[#THE FOLLOWING TEXT IS INCOMPLETE]
[001A]༄༅། །སྐབས་བཞི་པའི་སྤྱི་དོན་ལེགས་བཤད་རྣམ་འབྱེད་ལུང་གི་བང་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་མཁས་མཆོག་སྦྱིན་པ་དར་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བཞུགས་སོ། །

[001B] །ན་མོ་གུ་རུ། རྒྱལ་བའི་གསུང་ལ་རིང་ནས་འདྲིས་བྱས་བས། །རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་ཐུགས་ཆུད་ཏེ། །རྒྱལ་
བའི་བསྟན་པ་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས་མཛད་པའི། །རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་འཇམ་དཔལ་སྙིང་པོར་འདུད། །ཞེས་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་
འདིར་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་བཤད་པ་ལ། འབྲེལ་གྱི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས།    ༈   དང་པོ་ནི། འགྲེལ་བ་ལས་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི། དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང། ལམ་དང། གཞི་ཤེས་པ་སྡུས་
པའི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་སྒོམ་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་པས་བསྟན། དོན་ནི་སྐབས་

[002A] །དང་པོ་གསུམ་དུ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བཤད་པ་དང། སྐབས་འདིར་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བཤད་པ་ལ་ཟློས་སྐྱོན་མེད་དེ། སྐབས་དང་པོ་
གསུམ་དུ་མཁྱེན་གསུམ་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་དེ་གསུམ་རྒྱས་པར་བཤད། སྐབས་འདིར་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་ཞི་ལྷག་ཟུང་
འབྲེལ་གྱི་སྦྱོར་བས་སྒོམ་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་དེ་གསུམ་བསྡུས་ནས་བསྟན་ཅིང། དེ་ལྟར་སྒོམ་པའི་དགོས་པ་ཡང་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
འོ་ན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ཉིད་གཞུང་རྣམས་སུ་གསལ་བར་བཤད་པ་མ་མཐོང་ཡང། མཁྱེན་གསུམ་བསྡུས་བསྒོམ་ཐེག་ཆེན་
གྱི་ཚོགས་ལམ་ལས་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་དེའི་དོན་དུ་བཞག་ན་འགྲིག་གམ་སྙམ་མོ། །དེས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ནས་དེ་ལ་དབང་ཐོབ་ཅིང། ཚོགས་ལམ་མན་ཆད་དུ་དེ་ལ་

[002B] གཞུང་རྣམས་སུ་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར།    ༈   གཉིས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་དང། མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བསྡུས་ནས་སྒོམ་པའི་ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཟིན་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་ནི། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ལ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དེ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ། ཐེག་ཆེན་
གྱི་སྦྱོར་བ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་སྐྱོན། ལམ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐད་པ་ཆ་མཐུན། ཐེག་ཆེན་གྱི་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན། སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་
རྟགས་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་དགེ་འདུན། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ། ཞིང་དག་པའི་སྦྱོར་བ། ཐབས་མཁས་སྦྱོར་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ། རྣམ་པ་སྦྱོར་བ་བཅས་རྣམས་དང། ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་
མཚན་ཉིད་བཅས། །ཐར་དང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང། །སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང་ཞིང་དག་བླ་ན་མེད་པ་ནི། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་སྟེ། །འདི་ནི་ཐབས་
མཁས་བཅས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དང་པོ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་འཆད་བ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་འཆད་པ་ལ་

[003A]༄༅། །གཞི་ཤེས་པ་ཡི་བྱེ་བྲག་རྣམས། །ཞེས་སོགས་རྐང་བ་བཞི་གསུངས། གཉིས་པ་ལ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་
རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་བཤད་པ་ལ། མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་གཟུང་སྟེ། །ཞེས་སོགས་ཚིག་རྐང་བཞི་གསུངས། གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་ཡང་དོན་རྣམ་དང་ཤེས་རྣམ་གཉིས་ལས་
དོན་རྣམ་ལ་ཉེར་བདུན་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་རྣམ་ལ་ཡང་ཉེར་བདུན་ཡོད་དེ། བདེན་པ་དང་པོ་གསུམ་ལ་བརྟེན་པ་བཞི་བཞི་སྟེ་བཅུ་གཉིས་དང། ལམ་བདེན་ལ་བརྟེན་པ་བཅོ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྡུག་
བདེན་ལ་བརྟེན་པ་སྡུག་བསྔལ་རྟག་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། སྡུག་བསྔལ་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཟིན་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། སྡུག་
བསྔལ་དོན་གཞན་གྱི་བདག་གི་དབེན་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། སྡུག་བསྔལ་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་གང་ཟག་གིས་བདག་གིས་མི་རྫི་བར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་
རྣམ་བཞི། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྲེད་པ་དོན་དམ་པར་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་གནས་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། ཀུན་འབྱུང་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་དང་

[003B] སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་རྟོག་དཔྱོད་དོན་དམ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། ཡང་སྲིད་ཀྱི་རྐྱེན་སྲེད་པ་དང་ཚོར་བ་དོན་དམ་པར་མིང་མེད་པ་རྣམས་
མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཟིན་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་བཞི། འགོག་བདེན་ལ་བརྟེན་པ་འགོག་པ་དོན་དམ་པར་འགྲོ་བ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཟིན་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། སྡུག་བསྔལ་
རབ་ཏུ་ཞི་བ་རྐྱེན་གྱི་མི་འཕྲོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། གྱ་ནོམ་པའི་ཐར་པ་མི་ཟད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། ཆོས་ཉིད་དྲི་བྲལ་གྱི་འགོག་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་
གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། བཞི་དང་བཅུ་གཉིས་ཡོད་ཅིང། དེ་དག་ཀྱང་བདེན་པ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་
དུ་བྱས་ནས་མེད་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་དང། དབེན་པ་དང། མི་རྫི་པ་དང། གནས་མེད་པ་དང། ནམ་མཁའ་དང། མརྗོད་དུ་མེད་པ་དང། མིང་མེད་པ་དང། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང། མི་འཕྲོག་པ་དང། མི་ཟད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་
རྣམ་པ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་གསུམ་གྱི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་གྱིས་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་
ཞེས་སྦྱར་དགོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བར་རྟོགས་པའི་སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་བཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བ་དེ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པ་གང་ཞིག། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་

[004A]༄༅། །སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐབས་འདིའི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་ཡིན་ན། འཕགས་པ་འོག་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་བསྡུས་པའི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
   ༈   འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱེ་བྲག་གི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་
ཉན་ཐོས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་དེ་ལ་ཟག་མེད་དང། བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ལ་ཟག་བཅས་ཀྱི་མིང་གིས་བཏག་ནས་བརྗོད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་སློབ་པ་འཕགས་པས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱེད་
ཅིང། བྱང་སེམས་འཕགས་པས་དེ་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དོན་
དམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ་འཇིག་རྟེན་དོན་དམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འཇིག་མེད་བདག་ཉིད་དང་ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི།    ༈    གཞི་
ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ངོས་བཟུང་བའི་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་དོན་དམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཟིན་པའི་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་དང། སྐབས་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་བཤད་པ་ནི་གང་གིས་ཟིན་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་བསྟན་
པ་ཡིན་གྱིས། གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་མཚོན་བྱེད་ནི། གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    ལམ་བདེན་ལ་བརྟེན་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་བཅོ་ལྔ་ཡོད་དེ།    ༈   

[004B] ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་སྒོམ་ལམ་ཟག་བཅས་ལྔ། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་མཐོང་ལམ་ཟག་མེད་དྲུག་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར། དང་པོ་བཞི་ཡོད་དེ། བྱེད་པ་པོའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ། དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཤེས་པ་པོའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང། དམན་པའི་གནས་སྐབས་ནས་འཕོ་བ་པོའི་གང་ཟག་
གི་བདག་མེད་པ་དང། ཉོན་མོངས་འདུལ་བ་པོའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་བཞི་ཡོད་ཅིང། བཞི་པོ་དེ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལམ་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལམ་རིག་པ་སྒྲུབ་པ་ངེས་འབྱིན་
བཞིའི་སྟེང་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    དེ་ལ་དང་པོ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང། ཤེས་པ་པོ་མེད་པ་དང། འཕོ་བ་མེད་པ་དང། འདུལ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། བཞི་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལམ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་ལྔ་ཡོད་དེ། རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱི་རྟོགས་པ་དང་སྒྲ་བརྙན་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་མ་སྐྱེས་པ་དོན་སྤྱིའི་
ཚུལ་གྱི་རྟོགས་པ་དང། མིག་ཡོར་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་མ་འགག་པ་དང། སྨིག་རྒྱུ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་གི་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་
དོན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱི་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    གཉིས་པ་ལ་རྨི་ལམ་དང། སྒྲ་བརྙན་དང། མིག་ཡོར་དང། སྨིག་རྒྱུ་དང། སྒྱུ་མའི་རྣམ་

[005A]༄༅། །པ་སྟེ་ལྔ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་འགག་པ་དང། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང། རང་བཞིན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་སྤྱིར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་བའི་གཉེན་
བོར་གྱུར་བ་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིའ་སྒྲ་བརྙན་བྲག་ཆའི་སྒྲ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།    ༈    སྒྲ་བརྙན་ཏེ་བྲག་ཆ་ལྟར་བདེན་པའི་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
སྐབས་འདིའི་མིག་ཡོར་ནི་མེ་ལོང་གཡའ་དག་པའི་ངོས་ལ་ཤར་བའི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དང། ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་གི་དབང་ཤེས་ལ་ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་གང་ལ་བྱས་ཀྱང་ཆོག་པ་ཡིན་ཏེ།    ༈   
ལས༑ མིག་ཡོར་དེ་གཟུགས་བརྙན་ནམ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་ལྟར་རྣམ་པ་ཙམ་མ་འགག་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྒོམ་ལམ་ཟག་བཅས་ལྔ་པོ་དེ་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ།    ༈   
ལས། རྣམ་པ་ལྔའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྒོམ་ལམ་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་རྟོག་པ་ལྔའོ། །ཞེས་དང།    ༈    ལམ་གཉིས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒོམ་ལམ་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་དོན་མེད་པར་རྟོགས་
པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཆོས་ཅན། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་ཞེན་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་དྲུག་ཡོད་དེ་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་བསྡུས་པའི་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
པ་མེད་པ་དེས་བསྡུས་པའི་དད་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ། དེས་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་གོས་པ་མེད་པ། དེས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་ཞེན་པའི་རྟོག་པས་རོ་མྱོང་པའི་རློམ་པ་མེད་པ། འཕགས་པའི་ལམ་

[005B] ཞེས་སྟོན་པ་ལ། འགྲེལ་བ་ལས། གསུམ་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
མེད་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང། གོས་པ་མེད་པ་དང། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང། རློམ་པ་མེད་པ་དང། ཉམས་པ་མེད་པ་དང། མི་གཡོ་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་
གཉེན་པོ་ལ་མཐོང་ལམ་ཟག་མེད་གཅིག་དང། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལ་སྒོམ་ལམ་ཟག་བཅས་དང། མཐོང་ལམ་ཟག་མེད་གཉིས་སུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཤེས་སྒྲིབ་སྤང་དཀའ་ཞིང། ཉོན་སྒྲིབ་དེ་ལ་ལྟོས་སྟེ་སྤང་
དཀའ་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    ཤེས་སྒྲིབ་སྤང་དཀའ་ཞིང་ཉོན་སྒྲིབ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་དང་ཟག་མེད་གཅིག་ཏུ་བཞག་གོ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར།    ༈    དོན་རྣམ་ལ་སོ་དྲུག་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། ཤེས་རྣམ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་སྟེང་དུ་བརྒྱད། ལམ་
བདེན་གྱི་སྟེང་དུ་བདུན། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་སྟེང་དུ་ལྔ། འགོག་བདེན་གྱི་སྟེང་དུ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    །འགོག་པ་ལ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན། །དེ་དག་བརྒྱད་དང་བདུན་དང་ནི། །ལྔ་
དང་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བསྒྲགས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དང་པོ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། འདོད་ཡོན་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་སྲེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀུན་བཏགས་དང་བྲལ་བ་དང། འདོད་ཡོན་དང་མི་འབྲལ་བར་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱི་མི་གནས་

[006A]༄༅། །པ་དང། ལུས་ལ་དགའ་བའི་སྲིད་པ་ཞི་བའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་གསུམ་དང། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ། ཞེ་སྡང་གི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ། གཏི་མུག་གི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་
རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་གསུམ། གཙང་བདེ་རྟག་བདག་དུ་འཛིན་པའི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་དང། རང་དབང་བའི་སེམས་ཅན་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་
གཉིས་དང་བརྒྱད་ཡོད་ཅིང། བརྒྱད་པོ་དེ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་ཀུན་འབྱུང་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གསུམ་གསུམ་དང། རབ་སྐྱེ་དང་རྐྱེན་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་རེ་རེ་ཏེ་བརྒྱད་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལ་འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། མི་གནས་པ་དང། ཞི་བ་དང། འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང། གཏི་མུག་མེད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་མེད་པའི་རྣམ་པ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་
ཞེས་པ་དང། གསུམ་དང་གསུམ་དང་གཅིག་དང་གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུའི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལམ་བདེན་གྱི་སྟེང་གི་བདུན་ཡོད་ཏེ། ཚད་མེད་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། མཐའ་
གཉིས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། ཐ་མི་དད་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། གཞལ་དུ་མེད་པའི་
ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། ཆགས་པ་མེད་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་དང་བདུན་ཡོད་ཅིང། དེ་ཡང་ལམ་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་པོ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་གཉིས་གཉིས་དང་བཞི་པའི་སྟེང་དུ་གཅིག་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈   

[006B] ཚད་མེད་པ་དང། མཐའ་གཉིས་དང་མ་འབྲེལ་བ་དང། ཐ་མི་དད་པ་དང། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། ཆགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་དང་
གཉིས་དང་གཉིས་དང་གཉིས་དང་གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བདུན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་ཀུན་འབྱུང་སྤང་གཉེན་གྱི་སྒོ་ནས་དང་ལམ་བདེན་དམ་བཅའ་དང་འཐད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཚུལ་
ནི་ཚིག་མང་དུ་དོགས་ནས་མ་སྨོས་ཤིང། ཞིབ་ཏུ་རྣམ་བཤད་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་སྟེང་དུ་ལྔ་ཡོད་དེ། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། དེ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་
པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། དེ་ལྔ་བྱེད་པ་པོ་དོན་གཞན་གྱི་བདག་གིས་སྟོང་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། དེ་ལྔ་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་
ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། སྡུག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པོ་དེ་སྡུག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཞིའི་སྟེང་དུ་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་དེ་
དང་པོ་བཞི་ཁྱད་ཆོས་བཞིའི་སྟེང་དུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རེ་རེ་དང་ལྔ་པ་དེ་དེ་བཞི་ཀའི་ཐུན་མོང་གི་སྟེང་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་པ་དང། སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ། ལྔ་པ་
མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང།    ༈    སྔ་མ་བཞི་རང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཐ་མ་ནི་བཞི་ཀའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞིང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས། རང་

[007A]༄༅། །དང་སྤྱི་མཚོན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགོག་བདེན་གྱི་སྟེང་དུ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། འགོག་པའི་སྟེང་དུ་གསུམ་ཞི་བའི་སྟེང་དུ་བརྒྱད། གྱ་ནོམ་པའི་སྟེང་དུ་གཅིག། ངེས་འབྱུང་གི་སྟེང་དུ་བཞི་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གསུམ་ཡོད་དེ། ནང་དང་ཕྱི་དང་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ཆོས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་དང་བྲལ་བའི་བྲལ་བ་གསུམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད། དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད། དོར་བ་
མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་བརྒྱད་པོ་རྣམས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་དང་བྲལ་བའི་བྲལ་བ་བརྒྱད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གྱ་ནོམ་པའི་སྟེང་
གི་གཅིག་ཡོད་དེ། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་དང་བྲལ་བའི་བྲལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངེས་འབྱུང་གི་སྟེང་གི་
བཞི་ཡོད་དེ། ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་དང། གང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་
གསུམ་གྱི་སྟོང་གཞི་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་དང་བྲལ་བའི་བྲལ་བ་གསུམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་གཅིག་ཡོད་དེ་

[007B] འདིའི་སྟོང་གཞི་ནི་སྟོང་ཉིད་དེ་དང་དེའི་
སྟོང་གཞི་ལ་གོ་དགོས་སོ། །འདི་དག་སོ་སོའི་ཤེས་བྱེད་དུ་འགྲོ་བའི་འགྲེལ་པའི་ལུང་འདུག་ཀྱང་མང་དུ་དོགས་ནས་མ་དྲངས་སོ། །སྐབས་འདིར་འགོག་བདེན་གྱི་སྟེང་གི་དོན་རྣམ་ལ་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་པོ་བློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་འགོག་
བདེན་བཅུ་དྲུག་གང་བཞག་ཀྱང་ཆོག་པ་ཡིན་ཏེ།    ༈    འགོག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་བཟུང་ནས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དུ་འབྱེད་པ་དང། སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་
སོགས་སུ་བསྒྲུབ་པ་གང་བྱས་ཀྱང་དོན་འདྲ་བར་མངོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་འཆད་པའི་སྐབས་ཀྱི་བདེན་བཞིའི་གོ་རིམ་དང། གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་འཆད་པའི་སྐབས་ཀྱི་བདེན་བཞིའི་གོ་
རིམ་མི་མཐུན་ཏེ། གོང་དུ་ཡུལ་ཅན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་དང་པོར་སྡུག་བདེན། དེ་རྗེས་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ། དེ་རྗེས་འགོག་བདེན། དེ་རྗེས་ལམ་བདེན་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་འདིར་ནི་འཁོར་བར་འཇུག་
ལྡོག་གི་རིམ་པའམ་རྒྱུ་འབྲས་དོན་གྱི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་དང་པོ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ། དེ་རྗེས་ལམ་བདེན། དེ་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་དེ་རྗེས་འགོག་བདེན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པ་དང། གཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། །སྡུག་བསྔལ་དང་འགོག་པའི་བདེན་པ་དག་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་

[008A]༄༅། །ཕྱིར། གོང་དུ་ཡུལ་ཅན་མངོན་པར་རྟོག་པའི་རིམ་པ་དང་འཐུན་པར་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བའི་སྐབས་སུ་དང་པོར་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད། དེ་རྗེས་སུ་ཀུན་འབྱུང་ཆོས་བཟོད་
དེ་རྗེས་འགོག་པ་ཆོས་བཟོད། དེ་རྗེས་ལམ་ཆོས་བཟོད་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    སྡུག་བསྔལ་ཐོག་མར་བསྟན་པ་ནི་ཡུལ་ཅན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་དང་འཐུན་པར་བསྟན་
པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་བསྐྱེད་རིམ་དང་འཐུན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པས། ཆ་རེ་རེ་ནས་གཉིས་ཀ་དགོས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལས་རྣམ་དང་དོན་རྣམ་དོན་གཅིག་ཅིང། བྱེད་རྣམ་དང་ཤེས་རྣམ་དོན་
གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ།    ༈    ལས་དང་བྱེད་པའི་རྣམ་པའོ། །དེ་གཉིས་ལ་དོན་རྣམ་དང་ཤེས་རྣམ་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མཛད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་གཉིས་རྩ་བར་བསྟན་ཚུལ་ལ། ཁ་ཅིག་མདོར་
བསྟན་དུ་ཤེས་རྣམ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། དོན་རྣམ་ཤུགས་ལ་བསྟན། རྒྱས་བཤད་དུ་དོན་རྣམ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། ཤེས་རྣམ་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་ཅལ་སྒྲོག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མདོར་བསྟན་དང་རྒྱས་བཤད་
གཉིས་ཀར་དོན་རྣམ་དང་ཤེས་རྣམ་གཉིས་ཀ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོར་བསྟན་དུ་དོན་རྣམ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་གང་ཞིག། དེར་ཤེས་རྣམ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་ཏེ། གཞི་ཤེས་པ་ཡི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཞེས་
པའི་སྐབས་སུ་དོན་རྣམ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་སྐབས་སུ་དོན་རྣམ་བདེན་བཞི་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་སྐབས་ཀྱི་གཞི་དེ་བདེན་བཞི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་ལ་བྱེད་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈   

[008B] གཞི་ནི་དམིགས་པ་སྟེ་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བྱེ་བྲག་རྣམས་ཞེས་པའི་བྱེ་བྲག་དང། རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་མཚན་ཉིད་དེ་ཞེས་པའི་རྣམ་པ་དང། འདིའི་
སྐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཀ་ཤེས་རྣམ་ལ་བྱེད་རིགས་ཅིང། ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར། ཞེས་པས་ཀྱང་ཤེས་རྣམ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟགས་སླ། འདིའི་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་རྣམ་པ་དང་མཚན་ཉིད་
གསུམ་ཀ་ཤེས་རྣམ་ལ་བྱེད་རིགས་ཏེ།    ༈    གཞི་བདེན་བཞིའི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གམ་ཁྱད་པར་རྣམ་ལ་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་དེ་ཡང་སྤང་བྱ་གང་གི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་
གང་ཡིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟག་པར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱེ་བྲག་དེ་ཡང་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡོད་དེ། ཤེས་རྣམ་དེ་ཡང་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་
མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཕུང་པོ་རྟག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ལ། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་བཤད་དུ་ཡང་ཤེས་རྣམ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞི་ཤེས་རྒྱས་
བཤད་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་ཉེར་བདུན་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་སོགས་ཀྱི།    ༈    བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཤེས་རྣམ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་
སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ན་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་སྐབས་གཞན་དུ་ཡང་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །དེས་ན་མདོར་བསྟན་དུ་ཤེས་རྣམ་

[009A]༄༅། །བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་དང་དོན་རྣམ་ཡང་བསྟན་ཅིང། རྒྱས་བཤད་དུ་དོན་རྣམ་མ་ཟད་ཤེས་རྣམ་ཡང་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།    ༈    འདིར་བསྟན་
པའི་ཚུལ་ནི་མདོར་བསྟན་དུ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང་རྒྱས་བཤད་དུ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་གཙོ་བོར་བསྟན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མདོར་བསྟན་དུ་དོན་རྣམ་གཙོ་བོར་བསྟན་ན། ཤེས་བྱ་གཞི་ཡི་བྱེ་བྲག་རྣམས། །
རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་མཚན་ཉིད་དེ། །བདེན་པ་དག་ནི་རྣམ་བཞིའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་རུ་འདོད། །ཞེས་གསུངས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། དོན་རྣམ་མདོར་བསྟན་གྱི་ཚུལ་གྱི་འདོན་པ་ནི། ཤེས་བྱ་གཞི་ཡི་བྱེ་
བྲག་རྣམས། །རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་མཚན་ཉིད་དེ། །བདེན་པ་དག་ནི་རྣམ་བཞིའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་རུ་འདོད་ཅེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཅིང། རྒྱས་བཤད་དུ་བསྟན་ཚུལ་ཡང་གཞི་ཤེས་དང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ས་
གཅོད་དངོས་སུ་མཛད་ནས། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་ས་གཅོད་དངོས་སུ་མ་མཛད་དེ། གཞི་ཤེས་དང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་འདི་ནས་འདིའི་བར་ཞེས་ཡ་མཐའ་མ་མཐའི་ས་མཚམས་དངོས་སུ་གཟུང་ནས། ལམ་
ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་ཡ་མཐའ་མ་མཐའི་ས་མཚམས་དངོས་སུ་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། མི་གྱོ་བ་ཡི་རྣམ་པའི་བར་ཞེས་པ་དང། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྐབས་སུ་
དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནས་བཟུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམ་པའི་མཐར་ཐུག་རྣམས་ཞེས་དེ་འདྲའི་ས་མཚམས་དངོས་སུ་བཟུང་ནས་ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྒྱུ་དང་ལམ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་མ་རྟོགས་

[009B]    ༈    མདོ་དེ་དག་ལས། རྗེ་བཙུན་གྱི་མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་འདི་ནས་འདིའི་བར་གྱི་གཞི་ཤེས་དང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏེ། ཞེས་
ས་གཅོད་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་ས་གཅོད་དངོས་སུ་མ་མཛད་ཀྱང། བཞི་ཤེས་དང། རྣམ་མཁྱེན་ལ་ཐོག་མཐའ་བཟུང་བས་བར་གྱི་དེ་རྣམ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པ་གོ་སླ་པར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་ས་གཅོད་དངོས་སུ་མ་མཛད་ཀྱང། དོན་གྱི་ཐོབ་པའི་ཚིག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཞེས་དོན་གྱི་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈   
འཕྲེང་ལས། དེས་ན་འདིར། འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཞེས་པ་དོན་ལ་འཐོབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་དེ་དག་ཡུམ་བར་མའི་མདོ་ལས་འཆད་པ་ལ།    ༈   
ནི་མ་མཆིས་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་པ་ནས་ཡུམ་འདི་ནི་མི་གྱོ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་དང།    ༈    །    ༈   
བཀའ་སྩལ་བ། འདོད་ཆགས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། ཡུམ་འདི་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །   ༈    དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་
པ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལུས་དང། ཚོར་བ་དང། སེམས་དང། ཆོས་དམིགས་སུ་

[010A]༄༅། །མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་མདོ་རྣམས་གསུངས། དེ་ཡང་ཡུམ་འདི་ནི་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྟན་ཅིང། ཡུམ་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྟན་ལ། ཡུམ་འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉེར་བདུན་
ལ་དམ་བཅའི་མདོ་ཚན་ཉེར་བདུན་དང། འཐད་པའི་མདོ་ཚན་ཉེར་བདུན་ཡོད་ཅིང། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་དྲུག་ལ་ཡང་དམ་བཅའི་མདོ་ཚན་སོ་དྲུག་དང། འཐད་པའི་མདོ་ཚན་སོ་དྲུག་ཡོད་དེ།    ༈   
དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཉེར་བདུན་དང་སོ་དྲུག་ལ་དམ་བཅའ་དང་འཐད་པའི་མདོ་དེ་དག་དང་གྱངས་མཉམ་པ་ཡོད་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ་ལ་མདོ་ཚན་སུམ་ཅུ་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ལ་ཡོད་
པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་སོ་བདུན་ལ་མདོ་ཚན་བདུན། བྱང་སེམས་ལ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་སོ་བཞི་ལ་མདོ་ཚན་བཅུ་དྲུག། སངས་རྒྱས་ལ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་
མཐུན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་སོ་དགུ་ལ་མདོ་ཚན་བདུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་སོ་བདུན་ལ་སྡེ་ཚན་བདུན་པོ་རེ་རེ་ལ་རེ་རེ་ཏེ་མདོ་བདུན་དང། སོ་བཞི་ལ་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ལ་

[010B] སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་གཅིག། སྤོང་ལམ་ལ་གཅིག། གཞན་བཅུ་གསུམ་ལ་རེ་རེ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་དང། སོ་དགུ་ལ་ཐ་མ་གསུམ་ལ་རེ་རེ། གཞན་སྡེ་ཚན་བཞི་ལ་རེ་རེ་སྟེ། མདོ་བདུན་ཡོད་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་
དེ་དག་གིས་ཀྱང་དོན་རྣམ་དང། ཤེས་རྣམ་གཉིས་ཀ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུམ་འདི་ནི་མ་མཆིས་པ་ཞེས་པས་དོན་རྣམ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་པས་ཤེས་རྣམ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈   
ལས། རབ་འབྱོར་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་ཀས་དོན་རྣམ་དང། ཤེས་རྣམ་གཉིས་ཀ་ཅི་རིགས་པར་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་མ་མཆིས་པས་དོན་རྣམ་དང། དེའི་བར་གཞན་གྱིས་ཤེས་རྣམ་གཉིས་སྒྲས་ཟིན་པར་བསྟན་ལ། ནམ་
མཁའ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པས་དངོས་སུ་རྟག་པ་མེད་པའི་དོན་རྣམ་དང། ཤུགས་ལ་དེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རྣམ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོའི་གྲངས་དེ་དག་ཀྱང་ཡུམ་བར་མའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་
སྤྱིར་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་མང་བ་ཡོད་དེ། བསྟན་བཅོས་འདིའི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོ་ལས་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནས་བཟུང་སྟེ། ཞེས་སོགས་
ཀྱི་ཚིག་རྐང་བརྒྱད་གསུངས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དོན་རྣམ་དང་ཤེས་རྣམ་གཉིས་ལས་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་བརྒྱ་དང་བཅུ་རེ་ཡོད་ཀྱང། ཤེས་རྣམ་རྟོགས་ན་དོན་རྣམ་རྟོགས་སླ་བས། ཤེས་རྣམ་བཤད་པ་ལ། དེ་ལ་བརྒྱད་དང་བཅུ་
ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ལ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་རྣམ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན། བྱང་སེམས་ལ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་རྣམ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི། སངས་རྒྱས་ལ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་

[011A]༄༅། །སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་རྣམ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམ་གྱི་ནང་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་བཤད་པ་ལ། སྤྱིར་བཤད་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པ་གཉིས་ལས་
དང་པོ་ལ་རྫས་སུ་བསྡུ་ཚུལ། སྒྲ་བཤད་པ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་པོ་དེ་རྫས་སུ་བསྡུ་ན་བཅུར་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། དད་པའི་དབང་སྟོབས་གཉིས། དད་པའི་རྫས་སུ་འདུ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་
སྟོབས་གཉིས། ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི། བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་རྣམས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྫས་སུ་འདུ། དྲན་པའི་དབང་སྟོབས་གཉིས་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
ཡན་ལག། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་རྣམས་དྲན་པའི་རྫས་སུ་འདུ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བཞི། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་སྟོབས་གཉིས། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག། ཡང་དག་པའི་
ལྟ་བ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྫས་སུ་འདུ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་སྟོབས་གཉིས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕགས་ལམ་
ཡན་ལག་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྫས་སུ་འདུ། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྫས་སུ་འདུ། དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དགའ་བའི་རྫས་སུ་འདུ། ཡང་དག་
པའི་རྟོག་པ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་རྟོགས་པའི་རྫས་སུ་འདུ། ཡང་དག་པའི་ངག་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག། །ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག། ཡང་

[011B] ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག། ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་རྫས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    མིང་གི་སྒོ་ནས་རྫས་སུ་བཅུ། །དད་དང་བརྩོན་
འགྲུས་དྲན་པ་དང། །ཤེས་རབ་ཏིང་འཛིན་བཏང་སྙོམས་དགའ། །རྟོག་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དད་པའི་རྫས་སུ་འདུ་བ་གཉིས། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྫས་སུ་འདུ་བ་བརྒྱད། དྲན་པའི་རྫས་སུ་
འདུ་བ་བཞི། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྫས་སུ་འདུ་བ་བརྒྱད། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱི་རྫས་སུ་འདུ་བ་བརྒྱད། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྫས་སུ་འདུ་བ་གཅིག། དགའ་བའི་རྫས་སུ་འདུ་བ་གཅིག། རྟོགས་པའི་རྫས་སུ་འདུ་བ་གཅིག། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྫས་
སུ་འདུ་བ་གསུམ། ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་རྫས་སུ་འདུ་བ་གཅིག་དང་བཅས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྫས་སུ་འདུ་བ་ནི། གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་ཁྱབ་པ་མེད་དེ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཏུ་གྱུར་པའི་
དྲན་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ།    ༈    དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཤེས་རབ་སྟེ། གཙོ་བོ་སྨོས་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་རྟོག་པའི་རྫས་སུ་འདུ་ན། རྟོག་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །
གཉིས་པ་ནི་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་པོ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་དངོས་ཡིན་ལ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
   ༈    ཟད་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་དེ་དང་མཐུན་ཉིད་ཕྱིར། །སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དེ་ཕྱོགས་མཐུན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། སོ་བདུན་པོ་དེ། ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་

[012A]༄༅། །དུ་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ལ་གནས་པའི་རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ཡོད། དེ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ལ་གནས་
པའི་ཐེག་པ་གསུམ་ཀའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ཡིན་ན། ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཚོགས་
ལམ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ་ཡིན་ན། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ན་ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    དེ་ཚེ་ཆོས་
ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཞི་གནས་དང། །ཡེ་ཤེས་ཡངས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེན་ནོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྗེ་བཙུན་གྱི་མཛད་པས་བསམ་གཟུགས་ཀྱིས་ཐལ་འཕྲེང་ལས་
བཤད་དོ། །ཁ་ཅིག། ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་གང་ཟག་མེད་ཅིང་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ལ་གནས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གང་ཟག་མེད་ལ། དེས་སྦྱོར་ལམ་ལ་ཡང་རིགས་འདྲ། ཞེས་སྨྲ་བ་མི་འཐད་དེ་
ཚོགས་ལམ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་ལ་གནས་པའི་ཐེག་པ་གསུམ་ཀའི་གང་ཟག་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། སྦྱོར་ལམ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་ལ་གནས་པའི་ཐེག་པ་གསུམ་ཀའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སྦྱོར་ལམ་ཆུང་ངུ་ཡིན་
ན། ཐེག་དམན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང། སྦྱོར་ལམ་ཆེན་པོ་ཡིན་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། །འདོད་ན། སྦྱོར་ལམ་ཆུང་ངུ་

[012B] འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་སྟེ། ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་མ་ཐོབ་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཡོད་ཀྱང། སྦྱོར་ལམ་ཆུང་ངུ་མ་ཐོབ་པར་སྦྱོར་ལམ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་མེད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་སྦྱོར་ལམ་གྱིས་ཐལ་འཕྲེང་ལས། སྦྱོར་ལམ་ཆུང་ངུ་མ་ཐོབ་པར་སྦྱོར་ལམ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་མ་ཐོབ་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གི། ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་གྱི་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་རྣམས། ཚོགས་ལམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་ལམ་པ་ཡིན་ན། སོ་སྐྱེ་ཡིན་
དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྨྲ་བ་ཡང་འདུག་མོད་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། རྒྱལ་སྲས་ཐོག་མེད་བཟང་པོས་མཛད་པའི།    ༈    ཚོགས་ལམ་པ་ཡིན་ན་སོ་སྐྱེ་མ་ཡིན་པར་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་
ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་ཞུགས་མ་ཐག་པ་དེ་ཉིད། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་མ་ཐག་པ་ཡིན་པས་ཚོགས་ལམ་པ་ཡིན་ལ། སྔར་གྱི་སྤང་རྟོག་ལས་མ་ཉམས་པས་སོ་སྐྱེ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་
སོ་སོར་བཤད་པ་ལ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བཤད་པ། ཡང་དག་སྤོང་བ་བཤད་པ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཤད་པ། རྣམ་བྱང་གི་དབང་པོ་བཤད་པ། རྣམ་བྱང་གི་སྟོས་བཤད་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བཤད་པ། འཕགས་
ལམ་ཡན་ལག་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གི་དམིགས་ཡུལ་བཤད་པ། ངོ་བོ་བཤད་པ། གྲོགས་བཤད་པ། བསྒོམ་ཚུལ་བཤད་པ། བསྒོམ་པའི་དགོས་པ་བཤད་པ། སྒྲ་བཤད་པ་དང་དྲུག་ལས། དང་པོ་ལ་

[013A]༄༅། །ལུས་ཚོར་སེམས་ཆོས་བཞི་ཡོད་དེ།    ༈    དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན་ལུས་དང། ཚོར་བ་དང། སེམས་དང། ཆོས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གི་
དམིགས་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ལུས་དེ་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ནང་གི་ལུས། ཕྱིའི་ལུས། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ལུས་དང་གསུམ་ཡོད་ཅིང། དེའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ནང་གི་ལུས་ཡོད་དེ། མིག་སོགས་
ནང་གི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་རྣམས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    དེ་ལ་ལུས་ནི་གསུམ་ལས། ནང་གིས་ལུས་ནི་ནང་གི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་གྱུར་པའི་ཕྱིའི་ལུས་ཡོད་དེ། ནང་
གི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཕྱིའི་ལུས་ནི་དབང་པོའི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཡུལ་ལྔའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། ཕྱིའི་
ལུས་ཡིན་ན། ལུས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཕྱིའི་ལུས་ཡིན་ཀྱང་ལུས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ལུས་ཡོད་དེ། ནང་གི་དབང་
པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་རྣམས་དང། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བསྒོམ་པ་པོའི་གང་ཟག་ལས་གཞན་པའི་གང་ཟག་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་
ལུས་ནི། རང་གི་དབང་པོའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་དང། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ཚོར་བ་དེ་ལ། ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་

[013B]    ༈    ཚོར་བ་ནི་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཚོར་བ་ལ། ཕྱིའི་ཚོར་བ། ནང་གི་ཚོར་བ། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ཚོར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་དང་དབང་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་ཚོར་
བ་དོན་གཅིག་གཉིས་པ་དང་ཡིད་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་དོན་གཅིག། དབང་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་ཡོད་ཀྱང། དབང་ཤེས་འཁོར་གྱི་ཚོར་བ་མེད། །ཡིད་ཤེས་འཁོར་གྱིས་ཚོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པའི་འཁོར་གྱིས་ཚོར་བ་མེད་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་པ་དེ་གཙོ་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེ་བཙུན་གྱི་སྤྱི་དོན་ལས། ཚོར་བ་དེ་སེམས་བྱུང་ཀུན་འགྲོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དབང་ཤེས་འཁོར་གྱིས་ཚོར་བ་ཡང་མེད། ཡིད་ཤེས་འཁོར་གྱིས་ཚོར་མ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་
དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། དབང་ཤེས་དེ་གཙོ་སེམས་སུ་ཐལ། དེའི་འཁོར་གྱི་ཚོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་མཁྱེན་གཙོ་སེམས་སུ་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་རིགས་འདྲ་ཟེར་ན་རྩ་བར་མ་ཁྱབ། ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། གཞུང་གི་དོན་བཤད་པ་ལས། དབང་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་གཉིས་ཀའི་འཁོར་གྱི་ཚོར་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་མང་དུ་འདུག་ཅིང། རང་རེའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་ན་ཚོར་བ་མེད་པར་ཐལ། དབང་ཤེས་འཁོར་གྱི་ཚོར་བ་ཡང་
མེད། ཡིད་ཤེས་འཁོར་གྱི་ཚོར་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དོག་གཅོད་ཙམ་བཀོད་པ་མ་གཏོགས་གསལ་བར་མ་གསུངས་ཀྱང། ཞིབ་ཆ་ཐོན་པོར་བྱེད་ན་སྤྱི་དོན་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ཚོར་བ་
ཡོད་ཀྱང། དེའི་ཡིན་པ་མེད། ཕྱིའི་ཚོར་བ་ཡིན་ན། ནང་གི་ཚོར་བ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཡོད་དེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །

[014A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡང་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ཡོད། ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་དམིགས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཡོད་དེ། ཚོར་བ་མ་བཏོགས་པའི་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་དང། ལྡན་མིན་འདུ་
བྱེད་དང། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཆོས་ནི་ཚོར་བ་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་དང། ལྡན་མན་དང་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡང་
ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་ནི་ཚོར་བ་ཡང་དེའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། གཞི་གྲུབ་ན་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བཞི་ཀའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སོ་སོའི་ངོ་བོའམ་མཚན་ཉིད་
ནི། མཐའ་སྤྱོད་ནས་བྱུང་བ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་གྲོགས་ཡོད་དེ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་
ལས། གྲོགས་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མཁས་
བ་རིགས་བྱིན་གྱིས། དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཆོས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པར་རྟོག་གེའི་གཞུང་རྣམ་འགྲེལ་སོགས་ལས་བཤད་ཀྱང། སྐབས་འདིར་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དེ་
གསེར་འཕྲེང་ལས། རིགས་བྱིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་དོན་བྱེད་ནུས་མི་ནུས་ལ་འདོད་པ་ནི། རྟོག་གེ་ནས་བཤད་ཀྱང་སྐབས་མིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་

[014B] ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་བྱེད་པ་དང། དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་དང། རང་རྒྱུད་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོའི་དོན་གཞན་གྱི་བདག་གིས་སྟོང་ཞིང། གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཚོར་སེམས་དང་ཆོས་རྣམས་ལ། །མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་ཡོངས་བརྟགས་
པས། ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་མཛོད་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། །རང་གི་ངོ་བོའམ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི། འདུས་བྱས་རྣམས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་
ཅད་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བཞི་པོ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ལུས་གཙང་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོར་
དེ་མི་གཙང་བར་བལྟས་ནས་ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་དང། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོར་དེ་སྡུག་བསྔལ་བར་བལྟས་ནས་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བསྒོམ་པ་དང། སེམས་རྟག་པར་འཛིན་
པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོར་དེ་མི་རྟག་པར་བལྟས་ནས་སེམས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བསྒོམ་པ་དང། ཆོས་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོར་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་གི་སྟོང་པར་བལྟས་ནས་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་
བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་ལས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོར་བཞི། དེ་ནི་ཆོས་དྲན་ཉེར་གཞག་པ། །སྤྱི་ལ་དམིགས་པ་ལ་གནས་ཏེ། །དེ་དག་ལ་ནི་མི་རྟག་དང། །སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་པར་ལྟ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[015A]༄༅། །ཐུན་མོང་བ་དེ་ནི་སྤྱིའི་བསྒོམ་ཚུལ་ཡིན་ལ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ཉན་རང་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བསྒོམ་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དམིགས་པ་གང་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམ་པ་དང། ཡིད་བྱེད་གང་གི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་པ་
གཉིས་སུ་ཡོད། དང་པོ་ཡོད་དེ། ཉན་རང་རྣམས་གཙོ་བོར་རང་གི་ལུས་ཚོར་སེམས་ཆོས་བཞི་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམ། བྱང་སེམས་རྣམས་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་དེ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས་
ཉན་རང་རྣམས་རང་གི་ལུས་སོགས་ཁོ་ན་དང། བྱང་སེམས་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་དེ་ལ་དམིགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡིད་བྱེད་གང་གི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་པ་ཡོད་དེ། ཉན་རང་རྣམས་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་སོགས་སུ་
ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྒོམ། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་བདེན་མེད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཉན་རང་རྣམས་མི་རྟག་སོགས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ལ། བྱང་སེམས་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་དེར་མི་
དམིགས་པར་བསྒོམ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། དགོས་པ་གང་གི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་པ་ཡོད་དེ། ཉན་རང་རྣམས་གཙོ་བོར་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལུས་སོགས་དང་བྲལ་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་དུ་བསྒོམ་ལ། བྱང་སེམས་རྣམས་གཙོ་བོར་དེ་
དང་འབྲལ་བ་དང་མ་འབྲལ་བ་གཉིས་ཀའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པར་གཙོ་བོར་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཉན་རང་རྣམས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལུས་སོགས་དང་བྲལ་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་བསྒོམ་ལ། བྱང་
སེམས་རྣམས་དེ་དང་འབྲལ་མི་འབྲལ་གཉིས་ཀའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་དེ་བཞི་བསྒོམ་པའི་དགོས་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། སྡུག་ཀུན་གཉིས་སྤང་བྱར་ཤེས་ནས་དེ་གཉིས་

[015B] འགོག་ལམ་གཉིས་བླང་བྱར་ཤེས་ནས་དེ་གཉིས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུས་མཐའ་ལས། བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇུག་བྱ་བས། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ལུས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བསྒོམ་པས། སྡུག་བདེན་སྤོང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྒོམ་པས་སྡུག་བདེན་དང་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བསྒོམ་པས་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་
སྤོང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྒོམ་པས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བས་རང་འབྲས་སྲེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཤེས་ནས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྲེད་པ་སྤོང་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བསྒོམ་པས་འགོག་བདེན་
མངོན་དུ་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྒོམ་པས་སྡུག་ཀུན་གཉིས་སྤང་བའི་འགོག་བདེན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བསྒོམ་པས། ལམ་བདེན་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་
དེ་བསྒོམ་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བྱ་དང། རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་རྣམས་བླང་བྱར་ཤེས་ནས། དེ་གཉིས་ལ་སྤང་བླང་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ལམ་བདེན་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ནི། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་
བཞི་པོ་དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་མི་བརྗེད་པར་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་ཉེ་བར་གཞག་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡང་དག་སྤོང་བ་
བཤད་པ་ལ། སྤང་གཉེན་ལ་བླང་དོར་བྱེད་པར་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སུ་གྱུར་བའི་ལམ་ཞུགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་ཡོད་དེ། དགེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཡང་དག་སྤོང་བ། སྐྱེས་པ་རྣམས་

[016A]༄༅། །ཡང་དག་པར་སྤེལ་བའི་ཡང་དག་སྤོང་བ། མི་དགེ་བ་མ་སྒེས་པ་མི་བསྐྱེད་པའི་ཡང་དག་སྤོང་བ། སྐྱེས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྤོང་པའི་ཡང་དག་སྤོང་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ས་མཚམས་ནི་ཚོགས་
ལམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་རོ། །གསུམ་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཤད་པ་ལ། ཉེས་པ་ལྔའི་གཉེན་པོར་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གྱུར་བའི་ལམ་ཞུགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་མཚན་ཉིད་
དེ་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་ཡོད་དེ། འདུན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ། བརྩུན་འགྲུས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཀྱི་རྐང་བ། སེམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ། དཔྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ས་མཚམས་སྔ་མ་དང་འདྲའོ་
སྐབས་འདིའི་ཉེས་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། སྦྱོར་བའི་སྐབས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ལ་མི་སྤྲོ་བའི་ལེ་ལོ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པའི་གདམ་ངག་བརྗེད་ངག་བརྗེས་པ་དང། དངོས་གཞིའི་སྐབས་སུ། བྱིང་རྒོད་དང། བྱིང་རྒོད་བྱུང་བའི་ཚེ་མངོན་པར་
འདུ་མི་བྱེད་པ་དང། དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཚེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དབུས་མཐའ་ལས། ལེ་ལོ་དང་ནི་གདམས་ངག་རྣམས། བརྗེད་དང་བྱིང་དང་རྒོད་པ་དང། འདུ་མི་བྱེད་དང་འདུ་བྱེད་
དེ༑ ༑འདི་དག་ཉིས་པ་ལྔར་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་དང། དེ་སྒོམ་པ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་
དད་པ་དང། ལུས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཤིན་སྦྱངས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་རྣམ་མི་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དང། བྱིང་རྒོད་འབྱུང་མི་འབྱུང་རྟོགས་པའི་ཤེས་བཞིན་དང། བྱིང་རྒོད་སྤོང་བའི་གཉེན་པོར་མངོན་པར་འདུ་

[016B] བྱིང་རྒོད་ཞི་པའི་ཚེ་སེམས་རྣལ་དུ་འཇོག་པའི་འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུས་མཐའ་ལས། གནས་དང་དེ་ལ་གནས་པ་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུའོ། །དམིགས་པ་བརྗོད་པར་མ་གྱུར་དང།།
བྱིང་དང་རྒོད་པ་རྟོགས་པ་དང། དེ་སྤོང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དང། ཞི་ཚེ་རྣལ་དུ་འཇོག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དང་པོ་བཞི་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་དང། ཕྱི་མ་བཞི་རིམ་བ་བཞིན་ཉེས་པ་ཕྱི་མ་བཞིའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ལ་
གནས་ནི་འདུན་པ་དང་དེ་ལ་གནས་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང། རྒྱུ་ནི་དད་པ་དང། འབྲས་བུ་ནི་ཤིན་སྦྱངས་སོ། །བཞི་བ་རྣམ་བྱང་གི་དབང་པོ་མཚན་ཉིད་ཐལ་འཕྲེང་ལྟར་རོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་ཡོད་དེ། དད་པའི་དབང་པོ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་
པོ། དྲན་པའི་དབང་པོ། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པོ་དེ་གང་རུང་ཡིན་ན། སེམས་བྱུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། དད་པའི་དབང་པོ་ཡིན་ན། དད་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ། ཕྱི་མ་
རྣམ་ཀྱང་རིགས་འདྲ་ཞིང། དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་སོགས་ལྔ་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན། སེམས་བྱུང་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བྱང་གི་དབང་པོ་ཡིན་ན། དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་པོ་གང་རུང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལམ་ཡིན་ན་
རྣམ་བྱང་གི་དབང་པོ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ས་མཚམས་ནི། སྤྱིར་ལམ་མ་ཞུགས་ན་ཡོད་ཀྱང། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་གྱི། ནང་ཚན་དུ་གྱུར་བའི་རྣམ་བྱང་གི་དབང་པོ་ནི་ཚོགས་ལམ་ནས་འཇོག་གོ། ལྔ་པ་རྣམ་བྱང་གི་སྟོབས་བཤད་པ་
ལ༑ རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྫི་བར་མི་ནུས་པའི་ལམ་ཞུགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དེ། དེའི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་བྱང་གི་སྟོབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་ལྔ་ཡོད་དེ། དད་པའི་སྟོབས་སོགས་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྔ་ལ་ཡང་སེམས་

[017A]༄༅། །བྱུང་གི་ཁྱབ་པ་དང། ས་མཚམས་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། རྣམ་བྱང་གི་སྟོབས་ཡིན་ན། རྣམ་བྱང་གི་དབང་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང། རྣམ་བྱང་གི་དབང་པོ་ཡིན་ན། དེ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་གིས་མི་མྠུཨ་
ཕྱོགས་ཀྱི་རྫི་བར་ནུས་པའི་དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བཤད་པ་ལ། རང་འབྲས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་
འདུན་ཡོད་དེ། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཡང་དག་བྱང་ཀྱི་ཡན་ལག་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག། དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་
པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བདུན་པོ་དེ་ཡང་ཡན་ལག་ལྔར་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཡང་དག་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་དང། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང། བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ངེས་འབྱུང་གི་ཡན་ལག་དང། དགའ་བ་
ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་ཕྱི་མ་གསུམ་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཡན་ལག་རུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་གཞིའི་
ཡན་ལག་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་

[017B] རང་བཞིན་ཡན་ལག་གནས་ཡན་ལག། གསུམ་པ་ངེས་འབྱུང་ཡན་ལག་སྟེ། བཞི་པ་ཕན་ཡོན་ཡན་ལག་ཡིན། །རྣམ་གསུམ་ཉོན་མོངས་མེད་ཡན་ལག། འདི་ལ་གཞི་དང་གནས་དང་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་
པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་མཚམས་ནི་ཚོགས་ལམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་རོ། །བདུན་པ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བཤད་པ་ལ། རང་འབྲས་འཕགས་ལམ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དེ་
འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་གི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་བརྒྱུད་ཡོད་དེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག། ཡང་དག་པའི་ངག་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ཡང་དག་པའི་ལས་
ཀྱི་མཐའ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕགས་ལམ་ཡན་
ལག་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པོ་དེ་ཡང་ཡན་ལག་བཞིར་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་བཅོད་པའི་ཡན་ལག་དང། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་གོ་བར་བྱེད་
པའི་ཡན་ལག་དང། ཡང་དག་པའི་ངག་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་གསུམ་ནི་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱད་པའི་ཡན་ལག་དང་
ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་གསུམ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་

[018A]༄༅། །དབུས་མཐའ་ལས། ལོངས་སུ་གཅོད་དང་གོ་བྱེད་དང། རྣམ་གསུམ་གཞན་ཡིད་ཆེས་བར་བྱེད། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་དེ་བརྒྱད་དེ། །ལྟ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོད་བྱད་བསྙུངས།།
གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་འདོད། །ཉོན་མོངས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་དབང། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བསློབ་པ་གསུམ་དུ་ཡང་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྟོག་བ་རྩོལ་བ་འཕགས་ལམ་
ཡན་ལག་གསུམ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ངག་ལས་ཀྱི་མཐའ་འཚོ་བ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་གསུམ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་གཉིས་
ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ལ་ཤེས་པས་ཁྱབ་ཀྱང། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་ལས་ཀྱི་མཐའ་འཚོ་བ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་གསུམ་ནི་གཟུགས་ཅན་དུ་འདོད་
པ་ཡིན་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། ངག་ལས་ཀྱི་མཐའ་འཚོ་བ་གསུམ་ལུས་དག་གི་ལས་སྨད་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་ལུས་ངག་གི་ལས་ལ་བཞེད། དེ་གཉིས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་གཟུགས་ཅན་མཚན་ཉིད་བར་འདོད་པ་ལ། སངས་
རྒྱས་གཉིས་པས་འཛོད་འགྲེལ་དང། ལས་སྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པར་བཀག་ནས་སེམས་པ་ལ་བཞག་ལས་འདི་དག་ཤེས་པ་ལ་བྱ་བའི་བེམ་པོ་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ཡང་
དག་པའི་རྟོགས་པ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ཡང་དག་པའི་ངག་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འཕགས་

[018B] གསེར་འཕྲེང་ལས། དེས་ན་རྟོག་པ་དང་ལུགས་ངག་གི་གསུམ་སྟེ་བཞི་དང་ལྟ་བ་ནི་མཉམ་གཞག་གི་དུས་ན་མངོན་གྱུར་དུ་མེད་
དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ན་ལྔ་པོ་འདི་ཡང་ཐེག་དམན་གྱི་རྟོག་རིགས་སུ་གནས་པའི་མཁྱེན་པ་ལ་བཞེད་དམ་སྙམ་མོ། །ས་མཚམས་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། །གཉིས་པ་བྱང་སེམས་ལ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་མཐུན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་
གྱི་ཤེས་རྣམ་ལ་སོ་བཞི་ཡོད་དེ། གཉེན་པོའི་ལམ་གསུམ། སྤྲུལ་པའི་ལམ་གསུམ། མཐོང་ཆོས་ལ་བདེར་གནས་ཀྱི་ལམ་ལྔ། འདས་ལམ་དགུ། སྤོང་ལམ་བཞི། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་བཅུ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་
གཉེན་པོའི་ལམ་བཤད་པ་ནི། རང་གི་གསལ་བྱར་གྱུར་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་གསལ་བྱར་གྱུར་བའི་སྒྲོ་འདོགས་འཇོམས་པར་ནུས་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་མཁྱེན་པ་དེ། འདིར་བསྟན་གཉེན་པོའི་ལམ་
གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་ཐུན་མོང་བའི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་བསྡུ་བ་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱིས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྡུག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་གྱུར་
པའི་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་པ་དེ། འདིར་བསྟན་གཉེན་པོའི་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་པ་དང། འགོག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་དང། ལམ་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་རྟོགས་
པའི་མཁྱེན་པ་དེ། དེར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་པ་དང། སྡུག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་གྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་གཉིས་དང། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་རྟོགས་པའི་

[019A]༄༅། །མཁྱེན་པ་དེ། དེར་གྱུར་བའི་རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལས། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཐར་
པའི་སྒོ་དང་པོའོ། །འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཉིས་པའོ། །མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གསུམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་རྣམ་
པ་གསུམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཇོག་ཚུལ་འདི་ནི་མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་དང། །ཉི་སྣང་གཉིས་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། རྣམ་ཐར་གྱི་སྒོ་གསུམ་ལ་འཇོག་ཚུལ་དུ་མ་ཞིག་བཤད་ཀྱང། ཚུལ་འདི་ནི་
ཀུན་བཏུས་ལས་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་ཉི་སྣང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་བཀོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་གཉེན་པོའི་ལམ་ལ་གསུམ་དུ་ཡོད་ཀྱང། དེ་གསུམ་དུ་གྲངས་མ་ངེས་སྟེ། ཐེག་
ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ། །འདིར་བསྟན་གཉེན་པོའི་ལམ་གང་ཞིག་དེ་དེ་གསུམ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་བཤད་མ་ཐག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། ལམ་
ཡིན་ན་འདིར་བསྟན་གཉེན་པོའི་ལམ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་དེ། སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་དང། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམས་འདིར་བསྟན་གཉེན་པོའི་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་
བཤད་མ་ཐག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་རང་གི་གསལ་བྱར་གྱུར་པའི་སྒྲོ་འདོགས་འཇོམས་པར་ནུས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་གསལ་བྱར་གྱུར་བའི་

[019B] སྤྱིར་ནི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གང་རུང་ཡིན་ན། སྟོང་ཉིད་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྟོང་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྟོང་པ། རྣམ་
པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་དང། འབྲས་བུ་བདེན་སྒྲུབ་ཀྱི་སྟོང་པ། རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པར་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལམ་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་མེད་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་གང་རུང་
ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་འདོད་བྱས་པ་ལ། ལམ་དུ་གྱུར་པའི་དེ་གསུམ་ཡོད་པར་ཐལ། གཉེན་པོའི་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་དེ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་དེར་ཐལ། འདིར་བསྟན་གཉེན་པོའི་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་དེ་
གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། ཕྱི་མ་ལ་མ་ཁྱབ་ཟེར་དགོས་པ་འདྲ་སྟེ། བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བའི་འདིར་བསྟན་གཉེན་པོའི་ལམ་གསུམ་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན། ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་རིགས་
སུ་གནས་པའི་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ན། སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་པོ་གང་རུང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་མཁྱེན་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་ཡོད་དེ། གོང་དུ་དྲངས་པའི་འགྲེལ་བའི་ལུང་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་ནི། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སོགས་པའི་སྒྲས་བསྡུད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་
གསུམ་དང། ཡང་དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཐར་པའི་སྒོའི་སྒྲས་བསྟན་པ་གསུམ་དང་བཅས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སེ། བསྡུ་བ་ལས། གང་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་

[020A]༄༅། །གསུངས་པ་དེར་ནི་དེ་དག་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ལྟ་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གང་དུ་དེ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲ་ཁོ་ནར་གསུངས་པ་དེར་ནི་དེ་དག་བསྒོམ་པ་ལས་
བྱུང་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ལྟ་བར་བྱའོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། གང་དུ་དེ་དག་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོའི་སྒྲར་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་མདོ་
སྡེ་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་དེའི་དམིགས་བར་བཤད་དེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་གཉིས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པའི་དམིགས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་
བདག་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པའི་དམིགས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་
དུ། །ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཤད། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྤྲུལ་པའི་ལམ་བཤད་པ་ལ། འདིར་བསྟན་སྤྲུལ་པའི་ལམ་གསུམ་ནི། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་བལྟ་བའི་
རྣམ་ཐར། གཟུགས་མེད་གཟུགས་ལ་བལྟ་བའི་རྣམ་ཐར། གེགས་སེལ་སྡུག་པའི་རྣམ་ཐར་དང་གསུམ་ལས། སོ་སོའི་མཚན་གཞི་ཡོད་དེ། ཇི་ལྟར་འདོད་འདོད་ཀྱི་གཟུགས་སྤྲུལ་ནུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རབ་མཐའི་
བསམ་གཏན་བཞི་བའི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ལ་བརྟེན་ནས་རྣལ་འབྱོར་བ་རང་ཉིད་ལ། གཟུགས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆེ་ཆུང་དང་བཟང་ངན་སོགས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལྟར་སྤྲུལ་བའི་རྣམ་ཐར་དེ་དང་

[020B] ཇི་ལྟར་འདོད་འདོད་ཀྱི་གཟུགས་སྤྲུལ་ནུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རབ་མཐའི་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ལ་བརྟེན་ནས་རྣལ་འབྱོར་བ་རང་ཉིད་ལ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས། ཕྱི་
རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆེ་ཆུང་དང་བཟང་ངན་སོགས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་རྣམ་ཐར་དེ་གཉིས་པ་དང། གཟུགས་སྡུག་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་འདོད་དུ་སྤྲུལ་ནུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རབ་མཐའི་བསམ་གཏན་བཞི་བའི་དངོས་གཞི་
སྙོམས་འཇུག་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལྟར་གཟུགས་སྡུག་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་སྤྲུལ་ནུས་པའི་རྣམ་ཐར་དེ་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པོ་དེ་ཡང་སྔ་ཕྱིར་རིམ་ཅན་དུ་ཐོབ་དགོས་ཏེ། དེ་གསུམ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཐོབ་པ་ལ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཐོབ་པ་
སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉིས་པ་དེ་ཐོབ་པ་ལ་དང་པོ་ཐོབ་དགོས། གསུམ་པ་དེ་ཐོབ་པ་ལ་དང་པོ་གཉིས་ཐོབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གསེར་འཔྲེལ་ལས། གཉིས་པ་གཟུགས་མེད་གཟུགས་ལ་བལྟ་
བའི་རྣམ་ཐར་ལ་ཡང་སྔར་ལྟར་ལས། གཞན་ཐམས་ཅད་སྔར་དང་འདྲ་ལ། རྟེན་གྱི་ཁྱེད་པར་ནི་རྣམ་ཐར་དང་པོ་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། འདི་ལ་བཞི་ལས་གང་ཟག་ནི་
སྔར་ལྟར་ལ། ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བྱའི་ཆེ་ཆུང་གི་གཟུགས་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་གཟུགས་དང། གདུགས་དང་རྒྱལ་
མཚན་དང། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་གཟུགས་རྣམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བྱའི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་དང། ཁང་ཁྱིམ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་གཟུགས་རྣམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བྱའི་

[021A]༄༅། །གཟུགས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཆུང་ངུ་ནི་སེམས་ཅན་དང་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །ཆེན་པོ་ནི་ཁང་ཁྱིམ་དང་གནས་ཁང་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱི་
ལྟ་བྱའི་གཟུགས་བཟང་ངན་ཡོད་དེ། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནས། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་བར་བཞི་པོ་དེས། དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བྱའི་གཟུགས་ངན་པ་དང། དེ་ལས་ཟློག་པ་སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིད་དུ་འོང་
བ་ནས། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བར་བཞི་པ་དེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བྱའི་གཟུགས་བཟང་བར་འཇོག་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། ངན་པ་ནི་སྒྲ་ནས་རེག་བྱའི་བར་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའོ། །བཟང་བ་ནི་དེ་ལས་
ཟློག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས་པོ་དེ། །རང་གི་ལྟ་བྱའི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་རང་གི་ལྟ་བྱའི་གཟུགས་ལ་ཆེན་པོར་ལྟ་བའམ། ཆུང་ངུར་ལྟ་བ་སོགས་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་
ངེས་པ་མེད་པར་རང་གི་ལྟ་བྱའི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཆེ་ཆུང་བཟང་ངན་རྣམས་ལ་དེ་ལས་ཆེ་བ་འམ་ཆུང་བ་སོགས་སུ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པར་བལྟ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་
ཐར་གསུམ་པ་དེ་ཐོབ་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་གང་ཟག་དང། ཐེག་དམན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཕྱིར་མི་འོང་ལུས་མངོན་བྱེད་དང། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་
རྣམས་གང་རུང་ཡིན་ན། དེ་གསུམ་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཡན་ཆད་དང། ཐེག་དམན་གྱི་ཕྱིར་མི་འོང་ལུས་མངོན་བྱེད་དང། དགྲ་བཅོམ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་

[021B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ན་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ན། རྣམ་ཐར་གསུམ་ཀ་ཐོབ་པའི་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ན། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཀ་ཐོབ་པའི་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་འགོག་
སྙོམས་ཐོབ་པའི་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་དགོས། འགོག་སྙོམས་ཐོབ་པའི་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་ན། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཐོབ་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མཛོད་ལས། འགོག་ཐོབ་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འགོག་སྙོམས་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགོག་སྙོམས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་ཡིན་ན། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་
འོང་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། འགོག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་འོང། །ལུས་ཀྱི་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འདོད། །ཞེས་དང། ཀུན་བཏུས་ལས། ལུས་ཀྱི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་
བའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུན་ཞུགས་དང། ཕྱིར་འོང་གང་རུང་ཡིན་ན། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་པོ་གང་ཡང་མ་ཐོབ་པའི་ཁྱབ་ཏེ། དེ་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་ཐོབ་པ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་དང། གཟུགས་
མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་གང་རུང་ཐོབ་དགོས། དེ་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཐོབ་པའི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས་པོ་དེ་སྒོམ་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། མཛོད་ལུགས་དང། རང་ལུགས་གཉིས་
ལས། དང་པོ་ནི། མཛོད་ལས། མི་སྡུག་བསམ་གཏན་གཉིས་ན་ཡོད། །ཞེས་འདོད་པའི་སའི་བསྡུས་ཀྱི་ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་རྣམ་ཐར་དང་པོ་སྒོམ་པ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སའི་བསྡུས་ཀྱི་ཁ་དོག་

[022A]༄༅། །ལ་ཆགས་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་རྣམ་ཐར་གཉིས་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་ལས། མི་སྡུག་བསམ་གཏན་གཉིས་ན་ཡོད། །ཞེས་དང། གསེར་འཕྲེང་ལས། རྣམ་ཐར་འདི་གཉིས་རིམ་པ་
ལྟར་འདོད་པའི་སའི་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་དང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སའི་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་ལ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཛོད་པའི་ལུགས་ལ། རྣམ་ཐར་དེ་གཉིས་ས་གང་ལ་བརྟེན་པའི་ཚུལ་ཡོད་
དེ༑ རྣམ་ཐར་དང་པོ་དེ་རང་གི་སེམས་བརྟེན་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ལ་བརྟེན་པ་དང། གཉིས་པ་དེ་རང་གི་སེམས་བརྟེན་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ལ་བརྟེན་པར་འདོད་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། ས་ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པར་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཛོད་པའི་ལུགས་ལ་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་པོ་དེ་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་
པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།    ༈    རྣམ་པར་ཐར་བརྒྱད་དང་པོ་གཉིས། །མི་སྡུག་བསམ་གཏན་གཉིས་ན་ཡོད། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཛོད་པའི་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་འདོད་ཀྱང་སྐབས་འདིར་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་
མི་ལེན་ཏེ། སྐབས་འདིར་དེ་ཚད་ལྡན་དུ་མི་བཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    དེའི་ལུགས་ཀྱི་འདི་གཉིས་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པར་འདོད་པས་དེ་འདིར་མི་གཟུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་
ལུགས་བཤད་པ་ནི། གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཐར་གསུམ་སྒོམ་ཚུལ་ཡོད་དེ། གཟུགས་སྤྲུལ་པ་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་ཉིད་ལ་གཟུགས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་གཞག་ནས། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆེ་ཆུང་དང་བཟང་ངན་སོགས་ཇི་ལྟར་

[022B] གཟུགས་སྤྲུལ་བ་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་ཉིད་ལ་གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་འདུ་ཤེས་གཞག་ནས། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆེ་ཆུང་དང་བཟང་ངན་སོགས་ཇི་ལྟར་འདོད་
པ་ལྟར་སྤྲུལ་མི་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གཉིས་པ་དེ་བསྒོམ་པ་དང། གཟུགས་སྤྲུལ་བ་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པས་གཟུགས་སྡུག་པ་སྤྲུལ་བ་ལ་དགའ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། གཟུགས་མི་སྡུག་པ་སྤྲུལ་བ་ལ་མི་དགའ་བའི་ཉོན་མོངས་
པའི་གཉེན་པོར་གཟུགས་སྤྲུལ་བ་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་གང་སྤྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་གཟུགས་སྡུག་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་སྤྲུལ་བའི་ཆེད་དུ་གསུམ་པ་དེ་བསྒོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཐར་གསུམ་པོ་དེ་རྟེན་
གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། མཛོད་པའི་ལུགས་དང། རང་ལུགས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི།    ༈    གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་ཁམས་གསུམ་གྱིས། །རྟེན་ཅན་ལྷག་མ་མི་ལས་སྐྱེ་ཞེས་གཟུགས་ཅན་གྱི་
རྣམ་ཐར་གསུམ་པོ་དེ་མི་ཁོ་ནའི་བརྟེན་ལ་སྐྱེ་བར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།    ༈    དེ་ཡང་མཛོད་ལས། གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་ཁམས་གསུམ་གྱི། །རྟེན་ཅན་ལྷག་མ་མི་ལས་སྐྱེ། །ཞེས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་
བཞི་ཁམས་གསུམ་ཀ་དང། དང་པོ་གསུམ་མིའི་རྟེན་ལ་སྐྱེ་བར་གསུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཐར་གསུམ་པོ་དེ་མི་ཁོ་ནའི་རྟེན་ལ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་གཟུགས་
ཀྱི་ལྷའི་རྟེན་ལ་དེ་གསུམ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་ཁམས་པའི་ལྷའི་རྟེན་ལ་དེ་གསུམ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཁམས་པའི་རྟེན་ལ་དེ་གསུམ་སྒོམ་པ་དང། འདོད་ལྷའི་རྟེན་ལ་དེ་

[023A]༄༅། །གསུམ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ལྷའི་རྟེན་ལ་དེ་གསུམ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    བྱང་སེམས་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་དང་འདོད་ལྷའི་རྟེན་ལ་སྒོམ་
ནུས་སམ་སྙམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས་པོ་དེ་རང་གི་སེམས་བརྟེན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ཏེ། དེ་གཉིས་བསམ་གཏན་གྱི་ས་པ་ཡིན་པས་རང་གི་སེམས་བརྟེན་
གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་ལུང་རིགས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། འདི་གཉིས་བསམ་གཏན་གྱི་ས་པ་ཡིན་པས། གཟུགས་མེད་ཀྱིས་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། དེ་ལྟར་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཡིན་ན། གཟུགས་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་ཁྱབ། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ཡིན་ན། གཟུགས་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
   ༈    གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ལ་གཟུགས་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པར་དུ་མ་ཞིག་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་པོ་དེ་སོ་སྐྱེའི་ལམ་དང། འཕགས་པའི་ལམ་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་
རྣམ་ཐར་དང་པོ་བདུན་པོ་དེ་སོ་སྐྱེ་ལ་ཡང་ཡོད་པས། དེ་རྣམས་འཕགས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་རྣམ་དག་མེད་ཅིང། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་པ་འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་ལ་འཕགས་ལམ་གྱི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
   ༈    སོ་བཞིའི་རྣམ་ཐར་བདུན་སོ་སྐྱེ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་འཕགས་པ་ཁོ་ན་ལ་འཆད་པ་ལ། ཤེས་བྱེད་མེད་ལ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ནི། གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས་པོ་གང་རུང་གི་

[023B] བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་དགོས་ཏེ། འདི་གཉིས་རང་གི་སེམས་བརྟེན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཐར་དང་པོ་སྒོམ་པ་པོའི་གཟུགས་
མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པ་ཡོད། །གཉིས་པ་སྒོམ་པ་པོས་དེ་མ་ཐོབ་པ་ཡོད། གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས་བསྒོམ་མཁན་གྱི་གང་ཟག་ལ་དེ་ཐོབ་པ་སྲིད་པ་ཡིན་གྱིས། འདི་གཉིས་ཀྱི་སེམས་བརྟེན་གཟུགས་
མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    སྔ་མ་གཟུགས་མེད་ཐོབ་པ་དང། །ཕྱི་མ་དེ་མ་ཐོབ་པས་ཀྱང་སྒོམ་པ་འོང་བས། སྒོམ་མཁན་གྱི་གཟུགས་མེད་ཐོབ་བ་སྲིད་ཀྱི། འདི་གཉིས་ཀྱི་བརྟེན་གཟུགས་མེད་ནི་མ་ཡིན་
ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ལ་མི་བརྟེན་ན། ཉི་སྣང་ལས་དེ་གཉིས་ཀྱི་སེམས་བརྟེན་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་འདམ་ཁ་ཅན་དུ་མཛད་པ་རྒྱན་སྣང་དུ་བཀོད་པའི་
དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་དགོངས་པ་ཡོད་དེ། སྔ་མ་ལ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་དང། གཉིས་པ་སྒོམ་པ་པོས་དེ་ཐོབ་ན། གཟུགས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཞིག་སླ་བ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་ཀྱི་དེ་ལ་བརྟེན་
དགོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། འདི་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཉིད་སྣང་ལས། བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་འདམ་ཁ་ཅན་དུ་མཛད་པ་རྒྱན་སྣང་དུ་ཡང་བཀོད་པའི་དགོངས་པ་ནི་སྔ་མ་ལ་གཟུགས་མེད་ཐོབ་པས་ཀྱང་སྒོམ་
པ་ཡོད་པ་དང། ཕྱི་མ་ལ་གཟུགས་མེད་ཐོབ་ན་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཞིག་སླ་བ་ལ་དགོངས་ནས་གཟུགས་མེད་ལ་བརྟེན་པར་གསུངས་ཀྱི། དེ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས། རྣམ་པར་ཐར་

[024A]༄༅། །བརྒྱད་དང་པོ་གཉིས། །མི་སྡུག་བསམ་གཏན་གཉིས་ན་ཡོད། །ཞེས་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས་པོ་དེ་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པ་དང། གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཐར་དང་པོ་དེ་རང་གི་
སེམས་བརྟེན་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་དང། གཉིས་པ་དེ་རང་གི་སེམས་བརྟེན་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་ཀྱང་མི་འཐད་དེ། དང་པོ་དེ་རང་གི་སེམས་བརྟེན་བསམ་གཏན་དང་པོའི་
དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་མིན། གཉིས་པ་དེ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོ་དེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཡང་མ་ཡིན། གཉིས་པ་དེ་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་དངོས་གཞི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་སྟེ་ས་དེ་དང་དེའི་སེམས་བརྟེན་བྱས་པ་ཡིན་ན། ས་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་བརྟེན་པར་བཤད་པ་དེ་རྣམ་པ་གང་དང་གང་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཐ་སྙད་
བྱས་པ་སྟེ། ཚུལ་འདི་ནི་ལམ་གྱི་སེམས་བརྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་མངོན་པ་བ་དག་གིས་ཐུན་མོང་མིན་པས་བརྡའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཐར་གསུམ་པོ་གང་རུང་
ཡིན་ན། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡིན་ན། རབ་མཐའི་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་ཉེས་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་ཚུལ་ཡོད་དེ་
སྡུག་མི་སྡུག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་མེད་དུ་འཛིན་པ་དང་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་དང། མི་སྡུག་པ་སྤྲུལ་པ་ལ་མི་དགའ་བའི་ཉེས་པ་དང་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་རིམ་བཞིན་དུ། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་འདུ་ཤེས་དང། རྗེས་སུ་

[024B] གཟུགས་སྣང་ཐམས་ཅད་སྡུག་པར་རོ་གཅིག་དུ་མོས་པའི་འདུ་ཤེས་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    ཇི་ལྟར་ན་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་དང། ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང། ཕན་ཚུན་རོ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་གསུམ་
ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྡེ་ཚན་གསུམ་པ་མཐོང་ཆོས་བདེར་གནས་ཀྱི་ལམ་བཤད་པ་ལ། དེ་ལ་ལྔ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བཞི་དང། འགོག་
པའི་རྣམ་ཐར་སྟེ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྤྲུལ་བའི་ལམ་གསུམ་དང། མཐོང་ཆོས་བདེར་གནས་ཀྱི་ལམ་ལྔ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བཤད་པ་ལ། རྟེན་བཤད་པ་དང། ངོ་བོ་
བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ལུས་རྟེན་བཤད་པ་དང། སེམས་རྟེན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བཞི་པོ་དེ་དངོས་སུ་གསར་དུ་སྐྱེ་བའི་ལུས་རྟེན་ཡོད་དེ། དེ་བཞི་ཁམས་གསུམ་ཀའི་གང་ཟག་གི་
རྟེན་ལ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་ཁམས་གསུམ་གྱི། །རྟེན་ཅན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞི་སོ་སོའི་སེམས་རྟེན་ཡོད་དེ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དང་པོ་དེ་རང་གི་སེམས་
རྟེན་དུ་གྱུར་བའི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ལ་རྟེན་ནས་དངོས་སུ་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་གསུམ་པ་བཞི་པ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས། ཅི་ཡང་མེད། སྲིད་རྩེའི་དངོས་
གཞི་སྙོམས་འཇུག་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་སུ་གསར་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་དེ་ཡིན་ན། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་དགོས། གཉིས་པ་དེ་ཡིན་ན། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ཀྱི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་

[025A]༄༅། །དགོས། གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ལ་ཡང་རིམ་པ་བཞིན་དུ། ཅི་ཡང་མེད་དང་སྲིད་རྩེའི་ཞེས་པ་མ་རྟོགས་རིགས་འདྲ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་དེ་བཞི་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ཡོད་དེ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་གང་ཞིག་
ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སས་བསྡུས་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པའི་ཆ་ཕྱོགས་རེ་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་དེ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་
ཕྱི་མ་གསུམ་ཡང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་དངོས་སུ་གསར་དུ་སྐྱེ་བའི་ལུས་རྟེན་ཡོད་དེ། འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་དེ་ཁམས་གསུམ་ཀའི་རྟེན་ལ་དངོས་སུ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་སེམས་བརྟེན་ཡོད་དེ། འགོག་པའི་
རྣམ་ཐར་དེ་རང་གི་སེམས་བརྟེན་དུ་གྱུར་པའི་སྲིད་རྩེའི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་སུ་གསར་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་སྲིད་རྩེའི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཡང་ཡོད་དེ། འགོག་སྙོམས་
ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྲིད་རྩེའི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་དེ། འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་དང། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་ཡིན་ན་
འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་ན། འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་ཐར་ལྔ་པོ་དེ་ལ། མཐོང་ཆོས་
བདེར་གནས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ལྔ་པོ་དེ་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་འདི་ལ་ལུས་སེམས་བདེ་བར་གནས་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། མཐོང་བའི་

[025B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པ་གང་གིས་ཕྱིར་དུ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་
པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོར་ཆེད་དུ་བྱ་བ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དངོས་སུ་རང་གི་མཐོང་ཆོས་ཀྱི་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་དུ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། འདི་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དངོས་སུ་རང་གི་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ཆེད་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང། དེ་དག་གི་རྣམ་སྨིན་ནམ་ཡང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྙོམས་
པར་འཇུག་པའི་ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པ་གང་གི་ཕྱིར་དུ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཐོང་ཆོས་ཀྱི་ཚེ་དེ་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ཆེད་ཁོ་ནར་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
   ༈   རྣམ་བཤད་ལས། འདི་ལ་ཉན་རང་འཕགས་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ཆེད་ཁོ་ནར་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྡེ་ཚན་བཞི་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་དགུ་ཡོད་དེ། འདས་
ལམ་དུ་གྱུར་བའི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་བཞི། དེར་གྱུར་པའི་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་བཞི། དེར་གྱུར་བའི་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ནུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འགོག་
སྙོམས་དེ་འདས་ལམ་མིན་ཀྱང། དེ་ལ་འདས་ལམ་གྱི་སྒྲས་བརྟགས་ནས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་འདས་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་ཐོབ་པས་ན་དེ་ལ་འདས་ལམ་གྱི་མིང་གིས་བརྟགས་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས་

[026A]༄༅། །འགོག་སྙོམས་འདས་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་ཐོབ་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་བའི་ལམ་དུ་བཞག་གོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགོག་སྙོམས་དེ་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་
ན༑ རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་སྙོམས་འཇུག་དངོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྙོམས་འཇུག་བཏག་པ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགོག་སྙོམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་འཇུག་སེམས་དེ་སྙོམས་འཇུག་དངོས་ཡིན་ཞིང། དེ་དེའི་འབྲས་བུ་
ཡིན་པས་ན་རྒྱུའི་མིང་གི་འབྲས་བུ་ལ་བཏག་པའམ། ཡང་ན་འགོག་སྙོམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གང་ཟག་གི་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ། དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་སོ་སོའི་གང་ཟག་གི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆ་སྙོམས་པར་འཇོག་
པ་ལ་དགོངས་ནས་འགོག་སྙོམས་ལ་སྙོམས་འཇུག་གི་མིང་གི་བཏག་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། སྙོམས་འཇུག་དུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ནི། འདིའི་འཇུག་སེམས་དེ་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་ཞིང་
དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་རྒྱུའི་མིང་གིས་བཏགས་པའམ། ཡང་ན་འདི་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་རྣམས་ཆ་སྙོམས་པར་འཇོག་པ་ལ་དགོངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་སྐབས་སུ་འགོག་སྙོམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་
བཤད་པ་ལ། འགོག་སྙོམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གང་ཟག་བཤད་པ། དེའི་རྟེན་བཤད་པ། ངོ་བོ་བཤད་པ། དགག་བྱ་གང་འགོག་ཚུལ་བཤད་པ། ཡུན་ཇི་ཙམ་དུ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་དང་ལྔ་
ལས། དང་པོ་ནི། དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཡོད་དེ། ཕྱིར་མི་འོང་ལུས་མངོན་བྱེད་དང། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་སྙོམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་

[026B] བསྡུ་བ་ལས། དེ་ལས་སློབ་བ་ཕྱིར་མི་འོང་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང། མི་སློབ་པ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སོ་སྐྱེ་དང་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་
འོང་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་སྙོམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་ཉོན་ཡིད་དགག་དགོས་ཤིང། སྲིད་རྩེའི་
དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་དགོས་ན་ཉོན་ཡིད་དགག་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡང་མེད། སྲིད་རྩེའི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པའི་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། སོ་སྐྱེ་དང་རྒྱུན་ཞུགས་ཕྱིར་འོང་ཤེས་
རབ་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལ་འཇུག་པ་ལ་ཉོན་ཡིད་དགག་དགོས་ཤིང། སྲིད་རྩེའི་སེམས་ཐོབ་དགོས་ན་དང་པོ་ལ་དང་པོ་མེད་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཕྱི་མ་མེད་པའི་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་
དབང་དུ་བྱས་ན། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ལམ་ནས་འགོག་སྙོམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡོད་ཅིང་དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཐོང་
ལམ་ནས་འགོག་སྙོམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡོད་དེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཐོང་ལམ་ནས་འཇུག་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་ཡན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་ཡང་འགོག་པ་ལ་

[027A]༄༅། །སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང། ལྡང་དེ་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་ནི་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་ཡང་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་
འཇུག་ཅིང་ལྡང་དེ་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་འགོག་པ་དེ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བཞེད་པས། དེའི་སྐབས་ཀྱི་འགོག་པ་དང། འགོག་སྙོམས་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་འགོག་པ་གཉིས་མིང་འདྲ་ཡང་
དོན་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། ས་བཅུ་པའི་ལུང་དེ་དྲང་ནས། དེའི་འཇུག་ཏུ་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འགོག་པར་བཞེད་པས་མིང་མཚུངས་ཀྱང་དོན་མི་འདྲའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འགོག་སྙོམས་ཀྱི་རྟེན་བཤད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་གི་དེའི་རྟེན་ལ་ལུས་རྟེན་དང་སེམས་རྟེན་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། འགོག་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཤེས་བ་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགོག་སྙོམས་ཀྱི་ལུས་རྟེན་བཤད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་འགོག་སྙོམས་དངོས་སུ་གསར་དུ་སྐྱེ་བའི་ལུས་རྟེན་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་ན་མི་ཡིན་
པས་ཁྱབ་སྟེ། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལས། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཏེ། མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མངོན་པར་གྲུབ་བོ། །ཞེས་དང། མངོན་པ་མཛོད་ལས། འགོག་པ་དང་པོར་མི་ནང་དུ།།
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མི་འཐད་དེ། འདོད་ལྷའི་རྟེན་ལ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་ལྷའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མི་འོང་ལུས་མངོན་བྱེད་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེས་ཚེ་རབ་སྔ་མ་ལ་མིའི་རྟེན་ལ་

[027B] དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འགོག་སྙོམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་ལུས་མངོན་བྱེད་ལ། གླིང་གསུམ་གྱི་མི་དང་འདོད་ལྷ་རིགས་དྲུག་དང་ཚངས་ཆེན་མ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་
ཁམས་གནས་རིགས་བཅུ་དྲུག་གི་ལྷ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་པར་འགྲེལ་བ་རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། མི་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གི་འདོད་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་ཡོད་པར་
ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཕྱིར་མི་འོང་ཡིན་ན། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འདོད་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱིར་མི་འོང་ཡིན་ན་ཕྱིར་མི་འོང་གི་སྒྲ་བཤད་དང་ལྡན་པའི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གི་འགོག་
སྙོམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གཟུགས་མེད་ཁམས་པ་མེད་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་རྟེན་ལ་འགོག་སྙོམས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་ནས་གཟུགས་ཀྱི་
ཁམས་སུ་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མེད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཚོར་འདུ་རགས་པས་ཡིད་སྐྱོ་བའི་སྒོ་ནས་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་
འཇུག་པ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གཟུགས་མེད་ཁམས་པའི་རྟེན་ལ་འགོག་སྙོམས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པར་ཐལ། གཟུགས་མེད་ཁམས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མི་འོང་ལུས་མངོན་བྱེད་དང། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་
རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་དྲངས་པའི་མངོན་པ་གོང་འོག་གིས་ལུང་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡང། འགོག་སྙོམས་མི་ཁོ་ནའི་རྟེན་ལ་སྐྱེ་ཞེས་པའི་དོན་མིན་ཏེ། གཟུགས་ཁམས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མི་

[028A]༄༅། །འོང་ཕལ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་མིའི་རྟེན་ལ་འགོག་སྙོམས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། གཟུགས་ཁམས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མི་འོང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་མིའི་རྟེན་ལ་
འགོག་སྙོམས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ལྷའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མི་འོང་ལུས་མངོན་བྱེད་ཀྱི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་གཟུགས་ཁམས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མི་འོང་ལུས་མངོན་བྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ངོ་བོ་ཡོད་དེ། དགག་
གཞི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཕྲ་མོའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་ཚོར་འདུ་རགས་པ་བཀག་པའི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་འགོག་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགོག་སྙོམས་ཡིན་ན། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཏེ། སློབ་དཔོན་
འཕགས་སེང་གཉིས་ཀྱི་འགོག་སྙོམས་ལ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱབ་པར་བཞེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། འདིར་ནི་སློབ་དཔོན་དང་འཕགས་པ་གཉིས་ཀས་ཚོགས་དྲུག་འཁོར་དང་བཅས་པ་རགས་པ་བཀག་པའི་ལྡན་མིན་
འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བཞེད་པར་གསལ་གྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་དགག་བྱ་གང་འགོག་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་བཤད་པ་དང། དེ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ལུགས་བཤད་པ་གཉིས་ལས་
དང་པོ་ནི། འགོག་སྙོམས་དེས་དགག་བྱ་གང་འགོག་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་རགས་པ་འགོག་ཅིང། ཀུན་གཞི་མི་འགོག་ཅིང་ཉོན་ཡིད་འགོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་འདོད་ཁམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་
གྱི༑ ཁམས་གོང་མ་གཉིས་སུ་ནི། ཚོགས་དྲུག་རགས་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཁམས་སུ་སྣ་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་དང། གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་མ་གཏོགས་དང་པོ་ལྔ་མེད་པས། གཟུགས་

[028B] གཟུགས་ཁམས་སུ་སྣ་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། འདོད་ཁམས་སུ་ཡིན་གྱི་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་སུ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་སྣ་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་དང། ཚོགས་
ལྔ་མེད་པས། ལྔ་དང་གཉིས་འགོག་གོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་གསེར་འཕྲེང་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ་གཅིག་ཡིན་ལ། སྤྱི་དོན་འགའ་ཞིག་དུ་ནི། དགག་བྱ་གང་འགོགས་པ་ནི་འདོད་ཁམས་སུ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་གཟུགས་
ཁམས་སུ་ཚོགས་བཞི། གཟུགས་མེད་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རགས་པ་འགོག་གོ། ཞེས་གསུངས་ཀྱང་གང་བདེ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ། །ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་པའི་གང་ཟག་ཡོད་དེ། སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་པ་དང། སློབ་དཔོན་ཙཎྜ་གོ་མི་
ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་རང་རྒྱུད་པ་ཁ་ཅིག་གིས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་ན། ཉོན་ཡིད་ཁས་ལེན་པས་ཁྱབ་ཅིང། དེ་ཁས་མི་ལེན་ན། ཉོན་ཡིད་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པས་ཁྱབ་བོ། །ཀུན་གཞི་
དང་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཀུན་གཞི་དེ་མ་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་དང། ཉོན་ཡིད་དེ་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གྲོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཀུན་གཞི་དེ་སེམས་བྱུང་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ཁོ་ན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྲོགས། ཉོན་ཡིད་
དེ་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་དང་འདོད་ཆགས་ང་རྒྱལ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་བདག་ལྟ་སྟེ་སེམས་བྱུང་དགུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྲོགས་པའི་ཕྱིར། ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ས་བརྒྱད་པ་དང་ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་
ནས་དེ་གཉིས་ཀ་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་མཛད་པའི་སུམ་ཅུ་པ་ལས། དགྲ་བཅོམ་ཉིད་ནས་དེ་ལྡོག་གོ། ཞེས་དང། རྗེ་བླ་མས་མཛད་པའི་ཡིད་ཀུན་རྩ་བ་ལས། དེ་ཕྱིར་དབང་ཐོབ་དགྲ་བཅོམ་ལ། །ཀུན་

[029A]༄༅། །གཞི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ལ། གྲུབ་མཐའ་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པའི་གྲུ་རྫིང་དང། གཉལ་སྟོན་བཀའ་འགྲེལ་ལས། ཀུན་གཞི་དེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་
ཡོད་པས་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་མིན། ཞེས་གསུངས་ཀྱང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ལེན་པའི་རྣམ་ཤེས་དང་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཡོད་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཞིང། དེ་དག་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་
ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་མིན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ། སེམས་ཙམ་རྣམ་རྫུན་པ། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་མཚོ། འཕགས་སེང་གཉིས། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤྲི་ལ་སོགས་
རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་དང། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དང། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་དང། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་
རྣམ་ཤེས་ལ་ཚོགས་དྲུག་དུ་གྲངས་ངེས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ་འགོག་སྙོམས་དེས་དགག་བྱ་གང་འགོག་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་རགས་པ་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགོག་སྙོམས་ལ་
སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་ཤེས་རགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་ཤེས་རགས་པ་མེད་ཀྱང། དེའི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་ཤེས་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་ན། རྣམ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་ལྡན་
པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ཡུན་ཇི་ཙམ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། ཐེག་དམན་པ་བསྐལ་པའི་བར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡོད་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞག་བདུན་ལས་ལྷག་པར་

[029B] མདོ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལས། ཞག་བདུན་ལས་ལྷག་པ་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་འདོར་བས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སྙིང་རྗེ་པད་དཀར་ལས། སྐྱེ་བ་གཅིག་
གིས་ཐོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་བར་གྱི་བསྐལ་བ་བཅུ་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ལུང་དེ་ནི་འགོག་སྙོམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ནུས་
པའི་སྐྱེ་བ་གཅིག་གི་ཐོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། འགོག་སྙོམས་ཡིན་ན། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་ཁྱབ་ཀྱང། སྲིད་རྩེ་སའི་བསྡུས་ཀྱིས་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་མེད་
བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་པར་བྱའོ། །འོ་ན་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་དེ། སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནམ་མིན་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་མིན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པར་གྱུར་པའི་བྱིང་བ་དེ་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་
ཀྱང༑ སྒྲིབ་པ་མིན། དེ་གྱུར་བའི་རྒོད་པ་དེ་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་དང། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ལ་བྱིང་རྒོད་གཉིས་ཡོད་ཏེ།    ༈    གཉིས་མེད་ལས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར། རྩུབ་པའི་རེག་
དང་བྲལ་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང། དེའི་འགྲེལ་བ་ལས། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་བྱིང་རྒོད་གཉིས་མེད་པས། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ལ་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར། རྩུབ་པའི་རེག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། བྱིང་བ་དེ་སྒྲིབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས། བྱིང་བ་ལ་ནི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གཉིས་ཡོད་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒོད་པ་དེ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ་

[030A]༄༅། །དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། དེ་ཉོན་མོངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཉེ་ཉོན་ཉི་ཤུའི་ནང་ཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་བྱུང་གི་སྡོམ་ཚིག་ལས། ཁྲོ་དང་འཁོན་འཛིན་འཆབ་དང་
འཚིག། ཕྲག་དོག་སེར་སྣ་གྱོ་རྒྱུ་རྒྱགས། །རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་པོ་བཅུ། །ངོ་ཚ་མེད་དང་ཁྲེལ་མེད་དང། །རྨུགས་རྒོད་མ་དད་ལེ་ལོ་དང། །བག་མེད་བརྗེད་ངེས་ཤེས་བཞིན་མིན། །རྣམ་པར་གྱེང་བ་ཕྱི་མ་བཅུ། །དེ་དག་ཉེ་ཉོན་
ཉི་ཤུ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །ལྔ་པ་ནི། འདིར་བསྟན་སྤོང་ལམ་བཞི་ཡོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད། ཀུན་འབྱུང་ཆོས་བཟོད། འགོག་པ་ཆོས་བཟོད། ལམ་ཆོས་བཟོད། དེ་བཞིའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་གྱུར་བའི་རྣམ་
མཁྱེན་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ནི། འདིར་བསྟན། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་བཅུ་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱིན་སོགས་བཅུ་དང། སྤྱིར་དེ་ལ་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན། ཚུལ་ཁྲིམས་
ཀྱི་ཕར་ཕྱིན། བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན། བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན། ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན། སྨོན་ལམ་གྱི་ཕར་ཕྱིན། སྟོབས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་
སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་རྣམ་ལ་སོ་དགུ་ཡོད་དེ། སྟོབས་བཅུ། མི་འཇིགས་པ་བཞི། རྣམ་མཁྱེན་དུ་གྱུར་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད། དེར་གྱུར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ། རང་འབྱུང་གི་རྣམ་པ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། སྡེ་ཚན་བདུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། སྟོབས་བཅུ་ཡོད་དེ་གནས་དང་གནས་མིན་པ་མཁྱེན་པའི་

[030B] ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱད་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིའི་
གནས་དང་གནས་མིན་པ་ཡོད་དེ། སྦྱིན་པ་བཏང་བ་ལས། ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བ་གནས་དང། སྦྱིན་པ་བཏང་བ་ལས་དབུལ་པོར་འགྱུར་བ་གནས་མིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈   
སྦྱིན་ལས་འབྱོར་ལྡན་གནས་ཡིན་དབུལ་པོ་མིན། །སེར་སྣས་དབུལ་པོ་གནས་ཡིན་འབྱོར་ལྡན་མིན། །ཞེས་པ་དང། གསེར་འཕྲེང་ལས། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ནི་གནས། །དབུལ་བ་ནི་གནས་མིན་པ་དང། སེར་སྣ་དེ་ལས་ཟློག་པ་
དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྟོབས་བཅུ་པོ་དེ་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་ན། དེ་བཅུ་ཀ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མི་འཇིག་པ་བཞི་ཡོད་དེ། རང་དོན་སྤངས་པ་དམ་བཅའ་བ་ལ་མི་འཇིགས་པ། རང་
དོན་རྟོགས་པ་དམ་བཅས་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ། གཞན་དོན་སྤངས་བྱ་དམ་བཅའ་བ་ལ་མི་འཇིགས་པ། གཞན་དོན་གཉེན་པོ་དམ་བཅའ་བ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་བཞི་ཡོད་ཅིང། དེ་ཡང་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི་
སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཡོད་དེ། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡན་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདི་བཞི་ནི་ས་དགུ་པ་ནས་ཡོད་དེ། །མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སོ་སོ་ཡང་

[031A]༄༅། །དག་རིག་བློ་བཟང། །ས་དེ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། སྐུའི་སྤྱོད་པ་འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས། གསུང་ཅ་
ཅོ་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས། ཐུགས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས། དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས། ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་བའི་ཡེ་
ཤེས་ཏེ། །སྤྱོད་པ་མ་འདྲེས་པ་དྲུག་འདུན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས། བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས། དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པ་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས། ཤེས་
རབ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རྟོགས་པ་མ་འདྲེས་པ་དྲུག་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གྱི་འཕྲིན་ལས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་
བའི་འཕྲིན་ལས་མ་འདྲེས་པ་གསུམ། འདས་མ་འོངས་ད་ལྟ་བའི་དུས་གསུམ་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་འདྲེས་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    སྐུ་གསུང་
ཐུགས་ལ་འཁྲུལ་པའི་མིང་ཡང་མེད། །དྲན་པ་མ་ཉམས་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་ཐ་དད་འཛིན་པ་མ་བརྟགས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི། །དབེན་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་འདུན་པ་དང་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དྲན་པ་དང། །ཏིང་
འཛིན་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ། །ཉམས་པའི་གོ་སྐབས་མ་ལུས་རིང་དུ་མཛད། །དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ནི་རྟོགས་པ་བླ་ན་མེད། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་རྣམ་པར་དག་དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་མཁྱེན།།

[031B] མཛོད་པའི་ལུགས་ལ་འདི་དང་འདྲེན་ཚུལ་མི་འདྲ་སྟེ། དེའི་ལུགས་ལ་སྟོབས་བཅུ་དང། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གསུམ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམས་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་
མཛོད་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་མ་འདྲེས་པ། །སྟོབས་ལ་སོགས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ཞེས་པ་དང། མཛོད་འགྲེལ་ལས། མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། སྟོབས་བཅུ་དང། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དྲན་པ་
ཉེར་བར་གཞག་པ་གསུམ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་ན་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གསུམ་ཡོད་དེ། འཁོར་གུས་པར་ཆོས་ཉན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་
པ་སྤངས་པའི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་འཁོར་མ་གུས་པར་ཆོས་ཉན་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པའི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གུས་མ་གུས་གཉིས་ཀ་ལ་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀས་དབེན་པའི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐ་མ་གསུམ་
ནི་སྔར་བཤད་པས་ཤེས་ནུས་སོ། །རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ། ཁོ་ན་རེ། གཞི་གྲུབ་ན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཏེ། གཞི་གྲུབ་ན། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་དོན་རྣམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་གྲུབ་ན། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་
གཞལ་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། གཞི་གྲུབ་ན། རྣམ་མཁྱེན་དང། ལམ་ཤེས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང། གཞི་ཤེས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཁྱབ་པར་ཁས་ལེན་
པ་ལ༑ ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་རྣམ་དག་མེད་པར་མ་ཟད། ལུང་རིག་གཉིས་ཀ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། རིག་པ་དང་འགལ་ཏེ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་

[032A]༄༅། །མེད་པ་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་ན། གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དབང་ཤེས་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་རྣམས་
ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་ཐལ་བ་དང། སྒྲ་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བྱར་འགྱུར་བ་སོགས་རིག་པའི་གནོད་བྱེད་མཐའ་ཡས་སོ། །དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ལུང་དང་འགལ་ཏེ། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་གྱི་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེས་ཆོས་ཀྱི་
བདག་མེད་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། སོ་བདུན་གྱི་ལྡོག་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་མི་འཇོག་ལ་ཞེས་པ་དང། སོ་བདུན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དམིགས་རྣམ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་མདོར་བསྡུས་ཙམ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།    ༈    གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་མི་གནས་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་དག་པ་
མཚམས་དང་བཅས། ཞེས་པའི་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཉི་ཤུ་ཡོད་དེ། སྦྱོར་བ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ལྔ། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་བརྒྱད། སྦྱོར་བ་རྫོགས་པའི་ཐབས་
ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་བཞི། འབྲས་བུ་དང་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མི་གནས་པའི་སྦྱོར་བ། གནས་པ་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ། ཟབ་པའི་སྦྱོར་བ། གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བ། ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་
དང་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ལ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཆོས་ཉིད་ལ་སྒོམ་བྱུང་གི་གསལ་སྣང་མ་ཐོབ་པས། སྐྲགས་པ་ཤེས་ཆེར་སྐྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཅིག་དང། ཆོས་ཉིད་ལ་སྒོམ་བྱུང་གི་གསལ་

[032B] སྐྲགས་པ་ཤེས་ཆེར་མི་སྐྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་བདུན་དང་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་
དཀའ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྲགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཀྱང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། རྗེ་བཙུན་གྱིས་མཛད་པའི་བཀའ་འགྲེལ་ཊིཀ་ལས། ཆོས་ཉིད་ལ་སྒོམ་བྱུང་གི་གསལ་སྣང་མ་ཐོབ་པས་སྐྲགས་པ་ཤེས་ཆེར་སྐྱེ་
བའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་བདུན་ཡོད་དེ། རང་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དྲུག་དང། གཞན་དོན་གྱི་
དབང་དུ་བྱས་པ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ། བར་ཆད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ། བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ། མྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་སུ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། གཞན་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྦྱོར་བ་རྫོགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་བཞི་ཡོད་དེ། འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་མི་མཐོང་བའི་སྦྱོར་བ། གཟུགས་
སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་མི་མཐོང་བའི་སྦྱོར་བ། རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་འབྲས་བུ་དང་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་གསུམ་ཡོད་དེ། འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ། རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོར་བ་
ས་མཚམས་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་

[033A]༄༅། །པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་པ་ཡིན་ན། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་
དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཟིན་པའི་ཚོགས་ལམ་ལས་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར། སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་གཙོ་བོ་
སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་བཅུ་དགུ་ཡོད། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཉི་ཤུ་ཡོད། དེ་དག་གི་ས་མཚམས་ཀྱང་ཡོད་དེ། རྗེ་བཙུན་གྱི་མཛད་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། སྤྱིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ནས་
རྒྱུན་མཐའི་བར་དང། གཙོ་བོ་སྦྱོར་བ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་ཡོད་དེ། སོ་སོའི་ས་མཚམས་ནི། དང་པོ་ལྔ་ཚོགས་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཚོགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་དཀའ་བའི་སྦྱོར་
བ་ཚོགས་ལམ་ཁོ་ན་དང། ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ། བར་ཆད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་བཞི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་ལམ་བཞི་ནས་འཇོག་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་མཐོང་ལམ་
དང། མྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་དང། གཞན་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ། འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་མི་མཐོང་བའི་སྦྱོར་བ། གཟུགས་སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་མི་མཐོང་བའི་སྦྱོར་བ་
རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལྔ་ས་བརྒྱད་པ་དང། འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ས་དགུ་པ་དང། རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ས་བཅུ་པ་དང། ཐ་མ་ཚོགས་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[033B] སྦྱོར་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་འོངས་པ་ན་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དངོས་སུ་
ལུང་བསྟན་པ་མེད་དེ། དེ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་ཕར་ཕྱིན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེའི་མཛད་པའི་ཕར་ཕྱིན་བློ་བཟང་དགོངས་བརྒྱན་དུ་ལྟོས་ཤིག་འོ་ན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ཀྱི་
ཁྱེད་འདིའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་དེ། ས་གང་གི་གནས་སྐབས་སུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ས་བརྒྱད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་ལྟ་བུའི་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ།    ༈   
གང་ཚེ་མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་ང། །ལུང་བསྟན་གྱུར་པ་དེ་ཡི་ཆ། །ས་བརྒྱད་པ་ནི་ཐོབ་གྱུར་ཏེ། །དབང་བཅུ་དག་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང།    ༈    སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ལ་
ཨུཏྤལ་ལྔས། །གཏོར་ཏེ་རལ་པ་གདན་དུ་གཏིང་བྱས་པས། །མི་སྐྱེའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་གྱུར་ཏེ། །ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་ཞེས་ང་ལུང་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་འདིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་བཟོད་པ་
ནི༑ བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་ལས། ཆུང་ངུ་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་དང། འབྲིང་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་དང། ཆེན་པོ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
གཉན་སྟོན་བཀའ་འགྲེལ་ལས། མདོ་ལས་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་དང། མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་དང། ས་བརྒྱད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་རིམ་བཞིན་ཐོབ་པར་བཤད་པའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་དེ་ལ་

[034A]༄༅། །བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་བརྒྱད་ནི། །མདོ་སྡེ་བརྒྱན་ལས། ཐོག་མ་དང་ནི་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་དང། །རང་གི་མཚན་ཉིད་རང་དང་གཞན་དུ་འགྱུར། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
པ་དང་ཁྱད་པར་ལ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པར་བཤད། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། འདི་དག་གསལ་བར་ཤེས་འདོད་ན། གཉན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་འགྲུབ་ཀྱི་མཛད་པའི་དྲངས་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་བཀའ་འགྲེལ་ལས་
ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་སྒོམ་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་བཤད་པ་ན། བྱང་སེམས་ཡིན་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་སྒོམ་པ་པོའི་གང་ཟག་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང། སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་སྒོམ་པ་པོའི་གང་
ཟག་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སེམས་ཙམ་པར་གྱུར་པའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་དེ། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་སྒོམ་པ་པོའི་གང་ཟག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་སྒོམ་པ་པོའི་གང་ཟག་
ཡིན་ན། ཡུམ་གྱི་མདོ་ཉན་པའི་སྣོད་རུང་གི་གང་ཟག་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅིང། སེམས་ཙམ་པ་ཡིན་ན་ཡུམ་དེ་ཉན་པའི་སྣོད་རུང་གི་གང་ཟག་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཙམ་པ་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་སྣོད་རུང་གི་གང་
ཟག་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་དབང་རྣོན་ཆོས་ཅན། ཡུམ་གྱི་མདོ་ཉན་པའི་སྣོད་རུང་གི་གང་ཟག་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་ཞིང། དེ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་
རྒྱ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་རྐྱེན་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་དབང་རྣོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་བྱས། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུས་རྣམ་བཞག་གི་གོ་རིམས་དང་མི་མཐུན་

[034B] ལུས་ཀྱི་སྐབས་སུ། སྦྱོར་བར་བཅས་རྣམས་དང། ཞེས་དང་པོར་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་བཤད་ནས་དེ་རྗེས་སྦྱོར་བ་སྒོམ་པ་པོའི་གང་ཟག་བཤད། འདིར་དང་པོར་སྦྱོར་བ་སྒོམ་པ་པོའི་གང་ཟག་བཤད་ནས། དེ་རྗེས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་
བཤད་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་
ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་དབྱེ་ན་བཅུ་བཞི་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་
དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་ཤིང་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའི་ཡོན་ཏན། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཡོན་
ཏན། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་དོན་ཆེ་བ། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ། འབྲས་བུ་ཆེ་བ། རྣམ་སྨིན་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཡུལ་དཔྱོད་པའི་ཡོན་ཏན། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་
བའི་ཡོན་ཏན། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པའི་ཡོན་ཏན། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་
དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་དམ་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་

[035A]༄༅། །ཐོབ་པའི་ཡུམ་ངེས་པར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བཅུ་བཞི་ཡོད་དེ། རྩ་བ་ལས། བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་ལ་སོགས་པ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ས་མཚམས་ཡོད་དེ་
ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐྱོན་ནི་བཅུ་ཚན་བཞིར་བཅས་པ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་སྐྱོན་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་
ས་མཚམས་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་སྐྱེ་བ་གནས་པ་རྫོགས་པ་གསུམ་པོ་གང་རུང་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བདུད་ལས་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་སྐྱོན་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་དབྱེ་ན། བཅུ་ཚན་
བཞི་དང། དྲུག་ཚན་གཅིག་སྟེ་ཞེ་དྲུག་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་འགལ་རྐྱེན་རང་ལ་བརྟེན་པ་ཉི་ཤུ། རང་གཞན་གང་རུང་ལ་བརྟེན་པ་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ཉེར་གསུམ། འགལ་རྐྱེན་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་གསུམ་དང་བཅས་པའི་
ཞེ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལ། སྤོབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཉིས། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་གསུམ། ཐེག་ཆེན་ལས་ཉམས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་བདུན་གྱི་དང་པོ་ལྔ་དང་བཅས་བཅུ་ཚན་དང་
པོ་དང། ཐེག་ཆེན་ལས་ཉམས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཕྱི་མ་གཉིས་དང། ཐེག་ཆེན་ལས་གཡེང་བའི་རྒྱུ་བརྒྱད་དང་བཅས་བཅུ་ཚན་གཉིས་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་ཡོད། དེ་གང་རུང་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ཡང་སློབ་དཔོན་ལ་བརྟེན་པ། རང་ཉིད་ལ་
བརྟེན་པ། གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཉེར་གསུམ་ཡོད། གཞན་ལ་བརྟེན་པ་གསུམ་ནི། བདུད་དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་དུ་སྤྲུལ་ནས། ངེད་ཀྱིས་བཤད་པའི་མདོ་སྡེ་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་ཡིན་གྱི། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་

[035B] རྩ་བ་ལས། སྐྱོན་ནི་བཅུ་ཚན་བཞིར་བཅས་པ། །དྲུག་ཏུ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ས་
མཚམས་ཡོད་དེ། ལམ་མ་ཞུགས་ནས་ས་བདུན་པའི་བར་དུ་ཡོད། གང་གི་མཚོན་དེ་མཚན་ཉིད་དུ། །ཞེས་སོསྒ་ཀྱི་སྐབས་སུ། མཚན་གཞི། མཚོན་བྱ། མཚན་ཉིད། ཇི་ལྟར་མཚོན་བའི་ཚུལ། ས་མཚམས་དང་ལྔ། དང་
པོ་ནི། ཉོན་མོངས་རྟགས་སོགས་ཀྱི་དབེན་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་བཅུ་དྲུག་མཚན་གཞི་ཡིན། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་ལ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་
སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་ལ། དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། སེམས་པའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བ། ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བ་
རྣམ་མཁྱེན་སྦྱོར་བ། ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སྦྱོར་བ། གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་སྐབས་འདིར་མཚོན་བྱ་ཞེས་བཤད།    ༈    སྤྱི་
དང་བྱེ་བྲག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་ཐོབ་བྱར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་
བ་ཤེས་པ་སོགས་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དང། སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པ་སོགས་

[036A]༄༅། །ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་རུང་པ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དང། དེ་བཞེན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་སོགས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་
ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དང། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དང། ཕན་བདེ་སྐྱོབ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་མཚན་
ཉིད་ཡིན་ནོ། བཞི་པ་ལ་སྤྱིའི་མཚོན་ཚུལ་དང། བྱེ་བྲག་གི་མཚོན་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་རྟགས་སོགས་ཀྱི་དཔེན་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་བཅུ་དྲུག་མཚན་གཞི། ལམ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དུ་མཚོན་
རང་གི་ཐོབ་བྱར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཟིན་པའི་སེམས་སྤའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པ། གཉིས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་
ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་བཞི་མཚན་གཞི། སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བར་མཚོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་སོགས་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་དམིགས་
པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པ། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མཚན་གཞི་དེ་བསྟན། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དཨྔ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན། དཀའ་དང་ངེས་པ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་གཞན་དོན་གྱི་བྱ་དཀའ་པ་སོགས་སྒྲུབ་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་མཚན་

[036B] ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བར་མཚོན། སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པ་སོགས་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པ། དེ་ཡང་དཀའ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མཚན་གཞི་དང། སྟོང་ཉིད་མཚན་
མ་མེད་བཅས་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་བསྟན། དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་གང་ཡིན་དང། །མི་མཐུན་ཐོགས་པ་མེད་དང་དེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་གཞི་ལམ་གྱི་བསྡུས་པའི་ཁྱད་སོགས་རྣམ་མཁྱེན་
གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་བདུན་མཚན་གཞི། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བར་མཚོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་སོགས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་རུང་
བ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པ། ༑དེ་ནི་དམིགས་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མཚན་གཞི། དེ་ནི་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བརྟེན་ནས་ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན། དཀའ་དང་ངེས་པ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་
བསྟན་པའི་གཞན་དོན་གྱི་གོ་ཆ་བྱ་དཀའ་བ་སོགས་སྒྲུབ་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་མཚན་གཞི་དང། དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་གང་ཡིན་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་གཞི་ལམ་གྱི་བསྡུས་བའི་ཁྱད་
སོགས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་བདུན་དང་བཅས་མཚན་གཞི། ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སྦྱོར་བར་མཚོན། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་
པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པ། དཀའ་དང་ངེས་པ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་མཚན་གཞི་དང། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན། ཉོན་མོངས་རྟགས་སོགས་ཀྱི་

[037A]༄༅། །དབེན་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་བཅུ་དྲུག་མཚན་གཞི། གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བར་མཚོན། ཕན་བདེ་སྐྱོབ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་
དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མཚན་གཞི་དང། ཕན་དང་བདེ་དང་སྐྱོབ་བ་དང་ཞེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟོན། ལྔ་པ་ས་མཚམ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་ན་ཡོད། ཁ་
ཅིག། གོ་མི་ཆེན་པོའི་བཞེད་པར་མཛད་ནས་འདི་ལྟར་འཆད་དེ། སྦྱོར་པའི་མཚན་ཉིད་མཚོན་པ་དང། མཚན་གཞི་དང། མཚོན་བྱ་དང། མཚན་ཉིད་བཞིའི། །དཔེར་ན་རྩ་ལས་བྱུང་པའི་མེ་མཚན་གཞི་དང། ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་
ཚ་རག་དང། བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་སྲེག་བྱེད་མཚན་ཉིད་དང། མེའི་ཐེ་སྙད་བྱར་རུང་མཚོན་བྱ་དང། མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་ཡོངས་སུ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དེ་ཉིད་ལ་མཚོབ་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་པོ་ཉིད་
མཚན་གཞི་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་སྐུའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པས་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཆ་མ་ཡིན་ཞིང་སློབ་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཆ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལམ་ཤེས་དངོས་དང། རྗེས་འཐུན་པའི་ཆ་གང་
ཡང་རུང་བ་ཡིན་ནོ། ལམ་ཤེས་ཁོ་ནའི་ཆ་ཡིན་ན་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུན་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་
སྤའི་སྟོང་བདག་མེད་ལ་དམིགས་ལ་དྨིགྶྯ་པ་གནས་པ་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་དང། གཞི་ཤེས་ཀྱི་འགོག་པའི་རྣམ་པ་བཞི་དང། ལམ་གྱི་བཅོ་ལྔ་སྟེ། བཅུ་དགུ་ལ་དམིགས་པ་རྣལ་འབྱོར་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་དང། གཞི་ཤེས་ཀྱི་མི་

[037B] ཀུན་འབྱུང་གི་བཞི་སྟེ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་ཟབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། དེ་གསུམ་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་པ་སོགས་བརྒྱད་དང། དེ་གུམ་སྒོམ་པ་རྫོགས་པ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་སོགས་
བཞི་དང། དེ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་པ་དང་དག་པ་གཉིས་དང། དེ་གསུམ་གྱི་དུས་ས་མཚམ་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་བཅོ་བརྒྱད་གཞི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྟོང་བདག་མེད་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཆ་གསུམ་ལ་
དམིགས་པ་གནས་པ་བཀག་པ་དང། ལམ་གྱི་བདུན་དང། འགོག་པའི་བཅུ་དྲུག་སྟེ། ཉེར་གསུམ་ལ་དམིགས་པ་རྣལ་འབྱོར་བཀག་པ་དང། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་སྔལ་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བཞི་སྟེ་དྲུག་དང། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཆ་
གཅིག་ལ་དམིགས་གནས་པ་གཏང་དཔག་དཀའ་སྦྱོར་བ་སྔ་མཨ་ལྟར་དབྱེ་བས་བཅོ་བརྒྱད་ནི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང། རྣམ་མཁྱོན་གྱི་རྣམ་བས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་གཉིས་ཡོད་པ་དང། སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང། སྡུག་
བསྔལ་གྱི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པའི་ཆ་གཅིག་དང་བཙས་པ་ལ་དམིགས་པ་གནས་པ་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་དང། ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་གཉིས་པོའི་ཆོས་མཚན་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པ་དང། འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བར་ཆད་
མེད་པའི་ལམ་གསུམ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཆ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་རྣལ་འབྱོར་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་དང། ཆོས་ཅན་གྱི་ནྲམ་པ་བརྒྱ་དང་གཉིས་པོའི་སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང། སྡུག་བདེན་གྱི་པར་ཆ་མེད་བའི་མེད་པའི་ལམ་གྱི་ཆ་གཅིག་
དང། ཀུན་འབྱུང་གི་བར་ཆད་མེད་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཆ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་པ་དང། དེ་གསུམ་སྔར་ལྟར་དབྱེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ནི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བའོ། །མཚོན་བྱ་ནི། ཁྱད་མཚན་དང། བྱེད་མཚན་

[038A]༄༅། །གྱི་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བར་མཚོན་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཆོས་སྐུའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་སྐུའི་
རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྙོར་བར་མཚོན་པ་ལ་རང་དོན་ཕུན་ཚོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང། གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་སྒྲུབ་བྱེད་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཚོགས་པས་མཚོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དབྱེ་ན། ཁྱད་མཚན་བཅུ་དྲུག་དང་
བྱེད་མཚན་བཅུ་གཅིག་གོ། མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་དང། མཚན་ཉིད་མཚན་གཞིའི་སྟེ་དུ་ངེས་བྱེད་ཀྱི་བློ་ནི་མཚོན་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྦྱོར་བ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་ང་རོལ་གྱི་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་དང། སྦྱོར་བའི་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་
བ་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་ལ། དེས་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཉི་ཤུ་མཚན་གཞིར་བྱས་ཏེ་ཁྱད་པར་དང་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་ནས། འདི་ནི་ཆོས་སྐུའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་པའོ་ཞེས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། མཚོན་པ་དེ་གཞི་ཤེས་དང་
རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཆ་མ་ཡིན་གྱི། ལམ་ཤེས་རྗེས་འཐུན་པའི་ཆ་ཡིན་ན། །མཚོན་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་མཚན་བཅུ་དྲུག་པ་ཕྲག་གསུམ་གྱིས་འཕངས་ནས་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། དེ་དག་མཚོན་པ་ཡེ་ཤེས་དངོས་མ་ཡིན་ཏེ། མཚོན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་
ནི་ཁྱད་མཚན་དང་བྱེད་མཚན་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་བཅུ་དྲུག་པ་ཕྲག་གསུམ་གྱིས་དེ་ལ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ཅན་འཕགས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། མཚོན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་
གཉིས་དང། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པ་ཕྲག་གསུམ་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང། ཡང་མཚོན་ཚུལ་ལ་གོང་གི་གོ་མི་ཆེན་པོའི་གཞེད་པར་མཛད་པའི་སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག་གི་འདོད་པ་མདོར་བསྡུད་དེ་འགོག་པ་དང་

[038B] དང་པོ་ནི་ཁ་ཅིག་གི། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་མཚན་གཞི། དེ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་མི་གནས་ཕྱིར། ཞེས་པས་བསྟན། ཆོས་སྐུའི་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་མཚོན་བྱ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་
ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ནི། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། ཞེས་སོགས་དང། ཕན་དང་བདེ་དང་སྐྱོབ་བ་དང་
ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་དང་མཚན་ཉིད་མཏན་གཞིའི་སྟེང་དུ་ངེས་བྱེད་ཀྱི་བློ་ནི། དེ་བཞིན་གཞེགས་པ་འབྱུང་པ་དང། ཞེས་སོགས་དང། སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་བཅས་དང། ཞེས་སོགས་དང། དེ་ནི་ཉིད་ཀྱི་
ཆོས་བརྟེན་ནས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། བྱེད་པ་ནི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཉི་ཉི་ཤུ་མཚན་གཞི། ཆོས་སྐུའི་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་མཚོན། དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པ། ཞེས་མཚོན་པར་བྱེད་
པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར། དེ་འགོག་པ་ལ། རྣམ་བཤད་ལས། སྔར་བཤད་བའི་སྦྱོར་བ་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་པོ་ཡང་མཚན་གཞིར་རིང་མོད་ཀྱི། སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོས་ཙ་པའི་དགོངས་པ་བཀྲལ་བ་ལྟར་ན་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་མཚན་ཉིད་དང་མཚོན་
བྱ་གཉིས་ཀར་སྟོན་པར་གསལ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་བཅུ་དྲུག་ཕྲག་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་མཁྱེན་པ་གསུམས་གྱིས་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་མཚན་གཞིན་ལ་མཚན་ཉིད་ངེས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་བསྟན་པར་འཆད་པ་སོགས་
འཐད་པར་མི་སེམས་སོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་བྱ་ཁོ་ན་བསྟན་མི་འཐད་དེ། དེས་མཚན་ཉིད་དང་མཚོན་བྱ་གཉིས་ཀ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་

[039A]༄༅། །དེ་ལྟར་ངོ་བོ་བཅུ་དྲུག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་མཚོན་པས་ན། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་
མཚན་ཉིད་མ་བསྟན་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན། སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་བཅས་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བའི་མཚན་
ཉིད་བསྟན། དེ་ནི་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བརྟེན་ནས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་མཁྱེན་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟོན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ༑འགྲེལ་པ་ལས། ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེད་བྲག་བཅུ་དྲུག་གིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཐམས་བཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་
རྣམ་ཇི་ལྟར་པ་བཞིན་དུ་མཚོན་པས་ན་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་བཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ༑འགྲེལ་པ་ལས། ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་བཅུ་དྲུག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དག་མསོན་པས་ན་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལམ་ཤེཧྶ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་གེཨྦ་སྟེ། ༑འགྲེལ་ལས། ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་བཅུ་དྲུག་གིས་ཇི་ལྟ་བཨ་བཞི་
དུ་རྣམ་པ་ཐམས་བཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་དག་མཚོན་པས་ན། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་བཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་མཚན་གཞི། སངས་
རྒྱས་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པར་མཚོན། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པ་ཞེས་མཚོན། ཞེས་ཟེར། དེ་འགོག་པ་ལ། རྣམ་བཤད་ལས། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་སྐྱེད་བྱེད་བུ་མཚོན་པ་

[039B]། ཞེས་གསུངས། དོན་ནི་དེ་མི་འཐད་དེ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཚད་མས་ངེས་ནས། དེས་རྣམ་མཁྱེན་སྐྱེད་བྱེད་དུ་ཚད་མས་མ་ངེས་པའི་གང་ཟག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་མཚན་མས་ངེས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། དེར་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུར་ཚད་མས་ངེས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་འབུད་དོ། དེ་ལྟར་ཡང། རྣམ་བཤད་ལས། བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི་དང་བཅས་པ་
སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་ཀྱང་ཚུལ་དེ་ལྟར་དུ་མཚོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལམ་ཤེས་ཕྱིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཙམ་དང། མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཙམ་ཚད་མས་ངེས་ན། དེའི་རྗེས་སུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུར་ཐག་
ཆོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས། དེས་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་གཅིག་གི་ངེས་པར་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ན་དེའི་ཡུལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་འཇུག་ལ། དེའི་ཚེ་དེ་མ་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་མེད་དཔྱོད་
དགོས་པས་དེ་ལ་ཤེས་མཚན་དང། དེ་ལ་ཡང་གཞན་དོན་མཐར་ཐུག་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མི་སྣང་ན་རྟོགས་པ་ཙམ་ཐེག་ཆེན་གྱི་དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་གཟོ་བོ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཤེས་པ་ལ་བྱེད་མཚན་དང། ནུས་པ་དེ་གཉིས་ཉན་རང་གི་ལམ་ལ་
ཡང་ཡོད་ན་དཀཱ་བ་དུ་མར་སྦྱད་དགོས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ལྡོག་པས། དེ་མེད་པར་ཤེས་པ་ལ་ཁྱད་མཚན་དང། སྦྱོར་བ་དེར་རང་གི་ངོ་བོ་སྤངས་རྟོགས་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ཐམ། མ་བསྟན་དགོས་
པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་སྦྱོར་བ་སྒོམ་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་དེ་ཡིན་ནོ། འདིས་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དགོས་པ་དང་གྲངས་ངེས་ཡང་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ཤེས་མཚན། ཁྱད་མཚན་

[040A]༄༅། །བྱེད་མཚན། ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ། གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན། ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན། རྣམ་མཁྱེན་སྦྱོར་པའི་ཤེས་མཚན་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་མཚམས་
སྦྱོར། རྩ་བ། འགྲེལ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཞིར་དབྱེ་བ་དེ་ལ་ཤེས་མཚན་ལ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་རེ་ཞིག་དང་པོ་སེམས་དཔའི་
རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་དེ་འཆད་པར་བྱེད་དོ། ཞེས་མཚམས་སྦྱོར་པ་། དེ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ༑འགྲེལ་པ་ལས། ཐམས་བཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་ལ་རེ་ཞིག་ཐམས་བཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་
ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། གསུམ་པ་ནི། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བཨ། ཞེས་སོགས་གསུངས། གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་
ཤེས་མཚན་གི་ངོ་བོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་སོགས་གཞི་ཤེས་ཀྱི་མཚན་རྣམ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན། ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་
ཀྱི་མཁྱེན་པ་དེ། གཞི་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་དུ་འཇོག། གཞི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་ཡང་རུང་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཤེས་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་པའི་ཤེས་མཚན། གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་
དོན་དམ་པར་འཇིགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན། གསུམ་པ་སེམས་ཅན་གྱི་སྨེས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དུ་མ་ཤེས་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན། བཞི་པ་ནི། གང་ཟག་

[040B] དེ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྱེང་བ་ཤེས་པའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་པའི་ཤེས་མཚན། ལྔ་བ་ནི། ནམ་ཁའ་དང་འདྲ་བར་སེམས་མི་ཟད་པའི་རྣམ་པ་ཤེས་པའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན། དྲུག་པ་ནི་
སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་ཞེས་དང་དང་གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་དང། རྩ་བའི་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བྶྡུཨྶ་པ་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་
ཤེས་མཚན་གསུམ་དང། དགུ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཤེས་པའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན། བཅུ་བ་ནི། ཐ་སྙད་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཤེས་པའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་
བཅུ་གསུམ་པ་ནི། སྨེས་ཚད་མེད་པ་ལ་སེམས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན། བཅུ་གཉིས་པ་ནི། དབང་ཤེས་ལ་འདིའི་ཞེས་སེམས་བསྟན་དུ་མེད་པ་ལ་སེམས་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཤེས་པའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་
བཅུ་གསུམ་པ་ནི། སེསྨ་བལྟར་མེད་པ་ལ་སྨེས་བལྟར་མེད་པ་ཤེས་པའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན། བཅུ་བཞི་པ། སྨེས་གཡོ་བ་དང། འདུ་བ་དང། བཀྲམ་པ་དང། བཅུམ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་གཞིན་དུ་ཤེས་པའི་
གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན། རྩ་བ། གཡོ་བ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་དང། །ཞེས་པའི་བསྟན། བཅོ་ལྔ་པ། སྨེས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་
མཚན་མ་མེད་པ་དང། འབད་པ་མེད་པ་དང། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང། དམིགས་སུ་མེད་པ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན། རྩ་བ། དེ་ལས་གཞན་ཡང་དེ་དག་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས། ཞེས་པའི་

[041A]༄༅། །བསྟན།    ༈   གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དང། ཞེས་གསུངས། བཅུ་དྲུག་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རང་གིས་རྟོགས་པ་ལྟར་གདུལ་བྱ་གཞན་ལ་
བསྟན་ཅིང་བཏགས་པའམ་འདོགས་པ་ཤེས་པ་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་མཆོག་ཏུ་མཁྱེན་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་གྲངས་འདྲེན་གཅིག་དུ་བྱས་
པའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་བཅུ་དྲུག་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བ། ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ཏེ། །གཞན་ལ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་འདི། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་རྗེ་བཙུན་གྱི་སྤྱི་དོན་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་
ཉིད་རྟོགས་པ་དེ་གཞན་ལ་བསྟན་ཅིང་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་བཅུ་དྲུག་གིས། ཞེས་གསུངས་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཤེས་པ་བཞི་པོ་དེ་རྩ་བས་གཉིས་པ་དང་བཞི་པ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་འགྲེལ་པས་
གསུམ་པ་མ་གཏོགས་ཚིག་ཟིན་ལ་བསྟན་ཏོ།།    ༈    ཁོ་ན་རེ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་ཤེས་མཚན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེའི་ཤེས་མཚན་ཡིན་ན་
དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། འགལ་ཁྱབ་ཡིན་ཏེ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་བཅུ་དྲུག་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན། གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ནི། གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་
བཅུ་དྲུག་གི་དང་པོའི་ཤེས་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་པ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན། ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དེ་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་

[041B] ལམ་ཤེས། རྣམ་མཁྱེན་བཅས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་བཅུ་དྲུག་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གོང་གི་རིགས་འགྲོས་ཀྱི་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་དེ་ལ་བཅུ་དྲུག་
ཏུ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་རྟོགས་པ་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་ལ།    ༈    ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་
ཉིད་སྐབས་ཀྱི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་དང།    ༈    ཚུལ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཚོན་པས་ན། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་
བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཤེས་པ་དང། གཡོ་བ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་དང། །ཞེས་པའི་དོན་ནི། ལྟ་ངན་རྣམས་འཁྲུལ་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ཞིང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཤེས་པའི་སེམས་དཔའི་
རྣལ་འབྱོར་ཆོས་ཅན། སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་འཇོག་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་སྐབས་སུ་སྤྱི་དོན་ལ། ལྟ་ངན་གྱི་དབྱེ་བ། བསྡུ་བ། གང་ཟག་གང་གི་ཡིན་པ། སྒྲ་
བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། །སྔོན་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་མུ་སྟེགས་ཀྱི་སྟོན་པ་རྟོག་གེ་བ་དྲུག་རྗེས་སྒྲོག་པ་དྲུག་སྙོམས་འཇུག་དྲུག་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་བའི་དུས་སུ་ལྟར་ན་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བྱུང་བར་ཚངས་པའི་དྲ་བའི་
མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་བཅོ་བརྒྱད་དང། ཕྱི་མའི་མཐར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་ཞེ་བཞི་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྟག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བཞི། ཁ་ཅིག་རྟག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བཞི། རྒྱུ་

[042A]༄༅། །མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས། མཐའ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་བཞི། ལྷ་སྤོང་མི་སྤོང་རྣམས་ཀྱི་བཞི་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཡང། དང་པོ་ནི། ཕྱི་རོལ་པའི་བསམ་གཏན་བ་འགའ་ཞིག་གིས་སྔོན་གནས་
རྗེས་དྲན་གྱི་མངོན་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུ་དང། བཞི་བཅུ་དང། བརྒྱད་ཅུ་དྲན་པ་དང། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ཁ་དོག་བཟང་བ་དང་ངན་པ་རྣམས་དེ་དང་དེར་སྐྱེས་པ་མཐོང་ནས་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་
རྟག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚངས་ཆེན་གྱི་འཁོར་འགའ་ཞིག་མིར་སྐྱེས་ཏེ་མངོན་ཤེས་བསྒྲུབས་ནས་བལྟས་པས་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་མ་ཤི་བར་མཐོང་ནས་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ནི་རྟག་ལ་ལྷ་གཞན་རྣམས་ནི་མི་རྟག་གོ་སྙམ་པ་
དང༑ ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་ཅིང་སེམས་མ་འགགས་པར་མཐོང་ནས་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་ལ་སེམས་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང། འདོད་ལྷ་རྩེ་བས་རབ་ཏུ་བསླུས་པ་ཞིག་ཤི་ནས་མིར་སྐྱེས་ཏེ་མངོན་ཤེས་
བསྒྲུབས་ནས་བལྟས་པས་རང་གི་སྔར་གྱི་ཟླ་བོ་རྣམས་མ་ཤི་བར་མཐོང་ནས་ལྷ་རྩེ་བས་བསླུས་པ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་ལ་གཞན་རྣམས་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང། ལྷ་གྲོགས་ལ་ཡིད་འཁྲུལ་བ་ཁ་ཅིག་ཤི་ནས་མིར་སྐྱེས་ཏེ་མངོན་ཤེས་བསྒྲུབས་ནས་
བལྟས་པས་གཞན་རྣམས་མ་ཤི་བར་མཐོང་ནས། ལྷ་གྲོགས་ལ་ཡིད་འཁྲུལ་བ་དག་མི་རྟག་ལ་གཞན་རྣམས་རྟག་གོ་སྙམ་དུ་ལྟ་བ་རྣམས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། གཟུགས་མེད་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདོད་ལྷར་སྐྱེ་བའི་དྲང་སྲོང་འགའ་ཞིག་གིས་
མངོན་ཤེས་བསྒྲུབས་ནས་བལྟས་པས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་སྔ་མ་གང་ཡིན་མ་མཐོང་ནས་རང་གི་ལུས་རྒྱུ་མེད་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བར་ལྟ་བ་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པ་དང། ཆར་དང་རླུང་སོགས་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་ཞིང་ཤིང་རྣམས་ལ་རེས་འགའ་མེ་

[042B] །བཞི་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་པའི་དྲང་སྲོང་མངོན་ཤེས་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འཇིག་བྱི་མཐའ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འཆད་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་ཡང་དག་
བར་འཚོལ་བ་ན་འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་དྲན་པའི་ཚེ་མཐའ་ཡོད་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང། འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་དྲན་པའི་ཚེ་མཐའ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང། ཡང་དེ་དག་ཡུལ་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་ཡང་དག་པར་འཚོལ་བ་ན་འོག་ཏུ་མནར་མེད་མན་
ཆད་ལས་མ་མཐོང་ཞིང། སྟེང་དུ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ལས་མ་མཐོང་ཞིང། ཐད་ཀར་ཐམས་ཅད་ཕ་རོལ་ཟད་པའི་མཐའ་མ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་འོག་དང་སྟེང་དུ་མཐའ་ཡོད་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང། ཐད་ཀར་མཐའ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་
པའོ། །ལྔ་པ་ནི། བློ་མ་བྱང་བ་དང། རྟོག་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དང། བློ་བྱང་བ་རྣམ་པར་མ་ངེས་པ་དང། ཤེས་པ་ཅན་ཞིང་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་བཞི་ལས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ལམ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང། ངེས་ལེགས་ཀྱི་ལམ་བདེན་པ་བཞི་ལས་
རྩམས་ཏེ་དྲི་བ་དྲིས་པ་ན་དྲི་བ་རྣམས་ལ་ལན་གསལ་པོ་མི་འདེབས་པར་གཏམ་རླུང་ལ་སྐུར་ཞིང་བདག་གིས་ལྷ་མི་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ལྟ་བའོ། །དེ་དག་མདོར་བསྡུས་པའི་སྡོམ་ནི། རྟག་དང་ཁ་ཅིག་རྒྱུ་མེད་དང། །མཐའ་ལྡན་དེ་བཞིན་ལྷ་མི་སྤོང། །
ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། འདུ་ཤེས་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བཅུ་དྲུག་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱད། གཉིས་མིན་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱད། ཆད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བདུན། ཚེ་འདི་ཉིད་ལས་གྲོལ་བར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྔ་རྣམས་སུ་ཡོད། དང་
པོ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། བདག་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་དང། མི་ལྡན་པ་དང། གཉིས་ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དང། བདག་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང། མི་ལྡན་པ་དང། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་ངན་དང་

[043A]༄༅། །བདག་བདེ་བ་ཡིན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པ་དང། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱི་བཞི་དང། བདག་གཅིག་བུ་ཡིན་པ་དང། ཐ་དད་ཡིན་པ་དང། ཆུང་ངུ་ཡིན་པ་དང་
ཚད་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཅན་གྱི་བཞི་རྣམས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་མེད། ཅེས་པ་ནས་བདག་མཐའ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་བར་བརྒྱད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། སྔ་
མ་བརྒྱད་པོ་དེ་ཉིད་ལ་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཞེས་སོགས་སྦྱར་ནས་ལྟ་བ་བརྒྱད་པོ་དེ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། འདོད་པའི་མི་དང་ལྷ་དང་གཟུགས་ཁམས་པ་དང་གཟུགས་མེད་སྐྱེ་འཆེད་རིགས་བཞི་སྟེ་བདུན་
པོ་རྣམས་མ་ཤིའི་བར་དུ་ནད་དང་འབྲས་དང་ཟུག་རྔུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། ཤི་ནས་ཡེ་མེད་དུ་ལྟ་བ་བདུན་པོ་དེ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་འཛེམ་མེད་དུ་སྤྱོད་པས་ཚེ་འདི་ལ་གྲོལ་བར་ལྟ་བ་དང། བསམ་གཏན་བཞི་ཐོབ་བས་
ཚེ་འདི་ཉིད་ལས་གྲོལ་བར་ལྟ་བ་བཞི་སྟེ་ལྔའོ། །དེ་དག་མདོར་བསྡུས་པའི་སྡོམ་ནི། འདུ་ཤེས་ཡོད་སྨྲ་བཅུ་དྲུག་དང། མེད་དང་གཉིས་མིན་བརྒྱད་བརྒྱད་དང། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བདུན། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གྲོལ་བའི་ལྔ། ཞེས་པའོ། །ལྟ་ངན་
དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་དག་དོན་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། རྟེན། དུས། ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་པ། སྐྱེས་པའི་གནས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོ་ནི། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང། གཉིས་པ་ནི་
དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའོ། །གསུམ་པ་ནི། བསྟན་དང་རྟོག་གེ་ལ་བརྟེན་པ་དང། བཞི་པ་ནི། འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བའི་དུས་ལ་དམིགས་ནས་སྔོན་གྱི་མཐར་རྟོག་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་དམིགས་ནས་

[043B] ལྔ་པ་ནི། རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བའོ། །དྲུག་པ་ནི། བསམ་གཏན་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བར་བཤད་དོ།།    ༈    ལྟ་ངན་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་བཅུ་དྲུག་
ཏུ་བསྡུས་ནས་བཤད་དེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བདག་འདས་བའི་དུས་ན་བྱུང་བར་ལྟ་བ་དང། མ་བྱུང་བར་ལྟ་བ་དང། གཉིས་ཀར་ལྟ་བ་དང། གཉིས་
ཀ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང། བདག་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང། མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང། གཉིས་ཀར་ལྟ་བ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་དང། མི་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་
དང། གཉིས་ཀར་ལྟ་བ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང། བདག་མཐའ་དང་ལྡན་པར་ལྟ་བ་དང། མི་ལྡན་པར་ལྟ་བ་དང། གཉིས་ཀར་ལྟ་བ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    འདས་དུས་
བྱུང་མ་བྱུང་ཞེས་དང། འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར། །ལྟ་བ་གང་ཡིན་དེ་དག་ནི། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། །མ་འོངས་དུས་གཞན་འབྱུང་འགྱུར་དང། །མི་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་སོགས་པར། །ལྟ་བ་གང་ཡིན་དེ་དག་ནི། །ཕྱི་མའི་
མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་བཅུ་བཞིར་ཡང་གསུངས་ཏེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་བཞི། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་བཞི། །མྱང་འདས་ལ་བརྟེན་པ་བཞི། ལུས་སྲོག་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། གང་འདས་ཕན་ཆད་མཐའ་སོགས་དང། །རྟག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་དག་མྱ་ངན་འདས་དང་ཕྱི་མཐའ་དང། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དང་པོ་ནི། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་པར་བདེན་

[044A]༄༅། །བར་ལྟ་བ་དང། མི་རྟག་པར་བདེན་པར་ལྟ་བ་དང། གཉིས་ཀར་བདེན་པར་ལྟ་བ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་བདེན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་པར་བདེན་པར་ལྟ་བ་
བ་དང། དེ་དང་མི་ལྡན་པར་ལྟ་བ་དང། གཉིས་ཀར་ལྟ་བ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་བདེན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། གྲོལ་བའི་བདག་གྲོངས་ཕན་ཆད་དུ་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་དང། མི་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་དང། གཉིས་ཀར་ལྟ་བ་དང་
གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་བདེན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་སོ། །བཞི་པ་ནི། ལུས་སྲོག་རྫས་ཐ་དད་དུ་བདེན་པར་ལྟ་བ་དང། རྫས་གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་ན། གཡོ་བ། འདུ་བ། བཀྲམ་པ་
བཅུམ་པའི་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལྟ་བ་བཞིར་འདུ་སྟེ།    ༈    སེམས་གཡོ་བ་དང་འདུ་བ་དང་བཀྲམ་པ་དང་བཅུམ་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་
རྟག་པར་བདེན་པར་ལྟ་བ་དང། མཐའ་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་དུ་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོངས་ཕན་ཆད་འབྱུང་བར་བདེན་པར་ལྟ་བ་གསུམ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ཅིང། དེ་རྣམས་ལ་གཡོ་བའི་
ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་རང་ཡུལ་ལ་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེ་མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང། མཐའ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོངས་ཕན་ཆད་དུ་མི་འབྱུང་
བར་བདེན་པར་ལྟ་བ་གསུམ་ནི་རྒྱངས་འཕེན་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ཅིང། དེ་རྣམས་ལ་འདུ་བའི་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་རང་ཡུལ་ལ་དགག་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་བདེན་པར་ལྟ་བ་གསུམ་

[044B] དེ་རྣམས་ལ་བཀྲམ་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་རང་ཡུལ་ལ་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་ཀ་ཆ་མཉམ་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། མཐའ་གཉིས་གང་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བདེན་པར་ལྟ་བ་གསུམ་ནི་གནས་མ་བུ་པའི་ལྟ་བ་
ཡིན་ཅིང། དེ་ལ་བཅུམ་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་རང་ཡུལ་ལ་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་ཀ་བཀག་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ལུས་སྲོག་རྫས་གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་ལྟ་བ་བྱེ་བྲག་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཅིང། རྫས་ཐ་དད་དུ་བདེན་པར་ལྟ་བ་གྲངས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་
ལ་ཡོད་དེ། བྱེ་བྲག་པས་གང་ཟག་གི་བདག་གཟུགས་དང་བེམ་པོར་འདོད་ཅིང་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཤེས་རིག་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། བདག་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་དང། འཇིག་རྟེན་ནི་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་གྱུར་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡིན་ཅིང་གྲོལ་བའི་བདག་ནི་གང་
ཟག་གི་བདག་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་འདོད་དོ། །གཉིས་མིན་དུ་ལྟ་བའི་དོན་ནི་རང་བཞིན་རྟག་ལ་གནས་སྐབས་མི་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །བཞི་པ་ནི། འདི་རྣམས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འདི་དག་གིས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་
དོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་བས་ལན་ལུང་མ་བསྟན་པའི་དོན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ལན་ལུང་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དེའི་ལན་སྟོན་དགོས་པ་གང་ཞིག་འདི་རྣམས་ཞུ་
བ་པོ་དེ་དག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྟོན་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཞུ་བ་པོ་དེ་རྣམས་ཁྱད་གཞི་གང་ཟག་གི་བདག་ལས་བརྩམས་པའི་ཞུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ།    ༈    འཇིག་རྟེན་མཐའ་
དང་ལྡན་ནམ་ཞེས། ཞུས་ན་རྒྱལ་བ་མི་གསུངས་བཞུགས། །གང་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཟབ་པའི་ཆོས། །སྣོད་མིན་འགྲོ་ལ་མི་གསུངས་པ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །ཀུན་མཁྱེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[045A]༄༅། །དེའི་བདག་དེ་སེམས་ཅན་དང། འཇིག་རྟེན་དེ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་བྱེད་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བདེན་པར་གྲུབ་པས་སྟོང་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། རྒྱུ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྟོང་བའི་མཚན་མ་
མེད་པ་དང། འབྲས་བུ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་བའི་སྨོན་པ་མེད་པ་དང། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། དོན་དམ་པར་འགག་པ་མེད་པ་དང། རྩ་བའི་སོགས་སྒྲས་བསྡུས་པ་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་
དད་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང། དོན་དམ་པར་སྤང་བྱའི་དངོས་པོ་མེད་པ། རང་བཞིན་གྱིས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་རྟེན་མེད་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་
རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་དྲུག་དང། ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་མེད་པ་དང། བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང། མཚན་ཉིད་དང་མཚན་གཞིའི་དབྱེ་བ་བདེན་པ་མ་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པ་དང་
མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་བཅུ་དྲུག་གི་དང་པོ་ཡོད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བདེན་པར་གྲུབ་
པས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དེ། དང་པོ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱང་རིགས་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རྩ་བ་ལས། སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་བཅས་དང། །ཞེས་པ་ནས། རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་

[045B] །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཤེས་མཚན་བཅུ་དྲུག་བསྟན། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་ཏེ་སྟོན་པ་ལ།    ༈    ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བས་བསྟན།    ༈   
ཤེས་པའི་རྣམ་བའི་ཁྱད་པར་བཅུ་དྲུག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དག་མཚོན་པས་ན་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་ནི། །ཤེས་པའི་
མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེད། །གསུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་ནས། དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་དང། བཀའ་ལས་མི་འདའ་བར་བླ་མར་བྱ་བ་དང། རྙེད་བཀུར་གྱིས་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང། མེ་ཏོག་སོགས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ་བ་དང། དོན་དམ་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་
ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང། དོན་དམ་པར་གང་དུ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་དང། གདུལ་བྱ་ལ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་མཛད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་
ཉིད་དུ་ཤེས་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་གིའི་ཤེས་པར་མཛད་པ་དང། འདུལ་བྱས་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བར་མཛད་པ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོག་གེའི་བློས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་
པ་ཤེས་པ་དང། དོན་དམ་པ་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་པ་འགོག་པ་དང། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་དོན་དམ་པར་བླང་དོར་གྱི་འདུ་ཤེས་འགོག་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་

[046A]༄༅། །རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་མཚན་བཅུ་དྲུག་གི་དང་པོ་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དེ། དེ་འདྲའི་རྣམ་
མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་དང་པོ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་གུས་པར་བྱ་བའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་གུས་པར་བྱ་བའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མ་རྣམས་
ཀྱང་རིགས་འདྲ་བའི་ཕྱིར། འདི་རྣམས་རྩ་བའི་གཞུང་གིས་བསྟན་ཚུལ་ཡོད་དེ།    ༈    དེ་ནི་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་བརྟེན་ནས། །ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ལ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་ཤེས་མཚན་བཅུ་དྲུག་བསྟན། །
དེ་དག་གིས་དོན་བསྡུས་ཏེ་སྟོན་པ་ལ།    ༈    རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་པས་བསྟན།    ༈    ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་བཅུ་དྲུག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་པ་དག་མཚོན་པས་ན། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། ཁོ་ན་རེ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་གང་
རུང་ཡིན་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན། ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། ལམ་ཤེས་དང། རྣམ་མཁྱེན་གང་རུང་ཡིན་
ན༑ ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞི་ཤེས་ཡིན་ན། ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་རྟགས་གྲུབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་

[046B] ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ། ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཁྱེན་པ་ཡིན་ན་ལམ་ཤེས་ཡིན་དགོས་པ་དང། སངས་འཕགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་ན་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་དགོས་
པའི་ཕྱིར། ས་མཚམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། ཤེས་མཚན་སངས་འཕགས་ཀྱི་ས་ལ་ཡོད་པ་སོགས་ནི། མཚན་ཉིད་འདི་དག་གི་སྐབས་དོན་མ་རྟོགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་དུ་གསལ་ལོ། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཁྱད་མཚན་ལ་ཡང་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་མཚན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྡུག་བདེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་དང། སྡུག་བདེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་མི་མཉམ་པ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་བཟོད། སྡུག་བདེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་གཞལ་བ་ལས་གུད་
ན་འདས་པར་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཤེས། སྡུག་བདེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་བགྲང་བ་ལས་འདས་པར་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་ཤེས། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཀུན་གྱི་ཡོན་
ཏན་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཀུན་འབྱུང་ཆོས་བཟོད། ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་ཤེས་པའི་སྐྱེས་བུ་མཁས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཀུན་འབྱུང་རྗེས་བཟོད་
ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པའི་དངོས་པོ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཀུན་འབྱུང་ཆོས་ཤེས། མངོན་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མྱུར་བ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཀུན་

[047A]༄༅། །འབྱུང་རྗེས་ཤེས་དང་བཞི། བདེན་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་བྲི་བ་མེད་པ་དང། གང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་འགོག་པ་ཆོས་བཟོད། དོན་དམ་པར་སྦྱིན་བྱ་
སྦྱིན་བྱེད་སོགས་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་འགོག་པ་རྗེས་བཟོད། གུས་སྦྱོར་དང་རྒྱུན་སྦྱོར་གྱིས་བསྐལ་བ་དུ་མར་ཚོགས་གཉིས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་
མཐོང་ལམ་འགོག་པ་ཆོས་ཤེས། རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་འགོག་པ་རྗེས་ཤེས་དང་བཞི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་རྟེན་རིགས་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ལམ་
ཆོས་བཟོད། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དག་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ལམ་རྗེས་བཟོད། ལམ་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ལམ་ཆོས་
ཤེས༑ འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རོ་མྱང་བ་མེད་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ལམ་རྗེས་ཤེས་དང་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་བཅུ་དྲུག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་
པར་དུ་འཕགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱི་ཁྱད་མཚན་དུ་འཇོག་པ་སོགས་རིགས་འགྲོས་ཀྱིས་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།    ༈   
བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཁྱད་ཞུགས་བདེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་བཅུ་དྲུག་གིས། །ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་དུ།    ༈    བསམ་མི་ཁྱབ་དང་མི་

[047B] །ཞེས་པ་ནས། བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་བསྟན།    ༈    ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སེམས་དཔའི་རྟེན་དང། སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་
དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང། མངོན་པར་ཞེན་པའི་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་དང། བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཀྱི་
ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས། དེ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ལ།    ༈    གང་གིས་ལམ་ནི་གཞན་དག་ལས། །ཁྱད་དུ་འཕགས་པས་ཁྱད་པར་ལམ། །ཞེས་བསྟན།    ༈    གང་གིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་
རྣམས་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ནི། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ཡིན་པར་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །ཞེས་གསུངས། སྐབས་འདིར་ཁྱད་གཞི་མཐོང་ལམ་ཁོ་ན་དང་སྦྱར་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པ་
ཡིན་གྱི། ཁྱད་ཆོས་བཅུ་དྲུག་ནི་ཚོགས་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་ལ་ཡོད་དེ།    ༈    འདིར་ཁྱད་གཞི་མཐོང་ལམ་དང་སྦྱར་ནས་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ལྡོག་པ་བཅུ་དྲུག་ནི་ཚོགས་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་ལ་ཡོད་
པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་ཆོས་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སྡུག་བདེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པ་རྟོགས་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སོགས་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་
དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་ནི། ཉན་རང་གི་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཚུལ་འདིར་དངོས་སུ་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་དེ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་དང། ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་

[048A]༄༅། །ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཉན་རང་གི་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་དངོས་སུ་བསྟན་པས་ལམ་དེ་གཉིས་ཉན་རང་གི་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་ཡང་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈   
ལས༑ མཐོང་ལམ་སྦྱོར་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་སྒོམ་ལམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས། དེ་ལ་བཤད་པས་ན་གཉིས་ན་ཡང་གོ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སེམས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཀྱང་
འདིར་ནི་ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཚུལ་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཏེ།    ༈    སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལས་ཆེས་ཁྱད་ཞུགས་པར་གྲུབ་མོད་ཀྱི། འདིར་ཁྱད་ཞུགས་
པའི་ཚུལ་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པ་ནི། གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་པས། དེ་གང་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཁྱད་གཞིར་མི་རུང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཇི་
སྐད་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་གྱིས་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་མ་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས།    ༈    སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་
ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བྱེད་མཚན་གསུམ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་བྱེད་མཚན་བདུན། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་བྱེད་མཚན་གཅིག་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གསུམ་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཐར་བའི་བདེ་བ་ལ་འགོད་པ་མ་འོངས་
པའི་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་ཞི་བ་སོགས་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་ལ་འགོད་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་ཅིང་སླར་ཡང་མི་སྨིན་པར་བྱེད་པས་གཞན་

[048B] ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་བྱེད་མཚན་བདུན་ཡོད་དེ། གཏན་དུ་ཕན་པ་མྱང་འདས་ལ་འགོད་པའི་སྐྱབས་ཀྱི་བྱེད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བཟློག་པའི་གོ་འཕང་ལ་
འགོད་པ་གནས་ཀྱི་བྱེད་པ་དང། འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་བདེན་མེད་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་འགོད་པ་དཔུང་གཉེན་གྱི་བྱེད་པ་དང། ཆུས་བསྐོར་བའི་སྐམ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་སྲེད་པའི་རླན་དང་བྲལ་བའི་ཐར་པ་ལ་འགོད་པས་རང་གཞན་གྱི་
དོན་རྟོགས་པའི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་གླིང་གི་བྱེད་པ་དང། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཡོངས་འདྲེན་གྱི་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའི་བྱེད་པ་དང། ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་
དུས་མ་ཡིན་པར་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་གྱི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་བྱེད་ལས་དང་ལྡན་པའི་བྱེད་མཚན་བདུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་བྱེད་མཚན་གཅིག་ཡོད་
དེ༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱེད་མཚན་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་སོ་སོའི་བསྟན་ཚུལ་ཡོད་དེ།    ༈    ཕན་དང་བདེ་དང་སྐྱོབ་པ་དང། །ཞེས་པའི་
དང་པོ་གསུམ་བསྟན།    ༈    མ་འོངས་པའི་ཕན་པ་དང། ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་པ་ལ་སོགས་པའི་
བྱེད་པ་གསུམ་མོ། །ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ།    ༈    མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱབས་དག་དང། །གནས་དང་དཔུང་གཉེན་གླིང་དང་ནི། །ཡོངས་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཐེག་གསུམ་གྱིས། །འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་

[049A]༄༅། །མི་བྱེད་བདག་ཞེས་པའི་བསྟན།    ༈    གཏན་དུ་ཕན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བཟློག་པ་དང། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང། རང་དང་གཞན་
གྱིས་དོན་རྟོགས་པའི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་དང། གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་དང། ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམས་དུས་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱབས་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་བདུན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ།    ༈    ཐ་མ་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་སྟེ། །ཞེས་དང།    ༈   
ལས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ནི་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་གཅིག་སྟེ། ཞེས་གསུངས། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་ལ། འདི་ནི་
བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་དང།    ༈    དེ་ལྟར་ན་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དག་མཚོན་པས་ན་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། བཞི་
པ་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་པའི་མཚན་གཞི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ལ་ཡང་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་པ་དང། དེའི་རྟགས་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་སྤོང་བ་དང། རྒྱུའི་དེའི་མཚན་མ་ཚུལ་
བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤོང་བ་དང། འདོད་ཆགས་སོགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང། འདོད་ཆགས་མེད་པ་ལ་སོགས་གཉེན་པོ་དག་ཕན་ཚུན་བླང་དོར་གྱི་རྣམ་རྟོག་གིས་དབེན་པའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་

[049B] དོན་དམ་པར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ཐ་སྙད་དུ་མཐའ་ཡས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་དཀའ་བ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་དང། ཐེག་པ་གཞན་དུ་མི་ལྟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་
དང༑ ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་དང། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང་བསྒོམ་པ་པོའི་ཆོས་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང། བདེན་པའི་ངོ་བོར་མངོན་པར་ཞེན་
པ་མཐའ་དག་བཀག་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ལྔ། གཞི་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བསྡུས་པའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་གཞི་ལམ་ལ་དམིགས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲུབ་པའི་འཛིན་པ་དངོས་པོ་བདེན་པར་ཞེན་པ་དང་
དངོས་མེད་བདེན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལོག་སྟེ། མཐའ་བྲལ་དུ་རྟོགས་པའི་མི་མཐུན་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང། ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པས་འཁྲུལ་གཞི་བདེན་པ་
མེད་པ་དང། བདེན་པས་སྟོང་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང། དེ་གཉིས་ཀ་ལ་སོགས་པ་
གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་བདུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དང། །
དབེན་དང་ཞེས་པའི་བསྟན།    ༈    ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཞིའོ། །ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ།    ༈    བཀའ་དང་ངེས་པ་དང། ཆེད་དུ་བྱ་དང་མི་དམིགས་དང། །མངོན་པར་ཞེན་པ་

[050A]༄༅། །བཀག་པ་དང། །ཞེས་པའི་བསྟན།    ༈    དོན་དམ་པར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་དཀའ་བ་དང། ཐེག་པ་གཞན་དུ་མི་ལྟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དང། ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མཆོག་
ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང་སྒོམ་པ་པོའི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་དང། དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མཐའ་དག་བཀག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྔའོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བ་ལས། དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་གང་ཡིན་
དང། །མི་མཐུན་ཐོགས་པ་མེད་དང་དེ། །གཞི་མེད་འགྲོ་མེད་སྐྱེ་མེད་དང། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་དང། །ཞེས་པའི་བསྟན།    ༈    དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་རྣམ་
པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བདུན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་སྟོན་པ་ལ།    ༈    ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད། །མཚོན་བྱ་ལྟ་བུར་མཚོན་པས་ན། །མཚན་ཉིད་བཞི་པར་བཞེད་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བསྟན།    ༈   
ལས༑ དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དག་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་མཚོན་པས། །དེ་ལྟར་ན་བཞི་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས། ཉོན་མོངས་
རྟགས་དང་མཚན་མ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ།    ༈    འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། དེའི་རྟགས་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང། །དེའི་མཚན་མ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་
དང༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་ཞེས་པས་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཏེ། འགྲེལ་བ་ལས། དེའི་རྟགས་ལུས་ཀྱི་གནས་

[050B] ཞེས་གསུངས་ཤིང།    ༈    ཆགས་སོགས་དེའི་རྟགས་ཏེ་འབྲས་བུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱིས་སྟོང་པ་ནི་རྟགས་ཀྱིས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་སྐབས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཡང་ཉོན་
སྒྲིབ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ།    ༈    ཟག་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང། །ཟག་བཅས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ཉོན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་སྤངས་ཤིང། ཕྱི་མ་སངས་རྒྱས་
ཁོ་ནས་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་བཞིའི་སྐབས་སུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་དབེན་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་སོགས་བཞི་ཀའི་སྐབས་སུ་དབེན་པ་ཞེས་སྦྱར་
ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་དབེན་དང་ཞེས་གསུངས་ཤིང།    ༈    དབེན་པ་ཞེས་པ་བཞི་ཀ་ལ་སྦྱར་ལ་སྔ་མ་གསུམ་ཉོན་སྒྲིབ་དང་ཐ་མ་ཤེས་སྒྲིབ་
ཀྱིས་དབེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ཤེས་སྒྲིབ་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་རགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཕྲ་མོ་ཡིན་ན། དེས་དབེན་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་འགྱུར་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་
ནས་དོན་བསྡུ་བ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མིང་ཅན་སྦྱོར་བ་གོ་གཅིག་ཡོད་དེ། ཤེས་མཚན་ཞེ་བརྒྱད། ཁྱད་མཚན་བཅུ་དྲུག་བྱེད་མཚན་བཅུ་གཅིག་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་བཅུ་དྲུག་དང་བཅས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།    ༈    དེ་ལྟར་ན་སྤྱིར་
གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ན་ནི་མཚན་ཉིད་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཚོགས་ལམ་གྱི་རྟེན། བརྟེན་པ་ཚོགས་ལམ་གྱི་རང་བཞིན། རྟགས། སྒྲ་

[051A]༄༅། །བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལུས་རྟེན་དང། སེམས་རྟེན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་དེ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་རྟེན་ལ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ལ། ཐེག་དམན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ནི་གླིང་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་བ་དང་
བུད་མེད་ཁོ་ནའི་རྟེན་ལ་གསར་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་བཞེད་དེ།    ༈    མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཁོ་ན་དང་གླིང་གསུམ་ནས་འཕེན་གྱི་གཞན་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་ཤེས་རབ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་དང། དེ་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་གྱི་ཉེར་བསྡོགས་དང། འདོད་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐྱེད་པ་ཡང་ཡོད། གཉིས་པ་ལ་ངོ་བོ་
ནི། འདི་ལ་ཐོས་བསམ་གཙོ་ཆེ་ཡང་སྒོམ་བྱུང་ཡང་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏུས་ལ། དེ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གང་ཞེ་ན། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། དབང་པོའི་སྒོ་སྡོམ་པ་དང། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིགས་པ་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་སྨད་ལ་མི་ཉལ་
བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པར་མངོན་པར་དགའ་བ་དང། ཡང་རྒྱུར་གྱུར་བའི་དགེ་བ་གཞན་ཐོས་པ་དང། བསམ་པ་དང། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་གོམས་པས་བདེན་པ་
རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པའི་གནས་ཀྱི་སྣོད་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཐོས་བསམ་ལས་བྱུང་ལས་གསུམ་མོ། །ཞེས་སྒོ་གསུམ་གའི་ལས་དང་ཐོས་བསམ་
ཉིད་དུ་བཤད་ལ། ཉི་སྣང་ལས། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི། སྒོམ་བྱུང་གཙོ་

[051B] །དེས་ན་རྣམ་མཁྱེན་རང་རྒྱུད་ལ་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པའི་སེམས་དཔའི་ཆོས་མངོན་རྟོགས། སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་ཡོད། ཁ་ཅིག་དེ་
ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཉན་ཐོས་ལམ་དུ་འཇུག་པར་ངེས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱིས་ཚོགས་ལམ་གྱིས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། སྤྱིར་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ནམ་སྐྱེས་པ་ན་ཐར་པ་ཆ་
མཐུན་ཐོབ་པར་འཇོག་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ཐོབ་པའི་རྟགས་ནི།    ༈    གང་ལ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་དང་བདག་མེད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་གཏམ་ཐོས་ན་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་དང་
མཆི་མ་འཁྲུགས་ཞེས་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དབྱར་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པ་ལས་གཡུལ་གྱི་གསེབ་ན་ས་བོན་ཡོད་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་
ཚོགས་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་འོག་ནས་འཆད་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་མཐའ་དག་ལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་དེ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་མངོན་པར་
རྟོགས་པ་ཀུན་ལ་མྱོང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པ་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་དང། གྲངས་མེད་གསུམ་ནས་འཚང་རྒྱ་བའི་ལམ་གྱི་ཐོག་མར་གྱུར་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་དང། སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་
ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་རྣམས་ཐོབ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་མ་ཟད་ཟབ་དོན་ལ་མི་སྐྲག་པ་དང། མི་དངངས་པ་དང། སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་པ་སོགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་རྟགས་སུ་ཉི་སྣང་ལས་བཤད་

[052A]༄༅། །དེ། དེ་ཉིད་ལས། གང་གིས་དེ་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འདིའི་རྟགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སེམས་མི་ཞུམ་པ་མི་དངངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང། མི་འགོང་བ་མི་སྐྲག་པའི་
མཚན་ཉིད་དང། ཡིད་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། རང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ་ཚོགས་གསོག་པའི་ལམ་གྱི་ཐོག་མ་ཡིན་པས་ན་ཚོགས་ལམ་དང། ཐར་པ་ཐོབ་
པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་ཡིན་པས་ཐོར་པ་ཆ་མཐུན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས། འདིར་ཐར་བ་ནི་བྲལ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ་དེའི་ཆ་ལ་ཕན་པས་ན་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། བྱང་སེམས་
ཚོགས་ལམ་པ་དབང་རྣོན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཆོས་ཅན། སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་རང་རྒྱུད་ལ་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པའི་སེམས་དཔའི་ཆོས་མངོན་རྟོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ་
ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཆོས་ཅན། སྦྱོར་བ་དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་ན་འདོད་མི་ནུས་སྟེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དེ་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་ནི། །རང་སེམས་ཀུན་ཏུ་འཇུག་ལྡན་ན། །མྱ་ངན་འདས་
ལ་མངོན་དགའི་ཕྱིར། །རྟོགས་པ་བུལ་བ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་དབང་རྣོན་ཆོས་ཅན། དད་སོགས་ཡུལ་ལྔ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་
དད་པ། དགེ་བའི་ཆོས་མཐའ་དག་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་བརྩོན་འགྲུས། བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད། རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམས་ཉམས་སུ་ལེན་

[052B] ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་དེ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ལྔར་ཡོད་དེ། དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔས་བསྡུས་པ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱབས་འགྲོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལམ་གྱི་རྩི་བ་དད་པ་
ལ་མཁས་པ་དང། སྤྱོད་པ་སྦྱི་ལ་སློབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྩོན་འགྲུབ་ལ་མཁས་པ་དང། སྤྱོད་པའི་རྟེན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་ལ་མཁས་པ་དང། ཕར་ཕྱིན་ཐ་མ་གཉིས་ལ་སློབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་
ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ལ་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལམ་
མ་ཞུགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཡོད་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པ་ཅི་ལ་ཡང་མ་རག་པར་
ཆས་ཤིང་བརྩོམས་པ་དག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །ཞེས་སོགས་དང། སངས་རྒྱས་སོགས་དམིགས་དད་པ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཡིན་
ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འོག་ཏུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་འཐུན་འཆད་པ་ལ། མཚམས་སྦྱར། རྩ་བ། འགྲེལ་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི།    ༈    ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྐྱེས་པའི་
སྦྲོ་བ་ཅན་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འབྱུང་བས། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ནི། རྩ་བ་ལས། དྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་འདིར། །ཞེས་སོགས་གསུངས། གསུམ་པ་ནི། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། འགྲེལ་པ་ལས་

[053A]༄༅། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ། ཞེས་སོགས་གསུངས། དེ་ལ་ཡང་སོ་སོར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། དྲོད། རྩེ་མོ། བཟོད་པ། ཆོས་མཆོག་དང་བཞི་ལས་
དང་པོ་ལ་ཡང་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་གསུམ་རིམས་བཞིན་སྟོན་པ་ལ།    ༈    དྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་འདིར། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་བསྔགས། །དེ་དག་ཉིད་ལ་སེམས་མཉམ་སོགས། །རྣམ་པ་དག་ནི་
བཅུར་བཤད་དོ། །ཞེས་པའི་བསྟན།    ༈    རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་འདི་ལ་མཉམ་པ་དང། བྱམས་པ་དང། ཕན་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་
རྣམ་པ་ལྔ་དང། ཕ་དང་མའི་སེམས་དང། སྤུན་དང་སྲིང་མོའི་སེམས་དང། བུ་དང་བུ་མོའི་སེམས་དང། བཤེས་དང་གྲོགས་ཀྱི་སེམས་དང། གཉེན་དང་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་ལྔས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་
པ་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་བ་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་སེམས་དང་པོ་གཉིས་ནི་དྲོད་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཚེ་འདི་ལ་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་སེམས་གསུམ་ནི་དྲོད་འབྲིང་གི་རྣམ་པ་སྟེ། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་
གཞན་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་སེམས་ཟུང་ལྔ་ནི་དྲོད་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཚེ་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ལ་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ལ།    ༈    བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང། །
སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་གནས་པས་གཞན། དེ་དག་ལ་ནི་འགོད་པ་དང། །བསྔགས་པ་བརྗོད་དང་མཐུན་པ་ཉིད། །རྩེ་གྱུར། ཞེས་པའི་བསྟན།    ༈    མདོར་ན་མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་ལ་གྲངས་བཞིན་དུ་སྤོང་བ་དང་ལེན་པའི་སྒོ་

[053B] དེའི་སྒོ་ནས་གཞན་རྣམས་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང། དགེ་བ་ལ་གནས་པ་དག་ལ་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་དང། གཞན་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པར་
བྱེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི་རྣམ་པ་མཐའ་ལས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ལ།    ༈    དེ་བཞིན་བཟོད་པ་
ན༑ རང་གཞན་རྟེན་ཅན་བདེན་ཤེས་པ། །ཞེས་པའི་བསྟན།    ༈    རྩེ་མོར་གྱུར་བ་ལ་རང་དང་གཞན་གྱི་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བས་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་
རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་དང་གཞན་གྱི་རྟེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། བཞི་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ལ།    ༈    ཆོས་མཆོག་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས། སྨིན་བྱེད་
སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པའི་བསྟན།    ༈    སྔ་མ་བཞིན་དུ་རང་དང་གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་ཁོ་ན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་
ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་དོན་བསྡུ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ན་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་ཅན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ལ་སེམས་མཉམ་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་སོགས་བཅུའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དྲོད་ཆུང་ངུས་སེམས་ཅན་

[054A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་སྡང་གི་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་མཉམ་པའི་སེམས་དང། ད་ལྟ་ཕན་པའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པས་དམིགས། དྲོད་འབྲིང་གིས་མ་འོངས་པའི་ཕན་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་
ཕན་པའི་དང། ང་རྒྱལ་བཅོམ་པས་གཞན་བདེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་དང། ཐོ་མི་མཚམས་པ་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པས་དམིགས། དྲོད་ཆེན་པོས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་རང་ལས་རྒན་པ་ལ་ཕ་མའི་དང། མཉམ་
པ་ལ་སྤུན་དང་སྲིང་མོའི་དང། རང་བས་གཞོན་པ་ལ་བུ་དང་བུ་མོའི་དང། ཕན་འདོགས་པའི་བཤེས་དང། ཡིད་བརྟན་པའི་གྲོགས་དང། རུས་གཅིག་པའི་གཉེན་དང། རུས་མི་གཅིག་པའི་སྣག་གི་གཉེན་མསྟམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པས་
དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མི་དགེ་བ་སྤོང་བ་ལ་བདག་ཉིད་གནས་པ་དེའི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱ་གཞན་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སྦྱོར་
བའི་རྣམ་པ་དང། སྦྱིན་སོགས་དགེ་བ་ལ་བདག་ཉིད་གནས་ནས་དེའི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱ་གཞན་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་གཅིག་དང། གདུལ་བྱ་གཞན་མ་བསྐུལ་བར་དགེ་སྡིག་གི་འདོར་ལེན་ལ་བདག་ཉིད་ཞུགས་པ་ལ་
བདག་གིས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང། སེམས་ཀྱི་དགའ་བས་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་རང་ཉིད་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་གནས་ནས་
གདུལ་བྱ་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་དང། ཞུགས་ཙམ་ལ་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང། མ་བསྐུལ་བར་ཞུགས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་མཐུན་པས་དགའ་བར་བྱེད་ལ། དེ་འབྲིང་གི་ཚེ་རང་ཉིད་སྦྱིན་པ་སོགས་ཕར་

[054B] དེ་ཆེན་པོའི་ཚེ་བདག་ཉིད་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནས། རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་མཐུན་དང་ལུགས་མི་མཐུན་དུ་སྒོམ་པ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་སོགས་སྔར་
བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཆུང་ངུའི་ཚེ་བདག་ཉིད་བདེན་བཞི་ཤེས་པ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་
སོགས་རྣམ་པ་གསུམ་དང། དེ་འབྲིང་གི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཤེས་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱ་བ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་སོགས་རྣམ་པ་གསུམ་དང། དེ་ཆེན་པོའི་ཚེ་བདག་ཉིད་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོང་
ལམ་གྱི་རྒྱུ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་མཆོག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཆུང་ངུའི་ཚེ་བདག་ཉིད་སེམས་ཅན་སྨིན་
པར་བྱེད་པ་སོགས་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པའི་རྣམ་པ་དང་གཞན་མ་བསྐུལ་བར་ཞུགས་པ་ལ་ངག་གིས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་དང། སེམས་ཀྱི་དགའ་བས་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་དམིགས། དེ་
འབྲིང་གི་ཚེ་རང་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་ཤེས་སྐྱེས་པ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་སོགས་གསུམ་གྱིས་དམིགས། དེ་ཆེན་པོའི་ཚེ་རང་ཉིད་རྣམ་མཁྱེན་སྐྱེད་པ་དང་བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་
སོགས་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་སོགས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དོན་བསྡུན་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ཆོས་ཅན། གཙོ་བོར་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་

[055A]༄༅། །ཏེ། བསམ་སྦྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅུ་དགུ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་ན་དེའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཙོ་བོར་ཐབས་ཀྱི་ཆས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སེམས་དཔའི་
དོན་མངོན་རྟོགས། སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་དོན་བསྡུ་བ་ལ།    ༈    དེ་ལྟར་ན་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས།    ༈   
ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པའི་དགེ་འདུན་བཤད་པ་ལ། སྤྱིར་བཤད་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་གིས་འཆད། གཉིས་པ་ལ། སྦྱོར་ལམ་
པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། སྒོམ་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གཟུགས་ལ་
སོགས་ལས་ལྡོག་སོགས་རྟགས། །ཞེས་སོགས་ཤོལོ་ཀ་གཅིག་གིས་འཆད། གཉིས་པ་ལ་ཉི་ཤུ་ཡོད་དེ། དྲོད་ལ་གནས་པའི་རྟགས་བཅུ་གཅིག། །རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་རྟགས་དྲུག་བཟོད་པ་ལ་གནས་པའི་རྟགས་གཉིས། ཆོས་མཆོག་
ལ་གནས་པའི་རྟགས་གཅིག་སྟེ་སྦྱོར་ལམ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཉི་ཤུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དེ། གཟུགས་སོགས་ལ་བདེན་ཞེན་མངོན་གྱུར་ཅི་རིགས་ལྡོག་པའི་དྲོད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། དཀོན་མཆོག་
གསུམ་ལ་སྐྱབས་གནས་ཡང་དག་ཡིན་མིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་མངོན་གྱུར་ཟད་པའི་དྲོད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ཟད་པའི་དྲོད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། བདག་གཞན་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་དྲོད་ཕྱིར་

[055B] སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་སོགས་དང་ལྡན་པའི་དྲོད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པའི་དྲོད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། བྱམས་
པའི་བསམ་པས་ཀུན་ནས་བསླང་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ལས་དང་ལྡན་པའི་དྲོད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་པའི་དྲོད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། ལྟ་ངན་ལ་སོགས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་འཇོམ་
པ་དང་ལྡན་པའི་དྲོད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་དྲན་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་དྲོད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། གནས་མལ་དང་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དམ་པས་སྨད་དུ་མེད་པས་གཙང་བ་དང་ལྡན་པའི་
དྲོད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དང་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་པ་དང། །ཐེ་ཚོམ་མི་དལ་ཟད་པ་དང། །ཞེས་པ་ནས། གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་དང། །ཞེས་པའི་བར་ཤོལོ་ཀ་གཉིས་
དང་ཚིག་རྐང་གསུམ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་བཤད་པའི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དམྱལ་བ། ཡི་དྭགས། དུད་འགྲོ། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་སྟེ་མི་མ་ཡིན་པའི་མི་ཁོམ་པ་བཞི་དང། ལོག་ལྟ་ཅན་གྱི་མི། ཀླ་ཀློའི་མི། སངས་རྒྱས་མི་
འབྱུང་བའི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་མི། དབང་པོ་མ་ཚང་པའི་མི་ལྐུགས་པ་སྟེ་མིའི་མི་ཁོམ་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྨོན་ལམ་ཐེམ་སྐས་ལས། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་དང། །ཚེ་རིང་ལྷ་དང་ཀླ་ཀློ་དང། །ལོག་ལྟ་སངས་རྒྱས་
ཀྱིས་སྟོང་པ། །ལྐུགས་པ་འདི་དག་མི་ཁོམ་བརྒྱད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། བཤེས་སྦྲིངས་ལས། རྒོད་དང་འགྱོད་དང་གནོད་སེམས་རླུག་པ་དང། །གཉིད་དང་འདོད་ལ་འདུན་དང་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་

[056A]༄༅། །དག་དགེ་བའི་ནོར། །འགྲོག་པའི་ཆོམ་རྐུན་ལེགས་པར་རིགས་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྒོད་འགྱོད་གཉིས་གཅིག་དང། གཉིད་རྨུག་གཉིས་གཅིག་ཏུ་གྲངས་ཞིང། །འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང།།
གནོད་སེམས། ཐེ་ཚོམ་རྣམས་རེ་རེ་ནས་བགྲང་སྟེ་ལྔར་འདྲེན་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དྲུག་ཡོད་དེ། ལུས་ལ་སྲིན་བུའི་རིགས་བརྒྱད་ཁྲི་མི་འབྱུང་བའི་རྩེ་མོའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། གཡོ་རྒྱུས་
ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་སེམས་གྱ་གྱུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་རྩེ་མོའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་ལྡན་པའི་རྩེ་མོའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་
པའི་རྟགས། ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་དང་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་རྩེ་མོའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པར་འགྲོ་བའི་རྩེ་མོའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་བའི་རྟགས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དམྱལ་བ་འདོད་པའི་རྩེ་མོའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དྲུག་རྣམས་
སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།   ༈    ལུས་ལ་སྲིན་བུ་རྣམས་མི་འབྱུང། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་དང་ཚིག་རྐང་གཅིག་གསུངས། སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་བའི་རྟགས་གཉིས་ཡོད་དེ། ལམ་གཞན་ལ་སྟོན་པ་གཞན་
གྱིས་བཀྲིར་མི་བཅུ་བ་པ་དང་ལྡན་པའི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། ཟས་གཅོད་པ་དང་མི་ལྔ་བསྟེན་པ་སོགས་ལམ་ལྟར་བཅོས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་བདུད་ལ་བདུད་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དང་གཉིས་

[056B]    ༈    གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་བཏུབ་དང། །ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་འདུད་ལ། །བདུད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་མཆོག་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་གཅིག་ཡོད་
དེ། སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་དགྱེས་བའི་ཆོས་མཆོག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་བསྡོམས་ཏེ་སྟོན་པ་ལ།    ༈   
ལས། རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་དེ་དག་གིས། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་གསུངས། གཉིས་པ་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ལ་ཡང་ན་དོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང་
ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་གིས་བཤད། གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཟུགས་སོགས་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་དང། ཞེས་པ་ནས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཞེས་པས་བར་ཤོ་ལོ་ཀ་ལྔའི་བསྟན། དེ་ཡང་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་
དྲུག་གིས་རྗེས་ཀྱི་བསྡུས་བ་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་དེས་དྲངས་པའི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། གཟུགས་སོགས་ལ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་
ལྡོག་པའི་རྟགས། །དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་
ལྡོག་པའི་རྟགས། །བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་ཀྱང། གཟུགས་ཁམས་ལ་སོགས་པར་ལས་དབང་གིས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུས་ནུས་པའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་བཞི་

[057A]༄༅། །ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ།    ༈    བཞི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་
ལྡན་པའི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། ཕྱི་མ་ན་གནས་ཀྱང་འདོད་ཡོན་ལ་སྲེད་པའི་མངོན་ཞེན་མེད་པར་འདོད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་བའི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་བའི་རྟགས། རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་དང་ལྡན་
པའི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་བཞི་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ།    ༈    བཞི་ནི་ཀུན་འབྱུང་
བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཕུང་སོགས་ལ་དང་པོར་ཞེན་པའི་སྦྱོར་བ་དང། རྗེས་སུ་བདེན་བར་ཞེན་པའི་སྦྱོར་བ། གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། འགོག་པ་
ཆོས་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་བའི་བར་ཆད་བྱེད་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་བདེན་ཞེན་བཀག་པ་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སྦྱིན་སོགས་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དང་པོ་དང་རྗེས་ཀྱི་བདེན་
ཞེན་བཀག་པ་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། དབང་པོ་དང་རྟེན་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང། རྗེས་སུ་སྦྱོར་པའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་ལམ་
པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། བཞི་ནི་འགོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ།    ༈    བཞི་ནི་འགོག་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤང་བྱ་སེར་སྣ་དང་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་དང་པོར་བདེན་

[057B] ཕྱིས་བདེན་པར་ཞེན་པ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། རྟོགས་པའི་ཆོས་ལམ་དང་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་
དམིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ཐོབ་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གསུམ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་ལྡན་པའི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་
པའི་རྟགས། མཁྱེན་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ་ལ་སེར་སྣ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མི་འབྱུང་བའི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་བཞི་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ།    ༈   
བཞི་ནི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དང་པོའི་གཟུགས་སོགས་ལ་བདེན་ཞེན་དང། མཐོང་ལམ་བ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དང་པོའི་གཟུགས་སོགས་ལ་བདེན་ཞེན་གཉིས་
ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྔ་མ་བདེན་ཞེན་མངོན་གྱར་པ་དང། ཕྱི་མ་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་བདེན་ཞེན་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    འདི་དང་མཐོང་ལམ་གྱི་རྟགས་དང་པོའི་ཁྱད་བར་ནི་ཞེན་པ་མངོན་གྱུར་བ་དང་ཕྲ་བ་ལས་
ལྡོག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་དབང་རྣོན་གྱིས་སྦྱོར་ལམ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ། བྱང་སེམས་དབང་འབྲིང་གིས་
མཐོང་ལམ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ། བྱང་སེམས་སྒོམ་པ་ཇི་ལྟར་དབང་པོ་རྟུལ་ཡང་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཐོབ་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པའི་སེམས་དཔའ་གསུམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་

[058A]༄༅། །འབྲིང་བོས་མཐོང་ལམ་དང། རྟུལ་པོས་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཐོབ་པ་ཡོད་ཀྱང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པའི་དབང་པོ་འབྲིང་རྟུལ་ནི་མེད་དེ། ཉི་ཁྲི་ལས། བྱང་ཆེན་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མི་
རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆེན་མ་གཏོགས་པ་དབང་པོ་རྟུལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་ཐད་དུ། ཉི་སྣང་ལས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བཀོལ་བ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་ལམ་ཁོ་ནས་དེ་ཐོབ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྟགས་དེ་རྣམས་སྔ་མ་སྔ་མ་ཐོབ་པ་ལ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཐོབ་པས་མ་ཁྱབ་པར་མ་ཟད། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཐོབ་པ་ལ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཐོབ་པས་ཀྱང་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྦྱོར་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་མ་ཐོབ་པར་མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་
སུ་ཐོབ་པ་དང། མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་མ་ཐོབ་པར་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཐོབ་པ་ཡོད་ཅིང། སྦྱོར་ལམ་བ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཡིན་ན། སྦྱོར་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཐོབ་པའི་རྟགས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་ཕྱིར་
མི་ལྡོག་པའི་དོན་ཡོད་དེ། བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་རང་ལྟར་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བསམ་པ་མངོན་གྱུར་སྐྱེ་པའི་གོ་སྐབས་བཅོམ། སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ལས་བློ་དམན་པས་ཀྱང་རྫོགས་བྱང་ལས་ཕྱིར་
མི་ལྡོག་པ་རྟོགས་ནུས་པའི་ལུས་ངག་གི། ཐ་སྙད་ཁྱད་པར་ཅན་འདྲེན་ནུས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་པ་བརྟན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ། འདིར་བསྟན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང།    ༈   གསེར་འཕྲེང་ལས། དེ་ཡང་གཟུགས་
ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་དག་ལ་བདེན་ཞེན་ལྡོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཐབས་ཤེས་རྒྱུན་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་གཉིས་ནི་རྟགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་གཞན་རྣམས་ཆ་ཙམ་དུ་རིགས་

[058B] །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང། ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ལྡོག་པའི།།
མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་དང། དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ལམ་གནས་ཀྱི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཞེས་བཤད་ཀྱང། མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་རྣམས། རང་གི་རྒྱུ་
གྱུར་པའི་མཐོང་ལམ་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། འབྲས་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཐོང་ལམ་བ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཡིན་ན། མཐོང་ལམ་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཐོབ་པས་
ཁྱབ་ཅིང། དེས་སྦྱོར་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དང། སྒོམ་ལམ་པ་ཡང་རིགས་འདྲའོ། །སོ་སྐྱེའི་ས་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་ན། བྱང་སེམས་དབང་རྣོན་ཡིན་དགོས་ཏེ། བྱང་སེམས་དབང་པོ་
འབྲིང་རྟུལ་གང་རུང་ཡིན་ན། སོ་སྐྱེའི་ས་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་མ་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་དབང་རྟུལ་ཡིན་ན། མ་དག་ས་བདུན་གང་རུང་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་མ་ཐོབ་པའི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་
   ༈    སོ་སྐྱེའི་ས་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པ་ལ་དབང་རྣོན་དགོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ས་དེར་འབྲིང་རྟུལ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐོབ་ན་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སྔར་བཤད་པ་དེ་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་དག་ས་བདུན་དུ་ཡང་དབང་
རྟུལ་གྱིས་རྟགས་མ་ཐོབ་བར་བཞག་གོ། རྟགས་མ་ཐོབ་ཀྱང་ས་ཐོབ་ནས་ཐེག་དམན་དུ་ལྷུང་པ་མི་སྲིད་དེ། ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ལས་ཉམས་པ་མི་སྲིད་པས་སོ། །འོ་ན། ས་བརྒྱད་པ་དང་མཚུངས་ཞེ་ན། ཉེས་

[059A]༄༅། །པ་མེད་དེ། ས་བརྒྱད་པ་མན་ཆད་དུ་ངར་འཛིན་མ་ཟད་ལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རང་ལ་གཅེས་འཛིན་གྱི་བློ་འཇུག་པས་རང་དོན་ལ་གཞོལ་བའི་རྐྱེན་ཙམ་ཉེ་བར་གནས་པས་ས་བརྒྱད་པ་ནས་དེ་མེད་པས་
སོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབང་སོགས་བཅས་པ་ཡི། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ། དབང་བོའི་རྣམ་བཞག་བཤད་བ་ལ། ངོ་བོ། གྲངས་ངེས། ཐ་མ་གསུམ་གྱི་ས་མཚམས་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། མཛོད་པ་ལྟར་
ན་འདིར་བསྟན་དབང་པོ་དེ་ལ་ཉེར་གཉིས་ཡོད་དེ། མིག་སོགས་དབང་པོ་དྲུག། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གཉིས། སྲོག་གི་དབང་པོ། ཚོར་བའི་དབང་པོ་ལྔ། དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ། ཀུན་ཤེས་བྱེད་པའི་དབང་པོ། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ། ཀུན་ཤེས་
ལྡན་པའི་དབང་པོ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ཡུལ་གང་ལ་དབང་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔའི་རང་རང་གི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དོན་རེ་རེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་དབང་བྱེད། ཡིད་དབང་གིས་ཡུལ་དྲུག་ཀ་
འཛིན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་དབང་བྱེད། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་པ་ལྟར་རང་གང་ལ་ལྡན་པའི་རྟེན་དེ་ཕོར་འཇོག་པ་དང། མོར་འཇོག་པ་ལ་དབང་བྱེད། སྲོག་དབང་གི་རིགས་མཐུན་གནས་པ་ལ་དབང་བྱེད། ཚོར་བའི་དབང་པོ་
ལྔས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་དབང་བྱེད། དེ་ཡང་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་གཉིས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་འདོད་ཆགས་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེ་སྡང་དང། ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་གཏི་མུག་སྐྱེད་པ་ལ་དབང་བྱེད། དད་
སོགས་དབང་པོ་ལྔས་རྣམ་བྱང་ཐོབ་པ་ལ་དབང་བྱེད། ཕྱི་མ་གསུམ་ནི་སྔ་མ་སྔ་མས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཐོབ་པ་དང། དེ་ཡང་ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དབང་པོས་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་དང། མཐོང་ཆོས་བདེར་གནས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ལ་

[059B]    ༈    རང་གི་དོན་དང་ཐམས་ཅད་ལ། །དམིགས་པར་དབང་བྱེད་ཕྱིར་དབང་དྲུག། ཕོ་ཉིད་མོ་ཉིད་ལ་དབང་ཕྱིར། །ལུས་ལ་ཕོ་དང་མོ་དབང་དག། རིས་གནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང། །རྣམ་པར་བྱང་ལ་
དབང་བྱེད་ཕྱིར། །སྲོག་དང་ཚོར་བ་རྣམས་དང་ནི། །དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔར་འདོད་དོ། །མྱ་ངན་འདས་སོགས་གོང་ནས་གོང། །ཐོབ་པ་ལ་ནི་དབང་བྱེད་ཕྱིར། །ཀུན་ཤེས་བྱེད་དང་ཀུན་ཤེས་དང། །དེ་བཞིན་ཀུན་ཤེས་ལྡན་དབང་པོ། །ཞེས་
གསུངས་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཚོར་བ་ལྔར་ཕྱེ་བའི་བདེ་བའི་དབང་པོ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་གཉིས་ནི་དབང་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་དང། ཡིད་བདེ་དང་ཡིད་མི་བདེ་གཉིས་ནི་ཡིད་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་ཡིན་ཞིང། བཏང་སྙོམས་
ཀྱི་དབང་པོ་ལ་ནི་དབང་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་གཉིས་ཀའི་ཆ་ཡོད་དེ། ཉེར་གཉིས་པོ་དེ་བསྡུ་ན། གཉིས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་བཅུ་བཞི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་པོ་དང། ཐ་མ་བརྒྱད་རྣམས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། ཐ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཏེ། བདེ་བ་ཡིད་བདེ་བཏང་སྙོམས་གསུམ་ལ་ཀུན་བྱང་གཉིས་ཀའི་ཆ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་བཅུ་བཞི་པོ་དེ་ཡང་གཟུགས་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་དང། ཕོ་
མོའི་དབང་པོ་གཉིས་སྟེ་བདུན་ནི་གཟུགས་ཅན་དང། སྲོག་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་གཉིས་དང། ཚོར་བའི་དབང་པོ་ལྔ་སྟེ་བདུན་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བྱང་གི་དབང་པོ་བརྒྱད་པོ་དེ་ཡང་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། དད་སོགས་དབང་
པོ་ལྔ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་མ་འདས་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཅིང། ཐ་མ་གསུམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་བྱང་གི་དབང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྲོག་ཡིད་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་གསུམ་ལ་ངེས་ལྡན་གྱི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་

[060A]༄༅། །མཐའ་དག་ལ་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་སྲིད་ལྡན་གྱི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྡན་ལ་འགའ་ཞིག་ལ་མི་ལྡན་པའི་བྱེ་བྲག་སྲིད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ། དབང་པོ་དེ་ལ་
ཉེར་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དབང་པོ་དེ་ལ་བཅུ་བཞིར་གྲངས་ངེས། རྣམ་བྱང་གི་དབང་པོ་དེ་ལ་བརྒྱད་དུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། འཁོར་བར་འཇུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དང་པོ་བཅུ་བཞི་
པོ་དེ་བཞག། འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྱི་མ་བརྒྱད་དུ་བཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    ཡང་ན་འཇུག་པའི་རྟེན་དང་ནི། །སྐྱེ་དང་གནས་དང་ཉེར་སྤྱོད་ལས། །བཅུ་བཞི་དེ་ནི་ལྡོག་པ་ལ། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་གཞན་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། མཛོད་པ་ལྟར་ན། མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་དང། ཟག་མེད་དུ་གྱུར་པའི་བདེ་བ་ཡིད་བདེ་བཏང་སྙོམས་ཡིད་དབང་དགུ་པོ་དེ། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་
པའི་དབང་པོ་འཇོག། སྒོམ་ལམ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགུ་པོ་དེ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོར་འཇོག། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགུ་པོ་དེ་ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དབང་པོར་འཇོག་སྟེ།    ༈    མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་ལ་དགུ། གསུམ་ཡིན་
གསུམ་ནི་དྲི་མ་མེད། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལྟར་ན། དང་པོ་སྦྱོར་ལམ་ནས་ལམ་རྗེས་བཟོད་ཀྱི་བར་དང། གཉིས་པ་ལམ་རྗེས་ཤེས་ནས་བསྒོམ་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དང། གསུམ་
པ་ནི་སློབ་ལམ་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ལ་གང་དབང་བྱེད་པའོ། །ཞེས་དང་

[060B] མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་གང་དབང་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་མི་སློབ་པའི་
ལམ་ལ་གང་དབང་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་མི་མཐུན་པ་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པའི་ས་མཚམས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་ཆེན་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་པོ་ཐ་མ་གསུམ་ནི། དང་པོ་སྦྱོར་ལམ་དང། གཉིས་པ་
ས་དང་པོ་ནས་བཅུ་བའི་བར་དང། གསུམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོ་ནར་ཡོད་དེ། བསྡུ་བ་ལས། མོས་པའི་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་དང་པོ་རྣམ་པར་བཞག་གོ། དེ་ལས་གཞན་པ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་
པའི་ས་ལ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་ནི་དབང་པོ་གསུམ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པར་ལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་རིགས་ངེས་ལ་དགོངས་སམ་སྙམ་མོ། །ཁམས་གང་དུ་ཡོད་ཚུལ་ཡོད་དེ་
འདོད་ཁམས་ན་དྲི་མེད་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་བཅུ་དགུ་ཡོད། གཟུགས་ཁམས་ན་དྲི་མེད་གསུམ། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གཉིས། སྡུག་བསྔལ་ཡིད་མི་བདེ་གཉིས་མ་གཏོགས་བཅོ་ལྔ་ཡོད། གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་དེའི་ནང་
ནས་གཟུགས་ཅན་བདུན། བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་བརྒྱད་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    དྲི་མེད་མ་གཏོགས་འདོད་པར་གཏོགས། །ཕོ་མོའི་དབང་པོ་སྡུག་བསྔལ་དག། མ་གཏོགས་
གཟུགས་གཏོགས་གཟུགས་ཅན་དང། བདེ་བའང་མ་གཏོགས་གཟུགས་མེད་གཏོགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། འདིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་ཆོས་ཅན་

[061A]༄༅། །ཟབ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཟབ་མོ་བཅུ་གཅིག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས། །ཞེས་པའི་སྐབས་
ནས་བསྟན་པའི་ཟབ་མོ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ། སྨོན་པ་མེད་པ། དོན་དམ་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ། དོན་དམ་པར་འགག་པ་མེད་པ། དོན་དམ་པར་
ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་འགོག་པ། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་སྤྲོས་པ་ཞི་བ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཡང་དག་མཐའ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།    ༈    ཟབ་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་
སོགས་པས་མཚན་མེད་སྨོན་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་ཆགས་བྲལ་འགོག་པ་ཞི་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་མཐའ་འོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒོམ་ལམ་ཟབ་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་
སྐུར་བའི་མཐའ་ལས་སྒྲོལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་དང་མ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ལས་ལྡོག་པར་འཛིན་པའི་བློ་སྒྲོ་འདོགས་དང། ཡོད་པ་དང་ཡིན་པ་ལ་དེ་ལས་ལྡོག་པར་འཛིན་པའི་བློ་སྐུར་འདེབས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེ་གཉིས་ཀའི་
མཐའ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། དེས་ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་བསྟན་ནས། ཁྱད་གཞི་སྒོམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སྟོན་པ་ལ། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་དང་མཐོང་བའི། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་གསུངས། དོན་ནི། ཐེག་
ཆེན་སྒོམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་དང། མཐོང་ལམ་དང། སྒོམ་ལམ་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ། ལྟོས་

[061B] འཐད་པས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་བཞིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང། བསམ་པའི་དོན་ལ་ཞི་གནས་དགུས་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཇལ་བ་དང། དེ་ཡང་འབྱེད་པ་དང། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྟོགས་
པ་དང། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའི་ལྷག་མཐོང་བཞིས་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྗེས་ལ་མངོན་རྟོགས་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་སྟོན་པ་ལ། དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་གསུངས། དོན་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པ་སྟེ། རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་མ་ཟད། དགུར་ཡོད་དེ། ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ལ་
གསུམ་གསུམ་སྟེ་དགུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་དགུར་མ་ངེས་ཏེ། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གསུམ་པོ་དེ་དང་དེ་ལས་སྒོམ་ལམ་རེ་རེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ། འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་གཞལ་མེད་
ཚད་མེད་གསུམ་སྐྱེ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གསུངས་ཀྱང་དགུར་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་སྒོམ་པའི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་དགུ་པོ་དེའི་བསོད་ནམས་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་
གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་རྣམས་དམ་པའི་དོན་དུ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་པས་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དོན་དམ་པར་མི་འཐད་ཀྱང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་བརྩེ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་གསུང་རབ་ལས་
གྲངས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐུབ་པ་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྟོན་པ་ལ། གྲངས་མེད་ལ་སོགས་བསྟན་པ་རྣམས། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་གསུངས། དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་བརྒལ་ལན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡུམ་

[062A]༄༅། །གྱི་མདོ་དོན་བཤད། བཤད་ཚུལ་ནི། དངོས་པོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་དོན་དམ་པར་མེད་ན། སྤང་བྱ་ཉམས་པ་དང། གཉེན་པོ་ཐོབ་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
དེ་ལྟ་བུའི་སྒོམ་ལམ་གྱི་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་མེད་ན། སྤང་བྱ་ཅི་ཞིག་ཉམས་ཤིང། གཉེན་པོ་ཅི་ཞིག་འཐོབ་སྟེ། འཐོབ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བརྒལ་བ་ལ། གཉིས་པ་ལན་སྟོན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་དུ། །ཞེས་
སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་གིས་འཆད། དོན་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་རྩོད་པ་དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང། སྤང་བྱ་མ་ལུས་པ་སྤངས་ཤིང། ཐོབ་བྱ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་
དུ༑ ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང། ཐ་སྙད་དུ་སྤང་བྱ་ཉམས་ཤིང། ཐོབ་བྱ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུའི་སྤང་བྱ་སྤངས་པ་དང། ཐོབ་བྱ་འདོད་པའི་
དོན་སྒྲུབ་པའི་མིང་ཅན་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །དེ་ཡང་དངོས་སུ་རྩོད་པ་པོ་མེད་ཀྱང་དོགས་པ་ཁོ་ནའི་བསུ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་སྒོམ་
ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་འཆད་པ་ལ། སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་པར། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་གསུངས། འདིའི་དོན་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད་དང། དབྱེ་བ། མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ། དང་པོ་ན་
ཟབ་མོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་དྲངས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་རྗེས་ལ་མངོན་རྟོགས་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་སྒོམ་ལམ་པའི་མཚན་

[062B] རང་གང་ལ་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་སྒོམ་ལམ་པ་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམ་དག་དེ། སྒོམ་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་དེ་ལ་དབྱེ་ན། མཉམ་
གཞག་ཏུ་ཟབ་མོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྗེས་ཐོབ་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་ཁྱད་པར་ཅན་བརྒྱད་ཡོད། དེ་ན་སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་ཟབ་མོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས། ཡུལ་ཡུལ་
ཅན་དང། སྤྱོད་པའི་ཟབ་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྒྱད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེ་བའམ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་ཟབ་པ་དང། འགག་པ་ལ་ཟབ་པ་དང། གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཟབ་པ་དང་
གསུམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་བྱ་ལ་ཟབ་པ་དང། ཤེས་པ་ལ་ཟབ་པ་དང། བཞི་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྤྱོད་པ་ལ་ཟབ་པ་དང། གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཟབ་པ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ཟབ་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་
ཟབ་པའི་ཚུལ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཁོ་ནས་ཀྱང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་མི་ནུས། དང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་གཉིས་པ་ཁོ་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན། མར་མེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཁོ་ནས་ཀྱང་སྡོང་བུ་སྣུམ་ལྡན་
ཟད་པར་བྱེད་མི་ནུས། གཉིས་པ་ཁོ་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབུམ་ཉི་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་གསུམ་ཀ་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་ཤིང། མདོ་སྡུད་པ་ལས་ཀྱང། འབྲུ་མར་སྙིང་པོ་འབར་བ་ཕྲད་པ་དང་པོ་ཡིས། །སྙིང་པོ་ཚིག་མིན་
དེ་མེད་པར་ཡང་དེ་མི་ཆག་མེ་ལྕེ་ཕྲད་པ་ཐ་མས་སྙིང་པོ་ཚིག་མིན་ལ། །མེ་ལྕེ་ཐ་མ་མེད་པར་སྙིང་པོ་ཚིག་མིན་ལྟར། །དང་པོའི་སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་རེག་མ་ཡིན་ལ། །དེ་མེད་པར་ཡང་དེ་ལ་རེག་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཐ་

[063A]༄༅། །མའི་སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་ཐོབ་མིན་ལ། །དེ་མེད་པར་ཡང་དེ་ཐོབ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་ཡི་ཐིག་པས་བུམ་པ་དང་པོ་ཐ་མའི་བར། །རིམ་གྱི་ཉུང་ངུ་ཉུང་ངུས་དེ་ཡོངས་འགེངས་པ་ལྟར། །དེ་
བཞིན་དང་པོའི་སེམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མཆོག་རྒྱུ་སྟེ། །རིམ་གྱིས་དཀར་པོའི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་སེམས་བསྐྱེད་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རེ་རེ་ཙམ་ལས་ཀྱང་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ན་
རྫོགས་བྱང་ཐོབ་ཚུལ་མེད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རིམ་གྱིས་བསྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། མར་མེ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རེ་རེ་ཙམ་གྱིས་སྡོང་བུ་སྣུམ་ལྡན་ཟད་པར་
བྱེད་མི་ནུས་ཀྱང། མར་མེ་རིམ་ཀྱིས་འབར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡོང་བུ་སྣུམ་ལྡན་ཟད་པར་བྱེད་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ། རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་ལས་མེད་པ་དང། འབྲས་བུ་དོན་དམ་དུ་ཐལ་བ་
དང༑ ལུགས་དང་འགལ་བ་དང། རྨི་ལམ་ན་ལས་ལམ་སོགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཀླན་ཀ་བཞི་སྟོན་པ་ལ། ལས་མེད་ལ་སོགས་ཀླན་ཀ་ཡི། །ཞེས་དང། རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་
པ་མེད་པས། གཉིད་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་གཉིད་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ནི། ལན་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པར་ཟད། །ཅེས་དང། ཞེས་བྱ་བའི་ཀླན་ཀ་རྣམས་
ཀྱི་ལན་ནི། ཞེས་སོགས་གསུངས། འདི་ལ་ཡང། དོན་མི་འཐད་པ་དང། དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ལན་དང། དཔེ་གྲུབ་པའི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ། ཐལ་པ་འགོད་པ་དང། ཉེས་སྤོང་གི་ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་

[063B] གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལས་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བཤད། གཉིས་པ་ལ་དཔེ་འགོད་པ་
དང༑ དོན་ལ་སྦྱོར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དོན་དམ་པར་སུས་ཀྱང་སུ་ཡང་བསད་པ་ཡང་མེད། མ་བསད་པ་ཡང་མ་ཡིན། སུས་ཀྱང་སུའི་ནོར་བླངས་པ་ཡང་མེད། མ་བླངས་བ་ཡང་མ་ཡིན་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྒྱུན་འཇུག་པ་དང་འགལ་བའི་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ། གསོད་པ་པོ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་
དང་འདྲ་བར་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་བཤད། གཉིས་པ་ནི། དངོས་པོ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བཆིང་བ་མཐའ་དག་མ་ཉམས་པ་རྣམས་ལ་དེ་དང་མཐུན་པའི་དོན་གྱི་
དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལན་དེ་དང་དེ་ཕྱོགས་གཞན་ནས་གསུངས་སོ། །ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བཤད། གཉིས་པ་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ལན་ལ་ཡང་ལུང་གཞན་གྱིས་
དང༑ མདོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་བཤད་པས་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཞན་ཡང། རྨི་ལམ་སེམས་ནི་གཉིད་ཀྱིས་ཉམས། །དེས་ན་འབྲས་བུ་འདྲ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་དཔེ་མ་གྲུབ་བོ། །ཞེས་བཤད་
གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་ན་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་སྤྱད་པ་ནི་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཀྱེ་མ་བྱས་སོ་ལེགས་པར་བྱས་སོ། །ཞེས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ན། རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གསོས་

[064A]༄༅། །ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གསོས་ཏེ། ཞེས་བཤད། གསུམ་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དཔེ་མ་གྲུབ་པས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་བཤད། དེ་དག་ནི་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་པ་
ལྟར་རོ། །གཞུང་དོན་ནི། དག་པ་ས་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་ཞི་བདེན་སྟོང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་བདེན་འཛིན་
མངོན་གྱུར་པ་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་ཟད་པར་བཅོམ་པའི་དག་སའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྲིད་ཞི་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ། །དངོས་སྨྲ་བས་དབུ་མ་པ་ལ་ཉིན་
པར་ལས་གསོགས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལས་འབྲས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་བཞིན། ཞེས་འཕངས་པའི་ཐལ་འགྱུར་འདི་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དབུ་མ་པ་ལ་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
དབུ་མ་པས་ཁྱོད་ལ་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ལན་དོན་མཐུན་ཐེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐབས་འདིར་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ཀླན་ཀ་སྤང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྲིད་ཞི་བདེན་སྟོང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་
ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་པ་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་ཟད་པར་བཅོམ་པའི་དག་སའི་ཡེ་ཤེས། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། ཁོ་ན་རེ། ས་བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་
ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་བ་མི་སྐྱེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ས་བརྒྱད་པའི་རྗེས་

[064B] ཁོ་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་པ་མེད་པར་ཐལ། ས་བརྒྱད་པའི་ཡེ་
ཤེས་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚན་ཉིད་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་མངོན་
གྱུར་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁ་ཅིག་སྲིད་ཞི་བདེན་སྟོང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར། དེའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་
ཁ་ཅིག་དེ་འདྲའི་དག་སའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན་མི་འཐད་དེ། ས་བརྒྱད་པ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དག་སའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག་གཙོ་བོར་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུའི་ལག་རྗེས་
འཇོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་སུ་གནས་པ་དེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ས་བརྒྱད་པ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བ་ཆོས་ཅན། ཟུར་གཉིས་པ་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། དག་སའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་
ཅན༑ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེ་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། ལས་འབྲས་མེད་པ་དང། ལས་འབྲས་དོན་དམ་དུ་ཐལ་བ་དང། ལུང་དང་འགལ་བ་དང། རྨི་ལམ་
ན་ལས་གསོག་པའི་ཀླན་ཀ་སྤང་པའོ། །དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དང་ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆེན་གྱི་རྨི་ལམ་དུ་ལས་གང་གི་བྱས་པའི་ལས་དེ་ལ་སོགས་པའམ་འདྲི་

[065A]༄༅། །བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད། དོན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མེད་པ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་ན། སྟོང་པ་དང་རྟེན་འབྱུང་འགལ་བར་འཛིན་པའི་ལོག་རྟོག་གཅོད་པའི་ཆེད་དུ་ཉིན་
པར་ཡང་སྦྱོར་དངོས་འཇུག་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ལས་ལམ་རྫོགས་པ་མེད་པར་ཐལ། ལས་འབྲས་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་བཞིན། གཉིས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཇི་
ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་གསུངས་བ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་སོགས་པའམ་འབྲི་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྨི་ལམ་གྱི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་སོགས་པའམ་འབྲི་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
འོན་ཏེ་སད་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་ན་དེ་ལ་སོགས་པའམ་འབྲི་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད། དོན་ནི། ཤཱ་རིའི་བུའི་སུན་འབྱིན་དེ་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་དོན་དམ་ལ་ལྟོས་ནས་འདོད་ལན་དང་
ཀུན་རྫོབ་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱབ་མེད་ཀྱི་ལན་ཐེབས་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྨི་ལམ་བདེན་པར་མེད་པས་དེའི་ཆོས་ལ་དོན་དམ་པར་འབྲི་འཕེལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་སྤྱོད་པ་ལས་སད་ནས་ཡི་རང་
ན་འབྲི་འཕེལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁྱབ་པ་དང་དཔེ་ཡང་མ་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་ལ། རྩོད་ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཉིན་པར་སྲོག་བཅད་པ་དང་རྨི་ལམ་ན་སྲོག་བཅད་པ་དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བདག་
གིས་བསད་དོ་བདག་གིས་བསད་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་མངོན་ཞེན་དྲག་པོས་གསོས་བཏབ་པ་ལ་ལས་ལམ་རྫོགས་པར་མཚུངས་པར་འདོད་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དེ་ལ་ཇི་སྐད་ཟེར་ཞེས་རྩོད་པའི་སྐབས་དབྱེ་བ་དང། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་

[065B] སད་རྨི་གཉིས་ཀ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྨི་ལམ་དུ་དགེ་སློང་གིས་མི་བསད་པ་རྨིས་པས་སྡོམ་པ་ཉམས་པ་
གཅིག་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཞེས་ཟེར། གཉིས་པ་ནི། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དམིགས་པ་མེད་པར་ལས་མི་སྐྱེད་དེ་ལས་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནར་སྐྱེའོ། །དམིགས་པ་མེད་པར་སེམས་མི་འབྱུང་སྟེ། སེམས་
ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནར་སྐྱེའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དམིགས་པ་མེད་པར་ལས་མི་སྐྱེའོ། །དམིགས་པ་མེད་པར་སེམས་མི་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད། དོན་
ནི༑ ཤཱ་རིའི་བུའི་སུན་འབྱིན་དེ་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་གིས་མི་བསད་པས་སྡོམ་པ་ཉམས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཅས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་དུ་བསྤང་པ་མ་བཅས་པའི་ཕྱིར་
དཔེར་ན། མི་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་ལྟུང་བར་འདྲ་ཡང་འཆབ་སེམས་སྐྱེས་ན་དགེ་སློང་དུ་མི་རུང་ལ། མ་སྐྱེས་ན་འཆབ་ལས་ཀྱི་བསླབ་པ་བྱིན་ནས་དགེ་སློང་དུ་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ། རྩོད་པ་དང་ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཚེ་
དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལས་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་དབེན་པའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ན། དེ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ལས་སྐྱེས་ཏེ། དམིགས་པ་མེད་པར་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་
དོན་ནི། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། རབ་འབྱོར་སད་རྨིས་གཉིས་སུ་ལས་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡོད་པ་མི་འཐད་དེ། མདོ་ལས། ལས་དང་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་དབེན་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་

[066A]༄༅། །གཉིས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་མཚན་མར་བྱས་ནས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ལས་སྐྱེ་སྟེ་དམིགས་པ་མེད་པར་མ་ཡིན། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད། དོན་ནི་
རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། མདོ་དང་འགལ་བ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མདོ་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་ལས་དང་སེམས་པ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ལ་དགོངས་ལ། ལས་དང་སེམས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ལ་
རྩོད་པ་དང་ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆེན་རྨི་ལམ་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད། དོན་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་ན་རེ། རྨི་ལམ་དུ་བྱང་སེམས་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་
ཀྱི་བར་བསྒོམས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོས་ན་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། རྨི་ལམ་ན་ལས་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་ལས་ལམ་
དེ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། གཉིས་པ་ལ། རབ་འབྱོར་གྱིས་ལན་དོན་གྱིས་བཏབ་ཟིན་པ་དང། བྱམས་པ་ལ་ཁ་འཕང་བའི་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་འདིར་ལན་དངོས་སུ་
མི་འདེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེའི་ལན་གོང་དུ་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆེན་བྱམས་པ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ལུང་བསྟན་པ་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་ན། འདི་ལ་དྲིས་ཤིག་དང་འདིས་ལན་ལྡོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད། ཁ་ཅིག། བྱམས་པས་ལན་མ་བཏབ་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། རབ་འབྱོར་གྱིས་ལན་བཏབ་པ་ལྟར་བྱམས་པས་ཀྱང་བདག་གིས་ནི་གང་

[066B] གང་གིས་ལན་ཀློན་པ་དང། གང་ལ་ལན་པའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཞེས་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སྤྱིར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལྟར་ན། དགེ་མི་དགེའི་ལས་ལམ་རྫོགས་པ་
མེད་པར་ཐལ་བ་སྤང་བ་དང། རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ལས་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་སྤང་བ་དང། ཧ་ཅང་ཐལ་བ་སྤང་བ་དང་བཞི་རིམས་བཞིན་སྦྱོར། བསྟན་བཅོས་སུ་ཀླན་ཀ་ཕྱི་མ་གསུམ་གྱིས་ལན་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པའི་
རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཀླན་ཀའི་གཙོ་བོ་ལས་ལམ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ལན་བཏབ་པས་ལན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་གོ་ནུས་པ་ལ་དགོངས་ནས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང། མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ལས། དང་
པོ་ནི། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆེན་ཕྱིན་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་ཅིང་རྣམ་མཁྱེན་དང་ཡང་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་
གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏོ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་བཀྲེས་པ་རྣམས་མཐོང་ཞིང། སེམས་ཅན་སྐོམ་པ་དང་གོས་ངན་
པ་དང། ཟས་དང་གོས་དང་མལ་ཆས་ཕོངས་པ་དག་མཐོང་ན་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པ་འདི་
དག་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་ཞིང་མི་སྲིད་པ་དང། ཞེས་པ་ནས། ཀུན་དགའ་བོའི་སྲིང་མོ་འདི་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་གི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་བྱས་པའོ། །ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་

[067A]༄༅། །ལུས་རྣམ་གཞག་ཏུ། སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང། །ཞིང་དག་བླ་ན་མེད་པ་ནི། །ཞེས་བཤད། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་འོག་ཏུ་ཞིང་དག་སྦྱོར་བ་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་
དེ༑ སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པས་མ་འོངས་པ་ན་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ། གཉིས་ཀ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་སྒོམ་པ་ནི་རང་གི་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་དུ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བས། དེའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ནི། མདོ་དེའི་དང་ཚེཏ་མ་ལ་སོགས་པ་ནིད་ཀྱིས་མ་དག་པ་གང་གསུངས། གསུམ་པ་ནི། དེ་
ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་དང། རྡོ་བ་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་དག་པ་གང་
ཡིན་པ་དེའི་གཉེན་པོར་ལྷའི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང། གསེར་གྱི་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དག་པ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཞེས་གསུངས། གཞུང་དོན་ནི། ས་བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་
ཅན། ཞིང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲུབ་པའི་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་དག་རྩའི་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་བའི་དག་སའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་གང་དུ་སངས་རྒྱས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲུབ་པའི་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་དགེ་རྩའི་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་དག་སའི་རྣལ་འབྱོར་དེ། ཞིང་དག་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། སྣོད་ཀྱི་ཞིང་དག་སྦྱོར་བ་དང། བཅུད་ཀྱི་ཞིང་

[067B] ཡུལ་དང་སྦྱོར་བ་ཅན་འདི་ནི། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། ཐབས་མཁས་སྦྱོར་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། བདུད་བཞི་བཅོམ་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་
དང་གསུམ་དང་པོ་ནི། འབད་རྩོལ་རགས་པ་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་འཕྲིན་ལས་ཕུན་ཚོགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དག་སའི་རྣལ་འབྱོར་དེ། ཐབས་མཁས་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། བདུད་བཞི་མངོན་གྱུར་བ་ལས་འདས་པའི་ཐབས་མཁས་
སྦྱོར་བ། མི་གནས་པར་གནས་པའི་སྦྱོར་བ། གདུལ་བྱ་གཞན་གྱི་དོན་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟར་བཏབ་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕང་བ་ལྟར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ། ཉན་རང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཛིན་པ་མེད་
པར་མ་ཆགས་པའི་སྦྱོར་བ། མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ། མཚན་མ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ། སྨོན་ལམ་ཟད་པའི་སྦྱོར་བ། སྔར་བཤད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་བརྒྱད་པོ་དེས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ། ཚད་མེད་པའི་ཐབས་མཁས་
སྦྱོར་བ་དང་བཅུར་ཡོད། གསུམ་པ་ས་མཚམས་ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་ཡོད། གཉིས་པ་ནི། བདུད་བཞི་སོ་སོའི་ངོ་བོ། བདུད་བཞིར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན། སྒྲ་དོན། བདུད་བཞི་བཅོམ་པའི་ས་མཚམས་དང་བཞི་
ལས། དང་པོ་ནི། བདུད་བཞིའི་ནང་ཚན་གང་ཞིག། རང་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་གང་རུང། ཕུང་པོའི་བདུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་
དབྱེ་ན། ཕྲ་རགས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལུས་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལྟ་བུ། དེ་གང་ཞིག། གཙོ་བོར་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་

[068A]༄༅། །པའི་རིགས་སུ་གནས་པ། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད།དབྱེ་ན། ཕྲ་རགས་གཉིས་ལས།དང་པོ་ནི། ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། རྩ་ཉོན་དྲུག་དང། ཉེ་ཉོན་
ཉི་ཤུ་ལྟ་བི། དེ་གང་ཞི། སྲོག་གི་དབང་པོ་རང་དབང་མེད་པར་འགག་པར་བྱེད་བའི་ཆའི་རིགས་སུ་གནས་པ། འཆི་བདག་གི་བདུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། ཕྲ་རགས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འཆི་འཕོ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། ལས་ཉོན་གྱི་སྲོག་གི་དབང་པོ་རང་དབང་མེད་པར་འགག་པར་བྱེད་བའི་ཆ་ལྟ་བུ། དེ་གང་ཞིག། བདུད་གཞན་གསུམ་ལས་འདའ་བ་ལ་བར་དུ་བཅོད་ཅིང་
འདོད་ལྷའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ། ལྷའི་བུའི་བདུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དཔེར་ན། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་བདག་པོ་དགའ་རབ་དབང་ཕྱུག་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། བདུད་དེ་ལ་བཞིར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་
ཡོད་དེ། གང་འཆི་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕུང་པོའི་བདུད་དང། གང་གིས་འཆི་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང། འཆི་བའི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཆི་བདག་གི་བདུད་དང། དེ་གསུམ་ལས་
འདའ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལྷའི་བུའི་བདུད་བཞག་པའི་ཕྱིར། ཏེ། ཉན་སར། དེ་ལ་གང་འཆི་བ་དང། གང་གིས་འཆི་བ་དང། འཆི་བ་དེ་གང་ཡིན་པ་དང། བར་ཆད་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་གིས་འཆི་བ་ལས་ཡང་
དག་པར་མི་འདའ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདུད་བཞིར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པས་ན་བདུད་ཅེས་བྱའོ་

[068B] ༑ གསེར་འཕྲེང་ལས། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ས་བརྒྱད་པ་ནས་དང། འཆི་བའི་བདུད་ལ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཆི་བ་ས་དང་པོ་ནས་མེད་ཀྱང་ཡིད་ལུས་ཀྱི་འཆི་ཕོ་བ་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར་དུ་མི་ལྡོག་པས་
འཆི་བདག་གི་བདུད་དང། ཕུང་པོའི་བདུད་སངས་རྒྱས་མཐོབ་བར་དུ་དང། ལྷའི་བུའི་བདུད་ཀྱང་དེ་གསུམ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པས་དེ་གསུམ་ཇི་སྲིད་འཇུག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡོད་དོ། །རྒྱུད་བླ་མར་ཡང། འཆི་མེད་ཞི་བའི་གནས་ཐོབ་
ལ༑ ༑འཆི་བདུད་རྒྱུ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཐུབ་པའི་སྐུ་རྟག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་གསུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཀྱང། རང་ལུགས་ནི་རྣམ་པ་ཤད་ལྟར་ཁས་བླངས་ཏེ། དེ་ཡང། ཐེག་དམན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་
མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་ལྷའི་བུའི་བདུད་བཅོམ་སྟེ། སྐྱབས་གནས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དངོས་གཉེན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་བཅོམ་སྟེ། ཉོན་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་གྱི་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ནས་འཆི་བདག་གི་བདུད་རགས་པ་བཅོམ་སྟེ། འབད་རྩོལ་རགས་པ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་འཆི་བྱེད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཐོབ་ནས་ཕུང་པོའི་བདུད་
རགས་པ་བཅོམ་སྟེ། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཐེག་པ་དམན་པ་རྣམས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལས་འདས་ཤིང། དགྲ་
བཅོམ་ཐོབ་ནས་ཉོན་མོངྣྶ་པའི་བདུད་ལས་འདའོ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་འཆི་བདག་གི་བདུད་བཅོམ་སྟེ། ཚེའི་འདུ་བྱེད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་དབང་བའི་ཕྱིར། ཕུང་པོའི་བདུད་ལྷག་མེད་མྱན་

[069A]༄༅། །འདས་ཐོབ་ནས་འདའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་ནས་ལྷའི་བུའི་བདུད་བཅོམ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཡིད་ཆེས་
པའི་དད་པ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་རགས་པ་བཅོམ་སྟེ། དེར་ཉོན་སྒྲིབ་རགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེར་འཆི་བདག་
གི་བདུད་རགས་པ་བཅོམ་སྟེ། དེར་འབད་རྩོལ་རགས་པ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་འཆི་བྱེད་ཀྱི་འཆི་བདག་གི་བདུད་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཕུང་པོའི་བདུད་རགས་པ་བཅོམ་སྟེ། འབད་རྩོལ་རགས་པ་དང་བཅས་པའི་
སྒོ་ནས། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལུས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་ནས་ལྷའི་བུའི་བདུད་
ལས་འདས་ཞིང། ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་བདུད་གཞན་གསུམ་རགས་པ་ལས་འདའ་ལ་བདུད་བཞི་མ་ལུས་པར་བཅོམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། སྨྲས་བ། རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་
སྐབས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན། །མདོར་བསྡུས་གོ་བདེའི་ཚུལ་དུ་བཀོལ་པ་འདི། །རང་བཟོས་མ་བསླད་མཁས་པའི་གསུང་བཞིན་དུ། །ཕྱིན་དྲུག་དང་པོའི་མིན་ཅན་བདག་གིས་བཀོད། །བདག་ནི་བློ་དམན་སྦྱང་སྟོབས་ཆུང་བ་ན། །གཞུང་དོན་མ་རྟོགས་ནོར་འཁྲུལ་
ཅི་མཆིས་བ། །བླ་མ་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོགས། །ཡེ་ཤེས་སྦྱིན་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བཟོད་པར་མཛོད། །འདི་ལྟར་འབད་ལས་ལེགས་བའི་ཆ་མཆིས་ན། །དགེ་དེས་འཁོར་ལོ་བཞི་ལྡན་དལ་བའི་

[069B] ༑ཐོབ་ནས་གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་རེ་འབྲས་ཀུན། །ཇི་ལྟར་སྨོན་པ་བཞིན་དུ་བགྲུབ་པར་ཤོག། །།    ༈    རྒྱལ་ཚབ་མི་ཕམ་མགོན་མཆོག་འཇིག་རྟེན་རྒྱན། །
རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་འཛམ་གླིང་ཤིང་རྟའི་སྲོལ། །སྲོལ་བཟང་འབྱེད་མཛད་པཎ་གྲུབ་སྤྱི་བོར་མཆོད། །རྒྱལ་བའི་ཡུམ་མཆོག་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །མན་ངག་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་མཛོད། །སེང་བཟང་གཞུང་འགྲེལ་དོན་གྱི་རབ་
གསལ་ནོར། །འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ལེགས་བཤད་གསེར་གྱི་འཕྲེང། །སྔོན་མེད་གཞུང་ལུགས་མཛེས་པའི་རྒྱན་བཟང་མཚོར། །རྣམ་དཔྱོད་ཧུབ་ཀྱིས་འཐུང་བའི་ཛ་ཧའུ། །མཁས་མཆོག་སྦྱིན་པའི་སྤོབ་པ་རྨད་བྱུང་ལས། །རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བའི་
སྐབས་དོན་བཞི་པའི་འགྲེལ། །རྣམ་འབྱེད་ལུང་གི་བང་མཛོད་བཞེངས་པའི་དགེས། །རྣམ་མང་གཞུང་ལུགས་སྤེལ་བའི་རྒྱལ་བསྟན་མཆོག། རྣམ་དག་དགེ་ལྡན་རིང་ལུགས་འཆད་ཉན་དར། །རྣམ་དཔྱོད་བློ་གསལ་བུང་བའི་ཚོགས་རྒྱས་ཤོག་
རྒྱུ་སྦྱོར་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་དགེ་བའི་བཤེས། །མི་འབྲལ་བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་རིང་ལུགས་ཚལ། །ཅི་དགར་སྦྱོད་པའི་སྐལ་བཟང་བདུད་བུའི་ཐེག་ཆེན་ཕོ་བྲང་དུ། །རིམ་བགྲོད་འཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འདིའི་ཕ་མས་ཐོག་དྲངས་ལུས་ཅན་ཀུན།།
གནས་སྐབས་རྐྱེན་ངན་མི་འདོད་དང་བྲལ་ཞིང། །གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཐེག་ཆེན་པོ་བྲང་དུ། །རིམ་བགྲོད་འཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཤོག། རྩེ་གཅིག་མོས་པས་གསུང་རབ་འདི་བཞེངས་པའི། །ས་བོན་འབྲས་བཟང་མཆོག་གསུམ་
དྲོད་གཤེར་བྱིན། །ལེགས་སྨིན་རྟེན་འབྱུང་བདེན་པས་སྐྱེས་བསྲིངས་ཏེ། །དགེ་ལེགས་འབྲས་བུ་ཇི་བཞིན་འགྲུབ་པར་ཤོག། །ཅེས་སྨོན་ཚིག་འདི་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ཁྲི་ཐོག་དོན་སུམ་པས་མཛད་པའོ།། །།ཞེས་པ་འདི་

[070A]༄༅། །ཡང་རང་ཅག་རྣམས་ལ་བཀའ་དྲིན་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བ་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དགེ་བའི་བཤེས་བཉེན་ཆེན་པོ་དགའ་བྱང་ཕ་ར་རྒྱུད་སྨད་
མཁན་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་ནས། བསྟན་འགྲོའི་མཛད་རྒྱ་ཆེར་བཞེས་ཀྱིས་མཆོག་དམན་ཡོངས་ལ་སྨན་པའི་སླད་དུ། དགའ་ལྡན་བྱང་
རྩེ་ཐོས་བསམ་ནོར་གླིང་གྲ་ཚང་གི་ཡིག་ཆ་མཁས་གྲུབ་སྦྱིན་པ་དར་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཕར་ཕྱིན་སྐབས་བཞི་པའི་སྤྱི་དོན་འདི་ཉིད་དཔེ་རྒྱུན་ཤིན་ཏུ་དཀོན་སྟབས་འཕགས་ཡུལ་གྱི་
རྒྱལ་ས་དཧི་ལིར་གློག་པར་ཐོག་ལ། བོད་ས་སྦྲུལ་ས་ག་ཟླ་བའི་དུས་ཆེན་དང་འབྲེལ་དཔེ་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་ཐམ་པའི་པར་བསྐྲུན་གྱི་འགྲོ་གྲོན་ཡོན་སྦྱར་གནང་བའི་སྨོན་ཚིག་ཏུ།    ༈   རྣམ་གྲོལ་
ཞི་བའི་རྒྱ་མཚོར་རོ་ཅིག་ཏུ། །གཞོལ་བའི་མཐའ་ཡས་ཆོས་ཚུལ་དལ་འབབ་ཀླུང། །ཚིག་གི་གཟེགས་མ་རེས་ཀྱང་དུ་གསུམ་གྱི། །དྲི་མ་ཡོངས་འཁྲུད་ལེགས་བཤད་བདུད་རྩི་འདི། །པར་དུ་བསྐྲུན་པའི་རྣམ་དཀར་ཕུང་པོའི་
མཐུས༑ ༑ཡང་དག་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ། །གདངས་ཏེ་རྒྱུད་ལྔའི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ། །ངེས་ལེགས་ནོར་བུའི་མཛོད་ལ་དབང་འབྱོར་ཤོག། ཆེས་དགེ་བསྔོའི་སྨོན་ཚིག་འདི་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསྟན་



