༄༅། ། །  །།བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་མཁས་གྲུབ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ལྟ་བའི་དོགས་གཅོད་ཐོར་བུ་
དགོད་པ་ནི་སྔོན་འགྲོ་ལམ་རིམ་ལྟ་བུ་སྐྱོང་མུས་ཡིན་ན་ལོགས་སུ་མི་དགོས་ཤིང་གཞན་དུ་ན་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསགས་སྦྱང་གསོལ་འདེབས་རྣམས་སྔོན་དུ་བཏང། །
ལུས་གནད་དང་ལྡན་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་བརྟགས་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་འཕེན་པ་དྲག་པོ་གཅིག་བཏང་ལ་ཤེས་པ་ལྕགས་སྐུད་བལ་གྱིས་དཀྲིས་པ་ལྟར་གྲིམ་
ལྷོད་རན་པའི་ངང་ལ་ཅུང་ཞིག་བཞག་སྟེ་རིགས་པ་དངས་སྙིགས་ཕྱེ་ནས་གསལ་ཧྲིག་གེ་གནས་པ་དེའི་ངང་ནས་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་དང་གིས་འབྱུང་བའམ། རྩོལ་བས་ལྷང་བ་ཅིག་བསྐྱེད་དེ་
དེ་དང་དུས་མཉམ་པའི་བློའི་ཆ་ཤས་ཕྲ་མོ་ཅིག་གིས་དེའི་སྣང་ཚུལ་བརྟག་གོ་དེའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་ནས་ནག་ཡོ་རེ་འཆར་བ་དང། ནང་ནས་འཁྲང་ཐེང་སྣང་བ་དང། ཁོང་ནས་དབྱུག་པ་
བརྫངས་པ་ལྟ་བུ་དང། ཕུང་པོ་ལས་གཞན་མི་འཆར་བ་དང། ཅི་ཡང་མི་འཆར་བ་ཡལ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའི་སྣང་ཚུལ་ཅི་རིག་འོང་བའི། དང་པོ་ནི། ཤེས་པ་བསྒྲིམས་ཤིང་

[156A]༄༅། །མིག་ཀྱང་བསྒྲིམས་ཏེ། བརྩོམ་བས་ནག་ཐིབས་ཏེ་སོང་བ་ཡིན་ཅིང། འགའ་ཞིག་དེ་ལ་སྐྲགས་པ་སྐྱེ་བའང་འབྱུང་གཉིས་པ་དང་མཉམ་དུ་ལྟས་ཀྱང་ཧྲིམས་
ཏེ་བསྒྲིམས་པས་ཡིན། གསུམ་པ་ནི་ལུས་ཤེས་གཉིས་ཆར་བསྒྲིམས་དག་བས་རླུང་སྟོང་དུ་འཚངས་པས་ཡིན། བཞི་པ་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་མངོན་གྱུར་མ་སྐྱེས་པའམ་བརྟག་མ་ཤེས་
པ་ཡིན༑ ལྔ་པ་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་མངོན་གྱུར་བྱུང་ཀྱང་དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་མ་བརྟག་པར་བློ་སྔ་མ་འགག་ཕྱི་མ་མ་སྐྱེས་པའི་བར་སྟོང་ལ་བལྟས་པས་ཡིན་ཅིང་འདི་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་ལྟ་བར་
ངོ་སྤྲོད། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་ཅི་རིགས་འཆར་བས་གང་ཡིན་ཅིག་ལ་མ་ནོར་བ་རང་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་འཁྲང་ཐིང་གྲུབ་གྲུབ་པ་ཅིག་དྲན་པ་ལྟར་སྲེང་ཙམ་འཆར་བ་བྱུང་ན་དེ་ཉིད་
ལེགས་པར་ངོས་ཟིན་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཡང་ཡང་གསལ་བཏབ་ཀྱི་ན་བརྟག་དགོས་སོ། །དེ་ལེགས་པར་དེས་པ་ན་དེ་ཉིད་མ་བརྗེད་པར་བྱས་ཏེ་གནད་ཕྱི་མ་གསུམ་བཙལ་བར་བྱ། དེ་
ཡང་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་ངེས་པ་རྣམ་དག་འདྲོངས་ཏེ་མ་བརྗེད་པའི་དང་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་དཔྱད་པའི་མཐར་གོང་དུ་ངོས་བཟུང་བའི་ང་དེ་མ་རྙེད་པས་མི་འདུག་སྙམ་དུ་ལྷང་གིས་ངེས་པ་ན་ལྟ་བ་རྙེད་པ་
ཡིན༑ འདིའི་ཚེ་སྟོང་ཉིད་ལ་བག་ཆགས་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནོར་སྟོར་བ་བློ་བུར་དུ་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་དགའ་བ་འབྱུང་ལ་དེ་མིན་ན་འཚོལ་མཁན་རང་ཉིད་མི་འདུག་སྙམ་དུ་བློ་ལ་མི་ཤོང་
བར་འཇིགས་ཡེར་ཡེར་བའི་སྐྲག་སྣང་སྐྱེ་བ་འོང་ཞིང་དེ་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་སྐྱེ་ཚུལ་རྣལ་མ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མི་འབྱུང་བར་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་བཙལ་བས་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་

[156B]སོང་བ་ཡིན། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ལྟ་བ་རྙེད་ནས་དེ་སྐྱོང་ཚུལ་ལ་ངེས་པ་ལྷང་གིས་སྐྱེས་པ་ན་སླར་སྣང་ཚུལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་སྙམ་དུ་སྒོམ་
པར་རྗེ་ཤེར་སེང་གི་རྒྱུད་འཛིན་རྣམས་བཞེད་ཀྱང། དེའི་ཚེ་སླར་ཡང་དེ་ལྟར་བསྒོམ་བ་སྔ་མའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཤུགས་ལ་གནོད་པ་ལས་དགོས་པ་ལྷག་པོ་མེད། ངེས་པ་སྔ་མ་དེ་ཀ་ལྟ་བ་ཡིན་པས་
བློ་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་བར་མཆད་པར་བྱས་ཏེ་དེ་གའི་རྒྱུན་འཛིན་སྟངས་ཤུགས་མ་ཡལ་བར་དུ་སྐྱོད་དགོས་ཏེ། མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེས་དེ་ཕྱིར་རྫོགས་རིམ་སྒོམ་པ་ན་ལུས་ཀྱི་གནད་ཆེ་བར་
ཐིག་ལེ་སོགས་དམིགས་རྟེན་སྔོན་པོ་གསལ་བཏབ་ནས་དེ་ནས་རང་གི་སེམས་དམིགས་རྟེན་དེ་ལ་ཞུགས་པ་བཞིན་བྱས་ནས་འཛིན་པའི་རིགས་པ་འདི་ལ་སྦྱར་ནས་སྟོང་ཉིད་ངེས་པ་ན་སྟོང་ཉིད་དེ་ལ་རང་
གི་སེམས་ཞུགས་པ་བཞིན་བྱས་ནས་འཛིན་པར་གོ་ན་ནི་ལྟ་བ་སྐྱོང་བའི་གོལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། དེ་ལ་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་ལ་དེར་མ་ཟད་སྟོང་ཉིད་སྔོན་དུ་བཙལ་ནས་དེ་ནས་སེམས་
དང་བསྲེ་བར་གོ་འདུག་པས་སྐྱོད་ཚུལ་གྱི་ཉམས་མི་ཤར་བ་སྟེ། སྔོན་དུ་སེམས་ལྟ་བུ་འཚོལ་པའི་གཞིར་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་སེམས་པའི་རིགས་པས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་བཙལ་བ་ན་ཅུང་ཟད་
ཀྱང་མ་རྙེད་པའི་ངེས་པ་ལྷང་སྐྱེས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཤུགས་མཉམས་པར་སྐྱོང་བའི་ངེས་དོན་དང་པོ་འཚོལ་བའི་གཞིར་བྱས་པའི་ང་དང་སེམས་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་གཏན་ནས་ལྡོག་དགོས་
ཤིང་གང་ལ་སེམས་གཞུག་རྒྱུའི་སྟོང་ཉིད་ཟུར་དུ་མི་འཆར་དགོས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ངེས་ངོ་དེ་ནས་མི་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ང་མེད་པར་སྣང་བ་མིན་ནོ། །ཞེས་དང། དེ་ཡང་གང་ཟག་དང་

[157A]༄༅། །ཆོས་གང་ཡིན་ཡང་ཡུལ་སྟེང་ན་གྲུབ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འདུག་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་བཙལ་བ་ན་མཐར་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའམ། ཡུལ་སྟེང་ན་རྙེད་རྒྱུ་ཅུང་
ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ངེས་པ་ལྷང་གིས་སྐྱེས་པ་དེ་ཀའི་རྒྱུན་སྐྱོང་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟར་བཙལ་བས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པར་ངེས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་ད་དུད་དེའི་སྟེང་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་
སྙམ་དུ་ལན་རེ་རེ་ཞིང་སླར་ཡང་དགག་བྱའི་ཁྱབ་པར་ངེས་པར་སྦྱར་ནས་སྦྱོང་དགོས། སྙམ་པ་ནི་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་བཙལ་བས་མ་རྙེད་པ་དེ་བདེན་པར་མེད་པའི་དོན་དུ་མ་གོ་བར་
དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་བཙལ་བ་ན་མ་རྙེད་པའི་ཚེ་དེ་ལྟར་བཙལ་བས་ཡེ་མི་འདུག་གོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ཆད་ལྟར་སོང་གིས་དོགས་ན་ནི། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་བཙལ་བ་ན་མེད་
པའི་གཏན་མེད་ཀྱི་དོན་དུ་འཛིན་པ། ཞེ་ཕུགས་སུ་འཚངས་འདུག་པས་ལྟ་བའི་གོ་ལ་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་ང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རང་ངོས་
ནས་གྲུབ་པའི་དག་ཉིས་ཀ་སྐབས་འདིའི་དགག་བྱའི་པད་གཡིན་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས། བདག་རང་བཞིན་གྱིས་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་མ་རྙེད་པ་དེ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་
མ་རྙེད་པ་དང། དེ་ལྟར་མ་རྙེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རྙེད་པར་འཇོག་པ་བཞིན། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རང་རྒྱུད་གྱི་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་ཚུག་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པར་སྣད་
བལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་མ་རྙེད་པ་དེ་ད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་རྙེད་པ་འམ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རྙེད་པར་འཇོག་གོ་དེས་ན་གཞུང་རྣམས་ནས་ང་ཙམ་འཚོལ་

[157B]གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་མ་རྙེད་པའམ་མེད་པར་རྙེད་པ་བདག་མེད་རྙེད་པར་གསུངས་པ་དང། འདིར་དར་འཛིན་ང་ལྷན་སྐྱེས་
ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་ང་འཚོལ་བའི་གཞི་བྱས་ནས་དེ་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུའང་མ་རྙེད་པ་བདག་མེད་རྙེད་པར་བཞག་པ་གཉིས་དོན་འདྲ་ཞིང། ཕྱི་མ་འཚོལ་བའི་གཞིར་
བྱས་ནས་དཔྱོད་པ་གནང་དུ་འགྲོ་བ་སླབ་ཡིན་རྒྱུན་སྐྱོང་བ་ལ་ཁ་ཅིག་དེས་ཤེས་སྔ་མའི་ཤུགས་མ་ཡལ་ཙམ་གྱི་དད་ནས་གནད་བཞི་མི་བསམ་པར་རང་ངོས་ནས་མེད་སྙམ་
དུ་སད་ཡང་ཡིད་ལ་དྲན་པར་བྱས་ཏེ་སྐྱོད་པར་འདོད་པ་དང། ཁ་ཅིག་སྔར་གྱི་དགག་བྱའི་བདག་ཞེ་ཕུགས་སུ་བཞག་ནས་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སྒོམ་པ་དང། ཁ་ཅིག་གཅིག་ཏུ་བྲལ་
གྱི་རིགས་པས་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དེ་ཀའི་རྒྱུན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཁོ་ན་མཛད་པ་སོགས་རང་རེའི་བླ་མ་རྣམས་བཞེད་ཚུལ་ཅི་རིགས་བྱུང་
ཀྱང། ལས་དད་པོ་བས་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུན་རིང་བསྐྱད་ས་ན་སྟོང་ཉིད་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ནས་ཤོར་ཏེ་སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པ་སོགས་སུ་འགྲོ་ཉེན་ཆེབས་
གནད་བཞིའི་དཔྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་བའི་ངེས་ཤེས་རྙེད་ཀྱང་གནས་ཆ་ཅི་ཡང་མ་རྙེད་གོང་དུ་མཉམ་བཞག་གི་ཚེད་པྱད་ན་ངེས་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཤུགས་དྲག་ཏུ་མི་འགྲོ་བར་འཛིན་
སྟངས་འཆོར་ཉེན་ཆེ་བས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངར་མ་ཡལ་བར་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་ཡལ་བར་རྩོམ་པ་ན་མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་ཏེ་གནད་བཞིའི་དཔྱད་པ་རིམ་བཞིན་བྱས་

[158A]༄༅། །ཏེ་ངེས་ཤེས་རྙེད་པ་ན་དེ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་གནས་ཆ་འཕྲན་དུ་རྙེད་ནས་མཉམ་བཞག་གི་ཚེ་གནད་བཞིའི་དཔྱད་པ་དྲན་ཙམ་བྱས་ཏེ་སྐྱོང་དགོས་ཏེ་
མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེས། ལྟ་བ་སྐྱོང་ཚུལ་ཡང་དག་ལ་ནི་དངོས་གཞིའི་སྐྱོང་ཚུལ་ཞི་གནས་རྐྱང་བའི་སྐྱོང་ཚུལ་དུ་མ་སོང་བ་ཅིག་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་ཞིག་གནས་ལ་ནི་དམིགས་
རྟེན་འཚོལ་བའི་ཆེད་དུ་རིགས་པས་དབྱད་ནས་སྟོང་ཉིད་དེས་པར་བྱེད་ཀྱང། སྟོང་ཉིད་དེས་པ་ནི་དམིགས་རྟན་རྙེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་རྩེ་གཅིག་དུ་འཇོག་པའི་འཇོག་
སྒོམ་ཁོ་ན་བྱེད་ལ། །ལྟ་བ་སྐྱོང་བའི་ཚེ་སྔོན་དུ་དཔྱོད་པར་མ་ཟད་ཀྱི་དངོས་གཞིའི་སྐབས་སུའང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དཔྱོད་པའི་དཔྱད་སྒོམ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། ལྟ་བའི་
དཔྱད་སྒོམ་ལ་ནི་མཉམ་བཞག་གི་སྔོན་དུ་དཔྱད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་གི་མཉམ་བཞག་རང་དུས་ནས་དཔྱད་པ་ཡང་ཡང་བྱེད་དགོས་ལ། ངེས་ཤེས་སྐྱོང་བ་ལ་ཡང་ངེས་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་
སྟངས་ཤུགས་དྲག་ལ་སྒྲིམ་པ་མ་བརྗེད་ཅིང་མ་ཤོར་བའི་དྲན་པ་བསྟེན་ཚུལ་དང། དེ་ལས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་དང་དཔྱད་ནས་གསལ་འདེབས་པའི་འཚམས་སོགས་
རིགས་པའི་ཤེས་བཞིན་བསྟེན་ཚུལ། དམིགས་ལེགས་པར་ཕྱེད་པའི་སྐྱོང་ཚུལ་ཤེས་དགོས་ཀྱི། དེས་ཤེས་སྐྱེས་པའི་དང་ལ་མ་ཡེངས་པར་དྲན་པས་བཟུད་ནས་འཇོག་བྲེར་བཙམ་
གྱིས་མི་ཆོག་གོ་ཞེས་གསུངས། དེས་ཤེས་ཀྱི་སྣང་དོར་གཉིས་སྣང་ཡོད་པ་ལས་དང་པོ་པས་མི་ཁེགས་ཀྱང། དེས་དོར་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་

[158B]ཅི་ཡང་མི་འཆར་བར་བྱས་ཏེ་སྐྱོང་བ་ནི་མཉམ་བཞག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྐྱོར་ཚུལ། སྔགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཐོག་མར་
ལྟ་བ་ཤུགས་ཅན་བསྐྱེད་དེ། དེའི་གཟུང་རྣམས་རྟེན་རྟེན་པར་འཆར་བཅུག་སྟེ་ངེས་དོར་རང་བཞིན་མེད་པ་དང། སྣང་ངོར་རྟེན་རྟེན་པར་སྣང་བར་སྒོམ་པ་ནི་ཟབ་གསལ་
གཉིས་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རོ་འདི་དང་ལས་དང་པོ་པས་རྗེས་ཐོབ་སྒྱུ་མའི་སྐྱོང་ཚུལ་དང་འདྲའོ། །སྤྱན་སྔ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་པས་རང་ཅག་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་ཀ་བུམ་སོགས་ཐམས་ཅད་
དགག་བྱའི་བདག་ཏུ་མཛད་དེ། འཕྲལ་བློ་ལ་མི་ཤོང་ཡང་དོན་དུ་དེ་ཀ་ཡིན་པར་འདུག་གསུང་ངོ། །ཡོངས་འཛིན་དམ་པའི་ཞལ་ཤེས་ཁུངས་དང་སྦྱར་ཏེ། གྱིན་པ་དག་
དབང་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་གྱིས་བརྗེད་ཐོར་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག་།