
[051]།
༄༅། །བདེ་ལེགས་ཀུན་འབྱུང་རིན་ཐང་མེད་པའི་སྐུ། །སྲིད་པ་གསུམ་
གྱི་མ་རིག་མུན་ཁྲོད་ན། །ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་རྣམ་དག་སྒྲོན་མེ་འཛིན། །མཚན་
མཆོག་དོན་ལྡན་གསེར་གླིང་པ་ལ་འདུད། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སངས་
རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་
ཏུ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་མཛད། བཀའ་
བསྟན་བཅོས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་འཇག་རྟེན་ན་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་བཞུགས། བསྟན་པ་
ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས། ཐེག་ཆེན་ལ་སྔགས་དང་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་
སུ་གནས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དངོས་དང་བརྒྱུད་པས་བདག་འཛིན་སྤང་བ་དང་
གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་གཉིས་བསྟན། དེ་ཡང་སྤང་བྱ་བདག་འཛིན་དང་ བླང་
བྱ་གཞན་དོན་གཉིས་ལས་མེད་པས། བསྟན་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་
གང་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང་ཚེས་དེ་གཉིས་སུ་འཁྱེར་ཤེས་དགོས་པས། དེ་ལྟར་ཉམས་
སུ་བླངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཆོས་མ་ནོར་བ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་
པའི་སྟེང་དུ་བསླབ་བོ། །འོ་ན་དོན་དེ་གཉིས་བསྟན་བཅོས་རྣམས་བལྟས་ནས་ཉམས་
སུ་བླངས་པས་ཆོག་གམ་སྙམ་ན། མི་ཆོག་སྟེ། རྒྱུད་དཀྲུགས་གཞུང་བཅུས་
མན་ངག་ཁོང་ན་གབ། མཐའ་དྲུག་གིས་རྒྱས་བཏབ་ནས་བླ་མའི་མན་ངག་ལ་བལྟོས་
པར་མཛད་དོ། །དེའི་ནང་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གདམས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་
འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཇོ་བོ་ཆེན་པོ་ལ་བླ་མ་གསུམ་གྱི་མན་ངག་མངའ་སྟེ་
དང་པོ་བླ་མ་ར་ཀྵི་ཏ་ལ་ཞུས་པ་མངའོ། །བླ་མ་འདིས་དངོས་སུ་སྐུའི་བརླ་ལས་ཤ་
བཅད་ནས་སྦྱིན་པ་བཏང་ ཇོ་བོའི་ཞལ་ནས། ལྟ་བ་དམན་ཀྱང་ད་ཙམ་ཕྱག་

[052] འདིའི་ལྟ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ། ལུང་
དབྱུག་པ་གསུམ་གྱི་ཕྲེང་བ། རིག་པ་རྟ་དབྱངས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་སྐྱེས་རབས་ས། །གཉིས་
པ་བླ་མ་བྱམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཞུས་པ་མངའ་སྟེ། ཀུ་ས་ལི་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ་
བྱམས་པ་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་དུ་བསྒོམས་པས་འདི་སྐད་གྲགས་སྐད། འདིའི་ལྟ་བ་མི་
གནས་པ། ལུང་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ། རིག་པ་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷའི་བསླབ་
བཏུས་དང་སྤྱོད་འཇུག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ། །གསུམ་པ་བླ་མ་གསེར་གླིང་པ་ལ་
ཞུས་པ་མངའ་སྟེ། འདིའི་ལྟ་བ་བདག་འཛིན་མི་སྤོང་བར་དེ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་
ནས་སྦྱང་བ་མུ་སྟེགས་པ་དང་ཐུན་མོང་ངོ། །ལུང་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་ཞུས་
པ། རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། འཕགས་པ་
བྱམས་པ་ནས་བརྒྱུད་པའི་གདམས་ངག་གོ་དེ་ལ་ད་རེས་ཀྱི་ཆོས་འདི་བླ་མ་གསེར་
གླིང་པ་ལ་ཞུས་པའི་གདམས་ངག་ཡིན། དེ་ཡང་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་ཞུས་
པའི་མདོ་ལས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། དཔེར་ན་པདྨ་ས་གཞི་སྒོ་གདུང་ལས་མི་སྐྱེ། འདམ་རྫབ་
ལས་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་སྲེད་པའི་རླན་སྐམ་ཐག་བཅད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ། སོ་
སོ་སྐྱེ་བོ་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་བཅས་པའི་རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེའོ། །དེས་
ན་བདག་འཛིན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བདག་གཞན་
བརྗེ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱང་དུ་ཡོད་པས་ན་བདག་འཛིན་འདི་ཉིད་སངས་ཀྱ་གདུང་
ཡིན་ནོ། །འདི་བླ་མ་གསེར་གླིང་པས་ཇོ་བོ་ལ་ཐུགས་དམ་གྱི་སྙིང་པོར་གནང་བས་
ཇོ་བོས་བླ་མ་གཞན་དང་མི་སྙོམས་པར་དད་གུས་ཆེན་པོ་མཛད་དོ། །ང་ལ་སེམས་
བཟང་པོ་སྟིག་པ་གཅིག་ཡོད་པ་འདི་བླ་མ་གསེར་གླིང་པའི་བཀའ་དྲིན་ཡིན་པས། ངའི་
བཀའ་རྒྱུད་འདི་ལ་བྱིན་རླབས་ཡོད་ཀྱི་གསུངས། ཇོ་བའི་ཞལ་ནས། སྔགས་

[053]
མེད་པ་ཡིན་གསུང་སྐད། ཇོ་བོས་དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་ལ་ཐུགས་དམ་གྱི་གཉེན་པོར་
གནང་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་ལ་སློབ་མ་མང་ཡང་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་ལྟ་བུ་
སྐུ་མཆེད་གསུམ་ཡིན་ཏེ། སྤྱན་སྔ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། ཐོག་མར་མཉམ་ཏེ་
དེ་ནས་བརྗེ་བ་བསྒོམ་པ་ཡིན་གསུང་སྐད། དེ་ནི་བླ་མ་བྱམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་
ལུགས་ཡིན་གསུངས། པོ་ཏོ་བའི་ཞལ་ནས། ངས་ར་སྒྲེང་གི་ཤུག་པའི་གསེབ་
ཀྱི་དགེ་བསྙེན་རྒན་པོ་དེ་ལ་ཐོབ་པ་ན། བླ་མ་གསེར་གླིང་པའི་ལུགས་ཀྱི་དང་པོ་
ཉིད་ནས་བརྗེ་བ་བསྒོམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཐོས་གསུང་སྐད། ད་རེས་པོ་ཏོ་བའི་གདམས་
པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དོན་བདུན་ཏེ། སྔོན་འགྲོ་རྟེན་གྱི་ཆོས་བསྟན་པ་དང་
དངོས་གཞི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྦྱང་བ་དང་ རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་འཁྱེར་
བ་དང་ ཚེ་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་གྲིལ་ནས་བསྟན་པ་དང་ བློ་འབྱོངས་པའི་
ཚད་བསྟན་པ་དང་ བློ་སྦྱོང་གི་དམ་ཚིག་བསྟན་པ་དང་ བློ་སྦྱོང་གི་བསླབ་
བྱ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་རྟེན་གྱི་ཆོས་ནི། དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་དག་ལ་
བསླབ། །ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཇོ་བོ་ནས་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་ཚད་ལྡན་གཅིག་ལ་
བརྟེན་ནས་སྐྱེས་བུ་གསུམ་ལ་བློ་རིམ་པས་སྦྱངས་ནས་ཚད་དུ་ལོངས་པར་བྱས་ཏེ། སྨོན་
འཇུག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་དེ་དག་གི་བསླབ་བྱ་ཚུན་ཆད་ལེགས་པར་ཤེས་པ་གཅིག་
བློ་སྦྱོང་འདིའི་རྟེན་དུ་དགོས་པས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་སོ། །རྟེན་དེས་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་གཉིས་བསྒོམ་པ་ལ་ཐུན་མགོ་ལ་བྲོད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་འདི་རྣམས་
དར་རེ་བསམས་ཏེ། དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་དོན་ཡོད་པར་བསམས་ལ། དེ་ཆུད་
མ་ཟས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཆོས་བྱེད་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཀྱང་འདི་ཡིན་སྙམ་དུ་
བསམ། དལ་འབྱོར་ཐོབ་ཀྱང་ཚེ་ལ་ལོང་མེད་ལ། ཕྱི་མར་དགེ་སྡིག་གཉིས་

[054] འཁོར་
བ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡང་འདི་ལས་ཟབ་པ་མེད་པ་ཡིན། བདག་གཞན་
དོན་དུ་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུའི་མཆོག་ཀྱང་འདི་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། དེ་
ཡང་བློ་སྦྱོང་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱང་བར་མ་ངེས་སྦྱོང་སྙིང་མི་འདོད་
པ་ན་ཡང་བསམ་མོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྦྱང་བ་ལ་
དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ལས། གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་མཉམ་རྗེས་ཀྱི་
རིམ་པས་འདི་ལྟར་བསྟན་ནོ། །ཐོག་མར་དོན་དམ་བྱང་སེམས་སྦྱང་བ་ལ་མཉམ་རྗེས་
གཉིས་སོ། །མཉམ་གཞག་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ། སྦྱོར་བ་ལྷའི་ཁང་པར་
ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱ། ལྷ་དང་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ། བསམ་གཏན་གྱི་ཁང་
པར་སྟན་བདེ་བ་ལ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་སྟེ། དབུགས་ཕྱིར་འགྲོ་ནང་འགྲོ་
ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བགྲང་ངོ། དེས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བསམ་གཏན་གྱི་སྣོད་དུ་རུང་
བར་བྱས་པའོ། །དེ་ནས་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕན་ཡོན་གྱིས་
ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་སྔོན་དུ་བྱའོ། །དངོས་གཞི་ནི། འདི་ཀུན་གཅིག་ཅར་དུ་
འཇུག་པའི་ལུགས་ཡིན་པས་བདག་གཞན་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་སྟོང་པར་བསྒོམ་
ཡང་ སྦྱོར་བའི་དུས་ན་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིམ་པས་རྩིས་ལ་གདབ་
འདིས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རླན་ལ་རྟོགས་པའི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་གསུངས། དེ་
ནས་ཐོག་མར་བཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་
ལྟ་བུར་བསླབ། །ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། །འདི་ལྟར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཕྱི་ནང་
སྣོད་བཅུད་འདི་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་སེམས་
ཐ་དད་པའི་དོན་རྡུལ་ཙམ་དུ་ཡེ་ནས་གྲུབ་པ་མེད། དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་
དུ་ཡང་རིག་པའི་དོན་བདེན་པའི་དོན་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མི་འདུག་ཨང་སྙམ་དུ་བྶཾ་

[055] མ་སྐྱེས་རིག་པའི་གཤིས་ལ་དཔྱད།།
ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡུལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོང་པར་བྱེད་མཁན་གྱི་རང་
སེམས་འདི་ཡང་འདས་པ་འགགས། མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས། ད་ལྟར་བ་ནི་
ཆ་གསུམ་དང་ལྡན་ཞིང་ཁ་དོག་མེད་ཅིང་དབྱིབས་དང་བྲལ་བ། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་འདི་
ན་གནས་བྱ་བའི་གནས་མེད་པས། དཔྱད་ན་ངོས་བཟུང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་
ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་པར་འདུག་ཨང་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་
མེད་པར་བསྒོམ་པ་ནི། གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱང་རང་སར་གྲོལ། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ་
དེ་ལྟར་ལུས་དང་སེམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྤྱད་པའི་གཉེན་པོའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་
སེམས་འདི་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་སྟེ། ཡུལ་དང་སེམས་གཉིས་སུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་
འདུས་ལ། སེམས་སྤྱི་དུས་ན་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་པ་གོང་དུ་དཔྱད་པས་ཡེ་
ནས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་འདུག་ཨང་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། དེའི་མོད་ལ་སེམས་
ཉིད་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ལ་རང་བཞིན་དུས་གསུམ་དུ་ཅིར་ཡང་མི་འཛིན་པའི་ངང་ལ་སླད་ལ་
གསལ་སིང་ངེ་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་བྱས་ལ་བཞག་གོ་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་
ནི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཀུན་གཞིའི་ངང་ལ་བཞག་ཅེས་ཏེ། ཐ་མལ་གྱི་སེམས་ངོས་བཟུང་
ལ་དགག་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བར་བཞག་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་པོ་སེམས་བྱུང་རྟོག་
པ་ཡིན་པས་སྤངས། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོག་པས་མ་སླད་པར་བྱ་བ་གནད་
ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་རྟོག་པ་སྐྱེས་ཚད་རིག་པས་རིག་པ་ལ་ལྟས་ལ་ཚེས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་ཀློད་
ཅིང་བཞག་གོ་དང་པོ་ནི་དངོས་གཞི་འོད་གསལ་བགྱི་བ་ལགས་པས། དོས་
དྲག་ལ་ཡུན་ཐུང་བར་བྱས་ཏེ། སྒོམ་ཐུན་གཅིག་ལ་ཐུན་དུ་མར་བཅད་དོ། ཐུན་ཆེ་
ཆུང་ནི་ཐུན་ཞབས་རུ་མ་དང་བཅས་ཤིང་བཟང་གྱེས་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །མཇུག་དམིགས་པ་བཏང་ནས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་

[056] གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་དེ་ལ་དགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་
དུ་བསམས་ནས་དགེ་བ་གཞན་དོན་དུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་དལ་གྱི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་
བཤིག་ཏེ། ལྷའི་ཁང་པར་ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱའོ། །རྗེས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་ནི། ཐུན་
མཚམས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུར་བྱ། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། རྗེས་ནི། མཉམ་
བཞག་གི་ཉམས་མ་དོར་བར་བསྐྱང་དགོས་པས། རང་གཞན་སྣོད་བཅུད་སྣ་ཚོགས་
སྣང་ཡང་འཀྲུལ་ནས་མེད་པའི་དོན་སྣང་བ་ཡིན་པས། རྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་དང་ཁྱད་པར་
མེད་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་ཞེན་སྤང་ངོ། །རང་ཉིད་ཀྱང་ཕུང་པོ་
ངོ་བོར་སྣང་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གང་ཟག་བདག་རྟག་པ་དང་
གཅིག་པུའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་བྱ་བ་མེད་དོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་འགྲོ་འོང་བྱེད་ཅིང་ཡུལ་
ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུར་བསམ་མོ། །ཅི་བསམ་ཆ་མེད་པར་མི་བྱ། དྲན་པས་ཟིན་
པར་བྱས་ལ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཚད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཕྲལ་དུ་དེ་འཕྲོག་
ལ་འདི་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱང་
བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལྟས་པས་རྗེས་ལ་མཉམ་བཞག་གི་ཉམས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་བློ་
དེ་དང་མ་བྲལ་བས་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལམ་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ།།
དེ་ལྟར་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་བཞག་གི་ཉམས་མ་དོར་བར་ཟུང་འཇུག་ཆེན་
པོའི་ངང་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང།།
དངོས་འཛིན་ཞེན་པས་མ་སླད་པར། །མཁའ་བཞིན་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཁྱེར། །འཆི་
མེད་བདེ་ཆེན་ངང་དུ་འགྲོ་ཞེས་དོན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་
གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་སྟོན་ཏེ་
འདི་ན་ཞི་བ་ལྷས་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ནི། །མྱུར་དུ་

[057] །བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བྱ་བ། །གསང་བའི་
དམ་པ་སྤྱད་པར་བྱ། བདག་བདེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་ཡང་དག་བརྗེ་བ་
མ་བྱས་ན། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ཅིང། །འཁོར་བ་ནའང་བདེ་བ་མེད།།
དེ་ལྟར་བདག་གནོད་ཞི་བ་དང་ གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བྱའི་ཕྱིར། །བདག་
ཉིད་གཞན་ལ་བཏང་བ་དང་ །གཞན་རྣམས་བདག་བཞིན་བསྲུང་བར་བྱ། །ཅེས་
གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ལས། །མཉམ་བཞག་ཏུ་ཉམས་
སུ་བླང་བ་ནི། གཏོང་ལེན་གཉིས་པོ་སྤེལ་མར་སྦྱངས། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ་
སྟན་བདེ་བ་ལ་སྡད་ལ། བརྩེ་བའི་མ་མདུན་དུ་གསལ་བར་དམིགས་ཏེ། ཐོག་མར་
བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ནི། མ་འདིས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་
བྱིན་ནས་ཆུད་མ་ཟོས་པར་བསྐྱངས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་མཇལ་ནས་
བདེ་བའི་སྣ་ཁ་ནས་བཟུང་དུ་བྱུང་བས་ཕན་བཏགས། ལྟོ་ན་གནས་པ་དང་བཙས་པའི་
དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ནུས་པ་མ་སྲིད་པར་བསྐྱངས་པས་ཕན་བཏགས། དེ་ཙམ་དུ་མ་
ཟད། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཀྱང་བྱམས་པའི་མིག་གིས་བལྟ་བལྟ་བ་
བརྩེ་སེམས་ཀྱིས་འཛིན་འཛིན་པ། གནོད་པ་དང་མི་ཕན་པ་ལས་སྐྱོབ་སྐྱོབ་པ། ཕན་
པ་དང་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་དྲིན་ཅན་དུ་འདུག་པ་ཨང་སྙམ་དུ་
བསམ་ལ། མིག་ནས་མཆི་མ་འཁྲུག་པའམ། ལུས་ལ་བ་སྤུ་ལྡང་བ་ཙམ་
དུ་ཤེས་པ་ཉེ་དུ་ངེས་པ་བསྐྱེད་དོ། །དྲིན་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་མ་འདི་ད་ལྟ་འཁོར་བ་
མཐའ་མེད་དུ་བདག་གི་དོན་བྱེད་བྱེད་ནས་འཁྱམས་ནས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་དང་བཅས་
པ་འདི་སྙིང་རྗེ་སྙམ་དུ་མི་བཟོད་པའི་བསམ་པ་བརྩེ་དུང་བ་བསྐྱེད་ལ། ད་ནི་ངས་ཀྱང་
ལན་དུ་ཕན་པ་དང་ བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་གདགས། གནོད་པ་དང་མི་
ཕན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བསྐྱབ་པར་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ། འོ་ན་མ་རྒན་ལ་གང་གིས་

[058] ཀུན་འབྱུང་གིས་བརྒྱུད་ནས་གནོད། དེ་
ཐམས་ཅད་ངས་ཉམས་སུ་བླང་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། མ་རྒན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་
སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཐམས་
ཅད་གྲིས་བཞར་བ་བཞིན་དུ། མ་རྒན་གྱི་རྒྱུད་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བླངས་ནས་རང་གི་སྙིང་
གི་ནང་དུ་བླངས། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བླང་བ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་
མ་རྒན་གྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ངས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། རང་གི་ལུས་
ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འབུལ། དེ་ཡང་སྤྱོད་
འཇུག་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཡིད་བཞིན་གྱིས་ནི་
ལུས་སུ་བསྒྱུར། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས། རང་གི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་
བ་རྣམས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་བསམས་ནས། དེ་རྣམས་ལ་མ་རྒན་གྱི་ཆོས་མཐུན་
རྐྱེན་ཟས་སོགས་གནས་ཁང། གཡོག་འཁོར། བླ་མ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་
པ་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་དགོས་པ་བྱུང་ནས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མ་རྒན་
ཚོགས་རྫོགས་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བསམ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཏང་བ་
བསྒོམ་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱམས་སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་གཏོང་ལེན་གཉིས་རེ་མོས་
ཀྱིས་སྤེལ་ཞིང་ཉམས་སུ་བླང་བའི་སྒོ་ནས་སྔར་བས་ཤེས་པ་རླན་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱ་
དེ་ལྟར་སྤྱངས་བས་སྔར་གྱི་མ་རྒན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་ཞིང། བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་རང་
གི་ཕྱོཌ་ནས་རྩིས་ལ་མ་ཐེབས་པར་དངོས་སུ་བརྗེ་ནུས་པར་སོང་བ་ན་ཚད་དུ་ལོངས་པར་
སོང་བ་ཡིན་ནོ། མ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བའི་ཚད་མ་བཏུབ་ན་མེ་ནང་དེར་བག་ཚ་བ་མེད་
པར་མཆོང་ནུས་པའི་ཚད་ཙམ་མོ། །དེ་ནས་ཐུན་གཉིས་པར་སྤོས་ལ། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འདི་ལྟར་བསམས་ཏེ། ངས་
སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་ན་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ་བཏང་བ་ཡིན། སེམས་

[059] ད་ནི་བདག་གིས་དངོས་སུ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཏོང་ལེན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྤེལ་ཞིང་སྦྱང། འདིའི་སྐབས་སུ་
གཏོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་རེ་རེས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བ་ཆ་ཚང་རེ་རེ་ཐོབ་པར་བྶམོ།། །།
   ༈   
སེམས་ཅན་སུ་འདོད་པ་ཁྱེར་ཅིག། །དེ་དག་ལ་ཁྱོད་རང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་
གྱིས་ཤིག་ཅེས་རང་ལ་རྩི་སྨན་གྱི་སྡོང་པོ་བཞིན་དུ་བསམས་ལ། དགའ་སྡུག་
ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ་བློས་སྤྱངས་ཤིང་ངག་ཏུ་གདོན་པར་བྱའོ། བདག་གི་ལུས་ལོངས་
སྤྱད་དགེ་བ་རྣམས་ལྷུག་པར་བཏང་བ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་
བ་དང་ བགོ་བ་མེད་པའི་བགོ་བར་གྱུར་ཅིག་གནས་མེད་པའི་གནས་
སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པའི་བདེ་བ་ཐཾས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་བདག་ཉིད་གཅིག་པུར་གྱུར་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་
ཅད་སེལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་
ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བློ་སྦྱོང་ཞིང་ངག་
དུ་ཡང་འདོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྦྱོང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལས་མེད་པས། ངས་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་
པོའི་ཐུགས་དམ་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་ཉམས་སུ་བླང་དུ་ཡོད་པ་འདི་རེ་དགའ་སྙམ་དུ་བསམ་
ཡང་ཉན་རང་དང་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་
ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་བླངས་ཤིང། རང་གི་གསུམ་པོ་བཏང་
བས་ཚོགས་རྫོགས་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བསམ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་འདི་ཀུན་

[060]གང་བདེ་ཡིན་ནོ།།
དེ་གཉིས་རླུང་ལ་བསྐྱོན་པར་བྱ། །ཅེས་པ་ནི། གཏོང་ལེན་གཉིས་དབུགས་ཕྱི་འགྲོ་
ནང་འགྲོ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྦྱོང་ངོ། །འདི་ནི་འདི་ཉིད་ལ་སེམས་བཟུང་སླ་བ་དང་ འབྱོངས་
སྐྱེན་པ་དང་ རྣམ་རྟོག་མང་པོ་གཞོམ་པའི་ཆེད་དུ་མཛད་པའོ། །ཡུལ་གསུམ་དུག་
གསུམ་དགེ་རྩ་གསུམ། །ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། རྗེས་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་
པའི་སྒོ་ནས་བློ་སྦྱོང་ངོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ཐ་མལ་
བ་གསུམ་ལ་བརྟེན། ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་སྐྱེས་པ་ན་འདི་ལྟར་བློ་སྦྱངས་
ཏེ༑ བདག་ད་ལྟ་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་འདོད་ཆཌ་
ཅན་གཞན་དབང་དུ་སོང་བ་སྤྱོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྱོད་པ་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་བསམས་
ལ༑ དེ་ཐམས་ཅད་བློས་འུབས་ཀྱིས་བསྡུས་ལ། རང་གི་སྙིང་གི་ནང་དུ་བླངས་ནས་
སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པར་
གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམས། དེ་བཞིན་དུ་དུག་ལྔ་པོ་ལ་སྦྱར་ལ་ཉམས་སུ་བླང་ངོ།།
སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་ཚིག་གིས་སྦྱངས། །ཅེས་པ་ནི། བློ་སྦྱོང་ཚིག་ཙམ་དུ་སྦྱོང་
བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ལ་སྨིན། །བདག་གི་དགེ་བས་
དེ་ཀུན་བདེ་ཐོབ་ཤོག་ཅེས་བསྟན་བཅོས་ནས་འབྱུང་བའི་ཚིག་གམ། ཡང་ན་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་བདག་ལ་སྨིན་ནས་བདག་ཐུལ་གྱིས་
བརླག་པར་གྱུར་ཅིག་བདག་གི་བདེ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྨིན་ནས་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་དེ་ལྟར་མི་མེད་པའི་དུས་སུ་ངག་
ཏུ་འདོན་ནོ། །རུས་པའི་གཏིང་ནས་སྐྱེས་པའི་བསམ་པ་ཨ་ཙ་མ་ངའི་མ་རྒན་རྣམས་
ངའི་ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་ཁོ་ན་སྙིང་རེ་རྗེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་
བཞི་ལ་ཚིག་གིས་སྦྱོང་བ་འདི་ནི་མདོ་ལས་བྱམས་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་བསྒེམ་པ་བཤད་པའི་

[061] །གསུམ་པ་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་བསྒྱུར་བ་ནི། སྣོད་བཅུད་
སྡིག་པ་ཁོལ་བའི་ཚེ། །རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་ལམ་དུ་སྒྱུར། །ཅེས་པ་སྟེ། སེམས་
ཅན་དང་འབྱུང་བའི་གནོད་པ་ཅི་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་སྐྱེ་བ་སྔོན་
མ་ལ་སྡིག་པ་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་རྒྱུས་མེད་པ་རྣམས་རྐྱེན་ངན་
བར་ཆད་དུ་བྱེད་དོ། །ཆོས་སྒོར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བལྟས་ན། སྤྱན་སྔ་བས་
ཤ་བོ་སྒང་བ་ལ་གསུངས་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་ན་ཚ་དང་ སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཐམས་
ཅད་སྦྱང་བའི་བློ་ཡོད་ན། བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གིས་བྱིན་རླབས་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བའི་
ཐབས་གསུངས་པ་བཞིན་ཡིན་གསུངས་པས། རྐྱེན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
སྦྱོང་བའི་གྲོགས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱའོ། །འདི་ལ་གཉིས། བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྦྱང་བ་དང་ སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་བསགས་སྦྱང་གཉིས་ལ་
འབད་པའོ། །དེ་ལ་ཐོག་མར་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་རྐྱེན་ངན་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་སློང་བ་བསྟན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ལམ་དུ་བྱ་ན། ཐོག་མ་མེད་པ་
ནས་དགྲ་ཟིན་གྱི་རུ་མ་ཕྱེད་པས་སྤང་བླང་ངོས་མ་ཟིན། ཆོས་བྱས་ཚད་བདག་འཛིན་
གྱི་ཆོས་སུ་སོང་བས་ནོར་རོ། །ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སྔ་འདྲིས་གང་ཡང་
ཉེར་མ་སོང་བས་ད་རེས་དགྲ་ཟིན་གྱི་རུ་ཕྱེད་ལ། ཚེས་ལམ་དུ་བྱའོ། །དེ་ལ་དགྲ་རང་
ཡིན། ཟིན་སེམས་ཅན་ཡིན། རང་ལ་དགྲར་བལྟས་ལ་སྤང་བ་དང་ གཞན་
ལ་ཟིན་དུ་བཟུང་ལ་གཅེས་པར་ལྟ་བ་གཉིས་ལས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ལ་དགྲ་རང་ཡིན་
པའི་གཏན་ཚིགས་ནི། །ལེ་ལན་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་གདའ། །ཞེས་པས་རང་
ལ་དགྲར་བཟུང་བ་བསྟན་ཏེ། རང་ལ་མི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཅི་བྱུང་ཡང་གྱོད་
གཞན་ལ་མ་བདའ་བར་ང་རང་གི་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་ལན་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་
གྱོད་ཐམས་ཅད་རང་གི་ནང་དུ་བརྡལ་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དག་ན་འཚེ་བ་གང་ཡོད་

[062] །འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཀུན། །དེ་ཀུན་བདག་ཏུ་འཛིན་
པ་ལས་གྱུར་ན། །འདྲེ་ཆེན་དེ་ཀོས་བདག་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་དང་ བདག་
ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང། །དེ་གཉིས་
དང་ནི་འབྲེལ་བ་ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཡིན། ཞེས་དང་
བདག་ཉིད་སྐྱོན་བཅས་གཞན་ལ་ཡང་ །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོར་ཤེས་བྱས་ནས། །བདག་
འཛིན་ཡོངས་སུ་དོར་བ་དང་ །གཞན་བླང་བ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཅེས་གསུངས་སོ།།
འཇིག་རྟེན་ན་རང་ལ་སྐྱོན་དང་ཉེས་པའི་ཚོཌ་ཡོད་དོ་ཅོག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་འབྱུང་བ་
ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ང་མེད་པ་ལ་ངར་བཟུང། གནས་གར་སྐྱེས་
པའི་ལུས་འདི་ལ་བདག་མེད་པར་བདག་ཏུ་བཟུང་ནས་འདིའི་ཁ་འཛིན་སྐྱོར་ཁ་འདི་འདོད་
མི་འདོད་གཉིས་གྱི་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་བྱེད་ནས། གཞན་ལ་གཡོ་སྒྱུར་ཁྲམ་གསུམ་
བྱེད་བྱེད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ངན་བསགས་ནས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྤྱིར་འཁོར་
བ་མཐའ་མེད། དགོས་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་
འདིས་ལན་དུ་བཅུག་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་འདས་གྱུར་ཀྱང། །ངལ་བ་ཆེན་
པོ་དེ་ལྟ་བུས། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ། །ཅེས་གསུངས་པས་
ད་རུང་ཡང་འདི་ལ་དགྲར་མ་བལྟས་རིང་ལ་འདིའི་རང་བདེ་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པས་ལས་
ངན་བསགས་ནས་འཁོར་བ་མཐའ་མེད་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྔར་བས་ཆེས་དྲག་ལ་ཡུན་རིང་
བར་ད་སྡོག་འཁྱམས་སུ་འཇུག་པས་དུས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་
གཅེས་པར་འཛིན་པ་འདིས་བསྐྱེད་ནས་འདུག་གོ། །འོ་ན་འདི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་
བདག་གསོད་བྱེད་གཤེད་མར་འདུག་པས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཤི་ཚད་
གཞན་གྱིས་མ་བསད། རང་གིས་བསད་ནས་འདུག་པ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། མ་
འགལ་ལ་སོ་བལྟམས་པ་གཅིག་བྱས་ལ་རང་ལ་དགྲར་བཅག་གི་བཟུང་བར་བྱའོ། །འོ་ན་

[063] །ཞི་བ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་
ནས་ཀྱང། དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་རྒྱུན་ཆགས་དགྲར་གྱུར་པ། །གནོད་པའི་ཚོགས་
རབ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་གཅིག་པུ། །བདག་གི་སྙིང་ལ་ངེས་པར་གནས་བྱས་ནས།།
བདག་ལ་འཁོར་བར་བདེ་བ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་གནས་པ་
མགོ་ལ་གནས་ཀྱང་རྒྱལ་ཁ་མིག་ལ་མི་བྱེད་པ་འདི་རེ་མི་འཐད་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་
དེ་ལྟར་ཉེས་དམིགས་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེའི་དམིགས་པའམ་གནས་ནི་གནས་
གར་སྐྱེས་པའི་ལུས་འདི་ཡིན་ཏེ། ཚེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ང་མེད་ལ་ངར་བཟུང་
བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་
ཅན། །མི་རོ་བམ་ནག་རྣག་དང་ཁྲག་གི་དུམ་བུ། ཆུ་སེར་གྱི་རྐྱལ་བུ་འདི་
ལ་གཅེས་པར་བཟུང་ནས་བལྟ་ཞིང་བསྲུང་བ་ནི། དཔེར་ན་གཅེར་བུར་ཕྱང་ནས་ཆེར་
མ་ཁུར་གཅིག་ཁུར་བ་དང་འདྲ་སྟེ། སླད་ན་བདེ་བ་ལ་རང་དོན་བྱས་ནས་བདེ་བ་གཅིག་
འོང་སྙམ་ནས་བསྡམས་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་ཏུ་འགྲོའོ། །ཞི་བ་ལྷའི་ཞལ་ནས་ཀྱང། འཇིག་
རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་རང་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང། འཇིག་རྟེན་བེ་བ་ཇི་
སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་གཞན་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང། །མང་དུ་བཤད་ལྟ་སེམས་ཅི་དགོས།།
བྱིས་པ་རང་གི་དོན་བྱེད་དང་ །ཐུབ་པ་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ། །འདི་གཉིས་
ཀྱི་ནི་ཁྱད་པར་ལྟས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བདག་ལ་
གནོད་པ་འབའ་ཞིག་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་
པ་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནས། མ་གི་སྲོ་ཤིག་ཡན་ཆད་ལ་
སྡིག་པ་བསོག་པར་བྱེད་པའི་སྡིག་ཅན་ཕྲག་དོག་ཅན་དེ་འདིར་འདུག་པ་ཡིན། བདག་
འཁོར་བ་ལས་ཐར་དུ་མི་སྟེར་བར་འཆིང་བར་བྱེད་ཅིང། མི་དང་མི་མ་ཡིན་གྱི་
གནོད་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྤྱན་འདྲེན་མཁན། ཕུང་བྱེད་འུག་མགོ་ཅན་དེ་ནི་ང་དང་བདག་

[064]
བསམས་ལ་དགྲ་ལ་དགྲར་ངོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞི་བ་ལྷའི་ཞལ་ནས། འདི་ཡི་
བརྒྱ་ཕྲག་ཐམས་ཅད་དུ། །འཁོར་བར་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས། །ད་ནི་འཁོན་
རྣམས་དྲན་བྱས་ཏེ། །ཁྱོད་ཀྱི་རང་དོན་བསམ་པ་གཞོམ། །ཞེས་གསུངས་ངོ། །
ད་དུང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་སུན་མི་ཐོན་སྙམ་ན། སྔར་དང་མི་འདྲ། ད་རེས་བླ་མ་བསྟེན་
མདོ་སྡེ་བལྟས་པས་དགྲར་ཤེས་སོ་ལོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཁོ་བོ་གར་བརླག་པའི། །སྔོན་
གྱི་དུས་དེ་གཞན་ཡིན་གྱི། །ང་མཐོང་ཁྱོད་ད་གང་དུ་འགྲོ། །ཁྱོད་ཀྱི་དྲེགས་པ་ཀུན་
གཞོམ་བྱ། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསམས་ལ་དགྲར་བཟུང་ཞིང་རང་དོན་གྱི་བསམ་
པ་བྱུང་རེས་ཀྱིས་ཁྱོད་ཆ་ཡོད་ཀྱིས་བྱས་ལ། ཕག་སྣ་རེར་བཏུན་པོ་རེ་རྒྱབ་ལ་བཏང་
གསུངས། དེ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་བརྗོད་བྱ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་
ལིངས་ཀྱིས་བཏང་བ་དང་ སེམས་ཅན་རྩིར་གྱིས་བཟུང་ལ་བདག་འཛིན་ལ་ཅི་གནོད་
དང་ སེམས་ཅན་ལ་ཅི་ཕན་གཉིས་ལས་མེད་པ་ཡིན་གསུངས། གཞན་ཡང་
བཀའ་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་
དེས་འདུལ་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྤྱིར་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡོད་
དེ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་ན་ཉིས་བརྒྱ་བཅུ་གཉིས། དེ་བསྡུ་ན་དྲུག་རྩ་བ་དང་ཉི་ཤུ་ཉེ་བའོ།།
དེ་བསྡུ་ན་དུག་ལྔ་དང་དུག་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་བསྡུ་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གཅིག་
པུར་འདུག་པས། དེ་ཆེར་བཏུལ་བ་ལ་སྐྱིད་ཆེར་ཡོད། འབྲིང་ལ་འབྲིང། ཆུང་
ངུ་ལ་ཆུང་ངུ། ཡི་མ་བཏུལ་བ་ལ་སྐྱིད་ཡེ་མི་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་
གྱི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་ཡིན། སྐྱོན་དང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་
ད་ནི་རང་གི་ལུས་སེམས་ལ་ཞེན་པ་བཏང་ལ་དགྲར་བཟུང་དགོས། དེ་ཡང་གཙོ་
བོར་ལུས་ལ་ཞེན་པ་བཏང་དགོས་ཏེ། ཞི་བ་ལྷའི་ཞལ་ནས། བདག་ལུས་གང་

[065] །འཇིགས་པ་གནས་ཆུང་ལ་འཇིགས་སྐྱེ་བ། །འཇིགས་པ་སྐྱེ་
བའི་ལུས་འདི་ལ། །སུ་ཞིག་དགྲ་བཞིན་སྡང་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །
ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ལུས་འདིའི་དོན་དུ་ཇི་ལྟ་བུའི་འབད་པ་ནི་བྱས་ཀྱང་ལུས་རང་གི་
ངོ་བོ་བེམ་པོར་འདུག་པ་ལ་ཕན་གནོད་བྱས་པ་ལ་དགའ་སྡུག་མི་མདུག་སེམས་ནི་
དངོས་མེད་སྟོང་པར་འདུག་ལ། ད་ལྟ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་འདི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་
བས་ན་ངོ་བོ་མེད་ཅིང་རྒྱུ་འབྲས་སྐད་ཅིག་གིས་འགགས་ནས་སྐྱེས་ནས་གྲུབ་པ་མི་
འདུག་དེས་ན་དེ་གོང་དུ་དོན་མེད་པའི་འགལ་བ་བྱས་ནས་འདུག་སྙམ་དུ་བསམ་
པས་ད་རང་ལ་དགྲར་བཟུང་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་མ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་དང་ བསྒེགས་
རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ར་མཛའ་བཟློག་ལ། །ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་
གི་གྲོགས་མཛོད་ལ་བདག་འཛིན་འདི་བརླག་པར་མཛད་དུ་གསོལ། བདག་གི་
ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དངོས་མེད་སྟོང་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་སྦྱང་ངོ། །དེ་ལྟར་མཛད་
པའི་སྒོ་ནས་ད་རེས་ཀྱི་ཚེ་ཐུང་འདི་ལ་བདག་འཛིན་གྱི་འགོང་པོ་འདི་ཅི་ཐུལ་ཅིག་མཛད་
འཚལ་གསུངས། ཤ་པོ་བའི་ཞལ་ནས་ཇི་སྲིད་རང་ལ་དགྲར་མ་མཐོང་རིང་ལ་བླ་
མ་ལ་སོགས་སུས་ཀྱང་བསྟོད་པར་མི་ནུས། དགྲར་མཐོང་ན་ཕན་འདོགས་སུ་འེང་
གསུངས། །དེ་ལྟར་རང་ལ་དགྲར་བལྟས་ན་མི་མ་ཡིན་དང་འབྱུང་པོའི་གནོད་པ་
བྱུང་ཡང་དགྲ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་ཡིན། བདག་འཛིན་དང་འཐབ་པའི་གྲོགས་སུ་
བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་ཕྱོགས་ན་དམག་དཔུང་ཆེ་བ་གཅིག་ཡིན་པས། གནོད་
བྱེད་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པར་མི་འཐད་པས་དགའ་བར་བལྟའོ། །དེ་ཙམ་ན་རྐྱེན་ངན་གྱི་
འཕྲང་ལས་གྲོལ་བའི་ཆོས་བཤའ་མ་གཅིག་གདོད་འོང་བ་ཡིན་གསུངས། དེ་ཙམ་
ན་ཟིན་པར་སླེབ་པའོ། །ཚུལ་དེ་ལྟར་ད་རེས་རང་གཞན་གཉིས་ལ་དགྲ་ཟིན་གཉིས་
སུ་ཕྱེ་ལ་སྦྱང་ངོ། །རེས་རང་ལ་དགྲ་ཟིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ལ་སྦྱངས་ཏེ། རང་དོན་

[066] གཞན་དོན་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་
སྦྱོར་ལ་ཆོས་མིང་གིས་གདགས་ལ། དགེ་བཤེས་འབན་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་ལ་ལག་
པ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ལ་སྤང་བླང་བྱའོ། །དགེ་བཤེས་འབན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་
ང་ནི་སེམས་ཀྱི་མཁར་སྒོ་གཅིག་ཏུ་གཉེན་པོའི་མདུང་ཐུང་གཅིག་མནན་ལ་བསྡོད་པ་
མིན་པ་གཞན་བྱ་རྒྱུ་མི་རྙེད། ཁོ་བསྒྲིམ་ནང་ཡང་བསྒྲིམ། ཁོ་སློད་ནང་ཡང་
སློད་གསུངས། ཁྱོད་ཆ་ཡོད་ཀྱི་བྱས་ལ་ཕག་སྣ་རེ་ལ་གཏུན་པོ་རེ་རྒྱབ་ལ་བཏང་
གསུངས། མདོ་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་གིས་བདག་འཛིན་སྤང་བ་ལས་བྱ་རྒྱུ་གཞན་
མེད་པ་བསྟན་པའོ། །དེས་ནི་རང་ལ་དགྲར་བལྟས་ལ་བདག་འཛིན་སྤང་བ་བསྟན་ཏེ་
ཤ་པོ་བའི་གསུང་གིས་འགོང་པོ་མགོ་རྫོངས་ཀྱི་ཆོས་ཤེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའོ། །
གཉིས་པ་སེམས་ཅན་ལ་ཟིན་དུ་བཟུང་ལ་གཅེས་པར་བལྟ་བ་ནི། ཀུན་ལ་བཀའ་དྲིན་
ཆེ་བར་བསྒོམ། །ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། །འདི་ལ་ཤ་པོ་བའི་གསུང་གི། །ཤ་
ཁྱེར་ཁྲག་ཁྱེར་གྱི་ཆོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྟས་ངན་གཡང་དུ་ལེན་པའི་ཆོས་ཞེས་
ཟེར་རོ། །གནོད་བྱེད་དེ་ཉིད་ལ་ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་དང་ སྙིང་རྗེ་
བསྒོམས་ནས་གཏོང་ལེན་གཉིས་སྦྱང་བའོ། །ཐོག་མར་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ནི་
བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་འདིས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བདག་གི་
ཕ་མ་ཉེ་དུ་འབྲེལ་བ་རྒྱ་ཤུག་གི་ཚི་གུ་ལས་མང་བ་ཙམ་བྱས་པས། བྱམས་པའི་
མིག་གིས་བལྟ་བལྟ་བ། བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་འཛིན་འཛིན་པ། གནོད་པ་དང་མི་
ཕན་པ་ལས་སྐྱོབ་སྐྱོབ་པ། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་
དྲིན་ཅན་འབའ་ཞིག་ཏུ་འདུག་ཨང་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ཉེ་དུང་ལ་བསྐྱེད་ལ། སྙིང་གི་
ནང་དུ་བཅུག་ཀྱང་ཚ་བ་མི་འོང་བའམ། སྙིང་གི་དུམ་བུ་བཞེན་དུ་བལྟའོ། །ཇོ་
བོའི་ཞལ་ནས། རང་གི་ལྷ་དང་བླ་མ་ཞེས་གསུངས། ཡང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་

[067] ད་ལྟ་བདག་ལ་གནོད་པ་འདི་ཡིན་ནི་མ་ཡིན། གནོད་པ་འདི་འཁྲུལ་
ནས་བྱེད་པ་ཡིན། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ན་སྡིག་སྡུག་གཏམ་ངན་ཐམས་ཅད་ལ་མ་
འཛེམ་པར་བདག་གི་དོན་བྱས་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ངན་བསགས་པས་འཁོར་བ་
མཐའ་མེད་དུ་འཁྱམས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་བླངས། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོ་
ལན་ཡང་བདག་ལ་ཐུག་ནས་འདུག་ད་ལྟར་ཡང་བདག་གཞན་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་
བསྒྲུབ་པ་ལ་བདག་གི་ལས་ངན་གྱིས་མ་རྒན་དབང་མེད་དུ་བསྐུལ་ནས་བར་ཆད་བྱས་པས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་བར་ཆད་བྱས་པ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་དམྱལ་བར་
འགྲོ་བའི་ལེ་ལན་ཡང་བདག་ལ་ཐུག་པས་འདི་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་ཤ་རྗེན་ལ་མེ་སྐར་ཕོག་
པ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་མ། །ཚུལ་དེ་ལྟར་གནོད་བྱེད་དེ་ཉད་ལ་ཆེད་དུ་གཏད་པའི་
བྱམས་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་མི་མ་ཡིན་ལ་ལས་ཀྱི་བྱས་པའི་མངོན་
ཤེས་ཕྲ་མ་ཡོད་པས། འོ་ཅག་གིས་མར་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཁོང་གིས་བུར་ཤེས་
ནས་འོང། དེ་ལྟར་མ་སྨད་ཀྱི་བསམ་པ་བྱུང་བ་ན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ག་ལ་འོང་སྟེ་
བདག་གིས་ཀུན་ལ་མ་བཞིན་བྱས་ན་ཀུན་གྱིས་བདག་ལ་བུ་བཞིན་བྱེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་
པས་དེ་ཙམ་ན་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། མི་ཡི་འཇིག་
རྟེན་འབྱུང་པོའི་གདོན་དང་ནད་མང་བ། །ཕན་དང་སྙིང་བརྩེར་ལྡན་པས་བདེན་པའི་
བྱིན་གྱིས་ཞི། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གནོད་བྱེད་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་
རྫ་བསྒོམས་པས། འོ་ན་ཐག་མ་མེད་པ་ནས་འདིས་ང་ལ་ཕན་པ་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་
ནས་འདུག་པ་ལ་ངས་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་བསྐྱལ་ནས་འདུག་ཨང་སྙམ་དུ་བསམས་
ལ༑ ད་ན་ངས་ཀྱང་ལན་དུ་ཕང་དགས་གནོད་པ་ལས་སྐྱབས་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་
དེ་ཉིད་ལ་གཏོང་ལེན་གཉིས་སྤེལ་ཞིང་སྦྱང་བར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པའི་
མཛེ་དང་ནད་ཐམས་ཅད་རང་གི་སྟེང་དུ་བླང་བར་བྱའོ། །རང་གི་ཡང་ཚེ་མཇུག་དང་

[068]
དགའ་བ་བསྒོམ་མོ། །ཡང་འདི་ལྟར་སྦྱང་ངོ། །མི་མ་ཡིན་པ་འདུག་པ་མདུན་
དུ་སྤྱན་དྲངས་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་མ་བྱས་པ་གྲངས་ཀྱི་ནི་མི་ཆོད། ངས་ཁྱོད་
ཀྱི་ཤ་ཟོས་པ་དང་ ཁྲག་འཐུངས་པ་དང་ རུས་པ་མུར་བ་དང་ ལྤགས་
པ་གྱོན་པ་དང་ ནུ་ཞོ་འཐུངས་པ་རྣམས་སྟོང་གསུམ་སྣོད་དུ་ཆུང་བ་གསོད་པ་དང་
རྒྱབ་པ་དང་ ཕྲོག་པ་ཡང་གྲངས་ཀྱིས་མི་ཆོད་པ་བྱས་པས་དེའི་ལན་ཆགས་ད་རེས་
སྙེག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲིན་དང་ལན་ཆགས་ད་རེས་ཁྱེར་བར་
བྱ༑ དཁྱེད་དབང་ང་ལ་འོས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། ཤལ་དགྱེས་
ན་ཤ་ཟོ། ཁྲག་ལ་དགྱེས་ན་ཁྲག་འཐུང། རུས་པ་ལ་དགྱེས་ན་རུས་པ་མུར་
ལྤགས་པ་ལ་དགྱེས་ན་ལྤགས་པ་བཤུས་ལ་གྱོན། རིངས་ན་བརྗེན་པར་ཟོ། མི་
རིངས་ན་ཆོས་ལ་ཟོ་བྱས་ལ་ལུས་འདི་ལྟོས་པ་མེད་པར་དེ་ལ་སྦྱིན་པ་བཏང། འགྲོ་
དྲུག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །ཕྱོགས་བཞིར་གཏོར་མ་བཏང་ལ་སྦྱིན་འབའ་
ཟ་འབུ་ཁྱེར་བྱེད་པ་ནི། །བདག་ནི་ནམ་ཞིག་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་དུ་སྦྱངས་
ཞེས་པོ་ཏོ་བས་གསུངས་སྐད། དེ་ནས་མི་མ་ཡིན་པ་དེ་ཀོག་གིས་ལངས་ནས་བྱུང་
ནས་བདག་གི་སྤྱི་བོ་ནས་རྐང་མཐིལ་ཡན་ཆད་ཁ་དམར་འདག་འདག་ཟོས་པས་གནས་
སྐབས་སུ་ལུས་འགྲངས་ཏེ། གནོད་པའི་སེམས་ཞི་ཞིང་ཕན་སེམས་དང་ལྡན། ཞར་
ལ་སྡིག་པ་དག་པར་བསམ། ཡང་སྐད་ཅིག་གིས་ནང་དུ་ལུས་གྲུབ་ཅིང་ཡང་ཟོས་
པར་བསམ། དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསམ། ལུས་བརྒྱ་སྟོང་དུ་གཏུབས་
ལ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏེར་བར་བསམ། ཁྱད་པར་དུ་ལུས་སེམས་འདི་གཉན་
ས་ཐམས་ཅད་དུ་གཤའ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ལུས་འདི་ཁོ་དབང་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་
བསམས་ལ། དགེ་སྦྱོང་ཐམས་ཅད་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ། མཇུག་དགེ་བ་ཡང་

[069] ཁྱད་པར་དུ་མི་མ་ཡིན་ཡོད་སར་ལུས་འདི་སེམས་ཀྱིས་བོར་ལ་དེར་
དམར་ཉེག་རྩེར་གཏུབ་ལ་ད་ཟོ་ཅིག་ཅེས་བསམ་མོ། །དེ་ནས་ལུས་གཅེས་འཛིན་
བཏང་སྟེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །ལུས་འདི་ཅི་བདེར་ཕྱིན་ཟིན་
གྱིས། །སྡིག་སོགས་ཅི་དགར་བྱེད་ལ་རག་འདི་ཡ་ཁ་དས་ཅ་ཞིག་བྱ། །
ཞེས་སོ། །དེས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཟིན་དུ་བཟུང་ནས་གཅེས་པར་བལྟ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་
ལྟར་དགྲ་ཟིན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རུ་ཕྱེད་པར་བྱས་ནས་སྦྱང་དགོས་པ་ཡིན། ཤ་པོ་བའི་
ཞལ་ནས། དགྲ་རང་ལ་ཚོལ། ལྷ་འདྲེ་ལ་ཚོལ་དགེ་མི་དགེ་བ་ལ་ཚོལ། སྐྱིད་པ་
སྡུག་བསྔལ་ལ་ཚོལ་གསུངས། གླང་རི་ཐང་བའི་ཞལ་ནས་ཀྱང། ཇི་ལྟ་བུའི་པོ་
ཏི་ཟབ་མོ་ཅིག་ཞལ་ཕྱེ་ཡང། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་རྣག་གི་ཡིན། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་
ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་གྱི་ཡིན། དེའི་གནད་ཀས་ཁྱེ་དང་ རྒྱལ་ཁ་གཞན་ལ་བྱིན་
ལ༑ གྱོང་དང་བུབ་ཁ་རང་གིས་བླང་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་མིན་པ་གོ་རྒྱུ་གཞན་མ་
རྙེད་གསུངས། ཤ་པོ་བའི་ཞལ་ནས་དེ་ལས་གོ་རྒྱུ་ལྷག་པ་གཅིག་རྙེད་ན་
སྐྱོན་ཡིན་གསུངས། མདོར་ན་སྡེ་སྣོད་ཐམས་ཅད་ལས་གོ་རྒྱུ་དེ་ལས་གཞན་མི་སྙེད་
གསུངས། དེས་ནི་ཀུན་རྫོབ་བྱང་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་རྐྱེན་ངན་ལམ་དུ་བླང་བ་བསྟན་
ཏེ༑ དེའི་མོད་ལ་ཡང་གཉིས་པ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་
རྐྱེན་ངན་ལམ་དུ་བླང་བ་ནི། ལྟ་བ་གསུམ་དང་ནམ་མཁའ་མཛོད། །རྣལ་འབྱོར་
བསྲུང་བ་བླ་ན་མེད། །འཁྲུལ་སྣང་སྐུ་བཞིར་བསྒོམ་པ་ཡིས། །སྟེང་ཉིད་བསྲུང་
བ་བླ་ན་མེད། །ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། ད་ལྟ་འཁོར་འདས་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ལ་
སོགས་པ་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་སེམས་ཉིད་འཁྲུལ་
པའི་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པར་ཐག་རྦད་ཀྱིས་བཅད། ཀུན་རྫོབ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་
ང་ཙམ་དུ་གཉིས་ཀས་གནོད་པ་སྐྱལ་ལོང་མེད། དགག་སྒྲུབ་བྱ་ལོང་མེད་པར་སྐད་

[070] །
དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ཡང་ཡེ་ནས་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་
པའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །བདག་ཀྱང་རིག་པ་དངོས་མེད་ཡིན། གནོད་
བྱེད་ཀྱང་རིག་པ་དངོས་མེད་ཡིན་པས་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །ཐམས་
ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གླང་མི་རྙེད་དོ། །དཔེར་
ན་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ནམ་མཁས་ནུབ་ཕྱོཊ་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་གནོད་པ་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་
གནོད་པ་བྱ་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་ད་ལྟར་གྱི་སྣང་བ་འདི་སེམས་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་སྣང་
བ་ཡིན་པས་བདག་དང་གནོད་བྱ་དང་ ནད་ཐམས་ཅད་རང་གི་རྟོག་པ་ལས་མ་
གཏོགས་པ་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ནས་ཀྱང། རང་གེ་
སེམས་ཉིད་བདུད་ཅེས་བྱ། །རང་གི་སེམས་ཉིད་གེགས་ཞེས་བྱ། །གེགས་ཀུན་
རྣམ་པར་རྟོག་ལས་བྱུང། །དེ་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས། །ཞེས་གསུངས་
སོ༑ ༑དེ་ལྟར་རང་གི་རྟོག་པ་ཡོད་པར་བཟུང། བདེན་པར་བཟུང། སེམས་
ལས་ཐ་དད་དུ་བཟུང་སྐྱོན་ཅན་དུ་བཟུང་བས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་
བསྐྱེད་པ་ཡིན། དེས་ན་ཐམས་ཅད་རང་གི་རྟོག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་བགེགས་སུ་གྱུར་
པ་མེད་པས་སྤང་བྱ་རང་གི་རྟོག་པ་ཙམ་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་རང་
གི་སེམས་སུ་འདུས་པས། སེམས་ལ་དཔྱད་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདུག་པས་རང་གི་
སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐ་དད་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་
སྐུ་གཅིག་པ་ཡིན་པས་ན་སུ་ལ་གནོད། སུས་གནོད། ཇི་ལྟར་གནོད། དོན་དམ་
པར་གང་ཡང་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནད་དང་གདན་ཐམས་ཅད་
རང་ག་རྟོག་པར་འདུག་ལ། རྟོག་པ་ཆོས་སྐུར་འདུག་ཨང་སྙམ་དུ་བསམ་དུ་བསམ་ལ་གནག་

[071]ངན་སྐྱུག་བོར་བ་བཞིན་
དུ་ཞེན་མེད་དུ་བཞག་མཛོ་རོ་བཞེན་དུ་དགོས་མེད་དུ་བཞག་བདག་པོ་ཤི་
བའི་ཁང་སྟོང་བཞིན་དུ་ཞེན་མེད་དུ་བཞག་གོ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་མ་
གྲུབ་པར་འདུག་པ་ལ་ང་ནི་ནམ་མཁའི་མདུད་པ་མ་ཁྲོལ་བ་བཞིན་ནམ། རུས་སྦལ་
སྤུའི་ཞགས་པ་དམ་པོས་བཅིངས་པ་བཞིན་དུ་སོང་ནས་འདུག་སྟེ། རང་སེམས་
བདུད་དུ་ལངས་ཤིང། ང་རང་གེ་རྟོག་པས་བཅིངས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཁྲུལ་ནས་
འདུག་པ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་ན་ཡིས་དོགས། འདྲེས་གནོད་དུ་དེགས། ན་
ཚ་དྲག་ཏུ་རེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རེ་དོགས་དང་ དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་
སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་བཞག་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་གློད་པར་བྱའོ། །དེ་ཙམ་ལ་
ཡིད་བཏགས་མ་བཟེད་ནས་ཐུབ་ཆོམ་དང་འོད་དང་ ཐུ་བ་ནས་འཐེན་པ་དང་ མིང་
ནས་འབོད་པ་དང་ དེ་ཙམ་ན་འདར་ཡེད་པ་དང་ སྐྱི་ཟིང་བ་དང་ ཤེས་
པ་བཅུ་ལོག་པ་བྱུང། དེ་ཙམ་ན་བློ་གཉིས་ལས། རང་གི་སེམས་སུ་འདུག་
པས། འཆར་ལུགས་ཡིན་སྙམ་དུ་རང་གི་སེམས་སུ་ཐག་བཅད་ལ་བཞག་ག་
དེ་ལྟར་བསམ་པ་དང་བློ་བདེ་འབལ་གྱིས་འགྲོ། ལུས་དང་སེམས་ཆ་ཆ་ནས་རང་
སར་གནས་པ་འབྱུང་ངོ། །དེ་འཕྲོག་ལ་ཨ་པ་རང་སེམས་སུ་འདུག་པ་སྙམ་ན་
མི་རྟོག་པ་རྗེན་གྱིས་དེ་དུས་ན་འཆར་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ནད་དང་གདོན་དང་
རང་ཉིད་གསུམ་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔྱད་ན་ཡེ་ནས་སྐྱེ་མ་མྱོང་བ་དེ་
སྐྱེ་མེད་ཆོས་སྐུ་ཡིན། མ་སྐྱེས་པ་ལ་དགག་རྒྱུ་མེད་པས་འགག་པ་མེད་པ་དེ་
འགག་མེད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན། སྐྱེ་འགག་གིས་སྟོང་པའི་བར་ན་
གནས་པ་མེད་པས་གནས་པ་མེད་པ་དེ་གནས་མེད་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན། དེ་ལྟར་དུས་
གསུམ་གང་ན་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པས། དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ངོ་བོ་

[072] །དེ་ལྟར་ནད་དང་གདོན་རང་གི་སེམས་ལས་འབྲས་བུ་
སྐུ་བཞི་ལོགས་ན་མེད་པ་དེ་ཉིད་སྐུ་བཞིར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་སྐྱེས་
ཚད་སྐུ་བཞི་ལག་བཅངས་སུ་གཏོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྟགས་པ་སྐྱེས་ཚད་ཆོས་
ཉིད་ཀྱི་རང་བརྡར་གོ་བར་བྱའོ། །ནད་དང་གདོན་ཐམས་ཅད་སྐུ་དྲིན་ཅན་དུ་བལྟ་
བར་བྱའོ། །འདི་ནི་སྐུ་བཞི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་གདམས་ངག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་
དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྐྱེན་ངན་ལམ་དུ་བྱས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་གཉིས་བསྒོམ་པའི་རྗེས་སམ། ཤུགས་ལ་རེ་དོགས་གཅོད་པའི་ལྟ་བ་འདི་
ལྟར་བསམ་མོ། །འོན་གནོད་བྱེད་འདིས་ང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྦྱོང་བ་ལ་
བཀོད་ནས་འདུག་པས་འདིས་ང་ལ་བྱང་ཆུབ་ལག་བཅངས་སུ་གཏོད་པར་འདུག་པས་
འདི་བཀའ་དྲིན་རེ་ཆེ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །གཞན་ཡང་རྒྱུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་ལས་
འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། ཁྱོད་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་
ན་དེའི་རྒྱུ་སྡིག་པ་སྦྱོངས་ཤིག་ཕྱིན་ཆད་སྡིག་པ་སྤོངས་ཤིག་པའི་བྱ་གཏོང་དུ་བྱུང་
བ་ཡིན་པས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། དེས་ན་གནོད་བྱེད་འདི་དག་གཉེན་
པོ་དང་བྲལ་བས་ཉོན་མེངས་པ་སྐྱེས་ནས་མ་ཚོར་བར་འདུག་པ་དེ་སྒྲོན་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་
པས་འདི་ངེས་པར་བླ་མའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དགའ་བར་བལྟའོ། །
གཞན་ཡང་གནོད་བྱེད་འདིས་བདག་ལ་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ལས་ངན་གྱིས་ཕྱི་མ་ལ་ངེས་པར་
ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་གཅེག་གི་སྡུག་བསྔལ་འདིར་དྲངས་པས་ངན་སང་གི་གདང་ཁ་བཟུང་
ནས་འདུག་པས་འདི་དྲིན་རེ་ཆེ་སྙམ་དུ་བསམ། འོ་ན་འདིས་བདག་ལ་ཕན་པ་དེ་
ཙམ་དུ་བསྒྲུབ་ནས་འདུག་པས་འདི་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གི་འཕྲིན་ལས་པ་གཅིག་ཏུ་
ངེས་པར་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། འདོད་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྙིང་དུ་སྡུག་པར་
བལྟའོ། །ན་ཚ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡོན་ཏན་དེ་ཙམ་ཡོད་པར་བལྟ་ལ་དེ་ལྟར་བསམ་མོ་

[073] ཚེ་འདི་ནི་དར་གཅིག་ཡིན་
མཛེ་དང་ན་ཚ་མ་བྱུང་ན་ཚེ་འདིའི་ཤོམས་ར་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱུད་གཟིངས་ཤིང་སྡིག་
བསོག་བྱེད་པ་འདི་འཕྲོ་རྦད་ཀྱིས་བཅད་དུ་བཅུག་ནས་ཆོས་དང་མཇལ་བས་ལུས་ཀྱི་སྙིང་
པོ་ལེན་འཚོང་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། མཛེ་དང་ན་ཚ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཅོས་
མ་མ་ཡིན་པར་དགའ་བར་བལྟའོ། །གཞན་ཡང་ན་ཚ་སྡུག་བསྔལ་འདིས་བདག་
ལ་ངེས་འབྱུང་གི་བློ་བསྐྱེད་པར་འདུག་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མེད་ན་ངེས་འབྱུང་མི་སྐྱེའོ།།
བདག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སེལ་བས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་
པ་བསྒྲུབ་པར་འདུག་ཀྱང་དྲིན་རེ་ཆེ། སྐྱོ་བས་དྲེགས་པ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་
སོ༑ ༑ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཡང་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ། །འཁོར་བ་པ་
ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་སྡུག་བསྔལ་འདིས་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་
ཅད་སེལ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་འདུག་པས། དེས་ན་འདིས་བདག་
ལ་ཕན་འདོགས་པར་འདུག་པ་ཨང་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་ལྟར་བླ་མ་དང་མཁན་
པོས་སྡོམ་པ་ཕོག་ཆོས་བསྟན་པས་དྲིན་ཆེ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དང་འབྱུང་པོས་ཀྱང་
བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་གྲོགས་བྱས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགེ་བཤེས་སུ་བསམ། བཀའ་
དྲིན་ཆེ་སྙམ་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བློ་འདི་ལྟར་སྦྱོང་ཤེས་པ་ན་ལུས་ངག་ཡིད་
གསུམ་གྱི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཚད་ཐམས་ཅད་
ཚོགས་གཉིས་སུ་གྱུར་པས་འདི་ནས་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཆོས་འབྱུང་ངོ། །བསྐལ་པ་
གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་མགོ་འདི་ནས་རྩོམ་པ་ཡིན་གསུངས། དེས་ནི་བསམ་པ་
ཁྱད་པར་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྦྱང་བ་བསྟན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་
བསགས་སྦྱངས་གཉིས་ལ་འབད་པས་རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ནི། སྦྱོར་
བ་བཞི་ལྡན་ཐབས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བ་ན་བདེ་

[074] །དེ་ཙམ་ན་དེས་འདྲེན་པའི་རྐྱེན་བྱས་ནས་
འདི་ལྟར་བསྐུལ་དུ་བྱུང་བར་བསམས་ཏེ། སྦྱོར་བ་དང་པོ་ཚོགས་བསགས་པ་ནི་
ཁྱོད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་འདོད་ན་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་བླ་མ་དང་དཀོན་
མཆོག་ལ་དད་གུས་བསྒོམས་ཤིག་ཚོགས་བསེག་ཕའི་བསྐུལ་ཞིང་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་
གྱི་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། དཀོན་མཆོག་གི་མཆོད་པ། དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་
བཀུར་དང་ འབྱུང་པོ་ལ་གཏོར་མ་དང་ སྐྱེ་བོའི་སྦྱིན་གཏོང་རྒྱ་ཆེ་བར་བྱས་
ལ་རེ་དོགས་འགོག་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ། བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ལ་མཎྜལ་དང་
མཆོད་པ་འབུལ། དད་གུས་བསྒོམ། སྐྱབས་འགྲོ་དང་སེམས་བསྐྱེད་བྱ། །གསོལ་
བ་བཏབ་སྟེ། བདག་གིས་ནི་མི་ཤེས་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་མཛོད་ཅིག་
ཅེས་དགའ་དུང་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ། ན་བ་ལེགས་ན་ན་བར་གསོལ། །སོས་
པ་ལེགས་ན་སོས་པར་གསོལ། །ཤི་བ་ལེགས་ན་ཤི་བར་གསོལ། །ཚེ་རིང་
ལེགས་ན་ཚེ་རིང་གསོལ། །ཚེ་ཐུང་ལེགས་ན་ཚེ་ཐུང་གསོལ། །ཐམས་ཅད་བྱང་
ཆུབ་སྐལ་ལྡན་ཤོག་ཅེས་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་ནི་ཡང་
ཁྱོད་སྡུག་བསྔལ་འདི་མི་འདོད་ན་རྒྱུ་སྡིག་པ་སྤོངས་ཤིག་པའི་བྱ་གཏང་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་
སྙམ་དུ་བསམས་ལ་སྡབས་བཞིའི་སྒོ་ནས་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་ལ། དཀོན་མཆོག་གི་སྤྱན་
སྔར་བཟོད་གསོལ་དང་ བཤགས་པའི་ཆོ་ག་རྒྱས་པ་རྣམས་ཡང་ཡང་བྱའོ། །
སྦྱོར་པ་གསུམ་པ་གདོན་ལ་མཆོད་པ་ནི། གནོད་བྱེད་ལ་གཏོར་མ་བྱིན་ལ་བླེ་ལ་བཏུབ་
པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བྱ། གནོད་བྱེད་མདུན་དུ་བཀུག་ལྷར་བསམ་སལ། ཁྱོད་
ཀྱི་བདག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་ལ་བཀོད། བདག་གི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་དང་སྡུག་
བསྔལ་སེལ་བའི་གྲོགས་བྱས་པས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྟེ། ད་དུང་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་
སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བདག་གི་ནད་འདིའི་སྟེང་དུ་སྨིན་པར་མཛད་དུ་གསོལ། ཁྱོད་

[075] ནད་འདི་མི་དྲག་པར་
འདིར་ཡུན་རིང་དུ་སྦྱོར་བར་མཛད་དུ་གསོལ། ཞེས་བྱའོ། །ལུས་སེམས་བདེ་འབོལ་
བཏང་ལ་རེ་དོགས་དང་བདེ་འདོད་ཀྱི་རྟོགས་པ་རྦད་ཀྱིས་བཅད་ལ་བཞག་གོ། །སྙིང་ཐག་
པ་ནས་ཉམ་ང་བར་མི་བྱ་བར་དོན་དུ་གཉེར་བའི་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་བྱའོ། །དེ་ལྟར་
མི་ནུས་པས་ཆེད་དུ་གཏད་པའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ། བདག་སེམས་ཅན་
གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱས་པས་ཁྱོད་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་
འགྱུར་བ་ཡིན། ངས་ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཀྱི་ཕན་གདགས་པར་བྱ་ཡི་ཁྱོད་ཀྱིས་གནོད་
པ་མ་བྱེད་པར་སོང་ཞིག་བྱས་ལ་བདེན་པ་བརྡར་རོ། །གནོད་བྱེད་ལྷར་སེམས་པ་ནི་
མི་ངན་རྒྱལ་པོའི་གདན་སར་བཞག་པ་དང་འདྲ་སྟེ། གནོད་པ་བྱེད་མི་ནུས། དེ་
ཡང་ལུགས་གཅིག་ཡིན། །སྦྱོར་བ་བཞི་པ་ཆོས་སྐྱོང་ལ་མཆོད་ལ་གཏོར་མ་ཕུལ་
ལ་སྒྲུབ་པ་ལ་བར་ཆད་མི་འབྱུང་བར་མཛད་དུ་གསོལ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་
སྔར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཤིང་དམ་བཅས་པ་དྲན་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་གསོལ་བ་གདབ་
དེ་ལྟར་ལྷ་དང་བླ་མ་ལ་མཆོད་པ་དབུལ་ཞིང་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་ སྡིག་པ་
སྦྱང་བ་དང་ གདན་ལ་མཆོད་པ་དང་ ཆོས་སྐྱོང་ལ་མཆོད་པ་དང་ ཆོས་
བཞི་པོ་དེ་ལ་འབད་པས་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེས་རྐྱེན་ངན་ལམ་དུ་བྱས་པའི་དངེས་
གཞི་བསྟན་ནས། ད་ནི་འདིའི་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པ་ནི། འཕྲལ་
ལ་གང་ཐུབ་བསྒོམ་དུ་སྦྱར། །ཅེས་པའོ། །བློ་བུར་དུ་རྐྱེན་ངན་བྱུང་བ་ན། བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཕྲལ་འཕྲལ་དུ་སྦྱོང་སྟེ། མཛེ་དང་ ལྷོག་རྒོད་དང་ ཁྲིམ་
བརྡུངས་དང་ བརྡུངས་ཙོག་དང་ ནོར་འཕྲོག་པ་དང་ མཚོན་རྒྱབ་པ་
དང་ མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པ་ལ་སོགས་པ་མདོར་ན་མི་མ་ཡིན་གྱི་གནོད་པ་
དང་ སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་སྲན་མི་བཟོད་པ་བྱུང་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཡང་

[076] དེ་ཐམས་
ཅད་བློས་འུབ་ཀྱིས་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་དེའི་སྟེང་དུ་བླངས་པས། སྔར་བས་ཆེ་བ་
སྙིང་འགས་པ་ཙམ་དུ་བསམ། དེ་འཕྲོ་ལ་གནོད་བྱེད་འདིས་བདག་གི་བྱང་སེམས་
སྦྱངས་པ་དང་བཟོད་པ་བསྒོམ་པའི་བླ་མ་བྱས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྙམ་དུ་བསམས། སྡུག་
བསྔལ་དེ་དག་གཞན་ལ་འདུག་པ་མཐོང་བའི་འཕྲོ་ལ་ཡང་རང་གི་འཕྲལ་ལ་བླང་བར་
བྱའོ། །ཡང་ཆགས་སྡང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོ་སྲན་མི་བཟོད་པ་སྐྱེས་པ་ན་
ཡང་སྔ་མ་བཞིན་བསམ་ལ་གཞན་གྱི་བླང་ངོ། །དེ་འཕྲོ་གཞན་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་
རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་དང་བྲལ་ནས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་བསམ་མོ། །རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་
ཏུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རེ་དེགས་རྣམ་པ་གཉིས་འགོག་པ་ཡིན། དེ་གཉིས་མ་ཁེགས་
རིང་ལ་རྐྱེན་ངན་ལམ་དུ་འཁྱེར་མི་ནུས་སོ། །མཐར་ཐུག་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་
ལམ་ལ་སྐྱེལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་དུས་ན་དགྲ་ཟིན་གཉིས་སུ་སྦྱོང་བ་ནི་ཤིང་སྐྱེགས་པོ་སྲོང་
བ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གླང་རི་ཐང་པ་གསུང་ངོ། །བཞི་པ་ཚེ་གཅིག་གི་ཉམས་
ལེན་དྲིལ་ནས་བསྟན་པ་ནི། མན་ངག་སྙིང་པོ་མདོར་བསྡུས་པ། །སྟོབས་ལྔ་དག་ལ་
སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བས་བློ་སྦྱོང་ཐམས་ཅད་
སྟོབས་ལྔ་མདོར་བསྡུས་པ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །དང་པོ་འཕེན་པའི་སྟོབས་ནི། ད་ནས་
སངས་མ་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་སྦྱོང་འཕྲེ་མི་ཆད་
པར་བྱའོ། །མ་ཤིའི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་དང་མི་འབྲལ་བར་བྱ། ལོ་
འདི་དང་ཟླ་བ་འདིའི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་སུ་བྱིན་གྱིས་རློབས་བོ། །དེ་ལྟར་བློའི་འཕེན་
པ་ཆེན་པོ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱའོ། །གོམས་པའི་སྟོབས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
གཉིས་པོ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡེངས་པར་བསྒོམ་པའོ། །དཀར་པོ་ས་བོན་གྱི་
སྟོབས་ནི། ཐུན་མཚམས་རྣམས་སུ་ཆོས་འདི་ཉིད་བློ་ལ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བ་

[077]
སོགས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་གང་བླགས་ཆེ་བས་བར་མ་ཆད་པར་འབད་པར་བྱའོ། །སུན་
འབྱིན་པའི་སྟོབས་ནི། བདག་འཛིན་དངོས་སུ་སུན་འབྱིན་པ་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་
པའི་དུས་ནས་སྤྱིར་འཁོར་བ་མཐའ་མེད། དགོས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ཇི་ལྟ་བུ་
འཁྱམས་ཏེ། དེ་ཡང་བདག་གཅེས་པར་འཛིན་ཞིང། རང་བདེ་བ་འདོད་པ་
འདིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན། ཚེ་འདི་ལ་ཡང་མི་འདོད་པ་ཇི་སྙེད་གཅིག་ཡོད་པ་དང་
བཟའ་མི་རྣམས་ལ་འགྲོགས་མི་ཤེས་པ་དང་ ཁས་བླངས་དམ་བཅས་ཀྱི་གཞུང་
མ་སྲོངས་པ་དང་ དལ་འབྱོར་ནས་བདག་མེད་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེར་
མི་འདོད་པ་ཡང་བདག་གཅེས་པར་འཛིན་ཅིང་རང་བདེ་བ་འདོད་པ་འདིས་ལན་པས་
འདི་ལ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་བརྟེན་ནོ། །ད་ནི་འདིའི་དོན་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྒྲུབ་པར་
འདི་གཏན་བརླག་ལ་བཏང་དགོས་སྙམ་དུ་བལྟས་ལ་འདི་ལ་དགྲར་བཟུང་བར་བྱའོ། །
སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ནི། དགེ་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཤམ་དུ་ཡང་དུས་ད་ནས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེ་བ་ནས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་དང་མི་
འབྲལ་ཞིང་སྦྱོང་བར་གྱུར་ཅིག་རྐྱེན་བཟང་ངན་ཅི་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་
འདིའི་ཕྱོགས་སུ་འཁྱེར་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག་ ཅེས་སྨོན་ལམ་གདབ་བོ། །བླ་མ་
དང་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་ཕུལ། ཆོས་སྐྱོང་དང་འབྱུང་པོ་ལ་གཏོར་མ་དབུལ་
ཞིང་བདག་སྐྱེ་བ་ནས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་དང་མི་
འབྲལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། ཆོས་འདི་སྟོན་པའི་བླ་མ་དམ་པ་མཇལ་བར་གྱུར་
ཅིག་ཅེས་གསོལ་བ་བཏབ་བོ། །ཐམས་ཅད་ཧཱུཾ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའི་ཆོས་ཡིན་
གསུངས། ཐེག་ཆེན་འཕོ་བའི་མན་ངག་ནི། །སྟོབས་ལྔ་ཉད་ཡིན་སྤྱོད་ལམ་
གཅེས། །དེ་ལྟར་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་བློ་སྦྱོང་བའི་གང་ཟག་དེ་འཆི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་ནས་

[078]
ངག་ཀྱང་བྱེད་དགོས་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་འཕོ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔག་ལ་སོགས་
པ་གཅིག་དེ་ཙམ་ན་ཉམས་སུ་བླངས་བར་མི་ནུས་པས་སྟོབས་ལྔ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཕོ་བར་
བྱའོ། །དང་པོ་དཀར་པོ་ས་བོན་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་ལག་ལེན་བྱ་སྟེ། ཡོ་བྱད་རྣམས་
བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦོང་ཐག་བྱ། ཞེན་པ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ལ་སྦྱིན་
དུ་མི་རུང། ཤུལ་དུ་ཡང་སྡིག་རྐྱེན་དུ་མི་འགྱུར་ཙམ་དུ་ཤོམ་ར་བྱ། མཆོད་གནས་
རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བཟང་པོ་དབུལ། དྲིན་ཅན་ལ་ནོར་གྱི་དོད་པོ་སྦྱིན་དུ་མི་རུང་ངོ།།
དེ་ནས་ཚེ་འདིའི་དངོས་པོ་ལམ་ཆགས་ཤིང། ཕྱི་མར་མི་འཇིགས་པའི་བླ་བསྐྱེད་དེ་
དེ་ནས་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ནི། དཀོན་མཆོག་གི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་པ་བཟང་དུ་བཤམས་
ལ་བཟོད་པར་གསོལ་བ་དང་བཤགས་པ་བྱ། སྐྱབས་འགྲོ་ལ་སོགས་ཀྱི་ཁས་བླངས་
དམ་བཅས་པ་བསྐྱར་བར་བྱ། དེ་ནས་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆེད་པ་དབུལ། ཆོས་སྐྱོང་
ལ་གཏོར་མ་ཕུལ་ལ། བདག་བར་དོ་དང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་
དྲན་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། ཆོས་འདི་སྟེན་པའི་བླ་མ་
དམ་པ་དང་མཇལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། །བདག་གི་བདེ་བའི་ལམ་སྣ་དྲང་དུ་གསོལ་
ད་ནི་ཁྱེད་རང་ལ་རེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ལམ་སྣ་འདྲེན་པའི་གསོལ་བ་དྲག་ཏུ་གཏབ་བོ། །
དེ་ནས་བདག་ལ་བར་དོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྦྱོང་བར་གྱུར་ཅིག་སྐྱེ་བ་ནས་
སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྦྱོང་བར་གྱུར་ཅིག་ ཆོས་འདི་སྟོན་
པའི་བླ་མ་དམ་པ་དང་མཇལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཏབ་
བོ༑ ༑དེ་ནས་སུན་འབྱིན་པའི་སྟོབས་ནི། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྡུག་
བསྔལ་དུ་འཇུག་མཁན་ཡང་ང་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་མཁན་འདི་ཡིན། ད་ལྟའི་སྡུག་
བསྔལ་འདི་ཡང་འདིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན། ད་དུང་ཡང་འདི་དང་མ་བྲལ་རིང་ལ་བདེ་

[079] འདི་ཇི་ལྟར་བྱས་ལ་བརླག་ཏུ་གཞུག་འདི་ཐམས་ཅད་ལུས་
བཟུང་བས་ལན་ནས་འདུག་པས། ད་ངེས་པར་བར་དོར་ལུས་ཡེ་མི་བླང་དགོས་
སེམས་ཅན་ནམ་མཁའ་ལ་ཡལ་དུ་གཞུག་དགོས་སྙམ་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསམ་
བདག་འཛིན་སུན་དབྱུང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་འཕེན་པའི་སྟོབས་ནི། སྔར་བྱང་
སེམས་གཉིས་སྦེལ་ཞིང་རྒྱུན་མ་ཆད། ངས་བར་དོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་དྲན་
པར་བྱས་ལ་སྦྱང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དྲན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་གོམས་
པའི་སྟོབས་ནི། སྔར་བྱང་སེམས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་སྦྱངས་པ་འདི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ།།
དེ་ནས་འཆི་ཁར་སོང་བ་ན་ངོས་གཡས་པ་ཕབ། ལག་པ་གཡས་པས་འགྲམ་པ་
བརྟེན་པའི་མཐེའུ་ཆུང་གིས་སྣ་བུག་གཡས་པ་བཀག་ལ། གཡོན་པས་དབུགས་རྒྱུ་
བར་བྱའོ། །སྤྱོད་ལམ་གྱི་འཕོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བྱམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་
དབུགས་ཕྱིར་འགྲོ་ནང་འགྲོ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏོང་ལེན་རྣམ་པ་གཉིས་སྦྱང་བར་བྱའོ། །
ཡང་དེའི་མོད་ལ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ནི། འཁོར་འདས་རང་
བཞིན་ཐམས་ཅད་སེམས་འཁྲུལ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་སེམས་ནི་ཡེ་ནས་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་
ལས་མ་གཡོས་སྙམ་དུ་དོན་ལ་འཆི་བ་བྱ་བ་རང་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདུག་ཨང་སྙམ་
དུ་བསམ། དེ་གཉིས་སྤེལ་ཞིང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་འཕྲེལ་འཆི་བར་བྱའོ། །དེ་
ཡང་མི་ནུས་འདྲ་ན། སེམས་ཉིད་མ་བཅོས་པ་ཆོས་སྐུ་གཉུག་མའི་དོན་དེ་ལ་འཁོར་
འདས་གཉིས་སྤངས་བླང་དུ་མ་གྲུབ་པའི་གཤིས་དེ་སྔོན་དུ་བྱས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་
ལྷོད་ཀྱི་གློད་ལ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འཕོ་བ་མེད་པའི་ངང་ལ་བཞག་གོ་དེ་ནས་ཅུང་
ཞིག་དྲན་པ་སྟོར་ནས་འཆིར་མ་བཏུབ་ཀྱང་འཆི་ཁའི་གདམས་ངག་དང་བཅས་ནས་
འཆི་བ་ཡིན་ནོ། །འཆི་ཁའི་གདམས་ངག་ལ་འུད་ཆེ་བ་མང་སྟེ། འདི་ལས་ངོ་
མཚར་ཆེ་བ་ནི་མེད་གསུང་ངོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྐོར་མ་ཚང་བ་མེད་པ་བསྟན་

[080] །ལྔ་པ་བློ་འབྱོངས་པའི་ཚད་བསྟན་པ་ནི། 
གཅིག་ཏུ་འདུས། །ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། བཀའ་བསྟན་བཅོས་རྣམས་གསུངས་
པའི་དགོས་པ་ནི་བདག་འཛིན་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པས། ཐོས་བསམ་སྒོམ་
གསུམ་གྱི་བརླག་པར་བྱ་རྒྱུ་གཞན་མེད། གང་ཟག་གི་བདག་བརྟག་ན་རི་བོང་གི་
ར་ལྟ་བུ་ཅང་མེད་འདི་ཡིན་པས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འདིས་སྡུག་བསྔལ་དུ་བཅུག་པ་
ཡིན་པས་ང་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བརྩོན་པ་ཐམས་ཅད་འདིའི་གསལ་
འདེབས་སུ་འདུག་གམ། སྨ་འབེབས་སུ་འདུག་རྟོགས་དཔྱོད་གྱིས་དང་ གསལ་
འདེབས་སུ་འདུག་ན་ཆོས་བརྒྱད་དང་ ཚེ་འདིའི་ཆེ་ཐབས་དང་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་
འདུག་ན། བཙུན་པར་ཁྲིམས་བསྲུངས་ཀྱང་ཕ་ཆོས་ནོར། །ཐོས་བསམ་སྒོམ་
གསུམ་ལ་བློ་སྦྱོངས་ཀྱང་ཆོས་ནོར། །སྨ་འབེངས་སུ་འདུག་ན་བཙུན་པར་ཁྲིམས་
བསྲུང་བ་དང་ མཁས་པར་སྦྱངས་པའི་དགོས་པ་དེ་ཡིན། དེ་བཞན་དུ་བློ་སྦྱོང་
རྒྱུད་ལ་ཤ་མར་སྐྱེས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ལྡང་ཚད་དུ་ལོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཆོས་སུ་སོང་
མ་སོང་གི་ལྟས་འདི་ཡིན་པས་འདིས་ནི་ཆོས་པ་སྲང་ལ་འཇལ་བའི་ཁུལ་ལེ་རིང་མོ་
ཡིན་གསུངས། དེ་ནས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་བདག་འཛིན་
གྱི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བར་བསླབ་པར་བྱའོ།    ༈   
བཟུང། །ཞེས་པ་ནི། གཞན་དག་ན་རེ། ཇོ་བོ་དེ་རྒྱུད་བལ་ཆུ་ནང་ནས་དྲངས་
པ་བཞིན། རྒྱུད་འཇམ་དུ་འདབ་སོང་འདུག་ཆོས་བཤའ་མ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་འདུག་
ཆོས་པ་བཤའ་མ་དེ་ཀུན་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ཟེར་ནས་དམ་པར་འཛིན་པ་གཞན་གྱིས་མ་ཁྲེལ་
བ་དེ་ཡང་དཔང་པོ་གཅིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་གཙོ་བོར་མི་བཟུང་སྟེ། ཅི་སྟེ་ན་
གཞན་དག་གིས་བདག་གི་སྤྱོད་ལམ་ལེགས་པ་སྣ་རེ་མཐོང་བ་དང་ རང་མགུ་བ་
སྣ་རེ་བྱས་པ་ལ་བསྟོད་པས་ན་གཞན་གྱིས་བདག་གི་གཏིང་མི་རྟོགས་པས་སོ། །འོ་ན་

[081] རང་གི་དད་པ་དང་
ཤེས་རབ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ཉམས་ཆུང་ལ་རྒྱུ་མ་འབུད་ཅིང་ཁོང་
ཁྲག་ཆུས་བཤལ་བ་གཅིག་ཏུ་འབུངས་ནས་ད་ནི་དོ་ནུབ་ཁོ་ན་འཆི་ཡང་ང་ལ་དེ་ལས་སྐྱེད་
འདོན་རྒྱུ་མེད་སེམས་པ་གཅིག་དགོས་སོ། །དེ་ཙམ་ན་བསྒྲུབ་པའི་ཉམས་ལེན་
ཚད་དུ་ལོངས་པ་ཡིན་པས་རང་གི་མཁྲེལ་བ་དེ་དཔང་པོའི་གཙོ་བོར་བཟུང་ངོ་
ཡིད་བདེ་འབའ་ཞིག་རྒྱུན་དུ་བསྟེན། །ཞེས་པས་སྔར་ནས་བློ་སྦྱོངས་པས་ཆོས་ཀྱི་
རོ་མྱང་བར་བྱས་ནས་རྐྱེན་ངན་ཅི་བྱུང་ཡང་གཉེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་བསྒོམས་
པས་ཆོག་གི་སྙམ་ནས་བློ་མི་བདེ་བ་མི་འོང་བས་དེ་འདྲས་མི་སྡིགས་པར་འདུག་པ་
དེ་ཡང་བློ་སྦྱོང་བའི་ཚད་ཡིན། ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་ཆོས་བཞི་
ཡོད་པ་ལས་མི་འདོད་པའི་ཆོས་བཞི་ལ་འདོད་ཐོག་ཏུ་བློ་སྦྱང་བས་ཐམས་ཅད་འདོད་པའི་
ཆོས་ཤ་སྟག་ཏུ་སོང་ནས་འཕྲང་དང་འགགས་ཅི་ཡང་མེད་པ་བྱུང་བས་དུས་ནམ་ཡང་
བློ་བདེ་བའི་ཉམས་དང་ ཁང་བུ་སྡིབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་བློ་འབྱོངས་པའི་
ཚད་གཅིག་ཡིན། ཡང་གཏོང་ལེན་གཉིས་པོ་འབྱོངས་པ་ན་ལུས་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་
ཅི་བྱུང་ཡང་སྔར་ནས་གཞན་གྱི་བླངས་པ་དེ་ད་གྲུབ་སྙམ་དུ་སླར་ཡང་དགའ་བ་ཁྱད་པར་
ཅན་འབྱུང་ངོ། །མདོར་ན་མི་འདོད་པ་ཅི་བྱུང་ཡང་མི་དགའ་བ་མེད་པར་རང་གི་
བློ་སྦྱོང་གི་གྲོགས་སུ་འགྲོ་ཡིན་འདུག་ན་བླེ་འབྱོངས་བའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་
ན་གཉེན་པོ་གཏིང་ཚད་དུ་ལོངས་པ་ཡིན་ནོ། ཡེངས་ཀྱང་ཐུབ་ན་འབྱོངས་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑རྟ་རྩལ་ཅན་ཡེངས་ནས་རྟ་འགྲགས་ཀྱང་མི་ལྷུང་བ་བཞིན། བློ་འབྱོངས་
པ་ན་མ་དཔྱད་པའི་ས་ནས་བརྙས་པ་དང་ སྐུར་བ་འདེབས་པ་ལ་སོཊ་པ་རྐྱེན་ངན་ཅི་
བྱུང་ཡང་གཉེན་པོས་ཀྱང་བླ་བུར་ཐུབ་པར་བྱས་ནས་ཕྱིར་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་
འགྲོ་བར་འདུག་གི་རྐྱེན་ངན་གྱི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བར་འདུག་ན་བློ་འབྱོངས་པ་ཡིན་ནོ།།

[082] ཆོས་
འདི་བདེན་མདུན་མ་བཟང་པོ་སོང་སྙམ་ནས་བློ་བདེ་འབོལ་ལེ། བྲོད་ཏིང་ངེ་བ་
གཅིག་ནམ་འཆི་ཡང་བློ་བུར་ཐུབ་པར་བྱའོ། །འབྱོངས་པའི་རྟགས་དེ་རྣམས་དང་
ལྡན་ན། ནད་དང་གདོན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནང་དུ་རྟོགས་པ་འཕེལ་བའི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་
རོ༑ ༑དེ་ནས་བློ་སྦྱོང་མི་དགོས་ཟེར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་གཉེན་
པོར་ལྡང་ཚད་དུ་ལོངས་པའི་ཚད་ཙམ་དུ་བསྟན་བའོ། །དྲུག་པ་བློ་སྦྱོང་གི་དམ་ཚིག་
བསྟན་པ་ནི། སྤྱི་དོན་གསུམ་ལ་རྟག་ཏུ་བསླབ། །ཅེས་པ་ནི། བློ་སྦྱོང་ཁས་
བླངས་དང་མ་འགལ་བ་བློ་སྦྱོང་ཐོ་ཆོར་མ་སོང་བ། བློ་སྦྱོང་ཕྱོགས་རེ་བར་
མ་སོང་བའི། །དང་པོ་ནི་འམ་བུ་བློ་སྦྱོང་བ་ལགས་པས་འདི་ཀུན་གྱི་མི་གནོད་ཟེར་
ནས་བཅས་པ་ཕྲན་ཚེགས་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་གུས་པ་
དང་ བློ་སྦྱང་འདི་ཡོད་ན་གཞན་ཅི་ཡང་མི་དགོས་ཟེར་ནས་སྤྱིའི་ལག་ལེན་དང་
འགལ་བར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དོར་རོ། །བསམ་པས་བློ་སྦྱོང་ཞིང། སྦྱོར་བས་
ཀ་རི་ཀ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་བར་གྱི་ཁས་བླངས་དང་དམ་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་གཙང་
བར་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ལག་ལེན་དང་འཕྲལ་གྱི་རྣམ་ཐར་སྡེ་སྣོད་དང་མཐུན་པར་
ཞུས་དག་བྱར་གཏུབ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཉན་སར་ཉལ་བ་དང་
ཤིང་གཉན་གཅོད་པ་དང་ འགོ་བའི་ནད་ཡོད་སར་འགྲོ་བ་དང་ དམ་ཉམས་
དང་མཛོ་པོ་ལ་སོགས་འདྲེ་ཅན་དང་འགྲོགས་པའི་ཐོ་ཅོ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ལ་དགེ་
བཤེས་སྟོན་པས་ར་སྒྲེང་དུ་བསྟན་པའི་སྲོལ་ཆེན་པོ་བཙུགས་པའི་བཀའ་གདམས་ཀྱི་
རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་མི་འགལ་བར་བྱས་ལ་ཆོས་གྲུ་བཞིར་ཉམས་སུ་བླང་དགོས་སོ། །
ཤ་པོ་བའི་ཞལ་ནས་ནོར་ས་རྟག་གཞི་ནས་ཆོས་ཐོ་ཅོར་སོང་ནོར་ཞེས་བཤད། དམ་
ཉམས་དང་འཆལ་བ་དང་ སྡིག་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟག་བསྲེ་སླད་སྤང་ཞིང་སྤྱོད་པ་

[083] །གསུམ་པ་ནི། ཤས་གཅིག་གིས་མིའི་
གནོད་པ་བཟོད་ཀྱང་མི་མ་ཡིན་གྱི་གནོད་པ་མི་བཟོད་དེ། འདྲེ་རྟོག་ཆེ་བ་དང་དེ་ལས་
བཟློག་པས་སོ། །ལ་ལ་མི་ཆེ་བ་ལ་གུས། ཆུང་བ་ལ་བརྙས་བཅོས་བྱེད། ལ་ལ་
ནང་མི་ལ་བྱམས། ཕྱི་མི་ལ་སྡང་ ལ་ལ་སེམས་ཅན་ལ་སྦྱོང་ འབྱུང་པོ་
ལ་མི་སྦྱོང་ དེ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་རེ་བར་སོང་བས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱོགས་རིས་མེད་
པར་སྦྱོང་ངོ། །འདུན་པ་བསྒྱུར་ལ་རང་སོར་བཞག་བསམ་པས་བདག་གཞན་
བརྗེ་བ་བསྒོམ་པ་དང་ སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་བྲལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་དྲན་པར་བྱས་ནས་
སྦྱོར་བས་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་རྣམས་སྔར་བས་མ་འགྱུར་བར་སོ་ཐུབ་པར་བྱས་ནས་
གཞན་གྱི་རྩར་ངག་ཏུ་མིའི་འདོན་པར་གཞན་དང་ མཉམ་འགྲོགས་བཏུབ་པར་བྱས་
ནས་སྔར་གྱི་དགེ་སྦྱོང་བྱེད་ཚོད་དང་སྤྱོད་པ་སོ་ཐུབ་པར་སྔར་ལས་མ་འགྱུར་བར་བྱ། །
འགའ་ཞིག་ཆོས་ཉན་པ་དང་ སྔར་གྱི་རྣམ་ཐར་དང་ལག་ལེན་བཞག་ནས་གསར་
འགྲོགས་བྱེད་དེ། སྔ་མ་སྤངས་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ཤིན་ཏུ་མི་ལེགས་སོ། །བློ་
སྦྱོང་མངོན་མཚན་ཆུང་ལ་དོན་གྱིས་གཅོད་ཆེ་བ་གཅིག་བྱེད་དགོས་གསུངས་པས་གཞན་
གྱིས་མ་ཚོར་བར་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་ཉམས་པ་བརྗོད་མི་བྱ། །ཞེས་
པས་གཞན་སུ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱོན་ཞར་བ་འདི་བྱ་བ་དང་ ཆོས་ཀྱི་སྐྱོན་
འཆལ་བ་འདི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ངག་ཏུ་སྨྲ་མི་རུང་བར་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་
ཕྱོགས་གང་ཡང་མི་བསམ་མོ། །སྤྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགོས་ཁྱད་པར་ཆོས་
སྒོར་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་ ཉིང་དགོས་སུ་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་གྲོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ལ་བརྟག་
ཏུ་མི་རུང་ ཐ་ན་བདག་བློ་སྦྱོང་བ་ཡིན་པས་སླར་ལ་དགའ་སྟེ། ལར་འདི་
དང་འགྲོགས་སུ་མི་བཏུབ་པ་ཅིག་འདུག་སྙམ་ནས་ཡང་རང་གི་ཕྱོགས་ནས་བློ་སྦྱང་བ་
ཡིན་པས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་སྐྱོན་བསམ་པ་མི་རུང་ངོ། །དབང་མེད་དུ་སྐྱོན་མཐོང་

[084] ཁོ་ལ་སྐྱོན་མེད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་རང་གེ་སྐྱོན་དུ་བརྟག་གོ། །
འབྲས་བུ་རེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས། །བློ་སྦྱངས་པས་ཚེ་འདིར་མིས་རྩི་ཏུ་རེ་བ་དང་
བསྙེན་བཀུར་དང་སྙན་གྲགས་འོང་དུ་རེ་བ་དང་ མི་མ་ཡིན་གྱི་གནོད་པ་ལས་ཕན་
དུ་རེ་བ་དང་ ཕྱི་མ་ལྷ་མིའི་བདེ་བ་དང་རང་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ཏུ་རེ་
བ་ཐམས་ཅད་སྤང་ངོ། །ཐ་མར་རང་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་རེ་བ་མེད་པར་བྱས་
ལ་སྦྱང་ངོ། །སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ལའང་རིངས་པ་དང་རེ་ཆེ་བ་མེ་བྱ། བདུད་ཀྱིས་
ཤེས་ན་བར་གཅོད་བྱེད་དོ། །འབད་པ་དྲག་ལ་ཡུན་རིང་དུ་ཞེ་མ་ཁྲེལ་བར་བྱས་
ཀྱང་འབྲས་བུ་གང་ཡང་མ་བྱུང་ཡང་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་བྱ། དུག་ལ་གཅེས་འཛིན་
སྤངས། ཞེས་པ་ནི་བདག་འཛིན་ལ་དགྲར་མི་བལྟ་ལ། །རང་ལ་གཅེས་འཛིན་
མི་གཏོང་བར་རང་དོན་ཞེ་ཕུགས་སུ་བཅུག་པ་དང་ དངོས་པོ་བདེན་པར་འཛིན་
པའི་བློས་ཆོས་གང་བྱས་ཀྱང་འཁོར་བའི་རྒྱུ་བྱེད་ཅིང་འཁོར་བར་འཆིང་བས་སྡུག་བསྔལ་
བསྐྱེད་དེ། །ཟས་དུག་ཅན་དང་འདྲ་བས་སྤང་ངོ། གཞུང་བཟང་པོ་མ་བརྟེན་ཅེས་
པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱིས་མི་རིགས་པ་བྱས་པ་ལ་འཁོན་དུ་བཟུང་ནས་ནག་ཀམ་མི་བྱེད་པ་དེ་
སྤང་ངོ། ཤགས་ངན་མི་རྒོད། ཅེས་པ་ནི། ལས་འབྱེད་ཅི་ལ་བབ་ཀྱང་
གཞན་གྱི་སྙིང་ལ་གཟེར་ཞིང་ དང་ཁ་ལོག་པའི་ཤགས་ངན་མི་གདབ། ཉེ་རིང་
བཟང་ངན་སུ་ལ་ཡང་ལན་མ་ལན་གང་ཡིན་ཀྱང་ཚིག་ངན་སྨྲ་བ། ངག་རྩབ་མོ་དྲག་
པོ་སྨྲ་བ་ཡང་སྤང་ངོ། །འཕྲང་མ་དགུག་ཅེས་པ་ནི། །གཞན་གྱིས་གནོད་པ་
བྱས་པ་དེ་ཞེ་ལ་བཞག་ནས་ལན་པ་འགྲུབ་པའི་དུས་ན་འཇལ་བ་དེ་སྤང་ངོ། །གནད་
ལ་མི་དབབ། ཅེས་པ་ནི། མི་དང་མི་མ་ཡིན་གང་ཡིན་འཚང་ནས་འབྲུ་
པ་སྤངས་ཏེ། མི་མ་ཡིན་ལ་སྲོག་སྔགས་དྲག་པོ་བཟློས་པའམ། མི་ལ་མང་

[085] །མཛོ་ཁལ་ལ་མི་འབྱོ་
ཞེས་པ་ནི་རང་དབབ་ཅིང་སྟེང་དུ་འོང་བའི་མི་འདོད་པའི་ཁག་དང་ཁུར་རྣམས་གྱོ་སྒྱུ་
སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཞན་ལ་འབྱོ་བའི་འཁོན་སྐྱོན་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྤང་ མགྱོགས་
ཀྱི་རྩེ་མ་གཏོད། ཅེས་པ་ནི། འདོད་པའི་དངོས་པོ་སྤྱི་སོ་ན་ཡོད་པ་རང་ལ་སྣ་
གཏོད་དུ་རེ་བ་འདོད་ཕྱིར་མི་མཁས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་ ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རང་
ལ་བསྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་ངོ། །འདོད་ཁར་མི་འཆི་ཕ་རོལ་ལས་ཀྱི་གྲུབ་
པའི་ལྷོད་ཀྱིས་གློད་ན་བདེ་གསུང་ །ལྟོ་ལོག་མི་བྱ། ཅེས་པ་ནི། ཕུགས་སུ་
རང་བཟང་བར་འདོད་པས་ཐད་ཀ་དེར་འཕམ་ལེན་འོག་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་ ཕུགས་
སུ་འདྲེས་གནོད་པ་སེལ་དུ་རེ་བའི་ཐད་ཀ་དེར་བློ་སྦྱོང་ནས་ལྟོ་ཆོས་བྱེད་པ་དང་ ཁྱད་
པར་མེད་པས་གཏིང་གི་རང་མཁྲིས་མཆོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྤང་ངོ། །ཚན་གཅིག་གིས་
རྣམ་རྟོག་ལ་བློ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུའམ་དགོས་པ་དེ་འདྲ་ལ་ཕན་པ་གཅིག་ཏུ་གོ་བ་འདྲ་
སྟེ་དེ་ཙུག་སོང་ན་བོན་བྱེད་པ་དང་ཁྱད་མེད། ཆོས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་
རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བ་གཅིག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་བདུད་དུ་མི་དབབ། ཅེས་
པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་མ་མགུ་ན་གནོད་པ་བྱེད་དེ། ལྷ་བྱ་བ་དེ་ཕན་
འདོགས་པ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་ན་བདུད་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བློ་
སྦྱོང་གིས་བདག་འཛིན་འདུལ་བ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དྲགས་ནས་བདག་ནི་བློ་སྦྱོང་
བསྒོམ་པ་བཟང་པོ་ཡིན། གཞན་ལ་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་མེད་སྙམ་ནས་ང་རྒྱལ་སྐྱེས་
པ་དང་ རང་བཟང་པོར་རློམ་པས་གཞན་ལ་རས་ཆོད་དང་ཡ་འབིགས་བྱེད་པ་སྤང་
བར་བྱའོ། །ད་ལྟའི་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་བདག་འཛིན་བཟང་དུ་སོང་ན་དགྲའི་
ཆོས་སུ་སོང་ནས་རྐུན་མ་ནགས་ལ་བཏང་ནས་རྗེས་བྲག་རི་ལ་གཅོད་པའི་ཆོས་སུ་སོང་
བས་དེ་ཐམས་སྦངས་ལ། སྨན་ནད་ཐོག་ཏུ་བཏང་ཞིང་བདག་འཛིན་དམའ་འབེབས་

[086] །སྐྱིད་ཀྱི་ལན་དུ་སྡུག་མ་ཚོལ། །
ཞེས་པ་ནི། རང་སྐྱིད་པའི་དོན་དུ་གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ན་དགའ་སྟེ། རང་
གི་བཟའ་མི་དང་གྲོགས་འདི་ཤིན་རབས་ཆད་འོང་སྟེ། ཡོན་བདག་ལ་ན་ཚ་ཤི་ཆད་
བྱུང་ན་ཚོགས་བསོགས་དགེ་རྩ་འོང་སྟེ། ཡུལ་དེའི་སྒོམ་ཆེན་གྲོགས་པོ་དེ་ཤི་ན་
ང་གཅིག་པོ་ལ་བསོད་ནམས་འོང་སྟེ། དགྲ་འདི་ཤི་ན་ང་ལ་སྐྱིད་པ་འོང་སྟེ་སྙམ་
པ་སྤང་ངོ་ །སེམས་ཅན་སོ་སོའི་བསོད་ནམས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས་གར་ཕྱིན་
ཡང་དགྲ་ཟིན་རེ་ལས་ཀྱིས་འོང་བ་ཡིན་གསུང་ངོ་ །བདུན་པ་བློ་སྦྱོང་གི་བསླབ་
བྱ་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་འདི་རྣམས་ཉམས་སུ་བླངས་ན། བློ་སྦྱོང་མི་ཉམས་ཤིང་
གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་བསླབ་པར་བྱའོ། །རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་
གཅིག་གིས་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། ཆོས་གཞན་སྒྲུབ་པ་ལ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་སོགས་
དང་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ཡོད་པས་འདིའི་སྒོར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟས་ལ་
སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱས་པ་གཅིག་པུས་ཆོག་པས་དེ་ལྟར་ཉམས་
སུ་བླང་བར་བྱ། ལོག་ནོན་ཐམས་ཅད་གཅིག་གིས་བྱ། །ཅེས་པ་ནི། བདུད་
ཀྱིས་བརླབ་པ་ཁ་ཅིག་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པས་བསྒོམ་ལོག་གི་སྒོམ་སྣང་
འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་སྟེ། བློ་སྦྱོང་སྒོམ་པས་ན་ཚ་ཆེར་སོང་ འདྲེའི་གནོད་པ་
ཆེར་སོང་ མི་སྡང་དུ་སོང་ བདག་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེར་
སོང་ངམ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་ནས་སྦྱོང་སྙིང་མི་འདོད་པའམ། ཡང་ན་དེ་ལྟ་
བུའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་སྦྱོང་སྙིང་མི་འདོད་པ་འབྱུང་སྟེ། བཟློག་ཉིན་ཡོད་པས་དེ་
འཕྲོལ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། ང་ལ་སྒོམ་ལོག་སྐྱེས་ནས་འདུག་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ་
བློ་གཉིས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་བདག་ཁོ་ན་འདྲ་བ་ཆོས་ལ་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་
གྱུར་པ་མང་པོ་ཡོད་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། དེ་ཐམས་ཅད་རང་གི་སྟེང་དུ་བླངས་

[087]
ཤིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པར་བསམ་མོ། །ཐོག་མཐའ་གཉིས་ལ་
བྱ་བ་གཉིས། །ཅེས་པ་ནི། ནང་པར་མལ་ནས་ལངས་ནས་དེ་རིང་ཉིན་ཐོག་ཐག་
ལ་བདག་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་པས་མ་གོས་པར་བྱ་དགོས། སེམས་ཅན་ལ་གཅེས་
པར་འཛིན་པ་མ་ཉམས་པར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་འཕེན་པ་བཏང་ལ། དེ་ནས་ཉིན་མོའི་
དུས་སུ་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཤེས་བཞིན་གྱིས་ཟིན་པར་བྱ། དེ་ནས་དགོང་མོ་
ཉལ་བ་ན་སེང་གེ་རྣམ་པར་བརྩེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཐོག་མར་དེ་བྱས་སོ། །དེ་ནས་
དེ་བྱས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་ལ་རིམ་པས་བརྟག་ནས་འགལ་བར་སྤྱད་ནས་
འདུག་ན། དེའི་ཚེ་བདག་ལ་རྔན་བགྲང་ཞིང་བླ་མའི་གདམས་ངག་དྲན་པར་བྱ་ཞེས་
པ་ཡིན་པས། དལ་འབྱོར་ཆུད་གསོན་པ་རང་གི་རང་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བཁྱོད་ལྟ་བུ་
འོང་བ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། བཟོད་གསོལ་དང་བཤགས་པ་བྱ། ཕྱིན་ཆད་སྤོང་
བའི་བློ་བསྐྱེད་དོ། །མ་འགལ་བར་བྱས་ན་དལ་འབྱོར་དོན་ཡོད་པར་བྱས་སྙམ་དུ་དགའ་
བ་བསྒོམ། དགེ་བ་ཡང་ཆོས་འདི་ཉིད་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བསྔོ། །སྐྱེ་བ་ཐམས་
ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་དང་མི་འབྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་
གདབ་བོ། །གཉིས་པོ་གང་བྱུང་བཟོད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། བློ་བུར་དུ་
བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡང་དྲེགས་ཤིང་ཆགས་པར་མི་བྱ་བར་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་དབང་
དུ་མ་སོང་བར་བྱས་ལ། སླར་ལ་ཆོས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་ཁྱེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ལ་
འཁོར་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱུང་ན་དེས་དྲེགས་ཏེ་གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང་ །ཡིད་ལ་
དྲན་ཚད་བྱེད་པ་འོང་བས་དེ་སྤང་ངོ། །རྒུད་ཅིང་དབུལ་བ་འོག་ནས་ཆུ་ལས་མི་
འབབ་པ་བྱུང་ན་ཡང་ང་འདྲ་བ་འོང་བ་སྙམ་དུ་ཡི་མུག་པ་དང་ ཡིད་ཤི་ན་དེས་སྦྱོང་
བ་གུས་པ་མི་བྱ་བར་མཐོ་རིས་དང་ ངན་སོང་གི་མཐོ་དམའ་དང་ སྐྱིད་

[088] སླར་
ཡང་གཡེང་བ་མེད་པས་དགེ་སྦྱོར་འཕེལ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ལྷ་ཡི་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པས་ཀྱང་ །ཁེངས་པ་ཉིད་དུ་མི་བྱ་ལ། །ཡེ་དགས་བཞིན་དུ་དབུལ་
བ་ཡིས་རྒུད་པས་ཀྱང་ནི་ཞུམ་མི་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་
པོ་སྲོག་དང་བསྡོས་ལ་བསྲུང་ །ཞེས་པ་ནི། ཆོས་སྤྱི་ནས་བཤད་པའི་བསླབ་
པ་དང་ ཁས་བླངས་དམ་བཅས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དང་ བྱེ་བྲག་ཏུ་ཆོས་འདི་
ཉིད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཡན་ལག་ཉམས་པ་བརྗོད་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཏེ་
དམ་ཚིག་དེ་གཉིས་ཉམས་ན་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་ཡང་མི་འབྱུང་བས་སྲོག་ལས་གཅེས་
པར་བཟུང་ངོ་ །དཀའ་བ་གསུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། ཉོན་
མོངས་པ་སྤོང་བ་ན་དང་པོ་གཉེན་པོས་དྲན་པར་དཀའ། བར་དུ་བཟློག་པར་དཀའ་
ཐ་མ་རྒྱུན་བཅད་པ་དཀའ་བ་ཡིན་པས་དེ་གསུམ་མི་དཀའ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །སློབ་
ཚུལ་ནི། གསུམ་པོ་ནང་པར་གོ་བགོ་ནས། དེ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་
ན་གཉེན་པོ་དྲན་པར་བྱེད། བཟློག་པར་བྱེད། ད་ཕྱིན་ཆད་འདི་ལྟ་བུ་རྒྱུད་ལ་
མི་སྐྱེ་བར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །རྒྱུ་ཡི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་བླངས་
ཞེས་པ་ནི། བླ་མ་མཚན་ལྡན་གདམས་ངག་མངའ་བ། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་
པ༑ མི་བར་ཁྱིས་མ་ཆོད་པ་རྙེད་ཅིང་ཐུགས་ལ་འདོགས་པ་དང་ རང་གི་བློ་
སྣ་དལ་འབྱོར་ནས་བདག་མེད་ཀྱི་བར་དུ་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་བཞིན་ནམ། བླ་མས་
ཇི་ལྟར་ཁྲིད་པ་བཞིན་ནམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་ ཆོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་དང་ དད་པ་དང་
ཤེས་རབ་བརྩོན་འགྲུས། སྐྱོ་ཤས་ཆེ་བ་དང་ ཟས་གོས་དང་ གཡོག་
ཐམས་ཅད་འཇོམ་པ་སྟེ། དེ་གསུམ་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་
རང་ལ་ལྡན་ནས་འདུག་ན་དགའ་བ་བསྒོམས་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འབད་པར་བྱ། མི་ལྡན་

[089]
པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་མ་བྱུང་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པས་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ་
དེ་ཐམས་ཅད་རང་གི་སྟེང་དུ་བླངས། བདག་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་བས་དེ་ལ་
རྒྱུ་གསུམ་པོ་བྱུང་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བསམ་མོ། །ཉམས་པ་
མེད་པ་རྣམ་གསུམ་བསྒོམ། །ཞེས་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
སློབ་མའི་དད་གུས་ལ་རག་ལས་པས་བླ་མ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་
ཤེས་དང་མ་བྲལ་བར་བྱ། དེའི་སྒོ་ནས་བླ་མ་ལ་དད་གུས་མ་ཉམས་པ་དང་ ཡང་
བློ་སྦྱོང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྙིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ས་བོན་གྲུང་པོ་ལྟ་བུ་འདི་ཡིན་
སྙམ་དུ་བསམས་ནས་ཆོས་གང་དང་ཡང་མི་སྙོམས་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པས་བློ་སྦྱོང་
བ་སྤྲོ་བ་མ་ཉམས་པ་དང་ ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁས་བླངས་དམ་བཅས་པ་རྣམས་
གཉེན་པོ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱི་གཟེངས་ཆེན་པོ་གཏོད་ནས་ཉེས་པ་ཕྲ་མོ་ཚུན་
ཆད་ཀྱིས་མ་གོས་པར་བསྲུང་བར་བསླབ་པ་ལ་བག་ཡོད་ཀྱིས་མ་ཉམས་པར་བྱའོ། །
འབྲལ་མེད་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་བླ་མའི་ཞབས་
ཏོག་དང་ དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ་དང་ ཆོས་སྐྱོང་དང་ འབྱུང་པོ་ལ་
གཏོར་མ་དང་ ཕྱག་དང་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོར་དང་མ་བྲལ་
བར་བྱ། ངག་སྐྱབས་འགྲོ་དང་ བཟླས་པ་དང་ ཁ་ཏོན་ལ་སོགས་པ་
ངག་གི་དགེ་སྦྱོར་དང་མ་བྲལ་བར་བྱའོ། །ཡིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་བསྒོམ་
པ་དང་མ་བྲལ་བར་བྱས་ལ། བདག་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་
མོངས་པའི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་ལ་སྙིང་སྟོབས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་
ལྡན་པར་བྱའོ། །མདོར་ན་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བའི་
ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་མི་བྲལ་བར་བྱའོ། བསྐོལ་བ་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱང་ །ཞེས་པ་ནི་

[090]
པ་དེ་གཞི་ལས་བྱུང། ཞེས་བཤད་པས་ངོས་གཅིག་ན་འདུག་པ་དང་ ཕར་
མི་གནོད་ཀྱང་ཚུར་གནག་པ་དང་ ཚུར་མི་སྡང་ཡང་རང་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་
དེ་རྣམས་ལ་བློ་སྦྱོང་འཆོར་ཉེན་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བཀོལ་ལ་སྙིང་གི་དུམ་བུ་
བཞིན་དུ་བསམ་ཞིང་བློ་སྦྱོང་ངོ། །ཡང་བླ་མ་དང་ ཕ་མ་དང་ བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡུལ་གཉན་པས་སྡིག་པ་བསགས་ན་རྣམ་སྨིན་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པས་ཁྱད་པར་དུ་བཀོལ་ལ་སྦྱང་ངོ། །རྐྱེན་གཞན་དག་ལ་ལྟོས་མི་བྱ། །ཞེས་
པ་ནི། ཆོས་གཞན་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཟས་གོས་ལ་སོགས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམ་པ་
ཁམས་བཟང་བ། ཆུ་འཕྲོད་པ། མི་དང་འདྲེས་མི་གཙོར་བ་དགོས་ཏེ། བློ་
སྦྱོང་འདི་ཉིད་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་དེ་རྣམས་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་ཏེ། མཐུན་རྐྱེན་དེ་
རྣམས་མ་འཛོམ་པ་ནི་ཆོས་འདིའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ད་རེས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་འབའ་
ཞིག་བློ་སྦྱོང་གི་གྲོགས་སུ་ཁྱེར་རོ། །ད་རེས་གཙོ་བོ་ཉམས་སུ་བླངས། །ཅེས་
པ་ནི། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཕ་འཚེར་རྙིང་པ་ལྟ་བུ་ངན་སང་རྣམ་པ་གསུམ་འབའ་
ཞིག་ཏུ་འཁྱམས་པ་ཡིན་པས། ད་རེས་ཀྱི་ལས་འགའ་ཞིག་གིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་
སྟོང་དུ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ཐོབ་པའི་དུས་ད་རེས་ཚེའི་དེའི་
ཤོམ་ར་བྱེད་པ་ལས་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་ཆོས་བྱེད་པ་གཙོ་བོ་ཡིན། །ཆོས་ལ་བཤད་
སྒྲུབ་གཉིས་ལས་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོ། སྒྲུབ་པ་གཞན་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བའི་
སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོ། དེ་ཡང་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྐྱ་བར་དུ་བཅུག་ནས་སྦྱོང་བབས་བླ་མའི་
མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་གཉེན་པོ་གང་ལྟར་ཆེ་ཆེར་ཨུ་ཚུགས་སུ་སྦྱོང་བ་གཙོ། སྤྱོད་
ལམ་གཞན་པས་མལ་དུ་བསྡད་ནས་སྦྱོང་བ་གཙོ། ཡུལ་སྤང་བ་བས་རྟག་ནང་དུ་
གཙོ། དེ་རྣམས་ལ་བསླབ་པ་གཅེས་སོ། །གོ་ལོག་མི་བྱ། ཞིས་པ་ནི། གོ་

[091] ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་སྡུབ་བསྔལ་མི་བཟད་པར་འདོད་པ་
སྒྲུབ་པ་དང་ གཉེན་སྐྱོང་བ་དང་ དགྲ་འདུལ་བའི་དཀའ་ལས་ལ་བཟོད་པ་ནི་
བཟོད་པ་གོ་ལོག་གོ། །སྡིག་པ་ཅི་དག་དང་ ཚོགས་ཅི་རྫོགས་བློ་སྣ་ཅི་འགྱུར་
ལ་མི་འདུན་པར་ཚེ་འདིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟ་ཞིང་ཐོབ་པར་འདུན་
པ་ནི་འདུན་པ་གོ་ལོག་གོ། །ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་འབད་ནས་ཆོས་ཀྱི་རོ་མི་
མྱོང་བར་ཕྱི་ནང་གི་འདོད་པའི་རོ་མྱང་ཞེང་བསྒྲུབ་པ་དང་ སྔར་འདོད་པ་སྤྱད་པ་
དང་ དགྲ་བཏུལ་བ་ཡིད་ལ་བྱས་ཤིང་རོ་མྱང་བར་བྱེད་པ་ནི་རོ་མྱང་བ་གོ་ལོག་གོ་
སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་གནས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་བསྒོམ་པར་དཀའ་ཐུབ་
སྤྱོད་པ་དང་ སྒྲུབ་པ་བྱེད་པའི་འབྱོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་
ནི་སྙིང་རྗེ་གོ་ལོག་གོ། །རང་གི་འོག་ཏུ་འདུ་བ་ཆོས་བྱེད་པའི་གཉེར་སེམས་མི་
བྱེད་པའི་ནོར་རྫས་བསོག་པ་དང་ གཉེན་སྐྱོང་བ་དང་ ཚེ་འདིའི་ཆེ་ཐབས་བྱེད་
པའི་གཉེར་སེམས་བྱེད་པ་ནི་གཉེར་སེམས་གོ་ལོག་གོ། །སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་
ཅན་གྱི་བར་དགེ་བ་མཛད་ཅིང་དེའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་མི་
བྱེད་པར་དགྲ་ལ་མི་ལེགས་པ་བྱུང་བ་དང་ སུམ་བཏུབ་པ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་དགའ་
བ་དང་ རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་གོ་ལོག་གོ་གོ་ལོག་མ་
ལོག་དྲུག་པོ་དེ་ལ་འཇུག་ལྡོག་བྱའོ། །རེས་འཇོག་མི་བྱ། ཞེས་པ། རེས་
བློ་སྦྱོང་བསྒོམ། རེས་བཟླས་པ་བྱེད་པ་དང་ དེ་གཉིས་རེས་སྟོང། རེས་བསྲུང་
རེས་འཇོག་བྱེད་པ་སྤང། ཡང་ཚེ་འདིའི་ཤོམ་ར་དང་ སྡིག་པ་དང་ཉོན་མོངས་
འཕེལ་བར་བྱེད་ལ། རེས་ཚེ་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་ཆོས་བྱེད་པ་རེས་འཇོག་བྱེད་པ་དེ་སྤང་
ལ༑ རེས་འཇོག་མ་བྱེད་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རྟག་འཆད་པར་ཆོས་བྱ་ཞིང། ཁྱད་
པར་དུ་བློ་སྦྱོང་བསྒོམ་པའོ། །དེའི་ཡང་སྙང་བློ་སྦྱོང་ངོ། །དོལ་ཆོད་དུ་སྦྱང་

[092] རྩ་ཕྲན་གཏོར་བ་ན་རྦད་ཆོས་བྱེད་པ་བཞིན། བློ་སྦྱོང་བ་ན་ཚོད་
མི་ལོན་པར་བློ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལིངས་རྩེར་སྒྱུར་ལ། ཚམ་ཚོམ་མེད་པར་བློ་
ཐག་ཆོད་པར་བྱས་ལ་བློ་སྦྱོང་ངོ་ །སྔོན་ལ་བློ་སྦྱོང་གིས་ཕན་ནམ། དེས་མ་
ཕན་ན་བཟླས་པ་གཅིག་བྱ་སྙམ་པའི་ཚོད་ལེན་པའི་བློ་དེ་ལྟ་བུར་སྤངས་ཏེ། དེ་ནི་
བདེ་འདོད་ཀྱི་དམིགས་པ་མ་ཤོར་བ་ཡིན་པས་ནད་དང་གདོན་ཡང་སེལ་བར་མི་ནུས་སོ།།
རྟོག་དཔྱད་གཉིས་ཀྱིས་ཐར་བར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། རང་ཉིད་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་
པ་ཤས་གང་ཆེ་བརྟགས་ནས་དེའི་གཉེན་པོར་དགོས་སུ་བརྟེན་ནས་སྤོང་བ་ལ་འབད་པ་
དྲག་ཏུ་བྱའོ། །དེ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་རྟེན། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་
པ་ཡིད་ལ་བྱས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བརྟག་ཡང་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
ཤས་ཆུང་བའམ། དེ་ཡིས་མི་སྐྱེ་བའམ་སྙམ་པ་ཙམ་དུ་བྱའོ། །ད་ནི་ཉོན་
མོངས་འདི་རྒྱུད་ལ་ཡེ་མ་གོས་པར་བྱ་སྙམ་དུ་མ་འོངས་པ་ལ་གོ་ཆ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་
གམས་པར་བྱའོ། །འདས་མ་འོངས་གཉིས་གཉེན་པོ་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ལུགས་དེ་
ལྟར་གཉིས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ལ་ནན་ཏན་བྱའོ། །ཡུས་མི་བསྒོམ། ཞེས་
པ་ནི། ཕ་རོལ་ལ་བདག་གི་དྲིན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ རང་ལ་དགེ་སྦྱར་
ཡོད་པ་དང་ མཁས་པ་དང་ བཙུན་པ་དང་ མི་ཆེ་བ་དང་ རིགས་
རྒྱུད་བཟང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཡུས་ཀྱི་རྔཾས་
པ་དང་ ང་རྒྱལ་ཆེ་བར་མི་བྱའོ། །མི་ལ་རེ་མ་ཆེ། ལྷ་ལ་གསོལ་བ་ཐོབ་
ཅེས་ར་སྒྲེང་བའི་གསུང་ངོ། །ལར་དགྲ་ཟིན་གྱི་རུ་ཕྱེད་ན་གཞན་ལ་ཟིན་དུ་ག་བས་
གཞན་དོན་བྱས་ཀྱང་རང་དོན་གྱི་འཁྲིས་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་རང་གི་བྱ་རྒྱུར་གོ་ནས་འོང་
བས་གཞན་ལ་ཡུས་མི་འབྱུང་ངོ། །དེ་ཙམ་ན་བློ་འབྱོངས་པའོ། །ཀོ་ལོང་
མི་སྡོམ། ཞེས་པ་ནི། རང་ལ་གནོད་པ་སྔར་སྨ་ཕབ་པ་དང་ ཚིག་ངན་

[093] གཞན་ལ་ངོ་བཞིན་འགྱུར་བ་
དང་ ཚིག་ངན་གྱི་ལན་ལ་སོགས་པ་མི་བྱའོ། །སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀོ་ལང་མི་
སྔམ་མོ། །ད་ལྟའོ་སྐོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་བདག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར་མ་སོང་བས་
བཟོད་སྲན་གྱི་སྟོབས་ཆུང་ ཀོ་ལོང་གཙང་བཙན་པས་དམ་པར་འདུག་སྟེ། དེས་
ཆོས་བྱས་པའི་གོ་མི་ཆོད་པས་བདག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བར་བྱའོ། །ཡུད་
ཙམ་པ་མི་བྱ། ཞེས་པ་ནི། ངོ་མི་རྟག་པར་དར་རེ་ལ་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་པ་སྟེ་
དེ་ལྟ་བུ་གྲོགས་ལ་གཟན་པས་སྤང་ངོ། །འོར་ཆེ་མ་འདོད། ཞེས་པ་ནི། གཞན་
གྱིས་གྲོགས་བྱས་པ་དང་ ཕན་བཏགས་པ་ལ་ཚིག་གི་གཏང་རག་བཏང་བ་དང་
དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྙན་པ་དང་ གྲགས་པ་འདོད་པ་སྤང་ངོ། །མདོར་ན་གཞན་
ལ་ཕན་བཏགས་པ་དང་ གྲོགས་བྱས་པ་ཚིག་སྙན་པ་ཙམ་ཡང་མི་འདོད་པར་
བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚེ་ཧྲིལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་མཉམ་རྗེས་ཀྱི་
སྒོ་ནས་སྦྱངས་ལ། ལྷ་འདྲེ་མི་གསུམ་དང་འཐབ་པའི་དོན་མེད། རྩོད་པའི་གཞི་
མེད། ལྷ་ཞི་ཀླུ་ཞི་ཀུན་བདེ་རབ་གང་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་དབུགས་འགྲོ་ཁར་སྐྱིད་ཀྱི་
མགོ་བཙུགས་ལ་སྡུག་ལ་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས། སྣང་བ་ནས་སྣང་བ། བདེ་བ་ནས་བདེ་
བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པའམ་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི་
སྙིགས་མ་ལྔ་པོ་བདོ་བ་འདིས། །བྱང་ཆུབ་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན། །སྤྱིར་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་སྙིགས་མ་ལྔ་པོ་བདོ་བའི་དུས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན། ཁྱད་
པར་ད་ལྟ་སྙིཊ་མ་ལྔ་ལས་ཀྱང་སྙིགས་མར་གྱུར་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མའི་དུས་བྱ་བ་ཡིན་པས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་མེད། བྱ་རྒྱུ་ལས་ངན་སྡིག་པ་ལས་
མེད། ཐམས་ཅད་ངན་ན་དགའ། སུ་བཟང་ཡང་རང་གི་ཤེས་པ་ལ་ཟུག་གཟེར་ཆེ་བས་
ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་གཞན་ལ་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་

[094] གཞན་ཡང་དཀར་པོ་ལ་དགའ་བའི་བསྟན་པ་བསྲུང་
བའི་མི་མ་ཡིན་རྣམས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་
པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་སོང་ ནག་པོ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་མཐུ་དང་ནུས་པ་རྒྱས་པས་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་དུ་མ་འབྱུང་ དེས་ན་དུས་དེང་སང་སེམས་
ཅན་རྣམས་ལ་ཅིར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་བསྒྲུབ་པའི་རྐྱེན་ངན་མང་ལ། ཁྱད་
པར་དུ་བསྟན་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་རྣམས་ལ་བར་ཆད་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བས། དེ་ལྟར་
རྐྱེན་ངན་གྱི་རུ་འཛིངས་པའི་དུས་འདིར་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་མ་བསླབས་ན་ཆས་གཞན་གང་
གི་སྒོར་ཞུགས་ཀྱང་ཆོས་མགོ་ཐོན་པར་མི་འགྱུར་ལ། འདིའི་སྒོར་ཞུགས་ནས་
འབད་པས་རྐྱེན་ངན་དེ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་སྦྱོང་བའི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །
ཕན་ཡོན་གཞན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་བསྐལ་པ་ཙམ་དགེ་སྦྱོར་བྱས་པ་བས་
ད་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་གཡུལ་ལོག་བྱུང་བའི་དུས་འདིར་ལོ་རེ་ཙམ་དགེ་
སྦྱོར་བྱས་པས་ཚོགས་རྫོགས་པར་འགྱུར་བས། བློ་སྦྱོང་དུ་བཏུབ་པ་རྣམས་ལ་སྙིགས་
མ་ལྔ་པོ་བདོ་བ་དེ་སེམས་ལ་མ་བཏུབ་པས་འཚེང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བློ་སྦྱང་
ཤེས་ན་གྲོང་ཁྱེར་སྐྱིད་པའི་འབྱུང་གནས་བྱ་བ་དེ་ཡང་བློ་སྦྱོང་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་
བའི་ལུས་འདི་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཕྱི་འཁོར་འདས་རང་གཞན་གྱི་བདེ་བ་
ཐམས་ཅད་ད་རེས་ཀྱི་ལུས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྩོམ་པ་
ཐམས་ཅད་འདི་གཅིག་པུ་ལ་འགྲིལ་ནས་འབད་ལ། ཆོས་དང་སེམས་འདྲེས་པ་
སྙིང་ཕུར་ཐེབས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་དུ་ཚུད་པ། ཆོས་ཀྱི་ཏོ་མྱོང་བ་གཅིག་ཏུ་བློ་སྦྱང་
ན༑ དུས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་རང་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཅིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏོ་གསུང་ངོ། །དོན་དེ་རྣམས་ཉིད་རྩོམ་
པ་པོས་ངེས་དོན་དུ་སྡེབས་ནས་བསྟན་པ་ནི། །རང་གི་མོས་པ་མང་བའི་རྒྱུས། །

[095] །བདག་འཛིན་འདུལ་བའི་གདམས་ངག་
ཞུས། །ད་ནི་ཤི་ཡང་མི་འགྱོད་དོ། །ཅེས་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་
པོ་འཆད་ཁ་བས་ཉམས་སུ་བླངས་བའི་ཚུལ་ལུགས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ད་དགྲ་ཟིན་གྱི་རུ་
ཕྱེད་པས་བློས་ཐག་ཆོད་པའི་ཐུགས་དགྱེས་པའི་གསུང་བརྗོད་པའོ། །།།
བདེ་ལེགས་ཀུན་དགའི་རྒྱ་མཚོ་བླ་མའི་གསུང་ །གཞན་ཕན་བློ་ཡིས་སྡེབས་
པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །བློ་སྦྱོང་གླང་པོས་འགྲོ་རྣམས་འཁུར་བྱེད་ཅིང་ །བདག་
ལྟའི་རི་བོ་རབ་བརྟན་འཇོམས་པར་ཤོག་ཁྱོད་ཀྱི་གྲགས་པའི་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་
ཁྱབ་པས། །ཁབ་ལེན་དབང་གིས་ལྕགས་རྣམས་རབ་གཡོ་ཞིང་ །སྙན་པའི་
དབང་གིས་སེམས་གཡོས་སྤྱན་སྔར་མཆིས། །རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཞལ་མཐོང་
དོན་ཆེན་གྲུབ། །གསེར་གླིང་བཀའ་བརྒྱུད་ཐུགས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ། །བློ་སྦྱོང་
ཉི་མ་ནམ་མཁའི་འོད་ལྡན་ཡང་ །དེང་སང་ངན་རྟོག་སྤྲིན་ཚོགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པས།།
གསེར་དང་རག་གན་ཁྱད་པར་མི་གསལ་འགྱུར། །རང་གཞན་སྡུག་བསྔལ་དོར་
འདོད་སྐལ་ལྡན་རྣམས། །མ་ཚང་རྒྱུར་སྨྲས་དམན་པའི་ལམ་སྤོངས་ལ། །རྒྱལ་
སྲས་མཆོག་གི་ཤང་རྟའི་ལམ་འདིར་བཞུགས། །འདི་མིན་གཞན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་
ཐོབ་རེ་ཀན། །སྡེ་སྣོད་མ་ལུས་ལེགས་བསྲུབས་པའི། །བཀའ་གདམས་ཡང་
སྙིང་ངོ་མཚར་ཆེའོ།། །།སརྦ་ཤུ་བྷཾ།། །།
འདོད་སྐལ་ལྡན་རྣམས། །མ་ཚང་རྒྱུར་སྨྲས་དམན་པའི་ལམ་སྤོངས་ལ། །རྒྱལ་
སྲས་མཆོག་གི་ཤང་རྟའི་ལམ་འདིར་བཞུགས། །འདི་མིན་གཞན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་
ཐོབ་རེ་ཀན། །སྡེ་སྣོད་མ་ལུས་ལེགས་བསྲུབས་པའི། །བཀའ་གདམས་ཡང་
སྙིང་ངོ་མཚར་ཆེའོ།། །།སརྦ་ཤུ་བྷཾ།། །།



