པ་
མེད་དོ། །ཞེས་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དང། ཡོད་པར་ཤེས་ཀྱང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ལོག་སྲིད་ཅན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རིགས་ཆད་ཅེས་གྲགས་པ་འཁོར་བ་ཉིད་འདོད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དོན་དུ་

[084A]༄༅། །གཉེར་བ་མ་ཡིན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང། དེ་ནི་རེ་ཤིག་འཁོར་བ་མཐའ་དག་གིས་ཡིད་འབྱུང་བ་དང། ཐར་པ་དོན་གཉེར་བསྐྱེད་མི་ནུས་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་གཏན་ཆད་དུ་བཤད་པ་དགོངས་པ་ཅན་དུ་འོག་ནས་
བསྒྲུབས་པས་སོ། །དེར་ངེས་པར་ལྷུང་བ་ཆོས་འདི་བ་ཉིད་དེ། དེ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་སྣོད་རུང་ཙམ་ཡིན་ཡང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་ཙམ་ཡང་རེ་ཤིག་བསྟན་དུ་མི་རུང་ཞིང་ཐེག་པ་དམན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་ཞེན་ནས་
ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་བཀའ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྐུར་བ་འདེབས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྡང་བ་སྟེ། གང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་ང་ནི་དེ་དག་གི་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ལ་དེ་དག་ཀྱང་ངའི་ཉན་ཐོས་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དག་ནི། མ་རིག་པའི་མུན་པ་མཐུག་པོས་བཀབ་པས་མུན་པ་པས་ཀྱང་ཆེས་མུན་པ་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མི་ཟད་པས་བརྒྱུད་མར་མནར་བར་འགྱུར་བས་མུན་པ་ནས་མུན་པ་ཆེན་པོར་འགྲོ་བ་མུན་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ་
ཞེས་ང་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང། ཐབས་ལ་ཞུགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་ཏེ་
གང་ཟག་དང་པོ་ནི་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་གཉི་གའི་སྒོ་ནས་ཆོས་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་ཙ་ར་ཀ་དང། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དང། གཅེར་པུ་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ཚེ་སྔ་ཕྱིས་བསྡུས་པའི་མངོན་མཐོ་ལ་ཡང་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དང། མངོན་མཐོ་ཁས་

[084B] གང་ཟག་གཉིས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དེ་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ཆོས་འདིར་ཉིད་ལ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཉེས་
པར་གཟུང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ་དོན་དམ་པ་ལ་མི་མོས་པ་གཞན་སྡེས་བཏགས་པ་ལྟར་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་དང་རྒྱུན་གང་ལ་ཡང་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པར་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་གང་
ཟག་གི་བདག་གྲུབ་མཐའ་ཁས་ལེན་པའི་གནས་མ་བུ་པའི་སྡེ་བ་ཁ་ཅིག་ལྟ་བུ་སྟེ། སྔར་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཆོས་འདི་བ་དང་གང་ཟག་གི་བདག་ཁས་ལེན་པར་འདྲ་ཡང་སྔ་མ་ཐར་པ་ལ་དོན་གཉེར་མེད་ཅིང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྡང་བ་
ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་འདི་ཐར་པ་ཙམ་ལ་དོན་གཉེར་ཡོད་ཅིང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་བསྐུར་བ་མི་འདེབས་པ་ཁ་ཅིག་གོ་གནས་མ་བུ་པའི་སྡེ་པ་ལ་ཡང། ཐེག་པ་ཆེན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དང་མི་འདེབས་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་
ལ༑ ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་སོགས་ལ་ཡང་གཉིས་སུ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལུང་དང་སྦྱར་བ་ནི། གང་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མས་པ་མེད་པ་ནི་མུ་སྟེགས་པ་དག་དང་ཁྱད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ་གང་ཟག་
གི་བདག་མེད་རགས་པ་ཙམ་ཡང་རེ་ཤིག་རྣ་བར་མི་འོང་བར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ཚད་མ་སྡེ་བདུན་གྱི་དགེངས་པར་བྱས་ནས་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་ནི། ལྟ་བ་ངན་པ་འདི་དག་གི་བག་ཆགས་

[085A]༄༅། །འཇོག་པས་ཕུང་ཁྲོལ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར། དེ་སྐད་སྨྲ་བ་དེ་ནི། མཁས་པ་ལ་གྲགས་པའི་རྟག་པ་འཇིག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་རྣམ་གཞག་ལེགས་པར་མི་ཤེས་ཤིང། དེ་ལ་མི་མོས་པ་
ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན། གང་ཟག་གི་བདག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་མོད་པར་དགག་པ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་བྱ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་རྣམ་གཞག་ལ་ཡང་བདག་མེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་བསྐུར་བ་
འདེབས་པར་འགྱུར་བས། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཀུན་བརྟགས་ལ་བག་ཆགས་མཐུག་པོ་འཇོག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་ཟག་གསུམ་པ་ནི། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ་སྙམ་
པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་སྟོང་ཉིད་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། འདི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་གང་དག་དེའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བར་འགྱུར་བའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་སྐེའམ་
ཐབས་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་བདེན་པར་ཞེན་པ་རེ་ཤིག་གསོར་མི་རུང་བའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་ཀྱིས་སྟོང་པ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་དང། དེ་
ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་ལ་མཛད་པར་མངོན་ཞིང། དེ་ལྟར་རྗེ་རིན་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བཞེད་དོ། །གཞན་དུ་ན་འོག་ནས་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་གང་གི་ཡང་

[085B] །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཚད་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཚད་མས་ཁེགས་པའི་རྣམ་གཞག་འཇོག་ཤེས་པ་ལ་ནི་བཀག་པ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཉེས་པ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་
ལས༑ བཅད་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་བྱས་ན། །རྣམ་དཔྱོད་ལ་ནི་བརྟེན་ཡོད་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཚེ། བཀག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཞེན་པའི་གཞི་
མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དགག་བྱ་རགས་པ་ཙམ་བཀག་པའི་སྟོང་ཉིད་ཁས་ལེན་པ་ལ་བཀག་པ་བདེན་གྲུབ་ལ་གྲུབ་མཐའ་འཆའ་བའི་ཉེས་པ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་རགས་པ་ལ་བདེན་ཞེན་དྲག་པོ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གསོར་མི་
རུང་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་དབུ་མ་པའི་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པའི་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་དོན་ནི། སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་
ཡོད་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྟོང་པ་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལ་ཞེན་ནས་གྲུབ་མཐའ་འཆའ་བའི་ཆ་ནས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བ་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་གེགས་བྱེད་དུ་འདོད་པ་ནི་ས་དང་
ལམ་གྱི་རིག་པ་ལ་མི་མཁལ་པའི་ལོག་ལྟ་ཆེན་པོར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ལུང་དང་སྦྱར་བ་ནི། གང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འོད་སྲུང་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། འོད་སྲུང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་ནི་བླའི། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་

[086A]༄༅། །ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་དང། གང་ཟག་གི་བདག་སྟོང་ཉིད་མཐར་ཐུག་ཏུ་ཁས་མི་ལེན་ལ་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་
དད་ཀྱིས་སྟོང་བ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མཐར་ཐུག་ཏུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཀུན་བརྟགས་དང་བཅས་པས་སྤང་དཀའ་བའི་དོན་ཏོ། །འགྲེལ་པ་འདི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ལུགས་སྟོན་པར་འཆད་པ་ནི་འཐད་པར་
མི་སེམས་ཏེ། ལུང་འདི་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་པའི་རིགས་ཅན་ཁ་ཅིག་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཆེད་དུ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་ནས་རྒྱས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་བྱང་སར་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་དྲངས་ལ། འདིར་ནི་སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ཡང་
བསྡུས་མོད་ཀྱི་དེ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་སྐབས་འདི་གང་དུ་ཡང་མ་བསྟན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་ཐབས་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་མཐུན་པ་
གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་ཁོང་དུ་ཚུད་ཅིང། མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡང་དག་པ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་དང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་

[086B] །འདིས་ཀྱང་ཉན་རང་གཉི་ག་ལ་བདག་མེད་གཉིས་ཕྲ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡོད་པར་བསྟན་ཏེ། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མ་རྟོགས་པར་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་དང་སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་
ཞུགས་པར་གོང་དུ་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཐབས་དང་ཐབས་མ་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཐབས་སྤྱོད་པ་དང་སྤྱོད་པའི་རྟེན་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་འབྱེད་ན་ནི། ཉན་རང་གཉིས་ཀྱང་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པར་སྡུད་རིགས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་ཐོབ་པར་བྱེད་ཀྱང་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་ཐབས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་གཞན་མེད་ལ། དེ་ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་ཀྱང་ཉན་རང་གི་རིགས་ཙམ་
མེད་པ་ནི། སྔར་བསྟན་ཅིང་འོག་ཏུ་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་དང། སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཆང་པ་ལས་ཐོབ་པའི་མྱང་འདས་དེ་གཉི་ག་ཡང་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་
གནས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ལ་གཙོ་བོ་དང་ཕལ་བ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མར་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་རྣམས་ཀྱང་འགྱུར་ལ། སྔ་མ་ནི་མཆོག་ཏུ་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་སེམས་ཅན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་སྤྱོད་གཉི་ག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཉམས་
སུ་ལེན་པ་སྟེ། གང་དག་འདོད་ཆེན་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་ཏེ། འོན་ཀྱང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བསམ་

[087A]༄༅། །པ་ཅན་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་འཁོར་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་ཅན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་
སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དེ་བདག་གིས་བྱའོ། །སྙམ་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པོས་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་སྐྱེ་བའི་གཞི་དང། རྩ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྲིད་པའི་མཐའ་དང་ཞི་བའི་མཐའ་
གཉིས་ཀ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ལམ་རྫོགས་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དབུ་མ་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་ཅེས་ཏེ། གོ་བར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བསྟན་པ་དང། བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་
ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་སྒྲིབ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་བཅས་པའི་
ཚུལ་གྱིས་མི་རྟོགས་པ་དང་རེ་ཤིག་མངོན་དུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྒྲིབ་པ་འདི་བཞི་ཡང་དག་པར་གནས་སོ། །འདིས་ཀྱང་ཉན་རང་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འོག་ནས་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པས་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་གི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་སྒོམ་པ་ནི། འདོད་ཆེན་པ་རྣམས་

[087B] གཞན་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེའི་གཉན་པོ་ཡིན་
ནོ༑ ༑གང་གི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ནི། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིག་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་འཁོར་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་རབ་ཏུ་འདུ་ཤེས་
ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལྟོས་མེད་དུ་འདོར་བ་དེའི་གཉེན་པོ་དང། གང་གི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་ནི། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་
དེ་བདག་གིས་བྱའོ། །སྙམ་པའི་ཁུར་མི་འཛིན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཤིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་དོ། །སྒྲིབ་པ་རེ་དང་གཉེན་པོ་རེ་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། གང་གི་གཉེན་པོར་ཞེས་སོ། །
དོན་བསྡུ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་འབྲེལ་
ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །གཉིས་པ་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གཙང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་

[088A]༄༅། །བཞི་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མེས་
པ་ནི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཐབས་ཀྱི་ཆ་རྒྱ་ཆེན་པོས་བརྒྱན་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྐྱེད་པའི་མ་དང་འདྲ་བ་དང། མ་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་ནི་
ཐབས། ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མ་ལྟ་བུ་དང། ཐབས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཕ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་
སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བའི་མངལ་ན་གནས་པ་དང། སྙིང་རྗེའི་མ་མ་ཅན་ཏེ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ལེགས་པར་བསྐྱངས་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་
ཐུབ་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའི་སྲས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་བསྟན་པའི་མོས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་དང་བའི་དད་པ་དང། འདོད་པའི་དད་པ་དང། ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་ལས་ཕྱི་མ་ཡིན་ཏེ། དད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་
ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །དད་པ་འདུན་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཡིན་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་རྒྱུ་བྱས་པའི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་དོན་གཉེར་གྱི་

[088B] དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འདྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔར་བཤད་པའི་སྒྲིབ་པས་དེ་བཞིན་འཇོམས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་དང་ལས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་ལ་
གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འབྲས་བུ་བསྟན་པ་དང། བྱེད་ལས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཙང་བ་དང། བདག་དམ་པ་དང། བདེ་བ་དང། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཡོན་ཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐར་ཐུག་པ་ནི། འབྲས་བུའོ། །རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིགས་དང་ལྡན་པའི་བྱེད་ལས་དང་ཆེ་བ་ནི། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣག་མི་བཟོད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡིད་
འབྱུང་ཞིང་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འདུན་པ་དང། ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སྨོན་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དེ་འདྲའི་བློ་སྐྱེ་བ་ན་རིགས་ཡོད་པའི་བྱེད་ལས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་འོག་ཏུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་
པ་ལ་གཉིས། འབྲས་བུའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། ལས་ཀྱི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། གཉེན་པོ་བཞིས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་སྤྱིར་བཤད་
པ་དང། འབྲས་བུ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་བཤད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆོས་སྐུའི་རྩ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་

[089A]༄༅། །ལ་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་བཞི་ལས་ལྡོག་པའི་གཉེན་པོ་བཞིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་
ཉིད་འབྲས་བུ་བཞིར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མོས་པ་ལ་སོགས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་དེ་གཉེན་པོས་སྤངས་པའི་འབྲས་བུ་
བཤད་པ་དང། རྒྱུ་འབྲས་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ་དང། གང་ཟག་གསུམ་གྱིས་ཆོས་སྒ་ཐོབ་པའི་གེགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཀུན་རྫོབ་པའི་སྡེད་ལུགས་
ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། དོན་དམ་པའི་སྡོད་ལུགས་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། དེ་སྤངས་པའི་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་བརྗོད་ལ་
ཞེས་སོ། །འདི་དག་ནི་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་སྒྱུར་བ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་གནས་ལུགས་ལ་ཡང་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་ལས་
ལྡོག་པས་ནི་ཞེས་པ་ནས། འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་བཞི་ལས་ལྡོག་པའོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་འདིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འདོད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཕུང་པོ་མི་

[089B] སྔ་མའི་འཛིན་སྟངས་ཕུང་པོ་ཀུན་རྫོབ་པའི་གནས་ཚོད་དང་མཐུན་པར་ཞུགས་
པས་རྟག་སོགས་སུ་འཛིན་པའི་དངོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཞག་པ་ནི་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་སོགས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ལ་བཞེད་པ་ཡིན་གྱི་ཕུང་བ་མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཞན་
ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ལོག་ཤེས་སུ་འདོད་པ་ནི་ཀུན་རྫོ་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ཆད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་ཡང་གཟུང་དུ་མི་རུང་སྟེ་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཐར་པའི་གེགས་བྱེད་དུ་འདོད་པ་ནི། ཆོས་གང་ཡང་ཡོད་མེད་དང་ཡིན་མིན་གང་དུ་
ཡང་གཟུང་དུ་མི་རུང་བར་འདོད་པ་རྒྱ་ནག་གི་མཁན་པོ་ཤང་གི་ལུགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ལྟར་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་མ་ལོག་པའི་རྣམ་དབྱེ་གང་ཡང་བྱར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་མེད་པ་བེན་པར་འཛིན་པ་ཡང་རགས་པའི་བདག་མེད་
བདེན་པར་འཛི་པ་མིན་གྱི་ཕྲ་བའི་བདག་མེད་ཚད་མས་རྟོགས་ཟིན་མ་བརྗེད་ན་དེ་འདྲའི་བདག་བཀག་པའི་བཀག་པ་བདེན་གྲུབ་ལ་གྲུབ་མཐའ་འཆའ་བས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་བཀག་པའི་བདག་མེད་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་
མངོན་གྱུར་དུ་སྐྱན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། བདེན་པར་ཞེན་པའི་གཞི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འཁོར་བར་མ་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། བདེན་པར་ཞེན་པའི་གཞི་

[090A]༄༅། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འདྲིས་པར་མ་བྱས་ཀྱང། རིགས་པའི་དཔྱད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དེ་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་ཞེན་སྐྱེ་བ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
གཞན་དུ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ནས་གསུངས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་སྤངས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དུ་མ་གསུངས་པ་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། གང་གི་གཉེན་པོར་ཞེས་སོ། །འདི་དག་གི་དོན་ནི་འཆད་
པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། རྟག་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ལུང་དང་སྦྱར་བ་དང། མི་རྟག་སོགས་བཞི་བདེན་པར་ཞེན་པ་ལུང་དང་སྦྱར་བ་དང། གཉེན་པོ་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། མཚམས་སྦྱར་བ་ནི། གཞུང་འདི་ཡང་ཞེས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གཉིས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་
སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྟོབས་ཀྱིས་སྔར་མ་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བདེན་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པས་ཕྱིན་ཅི་
ལོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་མི་རྟག་པ་དང་རགས་པའི་བདག་མེད་སོགས་རྟོགས་པ་དེ་དག་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་དང། ཉན་རང་འཕགས་པ་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་

[090B] ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ལྟར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། མི་རྟག་པ་སོགས་བདེན་པར་འཛིན་པ་ལྷན་སྐྱེས་མངོན་གྱུར་དང་བཅས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། ཉན་
རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་མེད་པས། འབྲས་བུ་བདག་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའི་གཉེན་པོ་མཚང་བའོ། །གསུམ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་
ཀྱི་གཉེན་པོ་ཐོབ་པས་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྤང་བྱར་འདུ་ཤེས་ཤིང། དེའི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་གི་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་བཅད་
ཙམ་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སྒོ་གསུམ་གྱི་བག་ཆགས་སྤང་བྱར་འདུ་ཤེས་པས་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་ཞེས་སོ། །རྟག་
པར་འདུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གོང་དུ་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མིང་མཚུངས་ཀྱང་དོན་མི་མཚུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཞེས་པ་ནས། ཐུགས་
ཀྱི་སྲས་ལགས་སོ་ཞེས་རྒྱས་པར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་རོ། །གཉིས་པ་རྒྱུ་འབྲས་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། སོ་སོར་བཤད་པ་དང། བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དེན་བསྡུ་བའོ། །

[091A]༄༅། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཞི་ནི་མོས་པ་དང། ཤེས་རབ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་བཞིའི་རིམ་གྱིས་བཤད་མ་ཐག་
པའི་འབྲས་བུའི་གོ་རིམ་ལས་ལྡོག་སྟེ་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་དོན་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། བདེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། བདག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། གཙང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བཤད་
པའི་གོ་རིམ་ལས་ལྡོག་ནས་རྒྱུའི་གོ་རིམ་དང་མཐུན་པར་འོག་ནས་འཆད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། གཙང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ་དང། བདག་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པའི་འབྲས་བུར་བསྟན་པ་དང། བདེ་བ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་སྒོམ་པའི་འབྲས་བུར་བསྟན་པ་དང། རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པའི་འབྲས་བུར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཐེག་
པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྡང་བ་འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་འདོད་པའི་འདོད་ཆེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་གཙང་བའི་འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ལས་ལྡོག་ནས་ཞེས་ཏེ། སྒྲིབ་པ་དང། སྒྲིབ་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དང་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་དང། དེ་སྒོམ་པའི་
འབྲས་བུ་བཞི་བཞིའི་སྒོ་ནས་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། བདག་དམ་པའི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་

[091B]
བསྒོམ་པ་ལས་ནི་འབྲས་བུ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་གི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་གིས་དབེན་པའི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བདག་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པར་ལྟའོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་ལྟར་མ་སྟེགས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་ལ་
སོགས་པ་བདེན་གྲུབ་དང། གང་ཟག་བདེན་གྲུབ་དང། རང་དབང་དུ་གྲུབ་པ་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་བདག་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་ལ་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་བདག་ཏུ་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་ལྟར་བདག་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་བསླུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དམ་པའི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྙེས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཇི་ལྟར་གཟིགས་པའི་བདག་མེད་པ་དེ་ཡང་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཉམ་གཞག་གིས་ཇི་ལྟར་གཟིགས་
པ་ལྟར་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་སུ་གྱུར་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེར་གྲུབ་པས་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་རང་བཞིན་དང་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་

[092A]༄༅། །ཉིད་འདིར་བདག་ཏུ་བྱས་པ་སྟེ་བསྒྲུབ་པ་རང་དབང་པའི་རྟག་དངོས་ཀྱི་བདག་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ། མདོ་ལས་གནས་བྱའི་ཆོས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་དམིགས་སུ་རུང་བ་
ལས་བདེན་གྲུབ་འགའ་ལ་ཡང་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདེན་སྟོང་སྤྲོས་བྲལ་ལ་གནས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་ནི་བདག་དམ་པའི་མཚན་གཞི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་བདག་
མེད་ལ་གསལ་བར་བཤད་བཞིན་དུ་བདག་དམ་པའི་མཚན་གཞི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་དུ་ཟད་པ་མིན་པའི་བསྒྲུབ་པ་རང་དབང་བའི་རྟག་དངོས་ལ་འདོད་པ་ནི་རང་ཉིད་གཞན་སྡེའི་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པ་ཤུགས་ཆེས་
པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་འདོད་པ་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དགག་བྱ་གཙོ་བོར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྩ་འགྲེལ་འདི་དག་ལྟ་བའི་ཚེད་དུར་ཟོས་པ་མིན་ན་ནི་མིག་ཕྱེ་ལ་ལེགས་
པར་ལྟོས་ཤིག་བསྒྲུབ་པ་རང་དབང་བའི་རྟག་དངོས་ལ་བྱས་སམ། བདག་གཉིས་མེད་པ་ལ་བཤད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། འཁོར་བའི་ཞེས་པ་ནས་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །བདེ་བ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། མ་
རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་སའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱང་ཟད་པར་སྤངས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བའོ། །འདི་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཆོས་བཞི་ཡི་སྒོ་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཞེས་པ་ནས་ཐོབ་པར་

[092B] །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནས་རྣམ་པ་བཞི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་པའོ། །རྒྱུ་བཞིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞི་ཐོབ་པ་རིམ་པ་བཞིན་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ནི་རྒྱུ་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་ཀླས་པར་ཁྱབ་པ་དུས་ཕྱི་མའི་མུར་ཐུག་པ་ཞེས་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསུམ་མདོ་ལས་བརྗོད་
དོ༑ ༑ཡང་ན་འདི་དོན་ཚན་བཞིར་ཕྱེ་ནས་འོག་མ་བཞིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དམ་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ཚན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་རྟོགས་པའི་རིགས་རྒྱུ་འབྲས་རྣམས་ལས་ལྷག་པར་
མོས་པ་བསྒོམས་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་སྤངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཤིན་ཏུ་གཙང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་བརྙེས་པའི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་
འགྲུབ་བོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པས་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་བདག་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་ནམ་མཁའ་
མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གདུལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་ཀླས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུས་

[093A]༄༅། །གདུལ་བྱ་འོས་སུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་ཅིག་ཅར་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་མཛད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆ་དེས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ལ་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་ནི་མུ་སྟེགས་
བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་མུ་མཐའ་མེད་པར་སྙིང་རྗེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་གང་ཟག་གསུམ་
གྱིས་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པའི་གེགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་སྐུ་འབའ་ཞིག་ཕར་ཕྱིན་བཞི་ལྡན་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པའི་གེགས་
ཀྱི་དབྱེ་བ་དང། གེགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བཤད་པ་དང། གང་ཟག་གསུམ་གྱིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་
བའི་ཉེར་ཞི་ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང་ཉོན་སྒྲའི་ཟད་པར་སྤངས་ཤིང་དབང་བཅུ་ཐོབ་པའི་དག་པས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡོན་
ཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་འདི་བཞི་ཐོབ་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་འདི་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྲེད་ལེན་ལྟར་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལས་ལྟར་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དང་མིང་དང་གཟུགས་

[093B] །གཉིས་པ་ལ་བཞིན་ཡོད་པའི་དང་པོ་ནི། དེ་ལ་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སྔར་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་པ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རིགས་འདྲ་སྔ་ཕྱི་དུ་མང་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་རྙེད་པས་ན་ས་
དང༑ རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བའི་ལས་ཀྱིས་
བསྡུས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སའི་རྐྱེན་ཅན་ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཡིད་ཀྱི་རང་
བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་སེམས་པས་བསྡུས་པ་གང་ཟག་གསུམ་གྱི་ལུས་ངག་གི་རྣམ་རིག་བསྐྱེད་པའི་ཀུན་སློང་གི་རྩོལ་བ་ཕྲ་མོ་ཉིད་སྔར་བཤད་པའི་འདུ་བྱེད་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་
པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་གང་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་ཅིང། གང་ཟག་གསུམ་པོ་ལས་རྟོགས་པ་དམའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡིད་དང་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་
གྱིས་ལུས་གྲུབ་ན་གང་ཟག་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་རྣམ་པ་གསུམ་གྲུབ་པ་སྟེ། འདོད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང། ལྟ་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་བཞིའི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་

[094A]༄༅། །པའི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སས་བསྡུས་པའི་སྲིད་པ་གསུམ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་རྣམ་པ་གསུམ་
མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྐྱེན་ཅན་བར་སྲིད་ཀྱི་ལུས་ཞག་བདུན་ཕྲག་གཉིས་སུ་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་བདུན་ཕྲག་དང་པོའི་མཐར་འཆི་བ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་བ་སྟེ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་
གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་རྒ་ཤི་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམས་ནི། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་སྤངས་
པས་ན། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དྲི་ང་བའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་ཟད་པ་གཙང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་དེའི་ཚེ་མི་འཐོབ་བོ། །མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་
ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་མའི་སྤྲོས་པ་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཞེན་པ་མེད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཕྲ་མོ་སྔར་བཤད་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་གཉིས་མངོན་
སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བདེན་སྣང་མཐའ་དག་ཀྱང་ལོག་པའི་བདག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉོན་མོངས་དང་ཤེས་སྒྲིབ་གང་གིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་མི་འཐོབ་བོ། །མ་རིག་པའི་ཞེས་པ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་

[094B] །ཇི་སྲིད་དུ་ཞེས་པ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཚུལ་
གྱིས་མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་ལྡན་པའི་འཆི་འཕོ་བ་དང་ནི་མི་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་འཆིའི་སྒོ་ནས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་འཐོབ་བོ། །རྟག་པའི་དོན་ཚུལ་དེ་ལྟར་
བཤད་པ་ནི། གཞན་སྡེ་འདོད་པའི་རྟག་དངོས་ལ་གོ་བར་འགྱུར་བ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་མཛད་དོ། །སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རེ་རེ་ནས་བགྲངས་པའི་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་སོགས་པར་དུས་གཅིག་ཏུ་
སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་བཀོད་པ་བསྟན་ནས་རེ་རེའི་འཁོར་དུ་ཡང་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་བཀོད་པས་ཆོག་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་རྣག་སྨིན་པ་བཏལ་བ་ལྟར་རྒྱུད་ལེགས་པར་སྨིན་པ་ཙམ་བྱེད་ནུས་ཀྱང། ད་དུང་སློབ་པ་ལམ་གྱི་
གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཀུན་སློང་གི་རྩོལ་བ་ཕྲ་མོ་དང་བཅས་པའི་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐུའི་བཀོད་པ་དེ་སྙེད་སྟོན་ཅིང་དེའི་འཁོར་གྱི་སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་སྔར་བཤད་པ་དེ་ནི། ངེས་པར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལ་རག་ལས་
པས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འཇུག་རིམ་འགགས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འཇུག་རིམ་ཡང་མ་ལུས་པར་འགགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འཁོར་

[095A]༄༅། །བ་ཇི་སྲིད་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་སླར་མི་ཞེངས་པའི་ཚུལ་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དེའི་ཚེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་ཐོབ་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་བསྒྲུབ་པ་རང་དབང་
བའི་རྟག་དངོས་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཆོས་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་ལུགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྔར་བཤད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་དེ་ཙམ་ཞིག་སྔ་རོལ་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨིན་པར་མ་བྱས་ན་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱ་བ་
ཀྱང་ཆད་པའི་མཐར་ལྟུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་རྒྱན་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་དུ་བཤད་པའི་སེམས་ཅན་སྨིན་པའི་ཚད་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་
ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་དུ་སྡུད་པ་དང་འདྲ་བར་འདི་ཡང་དོན་ཚན་གསུམ་དུ་སྡུད་པ་ནི། དེ་ལ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་
ནི་ཞེས་པ་ནས་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞུང་འདི་ཡང་རྒྱས་པར་དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན་ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་
འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྲིད་པ་གསུམ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནས། ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །ས་གསུམ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལ་སོགས་པར་འཆད་པ་ནི་ཚིག་འོག་མ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མ་ཐོབ་ཚུན་ཆད་དུ་ལུས་གསུམ་གྱི་གོ་སྐབས་རྙེད་པ་ནི་

[095B] །གསུམ་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་སོགས་ཀྱི་ལུས་འདི་གསུམ་ལ་སྡུག་ཀུན་སྤངས་ཀྱང་གཙང་བ་དང་བདག་དང་བདེ་བ་དང་རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཁོ་ན་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། གཙང་བའི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཕྱིར་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཟད་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དམ་པའི་བདག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། མུ་སྟེགས་པས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་གིས་བདག་དང་བདག་མེད་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་སྤྲོས་པ་
དག་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་བདག་མེད་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་ཡང་སླར་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་དང། ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་
པའི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང། དེའི་རྒྱུ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང། ལས་ཟད་པར་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལོག་པའི་ཕྱིར། རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་པས་འདས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་
རྟོགས་པས་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོར་བསྡུ་ན་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་གྱིས་ན་ཞེས་ཏེ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་གཉེན་པོས་བཅོམ་པའི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་

[096A]༄༅། །དག་པས་སོ། །རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་ཞེན་པས་འཁོར་བའི་མཐའ་དེར་ལྷུང་བ་དང་བྲལ་བས་བདག་གི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་
ཀྱང་ཞི་བའི་མཐའ་དེར་ལྷུང་བ་སྤངས་པས་བདག་མེད་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་ནི། བདག་
གི་གྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་བདག་གཉིས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། བདག་མེད་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ནི་བདག་མེད་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པའོ། །བདག་མེད་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ནི་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་སྤྲོས་པ་དང་
བྲལ་བའོ། །རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཞེས་ཏེ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ལྟོས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་མ་རིག་པས་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་མཆིས་སྦྱོར་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤངས་པའི་
ཕྱིར་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་འགགས་པ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བ་དང། མཐའ་གཉིས་
ལས་གྲོལ་བ་མྱང་འདས་སུ་ལུང་ལ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་ཏེ། སྲིད་ཞིའི་མཐར་ལྷུང་བ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ལྟོས་པ་དང། དོན་དམ་ལ་ལྟོས་པ་གཉིས་ལས་ཉོན་གྱིས་དབང་གིས་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བ་འཁོར་བའི་

[096B] མཐའ་དེ་བཀག་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གི་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ཡང་འགོག་པས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ཙམ་དགག་བྱར་ལྟ་བ་འཁོར་བའི་མཐར་ལྷུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པའི་མྱང་འདས་ཞི་བའི་མཐའ་དང་
དེ་དོན་དུ་གཉེར་བཞི་བའི་མཐར་ལྷུང་བའོ། །འཁོར་འདས་གཉིས་སྤང་བྱ་དང་བླང་བྱར་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དོན་དམ་ལ་ལྟོས་པའི་སྲིད་ཞིའི་མཐར་ལྷུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི། དོན་དམ་ལ་ལྟོས་པའི་འཁོར་བ་མི་
རྟག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་གསར་དུ་སྤང་བྱར་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་འབྲེད་པས་ཆད་པའི་མཐར་མ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་གསར་དུ་མི་སྣོན་པས་རྟག་པའི་མཐར་མ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་
རྫོབ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་སུ་འཁོར་བ་མི་རྟག་པ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་འགོག་ཀྱང། སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་མི་འབྲིད་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཆད་པའི་མཐར་མ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་
དང༑ འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཆད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟག་པ་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་བྱར་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་སྟོན་པས་ཆོས་སྐུ་རྟག་པའི་མཐར་མ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ནས་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པའོ། །འཁོར་བའི་འདུ་བྱེད་སྔར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་གསར་དུ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཆད་ལྟ་དང། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ཙམ་དགག་བྱར་ལྟ་བ་འདིར་བསྟན་པའི་ཆད་ལྟ་ཡིན་གྱི་

[097A]༄༅། །འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཆད་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མྱང་འདས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ལྟ་བ་རྟག་ལྟ་དང། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཆད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པའི་
མྱང་འདས་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་མཐར་ཐུག་པར་ལྟ་བ་འདིར་བསྟན་པའི་རྟག་ལྟ་ཡིན་གྱི་མྱང་འདས་རྟག་མི་རྟག་གང་དུ་ཡང་བཟུང་དུ་མི་རུང་བས་མྱང་འདས་རྟག་པར་ལྟ་བ་རྟག་ལྟར་འདོད་པ་ནི། མྱང་འདས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལོག་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི་
མྱང་འདས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་སྒོའམ་ཐབས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པ་འདིས་ནི་དོན་དམ་པར་འཁོར་བ་ཉིད་དེ་འཁོར་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་དང། དེ་མངོན་སུམ་
དུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་པ་ན་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་མཐའ་གཉིས་ཀ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མི་
གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཆོས་སྐུའི་རྩ་བར་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། སྔ་འགྲེལ་དང། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བས་བསྟན་པའོ། །
དང་པོ་ནི། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་དང་བྲལ་བའི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་ཐོབ་པ་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་གཉིས་པོ་གང་དག་གིས་ཞེ་ན་

[097B] མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་པའི་བག་ལ་ཉལ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑འགྲེལ་པ་འདི་དག་སྔ་མའི་འཕྲོས་སུ་སྦྱར་ན་རུང་མོད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་འོག་མའི་དོན་བཤད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བས་སྔ་འགྲེལ་དུ་བཤད་དོ། །འཁོར་བའི་མཐར་ལྷུང་བ་འགོག་པ་ལ་དོན་དམ་ལ་ལྟོས་པའི་མཐར་ལྷུང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་
ཀྱིས་འགོག་ཀྱང། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ཙམ་དགག་བྱར་ལྟ་བའི་མཐར་ལྷུང་སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་འགོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རིང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བའི་
ཕྱིར་རོ། །ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ནི་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཏེ། མི་རྟག་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་
པ་སྲིད་པའི་བག་ལ་ཉལ་མཐའ་དག་སྤངས་པས་ན་བདག་ལ་ཕན་པའི་དོན་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བསམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་མྱང་འདས་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་མེད་པས་ལོག་སྲེད་ཅན་རེ་ཤིག་ཡོངས་སུ་
མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་ལ་བག་ལ་ཉལ་མཐའ་དག་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་རྙེད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཅི་རིགས་སྤངས་ཀྱང་ཟད་པར་སྤངས་པའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཀུན་ནས་བསླངས་

[098A]༄༅། །ནས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བས་ན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་ཅན་ཡིན་པ་ཞི་བ་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་བའི་རིགས་ཅན་བཞིན་དུ་མྱང་ངན་
ལས་འདས་པའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྩ་བའི་གནས་སུ་བསྟན་པ་ནི། གསུམ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་བདག་ལ་ཆགས་པའི་སྲེད་
པ་མ་ལུས་པ་མི་རྟག་སོགས་དང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཅད་དེ་འཁོར་བའི་མཐར་མི་གནས་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་གྱིས་སྲེད་པའི་ཕྱིར་བརྩེ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཞི་མཐའ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔར་བཤད་པའི་བློ་དང་བརྩེ་བས་བསྡུས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་འཁོར་བའམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པའི་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་དུ། ཤེས་པས་སྲེད་ལ་མི་གནས་ཤིང། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་སྔ་མ་ཁ་ཅིག་གིས་སྲིད་པའི་མཐའ་འགོག་བྱེད་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་
རབ་འབའ་ཞིག་ལ་འཆད་པ་ནི། ཅུང་ཟད་མ་རྟོགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་དུ་གསལ་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེ་དང། སློབ་དཔོན་སེགེ་བཟང་པོ་གཉིས་ཀས་འཁོར་བའི་སྐྱོན་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་ལ་བཤད་ལ། འཁོར་བའི་སྐྱོན་ཐ་སྙད་

[098B]དོན་དམ་འཇལ་བའི་ཚད་མས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔར་ཞི་བ་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་པའི་ཉན་ཐོས་བཤད་པ་ཡང་གནས་སྐབས་རིགས་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་
དགོངས་འགྲེལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཆད་པ་ལྟར་མི་བཟུང་ངོ། །གཉིས་པ་ལས་ཀྱི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྒྲུབ་བྱེད་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་དང་
རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་སྒོ་ནས་དེ་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ས་བོན་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བ་
ལ་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་བདེ་བའི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་མྱང་འདས་ལ་འདོད་པ་དང་དོན་གཉེར་དང་སྨོན་པའང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་འཕངས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི། སེམས་ཅན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་དེ། འཁོར་བས་ཡིད་འབྱུང་བས་
སྦྱོང་འདོད་དང། མྱང་འདས་ཐོབ་འདོད་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཅེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཤེས་བྱེད་དགོད་པ་དང། ཚིག་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་
པོ་མ་མཆིས་ན་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་མདོར་བསྡུས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིགས་ནི་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་པ་ནས་

[099A]༄༅། །དེ་ལ་འདུན་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་མྱང་འདས་ལ་ཐོབ་བྱ་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་འཛིན་པའོ་འདོད་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཐོབ་པ་ལ་ཕྱོགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་མངོན་པར་
འདོད་པའི་དོན་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཚོལ་བའོ་དེ་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །སྨོན་པ་ནི་གང་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་དེ་ལས་མྱང་འདས་འགྲུབ་པར་མཐོང་ནས་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང་
འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐྱོན་དང་བདེ་བའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་འདི་རིགས་ཡོད་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་སྲིད་ཞིའི་སྐྱོན་ཡོན་མཐོང་བ་དེ་རིགས་མེད་པ་དག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མས་རྗེས་
འགྲོ་དང་ཕྱི་མས་ལྡོག་པ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། རིགས་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པ་དང། དེའི་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་དང། ཐར་པ་ཐོབ་མི་སྲིད་པའི་གང་ཟག་མདོ་ལས་བཤད་པ་དགོངས་པ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་
ནི༑ དཀར་པོའི་མཐར་པ་ཆ་མཐུན་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གིས་འཁོར་བ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཉེས་པ་མཐོང་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བདེ་བའི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་འདིར་
ཡང་རྒྱུད་ལ་ཐར་པའི་རིགས་ཡོད་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་པར་ནི་དེ་འབྱུང་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་དང་ཐར་པའི་ཕན་ཡོན་ཐོས་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལྡང་བ་སོགས་

[099B] ལམ་ལྔར་བྱས་པའི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་དང་མི་གཅིག་སྟེ་འདི་ལ་ལམ་བསྒོམ་པ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་འདི་མེད་པར་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་རྣལ་མ་སྐྱེ་དཀའ་བས་འཁོར་
བའི་ཉེས་པ་མཐོང་ནས་ཡིད་འབྱུང་བའི་བག་ཆགས་འཇིག་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བརྡ་ལེགས་པར་སྤྲད་ནས་ལན་ཅིག་ཙམ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ཡང་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་འདྲའི་རྗེས་སུ་
འགྲོ་ལྡོག་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་སྲོག་གཅོད་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་ཏོ་སེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་པར་སྲིད་ཞིའི་སྐྱོན་མཐོང་བ་དེར་འགྱུར་ན་ནི། ལོག་སྲེད་ཅན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་
འདའ་བའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དེའི་ཚེ་སྲིད་ཞིའི་སྐྱོན་ཡོན་མཐོང་བ་དེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་སྟེ་ཡོད་པར་ཐལ་པའོ། །ཐལ་པས་འཕངས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ནི། ཇི་སྐད་དུ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པའི་རིགས་དང་པོ་ནས་གནས་པ་སད་པའི་རྐྱེན་
སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང། སྔོན་བསོད་ནམས་བསགས་པ་དང། མཐུན་པའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང། བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྨོན་ཞིང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་རྐྱེན་འཁོར་ལོ་བཞི་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཚུལ་
གྱིས་རིགས་སད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་རིགས་སད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐལ་བའི་དམ་བཅའ་ལ་གནོད་པ་བསྟན་པ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་

[100A]༄༅། །ནི་སྲིད་ཞི་ལ་སྐྱོན་ཡོན་མཐོང་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ལུང་དང་སྦྱར་བ་དང། དགོངས་པ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། གནས་སྐབས་རིགས་ཆད་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་ལ་ཡང་རིགས་
ཡོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ན། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། ཕྱིས་དེའི་འོག་ཏུ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་ན་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་རྒྱུད་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་
གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང། སེམས་ཅན་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དགེ་བ་དང། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་
ལ་རིམས་ཀྱིས་ཕོག་པས་དེ་དག་ལ་ཕན་ཐོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ཐར་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པས་ན་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་དགོས་པ་དགོངས་གཞི་དང་བཅས་པ་དང། སྒྲས་ཟིན་
གྱི་དོན་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ་དང། གནོད་བྱེད་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སོགས་མདོ་སྡེ་དུ་མ་ལས། ལོག་སྲེད་ཅན་གཏན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་གསུངས་
པ་དང་འགལ་ལོ། །ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྡང་བ་ཐར་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་པ་ནི་ལོག་པ་འཁོར་བ་ལ་སྲེད་པ་སྟོབས་ཅན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་

[100B] །ཞེས་དགོས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྡང་བ་ལྡོག་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ལ། དགོངས་གཞི་ནི། དུས་གཞན་ཡུན་རིང་པོ་བསྐལ་པ་གྲངས་ལས་འདས་པར་འཁོར་བར་འཁྱམས་དགོས་ཤིང་
ཐར་པ་མི་ཐོབ་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་གཏན་རྣམ་པར་དག་པར་མ་འགྱུར་བ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་མི་སྲིད་པ་ནི་ཡོད་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་
གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་སྲིད་ན་སངས་རྒྱས་ཕྱི་མ་ལ་སེམས་ཅན་ཉུང་ཤས་འབའ་ཞིག་
གི་དོན་ཙམ་བྱེད་དགོས་པས་གཞན་དོན་ཉི་ཚེ་བར་འགྱུར་ཞིང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་ནི་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ཡང་དོན་མི་བྱེད་པས་གཞན་དོན་རྒྱུན་ཆད་པར་
འགྱུར་ཞིང་ཞི་བའི་མཐར་ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གོ་འཕང་དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགོད་པར་བཞེད་ནས་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་
བར་དུ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་

[101A]༄༅། །རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གོ་འཕང་དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་འགོད་ན། ཆོས་ལ་དཔེ་མ་ཁྱུད་ཡོད་པར་ཐལ་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ལྔ་སུངས་པ་དང་འགལ་
ལ༑ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཐོབ་ནུས་ན། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ལེགས་པར་གྲུབ་པས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་འབད་མེད་དུ་གྲུབ་ལ་ཐར་པ་ཙམ་ཡང་ཐོབ་མི་སྲིད་པའི་སེམས་
ཅན་ཡོད་ན་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པའི་དགོངས་པ་ཅན་དུ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པས་ལུང་དང་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་དང་འགལ་བས་ཇི་ལྟར་ཡིན་བརྗོད་དགོས་ཤིང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་སྲིད་ན་འཁོར་བ་ལ་
མཐའ་མེད་པར་བཤད་པ་ཡང་མི་འཐད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན། འདི་ལ་གཉིས། གཞན་གྱི་ལུགས་དགག་པ་དང། རང་གི་ལུགས་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱ་བར་
ངེས་པ་ལྟ་ཞོག་འཚང་རྒྱ་རུང་ཙམ་དུ་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་རུང་བསྒྲུབ་པ་ལ་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཙང་བ་རྟགས་སུ་དགོད་དགོས་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་ན་ཐར་ལམ་ལ་མ་ཞུགས་
པའི་སེམས་ཅན་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འདི་ཚུན་ཆད་དུ་སེམས་ཅན་འཁོར་བར་འཁོར་བ་ཡོད་པ་འདི་ཕན་ཆད་དུ་མེད་དོ། །ཞེས་པའི་འཁོར་བའི་ཟད་མཐའ་ཡང་མེད་དོ། །མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་

[101B] །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང། དམ་བཅའ་རིགས་པས་གྲུབ་པར་མི་མངོན་ཏེ། རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཚང་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་རུང་གི་ཁྱབ་པ་ངེས་པ་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དགོངས་པ་
ཡིན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་རུང་ཡིན་ན་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཚང་བས་ཁྱབ་པ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་རུང་ཡང། ཚོགས་པ་ཚང་བར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་ཡང་ཉན་
ཐོས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ཏུ་རུང་ངམ་མི་རུང། དང་པོ་ལྟར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཚང་བར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཞུགས་སུ་ཐལ་ཞིང། ཐལ་པ་སྔ་ཕྱི་གཉི་གའི་རྟགས་དང་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་
ཤིང་ཐལ་པ་ཕྱི་མའི་ཐལ་ཆོས་ཀྱང་ཁས་བླངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལམ་ཞུགས་ཙམ་མ་ཡིན་པ་ཉམས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། དངོས་སུ་འགལ་ཞིང། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཡིན་པ་དང་ཡང་འགལ་ལོ། །ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་འཚང་རྒྱ་ན་སངས་རྒྱས་པ་སྲིད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་སོ་ཞེས་པ་ཡང་འདོད་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །གཞན་དག་ན་རེ། འཁོར་བ་ལ་ཕྱི་མཐའ་མེད་པའི་ཚུལ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ཡང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
སངས་རྒྱ་བ་མི་སྲིད་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པ་སྲིད་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་ན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཞིག་པ་སྲིད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པའི་ཐལ་པ་ལ་ཚད་མ་

[102A]༄༅། །དང་ཁས་བླངས་ཀྱི་གསལ་བ་གང་ཡང་སྟོན་རྒྱུ་མེད་པའི་ཐལ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་འདོད་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཞིག་པ་སྲིད་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་སྲིད་པར་ཐལ་ལོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །ཆོས་
ཤིན་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་མི་སྲིད་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་སྲིད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཚུན་ཆད་དུ་དངོས་པོ་ཡོད་ཀྱི། འདི་ཕན་ཆད་དུ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཞིག་པ་སྲིད་པའི་
ཕྱིར༑ ཅེ་ན། དེའི་དོན་དེ་ཕན་ཆད་དངོས་པོ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་པའི་དོན་ཡིན་ན། འོ་ན་འདི་ཚུན་ཆད་དུ་སྔོན་པོ་ཡོད་ལ། འདི་ཕན་ཆད་དུ་སྔོན་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་ནུས་པར་ཐལ། སྔོན་པོ་ཞིག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་མ་གྲུབ་ན། རྟག་དངོས་སུ་ཐལ་
རང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ནས་ཞིག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཞིག་པ་མི་སྲིད་པ་ལ་ཡང་ཐལ་པ་དེར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པ་སྲིད་པར་ཐལ། །འཚང་རྒྱ་བའི་ཕྱིར། ཅེས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤི་ཟིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཆི་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ནི། བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་རྩི་དཔར་གསལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་པ་སྔ་མ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཟིན་
པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཞེས་པ་འདུག་གམ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པ་སྲིད་པར་ཐལ་ཞེས་པ་འདུག་ལེགས་པར་རྟོགས་ཤིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་གྱི་འཚང་རྒྱ་བར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་རིགས་

[102B] ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱའོ། །སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་འདི་ཁྱོད་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་སམ་མ་འོངས། དང་པོ་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱ་ངེས་སུ་
ཐལ༑ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱ་བར་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་ཀྱང་དོན་ལ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱའོ། །སྙམ་པའི་
ངེས་ཤེས་འདི་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ལོག་ཤེས་སུ་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་བློས་འཚང་རྒྱའོ་སྙམ་དུ་ངེས་ལ། དོན་གྱི་གནས་ཆོད་ལ་འཚང་རྒྱ་བའི་ངེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདུག་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ། མེས་དུ་བ་བསྐྱེད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་ཀྱང་
བསྐྱེད་བར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན། འགལ་རྐྱེན་གྱི་གེགས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། མ་ངེས་པ་ནི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །གེགས་བྱེད་པ་དག་སྲིད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཤད་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་ངེས་ན་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་
འགལ་རྐྱེན་གྱི་གེགས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཞེ་ན། དཔེ་དོན་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་སྟེ། དཔེ་དེ་ལ་མས་དུ་བ་བསྐྱེད་པར་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་ན། དུ་བ་བསྐྱེད་པར་མ་ངེས་པ་འགལ་ལ། ཚད་མས་མ་ངེས་ན་དམ་བཅའི་དོན་ཚད་མས་
མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་དམ་འཆའ་བ་ཁོ་བོའི་དམ་བཅའ་གང་བཞག་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་རང་ཉིད་ཤིན་ཏུ་བླུན་པར་སྟོན་པར་ཟད་དོ། །གཞན་ཡང་ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་འཚང་རྒྱ་ངེས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འཚང་རྒྱ་བ་ལ་

[103A]༄༅། །འགལ་རྐྱེན་གྱི་གེགས་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས། འདོད་ན་མཐར་ཐུག་པའི་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་རང་ཉིད་ཀྱང་འདོད་པ་དང་འགལ་ལོ། །རྣམ་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་དེའི་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་དེའི་རྣམ་བཤད་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་
ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཁྱེད་འདོད་པ་ལྟར་ཡིན་ན། བུམ་པ་ཡོད་ངེས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བུམ་པ་ཡོད་པ་ལ་འགལ་རྐྱེན་གྱི་གེགས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བསྐྱེད་པ་ལ་འགལ་རྐྱེན་གྱི་གེགས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བསྐྱེད་པ་ལ་འགལ་རྐྱེན་གྱི་གེགས་སྲིད་ཀྱང་དེ་མི་སྐྱེད་པར་བྱད་མི་ནུས་པ་
ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གཉིས་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱའི་སྙམ་པའི་ཁྱེད་ཀྱི་ངེས་པ་དེ་ཁྱེད་རང་གི་ཚད་མའི་སྟོབས་ལས་འོངས་པ་མ་ཡིན་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་དམ་འཆའ་བ་མི་
རིགས་པར་ཐལ་བ་དང། འཚང་རྒྱའོ་སྙམ་པའི་ཁྱེད་ཀྱི་དཔྱད་ཤེས་དོན་མཐུན་མི་འཇུག་པར་ཐལ། འཚང་རྒྱ་བ་དེ་ཁྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་མེད་ན། མི་སྣང་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་མེད་དོ་ཞེས་
སྐུར་བ་གདབ་དགོས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གཞན་ལ་ཡང་རིགས་མཚུངས་པས་ལྐོག་གྱུར་མཐའ་དག་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྟོགས་ལྡན་མཁས་པ་དང། རྨེངས་
པའི་ཁྱད་པར་ནི་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དམ་བཅའི་དོན་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ལེགས་པར་འཇོག་ཤེས་པ་དང་མི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱ་བ་ཚད་མས་གྲུབ་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་ཡོད་ངེས་མ་ཡིན་ན། ཚད་

[103B] འཚང་རྒྱ་བར་ཡོད་ངེས་ཡིན་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བ་ལས་མི་རིགས་བ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཚོད་ཀྱི་ངེས་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་
དང་མི་རྒྱ་བར་ཐག་ཆོད་དམ་མི་ཆོད། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ཁས་བླངས་འགལ་ལ། དང་པོ་ལྟར་ན། འཚང་མི་རྒྱ་བར་ཐག་ཆོད་ན་ཁས་བླངས་འགལ་ལ། རྒྱ་བར་ཐག་ཆོད་ན་འཚང་རྒྱ་བར་མ་ངེས་པ་འགལ་ལོ། །སེམས་ཅན་གྱི་གནས་ཚོད་ཀྱི་ངོས་ནས་
གང་དུ་ཡང་ཐག་མ་ཆོད་དོ། །ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་གནས་ཚོད་ཀྱི་ངོས་ནས་གང་དུ་ཡང་ཐག་མ་ཆོད་ན། འཚང་རྒྱ་བར་ཁྱེད་ཀྱིས་ཐག་བཅད་པ་དེ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དྲི་མེད་རིགས་ལམ་འབྱེད་པའི་མཐུ་མེད་ཅིང། །གསུང་རབ་གདམས་པར་
འཆར་པའི་མན་ངག་མེད། །རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ལོ་ཞེས་སྨྲ་བ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་བཏང་སྙོམས་བྱས་ན་མཛེས། །གཉིས་པ་ནི། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་འཚང་རྒྱ་བར་ཁས་བླངས་ནས་འཚང་རྒྱ་ངེས་སུ་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་རིགས་པ་དང་
འགལ་བར་བཤད་ཟིན་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་པ་དེ་ཡང་རིགས་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་མ་ཡིན་ན་ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཆོས་སྲིད་པར་ཁས་
ལེན་དགོས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཚད་མས་གྲུབ་ན་བདེན་འཛིན་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་དྲི་མ་སེམས་ལ་འབྲལ་རུང་གློ་བུར་

[104A]༄༅། །བར་རིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲུབ་ལ། གཞན་དུ་ན་མུ་སྟེགས་སྤྱོད་པ་བ་ལྟར། དྲི་མ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །དྲི་མ་འབྲལ་རུང་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་ཀྱང་དྲི་མ་འཇོམས་པའི་གཉེན་
པོ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་རུང་དུ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དྲི་མ་དེ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ། ཐབས་ཡོད་ཀྱང་ཤེས་པ་སུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ། དེ་ཡོད་ཀྱང་ཐབས་ལ་དོན་གཉེར་དུས་ནམ་ཡང་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རམ། དེ་སྲིད་ཀྱང་ཐབས་ཤེས་པའི་གང་
ཟག་གིས་བརྩེ་བས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རམ། བསྟན་ཀྱང་ཐབས་དེ་ལ་ཞུགས་ནས་གོམས་པར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྲང། དང་པོ་མི་རིགས་ཏེ། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་
དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མི་རིགས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཐབས་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྟོན་པ་རིགས་པས་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་
རྣམས་ཀྱི་བསྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་མཐོ་ལ་དོན་གཉེར་མ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང། ངེས་ལེགས་ལ་དོན་གཉེར་རེ་ཤིག་མ་སྐྱེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་དགོད་པར་བཞེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བས་རེ་ཤིག་གཅིག་ན་འཁོར་བའི་ཡིད་འབྱུང་དང། མྱང་འདས་ལ་དོན་གཉེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདི་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་གི་གཏན་ཚིགས་

[104B] །བཞི་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། སེམས་ཅན་རང་གི་ངོས་ནས་དོན་གཉེར་སྐྱེས་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་ལྟ་བུའི་བརྩེ་བ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བས་ཆོས་སྟོན་པའི་
མཛད་པ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། རེ་ཤིག་གི་ཚེ་ན་རིགས་སད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཚང་ནས་རིགས་སད་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩ་འགྲེལ་ལ་སོགས་པས་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འཚང་རྒྱ་བ་མི་སྲིད་པའི་གང་ཟག་མི་
སྲིད་པར་ཁས་བླངས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། འཚང་རྒྱ་ཡང་རྒྱ་ངེས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཁས་བླང་པར་མི་བྱའོ། །འོ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པ་སྲིད་པར་ཐལ། འཚང་རྒྱ་བའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། འདོད་པ་ཁོ་ནའོ་
སངས་རྒྱས་ཟིན་པར་ཐལ་པ་འཕེན་པ་ནི་མི་རིགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོ་ན་སེམས་ཅན་ནམ་ཡང་མེད་པ་སྲིད་པར་ཐལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། ཁྱབ་པ་མེད་དེ། ཁྱོད་སངས་རྒྱས་པ་ཡོད་ན་ཁྱོད་མེད་པར་
འགལ་ལོ། །སེམས་ཅན་མེད་པ་སྲིད་པར་ཐལ་བ་ཡང་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དངོས་པོ་གཏན་མེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་ཡུལ་གྱི་སེམས་ཅན་མེད་པ་སྲིད་པར་ཐལ་པ་ཡང་འདོད་པ་སྟེ། སྔར་ལྟར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་བྱ་ཡུལ་གྱི་
སེམས་ཅན་རྒྱུན་ཆད་པ་སྲིད་པར་ཐལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་བྱང་སེམས་བརྒྱད་པ་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྒྱུན་ཆད་པ་སྲིད་པར་ཐལ། ཁྱོད་སངས་རྒྱས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡང་སྟོབས་མཚུངས་པས་

[105A]༄༅། །གསུམ་ག་ཁས་བླངས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་པ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་སངས་རྒྱས་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་མིན་པས་ཁྱབ་པ་འཁས་མས་མ་བསམས་ལེགས་པར་རྟོགས་ཤིག་དེ་ཡང་ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
སངས་རྒྱས་པ་ཡོད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པ་ཡོད་ན་དེ་གང་ལ་ཡོད་ཅིང་དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་ཡོད་ཅེ་ན། འོ་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་
དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་ཐོབ་བྱ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་གང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཅིང་དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་ཡོད། རང་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་ཡོད་ཅིང། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཚོགས་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་དེའི་ཐོབ་བྱ་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན། ཅིག་ཤོས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་ལ་མི་རིགས་ཅི་ཞིག་ཡོད། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་ན་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་
བས་ཐོག་མའི་མཐའ་མེད་ལ་ཐ་མའི་མཐའ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཁོར་བ་སྤྱི་ཙམ་ལ་ཕྱི་མཐའ་མེད་ལ། འཁོར་བ་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཕྱི་མཐའ་ཡོད་དོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་འགལ་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་མི་སྲིད་པའི་བུམ་པ་ལ་ཡོད་པ་
འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འཁོར་བ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གང་ལ་ཡང་ཕྱི་མཐའ་ཡོད་ལ། ལུང་ཁ་ཅིག་ལས། འཁོར་བ་ལ་ཕྱི་མཐའ་མི་མངོན་པར་གསུངས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་དུས་འདི་ཙམ་ན་ཐར་པ་ཐོབ་ལ་དེ་ཕན་ཆད་དང་

[105B]སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཐར་པ་ཐོབ་མི་སྲིད་པའི་སེམས་ཅན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་འཁོར་བ་ལ་ཕྱི་མཐའ་མེད་ལ་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་ཟེར་བ་ནི་འགལ་བའི་ཁུར་འབའ་ཞིག་གོ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། ལུང་དགོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དག་པར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་པ་ནི་རིགས་
པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པར་རུང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་
སེམས་དང་དེའི་དྲི་མ་ཐོག་མ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཐ་མ་དང་ལྡན་པ་ནི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དག་ནས་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་པར་དུ་འཇུག་པའི་རྟག་པའི་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་དེ་བཞིན་
ཉིད་ནི་ཐོག་མེད་ནས་དྲི་མའི་སྦུབས་ཀྱིས་ཕྱི་བསྒྲིབས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་མི་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་གསེར་གྱི་གཟུགས་ནི་འཇིམ་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པ་བཞིན། ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ལྡན་པའི་དོན་བཤད་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་
བ་དང། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང། འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་རིགས་ཡོད་

[106A]༄༅། །པའི་ཆ་ནས་རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་མི་ཟད་པའི་གནས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྒྱ་མཚོ་ནི། རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་དང་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཆུ་རྣམས་ཚོགས་པ་ཡིན་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་
རྒྱུད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཡོན་ཏན་བཞིའི་གནས་ཏེ། མོས་པ་ནི་སྣོད་ལྟ་བུ་དང། ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་དང། སྙིང་རྗེ་ནི་ཆུ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱེར་མེད་པར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་
མར་མེ་བཞིན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་དང། ལྷའི་རྣ་བ་དང། གཞན་གྱི་སེམས་དང། སྔོན་གྱི་གནས་དང། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང། ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ཟག་པ་ཟད་པ་སྟེ་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་བདུན་དང་
ལྡན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང། འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི་
ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་དག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་སྣོད་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིན་ཆེན་དང། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆུ་དང་ཆོས་མཚུངས་པས་ཡོན་ཏན་བཞིས་ཁམས་ནི་རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དཔེ་གསུམ་པོ་ཡིས་འདི་རྒྱ་མཚོ་

[106B] །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་མོས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གནས་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་སོ། །གཉིས་
པ་ལ་གསུམ། ཡོན་ཏན་གྱི་དབྱེ་བ་དང། སོ་སོར་བཤད་པ་དང། དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། གནས་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ནི་ཞེས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་
མས་པ་ནི་ཐོག་མའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་རྩ་བར་མ་བྱས་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་མི་འབྱུང་བས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཏེ། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ལམ་མོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་སྦྱོང་བའི་ཆེད་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇུག་པོའི་རྒྱུའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་
མོས་པ་བསྒོམ་པ་ནི་སྣོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཐུགས་
རྗེའི་ཆུ་རྣམས་དེར་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་དང་ཞེས་ཏེ། འབྲས་བུ་འདི་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་

[107A]༄༅། །དཔའ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ནི་ཆུ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྟེ། ཆུ་བརླན་ཅིང་གཤེར་པ་ལས་མ་འདས་པ་ལྟར། དེ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་དོན་གཉེར་གྱིས་མཆོག་ཏུ་བརླན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་
རོ་གཅིག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་སྐུ་དང། རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེའི་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་དག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དང། ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དང། ཐུགས་རྗེ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་གསུམ་པོ་འདིས་རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་བཞི་པོ་དེ་དང་ཁམས་
འབྲེལ་ཞིང་ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དྲི་མ་མེད་པའི་གནས་ཁམས་ལ་ཞེས་སམ། དྲི་མ་མེད་པ་
ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ལ་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་མངོན་ཤེས་ལྔ་དང་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་དང་དྲི་མ་མེད་པའི་སྤངས་པ་དེ་ཉིད་དང་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་མར་མི་ཡི་སྣང་བ་དང་དྲོ་བ་
དང་མདོག་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ཅན་ནོ། །ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དྲི་མ་ཟད་པའི་སྤངས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་གྲོལ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པའི་སྤངས་
པ་དེ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་

[107B] དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། གནས་གསུམ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྡན་མར་མེའི་སྣང་བ་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་
མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མུན་པ་འཇོམས་པ་ཉིད་དུ་ཉེར་བར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྟོན་པ་དང། གྲོགས་དང། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཡུལ་གདན་གནས་པ་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་དང། གཞན་གྱི་སེམས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་མ་
བྲལ་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཚེ་རབ་སྔ་མ་མཐའ་ཡས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ནས་གདུལ་བྱ་གང་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བས་སྣང་བ་དང་ཆོས་མཚུངས་པའོ། །ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་
ནི་དྲོ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྟེ་དེ་ནི་ཞེས་སོ། །གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཟག་པ་ཟད་པ་སྤངས་པ་ནི་མར་མེའི་མདོག་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཞེས་སོ། །དེ་བཤད་པ་ནི་དེ་ལ་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་
པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་བདེན་སྣང་འཁྲུལ་པའི་ཆ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོད་གསལ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་དེ་གཉི་ག་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་
དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པས་བསྡུས་པ་མི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་བདུན་པོ་འདི་དག་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དབེན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་ངོ་བོའི་སྒོ་

[108A]༄༅། །ནས་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྡན་པའི་དོན་ལས་ཞེས་ཏེ་མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་དཔེར་ན་ཞེས་སོ། །འབྲས་
བུ་མཐར་ཐུག་པའི་དུས་ན་ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་མདོ་འདིས་བསྟན་གྱི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་མ་བསྟན་ཏོ། །བཞི་པ་འཇུག་པའི་རབ་དབྱེ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། དེའི་ཡན་ལག་གོ་དང་པོ་ལ་
གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་གཞི་གང་ལ་གནས་པ་དང། དབྱེ་བ་དུས་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟེན་གྱི་འཇུག་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་འཇུག་པ་གཉིས་སོ། །
གཉིས་པ་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པ་གཞན་དང། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟེན་དེ་གསུམ་ལ་གནས་པ་རྟེན་གྱི་འཇུག་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མས་མ་དག་པ་དང་ཕྱོགས་གཅིག་དང་བྲལ་བ་དང། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་
དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་གནས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་འཇུག་པ་ལས་དེ་ཉིད་གཟིགས་པས་སེམས་ཅན་ལ་རྒྱལ་བའི་སྙིང་པོ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་གཞི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ནི་
སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དེ་ཉིད་དོ། །དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྒྱལ་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་

[108B] །གཉིས་པ་ལ་དྲི་བ་ནི། འདིས་ཅི་བསྟན་ཅེ་ན། ཡན་ལག་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་
སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་སྤངས་ཤིང་དྲི་མའི་ས་བོན་དང་བཅས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བཅས་པ་དང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ་དྲི་མ་
ཟད་པ་མ་སྤངས་ཤིང་དྲི་མའི་ས་བོན་ཅི་རིགས་པ་སྤངས་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཟིགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་
གནས་པའོ། །གཙོ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམས་ཡིན་མོད་ཀྱི། འཕགས་པ་གཞན་ཡང་རིམ་པ་གཉིས་པའི་ནང་དུ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་ལ་འཇུག་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་
ཐ་དད་པར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་ལས་བསྟན་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ལ་གདམས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེའོ། །
དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་གསུངས་པར་བསྒྲུབས་པས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀུན་རྫོབ་རང་སྟོང་འབའ་ཞིག་བསྟན་གྱི། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཞན་སྟོང་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དང་བསྟན་

[109A]༄༅། །བཅོས་འདི་རྩ་འགྲེལ་སུན་དབྱུང་བར་མི་བྱའོ། །གང་ལ་བསྟན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལའོ། །གཞི་གང་ལ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་
བསྟན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་སོ། །གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བཅས་པ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་
བཞིན་ཉིད་དེ། བྱིས་པ་རྣམས་མི་རྟག་པ་སོགས་བཞི་ལ་རྟག་པ་སོགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་སེམས་དང་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཞེན་པའི་དོན་ལ་བཟོད་ཅིང་འདོད་ལ་
མངོན་པར་ཞེན་པས་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ལྡོག་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་ཅི་རིགས་པ་སྤངས་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་
གཉིས༑ སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང། སོ་སོའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ཕན་ཆད་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་གནས་སྐབས་ཙམ་ཐ་དད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། རང་བཞིན་གཅིག་
ཉིད་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བས་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་དང། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་པ་དང། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དུས་ན་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དབྱེར་མེད་དུ་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་

[109B] མཚམས་སྦྱར་བ་དང། བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་དག་པ་དང། སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་མ་དག་ཅིང་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ས་བོན་སོགས་
ཅི་རིགས་པ་དག་པ་དང། ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུམ་ལ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁམས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །
དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བཞག་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་སྔ་མ་གཉིས་སོ་སྐྱེ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་བཞག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ། དོན་དམ་པའི་
བདེན་པ་སྐྱེས་བུར་འཇོག་པ་གཞན་སྡེའི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་དོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་ནི་གང་ཟག་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཟག་གསུམ་དུ་གདགས་པའི་གཞིར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན། ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་དང་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་ཏུ་བཏགས་
ཀྱང༑ ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་དང་རྒྱུན་དང་དེའི་ཡ་གྱལ་སོགས་གང་ཡང་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞིར་བཞག་ཏུ་མི་རུང་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞིབ་ཏུ་བཤད་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་
སོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོའི་སྡོད་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡོད་ལྟས་པའི་ཚེ། གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ལ། དེའི་རྩི་མ་ཡལ་བའི་ངང་ནས་གཟུགས་སུ་འདོགས་པའི་གཞི་ཇི་ལྟར་ཡིན་

[110A]༄༅། །ལྟས་པའི་ཚེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཞིག་ལ་གཟུགས་སུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཞིག་ལ་གང་ཟག་གསུམ་དུ་ཐ་སྙད་བྱས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་
ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་དྲི་བ་ནི། འདིས་ཅི་བསྟན་ཅེ་ན་ལན་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁམས་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་དག་ཏུ་
སྔ་ཕྱི་རིམ་གྱིས་མིང་གསུམ་གྱིས་ནི་བཏགས་ནས་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཚན་གཞིར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །ཁམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྔར་བཤད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་འདི་དྲུག་གིས་ནི་བསྡུས་
པ་ཡི་སྟེ། དེ་དག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་དེ་ཉིད་དེ་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་ན། གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་མིང་གསུམ་གྱིས་བཏགས་ནས་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཚིག་དོན་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། གནས་
སྐབས་ཅན་དབྱེ་བའི་གཞི་ནི་དེ་ལྟར་མིང་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཟབ་མོའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་དུ་མར་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་དེ་བཞིན་ཉིད་བསྟན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་
ཅེས་སོ། །གནས་སྐབས་དང་པོ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ཡང་དྲི་མའི་ས་བོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་འབའ་ཞིག་དང་རིམ་པ་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་སྤྱིར་བཤད་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་

[110B] དེ་ཡང་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་ཉན་རང་འཕགས་པ་དག་ཀྱང་དེར་བསྡུས་ནས་བཞག་སྟེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། འཇུག་པའི་རབ་དབྱེའི་སྐབས་སུ་དེ་ཡང་
བསྟན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཤཱ་རིའི་བུ་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བསྙད་པའི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའི་ཞེས་དང། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་
འཁོར་བའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པས་འཁོར་བའི་རྒྱུན་གྱིས་འཁྱེར་ལ་ཞེས་པ་ནས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཉིད་འཁོར་བའི་རྒྱུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐྱོ་བར་
གྱུར་པ་ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཆོས་སྐུ་འཁོར་བར་འཁོར་བ་སོགས་མི་རུང་བས་དྲི་མས་དག་པའི་ཚེ་ཆོས་སྐུར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཁྱད་ཆོས་དེ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་
ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བཏགས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་རིག་ནས་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་
ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་དོན་རིག་ནས་པར་ཕྱིན་བཅུའི་སྤྱོད་པ་ཉམ་སུ་ལེན་པ་བསྟན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཉིད་ཅེས་ཏེ། རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་སྤངས་པ་དང། འབྲས་བུ་སྡུག་བདེན་སྤངས་པ་དང། ཤེས་སྒྲིབ་སྡངས་པ་དང་

[111A]༄༅། །རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དག་པ་ཞེས་པས་རང་དོན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་སྤངས་པ་དང། གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་ནི་སེམས་ཅན་ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པ་གཉིས་ནི་ཤེས་བྱའི་ཞེས་པ་གཉིས་དང། རྒྱུ་མཚན་དེས་
ན་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་རྗེ་སུ་འགྲོ་བས་གནས་
སྐབས་ཙམ་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་མི་འདྲ་བ་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྣོད་སྟོང་པ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པར་བྱའོ་སྙམ་
པའི་རྟོག་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནམ་མཁའ་ཐོགས་པའི་རེག་བྱ་དང་བྲལ་བ་ཀུན་ཏུ་རྗེས་སུ་སོང་བ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དྲི་
མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ནི་དྲི་མ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་འབའ་ཞིག་མིན་ནོ། །ཐོགས་པའི་རེག་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་དེ་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཡིན་གྱི་བསྒྲུབ་པ་རང་དབང་བའི་རྣམ་པ་འཆར་རྒྱུ་མེད་
ལ་དེ་སྣོད་ཐ་དད་པ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་ཆོས་ཅན་སོ་སོའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་མི་འདྲ་བར་བཞག་པ་མ་གཏོགས་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་འཆར་རྒྱུ་མེད་པ་བཞིན་དུ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དེ་ཉིད་ཆོས་

[111B] གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་ཙམ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་དྲི་བ་ནི། འདིས་ཅི་
བསྟན་ཅེ་ན། ལན་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁམས་དེ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཉེས་པ་མ་ལུས་པ་དང་བཅས་པ་དང། སྤང་བྱའི་ས་བོན་ཅི་རིགས་པ་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་དང། ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་པ་ཀུན་
ལ་ཁྱབ་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ས་དང། ཟངས་དང། གསེར་གྱི་སྣོད་རིམ་པ་བཞིན་དུ་དམན་པ་དང། བར་མ་དང། མཆོག་ལ་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཚིག་དོན་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །
དང་པོ་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཞེས་ཏེ། གོ་བར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཅེས་པ་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་དེའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གཞན་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་གཞན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་
བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཏེ། འདི་ནི་དོན་གྱིས་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་འཆར་བའི་གཉིས་སུ་མེད་དོ། ཡི་གེ་ཙམ་
ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དོན་རྣམ་གྲངས་པར་བྱེད་པ་རིགས་པ་དང་འགལ་བས་ནམ་མཁའ་ལ་བྱ་རོག་དང་བྱ་རྒོད་འཕུར་བའི་ལམ་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་འཆར་རྒྱུ་མེད་པ་དང། སྣོད་ཐ་

[112A]༄༅། །དད་པའི་ནམ་མཁའ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་འཆར་རྒྱུ་མེད་ཀྱང། བརྗོད་པ་ཐ་དད་པ་ཙམ་ཡོད་པ་ལྟར། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཞེས་པ་དང། དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་པ་ཆོས་
ཀྱི་སྐུ་ཞེས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས། རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བར་འཆར་བ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་ཞེས་ཏེ། ཚིགས་སུ་
བཅད་པ་བཅུ་བཞི་ནི། རྩ་བ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་བཅད་ཡིན་ཏེ། མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟོན་པའི་རྩ་བ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་བཅད་བཅུ་གཉིས་དང། མ་དག་པ་དང་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟོན་པའི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་
སྐྱེ་འཆི་ན་དང་ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་དང། ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ལས་བརྩམས་པ། །གཞན་འགྱུར་མིན་བདག་ཅེས་པའི་རྩ་བ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་རྣམས་སོ། །གསུམ་གའི་མདོར་བསྟན་གྱི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་དང། དང་པོ་ལ་རྩ་བ་ལྟ་བུ་
བཅུ་གཉིས་དང། གཉིས་པ་ལ་རྩ་བ་ལྟ་བུ་གཅིག་དང། བཤད་པ་ལྟ་བུ་བཅུ་གཉིས་དང། གསུམ་པ་ལ་རྩ་བ་ལྟ་བུ་གཅིག་དང། བཤད་པ་ལྟ་བུ་དྲུག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་མི་འགྱུར་བའི་དོན་ལས་བརྩམས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཤོ་ལོ་ཀ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔའོ། །གཉིས་པ་
ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། དོན་ཚན་སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་སྔར་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཉན་རང་འཕགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

[112B] ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང། ཐ་མའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་གནས་པས་འགྱུར་
བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །གནས་སྐབས་སྔ་མ་གཉིས་ན་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་དང། གནས་སྐབས་ཐ་མ་ན་ཉེས་པ་མེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་སྔར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་པ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཉེས་པ་སེམས་ལ་འབྲལ་རུང་གི་གློ་བུར་བ་དང་
ལྡན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སྐྱེ་རུང་དང། ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པ་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་དེ་ཉིད་ཉེས་པས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཀྱི་བར་མི་ནུས་ཤིང། ཡོན་ཏན་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། ཆུ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་
མཚོར་རོ་གཅིག་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བའི་དད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་ཤིང། འཕགས་པ་སུའི་མཉམ་གཞག་གིས་གཟིགས་པའི་ཚེ་ན་ཡང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བར་འཆར་རྒྱུ་
ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་གནས་པ་དེ་ཉིད་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའི། །བསྒྲུབ་པ་རང་དབང་བའི་རྟག་དངོས་ལ་འདོད་པ་ནི་ཆོས་འདི་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། རྩ་བ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གྕིགཱོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཅིག་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་སྐབས་
ན་འབྲལ་རུང་དང་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཡོན་ཏན་མི་འདྲ་བར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་ཅིང། འབྲལ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་མི་འགྱུར་བ་བཤད་པ་དང། མ་དག་པ་དང་དག་པའི་གནས་སྐབས་ནི་མ་འགྱུར་བ་བཤད་པ་དང། ཤིན་ཏུ་རྣ་དག་གི་གནས་

[113A]༄༅། །སྐབས་ན་མི་འགྱུར་བའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཕུང་སོགས་སྐྱེད་བྱེད་ལས་ཉོན་སོགས་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བ་དང། མེ་དང་ཆོས་
མཚུངས་པའི་ཕུང་སོགས་འཇིག་བྱེད་རྒ་བ་སོགས་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་
ཀྱིས་མ་གོས་པ་དང། དེའི་སྐྱེ་འཇིག་གིས་མ་གོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་སོང་བ་ཡིན་ཡང་ཐོགས་པའི་རེག་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ཡིན་པས་འདུས་མ་བྱས་ཤིང་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་
ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཉེས་པའི་རྡུལ་སོགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་གནས་འདི་ཁྱབ་པར་ཡོད་ཀྱང་ལས་ཉོན་
སོགས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་བརྟེན་ཏེ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་བརྩམས་ནས་སྐྱེ་ཞིང་དུས་མཐའི་མེ་སོགས་ཀྱིས་འཇིག་
པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུས་མ་བྱས་པ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་དབྱིངས་ལ་དབང་པོ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་ཀྱང་སྐྱེ་འཇིག་གི་ཆོས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འཇིག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་གོས་པ་དང། སྐྱེ་བའི་ཆོས་

[113B] །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མེ་རྣམས་ཀྱིས། །སྔོན་ཆད་ནམ་ཡང་ཚིག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ནི་འཆི་བ་དང་ན་བ་དང་རྒ་བའི་མེས་མི་ཚིག་ཅིང་ཞིག་པར་བྱར་མེད་དོ། །རྣམས་ནི་མང་པོའི་ཚིག་སྟེ་མེ་
གསུམ་མོ། །འཇིག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་གོས་པ་བརྗོད་བྱ་ཉུང་བས་ཐོག་མར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། དཔེ་དང་དོན་དང། དཔེ་དོན་སོ་སོར་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་ལ་ཆུ་རླུང་ལ་རླུང་ནམ་མཁའ་
ལ་རབ་ཏུ་གནས་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་ནི་རླུང་དང་ཆུ་དག་དང་སའི་ཁམས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང་མིག་
གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རང་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལ་གནས་ཤིང་ལས་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ཚུལ་བཞིན་མིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་རྟག་
ཏུ་གནས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་བྱེད་ནི་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་བྱང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལས་ཉོན་
ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་དོ། །དེའི་དོན་ནི་ལས་ཉོན་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་བརྟགས་པའི་ཚེ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པས་མཐར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བར་ཁོང་དུ་

[114A]༄༅། །ཆུད་པ་ལས་མ་འདས་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡོད་བརྟགས་པ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་ལས་མ་འདས་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་ཉོན་མོངས་སོགས་སུ་མི་འགྱུར་
བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལས་ཉོན་གྱིས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་མི་ནུས་པ་ཡིན་གྱི་དྲི་བཅས་དྲི་མེད་དུ་གཉེན་པོས་བྱེད་མི་ནུས་པའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་གས་ནི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་
གྲུབ་པས་སྟོང་པ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང། བདེན་པར་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་ཉིད་རྩལ་བཏོན་དུ་བྱས་ནས། དྲི་མ་གློ་བུར་བར་ཞར་ལ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། འོག་ནས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་དཔེ་དགུས་དྲི་མ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པ་རྩལ་བཏོན་དུ་བཤད་ནས་སེམས་བདེན་སྟོང་སྤོས་བྲལ་ཞར་ལ་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་གྱི་
ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་སྨིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་སས་གླིང་བཞི་རི་རབ་སོགས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་
པ་ལྟར་མ་འོངས་པ་ན་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་པའི་ལས་ཉོན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སའི་རྟེན་བྱེད་པ་དང། གཞི་མི་བརྟན་པ་རླུང་ལ་གནས་པའི་ཆུ་ཁམས་དང་འདྲ་བར་ལུས་ཅན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྟེན་བྱེད་

[114B] ཇི་ལྟར་ཞེན་པ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཅིང། ཇི་ལྟར་ཞེན་པས་སྟོང་པ་ལ་དངོས་སུ་གནས་པའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་བྱེད་ནི་ཆུའི་རྟེན་བྱེད་ཅིང་ནམ་མཁའ་ལ་དངོས་སུ་གནས་པ་
རླུང་གི་ཁམས་དང་འདྲ་བར་ལྟའོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནམ་མཁའི་ཁམས་བཞིན་དུ་དེ་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་དང་མཐུན་པའི་གཞི་ཅན་མིན་ཞིང་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་སོགས་ལ་གནས་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་
པ་ལ་གསུམ། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང། ལས་ཉོན་གྱི་ཁྱད་པར་དང། དེ་དག་གི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་བྱེད་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདེན་སྟོང་སྤྲོས་བྲལ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་
པའི་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་ཕྱེད་སྔ་མས་བདེན་སྟོང་ལ་གནས་པ་དང། ཕྱེད་ཕྱི་མས་ལས་ཉོན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པར་བསྟན་ཏོ། །འདི་དག་གིས་ཀྱང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་བསྒྲུབ་
པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ལས་དང་ཉེན་མོངས་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་ལས་ནི་ཉེར་ལེན་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་ནས་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་འབྱུང་ལ། ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་འཇིག་པ་དང་ཆགས་པ་ལྟར་
རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོ་སོགས་ཀྱང་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ནམ་མཁའ་སྐྱེ་འཇིག་དང་བྲལ་བ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ལྟར་སྐྱེད་པའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མེད་

[115A]༄༅། །ཅིང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་མེད་དེ་དེ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་དང་མཐར་འཇིག་པ་དང། རྒྱུའི་དབང་གིས་གནས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་
བ་མདོར་བསྟན་དང་དོན་བསྡུར་བྱུང་ཡང་རྒྱས་བཤད་དུ་མ་བྱུང་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གོ་བར་དགོངས་པ་དང། སྐྱེ་འཇིག་གིས་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་མི་ནུས་ན་ལས་ཉོན་གྱིས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་པ་གོ་སླ་བར་དགོངས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་
གཉིས༑ ལས་ཉོན་གྱིས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང། སྐྱེ་འཇིག་གིས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་མཚམས་སྦྱར་བ་དང་བཅས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྣོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་གཞན་དུ་མི་
འགྱུར་པའི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་ངོ་བོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དེ། ཡང་དག་པ་མིན་པའི་རྟོག་པ་བདེན་འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་ཆགས་སོགས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དེ་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སེམས་ཀྱང་
ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། དེ་ནི་རང་ལྡོག་དང་གཞི་ལྡོག་མ་ཕྱེད་པའི་རྩོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཀྱིས་སེམས་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་གནས་
ཐ་དད་ཅིང་སེམས་ཀྱི་གནས་ཚོད་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། ཡུལ་གྱི་མཐར་ཐུག་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཡང། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་ཚུལ་དེ་ལྟར་བསླད་པས་ཡུལ་གྱི་མཐར་ཐུག་མཐོང་བའི་གེགས་བྱེད་ལ། ཉོན་མོངས་

[115B] དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དམིགས་མི་ནུས་པས། ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བསླད་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱར་མེད་དོ། །འོ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བསྒྲིབ་
པར་ཡང་བྱར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན། རང་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བ་དང་རྟོགས་པ་ལ་བར་ཆད་བྱས་པས་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་བསྒྲིབས་པ་ན་དེ་དང་མཚན་ཉིད་མཚུངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་
དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་བསྒྲིབས་ཀྱང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་བཅས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྒྲིབ་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྒྲིབ་བྱ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་
ན་མིག་མི་གསལ་བས་ཐག་རིང་པོའི་གཟུགས་གསལ་བར་མ་མཐོང་བའི་ཚེ། མིག་སྐྱོན་ཅན་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་གྱི་གཟུགས་དེའི་ཁྱད་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་དེའི་དྲུང་ན་གནས་པའི་མིག་གསལ་བས་ཀྱང་
གཟུགས་དེ་གསལ་བར་མི་མཐོང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་དུ། འབྲས་བུ་དག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་
དང༑ རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་སྣོད་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་སྐྱེ་འཇིག་གིས་མ་གོས་པ་ནམ་མཁའི་དཔེ་འདིས་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྟག་པ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་འགྱུར་མེད་ཡིན་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་མི་འགྱུར་བའི་


[116A]༄༅། །ཚུལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཏེ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་དགོས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་མ་འདས་ཤིང་དེ་སུ་གང་གིས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་
པས་ཉོན་མོངས་སྤོང་པར་འདོད་པ་དང་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མཐོང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །ཐར་དམྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། མཁས་པ་ལ་གྲགས་པའི་རྟག་པའི་རྣམ་
གཞག་མི་ཤེས་པར་བསྒྲུབ་པ་རང་དབང་བའི་རྟག་དངོས་ཁས་ལེན་པ་གཞན་སྡེའི་ལུགས་ལ་འཚོལ་བར་མི་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འདྲ་བ་སོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་
འདི་ནི་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་མིན་ཏེ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་བ་དང། ན་བ་དང། རྒ་བའི་མེ་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་བསྐྱེད་པའི་མི་ཟད་པས་ཀྱང་འཚིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱིས་
སྐྱེ་འཇིག་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏོ། འདི་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ཡིན་ཡང་དོན་བསྡུར་བྱས་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པར་སེམས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཚིག་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བ་དང། བཤད་ཟིན་དྲན་
པར་བྱེད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྐྱེ་བས་མ་གོས་པ་དང། འཇིག་པས་མ་གོས་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ཞེས་ཏེ། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འདྲ་བའི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ལས་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོ་བསྐྱེད་ཀྱང། སེམས་ཀྱི་རང་

[116B] ཆགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་སོགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་སྨིན་འཆི་བ་དང་ན་བ་དང་རྒ་བའི་ཚོགས་བསྐྱེད་པས་འཇིག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་མི་འཇིག་
པར་རིག་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོའི་ཆོས་སྣང་བ་ནི་ཆོས་སྣང་བའི་སྒོ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཆོས་ནི་འདིར་རང་བཞིན་གྱིས་
རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ལ། སྒོ་ནི་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་སོ། །དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ནམ་མཁའི་དཔེ་འདི་རྒྱས་པར་ནི། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཉིས། ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་མ་གོས་
པ་དང། སྐྱེ་འཇིག་གིས་མ་གོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། འགྱུར་ཁ་ཅིག་ལས། གྲོགས་པོ་དག་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་འབྱུང་ལ། འདིའི་ལྟར་ན། འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ལ་ཞུས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་
ལ་བསྒྲིབས་པས་མུན་པ། རྣམ་པར་དག་པ་ནི་མཐོང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད་པས་སྣང་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་གཉེན་པོ་བྱུང་ན་ཐེན་མི་ཚུགས་པས་སྟོབས་ཆུང་པ། ལྷག་མཐོང་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་གློ་བུར་
པ༑ ༑རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཞེན་པ་ལྟར་མེད་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ། རང་བཞིན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པས་ཀུན་ཏུ་མ་བཏགས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་

[117A]༄༅། །གཉིས༑ རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དཔེ་དང། དོན་དང། དཔེ་དོན་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ལས་གསུམ་ནི་སྐྱེ་
འཇིག་དང་ལྡན་པ་དང། ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པ་དང། རྣམ་པར་འགྱུར་བར་མཐོང་གི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལས་ཉོན་དང་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་དང་སེམས་ཀྱི་
རང་བཞིན་རྣམས་སྔ་མ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལ་གནས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་སྟེ། གློ་བུར་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དང་པོ་གསུམ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་ཞིང་དེ་འགགས་ན་འགག་པར་འགྱུར་གྱི་
སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་སོ་སོར་མེད་པར་རྒྱུ་མེད་པ་རྐྱེན་མེད་པ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཆོགས་པ་མེད་པའམ། ཡང་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཚོགས་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འགག་པ་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཞེས་
སོ༑ ༑གཉིས་པ་ནི། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་སྟེ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་བརྟགས་ན་བརྟག་བཟོད་པའི་སྙིང་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་སྙིང་པོ་མེད་པའི་རྩ་བ་ཅན། དེ་ལྟར་གནས་པའི་
དུས་ན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མི་གནས་པའི་རྩ་བ་ཅན་དུས་གསུམ་གར་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་རྩ་བ་ཅན་རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྩ་བ་མེད་པའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དང་པོས་དོན་དམ་

[117B] ལྷག་མ་བཞིས་ཐ་སྙད་དུ་རྩ་བ་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་ནི། མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཞེས་ཏེ། རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་ཡི། །ཞེས་དང། ཚུལ་མིན་ཡིད་
བྱེད་རླུང་གི་ཁམས་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ནི། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ནི། །ཞེས་དང། ལས་ཉོན་ཆུའི་ཁམས་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཆུ་ལས་ནི། །ཞེས་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་སའི་ཁམས་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་
ནི། དེ་འཇིག་པ་དང་ཆགས་པ་ལྟར། ཞེས་སོགས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་འཆི་བ་དང་ན་བ་དང་རྒ་བའི་མེ་འཁོར་བར་གནས་
པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འགོ་བའི་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ། མེའི་ཁམས་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ནི་མ་བཤད་པས་ནི་དེ་བརྗོད་པ་བཤད་ཟིན་དྲན་པར་བྱེད་པ་འདིའི་མཚམས་སྦྱར་གྱི་ནང་དུ་བསྡུས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་
ནི། འཆི་བ་དང་ན་བ་དང་རྒ་བའི་མེ་གསུམ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་བསྲེག་པར་བྱེད་པ་དང། དམྱལ་བའི་ལུས་བསྲེག་པར་བྱེད་པ་དང། བུད་ཤིང་བསྲེག་པར་བྱེད་པའི་དུས་མཐའི་མེ་དང། དམྱལ་བའི་མེ་དང། ཐ་
མལ་གྱི་མ་གསུམ་པོ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་གཏན་འཇོམས་པ་དང། ནད་མེད་པ་འཇོམས་པ་དང། དར་ལ་བབས་པ་འཇོམས་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་གསུམ་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །

[118A]༄༅། །དང་པོ་ནི། འཆི་བ་དང་ན་བ་དང་རྒ་བ་རྣམས་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་བདག་གི་བ་གཏན་མེད་པར་བྱེད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བར་བྱེད་པ་
དང༑ ལས་ཉོན་གྱི་འབྲས་བུ་འདུ་བྱེད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་གིས་ནི་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསམས་ཏེ་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱས་ནས་ཐར་པ་ལ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་
པ་ནི། འཆི་བ་དང་ཞེས་ཏེ། དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས། འདི་སྐད་ཅེས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཆི་བ་ཞེས་བགྱི་བ་དང། སྐྱེ་བ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཆི་བ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་ལས་ཉོན་གྱིས་
འཕངས་པའི་དབང་པོའི་རྒྱུན་འགོག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྐྱེ་བ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་རིགས་མཐུན་གཞན་གྱི་དབང་པོ་གསར་པ་རྣམས་ཐོབ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་སྐྱེ་བའམ་
ཞེས་དང། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་ཞེས་ཏེ། རྟག་པ་སོགས་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་
ནི༑ དེ་ལ་ཞེས་ཏེ། མ་དག་པ་དང་དག་པས་མཚམས་སོ་སོར་གཅོད་པའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཆ་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་དག་དང་དག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་

[118B] སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་སོགས་སྟོན་པས་མ་དག་པའམ། ལས་ཉོན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཟད་པའི་ཆ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སོ་སྐྱེ་ལ་བལྟོས་ནས་དག་པ་དང་སངས་རྒྱས་ལ་བལྟོས་ནས་མ་དག་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་
པ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་དང་ན་བ་དང་རྒ་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཁམས་འདིའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་
སོགས་ཕོངས་པ་དང་བྲལ་ཡང་འགྲོ་བ་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏུ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བསྟེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དེའི་རྒྱུས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྒྱུས་སོ། །ཡང་ན། རང་ཉིད་ལས་
ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང། སེམས་ཅན་གཞན་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བ་དེའི་རྒྱུས་བློ་ལྡན་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ལ་དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་རྐང་པ་དང་པོ་ཕྱེད་དང་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ཁྱད་པར་
སྟོན་ལ་ཕྱི་མ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་མ་དག་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། འདིས་ཅི་བསྟན་ཅེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་བལྟོས་ནས་བཤད་པའི་མ་དག་པ་དང་དག་པའི་གནས་
སྐབས་ན་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་དང་སོ་སྐྱེ་ལ་བལྟོས་ནས་བཤད་པའི་མ་དག་པ་དང་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དག་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་དང། མ་དག་པའི་རང་བཞིན་དག་མ་དག་གི་

[119A]༄༅། །རྒྱུས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པས་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཆི་བ་དང་ན་བ་དང་རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མང་ནས་
སྤངས་ནས་དེ་ལ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་མེད་དེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་དམན་པའི་འཕགས་པ་སློབ་པ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང། ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་
གྱིས་མ་ཟིན་པས་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ཡོད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན། འོག་ནས་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་བཤད་པ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་
པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པར། མ་རིག་པ་དང་ལྟ་བས་བསྡུས་པའི་བག་ལ་ཉལ་སྤོང་གི་འདོད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འདོད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཟག་པ་སྐྱེ་བ་
ལེན་པའི་རྒྱུར་བཤད་པ་དང། འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེའི་དོན་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་དང་འཇིག་ལྟ་དང། མཐར་ལྟ་སོགས་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གང་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་ཁོ་བ་མེད་པས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ཆེད་དུ་གཏད་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། འདོད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཟག་པ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུར་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་འཆི་འཕོ་བའི་ཚེ། བདག་ཆད་ཀྱིས་དོགས་

[119B] །སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་རྒྱལ་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་བླངས་ཟིན་པའི་རྗེས་
སུ་རིགས་ཀྱི་སྲས་བསྐྲུན་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་ཡང་གཟུགས་ཁམས་སོགས་སུ་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བླངས་ཟིན་པའི་ཚེ། སྲིད་པའི་ཟག་པ་མངོན་གྱུར་ཡོད་ཀྱང་སྔགས་དང་སྨན་གྱིས་བསད་པའི་དུག་ལྟར་ཉོན་
མོངས་པའི་ཉེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནི། །ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བརྗོད་ལ། དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་མ་ཞི་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་
གྱི་བདེན་པ་དང། དེ་བྱེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་ཡིན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་ལ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་པ་ཡོད་ཀྱང། བཤད་པ་ལྟར་གྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔར་རྒ་བ་ལ་སོགས་
པའི་རྒྱུ་འཆད་པ་ནི་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་གྱི་ཉེ་བར་ལན་པ་ནི་བདེན་པར་ཞེན་པ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལས་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བ་མིང་
གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་དེ་མེད་པས་རྒ་བ་སོགས་མེད་པར་སྟོན་པ་ནི། མ་དག་པ་དང་ཞེས་ཏེ། གང་ཞིག་ཤིན་ཏུ་སྣང་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཐབས་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་

[120A]༄༅། །པས་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐྱེ་བ་སྣང་བ་མེད་པས་ཅིག་ཤོས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་གསུམ་གཏན་འབར་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། དེ་དག་གི་དོན་
བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐབས་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཁམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡང་དག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་སོགས་རྣམས་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་སྨོན་ལམ་དང་སྙིང་
རྗེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང། འཆི་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བར་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ཕྱེད་དང་པོས་མ་དག་པ་དང་དག་པ་དང་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་དང། ཕྱེད་ཕྱི་མས་མ་དག་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཚིག་དོན་མདོར་
བསྟན་པ་དང། དེ་དག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཁམས་གསུམ་དུ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཅན་ཏེ། བསམས་བཞིན་དུ་ཞེས་སོ། །
དེས་ནི་མ་དག་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་ལ། དེ་དག་དང་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་ནི། དེ་དག་ལ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ཀྱང་མེད་དེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པས་བསྡུས་པའི་ཁམས་དེ་ཉིད་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་
གཉིས༑ སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལུང་དང་སྦྱར་བ་དང། ལུང་གི་

[120B] །དང་པོ་ལ་གཉིས། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་ཉོན་མོངས་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞེས་པ་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེས་པ་དང། འདི་ལ་དོན་
ཚན་བརྒྱད་བཤད་པའི་དང་པོ་ནི། ཚོགས་རྫོགས་པའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དང། གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཅན་གཞན་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཆེད་དང། གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་བ་ལ་དད་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་ལུས་གཞན་གྱིས་
སངས་རྒྱས་དང་མཇལ་བ་དང། བཞི་པས་གདུལ་བྱ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་སྤྱོད་པས་མི་སྐྱོ་བའི་ཆེད་དང། ལྔ་པ་དང་དྲུག་པས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པ་དང་
བདུན་པ་སྤྱོད་པ་དང་སྤྱོད་པའི་རྟེན་སེམས་བསྐྱེད་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པ་དང། བརྒྱད་པ་ནི་བསམ་པ་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྟེ་དེ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། །
ཉོན་མོངས་པར་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། ཉོན་མོངས་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པ་དགག་པ་དང། ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་སོགས་བསྟན་པའི་དགོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་གསུངས་བ་ཞེས་པ་ནས། ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པས་བྱིས་པ་རྣམས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་བ་དང་འདྲ་བར་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་དག་གིས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་བྱེད་ལས་འདྲ་བ་ཙམ་ལ་

[121A]༄༅། །བཏགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་དུ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོན་པ་ན། ལམ་ཤེས་ཀྱིས་མི་སྤོང་རྒྱུའི་ཉོན་མོངས་ངོས་འཛིན་པ་ལ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་དྲངས་ནས་དེ་དང་
དོན་གཅིག་པར་བྱེད་པ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་བསྟན་པ་ནི། སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་དགེ་རྩ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པས། དེ་ལམ་
ཤེས་ཀྱིས་སྤོང་མི་སྤོང་གི་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ལས་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟོན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་
ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་ནི། ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ལུས་ལེན་པ་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་གྱི་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་
ག་ལ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དཔེར་ན་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལྟར་ན། ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚིགས་བླ་དྭགས་སོ། །ཞེས་པའོ། །བུ་གཅིག་
པ་མི་གཙང་བའི་དོང་དུ་ལྷུང་བ་ལ་མ་ལ་བརྩ་བ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་ལྟར། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་

[121B] སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དེ་བདག་གིས་བྱའོ། །སྙམ་པའི་ཁུར་དུ་བླངས་པ་དེ་མེད་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་དམན་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་བྱེད་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ནི། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་གྲོལ་ཡང། སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཞེས་སོ། །གཉིས་
པ་ནི། དེས་ན་མདོའི་དུམ་བུ་འདིས་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དབང་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་མ་དག་པ་དང། ཐབས་
དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས། དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དག་པའི་གནས་སྐབས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཐོབ་ནས་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་འདི་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་
ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ལུང་དྲང་བ་དང། ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་དང། ཟག་པ་ཟད་པའི་ཤེས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་ཚུལ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་

[122A]༄༅། །ཡང་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པ་དང། དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དང་ཞེས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་ཏོ། །
རྣམ་སྨིན་བྱེད་པ་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྟན་ཏོ། །བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ན་དམིགས་པ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟར་གང་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་
ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། དཔེ་དང། དོན་དང། དག་མ་དག་གཉི་གའི་རྒྱུའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དཔེར་ན་ཞེས་ཏེ། སྦྱངས་ཤིང་བྱི་དོར་བྱས་པ་སོགས་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་
རོ༑ ༑གཉིས་པ་ནི། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དག་པའི་དོན་བསྡུ་བ་དང་མ་དག་པའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་
སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ཉོན་མོངས་གློ་བུར་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པར་བཞེད་པ་སྐྱེ་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་
མོངས་གཞོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་རང་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྫོགས་པར་བྱེད་མི་ནུས་པས་རང་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་ཡང་མ་གྱུར་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་གཞོམ་

[122B] །གཉིས་པ་ནི། འཁོར་བར་འབྲེལ་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཡིན་ལ། ལུས་དེ་
དག་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་ཡིན་མོད་ཀྱི། འདིར་དེ་དག་གི་དབང་གིས་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ལུས་ནི་ཐ་མལ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཚད་མས་མཐོང་དུ་རུང་བའི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་ལུས་དང་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལུས་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་
པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། འཁོར་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན། ཁམས་གསུམ་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་གསུམ་པོ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་མངོན་པར་
འདུས་བྱས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡིན་ལ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སླད་དུ། འདུས་བྱས་པ་དང་འདུས་
མ་བྱས་པའི་འཁོར་བ་ཡང་མཆིས་ལ། འདུས་བྱས་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མཆིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ཉོན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དབང་གིས་འཁོར་
བར་འཁོར་བའོ། །ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་ཏེ། མཚན་མའི་སྤྲོས་པ་ཕྲ་མོའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་

[123A]༄༅། །ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་ནི་སྤངས་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའི་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་
དང༑ སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་དོན་དུ་དེ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་དེ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་
གཙོ་བོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ས་དང་པོ་ནས་ཐོབ་ཀྱང་དེ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་དོན། ས་དྲུག་པ་ནས་གཙོ་བོར་ཐོབ་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་ས་ལྔ་
པར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པའི་དོན་ཏེ། ས་དྲུག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་
ཀྱིས་དེ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་བསམ་པ་ས་འདི་ནས་གཙོ་བོར་ཐོབ་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། ཟག་པ་ཟད་པའི་ཤེས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། མིའི་དཔེར་བརྗོད་པ་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ། མདོ་ལས། དཔེར་ན། དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བྱེ་བ་བགོད་
དགོས་པས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ལམ་བགྲོད་དཀའ་ཞིང་ཐག་རིང་ལ། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ལམ་ན་ཟས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེར་ཕྱིན་ན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ་དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་གྲང་ཁྱེར་

[123B] སྡུག་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་པོར་ཏེ། །ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་དུ་བསད་དེ། ལམ་རིང་པོ་དེ་འདས་ནས་རྐང་པ་ཡ་གཅིག་
སྒོ་ཐེམ་ལ་བཞག་ཡ་གཅིག་ཕྱི་རོལ་ན་འདུག་པ་ན། བུ་གཅིག་པ་དྲན་ནས་འདི་སྙམ་དུ་མ་ལ་ཀྱེ་མ་བདག་གི་བུ་གཅིག་པ་འདིར་ཁྲིད་དེ་མ་འོངས་པ་ལྟ་ཞིག་སྙམ་ནས། གྲོང་ཁྱེར་དེར་མ་ཞུགས་པར། ཕྱིར་ཕྱོགས་ནས་བུ་གང་ན་འདུག་པ་སླར་ལོག་པའི་
མིའི་དཔེར་བརྗོད་གསུངས་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་དང་ཤེར་ཕྱིན་སྒྲུབ་པའི་འབད་པ་ཆེན་པོ་དང། བརྩོན་པ་ཆེན་པོ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པར་བསྒྲུབས་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་
དེ༑ ༑བསམ་གཏན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱས་པ་དེ། ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། གཞན་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་འདི་ཉིད་ལ་བཞག་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་
ནི༑ ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རང་དབང་དུ་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མཉམ་པར་འཇིག་འདོད་ན་ཡང་མཉམ་པར་བཞག་ནུས་པ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པའི་དོན་ཏེ། དང་པོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་རིགས་ངེས་པ་ཡིན་
ན་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པས་དྲུག་པ་མ་ཐོབ་པར་དུ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་མི་ཐོབ་ལ། དེ་ཐོབ་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་བདེན་འཛིན་ཡང་སྐབས་རང་ཅུང་ཟད་རེ་ཙམ་མ་གཏོགས་མངོན་གྱུར་ཤས་ཆེར་མི་འབྱུང་ལ། རྗེས་

[124A]༄༅། །ཐོབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པའི་རྣམ་པ་འཆར་བ་ཕལ་ཆེར་ཡང་མེ་ལོང་གི་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་སྟེ་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བདེན་
འཛིན་ཟད་པར་སྤངས་པས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པའི་རྣམ་པ་ཤེར་ཕྱིན་ཆད་མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་འཆར་པས་ཁྱབ་ཀྱི། བདག་ཅག་རྣམས་ལ་འཆར་བ་ལྟར་བདེན་སྣང་ཤར་ཡང་བདེན་སྟོང་
དང་ཚོགས་པར་མི་འཆར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འཆར་རོ། །ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་ནི་ས་དྲུག་པ་དེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་གཞོལ་བ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་
པར་འདོད་པ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཐོབ་ཀྱང་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བའི་རོ་མི་མྱང་བ་དེའི་ཐབས་ལ་བྱད་པར་བྱས་པ་འཁོར་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་བལྟོས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་
བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་གནས་ནས་སླར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་བསམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་འཛིན་པས་ཇི་སྲིད་མྱུར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་
འདོད་པ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མར་སྐྱེ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ལུས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་ནི། མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཉེས་པས་མ་གོས་པའི་

[124B] འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཆ་ནས་མ་དག་པ་དེ་སོ་སྐྱེ་ལ་བལྟོས་ནས་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་དང་སོ་སྐྱེ་ལ་བལྟོས་ནས་བཤད་པའི་མ་དག་པ་དང་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་འགྱུར་
བ་མེད་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་རྩ་བ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གཞན་ནི། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞིའི་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་དང། སྲིད་
པ་ཐ་མ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པའོ། །ཚིགས་བཅད་དང་པོ་དགུས་དག་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་དང། ཚིགས་བཅད་བཅུ་པ་སངས་རྒྱས་ལ་བལྟོས་ཏེ་མ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་དང་དོན་གཅིག་གོ་དང་པོ་
ལ་བཞི། དོན་དམ་པའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་དང། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང། གཞན་དོན་གྱི་ཡོན་
ཏན་ནོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱལ་སྲས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པས་དང་པོ་བདེ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་འདི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ནས་འཁོར་བའི་རྒུད་པ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་འཆི་ལས་གྲོལ་ཡང་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་
པས་ལྡོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་ནི་མ་རིག་པས་ལྡོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྨད་དོ་སྟེ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་

[125A]༄༅། །པའོ༑ ༑ཡང་ན་ཚིགས་བཅད་འདི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཅིང། སངས་རྒྱས་ལ་བལྟོས་ནས་མ་དག་པའི་ཆ་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྐྱེ་འཆི་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་
རྩད་ནས་སྤངས་པ་ཐོབ་པས་ས་དང་པོ་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་སྙིང་རྗེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་བྱིས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་སོགས་སྟོན་པར་མཛད་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་འགྲོ་བ་ཡི་གཉེན་གྱི་ཐབས་དང་སྙིང་རྗེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་
པ་མངའ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འཇིག་རྟེན་ན་གནས་ཀྱང་དེའི་དྲི་མས་མ་གོས་པ་དང། དཔེ་དོན་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཉན་
ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལས་མ་གཡོས་པར་གནས་ལ་དེ་ལྟར་གནས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་
དུ་གྱུར་པ་དང་སྡུག་ཀུན་གྱི་རྒུད་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ནས་གཞན་དོན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་སོགས་འཇིག་རྟེན་པའི་དྲི་མས་མ་གོས་པར་སྤྱོད་ཅིང་གནས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་དྨ་ཆུ་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ཆུ་ཡིས་གོས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་
ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མི་གོས་ཏེ་ལས་ཉོན་གྱི་སྐྱེ་འཆི་ལས་གྲོལ་ཞིང་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་བཞེད་པ་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱིར་མི་

[125B] ཉོན་མོངས་ཟད་པར་སྤངས་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་འབད་
རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བསམ་གཏན་དང། སྙོམས་འཇུག་ལ་རྟག་ཏུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་
ཀྱང༑ རང་དོན་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བསམ་པ་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་ལེགས་པར་བཅོམ་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཐོབ་པས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པའི་
འཆར་ཚུལ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །ཞི་བའི་བསམ་གཏན་ལ་རྟག་ཏུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི། མཉམ་གཞག་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་དུ་འབྱུང་བའི་དོན་མིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་མངོན་
སུམ་དུ་གཟིགས་ཤིང། སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་གྱིས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྩོལ་བ་རགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོ་མེད་པ་དང། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་བྱ་བ་ཀུན་ལ་
དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་རྩིས་མ་ཟིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དགུ་པ་བ་དང། ས་བཅུ་པ་ཐོང་མ་ཐག་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་དོན་གྱིས་གོ་བར་དགོངས་སོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། འཕྲིན་ལས་ཕུན་ཚོགས་

[126A]༄༅། །ཀྱི་རྒྱུ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕྲིན་ལས་འབད་མེད་དུ་འཇུག་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འཕྲིན་ལས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང། གདུལ་བྱ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འཕྲིན་ལས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའོ། །
དང་པོ་ནི། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སྨོན་པའི་སྔོན་དུ་འཕེན་པའི་དབང་དང་ནི་འབད་རྩོལ་རགས་པ་དང། དངོས་པོ་ལ་བདེན་པར་
ཞེན་པའི་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ལུས་ཅན་སྨིན་པ་ཡི་དོན་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་སློང་གི་འབད་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཡིན་པར་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །དངོས་པོ་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པས་
ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཟད་པར་སྤངས་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཀུན་སློང་གི་རྩོལ་བ་རགས་པ་ཡང་ཉེ་བར་ཞི་ནས་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་དོན་ལ་འབད་མེད་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་སྟོན་པའི་གསུང་གི་བརྗོད་
པས་བསྡུས་པ་གདུལ་བྱ་དང་ཇི་ལྟར་འཚམས་པ་བསྟན་པ་དང། གདུལ་བྱ་དང་འཚམ་པར་གཟུགས་སྐུ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་སྟོན་པ་དག་དང་ནི་ཆགས་ཅན་འདུལ་བའི་དོན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ་སོགས་སྤྱོད་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་
གྱིས་འདུལ་བ་ལ་འགྲོ་འོང་སོགས་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ཀྱང་རུང། གདུལ་བྱ་གང་ཞིག་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཐབས་གང་གིས་འདུལ་བའི་ཐབས་སོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཐབས་དེ་ཇི་ལྟར་འཚམ་པ་དེ་ལྟར་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་གཞན་དོན་ལ་འཇུག་པ་

[126B] །གཉིས་པ་ནི། ཚུལ་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ནམ་མཁའི་མཐས་ཀླས་ཀྱི་འགྲོ་བར་དུས་རྟག་ཏུ་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོ་མི་དགོས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འགལ་རྐྱེན་གྱིས་གེགས་བྱེད་མི་ནུས་པས་ཐོགས་མེད་དུ་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དེའི་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནི་ཡང་དག་པར་འཇུག་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དག་པའི་ཁྱད་པར་དང། མ་དག་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་རྗེས་ཐོབ་
ཏུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཛད་པ་མཛད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་ཡང་དག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྒྲོལ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྗེས་ཐོབ་ཅེས་སྨོན་
པས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་གང་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་ལ་སོགས་པ་དང་འཕྲིན་ལས་ཙམ་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེད་ནུས་པ་སོགས་མཉམ་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནས་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་
དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་སོགས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་གྱིས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་
པའི་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་ལ་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་དྲི་མ་ཟད་པར་སྤང་དགོས་ལ། དེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་གཞན་ལ་མེད་པས་དེ་མན་ཆད་དུ་

[127A]༄༅། །མཉམ་གཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་སྟོན་པའི་གདུལ་བྱའི་གྲངས་ལ་སོགས་པ་མཉམ་པ་དེ་ལྟ་མེད་ཀྱི། རྣམ་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ས་ཆེན་པོ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དང་
རྒྱ་མཚོ་དང་བ་ལང་གི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་ཚིགས་བཅད་སྔ་མས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སེམས་ཅན་
གྱི་དོན་བྱེད་པའི་གྲངས་ལ་སོགས་པ་མཉམ་པ་བསྟན་ལ། ཚིགས་བཅད་ཕྱི་མས་མཛད་པ་མཛད་པའི་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི། སྒོ་གསུམ་གྱི་ཀུན་སློང་གི་རྩོལ་བ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་མ་ཞི་
བའི་ཁྱད་པར་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཛད་པ་མཛད་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གི་གདུལ་བྱའི་དོན་བྱེད་པར་མཉམ་པ་དང། འཕགས་པར་གྱུར་པའི་དོན་བྱེད་པ་མི་མཉམ་
པའི་ཁྱད་པར་ནི་མི་རུང་སྟེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པ་ལ་རྒྱ་མཚོ་དང་བ་ལང་གི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་
པོ་ཞེས་པ་ནས། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའོ། །ཞེས་པའོ། །ས་རབ་དགའི་འོག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་སྟེང་དུ་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་གཉིས་ལ་བལྟོས་ནས་དག་པ་དང་མ་དག་

[127B] ༑གཉིས་པ་ལ་ལྔ་ཡོད་པའི་དང་པོ་དོན་དམ་པའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་དང་གཉིས་པས་ནི་ཞེས་སོ། །ས་དང་པོར་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་རྟོགས་པས་དག་པའི་ཡོན་ཏན་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་
མ་དག་པའི་ཆ་དོན་གྱིས་འཕན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པ་དང་ཞེས་སོ། །ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་སེར་སྣའི་ཀུན་དཀྲིས་དང་ཚུལ་འཆལ་སོགས་སྤྱད་པ་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རིམ་གྱིས་ཟད་པར་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་པས་ནི་ཞེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། ཆོས་སྐུའི་རྒྱུ་སྲིད་ཞི་
མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ། །བཞི་པ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་པ་དང་ཞེས་སོ། །དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཐབས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཐུ་ལེགས་པར་ཐོབ་པའོ། །ལྔ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཡོན་ཏན་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དགུ་པ་དང་བཅུ་པས་ནི་ཞེས་སོ། །དེའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་གནས་སྐབས་ན་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དོན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་
ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བསྟན་པ་དང། བཤད་པ་དང། བསྟན་པ་ཤད་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རྩ་བ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་སྐབས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་

[128A]༄༅། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་འདི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་སྔ་མ་དོར་ནས་ཕྱི་མ་ཐོབ་པའི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མིན་པའི་བདག་ཉིད་མཐར་ཐུག་པ་
ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་འདུས་མ་བྱས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་མཐར་ཐུག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མི་སླུ་བའི་སྐྱབས་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་
པར་དག་པ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མ་ལུས་པས་དག་པ་ཕྱི་མའི་མཐའ་མེད་པར་མུར་ཐུག་པར་གནས་པའི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་བརྟན་པའི་དོན་བསྟན་ཏེ། སྔར་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པ་ཕྱིས་གཞན་དུ་གྱུར་ན་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་
རྟག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ། འཁྲུལ་པ་མཐའ་དག་ཟད་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་གནས་པའི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མ་ལུས་པས་ཀྱང་ཞི་བའི་
དོན་བསྟན་ཏོ། །ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་པས་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ལས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིས་གཡུང་དྲུང་གི་དོན་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། འདིས་ཅི་
བསྟན་ཅེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱི་དོན་དང། ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དོན་དང། རྣམ་བཅད་ཀྱི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ཉིད་མཚམས་མི་

[128B] ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་བླངས་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང། ཉོན་མོངས་པའི་འཆི་བ་མེད་པར་མ་ཟད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་བའི་འཆི་བ་མེད་ལ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་གནོད་པ་མེད་པར་མ་ཟད། ཉོན་མོངས་
ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་གནོད་པ་མེད་ཅིང། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་རྒ་བ་མེད་པར་མ་ཟད། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་པའི་རྒ་བ་མེད་པ་སྟེ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་སོགས་
ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱི་གནས་ཉ་བར་བཟུང་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ནི་རྟག་པ་དང་བརྟན་པའི་ཕྱིར་དང། ཞི་བའི་ཕྱིར་དང། གཡུང་དྲུང་གི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། རྟག་པའི་ཕྱིར། འདིར་རྟག་པའི་གཅད་བྱ་སྐྱེ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། རྟག་པའི་རྣམ་བཅད་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་དང་བྲལ་བའོ། །བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་བ་ཡི་འཆི་འཕོ་བས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་མི་འཆི་སྟེ་བརྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཕྲ་མོའི་ནད་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པ་མེད་དེ། ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱང་བརྟན་པ་དང་ཞི་བའི་གཅད་བྱ་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་དང་བྲལ་བ་བརྟན་
པ་དང་ཞི་བའི་དོན་དུ་བཤད་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པས་རྒ་བ་མེད་དེ། ལས་ཀྱིས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་གཡུང་དྲུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟག་བརྟན་སོགས་ཀྱི་དོན་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱི། བསྒྲུབ་པ་རང་དབང་བའི་

[129A]༄༅། །རྟག་དངོས་སུ་བཤད་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ། འོད་གསལ་བ། རང་གི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་རྣམ་པར་དག་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་
གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དག་པ་དེ་ནི་འདི་ཚུན་ཆད་ནས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་འདི་ཙམ་ན་རྒྱུན་འགག་གོ་ཞེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་
འཆི་འཕོས་གསར་དུ་འཆི་བ་མ་ཡིན་ཏེ་བརྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་འདྲ་སྔ་ཕྱི་དུ་མར་བརྒྱུད་པའི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ལུས་སེམས་ལ་གནོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་
ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྐྱེ་འཆི་དོན་མེད་པས་མ་ཕོག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཡུང་དྲུང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་རྒ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས་
རྟག་སོགས་བཞིའི་དོན་མདོ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། བསྟན་བཤད་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འདུས་མ་བྱས་པའི་དབྱིངས་ལ་ནི། རྟག་པའི་དོན་དང། བརྟན་པ་དང། ཞི་བ་
དང༑ གཡུང་དྲུང་ལ་སོགས་པའི་དོན་མདོ་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན། རྟག་པའི་དོན་གྱི་ཚིག་གཉིས་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་དང། བཤད་པའི་ཚིག་གཞན་འགྱུར་མིན་པ་དག་དང། མི་ཟད་ཆོས་ལྡན་དང། དེ་བཞིན་དུ་བརྟན་པའི་དོན་བཤད་པའི་

[129B] འགྲོ་སྐྱབས་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་མུར་ཐུག་པ་དང། ཞི་བའི་དོན་སྟོན་པའི་བསྟན་བཤད་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ནི། རྟག་ཏུ་གཉིས་མེད་དང། མི་རྟོག་པ་དང། གཡུང་དྲུང་གི་དོན་བཤད་པའི་བསྟན་བཤད་གྱི་ཚིག་འཇིག་མེད་
ཆོས་དང། མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཀྱིས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མདོ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། མདོ་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པས་བསྡུས་པ་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མིན་པའི་བདག་ཡིན་པས་སྔ་མ་བཤད་པའི་ཚིག་དང། ཕྱི་མ་བསྟན་པའི་ཚིག་གཉིས་
ཀྱིས་རྟག་པའི་དོན་བསྟན་ཏོ། །ཕྱི་མའི་མཐའི་མུ་དང་མཚུངས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་དུས་ནམ་ཡང་བསླུ་བ་མེད་པའི་སྐྱབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་བཤད་པ་དང་བསྟན་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་བརྟན་པའི་དོན་བསྟན་ཏེ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་
རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་བཤད་པ་དང་བསྟན་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ཞི་བའི་དོན་བསྟན་ཏོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་མ་བཅོས་པའི་
ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་འཆི་འཕོས་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་བཤད་པ་དང་བསྟན་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་གཡུང་དྲུང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོ་ལས། ཇི་སྐད་དུ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་སོ། །ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱིས་

[130A]༄༅། །བསྡུས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་མ་ཟད་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དོན་བསྡུས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བ་མེད་
པས༑ རྟག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་དང་བྲལ་བས་བརྟན་པ་དང། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཟད་པར་སྤངས་པས་ཞི་བ་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་མ་བཅོས་པས་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འདི་ནི་གཡུང་
དྲུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དུས་ན་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དབྱེར་མེད་དུ་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཐར་ཕྱིན་པའི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མ་ལུས་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་སྐབས་འདི་ཉིད་ལ་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་དབྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་
བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་ཆོས་ཅན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་དང། ཡེ་ཤེས་དང། རྣམ་གྲོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རིགས་མཐའ་དག་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་
གི་ཕྱིར་ན་དེ་ཉིད་གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རང་བཞིན་གྱིས་

[130B] མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་
དེའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་དེ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་ཐ་དད་མེད་བཞིན་ནོ། །དེས་གྲུབ་པའི་དོན་ནི་ཡོན་ཏན་དབྱེར་མེད་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་བཞིས་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆ་དང། དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་པའི་སྤངས་པ་དང། དེ་གཉེན་པོས་ཐོབ་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དབྱེར་མེད་
དུ་ལྡན་པར་བསྟན་ཏེ། འདིས་ཉན་རང་ལ་མྱང་འདས་མཚན་ཉིད་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་གྲོལ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་རབ་རྣམས་བགྲོད་པ་མཐར་ཐུག་ནས་གོང་དུ་བགྲོད་མི་དགོས་པ་སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་གཞན་ལ་མེད་པས་
མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཐར་ཐུག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དབྱེར་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་དང། དེས་གྲུབ་པའི་དོན་དང། ཡོན་ཏན་དབྱེར་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང། དཔེ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་
ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། མདོར་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གློ་བུར་

[131A]༄༅། །གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དོན་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཞིས་ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་པ་དང། མཐར་མ་ཕྱིན་པའི་དབྱེ་བ་སོ་སོར་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་
རྣམ་གྲངས་བཞིར་ནི་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་མིང་བཞིས་བསྟན་པའི་དོན་བཞི་གང་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་
རྣམ་པར་དག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་རུང་དུ་དབྱེར་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་དག་པ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། དེའི་རིགས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང། རྫུན་པ་མེད་ཅིང་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དོན་དམ་པ་དང། གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་ཉིད་གཉེན་པོས་ཐོབ་པའི་སྤངས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ལུང་དང་སོ་སོར་སྦྱར་བ་དང། བསྟན་བཤད་ཀྱི་ཚིག་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་སྐྱེ་རུང་དང། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མའི་རིགས་མཐའ་དག་
འབྲལ་རུང་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གདོད་ནས་གནས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་ནི། མིག་སོགས་ནང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་བདེན་པས་སྟོང་བའི་ཆའོ། །གཉིས་པ་ནི། དོན་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཞིར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་སོ། །

[131B] གང་གི་ཕྱིར། འདི་སྐད་ཅེས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་
རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། དྲི་མ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་དབྱེར་མེད་དུ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་
དམ་པའི་དོན་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་སོ་སོར་བཤད་དེ། རྣམ་ཀུན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སངས་རྒྱས་དང། དྲི་མ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་དམ་པའི་དོན་དུ་གཉིས་མེད་ཉིད་
ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར། ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མིང་འདི་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་ཀྱི་དོན་གཅིག་ལ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ཡོན་ཏན་དབྱེ་བ་མེད་
པའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་དང། དབྱེ་བ་མེད་པའི་དཔེ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ཡོན་ཏན་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་རི་མོ་མཁན་གྱི་དཔེས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
པའི་ཡོན་ཏན་ནི། ཡོན་ཏན་གྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་གྲངས་མེད་པ་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། བསམ་དུ་མེད་པ་ནི་གྲངས་དང་ནུས་མཐུ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་ཟབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་

[132A]༄༅། །དྲི་མེད་ནི་དྲི་མ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པས་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། བཞི་པོ་དབྱེར་མེད་དུ་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་ཐར་པ་སྟེ་དེ་འདྲའི་ཐར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ཡིན་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་མཐར་ཐུག་ཏུ་བཤད་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཐར་ཐུག་པའི་རྣམ་གྲོལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་བཤད་པ་དགོངས་པ་ཅན་དུ་བསྟན་པ་དང་
ཡོན་ཏན་བཞི་དབྱེར་མེད་པའི་ཐར་པ་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་ཏེ། འདིས་ནི་རྒྱ་མཚོར་འགྲོ་བའི་ལམ་རིང་པོས་དུ་བ་པ་རྣམས་དེད་དཔོན་ཐབས་ལ་མཁས་པས་འབྲོག་དགོན་པའི་དབུས་སུ་
གྲོང་ཁྱེར་སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་གནས་སྐབས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སུ་རིགས་ངེས་པའི་གདུལ་བྱ་ཁ་ཅིག་ལ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཙམ་མཐར་ཐུག་གི་ཐོབ་བྱར་བསྟན་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
རྣམས་ཀྱི་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་རྣམས་མཐར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ལུང་དང་སྦྱར་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་སོ། །འདིས་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཞི་གྲུབ་པ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་
མཚན་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་ཏེ། འདིས་ནི་མྱང་འདས་མཐར་ཐུག་པ་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གྲུབ་པ་གཅིག་དགོས་པར་བསྟན་པས་ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་མྱང་འདས་མཐར་ཐུག་མེད་པར་བསྟན་གྱི་མྱང་འདས་ཙམ་མེད་པར་བསྟན་པ་མ་

[132B] །ཉན་དང་ལ་མཐར་ཐུག་གི་མྱང་འདས་ཡོད་མེད་དོགས་པ་བཅད་མེ་དགོས་སོ། །ཞེ་ན། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཟིན་པ་ལ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ཀྱང། ཉན་རང་གི་རིགས་མ་ངེས་པ་ཁ་ཅིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞུག་པར་བྱ་བའི་
ཆེད་དང། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དག་སངས་རྒྱས་རྣམ་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྐུལ་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པས་གང་ཟག་དེ་དག་ལ་བལྟོས་ནས་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་མཐར་ཐུག་མ་ཡིན་པར་
བསྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་རིགས་ངེས་པ་དག་ལ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ཐོས་པ་དག་ལ་ནི་གང་དུ་འགྱུར་བ་ངེས་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་
སྦྱར་བ་དང། རྩ་བ་དང་འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་ཞེས་སོ། །འདིས་ནི་སྤངས་པ་དང་རྟོགས་པའི་རིགས་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་དང། དེའི་ཆོས་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དག་པ་རྣམ་
ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པར་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་པའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཞི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མ་ཚང་བ་མེད་པར་རྫོགས་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སློབ་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ལས་སངས་རྒྱས་

[133A]༄༅། །ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཏེ་དཔེར་ན། རི་མོ་འདྲི་བར་བྱེད་པའི་རི་མོ་མཁན་མགོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་གཞན་དང་གཞན་ལ་སོ་སོར་མཁས་པ་དག་གང་ཞིག་མགོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་
ལག་གང་ཤེས་པ་དེས་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་གཞན་ངེས་པར་ཟིན་ཅིང་ཤེས་པ་མེད་པར་གྱུར་པའི་རི་མོ་མཁན་དུ་མ་ཡོད་ལ། དེ་ནས་རས་ཡུག་འདི་ལ་ཁྱེད་ཀུན་གྱིས་ངའི་གཟུགས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གཅིག་གྱིས་ཤིག་ཅེས་
མངའ་བདག་རྒྱལ་པོས་དེ་དག་ལ་བཀའ་ཡིས་རས་ནི་བྱིན་པ་དང། དེ་ནས་རི་མ་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ནི་ཐོས་པར་གྱུར་ཏེ་རང་རང་གིས་གང་ཤེས་པའི་རི་མོའི་ལས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རོ། །ལས་དེ་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལས་རི་མོ་མཁན་གཅིག་
ཡུལ་གཞན་དུ་སོང་བར་གྱུར་ནས་དེ་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་སོང་བས་མེད་ན་མགོ་ལྟ་བུ་ཤེས་པའི་རི་མོ་མཁན་དེ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རི་མོ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན། ཞེས་དཔེར་བྱས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྣམ་ཀུན་
མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་དེ་འདི་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཆ་མ་ཚང་བ་
མེད་པས་བརྒྱན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། ལམ་དུས་སུ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟང་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟགས་པའི་ཞེ་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་

[133B] །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་རྣམས་རེ་མི་འདྲི་བར་བྱད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་མཚོན་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
དོན་དུ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་དགེ་རྩ་གཏོང་པའི་སེམས་པས་བསྡུས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐུན་མོང་བ་སྡོམ་པ་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རང་ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཡིད་བྱེད་སྤོང་བའི་སེམས་པས་
བསྡུས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཆོས་ལ་སོ་སོར་ངེས་པར་རྟོག་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་མི་འབྱེད་པའི་བཟོད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་
ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟན་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་སྒྲུབ་པའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་
ལྡན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྒྱལ་པོའི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་མཚོན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་སུ་མདོ་ལས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཡང་མདོ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་མ་ཚང་བ་
མེད་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་སྟོབས་སོགས་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་གིས་བརྒྱན་པའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་

[134A]༄༅། །པར་འདོད་པ་ནི་མུ་སྟེགས་དབང་ཕྱུགས་པ་རྟག་པ་རང་བྱུང་གི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འདོད་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། ཁ་ཅིག་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟག་དངོས་ཁས་བླངས་ནས་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་དེའི་རྣམ་
འགྱུར་དུ་འདོད་པ་ནི་གྲངས་ཅན་དང་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་དེ། གྲངས་ཅན་པ་ཡང་གཙོ་བོ་རྟག་དངོས་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་དོན་དམ་པ་མཐར་ཐུག་པར་འདོད་ལ་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་དེའི་རྣམ་འགྱུར་དུ་འདོད་དོ། །མེད་བཞིན་དུ་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དོན་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་མཐར་ཐུག་པ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་རྨ་བཏོད་པར་མི་བྱའོ། །འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་དུ། བུམ་
པ་དང་ནམ་མཁའི་དཔེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ལ་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་སྟེ། གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
གསུམ་པ་ལ་གསུམ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་དང། དེ་དག་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དང། ཉན་རང་ལ་ཡོན་ཏན་དེ་དག་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་
དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་འདི་དག་ཉིད་ལས་རེ་རེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མཐའ་ཡས་པར་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་མཐར་ཐུག་པ་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། འདི་ཕན་ཆད་

[134B] །ཟབ་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་གྲངས་དང་ནུས་མཐུ་དག་གིས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བག་ཆགས་མ་ལུས་པ་བསལ་
བའི་ཕྱིར་ནི་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཆོག་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དག་པ་ས་གསུམ་དུ་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཚུལ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ས་བརྒྱད་པར་ལམ་ཤེས་རང་
གི་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་དང། ས་དགུ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་མ་ལུས་པ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་དང། ས་བཅུ་པར་གསང་བའི་གནས་ཕྲ་མོ་མ་ལུས་པར་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལས་བདུན་
པ་མན་ཆད་དུ་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཆ་མཐའ་ཡས་པས་བརྒྱན་པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་བསྒོམས་པས་མི་སྐྱོ་བའི་ཆོས་ཉིད་
ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མི་གཡོ་བ་ལ་བདེན་འཛིན་མཐའ་དག་ཟད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་
ལམ་གསུམ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པས་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འགྱུར་བོ། །འདིར་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པས་ཆོས་

[135A]༄༅། །སྐུའི་རྗེས་མཐུན་གྱི་རང་རྒྱུ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་མ་ལོ་ཙྪ་བ་ཆེན་པོ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱི་གསུངས་ནས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྐྱེད་པའི་
ལམ་ཤེས་ས་བརྒྱད་པ་ནས་མངོན་དུ་བྱེད་ཀྱི་དེ་མན་ཆད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་ཤེས་པ་དང་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟད་པ་ཐོབ་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་ལ། ཉི་སྣང་དུ། བཟོད་
པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པར་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤེས་བྱ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་གྱི་ཤེས་བྱེད་ལམ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུན་གྱི་ལམ་
གྱི་རིམ་པ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ལ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་ལ་སོགས་པའི་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྒྱ་མཚོ་གྲངས་མེད་
པ་དག་གིས་ཚད་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པས་ན་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བའི་གནས་ཕྲ་མོ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་
པའི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པས་ན་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ཞེས་ཏེ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཟད་པར་སྤངས་པས་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཉན་ཐོས་དགྲ་

[135B] །ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ན། དག་པ་སའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཡོན་ཏན་བཞིའི་རྟེན་ཡིན་པས་ན་
སའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་ཉན་རང་རྣམས་མཐོང་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་པའི་མྱང་འདས་མ་ཐོབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡོན་ཏན་དབྱེ་བ་མེད་པའི་དཔེ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་བཤད་པ་དང་
ཉན་རང་ལ་ཐེག་པ་དང་མྱང་འདས་མཐར་ཐུག་མེད་པར་གྲུབ་པའི་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་མ་ལུས་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའི་
ཡེ་ཤེས་དང་དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་པའི་སྤངས་པས་བསྡུས་པ་རྣམ་གྲོལ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བ་དང། ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་མ་ལུས་པ་ལ་འཕྲོ་བ་དང་དྲི་མ་མ་ལུས་པས་དག་པའི་ཕྱིར་དང། གསུམ་པོ་ཡང་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་
ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་གསལ་བ་དང་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་དག་པ་དང་དེ་གསུམ་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཆོས་མཐུན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པ་དང། བསྡུས་
ཏེ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཤེས་རབ་གང་དང་ཡེ་ཤེས་གང་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་གིས་ཞེས་ཏེ། གསལ་བ་དང། འཕྲོ་བ་དང། དག་པ་གསུམ་དང་དེ་གསུམ་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པ་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་

[136A]༄༅། །ཞེས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་མཉམ་གཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱི། ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པ་དེས་ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པ་དང། ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པ་དེས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པར་
ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། གསུམ་ག་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་ངོ་བོ་སོ་སོར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཆོས་མཚུངས་སོ། །ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པའི་མྱང་
འདས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཉི་མ་དང་ཆོས་མཐུན་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། མཐར་ཐུག་པའི་མྱང་འདས་ལ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དང། ཡོན་ཏན་གྲངས་མེད་པ་དང། བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དག་པ་བཞི་ཚོགས་དགོས་པ་དེས་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཐར་ཐུག་པ་མི་ཐོབ་སྟེ། ཉི་མའི་འོད་དང་འོད་ཟེར་སྤངས་ནས་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བལྟ་བར་མི་ནུས་པ་
བཞིན་ནོ། །འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཉན་རང་ལ་མྱང་འདས་མཚན་ཉིད་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དབྱེར་མེད་སྒྲུབ་པའི་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་སྐབས་འདི་དག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱད་པ་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཚིག་དོན་
དང༑ ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཉེ་བར་གནས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་དགེ་བའི་ཆོས་འབྱུང་རུང་དང་ལྡན་པའི་ཁམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་འབྱུང་རུང་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་

[136B] ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ནས་དབྱེར་མེད་དུ་ལྡན་ན་ཚིག་འོག་མ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆགས་ཐོགས་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་མངའ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཐོབ་པར་སྒྲིབ་
པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་མྱང་འདས་མི་ཐོབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ཙམ་དགག་བྱར་བལྟས་ནས་འཁོར་བ་དམན་པ་དང་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ཆད་པ་ལས་བྱུང་བའི་མྱང་འདས་གྱི་ནོམ་པའི་ཆོས་
རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་བྱར་འཛིན་པ་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཐར་ཐུག་པ་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་བཞི་དབྱེར་མེད་དུ་ཚོགས་དགོས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་
རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་གཞག་ངོ་བོའི་དོན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་རྩལ་བཏོན་དུ་བཤད་ནས། དྲི་མ་གློ་བུར་
བ་དེའི་ཞར་ལ་བཤད་ཅིང་འོག་མས་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བཤད་དོ་འདི་འོག་མའི་མཚམས་སྦྱར་དུ་ཡང་བཤད་དུ་རུང་མོད་ཀྱི། གོང་གི་དོན་བསྡུར་བྱས་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པར་སེམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཁམས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་
པ་དཔེ་དགུས་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ན་གནས་པ་དྲི་མ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པ་དེ་དཔེ་

[137A]༄༅། །དགུ་དག་གེས་ནི་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་མདོར་བསྟན་དུ་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཉེ་བར་གནས་པ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པས་མ་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་
སྦུབས་ཉིད་དང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཉེ་བར་གནས་པ་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་དོན་དང། ཡན་ལག་གི་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་
དཔེ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲངས་ངེས་པ་དང། དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་བཤད་པ་དང། དོགས་པ་བཅད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་རྣམ་བྱང་གྱི་ཕྱོགས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་དཔེ་དགུ་དགུར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲིབ་བྱེད་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དཔེ་དགུར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དོན་སྒྲིབ་པ་དགུར་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དུག་གསུམ་གྱི་ས་བོན་གསུམ་དང། དེ་གསུམ་གྱི་མངོན་གྱུར་དྲག་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང། ཡང་ན་མངོན་གྱུར་དུ་མཚུངས་ཀྱང་ཁམས་གོང་མ་
འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་འདོད་ཁམས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེའོ། །མ་རིག་བག་ཆབ་གྱིས་དང། མཐོང་སྤངས་དང། སྒོམ་སྤངས་དང། མ་དག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲིབ་པ་དང། དག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲིབ་པ་དགུར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་མཚོན་
པར་བྱེད་པའི་དཔེ་དགུར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང། དོན་དགུར་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དང། རིགས་གསུམ་ལས་དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྟོགས་པའི་ཆོས་དང། བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་དོན་དམ་བདེན་པ་སྟོན་པའི་

[137B] ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་བོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི་དབྱེ་བ་མེད་ལ། རིགས་ལ་ངོ་བོ་དང་ནུས་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ལ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་དང། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་དང་པོའི་
ནུས་པ་ཆོས་སྐུར་གནས་འགྱུར་རུང་དང། ཕྱི་མའི་ནུས་པ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་སུ་གནས་འགྱུར་རུང་གཉིས་སོ་སོར་བགྲངས་པས་དགུར་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མཚོན་བྱའི་དོན་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་
འདོད་ཆགས་དང་པམ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་དགའ་བ་དང་ཕྱི་ནས་མི་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཆོས་མཚུངས་སོ། །པམས་མཚོན་པར་བྱ་བའི་དོན་འདོད་ཆགས་བག་ལ་ཉལ་མ་ཡིན་ནམ། མངོན་དུ་གྱུར་ན་དགའ་བ་དང་ཆོས་མཚུངས་སུ་སྟོན་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱོན་
མེད་དེ། མངོན་དུ་གྱུར་ན་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་འདོད་ཆགས་བག་ལ་ཉལ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སྤྱིར་ཆོས་མཚུངས་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་སྡང་དང་སྲོག་ཆགས་སྦྲང་མ་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་མི་གནས་པ་འདྲ་བ་དང། གཏི་མུག་
དང་སྦུན་པ་སྙིང་པོ་མཐོང་བའི་སྒྲིབ་བྱེད་ཡིན་པར་འདྲ་བས་སོ། །རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་པས་སོ་སོར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང་མི་གཙང་བ་ནི་བསྟེན་པར་མི་བཟོད་པས་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་གྱུར་དྲག་པོས་
ཉེས་སྤྱོད་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་ལ། ཉེས་སྤྱོད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཉམ་པ་བས་མི་གཙང་བ་ལྟར་བསྟེན་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་སྤྱོད་བསྐྱེད་ནུས་སུ་མི་འདྲ་བ་མེད་པས་མངོན་གྱུར་གསུམ་ཀ་སྒྲིབ་པ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བཞག་གོ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་དང་ས་ནི། སས་

[138A]༄༅། །གཏེར་ལ་སྒྲིབ་པ་ལྟར་མ་རིག་པས་རང་བྱུང་ཐོབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པས་སོ། །མཐོང་སྤངས་དང་འབྲས་བུ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེས་མ་ཐག་འབྲས་བུ་འཇིག་པ་ལྟར་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་མ་ཐག་མཐོང་སྤངས་འཇིག་པར་མཚུངས་པ་དང་
སྒོམ་སྤངས་དང་གོས་ཧྲུལ་ནི་སྙིང་པོ་ཟད་ཟིན་པར་འདྲ་བ་དང། མ་དག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བུད་མེད་ནི་རང་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་འདྲ་བ་དང། དག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ས་འདམ་ཅུང་ཟད་གོས་པ་ནི། སྲབ་པས་
ཅུང་ཟད་སྒྲིབ་པར་ཆོས་མཚུངས་པ་སྟེ། སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་ནོ། །བསྒྲིབ་བྱའི་དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་འདྲ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ན་དཔེ་མེད་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ནི་སྦྲང་རྩི་
དང་འདྲ་སྟེ། དོན་མྱངས་པའི་རོ་གཅིག་པའི་བདེ་བ་སྟེར་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ནི་འབྲུའི་སྙིང་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། དོན་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པས་སྣ་ཚོགས་ལ་ཁྱབ་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གསེར་དང་འདྲ་སྟེ། ངོ་བོར་ངན་
པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ནི་གཏར་དང་འདྲ་སྟེ། འབད་པས་མ་བསྒྲུབས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ནི་སྐྱེ་ཤིང་དང་འདྲ་སྟེ། འབད་པས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་
རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་རང་བྱུང་དང་འདྲ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་སྩོལ་བས་གསར་དུ་བཅས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དང་འདྲ་སྟེ། ཆོས་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་

[138B] སྤྲུལ་པ་ནི་གསེར་ལས་བྱས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་སྟོ། གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་བག་ལ་ཉལ་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་རིགས་གཉིས་ལ་ཡང་སྒྲིབ་བྱེད་ཡིན་པས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཁོ་ནའི་སྒྲིབ་བྱེད་
དུ་བཞག་པར་མི་འཐད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པ་ལྷག་མ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲིབ་པས། འདོད་ཆགས་བག་ལ་ཉལ་ཁོ་ན་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་འཇོག་པ་མི་འཐད་ལ། བསྒྲིབ་བྱ་ལྷག་མ་བརྒྱད་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་བག་ལ་ཉལ་གྱིས་བསྒྲིབ་པས་པམ་
ལ་སོགས་པའི་དཔེས་བསྟན་པའི་སྒྲིབ་བྱད་དགུ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་བསྟན་པའི་བསྒྲིབ་བྱ་དགུ་དཔེ་དོན་སོ་སོར་མ་ངེས་པའོ་ཞེ་ན། དཔེ་ལ་བསྒྲིབ་བྱ་སྒྲིབ་བྱེད་སོ་སོར་ངེས་པ་ལྟར་དོན་ལ་བསྒྲིབ་བྱ་སྒྲིབ་བྱེད་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡོད་པར་མི་
འདོད་པས་འགལ་བ་མེད་ལ། སྒྲིབ་བྱེད་དགུ་ལ་དཔེ་དགུ་བསྟན་པ་དང། བསྒྲིབ་བྱ་དགུ་ལ་དཔེ་དགུ་བསྟན་པ་ནི། སོ་སོའི་ཆོས་མཐུན་ཡོད་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་བཞི་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲིབ་པ་དགུ་ཡང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བས་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི་རྫས་
མི་འདྲ་བ་དགུར་དབྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྒྲིབ་པ་དགུ་བསལ་ན་སྙིང་པོ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་དཔེས་མཚོན་ཏེ་བསྟན་པ་དང་དཔེས་མཚོན་པར་བྱ་བའི་དོན་སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ་
དང༑ དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བསྒྲིབ་བྱ་སྒྲིབ་བྱེད་ལྡན་པའི་དཔེ་དང། བསྒྲིབ་བྱ་སྒྲིབ་བྱེད་སོ་སོའི་དཔེ་མདོར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་དྲི་བ་ནི། དཔེ་དགུ་གང་ཞེ་ན། ལན་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་པམ་ངན་པའི་ནང་ན་ཡོད་པ་དང། སྦྲང་རྩི་སྦྲང་མ་ལ་ཡོད་པ་

[139A]༄༅། །དང༑ འབྲས་བུའི་སྦུན་པ་ལ་དབུས་ན་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་དང། མི་གཙང་བའི་ནང་ན་གསེར་ཡོད་པ་དང། དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་གྱིས་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་དང། ལྗོན་ཤིང་གི་མྱུ་གུ་སོགས་དེ་དག་གི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་ཆུང་ངུ་ལ་ཡོད་
པ་དང། གོས་ཧྲུལ་ནང་ན་རྒྱལ་བའི་སྐུ་དང་ནི། བུད་མེད་ངན་པའི་ལྟོ་ན་མི་བདག་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་ཡོད་པ་དང། སའི་ཁོང་ལ་རིན་ཆེན་གསེར་ལས་བྱས་པའི་གཟུགས་ཡོད་པ་ཇི་ལྟ་བར་གློ་བུར་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་
ལ་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་གནས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིས་པམ་ལ་སངས་རྒྱས་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་དཔེར་བྱས་ནས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པ་ལ་ཁམས་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། དྲི་མ་ནི་མཚུངས་
ཞེས་སྦྱར་རོ་གང་དང་མཚུངས་ཤེ་ན། པམ་དང། སྲོག་ཆགས་དང། སྦུན་པ་དང། མི་གཙང་བ་དང། ས་དང། འབྲས་བུ་དང། གོས་ཧྲུལ་དང། སྡུག་བསྔལ་འབར་བས་མངོན་པར་གདུངས་པའི་བུད་མེད་དང། སའི་ཁམས་དང་མཚུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཁམས་མཆོག་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་དང་མཚུངས་ཤེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང། སྦྲང་རྩི་དང། སྙིང་པོ་དང། གསེར་དང། གཏེར་དང། ནཡ་གྲོ་དང། རིན་ཆེན་སྐུ་དང། གླིང་བདག་མཆོག་དང། རིན་ཆེན་
གཟུགས་དང་ཆོས་མཚུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། འདོད་ཆགས་བག་ལ་ཉལ་སོགས་དྲི་མ་བཞི་གློ་བུར་བར་དཔེས་བསྒྲུབ་པ་དང། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་གློ་བུར་བར་དཔེས་བསྒྲུབ་པ་དང། མཐོང་སྤངས་དང། སྒོམ་སྤངས་

[139B] མ་དག་པ་དང་དག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་པའི་དྲི་མ་གློ་བུར་བར་དཔེས་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དུག་གསུམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་གློ་བུར་བར་དཔེས་བསྒྲུབ་པ་དང། མངོན་གྱུར་གློ་བུར་བར་དཔེས་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་གྱི་
དང་པོ་འདོད་ཆགས་བག་ལ་ཉལ་གློ་བུར་བར་དཔེས་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་དཔེ་དང། དོན་དང། ཁམས་
ཀྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ཏེ་དཔེར་ན་དྲི་མི་ཞིམ་ཞིང་མདོག་ངན་པའི་པམ་འདབ་མ་ཁ་ཟུམ་པའི་ཁོང་ན་གནས་པ་མཚན་བཟང་པོ་སྟོང་གིས་འབར་ཞིང་བརྒྱན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་དྲི་མེད་ལྷའི་མིག་དང་ལྡན་པའི་མིས་མཐོང་ནས་ཆུ་
སྐྱེས་འདབ་མའི་སྦུབས་ནས་སྐུ་དེ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཉིས་པ་ནི། བདེ་གཤེགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གནར་མེད་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཡོད་པར་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་ཏེ་ཏེ་ནི་ལྷག་མ་འདྲེན་པའོ། །
གསུམ་པ་ནི། སྒྲིབ་པ་དེ་སུ་ཞིག་གིས་སེལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དྲི་མ་ཟད་པར་སྤངས་པས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཕྱི་མའི་མུར་ཐུག་པར་གནས་པའི་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་བག་ལ་
ཉལ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་ནི་གྲོལ་བར་བྱེད་ལ། ཡང་ན་དྲི་མ་མཐའ་དག་འཇོམས་པ་ལ་སྦྱར་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་མི་སྡུག་པམ་ཁ་ཟུམ་པ་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནི་དེའི་ཁོང་ན་གནས་པ་ལྷའི་མིག་དང་ལྡན་པས་མཐོང་ནས་དེ་

[140A]༄༅། །དབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་འདབ་མ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ལྟར་ཆགས་སྡང་སོགས་ཀྱི་དྲི་མའི་སྦུབས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་རང་བཞིན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར་གཟིགས་ཏེ་ཐུགས་རྗེས་ཐུབ་པ་
དཔེ་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་པ་དེ་ནི་འཛེམས་པར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ཞེས་སྡང་བག་ལ་ཉལ་གློ་བུར་བར་དཔེས་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང་
བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དཔེ་དང་དོན་དང། དྲི་མ་སྦྱོང་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་བུང་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་སྦྲང་རྩི་ནི་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་སྦྲང་རྩི་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིས་མཐོང་ནས་ཐབས་ཀྱིས་སྦྲང་རྩི་དེ་དང་སྲོག་
ཆགས་བུང་བའི་ཚོགས་ཀུན་ནས་བྲལ་བར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། གཉིས་པ་ནི། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོས་ཀུན་མཁྱེན་སྤྱན་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་རིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་རིག་ཁམས་སྤང་རྩི་དང་འདྲ་བར་གཅིག་ཏུ་མངར་བར་རོ་གཅིག་པ་འདི་གཟིགས་
ནས་དེ་འཇོམས་པར་མཛད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དེ་སྒྲིབ་པ་སྦྲང་མ་དང་འདྲ་བ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏན་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་
ལྟར་སྦྲང་རྩི་སྲོག་ཆགས་སྦྲང་མ་བྱེ་བ་ཕྲག་ཁྲིག་སྟོང་གིས་བསྒྲིབས་པ་སྦྲང་རྩི་དོན་དུ་གཉེར་བའི་མིས་སྦྲང་མ་དེ་དག་བསལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་སོགས་སྦྲང་རྩིའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་

[140B] །གསུམ་པ་གཏི་མུག་
བག་ལ་ཉལ་གློ་བུར་བར་དཔེས་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དཔེ་དང། དོན་དང། སྒྲིབ་པ་དེ་སེལ་བྱེད་དེ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ཕྱི་
ཤུན་གྱི་སྤུན་པ་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་བུའི་སྙིང་པོ་ནི་དེ་མ་བསལ་བར་མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་བཟའ་བ་ཞིམ་པོར་མི་འགྱུར་བས་ཟས་སོགས་དོན་དུ་གཉེར་བ་གང་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གིས་ནི་སྦུན་ནས་དེ་འབྱིན་པ་ལྟར། གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་
ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་འདྲེས་ནས་གནས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རྒྱལ་བའི་སྙིང་པོ་ཇི་སྲིད་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དང་འདྲས་པ་ལས་མ་གྲོལ་བ་དེ་སྲིད་དུ་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་སྲིད་པ་གསུམ་དུ་མི་བྱེད་པས་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་དྲི་མ་སེལ་བར་མཛད་དོ། །འདིས་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པའི་ཉེས་དམིགས་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་དྲི་མ་སེལ་བྱེད་དོན་གྱིས་འཕངས་སོ། །གཉིས་
པ་ནི། ཇི་ལྟར་ས་ལུ་དང་བྲ་བོ་དང། ནས་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུའི་སྙིང་པོ་སྦུན་ལས་མ་བྱུང་བའི་གྲ་མ་ཅན་སྦུན་པ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལེགས་པར་མ་བསྒྲུབས་ན་མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལོངས་སྤྱད་བྱ་བཟའ་བ་ཞིམ་པོར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་

[141A]༄༅། །ཡོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་འབྱུང་རུང་ལ་བཏགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའི་སྦུན་ལས་མ་གྲོལ་བའི་ལུས་ཏེ་ངོ་བོ་ཉོན་མོངས་བྲུ་པས་ཏེ་བཀྲེས་པས་ཉེན་པའི་འགྲོ་བ་ལ་
ཆོས་ཀྱི་དགའ་བའི་རོ་སྟེར་བར་འགྱུར་བ་མིན་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་བསལ་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མཛད་དེ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པའི་བདག་པོའི་མཛད་པ་
ཡིན་གྱི་དྲི་མ་དངོས་སུ་སེལ་བྱེད་ནི། གདུལ་བྱ་རང་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དཔེ་དང་དོན་དང། སྒྲིབ་
པ་སེལ་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་མི་ཞིག་ལམ་དུ་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བའི་ཚེ་མི་དེའི་གསེར་ལྗན་ལྗིན་རུལ་པའི་གནས་སུ་ལྷུང་བར་གྱུར་ལ་གསེར་རང་གི་ངོ་བོ་ངན་པར་མི་འགྱུར་བས་མི་འཇིག་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་སྔར་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་གཙང་
བའི་གནས་དེར་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་དག་ཏུ་གནས་པ་ན་ལྷའི་མིག་དག་དང་ལྡན་པ་ལྷ་ཡིས་དེར་དེ་ནི་ཡོད་པ་མཐོང་ནས་མི་ལ་འདི་ན་ཡོད་པའི་གསེར་རིན་ཆེན་གྱི་མཆོག་འདི་སྦྱངས་ཏེ་རིན་ཆེན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་
ལ་སོགས་པ་གྱིས་ཞེས་སྨྲ་བ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་བསྟན་ནས་དྲི་མ་སེལ་བར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཐུབ་པས་མི་གཙང་བ་དང་འདྲ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སུ་བྱིང་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་

[141B] །གསུམ་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་འདམ་དེ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་ཁམས་དང་བསམ་པ་དང་འཚམ་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆུ་ཆར་འབེབས་པར་མཛད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་སེལ་བར་
མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ལྗན་ལྗིན་རུལ་པའི་གནས་སུ་ལྷུང་བའི་གསེར་ནི་ལྷ་ཡིས་མཐོང་གྱུར་ནས་ཀུན་ཏུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་མཛེས་པ་གསེར་དེ་མི་ལ་ནན་གྱིས་སྟོན་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བའི་ཁམས་ལ་རྒྱལ་བར་བཏགས་པ་རྒྱལ་
བ་ཉོན་མོངས་མི་གཙང་ཆེན་པོར་ལྷུང་བར་གྱུར་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཟིགས་ནས་དེ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་རྒྱལ་བས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་
དང༑ རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་མི་དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་ནང་གིས་འོག་ན་ལོངས་སྤྱོད་པས་མི་ཟད་པའི་གཏེར་ནི་ཡོད་པར་
གྱུར་ཏེ་མི་ངེས་དེ་ཡོད་པར་མ་ཤེས་ཤིང་གཏེང་དེ་ཡང་ནི་དེ་ལ་ང་འདིར་ཡོད་ཅེས་མི་སྨྲ་བ་ལྟར། གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་རུང་གི་རིན་ཆེན་གཏེར་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པ་
བདག་མེད་གཉིས་གསར་དུ་བཞག་ཏུ་མེད་པ་དང་བདག་གཉིས་གསར་དུ་བསལ་དུ་མེད་པ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་མ་རྟོགས་པས་ན་ཐར་པའི་བདེ་བས་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པ་མང་པོ་རྒྱུན་དུ་སྐྱེ་དགུ་འདིས་

[142A]༄༅། །མྱོང་ངོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར་དུ་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་མི་དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་གྱི་ནང་དུ་ནི་རིན་ཆེན་གཏེར་ཆུད་པར་གྱུར་པའི་མི་ལ་ནི་རིན་ཆེན་གཏེར་དེ་བདག་འདི་ན་ཡོད་ཅེས་
བརྗོད་པར་མི་བྱེད་ལ་དེ་ནི་མི་ཡིས་ཤེས་པ་མིན་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་རུང་གི་ཆོས་གཏེར་ཡིད་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་གནས་ཀྱང་དེ་ཡོད་པར་མ་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་དག་ནི་དབུལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་རྣམས་
ཀྱིས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་དྲང་སྲོང་ཡང་དག་བལྟམས་ནས་རིགས་ཅན་གསུམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མཐོང་སྤངས་གློ་བུར་བར་དཔེས་བསྒྲུབ་པ་དང། སྒོམ་སྤངས་
གློ་བུར་བར་དཔེས་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ཨ་མ་དང་མ་དུ་ལུག་ལ་སོགས་
པའི་ཤིང་གི་འདྲས་བུ་ལ་ཡོད་པའི་ས་བོན་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་གཏན་མེད་དུ་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ས་རྨོང་བ་དང་ཆུ་དང་ལུད་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པར་བཏབ་པ་ལས་ལྔོན་ཤིང་གི་རྒྱལ་པོའི་དངོས་པོ་རིམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་ལྟར། གཉིས་པ་ནི་
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུའམ། ཤིང་གི་འབྲས་བུ་དང་འདྲ་བའི་མ་རིག་པ་སོགས་ཀྱི་པགས་པའི་སྦུབས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་ཁམས་དགེ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་སད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ནས་བཟུང་

[142B] །གཉིས་པ་ནི། ཆུ་དང་ཉི་མའི་འོད་དང་རླུང་དང་ས་དང་དུས་དང་གོ་སྐབས་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནམ་མཁའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ཏ་ལ་དད་
ནི་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུའི་སྒྲུབས་ཀྱི་གསེབ་ན་གནས་པའི་ས་བོན་ལས་ཤིང་སྐྱེས་པ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་འབྲས་བུ་དང་འདྲ་བའི་ཕགས་པའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བོན་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་
པ་དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཡང་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་དགེ་བའི་རྐྱེན་དེ་དང་དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དང་པོར་འཐོན་ཞིང་སྐྱེ་བ་དང་དེ་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ་དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་
བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དཔེ་དང། དོན་དང། སྒྲིབ་པ་སེལ་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་གསེར་སོགས་
རིན་ཆེན་ལས་བྱས་པའི་རྒྱལ་བའི་གཟུགས་གོས་རུལ་དྲི་ངན་གྱིས་ནི་གཏུམས་པར་གྱུར་པ་འབྲོག་དགོན་པའི་ལམ་ན་གནས་པ་མི་རྣམས་ཀྱིས་འགོམས་ཤིང་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་ཡོད་པའི་ལྷ་ཡིས་མཐོང་ནས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་འགོམས་པ་དེ་ལས་གྲོལ་བར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་ལམ་ན་གནས་པའི་དོན་དེ་དེ་ན་ཡོད་པའི་མི་དེ་ལ་སྨྲས་པ་ལྟར། གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཐོག་མ་མེད་པས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་གཏུམས་པའི་བདེ་གཤེགས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ་དེ་དང་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་མེད་པ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་

[143A]༄༅། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུད་འགྲོ་ལ་ཡང་གཟིགས་ནས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དེ་ཐར་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཐབས་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །གཉིས་
པ་ནི། ཇི་ལྟར་རིན་ཆེན་རང་བཞིན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དྲི་ངན་པ་ཅན་གྱི་གོས་ཀྱིས་གཏུམས་པ་མི་འགྲོ་བའི་ལམ་ན་གནས་ལ་ལྷའི་མིག་གིས་མཐོང་ནས་སྒྲིབ་བྱེད་ལས་ཐར་པའི་ཕྱིར་མི་ལ་སྟོན་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་གོས་རལ་གྱིས་
གཏུམས་ནས་འཁོར་བའི་ལམ་ན་གནས་པའི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དུད་འགྲོ་ལ་ཡང་ཡོད་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་ནས་སེམས་ཅན་དེ་ཡང་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་བས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས་
མ་དག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་པའི་དྲི་མ་གློ་བུར་བར་དཔས་བསྒྲུབ་པ་དང། དག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་པའི་དྲི་མ་གློ་བུར་བར་དཔེས་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་
བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་མི་མོ་གཟུགས་ངན་ཅིང་དབུལ་ལ། མགོན་མེད་པའི་ཁྱིམ་གྱི་འདུག་གནས་སུ་ནི་འདུག་པར་གྱུར་ལ་མངལ་གྱིས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་དཔལ་ནི་འཛིན་པར་
བྱེད་པས་རང་གི་ལྟོ་ན་ཡོད་པའི་མི་བདག་མི་ཤེས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་མགོན་མེད་པའི་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་བཞིན་ཏེ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་མ་དག་པའི་སེམས་ཅན་མངལ་ན་འཁོར་བསྒྱུར་དང་ལྡན་

[143B] །དེ་ལག་ཞིག་ཡོད་པས་མཐར་རིམ་གྱིས་མགོན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མེད་ཁམས་ནི་དེའི་མངལ་ན་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་བུད་མེད་ལུས་ལ་དྲི་བཅས་གོས་གྱོན་མི་སྡུག་གཟུགས་ལྡན་པས་
བདག་མངལ་གྱི་ནང་དུ་གནས་ཀྱང་དེ་མི་ཤེས་པར་མགོན་མེད་ཁང་པར་སྡུག་བསྔལ་མཆོག་མྱོང་བ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་བདག་རང་གི་ནང་ན་གནས་པའི་མགོན་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་མགོན་མེད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་འགྲོ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ཡིད་
ཀྱི་རྒུད་པ་མཐའ་དག་མ་ཞི་བ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བའི་ཆེད་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །སྒྲིབ་པ་སེལ་བྱེད་དངོས་སུ་མ་སྨྲོས་ཀྱང་གོང་འོག་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་
མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དཔེ་དང། དོན་དང། སྒྲིབ་པ་སེལ་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་འཇིམ་པའི་ནང་གི་གསེར་ཞུན་མ་ལས་བྱས་པའི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པས་རྒྱས་པ། གསེར་གྱི་སྐྱོན་ཞི་བ་ཕྱི་རོལ་ལ་སའི་རང་བཞིན་ཅན་འཇིམ་པས་གཡོགས་པ་མཐོང་ནས་དེ་ཤེས་པ་དག་གིས་ནི་ནང་གི་གསེར་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒྲིབ་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ལྟར་རོ། །
གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱང་ནི་གློ་བུར་བར་ནི་རྣམ་པར་གཟིགས་པར་གྱུར་ནས། གསུམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་ཡས་པ་སྐྱེ་རུང་གི་གནས་སུ་གྱུར་པས་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སྒྲིབ་པ་

[144A]༄༅། །དག་ལས་སྦྱོང་བར་མཛད་ཅིང། བྱང་ཆུབ་མཆོག་དག་པ་གཉིས་ལྡན་དེ་ཐོབ་པར་མཛད་དོ། །ཡང་ན་གང་གིས་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བར་མཛད་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་མཆོག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་དྲི་མེད་
གསེར་འབར་ལས་བྱས་པ་སའི་ནང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པའི་གཟུགས་མཛེས་ཤིང་ཞི་བ་དེ་རིན་པོ་ཆེའི་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མཁས་པས་རིག་ནས་ས་དག་སེལ་པར་བྱེད་པ་ལྟར་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་དག་པའི་གསེར་དང་འདྲ་བ་ཞི་བའི་ཡིད་
རང་བཞིན་རྣམ་དག་མཁྱེན་པར་གྱུར་ནས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཡོད་པའི་འདམ་གཟོད་ལ་སོགས་པའི་རྡེག་སྤྱད་ཀྱིས་སེལ་བ་ལྟར། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བྱེད་ཐེག་གསུམ་གྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་འཆད་པའི་ཚུལ་གྱི་ཐབས་ཀྱི་རྡེག་སྤྱད་བསྒྲུབས་
པས་སྒྲིབ་པ་དག་ནི་སེལ་བར་མཛད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ཡན་ཆད་དུ་བསྒྲིབ་བྱ་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་རྒྱས་པར་བཤད་པས་དྲི་མ་སྤྱད་རུང་གི་གློ་བུར་བ་དང། དེ་སྦྱོང་བྱེད་དང། སྒྲིབ་པ་ཇི་ལྟར་སེལ་བའི་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དོན་
བསྡུ་བ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དཔེ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང། བསྒྲིབ་བྱའི་དཔེ་དང། སེམས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ལ་དྲི་མ་གློ་བུར་བར་གྲུབ་པའི་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། པམའི་
སྦུབས་ན་ཞེས་པའི་བར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཞེས་སོ། །དེ་གཉིས་སྦྱར་ནས་པམའི་སྦུབས་ན་སངས་རྒྱས་བཞིན་ཞེས་པ་ནས་སའི་སྦུབས་ན་གསེར་གཟུགས་བཞིན་ཞེས་སྦྱར་ནས་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་རང་

[144B]
སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་གདོད་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། མདོར་བསྡུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་དཔེར་བརྗོད་པ་བསྟན་པ་འདིས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པའི་ཐོག་མ་མེད་པའི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་
པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་གློ་བུར་བ་ཉིད་དང་ཐོག་མ་མེད་པའི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དཔེས་མཚོན་པར་བྱ་བའི་དོན་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ་བཞི། ཁམས་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང། གང་
ཟག་གང་ལ་སྒྲིབ་པ་དང། ཁམས་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་བཤད་པ་དང། བསྒྲིབ་བྱ་ཁམས་ཀྱི་དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་
ནས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྒྲིབ་བྱེད་མཚན་ཉིད་དགུར་དབྱེ་བ་དང། དེ་དཔེས་བསྟན་པ་དང། གསལ་བའི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་
པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞོམ་པར་བྱ་བ། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་རྨོངས་པ་གཏི་མུག་བག་ལ་ཉལ་དང་དུག་གསུམ་པོ་དེའི་ཀུན་ལྡང་དྲག་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་

[145A]༄༅། །དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་འདོད་ཁམས་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་འགྲུབ་བྱེད་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་དང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་
རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང། འཕགས་པ་སློབ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྤང་བྱ་དང་མ་དག་པ་དང་དག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་པའི་དྲི་མ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་སོ་སོ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་
ནས་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དུག་གསུམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ནི་ས་བོན་འབའ་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གོང་མ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཡང་དེར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་གོང་མ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཞེ་སྡང་ནི་མངོན་གྱུར་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེ་
སྡང་མངོན་གྱུར་ཁམས་གོང་མ་འཕེན་བྱེད་དང་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་གང་དུ་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁམས་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་དྲི་མ་དགུ་པམའི་སྦུབས་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ་དྲི་མ་གློ་བུར་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་
ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། རྒྱས་པར་དབྱེ་ན་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་སྦུབས་ཀྱི་ནི་གསལ་བའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་ན་དབྱེ་བ་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དྲི་མ་གློ་བུར་བར་ཡོད་པ་མདོར་བསྟན་དང། སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་
བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མདོར་བསྡུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དགུ་པོ་འདི་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་པམའི་སྦུབས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་

[145B] །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མིང་གི་དབྱེ་བ་དང། སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དང་པོ་ནི། དགུ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། དག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་པའོ། །དྲག་པོ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ངན་འགྲོ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་སོགས་
ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཉོན་མོངས་ཀྱང་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། དུག་གསུམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་དང་མངོན་གྱུར་བཤད་པ་དང། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་བཤད་པ་དང། མཐོང་སྤངས་དང་སྒོམ་སྤངས་བཤད་པ་དང། མ་དག་པ་དང་དག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་པའི་དྲི་
མ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤང་བྱ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་སྤངས་དང་སྒོམ་སྤངས་སུ་འདུས་མོད་ཀྱི། མངོན་གྱུར་དང་ས་བོན་རིམ་གྱིས་སྤོང་བ་དང། ཐེག་པ་དམན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་སྤང་བྱ་ལྷག་མ་ཇི་ཙམ་ཞིག་ལུས་པ་སོགས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་དབྱེ་བ་ཡིན་
ནོ༑ ༑དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་པས་གང་དུ་འཕངས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ས་གཞན་དུ་མི་གཡོ་བས་མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་སོ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་མན་ཆད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཞི་རགས་
ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྤོང་ནུས་ཀྱང་སྲིད་རྩེའི་སས་བསྡུས་སྤོང་མི་ནུས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞོམ་པར་བྱ་བ་བཤད་ལ། དེ་དག་གི་ས་བོན་ནི་འདས་ལམ་འབའ་ཞིག་གིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། འདོད་ཆགས་
ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་འདོད་པའི་ལྷ་མི་འཕེན་པར་བྱེད་པ་དང། ངན་འགྲོ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མི་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་སོ། །མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་འདོད་ཆགས་

[146A]༄༅། །མངོན་གྱུར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། བྱམས་པ་བསྐོམས་པས་ཞེ་སྡང་མངོན་གྱུར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སོགས་སྤྱོད་པ་རྣམ་སྦྱོང་གི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་
ཀུན་གཞི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ལུགས་ལྟར་ན། རྟེན་འདོད་ཁམས་པས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་སོགས་ཐོབ་ཀྱང་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་མངོན་གྱུར་སྤོང་མི་ནུས་ཏེ། སུམ་ཅུ་པ་ལས་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཡིའོ། །
ཞེས་གསུངས་ཀྱང་འདིར་ནི་དེ་ལྟར་མི་བསམ་མོ། །གཉིས་པ་ནི། དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཀུན་སློང་གི་རྩོལ་བ་ཕྲ་མོ་ཟག་པ་
མེད་པའི་ལས་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་གསུམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞོམ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་བླངས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བསྒྲུབ་ནུས་པ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་འབའ་ཞིག་གི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞོམ་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དུ་བྱས་ནས་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དངོས་སུ་སྤོང་པར་བྱེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་

[146B] དེ་ལྟ་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྤང་བྱ་སྤོང་བཞིན་པའི་བྱ་བ་དང་བཅས་པས་སྤངས་པ་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཐོབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བཅུ་རྒྱུན་གྱི་ཐ་མའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་དུས་ན་ཡང་དྲི་མ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་ན་རྣམ་མཁྱེན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་
དུ་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འོ་ན་དག་པ་ས་གསུམ་ལ་བརྟེན་པའི་དྲི་མ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གཞོམ་བྱར་འོག་ཏུ་བཤད་ནས། འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞོམ་བྱར་བཤད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྔར་བཤད་ཟིན་མོད། མ་རིག་བག་
ཆགས་ཀྱི་ས་ཕྲ་བ་མཐར་ཐུག་པས་བཅུ་རྒྱུན་གྱི་ཐ་མའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་དངོས་སུ་སྤོང་བ་ཡིན་ཡང། ས་བཅུ་རྒྱུན་ཐ་བས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་བླངས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་སོགས་བྱེད་ན། ཀུན་སློང་གི་རྩོལ་བ་ཕྲ་
མོ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དགོས་པས། དེ་འདྲའི་ལས་དང་ལུས་ཟད་པར་སྤངས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པ་མཐར་ཐུག་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཁྱད་ཆོས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏུ་དེ་ལྟར་སྨོས་སོ། །འོན་
ཀྱང་རྒྱུན་གྱི་ཐ་མའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་པའི་དུས་ན། ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་གཟིགས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དངོས་སུ་ཆོས་སྟོན་པ་སོགས་བྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འདི་དག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་སྟེ། རེ་ཤིག་
བཞག་གོ་གསུམ་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་དོན་དང། ཡན་ལག་གི་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། མཚན་གཞི་ངོས་བཟུང་བ་དང། མཐོང་སྤངས་དང་སྒོམ་སྤངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང། ས་བོན་སྤོང་ཚུལ་གྱི་ཕྱོགས་ཙམ་བཤད་པ་

[147A]༄༅། །དང༑ མཐོང་ལམ་ཤེས་བཟོད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་སུ་གནས་པ་དང། ཤེས་བྱའི་
སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ནང་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་སུ་གནས་པའི། །དེ་ཡང་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་ལས་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་པར་དུ་རྟག་ཏུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་
གེགས་བྱེད་ལ། ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་གེགས་བྱེད་པས། ཤེས་བྱ་ལ་སྒྲིབ་པའམ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བ་ཞེས་བཤད་པའི་དོན་
ནི༑ ལྡོག་ཕྱོགས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ། །དེ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཉོན་མོངས་པའམ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་
ཞེས་བྱ་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་བྱེད་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་དང་དེས་སྐྱེད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་
གྱུར་ས་བོན་དང་བཅས་པའོ། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ནི། ཡུལ་བདེན་པར་སྣང་བའི་བདེན་སྣང་འཁྲུལ་པའི་ཆ་དང། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་སོ། །དེ་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ནི་ཉེན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དང། ས་བརྒྱད་

[147B] ཤེས་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ནི། སངས་རྒྱས་འབའ་ཞིག་གོ་གསུམ་པ་ནི། གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་འཐད་སྙམ་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་དང། བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱད་པ་ཞུགས་པའི་དབང་གིས་དྲངས་པའི་
བདེན་པར་གྲུབ་སྙམ་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ནི། མཐོང་ལམ་གྱིས་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བརྟགས་སོ། །དེ་དག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་འདྲའི་དཔྱད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་
པའི་བདེན་འཛིན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ནི། སྒོམ་ལམ་གྱིས་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཉོན་སྒྲིབ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཤེས་སྒྲིབ་ལྷན་སྐྱེས་ནི་གོ་བར་ཟད་ལ་ཀུན་བརྟགས་ནི། གཟུགས་འཛིན་པའི་དབང་ཤེས་སོགས་ལ་ཡུལ་བདེན་པར་
སྣང་བ་སྣང་བ་ལ་མ་འཁྲུལ་བ་འཐད་པར་འཛིན་པའི་བློ་ས་བོན་དང་བཅས་པའོ། །བཞི་པ་ནི། མཐོང་ལམ་གྱིས་མཐོང་སྤངས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཚུལ་ལ་དཔེར་བརྗོད་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་པར་ཆད་མེད་ལམ་སྐྱེས་པའི་དུས་
ན་དངོས་ཀྱི་གནོད་བྱ་མཐོང་སྤངས་ཀྱི་ས་བོན་དེ་འགགས་ཤིང། སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང། དེ་འགགས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་གཉིས་དུས་མཉམ་ལ་སྔར་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཆད་སྐྱེར་མི་རུང་
བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གཉེན་པོའི་ལག་རྗེས་ཀྱིས་སྐྱེར་མི་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་སོང་བའི་འགོག་བདེན་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱི་ཐོག་མ་དེ་ལ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་དུས་ན། ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱར་

[148A]༄༅། །མེད་ཅིང་སྐྱེར་མི་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཡང། རྐྱེན་མ་ཚང་བས་ཡིན་གྱི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དཔགས་ནས་ས་བཅུ་རྒྱུན་གྱི་ཐ་མའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་དུས་ན་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་རྡུལ་
ཙམ་ཡང་མེད་ཀྱང་ཟད་པར་སྤངས་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། དངོས་གཉེན་གྱིས་ལག་རྗེས་བཞག་པའི་ཆ་ནས་སྐྱེར་མི་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་སོང་བའི་ལམ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་མ་གྲུབ་ན། རྒྱུ་འབྲས་དྲུས་མཉམ་པར་ཐལ་པས་སོ། །ཁ་ཅིག་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་
ལམ་གྱི་དུས་ན་དངོས་ཀྱི་གནོད་བྱ་མེད་པར་ཁས་བླབས་ནས། རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་དུས་ན་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་གྱིས་སྤོང་བ་དང་འགག་འགྱུར་གྱིས་སྤོང་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པ་ཡིན་ལ་
རྣམ་མཁྱེན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེའི་དངོས་ཀྱི་གནོད་བྱེད་དུ་འདོད་པ་ཡང་སྤངས་གཉེན་གྱི་ཚུལ་ལ་མི་མཁས་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཡང་ཁ་ཅིག་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། འདས་པ་འགགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་མཐའ་མ་ཆོད་
པར་མངོན་གྱུར་ལ་སྤོང་ཚུལ་གསུམ་པོ་མི་འཐད་ཀྱང། སྤང་བྱའི་ས་བོན་དང་དེའི་དངོས་གཉེན་བར་ཆད་མེད་ལམ་དུས་མཉམ་དུ་འདོད་པ་ཡང་མཐའ་མ་ཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་དངོས་ཀྱི་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་སྣང་མུན་ཡང་དུས་མཉམ་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་
པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་དེའི་དཔེར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེས་དངོས་ཀྱི་གནོད་བྱ་སྤང་བྱའི་ས་བོན་དེ་རང་དུས་ན་འདས་པ་བུམ་པ་ཐོ་བས་བཅོམ་པ་ལྟར་སྤོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རང་དུས་ན་མ་སྐྱེས་པ་མདུན་ནས་འཕུལ་བ་ལྟར་སྤོང་བ་

[148B] །མཛོ་སྒྲོལ་གཡང་ལ་སྐྱུར་པ་ལྟར་རང་དུས་ན་ཡོད་པ་དུས་མཉམ་དུ་འགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྔར་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཉེན་པོ་དེ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་སྤང་བྱའི་ས་བོན་
གྱི་རིགས་འདྲ་ཐ་མ་འགག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་དུས་མཉམ་ཞིང། གཉེན་པོ་སྐྱེས་པ་དང་དེ་འགག་པ་དུས་མཉམ་པའི་སྒོ་ནས་སྤང་བྱ་སྐྱེ་མི་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་སོང་བ་གནོད་པ་བྱས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་སྔར་མངོན་སུམ་དུ་
མ་རྟོགས་པ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསར་དུ་རྟགས་པ་ན། སྔར་འཁོར་བར་འདིས་མ་མྱོང་བའི་ཟབ་མོའི་ཆོས་དེ་ལ་སྐྲག་རིགས་པ་ལ་མི་སྐྲག་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེས་ན་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་འཇལ་བའི་ལྡོག་པ་ནས་བཟོད་པ་བཞིའོ། །
དེའི་རྗེས་ནས་ཆོས་ཉིད་ལ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ཏུ་སོང་བའི་བློ་དེ་ལ་སྐག་རིགས་པ་ལས་མི་སྐྲག་པར་རྟོགས་པས་རྗེས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ལྡོག་པས་ཕྱེ་བའི་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་རྗེས་བཟོད་བཞི་སྟེ། བཟེད་པ་བརྒྱད་ངོ་བོ་
གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ལ། དེའི་དུས་ན་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་འགོག་བདེན་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དེའི་ཡུལ་ཅན་རྟོགས་པར་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཁས་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་
བཞག་དེ་ཉིད་ལས་མ་ལངས་པར་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་འགོག་བདེན་ཐོབ་པ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་སྐྱེས་པ་ན། བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཤེས་ལྡོག་པས་ཕྱེ་བ་བཞི་དང། ཡུལ་ཅན་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྗེས་ཤེས་བཞི་དང་ཤེས་པ་བརྒྱད་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་

[149A]༄༅། །ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པས་མཉམ་གཞག་ཐུན་གཅིག་གི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་བཟོད་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་རྗེས་བཟོད་སྐྱེ་བ་
སོགས་ནི་སྐབས་འདིར་ཁས་མི་བླང་ངོ། །གཉིས་པ་ནི། སློབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ལམ་ལ་ཞུགས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། ས་བདུན་པ་མིན་ཆད་མཐར་ཐུག་པར་མ་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་
ཡོད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་པ་ས་གསུམ་སྒོམ་པའི་ཤེས་པས་གཞོམ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མ་དག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་སྤང་བྱའི་རྟེན་དང་ངོ་བོ་དང་གཉེན་པོ་གསུམ་
གསུམ་གྱིས་བཤད་དོ། །ས་བདུན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ས་བརྒྱད་པ་མན་ཆད་ཐོབ་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་དེ་དག་གི་རིགས་རྒྱུན་ནི་དག་པ་སའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་ཟད་
པའི་མཐར་ཐུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་པ་མ་ལུས་པར་ཟད་པར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། གསལ་བའི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པར་བསྟན་
པའོ༑ ༑དང་པོ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཉོན་མོངས་སྔར་བཤད་པའི་དགུ་པོ་འདི་མདོར་བསྡུས་ནས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་པམའི་སྦུབས་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དགུ་པོ་དེ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྔ་མ་ཁ་

[149B] འདི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩ་བའི་ཚུལ་དུ་བྲིས་པ་ནི་མི་ལེགས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་རྩ་ཚིག་པམ་ཡི། སྦུབས་སོགས་དཔེས་ནི་རབ་བསྟན་ཏེ། ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་ཡིན་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་མདོར་བསྡུས་པ་འདི་རྣམས་
གོ་རིམ་བཞིན་དུ་པམའི་སྦུབས་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དགུས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུང་ཡང། ལོ་ཙྪ་བ་ཆེན་པོའི་འགྱུར་ད་ལྟར་ཡོད་པའི་དཔེ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན། དོན་བསྡུའི་རྩ་ཚིག་ཏུ་བྱ་དགོས་པར་སེམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་གིས་ན་ཞེས་སོ། །
གཉིས་པ་གང་ཟག་གང་ལ་སྒྲིབ་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དྲི་མ་འདི་དག་གིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་དུག་གསུམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་གསུམ་དང་དེ་གསུམ་གྱིས་ཀུན་ལྡང་དྲག་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་བཞི་དང་དམན་པའི་དགྲ་བཅོམ་
གཅིག་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང་ནི་ལམ་ལ་ཞུགས་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང། དམན་པའི་འཕགས་པ་སློབ་པ་རྣམས་མཐོང་སྤངས་དང་སྒོམ་སྤངས་གཉིས་དང་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམས་མ་དག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་པ་དང་དག་པའི་ས་ལ་
བརྟེན་པའི་དྲི་མ་གཉིས་ཀྱིས་མ་དག་པའི་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཞེས་ཏེ་
ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་མི་ནུས་པའི་གེགས་དེ་དག་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཁམས་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང།། །།དང་པོ་ནི། ཡང་ཇི་ལྟར་ཁམས་སྒྲིབ་

[150A]༄༅། །བྱེད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དགུ་པོ་འདི་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་བྱེད་པདྨའི་སྦུབ་ལ་སོགས་པ་དང་དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ནས་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡོད་པས་ཆོས་མཐུན་པར་ཡང་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན་ཞེས་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་ཡང་དྲིས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་ཡོད་པའི་དང་པོ་དུག་གསུམ་
གྱི་བག་ལ་ཉལ་དང་ཀུན་ལྡང་དྲག་པོའི་ཆོས་མཐུན་ནི། ཇི་ལྟར་པམ་འདམ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མདུན་དུ་གྱུར་ན་ཡིད་དགའ་བ་དང། ཕྱི་ནས་རྙིངས་པ་ན་དགའ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར། འདོད་ཆགས་དགའ་བ་དཔེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་སྦྲང་མ་ནི་ཤིན་ཏུ་
འཁྲུགས་ཏེ་མདུང་བརྡེག་ཅིང་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་མི་གནས་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བ་ན་སྙིང་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པས་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་མི་གནས་པར་ཆོས་མཚུངས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་ཕྱི་རོལ་ནས་སྦུན་པས་བསྒྲིབས་
པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལམ་རིག་པའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་ཆོས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མི་གཙང་བ་བསྟེན་པར་མི་བཟོད་ཅིང་ཡིད་དང་མི་མཐུན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་
བརྟེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དྲག་པོ་ནི་ཉེས་སྤྱོད་ཀུན་ནས་སློང་བས་རབ་ཏུ་ཉམ་ང་བས་མི་གཙང་བ་དང་འདྲ་བས་བསྟེན་པར་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་སའི་ཆོས་མཐུན་ནི། ཇི་ལྟར་ནོར་གྱི་གཏེར་ནི་སས་བསྒྲིབས་པས་

[150B] །གསུམ་པ་མཐོང་
སྤངས་དང་སྒོམ་སྤངས་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་ནི། ཇི་ལྟར་མྱུ་གུ་སོགས་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་པས་ས་བོན་གྱི་ཤུན་པ་གཅོད་ཅིང་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་གསར་དུ་མཐོང་བ་ཡིས་མཐང་སྤངས་རྣམས་ནི་དེ་མཐག་མྱུར་དུ་ལྡོག་པར་
འགྱུར་བར་ཆོས་མཚུངས་པས་སོ། །འཕགས་པའི་ལམ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་སྙིང་པོ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རགས་པ་ཟད་པའི་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་སྒོམ་སྤངས་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤང་བྱ་རྣམས་
སྙིང་པོ་ཟད་པའི་གོས་ཧྲུལ་དག་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་ཏེ་སྙིང་པོ་རགས་པ་ཟད་པར་ཆོས་མཚུངས་པས་སོ། །བཞི་པ་མ་དག་པ་དང་དག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲིབ་པའི་ཆོས་མཐུན་ནི། ས་བདུན་ལ་བརྟེན་པའི་དྲི་མ་ནི་མངལ་སྒྲུབས་ཀྱི་དྲི་མ་དག་དང་ཆོས་མཚུངས་ཏེ་
རང་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ལ་བསྒྲིབ་པར་ཆོས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངལ་སྦུབས་དང་བྲལ་བ་འདྲ་བའི་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པའི་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ལས་རྩོལ་མེད་དུ་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཞིན་དུ་འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དག་པས་གསུམ་དང་
རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ས་འདམ་ཅུང་ཟད་གོས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དྲི་མ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ནི་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ཆགས་སོགས་དྲི་མ་དགུ་པམ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ཆོས་

[151A]༄༅། །མཚུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་འོག་མའི་མཚམས་སྦྱར་དུ་ཡང་རུང་མོད་ཀྱི་སྔ་མའི་དོན་བསྡུར་བཤད་དོ། །བཞི་པ་བསྒྲིབ་བྱ་ཁམས་ཀྱི་དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་འཕྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་རང་བཞིན་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཁམས་སངས་རྒྱས་སོགས་དང་ཆོས་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཁམས་ཞེས་སོ། །
གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་དོན་སྤྱིར་སྦྱར་བ་དང། ཆོས་མཐུན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་གསུངས་པའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་
རྣམ་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁམས་འདིའི་རང་བཞིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཆོས་སྐུ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རིགས་ཀྱང་སྟེ་གསུམ་པོ་དེ་ནི་རིམ་པ་
བཞིན་དུ་དཔེ་གསུམ་དང་གཅིག་དང་ནི་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་སྦྲང་རྩི་དང་འབྲུའི་སྙིང་པོའི་དཔེ་གསུམ་གྱིས་ནི་ཁམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཁྱབ་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་འཕྲིན་ལས་འཇུག་
རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསེར་གྱིས་དཔེ་གཅིག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆ་དང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཏར་དང་

[151B] རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་དང། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པ་དང་གསེར་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་དཔེ་ལྔས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་བསྐྱེད་པའི་རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཆོས་མཐུན་
བཤད་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་བཤད་པ་དང། རིགས་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དབྱེ་བ་དང། ཆོས་མཐུན་བཤད་པ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གང་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང་
འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་
གིས་དག་པས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། བསྟན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་གསུང་རབ་སྟེ། ཟབ་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟོན་
པའི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚུལ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟེན་པ་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའོ། །གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བསྟན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་རྟོགས་པ་
ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ལོ། །སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཡུལ་གཉིས་སྨོས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པའོ། །

[152A]༄༅། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་གཞག་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་རྟོགས་པའི་རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །འདིས་སྔ་མ་བཤད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་
ལ་དམིགས་ནས་དེའི་དོན་གོམས་པར་བྱས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་གསུང་རབ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་དང་གནས་
སྐབས་རིགས་མ་ངེས་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གསུང་གི་རྣམ་པར་རིག་པ་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཡང་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བསྟེན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྲ་བ་དང། རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཞེས་སོ། །གསུང་རབ་ཡན་ལག་
བཅུ་གཉིས་ཏེ། །མདོ་ཁ་ཅིག་ལས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་དགུར་གསུངས་པ་ནི། དབྱེ་བསྡུ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་
པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་འདི་ལ་འདྲ་བའི་དཔེ་ནི་མི་དམིགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གློ་བུར་གྱིས་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དབེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་མོ་ཟབ་མོའི་ཚུལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པའི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་དེའི་དོན་མྱངས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རོ་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་བདེ་བ་མཐའ་དག་སྟེར་པས་སྤང་རྩི་

[152B] །བྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་འདི་གཉིས་དཔེ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ་ནི། རྫོགས་
སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང། ཞེས་བཤད་པའི་འཕྲོ་བའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཕྲོ་བའི་དོན་ནི་ཁྱབ་པའི་དོན་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གིས་གདུལ་བྱ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆོས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཕྲིན་ལས་འཇུག་ཅིང། འཕྲིན་ལས་འཇུག་རུང་དུ་དུས་ནམ་ཡང་གནས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་བཤད་པ་དང། ཆོས་སྐུས་ཁྱབ་པ་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་
ནི༑ ད་ལྟར་ཞེས་ཏེ་སེམས་ཅན་འདི་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་རུང་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་འགའ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་མེད་དེ་ནམ་མཁའི་
ཁམས་ལས་བུམ་པའི་ནང་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཇི་ལྟར་ཐོགས་པའི་རེག་བྱ་དང་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་རྟག་ཏུ་སྣོད་ཀུན་ཏུ་སོང་བར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་སེམས་
ཅན་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བར་འདོད་དེ་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གཟུགས་རྣམས་ཀུན་སོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆ་འདི་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཀུན་ཏུ་སོང་བར་འདོད་དོ། །ཕྱེད་སྔ་མ་མདོ་རྒྱན་གྱི་དོན་བསྡུས་པ་

[153A]༄༅། །དང༑ ཕྱེད་ཕྱི་མ་ཚིག་དྲངས་པ་ཡིན་ཡང། ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ལུང་དྲངས་པ་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆ་ལ་ཕྲ་རགས་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་གི་རང་བཞིན་སྔར་
བཟང་པོ་ཕྱིས་ངན་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང། འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱིན་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་དགེ་ཞིང་བཟང་བ་དང་དྲི་མ་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་བཞིན་
ཉིད་འདི་མི་གཙང་བའི་ནང་ན་གནས་པའི་གསེར་གྱི་ནི་གཟུགས་དང་མཚུངས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་འཆར་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་
པའི་ཚུལ་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པ་ལ་དགོངས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཚིག་དོན་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི་
སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལས་གཞན་དུ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེའི་ཕྱིར་གསེར་བཟང་པོ་
བཞིན་དུ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་དོན་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བཤད་པ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་མེད་དུ་ཟིན་ཡང། གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་

[153B] ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་སུ་འགྲོ་སྟེ་འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བསྟན་ནམ། འོན་ཏེ་དེ་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་
དག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བསྟན་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདིར་གསེར་གྱི་དཔེ་གཅིག་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་བྱས་པའི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སེམས་ཅན་དེ་
དག་གི་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཉིས་པའི་དོན་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚན་
ཉིད་པ་དེའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆ་དེ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆ་གཉིས་ལ་སྔོ་སེར་བཞིན་དུ་དབྱེར་མེད་པར་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་སེམས་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསལ་བར་བཤད་པས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ནི་ཧ་ཅང་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མདོའི་ལུང་དང། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུང་ངོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་དེ་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་དེ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བདག་འཛིན་ཡིན་ལ། དེའི་གཞི་རྩ་དམིགས་པ་དག་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་སུམ་དུ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པ་མཛད་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་བདག་འཛིན་བསྲུང་བ་མཛད་

[154A]༄༅། །དེ༑ བདག་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་རྟོགས་སོ། །བདག་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་གཉིས་སུ་
མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་སྐད་དུ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རང་བཞིན་རྣམ་དག་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡོད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དག་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་སེམས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་འགྲོ་ཀུན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྙིང་པོ་ཅན། ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
རིགས་ཀྱི་ངོ་བོའི་དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་དང། རིགས་ཀྱི་ནུས་པའི་དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་ནོ། །དང་པོ་ནི། གཏེར་དང་པོ་ནས་གནས་པ་དང། འབད་པས་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུའི་ཤིང་བཞིན་དུ་རིགས་དེ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སེམས་ཀྱི་རང་
བཞིན་དུ་གནས་པ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་དང་ཐོས་བསམ་གྱིས་རྐྱན་གྱིས་གསར་དུ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ཏེ། ཕྱི་མ་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པས་མཆོག་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ནུས་པའི་དབྱེ་བ་དང། དཔེ་དོན་ཆོས་
མཐུན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་དང་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་འདི་གཉིས་ལས་ཐོག་མར་རིགས་སད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་རིགས་སད་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྤྱོད་པ་ལ་

[154B] །དེ་ཡང་རིགས་དང་པོས་སྐུ་ནི་དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་སྟེ་རིགས་གཉིས་པ་ཡིས་ནི་ཕྱི་མ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གོམས་པའི་ལག་རྫོས་ལ་དེ་བཞིན་
ཉིད་དེ་མས་དག་པའི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་དང། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གོམས་པའི་ལག་རྗེས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་དང། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ངོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་
ཡེ་ཤེས་ཉིད་མཚོན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་སྡུས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བེམ་པོའི་ལུས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གདུལ་བྱའི་གཞན་སྣང་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་རང་རྒྱུད་
ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འདོད་པ་ནི། མུ་སྟེགས་སྤྱོད་པ་བ་དྲི་མ་ཟད་པའི་སྐྱེས་བུ་མི་སྲིད་པར་འདོད་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་རང་སྣང་ལ་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པའི་གཟིགས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་སོགས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་
པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའི་ཆོས་མཐུན་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མཛེས་པ་ནི་རིན་ཆེན་གྱི་སྒུ་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་བྱས་པ་མིན་པ་དང། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་གྱི་གཏེར་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལོངས་སྐུའི་ཆོས་མཐུན་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པས་ཆོས་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐུ་ནི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་

[155A]༄༅། །མཚན་དཔེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་གསེར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་བཤད་པ་དང་
ཤེས་བྱེད་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཅེས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་གསུམ་
བསྐྱེད་པའི་རིགས་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དྷཱ་ཏུའི་སྒྲ་རྒྱུ་དང། དབྱིངས་དང་ཁམས་སོགས་ལ་འཇུག་པས་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་རྒྱུའི་དོན་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་རིགས་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་འདིར་ཁམས་ཀྱི་དོན་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་
ལུང་དྲང་བ་དང། དེའི་དོན་མདོ་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་གཉིས་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་ནི་སེམས་ཅན་སོ་སོ་ཀུན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་རང་རྒྱུད་ལ་གྲུབ་པ་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་
ཡོད་མོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྟོགས་ན་ཕན་ཡོན་ཆེ་བར་འོག་ནས་འབྱུང་ངོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་སྐད་དུ་ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་གྱི་ཁམས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་དང་རྟེན་དང་གཞི་

[155B] །ཞེས་གསུངས་སོ། །སེམས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་མེད་ན་དྲི་མ་སྦྱང་དུ་མི་རུང་ལ། ཡོན་ཏན་སྐྱེ་རུང་མེད་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་
ཕྱིར་དང། རིགས་མེད་ན་འཁོར་བར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ཡང་མི་འཐད་པས་དེ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་རིགས་རྟེན་དུ་ཡོད་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་པ་འདིར་ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞེད་པ་
མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་བའི་གཞུང་གཞན་དུ་མདོ་འདི་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་ན་ས་ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་བསྒྲུབས་ལ། འདིས་རིགས་གཉིས་ཡོད་
པ་བསྟན་ཅིང། རིགས་ཡོད་པའི་ལུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ན་ཁྱེད་ཀྱི་ངེས་ཀུན་གཞི་མི་འགྲུབ་སྟེ་ལུང་འདི་ནི་རིགས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ། །ཞེས་བཤད་ན་གནོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་དང་
ཁམས་དང། ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་དང། འཁོར་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐད་པའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དྲི་བ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །ལན་ནི་དཔལ་འཕྲེང་གི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་ཏེ། དུས་འདི་ཙམ་ནས་འབྱུང་ལ་དེ་ཡན་ཆད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བཞག་ཏུ་
མི་རུང་བས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་དེ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གང་ལགས་པ་འདི་ནི་གང་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོར་གྱུར་པས་འཇིག་རྟེན་

[156A]༄༅། །ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་ཞེས་ཏེ། མདོ་
དེ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་དྲི་མ་མཐའ་དག་འབྲེལ་རུང་དུ་འབྲེལ་པ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་རུང་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ་རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་ཡོན་ཏན་འབྲལ་མི་ཤེས་པ། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་
རྣམས་ཀྱི་གནས་དང། གཞི་དང། རྟེན་ལགས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པས་མ་འབྲེལ་པ་འབྲལ་དུ་རུང་བས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་བྲལ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། དེ་ཡོད་
ན་ནི་ཞེས་ཏེ། རིགས་ཡོད་ན་འཁོར་བར་འཁོར་བ་འཐད་ལ། དེ་མེད་ན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་ཏེ། མདོ་དེ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་སོ། །རིགས་མེད་ན་འཁོར་བའི་ཡིད་འབྱུང་དང། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མི་འབྱུང་ལ་
དེ་རྣམས་འབྱུང་བ་རིགས་ཀྱི་བྱེད་ལས་སུ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །སྔར་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ཀུན་གྱི་དོན་བསྡུས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་པུ་ཡང་འཆད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆ་ནས་རིགས་དང་
ཁྱབ་བྱེད་དང་རང་བཞིན་གྱི་ཆ་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། འབྲས་བུའི་ཆ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཕྲོ་བའོ། །གསུམ་པ་ཁམས་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁམས་དད་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བར་བསྟན་པ་དང། གང་

[156B] །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྔ་འབྲེལ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་བསྟན་པ་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བས་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་
ནི༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དེའང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་གང་ཚད་མར་བྱས་ནས་ཞེ་ན། འདི་ནི་འདི་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཆོས་ཉིད་ཚད་མར་
བྱས་ནས་སོ། །སྙིང་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བ། རྫོགས་སངས་རྒྱས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང། ཞེས་པས་བསྟན་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་དང། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱར་
མེད་ཕྱིར་དང། ཞེས་པས་བསྟན་པ་དང། གདོན་མི་ཟ་བར་གནས་པས་ངེས་པའི་རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་ལུས་ཅན་ཀུན། ཞེས་པས་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་ཞེས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་བྱོན་པས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་གྱི་དུས་རྟག་ཏུ་གནས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་
པ་དེ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་དེ་ལས་གཞན་དུ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པའི་ཚང་མ་ནི་སྐུ་བ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དང། སྦྱོར་བ་དང། ཐབས་ཡིན་ཏེ་དེའི་དོན་བསྡུས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ངེས་པར་རྟོགས་པ་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་འབེབས་

[157A]༄༅། །ཤིང་ཚོལ་བའི་རིགས་པ་དང། སེམས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཉིད་བསྟེན་པ་དང། ཆོས་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་དེ་ནི་རྟོག་གེ་ལ་བརྟེན་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་ཚུལ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་དུ་རང་གི་
ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསམ་པར་མི་བྱ། གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །ལྷག་པར་མོས་པར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཁ་
ཅིག་ན་རེ། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལུང་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྣམ་གཞག་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཅིང། གཞལ་བྱའི་གནས་ལྐོག་གྱུར་
དང་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་སོགས་རིགས་པ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་གྱུར་དུ་ཟད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་རང་འབྱུང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དོན་
དམ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཁ་ཅིག་དང། ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་གིས་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །
གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་འབར་བ་ཡིན་ཡང་མིག་མེད་པས་ནི་མཐོང་བ་མེད་པ་ལྟར། གང་ཟག་བཞི་པོས་མིག་ཕྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལྟར། རང་དབང་དུ་རྟོགས་པར་བྱར་མེད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་

[157B] ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེར་སྔ་མ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལུང་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང། ཕྱེད་ཕྱི་མས་གང་ཟག་བཞི་པོས་གཏན་ནས་མི་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་འཆད་པ་ནི་
མི་འཐད་པ་འོག་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཚིག་དོན་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། དཔལ་འཕྲེང་གི་མདོ་ལས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཕྲ་མོ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་མ་ཟད། རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་ཡང་དངོས་སུ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དང། རང་
སངས་རྒྱས་ཀྱང་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཁོང་དུ་ཆུད་ཀྱི། ཕྲ་བའི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་དང། ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཕྲ་མོའི་དོན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཏེ་འོག་ཏུ་འཆད་
པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ལ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་མ་མཐོང་བར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཉན་རང་འཕགས་པས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །
ཞེ་ན། འོ་ན་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་མ་རྟོགས་པར་ལོགས་སུ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ། དེ་ཡང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྤྲོས་བྲལ་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཟག་བཞི་པོ་འདིས་མ་རྟོགས་པར་སྤྱིར་སྟོན་

[158A]༄༅། །ཅིང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་གིས་མ་རྟོགས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ན་མི་འཐད་དེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཁ་ཅིག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པ་བསྟན་བཞེད་ནས་འདི་ལྟར་སྨོས་པ་ཡིན་ན་ནི། ཐེག་
པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་དོན་མེད་དེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་ཞུག་ནས་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་དུ་མར་གོམས་པར་བྱས་པའི་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་ཀྱང། སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་
སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་ཁྱད་པར་བ་གསུམ་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཁ་ཅིག་གོ་ཞེས་པའི་
དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་རྟོགས་པར་སྟོན་ན། དད་པས་རྟོགས་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་ལྷུང་བས་མ་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་
པར་དགའ་བས་མ་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སེམས་གཡེངས་པས་མ་རྟོགས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ཞེས་ཏེ། གཏན་དུ་ཞེས་པ་ནི། བདག་མེད་པ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཅིང་བདག་
དང་བདག་གི་བ་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་འགགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ལྷག་པར་མི་ནུས་པ་དག་སྟེ། ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་

[158B]   །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་དོན་བཤད་པ་དང། དེས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་དང། དོན་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་
ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་རེ་ཞིག་མི་མོས་ཤིང་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དག་ལ་བརྗོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཅེ་ན་འདི་ལྟར་ཞེས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྤྲོས་བྲལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་དེ་རྟག་པར་
བསྒོམ་པ་དང། བདེན་པ་དང། བདག་དང། གཙང་བར་བསྒོམ་པ་ལས་ལྡོག་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང། བདག་མེད་པ་དང། མི་གཙང་བར་སྒོམ་པའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གནས་ལུགས་
མཐར་ཐུག་པའི་དོན་ཡིན་ལ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། རགས་པའི་བདག་མེད་པ་དང། མི་གཙང་བར་བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བར་བྱེད་ཀྱི། རྟག་པ་དང། བདེ་བ་དང། གཙང་བར་
འདུ་མི་ཤེས་ཤིང་བསྒོམ་པར་མི་བྱེད་ལ། དེ་ལ་མ་མོས་པས་འཁོར་འདས་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་ནས་སླར་ཉམས་པ་མེད་པའི་རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་དང། དེའི་རྒྱུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱང་སྤངས་པའི་
བདེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། བདག་མེད་བདེན་པར་འཛིན་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ས་ཟད་པར་སྤངས་པའི་གཙང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་ཞིང་

[159A]༄༅། །དེ་དག་ཐོབ་པའི་ཐབས་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའོ། །ཁ་ཅིག་ཚིག་དོན་གྱི་བཤད་པ་ཞིབ་ཏུ་བྱས་པ་ཡང་མི་འདོད་པའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་འཆེལ་པ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་མི་རྟག་པ་དང་
སྡུག་བསྔལ་བ་དང། མི་གཙང་བར་སྒོམ་པའི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སུ་ཞིག་ཡིན་པ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་འདིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་དང་འགལ་བའི་ལམ་མི་རྟག་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་སོགས་
སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། ལུང་དྲང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞེས་སོ། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་སོ་ཀའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན་ཞེས་སོ། །རྒྱན་
བཞག་ནས་ནོར་བུ་འཚལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་འདུ་འཛི་ལས་ལོག་ནས། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་འཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་དཔེའོ། །ཆུ་ནང་གི་གསེག་མ་དང་གྱོ་མོ་ལ་ནོར་བུའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ནི་མི་རྟག་པ་དང། རགས་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་བཀབ་
པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སུ་གོ་བའི་དཔེ་དང། ཡིད་གཞུངས་པ། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མཐར་ཐུག་པར་འཛིན་པའི་དཔེ་ཡིན་ལ། ཆུ་འགྲམ་དུ་བལྟས་པ་ན་ནོར་བུ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ནི་ཕྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ན་སྔར་གྱི་དེ་ཕྱིན་
ཅི་ལོག་ཏུ་གོ་བའི་དཔེའོ། །རྫིང་བུའི་ཆུ་དེ་ཡང་ནོར་བུའི་འོད་དང་འདྲ་བར་སྣང་བ་ནི། རགས་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་བཀག་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སུ་གོ་བའི་དཔེ་དང། ཡིད་གཞུངས་པས་ནོར་བུ་རྙེད་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་གང་ཟག་

[159B] །གཉིས་པ་ནི། དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་ཏེ། གཞན་རྣམས་གོ་བར་ཟད་ལ་མི་རྟག་པ་སོགས་བསྒོམས་ཤིང་བསྒོམས་ལ་མང་དུ་བྱས་ཤིང། མང་དུ་བྱས་པ་དེ་དང་དེ་ཉིད་ལ་རྟག་པ་དང། བདེ་བ་དང། གཙང་བ་དང། བདག་ཉིད་ཡོད་པ་
ཡིན་ནོ། ཞེས་རྒྱས་པར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་མི་རྟག་པ་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་ལམ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་
འགྲེལ་པ་རྣམས་སུ་གསུངས་པ་དེ་དང་དོན་འདྲ་ལ། འདིར་ནི་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞི་ཐོབ་པའི་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དུ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་
ནི༑ དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ནི་ཞེས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་ཉམས་པ་དག་ལ་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་
ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ནས་ཉན་ཐོས་མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་གི་འདོད་པ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བ་གང་དག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བདེན་པར་ཡོད་པའི་ཆོས་ཉིད་གཉེན་པོ་སྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དུས་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་ཞིག་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པའོ། །ཞེས་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་སྔར་ཡེད་གསར་དུ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གི་བདག་རགས་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་འདོད་པའམ་ཞེས་ཏེ། འདིས་ནི་མཛོད་རྩ་འགྲེལ་དང། ཚད་མ་སྡེ་བདུན་ནས་བཤད་པའི་ཉན་

[160A]༄༅། །ཐོས་མདོ་སྡེ་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཙམ་ལས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་སེམས་ཙམ་པ་གང་དག་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་
མཐར་ཐུག་སྤྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱིས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་སྟེ་དེ་བཀག་པའི་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་སྟེ་ངོ་བོ་བདེན་པར་
ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའོ། །འདིས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལས་མ་འདས་པ་ལེགས་པར་བཀག་པར་ཤེས་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་སྔ་མ་ཆད་
ལྟ་ཁས་ལན་པ་དང། ཕྱི་མ་རྟག་ལྟ་ཁས་ལན་པ་ལ་འདོད་པ་ནི། སྔ་ཕྱི་གཉི་ག་རྟག་ཆད་གཉིས་ཀའི་མཐར་ལྷུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོས་བཟུང་བ་ལག་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བརྗེད་པ་ཉིད་ལ་
སེམས་གཡེངས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གང་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ངོས་བཟུང་ནས་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དོན་དངོས་དང། སྒྲུབ་བྱད་དགོད་པའོ། །
དང་པོ་ལ་གསུམ། གཞི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་དང། དེ་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་གོམས་པའི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ནི། ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ལ་སྔར་ཡོད་གསར་དུ་བསལ་བར་བྱ་བ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་

[160B] བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་དང་ཉོན་མོངས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་པོ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཆོས་གང་ལ་བདེན་པར་ཞེན་ཡང་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལས་གོལ་བའི་སྒྲོ་འདོགས་དང་དེའི་
ཞེན་ཡུལ་དང་པོ་ནས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ཉིད་ཟུར་དུ་བཤད་པ་ནི་དགོས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཁམས་འདི་ལ་སྔར་མེད་གསར་དུ་བདག་མེད་པ་གཉིས་བཞག་པར་
བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་གིས་དབེན་པ་འདིའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་བདག་མེད་པ་གཉིས་མེད་དོ་ཞེས་པ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་སྐུར་འདེབས་དང། དེའི་ཞེན་ཡུལ་བཀག་པ་གསར་དུ་
བཞག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དྲི་མ་བསལ་དུ་མེད་པ་དང། གཉེན་པོ་སྐྱེ་དུ་མེད་པ་དགག་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་སྤྱིར་འཆད་པ་ནི་སྤང་གཉེན་ལ་བསྐུར་བ་འདེབས་པའོ། །ཡང་རྐང་པ་གཉིས་པ་དང་པོས་བཤད་པ་དེ་ཉིད་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་སྐྱར་ཏེ། ཉོན་
མོངས་བདེན་གྲུབ་སྔར་ཡོད་གསར་དུ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ན་ཉོན་མོངས་བདེན་སྟོང་སྔར་མེད་གསར་དུ་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྲུབ་པའོ། །དེ་ནི་རང་ལྡོག་དངོས་བསྟན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཤད་པ་ཡིན་གྱི་མཚན་གཞི་དང་བཅས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་གང་ཟག་དང་
ཕུང་པོ་འདི་ལ། བདེན་གྲུབ་སྔར་ཡོད་གསར་དུ་བསལ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པས་བདེན་སྟོང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གྲུབ་པ་ན་བདེན་སྟོང་རྫུན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྔར་མེད་གསར་དུ་བཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་གྲུབ་པས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་

[161A]༄༅། །སྟོང་པའི་དོན་ལ་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་བསྡུས་ན་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་གཏད་བྱ་ས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་བདེན་སྟོང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང། བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་
ཅད་རང་ལུགས་ལ་ཁས་བླངས་པས་ཆོག་པའི་བདེན་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡང་དག་པ་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི། གནས་
ལུགས་ཀྱི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། སྤྱོད་ཕྱོགས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཟིན་པར་བྱས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁམས་འདི་ལ་ཉོན་མོངས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྔར་ཡོད་བསལ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། གཉེན་པོ་གོམས་པ་ལས་འབྲལ་དུ་རུང་ཞིང་རྣམ་པར་དབྱེར་ཡོད་པ་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་པ་དག་གིས་ཁམས་སྟོང་གི་སྟེ་དང་པོ་ནས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། འདིས་གཉེན་པོ་གོམས་པས་ཉོན་མོངས་འབྲལ་དུ་རུང་བ་དང། ཉོན་མོངས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་པོ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་བདེན་པ་གཉི་གའི་གནས་ལུགས་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་སྔར་མེད་གསར་དུ་བཞག་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་རུང་གི་དམིགས་པ་ཉོན་མོངས་རང་བཞིན་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་མིན་

[161B] །དེ་དག་གིས་ནི་གཞི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་
དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་དང། ལམ་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང། འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ནུས་པ་སོགས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་བུམ་པ་བུམ་པས་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་རང་སྟང་དང། དོན་
དམ་པའི་བདེན་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་དོན་དམ་གཞན་སྟོང་བསྟན་པར་འདོད་པ་ནི། བཞེད་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་དང། དེ་སྟོང་
པ་ཉིད་ལ་སེམས་གཡེངས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང། ས་བཅུ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བ་དང། དོན་བསྡུ་
བའོ༑ ༑དང་པོ་ནི། འདིས་ཅི་བསྟན་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་འདི་ལ་སྔར་ཡོད་གསར་དུ་བསལ་བར་བྱ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ་དམིགས་པ་བདག་
གཉིས་འགའ་ཡང་མེད་དེ། གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཁམས་འདིའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་སྟོང་པ་དང། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་དོན་དམ་པའི་

[162A]༄༅། །བདེན་པར་བསྟན་པ་ན། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཞེད་པ་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁམས་འདི་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་མཚན་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་
དམིགས་པ་བདག་མེད་གཉིས་སྔར་མེད་གསར་དུ་བཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་སོགས་སུ་གང་གིས་ཀྱང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཁམས་འདིའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་དོན་ལུང་དང་སྦྱར་བ་དང། ལམ་བདེན་གྱི་རྟོགས་ཚུལ་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི་དེས་ན་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་རྣམ་
པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་འབྲལ་བར་ངེས་པས་འབྲལ་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ་དང་བྲལ་བ་མི་ཤེས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གགཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་
མ་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མི་སྟོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་གང་ཞིག་གཞི་གང་ན་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་
པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ལ། གང་ཞིག་དེ་ལ་ལྷག་མར་གྱུར་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་རྟག་པར་ཡོད་དོ་ཞེས། རྗེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་ཏེ། བདེན་པར་སྒྲོ་

[162B] །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སེམས་གཡེངས་པ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང། དེ་དག་གི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་
དང༑ ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ལས་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐར་ལྷུང་བས་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྣམ་པར་གཡེངས་ཤིང། དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པར་འཕྲོ་ལ་ཞེས་སོ། །དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མེད་
པར་དབྱིངས་རྟོགས་མི་ནུས་པར་བསྟན་པས་ཀྱང་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དོན་དམ་བདེན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ནི་ཞེས་ཏེ། འདིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྟན་པ་ནི། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་དགོངས་སོ། །ཉན་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དང། རང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་མི་ནུས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་གྱི་དང་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་
པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྙིང་པོར་བསྟན་པས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་ལྷུང་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྙིང་པོར་བསྟན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་དགའ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་ཏེ་དེ་ནི་མི་རྟག་པར་བདེན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཉེན་པོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་

[163A]༄༅། །པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོར་བསྟན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སེམས་གཡེངས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཞེས་ཏེ། ཁམས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ནི། སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་
སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ་ནི་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་དམིགས་པས་སྟོང་པའི། །གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་སྟོང་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་དམིགས་པས་སྟོང་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །
དང་པོ་ནི་དེ་ལ་ཚུལ་གཅིག་གིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ལ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ན་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་ལུགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་སོ་སོ་ཐ་དད་པར་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའོ། །
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དེས་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་སུ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་ནས། དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་
ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་འདིར་གང་གིས་ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པར་མཉམ་རྗེས་རེས་འཇོག་བྱེད་པའི་མཉམ་གཞག་ཏུ་དུས་ཅུང་ཟད་
མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་སྐད་དུ་ནི། སྦྲིན་གྱི་མཐོང་ཕྱེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་ཉི་མ་བཞིན་འདིར་ཁྱོད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མཉམ་གཞག་ཙམ་དུ་མཐོང་བས་ཕྱོགས་

[163B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱོད་ཆོས་སྐུ་གང་དག་ལ་བློ་གྲོས་
མཐའ་ཡས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་བྱ་མཐའ་མེད་ནམ་མཁའ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་གྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་དེ་དག་གིས་དུས་ཀུན་ཏུ་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་
མཉམ་རྗེས་རེས་འཇིག་ཏུ་མཐོང་བས་དུས་ཅུང་ཟད་མཐོང་བའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཚུལ་མཐོང་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ལ་འདོད་པ་ནི། རྣམ་གཞག་མ་ཆགས་པའི་གཏམ་དུ་ཤེས་པ་བྱའོ། །གསུམ་པ་སེམས་ཅན་ལ་ཁམས་ཡོད་པར་བཤད་པ་དགོས་པ་
བསྟན་པ་ལ་རྩོད་པའི་སྐབས་ཉེ་བར་དགོད་པ་དང། དགོས་པ་མེད་པའི་རྩོད་སྤང་དང་བཅས་པར་བསྡུས་ནས་དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཚུལ་གཅིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཞེས་སོགས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་དང་བཅས་པ་ལྟར་བཤད་ན་ཡང་ཤིན་ཏུ་རུང་མོད་
ཀྱི༑ སྔར་ལྟར་བཤད་པ་ལ་ཡང་འགལ་བ་མེད་པར་སེམས་སོ། །འདི་ལ་གསུམ། རྩོད་པ་དང་བསྡུས་དོན་གྱིས་མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩོད་ལན་མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩོད་པ་དང། བསྡུས་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནི་
སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཐར་ཕྱིན་པའི་དག་པ་ས་ལ་གནས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པའི་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་མ་ཡིན་ན། ཁམས་འདི་ལྟ་བར་དཀའ་ཞིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་ལ་

[164A]༄༅། །ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དེས་ན་བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྟན་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། བསྟན་ཀྱང་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་མེད་དོ། །ཞེ་ན། རྩ་བའི་དངོས་བསྟན་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་རྩོད་པ་དང་
འགལ་བའི་རྩོད་པ་གཉི་ག་བྱུང་ཡང། འགལ་བར་རྩོད་པ་ཆོས་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང། དགོས་པ་མེད་པའི་རྩོད་པ་སྤོང་བའི་ལན་གསལ་བར་བྱུང་ཡང། རྩོད་པ་ཅུང་ཟད་མི་གསལ་བར་འགྲེལ་པར་ཁ་བསྐངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་
ཁམས་བསྟན་པའི་དགོས་པ་བསྔས་པའི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤྱི་དོན་དང། ཡན་ལག་གི་དོན་དོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མི་འཐད་པའི་ཕྱོགས་སུན་དབྱུང་བ་དང། འཐད་པའི་ཕྱོགས་ལེགས་པར་བཞག་པ་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤངས་པའོ། །
དང་པོ་ལ་གསུམ། ཁམས་རྟག་དངོས་གསུངས་པའི་དགོས་པ་སྟོན་པའི་གཞུང་དུ་འཆད་པ་རྣར་མི་འོང་བའི་ཆོག་ཡིན་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པར་འཆད་པ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དང། འཁོར་ལོ་
བར་པ་དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་སུ་འཆད་པ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཁོར་ལོ་བར་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲིན་དང་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་གསུངས་ནས་འཁོར་ལ་ཐ་མ་འདིར་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རྟག་
དངོས་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྔ་མ་དང་འགལ་ཞིང། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་པ་རྩོད་པའི་དོན་དུ་བྱས་ནས། ལན་ནི། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོར་གསུངས་པས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་དང་

[164B] ཆད་སྟོང་དང། ཉི་ཚེའི་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། རང་སྟེང་གི་དོན་ཡང་བུམ་པ་བུམ་པས་སྟོང་པའོ། །འཁོར་ལོ་ཐ་མར་གསུངས་པ་ནི། སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རྟག་དངོས་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གཞན་སྟོང་ཟབ་མོ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་དགོས་པ་སྟོན་པ་དང། ཡང་དག་མཐའ་ནི་འདུས་བྱས་
ཀྱིས༑ ཞེས་པས་འགལ་བའི་རྩོད་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་ཏོ། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་དངོས་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་གོ་བས། སངས་རྒྱས་ཐོབ་
འདོད་སྐྱེ་བ་སོགས་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཕན་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱེད་ལྟར་ན་དོན་དམ་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ནི་རྟག་དངོས་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང། ཐོག་མ་མེད་པས་ནས་སངས་རྒྱས་ཟིན་པས་སླར་ཡང་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཀུན་རྫོབ་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ནི་ཁོ་རང་ཁོ་རང་གིས་སྟོང་པས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་སུ་ཞིག་སེམས་ཞུམ་པ་དེ་སྙིང་པོ་རྟག་དངོས་ཡོད་པར་བསྟན་པས་སེམས་གཟེངས་བསྟོད་པར་བྱེད། རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བའི་
མཐར་ལྟུང་བ་འདི་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཆོས་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་སུ་ལ་ཡང་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁྱེད་ཉོན་ཅིག་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་སྡུག་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ལམ་

[165A]༄༅། །བདེན་གྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་འདུག་མི་འདུག་ད་དུ་ར་ཟོས་པ་མིན་ན་མིག་ཕྱིས་ལ་ལེགས་པར་ལྟོས་ཤིག་ལུགས་འདི་རྒྱས་པར་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཡང། ལོག་རྟོག་ཤིན་ཏུ་རགས་པའི་གནས་སུ་སྣང་བས་དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཕྱིན་
ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་པས་མ་སྤྲོས་སོ། །གཉིས་་ནི། ཁ་ཅིག་རང་སྟོང་གི་དོན་སྔ་མཐུན་པར་འཆད་པ་ནི། ཆོས་གང་ལ་ཡང་འདི་ཡིན་འདི་མིན་གྱི་ངོས་བཟུང་བྱས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ལ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ་ཞེས་
རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ནུས་པས་བླང་དོར་གྱི་གནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་དང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ལུགས་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་པས་རྣམ་གཞག་ཅུང་ཟད་བྱང་བྱ་ས་མེད་པར་འཁྲུལ་པའི་ངོ་འབའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་འགོག་པ་
ནི་ཤིན་ཏུ་འགལ་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་གི་ངོར་བཞག་པའི་བལྟོས་ས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱང་རང་ལུགས་ལ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡོད་མིན་མེད་མིན་དུ་འདོད་པ་ཡང་དོན་དམ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ཡིན་པས། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ལ། མདོ་གཞན་ངེས་པའི་དོན་ཏེ། །ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དབྱེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོའི་དོན་ལུགས་སྔ་མས་འདོད་པ་ལྟར་ཁས་བླངས་ནས་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་
མ་ཡིན་པའི་དྲང་དོན་དུ་འཆད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དང། བསྟན་བཅོས་འདིར་རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཇི་ལྟར་བ་ཀྲལ་བའི་ཚུལ་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པའོ། །འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། མི་དབུལ་པོ་

[165B] སའི་འོག་ན་གཏེར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་མ་ཐོས་མི་ཤེས་མ་མཐོང་ངོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཡིད་
ལ་བྱེད་པ་ཁྱིམ་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་འོག་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་དང། མ་འདྲེས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛོད་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེ་དག་གཟུགས་དང། སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་
རེག་པ་ལ་ཆགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བས་འཁོར་བ་ན་འཁོར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོ་དེ་མ་ཐོས་པས་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། མདོ་དེའི་དོན་ནི། དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སངས་
རྒྱས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་གྱི་སྒྲས་ཟིན་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའི་གཏེར་དུ་གསུངས་ཀྱི། སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་དེའི་གོང་དུ་སེམས་ཅན་
ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ནང་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་གཡོ་ཞིང་སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་གོས་པ་དག་མཐོང་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ནི་ང་དང་འདྲའོ། །ཞེས་སྨྲའོ། །ཞེས་
གསུངས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་དྲི་མ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སེམས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ང་དང་འདྲ་བར་གསུངས་སོ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་འདིར་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་ལྟར་མདོ་

[166A]༄༅། །དེ་ཉིད་དུ་གསུངས་ཀྱི། མེད་དེ་ལས་སེམས་ཅན་ལ་སངས་རྒྱས་ཡོད་པར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་མ་བསྒྲུབས་ཀྱི། དེའི་དགོངས་པ་བཤད་ནས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་དོན་མདོ་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་མི་རིགས་
ན༑ མདོ་དེ་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་མཐོང་ངོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པས། སེམས་ཅན་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་ཁས་བླང་བར་གྱིས་ཤིག་མདོ་དེ་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཡོད་
པར་གསུངས་པ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་ཡོད་པ་ལ་གོ་དོགས་ནས། ཆོས་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་གསལ་བར་གསུངས་ཀྱི། དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་རང་ལུགས་ལྟར་བཅོས་ནས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེས་ན་རྣམ་དཔྱོད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདེན་འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་གི་བཞད་པ་ལྟར་བཤད་ན་ཡང། སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་དོན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྡུག་ཀུན་ཙམ་
གྱིས་སྟོང་པར་གསུངས་པ་འགྲིག་པར་དཀའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་བསྟན་བཅོས་འདིས་བཀྲལ་བ་དང་མི་འགྲིག་པས་ངེས་པའི་དོན་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །ཚིག་དོན་བཤད་པས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་དྲང་
དོན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས། གཟུགས་མེད། སྒྲ་མེད། ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་ཡང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་བཟུང་དུ་མི་རུང་བར་དགོངས་པ་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཀུན་ནས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་

[166B] རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་རང་ལུགས་ལ་ཁས་བླངས་ནས་རྩོད་སྤངས་འཆད་པ་ཡང་བསྟན་བཅོས་འདིའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དགོངས་གཞི་དང། དགོས་པ་དང། སྒྲས་ཟིན་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པའི་
སྒོ་ནས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དང་དོན་དུ་བསྒྲུབས་ཤིང། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲལ་ངེས་དོན་དུ་མཛད་ལ། བསྟན་བཅོས་འདིར་ནི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ངས་པའི་དོན་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་གསུངས་པའི་དོན་དྲི་
མས་སྟོང་པ་ལ་བྱེད་ན་སྡུག་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པར་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་གི་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཞེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དུ་འཇོད་པ་དེས། སྟོང་པར་ཡང་བསྟན་དགོས་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བཀའ་བར་པ་ཤེར་
ཕྱིན་གྱི་མདོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲིན་དང་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་གློ་བུར་པར་གསུངས་པ་དང། འཁོར་ལོ་ཐ་མ་དེས་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་རྟག་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་འགལ་ལོ། །ཞེས་འགལ་བར་རྩོད་
པ་དང། ཁམས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་རྩོད་པ་གཉིས་སྤོང་བ་ལ། དགོས་པ་ཡོད་པར་སྟོན་པ་ནི། ཉེས་པ་ལྔ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་ལ། འགལ་བར་རྩོད་པའི་ལན་ནི། ཉོན་མོངས་ཀྱིས་
བསྡུས་པའི་བདེན་འཛིན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པའི་བློ་བུར་བར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་སྤྲོས་བྲལ་དུ་འབད་པ་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་བར་བ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དང། འཁོར་ལོ་ཐ་མ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་

[167A]༄༅། །པོའི་མདོ་གཉིས་ངེས་པའི་དོན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཚིག་དོན་གྱི་སྐབས་སུ་འཆད་པར་གྱུར་ཏོ། །གསུམ་པ་ནི། བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་འདོད་ན་འཁོར་གསུམ་དུ་བདེན་པར་རྟོག་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འོག་ནས་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་
དེ་ནི་འཁོར་བ་གསུམ་དུ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་བདེན་འཛིན་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་དོན་མིན་ནོ། །བདེན་འཛིན་དུ་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ། རེ་ཤིག་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་བསྟན་དུ་མི་རུང་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་བལྟོས་པའི་སྤང་གཉེན་གྱི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པར་བཤད་པ་
ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དོན་ལ་གཉིས། རྩོད་པ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བར་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་སྡེ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་དང་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་དེ་དང་དེར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་སྤྲིན་དང་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རང་
བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའོ་ཞེས་གློ་བུར་བ་ལྟར་གསུངས་ནས་ཡང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་ན། དོ་དང་དཔལ་འཕྲེང་གི་མདོ་ལ་སོགས་པ་འདིར་རྒྱལ་བ་རྣམས་སེན་ཐད་ལ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡོད་ཅེས་ཅི་སྟེ་གསུང་
སྟེ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པ་དང་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པའི་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཅེས་འགལ་བར་རྩོད་པ་དང། ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡོད་ཅེས་ཅི་སྟེ་གསུང་སྟེ་གསུངས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་དེ། བྱིས་པ་རྣམས་ལ་གསུང་དགོས་ན་དེ་དག་ལ་
བསྟན་ཡང་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འགལ་བར་རྩོད་པ་དང། དགོས་པ་མེད་པའི་རྩོད་པ་གཉི་ག་ཞུགས་ཤིང་ལན་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་གཉི་ག་འབྱུང་ངོ། །མཚམས་སྦྱར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་དྲིས་ལ། གཉིས་པས་ནི་ལན་བསྟན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་

[167B] །ཞེ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་དགོས་པ་བཤད་པ་ཉིད་འགལ་པ་སྤོང་བའི་ལན་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ་
འོག་ནས་འགལ་སྤོང་གི་ལན་གསལ་བར་གསུངས་པ་ཚིགས་བཅད་འདིའི་དོན་བསྡུས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་རུང་གི་གཞི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར་
གསུངས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གེགས་བདག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་མི་ནུས་སྙམ་དུ་སེམས་ཞུམ་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་
དང༑ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཁ་ཅིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་མ་རྟོགས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་གེགས་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནུས་ལ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་མི་ནུས་སོ་
སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་དམན་པ་ལ་བརྙས་པ་སྤངས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དགོད་འདོད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དང། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་གེགས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་མིན་པའི་ཉེས་པ་ཡང་དག་
པར་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་དང་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་རུང་ཡོད་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་སྐྱོན་བསལ་ནས་བདེན་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་

[168A]༄༅། །ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆེད་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་དང་བདག་གཞན་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་གེགས་བདག་གཅེས་འཛིན་གྱི་བདག་ལ་ཆགས་པ་ལྷག་པར་ཡོད་པའི་སྐྱོན་ལྔ་
སེམས་ཅན་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ཉེས་པ་དེ་སྤངས་ནས་ཡོན་ཏན་དེ་དག་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །ཉེས་པ་ལྔ་པོ་དེ་སྤངས་ནས་བདག་གཞན་བརྗེས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། སྤྱོད་པ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་བར་ཕྱིན་ཐ་མ་གཉིས་
ལ་སློབ་པ་རྣམས་ནི་ཁམས་ཡོད་པར་བསྟན་ནས་རྟོགས་པའི་དགོས་པའོ། །འཁོར་ལོ་ཐ་མར་བསྟན་པའི་ཁམས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དེ་ཉིད། འཁོར་ལོ་བར་པར་བཤད་པའི་སྟོང་པ་དང་དོན་གཅིག་པར་རྟོགས་ནས་སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་
གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བའི་དོན་བཤད་པ་དང། ཁམས་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་དགོས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོར་
ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་གློ་བུར་བ་ལྟར་གསུངས་པ་དང། འཁོར་ལོ་ཐ་མ་འདིར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་གསུངས་པ་འགལ་བ་མེད་དེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་
པར་དག་པ་ནི་འདིར་གསུངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྡུག་ཀུན་གྱིས་བསྡུས་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པའི་གློ་བུར་བ་ཡིན་པ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དོན་

[168B] དོན་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་སྟོན་པའི་སྐབས་སུ་སྡུག་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པ་ཙམ་གསུངས་པ་ནི་འདིར་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཆོས་བདེན་པར་ཞེན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡིན་ལ། དེ་སེམས་ཀྱི་རང་
བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པའི་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་དོན་ནི། དེས་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་སྟེང་ན་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། བདེན་འཛིན་གྱིས་ཆོས་གང་དང་གང་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཞེན་ཡུལ་བཀག་པ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་གྲུབ་པའི་ཐབས་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་གྲོ་བུར་བར་གྲུབ་པ་ན་དེས་བསྐྱེད་པའི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཕུང་པོ་ཡང་གློ་བུར་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་དེས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་སྨིན་གློ་བུར་བར་གསུངས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པས་སྟོང་
བ་མདོའི་དོན་དུ་གྲུབ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བདེན་སྟོང་དེ་ཉིད་སྙིང་པོའི་མདོར་ཁམས་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་དོན་ཡིན་པས་འཁོར་ལོ་བར་མཐའི་སྟོན་ཚུལ་དེ་གཉིས་མི་འགལ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དོན་གཅིག་ཏུ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བདེན་
འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་མཛད་པའི་དབུ་མ་པ་དག་གི་ལུགས་ལྟར་བཤད་ན་ཡང་ལན་འདི་ཅུང་ཟད་མི་འགྲིག་པས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཞེད་པ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་བཀྲལ་བ་དང་མཐུན་པར་རྩ་འགྲེལ་འདི་དག་གི་དོན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ནི་
མཐའ་གཞན་འགོག་པའི་རིགས་པ་དུ་མས་བསམས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་ལ་ལེགས་པར་ཞུགས་པས།    ༈    །རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་ལེགས་པར་བཤད་པ་འདི་

[169A]༄༅། །ཉིད་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཆོས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་སེམས་ལ་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བས་སྤྲིན་དང་འདྲ་བ་དང། ལས་དང་རྣམ་སྨིན་གྱི་དོན་རྨི་ལས་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་
བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། །ཉོན་མོངས་སྤྲིན་དང་འདྲ་སྟེ་སེམས་ལ་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཞིང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བའི་ལས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བསྐྱེད་ཅིང་ཇི་ལྟར་ལོངས་སྤྱད་བལྟར་མ་གྲུབ་པས་རྨི་ལམ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་
བཞིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་དང་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་བདེན་པར་སྣང་ཡང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པས་སྒྱུ་མ་དང་སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་བྱའོ། །སྔར་བཤད་པ་ལས་གཞན་དུ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་
སྟོན་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ། སྡུག་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པ་ཙམ་བསྟན་པ་འབྲེལ་པ་མེད་ལ། ཁ་ཅིག་དོན་དམ་བདེན་པ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པར་འདོད་པ་ནི། རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་རྩིང་བར་གསལ་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་པའི་ལམ་བདན་གྱིས་སྟོང་པ་
དངོས་ཤུགས་གང་ལ་ཡང་བསྟན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་ནི་དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་བར་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྣམ་པར་བཞག་ནས་སླར་ཡང་བླ་མའི་
རྒྱུད་དེ་རྒྱུད་ཕྱི་མ་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་འདིར་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁམས་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བསྟན་པ་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་ལྔ་སྤངས་ནས་ཡོན་ཏན་ལྔ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སོ་སོར་

[169B] ཉེས་པ་ལྔ་དང་བྲལ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གེགས་དང། སྤྱོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གེགས་དང། སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་གེགས་དང། སེམས་
བསྐྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་གེགས་སོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་འདི་ལྟར་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་རུང་དེ་ནི་རང་ལ་ཡོད་པར་མ་
ཐོས་པས་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་མི་ནུས་སོ། །སྙམ་དུ་བདག་ལ་བརྙས་པའི་ཉེས་པ་ཡིས་སེམས་ནི་ཞུམ་པ་འགའ་ཞིག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བས་དེ་སྤངས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གདུལ་བྱ་
གང་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་མ་རྟོགས་ན་བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ནུས་པས་མཆོག་གོ་ཞེས་རློམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་སྐྱེད་པ་ལ་དམན་པའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་དེ་
སྤངས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ནུས་པར་མཐོང་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་ན་ཉེས་པས་ཟིན་པར་འགྱུར་བ་དང། རྟོགས་པའི་ཐབས་སོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་
པ་དེ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་དེས་ན་ཡང་དག་པ་མིན་པ་ཉེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་ཅིང་ཡང་དག་པའི་དོན་ཉེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ནི་རིག་པར་མི་འགྱུར་བས་ནོངས་སོ། །

[170A]༄༅། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱོན་ཉེས་པ་ཆགས་སོགས་དེ་ཆོས་ཅན། ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་མིན་ཏེ། རྐྱེན་གྱིས་གསར་དུ་བཅོས་མ་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་
རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ལྡོག་པ་དང། རྗེས་འགྲོའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་དག་པ་མིན་པའི་ཉེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་ཅིང་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་རུང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པས་བློ་ལྡན་བདག་དང་སེམས་ཅན་གཞན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ནུས་སུ་མཚུངས་པར་མཐོང་སྟེ། བདག་པས་གཞན་གཅེས་པ་སྦྱངས་
ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ཕྲད་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་ཐོས་པའི་གདུལ་བྱ་འདི་ལ་དེ་ནི་ཐོས་པ་ལས་
སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་སྤྲོ་བ་དང། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྟོན་པ་བཞིན་དུ་གུས་པ་དང། ཉེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་རུང་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྔར་བཤད་པའི་བྱམས་
པ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གདུལ་བྱ་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལྔ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེ་ལས་ནི་རང་ལ་བརྙས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་མེད་ཅིང། རང་དང་སེམས་ཅན་གཞན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཐོབ་

[170B] སྐྱོན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང། ཡོན་ཏན་འབྱུང་རུང་དུ་ལྡན་པ་དང། བདག་དང་སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ནུས་སུ་མཚུངས་པར་བྱས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་རིམ་གྱིས་གོམས་པར་བྱས་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་མྱུར་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ལེའུ་མཚན་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་དཀོན་མཆོག་གི་རིགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་སྐབས་ཏེ། རྫོགས་སངས་རྒྱས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང། ཞེས་པ་མདོར་
བསྟན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོའི་དོན་གྱིས་བསྡུས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལེགས་པར་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཚིགས་བཅད་དང་པོ་ལུས་རྣམ་གཞག་ལ་ཡང་སྦྱར་དུ་རུང་བ་ཙམ་དུ་སྣང་སྟེ། སྔ་མ་ལྟར་འཐད་པར་སེམས་སོ། །དྲི་མ་དང་
བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དཔལ་འཕྲེང་མདོ་དང་སྙིང་པོའི་མདོ་སོགས་དོན། །རྗེ་བཙུན་བླ་མའི་གསུང་གི་མན་ངག་ལས། །རྒྱལ་སྲས་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱིས་བཀྲལ་བས་བཞིན། །གོ་སླའི་དག་གིས་ཆེས་ཆེར་གསལ་བར་བཤད། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་གྱི་
མདོ་སྡེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། སྐབས་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ། །གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་སོགས་བཤད་པ་ལ་གསུམ། དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་བཤད་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་དང། ཡོན་ཏན་ལ་
བརྟེན་པའི་འཕྲིན་ལས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བཤད་ཟིན་གྱི་མཚམས་སྦྱར་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཤད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་

[171A]༄༅། །ལ༑ འདི་ནི་འཆད་འགྱུར་གྱི་མཚམས་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་
མའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྔར་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་དོན་རྣམ་པ་
བརྒྱད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་སྟེ་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དོན་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང། དེ་ཉིད་སྡོམ་དུ་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི་
དོན་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ། དག་པ་གཉིས་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཉམ་གཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་དེ་ཐོབ་
པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སོ། །རྒྱུ་དེ་གཉིས་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་པས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་ཤིང་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲེལ་བལ་
བརྟེན་ནས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་ཚོགས་འགྲུབ་པའི་བྱེད་ལས་དང་ལྡན་ལ། དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་འགྲུབ་པའི་རྟེན་ནི་གནས་འགྱུར་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་དེ་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པའི་རབ་དབྱེ་ནི། ཟབ་པ་ཆོས་

[171B] རྒྱ་ཆེ་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཡང་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་མ་སྟོངས་ཀྱི་དུས་སུ་འཇུག་པས་རྟག་
པའི་ཁྱད་པར་དང། གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་བསམ་པ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་འཇུག་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །འདིར་སྔར་ཁམས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་དུས་ཕྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་
དང༑ རང་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་བྱེད་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་མེད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འབྲས་བུ་དང་དེའི་ཚེ་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་ཙམ་ལས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མིང་གི་དབྱེ་བ་དང། དོན་སོ་སོར་བཤད་པའོ། །
དང་པོ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིར་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ལུང་ནི། དེ་ལ་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པའི་སྤུབས་ལས་མ་གྲོལ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བརྗོད་
པ་དེ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་བྱ་བ་སྙེད་མཐའ་དག་གིས་གཡོགས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་དོགས་པ་མ་མཆིས་
པ༑ དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་གི་སྦུབས་ལས་གྲོལ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡང་དོགས་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་

[172A]༄༅། །འདས་པ་མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པ་ཆོས་འཇིག་རྟེན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་ལམ་སྒོམ་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་གནས་
ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་འདིར་ཐོབ་པའི་སྒྲུས་བསྟན་ཏེ་འདིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཐོབ་པའོ། །ཡེ་ཤེས་གཉིས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་ཞེས་སོ། །གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ལག་རྗེས་སོ་སོར་ཕྱེ་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་དོན་བསྒྲུབ་པ་དང། འཇིག་
རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ནི་ལས་སོ། །དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་དེའི་རྟེན་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པའོ། །ཟབ་པ་སོགས་སྐུ་གསུམ་པོ་དག་གིས་འགྲོ་བ་ཇི་སྲིད་པར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པ་ནི་འཇུག་པའི་རབ་དབྱེའོ། །གཉིས་པ་ནི་
སྡོམ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་དང། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དང། རྒྱུ་དེས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་དང། དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་ལས་དང། དེ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང། སྐུ་གསུམ་གྱི་འཇུག་པའི་རབ་དབྱེ་དང། འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་དེ་རྟག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི། དོན་བརྒྱད་པོ་དེའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གནས་ཤིང་གཏན་ལ་ཕེབས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ། ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དོན་བཤད་པ་དང། འབྲས་བུའི་དོན་བཤད་པ་དང། ལས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་དང། ལྡན་པའི་དོན་བཤད་པ་
དང༑ འཇུག་པའི་རབ་དབྱེ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ། ངོ་བོའི་དོན་དང་རྒྱུའི་དོན་ལས་

[172B] གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་དང། དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་བཞིན་རྣམ་དག་བཤད་པ་དང། གློ་བུར་རྣམ་དག་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྔར་
གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་སྤྲིན་ཚོགས་སྟུག་པོའི་སྒྲིབ་པ་ཡིས་ནི་བསྒྲིབས་པར་གྱུར་པ་གྱིས་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་དང། སྤངས་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཉི་མ་
འོད་གསལ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ལ་དྲི་མ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན་
པའི་རྟག་པ་དང། བརྟན་པ་དང་གཡུང་དྲུང་ནི་རྒ་བ་མེད་པ་དང་ན་བ་མེད་པ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ནི་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་
པའི་ཡེ་ཤེས་དག་ལ་བརྟན་ནས་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཞེས་བརྗོད་གང་ཡིན་ཉི་བཞིན་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་རྟགས་པ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད་བསྟན་ལ་ནམ་མཁའ་བཞིན་གློ་བུར་
གྱི་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྤྲིན་ཚོགས་སྟུག་པོའི་སྒྲིབ་པ་ཡིས་ནི་བསྒྲིབས་གྱུར་པའི་དྲི་མ་དེ་དག་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་རྟག་བརྟན་གཡུང་དྲུང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་པས་

[173A]༄༅། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་སོ། །གཉིས་
པ་ལ་གཉིས། ངོ་བོའི་དོན་དང། དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དག་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེར་མེད་
པའི་ཡེ་ཤེས་དང། རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་དང། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ་སྤངས་པ་དང་རྟོགས་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང། སྤང་བྱ་ངོས་
བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། ཉི་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གློ་བུར་གྱིས་དྲི་མས་དག་པའི་སྤངས་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །
དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞིང་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་གསར་དུ་བྱས་པ་མིན་ལ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེར་མེད་པར་འཇུག་པ་ཅན་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་གགཱཨ་ཀླུང་གི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་ལས་
འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤྲིན་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པ་ལྟར་དྲི་མ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པས་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། སྤྲིན་ནམ་མཁའ་ལ་ཁྱབ་པ་

[173B] སྤྲིན་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་བ་ལྟར་དྲི་མ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དེར་སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྒྲིབ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་
ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཡིན་ཏེ། མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དག་དེའི་ནི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་འདོད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། དག་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཞེས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གང་ཞག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཆ་ནི་མ་ཡིན་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཞེས་སོ། །འདི་འབྲས་བུའི་
དོན་གྱི་མཚམས་སྦྱར་དུ་ཡང་རུང་མོད་ཀྱི། སྔ་མའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པར་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུའི་དོན་བཤད་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གནས་ལུགས་
མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་གོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཉོན་སྒྲིབ་དང་བྲལ་བ་བཤད་པ་དང། རྗེས་ཐོབ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་གསུམ་དང་ལྡན་ཞིང་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་ཡོན་ཏན་
བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དྲི་མ་མེད་པའི་ཆུ་དང་ལྡན་ཞིང་རིམ་གྱིས་རྒྱས་པའི་པམས་ཁེབས་པའི་མཚེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཟད་པར་སྤངས་པས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང། སྒྲ་གཅན་གྱི་ཁ་ནས་ཐར་བའི་ཟླ་བ་ཉ་བ་ལྟ་བུར་ཞེ་སྡང་ཟད་པར་

[174A]༄༅། །སྤངས་ནས་དྲི་མ་མེད་པའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་འོད་ཟེར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང། སྤྲིན་ཚོགས་དག་ལས་གྲོལ་བའི་ཉི་མ་ལྟ་བུར་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་གཏི་མུག་ཟད་པར་སྤངས་པས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་དང་ལྡན་པ་
དེ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔར་ཁམས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་ཐུབ་པའི་ཁྱུ་མཆོག་དང། སྦྲང་རྩི་དང། འབྲུའི་སྙིང་པོ་དང། རིན་ཆེན་གསེར་དང། ས་འོག་གི་གཏེར་དང། ལྗོན་པ་བཞིན་དང། དྲི་མ་མེད་པའི་རིན་ཆེན་ལས་བྱས་པའི་
བདེ་གཤེགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ནི་ས་བདག་རྒྱལ་པོ་དང་གསེར་གྱི་གཟུགས་རྣམས་རང་རང་གི་སྒྲིབ་བྱེད་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བ་དང། འདྲ་བར་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཤེས་སྒྲིབ་མཐའ་དག་ཟད་པ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྙིང་པོ་དང་གསེར་གྱི་
དཔེས་གློ་བུར་རྣམ་དག་དང་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་སྤངས་པ་གཉིས་བསྟན་ལ། ཐུབ་པའི་དཔེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། རིན་པོ་ཆེ་ལས་བྱས་པའི་སྐུ་དང་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དང། གསེར་ལས་བྱས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་
ཀྱི་སྐུ་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་དང། ཉན་ཐོས་སོགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང། གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །སྦྲང་རྩི་དང། གཏེར་དང། ལྗོན་པའི་དཔེ་གསུམ་གྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་དེས་ཚིམ་པར་
བྱེད་པ་དང། ཡོན་ཏན་གྱིས་དབུལ་བསལ་བར་བྱེད་པ་དང། རྣམ་གྲོལ་གྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་མཛད་པ་བསྟན་ཏོ། །སོ་སོར་ཕྱེ་ན་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། བཞིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང། གསུམ་གྱིས་མཛད་པ་མཚོན་པར་བྱེད་དོ། །གསུམ་

[174B] མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། མཉམ་གཞག་གི་འབྲས་བུའི་དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་བཤད་པ་དང། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་
འབྲས་བུའི་དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཆུ་དྲི་མ་མེད་པ་པམ་དང་ལྡན་པའི་མཚོ་དང། སྒྲ་གཅན་ལས་ཐར་པའི་ཟླ་བ་དང། སྤྲིན་ལས་གྲོལ་བའི་ཉི་མ་སོགས་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་སོགས་དུག་གསུམ་གྱི་གློ་བུར་བའི་ཉོན་མོངས་
པས་དག་པ་ནི་མདོར་ན་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བརྗོད་དོ། །སྦྱིན་སོགས་ཚོགས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལས་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ནི་ངེས་པར་ཐོབ་པ་དེ་ནི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་
བུ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་མཉམ་གཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མེད་མོད་ཀྱི་ལག་རྗེས་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ཟད་པར་
སྤངས་པའི་ཆོས་མཐུན་ནི། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྡུལ་ནི་ཟད་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང། གདུལ་བྱ་ཡི་ནི་པམ་ལ་བསམ་གཏན་ལ་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་གྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཆུ་ནི་འབབ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དེ་པམས་ཁབས་
པའི་ཆུ་དག་པའི་རྫིང་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་སྤངས་པའི་ཆོས་མཐུན་ནི། སེན་ལ་དམིགས་པའི་ཞེ་སྡང་སྒྲ་གཅན་ལས་གྲོལ་བས་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་འོད་ཟེར་གྱིས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་

[175A]༄༅། །དེ་དི་མ་མེད་པའི་ཟླ་བ་ཉ་བ་བཞིན་ནོ། །གཏི་མུག་སྤངས་པའི་ཆོས་མཐུན་ནི་གཏི་མུག་གི་སྤྲིན་ཚོགས་ལས་གྲོལ་བས་འགྲོ་བར་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་མུན་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་ནི་དེ་མ་
མེད་པའི་ཉི་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། གཞན་གང་དང་ཡང་མི་མཉམ་པ་སངས་རྒྱས་དང་མཉམ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང། དམ་ཆོས་ཀྱི་རོ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ནི་སྦྱིན་པར་མཛད་པ་དང་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་ཤུན་པ་དང་རི་བྲལ་
བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དེ་བདེ་གཤེགས་ཀྱི་སྐུ་དང། སྦྲང་རྩི་དང་སྙིང་པོ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཕྱིར་དང། ཡོན་ཏན་གྱི་རྫས་ཀྱིས་ནི་དབུལ་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་
གསེར་དང་གཏེར་དང་ལྗོན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་འབྲས་བུ་སྦྱིན་བྱེད་ཅེས་བཤད་དེ། དོན་འདྲའོ། །རིན་ཆེན་རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཕྱིར་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རྐང་གཉིས་བདག་པོ་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། མཆོག་གི་
སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རིན་ཆེན་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་རིན་ཆེན་ལས་བྱས་པའི་སྐུ་དང། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་རྒྱལ་དང། གསར་ལས་བྱས་པའི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ལས་
སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་བཤད་པ་དང། ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་བལྟོས་ནས་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཡིན་ལ། གདུལ་བྱ་ལ་

[175B] །དེ་ལ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་ཏེ། སྐུ་སྟོན་པ་ནི་སྐུའི་བཀོད་པ་མི་འདྲ་བ་གདུལ་བྱ་དང་འཚམ་པར་སྟོན་པ་དང། བསྟན་པ་ལ་
དབང་འབྱོར་བ་ནི། གསུང་གཅིག་གིས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་སྐད་སོ་སོ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། །མཚམས་སྦྱར་བ་དང། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་
རང་དོན་ཆོ་སྐྱེ་སྐུ་བཤད་པ་དང། གཞན་དོན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་སྤངས་པ་ནི། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པ་དང། རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་དང། ཇི་སྙེད་པ་མཐའ་དག་ལ་མཁྱེན་པ་ཁྱབ་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཁྱད་པར་
གྱི་ཆོས་ཡོན་ཏན་ནི། འཇིག་མེད་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་སྔར་བཤད་པ་བཞི་ཟད་པར་སྤངས་པས་བརྟན་པ་དང། ཞི་བ་དང། རྟག་པ་དང། འཕོ་བ་མེད་པའི་སྐུའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་
གཞན་དོན་འགྲུབ་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཡི་གེ་སྐབས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཚོགས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལྟར་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་འཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གོ་སྐབས་རྙེད་པ་ལ་བརྟན་ནས་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དམ་པའི་དབང་པོ་དྲུག་གི་དེན་

[176A]༄༅། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ཐ་མལ་པའི་དབང་པོ་དྲུག་གི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི། མིག་ཤེས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་བཞི་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མེད་པའི་
རྒྱལ་བ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལྟ་བ་དང། ཉན་ཤེས་ཀྱིས་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་གཏམ་བཟང་པོ་ནི་ཉས་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་གཙང་མ་ཉན་པ་དང། སྣའི་ཤེས་པས་
བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་གཙང་མ་སྣོམ་པ་དང། ལྕེའི་ཤེས་པས་འཕགས་པ་ཆན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རོ་མྱོང་བ་དང། ལུས་ཤེས་ཀྱིས་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རེག་པའི་བདེ་བ་
ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང། ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པའི་ཚུལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ལ། ལམ་མཐོན་པོར་སོང་བ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གིས་ཀྱང་བཤད་ཟིན་པའི་ཡུལ་དྲུག་
ཉམས་སུ་མྱོང་ལ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུས་ཀྱང་ཡུལ་དྲུག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དོན་དམ་པར་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དང་བྲལ་བ་ནི་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་གཞི་བ་མོར་བསམས་པ་ན་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་
རྟོགས་པ་ལས་དོན་དམ་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་སྦྱིན་པར་མཛད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་དང་གྲལ་ཏེ་སྤོས་པའི་མཐའ་བཞི་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་

[176B] འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་སོ། །
གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བཤད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མདོར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་
དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དང། ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོའི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ལས་སུ་འདི་གཉིས་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བའི་སྐུ་ནི་རྫོགས་པ་ཆོས་
ཀྱི་སྐུ་དང་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྤྱོད་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་གྲོལ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དག་ནི་སྤངས་པ་དང། རྟོགས་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་
གཉིས་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་གཉིས་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། མཁྱེན་པས་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱི་མ་ནི་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་ཉིད་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤངས་པ་དང་རྟོགས་པ་བཤད་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་འགགས་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་དང་དེ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་པར་

[177A]༄༅། །ཞེན་པའི་ཆགས་པ་མེད་ཅིང། ཤེས་བྱ་ཉི་ཚེ་བ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པའི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གཏན་དུ་ལས་ཉོན་སོགས་ཀྱི་འཇིག་པ་མེད་པ་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་
བྱས་པའོ། །འཇིག་མེད་ཉིད་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ། བརྟན་སོགས་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་ནི་བསྟན་བཤད་སྦྱར་བའོ། །དགག་བྱ་རྣམ་བཅད་ཀྱི་གནས་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ནི། འཇིག་པ་རྣམ་བཞིར་ཤེས་བྱ་སྟེ། བརྟན་སོགས་བཞི་པོ་དེ་
དག་ལས་ལྡོག་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། དར་ལ་བབ་པ་ལས་དམན་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པའི་རྒ་བ་ནི། མྱགས་པ་དང། ན་བས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང། སྔོན་གྱི་མཐའ་ཆད་པ་སྐྱེ་བ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་པའི་འཆི་འཕོ་བ་སྟེ་བཞི་
པོ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་བརྟན་པ་དང། ཞི་བ་དང། རྟག་པ་དང། འཕོ་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། དེ་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་
རྣམ་པར་ཤར་ནས་དེ་རྣམས་ལ་ལེགས་ཚོགས་སྒྲུབ་པའི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གནས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་དབང་ཤེས་སོགས་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མིན་པའི་ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་མཐོང་
བ་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་དང་ཆོས་རྣམས་ནི་སྒྲ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ་རྟེན་ཡིན་པ་ལྟར། གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་སྐུ་གཉིས་པོ་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དག་སྐྱེ་བ་ཡི་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་རྒྱུད་ལ་ཞེ་ན། བརྟན་

[177B] །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་ན། འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བས་སྒྲིམ་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །དཔེ་ཁ་ཅིག་ལས། སྒྲིབ་མེད་པའི་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན། གཞན་རྒྱུད་ལ་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བའི་སྒྲིབ་བྱེད་དྲི་མ་མེད་པའི་
དོན་ཏེ། །བཞི་པ་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཁོ་ན་དང་ལྡན་པ་དགག་པ་དང། དོན་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། སངས་རྒྱས་ནམ་མཁའི་མཚན་
ཉིད་དེ། །ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་མེད། །ཅེས་བཤད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་འདྲེས་པའི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན། དོན་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་
གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་འགྱུར་ན་ནི། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། བསྟན་
པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བསམ་དུ་མེད་པ་དང། རྟག་པ་དང། བརྟན་པ་དང། ཞི་བ་དང། གཡུང་དྲུང་ཉིད་དང། རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང། ཁྱབ་པ་དང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དང། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང། ཀུན་ཏུ་
ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་རྩུབ་རག་སྤངས་པ་དང་བལྟར་མེད་པ་དང། གཟུང་དུ་མེད་པ་དང། དགེ་བ་དང་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའི། །དང་པོ་ནི་

[178A]༄༅། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་ངོས་བཟུང་བ་དང། ཡོན་ཏན་ཉིད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དྲི་མ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པའི་
སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བོའི་བྱེད་ལས་ཅན་གྱི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དག་གིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་བསྟན་ཏེ་རང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དེ་ལ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅོ་ལྔ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། ཟབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་དང། བདེ་བའི་ཁྱད་པར་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང། སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དུས་
ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་སངས་རྒྱས་འབའ་ཞིག་གི་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པ་དང། གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་མི་ནུས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་དུས་རྟག་ཏུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་གི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་པ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་རྟག་ཏུ་མིན་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ཅན་སངས་རྒྱས་མིན་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་ཚུལ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ལ་དོན་དམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡང་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡུལ་

[178B] །ཆོས་ཉིད་ཟབ་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་རྟོགས་ཚུལ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་གི་གཟུགས་ལ་དམུས་ལོང་བཞིན་དུ་བྱིས་པས་ཆོས་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་
གྱིས་མཐོང་མ་མྱོང་བས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལ་རང་ཉིད་བཙས་པའི་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་བུ་ཆུང་གིས་ཉི་མའི་གཟུགས་ཡུད་ཙམ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་པའི་འཕགས་པས་ཀྱང་རེས་འགའ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་གི་དུས་རྟག་ཏུ་མ་ཡིན་
པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་སོགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྟག་པ་སྟེ། མཐར་འཆི་བའི་འགག་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་བརྟན་པ་ཡིན་ལ། བྱིང་རྒོད་དང་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་བ་སྟེ་ཡང་ན་སྐྱེ་འཆི་དང་
བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །ཕུན་ཚོགས་གཞན་དུ་འགྱུར་པའི་རྒ་བ་མེད་པས་གཡུང་དྲུང་གི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་སྒྲིབ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང་བྲལ་བས་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་
པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་འགོག་པའི་བདེན་པའི་བདག་ཉིད་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །བཞི་པ་ལ་ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པ་ནི། ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང། ཇི་ལྟ་བ་
རྟོགས་པ་ནི་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་དོ། །ལྔ་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བདེན་པར་ཆགས་པ་མེད་པས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཀུན་དག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་

[179A]༄༅། །ཅད་དུ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པ་དང། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པས་བསྡུས་པའི་བྱིང་རྒོད་གཉིས་མེད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་ལས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདེ་བ་སྐྱེ་བའི་གེགས་སུ་
གྱུར་པ་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་ལུས་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་རྩུབ་པའི་རེག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་དེ་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བལྟར་མེད་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་གི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་
ལས་རྟོགས་ཚུལ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་དུ་གཟུང་དུ་མེད་པ་དང། གློ་བུར་རྣམ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་པས་དགེ་བ་ནི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མེད་ནི་དྲི་མ་ཟད་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་འཇུག་
པའི་རབ་དབྱེ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ནམ་མཁའ་ལྟར་དང། རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་
རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡང་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དགེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཐབས་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་དང། ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་
ཞེས་ཏེ། དུས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་རྒྱུན་བརྟན་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་འཇུག་པར་ལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ས་བཅུ་རྒྱུན་གྱི་ཐ་མ་མན་ཆད་དང། མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་

[179B] སྐུ་གསུམ་གྱི་འཇུག་པའི་རབ་དབྱེ་དང། རྟག་པའི་ཁྱད་པར་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྐྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མདར་བསྔན་པ་དང། རྒྱས་པར་
བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་དོན་དང། ཡན་ལག་གི་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། འབྲས་བུ་འགྲུབ་པའི་དུས་མཚམས་དང། སྐུ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་ལ་ལོགས་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ས་བཅུ་རྒྱུན་གྱི་ཐ་མའི་བར་
ཆད་མེད་ལམ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་པ་ན་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་དུས་དེའི་ཚེ་མཉམ་གཞག་དེའི་གཟིགས་ངོ་ན་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པའི་རྣམ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འཆར་ཏེ། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་དྲི་མ་
ཟད་པར་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ཚན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་མ་ལུས་པ་ཐོབ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ཤེས་བྱ་
ཇི་ལྟ་བ་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་ནས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ཏུ་སོང་བ་དེའི་གཟིགས་པའི་ངོར་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་ར་བཞག་པ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་པ་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དང་
ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་བཅུ་རྒྱུན་ཐ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་མཚན་དཔེས་སྤྲས་པའི་སྐུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་དང་

[180A]༄༅། །ཡོན་ཏན་ལྔ་ལྡན་དང། ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འགྲུབ་ལ། ལོངས་སྐུས་བདག་རྐྱེན་བྱས་ནས་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེའི་ཚེ་ཚོགས་པ་གཅིག་
མེད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞག་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་དངོས་རྒྱུ་ཚེགས་པ་ཚར་གཅིག་ལ་རག་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་ཐོབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་ལམ་གྱིས་བསྐལ་པ་
གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བགྲོད་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྣོན་པ་བཏབ་ནས་གཟུགས་སྐུ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཟུགས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གློ་བུར་རྣམ་དག་གིས་ཁྱད་པར་
དུ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆ་དང། དེའི་སྟེང་གི་གློ་བུར་རྣམ་དག་གི་ཆ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྐུ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་ལ། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས་བདེན་གཉིས་སུ་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲངས་ངོ་བོའི་ཕྱིར། ཞེས་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་
པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐུ་དེ་ཉིད་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་འབའ་ཞིག་ཏུ་བྱུང་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་
དགོས་སོ་སྙམ་པ་ནི། མཁས་རྨོངས་ལ་གྲགས་པའི་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་དང། དངོས་པོ་རེས་འགའ་བ་དང་འདུས་མ་བྱས་རེས་འགའ་བའི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེད་པས་ནོངས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། སྔ་དོ་ཁང་བ་ཞིག་པ་དེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པར་

[180B] ཕྱི་དྲོ་གསར་དུ་ཁང་པ་ཞིག་པ་དེ་སྔ་དྲོའི་དུས་ན་ཡང་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ཚན་ཉིད་ཤུ་རྩ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི། སྔགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་སྐུ་བཞི་
པར་གསུངས་ལ། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་སེགེ་བཟང་པོས་ཀྱང་སྐུ་བཞི་པར་མཛད་པ་ནི་དབྱེ་བསྡུ་ཙམ་ཡིན་གྱི་སྐུ་གསུམ་དུ་མ་འདུས་པར་བཞེད་པ་ནི་མིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྐུ་གསུམ་དུ་བསྡུ་བར་མི་རུང་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྐུ་གཞན་གཉིས་ཀྱང་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན། འོ་ན་སྐུ་བཞིར་ཡང་བསྡུ་བར་མི་རུང་བར་ཐལ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུ་དེ་ཁྱོད་འདོད་པའི་སྐུ་བཞི་པོ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅེས་སྨྲས་ན་ལན་ཅི་ཡོད། མ་གྲུབ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་
པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། འོ་ན་ཅིག་ཤེས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུར་ཁས་བླངས་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་འོ་ན་འདུས་མ་བྱས་སུ་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། ཅིག་ཤོས་ལའང་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་རྫོགས་པར་ཚང་པ་ཡིན་
པར་ཐལ་ལོ། །དེ་འདོད་ན་ནི་ཅིག་ཤེས་ཀྱང་འདོད་པས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་སོ། །དེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་ཆ་གཅིག་ཡིན་གྱི་ལོངས་སྐུ་དངོས་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་མཚན་དཔེ་མ་ལུས་པ་ཚོགས་པ་ལ་འདོགས་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་
ཀྱི་སྐུའི་ཆ་ཤེས་ཡིན་གྱི་དངོས་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུའི་སྟེང་དུ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་ཚོགས་པ་ལ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དགོས་པ་ལྷག་དང་བཅས་པར་གཟིགས་ནས་སྐུ་ལོགས་པར་རྣམ་གཞག་མཛད་དོ། །ལོངས་

[181A]༄༅། །སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་བཤད་ཟིན་ལ། མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཁ་ཅིག་ལ་ཡང་མཚན་དཔས་སྤྲས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་སྣང་བ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་འཕོས་པ་ལ་སོགས་
པའི་རིམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་སངས་རྒྱས་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ནི། སྡིག་པ་བས་ཀྱང་ཆེས་སྡིག་སྟེ། དག་པ་
གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐུ་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་ཡོན་ཏན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། དེ་མིན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སྔ་མ་མ་གྲུབ་ན། སངས་རྒྱས་
མིན་པ་ཉམས་ལ། འདོད་ན་སྤངས་པ་མཐར་ཐུག་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ན། རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་མཚུངས་སོ། །གཟུགས་སྐུ་གཉིས་གདུལ་བྱའི་གཞན་སྣད་ཙམ་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་རང་སྣང་ལ་མེད་པ་དང་
སངས་རྒྱས་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་གཏན་མེད་དུ་ཐལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་མངོན་སུམ་དུ་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། རང་སྣང་ལ་མེད་པ་འགལ་ལོ། །
སངས་རྒྱས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ལ། དེའི་གཟིགས་པའི་ངོར་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཟུགས་སྐུ་གཉིས་གང་ཟག་སུ་གང་གི་ཡང་རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའམ་

[181B] སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པར་འདོད། དང་པོ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་སོགས་རང་རྒྱུད་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། བསོད་
ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གོམས་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་གང་ཟག་སུ་གང་གི་ཡང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་ས་བཅུ་རྒྱུན་གྱི་ཐ་མ་བར་དུ་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སངས་རྒྱས་
པའི་ཚེ། རིག་པ་རྒྱུད་ཆད་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའོ། །ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་རྒྱང་ཕན་གྱིས་འཆི་ཀ་མ་ཚུན་ཆད་རིག་པ་འབྱུང་གི་ཤི་ནས་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་པ་ལ་གནོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསྟན་མི་ནུས་པས་
ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་པའི་ལུགས་དེ་ཉིད་ལ་ཐུབ་པའི་དགོངས་པར་མ་སྨྲ་ཞིང་འདིས་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ན་བློ་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡང་བཀག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཙམ་མོ། །ཞེ་ན་
ཡོན་ ལོན་  གང་ཟག་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་གཏོག་པའི་སེམས་པ་དང་སྤོང་བའི་སེམས་པ་སོགས་གོམས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ན། དེ་ལས་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་གང་ཟག་མཆོད་སྦྱིན་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོ་ཚུན་ཆད་དུ་འགྲོངས་པའི་ཚུལ་ཡང་མི་སྟོན་པའི་ཚེ་རིང་པའི་
མཐར་ཐུག་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་སོགས་སུ་འདོད་པ་ནི་ལས་བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པ་དང་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པར་ཁས་ལེན་པའི་ལས་འབྲས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྨྲ་བའི་མཐར་ཐུག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་

[182A]༄༅། །རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི། བློ་ཟད་ཆོས་ཟད་དུ་འདོད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཞན་གྱི་ལུགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་སངས་རྒྱས་མཚན་
ཉིད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཡང་བཀག་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཁ་ཅིག་དེའི་ཤེས་བྱེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས། གང་དག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་སོ། །ཞེས་ཤེས་བྱེད་དུ་བྱེད་པ་ནི། སེམས་རྣལ་དུ་
མི་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་པོ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་གདགས་པའི་གཞིར་བྱས་ནས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་གྱི་བེམ་པོས་བསྡུས་པའི་
རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་ལུས་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྐུའི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་ཚིགས་མངས་སུ་དོགས་ནས་དེ་ཙམ་ལས་མ་སྤྲོས་སོ། །འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་དུ། ཡང་དག་པའི་
ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱང་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དོན་ལ་གསུམ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང། སྤྲུལ་
པའི་སྐུའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་དུ་བསྟན་པ་དང། ཡོན་ཏན་ལྔ་ལྡན་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐོག་མ་དང། དབུས་དང། མཐའ་སྐྱེ་བ་དང། གནས་པ་དང་འཇིག་པ་མེད་ཅིང་འདུས་མ་བྱས་པ་དང། ཆོས་དབྱིངས་ལས་ངོ་བོ་

[182B] སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བ་མེད་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང། ཉོན་མོངས་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་
དག་པའི་ཁྱད་པར་དང། དྲི་མ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྟོགས་ཚུལ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་མེད་པ་དང། ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟོགས་པ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་སོ་སོ་རང་
གི་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཐོང་བར་བྱ་བས་ནི་འོད་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །རང་བཞིན་རྣམ་དག་དང་སྤངས་པའི་རྣམ་དག་གཉིས་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ཏོ། །དྲི་མེད་རྣམ་པར་རྟོག་མེད་མན་ཆད་ལྔ་པར་སྦྱོར། གཉིས་པ་ནི་
ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དྲི་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་དེ་ནི་ཚད་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཞེས་གཞལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། གགཱི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པ་དང། མུ་བཞིར་རྟོག་གིས་བསམ་དུ་མེད་པ་དང། གཞན་དང་
མཉམ་པ་མེད་པ་དང། ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉེས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་དམ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་གི་འོད་ཟེར་མངའ་བའི་སྐུ་ཞེས་པས་སྐུ་སྟོན་པ་དང་གསུང་
བརྗོད་པ་གཉིས་བསྟན་ལ། ཐུགས་ཀྱི་མཛད་པ་ནི། འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲོལ་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་མཛད་ལ། དེའི་ཁྱད་པར་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིད་བཞིན་གྱིས་ནོར་བུའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་ཏེའོ། །སྐུ་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་

[183A]༄༅། །པོར་སྣང་བ་དང། དེ་ལྟར་སྣང་ཡང་སྣང་བ་ལྟར་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་མིན་པ་ནི། སྣང་བ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང། གདུལ་བྱ་ཁ་ཅིག་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་ལུས་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའོ། །གསུམ་
པ་ནི། མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐོག་མར་འཇིག་རྟེན་ཞི་བའི་ལམ་ལ་འདུན་ཅིང་འཇུག་པ་དང། དེ་ནས་རབ་ཏུ་སྨིན་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལས་བསླང་སྟེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ལུང་སྟོན་པའི་རྒྱུའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་
འདིར་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟག་པར་གནས་ཏེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་དུས་ཅིག་ཅར་དུ་བརྟེན་
ནས་གནས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་དབྱེ་བ་དང། སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དབྱེ་གཞི་བཤད་པ་དང་
འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། དབྱེ་བའི་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱས་ཤིང། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པས་རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་
སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་སྤངས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་གང་བརྗོད་པ་དང། མཆོག་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བརྙེས་པ་དང། རང་ལས་རྟོགས་པ་དམའ་བ་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམ་དུ་མེད་ཅིང། དགྲ་བཅོམ་པ་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པའི་

[183B] །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་དབྱེ་ན་ཟབ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང། རྒྱ་ཆེ་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བཤད་ཟིན་པ་དང་འཆད་པར་འགྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་
ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསུམ་དུ་དབྱེའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་གསུམ་དག་གི་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ་གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང། སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་
མཚན་ཉིད་དང། ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་དང། དེ་དག་སོ་སོར་བཤད་པ་དང། ཡོན་ཏན་ལྔར་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་འདུས་མ་བྱས་པ་སོགས་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང། མདོར་ན་གཞལ་དུ་མེད་པ་སོགས་ཡོན་
ཏན་ལྔ་དང་ནི་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚན་ཉིད་ལྔ་བཤད་པ་དང། ཡོན་ཏན་ལྔ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བས་འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པ་དང་
སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་དག་ནི་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་ལས་ནི་ངེས་པར་གྲོལ་ཏེ། སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་སོགས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆ་དང་པོ་
བཞིའོ། །ལྔ་པ་ནི་དྲི་མ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་མཚན་བཞིས་འོད་གསལ་བ་

[184A]༄༅། །བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚང་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་གཞན་དུ་མེད་དོ་ཞེས་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་མཐའ་མེད་པ་དང། མུ་བཞིར་རྟོག་གེས་བསམ་དུ་མེད་པ་དང། གཞན་དང་མཉམ་པ་མེད་པ་དང། དྲི་མས་དག་
པའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་རྣམས་དང་ཡང་དག་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལྡན་ཏེ། དག་པ་གཉིས་མཐར་ཐུག་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང། གྲངས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། རྟོག་གེའི་ཡུལ་ནི་མིན་པའི་ཕྱིར་དང། སངས་རྒྱས་འབའ་ཞིག་ལ་ཡོད་
ཀྱི་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། གཞལ་མེད་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སོ་སོར་བཤད་པ་དང། བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །
དང་པོ་ལ་གསུམ། སྐུ་མཚན་དཔེས་སྤྲས་པ་དང་གསུང་ཆོས་སྟོན་པའི་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང། མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་དེ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་དང། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སྣང་བ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་
ནི༑ བརྗེད་བྱ་ཀུན་རྫོབ་པ་དང་དོན་དམ་པ་སྟོན་པའི་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གྱི་གསུང་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་རང་བཞིན་སྐུ་མཚན་དཔེས་སྤྲས་པ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་
གསུང་གི་ཆོས་ནི་དེ་དང་འདྲ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང། དེས་སྐུ་སྟོན་པ་གསུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ངོ་བོ་ངེས་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ངེས་པར་སྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གོམས་པ་མཐར་ཐུག་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དག་པའི་རྒྱུ་

[184B] བརྒྱུད་ནས་རིགས་ཅན་གསུམ་གའི་འགྲོ་བའི་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་དང། འདིས་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་གསུམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་
ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གདུལ་བྱའི་འདོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྐོང་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར། འདིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་མཐུའི་ངོ་བོ་དང་ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་
སྣང་ཡང་སྣང་བ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པར་རྣམ་པར་གནས་ནས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སྣང་བ་ལྟར་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའོ། །འདིས་ལོངས་སྤྱོད་
རྫོགས་པའི་སྐུའི་རྐྱེན་ལས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་སྐུའི་བཀོད་པ་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ལྟར་སྣང་བ་དུ་མ་སྟོན་ཡང། དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ལོངས་སྐུའི་ནུས་མཐུའི་ཁྱད་པར་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་
གྲུབ་པར་སྣང་ཡང་དེར་མ་གྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དཔེས་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། གསུང་བརྗོད་པ་དང། སྐུ་སྟོན་པ་དང། མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་གསུམ་དང། གསུམ་འབད་རྩོལ་གྱིས་མངོན་པར་
འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང། རྒྱུད་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་མ་གྲུབ་ཀྱང། དེའི་ངོ་བོ་མིན་པར་སྟོན་པ་མཛད་ལ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འདིར་ནི་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ལྔར་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ནོར་བུ་ཁ་དོག་

[185A]༄༅། །སྣ་ཚོགས་སུ་མ་གྲུབ་ཀྱང། ཇི་ལྟར་ཚོན་ནི་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ནོར་བུ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སུ་བསྒྱུར་ནས་ནོར་བུ་རང་གི་ཁ་དོག་གི་དངོས་པོ་མིན་པར་སྣང་བ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་དང་བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འགྲོ་བའི་རྐྱེན་སྣ་
ཚོགས་པས་ཁྱབ་པ་དག་དེ་རང་གི་དངོས་པོ་མིན་པར་སྣང་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། ཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་རང་བཞིན་དང། མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དང། གདུལ་བྱ་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པའོ། །དང་
པོ་ནི། རྒྱུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་ཁམས་དང་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པ་པོ་དེས། ཆེད་དུ་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་གཟིགས་ནས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་པར་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་
སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་དང་མཐུན་པར་དོན་མཛད་དེ། འདིས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་པར་མཛད་པ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པའི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སྟོན་པ་དཔེར་བྱས་ན་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་རྫོགས་པར་སྟོན་
པའི་གནས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་ལས་ཀྱི་ས་པ་ཡིན་པས་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་སླ་བའི་ཕྱིར། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཚུལ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ཐོག་
མར་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་སྟོན་པ་དགའ་ལྡན་དུ་ལྷའི་བུ་དམ་པ་ཏོག་དཀར་པོ་ལྟ་བུར་མངོན་པར་སྐྱེ་བ་དང། དེ་ནས་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འཕོ་བ་དང། གཉིས་པ་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པ་དང། གསུམ་

[185B] བཞི་པ་བཟོའི་གནས་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལ་མཁས་པ་དང། ལྔ་པ་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱིས་དགྱེས་པར་རོལ་བ་དང། དྲུག་པ་ཁབ་ནས་བྱུང་སྟེ་རང་བྱུང་གི་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། བདུན་པ་
ཆུ་བོ་ནཻ་ར་ཉྫཱ་ནའི་འགྲམ་དུ་ལོ་དྲུག་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང། བརྒྱད་པ་རྡོ་རྗེའི་གདན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཤེགས་པ་དང། དགུ་པ་བདུད་ཀྱི་སྡེ་མ་ལུས་པ་འཇོམས་པར་མཛད་པ་དང། བཅུ་པ་ཆོས་ཐམས་
ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་པ་དང། བཅུ་གཅིག་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་དུ་བསྐོར་བར་མཛད་པ་དང། བཅུ་གཉིས་པ་གྲོང་ཁྱེར་རྩ་མཆོག་ཏུ་ཤིང་ས་ལ་ཟུང་ཅིག་གི་དྲུང་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་
གཤེགས་པའི་མཛད་པ་རྣམས་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་པོར་བྱེད་ན། ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པ་དང་བལྟམས་པ་གཅིག་ཏུ་བྱའོ། །མཛད་པ་གང་དུ་སྟོན་ན། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ཞིང་རྣམས་སུའོ། །དུས་ནི། སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་
སྟོན་པར་མཛད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའི་སྒྲ་ཡིས་འཁོར་བ་མཐའ་དག་གིས་ཡིད་
འབྱུང་བ་དང། ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་མཁྱེན་པ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྲིད་པ་གསུམ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་ནས་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་མཛད་དོ། །ལྟ་བ་དཀར་

[186A]༄༅། །རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཐོག་མར་འཁྲིད་པར་མཛད་པ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། གནས་སྐབས་ཉན་རང་དུ་རིགས་ངེས་པ་ནི་དེ་བསྟན་ནས་ཐོག་མར་དམན་པའི་མྱང་འདས་སུ་
འཁྲིད་པར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་སྡུག་ཀུན་ཞི་བའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དེ་དག་ཞི་བའི་དབྱིངས་ལས་བསླངས་ནས་དམ་ཆོས་པམ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་ལས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་འཁོར་
གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གཏམ་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིས་ཉན་རང་དེ་དག་སྔར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལས་གོང་དུ་བགྲོད་མི་དགོས་པར་འཛིན་པ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་
བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་སྨིན་པར་མཛད་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞི་བའི་དབྱིངས་ལས་བཞེངས་
ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ལམ་ནས་འཇུག་པའམ། འོན་ཏེ་མཐོང་ལམ་ཡན་ཆད་ནས་འཇུག་ཅེ་ན། འདི་ལ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་སུན་དབྱུང་བ་དང། རང་གི་ལུགས་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །དང་པོ་ནི་
གཞན་དག་ན་རེ། ཉན་ཐོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལྟར་ན་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་མན་ཆད་དུ་འཇུག་པ་མི་རིགས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་སྔར་མ་རྟོགས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གསར་དུ་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ། ཐེག་པ་ཆེན་

[186B] སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་ཟིན་གོམས་པར་བྱས་པས་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ལྟར་ན་ས་བདུན་པ་ཡན་ཆད་ནས་འཇུག་ལ། ཉན་ཐོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མེད་པ་ལྟར་ན། སྟོང་
ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་གསར་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་བསྐྱེད་དགོས་ཤིང། དེའི་རྒྱུར་སྒོམ་བྱུང་གྱིས་སྟོང་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་ལམ་བསྐྱེད་དགོས་ལ། དེ་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་
པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ལམ་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་ཏོ། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ལྟར་ན་ཡང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཐོང་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་མི་དགོས་པར་ཐལ། བདག་མེད་
སྔར་མ་རྟོགས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གསར་དུ་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་བསྐྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ལ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པས་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཟིན་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྨྲས་ན་ལན་ཅི་ཡོད། ཐེག་ཆེན་
གྱི་མཐོང་ལམ་བདག་མེད་ཙམ་མངོན་སུམ་གྱིས་གསར་དུ་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་མངོན་སུམ་གྱིས་གསར་དུ་རྟོགས་པས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས། དེ་གསར་དུ་བསྐྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན། འོ་ན་ལུགས་སྔ་མ་
ལྟར་ན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཐོང་ལམ་ངེས་པར་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་མཐོང་ལམ་དེ་

[187A]༄༅། །རྒྱུད་ལ་གསར་དུ་བསྐྱེད་དགོས་ཤིང། དེའི་རྒྱུར་ཚོགས་སྦྱོར་ཡང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལུགས་སྔ་མ་ལྟར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ས་བདུན་པ་ཡན་ཆད་དུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་
སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་དང་པོར་ངས་པར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དུ་འཇུག་རིགས་པར་ཐལ། བརྩོན་འགྲུས་འབར་བས་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཚེ་གསུམ་ལ་ཐོབ་ནུས་ཤིང། དེ་ནས་ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་
རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་མི་དགོས་པར་ས་བདུན་པ་ནས་ཞུགས་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་སྦྱོར་ལ་ཡང་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་གི་བར་ཚོགས་བསགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་
པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་སྦྱོར་མན་ཆད་སྐྱེད་མི་དགོས་པ་དང། ས་བརྒྱད་པ་མ་མཐར་བྱས་ནས་དེ་ནས་འཇུག་པར་འདོད་པ་སོགས་ཀྱང་མི་འཐད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེས་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་བདག་མེད་པ་ཕྲ་མོ་གཉིས་ཀ་མངོན་
སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་ནི། ཚོགས་ལམ་ནས་ངེས་པར་འཇུག་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ཐོག་མར་ཐོས་བསམ་གྱིས་ལེགས་
པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་གིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས། དེའི་རྗེས་སུ་ས་དང་པོས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་སྦྱོར་

[187B] །འོ་ན་སྟོང་ཉིད་
མངོན་སུམ་གྱིས་སྔར་མ་རྟོགས་པ་གསར་དུ་རྟོགས་པར་བྱར་མེད་པས་མཐོང་ལམ་ཆ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན། དེ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མེད་པར་འདོད་པའི་ལམ་གྱི་འཇུག་ཚུལ་དེ་ལ་ཡང་
ལན་ཇི་ལྟར་འདེབས་སོམས་ཤིག་འདིར་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་པ་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ནས་གོམས་པར་བྱས་པས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་
དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ་ནི། དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དེན་ལ་ཡང་རིགས་པའི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་ས་དང་པོར་བཞག་གི་ཉན་རང་འཕགས་པ་
ལ་མ་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང། ཆོས་དབྱིངས་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཙམ་དུ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་དང། མཐུ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་སོགས་ནི་རི་རབ་དང་ཡུངས་འབྲུའི་ཚད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །
དེས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པའམ། མེད་པར་འདོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ལམ་ནས་འཇུག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་རིགས་ངེས་པ་དང། གནས་སྐབས་ཉན་ཐོས་སུ་རིགས་ངེས་པ་དུས་

[188A]༄༅། །མཉམ་དུ་ཚོགས་ལམ་ནས་འཇུག་པ་གཉིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དེ་ཉིད་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་ཞིང། ཅིག་ཤོས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བུལ་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་རིགས་
པའི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པས་བརྗོད་པར་ནུས་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་ཚིག་མངས་སུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །དམ་ཆོས་པམ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས་ཉན་ཐོས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དུ་འཇུག་པར་གསུངས་པ་ཤེས་བྱེད་དུ་མཛད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་
བ་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་དགོངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང། སྐབས་དང་ཤུགས་ལ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པ་གང་ཡང་མེད་པར་སྤྱིའི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་སུ་མི་རུང་བས། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་
གཞུང་ལེགས་པར་བཙུགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་ཟབ་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་གདུལ་བྱ་གདུལ་པའི་མཐུ་ནི་
སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང་དངོས་སུ་སྣང་ནས་བྱིས་པའི་དོན་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་གདུལ་བྱ་རབ་ཏུ་འདྲེན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་སྐུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གྲངས་བཞིན་དུ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྐུ་
དང༑ བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་ནི་དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་ཕྱི་མ་གཉིས་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐབས་རྙེད་ནས་གནས་པ་བཞིན་དུ་དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་གནས་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་རྣམ་

[188B] །གཉིས་པ་བརྟག་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འགྲོ་བ་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་
ཆེད་དུ་བྱ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ལ་དོན་བྱ་ཡུལ་སེམས་ཅན་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་བཞེད་པའི་བརྩེ་བ་དང་ནུས་མཐུ་རྫུ་འཕྲུལ་གཉིས་ཀ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་མཐའ་
དག་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་ཤིང་ཇི་ལྟ་བ་ལ་དམིགས་པའི་མཁྱེན་པ་མངའ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་གནོད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཕུན་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང། ཉེས་པ་གང་གི་ཡང་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑གཉིས་པ་ནི། འཆི་བའི་བདུད་ཟད་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དང། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང། གདུལ་བྱ་བསླུ་བ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐུ་གསུམ་པོ་བརྟག་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་
བྱའོ༑ ༑གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདིའི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སོ་སོར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཟུགས་སྐུ་བརྟག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བདུན་དང། ཆོས་སྐུ་བརྟག་པའི་རྒྱུ་མཚན་

[189A]༄༅། །གསུམ་མོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་དང། མི་འདོར་བའི་རྒྱུའོ། །དང་པོ་ཟད་མི་ཤེ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ནི་སྔོན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ལུས་དང་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་སེམས་
ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱིན་པར་བཏང་ནས་དམ་པའི་ཆོས་མ་ལུས་པ་འཛིན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཟད་པ་མེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པར་བཞེད་ནས་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་དམ་
བཅས་པ་མཐར་འབྱིན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་བཞེད་པ་མངའ་བསྒྱུར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་ཟད་པས་གཙང་བ་དང། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་དག་པའི་ཐུགས་རྗེ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། བཞེད་
ན་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བཞུགས་པའི་ནུས་པ་མངའ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་སྟོན་པ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་དེ་བཞིས་རྟག་ཏུ་གནས་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་ཉེ་རིང་དང་བྲལ་བས་རྟག་ཏུ་གནས་ཏེ། མཁྱེན་པས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པའི་མཐའ་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་གནོད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་རྟག་ཏུ་བསམ་ཡས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཉེས་པའི་
གཞན་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་སྤྱོད་པ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་གོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། འཆི་བདག་གི་བདུད་ཟད་པར་བཅོམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་དང་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་འཆི་བ་མེ་དྤ་བཞི་བའི་

[189B] རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཐུབ་པ་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་
ཞིང་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཕྱིར། རྟག་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོ་མཛད་དེ། སྐྱབས་ཀྱི་དགོས་ནུས་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པས་སྐྱབས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱབས་ལ་སོགས་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དང་པོ་ཡི་ནི་རྒྱུ་མཚན་བདུན་གྱིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་བརྟག་པ་ཉིད་
ཀྱི་དོན་དེ་བཤད་ལ། རྒྱུ་མཚན་ཕྱི་མ་གསུམ་གྱིས་སྟོན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་བརྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བཤད་དེ། འདི་དག་གིས་འགྲོ་བའི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་མི་ཟད་པ་ལ་བརྟག་པར་གསུངས་ཀྱི། བསྒྲུབ་པ་རང་དབང་བའི་རྟག་དངོས་ལ་མ་གསུངས་སོ། །གསུམ་
པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དྲུག་འབྱུང་བའི་དང་པོ་
ལྔ་ཆོས་སྒྲ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། དྲུག་པ་གཟུགས་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་དང། དབྱེ་བ་དང། གྲངས་མ་ལུས་པ་རྒྱལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་ནི། མཐར་
ཕྱིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། རྟོགས་ཚུལ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དག་གི་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དོན་དམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཉམ་གཞག་གི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[190A]༄༅། །ཅེས་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པའི་གནས་ཏེ་དམིགས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དཔེ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྟགས་དང་དཔེ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོགས་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་འཇིག་རྟེན་
ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ཤིང་གོང་ན་མེད་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དང། སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་ཀྱང་མངོན་
སུམ་དུ་དམིགས་པར་གྲགས་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་མོད་ཀྱི། དེ་ཡང་སྲིད་པའི་མཐའ་དང། ཞི་བའི་མཐས་མ་བསྡུས་ཤིང། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །གསུམ་
པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདིའི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་སོ་སོར་བཤད་པ་དང། དེ་སྐུ་གཉིས་ལ་བསྡུས་ཏ་སྦྱར་བ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལུས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་བསམ་དུ་མེད་དེ། རྟོགས་ཚུལ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ད་ལྟར་བརྗོད་དུ་མེད་དེ། དོན་དམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་ཡིན་ཏེ། མ་ལུས་པར་རྟོགས་
གིས་བརྟག་པར་བྱ་བ་མིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་བརྟག་བྱ་མིན་ཏེ། རྟགས་ཀྱིས་མ་ལུས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་མིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་དཔག་བྱ་མིན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་ཞིས་མ་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[190B] སྲིད་ཞིའི་མཐའ་གང་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞི་བའི་ཡོན་ཏན་དང། སྲིད་པའི་སྐྱོན་རྟོག་པ་མེད་པར་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལྔ་པོ་དག་གིས་
ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་ཞི་འཕྲ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། དྲུག་པས་སྐུ་གཅིག་ཉིད་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་དད་པ་དུ་མ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། རང་བྱུང་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མའི་ཚུལ་གནས་མ་ལུས་པར་གྱུར་པའི་སྐུ་གསུམ་པོ་འདི་ནི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་དབང་ཐོབ་པ་དག་པས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལུས་པ་མངོན་སུམ་དུ་རིག་པ་མིན་ཏེ། རྒྱལ་
བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་མ་ལུས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེས་ནའི་ཕྱིར་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སོགས་མཁྱེན་པ་དང་བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་མཐར་
ཐུག་པར་བྱོན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་དཀོན་མཆོག་གི་རིགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་དག་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་གཉིས་པ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ངེས་དོན་གྱི་
མདོ་སྡེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྐབས་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ། །རང་བཞིན་རྣམ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས། །སྦྱོང་བྱེད་དྲུག་ཅུའི་ཆོས་ཀྱིས་སྦྱངས་པ་ལས། དག་པ་གཉིས་ལྡན་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཐོབ་

[191A]༄༅། །པ༑ ༑རྗེ་བཙུན་བླ་མའི་གསུང་བཞིན་ལེགས་པར་བཤད།། །།གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
བཤད་ཟིན་གྱི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང། འཚད་འགྱུར་གྱི་མཚམས་སྦྱར་རོ། །དང་པོ་ནི། དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྔར་བཤད་པ་ལྟར་སྔ་མའི་དོན་བསྡུར་སྦྱར་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཁམས་ལ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་
ཉིད་དང། བྱང་ཆུབ་ལ་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བཤད་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ནི། འགྲེལ་པའི་དོན་བསྡུ་དང་མཚམས་སྦྱར་གང་ཡང་མ་མཐོང་བར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ད་ནི་གང་དག་བྱང་ཆུབ་དེ་ལ་བརྟེན་
པ་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་དྲི་མ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ནོར་བུའི་འོད་དང་མདོག་དང་དབྱིབས་བཞིན་དུ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་དང། དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེས་ན་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་
གསུམ༑ མདོར་བསྟན་པ་དང། དཔེའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དཔེས་བསྟན་པའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན་པ་དང། བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་དོན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དོན་དམ་པའི་སྐུ་
དང་ནི། གཞན་དོན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཆོས་སྐུ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐུ་ཉིད་དེ། སྐུ་དང་པོས་ཕྱེ་བ་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང། སྐུ་གཉིས་པས་ཕྱེ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་སྐུ་གཉིས་ལ་བརྟེན་

[191B] །གཉིས་པ་ལ་དྲི་བ་ནི། འདིས་ཅི་བཤད་ཅེ་ན། ལན་ནི། རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐར་ཐུག་པས་བསྡུས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནི་འབྱོར་པའི་གནས་ནི། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་
དང༑ ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་བསྡུས་པ་དམ་པའི་དོན་གྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། དང་པོའི་སྐུ་རང་དོན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང། དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ལ་ཀུན་རྫོབ་པ་བརྡ་ཙམ་དུ་བསྟན་པའི་བརྡའི་སྐུ་ནི་གདུལ་བྱ་
ཕ་རོལ་ལ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པས་ལེགས་པར་བསྡུས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གོ་འཕང་སྟེར་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། སྐུ་གཉིས་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་
མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ཕན་ཆད་ཅེས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། ཤེས་བྱེད་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྡོམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྤྱིར་
བཤད་པ་དང། སོ་སོའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྡོམ་དུ་སྡུད་པ་ནི། སྟོབས་ཉིད་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རིག་པས་བསྒྲིབས་པ་སེལ་ཅིང་འཇོམས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་བཞིན་དང། མི་འཇིགས་པ་བཞི་ཉིད་ནི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བག་ཆེ་བ་མེད་པས་སེགེ་བཞིན་དང་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པས་ནམ་མཁའ་བཞིན་ཏེ། བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། འདིས་སྟོན་པའི་བྱེད་པ་དང། འདི་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལས་སུ་གྱུར་པ་དང་འབྲེལ་པས་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་

[192A]༄༅། །གྱུར་པའི་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཆུ་ཟླ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ཤར་བ་ཡིན་ལ། མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་
སྐུ་ནི་དིའི་ཡང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ཤར་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་དང། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་དང། གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྟོབས་བཅུ་བཤད་པ་དང། མི་འཇིགས་པ་བཞི་བཤད་
པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྟོབས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དབྱེ་བ་དང། དཔེ་དང་ཆོས་མཐུན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དགེ་མི་དགེའི་ལས་ལས་
འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་སོ་སོར་འབྱུང་བ་སོགས་འཁོར་བས་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་དང། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་བྱང་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་འདི་ལས་འབྲས་བུ་འདི་འབྱུང་ལ་སོགས་པ་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོར་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པ་གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་
པའི་སྟོབས་ཏེ། ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲལ་བ་ངེས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ། ཡི་དམ་བརྟན་པས་འགྲུབ་པའོ། །ལས་ངེས་པ་དང། ལས་འཕེལ་པ་དང། ལས་བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་ཞིང་མ་བྱས་པ་དང་མི་འཕྲད་པ་
མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པ་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ལས་འགྲུབ་བོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་བྱང་གི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་

[192B] སྔོན་དབང་པོ་དང་འཚམ་པར་ཆོས་བསྟན་པ་ལས་འགྲུབ་བོ། །གདུལ་བྱ་རྣམས་ཤེས་རྒྱུད་ཀྱི་སྟེང་གི་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་ཁམས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི་སྔོན་ཁམས་དང་མཐུན་པར་ཆོས་བསྟན་པ་ལས་འགྲུབ་
བོ༑ ༑ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ལ་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི་སྔོན་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་ཞུགས་པས་འགྲུབ་བོ། །འཁོར་བར་རིགས་སོ་སོར་འགྲོ་བའི་ལམ་དང། བྱང་ཆུབ་གསུམ་པོ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་
སྟོབས་ནི། སྔོན་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་དང། ལམ་སྣ་ཚོགས་གོམས་པ་ལས་འགྲུབ་བོ། །བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། སོགས་པས་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། དེའི་དྲི་མ་མེད་པ་
སོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི་སྔོན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་འགྲུབ་བོ། །སྔོན་གྱི་རང་གཞན་གྱི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་མཐའ་དག་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པ་སྔོན་གྱི་གནས་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི། སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་
དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུད་མ་གསན་པ་ལས་གྲུབ་པ་དང། ལྷའི་མིག་གིས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བསྡུས་པ་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི། སྔོན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མར་མེའི་སྣང་བ་བྱིན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
དུ་བསྟན་པ་ལས་གྲུབ་པ་དང། ཟག་པ་མ་ལུས་བཞི་བ་དག་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི་སྔོན་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་དང། དེའི་དོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ལས་འགྲུབ་པ་སྟོབས་རྣམ་པར་བཅུའོ། །གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་

[193A]༄༅། །རྡོ་རྗེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེ་དོན་སྦྱར་བ་དངོས་ལ། གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་པ་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་མཁྱེན་པ་དང། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པ་དང། འགྲོ་བའི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
དང་རྣམ་བྱང་གི་དབང་པོའི་ཚོགས་མཁྱེན་པ་དང། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པ་དྲུག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པའི་གོ་ཆ་ཤེས་སྒྲིབ་འབིགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང། བསམ་གཏན་དང། རྣམ་ཐར་སོགས་
མཁྱེན་པ་དང། སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གསུམ་གྱིས་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པའི་རྩིག་པ་བརྟན་པོ་བཞིག་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང་
ཟག་པ་ཟད་པའི་ཚུལ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་ཤིང་རྣམས་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་དངོས་དང། དཔེ་དོན་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། མི་འཇིགས་པ་བཞི་བརྙེས་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཉིས་པ་ནི། ངས་ཆོས་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ལ་ཤེས་བྱ་འདི་མི་མཁྱེན་མོ་ཞེས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་རྒོལ་བའི་མཚན་མ་ཙམ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་མི་འཇིགས་པ་ནི། སྔོན་ཆོས་ལ་དཔེ་མཁྱུད་
དང་བྲལ་བ་ལས་གྲུབ་པ་དང། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལས་མི་འཇིགས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གེགས་ཡིན་པས་འགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་

[193B] །ཞེས་ཆོས་མཐུན་གྱི་རྒོལ་བའི་མཚན་མ་ཙམ་ཡང་མ་མཐོང་བ་སྔོན་རང་ཉིད་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ལ་གཞེལ་པར་མ་བྱས་པ་ལས་གྲུབ་པ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་བསྟན་
པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་ནི། ལམ་འདི་དག་ཐར་པ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྟོན་པ་ལ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཆོས་མཐུན་གྱི་རྒོལ་བ་མེད་པ་སྔོན་རང་ཉིད་ཐར་པའི་ལམ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་གྲུབ་པ་དང། ཟག་པ་ཟད་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་ནི་
ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པ་འགོག་པའི་འགོག་པ་ཐོབ་བོ་ཞེས་སྟོན་ཞིང་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ལ་ཆོས་མཐུན་གྱིས་རྒོལ་བའི་མཚན་མ་ཙམ་ཡང་མ་མཐོང་བ་ནི། སྔོན་ང་རྒྱལ་སྤངས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་མི་འཇིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །
མི་འཇིགས་པ་ལས་བརྩམས་པའི་ཆོས་བཤད་པའི་ཡུལ་དང་དགོས་པ་སྟོན་པ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཀུན་ཤེས་པར་མཛད་པ་དང་ཤེས་ནས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། མི་འཇིགས་པ་དང་པོ་དང། རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྤང་བྱའི་
དངོས་པོ་སྤོང་བ་དང། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་སྤོང་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་མི་འཇིགས་པ་གཉིས་པ་དང། རང་རྒྱུད་ལ་ལམ་བསྟེན་བྱ་དང། གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་འཇིགས་པ་གསུམ་པ་དང། ཐོབ་བྱ་འགོག་པ་བླ་མེད་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་པ་དང་
གཞན་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། མི་འཇིགས་པ་བཞི་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ། སྡུག་བསྔལ་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་བྱ་དང། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱ་དང། ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་བྱ་དང། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ་རྒྱུར་རང་ཉིད་ཀྱིས་

[194A]༄༅། །གོམས་པར་མཛད་ཅིང། གཞན་ལ་བསྟན་པ་ལས་ཐོབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་བདེན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་གསུང་བ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད་པའི་
ཕྱིར་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཤེས་བྱའི་གནས་གང་དུའང་འཇིགས་པ་དང། ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེ་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེགེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་སྦྱར་བའོ། །དཔེ་དོན་སྦྱར་བ་ནི། རི་དྭགས་དབང་པོ་ཇི་ལྟར་ནགས་སྟུག་པོའི་མཐར་
རྟག་ཏུ་རི་དྭགས་གཞན་གྱི་འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་རི་དྭགས་རྣམས་ལ་སྐྲག་པ་མེད་པར་རྒྱུ་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ། ཐུབ་པའི་དབང་པོ་མིའི་སེགེ་ཡང་འཇིགས་པ་མེད་པར་ལེགས་པར་གནས་ཤིང་གཞན་ལ་ལྟོས་
པ་མེད་པར་བརྟན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇོམས་པའི་རྩལ་དང་ལྡན་པར་གནས་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བསྟན་
པ་དང། བཤད་པ་དང། དཔེ་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་སྤྱོད་པས་བསྡུས་པ་དྲུག་ནི། ལམ་ལོག་པར་བཤད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་ལ་འཁྲུལ་པ་དང། གསུང་
གི་ཅ་ཅོ་མི་མངའ་བ་སྟེ་གསུང་གི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དང། སྟོན་པ་ལ་ཐུགས་དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཐུགས་མི་མངའ་བ་ང། འཁོར་འདས་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྲང་དོར་དུ་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་

[194B] སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་བ་སྟེ་དྲུག་དང། རྟོགས་པ་མ་འདྲེས་པ་དྲུག་ནི། འདུན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་དང། རྣམ་གྲོལ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང། རྣམ་གྲོལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་
ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དྲུག་གོ་ཕྱི་མ་གཉིས་ནི། སྤངས་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང། སྤངས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་རྟོགས་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །འཕྲིན་ལས་མ་འདྲེས་པ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་གྲུབ་པའི་སྒོ་གསུམ་
གྱི་ལས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། ཡེ་ཤེས་མ་འདྲེས་པ་ནི། དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་ཐོགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་བསྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གཞན་
དང་མ་འདྲེས་པས་སྟོན་པའི་མ་འདྲེས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འཁྲུལ་པ་དང། ཅ་ཅོ་དང་ཐུགས་བསྙེལ་པ་དང། མཉམ་གཞག་ལས་བཞེངས་པའི་ཐུགས་གཡོ་བ་དང། འཁོར་འདས་ལ་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཀྱི་ནི་འདུ་ཤེས་དང། དང་གིས་བཏང་
སྙོམས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ལ་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་འདུན་པ་དང་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པའི་དྲན་པ་དང། རྣམ་
པར་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང། རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། ཤེས་བྱའི་དོན་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ནི་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང། གང་གི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་རྗེས་

[195A]༄༅། །སུ་འཇུག་པ་དང། དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་བྱ་ལ་རྟག་ཏུ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང། ངེས་པར་མཁྱེན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཇུག་པ་སྟེ། ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི། རྒྱུ་གང་ལས་འགྲུབ་པ་སོགས་ཚིགས་མངས་སུ་དོགས་ནས་མ་
བྲིས་སོ། །ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་གང་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་ན་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བར་འཇིགས་པ་མེད་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བར་མཛད་པའི་མཁྱེན་པ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་བ་ཉིད་
འབའ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བརྙེས་པའོ། །ཡང་ན་མཁྱེན་པ་གོང་དུ་སྨོས་པས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྦྱོར། གསུམ་པ་ནི། ནམ་མཁའ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་སྦྱར་བའོ། །
དཔེ་དོན་སྦྱར་བ་ནི། སྲ་བ་དང། གཤེར་པ་དང། དྲོ་བ་དང། གཡོ་བ་ལ་སོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་མཚན་ཉིད་མིན་ལ། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཐོགས་བརྡུགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང། གཟུགས་
ཅན་གཞན་གྱི་གོ་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་ལ་མེད་ཀྱང་མཚུངས་ཆོས་དུ་མས་མཚུངས་པ་ནི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལྔ་པོ་བྱིས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་མཚུངས་པས་འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ཐུན་མོང་སྟེ་མ་
འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཉིད་ནི་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཐུན་མོངས་པ་མིན་པས་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱེས་བུ་ཚན་པོའི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་

[195B] དོན་བསྡུ་བ་དང། དཔེ་དོན་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་རུས་སྦལ་གྱི་ལྟོ་བ་ལྟར་ཀུན་ནས་མཉམ་པར་ལེགས་པར་གནས་པ་སྔོན་ཡི་དམ་བརྟན་པ་ལས་གྲུབ་པ་དང། སྔོན་བླ་མ་རྣམས་ལ་སྐྱེས་པ་དང་གསུ་བ་ལ་
སོགས་པ་བྱས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་འཁོར་ལོས་མཚན་པ་དང། གཞན་ཁྱད་དུ་མ་བཤད་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཞགས་ཀྱི་རྟིང་པ་ཡངས་ཤིང་ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་དང། སྔོན་སེམས་ཅན་སྐྱབས་པས་ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་
སོར་མོ་རིང་བ་དང། གཞན་གྱི་འཁོར་མ་བྱེ་བས་ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་ནི་དྲ་བ་ཡིས་ནི་འབྲེལ་པ་དང། སྔོན་གོས་འཇམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱིན་པས་པགས་པ་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཅན་ལ་ལེགས་པར་མཛེས་པ་ཉིད་དོ། །བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་སོགས་
ལེགས་པར་བྱིན་པས་སྐུ་ནི་ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་བོལ་བཞི་དང། མགུལ་གྱི་ལྷུན་ཐལ་གོང་གཉིས་དང། ལྟག་པ་སྟེ། བདུན་དག་མཐོ་བ་དང། བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་དང། གཞན་ལས་འབྱུང་བ་མི་འདྲ་བ་འགལ་བར་མི་བསམ་མོ། །
སྔོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ལུས་པ་བཟུང་བ་ལས་བྱིན་པ་རི་དྭགས་ཨེ་ན་ཡའི་འདྲ་བར་ཟླུམ་ཞིང་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང། གསང་ཚིག་བསྲུངས་ཤིང་མི་ཚངས་སྤྱོད་སྤངས་པས་གསང་གནས་གླང་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་དང། དགེ་བའི་ལས་རྒྱ་
ཆེན་པོ་རིམ་གྱིས་སྤྱད་པས་རོ་སྟོད་སེགེ་འདྲ་བར་རྒྱས་པ་དང། སྔོན་དག་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྦྱང་བ་ལས་ཐལ་གོང་ཕྲག་སོ་བར་མ་ཁེངས་པ་མེད་པར་རྒྱས་པ་དང། གཞན་ལ་མི་འཇིགས་པ་བྱིན་ཞིང་དབུགས་ཕྱུང་བ་ལས། དཔུང་

[196A]༄༅། །མགོ་ལེགས་ཟླུམ་སྟེ་ཕྲག་པའི་ལྷུན་མཛེས་པར་གྲུབ་པ་དང། གཞན་གྱི་ལས་སྤྲོ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་པས་ཕྱག་འཇམ་ལ་དབྱིབས་ཟླུམ་ཞིང་མཐོ་དམན་མེད་པ་དང། ཕྱག་རིང་བ་མ་བཏུང་བར་ཕྱག་མཐིལ་གྱིས་པུས་མོ་ལ་
སླེབ་དེ་དང། དགེ་བཅུ་ངོམས་པ་མེད་པར་སྤྱད་པ་ལས་དྲི་མས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྐུ་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ལྡན་པ་དང། ནད་པ་ལ་སྨན་སྣ་ཚོགས་པ་བྱིན་པས་མགྲིན་པ་དྲི་མེད་དབྱིབས་དུང་དང་འདྲ་བ་དང། མཚན་འདི་གཉིས་ནི་གཞན་ལས་
མི་འབྱུང་ངོ། །གཞན་རྒྱུད་ལ་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པས་འགྲམ་པ་རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བ་དང། སེམས་ཅན་ལ་སེམས་མཉམ་པར་བྱས་པ་ལས་ཚེམས་ནི་བཞི་བཅུ་བླ་འོག་ཉི་ཤུ་ཉི་ཤུར་མཉམ་པ་དང། སེམས་ཅན་མི་
མཐུན་པ་ལྡུམས་པ་ལས་བར་དང་ཚེམས་ཐགས་བཟང་བ་དང། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ནོར་བུ་བྱིན་པས་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ཚེམས་རིང་ཐུང་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་གསུམ་བསྲུངས་པས་མཆེ་བ་རབ་མཆོག་དཀར་བ་ཉིད་དང་
བདེན་པའི་ཚིག་བསྲུངས་པས་ལྗགས་རིང་བ་དང། བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་བརྟན་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་རོ་བྲོ་བ་བྱིན་པས་མཐའ་མེད་པ་དང། བསམ་དུ་མེད་པའི་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་ཉིད་དང། འཇམ་ཞིང་གཉེན་པའི་ཚིག་སྨྲས་པས་འབད་རྩོལ་ལ་མི་ལྟོས་
པའི་རང་བྱུང་ཀ་ལ་པིང་ཀ་ཡི་སྒྲ་དང་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཉིད་དང་འདྲ་བར་སྙན་པ་དང། བྱམས་པ་ཐམས་ཅད་བསྲུངས་པས་སྤྱན་བཟང་པོ་ཨྟྤ་ལ་དང་འདྲ་བ་སྤྱན་མཐོན་མཐིང་དང་ལྡན་ཞིང་དཀར་ནག་འབྱེས་པ་དང། གཡོ་སྒྱུ་མེད་པར་གོམས་

[196B] བླ་མ་
ལ་གུས་པ་ལས་གཙུག་ཏོར་དབུར་ལྡན་པ་དང། ཆོས་འཚོལ་བ་ལ་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གོས་དང་མལ་སྟན་བྱིན་པ་ལས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་པགས་པ་དག་ཅིང་སྲབ་པ་དང། པགས་པ་གསེར་གྱི་མདོག་འདྲ་བའི་སེམས་ཅན་
མཆོག་དང། འདུ་འཛི་སྤངས་ཤིང་དགེ་བའི་ཆོས་བླངས་པ་འཕེལ་བར་བྱས་པ་དང། མཁན་སློབ་སོགས་ཀྱི་གདམས་ངག་ལ་མཐུན་པར་བཟུང་བས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བ་སྤུ་ལེགས་པར་ཕྲ་ལ་འཇམ་ཞིང་རེ་རེ་ནས་སྐྱེས་པ་དང། སྐུའི་གྱེན་དུ་དང་
གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བ་དང། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བརྩེ་ཞིང་མཚོན་ཆ་སོགས་སྤངས་པས་དབུ་སྐྲ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་རིན་ཆེན་མཐོན་མཐིང་གི་མདོག་བཞིན་དང། བདག་གཞན་མཉམ་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྦྱར་བ་ལས་སྐུ་ནཡ་གྲོ་རྫོགས་པའི་
ལྗོན་ཤིང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འདྲ་བར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་བྱས་པ་དང་མཆོད་རྟེན་བཞིག་པ་སོགས་གསོས་པ་དང། འཇིགས་པ་ན་དབུགས་ཕྱུང་བ་དང། མི་མཛའ་བ་རྣམས་ལྡུམས་པ་ལས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་
དཔེ་མེད་པའི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་སྐུ་ཁྲུ་བདུན་དུ་འཕགས་ཤིང་དྲང་བ་དང། སྲེད་མེད་བུའི་སྟོབས་མངའ་ཞིང་མཁྲེགས་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །གཉིས་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། བློ་དམན་པ་གཞན་གྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འོད་འབར་

[197A]༄༅། །པའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་དག་སྟོན་པས་མི་དབང་གི་མཚན་དུ་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །མདོ་སྡེ་ཁ་ཅིག་ནས་སྐུ་བདུན་མཐོ་བ་མེད་པར་པགས་པ་དག་ཅིང་སྲབ་པ་དང། གསེར་གྱི་མདོག་འདྲ་བ་
གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ལ་ཆུ་ཟླ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་སྦྱར་བའོ། །དཔེ་དོན་སྦྱར་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཏེ་དཔེར་ན་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའི་ཟླ་བའི་གཟུགས་སྟོན་ཀའི་ཆུ་སྔོན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་མཚོར་ནི་ཟླ་བའི་གཟུགས་
བརྙན་ཐམ་ལ་བ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྱབ་བདག་གི་གཟུགས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་དེའི་གཟུགས་བརྙན་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཉན་རང་འཕགས་པ་དང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཁ་
ཅིག་གིས་ཀྱང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ཤེས་བྱེད་ལུང་དང་སྦྱར་བ་ལ་གསུམ། བཤད་ཟིན་གྱི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་ཞེས་ཏེ། སྔ་མའི་དོན་བསྡུར་བྱས་པ་དང་དོན་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ནི། བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡོན་ཏན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་འདི་དག་སོ་སོ་རང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་
གང་ལས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་བྱས་ཏེ་འདིར་བཤད་པའི་གོ་རིམ་ཇི་བཞིན་དུ་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱི་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པས་རྒྱས་པར་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་

[197B] །གསུམ་པ་དཔེས་བསྟན་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་འདི་དག་ལ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང། ཆོས་མཐུན་སོ་སོར་བཤད་པའོ། །
དང་པོ་ནི། སྟོབས་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བ་དང། མི་འཇིགས་པ་ནི་བརྟན་པའི་རྩལ་མཐར་ཐུག་པ་གང་ལས་ཀྱང་མི་ཞན་པ་སེགེ་དང་འདྲ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཡོན་ཏན་གཞན་
གང་དང་ཡང་མཚུངས་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་དག་པ་དང་འདྲ་བ་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་བཞིག་པར་བྱར་མེད་ཅིང་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆུའི་ཟླ་བའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་མཐུན་བཤད་
པ་དང། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་མཐུན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྟོབས་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་དང། མི་འཇིགས་པའི་ཆོས་མཐུན་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་མཐུན་ནོ། །
དང་པོ་ལ་གཉིས། སྟོབས་ཀྱི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དང། མི་ཕྱེད་པའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོགས་རྣམས་ལས་སྟོབས་དང་པོ་དྲུག་དང། དེ་ནས་གསུམ་དང། ཐ་མ་གཅིག་གིས་གོ་རིམས་
བཞིན་དུ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གོ་ཆ་མཚོན་གྱིས་ཕུགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཕུག་པ་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་རྩིག་པ་བརྟན་པོ་བཤིག་པ་དང་འདྲ་བར་བཞིག་པ་དང། བག་ཆགས་བཅས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཀུན་བསལ་བས་ཤིང་

[198A]༄༅། །གཅོད་པ་བཞིན་དུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བརླིང་བ་དང། སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང། བརྟན་པ་དང་མི་ཕྱེད་པས་དྲང་སྲོང་སྟོབས་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུ་
མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་བརླིང་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཕྱིར་ན། སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་སྟེ། བརྟན་པའི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་གི་ཕྱིར་ན། བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་
མི་ཕྱེད་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར། མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྡོ་རྗེ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། བསམ་པ་བརྟན་པའི་ཕྱིར་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇོམས་
པའི་རྩལ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཐུབ་པ་མིའི་སེགེ་རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེགེ་བཞིན་དུ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་སུ་འཇིགས་པ་མི་མངའ་བའི་མི་འཇིགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤེས་བྱ་ཀུན་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པས་འཇིགས་པའི་
རྒྱུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གང་ལས་ཀྱང་འཇིགས་པ་མེད་པར་ནི་རྣམ་པར་གནས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པས་དག་པའི་སེམས་ཅན་དང་ཡང་བདག་ཉིད་མི་མཉམ་ཞིང་ལྷག་པར་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའོ། །ཐུགས་
ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་བརྟན་པོ་ཉིད་དོ། །མཆོག་ཏུ་སྟེ་ཁྱད་པར་དུ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ལས་ཟད་པར་བརྒལ་བའི་ཕྱིར་རྩལ་ལྡན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་དང། ཉན་ཐོས་དང་མཐའ་

[198B] རང་བྱུང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་བློ་དག་ནི་ཕྲ་བའི་རིམ་པ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དང་པོ་
བཞིའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་དུ་ཉེར་འཚོའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ས་ཆུ་མེ་རླུང་རྣམས་དང་མཚུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་དང་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་
ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལས་འདས་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཔེར་ཡང་སྦྱར་དུ་རུང་བ་ཙམ་མོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་ནི་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་ཆོས་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་
གྱི་འོད་གསལ་བ་དང། མདོག་དང་དབྱིབས་རྣམས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་དབྱེ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཡོན་ཏན་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང། དཔེ་དོན་
ཆོས་མཐུན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་ན་ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་རྫོགས་
པར་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ལ་བརྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། གདུལ་བྱ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་དག་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སོགས་ཁམས་

[199A]༄༅། །དག་པ་ལས་གདུལ་བྱ་རིང་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་དུ་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཐོང་བ་དང། ཁམས་དག་པ་ལས་གདུལ་བྱ་ཉེ་བར་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ལ་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ནམ་མཁར་གནས་པའི་ཟླ་གཟུགས་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དེ་མཐོང་བ་ནི་གཙོ་བོ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་དཀོན་མཆོག་
གི་རིགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྐབས་ཏེ་ལེའུ་གསུམ་པ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྐབས་
གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ། །ཟབ་མོ་རྟོགས་པའི་བྲལ་འབྲས་སོ་གཉིས་དང། རྒྱ་ཆེན་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་སུམ་ཅུ་གཉིས། །རྗེ་བཙུན་བླ་མའི་གསུང་གི་མན་ངག་ལས། ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་བཤད།། །།
གསུམ་པ་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་པའི་འཕྲིན་ལས་བཤད་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བཤད་ཟིན་གྱི་མཚམས་སྦྱར་དང། འཆད་འགྱུར་གྱི་མཚམས་སྦྱར་རོ། །
དང་པོ་ནི། དྲི་མ་མེད་པའི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ད་ནི་དེའི་ལས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། འཕྲིན་ལས་ཚུལ་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་དཔེས་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་

[199B] རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དོན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། མངོན་མཐོ་ཙམ་ལ་མོས་པ་བཞག་པ་དང། བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་མས་པ་བཞག་པའི་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་རིགས་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པ་དང་
གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་ཐབས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་དང། གཟིངས་དང་ཟམ་པར་སྤྲུལ་པ་སོགས་དང། ཞི་བ་དང་དྲག་པོས་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་ནི་གདུལ་བྱའི་ཁམས་ཀྱི་འདུལ་བྱའི་བྱ་བ་འབྲས་བུ་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ལ་འགོད་པ་དང་
དེ་དག་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སྟོན་པ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གདུལ་བྱ་དེ་གང་ན་ཡོད་པའི་ཡུལ་དུ་གཤེགས་པ་དང། གང་གི་ཚེ་འདུལ་བའི་དུས་སུ་གཤེགས་པ་ལ་ཁྱབ་བདག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དུས་རྟག་ཏུ་འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ལྷུན་
གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། བསྡུས་དོན་དང། ཚིག་དོན་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། སྐབས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དཔེ་དྲུག་དང། དོན་དྲུག་དང། དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་དྲུག་གོ་དང་པོ་ནི་
རྒྱ་མཚོ་དང། ཉི་མ་དང། ནམ་མཁའ་དང། གཏེར་དང། སྤྲིན་དང། རླུང་ངོ། །གཉིས་པ་ནི། ངེས་པར་འབྱིན་བྱེད་ས་བཅུ་དང། དེའི་རྟེན་ཚོགས་གཉིས་དང། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དང་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པའི་གནས་སེམས་ཅན་དང། སེམས་ཅན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་
པའི་སྒྲིབ་བྱེད་སྒྲིབ་པ་གཉིས་དང། དེ་འཇོམས་བྱེད་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །གསུམ་པ་ནི། ས་བཅུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆུས་རྒྱས་པ་དང། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པས་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བ་དང། ཚོགས་གཉིས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཉེར་འཚོར་

[200A]༄༅། །གྱུར་པས་ཉི་མ་དང་འདྲ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པས་གཏེར་དང་འདྲ་བ་དང། སྒྲིབ་པ་ནི་གློ་
བུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང། བསྒྲིབ་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་སྤྲིན་དང་འདྲ་བ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་འཐོར་བར་བྱེད་པས་རླུང་དང་འདྲ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། འཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང། རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་རང་བཞིན་
ཐོབ་པ་དང། དེའི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱའི་དོན་བྱེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ས་དང་ཚོགས་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ངེས་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང། གཉིས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་
གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ལ། གསུམ་པ་ནི། ཉོན་མོངས་དང་ཐུགས་རྗེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་མཆོག་གི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཚོགས་གཉིས་
ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆུས་རྒྱས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུའི་ཐེག་པ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་མ་ལུས་པ་ངེས་པར་བསྒྲུབས་པས་ས་བཅུ་རྒྱ་མཚོའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་ལ་བཤད་མི་དགོས་སོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་
ཀྱི་ཉི་འོད་ཅན་གྱིས་ཐེག་པ་མ་ལུས་པ་ངེས་པར་བསྒྲུབས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཉེར་འཚོར་གྱུར་པས་ཚོགས་གཉིས་ཉི་མའི་དཔེས་བསྟན་ལ། མཐའ་དང་དབུས་མེད་པའི་ཟབ་པ་དང། རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཁྱབ་

[200B] །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲི་མ་མེད་པའི་གཏེར་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་འབྱུང་རུང་དང། སེམས་ཅན་ཀུན་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་རྣམ་པར་གཟིགས་པས་སེམས་ཅན་གཏེར་གྱི་དཔེས་བསྟན་
ལ༑ ནས་ཞེས་པ་འོག་མ་འདྲེན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་སྤྲིན་གྱི་དྲ་བ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྤྲིན་གྱི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་རླུང་གིས་རྣམ་པར་གཏོར་བར་བྱེད་པས་ཐུགས་རྗེ་
ཆེན་པོ་རླུང་གི་དཔེས་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཤད་པ་དང། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་
གཉིས། སྤྱིར་བཤད་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་གང་གི་རྒྱུད་ལ་ཐབས་གང་གིས་ཞི་དྲག་སོགས་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་བྱ་བ་གང་ཡུལ་གང་དུ་དུས་གང་གི་ཚེ་འདུལ་དགོས་པའི་འཕྲིན་ལས་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཚུལ་འདི་ལྟར་བྱའོ་སྙམ་པ་ལ་
སོགས་པ་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འཕྲིན་ལས་དང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐུབ་པའི་འཕྲིན་ལས་དུས་རྟག་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། རིགས་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་གདུལ་བྱའི་ཁམས་ནི་གང་ཞིག་གི་རྒྱུད་ལ་འདུལ་བའི་ཐབས་
མང་པོ་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་གིས་སྐུའི་བཀོད་པ་མི་འདྲ་བ་དང། གསུང་གི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་སོགས་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་བྱ་བ་གང་དགོས་པ་དང། ཡུལ་གང་དུ་ནི་དུས་གང་གི་ཚེ་འདུལ་དགོས་པའི་ཡུལ་དང་དུས་

[201A]༄༅། །དེ་དག་ཏུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བསྟན་པ་དང། བཤད་པ་དང། སྤྱིའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ངེས་པར་འབྱིན་
པ་དང་འབྱིན་བྱེད་དེའི་བརྟེན་པ་དང། རྟེན་དེའི་འབྲས་བུ་དང། འབྲས་བུ་དེའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། འབྲས་བུ་དེ་ཐོབ་པའི་སྒྲིབ་པ་དང། དེ་གཅོད་བྱེད་རྐྱེན་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། དོན་དྲུག་ངོས་བཟུང་
བ་དང། དཔེ་དོན་དྲུག་དགོད་པ་དང། དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ས་བཅུ་སྟེ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་དག་ནི་ས་དེའི་བསྐྱེད་པ་དང་འཕེལ་བ་དང་གནས་པའི་རྒྱུ་དང། ཚོགས་
གཉིས་དེའི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་རུང་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །སེམས་ཅན་དེའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་དང། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཉོན་
མོངས་པའི་བག་ཆགས་སོ། །དུས་ཀུན་ཏུ་ནི་སྒྲིབ་པ་དེ་འཇོམས་པའི་རྐྱེན་ནི་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དོན་བསྡུས་ན། རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲིབ་གཉིས་འཇོམས་ཤིང། ཚོགས་གཉིས་
བསགས་ཏེ་ས་བཅུ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་ནས་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་འཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་དུ་མཛད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། གཉིས་པ་ནི། འཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་

[201B] སྤྲིན་དང་རླུང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆུས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང། ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་དང་ལྡན་
པའི་ཕྱིར་ས་བཅུ་པོ་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེར་འཚོའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་གཉིས་དག་ནི་ཉི་མ་བཞིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའི་ཁམས་
བཞིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་རུང་དེ་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་གཏེར་དང་འདྲ་ལ། གློ་བུར་བ་དང་བསྒྲིབ་བྱ་ལ་ཁྱབ་པ་དང་རང་བཞིན་དུ་མ་
གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དེའི་ཉོན་མོངས་སྤྲིན་ཚོགས་བཞིན་ནོ། །སྒྲིབ་པ་དེ་འཐོར་བར་ནི་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་མི་བཟད་པ་རླུང་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་རླུང་མི་བཟད་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ས་བཅུ་དང་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་
བསྡུས་པའི་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། གཞན་དོན་དུ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་དང། དེའི་རྟེན་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པས་གཞན་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་མཚུངས་པར་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་
གནས་པར་གཟིགས་པས་བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པས་ནི་གཞན་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་དོ། །ཉོན་མོངས་དང་ཐུགས་རྗེ་མཐའ་ཡས་པ་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པས་ནི་མཛད་པ་ཡོངས་སུ་

[202A]༄༅། །མ་རྫོགས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གཞན་དོན་རྒྱུན་མི་འཆང་པར་མཛད་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་འཕྲིན་ལས་ཚུལ་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་དཔེས་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་
དང༑ དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྐབས་སུ། འཇམ་དཔལ། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་
དང་སེམས་ཉི་སྐྱེས་པ་ནི་གོང་དུ་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་ཏེ། སངས་རྒྱས་འདུས་མ་བྱས་པ་འཇིག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་དང་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་
གྲུབ་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པ་བསལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཆད་དུ་དཔེས་མཚོན་ནས་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་ཅི་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མདོར་བྶྟྣ་པ་
དང༑ རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དཔེའི་གོ་རིམ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩ་བ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ་འོག་མ་ལ་ཁ་འཕངས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དཔེ་དགུ་ཁོ་ནས་སྟོན་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་དང། ལྷའི་རྔ་དང། སྤྲིན་གྱི་
དཔེ་གསུམ་གྱིས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གསུམ་མཚོན་པར་བྱེད་དོ། །ཚངས་པའི་སྤྲུལ་པས་ནི་སྐུ་དང་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་གཉིས་མཚན་པར་བྱེད་ལ་ཉི་མའི་དཔེས་ནི་ཐུགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་མཚོན་ནོ། །

[202B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲ་བརྙན་བཞིན་དང། ནམ་མཁའ་དང་ནི་དཔེ་གསུམ་གྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པས་བསྡུས་པ་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་དང། གསུང་གི་གསང་བ་དང། སྐུའི་གསང་བ་གསུམ་མཚོན་ནས་བསྟན་ཏོ། །སྐུ་གསུང་
ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང། འཕྲིན་ལས་དང། གསང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྡུས་པའི་གནས་གྱུར་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི། ས་བཞིན་གྱི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོའི་གནས་ལྟ་བུའི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། དཔེ་དོན་རྒྱས་པར་དབྱེ་བ་དང་
དཔེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་གྱིས་དཔེའི་དགོས་པ་བཤད་པ་དང། དཔེས་མཚོན་པར་བྱ་བའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གསུམ་དཔེས་མཚོན་ཏེ་བསྟན་པ་དང། ཕྲིན་ལས་གསུམ་དཔེས་མཚོན་ཏེ་བསྟན་
པ་དང། གསང་བའི་གནས་གསུམ་དཔེས་མཚོན་ཏེ་བསྟན་པ་དང། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དཔེས་མཚོན་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྐུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གཟུགས་ཀྱི་དཔེས་བསྟན་པ་དང། གསུང་ལྷའི་རྔའི་དཔེས་བསྟན་པ་དང། ཐུགས་
སྤྲིན་གྱི་དཔེས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྣམ་རྟོག་མེད་པ་དཔེས་བསྟན་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་དཔེས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །དང་པོ་ལ་སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི། བརྒྱ་བྱིན་དུ་སྣང་བ་བཞིན་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་ཞེས་སོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱི་དཔེ་ལ་བཞི། ས་གཞི་དག་པ་ལ་གཟུགས་སྣང་བའི་ཚུལ་དང། སྣང་བ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་རྣམས་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང། གནས་ཚོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་ཤེས་ཀྱང་ལྷར་སྐྱེ་བ་དང། སྣང་བ་དེ་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་ཕན་

[203A]༄༅། །པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་མི་འགལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་བཻ་ཌཱུ་རྱ་དག་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟང་ཆེན་པོའི་ཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སམ། འཛམ་བུའི་གླིང་གིས་སྟེངས་འདི་གྱུར་ཏེ། དེ་ལ་བརྒྱ་བྱིན་འཁོར་བཅས་ཀྱི་
གཟུགས་སྣང་བ་ནི། གཟུགས་བརྙན་འཆར་བའི་ས་གཞི་དག་པའི་ཕྱིར་ལྷའི་དབང་པོ་གཞི་དེར་ལྷའི་བུ་མོའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟང་དང་དགའ་བའི་ཚལ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་གནས་དེ་ལས་གཞན་དག་དང། ལྷ་གཞན་དེའི་
གཞལ་ཡས་སྣ་ཚོགས་དང་ནས་ནི་ཡུལ་དང་གཞལ་ཡས་ནི་ཁང་ཁྱིམ་མོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་བདེ་བའི་འཚོག་ཆས་ལྷ་རྫས་རྣམ་མང་དེ་མཐོང་ངོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ནས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ཚོགས་ས་ཡི་སྟེང་ནས་ངས་
པ་རྣམས་ཀྱིས་སྣང་བ་དེ་ནི་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། མཐོང་ན་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། དེང་ཀྱང་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ལྷའི་དབང་པོ་འདི་འདྲར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་འདྲའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་བྱེད་ཅིང། སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ལྷའི་དབང་པོའི་
གོ་འཕང་དེ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་བསྙེན་གནས་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་དག་དགེ་བའི་ལས་ངས་ན་སྣང་བ་འདི་བརྒྱ་བྱིན་མ་ཡིན་གྱི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ཙམ་
མོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་ས་སྟེང་ནས་འཕོས་ནས་ལྷར་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་ནི། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་ཀུན་སློང་གི་གཡོ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟ་མདོ་ཀྱི་ས་སྟེང་ན་མི་རྣམས་ཀྱི་ས་

[203B] །གཉིས་པ་ལ་བཞི། སེམས་དག་པའི་དབང་གིས་རྒྱལ་བའི་སྐུ་སྣང་བ་དང། སྣང་བ་དེས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་བྱང་བ་དང། སྣང་བ་དེ་ལ་རྟོག་པ་མེད་
ཀྱང་དོན་བྱད་པ་མི་འགལ་བ་དང། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་སྣང་བ་དེའི་གནས་ཚོང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཤེས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་དད་པ་སོགས་ཀུན་སློང་སྐྱོན་ཅན་གྱི་དྲི་མ་མེད་པ་ཅན་
བསྒོམས་པས་དད་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྒོམས་པ་ཡི་མཐུས་རང་གི་སེམས་ལ་སྣང་བའི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དང་ལྡན་པ་དང་འཆག་པ་དང་བཞེངས་པ་དང་བཞུགས་པ་དང་གཟིམས་པ་དང། བསོད་སྙོམས་ལ་
གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་སྣ་ཚོགས་མཛད་པ་ཅན་དང། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཆོས་ནི་གསུང་པ་དང། མི་གསུང་བར་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པར་གྱུར་པ་དང། སྐུ་དང་གསུང་གི་ཆོ་
འཕྲུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་མཛད་པ་གཟི་མདངས་ཆེན་པ་ཅན་ལས་དག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་མཐོང་ནས་བྱང་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་སངས་རྒྱས་དོན་གཉེར་གྱི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། སྦྱོར་བའི་
ཁྱད་པར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཏེ། སངས་རྒྱས་དེའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་ནི་འདོད་པའི་གོ་འཕང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་

[204A]༄༅། །སྣང་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱའོ་སྙམ་པའི་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པས་བསྡུས་པའི་རྟོག་པ་མེད་ཅིང། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་གཡོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་
དོན་མཛད་པའི་དོན་ཆེན་པོས་ནི་ཉེ་བར་གནས་སོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དང། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་ལུས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་ཤར་བ་དང། རང་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བ་འདི་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་མི་ཤེས་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱ་མཐོང་བ་དེ་གདུལ་བྱ་དེ་དག་ལ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་འབྱིན་པའི་རྒྱུར་
ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཁ་ཅིག་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ནི་སྔར་བཀག་ཟིན་ལ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐལ་བར་
འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཡང། གདུལ་བྱའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་ལ། གདུལ་བྱའི་མིག་
གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་དེར་ཞེན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་ལུས་མ་ཡིན་བཞིན་

[204B] །དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྣང་བའི་མཚན་གཞིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ཡོད་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་དེ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རང་གི་སྟོན་པ་ལ་སྐུར་པ་གདབ་པར་མི་བྱའོ། །ཡང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་
མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའི་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པ་ཡང་དཔེས་མཚོན་པའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ནས་ཚོགས་གཉིས་རིམ་གྱིས་བསགས་ཏེ་སྔོན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དེ་མཐོང་བ་ལ་
བརྟེན་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ནང་གི་དམ་པའི་ཆོས་སྐུ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །
དང་པོ་ལ་གཉིས། སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྐྱེ་འགག་དང་ལྡན་པ་ལྟར་སྣང་བ་དང། སྣང་བ་དེ་ཉིད་འདོད་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལས་གཞིའི་ཁྱད་པར་ནི། ཇི་ལྟར་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ས་ཆེན་པོ་འདི་ཀུན་གཅོང་རོང་དང་ངམ་གྲོག་
ལ་སོགས་པ་ཉམ་ང་བའི་གནས་གཞན་དང་བྲལ་ནས་དྲི་མ་མེད་པའི་བཻ་ཌཱུ་རྱ་ཁ་དོག་གསལ་བ་དང། དབྱིབས་མཛེས་པ་དེར་རྒྱན་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་ནོར་བུའི་ཡོན་ཏན་དྲི་མ་མེད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱས་པ་ནི་དཔལ་དང་ལྡན་པ་སྟེང་ནི་

[205A]༄༅། །ཤིང་ཏུ་མཉམ་པར་གྱུར་ཏེ་ལྷའི་གཟུགས་བརྙན་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་གཞི་དེ་དག་པའི་ཕྱིར་དེར་ན་ལྷའི་བདག་པོའི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ལྷའི་དབང་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྷའི་གཟུགས་ཤར་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་
འགགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། རིམ་གྱིས་སའི་ཡོན་ཏན་དག་ཅིང་གསལ་བ་དང། བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེར་ནི་སླར་ཡང་གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བརྒྱ་བྱིན་དེའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྙེན་གནས་དང། ཀུན་སྤྱོད་དུལ་བ་
ལ་སོགས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ངེས་པ་ལ་གནས་པས་སྦྱིན་སོགས་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཕྱོགས་པ་བུད་མེད་དང། སྐྱེས་པ་སོགས་ལྷའི་དབང་པོའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སྨོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་དེའི་ཆེད་དུ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་འཐོར་བ་ལྟར་རོ། །གཉིས་
པ་ནི། གཞི་དག་པའི་བཻ་ཌཱུ་རྱ་འདྲ་བར་གདུལ་བྱ་རང་གི་སེམས་ལ་སྣང་བའི་ཐུབ་དབང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ལ་དད་ཅིང་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་
པར་བྱེད་པ་ནི་སྣང་བ་དེ་ཕན་པའི་རྒྱུར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྐྱེ་བར་སྣང་བའི་དཔེ་དོན་དང། འགག་པར་སྣང་བའི་དཔེ་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་བཻ་ཌཱུ་རྱ་གཞི་གཙང་མ་ལ་ལྷའི་དབང་པོའི་ལུས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་
སེམས་ཀྱི་ས་གཞི་གཙང་མ་ལ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། འགྲོ་བའི་སེམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་ནི། དད་སོགས་རྙོག་པ་མེད་པའི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་འཇུག་ལ་ནུབ་ནས་མི་སྣང་བ་ནི་རྙོག་

[205B] །བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དག་ན་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པར་སྣང་ཡང་དེའི་དབང་གིས་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་སྐྱེ་འགག་ཅན་དུ་འགྱུར་
བ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱའི་སེམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པར་སྣང་ཡང་དེའི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གསར་དུ་ཡོད་པ་དང་བཞག་ཅེས་དེ་མི་ལྟ་ཞིང་གདུལ་བྱ་ཁ་ཅིག་གིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མ་མཐོང་
ཡང་ངེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའོ། །གཉིས་པ་གསུང་ལྷའི་རྔའི་དཔེས་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། གདུལ་བྱ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
གསུང་གདུལ་བྱས་རེས་འགའ་མ་ཐོས་པ་གདུལ་བྱའི་ཉེས་པ་ཡིན་གྱི་གསུང་གི་སྐྱོན་མ་ཡིན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བག་ཡོད་པའི་གནས་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ཉེ་བར་འཚེ་བ་ལས་སྐྱོབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པས་དང། རྒྱས་པར་
བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །དང་པོ་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི། ལྷའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷའི་ནང་ན་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་ལས་དཀར་པོའི་མཐུ་ཡིས་ནི་གྲུབ་པའི་རྔ་བོ་ཆེ་ཞིག་རྣམ་
པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟང་གི་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་འདུག་སྟེ་རྔ་དེ་ཀུན་སློང་གི་འབད་པ་དང་སྒྲ་འབྱུང་བའི་གནས་ལྕེ་རྐན་སོགས་དང་ངའོ་སྙམ་པའི་ཡིད་དང། དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་དང། སྒྲ་གྲག་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་

[206A]༄༅། །པར་རྟོག་པ་མེད་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཆས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང། མྱ་ངན་འདས་པ་ཞི་བའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་ཡིས་འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་
ནས་བག་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྔས་ནི་འཁོར་བས་ཡིད་འབྱུང་ནས་ཐར་པ་ལ་བསྐུལ་བར་བྱེད་པ་ལྟར། གཉིས་པ་ནི། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་བདག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་གསུང་བའི་ཀུན་སློང་གི་
འབད་རྩེ་ལ་སོགས་དང་བྲལ་ཡང་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ལ་འགོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གིས་ཁྱབ་པར་མཛད་དེ། སྐལ་ལྡན་འོས་སུ་གྱུར་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྒྲའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱི་
དཔེ་དོན་དང། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་གྱི་དཔེ་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ལྷའི་གནས་ན་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྔའི་སྒྲ་རང་གི་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་ལས་ལས་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཐུབ་པའི་ཆོས་གསུང་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་རང་གི་སྔོན་གྱི་
དགེ་བའི་ལས་ལས་བྱུང་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཀུན་སློང་གི་འབད་བ་དང་སྒྲ་འབྱུང་བའི་གནས་དང་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་དང། སྒྲ་སྒྲག་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སེམས་དང་བྲལ་བའི་རྔའི་སྒྲ་དེ་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་བསྒྲུབ་པ་
ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་ཆོས་དེ་བཞི་དང་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་ཆོས་འདི་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ལྷའི་གྲོང་ན་རྔ་སྒྲའི་

[206B]
མེད་པའི་རྩེད་མོ་སེལ་བ་བཞིན་དུའོ། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་ལྷའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྦྱོར། གཉིས་པ་ནི། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་དག་ན་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་རྒྱུས་བྱུང་བ་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་
དང་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་གྱུར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བགྲོད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་རྩད་ནས་རབ་ཏུ་འཇོམས་ཤིང་ཐར་པ་ཙམ་དང། ཞི་བ་བླ་
ན་མེད་པ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བགྲོད་པའི་ལམ་གྱི་ཚུལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གིས་བརྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ལྷའི་སིལ་སྙན་གཞན་དཔེ་རི་མ་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང། ལྷའི་རྔ་དཔེར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱངས་སིལ་སྙན་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གིས་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་དཔེར་རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་འདིར་ཆོས་ཀྱི་རྔ་ཉིད་ཀྱི་དབང་
དུ་བྱས་ཀྱི་ལྷའི་སིལ་སྙན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་དཔེར་རིགས་བ་མ་ཡིན་དེ་དག་ཀྱང་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་བྱས་པའི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་མདོ་ཁོ་ནར་ལྷའི་རྣ་བར་ཡིད་འཕྲོག་བའི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་

[207A]༄༅། །ཡིད་འཕྲོག་པའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྔ་སྒྲ་ཡིན་ལ་དེའི་རྗེས་སུ་སིལ་སྙན་གཞན་དག་ཀྱང་འབྱུང་བས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སིལ་སྙན་གཞན་ཆོས་མི་མཐུན་པ་བཞིས་དཔེར་མི་རུང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབྱངས་དང་
དེ་དག་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དུས་ལས་མི་འདའ་བར་ཡང་དང་ཡང་དུ་མི་འབྱུང་བས་ཉི་ཚེ་བ་ཉིད་དང། བག་མེད་པའི་གནས་ལ་སྦྱོར་བས་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང། ལྷག་པར་ཡང་
འདོད་ཡོན་ལ་སྲེད་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྷའི་ཆོས་ཀྱི་རྔ་ནི་བག་མེད་པའི་ལྷའི་ཚོགས་མཐའ་དག་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཡང་དང་
ཡང་དུ་བསྐུལ་བ་ཉིད་དང། དེའི་དུས་ལས་མི་འདའ་བས་ནི་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ལྷ་མ་ཡིན་ཞས་དང། དམ་པ་ཡིན་པའི་འདོད་པའི་དགའ་བདེ་ལས་ཤེས་རྒྱུད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཉིད་དང། ཚས་ཀྱི་ཀུན་དགའི་དགའ་བ་དེ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་
པས་ན་བདེ་བ་ཉིད་དོ། །མི་རྟག་པ་ཞེས་སོགས་དང། འཁོར་བའི་ཉེ་བར་འཚེ་བའི་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མདོར་བསྡུ་ན་རྒྱུ་
རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་ས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐུབ་པའི་དབྱངས་ལྷ་རྫས་ཀྱི་སིལ་སྙན་ལྷའི་རྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན། གསུང་གིས་སྐྱ་བོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང། ཕུགས་སུ་ཕན་པ་དང་གནས་སྐབས་

[207B] འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བ་དང། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་
ནི། ལྷར་ནི་རྔའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་མིའི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་སར་གནས་རྣམས་ཀྱི་རྣ་བར་མི་འགྲོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་རྔ་སྒྲ་འཁོར་བ་ཡིས་བོན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་འོག་གི་འཇིག་རྟེན་དག་ཏུ་ཡང་འགྲོའོ། །ལྷར་ནི་ལྷའི་སིལ་སྙན་
བྱེ་བ་མང་པོ་འདོད་པའི་མེ་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་དོན་དུ་སྒྲོགས་ལ་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་དབྱངས་གཅིག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་དོན་དུ་འཇུག་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ། །ལྷར་ནི་མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འང་བའི་
སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒོད་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ནི་བྱིང་རྒོད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་པའི་བསམ་པ་སྐུལ་བྱེད་ཉིད་ཡིན་པས་
ཁྱད་པར་འཕགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོར་ན་མ་ལུས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུའང་ལྷ་དང་སའི་སྟེང་ན་གནས་པའི་མི་དང་ངན་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་ན་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་བའི་བདེ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མ་ལུས་པའི་
འཇིག་རྟེན་ན་ཁྱབ་པར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱངས་ཉོད་ལ་ནི་རབ་ཏུ་བརྟེན་པར་བརྗོད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བཞི་བའི་བདེ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དབྱངས་ལ་རག་ལས་པས་གསུང་

[208A]༄༅། །གི་དབྱངས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་བྱེད་དུ་བསྟན་ལ། དེ་ཡང་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་མ་ལུས་པ་སྐུའི་བཀོད་པ་གཅིག་དང་དུ་མས་ཁྱབ་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མ་ལུས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པས་དེར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཟབ་མོ་
མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་ན་ཐུགས་ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ། །ངག་གི་དབྱངས་བརྗོད་པས་ཐར་པར་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་ལས་བརྩམས་ཏེ་མངོན་མཐོའི་ལམ་དང་ཐར་པའི་ལམ་དེ་འདོམས་པ་དང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ། །གསུམ་
པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གདུལ་བྱས་རེས་འགའ་མ་ཐོས་པ་གདུལ་བྱའི་ཉེས་པ་ཡིན་གྱི་གསུང་གི་སྐྱོན་མ་ཡིན་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱངས་
ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ན་མཁའི་ཁམས་ལྟར་རྒྱུ་ན། ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་ཀྱང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གདུལ་བྱ་དང། གསུང་གི་ཆ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དམིགས་པར་མ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་ཞེས་སོ། །གཉིས་
པ་ནི། ཇི་ལྟར་མི་རྣ་བ་དང་བྲལ་བས་ཕྲ་མོའི་སྒི་ནི་མི་མྱོང་ཡང་ལྷའི་རྣ་བ་དང་ལྡན་པས་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དང་སྒྲ་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་ལྷའི་རྣ་བར་ཡང་རྣ་བའི་ལམ་དུ་ནི་མི་འགྲོ་ཡང་སྔ་མ་རྣ་བ་མེད་པ་དང། ཕྱི་མ་ནུས་པ་ཞན་པས་

[208B] མེད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་ཆོས་ཕྲ་ཞིང་ཟབ་པ་མཆོག་ཏུ་ནི་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཞི་བ་མོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གར་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གདུལ་བྱ་འགའ་ཞིག་གིས་རེས་འགའ་མ་ཐོས་པ་གསུང་གི་ཉེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་
ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཅན་འགའ་ཞིག་གི་རྣ་བའི་ལམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞིང། མངོན་པར་མཐོ་བ་དང། ངེས་པར་ལེགས་པ་འདོམས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ཐུགས་སྤྲིན་གྱི་དཔེས་བཤད་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་
བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྲིན་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་སྤྲིན་གྱི་དཔེས་བཤད་པ་དང། སྣོད་མི་འདྲ་བའི་དབྱེ་བས་རོ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་པ་སྤྲིན་གྱི་དཔེས་བཤད་པ་དང། ཕན་གནོད་
ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་སྤྲིན་གྱི་དཔེས་བཤད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་ཞི་བར་བྱེད་པ་སྤྲིན་གྱི་དཔེས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་དབྱར་གྱི་དུས་
ན་སྤྲིན་གྱེས་ཆར་བཟུང་ཞིང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བབ་པས་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞིང་ཆུའི་ཕུང་པོ་འབད་པ་མེད་པར་ས་ལ་རྒྱུན་དུ་འབེབས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྫོའི་སྤྲིན་ལས་ནི་རྒྱལ་
བའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆུའི་ཆར་འགྲོ་བའི་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་འབེབས་པས་སྤྲིན་དང་ཆོས་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། དཔེ་དང། དོན་དང། དོན་དེ་ཉིད་བཤད་

[209A]༄༅། །བའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྲོག་གཅོད་སྤོང་བ་སོགས་དགེ་བའི་ལས་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ན་རླུང་ལས་སྐྱེས་པ་ཆུ་ཆར་སྤྲིན་གྱིས་འབེབས་པ་ལྟར། གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་བརྩེ་བའི་རླུང་གིས་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་
དགེ་བ་མངོན་པར་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་སྤྲིན་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་པ་འབེབས་པར་མཛད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། སྲིད་པར་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྤྲིན་ནི་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་གི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །
སྤྲིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པའི་གཟུངས་ཀྱི་ཆུ་དྲི་མ་མེད་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ། །སྤྲིན་དེ་ཡང་མཁྱེན་པ་དང་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་བསྡུས་པ་ཉེ་ས་བསམ་གོས་པའི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་
གནས་པའོ། །གང་གིས་མ་གོས་ན་འགྱུར་བ་སྲིད་པའི་མཐར་ལྷུང་བ་དང། མི་འགྱུར་བ་ཞི་བའི་མཐར་ལྷུང་བས་མ་གོས་པའོ། །དེ་ཡང་མཁྱེན་པས་སྲིད་མཐས་མ་གོས་པ་དང། བརྩེ་བས་ཞི་མཐས་མ་གོས་པ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་
མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྣོད་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་བསིལ་བ་དང། ཞིམ་པ་དང། འཇམ་པ་དང། དང་བ་དང། མགྲིན་པ་ལ་མི་གནོད་པ་
དང། ལྟོ་བ་ལ་མི་གནོད་པ་དང། དྲི་མ་མེད་པ་དང། ཡང་བའི་ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ནི་སྤྲིན་དེ་ལས་འཐོན་པ་ཡིན་ཡང་ས་ལ་བ་ཚྭ་ལ་སོགས་གནས་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་བས་བ་ཚྭ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོའི་རོར་ནི་

[209B] །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆུའི་ཆར་རབ་ཏུ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་མཁྱེན་པ་དང། བརྩེ་བའི་སྤྲིན་གྱི་སྙིང་པོ་ལས་འཐོན་
པ་དེ་ཉིད་ཐར་པའི་ལམ་ལ་དངོས་སུམ་ཞུགས་པ་དང། གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མང་པོའི་རོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་
པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟོས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ལས་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྣོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དཔེ་དང་སྦྱར་བ་དང། ཆོས་མཐུན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐེག་པ་མཆོག་ལ་དང་བ་དང་
འདོད་པ་དང་སྡང་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་བར་མ་དང་ནི་སྡང་བ་ཡི་ཕུང་པོ་གསུམ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་དཔེར་ན་ཆར་ཀྱིས་ལོ་ཏོག་རྒྱས་པར་འདོད་པའི་མི་དག་དང་ལུས་ལ་ཕན་གནོད་དང་བྲལ་བའི་བཏང་སྙོམས་པ་རྨ་བྱ་དང་ནི་ལུས་ལ་མེ་འབར་བ་ལྟར་
གདུང་བར་བྱེད་པས་མི་འཕྲོད་བར་འཛིན་པ་ཡི་དྭགས་དང་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྡང་འདོད་དཔེ་དང་སྦྱར་བ་དང། ཕན་གནོད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་དཔེ་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དཔྱིད་ཀྱི་མཐར་དབྱར་གྱི་དུས་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་མེད་པ་ན་མི་མི་
འདོད་པ་དང། ནམ་མཁའ་ལ་མི་རྒྱུ་བའི་རྨ་བྱ་དེ་དག་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་ལ་ཡི་དྭགས་དགའ་བ་དང། དབྱར་གྱི་ཚེས་ལ་ཆར་བབ་པ་ནི་མི་འདོད་པ་དང། རྨ་བྱ་བཏང་སྙོམས་པ་དང་ཡི་དགས་རྣམས་ནི་སྡུག་པ་ལྟར་རྗེའི་སྤྲིན་ཚོགས་དག་

[210A]༄༅། །གིས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆུ་བྱུང་བ་དང་མ་བྱུང་བ་ལས་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དམ་པའི་ཆོས་འདོད་པ་རྣམས་དགའ་བ་དང། ཆོས་ལ་སྔར་བའི་གང་ཟག་རྣམས་མི་དགའ་བ་འཇིག་རྟེན་ན་ནི་སྔར་བཤད་
བའི་དཔེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤྲིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཐིགས་པ་རགས་པ་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་པ་དང། ཚ་ཚ་རྡོ་རྗེའི་ཕ་བོང་རྣམས་འཕྲོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྡོ་ཚན་དང་ནི་རྡོ་རྗེའི་མེ་ནི་འབེབས་བ་ན་གྲོག་སྦུར་ལ་
སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་དང། །ཡི་དྭགས་དང་རི་སུལ་སོང་བའི་སྲོག་ཆགས་དག་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྲིན་དེ་དག་ལ་ཕན་གནོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འབེབས་པ་བཞིན་
དུ་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་ཟབ་ལ་ཕྲ་བ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང། ཐབས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐིགས་པ་ཕྲ་རགས་སྤྲིན་གྱིས་འབེབས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དང་ནི་བརྩེ་བའི་སྤྲིན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དོན་དུ་
གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་དག་པར་གྱུར་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྡང་བ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ལྟའི་བག་ལ་ཉལ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དག་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་པར་མཛད་དོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས་
མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་རབ་ཏུ་འཇིལ་བ་ལས་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྙིང་རྗེའི་དམིགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་དང། དེ་ཞི་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་

[210B] དེར་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ལས་དང་ཉོན་ལོངས་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་འཆི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ལ་ཐོག་མའི་མཐའ་ནམ་ཡང་མེད་ཅིང། འཁོར་བ་ལྡོག་པའི་ཆེད་དུ་
མ་འབད་ན་ཐ་མའི་མཐའ་ཡང་མེད་པས་ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་འཁོར་བ་དེར་འགྲོ་བའི་ལམ་ནི་རིགས་རྣམ་པ་ལྔའོ། །གཉིས་པ་ནི། མི་གཙང་བ་ལ་དྲི་ཞིམ་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་ལམ་ལྔ་དག་ན་བདེ་བ་རང་མཚན་པ་མེད་ཅིང་
སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱི་བདེ་བ་ཙམ་ལ་བདེ་བ་རང་ཚན་པར་ཞེན་ནས་འཁོར་བ་དེ་ན་སྡུག་བསྔལ་དུས་རྟག་ཏུ་མེ་དང། མཚོན་དང། ཁ་བ་དང་རྨ་ལ་རྒྱ་ཚ་ལ་སོགས་པ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་
བཞིན་ལས་མ་འདས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། ཐར་བ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་བདེན་བཞིའི་གནས་ལུགས་གོམས་པར་བྱ་བར་བསྟན་
པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐུགས་རྗེའི་སྤྲིན་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་རབ་ཏུ་འབེབས་ཤིང་ཕབ་པས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྷ་ལ་འཆི་འཕོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་
དང། མི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བཅོས་མ་མིན་པ་སྐྱེས་ཤིང་ཐར་བའི་ལམ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནུས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་


[211A]༄༅། །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་སོགས་ལྷ་དང་མིའི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ལའང་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་མེད་དེ་ནང་གི་རྐྱེན་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་དང་ཐར་པའི་ཕན་ཡོན་ཁོང་དུ་ཆུད་ནུས་
པའི་ཤེས་རབ་དང་ནི་ཕྱིའི་རྐྱེ་ན་གཞན་གྱི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་
གི་བདེན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགགས་པ་འདི་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང། བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་གོ། །ཞེས་ཤེས་པས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ནད་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ལེགས་པར་
ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ན་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་སྤོང་འདོད་དང། ནད་ཞི་བའི་ཐབས་ལ་དོན་གཉེར་མི་འབྱུང་བས་ཐོག་མར་ནད་ནི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། དེ་ཡང་རྒྱུ་མ་སྤངས་པར་སྤོང་མི་ནུས་པར་མཐོང་ནས་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྤང་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་ནད་
ཟད་པའི་བདེ་བར་གནས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང། ནད་ཀྱི་རྒྱུ་འགོག་པའི་སྨན་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལྟར། ཐོག་མར་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་ལ། སྡུག་
བསྔལ་ཚེར་མ་འདོན་པ་ལྟར་སྤོང་མི་ནུས་ཤིང། རྒྱུ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་སྤོང་དགོས་བར་མཐོང་ནས་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་སྤང་བྱ་དང། ཀུན་འབྱུང་སྤོང་ནུས་སུ་མཐོང་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་འགགས་པའི་འགོག་པ་རྒྱུད་ལ་རིག་པར་

[211B] དེ་བཞིན་དུ་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡང་ལམ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་བར་བྱ་ཞིང་གོམས་པར་བྱ་བར་མཐོང་ནས་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པར་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །
གཉིས་པ་འཕྲིན་ལས་གསུམ་དཔེས་མཚོན་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། ཚངས་པའི་སྤྲུལ་པས་སྐུ་དང་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་མཚོན་ཏེ་བསྟན་པ་དང། ཉི་མའི་དཔེས་ཐུགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་མཚོན་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཚངས་པ་ཆེན་པོ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྐུ་དང་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་འབད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་དཔེ་དོན་དང། གདུལ་བྱ་འགའ་ཞིག་ཞིག་གི་བསམ་
པའི་ངོར་རེ་ཤིག་ནུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། གདུལ་བྱ་རྒྱུད་དག་པ་ལ་འཕྲིན་ལས་འཇུག་པའི་དཔེ་དོན་དང། དེ་ལས་ཞན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་དཔེ་དོན་དང། འཕྲིན་ལས་འཇུག་པའི་རྒྱུའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་
ཏོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ཚངས་པ་ཡི་གནས་ནས་འཕོ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ལྷའི་གནས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཆགས་བྲལ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་སྣང་བ་འབད་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་
ཐུབ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་བསྐྱོད་པ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་གདུལ་བྱ་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལ་འབད་པ་མེད་པར་སྤྲུལ་པ་དག་གིས་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་

[212A]༄༅། །དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ཚངས་པ་དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་གཞལ་ཡང་ཁང་ལས་མི་གཡོ་བཞིན་དུ་རང་འདྲའི་གཟུགས་ཤིག་སྤྲུལ་ནས་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་དེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ཞིང་
དེ་མཐོང་བའི་ལྷ་རྣམས་ལ་འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་བཤད་པས་འདོད་པའི་ལྷ་དེའང་ཡུལ་ལ་དགའ་བའི་སྲེད་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་གཤེགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མི་བསྐྱོད་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དེ་སྐལ་ལྡན་གྱིས་མཐོང་ལ་དེ་མཐོང་བ་དེའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་ཆོས་བསྟན་པའི་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་པ། རྟག་ཏུ་དྲི་མ་ཀུན་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་
འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ཚངས་པས་སྔོན་གྱི་རང་ཉིད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་དང་འདོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་མཐུས་ཇི་ལྟར་ཚངས་པ་འབད་པ་མེད་པར་སྣང་ཞིང་ཆོས་སྟོན་པ་ལྟར་རང་འབྱུང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་གདུལ་
བྱ་ལ་སྣང་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་ཡང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་དག་པའི་མཐུ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། མཚམས་སྦྱར་བ་རེས་འགའ་མི་སྣང་བ་ལས་ནི་ཞེས་སོ། །དོན་བཤད་པ་ནི། དགའ་ལྡན་
གྱི་གནས་ནས་འཕོ་བ་དང། ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པ་དང་མབིའི་ཆེལ་དུ་སྐུ་བལྟམས་པ་དང། སེར་སྐྱའི་གནས་སུ་ཡབ་ཀྱི་ཁབ་ཏུ་གཤེགས་པ་དང། བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱིས་དགྱེས་པར་རོལ་བ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དབེན་

[212B] བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་གཤེགས་ནས་འདུད་བཅོམ་པ་དང། ཐོ་རངས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་བརྙེས་པ་དང། ཞི་བའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལམ་སྟོན་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་མཛད་པ་དག་བསྟན་ནས་ཐུབ་པ་རེ་ཞིག་གདུལ་བྱ་
སྐལ་བ་མེད་པའི་མིག་གི་ལམ་དུ་མི་འགྱུར་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དེས་ན་སྟོན་པའི་སྐུ་དང་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་ལ་ཟད་པ་མི་སྲིད་པས་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་
རྒྱུལ་འབད་རིགས་པར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉི་མ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་གདུངས་པས་དུས་
གཅིག་གིས་ཚེ་ཉིད་ལ་པམ་སོགས་རྒྱས་པ་དང་ཀུན་མུ་ད་ནི་ཁ་རབ་ཏུ་ཟུམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་ཆུ་སྐྱེས་ཁ་ཕྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་དང། ཀུ་མུ་ད་ཁ་ཟུམ་པའི་སྐྱོན་དག་ལ་ཉི་མ་དེ་ལྟར་བྱའོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་
ལས་མཛད་པའི་སྐབས་འདིར་ནི་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་གསུང་གི་ཉི་མའི་འོད་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་ཕན་གནོད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་དཔེ་དེ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཉི་མ་དང་དཔེ་དོན་སྦྱར་བ་དང། ཉི་མ་ལས་ཆེས་
ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་དཔེ་དོན་དང། མུན་པ་སེལ་བའི་འོད་འགྱེད་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་དང། སྣོང་ལ་རི་མ་གྱིས་འབབ་པའི་དཔེ་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་

[213A]༄༅། །རྩ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ཉི་མ་རྟོག་པ་མེད་པར་རང་གི་འོད་ཅིག་ཅར་སྤྲོས་པ་ཡིས་དྨ་རྒྱས་པར་བྱེད་
པ་དང་ལོ་ཏོག་གཞན་དག་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང། ཀུན་མུད་ཁ་ཟུམ་པར་བྱེད་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡི་གསུང་གི་ཉི་མ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འོད་ཟེར་དག་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་པམ་ལ་འབད་རྩོལ་ལ་སོགས་
པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་འཇུག་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། སྣོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་ནམ་མཁར་
ཤར་བ་ཀུན་མཁྱེན་གསུང་གི་ཉི་མ་འགོ་བར་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བར་མཛད་པས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་སྨིན་པ་དང་གྲོལ་བར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆུ་དྲི་མ་མེད་པའི་སྣོད་དུ་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་
གདུལ་བྱ་རྒྱུད་དག་པ་ཡི་ཆུའི་སྣོད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཉི་མའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཅིག་ཅར་འཆར་བའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་སོ། །
སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་གསུམ་ནི། ཡང་དག་པར་ངེས་པ་དང། མ་ངེས་པ་དང། ལོག་པར་ངེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དུས་རྟག་ཏུ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཆོས་

[213B] །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཐག་རིང་པོ་སྣང་བར་བྱེད་པས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་འོད་ཟེར་སྟོང་དང་ལྡན་
པའི་ཉི་མ་ཤར་བའི་སྐབས་འདིར་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་བྱས་ནས་རིམ་གྱིས་ནི་མཐོ་དམན་འབྲིང་གསུམ་གྱི་མཆོག་དང། བར་མ་དང་དམན་པའི་རི་ལ་འབབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བའི་ཉི་མ་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ལ་ཡོན་ཏན་ཆེ་
ཆུ་གི་བྱེ་བྲག་གིས་རིམ་གྱིས་འབབ་བོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉི་མའི་འོད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ནོར་བུ་དང་མར་མེའི་
འོད་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཉི་མ་ནི་ཡུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཁྱབ་པ་དང་ཕན་འདོགས་པ་ཆེ་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ལ། དེ་བས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་སྤྲོ་བ་དང་
ནམ་མཁའི་མཐིལ་མ་ལུས་པར་ཁྱབ་པར་སྤྲོ་བའི་ནུས་པ་ཉི་མ་ལ་མེད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་ཞིང་ཀུན་དང་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པར་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་མ་ལ་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་བའི་ནུས་པ་མེད་པས་མི་ཤེས་པའི་
མུན་པས་བཀབ་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་བྱའི་དོན་སྟོན་པའི་ནུས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ལ་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་འཕྲིན་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་མདོག་བཀྱེ་བའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་འོད་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་བློ་གསལ་

[214A]༄༅། །བདག་ལའམ། ཞིང་ཀུན་གསལ་བ་དག་ལ་འཕྲོ་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་བྱའི་དོན་སྟོན་པར་མཛད་ཅིང། མ་རིག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་འཇོམས་པར་མཛད་དོ། །སངས་རྒྱས་གྲོང་དུ་གཤེགས་
པའི་ཚེ་མིག་དང་མི་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ཞིང་དོན་མེད་པ་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་དང་བྲལ་བར་བྱས་ནས་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ཐབས་ཀྱི་དོན་དེ་མཐོང་བ་ལས་ནི་མྱོང་བ་དང་གཏི་
མུག་གིས་ལྡོངས་ཤིང་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོར་ལྷུང་བ་དང། ཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བའི་མུན་པས་བསྒྲིབས་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་བློ་གྲོས་སྣང་བར་བྱས་ཏེ། སྔོན་མ་མཐོང་བའི་གནས་མངོན་མཐོ་ཁྱད་
པར་ཅན་དང། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་མཐོང་ཞིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་མཛད་དོ། །གསུམ་པ་གསང་བའི་གནས་གསུམ་དཔེས་མཚོན་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་དཔེས་
བཤད་པ་དང། གསུང་གིས་གསང་བ་སྒྲ་བརྙན་གྱི་དཔེས་བཤད་པ་དང། སྐུའི་གསང་བ་ནམ་མཁའི་དཔེས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྣམ་རྟོག་མེད་པར་དོན་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པ་དང། འབྱུང་བརྙེད་པར་དཀའ་བ་དཔེས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དཔེ་དང། དོན་ཏོ། །དང་

[214B] ཇི་ལྟར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ནི་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་དུས་ཅིག་ཅར་དུ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེར་བཀོད་ནས་མཆོད་ཅིང་གསོལ་བ་འདེབས་པ་སོགས་བྱེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཟས་གོས་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པ་ཀུན་
སོ་སོར་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱ་བསམ་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་མངོན་མཐོ་དང་ངས་ལེགས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་སྣ་
ཚོགས་པའི་ཆོས་ནི་ཐོས་པར་མཛད་པར་འགྱུར་ཡང་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བས་འཇུག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་རྟོག་པ་མེད་པར་འདོད་པའི་ནོར་འབད་པ་མེད་པར་སེམས་
ཅན་ཞན་པ་དག་ལ་རབ་ཏུ་སྟེར་བ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་ཐུབ་པ་འབད་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འཚམ་ཞིང། འོས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར་དུས་རྟག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚོམས་
སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་འདོད་པས་ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་བཟང་པོ་འགྲོ་བ་འདིར་རབ་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ན། རྒྱ་མཚོའི་ནང་སའི་འོག་ན་གནས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་ངན་ཞིང་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ལ་བསྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་ཟིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཡིད་འདིར་བདེ་གཤེགས་མཐོང་བ་རྙེད་པར་དཀའ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་

[215A]༄༅། །གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྒྲ་བརྙན་གྱི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྒྲ་བརྙན་གྱི་ནི་སྒྲ་བྲག་ཅའི་སྒྲ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་ངག་གི་རྣམ་རིག་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་སྒྲ་དེ་ཀུན་སློང་
གི་རྣམ་རྟོག་མེད་ཅིང་བྱེད་པ་ལྕེ་རྐན་སོགས་ཕྲད་པའི་བཟོ་མེད་པ་དང། དུང་སྒྲ་ལྟར་ཕྱི་དང་རྣམ་རྟོག་ལྟར་ནང་ན་མི་གནས་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གདུལ་བྱ་གཞན་གྱི་དད་པས་ཀུན་བསླང་བའི་ཕྱག་
འཚལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་རིག་གི་རྐྱེན་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཀུན་སློང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ལ་ལྕེ་རྐན་སོགས་ཕྲད་པའི་བཟོ་མེད་ཅིང། དུང་སྒྲ་ལྟར་ཕྱི་དང་རྣམ་རྟོག་ལྟར་ནང་ན་གནས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས་
མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ནམ་མཁའ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་གཟུགས་སུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཅིང་དགག་བྱ་བཅད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་གསལ་བར་སྣང་བ་མེད་ལ། ཡོངས་གཅོད་དུ་དམིགས་
པ་མེད་ཅིང་རྟེན་མེད་པའོ། །ཡང་ན་རིམ་པ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དུ་མེད་པ་དང། དམིགས་རྐྱེན་དུ་མེད་པ་དང། བདག་རྐྱེན་དུ་མེད་པའོ། །མིག་གི་ལམ་ལས་རབ་ཏུ་འདས་པ་དང། དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། གཟུགས་
མེད་པ་དང་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཡི་ནམ་མཁའ་ལ་ཇི་ལྟར་མཐོ་བ་དང་དམའ་བའི་ཚུལ་དུ་མཐོང་ཡང་དེ་ནི་ཁོ་ན་ལྟར་གྲུབ་བ་མིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་འཕོ་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་

[215B] སངས་རྒྱས་གསར་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཞི་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དཔེས་མཚོན་ཏེ་བསྟན་
པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ས་ལས་སྐྱེ་བ་ལོ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བདག་ནི་ས་ས་བསྐྱེད་པའོ་སྙམ་པ་དང། ས་ཡང་འདི་དག་གིས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་སྙམ་
པའི་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་ས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང། རྒྱུན་བརྟན་པ་དང་ཡལ་སོགས་ཡངས་ཤིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་ས་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱའོ་སྙམ་པའི་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་མ་ལུས་པར་སྔར་མེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང། འཕེལ་བ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་དཔེ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་
དོན་གྱི་དཔེའི་དགོས་པ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དཔེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འབད་རྩོལ་
མེད་པར་ལུས་ཀྱི་སྒུལ་བསྐྱོད་དང་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་བའི་བྱ་བ་འགའ་བྱེད་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་པ་དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ལ་ཀུན་སློང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་

[216A]༄༅། །འཐད་སྙམ་པའི་གདུལ་བྱའི་ཐེ་ཚོམ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཏུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་འཕྲིན་ལས་དང། གསང་པའི་གནས་མཚོན་པར་བྱད་པའི་དཔེ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་མདོ་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་
པ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མདོ་སྡེ་གང་དུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དགུ་པོ་འདི་དག་རྒྱས་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་
གྱི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ཡི་ནི་མིང་ཉིད་ཀྱིས་དཔེས་དགུ་སྨོས་པའི་མདོ་སྡེ་དེ་ཡི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོ་སྡེའི་མདོ་གིས་ཇི་ལྟར་བསྟན་སྙམ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དཔེ་དགུས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་
མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཡི་སྣང་བར་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདིས་བརྒྱན་པའི་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཀུན་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་
དཔེས་མཚོན་པར་བྱ་བའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དངོས་བསྟན་གྱི་དོན་མདོར་བསྟན་པ་དང། ཤུགས་བསྟན་གྱི་དོན་བཤད་པ་དང། དངོས་བསྟན་གྱི་དོན་
རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པར་རྟོགས་པ་དེའི་དོན་བཻ་ཌཱྲྱའི་ས་གཞི་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་

[216B] །གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྟོན་པ་དང། གསུང་དབྱངས་དང། ཤེས་
བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཐུགས་དང། སྐུ་དང་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་སྤྲུལ་པ་དང། ཐུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོ་བ་ཐུགས་ཀྱིས་འཕྲིན་ལས་དང། ཐུགས་དང། གསུང་དང། སྐུའི་གསང་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་དང། ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་གནས་
གྱུར་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པ་དགུ་དཔེ་དགུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་དུ་ཆུང་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་འབད་པ་མེད་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བསྟན་པ་དང། བཤད་པ་དང། སྟོན་
པ་སྐྱེ་འཆི་དང་བྲལ་ཞིང་འཕྲིན་ལས་འབད་མེད་དུ་འཇུག་པར་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། འཕྲིན་ལས་འཇུག་པའི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོགས་པའི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པས་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུན་ཀུན་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཡིན་ཏེ། འཕྲིན་ལས་འཇུག་པའི་ཚེ་རྣམ་
པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཐུགས་མདའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དྲི་མ་མེད་པའི་བཻ་ཌཱུར་གྱི་ས་གཞི་གཙང་མ་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམ་ཀྱི་མངོན་མཐོའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དམ་བཅའ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཐུགས་མངལ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ནི་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་མཐུན་དཔེ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་

[217A]༄༅། །ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་མཚོན་ནས་སྟོན་པ་སྐྱེ་འཆི་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དེན་ནི་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་དཔེ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གཟུགས་སོགས་ཡིན་ཞེས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། དཔེ་དགུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་
མཚོན་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིར་ནི་སྐབས་དོན་བསྡུས་ན་འདི་ཡིན་ཏེ། སྐུ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་རྣམ་པ་དགུ་ནི་སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་འཆི་དང། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་དང། བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་བའི་སྐྱེ་འཆི་དང་བྲལ་བར་གྲུབ་པས་འཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང། འབད་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་གྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དོན་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་སོ་
གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། དེ་ཉིད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང། འཕྲིན་ལས་གསུམ་དང། གསང་བ་གསུམ་པོ་གང་ཞིག་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དང། ལྷའི་རྔ་སྒྲ་དང། སྤྲིན་བཞིན་
དང། ཚངས་པའི་སྤྲུལ་པ་དང། ཉི་མ་དང། རིན་ཆེན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་དང། སྒྲ་བརྙན་དང། ནམ་མཁའ་དང། ས་བཞིན་དུ་འདོད་དགུ་མཚེན་པར་བྱས་པས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པའི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་འབད་པ་
མེད་པར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་དེ་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་དང། སོ་སོ་རང་གིས་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རིན་ཆེན་བཻ་ཌཱུ་རྱའི་ས་གཞི་ལ་ལྷའི་དབང་པོའི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་

[217B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལེགས་པར་འདོམས་པར་མཛད་པ་ལྷའི་རྔ་དང་འདྲ་བ་དང་ཁྱབ་བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དང་བརྩེ་བ་ཆེན་པོའི་སྤྲིན་གྱི་ཚོགས་
ནི་མཐའ་ཡས་པའི་འགྲོ་བ་མནར་མེད་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་ཁྱབ་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་པར་མཛད་པ་གསུམ་གྱིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གསུམ་གྱི་དཔེ་དོན་སྦྱར་བའོ། །ཚངས་པ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པའི་གནས་ཆོས་སྐུ་ལས་
མ་བསྐྱོད་པར་སྐུ་དང་གསུང་གི་སྤྲུལ་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང། ཉི་མ་བཞིན་དུ་ཐུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་ཏུ་སྤྲོ་བར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་གསུམ་གྱིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་གསུམ་དཔེ་དང་སྦྱར་བའོ། །
རྣམ་པར་དག་པ་རིན་ཆེན་ཡིད་བཞན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་དང། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་དེ་ནི་བྲག་ཅ་བཞིན་དུ་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླད་པའི་ཡི་གེ་མེད་པ་གསུང་གི་གསང་བ་དང། སྐུ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཁྱབ་པ་དང། ཐོགས་
པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་མེད་པ་དང། རྒྱུན་མི་འཆད་པས་བརྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གསང་བ་གསུམ་དཔེ་དང་སྦྱར་བའོ། །མི་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཐབས་དང་བཅས་པའི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྨན་རྣམས་
མ་ལུས་པའི་ཆ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གནས་གྱུར་མཐར་ཕྱིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་ཇི་ལྟར་ན་དཔེར་བརྗོད་པ་

[218A]༄༅། །འདིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང། འགག་པར་མཐོང་བ་དང། འདི་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་
དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་ཆོས་མཐུན་བཤད་པ་དང། རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ཆོས་མཐུན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནམ། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་
དད་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་བཻ་ཌཱུ་རྱའི་ས་གཞི་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་སྒྲིབ་བྱེད་དེ་དག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་བ་མི་ལྡོག་པའི་དད་པའི་དབང་པོ་བརྟས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་
ཡིན་ལ། རེས་འགའ་མ་མཐོང་བ་ནི་དད་སོགས་མ་སྨིན་པའི་རྒྱུས་ཡིན་པས་གདུལ་བྱའི་དད་སོགས་ཀྱི་དགའ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པས་ན་གདུལ་བྱའི་བློ་ངོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ནུབ་པར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། བརྒྱ་བྱིན་
གྱི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་དང་ནུབ་པའི་དབང་གིས་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གཟུགས་འཆར་བ་དང་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཐུབ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དབང་གིས་འཇིག་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མཉམ་བར་བཞག་པ་ལས་
ལྡང་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོ་ཆུན་ཆད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ་སོགས་མི་སྲིད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་

[218B] གསར་དུ་འགྲིབ་པའི་འགག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་
སོགས་པའི་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་འཇུག་པའོ། །གསུམ་པ་དཔེའི་གོ་རིམ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། གནས་གྱུར་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་རྟེན་དུ་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དཔེ་དགུ་པོ་འདི་
རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པ་ཡི་དོན་ནི་འོག་ནས་འཆད་པ་འདི་ཡིན་ལ། དཔེ་དོན་གཉིས་ཀྱི་རིམ་པ་ཡང་ཐད་ཀར་འདྲ་ཆོས་རེས་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། དཔེ་སྔ་མ་སྔ་མ་དོན་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་ཆོས་མི་མཐུན་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་
མཐུན་པ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་གོ་རིམ་ངེས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་མིག་གིས་མཐོང་ནས་དགེ་བའི་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་
པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་དང་འདྲ་བ་མིན་ཏེ། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཆོས་སྟོན་པའི་དབྱངས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལྷའི་རྔ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་སྒོགས་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་དུ་དེ་དང་འདྲ་བ་མིན་ཏེ། ལྷའི་རྔ་དུས་ཐམས་
ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་སྤྲིན་ཆན་པོ་དང་མཚུངས་ཏེ། གདུལ་བྱའི་ལོ་ཏོག་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ད་དང་འདྲ་བའང་མིན་ཏེ། སྤྲིན་གྱིས་ཆར་ཕབ་བས་དན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་

[219A]༄༅། །སོགས་པ་དོན་མེད་པའི་ས་བོན་སྤོང་ནུས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། སྐུ་དང་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་བཞིན་ཏེ། རང་གི་གནས་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ། སྤྲུལ་བས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐད་
དུ་དེ་དང་འདྲ་བ་མིན་ཏེ། ཚངས་པ་ཆེན་པོས་དུས་རྟག་ཏུ་དང་མཐར་ཐུག་པའི་བདེ་བ་ལ་གཏན་དུ་ནི་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། ཐུགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཉི་མའི་གཟུགས་བཞིན་ཏེ། དུ་མ་ལ་ཁྱབ་པ་དང། གཞན་དག་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
རྣམ་པ་ཐིད་དུད་དང་འདྲ་བ་མིན་ཏེ། དུས་དང་གཏན་དུ་ནི་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་འཇོམས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་འདྲ་སྟེ། འབད་པ་མེད་པར་འདོད་དོན་སྟེར་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་དང་འདྲ་བ་མིན་ཏེ། ནོར་བུ་བསྐལ་བའི་བར་དུ་
བསྒྲུབ་མི་དགོས་པས་འབྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་མི་དཀའ་བའི་ཕྱིར། གསུང་གི་གསང་བ་སྒྲ་བརྙེན་བཞིན་ཏ། ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པའི་སྒྲའི་རྣམ་པར་སྣང་ཡང་དེར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་དང་འདྲ་བའང་མིན་ཏེ། བྲག་ཅ་
གཞན་གྱི་དག་བརྗོད་པའི་རྐྱེན་ལས་ནི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐུའི་གསང་བ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་སྟེ་ལས་ཉོན་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་པར་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་དང་འདྲ་བའང་མིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་དགེ་བ་
ཡི་གཞི་རྟེན་མིན་པའི་ཕྱིར། གནས་གྱུར་མཐར་ཕྱིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ནི། སའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འདྲ་སྟེ། ཆོས་མཐའ་ལས་པ་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་དང་འོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སས་

[219B] འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་བསྡུས་པ་འགྲོ་བའི་ཕུན་ཚོགས་མ་ལུས་པ་དེ་གནས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ཇི་ལྟར་དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཞེ་ན། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། གནས་གྱུར་མཐར་ཕྱིན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བརྟན་ནས་འཇིག་རྟན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང། མངོན་མཐོའི་གོ་འཕད་འགྲུབ་པར་བྱད་པའི་
དག་པའི་ལས་ལམ་བསམ་གཏན་བཞི་དང། བྱམས་སོགས་ཚད་མེད་པ་བཞི་དང། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་འབྱུང་ཞིང་ལམ་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་བརྟེན་ནས་བགྲོད་བྱ་མངོན་མཐོ་དང་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བགྲོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དཔེ་དགུལ་བརྟེན་
ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་འཇུག་ཚུལ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་དཀོན་མཆོག་གི་རིགས་རྣམ་པར་དབྱེ་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟོན་
པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པའི་སྐབས་ཏེ། ལེའུ་བཞིན་པ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྐབས་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ། །ཡོ་ཏན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་
བརྙེས་པའི་མཐུས། །མཛད་པ་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཚུལ། །རྗེ་བཙུན་བླ་མའི་གསུང་གི་མན་ངག་ལས། །ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་བཤད། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྲིན་

[220A]༄༅། །ལས་ཀྱི་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།གཉིས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམ་པ་བདུན་ལ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལེའུ་དོན་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
དངོས་ཀྱི་དོན་དང། བཤད་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ཕན་ཆད་ནི་སྔར་གོང་དུ་ཇི་སྐད་འསྒྲགས་པའི་གནས་བཞི་པོ་འདི་དག་ཉིད་ལ་
ལྷག་པར་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གོ། འདིར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ལས་དངོས་སུ་མ་སྨོས་ཀྱང། འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་གནས་བཞི་པོ་ལ་མོས་པའི་ཕན་དངོས་སུ་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་
འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མོས་པ་དང། མོས་པའི་ཕན་ཡོན་དོན་གྱིས་གོ་བར་དགོངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། གནས་བཞི་ལ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པ་དང། གཞི་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་
དགེ་བ་ལས་གནས་བཞི་ལ་མོས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གནས་བཞི་མ་ལུས་པ་སངས་རྒྱས་ཉག་ཅིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བསྟན་པ་དང། དེ་ལ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། གནས་བཞི་ངོས་བཟང་
བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁམས་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། དག་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང། བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྡུས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་དང་

[220B] རྣམ་པ་བཞི་ནི་གང་ལ་མོས་པའི་ཡུལ་ཏེ། འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་དོན་གྱིས་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གནས་བཞི་མ་ལུས་པ་ས་ཆེ་པོ་ལ་
བཞུགས་པའི་དག་པའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་བསམ་པར་བྱ་བ་མིན་ལ། འོ་ན་གང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་འདྲེན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པར་
ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་པོར་སྔར་བཤད་པའི་འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མོས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་དེ་ནས་དེའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྡུས་པ་རྒྱལ་བའི་ཡུལ་གནས་བཞི་པོ་འདི་ལ་
མོས་པའི་དད་པ་དང་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱིས་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོན་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་འདི་ལ་མི་མོས་པའི་
སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་དང། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཞིང་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་
ནམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་དང། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལ་དེ་ཙམ་དུ་མོས་པ་མེད་པའི་གང་ཟག་གང་

[221A]༄༅། །ཞིག་ཀུན་སློང་གི་ཁྱད་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཀུན་ནས་བླངས་བ་ནི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟིན་པའོ། །སྦྱིན་པ་བཏང་བར་བྱ་བའི་རྫས་ལ་གསེར་ལས་བྱས་པའི་
ཞིང་ཁམས་ནོར་བུས་སྤྲས་པ་ནི་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིན་རེ་ཞིང་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་རྒྱུན་མི་འཆང་བར་
རྟག་ཏུ་འབུལ་བར་བྱེད་ལ་གང་ཟག་གཞན་གང་དག་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་དོན་བཞི་སྟོན་པའི་མདོ་དང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་ཚིག་ཙམ་ཐོས་ཤིང་ཐོས་ནས་ཀྱང་ནི་མོས་ན་ཚིག་དོན་ལ་མོས་པ་འདི་སྔར་བཤད་པའི་སྦྱིན་པ་
ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་ལ་མོས་པ་དེ་ཙམ་མེད་པའི་བློ་ལྡན་གང་ཞིག་ཀུན་སློང་གི་ཁྱད་པར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པས་དུས་བསྐལ་པ་དུ་མར་ཡང་ལུས་
ངག་ཡིད་ཀྱིས་འབད་པ་མེད་པར་རང་གི་དང་གིས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཅས་རང་གི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་དྲི་མ་མེད་པ་བསྲུང་བར་བྱད་ལ་གང་ཟག་གཞན་གང་དག་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་དོན་བདུན་སྟོན་པའི་མདོ་དང་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་བསྟན་བཅོས་
འདི་ལས་ཚིག་ཙམ་ཐོས་ཤིང་ཐོས་ནས་ཀྱང་ནི་མོས་ན་མོས་པ་འདི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། འདི་ལ་མོས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གང་ཞིག་

[221B] ཚངས་པའི་གནས་པ་
ཆད་མེད་པ་བཞིའི་མཐར་སོན་པ་ཀུན་སློང་གི་ཁྱད་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་བསྒོམ་ལ་གང་ཟག་གཞན་གང་དག་སྔར་བཤད་པའི་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་ཚིག་ཙམ་ཤིང་ཐོས་ནས་ཀྱང་
ནི་མོས་ན་མོས་པ་འདི་སྔར་བཤད་པའི་བསམ་གཏན་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར། །རྡོ་རྗེའི་གནས་བདུན་ལ་མོས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། མི་མོས་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ལ་རྣམ་པ་ཐ་དུ་སྦྱར་དུ་མི་
རུང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་སྟོན་པ་ཡིན་པས་འཕགས་པའི་གནས་པའི་མཐར་སོན་པ་ཁྱད་ཆོས་སུ་བཤད་པར་མི་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། འདིར་བཤད་པའི་གཞི་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་བསོད་ནམས་དེ་བས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དོན་
བདུན་དང། རྡོ་རྗེའི་གནས་བདུན་ལ་མོས་པའི་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན། འདིར་བཤད་པའི་སྦྱིན་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་དག་ཙམ་ཞིག་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་འདིར་བཤད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མཐོ་
རིས་ཙམ་ཞིག་དང་འདིར་བཤད་པའི་བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཙམ་སྤོང་བར་བྱེད་ལ། འདི་ནི་ལག་རྗེས་སོ་སོའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གནས་བཞི་འམ་བདུན་གྱི་ནང་ནས་ཀྱང་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་

[222A]༄༅། །སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ཀུན་སྤོང་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། སྔར་བཤད་པའི་བསོད་ནམས་གསུམ་ལས་ཤེས་རབ་འདི་མཆོག་ཉིད་དེ་
ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་དེའི་རྒྱུ་ནི་ཐོག་མར་གནས་བཞི་པོ་འདི་ཐོས་པ་ཡིན་ལ། ཐོས་ནས་མོས་པ་ཐོག་མའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་
རྣམས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། གནས་བཞི་ཐོས་ཤིང་མོས་པའི་བསྔགས་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང། ཐོས་ནས་མོས་པ་མཆོག་ཏུ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མོས་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་བ་དང་
དེ་ལ་མོས་པས་མཐར་ཐུག་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་རུང་དང། ཡོངས་སྦྱོང་གི་ཆོས་དྲུག་ཅུས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་གནས་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་
བཞིན་ཉིད་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དག་པའི་སྒོ་ནས་གནས་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་དང། བྱང་ཆུབ་དེའི་ཡོན་ཏན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང། ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་འཕྲིན་ལས་ཏེ་རྒྱལ་བ་ཡི་ནི་མངོན་སུམ་
དུ་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་རྣམ་པ་བཞེ་སྔར་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བརྗེད་པའི་གནས་བཞིའོ། །གཉིས་པ་ནི། གནས་བཞི་པོ་འདི་ལ་བློ་ལྡན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་ཁ་ཅིག་གང་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་ན་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་

[222B] དྲི་མ་སྦྱངས་པ་ལས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནུས་པ་ཉིད་དུ་
རྟོགས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཚེ་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་མོས་པས་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་མོས་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེ་མྱུར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་མཐར་ཐུག་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཐོབ་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་
འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྒྱུར་བསྔགས་པ་དང། སྦྱོར་བ་ཕུན་ཚོགས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་རྒྱུར་བསྔགས་པ་དང། ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངེས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཟག་གཞན་གྱིས་མ་ལུས་པར་མངོན་
སུམ་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་འདི་ནི་བདག་ལ་ཐོབ་རུང་དུ་ཡོད་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་རང་ལ་ཡོད་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་སྦྱངས་པས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་དེ་བདག་འདྲ་བས་ཀྱང་
ཐོབ་པར་ནུས་པ་དང། ཐོབ་པའི་ཚེ་སྟོབས་སོགས་འདི་འདྲའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་དད་པས་མོས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་གང་ཟག་དེ་དག་ལ་མི་ཉམས་པར་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཇི་ལྟར་བུ་ཞེ་ན་
ཡོན་ཏན་གྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའོ། །ཡོན་ཏན་གང་གི་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང། དེའི་རྒྱུ་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དང། དེ་སྒྲུབ་པར་སྤོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། དེ་དག་གི་དམིགས་པ་རྣམས་མ་བརྗོད་

[223A]༄༅། །བའི་དྲན་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཞི་གནས་དང་མཐོང་གིས་བསྡུས་པ་ཕར་ཕྱིན་ཐ་མ་གཉིས་སྟོན་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔ་མ་གསུམ་
གྱིས་སྤྱོད་པ་སྤྱི་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཐ་མ་གཉིས་ལ་སློབ་པ་བསྟན་ཏེ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སྦྱོང་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སྤྱོད་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་
ཕར་ཕྱིན་ལ་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་སྟོན་པའོ། །བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སྦྱོང་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་བསམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ནི། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་དུ་སྐབས་གསུམ་པའི་བརྗོད་བྱར་གཏན་ལ་ཕབ་ལ། འདིར་སྔར་
གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོར་ནོར་བུའི་དཔེས་དྲི་མ་སྦྱོང་བའི་རིམ་གསུམ་གསུངས་པའི་རིམ་པ་དང་པོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྩ་བའི་དགོངས་པར་མཛད་ནས་འགྲེལ་པ་མཛད་བས་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་
བ་ནི། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཨི་མི་ཉམས་པར་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པས་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཕུན་ཚོགས་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པ་དང། དེ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱད་པའི་རྒྱུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་ལྔ་གཞི་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བར་མ་འདུས་པའི་

[223B] །དང་པོ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་དེ་ལ་སྦྱིན་བྱ་སྦྱིན་བྱེད་སོགས་རྣམ་བ་གསུམ་དུ་བདེན་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ཕར་ཕྱིན་ལྔ་པོ་དེ་རྫོགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེས་ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་ལྔ་པ་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཟད་པར་སྤངས་ནས་མཐར་ཐུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཀྱང་གནས་བཞི་པོ་འདི་དག་ཐོས་ཤིང་མོས་པའི་ཕན་
ཡོན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔར་བསོད་ནམས་སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྒོམ་བྱུང་གསུམ་ལ་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཀ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་མེད་དེ། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་
བསོད་ནམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། བཟོད་པ་དང་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་པོ་དག་ནི་སྒོམ་བྱུང་གི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བསྡུས་
སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་གསུམ་པོ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བས་གསུམ་ཀར་ཅི་རིགས་སུ་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། སྒྲིབ་གཉིས་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེའི་གཉེན་པོ་འདྲེན་པོ་རྩ་བ་ཡིན་པས་རྒྱུའི་མཆོག་ཏུ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལས་དང་
བྱ་བ་དང། བྱེད་པའི་ཁོར་གསུམ་བདེན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པར་འདོད་དོ། །སེར་སྣ་ལ་སོགས་བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དྲངས་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པར་འདོད་དོ། །

[224A]༄༅། །འདིར་འཁོར་གསུམ་དུ་བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ལུགས་ལྟར་འཆད་ན་ནི། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ལས་རིམ་པ་གཉིས་བཤད་པ་ལྟར་རེ་ཤིག་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་བསྟན་པར་
མི་འོས་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་ལྟོས་པའི་སྤང་བྱའི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་རུང་མོད་ཀྱི། བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་དང། དེའི་བག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ལུགས་ལྟར་བཤད་པ་འཐད་པར་སེམས་སོ། །སྒྲིབ་པ་གཉིས་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་ཟིན་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལས་གཞན་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འམ་ཐབས་གཞན་
མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆོག་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་དེའི་གཞི་ནི་དེ་སྟོན་པའི་མདོ་དང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཐོག་མར་ཐོས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཐོས་པ་
ཕན་ཡོན་མཆོག་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་བཤད་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དམ་པའི་ཆོས་བརྫོད་པའི་ཚུལ་དང། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་
བའི་སྒྲིབ་པ་ལ་བག་བྱ་བར་གདམས་པ་དང། བརྩམས་པའི་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། གང་ལ་བརྟེན་ནས་དགོས་པ་གང་གི་ཕྱིར་མཛད་པ་དང། རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་བཤད་པ་དང། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་

[224B] །དང་པོ་ལ་གཉིས། གང་ལ་བརྟེན་ནས་མཛད་པ་དང། དགོས་པ་གང་གི་ཕྱིར་མཛད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་འཕགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་
པའི་མདོ་དང། འཕགས་པ་དཔལ་འཕྲེང་གི་མདོ་ལ་སོགས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་
དག་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་དང། ལུང་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱད་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོ་བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་དངོས་སུ་གནས་ངན་ལན་གྱི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་དག་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། གདུལ་བྱ་གང་དག་ཟབ་མོའི་ཆོས་འདི་ལ་མོས་པ་དང། དེ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ཅན་དེ་དག་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་འདི་བཤད་དོ། །གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་འགའ་
ཞིག་ཀྱང་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་ཀྱི་ངེས་པའི་དོན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འཆད་བྱེད་བསྟན་བཅོས་
ཀྱི་རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་བཤད་པ་དང། བཤད་བྱ་གསུང་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་མེ་དང། གློག་དང། ནོར་བུ་དང་ཉི་ཟླའི་འོད་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་བཞིན། དེ་

[225A]༄༅། །བཞིན་དུ་དོན་ཆེན་པོ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། ངེས་པའི་ཚིག་དང་ཆོས་དང་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་
པར་རིག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་འོད་མཛད་པ་ཐུབ་པའི་གསུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་པ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་རབ་ཏུ་
བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གསུང་གང་ཞིག་སྐྱེས་བུའི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གི་སྐྱོན་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་དང་ཉེ་བར་འབྲེལ་ཞིང་དོན་གང་ཞིག་
ཉམས་སུ་བླངས་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གསུང་མཐར་ཐུག་པ་ཉོན་མོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ཞི་བའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་དེ་ནི་
དྲང་སྲོང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་དང་དེའི་ཐབས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གང་ཡང་མི་སྟོན་པའི་ཚིག་གཞན་ནི་སང་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་
བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་གང་ཞིག་རྒྱལ་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འབའ་ཞིག་ཚད་མར་གྱུར་པའི་སྟོན་པ་དང་དེ་འབའ་ཞིག་གི་བསྟན་བ་ཚད་མར་བྱས་ནས་དེ་འཆད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང་བྱེད་པ་པོའི་

[225B] བཀུར་སྟི་དང། གྲགས་པ་ལ་བལྟ་བ་སོགས་འཁོར་བའི་འདུ་འཛིའི་རྣམ་གཡེང་མེད་པའི་ཡིད་ཅན་གྱིས་བཤད་པ་དང། བརྗོད་བྱའི་ཁྱད་པར་ཐར་པ་ཙམ་དང་མཐར་ཐུག་པའི་ཐར་པ་དང་ལམ་གང་ལ་
ཞུགས་ན་ཐར་པ་དེ་དག་ངེས་པར་ཐོབ་ནུས་པའི་ཐར་པ་དེ་དག་ཐོབ་པའི་ལམ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ད་ཡང་ཐུབ་པའི་གསུང་གི་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པས་དྲང་སྲོང་གི་བཀའ་བཞིན་དུ་སྤྱི་པོས་
བླངས་ཏེ། ཐོས་པ་དང་དེའི་དོན་སེམས་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་འབད་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ། །གཞུང་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཚིགས་བཅད་འདིའི་རྗེས་སུ་མ་རིག་ལྡོངས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྲིན་བུའི་ཡིག་འདྲར་མུ་སྟེགས་བསྟན་བཅོས་སུའང། དོན་ལྡན་
ཆོས་ལྡན་པ་གསུམ་ཉོན་མོངས་ཟད་བྱེད་བརྗོད་གྱུར་གང་ཡིན་དང། །འཇིག་རྟེན་སོ་སོ་ལེགས་བཤད་དེ་ཡང་བློ་ལྡན་དྲང་སྲོང་བཞིན་འཛིན་ན། །གསུང་གང་ཟག་མེད་བློ་མངའ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་ནས་འབྱུང་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། ཞེས་པ་དཀྱུས་སུ་དྲིས་
པ་ནི་མ་ངག་པར་གསལ་ཏེ། འོག་བསྡུས་དོན་གྱི་སྐབས་ནས་འབྱུང་བ་དང་མི་འགྲིག་པའི་ཕྱིར་དང། རྩ་བའི་ཚིགས་བཅད་དང་རིགས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། དམ་པའི་ཆོས་མི་སྤོང་བའི་ཐབས་ལ་
འབད་པར་གད་མས་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བའི་རྒྱུ་སྤང་བར་བྱ་བར་གདམས་པ་དང། ཆོས་སྤངས་པའི་ཉེས་དམིགས་བཤད་པའོ། །དང་པ་ལ་གཉིས། ཆོས་ལ་དབང་མི་ཟ་བར་གུས་པར་བྱ་བ་དང། ཆགས་སྡང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་


[226A]༄༅། །བར་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དབང་ཟ་བར་མི་རིགས་པ་དང། དབང་ཟོས་པའི་ཉེས་དམིགས་སོ། །དང་པོ་ནི། དྲང་སྲོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཞག་པའི་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་པ་དེ་དྲང་དོན་ལ་ངེས་དོན་དང། ངེས་དོན་
ལ་དྲང་དོན་དུ་འཛིན་པ་དང། ཁ་ཅིག་བཀའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་སོགས་ཀྱིས་མི་དཀྲུགས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་རྒྱལ་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་མཁས་པ་འགའ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདི་
ན་ཡོད་པ་ཡིན་པས། དེའི་དགོངས་པ་གཟུ་ལུམས་གྱིས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པས་བསྡུས་པ་མ་ལུས་པ་དང། ཟབ་མའི་གནས་ཀྱི་དེ་ཉིད་མཆོག་ནི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་གྱི་
གཞན་གྱིས་མིན་པས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ལ་དབང་ཟོས་ནས་སྤངས་པ་དེ་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ངེས་པར་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐུབ་པའི་དམ་
པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་བཤིག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་ཉོས་དམིགས་དང། དེ་འགག་པའི་ཐབས་སོ། །དང་པོ་ནི། གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྟ་བའི་དྲི་མ་ཅན་དེ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་
སྒོ་ནས་བློ་མི་སྦྱར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྨོངས་པ་མ་རིག་པས་ཟིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་དམན་པའི་འཕགས་པ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་འཕགས་

[226B] འཕགས་པ་དེས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཀུན་གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་ལ་ཞེན་པའི་ལྟ་བས་བྱས་པ་དེས་ནའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་ལ་ཞེན་ན། དེ་ལས་དབྲལ་ཞིང་
ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་རེ་ཤིག་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ཡོད་པས་དཔར་ན། གོས་དཀར་པོ་གཙང་ཚོན་གྱིས་རྣ་པར་བསྒྱུར་ནུས་ཀྱི། སྣུམ་གྱིས་གོས་པ་ཚོན་གྱིས་ལེགས་པར་བསྒྱུར་ནུས་པ་མིན་པས། བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པ་
རྣམས་ཀྱིས་གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་ལ་མི་ཞེན་པ་ལ་ཆེད་ཆེར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྲས་དང་སློབ་མར་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བའི་རྒྱུ་ནི་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བློ་གྲོས་
དམན་པའི་ཕྱིར་དང། དཀར་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དག། མ་རྟོགས་པ་ལ་རྟོགས་སྙམ་པ་དང། མ་ཐོབ་པ་ལ་ཐོབ་སྙམ་པའི་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལ་བརྟན་པའི་ཕྱིར་དང། ཚེ་རབས་སྔ་མར་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འཕོངས་པའི་
ལས་སྒྲིབ་བསགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འཕོངས་པས་བསྒྲིབས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང། དགོངས་པ་ཅན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་པས་དྲང་དོན་ལ་ངེས་དོན་དེ་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཟང་ཟིང་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་རྙེད་པ་ལ་
བརྐམ་པ་དང། རང་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་ཞེན་པའི་ལྟ་བའི་དབང་དང། དམ་པའི་ཆོས་སུན་འབྱིན་པ་བཤེས་གཉེན་དུ་མིང་བཏགས་པའི་སྡིག་གྲོགས་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་དང། དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྒྱང་རིང་དུ་བསྲིངས་པ་དང་

[227A]༄༅། །ཚེ་འདི་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་ཞེན་ནས་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་གོ་འཕང་མཆོག་ལ་མོས་པ་དམན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྤོང་བར་བྱེད་པས་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡིག་
གྲོགས་སྤངས་ནས་ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ནས་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་བཅོམ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བག་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་
གཉིས། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དང། འཁོར་བ་ལས་མི་ཐར་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ཟབ་མོའི་ཆོས་སྤངས་ནས་ཉམས་པ་ལ་འཇིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མེ་དང་ནི་མི་བཟད་པའི་སྤྲུལ་བདུག་པ་
དང༑ རང་གསོད་པའི་གཤེད་མ་དང་ནི་ཐོག་ལའང་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པར་མི་བྱ་སྟེ། མེ་དང་སྤྲུལ་དང་རྡོ་རྗེའི་མེས་ནི་ཚེ་འདིའི་སྲོག་དང་བྲལ་བ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ལས་མནར་མེད་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པར་འགྲོ་
བར་མི་འགྱུར་ལ། དམ་པའི་ཆོས་སྤངས་པས་ཚེ་འདིར་ཡང་ཉེས་དམིགས་དུ་མ་འབྱུང་ཞིང་ཕྱི་མར་མནར་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཞིག་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྡིག་གྲོགས་བསྟེན་པས་སངས་རྒྱས་ལ་སྐུ་མཚལ་
འབྱིན་པའི་ངན་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དང། རང་གི་ཕ་དང་མ་གསོད་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་གསོད་པའི་བྱ་བ་མིན་པ་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་དང། མཆོག་གི་ཚོགས་དགེ་འདུན་འཁོར་ལོའི་དབྱེན་གྱིས་འབྱེད་པའི་མི་ཡང་ཆོས་

[227B]གང་ཞིག་ཡིད་ནི་ཆོས་ལ་སྤང་བ་དེ་ལ་རེ་ཤིག་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་ཐར་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་
ཡོད་དེ་མེད་པས། བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དང། གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་ལ་ཞེན་ནས་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་སྐུར་པ་སོགས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འཕོངས་པའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་མི་ལྡན་
པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཁམས་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་དང། བྱང་ཆུབ་ལ་
བརྟེན་པའི་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང། ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་པའི་འཕྲིན་ལས་ཏེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་གནས་རྣམ་པ་བདུན་ཚུལ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་ལས་བྱམས་པ་མགོན་པོ་བདག་གིས་དགེ་བ་གང་
ཐོབ་པ་དེས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་འདིས་མཐའ་ཡས་པའི་འོད་མངའ་བའི་དྲང་སྲོང་རྒྱལ་བ་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཞིང། མཐོང་ནས་ཀྱང་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དྲི་མ་མེད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རྒྱུད་
ལ་སྐྱེས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཐོབ་པར་ཤོག་ཅིག་གོ་འདི་ནི་ཕྱི་རབས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བསགས་པ་ཡང་ཚུལ་དེ་ལྟར་བསྔོ་བར་གདམས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་

[228A]༄༅། །རྩ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་པོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུ་གང་ལས་རྒྱུ་མཚན་དང་དགོས་པ་གང་གི་ཕྱིར་དུ་མཛད་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་ཞེས་པའི་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་དང། གང་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པའི་
འཆད་བྱེད་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རང་བཞིན་དང། བཤད་བྱ་གསུང་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུར་ནི་གང་བརྗོད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་གློག་ཅེས་པའི་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དང། གསུང་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་
བཅོས་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཞིག་རྒྱལ་བ་ཞེས་པའི་ཤོ་སོ་ཀ་གཅིག་གིས་བསྟན་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིས་བསྟན་ཏོ། །གང་ཕྱིར་གྱལ་ལས་ཞེས་པའི་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཆོས་སྤོང་གིས་རྒྱུད་དག་པའི་ཐབས་དང་
བློ་དམན་ཕྱིར་དང་ཞེས་པའི་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་གིས་ཉམས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ནས་མི་ཉམས་པར་གདམས་པ་དང། དེ་ནས་ཇི་ལྟ་ཟབ་མོའི་ཞེས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་སྤངས་པའི་འབྲས་བུ་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ཡིན་
པས་དེ་མི་འབྱུང་བ་ལ་འབད་པར་གདམས་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་རྒྱལ་བ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྐྱེས་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་བསྔོ་བ་དང། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བསྔོས་
པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྡོ་རྗེ་གནས་བདུན་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་བརྗེད་པའི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་མདོར་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་དཀོན་མཆོག་ཅེས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་

[228B] །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་དོན་རྣམ་པ་བདུན་ལ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ལེའུ་ལྔ་པ་
ལས༑ ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྐབས་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ། །དོན་གནས་རྣམ་བདུན་ཚུལ་བཞིན་ཐོས་པ་ལས། །སྐྱེས་བུའི་འདོད་དོན་འགྲུབ་པའི་
ཕན་ཡོན་མཆོག་རྗེ་བཙུན་བླ་མའི་གསུང་གི་མན་ངག་ལས། ཡབ་སྲས་གཉིས་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་བཤད། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གྱིས་བསྡུས་པའི་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།བཞི་པ་འཇུག་
གི་དོན་ལ་གསུམ། འགྲེལ་པ་མཛད་པའི་བསྔོ་བ་དང། བསྟན་བཅོས་གང་གིས་མཛད་པ་དང། གང་གིས་བསྒྱུར་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཐེག་པ་མཆོག་གི་དམ་པའི་ཆོས་རིན་ཆེན་
དྲི་མ་མེད་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་བཤད་པ་འདི་ལས་བསམ་ཡས་བསོད་ནམས་ཐོགས་མེད་པ་དག་གིས་གང་ཐོབ་པ་དེས་ནི་འགྲོ་བ་ཀུན་ཐེག་པ་མཆོག་གི་དམ་པའི་ཆོས་རིན་ཆེན་དྲི་མ་མེད་པའི་དོན་ཉན་པ་དང། སེམས་
པ་དང། མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྣོད་དུ་གྱུར་ཅིག་གཉིས་པ་ནི་འཕགས་པ་མགོན་པོ་བྱམས་པས་མཛད་པ་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྣ་པར་

[229A]༄༅། །བཤད་པ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པ་དང་བཅས་པའི་བཤད་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པར་བྱེ་དཔའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིར་ནམ་པར་བཤད་པ་རྫོགས་
སོ།། །།གསུམ་པ་ནི། དཔལ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དཔེ་མེད་ཀྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་བྲམ་ཟེ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེའི་དབོང་པོ་པཌི་ཏ་སཱ་རྫ་ན་དང། བོད་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བའི་རིང་ལུགས་པ་ལོ་ཙྪ་བ་བ་ཤཱ་ཀྱའི་དགེ་སློང་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་
ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་དཔེ་མེད་དེ་ཉིད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་འཆད་ཉན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོའི་དོན། །རྟན་འབྱུང་མཐའ་བྲལ་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་ལས། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའི་དགོངས་པ་བཞིན། །ཆེས་ཆོས་ཆེར་
གསལ་མཛད་རྒྱལ་ཚབ་དམ་པའི་གསུང། མཁས་མང་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་འཇུག་ངགས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་འབྲས་བདུན་གྱི་གནས། །ཡིད་ཆེས་ལུང་དང་དྲི་མེད་རིགས་པའི་བརྒྱན། །གོ་སླའི་ངག་གིས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་
ཕྱེ༑ ༑དང་ངེས་འབྱེད་པར་རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་པ། །ཐོགས་མེད་ཅེས་ནི་ས་གསུམ་རབ་གྲགས་པས། །གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པ་དང། །དཔལ་འཕྲེང་མདོ་དང་སྙིང་པོའི་མདོ་སྡེ་སོགས། །ངས་དོན་ལུང་དང་སྦྱར་ནས་
རྣམ་བཤད་པ། །སེམས་དཔའ་མཆོག་དེའི་བཞེད་པ་ཇི་བཞིན་བཤད། །རྒྱལ་ཆེ་བ་དམ་པའི་གསུང་ནི་ཤིན་ཏུ་བརླིང། །ཤིང་རྟ་ཆེན་ཆེན་པོའི་བཞེད་པའང་རྟོགས་དཀའ་མེད། །རྗེ་བཙུན་བླ་མའི་གསུང་གི་མན་ངག་ལས། །མ་ནོར་

[229B] །རྟེན་འབྱུང་ཆོས་རྣམས་ཆུ་ནང་ཟླ་གཟུགས་ལྟར། །ཇི་བཞིན་གཟིགས་ནས་བརྩེ་བས་འདོམས་མཛད་ཅིང། །ཐུབ་བསྟན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྲེལ་མཛད་པ། །བླ་མ་དེ་ལ་བདག་ནི་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
གཞུང་ལུགས་གདམས་པར་འཆར་བའི་མན་ངག་མེད། །ལུང་དོན་རིགས་པས་དཔྱོད་པའི་མཐུ་མེད་པར། །རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོ་བལྟ་འདོད་ན། །དམུས་ལོང་ལག་ཏུ་མར་མེ་བཟུང་དང་མཚུངས། །ལུང་དོན་རིགས་པས་འབྱེད་པའི་རྣམ་
དཔྱོད་ཀྱིས། །འཕགས་པའི་བསྟན་བཅོས་དགོངས་པ་རྣམ་ཕྱེ་མོད། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ནོངས་པའི་ཚོགས་མཆིས་ན། །བླ་མ་ལྷར་བཅས་ཀུན་གྱིས་བཟོད་པར་མཛོད། །དེ་ལྟར་བསགས་པའི་དགེ་བ་ཅི་ཡོད་དེས། །ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་
གྱུར་པའི་འགྲོ་བ་ཀུན། །ཐེག་མཆོག་ལམ་གྱི་གྲུ་ཆེན་ནང་ཞུགས་ནས། །ཀུན་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་རྒྱ་མཙེར་བགྲོད་བྱེད་ཤོག་བདག་ཀྱང་དེང་ནས་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ། །ལམ་བཟང་འདི་དང་ནམ་ཡང་མི་འབྲལ་ཞིང། །མི་ཕམ་བྱང་ཆུབ་
སྙིང་པོར་གཤེགས་པའི་ཚེ། །ཐེག་ཆེན་དམ་ཆོས་བདུད་རྩིས་ཚིམ་བྱེད་སྒོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པར་བྱེད་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་
རྒྱལ་བའི་རིང་ལུགས་པ་ཆེན་པོ། རྗེ་བཙུན་དམ་པ་རེད་མདའ་བ་ཀུ་མ་ར་མ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ལས་ཀྱང་ཐོས་ཤིང། དུས་ཕྱིས་སའི་སྟང་ན་འགྲན་པའི་ཟླ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་བཟུང་པོའི་

[230A]༄༅། །ཞལ་སྔ་ནས་ལས་བཀའ་དྲིན་རྫོགས་པར་མནོས་ཤིང། རྗེ་བཙུན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་རྡུལ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་རེག་པ་རིགས་པ་སྨྲ་བ་དར་མ་རིན་ཆེན་གྱིས། མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་
པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་གུང་རུ་རྒྱལ་མཚན་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་དུ་མས་བསྐུལ་ཏེ། དཔལ་གནས་སྙིང་གི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོར་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་པ་ནི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཟུང་དུ་མ་ལ་སྦྱངས་པའི་སྡེ་
སྣོད་འཛིན་པ་སྟག་ཚལ་མཁར་ཁབ་དོན་གྲུབ་ཀུན་དགའོ། །འདི་ཀྱང་མདོ་སྔགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ །།སབ་མག་ལམ།། །།



