[#THE FOLLOWING TEXT HAS INCOMPLETE SECTIONS, WHICH ARE ON ORDER]
༄༅། ། ལམ་རིམ་གྱི་ཁྲིད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་བཞུགས་སོ། །།
དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་མཉམ་མེད་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དང་དབྱེར་མ་མཆིས་པའི་ཞབས་ཀྱི་པད་མོ་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་
སུ་བཟུང་དུ་གསོལ། འདིར་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་བསྡུས་པ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་སྐྱེ་བོ་མཆོག་གི་ཚེས་ལུགས་ཆེ་བ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་

[045A]༄༅། །བཤད་ཉན་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཚུལ་རྒྱུད་ལྡན་བླ་མ་དམ་པའི་ཞལ་གྱི་པད་མོ་ལས་འོང་བའི་གསུང་གི་བདུད་རྩིའི་ཉིད་ཁུ་མདོ་ཙམ་
བརྗེད་བྱང་དུ་དགོད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་གསུམ། སྦྱོར་བ་དང། དངོས་གཞི་དང། མཇུག་གོ་དང་པོ་ལ། སྔོན་འགྲོ་སྐྱབས་སེམས་དང། དངོས་གཞི་ལམ་གྱི་རྩ་བ་བཤེས་
གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གནས་ཁང་བྱི་དོར་ལེགས་པར་བྱས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་བཀྲམ། མཆོད་པ་གཡོ་མེད་ཅིང་བཀོད་པ་མཛེས་པར་བཤམས་ལ་
སྟན་བདེ་བར་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་འཁོད་དེ། ཐོག་མར་སྐྱབས་འགྲོ་བྱ་བ་ལ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་རང་ཉིད་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འཁོར་བ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ངན་སོང་གསུམ་
གྱི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པར་དཀའ་བས་ཡང་ཡང་མནར་བ་ལ་ཡིད་སྐྱོ་ཞིང་འཇིགས་པའི་བློ་ཤུགས་དྲག་པོ་དང། རང་ཉམས་ལ་དཔགས་ཏེ་སེམས་ཅན་གཞན་འཁོར་བ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་སྡུག་
བསྔལ་གྱིས་དངོས་སུ་མནར་བ་དང། དེའི་རྒྱུ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་འཐལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ། རང་གཞན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་
སྐྱབས་སུ་ལ་ཞུ་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཅིང་ཡོན་ཏན་ཀུན་རྫོགས་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་རང་འཇིགས་པ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ། གཞན་
དེ་ལས་སྒྲོལ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས། ཀུན་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཕན་བཏགས་མ་བཏགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པས་སྐྱབས་སྟོན་པ་པོར་འོས། ཆོས་

[045B] རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་སྐྱོབ་པའི་སྐྱབས་དངོས་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་འགོག་ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྡུག་
བསྔལ་ཅི་རིགས་ལས་སྐྱོབ་པའི་སྐྱབས་དངོས་ཡིན། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འཕགས་པ་སློབ་པ་རྣམས་སྐྱབས་དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཟླ་གྲོགས་མཛད་པ་པོ་ཡིན་
པས། དེ་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འོས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་དང། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་དག་མངོན་དུ་བྱ་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་ཤུགས་དྲག་པོས་དཀོན་མཆོག་
གསུམ་ལ་དཔུང་གཉེན་ཞུའོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་ལྷང་ལྷང་བ་བསྐྱེད་དེ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་
འདུན་གྱི་འཁོར་དང་བཅས་པ་བྱ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བ་ལྟར་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་མངོན་སུམ་དུ་བྱོན་ནས་བདག་གི་མགོན་སྐྱབས་སུ་བཞུགས་ཡོད་སྙམ་དུ་གསལ་བཏབ་ལ། སྐྱབས་
སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་བདག་སོགས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱིད་སྡུག་ལེགས་ཉེས་ཅི་བྱུང་ཡང་ཁྱེད་ཤེས་སྙམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་བློ་ལིངས་སྒྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་དག་ཏུ། བདག་དང་འགྲོ་བ་ནམ་
མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །

[046A]༄༅། །ཞེས་པ་བརྒྱ་སྟོང་སོགས་བརྗོད་པའི་མཇུག་ཏུ། བདག་དང་ཞེས་པ་ནས། བར་དུ་བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཁྱེད་རྣམས་
ཀྱིས་བདག་གི་རྒྱུད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །ཁྱད་པར་དུ་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བདག་གི་རྒྱུད་ལ་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །ཞེས་པ་ཉེར་གཅིག་གམ་བདུན་
སོགས་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་བརྗོད་དེ་གསོལ་བ་གདབ། དེ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་མྱུར་བ་མྱུར་བར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བགྱིའོ། །ཞེས་པ་དོན་ཡིད་ལ་དྲན་བཞིན་པས་ལན་བདུན་ནམ་གསུམ་བརྗོད་དེ་སྤྱི་དང་
ཁྱད་པར་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་བསམ་པས་བསྟོན་ཚུལ་དང། སྦྱོར་བས་བསྟེན་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ་རྩ་བ་དད་པ་སྦྱང་བ་དང། བཀའ་དྲིན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་
གུས་པ་བསྐྱེད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཐོག་མར་བླ་མ་ལ་སྐྱོན་རྟོག་གི་བློ་འགོག་དགོས་ཏེ། དེ་མ་བཀག་ན་དད་པ་རྣལ་མ་དང་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་པ་རྣམས་མི་འབྱུང་ལ། དེ་མ་བྱུང་ན་
ཚེ་འདིར་དགྲ་གདོན་སོགས་ཀྱི་འཚེ་བ་མང་ཞིང་ཕྱི་མར་དུས་ཡུན་རིང་པོར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་ཆོས་ཐོས་པའི་སྐལ་པ་དང་བྲལ་ནས་ངན་སོང་དུ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །
དེས་ན་རང་ལ་ཆོས་འབྲེལ་ཡོད་པའི་བླ་མ་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ནས་གསལ་ལེགས་པར་བཏབ། ཁྱད་པར་རང་ངོར་སྐྱོན་ལྡན་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་བླ་མའི་སྐུའི་དབྱིབས། གསུང་གི་གདངས་

[046B] མདོར་ན་འབྱོན་བཞུད་ན་བཟའ་བ་ཞེས་ཚུལ་སོགས་ཀྱིས་མཐའ་བརྟེན་པའི་མཛད་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་དང་ཁྱད་པར་དུ་རང་ལ་སྐྱོན་དུ་སྣང་བ་གང་ཡོད་རྣམས་བློ་ཡུལ་དུ་
འཆར་བཅུག་ལ། བདག་གི་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་འདི་ལ་སྐྱོན་འདི་ཡོད་ནས་སྣང་བ་ཡིན་ནམ། མེད་ཀྱང་རང་ཉིད་སྣང་བ་མ་དག་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། བླ་མ་ལ་སྐྱོན་དེ་
ཡོད་ནས་སྣང་བ་མིན་གྱི་རང་ཉིད་ཚེ་རབས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ལས་ཉོན་གྱི་སྒྲིབ་པས་ཧ་ཅང་སྤགས་ཆེས་པའི་མཐུས་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་སེར་ཅན་ལ་དུང་སེར་པོར་སྣང་བ་དང་
སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་རྫོགས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱང། ལྷས་བྱིན་ལེགས་སྐར་མུ་སྟེགས་བྱེད་སོགས་ཀྱིས་སྐྱོན་གྱི་གོང་བུར་མཐོང་བ་དང། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་རྗེ་
བཙུན་བྱམས་པ་ཁྱི་མོར་མཐོང་བ་དང། ནཱ་རོ་བས་ཏེ་ལོ་བ་ཉ་གསོན་སྲེག་བྱེད་པར་མཐོང་བ་དང། དགེ་ཚུལ་ཚོམ་བུ་བས་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ་མཛེ་མོར་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་སོ་སྙམ་
དུ་བསམ་ནས་སྐྱོན་རྟོག་གི་བློ་འགོག་ཅི་ཐུབ་བྱའོ། །དེ་ནས་བླ་མ་ལ་སྐྱོན་རྟོག་གི་བློ་དགག་དགོས་པར་མ་ཟད་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོས་ནས་བལྟས་ཏེ་དད་པ་སྦྱང་དགོས་ཏེ། དད་པ་རྣལ་མ་སྐྱེས་ན་
དེས་དྲངས་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་པ་འབྱུང་ལ། དེ་བྱུང་ན་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྩ་བ་བླ་མ་ཡིན་པས་གནས་སྐབས་དང་མཐུར་ཐུག་གི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡིད་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པས་སོ།།
དེས་ན་བླ་མ་རྣམས་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ་ཏེ། དེ་དག་གི་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན། ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་བ་དངོས་ཞེན་ཆུང་བ་སོགས། ཐ་ན་ཀློག་བཟང་བ་

[047A]༄༅། །ལྟ་བུ་ཡན་ཆད་ཡོན་ཏན་གྱི་རིགས་གང་ཡོད་རྣམས་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་བཅུག་སྟེ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ཡང་ཡང་བསམ་ལ་དེའི་ངོས་ནས་དད་པ་ཇེ་འཕེལ་དུ་བཏང་བ་ལ་
འབད་ཅིང། མདོར་ན་བདག་ཐེ་ཚོམ་དང་ལོག་ལྟས་བསླད་མ་རིག་པ་དང་ལས་ངན་གྱིས་བསྒྲིབ་པའི་དབང་གིས་སྐྱོན་སྣང་ཞིང་ཡོན་ཏན་མ་མཐོང་བ་མ་གཏོགས་བདག་གི་བླ་མ་དམ་པ་འདི་རྣམས་སྐྱོན་
ཀུན་ཟད་ཅིང་ཡོན་ཏན་ཀུན་རྫོགས་པ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཁྱད་པར་མ་མཆིས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་དང་པ་ཤུགས་དྲག་པོ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤྱིར་
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཆོས་སྐུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངང་ནས་ལོངས་སྐུའི་རྣམ་པས་བྱང་འཕགས་ཤ་སྟག་གི་དོན། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་རྣམ་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་ཉན་རང་བྱང་སེམས་དང་སོ་སྐྱེས་
ལས་ངག་ཡན་ཆད་ཀྱི་དོན་མཛད་དེ་རང་རང་གི་སྐལ་ལྡན་གྱི་གདུལ་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་སྨིན་གྲོལ་གྱི་སལ་འགོད་པར་མཛད་ཀྱང། བདག་ལས་དང་སྐལ་པ་དམན་པའི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་
ཀྱི་སྐུའི་བཀོད་པ་མཐོང་བ་དང། གསུང་གི་བདུད་རྩི་མྱང་བའི་གོ་སྐབས་དང་བྲལ་ནས་འཁོར་བ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་པ་མྱང་འདུག་ད་རེ་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འདི་རྣམས་དང་
མ་འཇལ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་འདིར་གཏན་འཁྱམས་བྱ་དགོས་པ་ལ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་སྐལ་བ་དང་འཚམ་པར་ཐ་མལ་བའི་རྣམ་པས་ཀློག་སློབ་པ། །
བསླབ་པ་ནོད་པ། ཚིག་བཅད་རེ་གཉིས་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཐོས་བསམ་ལ་སྦྱོར་བ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱིས་ཡོངས་རྫོགས་སྟོན་པ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བདག་གིས་བསྒྲུབ་ནུས་ན་ཐར་བ་དང་

[047B] དེས་ན་རང་ངོར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་བླ་མ་དམ་པ་འདི་རྣམས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་སྣང། དེའི་རྒྱུ་མཚན་སངས་རྒྱས་ཐམས་
ཅད་མངོན་སུམ་བྱོན་ཡང། དེ་དག་གི་སྐུ་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པ་དང། གསུང་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་བདག་གི་བསོད་ནམས་དམན་བས་མཐོང་ཐོས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བར་མི་སྣང་ལ། གལ་ཏེ་
གྱུར་སྲིད་ནའང། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་དོན་འདི་བས་ལྷག་མཛད་རྒྱུ་མི་འདུག་པས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཕྱི་ནང་གི་ཉེར་འཚེ་འཕྲན་བུ་ཅི་རིགས་ལས་སྐྱོབ་པ་དང། ཟས་གོས་འབྱོར་བ་ཡོ་
བྱད་འཕྲན་ཚེགས་རེ་སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་བྱེད་ན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཞིང། གཏན་གྱི་བདེ་བ་སྟེར་བར་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་འདི་ནི་སྟོང་གསུམ་གསེར་གྱིས་བཀང་བ་
དང། ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐལ་བར་མཆོད་ཀྱང་གཞལ་བར་ག་ལ་ནུས་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང། ཆོས་བཅུ་བའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བའི། བདག་ཡུན་རིང་དུ་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་འཚོལ་བར་བྱེད་པ་དང། ཞེས་སོགས་དང། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས་འབྱུང་བའི། འདི་ནི་བདག་གི་དགེ་བཤེས་ཆོས་སྨྲ་བ། ཞེས་སོགས་དོན་དྲན་བཞིན་པས་ངག་
ཏུ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་གུས་པ་ཆེན་པོ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། བདག་གི་བླ་མ་དམ་པ་འདི་
རྣམས་མཉེས་པའི་སྒོ་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་ཅིང། མི་མཉེས་བའི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བསྒྲུབ་པ་ལ་འབད་པར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པས་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་

[048A]༄༅། །ཆོས་ཚིག་བཅད་རེ་རེའི་ཕྱིར་དུ་ཡང་སྐུལ་མར་མེ་སྟོང་བཙུག་པ། ལྕགས་གཟེང་སྟོང་བཏབ་བ། སྲས་དང་བཙུན་མོ་དང་མངའ་འབངས་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་བལྟོས་
མེད་དུ་བཏང་བ། རྟག་དུ་དུས་ཆོས་འཕགས་བསྟེན་པ། ནཱ་རོ་བས་ཏེ་ལོ་བ་བསྟེན་པ། ཇོ་བོ་ཆེན་པོས་གསེར་གླིང་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞུ་བའི་དོན་དུ་རྒྱ་མཚོར་དཀའ་བ་སྤྱད་པ། །
འབྲོམ་ །བསེས་འབྲོག་མི། མི་ལས་མར་པ་བསྟེན་པ་སོགས་དམ་པ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བཟང་པོའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཏེ་བླ་མ་རྣམས་ཟང་ཟིང་གི་དངོས་པོ་སོགས་ལ་
གཟིགས་པ་མིན་ཀྱང་གཟིགས་པ་ལྟར་མཛད་པ་ནི། གདུལ་བྱ་ཚོགས་རྫོགས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པས། བདག་གིས་ཚོགས་རླབས་པོ་ཆེ་རྫོགས་པའི་སླད་དུ་གཅེས་ནོར་ཡོད་དགུ་མཐའ་
དག་དབུལ་ཞིང། ཁྲུས། སྐུ་མཉེ། དྲི་ ཅི་གསུངས་བཀའ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཉེས་པར་བྱའོ། །
སྙམ་དུ་བློ་སྦྱང་བར་བྱ་ཞིང་དངོས་སུ་གང་འགྲུབ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །བསྙེན་བཀུར་དང་ཟང་ཟིང་འབུལ་བ་དངོས་སུ་མ་གྲུབ་ན་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་གྱི་ཁྲུས་གསོལ་དང་མཆོད་པ་སོགས་དམིགས་
པས་བྱ་ལ་ ཅི་གསུངས་སྒྲུབ་པ་ལ་གཏན་ནས་མི་ནུས་པ་དང། མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཅི་མི་སྙམ་པར་མི་འཇོག་པར་ཤད་སྦྱང་ལེགས་པར་བྱ་ཞིང་གདམས་པའི་དོན་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉམས་
སུ་ལེན་པ་ནི་མཆོད་པའི་མཆོག་ཡིན་པས་དེ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །ཁྲུས་སོགས་དངོས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་དོད་དུ་དམིགས་པས་བྱ་བ་ལ། ཐོག་མར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བདེན་པ་དང། །

[048B] ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། བདག་གི་དད་མོས་ཀྱི་མཐུས་ས་གཞི་རིན་པོ་ཆེའི་རང་
བཞིན་ལས་གྲུབ་ཅིང་ལག་མཐིལ་ལྟར་ཁོད་སྙོམ་པ་བདེ་བ་ཅན་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིག་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ས་གཞི་དག་ཞེས་སོགས་བརྗོད་དེ་ས་གཞི་བྱིན་གྱིས་བརླབ། དེའི་དབུས་སུ་སེང་གེས་བཏེགས་
པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་རྩ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མའི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་བང་རིམ་གྱི་རྣམ་པས་བགོད་པ་མཛེས་པ་འཁོད་པར་གྱུར་ཅེས་གདན་ཁྲི་གསལ་བཏབ། རྣམ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་
ཀྱང། །ཞེས་སོགས་དང། མ་ལུས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མགོན་གྱུར་ཅིང། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གསུམ་གྱིས་རྩ་བའི་བླ་མ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་སྟོན་པ་མཉམ་མེད་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་བོ་ལ། །
རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་བརྒྱུད་དང་ཟབ་མོ་ལྟ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་དང། ཆོས་འབྲེལ་མནོས་པའི་བླ་མ་གཞན་རྣམས་དང། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཉན་རང་བཀའ་སྡོད་སྲུངས་མའི་ཚོགས་དང་
བཅས་པས་བསྐོར་བ་མ་ག་དྷ་བཟང་མོའི་གཏམ་བརྒྱུད་ལྟར་སྤྱན་དྲངས། ཁྲུས་ཀྱི་ཁང་པ་ཤིན་ཏུ་དྲི་ཞིམ་པ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཁྲུས་ཁང་བསྐྱེད། ཇི་ལྟར་བལྟམས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །
ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཁྲུས་གསོལ། སྟོང་གསུམ་ཀུན་ཏུ་དྲི་དད་ལྡང་བ་ཡི། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དྲི་བཟང་བྱུག་སྲབ་འཇམ་ཡང་བ་ལྷ་ཡི་གོས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གོས་ཕུལ་
བདག་དང་འགྲོ་ལ་ཐུགས་བརྩེའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཚོགས་ཞིང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ། །དེ་ནས་བསགས་སྦྱང་གི་གནད་བསྡུས་པའི་ཡན་ལག་བདུན་པ་དབུལ་པ་ནི། འདྲེན་

[049A]༄༅། །པ་མཉམ་མེད་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཞེས་པ་ནས། རྩ་བའི་བླ་མའི་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་བར། གསོལ་བ་འདེབས་ཅེས་པ། ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་
འདོན་པ་བསྒྱུར་བ་དང། །ཇི་སྙེད་སུ་དག་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ན། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་དང་ཡིད་གསུམ་གྱིས་ཕྱག་འཚལ། །མཎྜལ་ཚོམ་བུ་སོ་བདུན་མ་གང་ལྕོགས་དང་ཚོམ་བུ་
བདུན་མ་གང་མང་གི་རྗེས་སུ། །མཆོད་ཡིན་ཕལ་ཆེར་མཆོད་ཡོན་བླ་བྲེ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆུ་གཉིས་ཉེར་སྤྱོད་རོལ་མོ། །འདོད་ཡོན། རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན་རྣམས་དང། མེ་ཏོག་
དམ་པ་འཕྲེང་བ་དམ་པ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བླ་ན་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཆོད་པ་དབུལ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དབང་གིས་ན། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོབས་བཞིའི་གཤགས་པ་སྔ་མ་བྱ་
ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་སངས་རྒྱས་སྲས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རང་གཞན་གྱི་དགེ་བ་ལ་དགའ་བ་བསྒོམ། གང་རྣམས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་རྣམས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་
ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བསྐུལ་བས་དེ་དག་གིས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པར་བསམ། མྱ་ངན་འདས་སྟོན་གང་བཞེད་དེ་དག་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་
འདའ་ཚུལ་སྟོན་པ་རྣམས་ལ་མི་འདའ་བར་གསོལ་བས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་བར་བསམ། ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་དྲིན་ཅན་རྗེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འདོད་དོན་ལ་གསོལ་བ་གདབ་
ཕྱག་འཚལ་བ་དང་མཆོད་ཅིང་བཤགས་པ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དགེ་བ་རྣམས་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོ། །ཐུན་མཚམས་སུ་དངོས་གཞིའི་སྐབས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྣམས་ཡང་ཡང་དྲན་པ་

[049B] ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བག་ཡོད་བསྟེན་པ། དབང་པོའི་སྒོ་སྡོམ་པ། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིགས་པ། མི་ཉལ་བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་ཞིང། ཉལ་བའི་ཚེ་དྲན་
པ་བསྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསླབ་པོ། །གཉིས་པ་ལ། དལ་བའི་རྟེན་ལ་སྙིང་པོ་བླང་བའི་ཕྱིར་དུ་བསྐུལ་བ་དང། སྙིང་པོ་ཇི་ལྟར་ལེན་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དལ་
འབྱོར་ངོས་བཟུང་བ། དོན་ཆེ་བར་བསམ་པ། རྙེད་དགའ་བར་བསམ་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། ངན་འགྲོ་བ་གསུམ་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་དང་བཞི་པོ་མི་མ་ཡིན་པའི་མི་ཁོམ་པ། མིང་སྐྱེས་ཀྱང་
གླེན་ཞིང་ལྕག་པ། ལོག་ལྟ་དང་ལྡན་པ། མཐའ་འཁོབ་ཏུ་སྐྱེས་པ། རྒྱལ་བའི་བཀའ་མེད་པའི་མུན་བསྐལ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པ་བཞི་ནི་མིར་གྱུར་པའི་མི་ཁོམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་དང་བྲལ་བ་
ནི་དལ་བ་བརྒྱད་དང། སྤྱིར་མི་ཡིན་པ། ས་ཚིག་གམ་ཆོས་ཚིག་གིས་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ། དབང་པོ་ཚང་བ། ལས་མཐའ་མ་ལོག་པ། གནས་ལ་དད་པ་ལྔ་རང་འབྱོར་དང་
སངས་རྒྱས་བྱོན་ནས་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ། དེ་འམ་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་བཞིན་པ། སངས་རྒྱས་བཞུགས་དུས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་བསྟན་པ་མ་ཉམས་པ། ཆོས་བསྟན་པ་ལ་
བརྟེན་ནས་གང་ཟག་དམན་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མང་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་གཞན་རྗེས་སུ་འཇིག་པ། གཞན་གྱིས་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ལྔ་གཞན་འབྱོར་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་དལ་བརྒྱད་འབྱོར་བཅུ་
རང་ལ་ཚང་ངམ་མ་ཚང་དཔྱད་པའི་ཚེ། རང་ཉིད་མིར་སྐྱེས་པས་དལ་བ་དང་པོ་བཞི་དང་རང་འབྱོར་དང་པོ་ཚང། གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་གོ་ཞིང་དཀོན་མཆོག་དང་ལས་འབྲས་ལ་ངེས་

[050A]༄༅། །ཤེས་ཡོད་པས་དལ་བ་ལྔ་བ་དང་དྲུག་པ་ཚང། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པས་དལ་བ་ལྷག་མ་གཉིས་དང། རང་འབྱོར་གཉིས་པ་
རྣམས་དོན་གྱིས་ཚང། དབང་པོ་སྒོ་ལྔ་དང་ལྡན། འཚམས་མེད་མ་བྱས། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་དད་པས་རང་འབྱོར་ལྷག་མ་གསུམ་ཚང། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན། དེས་དམ་པའི་
ཆོས་གསུངས། གསུངས་པའི་བསྟན་པ་གནས། བསྟན་པ་དེ་ལ་རང་ཉིད་ཞུགས་པས་དོན་གྱིས་གཞན་འབྱོར་དང་པོ་བཞི་ཚང། གཞན་ཟས་གོས་སོགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་བ་ཡོད་པས་གཞན་
འབྱོར་ལྔ་པ་ཡང་ཚང་འདུག་སྙམ་པ་བྱུང་བ་ན་དེ་ལ་དགའ་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་གཞན་རྣམས་རྟེན་དེ་ལ་ལས་བསོག་པའི་ནུས་པ་མཐུ་ཆུང་
དེ་དག་ལས་མི་རྣམས་ལས་བསོག་པའི་ནུས་པ་སྟོབས་ཆེ། དེའི་ནང་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་བ་ལས་ཀྱིས་པ་ཡིན་པས་ལས་གང་བསྒྲུབ་ཀྱང་ས་ཆོད་ཆེ་ཞིང་མྱུར། ཁྱད་པར་དུ་དལ་འབྱོར་ཚང་བའི་
རྟེན་འདི་ལ་མངོན་མཐོ་ལྷ་མིའི་ལུས་རྟེན། ཉན་རང་གི་མྱང་འདས། འགྲོ་བ་རྣམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སར་འཁྲིད་པའི་སེམས་སྐྱེད། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་སོགས་
གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་ཀྱང་བསྒྲུབ་ཕྱིན་ཆད་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་པས་རྟེན་འདི་ལྟ་བུ་བདག་གིས་ཐོབ་པ་འདི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རྙེད་
པ་ལས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་གོ་སྙམ་དུ་དབུལ་པོས་གཏེར་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་དགའ་བ་བསྒོམ་ཞིང། དེ་ཡང་སེར་སྣ་ཅན་གྱིས་ནོར་རྙེད་པ་རང་གིས་སྤྱོད་པ་དང། གཞན་ལ་སྟེར་བ་གང་ཡང་མི་ནུས་པ་ལྟ་

[050B] །གསུམ་པ་ལ། དཔེ། རྒྱུ། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་ཚུལ་
གསུམ། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་རྟེན་འདི་ད་རེ་སྟེས་དབང་གིས་རྙེད་པ་མ་གཏོགས་ཤིན་དུ་རྙེད་པར་དཀའ། དེའི་ཚུལ་ཡང་དཔེར་ན་གྱང་ལོགས་ལ་སྲན་མ་གཏོར་བའི་ཚེ་རེ་རེ་ཙམ་
ཆགས་པ་སྲིད་མཐར་སྣང་བ་དང་འདྲ་ལ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གཡེང་པའི་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་གར་རུས་སྦལ་གྱི་མགྲིན་པ་ཆུད་དཀའ་བ་བཞིན་དུ་མི་ལུས་རྙེད་དཀའ་བར་གསུངས་ཤིང། ངན་འགྲོ་
དང་བདེ་འགྲོ་ནས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བས་ཆེན་པོའི་རྡུལ་དང། དེ་ནས་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་སེན་གྱི་རྩེ་མོས་བཞེས་པའི་རྡུལ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་པས་སོ་སྙམ་དུ་བསམ་
གཉིས་པ་ནི། སྤྱིར་བདེ་འགྲོ་ཙམ་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་སྣ་གཅིག་བསྲུང་བ་ཡན་ཆད་བསྒྲུབ་དགོས། ཁྱད་པར་དུ་དལ་འབྱོར་ཚང་བའི་རྟེན་ཐོབ་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་
དག་པས་གཞི་བཟུང། སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱས། སྨོན་ལམ་དྲི་མ་མེད་པས་འཚམས་སྦྱོར་བ་སོགས་དགོས་ན་རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་སྣང་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བདག་གིས་བསྒྲུབ་
པ་མེད་པས་སླར་དལ་འབྱོར་ལྟ་ཞོག་བདེ་འགྲོ་ཙམ་ཡང་གནས་རྙེད་སྙམ་དུ་བསམ། གསུམ་པ་ནི། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་གསུམ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཉུང། དུད་འགྲོ་ཡང་
བྱིང་ན་གནས་པ་དང་གླིང་བར་གྱི་མུན་པ་ན་ཡོད་པ་ལས་ཁ་འཐོར་བ་ཉུང། དེ་ལས་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་ནི་སྲིན་བུ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ས་ཕྱིར་བ་ཙམ་གྱི་སྟེང་ན་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་བགྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་

[051A]༄༅། །ཡོད་ནའང་མི་བཅུ་བསྐོར་ལས་མི་ཤོང་བ་ལྟ་བུས་མཚོན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ། །མི་ལ་ཡང་དལ་འབྱོར་མ་ཚང་བ་ནས་ཕུང་ལྟ་བུའི་ཚོད་ན། ཚང་བ་ནས་རྡོག་ལྟ་
བུའི་ཚོད་དུ་འདུག་པས་དལ་འབྱོར་ཚང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམ། དེས་ན་བདག་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པས་ཆོས་བསྒྲུབ་དགོས། ཕྱི་ནང་གི་མཐུན་རྐྱེན་དལ་འབྱོར་ཚང་
བས་ཆོས་བསྒྲུབ་ནས། ཕྱི་མར་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ཞིང་ནམ་འཆི་ལ་ངེས་པ་མི་འདུག་པས་ཆོས་རྣམ་དག་ཅིག་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་མི་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་མི་འདུག་སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་ཤུགས་དྲག་
དྲང་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱང་བ། འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱང་བ། ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་
བློ་སྦྱང་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་བདེ་བའི་ཐབས་བསྟེན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསམ་པ་
ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ནམ་ཞིག་འཆི་བ་ཞིག་འོང་སྙམ་པ་ཡོད་ཀྱང་ལ་ཟླ་
ན་ཚེ་འདིའི་འདུན་མ་འབའ་ཞིག་གི་དབང་དུ་སོང་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེས་སྤྱོད་རྣམས་རྒྱས་ཤིང་ཆོས་ལས་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཏེ་ངན་སོང་དུ་འཁྲིད་ལ། དེ་རིང་ཙམ་ཡང་མི་འཆི་བའི་ངེས་པ་
མེད་སྙམ་དུ་བློས་འཆི་བའི་ཕྱོགས་བཟུང་ན་འདི་སྣང་གི་བྱ་བ་ལ་མི་བརྩོན་པར་ཚེ་ཕྱི་མར་ཕན་པའི་ཐབས་ལ་ངར་དམ་ཤུགས་ཀྱིས་འཇུག་པ་འབྱུང་བས་ཆོས་རྣམ་དག་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་

[051B] ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ་པ། ནམ་འཆི་ངེས་མེད་བསམ་པ། འཆི་བའི་ཚ་ཚེ་ཚེས་མ་གཏོགས་གང་གིས་ཀྱང་
དང་པོ་ལ། འཆི་བདག་ངེས་པར་འོང་ལ་དེ་ཡང་རྐྱེན་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་ཏུ་མེད་པར་བསམ་པ་ནི། 
གདུལ་བྱ་རྟག་འཛིན་ཅན་རྣམས་བསྐུལ་བའི་དོན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་བསྟན་ཅིང། རྒྱ་བོད་ཀྱི་པཎ་གྲུབ། རྒྱལ་བློན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོགས་མཆོག་དམན་གྲངས་མེད་པ་ཆོས་
འབྱུང་དེ་བ་གཏར་གཏམ་བརྒྱུད་སོགས་ལས་བཤད་པ་རྣམས་མ་བརྟགས་པའི་ཚེད་ལྟ་ཡོད་ཡོད་འདྲ་ནའང། ལེགས་པར་དཔྱད་ན་བྱུང་བའི་གཏམ་ཙམ་མ་གཏོགས་དངོས་སུ་བཞུགས་པ་
སུ་ཡང་མེད། མདོར་ན་སྔར་བྱུང་བའི་མི་འདི་མ་ཤི་བར་ཚེ་ཐར་བྱ་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ན་བདག་གཅིག་པུ་འཆི་མི་དགོས་བ་ག་ལ་འོང། འཆི་བ་འོང་ཡང་རྐྱེན་གྱིས་བཟློག་ཏུ་ཡོད་ན་མི་འཆི་བ་སྲིད་
ཀྱང་རྫས་སྔགས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྨྲ་མཁས་སྟོབས་འབྱུང་སོགས་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་ཏུ་མེད་པས་ངེས་པར་འཆི། ཚེ་ལ་སྣོན་པ་མེད་ཅིང་འབྲིང་བྱེད་པ་རྣམ་ ཐོག་མར་
མངལ་དུ་ཉིང་འཚམས་སྦྱར་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ཞིང་འཆི་བདག་གི་དྲུང་དུ་རི་གཟར་གྱི་འབབ་ཆུ་ལྟར་བཟློག་པ་མེད་པར་མྱུར་དུ་འགྲོ་བས་འབྲིང་བྱེད་པར་མ་ཆད་དང་བཅས་ལ། ཚེ་
ཟད་པ་ལ་གསར་དུ་སྣོན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་ངེས་པར་འཆི། གསོན་པའི་ཚེ་ཡང་ཆོས་བྱ་ལོང་མེད་པར་དོན་མེད་དུ་འབའ་བ་ནི། བྱིས་པའི་དུས་སུ་ཆོས་བསྒྲུབ་འདོད་གྱི་བློ་མི་སྐྱེ་

[052A]༄༅། །རྒས་པའི་ཚེ་ཆོས་བསྒྲུབ་མི་ནུས། བར་སྐབས་སུ་ཡང་གཉིད་དང་བཟའ་བཏུང་དང་བྲེ་མོའི་གཏམ་དང་རྣམ་གཡེང་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་བྱ་བའི་གོ་སྐབས་བཅོམ་ནས་
ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་ལོང་མེད་པར་ངེས་པར་འཆི་དགོས་པར་འདུག་སྙམ་དུ་བསམ་ནས་ཆོས་ངེས་པར་བྱ་བར་ཐག་བཅད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། འཛམ་བུ་གླིང་པའི་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་པས་ནམ་
འཆི་ཆ་མེད་པར་བསམ་པ་ནི། སྤྱིར་སྒྲ་མི་སྙན་པ་མ་གཏོགས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཚེ་ཚད་རེ་བཤད་ཀྱང་བཤད་པ་ལྟར་ཐུབ་པའི་ངེས་པ་མེད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་འཛམ་བུ་གླིང་
བ་རྣམས་དང་པོ་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐུབ་པ་རིམ་གྱིས་འགྲིབ་ནས་མཐར་ཚེ་ལོ་བཅུ་ལ་རིང་མཐའ་བྱེད་པ་འབྱུང་བར་བཤད་པས་ཤིན་ཏུ་མ་ངེས། རང་གིས་དངོས་སུ་མཐོང་བ་སྔོན་ཆད་རང་ལས་
གཞོན་པ་མང་པོ་ཤི་སོང་ཞིང་ད་ལྟ་རང་ལས་རྒན་པ་མང་པོ་བཞུགས་འདུག་པས་རྒན་གཞོན་བར་མའི་གོ་རིམས་ནི་མི་འདུག་དེས་ན་བདག་རང་ལས་རྒན་པ་འདི་དག་གི་སྔོན་དུ་མ་འཆི་བའི་ངེས་པ་
མེད་པས་ནམ་འཆི་ལ་ཆ་མེད། འཆི་རྐྱེན་མང་ཞིང་གསོན་རྐྱེན་ཉུང་བས་ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པ་ནི། ཕྱིའི་གནོད་པ་དགྲ་གདོན་གཅན་ཟན་སོགས་སེམས་ཡོད་དང། ཆུས་འཁྱེར་བ་མེས་
ཚིག་པ་སོགས་སེམས་མེད་དང། ནང་གི་གནོད་པ་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་འཆི་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་གསོན་རྐྱེན་ཉུང་ལ། གསོན་རྐྱེན་ཡང་ཟས་མི་འཕྲོད་པ། སྨན་
ལོག་པ༑ གནས་ཁང་རྡིབ་པ། མཛའ་བོས་སླུ་པ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་བརྟེན་པའི་འཐབ་རྩོད་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་འཆི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་མང། དེས་ན་བློ་བུར་གྱི་འཆི་རྐྱེན་གང་ཡང་རུང་བ་

[052B] ལུས་ཤིན་ཏུ་ཉམས་ཆུང་བས་ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པ་ནི། ས་ཆེན་པོ་དང་རི་བོ་མཆོག་རབ་དང་རྒྱ་མཚོ་
ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱང་འཇིག་རྐྱེན་དང་འཕྲད་པ་ན་ཐལ་པ་ཙམ་ཡང་མི་ལུས་བར་འཇིག་ན། བདག་གི་ལུས་ཆུའི་དབུ་བ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཉམས་ཆུང་བ་ཚེར་མ་ཟུག་པ་ལྟ་བུ་རྐྱེན་འཕྲན་བུ་རེས་ཀྱང་འཇིག་
སླ་བ་འདི་ཕྱི་ནང་གི་ཉེར་འཚེ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དང་བཅས་འདུག་པས་དེ་རིང་རང་མི་འཆི་བའི་གདེང་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་བསམ་ནས་ཆོས་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་བྱ་བར་ཐག་བཅད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་
འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་དགོས་ལ་འགྲོ་བའི་ཚེ། གཉེན་བཤེས་བརྩེ་གདུང་ཇི་ལྟར་ཆེ་བས་མཐའ་བསྐོར་ཡང་གཅིག་ཀྱང་འཁྲིད་ས་མེད། ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་ཡང་
འཁྱེར་དུ་མེད། ལྷན་གཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤ་རུས་རྣམས་ཀྱང་འདོར་ན་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས། མདོར་ན་ཚེ་འདིའི་ཕུན་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་འདོར་ལ། བདག་གིས་ཀྱང་འདི་དག་
དོར་ནས་རང་གཅིག་བུ་མར་ནང་ནས་སྤུ་བཏོན་པ་ལྟར་འགྲོ་བ་ན་ཕན་པར་ངེས་པ་དམ་པའི་ཆོས་ལས་མི་འདུག་སྙམ་དུ་བསམ་སྟེ་ཆོས་འབའ་ཞིག་བྱ་བར་ཐག་བཅད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ངན་
འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་མ་བསམ་ན་དེ་ལ་སྐྲག་པ་མི་སྐྱེ་ལ། དེ་མ་སྐྱེས་ན་དེའི་རྒྱུ་ལས་མི་ལྡོག་པས་སྡུག་བསྔལ་དེ་མྱོང་བ་ལས་འོས་མེད། སྡུག་བསྔལ་བསམ་ན་དེ་ལ་སྐྲག་པ་འབྱུང་ཞིང་དེ་བྱུང་ན་དེའི་རྒྱུ་ལ་
འཛེམ་པ་དང་དེ་བཟློག་པའི་ཐབས་སྐྱབས་འགྲོ་སོགས་ལ་འབད་པར་འགྱུར་བ་སོགས་དགོས་པ་མང་བས་བསམ་དགོས་ལ། བསམ་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་འཆི་བཞིག་ངེས་པར་འོང་ལ་ཤི་

[053A]༄༅། །པའི་འོག་ཏུ་རྩྭ་ཕུང་མེས་བསྲེག་པ་ལྟར་མེད་དེ་མི་འགྲོ་བར་འགྲོ་བ་གཉིས་གང་རུང་དུ་སྐྱེ་བ་ཞིག་ལེན་དགོས་ཤིང། དེ་ཡང་ལས་དགེ་བའི་དབང་གིས་བདེ་འགྲོ་དང་
མི་དགེ་བའི་དབང་གིས་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བར་ངེས་ལ། བདག་གིས་ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་བང་མཛོད་བཞིན་དུ་གང་ལ་བལྟས་བལྟས་ནས་བསགས་འདུག་བདེ་འགྲོའི་རྒྱུ་དགེ་
བ་ནི་ཚེ་འདིར་གདེང་ཁེལ་བ་ཅིག་བསགས་པ་མི་འདུག་ཅིང་ཚེ་རབས་སྔོན་མ་རྣམས་སུ་ཡང་མ་བསགས་པ་ཤས་ཆེ་བར་སྣང། ངེས་ དེར་
སྐྱེས་པའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཅི་འདྲ་ཞིག་མྱོང་སྙམ་ན། ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་ཤེས་པས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བལྟ་བ་ལྟ་བུ་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་མི་ཁེལ་ཞིང་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་དེ་མྱོང་བར་བསམ་ན་
སྡུག་བསྔལ་དེ་ལ་སྐྲག་པའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་སླ་བས་དེ་ལ་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཚུལ། དུད་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཚུལ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཚུལ་གསུམ། དང་པོ་ལ་
ཚ་དམྱལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཚུལ། གྲང་དམྱལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སྤྱིར་ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་ཀའི་སྡུག་བསྔལ་རིམ་པ་བཞིན་མྱོང་དགོས་པ་མིན་ཀྱང་འདིར་བསྒོམ་
པའི་རིམ་པ་ལ་སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་རིམ་པ་ལྟར་མྱོང་བར་མོས་དགོས་ཤིང། དེ་ཡང་ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་ཀའི་གནས་རྣམས་འོག་ལྕགས་བསྲེགས་ཀྱི་ས་གཞི། ལོགས་ལྕགས་བསྲེགས་ཀྱི་ར་བ་
སྟེང་འོག་ཕྱོགས་འཚམས་ཐམས་ཅད་མེ་ལྕེ་འབར་བས་ཁྱབ་པར་མཚུངས་པས། དེ་འདྲ་བ་ཞིག་གི་ནང་དུ་རང་ཉིད་སྐྱེས་པར་མོས་ཏེ། ཡང་སོས་ནི་རང་ཉིད་དང་རང་དང་སྐལ་མཉམ་གྱི་སེམས་

[053B] རང་གི་ལུས་ཚལ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སོང་ཞིང་བརྒྱལ་ཐབས་སུ་འགྱེལ་ནས་
སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་མྱོང་བ་ན་ནམ་མཁའ་ནས་ཁྱེད་རྣམས་ཡང་སོས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའི་སྒྲ་བྱུང་བ་དང་སོས་ཏེ་སྔར་ལྟར་མཚོན་བསྣུན་པ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་ཡུག་ཏུ་མྱོང། ཐིག་
ནག་ནི། དེ་ནས་བྲོས་པས་དམྱལ་བསྲུང་རྣམས་ཀྱིས་གན་རྒྱལ་དུ་བསྒྱེལ་ཏེ་ལུས་ལ་ཐིག་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་བཏབ་ནས་མཚོན་ཆ་རྣོན་པོས་གཤེགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང། བསྡུས་
འཇོམས་ནི། ཡང་བྲོས་པས་དམྱལ་བསྲུང་རྣམས་ཀྱིས་རི་ར་ལུག་དང་གླང་སེང་གི་གདོང་པ་ཅན་ལྟ་བུའི་བར་དུ་བཅུག་པ་ན་རི་གཉིས་ཐུག་སྟེ། བཙིར་བས་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ཁྲག་གི་རྒྱུན་ཆེན་པོ་
འབབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་མྱོང། དུ་འབོད་ནི། ཡང་བྲོས་པས་ལྕགས་ཀྱི་ཁང་པ་ཅིག་ཏུ་སླེབས་པ་ན་སྒོ་དབྱེར་མེད་དུ་འགྲིག་སྟེ་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་མེ་ལྕེ་འབར་བས་བསྲེག་ཅིང་འབྲོས་
ས་ཡང་མི་འདུག་སྙམ་ནས་དུ་འབོད་ལྷང་ལྷང་བ་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང། དུ་འབོད་ཆེན་པོ་ནི། དེ་ནས་ཐོན་ཏེ་བྲོས་པ་ན་ལྕགས་ཁང་གཉིས་རིམ་དུ་ཆུད་དེ་སྔ་མ་ལྟར་བསྲེག་ཅིང། ལྕགས་
ཁང་ནང་མ་ནས་ཐོན་སྲིད་ཀྱང་ཕྱི་མ་ནས་མི་ཐོན་པར་འདུག་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་མྱོང། ཚ་བ་ནི། ཡང་བྲོས་པ་ན་དམྱལ་བསྲུང་རྣམས་ཀྱིས་ལྕགས་ཀྱི་གསལ་ཤིང་མེ་འབར་བས་
འཕོང་ནས་སྤྱི་བོའི་བར་ཏལ་མར་ཕུག་པས་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་མེ་འབར་བ་དང་ཁྲོ་ཆུ་ཁོལ་མའི་ནང་དུ་འཚོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང། རབ་ཚ་ནི། ཡང་བྲོས་པས་དམྱལ་བསྲུང་རྣམས་

[054A]༄༅། །ཀྱིས་རབ་ཏུ་འབར་བའི་གསལ་ཤི་བརྩེ་གསུམ་པ་འཕོངས་ནས་བཏབ་སྟེ་རྩེ་དབུས་མ་སྤྱི་བོ་དང་གཡས་གཡོན་གཉིས་འཕྲག་པ་ནས་འཐོན་པ་དང། ལྕགས་
བསྲེགས་ལེབ་མོས་ལུས་ལ་སྣམ་བུ་ལྟར་དཀྲི་བ་དང། ཁྲོ་ མནར་མེད་ནི། ཡང་
ཁྲོས་པས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནས་མེ་འབར་བའི་ནང་དུ་ཆུད་དེ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའི་སྒྲ་གཞན་གྱིས་ཐོས་པ་ལས་སེམས་ཅན་དུ་ཤེས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས། ལུས་དང་མེ་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུའི་
ཚུལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་དཔག་མེད་མྱོང་བ་རྣམས་ཡད་དང་ཡང་དུ་བསྒོམ། དེ་ལྟར་ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་རེ་རེ་ནས་ད་ལྟ་མྱོང་བཞིན་པ་ལྟ་བུར་མོས་ཏེ་ཤུགས་དྲག་པས་བཟོད་དཀའ་
ཚུལ་བསམ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་དཀའ་བ་དེ་དག་ཡུན་ཐུང་དུ་ཞིག་ལ་མྱོང་བས་མི་ཆོག་བར། མིའི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལ་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་པའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་དེ་སུམ་བཅུ་ལ་
ཟླ་བ༑ དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོར་བྱས་པའི། ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ནི་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་པའི་ཚེ་ཚད་དང། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞག་གཅིག་དེ་སུམ་བཅུ་ལ་ཟླ་བ། དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོར་བྱས་
པའི་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ནི་ཡང་སོས་པའི་ཚེ་ཚད་ཡིན་ཞིང། དེ་བཞིན་དུ་མི་ལོ་བརྒྱ་དང། ཉིས་བརྒྱ་དང། བཞི་བརྒྱ་དང། བརྒྱད་བརྒྱ་དང། སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལ་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ནས་རིམ་
པ་ལྟར་བགྲངས་པའི་ལོ་སྟོང། ཉིས་སྟོང། བཞི་སྟོང། བརྒྱད་སྟོང། ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ནི་རིམ་པ་ལྟར་སུམ་བཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ནས་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པའི་བར་གྱི་ཚེ་ཚད་ཡིན་ལ་

[054B] ལྷའི་ཚེ་དེ་དག་རིམ་པ་ལྟར་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ནས་བརྩམས་པའི་ལོ་སྟོང་ནས་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་གི་བར་དང། རབ་ཏུ་ཚ་བ་བས་པར་བསྐལ་ཕྱེད་
དང༑ མནར་མེད་པས་པར་བསྐལ་གཅིག་ཐུབ་པས་ཡུན་ཤིན་ཏུ་རིང་པོར་མྱོང་བས་བཟོད་དཀའ་ཚུལ་ཡང་བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དམྱལ་བ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྩིག་ངོས་བཞི་
བཞི་དང་སྒོ་བཞི་བཞི་ཡོད་ལ། དེ་དག་གི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ལྕགས་ཀྱི་ར་བས་བསྐོར་ཞིང་དེ་ལ་ཡང་སྒོ་བཞི་བཞི་ཡོད་པའི་སྒོ་རེ་རེ་ན་མེ་མ་མུར་གྱི་འོབས་སོགས་དམྱལ་བ་ལྷག་མ་བཞི་བཞི་ཡོད་པ་
ལས༑ སྒོའི་ཐད་སོར་མེ་མ་མུར་གྱི་འོབས་པུས་ནུབ་ཙམ་ལ་རྐང་པ་བཞག་པའི་ཚེ་ཤ་ཁྲག་ཀུན་འཇིག་ཅིང་བཏེག་པའི་ཚེ་སླང་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དང་འདབ་ཆགས་པ་ན་ཕྱི་སའི་འདམ་རོ་
ལྟར་མ་ནམ་པ་ལ་བརྒལ་བ་ན་མགོ་བོ་མན་ཆད་བྱིང་སྟེ་འདུག་པའི་ཚེ་ལྕགས་ཀྱི་འབུམ་ དེ་དང་འདབ་ཆགས་པ་ན་སྤུ་གྲིའི་
སོས་གཏམས་པའི་ལམ་ལ་རྐང་པ་བཞག་པ་ན་ལྤགས་པ་སོགས་གཅོད་ཅིང་བཏེག་པའི་ཚེ་སླར་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ། དེ་དང་བདེ་བ་ཆགས་པ་ན་ནགས་ཚལ་རལ་གྲིའི་ལོ་མ་ཅན་གྱི་བསིལ་གྲིབ་
ལ་འཁོད་པ་ན་ཤིང་ལས་རལ་གྲི་ལྷག་སྟེ་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་གཤེག་ཅིང་བཅད་པས་འཁྱིལ་ དེ་དང་འདབ་ཆགས་པ་ན་
ལྕགས་ཀྱི་ཤིང་ཤལ་མ་ལིའི་ཚལ་ལ་དམྱལ་བསྲུང་རྣམས་ཀྱིས་འཛེག་ཏུ་བཅུག་པས། འཛེགས་པའི་ཚེ་ཚེར་མའི་རྩེ་རྣམས་ཐུར་དང། 

[055A]༄༅། །གཤེག་པ་དང། ཁྭ་ལྕགས་ཀྱི་མཆུ་ཅན་གྱིས་ཕྲག་པ་འམ་མགོ་ལ་བསྡད་ནས་མིག་འབྲས་འཐོག་ཅིང་ཟ་བའི་སྡུག་བསྔལ། དེ་དང་འདབ་ཆགས་པ་ན་ཆུ་ཀླུང་རབ་
མེད་ཅེས་བྱ་བ་འགྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཆུ་སྐོལ་བས་གང་བ་ལ་སེམས་ཅན་གནས་ཚོལ་བ་ལྷུང་ནས་དཔེར་ན་འོག་ཏུ་མེ་ཆེན་པོ་སྦར་བའི་ཟངས་ཆུས་བཀང་བའི་ནང་དུ་སྲན་མ་སོགས་འབྲུ་ཉུང་ཟད་བླུག་པ་ལྟར་
སྟེང་འོག་ཏུ་རེ་མོས་སུ་འགྲོ་ཞིང་འཚེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་རྣམས་རིམ་པ་ལྟར་མྱོང་བར་བསམ། གཉིས་པ་ནི། གྲང་དམྱལ་བརྒྱད་ཀའི་གནས་ཐམས་ཅད་འོག་ཁ་བའི་ཐང་དང་འཁྱག་
རོམ་གྱི་གཅོང་ །མཐའ་གངས་རིའི་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བ། ནང་མུན་པས་གཏིབས་ཤིང་ཁ་བ་བུ་ཡུག་འཚུབ་པའི་གནས་སུ་མཚུངས་པས་དེ་འདྲ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་པར་མོས་ལ། ཆུ་བུར་
ཅན་ནི༑ ལུས་ལ་ཁ་བའི་བུ་ཡུག་ཆེན་པོ་རླུང་གིས་ཕྱོགས་བཞི་ནས་བཏབ་པས་ཆུ་བུར་འབྱུང་ཞིང་འཁུམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང། ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་ནི། དེ་ལས་གྲང་རེག་ཆེ་བའི་རྐྱེན་
གྱིས་ཆུ་བུར་རྡོལ་ཏེ་རྣག་ཁྲག་སོགས་འཛག་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་མྱོང། ཨ་ཆུ་ཟེར་བ་ནི། དེ་ལས་གྲང་ཉེན་ཆེར་སོང་བས་སྐད་ཀྱི་གདངས་དྲག་པོར་འདོན་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང། ཀྱི་ཧུད་
ཟེར་བ་ནི། དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་པར་གྲང་བས་སྐད་ཀྱི་གདངས་ སོ་ཐམ་ཐམ་པ་ནི། སྔར་ལས་ཀྱང་གྲང་པའི་རྐྱེན་
གྱིས་སྐད་འདོན་མི་ནུས་པར་སོ་ཐམ་ཐམ་བྱེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང། ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ་ནི། དེ་བས་ཀྱང་གྲང་པའི་རླུང་ཆེན་པོས་བཏབ་པས་ལུས་ཀྱི་མདོག་སྔོན་པོར་གྱུར་ཅིང་

[055B] པདྨ་ལྟར་གས་པ་ནི། དེ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གྲང་པའི་རླུང་ཕོག་པས་ལྤགས་པ་སྔོན་པོ་རྣམས་ཤུས་ཏེ་ཤའུ་དམར་ཧུ་རེ་
བར་གྱུར་པ་ཚལ་བ་བཅུ་སོགས་སུ་གས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང། པདྨ་ལྟར་ཆེར་གས་པ་ནི། དེ་དག་ལས་རབ་ཏུ་གྲང་བའི་ལྷག་པ་ཆེན་པོ་བཏབ་པས་ལུས་ཀྱི་མདོག་ཤིན་ཏུ་
དམར་བར་གྱུར་ནས། ཁ་བརྒྱ་འམ་དེ་བས་ཀྱང་མང་བར་གས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་མེད་མྱོང་བ་རྣམས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒོམ། དེ་ལྟར་གྲང་དམྱལ་བརྒྱད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཤུགས་དྲག་
པའི་ཚུལ་བསམ་ནས། ཏིལ་གྱི་སྦྱང་མ་ག་ཏའི་བྲེ་བོ་ཆེའི་ཁལ་བརྒྱད་ཅུ་པ་ཞིག་ཏིལ་གྱིས་བྱུར་བུར་བཀང་སྟེ་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱན་ཏིལ་རེ་རེ་ཕྱུང་བས་ཏིལ་དེ་མ་ལུས་པར་ཟད་པའི་ཡུན་ལས་
ཆུ་བུར་ཅན་གྱི་ཚེ་ཆེས་རིང་བ་དང། འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཉི་ཤུ་ཉི་ཤུས་རིང་བར་གསུངས་པས་ཡུན་དེ་ཙམ་གྱི་བར་དུ་བཟོད་དཀའ་ཚུལ་ཡང་བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཚ་དམྱལ་
དང་གྲང་དམྱལ་དེ་དག་གི་ཉེ་འཁོར་དང་མིའི་ཡུལ་དང་མཚོ་ཆེན་པོའི་འགྲམ་སོགས་ན་ཡོད་པའི་ཉི་ཚེ་བའི་དམྱལ་བར་ཐག་པ་དང་གཏུན་དང་ཕྱག་མ་དང་ཀ་བ་དང་རྩིག་པ་དང་ཕྲུ་ཆེན་ལ་སོགས་
པའི་དབྱིབས་ཅན་གྱི་ལུས་བླང་ནས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཞིག་མྱོང་བར་ལུང་གཞི་སོགས་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས་མྱོང་བར་བསམ། གཉིས་པ་ནི། དུད་འགྲོ་བྱིངས་ན་གནས་པ་ཆུ་མཚམས་
མན་ཆད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་མུན་པ་ཤིན་ཏུ་ནག་པར་ལྕས་བོང་ཆེ་ཆུང་དང་མདོག་དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་པ་འབྲུའི་ཕུང་པོ་ལྟར་སྤུངས་ནས་ཡོད་པ་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེས་པར་མོས་ཏེ། ཆེ་བས་ཆུང་བ་ཁྱུར་

[056A]༄༅། །མིད་དང་ཆུང་བས་ཆེ་བའི་ལུས་ལ་ཟ་ཞིང་ཐལ་བྱུང་དུ་འབུག་ མུན་པ་ཤིན་ཏུ་ནག་པས་རང་གི་ཡན་ལ་བརྐྱང་བསྐུམས་ཙམ་ཡང་མི་མཐོང་བ་དང་
གཅིག་གིས་གཅིག་མནན་པས་དབུགས་འབྱུང་རྡུབ་ཙམ་ཡང་མི་ནུས་པ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང། གཞན་ཡང་ཀླུའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ནས་མཁའ་ལྡིང་དང་བྱེ་ཚན་གྱི་
འཇིགས་པས་ཉེན་པའི་སྡུག་བསྔལ། ཁ་འཐོར་བའི་བྱ་དང་རི་དགས་སོགས་སུ་སྐྱེས་ནས་རྔོན་པ་དང་ཁྱི་དང་གཅན་ཟན་སོགས་ཀྱིས་གཙེས་པའི་སྡུག་བསྔལ། བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་
རྟ༑ གླང། བོང་བུ། ཕག་པ་སོགས་སུ་སྐྱེས་ནས་བཀོལ་སྤྱོད་བཐེག་གསོད་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བར་བསམ། དུད་འགྲོ་དེ་དག་ཚེ་ཐུང་བ་དང་རིང་བ་སྣ་
ཚོགས་ཡོད་ལ། ཚེ་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་བ་ཙམ་ཐུབ་པས་ཡུན་རིང་པོར་བཟོད་དཀའ་བར་ཡང་བསམ་མོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡི་དྭགས་ཀྱི་གནས་ཟངས་གཞོང་ཁ་
གྱེན་ཏུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གིས་དབེན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ང་བའི་ནང་དུ་ཡི་དྭགས་མི་སྡུག་མའི་གཟུགས་ཅན་བཀྲེས་སྐོམས་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་པར་མོས་ལ་
ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་གྱིས་བཟའ་བཏུང་གི་རིགས་མི་རྙེད་ཅིང་གལ་ཏེ་ཆུ་ཀླུང་དང་ལྗོན་ཤིང་འབྲས་བུ་ཅན་སོགས་མ་ཐོང་སྟེ་ལོངས་སྤྱོད་པར་ཕྱིན་པ་ན་སྲུངས་མ་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་པས་
བསྲུང་བའམ། རྣག་ཁྲག་སོགས་སུ་མཐོང་བའམ། མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་མི་ནུས་པའི་སྡུག་བསྔལ། ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནི། ཁ་ཁབ་མིག་ཙམ་མགྲིན་པ་རྟ་རྔ་ཙམ་ལྟོ་བ་

[056B] ཟས་སྐོམ་མི་རྙེད་པ་དང། རྙེད་ཀྱང་ཁར་མི་ཤོང་པ་དང། ཉུང་ཟད་སོང་བ་མགྲིན་པ་ནས་མི་ཐར་པ་དང། ཐར་ཀྱང་ལྟོ་བ་མི་
ཁེངས་པའི་སྡུག་བསྔལ། ཟས་སྐོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནི། ཟོས་ཤིང་འཐུངས་པ་རྣམས་མེར་འབར་ནས་ཁོང་བའི་ནང་ཐམས་ཅད་ཚིག་པ་དང། གཤད་གཅི་སོགས་མི་གཙང་ཞིང་དྲི་ངལ་
གནོད་ཅིང་སྨད་པར་བྱ་བ་དང། རང་གི་ཤ་ལ་བཅད་ཅིང་ཟ་ལ་ གཞན་ཡང་དབྱར་ཟླ་ཟེར་ཡང་ཚལ་དགུན་ཉི་ཟེར་ཡང་གྲང་བ་སོགས་ཀྱི་
སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མྱོང་བར་བསམ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡི་དྭགས་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་གཅིག་ལ་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ལ་སོགས་པར་མྱོང་བས་ཡུན་རིང་
བའི་ཚུལ་ཡང་བསམ་མོ། །དེས་ན་བདག་ད་ལྟ། ཇ་ཕོར་གང་འཐུང་ཡུན་ཙམ་ལ་ལག་པ་མེ་དོང་དུ་འཇུག་པ། དགུན་ལྷག་སྒང་ལ་ཞག་གཅིག་ཙམ་གཅེར་བུར་འདུག་པ། ལུས་ལ་
སྦྲང་བུ་སོགས་ཀྱིས་སོ་བཏབ་པ་འམ་ས་རྡོ་མང་པོ་སྤུང་བའི་འོག་ཏུ་ཆུད་པ། ཞག་གསུམ་བཞི་ཙམ་བཟའ་བཏུང་ཡེ་མེད་པར་སྡོང་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡང་བ་ཐོད་དཀའ་ནང་ན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་
བསྔལ་ཤུགས་དག་ལ་རྒྱུན་རིང་བ་དེ་ཇི་ལྟར་བཟོད་སྙམ་དུ། ད་ལྟར་གྱི་ཉམས་ལ་དཔགས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པའི་ཡིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཐོན་པར་བྱས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་བཟློག་པའི་
ཐབས་ལ་ད་རེས་འབད་དགོས་པར་འདུག་གོ་སྙམས་པའི་ལྕག་གིས་ཡང་ཡང་བྲབ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ། བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་དམ་པ་སྐྱབས་འགྲོ་སྦྱང་བ། བདེ་

[057A]༄༅། །ལེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་བསྐྱེད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་དངོས་དང་བསླབ་བྱ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་རང་ཉིད་མྱུར་
དུ་འཆི་ཞིང་ཤི་ནས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་ལས་ངན་སྟོབས་ཆེན་གྱི་དབང་གིས་ངན་འགྲོར་སྐྱེས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་དཀའ་བ་མྱོང་བར་སྣང་ལ་བདག་གཅིག་པུར་མ་ཟད་སེམས་ཅན་
གཞན་ཡང་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་དངོས་སུ་མནར་བ་དང་བརྒྱུད་ནས་མྱོང་དགོས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པས་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ལས་སྐྱོབ་པའི་སྐྱབས་ཡང་
དག་ཅིག་མི་འཚོལ་བའི་ཐབས་མི་འདུག་དེས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་སྐུའི་ཡོན་ཏན་མཚན་དཔེ་གསལ་རྫོགས་ཀྱིས་སྤྲས་ཤིང་མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ། གསུང་གི་
ཡོན་ཏན་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་དབྱངས་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་དུས་གཅིག་ཏུ་དྲི་བ་མི་འདྲ་བ་རེ་རེ་ཞུས་ཀྱང་གསུང་དབྱངས་གཅིག་གིས་སོ་སོར་དྲི་ལན་ཐམས་ཅད་འདེབས་ནུས་པ་
ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་མཁྱེན་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལམ་བུ་གཅིག་བུ་ལ་བརྩེ་བ་ལྟ་བུའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་
འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འགྲོ་བ་སྒྲོལ་བའི་ནུས་མཐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང། ཁྱད་
པར་དུ་རང་འཇིགས་པ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་པ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པས་སྐྱབས་སྟོན་པ་པོར་འོས། ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ཇི་ལྟར་

[057B]
ཏན་སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམས་མངོན་དུ་མཇད་པ་ལས་བྱུང་བས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ཕ་རང་ཉིད་ལ་རག་ལས་ཤིང་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་སྡུག་བསྔལ་ཅི་རིགས་པ་ལ་དངོས་སུ་སྐྱོབ་བྱེད་ཡིན་པས་
སློབ་མི་སློབ་ཀྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་རྣམས་སྐྱབས་དངོས་སུ་འོས། ཆོས་དཀོན་མཆོག་དེ་ཡང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སློབ་པ་འཕགས་པ་བརྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་མཛད་
བ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་དེ་རྣམས་སྐྱབས་བསྒྲུབ་པའི་ཟླ་གྲོགས་སུ་འོས་པའི་ཚུལ་རྣམས་ལེགས་པར་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་དང། དེ་དག་
གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མངོན་དུ་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་གདུང་བ་དང། དཀོན་མཆོག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་ལྟ་བུ་བསོད་ནམས་རེ་ཆེའོ་སྙམ་པའི་སྤྲོ་པ་ཤུགས་དྲག་པོས་དཀོན་མཆོག་
གསུམ་ལ་དཔུང་གཉེན་ཞུ་འདོད་ཀྱི་བློ་དུང་དུང་བ་བསྐྱེད་དེ། དེའི་མཐུས་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྐྱབས་ཡུལ་རྣམས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་གིས་བྱ་འཕུར་བ་ལྟར་མདུན་གྱི་ནམ་
མཁར་བྱོན་པར་བསམ་ལ། རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བདག་འཁོར་བ་དང་ན་སོང་གི་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་སྟོན་པ་མཛད་དུ་གསོལ་
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བདག་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་སྐྱབས་དངོས་མཛད་དུ་གསོལ། །ཚོགས་

[058A]༄༅། །རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བདག་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་བླ་གྲོགས་མཛད་དུ་གསོལ། །ཞེས་པ་
ཉེར་གཅིག་སོགས་བརྗོད། གཉིས་པ་ནི། སོ་སོའི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་བསླབ་བྱ། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་མཐུ་བོ་ཆེ་ཡང་གཏན་གྱི་སྐྱབས་
སུ་མི་འཛིན་ཅིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་རྒྱུ་དང་བཟོ་ངན་པ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དངོས་སུ་མོས། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་སེམས་ཅན་ལ་
གནོད་འཚེ་སྤོང་ཞིང་གསུང་རབ་ཀྱི་ཡི་གེ་ཆག་བཞི་བ་གཅིག་ཡན་ཆད་ལའང་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དངོས་སུ་མོས། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་གྲོགས་མུ་སྟེགས་ཅན་
ནམ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་འདྲིས་ཆེན་མི་བྱ་ཞིང། རབ་བྱུང་གི་རྟགས་ཙམ་འཛིན་པ་ལའང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དངོས་སུ་མོས་པ་དང། ཐུན་མོང་གི་བསླབ་བྱ་དཀོན་མཆོག་
གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པས་ཡང་ཡང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ། བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རྟག་ཏུ་མཆོད་པ་ལ་བརྩོན་ཞིང་བཟའ་བཏུང་གི་ཕུད་ཀྱིས་མཆོད་པ་
སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བ་གཞན་ཡང་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་འགོད་པ། བྱ་བ་གང་བྱེད་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བློ་བཀལ་ནས་བྱེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐབས་གཞན་སྤོང་བ། ནང་བ་
སངས་རྒྱས་པར་ཚུད་པ། སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་པ། སྔོན་བསགས་ཀྱི་ལས་སྒྲིབ་རྣམས་སྲིབ་ཅིང་ཟད་པར་འགྱུར་བ། བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསོགས་པ་

[058B] མི་དང་མི་མ་ཡིན་གྱི་བར་ཆད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པ། ཅི་བསམ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ། མྱུར་དུ་འཚང་རྒྱབ་སྟེ་ཕན་ཡོན་བརྒྱད་བསམ་ནས་དུ་མ་དྲུག་དུ་སྐྱབས་
སུ་འགྲོ་བ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྲོག་གམ་བཞད་གད་ཀྱི་བྱིང་ཡང་མི་གཏོང་བ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་
སོང་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལས་དཀར་ནག་ལ་བླང་དོར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་སྐྱོབས་མི་ནུས་པར་ངན་སོང་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལས་འོས་མེད་ལས། ལས་
དཀར་ནག་གི་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་སོ་སོར་འབྱིན་པས་ལས་ངེས་པ། ལས་དགེ་སྡིག་ཆུང་དུ་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་ཆེན་པོ་འབྱུང་བས་འཕེལ་ཆེ་བ། ལས་རང་གིས་མ་བྱས་ན་དེའི་
འབྲས་བུ་རང་གིས་མྱོང་བ་མེད་པས་མ་བྱས་པ་དང་མི་འཕྲད་པ། ལས་རང་གིས་བྱས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་རེ་ཞིག་མ་མྱོང་ཀྱང་ནམ་ཞིག་རྐྱེན་དང་འཕྲད་པ་ན་མྱོང་བས་བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་རྣམས་
ལ་ངེས་པ་དྲངས་ནས། ལས་དཀར་ནག་ལ་འདོར་ལེན་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱ་དགོས་ལ། འདོར་ལེན་གང་ལ་བྱ་ན་སྒོ་གསུམ་གྱི་དགེ་མི་དགེའི་ལས་ཐམས་ཅད་ལས་ལམ་བཅུར་མ་འདུས་ཀྱང་
ཚེ་ལོང་ངམ་རགས་པ་ཁ་ན་མཐོ་བའི་གཞི་ཆེ་བ་རྣམས་བསྡུས་ན་ནག་པོའི་ལས་ལམ་བཅུ་དང། དེ་དག་སྤངས་ན་ངོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གནད་རྣམས་ཀྱང་བསྡུས་ན་དཀར་པོའི་ལས་ལམ་བཅུར་འདུ་
བས་ལས་ལམ་བཅུ་ལ་བྱ་དགོས། དེ་ལ་ལས་ལམ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ངོས་ཟིན་ནས་འཇུག་ལྡོག་བྱ་དགོས་པས་འདི་ལ། ནག་པོའི་ལས་འབྲས་བསམ་པ། དཀར་པོའི་ལས་

[059A]༄༅། །འབྲས་བསམ་པ། འཇུག་ལྡོག་ཇི་ལྟར་བྱ་ཚུལ་གསུམ། དང་པོ་ལ། གཞི་རང་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་
ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས། ཀུན་སློང་གསོད་པར་འདོད་དེ་སྦྱོར་བ་རང་དམ་གཞན་བཅོལ་བས་དུག་སྦྱོང་མཚོན་བསྣུན་སྔགས་སྒྲུབ་སོགས་ཅི་རིགས་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མཐར་
ཐུག་ཕ་རོལ་པོ་རང་གི་སྔ་རོལ་དུ་ཤི་བ་ན་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་དངོས་གཞི་རྫོགས། གཞི་རང་མི་དབང་ཞིང་གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཉོན་མོངས་གསུམ་གང་རུང་
གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་བྲལ་བར་འདོད་དེ་སྦྱོར་བ་རང་ངམ་བསྐོས་པས་བརྐུ་འཕྲོག་སོགས་ཅི་རིགས་ཀྱིས། བླངས་ཏེ་མཐར་ཐུག་ཐོབ་བློ་སྐྱེས་པ་ན། མ་བྱིན་ལེན་གྱི་དངོས་གཞི་རྫོགས། གཞི་
གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་འཐུང་བའམ་རང་གི་ཉིད་དུ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མ་ནིང་དང་རབ་བྱུང་མ་ལྟ་བུ་བགྲོད་བྱ་མིན་པ། བགྲོད་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ཁ་དང་གཤང་ལམ་སོགས་ཡན་ལག་
མ་ཡིན་པ། བླ་མ་དང་མཆོད་རྟེན་གྱི་དྲུང་སོགས་གནས་མ་ཡིན་པ་སྦྲུམ་མ་དང་བསྙེན་གནས་ལ་གནས་པ་སོགས་དུས་མིན་པ་གང་རུང་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང། ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་གང་
རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་བགྲོད་པར་འདོད་དེ། སྦྱོར་བ་དེའི་དོན་ལ་རྩོལ་བསམ་ཐར་ཐུག་གཉིས་ཀྱི་གཉིས་སྤྲད་པ་ན་ལོག་གཡེམ་གྱི་དངོས་གཞི་རྫོགས། གཞི་མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་
དང༑ བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞི་དང། དེ་ལས་བཟློག་པ་བཞི་གང་རུང། ཡུལ་དོན་གོ་བ་ལ་འདུ་ཤེས་མཐོང་བ་ལ་མ་མཐོར་བ་སོགས་སུ་བསྒྱུར་ཅིང་

[059B] །སྦྱོར་བ་སྨྲ་བའམ་མི་སྨྲ་བས་དང་དུ་ལེན་པའམ་ལུས་བསྒྱུར་བའི་མཚན་མས་སྟོན་པ་ཅི་རིགས་བྱས་བས་
མཐར་ཐུག་ཕ་རོལ་པོས་དོན་གོ་བ་ན་རྫུན་སྨྲ་བའི་དངོས་གཞི་རྫོགས། །གཞི་སེམས་ཅན་མཐུན་པའམ་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཉན་མོངས་གསུམ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་
སློར་དབྱེ་བའམ་མི་འདུམ་པར་འདོད་དེ་སྦྱོར་བ་བདེན་རྫུན་གང་རུང་གིས་བརྗོད་བྱ་སྙན་མི་སྙན་ཅི་རིགས་དགོས་པ་རང་གཞན་གང་རུང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་མཐར་ཐུག་ཕ་རོལ་པོས་དོན་གོ་བ་ན་ཕྲ་མའི་
དངོས་གཞི་རྫོགས། གཞི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སྐྱེ་པའི་གཞིར་གྱུར་བའི་སེམས་ཅན་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཉོན་མོངས་གསུམ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་རྟ་བ་པོས་སྨྲ་བར་འདོད་དེ་
སྦྱོར་བ་བདེན་རྫུན་གང་རུང་གིས་རིགས་ལུས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་གང་རུང་བརྗོད་པ་མཐར་ཐུག་སྨྲ་ཡུལ་གྱིས་དོན་གོ་བ་ན། ཚིག་རྩུབ་ཀྱི་དངོས་གཞི་རྫོགས། གཞི་དོན་མེད་
པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཉོན་མོངས་གསུམ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་བྱུང་རྒྱལ་སྨྲ་བར་འདོད་དེ་སྦྱོར་བ་ངག་ཀྱལ་སྨྲ་བར་རྩོམ་པས་མཐར་ཐུག་ཟིན་པ་ན་ངག་ཀྱལ་གྱི་
དངོས་གཞི་རྫོགས། གཞི་གཞན་གྱི་ནོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་རང་ནོར་ལ་ཆགས་སེམས་དང་བསོག་སེམས། གཞན་ནོར་ལ་རོ་མྱང་སེམས་དང་འཁུ་སེམས། ངོ་ཚ་དང་
ཉེས་དམིགས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་ཆོས་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཉོན་མོངས་གསུམ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་བདག་གིར་བྱ་བར་འདོད་སྦྱོར་བ་རང་ལ་འབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་རྩོལ་བས་མཐར་ཐུག་བདག་གིར་

[060A]༄༅། །གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་ཐག་བཅད་པ་ན་བརྣབ་སེམས་ཀྱི་དངོས་གཞི་རྫོགས། གཞི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་སེམས་ཅན་ལ་དེར་འདུ་ཤིས་ཤིང་གནོད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་
མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཞེ་སྡང་གི་སེམས། གནོད་བྱེད་ལ་མི་བཟོད་པའི་སེམས། ཚུལ་མིན་ཡོད་ཁྱེད་ཡང་ཡང་དྲན་པས་འཁོན་འཛིན་གྱི་སེམས། བརྡེག་པ་དང་བསད་ན་ཅི་མ་རུང་
སྙམ་པའི་འཁུ་སེམས། ངོ་ཚ་དང་ཉེས་དམིགས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་ཆོས་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཉོན་མོངས་གསུམ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་བརྡེག་གསོད་སོགས་བྱ་བར་འདོད་དེ་སྦྱོར་བདེ་བྱེད་
པར་སེམས་ཀྱིས་རྩོལ་ཞིང་མཐར་ཐུག་དངོས་སུ་ནུ་སན་བྱ་བར་ཐག་བཅད་པ་ན་གནོད་སེམས་ཀྱི་དངོས་གཞི་རྫོགས། གཞི་དཀོན་མཆོག་དང་ལས་འབྲས་སོགས་ཡོད་པའི་འདོད་ལ་མེད་
པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བཞིན་མི་ཤེས་པས་རྨོངས་པའི་སེམས། སྡིག་པ་ལ་དགའ་བས་དྲག་ཤུལ་གྱི་སེམས། ཚུལ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཆོ་སལ་ངེས་པར་རྟོགས་པས་
ལོག་པར་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་སེམས། ལེགས་བཤད་སོགས་མེད་དོ་ཞེས་བསྐུར་བ་འདེབས་པས་རབ་ཏུ་ཉམ་པའི་སེམས། ལོག་ལྟ་དེས་ངོ་ཚ་བ་མེད་ཅིང་ཉེས་དམིགས་ལས་
ངེས་པར་འབྱུང་མི་ཤེས་ཕས་བླིལ་གྱིས་ནོན་པའི་སེམས་ཏོ་ཆོས་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཉོན་མོངས་གསུམ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་སྐུར་བ་འདེབས་འདོད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་བསམ་པ་ལས་
བརྩམ་སྟེ་མཐར་ཐུག་མེད་པར་ཐག་བཅད་པ་ན་ལོག་ལྟའི་དངོས་གཞི་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཚུལ་བསམ་ནས་ལས་ལམ་ངོས་བཟུང་ལ། དེ་དག་ནང་ག་ ལུས་

[060B] སྤྱིར་དཀོན་མཆོག་དག་བླ་མ་དང་ཕ་མ་སོགས་ལ་ཕན་གནོད་གང་བྱས་ཀྱང་ཞིང་གི་སྒོ་ནས་སྟོབས་ཆེ་བ། བསམ་པ་
ཤུགས་དྲག་ཅིང་རྒྱུན་རིང་པོས་བྱས་པ་དང། ཚངས་ཕ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་རྒྱལ་སྲས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལྟ་བུའི་ཉེས་སྤྱོད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོད་
རྟེན་ལ་མེ་ཏོག་གཅིག་ཙམ་འབུལ་བ་ལྟ་བུའི་ལེགས་སྤྱད་རྣམས་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སྟོབས་ཆེ་བ། ཆོས་སྦྱིན་རྣམས་པར་དག་་དང་བསྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་ལྟ་བུ་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་སྟོབས་
ཆེ་བ༑ སྤྱིར་སྡོམ་
པ་ནི་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་སྟོབས་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱང་ལེགས་པར་བསམ་པར་བྱ། དེ་ནས་ལས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་པ་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་མི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་རེ་
རེས་དམྱལ་བ། འབྲིད་བཅུ་རེ་རེས་ཡི་དྭགས། ཆུད་དུ་བཅུ་དེ་རེས་དུད་འགྲོར་སྐྱེ། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ། ངན་འགྲོ་ནས་མིར་སྐྱེས་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར་ཚེ་ཐུང་བ་དང། ལོངས་སྤྱོད་
ཀྱིས་འཕོངས་པ་དང། ཆུད་མ་བསྲུང་དུ་མི་བཏུབ་པ་དང། མི་ཁ་སྡང་བ་དང། མཛའ་བཤེས་ཉུང་པ་དང། མི་སྙན་པ་མང་དུ་ཐོས་པ་དང། ཚིག་མི་བཙན་པ་དང་
ཆགས་སྔ་རྨོངས་གསུམ་ཤེས་ཆེ་བ་རྣམས་འབྱུང། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་མིང་སྐྱེས་གྱུར་རང་ཉིད་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་དུ་བཟའ་བཏུང་དན་སྨན་གྱི་ནུས་པ་ཉམས། ལོ་འབྲས་ཉུང་

[061A]༄༅། །དུར་འགྱུར་ཞིང་སྨིན་མི་ནུས་འདམ་རྫབ་དང་ལྗན་ལྗིན་མང་བ་དང་ཡང་བ་ལས་ཀྱི་མཐའ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར། ས་ཕྱོགས་ཨི་སྙོམས་ཤིང་བགྲོད་དཀའ། སྡོང་དུམ་
དང་ཚེ་རམ་དང་རྡོ་གེག་སོགས་མང། ལྗོན་ཤིང་ལ་འབྲས་བུ་དུས་སུ་མི་ཆགས། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་འགྲིབ། འགོ་ནང་དང་འཁྲུག་པ་དང་དགྲ་གདོན་གྱི་འཚེ་བ་
མང༑ འབྱུང་ཁུངས་མཆོག་ནུབ་པ་དང་བཟང་ངན་གོ་བཟློག་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་བསམ་ལ་མི་དགེ་བ་ལས་ལྡོག་འདོད་དྲག་པོ་བསྐྱེད། གཉིས་པ་ནི། གཞི་རང་ལས་གཞན་པའི་སེམས་
ཅན་སོགས་ལ། བསམ་པ་སྲོག་གཅོད་སོགས་བྱས་པའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་ནས་སྤོང་བར་འདོད་པས་སྦྱོར་བ་གསོད་པ་སོག་ཡང་དག་པར་བསྡམ་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་ཡང་
དག་པར་བསྡམས་པ་རྫེགས་པའི་ལས་ནི་དགེ་བའི་ལས་ཡིན་ལ། དེའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ། དགེ་བའི་ལས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་རིམ་པ་བཞིན་མི་དང་འདོད་ལྷ་དང་ཁམས་
གོང་མའི་ལྟར་སྐྱེ། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཚེ་རིང་བ་སོགས་དང། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་སྨན་མཐུ་ཆེ་བ་སོག་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་དང་བདག་འབྲས་ལས་བཟློག་པ་རྣམས་འབྱུང་ཚུལ་
ལེགས་པར་བསམ་ནས་དགེ་བ་ལ་འཇུག་འདོད་དྲག་པོ་བསྐྱེད་པར་བྱ། དེ་ནས་གཞིན་ས་མཐར་ཐུག་གི་བར་དགེ་སེམས་ཁོ་ནས་ཟིན་པའི་སྦྱིན་གཏོང་ལྟ་བུ་གཅིག་ཏུ་དཀར་པའི་ལས་
གཞི་ནས་མཐར་ཐུག་གི་བར་སྡིག་སེམས་ཁོ་ནས་ཟིན་པའི་སྲོག་གཅོད་ལྟ་བུ་གཅིག་ཏུ་ནག་པའི་ལས། མང་པོའི་སྲོག་སྐྱོབ་བའི་དོན་དུ་གང་ཟག་གཅིག་གསོད་པ་ལྟ་བུ་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་

[061B] མང་པོ་ཞིག་གསོད་པའི་
བསམ་པས་མ་ཆགས་པའི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ལྟ་བུ་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཚེ་ཐུང་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་གཉིས་ཀ་འབྱིན་ཅིང་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་སྨིན་དང་
བདག་འབྲས་སྡུག་བསྔལ་འཁོ་ན་འབྱིན་པ་ལྟ་བུ་ལས་དཀར་རྣམ་སྨིན་ནག་པ་འདྲེས་མིའི་ལས་རྣམས་དང། འཕེན་བྱེད་དགེ་བས་འཕགས་ལ་རྫོགས་བྱེད་མི་དགེ་བས་རྫོགས་པ་དང། དེ་
ལས་བཟློགས་པ་སོགས་འཕེན་རྫོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང། མྱོང་བར་ངེས་པར་བྱས་ལ་བསགས་པ་དང། མྱོང་བར་མ་ངེས་པ་བྱས་ལམ་བསགས་པ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང། ལས་
དེའི་འབྲས་བུ་ཚེ་དེ་ལ་མྱོང་བ་མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱང་ལེགས་པར་བསམ་ལ་བླག་དོར་བྱེད་འདོད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང། ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་མཁྱེན་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་མ་
ཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཅིག་གྲུབ་ན་ལམ་གྱིས་ཆོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས། ཚོ། ཁ་དོག་རིགས། དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཚིག་བཙན་པ། དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་
སྐྱེས་པ་ཡིན་པ། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ལུས་རྟེན་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ། གཞན་གྱི་སྲོག་སྐྱོབ་པ། རྟེན་ལ་མར་མེ་འབུལ་བ་
གཞན་ལ་བྲན་ལྟར་གུས་པ། སྦྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ། ངག་བག་དང་ལྡན་པ། རང་ལ་ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ། འབྲས་བུ་མི་དབྱུང་ཞིང་བུད་མེད་ལ་

[062A]༄༅། །ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བ། གཞན་གྱིས་མི་ནུས་པ་རང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པ་སྟེ། རྒྱུ་བརྒྱད་བསྒྲུབ་པ་ལ་མོས་པ་དང་སྤྲོ་བ་ཤུགས་དྲག་ལ་རྒྱུན་རིང་བ་
བསྐྱེད་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་རྣམས་ལེགས་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསམ་ཞིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
བཀའ་བདེན་པས་གསུངས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་ཕྲ་མོ་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་ལ། མི་དགེ་བའི་ཀུན་སློང་ཙམ་ཡང་མི་རྒྱུ་བར་སྡོམ་སེམས་མང་དུ་བསྟེན་པ་གོམས་པར་བྱ་
དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་བག་མེད་པ་དང་ཉོན་མོངས་མང་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཉེས་པ་བྱུང་བ་དང་སྔན་ཆད་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་རང་གཞན་ཅི་རིགས་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་སྡིག་པ་རྔམ་བོ་
ཆེ་གྲངས་མེད་བསགས་པ་རྣམས་དག་པར་མ་བྱས་ན་སླར་ཡང་ངན་སོང་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཤ་སྟག་མྱོང་བར་འགྱུར་ཚུལ་བསམ་ནས་སེམས་བློང་བློང་པོར་གྱུར་པ་ན། སྟོན་པ་ཐབས་
མཁས་ཐུགས་རྗེ་ཅན་དེས་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ལ་འབད་ན་སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱང་འདག་པར་གསུངས་པས་དེ་བསྟེན་པ་ལ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་བཀྲམ་ལ་དེ་
དག་དཀོན་མཆོག་དངོས་སུ་མོས་སྟེ་སྐྱབས་འགྲོ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ། སྔར་བྱས་ཀྱི་སྡིག་པ་ལ་དུག་ཁོང་དུ་སོང་བ་ལྟ་བུའི་སུན་འབྱིན་པའི་འགྱོད་སེམས་དང། ཕྱིན་ཆད་
སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་མི་བྱེད་སྙམ་པའི་ཉེས་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པའི་སྡོམ་སེམས་དྲག་པོས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་འདོན་པ་སོགས་གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །

[062B] དེ་ལྟར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ཤི་ནས་ངན་འགྲོར་ལྟུང་ཚུལ་བསམ་པས་འཇིག་རྟེན་འདི་ལས་བློ་ལོག་ནས་ཕྱི་མའི་བདེ་འགྲོའི་དོན་གཉེར་སྐྱེས་ཏེ་སྐྱབས་འགྲོ་ཐུན་མོང་བ་
དང་དཀར་ནག་གི་ལས་འབྲས་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་སྡིག་སྤོང་དགེ་བསྒྲུབ་ལ་འབད་པས་བདེ་འགྲོའི་གོ་འཕང་ཞིག་ཐོབ་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་འདས་པས་ཡང་དག་པར་ན་བདེ་བ་
མེད་ཅིང། སླར་ཡང་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བས་མཐའ་ངན་པའི་ཕྱི་ངན་ལས་ཉོན་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེས་གནས་རྣམ་བཞིར་ཉིང་འཚམས་སྦྱོར་བའི་བཅིང་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱ་
དགོས་པས། དེ་ལ་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་བསམ་པ། ཐར་པར་བགྲོད་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྡུག་བསྔལ་
འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པ། ཀུན་བྱུང་འཁོར་བའི་འཇུག་རིམ་བསམ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་གོང་དུ་སོང་བས། མིའི་སྡུག་
བསྔལ། བདེ་འགྲོ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ། རིགས་དྲུག་ཐུན་མོད་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། མིའི་རྟེན་ལ་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ། ལས་ཉོན་གྱི་
དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་ན་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་གནས་ངན་ལེན་དང་ལྡན་ཞིང། ན་རྒ་འཆི་བ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་ལ། སེམས་རབ་
ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དུག་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་སེམས་ངལ་བའི་ངང་ནས། མཐར་མི་འདོད་བཞིན་དུ་འཆི་དགོས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་འབྱུང་ཞིང་

[063A]༄༅། །ཁྱད་པར་དུ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དྲག་པོ་དང་བཅས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ནི་མངལ་སྐྱེས་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། མའི་ཕོ་བའི་འོག་ལོང་ཀའི་སྟེང་ན་སྒལ་ཚིགས་ལ་ཉེ་བར་
དྲིང་ཞིང་མི་གཙང་བའི་ལྗན་ལྗིན་གྱི་ཁྲོད་དུ་ཁུ་ཁྲག་གི་དབུས་སུ་ཉིད་ མས་བཟའ་བཏུང་ཧ་ཅང་ཚ་བ་དང་
གྲང་བ༑ བསྟེན་པའི་ཚེ་མེ་དོང་དང་ཁྱགས་སྦུབས་སུ་ཆུད་པ་ལྟ་བུ། ཧ་ཅང་འགྲང་བ་དང་ལྟོགས་པའི་ཚེ་ཐིབ་འོག་ཏུ་ནོན་པ་དང། ནམ་མཁའ་ལ་བཏིགས་པ་ལྟ་བུ། མཆོད་པ་དང་
རྒྱུག་པ་ན་གཡང་ལ་ལྷུང་བ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བཞིན་པའི་ངང་ནས་ཞག་ཕྱེད་དང་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་སོང་བ་ན་ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་མགོ་བོ་ཐུར་དུ་བསྟན་ཏེ། མངལ་སྒོའི་རུས་
པ་ཤིན་ཏུ་དོག་པོ་ནས་བཙལ་བའི་ཚེ་འཇུར་མི་གནས་དྲང་བའམ་ལྤགས་པ་དམར་བཤུས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དང། བཙས་ནས་ཀྱང་རེ་ཤིག་གི་བར་སྟན་འཇམ་པོ་ལ་བཞག་ཀྱང་ཚེར་དོང་དུ་བཅུག་
པ་ལྟ་བུ་དང། གཞན་གྱིས་ལག་ཏུ་བླངས་པ་ན་བྱིའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དྲག་པོ་དང། གཞན་ཡང་ཚ་གྲང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་བཟོད་དཀའ་བའི་ཚུལ་
རྣམས་རང་གིས་ད་ལྟ་མྱོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསམ། དེ་བཞིན་དུ་རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ། ན་ཚོད་དར་བབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུས་དྲང་ཞིང་སྐྲ་ནག་ལ་གཉེར་མ་མེད་པའི་གཞོན་ཤ་ཅན་དེ་
རིམ་གྱིས་ཉམས་ནས་རྒས་པན་ལུས་སྒུར་སྐྲ་དཀར་གཉེར་མས་ཁེབ་པ་སོགས་ཀྱིས་ལ་ཚོ་ཉམས་ཤིང། མཐུ་སྟོབས་ཉམས་པས་ལྡང་འདུག་འགྲོ་བ་སོགས་དཀའ་བ་དང་

[063B] ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཉམས་པས་བཟའ་བཏུང་འཇུ་དཀའ་བ་དང་
ཚེ་ཉམས་པས་འཆི་བ་ལ་ཉེ་བར་ཕྱོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་འབྱུང། ན་བའི་སྡུག་བསྔལ། ཚ་གྲང་སོགས་ཀྱི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་ཤ་ཞུ་ལྤགས་པ་སྐམས་ཤིང་
འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པས་ལུས་སེམས་ལ་མི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་དང། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཟས་སྐོམ་སྦྱད་དུ་མི་བཏུབ་ཅིང། མི་འོང་བའི་བཟའ་བཏུང་སྨན་དཔྱད་ནན་གྱིས་སྤྱད་དགོས་པ་
དང། ནད་དེ་མི་འཚེ་བར་མཐོང་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་འབྱུང། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ། འཆི་བའི་ཚེ་འཚོ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་ནད་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟེ་སྨན་པས་བོར་
མོ་བོན་གྱིས་བསླུས། གཉེན་བཤེས་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་བསྐོར་ནས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཞིང་ཤི་དགེ་དང་དུར་འདེབས་ཀྱི་ཤོམས་ར་འདིང། རང་ཉིད་ཀྱང་བཀྲག་མདངས་ཉམས། ཁ་སྐམས་
མཆུ་བརྗེས། སྣ་ཞོམས། མིག་གོང་མོར་སོང། དབུགས་བརྩེགས། སྡང་བྱས་ཀྱི་སྡིག་པ་ལ་འགྲོད་ཅིང་ལོངས་སྤྱོད་དང། རྩ་འཛིང་དང། འཁོར་གཡོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པ་དང། གཅེས་པར་བསྐྱངས་པའི་ལུས་ཀྱང་མལ་དུ་བཞིག་སྟེ་འགྲོ་བ་མཐོང་ནས་ཆགས་ཞེན་དྲག་པོའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ནད་ཀྱི་ལུས་སེམས་གདུངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་
དྲག་པོ་མྱོང་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་དགོས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་འབྱུང། མི་སྡུག་པ་དང་འཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ། དགྲ་ལྟ་བུ་དང་འཕྲད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྐྱེ་ཞིང་

[064A]༄༅། །ཆད་པས་གཅོད་པའི་འཇིགས་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང། གཏམ་ངན་གྱིས་འཇིགས་ཤིང། ཉམ་ང་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་དང། ཆོས་དང་འགལ་བས་
ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོར་སོང་གིས་དོགས་ནས་འཇིགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་འབྱུང། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ། ཆེས་འཕངས་པའི་གཉེན་བཤེས་སོགས་དང་བྲལ་བ་
ན་དེས་སེམས་ལ་མྱ་ངན་སྐྱེ་ཞིང། ངག་ཏུ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། ལུས་ལ་གནོད་པ་བསྐྱེད་ཅིང། དེའི་ཡོན་ཏན་དྲན་པས་འདོད་པས་ཡིད་གདུང་བ་དང། དེའི་ལོངས་སྤྱོད་མ་ཚང་
བས་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་འབྱུང། འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་སོ་ནམ་བྱས་ཀྱང་སྟོན་ཐོག་མ་གྲུབ་པ་དང་ཚོང་བྱས་ཀྱང་ཁེ་སྤོགས་མཐོན་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་ནས་གང་ལ་རེ་
བ་དེ་མ་གྲུབ་ན་སེམས་ལ་མྱ་ངན་སྐྱེ་ཞིང། ངག་ཏུ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། ལུས་ལ་གནོད་པ་བསྐྱེད་ཅིང། དེའི་ཡོན་ཏན་དྲན་ནས་འདོད་པས་ཡིད་གདུང་བ་དང། འབད་པས་
བཙལ་ཀྱང་མ་རྙེད་པས་ཡི་ཆད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་འབྱུང། གཞན་ཡང་བཀྲེས་སྐོམ་ཚ་གྲང་ངལ་དུབ་སོགས་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་མིའི་ལུས་རྟེན་འདི་ཉིད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་
ཅན་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་མྱོང་བ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་མོ། གཉིས་པ་ནི། ལྷ་མིན་རྣམས་ལྷའི་དཔལ་འབྱོར་ལ་མི་བཟོད་པའི་ཕྲག་དོག་གིས་ཡིད་གདུངས་པ་དང་
དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་དང་འཐབ་པ་ན་ལུས་བཅད་པ་དང་དྲལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས། ལྷ་ལ་འདོད་ལྷ་རྣམས་འཆི་བར་ཉེ་བའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་བཀྲག་མདངས་ཉམས་ཤིང། སྟན་ལ་

[064B] མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རྙིངས་ཤིང། གོས་ལ་དྲི་མ་ཆགས་པ་དང། ལུས་ལ་སྔོན་མེད་པའི་རྡུལ་འབྱུང་བ་སྟེ་འཆི་ལྟས་ལྔ། ལུས་ཀྱི་འོད་ཆུང་ཞིང། ཁྲུས་ཆུ་
ལུས་ལ་ཆགས་པ་དང། གོས་རྒྱན་ལས་སྒྲ་མི་སྙན་པ་འབྱུང་ཞིང། མིག་གི་རྫི་མ་འཁྲབ་པ་དང། ཡུལ་གཅིག་ལ་ཆགས་པ་སྟེ་ཉེ་བའི་འ་ལྟས་ལྔ་རྣམས་བྱུང་བ་ན་དེ་དག་འཆི་
ལྟས་སུ་རིག་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་སོགས་དང་བཅས། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད་ཀྱང། གནས་པ་དང་འཆི་འཕོ་བ་ལ་རང་དབང་མེད་
པས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་ཤིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔོན་ལས་ཀྱི་འཕེན་པ་ཟད་པ་ན་ངན་སོང་སོགས་སུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་ཚུལ་རྣམས་
ལེགས་པར་བསམ། གསུམ་པ་ནི། འཁོར་བ་ལས་མགྲོལ་བྱིན་འཁོར་བསྒྱུར་དང་ཚངས་པར་གྱུར་ཀྱང་སླར་བྲན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་འགྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ། ཚེ་འདིའི་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་
སྡུག་བསྔལ་ནི་གྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ། འབྲས་ཚབ་འགྱུར་བྱེད་ཀྱི་རེག་པ་དང་འཕྲད་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཚར་སོང་བལྟ་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ། ཕྱིན་ནས་ངལ་བ་ན་བསྡང་པས་
བདེ་བར་སྣང་བ་ལ་བསྡད་ཡུན་རིང་དྲག་ན་ནམ་ཞིག་ཡན་ལག་དང་རྐེད་པ་ན་བ་ལྟ་བུ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ། འཁྱགས་པའི་སྦུབས་སུ་ཆུད་པ་ཞིག་དེ་ལས་མཐར་གྱི་བར་དུ་དྲོ་བའི་སྐབས་
མེད་པ་ལྟ་བུ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། དོན་ཧྲིལ་གྱིས་དྲིལ་ན་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་བླངས་ཕྱིན་ཆད་ད་ལྟའི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཞིང་ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་འདྲེན་

[065A]༄༅། །པ་ལས་འོས་མེད། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཉེར་ལེན་ནི་འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ཕྱི་མའི་ཕུང་པོ་ལ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་
འདུན་པ་དང་ད་ལྟའི་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་འགྲུབ་པས་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དང། ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ཕུང་པོ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་དང་ཕུང་པོ་ལ་
ཆགས་པའི་འདོད་ཆགས་འབྱུང་བས་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བཏགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཅིག་ལས་གཅིག་འབྱུང་གི་ཚུལ་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་ཚུལ་བསམ་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ། གཞན་
ཡང་འཁོར་བ་ན་ཕ་བུར་འགྱུར་ཞིང་བུ་ཕར་འགྱུར་པ། དགྲ་གཉེན་དུ་འགྱུར་ཞིང་གཉེན་དགྲར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ངེས་པ་མེད་པ་དང། ལྷའི་བདུད་རྩི་དང་དམྱལ་བའི་ཁྲོ་ཆུ་ཁོལ་མ་བཏུང་བའང་བསྐྱིལ་
ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོས་མཚོན་མི་ནུས་པ་སྤྱད་ཀྱང་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་དོམས་པ་མེད་པ། མགོ་བཅད་ནས་ཤི་བ་གཅིག་པུའི་མགོ་སྤུ་ངས་ན་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་
མཚན་པའི་ལུས་ཡང་ཡང་འདོར་བ། མའི་ཐུག་མཐའ་ཆེན་པོ་འདི་རིལ་བུ་ཆུང་ངུར་དྲིལ་ནས་བགྲངས་ཀྱང་འདྲེན་མི་ཐུབ་པས་མཚོན་པའི་མངལ་སྒོ་ཡང་ཡང་འགྲིམ་པ། འཇིག་
རྟེན་ན་ཆེ་བ་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་སོགས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཀྱང་སླར་ཡང་བྲན་གྱི་ཐ་མར་འགྱུར་བས་མཚོན་པའི་ཡང་ཡང་མཐོ་དམན་དུ་འགྱུར་བ། སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཡང་གཅིག་པུར་སྐྱེ་
ཞིང་འཆི་བའི་ཚེ་ཡང་གཅིག་པུར་འཆི་བས་གྲོགས་མེད་པའི་ཚུལ་རྣམས་ཡིད་འཇིགས་ཞུམ་ཞུམ་པ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་

[065B] དེ་མི་འདོད་ན་དེའི་རྒྱུ་སྤོང་དགོས། དེ་ལ་རྒྱུ་ངོས་ཟིན་དགོས། རྒྱུ་གང་ཡིན་ན་ཀུན་འབྱུང་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་ལས་ཉོན་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་
པ་ལས་བྱུང་བས་ཉོན་མོངས་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་ནི་གང་སྐྱེས་པ་ན་སེམས་བློང་བློང་པོར་སོང་བ་ལྟ་བུ་སེམས་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་གི་སྟེང་ནས་ངོས་
འཛིན་དགོས་ཤིང་འདི་ལ་སྤྱིར་གྲངས་མང་ཡང་གཙོ་བོ་ནི། ལྟ་མིན་ལྔ་དང་ལྟ་བ་ལྔར་འདུ་བས་དེ་དག་ངོས་བཟུང་བ་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་བག་ལ་ཉལ་དེ་མངོན་གྱུར་དུ་བསླངས་ནས་ངོས་
འཛིན་དགོས་པས། དེའི་ཚུལ་ནི་རང་ཉིད་གང་ལ་ཆགས་པ་དྲག་པོ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ཞིག་དངོས་སུ་བལྟ་བའམ་ཡང་ཡང་ཡིད་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ན་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་སོ་ན་གནས་པ་དེ་འགྱུར་ནས་
ཀུན་རྟོགས་རགས་པ་གཞན་རྣམས་འགགས་ཏེ་བསྲན་མི་བཟོད་པར་ཆགས་ཡུལ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་བལྟ་བ་དང་རེག་པ་སོགས་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་ཀྱི་བློ་དུད་དུད་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་
དེ་འདོད་ཆགས། སྔར་ཡུལ་ལ་དམིགས་ནས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་རྩུབ་མོས་འདི་ལ་ཐབས་གང་འདྲ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་གནོད་པ་བྱ་ན་སྙམ་པའི་ཉོན་མོངས་དེ་ཁོང་ཁྲོ། །འཇིག་
ལྟའི་དབང་གིས་རིགས་ནོར་ཡོན་ཏན་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་ཆེ་གེ་མོ་འདིས་བདག་གི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཙམ་ཡང་མི་བདོ་སྙམ་ཏུ་རང་ཉིད་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཁེངས་པའི་རྣམ་
པ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་དེ་ང་རྒྱལ། ལས་འབྲས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སོགས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་བསྒྲིབ་ཅིང་མི་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་དེ་མ་རིག་པ། དཀོན་

[066A]༄༅། །མཆོག་དང་ལས་འབྲས་སོགས་ཡོད་དམ་མེད་བདེན་ནམ་མི་བདེན་སྙམ་པའི་ཡུལ་ལ་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་དེ་ཐེ་ཚོམ། ཉེར་
ལིན་གྱི་ཕུང་པོའི་སྟེང་ནས་ང་དང་ངའི་ཞེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་འཇིག་ལྟ། འཇིག་ལྟས་བཟུང་བའི་བདག་དེ་རྟག་པ་ཐེར་ཐུག་ཏུ་ལྟ་བའམ་འདི་ནས་ཕྱི་མར་ཉིང་
འཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་མཐར་ལྟ། འཇིག་ལྟ་མཐར་ལྟ་ལོག་ལྟ་གསུམ་གང་རུང་དང་དེ་དག་གང་ལས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་མཆོག་ཏུ་
འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན། རང་ངོན་
དེ་དག་གང་ལས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཤུགས་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ། ལས་འབྲས་དང་
དཀོན་མཆོག་སོགས་མེད་པར་ལྟ་བའམ་སྣོད་བཅུད་རྣམ་དབང་ཕུག་སོགས་ཀྱི་བྱས་པར་འདོད་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ལོག་ལྟ་ཡིན་པས་དེ་དག་རེ་རེ་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་
མངོན་གྱུར་དུ་སྐྱེར་བ་ཅུག་སྟེ་ངོ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་ཕྱིས་ནམ་བྱུང་ཙན་ངོས་ཟིན་པ་ལ་དཀའ་བ་མེད་པར་བྱ། ཉོན་མོངས་དེ་དག་ལས་མ་རིག་པ་དང་འཇིག་ལྟ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་
བྱས་ཀྱང་མི་འགལ་མདོ་ མ་རིག་པས་

[066B] དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལས་བསགས་
ཏེ་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སོགས་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ། །ཉོན་མོངས་དེ་དག་གིས་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་ཚུལ་ནི། བདག་འཇོམས་པ་
སེམས་ཅན་འཇོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཇོམས་པ། ཉམས་པ་དང་བཅས་པ། རྙེད་པས་དམན་པ། སྲུང་མ་དང་སྟོན་པས་སྨོད་པ། རྩོད་པ་དང་བཅས་པ་
མི་སྙན་པ་དང་བཅས་པ། མི་ཁོམ་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ། ཡོན་ཏན་ཐོབ་ཟིན་འགག་ཅིང་མ་ཐོབ་པ་མི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲར་
ལངས་ཀྱང་མནར་མེད་དུ་འཁྲིད་མི་ནུས་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲས་མནར་མེད་ཀྱི་མེ་ནང་དུ་འཁྲིད་པ་དང། དགྲ་བོ་གཞན་གྱི་ཧ་ཅང་ཡུན་རིང་པོར་དགྲ་བྱེད་མི་ནུས་ལ་ཉོན་མོངས་པས་
ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དགྲ་བྱས་པ་དང། དགྲ་གཞན་ལ་མཐུན་བཏགས་ན་ཕན་པར་བྱེད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ལ་མཐུན་བཏགས་ན་ཕྱིར་ཞིང་གནོད་པ་བྱེད་པ་སོགས་
ཀྱི་ཉེས་དམིགས་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་བསམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་བག་ལ་ཉལ་དང། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་དམིགས་པ་
དང༑ ཉོན་མོངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གྲོགས་ངན་པའི་གཏམ་སོགས་འདུ་འཛི་དང། ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་བཞིན་དུ་ཐར་པ་ཐོབ་པ་སྐད་ཀྱི་བཤད་པ་དང། ཉོན་མོངས་

[067A]༄༅། །ཧ་ཅང་འདྲིས་པར་བྱས་པའི་གོམས་པ་དང། འདིས་ཕན་གནོད་འདི་ལྟར་བྱས་སྙམ་པའི་ཆགས་སྡང་གི་སྒྲོ་འདོགས་དང་སྡིག་པ་འདི་བྱས་ཀྱང་
འབྲས་བུ་འདི་འབྱིན་པའི་ངེས་པ་མེད་སྙམ་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་དེ་དྲུག་པོ་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ལ་དགག་ཅིང་ཉོན་མོངས་ནམ་སྐྱེས་པ་ན་གཉེན་པོས་འབུར་འཇོམས་བྱ་བ་ལ་
འབད་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པའི་ལས་ལ་སེམས་པའི་ལས་དང། བསམ་པའི་ལས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་
ཡུལ་རྣམས་ལ་གཡོ་ཞིང་བསྐུལ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་དང། གཉིས་པ་ནི། སེམས་པ་དེས་ཀུན་ནས་སླངས་བའི་ལུས་ངག་གི་རིག་བྱེད་དང་མཉམ་དུ་འཇུག་པའི་སེམས་
པ་ཡིན་ཞིང་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལ། བསོད་ནམས་དང། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང། མི་གཡོ་བའི་ལས་གསུམ་ཡོད། འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་གསར་དུ་བསོག་པ་པོ་ནི་
ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཡིན་ལ། ལས་གསར་དུ་སོག་ཚུལ་ནི་སྲོག་གཅོད་སོགས་མི་དགེ་བ་འདུ་བྱེད་ན་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང། འདོད་
ཁམས་ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱིན་གཏོང་སོགས་འདུ་བྱེད་ན་བསོད་ནམས་དང། བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་གྱི་སས་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་སོགས་བསྒོམ་ན་མི་གཡོ་པའི་ལས་བསོག་གོ་
ལས་དེ་དག་གི་དབང་གིས་འཆི་འཕོ་བ་དང་ཉིངས་འཚམས་སྦྱོར་ཚུལ་ནི། ཚེ་ཟད་པ། བསོད་ནམས་ཟད་པ། ཡང་བ་མ་སྤང་བར་འཆི་བ་སྟེ། འཆི་རྐྱེན་གསུམ་གང་རུང་

[067B]
གཉིས་དང་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་གསུམ་ཅི་རིགས་འབྱུང་ལ། སེམས་དང་པོའི་དབང་གིས་བདེ་འགྲོ་དང་གཉིས་པའི་དབང་གིས་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་ཞིང། ཕྱི་དབུགས་ཆད་ནས་ནང་
དབུགས་མ་ཆད་པའི་བར་དེར་འཆི་སེམས་ཕྲ་མོར་འགྱུར་བས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་ཁོ་ན་འབྱུང། སྤྱིར་བཏང་ལ་དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་གནད་གཅོད་ཆུང། གཟུགས་ཡིད་དུ་
འོང་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་མཐོང། མུན་ཁྲོད་ནས་སྣང་བར་འགྲོ་བ་དང་འདྲ། མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པར་འགྱུར། དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་དང་པོར་རེ་སྨད་ནས་དང་
མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་ནི་དང་པོར་རོ་སྟོད་ནས་དྲོད་བསྡུས་ནས་སྙིང་ཁའི་པར་དུ་འདོང། དགེ་སྡིག་ཅན་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་འཆི་ཀའི་ཚེད་ནི་འཆི་བར་འདུག་སྙམ་པའི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་དྲག་པོ་ཞིག་
སྐྱེས་པས་རྒྱུ་བྱས་ནས་སྙིང་ཁ་ནས་རྣམ་ཤེས་འཕོས་པ་དང་མཉམ་དུ་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་ལྟར་བར་དོ་འགྲོ་བ་གང་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་བྱད་དབྱིབས་ཅན་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ཡང་དབང་པོ་
ཀུན་ཚང་ཞིང་ཐོགས་པ་མེད་པར་རིགས་མཐུན་དང་ལྷ་མིག་དག་པས་མཐོང་བར་འདྲ་བ་ལ། དམྱལ་བའི་བར་སྲིད་སྡོང་དུམ་མེས་ཚིག་པ། དུད་འགྲོའི་བར་དོ་དུ་བ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་
བར་དོ་ཆུ། འདོད་ལྷ་དང་མིའི་བར་དོ་གསེར། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བར་དོ་དཀར་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་དང། ལྷའི་བར་དོ་གྱེན། མིའི་བར་དོ་ཐད་ཀ་ངན་སོང་གི་བར་དོ་ཐུར་དུ་འགྲོ་ཞིང་

[068A]༄༅། །ཞག་ཞེ་དགུ་ཚུན་དུ་རང་ངོར་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་སྣང་ཤར་ཏེ་དེར་དོང་བ་ན་སྐྱེ་གནས་ལ་ཁྲོས་ཏེ་བར་སྲིད་འགག་ཅིང་སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཉིངས་འཚམས་སྦྱོར་ཚུལ་རྣམས་
ལེགས་པར་བསམ། དེ་ལྟར་སྡུག་ཀུན་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྐྱོ་ཤེས་དྲག་པོ་བསྐྱེད་ལ་དེ་དག་འདོར་འདོད་ཀྱི་བློ་དཔེར་ན་མེ་འབར་བའི་ཁྱིམ་
དུ་ཆུད་པ་དང་བཙོན་རར་ཆུད་པའི་ཚེ་གནས་དེ་ལ་མི་འདོད་པ་ཅི་ཙམ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚང་ཙམ་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང། དེ་ནས་ཀྱང་ཇེ་འཕེལ་དུ་བཏང་ངོ། །གཉིས་པ་ནི། སྲིད་པའི་ཉེས་
དམིགས་བསྒོམ་པས་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་འདོད་དྲག་པོ་སྐྱེས་པ་དེས་འཁོར་བ་བཟློག་པ་ལ་ཐབས་གང་གིས་བཟློག་ན་བསླབ་པ་གསུམ་བསྒོམ་པས་བཟློག་དགོས་ལ་
བསླབ་པ་གཞན་གཉིས་ལ་བསླབ་ཚུལ་འོག་ཏུ་འབྱུང་བས་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བསླབ་ཚུལ་ནི། སྤྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྟེན་ལྟ་བུ་དང། ཁྱད་པར་རབ་
བྱུང་གི་སོ་ཐར་ནི་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་ཤིང་བསྟན་པའི་ཐ་མ་ལ་སླེབ་པའི་དུས་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞག་གཅིག་བསྲུང་བ་ལའང་ཕན་ཡོན་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་གསུངས་པ་རྣམས་བསམ་ནས་ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་སྒོ་མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོར་བསླབ་བྱ་ཕྲ་རགས་རྣམས་ངེས་པར་བྱ། བག་མེད་པའི་གཉེན་པོར་བླང་དོར་གང་
ཡིན་དྲན་པས་གསལ་འདེབས་ཤིང་ལེགས་ཉེས་དཔྱོད་པའི་ཤེས་བཞིན་གྱིས་བྱར་བྱས་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་ཁྲེལ་ཡོད་པས་ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ལ་འཇིགས་ནས་བག་འཁུམ་

[068B] མ་གུས་པའི་གཉེན་པོར་སྟོན་པ་དང་དེའི་བཅས་པ་དང་དེ་ལ་གནས་པའི་གྲོགས་རྣམས་ལ་གུས་པར་བྱ། ཉོན་མོངས་མང་བའི་གཉེན་པོར་གང་ཤས་ཆེ་བ་དེའི་
གཉེན་པོ་འབད་པས་བསྟེན། དེ་ལྟར་འབད་ཀྱང་ཉེས་ལྟུང་གིས་གོས་ན་ཕྱིར་བཅོས་དང་སྟོབས་བཞི་སོགས་ཀྱིས་བཤགས་བསྡམས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི་
དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་བསྒོམ་པས་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་མེ་འབར་བའི་རླུབས་ལྟར་མཐོང་སྟེ་ཉོན་མོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཐར་པ་ལ་ཐོབ་འདོད་
ཀྱིས་ཡིད་གདུད་བ་དེས་རང་དོན་དུ་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་བསླབ་ན་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐར་པ་འཐོབ་ཅིང། དེ་ཡང་མཐོ་རིས་ཀྱི་དཔལ་ལྟར་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་འོན་
ཀྱང་སྐྱོན་ཟད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ཕྱོགས་རེ་བ་ཡིན་པས་རང་དོན་མ་རྫོགས་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཞན་དོན་ཡང་ཉི་ཚེ་བར་ཟད་ཅིང་མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་ཐེག་ཆེན་
དུ་འཇུག་དགོས། དེས་ན་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐོག་མ་ནས་ཐེག་ཆེན་དུ་འཇུག་རིགས་ལ། དེ་ཡང་རང་གཞན་གྱི་ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་
བའི་སྨན་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་བགྲོད་པའི་ལམ་མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་གིས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་གསོས་སུ་འགྱུར་པ། གཞན་དོན་དུ་ཞུགས་པས་རང་དོན་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཞར་ལ་
འགྲུབ་པའི་ཐབས་མཁས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་ཏུ་ཡོད་པ་ནི་ཀྱེ་མའོ་བདག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་ནས་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་ཅི་ཡོད་ཀྱིས་འཇུག་

[069A]༄༅། །དགོས་པས་དེར་འཇུག་པ་དང་ཞུགས་ནས་བགྲོད་གྱ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་ལ། སྤྱོད་པའི་རྟེན་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། སེམས་བསྐྱེད་
ནས་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་པ་ལ་འཇུག་སྒོ་གང་ནས་ཡིན་སྙམ་ན། གང་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ཐེག་ཆེན་པར་ཚུད་ཅིང་མ་སྐྱེས་པའམ་
སྐྱེས་ཀྱང་ཉམས་ན་ཡོན་ཏན་གཞན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་པར་མི་ཚུད་ལ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ས་བོན་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཆོས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་
པོ་ཆེ་ཡིན་པས་དེ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཇོ་བོ་ཆེན་པོ་ནས་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་དང། རྒྱལ་སྲས་ཞིབ་ལྷ་ནས་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་གཉིས། དང་པོ་ལ། གཞན་དོན་དོན་གཉེར་བ་བསྐྱེད་ཚུལ་བྱང་
ཆུབ་དོན་གཉེར་བསྐྱེད་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་གཞི་བསྒྲུབ་པ་དང། གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་དངོས་བསྐྱེད་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སེམས་ཅན་
ལ་སེམས་སྙོམས་པར་བསྒྲུབ་པ་དང། ཐམས་ཅད་ཡིད་འོང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སྔར་ཆུང་འབྲིང་གི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་སྔོན་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་
རིམ་པ་རྣམས་བསྒོམ་པའི་མཇུག་ཏུ་ས་ཁོད་མི་སྙོམ་པ་ལ་མལ་བྱ་མི་བདེ་བ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་སྔང་གི་བློ་མ་བཀག་ན་མར་ཤེས་སོགས་བསྐྱེད་མི་ནུས་པས་
སེམས་སྙོམ་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ། དང་པོར་སྐྱེ་སླ་བས་རང་གི་དགྲ་གཉེན་གང་ཡང་མིན་པའི་བར་མའི་སེམས་ཅན་གཅིག་མདུན་དུ་གསལ་བཏབ་སྟེ། དེ་ལ་ཆགས་སྡང་གི་རྟོག་པ་

[069B] སྡང་བ་ཤེས་ཆེན་འདིས་ཚེ་
རབས་མང་པོར་བདག་གི་གཉེན་བྱས་ནས་ཕན་ཆེན་པོ་བཏགས་པས་སྔང་དོན་མེད་སྙམ་དུ་བསམ་ལ་ཆགས་སྡང་གི་རྟོག་པ་བཀག་ནས་སེམས་སྙོམ་པར་བྱ། དེ་ནས་གཉེན་གཅིག་
གསལ་བཏབ་སྟེ་ཆགས་པ་སྐྱེར་བཅུག་ལ་འདིས་ད་ལྟ་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཚེ་སྔ་མར་བདག་གི་དགྲར་གྱུར་ནས་གནོད་པ་བསྐྱལ་བས་མིང་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་བཟོད་
པར་དགའ་བའི་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་ནུས་པ་ལན་གྲངས་ཏུ་མར་བྱས་ཤིང། ཕྱིན་ཆང་ཀྱང་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བའི་ངེས་པ་མེད་པས་ཆགས་དོན་མེད་སྙམ་དུ་ཆགས་སེམས་དགག་
དེ་ནས་དགྲ་གཅིག་གསལ་བཏབ་སྟེ། འདིས་ད་ལྟ་བདག་ལ་གནོད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཚེ་རབས་སྔ་མར་བདག་གི་གཉེན་ནམ་མཛའ་བཤེས་སུ་གྱུར་ནས་ཕན་བཏགས་པས་འདི་
མེད་ན་བདག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྡོད་མི་ནུས་པ་དང། བདག་མེད་ན་འདི་ཡང་བཟོད་དཀའ་བའི་ཡིད་གཅུག་པ་གྲངས་མེད་བྱས་ཤིང་སླར་ཡང་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བའི་ངེས་པ་མེད་པས་སྡང་
དོན་མེད་སྙམ་དུ་སྡང་སེམས་དགག་དེ་ནས་དགྲ་གཉེན་གཉིས་གསལ་བཏབ་སྟེ་དེ་གཉིས་ལ་སོ་སོར་གོང་བཞིན་བསམ་ནས་ཆགས་སྡང་དགག་དེ་ནས་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ལ་གོང་བཞིན་བསམ་ནས་ཆགས་སྡང་གི་རྟོག་པ་བཀག་ནས་སེམས་སྙོམ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་མ་གསལ་

[070A]༄༅། །བཏབ་སྟེ། སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རང་གི་ཡུམ་གྱིས་སྐུ་ཚེ་མང་པོར་ཡུམ་མཛད་ཚུལ་དང་གང་ཟག་གཞན་གྱི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་གསུངས་པ་
དེ་རྣམས་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུའི་བཀའ་བསླུ་པ་མེད་པ་ཡིན་པས། དེས་མཚོན་ཏེ་འདིས་ཀྱང་བདག་གི་མ་ཚེ་འདི་གཅིག་བུར་མ་ཟད་ཚེ་རབས་སྔ་མ་མང་པོར་བྱས་ཤིང་སླར་ཡང་ལན་
གྲངས་དུ་མར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་ནས་ཕགས་ལ་བཏབ་སྟེ་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པས་རང་གི་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་ཐོག་མ་མེད། དེས་ན་འཁོར་བ་ན་ལུས་འདི་མ་
བླངས་བྱ་བའམ། ས་ཕྱོགས་འདིར་མ་སྐྱེས་བྱ་བའམ། མ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་དུ་འདི་མ་གྱུར་བྱ་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་བདེན་པས་གསུངས་པས་
བདག་གི་ཕ་འདིས་ཀྱང་ཚེ་རབས་མང་པོར་བདག་གི་མ་བྱས་ཤིང་བྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་ནས་གཉེན་གཞན་དང། བཤེས་དང། བར་མ་དང། དགྲ་དང་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རིམ་བཞིན་ཁ་སྤོས་ཏེ་བསྒོམ། གཉིས་པ་ནི། རང་གི་མ་གསལ་བཏབ་སྟེ། མ་འདིས་ཟླ་བ་བཅུའི་བར་དུ་མངལ་དུ་བཟུང་ཞིང་རང་ཉིད་བདེ་བ་དང་
ལྟོག་སྐོམ་སོགས་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་ཕན་གནོད་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་བུའི་ཚད་དུ་བྱས་ཏེ་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་སྲོག་འདི་བྱིན་པས་དང་པོར་དྲིན་ཆེ། དེ་ནས་བཙས་པའི་ཚེ་འཇམ་
པའི་སྟན་ལ་བཞག་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱངས། བྱམས་པའི་མིག་གིས་བལྟས། དགའ་བའི་འཛུམ་གྱིས་བསུས། སྙན་པའི་མིང་ནས་བོས། ཤའི་

[070B] མངར་བའི་ནུ་ཞོ་བསྣུན། ཟས་ལྕེས་སྙོད། སྣབ་ཁས་ཕྱིས། མི་གཙང་བ་ལག་པས་ཕྱིས། མེ་ཆུ་ག་ཡང་སོགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་ལས་བསྐྱབས། བུ་ན་
བ་ལས་རང་ན་བ་དང་བུ་ཤི་བ་ལས་རང་ཤི་བ་འདམ་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྐྱངས་པས་བར་དུ་དྲིན་ཆེ། ཅུང་ཟད་ནར་སོན་ནས་ཟ་ལུགས་འགྲོ་ལུགས་སོགས་ཀྱིས་མཐའ་བསྟེན་
པའི་ཡོན་ཏན་མ་རང་གིས་གང་ཤེས་བསླབ་ཅིང། སྡིག་སྡུག་གཏམ་ངན་ཁྱད་དུ་བསད་དེ་ཤ་ཐང་ཐང་འབད་བས་བསྒྲུབ་པའི་ཟས་གོས་ནོར་རྫས་ཟར་རང་གིས་སྤྱད་མི་བྲ་བ་རྣམས་ལས་
བཀྲེས་སྐོམ་གྱི་དུས་སུ་བཟའ་བཏུང། འཁྱགས་པའི་དུས་སུ་གོས། ཕོངས་པའི་དུས་སུ་ནོར་རྫས་རྣམས་འཕངས་མེད་དུ་བྱིན་པས་ཐ་མར་དྲིན་ཚེ། མདོར་ན་མ་རང་གིས་
ཤེས་ཚད་དང་ནུས་ཚད་ཀྱིས་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་གནོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཚུལ་རྣམས་བསམ་ལ་འདི་ལྟ་བུ་ཚེ་འདིར་མ་ཟད་མ་ནམ་བྱས་རེས་ཀྱིས་བྱས་པས་ཤིན་ཏུ་དྲིན་
ཆེ་བར་བསྒོམ། དེ་ནས་ཕ་སོགས་ལ་ཁ་སྤོས་ནས་དེ་དག་གིས་མ་ནམ་བྱས་རེས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དྲིན་གྱིས་བསྐྱང་བར་བསྒོམ། །གསུམ་པ་ནི། རང་གི་མ་མདུན་དུ་གསལ་བཏབ་སྟེ་
ཤིན་ཏུ་དྲིན་ཆེ་བའི་མ་རྒན་ཉོན་མོངས་པའི་གདོན་གྱིས་སེམས་དཀྲུགས་པས་སྨྱོ། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ལམ་བལྟ་བའི་མིག་དང་ནི་བྲལ། མཐོ་རིས་དང་ཐར་པར་
འཁྲིད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ལོང་ཁྲིད་ནི་མེད། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་ཉེས་སྤྱོད་ཀྱིས་དབྱེན་བཅོས་པས་ནི་བརྡེག་འཆའ། སྤྱིར་འཁོར་བ་དང་ཁྱད་པར་ངན་འགྲོའི་གཡངས་

[071A]༄༅། །འགྲིམ་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་བཙོན་རར་འཁྱམས་པ་འདི་བུ་བདག་ལ་མི་རེ་ན་སུ་ལ་རེ། འདིའི་དོན་བྱེད་པའི་ཁུང་བུ་བདག་ལ་མི་འབབ་ན་སུ་ལ་
འབབས། དེས་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་གིས་འདིའི་དོན་བྱ་དགོས་ལ་དེ་ཡང་ཟས་སྐོམ་ནོར་རྫས་སོགས་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པ་རང་ཚོགས་བསོག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་ནའང་
མ་འདིས་ཀྱང་སྔར་ཚངས་པ་དང་འཁོར་སྒྱུར་སོགས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ནས་ཟག་བཅས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཅི་ཙམ་སྤྱད་ཀྱང་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་པར་གནས་སྐབས་
འདི་འདྲར་གྱུར། ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ཅི་ཙམ་སྤྱད་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་འགྲོ་ཚ་བ་ཆེ་བ་རྨ་འབྲས་ལ་ཚ་བཏབ་པ་དང་འདྲ་བར་འདུག་པས་འཁོར་བའི་བདེ་
བ་ལ་སྦྱར་བ་ནི་དོན་ཆེན་པོར་མི་འགྱུར་བས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཡིད་འཁུལ་དེས་སུ་བསམ། དེ་ནས་ཕ་སོགས་ལ་རིམ་
གྱིས་དེ་ལྟར་བསམ། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཞིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ན་ཡོད་པའི་མཚོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་
མཚོད་པ་བས་བྱམས་པ་ཡུད་ཙམ་གཅིག་བསྒོམ་པ་བསོད་ནམས་ཚ་བ་དང། སངས་རྒྱས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཚངས་
སྤྱོད་སྤྱད་པ་བས་ཞིང་འདིར་ཐ་ན་སེ་གོལ་གཏོག་པའི་ཡུན་ཙམ་དུ་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་གསུམ་དུ་ཁ་ཟས་བསོད་

[071B] ལྷ་དང་མིས་བྱམས་པར་འགྱུར་པ་སོགས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་རྣམས་བསམ་ལ། རང་གི་
མ་མདུན་དུ་གསལ་བཏབ་སྟེ། དབུལ་འཕོངས་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མངོན་གྱུར་ཡོད་ན་དེའང་བསམ་ཞིང་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ན་བདག་གི་མ་རྒན་འདི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཁྱབ་པ་
འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནས་སྐབས་ཅི་རིགས་པར་མནར། ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་
བ་ཡང་མི་འདུག་ད་ལྟ་བདེ་བར་བརློམ་པ་བག་རེ་ཡོད་ནའང་ཕོལ་མིག་ལ་ཆུ་གྲང་བཏབ་པ་ན་ཅུང་ཟད་བདེ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་སླར་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ལྟར་འགྱུར་བའི་སྡུག་
བསྔལ་ལས་མ་འདས་པས་བདེ་བ་རྣམ་དག་གཅིག་གཏན་ནས་མི་འདུག་སྙམ་དུ་བདེ་བས་འཕོངས་ཚུལ་བསམ་ལ། བདེ་བས་འཕོངས་པའི་མ་རྒན་འདི་བདེ་བ་དང་འཕྲད་ན་ཅི་
མ་རུང༑ བདེ་བ་དང་འཕྲད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅི་ནས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་འཕྲད་པར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་ངག་ཏུ་ཡང་ལན་མང་པོ་བརྗོད་དེ། བདེ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་
རྣམས་ཡིད་ཀྱིས་བསྟབ་པར་ཡང་བྱ། དེ་ནས་ཕ་སོགས་ལ་རིམ་གྱིས་དེ་ལྟར་བསྒོམ། གཉིས་པ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བའི་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྐྲུན་
ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་ཚུལ་དཔེར་ན་ཞིང་གི་ལོ་ཏོག་ལ་ཡུན་རིང་པོར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་ཐོག་མར་གལ་ཆེ་བས་བོན། བར་དུ་གལ་ཆེ་བ་ཆུ། ཐ་མར་གལ་ཆེ་བ་འབྲས་

[072A]༄༅། །བུ་སྨིན་པ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་འབྲས་གང་གི་སྐབས་སུ་ཡང་མེད་ཐབས་མེད་པ་འདི་རྒྱུད་ལ་ཅི་སྐྱེ་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་
ནས༑ རང་གི་མ་མདུན་དུ་གསལ་བཏབ་སྟེ། མ་རྒན་འདི་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་དངོས་སུ་གནོད་ཅིང་ཀུན་འབྱུང་གིས་རྒྱུད་ནས་གནོད་པས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པས་མནར་
འདུག་སྙམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་བསམ་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་མ་རྒན་འདི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང། སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་
ཅི་ནས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་བསམས་ཤིང་ངག་ཏུ་ཡང་ལན་མང་པོ་བརྗོད་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཡིད་ཀྱིས་བླངས། དེ་ནས་ཕ་སོགས་ལ་རིམ་གྱིས་སྤོས་
ནས་བསྒོམ། གསུམ་པ་ནི། རང་གི་མ་མདུན་དུ་གསལ་བཏབ་སྟེ། བདེ་བས་འཕོངས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་བསམ་ལ། བདེ་བས་འཕོངས་ཤིང་སྡུག་
བསྔལ་གྱིས་མནར་པའི་མ་རྒན་འདི་འདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ངེས་པར་བདག་གིས་བྱའོ། །སྙམ་དུ་དམ་བཅའ་ཞིང་ངག་ཏུ་ཡང་ལན་མང་པོ་བརྗོད། དེ་ནས་ཕ་
སོགས་ལ་རིམ་གྱིས་བསྒོམ། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་དམ་བཅའ་དེ་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་འདི་ལྟ་བུས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་ཤིང་ཇི་ལྟ་བུས་ནུས་ན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་
འཕང་ཐོབ་པ་ན་ནུས་པས་གོ་འཕང་དེ་ཐོབ་དགོས་པར་འདུག་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། སྐྱབས་འགྲོའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་

[072B] སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་
འཕང་ཐོབ་ན་ཅི་མ་རུང། ཐོབ་བར་གྱུར་ཅིག། །ཅི་ནས་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་ངག་ཏུ་ཡང་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱིས་པ་ཐ་མལ་པ་བདག་དང་
བདག་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཁོ་ན་གཅེས་པར་བཟུང་ནས་རང་དོན་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པས་རང་དོན་མ་གྲུབ་པར་མ་ཟད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མནར། ཐུབ་པ་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ནས་གཞན་ཁོ་ན་གཅེས་པར་བཟུང་ནས་གཞན་དོན་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པས་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཕུན་ཚོགས་ཐམས་ཅད་
འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱུང་འདུག་པས་རང་གཅེས་འཛིན་ནི་རྒུད་པ་ཀུན་གྱི་སྒོ་དང། གཞན་གཅེས་འཛིན་ནི་ཕུན་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གདོན་མི་ཟ་བར་འདུག་དེས་
ན་འབད་པ་དུ་མས་རང་གཅེས་འཛིན་མི་སྐྱེས་པ་མི་བསྐྱེད་པ་དང་སྐྱེས་པ་རྒྱུན་འཐུང་དུ་མི་གཞུག་ཅིང་གཞན་གཅེས་འཛིན་མ་སྐྱེས་པ་ཅི་སྐྱེ་དང་སྐྱེས་པ་ཇེ་འཕེལ་དུ་བཏང་བར་བྱའོ་སྙམ་
པས༑ རང་གི་མ་མདུན་དུ་གསལ་བཏབ་སྟེ། དེ་ལ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དྲག་པོ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་སྣ་བུག་ནས་རླུང་སངས་ཀྱིས་བུས་པ་དང་མཉམ་དུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་དགེ་
བ་ཐམས་ཅད་འོད་ཟེར་དཀར་པོའི་རྣམ་པས་རླུང་གི་རྟལ་ཞོན་ཏེ་རང་གི་སྣ་བུག་གཡས་ནས་ཐོན། མདུན་གྱི་མ་དེའི་སྣ་བུག་གྱོན་པ་ནས་ཞུགས་སྤྱི་གཙུག་ནས་རྐང་མཐིལ་གྱི་བར་གང་

[073A]༄༅། །བས་ལུས་སེམས་བདེ་དགེས་ཁྱབ་སོད་སྙམ་པ་དང། ཡང་རང་གི་སྣ་བུག་ནས་རླུང་ནང་དུ་རྡུབ་པ་དང་མཉམ་དུ་མ་དེའི་སྡིག་སྒྲིབ་དང་སྡུག་བསྔལ་
ཐམས་ཅད་འོད་ཟེར་ནག་པོའི་རྣམ་པས་རླུང་གིས་དྲངས་ཏེ་མའི་སྣ་བུག་གཡས་ནས་ཐོན། རང་གི་སྣ་བུག་གྱོན་ནས་ཞུགས་ཏེ་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་ནག་ཕུང་སྟེ་བྱུང་བས་མ་དེ་སྡུག་བསྔལ་
ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་སོང་སྙམ་པ་སྤེལ་མའི་ཚུལ་དུ་ཡང་ཡང་སྦྱར། དེ་ནས་ཕ་སོགས་ལ་རིམ་གྱིས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སློབ་ཚུལ་དང། བསྡུ་བཞི་ལ་
སློབ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་སྨོན་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མ་ནོར་ཞིང་ཆ་ཚང་བ་ལ་མ་བསླབ་ན་འཚང་རྒྱ་བ་མི་སྲིད་པས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བསླབ་དགོས་ལ་དེ་
ཡང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་ཀྱང་བསྡུ་ན་ཕྱིན་དྲུག་ཏུ་འདུ་ཞིང་དེར་གྲངས་ངེས་ཚུལ་ལ། མངོན་མཐོ་ལ་ལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས་ནི། སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་རྫོགས་པ་ལ་
ཚེ་རབས་མང་པོ་བརྒྱུད་དགོས་ཤིང་དེ་ཡང་ལམ་གྱིས་ཆོད་ཆེན་པོ་འོང་བའི་མངོན་མཐོ་ལ་བརྟེན་དགོས་པས་ལོངས་སྤྱོད། ལུས། འཁོར། ལས་མཐའ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
བཞི་དང་ལྡན་ཞིང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ་དང། བླང་དོར་ལ་འཇུག་ལྡོག་གི་དམིགས་ལེགས་པར་ཕྱེད་པ་ཅིག་དགོས་པ་ལ། དེ་དག་གི་རྗེས་མཐུན་གྱི་རྒྱུ་ཡང་ཕྱིན་དྲུག་དུ་
ངེས། དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི། རྟེན་དེ་ལ་གཞན་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཐོག་མར་ཟང་ཟིང་གིས་ཕན་འདོགས་དགོས། དེ་ལ་གཞན་གནོད་གཞི་བཅས་ལས་ལྡོག་པ་དགོས་

[073B] དེ་ལའང་ཚུར་གནོད་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་དགོས་པས་དང་པོ་གསུམ་དང། རང་དོན་གྲུབ་པ་ལ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་དགོས་ཤིང། དེ་ལ་སེམས་དམིགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་
འདོད་དུ་གནས་པའི་ལས་རུང་དགོས། དེ་ཡང་ལེ་ལོ་ཅན་ལ་མི་སྐྱོ་བས་ཕྱི་མ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས། གཞན་དོན་རྫོགས་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་པའི། ཟང་ཟིང་བཏང་བས་འཕོངས་
པ་སེལ་བ། གཞན་གནོད་སྤངས་བས་འཚེ་བ་མེད་པ། ཚུར་གནད་ཀྱང་པར་གནོད་ལན་མི་འཇལ་བ། གཞན་དོན་བསྒྲུབ་པའི་དཀའ་སྤྱད་ལ་མི་སྐྱོ་བ། རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཀྱིས་
གཞན་ཡིད་འདུན་པ། ལེགས་པར་བཤད་པས་ཐེ་ཚོམ་གྲོལ་བ་རྣམས་དགོས་པ་ལ་དེ་ཡང་ཕྱིན་དྲུག་ཏུ་ངེས། ཐེག་ཆེན་ཐམས་ཅད་བསྡུད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པས་བསླབ་
པ་ལ་གུས་པ། གཞན་སྐྱོན་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་སྐྱོ་བས། དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བ། ལུས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས། ལྷག་མཐོང་འཕེལ་བ་རྣམས་དགོས་པ་ལ་དེ་ཡང་
ཕྱིན་དྲུག་ཏུ་ངེས། ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་ཐོབ་ཟིན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པའི་ཐབས། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་གཡེང་བ་སྡོམས་
པའི་ཐབས། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡིད་མི་འབྱུང་བས་སེམས་ཅན་མི་གཏོང་བའི་ཐབས། ལེ་ལོ་དང་སྐྱོ་ངལ་མེད་པས་དགེ་བ་འཕེལ་བའི་ཐབས། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་སྦྱོང་
བའི་ཐབས་རྣམས་དགོས་ལ་དེ་ཡང་ཕྱིན་དྲུག་ཏུ་ངེས། བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ལྟོས་པ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ལྟ་བའི་སྦྱིན་པ་ཡོད་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེན་པས་སྦྱིན་པ་ནི་ཚེགས་སམ་རྒྱུ་དང་

[074A]༄༅། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ངོ་བོ་དང། གནོད་བྱེད་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་ཡོད་ན་གཤེ་ཡང་སླར་མི་གཤེ་བ་སོགས་འབྱུང་བས་བཟོད་པ་ནི་འཁོར་དུ་འདུ་བས་དེ་གསུམ་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང། ཕར་ཕྱིན་ཐ་མ་གཉིས་ནི་བསླབ་པ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ནི་གསུམ་ཚར་ལ་དགོས་པས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཏུ་ངེས་སོ། །གོ་རིམ་ནི་
ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་བལྟ་ཞིང་མ་ཆགས་པའི་སྦྱིན་པ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བཟོད་པ་དང། དཀའ་སྤྱད་ལ་མི་སྐྱོ་བའི་བཟོད་པ་ལས་བརྩོན་
འགྲུས་དང། ཉིན་མཚན་དུ་འབད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལས་བསམ་གཏན་དང། ལུས་སེམས་ལས་རུང་གི་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་བསམ་གཏན་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་རིམ་དང། སྔ་མ་སྔ་མ་དམན་ཞིང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མཆོག་ཡིན་པས་དམན་མཆོག་དང། སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལ་འཇུག་པ་དང་བྱ་བར་
སླབས་རགས་ཕྲའི་རིམ་པས་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་གོ་རིམ་ཡང་ངེས་སོ། །དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་པ་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་ནི། གཏོང་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་
དང་དེས་ཀུན་ནས་སླངས་བའི་ལུས་ངག་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་བཞིན་པའི་དུས་ཀྱི་སེམས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། རང་གིས་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་སེར་སྣ་མེད་པར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཏང་
བའི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་གཞན་ལ་གཏོང་བའི་བློ་གོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ལ་དབྱེ་ན་ཆོས། མི་འཇིགས། ཟང་ཟིང་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པ་
[#DATA INCOMPLETE HERE]

[077A]༄༅། །འགོག་པའི་སེམས་ཀྱི་གོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པ་ལ་དབྱེ་ན་གནོད་བྱེད་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་ལེན་
དང༑ ཆོས་ལ་ངེས་སེམས་ཀྱི་བཟོད་པ་གསུམ་ཡོད་ལ། དང་པོ་བསྟེན་ཚུལ་ནི། སྤྱིར་བྱང་སེམས་མིན་པས་གྲོགས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཁྲོས་ནའང་དགེ་བ་དཔག་མེད་འཇོམས་
ཤིང༑ བྱང་སེམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བྱས་པས་བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བསགས་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་དང། དམིགས་བསལ་དུ་བྱང་སེམས་སྟོབས་ཆུང་བས་ཆེ་བ་ལ་ཁྲོས་ན་བསྐལ་བ་བརྒྱར་
བསགས་པའི་དགེ་བ་འཇོམས་པ་དང། བྱང་སེམས་ལ་ངན་སེམས་བསྐྱེད་ན་ངན་སེམས་ཀྱི་སྐད་བཅིག་
ཉེས་དམིགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ལ། ཡུལ་བྱང་སེམས་ཡང་མེ་དོང་ཐལ་བས་གཡོག་བ་ལྟར་གང་ན་ཡོད་ཆ་མེད་པས་ཁོང་ཁྲོ་དགག་དགོས། དེ་ཡང་ད་ལྟར་དངོས་སུ་གནོད་པ་བྱེད་བཞིན་པའམ་སྔར་
གནོད་པ་བྱས་ཟིན་ཞིག་གསལ་བཏབ་ནས་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེར་བཅུག་ལ་དེའི་ཚེ་དེའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་ཏེ། མི་འགའ་ཞིག་གཞན་ལ་མི་དགའ་བའི་ཉོན་མོངས་དྲག་པོས་རང་སྲོག་རང་གིས་གཅོད་པར་
བྱེད་ལ༑ དེ་ནི་རང་ལ་རང་གིས་གནོད་པ་བྱེད་མི་ནུས་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཁྲོ་མི་རིགས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཤུགས་དྲག་པོས་རང་དབང་མ་བྱུང་
བར་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྲོ། །གཞན་ཡང་འགྲོ་བ་ཁོ་རང་གི་རང་བཞིན་ལ་གནོད་པ་དེ་གྲུབ་ན་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་ཡིན་པ་ལ་ཁྲོ་མི་རིགས་པ་དང་འདྲ་ལ། གལ་ཏེ་གློ་བུར་དུ་

[077B] །གཞན་ཡང་གནོད་བྱེད་དབྱུག་པ་བསྣུན་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། དངོས་སུ་ནད་པ་སྐྱེད་པ་ནི་
དབྱུག་པས་བྱས་ཤིང་རྒྱུད་ནས་གང་ཟག་ཁོ་རང་ཡང་ཞེ་སྡང་གིས་སྤད་པས་གང་བྲག་དེ་ལ་དངོས་བརྒྱུད་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་ཁྲོ་མི་རིགས་ལ་གནོད་པ་བྱད་པའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་ལ་ཁྲོ་ན། རང་གིས་
སྔོན་གཞན་ལ་གནོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་རང་གི་སྔོན་ལས་ལ་ཁྲོ་བར་རིགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་དེ་ལ་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་སོ། །གཞན་གྱིས་ངན་སྨྲས་བྱས་པ་ལ་མི་བཟོད་ན་
བསྟོད་པ་དང་སྙན་གྲགས་ཀྱིས་ཕྱི་མར་མ་ཐད་འདིར་ཡང་ཕན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཁར་རང་ཉིད་དོན་མེད་ཀྱི་གཡེང་བར་འཇུག་པ་དང་གཞན་གྱིས་ཕྲག་དོག་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་དུ་མ་བསྐྱེད་ལ་
ངན་སྨྲས་བྱས་པས་སྙན་གྲགས་ཉམས་པའི་རྒྱུར་སོང་ནས་གནས་སྐབས་གཡེང་བ་དང་གཞན་གྱིས་ཕྲག་དོག་གིས་འཚེ་བ་མི་འབྱུང་ཞིང་ཚོགས་གཉིས་ལ་བརྩོན་དུ་ཡོད་པ་དང་མཐར་ཐུག་
གཏན་གྱི་བདེ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྲོ། །དེར་མ་ཟད་ད་ལྟ་བདག་ལ་འདིས་ངན་སྨྲས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཡང་མི་བཟོད་ན་འདི་ལ་ཁྲོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་ན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་
ཇི་ལྟར་བཟོད། རང་དོན་གཙོ་བོར་བསྒྲུབ་པའི་ཉན་རང་གིས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་ན་བདག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མར་ཤེས་ཏེ་གཞན་ཕན་བསྒྲུབ་པར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཁྲོག་
སྙམ་དུ་བསམ་ལ་གནོད་བྱེད་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་བྱ། སྡུག་བསྔལ་དང་ལེན་ནི། སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བ་མི་བཟོད་པའི་ཚེ། སྡུག་བསྔལ་དེ་བཅོས་སུ་ཡོད་ན་མི་དགའ་བ་བྱེད་མི་དགོས་ལ་བཅོས་སུ་

[078A]༄༅། །མེད་ན་མི་དགའ་བ་བྱས་ཀྱང་མི་ཕན་པས་མི་དགའ་བ་བྱས་པ་ལ་དགོས་ནུས་གང་ཡང་མེད་ཅིང། སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ན་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་འདོད་
སྐྱེ་པས་ཐར་པ་ལ་ཡིད་བསྐུལ་པའི་ཡོན་ཏན། རློམ་པས་མཐོ་པར་འཛིན་པ་འཇིག་པས་དྲེག་པ་སེལ་བའི་ཡོན་ཏན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དྲག་པོ་མྱོང་བ་དེ་མི་དགེ་བ་ལས་བྱུང་བས་
འབྲས་བུ་དེ་མི་འདོད་ན་དེའི་རྒྱུ་ལས་ལྡོག་དགོས་པར་མཐོང་ནས་སྡིག་པ་ལ་འཇོམ་པའི་ཡོན་ཏན། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུང་པ་ན་བདེ་བ་འདོད་ལ་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ལ་དགེ་བ་བསྒྲུབ་དགོས་པར་
མཐོང་ནས་དགེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་དགའ་པའི་ཡོན་ཏན། རང་ཉམས་ལ་དཔག་ནས་འགྲོ་བ་གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལོ་སྙམས་ནས་འཁོར་བ་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འབྱུང་བས་
སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་འདོད་པའི་གནས་སོ་སྙམ་དུ་ཡང་ཡང་བསམ་ནས་གོས་ཕྱག་དར་ཁྲོད་སོགས་ཚངས་སྤྱོད་འཕེལ་བའི་གནས་ལ་བརྟེན་པའི་དང། སྟོད་སྨད་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་
ལ་བཏེན་པའི་དང། སྟན་ལ་གློས་མི་འབེབ་པ་སོགས་སྤྱོད་ལམ་ལ་བརྟེན་པའི་དང། དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ་སོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དང། གཟུགས་མི་སྡུག་པ་
དང་གོས་ དགེ་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པས་དུབ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དང། གཞན་གྱི་
སྲོག་སྐྱོབ་པ་སོགས་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ལ་བརྟེན་པའི་དང། ཚོད་སྤོང་པ་སོགས་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་རིམ་ནས་དང་དུ་བླངས་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལེན་སྟོབས་ཇེ་

[078B] ཆོས་ལ་ངེས་སེམས་ནི། དད་པའི་ཡུལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ། མངོན་དུ་བྱ་ཡུལ་བདག་མེད་གཉིས། འདོད་པའི་ཡུལ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐུ་ཆེན་
བོ༑ ༑བླང་དོར་གྱི་ཡུལ་ལས་འབྲས། བསྒོམ་པའི་ཡུལ་ཐོབ་བྱ་བྱང་ཆུབ་དང་དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ། ཐོས་བསམ་གྱི་ཡུལ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོགས་ཀྱི་དམ་ཆོས་ཏེ་དེ་
རྣམས་ལ་ཕྱོགས་རིས་མེད་པར་མོས་པ་སྦྱོང་བའོ། །བཞི་པ་ནི། དགེ་བ་བསྡུ་བ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་
ཡིན་ལ༑ དེ་གོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གོ་ཆ་དང། དགེ་བ་ཆོས་བསྡུད་དང། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་བརྩོན་
འགྲུས་གསུམ། དང་པོ་ནི། བསྐལ་ཆེན་སྟོང་ཕྲག་ངེ་ལ་ཞག་གཅིག་ཞག་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ། དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོར་བྱས་པའི་བསྐལ་ཆེ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་འགྱུར་གྱི་བར་
དུ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་དམྱལ་བ་ཁོ་ནར་གནས་ནས་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་བྱུང་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་མི་གཏོང་ན་དེ་ལས་ཐུང་བ་དང་སླ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་སྙམ་པ་
གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟ་ཡན་ཆད་ལ་ཞག་གཅིག་དུ་བྱས་པའི་རིམ་པ་བཞིན་ཟླ་བ་དང་ལོར་བརྩིས་ནས་ལོ་འབུམ་སོང་བ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཅིག་
སྐྱེ་ཞིང་སངས་རྒྱས་གཅིག་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་གང་གའི་གླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་ན་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ཤེས་ཤིང་དེ་འདྲ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་རེ་རེ་བཞིན་

[079A]༄༅། །ནས་བྱེད་དགོས་པ་བྱུང་ཡང་དེ་དག་ལ་ཡུན་རིང་བར་མི་སེམས་པར་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་གོང་ན་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སུ་བཤད་པས་དེ་དག་ལ་བསླབ་པར་བྱ་དགོས་
ཤིང༑ དེ་ཡང་ད་ལྟ་ནས་སྔ་དྲོ་ལྟ་བུ་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་དགེ་སྦྱོར་གང་བྱེད་ཀྱང་ཐོག་མར་དེའི་བར་ལ་ཡུན་རིང་པ་དང་དཀའ་བའི་སྣང་བ་མི་སེམས་པར་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོས་དགེ་སྦྱོར་དེ་གཞན་གྱིས་བར་
མ་བཅད་པར་བྱ་སྙམ་པའི་འཕེན་པ་བཏང་ལ་སྙོམས་ལས་དང་དམན་པའི་བདེ་བ་ལ། སྲིད་པ་བཀག་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོས་བྱ་ཞིང། དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་ཡང་གོམས་པར་བྱས་ནས་རིམ་
གྱིས་ཞག་ཟླ་བ་ལོ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་པར་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་བསླབ་ཅིང་སྤྲོ་བ་ཇེ་འཕེལ་དུ་བཏང། དེ་ལྟ་བུའི་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པ་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འགོག་དགོས་པས། རྒན་གཞོན་མེད་པར་
ཤི་བ་མིག་གི་མཐོང་བ་བཞིན་བདག་ཀྱང་མྱུར་དུ་འཆིལ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་ཞིང་རྟེན་བཟང་པོ་འདི་འདྲ་རྙེད་པ་དཀའ་སྙམ་པས་ལོང་ཡོད་སྙམ་ནས་ཕྱི་བཤོལ་བྱེད་པའི་ལེ་ལོ། །གནས་
སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་ཕྲ་མོ་འདི་དག་ལ་གཡེང་བས་དམ་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་འགག་སྟེ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་འདུག་སྙམ་པས་བྲེ་མོའི་གཏམ་སོགས་དམན་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པས་གཡེང་བའི་
ལེ་ལོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས་གྱིས་སྦྲང་བུ་སོགས་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོས་མཚོན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་གསུངས་ན་བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཐོབ་སྙམ་
པས་ཐོབ་བྱ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་དཀའ་བ་ལ་ཞུམ་ཞིང་སྒྱིད་ལུག་པའི་ལེ་ལོ། །ད་ལྟ་ཚོད་མ་སྦྱིན་པ་སོགས་ཆུད་རིམ་ནས་གོམ་པར་བྱས་པས་མཐར་རང་གི་ལུས་གཏོང་བ་ཡང་

[079B] །དམྱལ་བ་སྲུངས་དམྱལ་བ་ན་གནས་ཀྱང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་བ་བཞིན་
བྱང་སེམས་འཁོར་བ་ན་གནས་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་མི་དགོས་པས་འཁོར་བར་ཡུན་རིང་གནས་དགོས་པ་ལ་འཇིགས་མི་དགོས་སྙམ་པས་འཁོར་བར་གནས་དགོས་པ་ལ་ཞུམ་པའི་
ལེ་ལོ་རྣམས་དགག་པར་བྱའོ། །མཐུན་རྒྱེན་བསྟེན་པ་ནི། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་པ་དང་མ་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་མོས་པའི་སྟོབས་
ཕན་ཡོན་མཐོང་སྟེ་ཞུགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་བརྟན་པའི་སྟོབས། སྤྲོ་བ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་ངོམས་པ་མེད་པར་རྩོམ་པ་དགའ་བའི་སྟོབས། དུབ་ན་ངལ་
གསོ་བའི་གནད་ཤེས་པ་དོར་བའི་སྟོབས་རྣམས་བསྟེན་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ། །དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ནི། ཕྱིན་དྲུག་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་བསློབ་ཅིང། དཀོན་མཆོག་
མཆོད་པ་སོགས་ལ་བརྩོན་པ་དང། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ནི། གཞན་གྱི་ནོར་བརྐུན་པོས་མི་འཁྱེར་བའི་ཐབས་སྟོན་པ་སོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྐབས་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་བྱ་བ་
བཅུ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པས་སློབ་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལས་མི་གཡེང་བར་གནས་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་
ལ་དེ་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་ལ་དབྱེ་ན་ལུས་སེམས་བདེར་གནས། ཡོན་ཏན་མངོན་གྲུབ། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་བསམ་གཏན་

[080A]༄༅། །གསུམ་ཡོད། དང་པོ་ནི། ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་བསྐྱེད་པའི་བསམ་གཏན། གཉིས་པ་ནི། མངོན་ཤེས་རྣམ་ཐར་ཟད་པར་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་
པའི་བསམ་གཏན། གསུམ་པ་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་སྒོ་ནས་དོན་བྱ་བ་བཅུ་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་གནས་
ལུགས་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ལ་རྣམ་གཡེང་གིས་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་དགོས་ཤིང། ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་དུ་མི་གཡེང་བ་མ་བྱུང་ན་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་དུ་མ་ཟད་
ལས་འབྲས་དང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་སོགས་དགེ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཆུང་བར་གསུངས་པས་ཞི་གནས་ཅི་ནས་ཀྱང་བསྒོམ་དགོས། དེས་ན་དེ་བསྒོམ་པ་ལ་གང་
གང་ གཅན་ཟན་དང་དགྲ་གདོན་སོགས་ཀྱིས་འཚེ་བ་མེད་པས་གནས་བཟང་བ། ནད་མི་བསྐྱེད་བས་ས་བཟང་བ་
ཆོས་ལྡན་གྱི་གྲོགས་དང་ལྡན་པས་གྲོགས་བཟང་བ། དོན་མེད་ཀྱི་གཡེང་བའི་འདུ་འཛེས་ རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཟས་གོས་སོགས་
བཟང་པོ་དང་མང་པོ་ལ་འདོད་པ་ཆུང་བ། ཉུང་ཟད་དང་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ། ཚོང་ཁེ་སྤོགས་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཉུང་བ་ཁས་བླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ། འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་
མི་རྟག་པའི་ངང་ཚུལ་སེམས་པའི་ཆོས་དྲུག་ལ་གནས་པས་དམིགས་པ་གཏད་པའི་ཡུལ། སྤྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དཔྱད་པ་རྣམ་སྦྱོར་གི་དམིགས་པ། མཁས་པའི་དམིགས་པ། ཉོན་

[080B] ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་བཞི་དང། སློབ་དཔོན་བྱང་ཆུབ་བཟང་པོས་ལུས་ཁ་དྲྭཾ་
ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིན་པས་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དང། སྐུ་དེ་རྣམ་པ་གསལ་ཞིང་བརྟན་ན་ཕྱག་མཆོད་སྨོན་ལམ་
སོགས་ཚོགས་སོག་པ་དང། བཤགས་སྡོམས་སོགས་སྒྲིབ་པ་སྦྱང་བའི་ཞིང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་ཆེ་བ་དང། འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལས་མི་ཉམས་པ་དང་
སྔགས་ཀྱི་ལམ་བསྒོམ་ན་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཁྱད་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་དགོས་པ་མང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དམིགས་རྟེན་དུ་བྱ་ལ། དེ་ཡང་དད་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ཁྱད་ཆེ་ཞིང་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་པའི་
སྐབས་དང་མཐུན་པར་རང་བཞིན་གྱིས་བཞུགས་པ་གསལ་བཏབ་སྟེ་དམིགས་པར་བྱ། དེ་ལ་སྔོན་དུ་སྟོན་པའི་སྐུ་བརྙན་བྲིས་འབུར་ཅི་རིགས་པ་བཟོ་ལེགས་པ་གཅིག་ལ་ཡང་ཡང་བལྟ་ཞིང་
དེའི་མཚན་མ་བཟུང་ནས་ཡིད་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་གོམས་སུ་གཞུག་དེ་ནས་དབུ་དང་ཕྱག་གཉིས་དང་སྐུའི་ཁོག་གཞན་དང་ཞབས་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་ལན་འགའ་ཟུང་གསལ་
བཏབ༑ དེའི་མཐར་སྐུའི་སྤྱི་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ན་ཡིད་ངོར་ཡན་ལག་རགས་པ་རྣམས་ཆ་ཕྱེད་ཙམ་འཆར་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་དམིགས་རྟེན་རྙོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཙམ་གྱི་ཆག་ཤེས་བྱས་
ལ་དམིགས་རྟེན་ལ་སེམས་གཏོང་པ་ནི། སྟན་འཇམ་ཞིང་བདེ་བ་ལ་རྐང་པ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ངམ་ཕྱེད་པ་གང་རུང་བྱ། མིག་འབྱེད་འཛུམ་རན་པར་སྣ་རྩེར་ཕབ། ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་

[081A]༄༅། །ལག་པ་མཉམ་བཞག་བྱ། མགོ་དང་སྣ་རྩེ་དང་ལྟེ་བ་གསུམ་དྲང་པོར་བྱ། སོ་དང་མཆུ་རང་བབས་སུ་བཞག་ལྕེ་རྩེ་རྐན་ལ་རེག་དབུགས་དལ་
བུས་རྒྱུ་བ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རླུང་འགྲོ་འོང་ཉེར་གཅིག་བགྲང་བ་སོགས་བྱས་ལ། དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་དག་ཅིག་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་སྤྲོ་བའི་ལེ་ལོ་དང་
དམིགས་པ་བརྗེད་པ་དང། བྱིང་རྒོད་བྱུང་བ་ངོས་མ་ཟིན་པ་དང། ངོས་ཟིན་ཀྱང་གཉེན་པོ་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང། བྱིད་རྒོད་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་གཉེན་པོ་ཧ་ཅང་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ་ཉེས་
པ་ལྔའི་གཉེན་པོར་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་དངོས་བརྩོན་འགྲུས་དང། དེའི་རྒྱུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དང། དེའི་རྒྱུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བས་ཡིད་འཕྲོག་
པའི་དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཤིན་སྦྱངས་ཏེ་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་བཞི་དང། དམིགས་པ་བརྗེད་པའི་གཉེན་པོར་དྲན་པ་དང། བྱིང་
པའི་གཉེན་པོར་ཤེས་བཞིན་དང། བྱིང་རྒོད་བྱུང་བའི་ཚེ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་འདུ་མི་བྱེད་པའི་གཉེན་པོར་འདུ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་དང། བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བར་སེམས་མཉམ་དུ་གནས་
པའི་ཚེ་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་ཟོན་ཆེན་པོ་འདུ་བྱེད་པའི་གཉེན་པོར་རྩོལ་བ་གློད་ཤེས་པའི་འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་ཏེ་དམིགས་པ་བརྗེད་པ་སོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བཞི་སྟེ་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་
བསྟེན་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་པས། ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་ཡིད་འཕྲོག་པའི་དད་པས་དྲངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འདུན་

[081B]
དུ་བྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསེར་བཙོ་མ་ལྟ་བུ་མཚན་དཔེས་སྦྲས་ཤིང་དབུ་གཙུག་ཏོར་དང་ལྡན་པ་ཆོས་གོས་རྣམ་གསུམ་གྱིས་ཀླུབས་ཤིང་འོད་ཟེར་འབར་བ། ཚ་ཆུང་བློ་དད་
འཚམས་པ་ཞིག་སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་རྣམ་པར་རང་གི་སྨིན་འཚམས་ཀྱི་ཐད་ཀྱི་ནམ་མཁར་གསལ་ལེགས་པར་བཏབ། དེ་ནས་དམིགས་པ་བརྗེད་པའི་གཉེན་པོར་དམིགས་ཡུལ་དེ་ཉིད་
ངེས་པའི་འཛིན་སྟངས་དམ་པོ་ངེས་ཤེས་ཀྱི་ངར་ཐོན་པའི་གསལ་ཆ་དང། དམིགས་པ་དེ་མ་བརྗེད་པར་ཐུ་རེ་དྲན་པས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་གཡེང་བའི་གནས་ཚ་བརྟན་པོ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་
དྲན་པ་སྟོབས་ཅན་གྱིས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་བཏགས་ལ་སྟོད་དུ་ཧྲྭགས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མི་འབྱུང་ཙམ་གྱི་ངོས་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྒོམ། དེ་ལ་ཅུང་ཟད་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པ་ན་དྲན་
པས་མ་བརྗེད་པའི་མུ་ནས་བྱིང་རྒོད་བྱུང་བ་ངོས་མ་ཟིན་པའི་གཉེད་པོར་བྱིང་རྒོད་དངོས་སུ་མ་སྐྱེས་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་ཐབ་ ངོས་ཟིན་ཀྱང་གཉེན་
པོ་འདུ་མི་བྱེད་པའི་གཉེན་པོར་དམིགས་པའི་དངས་ཆ་ཡོད་ཀྱང་གསལ་ཆ་དང་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངར་ཆའི་ཤུགས་དམ་སྦྲིང་སྦྲིང་བ་དེ་ཅུང་ཟད་ཞན་དུ་སོང་བ་མཐོད་ཚེ་བྱིད་བ་ཕྲ་མོ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་དེའི་
གཉེན་པོར་དེ་སྤོང་བ་ལ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་སེམས་བས་བསྐུལ་ལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་བསྒྲིམས་པར་བྱས་ཏེ་བསྒོམ། གསལ་ཆའི་ངར་ཆ་ཧད་ཀྱི་ཤོར་ནས་དྭངས་ཆ་ཙམ་

[082A]༄༅། །ལས་མི་འདུག་ན་བྱིང་བ་རགས་པ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ངོ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྒོམ། དེས་མ་སེལ་ན་བསྒོམ་འབྲོ་བཤོལ་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དང་དལ་བ་ཐོབ་པ་དོན་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསམ་ནས་སེམས་གཟིང་བསྟོད་ལ་བྱིང་བ་སངས་པ་དང་སྔར་ལྟར་དམིགས་པའི་འཛིན་སྟངས་བསྒྲིམས་ཏེ་
བསྒོམ། འདོད་པའི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རྣམ་པ་འཆར་ལ་ཁང་བྱུང་ན་རྒོད་པ་ཕྲ་མོ་མིན་པས་དེའི་གཉེན་པོར་སེམས་འཕྲོ་གྲབ་བྱེད་པ་བཀག་ནས་དམིགས་པ་ལ་གདགས། འདོད་
ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཧད་ཀྱི་སྐྱེས་པ་ན་རྒོད་པ་རགས་པ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ངོ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་སེམས་འཕྲོ་བ་དེ་བཀུག་ནས་དམིགས་རྟེན་ལ་གདགས། དེས་མ་སེལ་ན་སྒོམ་འབྲོ་བཤོལ་ཏེ་
འཆི་བ་མི་རྟག་པ་དང་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་སེམས་པ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ནང་དུ་བསྡུས་ཏེ་རྒོད་པ་སངས་པ་ན་ཡང་སྔར་ལྟར་བསྒོམ། གཞན་ཡང་བྱིང་བའི་རྒྱུ་སེམས་ཡུལ་གཞན་ལ་མི་
འབྲོ་བར་གནས་ཀྱང་གསལ་དྭངས་མེད་ལ་ལུས་སེམས་ལྕི་ཞིང་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་དེ་འདྲེན་པའི་ཆོས་སེམས་མུན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་རྣམས་བྱུང་ན་རྗེས་
དྲན་དྲུག་གང་རུང་དམ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་དྭངས་བར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་གཟིང་བསྟོད་པ་དང་ཉི་འོད་སོགས་སྣང་བའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་གདོང་ཆུས་འཁྲུ་བ་
དང་སྤྱོད་ལམ་འཆགས་པ་སོགས་ཀྱིས་བཟློག་ཞེ་སྡང་སོགས་རྟོགས་པ་གཞན་བྱུང་ན་ཡང་དེའི་གཉེན་པོར་དེའི་ཉེས་དམིགས་སེམས་པ་སོགས་བྱས་ལ་དགག་དེ་ལྟར་བྱིང་རྒོད་སོགས་

[082B] འདི་ཙམ་ཞིག་ལ་བཞག་ན་
བྱིང་བསྐྱེ་བར་འདུག་སྙམ་པའི་ཚད་དེ་ལས་འཕངས་མཐོ་བའི་འཇོག་འཚམས་ཟིན་པར་བྱས་ལ་རྩ་བའི་དམིགས་པའི་སྟེང་དུ་སལ་ལེ་ཧྲིག་གེར་ཐུན་ཚད་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་བར་
འཇོག་གང་ཐུབ་བྱ། དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ལས་དང་པོ་བལ་དང་པོ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོན་མེད་མི་སྐྱེ་ནའང་སྟོབས་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་སེམས་གནས་དགུ་དང་ཡིད་བྱེད་བཞིའི་རིམ་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོན་མེད་སྐྱོ་བས་དེའི་
ཚུལ་ནི། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་སེམས་དམིགས་པ་ལ་གཏད་པ་ན་དང་པོར་སྟོབས་དང་པོ་སེམས་དམིགས་པ་ལ་འཇོག་པའི་གདམས་ངག་ཐོས་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སེམས་
གནས་དང་པོ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་བསྡུས་ནས་ནང་དུ་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པ་སེམས་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ཞིང། དེའི་ཚེ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་
གནས་ཆ་མི་སྡོད་པར་རྣམ་རྟོག་རི་གཟར་གྱི་འབབ་ཆུ་ལྟ་བུ་འོང་བས་ད་ཉམས་ལེན་བྱས་པས་རྣམ་རྟོག་མང་དུ་སོང་སྙམ་པ་རྣམ་རྟོག་ངོས་ཟིན་གྱི་ཉམས་ཤིག་འོང། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་
བསྒོམ་པ་ན་སྟོབས་གཉིས་པ་བསམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་གནས་གཉིས་པ་དང་པོར་དམིགས་པ་ལ་བཏགས་པ་དེའི་རྒྱུན་ཡང་ཡང་བསམ་ནས་བསྐྱངས་བས་རྒྱུན་ཅུང་ཟད་འཐུད་
ནུས་པ་རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ཞིང། དེའི་ཚེ་གཅོང་རོང་དོག་མོའི་འབབ་ཆུ་ལྟར་རེས་རྣམ་རྟོག་ཞི་ཞིང་རེས་རྣམ་རྟོག་ཐོ་ལེར་སྐྱེ་བའི་རྣམ་རྟོག་པ་ལ་གསོ་བའི་ཉམས་ཤིག་འོང། སེམས་གནས་

[083A]༄༅། །འདི་གཉིས་བྱིང་རྒོད་ཆེས་མང་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉུང་དུ་ལས་མི་འོང་ལ་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པ་ལ་འབད་པས་བསྒྲིམས་དགོས་པས་ཡིད་བྱེད་བཞིའི་ནང་གི་དང་པོ་
བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པའི་སྐབས་སོ། །དེ་ནས་གོམ་པ་ན་སྟོབས་གསུམ་པ་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན་སེམས་གནས་གསུམ་པ་དམིགས་པ་ལས་གཡེངས་པ་ན་སྔར་གྱི་
དམིགས་པ་མྱུར་དུ་དྲན་ནས་སླར་དམིགས་པ་ལ་གློན་པ་བླན་ཏེ་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། སེམས་གནས་བཞི་པ་དང་པོ་ནས་དྲན་པའི་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་དམིགས་པ་ལས་གཡེང་བར་མི་
བྱེད་ཅིང་སེམས་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱ་ཆེ་བ་ལས་ཡང་ཡང་བསྡུས་ཏེ་ཕྲ་པར་བྱས་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཇོག་པ་ཉེ་བར་འཇོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་འབྱུང་ཞིང། དང་པོའི་ཚེ་ལུང་བ་ཕུ་གསུམ་གྱི་རྫིང་
ཆུ་ལྟ་བུ། འགལ་རྐྱེན་གྱིས་མ་དཀྲུགས་པའི་ཚེ་སེམས་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་ལ་རྐྱེན་བྱུང་བའི་ཚེ་མི་གནས་པའི་རྣམ་རྟོག་ཐང་ཆད་པའི་ཉམས་ཤིག་འོང། དེ་ནས་སྟོབས་བཞི་པ་ཤེས་
བཞིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན་སེམས་གནས་ལྔ་པ་རྣམ་རྟོག་གི་མཚན་མ་ལ་འཕྲོ་པའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་བཞིན་གྱིས་རིག་ནས་དེ་ལ་འཕྲོར་མི་སྟེར་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསམ་
ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་བ་དུལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། སེམས་གནས་དྲུག་པ་རྣམ་གཡེང་གི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་བཞིན་གྱིས་རིག་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་དགའ་བ་འགོག་པ་ཞི་བར་བྱེད་
པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་འབྱུང། དེ་ནས་སྟོབས་ལྔ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་གནས་བདུན་པ་ཆགས་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་དང་རྨུག་པ་དང་གཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེས་ཙམ་

[083B] སེམས་གནས་གསུམ་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་ལྔ་པོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཤས་ཆེ་ཡང་བྱིང་
རྒོད་ཀྱིས་བར་དུ་ཡང་ཡང་གཅོད་པས་སྐབས་སུ་ཆད་ཅིང་འཇུག་པའི་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་གནས་བརྒྱད་པ་བྱིང་རྒོད་ལ་སོགས་པས་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བར་བཅད་མི་ནུས་པར་རྒྱུན་ཆགས་སུ་སྐྱེ་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ཞིང་འདིའི་ཚེ་རྒྱ་མཚོ་རླབས་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་རྟོག་ཅི་བྱུང་ཡང་གཉེན་པོ་དྲན་འཛིན་ཅུང་ཟད་བསྟེན་
པས་རང་མལ་དུ་ཞི་འགྲོ་པ་རྣམ་རྟོག་འདུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉམས་འོང། འདིའི་སྐབས་སུ་རྩོལ་བ་ན་རེ་བསྟེན་དགོས་ཀྱང་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་བར་བཅད་མི་ནུས་པར་ཐུན་རིང་པོ་སྐྱོང་ཐུབ་པས་
སྐབས་སུ་ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་སོ། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བསྒོམ་པས་སྟོབས་དྲུག་པ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་གནས་དགུ་པ་དྲན་
ཤེས་རྒྱུན་ལྡན་ན་རེ་བསྟེན་པའི་རྩོལ་བ་མི་དགོས་པར་དམིགས་པ་ལ་རང་གི་དང་གིས་འཇུག་པ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ཞིང། འདིའི་སྐབས་སུ་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་བར་
བཅད་ཡང་མི་ནུས་ཤིང་རྩོལ་བ་ཡང་རྒྱུན་པར་བསྙེན་མི་དགོས་པས་རྩོལ་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་སོ། །འདིའི་ཚེ་བྱིང་རྒོད་འགོག་པའི་རྩོལ་བ་འདུ་བྱེད་
པ་ཉེས་པ་ཡིན་པས་གཉེན་པོར་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་དར་ཆ་མ་ཤོར་བའི་ངང་ནས་རྩོལ་བ་གློད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་དང་པོར་གདམས་ངག་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་

[084A]༄༅། །འབྲངས་ལ་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་ཚུལ་ལེགས་པར་བྱ། དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཞག་པ་དེ་ཡང་ཡང་བསམ་ལ་རྒྱུན་ཅུང་ཟད་མཐུད་ཐུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་བསྐྱད་
དེ་ནས་དྲན་པ་ཉམས་ནས་ཡེངས་ན་མྱུར་དུ་བསྡུལ་དམིགས་པ་བརྗེད་པ་མྱུར་དུ་དྲན་པ་དང། དེ་ནས་ཀྱང་དྲན་པ་ཤུགས་ཅན་བསྐྱེད་ལ་དང་པོ་ནས་དམིགས་པ་ལས་མི་གཡེངས་པའི་
དྲན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད། དེ་ནས་དྲན་པ་སྟོབས་ཅན་གྲུབ་པ་དང་དམིགས་པ་ལས་གཞན་དུ་གཡེང་བའི་བྱིང་རྒོད་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མཐོང་བའི་བྱར་བྱེད་པའི་ཤེས་བཞིན་དྲག་པོ་
བསྐྱེད། དེ་ནས་བརྗེད་དེས་ཕྲ་མོས་གཡེངས་ན་ཡང་དེ་མ་ཐག་རིག་ནས་རྒྱུན་གཅོད་པ་དང། དེ་ནས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་བར་མ་བཅད་པའི་རྒྱུན་ཇེ་རིང་དུ་གཏོང་བའི་རྩོལ་བའི་
སྟོབས་བསྐྱེད། དེ་ནས་དེ་སྐྱེས་པ་ན་འབད་ནས་བསྒོམ་པས་གོམ་པ་གློང་དུ་གྱུར་ནས་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཆམ་གྱིས་འགྲོ་བའི་སེམས་གནས་དགུ་པ་འགྲུབ་
པོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་གནས་དགུ་པ་དེ་ཞི་གནས་རྗེས་མཐུན་པ་ཡིན་ཞིང་དེའི་ཚེ་ཤིན་སྦྱངས་གྱི་ཆ་ཕྲ་མོ་ཡོད་པ་དེ་རིམ་གྱིས་གོང་འཕེལ་དུ་སོང་བ་ལས་དགེ་བ་ལ་གང་འདོད་དུ་
བགོལ་དུ་མི་རུང་བའི་གནས་ངན་ལེན་ཞི་ནས་སེམས་ཀྱི་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེ། དེའི་མཐུས་ལས་རུང་གི་རླུང་ལུས་ལ་རྒྱུས་པས་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་ནས་བལ་ལྟར་ཡང་པའི་
ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེ། དེའི་མཐུས་ལས་ལ་བདེ་བའི་ཉམས་ཆེན་པོ་སྐྱེ། དེའི་མཐུས་ཡིད་བདེ་ཉམས་ཀྱི་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་སྐྱེ། དེ་ཡང་ལུས་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེས་མ་

[084B] དགའ་ཡལ་ཡལ་བ་དེ་ཆུང་དུ་སོང་ནས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་ལྷན་ནེ་སྡོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྗེས་སུ་
མཐུན་པའི་ཤིན་སྦྱངས་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་འགྲུབ། དེ་འདྲའི་ཞི་གནས་དེ་ཕྱི་ནང་གཉིས་
ཀའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ཞིང། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་དང་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པས་ཟིན་ན་ཐར་ལམ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་ན་ཐེག་
ཆེན་གྱི་ལམ་དུ་ཡང་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཆིང་བ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། དྲུག་པ་
ནི༑ བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་བྱེད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཇལ་བ་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། རིག་པའི་
གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པ་ཀུན་རྫོབ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། སེམས་ཅན་གྱི་འདི་ཕྱིའི་དོན་ཁ་ན་མ་ཐོབ་མེད་པ་བསྒྲུབ་ཚུལ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་
སེམས་ཀྱི་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཡིན། དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་མི་ལྡན་ན་ངེས་འབྱུང་དང་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོགས་ལ་ཅི་ཙམ་གོམས་པར་བྱས་ཀྱང་སྲིད་པའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་གཅོད་པར་མི་ནུས་ཤིང། གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ལ་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཟོས་པ་ཙམ་

[085A]༄༅། །གྱིས་ཀྱང་སྲིད་པ་ཧྲུལ་པོར་བྱེད་པར་ནུས་ལ། ཁྱད་པར་དུ་དཔལ་མགོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་གཞིའི་ཆོས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྣང་
བའི་ཚ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་ཅིང་རྒྱུ་འབྲས་མ་འཆོལ་བར་འབྱུང་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང། དོན་དམ་བདེན་པ་སྟོང་པའི་ཆ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་
གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་པ་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་ནས་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྦྱིན་སོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུའི་དུས་སུ་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཆོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས། བསོད་ནམས་
ཀྱི་ཚོགས་བསོག་ཚུལ་གོང་དུ་སོང་བ་ལྟར་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལྷག་མཐོང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རིམ་པ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལ་བརྟེན་པའི་ལྷག་
མཐོང་བསྒྲུབ་ཚུལ་དང། དེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ལ་རིགས་འདྲེ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒྲུབ་
ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རང་ལ་མི་ཞིག་གིས་རྐུན་ཁག་ལྟ་བུ་བཙུགས་པ་ན་ངས་རྐུན་མ་བརྐུ་སྙམ་པ་ཡིད་ཀྱི་དགུ་ལའང་མེད་ན་བརྐུས་པའི་ཁག་འདི་ལྟ་བུ་འཛུགས་པ་སྙམ་དུ་ཕ་རོལ་
གྱི་མི་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་དང་བཅས་ཏེ་བརྐུས་ཁག་འཛུགས་ཡུལ་གྱི་ང་ཞིག་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ནས་དམ་སྦྲིང་སྦྲིང་བ་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་དང་ལག་པས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འཆད་ལ། དེ་བཞིན་

[085B]
གནོད་བྱས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པའི་བདེ་སྡུག་གི་རྟོག་པ་ཅིག་བློས་ཡང་ཡང་གསལ་བཏབ་ནས་བག་ལ་ཞ་བའི་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཇེ་འཕེལ་ལ་འགྲོར་བཅུག་སྟེ་མངོན་དུ་གྱུར་བའི་
འཚམས་ནས། དཔེར་ན་མི་གཉིས་ལམ་ལ་གཤིབས་ནས་འགྲོ་བའི་ཚེ་མིག་དངོས་གཞིས་ལམ་ལ་བལྟ་ཞིང་མི་གཟུར་གྱིས་གྲོགས་ལ་བལྟ་པ་ལྟར་སེམས་བྱིངས་དེ་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་མངོན་
གྱུར་དེ་ལ་གསལ་བའི་ངར་ཆ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་གནས་བཞིན་དུ་བློའི་ཟུང་ཞིག་གིས་ངར་འཛིན་གྱིས་གང་དུ་བཟུང་བ་དང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟ་བ་ཡང་ཡང་བྱ། དེ་ལྟར་ལེགས་པར་
བརྟགས་པས་རེས་ལུས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་རེས་སེམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་འདྲ་བ། རེས་ཕུང་པོ་གཞན་རྣམས་སོ་སོའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་སོགས་འཆར་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཞིག་བྱུང་
བའི་མཐར་ལུས་སེམས་གཉིས་པོ་འདི་ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་ལྟར་དབྱེར་མི་བྱེད་པ་འདྲ་པ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས། ང་གང་ལ་ཡང་བལྟོས་པ་མེད་པར་ངའི་ངོས་ནས་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་
གྲུབ་པའི་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གདོད་མ་ནས་གྲུབ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཚུར་ཤར་འོང་བ་དེ་ངོས་ཟིན་པ་ནི་གནད་དང་པོ་དགག་བྱ་ངེས་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ་མྱོང་བ་གཏིང་མ་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་དཔྱད་དོ། །དེ་ནས་ང་དེ་
ལུས་སེམས་སོ་སོར་མི་ཕྱེད་བའི་སྟེང་དེ་ནས་དབྱེར་མེད་པའི་སྟེང་དེ་ནས་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གྲུབ་པ་འདྲ་བ་ཞིག་བྱུང་ཡང། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གཞི་གཅིག་ལ་སོ་སོ་བ་དང་དབྱེར་མེད་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱར་མེད་ལ་

[086A]༄༅། །འདིར་ང་དང་ངའི་ལུས་སེམས་ཞེས་གདགས་གཞི་དང་བཏགས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་བྱུང་བས། ལུས་སེམས་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ང་རང་བཞིན་གྱིས་ཚུགས་ཐུབ་
ཏུ་གྲུབ་པ་འདི་དང་ལུས་སེམས་གཉིས་པོ་དེ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་མེད་པའི་ཕུང་སུམ་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་རྩད་བཅད་པ་ན། གཞི་གྲུབ་ཕྱིན་ཆད་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་ཡིན་
དགོས་པས་མཚོན་ཏེ་མཐར་ཕུང་གསུམ་པ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་ལས་འོས་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པ་ནི་གནད་གཉིས་པ་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་གནད་ཡིན་ཞིང། འདིའི་
ཉམས་ལེན་བྱས་པས་གདགས་གཞི་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བཏགས་ཆོས་ད་དེ་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཡོད་ཡོད་འདྲ་བ་དེ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་བྱུང་
ན་མྱོང་བ་ཅུང་ཟད་ཐོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དེ་འདྲ་བའི་ང་དེ་ལུས་སེམས་གཉིས་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་བམ་སྙམ་དུ་བརྟགས་པ་ན། གཅིག་ཏུ་གྲུབ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་
དགོས་ལ་དེ་ལྟར་ན་དབྱེ་བ་གཏན་ནས་མེད་པའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་གཅིག་པར་འགྱུར་བས་ཆ་མེད་པ་ལས་འོས་མེད། དེ་ལྟར་ན་ཆ་མེད་གཅིག་གི་སྟེང་ནས་ང་ཞེས་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀྱི་
ཉེ་པར་ལེན་པ་པོ་གཅིག་དང། ངའི་ལུས་སེམས་ཞེས་དེའི་བླང་བྱར་གྱུར་པ་ཐ་དད་པ་གཉིས་སུ་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པས་བདག་དང་བདག་གི་ལུས་སེམས་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་དོན་མེད་དུ་
འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ། གཞན་ཡང་ལུས་སེམས་གཉིས་དང་གཅིག་ཡིན་ན་ལུས་དང་ཡང་གཅིག་ཡིན་དགོས། དེ་ལྟར་ན་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ལུས་རྟེན་མེར་བསྲེག་པའི་ཚེད་ཡང་

[086B] ང་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མར་ཉིང་འཚམས་སྦྱོར་བ་བཞིན་ལུས་རྟེན་ཡང་ཉིང་འཚམས་སྦྱོར་དགོས་པའམ། གཟུགས་ཕུང་ཉིད་འཚམས་སྦྱོར་རྒྱུ་མེད་པ་བཞིན་ང་
ཡང་ཉིང་འཚམས་སྦྱོར་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ལུས་རྟེན་དང་གཅིག་མིན་ཀྱང། སེམས་དང་གཅིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་ད་ལྟ་གོས་མེད་ན་ངའི་
ལྟོགས་སྒོམས་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེས་ན་ཡང་ང་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སོགས་གཅིག་པའི་ཕྱིར། ཟས་གོས་སོགས་གཟུགས་
རགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དགོས་པར་འགྱུར། གཞན་ཡང་ལུས་སེམས་གཉིས་ཡོད་པ་ལྟར་ང་ཡང་གཉིས་ཡོད་པའམ་ང་གཅིག་ཡིན་པ་བཞིན་ལུས་སེམས་གཉིས་ཡང་གཅིག་
ཏུ་འགྱུར་སྙམ་དུ་བསམ་པས་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པར་ངེས་པ་ནི་གནད་གསུམ་པ་གཅིག་བྲལ་ངེས་པའི་གནད་ཡིན། དེ་ནས་དེ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ནས་ང་དང་ལུས་སེམས་
གཉིས་ཐ་དད་ལས་འོས་མི་འདུག་སྙམ་པ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ང་དང་ལུས་སེམས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་དགོས་ལ་དེ་ལྟར་ན་འབྲེལ་བ་གཏན་
ནས་མེད་པའི་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་དགོས་པས་ལུས་སེམས་གཉིས་ནང་ཕན་ཚུན་དུ་འདི་ནི་ལུས་སོ། །འདི་ནི་སེམས་སོ། །ཞེས་སོ་སོར་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྟར་
ལུས་སེམས་གཉིས་རེ་རེ་ནས་བསལ་བའི་འོག་ཏུ་འདི་ནི་ངའོ་ཞེས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་དགོས་པ་ལ་ཕྲ་ཞིབ་གང་ནས་དཔྱད་ཀྱང་ཡེ་ནས་མི་རྙེད་པས་ཐ་དད་དུ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྙམ་དུ་

[087A]༄༅། །བསམ། དེ་ཡང་བ་ལང་ལྟ་བུ་ཞིག་བོར་བའི་ཚེ་ལུང་བ་ཆེ་གེ་མོའི་ནང་དུ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ལ་བདེན་པར་བཟུང་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་གིས་ལུང་པ་དེའི་ཕུ་མདའ་བར་
གསུམ་ལ་བཙལ་བསམ་རྙེད་པའི་ཁོ་ཐེག་ཆོད་པ་ལྟ་བུའི་མཐའ་མ་ཆོད་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པས་ངེས་པ་རྙེད་པ་ནི་གནད་བཞི་བ་དུ་བྲལ་ངེས་པའི་གནད་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་ཡང་ན་
ལུས་སེམས་གཉིས་ཞེས་པའི་ཚབ་ཏུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་སྦྱོར། །དེ་ལྟར་གནད་བཞིའི་དཔྱད་པ་བྱས་པས་སྔར་རང་བཞིན་གྱིས་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དམིག་གིས་མཐོང་རྒྱུའམ་ལག་པས་
འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་དེ་མ་རྙེད་པར་སྟོང་ཆམ་གྱི་སོང་པན་དབུ་མའི་ལྟ་བ་དང་པོར་རྙེད་པ་ཡིན་ཞིང། དེའི་ཚེ་སྔོན་སྟོང་ཉིད་ལ་བག་ཆགས་མ་བཞག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ལག་ཏུ་ཡོད་པའི་
དངོས་པོ་བློ་བུར་དུ་སྟོང་བ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་དང། བག་ཆགས་བཞག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ལག་ཏུ་ཡོད་པའི་ནོར་སྟོར་བ་བློ་བུར་ཏུ་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་ཉམས་འཆར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔར་
ཞི་གནས་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཆོས་བསྟེན་པ་དང་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་དང་དྲན་ཤེས་བསྟེན་ཚུལ་རྣམས་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་སྒོ་ནས་གནད་བཞིའི་དཔྱད་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས་པས། དའོ་སྙམ་
དུ་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ནས་དམ་སྦྲིང་སྦྲིང་འཛིན་པའི་བློ་ངེས་བཟུང་བ་ལྟར་གྱིད་དེ་ལུས་སེམས་གཉིས་སམ་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྟེང་དུ་མེད་པར་ལྷང་གིས་ངེས་བྱུང་བ་ན་དེ་ཉིད་དམིགས་པ་དངོས་ཡིན་པས་དྲན་
བསམ་བརྗེད་བར་བྱས་ལ་ཤེས་བཞིན་གྱིས་ངར་འཛིན་པའི་རྟོག་པས་བཅད་མ་བཅད་ཀྱི་བྱ་ར་བྱེད་ཅིང་ང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གསལ་འདེབས་དགོས་པ་བྱུང་ན་གནད་བཞིའི་དཔྱད་པས་

[087B]
བལ་གོམས་ཆེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ངར་འཛིན་པའི་བློ་ཤུགས་ཆེ་ཞིང་མང་ལ། ང་བདེན་པར་མེད་སྙམ་པ་ཅུང་ཟད་རེ་ལས་མི་འོང། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གོམས་པ་ནང་བདེན་མེད་དུ་ལྟ་བའི་བློ་བདེན་
འཛིན་གྱིས་ཡང་ཡང་གཅོད་པས་ཆང་བའི་ཚུལ་དུ་འོང། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གོམས་པ་ན་བདེན་འཛིན་གྱི་བློ་སྐྱེས་མ་ཐག་ནས་དྲན་འཛིན་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་བཟློག་ནུས་པས་ཆད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་འོང་ལ་
དེ་ནས་སེམས་གནས་དགུ་པ་ལྟར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྩོལ་བ་ལ་མི་བལྟོས་པར་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ཐོགས་རེག་དང་བྲལ་ཙམ་ལ་བཞག་པ་ལྟར་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་མེད་དགག་སྟོང་སང་
ལ་ཆོས་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་འོང་ཞིང། དེ་ནི་མཉམ་བཞག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྐྱོང་ཚུལ་རྣལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་མི་བལྟོས་
པའི་འཚམས་དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་རྗེས་མཐུན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞིང། དེའི་རྒྱུན་བསྐྱངས་ནས་བསྒོམ་པས་ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་སྔར་ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་སུམ་ཉམ་པར་བཞག་སྟོབས་
གྱིས་དྲངས་པ་དེ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ལུས་སེམས་ལས་རུང་གི་ཤིན་སྦྱངས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་འཐོབ་ལ། དེ་ཐོབ་པ་ན་ལྷག་མཐོང་དངོས་ཐོབ་ཅིང་འདི་
ནས་བཟུང་སྟེ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་དངོས་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་བཞག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཉམས་ལེན་བྱས་པས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ། སྣང་རོ་རང་བསྙོན་མི་ནུས་པར་གྲུབ་པ་དང་

[088A]༄༅། །ངེས་ངོར་བཏགས་ཡོད་མིང་རྐྱང་ཙམ་མ་གཏོགས་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་ཡིད་ངོར་འཆར་བ་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་ཞིག་འོང་བ་ན་རྗེས་ཐོབ་སྒྱུ་མའི་འཆར་ཚུལ་
ཡིན་ལ༑ ལས་དང་པོ་པས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལྟ་བུར་ལམ་ལམ་ཤར་བྱུང་བ་ན། སྔར་གྱི་མཉམ་བཞག་གི་ལྟ་བ་དྲན་པར་བྱས་ནས་སྣང་ཚུལ་འདི་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་སྙམ་དུ་བློས་ཐག་
བཅད་པའི་དྲན་པ་མ་ཉམས་པར་སྐྱོང་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བསྒོམ་ཚུལ་གྱི་གནད་ཡིན་པས་དེ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ལས་སོག་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་པོའི་བྱ་བྱེད་ཐམས་
ཅད་འཐད་པའི་ཚུལ་ལ་ངེས་ཤེས་འདྲེན་བཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དང་རྟེན་འབྱུང་སྟོང་པའི་དོན་དུ་འཆར་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། རང་གི་ལུས་
ལྟ་བུལ་མཚོན་ན་གདགས་གཞི་ཡན་ལག་ལྔ་ཚོགས་ཙམ་གྱི་སྟེང་དུ་བཏགས་ཆོས་ལུས་འདི་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློའི་སྣང་
ཚུལ་ངེས་པ་ནི་དགག་བྱ་ངེས་པའི་གནད། བློ་དེ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ལུས་དེ་གྲུབ་ན་གདགས་གཞི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་གཅིག་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་གྲུབ་དགོས་པར་ཐག་ཆོད་པ་ནི་ཁྱབ་པ་ངེས་
པའི་གནད། གཅིག་ཏུ་གྲུབ་ན་ལུས་ཀྱི་མགོ་བོ་དང་རྐང་ལག་ཞེས་གདགས་གཞི་དང་བཏགས་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཐ་སྙད་དེ་འཐད་པས་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པར་ངེས་པ་ནི་
གཅིག་བྲལ་ངེས་པའི་གནད། ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ན་ཡན་ལག་ལྔ་རེ་རེ་ནས་བསལ་བའི་རྗེས་སུ་ལུས་ཞེས་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་དགོས་པ་ལ་དེ་མེད་པས་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པར་ངེས་པ་ནི་དུ་བྲལ་ངེས་

[088B] དེ་ལྟ་བུའི་གནད་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཡན་ལག་ལྔ་ཚོགས་ཙམ་གྱི་སྟེང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ལུས་མེད་པར་ངེས་པ་
ལྷང་གི་ཤར་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གྱི་ལྟ་བ་དང་པོར་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དེ་རང་གི་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལྟ་བུ་དེ་རིང་གི་སྔ་དྲོའི་རྣམ་ཤེས་དང་དེ་རིང་གི་བྱི་དྲོའི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཚོགས་་ཙམ་གྱི་སྟེང་ནས་བཏགས་པ་དང། ད་ལོའི་ལོ་ལྟ་བུ། ད་ལོའི་ཞག་དང་ཟླ་བ་རྣམས་ཚོགས་པའི་སྟེང་ནས་བཏགས་པ་དང། །བུག་པ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལ་ཁྱབ་པའི་ནམ་
མཁའ་ལྟ་བུ་བུག་པ་རེལ་ནམ་མཁའི་ཆ་ཤས་རེ་ཡོད་པའི་ཆ་ཤས་དེ་རྣམས་ཚོགས་པའི་སྟེང་ནས་བཏགས་པ་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་ཆ་ཤས་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཤ་སྟག་
ཡིན་པས། ཆོས་གང་དང་གར་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་རང་རང་གི་ཆ་ཤས་དང་གཅིག་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་གྲུབ་དགོས་པས་ཁྱབ་པ་སོགས་གནད་བཞིའི་དཔྱད་པ་བྱས་པས་རང་བཞིན་མེད་
པར་གཏན་ལ་འབེབས་ནུས་པ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་བདག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ན་དེའི་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ཤུགས་
ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱང་སྟོགས་འགྲོ་བས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཏེ་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ནུས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་མི་དཀའ་ཞིང་
ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ན་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་ནུས་པས་ཐོག་མར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཏེ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་

[089A]༄༅། །འབད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་རང་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ལེགས་པར་བསླབ་པའི་སྟེང་ནས་གཞན་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བསྡུ་
བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་ཡང་བསླབ་དགོས་པས། དེའི་ཚུལ་ནི་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་ཁམས་དང་འཚམས་པར་ཟང་ཟིང་མི་འཇིགས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་འཁོར་རྣམས་བསྡུ་བ། འདུས་པ་དེ་
དག་ལ་བཞིན་གྱི་མདངས་གསལ་ཞིང་འཛུམ་པའི་སྒོ་ནས་ཁམས་དྲི་བ་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་དང་དེ་གང་ལ་མོས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བརྗོད་པ་དང་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་སྡིག་པ་སྣ་
ཚོགས་བྱེད་པ་དང་ཚེ་འདི་འབའ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བག་མེད་ཅན་སོགས་ལའང་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་བཀྲི་བའི་ཆེད་དུ་ཆོས་ཀྱི་འབེལ་གཏམ་སྙན་པར་སྨྲ་བ། དེ་ལྟར་བློ་
དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་སྤྲོ་བར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་རིགས་མང་བས་གཏན་གྱི་བདེ་བ་བློར་མི་ཚུད་པའི་རིགས་ལ་ཚེ་རིང་བ་དང་ནད་མེད་པ་ལ་དགེ་བ་འདི་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་དགོས་ཞེས་པས་མཚོན་པའི་དགེ་བ་ཕྲ་
མོ་ནས་རིམ་གྱིས་བྱད་བར་བྱས་ཏེ་མཐར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱོགས་སུ་བཀྲི་པ་ལྟ་བུ་དོན་སྤྱོད་པ། དེ་གཞན་གྱིས་སྤྱོད་དུ་འཇུག་པ་ལ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དེ་ལ་འཇུག་པར་མ་བྱས་ན་དེ་དག་
གིས་ངེད་ཀྱི་རྒྱུད་འདུལ་བ་ལ་ཐོག་མར་ཁྱེད་རང་འདུལ་དགོས་སོ་ཟེར་པ་ལྟ་བུ་འོང་བས་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ལས་ལྷག་པའམ་མ་མཐའ་མཚུངས་པ་ཙམ་ཞིག་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དོན་མཐུན་
པ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསླབ་པོ། །གསུམ་པ་ནི། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་རྡོ་རུས་ཐུག་པར་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་སྙིང་པོར་དྲིལ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བྱ་

[089B] དལ་འབྱོར། འཆི་བ་མི་རྟག་པ། ལས་འབྲས། རིགས་དྲུག་སོ་སོ་དང་ཐུན་མོང་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་སྐོར་རྣམས་བསམ་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་བྱས་རྗེས་
བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ཚོགས་ཞིང་དང་འབྲེལ་བའི་སྡིག་བཤགས་ཚོགས་བསགས་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ཏེ། དངོས་གཞི་གཏོང་ལེན་སྤེལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང། སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་
ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་དམིགས་པ་གཙོ་བོར་སྐྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐུན་མཐར་དགེ་བ་རྣམས་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོ་བ་དང། ཐུན་འཚམས་སུ་དངོས་གཞིའི་སྐབས་ཀྱི་དམིགས་རྣམས་ཡང་ཡང་དྲན་པར་
བྱེད་པ་སོགས་ཐུན་དང་ཐུན་འཚམས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་དགོས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལམ་སྤྱིའི་དོན་བསྡུ་ན། ཐོག་མར་ལམ་གྱི་རྩ་བ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ལ་ཐུག་པས་དེ་ལ་འབད་
དེ་ནས་དལ་འབྱོར་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་འདོད་བཅོས་མིན་སྐྱེས་ན་དེས་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནང་ནས་བསྐུལ་བས་དལ་འབྱོར་གྱི་སྐོར་རྣམས་བསྒོམ། དེ་ནས་ཚེ་འདི་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མ་ལོག་ན་ཕྱི་མའི་དོན་གཉེར་
ཤུགས་དྲག་པོ་མི་འབྱུང་བས་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་དང་ཤི་ནས་ངན་འགྲོར་འཁྱམས་ཚུལ་བསྒོམ་པ་ལ་འབད། དེའི་ཚེ་འཇིགས་པ་དྲན་པའི་བློ་རྣལ་མ་སྐྱེ་བས་སྐྱབས་འགྲོའི་སྐོར་ལ་འབད་
དེ་ནས་དཀར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་བསྐྱེད་ལ་ལས་དཀར་ནག་ལ་འཇུག་ལྡོག་དང་སྟོབས་བཞིའི་བཤགས་བསྔམས་ལ་རྒྱུན་དུ་འབད། དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་
སྐོར་རྣམས་ཚགས་སུ་ཚུད་པ་ན་འཁོར་བ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་ཉེས་དམིགས་སྒོ་དུ་མ་ནས་བསམ་སྟེ་འཁོར་བ་སྤྱི་ལས་བློ་ཅི་ལྡོག་བྱ། དེ་ནས་འཁོར་བ་གང་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་ཉོན་ངོས་བཟུང་

[090A]༄༅། །ནས་དེ་སྤོང་འདོད་བསྐྱེད། དེ་ནས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཁས་བླངས་བའི་སོ་ཐར་ལ་འབད། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཆོས་
སྐོར་རྣམས་ཚགས་སུ་ཚུད་པ་ན་རང་ཉིད་སྲིད་མཚོར་ལྷུང་བ་བཞིན་དུ་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་འདྲ་བར་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱངས་ལ་ཅི་སྐྱེལ་འབད་ཅིང་དེ་ཚོགས་
བཟུང་ནས་དེའི་བསླབ་བྱ་ལ་འབད། དེ་ནས་སྤྱོད་པ་རླབས་ཆེ་བ་རྣམས་མཉན་ལ་འཇུག་ལྡོག་གི་མཚམས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དེ་ལ་སློབ་འདོད་པ་སྐྱེད་ལ་འཇུག་སྡོམ་ཚོགས་བཟུང་སྟེ་ཕྱིན་
དྲུག་དང་བསྡུ་བཞི་ལ་བསླབ། འདི་ཡང་ལམ་འོག་མ་བསྒོམ་གྱི་ན་གོང་མ་ལ་ཐོབ་འདོད་ཆེར་འགྲོ་བ་དང། གོང་མ་མཉན་པ་ན་འོག་མ་ལ་སྒྲུབ་འདོད་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་ཅིག་དང་རྟོག་པ་སྦྱང་པར་
བྱས་ནས་བློ་ཆ་མ་ཉམ་དགོས་པས། བཤེས་གཉེན་ལ་དད་གུས་ཆུང་ན་ལེགས་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་བ་འཆད་པས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ལ་འབད། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྤྲོ་ཤུགས་ཆུང་ན་ངལ་
འབྱོར་གྱི་སྐོར། ཚེ་འདི་ལ་མངོན་ཞེན་ཆེ་ན་མི་རྟག་པ་དང་ངན་འགྲོའི་ཉེས་དམིགས། ཁས་བླངས་པའི་བཅས་འཚམས་ལས་གཡེལ་ན་ལས་འབྲས། འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་ཤས་ཆུང་ན་འཁོར་
བའི་ཉེས་དམིགས། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་བློ་ཤུགས་ཆུང་ན་སྨོན་སེམས་རྒྱུ་བཅས། སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པའི་ཚེ་མཚན་འཛིན་ཤུགས་དྲག་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉིད་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྟོང་
ཉིད་ལ་སྦྱང་བ་སེམས་དམིགས་པ་ལ་མི་སྡོད་པར་རྣམ་གཡེང་གི་ཟན་དུ་གྱུར་ན་རྩེ་གཅིག་པའི་གནས་ཆ་ལ་གཙོ་བོར་སྦྱོང་དགོས་པས་མཚོན་ནས་མདོར་ན་ཕྱོགས་རེ་བར་མ་སོང་བར་རྒྱུད་དགེ་བའི་ཕྱོགས་

[090B] །དེ་ལྟར་བསླབ་པས་རྒྱུད་སྣོད་རུང་དུ་སོང་བ་ན་ཆོས་གཞན་ལས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་དང་མྱུར་དུ་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་
རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལ་བསླབ་ཚུལ་ནི་ཐོག་མར་བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཅིག་མ་ཉེས་པར་བྱ་བ་སྔར་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པ་ཅིག་བྱས་ཏེ་དབང་རྣམ་པར་དག་པས་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱ། དེ་ནས་དབང་དུས་
སུ་བཟུང་བའི་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྲུང་བ་གཞིར་བཞག་པའི་སྟེང་ནས་རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་ལྟར་ན་མཚན་བཅས་མཚན་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང། གོང་མ་ལྟར་ན་སྐྱེད་རིམ་དང་རྫོགས་
རིམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་ལ་རིམ་པ་བཞིན་བསླབ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་ན་མདོ་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་བསྡུས་པའི་ལམ་གྱི་ལུས་ཡོངས་
རྫོགས་ལ་བསླབ་པར་འགྱུར་བས་དལ་བ་ཐོབ་པ་དོན་ལྡན་དུ་བྱེད་ཅིང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རྒྱས་པར་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་འདི་ནི་ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་འཚང་དང་དབྱེར་
མ་མཆིས་པའི་རྗེ་བཙུན་དམ་པ་ངག་དབང་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་བློ་ལྡན་དོན་གཉེར་ཅན་གྱི་སློབ་བུའི་ཚོགས་མང་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཉམས་ཁྲིད་ཟབ་མོ་འཕགས་
པ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པའི་གར་གྱི་རྣམ་པར་རོལ་བ་གངས་ཅན་འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་འཇིགས་མེད་གོ་ཆ་ཐུབ་བསྟན་ལང་ཚོའི་སྡེ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་
རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གསུང་གི་ཉིད་ཁུ་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆུང་བས་བརྒྱན་ཏེ་ལམ་རིམ་ལས། བློའི་མཐུ་ཆུང་ན་ལུང་འདྲེན་དོར་ནས་སྐབས་སུ་གང་

[091A]༄༅། །བབས་པའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་བསྐྱང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཞུབ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བློ་དང་འཚམས་པར་ལུང་འདྲེན་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་དོར་ནས་དོན་གྱི་ངོ་བོའི་དམིགས་རིམ་རྒྱས་
པར་བསྩལ་བའི་ཚེ་ཟིན་བྲིས་སུ་འབེབས་པར་གསུང་གི་གནང་བ་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གྱིན་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་གྱིས་བྲིས་པ་འདིས་བདག་སོགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལམ་འདི་ལ་བརྟེན་
ནས་མྱུར་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག།།



