
[001A]༄༅། །ཚད་མ་མདོའི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་ཚབ་ཆོས་རྗེས་མཛད་པ་བཞུགས་སོ། །

[001B] །གང་གི་མཁྱེན་པས་ཤེས་བྱའི་གནས་ཀུན་གཟིགས། །བརྩེ་བས་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་སླད་དུ། །ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུན་མི་
འཆད་པའི་མཛད་པ་ཅན། །རྗེ་བཙུན་བླ་མ་རྣམས་ལ་སྤྱི་བོས་འདུད། །མཐོང་ཐོས་དྲན་དང་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང། །སྲིད་ཞིའི་རྒུང་བ་མ་ལུས་འཇོམས་མཛད་ཅིང། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་མི་ཀུན་གྱིས་མཆོད་བྱ་བ། །
བཅོམ་ལྡན་འཇམ་པའི་དྦ་ཡངས་ཀྱིས་རྟག་སྐྱོངས་ཤིག་རང་གཞན་གྲུབ་མཐའ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་སོན། །གསུང་རབ་སྔྒེའི་ང་རོའི་སྒྲ་སྐད་ཀྱིས། །རྟོག་གེ་དན་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་འཇིག་པ། །ཕྱོགས་གླང་གྲགས་
བའི་ཞེས་ལ་གུས་པས་འདུད། །ཚད་མར་གྱུར་པའི་སྟོན་དང་བསྟན་པ་མཆོག་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ། །གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བའི་མིག་གཅིག་པུ། །ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་བཤད་པར་བྱ། །
ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་བཞེད་གཟུང་དྲི་མ་མེད། །ཆེས་ཆེར་ཉམས་པར་གྱུར་པ་མཐོང་བཞིན་དུ། འཆད་དང་རྩོམ་དང་སྒོམ་ལ་མི་བརྩོན་པ། རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་ཡང་མཁས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན། །དངོས་པོ་ཕལ་པ་ཅུང་
ཟད་རྙེད་པ་ཡང། ལྷག་བསམ་དག་པས་གཞན་ལ་སྦྱིན་འོས་ན། །ལེགས་བཤད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་གཏེར་རྙེད་པ། སེམས་ཡང་སུ་ཞིག་སྦྱིན་ལ་བརྩོན་མི་བྱེད། །དེ་ལ་འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་

[002A]༄༅། །གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་དུ་མ་བྱུང་སྟེ། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་
ཚུལ་དང། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱི་སྒོ་ནས། གསུང་རབ་མཐའ་དགའ་ཆད་པར་བྱེད་ལ། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཞབས་ཀྱིས་ལུགས་སྔ་མ་
ལྟར་བཞེད་ཅིང། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉིས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ལ་མོས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཆེད་དུ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ལེགས་པར་ཕྱེན། ཤེས་བྱའི་གནས་རྣམས་ཀུན་
བརྟགས་དང། གཞན་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གསུམ་དུ་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་མཛད་དོ། ། ༑ ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དོན་བསྡུས་པ་སོགས་སུ་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་
སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་མཛད་ཅིང། འདིར་ནི་ཤེས་བྱའི་གནས་མཐའ་དག་གཏན་ལ་འབེབས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཚད་མའི་རྣམ་གཞག་སྐྱོན་མེད་ཤེས་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ན། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་གང་ལའང་མི་
སླུ་བར་གཟིགས་ནས། ཐོབ་པ་ཆད་མར་གྱུར་པ་དང། དེའི་བསྟན་པ་ཚད་མར་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དང། གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་དང། འབྲས་བུ་རྣམས་ལུགས་གཞན་ལས་ཀྱང་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་ནས་

[002B] །དེ་ལ་ཆད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་འཆད་པ་འདི་ལ་དོན་བཞི་སྟེ། མཚན་གྱི་དོན་དང། འགྱུར་གྱི་ཕྱག་དང། བསྟན་བཅོས་དངོས་དང། མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱ་གར་ན་སྐད་རིགས་བཞི་ཡོད་པ་ལས་སཾ་ཀྲྀ་
ཏའི་སྐད་དུ། ཕྲ་མཎ་དང། ས་མུད་ཙད་དང། ནཱ་མ་དང་པྲ་ཀ་ར་རྣམས་རིམས་བཞིན་དུ། བོད་སྐད་དུམ་ཚད་མ་དང་ཀུན་ལས་བཏུས་དང། ཞེས་གསུངས་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །བྲ་རབ་དང། དང་པོ་སོགས་ལ་འཇུག་ཅིང། མ་ཎ་ཡིད་ལའང་
འཇུག་པས། ཡིད་དང་པོ་ཞེས་པར་འགྱུར། དང་པོ་གྱི་སླུ་བ་དང་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་དང་པོའི་དོན། དོན་འགྱུར་དུ་བྱས་ནས་ཚད་མ་ཞེས་བསྒྱུར་རོ། །ཀུན་གཏུས་ལྟ་བུའི་མཚན་དོན་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པ་སྟེ་
བསྒྱུར་བའི་བར་ཆད་ཞི་བའི་ཆེད་དོ། །རྩ་བ་དང་འགྲེལ་པ་ཕལ་ཆེར་ལ་འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་ནི། ལྩྪ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའི་དགོངས་འགྲེལ་ཡིན་པ་ལ་བསམས་པ་འདྲ་སྟེ། དོན་གྱི་གཙོ་བོ་དབང་བཙན་པར་བྱས་ན། གཞན་གྱིས་བཏགས་པ་འི་བདག་བཀག་ནས་
བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་བདག་མེད་ཡིན་པས། མངོན་པ་འི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པས། བཀས་བཅད་ལྟར་ན་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་མཆོད་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ། །ནང་རིག་པ་འི་བསྟན་བཅོས་སུ་མ་འདུས་པར་འདོད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་
འོག་ནས་འཆད་དོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། བཤད་པ་ལ་འཇུག་པ་འི་བྱ་བ། བཤད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་དགོད་པ་ བཤད་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་འི་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཆོད་བརྗེད་དང། བཤད་པར་དམ་བཅའ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བསྟོད་པ་དང། ཕྱག་

[003A]༄༅། །འཚལ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དགོས་དོན་དང། བསྡུས་དོན་དང། ཚིག་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། སྟོན་པ་ལ་གུས་པ་སྐྱེས་ནས་རྩོམ་པ་ལ་སོགས་པ་འི་བར་ཆད་ཞི་བ་དང། དད་ཅིང་གུས་པ་ལས་དེའི་རྒྱུ་ལ་ཞུགས་ནས། མཐར་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུ་ཕུན་ཚོགས་དང། འབྲས་བུ་ཕུན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐུབ་པ་ལ་བསྟོད་པ་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་ནི། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་འི་ཚད་མ་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་པ་ལྟར་
ཐུབ་པ་ཡང་གྲོལ་བ་དོན་གཉིར་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ལྟར་གྱི་དོན་མི་སླུ་བར་བྱེད་པས་ཐ་སྙད་པ་འི་ཚད་མ་དང་མཚུངས་པ་དང། དེ་ཡང་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པས། ཚད་མར་གྱུར་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཚད་མའི་སྒོ་ནས་
ཐུབ་པ་ལ་བསྟོད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། འདིར་བཤད་པ་འི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་སོགས་ཐུབ་པ་འི་གསུང་རབ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ཁོ་བོས་རང་དབང་དུ་བཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤེས་པ་འི་ཆེད་ཡིན་པ་འི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མར་གྱུར་པ་སྨོས་པ་ལ་རྣམ་
བཅད་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། རྟག་པར་བྱུང་གིར་སད་མ་ཡོད་པ་བཀག་ནས། རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་འཁྲུངས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པ་འི་ཕྱིར། ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་དེའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་
བའོ། །དང་པོ་ནི། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བས། འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་འགྱུར་ལས། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་ཕན་བཞེད་ལྡན་ཞེས་

[003B] ཁ་ཅིག་ཕན་བཞེད་པ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་འཇོམས་པ་ལ་ཐོག་མར་རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་ཐབས་ལ་སྦྱོར་ཟིང་གོམས་པར་བྱེད་རིགས་པས། བདག་མེད་འཁོར་དང་བཅས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་
ཟིན་གོམས་པར་བྱེད་པ་འི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དྤ་འི་གནས་སྐབས་ལ་སྟོན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྟོན་པ་དངོས་ཐུབ་པ་ཡིན་ཡང། རང་ཉིད་གྱིས་གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་ཐབས་རྫོགས་པར་སྟོན་ནུས་པ་ལ། དེའི་ཐབས་གཞན་དོན་དུ་བསྐལ་བ་གྲངས་
མེད་མང་པོར་གོམས་པ་མངོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པར་ཤེས་པ་འི་ཆེད་དུ། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའོ། །ཐུབ་པ་རྒྱུ་མེད་དང། མི་མཐུན་པ་འི་རྒྱུ་ལ་སྐྱེས་པ་མིན་ཏེ། རང་རྒྱུ་བསམ་སྦྱོར་ཕུན་ཚོགས་ལས་
བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཅེས་པའོ། །འབྲས་བུ་ཕུན་ཚོགས་ལ་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། སུ་ག་ཏིའི་སྒྲ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལ་འཇུག་པས། སྤངས་པ་ཕུན་ཚོགས་དང་ལྡན་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །དེའང་ཁྱད་པར་གསུམ་དང་ལྡན་
ཏེ༑ བདག་མེད་པ་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་འི་སྟོབས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ སྐྱེས་གཟུགས་ལེགས་པ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་གཤེགས་པ་དང། རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་བཞིན་དུ་སླར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ་དང། བུམ་པ་ལེགས་པར་གང་བ་
བཞིན་དུ་མ་ལུས་པར་གཤེགས་པ་སྟེ། རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་པ་འི་ཆགས་བྲལ་དང། སློབ་པ་དང། དམན་པ་འི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། འགྲོ་བ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཀྱི་འཇིག་པ་ལས་སྐྱོབ་ནུས་ཤིང། ཉེ་རིང་མེད་

[004A]༄༅། །པར་སྐྱབས་མཛད་པས་ཐུབ་པ་ལ་སྐྱོབ་པ་ཞེས་གཞན་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའོ། །ཐུབ་པ་འབྲས་བུ་ཕུན་ཚོགས་དང་ལྡན་ཏེ། དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པའོ། །ཡང་ལུགས་ལས་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་
ཀྱང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཅན་གསུམ་ལ་བདེན་བཞིའི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པས། སྐྱོབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་འོ། །དེ་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཁྱེན་པ་དང། མཁྱེན་པ་བསྟན་པ་དང་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པའི་བདེ་བར་
གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་ནུས་ལ། དེ་ལས་བདག་མེད་པའི་དོན་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་གྲུབ་ཅིང། དེ་ཡང་གཞན་གྱི་ཆད་དུ་གོམས་པར་བྱས་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་སོང་བར་གྲུབ་བོ། །ལུགས་བཟློག་གི་མཁྱེན་པའི་ཁྱད་
པར་གསུམ་གྱིས་ཀྱང། གང་ཟག་གསུམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་གྲུབ་པོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་བས་ཚད་མ་གྲུབ་པར་བཤད་པ་གཉིས་མཛད་པ་ནི། ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པར་རྒོལ་བ་སྤངས་ནས། སྟོན་
པ་ལམ་གང་ནས་བྱོན་པ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ། ཚོགས་བཅད་ནས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པའི་བཤད་པ་མཛད་ལ། རྒྱུ་དེས་འབྲས་བུ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གཤེགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་མེད་པར་རྒོལ་བ་སྤངས་ནས། དེ་ལྟར་བྱོན་པའི་
རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། ལུགས་ལས་བཟློག་པའི་བཤད་པ་མཛད་དོ། །དེ་དག་གི་དོན་ནི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྣམ་བཤད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་འི་ཐུབ་པ་ལ་སྒོ་གསུམ་གུས་པའི་

[004B] །གཉིས་པ་ནི། ནས་ཞེས་པ་ནི། ཁྲུས་བྱས་ནས་ཟས་ཟའོ། །ཞེས་པ་ལྟར། འོག་མ་འདྲེན་པའི་ཚིག་སྟེ། ཕྱག་འཚལ་ནས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་གྱེད་ཅེས་པའོ། །བྱ་བ་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། ཚེད་མ་
ཀུན་ལས་བཏུས་པར་ཙོམ་པར་བྱའོ། །དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་ཞེ་ན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། གཞན་གྱི་བཏགས་པའི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་དང། མངོན་སུམ་ཚད་མ་སོགས་དགག་པ་དང། རང་གི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དང། མངོན་སུམ་
ཚད་མ་སོགས་ཚད་མ་སྐྱོན་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཟློས་པའི་ཉེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རིགས་པའི་སྒོ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་དག་ནི་མདོར་བསྲུས་པ་ལ་དགའ་བ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་
ཆེད་དུ་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྒོ་ཙམ་འདི་ནི་དམ་པའི་དོན་གྱི་ཚུལ། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་སྔ་མ་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བ་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་དང། གཡོ་སྒྱུ་རྣམ་ཤེས་སོགས་ཕྱེད་ཕྱི་མས། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་དམན་
བར་མི་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང། རིགས་པའི་སྒོ་དེར། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད། སྤྱིར་བཏང་ཙམ་གསུངས་ཀྱི། དམིགས་བསལ་གྱི་ཚིག་མ་གསུངས་པས། དབང་པོ་རྟུལ་བས་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་གི་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་སུ་དུ་
བསྟན་པར་གོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཟློས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་སོགས་གཟུང་སོགས་སུ་འཐོར་ནས་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་རྟོགས་པར་དགའ་བས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞུང་གཞན་རྣམས་ལ་ཁ་འཕངས་པའི་

[005A]༄༅། །ཚུལ་གྱིས་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ན། འདིར་མ་བསྟན་པར་ཁ་འཕངས་པ་ཙམ་ཞིག་བྱེད་པ་མིན་ཏེ། རིགས་སྒོ་དང། རླུང་གི་རབ་བྱེད་སོགས་རང་གི་གཞུང་ཀུན་ལས་རྫོགས་པར་བཏུས་ཏེ་འདིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་གཅིག་
ཏུ་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྟན་པ་དང་སྟོན་པ་སྐྱོན་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཏུ། གཞན་གྱི་ཚད་མ་དགག་པ་དང། རང་གི་ཚད་མ་རྒྱས་པར་བསྒྲུབ་པ་བརྗོད་བྱ་དང། བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་དགོས་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་
མཐར་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཉིད་དགོས་དང། དེ་དག་སྔ་མ་མེད་པར་ཕྱི་མ་མི་འབྱུང་བ་འབྲེལ་པའོ། །བཤད་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དམ་བཅས་པའི་ཁུར་མི་འདོར་ཞིང་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་
མཛད་བས་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་སྔ་མའི་དོན་བཤད་པ་ན། ཐུབ་པ་ལ་ཚད་མའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པས། གསུང་རབ་མཐའ་དག་གི་དགོངས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ངོ་མཚར་བའི་གནས་སུ་གཟིགས་ནས་ལེའུ་ཟུར་པ་མཛད་པའོ། །གཉིས་པ་
བཤད་པ་ཉེ་བར་དགོད་པ་ལ་གཉིས། རང་གི་གཞལ་བྱའི་གནས་མཐའ་དག་རྟོགས་པའི་ཐབས་བཤད་པ་ ལེའུ་མཚན་བཤད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་རང་ལུགས་ཀྱི་མངོན་སུམ་བསྒྲུབ་པ་དང། གཞན་གྱིས་བཏགས་པའི་མངོན་སུམ་དགག་པ་
དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཐབས་བཤད་པའོ། །རིག་པའི་སྒོར། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དབག་ལྟར་སྣང་བཅས་པ་བདག་རིག་བྱེད། །བསྒྲུབ་པ་དང་ནི་སུན་འབྱིན་དག་ལྟར་སྣང་བཅས་པ་གཞན་རྟོགས་བྱེད། །ཅེས་རྟོག་གེའི་ཚིག་དོན་

[005B] །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞལ་བྱ་མངོན་གྱུར་ངེས་པའི་ཐབས་དང། ལྐོག་གྱུར་ངས་པའི་ཐབས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བཤད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་
ལུགས་ཀྱི་མངོན་སུམ་བསྒྲུབ་པ་དང། གཞན་གྱིས་བཏགས་པའི་མངོན་སུམ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཚད་མའི་གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ་དང། མངོན་སུམ་ཚད་མའི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པ་བསལ་བ་དང། འབྲས་བུ་ལ་
ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་དགོས་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དང། གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་ཚད་མའི་གྲངས་ངེས་བསྒྲུབ་པ་དང། གྲངས་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལ་ལོག་པར་རྟེག་པ་མང་སྟེ། ཁ་
ཅིག་ཚད་མ་ནི་རང་ཁོ་ན་ལས་ཚད་མར་དེས་པས། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་དགོས་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དང། ཚད་མ་ལ་གཟུང་ཡུལ་རང་མཚན་འཛིན་པས་ཁྱབ་པར་བཟུང་ནས། མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ཚད་མར་འདོད་པ་དང། དཔེ་ཉེར་འཇལ་
དང༑ དོན་གྱིས་གོ་བ་དང། ཞེས་གྲགས་པ་དང། སྙམ་སེམས་པ་དང། སྒྲ་ཙམ་ལས་ཞེན་པའི་བརྗོད་བྱ་དཔོག་པ་ཚད་མ་གཉིས་ལས་གཞན་ཡོད་པར་འདོད་པ་པོ་སོགས་དེ་ལ་ཚད་མའི་གྲངས་ངེས་བསྟན་པས། གྲུབ་ཆེན་ཕ་དབང་བློ་བཞེད་པ་ལྟར། ཚད་མ་
སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་ཤིང། དེ་ཡང་གཞལ་བྱ་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པས། གཞལ་བྱ་ཕུང་སུམ་དུ་འདོད་པ་དང། གཞལ་བྱ་གཅིག་ལ་ཡང་ཚད་མ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་འཇུག་བར་འདོད་པ་དག་ཁེགས་ཤིང། ཚད་མའི་ངོ་
[006A]༄༅། །པོ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་ན་ལོག་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་མི་ཁེགས་སོ། །ཚད་མའི་འབྲས་བུ་མ་བཤད་ན། ཚད་འབྲས་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་མི་ཁེགས་ཤིང། དེ་ཡང་དོན་རྟོགས་འབྲས་བུར་ངེས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། དེ་ཚད་མ་
ལས་དོན་གཞན་ཡིན་ན། ཚད་མའི་ངོ་བོའི་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ལས་རྫས་གཞན་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཚད་མར་མ་འགྱུར་བས་འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཡང་བསལ་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཚད་མ་ལ་གཉིས་ཁོ་ནར་ངེས་ཏེ། མངོན་སུམ་ཚད་མ་
དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་གི་སྒྲས་གཉིས་ཀ་ཚད་མར་སྟོབས་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་བསྡུ་བའི་ཚིག་ཡིན་གྱི་དབྱེ་བའི་ཆེད་ནི་མིན་ནོ། །ཚད་མ་བཞིར་བྱས་པ་ལ་མངོན་རྗེས་སུ་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་
ཀྱང་ཚད་མ་ཡིན་པས། གཉིས་སུ་མ་ངེས་པར་འདོད་པ་ནི། ངོ་མཚར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །ཚད་མ་ལ་གསུམ་ཡོད། མངོན་སུམ་གཉིས་དང་ཚད་མའོ་ཞེས་པར་འགྱུར་བས། རང་ཉིད་རང་གི་དབྱེ་བའི་ཡ་གྱལ་དུ་འདོད་པ་དག་ལ་ནི། གྲངས་ངེས་ཅུང་
ཟད་ཀྱང་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་བའི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་སྤྲོས་སོ། །མངོན་རྗེས་གཉིས་ཚད་མར་གྲུབ་ཟིན་པ། ཡང་ཚད་མའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་གྲུབ་པའོ། །ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཚད་མ་གཉིས་ཁོ་ནའོ། །གང་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་
དཔག་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་འགྲེལ་པར་ཁོ་ནའི་ངེས་བཟུང་སྨོས་སོ། །ཚད་མ་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་ངེས་ན། རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དང། དགག་རྟགས་ཡང་དག་ཁས་མ་བླངས་པས་ཚད་མ་དང། ཚད་མ་མིན་པའི་རྣམ་དབྱེ་དང། སློབ་པའི་

[006B] བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བས་ཕྱི་དགག་པ་བྱད་ན་མངོན་དུམ་ཀྱིས་འགོག་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚད་མ་གཉིས་ཁོ་ནར་ངེས་ཏེ། གཞལ་བྱ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་མཚན་
ཉིད་གཉིས་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཚད་མར་སོང་བ་རང་སྤྱི་སོ་སོར་ངེས་པའི་དབང་གིས་མིན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་ནི་རང་གཞན་ངོ་བོ་ཡིས། །རྟོགས་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་བཞེད། །ཅེས་བཤད་པ་ལྟར། རྗེས་དཔག་གིས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་སྤྱི་
མཚན་གཟུང་བའི་སྒོ་ནས་ལྐོག་གྱུར་རང་མཚན་འཇལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་མཚན་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དང། སྤྱི་མཚན་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲོ་འདོགས་གསར་དུ་གཅོད་པ་གཉིས་སུ་ངེས་པས། ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ཡིན་ན། གསར་
དུ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་མཚན་གཟི་གཉིས་པོ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གི་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ལེགས་པས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་རྟོགས་པའོ། །དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་དོན་བྱེད་མི་ནུས་ཤིང་གསལ་བར་སྣང་བས། གཞལ་བྱ་གཉིས་
གང་ཡང་མིན་ལ། ཡུལ་ཡིན་པས་གཉིས་སུ་མ་ངོས་སོ། །ཞེ་ན། རབ་རིབ་ལ་སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་ནི་མེད་པས་ཡུལ་དུ་མི་རུང་ཞིང། ཐ་སྙད་བྱེད་པ་རྣམས་ཡུལ་དུ་མོས་པ་ཡང་མེད་ལ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བའི་གཞི་ནི། དབང་ཤེས་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཡིན་པ་རང་མཚན་
དང། སྐྲག་ཤད་དུ་སྣང་བ་ལ་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་ཡུལ་ནི་སྤྱི་མཚན་ཡིན་པས། གཉིས་སུ་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། རང་སྤྱི་འདྲེས་པ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་པ་དགག་པ་དང། ཁྱད་པར་ངོ་ཤེས་ཀྱི་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་

[007A]༄༅། །དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རྟག་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ཁ་དོག་མི་རྟག་པའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ནི། རང་སྤྱི་འདྲེས་པ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་དོག་རང་མཚན་ཡིན་ལ་མི་རྟག་པ་སྤྱི་མཚན་
ཡིན་ཞིང། དེ་གཉིས་འདྲེས་པར་འཛིན་པས་ཚད་མ་གཉིས་པོ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། བྱས་པའི་རྟགས་ལས་ཁ་དོག་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དེ་ནི་ཁ་དོག་
རང་མཚན་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཁ་དོག་གྱི་སྤྱི་དེ་ལ་མི་རྟག་པ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་སྥྱི་མཚན་རྗེས་དཔག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་རང་མཚན་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། ཁ་དོག་རང་མཚན་གཟུང་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མི་རྟག་
དངོས་མེད་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་སུ་ཐལ་བ་དང། ཁ་དོག་རང་ཚན་པ་མི་རྟག་པར་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། ཁ་དོག་དང་མི་རྟག་པའི་སྤྱི་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྦྱར་ནས་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཀྱང། ཁ་དོག་རང་མཚན་པ་དང་མི་རྟག་པ་
རང་མཚན་བའི་རྣམ་པ་ལེགས་པར་ཤར་ནས་ཁ་དོག་མི་རྟག་པ་ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མར་མེའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་འཛིན་པའི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའི་དྲན་ཤེས་ལ་བརྗོད་ན་ནི། དེ་དཔྱད་ཤེས་ཡིན་པས་ཚད་
མ་ཕུང་གསུམ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་རྟག་པ་མ་རྟོགས་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་པས། ཚད་མ་དེས་རྟོགས་ཟིན་པའོ། །དེའི་གཞལ་བྱར་གྱུར་བའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་དེ་ཡང་

[007B] གཞན་དུན་སོ་སྐྱེའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །མི་རྟག་པའོ་སྙམ་པའི་ངེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ན། སྐད་ཅིག་ཐ་མ་ཡང་ཞིག་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤར་ཁང་ནང་དུ་མཐོང་
བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ནྡན་གྱི་མེ་རྟོགས་ནས། ཕྱིས་ཕྱི་རོལ་ནས་དུ་བ་མཐོང་བ་ན་ནྡན་གྱི་མའོ་སྙམ་རྟགས་ལ་བརྟེན་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ལ། རྟགས་ཆོས་འབྲེལ་བ་མེད་པས་རྗེས་དཔག་མིན་ཞིང། རང་མཚན་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པས། ཕུང་གསུམ་
པའོ། ཞེ་ན། རང་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་སྔ་མས་རྟོགས་ཟིན་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་དོན་ལ་སྔར་གྱི་དེའོ་སྙམ་པའི་ཡུལ་དེ་ཡང་ཡང་ཤེས་པའང་ཆོས་ཅན། ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་ཀུན་ཚད་མར་འགྱུར་བས་ཚད་མ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་
ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ནི། ཐུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པར་ཐལ་ལོ་ཤེས་པའོ། །གྲང་ཅན་གྱི་དུ་བའི་རྟགས་ལས་མེ་རྟོགས་ཟིན་མ་བརྗོད་པར་ཡང་ཡང། རྟོགས་པ་ཚད་མར་དགག་པའི་ཆེད་དུ། འགྲེལ་བར་ལན་ཅིག་མིན་པར་ཞས་སྨོས་སོ། །དཔེར་ན། དྲན་པ་
དང། འདོད་པ་དང། ཞེ་སྡང་སོགས་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །སྔར་བཤད་པ་དེ་ཡང་སྔ་ཕྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སྤྱིར་བཏང་དང། མངོན་སུམ་གྱི་དབྱེ་བ་དང་མ་འཁྲུལ་བ་མངོན་སུམ་
གྱི་མཚན་ཉིད་ལྷག་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་ལ་སྡེ་ཚན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ནི། མངོན་སུམ་མོ། །དངོས་བསྟན་སྤྱིར་བཏང་བའི་ཚིག་ལས་མ་བྱུང་ཡང། འོག་ནས་དམིགས་བསལ་གྱིས་

[008A]༄༅། །འཕངས་པའི་མ་འཁྲུལ་བ་ཡང། འདིར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རང་འགྲེལ་དུ་རྟོག་པ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་བྲལ་བྱ་རྟོག་པ་ངོས་བཟུང་བ་ནི། མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་དང་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་སོགས་སྦྱོར་བའི་དོན་
སྦྱོར་རྟོག་པའོ། །སོགས་པས་མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་ཡང་བསྡུས་ཀྱང། ནུས་པ་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ལོགས་སུ་བྱས་སོ། །འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་མིང་གི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་དོན་བརྗོད་པར་བྱེད་དེ། ལྷས་བྱིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྔར་བཤད་
པ་ལྟར་སྔ་མ་མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་དང། ཕྱི་མ་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་ངོས་བཟུང་བ་ལ་བཤད་པར་བྱ་ཞིང། ཡང་སྔ་མ་རང་ལུགས་ཀྱི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཕྱི་མ་གཞན་གྱིས་བཏགས་པ་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་དང་འདྲ་བར་སྟོན་པའོ། །གཞན་གྱིས་བཏགས་པའི་རྟོག་
པའི་བདག་རྐྱེན། རིངས་ཀྱི་སྨྲ་བའང་ཞེས་པ་དང། ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་བ་ལང་དཀར་པོ་ཞེས་པ་དང། བྱ་བའི་སྒོ་ནས་འབྲས་འཚེད་ཞེས་པ་དང། རྫས་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་འབྲེལ་པ་དང། འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་དབྱེ་བས་དབྱུག་པ་ཅན་དང། ར་ཅན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་དག་གིས་རིགས་དང་
ཡིན་ཏན་སོགས་དོན་གཞན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས། སྒྲས་བརྗོད་ཅིང་དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་འཛིན་པས་དབང་ཤེས་རྟོག་པར་འདོད་དོ། །རང་ལུགས་ལ། སྒྲ་དེ་དག་གི་བདག་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོག་པས་བཏགས་པའི་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་བཟུང་
ཡུལ་དུ་བྱེད་ཅིང། དེ་ཡང་མིང་དང་བསྲེས་ནས་འཛིན་པས་མིང་སྦྱོར་རྟོག་པའོ། །བརྡ་ལ་བྱང་བའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་མ་ཟད་བརྡ་ལམ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱ་དང། རྗོད་བྱེད་འདྲེར་རུང་བ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་ཡང་བསྟན་ཏོ། །རྩ་བའི་ཚིག་

[008B] སྔོ་འཛིན་དབང་ཞེས་ལྟ་བུ་རྟོག་བྲལ་དུ་བསྒྲུབས་ནས། དེ་དང་མ་འཁྲུལ་བ་ཚོགས་པས་མངོན་སུམ་དུ་མཚོན་པས་མཚན་ཉིད་རྗེས་བརྗོད་ཀྱི་སྒ་དང། མཚོན་བྱ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ངེས་ལས། མངོན་སུམ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་
བ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན། མཚན་གཞི་གྲུབ་ཟིན་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས། མཚན་ཉིད་མ་འཁྲུལ་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང། རྟག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པས། སྔོ་འཛིན་དབང་ཤེས་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མཚན་
པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དང། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དང། རང་རིག་མངོན་སུམ་དང། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་མོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དབང་ཤེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་དང། རྟོག་བྲལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་
ཟུར་དུ་སྨོས་པ་ལ་ལུང་འགལ་སྤང་པ་དང། ལོག་པར་རྟོག་པ་དུ་མ་དང་སྤྱི་དོན་གཞན་དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་ཡིན་པ་བཀག་ནས་རྟོག་བྲལ་དུ་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། བདག་རྐྱེན་དང་དམིགས་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ལ་
དབང་ཤེས་ཞེས་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་སྟོན་གྱི། ཡུལ་ཤེས་ཞེས་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་མི་སྟོན་པ་ཅི་ཞེ་ན། གཉིས་ལ་ལས་སྐྱེས་པ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་སྒ་ལྔའི་ཤེས་པ་དེའི་ཐ་སྙད་དབང་ཤེས་ཞེས་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དབང་པོ་གཟུགས་
ཅན་བ་དེའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་བྱས་པས་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་གནུས་པའི་ཕྱིར། དབང་ཤེས་ཞེས་པའི་མིང་སྦྱོར་བར་འོས་ཏེ། མིང་དེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ཤེས་ཞེས་དངོས་མིང་དུ་སྦྱར་བར་མི་འོས་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་གོ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པའི། ཡུལ་རྣམས་

[009A]༄༅། །ནི། རྒྱུ་གཞན་དང་ཡང་ཐུན་མོང་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ཤེས་ཞེས་སྨོས་ན། ཅི་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་སམ། ཡིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་སྙམ་དུ་རེབ་རང་བཅས་པར་འགྱུར་གྱི་བདེ་བླག་ཏུ་མི་གོ་བས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་རྔའི་
སྒྲ་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཞེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་སྟོན་པ་མཐོང་གི་དབྱུག་གུའི་སྒྲ་དང་སའི་མྱུ་གུ་ཞེས་སྨོས་ན། དོན་གཞན་ལ་ཡང་གོ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པར་བསྟན་པས་ཀྱང། རྟོག་བྲལ་དུ་གོ་བར་བྱེད་
དེ། ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་སྔོན་པོ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས། དོན་རང་མཚན་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་མ་འཁྲུལ་བ་བསྟན་ལ། ཕྱིར་མ་གཉིས་ཀྱི་རྟོག་
བྲལ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་ཡིན་ན། མདོ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ནི་བསགས་པ་ཞེས་བཤད་པ་དང། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། གང་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ། སོ་སོ་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི། རྫས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འགལ་ཏེ་བསགས་པ་ནི་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། ཚོགས་པ་སྤྱི་ཡིན་ཞིང་སྤྱི་མཚན་གྱི་བློ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོག་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང། འདི་གཟུགས་སོ་སྙམ་པའི་སྐྱེ་
མཆེད་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡང་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ལུང་སྔ་མའི་དོན་ནི། ཡ་གྱལ་དུ་མ་འདུས་པའི་ཚོགས་སྤྱི་གཟུང་ངོར་ཤར་བས། སྤྱིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་བཤད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་གཟུང་དོན་ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་

[009B] དེ་ཡང་རང་མ་ཡིན་དུ་མ་འདུས་པའི་བསགས་པ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེའི་ནང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་པ་རེ་རེ་ལ་བསགས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཐལ་
དབང་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ་དེར་རང་གི་གཟུང་དོན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། བསགས་པ་ལ་དམིགས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ལུང་ཕྱི་མའི་དོན་ནི། འདིར་རྫོས་ཀྱི་རང་མཚན་ནི། ཟླ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཡིན་ལ། དེས་དབང་
ཤེས་སྐྱེད་མི་ནུས། དབང་ཤེས་སྐྱེད་པ་ལ་དུ་མས་མཚུངས་པར་བསྐྱེད་དགོས་ཤིང། དེའི་ཚེ་རྗེས་ཀྱི་ངེས་པས་འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་ནུས་པས། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡི་པ་དང། རྫས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །རྩ་
ཚིག་འདི་ལུང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀའི་ལན་བསྟོན་པས། ཕྱི་མ་དང་མཐུན་པར་ཡང་བསྡུས་དོན་སྤྱར་རོ། །རིམས་ཀྱི་གཟུང་ཡང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་ཅིག་ཅར་དུ་གཟུང་ངོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་བས་རྟོག་པའོ་སྙམ་ན། འཛིན་བ་མྱུར་བ་ཅིག་ཅར་དུ་གཟུང་བ་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་
ན། རྣམ་འགྲེལ་དུ་རིམས་བཞིན་འབབ་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་སོགས་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། དོན་འདིས་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་ནས་དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱས་མི་རྟག་སོགས་
ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་མའི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་ནི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པའི་ཚེ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པའི་བདག་རྐྱེན་ལས་དཔའ་བོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་རྣམས་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་རྟོགས་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པར་

[010A]༄༅། །ཐལ། བྱས་མི་རྟག་གི་ཐ་དད་སོགས་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་དཀར་པོ་མཐོང་བའི་ཚེ། དཀར་པོ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དོན་གཞན་གྱི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཀར་པོ་དང་དཀར་པོ་ཉིད་ཐ་དད་ཀྱང་
རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར། ཅེས་སྦྱར་རོ། །རྟོག་པས་བཏགས་བ་གཟང་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་ཀྱང། གཟུང་ཡུལ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རང་གི་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་རིག་པར་བྱ་བ་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བསལ་བར་བསྟན་མི་
ནུས་ཤིང། བསྟན་པར་བྱ་བ་མིན་པའི་རང་མཚན་གྱི་ངོ་བོ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་འགྲེལ་དུ། ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། །རང་འགྲེལ་དུ། དབང་པོ་ལྔ་ལས་སྐྱེས་
པའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་པ། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པའི་ཚིག་གིས་རྟོག་བྲལ་དུ་བསྟན་ཟིན་ཀྱང། འདིར་ཡང་སྨྲོས་པ་ནི། གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དགག་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྔ་པོར་མ་ཟད་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤད་པ་གཞན་
ཡང་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་མ་ཟད་ཡིད་དབང་གི་བདག་རྐྱེན་དང། དབང་སྔོན་གྱི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཀྱང་གཟུང་དོན་དང། བཅས་པའི་རྐྱེ་བས་མངོན་སུམ་སྟེ། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་
བསྡུ་བའི་དོན་ཏེ། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་མ་ཟད་ཅེས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ནི་རང་གི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དང། དེའི་སྟེང་གི་ཡུལ་འཛིན་ནུས་སུ་སྐྱེད་པའི་ཆ་བདག་རྐྱེན་དང། རང་གི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གྱི་གཟུང་དོན་གྱི་རིགས་འདྲ་

[010B] དེ་ཡང་དབྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད་མས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དོན་རྒྱས་པར། གཙོ་བོ་ལུས་ལྟ་
བུའི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཤད་དུ་བཤད་པས། དེར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ལ་སོགས་པས་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང། བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ནི། རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་
གཟུང་ཡུལ་རང་མཚན་ལ་ལྟས་ཏེ་གཉིས་སྣང་ནུས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་གཟུང་ཡུལ་རང་ཚན་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་དུ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང། བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་
ལ་སོགས་པ་ནི། དབང་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་བཤད། ཆགས་སོགས་རྟོག་པ་ཡིན་པས་རང་རིག་མངོན་སུམ་དུ་མི་རུང་ལ། དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་དུ་སྟོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དུ་མ་དང་འགལ་བའི་
ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིའི་ཐ་དད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་དུ། སློབ་དཔོན་རྒྱལ་དབང་བློས། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རང་རིག་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། རང་ཉིད་ལ་རིག་པ་ནི་རབ་རིག་གོ་འདིས་རིག་པར་བྱ་བས་ན་རིག་པ་སྟེ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་
ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཅེས་ཆགས་སོགས་རབ་རིག་རིག་བྱར་བཤད་ཀྱི། རིག་བྱེད་དུ་མ་བཤད་ལ། འཛིན་རྣམ་ཉིད་རིག་བྱེད་དུབ་ཤད་པ་ལྟར་རོ། །དབང་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་དོན་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་རང་རིག་ཀྱང། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་བའི་
[011A]༄༅། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལག་རྗེས་མ་ཡིན་གྱི། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གྱི་ལག་རྗེས་ཡིན་པའི་དོན་ཏོ། །རྟག་གེ་འབར་བ་ནས་བཤད་པ་ལྟར་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་ལས་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་སྐྱོན་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་
རྣམ་བཤད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེར་དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་ཀུན་མངོན་སུམ་ཞེས་པ་ ཡང་ཤེས་པ་ཀུན་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་རྣམ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སྣབ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། ཆགས་
སོགས་རང་རིག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཞི་ལྷག་ཟུང་འགྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་བླ་མ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བསྟན་པའི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྒྲ་སྤྱི་དང། དོན་སྤྱི་གང་
དང་ཡང་མ་འདྲེས་པའི་དོན་ཙམ་གསལ་བར་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་སྟེ། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས། ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཙམ་སྒྲ་སྨས་པ་ནི་
སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་དོན་འཛིན་པ་རྟོག་བྲལ་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། སྔ་མངོན་སུམ་ལ་རྟོག་བྲལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་བསྟན་ཟིན་ཡང། འདི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས། བདེན་པ་བཞིའི་དོན་ལ་བསྒོམ་པ་རྫོགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་སྟོན་པའོ། །ཉན་
ཐོས་མདོ་སྡེ་པ་ལྟར་ན་གཟུགས་དང་ཤེས་པ་སོགས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ངོར་དགག་གཞི། རང་མཚན་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། མེད་དགག་གིས་བསྡུས་པའི་བདག་མེད་ནི་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པར་འདོད་པའོ། །

[011B] སློབ་དཔོན་ཟ་གྲགས་པས་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་དོན། ཚུལ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ཕྱོགས་སྔ་མར་བྱས་ནས་དགག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། རོ། །བདེན་བཞི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་སོགས་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ངེས་
བྱེད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་རུ་བསྟན་ཟིན་པས་འདིར་མ་སྤོས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆགས་སོགས་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། རྟོག་པ་ཡང་དེར་འགྱུར་རོ་ཞེ་། བདེན་ཏེ་ཤེས་པ་གང་བརྡ་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་གཟུང་བྱ་འཛིན་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ལ། རྟོག་
པ་འང་བརྡ་འཛིན་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་ཡུལ་དུ་མི་རུང་བས། རང་ཉིད་རང་ལ་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོག་པ་འང་རང་རིང་མངོན་སུམ་གྱི་མྱོང་བྱ་ཡིན་པས་རང་རིག་ཉིད་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་མྱོང་བྱེད་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡང་རང་
རིག་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འདོད་པས། དེ་ལ་དངོས་མིང་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་ནི། གཟུང་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་བཞག་ལ། གཟུང་ཡུལ་གྱི་དོན་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྤྱི་དང། དོན་སྤྱི་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་དེ་ལ་རྟོག་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་འགྲེལ་དུ། ཤེས་གང་གང་ལ་སྒྲ་དོན་འཛིན་ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བསླད་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དམིགས་ཀྱི་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མིག་རྒྱུ་
ལ་ཅུར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་སོགས། འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་དོན་གཞན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། བུམ་པའི་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་ཀྱི་ཚོགས་པ་ལ། བརྡ་ལ་བརྟེན་ནས་བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྟོག་པ་འཇུག་པས། བརྡའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཀུན་

[012A]༄༅། །རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང། འདི་ཡང་འགྲེལ་བ་འགྲེལ་ལུགས་གཉིས་སུ། དོན་གཞན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྟོག་པར་བཤད་ལ། དོན་ནི་སྒྲོ་བཏགས་འཛིན་བས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
འདིས་རྗེས་སུ་དཔོག་བས་བྱེད་པས་རྟགས་འཛིན་རྟོག་པ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོག་པ་ནི། རྟགས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་གོ་རང་འགྲེལ་དུ། འབྲས་བུའི་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ལས་མ་བྱུང་ཡང་
འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོས་སྔ་མ་རྟགས་འཛིན་རྟོག་པ་དང་ཕྱི་མ་རྟགས་ཅན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལབ་ཤད་དོ། །འདས་པའི་དོན་དྲན་པ་དང། མ་འོངས་པའི་དོན་མངོན་པར་འདོད་མི་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་
བའི་ཚིག་གིས་སྟོན་པའི་འཛིན་སྟངས་ལ་བསླད་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་ལོགས་སུ་བཀར་ཏེ། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་ལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ན། སྔར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པའི་ཚིག་སྤྱིར་བཏང་གི་ཚིག་ཏུ་རྟགས་ནས། མ་འཁྲུལ་བ་མངོན་
སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལྟག་མར་གོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དེར་མ་ཟད་རབ་རིབ་ཀྱི་བསླད་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་ངོ། །རྟོག་མེད་འཁྲུལ་པ་མངོན་སུམ་
ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པ་ན། མངོན་སུམ་ལ་མ་འཁྲུལ་དགོས་པར་དམིགས་པས་ལ་གྱི་ཚིག་ལས་དོན་གྱིས་གོ་བར་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་ན། རྣམ་འགྲེལ་དུ། རྟོག་གེ་བའི་འཛིན་སྟངས་ལ་གསུམ་དུ་བསྡུས་པའི་

[012B] རིགས་པ་ཅན་པ་ དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་ཨ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་བ་མེད་བཞིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་མགོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དགག་པའི་ཆེད་དུ། བརྡའི་རྟེན་ཅན་དང། དོན་གཞན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྟོག་པ་ རྩོད་
གཞི་དང། ཕྱི་མ་མཚན་གཞི་དོན་ཚན་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་མཐུན་དཔེར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་པའི་དམིགས་བསལ་གྱིས་ཚིག་ལ། འགྲོལ་བཤད་མཁན་པོ་སློབ་དཔོན་རྒྱལ་དབང་བློས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། དང་པོར་འཇུག་པར་
བྱེད་ཅིང། བསླུ་བ་མེད་པའི་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དོན་གང་ལ་ཡང་མི་སླུ་བ་མ་ཚང་བ་སྐྲ་ཤད་འཛག་སྣང་གི་དབང་ཤེས་སོགས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་མོད། མིག་སེར་གྱིས་ཉེ་བར་བསླད་པའི་མིག་ཅན་ལ་
དུང་སེར་པོར་སྣང་བ་དང། གྲུ་དང་བཞོན་པའི་དབང་གིས་ལྗོན་ཤིང་འགོ་བར་སྣང་བའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སོགས་ནི། མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་མེད་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་མིན་ལ། འདོད་པའི་དོན་དུང་དང། ལྗོན་ཤིང་སོགས་ལབ་སླུ་བ་མེད་པས་ཚད་
མ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་ཚད་མ་ཡིན་ན་རྗེས་དཔག་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །འོ་ན་རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི། དབང་པོ་ལ་གནོད་པའི་ཤེས་པ་ཀུན་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དུ་མཚོན་ནས་བསྟན་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཚིག་རྣམས་
ནི་ངེས་བཟུང་གི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པས། རབ་རིབ་བསླད་པའི་དབང་གིས་གང་ལ་བསླུ་པ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པས། ཁ་དོག་སེར་པོ་དང། ལྗོན་ཤིང་འགྲོ་བ་ལ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དུང་དང། ལྗོན་ཤིང་ལ་མངོན་སུམ་ལྟར་

[013A]༄༅། །སྣང་ངུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པོས། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང། གང་ལ་བསླུ་བའི་ཆེད་ལ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དུ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར། རྒྱལ་སྔ་བདུན་བ་སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་ནི། ཡུལ་དང། དུས་དང་རྣམ་པ་ལ་འཁྲུལ་
པ་ ཆ་གང་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་ཚད་མར་མི་རུང་བར་བཞེད་དེ། དུང་སེར་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས་དེ་ཉིད་དུང་གི་ཆ་གང་ལ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་རྟོགས་མེད་པའི་ཤུགས་རྟོགས་མི་རུང་བས། སེར་པོ་སྣང་བ་མ་གཏོགས་དུང་གི་ཆ་གང་གི་ཡང་རྣམ་པ་
མ་ཤར་བའི་ཕྱིར། ཁ་དོག་དཀར་པོ་མི་སྣང་ཡང། དུང་གི་དབྱིབས་སྣང་བས་སོ་ཞེ་ན། དུང་གི་དབྱིབས་ཁ་དོག་དཀར་པོ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། སེར་པོ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པས། དེའི་ཁ་དོག་མི་སྣང་བར་དབྱིབས་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་རིགས་
བའི་ལམ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དུང་ཐོབ་པ་ཡང་དུང་གི་རེག་བྱ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། སྔ་མ་དོན་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ། ལྗོན་ཤིང་འགྲོ་སྣང་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྒོའི་བུ་ཀུན་ནོར་བུའི་འོད་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་
དེ་ན་ནོར་བུ་འཇུག་གོ་སྙམ་པ་ནི་ཡུལ་སྤངས་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་སྤངས་པ་ཡིན་པས། བློ་དེ་ནོར་བུའི་ཆ་གང་ལ་ཡང་ཚད་མར་མི་རུང་བས་ཆག་གཅིག་ལ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་ངུ་སོང་བ་མིན་ཞིང་གི་ཆ་གཞན་ལ་ཚེད་མར་འདོད་པ་རྒྱས་པར་བཀག་ལ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་
རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་རིག་པར་དཀའ་མོད། འདྲིན་བྱེད་དམ་པ་རྣམས་ལུགས་ཕྱི་མ་འཐད་པར་བཞེད་བས། ཕྱི་མ་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་དུ་སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གིས། རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་

[013B] མདོ་སྡེ་བ་ཁོ་ནའི་ལུགས་སུ་བཞེད་པ་ལྟར་འཐད་པས། ལུགས་དེ་ལ་སྣང་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་པའི་མངོན་སུམ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་རྒྱུ་གཞི་གང་གིས་ཀྱང་མ་སྐྱེད་པའི་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་པའི་དོན་ལ་སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང། སྔོ་འཛིན་དབང་
ཤེས་ལྟ་བུ་འཁྲུལ་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་མ་སྐྱེད་པར་འདོད་པས། དོན་སེམས་གཉིས་ཀས་ཐུན་མོང་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མཐའ་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཙམ་བས་བག་ཆགས་གཏན་བྱུང་གི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་མ་སྐྱེད་པར་འདོད་ཀྱང་
ཤས་པ་དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་པས་ཁྱབ་པ་མདོ་སྡེ་པས་འདོད་ཀྱི། སེམས་ཙམ་པས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བག་ཆགས་གཏན་བྱུང་གི་དབང་ཤེས། མངོན་སུམ་དུ་རྣམ་ངེས་སོགས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་གི་དོན་ཡང་གཞན་དུ་རྒྱས་པར་
བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ལ་ལོག་རྟོག་བསལ་བ་ལ་གཉིས། ཚད་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང། རྣམ་གཞག་དེ་ཉིད་ངེས་པར་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དོན་ཁས་བླངས་པའི་ཚད་འབྲས་སྤྱིར་བཤད་པ་དང། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་གཞལ་བྱར་
བྱས་པའི་ཚེ། དོན་ཁས་བླངས་ཀྱང་རང་བཞིན་འབྲས་བུར་རིགས་པ་དང། རང་རིག་གི་ཚད་འདྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གོ་དང་པོ་ནི། ཚད་འབྲས་བཤད་པའི་དགོས་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། རང་སྡེ་ཁ་ཅིག་དང། གཞན་སྡེ་དག་ཚད་འབྲས་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད་
པ་དགག་པ་དང། དགོས་པའི་གཙོ་བོ་ནི། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་མི་སླུ་བ་དང། མ་ཤེས་དོན་གསལ་ངེས་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་མཚན་ཉིད་གང་དུ་འཇུག་པའི་མཚན་གཞི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་མ་ངེས་པར་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ངེས་པ་

[014A]༄༅། །མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡུལ་གསར་དུ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡིན་ལ། །དེ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་རྣམ་
པ་ཤར་བ་དང། མ་ཤར་བ་ལ་རྟོགས་པ་དང། མ་རྟོགས་པར་གྲགས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་རེག་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པར་དགའ་བའི་གནས་ཡིན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་དུ། ཡུལ་རྣམས་ལས་ནི་བྱུང་བའི་ཞེས་སོགས་ཚུལ་གཉིས་དང། རང་རིག་སྒྲུབ་པའི་
རིགས་པས་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་བྱ་བ་གང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དེའི་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཚད་མས་འབྲས་བུ་འཇོག་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི་
བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དོ། །དེས་ན་ཚད་འབྲས་རྫས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཚད་མ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཐལ། དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་དང་བཅས་པར་རྟོགས་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཚད་མ་དང། དོན་རྟོགས་པའི་ཚད་
མ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་དབང་འགྱུར་ལྟར་ཡིན་གྱི། ཞམ་སེང་རྒྱལ་གྱི་འགྱུར་ལ་གཞན་དུ་འབྱུང་ངོ། །དོན་རྟོགས་པའི་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང། ཚད་མར་བཞག་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གསར་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་
ཤར་བའི་སྒོ་ནས་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ལ་ཚད་མ་ཡིད་དུ་འདོད་པ་སྟེ། ཚད་མར་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་གསལ་མི་གསལ་དང། ཡུལ་ཐག་ཉེ་རིང་དང། ཡིད་བྱེད་གོམས་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཡུལ་རྟོགས་ཚུལ་མི་འདྲ་

[014B] གཟུགས་མཐོང་ལ་སྒྲ་མ་ཐོས་པ་དང། སྔོན་པོ་རྟོགས་ལ་སེར་པོ་མ་རྟོགས་པ་སོགས། དོན་རྟོགས་འཇོག་བྱེད་གཞན་གྱིས་བར་དུ་མཆོད་པར་བཞག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་མེད་ན། རྟེན་
བཅས་ཀྱི་དབང་པོ་དང། དབང་དོན་ཕྲད་པ་དང། དོན་ལ་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་དང། ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང། རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་འཇུག་པ་ཁས་བླངས་མི་ནུས་པས། དེ་དག་ཚད་མར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བུའི་གཟུགས་དང་
འདྲ་བར་སྒྱེས་པ་ལ། ཕའི་གཟུགས་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ། ཤེས་པའི་ཕྱི་རོལ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་འབྲས་བུར་འཇོག་པའི་ཚེ་ནི། དཔེར་ན། སྔོན་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ལ་སྔོན་པོའི་གྲུབ་
སྡེ་རྫས་གཅིག་གིས་ཆོས་ཀུན་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་ཡང། དེ་དག་རྟོག་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཟུང་དོན་གང་གི་རྣམ་པ་ཤར་པའི་གཟུང་རྣམ་དེ་ཉིད་ལ། འཛིན་རྣམ་གྱི་ངེས་པ་གསར་དུ་འདྲེན་ནུས་པའི་གཟུང་དོན་གྱི་ཆ་དེ་ཉིད། དབང་མངོན་
གྱིས་གསར་དུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་ཡི། ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ཤར་ཡང། དེ་རྟོགས་པར་བཞག་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྗེས་དཔག་གི་ཚད་འབྲས་ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྔོན་པོ་གཞལ་བྱ་རང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་པའི་སྒོ་ནས་སྔོན་པོ་
ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་ཚད་མ་སྔོན་པོ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་འབྲས་བུའོ། །རྣམ་གཞག་འདི་གཙོ་བོར་མདོ་སྡེ་པས་ཁས་ལེན་ཅིང་སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་འདོད་པས། འོག་མ་འདི་ལ་འཕྲོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡང་གཟུགས་དང་སྒྲལ་

[015A]༄༅། །སོགས་པ་གཞལ་བྱར་བཞག་པའི་ཚེ་ནའང་ཕྱི་དོན་ཁས་བླངས་ཀྱང་རུང་མ་བླངས་ཀྱང་རུང། རང་རིག་འབྲས་བུར་རིགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དེའི་ངོ་བོ་སེམས་བ་དང། གདུང་བར་འཛིན་རྣམ་གྱི་ཉམས་སུ་
མྱོང་བ་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པར་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། འཛིན་རྣམ་གྱི་དེ་ལྟར་མ་མྱོང་བར། དོན་འདོད་མི་འདོད་དུ་བཞག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་འགྲེལ་དུ། ཤེས་པ་ནི་སྣང་བ་གཉིས་ལས་སྐྱེས་ཏེ་རང་གི་སྣང་བ་དང་
ཡུལ་སྣང་བའོ། །སྣང་བ་དེ་གཉིས་ལས་གང་རང་རིག་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཤད་པའི་དོན་ནི། གཟུང་རྣམ་དང་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ལས། སྔ་མ་སེམས་གདུང་གི་ངོ་བོར་འཛིན་རྣམ་གྱི་མྱོང་བའི་དབང་གིས། ཡུལ་འདོད་མི་འདོད་དུ་འཇོག་པས་
རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་འདོད་མི་འདོད་དུ་གྲུབ་ན། དགྲ་གཉེན་གང་གིས་བལྟས་ཀྱང་འདོད་མི་འདོད་གཉིས་སུ་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་
འཛིན་རྣམ་ཚད་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན། སྔོན་པོ་གཞལ་བྱར་བྱས་པའི་ཚེ་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་སྔོན་པོའི་སྣང་བ་ཉིད་དེ། སྔོན་པོ་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་འདིའི་འཇོག་བྱེད་ཚད་མར་རིགས་ཏེ། སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་ཚད་མ་དེ་ཡིས་སྔོན་པོ་དངོས་
སུ་འཇལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཚད་འབྲས་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མས་དོན་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས། སྔོན་པོ་རྟོགས་པར་འཇོག་པས་སྔོན་པོ་རིག་པ་

[015B] རང་རིག་འབྲས་བུར་བཞག་པ་ནི་རྣམ་ངེས་ལས། རང་བཞིན་སེམས་པ་ཡིན་ན་ནི། །དོན་རིག་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །ཅེས་བཤད་པ་ལྟར་སྔོན་པོ་དང་སྔོར་སྣང་ཤེས་པ་རྫས་ཐ་དད་ཀྱིས་སྟོང་བར་རྟོགས་པ་ རང་བཞིན་སེམས་
བའི་དབང་དུབ་ཡས་པ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་དེ་ལྟར་ངེས་ནུས་པའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་དོན་ཁས་ལེན་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་འཛིན་རྣམ་གྱིས་གཟུང་རྣམ་ཇི་ལྟར་མྱོང་བའི་དབང་གིས་དོན་མྱོང་བར་བཞག་དགོས་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་ཇི་སྐད་
བཤད་པའི་གནོད་བར་འགྱུར་བས། རང་རིག་འབྲས་བུར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། རྣམ་གཞག་འདི་མདོ་སྡེ་པ་ཁོ་ནའི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང། ཡང་སེམས་ཙམ་པས་ཕྱི་རོལ་ཁས་ལེན་པར་འདོད་པ་ནི། མུ་ཅོར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྔོན་པོ་གཞལ་བྱ་རང་གི་བདག་ཉིད་
དུ་གྱུར་པའི་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས། དེ་ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་སྔོན་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་འབྲས་བུའོ། །སློབ་དཔོན་ལྷ་དབང་བློ་དང། ཆོས་མཆོག་གཉིས་ཀས་གཞལ་བྱ་ངོས་འཛིན་པའི་སྐབས་སུ། མདོ་སྡེ་
པ་ལ་ཁས་བླངས་ནང་འགལ་སྟོན་པ་ལ་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། སྨྲས་པ་གང་གི་ཚེ། གཟུང་བའི་སྣང་བ་དེ་ཡང་ཞལ་བྱ་དང། ཚད་མ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་འཛིན་རྣམ་དང་རྣམ་རིག་སྟེ། རང་རིག་གོ་དེ་ཡང་འདི་རིག་པར་བྱ་བས་ན། རང་རིག་ཅེས་ལས་སུ་གྱུར་
པ་དེ་རིག་པའི་བྱ་བ་འབྲས་བུ་དང། དེས་རིག་པར་བྱེད་པ་ཚད་མའི། །རྣམ་གཞག་དེ་མདོ་སྡེ་པས་ཀྱང་ཁས་ལེན་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་ཤེས་པ་རང་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་གཞལ་བྱར་བྱེད་པ་ སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་སོ། །ཚད་མ་དང་འབྲས་
[016A]༄༅། །བུ་དང་གཞལ་བྱ་དེ་གསུམ་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཨ་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གཟུང་འཛིན་རིག་པ་གསུམ་ག་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རྫས་ཀྱི་ཆར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་དེའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན། དབང་མངོན་ཚད་འབྲས་སུ་ཇི་
ལྟར་འཐད་ཅེ་ན། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་གཟུང་བྱ་རྫས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་དང། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྣང་བ་མ་རིག་པས་བསླད་པ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཀྱང། དེ་འཕྲུལ་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཆོད་མ་དང། གཞལ་བྱའི་རྣམ་གཞག་ངེས་པར་
ཁས་བླངས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཙམ་རྣམ་རྫུན་པས་དོན་དུ་སྣང་བ་དང། རགས་པར་སྣང་བ་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་དབང་གིས་བཞག་པར་འདོད་ལ། རྣམ་བདེན་པས་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཆ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང། སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་རགས་པར་སྣང་བའི་ཆ་མ་རིག་
པས་བསླད་པ་མ་ཡིན་པས། རྣམ་བདེན་རྫུན་རྩོད་པའི་གཞི་ནི། རགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ངེས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏེ། གཉིས་པ་རྣམ་གཞག་དེ་ཉིད་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་གཉིས། བློ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པ་དེ་དང། རང་རིག་
བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཡུལ་ཤེས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཚུལ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་དང། དུས་ཕྱིར་དྲན་པའི་རྟགས་ལས་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཤེས་པ་སྔོར་སྣང་དབང་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་དེའི་ཤེས་
པ། དེ་དྲན་པའི་དན་ཤེས་དེས་ཡུལ་ཤེས་ད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་བྱས་ནས་དྲན་པའི་དབྱེ་བས་ཡུལ་ཤེས་བྱའི་བློ་ནི། གཟུང་རྣམ་དང་འཛིན་རྣམ་གྱི་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། རང་གི་སྡེ་པ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་སོགས་དང། གཞན་སྡེ་སྦྱོད་པ་

[016B] དེ་དག་ལ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འགྱུར་ཁ་ཅིག་ལས། ཡུལ་ཤེས་པ་དང་དེ་ཤེས་པ་དང་དེ་ཤེས་བའི་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་དབང་ཤེས་དང་དེ་དྲན་པའི་དན་ཤེས་དང་པོ་མི་འདྲ་བྲག་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་
བློ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་དུ་འཆད་པ་ནི་དེའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི། སློབ་དཔོན་འཀྱ་བློས། ལས་དབྱེ་བའི་བསྡུ་བ་བྱས་པ་ལ་དགོས་སུ་དགག་པ་མཛད་ནས། ཡུལ་ཤེས་དེ་ཤེས་པའི་དྲན་ཤེས་དེས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་དྲན་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་བྱེ་བྲག་ལས་
ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་པར་བཤད་པ་དང་མཐུན་པར། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོས་ཀྱང། བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་མ་དྲན་ན་འཛིན་རྣམ་རྐྱང་པ་ཅན་དུ་དྲན་དགོས་པས། ཤེས་པ་སྔ་ཕྱི་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་དབྱེ་མི་རུང་བར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན། སྔོན་འཛིན་དབང་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོ་རིག་ལ། སེར་བོ་མ་རིག་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ཏེ། འདྲ་མི་འདྲ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡུལ་ཤེས་དང། དྲན་ཤེས་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་སོགས་སྔ་མ་སྔ་མ་
ལས། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་གཟུང་རྣམ་རེ་རེས་ལྷག་པའོ། །སྒྲུབ་ཚུལ་འདི་མ་ཤེས་ན། སྡེ་བདུན་གྱི་རིགས་པའི་གཞི་སྟོར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། ཞར་ལ་རང་རིག་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དེ་
ཙམ་དུ་ཟད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་གཉིས་འཛིན་པའི་དབང་ཤེས་གཉིས་དུས་ཕྱིས་མི་འདྲ་བར་དྲན་པ་ལས་ཀྱང་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་མེད་ན་དེ་འདྲ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱད་པར་བཞག་མི་ནུས་ཏེ་

[017A]༄༅། །འཛིན་རྣམ་ལ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བློ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ན། དངོས་སུ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་དང་ནི་ཤུགས་ལ་རང་རིག་ཀྱང་གྲུབ་སྟེ། གཟུང་བའི་རྣམ་པ་འཛིན་རྣམ་གྱིས་
ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བར་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ངེས་ལས། དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། །དོན་མཐོང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་མི་འགྱུར་ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། ཡུལ་དམིགས་པ་ད་དེ། མ་དམིགས་ན་ཡུལ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་རྒྱས་པར་
རྣམ་འགྲེལ་དུ། ཉམས་མྱོང་རྣམ་ངེས་དེ་ཡང་ནི་ཞེས་སོགས་དང། དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་བ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་ཨ་ལ་གཉིས། རྩོད་པ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཤེས་པ་ལ་མྱོང་བ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ན། གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་
ལ། རང་གིས་མྱོང་བ་མ་གྲུབ་སྟེ། གཟུགས་དེ་ཤེས་པ་དོན་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་དང། ཤེས་པ་དེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དྲན་པ་དོན་པ་དོན་གཞན་གྱིས་དྲན་པ་བཞིན་དུ། ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ནི། ཤེས་པ་
མྱོང་བྱེད་ཐུག་མེད་དུ་རྒྱུད་དགོས་པར་ཐལ། ཤེས་པ་སྔ་མ་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་མྱོང་བྱེད་མེད་པར་ཕྱི་མ་གཞན་གྱིས་དགོས་ལ། དེ་ཡང་བྱི་མ་དོན་གཞན་གྱིས་མྱོང་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ཕྱི་མ་དེ་ལའང་མྱོང་བྱེད་ཡོད་དགོས་ཏེ། དྲན་པ་སྟེ་དྲན་པ་
མཐོང་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཡུལ་གཟུགས་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་ལོ། །གཟུགས་འཛིན་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་དམིགས་པ་མི་སྲིད་པས། གཟུང་འཛིན་དམིགས་བྱེད་ཐུག་མེད་དུ་རྒྱུད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཡུལ་གཞན་

[017B] ཤེས་པ་ཕྱི་མ་རྣམས་རང་གི་ཉེར་ལེན་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། ཤིན་ཏུ་ཉེལ་བར་མེད་པའི་རང་གི་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་མི་རིགས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་
གྱི་དོན་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རང་རིག་དང་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པ་ངེས་པར་ཁས་བླངས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། དྲན་པ་ལས་ཀྱང་བདག་རིག་གྲུབ་ཅེས་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་
རྩོད་སྒྲུབ་མཁན་པོའི་ལུགས་དགག་པ་དང། གཞན་སྡེས་བཏགས་པའི་མངོན་སུམ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩོད་སྒྲུབ་ན་བཤད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ལུགས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང། རྩོད་སྒྲུབ་ཀྱི་དོན་རྟོགས་
ལ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་རྩོད་སྒྲུབ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པར་གྲགས་པ་ཚད་མར་གཟུང་ནས། སློབ་དཔོན་ལ་དགག་པ་བྱེད་པ་དག་མི་རིགས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། རྩོད་སྒྲུབ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་རང་ལུགས་མིན་ཏེ། སློབ་
དཔོན་གྱི་དེ་ནས་བཤད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྙིང་པོ་མེད་པར་དགོངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མིན་པ་ལས་གཞན་དུ་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སོགས་གསུང་མི་རིགས་ལ། མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དང་
ལྟག་ཆོད་དང་དེའི་ལན་རྩོད་སྒྲུབ་ལས་ཅ་ཤས་སུ་གསུངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྩོད་སྒྲུབ་ལས་གཞན་དུ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཆ་ཤས་སུ་གསུངས་པའི་དོན་ནི། རྩོད་སྒྲུབ་ཀྱི་དོན་ལ་ཆ་ཤས་ཕྱེ་ནས་ཁ་ཅིག་སྐྱོན་མེད་ཡིན་ཡང་ཕལ་ཆེར་དེ་སློབ་དཔོན་

[018A]༄༅། །གྱི་རང་ལུགས་ལ་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་པའི་དོན། དེས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ཁོ་བོས་རྩོད་སྒྲུབ་ཀྱི་དོན་རྣམས་ལ། ཉེས་པ་ཡོད་མེད་བརྟག་པར་བྱ་བ་སྟེ། བརྟགས་པ་ན་སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། སློབ་
དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་རང་ལུགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ན་རེ། གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཛད་པ་ཡིན་ན་ཡང། ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ཡིན་གྱི། ཕྱིས་བློ་བྱང་བར་གྱུར་པ་ན། དེ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་ངེས་པ་སྐྱེས་
སོ། །སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་བཞེད་པར་མངོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་མཛད་དམ་མ་མཛད་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་དོན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩོད་སྒྲུབ་མཁན་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དགོད་པ་དང། དེ་བརྟགས་ལ་དགག་
པའོ། །དང་པོ་ཡུལ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཧ་སྙད་འདོགས་པར་འགྱུར་བའི་དོན་དེ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་གཞན་ལས་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །
དེས་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་བསལ་ཏེ། ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དངུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་བྱེད་ཀྱང། དེ་ལས་མི་སྐྱེ་བར་ཉ་ཕྱིས་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་འཛིན་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་ཡང་བསལ་ཏེ། བུམ་པའི་སྒོ་
ནས་ཐ་སྙད་བྱེད་ཀྱང་དེ་རྫས་སུ་མེད་པས་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལ་མེ་ལྡན་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ཡང་བསལ་ཏེ། མེ་དུའི་འགྲེལ་པ་ངེས་པ་ལས་ཀྱང་བྱུང་གི་མེ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །

[018B] གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སོང་བའི་དོན་ལ་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། དམིགས་རྐྱེན་གྱི་བྱེད་ཚུལ་ལ་བརྟགས་ལ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བཞག་པའི་དོན་གྱི་སྒྲས་རྐྱེན་ཀུན་བརྗོད་པ་དགག་པ་དང། དམིགས་
རྐྱེན་འབའ་ཞིག་བརྗོད་ན་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་གི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་དོན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར། དོན་དེ་ཞེས་པའི་སྒྲས་རྐྱེན་ཀུན་བརྗོད་ན་ནི། མངོན་སུམ་དེ་དམིགས་རྐྱེན་འབའ་ཞིག་པའི་སྒོ་
ནས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མངོན་སུམ་གང་དེ་དམིགས་རྐྱེན་འབའ་ཤིག་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་རྟགས་དེར་ཐལ། གཞི་ཡིས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། ཞེས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་འབྱུང་བས་སེམས་
སེམས་བྱུང་རྣམས་རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་དམིགས་རྐྱེན་ཡུལ་ལ་བརྗོད་པས་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཞེ་ན། དོན་དེ་ཤེས་པའི་སྒྲས་དམིགས་རྐྱེན་འབའ་ཞིག་བསྟན་ན་ཡང། དམིགས་རྐྱེན་ཁོ་ན་
ཀུན་གྱིས་སྒྲས་བརྗོད་པ་ལ་འགལ་ཐ་མེད་དེ། དམིགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཞེས་གྲུབ་མཐའ་ལས་འབྱུང་བས་སོ། །རྩོད་སྒྲུབ་མཁན་པོས་དོན་སྐུ་དམིགས་རྐྱེན་འབའ་ཞིག་བསྟན་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང། རྐྱེན་བཞི་པོ་ཡང། གྲུབ་མཐའ་
ལས་ཕྱིར་དམིགས་རྐྱེན་དུ་ཁས་བླངས་པས། མཐའ་བཅོད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་དེ་ལྟར་བཀག་པའོ། །དམིགས་པའི་ཞེས་པ་གང་མ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་

[019A]༄༅། །སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་ཏེ་གཟུགས་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དང། རོ་སྐྱུར་བ་འདོད་པ་དང་ལ་མེ་ལྡན་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་དྲན་སོགས་ཀྱི་ཤེས་པའང་ཆོས་ཅན། གང་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་སྐྱེས་ཤིང་དེའི་སྒོ་ནས་ཐ་
སྙད་འདོགས་པས། མངོན་སུམ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གཞན་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་དཔག་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་འགྱུར་བ་འདི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། རྗེས་དཔག་དེ་ཡང་རྒྱུ་དེ་དག་
ལས་སྐྱེས་ཀྱང་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དམིགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཡང། མེ་ལ་དམིགས་ཤིང་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་དེའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་བྱེད་པས། མངོན་སུམ་དུ་ཐལ་བ་ལས་མ་འདས་སོ། །
གཟུགས་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དམིགས་པ་དེའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་བྱེད་ཀྱང། དེའི་སྔ་ལོགས་ན་མེད་པས། སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། དངོས་སུ་མི་སྐྱེད་ཀྱང། བརྒྱུད་ནས་བསྐྱེད་པས་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པའི་
སྐྱོན་སེན་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དགག་པ་དངོས་དང། དེའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་དབང་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་དུ་འདོད་པ་དེ་ལ། ཡང་སྨྲས་པ་དོན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེ་
ཁས་བླངས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་པ་དང། མཐུན་པའི་དོན་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ངོན་སུམ་ཡིན་ནམ། འོན་དེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་ཡང། དོན་དེ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས། དན་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། ཇི་ལྟར་སྣང་བདེད་པ་མཐུན་པར་གཟུགས་དབང་

[019B] གཟུགས་དབང་ཤེས་ལ་རགས་པར་སྣང་ལ། རགས་པ་རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཐལ། ལྔ་པོ་རྡུལ་བསགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས། བསགས་
བ་དང་ཚོགས་པ་རྗེས་སུ་མེད་པས། དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་ངོར་མེད་པར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་དམིགས་རྐྱེན་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན། དམིགས་རྐྱེན་གྱིས་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་རགས་པ་རྗེས་སུ་མ་གྲུབ་ཀྱང། དོན་དམ་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོ་བ་རྣམས་དམིགས་པའི་
རྐྱེན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོ་བ་དེ་ལ་དམིགས་ཀྱང་དེའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་དུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་སོ། །ཞ་མའི་འགྱུར་ལས། སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལྔ་རྣམས་སོ། །ཞེས་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྡུལ་
ཕྲན་དབང་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མིག་གི་དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲན་ཡང་དབང་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་དུ་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་ཁྱོན་ཀྱི་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་འགྲེལ་དུ་དམིགས་ལ་སོགས་པ་ཡང། དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་
བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པས་སོ། །གཞན་དུ་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པའི་ཆར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤེས་པ་རྣམ་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་
པ། སྒྲའི་ཤེས་པ། ཞེས་ཡུལ་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མཐོང་སྟེ། ཡུལ་གྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོས་དབོན་པ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། ཁྱོད་ལྟར་ན་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མཐུན་པར་ཐ་

[010A]༄༅། །སྙད་དུ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་འདི་ཡང། དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་ངོར་ཆ་བཅས་སུ་མེད་པར་རྡུལ་སིལ་བུར་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ལ། ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཚེ་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱི་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་བ་དེས་ནའི་ཕྱིར་
འདི་དག་ནི་རྩོད་སྒྲུབ་མཁན་པོས་རྡུལ་ཕྲན་དབང་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བྱས་པ་ལ། ཁས་བླངས་ནང་འགལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉིས་ཀྱི་བཞེད་བ་སེམས་ཙམ་དུ་གནས་པས། རྩོད་སྒྲུབ་
སློབ་དཔོན་གྱི་བཞེད་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུགས་དག་པ་དང། བྱེ་བྲག་པའི་ལུགས་དགག་པ་དང། སེར་སྐྱེ་བའི་ལུགས་དགག་པ་དང། དཔྱོད་པ་པའི་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང་
དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྐང་མིག་པའི་རྗེས་འབྲང་རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ནི། སྣ་དང། ལྕེ་དང། མིག་དང། པགས་པ་དང། རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང། དྲི་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཕྲད་པ་ནི། དབང་དོན་འདྲེལ་པ་སྟེ། འབྲེལ་དེ་ཡང་སྦྱོར་བའི་འབྲེལ་བ་དང། འདུ་བའི་
འབྲེལ་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མིག་གི་དབང་པོ། ཡང་ལག་ཅང་ཡི་བུམ་པ་དང། སྦྱོར་བའི་འབྲེལ་པ་དང། བུམ་པ་ལ་ཡོད་པའི་གཟུགས་དྲི་སོགས་དང་སྦྱོར་བ་ལ་འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་དང། གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དེ་ལ་འདུས་བ་ལ་འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་དང། གཟུགས་
ལ་འདུ་འབྲེལ་གྲུབ་པའོ། མིག་གི་དབང་པོ་ལ་ཕྱོགས་བུམ་གདོང་དང། སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་དང། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པས། དངོས་འབྲེལ་གཉིས་དང། རྒྱུད་འབྲེལ་བཞིའོ། །རྣམ་བའི་དབང་པོ་སྒྲ་དང་འདུ་འབྲེལ་གྲུབ་སྟེ། ནམ་མཁས་རྟག་ཁྱབ་ཏུ་ཡོད་པས་རྣ་བའི་

[020B] །བདག་ནི་ཡིད་དང་སྦྱར་བས་རྫས་སུ་འདོད་ལ། དབང་དོན་ཕྲད་པས་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་གི་ཤེས་པ་སོགས་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་བསལ་ལོ། །ཕྲད་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པས་བེམ་པེས་བསྡུས་པའི་
བདེ་སོགས་བསལ་ཞིང་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དང། རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས། ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མིན་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་འདིའོ་ཞེས་ཞེ་ན་པའི་བདག་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །འགྲུལ་པ་མེད་པས་མིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་སོགས་པས་ལ་ཏེ། དབང་
ཤེས་ཡིན་ཡང་འཁྲུལ་པར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་དགག་པ་དང། སོ་སོར་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བློ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་བྱ་བ་དང། འཁྲུལ་པ་དང། ཞེན་པའི་བདག་
ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས། དབང་དོན་ཕྲད་པར་གྲུབ་ཟིན་ནས། མཚན་ཉིད་ལྷག་མ་ལ་རྣམ་བཅད་མེད་པའི་ཕྱིར། རྗེས་དཔག་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་ཡུལ་ལ་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཕྲད་པར་དུ་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དྲང་ང་
ཡང། དབང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པར་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་ཁྱད་པར་ལྷག་མ་རྣམས་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་པས་དབང་དོན་ཕྲད་པས་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སེལ་བ་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་དགོས་པ་མེད་ལ། ཡང་མ་འཁྲུལ་
བས་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བསལ་ཟིན་པས། དེ་སེལ་བ་ལ་ལོགས་སུ་སྨོས་པ་དགོས་པ་མེད་དོ། །རྐང་པ་གཉིས་པོ་འདི་ཞ་མའི་རྩེ་བའི་འགྱུར་ལ་མ་བྱུང་ཡང། འགྲེལ་པའི་དོན་ལ་སྤྱོད་ན་རྩ་ཚིག་ཏུ་མངོན་ནོ། །རྐང་པ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ན། ཇི་སྐད་བཤད་
[021A]༄༅། །བའི་དོན་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པར་ཐལ། དབང་དན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པར་གྲུབ་ཟིན་ནས། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་རྣམ་བཅད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་
ཁྱབ་པ་དང། དབང་པོ་ལྔའི་གྲངས་ངེས་མི་འཐད་པ་དང། ཚད་འབྲས་རྫས་གཞན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དགག་པ་དངོས་དང། དེའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྣ་ལྕེ་ལུས་གསུམ་གྱིས་དབང་པོས་དང་འཕྲད་ནས་འཛིན་ཡང། མིག་
དང་རྣ་བའི་དབང་པོས་བར་དང་བཅས་པའི་དོན་འཛིན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མངོན་སུམ་ཡིན་ན་དབང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རང་གི་སྒྲས་ཉེས་པ་འོག་མ་སྡུད་པའོ། །དབང་པོ་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་དབང་པོ་ལས་བོད་ཚོད་
ལྷག་མའང་འཛིན་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། རྟགས་སྔ་མ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རིགས་པ་ཅན་པས་སྣའི་དབང་པོ་ལས་བོད་ཚོད་ལྷག་པའི་དྲི་འཛིན་པར་འདོད་པས་དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དོན་དང་ཕྲད་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མིག་དང་རྣ་བའི་དབང་
པོ་གཉིས་དབང་རྟན་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བྱང་ན་སྔོན་འཛིན་པས་བར་དང་བཅས་དང། བོད་ཚོད་ལྷག་པ་འཛིན་པ་འཐོད་ཞེ་ན། དབང་པོ་གཉིས་དབང་རྟེན་ལས་ཕྱིར་མི་འཕོ་ཞིང། འཕོས་ནས་ཡུལ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་ན་དབང་རྟེན་གཉིས་པར་ཆོད་འཐུག་
པོས་བསྒྲེབས་ཀྱང། རྒྱང་རིང་པོའི་གཟུགས་དང་སྒྲ་འཛིན་དགོས་ན་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་གཉིས་ཕྱིར་འཕོ་རུ་ཆུག་ནའང་གཟུགས་དང་སྒྲའི་ཡུལ་ལ་འཛིན་པར་ནུས་པ་ན། ཡན་པར་ཐལ། རང་གི་རྟེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་

[021B] །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་སོགས་མངོན་སུམ་གྱི་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འཇལ་བའི་
མངོན་སུམ་ལ་ཁྱོད་འདོད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། འམ་གྱི་སྒྲས་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ན། མངོན་སུམ་གཞན་ཡོད་པར་ཐལ། བདེ་སོགས་འཇལ་བའི་མངོན་སུམ་ཡོད་ཀྱང་ཁྱོད་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་མ་
ཞུགས་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལྔ་ལས་གཞན་ཡོད་པར་ཐལ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་བདག་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་མངོན་སུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གྲངས་ཅན་གྱི་གཞུང་ལས་ཡིང་ཀྱི་དབང་པོ་བཀག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་བང་པོ་ཡང་འཐོབ་པོ་ཞེ་ན། ཞེས་ལྟན་སྣ་
ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་གཞན་གྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡང་དོན་མེད་པར་ཐལ། དེའི་གཞུབ་ལུགས་ལས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ཚད་འབྲས་མི་འཐད་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་བྱ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཞེ་ན་
ཅིང་ངེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ལ་རྫས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཐལ། རྫས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འཇོག་བྱེད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དགག་པ་དངོས་དང། དེའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཟུགས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ལས་དོན་གཞན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྫས་འཇལ་བའི་ཤེས་པ་འབྲས་བུར་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན། སྤྱི་སོགས་ཁྱད་ཆོས་འཇལ་བ་ཚད་མ་དང་རྫས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཁྱད་པར་འཇལ་བ་འབྲས་བུར་འདོད་པའོ། །ཁ་ཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་ཚད་མ་དེ་ཁྱད་པར་

[022A]༄༅། །ལ་འཇལ་བྱེད་དུ་འཇུག་ཅིང། འབྲས་བུ་དེ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་གཞི་ལ་འཇལ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཚད་འབྲས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན་དེ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། སྟ་རེས་
སེང་ལྡེང་གི་ཡུལ་བཅད་ཅིང་རྙེད་པས་པ་ལ་ཤ་ཆད་པ་འབྲས་བུར་མི་རིགས་པ་བཞིན་དེ་ལ་ཚད་མས་མ་རྟོགས་པའི་དོན་འབྲས་བུར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཚད་འབྲས་གཉིས་བྱེད་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་
པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རྫོགས་པ་ན། རང་ཉིད་གཟུང་བྱ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀར་འགྱུར་པ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་འཇལ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཀར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཚད་འབྲས་རྫས་གཞན་དུ་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་དེ་འཐད་པ་མ་
ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལེ་ལྟ་ན་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་རྫས་འཇལ་བའི་ཤེས་པ་ལའང་དེ་ལྟར་འགྱུར་ནའང། དེ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རིག་ཁས་མི་ལེན་ཅིང། ཚད་འབྲས་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པའི་ལུགས་ལ། རང་ཉིད་རང་གི་གཞལ་བྱ་དང་འཇལ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་མི་
འཐད་པར་བསྟན་པ་འདི་ནི་མཐའ་གཅོད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་གྱི། རིགས་པ་ཅན་པའི་རྩ་བའི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་ནི་གཞལ་བྱ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། སྔར་ཡོད་ཀྱི་མ་རྟོགས་པ་དང། ལོག་པར་རྟོགས་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་ལོག་པ་འབྲས་
བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཚད་མ་ཀུན་ལ་མ་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་ཡོད་ལོག་བར་བྱེད་པའི་ངེས་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དག་སྔར་མེད་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་གཞལ་བྱར་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་སྔར་ཡོད་དུ་

[022B] ཚད་མའི་འབྲས་བུར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་པོ་མེད་པས་གཞལ་བྱ་མི་འཇལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱེ་བྲག་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། གང་
འབྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ལས་གྲུབ་པ་དེ་ལ་རྫས་ལས་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ནི་བདག་དང། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང། ཡིད་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཕྲད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རིག་པ་ཅན་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར། དངོས་
འབྲེལ་གཉིས། བརྒྱུད་འབྲེལ་བཞིའོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་དང་དོན་དུ་ཕྲད་པ་ཙམ་བར་ཁས་ལེན་ལ་གཞན་དག་ན་རེ། གཙོ་བོ་ཡིན་པས་བདག་དང་ཡིད་དུ་ཕྲད་པ་ཚད་མའོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །ཚད་མ་དེ་ལས་གང་གྲུབ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་
བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་བུམ་པའོ་སྙམ་པ་དང་གཟུགས་སོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྗེས་དཔག་ལས་ཚད་མ་གཞན་མངོན་སུམ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་གཟུང་དོན་ཉེ་བ་འདིའོ་སྙམ་དུ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་མཚན་ཉིད་དང་
ཚད་མ་ལས་འབྲས་བུ་དོན་གཞན་ཁོ་ནར་འདོད་པའོ། །དོན་བསྡུས་ན། དབང་དོན་དང་ཕྲད་པའི་མ་བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་དོན་གཞན་མཐོང་བའི་དབང་གིས་འདི་བུམ་པའོ་སྙམ་བའི་རྫས་ངེས་པ་དང། སྔོན་པའོ་སྙམ་དུ་ངེས་པའི་མངོན་སུམ་དང། ཚད་མའི་
འབྲས་བུར་འདོད་ལ། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་དེ་བུམ་པའི་གཟུགས་དྲི་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་དོན་གཞན་ཀུན་གྱི་རྫས་སུ་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཁས་བླངས་འགལ་བ་བསྟན་པ་དང། རིགས་པ་དང་འགལ་བ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་

[023A]༄༅། །བའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་ཤེས་པ་དག་ལས་གྲུབ་པ་ནི། མངོན་སུམ་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དག་གོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་ཏེ། མངོན་སུམ་དོན་ལ་ལྟ་བ་
ཙམ་ཡིན་པས། རྟོག་ཅིང་སྤྱོད་པ་མི་སྲིད་ལ་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ནི་བརྟགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་དབང་དང་བུམ་པའི་གཟུགས་ཕྲད་པ་ཚད་མ་ཡིན་ན། བུམ་པའི་རྫས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ཕྲད་པས་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བུམ་པའི་གཟུགས་ཁོ་ན་
རྟོགས་ལ། དྲི་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པ་འགལ་ཏེ། བུམ་པའི་ཆོས་ཀུན་དང་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་ཆོས་འབྲེལ་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་ཡང་འབྲས་བུ་དེ་དག་གི་ཚད་མར་མི་རུང་སྟེ། ཚད་འབྲས་གཉིས་བྱེད་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ་འགལ་བ་མི་
འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཚད་འབྲས་སྤྱིར་དགག་པ་དང། ཧ་ཅིང་ཐལ་བས་དགག་པ་དང། དགག་པ་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་སྤྱི་ཆེན་པོ་དང་བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་གཉིས་ཀྱི་ཆེ་བའི་ཁྱད་པར་གཟུང་བ་ལ་ལྟོས་
ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་འཛིན་པ་དང། རྫས་བུམ་པ་སོགས་དང་ཡོན་ཏན་སྔོན་པོ་སོགས་དང། ལས་འགྲོ་བ་སོགས་ལ་ལྟོས་ནས་འདིའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཞེས་སྦྱར་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་
དཀར་པོའི་ཞེས་སོགས་ཁྱད་པར་རྣམས་དང་ཁྱད་གཞི་རྫས་སྦྱར་བ་མི་བྱ་སྟེ། ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སྦྱར་ནས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ངེས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་བལྟ་བའི་དོན་ཅན་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་

[023B] གཞན་དུན་དྲི་མངར་རྣོ་སྙམ་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་ཐལ། འདིའོ་སྙམ་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་རིག་སྤར་ཐལ། དྲི་རོ་གཉིས་དབང་ཤེས་གཅིག་གིས་གཟུང་ཡུལ་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
གཅིག་མ་ཡིན་པ་དུ་མར་ཐལ། གཟུགས་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱི་ཡང་གཟུང་དོན་ཡིན། དྲི་རོ་སོགས་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་ཁྱོད་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་དྲི་རོ་སོགས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཐལ། གཟུགས་འཛིན་
མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་དྲི་སོ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་གཟུང་དོན་དུ་བྱེད། དེ་དག་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་རྫས་གཟུང་དོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་གཅིག་ཏུ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ལ། གཟུགས་དྲི་
སོགས་དུ་མར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན་ཡོད་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ཡང། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང། ཡོན་ཏན་ཉིད་ཆ་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ཡང། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་བཞིན་གཞན་ལ་ཡང་མཐོང་བས་གཟུགས་
སོགས་གཅིག་དང། རྫས་དུ་མར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དབང་ཤེས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་རྫས་གཅིག་ཀོ་ན་གཟུང་དོན་དུ་བྱེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བུམ་པའི་གཟུགས་སོ་སྙོམ་པ་དང་བུམ་པའི་དྲིའོ་སྙམ་པ་སོགས་དབང་པོའི་སྒོ་ལས་དབང་ཤེས་གཞན་གྱི་གཟུང་ཡུལ་གྱི་རྫས་
དང་དབང་ཤེས་གཞན་གྱིས་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་དབང་པོ་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་དགང་པོ་གཞན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་དྲི་སོགས་དབང་པོ་

[024A]༄༅། །གཅིག་གིས་འཛིན་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་པས་དབང་པོ་གཅིག་གིས་འཛིན་མི་ནུས་པ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དབང་ཤེས་གཅིག་གིས་སྔོ་སེར་སོགས་རང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཛིན་ནུས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཀུན་གྱིས་འཛིན་པར་འགྱུར་པར་ཐལ། དྲི་འཛིན་གྱིས་ཀྱང་རེག་བྱའི་རྫས་འཛིན། རེག་བྱ་འཛིན་པས་ཀྱང་དྲིའི་རྫས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱོན་མེད་དེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་
གཟུགས་ཉིད་ལ། རེག་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་ངེས་པས། ཡུལ་ཀུན་དབང་པོ་ཀུན་གྱིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འོ་ན་མིག་ཤེས་དང། རེག་བྱ་འཛིན་པ་དག་གིས་རྫས་དང་གྲངས་དང། ལས་ལ་སོགས་པར་མི་འཛིན་
པར་ཐལ། རྫས་དང་གྲངས་དང་ལས་ལ་སོགས་ལ་གཟུགས་ཉིད་དང་རེག་བྱ་ཉིད་ཡོད་ཨ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་ག་ཁས་བླངས་སོ། །གང་ལ་གཟུགས་ཉིད་དངོས་སུ་འདུ་འབྲེལ་གྲུབ་པ་དེ་མིག་གིས་ངེས་པར་འཛིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རེག་བྱེ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་
ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང། རྫས་ལ་གཟུགས་ཡིད་ལ་སོགས་འདུ་འབྲེལ་གྲུབ་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་འཛིན་པའི་ཚེ་རྫས་འཛིན་པར་མ་ངེས་ཤིང་གཟུགས་ལ་སྨིག་གི་དབང་པོ་འཇུག་པའི་ཚེ། རེག་བྱ་མེད་པར་གཟུང་ནས་གཟུགས་ཉིད་ཡོད་པར་མཚོན་པའོ་
ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ནའང་མདོ་དང་འགལ་ཞིང་རིགས་པ་དང་ཡང་འགལ་ཏེ། དབང་པོ་གཅིག་གིས་མེད་པར་གཟུང་བ་དབང་པོ་གཞན་གྱི་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲེལ་པར་མདོ་དང་འགལ་བར་གསུངས་པ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་ནི་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་དང་

[024B] ཡོན་ཏན་འཛིན་པའི་ཚེ་རྫས་དང་སྦྱར་ནས། ངེས་པར་འཛིན་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་ལན་དགག་པ་དང། དེའི་ཡན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉིན་པར་བུམ་པའི་ཁ་དོག་དམར་པོ་མིག་
གིས་མཐོང་ནས། མུན་ཁུང་དུ་བུམ་པའི་རེག་བྱ་ལ་རེག་པའི་ཚེ། འདི་དི་རིང་གི་བུམ་པ་དམར་པོའོ། །སྙམ་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རེག་བྱ་དང་ཁ་དོག་གི་རྫས་གཉིས་ཀ་བློ་གཅིག་གིས་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མོ་བུམ་པའི་
རེག་བྱ་ལ་རེག་ནས། ཉིན་པར་བུམ་པའི་ཁ་དོག་མཐོང་བའི་ཚེ། འདི་ཚན་མོའི་བུམ་པ་རྩུབ་པོ་དེའོ་སྙམ་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །བུ་པའི་ཁ་དོག་རེག་བྱ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁ་དོག་གི་རྫས་རེག་བྱ་འཛིན་པའི་
མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཅིག་ཤོས་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །འདི་དི་རིང་གི་བུམ་པ་དམར་པོའོ་སྙམ་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། མངོན་སུམ་མིན་པར་ཐལ། བུམ་པའི་ཁ་དོག་དང་རེག་བྱ་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བ་དྲན་པའི་ཡིད་བློ་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་
སུམ་གྱིས་གཟུང་ངོ་སྙམ་པ་ནི་བློའི་འཇུག་ཚུལ་མི་ཤེས་པའི་རྟོག་གེ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བུམ་པ་དམར་པོའོ་སྙམ་པ་ན་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཡུལ་དེ་དབང་པོ་གཅིག་
གི་གཟུང་ཡུལ་དུ་འདོད་དེ། ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་མ་གཟུང་བར་ཁྱད་གཞི་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ཤེས་པ་གཅིག་གིས་དབྱུག་པ་དང། དབྱུག་པ་ཅན་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སྦྱར་ནས་འཛིན་པ་བཞིན་དུ། ཡོད་པ་ཉིད་དང། དེ་དང་ལྡན་པ་དང། ཡོན་ཏན་

[025A]༄༅། །དང་རྫས་ཀྱང་མངོན་སུམ་གཅིག་གིས་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སྦྱར་ནས་འཛིན་པར་འདོད་ཅེ་ན། དང་པོ་ནི། རེག་བྱའི་རྫས་དང། ཁ་དོག་མངོན་སུམ་གཅིག་གིས་སྦྱར་ནས་འཛིན་ཏེ། རེག་བྱ་དང་ལྡན་པའི་བུ་པ་འདི་དམར་པོའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཅེས་
པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཁས་བླངས་འགལ་བ་དང། ཁྱད་པ་མ་ངེས་པ་དང། རིགས་པ་དང་འགལ་བ་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པའོ། །དང་པོ་ནི།འོ་ན་རྫས་རྟེན་དོན་གཞན་གང་ལ་བརྟེན་པར་མི་འདོད་པས། དེ་ལྟར་མི་འདོད་པ་ལའང་ཡོན་ཏན་དང། ལས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་
བསྟེན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། འདེགས་འཇོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡན་ལག་འདི་དག་རྫས་དང་ལྡན་ན་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཁྱད་པ་མ་ངེས་སོ། །ཁ་དོག་དང་རེག་བྱ་དེ་ནི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོ་ཐ་དད་ཀྱི་གཟུང་བྱ་
ཡིན་པས་རྫས་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དང། གོས་ལ་སོགས་པ་ལ་དྲོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བས་མིག་གིས་ཁ་དོག་དང། རེག་བྱ་གཉིས་ཀ་གཟུང་བར་ཐལ། འདོད་ན། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་ཐལ། དབང་པོ་གཅིག་གིས་གཟུང་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་ཅག་ལྟར་ན། དབང་པོ་རིགས་
གཅིག་པ་དུ་མས་གཟུང་བས། དུ་མར་མི་འགྱུར་ཞིང། གཅིག་གིས་གཟུང་བས་གཅིག་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དབང་པོ་ཐ་དད་ཀྱི་ཐ་དད་ལས་དུ་མར་སྒྲུབ་པར་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ཐ་དད་པ་དེ་དུ་མ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་སོ། །
གསུམ་པ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་བློ་སོ་སོ་ཐ་དད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ནི་རྫས་ཐ་དད་དུ་བཞག་དགོས་ན་རྙེད་དགོས་ལ་གཞན་དུ་ན་ཐ་དད་མེད་པ་རྒྱུ་མཚན་ལས་ཀྱང་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར། ཞ་མ་སེང་རྒྱལ་གྱི་རྩ་བ་དང་འགྲེལ་བའི་འགྱུར་མ་མཐུན་ལ། འགྲེལ་པའི་

[025B] འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་དང་དབང་པོ་ཐ་དད་ཀྱི་བཟུང་བྱས་སོར་ངེས་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་ཁོ་ནར་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་མཚན་གང་ལས་གཅིག་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན། གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡང་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་བསྡུས་
ན། དབང་དོན་ཕྲད་པ་ཚད་མ་དང་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ་འདིའོ་སྙམ་པའི་མངོན་སུམ་དང་ཚད་མ་འབྲས་བུར་ཁས་བླངས་ཤིང། རྫས་ཆ་མེད་གཅིག་དང། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྫས་ཐ་དད་དང། གཟུགས་འཛིན་པའི་བློས་དྲི་རོ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་
འཛིན་པ་དང། དེ་དག་འཛིན་པའི་བློས་གཟུགས་ཀྱི་རྫས་འཛིན་པར་ཁས་བླངས་པས། ཉེས་པ་འདི་དག་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྫས་དང་དྲི་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཆོས་ཅན། ཆ་མེད་གཅིག་ཏུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དབང་པོ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་སུམ་
གྱིས་རྫོགས་པར་གཟུང་དོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པའོ། །ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། གཞན་དུ་ན་རྫས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡང་བཞག་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དྲང་སྲོང་སེར་སྐྱའི་རྗེས་སུ་
འབྲང་བ་སེར་སྐྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྗེས་དཔག་ཚད་མར་མ་ཟད་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་དེ། རྣ་བ་དང། པགས་པ་དང། མིག་དང་ལྕེ་དང། སྣ་རྣམས་ཡིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་སྒྲ་དང་
རེག་བྱ་དང། གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་རྣམས་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་ནི། མངོན་སུམ་ཚད་མའོ། །ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི། ཡིད་རྣག་བཞིན་དང། རྣམ་འགྱུར་ཐ་དད་མེད་པར་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་དོན་ནི། ཁ་
[026A]༄༅། །ཅིག་ཡིད་དང་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་དོན་དུ་འདོད་ལ། གྲངས་ཅན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཡིད་ཀྱིས་རིག་པའི་དོན་དེ། དབང་པོས་དོན་གཟུང་བའི་རྗེས་སུ་ཡིད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱེད་པ་དང། དེའི་རྗེས་སུ་བློས་ཞེན་པར་
འདོད་དོ། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི། རང་གི་ཡུལ་ཉེ་བ་ན། ཡུལ་དེའི་རྣམ་པར་འགྱུར་པའོ། །དེ་ཡང་རྐྱེན་དང་བཅས་པ་དང་རྐྱེན་མེད་པའ། །དང་པོ་ནི། ལྕགས་བསྲེགས་པ་ན། མེ་ལྕགས་རྫས་གཅིག་མ་ཡིན་ཡང། རྫས་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་འབྱུང་
བ་བཞིན་དུ། སེམས་དབང་ཅན་གྱིས་ཡུལ་མྱོང་བ་ན། ཡུལ་དང་འདྲེས་པས་ཡུལ་རྣམས་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་མིན་ཡང། མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་སྐབས་སོ། །དེ་ལ་རྐྱེན་མེད་པ་ནི། སེམས་དབང་ཅན་སྒྲོན་མོའི་འོད་ལྟ་བུར་ཡུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་
ཡིན་གྱི། ཡུལ་དང་འདྲེས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་ཏེ། ཀ་ཅིག་སྔ་མ་ཚད་མ་དང་ཕྱི་མ་འབྲས་བུར་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འདོད་དོ། །ཁ་ཅིག་གི་ཡུལ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་མི་འཛིན་པར་
སོ་སོར་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། གྲངས་ཅན་སྔ་རབས་པའི་ལུགས་དགག་པ་དང། ཕྱི་མ་གཞན་གྱི་ལུགས་དགག་པ་དང། མངོན་སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མངོན་སུམ་ཚད་མ་
ལྔའི་གྲངས་ངེས་དགག་པ་དང། གཞལ་བྱ་འཇལ་ཚུལ་བརྟགས་ལ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དགག་པ་དངོས་དང། དེའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་འོན་པ་ལ་དབང་པོ་དགུ་ཡོད་ཀྱང། སྒྲ་མི་ཐོས་པས་སྒྲ་རྣ་བ་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཡིན་ལ་

[026B] སྒྲའི་རིགས་འཛིན་པར་འདོད་པས། སྒྲ་གཅིག་བུ་ཡང་དབང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་འཛིན་པར་ཐལ། སྒྲ་གཅིག་བུ་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན་ངོན་སུམ་ཚད་མ་ལྔར་གྲངས་ངེས་པ་ཉམས་ཤིང་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་སོ། །འམ་གྱི་སྒྲས་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་པས། སྒྲའི་རིགས་གཅིག་ཁོ་ན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་མེད་དུ་མི་འགྱུར་རེ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་དབང་པོ་གཅིག་ཁོ་ནར་
འགྱུར་བར་ཐལ། སྒྲ་དང་རེག་བྱ་རང་བཞིན་གཅིག་པས། རྣ་བའི་དབང་པོས་སྒྲ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་རེག་བྱ་ཡང་འཛིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དེ་ཙམ་ལྔ་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བཀོད་པའི་དབྱིབས་ཡིན་ལ་སྒྲའི་བསལ་
བ་རྣམས་ལ། སྒྲའི་རིགས་ཐ་མི་དད་པའི་དབྱིབས་ཡོད་ཀྱང། རེག་བྱ་སོགས་ལ་མེད་པས་རིགས་མཐུན་ཡུལ་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི། རིགས་མི་མཐུན་པ་མི་འཛིན་པས་སྐྱོན་མེད་དེ་ཞེ་ན། ཡང་ལས་དབང་གིས་དབང་པོ་གྲུབ་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་འཛིན་པ་མིན་ནམ་
ཅི་སྟར་སྐྱོན་དང་འགྱུར་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ལས་དབང་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་ཀྱང། ཁྱོད་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་འདོད་པས། དབང་པོ་གཅིག་ཁོ་ནས་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ན། རང་བཞིན་དབང་པོ་གཅིག་ཁོ་ནའི་རྣམ་པར་འགྱུར་
ལ། དུ་མ་དགོས་ན་དུ་མའི་རྣམ་པར་འགྱུར་པར་འདོད་པས་སྐྱོན་དེ་འཇུག་པའོ། །དབྱིབས་དབང་པོ་གཉིས་གྱི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། མིག་ཤེས་དང། རེག་བྱ་འཛིན་པའི་ཤེས་པས་གཟུགས་དང། རེག་བྱ་གཟུང་བའི་ཚེ་རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་

[027A]༄༅། །དབྱིབས་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ད་ཙམ་ལྔ་ཡོན་ཏན་གྱི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཁོ་ནར་འདོད་ན་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དབྱིབས་ནི་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཡུལ་གཅིག་ལ་ཡང་དབྱིབས་དུ་མ་ངེས་པར་ཡོད་པར་ཐལ། ཡུལ་དེའི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། དབྱིབས་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་ན། གསེར་གྱི་སྐྱོགས་དང། རྣ་རྒྱན་སོགས་ཀྱི་དབྱིབས་ཀྱང་ཐ་དད་མེད་པར་འགྱུར་པར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་
ལ་གཉིས། དབང་པོའི་འཇུག་པས་རིགས་ཁོ་ན་འཛིན་པ་དགག་པ་དང། ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་རིགས་འཛིན་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་བདེ་སོགས་དབང་པའི་འཇུག་པས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་པར་ཐལ། དབང་
པའི་འཇུག་པས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སམ། དབྱིབས་ཁོ་ན་འཛིན་པའི་ཕྱིར། རྣ་བའི་འཇུག་པས་པོ་ཝང་གི་སྒྲ་དང། སྔའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་མི་འདྲ་བར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་པར་ཐལ། རྣ་བ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་དབྱིབས་ཙམ་འཛིན་གྱིས། སྒྲ་
ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི་རང་བཞིན་འཛིན་ནའང་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་པར་ཐལ། སྒྲའི་རང་བཞིན་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བདེ་སོགས་དང་སྒྲའི་རང་
བཞིན་སོ་སོར་འཛིན་པའི་དགག་པ་དང། བསྡོམས་ནས་འཛིན་པའི་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་འཇུག་པ་ཆོས་ཅན། ཡིད་ཀྱི་འཇུག་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་གནས་སྐབས་དེ་ལས་མ་འདས་ཐར་ཐལ། ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སྦྱར་ནས་འཛིན་བའི་

[027B] སྙིང་སྟོབས་སོགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་འབྲེལ་བ་མེད་པ་སོ་སོར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གཞན་མ་ཡིན་པས་སོ་སོར་མི་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། སྒྲ་སོགས་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའམ། སྙིང་སྟོབས་
སོགས་དེ་ཙམ་ལྔའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྙིང་སྟོབས་དང་བདེ་སོགས་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ། དེ་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་གནས་སྐབས་གཙོ་བོར་འདོད་དོ། །བདེ་སོགས་དང་སྒྲ་སོགས་མངོན་སུམ་གྱི་སོ་སོ་ཁོ་ན་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་
བར་ཐལ། རང་བཞིན་གཞན་ཉིད་མིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེ་ཙམ་ལྔ་དང་བདེ་སོགས་སོ་སོར་མི་འཛིན་གྱི་བསྡོམས་ནས་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གྱི་དེ་ཙམ་ལྔ་དང་བདེ་སོགས་བསྡོམས་ནས་འཛིན་པ་མིན་པར་ཐལ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཟུང་བྱ་ལ་
ཐ་མི་དད་ཀྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལྔ་གཡུལ་མཚུངས་པར་འགྱུར་པར་ཐལ། དེ་ཙམ་དང་བདེ་སོགས་བསྡོམས་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དབང་པོ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་ལོ། །རང་རང་གི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། དབྱིབས་
གཅིག་ཁོ་ན་འཛིན་པ་མིན་པར་ཐལ། གཟུགས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་ལ་ཡང། དབྱིངས་ཐ་དད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དུ་མར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སེར་སྐྱ་བསྡམ་རྣམས་ནི། རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཀྱི་བདེ་
བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་དང། དེ་ཡང་ཆ་མེད་དུ་འདོད་ལ། སྔོན་ཀྱི་སེར་སྐྱ་བའི་ལུགས་ལས་འདས་པར་སྨྲ་བའི་གྲངས་ཅན་གྱི་བྱེ་དྲག་ཁ་ཅིག་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་སྒྲ་རང་གི་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ལ། རིགས་གཞན་

[028A]༄༅། །ཡང་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་པས། རེག་བྱ་ལ་སོགས་པའི་གསུམ་པོ་གཞན་གྱི་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་ལ། དེས་ན། དེ་ཙམ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་དབང་པོ་རང་རང་གི་ཡུལ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དབང་པོ་
གཅིག་ཁོ་ནར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་ལ། རང་རང་གི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་དབང་པོ་ལ་རང་གི་བྱ་བྲག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དབང་པོ་ཐུག་མེད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །གྲངས་ཅན་ཕྱི་མ་འདིས་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་སོ་སོ་ལ་ཡང། ཡོན་ཏན་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་རྫས་ཐ་དད་
པར་ཡོད་ལ། རེ་རེའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་ཐ་དད་ཅིང། སྒྲའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་པའི་ཚེ་གཙོ་བོ་ཞེ་བྱ་ལ། འདུས་ནས་རྣ་བའི་གཟུང་བྱར་གྱུར་པའི་ཚེ་སྒྲ་དང་རྣམ་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་
མིག་གི་དབང་པོ་སོགས་ལ་ཡང་ཁས་བླངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། རང་བཞིན་གཙོ་བོ་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང། ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲ་སོགས་མི་འཐད་པ་དང། དེ་འདོད་ན། ཁས་བླངས་འགལ་བ་དང། སྒྲ་འགའ་ཞིག་གིས་བརྗོད་པས་
དོན་ཚན་གཅིག་ཏུ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སྒྲ་ལྟ་བུ་གཅིག་གི་ཡང་གཙོ་བོར་རྡུལ་ཕན་སོ་སོར་ཐུག་མེད་དུ་ཡོད་པར་ཐལ། སྒྲའི་བྱེ་བྲག་དེའི་ངོ་བོས་རིགས་ལས་ཐ་དད་པའི་གཙོ་བོ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐམས་ཅད་ནི་སོ་སོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་
པ་ནི། ཡོན་ཏན་གསུམ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲའི་རྡུལ་ཕྲར་བ་རྣམས་རྣ་བའི་དབང་པོའི་གཟུང་བྱར་འགྱུར་ལ། བདེ་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་འདུས་པ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་བདེ་བར་འགྱུར་ཞིང། རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་གྱི་གཟུང་བྱ་དང། འཛིན་བྱེད་

[028B] སྒྲའི་ཡོན་ཏན་བདེ་སྡུག་གཏི་མུག་གསུམ་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་རྫས་ཐ་དད་པ་གསུམ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣ་བའི་དབང་པོའི་གཟུང་བྱར་གྱུར་པའི་སྒྲའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་བསྡུས་པའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གསུམ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་
མཚོན་པར་བྱེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྡུལ་ཕན་གསུམ་པོའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་འགྱུར་སྒྲ་གཅིག་བུའི་ངོ་བོར་གྱུ་མཚན་གང་གིས་འགྲོ་སྟེ། རྒྱུན་ལྡན་གསུམ་རང་བཞིན་དེ་ལས་མ་འཕོས་བཞིན་དུ་འགྱུར་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། བྱེ་བྲག་སྨོས་
པ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་འདོད་པའི་རྡུལ་ཕྲན་གཉིས་ཕྲད་ནས་བརྩམས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ། །རྡུལ་ཕན་གསུམ་པོ་རང་བཞིན་དེ་ལས་མ་འཕོས་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྒྱུ་རིགས་མི་མཐུན་གཞན་བསྐྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་སྦྱར་
བར་གཞན་གྱི་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྒྱུ་འབྲས་རིགས་གཅིག་ཁོ་ནར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །བཞི་པ་ནི། སྒྲ་སྒྲའོ་ཞེས་པའི་བརྗོད་པ་གཅིག་ཐོས་པས། རང་ཉིད་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་གྱི་རྡུལ་ཕན་གསུམ་འདུས་པ་ལས། སྒྲ་དང་
རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་རྡུ་ཕྲན་སོགས་དུ་མ་སྟེ་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་ནི་རྣམ་འགྱུར་ཁྱད་པར་ཅན་གཅིག་ཁོ་ན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་དེ་ཙམ་ལྔ་སོ་སོ་རེ་རེའི་
དངོས་པོ་ལ་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་གསུམ་གསུམ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་ནི། གྲང་ཅན་ཁ་ཅིག་གི་ལུགས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཤིང་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཆུང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དེ་ཡང་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། ཡིད་

[029A]༄༅། །ཀྱི་འཇུག་པ་བདེ་བའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་དང། ལྷན་ཅིག་བར་དྲན་པར་འདོད་པ་དགག་པ་དང། དྲན་པ་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་དེ་སྔར་བཤད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཞུགས་
པའི་ཚད་མར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དང་ཡུལ་གཅིག་མ་ཡིན། རྟགས་ལ་མི་བརྟེན་པས་རྗེས་དཔག་མ་ཡིན་ཞིང། ཚད་མར་སྟོན་པའི་ཚིག་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆུང་བར་འགྱུར་ཏེ་
དེ་མངོན་སུམ་དུ་ཁས་བླངས་ཤིང། མཚན་ཉིད་དེས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱི་དན་ལ་དབང་པོས་ཞེན་པར་བྱེད། དེ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཞེན་པར་བྱེད། ཡང་ཡིད་ཀྱི་ཞེན་པ་དེ་ལ་དབང་པོས་རག་པར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཁས་བླངས་ཀྱང། འདིར་
མ་བསྡུས། གཉིས་པ་ནི། ཚད་མར་མ་འདུས་པའི་ཉེས་པ་དེ་ནི་མེད་དོ། །རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་འཇུག་པ་ནི་ཕྱིར་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི། དོན་དང་དབང་པོའི་འཇུག་པ་གཉིས་ཀ་འཛིན་པའི་དན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་
ལ༑ དེ་ཡང་དབང་པོའི་འཇུག་པ་དང། ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་དེ་ཡུལ་དེ་དག་དྲན་པའི་བློ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡུལ་དེ་དག་སྔར་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་དང། དབང་པོའི་འཇུག་པ་དྲན་པ་དང། དྲན་ཡུལ་དུ་མི་
འཐད་པར་ཐལ། དུས་ཅིག་ཅར་གཉིས་ཀ་འབྱུང་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དྲན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་ཅག་དང་རིག་ཁས་ལེན་པ་ལ་ནི། ཉེས་པ་འདི་དག་མེད་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་ནས་བཤད་

[029B] ལོང་བའི་གོམ་བ་འདོར་བ་རང་འདྲ་བར་ཟད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་དེ་ཆོས་ཅན། ཕྱི་རོལ་དོན་དང་དབང་པོའི་འཇུག་པ་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་ཕ་ཉམས་པའམ་སྟེ། དྲན་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། ཡུལ་དེ་དག་སྔར་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
འམ་ནི་རྟག་པའི་དོན་ཏེ། སྔ་མ་དང་དོན་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་སྟེ། འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཕྱི་རོལ་ཁོ་ན་ལ་ཡིད་རྗེས་སུ་ཞེས་པར་བཤད་པས། དབང་པོའི་འཇུག་པ་དྲན་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཉམས་པའོ། །དྲན་པ་ཡིན་ནའང། གཞན་མཐོང་བ་ན། གཞན་དྲན་
བར་འགྱུར་ན་ཡང་ད་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ལྷས་བྱིན་གྱི་མྱོང་བ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་དྲན་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལང་ན་གཞན་གྱི་མྱོང་བ་དེ་ལས་ཀྱང། གཞན་གྱིས་དྲན་པས་གཞན་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ཉེས་པ་དེ་དག་མེད་དེ། ཕྱི་རོལ་
གྱི་དོན་ལ་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན། དབང་པོས་གཟུང་བའི་རྗེས་ལ་ཡིད་ཀྱིས་འཛིན་པར་བྱེད། ཡིད་ཀྱིས་གཟུང་བའི་རྗེས་ལ། དབང་པོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རིག་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམ་པར་གསལ་བར་ཐལ། དྲན་པས་ལྷག་པར་
བརྗོད་ཕྱིར་ན་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པས་རྗེས་ཁོ་ནར་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འཛིན་པ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་གཞན་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་པར་ཐལ། ཡིད་བློ་རྟོག་པས་ཕྱི་རོལ་གཟུང་དོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་
པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དཔྱོད་བ་པ་རྣམས་ནི་དོན་ལ་ཡོད་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང། མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་ཕྲད་ནས། སྐྱེས་པའི་སྐྱེས་བུའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བློ་དང། མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །

[030A]༄༅། །བློ་སྐྱེས་བའམ་བློ་སྐེ་བ་ཞེས་ལས་ཀྱི་རང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེས་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བློ་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། མངོན་སུམ་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བློས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་བའི་སྐྱེ་བ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་པའོ། །
ཕྲད་པ་ནི་དབང་པོའི་དོན་འདུས་པའི། །དབང་པོ་ཞེས་པས་ཡིད་ཀྱང་བསྡུས་ཏེ། བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་ལས་བདག་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མངོན་སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དགག་པ་དང། ཚད་འབྲས་དོན་
གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཡོད་པ་ཞེས་སྨོས་པའི་ཚིག་ལ་རྣམ་བཅད་མེད་པ་དང། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་དབང་དོན་ཕྲད་པ་སྨོས་པ་ཁྱབ་ཆུང་བ་དང། བློའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་རྣམ་བཅད་མེད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དོན་དེ་ཕྲད་པ་
སྨོས་པས་རྟོགས་ཟིན་པ་དང། དེའི་ལན་དགག་པ་དང། དབང་པོ་སྐྱོན་མེད་དང་ཕྲད་པར་རྟོགས་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ཡོད་པ་དང་ཞེས་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་
ཡོད་པའི་བསལ་བྱ་མེད་མ་སྐྱེ། དོན་དེ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དེ་མེད་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཕྲད་ཅེས་པ་ཕྲད་པར་རྟོགས་པ་ལས། དོན་དེ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཡོད་པར་རྟོགས་ཤིང་མེད་པ་སེལ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩོད་
པ་དང་ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དབང་པོ་དང་ཕྲད་ནས་བློ་སྐྱེའོ་ཞེས་སྨོས་པའི་ཚེ། གང་དང་ཕྲད་སྙམ་དུ་དོགས་ན་ལན་དུ་ཡོད་པའི་དོན་དང་ཕྲད་པ་གོ་བའི་ཆེད་དུ་ཡོད་པ་བསྟན་ཅེ་ན། ཅེས་པ་དང། ཡང་ཁ་ཅིག་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཤེས་པ་འདས་མ་འོང་གི་དོན་ད་ལྟ་མེད་

[030B] ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་གི་ཤེས་པ་དང། མིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་སོགས་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་ཡོད་པ་དང། ཕྲད་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཡོད་པ་ལོགས་སུ་སྨོས་པའི་དགོས་
པ་མེད་པར་ཐལ། མིག་དང་ཕྲད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་གཞན་དུ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་གོ་བའི་ཆེད་དུ། སྤྱི་སྒྲ་ཡོད་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་དང་ཡིད་ཡོད་པ་ཙམ་ཕྲད་
པར་རྟོགས་པ་རྒྱུ་རུ་ཡོད་པ་ལོགས་སུ་སྨོས་དགོས་པ་མིན་བར་ཐལ། དེ་མ་སྨོས་ཀྱང་སྤྱིར་ཡོད་པ་ཙམ་དང་ཕྲད་པར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་སོགས་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་བཅད་པའི་ཆེད་དུ་སྨོས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་
ཕྲད་ནས་སྐྱེ་བ་ཞེས་པས་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ཡོད་པ་དང་ཞེས་བརྗོད་མི་རིགས་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དེ་ལ་རྣམ་བཅད་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་ཡོད་པ་དང་ཞེས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང། དབང་
པོ་ཕྲད་བས་དབང་པོ་དོན་དམ་པར་འདོད་ཅིང། མེད་པའི་དོན་དང་ཕྲད་པ་དགག་ཡང་དབང་པོ་མཛེས་པར་ཏེ་དབང་པོ་སྐྱོན་མེད་པ་དང་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་མངོན་སུམ་དུ་གོ་བའི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ལན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་གསུམ། རྩོད་པ་དང། ལན་དང་
འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབང་པོ་སྐྱོན་མེད་དང་ཕྲད་པར་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཡོད་པ་དང་ཕྲད་ཅེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ནི། དབང་པོ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་དང་མཛེས་པ་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་དང་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པར་གྲུབ་
[031A]༄༅། །པས་མངོན་སུམ་དུ་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ། །མིག་སྨན་མིག་ལ་བྱུགས་པ་དང། རྐང་པ་རྡུལ་གྱིས་བྱུགས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལམ་ཀྱང་དབང་པོ་སྐྱོན་མེད་གྲུབ་པས་དེ་དག་དང། དབང་པོ་སྦྱར་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་མངོན་
སུམ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དབང་པོ་སྐྱོན་མེད་གྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡང། ཡོད་པ་ལ་སོགས་སྨོས་པ་དགོས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གཞན་ལ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་ཡོད་ཀྱང། འགྲོ་བའི་སྐྲ་བ་ལང་ལ་འཛིན་
ན་གྲགས་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་སྒྲ་དབང་པོའི་གཟུང་དོན་ལ་གྲགས་པས་ཡོད་པའི་སྒྲས་དབང་པོ་དང་ཕྲད་པར་བྱ་བའི་དོན་གོ་བའི་ཆེད་དུ་ཡྡོ་པ་སྨོས་པ་རྟག་དྲང་ན། གཉིས་པ་ནི། དེ་གཉིས་དཔེ་མི་མཚུངས་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་འགྲོ་བའི་སྒྲ་བ་ལང་
ལ་གྲགས་པས། དེས་པ་ལང་ཚོན་ནུས་ཀྱང་ཡོད་པའི་སྒྲ་དེ་དང་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་ཐུན་མོང་མིན་པ་གྲགས་པ་མིན་པས། དེས་དེ་མཚོན་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དབང་པོ་དུས་ཀུན་ཏུ་དོན་དང་ཕྲད་ནས་
མངོན་སུམ་གྱི་བློ་སྐྱེད་དྲང་ན། མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི་ལ་མ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོས་དོན་པར་དུ་མ་ཆོད་པ་ཕྲད་ནས་འཛིན་པས་ཁྱད་པར་འདོད་པ་ལ་རིགས་པས་གནོད་པར་ཐལ། མིག་དང་སྣའི་དབང་པོས་གཟུགས་སྒྲ་བར་དུ་ཆོད་པ་དང་
རང་ལས་བོང་ཚོད་ཆེན་པོའང་འཛིན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཕྲད་ནས་འཛིན་ན་རི་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆེན་པོ་འཛིན་པར་མངོན་སུམ་གྱི་མཐོང་བ་དང་འགལ་ལོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། བློའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་

[031B] །དང་པོ་ནི། འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་ མཚན་ཉིད་སྟོན་པའི་ཚིག་དེ་དག་གིས། མངོན་སུམ་གྱི་བློ་ཡི་རྒྱུ་ཡི་ཚོགས་བརྗོད་པ་པོར་ནས། ཚད་མའི་འབྲས་བུ་བློའི་སྐྱེ་བ་ལས་གཞན་མ་མཐོང་བས། གང་ལས་བློ་སྐྱེ་བར་གྲུབ་པ་དེ་
མངོན་སུ་མཚན་མར་འདོད་དོ། །ཅི་སྟེ་དོན་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའམ་སྟེ་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དེས་དབང་དོན་ཕྲད་པ་མངོན་སུམ་དུ་སྟོན་གྱི་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་མངོན་སུམ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཨ་བློའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་ཅིའི་དོན་
དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལྟར་ན་ཡོད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ཕྲད་པའི་སྐྱེས་བུའི་དབང་པོ་རྣམས་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་སྨོས་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དཔྱོད་པ་པའི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་འདོད་པ་བཀག་པ་ཡིན་པས། དོན་ལ་དཔྱད་ན་འདི་ལྟར་གསལ་
ཏེ༑ དབང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་མངོན་སུམ་དང། ཡོད་པ་དང་ཕྲད་པ་སོགས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གྱི་བློའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གསུངས་པ་རྒྱུ་བརྗོད་པ་བོར་ནས་བློ་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་དང། རྒྱུ་གང་ལས་སློབ་པའི་དོན་དང་ཕྲད་པའི་དབང་པོ་དེ་ཚད་མར་འདོད་པའོ་
ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་དོན་ཁོ་ན་ཁྱོད་འདོད་པའི་མངོན་སུམ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའམ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན་བློའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་སམ། དབང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་དེ་ཞེས་ཅི་བསྣན་ཏེ་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དབང་ཡིད་ཕྲད་
པ་སོགས་མངོན་སུམ་དང། དེའི་རྒྱུ་གང་དུ་ཡང་མི་འཐད་པ་ཡང། དབང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་བ་ལང་ངོ་སྙམ་པ་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དོན་དང་དབང་པོ་ཕྲད་པ་དང། །ཡིད་སྐྱེ་སྦྱར་ཞིང་ཕྲད་པ་དང། །བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདུ་

[032A]༄༅། །བྱེད་པ། །སོགས་སྤྱོད་པ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལས་རྫས་གཞན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་ཚོགས་པར་བརྗོད་པ་དེ་དེ་དག་གི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་འཐད་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ་དོན་དང་ཕྲད་པའི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་ཁས་བླངས་
པའི་ཕྱིར་དང། བདག་ཡིད་ཕྲད་པ་བདག་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་སྐྱེད་དང། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་མངོན་སུམ་དུ་མེ་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདུ་བྱེད་ཀྱང་ནི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདུ་བྱེད་ནི་ཤེས་པ་
བསྐྱེད་པའམ་ཉེར་ལེན་ལ་འདུ་བྱའི་ཤུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བཏགས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ལས་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སྦྱོར་བའི་ཅུས་པ་མེད་པ་དང། དེའི་རྒྱུ་མཚན་
དང༑ ཕྱི་དོན་གཞན་གཟུང་བའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབང་དོན་ཕྲད་པ་ལས། འདི་བ་ལང་ཁོ་ནའོ་སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བ་དེ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་པ་ལང་ཉིད་དང། རྗེས་པ་ལང་སོགས་
ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྦྱོར་བ་ལས་ནི། དོན་པ་ལང་ཉིད་སོགས་སུ་གཟུང་ནས། འཇལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དབང་པོའི་བློ་ལ་ཁྱད་གཞི་དོན་རྣམས་དང། ཁྱད་ཆོས་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དབང་མངོན་
ལ་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་དང་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་སོགས་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་མེད་པར་ཐལ། རང་རང་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་རིག་བྱའི་དོན་རང་མཚན་བརྡ་སྦྱོར་བའི་ཤེས་པ་ལ་གསལ་བར་བསྟན་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དབང་པོའི་

[032B] འདིའི་དོན་སྔར་བསྟན་ཟིན་པ་ལ་བསམས་ནས། རྐང་པ་གཉིས་པོ་འདི་རྩ་ཚིག་ཏུ་མ་བྲིས་པ་ནི་དོན་མ་རྟོགས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཅི་སྟེ་ཡང་མིག་ཤེས་ཀྱིས་པ་ལང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དོན་གཞན་གཟུང་བའི་སྒོ་ནས་པ་ལང་གི་
རྫས་མཐའ་དག་ངེས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མཐོང་གཟུགས་གཅིག་ཏུ་བཞེད་པའི་ལོག་རྟོག་ཡིན་ཏེ། འདི་པ་ལང་ནོག་སྙམ་པའི་ཤེས་པའང་ཆོས་ཅན། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མངོན་བློ་རུ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་
མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱིའི་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་ཅིང་དོན་རང་མཚན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་འགྱུར་ལྟར་ན། རྣམ་ཀུན་དོན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ནི། གནས་ན་མངོན་སུམ་བློར་མི་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་ནས་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་རྟོགས་
པ་ལ་འཇུག་པ་ན། ཤེས་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འཐད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཡང་རང་འགྲེལ་དུ། སྤྱི་དོན་གཞན་ཆ་མེད་པ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་དོན་དུ་བྱེད་ན། སྤྱི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཁས་བླངས་པས། དབང་པོ་དུ་མ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བ་
སྔར་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཐུན་མོང་མིན་པ་གསལ་པ་རང་མཚན་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་འཐད་ཀྱི་སྤྱི་མཚན་འཛིན་པ་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབང་དོན་ཕྲད་པ་དང། བདག་ཡིད་ཕྲད་པ་ལས་ཅི་སྟེ་བློ་ཡི་སྐྱེ་
པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། སྔར་བཤད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཐད་འབྲས་དོན་གཞན་དགག་པ་དང། བློ་དང་སྐྱེ་བ་རྫས་གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། བདག་ཚད་མར་

[033A]༄༅། །འདོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབང་དོན་ཕྲད་པ་དང། བདག་ཡིད་ཕྲད་པ་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པ་ནས། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་འབྲས་བུར་འདོད་པ་དང། བློའི་སྐྱེ་བ་དོན་གཞན་མངོན་སུམ་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པ་
དང༑ དེ་ལས་དོན་གཞན་པའི་ཕྱི་རོལ་འཇལ་བའི་བློ་འབྲས་བུར་ཁས་ལེན་པ་མི་འཐད་དོ། །འདི་ལྟར་ཚད་འབྲས་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཁས་ལེན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཚད་མ་ལས་དོན་གཞན་འབྲས་བུར་སྨྲ་བ་ཡིས། ཚད་མས་ཡོངས་སུ་མ་ཕྱེད་པའི་དོན་
གཞན་ཚད་མ་དེའི་འབྲས་བུ་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་འབྲས་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་ན། བྱེད་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ་འགལ་བས་ཚད་མ་དེའི་འབྲས་བུར་མི་རིགས་ཤིང། ཡུལ་འདི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བཞག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་
ཤ་པ་དུ་མ་བུར་སོང་བ་ལྟ་རེས་ནྡན་བཅད་པའི་ལག་རྗེས་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་གྱི་བློ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་བ་ཚད་མ་དང། དོན་རྟོགས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་སྟེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་དེ་ལས་རྫས་གཞན་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པས་སོ། །
ཚད་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སླར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དཔྱོད་པ་པའི་གཞུང་དུ་དབང་དོན་དང། བདག་ཡིད་ཕྲད་པ་ལས་བློ་སྐྱེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བཤད་པས་བློའི་སྐྱེ་བ་བློ་ལས་རྫས་གཞན་ཡིན་ནམ། རྫས་གཅིག་ཡིན། རྫས་གཞན་ཡིན་
ནོ་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་པས་དབང་དོན་དང། བདག་ཡིད་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་རང་རྒྱུ་ལས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་འཕྲོད་པ་འདུ་རྒྱུའི་ཆོས་རྣམས་ལས་བྱུང་ལ། འཕྲོད་བ་འདུ་བ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལས། དང་པོའི་བློ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལྟར་སྤྱོད་པ་

[033B] །ཡང་ན་དབང་པོའི་བློ་ཚད་མ་དང། དེ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བཤད་དོ། །དབང་པོའི་བློ་འཕྲོད་འདུ་ལས་བསྐྱེད་པ་མི་འཐད་པར། འཕྲོད་པར་འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་རྟག་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་
གང་དུ་ཡང་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་བློ་དང་སྐྱེ་བ་གཞན་མིན་ཞིང་དོན་གཅིག་གོ་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་བློ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བ་འདི་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་ཐ། བློ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་འཐད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི། སྐྱེ་བཞིན་པའི་གནས་སྐབས་
ཀྱི་བློ་ལ་ཚད་མར་ཤེས་པའི་དོན་དུ། བློའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བློ་སྐྱེ་བཞི་པ་མ་སྐྱེས་པས་ཚད་མར་མི་འཐད་དོ། །སྐྱེ་བ་ལས་དུས་ཕྱིས་བློ་ཡོད་ན། དོན་གཅིག་པར་འགལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། བདག་སྐྱེས་བུ་ནི་གཞལ་བྱ་འཇལ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ལ་
དེས་བློ་བསྐྱེད་ནས་ཡུལ་འཇལ་བྱེད་ཅེ་ན། སྐྱེས་བུས་དེ་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་ནས་བློ་སྐྱེད་དམ། འོན་ཏེ་མ་གྱུར་པའི་ངང་ནས་སྐྱེ། དང་པོ་ལྟར་ན་སྐྱོས་བུ་ཆོད་དན། མི་རྟག་པ་རུ་འགྱུར་བར་ཐལ། སྔར་ལས་རྣམ་པ་འགྱུར་ནས་བློ་སྐྱེ་ན་སྟེ་
བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ན་བདག་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་དེ་ལ་ཚད་མ་ཞེས་མ་སྦྱར་ཞིང། ཚད་མར་བྱེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱད་མི་འགྱུར་ན་སྟེ་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་
པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ཨི། ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་བཏུས་པའི་རྣམ་བཤད་མཐར་འཛིན་གྱི་གདུང་བ་འཇོམས་བྱེད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། །།གཉིས་པ་ལྐོག་གྱུར་ངེས་པའི་ཐབས་

[034A]༄༅། །རང་དོན་རྗེས་དཔག་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་རྗེས་དཔག་གི་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་པ་ཆོས་ཅན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་
རང་དོན་རྗེ་དཔག་དང། གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཟུང་ཞིང་འབྲེལ་པ་དྲན་པའི་རྗེས་ལ་ལྐོག་གྱུར་དཔོག་པ་གཉིས་ལ། བདག་པོའི་རྐྱན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་སོ། །སྒྲུབ་ངག་དང། རྗེས་
དཔག་ནི་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ཁོ་ནར་རྟོགས་པས་རང་དོན་དང། གཞན་དོན་གཉིས་སུ་དབྱེ་ལ། གཏན་ཚིགས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། རང་གཞན་གྱི་དབྱེ་བ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཟུང་གང་དུ་ཡང་མ་བཤད་དོ། །རང་དོན་ལེའུ་ལས་ལོགས་སུ་
གཞན་གྱི་ལེའུ་རྩོམ་པ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། རང་དོན་དུ་གོ་བྱེད་ཚུལ་གསུམ་བཤད་པ་ཁོ་ནས་ཚུལ་གསུམ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་པོའི་ཚིག་གི་རིམ་པ་ཡང་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ། ཚུལ་གསུམ་གསལ་བར་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་
མེད་དེ། ཚུལ་གསུམ་བློ་ཡུལ་དུ་སོང་བའི་དངོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་རྗེས་དཔག་འབྱུང་ལ། སྒྲུབ་ངག་བློ་ཡུལ་དུ་སོང་བའི་དངོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ། ཚུལ་གསུམ་དྲན་པའི་བློ་འབྱུང་བས་དངོས་ཀྱི་དགོས་པ་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང། དབང་པོ་རྣོན་པོས་ཚུལ་
གསུམ་ཤེས་ནས་བརྗོད་ཚུལ་ལ་རྨོངས་པ་མེད་ཀྱང། བྱིས་པ་ཁ་ཅིག་རྟགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་ཀྱང་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་ཚེ་ལྷག་ཆད་ཅན་དུ་མཐོང་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཇུག་སྡུད་བརྗོད་པ་ལྷག་པ་དང། དཔེ་ལས་འབྲེལ་པ་སྟོན་པ་ཆད་

[034B] རྩོད་གཞི་ལ་རྟགས་དཔེ་ཉེ་བར་གཏོད་པ་ཕྱོགས་ཆོས་བརྗོད་པ་དང། ཟློས་པ་དང། ངག་ལྷག་ཆད་ཅན་དུ་སྨྲ་བ་མཐོང་བས་བརྗོད་ཚུལ་ལ་མི་མཁས་པ་དག་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཆེད་དུ་ལེའུ་ལོགས་སུ་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རང་དོན་རྗེས་དཔག་
བཤད་པ་དང། དེའི་རྟེན་གཏན་ཚིགས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། མཚན་ཉིད་དང་ཚད་འབྲས་མངོན་སུམ་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་དང། ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་དུ་བཤད་པ་དང། རྗེས་དཔག་ལ་གཉིས་སུ་
དབྱེ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ལ་རང་དོན་གྱི་མངོན་སུམ་དང། གཞན་དོན་གྱི་མངོན་སུམ་གཉིས་མ་ཕྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། རང་དོན་རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་རྟགས་ལས། ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་གསར་དུ་མཐོང་བའི་ཤེས་པའོ། །མི་
གསལ་བ་དོན་དག་འདིས་རྟགས་སུ་བྱེད་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་རྟོགས་ཏེ། ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་ནོ། །ཚུལ་གསུམ་སྨོས་པ་ནི། འཛེམ་མེད་པ་ཁ་ཅིག་རྟགས་འདོད་ན། ཚུལ་གཅིག་ཁོ་ནས་ཆོག་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་དེ། རྣམ་པ་གཞན་ནི་
བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པར་ཨི་འཐད་པ་དང། མི་འཐད་པ་ནི། དེ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་འདོད་པ་དང། ཡང་ཁ་ཅིག་ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་ཡིན་ཡང། ཁ་ཕར་བལྟས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཆོས་ཅན། སྔོ་བསངས་ཡིན་ཏེ། ནག་པའི་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་རྟགས་
སུ་འདོད་པ་དང། རང་སྡེ་ཁ་ཅིག་ཚུལ་གསུམ་པོ་དང། གནོད་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་དང། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་དང། ཤེས་ཟིན་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ཚུལ་དྲག་ཏུ་འདོད་པ་དག་གི་ལོག་རྟོག་བཀག་ནས། ལྐོག་གྱུར་གེ་བར་བྱེད་

[035A]༄༅། །པའི་ཚུལ་གསུམ་ཁོ་ནར་གྲངས་ངེས་པར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། རྗེས་དཔག་གི་ཚད་མ་དང། འབྲས་བུ་སྔར་མངོན་སུམ་ལ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་འབྲས་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་
མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་དང་མི་རྟག་པའི་ཚོགས་དོན་གཞལ་བྱ། དེ་ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མ། དེ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་འབྲས་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཚད་མ་གཉིས་ཀ་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན། འདི་གཉིས་ལ་བྱེ་བྲག་
ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། ཚད་མ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་དང་ནི་ངོ་བོ་མཚུངས་པ་མིན་པ་རིགས་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པའི་ཚུལ་ནི། འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། རྒྱུ་མཚན་
དངོས་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྗེས་དཔག་ལ་གཉིས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ལ་ཡང་ཅི་ཕྱིར་མེད། རི་དགས་རྒྱུག་པ་ལ་ལྟོས་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་ཕ་རོལ་པོ་ལ་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་སྐྱེ་བ་ན་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དོན་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཚིག་ཙམ་ལས་གསལ་བར་བསྟན་བྱ་མིན་པར་ཐལ། རྐྱེན་གསུམ་མ་ཚོགས་པར་ཕྱི་རོལ་རང་མཚན་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་བསྐྱེད་མི་ནུས། དེ་ཚོགས་ན་ཚིག་མེད་པར་ཡང་མངོན་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཚིག་
ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་ཚེ་ཚད་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ཡང། རྗེས་དཔག་ཏུ་གསལ་ཏེ། གང་འགལ་རྐྱེན་མེད་པར་རི་དགས་རྒྱུག་པ་བལྟར་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ལ། དེ་མཐོང་གི་མངོན་སུམ་སྐྱེ་སྟེ་ཁོ་བོ་བཞིན། ཁྱོད་ཀྱང་འགལ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བར་དེ་བལྟ་བ་

[035B] དེའི་ཚེ་ན་ཡང་དེ་མཐོང་གི་མངོན་སུམ་སྐྱེ་བར་རྗེས་དཔག་གིས་རྟོགས་པར་ཟད་ཀྱི། མངོན་སུམ་དེ་ཉིད་དུ་ཚིག་ཙམ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་གཉིས་གཟུང་ཡུལ་མཚུངས་པ་མ་
ཡིན་ཏེ། རྗེས་དཔག་གིས་སྤྱི་མཚན་གཟུང་བས་ཡུལ་མི་གསལ་བར་སྣང་ལ། མངོན་སུམ་རང་མཚན་གཟུང་བས། ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བས་གཟུང་ཡུལ་ལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་ལ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་
ཡུལ་མ་འདྲེས་པར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་སྣང་ལ། རྗེས་དཔག་གི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་དང། ཡང་ཚིག་གི་བདག་རྐྱེན་ལ་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་སྣང་བ་དང། མི་སྣང་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཞེན་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་རྗེས་དཔག་གིས་ཀྱང་རང་མཚན་འཇལ་བས། ཚད་མ་
གཉིས་ཀ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །ཡང་ཚད་མའི་འཇུག་ཡུལ་ལ་དངོས་པོས་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་ནི། མདོ་མཛད་པའི་བཞེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དངོས་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་དེའི་ཡང། གང་རྟོགས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ཚད་མ་འཇུག་
བའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཁ་དོག་ལས་རེག་བྱ་དཔོག་པའི་རྗེས་དཔག་གཟུང་ཡུལ་རང་མཚན་འཛིན་པ་དགག་པ་དང། མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་གཟུང་ཡུལ་རང་མཚན་འཛིན་པ་དགག་པ་དང། རེག་
བྱ་བཏང་སྙོམས་པ་ལས་རླུང་གི་རྫས་དཔོག་པའི་རྗེས་དཔག་གཟུང་ཡུལ་རང་མཚན་འཛིན་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་བའི་དོན་རྗེས་དཔག་གིས་འཛིན་པ་མཐོང་སྟེ། སྔར་མངོན་སུམ་གྱིས་ཁ་དོག་དང་རེག་བྱ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཐོང་
[036A]༄༅། །ནས། ཕྱིས་ཁ་དོག་མཐོང་བ་ན། དེའི་རྟགས་ལས་རྗེས་དཔག་གིས་རེག་བྱ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བའི་དོན་རྗེས་དཔག་གི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྔར་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་དེ་ལས་
གཞན་ཁ་དོག་གི་རྟགས་ལས། རྗེས་དཔག་གིས་རེག་བྱའི་སྤྱི་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་དཔོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་དང། ཐོས་པའི་དོན་ལ། མཐོང་ངོ་
ཐོས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཤེས་པས། མངོན་སུམ་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འགལ་བ་མེད་དེ། ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་སེཧྶ་པས་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་དོན་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་སོགས་
ཉིད་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་རྗོད་བྱེད་སྒྲའི་སྒོ་ནས་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་བའི་དོན་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་བར་ཤེས་པ་དང། སྔོན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་
རང་མཚན་ལས་རྣམ་པ་གཞན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་རྟོག་པས་རང་མཚན་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེར་ཡང་མིང་ལས་སྔོན་པོ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་ཡིད་ཤེས་པས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ལས་
ཡིད་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། དགག་པ་དངོས་དང། ལུང་ཚིག་གིས་རེག་བྱ་བསྟན་སྙོམས་པ་རླུང་ལས་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ཁེགས་པར་འདོད་པ་དགག་པ་དང། རང་ལ་མཚུངས་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི་རྗེས་དཔག་

[036B] སྤྱི་མ་ཡིན་པ་ལའང་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲང་དོ་གང་ཡང་མིན་པའི་རེག་བྱ་བསྟན་སྙོམས་པ་རླུང་གི་རྫས་ཁོ་ནའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཏེ། རྫས་དགུ་ལས། མཐོང་བའི་རྫས་ས་ཆུ་མི་
གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དྲི་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ངེས་པ་མེད་པས། སའི་ཡོན་ཏན་མིན་གྲང་དོ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་སྤྱོད་པས། ཆུ་དང་མེའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ནོ། །མ་མཐོང་བའི་རྫས་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རེག་བྱ་ནམ་མཁའི་
ཡོན་ཏན་ཡིན་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་ཐེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་དུས་དང། ཕྱོགས་དང། ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་བའི་རྫས་སྣང་དུ་རུང་བ་དང། མི་རུང་བ་ཀུན་ལ་རེག་བྱ་བཏང་སྙོམས་པ་མ་མཐོང་
བ་ཙམ་གྱིས་ཁྱེགས་པས་རླུང་གི་རྫས་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་གྲུབ་པས། རྗེས་དཔག་གིས་རྫས་གཟུང་ཞིང་འང་ལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་བས་སྣང་དུ་རུང་བ་དང་མི་རུང་བའི་ས་ཆུ་མེ་གསུམ་ཙམ་ལ་མཐོང་བའི་རྫས་ཞེས་པའི་ཏ་སྙད་བྱེད་པར། འདིའི་
འགྲེལ་བ་འགྲེལ་བཤད་གཉིས་ཀར་བཤད་པས་རྣམ་འགྲེལ་དུ། མ་མཐོང་ཕྱིར་རེག་མཐོང་བ་ལ། ཞེས་བཤད་པའི་མཐོང་བ་སྣང་རུང་འབའ་ཞིག་ལ་འཆད་པ་དོན་མ་རྟོགས་པའོ། །རེག་བྱ་བཏང་སྙོམས་པའི་རྟགས་ལས། རླུང་གི་རྫས་དོན་གཞན་གཟུང་
བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གལ་ཏེ་དཔོག་ནའང། རེག་བྱ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་རླུང་གི་སྤྱི་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྤྱི་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་རྫས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྷན་ཅིག་པ་མ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་གོ་འབྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི། རྣམ་

[037A]༄༅། །འགྲེལ་ལ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། ལུང་དང་རྗེས་དཔག་རང་མཚན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་མཚུངས་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྗེས་དཔག་ནི་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན་
ལ༑ མ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་གིས། རེག་བྱ་བཏང་སྙོམས་པ་རྫས་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ཁེགས་པས་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་དུ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་པའི་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་རླུང་གི་རྫས་དེ་ལས་གཞན་
ལ་རེག་བྱེ་བཏང་སྙོམས་པ་ཡོད་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ལུང་གི་དོན་ལ་རིགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་དང། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩོད་པ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ལུང་དང་
རྗེས་དཔག་གཉིས་ཀ་འཇུག་ཚུལ་མཚུངས་པས་རང་མཚན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་ཐ་མི་དད་དུ་གྲུབ་པས་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རེག་བྱ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་ངེས་པར་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ནི། ལུང་དང་རྗེས་དཔག་རང་མཚན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པར་
ཐལ། ལུང་བརྗོད་བྱ་ལ་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་མཚན་དང་འབྲེལ་བ་མེད་ལ། སྒྲ་བྱུང་གི་ཚད་མ་རྗེས་དཔག་ལས་འཇུག་ཚུལ་ཐ་དད་ཀྱང་སྟེ་ཐ་དད་དུ་འཇུག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་སྒྲ་བྱུང་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་པ་
དགག་པའི་ཆེད་དུ། ཚད་མ་གཞན་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ལན་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་སྒྲ་བྱུང་ཚད་མ་ནི། རྗེས་དཔག་དང་མི་མཚུངས་ཏེ་གཟུགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྒྲས་རང་གི་ངོ་

[037B] །དེ་ནི་རིགས་ཏེ། ཤིང་གི་སྒྲ་ལས་ཤིང་གི་དོན་གོ་བ་སྲིད་ཀྱང། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་བམ་གྲུབ་པས། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ལས་གཞན་པའི་བརྗོད་བྱ་དཔོག་ནུས་པ་
མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ལུང་རྗེས་དཔག་མ་ཡིན་ན། ཁྱོད་རང་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འདོད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ལུང་ལས་ལྷ་དང་ལྷའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་
པ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་སུ་ངེས་པར་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་དོན་དག་བཤད་པ་ཡང་ཐོས་ཤིང། ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བཤད་པ་ཡང་ཐོས་ནས། རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་དག་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དེ་
དག་ཡོད་དམ་མེད། གལ་ཏེ་ཡོད་ན། དེའི་ཐབས་ལ་འཇུག་ལྡོག་མ་བྱས་ན་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཆེན་པོ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་དེ་ཡོད་མེད་རྟོགས་པར་བྱད་ལ། དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་ན། ལུང་ལམ་བརྟེན་པའི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་མི་ནུས་པས་
ཚད་མར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་བརྟགས་པས། དབྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་པར་གྲུབ་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་ངོན་རྟོགས་ནུས་པས། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ཡིད་ཆོས་
གྱི་ཚིག་ཀྱང་གཞི་འགར་ཡང་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་ལ་མི་སླུ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་ནུས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཞལ་བྱའི་གནས་གཉིས་སྟོན་པའི་ལུང་དང། རང་གི་བསྟན་བྱའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བར་མཚུངས་པའི་སྤྱི་ལས་དེ་ལྟར་དུ་དཔོག་ནུས་པའི་ཕྱིར་

[038A]༄༅། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་ན། རང་གི་བསྟན་བྱའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བས་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་བཞིན། ལྷའི་གནས་ཀྱི་ཚད་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་
ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང། ཡང་ན་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་རྟོགས་སུ་སྦྱོར། མཐུན་དཔེ་དང་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཚུལ། རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་གཉིས་པར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། བདེན་བཞི་ཤིན་ཏུ་
ལྐོག་གྱུར་དུ་འདོད་པ་ནི། ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཅོ་འདྲི་ཞིང་རང་གཞན་ཀུན་ཕུང་པར་བྱེད་པར་ཟད་དོ། །འཕགས་པའི་བདེན་བཞི་ལུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མ་བརྟེན་པར་རིགས་པས་བསྒྲུབས་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་ཞིན་ཏུ་གྱུར་གྱི་དོན་དཔོག་པའི་ཚུལ་ནི་
མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་དང། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་གླང་ཡབ་སྲས་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། གཞན་གྱིས་བརྟགས་པའི་རྗེས་དཔག་དགག་པའོ། དང་པོ་ལ་གསུམ། རང་ལུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། གཞན་གྱིས་
བརྟགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་དཔོགས་ཚུལ་དགག་པ་དང། རྟགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཚུལ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང། ཚུལ་གསུམ་མ་ཚང་བ་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་དང། རྣམ་བཅད་ཀྱི་
གནས་དཔེར་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། ཚུལ་གསུམ་གའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངེས་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ལ། འགོད་

[038B] །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པའོ། །བྱེ་བྲག་ནི་གང་དཔག་པར་འདོད་པའི་ཆོས་སོ། །རྗེས་ཁྱབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
ཁོ་ན་ལ་འགོད་ཚུལ་ཡོད་པར་ངེས་པ་དང། ཁོ་ནའི་ངེས་བཟུང་ནི། ཤས་འདོད་ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་གྲུབ་ཟིན་པ་སྡུད་པའི་ངེས་བཟུང་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་ཡོད་པ་གཅོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དགག་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་དྲང་སྲོད་ནོར་ལྷ་ལ་
བུ་གཉིས་སྐྱེས་ཏེ། ན་ར་དང་ནི་སྲེད་མེད་བུ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་པའི་ངེས་བཟུང་གིས་ན་ར་བུ་ཡིན་པ་མི་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །རྩོད་གཞི་མཐུན་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ནི། འདིའི་དོན་རྣམ་ངེས་སུ་བཤད་པ་ཞིབ་ཏུ་མ་རྟོགས་པའོ། །ལྡོག་ཁྱབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྒྲུབ་
བྱའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་སྟོབས་ཀྱིས་མེད་པ་སྟེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པའོ། །འདིའི་རང་འགྲེལ་དུ་མེད་ལ་ཞེས་པ་ནི། སླར་ཡང་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྟེ། མེད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འགལ་བ་ལ་
ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་བདག་གི་འདྲེན་པ་དམ་པ་རྗེ་བཙུན་ཆེན་པོའི་གསུང་གིས། ཚིག་འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་ནི། སློབ་དཔོན་དབང་ཕྱུག་སྡེའི་འདོད་པ་ཚད་མ་རྣམ་ངེས་སུ་རྒྱས་པར་བཀག་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་མཐུན་པར་གནང་བས་དབང་
ཕྱུག་སྡེས་རང་འགྲེལ་ལ་བསྣོན་པ་བཏབ་པ་ཡིན་གྱི། རང་འགྲེལ་དངོས་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི། དེ་རང་ལུགས་སུ་ཁས་བླངས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དེ། མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་བསྟན་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པ་གྲུབ་ཀྱང་

[039A]༄༅། །མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཞེས་ལོགས་སུ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཙམ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་གྱི། གནས་པ་དང་འགལ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཚུལ་གསུམ་པ་ངེས་པའི་དོན་ཅན་དུ་
བསྟན་པ་ཁོ་ན་དེའི་དགོས་པར་འདོད་པ་བཀག་པ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་ཚུལ་གསུམ་ངེས་པའི་དོན་ཅན་དུ་འདོད་པ་བཀག་པ་མིན་ནི་ཞེས་གསུང་ངོ། །སློབ་དཔོན་རང་གི་བཞེད་པ་ནི། འདོད་པ་དེ་བཀག་ནས་ཁྱབ་པ་གང་རུང་གཅིག་དངོས་སུ་བསྟན་པས་
ཅིག་ཤོས་ཤུགས་ལ་འཕེན་པའི་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་མེད་ལ་མེད་པ་ལོགས་སུ་སྨོས་པར་རྣམ་ངེས་སུ་བཤད་དོ། །ཕྱོགས་ཆོས་ལ་རྟགས་ཁོ་ན་རྩོད་གཞི་ལ་ཡོད་པ་དང། རྩོད་གཞི་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅེས་དམིགས་ཏེ། རྩོད་གཞིའི་
ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ལ་ཡང། ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པར་འགྱུར་པས་རྟགས་རྩོད་གཞི་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་ནས་ཁྱབ་པ་གང་རུང་གཅིག་དངོས་སུ་བསྟན་པས། ཅིག་ཤོས་ཤུགས་ལ་འཕེན་པའི་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྟོགས་པའི་དོན་
དུ་མེད་ལ་མེད་པ་ལོགས་སུ་སྨོས་པར་རྣམ་ངེས་སུ་བཤད་དོ། །ཕྱོགས་ཆོས་ལ་རྟགས་ཁོ་ན་རྩོད་གཞི་ལ་ཡོད་དང། རྩད་གཞི་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅེས་མི་བྱ་སྟེ། རྩོད་གཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ལ་ཡང། ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་པར་འགྱུར་
པས། རྟགས་རྩོད་གཞི་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པ། མི་ལྡན་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཡོད་པ་དང། ཡོད་པ་ཁོ་ན་དང། དེ་ལྟར་ངེས་པ་བཞི་ལས། དོན་སྐྱོན་ཞུགས་པ་དང། བློ་སྐྱོན་ཞུགས་པའི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

[039B] མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཆ་གཉིས་པ་ལ་གཉིས་པ་ལ་རྗེས་ཁྱབ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་དང། དེ་ལྟར་ངེས་པ་བཞི་ལས། དེ་ལ་མེད་པ་དང། མི་མཐུན་
ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དང། དེ་ལྟར་དོགས་པའི་དོན་སྐྱོན་ཞུགས་པ་དང། བློ་སྐྱོན་ལ་ཞུགས་པ་བཞི་སེལ་ལོ། །ལྡོག་ཁྱབ་ལ་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་ལྡོག་ཚུལ་མི་སྦྱོར་ཏེ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཆ་གཉིས་པ་ལས་རྗེས་ཁྱབ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེས་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དང། དེ་ལྟར་ངེས་པ་བཞི་ལས། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང། ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པ་དང། དེ་ལྟར་དོགས་པའི་དོན་སྐྱོན་དང། བློ་སྐྱོན་ཞུགས་པ་སེལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་
ངེས་པ་སྨོས་རིགས་ཏེ། རྟགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཚུལ་གསུམ་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་ཚུལ་ལེགས་སུ་སྨོས་དགོས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དངོས་སུ་མ་སྨོས་ཀྱང་འདི་རུ་ཚུལ་དེ་དག་
ཤེས་པའང་དོན་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཐལ། ཚུལ་གསུམ་ནི། ལྐོག་གྱུར་ཤེས་བྱེད་རྟགས་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་དབང་ཕྱུག་སྡེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བ་རྟས་ཀྱི་ཚུལ་གཞན་
དུ་འདོད་པ་དགག་པ་དང། ཚུལ་གསུམ་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ངེས་པ་ཞེས་པ་རྩ་བའི་ཚིག་ལ་དངོས་སུ་བསྟན་ཡང། །སྦྱོར་དགོས་པར་ཤེས་པའི་ཚིད་དུ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ངེས་སུ་ཐ་མར་སྨོས་པའི་ངེས་པ་ཉིད་ནི། ཚུལ་གསུམ་ག་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ་

[040A]༄༅། །ཞེས་པ་ཡང་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ཡིན་གྱི། རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཚུལ་གསུམ་ཚད་མས་ངེས་པ་ཞེས་སྦྱོར་བ་ནི། རྣམ་གཞག་མ་ཆགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ལ་གསུམ་ལ་ལྡན་
དགོས་པར་བཤད་པ་དང། རྣམ་བཅད་ཀྱི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ད་ལ་བརྟེན་ནས་ཚུལ་རེ་རེ་བ་དང། ཚུལ་གཉིས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མེད་པ་རྟགས་ཡང་དག་གི་དོན་མ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་བྱས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་པ་དང། གཉིས་པ་གཏན་
ཚིགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རུང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཚུལ་རེ་རེ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གི་དཔེ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་དང། ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གཞལ་བྱ་ཨ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །
དང་པོ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་གཅིག་བུ་ཅན་དང། གཉིས་པ་ནི། བྱེ་བྲག་པའི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་ཅིང། ལྡོག་ཁྱབ་དོན་ལ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། ཚུལ་གཉིས་མེད་པ་དང། ཐམས་ཅད་སོང་བ་མིན་པའི་རྫས་ཀྱི་ཚད་ལ། དངོས་མིང་དང་
རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པས་རྗེས་འགྲོ་གཅིག་བུ་ཅན་ནོ། །ཐ་མ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་དང་རྗེས་འགྲོ་མ་གྲུབ་པ་ལ། ལྡོག་པ་གཅིག་པུ་ཅན་ནོ། །ཚུལ་གཉིས་ལ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གི་དཔེ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། ལུས་ཅན་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། མཉན་བྱའི་ཕྱིར་དང། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། མིག་གི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པའོ། །དང་པོ་ནི་བྱེ་བྲག་པའི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས། ཕྱོགས་ཆོས་དང་རྗེས་འགྲོ་ཙམ་གཉིས་གང་ལ་ཐུན་མོང་གྲུབ་ཅིང། ལྡོག་པ་མ་

[040B] །གཉིས་པ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་ཙམ་གྱི་ལྡོག་པ་ཅན་དང། ཐ་མ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་ཅིང། རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གཉིས་གྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་སྔ་མ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དཔག་བྱར་འདོད་པ་དང། གཞི་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དཔག་བྱར་འདོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཏན་ཚིགས་དུ་བ་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མ་མཐོང་གི་མེ་དང་ལྡན་པའི་ས་ཕྱོགས་དང། ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བ་ལ། མཐོང་བས་
མེ་ལ་མི་འཁྲུལ་བས་ཆོས་གཞན་མེད་ཁོ་ན་དཔག་པར་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་མེད་དང། ཆོས་ཅན་དུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ས་ཕྱོགས་དག་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་མི་དགོས་ལ་དེས་ན་གཞི་དང་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་ལྡན་
པའི་འབྲེལ་པ་དོན་གཞན་རྟོགས་ཀྱི་དཔག་བྱར་ཁ་ཅིག་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་དང་པོ་དགག་པ་དང། གཉིས་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཆོས་རྐྱང་པ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བ་དང། རྩོད་གཞི་དང་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་རིགས་
པའོ༑ ༑དང་པོ་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་མ་ངེས་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མ་ངེས་ན་ནི། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ། སྒྲོན་མེ་བློ་ཡུལ་དུ་སོང་བ་ཙམ་གྱིས་གཟུགས་གསལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། དུ་བ་ངེས་པ་ཙམ་གྱིས་མེ་ངེས་པ་ཁོ་ན་དགོས་ན་
དེ་ནི་གོ་བྱེད་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ངེས་པར་བྱེད་ན་ནི། དུ་བ་དེ་ཡིས་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་དེ་ལས་གཞན་ཅི་དཔག་སྟེ། དཔག་བྱ་མེད་པར་ཐལ། ཆོས་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ལ། ཆོས་མེ་ལ་གཏན་ཚིགས་དུ་བ་འབྲེལ་པ་ངེས་པའི་དུས་ན་གྲུབ་ན་ནི་སྟེ་
[041A]༄༅། །གྲུབ་པས་དེའི་ཚེ་མེ་ཡང་གྲུབ་བྲིན་པའི་ཕྱིར། དོན་ནི་རྟགས་འཛིན་སེམས་ཀྱི་རྟགས་ཅན་རྟོགས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་དོན་ཏོ། །ཁྱོད་ལྟར་ན་མེ་ལ་ཡོད་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རྩོད་གཞི་ངེས་
པའི་ཚད་མ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞི་ཡོད་པར་ངེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དུ་བས་མེ་དུའི་འབྲེལ་བ་དྲན་པའི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས། དེ་ལྟར་ཆོས་ཅན་དུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལེ་དེ་ཉིད་ལ་མེ་དཔག་བྱར་ཅིའི་
ཕྱིར་མི་འདོད་དེ་འདོད་རིགས་པར་ཐལ། མེ་དུའི་འབྲལ་པ་དྲན་པའི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་དཔོག་པར་འདོད་པ་གང་ཞིག་ཚུལ་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དགག་པ་དངོས་དང། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱར་བསྟན་
པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། །འབྲེལ་པ་དོན་གཞན་རྗེས་དཔག་གིས་གཞལ་བྱར་འགལ་བ་དང། གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་ངག་ཆད་ཅན་དུ་ཐལ་བ་དང་རྟགས་ཆོས་འབྲེལ་མེད་དུ་ཐལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དུ་བའི་རྟགས་ལས་ལའི་སྟེང་དུ་གཞི་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དོན་
གཞན་རྗེས་དཔག་གིས་འཇལ་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མེ་དུའི་འབྲེལ་པའང་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་ལྔ་འདུའི་འབྲེལ་པ་གཉིས་པ་ནི་ཡོད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ལྡན་ལ་ལ་མེ་ཡོད་སྙམ་དུ་མི་འཇལ་བར་
ལ་དང་མེའི་འབྲེལ་པའོ་སྙམ་དུ་འཇལ་བ་དང། བརྗོད་པའི་ཆེ་ཡང་མེའི་འབྲེལ་པའོ་ཞེས་དྲུག་པའི་སྒྲ་རུ་འགྱུར་བར་ཐལ། རྗེས་དཔག་གིས་ལའི་སྟེང་དུ་ལ་མེའི་འབྲེལ་པ་དོན་གཞན་འཇལ་བ་མི་འཐད། རྐད་པ་སྔ་མ་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་འགྱུར་ལྟར་ན། རྫས་

[041B] དེའི་ངོར་མེ་དུ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། འགྲེལ་པ་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གི་དངོས་སུ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བར་ཐལ། རྗེས་དཔག་དེའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་
ལ་ཡང་ཉེས་པ་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱ་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གིས་དངོས་སུ་མི་སྟོན་ཡང། དོན་གྱིས་སྨོས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དུ་བས་ལ་ལ་གཞི་ཆོས་ཀྱི་འབྲལ་པ་དོན་གཞན་དཔོག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཏན་ཚིགས་དུ་བ་འདི་
དང། གཞི་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དོན་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩོད་པ་སྔ་མ་གནོད་པ་བརྗོད་པ་ལྟར་འབྲིལ་པ་ངེས་པའི་དུས་ན། བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་ཟིན་པས་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འཐད་པའི་གནད་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྗེས་དཔག་གིས་
གཞལ་བྱར་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་བསྟན་བྱ་མིན་ན། འབྲེལ་པ་ཙམ་ཡང་བསྟན་བྱ་མིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ལྟར་ན་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་སྒྲུབ་ངག་གི་བསྟན་བྱ་མིན་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། རྟགས་ཆོས་ལ་འབྲེལ་པ་གཞན་དུ་དཔེ་
ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་མིན་ཡང་གོ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཆོས་དེར་འབྲལ་པ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས། ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡི་ཆོས་ཅན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚོགས་དོན་གོ་བར་བྱེད་པའི་
དོན་ཏོ། །གསུམ་ལ་གཉིས། རྟགས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་བཤད་པ་དང། རྟགས་ཀྱི་རྩ་བ་འགྲེལ་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྒྱས་པ་ཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པ་ལ་གསུམ། གཏན་ཚིགས་སེལ་བས་འཇུག་པར་བསྟན་པ་དང། བསྒྲུབ་བྱའི་སྒོ་

[042A]༄༅། །ནས་འཇུག་པ་དགག་པ་དང། སྤྱི་དོན་གཞན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། འབྲེལ་བ་དོན་གཞན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་གཞན་བསྟན་པ་དང། སེལ་བས་འཇུག་པའི་ཚུལ་དང། དའི་དཔེ་
བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དུ་བའི་རྟགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་གཞི་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་ལ་རིགས་པའི་དཔྱད་པ་གཞན་ཡང་འཇུག་པར་ཐལ། དུ་བ་དེ་འདྲའི་འབྲེལ་པ་སུས་ཀྱང་བསྟན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་
གཏན་ཚིགས་སལ་བས་འུག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སྒྲའི་སྟེང་ན་མི་རྟག་པ་དང། སྟོང་བདག་མེད་སོགས་ལྡོག་པའི་ཆོས་དུ་མ་བྱས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་དུས་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མིན་པར་ཐལ། ཐོག་
མར་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་གང་དང་འབྲེལ་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་སྒྲ་ལ་རྟག་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གཞན་དང་བྲལ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་འགྲེལ་དུ། ཆ་ཤས་སྒྲོ་འདོགས་ཇི་སྙེད་པ། ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། རྟགས་སེལ་
བས་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན། སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ན། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པས་གནོད་པས་སོ། །དབང་ན། མེ་ལ་གསལ་བ་དང། འབར་བ་དང། སོག་མ་ལས་བྱུང་བ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང། དུ་བས་མེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་ཙམ་རྟོགས་པར་བྱེད་
པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་ཁྱོད་འདོད་པ་ལྟར་ན་ཡང། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང། དྲི་ཉིད་ཡིན་པ་དང། དྲི་བསུང་ཞིམ་པ་དང་ཁྱད་ཆོས་དེའི་བྱེ་བྲག་གི་རིམ་པས། རྫས་མིན་པ་ལ་བརྟན་པ་དང། ལ་སོགས་པས་སའི་རྫས་མིན་པ་ལ་

[042B] དྲི་བ་སོགས་རྣམ་པར་བཅད་ནས་ཨྟྤལ་ལ་སོགས་ཆོས་རེ་རེ་རྟོགས་པར་བྱད་ཀྱི་སྒྲ་བློ་གཅིག་གིས་མཐའ་དག་མི་བརྗོད་ཅིང། མི་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་གལ་ཏེ་སྒྲ་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྲའི་ཁྱབ་མཉམ་སྒྲུབ་སྟེ། རྗེས་དཔག་
གི་ཆོས་ཀུན་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། གཏན་ཚིགས་ཀྱང་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ན་ནི། བྱས་པའི་རྟགས་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཆོས་ཅན། སྒྲའི་སྟེང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པར་འགྱུར་བའམ་སྟེ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་
པར་ཐལ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་བསྒྲུབས་པས་འཇུག་པའི་ངེས་ཤེས་གང་ཞིག་སྒྲའི་བདག་མེད་མ་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ན་སྒྲའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། དེ་གང་ཞིག་སྒྲའི་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དགག་པ་
དངོས་དང། རྟགས་དང་རྗེས་དཔག་ཆ་ཤས་སུ་ཕྱེ་ནས་འཇུག་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་དོན་གཞན་མཐོང་བ་ལས། གསལ་བ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་དང། རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་ཡིན་དྲང་ན་སྤྱི་དེ་ནི་གསལ་བ་དེ་ལས་
རྫས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཡོད་ན་དམིགས་སུ་རུང་བ་ལས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་དུ་ཆུག་ན་ཡང་མངོན་སུམ་གཅིག་གིས་ཐ་དད་མིན་པའི་སྤྱི་དོན་གཞན་ཆ་མེད་གཅིག་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། དེ་མཐོང་བ་སྤྱི་ཆ་
ཤས་མེད་པར་ཁས་བླངས་པས་གསལ་བ་གཅིག་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟེན་གསལ་བ་རྣམས་མཐའ་དག་དགོས་ན་དེ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དུ་མ་རྣམས་ལ་གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དོན་གཞན་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །རྟེན་གཅིག་

[043A]༄༅། །གཟུང་བས་ཐམས་ཅད་གཟུང་ན་ནི། སྤྱི་དེ་ཡང་གསལ་བ་བཞིན་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། མེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གསལ་བ་དང། འབར་བ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་ནའང། དུ་བའི་རྟགས་ལས་དུ་ལྡན་ལ་ལ་ཅིག་ཤོས་མེ་མིན་པ་
ལས་དཔོག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་ཞིང་གཞན་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བ་ལ་ཡང་སྔོ་བ་དང། འཕྱུར་བ་དང། སྐྱ་བོའི་རྫེས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང། དུ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆ་ཤེས་འདི་ལྟ་བུའི་ཚུན་ནས་
རྟགས་ཅན་མེ་ལ་ནི་མི་འཁྲུལ་ཞིང། རང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་སྒྲུབ་པའི་གཞི་དེ་གོ་བར་བྱེད་དེ། དེ་སྒྲུབ་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དཔག་བྱ་དཔོག་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ངོས་བཟུང་བ་དང། དཔོག་བྱེད་འཁྲུལ་ན་བློ་འཁྲུལ་བའོ། །
དང་པོ་ནི། ཡང་བརྗོད་པ་དུ་བ་དང་དུ་བས་ཀྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྐྱེ་བོའི་རྫས་ལ་སོགས་པ་དེ། མེ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཅན་གང་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་རྟགས་ཅན་དེ་དུ་བ་དང། དུ་བ་སྐྱ་བོ་སོགས་དང་ལྡན་པའི་གཞི་འདིར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་
ཏེ༑ དེ་དག་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེའི་བྱེ་བྲག་གསལ་བ་དང། འབར་བ་ལ་སོགས་པ་རྟགས་དེ་ལས་རྟོགས་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ངེས་པར་བྱེད་པའི་པའི་ཚུལ་
ནི། རྒྱུ་ལ་རང་བཞིན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཅེས་པའི་རྣམ་འགྲེལ་ངེས་ཀྱི་རང་འགྲེལ་གྱི་རྣམ་བཤད་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་འབྲེལ་པ་ངེས་པའི་རྟགས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། འབྲེལ་

[043B] དེ་ལ་རྟོགས་པ་པོའི་རྟོགས་སླུ་ཞིང་རབ་ཏུ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། འདི་དག་གི་གཏན་ཚིགས་སེལ་བས་འཇུག་ཅིང། དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཆ་ཤས་ཀྱང་ལ་ལྟོས་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ངེས་པ་དེ་
གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་གྱི་མ་ངེས་པ་གོ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་དོན་བསྡུས་པ་དང། འཕྲོས་དོན་ཚིགས་བཅད་དུ་བསྡེབས་བས་བར་ཚིགས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ་གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་
བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འཕྲོད་དུའི་འབྲེལ་པ་འདུ་བ་ཅན་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་བཞིན་དུ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ཀའི་ཆོས་སུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དགག་པ་དང། ཁྱབ་མཉམ་པའི་རྟགས་དེ་ཉིད་སྦྱོར་བ་དེའི་རྟགས་ཅན་དུ་ཡང་
འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དེ་གཉིས་མི་མཚུངས་པ་དགག་པ་དང། མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ལྡན་པ་དང་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ཀའི་ཆོས་སུ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་བཞིན་དུ་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་
པ་ཡང་གཉིས་ཀ་ལ་གནས་པས། རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དུ་པ་དང་འབྲེལ་པའི་སྤྱི་ཡང་མེའི་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ལ། རྟགས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་འབང་བ་སོགས་ཀྱང། དུ་བའི་གོ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་འབྲེལ་པ་
རྟག་རྫས་སུ་ཁས་བླངས་པས། གཞི་གང་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཁྱད་པར་མེད་པས། དུ་བ་གོ་བྱེད་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། སྐྱ་བོའི་རྫས་སོགས་ཀྱང་གོ་བྱེད་དང། མེ་གོ་བྱ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། །འབར་བ་སོགས་ཀྱང་གོ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཆ་ཤས་མེད་

[044A]༄༅། །པ་དེ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ཞིང། དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙམ་པའོ། །རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཆོས་གཉིས་ལ་གནས་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་འདོད་པའི་ཡང་དག་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་བཞིན། འབྲེལ་པ་
ཡོད་ཙམ་གྱིས་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་རྟེན་བརྟེན་པའི་ཆོས་དང། བརྟེན་པ་རྟེན་གྱི་ཆོས་སུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མིན་པར་ཐལ། རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ལྷན་ཅིག་པས་བརྟེན་དང། རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་བཞིན། རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་
གྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་ཙམ་གྱིས་རྟགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང། རྟགས་ཅན་རྟགས་སུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རྟགས་ལ་རྟགས་ཅན་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་དུ་ཅིག་ཤོས་རྟགས་ཀྱང་རྟགས་ཅན་ཉིད་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་
ངེས་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟགས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅེས་པ་དང། ཆོས་རྟགས་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས། དེས་བཟུང་སྨོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་ལོག་ནས་སྦྱར་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་དུ་བ་ཙན་དན་གྱི་མེའི་གོ་
བྱེད་དང། དེ་ཡང་དུ་བའི་གོ་བྱར་འགྱུར་བས་སོ། །དོན་དམ་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་གྱི། རྟགས་ཅ་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པས། དེ་རྟགས་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པས། དེ་རྟགས་ལ་འབྲེལ་པ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་ལྟར་ན་རྟགས་རྟགས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་རྟགས་
ཅན་ཡང་རྟགས་ལ་དེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་བཟུང་བ། རྟགས་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་དང། ཆོས་རྟགས་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའི་ཚུལ་དུ་ཁྱོད་འདོད་པ་ལས་ལོག་ནས་གནས་པ་ཡིན་

[044B] རྟགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་འབྲེལ་པ་ཤེས་པ་ལ་རག་ལས་པས། དེ་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་སུ་འགྱུར་པའི་ཚུལ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་བ་ཞིག་གོ། །དེ་ཡང་འབྲེལ་པ་ངེས་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལོགས་ན་བཤད་ཡོད་
པས༑ དེར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྟགས་ཀྱིས་རྟགས་ཅན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆ་ནས་གོ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་དཔེ་དང། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། རྟགས་ཡིན་ཀྱང་རྟགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། དཔེར་ན་བྱས་མི་རྟག་ཁྱབ་མཉམ་པས་བྱས་
པ་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། རྟགས་ཅན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྟགས་ཀྱིས་རྟགས་ཅན་ལ་ཁྱབ་པའང་འདོད་པ་སྟེ། རྟགས་རྟགས་ཅན་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་ཀྱང། ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པ་དེའི་ཆ་ནས་གཞི་འགར་རྟགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་
གྱི༑ ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རྟགས་ཅན་དེ་གནོད་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཏན་ཚིགས་གནོད་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་ཆོས་ལ་འབྲས་པ་ངེས་པ་ལ་རིག་ལས་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་རྟགས་ལ་འབྲས་བ་ངེས་པ་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་
ར་ཅན་གྱིས་བ་ལང་ལ་ཁྱབ་ཀྱང། ར་ཅན་ལས་བ་ལང་གོ་བར་མི་ནུས་པ་བཞི་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། རྟགས་ཀྱིས་རྟགས་ཅན་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་བདེན་ཡང། ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གོ་བར་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གང་གི་ཕྱིར་ན་བྱས་པས་མི་རྟག་
པ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་ཀྱང། སྒྲ་ལ་རྟག་པ་བཀག་ནས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། མི་རྟག་པའི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་གྱི། མི་རྟག་པའི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གོ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པས་གཞི་འགར་མ་བྱས་པ་བཀག་ནས། བྱས་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་

[045A]༄༅། །གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་མིན་པས། སོ་སོར་བཀག་པའི་མི་འཁྲུལ་བརྟགས་ཆོས་ལ་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡང་བརྗོད་པ་དེ་ལ་དོན་དང་དཔེའོ། །དང་པོ་ནི། བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་
ལ་ཁྱབ་ཀྱི་དེ་ལྟར་ཁྱབ་ཀྱང། མ་བྱས་པ་ཡིས་ཁྱབ་པ་མིན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པ་བྱས་པས་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་འདིར་སྐབས་སུ་བབ་པ་མིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །རྟག་པ་མིན་ལ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ལ་བྱས་པས་ཁྱབ་
ཀྱང༑ ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་མ་བྱས་པའི་དོན་གྱིས་སྟོན་ཏོ། །མི་རྟག་པ་བྱས་པས་ཁྱབ་པ་བསྟན་པས། བྱས་པ་རྟག་པ་ལས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། མི་རྟག་པ་མ་བྱས་པ་ལས་ལོག་པར་བསྟན་
པའོ༑ ༑གཉིས་པ་ནི། དཔེར་ན། ར་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་བ་ལང་ལ་ཁྱབ་པས། བ་ལང་གོ་བར་བྱ་བ་དང། ར་ཅན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། བ་ལང་གི་རྟགས་ལས། རང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་སྒྲུབ་པའི་གཞིར། ར་ཅན་མིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ར་ཅན་གོ་བར་བྱེད་པ་
ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་གླང་ལ་ར་ཅན་ཁྱབ་པ་བཞིན་ནོ། །ར་ཅན་གྱི་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་སྒྲུབ་པའི་གཞིར། བ་ལང་མིན་པ་ཁོ་ན་ལྡོག་བྱེད་མིན་པ་སྟེ། བ་ལང་མིན་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་དང། བ་ལང་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འཁྲུལ་
བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་འགྱུར་ལྟར་བཤད་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ་གཉིས་པ་ལ་གཉིས་རྩོད་སྒྲུབ་མཁན་པོའི་ལུགས་དགག་པ་དང། གཞན་སྔེའི་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་

[045B] དེ་དགག་པའི། །དང་པོ་ནི། རྩོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནས་ནི། མེ་དུ་འབྲེལ་བ་རླ་བུ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དོན་མཐོང་བ་ནི། འདིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པས་འབྲེལ་བ་དེ་རིག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ། ལྐོག་གྱུར་གྱི་
དོན་ཤེས་པ་ནི། ཚད་མའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྟགས་མཐོང་བ་ན་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཚད་དུ་དེ་རིག་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས་ཟེར་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལྷག་པ་དང། རྩོད་གཞི་ལ་ཆོས་ལས་གཞན་པའི་དཔག་
བྱ་མི་འཐད་པ་དང། གོ་བྱ་གོ་བྱེད་ཀྱི་ཆ་ཤས་མ་བརྗོད་པའི་ཉེས་པ་དང་བཅས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དེ་རིག་པ་ཞས་པའི་ཚིག་ལྷག་པ་དང། དོན་གྱི་སྒྲས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་སྨོས་པ་དགོས་པ་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མཚན་
ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་དེ་རིག་ཅེས་སྨོས་པ་མི་བརྗོད་པ་སྟེ། བརྗོད་པ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་དེ་རྟགས་ཆོས་མེ་དན་མི་འབྱུང་བ་མཐོང་བའི་རང་གི་གཞལ་བྱའི་རྣམ་པ་ཙམ་འདོད་ན་སྟེ་འདོད་པས་དེ་མ་སྨོས་ཀྱང་ཚིག་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་
ཟིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་ནི་གཞན་ཉིད་དུ་དཔེ་ལ་མཐོང་བ་ལ་བརྗོད་ན་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་གང་གུ་རྒྱུ་མཚན་གང་ལས་མཐོང་བ་མ་བརྗོད་པས་མཚན་ཉིད་ཆད་པའི་ཉེས་པ་ཅན་དུ་ཐལ་ལོ། །གཞན་
དུན་མིག་གི་གཟུང་བྱ་བུམ་པ་ལ་མཐོང་བས་སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། དོན་སྨོས་པའི་སྒྲས་འདི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་སྐབས་སུ་བབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་རིགས་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེ་ན་
[046A]༄༅། །དོན་གྱི་སྒྲ་ལྷག་པའམ་ཡང་ན་མེད་ན་མ་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་ཞེས་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ། དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་རྟོགས་པ་རྗེས་དཔག་ཏུ་བསྟན་པས། དེའི་གཞལ་བྱ་རྟོགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང། མེད་
ན་མི་འབྱུང་བ་སྨོས་པས་ཀྱང་དོན་སྨོས་པའི་སྒྲའི་དོན་རྟོགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དུ་བ་སགས་མེ་དང་སགས་པས་ས་བོན་དང་མི་རྟག་པ་ལ་མཐོང་བ་ལས་གཞན་པའི་དཔག་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དེ་རིག་པ་ཡང་དག་རྗེས་དཔག་
ཏུ་བརྗོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱད་ལྟར་ན་ཆོས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པས་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཆོས་ལ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་རྗེས་དཔག་ཏུ་ཁས་བླངས་པར་བྱའོ། །
གསུམ་པ་ནི། རྩོད་སྒྲུབ་ནས་བཤད་པའི་རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ཉིད་མི་རིགས་ལ། སྒྲའི་སྟེད་ན་ཆོས་དུ་མ་ཡོད་པ་ལ་གོ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་འདིའོ། །དེ་རིག་པར་བྱ་བའི་ཐབས་གཏན་ཚིགས་འདིའོ། །ཞེས་བརྗོད་རིགས་པ་ལ་དེ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་
དེ་བརྗོད་མི་རིགས་པར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུགས་དགག་པ་དང། བྱེ་བྲག་པའི་ལུགས་དགག་པ་དང། སེར་སྐྱེ་པའི་ལུགས་དགག་པ་དང། དཔྱོད་པ་པའི་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་
པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་པ་ཅན་པ་རྣམས་ན་རེ། མངོན་སུམ་རང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང། དཔེ་ཉེར་འཇལ་དང། སྒྲ་བྱུང་གི་ཚད་མ་རྣམས་ལས། རྗེས་དཔག་གང་ཡིན་སྙམ་ན། རྟག་ཆོས་དང། རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་རང་མཚན་

[046B] སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་དང་འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་དཔོག་པའི་རྗེས་དཔག་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་
དང་ཟླ་བ་རི་ལ་ནུབ་པ་མཐོང་བ་ལས། ཉི་མ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་པར་དཔོག་པ་ལྟར་ཆོས་གཅིག་མཐོང་བ་ལྟར་གཞན་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་སྤྱིར་མཐོང་བ་ཅན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །དོན་ནི། མངོན་སུམ་གྱིས་རྟགས་ཆོས་དང་དེའི་འབྲེལ་པ་གཟུང་
བའི་དེ་མ་ཐག་རྟགས་ཙམ་མཐོང་བས་རྟགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྔ་མ་མངོན་སུམ་དང་མཚུངས་པས་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་དང། སྔ་མ་ཅན་ཞེས་བྱ་ལ། ཤིང་ཕུང་གཅིག་ལས་སྐྱེས་བ་དང་གཟུགས་མཚུངས་པས་ལས་ཤིང་ཏོག་གཅིག་རེ་སྐྱུར་
པར་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ན། འབྲས་བུ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པར་དཔོག་པ་ནི། ལྷག་མ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། ཤིང་ཕུང་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པ་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རོ་སྐྱུར་བ་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་པའོ། །
གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ཉིད་ཉིད་དགག་པ་དང། ཚད་འབྲས་དོན་གཞན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་དགག་པ་དང། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་དགག་པ་དང། སྤྱིར་མཐོང་བ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མཚུངས་པར་བསྟན་པའོ། །
དང་པོ་ནི། རྟགས་ཆོས་དང། རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་སོང་བས་སྔ་མ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་དཔག་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་

[047A]༄༅། །ཆོས་ཀྱང་ངེས་པར་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པར་ཐལ། དབང་པོ་དང་མི་ཤེས་སོགས་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སྔ་མ་དང་མཚུངས་པ་སྔ་མ་ལྟ་བུའི་
སྒྲར་འགྱུར་བས་སམ། འདི་ལ་སྔ་མའི་ཆོས་ཡོད་པ་སྔ་མ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་ལྡན་པའི་སྒྲར་འགྱུར་བ་དང་པོ་ལྟར་ན། རྗེས་དཔག་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་སྔ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བལྟར་གྱི་མིང་སྦྱར་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྗེས་དཔག་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་ལྟ་བུར་
སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། དི་ལ་རྒྱུ་ཡང་ཡོད་པས། དེ་ལས་འབྲས་བུ་དཔོག་པའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ལྡན་པའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་འཐད་པ་མིན་པར་
ཐལ། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་དཔོག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དངོས་རྒྱུས་དངོས་འབྲས་དཔོག་ན་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ། བརྒྱུད་རྒྱུས་དཔོག་ན་ཁྱབ་པ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ན་སྟེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་དཔག་མི་
འཐད་པར་ཐལ། ལྷག་ལྡན་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་ལྷག་མ་ལྟ་བུར་རམ། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པས་ལྷག་ལྡན་ཞེས་ལྡན་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཤིང་ཕུང་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་རོ་སྐྱུར་བར་མཐོང་བ་
ལས་མངོན་སུམ་ཕྱི་མི་རྣམས་ཀྱང། ད་ཡུལ་མཚུངས་པས་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཟུགས་མཚུངས་པ་ཙམ་གྱིས་རོ་མཚུངས་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པས་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་

[047B] དེ་ལྟན་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཤེས་པ་ཡང་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་མི་རིགས། རྒྱུ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ལས་ལྷག་ལྔན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱུ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པས་ལྷག་མ་དང་
ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས། ལྡན་འདུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་བ་གཞན་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། འབྲེལ་བ་གཉིས་ལས་རྟགས་དེ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་བ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་རུ་
མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང། འབྲས་བུའམ་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བར་ཐལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། སྤྱིར་མཐོང་བ་ལའང། སྔར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་ལས་དཔག་ནས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་
དོན་འཇལ་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། འབྲེལ་བ་གཟུང་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་དནས་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་ཤིང། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཡང་ཆ་ཤས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚད་འབྲས་རྫས་གཞན་འདོད་
པ་མ་རིགས་པ་ཐལ། སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་དང། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་དཔག་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པས། དེས་དོན་རྟོགས་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་འབྲས་བུ་རྫས་གཞན་པ་ཉིད་མི་ཐོབ་ཅིང། འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་
ཅན་གྱི་བློ་འབྲས་བུ་དང། རྟགས་ཤེས་པའི་བློ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཆད་འབྲས་ཀྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ་འགལ་བ་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་དང། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་རྟགས་

[048A]༄༅། །ཅན་འཇལ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཚད་མ་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་འབྲས་བུར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ཅན་པ་སྔ་མ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་དཔག་ཁོ་ན་དུས་གསུམ་གྱི་
ཡུན་ཅན་ཡིན་པས་རམ་པ་གསུམ་དུ་ཁས་བླངས་པ་ནི། རང་གི་གཞུང་ལས་རྗེས་དཔག་ཐམས་ཅད་དུས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ལ་འཇུག་སྟེ། དུས་གསུམ་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་ཁས་བསླངས་འགལ་བས་སོ། །འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་འགྱུར་ལས་ཐ་སྙད་
བསྟན་པ་འགྲུབ་མི་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ན་རེ། འདི་ནི་བ་ལང་ཁོ་ནའོ། །རྟ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་པ་མངོན་སུམ་མིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་དོན་ལས་བལྟ་བར་
བྱ་བའི་དོན་གཞན་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་བློ་དེ་དག་ནི་རྟགས་ལས་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། །དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཉིན་མོར་བྱེད་བ་ཤར་བ་མཐོང་བ་ལས། དོན་གཞན་བུམ་པ་གསལ་བ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་བྱའི་འབྲས་བུ་དང། གསལ་བར་བྱ་བ་འདི་
ནི་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དང། གསལ་བྱེད་འདི་ཡི་དཔག་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་དཔོག་པ་དང། འབྲེལ་པ་བཟུང་པ་ལས་འབྲེལ་པ་དཔོག་པ་དང། འབྲེལ་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། མི་དུ་ལྟ་བུ་ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ་དང། བ་ལང་ད་རྭ་ལྟ་བུ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པའོ༑ ༑
དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ལས་འདུ་བ་ཅན་དཔོག་པ་དང། འདུ་བ་ཡང་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་དང་རེག་བྱ་ལྟ་བུ་འབྲས་བུ་དང། འབྲས་བུ་གཞན་འདུ་བ་དང། རྐང་ལག་ལྟ་བུ་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་གཞན་བའོ། །གལ་ཟླ་གཞན་དཔོག་པ་འགལ་བ་ཅན་

[048B] །དེ་ཡང་དཔེ་མ་བྱུང་བ་བྱུང་བའི་འགལ་ཟླས་དཔོག་པ་རླུང་དང་སྤྲིན་སྦྱོར་བ་ལས། ད་ལྟ་མེད་པའི་ཆར་བའི་ལས་དཔོག་པར་འདོད་པ་དང་མ་བྱུང་བས་བྱུང་བ་དཔོག་པ་ཆར་པའི་ལས་ཡོད་བཞིན་པ། རླུང་དང། ཆར་པ་སྦྱོར་བ་ལས་དང། བྱུང་
བས་བྱུང་བ་དཔོག་པ་ནི། གཤེར་བ་ཆུ་ལོན་འཆིང་བ་སྟེ། གཤེར་བའི་འབྲས་བུ་རླན་པ་དང། འགལ་བར་གོ་བ་ལྟ་བུའོ། །མ་བྱུང་བ་མ་བྱུང་བས་དཔོག་པ་ནི། ལྗང་ཁུའི་བུམ་པ་ཚོས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོར་བྱུང་བ་ལ་
གྲུབ་ཟིན་གྱི་བུམ་པ་མེ་དང་སྦྱོར་བལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྗེས་དཔག་སྔ་མ་གཉིས་དགག་པ་དང། ཕྱི་མི་གཉིས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་དཔོག་པ་
དགག་པ་དང། ལྡན་འདུའི་འབྲེལ་པ་དཔོག་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལས་དཔག་བྱའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཐལ། དངོས་རྒྱུས་དཔོག་ན་ཕྱོགས་ཆོས་མི་འགྲུབ་ཅིང། བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །
ཕན་མི་འདོགས་པའི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་གསལ་བྱའི་འབྲས་བུ་དཔོག་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། རགས་འདྲ་གྲུབ་ཟིན་པའི་དོན་ལ་གནས་སྐབས་ཕན་འདོགས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཕན་མི་འདོགས་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུར་མི་འཐད་བའི་ཕྱིར། །
གཉིས་པ་གསུམ། ལྡན་པའི་འབྲེལ་པ་ལས་དོན་དཔོག་པ་དང། འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མཚུངས་པ་དང། འགལ་བ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དགག་པ་དངོས་དང། ཧ་ཅང་ཐལ་པས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྡན་པའི་འབྲེལ་

[049A]༄༅། །པ་རྟེགས་པ་ལས་ལྐོག་གྱུར་པ་མེད་པར་ཐལ། ལྡན་པའི་འབྲེལ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུངས་ཞིང་རྟོགས་ན། འབྲེལ་པ་ཅན་ཡང་རྟོགས་པས་རྗེས་དཔག་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང། མེད་
ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྐོག་གྱུར་ངེས་པར་གོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ལྡན་པའི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྐོག་གྱུར་རྟོགས་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ་།ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ལྐོག་གྱུར་གོ་བར་བྱེད་པས་ངེས་པར་ལྡན་པ་ལ་ལྟོས་སོ་ཞེ་ན་
ལྡན་པའི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དུ་བས་མེ་གོ་བ་བཞིན་དུ། མེས་ཀྱང་དུ་བ་གོ་བར་བྱེད་པར་ཐལ་ལོ། །ལྡན་པའི་འབྲེལ་པ་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་གནག་ཟག་ལྡན་པ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དེ་ཉིད་མེ་དུ་གཉིས་ཀ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཡང་
ན་ལྡན་པ་དེ་མེ་དུ་གཉིས་ཀའི་གོ་བྱེད་དུ་ཐལ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྔ་མ་འདོད་མི་རིགས་ཏེ། དུ་བ་མེད་པའི་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་མེ་དང་ལྡན་ཡང། མེ་དེས་སར་དུ་བ་མི་ལྡན་ནོ་ཞེ་ན། ལྡན་པའི་འབྲེལ་པ་བསྟན་པ་ཅན་གཉིས་ལ་
ཉི་རིང་གི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ། ལྡན་པ་ཆ་ཐ་དད་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དུ་བའི་སྐྱོན་དུ་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆ་ཐམས་ཅད་ནི་གོ་བྱེད་དང་མེའི་གསལ་བ་དང། འབར་བ་དང། སོག་མ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའང་དུ་བའི་གོ་
བྱར་འགྱུར་པར་ཐལ། ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་མེ་དང་དུ་བའི་ལྡན་པ་ནི་ཆ་འགའ་ཞིག་ལས་ཆ་གཞན་གོ་བར་བྱེད་པ་མིན་པའོ། །ལྡན་པ་ཐ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལྡན་པས་མེ་ལ་ལྡན་པའི་ཆ་དུ་བ་ལ་དང། དུ་བ་ལ་ལྡན་

[049B] །གཉིས་པ་ནི། ལྡན་པའི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་ལའང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བར་ཐལ། བ་ལང་ལ་རྫས་ཉིད་དུ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པས་བ་ལང་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་
བ་བཞིན་དུ། རྫས་ཡིད་ལས་ཀྱང་ར་ཅན་གོ་བ་དང། སེར་ཟན་ལ་སོགས་པ་གོ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ་ནི། གོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དང། འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་ནི། གོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལ་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ར་ཅན་
ལས་བ་ལང་གོ་བར་ཐལ་བ་དང། དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། འགལ་བས་འགལ་ཟླ་གཞན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཡང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་
ཕན་ཆུན་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དུ་ཐལ་བའི་ཉེས་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་དུམ་གྱུར་པའི་འབྱུང་འགྱུར་ཐམས་ཅད་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དུ་ཐལ་ལོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ནི། ཡུལ་དང་གང་ལྟོས་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་མེད་དེ་
ས་ཕྱོགས་སུ་མེ་མེད་ན། དུ་བ་མི་འབྱུང་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྡན་འདུ་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མེ་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་ན་སྦྱི་དང་བྱེ་བྲག་སོགས་ཀྱང་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ན། རྟགས་ཀྱི་སྒྱི་གཞན་རྗེས་ཉིད་གོ་
བའི་རྟགས་མིན་ཞིང་མེ་ཆོས་བསལ་བ་སོགས་མེའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་དུ་བའི་རྟགས་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི། ཡུལ་དང་དུས་གང་ལ་ལྟོས་ཀྱང། འཁྲུལ་པ་མེད་དེ། ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ས་ཕྱོགས་སུ་མེ་མེད་ན་

[050A]༄༅། །དུ་བ་མི་འབྱུང་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང། དུས་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་མ་སྔོན་དུ་ན་དུ་བ་མི་འབྱུང་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་ཁས་བླངས་པར་བྱའོ། །ལྡན་འདུ་འབྲེལ་པ་དོན་
གཞན་རྟག་པ་ཁས་ལེན་པའི་བྱེ་བྲག་པ་གཞན་གྱི་ལྟར་ན་ཆ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སེལ་བས་འཇུག་པའི་རྣམ་དབྱེ་མི་ཤེས་པར་རྟག་པའི་རྫས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཞེ་བྱ་བ་ན་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་གོ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་དང། འགལ་ཟླ་གོ་བར་བྱེད་པ་དགག་པ་དང། དགག་པ་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་
གཉིས་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་འབྲས་བུ་གཞན་རྫས་གཅིག་ལ་འདུ་བ་གཟུགས་དང་རེག་པ་ལྟ་བུ་དང། རྒྱུ་དང་རྒྱུ་གཞན་འདུ་བ། ལུས་རྩོམ་པའི་རྐང་ལག་ལུས་ལ་འདུ་བ་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གཞན་གོ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་གཉིས་ལས་མ་
རྟོགས་པའི་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་དོན་གཞན་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུར་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་མེད་ཅིང་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་ལྐོག་གྱུར་གོ་བར་བྱེད་པ་རྒྱུར་ནི་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱིས་རེག་བྱ་དཔོག་
པ་བཞིན་དུ། རིག་བྱས་ཀྱང་གཟུགས་དཔོག་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་པ་ལ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བྱེད་ཁས་བླངས་པ་གོ་བའི་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་འབྲལ་པ་གཉིས་

[050B] ཁྱོད་ལྟར་ན་གཉིས་ལས་གཞན་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་རྒྱུ་གཞན་དོན་གཅིག་འདུ་བ་རྐང་ལག་ལ་ཁས་བླངས་པ་ལྟར། ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་གོ་བོ་ཡིན་ལ་དེའི་ཡང་རྒྱུ་རང་གི་ཆ་ཤས་དཔྲལ་བ་ཡིན་པས། རྒྱུའི་
རྒྱུ་ལས་དོན་གཅིག་འདུ་བ་དང། འབྲས་བུའི་འབྲས་བུ་ལས་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་པ་ཁས་ལེན་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཞིག་འགལ་པ་དེ་ཡང་ལྐོག་གྱུར་གོ་
བར་བྱེད་པའི་རྟགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གོ་བྱ་གོ་བྱེད་ལ་འབྲེལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆར་པའི་ལས་མེད་པ་དང། རླུང་དང་སྤྲིན་སྦྱོར་བ་དག་ལ་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དེ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་དང་སྤྲིན་སྦྱོར་བས་འགལ་ཟླ་ཆར་བ་ལས་
མེད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་འགལ་ཟླས་འགལ་ཟླ་ཞན་གོ་བར་བྱེད་པས། དེ་གཉིས་འགལ་བར་ཁས་བླངས་པའོ། །དེས་ན་ཆར་ཆུ་འབབ་པ་དང། སྤྲིན་དང་རླུང་དང་སྦྱོར་བ་མི་འགལ་བར་བསྒྲུབས་པས། དེ་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་འགྱུར་བའོ། །གསུམ་པ་
ལ་གསུམ། རྟགས་འཛིན་སེམས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་དང། འབྲེལ་བ་གཅིག་ཏུ་ཟད་ན་རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བ་དང། འབྲེལ་བ་གཞན་དོན་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དུ་བ་མེའི་ལྡན་པ་ཅན་ནོ། །ཞེས་སྔར་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་དུས་ན། དུ་བ་མཐོང་བའི་
མངོན་སུམ་དེ་ཉིད་མེ་དཔོག་པའི་རྟགས་སོ་ཞེ་ན། རྟགས་ཀྱི་བློ་རྟགས་སུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རྟགས་ཅན་ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་འཛིན་སེམས་རྟགས་སུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་རང་གི་གཞུང་ལས་དེ་རྟགས་ལས་བྱུང་བར་
[051A]༄༅། །བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པས་འབྲེལ་པ་ངེས་པའི་དུས་ན་ །རྟགས་ཅན་གྱི་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྟགས་
ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྔར་རྟགས་མ་མཐོང་བར་ཡིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་པར་ཐལ། འབྲེལ་པ་དྲན་པའི་བློ་རྟགས་དེའི་ཚད་མ་དང། རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་འབྲས་བུ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། ཆོས་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་པས་སོ། །རྗེས་དཔག་གི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་རྟགས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་རྗེས་དཔག་གི་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས། དེའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་
ཤེས་པ་རྗེས་དཔག་གི་དངོས་རྒྱུ་མིན་པར་ཐལ། འབྲེལ་བ་དྲན་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲེལ་པ་དྲན་བའི་བློ་རྟགས་འཛིན་སེམས་མིན་པར་འདོད་པ་དང། ཕྱོགས་ཆོས་དྲན་པའི་བློ་རྗེས་དཔག་གི་དངོས་རྒྱུར་མི་རུང་བར་
འདོད་བ་ནི་ངེས་པ་མེད་དེ། འདི་ནི་བྱེ་བྲག་པས་འདོད་པ་རིམ་པ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་འབྲེལ་པ་་ཅིག་པུར་ངེ་པས་རྗེས་དཔག་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བར་ཐལ། སྒྲ་
མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་འབྲས་བུ་དང། རྒྱུ་ཉིད་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་ཁས་བླངས་ནས། མདོར་མཚོན་ཞིང་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་ལྡན་པ་དང། རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་སོགས་དོན་

[051B] དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་དེ་ལ་མ་ཚང་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱོན་མེད་དེ། རྟགས་ཆོས་གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱར་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མའི་འབྲེལ་པ་
གསལ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་པ་སྟེ། གསལ་བདེ་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱིས་ཁྱབ་ལ། དེ་སྐེད་བྱེད་དུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ལྐོག་གྱུར་གོ་བར་བྱེད་པ་ལ་ལྡན་པ་དང་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་སོགས་ཁས་བླངས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ། དེ་དག་མེད་ཀྱང་
མེད་ན་མ་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་གཞན་ལས་ཀྱང་དེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། དོན་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་རྟགས་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་
གྲགས་པའི་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱལ་དཔོགས་པ་དང། གྲངས་ཅན་དང། གཙོ་བོ་དང། སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ། ནོར་དང། བདག་པོའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་པ་དང། འོ་ཞོ་དང། གཙོ་བོ་དང་ཆེན་པོ་སོགས་བཞིན་དུ། རང་བཞིན་དང། རྣམ་འགྱུར་གྱི་
ངོ་བོ་དང། ཤིང་རྟ་དང། དེའི་ཡན་ལག་དང། སྙིང་སྟོབས་སོགས་དང། དེ་ཙམ་ལྔ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་དང། རྒྱུའི་ངོ་བོ་དང། རྫ་མཁན་དང་བུམ་པ་དང། སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོ་བཞིན་དུ། རྒྱུ་མཚན་དང། རྒྱུ་མཚན་ཅན་དང། ཡལ་ག་དང། ཤིང་དང། དེ་
ཙམ་ལྔ་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ། ཡན་ལག་དང། ཡན་ལག་ཅན་དང་དུར་པ་དུ་མ་དང། སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ། ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་དང། སྤྲུལ་དང། རྡེ་མོ་དང། ཡན་ལག་དང། ཡན་ལག་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་སྙིང་སྟོབས་

[052A]༄༅། །སོགས། ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་གིས། ཅིག་ཤོས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་བཞིན་དུ། གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱིས་དངོས་པོའོ། །འབྲེལ་པ་མངོན་སུམ་པ་གང་རུང་གཅིག་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ལས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་
པའི་དོན་མངོན་གྱུར་མིན་པ་གཞན་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་སོགས་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །དཔེར་ན། སྔར་དུ་བ་དང་མེའི་འབྲེལ་བ་དང་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་མཐོང་ནས། ཕྱིས་དུ་བ་མཐོང་བ་ལས་བློས་མེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་བྱའོ། །རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཁ་
ཅིག་མ་ངེས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རླངས་པ་མཐོང་བ་ལས་དུ་བར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པར་དམ་བཅས་པ་དང། རྗེས་དཔག་འགོག་པའི་རིགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་འབྲེལ་བ་ལ་མངོན་
སུམ་གང་རུང་གཅིག་ལ་སྟེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྐོག་གྱུར་དཔོག་ཅེས་པ་རིགས་པ་མིན་ཏེ། དེ་ལ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། རྒྱས་པར་དགག་པ་དང། སྦྱིར་མཐོང་བ་ལ་གཉིས་ཁོ་ནར་དེས་ན་རྗེས་
དཔག་ཁྱབ་མཚུངས་པ་དང། སྐྱེས་བུ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་དགག་པ་དང། འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་སོགས་འཛིན་པའི་རྣམ་
པ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་མངོན་སུམ་དང། དེའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་ལ་དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་སོགས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པར་

[052B] དེ་རང་གི་གཟུང་དོན་ཙམ་ལ་ལྟ་བའི་རྟག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་རྣམ་པའི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པས་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ་མི་གཅིག་པར་ཡུལ་འགལ་བར་ཁས་བླངས་དགོས་ན་
དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། ནོར་དང་ནོར་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་པ་མི་འཐད་པ་དང། གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་པ་མི་འཐད་པ་དང། གཙོ་བོ་དང་སྐྱེ་བུ་སོགས་དཔོག་པ་གཏན་ཚིགས་འབྲེལ་མེད་དུ་
ཐལ་བ་དང། ལྷན་ཅིག་དཔྱོད་པའི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་པ་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ནོར་དང་ནོར་ཅན་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་ནས་དེ་ལས་ལྷག་པའི་དོན་གྲུབ་པ་རྗེས་དཔག་ཏུ་འདོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། ནོར་དང་ནོར་ཅན་
གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་མ་ཤེས་པར་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ལྐོག་གྱུར་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ནོར་དང་ནོར་ཅན་ནི། གཅིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཅིག་ཤོས་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པས་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། གོ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འཐད་པ་
མིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལྟ་ན། མིག་ཤེས་ཀྱང་དུ་བས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་ཐལ། འབྲེལ་པ་གཉིས་ལས་ཉེ་རིང་གི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཉེས་པ་ངེ་མེད་དེ། གཉིས་གནས་མིན་པ་སྟེ། དུ་བ་མེ་ལ་
འབྲེལ་ཡང་མེ་དུ་བ་ལ་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པ་ཐལ། སྦྲུལ་དང་ནེའུ་ལེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྦྲུལ་རྒྱལ་བ་དང། ལེའུ་ལེ་ཕམ་པ་ལ་

[053A]༄༅། །འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། གཙོ་བོ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཆོས་ལ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་འཐད་པ་དང། གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྒྱུ་འབྲས་སྤྱིར་དགག་པ་དང་
ནོར་དང་ནོར་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དགག་པ་དང། དགག་པ་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། གསལ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བ་དང། གཙོ་བོ་རྒྱུར་མི་འཐད་པ་དང། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་གཙོ་བོ་ལ་བརྟེན་པའི་
ཆོས་སུ་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྔ། གྲངས་ཅན་གྱིས་བཀོད་དེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་བརྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མཐོང་བ་དང། ཚད་མ་མཐོང་བ་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང། ནུས་པ་འཇུག་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་
མཐོང་བའི་ཕྱིར། མི་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའོ། །གཙོ་བོ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དང། གཅིག་ཉིད་དང། དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང། གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའོ། །གཙོ་བོ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྔ་སོ་སོར་མི་བརྗོད་པ་སྟེ་བརྗོད་མི་
རིགས་པར་ཐལ། རྒྱུ་ནི་གཙོ་བོ་ཆ་མེད་ཅིག་ཡིན་ལ། གཏན་ཚིགས་ཐ་དད་དང། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཐ་དད་ལ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་པ་དང། རང་བཞིན་གཙོ་བོ་དེ་ཉིད་ཆ་མེད་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་
མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་མི་རིགས་སོ། །ཁྱད་པར་རྣམས་དང། དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཞན་མིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཞན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མིན་ནོ། །དེ་ཙམ་ལྔ་དང་གཏན་ཚིགས་

[053B] རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཐ་དད་པ་རྣམས་གཞན་མིན་པ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། རང་བཞིན་གཙོ་བོ་དེ་ལ་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཙོ་བོ་ཀུན་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་ལ། དེ་ལ་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་
བྱར་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་ལྔ་དང། དེ་ཙམ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་མི་རུང་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཙོ་བོའི་ཆ་ནས་རྒྱ་ལམ་ནའང་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེད་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་འཐད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཐ་དད་ན་ཡང་དེ་ཡོད་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཙོ་བོའི་སྐྱེད་བྱེད་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐ་དད་ནི་ཡོད་པ་ཙམ་དེ་ལས་ཀུན་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། གཙོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་རྣམས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མཐོང་
བ་འདི་དག་གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་དང། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་ཀྱི་གཅིག་དང། ཡོད་པ་ཉིད་སོགས་གཙུག་ཕུད་ཅན་གྱི་དོན་བཅུ་གསལ་བ་ཐ་དད་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་
ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ལས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། རྟགས་དེ་དག་ལས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གཙུག་ཕུད་ཅན་གྱི་དོན་བཅུ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དང། གཅིག་ཉིད་དང། དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་དང། གཞན་ཉིད་དང། བྱེད་པ་པོའི་དངོས་
པོ་མིན་པ་དང། སྦྱོར་བ་དང། འབྲེལ་བ་དང། མང་པོ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་དང། གནས་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་ཆོས་བཅུའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཙོ་བོ་ཡོད་པ་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པས་སྒྲུབ་པ་ཅིང། དེ་ཡང་ནོར་དང་ནོར་

[054A]༄༅། །ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི། སྔར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནོར་དང་ནོར་ཅན་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་བའང་ལྐོག་གྱུར་གསལ་བྱེད་མིན་ཞིང། ལྐོག་གྱུར་གོ་བ་འབྲེལ་བར་མི་འབྱུང་བར་ཐལ། ཆ་ཕྱེ་ནས་ཁས་
མ་བླངས་པས། ཆ་ཐམས་ཅད་གྱིས་གོ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ལྟར་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། འབྲེལ་པ་གཞན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ལས་ཀྱང་ལྐོག་གྱུར་དེ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་དང། ནོར་ནོར་ཅན་ཆ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་འབྲེལ་
མེད་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ནོར་གོ་བ་ནོར་ཅན་དང། དེ་གོ་བ་ནོར་གོ་བ་ལ་རག་ལས་པས་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ནོར་དང་ནོར་ཅན་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བར་བྱེད་ཅིང། ནོར་གྱི་ཆ་ནས་
རྟགས་ཅན་ནོར་ཅན་གོ་བར་བྱེད་ཅིང། འཛིན་པ་ཡིན་ན་ནི། རྟགས་ཅན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཆ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་འཛིན་པར་འགྱུར་པ་ཐལ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ལས་འཛིན་པ་བོར་ནས། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་རྟགས་གཞན་ཤེས་པ་ན་གོ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་ནི། གཙོ་བོ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་གཅིག་བུ་ཡིན་གྱི་འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་བདུན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསལ་
བྱ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཁོ་ནའི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི། གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བའི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་ལ་གཙོ་བོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཁྱད་པར་མཐོང་བ་དང། སྤྱིར་མཐོང་བ་གཉིས་ལས་ཁྱད་

[054B] མེ་དུ་འབྲེལ་བ་མཐོང་ནས་དུ་བ་དེ་ཁོ་ནས་མེ་དེ་ཁོ་ན་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་མཐོང་བ་ནི། སྔར་མེ་དུའི་འབྲེལ་པ་མཐོང་ནས། ཕྱིས་དུ་བ་མཐོང་ཙམ་གྱིས་མེ་དཔོག་པའོ། །སྤྱིར་མཐོང་བའི་རྗེས་དཔག་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་
འབྱུང་བར་རྟོགས་པ་སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་དང། གྲུབ་ཟིན་གྱི་འབྲས་བུ་མཐོང་ནས། རྒྱུ་བྱུང་ཟིན་པར་རྟོགས་པ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། སྔ་མ་འཁྲུལ་བ་སྲིད་ཅིང། ཕྱི་མ་འཁྲུལ་བ་མེད་པའོ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་བློ་ཆོས་ཅན། རྗེས་དཔག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
རྟོགས་ཟིན་གྱི་དོན་དོན་ལ་འཇུག་པའི་དྲན་པར་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་མཐོང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་པའམ་སྤྱིར་མཐོང་བ་རྣམ་བ་གཉིས་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ཡང་རུང་ས།ཨེ་ངེས་པར་བཟུང་བ་གཉིས་ཀ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ངེས་བཟུང་དང་པོ་ལྟར་ན། ཡང་དང་
ཡང་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་རྗེས་དཔག་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ངེས་བཟུང་གཉིས་པ་ལྟར་ན། ནོར་དང་ནོར་ཅན་དང་ལྷག་ཅིག་རྒྱུ་བ་དང། གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲེལ་བ་
དེ་དག་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་དཔོག་པ་དང། འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་དཔོག་པ་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ཞིང། ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་རྗེས་དཔག་གི་རྟེན་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། ངེས་བཟུང་འབྲས་བུ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་སྨྲས་པ་
ནོར་ནོར་ཅན་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤྱིར་མཐོང་བ་དང། ཁྱད་པར་མཐོང་བ་གཉིས་ཉིད་དང་རང་བཞིན་དང་རྣམ་འགྱུར་དང་རྒྱུ་མཚན་དང། རྒྱུ་མཚན་ཅན་དང། ནོར་དང་ནོར་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དེ་སྔོན་དུ་

[055A]༄༅། །སོང་པའི་རྗེས་དཔག་ནི་གསུམ་སྟེ། འདི་རྣམས་རྗེས་དཔག་གང་དུ་བསྡུ་སྟེ། གང་དུ་ཡང་ཡང་མ་འདུས་པར་ཐལ། སྤྱིར་མཐོང་བའི་རྗེས་དཔག་གཉིས་ཁོ་ན་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་དག་ཕལ་ཆེར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་པར་
ཟད་ཀྱི། གཉིས་པོ་དེ་གང་གི་ཡང་ནང་དུ་མ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེས་ན། དཔྱིར་མཐོང་བའི་རྗེས་དཔག་ཁོ་ན་གཉིས་སམ། དེ་གཉིས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའི་ངེས་བཟུང་མི་རིགས་པར་ཐལ། ངེས་བཟུང་གི་ཚིག་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ལས་འབྲས་
བུ་དཔོག་པ་དེ་རྟགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འགལ་རྐྱེན་གྱི་གེགས་བྱེད་པ་སོགས་སྲིད་པས་ཁྱབ་པ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱི་སྔ་མ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་དཔག་འཁྲུལ་པར་ཁས་བླངས་པས། རྟགས་འཁྲུལ་པ་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་པ་དང། འབྲེལ་པ་ཁས་ལེན་
པའོ༑ ༑གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་དཔོག་པ་ཡིན་ཡང་མི་འཁྲུལ་པའི་འབྲེལ་པ་ལ་ལྟོས་པའོ་ཞེ་ན། སྔ་མ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་དཔག་གི་རྟེན། ཁྱོད་འདོད་པའི་འབྲེལ་པ་ལས་འབྲེལ་པ་གཞན་དག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་འོངས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། མི་
འཁྲུལ་བའི་འབྲེལ་པ་ལ་ལྟོས་པ་གང་ཞིག་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ལས་གཞན་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་ཁས་བླངས་ཉམས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཅན་གྱི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་དཔག་ཉིད་རྗེས་
དཔག་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་གཏན་ཚིགས་ལ་རྗེས་དཔག་ཏུ་བཏགས་ནས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། རྗེས་དཔག་ཐམས་ཅད་ལ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་རིགས་པར་ཐལ། རྗེས་དཔག་གཞན་ཡང། རྟགས་ཀྱི་སྤྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་ཡང། དཔག་

[055B] ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་དཔག་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཙོད་པ་དང་བཅས་པ་མིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་རྣམས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་
གཞན་པ་ལས་ཀྱང་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། གཙོ་བོ་དང། སྐྱེས་བུའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་གཙུགས་ཕུད་ཅན་གྱི་དོན་གཅིག་ཡིན་པ་གཏན་ཚིགས་དེས་གཙོ་བོ་ལ་ཆ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་མ་ངེས་པར་རྟོགས་
དགོས་ལ། དེ་འབྲས་བུ་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང། གཏན་ཚིགས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་ནུས་པ་ཆ་ཐ་དད་དུ་མ་མེད་ན་འབྲས་བུ་དུ་མ་སྐྱེ་བར་རི་རིགས། འབྲས་བུ་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་བོ་རང་བཞིན་ཆ་མེད་ཡིན་
ཞིང། ཆ་ཐ་དད་དུ་མ་ཡོད་པ་མིན་ན་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པ་མིན་པའམ། གཙོ་བོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྔ་དང། གཙུག་ཕུད་ཅན་གྱི་དོན་བཅུ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང། བྱེད་པ་པོ་མིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་
ཀུན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་པར་ཐལ། གཏན་ཚིགས་དང་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་སོགས་ཀུན་གཙོ་བོའི་འབྲས་བུར་ཁས་བླངས་པ་གང་ཞིག་གཙོ་བོ་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ནི། མྱོང་བ་ཡིན་པས་སེམས་དཔའ་ཅན་ཡིན་པ་
སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ཤིང། སུའི་ཡང་བྱེད་པ་པོ་མིན་པའི་རྟག་པའི་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་པའོ། །བཞི་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དཔྱོད་པ་པའི་རྗེས་དཔག་ལ་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ནི་ཞེས་
[056A]༄༅། །སོ༑ གཉིས་པ་ནི། དཔྱོད་པ་པ་ན་རེ། རྗེས་དཔག་དང། སྒྲ་བྱུང་དང། ཉེར་འཇལ་དང། དོན་གྱིས་གོ་བའི་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་མདོར་མ་མཚོན་ཏེ། མངོན་སུམ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་མཚུངས་
པས་ཚད་མར་ཤེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མ་ཕྱེའོ་ཞེ་ན། འགྲེལ་པ་བྱེད་མཁན་གྱིས་རྩ་བའི་བསམ་པ་བླངས་ནས་ཅུང་ཟད་ཕྱེའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། རྗེས་དཔག་མདོར་མ་མཚོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དགག་པ་དག། འགྲེལ་བ་བྱེད་
པའི་མ་བྱས་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྗེས་དཔག་སོགས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས་སྐྱེས་པས། ཚད་མར་ཤེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གོ་སླ་བས་མཚན་ཉིད་མ་བརྗོད་པ་ཡིན་པས། མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའི་དྲན་པ་དག། འདོད་
དང༑ ཞེ་སྡང་དང། རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པའང་ཚད་མར་འགྱུར་བར་ཐལ། མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་དགག་པ་དག། བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དཔྱོད་པའི་གཞུང་གི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་རྩ་བའི་གཞུང་
ལས་མཚན་ཉིད་མ་བསྟན་ཡང། བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་དང་ཅིག་ཅར་མཐོང་ནས་གཞན་གཞུང་ལས་སྟོན་ཏེ་རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུགས་དང་གཅིག་ཏུ་བསྟུན་ནས་ནི། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་དང། སྒྲ་བྱུང་དང། ཉེར་འཇལ་དང། དོན་
གྱིས་གོ་བའི་ཚོད་མ་དང། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་ལ་སོགས་སོགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། དོན་གཅིག་ལ་འདུ་པ་དང། ལྡན་པ་དང་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་སུ་དོན་གཞན་དཔོག་པ་རྗེས་དཔག་ཏུ་འདོད་པའོ། །རྗེས་དཔག་དེ་ལྡན་པ་དང་འདུ་བའི་

[056B] མངོན་སུམ་གྱིས་འབྲེལ་བ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། འབྲེལ་བ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་མི་འཐད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། ལྡན་པའི་འབྲལ་པ་རྗེས་དཔག་གི་
གི་རྟེན་དུ་མི་འཐད་པ་དང། དགག་པ་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྡན་པ་དང་འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཐལ། གཞན་དང་མ་འདེས་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རང་མཚན་འབའ་ཞིག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང། འབྲེལ་པ་དང་འདྲེས་
བའི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་འང། དབང་བློ་དེ་དག་འཛིན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ནི། དུ་མའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཞེས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། འབྲེལ་བ་ཅན་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེས་དཔག་མི་སྐྱེས་པའོ། །
དང་པོ་ནི༑ འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་རྗེས་དཔག་བྱེ་བྲག་པ་དང། གཅིག་པར་བསམ་པ་ནས་དེ་དང་མཐུན་པར་བྱས་སོ། །ལྡན་པའི་འབྲེལ་པ་བ་རྫས་གྲུབ་རྗེས་དཔག་གི་རྟེན་རྟགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལྡན་པ་ཆ་ཤས་མེད་པར་ཁས་རླངས་པས་དུ་བས་མགོ་བ་བཞིན་དུ་
མས་ཀྱང་དུ་བ་གོ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྡན་པ་ཅན་འབྲེལ་པ་ལམ་ལྟོས་པར་རང་གི་ངོ་བོས་རྗེས་དཔག་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་དཔག་གིས་གོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱད་ལྟར་ན་འབྲེལ་བ་མི་ཤེས་པས་ཀྱང་
ལྐོག་གྱུར་རྟགས་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་གཟུང་བའི་སྐ་ནས་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་གཞན་འཛིན་པ་མིན་ཞིང། མངོན་སུམ་ཡང་ལྡན་པ་དག་ལྡན་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སྦྱོར་

[057A]༄༅། །བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། དཔྱོད་པ་པའི་རྗེས་དཔག་ལ་གནོད་པ་རྒྱས་པར་མ་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། དོན་གྱི་གོ་བའི་ཚད་མ་དགག་པ་དག། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། མངོན་སུམ་
སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་དཔག་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོབ་མེད་པ་ཡིན་པས་དགག་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། རྗེས་དཔག་དང། ཉེར་འཇལ་སོགས་ཕལ་ཆེར་བྱེ་བྲག་པའི་འདོད་པ་དང་མཐུན་པར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་ཁས་བླངས་པས། དེ་སྐྱོན་དང་བཅས་པས་འདི་ཡང་སྐྱོན་དང་
བཅས་པ་ཁོ་ནའོ། །འདིར་རྗེས་དཔག་ལ་གནོད་པ་རྒྱས་པར་མ་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བྱེ་བྲག་པ་འགོག་པའི་སྐབས་གང་དུ་རྗེས་དཔག་དང། ཉེར་འཇལ་སོགས་བཀག་པས། དེ་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པ་བའི་གཞུང་གི་འབྲེལ་པའི་ལུགས་དེ་ཡང་བཀག་པས་
འདིར་རྒྱས་པར་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དོན་གྱིས་གོ་བའི་ཚད་མ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་འབྲས་འཚེད་པའི་རྟགས་ལ་སྣོད་དང། ཐབ་ལ་སོགས་པ་དོན་གྱིས་གོ་བ་དང། དུ་བ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མེ་དོན་གྱིས་གོ་བའོ། །མཐའ་
གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་ནི། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། མི་རྟགས་གོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། རྩོལ་པ་ལས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། རྟག་ཅེས་པ་མཚུངས་པར་འདོད་པའོ་ཞེ་ན། དོན་གྱིས་གོ་བའི་ཚད་མ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འབྲས་འཆེད་པའི་རྟགས་
ལས་སྣོད་གོ་གཞི་དང། དུ་བའི་རྟགས་ལས་མེ་གོ་བའི་ཚད་མ་རྗེས་དཔག་ཏུ་འདུས་ལ་ཅིག་ཤོས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པའི་བློན་རྫུན་པ་ཚད་མ་མིན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ནག་པ་ཁྱིམ་ན་མེད་པ་ལས། ཕྱི་ན་ཡོད་པར་

[057B] ནག་པ་ཁྱིམ་ན་མེད་པར་གོ་བ་ཡང། དངོས་མེད་རང་རྒྱུད་པ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྤྱིར་ནག་པ་འཚོ་བ་དང། ནག་བ་ཁྱིམ་ན་མེད་ཅེས་པའི་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་ལས་ཕྱི་ན་ཡོད་པ་གོ་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ནག་པ་ཁྱིམ་ན་མེད་པ་ལས་
ཕྱིན་ཡོད་པ་ངེས་པར་མཚོན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ནག་པ་ཕྱོགས་དེར་ཡོད་པར་གོ་ཞིང་ཁྱི་མན་མེད་དོ་ཞེས་པའི་ཁྱིམ་གྱི་སྒྲ་ཡི་དོན་ལས་སྐབས་འདིར་ཕྱི་ན་ཡོད་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན། ཁྱིམ་དང་ཕྱི་རོལ་གཉིས་ཀ་ན་མེད་པ་སྲིད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑རི་བོང་གི་ར་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པར་ཐལ་ཅེས་པའོ། །ལུགས་འདི་འགོག་པ་ནི། རྣམ་ངེས་སུ་གཞན་དུ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ནི། མི་དམིགས་པ་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་འཕྲོས་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རྣམ་བཤད་མཐར་འཛིན་གྱི་གདུང་བ་འཇོམས་བྱེད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ་ལེའུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།གཉིས་
པ་དེ་ལ་བརྟེ་ནས་གདུལ་བྱ་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཐབས་བཤད་པ་ལ། ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གསུམ། རྒོལ་བའི་རྟེན་ཅན་སྒྲུབ་ངག་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་དང། གཉིས་ཀའི་རྟེན་ཅན་སྒྲ་རྟོག་
གི་འཇུག་ཚུལ་གཞན་སེལ་བ་བཤད་པ་དང། ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་རྟེན་ཅན་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་ལྟག་ཆོད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བསྒྲུབ་པ་དང་བསྒྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བཤད་པ་དང། དཔེ་དང་དཔེ་སྣང་བ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས།། རང་གི་

[058A]༄༅། །ལུགས་བཞག་པ་དང། གཞན་གྱི་འདོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྗོད་བྱེད་ངག་གི་རང་བཞིན་བཤད་པ་དང། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་རང་བཞིན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ཉིད་
བཤད་པ་དང། ཕྱོགས་ཚིག་བསྒྲུབ་ངག་གི་ཡན་ལག་ཡིན་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཚིག་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །དང་པོ་ནི། རྒོལ་བས་སྐབས་དང་མཐུན་པར་གང་བྱས་མི་རྟག་སྟེ་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། སྒྲ་ཡང་བྱས་སོ་
ཞེས་པའི་དག་ནི་མཚན་གཞིའོ། །གཞན་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མཚོན་བྱའོ། །རྒོལ་བ་རང་གིས་ཚད་མས་མཐོང་བའི་ཚུལ་གསུམ་གྱི་དོན་ལྷག་ཆད་དང་བྲལ་བར་རབ་ཏུ་གསལ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་གཉིས་ལྡན་གྱི་ངག་གི་མཚན་ཉིད་དོ། ལྩྪ་བ་
ཆེན་པོས་རྒྱུ་དང། བརྗོད་བྱ་དང། བྱེད་ལས་དང། ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་དང་བཞིར་མཛད་དེ། །གཉིས་པ་ནི། རང་གིས་མཐོང་སྨོས་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱི་དགོས་པ་ནི། གྲངས་ཅན་པས་བློ་བདེ་ཆོས་ཅན། སེམས་མེད་བེམ་པོ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་འཇིག་ཅན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དཔེར་ན། དེ་ཙམ་ལྔ་པོ་བཞིན་ཞེས་པའི་ལྡོག་ཁྱབ་གྲངས་ཅན་རང་ལ་གྲགས་ཀྱང། ཕྱོགས་ཆོས་དང་རྗེས་འགྲོ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་སངས་རྒྱས་པའི་ངོར་རྟག་ཏུ་འདོད་པ་ལྟ་བུ། ཚུལ་གསུམ་རྒོལ་བ་རང་ག་ཚད་མས་མ་
གྲུབ་ཀྱང། ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ལུང་ལས་གྲུབ་པའི་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་ཏུ་འདོད་པ་དགག་པའི་ཆེད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཕྱིར་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་སྟེ། གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་གཉིས་ལ་དཔྱད་པ་མ་དག་པར་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བྱེད་ན་ནི་

[058B] དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་པར་འགྱུར་པས་གཏན་ཚིགས་བཀོད་པ་ལ་ཡང་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཅིང། མཐར་དམ་བཅའ་ཐམས་ཅད་ཁས་བླངས་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་དམ་བཅའ་དང། དམ་བཅའ་
ལྟར་སྣང་གི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འཆད་པར་སློབ་པ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ཚུལ་གསུམ་རྒོལ་བ་རང་གི་ཚང་མས་མ་གྲུབ་པར་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་
འཆད་པ་ནི། གྲངས་ཅན་དང་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཅིང། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་འདོད་པ་ཡིན་པས། མཆིལ་མའི་ཐལ་པ་བཞིན་དུ་དོར་བར་བྱའོ། །གཞན་དོན་བྱེད་འདོད་པ་རྣམས། ས་དང་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་རང་གིས་
ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ་མི་འབད་པར་ལུང་ཙམ་ལ་འཚལ་ཞིང། གཞན་བསླུ་བར་མི་བྱའོ། །ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དགོས་པ་ནི། རྒོལ་བ་རྟོག་ལྡན་གཞན་དོན་བྱེད་པ་ལ་ནི། ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྐོག་གྱུར་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་རྒོལ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚད་མ་
འབྲས་བུར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་བྱེད་པ་ངེས་པར་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་གདུལ་བྱ་ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་དཀྲི་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གིས་མཐོང་བ་སྨོས་པ་འདིས་ནི། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཞན་དོན་བྱེད་པའི་བཤེས་
གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་པས། རང་ལ་ཡིད་བརྟན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་བཞིན་དུ། གཞན་དོན་རྗེས་སུ་འཛིན་འདོད་པ་བཀག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ་འགྲེལ་ལས། མི་ཤེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལས། །འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས། །

[059A]༄༅། །ཤེས་ལྡན་འགའ་ཞིག་ཚོལ་བར་བྱེད། །ཅེས་སོགས་ཀྱིས་དོན་དེ་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་རྣམ་ངེས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་དོན་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་ཚད་མས་གྲུབ་
པ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང། དེ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དོན་སྨོས་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱི་དགོས་པ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པ་དང། མི་རྟག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་རྟགས་ཀྱི་མཐུན་
ཕྱོགས་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཉེ་བ་དང། སྐལ་བའི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཅིང། ཚུལ་གསུམ་དན་རང་མཚན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང། ལུང་ཙམ་མ་གཏོགས་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་རྟགས་ཡང་
དག་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དགོས་པ་ནི། དངོས་སུ་རྟོག་པས་བཏགས་པའི་དོན་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་ཀྱང། ཚུལ་གསུམ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་མཐར། མངོན་སུམ་དང། དེའི་གཟུང་ཡུལ་དོན་རང་མཚན་གྱི་མཐར་ཐུག་
པ་དགོས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྣམ་ངེས་ལས་དེ་དག་གིས་བཏགས་པའི་ཡུལ་གྱིས་དོན་གོ་ན་ནི། དོན་མི་འཐོབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །སྒྲུབ་ངག་ལ་རྗེས་དཔག་གི་མིང་གིས་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་
ནི། རྒྱུལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་པའོ། །དགོས་པ་ནི། རྒོལ་བའི་ངག་རྣམ་པར་དག་པ་ལས། ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་ལས་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་

[059B] དོན་སྐྱོན་ཞུགས་པ་སོལ་ཞིང། ཚུལ་གསུམ་གང་ཡང་རུང་པ་གཅིག་མ་སྨོས་ན་ཡང། སྒྲུབ་ངག་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་གསལ་བྱེད་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི། སྒྲའི་སྐྱོན་ཞུགས་པ་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །
གཉིས་པ་ནི། སྒྲུབ་ངག་གིས་ཕྱོགས་དངོས་སུམ་བསྟན་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ་མི་ཤེས་པ་དང། དེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་འདྲེན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཚིག་གི་སྒྲུབ་ངག་གི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཚུལ་གསུམ་གསལ་བར་བྱེད་བསྒྲུབ་ངག་
ཏུ་བསྟན་པ་དེ་ལ་རྟགས་ཀྱི་དཔག་བྱ་ཕྱོགས་དངོས་སུ་བསྟན་པ་ནི། སྒྲུབ་ངག་གི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཕྱོགས་དེ་ནི་རྟགས་ཀྱི་དོན་གི་གྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ་དུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་དྲིས་པའི་ཚེ་སྒྲ་
མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་ན། སྔར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་དེ་ལས་མ་འདས་ཤིང། ངས་པ་འདྲེན་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པར་འགྱུར་བས། ཇི་སྐད་ཆོས་དང་ལྡན་མིན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་སྲིད་དུ་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་
ཟ་བས་སོ། །སྒྲ་དང་མི་རྟག་པའི་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་བྱས་ནས། གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་སྙོམ་ན། སྒྲ་ངེས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་རྟག་པར་ངེས་མི་ནུས་པས་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ལྟོས་ལ་དེའི་ཚུལ་གསུམ་ཚད་མས་ངེས་ན་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་མ་སྨོས་ཀྱང་འབད་མེད་དུ་
རྟེགས་པར་འགྱུར་བས། ཕྱོགས་ཚིག་སྒྲུབ་ངག་གི་ཡན་ལག་ཏུ་རོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་འདྲེན་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་ངག་གི་ཡན་ལག་ཡིན་ན། ཐེ་ཚོམ་དང་ཤེས་འདོད་དང། དགག་བྱ་བརྗོད་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་དེའི་ཡན་ལག་

[060A]༄༅། །ཏུ་འགྱུར་བས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་དེས་ན་ཕྱོགས་ཚིག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་འགའ་ཞིག་བརྗོད་པས་དེ་སྒྲུབ་ངག་གི་ཡན་ལག་ཡིན་པ་བཅད་ཕྱིར་ཏུ། རབ་གསལ་བྱེད་སྨོས་སོ། །གཉིས་པ་
ལ་གཉིས། ཤུགས་བསྟན་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་དང། དངོས་བསྟན་རྟགས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རང་ལུགས་ཀྱི་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་དང་གཞན་གྱི་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དགག་པ་དང། རིགས་པ་
ཅན་པའི་རྟགས་དམ་བཅའ་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་གི་དཔེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དང་པོ་བཞི་བཤད་པ་དང། མ་གསལ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱོགས་ཚིག་སྒྲུབ་ངག་གི་མཚན་ཉིད་
འཆད་པའི་སྐབས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། སྒྲུབ་ངག་གི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་རིགས་ཀྱང། དངོས་སུ་བསྟན་པ་ནི། ཕྱོགས་མིན་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡིན་པ་ལ་མིན་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །
ཡང་ཕྱོགས་སྒྲུབ་ངག་གིས་དངོས་སུ་སྟོན་པར་མི་རིགས་ཞིང། གལ་ཏེ་སྟོན་ན་ཡང། མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རྟག་པ་མཐའ་བཟུང་གི་ཚུལ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་བཞེད་པ་ལྟར་བྱའོ། །ལྩྪ་བ་ཆེན་
པོས་བསྟན་པར་འོས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མཚོན་ཚིག་འདིས་བསྟན་པར་མཛད་དོ། །མཚན་ཉིད་གང་དང་ལྡན་པ་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྒྲ་དང་མི་རྟག་པའི་ཚིགས་དོན་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་ཡང་དག་ཏུ་མཚོན་པ་ལ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་གྲུབ་

[060B] གྲུབ་ཟིན་གྱི་སྒྲ་མཉན་བྱ་ལྟ་བུ་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་མིན་པ་དགོས་པར་ཤེས་པའི་ཆད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཆེད་བའི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེད་པས་ཁ་ཅིག་ལ་འཁྲུལ་པ་སྐྱེད་སྣང་སྟེ་
རྣམ་འགྲེལ་ངེས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁོ་ན་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀད་བཞིན་པའི་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་སྔར་གྱི་གཞི་དེའི་སྟེང་དུ་བསལ་ནས། སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་བཞིན་པ་མིན་དགོས་
པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ན། ཕྱོགས་ཡང་དག་མིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རང་ཉིད་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཕྱོགས་ཡང་དག་ཡན་ན། རྩོད་པའི་ཚེ་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དཔག་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་
པ་དགོས་པར་ཤེས་ཤིང། བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་པ་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་དེའི་འདོད་པ་དང་མི་འགལ་བརྩོན་པའི་ཚེ་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་དགོས་སྙམ་པ་དགག་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་སེམས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཕྱོགས་ཡང་དག་ཡིན་ན། རྒེལ་
བས་ཞེ་བས་འདོད་པ་གཅིག་དགོས་ཀྱི། སྒྲས་ཆོས་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཤེས་པའི་ཆད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། གྲངས་ཅན་གྱིས་མིག་སོགས་གཞན་དོན་བྱེད་དུ་འདུས་ཤིང་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པས། བདག་རྟག་པའི་དོན་བྱེད་པ་ངག་གཏུམ་སྨྲས་
ཀྱང༑ ཞེ་འདོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས། རྟགས་ཀྱིས་ད་ལ་གནོད་ན་ཡང། ཞེ་འདོད་འགག་པ་འགལ་བར་འགྱུར་བའོ། །འདོད་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་རྒོལ་པའི་འདོད་ཡུལ་བསྒྲུབ་བྱར་སྟོན་ཅིང་རིགས་མི་མཐུན་རྒོལ་བ་ལས་གཞན་པའི་འདོད་པ་ཕྱོགས་
[061A]༄༅། །ཡང་དག་ཡིན་པ་བསལ་ཡང་རང་ཉིད་ལོགས་སུ་སྨོས་པ་ནི། རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་རྩོད་པ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་རང་གིས་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ལ་རྩོད་པ་ཡིན་ལ། བསྟན་བཅོས་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་གནོད་ན་ཡང་
སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དན་ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་བ་གཅིག་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་བྱེད་དགོས་སྙམ་དུ་དོགས་པའི་གནས་ནི་ལྡོག་ཆེད་དུ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང། ལུང་གནོད་མེད་དུ་ཁས་
ལེན་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པ་སྨྲ་བར་ཁས་འཆི་བ་ཕལ་ཆེར་ཡང་ལུགས་འདི་དང་མཐུན་པར་སྣང་བས། ཞིབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། རྣམ་ངེས་ཀྱི་རྣ་བཤད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བ་ལ་ནི་རྒོལ་བས་དཔག་འདོད་ཀྱི་
ཡུལ་དུ་བྱས་ཤིང། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་གྲུབ་བསལ་མ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། ཁོ་ན་དང་རང་ཉིད་ནི། ལོག་རྟོགས་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །དོན་བསྡུས་ན་སྡར་གྱི་གཞི་དེ། གཞན་དེན་བསྒྲུབ་བྱར་མཚོན་པ་ལ། ངོ་བོའི་དོན་སོགས་ཆོས་ལྔ་ཚང་བ་མེད་དེ། གཉིས་པ་ནི་
ཕྱོགས་ཡང་དག་ཡིན་ན། ཚད་མས་མ་བསལ་བ་དགོས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་གིས་མ་བསལ་བ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་དག། ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ཚད་མ་དང། གྲགས་པའི་ཚད་མས་མ་བསལ་བ་དགོས་ཏེ། ཚད་མས་བསལ་བ་ཞུགས་པ་
ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཡུལ་མིན་པས། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པའི་རྟེན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་ལ་དོན་ཞེས་སྨོས་པ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྒྲ་ལ་མཉན་བྱ་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་གྱིས་དངོས་སུ་རྟོགས་ཤིང་གཟུང་བའི་དོན་དེ་གཞི་དེ་ལ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་

[061B] །བསལ་བའི་དཔེ་དང། དཔེར་ན་སྒྲ་མཉན་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་པ་དག། བུམ་པ་རྟག་གོ་ཞེས་པ་དག། གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་དག་མེད་ཅེས་པ་དམ་བཅས་པ་ཙམ་གྱི་འགལ་བ་དང། སྒྲ་གྲགས་
པ་དང་འགལ་བ་རི་བོང་ཅན་གྱི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་འགེལ་དུ། གང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི་ཞེས་བཤད་དོ། །འདི་དག་གི་དོན་
རྒྱས་པར་བཤད་ན་ཚིག་ཧ་ཅང་མངས་དོགས་པས། རྣམ་འགྲེལ་ངས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞི་ཆོས་ཅན་གང་ལ་མ་བསལ་དགོས་ན། རང་དང་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སུ་གྱུར་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་རང་གི་རྟེན་ཆོས་ཅན་
ལ་མ་བསལ་བ་དགོས་པའོ། །འབྲེལ་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི་གནོད་བར་རང་ཉིད་ཅེས་སྨོས་པའི་ཚིག་གི་ཤུགས་ལ། རང་གི་རྟེན་ཆེས་ཅན་ལ་གནོད་པས། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་གནོད་པར་རྟོགས་ཀྱང། རང་རྟེན་ལ་
ཞེས་སྨོས་པ་ནི། འགྲེལ་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་འབའ་ཞིག་པ་བཀག་པས། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པར་འདོད་པའི་ལོག་རྟོག་དགག་པའི་ཆེད་དུ་བྱས་སོ། །སྔར་གྱི་དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་བཞི་བོ་འདི་དག་ནི། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཚད་མས་གནོད་པའི་
ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན། དེས་མཚོན་ནས་གཞན་ཤེས་པར་བྱའོ། །དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་གི་དེའི་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་རྟགས་ལྟར་སྣང་གི་དཔེ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ངེས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པའི་

[062A]༄༅། །དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་གི་དཔེ་ནི། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཡན་ལག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ཆོས་ཅན་མིན་ལ། ཡན་ལག་ལས་གཞན་ཙམ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་དག། སྤྱི་དང་དེས་དྲངས་པའི་འོག་ཏུ་
འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང། དེ་གཉིས་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དང། ཆོས་གསུམ་ཁྱད་པར་ཡིན་པས། དེ་དང་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་རུང་གི་ཁྱད་པར་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་
སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དང། ངོ་བོ་ལ་གནོད་བྱེད་ནི། ཡན་ལག་རྣམ་ཡན་ལག་ཅན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མིན་པར་ཐལ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་དང། རྫས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་དང་རྫས་
དག་རྫས་དང་རྫས་མིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གཉི་ཀ་ལ་གནོད་པ་འབབ་པའི་དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་གི་དཔེ་ནི། ངག་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་རྫུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། ངག་སྨྲ་བ་
ཆོས་ཅན་དང། རྫུན་པའི་དོན་ཅན་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང། ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་བྱ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དག། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྫུན་ཚིག་གི་བརྗོད་བྱའི་ཁྱད་པར་སྟེ། ཚིག་བདེན་ཞེན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཤུགས་ལ། བདག་གི་སེལ་བར་བྱེད་པའི་རང་
ཚིག་འགལ་བ་ཡིན་པས། སེལ་བྱེད་གཞན་མ་སྨོས་སོ། །བདག་གིས་ཀྱང་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྣམ་བཤད་དུ་བཤད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རིགས་པ་ཅན་པའི་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དགག་པ་དག། རྩོད་སྒྲུབ་མཁན་པོའི་

[062B] །དང་པོ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་པ་ཅན་པ་རྣམས་ན་རེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་སྟེ། བསྟན་པར་བྱ་དམ་བཅའོ་ཞེས་པ་
མདོ་སྡེ་འདི་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་དོན་གྱིས་བྱས་པ་སྟེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་ལོག་པ་བསྒྲུབ་བྱར་སྟོན་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཧ་ཅན་ཐལ་བ་དག། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་རྟགས་ལ་དགག་པ་དང། ངེས་བཟུང་གི་སྦྱོར་བ་
རྟགས་ལ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ནི། །སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། རེག་བྱ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བློ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་དང། མི་རྟག་སྟེ་མིག་གི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པ་རྟགས་དང་དཔེ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བར་ཐལ། དེ་
དག་ཀྱང་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་གྲུབ་མ་ཟིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཤེས་སྐབས་ཀྱི་མ་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་དམ་བཅར་བསྟན་པས་སུན་འབྱིན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། མ་གྲུབ་བ་ཙམ་དམ་བཅར་སྟོན་ན་ནི། རི་པོང་གི་
རའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་དམ་བཅར་ཐལ་བ་འཕེན་རིགས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དམ་བཅར་ཐལ་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ལས་དང་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ལས་མིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྒྲུབ་བྱེད་འགོག་པ་པོའི་འདོད་ཕུགས་དམ་པ་མིན་པའི་
ཕྱིར་དང། དེ་བརྗོད་བསྒྲུབ་ངག་ཡན་ལག་ལྔའི་ནང་གི་དམ་བཅའི་ཡན་ལག་མིན་པའི་ཕྱིར་དང། གྲུབ་མཐའ་བཞིའི་སྐབས་ཀྱི་མ་གྲུབ་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འདོད་པ་པོའི་འདོད་བྱར་གྱུར་པ་ཉིད་ལས་སུ་བྱའོ། །གྲུབ་མཐའ་བཞི་ནི། རྒྱུད་ཐམས་

[063A]༄༅། །ཅད་དང་མི་འགལ་བ་གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང། བདག་ཡོད་མེད་དུ་དམ་བཅའ་བ་ལྟ་བུ་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང། བདག་ནི་ཤི་ནས་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་
སྤྱོད་ལ་དེར་ལས་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་ན་བདག་ཡོད་པ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ། ཆོས་གང་དམ་བཅས་པ་ན་ཤུགས་ལ་གཞན་གྲུབ་པ་སྐབས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང། མ་བརྟགས་པར་བདག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས། གྱིས་རྟག་མི་རྟག་ཁྱད་པར་ལ་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུ། །
ཁས་བླངས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བྱེད་པ་པོའི་འདོད་ཕུགས་དམ་པ་སོགས་སུ་ངས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་ལན་གྱིས་ལྡོག་མི་ནུས་པ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་
བ་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་ཆོས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ། ཆོས་ཅན་ནམ་འོན་ཏེ་གཉིས་ཀའི་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན། ཆོ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན། ཁྱད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་དཔེའོ་ཞེས་བརྗོད་མི་རིགས་པར་ཐལ། མཚུངས་ཆོས་
གཉིས་ཆོས་དེར་མཚུངས་པའི་ཆོས་མཐུན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་དང། རྩོད་གཞི་སུ་ཆོས་མཐུན་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གཞི་ཆོས་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པའོ། །ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་རྟགས་དོན་མེད་པར་ཐལ། རྟགས་
མ་བཀོད་པའི་སྔར་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལྟ་བུ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལྟར་ན་ཡང་དཔེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟགས་ཁན་བླངས་སོ། །བསྒྲུབ་བྱ་དང་དེའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དེའི་ཆོས་ཡོད་པ་ནི། དཔེ་བོ་ཞེས་པའི་རིགས་པ་ཅན་

[063B] དཔེ་རྟགས་གྲུབ་པའི་དུས་ན། བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་ཟིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ཁོ་བོ་ཅག་ལྟར་ན་ཡང། དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཁོ་ནའི་ངེས་བཟུང་སྦྱོར་བས། དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དམ་བཅས་
ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་བརྗོད་པ་དམ་བཅའ་འོ། །ཞེས་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་སྦྱོར་ལམ་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་དམ་བཅའོ། །ཞེས་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་སྦྱོར། དང་པོ་ལྟར་ན། གོང་དུ་ངེས་བཟུང་སྨོས་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་
པར་ཐལ། དེ་ལ་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་བཅད་པ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་གྲུབ་མ་ཟིན་དུ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་སྨོས་མི་དགོས། དགོས་པ་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཤོས་ལྟར་ངེས་བཟུང་སྨོས་ན་འདོད་
པ་མིན་པའི་དོན་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་བརྗོད་པ་ཡང་དམ་བཅར་འགྱུར་བར་ཐལ། དེ་ཡང་དམ་བཅར་འགྱུར་པར་ཐལ། དེ་ཡང་ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ངོར་སྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་ག་ཁས་བླངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྩོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ནི། རིགས་
པ་ཅན་པའི་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྩོད་སྒྲུབ་མཁན་པོས་སྒྲུབ་བར་བྱ་བ་བརྗོད་པ། དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཡང་སྐྱོན་བརྗོད་རིགས་པར་ཐལ། རིགས་པ་ཅན་བ་བཀག་པ་ལྟར་ཉེས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་
ནོ༑ ༑སྐྱོན་མེད་དེ། རྣམ་པར་བཅད་ཟིན་ནས་འདོད་པའི་དོན་ཕྱོགས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། རྣམ་པར་བཅད་ཟིན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། ཕྱོགས་མིན་པ་དང་པོ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་དམ་བཅར་

[064A]༄༅། །འགྱུར་བ་སྲིད་པ་མིན་ནོ། །ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྨོས་པ་ལ་ཡང་རིགས་པ་ཅན་པ་ལ་བཀོད་པའི་ཉེས་པ་མཚུངས་པར་ཐལ། རྣམ་པར་གཅོད་པའི་དོན་ནོར་པ་ཡི་དོན་ནི་རྒོལ་བས་
བསྒྲུབ་བྱར་མི་འདོད་པ་ལས་ལོག་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དཔེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བཅད་པའི་འདོད་པ་ནི། འདི་རྟགས་ཡིན་ནམ། མིན་ཞེས་མིག་གི་གཟུང་བྱ་ཡང་བཅད་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དམ་བཅར་ཐལ་ལོ། །
གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། དཔེ་དེ་རྩོད་སྒྲུབ་མཁན་པོས་འགལ་རྟགས་སུ་བསྡུས་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྟགས་དམ་བཅའ་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའི་སྐྱོན་དུ་མི་འཐད་པ་དང། ཐམས་ཅད་མིན་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མི་མཐུན་
སྦྱོར་གྱི་ཁྱབ་པའི་ཆ་མཐུན་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་པ་དང། ངེས་ཐམས་ཅད་མིན་པ་རྟགས་སུ་འཕངས་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་པ་ཅན་པ་སྒྲ་རྟག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པ་འདི་རྟགས་དམ་བཅའ་དང་འགལ་བ་དམ་བཅའི་སྐྱོན་སྒྲ་
རྟག་པར་དམ་བཅས་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་འདུ་སྒྲ་ཡང་འདུ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། སྒྲ་རྟག་པར་འགལ་བས་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པའི་རྟགས་
འདི་དམ་བཅའ་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བའི་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་རིགས་པ་མིན་པར་ཐལ། གཏན་ཚིགས་དེས་མི་རྟག་པ་རྟགས་སུ་འཕངས་ན། དེ་ལྟར་འཐད་ན་ཡང། མི་རྟག་པ་རྟགས་སུ་མ་འཕངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་རྟག་ཅེས་དམིགས་

[064B] སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་ཚིག་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེས་མི་རྟག་པ་རྟགས་སུ་འཕངས་པ་མིན་པར་ཐལ། སྤྱིར་བའི་འགོད་ཚུལ་ལེགས་པར་མ་བསླབས་པ་
རྣམས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མིན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་སྒྲུབ་ངག་གི་ཁྱབ་པའི་ཆ་མཐུན་ཙམ་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སྒྲུབ་ངག་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་པའི་མི་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་ཁྱབ་པའི་ཆ་མཐུན་མ་
ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་བརྗོད་རིགས་པ་ལ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅེས་ཁྱབ་པའི་ཆ་ཙམ་བརྗོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་རྟགས་ཉེས་པར་
སྦྱོར་གྱིས་འདིར་ཐམས་ཅད་ཡིན་པ་སྒྲ་རྟག་པ་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་འཕངས་སོ་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་དེས་སྒྲ་རྟག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། ཐམས་ཅད་མིན་པ་རྟགས་སུ་འཕངས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐམས་ཅད་མིན་པ་ཙམ་དང། སྒྲ་མིན་ཐམས་ཅད་མིན་པ་གཉིས་ཀ་
རྟགས་སུ་མ་འཕངས་ཤིང། རྟགས་སུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་མི་རིགས་ཏེ། སྒྲ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་དང། སྤྱི་སྒྲས་ཁྱད་པར་སྤོང་བ་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཆོས་ཅན་གྱི་ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་རྟགས་སུ་
མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ། འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པ་དང། འདུས་བྱས་མི་རྟག་སྟེ་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དམ་བཅའི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བར་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། འདུས་པ་དང་

[065A]༄༅། །འདུས་བྱས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྩོད་གཞིར་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་དཔེ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔར་གྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ཏེ། དེ་ཡང་བྱེ་
བྲག་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། དབང་ཤ་ཀྱི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅེས་རྟགས་སུ་ཁས་བླངས་པ་ན། དབང་པོའི་གཟུང་བྱར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་སོགས་རྟག་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ། གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བ་དང། གྲངས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ལ་
འབྲས་བུ་ཡོད་མེད་པར། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་དམ་བཅའ་དང་འགལ་བ་གཉིས་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། སྔར་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ། དཔེ་གཉིས་པོ་བཞིན་དུ་འགལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
དཔེ་གཉིས་པོ་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་ཡོད་ཀྱང། སྔར་གྱི་རྟགས་དེ་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དག། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་འཆད་པའི་སྔོན་དུ་ཕྱོགས་ཆོས་
ཀྱི་རབ་དབྱེ་བཤད་པའི་དགོས་པ་དང། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་དང། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཏན་ཚིགས་སྔར་བཤད་ཟིན་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཀྱང། གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་བསྟན་བྱ་
གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་དང། འགལ་བ་དང། མ་ངེས་པ་སོགས་འཆད་པའི་དོན་གྱི་སྔོན་དུ་རྒྱས་པར་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་རྟགས་དེ་ལྟར་སྣང་

[065B] ཁྱད་པར་དུ་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་དབྱེ་བ་རྟོགས་པ་འཆད་དུ། །ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དགུའི་དབྱེ་བ་འཆད་རིགས་པ་དེས་ནའི་ཕྱིར། ཕལ་ཆེ་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ལྟར་སྣང་དུ་ཤེས་པ་དང། ལྟར་
སྣང་ཕལ་ཆེ་བ་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དུ་ཤེས་པའི་ཆད་དུའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གི་བསྟན་བྱ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང། ཆ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་ཤེས་
པའི་ཆེད་དང། དགོས་པ་གཞན་ཡོད་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བསྟན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལའང་ཆོས་ཅན། རྩ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་རྣམ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
ཡན་ལག་གི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ནི་རེ་རེ་ལའང་གསུམ་གསུམ་ཡོད་དེ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་ལ་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་དག། ཆ་གཉིས་ཀའི་བྱེ་བྲག་གིས་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོང་གི་སྒྲས་མཐུན་ཕྱོགས་
ལ་མེད་པ་ལ་གསུམ་ཡོད་པར་མ་ཟད་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའང་གསུམ་ཡོད་ཅེས་པའོ། །མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་གསུམ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཆ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལྷག་ལྡན་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་
ཆོས་ཅན་གཞན་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། དགུ་ཁོ་ན་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གཉིས་དང་འགལ་རྟགས་གཉིས་སྨོས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཏུ་མཚོན་
[066A]༄༅། །པའི་མཚན་ཉིད་ཚུལ་དེ་ལ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གཉིས་སྨོས་ལ། ལྡོག་ཁྱབ་གཙོ་བོར་གྲུབ་ནས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་དང་བཅས་པ་ནུས་ཡུལ་དུ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ། དངོས་ཀྱི་
མ་ངེས་པ་ལྷག་མ་གསུམ་སྨོས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་པའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་བ་དང། ཕྱོགས་ཆོས་ངེས་པར་བསྟན་པས་གྲུབ་པའི་དོན་དང། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་སུན་འབྱིན་འཇུག་པའི་ཡུལ་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཏན་
ཚིགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་བསྟན་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཕྱོགས་གྲུབ་ཟིན་ན་དགོས་པ་མེད་ལ། མ་གྲུབ་ན་དེའི་ཆོས་ཀྱང་མ་གྲུབ་ན་དེའི་ཆོས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ངེས་པའི་སྔོན་རོལ་ཏུ་ཕྱོགས་ཆོས་ངེས་པ་དགོས་སོ་ཞེས་པ་ཡང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དངོས་ཀྱི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་
ཡིན་ན། དེ་ལྟར་འགྱུར་ཡང་སྐྱོན་མེད་དེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་དངོས་མིང་དུ་འཇུག་ཅིང་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཁ་ཡར་བ་ལ་མིང་དངོས་སུ་འཇུག་བ་མིན་ཡང། ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་ལ་འགལ་
བ་མེད་དེ། བསྒྲུབ་བྱར་བཏགས་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཕྱོགས་མཚན་ཉིད་པ་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མིང་གིས་གདགས་
རུང་གི་ཆོས་ཅན་དུ་རྟོགས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་མིན་པ་ལ་ཚུལ་དང་པོ་གྲུབ་པ་དགག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཕྲོས་གཞན་རྣམས་རྣམ་ངེས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་དུ་བསྟན་

[066B] །གཉིས་པ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ལའམ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གྲུབ་པ་ལས་གྲུབ་པ་ལས་ལྡོག་པ་སྒྲ་མི་རྟག་སྒྲུབ་ལ་མིག་གི་གཟུང་བྱ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་དང། མངོན་པར་གསལ་བར་སྨྲ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་རྟགས་སུ་བཀོད་པའམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་
བ་དུ་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བཞིན་དུ། མེ་ཡོད་སར་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པ་དང། ཆོས་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་དཔེར་ན། བདག་ཡོད་དེ། བདག་གི་ཡོན་ཏན་སེར་སོགས་ལུས་ཀྱི་སྟོད་སྨད་པར་གསུམ་ན་གནས་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་ཆོས་སུ་གྲུབ་པར་
འདོད་པ་རིགས་པ་མིན་པར་ཐལ། ཕྱོགས་ཆོས་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པའི་ཆོས་དེ་ལས། གཞན་དོན་སྐབས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཐད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང། ཐེ་
ཚོམ་ཟ་བ་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་མིན་ན། སུན་འབྱིན་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་ར་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དུ་མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་མ་ཟད་སུན་འབྱིན་དུའང་ངེས་པར་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲུབ་བྱེད་དང་སུན་འབྱིན་
ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་བདག་གཉིས་ཀ་ལ་སྐྱོན་ཅན་དང། སྐྱོན་མེད་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཅི་འདྲ་ཞིག་སྒྲུབ་བྱེད་དང། སུན་འབྱིན་ཡིན་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་པོས་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་བླངས་ཀྱང་ངེས་པར་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་
ཐལ། དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་ཀྱང་སྒྲུབ་ངག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མིག་གི་གཟུང་བྱ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ། བདག་གཉིས་ཀར་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པར་མཐུན་སྣང་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་ན་ནི། རྒོལ་བའི་རྟགས་སུ་འབྱིན་འཇུག་པའི་ཡུལ་དང། ཕྱིར་རྒོལ་ཀྱི་ངག་

[067A]༄༅། །སུན་འབྱིན་པའམ་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་ཡིན་ལ། ཚུལ་གསུམ་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ལ་སྒྲུབ་ན་བསྒྲུབ་པ་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་སྔར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའམ་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཕྱིས་ཀྱང་ངེས་པར་དེ་ལྟར་
འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཞན་གྱིས་སླར་ཡང་ཚུལ་གསུམ་བསྒྲུབ་པ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་འདོད་ལ། ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པར་སྒྲུབ་ན། སུན་འབྱིན་ཡང་དག་ཏུ་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་དང་
ཁྱབ་པའི་བལྟོས་སའི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བཤད་པ་དང། ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དགུའི་གཏན་ཚིགས་དཔེར་བརྗོད་ནས་དེའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་གི་ལུགས་དང། གཞན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དགག་པའི། དང་པོ་ལ་གཉིས། ཆོས་
ཅན་གྱིས་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པ་སོགས་དགག་པ་དང། ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱར་བསྟན་ནས་རྩོད་གཞི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་སུ་ཕྱོགས་ཆོས་སུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཆོས་ཅན་མེ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཞིང། ཚོགས་དོན་མིན་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་
གཞན་དུ་བས་བསྒྲུབ་པས། ཕྱོགས་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་མེ་དེ་དུ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མེ་དུ་འབྲེལ་བ་ངེས་པ་ཁས་མི་ལེན་ན། འབྲེལ་མེད་ཀྱིས་འབྲེལ་མེད་གཞན་བསྒྲུབ་པ་མི་འཐད་ལ། ཁས་
ལེན་ན་ནི། དེ་ངེས་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་ཟིན་པས་རྗེས་དཔག་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་མེ་ཡོད་དོ་སྙམ་པའི་གཞི་ཁས་ལེན་ན། ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ལ། མེ་དེ་ཉིད་དུ་བར་ཁས་ལེན་ན། དམ་བཅའི་ཕྱོགས་གཅིག་རྟགས་སུ་

[067B] །དེས་ན་དུ་བ་དང་ལྡན་པའི་གཞི་ལ། མེ་ཡོད་པ་དུ་བའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་རིགས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མེས་རང་གི་ཆོས་དྲི་བའི་རེག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་
གྱི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་མི་འཐད་ཅིང། ཆོས་དེས་ཀྱང་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མེ་དང་ལྡན་པའི་གཞིར་གྲང་རེག་སྒྲུབ་ན། ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལས་མེ་དེ་ཉིད་གཞིར་ཁས་ལེན་ན། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རྗེས་དཔག་མེད་པ་དག། དམ་
བཅའི་ཕྱོགས་གཅིག་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེའི་སྤྱི་གཏན་ཚིགས་དང། བྱེ་བྲག་གཞིར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བས། དུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལ་ལ་ཞེ་སྡང་བ་དང། མེ་དང་ལྡན་པའི་གཞི་ལ་ངོ་བོ་གང་རུང་བ་
མི་རིགས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཆོས་སྒྲུབ་ནི་དཔེར་ན། གཙོ་བོ་གཅིག་ཡོད་དེ་ཐམས་ཅད་རྣམས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྡར་བཀག་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི་འདི་ལྟར་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་པའི་འབྲེལ་བ་
གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་ཅིང་སྟེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱའོ། །ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱར་ཐལ། ཆོས་ཅན་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་དང། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་
ཕྱོགས་ཆོས་སུ་ཁས་བླངས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གཏན་ཚིགས་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་མ་ཡིན་དགོས་པར་དགག་པ་དང། དགག་པ་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྒྲ་རྟག་པར་འདོད་པ་དགག་པ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། ལས་རྟག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་

[068A]༄༅། །དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དམ་བཅའ་བརྗོད་པ་དང། རྟགས་ཀྱི་ངག་གིས་ལས་རྟག་པ་དང། སྒྲ་རྟག་ཏུ་དམིགས་པར་མི་འདོད་པ་ལ་མི་འདོད་པའི་འཕེན་བའི་ཐལ་བ་ཙམ་པ་དེ་ནི། དམ་བཅའ་ལྟར་
སྣང་འགོག་པའི་ལན་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱོགས་ཆོས་མེད་ཀྱང་མི་འདོད་པ་འཕེན་པའི་ཐལ་བ་དེའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་འཐད་བའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དཔེའི་མཚན་ཉིད་དང། གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་ཕྱོགས་ཆོས་བརྗོད་པ་ལ་ངེས་པར་ལྟོས་པའོ། །
དང་པོ་ནི། གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དངོས་སུ་སྟོན་པའི་དཔེ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཐུན་དཔེ་དང། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་མེད་པ་ལ་རྟགས་མེད་པར་བརྗོད་པའི་དཔེ་དེ་མི་མཐུན་དཔེར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་གཉིས་པོ་ཡང་གཞན་དོ་རྗེས་
དཔག་གི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། ལྔ་པའི་མཐའ་ཅན་ཏེ། འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་གྱི་ཁྱབ་པ་སྟོན་པའི་དཔེའི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་རྒྱན་གྱིས་བཀོད་པའི་སྦྱོར་བ་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པའམ། གང་རྟག་པ་མ་བྱས་པའི་
ཕྱིར་ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ཕྱི་མ་གཉིས། གཏན་ཚིགས་མིན་གྱི་དཔས་བསྟན་པའི་ཁྱབ་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་གྱི་འདོད་པ་འགོག་པའི་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་ལ། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་ཡན་ལག་མཚང་བ་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ་
རྟགས་ནི་རྩོད་གཞི་ལ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལས་ཕྱོགས་ཆོས་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་བྱས་སོ་ཞེས་པའམ། མ་བྱས་པ་མིན་ནོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་དུ་གཞན་དོན་ཕྱོགས་སེལ་བའི་ཐལ་པ་ཙམ་གྱིས་རང་ཕྱོགས་འཇིག་པར་བྱད་

[068B] གསལ་བ་རྣམས་སུ་སྔར་མེད་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལ་གསལ་བ་ཆོས་ཅན། སྔར་མེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་ན། རྗེས་སུ་འགོ་བའི་མེད་པའི་གསལ་ཐར་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་
གཞན་ཕྱོགས་འགོག་པ་དང། རང་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་བརྗོད་ན་ནི་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། ཕྱོགས་ཆོས་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས། དེ་ཙམ་གྱིས་རང་ཕྱོགས་སྒྲུབ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་ཆོས་དང་དཔེ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་
འགྲོ་ལྡོག་གི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐང་པོ་སྔ་མ་རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། ཞེས་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་འགྱུར་ལས་སྟོན་པ་རྗེས་འགྲོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་ལ་བཤད་དོ། །དེས་ན་རྣམ་ལྡན་ལས་གཞན་མིན་ཞེས་པ་ཐལ་བ་
ཙམ་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆོས་དང་ལྡོག་པ་ཁས་ལེན་པ་ནི། ཚུལ་གསུམ་ཁས་བླངས་པས་ཕྱོགས་ཆོས་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་ཁས་མི་ལེན་ན། གཞན་ཕྱོགས་འགོག་པ་ཡང་མི་ནུས་པས་གཏན་ཚིགས་ཡང་
དག་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་ངེས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ཞེས་པའོ། །སྔར་བཤད་པའི་བསལ་བ་སྟེ་འོངས་པ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་ཡོང་དུ་ཆུག་ཀྱང་གྲངས་ཅན་པས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་གཙོ་བོ་ཡོད་དེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་
ཅང་ཕྱིར་ཅེས་པ། སངས་རྒྱས་པའི་དེར་ཁྱད་པར་རྣམས་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མ་གྲུབ་པས། ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པར་གཅོད་པ་ལ། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གྲངས་ཅན་པས་དེ་ཙམ་ལྔ་ལས་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་

[069A]༄༅། །མཐོང་བས་དེ་ཙམ་ལྔ། ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བཀོད་པ་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་གསུམ་ཆ་མི་མཉམ་པ་མཐོང་བསེད་གསུམ་མཉམ་པ་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་དེས་ན་གཙོ་བོ་ཡོད་དེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་གཅིག་རྗེས་
སུ་འགྲོ་བ་མཐོད་པའི་ཕྱིར། ཅེས་ཟེར་ཏོ། །སྦྱོར་བ་འདི་ནི། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་མིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐལ་འགྱུར་དུ་འདོད་ན་ཡང། གཞན་གྱི་ཁས་བླངས་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས། བསལ་ཏེ་འོངས་པ་ལས་དབང་གི་རྟགས་དང་དམ་བཅའི་
སྐྱོན་བརྗོད་པ་སུན་འབྱིན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། མི་འདོད་པ་འཕེན་པ་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དབྱེ་བ་དང། རྩོད་པ་སྤང་
བའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་དང། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དང། དེ་ཡང་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་དང། ཆ་གཉིས་པ་དང། དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་དག། ཆ་གཉིས་
པའོ་ཞེས་བརྗོད་ན་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། སྒྲུབ་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོ་ཀྱི་སྤྱིས་དོན་མཐུན་པ་མཐུན་ཕྱོགས་དང། དོན་མི་མཐུན་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྩོད་གཞི་སྒྲ་དང། དཔེ་བུམ་པ་གཉིས་ཐ་དད་མེད་
པ་མི་རྟག་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཆོས་མཚུངས་པས་བུམ་པ་མཐུན་ཕྱོགས་དང། གཏན་ཚིགས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱས་ནས་གཞན་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི། མཐུན་ཕྱོགས་ཞེས་པ་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ཏེ་

[069B] །དེ་ཡང་སྒྲ་བཤད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། འཇུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། གཞལ་བྱ་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མིན་པ་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་
ཏེ༑ དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་མི་རྟག་འདི་ལའང་ཐ་དད་ཅེས་མི་འདོད་ཅིང་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་བ་ན་ཡིན་པར་ཐལ། གཅིག་ཡིན་ཡང། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་ཟིན་པ་མཐུན་ཕྱོགས་དང། སྒྲ་ལ་སོགས་
པ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་མ་ཟིན་ལ་ཕྱོགས་ཡིན་པས་ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གསུམ་སྟེ། མི་རྟག་པ་བཀག་ཙམ་ལྟ་བུ་མེད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་སོགས་འགལ་
བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས། ཤེས་བྱ་གཞལ་བྱ་སོགས་གཞན་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སོ། །གལ་ཏེ་གཞན་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས། མི་མཐུན་པ་ཕྱོགས་ཡིན་ན། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་བྱས་པ་མི་རྟག་པ་ལས་གཞན་པའི་སྡུག་བསྔལ་བདག་མེད་སོགས་ལ་
ཡང་འཇུག་པས། ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ་གཞན་ཡང་མི་རྟག་པའི་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པས། རྟགས་ཡང་དག་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །དུ་བས་མེ་བསྒྲུབས་པས་དྲང་རག་ཡོད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་
པར་འགྱུར་ཏེ། རེག་བྱ་གཏང་སྙོམས་པ་ལ་ཞུགས་པས་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་ཁོ་ན་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་ན། གྲང་རེག་ལས་ལེག་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེས་དྲང་རེག་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ་གཞན་པ་

[070A]༄༅། །དང་འགལ་བ་མཚུན་ཕྱོགས་ཡིན་ན། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་མི་སྲིད་པ་དང། འགལ་བླ་འགོག་མི་ནུས་པ་ལ་སོགས་པའི་འགལ་བ་མེད་པར་ཐལ། རྟགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཙམ་ལ་མེད་པར་ངེས་པ་ན། དེ་གཞན་དང་ནི་དེ་འགལ་
ཏེ༑ མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་གཉིས་ལ་ཡང་རྟགས་མེད་པར་ངེས་པས་ན། མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་དངོས་སུ་ངེས་ལ། གཞན་ལས་ལྡོག་པར་ཤུགས་ཀྱིས་ངེས་སོ། །མཐུན་ཕྱོགས་
ལས་ལོག་པ་ཙམ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པས། མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ཡོད་པར་ངེས་པ་ན། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཙམ་ལ་ཡོད་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་ལྡོག་པ་ངེས་པ་མིན་པས་གཉིས་པོ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མིན་པ་དང། བསྒྲུབ་བྱའི་
ཆོས་ལས་ལྡོག་པ་གཞན་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་གཞན་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་ཡས་ལྡོག་པ་གཞན་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་བྲམ་ཟེ་མིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། བྲམ་ཟེའི་རིགས་དང་མ་ལྡན་པ་ལ། བྲམ་ཟེ་མིན་
པར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་བཞིན་ནོ། །བྱིས་པ་མི་རྟག་པ་ལས་ལྡོག་པ་གཞན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང། བདག་མེད་སོགས་དུ་མ་ལ་འཇུག་པས། ལྡོག་ཁྱབ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་མིན་པ་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་
པ་ཡིན་ལ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་པས། བྱ་སླ་པ་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་དང། བདག་མེད་སོགས་སྒྲུབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པར་མཐུན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་མོད་ཀྱང་ལྡོག་

[070B] དོན་དུ་མ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་རིགས་ཏེ། འཇུག་རིགས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། བྱས་པ་ཉིད་མི་རྟག་སོགས་དུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་སྤྱི་ཡིན་པས། སྤྱི་ལས་ཁྱད་པར་དབོག་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །བྱས་པ་ཉིད་བུམ་པ་དང་བུམ་པ་
མིན་པ་སོགས་དུ་མ་ལ་འཇུག་པར་མཐོང་བས། བྱས་པ་ལ་མི་རྟག་པ་སོགས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བྱས་པའི་སྤྱི་ལས་མི་རྟག་པ་སོགས་ཆོས་དུ་མ་དཔོག་ན་བསྒྲུབ་བྱེད་དང་རྗེས་འགྲོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འདོད་པ་བླུན་པོ་ཡིན་གྱི། དོན་དེ་དག་བསྒྲུབ་
པ་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག་ན། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་ལ་འཇུག་ཀྱང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །
གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དྲན་ཚིགས་དཔེར་བརྗོད་པ་དང། དེའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང། དུང་སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་དང། གསུམ་
ནི་རེའུ་མིག་སྟེང་མ་གསུམ་ལ་བྲི་བར་བྱ་བ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད་པ་གསུམ་མོ། །སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང། རྟག་སྟེ། མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དུང་སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་སྟེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་
ནི་རེའུ་མིག་བར་པ་གསུམ་ལ་བྲི་བར་བྱ་བ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ་མོ། །དུང་སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་དང། མི་རྟག་སྟེ་རྩོལ་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རྟག་སྟེ་རེག་བྱ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་
[071A]༄༅། །ནི། རེའུ་མིག་འགོ་མ་གསུམ་ལ་བྲི་བར་བྱ་བ། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཆ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་དབྱེ་གཞིར་བྱས་ནས། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་མེད་ཆ་གཉིས་པ་གསུམ་མོ། །རྟགས་ད་དགུ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས། རྟག་པ་དང་
ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་དང། མི་རྟག་པ་དང། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་སོགས་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དགུ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི། རྟགས་ཡང་དག་གཉིས་དང། འགལ་རྟགས་གཉིས་སྨོས་པའི་ནི། འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་ན། འགལ་བ་
གཉིས་ཡང་དག་ཏུ་ཐལ་བ་དང། འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་ན་ཡང་དག་གཉིས་འགལ་བར་ཐལ་བས། ཡང་དག་གི་བྱས་པ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ངེས་པར་བསྟན་པ་ན། དགག་རྟགས་ཀྱང་དོན་གྱིས་གོ་བས། རྟགས་ཡང་དག་
གི་མཚན་གཞི་གསུམ་དུ་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པ་དང། རྗེས་འགྲོ་རྐྱང་བ་ཅན་དང། ལྡོག་པ་རྐྱང་བ་ཅན། རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པ་བཀག་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གཉིས་ཕན་ཚུན་མི་འཁྲུལ་བར་སྒྲུབ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གསུམ་དུ་ངེས་པར་ཤེས་
པའི་ཆེད་དུ། སྤྱི་གཞལ་བྱ་ཁྱད་པར་མཉན་བྱ་གཉིས་སྨོས་སོ། །རྗེས་འགྲོ་གྲུབ་ཙམ་དང། གཙོ་བོར་གྲུབ་པ་དང། རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ཆ་མཉམ་པར་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས། ཡང་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་པར་ལྡོག་ཁྱབ་གཙོ་བོར་གྲུབ་པ་དགོས་པར་
བསྟན་ནས། རྩོད་གཞི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་བཅད་པ། རྟགས་ཀྱི་ནུས་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ་དུ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་དངོས་ཀྱི་མ་ངེས་པ་ལྷག་མ་གསུམ་སྨོས་སོ། །ཙས་མ་ཐག་ཏུ་གསལ་བ་དང། སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་རྩོལ་བྱུང་གི་སྒྲ་དངོས་

[071B] རྩོལ་བྱུང་གིས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཆ་གཉིས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཀྱང་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བཤད་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་རིགས་གསུམ་དུ་བསྡུ་བ་
དང༑ མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་བསྒྲུབ་པ་དང། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་རིགས་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དེར་གང་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་གཉིས་པོ་དེ་མེད་
པ་ལ་སྟེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་ངེས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ལ། འདི་ལས་ལྡོག་པ་གཉིས་ནི། འགལ་བ་གཏན་ཚིགས་དང། གཞན་ལྷག་མ་ལྔ་པོ་རྣམ་མ་ངེས་པའོ། །མདོར་ན། དགུ་པོ་ཡང་དག་པ་དང། འགལ་བ་དང་
མ་ངེས་པར་འདུས་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པའོ། །མིག་སོགས་ཆོས་ཅན། གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ། འདུས་ཤིང་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ད་འདོད་ལ་གནོད་པ་འགལ་རྟགས་གཞན་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་རིགས་མཚུངས་
པས༑ གཞན་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། ལོགས་སུམ་བསྟན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་བསྟན་པ་དང། དངོས་འགལ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་
ཐེ་ཚོམ་དང། ངེས་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུར་སོ་སོར་འདོད་པ་དགག་པ་དང། རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གྲངས་གཅིག་

[072A]༄༅། །པ་ཡང་ཡིན་པས། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། སློབ་དཔོན་དབང་ཕྱུག་སྡེས། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་སྲིད་ཅིང། ཚུལ་གསུམ་ལུང་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་སྲིད་པའི་
དོན་མ་རྟོགས་པར་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་ཞེས་སྨོས་ལ། དེའི་དོན་ནི། ལོག་ཕྱོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་འགལ་ཟླའི་གཏན་ཚིགས་མེད་ཅེས་པའོ། །འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ནི། སྒྲ་
ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་བཞིན། རྟག་སྟེ། མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་བཞིན་ཞེས་པ་བྱེ་བྲག་པ་རང་རང་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་ཅིང། ཚོགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་འདོད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་རྟག་སྟེ་
བྱས་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་སྟེ། མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པའི་འགལ་རྟགས་གཉིས་ཀྱང། ཚོགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་འདོད་དོ། །དཔེ་འདི་དག་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཡང། རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པས། ལུང་གི་ཡུལ་ལ་འགལ་
བ་མི་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་མཚོན་གྱི་དཔེར་མཛད་ན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མི་སྲིད་གསུང་ངོ། །ལུང་གི་ཡུལ་ལ་སྲིད་པ་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ངེས་སུ་གསུངས་པ་ལྟར། གཟེག་ཟན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལས། བ་ལང་གི་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་བྱ་
འགལ་བ་གཉིས་ཁས་བླངས་ནས། དེའི་སློབ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱབ་བྱེད་དང་པོ་ལ་སོ་སོར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་བཀོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་གཉིས་སོ་སོར་ངེས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཉིས་ཀ་སྒྲའི་སྟེང་དུ་ཆོས་འགལ་བ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་

[072B] གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་དུང་སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྫས་མིན་ཞིང་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་གཟུང་བྱ་མིན་ཞིང་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པའི་རྟགས་གཉིས་ལས། ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང། ངེས་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་གཉིས་གཉིས་སུ་འདོད་
ངེས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་པས། ཡ་གྱལ་གཉིས་ཀ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། རྟགས་སྔ་མ་ལ་ཡིད་རྫས་སུ་འདོད་པས་མ་ངེས་པ་དང། ཕྱི་མ་ལ་ལས་ཀྱིས་མ་ངེས་པས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཁོ་ནའོ། །ཐེ་ཚོམ་དང་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་
ཀ་དང་ལྡན་པ་མིན་ན་ནི། ཐེ་ཚོམ་དང་ངེས་ཤེས་ཀྱི་ལས་སྒྲུབ་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་འདོད་རིགས་ཀྱི་རེ་རེ་མིན་ཡང་འགལ་བ་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ནི། ཡ་གྱལ་གཉིས་ཀ་ལ་ཐེ་ཚོ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་གཅིག་བསྒྲུབ་པ་ལ་
ཡང༑ གཏན་ཚིགས་གཅིག་ཁོ་ན་འཐད་ཀྱི་དུ་མ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བྱས་པ་དང་རྩོལ་བྱུང་ལྟ་བུ་དུ་མས་ནི་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད། ངེས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་ཅེ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་བཀོད་པ་ལ། རྟགས་སུ་མ་བཀོད་ན་
ངེས་པར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟགས་ཀྱི་དུ་མ་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཚུལ་གསུམ་གྲུབ་པར་མི་འགལ་ན་ཤིན་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འཇུག་རིགས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་སྡུག་བསྔལ་
བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྟགས་ཀྱི་དུ་མས་བསྒྲུབ་བྱ་དུ་མ་བསྒྲུབ་པ་དང། གཅིག་གིས་དུ་མ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། །དངོས་ཀྱི་མ་ངེས་པ་རྟགས་ཀྱི་བཞི་ཡང་ཕྱོགས་ཆོས་དང་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་

[073A]༄༅། །རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཐུན་མོང་མིན་པའི་མཉན་བྱ་ནི། རྟག་མི་རྟག་གིས་མཐའ་དག་བསྡུས་པ་དང། རྟག་པ་ལ་ཡང་མ་མཐོང། མི་རྟག་པ་ལ་ཡང་མ་མཐོང་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། སྲིད་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་མངལ་ཆགས་པ་བཞིན་
གསུམ་པ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གང་དག་ཐུན་མོང་མིན་པའི་མ་ངེས་པ་དང་སྤྱི་གཞལ་བྱ་དང་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པའི་རྟགས་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཆོས་འགྲུབ་ཁྱབ་པ་རྣལ་
ལྡོག་ཏུ་ཡང་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གང་ལ་རིགས་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལྡོག་པ་བསྒྲུབས་པས་གནོད་པ་འགལ་བ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལས་
གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་འདོད་ལ་གནོད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལྡོག་ཕྱོགས་སླུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་མི་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མཉན་བྱའི་རྟགས་ཀྱི་རྟག་པ་ཡང་སྒྲུབ་
པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། མིག་སོགས་བདག་རྟག་པའི་གཅོད་བྱེད་མི་སྲིད་ཅིང། དེ་འདུས་ཤིང་བསགས་པས་འགོག་ནུས་ལ། མཉན་བྱས་རྟག་བསྒྲུབ་མི་ནུས་ཤིང། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མིག་སོགས་
གཞན་དོན་བྱེད་པ་ཡང་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་འབྲས་བུ་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། མིག་སོགས་རྐྱེན་གསུམ་གྱིས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་གཅོད་བྱེད་ལ་སུ་གང་གིས་ཀྱང་གེགས་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་

[073B] འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་བཤད་པ་དང། ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དགུང་འབྱད་པ་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པའི་འགལ་རྟགས་སོགས་བཤད་པ་དང། དེ་ལ་དོགས་པ་བཅད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱས་པ་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་དང། དོན་བྱེད་ནུས་སྟོང་
རང་གི་དངས་གྱུར་གྱི་ནམ་མཁའ་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་གཏན་ཚིགས་དེས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་རང་གི་ངོ་བླ་གནོད་པའམ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དེའི་བྱེ་བྲག་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ཡང་རུང་འགལ་བ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། ཞེ་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་
ལ་གནོད་པས་སོ། །དེར་ཐལ། བསྒྲུབ་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་བརྗོད་རྣམས་ནི་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བདེན་མེད་ཀྱི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྫུན་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གཉིས་ཀའི་ཁྱད་པར་ལ་གནོད་པ་ཡིན། གཉིས་པ་ལ་
གཉིས༑ ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དུ་མར་དབྱེར་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང། དེ་ཉིད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དུ་དུ་མར་བྱེད་རུང་སྟེ། ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གང་ཞིག་མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཐུན་མོང་བ་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་
སམ༑ མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་ལ། དེ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་ཆ་གཉིས་པོ་སྟེ། སྔ་མ་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པའི་ཆ་གཉིས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་བསྟན་པ་དང། ཕྱི་མ་ལ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་
དང༑ དང་པོ་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གཉིས་ཀ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་གཞལ་བྱས། སྒྲ་རྟག་པའམ། མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་དང། མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མཉན་བྱས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་

[074A]༄༅། །པ་ལྟ་བུ་གཉིས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཏེ་ཚོམ་ཅན་དུ་རྙེད་དེ། ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་སྔ་མ་གཉིས་ཀ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀ་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྷག་མ་གཉིས་ཀ་མ་ཁྱབ་པ་ཡང་མིན། གཅིག་གི་ཁྱད་པར་ཡང་མིན་པའི་ཕྱོགས་
ཆོས་ཅན་ཆོས་ཅན། བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུམ་དུ་ཕྱི་སྟེ། བྱས་པ་ལྟ་བུ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འགལ་བ་དང། རྩོལ་བྱུང་བསྒྲུབ་པ་ལ་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་
རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་ཀྱང་སྔ་མ་གཉིས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས། ལྡོག་ཁྱབ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱད་པར་མཉན་བྱ་གཉིས་ཀ་ལ་ཚད་མས་མཐོང་བའི་ཚུལ་བྱིས་མ་ཞུགས་པ་ལས་རྗེས་འགྲོ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་
པ་ལ་གཉིས། རྩོད་པ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང། གཉིས་ཀ་ལ་མ་ཞུགས་པས། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན། མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་རུང་གཅིག་ལ་ངེས་པར་ཞུགས་པའང་མིན་པ་དང་
གཉིས་ཀ་ལས་ལོག་པའང་མིན་པ་གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཡང་ན་ལྡོག་ཁྱབ་གྲུབ་པས་གཅིག་ལ་གཅོད་ཅིང། ཅིག་ཤོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཤིང། ལོག་པ་མིན་པས་གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་པའི་
རྟགས་སུ་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་གཉིས་ཀ་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་འགྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཡོད་པའི་གཉིས་ཀ་སྟེ་

[074B] དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཕན་ཚུན་སྤང་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ལ་ཡིན་པས། གྱིས་ཡིན་དང་གཉིས་མིན་གྱི་ཕུང་གསུམ་སྲིད་པ་མིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། དངོས་འགལ་གཉིས་ཀ་ལ་ཁྱབ་
བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན། དངོས་འགལ་གཉིས་ལ་མཐོང་བས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་ཐལ་བ་སྤང་བ་དང། དེ་མ་ཡིན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བའི་དཔེ་དང། ལྡོག་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པ་འགལ་རྟགས་སུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞལ་བྱ་
རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཞུགས་ཞེས་པས། སྒྲ་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན། སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་བྱས་པ་ཡང། རྩོལ་བྱུང་བ་དང་མ་བྱུང་བ་གཉིས་ཀ་ལ་མཐོང་བས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བྱས་པ་དེ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་
མ་བྱུང་གཉིས་ཀ་མཐོང་ཡང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་གོ་བྱེད་དུ་མི་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། གཞི་གང་དུ་དགག་བྱའི་ཆོས་མེད་པ་དེ་རྣམ་གཅོད་དུ་གྲུབ་པའི་དོན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་
སྒྲུབ་པར་གཟུང་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། གཅིག་དེ་གཞན་རྩོལ་བྱུང་ལྟ་བུ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཆ་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་བུམ་པ་དང་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ལ་
ཞུགས་ཀྱང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྒོ་ན་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་པར་སྐྱོན་མེད་ལ། མི་རྟག་པ་མིན་པའི་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང། བྱས་པ་ཡང་མི་རྟག་པ་མིན་པའི་རྩོལ་མ་བྱུང་ལ་ཞུགས་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་

[075A]༄༅། །པ་ནི། གཏན་ཚིགས་གལ་ཏེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཇི་ལྟར་ཞུགས་པ་བཞིན་གྲུབ་ན། དགག་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ཚིགས་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་མིན་རྣམ་
པར་བཅད་པ་མིན་ན། ཨུཔལ་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་དཀར་པོས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཉིད་དང། ཡོན་ཏན་ཉིད་དང། བརྟེན་པ་ཉིད་དང། གསུམ་རྟོགས་པ་དང། གཟུགས་ཉིད་ལས་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང། བརྟེན་པ་གཉིས་རྟོགས་པ་དང། ཡོན་ཏན་ཉིད་ལས་
བརྟེན་པ་གཅིག་ཏུ་སྟེ་གཅིག་པུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་པ་ཡང་དེ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན་མི་འཐད་དོ། །ལུགས་ལས་ལྡོག་པའི་རིམ་པ་ལ་ཡང་བརྟེན་པ་ལས་ཡོན་ཏན་དང། གཟུགས་དང་དཀར་པོ་གསུམ་དང། ཡོན་ཏན་ལ་གཟུགས་
དང་དཀར་པོ་གཉིས། གཟུགས་ལས་དཀར་པོ་གཅིག་པུ་རྟོགས་པ་ཡང། དེ་མིན་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་གསུམ་པ་ནི། གོང་དུ་གཅིག་ཚིག་སྨོས་པ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། གཞི་གཅིག་ལ་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་
པའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་བཀོད་པ་ཚེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་གཅིག་གི་ཚིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དུང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་བྱས་པ་དང། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་བཀོད་པ་ཡང་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ཐེ་
ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་མིན་པར་ཐལ། གཏན་ཚིགས་གཉིས་པོ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ལྡོག་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་དང། དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བཞི་འདི་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དེ། མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་

[075B] མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པ་འགལ་བར་འགྱུར་བ་མི་རིགས་ཏེ། གྲང་རེག་མེད་ཀྱང། རེག་བྱ་བཏང་སྙོམས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། མེས་གྲང་རེག་འབའ་ཞིག་མི་འགྲུབ་ཀྱང། གྲང་རེག་མ་
ཡིན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང། མ་བྱུང་བ་ཉིད་པོ་གང་དུ་ཞུགས་པ་བསྒྲུབ་བྱར་གཟུང་ན་ནི། གོ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་གཞིར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་
སམ༑ མ་བྱུང་བའོ་ཞེས་སྒྲུབ་ཀྱང་རུང་དེའི་བྱེ་བྲག་ལ་ཐེ་ཚོམ་བྱིང་སྒོ་ནས་རྨོངས་པའི་ཕྱིར། བྱེ་བྲག་སྒྲུབ་ཀྱང་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་བདག་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང། ཐེ་ཚོམ་གྱི་
གཏན་ཚིགས་སུ་ཐལ་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། མི་རྟག་པ་དང་བྲལ་བའི་བདག་མེད་ལ་ཡོད་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཡང། དེ་ལ་མེད་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །རེག་བྱ་ཅན་མིན་པས་སྒྲ་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡང། མཐུན་ཕྱོགས་རྡུལ་ཕྲན་ལ་མེད། ནམ་
མཁའ་ལ་ཡོད་པ་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེམས་དཔའི་ལས་ལ་ཡོད། བུམ་པ་ལ་མེད་པས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། རྡུལ་ཕྲན་ལ་མེད་པ་ནི། ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བཞག་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གཞན་གྱིས་བཏགས་པའི་སྒྲུབ་
པའི་ཡན་ལག་དགག་པ་དང། ལྟར་སྣང་གི་མཚན་ཉིད་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩོད་སྒྲུབ་མཁན་པོའི་ལུགས་དགག་པ་དང། གཞན་སྡེའི་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི་དེ་


[076A]༄༅། །དག་གི་རྩོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནས་ནི། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང། མཐུན་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་འགལ་ཡང་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་རྟགས་དང། དེ་སྟོན་པའི་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གོ་ཞེས་པའོ། །
འགྲེལ་བཤད་ལས་དེ་ལྟར་འབྱུང་ཡང། རྩོད་སྒྲུབ་ནས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལས་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལ་འོག་ནས་གནོད་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང་དུ་བ་མེ་དུ་གཅིག་སྟེ་བསྟན་མེད་ན་མི་འབྱུང་ཞིང་བསྒྲུབ་
བྱ་དང་ལྷན་ཅིག་ཁོ་ནར་འབྱུང་བའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་དང། དེ་སྟོན་པའི་ངག་སྒྲུབ་ངག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ངེས་བཟུང་ལ་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་མི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟགས་ལ་དགག་པའོ། །
དང་པོ་ལ་གསུམ། མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆོས་པ་དང། ཁྱབ་པ་དང། མི་སྲིད་པའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་དང་མཐུན་པའི་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །ཅེས་སྦྱོར་ན་ནི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་
འདྲ་བ་མེད་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའམ་མཉན་བྱ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཐལ། ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲ་རྟག་པ་དང་མཐུན་པ་མེད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་
བུམ་པ་སོགས་མ་ཚང་ངམ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བསྒྲུབ་བྱར་མེད་པ་ཉིད་ལ་སྟེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་མེད་པའི་ཞེས་ངེས་བཟུང་སྦྱར་ན་ནི་མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱས་པ་ལྟ་བུ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་ཁྱབ་མཉམ་འབའ་ཞིག་རྟགས་

[076B]ཁྱད་མཉམ་པ་རྩོལ་བྱུང་ལྟ་བུ། དུང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་མཐུན་ཕྱོགས་གློག་ལ་སོགས་
པ་དང། ལྷན་ཅིག་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་བས། རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། བསྒྲུབ་ཡའི་ཆོས་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅེས་ངེས་པར་བཟུང་ན་སྐྱོན་མེད་ཀྱང། དེ་ལྟར་འདོད་པ་མིན་པས་མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པ་དང། ཁྱབ་ཆེས་
པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་ལ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་ལྡོག་པ་མིན་པ་ཁོ་ན་ལ་མེད་ཅེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྦྱོར་ན་ནི། མཚན་ཉིད་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅིང། དེ་ཁོ་ན་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་འགལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
བྱས་པ་ལྟ་བུ་གཏན་ཚིགས་གཅིག་ལའང། མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ལ་ཡང་ཉེས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ཡོད་ཅེས་པའི་ངེས་བཟུང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་དང་མཐུན་པ་
ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། བསྒྱུར་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་དང་དོན་མཐུན་ཁོ་ན་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ལོག་པ་ཁོ་ནས་མཐུན་པ་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ལ་གསུམ་
སྒྲུབ་ངག་གི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་དང། དངོས་པོ་ལ་ཇི་ལྟ་གནས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་སྒྲུབ་ངག་ཏུ་འདོད་པ་དགག་པ་དང། དགག་པ་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཏན་ཚིགས་དེའི་

[077A]༄༅། །བདག་ཉིད་སྒྲུབ་དག་གིས་སྟོན་ཅིང་དེས་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་ཡ་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ཞིང། དེ་ཉིས་སྒྲུབ་ངག་གིས་སྟོན་པ་ཉིད་ཅེ་ན། སྒྲུབ་ངག་གི་བསྟན་ཚིགས་དེ་ཕྱོགས་ཆོས་འབའ་ཞིག་བརྗོད་
པས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བ་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་དཔེ་ལ་ངེས་པར་བསྟན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཡང་དག་པ་དོན་དམ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་དང། ལྷན་ཅིག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་ཅིང། དེ་དོན་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྟོན་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཆོས་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་ཁྱོད་ལྟར་ན་སྒྲུབ་ངག་ཏུ་མི་རིགས་པར་ཐལ། རྣམ་པ་གང་གི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་དང། གཞི་གང་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གྲུབ་པ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་རིགས་མི་མཐུན་
འདི་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་རིགས་པ་ལ། མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་རང་ཉིད་བརྗོད་པས་སྟོན་པར་འདོད་ན་ནི། དེ་ལྟ་བུ་གང་དུ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་དོ། །ཕྱོགས་ཆོས་མ་བརྗོད་པར་བསྒྲུབ་བྱ་དང། ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་དང་
དེ་བརྗོད་པ་སྒྲུབ་ངག་ཏུ་འགྱུར་ན་ནི། དེ་ནི་རིག་སྤར་ཐལ། ཤེས་པར་བྱེད་ལས་འདས་པ་བཞིན་ཏེ། ཤེས་བྱད་ཚུལ་གསུམ་ཏད་མས་མ་གྲུབ་པར་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །མིག་གི་གཟུང་བྱ་ཉིད་
ལ་སོགས་པ་ཡང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པའི་ཚིག་གི་འབྲེལ་པ་སྟོན་མི་ནུས་པ་ལན་

[077B] དེའི་ལན་དགག་པ་དང། ཁྱབ་པ་ངེས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་ཟིན་དུ་ཐལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པའི་ཚིག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་བསྟན་པ་དེ། གཏན་ཚིགས་མིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་མ་བསྟན་པ་མིག་གི་
གཟུང་བྱ་ལྟ་བུ་མིན་ཞེས་བརྗོད་པས་ལན་དུ་མི་རུང་བར་ཐལ། དེ་ཇི་ལྟར་ལྡན་པ་དང། གང་ལ་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་རིགས་པ་ལ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རྟགས་ཆོས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བས་སྒྲུབ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་དང་འདྲ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་སྟོན་མི་
ནུས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་མིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཆོས་བརྗོད་པའི་ཚིག་གིས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་བྲེལ་པ་སྟོན་པ་དེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འབྲེལ་པ་དེ་ནི། ཆོས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་གཉིས་ལས་གོ་བར་འགྱུར་བ་
གཉིས༑ དེ་ལས་གོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། རྟགས་ལ་མི་རྟག་སེར་སོགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་དུས་ན། བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟགས་ལ་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་རྟགས་ཡང་དག་དང། མ་བསྟན་པ་ཡང་དག་ཏུ་མི་རུང་བའི་
ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་མེད་དེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྩོད་གཞི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱར་རྩོད་སྒྲུབ་མཁན་པོས་གཞན་དག་འདོད་དམ་ཅི་མི་འདོད་པར་ཐལ། དེར་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑ཡང་ན་རྩོད་གཞིར་ལ་མི་རྟག་ཉིད་སོགས་ཐུན་མོང་བ་དེ། བསྒྲུབ་བྱར་མཁན་པོ་མི་འདོད། ཆོས་འབའ་ཞིག་ལ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུགས་དགག་པ་དང། བྱེ་བྲག་པའི་ལུགས་དགག་

[078A]༄༅། །པ་དང། སེར་སྐྱ་བའི་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་པ་ཅན་པ་ན་རེ། དཔེར་བརྗོད་པ་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་དེ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི་གཏན་
ཚིགས་སོ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་བསྒྲུབ་ཡའི་ཆོས་ཡོད་པ་དཔེ་ལང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ཆོས་ཅན། ཇི་རྟག་སྟེ་སྐྱེ་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་བཞིན། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་
སྐྱེ་ལྡན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་ང་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། ཁས་བླངས་འགལ་བ་བསྟན་པ་དང། རྗེས་དཔག་གི་རྒྱུ་ལ་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། དམ་བཅའ་བརྗོད་པའི་ངག་རྟོགས་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མིང་བཏགས་མིང་དུ་འདོད་པ་
དགག་པ་དང། སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་གྱི་དོན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དངོས་དང། སྒྲ་འབྱུང་གི་སྒྲ་མི་འཐད་པ་དང། དགག་པ་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་དཔེ་དང་ཆོས་སུ་བསྟན་པ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཏན་ཚིགས་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན། ཡན་ལག་གི་ཆ་ཤས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ངག་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། དམ་བཅའ་དང། གཏན་ཚིགས་དང། ཉེར་འཇལ་དང། མཇུག་སྡུད་དང་བཅས་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་གྱི་ངག་སྒྲུབ་
བྱེད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་སོ། །བྱ་བ་གཅིག་འཇུག་པ་དེ་ནི། ཐ་དད་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བརྗོད་རིགས་པས། ཡན་ལག་ལྔ་ག་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་ཏེ། དམ་བཅའ་བརྗོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དོན་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་

[078B] དཔེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྟགས་སོ་ཞེས་ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུང་གི་སྒྲས་སྦྱར་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དཔེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཁས་བླངས་པ། འབྱུང་ཁུངས་དང། འབྱུང་ཁུངས་ཅན་རྫས་ཐ་དད་ཁོ་ནར་
ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནགས་ནས་ཤིང་གཅོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པ་ལ། ལྔ་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡོད་ཀྱང་རིགས་པ་ཅན་པས་སྒྲ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས། གནོད་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཆོས་མཐུན་པ་ལ་
དཔེར་བརྗོད་ཀྱི་ངག་དང། ཤེས་འདོད་རྩོད་པ་འབྱུང་བ་བརྒྱུད་ནས་རྗེས་དཔག་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ངག་ཅེས་ངག་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་ཐལ། ངག་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་དཔེར་
བརྗོད་ཀྱི་ངག་སོགས་འབྱུང་བས་དཔེར་བརྗོད་རིགས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། དངོས་དང་དེའི་ལན་དགག་པ་དང། དཔེར་བརྗོད་ཀྱི་ངག་སོགས་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་བའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་ངག་ལས་ཤེས་འདོད་
སོགས་འབྱུང་མི་སྲིད་པས་དེ་དག་སྒྲུབ་བྱད་ཉིད་མི་རིགས་པས་སོ་ཞེ་ན། རྗེས་དཔག་དངོས་སུ་སྐྱེད་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱད་དུ་འདོད་དམ། རྒྱུད་ནས་བསྐྱེད་པས་འདོད། དང་པོ་ལྟར་ན། ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་བསྟན་པའི་བློ་དེ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་སུ་ཐལ་ལོ། །
གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྒྲུབ་ངག་ཐོས་པ་ཉན་ཤེས་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བས་གཉིས་ཀ་ལྟར་ནའང་གཞན་དུ་མི་རིགས་པ་མཐུན་པར་འགྱུར་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པ་ཉན་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བརྒྱུད་ནས་བསྒྲུབ་

[079A]༄༅། །བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཡང། ཉན་ཤེས་གཏན་ཚིགས་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་བརྗོད་པ་ཐོས་པའི་ཉན་ཤེས་དེ་ནི་དེའི་ཚིགས་ལས་བར་མཚད་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་
པར་ཐལ། དེ་ལའང་སྐྱོན་གཉིས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་མཐུན་པ་ལས་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡང། རྗེས་དཔག་དངོས་སུ་བསྐྱེད་པས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནམ། བརྒྱུད་པས་ཡིན་ནམ། དང་པོ་ལྟར་ན། ཆོས་མཐུན་པ་དམིགས་པ་ཤེས་པ་ཡང་རྟགས་སུ་ཐལ་ལ། གཉིས་
པ་ལྟར་ན། ཉན་ཤེས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱ་སྟོན་པ་དམ་བཅའོ་ཞེས་པ་ལས་ནི་དཔེར་བརྗོད་དང། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས། གང་དམ་བཅའ་སྟོན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེ་ན། དམ་བཅའ་འདྲེན་པའི་དཔེ་དང། ཆོས་མཐུན་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་
འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐབས་སུ་བབས་པའི་དམ་བཅའ་འདྲེན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང། ཡན་ལག་ལྔ་ག་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་གྱི་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། སྲིད་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཁྱོད་ལྟར་ན། ཆོས་མཐུན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་སོགས་ཡན་
ལག་ཕྱི་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། སྒྲུབ་ངག་གི་ཡན་ལག་ཕྱི་མ་རྣམས་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེ་བརྗོད་པ་རྫོགས་པ་རྫོགས་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས། གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། ལྷས་
བྱིན་ལ་གསེར་གྱི་སྣོད་ཁང་པའི་སྣོད་དུ་ཟན་བྱིན་ཞིག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་རྟག་པ་ཡིན་ཡང་རུང། ལྷས་བྱིན་ལ་མར་གསར་དང་ལོ་མ་བྱིན་ཞིག་ཅེས་པ་ལྟར་བུ་བསྡུ་བའི་ཚིག་ཡིན་པ་རུང། སྒྲུབ་ངག་གི་ཡན་ལག་ལྔ་པོ་སོ་སོ་བ་དང། བསྡུས་པ་གང་ཡང་སྒྲུབ་

[079B] །དམ་བཅད་བརྗོད་པ་དང། དཔེ་བརྗོད་པ་སོགས་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་གཏན་ཚིགས་ཞེས་དྲུག་པར་ཏེ། དྲུག་པའི་སྒྲ་སྨོས་པས་གཞན་
དག་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པ་གཅོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་ཡན་སྐྱོན་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དྲུག་པར་བྱས་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་ཡ་བསྒྲུབ་པ་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་ཡའི་ཚིགས་ལྷག་པས་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་
བྱ་གྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། སྔར་སྨོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངག་ཀུན་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དེ། གཞལ་བྱ་ལ་སོགས་པ་དཔེ་དང་ཆོས་མཐུན་ཡོད་ཀྱང། སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པ་ཉིད་ཅེ་ན་ཡང། དཔེ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་དུ་མི་རིགས་པར་ཐལ། གཏན་ཚིགས་སུ་གང་འདོད་དེ་དཔེར་བརྗོད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་མི་འཁྲུལ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱིས་ཏེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། དམ་བཅའ་བརྗོད་པའི་ངག་སོགས་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་
མིང་བཏགས་མིང་ངོ་ཞེ་ན། དམ་བཅའ་བརྗོད་པའི་ངག་སོགས་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མིང་འདོགས་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པར་ཐལ། དགོས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་མིང་ཉིད་ཀྱི་ནི་སྒྲའི་དོན་ལས་འདས་པ་བཏགས་མིང་འཇུག་
པར་འདོད་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱིའུ་ལ་སེགེ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡང་དཔའ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གོ་བ་ལགས་པའི་ཆེད་དུ་བཏགས་པའོ། །དཔེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྟོན་པའི་ངག་ལ་དངོས་མིང་དང་གཞན་རྣམས་ལ་བཏགས་མིང་ཞེ་ན་

[080A]༄༅། །དེ་ཡང་མི་རིགས་པར་ཐལ། སྒྲུབ་ངག་གི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམ་གྲངས་ཙམ་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ་གཉིས། དངོས། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ཡང་དག་ཏུ་ཐལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་
ཏེ་དཔེར་བརྗོད་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་གཏན་ཚིགས་སོ་སྤྱིར་བཏང་ནས།    ༈    །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་མཚན་ཉིད་ནི། དམིགས་ཀྱི་བསལ་བ་ཡིན་པས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བྱས་པ་དང་བུམ་པ་ལྟ་བུ་སྤྱིའི་
ནང་དུ་བྱེ་བྲག་འདུས་པ་ལ་བུམ་པ་དམིགས་ཀྱི་དཀར་བའི་དོན་ཡིན་ནམ། སྤྱིར་བཏང་ཁས་བླངས་ན། དམིགས་བསལ་གྱི་གནོད་པ་ལྟར་བུ། །དམིགས་ཀྱི་བསལ་བའི་རྗེས་སུ་སྤྱིའི་དོན་ཁས་བླང་དུ་རུང་བ་ལྟ་བུའི་དོན་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། གཏན་ཚིགས་
ལྟར་སྣང་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་ཏུ་ལྟར་བ་སྤང་མིན་ནུས་ལ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། མཚན་ཉིད་སྤྱིར་བཏང་བ་ལ་དམིགས་གསལ་གྱི་དོན་འཐད་པ་ཡོད་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དཔེར་བརྗོད་ཆོས་མཐུན་ཙམ་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་མིང་དུ་ཁས་
བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སང་བས་སྟོང་པའི་དཔེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་དང། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། སྒྲ་རྟག་སྟེ། མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི་བཞིན་ཞེས་དཔེ་དང། ཆོས་མཐུན་པ་དང་
དུང་སྒྲ་རྟག་སྟེ། རྩོལ་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གློག་བཞིན། ཞེས་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་ཐལ། ཁྱོད་འདོད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེར་སྣང་གིས་སྟོང་ཞིང། ཆོས་གཞན་དཔེ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང། ཁྱབ་པ་གཉིས་

[080B] །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སང་མིན་པར་ཁས་བླངས་དགོས་པ་ནི། འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པ་དང་འགལ་བ་དང། སྐབས་དང་མཚུངས་པ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པ་དང། དུས་ལས་འདས་པ་རྣམས་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའོ། །ཞེས་གྲངས་
ངེས་བྱས་པའི་ནང་དུ་མ་འདུས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་བརྗོད་བསྒྲུབ་ངག་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་
སོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །བུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་ན། ཕ་ཁོ་ན་དེ་དང་ལྡན་པར་གོ་བ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཞེས་པས་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བསྒྲུབ་བྱ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་
ཡིན་པ། བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། དངོས་གྱུར་གྱི་ནམ་མཁའ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། བསྒྲུབ་བྱའི་སྤྱི་རྟགས་སུ་ཐལ་བ་དང། ཡ་གྱལ་རྟགས་སུ་ཐལ་བ། དགག་པ་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱེ་བྲག་པའི་
འདོད་པ་དེ་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱའི་སྤྱི་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་སམ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཆོས་ཆོས་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་སྤྱི་ཉིད། བསྒྲུབ་བྱ་དང་ལྡན་པའི་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚོགས་
པ་ལ་ཁང་བཟང་གི་ཕྲེང་བ་བཞིན་དུ། ཚོགས་པ་ཅན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚོགས་པའི་སྤྱིའི་ཆོས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་ཚོགས་པའི་སྤྱིའམ་ཡ་གྱལ་གང་རུང་རྟགས་སུ་ཁས་ལེན་དགོས་པས་རྟགས་གང་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་འདོད་

[081A]༄༅། །མེད་པའི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་རང་རི་བསྟན་བཅོས་སུ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་དུ་བཤད་པའི་གོང་བུ་རྭ་ཅན་འདི་ཆོས་ཅན། རྟག་ཡིན་ཏེ་རྭ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པའང་ཡང་དག་ཏུ་ཐལ་བར་
འགྱུར་ཏེ། ཚོགས་པའི་ཆོས་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་འཐད་པ་མིན་པར་ཐལ། མི་རྒ་པ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་ཆོས་ཅན་ལ་བརྟེན་པའི་
ཆོས་ཡིན་པས་ཆོས་གཞན་གྱི་རང་དབང་བའི་རྟེན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་ཅན་ཡང་གྲུབ་ཟིན་པས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་རུང་ཞིང། དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་ལ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། སྤྱིའི་
ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འཐད་པས་ཁྱད་པར་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན། བསྒྲུབ་བྱ་དང། དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་རྟག་སྟེ། མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པ་ཡང་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་
དང་ལྡན་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་བསྒྲུབ་བྱ་དང། དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་གཞན་གྱིའང་སྟེ། མི་རྟག་པ་དང་ལྡན་པའི་བུམ་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་མིག་གི་གཟུང་བྱ་སྒྲ་
མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་ཐལ། གཞན་ཡང། སྒྲ་རྟག་སྟེ་ལུས་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པ་མ་ངེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སུ་ཐལ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་

[081B] དངོས་པར་གྱུར་པ་ནམ་མཁའ་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བའང་འགོད་པར་མི་བྱེད་པ་རིགས་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་སྲིད་པས་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། འདོད་
པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེར་སྐྱ་པ་ན་རེ། ཕྱིར་རྒོལ་གཞན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ཏེ། གཙོ་བོ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྔ་ལྟ་བུ། རང་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་ལྡན་པ་དང། གཞན་
ཕྱོགས་བཀག་ནས་དེ་ཁོ་ན་འོངས་པ་བསལ་ཏེ་འོངས་པའོ་ཞེས་པའོ། །ཕྱི་མའི་དོན་ནི་གཞན་བཀག་པ་ཙམ་གྱིས་རང་ཕྱོགས་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྣམ་པར་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་དགག་པ་དང། བསལ་ཏེ་འོངས་པའི་གཏན་ཚིགས་དགག་
པའོ༑ ༑དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་དགག་པ་དང། ཉེས་པ་དེ་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཙོ་བོ་རང་མཚན་པ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཐད་པ་དང། གཙོ་བོ་ཞེས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་རང་མཚན་པ་ཙམ་
སྒྲུབ་ན་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་འགལ་བ་དང། དཔེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་དང། ཁས་བླངས་འགལ་བ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་པར་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་ངག་ནི་དམ་བཅའི་བརྗོད་པ་སོགས་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའོ་
ཞེས་ཟེར་ཏོ། །དེའི་ནང་ནས་གཅིག་སྐྱེས་བུར་བརྗོད་པ་ནི། གཙོ་བོ་ཡོད་དེ། གསལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་རྗེས་འགྲོ་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དེ་ཙམ་ལྔ་ལ་བདེ་བའི་རིགས་གཅིག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་པ་མཐོང་བས་

[082A]༄༅། །འབྲས་བུ་གཅིག་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས། རྒྱུ་གཅིག་གི་སྔོན་དུ་སོང་བར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཙོ་བོ་མཚན་ཉིད་ལྡན་པ་བསྒྲུབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་གྱི་གཙོ་བོ་རང་མཚན་རྗེས་དཔག་
ཚད་མའི་གཞལ་བྱར་མི་འཐད་པར་ཐལ། གྲངས་ཅན་དེ་ལྟར་འདོད་པ་རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་གཟུང་ཡུལ་སྤྱི་མཚན་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ཐལ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་རང་
བཞིན་དང། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་བླངས་ཏེ། གཙོ་བོ་ཆ་མེད་དེ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་དང། དེ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཁས་བླངས་སོ། །སྒྲུབ་དག་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཏམ་རྒྱུད་རྒྱས་པའི་ངག་གཏན་
ཚིགས་ཡང་དག་ཏུ་འཐད་པ་མིན་ཞིང། ལྷག་ཆད་དང་བྲལ་བའི་ངག་བསྡུས་པ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། འབྲས་བུ་རྒྱུ་དཔོག་པ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་གཏན་ཚིགས་ལས་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ། ཡན་
ལག་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཚིགས་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡོད་བརྟགས་ཡང་དག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པར་ཐལ། ཤིང་གི་ཤུན་ལྤགས་སོགས་ལ་ཡོད་པའི་རིགས་གཅིག་དཔེར་ཁས་བླངས་ཀྱང། གཙོ་བོ་དཔལ་རྗེས་འགྲོ་དང་
ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བ་དག་གིས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་གྱི་གཙོ་བོ་ཉེ་བར་འཇལ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ངག་གིས་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཙོ་བོ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་གཅིག་མཐོང་བའི་རྟགས་

[082B] དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་དུ་མ་མཐོང་བའི་རྟགས་ཀྱིས་རྒྱུ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡོད་པ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་རྒྱུ་དུ་སོང་བར་སྒྲུབ་པའི་དམ་བཅའི་དོན་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང་
དེའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་ཡོད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་གཅིག་ཁོ་ན་སྔོན་དུ་སོང་བར་བསྒྲུབ་པ་མིན་ནོ་ཞེས་པ་དང། གཙོ་བོ་ཞེས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་ཞེས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡོད་པ་དང། འབྲས་བུ་
རྣམས་རྒྱུ་ཡོད་ཙམ་གཞན་དོན་རྟགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་ཀྱང་རྩོད་པ་མེད་པར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། བསལ་བ་རྣམས་ལ་རིགས་ཀྱིས་རྒྱུ་ཆ་མེད་གཅིག་ཡོད་པ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤིང་ཤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་
དུ་བསལ་བ་རིགས་མི་མཐུན་ཐ་དད་རྣམས་ལ་གཙོ་བོ་ཞེས་པའི་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེ་ཙམ་ལྔ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཀོད་པ་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོ་དེའི་
རིགས་ཅན་དུ་འགྲུབ་ཅེ་ན། བསལ་བ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་གཙོ་བོ་ཞེས་པའི་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་བཀོད་ཀྱང། ལྟར་སྣང་གསུམ་པོ་གང་རུང་གཅིག་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་
དགག་པ་དངོས་དང། ཁས་བླངས་འགལ་བ་དང། མ་ངེས་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་གཅིག་གསལ་བ་དུ་མ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་སྟེ། གཞན་དུ་དེ་ཙམ་ལྔ་ལ་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་མཐོང་བ་སོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་གཅིག་

[083A]༄༅། །མཐོང་བས་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་གྲུབ་པར་ཐལ། །འཇིག་རྟེན་ན་མིག་དང་གཟུགས་དང། སྣང་བ་དང། ཡིད་བྱེད་སོགས་ལ་གཙོ་བོ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ཀྱང། འབྲས་བུ་རྣམས་གཅིག་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑རྒྱུ་གཉིས་ཏེ། ཉེན་བར་ལེན་པ་དང། འབྲས་བུ་གཅིག་མཐོང་བས། རང་གི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཉེར་ལེན་གཅིག་སྔོན་དུ་སོང་བར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གཅིག་ཁོ་ན་སྔོན་དུ་སོང་བར་མི་སྒྲུབ་པ་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའང་
འབྲས་བུ་གཅིག་མཐོང་བས་རང་གི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་གཅིག་ཁོ་ནར་སྒྲུབ་ནུས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བཤད་ཟིན་པའི་ཉེས་པ་དེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་དཔོག་ནུས་པར་ཐལ། རྣམ་པར་ཤེས་
པ་དེ་དང་བ་དང། མཐར་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་རིགས་གཅིག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་རྩ་བའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ལོ། །དྭངས་པ་དང། རྟོགས་པ་སོགས་ཕྱི་རོལ་དེ་ཙམ་ལྔ་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེས་བུའི་རང་བཞིན་མིན་ནོ་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་དེ་ཙམ་
ལྔ་ཁོ་ན་ལ། དང་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འཐད་པ་མིན་པར་ཐལ། དྭངས་བ་དང་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་མཐོང་དམ། རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའམ། ཐ་དད་དུ་འཛིན་ཀྱང་རུང། འབྲས་བུ་གཅིག་པས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་
གཙོ་བོ་གཅིག་འདོད་པ་གཉིས་ཀར་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཚད་ལྡན་བཅུ་དྲུག་མཐོང་བ་སོགས་གཞན་བཞི་ལའང། རྗེས་དཔག་གཞལ་བྱ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་

[083B] འགལ་བའི་སྐྱོན་སྟོན་པ་ནི། དཔེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁས་བླངས་ན་ཡང་མི་རིགས་ཏོ། ཤིང་གི་ཤུན་ལྤགས་སོགས་ཤིང་ལྔ་མའི་ཉེར་ལེན་དང། རྒྱུ་དུ་མ་ལས་འབྱུང་གི་གཅིག་ཁོ་
ན་ལས་འབྱུང་བ་ཁེགས་པས་རྟགས་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། རྟགས་མ་ངེས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཤིང་རླན་དང་ཁམ་ཕོར་ལ་སོགས་པས་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་གང་རུང་བ་ལས་མི་འདའོ། །དམ་
བཅའི་ཚིག་དེས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་འཕངས་ཀྱང། དམ་བཅའ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དཔེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་འགྱུར་ལྟར་ན། དཔེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱས་དམན་པ་ཞེས་འབྱུང་ཡང། དཔེ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་སྟོང་པ་ལ་འཆད་
པས་དོན་འདྲའོ། །གཙོ་བོ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དཔེ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ན་བསལ་བ་ཐ་དད་པ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚད་དང་ལྡན་པ་དང་རྒྱུ་དང། འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང། ནུས་པ་འཇུག་པའི་དང། སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོའི་
གཏན་ཚིགས་ལྷག་མ་བཞེས་ཀྱང་དངོས་སུ་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་སྒྲུབ་ན། ཚད་མའི་ཡུལ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཅེས་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། གཞན་ལུགས་དགག་པ་ཙམ་གྱིས་རང་ལུགས་བསྒྲུབ་པ་མི་འཐད་པ་དང་
གཞན་ལུགས་འགོག་པའི་རྟགས་ཀྱི་གྲངས་ངེས་མི་འཐད་པ་དང། རང་ལུགས་བསྒྲུབ་པ་གཞན་ལུགས་མཐའ་དག་བཀག་པ་ལ་ལྟོས་ན་ཐུག་པ་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞན་ཕྱོགས་བཀག་པ་ཙམ་གྱིས་རང་ཕྱོགས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལུས་ཅན་མ་

[084A]༄༅། །ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་རྟག་གོ་ཞེས་པ་མ་ངེས་སོ་ཁྱོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་གཞན་ལུགས་མ་གྲུབ་བྱས་ཀྱང། རང་ལུགས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལུགས་བཀག་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ཐལ་
ཆར་བབ་པའི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་གངས་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་བཀག་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་ཆུ་ཀླུང་གང་བ་ལས་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གཞན་ལུགས་འགོག་པའི་གཏན་ཚིགས་དཔེ་དང་འགལ་བ་དང། ཁས་བླངས་འགལ་
བ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་བསྟན་པ་སོགས་ལས་ཀྱང། གཞན་ལ་གནོད་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཐ་དད་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཐལ། གཙོ་བོ་གཅིག་སྔོན་
དུ་མ་སོང་བར་སྔར་མེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཅེས་པ་དང། སྤྱི་གཅིག་སྔོན་དུ་སོང་སྟེ། བསལ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱང་རིགས་པ་མིན་པར་ཐལ། ཁྱབ་པ་མ་ངེས་ཤིང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དཔེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་མི་
བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་མེད་གསར་དུ་སྐྱེ་ན། ཐ་དད་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཐལ་བ། གཞན་ཕྱོགས་བཀག་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་ནི་ལྡོག་པ་ཐ་མི་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་གཅིག་སོང་བ། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཙོ་བོ་གཅིག་ལས་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པ་མིན་
པར་ཐལ། རྒྱུ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེ་བ་བསལ་བ་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་གྲངས་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་འདི་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་གཞན་ལུགས་གཅིག་བསལ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལ་དེ་མི་རིགས་ཞེས་བཤད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་ཆོད་ཕྱིར་རྗེས་

[084B] རྣམ་པར་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྔ་བཀོད་པ་བཞིན་དུ་བསལ་ཏེ་འོངས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྔ་ཉིད་སྦྱར་བར་བྱ་བ་མིན་པར་ཐལ། གཞན་ཕྱོགས་བཀག་པའི་རྗེས་ཐོག་མ་ལ། གཅིག་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་ཞེས་སྦྱར་རིགས་ཀྱི་མཐའ་དག་
བཀག་པ་ལས་འོངས་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། རྒོལ་བ་རེ་རེ་ནས་མ་འདུས་པ་བཀག་པ་ལས། གལ་ཏེ་གཞན་ཕྱོགས་བཀག་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་འདོད་ན། ཐུག་པ་མེད་པའི་བསལ་འོངས་རྣམས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་རྒོལ་བའི་
ལན་ལ་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩོད་སྒྲུབ་མཁན་པོའི་ལུགས་དགག་པ་དང། གཞན་སྡེའི་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མ་གྲུབ་པ་དང། མ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་
དབྱེ་བ་མཐའ་མཆོད་པས་སྐྱོན་ཆགས་པ་དང། འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པ་དང། བརྗོད་དགོས་པ་མ་བརྗོད་པའི་ཉེས་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྩོད་བསྒྲུབ་པ་ནས་ནི་མ་གྲུབ་པ་དང། མ་ངེས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའོ། །
མ་གྲུབ་པ་ནི། དཔེར་ན། མིག་གི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་དང། མ་ངེས་པ་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟག་གོ་ཞེས་པ་དང། འགལ་བ་གཉིས་ཏེ། བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་དབང་པོས་གཟུང་བྱ་ཡིན་པར་རྟག་གོ་ཞེས་པ་དང། གྲངས་
ཅན་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་དེ། དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱི་དཔེ་ཙམ་ལ་དགོས་ནུས་གང་ཡང་མེད་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པའི་དབྱེ་བ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པ་དང། མ་གྲུབ་

[085A]༄༅། །པ་མཚན་ཉིད་བརྗོད་རིགས་པར་བརྗོད་པ་མིན་པས་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པ་ཅན་མ་ངེས་པ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་དང། དབྱེ་བ་བརྗོད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། ངེས་བརྗོད་པ་ཙམ་རིགས་པ་མིན་ནོ། །མ་ངེས་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་
མི་རྟགས་པར་ཐལ། མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་དོ་ནི་ཐུན་མོང་མིན་པའང་ཡོད་ལ། འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཡང་ཡོད་ཀྱང། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དཔེ་བྱས་པ་རང་མི་འཐད་པར་ཐལ་
འགལ་བ་གཅིག་གི་ནི་མཚུངས་པ་རྒྱུ་སྟེ། བློ་ངོ་ལ་ལྟོས་ན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉིས་ཀ་ལ་མཐོང་བས་མ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གལ་བའི་དཔེ་གཅིག་ནི་མ་གྲུབ་པའམ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་མ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཁྱད་པར་ལ་
བཏགས་ནས་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྔ་བཤད་པའི་དེ་དག་ནི་འགལ་རྟགས་མ་ཡིན་ཏེ། བཟློག་ཕྱོགས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང། འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པར་ཐལ། བསྒྲུབ་བྱ་ལས་ལྡོག་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་
རྒྱུ་མཚན་དང་ཞེས་འདོད་ལ་གནོད་བྱད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང། མཚན་ཉིད་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུགས་དགག་པ་དང། བྱེ་བྲག་པའི་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་པ་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན། འཁྲུལ་
པ་དང་བཅས་པ་དང་འགལ་བ་དང། སྐབས་དང་མཚུངས་པ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པ་དང། དུས་ལས་འདས་པ་རྣམས་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བས་སོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ངེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཕྱོགས་ལས་གཞན་

[085B] མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པའོ་ཕྱོགས་ལས་གཞན་ལའང་འཇུག་ཅིང། ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་མི་འཇུག་པ་མ་ངེས་པའི་དོན་དུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འགལ་བ་དང་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ལས། ཐུན་མང་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་
ཡོད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ན། མ་ངེས་པའི་སྒྲ་གཞན་ལ་གནས་པ་འཐོབ་པ་ཡོད་པ་མིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་གང་བཀོད་ཀྱང། མ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེ་མ་བསྟན་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་ལ། དཔེ་བསྟན་ན་ནི་དེ་ལ་འཇུག་པས་
མ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་རིགས་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་ལ་འུག་པ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ན། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་ཡང་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ན་མི་རིགས་ཏེ། དེ་གཞན་ཡང་སྟེ་བསྒྲུབ་
བྱའི་ལྡོག་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་མ་ངེས་པ་ལས་གཞན་འགལ་རྟགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལས་ལྡོག་པ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་མ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་དང་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྔར་
ལུང་ཁས་བླངས་ནས། ཕྱིས་དེ་དང་འགལ་བ་ཁས་བླངས་ན། གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བས་འགལ་རྟགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན། བྱེ་བྲག་པས། རྫས་རྣམས་ནི་རྫས་གཞན་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་རྩམ་པ་དང་
ལུས་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་ནས། ཕྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆོས་ཅན། རྫས་རྩོམ་པ་མིན་ཏེ། ལུས་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་དུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་དང། དམ་བཅའ་འགལ་བའི་

[086A]༄༅། །སྐྱོན་ལས་གཞན་དུ་མེ་དཔའི་ཕྱིར་རོ། །གྲངས་ཅན་གྱི་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། སེམས་དཔའ་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ཡང། མ་ངེས་པ་མིན་པར་ཐལ། ལོག་བསྒྲུབ་པའི་འགལ་བ་དེ་ཉིད་དེ་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །
གང་ལས་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་དགོད་པ་ནི་སྐབས་དང་མཚུངས་པའི་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གཞན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། བདག་ནི་མི་རྟག་སྟེ། ལུས་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། རྟག་པའི་ཆོས་
ཉེ་བར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པ་ནི་སྐབས་དང་མཚུངས་ཏེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་མ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་སུ་སྟེན་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་པའི་ལྟར་སྣང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཙམ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། རྟག་པའི་ཆོས་མ་དམིགས་པ་མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པ་ལྟར་ན་ནི། ཐུན་མོང་མིན་པའི་མ་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི་མ་གྲུབ་པ་མིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་བསྒྲུབ་པ་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་མཚུངས་པ་ཞེས་པའི་མ་གྲུབ་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ་
དཔེར་ན། སྒྲ་རྟག་སྟེ། རེག་བྱ་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར། བློ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། །དེ་ཡང་ཁྱོད་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་མིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལྟར་ན། སྒྲ་ལ་དམ་བཅའ་ཙམ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱིས་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། གཏན་
ཚིགས་བཀོད་པ་ནི་ལྟར་སྣང་མིན་ཏེ། དེ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། བྱེ་བྲག་པའི་ལྟར་ན་ལྟར་སྣང་གསུམ་སྟེ། མ་གྲུབ་པ་དང། མ་བསྟན་པ་དང། ཡོད་མེད་དང། ཡིན་མིན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ། །མ་གྲུབ་པ་ནི། རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་

[086B] དཔེར་ན། མེ་དུའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་ཀྱང། ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ངོར་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་དུ་བ་སྨོས་པ་ནི་མ་བསྟན་པ་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ངོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་རྭ་ཅན་རིག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། རེ་ཞིག་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྭ་ཅན་གྱི་རྟགས་
ལས༑ བ་ལང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་ན་ནི། སྨྲ་བར་བྱ་བ་ཐེ་ཚོམ་དུ་སྨྲ་བའོ་ཞེ་ན། རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་ལྟར་སྣང་གཞན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དཔེ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི། དཔེ་མེད་པའམ་ནི་སྟེ། དཔེ་ཡང་དག་མེད་པ་དང། ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་
ལ༑ རྩོད་གཞི་ལམ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་འགྱུར་གྱི་མ་གྲུབ་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། རྭ་ཅན་ལས་རྟ་དཔོག་པ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། །རྭ་ཅན་ལས་རྟ་ལས་ལྡོག་པ་རྟ་མིན་པའི་ངེས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གོང་
བུ་རྭ་ཅན་འདི་ཆོས་ཅན། བ་ལང་ཡིན་ཏེ། རྭ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པ་ཡང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པས། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་མ་ཚང་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བྱེ་བྲག་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ནི། མ་ཚང་བ་དང་བཅས་པའི་ཉེས་པ་དང་
བཅས་པ་ཁོ་ནའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། ཚད་མ་ཀུན་ནས་བཏུས་པའི་རྣམ་བཤད་མཐར་འཛིན་གྱི་གདུང་བ་འཇོམས་བྱེད་རིག་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ་ལུའི་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།
གཉིས་པ་དཔེ་དང་དཔེ་ལྟར་སྣང་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དཔེ་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང། དཔེ་ལྟར་སྣང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དངོས་དང། གཞན་དོན་རྗེས་

[087A]༄༅། །དཔག་གི་བརྗོད་བྱའི་ཁྱད་པར་དང། དཔེ་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཁྱབ་པ་དཔེས་སྟོན་པ་དང། དཔེ་གང་གིས་ཁྱབ་པ་གང་སྟོན་པ་དང། སྦྱོར་བ་དཔེར་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྟོག་གེ་
པའི་བསྟན་བཅོས་གཞན་རྣམས་ལས། ཕྱོགས་ཆོས་ཙམ་སྟོན་པ་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་ཏུ་འདོད་པ་དག་གི་ལོག་རྟོག་དགག་པའི་ཆེད་དུ། ཁྱབ་པ་དཔེས་ངེས་པར་བསྟན་དགོས་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་རྟགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་ན་
ཕྱོགས་ཆོས་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་ལེགས་པར་གནས་པའི་ལྷག་མ་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གཉིས་སུ་གྲགས་པ་མཐུན་དཔེ་དང། མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ཡིས་ངེས་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་དགོས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རྩོད་གཞི་དང་གང་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དཔེ་གཉིས་ལ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་རྟགས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁྱབ་པ་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་གིས་དངོས་སུ་བསྟན་ཞིང། ལྡོག་
ཁྱབ་ཤུགས་ལ་སྟོན་ལ་སྟོན་ལ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡོག་ཁྱབ་མི་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་གིས་དངོས་སུ་བསྟན་ཞིང། རྗེས་ཁྱབ་ཤུགས་ལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་གཉིས་དངོས་སུ་སྟོན་པའི་ཚུལ་མི་འདྲ་བར་
གནས་ཏེ། མཐུན་དཔེ་བུམ་པས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་ལ། མི་རྟག་པ་མིན་པ་ལས་ལོག་པས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་དགག་གི་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་སུ་བསྟན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡང་སྟེ། མི་

[087B] །མེད་དགག་ནི། དགག་བྱ་ཚིག་གིས་ཟིན་པར་དངོས་སུ་བཅད་ནས་ཆོས་གཞན་འཕངས་པ་མེད་པ་དང། མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ནི། དགག་བྱ་ཚིག་གིས་
ཟིན་པར་དངོས་སུ་བཅད་ནས་ཆོས་གཞན་འཕངས་པ་མ་ཡིན་པ་དགག་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་གཞན་དངོས་སུ་འཕེན་པ་དང། ཤུགས་ལ་འཕེན་པ་དང། དངོས་ཤུགས་གཉིས་ཀ་ལ་འཕེན་པ་དང། སྐབས་སྟོབས་ཀྱིས་འཕེན་པ་སྟེ། གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །
གསུམ་པ་ལ་སྒྲུབ་ངག་གི་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ཕར་ཆེན་ཁྱབ་པ་ངེས་པར་བསྟན་བྱ་མ་ཡིན་པ་དང། དེ་ལྟར་བསྟན་དགོས་པར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རྟགས་ལ་ཁྱབ་པ་སྟོན་པ་དེ་སྟར། རྟགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཅིག་
ཤོས་ལ་ཁྱབ་པ་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་རྟགས་ལས་གཞན་ལ་འཇུག་ན་ཡང། མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན། སྒྲུབ་ངག་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་མཚུངས་པར་འཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པར་སྟོན་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ་
བྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚེ། བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ལ་ཁྱབ་པ་དང། མ་བྱས་པས་རྟག་པ་ལ་ཁྱབ་པར་སྟོན་ན། རྟགས་ཡོང་དག་ཁ་ཅིག་ལ། མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པ་དང། འདོད་པ་མིན་པའི་དོན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚུལ་དེ་ལྟར་
སྟོན་ན། མ་བྱས་པ་ལས། གཞི་འགར་སྒྲུབ་འདོད་མེད་པའི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པའམ་འཇིག་པའི་རྟགས་ལས་འདིར་འབྲས་ཉིད་དུ་སྟེ་བྱས་པ་སྒྲུབ་དགོས་པར་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་བརྗོད་བྱས་ན་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་དགོས་པའི་

[088A]༄༅། །ཕྱིར་རོ། །མ་ཁྱབ་པ་ནི། རྩོལ་བྱུང་གིས། མི་རྟག་པ་ལ་ཁྱབ་པ་བསྟན་དགོས་ན། གློག་ལ་སོགས་པ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའམ་ཡང་ན་རྟག་པ་རུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གང་བྱས་མི་རྟག་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་སྒྲ་ཡང་བྱས་ཞེས་
པ་དང། གང་མི་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་བཞིན། སྒྲ་ནི་བྱས་སོ་ཞེས་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་ཁྱབ་པ། ཆོས་ཁོག་ལ་རྟགས་ལོག་གིས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་དང། མེད་པར་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པར་
བྱ་བ་ཡིན་གྱིས་གཞན་དུ་ན་ཉེས་པ་དུ་མའི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་འགྱུར་རོ། །རིགས་པའི་སྒོར་རེ་ཤིག་འགལ་བ་དང། མ་ངེས་པའི་གཉེན་པོར་གཉི་ག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། གཉི་ག་ལ་དོགས་པ་ཡོད་ན། སྦྱོར་བ་གཉི་ག་བརྗོད་པར་
བྱའོ༑ ༑གཉིས་པ་ནི། ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་མི་རྟོགས་པར་རེ་རེ་བརྗོད་པ་སྟེ། དཔེ་དང་རྩོད་གཞི་ཆོས་མཐུན་པ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་ན་ཐུན་མོང་བ་གཞལ་བྱ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་དང་ཆོས་མཐུན་ཡོད་པས། རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་ཐལ་བ་དང་ནི་
ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་ན། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་མ་མཐོང་བས་ཁྱད་པར་མཉན་བྱ་ཉིད་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་ཐལ་བ་དང། མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ཡོད་པ་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པ་གཉི་ག་མ་བརྗོད་
པ་གོ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་རྟགས་འགལ་བའང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མ་འགྱུར་བ་དེས་ན་ཁྱབ་པ་གཉིས་ཀ་སྟོན་པ་དཔེར་བརྗོད་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀ་ངེས་པར་བསྟན་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་

[088B] ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དོན་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་གིས་ཉེར་བསྟོད་དང། མཇུག་སྡུད་སོགས་བརྗོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། རྒོལ་བ་རང་གིས་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཙམ་ལས་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་རྟོགས་པ་
བཞིན་དུ། ཕྱི་རྒོལ་གཞན་ལ་ལྐོག་གྱུར་རྟོགས་པའི་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིས་ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་ལས་གཞན་རྣམས་བརྗོད་བསླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པར་བཤད་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྟོན་ན་
ཡང༑ ཚུལ་གསུམ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་ལས། གཞན་སྟོན་མི་རིགས་པའི་རྟག་པ་མཐའ་བཟུང་དང། ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཚུལ་གསུམ་ལས་གཞན་བསྟན་མི་དགོས་པ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་
དངོས་སུ་བརྗོད་པ་ནི། གཞན་དུ་བཀག་པས་སོ། །འགྲེལ་བཤད་དུ། ཕྱིར་རྒོལ་ཕྱོགས་ཚིག་ལས་གཞན་པ་ཉེར་བཏོད་སོགས་ལ་ཉེར་མཁོ་མེད་པའི་དོན་དུ་འདོད། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། ཕྱོགས་ཆོས་ཙམ་
གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་དོན་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་འཐད་ཀྱང། དེ་ཉིད་དོན་ཡིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དཔེ་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། ཁྱབ་པ་སྟོན་པ་ལས་གཞན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེ་དང་མཚུང་
པས་རྟགས་ཆོས་དང་འདྲེལ་པ་མེད་པ་དང། དཔེ་ཉེ་བར་འཇལ་ཙམ་དུ་འདོད་ན་གནོད་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཁྱབ་པ་སྟོན་ནང་དུ་འདས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་མིན་པ་དང། ཕྱོགས་ཆོས་ལ་ལྟོས་ན་དེ་ལས་ལོགས་སུ་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་

[089A]༄༅། །ན་རེ། ཉེར་སྦྱར་བཞིན་དུ། དཔེའི་ཚིག་ཀྱང་ལོགས་སུ་བསྟན་མི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དཔེ་གཉིས་ནི་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པ་ལས་ལོག་པ་རྒྱུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་ཡང་དག་གིས་
གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཁྱབ་པའི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར། དཔེ་ཡང་དག་དཔེ་ཉེར་འཇལ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་དོན་མེད་མིན་པར་ཐལ། ཁྱབ་པ་གཉིས་སྟོན་པ་ལ་ངེས་པར་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་
ཆོས་ལས་ལོགས་སུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁྱབ་པ་སྟོན་པ་ལས་གཞན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན་དེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་མཚུངས་པར་ཐལ། དཔེ་རྟགས་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་པ་དེ་དག་གིས་ནི་དཔེར་བརྗོད་ལ། སྒྲ་བུམ་པ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཙམ་མོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ་
དཔེས་ཁྱབ་པ་མི་རྟག་གོ་ན་ཉེར་འཇལ་ཙམ་དུ་ཐལ་བ་དང། ཉེར་འཇལ་གྱི་ཆོས་མི་མཐུན་པས་ཁྱབ་པ་སྟོན་པ་མི་འཐད་པ་དང། ཐུག་པ་མེད་པ་ཉེས་པའོ། །དང་པོ་ནི། དཔེས་ཁྱབ་པ་མི་སྟོན་པ་དེ་ལྟར་ན་དཔེས་རྟགས་ཆོས་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཐེ་ཚོམ་སྟོན་པའི་ཉེར་

[089B] དཔེར་བཀོད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྟོན་པ་སྤངས་ཏེ། སྤངས་ཤིང་བུམ་པ་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་ནི་མ་བྱས་པའོ་ཞེས་ཆོས་མི་
མཐུན་སྦྱོར་དང་བཅས་པས་ཁྱབ་པ་དང་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཉེར་འཇལ་གྱི་ཆོས་མི་མཐུན་པས་ཀྱང། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དོན་ལེགས་པར་སྟོན་ནུས་པ་ཉིད་མིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཡང་ཉེར་འཇལ་གྱི་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་ནམ་མཁའ་
ལ་སོགས་པ་སྒྲ་བྱས་པ་དཔེར་རུང་བ་མིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ། རྟག་པ་དང་མ་བྱས་པ་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ཉེར་འཇལ་གྱི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་དེས་ཀྱང། རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲལ་པ་སྟོན་པ་མིན་པར་ཐལ་
དེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྟག་པ་དང་མ་བྱས་པ་ལྷན་ཅིག་ནམ་མཁའི་སྟེང་དུ་གནས་པ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།གསུམ་པ་ནི། དཔེ་ཉེར་འཇལ་གྱི་ཆོས་མཐུན་པ་ཙམ་བསྟེན་པའམ། མི་
མཐུན་པ་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་སྒྲ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་མིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཇོད་པ་ན་བུམ་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་ངོ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སམ་སྟེ་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་པ་དཔེར་སྟོན་པའམ། བུམ་པ་མི་རྟག་པ་
བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་མི་རྟག་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་མིན་ནོ་ཞེས་དེའི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་བཅས་ཏེ། དཔེར་སྟོན་པ་ཡིན་ཡང་རུང་དཔེ་དང་མཚུངས་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བར་ཐ། །ཚུལ་གསུམ་མི་སྟོན་པར་དཔེ་བུམ་པ་ཙམ་གྱིས་

[090A]༄༅། །སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། བུམ་པ་མི་རྟག་པ་ཡང་དཔེ་ཙམ་གྱིས་ཉེ་བར་འཇལ་བར་བྱེད། དཔེ་དེ་ཡང། དཔེ་གཞན་གྱི་མི་རྟག་པར་ཉེར་བར་འཇལ་ཞིང་སྟོན་དགོས་པས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་
པ་ནི། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཆོས་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་དོན་ཡིན་པས། དཔེ་གཏན་ཆགས་ཀྱི་དོན་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་ཅན་མ་ངེས་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཐལ། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་
ཙམ་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་སྟེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱོན་མེད་དེ། ཆོས་མཐུན་པ་ཙམ་ཞིག་དཔེར་བརྗོད་ན། གཞལ་བྱ་ཡང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་ལ། རྩོད་གཞི་དང་དཔེ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཙམ་བརྗོད་ན། ཐུན་མོང་མིན་
པ་མ་ངེས་པ་ཡང་ཡང་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ན། དཔེ་དང་རྩོད་གཞི་མཐུན་པ་དང། མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཀ་བརྗོད་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཅན་མ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་ན་མི་འཐད་དེ། ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་ལ་དཔེ་དང་རྩོད་གཞི་ཆོས་མཐུན་པ་དང། མི་མཐུན་
པ་གཉིས་ཀའི་དཔེ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དགུའི་ནང་ནས་དང་པོ་གསུམ་གྱི་ཐ་མ་དང། ཕྱི་མ་གསུམ་གྱི་ཐ་མ་དངོས་ཀྱི་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ལ་གཉི་གའི་དཔེ་སྲིད་དོ་
སྟེ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ཐ་མ་མི་རྟག་པའི་དུང་སྒྲ་རྩོལ་བྱུང་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྩོད་གཞི་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་དང། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ཡོད་ལ། ཕྱི་མ་གསུམ་གྱི་ཐ་མ་རེག་བྱ་ཅན་མིན་

[090B] སྒྲ་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མཐུན་དང། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲ་དང་བློ་དང་དོན་གྱི་སྐྱོན་གསུམ་དང་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་གཞིར། རྒོལ་བས་བཟུང་བ་དེ་ཉིད་
དཔེ་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །སོ་སོའི་ནི་འབྲེལ་པའི་རང་ལྡོག་དངོས་སུ་ངེས་པའི་ལྟོས་གཞི་དང། འབྲེལ་པའི་དོན་ལྡོག་དངོས་སུ་ངེས་པའི་ལྟོས་གཞིར་གྱུར་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་ལྟར་སྣང་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་དཔེ་ལྟར་སྣང་
དུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དོན་སྐྱོན་ཞུགས་པའི་མཐུན་དཔེ་ལྟར་སྣང་གསུམ་ཡོད་དེ། སྒྲ་རྟག་སྟེ། རེག་བྱ་ཅན་མ་ཡིན། དཔེར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རང་བཞིན་དང། སེམས་དཔའི་ལས་བཞིན་དང། བུམ་པ་རྣམས་མཐུན་དཔེར་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་རིམ་
པ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་དང། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང། རྟགས་ཆོས་གཉིས་ཀ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པའི་ལྡོག་ཁྱབ་བསྟན་པར་མ་བྱས་ཤིང་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་དཔེ་ལྟར་སྣང་གསུམ་སྟེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། རེག་བྱ་ཅན་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། སེམས་དཔའི་ལས་དང། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང། ནམ་མཁའ་རྣམས་དཔེར་བཟུང་བའི་ཚེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་པ་དཔེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། གང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། རྩོལ་བ་
ལས་བྱུང་བས་ཁྱབ་བོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པའི་ཆོས་མཐུན་གྱི་དཔེ་དང། གང་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་ནི་རྟག་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ཞེས་པ་དཔེ་ལྟར་སྣང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་བཀོད་པ་གང་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཁྱབ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་

[091A]༄༅། །བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ལྟར་སྣང་དེ་དག་དང་གཞན་ཡང། གང་སྨྲ་བ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་སྟེ། ལམ་པོ་ཆེའི་མི་དག་སྨྲ་བ་བཞིན་ཞེས་པའི་དཔེ་དེ་ནི་རྗེས་འགྲོའི་ཁྱབ་པ་མེད་པ་ཡོད་པ་ལྟར་སྟོན་པའི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །
དཔེ་ལྟར་སྣང་བཅོ་བརྒྱད་ནི། རྣམ་ངེས་དང་རིགས་ཐིགས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། འདིར་ཡང་རྟགས་རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་དང་སོགས་པས་ཆོས་དང། རྟགས་ཆོས་གཉིས་ཀ་རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་དང། དཔེ་མེད་ཅེས་པ་དཔེ་ཡང་དག་ཏུ་མེད་ཅིང། ལྟར་
སྣང་ཡིན་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་དཔེར་བཀོད་པ་འདི་རྣམས་དཔེ་ཡང་དག་ཏུ་མེད་དེ། དེའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའོ། །རྗེས་འགྲོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་པ་དང། དཔེ་ཉེར་འཇལ་སོགས་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་སྟོན་པ་དང་བྲལ་བའི་
དཔེ་ལྟར་སྣང་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་དཔེར་བཀོད་པ་གང་ཞིག་དངོས་ཤུགས་གང་ལ་ཡང་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཅེས་བྱ་བ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དཔེ་ཉེར་འཇལ་སོགས་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་སྟོན་པ་དང་བྲལ་བའི་
ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དང་པོ་ནི། རྩོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནས་ནི་རྟགས་ཆོས་དེ་དག་གི་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་དཔེའོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་སྟོན་ན། གང་
རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་པ་ལ་འདི་ནི་ཁྱབ་པ་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཡང། ངེས་པར་སྟོན་པའི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་དཔེ་ཡང་དག་ཏུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་ཡང་དག་ཏུ་འདོད་པ་དགག་པ་དང། རྟགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་

[091B] །དང་པོ་ལ་བཞི། རྟགས་ཆོས་ཐུན་མོང་གི་འབྲེལ་པ་དཔེས་སྟོན་པ་དགག་པ་དང། ཆོས་མཐུན་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མི་འཁྲུལ་པ་སྟོན་པ་མི་འཐད་པ། དེ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་ཁྱབ་ཤུགས་ལ་སྟོན་པ་མི་འཐད་པ་དང། དགག་
པ་གཞན་བསྟན་པའོ། །རྟགས་ཆོས་དེ་དག་གི་ཐུན་མོང་གི་འབྲེལ་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་དཔེ་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མིན་པར་ཐལ། རྟགས་ཆོས་ལ་འབྲེལ་པ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀྱང་རྟགས་ལ་ངེས་པར་འབྲེལ་པ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་
དེ་ཐལ། དེ་ལྟ་ན་རྟགས་ཆོས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བ་སྟོན་ཡང། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་སྟོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་རྗེས་འགྲོ་ལས་གཞན་ཡང་རྟག་པ་མེད་པའི་ལྡོག་པ་
ཡང་བརྗོད་ཅེན་གཏན་ཚིགས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་དེ་བརྗོད་པར་དམིགས་པ་སྟེ། བརྗོད་པ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། རྟགས་ཆོས་ལྷན་ཅིག་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་ཁྱབ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་ཤུགས་ལ་གོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མི་
མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྨོས་སོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་བཏགས་པའི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། །དེས་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་བསྟན་ཅིང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་ནུས་ན། དགོས་པ་ཡོད་ན་ཡང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་
པར་ཐལ། ཕྱོགས་ཆོས་དང། རྟགས་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་དེ་མི་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་གིས་བསྟན་པས་ན་ཤུགས་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་བསྟན་ཅིང། མ་བཟུང་བ་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྟག་པ་མེད་པ་

[092A]༄༅། །མི་རྟག་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །བཞི་པ་ནི། གང་རྟག་པ་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བའོ་ཞེས་པའི་སྒྲུབ་ངག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། ཁྱད་ལྟར་ན། རྟགས་ཆོས་གཉིས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པར་
བསྟན་པར་ཁས་བླངས་པས་ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་གྱིས་རྩོལ་བྱུང་གིས་དུང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པ་ལ་ཕན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ། དམ་མ་བཅས་པ་གཞི་གཞན་གྱི་མ་བྱས་པ་དེ་ཡིས་རྟག་པར་མི་སྒྲུབ་པར་གཏན་ཚིགས་
ཡང་དག་ལ་མ་ཁྱབ་པ་དང། མི་འདོད་པའི་དོན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། རྩོལ་བྱུང་དང་མི་རྟག་པ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པའི་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་འདོད་པའི་དོན་གློག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དོན་ནི་
སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། རེག་བྱ་ཅན་མིན་སྒྲ་རྟག་པ་སྟེ། བློ་བཞིན་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་དང། བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པ་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་པ་དཔེ་ལྟར་སྣང་སྟེ། འབྲེལ་པ་ཙམ་བརྗོད་པ་དཔེ་ཡང་དག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟགས་
ཆོས་གཅིག་པ་ཉིད་དམ་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ནི། དཔེའི་སྐྱོན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་མིན་ནོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་གཉིས་མེད་ཅེས་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཟིན་པའི་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་རྟག་པ་དེ་རེག་བྱ་ཅན་མིན་ཏེ། བློ་བཞིན་ཞེས་པའི་དཔེ་དེ་
ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟོན་པའི་དཔེ་ལྟར་སྣང་ངོ། །ཞེས་ཁས་ལེན་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རིགས་པ་ཅན་པའི་ལུགས་དགག་པ་དང། བྱེ་བྲག་པའི་ལུགས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་

[092B] ༑དང་པོ་ནི། རིགས་པ་ཅན་པ་རྣམས་ན་རེ། སྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང། ཆོས་མཐུན་པ་ལས། ཆོད་དེ་རྟོགས་པའི་དཔེ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་ནི། ཆོས་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་དང། ཆོས་མཐུན་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་དང། དེའི་ཆོས་
ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྟོགས་ཤིང་གོ་བར་བྱེད་པའི་དཔེ་དེ་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང། དེ་ལས་ལྡོག་པ་རྩོད་གཞི་དང། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ལས་དཔེ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ་སྟེ། ཆོས་ནི་མཐུན་པའི་དཔེ་ནི། རྩོད་གཞི་དང་ཆོས་
མི་མཐུན་པའི་དཔེའོ། །དེ་ཡང་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། བུམ་པ་བྱས་པ་དེ་ནི་དུང་སྲ་ཡང་བྱས། དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་དང། བསྡུས་ན་སྒྲ་བྱས་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་
དང༑ ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་མ་བྱས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་གཉིས་མི་འཐད་པ་དང། དཔེར་བརྗོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། གོ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་འཐད་པ་དང། སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀ་སྨོས་པ་
དོན་མེད་པ་དང། དགག་པ་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྩོད་སྒྲུབ་ལ་སྐྱེན་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེ་ལ་ཡང་ཡོད་ཅེས་པའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་བཏགས་པའི་དཔེ་དེ་ཡང་དག་ཏུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འབྲེལ་པ་མི་སྟོན་པའི་དཔེ་དེ་གོ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྒྲ་དེ་མི་རྟག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་དཔེ་གཉིས་མ་སྨོས་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བར་ཐལ། སྒྲུབ་ངག་གཉིས་པོ་དེས། སྒྲ་ལ་ལོག་པ་ཆོས་རྟག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་མི་རྟག་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། གསུམ་

[093A]༄༅། །པ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་སྨོས་པའི་དཔེ་དེ་གཉིས་སྒྲུབ་ངག་གིས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེས་དངོས་སུ་བསྟན་པ་དོན་རྣམས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ངེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་
བར་བྱེད་པ་ཡན་ལག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། བུམ་པ་མི་རྟག་པ་ཡང་དཔེ་གཞན་ལས་གྲུབ་དགོས། དེ་ཡང་གཞན་ལས་གྲུབ་དགོས་པས་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རིགས་པ་ཅན་པའི་སློབ་མ་ཁ་ཅིག་ལྟར། དཔེ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དེ་
རྟོགས་པ་དཔེའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་ཆོས་མཐུན་པ་དང། མི་མཐུན་པ་སྦྱར་བར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ན་དཔེ་ངེས་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་ཟིན་པས་གོ་བྱེད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་
ལ་གཉིས། ཉེར་སྦྱོར་གྱི་ཡན་ལག་སོགས་མི་འཐད་པ་དང། དེའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞི་གང་ལ་ཆོས་གང་གི་དཔེར་བརྗོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་ཆོས་མཐུན་སྦྱར་བར་མི་བྱ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་
དུ༑ ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པ་དང། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔེར་བརྗོད་པ་ལ་ལྟོས་ན་ནི་བུམ་པ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཕྱོགས་ཆོས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་རྩོད་བཞི་
ལ་རྟགས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཡང་བུམ་པ་མི་རྟག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་མི་རྟག་གོ་ཞེས་མཇུག་སྡུད་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ངག་ཆད་པ་དང་ལྷག་པ་དུ་མའི་ཉེས་པ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ་

[093B] ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་མ་བྱས་པ་མིན་ནོ་ཞེས་མ་བྱ་པ་བཅད་པའི་བྱས་པ་ཙམ་གཏན་ཚིགས་སུ་སྟོན་པས་ལྷག་པའི་ཉེས་མེད་དོ་ཞེ་ན། བྱས་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་པ་ལ་དེ་དག་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་
བྱས་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པའི་ངག་གིས་བྱས་པའི་སྤྱི་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་བུམ་པ་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་མིན་ནོ། །ཞེས་དཔེ་བྱེ་བྲག་པ་ལ་རྟགས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྒྲ་བུམ་པ་ལྟར་བྱས་པ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་མི་རིགས་པར་ཐལ། བྱས་པའི་བྱེ་བྲག་རང་རང་གི་རྟེན་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་རྫའི་བུམ་པ་འཛིན་པ་སོགས་ལས་འབྱུང་ཞིང། སྒྲ་ལྕེ་རྐན་སོགས་ལས་འབྱུང་བས་བུམ་པ་ལྟར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མི་མཐུན་སྦྱོར་ནི། བྱས་པ་དང་རྟག་
པ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བ་དགག་པའི་དོན་དུ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིག་སྤར་ཐལ། དེ་མ་སྨོས་ཀྱང། བྱས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མ་བྱས་པ་དང། ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་རྟག་པ་དང་ལྡན་པ་མིན་པར་གོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། མཉན་བྱ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། །རྟག་པ་དང་ལྡན་པ་མིན་པར་གོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་མཉན་བྱ་མིན་པར་མཐོང་སྟེ། སྒྲ་ནི་མཉན་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མཉན་བྱའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྒྲ་
མི་རྟག་པ་དེ་ཡང་གོ་བར་འགྱུར་བར་ཐལ། རྟག་པ་ནམ་མཁའ་སོགས་ལ་མཉན་བྱ་མེད་པས་མཉན་བྱ་མིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་རྟག་པ་སྒྲ་ལ་ཁེགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་ཁས་བླངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་

[094A]༄༅། །དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ན་རེ། སྦྱོར་ངག་དང། དམ་བཅའ་གཉིས་དང། དེའི་དོན་གཉིས་ཀ་གཞི་གང་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་གཞི་དེ་ནི་དཔེའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བྱས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་བུམ་པ་
དཔེར་བཀོད་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཁས་བླངས་འགལ་བ་དང། འབྲེལ་པ་མི་སྟོན་པའོ་དཔེ་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པ་དང། གཅན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ན་དཔེའི་ཡན་ལག་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བའོ། །དང་པོ་ནི་
འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་འབའ་ཞིག་དཔེར་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བ་འགོད་དགོས་པར་ཐལ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ངག་དཔེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་བྱེད་དགོས་པ་གང་ཞིག་ངག་ནམ་མཁའ་ལ་འདུ་འབྲེལ་གྲུབ་པའི་དེ་ཡོན་ཏན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་དམ་
བཅའི་ངག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དཔེ་ཡང་དག་ཏུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྒྲ་ནམ་མཁའ་འབའ་ཞིག་གི་ཡོན་ཏན་དུ་ཁས་བླངས་པས་ལྐོག་གྱུར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་མི་འཐད་ཅིང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ལས་གཞན་ཡིན་པས་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་དོན་ནི་ལྐོག་
གྱུར་གོ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་དཔེ་ཡང་དག་གི་དང་ལྟར་སྣང་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླངས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རྣམ་བཤད་མཐར་འཛིན་གྱི་གདུང་
བ་འཇོམས་བྱེད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་དཔེ་དང། དཔེ་ལྟར་སྣང་བརྟག་པ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།།    ༈    །།གཉིས་ཀའི་རྟེན་ཅན་སྒྲ་རྟོག་གི་འཇུག་ཚུལ་གཞན་ལས་བ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་

[094B] ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་དོན་དང། ཡན་ལག་གི་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། ཚད་མ་མདོའི་དོན་རྣམ་འགྲེལ་ངེས་སུ་བཤད་པ་དང། དེ་དག་གི་དོན་དབུ་མའི་དེ་ཁོ་ན་བསྡུས་པར། འདིར་ནི་སེལ་བ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། མ་ཡིན་
པ་དང་མེད་པའོ། །མ་ཡིན་པ་ཡང་རྣམ་གཉིས་ཏེ། བློ་དང་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་སོ། །ཞེས་བཤད་པ་དང། སློབ་དཔོན་འཀྱ་བློས། གཞན་སེལ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཤིག་གཅིག་ནི་འདི་ལ་གཞན་དང་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་མཚན་
ཉིད་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་གྱི་གཅོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་ཡིན་ཅིང། གང་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དག་གིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་དགག་པ་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་
མེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། འདིས་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བཞེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དང། སློབ་དཔོན་ཆོས་
མཆོག་གིས་བཤད་པ་རྣམས་དོན་འདྲ་ཞིང། བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོས་བཤད་པ་ཅུང་མི་འདྲ་ཡང། དོན་ཆུག་པའི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་མེད་ལ། གཞན་སེལ་བའི་རྣམ་གཞག་འདི། ཕྱོགས་གླང་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིགས་པའི་གསང་བ་
ཡིན་ཏེ། འདི་མ་ཤེ་སྤར་སྒྲོ་འདོགས་མཆོད་པ་ལ་ཆོད་སྙམ་པ་དང། ཆོད་པ་ལ་མཆོད་སྙམ་ནས་གཞི་དང། ལམ་དང། འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གོ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་མ་གོ་བར་རྟོག་པས་གཟུང་བྱ་དངོས་

[095A]༄༅། །པོ་ཡིན་པ་བཀག་པ་ན། སྒྲ་བུམ་སོགས་ཀྱང་དངོས་པོ་མིན་པ་མཚུངས་པར་མཐོང་ནས་བུམ་པ་དངོས་པོ་མིན་པར་འདོད་པ་སོགས། ལུགས་འདི་ལ་གནས་མིན་པའི་ལོག་རྟོག་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བུམ་པ་དངོས་པོར་
ཁས་བླངས་པ་ན་རྟོག་གི་པའི་གཟུང་བྱ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ནས་རྟོག་པའི་གཟུང་ཡུལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་འདོད་པ་དང་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དུ་འདོད་པའི་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམས་འབྱུང་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ལེགས་པར་
མི་ཤེས་ཤིང། དེ་མ་ཤེས་པ་ལས། ལམ་གྱི་སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་ཚུལ་དང། འབྲས་བུ་ཐོབ་ཚུལ་ལེགས་པར་མི་རྟོགས་པས་ཚུལ་འདི་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཞན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་དགག་བྱ་ཚིག་གིས་ཟིན་པར་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་ཚད་མས་
རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་དོན་གྱི་གཞན་སེལ་ནི། ཤིང་མིན་ལས་ལོག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཞན་གསལ་བར་བྱ་བའི་གཞི་ཡིན་པས། གཞན་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་རང་མཚན་གྱི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་ངོའི་ལྡོག་པ་འབའ་ཞིག་ལ་མི་བྱའོ། །མེད་
དགག་གི་གཞན་སེམས་ནི། ཤིང་མ་ཡིན་མེད་པ་ལྟེ་ཤིང་འཛིན་རྟོག་པ་དང་ཤིང་ཞེས་བརྗོད་པ་སྒྲའི་རིམ་པ་བཞིན་ཤུགས་རྟགས་དང་ཤུགས་བསྟན་ནོ། །ཟློའི་གཞན་སེལ་བ་ནི་བློ་ངོར་འདིས་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ན་གཞན་སེལ་བ་སྟེ། ཤིང་
འཛིན་རྟོག་པ་ལ་ཤིང་མ་ཡིན་ལས་ལོག་པར་སྣང་བའོ། །དེ་གསུམ་ལ་ཡང། ལས་དང་བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང། ཤིང་གསལ་རྣམས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །འོ་ན་ཤ་པ་ཡང་ཤིང་མིན་མེད་པ་ཡིན་པར་

[095B] །འོ་ན་གང་ལས་སྐྱེ་བའི་གཞི་དེ་ཡང་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །ཞེ་ན། མ་ངེས་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །གཞན་སེལ་བའི་རྣམ་གཞག་འདི་མ་ཤེས་པར་སྒྲ་བྱུང་གི་ཚད་མ་ཕུང་སུམ་དང། རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཚད་
མར་འདོད་པ་སོགས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་སྟེ་མ་སྤྲོས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་དགག་པ་དང། ཚད་མ་ལ་ཕུང་གསུམ་གཞན་དགག་པ་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་བྱ་བར་བསྟན་པའོ། །
དང་པོ་ལ་གཉིས། སྒྲ་རྟོགས་ལ་འཇུག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་དང། གཞན་སེལ་མི་འཐད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྒྲ་བྱུང་གི་ཚད་མ་རྗེས་དཔག་ཏུ་འདུས་ཤིང་སེལ་བས་འཇུག་པ་མདོར་བསྟན་པ་དང། སྒྲ་རྟོག་བསྒྲུབས་པས་འཇུག་པ་རྒྱས་པར་དགག་
པ་དང། སེལ་བས་འཇུག་པ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་ཚད་མ་ལ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་བཤད་ཟིན་པ་ལ་སེར་སྐྱབ་སོགས་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དོན་གྱིས་གོ་བ་སོགས་ཚད་མ་གཞན་ཡོད་པར་མ་ཟད། ལུང་གི་ཚིག་ལས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་སོགས་
པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིག་དེ་ཡང་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ཚད་མ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ཏོ། །སྒྲ་ལས་ཞེན་པའི་བརྗོད་བྱ་གང་ཡང་རྟོགས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་འདོད་དཔོག་པ་ལ་བསམས་པ་ཡིན་ན། གནས་སྐབས་ལྔ་
བྲལ་གྱི་ རྗེས་དཔག་ལས་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་ཞིང། དེའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ཡང་མིན་པར་འདི་ལྟར་དེ་རང་

[096A]༄༅། །གི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་བྱ་བ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་ལས། སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་བཞིན་དུ་དེ་མིན་རྣམ་པར་གཅོད་གཞན་སེལ་གྱི་སྒོ་ནས། འཇུག་ཚུལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་བཤད་ཟིན་ཡང་འདིར་
བསྟན་པ་ནི། སྒྲ་བྱུང་བསྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་དུ་འདོད་པ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། རིགས་ཀྱི་སྒྲ་རིགས་དོན་གཞན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས། ཤིང་གསལ་རྣམས་ཀྱང་གོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་གསད་པར་བྱ་བ་
མིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། བྲམ་ཟེའི་ཁྱད་པར་མ་ཐ་རའི་བུ་ཡང་གསད་བྱ་མིན་པར་གོ་བ་བཞིན་ནོ། །མ་ཐ་རའི་བུ་ཁོ་ན་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པ་ནི། སླར་ཡང་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཤིང་གསལ་ཐ་དད་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤིང་ཉིད་ཅེས་པའི་རིགས་
དོན་གཞན་རིགས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་ཤིང་གསལ་མཐའ་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤིང་གསལ་ལ་མཐའ་ཡོད་པ་མིན་པས་དེ་མཐའ་དག་དང་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྒྲའི་ངོ་བོ་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པར་ཟད་དོ། །ཤིང་གི་སྒྲ་ལས་ཤ་པ་ལ་སོགས་
པའི་རྫས་ཀྱི་ཁར་གོ་མ་ནུས་པ་མིན་པར་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པས་དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་ཁྱེར་ཤོག་ཅེས་སྨོས་པ་ན་གང་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བསད་པ་དང། བཤད་
པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྔ་མ་ཡང་བྱེ་བྲག་པའི་འདོད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། བྱེ་བྲག་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། །ངོ་བོ་ཅིག་ལྟར་ན་གསལ་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱང་སྤྱི་ཆ་མེད་གཅིག་གསལ་བ་སོ་སོ་ལ་འཕྲོད་འདུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། རིགས་རང་འབྲེལ་

[096B] འབྲེལ་བ་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་གོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཤིང་ཉིད་ཅེས་པའི་སྒྲས་རིགས་དོན་གཞན་དང། འཕྲོང་འདུའི་འབྲེལ་བ་དོན་གཞན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་པ་མཐའ་དག་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
རིགས་སམ་ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ་དོན་གཞན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཤིང་གསལ་ཐ་དད་ཀྱི་དོན་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་སོ་སོར་རྗོད་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རིགས་དང་འབྲལ་བ་དོན་གཞན་མི་འཐད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དང། དེ་སྒྲས་
བརྗོད་པ་གོ་ནུས་འབྲེལ་བ་ཅན་བརྗོད་པ་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་བརྗོད་པ་ཤིང་གསལ་དང། དེའི་ཕྱིར་རྟགས་དང། འབྲལ་བ་དོན་གཞན་དུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤ་པ་ལ་ཤིང་ངོ་ཞེས་པའི་གཞིན་དང་མཐུན་པ་ཡི་ཤ་པ་པའི་རྫས་དང་ཤིང་གི་སྤྱི་སྒྲ་
ང་དངོས་མིང་དུ་འཇུག་པ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ནི་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་བརྗོད་པའི་ཤིང་སྔོན་པོ་ཞེས་པའི་རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པའི་སྒྲས་ཐ་དད་དུ་ངེས་ཀྱང་དོན་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་
གཞན་ཡང། རྫས་ཡོད་ཡོན་ཏན་ཡོད་དེ་ལས་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཆོས་གསུམ་གཞི་མཐུན་དུ་མེད་པ་ཐལ། རྫས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ད་གསུམ་བསྟན་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །
གཉིས་པ་ནི། སྤྱི་གསོལ་པ་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲལ་བ་དོན་གཞན་གྱི་སྒྲས་རང་དབང་དུ་བརྗོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་དང། བློའི་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་ནི་འདིར་འབྲལ་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་བློའི་ཡུལ་དུ་ཤིང་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཕངས་པར་བརྗོད་པ་

[097A]༄༅། །སྟེ། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་རང་དབང་དུ་བརྗོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་མི་བྱ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་བརྗོད་པར་བྱས་ནས་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དེ་དེ་བརྗོད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བསྡུས་
ཏེ་བསྟན་པའོ། །འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་འགྱུར་ལས། དངོས་པོའང་གཞན་གྱིས་སྦྱར་བར་བྱ་ཞེས་འབྱུང་ཡང་དགག་སྒྲ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས་དོན་འདྲའོ། གསུམ་པ་ནི། ཤིང་གསལ་འདི་ཡི་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན། རིགས་དོན་གཞན་དང། འབྲེལ་བ་
དོན་གཞན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་ན་གཞི་མཐུན་མི་འཐད་པ་དང། དངོས་མིང་མི་འཐད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། དགག་པ་དངོས་དང། དངོས་མིང་དང་བཏགས་མིང་འཐད་པ་དང། དགག་
པ་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྤྱིའི་སྒྲས་གསལ་པ་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པ་མིན་གྱི། སྤྱི་དོན་གཞན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བ་ལ་སྒྲ་བློ་འཇག་ཅིང། སྤྱི་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པས། གང་མདུན་ན་ཉེ་བ་དེ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་གོ་བར་འགྱུར་
རོ་ཞེ་ན། ཤིང་གི་གསལ་བ་རྣམས་ལ་ཤིང་གི་སྤྱི་དོན་གཞན་དེ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་མི་བྱ་སྒྲ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། །དེ་ལྟར་ན་ཤིང་གསལ་རྣམས་ལ་ཤིང་ཤ་པ་ཤིང་གི་མིང་རང་དབང་སྟེ་དངོས་མིང་དུ་འཇུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དངོས་མིང་
དུ་མིང་འཇུག་ན། བྲམ་ཟེའི་ཁྱིའུ་ལ་སེགེ་ལྟར། ཤིང་གསལ་རྣམས་ལ་ཤིང་གི་མིང་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་བཏགས་མིང་དུ་ཐལ། མོང་འདུག་པ་གང་ཞིག་དངོས་མིང་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་ན་ཤིང་གསལ་རྣམས་

[097B] ཤིང་གསལ་དང་ཤིང་ལ་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་མིང་དུ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། ཁྱེད་ལྟར་ན། སྤྱི་གསལ་རྫས་ཐ་དད་ཁས་བླངས་པས་རྒྱལ་པོས་བསྐོས་པའི་མི་ལ། མི་དེ་ནི་ང་རང་ངོ་ཞེས་འབངས་ལ་རྒྱལ་
པོར་བཏགས་པ་བཞིན་དུ། བྲན་དང་རྒྱལ་པོ་ལ་བོ་མཚུངས་པར་མི་སྐྱེ་བར་བློ་ཡི་ཚུལ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤྱི་དོན་གཞན་ཡིན་ཡང། ཤིང་གསལ་རྣམས་ཤིང་ངོ་སྙམ་པའི་བློ་མཚུངས་པར་སྐྱེ་བ་དེ། དབང་བློ་ཡིན་ནམ། ཏོག་པ་ཡིན་
དང་པོ་ནི། མི་རིགས་ཏེ། དབང་ཤེས་ཀྱི་སྤྱི་གཟུང་དོན་དུ་མི་བྱེད་པར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཤིང་གསལ་དུ་མ་ལ་ཤིང་སྤྱི་དོན་གཞན་རྟོག་པས་ཁྱེད་ཆོས་སུ་སྦྱར་ནས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱད་གཞི་ཆོས་རིམ་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་
ནི་མེ་ཏོག་ཀུན་ཏ་དང། ཀུ་མུ་ད་དང། དུང་སོགས་ཀྱི་དཀར་པོའོ་ཞེས་པ་བཞིན་དུ་རིམ་གྱིས་སྦྱར་ནས། འཛིན་དགོས་ན་ཡང། ཤིང་གསལ་དུ་མ་ལ་ཤིང་ངོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པས་ཅི་ཅར་སྦྱོར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་དེ་ནི། མི་མཐུན་པའི་དཔེའོ། །ཤིང་གི་
སྤྱིས་ཤིང་གསལ་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕན་བཏགས་པ་ལ་ལྟེས་ནས་དུས་ཅིག་ཆར་དུ་སྤྱི་བློའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་པ་ཡིན་ན། དཔེར་ན་ཤེལ་དང། མཚོན་དོན་གཞན་མིན་ཡང་ཚོན་གྱི་དབང་གིས་ཤེས་ལ་སྔོན་པོའི་བློ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དུས་གཅིག་ཏུ་གསལ་བ་ལ་སྤྱི་བློ་
འཁྲུལ་མེད་དུ་འཇུག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྤྱིས་ཕན་བཏགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་གང་ཞིག་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་བཏགས་པའི་རྫས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་བློ་མེད་པར་ཡང། རྫས་ཀྱི་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཚོན་གྱིས་ཁ་བསྒྱུར་བའི་ཤེལ་སྔོན་པོ་ལ་བརྡ་

[098A]༄༅། །ལ་བྱང་མ་བྱང་ཀུན་གྱིས་སྔོན་པོའི་བློ་འཁྲུལ་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་བས། དཔེ་ཡང་འཐད་པ་མིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། མཐོང་རྟོག་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་བར་ཐལ་བ་དང། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་འཛིན་པ་ཡོན་
ཏན་དོན་གཞན་གྱིས་ཕན་བཏགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པ་འགལ་བ་དང། བུམ་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དོན་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་སྒྲ་བློ་འཇུག་པར་འདོད་པ་ལ་སྤྱོ་དོན་གཞན་ལ་བཀོད་པའི་
སྐྱོན་མཚུངས་པའོ། །དང་པོ་ནི། བུམ་པ་ལྟ་བུའི་རྫས་ཡོན་ཏན་དོན་གཞན་གྱིས་ཕན་བཏགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། རྫས་བུམ་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། རྫས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་
ཞེ་ན། བུམ་པ་སྔོན་པོ་མཐོང་བའི་དབང་ཞེས་དང། དེ་ལ་རྟག་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་རྟགས་འདྲེས་པའི་འདོད་པ་ལ་སྤྱི་དོན་གཞན་ལ་བཀོད་པའི་སྐྱོན་མཚུང་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཚུལ་གྱིས་འཛིན་ཅིང་ཞེན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། བལྟ་བ་པོ་དུ་མས་བུམ་པ་
ཁྲ་བོ་ལྟ་བུ་གཅིག་བལྟ་བའི་ཚེ། ཡོན་ཏན་གང་རུང་གཅིག་ཁོ་ན་ཕན་བཏགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་སམ། བདག་མེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བཏགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་
ནས་འཛིན་པའི་དང་པོ་མི་འཐད་དེ། སྤྱི་དང་སོགས་པས་ཡོན་ཏན་དང། བྱ་བ་མང་པོ་འཛིན་པ་ཉིད་དང་ནི། བལྟ་བ་པོ་དུ་མས་དོན་དུ་མ་དུས་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པ་ནི་འགལ་བར་

[098B] གཉིས་པ་ལྟར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དབང་ཤེས་གཅིག་གིས་གཟིའི་ཁྲའོ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལྟར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གཟིའི་ཁྲ་བོའི་ཆ་ཀུན་འདྲེས་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑འགྲལ་བཤད་ཀྱི་འགྱུར་ལས། ཀུན་གྱིས་ཡིན་ན་འདྲེས་མཐོང་འགྱུར་ཞེས་འབྱེད་ཡང། ཞ་ལུ་ལོ་ཙྪ་བའི་འགྱུར་ལམ་བྱུང་ངོ། །གསུམ་པ་ནི། བུམ་པའི་རྫས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་རྣམས་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དོན་གཞན་
པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྫས་ཉིད་ཅེས་པའི་སྒྲ་དེ་རྫས་ཉིད་ལ་དངོས་མིང་དང། དེ་ལ་འདུ་འབྲེལ་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་བཏགས་མིང་དུ་འཇུག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དོན་གཞན་རང་གི་ངོ་བོའམ་ད་ལྡན་གྱི་
ངོ་བོར་རྒྱུ་གང་ལས་ཀྱང་འདུ་འབྲེལ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ན་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ལ་བཞི། སྤྱི་སྒྲས་སྤྱི་ལྡན་གྱི་གསལ་བ་བརྗོད་པ་བཀག་ཟིན་པ་དང། སྤྱི་དང་འཕྲོད་འདུའི་འབྲེལ་བ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པ་བཀག་ཟིན་པ་དང་
སྤྱིའི་དོན་ལ་དགག་པ་དང། སྤྱིའི་སྒྲས་སྤྱི་ཉིད་ཆ་བགོ་བའི་སྒོ་ནས་གསལ་བ་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱི་སྒྲས་སྤྱི་སྒྲས་སྤྱི་དོན་གཞན་དང་ལྡན་པའི་གསལ་བ་དངོས་སུ་བརྗོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤིང་གི་སྒྲས་ཤིང་སྤྱི་དོན་གཞན་དུ་དང་

[099A]༄༅། །ལྡན་པའི་ཤིང་གསལ་ཐ་དད་ཉིད་བརྗོད་ན་དེ་ཡང་སྔར་ཉིད་ཐ་དད་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སྒྲ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་དེར་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤིང་ཞེས་པའི་སྒྲས་ཤིང་སྤྱི་དོན་གཞན་དང། འཕྲོད་འདུ་འབྲལ་པ་དོན་གཞན་
དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས། གསལ་བ་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྤྱི་དོན་གཞན་དེ་ལྡན་ཙམ་ཡང་སྟེ། སྤྱི་དོན་གཞན་དང། འཕྲོད་འདུའི་འབྲལ་པའམ་སྟེ། དེ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས། གསལ་བ་བརྗོད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་རིགས་སམ་ལྡན་སྒྲས་
ཐ་དད་ཀྱིས་ཞེས་པ་དེར་དགག་པ་རྣམ་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་སྤྱི་དེ་བུམ་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ། སྣམ་བུ་ལ་རྗེས་སུ་འྒྲོའམ་མི་འགྲོ། དང་པོ་མི་འཐད་དེ། གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་
བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། སྤྱིའི་དོན་དེ་རྟག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པ་གཅིག་ཏུ་ཡིན་པ། ཆ་མེད་པར་འདོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་དང། རྟོག་པས་བཏགས་པའི་སྒྲ་དོན་འབའ་ཞིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ཐལ། བུམ་སྣམ་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་
བའི་སྤྱི་གང་ཞིག་སྣམ་བུ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆ་དེ། བུམ་པ་ལ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་གསལ་བ་སྤྱི་དེ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་དེ། སྣམ་བུ་སོགས་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མིན་ན་སྟ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བུ་དུ་མ་ལ་
སྤྱི་སྒྲོ་འཇུག་པ་སྤྱི་དོན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གལ་བ་དུ་མ་ལ་སྤྱི་སྒྲ་འཇུག་པ་དེ་ཡང། སྤྱི་དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་འདོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། བཞི་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། སྒྲ་སེལ་འཇུག་ཏུ་ཁས་ལེན་རིགས་

[099B] དང་པོ་ནི། ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་སྤྱི་སྒྲ་ལས་བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་ཉི་ཚེ་གོ་བར་བྱེད་ཅིང། དེ་ལས་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱི་བུམ་པ་གོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་ཉི་ཚེ་བ་དང། དེ་གསལ་བ་གོ་བ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་
ཐལ༑ གལ་ཏེ་ག་རུའི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། ཆོས་ཤུན་ཏུ་སྔོ་བ་སོགས་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱིའི་སྒྲ་ལས་མཐའ་གཅིག་ངེས་མི་ནུས་པར་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བའམ། སྤྱི་ཁས་བླངས་ཀྱང་
ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་ཉི་ཚེ་བ་དང། དེ་ལས་ཁྱད་པར་གོ་བ་དེ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རིགས་པ་རིགས་གཉིས་པ་མེད་པ་སྟེ། མེད་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་མཐུན་རིགས་མི་མཐུན་ཀུན་ལ་འཇུག་པའི་སྤྱི་སྒྲས་ཁྱད་
པར་ཉི་ཚེ་བ་དོན་གྱིས་འཕངས་པའང་མི་འཐད་པ་ཐལ། ལྷ་སྦྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟ་ཞེས་བརྗོད་པས། མཚན་མོ་ཟ་བ་ཤུགས་ལ་ངེས་པ་བཞིན་དུ་མིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་ཁྱད་པར་ཉི་ཚེ་བ་འབྲེལ་པ་མ་ངེས་པའོ་སྟེ་མ་ངེས་པས། དེའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་ལ་
ཐེ་ཚོམ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་སུམ་ཟད་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་ཡང་དེ་མིན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་གཞན་སེལ་བརྗོད་པར་བྱས་སོ་ཞེས་རིགས་ཏེ། བརྗོད་བྱའི་དོན་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་སྒྲུབ་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་བཀག་པ་དེས་ནའི་ཕྱིར་རོ། །
སྐབས་འདི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་དེ་ཉིད་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཡིས། དངོས་པོ་དེ་ཡི་ཆ་འགའ་ཞིག་ཅེས་སོགས་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡང་བརྗོད་པ་ཤིང་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང། ཤིང་ཞེས་བརྗོད་

[100A]༄༅། །པའི་སྒྲ་ཡིས་ཤིང་གི་ལྡོག་པའམ། ཆ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་རྟོགས་ཤིང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་དང་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་དོན་ཤིང་མིན་གཅིག་བུ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཤིང་ཞེས་པའི་ངག་གི་འབྲས་
བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་ཞེས་པའི་སྒྲས་སྒྲའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་པ་ཉིད་སོགས་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤིང་ཞེས་པའི་སྒྲས་ཀྱང་ཤིང་གི་ལྡོག་ཆོས་གང་དུ་མའི་དོན་ལ་བརྗོད་དུ་འཇུག་པ་མིན་གྱི་དོན་གང་ལ་བརྡ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་
དེ་ཉིད་ལ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་བརྗོད་བྱར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་རྟོག་སེལ་བས་འཇུག་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ་གཉིས་པ་ལ་བཞི། སེལ་བ་སྨྲ་བ་ལ་གཞི་མཐུན་སོགས་མི་འཐད་པ་སྤང་བ་དང། སྤྱི་དང་གཞི་མཐུན་
སོགས་ཁས་ལེན་པ་ལ། གཞན་སེལ་ངེས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པ་དང། གྲངས་ཅན་གྱི་ལུགས་དགག་པ་དང། སྒྲ་རྟོག་རིམ་ཅན་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞན་གྱི་འདོད་པ་སྤྱིར་དགག་པ་དང། ཁྱད་གཞི་ཁྱད་
ཆོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སེལ་བ་སྨྲ་བ་ལ་གཞི་མཐུན་ཁྱད་པར་བྱ་བྱེད་འཐད་པ་དང། སྒྲ་རྟོག་སྒྲུབ་འཇུག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཁྱད་པར་བྱ་བྱེད་འཐད་པ་དང། དེས་ན་གཞི་མཐུན་པ་དང། དེའི་ལན་
དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་ན་རེ། སེལ་བ་སྨྲ་བ་ལ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་བཞིན་དུ་སྔོན་པ་དང་ཨུཔ་ལ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དག་ཀྱང། གསལ་བྱ་སོ་སོ་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཨུཔ་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས་པའི་གཞི་མཐུན་དང། ཁྱད་པར་བྱ་

[100B] ཁོ་བོ་ཅག་ལྟར་ན། སྔོན་པོའི་སྒྲས་ཡོན་ཏན་དོན་གཞན་དང། ཨུཔ་ལའི་སྒྲས་སྤྱི་དོན་གཞན་བརྗོད་ལ། དེ་གཉིས་རྫས་གཅིག་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་ནས་གཞི་མཐུན་འཐད་ཅིང། ཨུཔ་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་བྱ་བྱེད་ཡང་འཐད་དོ་ཞེ་
ན༑ ཆོས་གསུམ་རྫས་ཐ་དད་ཀྱང། བ་ལང་ལ་རྭ་གཡས་གཡོན་འདུ་བ་བཞིན་དུ་གཞི་མཐུན་དུ་འདོད་པའོ། །གཞན་སེལ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ། གཞི་མཐུན་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། སྔོན་པོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དང་ཨུཔ་ལ་ཞེས་པའི་སྒྲ་རང་རང་གི་དོན་ཐ་དད་
བརྗོད་པ་ན། གང་གི་སྔོན་པོ་སྙམ་པ་དང། ཨུཔ་ལ་ཁ་དོག་ཡིན་སྙམ་དུ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ལ་རྨོངས་ནས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་དག་གི་ཚེ་ཚོམ་བཅད་པའི་ཆེད་དུ། གསལ་བྱ་ཐ་དད་དུ་སེལ་བས་དེ་མིན་ལས་ཐ་དད་པ་ཨུཔ་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས་དོན་མེ་
ཏོག་གི་གོང་བུ་གཅིག་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཡང་འཐད་པར་ཐལ། །ཨུཔ་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་མེ་ཏོག་གི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཐ་དད་འབྲས་བུ་གཅིག་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཨུཔ་ལ་སྔོན་པོའི་སྒྲ་
དེ་ནི་སྔོན་པོ་རྒྱང་བའང་བརྗོད་པ་མིན་པར་ཐལ། ཨུཔ་ལ་རྐྱང་པའང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ཡང་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལྡོག་པ་གཉིས་ལ་ཁྱབ་པ་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལྟ་བུར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཨུཔ་ལ་སྔོན་པ་ཞེས་གཞི་
མཐུན་པའི་ཚོགས་པ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ལུགས་ལ། ཨུཔ་ཆོས་ཅན། སྔོན་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་ཨུཔ་ལ་ཡང་ཡིན་པའི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་གཉིས་ལ་གཞི་མཐུན་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་པོས་ཚོམ་བུ་བཀོད་པ་བཞིན་དུ་གཞི་མཐུན་པ་དང་མཐུན་

[101A]༄༅། །ཆོས་གཉིས་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པའོ། །སྒྲ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་དོན་གཉི་ག་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁ་དོག་སྔོན་པོའི་མིང་ཡིན་ལ་ཞེས་པ་བཞིན་དུ་ཚོགས་པའི་སྒྲས་སྔོན་པོ་སྟོན་ཡང། ཡ་གྱལ་རེ་རེ་བའི་སྒྲས་དོན་ཅིག་
ཤོས་མི་སྟོན་པའི་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ནཱི་ལ་ཞེས་པ་སྔོན་པོའི་སྐད་དོད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ཁ་དོག་གི་དོན་སྟོན་པའི་ནཱི་ལ་ཞེས་པ་ནི། དང་པོ་ལ་གཉིས། སོ་སོར་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྟོན་པ་མིན་ནའང་ཚིག་གཉིས་སྡོམ་པ་ལས། དེའི་བརྗོད་བྱ་
སྔོན་པོ་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ། སྔོན་པོ་དང་ཨུཔ་ལ་བརྗོད་པའི་སྒྲས་ཀྱང་སོ་སོར་དོན་མི་སྟོན་ཀྱང་ཨུཔ་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ། ཡ་གྱལ་རེ་རེས་ཡང། དོན་བརྗོད་པར་སྟོན་པ་བསྒྲུབས་པས་འཇུག་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་སྔོན་པོ་ཞེས་པའི་སྒྲས་ཀྱང་དོན་
རྫོགས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། སྔོན་པོ་ཡན་གར་བ་དེ་བརྗོད་ཅིང་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཅིག་ཤོས་ལའང་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཨུཔ་ལ་སྔོན་པོའི་ཡན་ལག་
དང་ཡན་ལག་ཅན་ དེ་ལ་ཡང་སྔོན་པོ་ཞེས་པའི་སྒྲས་ཀྱང་དོན་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་ རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡན་ལག་ཅན་མེ་ཏོག་གི་རྫས་དང། ཡན་ལག་སྔོན་པོ་དང་ཨུཔ་ལ་རྫས་གཅིག་ཐ་དད། དང་པོ་ལྟར་ན་དུས་ལ་སྟེ་
ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མིན་པར་དུ་མར་ཐལ། རྫས་གཅིག་ཅིང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ཁས་མ་བླངས་པས། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་དང། ཡན་ལག་གཉིས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་གཅིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཡང་ན། ཡན་

[101B] །འདུས་པ་ཡན་ལག་ཅན་དུ་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡན་ལག་རྣམས་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྫས་གཅིག་
པའི་ཕྱིར་དགག་པ་དང། ཐ་དད་པའི་ཕྱོགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཨུཔ་ལ་སྔོན་པོ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དག་རང་གི་དོན་སྤོང་བ་མིན་ཞིང། སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་དོན་གཞན་དང། ཨུཔ་ལའི་སྒྲས་སྤྱི་དོན་གཞན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོའི་སྒྲས་རིགས་དོན་
གཞན་བརྗོད་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཉེས་པ་སྔར་བརྗོད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། སྔོན་པོའི་སྒྲས་གཞན་ཨུཔ་ལ་མིན་པ་གཞན་སེལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྔོན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་གང་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཁས་བླངས་འགལ་ལོ། །ཡ་
གྱལ་གཉིས་དང། ཚོགས་པ་བརྗོད་པ་སྒྲ་གསུམ་དོན་གཅིག་སྒྲས་སྒྲ་རྣམ་གྲངས་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། དོན་གཅིག་ཁོ་ན་བརྗོད་བྱའི་སྒྲ་རྫས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་མི་རིགས་ཏེ། སྔོན་པོའི་སྒྲས་ཀྱང་ཨུཔ་མི་རྟོགས་སོ། །ཨུཔ་ལའི་སྒྲས་ཀྱང་ཅིག་ཤོས་
མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། གཞི་མཐུན་མི་འཐད་པ་དང། ཡོན་ཏན་དང་རིགས་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་མི་འཐད་པ་དང། དེ་ལ་གནོད་པ་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔོན་པོ་དང་ཨུཔ་ལ་གཉི་ག་ཁྱད་པར་བྱ་བྱེད་དང་གཞི་མཐུན་དུ་མེད་པར་
ས་ཐ་དད་པ་ཡང་སྟེ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཨུཔ་ལའི་དོན་གྱི་རྫས་ཏེ་རིགས་དང། སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་དང་གལ་ཏེ་དོན་རྫས་གཅིག་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། གཉིས་

[102A]༄༅། །པ་ནི། ཨུཔ་ལའི་རྫས་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང། རིགས་གསུམ་རྫས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་དོན་དང་ལྡན་པ་གཉིས་ཀྱང་གཞི་མཐུན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འབྲེལ་
མེད་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་གཉིས་ཀྱིས་ཨུཔ་ལ་སྔོན་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཨུཔ་ལ་ཞེས་པའི་སྒྲ་རིགས་དོན་གཞན་དང་ནི་སྔོན་པོའི་སྒྲས་ཡོན་ཏན་དོན་གཞན་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་གཉིས་
སྔོན་པོ་དང་ཨུཔ་ལ་ཡང་གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་མཚུངས་པ་དང། དེའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲས་དོན་ཕན་ཚུན་རྫོགས་པར་བརྗོད་པ་མི་འཐད་པར། རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་པ་ཉིད་ལ་ནི་
རིགས་དང་ཡོན་ཏན་གཉིས་མཚུངས་པ་སྟེ་གཅིག་དེ་མི་མཚུངས་པ་སྟེ་ཐ་དང་རྟགས་ན་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པ་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། གཞི་
མཐུན་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གཞི་མཐུན་མ་སྲིད་པ་ཉེས་པ་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་འཇུག་པར་མི་འདོད་ཅེ་ན། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་འགྱུར་ལྟར་ན། གཞི་ཐ་དད་པ་འགོག་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། གཞི་ཐ་མི་དད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔོན་པོ་མིན་པ་དང། ཨུཔ་
ལ་མིན་པ་ལས་ལོག་པའི་ལྡོག་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་གཞི་མཐུན་དུ་མི་འགྱུར་འབྲེལ་མེད་རྫས་ཐ་དད། དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བས་གཞི་མཐུན་དུ་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་ན་བ་ལང་དང་རྟ་ལ་སོགས་ལའང་གཞི་མཐུན་དང་དེ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གཞི་མཐུན་

[102B] གསུམ་པ་ལ་གཉིས། རྩོད་པ་དང་ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། མི་མཚུངས་ཏེ། བ་ལང་དང་རྟ་ལ་དབྱིབས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས། སྤྱི་མི་འདྲ་བའི་གསལ་བར་བྱད་པའི་ཕྱིར། གཞི་མཐུན་དུ་མི་འགྱུར་བ། ཨུཔ་ལ་
སྔོན་པོ་དེ་དེ་ལྟ་བུས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བྱས་ཤིང། རྟེན་གཅིག་ལ་ཆོས་གཉིས་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་གཞི་མཐུན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། དགག་པ་དངོས་དང། ཡོན་ཏན་དང་རྫས་སྤྱི་གསལ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ་བ་དང། གསལ་བྱ་
གསལ་བྱེད་ཕན་ཚུན་སྟོན་པར་ཐལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྫ་བུམ་གཅིག་ལ་ཡང་དབྱིབས་མི་འདྲ་བ་དུ་མར་བྱས་པ་འདུས་པར་ཏེ་འདྲེས་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། བུམ་པ་ཉིད་དང། ཡོད་པ་ཉིད་དང་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་མི་འདྲ་བ་དུ་མའི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ རྟགས་ཁྱབ་ཁས་བླངས། འདོད་མི་རིགས་ཏེ། དམིགས་རུང་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་འགྱུར་ལས། རྣམ་པ་དུ་མ་འདྲེས་པར་འགྱུར་ཞེས་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་བ་ལང་དང། རྟ་དབྱིབས་མཚུངས་པ་དང་མི་མཚུངས་པར་
གཉི་གར་འགྱུར་བར་ཐལ། ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་འདྲ་བ་གསལ་བྱེད་དང། བ་ལང་ཉིད་དང་རྟ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་མི་འདྲ་བའི་ཡང་གསལ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞི་མཐུན་དུ་འདོད་པ་ཨུཔ་ལ་ལའང་གཞི་མཐུན་མེད་པར་ཐལ། སྔོན་པོ་ཉིད་དང། ཨུཔ་ལ་ཉིད་ལ་
སོགས་པའི་སྤྱིའི་གསལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་དང་རྫས་དག་སྤྱིའི་གསལ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། དབྱིབས་ཁོ་ན་སྤྱི་གསལ་ཁེགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་དང་གཞི་མཐུན་རྗོད་བྱེད་ཐ་དད་ལས་ཐ་དད་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་རང་

[103A]༄༅། །གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྫས་ཐ་དད་དུ་ཁས་བླངས་པས་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྒྲ་གཙོ་བོ་ཐ་དད་པ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། རྫས་
དང་སྤྱིའི་གསལ་བྱེད་དང་གསལ་བར་བྱ་བ་ཐ་དད་ལ་རྟོག་པ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། སྤྱིའི་གསལ་བྱེད་དོ་ཞེས་དང། སྤྱིའི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྫས་ཀྱི་གསལ་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་
ཡང་རང་བཞིན་དུ་མ་དང་བུམ་པ་ཡང་དུ་མ་མེད་པར་ཐལ། གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་གསལ་བ་མང་པོར་འགྱུར་བས་ཏེ། སྤྱི་ཡང་འཕྲོད་འདུ་རྫོགས་པར་འབྲེལ་པའི་གསལ་བ་དུ་མས་གསལ་དགོས་ཤིང་བུམ་པ་ཡང་
ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་དུ་མའི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཡང་བརྗོད་པ་རྫས་གཅིག་ཀྱང་དུ་མ་དང་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཡང་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་མང་པོ་དང་འཕྲོད་འདུ་རྫོགས་པར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་
ཁས་བླངས་ཏེ། མི་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་ཁྱད་ཆོས་དུ་མ་དང། ནུས་པ་རྫས་ཐ་དད་དུ་མ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བས་རང་ལ་འཕྲོད་འདུ་འབྲེལ་བའི་སྤྱི་མིའི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པས་ཐ་དད་དུ་རབ་ཏུ་རྟག་ཅིང་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཞེས་བྱ་བ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རང་དང་གཞན་ལ་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་དང། གཞི་མཐུན་འཐད་མི་འཐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང། སྤྱི་སྒྲས་ཁྱད་པར་མི་སྔོང་བའི་ཚུལ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་

[103B] རང་ལུགས་ལ་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་ཨུཔ་ལ་སྟོན་ནོ་ཞེས། སྔོན་པོ་དེ་ཨུཔ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་དང། ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཉིད་མི་འཐད་པར་ཐལ་
རྗོད་བྱེད་སོ་སོའི་དབང་གིས་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པ་གང་ཞིག་དངོས་པོའི་དབང་གིས་རང་དབང་དུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པར་སྔར་རང་དབང་མེད་ཕྱིར་དེ་ལྡན་མིན་ཞེས་པར་བརྗོད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རྗོད་བྱེད་སེལ་བས་འཇུག་པ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་འཐད་
པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲུབ་པའི་དབང་གིས་འཇུག་ན། སྒྲོ་འདོགས་ཐ་མས་ཅིད་ཅིག་ཅར་ཆོད་པའམ། ཡང་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་གཅོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེལ་བས་འཇུག་པ་ལ་ཤིང་ཤ་པ་ཉིད་ཤིང་མིན་པ་ལས་ལོག་པ་དང། ཤ་པ་མིན་པ་
ལས་ལོག་པ་གཞི་མཐུན་དུ་འཐད་པར་ཐལ། ཤིང་ཞེས་པའི་སྤྱི་སྒྲ་དང་ནི། ཤ་པ་སོགས་ཤིང་གསལ་ཐ་དད་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང། ཤིང་དང་ལྗོན་པ་སོགས་རྣམ་གྲངས་པའི་སྒྲ་རྣམས་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་བསྐུལ་ཞིང་བཞག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཨུཔ་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས་པའི་ཚོགས་པ་བརྗོད་པ་ཡང་དེའི་ལྡོག་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་གཞི་མཐུན་གྱི་དོན་གཞན་བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྔོན་པོའི་སྒྲ་དང་ཨུཔ་ལའི་སྒྲ་གཉིས་དོན་ཕན་ཚུན་འགལ་མེད་ཕྱིར་ན་སྟེ། བརྗོད་བྱར་མི་སྤོང་
ཞིང་མི་སླུ་བར་ཆོས་ཅན་མེ་ཏོག་གཅིག་ལ་གཞི་མཐུན་དུ་འདུར་རུང་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། སྤྱི་སྒྲས་ཁྱད་པར་མི་སྤོང་བའི་ཚུལ་དང། རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང། སྤྱི་གསལ་དང་ཁྱད་པར་བྱ་བྱེད་ཀྱི་དོགས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་

[104A]༄༅། །པའོ༑ ༑དང་པོ་ནི། ཡང་བརྗོད་པ་མི་སྤོང་བ་ལ་བཤད་དོ། །ཤིང་དང་ཤ་པ་གཉིས་གཞི་མཐུན་དུ་ཐལ། ཤ་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་མ་བཟུང་ན་ནི་ཤིང་ཞེས་པའི་སྒྲ་འདི་དག་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་གཅིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་
བསྐྱེད་པར་མཚུངས་ཤིང། ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ན་ཤ་པའི་དོན་གཅིག་ལ་གཞི་མཐུན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤྱིའི་སྒྲས་རང་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་སྤོང་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟར། ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲས་ཀྱང་སྤྱི་མི་སྤོང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཤ་པ་ལ་སོགས་
པའི་ཤིང་གསལ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་དུ་མ་ཡོད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཤིང་གསལ་ཐ་དད་གྱི་སྒྲས་རང་གི་སྤྱི་བརྗོད་བྱར་ཁས་ལེན་པ་སྟེ། བརྗོད་བྱར་མི་སྤོང་བར་ཐལ། ཤིང་གསལ་རྣམས་ཤིང་ལ་རིགས་དང་རིགས་ཅན་གྱི་ཚུལ་
གྱིས་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། སྤྱི་དང་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དོགས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་དང། དོགས་པ་གཅོད་པའི་ཚུལ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤིང་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་གང་སྙམ་དུ་དོགས་
པ་སྐྱེས་ན་ཤིང་ཤ་པའོ་ཞེས་ཤ་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་དོགས་པ་གཅོད་ཅིང། ཤིང་ཤ་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། ཤིང་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་མི་སྐྱེ་བས་ཤིང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་མཐུན་དང་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་
ཆོས་སོ། །སེལ་པ་སྨྲ་བ་ལ་འཐད་ཅིང་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་མི་འཐད་པ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ་གཉིས་པ་ལ་བཞི། རྗོད་བྱེད་སྒྲའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་འཇུག་ཚུལ་བཤད་པ་དང། སྒྲའི་སེལ་

[104B] སྒྲ་རྟོག་རིམ་ཅན་དུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དང། འཇུག་ཚུལ་མ་བྱས་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་བཅད་གཅོད་ཚུལ་དང། གཞི་མཐུན་བརྗོད་པའི་སྒྲས་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་བརྗོད་བྱར་མི་
སྤོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང། རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རིགས་མཐུན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲས་རིགས་མཐུན་གཞན་སེལ་བ་དང། རིགས་མཐུན་གྱི་ཁྱད་པར་དངོས་སུ་མི་སེལ་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་བརྗོད་བྱར་ཐ་དད་པ་
རྣམས་སྒྲའི་དོན་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཤིང་གསལ་ཐ་དད་པ་ཤིང་ཤ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། སེང་ལྡེང་བརྗོད་བྱེད་དེ། ཤིང་ལ་ལྟོས་པའི་རིགས་མཐུན་ཡིན་ཡང། སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པ་ཤིང་གསལ་ཐ་དད་གཞན་
རྣམས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྤྱིར་གཞན་པ་ལས་གྱུར་པ་ཐ་དད་པའི་རྫ་བུམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྫ་བུམ་རང་དང་སྤྱི་གསལ་ལས་གྱུར་པ་དག་དངོས་སུ་མི་སེལ་ཡང་དོན་གྱིས་འགལ་བ་སྟེ་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་གི་སྒྲས་ཤིང་
མིན་དངོས་སུ་གསལ་ཞིང། ཤིང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཤ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་ཁོ་ནས་བུམ་པ་སོགས་དངོས་སུ་སེལ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བུམ་པ་དེ་ཤིང་ཤ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེའི་དངོས་སུ་གསལ་བྱ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་
ལྟ་ན་ཤིང་གི་སྤྱི་སྒྲ་དང་ནི་རྣམ་བཅད་གཅོད་ཚུལ་མཚུངས་པར་འགྱུར་ན་ཡང། མཚུངས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་མཚུངས་ན་ཤིང་གི་སྒྲ་དེ་ཡིས་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་རྣམས་ནི་སེལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ཤ་པའི་

[105A]༄༅། །སྒྲས་ཀྱང་མི་སེལ་པར་འགྱུར་ན་དེ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བཅད་མང་ཉུང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཤིང་སྒྲས་ཤིང་མིན་སེལ། ཤ་པའི་སྒྲས་པ་ལ་ཤ་དང་ཤུག་པ་སོགས་དུ་མ་སེལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁྱད་
པར་གྱི་སྒྲས་ཁྱད་པར་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་ན། མང་པོ་ཉིད་གྱི་སྒྲས་སྣུམ་པ་སོགས་སེལ་བས་གཞི་མཐུན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་གང་ཞིག་གཞི་མཐུན་དུ་གྱུར་པ་དེ་སྒྲ་ཐ་དད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང། ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་ཚུལ་
གྱིས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཞི་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཡིས་ཚོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གཅིག་གི་བརྗོད་བྱར་མི་འགལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མངར་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ནི་ཡོན་ཏན་གཞན་སྣུ་མ་པ་དེ་ཁ་ཟས་ཀྱི་རྫས་གཅིག་ལ་གཞི་མཐུན་དུ་འདུ་
ཞིང༑ དེ་ལ་གཞི་མཐུན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲས་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བའི་རྒྱུ་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ། །བྱས་པ་རྟག་པ་ལ་མ་མཐོང་བས་སྒྲ་ལ་རྟག་པ་སེལ་བ་བཞིན་དུ། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་བརྗོད་
པ་སེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། རྩོད་པ་དང། ལན་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་འཇུག་པ་མ་མཐོང་བས་དེ་སེལ་བར་བྱེད་ན། རང་གི་གསལ་བ་ཐ་དད་ལ་སྤྱི་སྒྲ་འཇུག་པ་མ་མཐང་བས་སྤྱིའི་སྒྲས་ཁྱད་
པར་རྣམས་སེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ནི། སྤྱིའི་སྒྲས་ཁྱད་པར་ངེས་པར་སྤོང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཤིང་གི་སྒྲ་དེ་ཤ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་སྣང་ལ། སྐབས་འགར་ཤིང་འོན་གཅིག་ཅེས་པའི་སྒྲ་ལས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཡང་སྐབས་

[105B] ཤུགས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་གཞན་ལ་འཇུག་པ་མི་རིགས་པར་ཤ་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་གཉིས། རྩོད་པ་དང་ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། སྐབས་དང་ཤུགས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཤིང་གི་སྒྲ་ཤ་པ་ཁོ་ན་
ལ་འཇུག་པ་མཐོང་ན། ཇི་ལྟར་ན་སྤྱིའི་སྒྲ་ལས་ཁྱད་པར་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཡོད་ཅེ་ན། གཉིས་པ་ནི། སྤྱི་སྒྲ་ལས་ཁྱད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ། ཁྱད་པར་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་ལས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྔར་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པར་ངེས་པ་དེ་ཕྱིས་
ཡན་གལ་པ་ལ་དེ་སྟེ། ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་སྤྱི་སྒྲ་ལས་ཁྱད་པར་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་གར་པ་སྤྱི་བརྗོད་སྒྲ་གསལ་བ་ཐ་དད་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡང་མེད་ཅེ་ན། སྤྱི་སྒྲ་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་པ་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། ཤིང་དེས་
ཟིན་པའི་ཉན་པ་པོ་དག་སྤྱི་ཤིང་འདིས་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནམ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་སྙམ་ནས་འདྲི་བ་ནས་ལས་གྱུར་པའོ་ཞེས་ཉན་པ་པོ་ལ་ལྟོས་ནས། སྤྱི་སྒྲས་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྒྲ་སྦྱོར་ཚུལ་
དང༑ དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བའོ། །དང་པོ་ནི། དོན་གྱི་རྣམ་གཅོད་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་རྣམ་གཅོད་ཀྱང་འཇུག་སྟེ། བྱས་པས་མ་བྱས་པ་བསལ་ནས་སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པ་གོ་བ་བཞིན་དུ། རྗོད་བྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱས་པ་ལ་སྒྲ་གཞན་དངོས་མིང་དུ་འཇུག་པ་རྣམ་
པར་བཅད་ནས་ནི་བྱས་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་སྤྱིས་བྱས་པ་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་བརྡ་ཇི་ལྟར་སྦྱར་བ་བཞིན་དུ་དོན་གོ་བར་བྱེད་དེ། དོན་གང་ལ་བརྡ་སྦྱོར་བ་མ་མཐོང་ཡང་བརྗོད་པ་དག་ལས་མི་རྟོགས་ཤིང། དོན་གང་ལ་སྤྱི་སྒྲ་གཅིག་

[106A]༄༅། །སྦྱར་བས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་དོན་དུ་མ་ལ་སྤྱི་སྒྲ་དེ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ནའང་སྐབས་ཤུགས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་བྲད་ཇི་ལྟར་སྦྱར་བ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་ངེས་ཀྱི་རིག་བྱེད་འགོག་པའི་སྐབས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་
པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྒྲས་དོན་གཞན་གསལ་ནས་རང་གི་དོན་གོ་བར་བྱེད་དེ། སྒྲ་ལས་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བརྗོད་བྱའི་དོན་དང་རྗོད་བྱེད་སྒྲ་འབྲེལ་པ་ཤིན་ཏུ་རྟོག་སྤར་སླ་སྟེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་སྒྲའི་དོན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་མ་མཐོང་བ་སྟེ། དོན་མ་
ཡིན་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་ལྡོག་པ་ངེས་པ་དང། རང་གི་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡན་ལག་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒྲ་ནས་དོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་སྤྱི་ཤར་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་
བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡང་བརྗོད་པ་གཞལ་བྱ་ཡི་སྒྲ་རིམ་པ་ལྡོག་པ་ལས་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང། རྫས་དང་ས་ལས་བྱུང་བ་དང། ཤིང་དང་བཞི་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་མེད་པར་ཡང་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་སྒྲ་
གསུམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུད་དང། རྫས་ཀྱི་སྒྲ་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང། ས་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ཤིང་གཅིག་པུ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤིང་བརྗོད་པའི་སྒྲས་གཞན་བཞི་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་
དུ་ས་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ཕྱི་མ་གསུམ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གཉིས་དང་གཅིག་ངེས་པའི་རྒྱུ་རྒྱུར་སྦྱར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། སེལ་བ་སྨྲ་བ་

[106B] དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞི་མཐུན་མི་འཐད་པའི་ཉེས་པ་མེད་པ་དང། སྤྱི་དང་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་མི་འཐད་པའི་ཉེས་པ་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཤིང་བརྗོད་པ་དང་ཤ་པ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཐ་དད་ཀྱིས་དོན་ཐ་
དད་བརྗོད་པ་ཏམ་དཔེ་བརྗོད་བྱ་རྫས་ཐ་དད་དུ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤིང་གི་སྒྲས་ཤིང་དེ་མིན་གཞན་ལ་ཁྱབ་པ་བཀག་ཀྱང་རང་གི་གསལ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཤིང་དང་ཤ་པ་གཞི་མཐུན་དུ་འཐད་དོ། །གཉིས་
པ་ནི། སྤྱི་དང་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སོགས་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། ཤིང་སྤྱི་དོན་གཞན་མེད་ཀྱང་རྟོག་པ་ལ་ཤིང་མིན་ལས་ལོག་པར་སྣང་བའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཤིང་གསལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནས་ཤིང་གཞི་མཐུན་
བརྗོད་པའི་སྒྲས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དོན་གཞན་གྱིས་ཕན་བཏགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཡོན་ཏན་ཅན་རྫས་ཐ་དད་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། རྩོད་བྱེད་དངོས་པོའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་མིན་པར་རྫས་གཅིག་ལ་རྟོག་པས་བཏགས་
པའི་ཁྱད་གཞི་ཆོས་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྒྲས་ཁྱད་པར་མཐའ་ཡས་པས་སྤྱི་སྒྲས་ཁྱད་པར་མ་བརྗོད་ཀྱང་མི་སྤོང་བས་ཁྱད་གཞི་ཆོས་འཐད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩོད་པ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱི་དོན་གཞན་
ཡོད་པས་འཇིག་རྟེན་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲ་སྔོན་པོ་སོགས་ལ་འཇུག་པའི་རོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། སེལ་བ་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་སྤྱི་མེད་ཅིང་གསལ་བ་ཐ་དད་མ་འདྲེས་པས། དེ་མི་འཐད་པ་དང་ཤིང་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་དང། བསྒྲུབ་པ་རང་དབང་བའི་ཚུལ་

[107A]༄༅། །དུ་སྣང་གི་དེ་མིན་གཅོད་པའི་ཚུལ་དུ་མི་སྣང་བས་རྒྱུ་མཚན་གང་ལས་གཞན་སེལ་བརྗོད་པར་ངེས་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཅན་འབའ་ཞིག་ཏུ་མི་འཐད་པ་དང། སྤྱི་དོན་གཞན་སྨྲ་བ་
ལ་ཉེས་པ་མཚུངས་པ་དང། དེའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། འཇིག་རྟེན་རྟོག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྤྱི་གསལ་གྱི་ཐ་སྙད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་མི་བཙལ་བ་སྟེ་བཙལ་མི་རིགས་པར་ཐལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་
སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་མཁྱེན་པར་དམིགས་ཞིང། འཇིག་རྟེན་པའི་མིང་ལ་ལ་ཡང་མངོན་པར་མི་རྒྱུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པས། རྟོག་པ་ལ་གསལ་བ་རྣམས་ལ་སྤྱི་འདྲེས་པར་སྣང་ཞིང། སྐབས་འགར་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཡང་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་
པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མའི་རྣམ་གཞག་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཡང་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅན་ཁས་བླངས་པར་མི་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། འབྲེལ་མེད་ཐ་དད་དུ་མཚུངས་པ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲ་སྔོན་པོ་ལ་འཇུག་གི་རོ་ལ་སོགས་
པ་མི་འཇུག་པ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དོན་གཞན་སྔོན་པོ་ལ་འཇུག་ལ། རོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དོན་གཞན་ལ་ཡང། གསལ་བ་རྣམས་དང་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་ཉེས་པ་མཚུངས་པར་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་གཉིས། རྩོད་པ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། སྔོན་པོ་ལ་མིག་གི་གཟུང་བྱ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལས་སམ། བྱ་བར་གནས་པས་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་དོན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་འཇུག་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན་

[107B] ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང། ལྡོག་པ་མེད་པའི་རྗེས་འགྲོ་འབའ་ཞིག་གིས་སྒྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མིག་གི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དོན་གཞན་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡིན་ན། རྫས་ཉིད་དང། གྲངས་དང་
ཚད་དང་ལྡན་པ་དང། རྣམ་དབྱེ་དང། གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུགས་ཉིད་སྤྱི་དོན་འཕྲོ་དྤ་འདུ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་མིག་གི་གཟུང་བྱར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀར་མེན་སྤོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང་
དམར་པོ་སོགས་ལ་ཆེས་སྔོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། སྤྱི་དོན་གཞན་ཆ་མེད་གཅིག་འཕྲོད་འདུ་རྫོགས་པར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རྗེས་འགྲོ་འབའ་ཞིག་ལས་སྒྲ་ལས་དོན་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། སྒྲ་ལས་དོན་
རྟོགས་པ་དེ་མིན་གཅོད་པའི་ལྡོག་པ་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་མི་རིགས་ཏེ། སྤྱིན་ཡོན་པ་ཙམ་ལས་ཆར་འབབ་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་སལ་བརྗོད་ན་ལྡོག་པ་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་བརྗོད་པར་
འདོད་ཀྱང་གསལ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་སྤྱི་ཆ་མེད་དངོས་སུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲས་ནི་ལྡོག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་བརྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་གྲངས་ཅན་གྱི་ལུགས་དགག་པ་ལ་གཉིས། རྩོད་པ་དང་ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི་
གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་སྔར་མེད་དང་ཕན་ཚུན་མེད་པ་དང་འབྲེལ་ཞིང། ལྡན་ཞེས་གསལ་བ་རྣམས་སྦར་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་དུ་གང་ཞིག་ཁས་ལེན་དུ་འགྲོ་ན་སྟེ། ཁས་ལན་པར་བྱེད་ན་མེད་པ་ལ་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ། རྣམ་འགྱུར་ཐམས་ཅད་མཚན་

[108A]༄༅། །ཉིད་ལྔ་ལྡན་གྱི་གཙོ་བོའི་རྣམ་འགྱུར་དང་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ་བཞི། འབྲེལ་པ་མེད་པ་དང། ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང། ཁས་བླངས་འགལ་བ་དང། དགག་པ་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་
གསལ་བ་སྔར་མེད་གསར་དུ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི། མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་དེ་རྣམ་འགྱུར་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ལས་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ལས་གཞན་པའི་བ་ལང་གི་རང་བཞིན་
ཅི་ཞིག་གང་གིས་གསལ་བ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རང་བཞིན་གཅིག་ལ་རྣམ་འགྱུར་ཐ་དད་པའི་བློ་འཇུག་སྟེ། འཇིམ་པར་མཚུངས་པ་ལ་འཇིམ་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཐ་དད་ལས་ཁམ་ཕོར་ལ་སོགས་ཐ་དད་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་
བཞིན་ནོ། །ཞེ་ན། སྔར་མེད་དང་ཕན་ཚུན་མེད་པའི་གསལ་བ་ཐ་དད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཡང་སྟེ་དེ་མིན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་མཚུངས་པ་ལ་བ་ལང་ངོ་རྟའོ་སྙམ་པ་ཐ་དད་ཀྱི་བློ་ཅི་སྟེ་དགག་མི་རིགས་པར་ཐལ། འཇིམ་པའི་རྣམ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ལ་འཇིམ་པའི་བློ་སྐྱེ་
བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཆ་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་ན། བློ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། ཁས་བླངས་འགལ་བ་དངོས་དང། སྒྲ་རྟོག་འཇུག་པ་གཞན་སེལ་ལ་ངེས་པར་ལྟོས་དགོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁྱོད་ལྟར་ན་ཉན་
ཐོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅན་འབའ་ཞིག་མིན་པར་ཐལ། བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆོག་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་གཙོ་བོ་གང་དུས་ནམ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བའི་ལམ་དུ་མ་གྱུར་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་

[108B] །ཤིང་གསལ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར་མཐོང་བ་ལ་གཞན་ཉིད་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ལྐོག་ཤ་ལ་སོགས་འདུས་པ་ལ་བ་གླང་
གི་བློ་སྐྱེ་བ་དཔེར་སྨོས་པ་གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། དེ་འགལ་ཞེ་ན། གསལ་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ཡོད་ཀྱང་ནག་སོགས་གསལ་བ་འདུས་པའི་གོང་བུ་མཐོང་བ་ལས་བ་ལང་ངོ་སྙམ་པ་དེའི་བློ་སྐྱེ་བ་དཔེར་བརྗོད་པ་ཁོ་བོ་ལ་མི་འགལ་ཞིང། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་འགལ་བར་
ཐལ༑ གོང་བུ་དེ་ཁོ་ན་ལ་བ་ལང་ངོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་འདོད་ཅིང། གཞན་སེལ་མི་འདོད་པ་གྲུབ་མཐའ་འགལ་བ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པ་ཁས་བླངས་ཉམས་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། སྒྲ་རྟོག་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་གི་ཕན་
ཚུན་འགྲེ་པ་མེད་པའི་གཞན་སེལ་བ་ལ་དེ་མི་ལྟོས་ཞེས་པ་འདི་ནི། རང་གི་རྣམ་རྟོག་གིས་རྟགས་ཤིང་སྤྲོས་པར་ཟད་དེ། གཞན་སེལ་བ་བརྗོད་པ་མིན་པའི་སྒྲ་ཡིས་ནི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་འགའ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བ་སྟེ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ལ་གསུམ་
སྒྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབ་པ་དང། དངོས་མེད་ལ་རྫས་གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་རྟག་པ་མི་འཇུག་པ་དང། གྲངས་ཅན་གྱི་སྤྱི་གསལ་ལ་སྐྱོན་འཇུག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དངོས་པོ་ནི། རང་ཉིད་སྔ་མ་གཞན་རང་གི་དུས་ན་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་རང་གི་བྱེད་ལས་གཞན་དུ་རྟོག་སྤར་བྱེད་
ན༑ འཁོར་བའི་ཐོག་མ་རྟོགས་པའི་བློ་མེད་པར་འཇུག་པས། རྟེན་གཅིག་མཐོང་ན་ཡང་མཐའ་དག་མཐོང་དགོས་ལ། དང་པོའི་གསལ་བ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སེལ་བ་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ལ་ཡང་ཤིང་མ་ཡིན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་ཤིང་གསལ་མཐའ་

[109A]༄༅། །དག་ལ་ཁྱད་པར་ཁས་ལེན་པ་འགལ་ཏེ། ཤིང་མ་ཡིན་ཀྱང་མཐའ་ཡས་ལ་ཤིང་གསལ་མཐའ་ཡས་པས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན། ཤིང་གི་སྒྲས་ཤིང་མ་ཡིན་སེལ་བ་དང་ཤིང་རང་གིས་གསལ་བས་རྣམས་ལ་འཇུག་
པ་ལ། དེ་མཐའ་དག་ཤེས་མི་དགོས་པར་ཐལ། །ཤིང་བརྗོད་པའི་སྒྲས་རིགས་མི་མཐུན་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་གཞན་སེལ་པར་བྱེད་ཅིང་དེའི་སྒོ་ནས་ཤིང་གསལ་ལ་འཇུག་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པ་མ་མཐོང་བ་ལས་
བདག་ཉིད་གསལ་བ་གཞན་ལ་རྟོགས་ན། རང་ཉིད་གཞན་མེད་པ་དེ་རྫས་གཅིག་ཡིན་ན། གསལ་བ་མཐའ་དག་ལ་གཅིག་པུའི་བློ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་ཐལ་ལ། རྫས་དུ་མ་ཡིན་ན། གསལ་བ་གཅིག་ལ་ཡང་དུ་མའི་སྐྱེ་བར་ཐལ་ལོ། །ཞེ་ན། ཤིང་རང་ཉིད་རིགས་
མི་མཐུན་མེད་པ་དེ་ལ་རྫས་གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་རྟག་པ་འཇུག་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཤིང་གི་བདག་ཉིད་གཞན་མེད་པ་དེའི་ངོ་བོར་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་རྫས་གཅིག་ཉིད་དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་རྟག་པ་འཇུག་རིགས་ན་ཡང་དེའི་ངོ་བོར་རྟགས་སྔ་མ་དེར་ཐལ། རྫས་
གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་རྟག་པ་དེ་དག་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་འགྱུར་ཅུང་ཟད་འཆུག་སོ། །གསུམ་པ་ནི། གྲངས་ཅན་ཁྱོད་ཀྱིའང་གསལ་བ་དང། ནུས་པ་སྤྱི་གཙོ་བོ་གཅིག་ལ་གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་ཉེས་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། གཅིག་
ཡིན་ན་རྣམ་འགྱུར་མཐའ་དག་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བ་དང། གཙོ་བོ་དུ་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང། རྫས་ཐ་དད་ཡིན་ན། རྣམ་འགྱུར་མཐའ་དག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ལ་བཞི། ཚིག་གིས་བརྗོད་པའི་དངོས་མེད་དབང་མངོན་གྱི་གཟུང་བྱར་

[109B] རྗོད་བྱེད་སྒྲ་ལས་དོན་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་དང། སྒྲ་དང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་གཉིས་ལས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་དང། རིགས་བརྗོད་དང་ཚོགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། རང་ཉིད་གཞན་མེད་པ་མཐར་བ་ལས་གསལ་
བ་རྣམས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ན་རང་ཉིད་གཞན་ལ་རྟོགས་པ་ནི། རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་བྱར་འགྱུར་ཏེ། ང་འཛིན་པ་པོ་དབང་པོ་དྲུག་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་རིགས་མི་མཐུན་མེད་པ་དབང་མངོན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་
པ་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱི་ལག་རྗེས་དང། སྒྲ་སྤྱི་དང། དོན་སྤྱི་དེའི་གཟུང་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཐལ། གང་ཞིག་ཤིང་བརྗོད་པ་དང། ཤིང་མིན་གཅོད་པའི་ཤིང་གི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ཡི་བདེན་བཞི་ལས་དབང་པོ་སོ་སོར་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་ལ་གསུམ། སྒྲ་ལས་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བ་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་དང། བྱང་བ་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་དང། དེ་ཡང་གཞན་སེལ་ལ་ལྟོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཞིག་ཚིག་གི་ཚོགས་བརྗོད་བྱའི་དོན་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་བྱ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་
ལས་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་བརྡ་སྦྱར་བའི་ངག་ལས་དོན་དུ་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ངག་གི་དོན་སོ་སོར་སྣང་བ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིས་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བ་ལ་དང་པོ་སྒྲ་སྤྱི་སོ་སོར་གོ་བའི་རྟོགས་པ་ཉེ་བར་
བསྐྱེད་ཅིང་དུས་ཕྱིས་སྒྲ་སྤྱི་དང། དོན་སྤྱི་འདྲེས་པར་འཛིན་པའི་ཡིན་ནོ། །དོན་ནི། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཚིག་བརྗོད་པ་ལས་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི་རྟོག་པས་ཀྱང། སྒྲ་སྤྱི་དང་དོན་སྤྱི་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཅིང་

[110A]༄༅། །བརྡ་ལ་བྱང་བས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟར། ཕྱི་རོལ་དོན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཇི་ལྟར་གོམས་པའི་ངག་དག་ལས་ཇི་ལྟར་
བརྗོད་པའི་དོན། དོན་ལ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང། རང་རང་གི་རྐྱེན་བག་ཆགས་མི་འདྲ་བ་དང། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་ཉན་པ་པོ་མ་འདྲ་བ་དུ་མ་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྩེད་
འཇོའི་སྙན་ངག་ཐོས་པ་ལས། ཆགས་ཅན་ལ་ཆགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བློ་སྐྱེ་ཞིང། ཆགས་བྲལ་རྣམས་ལ་ཡིད་འབྱུང་གི་བློ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་དེ་ཡང་དོན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་དང། སྤྱི་དོན་གཞན་བརྗོད་པ་དང་
སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཁྱེར་ཤེས་པའི་དག་གིས་དོན་དཔོག་པ་འདི་ལ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ལས། ཕ་རོལ་པོ་ལ་བརྗོད་འདོད་དང། དེ་ལ་དོན་སྤྱི་སྣང་བ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་ནི། རྗེས་དཔག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་
ལས་ཞེན་པའི་བརྗོད་བྱ་དཔོག་མི་ནུས་པ་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཞིག་ངག་གི་བདག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་རྟོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པའི་ཚད་མ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་རྟོག་དེ་ཡང་རང་རིག་མངོན་
སུམ་གྱི་མྱོང་བྱ་ཡིན་པས་ན་སྟེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་ནམ་ཚིག་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་དང། དོན་སྣ་ཚོགས་པའི་སྤོབས་པ་རྣམས་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་ཡིན་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། འདོད་རྒྱལ་པའི་སྒྲ་སྤྱི་ལ་མི་འཇུག་པ་སྤང་བ་དང་

[110B] །དང་པོ་ནི། རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་དང། རྫས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་དུ་མ་གཞན་སེལ་བ་སྤྱིའི་ངོ་བོས་བརྗོད་པར་བྱེད་ཀྱང་
དངོས་པོ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པའི་འདོད་རྒྱལ་པའི་སྒྲ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དུ་མི་འཐད་དེ། སྤྱི་ནི་དུ་མ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན། འདོད་རྒྱལ་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང། སྤྱི་བརྗོད་པས་ཁྱབ་སྟེ། འདོད་རྒྱལ་པའི་སྒྲ་ལའང་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་རིགས་ཀྱི་ཡན་ལག་
དུ་མ་དངོས་སུ་འཇུག་པ་དང། ཚོགས་པའི་སྒྲ་ཚོགས་པ་ཅན་ལ་བཏགས་ནས་འཇུག་པ་དང། ཚོགས་པ་ལ་ལར་དངོས་སུ་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང། སྤྱི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་པ་ཅན་ལ་ཚོགས་པར་བཏགས་པ་གྲོང་གི་ཕ་བཟའ་
བྱ་མིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། དེའི་ཡན་ལག་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་ཀྱང་བཟའ་བྱ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཚོགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ཚོགས་པ་ཅན་ལ་བཏགས་ནས་འཇུག་པ་སྒྲ་སོགས་མི་པའི་ལྟོས་པའི་དཔེ་དང། རིགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་རང་གི་རིགས་
ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཚོགས་པ་ཅན་དང། ཚོགས་པ་དུ་མ་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་ཀྱང་སྤྱི་བརྗོད་པ་ལ་ལྟོས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྒྲ་གཉི་ག་ཡང་སྤྱི་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། རིགས་དང་ཚོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་
རང་གི་གསལ་བ་སོ་སོ་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་ཅིང། ཚོགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཚོགས་པའི་ཆ་ཤས་རྣམས། ལ་བཏགས་ནས་ཀྱང། གྲངས་སོགས་ལ་མ་ལྟས་པ་མ་ཡིན། དཔེར་ན། ཚོགས་པ་སྒྲ་ཚོགས་པའི་སྒྲ་ཚོགས་པ་ཅན་ལ་བཏགས་ནས་འཇུག་པ་གྲངས་

[111A]༄༅། །སོགས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ཐིགས་པ་གྲངས་སོགས་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཐིགས་པ་གཅིག་ལ་ཡང་ཐིགས་པའི་སྒྲ་འཇུག་ཅིང། དུ་མ་ལ་ཡང་འཇུག་པས་སོ། །གྲངས་ལ་ལྟོས་པ་གར་ཤ་པ་ན་དང་
དཔག་ཚད་དང། གྲུ་བཞི་སོགས་དང། ཚད་ཉིད་དང་ནི་སྟེ་ཆུའི་སྒྲ་ལྟེ་བ་དང། བརླ་དང། པུས་མོ་ཙམ་ནུབ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དང། དབྱིབས་སེར་པོ་དང་ཟླུམ་པོ་དང། གྲུ་བཞི་སོག་སླ་མི་ལྟོས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁུར་འཚུར་གྱི་ཆ་ཤས་རྣམས་ལ་
ཁུར་འཚུར་གྱི་སྒྲ་དངོས་སུ་མི་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཚོགས་པའི་སྒྲ་ཚོགས་པ་ཅན་ལ་བཏགས་ནས་འཇུག་པ་གྲངས་སོགས་བརྗོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །འདུས་པ་སྟེ་ཚོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཡན་ལག་སོ་སོ་བ་
བརྗོད་པར་བྱེད་དེ། ཁང་པ་དང་ཞིང་དང། ལམ་དང། ལྕགས་ར་དང། སྐྱེས་བུ་སོགས་ཚོགས་པ་ལ་གྲོང་གི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ན། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་སྐྱེས་བུ་ལ་བཏགས་ནས་འཇུག་པ་དང། ལུས་ཀྱི་སྒྲ་དེའི་ཆ་ཤས་ལ་བཏགས་པ་ནི། བཏགས་མིང་ངོ། །
དེ་བཞིན་དུ་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དབྱིབས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་ཆ་ཅན་ལ་འཇུག་གི་ཆ་ཤས་ལ་འཇུག་པ་མིན་པ་དང། ཁ་དོག་ཁྲ་བོའི་ཡང་དེའི་ཆ་ཤས་སྔོན་པོ་སོགས་ལ་མི་འཇུག་པ་སོགས་ཚོགས་པའི་སྒྲས་ཆ་ཤས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཇུག་པ་མ་
ཡིན་པར་ཐལ། ཚོགས་པའི་སྒྲ་དེ་ཡི་ཆ་ཤས་ལ་དངོས་སུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་པའི་སྒྲས་ཚོགས་པ་ཅན་སྤངས་ནས། ཚོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དཔེར་ན། བུམ་པའི་སྒྲ་བུམ་པའི་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་ཀྱི་ཚོགས་པ་ལ་

[111B] །གཉིས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ནི། རང་གི་རིགས་ཅན། བརྗོད་བྱར་མི་སྤོང་ཡང། ཤིང་གི་སྒྲ་ལས་ཤ་པ་སོགས་སྐབས་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དོན་ནི། བརྡས་བཏགས་ནས་བསྟན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྒྲ་བྱུང་གི་བློ་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲ་དང་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་གྱི་བརྡ་ཙམ་གྱིས་བཏགས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྒྲ་བྱུང་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་པ་ཡིན་པ་བཀག་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྒྲ་བྱུང་
ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་ཡིན་པར་བཀག་པའི་ཕྱོགས་འདིར་དོན་གྱི་གོ་བ་དང། དཔེ་ཉེར་འཇལ་དང་ཞེས་གྲགས་པ་དང། སྙམ་སེམས་ལ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་ཕུང་གསུམ་གཞན་འདོད་པའི་ལྷག་མ་རྣམས་ལའང་ཉེས་པ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རྣམ་བཤད་མཐར་འཛིན་གྱི་གདུང་བ་འཇོམས་བྱེད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་གཞན་སེལ་བ་རྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ།།    ༈    །།གསུམ་པ་ཕྱིར་རྒོལ་
གྱི་རྟེན་ཅན་ལྟག་ཆོད་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་དོན་དང། ཡན་ལག་གི་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ནི། ཚད་མ་རྣམ་ངེས་ལས། མ་ཆང་སོགས་བརྗོད་སུན་འབྱིན་ཡིན། །དེ་སྣང་བ་ནི་ལྟག་
ཆོད་དོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། རྒོལ་བས་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པས། ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ངོར་ངེས་ཤེས་སྐྱེད་མ་ནུས་ཤིང། སྐབས་དང་མཐུན་དཔེ་ཕྱོགས་ཆོས་མ་ཚང་བ་དང། རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་དང། རྗེས་འགྲོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་དེ་ལྟར་

[112A]༄༅། །བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངག་ནི་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་སྟེའ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་ཆོས་མ་ཚང་ཞེས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་གྱི་ཕྱོགས་ཆོས་མ་ཚང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་རྒོལ་བ་འདོད་དོན་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་བཅོམ་ཞིང། གེགས་བྱེད་པ་
ཡིན་ལ། དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཡིན་ཡང། རྒོལ་བས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ནི། རྒོལ་བ་ལ་སྤོབས་པ་མེད་པས། ཚར་བཅད་པའི་གནས་ཡིན་ལ། ཕྱིས་རྒོལ་བས་བསྒྲུབས་ནས་ངེས་པ་བསྐྱེད་ནུས་ཀྱང། སྔར་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་སྐྱོན་ཅན་ལས་མ་འདས་སོ། །གཞན་
དོན་རྗེས་དཔག་གི་སྐབས་སུ་དོན་སྐྱོན་ཞུགས་པར་སྟོན་ནུས་པ་འབའ་ཞིག་གིས། སུན་འབྱིན་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི་བློའི་སྐྱོན་དང། སྒྲའི་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་བསྟན་པས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་ལ་རྒོལ་བའི་འདོད་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་
ལོག་ཏུ་བྱེད་ནུས་པ་ཁོ་ནར་མི་བཟུང་ངོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ལན་རྣལ་མར་བསམ་ཀྱང། སྐྱོན་མེད་པ་ལ་སྐྱོན་དུ་བརྗོད་པ་ནི། སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་བ་ལྟག་ཆོད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ལན་ལོག་པ་མཐའ་དག་པ་ཡིན་ཡང། རང་གིས་ཉེས་པར་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་ལ་མཚུངས་
པར་འཇུག་པའི་སུན་འབྱིན། ལྟག་ཆོད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཐ་ཤལ་བའོ། །རྩོད་རིགས་ལས། སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མི་བརྗོད་ཅིང། སྐྱོན་མི་བརྗོད་པ་གཉིས་པོ་དག་ཚར་བཅད་པ་ཡི་གནས་ཡིན་གྱི། །གཞན་གྱི་མི་རིགས་ཕྱིར་མི་འདོད། །ཅེས་བཤད་པས། སྒྲུབ་བྱེད་
ཡང་དག་འགོད་པར་ཁས་བླངས་ནས་སྐབས་ལ་བབས་བཞིན་དུ། སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་མི་བརྗོད་པ་དང། སྐྱོན་ཅན་བརྗོད་པ་ནི་ཚར་བཅད་པའི་གནས་དང། སྐྱོན་བརྗོད་པར་ཁས་བླངས་ནས། མི་བརྗོད་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མི་བརྗོད་པ་ཡང་ཚར་བཅད་པའི་གནས་སོ། །སུན་

[112B]མ་རྫོགས་པར་སུམ་འབྱིན་བརྗོད་པ་ནི། ཚར་བཅད་པའི་གནས་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་པས་རྒོལ་བའི་ཚིག་བརྗོད་མ་ཐག་སུན་འབྱིན་འཕེན་བསྐད་བྱེད་པ་ནི། རིགས་པ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མ་
རྣམ་ངེས་དང། མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྩོད་རིགས་ནས་ཀྱང་རྒྱས་པར་ཚིག་མང་དུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ལྟག་ཆོད་བཤད་པའི་དགོས་པ་དང། ལྟག་ཆོད་དང་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དེ་དག་ལྟག་ཆོད་དུ་
དུ་འགྱུར་ཚུལ་བཤད་པ་དང། རྩོད་སྒྲུབ་མཁན་པོའི་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་གྲངས་ངེས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། ལྟག་ཆོད་ལ་ལན་བརྗོད་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཚད་མ་ནི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐབས་དང། གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ཚད་མ་
ལ་རག་ལས་པས། སྒྲ་བྱུང་སོགས་ཚད་མ་ཕུང་སུམ་བཀག་ནས་ཚད་མ་གཉིས་སུ་རེས་པ་བསྟན་རིགས་མོད། ཚད་མ་ལྟར་སྣང་དང། ཕྱོགས་ཆོས་དང། གཏན་ཚིགས་དང། དཔེའི་སྐྱོན་རྣམས་བཤད་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཕྱོགས་ཆོས་མ་ཚང་བ་དང། ཁྱབ་
པ་མ་ངེས་པ་དང། འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་དང། སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་སོགས་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་འགོད་པར་ཁས་བླངས་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བརྗོད་ཀྱང་རང་གི་ཕྱོགས་ངེས་པར་འགྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱད་
ཡང་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རིགས་པའི་ཆ་ཤས་ཏེ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་སྐྱོན་མེད་སྨྲ་བ་བཞི་དུ་རང་གི་ཕྱོགས་གྲུབ་པ་མཚུངས་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་ནས། རྟོགས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དེས་ལོག་རྟོགས་སེལ་བའི་དགོངས་པ་ཅན་

[113A]༄༅། །ནོ༑ ༑གཉིས་པ་ནི། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་ལ་སྐྱོན་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་དག། སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་ལ་ལྟག་ཆོད་དུ་སྟོན་པའི་ལན་འདི་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དན། སུན་འབྱིན་པ་
ལྟར་སྣང་བ་ལྟག་ཆོད་དུ་བརྗོད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ལྷག་ཆོད་ལ་ནི་རྗེས་མཐུན་གྱི་ལན་དེ་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཤེས་པ་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་ལ་གཉིས། ལྟག་ཆོད་སྔ་མ་བཅུ་བཤད་པ་དང། ཕྱི་མ་བཞི་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཕྲད་
མ་ཕྲད་མཚུངས་པ་དང། གཏན་ཚིགས་མིན་པར་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་དང་པོ་གཉིས་བཤད་པ་དན། རྟག་པ་དག་མཚུངས་པ་སོགས་ཕྱི་མ་བརྒྱད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལྟག་ཆོད་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པའོ། །
དང་པོ་ནི། ཕྲད་པ་དང་མ་ཕྲད་པ་དག་དང་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ནི། རང་གིས་གཞན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཕྲད་མ་ཕྲད་བརྟགས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རང་གི་སུན་འབྱིན་ལ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཚུངས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན། རྩོལ་
བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་པ་ལ། རྟགས་འདི་བསྒྲུབ་བྱ་དང། ཕྲད་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དམ། མ་ཕྲད་པར་སྒྲུབ། དང་པོ་ལྟར་ན། ཆུ་ཀླུང་དང་རྒྱ་མཚོ་ཕྲད་པ་བཞིན་དུ། བསྒྲུབ་བྱ་དང། འདྲོས་པས་ཁྱད་པར་
མེད་པར་འགྱུར་མ་གྲུབ་པ་ཕྲད་པར་མི་འཐད་པས། གྲུབ་པ་དང་ཕྲད་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་ཟིན་པས་གཏན་ཚིགས་དགོས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། མ་ཕྲད་པས་གཏན་ཚིགས་མིན་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །དུས་གསུམ་

[113B] གཏན་ཚིགས་མི་འདོད་པར་བརྗོད་པའི་ལྟག་ཆོད་དོ། །གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་སྔར་གྲུབ་ན་འདི་གང་གི་གཏན་ཚིགས་ཡིན། ཕྱིས་གྲུབ་ན་གོ་བྱེད་དུ་མི་རིགས་ལ། དུས་སྙམ་དུ་གྲུབ་ན། རྭ་གཡས་གཡོན་བཞིན་དུ་
གཉིས་ཀ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་མི་དགོས་སོ། །ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་མིན་པ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྲད་མ་ཕྲད་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་སུམ་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དུ་ཐལ། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཙམ་མ་ཚང་བ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྩོད་
པ་འདེབས་པའི་རྩོད་པ་རྗེས་མཐུན་པ་སུན་འབྱིན་གྱི་གཟུགས་ཅན་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩོལ་བྱུང་ཙམ་དུ་མ་ཟད་གཏན་ཚིགས་ཙམ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་ཡིན་ནོ། །སུམ་འབྱིན་དང་སུན་དབྱུང་བྱ་གཉིས་ཕྲད་བརྟགས་ན་
ཡང་ཉེས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་གསུམ་གྱི་རྟག་པ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉེས་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྐབ་དེར་བསྒྲུབ་བྱ་ནི་བསྐྱེད་བྱ་དང་ཤེས་བྱ་གཉིས་ཡིན་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ནི་གཏན་ཚིགས་དང། གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་ཚིག་གཉིས་ལས་བསྐྱེད་བྱ་
སྐྱེད་བྱེད་ལ་བསམས་ནས། འབྲས་བུའི་སྔར་རྒྱུ་གྲུབ་དགོས་པས། སྔ་ཕྱིའི་རྟག་པ་མི་འཇུག་ལ། བསྒྲུབ་བྱ་རྟགས་པའི་ངེས་ཤེས་སྔར་མ་སྐྱེས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། རྗེས་དཔག་སྐྱེས་ནས་གཏན་ཚིགས་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྗེས་དཔག་
བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པའི་དོན་བརྟགས་ཡིན་པ་ལ་བསམས་ནས་རྩོད་ན་ནི་སུན་འབྱིན་དེ་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་གྱི་དེར་རྟོགས་ཀྱི་བློ་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་པས། སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེའི་ཚེ་མ་གྲུབ་པ་མིན་པས་སོ། །གཉིས་

[114A]༄༅། །པ་ལ། དང་པོ་རྟག་པ་དང་མཚུངས་པར་བརྗོད་པའི་ལྟག་ཆོད་ནི། ཕ་རོལ་པོས་མི་རྟག་པ་སྒྲའི་ཁྱད་ཆོས་དོན་གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་སྒྲ་དུས་ནམ་ཡང་མི་རྟག་པ་འདོད་པར་མི་སྲིད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་
གང་ཐོབ་པ་འདོད་པར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ནམ་ཡང་མི་རྟག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་རྟག་པར་འགྱུར་གྱི་དེ་ལྟར་མི་རྟག་པར་བཞག་ནུས་པ་མིན་ཞེས་ཟེར་ཏེ། སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པ་དུས་ཀུན་ཏུ་ལྡན་པ་མི་སྲིད་པས། སྒྲ་རྟག་པར་དམ་འཆའ་བའི་རྩོད་པ་ནི། སུན་འབྱིན་
ཡང་དག་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་རྗེས་མཐུན་བརྗོད་པ་སྟེ། རང་ཚིག་འགལ་བའི་དམ་བཅའི་སྐྱོན་ལྟར་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་མ་བརྗོད་པ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ལ་གཉིས། ལྟག་ཆོད་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་
ནི༑ རྩོལ་བྱུང་གིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་པའི་སྔར་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་བསྒྲུབ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡང། མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་རྩོད་པ་ནི་མ་བརྗོད་པ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་དོ། །གཉིས་པ་
ནི༑ སྨྲ་བ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་ངག་གིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གསར་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྔར་སྒྲ་མི་རྟག་པ་མིན་པར་རྩོད་པ་ནི། སུན་འབྱིན་ཡང་དག་མིན་ཏེ། ཚིག་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་མིན་པས་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་
ཚིག་བརྗོད་པ་ལ་སྔར་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས། སྔར་རྟགས་ཚིག་མེད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པར་རྩོད་ན་ཡང་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་ཡིན་ཏེ། ཀུན་འབྱུང་ལྟར་སྣང་སྟེ་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཀུན་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་དགོས་པས་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་དཔེ་མ་

[114B] །གསུམ་པ་མ་སྐྱེས་པ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ལ་གཉིས། ལྟག་ཆོད་ངེས་བཟུང་བ་དང། དེ་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་པ་ལ་སྔར་དུ་སྒྲ་མ་སྐྱེས་པས་རྩོལ་བྱུང་དུ་མེད་པ་རྩོལ་བྱུང་རྟགས་
མིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་མ་གྲུབ་པར་རྩོད་པ་དང་རྩོལ་བྱུང་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་སྒྲ་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རྩོད་པའི་འགལ་བའི་ངག་གཉིས་ནི། མ་སྐྱེས་པ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རྩོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་
མིན་ཏེ། སྒྲ་སྐྱེ་བ་ལ་སྔར་རྩོལ་བྱུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་མིན་པར་རྩོད་པ་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་དང། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་རྟག་པར་རྩོད་པ་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་གཉིས་སུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་འབྲས་
མཚུངས་ཀྱི་ལྟག་ཆོད་ལ་གཉིས། ལྟག་ཆོད་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་བྱས་པའམ། འབྲས་བུ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལ་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བ་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས་བརྟགས་ནས་རྫ་བུམ་དབྱུག་གུ་དང་
འཁོར་ལོ་སོགས་ཀྱིས་བྱས་ཤིང། སྒྲ་རྐྱེན་གཞན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་སྒྲའི་འབྲས་བུས་དཔེ་ལ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ། བུམ་པའི་འབྲས་བུས་རྩོད་གཞི་ལ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་མི་འགྲུབ་པར་སྟོན་ཞིང། རྩོད་པ་དེ་ཉིད་དཔེ་དང་རྩོད་གཞི་འབྲས་བུར་
མཚུངས་པའི་ཆ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ཙམ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་འབྲས་མཚུངས་ཀྱི་ལྟག་ཆོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་རྩོད་པ་དེ་ནི་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་མིན་ཏེ། སྨྲ་བ་པོའི་འདོད་པས་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི་འབྲས་བུས་བུམ་

[115A]༄༅། །པ་སོགས་མི་རྟག་པ་ལ་མེད་པས་གོ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བར་རྩོད་ན། འགལ་བ་ལྟར་སྣང་དང། དེ་ཉིད་རྟག་པ་ལའང་མེད་དོ་ཞེས་རྩོད་ན། ཐུན་མོང་མིན་པའི་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་དང། བུམ་པའི་འབྲས་བུས་སྒྲ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་རྩོད་ན་མ་
གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་ངོ། །ལྔ་པ་དང། དྲུག་པ་ཆོས་མཐུན་པ་མཚུངས་པ་དང། ཆོས་མི་མཐུན་པ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ལ་གཉིས། ལྟག་ཆོད་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། འགྱུར་སྙིང་རྩ་འགྲེལ་ལས་དཔེ་བསྟན་
ཞེས་འབྱུང་ཡང། དཔེ་མ་དག་པའོ། །མཐུན་པའི་དཔེ་བུམ་པ་དང། དུང་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན། ཞེས་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཏེ། དཔེ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བར་བྱས་ཡང་དག་ལས་ལྟག་ཆེད་
སྨྲ་བ་པས་དཔེར་གྱུར་པའི་ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། སྒྲ་དང་ནམ་མཁའ་ལུས་ཅན་མིན་པར་ཆོས་མཐུན་པས་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རྩོད་པ་ཆོས་
མཐུན་པ་དཔེ་ཡིས་སྒྲ་ལ་གཞན་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཆོས་མཐུན་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་དག་རྩོལ་བྱུང་གིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་བུམ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། བུམ་པ་དང་ནམ་མཁའ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལུས་
ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར། རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རྩོད་པ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟག་ཆོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་བའི་དབང་ཤེས་དང། དཔེ་ལྟར་སྣང་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་སུ་བསྟན་པ་དང། འཁྲུལ་པ་ལྟར་སྣང་

[115B] །དང་པོ་ནི། རྩོལ་བྱུང་གིས་དུང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་བུམ་པ་ཆོས་མཐུན་དང། ནམ་མཁའ་ཆོས་མི་མཐུན་གྱི་དཔེར་བརྗོད་པ་ལ། ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། དཔེ་བུམ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། སྒྲ་མི་
རྟག་པ་ཡིན་ན། དཔེ་བུམ་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལུས་ཅན་མིན་པར་སྒྲ་རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་དང་མི་རྟག་སྟེ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ཞེས་མི་མཐུན་དཔེར་བྱས་པས་དཔེ་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བུམ་པ་དང་སྒྲ་གཉིས་ལུས་
ཅན་མིན་པར། ཆོས་མི་མཐུན་པས་ལུས་ཅན་མིན་པར། སྒྲ་རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྩོད་པ་ནི། ལུས་ཅན་མིན་པ་དང་རྩོལ་བྱུང་གི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མཐུན་པ་དང། མི་མཐུན་དཔེ་ཅུང་ཟད་ཆོས་མི་མཐུན་པས་གཞན་ལ་སྒྲུབ་
བྱེད་དུ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏུ་རྩོད་པ་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བའི་སུན་འབྱིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དུ་ཐལ། སུན་འབྱིན་དུ་ཁས་བླངས་པ་གང་ཞིག་འགལ་བ་
ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་ལྟར་སྣང་བཞིན་དུ་ཁྱོད་རྟགས་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་རེ་ཙམ་མཐོང་བས་སྒྲ་ལས་རྟག་པ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ། ཁོ་བོའི་ཡང་ཆོས་མཐུན་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་ནི། དད་ཀྱི་དཔེ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ཡང་ནོག་ཞེས་རྩོད་པར་བྱེད་པས་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་ལ་དཔེ་ལྟར་སྣང་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་བླངས་ནས་རྩོད་པའི་སུན་འབྱིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་གཉིས་པོ་

[116A]༄༅། །འདི་ལ་ཡང་དཔེ་བཀོད་ཀྱང་རྗེས་འགྲོའི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡོག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསྟན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟོག་ག་པ་ངན་པ་ཕལ་ཆར་ནི། དཔེས་བསྒྲུབ་བྱ་ཉེ་བར་འཇལ་བར་བྱེད་དེ། སྒྲ་ནི་བུམ་པ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཡིན་གྱི། ནམ་མཁའ་
བཞིན་དུ་མིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལན་པ་ནི། དཔེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་འདྲེས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན། གང་གི་རྟག་པ་དེ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་པ་དང། གང་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་བརྟག་པའོ་ཞེས་པ་ལྟར། རྗེས་འགྲོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ལས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན་
དཔེ་ཉེར་འཇལ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པས་དེ་ལྟར་བྱ་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། སྔར་གྱི་རྩོད་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ལྟར་སྣང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ལྟག་ཆོད་སྒྲ་པ་པོས་ཆོས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གཉིས་བཀོད་པའི་རྟགས་
དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བས་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ཀྱང་རྩོད་པ་གཉིས་ཀ་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཏན་ཚིགས་ལ་བཀོད་པའི་སྐྱོན་དེ་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། རྩོལ་བྱུང་གི་དུང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་
གཏན་ཚིགས་ཚུལ་གསུམ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ཡང། ཁྱོད་ཀྱིས་བཀོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཕྱི་མ་དང་སྔ་མ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་རྣམ་གཞག་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཚད་ལ་གཉིས། ལྟག་ཚོད་ངོས་བཟུང་བ་དང་
དེ་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དུང་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། ཞེས་བུམ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་ཉིད་དུ་བས་པ་ལ་ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བ་པ་ན་རེ། འདི་ལ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཡོད་

[116B] བུམ་པ་ཁོ་ན་ཆོས་མཐུན་པར་བྱ་བ་དང། མིག་གིས་བཟུང་བྱ་ཡིན་ཕྱིར། མི་རྟག་པར་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་ནི་མིན་ཏེ། ཆོས་གཉིས་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཡང་སྒྲ་ཁོ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་སྲེག་བྱ་མིན་པ་དང། མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ནི་མིན་ཏེ། ཆོས་གཉིས་
པོ་དེ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བརྗོད་པས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྗོད་པ་ནི། རྣམ་རྟོག་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་དོ། །གང་གི་སྒྲས་ཕྲད་མ་ཕྲད་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་སོགས་སུ་མ་ཟད་འདི་མང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །
གཉིས་པ་ནི། ཡང་ན་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལས་ལོག་པ་རྟོག་པ་ཉིད་རྟོག་པ་ནི། རྣམ་རྟོག་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་དོ། །ཚོས་པར་བྱ་བ་མིན་པ་བུམ་པ་ལས་གཞན་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་བཏན་ཚིགས་དེས་སྒྲ་རྟག་པར་མི་ནུས་པར་ཐལ། གཏན་ཚིགས་དེས་འཁྲུལ་པ་
ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ལ་མཐོང། དེ་ལས་གཞན་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་མ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སུ་བཀོད་པ་མིན་པ་ཁྱད་པར་མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་བྱེད་ཀྱི་རྟག་པར་ཐལ་བ་འཕེན་མི་རིགས་ཏེ། འགལ་བ་ལྟར་སྣང་དུ་འགྱུར་
བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྩོད་པ་དེ་དག་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་མིན་ཏེ། མ་ངེས་པ་དང་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་གི་ལན་ལོག་པའི་ཕྱིར། །འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་འགྱུར་ལས་རྟག་པར་ཐལ་ཕྱིར་དེར་སྣང་ཉིད་ཅེས་འབྱུང་གོ། །བརྒྱད་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ལ་གསུམ་
ལྟག་ཆོད་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པ་དང། རྣམ་གཞག་མཚུངས་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྩོད་གཞི་ཆོས་ཅན་དང། དཔེའི་ཆོས་དག་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ན། གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་

[117A]༄༅། །གཏན་ཚིགས་ཆོས་མཐུན་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང། ཆོས་མཐུན་པས་ཁྱད་པར་མེད་པར་རྩོད་པ་ནི། བྱེ་བྲག་མེད་པར་མཚུངས་པའི་རྩོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་མཐུན་པ་ཙམ་གྱིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་རྩོད་པ་ནི། ཧ་ཅང་ཐལ་བ་སྟེ་
གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཆོས་མཐུན་པ་ཙམ་ལས་མི་རྟག་པར་ཐལ་བའི་རྩོད་པ་ནི། མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་དང་ཕྱོགས་གཅིག་མཐུན་པས་ཐམས་ཅད་མཐུན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་རྟགས་
ཁྱད་པར་མདོ་བའི་ཕྱིར་ཡང་རྟགས་སུ་གང་བཀོད་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བས་སུན་འབྱིན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བར་འདོད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། སྔ་མའི་དོན་བསྡུས་ནས་ཡང་བརྗོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་མཚུངས་
པ་ཉིད་ཀྱི་རྩོལ་བྱུང་གིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། མིག་གི་གཟུང་བྱ་མིན་པ་དང། མཉན་བྱ་མིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པར་ཐལ་བ་འཕེན་པའི་རྩོད་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་བྱེ་བྲག་མེད་པ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་དོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་
བསྒྲུབ་བྱ་དང་གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་རྣམ་པ་འདིས་ཀྱང་ལྟག་ཆོད་དུ་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་མཚུངས་པ་བཞི་པོ་འདི་ལན་ལྟར་སྣང་ཁོ་ནར་འགྱུར་
རམ༑ སྐབས་འགར་ལན་དུ་ཡང་འགྱུར་ཞེ་ན། ལྟག་ཆོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་བཞི་པ་འདི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། སྐབས་འགར་སྐྱོན་མེད་ན་ནི། སུན་འབྱིན་ཡང་དག་ཏུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །རྒོལ་བའི་སྤོབས་པ་ནུས་པ་མེད་པར་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་སུན་འབྱིན་དང། གཞན་གྱི་

[117B] །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མཐོང་ན་གནོད་པ་མེད་དེ། རྡུལ་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཆོས་ཅན། རྡུལ་གཅིག་སྔོན་དུ་སོང་སྟེ། རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཅན་ནམ་ཆོས་སམ་ཚོགས་
དོན་ལ་གནོད་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གནོད་པ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ལ། བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་འགལ་བ་ཉིད་མིན་ཞེས་པས་གཞན་གྱིས་བཀོད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེས། དུང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་འགལ་བར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་དོན་
ཏོ༑ གཉིས་པ་ལ་བཞི་ཡོད་པའི་དང་པོ། དམིགས་པ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ལ་གཉིས། ལྟག་ཆོད་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཡ་ལས་གཞན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྟན་ན་དམིགས་པ་མཚུངས་
པའོ་ཞེས་སོ། །ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བ་ན་རེ། རྩོལ་བྱུང་དུང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་མིན་ཏེ། གློག་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱབ་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པ་གཏན་ཚིགས་མིན་ཏེ། ནགས་ཀྱི་ཤིང་འདི་ཆོས་ཅན་
སེམས་དཔའ་ཅན་ཡིན་ཏེ། མཚན་མོ་ལོ་འཁུམས་ནས་ཉལ་བའི་ཕྱིར། ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྩོལ་བྱུང་གཏན་ཚིགས་གཞན་གྱིས་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གཏན་ཚིགས་གཞན་གྱིས་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་མིན་པར་གྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །གཉིས་
པ་ནི། སྒྲ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དུ་མ་བཀོད་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཞན་སྒྲོ་བཏགས་ནས་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པར་རྩོད་པ་ནི་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་མིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་གཟུགས་ཅན་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲེལ་

[118A]༄༅། །བཤད་ཀྱི་འགྱུར་ལས་བསྒྲུབ་ཡ་མ་ངེས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཡིན་ན། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་ཁྱབ་པར་སྒྲོ་བརྟགས་ནས་གཏན་ཚིགས་གཞན་འཁྲུལ་པར་རྩོད་པའོ། །གཏན་ཚིགས་
གཞན་གྱིས་སྒྲ་ལ་རྟག་པར་གྲུབ་ན། མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་འཁྲུལ་ན་ཡང་དེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི། མི་རྟག་པ་ལ་མ་ཁྱབ་ཀྱང་དུང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཁྱབ་པ་འཁྲུལ་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། །ཚུལ་
གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་བྱའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གློག་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པ་ལ་བསམ་ནས་མི་རྟག་པ་ལས་གཞན་ལ་མི་སྲིད་ཅིང། སྒྲ་ལ་མེད་པ་མིན་པ་ལ་མེད་པར་སྒྲོལ་བཏགས་ནས་རྩོད་པ་དེ་ཆོས་ཅན། ལྟག་ཆོད་ཡིན་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་
ལྟར་སྣང་གི་རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་གློག་ལ་སོགས་པ་ལ་རྩོལ་བྱུང་མེད་པ་མིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ལྟག་ཆོད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་མེད་པས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མིན་པར་ཐལ། སྒྲ་ལ་གནས་པའི་རྩོལ་བྱུང་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པས་བསྡུས་པའི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་མིན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཐེ་ཚོམ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ལ་གཉིས། ལྟག་ཆོད་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྩོལ་བྱུང་གིས་དུང་
སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་དམ་བཅའ་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པའི་དོན་ལ་རྩེ་བའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྩེལ་བས་སྔར་ཡོད་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། བུམ་པ་ལྟར་སྔར་མེད་གསར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིས་ཐ་དད་ལ་བཏགས་ནས་གཏན་ཚིག་ཐེ་ཚོམ་

[118B] མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་སྒྲའི་བསྐྱེད་བྱར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མ་ངེས་པར་རྩོད་པ་ནི། ཐེ་ཚོམ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། བསྒྲུབ་ཡའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་བསྐྱེད་བྱར་སྒྲོ་བཏགས་ཅན་རྩེ་བའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་འགྲོ་མེད་པར་
རྩོད་པ་ནི་ལྟག་ཆོད་ཡིན་ཏེ། མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་གི་སུན་འབྱིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩོལ་བྱུང་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེ་སྒྲ་ལ་མ་གྲུབ་པར་རྩོད་པ་ཡང་རྟགས་མ་གྲུབ་ལྟར་སྣང་གི་སུན་འབྱིན་ཡིན་པས་ལྟག་ཆོད་དོ། །གསུམ་པ་དོན་གྱིས་
གོ་བའི་མཚུངས་པ་ལྟག་ཆོད་ལ་གཉིས། ལྟག་ཆོད་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དུང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་རྩོལ་བྱུང་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ན། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། དོན་གྱིས་རྩོལ་བ་
ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། རྟག་པར་འགྱུར་བས་འདོད་པ་མིན་པའི་དོན་གློག་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་མཐུ་ཕྱོགས་རྟག་པར་སྒྲུབ་དགོས་སོ། །ཞེས་བརྗོད་པའི་རྩོད་པ་ནི། དོན་གོ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རྩོད་པ་འདི་ནི། མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་གི་སུན་
འབྱིན་ཡིན་ཏེ། རྩོལ་བྱུང་གིས་དུང་སྒྲ་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་ནུས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟ་ན་འཁྲུལ་པ་གཞན་གྱི་བསྒྲུབ་བྱ་རྟག་པ་ལ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་གློག་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་སུན་འབྱིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑བཞི་པ་ཐལ་འགྱུར་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ལ་གཉིས། ལྟག་ཆོད་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟག་ཆོད་སྔ་མར་མ་ཟད་ཐལ་འགྱུར་མཚུངས་པར་འདོད་པའི་ལྟག་ཆོད་ཡང་ནི། རྩོལ་བྱུང་གིས་དུང་སྒྲ་མི་རྟག་

[119A]༄༅། །པར་བསྒྲུབ་པ་པ་བུམ་པ་དཔེར་བཀོད་པའི་ཚེ། བུམ་པ་ཁོ་ན་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང། དཔེ་གང་ཡིན་ཞེས་དེའི་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ཐལ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དཔེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅེས་གང་ཡང་རྒོལ་
ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་དཔེ་ཡོད་བཞིན་དུ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ལམ་མ་འཐད་པར་རྩོད་པ་ནི། གཉིས་པ་ནི། མི་རྟག་པ་དཔེ་བུམ་པ་སོགས་ལ་རྗེས་འགྲོ་བྱེད་པར་མཐོང་བཞིན་དུ་མ་འཐད་པར་རྩོད་པ་དེ་
ནི་ལྟག་ཆོད་ཡིན་ཏེ། དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཏེ། དཔེ་ཐམས་ཅད་རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་དཔེ་ལྟར་སྣང་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་པ་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་བཤད་པའི་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང། དེ་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་དུ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་མདོ་
ཙམ་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ལྟག་ཆོད་ཀུན་ལ་དབྱེ་བ་དང་དེ་ལ་ལན་འདེབས་ཚུལ་ཕྱོགས་ཙམ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བའི་དབྱེ་བ་མཐའ་དག་མི་བརྗོད་དེ། ལོག་པར་རྟོག་པ་མཐའ་ཡས་
པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འཕེལ་བ་དང། འགྲིབ་པ་མཚུངས་པ་དང། བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་མིན་པ་མཚུངས་པ་དང། འཐད་པ་དང། དཔེའི་ཟླའོ་མཚུངས་པ་དང་སྐབས་མཚུངས་པ་སོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྩོལ་བྱུང་གིས་དུང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་བུམ་པ་
དཔེར་སྨོས་པ་ན། བུམ་པ་མི་རྟག་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་ཡང་འདོད་ན། བུམ་པ་དང་འདྲ་བར་སྒྲ་ཡང་ལུས་ཅན་དུ་འཐོབ་བོ་ཞེས་རྩོད་གཞི་ལ་དཔེའི་ཆོས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་འཕེལ་བ་མཚུངས་པ་དང། བུམ་པ་མཉན་བྱ་མིན་པ་ལྟར། སྒྲ་ཡང་མིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྩོད་

[119B] །གཉིས་པ་ནི། སྒྲ་རྗོད་བྱེད་ཡིན་པ་ལྟར་བུམ་པ་ཡོད་དོ། །ཞེས་པ་དང། བུམ་པ་རྗོད་བྱེད་མིན་པ་ལྟར་སྒྲ་ཡང་མིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་བྱེད་དང། བརྗོད་བྱ་མིན་པ་མཚུངས་པ་སྟེ། བཞི་པོ་འདི་
ནི༑ ཁྱད་པར་མེད་པ་མཚུངས་པ་དང། རྣམ་རྟོག་མཚུངས་པའི་ནང་དུ་འདུས་སོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་ནི་ཚིགས་མོངས་སུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་ཏེ། ཤེས་པར་འདོད་ན་སློབ་དཔོན་རྒྱལ་དབང་བློའི་འགྲེལ་བཤད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ལྟག་
ཆོད་ཀྱི་དབྱེ་པ་དང། དེའི་ལན་འདིར་རྒྱས་པར་མ་སྨོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། །ལྟག་ཆོད་དེ་རྣམས་ལ་རྩོད་སྒྲུབ་ཏུ་དོན་ཚན་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་སྐྱོན་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། ཆོས་
མཐུན་པ་མཚུངས་པ་དང། ཆོས་མི་མཐུན་པ་དང། རྣམ་པར་དག་པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པ་དང། ཕྲད་པ་མ་ཕྲད་པ་མཚུངས་པ་དང། འབྲས་མཚུངས་སོགས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་ཞིང། གནོད་པ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པའོ། །
ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་དང་ལྟག་ཆོད་ཁ་ཅིག་ནི། གང་གི་དོན་ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཅིང། ཚད་མས་གནོད་པས་རྫུན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་དང་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་མཚུངས་པ་དང་དོན་གྱིས་གོ་བ་མཚུངས་པ་སོགས་སོ། །མ་
སྐྱེས་པ་མཚུངས་པ་དང་རྟག་པ་མཚུངས་པ་སོགས་དམ་བཅའ་དང། རྟགས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པས་འགལ་བ་ཉིད་དེ་འགལ་བའི་སྐྱོན་དང་བཅོས་པའོ། །ཞེས་སྐྱོན་གསུམ་སྟེ། སྐྱོན་རིགས་མི་འདྲ་བའི་དོན་ཚན་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་

[120A]༄༅། །ལྟག་ཆོད་དེ་རྣམས་གནོད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་ཚན་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། གསུམ་པོ་རིགས་ཐ་དད་དུ་མཚོན་ནུས་པ་མིན་པར་ཐལ། ལྟག་ཆོད་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་གསུམ་གའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་འདྲེས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ལྟག་ཆོད་རྣམས་ཀྱི་
མཚན་ཉིད་དང་ལན་རྟོག་སྤར་དཀའ་བ་འདིར་རྒྱས་པར་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད། གཞན་གྱི་བསྟན་བཅོས་རིགས་པ་ཕྲ་མོར་ཡང་ལྟག་ཆོད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱོན་ཅན་དང། ལན་སྐྱོན་ཅན་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་རིགས་པ་བརྟགས་པར་ཡང་རྒྱས་པར་
བཤད་ཟིན་པས་དེར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟག་ཆོད་གཞན་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སོགས་རྒྱས་པར་ཤེས་པར་བརྟག་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བསྟན་བཅོས་གཞན་དུ་བཤད་པའི་ལྟག་ཆོད་གཞན་ལ་མཚན་ཉིད་དང་གནོད་པ་སྟོན་ཚུལ་བཤད་པ་
རྣམས་ཀྱང། རིགས་པ་མ་བརྟགས་པར་བཤད་པ་དེས་སྐྱོན་ཕྱོགས་ཙམ་མཚོན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་རེ་རེ་ནས་རྒྱས་པར་དག་པ་དང། ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་དགག་པ་དང། གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུ་དང། ཕྱོགས་དང་དུས་དང། འཕྲོད་འདུ་དགག་པ་སོགས་རྒྱས་
པར་བྱེ་བྲག་པའི་རིགས་པ་བརྟག་པ་དང། རྐང་མིག་པའི་རིགས་པ་བརྟག་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་བཤད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱ་བ་ལ་བཞི། གཞན་སྡེའི་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱའི་རྣམ་གཞག་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་དང། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་
གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་འཚོལ་བ་ལམ་གོལ་བར་བཞུགས་པ་དང། ཐུབ་པའི་བསྟན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པའི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྟོགས་རིགས་པར་གདམས་པ་དང། བརྩམས་པའི་དགེ་བ་བསྔོ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་

[120B] ཐོས་པ་དང། བསམ་པ་དང། སྒོམ་པས་འབད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་མངོན་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་སྐྱོན་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པའི་དངོས་ཀྱི་
དགོས་པ་ཡིན་ལ། ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་དང་གཞན་གྱི་བསྟན་པ་ལ་ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ལེགས་པར་ཤེས་ནས་གཞན་གྱི་ལུགས་བླུན་པོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་གྲགས་པ་དག་གིས་ཀྱང་གནོད་པ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ལམ་གོལ་པར་རྟོགས་
པ་ནི། བརྒྱུད་པའི་དགས་པ་གཅིག་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་གོལ་པར་བཞུགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མུ་སྟེགས་པར་ནམས་ཀྱི་ལུགས་དེ་ཡང་རྟོག་གེ་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་སྟེ། རྟོག་གེ་ཙམ་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་རང་གི་རྩ་བའི་སྟོན་པ་དྲང་སྲོང་གླིང་སྐྱེས་དང་དྲང་སྲོང་སེར་སྐྱ་སོགས་
དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་རྟོག་བཏགས་འབའ་ཞིག་གི་ལུགས་འཇོག་པར་བྱེད་པས་རྟོག་གོ་པ་སྟེ། དེ་ཙམ་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པས་ལམ་གོལ་བར་བཞུགས་པ་དང་རང་གིས་ཚད་མ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང། འཇུག་ཚུལ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་བསྟན་ཅིང་གང་བསྟན་པ་དེ་ཡང་གྲངས་ཅན་གྱི་ལྟར་ན་གཙོ་བོ་ཡོད་དེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཅེས་སོགས་འབྲེལ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་བཞིན་བྱེ་བྲག་པ་སོགས་
རང་གི་སྦྱོར་བ་དང་ཡང་འགལ་བ་འབའ་ཞིག་སྟོན་པས། དངོས་སུ་རང་གིས་ཚད་མར་བཏགས་པའི་གཞལ་བྱ་དང། བརྒྱུད་ནས་ཐར་པ་སོགས་རང་གི་འདོད་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མིན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མི་འདོད་པའི་དོན་མང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་

[121A]༄༅། །དོན་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་དོན་དམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་པ་སོགས་དང། འདིར་ཡང་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་གདུལ་བྱ་ཐར་པའི་ལམ་དུ་ཁྲིད་པར་འདོད་པའི་གང་ཟག་གང་ཞིག་གཞན་སྡེས་
བཏགས་པའི་རྟོག་གེའི་ལམ་ནས་ཆེས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཁྲིད་ན་ལམ་གོལ་པར་བཞུགས་པ་ཡི། དེ་ནི་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལས་ཆེས་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཤིང། རྒྱང་བསྲིངས་ཤིང་ཐར་ལམ་ལས་ཆེས་ཉམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་འདི་
དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་རིག་པའི་གནས་ལྔའི་ནང་ནས་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་སྟོན་པོའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་གྱི་ནང་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་མིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། སེགེའི་ཁ་ནས་ཝའི་སྐད་འདོན་པ་
ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གདུལ་བྱ་ལ་གཙོ་བོའི་གདུལ་བྱ་དང་ཕལ་པའི་གདུལ་བྱ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་གསུངས་
པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང། གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དངོས་པོ་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་རིགས་པས་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་པའི་རྣམ་རིག་པ་ཙམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་
སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་མཆོད་ཏུ་གྱུར་པའོ། །བསྟན་བཅོས་འདི་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་དང་སྟོན་པ་དང་སྟོན་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་སྤྱིར་གསུང་རབ་མཐའ་དག་གི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པར་བྱེད་པའི་ནང་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ལ། ཁྱད་

[121B] །ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བ་དེ་ལྟར་ན། ས་དང་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་རིགས་པས་
ལེགས་པར་གྲུབ་དགས་པ་ལ་ངེས་པ་མ་རྙེད་པར་ཅིར་ཡང་མི་རྟོགས་པར་འཇོག་པ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་སྒོམ་པར་འདོད་པར་གསལ་ལོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ཡང་རྟོག་གེ་པར་
བཤད་མོད་ཀྱང། འདི་ནི་རང་འགྲེལ་དུ་ཕྱི་རོལ་པ་ལ་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། གཞན་གྱི་ལུགས་རྣམས་ནི། སྣང་བ་ཉེ་བ་ན་མུན་པ་ལྟར་རིགས་པའི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བཟོད་ལ། ཐུབ་པའི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་བདག་མེད་པ་གཉིས་ལ་སོགས་
པ་རྣམས་ནི། ཇི་ཙམ་དཔྱད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པར་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་མོད། དེ་ལྟའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གལ་ཏེ་
ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ལོག་པར་བཟུང་ན། རིགས་པར་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་དགག་པར་བྱ་བའི་རིགས་སོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་གླང་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་འདི་ནི། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་གསུང་
རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་བཀྲལ་བ་དེའི་འོག་ནས་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་ཐར་པར་འཇུག་པའི་ཐབས་དམ་པ་ཡིན་པས་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཅེས་སྤྲས་སུ་བྱ་བར་རིགས་སོ། །ད་ལྟའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི། རིགས་པའི་ལམ་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་

[122A]༄༅། །པ་ལ་མ་ལྟོས་པར། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཞེད་པའི་དབུ་མའི་དོན་རྟོགས་པ་སྲིད་མཐའ་ཙམ་དུ་སྣང་ངོ། །བཞི་པ་ནི། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་རྨོངས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཙམ་དང་
རྣམ་མཁྱེན་སྟེར་པར་ཤོག་ཅིག་གོ་ །རྒྱུ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེ་ན། གཞན་སྡེའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དང། གྲངས་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་པའི་ཕུང་པོའི་སྐྱོན་རྒྱས་པར་བསལ་བར་བྱས་པ་དང། རང་ལུགས་ཀྱི་ཚད་མའི་མཚན་
ཉིད་དང། གྲངས་ངེས་པ་དང། གཞལ་བྱའི་གྲངས་ངེས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པ་རུ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱས་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་འདི་རུ་དགེ་བ་མི་བསགས་པ་ངེས་སོ། །དེ་ཡང་སྐྱེ་བར་ཐར་པའི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་དང་
འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་སྡུག་ཀུན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་མིན་པར་ཉེས་དམིགས་ལེགས་པར་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སོགས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཞི་ཞིང་བདག་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ནས་
ཐར་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་པའོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བར་ཞེས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རྣམ་བཤད་མཐར་འཛིན་གྱི་གདུང་བ་འཇོམས་བྱེད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ལྟག་ཆོད་རྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་དྲུག་
པའི་འགྲེལ་པའོ།། །ལེའུ་མཚན་འདི་ལྟག་ཆོད་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་དེ་མ་ཐག་འོད་རྒྱུར་སྣང་ནའང་འགྱུར་འདིས་བསྔོ་བའི་མཐར་སྟོན་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་བཤད་དོ། །སྔར་བཤད་པ་དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་ན་གསུང་རབ་མཐའ་དག་གི་དགོས་

[122B] མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར། ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་འཕགས་པ་པའི་བདེན་པ་བཞི། དངོས་པོ་སྟོས་ཤུགས་ཀྱི་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ཚད་མར་དངོས་སྟོས་ཀྱི་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་
གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་པས་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་སོགས་ལེའུ་གཉིས་པར་བསྟན་ལ། དེའི་འཇུག་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། དོན་དམ་དུ་ཡོད་པའི་གནས་ཚོད་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དོན་ཡང་འབད་པ་མེད་
པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆེད་དང། སྒྲ་རྟོག་བསྒྲུབ་པས་འཇུག་པ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་ལེའུ་ལྔ་པ་བསྟན་ཏོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚུལ་མཐར་མངོན་སུམ་ཚད་མས་གྲུབ་དགོས་པ་དང། ཐར་པར་བགྲོད་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ། ལེའུ་དང་
པོ་སྨོས་སོ། །རང་གི་གཞལ་བྱའི་གནས་མཐའ་དག་རྟོགས་ནས་གདུལ་བྱ་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ལེའུ་གསུམ་སྨོས་ཏེ། མཐའ་གཉིས་སུ་དོགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་བསྟན་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ལྷག་ཆད་དང་བྲལ་བའི་
དག་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་མ་གཏོགས་གཞན་ཐབས་མེད་པས་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་ལེའུ་གསུམ་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་དཔེ་ལྟར་སྣང་གིས་འགྲེལ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་མི་ནུས་པས་དཔེ་ཡང་དག་དང་ལྟར་སྣང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ལེའུ་གསུམ་
པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ལེའུ་བཞི་པ་སྨོས་སོ། །ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་སོགས་ཀྱིས་རེ་ཤིག་པའི་བདེ་བ་ཙམ་སྒྲུབ་ཀྱི། གཏན་དུ་བའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་ནུས་པ་མིན་ལ། དེ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ལ་

[123A]༄༅། །ལྟོས་པས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ་མཐའ་ཤེས་ནས། དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ལེའུ་དྲུག་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་གཙོ་བོའི་དགོས་པ་སྨོས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རྒྱས་པར་ནི་ཚིག་དོན་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་མཐུག་
གི་དོན་ལ་གཉིས། བསྟན་བཅོས་གང་གིས་མཛད་པ་དང། གང་གིས་བསྒྱུར་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་གི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཕྱི་མིའི་
དུས་ཀྱི་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་རྣམས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བལྟ་བའི་མིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ། ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ནི། རང་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ། རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་
དངོས་སུ་རྗེས་སུ་བཟུང་ཞིང། གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐའ་དག་རིགས་པས་གཏན་པ་འབེབས་པ་ལ། འགྲན་པའི་ཟླ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་རྟོག་གེ་པའི་ལོག་རྟོག་འབའ་ཞིག་གཞུང་མཐའ་དག་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་རྩོད་པ་བ་ཆན་པོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཐུགས་
མངའ་བ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།།    ༈    །།གཉིས་པ་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་རིགས་པ་སྨྲ་བ་གཙུག་གི་ནོར་བུར་གྲགས་པ་བ་སུ་བྷ་ར་རྐྵི་ཏ་ནོར་འཛིན་བསྲུང་བ་ཞེས་པས་ལེགས་པར་བཤད་
པ་དང། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙྪ་བ་དགེ་བསྙེན་ཞེ་མ་སེགེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ལས་བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་འཆད་ཉན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །འགྱུར་འདི་མ་གཏོགས་རྩ་བ་དང་རང་འགྲེལ་གྱི་འགྱུར་གཞན་ཡོད་པར་གྲགས་ནའང་

[123B] བོད་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བྱས་པའི་བསྡུས་དོན་དང། རྣམ་བཤད་སོགས་ཀྱང་མ་རྙེད་པས་རྩ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་དོན་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ་དང། སློབ་དཔོན་རྒྱལ་པའི་དབང་པོའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་བཤད་དབང་ལོ་ཙྪ་བ་བློ་གྲོས་
བརྟན་པས་བསྒྱུར་བ་འདི་དང་འགྱུར་ཆོས་ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་པ་མང་བ་གཅིག་ཡོད་པ་ལ་དཔྱད་ནས་བྱས་པའོ། །ཐུབ་པའི་བསྟན་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་གཅིག་པུ། །སྟོན་དང་བསྟན་པ་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ། །དགོངས་འགྲེལ་གཞན་ལས་ཆེས་ཆེར་ཁྱད་ཞུགས་པ། །
ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རྣམ་བཤད་འདི་བྱས་སོ། །རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ། །ཕྱི་དུས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་མིག་གཅིག་ཏུ། །ལམ་བཟང་འདི་ཉིད་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་པ། །བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོའི་ཚིག་དོན་ཙམ་ཞིག་བཤད། །རང་
གཞན་གྲུབ་མཐའི་བློ་ངོར་བྱེད་འདོད་ནའང། །ཕྲག་དོག་ཟུག་རྡུའི་གདུང་བས་རབ་གདུངས་ཤིང། །ཚིག་དོར་ལྟག་ཆོད་འབའ་ཞིག་ལྷུར་ལེན་པ། །མུ་ཅོར་སྨྲ་བའི་སྐྱེ་བོ་འདིས་ཅི་བྱ། །འཁོར་བ་ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་མེད་མཐོང་ཞིང། །ལམ་གྱི་ངོ་བོ་གྲངས་དང་གོ་
རིམས་སོགས། །དངོས་སྟོབས་རིགས་པའི་ལམ་ནས་དྲངས་ནས་ནི། །རྟོགས་ལྡན་དབེན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་མཆོག་ཕྱོགས་གླང་གྲགས་པའི་རིགས་ལམ་དྲི་མེད་པ། །ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར། །དིང་སང་དཔེན་པར་བསྒྲུབ་པ་བྱེད་
ཅེས་པའང། མོ་གཤམ་བུ་ཡི་ལྟ་སྟངས་དག་དང་མཚུངས། །ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་དགའ་བ་རྒྱས་ཕྱིར་དང། །ཐུབ་བསྟན་ལྟག་པར་གཅེས་སུ་བྱ་བ་དང། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱས་ཤེས་དྲིན་གཟོའི་ཆེད། །ལུགས་འདི་འབྱེད་ལ་འབད་པ་རིགས་པ་

[124A]༄༅། །ཡིན༑ ༑རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་མང་ཡོད་ཀྱང། །རིགས་ལམ་དྲི་མེད་ཤེས་ནས་དད་པའང་དཀོན། །ཚུལ་འདི་རིང་པོར་མི་ཐོགས་ནུབ་འགྱུར་པས། །དཔྱོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་མྱུར་དུ་བརྩོན་འགྲུས་སྐྱེད། །ཤིང་རྟག་
ཆེན་པོའི་བཞེད་པ་རྟོགས་པར་དཀའ། །བདག་བློ་ཉམས་ཆུང་སྦྱངས་པའི་སྟོབས་དམན་པས། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ནོངས་པའི་ཚོགས་མཆིས་ན། །བླ་མ་ལྷར་བཅས་རྣམས་ཀྱིས་བཟོད་པར་རིགས། །འདིར་འབད་དགེ་བར་དཀར་ཅི་ཡོད་དེས། །བླང་
དོར་གནས་ལ་རྨོངས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས། །གནས་ལུགས་བལྟ་བའི་བློ་མིག་དང་ལྡན་ཞིང། །ཡང་དག་རིགས་པའི་སྣང་བ་རྒྱས་པར་ཤོག་བདག་ཀྱང་དེང་ནས་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ། །ཐེག་མཆོག་དགེ་བའི་བཤེས་དང་མི་འབྲལ་ཞིང། །རྟེན་འབྱུང་
མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་ལམ་ཞུགས་ནས། །ཀུན་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་བགྲོད་པར་ཤོག་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རྣམ་བཤད་མཐར་འཛིན་གྱི་ཚ་གདུང་བ་འཇོམས་བྱེད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་མང་དུ་
ཐོས་པ་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཐུའི་བཙུན་པ་བསོད་ནམས་རྣམ་རྒྱལ་དང། དཀའ་བཅུ་པ་ཡོད་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པས་བསྐུལ་ཞིང། མདོ་ཁམས་སྟོད་པ་ལྟ་བུ་ལ་དཀའ་བཅུ་པ་ལེགས་པ་དཔལ་གྱིས་གསེར་དངུལ་ཞོ་གྲངས་མང་པོའི་མེ་ཏོག་
དང་བཅས་ཏེ། ས་ཐག་རིང་པོ་ནས་བསྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་འབྱེད་པ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་ཞིང། ཁྱད་པར་དུ་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་རྣམས་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་

[124B] དཔལ་ལྡན་རྗེ་བཙུན་དམ་པ་ཀུ་མར་མ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང། སྙིགས་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་དཔལ་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང། ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡུན་
རིང་དུ་མྱངས་པའི་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་པ་སྨྲ་བ་དགེ་སློང་དར་མ་རིན་ཆེན་གྱིས། འབྲོག་རི་པོ་ཆེ་དགེ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་དུ་སྦྱར་བའོ། །ཡི་གེ་པ་ནི་སྡོམ་བརྩོན་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་རྒྱལ་ལོ། །འདིས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་
རིན་པོ་ཆེ་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ །།སབ་མག་ལཾ།། བཀྲ་ཤིས།། །།



