
[001A]༄༅། །དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

[001B]༄༅། །རྗེ་བཙུན་དམ་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ད་ཞབས་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བྱི་རུའི་མདངས་དང་འདྲེས་པའི་གསེར་ད་
བཟང་མདོག་མདོག་ལེགས་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་ལྷང་ངེར་མཁྱེན། །མཁྱེན་རབ་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དབྱངས་འགྲོ་བའི་སྐྱབས། །སྐྱབས་མཆོག་ཁྱེད་ཀྱིས་རབ་
འབྱམས་ཤེས་རབ་སྩོལ། །རྣམ་བཀྲའི་གཟུགས་ལ་མིག་གིས་ལྟ་བ་བཞིན། རྣམ་མང་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་ལ། །རྣམ་དག་མཁྱེན་པ་ཐོགས་པ་མེད་
འཇུག་པ། །ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་གཅིག་བསྡུས་རྡོ་རྗེ་འཆང། །གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་བཤེས་གཉེན་ཚུལ་འཛིན་པ།།
བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་ཞེས་ས་གསུམ་གྱི། །སྐྱེ་དགུའི་འདྲེན་པ་མཆོག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ལེགས་བཤད་དར་བའི་མཁྱེན་པ་མཁའ་ལྟར་ཡངས། །འགྲོ་

[002A]༄༅། །ལ་མ་ལྟར་བརྩེ་བ་རྒྱུན་དུ་གོམས། །ཐུབ་བསྟན་རིན་ཆེན་རྒྱས་པའི་འཕྲིན་ལས་ཅན། །རྒྱལ་ཚབ་ཆོས་རྗེའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དོན་གཉིས་སྒྲུབ་ལ་རབ་དཀར་ད་
དགེ་ཚོགས་ཀུན། །རྣམ་དག་སྨོན་པའི་འདུན་པ་བཏང་ཙམ་གྱིས། །འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཔལ་མངའ་བའི། །བདག་གི་ཡོངས་འཛིན་དེ་ལ་གུས་བཏུད་ནས། །དམ་པ་དེ་
ཡི་ཞལ་གྱི་བུམ་བཟང་ལས། །ལེགས་པར་འོངས་པའི་ལེགས་བཤད་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན། །རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སྒྲོ་སྐུར་སྤངས་ཏེ་ཟིན་རིས་བྲི་བར་བྱ།། །།དེ་ལ་
འདིར་བརྗོད་བྱ་གཞི་ལྔ་རྗོད་བྱེད་གནས་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་འཆད་པ་ལ།    ༈   མཚན་གྱི་དོན། འགྱུར་གྱི་ཕྱག་གཞུང་གི་དོན། མཇུག་
གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚན་བསྒྱུར་བ་དང། མཚན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་དུ་བསྟན་བཅོས་འདིའི་མཚན་ལ། ཨ་བཧི་དྷརྨ་ཀོ་ཥཱ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་བོད་

[002B] །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཡང་ཨ་བཧི་ནི་མངོན་པ། དྷརྨ་ནི་ཆོས། ཀོ་ཥཱ་ནི་མཛོད། ཀཱ་རི་ཀཱ་ནི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་
སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་སྨོས་པ་ལ་ནི་གཞུང་ཁུངས་བཙུན་པར་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱ་བའི་གནས་རྡོ་རྗེ་གདན་ཡིན་པས་རྒྱ་གར་རིག་པའི་འབྱུང་གནས་
ཏེ་རྒྱ་སྐད་སྨོས་པས། རྒྱ་གར་མར་འདུག་སྙམ་ནས་དངོས་པོ་ལ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང་འབྱུང་ཁུངས་བཟང་བས་ཉན་བཤད་ལ་འཇུག་སྟེ། དཔེར་ན་ཚོང་པ་ཀུན་ཀླུང་ཁམས་ཀྱི་ནས་ཡོད་
བྱས་ན་བྱུང་ས་བཟང་བས་ཚོང་ལ་འཇུག་པ་དང་འདྲའོ། །རྒྱ་སྐད་མེད་ན་དངོས་པོ་ལ་བསྟན་བཅོས་ལེགས་ཀྱང་བོད་མའོ་སྙམ་ནས་ཉན་བཤད་ལ་མི་འཇུག་སྟེ། དཔེར་ན། ཕུ་གསུམ་པའི་ནས་
ཡོད་བྱས་ན་དངོས་པོ་ལ་ནས་བཟང་ཡང་ངན་ནོ་སྙམ་ནས་ཚོང་ལ་མི་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་བཟང་པོ་ལ་བག་ཆགས་གཞག་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་

[003A]༄༅། །ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ནས་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་ཆོས་གསུངས་པས། ད་ལྟ་འདི་ཙམ་ལ་འདྲིས་པས་ཀྱང་བག་ཆགས་ཀྱིས་རང་གི་ངང་གིས་སྐད་ཤེས་ནས་འོང་བ་དང། ཡང་སྒྲ་ཐད་
ལོག་ལ་མཁས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པས་སོ། །འོ་ན་མཚན་ཐོག་མར་སྨོས་པའི་དགོས་པ་གང་ཞེ་ན། གླེགས་བམ་ཚེགས་ཆུང་ངུས་རྙེད་པ་དང། གང་ཡིན་རྟོགས་སླ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །རྒྱ་སྐད་དང་
བོད་སྐད་ཕན་ཚུན་མཚམས་སྦྱར་ཏེ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི། ལོ་ཙ་བའི་དྲིན་ཤེས་ནས་བྱས་པ་གཟོ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །མཚན་དོན་དངོས་ཀྱི་དོན་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། འཇམ་དཔལ་
གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །འདི་ཡང་སྔོན་གྱི་ལོ་ཙྭ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཀས་བཅད་དང་བསྟུན་པ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་ཐོག་མར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ། འདུལ་བའི་
སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཐོག་མར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཐོག་མར་འཇམ་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་བཀས་བཅད་པས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ལ་

[003B]བརྩམ་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དངོས་སོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མཆོད་བརྗོད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་དང། སྤྲོ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་མཚན་གྱི་དོན་བཤད་པ་དང་
དགོས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སྟོན་པས་གསུངས་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཆོད་བརྗོད་དང། རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཞིག་ཅེས་སོགས་ཏེ། འདི་ནི་དགོས་དོན་བསྡུས་
དོན་ཚིག་དོན་གསུམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས། དང་པོ་དགོས་དོན་ལ་བཞི་ཡོད་དེ། གནས་སྐབས་ཀྱི་དགོས་པ་སྟོན་པའི་ཆེ་བ་ཤེས་པ་དང། བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་དང། དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་
པའོ༑ །མཐར་ཐུག་གི་དགོས་པ་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་འགྲེལ་པ་ལས། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པར་འདོད་པས་རང་གི་སྟོན་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་རྗོད་
པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱག་འཚལ་བ་བརྩམ་མོ། །ཞེས་པ་དང་མཐུན་ནོ། །ཆེ་བ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་ནས་གསུང་རབ་ཉན་པ་ལ་འཇུག་ཅིང། ཉན་པས་ཀྱང་རིམས་ཀྱིས་ཐོས་
བསམ་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ལ་གུས་པས་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་གུས་པ་ཡང་ཤུགས་ལ་འགྲུབ་སྟེ། དེས་དེའི་ཚིག་དོན་འཆད་

[004A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། བསྡུས་དོན་ནི། ཚིགས་བཅད་འདིས་སྟོན་པ་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུམ་མངའ་བའི་སྒོ་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་དང། བཤད་པར་དམ་བཅའ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་དོན་
ལ༑ ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ལ་ན། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུམ་མངའ་བའི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལའོ། །གང་གིས་ན། དབྱིག་གཉེན་གྱིས་སོ། །དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་ན། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར་
རོ༑ །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན། སྒོ་གསུམ་གུས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །དགོས་པ་ནི། རང་ཉིད་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པ་དང། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་དུ་མ་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུའོ། །འོ་ན། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུམ་ཇི་ལྟར་མངའ་ཞེ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུམ་མངའ་སྟེ། རང་དོན་ཕུན་ཚོགས། གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པ་གསུམ་མངའ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞིག་ཆོས་ཅན། རང་དོན་ཕུན་ཚོགས་མངའ་སྟེ། ཀུན་ལ་མུན་པ་གཏན་བཅོམ་པའི་སྤངས་པ་མཐར་ཐུགས་རྙེས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ། གང་ཞིག་ཅེས་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གོ་བ་མི་འཐད་དེ། སྤྱི་སྒྲ་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན། །སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་སྤྱི་སྒྲ་ཡིན་ཡང་སྤྱི་སྒྲ་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པ་ལ། སྐབས་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་དང། ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་དང་
འབྲེལ་བས་འཇུག་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པས། འདིར་ཀུན་ལ་མུན་པ་གཏན་བཅོམ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་དང་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་ལ་མུན་པ་གཏན་བཅོམ་པ་

[004B] དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་དཀར་ཤམ་གོས་དཀར་པོ་གྱོན་པ་ལ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལས་བྲམ་ཟེ་ལྷ་སྐྱིད་ལ་གོ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་འགྲེལ་པ་ལས། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཀུན་ལ་ཞེས་པས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་དོ། །ཞེས་སོ། །།
མུན་པ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་ཕྲ་རྒྱས་བཅུ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་དང། མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་
གྲགས་པའི་མུན་པས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་བཞིན་དུ། མི་ཤེས་པ་གཉིས་པོ་དེས་ཀྱང་གནས་ལུགས་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་བཞི་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་བས་མི་ཤེས་པ་ནི། སྟོན་པས་ཤཱ་རིའི་
བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་སམ། ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། དེ་ནི་མ་འཚལ་ཏོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡུལ་ཤིན་ཏུ་བསྐལ་བས་མི་ཤེས་པ་ནི། མོ་དགལ་གྱི་བུས་རང་གི་མ་བྱང་
ཕྱོགས་འོད་ཟེར་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པ་མ་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དུས་ཤིན་ཏུ་བསྐལ་བས་མི་ཤེས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུས་ཁྱིམ་བདག་དཔལ་སྐྱེས་ལ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་ཡོད་པ་མ་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་བ་ན། སྟོན་པས། ངས་ནི་འདི་ཡི་ཐར་
པ་ཡི། །ས་བོན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དག་ཚོན་ནམ་རྡོ་ཡི་གསེབ་ན་གསེར། །བག་ལ་ཞ་བའི་ཚུལ་དུ་གཟིགས། །ཞེས་གསུངས་ནས་རབ་བྱུང་གནང་བ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པས་མི་ཤེས་པ་ནི། ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་དང་སྐྱེ་བ་

[005A]༄༅། །ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་དཀའ་བ་རྣམས་ཏེ་དེ་དག་མི་ཤེས་པ་ནི་དཔེར་ན། རྨ་བྱའི་མདོངས་ཀྱི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གནས་བརྟན་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས། རྨ་བྱའི་མདོངས་ནི་
གཅིག་པུ་ཡི། །རྒྱུ་ཡི་དབྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་པ། །ཀུན་མཁྱེན་མིན་པས་ཤེས་བྱ་མིན། །དེ་མཁྱེན་པས་ན་ཀུན་མཁྱེན་སྟོབས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་གཞུང་འདིས་སྤངས་པ་ཕུན་ཚོགས་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་
ཤུགས་ལ་བསྟན་ཏེ་སྤངས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཅན། རང་དོན་ཕུན་ཚོགས་མངའ་སྟེ། སྤངས་རྟོགས་ཕུན་ཚོགས་མངའ་བའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་སོགས་ལས་སྤངས་པ་ཁྱད་པར་དུ་
བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཉམས་པ་སྲིད་པ་དང། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཅན། གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་མངའ་སྟེ། འཁོར་བའི་
འདམ་ལས་འགྲོ་བ་རྣམས་སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲངས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཆོས་ཅན། འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་འཆི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འཁོར་བའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ལ་འདམ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་
མཚན་ཡོད་དེ། འདམ་དེ་སྦ་སྦུར་ཀུན་འཆགས་པའི་གནས་ཡིན་པ་དང། བརྒལ་བར་དཀའ་བ་དང། གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་བརྒལ་དགོས་པ་བཞིན་དུ། འཁོར་བ་འདི་ཡང་ཀུན་འཆགས་པའི་གནས་ཡིན་པ་དང། སྲེད་པའི་རླན་དང་བཅས་པས་
བརྒལ་བར་དཀའ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་བརྟེན་ནས་བརྒལ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་པ་གཞུང་རྩ་བར་མ་བྱུང་བས་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། འགྲེལ་པར་དངོས་སུ་སྨོས་པ་དང། དོན་གྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།

[005B] འགྲོ་བ་རྣམས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲངས་པར་མཛད་ན། བདག་ཅག་རྣམས་ད་དུང་འཁོར་བར་གནས་པ་ཅི་ཞེ་ན། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དྲངས་པར་མཛད་པ་ཡིན་གྱི། སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་མ་དྲངས་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཉི་མ་ཤར་བ་ན། །ཡོངས་སྨིན་པདྨ་ཁ་འབྱེད་ལྟར། །དེ་བཞིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་བྱུང་ཡང། །བསམ་པ་ཡོངས་སྨིན་ཁོ་ན་སྦྱོང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་དོ། །ཐབས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེ་ན་
ཐུག་བརྩེ་བས་བླང་དོར་གྱི་གནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པས་དྲངས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་དམ་པ་སྦྱིན་པའི་མཐུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆེད་དུ་རྗོད་པའི་ཚོམས་ལས། སྲིད་པའི་ཟུག་རྔུ་གཅོད་མཛད་པའི། །ལམ་ནི་ཁྱེད་ལ་ངས་བསྟན་བྱ། །
ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྟོན་མཛད་ཡིན། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པར། ཐུབ་རྣམས་སྡིག་པ་ཅུ་ཡིས་འཁྲུ་བར་མི་མཛད་ལ། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱག་གིས་ཀྱང་ནི་སེལ་མི་མཛད། །ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་
གཞན་ལ་སྤོ་བར་མཛད་པས་མིན། །ཆོས་ཉིད་ཞི་བ་བསྟན་པས་གྲོལ་བར་མཛད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང། བརྩེ་བས་སྟོན་པའི་ཕྱག་བརྐྱངས་ནས། །ཐར་པའི་ས་བོན་བསྐྲུན་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ངན་འགྲོ་དང། །སྲིད་པ་
དག་ལས་འདྲེན་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཅན། གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཕུན་ཚོགས་མངའ་སྟེ། ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་ལམ་གདུལ་བྱ་ལ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་
གདུལ་བྱ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་པོར་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པས་དད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་ཡིན་གྱི་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐབས་དངོས་ནི་མིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོང་དུ་བཤད་པའི་
[006A]༄༅། །ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་སྤངས་སམ་མ་སྤངས། སྤངས་ན་སངས་རྒྱས་དང་སྤངས་པ་ཁྱད་མེད་དུ་འགྱུར་ལ། མ་སྤངས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཁྱབ་སྟེ། མདོ་ལས། ང་ནི་
ཆོས་གཅིག་མངོན་པར་མ་ཤེས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་མི་སྨྲའོ། །ང་ནི་ཆོས་གཅིག་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ཤིང་མ་སྤངས་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་མི་སྨྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
འདིའི་ལན་ལ་འགྲེལ་པ་ལས། རང་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྨོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ལ་མུན་པ་བཅོམ་པ་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་གཏན་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་
ཡུལ་དང་དུས་ཤིན་ཏུ་བསྐལ་པ་དང། དོན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་སྤེལ་ན་རེ། སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་
པ་ཙམ་གྱི་མི་ཤེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་དང་སྤངས་པ་ཁྱད་མེད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མུན་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་དོ། །སློབ་དཔོན་རྒྱལ་སྲས་ན་རེ། སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་
སྐྱོན་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཐོབ་པ་ཆད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤངས། དེ་མིན་པའི་མི་ཤེས་པ་རྣམས་འདུན་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་སྤངས་པ་ཁྱད་མེད་
དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྤངས་ཀྱང་ཡང་མངོན་དུ་འགྱུར་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ནས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད། ཕྱི་མ་འདི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ་

[006B] དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་མིག་འདུན་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོངས་ཤིག་དང་དེ་ལྟར་ན་མིག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུམ་
མངའ་བའི་སྟོན་པ་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་ནས་ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ། །བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར་རྩོམ་པར་དམ་བཅས་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། གནས་སྐབས་རྩོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་
དང་མཐར་ཐུག་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྤྲོ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་མཚན་གྱི་དོན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཆོས་མངོན་པ་བཤད་པ་དང། མཛོད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། ཞར་བྱུང་རྗེས་འབྲང་གི་དོན་
ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་མངོན་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རབ་བཤད་བྱ། ཞེས་བཤད་ན། ཆོས་མངོན་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ཟག་མེད་ཀྱི་མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་གསུམ་པོ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་
ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པའི་རྗེས་འབྲང་དང། བརྡར་བཏགས་པའི་ཆོས་མངོན་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་དོན་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་
ས་གང་ལ་བརྟེན་པ། རྟེན་བརྟེན་པའི་དོན། འཁོར་དང་བཅས་ན་ཕུང་པོ་དུ་པ་ཡིན་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་དེ་གསུམ་ས་གང་ལ་བརྟེན་ཅེ་ན། མཐོང་ལམ་ནི་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་གང་རུང་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་བསམ་
གཏན་ས་དྲུག་གང་རུང་ལ་བརྟེན་པ་གང་ཞིག་མཐོང་ལམ་དེ་ཆོས་མཆོག་དང་ས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་མཆོག་དང་ས་གཅིག་ ཅེས་གསུངས་སོ། །རྟག་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྒོམ་བྱུང་མི་ལྕོགས་མེད་པ་དང། ཁྱད་པར་བསམ་གཏན་ས་

[007A]༄༅། །པའོ༑ །ཞེས་གསུངས། དེ་ཉེར་བསྡོགས་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་མི་བརྟེན་ཏེ། དེ་ཟག་མེད་ཡིན་ལ་ཉེར་བསྡོགས་ལྷག་མ་རྣམས་ཟག་བཅས་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་ལ་མི་བརྟེན་ཏེ། འདི་མཉམ་པར་
བཞག་པའི་ས་པ་ཡིན་ལ། འདོད་པ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་ལ་མི་བརྟེན་ཏེ། དེ་གསུམ་གྱིས་འདོད་པ་ལ་མི་དམིགས། མཐོང་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། སྲིད་རྩེ་ལ་མི་
བརྟེན་ཏེ། སྲིད་རྩེ་ནི་འདུ་ཤེས་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར། ཟག་མེད་སྒོམ་ལམ་དང་མི་སློབ་ལམ་ནི་ཟག་མེད་ས་དགུ་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བརྟེན་པའི་དོན་ཡང་ལམ་དེས་དེའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ལ་བྱེད་ཀྱི་འཁར་གཞོང་ལ་རྒྱ་ཤུག་བརྟེན་པ་
ལྟ་བུའི་རྟེན་བརྟེན་པ་དོན་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། འཁོར་དང་བཅས་ན་ཕུང་པོ་དུ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འཁོར་དུ་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་
པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ན་ཡིད་བདེ་དང་གསུམ་པ་ལ་བརྟེན་ན་སེམས་བདེ། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ས་གཞན་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ན་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང། ཡིད་ཤེས་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་
སེམས་བྱུང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཅི་རིགས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འཁོར་དུ་སྨོས་པ་མི་འཐད་དེ། སེམས་བྱུང་ལས་སེམས་གཙོ་ཆེ་
བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། སྤྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཤེས་རབ་གཙོ་ཆེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་སྐབས་ན་དད་པ་གཙོ་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་ན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་

[007B] །གཉིས་པ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཞུགས་པའི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཟག་བཅས་གང་དང། སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང། དེ་རྣམས་བརྗོད་བྱར་
བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྡར་བཏགས་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཆོས་མངོན་པའི་མིང་གིས་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཐོབ་པའི་
ཐབས་སམ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རྒྱུར་འགྱུར་ཚུལ་ནི་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཐོས་བྱུང། དེ་ལས་བསམ་བྱུང། དེ་ལས་སྒོམ་བྱུང། དེ་ལས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། བཏགས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དོན་
དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཁྱོད་ཐབས་སམ་རྒྱུར་བསྟེན་དགོས་སོ་ཞེས་གོ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོད་དེ། ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གསུམ་པོ་ས་གང་ན་ཡོད་ཅེ་ན། སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་ཁམས་
གསུམ་ག་ན་ཡོད། ཐོས་བྱུང་ནི་འོག་མ་གཉིས་ན་ཡོད་ཀྱི་གཟུགས་མེད་ན་མེད་དེ། དེ་ན་སྒྲ་ཐོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། བསམ་བྱུང་འདོད་པ་ན་ཡོད་ཀྱི་གོང་མ་གཉིས་ན་མེད་དེ། དེ་གཉིས་ན་སེམས་པར་བརྩམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འགྱུར་
བའི་ཕྱིར། སྒོམ་བྱུང་ནི་གོང་མ་གཉིས་ན་ཡོད་ཀྱི་འདོད་པ་ན་མེད་དེ། འདོད་པ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་ནི་ངག་སྒྲ་རང་བཙན་པ་ལ་བྱེད་ན་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་ཡོད་ཀྱི་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ན་
མེད་དེ། རྣམ་རིག་དཔྱོད་དང་བཅས་དག་ན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་ལ་འདོད་པ་ལྟར་ན་ཁམས་འོག་མ་གཉིས་ན་ཡོད་ཀྱི་གཟུགས་མེད་ན་མེད་དེ། འདོད་དང་གཟུགས་གཏོགས་སེམས་ཅན་སྟོན། །ཞེས་གསུངས་པའི་

[008A]༄༅། །ཕྱིར༑ གཟུགས་ཀྱི་སྒོམ་བྱུང་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་
པས་ན་ཆོས་དང། དོན་དམ་པའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའམ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་ན་མངོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་མཛོད་བཤད་པ་ནི། ཆོས་མངོན་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རབ་བཤད་བྱ། །ཞེས་བཤད་ན། ཆོས་
མངོན་པའི་མཛོད་དེ་གང་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མངོན་པ་སྡེ་བདུན་པོ་དེའི་དོན་གཅེས་གཅེས་རྣམས་བསྟན་བཅོས་འདིར་ནི་དེ་བརྗོད་བྱའི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་ཆུད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རལ་གྲི་གང་དུ་
འཛུད་པའི་ཤུབས་དེ་ལ་རལ་གྲིའི་ཤུབས་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་ནོར་གང་དུ་འཛུད་པའི་གནས་དེ་ལ་ནོར་གྱི་མཛོད་ཅེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ནི་མངོན་པ་སྡེ་བདུན་པོ་དེ་ལ་མངོན་པའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་བསྟན་བཅོས་འདིའི་འབྱུང་ཁུངས་
སམ་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རལ་གྲི་གང་ནས་ཕྱུང་བ་དེ་ལ་རལ་གྲིའི་ཤུབས་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་དགོས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སྟོན་པས་གསུངས་པར་སྒྲུབ་པ་ནི། ཆོས་མངོན་པ་བཤད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཆོས་
རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཐབས་མེད་ལ། ཉོན་མོངས་པས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་འདིར་འཁྱམ་སྟེ། དེ་བས་ན་སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་
རབ་བསྐྱེད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་ཆོས་མངོན་པ་འཆད་པ་ལ་གུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་དང། འདི་བསྟོན་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མངོན་པ་སྡེ་བདུན་

[008B] གསུངས་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཐོག་མར་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པས་
དེ་ནི་སྟོན་པས་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་དང་དྲི་བ་ལ་ལྟོས་ནས། ལུང་དེ་དང་དེ་ལས་དང་པོ་སིལ་བུར་གསུངས་པ་རྣམས་བཙུན་པ་ཀ་ཏྱའི་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ དཔེར་ན་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱིས། ཀྱེ་མ་འདུས་བྱས་རྣམས་མི་རྟག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆེད་དུ་རྗོད་པའི་སྡེ་སྟོན་པས་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་མདོ་དེ་དང་དེར་སིལ་བུར་གསུངས་པ་རྣམས་སྡེ་ཚན་དུ་བྱས་ཀྱང་སྟོན་པའི་གསུང་ཡིན་
པ་བཞིན། དེས་ན་ཆོས་མངོན་པ་ནི་སྟོན་པས་གསུངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་གྲུབ་སྟེ། འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་
ཟེར་རོ། །ལོ་ཞེས་པ་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་སྟོན་པ་སྟེ། མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ན་རེ། འདི་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཆོས་མངོན་པ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་གྱི་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་མི་འདོད་དེ། འདུས་མ་བྱས་རྫས་གྲུབ་སྨྲ་བ་སོགས་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་དུ་མ་
སྣང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཆོས་མངོན་པ་བྱེད་པ་ནི་གཞན་ཡང་མང་པོ་ཞིག་གྲགས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པས་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་སྟོན་པའི་གསུང་གིས་བསྡུས་པ་མིན་ནོ། །དེ་ཡང་གང་གིས་གང་བྱས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་ཀ་ཏྱའི་བུས། །
རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དབྱིག་བཤེས་ཀྱིས། །རྣམ་ཤེས་ཚོགས་ནི་ལྷ་སྐྱིད་ཀྱིས། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཤཱ་རིའི་བུས། །གདགས་པའི་བསྟན་བཅོས་མཽ་དགལ་བུས། །འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་གསུས་པོ་ཆེས། །ཁམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་གང་པོས་བྱས། །ཞེས་སློབ་

[009A]༄༅། །དཔོན་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱི་གཞུང་ལས་འབྱུང་བ་སྡོམ་དུ་བསྡུས་སོ། །སློབ་དཔོན་གང་སྤེལ་ནི། འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱས་པར་འཆད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མདོ་ཚད་མར་བྱེད་ཀྱི་མངོན་པ་
སྡེ་བདུན་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་ཁས་མི་ལེན་པས་ན་མདོ་སྡེ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས། འོ་ན་མདོ་ལས། དགེ་སློང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པ་ཞེས་འབྱུང་བའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་དག་ལས་
གཞན་པའི་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སྨྲ་བ་ལ། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ། མདོ་སྡེ་རྣམས་སུ་དོན་དམ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པ་དེ་ལ་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དུ་འཇོག་གོ་ཟེར་རོ། །
ཅིའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཙམ་ཞིག་དཔྱོད་པས་སམ། ཡང་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་རིག་པས་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ལའང་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཁ་ཆེ་བ་དང། ཁ་ཆེའི་
ཡུལ་གྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ན་གནས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་པ་དང། རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་དབུས་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ལས་གཞན་དག་ན་གནས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཉི་འོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཅེས་སོགས་འདི་རྣམས་
ཀྱིས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་བསྟན་པས། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྔོན་དུ་དགོས་འབྲེལ་གྱི་ངག་བཀོད་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་ཡོད་པར་རྟོགས་ནས་
གདུལ་བྱ་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཞིང་དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་པས་བསྟན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་

[009B] དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་ཉིང་དགོས་ཡིན་ཞིང་དེ་ནི། མེད་པར་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཞེས་པ་ནས། དེ་བས་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཤུགས་ལ་བསྟན་
ཉིང་དགོས་དགོས་པ། དགོས་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་འབྲེལ་བའོ། །ཡང་ན་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་བྱ་དང། བསྟན་བཅོས་འདི་རྗོད་བྱེད་དུ་འབྲེལ་བ་ནི་འབྲེལ་བའོ། །དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ལ། སློང་
དཔོན་ཆོས་མཆོག་ནི། བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སམ། ནུས་ཀྱང་འདོད་བྱ་མ་ཡིན་ནམ། འདོད་བྱ་ཡིན་ཡང་འབྲེལ་བ་མེད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དུ་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་
བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་འཆད། སློབ་དཔོན་དུལ་བ་ལྷས་ནི། བརྗོད་བྱ་མེད་པ་ཉིད་དམ། དགོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དམ། ཉིང་དགོས་གྱ་ནོམ་པ་མེད་དམ། དེ་དག་ཐབས་འདི་དང་མ་འབྲེལ་ལམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བཀག་ནས། བསྟན་བཅོས་ལ་
འཇུག་པའི་ཕྱིར་དུ་རྣམ་པ་བཞི་ཁོ་ན་བསྟན་ཞེས་འཆད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཁོ་ན་རེ། དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་སྟོན་པའི་ཚིག་གིས་དོགས་པ་དེ་དག་སེལ་ན། སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་པའི་ངག་གིས་ཀྱང་སྒྲ་རྟག་འཛིན་གྱི་ལོག་རྟོག་སེལ་བར་འགྱུར་ལ་
དེ་ལྟར་འདོད་ན། རྟགས་དང་དཔེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཏེ་མི་སེལ་ན་དགོས་པ་སྟོན་པའི་ངག་གིས་ཀྱང་མི་སེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པས་ཀྱང་སྒྲ་རྟག་འཛིན་གྱི་ལོག་རྟོག་སེལ་ཀྱང་
རྟགས་དཔེ་སྟོན་པས་ཐེ་ཚོམ་དང་མ་རྟོགས་པ་བསལ་ནས་ཚད་མའི་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་མཁས་པ་དག་འཆད་དོ། །འོ་ན་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དགོས་པ་དང་དགོས་པའི་དགོས་པ་དང་

[010A]༄༅། །འབྲེལ་བ་རྣམས་ནི་བརྗོད་བྱ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་འདིའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགོས་པ་དང་དགོས་པའི་དགོས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཆོས་མངོན་པའི་ཉིང་དགོས་
མྱང་འདས་གཉིས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ། ལས་ཉོན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་སྤངས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ཐོབ་ཅིང་མངོན་དུ་བྱས་ལ། སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་འགོག་པ་ཐོབ་
ལ་མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་ནི་ལྷག་བཅས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ཅི་རིགས་པའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་པའི་རྟེན་ཅན་ལ་འཕགས་པ་སྒུར་ཆུང་ཐལ་སྐྱོ་གསོལ་ནས་གྲོངས་པ་དང། འཕགས་པ་འཆར་ཀ་གཟུགས་འཚོང་མའི་
གནས་སུ་དབུ་བཅད་དེ་གྲོངས་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་དུག་མདས་བཀྲོངས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ལའང་ཞབས་ལ་སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་ཟུག་པ་དང། སྐུ་རོ་རྒྱབ་བསྙུང་བ་དང། ལྷས་སྦྱིན་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་སྒྱོགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཕོག་པས་སྐུ་
མཚལ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པར་མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པས་བསམ་གཏན་དང་པོ་གསུམ་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་པོ་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཕྱི་མ་གཉིས་
ཀྱི་ལྷག་མ་དང་བཅས་ལ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ན་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ནའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའོ། །དེས་ན་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་འགགས་པའི་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ལྷག་མེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་
ཡང་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས། ལུས་ཞིག་ཚོར་བ་བསིལ་བར་འགྱུར། །འདུ་ཤེས་འགགས་ཤིང་འདུ་བྱེད་ཞི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནུབ་གྱུར་པ། །འདི་འདྲ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འདོད་ལ། ཐེག་ཆེན་པས་

[010B] སྟོན་པའི་ཞབས་ལ་སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་ཟུག་པ་སོགས་བཤད་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་ཚུལ་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་གཏན་ནས་མེད་དེ། སྲིད་ཞིའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ལས་
གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཞེད་དོ། །འོན་ཀྱང་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ལ་ལྷག་བཅས་ཆོས་སྐུ་ལ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་སུ་བཤད་པ་ནི་སྐུ་གསུམ་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་ལས་ཤེས་སོ། །སློབ་དཔོན་རྒྱལ་སྲས་ན་རེ། ཆོས་མངོན་པ་བསྟན་པའི་
དགོས་པ་ནི། ཕུང་སོགས་ལ་མཁས་པའི་ཆེད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་མཁས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་གཉིས་འཐོབ་སྟེ། རང་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞི་གནས་སོགས་འཕེལ་བ་དང། གཞན་ལ་འབེལ་གཏམ་བརྗོད་པས་དྲི་བ་ཐམས་ཅད་ལུང་སྟོན་པ་ལ་
མི་འཇིགས་པའི་ཞེས་འཆད་དོ།།    ༈   གཉིས་པ་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དངོས་ལ་གཉིས། བརྗོད་བྱ་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཅེས་བཤད་ན། ཤེས་རབ་
ཀྱིས་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། ཟག་བཅས་དང་ཟག་པ་མེད་པ་གཉིས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་
ཞེས་སྨོས་པས་ཆོག་མོད། ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་རྣམས། །ཞེས་སྨོས་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སློབ་དཔོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་སྟོན་པར་བཞེད་ཅིང། ཕུང་པོ་ལྔས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་
དང༑ ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་ལ་བླང་ངོར་བྱས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་ལེགས་ཐོབ་པར་བཞེད་ཅིང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་བྱང་གཉིས་སོ་སོར་
[011A]༄༅། །མཚོན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཟག་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་ནམ། ཟག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའམ། ཟག་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཟག་བཅས་སུ་འཇོག་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཟག་བཅས་མ་ཡིན་
པར་འགྱུར་ལ། ཟག་པ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པ་ལ་བྱེད་ན། འགོག་ལམ་གཉིས་ཀྱང་ཟག་བཅས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལམ་བདེན་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཟག་བཅས་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་
ལྡན་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་དགྲ་བཅོམ་པའི་མིག་གི་དབང་པོ་དེ་ཟག་བཅས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཟག་པ་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་
ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པ་མིན་ཡང། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འོ་ན། ཟག་པ་ཆོས་ཅན། ཟག་བཅས་མ་ཡིན་པར་
ཐལ། ཟག་པ་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་འགྲོ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་གསུམ་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན་
ཟག་མེད་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ལམ་བདེན་དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཟག་མེད་ཅེས་བརྗོད་པས་ཆོག་མོད་གསུམ་ཞེས་སྨོས་པ་མི་འཐད་དོ་
ཞེ་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་ཡོན་ཏན་བློ་གྲོས་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ། ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པར་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་

[011B] དཔེ་སྟོན་པའི་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་དགྲ་བཅོམ་པའི་མིག་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཟག་པའི་རྟེན་མི་བྱེད་པས་ཟག་མེད་དང། ཟག་པའི་གཉེན་པོ་མི་བྱེད་པས་ཟག་བཅས་སུ་འདོད་པ་བསལ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་
འཆད་དོ། །ཁ་ཅིག་ལམ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ཡོད་པས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལམ་བདེན་མིན་པར་བསྟན་པ་དང། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཟག་མེད་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་ན་གོ་ཡང་དེ་རྣམས་ཟག་མེད་དུ་
འཇིག་རྟེན་ན་མ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དོན་གྱིས་གོ་ཡང་གསལ་པོ་བསྟན་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་ལ་གསུམ་དུ་ཡོད་དེ། ནམ་མཁའ་དང་ནི་འགོག་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ནམ་
མཁའ་དང་འགོག་པ་གཉིས་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བརྗོད་པས་ཆོག་མོད་གསུམ་ཡང་ཞེས་སྨོས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་འདུས་མ་བྱས་གཅིག་པུར་སྨྲ་བ་དང། བྱེ་བྲག་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོགས་ཀྱི་འདུས་མ་བྱས་
མང་པོར་སྨྲ་བ་དགག་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་གཉིས། འདུས་མ་བྱས་རྒྱས་པར་བཤད་པ། འདུས་བྱས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདུས་མ་བྱས་གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། འདུས་མ་བྱས་གསུམ་
ཡོད་པ་དེ་ལ་ནམ་མཁའ་ནི། རྟག་པ་གང་ཞིག་མི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། འགོག་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁར་ཐལ། རྟག་པ་གང་ཞིག་མི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱི་མ་མ་གྲུབ་སྟེ། སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་དེས་རང་གི་དགག་བྱ་
ཟག་བཅས་དང། སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པས་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་རང་གི་དགག་བྱ་འགོག་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པའི་གོ་ས་ན་ནམ་མཁའ་ཡོད་དམ་མེད། མེད་ན་རེས་འགའ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །

[012A]༄༅། །ཡོད་ན་རྩིག་པའི་གོ་སར་རྩིག་པ་གཞན་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྩིག་པའི་གོ་ས་ན་ནམ་མཁའ་ཡོད་དེ། དེ་ན་གོ་འབྱེད་བྱེད་ནམ་མཁའ་མེད་ན་རྩིག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། མདོ་ལས་ཀྱང། བྲམ་
ཟེ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གོའུ་ཏ་མ། ས་ཅི་ལ་བརྟེན། བྲམ་ཟེ་ཆུ་ལ་བརྟེན་ཏོ། །གོའུ་ཏ་མ་ཆུ་ཅི་ལ་བརྟེན། བྲམ་ཟེ་རླུང་ལ་བརྟེན་ཏོ། །འགོའུ་ཏ་མ་རླུང་ཅི་ལ་བརྟེན། བྲམ་ཟེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་ཏོ། །གོའུ་ཏ་མ་ནམ་མཁའ་
ཅི་ལ་བརྟེན། བྲམ་ཟེ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་རྟེན་མེད་པ་སྣང་བ་མེད་པ་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་རྩིག་པའི་གོ་སར་རྩིག་པ་གཞན་ཆུད་པའི་ཉེས་པ་མེད་དེ། དེ་ལ་རྩིག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་
གེགས་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གོ་འབྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་རྫས་སུ་གྲུབ་སྟེ། རླུང་རྟེན་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། སོ་སོར་
བརྟགས་པས་འགོག་པ་ནི། འགོག་པ་གང་ཞིག་རང་གི་སྤང་བྱ་ཟག་བཅས་དང་བྲལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ནི་ལམ་གྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་མིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་སུ་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་ལམ་གྱིས་སྤང་
བྱ་ཟག་བཅས་སྤངས་པ་ལ་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ངོ་བོ་གསར་དུ་བྱས་པ་མིན་ཏེ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་རྟག་པའི་རྫས་དང། སྡེ་པ་གཞན་གྱིས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་མ་ཡིན་ནམ་
ཅིའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་གསུམ་དུ་ངེས་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་བདག་མེད་པ་ལ་འདོད་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ནི་འདིར་མི་འདོད་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི་འདུས་མ་བྱས་དང། བདེན་བཞིའི་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་གི་རྣམ་པ་སྟོང་བདག་མེད་

[012B] དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་འདུས་མ་བྱས་ལོགས་པ་ནི་མེད་དོ། །འོ་ན་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་རྣམས་རྫས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྤང་བྱ་རྣམས་རྫས་སོ་སོ་བ་ཡིན་པ་
བཞིན་དུ་དེ་སྤངས་པའི་འགོག་པ་རྣམས་ཀྱང་རྫས་སོ་སོ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མིན་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་སྤངས་པའི་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ན། སྤང་བྱ་ལྷག་མ་སྤངས་པའི་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་སྤང་བྱ་ལྷག་མ་
རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དུ་ལམ་ལ་འབད་པ་དོན་མེད་དོ། །འོ་ན་ཆོས་སྦྱིན་མའི་མདོ་ལས། འགོག་པ་ནི་འདྲ་བ་མིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ་དེའི་དོན་ནི་འགོག་པ་ལ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མེད་ཅིང་འགོག་པས་ཆོས་གཞན་གྱི་འདྲ་
བའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། འགོག་པ་ནང་ཕན་ཚུན་མི་འདྲ་བ་ལ་དགོངས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་འགོག་པ་ཞེས་པས་འགོག་པ་མིན་པ་སེལ། བྲལ་བ་ཞེས་པས་མི་རྟག་པའི་འགོག་པ་དང་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་སེལ་ལོ། །ཅིའི་
ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། བདེན་བཞི་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་འགོག་པ་ཡིན་པས་ན་འོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འགོག་པའི་རྫས་རྣམས་དུས་རིམས་ཀྱིས་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བར་ཁས་ལེན་པ་ལ། དེ་རྣམས་མི་རྟག་པ་དང་འདུས་
བྱས་སུ་ཐལ། དུས་དང་ཡུལ་རྫས་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མྱུ་གུ་བཞིན་ཞེས་པའི་ཀླན་ཀ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་སྤང་དགོས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་ནི། མདོ་ལས། འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་བདེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་དེ། ལམ་
བདེན་བཞིན་ཞེས་འདོད་དོ། །རང་གི་དགག་བྱ་སྐྱེ་བ་ལ་གཏན་དུ་གེགས་བྱེད་ཅིང་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ལས་གཞན་ཡིན་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཞེས་པས་གནས་པ་ཙམ་ལ་གེགས་བྱེད་

[013A]༄༅། །པའི་མི་རྟག་པའི་འགོག་པ་རྣམས་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ཡིན་པ་སེལ། གཏན་དུ་གེགས་བྱེད་པ་ཞེས་པས་སེམས་སེམས་བྱུང་རེས་འགའ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་ཀྱི་གཏན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མིན་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་
པའི་སྙོམས་འཇུག་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གཉིས་པོའི་འགོག་པ་རྣམས་དེ་ཡིན་པ་སེལ་ལོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་མིན་པར་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་
དབང་གིས་ཐོབ་པའི་འགོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དོ། །བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། འདུས་མ་བྱས་གསུམ་པོ་དེ་རྫས་སུ་གྲུབ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ནི་གོ་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། བརྟགས་འགོག་གིས་ནི་རང་གི་དགག་བྱ་འགོག་པའི་ཕྱིར་དང་
བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པས་ནི་རང་གི་དགག་བྱ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་འདུས་མ་བྱས་མེད་ན། ཆོས་གང་དག་འདུས་བྱས་ཀྱང་རུང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་
ཞེས་གསུངས་ན། མེད་པའི་མཆོག་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ངན་པའོ་ཞེས་ཟེར། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། འདུས་མ་བྱས་མེད་པ་མིན་གྱི་རྫས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ནི་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་རེག་བྱ་དང་བྲལ་ཙམ་དང། བརྟགས་
འགོག་ནི་རང་གི་དགག་བྱ་དང་བྲལ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ནི་ཆོས་གང་ཞིག་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་དབང་གིས་མ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ལ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།    ༈   གཉིས་པ་འདུས་བྱས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་དོན་དང་
གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། གནས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གི་འབྲེལ་རྣམ་པར་གཞག་པ། གནས་གང་ན་བརྗོད་བྱ་གང་སྟོན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་གང་སྤེལ་ནི། ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་

[013B] །ཞེས་པ་མདོར་བསྟན་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ལ་གནས་བརྒྱད་དུ་མཛད་དེ། དེ་ལ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་སྤྱིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གནས་དང་པོ་གཉིས་བསྟན། ཟག་བཅས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་
གནས་གསུམ་སྟེ། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ། གང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ། ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་རིམ་པ་ལྟར། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཁམ་གསུམ་འགྲོ་བ་ལྔ་དང། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང། སྐྱེ་
གནས་བཞི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྟོན་པ་གནས་གསུམ་པ་དང། གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གནས་བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་དང། ཟག་མེད་
བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གནས་ཕྱི་མ་གསུམ་སྟེ། གང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གང་ཟག་དང་གང་དུ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་དང་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་སྟོན་པ་གནས་དྲུག་པ་དང། མདོ་ལས་
ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་བས་གང་གིས་རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་པ་གནས་བདུན་པ་དང། མདོ་ལས། སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །
ཞེས་འབྱུང་བས་ཡེ་ཤེས་རྟེན་བརྟེན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གནས་བརྒྱད་པ་སྙོམས་འཇུག་བསྟན་པ་བཤད་དོ་ཞེས་འཆད་དོ། །སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་ནི། དམིགས་པ་དང་སྤྱོད་པ་དང་འབྲས་བུ་སྟོན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་
གནས་བརྒྱད་དུ་བསྟན་ཏེ། དམིགས་པ་ལའང་གཉིས་ལས་ཇི་སྙེད་པ་སྟོན་པ་གནས་དང་པོ་གཉིས། ཇི་ལྟ་བ་བདེན་བཞི་སྟོན་པ་གནས་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་རྣམས་དང། ཇི་ལྟ་བ་སྤྱོད་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟན་པ་གནས་

[014A]༄༅། །དྲུག་པ་དང། འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་དང་དེས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཕྱི་མ་གཉིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་མངོན་པའི་བརྗོད་བྱ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་སྟོན་པའི་དབང་དུ་
མཛད་ནས་གནས་དང་པོ་བཤད་དོ། །དེར་མིང་ཙམ་སྨོས་པའི་དབང་པོ་དང་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱེ་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྗེས་ལ་གཉིས་པ་དང། དེ་དག་ཏུ་ཁམས་གསུམ་གྱི་མིང་ཙམ་སྨོས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དུ་དེའི་
རྗེས་ལ་གནས་གསུམ་པ་དང། ཁམས་གསུམ་བསྟན་པ་དེའི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་བཀག་ནས་དངོས་སུ་ལས་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྗེས་ལ་གནས་བཞི་པ་དང། ལས་དེ་ཡང་ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཡིན་ནོ་
ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྗེས་ལ་གནས་ལྔ་པ་དང། ཕྲ་རྒྱས་དེ་དག་སྤོང་བྱེད་ནི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྗེས་ལ་གནས་དྲུག་པ་དང། དེར་སྨོས་པའི་ཤེས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྗེས་ལ་གནས་བདུན་པ་དང། དེ་
ལས་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཡོན་ཏན་གཉིས་བསྟན་པ་ལས་ཐུན་མོང་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྗེས་ལ་གནས་བརྒྱད་པ་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་ནི་གཞུང་གི་ཚིག་དོན་ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་
པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་གནས་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ཁམས་བསྟན་པའི་གནས་ལ་གསུམ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཕྱོགས། མིང་གི་རྣམ་གྲངས། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁོ་ན་རེ། ལམ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་
བྱས་རྣམས། །ཞེས་བཤད་ན། འདུས་བྱས་དེ་གང་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དེ་དག་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པས། རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ཕྲད་ཅིང་འདུས་ནས་བྱས་པའི་འདུས་བྱས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ་

[014B] གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་འམ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཆོག་མོད། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། རྣམ་གྲོལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་གཅད་པའི་
ཕྱིར་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཞེས་སྨོས། དོན་ལྔ་ལ་གོ་བ་གཅད་པའི་ཕྱིར་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་སྨོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་ཕུང་པོ་ལྔ་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད་ལ། མདོ་སྡེ་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་དེའི་སྟེང་གི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་
རྫས་གཅིག་དང། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། དེ་དག་གི་སྟེང་གི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྣམས་རྫས་གཅིག་ཡིན། མིང་གཞིའི་ཕུང་པོ་དང་དེ་དག་གི་སྟེང་གི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཟུགས་
དང་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད། སེམས་ཙམ་པས་རྣམ་ཤེས་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་རྫས་གཅིག་ཏུ་འདོད་དོ། །འོ་ན་མ་འོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་དང་རིགས་མཐུན་ཞིང་རང་གི་
མཚན་ཉིད་འདྲ་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནུ་མ་ལས་འབྱུང་བའི་ཞོ་མ་དང་རིགས་མཐུན་པས། མི་འཇོ་བ་ཞོ་ལུས་ལ་གནས་པ་ལ་ཡང་ཞོ་མ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཀྱང་ཞེས་པས་འདུས་མ་བྱས་ལ་དབྱེ་བ་ཡོད་པར་མ་ཟད་
འདུས་བྱས་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་མངོན་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རབ་བཤད་བྱ། །ཞེས་བཤད་
ན་ཆོས་མངོན་པ་བ་རྣམས་མདོ་འཆད་པར་སྤྲོ་ན། མདོ་ལས། དུས་དང། གཏམ་གྱི་གཞི་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་དང། གཞི་དང་བཅས་པ་ཞེས་བཤད་ན་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ། འདུས་

[015A]༄༅། །བྱས་ལ་དེ་དག་ཏུ་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འདུས་བྱས་དེ་དག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དུས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་སྔར་སོང་ཟིན་པ་དང་འགྲོ་བཞིན་པ་དང་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཏམ་
གྱི་གཞི་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གཏམ་ནི་ལུང་དུ་སྟོན་པའི་སྒྲ་ཡིན། དེའི་གཞི་ནི་མིང་ཡིན་ལ་མིང་དོན་དང་བཅས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར། འདུས་མ་བྱས་མིང་གི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དང་བརྗོད་བྱ་ཉུང་བས་གཏམ་གྱི་
གཞིར་མ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས། གཏམ་གྱི་གཞི་རྣམས་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །ཞེས་པ་དང་མཐུན་ནོ། །ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་ཡིན་ཏེ། གདོན་མི་ཟ་བར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཡང་ན་ངེས་
པར་འབྱུང་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞིང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མྱ་ངན་ནི་འདུས་བྱས་ཡིན་ལ། དེ་ལས་འདས་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་སོ། །འོ་ན། ལམ་བདེན་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་མ་
ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། ལྷག་མེད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་ན་ངེས་པར་དོར་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཟིངས་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་རྣམས་
ཀྱིས་ཆོས་གཅིག་མ་ཤེས་ཤིང་མི་ཤེས་ན་ཆོས་གཞན་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞི་དང་བཅས་པ་ནི་ངོ་བོ་དང་དམིགས་པ་དང་ཀུན་སྦྱོར་དང་རྒྱུ་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་ལས། འདིར་ནི་འདུས་
བྱས་དེ་དག་ཆོས་ཅན། གཞི་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མདོ་ལས། ཕུང་པོ་དང། འཐབ་བཅས་དང། སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་དང། འཇིག་རྟེན་དང། ལྟ་གནས་དང། སྲིད་པ་ཞེས་བཤད་ན་

[015B] དེ་དག་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆོས་ཅན། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བྱུང་
བའི་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རྩ་ལས་བྱུང་བའི་མེ་ལ་རྩྭའི་མེ་ཞེས་པ་བཞིན། ཡང་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་ལ་རག་ལས་པའི་མི་ལ་རྒྱལ་པོའི་མི་ཞེས་པ་
བཞིན༑ ཡང་ན་ཁྱོད་ལས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སྨན་དང་མེ་ཏོག་འབྱུང་བའི་ཤིང་ལ་སྨན་དང་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཅན། འཐབ་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་ཀྱང་
བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ནི་རང་གཞན་ལ་གནོད་པས་འཐབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གང་རུང་གིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ཟག་པ་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པ་ལ་ཟག་
བཅས་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གང་རུང་དང་འབྲེལ་ཞིང་འཕགས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་འབྱུང་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་གིས་
འཇིག་ཅིང་གཉེན་པོས་ཀྱང་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། འཇིག་ཅིང་རབ་ཏུ་འཇིག་པས་ན་འཇིག་རྟེན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ལྟ་གནས་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བས་དམིགས་ཤིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་འཆི་གཅིག་ནས་གཅིག་
ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འཁོར་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན། ཆོས་གཞན་བསྡུ་བའི་ཚུལ། ཁམས་དང་རྣམ་པའི་རབ་དབྱེའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། དངོས་དང། གསུམ་པོ་
[016A]༄༅། །སོ་སོའི་སྒྲ་དོན་དགོས་པ་དང་བཅས་པ། ཚོར་འདུ་གཉིས་ཕུང་པོ་ལོགས་སུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོ་རིམས་ངེས་ཚུལ། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། གཟུགས་ཕུང་
གི་རྣམ་གཞག་ཕུང་པོ་བར་པ་གསུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་གཞག་རྫས་ཆོས་ལ་དོགས་པ་གཅད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། དེ་དག་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བཤད་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་དེ། དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན་ལྔ་དང་རྣམ་པར་
རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་དོན་གང་ཞེ་ན། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་སུ་ཡོད་ཅིང་གཟུགས་སུ་རུང་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་
འབྱུང་བས། གཟུགས་ཅན་གྱིས་གནོད་པ་བྱར་རུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཟུགས་ཅན་གྱིས་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་
ཡིན་པའི་གཟུགས་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་མིན་པས། དུ་མ་འདུས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱར་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། འདས་པའི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་སུ་ཡོད་ཟིན་པ་དང། མ་འོངས་
པའི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་ལོག་པ་ན་ཁོ་ཡང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། དབང་པོ་ལྔ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་

[016B] དོན་ལྔ་མཚན་གཞིའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ། རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབང་པོ་ལྔ་དང་ཞེས་བཤད་ན། དབང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་སོགས་དེ་དག་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ཡིན་ལ། ཡང་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་
མིག་གི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དོན་ལྔ་ཞེས་བཤད་ན། དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མིག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་
འདུ་སྟེ། ཁ་དོག་གི་གཟུགས་དང་དབྱིབས་ཀྱི་གཟུགས་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་རྣམ་པ་ཉི་ཤུར་ཡོད་དེ། ཁ་དོག་གི་གཟུགས་བཅུ་གཉིས། དབྱིབས་ཀྱི་གཟུགས་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བའི་ཁ་དོག་
སྔོ་སེར་དཀར་དམར་བཞི་དང། ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲིབ་མ་དང་ཉི་མ། སྣང་བ་དང་མུན་པ། སྤྲིན་དང་དུ་བ་རྡུལ་དང་ཁུག་རྣ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྟེང་ན་སྔོན་པོར་སྣང་བའི་ནམ་མཁའི་ཁ་དོག་
གཅིག་པ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་འདོད་དོ། །ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང། རགས་པ་དང། མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་ཀྱི་གཟུགས་དང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་པའི་གཟུགས་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་བཤད་དོ། །སེར་པོ་དང་འདུས་པའི་སྔོན་
པོ་ཤས་ཆེ་བ་ལྗང་ཁུ་དང། དམར་པོ་དང་འདུས་པའི་སྔོན་པོ་ཤས་ཆེ་བ་ནག་པོ་དང། དམར་པོ་འདུས་པའི་སེར་པོ་ཤས་ཆེ་བ་དུར་ཁ་དང། དཀར་པོ་དང་འདུས་པའི་སེར་པོ་ཤས་ཆེ་བ་སྐྱེར་ཁ་དང། དཀར་པོ་དང་འདུས་པའི་སྔོན་པོ་ནི་སྔོ་སྐྱ་

[017A]༄༅། །ཡིན་པས་དེ་དག་ཏུ་འདུས་སོ། །སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དེ་རྩ་བའི་ཁ་དོག་ལས་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གང་རུང་གི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལས་གཞན་དུ་བཀོད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་
དག་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་རྩིག་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ལ་ཉེ་བ་ནས་མི་སྣང་བས་དེ་དག་གཟུགས་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དགག་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབྱིབས་ཀྱི་གཟུགས་བརྒྱད་ཡོད་དེ། རིང་བ་དང་ཐུང་བ། མཐོ་བ་དང་དམའ་བ་
ལྷམ་པ་དང་ཟླུམ་པོ། ཕྱ་ལེ་བ་དང་ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྒྲ་དང། མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྒྲ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་སེམས་
ཅན་དུ་སྟོན་པ་དང་མི་སྟོན་བ་གཉིས། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ལ་སྙན་པ་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒྲ། མི་སྙན་པ་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བའི་སྒ་ལྟ་བུ་གཉིས། སེམས་ཅན་དུ་མི་སྟོན་པ་ལ་སྙན་པ་ཕེག་རྡོབ་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་དང། མི་སྙན་པ་ཁུ་ཚུར་
རྡེག་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་གཉིས། མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྒྲ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་མི་སྟོན་གཉིས་ལས། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ལ་སྙན་པ་སྤྲུལ་པའི་གང་ཟག་གིས་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ། མི་སྙན་པ་སྤྲུལ་པའི་གང་
ཟག་གིས་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་གཉིས། དེ་འདྲའི་སེམས་ཅན་དུ་མི་སྟོན་པའི་སྒྲ་ལ་སྙན་པ་མཁར་རྔའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་དང། མི་སྙན་པ་བྲག་རལ་བའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རོ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་དེ། མངར་བ་དང་
སྐྱུར་བ་གཉིས། ཚ་བ་དང་ལན་ཚ་བ་གཉིས། སྐབ་དང་ཁ་བ་གཉིས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དྲི་ལ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། དྲི་ཞིམ་པ་མི་ཞིམ་པ། མཉམ་པ་མི་མཉམ་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རེག་བྱ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དེ། རྒྱུའི་རེག་

[017B] འབྲས་བུའི་རེག་བྱ་འཇམ་རྩུབ་གཉིས། ལྕི་ཡང་གཉིས། གྲང་བ་དང་བཀྲེས་སྐོམ་གཉིས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གྲང་བ་ནི་ཆུ་དང་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལས་གྱུར་པའི་རེག་བྱ་དྲོ་བ་འདོད་པ་དང། བཀྲེས་པ་ནི་ཕོ་
བའི་ནང་དུ་རླུང་ཤས་ཆེ་བ་ལས་གྱུར་པའི་རེག་བྱ་ཟས་འདོད་པ་དང། སྐོམ་པ་ནི་མེ་ཤེས་ཆེ་བ་ལས་གྱུར་པའི་རེག་བྱ་སྐོམ་འདོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདོད་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་པའོ། །ཁོ་ན་རེ། ལུས་ནང་རེག་པ་
ན་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའང་རེག་བྱར་ཐལ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་པོ་ནི་རེག་པར་བྱ་བ་མིན་གྱི་ལུས་ནང་རེག་པར་སྣང་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པའི་རྒྱུའི་རེག་བྱ་དང་འབྲས་བུའི་རེག་བྱ་ལ་དབང་པོས་རེག་
པ་ལ་དེ་ལྟར་དུ་འདོགས་སོ། །ཡུལ་ལྔ་པོ་འདི་དག་འདོད་པ་ན་ཐམས་ཅད་ཡོད་ལ། གཟུགས་ཁམས་ན་ཁམ་ཟས་དང་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པས་དྲི་རོ་དང་བཀྲེས་སྐོམ་རྣམས་མེད་ལ། གྲང་བའི་རེག་པ་ནི་ཡོད་དེ། གནོད་པར་བྱེད་པའི་རེག་བྱ་
མེད་ཀྱང་ཕན་འདོགས་པ་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་འདོད་དོ། །སློབ་དཔོན་རང་ལུགས་ནི། དེ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁོ་ན་ལ་ཆགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ན་གྲང་བས་ཕན་བཏགས་པས་ཅི་བྱ་ཞེས་པའོ། །གསུམ་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་
བཤད་པ་ནི༑ རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ཞེས་བཤད་ན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཁྱད་པར་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སེམས་གཡེངས་པ་དང། སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གཉིས་ཀྱི་
གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡོད་པ་དང། དེ་ཙམ་ཞིག་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གང་རུང་ཡིན་པ། །དེ་ཙམ་ཞིག་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལ་ཡང་ཡོད་པས་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྒྱུན་མཆོག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ། དེ་ཙམ་

[018A]༄༅། །ཞིག་དགེ་མི་དགེའི་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞེ་རྣམས་རྒྱར་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཆེ་འདུན་བཟང་ན་རེ། འདི་ལ་མ་ཚང་བསྟན་བཅོས་འགལ། ཉམས་དང་དེ་མིན་དེ་ཉིད་ཐལ། །ཡང་སྒྲ་
ལྷག་བརྗོད་ཁྱད་པར་དུ། །བྱ་བ་ཁྱད་པར་མ་བྱས་སོ། །ཞེས་མཚན་ཉིད་དེ་སུན་འབྱིན་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་མིན་པར་ཐལ། རྒྱུན་མཆོག་ཏུ་
རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། རྫས་ཡོད་མིན་པར་ཐལ། རྒྱུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བསྟན་བཅོས་ལས་རྫས་ཡོད་དུ་བཤད་པ་དང་འགལ། ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་
གཟུགས་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡིན་པ་ཉམས་པར་ཐལ། གཡེངས་པ་དང་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་གཡེངས་པ་དང་སེམས་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པས་སོ།།
རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་དེ་མིན་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སུ་ཐལ། མ་གཡེངས་པ་དང་སེམས་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྒྲ་ལྷག་
སྟེ༑ སེམས་གཡེངས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པར་བཤད་པས་སེམས་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པར་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར། བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་བྱ་དགོས་པ་མ་བྱས་
པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ནས། འདུན་བཟང་རང་གི་ལུགས་ལ། བྱས་པ་དང་ཡང་མི་འདྲ་བའི། །སེམས་པའང་སེམས་མེད་པ་ལ་གང། །ལུང་བསྟན་ཐོགས་པ་མེད་པའི་གཟུགས། །དེ་ནི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་བརྗོད། །ཅེས་དེའི་

[018B] །ལུགས་གཉིས་ཀ་ལྟར་ནའང་མ་གཡེངས་སེམས་བཅས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་དེར་འདོད་ན། རིག་བྱེད་ཀྱང་དེར་ཐལ་བ་དང། སེམས་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་དེར་འདོད་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡོམ་
པ་གཉིས་དེ་མིན་པར་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་སོ་ན་གནས་སོ། །འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པ་ཞེས་བཤད་ན། དེ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུར་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་དང་ནི་སའི་ཁམས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ཚོགས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལས་
འབྲས་གཟུགས་རྣམས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང། །སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དབང་གིས་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་ནས་ནམ་ཡང་མ་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་ནི་ཤས་ཆེར་རང་རང་གི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པའོ། །སློབ་དཔོན་བློ་བརྟན་གྱིས། འབྲས་
བུའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པས་ན་རྟེན་གཏོས་ཆེ་བ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། གནས་པ་ཐ་གྲུ་ཆེ་བས་ན་ཆེན་པོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཁམས་ནི་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བྱས་པའི་གཟུགས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང། འབྲས་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་བྱེད་ལས་དང་ལྡན་ཏེ། སས་འཐུར་དུ་མི་ལྟུང་བར་འཛིན་པར་བྱེད། ཆུས་སྡུད་པར་བྱེད། མེས་སྨིན་པར་བྱེད། རླུང་
གིས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ནི་རེག་བྱ་གང་ཞིག་སྲ་གཤེར་དྲོ་ཉིད་གཡོ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་ལས་ངོ་བོའི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པས་ལས་ལ་ངོ་བོས་མ་ཁྱབ་པས། འབྱུང་བ་གཅིག་གི་
ཚོགས་པ་ན་བཞི་ག་ཡོད་དེ། སའི་ཚོགས་པ་ན་སྡུད་པ་དང་སྨིན་པ་དང་བསྐྱོད་པའི་བྱ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འདོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་ས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ། །མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། གང་

[019A]༄༅། །སྣང་བ་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་མི་སྣང་བ་ན་ས་བོན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ཀྱིས། ངེས་པར་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་བོ་ཞེས་འདོད་དེ། རྒྱས་པར་འོག་ནས་འབྱུང་ངོ། །ཡང་ན་གསུང་རབ་ལས། སའི་ཁམས་
དང་ས་ཞེས་གསུངས་ན་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་ས་ཞེས་བརྗོད་ལ། ཆུ་མེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་བརྗོད། རླུང་གི་ཚོགས་ནི་ཁམས་གཡོ་བའི་རེག་བྱ་ཉིད་
ལ་འཇིག་རྟེན་ན་རླུང་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། ལུས་ལ་རླུང་རེག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པས་སོ། །ཡང་ན་སྔ་མ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི། དབང་པོ་ལྔ་
དང་དོན་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་བཅུ་དང་ནི་ཁམས་གཟུགས་ཅན་བཅུར་འདོད་དེ། དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་བཅུ་དང་ཁམས་གཟུགས་ཅན་བཅུ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཕུང་པོ་བར་པ་གསུམ་
གྱི་རྣམ་བཞག་ནི། ཚོར་བ་ནི་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་མྱོང་བ་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་མྱོང་བ་ལ་འདོད་དེ། དབྱེ་ན། བདེ་སྡུག་ཡིད་བདེ་ཡིད་མི་བདེ་བཏང་སྙོམས་དང་ལྔ། བསྡུས་ན་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་མོ། །ཁོ་ན་
རེ༑ སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གཞན་ལ་མྱོང་བ་ཡོད་ན་ཚོར་བར་འགྱུར་ལ། མེད་ན་རིག་པ་ཙམ་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རང་སྟོབས་ཀྱིས་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་མྱོང་བ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་ལན་
འདེབས་སོ། །འདུ་ཤེས་ནི་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །དབྱེ་ན་དོན་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་དང། ཐ་སྙད་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཅེས་བྱ་བར་འཛིན་པ་

[019B] །ཡང་འདུ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་གོ་ཡང་ན་འདོད་པའི་འདུ་ཤེས་རྒྱ་ཆུང་ངུ་དང། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང། གཟུགས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་གསུམ་མོ། །འོ་ན། འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ཡེ་ཤེས་
ལ་འདུ་ཤེས་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་འཕགས་པ་མཚན་འཛིན་དང་བཅས་པས་མཚན་འཛིན་ལས་མ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ལ། མེད་ན་འདུ་ཤེས་སེམས་ཀྱི་ཀུན་འགྲོ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ལ་རང་
ཉིད་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་དང་སིམ་གདུང་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡོད་མོད། མཚན་མ་ལས་གྲོལ་བར་བཤད་པ་ནི་བདག་གཉིས་སུ་ཞེན་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །འདུ་བྱེད་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་བར་གྱི་ཕུང་པོ་བཞི་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །དབྱེ་ན་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ནི་མཚུངས་ལྡན་དང། ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་དེ་གཉིས་སོ། །འདིར་སེམས་
སེམས་བྱུང་གཅིག་ཡིན་ནམ་ཐ་དད་ཡིན། སྐལ་ལྡན་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་གཅིག་ཏུ་འདོད་དེ། སྲིད་པ་འཕོ་བའི་མདོ་ལས། སེམས་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཆགས་སོགས་སྣང་བའམ། དད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་འདོད། །ཉོན་
མོངས་དགེ་ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར། བཙུན་པ་ཤྲཱི་རཱ་ཛ་ན་རེ། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ཕུང་པོ་གཞན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་ཐ་དད་ཀྱི། གཞན་ནི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
ཟེར༑ བཙུན་པ་ཀུ་མ་རཱ་ཛ་ན་རེ། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་རེག་པ་སེམས་པ་བཞི་ནི་ཐ་དད་ལ། གཞན་ནི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བསྡུ་བ་ལས། དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ལ་

[020A]༄༅། །ལ་མིང་ལས་སེམས་ཙམ་ཞིག་རྫས་སུ་འདོད་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མི་འདོད་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྔ་ཉིད་འཐད་པ་མེད་ཕྱིར་དང། །དེ་ཡི་གནས་སྐབས་སྐྱོན་
ཕྱིར་དང། །བྱེད་རྒྱུ་བྱེ་བྲག་མེད་ཕྱིར་དང། །ལུང་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་མཛད་དེ། དེའི་དོན་ཡང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་ན་ཕུང་པོ་ལྔར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པ་དང་སེམས་ཀྱི་
གནས་སྐབས་ལ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོར་བཏགས་པར་འདོད་ན། སེམས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་དང་བྱེད་པ་ཐ་དད་ཡོད་ན། དངོས་པོ་ཐ་དད་དུ་ཐལ་བ་དང། ཐ་དད་མེད་ན་གནས་སྐབས་དང་གནས་སྐབས་ཅན་
གྱི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང། སེམས་བྱུང་དེ་དག་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་རྒྱུ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པས་འབྲས་བུ་ལ་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་ལས་ཀྱང། སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཚོར་
བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་སེམས་པ་དང་རེག་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱས་པའི་སེམས་མི་གྲོལ་ལོ། །གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱས་པའི་རིག་པ་
མི་མཐོང་ངོ། །ཞེས་པ་དང། སེམས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་དོ། །དད་པས་རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱོན་འདི་དག་ཡོད་དེ། སེམས་སེམས་
བྱུང་རྫས་གཅིག་ཏུ་འདོད་ན། མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྫས་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ན་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སེམས་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་དང། ཁོང་ཁྲོ་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་

[020B] དེའི་ཚེ་སེམས་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་མི་དགེར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་སོགས་དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མཚུངས་ལྡན་གྱི་དགེ་མི་དགེ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་
ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུའང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་དེ་གསུམ་དང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་དང་འདུས་མ་བྱས་གསུམ་པོ་རྣམས་དང་བཅས་
པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་གཞག་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པས་དོན་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་རྣམ་
པར་ཤེས་པས་གཟུགས་རིག་པ་ནས་ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རིག་པས་ན་སོ་སོར་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྣམ་ཤེས་དེ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དག་ཏུའང་འདོད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་
འདོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཤེས་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་མེད་དེ། རྣམ་ཤེས་དྲུག་པོ་འདས་མ་ཐག་པའི་རྣམ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྲངས་མ་ངེས་པར་ཐལ། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་
རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་ནང་དུ་གཅིག་འདུས་པས་ཁམས་བཅུ་གཉིས་དང་བཅུ་བདུན་གང་རུང་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། རྣམ་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་ལ་རྟེན་དབང་པོ་མི་འདྲ་བ་རེ་རེ་ཡོད་ལ། ཡིད་ཤེས་ལ་དེ་མེད་
པས་དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྟེན་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུ་ཁམས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དག་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་ལྔས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ནི་མང་པོས་
[021A]༄༅། །བསྡུས་པ་ཡིན་མོད། དེ་བས་ཉུང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་བཅུ་དང་ཁམས་གཟུགས་ཅན་བཅུ་བསྡུས། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་རྣམ་ཤེས་
ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་བསྡུས། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་ཚོར་འདུ་མཚུངས་ལྔན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བསྡུས་ཏེ། དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཁམས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་བར་པ་གསུམ་རང་
གི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུས་ཏེ། བསྡུས་པ་གང་ཞིག་ བསྡུ་བྱ་དེ་དག་སྡུད་བྱེད་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལས་རྫས་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་མ་ངེས་པར་ཐལ། མིག་སོགས་གཉིས་
གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་གཉིས་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དང་བར་རིགས་གཅིག་པ་དང། གཟུགས་གཅིག་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་འདྲ་བ་དང། རང་འབྲས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པར་འདྲ་
བའི་ཕྱིར། མིག་སོགས་གཉིས་གཉིས་བྱུང་བ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། རྟེན་མཛེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གསུམ་པོ་སོ་སོའི་སྒྲ་དོན་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དུ་མ་སྤུངས་པའི་དོན་གྱིས་ནི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་
སྟེ༑ མདོ་ལས། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅིའང་རུང་སྟེ། འདས་པའམ། མ་འོངས་པ་འམ། ང་ལྟར་བྱུང་བ་འམ། ནང་གི་འམ། ཕྱིའི་འམ། རགས་པ་འམ། ཕྲ་བའམ། ངན་པ་འམ། གྱ་ནོམ་པ་འམ། ཐག་རིང་པོ་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་འམ་
ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་དོན་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས། འདས་པ་ལ་

[021B] ནང་དང་ཕྱི་ནི་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་འམ། ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་དང། ཕྲ་རགས་ནི་ཐོགས་མེད་དང་ཐོགས་བཅས་སམ། བལྟོས་ནས་ཕྲ་རགས་
སུ་བཞག་གོ་ངན་པ་དང་གྱ་ནོམ་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་དེ་མིན་པའོ། །ཉེ་རིང་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་འདས་མ་འོངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཙུན་པ་ནི། དུས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་རང་མིང་གིས་
བསྟན༑ ཕྲ་རགས་ནི་ཡིད་དང་དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བྱ་དང། ངན་པ་དང་གྱ་ནོམ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་འོང་བ་ལ་བྱ་བ་དང། ཉེ་རིང་ཡུལ་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་ཅན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །སེམས་སེམས་བྱུང་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པའི་སྒོ་ཡིན་
པས་ན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མིག་སོགས་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་དང་གཟུགས་སོགས་ཀྱིས་དམིགས་རྐྱེན་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་སེམས་བྱུང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་ན་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན། གསེར་
མང་པོ་ཡོད་པའི་རི་ལ་གསེར་གྱི་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཉན་རང་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ལྟ་བུ་རྒྱུའི་དོན་དང། རྒྱལ་པོ་དང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་གྱི་དོན་གཉིས་ལ་འཇུག་ཅིང། གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་
རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་ཡིད་ཤེས་འབྱུང་བའི་རིགས་དང། འདུས་བྱས་རྣམས་རང་རང་གི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རང་བཞིན་མི་འདྲ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་རིགས་ཀྱི་དོན་ནི་འབྱུང་ཁུངས་
ཡིན་ཏེ། རང་འབྲས་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་སྐྱོད་པའི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་འདུས་མ་བྱས་ལ་དེས་མ་ཁྱབ་པས་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་

[022A]༄༅། །ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་རྫས་ཐ་དད་མེད་པས་དེ་དག་རེ་རེས་ཀྱང་འདུས་བྱས་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགོས་པའི་དབང་
གིས་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །དེས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སེམས་བྱུང་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་སེམས་གཉིས་ཀ་ལ་རིལ་པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྨོངས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དང། གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་དང་
འབྲིང་པོ་ཅུང་ཟད་སྤྲོས་པས་གོ་བ་དང། རྟུལ་པོ་རྒྱས་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང། གདུལ་བྱ་ཚིག་བསྡུས་པ་འབྲིང་པོ་རྒྱས་པ་འདོད་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ གསུམ་པ་ནི། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་དུ་ངེས་ཞེ་ན། ངེས་ཏེ། རེ་ཞིག་གཟུགས་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་དངོས་པོ་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་མིན་པ་ལ་སེམས་དང་སེམས་མིན་པ་གཉིས་སུ་ངེས་ཤིང། གཟུགས་དང་སེམས་
མིན་པ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་བྱུང་གཞན་རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་བསྡུས་ནས། སེམས་བྱུང་རྣམས་ལས་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕུང་པོར་བཤད་པའི་རྒྱུ་
མཚན་གང་ཞེ་ན། ཡོད་དེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་འདུ་གཉིས་རྩོད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་དང། འཁོར་བའི་རྒྱུའི་གཅོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཕུང་པོ་ལྔའི་གོ་རིམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་འོག་ནས་སྟོན་པ་དེའི་ཕྱིར། མདོ་ལས་ཀྱང། འདོད་པ་
ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུས་རྒྱལ་པོ་ལ་རྒྱལ་པོ་དང། ཞིང་པ་ལ་ཞིང་པ་དང། ཁྱིམ་བདག་ལ་ཁྱིམ་བདག་གིས་རྩོད་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་པ་དང་

[022B] འདོད་པ་མི་སྣང་འབྲེལ་མེད་ཅིང། །ལྟ་བའི་དྲ་བ་བཅོམ་གྱུར་པ། །དེས་ན་རྩོད་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། །རྩ་བ་མེད་པར་གང་ལས་འབྱུང། །ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་
བྱུང་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་འདོད་པ་དང་ལྟ་བ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པས་རིམ་པ་ལྟར། ཚོར་བའི་རོ་མྱོང་བར་འདོད་པ་དང་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་རང་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་བཟང་ངན་གྱི་མཚན་མར་འཛིན་པས། ཆུ་དང་ཞིང་དང་འབྲོག་དང་
བུད་མེད་དང་ཁང་པ་དང་ནོར་དང། རང་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་བསྒྲུབ་ཅིང་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་དུ། རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དང༑ བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལས་སོག་ཅིང། དེ་ཡང་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཡིན་པས་དེ་དག་འཁོར་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རགས་པ་ལ་སོགས་པ་
འོག་ནས་འཆད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རིམ་པ་ལྟར་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཕྱིར། སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་རྣམས་ལས་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕུང་པོར་སྟོན་ཞེས་ཀྱང་འགོད་ངོ། །འདུས་མ་བྱས་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་
སུ་བཤད་ནས་ཕུང་པོར་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འདུས་མ་བྱས་ཕུང་པོ་དག་ཏུ་མ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཕུང་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་གང་རུང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཕུང་པོ་དྲུག་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་
ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ། ཕུང་པོའི་ངོན་དུ་མ་སྤུངས་པ་དེར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་གི་གཞི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་ འདུས་མ་བྱས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་གི་གཞིར་མི་རུང་

[023A]༄༅། །བའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སུ་ངེས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་བཅུར་དངོས་པོ་ལ་ངེས་ལ། གཟུགས་ཅན་མིན་པ་དག་ཡིད་དང་ཆོས་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ངེས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་
ལ་བཅུ། གཟུགས་ཅན་མིན་པ་ལ་ཆོས་དང་སེམས་གཉིས་སུ་ངེས་ཤིང། སེམས་ལ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ཀྱང། དབང་དོན་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་པར་བསྟན་གྱི་འདིར་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཀྱི་གྲངས་ངེས་མ་བསྟན་
ཏོ༑ །དེས་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་གཞི་ལྔ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང། རྣམ་ཤེས་དྲུག་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང། རྒྱུ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་
པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི། འོ་ན་ཕུང་པོ་ལྔའི་གོ་རིམས་འདི་ལྟར་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལྔའི་གོ་རིམས་ནི་ཕྲ་རགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་
གཟུགས་ཕལ་ཆེ་བ་ཐོགས་བཅས་ཡིན་པས་རགས། གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་ནང་ནས་ངའི་ལག་པས་ཚོར་རྐང་པས་ཚོར་ཞེས་ཚོར་བ་རགས་པས་ཚོར་བ་དང། དེ་ནས་མཚན་མར་འཛིན་པས་འདུ་ཤེས་རགས། དེ་ནས་བདག་བདེ་
བར་གྱུར་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འདུ་བྱེད་རགས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་རིག་པས་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྐྱེ་བོ་དག་
གཟུགས་ལ་དགའ་བས་ཐོག་མར་གཟུགས་ལ་ལྟ། གཟུགས་མཛེས་མི་མཛེས་ལས་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་འབྱུང། དེ་ལས་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འབྱུང། དེ་ལས་འདུ་བྱེད་ཆགས་སྡང་འབྱུང། དེ་ལས་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་

[023B] ཡང་ན་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཟས་ཀྱི་སྣོད་དང་ཟས་དང་བྱ་ན་དང་བྱན་པོ་ལག་བདེ་བ་དང་ཟ་བ་པོའི་རིམ་པ་ལྟར་དོན་ཡང་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་ནི་སྣོད་ལྟ་བུ། ཚོར་བ་ཟས། འདུ་ཤེས་བྱ་ན། འདུ་བྱེད་ལག་བདེ་
བ༑ རྣམ་ཤེས་ཟ་བ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་ཁམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏེ། འདོད་པ་ཁམས་པ་རྣམས་ཡོན་ཏན་གཟུགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང། བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཡོན་ཏན་ཚོར་བ་དང། གཟུགས་མེད་དང་པོ་
གསུམ་པོ་རྣམས་འདུ་ཤེས་དང། སྲིད་རྩེ་བ་རྣམས་ཡོན་ཏན་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་དྲུག་ལས་མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་དང་པོར་སྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ་
རང་ཡུལ་ད་ལྟར་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཕྱིས་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དུས་གསུམ་གའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། འདུས་མ་བྱས་ལ་དམིགས་པས་རྟོགས་དཀའ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ནང་ནས་མིག་སོགས་བཞི་དང་པོར་
སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དོན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཕྱིས་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་གྱུར་གཉིས་ཀ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་བཞི་པོའི་ནང་ནས་མིག་དང་རྣ་བ་གཉིས་དང་པོར་
སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ཡུལ་རིང་བ་ལ་འཇུག་ སྣ་ལྕེ་གཉིས་ཉེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། མིག་རྣ་གཉིས་ལས་མིག་དང་པོར་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་ཡུལ་ཆེས་རིང་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རྒྱང་རིང་པོའི་
ཆུ་ཀླུང་གི་གཟུགས་མཐོང་ཡང་སྒྲ་མ་ཐོས་པ་བཞིན་ནོ། །སྣ་ལྕེ་གཉིས་ལས་སྣ་དང་པོར་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་ཡུལ་ལ་མྱུར་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ལྕེས་རོ་མ་མྱོང་བ་ན་སྣས་དྲི་ཚོར་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དབང་རྟེན་

[024A]༄༅། །ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་ཏེ། མིག་དང་པོ་ན་གནས་པ་ནས་ལུས་ཕལ་ཆེ་བ་འོག་ན་གནས་པའི་བར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་གོ་རིམས་བཤད་པ་ནི་ཕྱིའི་
སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱང་ཤེས་ཏེ། ཡུལ་ཅན་གྱི་རིམ་པ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ནི་ཁམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱང་གྲུབ་སྟེ། འབྲས་བུ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་ནི་རྒྱུའི་གོ་རིམས་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དབང་པོ་དྲུག་གི་གོ་
རིམས་གྲུབ་པ་ན་ཡུལ་དྲུག་དང་རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་གོ་རིམས་ཀྱང་གྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་དྲུག་གི་གོ་རིམས་གྲུབ་པ་ན་བཙུན་མོ་དྲུག་དང་རྒྱལ་བུ་དྲུག་གི་གོ་རིམས་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མིག་གི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་
གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་ཆེད་དང་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མིག་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གའང་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་གཟུགས་ཡིན་ཡང་དེ་དག་སོ་སོར་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་དགུ་ནི་རང་རང་གི་མིང་གིས་བསྟན་ལ། མིང་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་མིག་
གི་ཡུལ་དེ་ལ་གཟུགས་ཞེས་པའི་སྤྱི་སྒྲས་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་མིག་གི་ཡུལ་གཅིག་པུ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དེ། རྟ་པ་མང་པོ་ཞེས་ཉིད་ཀྱིས་དམག་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ། །
ཡང་ན་མིག་གི་ཡུལ་ནི་བསྟན་ཡོད་ཐོགས་བཅས་ཡིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེའི་སྒྲས་བརྗོད་དེ། མིའི་མཆོག་གིས་རྒྱལ་པོ་གོ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་དེ་གཟུགས་སོ་ཞེས་གྲགས་ཀྱི་གཞན་ལ་ནི་མིན་

[024B] །ཡང་ན་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་བཅུ་ག་གཟུགས་ཡིན་ཡང་གཞན་རྣམས་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་མིག་གི་ཡུལ་གཅིག་པུ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་
བསྟན་པས་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་བཅུ་པོ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་བཞག་བའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་མཆེད་བྱེ་བྲག་སོ་སོའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིག་གི་ཡུལ་གཅིག་པུ་ལ་གཟུགས་ཞེས་སྤྱི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་
དེ༑ ལག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དང། མིག་ཤེས་ལ་བསྟན་དུ་རུང་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་འདི་ཁོ་ན་ལ་གཟུགས་སུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དག་ན་རེ། རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རགས་པ་དང་
ཤའི་སྤྱན་དང་ལྷའི་སྤྱན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་མིག་གི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་སུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཡིན་པ་བདེན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་
ཁོ་ན་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གཞན་དག་ནི་རང་རང་གི་མིང་གིས་སྨོས། ལ་ལ་མིང་གཞན་མེད་པས་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱི་སྒྲས་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དོན་གྱི་
ཕྱིར༑ མིང་མེད་ཅེས་པ་དེ་དག་མིང་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་མང་བའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ཀྱང་དེར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་
ཡུལ་གཅིག་པུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་ངག་ལས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་ཆོས་ཡིན་ཡང་མིག་སོགས་ལྔ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཆོས་གཞན་བདུན་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་

[025A]༄༅། །མཆེད་ཅེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་མཆེད་བྱེ་བྲག་སོ་སོའི་དོན་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་བདུན་པོ་འདི་
ལ་ཆོས་ཞེས་སྤྱི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འདིས་ཆོས་མང་པོ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཆོས་གཞན་བསྡུ་བའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྡུ་
བའི་ཚུལ་དང། དེ་གཞན་ལའང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན། མདོ་གཞན་དག་ལས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་འབྱུང་ན། དེ་དག་འདིར་སྨོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་ན་དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཡོད་པས་
དེ་དག་ཏུ་གྲངས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ལ། བསྡུས་ན་ཇི་ལྟར་བསྡུ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་ཆོས་ཕུང་བསྡུ་ཚུལ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དག་གང་རྣམས་ཐུབ་པས་གསུངས་པ་དེ་དག་མདོ་སྡེ་པས་རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཚིག་གམ་སྟེ་ཚིག་གི་
རང་བཞིན་དང། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མིང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་འདོད་པས། དེ་དག་ནི་རིམ་པ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དག་ཏུ་འདུས་ལ། ཆོས་མངོན་པ་བ་རྣམས་ནི། ཡེ་ཤེས་ལ་
འཇུག་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་དང། གསུང་དང། རྗོད་པ་དང། དབྱངས་དང། ངེས་པའི་གསུང་དང། གསུང་གི་ལམ་དང། གསུང་དབྱངས་དང། གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་དང་
གསུང་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཆོས་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གང་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཀོད་པ་དང་གོ་རིམས་

[025B] །ཞེས་འབྱུང་བས་གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གཉིས་ཀར་འདུས་སོ་ཞེས་འདོད་དོ། །སྡེ་པ་གཞན་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཞི་སྟོང་དུ་འདོད་དེ། ཀུན་དགའ་
བོའི་མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོས་བདག་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་ལྷག་གཅིག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་མངོན་སུམ་དུ་བཟུང་ངོ། །གཉིས་ནི་དགེ་སློང་དག་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་རིག་པ་ལས་
ཀྱང༑ ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་བརྒྱད་ཁྲིར་མ་བསྡུས་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོའི་མདོ་ལས། བརྒྱད་ཁྲི་ལྷག་གཅིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་བཟུང་ཞིང་གཉིས་ནི་དགེ་སློང་དག་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་དགའ་བོས་ལོ་ཉི་ཤུ་
ལྷག་གཅིག་སྟོན་པའི་རིམ་གྲོ་པ་བྱེད་པ་ན་ཐོས་པ་ཡིན་གྱི་རིམ་གྲོ་མི་བྱེད་པའི་གོང་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་ནི་དེས་མ་བཟུང་བར་ཤེས་ལ། དེའི་གང་དུ་ཆོས་ཉུང་དུ་གསུང་བར་ཡང་མི་འཐད་པས་དགེ་སློང་དག་ལས་བཟུང་བ་དེ་དག་ཁོ་ན་སྔར་
གསུངས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་སྐབས་སུ་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གང་དག་
བཟུང་བ་རྣམས་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང། སྡེ་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བརྒྱད་ཁྲིར་འདོད་པ་ནི་ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ཁོ་ནའཨ་
ལུགས་སུ་གོ་བའོ། །འོ་ན་ཆོས་ཕུང་རེ་རེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ནི་ཤའ་རིའི་བུས་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཚད་དང་མཉམ་ལ་དེ་ལ་ཤླཽ་ཀ་དྲུག་སྟོང་ཡོད་ཅེས་ཟེར། དེའི་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་ལ་་
[026A]༄༅། །ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་བཞི་དང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་གི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། གྲངས་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ་གྲངས་སྟོང་ཞེས་
བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་ཆོས་ཕུང་རེ་རེ་ལ་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་སྟོང་སྟོང་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ལས་བགྲང་བའི་ཚུལ་འདིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་དང་འབུམ་ཕྲག་བཞི་བཅུར་འགྱུར་
རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཚིག་ལེའུ་བྱས་པའི་ཚད་ནི་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་གྱིས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རེ་རེ་ལ་ཡིག་འབྲུ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ཉིད་དོ། །ཞེས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་བརྒྱད་བཞི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་བཤད་པས། བོད་ཀྱི་
ཡི་གེ་ཚེག་བར་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ། རྗོད་བྱེད་ལ་ངེས་པ་མེད་པས་བརྗོད་བྱ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་སྡེ་ཚན་རེ་རེ་སྟོན་པའི་གཏམ་རྒྱུད་རེ་རེ་རྫོགས་པ་
ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རེ་རེ་ཡིན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་གྲངས་ངེས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འོ་ན། དེ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་བསྟན་ཅེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྦྱོད་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་
ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་དེ་དང་མཐུན་པར་གསུངས་སོ། །ནིའི་སྒྲས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཕྱོགས་བསལ་བའི་ཕྱིར་རམ། ངེས་གཟུང་གི་དོན་ནོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་འཆད་དོ། །ལུགས་ཕྱི་མ་ནི་སློབ་དཔོན་རང་གི་ལུགས་ཡིན་
ཞེས་འགའ་ཞིག་འཆད་པ་མཐོང་ངོ། །བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སྔ་མ་ཁ་ཅིག་འདོད་ཆགས་སོགས་གསུམ་དང་དེ་ཆ་མཉམ་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སྤྱོད་པ་ཉི་ཁྲི་དང་སྟོང་སྟོང་ཡོད་པས་དེའི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་

[026B] དཀོན་མཆོག་ཏ་ལའི་གཟུངས་ལས། སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་གང་གསུངས་པས། །རྒྱལ་བ་གང་དག་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པའི། །ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྒོ་མོ་དེ་དག་གིས། །བསམ་པ་ཇི་བཞིན་འཇིག་རྟེན་
སེམས་ཅན་འདུལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པར་གསལ་གྱིས། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མིན་པ་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་གྱིས། ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་དབང་
དུ་བྱས་ཏེ་ལྷའི་དབང་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་རབ་བརྟན་གྱིས་བཀུར་བར་འོས་པའི་སྣག་ཚས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་འབྲི་བར་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་མདོ་དག་ལས། ལྷས་བྱིན་གྱིས་གླང་པོ་ཆེ་ལྔ་སྟོང་གིས་ཁུར་བར་བྱ་བའི་གླེགས་བམ་རྣམས་
ཁ་ཏོན་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཡང་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དྲིན་ལན་བསབ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། ལྷས་བྱིན་གྱིས་མདོ་སྡེ་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེའི་ཁལ་དྲུག་ཁྲི་སྙེད་ཁ་ཏོན་ཤེས། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་སྙེད་ཅིག་གསུངས་ན་དེ་དག་ད་ལྟ་གླིང་འདི་ན་མི་སྣང་བས་གང་ན་བཞུགས་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་ན་རེ། ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ན་ཡོད་ཅིང་གཞན་ཕལ་
ཆེར་ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ན་ཡོད་དེ། སློབ་སྤྲིང་ལས། བསྟན་པ་རིན་ཆེན་མཆོག་ལྟར་བཟང་ལ་འཕན་མེད་པ། །རྣམ་པར་དག་ཚུལ་གང་ཡིན་ཀླུ་མགོའི་གདེངས་ཀ་ཅན། །ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཙུག་གི་རྒྱན་བཞིན་གུས་མནོས་ནས། །
ས་ཡི་གཏིང་ན་གནས་པའི་མུན་པ་རབ་རི་བསེལ་བར་མཛད། །ཅིས་བཤད་པས་སོ་ཞེས་འཆད་དོ། །སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་རྣམ་བཤད་རིག་པ་ལས། ཡང་དག་བསྡུས་པའི་གཞི་ཉམས་ཕྱིར། །མཐའ་དག་མིན་པར་རྟོགས་པ་

[027A]༄༅། །ཡིན༑ །ཞེས་པ་དང། ལུང་ཞུ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས། སྟོན་པ་འདས་པའི་འོག་ཏུ་བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བྱེད་བཤེས་ཞེས་བྱ་བས་མཆོད་རྟེན་བཤིག་དགེ་སློང་ཡང་བསད། བཀའི་གླེགས་བམ་དང་གཙུག་ལག་
ཁང་ཡང་བསྲེགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བས་དེ་དང། སྤྲང་པོ་ཉི་མའི་དངོས་གྲུབ་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་བསྡུས་པའི་གཞི་ཉམས་པར་བྱས་པས་ཕལ་ཆེར་ནུབ་ལ། བཞུགས་པ་རྣམས་ལའང་མ་ཚང་བ་ཡོད་པས་མཐའ་དག་མི་སྣང་བ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །སློབ་དཔོན་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱི་ཊིཀ་ལས་ཀྱང། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་ནི་ནུབ་སྟེ་འདི་གཅིག་པུ་ལུས་སོ། །ཞེས་པ་དང། རྒྱུ་དྲུག་ཚང་བར་སྟོན་པའི་མདོ་དེ་ནི་ནུབ་སྟེ། འདི་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པའི་ལུང་
ཆོས་བརྒྱའི་བར་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ལས་ད་ལྟ་བཅུའི་བར་སྟོན་པ་སྣང་ངོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་གཞན་ལ་འང་སྦྱར་བ་ནི། །ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དག་ཕུང་པོར་བསྡུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་བསྡུ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་
ཏེ༑ གང་གང་དུ་ཇི་ལྟར་བསྡུ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ནི། །ཞེས་པ་དང། ཅི་རིགས་པར། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལེགས་དཔྱད་དེ། །ཞེས་པས་རིམ་པ་ལྟར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་གསུམ་ལས་ཕུང་པོའི་མིང་ཅན་ཕུང་
པོར་བསྡུ་བ་ནི། མདོ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ལྟར་ན། གཟུགས་དང་འདུ་བྱེད་
ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ལུས་ངག་གི་སྤོང་བདུན་གྱི་གཟུགས་ཡིན་ཞིང། གཞན་ནི་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར་མོས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ལས་གཞན་པའི་

[027B] ཐ་མ་བཞི་འཁོར་དང་བཅས་ན་ཕུང་པོ་བྮིའམ་ལྔས་བསྡུས་ཏེ། བསམ་གཏན་ས་དྲུག་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དགེ་བ་ལ་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་
པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་འདོད་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པར་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་གསོལ་བ་གདབ་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་
བྱ་བའང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་ཏེ། འགྱོད་པ་དང་དད་པ་དང་འདུན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཀྱང་འཁོར་དང་བཅས་ན་ཕུང་པོ་བཞིས་བསྡུས་སོ། །གཞན་ཡང་ཡང་དག་པར་ངེས་པ་དང་ལོག་པར་ངེས་པ་
དང་མ་ངེས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྡས་བསྡུས་ཏེ། འཕགས་དང་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་དག། ཡང་དག་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས། །ཞེས་འཕགས་པ་དང་མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་
དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མིང་ཅན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྡུ་བ་ནི། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་བཤད་པའི་དང་པོ་བརྒྱད་ནི། ཟད་པར་བཅུའོ་བརྒྱད་མ་ཆགས། །ཞེས་འབྱུང་བས་མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་
ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །འཁོར་དང་བཅས་ན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་བསྡུས་སོ། །གཉིས་ནི་གཟུགས་མེད་དག་ཅེས་འབྱུང་བས་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ནི་གཟུགས་མེད་དང་པོ་གཉིས་
ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གྱིས་བསྡུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་ཀྱང་མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱིས་བསྡུས་ལ། འཁོར་དང་བཅས་ན་ནི་ཡིད་དང་ཆོས་

[028A]༄༅། །ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །ཡང་མདོ་ལས། འདི་ལ་དགེ་སློང་ལ་སྟོན་པ་འམ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་བླ་མ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ན། འདི་ལ་སྟོན་པའམ་
ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་སྟོན་མཁས་པ་བླ་མ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་ལས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་ཡང་འགྱུར་ཞིང། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་
པར་འགྱུར་རོ། །དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་ཅིང་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དེ་ལས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །ཡིད་དགའ་བ་སྐྱེས་ནས་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཤིན་
ཏུ་སྦྱངས་ན་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །བདེ་བར་གྱུར་ན་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་འབྱུང་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །མདོར་ན་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་ཅི་རིགས་པར་ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ནི་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ལ་ལེགས་པར་དཔྱད་དེ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ནི། ཁའི་བུ་ག་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་ཉིན་མོ་སྣང་བ་དང་མཚན་མོ་མུན་པ་དག་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་ཐོགས་
བཅས་དང་ཐོགས་བཅས་གཞན་གྱི་ཉེ་འཁོར་ན་ཡོད་པས་ཐོགས་བཅས་ཉེ་འཁོར་ཡིན་ནོ། །ལོ་ནི་མདོ་སྡེ་པས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ལ་མ་རངས་པའི་ཚིག་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཡིན་ཞིང་ངོ་བོ་ཐོགས་མེད་

[028B] །དེས་ན་དེའི་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དམ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སུ་འདུས་སོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་
ཁམས་མང་པོའི་མདོ་ལས་ཁམས་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་གསུངས་པ་ལས་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ནི་སྡུད་བྱེད་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཁམས་དྲུག་བཤད་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་རེག་བྱའི་ཁམས་
ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ་སྔར་བཤད་དོ། །ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ལ་འདིར་དོགས་པ་གཅད་དོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ནི་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ཡིན་ལ། ཟག་
མེད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་སྲིད་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ནི་མིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་འདོད་པ་དང་གནོད་སེམས་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་གནོད་སེམས་མེད་པ་དང་
རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་ཁམས་ཞས་བྱ་བ་དྲུག་བཤད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། དང་པོ་གསུམ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་སེམས་ཅན་ལ་མཐོ་འཚམ་པའི་རང་བཞི་ན་སྤང་བར་བྱ་བའི་སེམས་བྱུང་དང། ཕྱི་མ་
གསུམ་ནི་མ་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་སྙིང་བརྩེ་བའི་རང་བཞིན་གཉེན་པོའི་སེམས་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྗེས་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་དང་མ་རིག་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་
བ་དྲུག་གསུངས་པ་ཡང་དང་པོ་ལྔ་ཚོར་བ་དང་དྲུག་པ་འདུ་བྱེད་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བཞི་གསུངས་པ་ནི། དང་པོ་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་

[029A]༄༅། །དང་བཞི་པ་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་གྱིས་བསྡུས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་གསུངས་པ་ནི། རིམ་པ་བཞིན་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང། དྲི་རོ་དང་སྣ་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་མ་
གཏོགས་པ་བཅུ་བཞི་དང། ཁམས་ཐ་མ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་འགོག་པའི་ཁམས་གསུམ་གསུངས་པ་ནི། ཁམས་བཅུ་བཞི་དང་ཐ་མ་གསུམ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། འདིར་འགོག་
པའི་ཁམས་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་དང། བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པའོ། །དེ་ནས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱུར་པའི་ཁམས་གསུམ་གསུངས་པ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ངན་པ་དང་བར་མ་
དང་གྱ་ནོམ་པའི་ཁམས་གསུམ་གསུངས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་ཉིད་དོ། །དེའི་རྗེས་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཁམས་གསུམ་གསུངས་པའི་དང་པོ་གཉིས་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་ཆོས་དང་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་
གྱིས་བསྡུས། ཐ་མ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །དེའི་རྗེས་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དང་གཉིས་ཀ་མིན་པའི་ཁམས་གསུམ་གསུངས་པའི་དང་པོ་གཉིས་ཁམས་ཐ་མ་གསུམ་དང། གསུམ་པ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །དེའི་
རྗེས་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་གཉིས་གསུངས་པའི་དང་པོ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང། ཕྱི་མ་ཐ་མ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་གཉིས་གསུངས་པའི་དང་པོ་ཁམས་བཅོ་
བརྒྱད་དང། ཕྱི་མ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་ཁམས་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་ལ་མཁས་ན་མཁས་པ་ཁམས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྟོང་ཆུང་ངུ་དང་སྟོང་གཉིས་བར་མ་དང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་

[029B] དེ་ཡང་འདོད་པར་གཏོགས་པ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་བཅུ་བཞིས་བསྡུས་སོ། །དེ་ལྟར་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་
བ་དག་ རྒྱས་དང་བསྡུས་པ་འདི་ཡིན་ཞེས། རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་རྣམས་དེ་ལྟར་དུ། །ལེགས་པར་དཔྱོད་ལ་བསྟན་པ་སྤེལ། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།    ༈    བརྐྱངས་ནི་རབ་དབྱེ་ཉི་ཤུ་
རྩ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་བརྗོད་བདེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་བརྒྱད་ཡོད་དེ། བསྟན་ཡོད་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང། རྟོག་བཅས་དཔྱོད་བཅས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་དང། དམིགས་བཅས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང། བྱུང་བ་གསུམ་གྱི་རབ་དབྱེ་དང། རྫས་དང་ལྡན་
བ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང། མཐོང་སྤང་ལ་སོགས་པའི་རབ་དབྱེ་དང། ལྟ་བ་དང་ལྟ་མིན་གྱི་རབ་དབྱེ་དང། གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་བཤད་པ་དང་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལས་དང་པོ་ནི། འོ་ན་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལ་
བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ནི་དུ་མེད་པ་ནི་དུ་ཞེ་ན། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདིར་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་གཅིག་པུ་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འདི་ནའོ་འདི་ནི་ཕ་གི་ནའོ་ཞེས་མིག་ལ་བསྟན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁམས་གཟུགས་ཅན་བཅུ་པོ་ཐོགས་པ་དང་
བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་པ་ལ་ཐོགས་པ་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་སྒྲིབ་པ་ལ་ཐོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་གོ་སར་གཟུགས་ཅན་གཞན་འབྱུང་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་ནི་མིག་གིས་
སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཡུལ་བྱས་པ་ན་དེ་ལ་ཐོགས་ནས་ཆོས་གཞན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་གིས་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་ན་དེ་ལ་ཐོགས་ནས་ཆོས་གཞན་

[030A]༄༅། །དམིགས་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཐོགས་པ་ནི་རྡུགས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་གཟུགས་ཅན་དག་གཅིག་གི་གོ་སར་གཅིག་རྡུགས་པས། རང་རང་གི་ཡུལ་དུ་གཞན་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཐོགས་པ་དང་
བཏགས་པ་ལས་མིག་ལ་ཆུ་དང་སྐམ་ལ་ཐོགས་མི་ཐོགས་ཀྱི་མུ་བཞི་དང། མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོ་ཐོགས་མི་ཐོགས་ཀྱི་མུ་བཞི་འབྱུང་བས། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་གི་ཡུལ་ལ་འཇུག་གི་གཞན་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་
དང༑ མཚུངས་ལྡན་རྣམས་རང་གི་ཡུལ་ལ་འཛིན་གྱི་གཞན་ལ་མི་འཛིན་པའི་དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་གསུམ་ལས། འདིར་ནི་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་གཅིག་གི་གོ་སར་གཅིག་འོང་བ་ལ་
གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁམས་ལྷག་མ་བརྒྱད་ནི་དེ་ལྟར་མིན་པའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པར་གྲུབ་བོ། །འདིར་ཡུལ་དང་དམིགས་པའི་ཁྱད་བར་ནི། དབང་པོ་ལྔའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡུལ་ཡིན་ལ། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གིས་འཛིན་
པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་དང་ཡུལ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ངོ་བོར་ལུང་དུ་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་བརྒྱད་ཡོད་དེ། གང་ཞེ་ན། ཐོགས་བཅས་སུ་བཤད་པའི་གཟུགས་
ཅན་བཅུ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་ལས། གཟུགས་ས་ར་གཉིས་ནི་དགེ་མི་དགེར་ཡང་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་དབང་པོ་ལྔ་དང་དྲི་རོ་རེག་བྱ་རྣམས་སོ། །ཁམས་གཞན་བཅུ་པོ་རྣམས་ནི་ཅི་རིགས་པར་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་
རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཟུགས་སྒྲ་ནི་ལུས་ངག་གི་རིག་བྱེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དག་ཀུན་སློང་གི་དབང་གིས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ག་དང། རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ཀྱང་རིག་བྱེད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་དང། རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་

[030B] །ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཁམས་བརྒྱད་ལས་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནི་གྲོགས་མ་ཆགས་པ་དང་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ག་ཡོད་པ་
ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ནི་ཁ་ཅིག་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁ་ཅིག་མཚུངས་ལྡན་དང་ཁ་ཅིག་ཀུན་སྤོང་དང་ཁ་ཅིག་དོན་དམ་པར་དགེ་བའང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལས་འདོད་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ནི་དུ་
གཟུགས་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ནི་དུ། གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ནི་དུ། ཁམས་སུ་མ་གཏོགས་པ་ནི་དུ་ཞེ་ན། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་འདོད་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ཡོད་དེ། དེ་དག་ལ་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་རྒྱས་སུ་རུང་
བའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་བཅུ་བཞིའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། དྲི་དང་རོ་དང་སྣའི་རྣམ་ཤེས་དང་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་སོ། །དྲི་རོ་གཉིས་ནི་གཟུགས་ཁམས་ན་མེད་དེ། དེ་དག་ནི་ཁམ་ཟས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་དེར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་རེག་བྱ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ནི་ཁམ་གྱི་ཟས་དང་ཟས་མིན་པ་གཉིས་ཡོད་པས་ཁམ་ཟས་སུ་གྱུར་པའི་རེག་བྱ་མེད་ཀྱང། དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་
བ་དང་གོས་ཀྱི་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དྲི་རོ་ལ་ནི་ཁམ་ཟས་མིན་པ་མེད་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་གཟུགས་ཁམས་ན་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་སྣ་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་དག་གི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་
ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ནི་གཟུགས་མེད་དུ་གཏོགས་པ་ཡོད་དེ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་རྒྱས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་དེར་སྐྱེ་ཞིང། གཟུགས་ཙམ་སྤངས་པས་དེ་ན་
[031A]༄༅། །གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་མེད་ལ། དེ་དག་མེད་པས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་གཟུགས་མེད་དུ་གཏོགས་པ་ནི་ཟག་བཅས་སུ་ངེས་ཀྱང། སྤྱིར་
ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དེ་གསུམ་ལ་བདེན་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཟག་བཅས་དང། ལམ་བདེན་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཟག་པ་མེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལྷག་མ་གཟུགས་ཅན་གྱི་
ཁམས་བཅུ་དང་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ལྔ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་གཅིག་ཏུ་ཟག་བཅས་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་སྤང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཟག་པ་རྣམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དཔེ་སྟོན་པ་རྣམས་ནི། དགྲ་བཅོམ་པའི་གཟུགས་
ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་ཟག་པའི་གཉེན་པོ་མིན་པ་དང་ཟག་པའི་རྟེན་མིན་པས་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་ཀ་མིན་ནོ་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་དག་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འགལ་བ་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་རྟོག་བཅས་དཔྱོད་བཅས་ལ་སོགས་པའི་རབ་དབྱེ་ནི། ཡང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་གཅིག་ཏུ་གྲོགས་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔ་པོ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཕྱིར་བལྟས་
ཤིང་རྩིང་ཞིབ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདི་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཡིན་པས་འཆད་པ་ན་འདི་སྐད་དུ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔ་པོ། །རྟོག་དང་དཔྱོད་དང་བཅས་ཁོ་ན། །ཞེས་གདོན་པར་བྱ་སྟེ། ཊིཀ་བྱེད་པ་དག་གིས་ནི་
ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་དཔེར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐ་མ་ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་

[031B] རྟོག་པ་ཡང་མེད་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཙམ་པོ་བའི་ཡིད་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དང། རྟོག་དཔྱོད་ལས་གཞན་
པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་མཚུངས་ལྡན་རྣམས་ནི་གྲོགས་སུ་རྟོག་དཔྱོད་ངེས་པར་ཡོད་པས་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དང། འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཙམ་པོ་བའི་རྟོག་པ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་
དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡིད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་རིམ་པ་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཙམ་པོ་བའི་རྟོག་པ་གཉིས་པ་མེད་ཅིང་གྲོགས་སུ་དཔྱོད་པ་ངེས་པར་ལྡན་ལ། ཁྱད་པར་ཅན་རྟོགས་པ་སྤངས་ཤིང་དཔྱོད་པ་ངེས་པར་ཡོད་
པས་རྟོགས་མེད་དཔྱོད་ཙམ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དཔྱོད་པ་དང། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཡིད་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་མཚུངས་ལྡན་མིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི། རིམ་པ་ལྟར་དཔྱོད་པ་ལ་
དཔྱོད་པ་གཉིས་པ་མེད་ཅིང་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་རྟོག་དཔྱོད་སྤངས་པའི་ས་པ་ཡིན་ལ། མཚུངས་ལྡན་མིན་པ་དག་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཀ་དང་མི་ལྡན་པས་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཀ་མེད་དོ། །འོ་ན་ནི་དཔྱོད་པ་མེད་ལ་རྟོག་པ་ཙམ་ཡང་
ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔྱོད་པ་ལ་དཔྱོད་པ་གཉིས་པ་མེད་ཅིང། བསམ་གཏན་དང་པོ་མན་ཆད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་ངེས་པར་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མདོ་ལས་རྟོག་བཅས་དཔྱོད་བཅས་ལ་སོགས་པ་
གསུམ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གསུངས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་མཛད་ནས། ཐ་མ་གསུམ་ནི་རྣམ་གསུམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་མིག་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་བཅུ་པོ་རྣམས་ནི་མཚུངས་ལྡན་མིན་པས་གཅིག་ཏུ་རྟོག་

[032A]༄༅། །དཔྱོད་གཉིས་ཀ་སྤངས་པའོ། །ཁོ་ན་རེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔ་པོ་རྟོག་བཅས་ཡིན་ན། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྔོན་པོ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རྟོག་བྲལ་དུ་བཤད་པ་དང་
འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། སྤྱིར་རྟོག་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྟོག་པ་དང་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི་
ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་བཤད་པ་མིན་ནོ། །འོ་ན་རྟོག་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། དང་པོ་ནི་སེམས་བྱུང་གི་ནང་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཤེས་
རབ་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དྲན་པ་མིང་ལ་མ་ལྟོས་པར་དོན་དྲན་པ་མཉམ་པར་བཞག་མ་བཞག་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་གཡེང་བ་ནི་དེ་དང་
མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་དམིགས་བཅས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་གང། དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་གང་ཞེ་ན་
སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནི་དམིགས་བཅས་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱེད་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་ལྷག་མ་ཕྱེད་དང་བཅུ་གཅིག་ནི་མཚུངས་
ལྡན་མིན་པས་དམིགས་པ་མེད་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་དག་ལས་ཟིན་པ་ནི་དུ། མ་ཟིན་པ་ནི་དུ། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ནི་དུ་ཞེ་ན། གཅིག་ཏུ་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པ་ནི་དགུ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པོ་གང་ཞེ་ན། དམིགས་བཅས་སུ་བཤད་པའི་སེམས་ཁམས་བདུན་ཆོས་

[032B] །ཁམས་གཞན་མིག་སོགས་ལྔ་དང་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་བཞི་སྟེ་དགུ་པོ་རྣམས་ལ་ནི་ཟིན་མ་ཟིན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དབང་པོ་ལྔ་ད་ལྟར་བྱུང་
བ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དབང་པོའི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པ་ནི་ཟིན་པ་ཡིན་ལ། མིག་སོགས་འདས་མ་འོངས་ན་ཡོད་པ་དང། གཟུགས་སོགས་བཞི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་ད་ལྟར་བ་ཡིན་ཡང། རྩ་བ་མ་གཏོགས་པའི་སྐྲ་དང་
དང་ཁ་སྤུ་དང་སེན་མོ་དང་བཤང་གཅི་དང་མཆིལ་མ་དང་སྣབས་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་དང། རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཟིན་པའོ། །འདིར་ཟིན་པའི་དོན་ནི། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་ཕན་གནོད་བྱས་པས་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་སྐྱེད་པའི་
ཕྱིར༑ སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་གཟུང་བ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་དང་བཅས་པ་ཞེས་གང་བརྗོད་པའོ། །སློབ་དཔོན་གང་སྤེལ་གྱིས་ཀྱང། ཟིན་པ་ནི་ལུས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཏེ། ཕན་ཚུན་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདིར་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་མ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་ནི་འགག་
པ་དང་མ་འོངས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོར་མེད་ལ། དངོས་མེད་དབང་པོར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཀུན་ལས་བཏུས་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ལས་ཀྱང་མིག་སོགས་ལྔ་ཟིན་པ་ཁོ་ནར་བཤད་ཅིང། བྱེ་བཤད་ལས་ཀྱང། གཞན་ལས་འདི་དག་
གཉིས་སུ་མ་བསྟན་ཏམ་ཞེ་ན། བསྟན་མོད་ཀྱི་དེ་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ནི་ཟིན་པ་མིན་པར་མ་བརྗོད་དེ། དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །མེད་པ་ནི་ཟིན་པའམ། མ་ཟིན་པར་ཡིན་པར་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ངོ། །ད་ལྟར་བ་ནི་རང་ཡོད་པར་གནས་པ་དང། སེམས་

[033A]༄༅། །དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མིག་སོགས་དབང་པོ་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་ཟིན་པ་ཡིན་པས་ན། མ་ཟིན་པ་དགུ་དང། ཟིན་པ་ལྔ་དང། གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་ནི་
བཞི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་རིགས་པར་མངོན་ནོ། །ཡང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་གྱུར་ནི་དུ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་མིན་དུ་ཞེ་ན། དེ་དག་ལས་རེག་བྱ་ལ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་གྱུར་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ས་ལ་སོགས་པ་
བཞི་འབྱུང་བ་དང། འཇམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མ་མིག་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་དགུ་པོ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་
གཟུགས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པ། དེ་ནི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་བརྗོད། །ཅེས་འབྲས་བུའི་གཟུགས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མ་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང། རིག་བྱེད་མིན་པ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་
ཁམས་ནི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་གྱུར་གཉིས་ཀ་མིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །འདིར་བཙུན་པ་སངས་རྒྱས་ལྷས་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་བཅུ་འབྱུང་བ་ཙམ་ཡིན་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་དེ། མདོ་ལས། འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་བཞི་ཉིད་དང་དེ་དག་ཀྱང་
སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་གསུངས་ལ། སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རེག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། མིག་ལ་སོགས་པས་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་ཅིང། ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་ཀྱང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་
མདོ་ལས་དགེ་སློང་དག་མིག་འདི་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ཏེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ། གཟུགས་དང་བ། གཟུགས་ཅན་བསྟན་དུ་མེད་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མདོ་ལས། གང་

[033B] དབང་པོ་དང་ཚོགས་པའི་དབང་རྟེན་ལ་དགོངས་པ་དང། དགེ་སློང་དག་མི་འདི་ཁམས་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའང་སེམས་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་གཞི་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་མིན་ཏེ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། རྣམ་ཤེས་ཉིད་སེམས་ལས་བྱུང་བའང་མིན་ཏེ། མདོ་ལས། འདུ་ཤེས་དང་སེམས་པའི་ཆོས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སེམས་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་དང་
སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་གཟུགས་ཅན་བཅུ་ནི་གཅིག་ཏུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའོ། །ལྷག་མ་བརྒྱད་ནི་བསགས་པ་མིན་ནོ། །ཡང་དེ་དག་ལས་
གཅོད་བྱེད་སྟ་རེ་ལྟ་བུ་ནི་གང། གཅད་བྱ་ཤིང་ལྟ་བུ་ནི་གང་ཞེ་ན། གཅོད་བྱེད་སྟ་རེ་ལྟ་བུ་དང་གཅད་པར་བྱ་བ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་གྱི། དབང་པོ་རྣམས་ནི་འོད་ལྟར་དྭངས་པས་
གཅོད་བྱེད་མིན་ལ་གཅད་བྱའང་མིན་ཏེ། དེ་ནི་འདུས་པའི་རྒྱུན་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དུམ་བུར་བྱ་བ་ལ་བརྗོད་ན། དབང་པོ་རྣམས་ནི་འབྲལ་བའི་རྒྱུན་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་ལ་སོགས་པ་བཅད་པའི་ཡན་ལག་ལ་དབང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་
འོ་ན་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩེ་མོ་བཅད་པ་ན་དེ་དག་གིས་རེག་བྱ་འཛིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཅད་པའི་རྣ་བའི་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པས་ནི་རེག་བྱ་མི་འཛིན་གྱི། དེ་དག་འབྱར་བ་ན་འཛིན་པ་ནི་དབང་པོ་ཅན་གྱི་ལུས་དང་འབྲེལ་བས་རྒྱས་
བྱུང་གི་དབང་པོ་སླར་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་སོ། །རྨིད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཇུག་མ་བཅད་པ་འགུལ་བའང་རླུང་གིས་ཡིན་གྱིས། དབང་པོ་དང་སེམས་པས་མིན་ཏེ། རྒྱུད་གཉིས་སུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ལ་ནི་རྒྱུན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཁམས་

[034A]༄༅། །ཐོགས་མེད་བརྒྱད་ནི་ལུས་མེད་པས་འདུས་པར་མི་གནས་པས་གཅོད་བྱེད་དང་གཅོད་བྱ་གཉིས་ཀ་མིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱིར་རོལ་གྱི་ཁམས་བཞི་པོ་དག་གཅོད་བྱེད་དང་གཅད་བྱ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། མེས་
བསྲེག་པར་བྱ་བ་དང་སྲང་གིས་འཇལ་བར་བྱེད་པའང་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་དོ། །སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་གཞལ་བར་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པ་ལ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྲེག་པར་བྱེད་པ་ནི་མེ་ཁོ་ན་དང་གཞལ་བར་བྱ་བ་ནི་ལྕིད་ཁོ་ན་ཡིན་པས་གཉིས་
ཀའང་རེག་བྱ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། རེག་བྱ་ཁོ་ན་མིན་ལ་འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་མཐུན་པར་སྨའོ། །བཞི་པ་བྱུང་བ་གསུམ་གྱི་རབ་དབྱེ་ནི། ཡང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་རྣམ་སྨིན་
ལས་བྱུང་བ་ནི་དུ། མ་བྱུང་བ་ནི་དུ་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་ཁམས་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་འདྲ་བས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱས་པའི་རྒྱུ་
དག་གིས་རྒྱས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ནང་གི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་སྨིན་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དེ། མཐོ་རིས་ན་ཡོད་པ་རྣམས་དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་དང། ངན་སོང་ན་ཡོད་པ་རྣམས་མི་དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པ་ལས་
བྱུང་བ་ཡོད་དེ། ཁ་ཟས་དང་ལེགས་པར་བྱ་བ་དང་གཉིད་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་བཞི་གང་རུང་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཚངས་སྤྱོད་དང་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ལྔ་ཡིན་ཟེར། སློབ་དཔོན་ནི་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱིས་དབང་པོ་ལ་མི་གནོད་པར་
བྱེད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རྒྱས་པར་མི་བྱེད་གསུང་ངོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་སྨིན་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པ་སྟེ། དཔེར་ན། བ་ལང་དང་

[034B] །རྒྱས་པའི་རྒྱུ་བཞི་ནི་ཟས་དང་བསྐུ་མཉེ་དང་དྲིལ་ཕྱི་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་བྱ་བ་དང། གཉིད་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱས་པ་ལས་
བྱུང་བའི། །གལ་ཏེ་ནང་གི་ལྔ་ལ་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་བྱུང་བ་གཉིས་ཁོ་ནར་མི་འཐད་ལ། མེད་ན་ནི། ཐ་མ་གསུམ། སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་ཚོགས་
ཀྱི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་གཞན་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་མ་བྱུང་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ལ་རང་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཐུན་ཡོད་པས་སྐྱོན་ཕྱི་
མ་མེད་ལ། དེ་གཉིས་ལ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་གསུམ་པ་མེད་པས་སྐྱོན་སྔ་མ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྒྲའི་ཁམས་ནི་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་མིན་ཏེ། རྣམ་སྨིན་མཚུངས་ལྡན་མིན་པ་ནི་ཆད་ནས་མཚམས་མི་
སྦྱོར་ཞིང། འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འོ་ན། གདགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་མཚན། གང་གིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མཉན་པར་གྱིས། །ཚིག་རྩུབ་དང་ནི་བཀྱལ་པ་
རྣམ་སྤངས་པས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སྟོན་པའི་གསུང་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པར་བཤད་པ་དང། ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྙན་པ་བཟང་ལྡན་གྱི་ང་རོ་སྙན་པའང་སྔོན་སངས་
རྒྱས་འཁོར་བ་འཇིག་གི་མཆོད་རྟེན་ལ་དྲིལ་བུ་ཕུལ་བ་དང། ཁུ་བྱུག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ན་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ལ་སེམས་དང་བས་སྐད་སྙན་ཕྱུང་སྟེ་སྐོར་བ་བྱས་པའི་རྣམ་སྨིན་ལས་བྱུང་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཉི་འོག་

[035A]༄༅། །པ་ན་རེ། ལས་དེ་དག་ལས་རྣམ་སྨིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྱུང་བ་དག་འགྲུབ་ལ། དེ་ལས་ནི་གསུངས་ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ལྟར་སྙན་པ་འབྱུང་བས་བརྒྱུད་པ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ལ། ཁ་ཆེ་བ་ནི། ལས་ལས་རྣམ་
སྨིན་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྱུང་བ་དང། དེ་ལས་རྒྱས་བྱུང་དང། དེ་ལས་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་དང། དེ་ལས་གསུང་དབྱངས་འབྱུང་བས་བརྒྱུད་པ་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར། གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་འང་དེ་དག་ལས། བརྒྱུད་ནས་བྱུང་བས་དེ་ལྟར་
བཤད་ཀྱི་དངོས་སུ་ནི་མིན་ཏེ། དེ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འབྱུང་བ་དང། ཆད་ནས་མཚམས་མི་སྦྱོར་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལ་རྒྱས་བྱུང་དང་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་སྨོས་ཤིག་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་
དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཁམས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་དང་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐལ་མཉམ་དང་ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་དང། རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་བྱུང་
ནི་མེད་དེ། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་བསགས་པར་མི་གནས་གཟུགས་ཅན་རྒྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁམས་ལྷག་མ་གཞན་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་བཞི་ནི་རྣམ་སྨིན་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ག་ཡོད་ རྒྱས་བྱུང་གི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་
པ་རྣམས་རྒྱས་བྱུང་དང། རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པ་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་དང། རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་རྣམས་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་རྫས་ཡོད་ལ་སོགས་པ་ལྔ་བཤད་པ་ནི། ཡང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་གཅིག་
ཏུ་རྟག་ཅིང་བརྟེན་པའི་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གཅིག་པོའི་ཕྱོགས་འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ནི་རྟག་ཅིང་བརྟན་པར་གནས་པ་དང། དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང། རང་རྒྱུད་དུ་གྲུབ་པ་དང། དེ་ལས་

[035B] །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཁམས་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་རྟག་ཅིང་བརྟན་པའི་རྫས་སུ་མེད་པར་གྲུབ་བོ། །ཡང་ཁམས་དེ་དག་ལས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་
བཟོད་པ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པའི་ཐ་མ་ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཟག་མེད་གསུམ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ཟག་བཅས་ཡིན་པས། ཟག་མེད་སྔོན་དུ་མ་སོང་བས་སྐལ་མཉམ་ལས་
མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཐུན་ལས་མ་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་
དག་ནི། རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས། །ཐོགས་པ་མེད་བརྒྱད། ཅེས་བྱ་བའི་སྤྱིར་བཏང་བ་ལ་དམིགས་བསལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཟག་མེད་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་ཡིད་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དང། ཆོས་ཁམས་ཀྱི་འདུས་མ་བྱས་ནི་བྱུང་བ་
གསུམ་ག་མིན་པའི་ཕྱིར། གང་མིག་གི་ཁམས་དང་མི་ལྡན་པ་ལས་གསར་དུ་ཐོབ་པ་དེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་གསར་དུ་ཐོབ་བམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་མིག་དང་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དག་སོ་སོ་དང་
ཞེས་པས་མུ་དང་པོ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལས་མུ་དང་པོ་ནི་འདོད་པར་སྐྱེས་པ་རིམས་ཀྱིས་མིག་གི་དབང་པོ་ཐོབ་པ་དང། གཟུགས་མེད་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་དུ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དང་པོ་ནི་མིག་ཤེས་དགེ་བ་དང་
ཉོན་མོངས་ཅན་སྔར་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང། གཉིས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་རང་ས་ན་མིག་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། མིག་གི་དབང་པོ་ནི་གསར་དུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མུ་གཉིས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་པ་
[036A]༄༅། །དག་བསམ་གཏན་དང་པོའི་མིག་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས་ནས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་དང། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་སྲིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་
བའི་ཚེ་ན་སྟེ། དང་པོ་ནི་གཟུགས་ཁམས་པ་དག་དབང་པོ་ཚང་བ་ཅན་ཡིན་པས་མིག་སྔར་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱི་མ་ནི་བར་སྲིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་ན་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་ཐོབ་ཀྱང་མིག་ཐོབ་པ་མིན་
ཏེ༑ ཊཱི་ཀཱ་ལས། མིག་གི་ཁམས་དང་ནི་སྔར་མེད་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ནི་བར་མ་ཆད་ །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མུ་གསུམ་པ་ནི་མིག་དང་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དག་ལྷན་ཅིག་
ཏུ་ཡང་ཐོབ་པ་ཡོད་དེ། གཟུགས་མེད་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོར་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་སྔར་དེ་གཉིས་དང་མི་ལྡན་པ་ལས་བར་སྲིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་ན་བར་སྲིད་པ་ནི་དབང་པོ་ཚང་བ་ཅན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་དང། མིག་ཤེས་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་ཐོབ་པ་འང་གནས་སྐབས་དེར་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མུ་བཞི་པ་ནི་ཡང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པའོ། །གཞན་ཡང། ཡང་གི་སྒྲས་
འགྲེལ་པ་ལས་བསྟན་པའི་མུ་བཞི་དང། མིག་དང་གཟུགས་དང་མིག་ཤེས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པར་བཟུང་བར་འཆད་དོ། །ཡང་དེ་དག་ལས་ནང་གི་ཡིན་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་
གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་མ་གཏོགས་པའོ། །དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ནི་ཕྱིའི་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །འདིར་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚུངས་ལྡན་དག་ནང་དང། མཚུངས་ལྡན་མིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཕལ་ཆེ་བ་དང་

[036B] འོན་ཀྱང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་གྲགས་པ་དང་མཐུན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཤད་པར་མངོན་ནོ། །འདིར་ཕྱི་ནང་གི་དོན་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་
རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་དང་བསྡུས་པ་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་ཀྱིས། བདག་ཡོད་མེད་ལ་ནང་དང་ཕྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱི་རོལ་པས་ཀུན་ནས་བརྟགས་པ་ལྟར་མིན་ནོ། །ལུང་སིལ་བུ་ལས་བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱིས། །གཞན་ནི་
སུ་ཞིག་མགོན་དུ་འགྱུར། །མཁས་པས་བདག་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ནི། །དུལ་བས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་སེམས་ལ་བདག་གི་སྒྲ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འཇུག་ཐོགས་སུ། གཟུང་བར་དཀའ་ཞིང་མྱུར་དུ་འཇུག་
གང་དུ་འདོད་པ་དེར་འཇུག་བྱེད། །སེམས་དུལ་བ་ནི་ལེགས་པ་སྟེ། །སེམས་ཐུལ་བས་ནི་བདེ་བ་འདྲེན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལས་ཆོས་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟེན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ་
ཁམས་གང་ཞིག་ རང་གི་ལས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཕགས་པའམ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་དག་གི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ལུགས་ཀྱིས་རང་རིག་མི་འདོད་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་
སྙམ་དུ་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་རང་གིས་ཤེས་པ་དང། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཚོགས་པ་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་འདོད། རང་རིག་འདོད་ན་ནི་དེ་ཡང་འགྱུར་བའི་
ཕྱིར༑ འདིའི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའི་ཡིད་ཀྱི་དམིགས་པར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བས། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ནི་རྟག་ཏུ་སྟེན་བཅས་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་བཅུ་བདུན་པོ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གང་ཞིག་

[037A]༄༅། །རང་གི་ལས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཀྱང་ཞེས་པས་སྟེན་བཅས་ཀྱང་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། །སྟེན་བཅས་དེ་མཚུངས་ཀྱི་དོན་ནི། ཁམས་གང་ཞིག་ རང་གི་ལས་མི་བྱེད་པ་དེ་མཚུངས་དང། བྱེད་པ་དེ་ནི་སྟེན་བཅས་ཡིན་ཏེ་
མིག་གང་གིས་གཟུགས་ལ་བལྟས་པ་དང། ལྟ་བ་དང། ལྟ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྟེན་བཅས་ཡིན་པས་ན་ལུས་ཀྱི་བར་དུའང་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དང་མཚུངས་པ་ནི་མིག་གང་གིས་གཟུགས་མ་མཐོང་བར་འགགས་
པ་དང། འགག་པ་དང། འགག་པར་འགྱུར་བ་དང། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཁ་ཆེ་བ་དག་ཟེར་ལ། ནུབ་ཕྱོགས་པ་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་རྣམ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་གཉིས་ཡོད་པས་ལྔར་
འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ལྔ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་སྟེན་བཅས་དང། མི་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་མཚུངས་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བ་དག་རང་གི་ཡུལ་ལ་བྱ་བ་
བྱེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་ཁམས་དྲུག་ནི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་གཅིག་གིས་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་མི་སྲིད་པས། གང་གཅིག་གི་སྟེན་བཅས་དང་དེ་མཚུངས་ཡིན་པ་དེ། ཐམས་
ཅད་ཀྱི་འང་སྟེན་བཅས་དང་དེ་མཚུངས་ཡིན་ལ། གཟུགས་ནས་རེག་བྱའི་བར་ཁམས་ལྔ་ནི་ཟླ་བ་དང། བྲོ་གར་དང། གྱད་དང། རྔ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་མང་པོ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་
པའང་སྲིད་པས། དེ་དག་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པས། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་སྟེན་བཅས་དང། ལྟ་བ་ལ་སོགས་མི་བྱེད་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་མཚུངས་ཡིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། གཟུགས་སྒྲ་གཉིས་མ་ཕྲད་པ་འཛིན་པས་དེ་ལྟ་ཡིན་མོད། དྲི་

[037B] མིག་སོགས་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། དེ་དག་ནི་གལ་ཏེ་ལྷ་
སྦྱིན་གྱི་སྣའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་ན་དེའི་སྣའི་རྣམ་ཤེས་སོགས་སྐྱེད་ལ། ཡང་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་སྣའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་ན་དེའི་སྣའི་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པའང་སྐྱེད་ཀྱིས། གང་ཟག་གཅིག་ཁོ་ནའི་སྣའི་རྣམ་
ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། སྣའི་ནང་ན་གནས་པའི་སྲིན་བུ་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྣའི་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པའང་སྐྱེད་པ་སྲིད་པས་གང་གི་སྣའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པ་དེ་ཁོ་ནའི་རྣམ་ཤེས་
ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་བ་མིན་པས་རྒྱུད་གཅིག་གི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་སོགས་ལྔ་ནི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པས་རྒྱུད་དུ་མའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་
བཞག་གོ་ཞེས་གོ་བར་བྱའོ། །འདིར་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ལ་སྟེན་བཅས་དང་དེ་མཚུངས་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་བཤད་པ་ནི། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་མ་འོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་གོང་མ་
རྣམས་དེ་མི་འདོད་པས། ཀུན་ལས་བཏུས་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་སོགས་ལས་དངོས་སུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ནང་གི་ཁམས་གཟུགས་ཅན་ལྔ་པོ་ཉིད་ལ་སྟེན་བཅས་དང་དེ་མཚུངས་བཤད་ལ་ཁམས་གཞན་ལ་དེ་གཉིས་མ་བཤད་མོད་
ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་བརྒྱད་ནི་སྟེན་བཅས་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་ལྔ་ནི་སྟེན་བཅས་དང་དེ་མཚུངས་གཉིས་ཀར་འགྱུར་ཏེ། བྱེ་བྲག་བཤད་མཛོད་ལས། མིག་ལ་སོགས་

[038A]༄༅། །པ་འདི་དག་ནི་ཐུན་མོང་མིན་པར་གཅིག་གི་སྟེན་པ་མཚུངས་པ་དང་དེ་དག་དང་མཚུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འང་ཡིན་པས། འདི་དག་ནི་སྟེན་པ་མཚུངས་པ་དང་དེ་དག་དང་མཚུངས་
པ་ནི་ངེས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་སྟེན་པ་མཚུངས་པ་དང་དེ་དག་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་གནས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱེད་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་དག་ལ་ནི་སྟེན་པ་མཚུངས་པ་དང་དེ་དག་དང་མཚུངས་
པ་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་མཐོང་སྤང་ལ་སོགས་པའི་རབ་དབྱེ་ནི། ཡང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་སྒོམ་སྤང་ཡིན་པ་དུ། མཐོང་སྤང་ཡིན་པ་དུ། སྤང་བྱ་མིན་པ་དུ་ཞེ་ན། མིག་གི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་
གཟུགས་ཅན་བཅུ་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཟག་བཅས་ཡིན་པས་སྤང་བྱ་ཡིན་ལ། བདེན་པ་ལ་ལོག་པར་མི་རྟོག་ཅིང་དེ་དང་འབྲེལ་བའང་མིན་པས་མཐོང་སྤང་མིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་མིག་ལ་སོགས་
པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཡང་སྒོམ་སྤང་ཡིན་ནོ། །ཐ་མ་ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་གསུམ་ལ་ནི་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་དང་སྤང་བྱ་མིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ལྟ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་པ་སོགས་པ་འོག་ནས་
འཆད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཐོབ་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མཐོང་སྤང་དང། ཟག་བཅས་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་སྒོམ་སྤང་ཡིན་
ལ༑ ཟག་མེད་རྣམས་ནི་སྤང་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་གནས་མ་བུ་པའི་སྡེ་པ་དག་ སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་ངན་སོང་གི་ལུས་ངག་གི་ལས་དག་ནི་ཆོས་ཅན། མཐོང་སྤང་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་སྐྱེས་པས་ན་འགགས་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་ལས་

[038B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་འགོག་པ་ནི། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་
ན།། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གཟུགས་མིན་ནི། །གཉེན་པོ་སྐྱེས་པས་རྣམ་ཉམས་འགྱུར། །ཞེས་ཉོན་མོངས་ཅན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ས་མ་འཕོས་ཀྱང་གཏོང་བར་བཤད་པས། གལ་ཏེ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་ན། འདོད་
པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་ལས། སོ་སོ་ཡི༑ སྐྱེ་བོར་འདོད་དོ་དེ་ཐོབ་དང། ས་འཕོས་ནས་ནི་རྣམ་ཉམས་འགྱུར། །ཞེས་སྐྱེ་བའི་ས་འཕོས་པས་གཏོང་
གི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཙམ་གྱིས་མི་གཏོང་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་བས་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ལ། དགེ་རྩ་ཆད་པ་དག་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་དགེ་བའང་མིན་ནོ། །དེས་ན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་
ནོ༑ །ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་ལུས་ངག་གི་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཅན། མཐོང་སྤང་མིན་ཏེ། གཟུགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ནི་བདེན་པ་ལ་ལོག་པར་མི་རྟོག་ཅིང་དེའི་རྗེས་འབྲང་དང་ཐོབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ངན་སོང་བའི་ལུས་
ངག་གི་ལས་ནི་དེར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་མི་དགེ་བའོ། །དྲུག་པ་ཡིད་ཤེས་མིན་པ་རྟེན་དབང་པོ་ལྔ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཆོས་ཅན། མཐོང་སྤང་མིན་ཏེ། བདེན་པ་ལ་ལོག་ཞུགས་དང་དེའི་འཁོར་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ བདུན་པ་ལྟ་བ་དང་ལྟ་མིན་གྱི་རབ་དབྱེ་ནི། ཡང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ལྟ་བ་ནི་དུ། ལྟ་མིན་ནི་དུ་ཞེ་ན། མིག་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་ལྟར་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་དང། ཡུལ་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་ཡིན་

[039A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གང་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། སློབ་པའི་ལྟ་བ་དང། མི་སློབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་
དང་པོ་ལྔ་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་དང། དྲུག་པ་ནི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་སྒོམ་སྤང་གི་ས་བོན་དང་བཅས་པ་དང་དེ་མེད་པའི་ཟག་མེད་ཡིན་པས། དེ་དག་གིས་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ལ་ལྟ་བ་ན་རིམ་པ་ལྟར། སྤྲིན་དང་བཅས་པ་དང་
སྤྲིན་མེད་པའི་མཚན་མོ་དང། ཉིན་མོ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། མི་གསལ་བ་དང་གསལ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཆེས་གསལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཡིད་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཤེས་རབ་དགེ་བ་
ཟག་བཅས་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་ལྔ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་སྐྱེས་པའི་བློ་སྟེ་ཤེས་རབ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན། མིག་ཀྱང་ལྟ་བ་མིན་པར་ཐལ། ངེས་རྟོག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ངེས་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མིན་ནོ། །མིག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་ངམ་ཞེ་ན། རྣམ་ཤེས་
རྟེན་པ་དང་བཅས་པའི་མིག་གིས་མཐོང་གི་དེ་དང་མཚུངས་པས་ནི་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མིག་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མིག་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནས་མཐོང་བ་མིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་རྣམ་ཤེས་
ཀྱིས་མཐོང་ན་དེ་ནི་ཐོགས་མེད་ཡིན་པས་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་གཟུགས་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་ན། རྩིག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱིས་བར་དུ་ཆོད་པའི་གཟུགས་ནི་མཐོང་བ་མིན་པའི་ཕྱིར། ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་

[039B] རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ཡང་བསྒྲིབས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱིས་བར་དུ་ཆོད་པ་ལ་རྒྱུ་མ་ཚང་ན་རྣམ་ཤེས་མི་སྐྱེ་ཡང། རྒྱུ་ཚང་ན་མཆིང་བུ་དང་ཆུ་དང་ཤེལ་དང་ལྷང་ཚེར་ལ་སོགས་
པས་ཆོད་པ་ལ་འང་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། མིག་ནི་གཉིས་ཀ་དག་གིས་ཀྱང་གཟུགས་མཐོང་སྟེ། མིག་གཅིག་གིས་བལྟས་པ་ལས་གཉིས་ཀྱིས་བལྟས་པ་གསལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཀྱང་ཞེས་པ་གཅིག་གིས་ཀྱང་མཐོང་ཞེས་པའོ། །
འོ་ན་མིག་ལ་སོགས་པས་ཡུལ་དང་ཕྲད་ནས་འཛིན་ནམ་མ་ཕྲད་པར་འཛིན་ཞེ་ན། མིག་དང་ཡིད་དང་རྣ་བ་གསུམ་ནི་ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་པར་འཛིན་ཏེ། རྒྱང་རིང་པོ་ན་ཡོད་པའི་གཟུགས་སྒྲ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། རང་དང་འདབ་ཆགས་སུ་ཡོད་
པའི་ཡུལ་མི་འཛིན་ཅིང་ཡིད་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྣ་ལྕེ་ལུས་གསུམ་གྱིས་དེ་ལས་གཞན་དུ་ཡུལ་དང་ཕྲད་ནས་འཛིན་ཏེ། རང་དང་འདབ་ཆགས་པའི་ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། མིག་གིས་རྒྱང་རིང་པོ་ན་ཡོད་པའི་
གཟུགས་དང་བར་དུ་ཆོད་པའི་གཟུགས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཁབ་ལེན་གྱིས་རྡོ་འདྲེན་ཡང་ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པ་འདྲེན་གྱི། མི་རུང་བ་ན་གནས་པ་མི་འདྲེན་པའི་ཕྱིར། སྣ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་ཡུལ་མཉམ་པ་འཛིན་
པར་འདོད་དེ། ཡུལ་དང་ཕྲད་ནས་འཛིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། མིག་རྣ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་མི་མཉམ་ཅི་རིགས་པ་འཛིན་ཅིང་ཡིད་ནི་མ་ངེས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ནི་རང་དུས་ན་འདས་པའི་
ཡིད་ཡིན་ལ། འཇུག་ཤེས་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་དབང་ཤེས་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་ཡིད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན། མིག་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་གང་ཡིན་པ་དེ་དེའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལ་མུ་བཞི་ལས་མིག་གི་

[040A]༄༅། །དབང་པོ་ནི་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ལ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་མིན། མིག་ཤེས་ཀྱི་སྔ་ལོགས་སུ་བྱུང་བའི་སེམས་བྱུང་ལྟ་བུ་མིག་ཤེས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡིན་རྟེན་མིན། མིག་ཤེས་རང་དུས་ན་འདས་པའི་ཡིད་གཉིས་ཀ་ཡིན་
གཟུགས་ལྟ་བུ་གཉིས་ཀ་མིན་པའོ། །ཡིད་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ལ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་མིན་པ་ནི་མེད་ལ། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་སྔ་ལོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་སེམས་བྱུང་དེ་དེའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡིན་ཡང་རྟེན་མིན་ནོ། །འོ་ན་འཇུག་ཤེས་ལྔ་པོ་ཡུལ་དང་
དབང་པོ་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་པོ་རྟེན་དུ་འཇོག་ཡུལ་རྟེན་དུ་མི་འཇོག་པ་ཅི་ཞེ་ན། འཇུག་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་ཤེས་རྣམས་མིག་སོགས་གསལ་མི་གསལ་ལས་གསལ་མི་གསལ་དུ་འགྱུར་བ་དང་
མིག་སོགས་དག་གྱུར་པས་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཕན་གནོད་ཀྱིས་བདེ་སྡུག་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་རིང་མཐོང་ཚད་ཡིན་ན། །ཚུར་ཤོག་བྱ་རྒོད་བསྟེན་པར་གྱིས། །ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟར། བྱ་རྒོད་ཀྱི་མིག་ནི་རང་བཞིན་གསལ་བས་གཟུགས་མི་གསལ་ཡང་དཔག་ཚད་དུ་མས་བར་དུ་ཆོད་པ་ལ་ཡང་མིག་ཤེས་སྐྱེ་ཞིང། རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ལའང་དེ་དང་འདྲ་བས་དབང་པོ་གསལ་མི་གསལ་གྱིས་རྣམ་ཤེས་གསལ་མི་
གསལ་དུ་སྐྱེའི། གཟུགས་སོགས་འགྱུར་བས་ནི་རྣམ་ཤེས་དེ་དག་འགྱུར་བར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇུག་ཤེས་དེ་དག་ལ་མིག་སོགས་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་མིག་སོགས་དེ་དག་
གིས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མིག་སོགས་རྣམས་འཇུག་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང། ཡུལ་དེ་གཉིས་ཀ་མིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རྔ་སྒྲ་དང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒོ་

[040B] །ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་ཀྱང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ཐ་སྙད་དབང་པོས་བྱས། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཡང་གལ་ཏེ་ལུས་གང་ལ་གནས་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དུ་བྱས་ཏེ་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ན། ལུས་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་རྣམ་ཤེས་རྣམས་ས་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཅེ་ན། ཐ་
དད་པ་དང་གཅིག་པའང་ཡོད་དེ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་ལ་ཞེས་སོགས་སྨོས་སོ། །ལུས་ནི་འདིར་རྟེན་ཁོག་པ་ལ་འདོད། དེ་ལ་མིག་སོགས་ལྔ་དང་གཟུགས་སྒྲ་རེག་བྱ་གསུམ་ནི་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་བཞི་དང། མིག་རྣ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་
ཤེས་གསུམ་ནི་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཁོ་ནའི་ས་པ་དང། དྲི་རོ་དང་སྣ་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་ནི་འདོད་པའི་ས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་གོང་མའི་ལུས་ལ་འོག་མའི་མིག་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ས་ན་མིག་མཆོག་ཡོད་པས་འོག་མའི་མིག་གིས་
དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་གི་ས་པའམ། གོང་མའི་ས་པའི་མིག་གི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །འོག་མའི་མིག་གི་ཡུལ་ནི་ས་གོང་མའི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ། གོང་མའི་གཟུགས་ནི་ཕྲ་བས་དེས་དེ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་གི་ས་པ་དང་
འོག་མའི་ས་པའི་གཟུགས་ནི་གོང་མའི་མིག་གི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ས་གོང་མའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་ས་འོག་མའི་མིག་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གོང་མའི་རྣམ་ཤེས་མཆོག་ནི་འོག་མའི་མིག་དམན་པ་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་
འོག་ས་དང་རང་སའི་རྣམ་ཤེས་ནི་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །འོག་མའི་རྣམ་ཤེས་བརྟེན་པ་ཞེས་པའང་འདོད་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་མིག་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ས་ན་རྣམ་ཤེས་མཆོག་ཡོད་པས་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་
[041A]༄༅། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་རང་ས་ན་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ན་དང་པོའི་མིག་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་
འོ་ན༑ རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ས་གང་དུ་གཟུགས་མཐོང་ལ། ལུས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གང་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་ཅིང་གཟུགས་མཐོང་ཞེ་ན། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་དེ་ཡིས་གཟུགས་ནི་ས་ཐམས་ཅད་དུ་མཐོང་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་དེ་ཡིས་གཟུགས་ནི་
རང་ས་དང་འོག་ས་དང་གོང་སའི་གཟུགས་ཀུན་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཅི་རིགས་ཀྱི་དབང་བྱས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་འདོད་དེ། འདོད་པའི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་རང་སའི་གཟུགས་ཁོ་ན་མཐོང་གི་གོང་མའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ནི་མིན་ཏེ་
དེ་ནི་བསྐལ་པའི་དོན་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདིར་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་རང་ས་དང་འོག་ས་དང་གོང་མའི་སའི་གཟུགས་མཐོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པའོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ས་ཐམས་ཅད་པའི་
གཟུགས་མཐོང་བར་མ་ཟད་རྟེན་ལུས་ཀྱི་འང་གཟུགས་དང་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཀ་ས་ཐམས་ཅད་དུ་མཐོང་ཞིང་རྟེན་བྱེད་དོ། གཟུགས་ནི་འདོད་པའི་ལུས་ལ་རང་ས་དང་གོང་མའི་ས་པ་མཐོང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་གསུམ་པའི་བར་གྱི་ལུས་
ལ་རང་ས་དང་འོག་ས་དང་གོང་སའི་གཟུགས་མཐོང། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ལུས་ལ་ནི་རང་ས་དང་འོག་སའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་ངོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འདོད་པའི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་སའི་རྣམ་ཤེས་དང་བསམ་གཏན་དང་
པོའི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ལུས་ལ་ནི་རང་སའི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལུས་ལ་ནི་འོག་མ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་ལུས་ཀྱིའང་

[041B] །ཞེས་བྱ་བའང་ཅི་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་མིག་ལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལྟར་རྣ་བའང་དེ་བཞིན་དུ། ལུས་ལ་འོག་མའི་རྣ་བ་མིན། །རྣ་བས་གོང་མའི་སྒྲ་མ་ཡིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པའང་དེ་
ཡིས་སྒྲ། །ལུས་ཀྱི་འང་གཉིས་ཀ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྣ་ལྕེ་ལུས་གསུམ་གྱི་ཁམས་གསུམ་པོ་དག་ནི་ཡུལ་དང་རྣམ་ཤེས་དང་རྟེན་གྱི་ལུས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་དབང་པོ་དང་ཕྲད་པས་
འཛིན་པས་ཆོད་པ་དང་རིང་བའི་དོན་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་སྤྱིར་བཏང་ནས་དམིགས་གསལ་ནི་ལུས་དང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་རེག་བྱ་ནི་རང་གི་ས་པ་ཡིན་ལ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ནས་བཞི་པའི་བར་དུ་
སྐྱེས་པ་དག་རེག་བྱ་འཛིན་ན་འོག་མ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པ་དང། འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོར་སྐྱེས་པ་དག་རེག་བྱ་འཛིན་ན་རང་གི་ས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་དེའི་རྟེན་ལུས་ནི་ས་མ་ངེས་ཏེ་
རེས་འགའ་ཐམས་ཅད་ས་མཚུངས་པ་དང། རེས་འགའ་མི་མཚུངས་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་བཤད་པ་ནི། ཡང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ནས་
རེག་བྱའི་བར་གྱི་ཕྱི་ཡི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ནི་མིག་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་གཉིས་ཀས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷག་མ་ཁམས་བཅུ་གསུམ་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མིན་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་པོས་ཤེས་པར་བྱ་
བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །ཡང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པས་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་མི་རྟག་པའོ། །ཡང་ཁམས་དེ་དག་ལས་དབང་པོ་ཡིན་པ་ནི་དུ་

[042A]༄༅། །མིན་པ་ནི་དུ་ཞེ་ན། མདོ་ལས་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་གསུངས་པས། ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱེད་སྲོག་དང་ཚོར་བ་ལྔ་དང་དད་སོགས་ལྔ་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་གསུམ་གྱི་ཆ་སྟེ་བཅུ་བཞི་དང། མིག་ལ་སོགས་པ་ཁམས་གང་
དག་ནང་གི་བཤད་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་དབང་པོ་ཡིན་ཏེ། མིག་སོགས་ལྔ་ནི་སོ་སོར་དབང་པོ་དང། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་ནི་ལུས་དབང་དུ་འདུས་ལ། སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་གསུམ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་ཆ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་ལྷག་མ་ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱེད་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་དབང་པོ་མིན་པར་གྲུབ་བོ། །ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་ལས་ཁམས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་དང་པོའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།།    ༈    །།
གཉིས་པ་དབང་པོ་བསྟན་པའི་གནས་འཆད་པ་ལ་གཉིས། དབང་པོའི་རྣམ་བཞག་དང། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་དྲུག་དབང་པོའི་རང་བཞིན། སྐབས་སུ་བབ་པའི་ངོ་བོ། །རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ། དབང་པོ་རྙེད་གཏོང་
དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་དབང་པོ་དུས་འཐོབ། དབང་པོའི་ལྡན་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། དབང་པོའི་བྱེད་ལས། དབང་པོའི་གྲངས་ངེས་སོ། །དང་པོ་ནི། བཅུ་གཉིས་ནང་གིར་བཤད་དབང་པོ། །ཞེས་བཤད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ལྷག་པར་
དབང་བྱེད་པས་ན་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་གང་གང་ལ་དབང་བྱེད་ཅེ་ན། མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་དོན་བཞི་ལ་དབང་བྱེད་དེ། ལུས་མཛེས་པ་དང། ལུས་བསྲུང་བ་དང། རང་རང་གི་རྣམ་ཤེས་
མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད་པ་དང། ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྒྱུལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལུས་མཛེས་པ་ལ་དབང་བྱེད་དེ། དེ་དག་མེད་ན་ལུས་མི་མཛེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ལུས་བསྲུང་བ་ལ་དབང་བྱེད་དེ། མིག་རྣས་ཡིད་དུ་མི་

[042B] སྣ་ལྕེ་ལུས་གསུམ་གྱིས་ཁམས་ཀྱི་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱད་དེ་ལུས་སྲུང་བའི་ཕྱིར། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ལ་དབང་བྱེད་དེ། མིག་གིས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ནས་ལུས་ཀྱིས་
རེག་བྱ་རེག་པའི་བར་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕོ་མོའི་དབང་པོ་སྲོག་ཡིད་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་གཉིས་གཉིས་ལ་དབང་བྱད་དོ། །ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་གཉིས་གཉིས་ལ་དབང་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་
ཁྱད་པར་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ནུ་མ་དང་ཁ་སྤུ་ཆེ་ཆུང། ཤ་གྲིམས་ལྷོད། སྐད་གསང་མཐོ་དམའ་ལ་
སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། སྲོག་གི་དབང་པོས་དོན་གཉིས་ལ་དབང་བྱེད་དེ། རིས་མཐུན་གནས་པ་དང་རིས་མཐུན་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་རིས་མཐུན་མཚམས་
སྦྱོར་བ་ལ་དབང་བྱེད་ན་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྲོག་གིས་བར་དོ་ཁོ་ནར་མཚམས་སྦྱོར། ཡིད་ཀྱིས་སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཡང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་རོ། །ཡིད་དབང་གིས་ཀྱང་དོན་གཉིས་ལ་དབང་བྱེད་དེ། རིས་མཐུན་
མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། དབང་པོའི་ངོ་བོ་དང་མཐུན་པར་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབང་བྱེད་མཁན་ཀུན་སློང་གི་ཡིད་དགེ་མི་དགེ་ལས་དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལུས་ངག་གི་ལས་དགེ་མི་དགེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ལོ་ནི་མ་རངས་པའི་
ཚིག་གོ་ཚོར་བའི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ལ་དབང་བྱེད་དེ། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་ལས་ཞེ་སྡང་དང། བཏང་སྙོམས་ལས་གཏི་མུག་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་

[043A]༄༅། །དག་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ཐ་མ་བརྒྱད་པོ་དེ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་དབང་བྱེད་དེ། ཟག་བཅས་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་མགོ་གནོན། ཟག་མེད་རྣམས་
ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་གཅོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔས་ལུས་མཛེས་པ་དང་ལུས་བསྲུང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ལ་དབང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། རང་རང་གི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་ཤེས་
མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་དང་ཡིད་དབང་གིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན། དྲུག་པོ་དེ་དབང་པར་བཞག་གོ། ཕོ་མོའི་དབང་པོས་ཀྱང་
སེམས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་ཁྱད་པར་ལ་དབང་མི་བྱེད་དེ། གཟུགས་ཁམས་པའི་གང་ཟག་བཞིན་ནོ། །ཕོ་ཉིད་མོ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་གཉིས་དབང་པོར་བཞག་གོ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། ལུས་དབང་གི་
ཕྱོགས་གཅིག་ལས་མོ་དང་ཕོ་དབང་དག་བཞག་པ་ཡིན་གྱི་རྫས་གཞན་ནི་མེད་དེ། རང་ཡུལ་གྱི་རེག་བྱ་འཛིན་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་པའི་རང་ལུགས་ནི། རེག་བྱ་འཛིན་པའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
ནའོ༑ །སྲོག་དབང་གིས་རིས་མཐུན་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་དབང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་དབང་ཉིད་ཀྱིས་རིས་འདྲ་ཕྱི་མ་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རིས་མཐུན་གནས་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་
བྱང་བ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་རིམ་པ་བཞིན་སྲོག་དང། ཚོར་བ་ལྔ་པོ་རྣམས་དང། དང་སོགས་དབང་པོའི་ལྔ་ནི་དབང་པོར་འདོད་དོ། །གོང་ནས་གོང་དང་མ་བྱས་འཐོབ། །སོགས་པ་ལ་ནི་དབང་བྱེད་ཕྱིར། །ཞེས་བསྒྱུར་ཏེ། རང་གི་གོང་མ་

[043B] དེའི་གོང་མ་ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དབང་པོ་དང། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་འཐོབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན། རིམ་པ་བཞིན་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང། ཀུན་ཤེས་པ་དང། ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་
དབང་པོ་རྣམས་དབང་པོར་བཞག་གོ་སོགས་པས་མཐོང་སྤང་སྤོང་བ་དང། སྒོམ་སྤང་སྤོང་བ་དང། མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་གསུམ་རིམ་པ་བཞིན་དབང་པོར་བཞག་གོ། གཉིས་པ་ནི། ངག་སྨྲ་བ་
དང༑ ལག་པ་ལེན་པ་དང། རྐང་པ་གོམ་པ་འདོང་བ་དང། འདོམ་ཀུན་དགའ་བ་དང། ཉེར་གནས་ཟག་པ་འདོར་བ་ལ་དབང་བྱེད་པ་མིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་ཞེ་ན། ངེས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྟེན་དང། སེམས་ཅན་གྱི་
བྱེ་བྲག་དང། རིས་མཐུན་གནས་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དང། རྣམ་བྱང་གི་རྒྱུ་ཚོགས་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ངོ་བོ་ཇི་སྙེད་པ་དབང་པོ་དག་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་སེམས་ཀྱི་རྟེན་དང་
ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གཉིས་སེམས་ཅན་དེའི་བྱེ་བྲག་དང། སྲོག་རིས་མཐུན་གནས་པ་དང། ཚོར་བ་ལྔ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། དད་སོགས་ལྔ་རྣམ་བྱང་གི་རྒྱུ་ཚོགས་དང། དབང་པོ་ཐ་མ་གསུམ་རྣམ་བྱང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་
མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། འཁོར་བར་འཇུག་པའི་རྟེན་དང། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དང། འཁོར་བར་གནས་པ་དང། འཁོར་བར་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་དབང་པོ་བཅུ་བཞི་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་རྟེན་དང་
ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་འདུ་འཕྲོད་ལས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དང། སྲོག་གི་དབང་པོས་འཁོར་བར་གནས་པ་དང། ཚོར་བའི་དབང་པོ་ལྔས་ཕན་གནོད་ལ་སོ་སོར་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བར་འཇུག་པ་ལས་ལྡོག་

[044A]༄༅། །པ་རྣམ་བྱང་ལ་འཇུག་པའི་གཞི་དང། རྣམ་བྱང་དུ་སྐྱེ་བ་དང། གནས་པ་དང། ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་དབང་པོ་རྣམས་ནི་གཞན་བརྒྱད་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་རྣམ་བྱང་དུ་འཇུག་པའི་གཞི་དང་
མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོས་རྣམ་བྱང་དང་པོར་སྐྱེ་བ་དང། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་གནས་པ་དང། ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དབང་པོས་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་དགའ་བདེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཚོར་བའི་དབང་པོ་ལྔ་བཤད་པ། དབང་པོ་ཐ་མ་གསུམ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན། དབང་པོ་ཉེར་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། མིག་སོགས་དབང་པོ་དྲུག་དང་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གཉིས་སྔར་བཤད་ཟིན་ལ། སྲོག་དང་
དད་སོགས་འཆད་པར་འགྱུར་བས་ཚོར་བའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་དབང་པོ་ཐ་མ་གསུམ་སྐབས་འདིར་བཤད་པར་བྱའོ། །འོ་ན། ཚོར་བའི་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ནི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་བརྟེན་པའི་ཚོར་བ་ཡིན་ལ་
ལུས་ཚོར་སིམ་པ་མ་ཡིན་པར་གདུང་བར་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོའོ། །དེ་སིམ་པར་མྱོང་བ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ན་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་སིམ་པར་མྱོང་བ་དེ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །
གཞན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་མན་ཆད་ན་སེམས་ཚོར་སིམ་པར་མྱོང་བ་དེ་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་སིམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་སིམ་
གདུང་བར་མ་མྱོང་བའོ། །དེ་ལུས་ཚོར་དང་སེམས་ཚོར་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་གཉིས་ཀའི་ཚོར་བ་ཡོད་དོ། །འོ་ན་བདེ་སྡུག་ལྟར་སོ་སོར་མིན་པར་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོད་དེ། སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་

[044B] ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་རྣམ་རྟོག་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་སོ་སོར་བསྟན། བཏང་སྙོམས་གཉིས་ནི་མི་རྟོག་པར་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་
   ༈    ལུས་ཚོར་བརྟན་སེམས་ཚོར་མི་བརྟན་པས་སོ་སོར་བསྟན་ལ། འདི་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ། ཡིད་དབང། བདེ་
བའི་དབང་པོ། ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ་དགུ། མཐོང་ལམ། ཟག་མེད་སྒོམ་ལམ། མི་སློབ་ལམ་ན་ཡོད་པ་རྣམས། རིམ་པ་བཞིན་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པ། ཀུན་ཤེས་པ། ཀུན་ཤེས་པ་ལྡན་པའི་དབང་པོ་གསུམ་ཡིན་
ནོ༑ །གསུམ་པ་ལ་བཞི། གྲོགས་ལ། རྒྱུ་འབྲས་ལ། ངོ་བོ་ལ། སྤང་བྱ་ལ་ལྟོས་པའི་རབ་དབྱེའོ། །དང་པོ་ནི། དབང་པོ་ཉེར་གཉིས་པོ་འདི་དག་ལ་ཟག་བཅས་ནི་དུ། ཟག་མེད་ནི་དུ་ཞེ་ན། དབང་པོ་ཐ་མ་གསུམ་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་
བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་བདུན་དང་སྲོག་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་དག་ནི་ཆོས་ཅན། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་བདེན་མིན་པའི་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མ་དགུ་ལ་ཟག་བཅས་
ཟག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་བདེན་གྱི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པ་ཟག་མེད་དང། འདུས་བྱས་གཞན་རྣམས་ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྲོག་གི་དབང་པོ་ནི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་ཏེ། ངན་འགྲོ་ན་ཡོད་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་
རྣམ་སྨིན། བདེ་འགྲོ་ན་ཡོད་པ་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་གཏོང་འཇོག་བྱེད་པར་བཤད་པའི་སྲོག་གི་དབང་པོ་དེ་གང་གི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ། བསྟན་བཅོས་ལས། དགེ་

[045A]༄༅། །སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཞིག་གིས་དགེ་འདུན་དང་གང་ཟག་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་སོགས་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཕུལ་ནས་ཤེས་བཞིན་དུ་རབ་མཐའི་བསམ་
གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས། དེ་ལས་ལངས་ནས་བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚེའི་རྣམ་སྨིན་དུ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་སེམས་ཤིང་ངག་ཏུ་ཡང་བརྗོད་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་དེ་ཚེའི་རྣམ་སྨིན་དུ་འགྱུར་
ཞེས་བཤད་པས། མཐོང་ཆོས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་གཏོང་འཇོག་བྱེད་པ་མེད་པས་སྔོན་གྱི་སོ་སྐྱེའི་གནས་སྐབས་སུ་ལས་ཀྱིས་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་པ་འཕངས་པ་བར་
སྐབས་སུ་དུས་མ་ཡིན་པར་ཤི་ནས་སྲོག་གི་བར་ཆད་ནས་ཚེ་ལྷག་ལུས་པ་མཐོང་ནས་སྔར་གྱི་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཚེ་འདི་ལ་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས་ན་རེ། ཚེ་སྲིང་
བར་བྱེད་པའི་ཚེ་རབ་མཐའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སྟོབས་དེ་ལྟར་ལུས་འདི་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་ཚེ་གནས་པ་དང་མཐུན་པའི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བསྐྱེད་ནས་ཚེ་སྲིང་བར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱིས་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་ནས་སྲོག་རྣམ་སྨིན་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འོ་ན་གང་གི་རྟེན་ལ་གཏོང་འཇོག་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གླིང་གསུམ་གྱི་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ཀྱི་
རྟེན་ལ་ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་དེ་བྱེད་པའི་དགོས་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་བྱེད་ན། བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྒོམ་པའི་དུས་དང་མི་སྦྱོར་བའི་རྣམ་གྲོལ་བ་ཞིག་གིས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་མེད་ཅིང་དབང་པོ་རྣོ་བས་

[045B] གཏོང་འཇོག་གི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཇོག་ཚུལ་སྔར་བཤད་ལ། གཏོང་ཚུལ་ནི། དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཞིག་གིས་དགེ་འདུན་ནམ་གང་ཟག་གང་ཡང་
རུང་བ་ལ་ལྷུང་བཟེད་དམ་ཆོས་གོས་གང་ཡང་རུང་བ་ཕུལ་ནས་བསམས་བཞིན་དུ་རབ་མཐའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས། དེ་ལས་ལངས་ནས་བདག་གི་ཚེའི་རྣམ་སྨིན་དེ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་དུ་གྱུར་ཅིག་
སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་སེམས་ཤིང་ངག་ཏུ་ཡང་བརྗོད་དེ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཏོང་འཇོག་གི་དགོས་པ་ནི། རང་ཉིད་ཚེ་འདིར་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པར་མཐོང་ཞིང་གནས་ན་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཐོགས་པར་མཐོང་
ནས་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང། རང་ཉིད་ཚེ་འདིར་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཀྱང་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་མ་མཐོང་ན་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན། སྲོག་གི་འདུ་བྱེད་དག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་གཏོང་ཞེས་
གསུངས་ན། སྲོག་དང་ཚེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། ཁྱད་པར་མེད་དེ། བསྟན་བཅོས་ལས། སྲོག་གང་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཚེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། སྲོག་ནི་ཚེ་འདིའི་ལས་ཀྱིས་
འདུས་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཚེ་ནི་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་པ་ཡིན་ཟེར་རོ། །འོ་ན། སྲོག་གི་འདུ་བྱེད་དག་ཅེས་མང་ཚིག་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། སྲོག་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་གཏོང་འཇོག་མི་ནུས་
པས་སྲོག་གི་རྒྱུན་ལ་གཏོང་འཇོག་བྱེད་པ་ཤེས་པའི་ཆད་ཡིན་ཟེར། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། སྲོག་དེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཁམས་འོག་མ་གཉིས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་དང༑ ཁམས་གོང་མ་ཕུང་པོ་བཞི་དང་
[046A]༄༅། །ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྲོག་རྫས་གཅིག་ཁོ་ནར་ངེས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འདུ་བྱེད་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྲོག་དག་ཅེས་སྨོས་རིགས་ཀྱི། འདུ་བྱེད་དག་ཅེས་སྨོས་མི་རིགས་པར་འགྱུར་
རོ་ཞེས་ཟེར། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་པའི་སྐུ་ཚེའི་གཏོང་འཇོག་བྱེད་པའི་དགོས་པ་གང་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། འཆི་བ་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་དུ་སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་གཏོང་བ་དང། ཚེ་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་དུ་སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཟླ་བ་གསུམ་
གྱི་བར་དུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ལྷག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཕྱིན་ཆད་སྐུ་དངོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་མེད་པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བསྒོམས་པས་ངས་བཞེད་ན་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་བཞུགས་པར་
བྱའོ༑ །ཞེས་གསུངས་པའི་དམ་བཅའ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་རོ། །བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། བདུད་བཞི་བཅོམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་སྤོ་ལ་ཐུན་དང་པོ་ལ་ལྷའི་བུའི་བདུད་བཅོམ། ཐུན་
གསུམ་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་བཅོམ། ཡངས་པ་ཅན་དུ་སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་འཆི་བདག་གི་བདུད་བཅོམ། གྱད་ཡུལ་དུ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་ནས་ཕུང་པོའི་བདུད་བཅོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གཞན་རྣམས་རྣམ་སྨིན་ཡིན་ནམ་མིན་ཞེ་ན། དབང་པོ་བཅུ་གཉིས་ལ་ནི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་པ་དང་རྣམ་སྨིན་མི་ན་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན་
དབང་པོ་ཐ་མ་བརྒྱད་དང་ཡིད་མི་བདེ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་བདུན་ལ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ། རྣམ་སྨིན་དང་རྒྱས་བྱུང་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཚོར་བ་བཞི་དང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ། དགེ་མི་

[046B] དབང་པོ་ཐ་མ་བརྒྱད་མ་གཏོགས་ཏེ། དགེ་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཡིད་མི་བདེ་མ་གཏོགས་ཏེ། དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཡིད་མི་བདེ་དེ་གཅིག་པུ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་
དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང་མི་དགེ་བ་གང་རུང་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཡིད་དང་ཚོར་བ་གཞན་བཞི་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་བཅུ་ལ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ། དད་སོགས་ཀྱི་དབང་པོ་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ནི་རྣམ་པར་
སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་མེད་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཡིད་དང་ཚོར་བ་གཞན་བཞི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་བཅས་དང། དེ་ལས་གཞན་ཟག་མེད་དང་ལུང་མ་
བསྟན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་བདུན་དང་སྲོག་གི་དབང་པོ་ནི་རྣམ་སྨིན་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དབང་པོ་ཐ་མ་བརྒྱད་ནི་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། ལུང་
དུ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་ འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་འབྱིན་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་དགེ་མི་དགེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ། དགེ་བ་བྱས་པ་ལ་ཡིད་མི་བདེ་བ་མི་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་བྱས་པ་ལ་ཡིད་མི་བདེ་བ་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཉི་འོག་པ་དང་མདོ་སྡེ་པ་ལྟར་ན། ལུང་མ་བསྟན་བྱས་པ་ལ་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་འགྱུར་བས་ལུང་མ་བསྟན་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར། ཡིད་དང་ཚོར་བ་གཞན་བཞི་ལ་ནི་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ག་ཡོད་ལ་
གཞན་གཟུགས་ཅན་བདུན་དང་སྲོག་སྟེ་བརྒྱད་ནི་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་རྣམ་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་ཏེ། དགེ་མི་དགེ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ཉེར་གཉིས་པོ་འདི་དག་ལས་འདོད་པར་གཏོགས་པ་ནི་དུ། གཟུགས་

[047A]༄༅། །སུ་གཏོགས་པ་ནི་དུ། གཟུགས་མེད་དུ་གཏོགས་པ་ནི་དུ། ཁམས་སུ་མ་གཏོགས་པ་ནི་དུ་ཞེ་ན། དྲི་མ་མེད་པ་གསུམ་དང་དེའི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་ཁམས་སུ་མ་གཏོགས་ཏེ། ཟག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དབང་པོ་གཞན་རྣམས་འདོད་པར་གཏོགས་ཏེ། འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་རྒྱས་སུ་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲི་མེད་གསུམ་དང་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དག་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་གཟུགས་སུ་གཏོགས་ཏེ་
གཟུགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་རྒྱས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཁམས་ན་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་མ་གཏོགས་ཏེ། དེ་ན་འཁྲིག་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་དེ་རྟེན་མི་མཛེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ན་སྡུག་བསྔལ་མེད་དེ་
རྒྱུས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད། རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མི་དགེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ལུས་འོད་ལྟར་དྭངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་མེད་དེ། རྒྱུས་བྱས་པའི་
ཡིད་མི་བདེ་ཡང་མེད། རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པའི་ཡིད་མི་བདེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིམ་བཞིན་ཁོང་ཁྲོ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་སོ་བྱེད་དོ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་གི་གཉེན་ལ་གནོད་པ་བྱས་སོ་བྱེད་དོ་བྱེད་པར་འགྱུར་
རོ། །བདག་གི་དགྲ་བོ་ལ་ཕན་པ་བྱས་སོ་བྱེད་དོ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པའི་དངོས་པོ་དགུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དབང་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་ཡོད་ལ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ན་བདེ་བའི་
དབང་པོ་མེད། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་ན་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་གཉིས་ཀ་མེད་དོ། །དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་གཟུགས་ཅན་བདུན་དང་བདེ་བ་དང་འང་གི་སྒྲས་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་

[047B] གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་རྒྱས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། ཡིད་དང་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡིད་བདེ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་གསུམ་ལ་མཐོང་སྤང་དང། སྒོམ་སྤང་དང། སྤང་བྱ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་
པ་གསུམ་ག་ཡོད་དེ། མཐོང་སྤང་དང་མཚུངས་ལྡན་མཐོང་སྤང་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཟག་བཅས་སྒོམ་སྤང་དང། ཟག་མེད་སྤང་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་མི་བདེ་བ་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་ཡིན་ཏེ་
མཐོང་སྤང་དང་མཚུངས་ལྡན་མཐོང་སྤང་དང། སྒོམ་སྤང་དང་མཚུངས་ལྡན་སྒོམ་སྤང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཅན་བདུན་དང་སྲོག་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་སྟེ་དགུ་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་ཡིན་ཏེ། སྤང་བྱ་གང་ཞིག་ མཐོང་སྤང་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་ཟག་མེད་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་མིན་ཏེ། ཟག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཞེས་པས་ཟག་བཅས་སྒོམ་སྤང་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དབང་པོ་ཐ་མ་གསུམ་སྤང་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་
པ་ལ། རྙེད་ཚུལ་དང། གཏོང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་དབང་པོ་དུ་གསར་དུ་རྙེད་ཅེ་ན། འདོད་པར་དང་པོར་སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་
པའི་དབང་པོ་གཉིས་གསར་དུ་རྙེད་དེ། ལུས་དང་སྲོག་གི་དབང་པོ་གཉིས་གསར་དུ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཚེ་མིག་དབང་སོགས་མེད་ལ། ཡིད་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་
སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་སམ་ཞེ་ན། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བས་ནི་དེ་གཉིས་ཁོ་ན་རྙེད་པ་མིན་ནོ། །འོ་ན་གང་རྙེད་ཅེ་ན། རྫུས་སྐྱེས་དེ་ཡིས་བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་བཞིན་དུ་མཚན་གཉིས་ཀ་མེད་ན་རྣམ་སྨིན་གྱི་ངོ་

[048A]༄༅། །བོར་གྱུར་པའི་དབང་པོ་དྲུག་གསར་དུ་རྙེད་དེ། མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་སྲོག་གི་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། མཚན་གང་རུང་དང་ལྡན་ན་བདུན་ནམ། གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་ན་དེ་གཉིས་བསྣན་པས་བརྒྱད་རྙེད་དོ། །
དེ་སྐྱེ་གནས་བཟང་ན་མཚན་གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། བདེ་འགྲོ་ན་མེད་ཀྱང་ངན་འགྲོ་ན་ཡོད་དོ། །གཟུགས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་མིག་སོགས་ལྔ་དང་སྲོག་སྟེ་དྲུག་རྙེད་དོ། །གོང་མ་གཟུགས་མེད་དུ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་དབང་
པོ་གཅིག་གསར་དུ་རྙེད་དེ་སྲོག་གི་དབང་པོ་གཅིག་པུ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རྙེད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འཆི་བའི་ཚེ་དབང་པོ་དུ་གསར་དུ་འགག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཟུགས་མེད་དག་ཏུ་འཆི་བའི་ཚེ་ནི་དབང་པོ་གསུམ་ཅིག་ཅར་
འགག་སྟེ། སྲོག་དང་ཡིད་དང་བཏང་སྙོམས་ཉིད་ཅིག་ཅར་འགག་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ན་བརྒྱད་འགག་སྟེ། སྔར་གྱི་དྲུག་གི་སྟེང་དུ་ཡིད་དང་བཏང་སྙོམས་བསྣན་པས་སོ། །འདོད་པར་མཚན་གཉིས་ཀ་ཡོད་ན་བརྒྱད་པོ་
དེའི་སྟེང་དུ་དེ་གཉིས་བསྣན་པས་བྕུའམ། གང་རུང་ལྡན་ན་བརྒྱད་པོ་དེའི་སྟེང་དུ་དེ་གཅིག་པོ་བསྣན་པས་དྒུའམ། གཉིས་ཀ་མེད་ན་བརྒྱད་པོ་དེ་ཉིད་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཅིག་ཅར་འཆི་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱིས། རིམ་
གྱིས་འཆི་བ་སྐྱེ་གནས་གཞན་གསུམ་པོ་དག་ལ་བཞི་གསར་དུ་འགག་སྟེ། ལུས་སྲོག་ཡིད་བཏང་སྙོམས་སོ། །མིག་སོགས་ནི་སྔར་འགགས་ཟིན་པས་འཆི་སྲིད་ཐ་མའི་ཚེ་འགག་པ་མིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལུང་མ་བསྟན་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་
གྱིས་འཆི་སེམས་བྱས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱིས། དགེ་བས་འཆི་སེམས་བྱས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དག་ཏུ་དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་ལྔ་བསྣན་པས་གཟུགས་མེད་དུ་བརྒྱད་འགག་པར་འགྱུར་བ་སོགས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབང་པོའི་རྙེད་ཚུལ་

[048B] གཏོང་ཚུལ་འཆད་པ་ན་རྣམ་སྨིན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་མ་གྱུར་གཉིས་ཀ་གཏོང་ཚུལ་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ཕན་ཚུན་མཚོན་པའི་ཆེད་
ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། དབང་པོའི་སྐབས་སུ་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་རྣམས་འཆད་པ་སྐབས་སུ་བབ་ལ། དགེ་སྦྱོར་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དབང་པོས་འཐོབ་པར་བཤད་པས་དེ་དབང་པོ་དུས་འཐོབ་ཅེ་ན། འབྲས་བུ་ཐ་མ་
གཉིས་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་དང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་ཐོག་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ནི་དབང་པོ་དགུས་འཐོབ་བོ། །ཇི་ལྟར་འཐོབ་ཅེ་ན། རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དབང་པོ་དགུས་འཐོབ་སྟེ། སེམས་
ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་པ་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང། སྐད་ཅིག་ཅུ་དྲུག་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པའི་ཡིད་དང་དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་དང། འདི་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་
བྲལ་བ་ཡིན་པས། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དང་པོ་དེས་མཐོང་སྤང་སྤངས་པའི་བྲལ་ཐོབ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་དང། གཉིས་པ་དེས་མཐོང་སྤང་
སྤངས་པའི་བྲལ་ཐོབ་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དཔེ་རིམ་བཞིན། རྐུན་པོ་ཕྱིར་ཕྱུང་བ་དང། སྒོ་འཕར་བཅད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེས་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་མིན་པར་ཐལ། དེའི་དུས་ན་དེ་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ་
བྲལ་ཐོབ་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པས་འཐོབ་པར་བཤད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དབང་པོ་དགུས་འཐོབ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་སྒོམ་ལམ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང། མི་སློབ་ལམ་ཟད་པ་ཤེས་

[049A]༄༅། །པས་བསྡུས་པའི་ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དབང་པོ་དང། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པའི་ཡིད་དང་དད་སོགས་ལྔ་དང། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་གང་རུང་གིས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་
བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ན་ཡིད་བདེ་དང། གསུམ་པའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ན་བདེ་བ་དང། ཟག་མེད་ཀྱིས་གཞན་ལ་བརྟེན་ན་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོས་འཐོབ་བོ། །རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དང་པོ་དེས་སྒོམ་སྤང་མ་
ལུས་པར་སྤངས་པའི་བྲལ་ཐོབ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་དང། གཉིས་པ་དེས་སྒོམ་སྤང་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་བྲལ་ཐོབ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དཔེ་སྡར་ལྟར་རོ། །འབྲས་བུ་བར་པ་གཉིས་ནི་ཕྱིར་འོང་དང་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་
ནི་དབང་པོ་བདུན་དང་བརྒྱད་དང་དགུས་འཐོབ་པ་ཡོད་དོ། །དང་པོ་དེ་དབང་པོ་བདུན་གྱིས་འཐོབ་པ་ཡོད་དེ། མཐར་གྱིས་པའི་ཕྱིར་འོང་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གང་ཡིན་ཡང་རུང་སྔོན་ཞི་གནས་ཤས་ཆེར་སྤྱད་པ་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་
ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་འཐོབ་པ་ཡིན་པས། དད་སོགས་ལྔ་ཡིད་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་དབང་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་འཐོབ་པ་ཡོད་དེ། མཐར་གྱིས་པའི་
ཕྱིར་འོང་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གང་ཡིན་ཡང་སྔོན་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེར་སྤྱད་པ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་དགའ་བས་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང་སྔར་གྱི་དབང་པོ་བདུན་གྱིས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་
དབང་པོ་དགུས་འཐོབ་པ་ཡོད་དེ། ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་གི་ཕྱིར་འོང་གི་འབྲས་བུ་དེ་དབང་པོ་དགུས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་དགུ་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་དབང་པོ་དགུ་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ནི་མཐོང་ལམ་གྱི་སྔ་རོལ་

[049B] །ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་དབང་པོ་བདུན་གྱིས་འཐོབ་པ་ཡོད་དེ། མཐར་གྱིས་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་དབང་རྟུལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་
ཚེ་དད་སོགས་ལྔ་ཡིད་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་དབང་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་འཐོབ་པ་ཡོད་དེ། མཐར་གྱིས་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་དབང་རྟུལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་
པར་བྱེད་པའི་ཚེ་སྔར་གྱི་བདུན་དང་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་དབང་པོ་དགུས་འཐོབ་པ་ཡོད་དེ། ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་གི་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་དབང་པོ་དགུ་པོ་
དེས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ན་ཡིད་བདེ་དང། གསུམ་པའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ན་བདེ་བ་དང། བཞི་པའི་དངོས་གཞི་བརྟེན་ན་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོས་
འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མཐར་གྱིས་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་དབང་པོ་རྣོན་པོ་སྔོན་ཞི་གནས་ཤས་ཆེར་སྤྱད་པ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་དགའ་བས་ཡིད་དད་སོགས་ལྔ་བཏང་སྙོམས་ཡིད་བདེ་དང་
བརྒྱད་ཀྱིས་འཐོབ་བོ། །དེ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་སྔོན་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་པའི་ལམ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་དགའ་བས་སྔར་གྱི་དབང་པོ་བརྒྱད་པོ་དེའི་སྟེང་དུ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་བསྣན་པས་དགུས་
འཐོབ་བོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་དབང་པོ་དགུས་འཐོབ་ན་བསྟན་བཅོས་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ལས། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་དབང་པོ་དུ་ཞིག་གིས་འཐོབ་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་དག་གིས་འཐོབ་བོ། །ཞེས་བཤད་

[050A]༄༅། །པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། དགུས་འཐོབ་པར་བཤད་པ་འཐོབ་ཐེབས་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་དག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་བཤད་པ་ནི། དགྲ་
བཅོམ་པ་དབང་རྟུལ་འགའ་ཞིག་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཉམས་ནས་སོར་ཆུད་པའི་ཚེ་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་གིས་འཐོབ་སྲིད་པ་ལ་དགོངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ན་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་གིས་འཐོབ་པ་སྲིད་དེ། དང་
པོར་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ཚེར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་དགུས་འཐོབ་ལ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ལས་ཉམས་ནས་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ན་བདེ་བ་དང། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་
ཡན་ཆད་ལས་ཉམས་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ན་ཡིད་བདེས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་པ་ལན་དུ་མར་ཉམས་ཀྱང་དེ་ལས་དབང་པོ་མང་བས་མི་འཐོབ་སྟེ། བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་དབང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཡང་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་གིས་འཐོབ་པར་ཐལ། དེ་ཉམས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་ཉམས་པ་མི་སྲིད། མཐར་གྱིས་པའི་ཕྱིར་
མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཚོར་བ་བདེ་བས་འཐོབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་དབང་པོ་བཅུས་འཐོབ་པ་སྲིད་པར་ཐལ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་ཚོར་བ་སྤོ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་
   ༈    དངོས་གཞི་མཐོང་བ་ལ་གུས་པ་ཡིན་གྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་མཐོང་བ་ལ་གུས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔར་ནས་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ལ། ངེས་ལྡན་དང། སྲིད་ལྡན་གཉིས། དང་པོ་ནི། དབང་པོ་གང་དང་

[050B] བཏང་སྙོམས་དང་ནི་སྲོག་དང་ནི་ཡིད་གསུམ་གང་རུང་དང་ལྡན་པ་ལ་ངེས་པར་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། གསུམ་པོ་དེ་འབྲལ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། སྲོག་དང་ལྡན་པ་ལ་མིག་སོགས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་
ངེས་པ་མེད་དེ། འདོད་པར་མིག་སོགས་བཞི་མ་ཐོབ་པ་དང་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་དང་ལྡན་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་བཞིན། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་དང་ལྡན་པའི་
ངེས་པ་མེད་དེ། གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་བཞིན། བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། བསམ་གཏན་བཞི་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སྐྱེ་བཞིན། ཡིད་བདེ་དང་ལྡན་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། བསམ་གཏན་གསུམ་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སྐྱེ་
བཞིན༑ དད་སོགས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། དགེ་རྩ་ཆད་པའི་གང་ཟག་བཞིན། ཐ་མ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། སོ་སྐྱེ་བཞིན། བདེ་བ་དང་ལྡན་ན་བཞི་དང་ངེས་པར་ལྡན་ཏེ། ཀུན་འགྲོ་གསུམ་པོ་དེའི་སྟེང་
དུ་རང་ཉིད་བསྣན་པས་སོ། །བདེ་ལྡན་ལ་ལུས་དང་ངེས་ལྡན་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་བཞིན། བདེ་ལྡན་ལ་ཡིད་བདེ་དང་ལྡན་པར་མ་ངེས་ཏེ། གསམ་གཏན་གསུམ་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སྐྱེ་
བཞིན། ལུས་ལྡན་ལ་བཞི་དག་དང་ངེས་པར་ལྡན་ཏེ། གསུམ་པོ་དེ་དང་རང་ཉིད་བསྣན་པས་སོ། །མིག་སོགས་དང་ལྡན་པ་ལ་ལྔ་དང་ངེས་པར་ལྡན་ཏེ། ལུས་ལྡན་བཞིའི་སྟེང་དུ་རང་ཉིད་བསྣན་པས་སོ། །ཡིད་བདེ་ལྡན་ཡང་ལྔ་དང་
ངེས་པར་ལྡན་ཏེ། བདེ་ལྡན་བཞིའི་སྟེང་དུ་རང་ཉིད་བསྣན་པས་སོ། །འོ་ན་བསམ་གཏན་གསུམ་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སྐྱེ་བདེ་བ་དང་ཇི་ལྟར་ལྡན་ཞེ་ན། ལྡན་ཏེ། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་
[051A]༄༅། །ལྡན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ལྡན་ལ་བདུན་དང་ངེས་པར་ལྡན་ཏེ། ཡིད་མི་བདེ་མ་གཏོགས་པའི་ཚོར་བ་བཞི་ལུས་སྲོག་ཡིད་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཡིད་མི་བདེ་དང་ལྡན་པར་མ་ངེས་ཏེ། འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་
བྲལ་བའི་འདོད་པའི་གང་ཟག་བཞིན། མོའི་དབང་པོ་དང་ཕོའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལྡན་བདུན་པོའི་སྟེང་དུ་རང་རང་བསྣན་པས་སོ། །སོགས་པ་དད་སོགས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་
ལའང་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་ངེས་ཏེ། ཀུན་འགྲོ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་རང་ཉིད་བསྣན་པས་སོ། །ཀུན་ཤེས་དང་ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལ་བཅུ་གཅིག་དང་ངེས་པར་ལྡན་ཏེ། གདགས་གཞི་དགུའི་སྟེང་དུ་སྲོག་དང་རང་རང་
བསྣན་པས་སོ། །མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལ་དབང་པོ་བཅུ་གསུམ་དག་དང་ངེས་པར་ལྡན་པས་ཁྱབ་སྟེ། གདགས་གཞི་དགུའི་སྟེང་དུ་སྲོག་དང་ལུས་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་རང་བསྣན་པས་སོ། །གཉིས་
པ་ནི། ནང་གི་དབང་པོ་ཉུང་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་དུ་དང་ལྡན་པ་སྲིད་ཅེ་ན། དགེ་རྩ་ཆད་ནས་མེད་པའི་ནང་གི་དབང་པོ་ཉུང་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་དབང་པོ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་སྲིད་དེ། ཚོར་བ་ལྔ་ལུས་སྲོག་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་སྲིད་པའི་
ཕྱིར༑ གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེས་པའི་བྱིས་པ་འང་དེ་བཞིན་དུ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་སྲིད་དེ། བཏང་སྙོམས་སྲོག་ཡིད་དགེ་བ་དད་སོགས་ལྔ་པོ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་མང་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་དུ་དང་ལྡན་པ་སྲིད་ཅེ་ན། དབང་པོ་
མང་པོར་ལྡན་པ་ལ་དབང་པོ་བཅུ་དགུ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དེ། གང་མ་གཏོགས་ན་དྲི་མ་མེད་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་མ་གཏོགས་སོ། །གང་ཟག་གང་ལ་ལྡན་ཞེ་ན། མཚན་གཉིས་པ་དགེ་རྩ་མ་ཆད་པ་དབང་པོ་ཀུན་ཚང་བ་ཞིག་ལའོ། །དེར་མ་ཟད་

[051B] །གང་མ་གཏོགས་ན། ཕོ་མོའི་མཚན་གང་རུང་གཅིག་དང་དྲི་མ་མེད་པ་གཉིས་མ་གཏོགས་སོ། །དེ་ཡང་མཐོང་ལམ་པ་ཡིན་ན་དྲི་མེད་ཕྱི་མ་གཉིས་མ་གཏོགས། སྒོམ་ལམ་པ་ཆགས་བཅས་
ཡིན་ན་དྲི་མེད་ཐོག་མཐའ་གཉིས་མ་གཏོགས་སོ། །གཉིས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་ཚུལ་ལ། དངོས་དང། ཞར་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་ཚུལ་དང། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་
སྐྱེ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། འདུས་བྱས་རྣམས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་སྐྱེའམ། ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེ་ན། ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་དེ། སྤྱིར་ཆོས་རྣམས་གཞི་ལྔས་བསྡུས་ཏེ། གཟུགས་དང་སེམས་དང་
སེམས་བྱུང་དང་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གཞིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། འདུས་མ་བྱས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཆོས་གང་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་ལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་ཚུལ་ལ། གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་ཚུལ་དང། གཟུགས་
ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་ཚུལ་གཉིས་སུ་ངེས་པས། དང་པོ་ལ། འདོད་ཁམས་ན་དབང་པོའི་རྡུལ་མེད་པ་དང་སྒྲའི་རྡུལ་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་གོང་བུ་ཆུང་ཤོས་གཅིག་ཀྱང་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་སྟེ། འབྱུང་བ་བཞི་
དང་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ལུས་དབང་དང་ལྡན་པ་ལ་དེ་དང་རྫས་དགུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ། མིག་སོགས་དབང་པོ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ལ་དེ་དང་རྫས་བཅུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ། སྒྲ་དང་ལྡན་ན་དེ་དང་རྫས་བཅུ་གཅིག་ལྷན་ཅིག་
སྐྱེ༑ གཟུགས་ཁམས་ན་དྲི་རོ་གཉིས་མེད་པས། གཟུགས་ན་དབང་པོ་མེད་པ་དང། སྒྲ་མེད་ཕྲ་རབ་རྡུལ་རྫས་དྲུག་ལུས་དབང་ལྡན་ལ་རྫས་བདུན་ནོ། །དབང་པོ་གཞན་ལྡན་རྫས་བརྒྱད་དོ། །ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་

[052A]༄༅། །བསགས་པའི་གོང་བུ་ཆུང་བ་གཅིག་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་བཞི་འབྲལ་མི་ཤེས་ན། གོང་བུ་ཁ་ཅིག་སྲ་བར་དམིགས་པ་དང། ཁ་ཅིག་གཤེར་བར་དམིགས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། འབྱུང་བ་བཞིའི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་
ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཕྱེ་དང་ལན་ཚྭ་བསྲེས་པའི་རོ་བཞིན། ཡང་ན་འབྱུང་བ་བཞིའི་བྱེད་ལས་ཡོད་པས་རེས་འགའ་མངོན་གྱུར་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན། ཁ་ཅིག་གཤེར་བ་དང། ཁ་ཅིག་སྲ་བར་དམིགས་པ་ཡིན་ཟེར། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། འབྱུང་བ་
བཞིའི་ས་བོན་ཡོད་པས་ཡིན་གྱི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཤེར་བ་དང་སྲ་བར་དམིགས་པ་འཐད་ཟེར། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་གོང་བུ་ཆུང་བ་གཅིག་ཀྱང་རྫས་བརྒྱད་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་ན། རྫས་དེ་རྡུལ་གྱི་རྫས་ལ་རྫས་སུ་བྱས་
པ་དེ་གཟུང་བར་བྱའམ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་ལ་རྫས་སུ་བྱས་པ་གཟུང་བ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་གྲངས་ཉུངས་བར་འགྱུར་ཏེ། དབྱིབས་ཀྱི་རྫས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་གྲངས་མངས་པར་འགྱུར་ཏེ། འབྱུང་བཞི་རེག་
བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། འབྱུང་བཞི་རྡུལ་གྱི་རྫས་སུ་བཟུང། འབྱུང་གྱུར་བཞི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་འབྱུང་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེའི་རིགས་ལས་མ་འདས་
པས༑ གྲངས་མངས་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ། གཉིས་པ་ལ། བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ་ནི། གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་
སྐྱེ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད་པར་ནི། །སེམས་ནི་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། །ཉི་མ་དང་ནི་འོད་ཟེར་བཞིན། །དེས་ན་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[052B] ཐོབ་བྱའི་ཆོས་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་དག་ནི་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཐོབ་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེའི། རང་གི་ཐོབ་པ་ཡིན་ན་ཐོབ་
བྱའི་ཆོས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བས་མ་ཁྱབ་སྟེ། །ཐོབ་བྱའི་ཆོས་འདས་པ་ལྟ་བུ་ལའང་རང་གི་ཐོབ་པ་རང་དུས་ན་འདས་པ་སོགས་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་གསུམ་པ་ཡི་རྣམ་པ་གསུམ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འམ་ཞེས་པས་ཐོབ་
བྱའི་ཆོས་རྒྱུད་དུ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ནི་ཐོབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ཐོབ་བྱའི་ཆོས་རྒྱུད་དུ་མ་གཏོགས་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་ཐོབ་མེད་པས་སོ། །འགོག་པ་གཉིས་ལ་ནི་ཐོབ་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་གཉིས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་མ་
སྨོས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་ཚུལ། མཚུངས་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། སྡེ་ཚན་དུ་ངེས་པའི་རབ་དབྱེ། མ་ངེས་པ་དང་བཅས་པའི་མཚུངས་ལྡན། འདྲ་བ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར། ཐ་དད་ལྟ་བུའི་གཅིག་པའོ། །
དང་པོ་ལ། བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ་ནི། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ངེས་ལྷན་ཅིག་ཅེས་གཤད་ན་སེམས་འབྱུང་དེ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྡེ་ཚན་དུ་ངེས་པའི་སེམས་བྱུང་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། སེམས་ཀྱི་ས་མང་པོ་བ་དང། ལ་སོགས་
པ་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་དང། ཉོན་མོངས་ཆེན་པོའི་ས་མང་པོ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་དང། ཉོང་མོངས་ཆུང་ངུའི་ས་མང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་ལྔ་ལས་དང་པོ་ནི། སེམས་
བྱུང་རྣམ་ལྔ་སྟེ། ས་མང་ལ་སོགས་ཐད་དང་ཕྱིར། ཞེས་བཤད་ན་སེམས་ཀྱི་ས་མང་པོ་བ་དེ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། ཚོར་བ་དང། ཡུལ་ལ་ལ་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དཔའ་དང། འདུ་ཤེས་དང། ཡུལ་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དང། ཡུལ་དབང་རྣམ་

[053A]༄༅། །ཤེས་གསུམ་འདུས་ནས་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རེག་པ་དང། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་བློ་གྲོས་དང། དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དང། དམིགས་པ་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སེམས་གཏོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་
པ་དང། དམིགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་འཛིན་པའི་མོས་པ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆོས་ཅན། སེམས་ཀྱི་ས་མང་པོ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་འཁོར་དུ་འབྱུང་བའི་སེམས་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་
དགེ་བའི་ས་མང་པོ་བ་ནི། སེམས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་དང་བར་བྱེད་པའི་དད་པ་དང། ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་གཅེས་སྤྲས་སུ་བྱེད་པའི་བག་ཡོད་དང། སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཤིན་ཏུ་སྤྱངས་པ་དང། སེམས་
བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བར་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་བཏང་སྙོམས་དང། སྤྱིར་བཏང་སྙོམས་ལ། འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས། ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས། ཚད་མེད་བཏང་སྙོམས་གསུམ་ལས་འདི་སྡ་མའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང། ཁྲེལ་ཡོད་
པ་དང། རྩ་བ་གཉིས་ནི་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ནི་རང་ཡུལ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཆགས་པ་མེད་པའི་བློ་དང། རང་ཡུལ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་སྡང་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པའི་བློའོ། གཞན་ལ་
མཐོ་འཚམ་པའི་རྣམ་པར་མ་ཞུགས་པའི་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང། དགེ་བ་ལ་སེམས་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཆོས་ཅན། དགེ་བའི་ས་མང་པོ་བ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་དུ་འབྱུང་གི། གཞན་གྱི་འཁོར་
དུ་མི་འབྱུང་བའི་སེམས་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཉོན་མོངས་ཆེན་པོའི་ས་པ་ནི། རྨོངས་པ་མ་རིག་པ་དང་བག་ཡོད་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བག་མེད་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལེ་ལོ་དང། དད་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་

[053B] སེམས་བློང་བློང་པོར་བྱེད་པའི་རྨུགས་པ་དང། ཕྱིར་འཕྲོ་བའི་རྒོད་པ་ཆོས་ཅན། ཉོན་མོངས་ཆེན་པོའི་ས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་འཁོར་དུ་འབྱུང་གི་གཞན་གྱི་འཁོར་
དུ་མི་འབྱུང་བའི་སེམས་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་མི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་བ་ནི། ཁྲེལ་མེད་དང། ངོ་ཚ་མེད་པ་ཆོས་ཅན། མི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་དགེ་བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་དུ་འབྱུང་གི་ གཞན་གྱི་འཁོར་དུ་མི་
འབྱུང་བའི་སེམས་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ཉོན་མོངས་ཆུང་ངུའི་ས་པ་ནི། བརྣབ་སེམས་དང་གནོད་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པའི་ཁྲོ་བ་དང། ཁྲོས་པའི་རྗེས་སུ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་མང་དུ་བྱེད་པའི་ཁོན་
དུ་འཛིན་པ་དང། སེམས་དྲང་པོ་མིན་པའི་གྱ་གྱུར་བྱེད་པའི་གཡོ་དང་ནི། གཞན་གྱི་ཕུན་ཚོགས་ལ་མི་བཟོད་པའི་ཕྲག་དོག་དང། སྡིག་པ་ལ་དམ་དུ་འཛིན་པའི་འཚིག་པ་དང། ཉེས་པ་སྦེད་པར་བྱེད་པའི་འཆབ་པ་དང། ཆོས་དང་ཟང་
ཟིང་སོགས་གཞན་ལ་མི་གཏོང་ཞིང་གཏོང་བ་དང་འགལ་བའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པའི་སེར་སྣ་དང། ཡོན་ཏན་མེད་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་བཅོས་ནས་གཞན་འབྲིད་པར་བྱེད་པའི་སྒྱུ་དང། རྒྱགས་པ་དང། གཞན་ལ་མཐོ་འཚམ་
པའི་རྣམ་འཚེ་ནི་ཆོས་ཅན། ཉོན་མོངས་ཆུང་ངུའི་ས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤང་བྱ་རིས་ཀྱིས་ཆུང། མཚུངས་ལྡན་གྲོགས་ཀྱིས་ཆུང། འབྱུང་ས་རྟེན་གྱིས་ཆུང་བའི་སེམས་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྒོམ་སྤང་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་གྲུབ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཙམ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཡིད་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྡེ་ཚན་དུ་ངེས་པ་ལྔ་ཡོད་ན། སྡེ་ཚན་དུ་མ་ངེས་པའི་སེམས་བྱུང་དུ་ཞེ་ན། སྡེ་ཚན་དུ་མ་ངེས་པའི་

[054A]༄༅། །སེམས་བྱུང་བརྒྱད་ཡོད་དེ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་བཤེས་ཀྱིས། རྟོག་དང་དཔྱོད་དང་འགྱོད་པ་དང། །གཉིད་དང་ཁོང་ཁྲོ་ཆགས་རྣམས་དང། །ང་རྒྱལ་ཐེ་ཚོམ་ཞེས་བྱ་བ། །བརྒྱད་ནི་ངེས་པ་མིན་པར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ འོ་ན་སེམས་གང་གི་འཁོར་དུ་མ་ངེས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་བྱུང་དུ་འབྱུང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་དགེ་བའི་སེམས་ལ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། སེམས་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱི་ས་མང་བཅུ། དགེ་བའི་སེམས་ཡིན་
པས་དགེ་བའི་ས་མང་བཅུ། འདོད་སེམས་ཡིན་པས་རྟོག་དཔྱོད་དང་བཅས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་སེམས་ལ་ལ་དག་ཏུ་འགྱོད་པ་བསྣན་པས་སེམས་བྱུང་ཉེར་གསུམ་འབྱུང་ངོ། །མི་དགེ་བའི་སེམས་ནི་མ་འདྲེས་པ་མ་རིག་པ་ཙམ་
དང་མཚུངས་ལྡན་དང། ལྟ་བ་ཐ་མ་གསུམ་དང་མཚུངས་ལྡན་ལའང་ཉི་ཤུ་འབྱུང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ས་མང་བཅུ། ཉོན་མོངས་ཆེན་པོའི་ས་པ་དྲུག་མི་དགེ་བའི་ས་པ་གཉིས། རྟོག་དཕྱོད་གཉིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་བསྣན་པས་
ཉེར་གཅིག་མི་འབྱུང་ངམ་ཞེ་ན། མི་འབྱུང་སྟེ། ལྟ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་འདིར་སེམས་ཀྱི་ས་མང་དུ་བགྲངས་ཚར་བའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་ཐེ་ཚོམ་སྟེ་ཉོན་མོངས་ལྷག་མ་བཞི་དང། ཁྲོ་སོགས་བཅུ་
དང། འགྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཉི་ཤུ་གཅིག་འབྱུང་སྟེ། སྔར་གྱི་ཉི་ཤུའི་སྟེང་དུ་རང་རང་བསྣན་པས་སོ། །ལྟ་བ་དང་པོ་གཉིས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ལ་བཅོ་བརྒྱད་འབྱུང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ས་མང་
བཅུ༑ ཉོན་མོངས་ཆེན་པོའི་ས་པ་དྲུག་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གཞན་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ལ་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་འདོད་དེ། སེམས་ཀྱི་ས་མང་བཅུ། རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གཉིད་ནི་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་

[054B] གང་ལ་འཁོར་དུ་གཉིད་ཡོད་པ་ལ་དེ་བསྣན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན། གཉིད་བཅས་དགེ་བའི་སེམས་ལ་ནི། །རྟོག་དང་དཔྱོད་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉི་ཤུ་གསུམ། །ལ་ལ་དག་ཏུ་
འགྱོད་པ་བསྣན། །ལྟ་དང་ལྡན་ལ་ཉི་ཤུ་གཅིག་ཉོན་མོངས་བཞི་དང་ཁྲོ་སོགས་དང། །འགྱོད་པ་དང་ནི་ཉི་ཤུ་གཉིས། །བསྒྲིབས་ལ་བཅུ་དགུ་ལུང་མ་བསྟན། །གཞན་ལ་བཅུ་གསུམ་དག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་སྦྱར་རོ། །འདོད་པ་ན་ཡོད་
པ་དེ་དག་ལས་འགྱོད་གཉིད་མི་དགེ་བ་རྣམས་བསམ་གཏན་དང་པོ་དག་ན་མེད་དོ། །དེ་ན་འགྱོད་པ་མེད་དེ། འགྱོད་པ་ཡིད་མི་བདེ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་ལ། དེ་ན་ཡིད་མི་བདེ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ན་གཉིད་མེད་དེ། གཉིད་ནི་སེམས་ནང་དུ་སྡུད་པ་
ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོར་སེམས་ནང་དུ་སྡུད་པའི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ན་མི་དགེ་བ་མེད་དེ། དེ་མ་སྤངས་པར་བསམ་གཏན་དང་པོར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རྟོག་པའང་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ན་མེད་དེ། རྟོག་པ་
ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེའི་གོང་མ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ན་དཔྱོད་པའང་མེད་དེ། དཔྱོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཞེས་པས་དེ་ན་གཡོ་སྒྱུ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། གང་ལ་གཙོ་
འཁོར་ཡོད་པ་དེ་ན་གཙོ་བོས་འཁོར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། གཡོ་སྒྱུ་ཡོད་ལ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ན་གཙོ་འཁོར་མེད་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་དང་པོ་མན་ཆད་ན་གཙོ་འཁོར་ཡོད་དེ། རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་འཁོར། བྲམ་ཟེའི་འཁོར་
ཁྱིམ་བདག་གི་འཁོར། དགེ་སྦྱོང་གི་འཁོར། རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་པའི་འཁོར། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་འཁོར། བདུད་ཀྱི་འཁོར། ཚངས་པའི་འཁོར་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་ཞེས་གཅིག་

[055A]༄༅། །ལྟ་བུར་གླེང་ན་དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཅེ་ན། དོན་ཐ་དད་དེ། ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་མ་གུས་པ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང། ཁྲེལ་མེད་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་འཇིགས་པར་མི་ལྟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ རང་
ལ་ལྟོས་ནས་མི་དགེ་བ་ལ་མི་འཛེམ་པ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང། གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཉེས་པ་ལ་མི་འཛེམ་པ་ནི་ཁྲེལ་མེད་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ལས་བཟློག་པ་ནི་ངོ་ཚ་ཡོད་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར། འཇིག་རྟེན་ན་དགའ་བ་དང་གུས་པ་
ཞེས་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་གླེང་ན་དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཅེ་ན། དོན་ཐ་དད་དེ། དགའ་བ་ནི་དད་པ་དང། གུས་པ་ཉིད་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་དགའ་བ་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་དང། དེ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་
རང་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་དགའ་བ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི་སྟོན་པ་དང་བླ་མ་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་དགའ་བ་ལྟ་བུའོ། །དགའ་བ་དང་དད་པ་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་དགའ་དད་གཉིས། དེ་རེ་རེ་ལ་མུ་བཞི་བཞི་ཡོད་དེ། ཆོས་
ལ་དམིགས་པའི་དགའ་བ་ཡིན་ལ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་དགའ་བ་ཉོན་མོངས་ཅན་ལྟ་བུ། དད་པ་ཡིན་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྡུག་ཀུན་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་ལྟ་བུ། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་འགོག་ལམ་ལ་ཡིད་
ཆེས་པའི་དད་པ་ལྟ་བུ། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་གོ་གང་ཟག་ལ་དམིགས་པའི་དགའ་བ་ཡིན་ལ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རང་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་དགའ་བ་ལྟ་བུ། དད་པ་ཡིན་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་གྱི་མཁན་
པོ་ལ་དད་པ་ལྟ་བུ། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ནི་རང་གི་མཁན་པོ་ལ་དགའ་བ་ལྟ་བུ། གཉིས་ཀ་མིན་པ་ནི་གཞན་ལྟ་བུའོ། །གང་ཟག་ལ་དམིགས་པའི་དགའ་བ་དང་གུས་པ་དེ་གང་ན་ཡོད་ཅེ་ན། འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཁམས་ན་ཡོད་ཀྱི་

[055B] གཟུགས་མེད་ཀྱི་གང་ཟག་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་ནི་རྩིང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དང། དཔྱོད་པ་ནི་ཞིབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་དོ། །འོ་ན་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་དུ་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་
འབྱུང་བར་ཐལ། སེམས་གཅིག་ཉིད་རྩིང་ཞིབ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། མར་གསར་པ་ཆུ་གྲང་གི་ནང་དུ་བཞག་པ་ལ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཕོག་པའི་ཚེ་ཆུ་གྲང་གིས་ཧ་ཅང་འཁྱག་པར་མི་བྱེད་ཉི་མས་ཧ་ཅང་འཇུ་བར་མི་བྱེད་པ་བཞིན་
དུ༑ རྟོག་པས་ཧ་ཅང་རྩིང་བར་མི་བྱེད་དཔྱོད་པས་ཧ་ཅང་ཞིབ་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་སྨྲའི། རྣམ་པར་མ་བརྟགས་རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པར་ཚིག་ཏུ་མི་སྨྲ་བས་ཞེས་འབྱུང་བས། དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་
ཁྱད་པར་རྗོད་པའི་ཚིག་ཀུན་ནས་སླང་བའི་བློ་གཉིས་རྟོག་དཔྱོད་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཙམ་པ་ན་རེ། སེམས་པའམ་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་རྩོལ་བར་བྱེད་པ་དང་སོ་སོར་ངེས་པར་བྱེད་པ་གཉིས་རྟོག་དཔྱོད་ཡིན་ཏེ་
དཔེར་ན། རྫ་བུམ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་སྲ་སྙམ་པ་དང། འདི་སྲ་བར་འདུག་སྙམ་དུ་ངེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་དུ་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་དུ་
བཤད་པ་དང་དགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུན་ལ་དགོངས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་རོ། །ང་རྒྱལ་ནི་སེམས་ཁངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དང། རྒྱག་པ་ནི་རང་གི་ཆོས་ཚེ་རིང་བ་སོགས་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་ནི་
ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའོ། །བཞི་པ་ནི། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་གླེང་ན་དོན་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཅེ་ན། དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ལྟར་ན། དགེ་མི་དགེ་འབྱེད་པར་
[056A]༄༅། །བྱེད་པས་ན་སེམས། ཡུལ་ཤེས་པས་ན་ཡིད། དམིགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། དགེ་མི་དགེའི་བག་ཆགས་སོག་པར་བྱེད་པས་ན་སེམས། རྟེན་
གྱི་ཆ་ནས་ཡིད། བརྟེན་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཟེར། སེམས་ཙམ་པ་ཁ་ཅིག་ སེམས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །ངར་འཛིན་པ་ནི་ཡིད་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ལ་སོ་སོར་རྣམ་རིག་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་
དག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་ཟེར་རོ། །དེར་མ་ཟད་སེམས་སེམས་བྱུང་དང། རྟེན་བཅས་དང། དམིགས་བཅས་དང། རྣམ་བཅས་དང། མཚུངས་པར་ལྡན་པའང་དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དེ་ཡང་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པས་ན་རྟེན་བཅས། ཡུལ་འཛིན་པས་ན་དམིགས་བཅས། བྱེ་བྲག་རེ་རེ་ནས་འཛིན་པས་ན་རྣམ་བཅས་མཉམ་པར་འཛིན་པས་ན་མཚུངས་ལྡན་ནོ། །མཚངས་པར་ལྡན་
པའང་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། རྫས། རྟེན། དམིགས་པ། རྣམ་པ། དུས་མཚུངས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་མཚུངས་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་ཚུལ་ལ། བསྟན། བཤད། དོན་
བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། མཚུངས་ལྡན་མ་ཡིན་པ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཆོས་ཅན། བཅུ་བཞི་ཡོད་དེ། ཐོབ་མ་ཐོབ་གཉིས་དང། སྐལ་
མཉམ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང། སྙོམས་འཇུག་རྣམ་པ་གཉིས་དང། སྲོག་དང་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་ནི་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཞེས་པས། དགེ་འདུན་དབྱེན་ནི་མི་

[056B] །ཞེས་པ་ཡང་སྡུད་པར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་བདུན། ཐོབ་མ་ཐབ། སྐལ་མཉམ། འདུ་ཤེས་མེད་པ་པོ། སྙོམས་འཇུག་གཉིས། སྲོག་ མཚན་ཉིད། རྗོད་བྱེད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་
དངོས་དང། དེའི་ཁྱད་ཆོས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མི་ལྡན་པ་ཡི་འདུ་བྱེད་རྣམས། །ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་ཅེས་བཤད་ན། ཐོབ་མ་ཐོབ་དེ་གང་ཞེ་ན། ཐོབ་པ་ནི་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་དེ་གང་ཟག་དེ་ལ་ལྡན་པར་བྱེད་པའི་རྫས་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། རྙེད་
པ་དང། ཐོབ་ནས་ལྡན་པའོ། །རྙེད་པ་ལ་ཡང་མ་ཐོབ་པ་ལས་རྙེད་པ་དང། ཉམས་ནས་རྙེད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཟག་མེད་སྐད་ཅིག་དང་པོ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་དེའི་ཐོབ་པ་དང་ཐོབ་པའི་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའོ། །སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ནི་ཐོབ་ནས་ལྡན་པ་
ཡིན་ནོ། །ཉམས་ནས་རྙེད་པ་ནི་འདོད་པའི་གང་ཟག་གི་རྟེན་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་སས་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་དེའི་ཐོབ་པ་དང་ཐོབ་པའི་ཐོབ་པ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ནི་ཐོབ་ནས་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །
གཞན་ཡང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་ཐོབ་ནས་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་རྙེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ཐོབ་པ་ལས་རྙེད་པ་དང་ཉམས་ནས་རྙེད་པ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉམས་ནས་སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་
སྐྱེས་པའི་ཚེ་ཉམས་པ་ལས་རྙེད་པ་དང། ཐོབ་ནས་ལྡན་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་རྙེད་པ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ཤེས་བྱེད་པའི་དབང་ལྡན་ལ། །བཅུ་གསུམ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། མ་ཐོབ་པ་ནི་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་གང་ཟག་དེ་ལ་མི་ལྡན་པར་བྱེད་པའི་རྫས་སོ། །དེ་ལའང་གཉིས་ཏེ། མ་རྙེད་པ་དང། མི་ལྡན་པའོ། །དང་པོ་ལ། མ་ཐོབ་པ་ལས་མ་རྙེད་པ་དང། ཉམས་ནས་མ་རྙེད་པའོ། །དང་པོ་ནི་མི་སློབ་ལམ་

[057A]༄༅། །སྐད་ཅིག་དང་པོ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་པའི་མ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལས་ཉམས་པའི་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་ཚེ། དེའི་མ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་དང། སོ་
སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་མ་སྐྱེས་པའི་ཚེ། དེའི་མ་ཐོབ་པ་ནི་མི་ལྡན་པའོ། །ཐོབ་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། ཐོབ་པ་རྫས་སུ་ཡོད་དེ། མདོ་ལས། མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུ་སོ་སོར་བསྐྱེད་ཅིང་ཐོབ་ལ། ཀུན་ཏུ་ལྡན་
པས་ན་ཡན་ལག་ལྔ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་ན་རེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཐོབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་
དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུང། གཞན་ཡང། ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པས། ཐོབ་པ་ནི་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་དེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། འགོག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐོབ་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་
འོན་ཏེ་ཆོས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་ནི། ཐོབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་ཁས་བླངས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཐོབ་པ་དེ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཐོབ་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་
འཕགས་སུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མིན་ན་འཕགས་པ་མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་ནས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་མངོན་དུ་མཛད་པའི་ཚེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཐོབ་པ་དང། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པས། འཕགས་པར་མི་འཐད་དོ་ཞེ་
ན༑ སྐྱོན་མེད་དེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཐོབ་པ་མེད་ཀྱང། ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་འཕགས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཐོབ་པ་ནི་རང་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ཡིན་གྱིས། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོབ་པ་དེ་ལས་

[057B] །དེ་ཡང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཡིན་གྱི། རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་མེད་དེ། དེ་ནི་རང་གཞན་གྱི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ལ། ཐོབ་པ་ནི་གང་དང་ཡང་ཐུན་མོང་བ་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་སམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། འདུས་མ་བྱས་ལ་མ་ངེས་ཏེ། འགོག་པ་གཉིས་རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་ཀྱང། །གཉིས་ཀྱི་དགག་བྱ་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས། འགོག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཡོད་ཅིང་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་
བསྡུས་སོ། །མ་ཐོབ་པ་ཡང་རང་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་དང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཡིན་གྱི། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོབ་པ་དང། རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་མེད་དེ། གང་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པ་དེ་ལ་མ་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གྲུབ་པའི་
མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། ཐོབ་པའི་ཁྱད་ཆོས། མ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཐོབ་བྱའི་ཆོས་དུས་གསུམ་པའི་ཐོབ་པ་ཡང་དུས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཐོབ་བྱའི་ཆོས་འདས་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་ཡང། དེའི་ཐོབ་པ་འདས་མ་
འོངས་ད་ལྟར་བ་གསུམ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ། ཐོབ་བྱའི་ཆོས་དགེ་བ་ལ་དེའི་ཐོབ་པ་དགེ་བ་དང། ལ་སོགས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་མི་དགེ་བའི་ཐོབ་པ་མི་དགེ་བ་དང། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཐོབ་པ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་བྱའི་ཆོས་ཁམས་གསུམ་པོ་དེར་གཏོགས་པ་
རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཡང་རང་གི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། འདོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་འདོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོབ་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་དེ་འདོད་ཁམས་སུ་གཏོགས། དེའི་རྒྱུད་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཐོབ་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་དེ་
གཟུགས་ཁམས་སུ་གཏོགས། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཐོབ་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་དེ་གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལའང་དེ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ལ་འདོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོབ་པ་

[058A]༄༅། །གང་སྐྱེ་ཞེ་ན། འདོད་པའི་སྤྲུལ་སེམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་སྐྱེ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཁམས་འོག་མ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཐོབ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་ལ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཐོབ་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་དེ་གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་
ཡིན་ནོ། །ཐོབ་བྱའི་ཆོས་ཁམས་སུ་མ་གཏོགས་པ་འགོག་པ་གཉིས་དང་ལམ་བདེན་རྣམས་ཡིན་ལ། དེའི་ཐོབ་པ་འདོད་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་དང། གཟུགས་སུ་གཏོགས་པ་དང། གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་དང། ཁམས་སུ་མ་གཏོགས་
པ་དང་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པའི་ཐོབ་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་གཏོགས། སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གི་ཐོབ་པ་ཟག་བཅས་ནི་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་སུ་གཏོགས། དེའི་ཐོབ་པ་ཟག་མེད་དང། ལམ་བདེན་གྱི་ཐོབ་པ་
ཁམས་སུ་མ་གཏོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སློབ་པའི་ཐོབ་པ་སློབ་པ་དང། མི་སློབ་པའི་ཐོབ་པ་མི་སློབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་རྟོགས་སླ་བས་རྩ་བར་དངོས་སུ་མ་གསུངས་སོ། །ཐོབ་བྱའི་ཆོས་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་
འགོག་པ་གཉིས་དང་ཟག་བཅས་རྣམས་ཡིན་ལ། དེའི་ཐོབ་པ་དེ་ལ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དང་སློབ་པ་ཡང་མིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། སློབ་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གི་ཐོབ་པ་སློབ་པ་དང། མི་སློབ་པའི་སོ་སོར་
བརྟགས་འགོག་གི་ཐོབ་པ་མི་སླེབ་པ་དང། སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ཐོབ་པ་ཟག་བཅས་དང། སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པའི་ཐོབ་པ་དང། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་པ་རྣམས་སློབ་པ་ཡང་མིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཐོང་སྤང་
གི་ཐོབ་པ་མཐོང་སྤང་དང། སྒོམ་སྤང་གི་ཐོབ་པ་སྒོམ་སྤང་ཡིན་ལ། ཐོབ་བྱའི་ཆོས་སྤང་བྱ་མ་ཡིན་པ་འགོག་པ་གཉིས་དང་ལམ་བདེན་ཡིན་ལ། དེའི་ཐོབ་པ་དེ་ལ་སྒོམ་སྤང་དང་སྤང་བྱ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་འདོད་དེ། སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གི་ཐོབ་

[058B] སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པའི་ཐོབ་པ་སྒོམ་སྤང་དང། སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གི་ཐོབ་པ་ཟག་མེད་དང། ལམ་བདེན་གྱི་ཐོབ་པ་སྤང་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་པ་ཡི་རྣམ་པ་གསུམ། ཞེས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་
ངེས་སམ་ཞེ་ན། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐོབ་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེའི། སྔ་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར། དེ་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་སམ་ཞེ་ན། ལྷའི་མིག་དང། རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་དང། སྤྲུལ་
པའི་སེམས་དུས་གསུམ་པ་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་ཏེ། སྦྱོར་བས་བསྒྲུབ་དགོས་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཁམས་གྱི་བསྒྲིབས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཐོབ་པའང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། སྔ་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ངོ་བོ་བེམ་པོ་ཡིན་པས་བླུན་པ་དང་
ཀུན་སློང་སྟོབས་ཆུང་བས་སྟོབས་ཆུང་བར་བཞག་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་ན་དགེ་མི་དགེའི་གཟུགས་ཀྱི་སྔར་ཐོབ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། བེམ་པོ་ཡིན་པ་དང། སེམས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དགེ་ལ་སོགས་ཀྱི་དགེ་ལ་སོགས་
ཞེས་བཤད་པ་མ་ཐོབ་པ་ལའང་ངེས་སམ་ཞེ་ན། མ་ཐོབ་པ་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་གྱི། དགེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་རྩ་ཆད་པའི་རྒྱུད་ལའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུད་ལ་འང་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ དུས་གསུམ་པ་ཡི་རྣམ་པ་གསུམ། །ཞེས་པ་མ་ཐོབ་པ་ལྔར་ངེས་སམ་ཞེ་ན། ཐོབ་བྱའི་ཆོས་འདས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་མ་ཐོབ་པ་དུས་རྣམ་པ་གསུམ་ག་ཡོད་ཀྱི། ཐོབ་བྱའི་ཆོས་ད་ལྟར་བའི་མ་ཐོབ་པ་ད་ལྟར་བ་མེད་དེ། ཐོབ་བྱའི་ཆོས་
ཇི་ལྟར་སྟོབས་ཆུང་ཡང་དེའི་ཐོབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མ་ཐོབ་པ་དང། དྲི་མ་མེད་པའི་ཆོས་འགོག་ལམ་གཉིས་ཀྱི་མ་ཐོབ་པའང་ཁམས་གསུམ་དུ་གཏོགས་ཏེ། འདོད་

[059A]༄༅། །པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་གང་གི་མ་ཐོབ་པ་སྐྱེས་ཀྱང་འདོད་པར་གཏོགས། གཟུགས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་གང་གི་མ་ཐོབ་པ་སྐྱེས་ཀྱང་གཟུགས་སུ་གཏོགས། གཟུགས་མེད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་གང་གི་མ་
ཐོབ་པ་སྐྱེས་ཀྱང་གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར། ལམ་བདེན་གྱི་ཐོབ་པ་ལམ་བདེན་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། ལམ་བདེན་གྱི་མ་ཐོབ་པ་ཡང་ལམ་བདེན་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། ལམ་བདེན་གྱི་མ་ཐོབ་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་འདོད་ཀྱིས་
འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་བདེན་གྱི་མ་ཐོབ་པ་དེ་གང་གིས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལམ་བདེན་དེ་ཐོབ་པ་དང། ས་གོང་འོག་འཕོས་ནས་ནི་རྣམ་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཐོབ་པའི་ཐོབ་པ་དང། མ་ཐོབ་པའི་མ་ཐོབ་པ་སོགས་
ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་དོ། །ཡོད་ན་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དུས་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་ཟེར་རམ། དུས་སྔ་ཕྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འགྱུར་ཟེར། དང་པོ་ལྟར་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་དགེ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ན། དེའི་
ཐོབ་པ་དེས་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་དང། ཐོབ་པའི་ཐོབ་པ་གང་ཟག་དེ་ལ་ལྡན་པར་བྱེད། ཐོབ་པའི་ཐོབ་པ་དེས་ཐོབ་པ་གང་ཟག་དེ་ལ་ལྡན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། འདོད་དེ། ཆོས་དགེ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་ཆ་ན། དེའི་ཐོབ་པ་དང་ཐོབ་
པའི་ཐོབ་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ། དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་གསུམ་པོ་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བྱས་ནས། དེའི་ཐོབ་པ་གསུམ་དང། ཐོབ་པའི་ཐོབ་པ་གསུམ་སྟེ་དྲུག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ། སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ལ་དགུ་པོ་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བྱས་ནས། དེའི་ཐོབ་
པ་དགུ་དང་ཐོབ་པའི་ཐོབ་པ་དགུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཐོབ་པ་ནི་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་ན། མ་ཐོབ་པའི་མ་ཐོབ་པ་སྐྱེའི་གཞན་མེད་དེ། ཐོབ་བྱའི་ཆོས་དང་ལྡན་མི་ལྡན་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི་

[059B] དེ་གང་ཞེ་ན། སྐལ་མཉམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་སྤྱོད་པ་དང་བསམ་པ་དང་རང་བཞིན་འདྲ་བར་བྱེད་པའི་རྫས་སོ། །དབྱེ་ན། ཐ་དད་དང། ཐ་དད་མིན་པ་གཉིས། ཕྱི་མ་ནི་སེམས་ཅན་ཙམ་དུ་འདྲ་བར་
བྱེད་པའི་རྫས་ཤིག་གོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྫས་རེ་རེ་ཡོད་པས། རྫས་ཐ་དད་ཀྱང་རིགས་གཅིག་པས། ཐ་དད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དང་པོ་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་དགེ་ཚུལ་སོགས་ནང་ཕན་ཚུན་འདྲ་བར་བྱེད་
པའི་རྫས་ཞིག་གོ་སྐལ་མཉམ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་དག་ལ་སྒྲ་བློ་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་ལས། རྒྱ་ལ་གལ་ཏེ་མི་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་ན་ཡང། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ སློབ་དཔོན་ན་རེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ས་ལུ་སོགས་ལའང་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྫས་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་དག་ལ་སྒྲ་བློ་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། རྒྱ་ལ་གལ་ཏེ་ཞེས་སོགས་ཀྱང་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་སྟེ། དེ་ནི་མིར་སྐྱེས་པའི་འདུ་བྱེད་ཙམ་འདྲ་
བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བྱེ་བྲག་པའི་གཞུང་བཙུགས་པ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུང་ངོ། །གསུམ་པ་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་སྙོམས་འཇུག། ཅེས་བཤད་ན། འདུ་ཤེས་མེད་པ་བ་
དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདུ་ཤེས་མེད་པ་བ་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས་འགོག་པར་བྱེད་བའི་རྫས་ཤིག་གོ། ཡུན་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་འགོག་ཅེ་ན། གདགས་པར། བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་ལྔ་བརྒྱའི་བར་
དུའོ༑ །ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་སམ་ཞེ་ན། མ་ངེས་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་མ་གཏོགས་པ་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུད་ལ་སེམས་གཏན་ནས་མེད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་དེ། སྐྱེ་བ་དང། འཆི་བའི་ཚེ་སེམས་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་

[060A]༄༅། །གསུང༑ འདུ་ཤེས་མེད་པ་བ་དེ་བྱུང་བ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བསྒོམས་པའི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྒོམས་པ་ལས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་
སེམས་ཅན་དེ་གང་ན་གནས་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་གནས་ཀྱི་གནས་གཞན་མེད་དེ། དཔེར་ན་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་ལས་གནས་གཞན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་
ཕྱི་མ་ལ་གང་དུ་སྐྱེ་ཞེ་ན། དེ་ཕྱི་མ་ལ་འདོད་པར་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ཚེ་སྔ་མར་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བསྒོམས་པའི་ནུས་པ་ཟད་ཅིང། ཚེ་འདིར་སེམས་མེད་པས་ལས་གསར་དུ་མ་བསགས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལ་འདོད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་
མཚན་ཡོད་དེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཕྱི་མ་ལ་འདོད་པར་སྐྱེ་བའི་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་དེ་ཕྱི་མ་ལ་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ལ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་
བཤད༑ འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཤད། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་ཐུན་མོང་དུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་པ་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང། སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་མ་ལྡངས་ཀྱི་བར་དུ་
སེམས་སེམས་བྱུང་འགོག་པར་བྱེད་པའི་རྫས་སོ། །དེ་ས་གང་གིས་བསྡུས་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་གྱི་ཐ་མ་བཞི་པར་གཏོགས་ཏེ། འདི་བསྒོམས་པས་བསམ་གཏན་བཞི་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཡིད་བྱེད་དམ་ཀུན་སློང་ཇི་ལྟ་བུས་སྙོམས་པར་འཇུག་
ཅེ་ན། འཁོར་བ་ལས་ཡིད་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཐར་པ་འདོད་པས་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་ཐར་པ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་ཐར་ལམ་དུ་འདུ་ཤེས་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དགེ་མ་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གང་ཡིན་ཞེ་

[060B] ཀུན་སློང་གི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་ཐར་ལམ་དུ་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། མྱོང་འགྱུར་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་ཡིན་ཏེ། འདི་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་ལ་འདུ་
ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་ཕྱི་མ་ལ་འདོད་ལྷར་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་བཞིན། གང་ཟག་གང་གི་ཡིན་ཞེ་ན། སོ་སྐྱེའི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་གྱི་འཕགས་པའི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་བསྒོམས་པ་ལས་འདུ་ཤེས་
མེད་པའི་སེམས་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་གང་ཞིག་ འཕགས་པས་དེ་རྣམ་པར་ལྟུང་བ་ངན་སོང་གི་གནས་ལྟ་བུར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་དགེ་བ་སྐྱེས་པའི་ཚེ། དེའི་ཐོབ་པ་དུས་གསུམ་
པ་ཡོད་པ་ལྟར། འདིའི་ཐོབ་པ་དུས་གསུམ་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། འདིའི་དུས་གཅིག་པའི་ཐོབ་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་མེད་དེ། སེམས་མེད་ཡིན་པ་དང། མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང་བཅས་ཏེ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི་
འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཅེས་པའང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་བ་དེ་བཞིན་དུ། མཚུངས་ལྡན་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རྫས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡིད་བྱེད་ཇི་ལྟ་བུས་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅེ་ན། ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ས་གང་
གིས་བསྡུས་ཞེ་ན། སྲིད་རྩེར་སྐྱེས་པའི་སས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་བསྒོམས་པས་སྲིད་རྩེར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཕྲ་བ་སྲིད་རྩེའི་སེམས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཆེས་ཕྲ་བར་བྱས་པའི་འཇུག་ཐོགས་སུ་འགོག་པ་ལ་
སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཀུན་སློང་གི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ཆེད་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། མྱོང་འགྱུར་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེས་ནས་
[061A]༄༅། །མྱོང་འགྱུར་དང། ལན་གྲངས་གཞན་གཉིས་སུ་མྱོང་འགྱུར་དང། རྣམ་སྨིན་མྱོང་བར་མ་ངེས་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། རིམ་པ་བཞིན་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་སྒོམ་པའི་ཚེ་དེའི་ཕྱི་མ་ལ་སྲིད་རྩེར་སྐྱེ་བ་དང། དེ་སྒོམ་
པའི་ཚེ་ཕྱི་མ་དེའི་ཡང་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ལ་དེར་སྐྱེ་བ་དང། ཚེ་འདི་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་འཕགས་གང་གི་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཡིན་གྱི་སོ་སྐྱེའི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་
འཐོབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་འཐོབ་ཅེ་ན། སྦྱོར་བས་འཐོབ་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་གང་ཞིག་ སྔར་འཁོར་བར་འདྲིས་མ་མྱོང་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཐུབ་
པའི་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དེ་བྱང་ཆུབ་ཟད་པ་ཤེས་པ་བརྙེས་ནས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱིས། སྦྱོར་བས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུབ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཆེའི་ནུབ་ཕྱོགས་ན་
གནས་པའི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གནས་བརྟན་ཉེ་སྲུངས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དང་པོར་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་བསྐྱེད་ནས་ཟད་པ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་མཛད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། སྲིད་རྩེའི་སེམས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས། དང་པོར་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་ལམ་བསྐྱེད། དེ་ནས་སྲིད་རྩེའི་སེམས་མངོན་དུ་བྱས་ནས་འགོགས་པ་ལ་སྙོམས་པར་
ཞུགས༑ དེ་ལས་ལངས་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ཟད་པ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་མཛད་དོ་ཞེ་ན། བྱང་སེམས་དེ་སངས་མ་རྒྱས་པའི་དང་པོར་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་མངོན་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེས་

[061B] བྱང་ཆུབ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་
སྤོང་བར་བྱེད་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དགུ། རྣམ་གྲོལ་ལམ་དགུའོ། །ཁོ་ན་རེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་བར་མ་ཆད་དུ་བསྐྱེད་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། བར་དུ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོ་ན་བྱང་སེམས་དེ་བསམ་པ་མི་
བརྟན་པ་ལྡང་བ་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། དེས་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ལས་ལྡང་བར་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་གང་ཞིག་ བར་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསགས་པས་དམ་བཅའ་བརྟན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉི་འོག་པ་ན་རེ། བྱང་སེམས་དེ་བསམ་པ་ལྡང་བ་ཅན་མ་ཡིན་མོད། དེས་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ལས་ལྡང་བར་མི་བྱའོ་སྙོམས་དུ་དགོངས་
པ་མིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཤིགས་པར་མི་བྱ་འོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟན་ཐོག་གཅིག་ལ་དོན་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། གསུམ་པ་ནི། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དེ་གང་གི་རྟེན་ལ་མངོན་དུ་
བྱེད་ཅེ་ན། གཉིས་ཀ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཡིན་གྱི། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་སས་བསྡུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་
གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་གཟུགས་མེད་ལ་མཚུངས་ལྡན་ཐམས་ཅད་བཀག་ན། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་འབའ་ཞིག་གིས་གནས་པར་མི་ནུས་པས། དེ་མ་ཐག་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་

[062A]༄༅། །བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང་པོར་མིའི་ནང་དུ་སྐྱེད་དེ། མི་དེ་ཚོར་འདུ་རགས་པས་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་སླ་ཞིང་བློ་གསལ་བའི་ཕྱིར། ཕྱིས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་
ལ་སྐྱེད་པ་ཡོད་དོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་དེ་དང་པོར་གཟུགས་གྱི་རྟེན་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ཚོར་འདུ་རགས་པ་ཞི་བའི་ཕྱིར་དུ་མ་ཡིན་གྱི། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་ཐར་ལམ་དུ་འདུ་ཤེས་ནས་འཇུག་
པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། སྲོག་དང་ཞེས་བཤད་ན། སྲོག་དེ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་ནི་ཚེ་ཡིན་ཏེ། གདགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། སྲོག་གང་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་པའི་ཚེ་འོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཚེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་ནི་དྲོད་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་
བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་འདོད་པ་དང་གཟུགས་སུ་དྲོད་དང་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཀའི་རྟེན་ཡིན་ལ། གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །ཚེའི་རྟེན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དྲོད་དང་རྣམ་ཤེས་སོ། །མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། ཚེ་དང་དྲོད་
དང་རྣམ་ཤེས་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ། ཕན་ཚུན་རྟེན་ཡིན་པས་ཚེ་མ་ལོག་པར་དྲོད་དང་རྣམ་ཤེས་མི་ལྡོག་དེ་གཉིས་མ་ལོག་པར་ཚེ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཟེར། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་སྐྱོན་དེ་སྤང་བར་འདོད་ནས། དྲོད་དང་རྣམ་ཤེས་ཚེའི་རྟེན་མ་ཡིན་གྱི་
སྔོན་གྱི་ལས་ཚེའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འཕངས་པ་ལྟར་ཚེ་གནས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ལས་དེ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་རྣམ་ཤེས་དེ་རྣམ་སྨིན་དུ་འགྱུར་བ་ལས། རྣམ་ཤེས་ལ་
དགེ་མི་དགེ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཚེ་ཟད་པ་ཁོ་ནས་འཆི་འམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། ཚེ་ཟད་ལ་བསོད་ནམས་མ་ཟད་པར་འཆི་བ་ནི། ཚེ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་ཟད། ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་ལས་མ་

[062B] །ཚེ་མ་ཟད་ལ་བསོད་ནམས་ཟད་ནས་འཆི་བ་ནི། ཚེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ལས་མ་ཟད་པར་ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་སྨིན་གྱི་ལས་ཟད་ནས་འཆི་བ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ནི། ཚེ་དང་བསོད་ནམས་རྣམ་སྨིན་གྱི་ལས་གཉིས་ཀ་ཟད་ནས་
འཆི་བ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ནི། ཚེ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་ལས་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་ལས་གཉིས་ཀ་མ་ཟད་པར་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་ལྟ་བུའོ། །དྲུག་པ་ནི། མཚན་ཉིད་དག་ནི། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་
བ་དང་གནས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ཆོས་དེ་འདུས་བྱས་སུ་མཚོན་པས་ན་མཚན་ཉིད། སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང། རྒ་བ་ནི་རྒས་པར་བྱེད་པ་དང། གནས་པ་ནི་གནས་པར་བྱེད་པ་དང། མི་རྟག་པ་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། །
མཚན་ཉིད་བཞི་ཡོད་ན། མདོ་ལས། གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་སྐྱེ་བར་ཡང་མངོན། འཇིག་པར་ཡང་མངོན། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་ཡང་མངོན། ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་
ན༑ བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུ། གནས་པ་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། གནས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར། ཁ་ཅིག་ གནས་པ་ཡང་བསྟན་ཏེ། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་
མངོན་ཞེས་གནས་པ་གཞན་འགྱུར་དང་སྤྲེལ་ནས་བསྟན་ཏེ། དེ་དེ་དང་སྤྲེལ་ནས་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་གང་ཡོད་ཅེ་ན། ཡོད་དེ། གནས་པ་ཆགས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་
སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་སོགས་གཞན་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་སོགས་དེ་དག་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་སོགས་

[063A]༄༅། །ཡོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ན། སྐྱེ་བ་དེ་ཆོས་བརྒྱད་དང། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་དེ་ཆོས་གཅིག་ལ་བྱེད་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན། བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྐྱེ་
བའི་ཚོན། རང་དང་སྐྱེ་སོགས་བཞི་དང་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་སོགས་བཞི་སྟེ་དགུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེལ། དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བདེས་རང་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་བརྒྱད་སྐྱེད་ལ། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་དེས་སྐྱེ་བ་གཅིག་པུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་
ཀུན་བརྟགས་པའི་སྐྱེ་སོགས་འདི་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་གྲུབ། ལུང་ལས་ཀྱང་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། ལུང་ལས་མ་གསུངས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་སྐྱེ་བར་ཡང་མངོན་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། དེ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པས། མངོན་ཞེན་དེ་བཟློག་པའི་
ཕྱིར་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེ་བ་སོགས་གསུངས་ཀྱི། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་སྐྱེ་བ་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། ཡོད་དེ། རྒྱུན་གྱི་དང་པོ་སྐྱེ་བ་དང། རྒྱུན་གྱི་
རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པ་གནས་པ་དང། རྒྱུན་སྔ་ཕྱིའི་བྱེ་བྲག་རྒ་བ་དང། རྒྱུན་ལྡོག་པ་འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྐྱེ་བ་མ་འོངས་པས་ཆོས་དེ་སྐྱེད་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བས་བསྐྱེད་བྱའི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་མེད་པར་ནི་སྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ནི། མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་བཤད་ན། དེ་གང་ཞེ་ན། མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ནི། མིང་དང་ངག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་

[063B] །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ མིང་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་སྟོན་པའི་སྒྲ། དཔེར་ན། བུམ་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། ངག་དང་ཚིག་དོན་གཅིག་པས་ཚིག་ནི། དོན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་པའི་སྒྲ། དཔེར་ན། ཀྱེ་མ་འདུས་བྱས་རྣམས་མི་རྟག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ། ཡི་གེའི་
ངོ་བོ་ནི། མིང་ཚིག་གཉིས་ཀྱི་གདགས་གཞིར་གྱུར་པའི་སྐད་ཀྱི་གདངས། དཔེར་ན། ཀ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚོགས་ནི་དུ་མའི་དོན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཁམས་གསུམ་པོ་གང་དུ་གཏོགས། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་མི་སྟོན་གང་
བྱུང་བ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གང། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གང་ཞེ་ན། གསུམ་པོ་དེ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཁམས་སུ་གཏོགས་ཀྱི། གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་མེད་དེ། དེ་ན་སྒྲ་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་
ཕྱིར༑ རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྐལ་མཉམ་ལས་བྱུང་ང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་སྨིན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་དགུར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྒྱས་བྱུང་མིན་ཏེ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་གྱིས། དགེ་
བ་མིན་ཏེ། དགེ་རྩ་ཆད་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུད་ལའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་སྐལ་མཉམ་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་དང། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་དང། མ་
བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའང་ཡིན་ཏེ། རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་མིག་སོགས་འདྲ་བར་བྱེད་པའི་རྫས་དེ་རྣམ་སྨིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ཁམས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་དུ་འདྲ་བར་བྱེད་
པའི་རྫས་སམ། སྐལ་མཉམ་གྱི་རྫས་རེ་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐོབ་པ་ཡང་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་དང། རྣམ་སྨིན་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་དེ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་མིག་སོགས་ཀྱི་ཐོབ་པ་དེ་རྣམ་སྨིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[064A]༄༅། །མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་དང། རྣམ་སྨིན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སྙོམས་འཇུག་གཉིས་དང། མི་ལྡན་པ་མ་ཐོབ་པ་དག་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། རྣམ་སྨིན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྙོམས་
འཇུག་གཉིས་དགེ་བར་ངེས་ཤིང། མི་ལྡན་པ་དེ་ཞར་བྱུང་ཡིན་གྱི་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ལས་ཀྱིས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཞར་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་དང། རྐྱེན་བཤད་པའོ། །
དང་པོ་ལ། རྒྱུ་བཤད་པ། འབྲས་བུ་བཤད་པ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། བསྟན། བཤད། དོན་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་ནི། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་མེད་པར་ནི། །ཞེས་བཤད་ན། རྒྱུ་དེ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་
འདོད་དེ། བྱེད་རྒྱུ་དང། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང། སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་དང། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དང། ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་དང། རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་དྲུག་ལས་དང་པོ་ནི། བྱེད་རྒྱུ་ལྷན་
ཅིག་འབྱུང་བ་དང། །ཞེས་བཤད་ན། བྱེད་རྒྱུ་དེ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གཅིག་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ན་རང་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་དེ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པས། བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུར་འཇོག་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོས་འཚེ་
བར་མ་བྱས་པ་ལ་རྒྱལ་པོས་བདག་བདེ་བར་བྱས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། ཆོས་གཅིག་སྐྱེ་བའི་ཚེ་རང་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་དེ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་མི་འཐད་དེ། མཐོང་སྤང་གིས་མཐོང་
ལམ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཉིན་མོ་སྐར་འཛིན་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱུ་ཚོགས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གང་གིས་ཀྱང་གེགས་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། བྱེད་རྒྱུ་

[064B] འདུས་མ་བྱས་ལ་དམིགས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ། དེ་ལས་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སོགས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་ནུས་པས་གེགས་མ་བྱས་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་མོད། སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་
མི་ནུས་པས་གེགས་མ་བྱས་པ་བྱེད་རྒྱུར་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པར་གནས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་བྱེད་རྒྱུར་བཞག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། གནོད་པ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་རྒྱལ་པོས་གནོད་པ་མ་བྱས་པ་ལ་
བདག་རྒྱལ་པོས་བདེ་བར་བྱས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལ། མཚན་ཉིད་དང། མཚན་གཞིའོ། །དང་པོ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ནི། གང་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་ཕན་
འདོགས་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ། སེམས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྷན་ཅིག་འབྱུར་བའི་རྒྱུ་དེའི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་འབྱུང་བ་བཞི་བཞིན་དང། སེམས་གྱི་རྗེས་
འཇུག་དང་སེམས་བཞིན་དང། མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚན་གཞི་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་དང་ཞེས་བཤད་ན། དེ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང། བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཉིས་
དང༑ སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། སེམས་བྱུང་དང་སྡོམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན། སེམས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཡིན་ཏེ། སེམས་དང་དུས་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་གཅིག་པ་དང། དེར་མི་གཅིག་ཀྱང་
དུས་ཙམ་དུ་གཅིག་པ་དང། སྐྱེས་བུ་བྱེད་འབྲས་དང་བདག་པོའི་འབྲས་བུར་གཅིག་པ་དང། སོགས་པ་རྣམ་སྨིན་དང། རྒྱུ་མ་ཐུན་གྱི་འབྲས་བུར་གཅིག་པ་དང། སེམས་དང་ངོ་བོ་དགེ་བ་དང་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་

[065A]༄༅། །གང་རུང་དུ་གཅིག་པས་སོ། །སེམས་གང་གིས་ཆོས་དུའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་ནང་ནས་འཁོར་ཉུང་བ་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་གྱིས་ཆོས་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་
བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ས་མང་བཅུ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་སོགས་བཞི་བཅུ། རང་གི་རྩ་བའི་མཚན་ཉིད་བཞི། རྗེས་མཐུན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཞིའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་ཉེ་བ་དང། སེམས་ཉིད་སྟོབས་
དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཚུར་རྗེས་མཐུན་བཞི་མ་གཏོགས་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱེད་ལ། བཞི་པོ་དེ་མ་གཏོགས་ཏེ། སེམས་ལས་སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར། ཉི་འོག་པ་ན་རེ། སེམས་ཀྱིས་མང་བཅུའི་མཚན་ཉིད་བཞི་བཅུ་པོ་
དེས་ཀྱང་ཚུར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་མི་བྱེད་དེ། སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས། འཇིག་ལྟ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བྱུང་གི་སྐྱེ་སོགས་འཇིག་ལྟའི་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མཐུན་དུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར། གསུམ་པ་
སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ནི། འབྲས་བུ་དང་རིགས་འདྲ་བའོ། །རིགས་འདྲ་བའི་དོན་ཡང་དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང། ཟག་མེད་འདུས་བྱས་རྣམས་དང། ཉོན་མོངས་ཅན་རྣམས་དང། མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་རྣམས་སོ། །དེས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་
སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུའོ། །རིགས་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྤང་བྱ་རིས་ལྔའི་ནང་ནས་རང་དང་རིགས་གཅིག་པ་རྣམས་ཡིན་གྱི། རིགས་མི་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་
གི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང། ཀུན་འབྱུང་མཐོང་སྤང་གི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རང་དང་ས་གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། ས་མི་གཅིག་པའི་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་དེ་འདོད་པའི་སྡུག་

[065B] གཟུགས་ཀྱི་སྡུགས་སྔལ་མཐོང་སྤང་གི་དེ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ས་གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ་ཞེན། སྔར་སྐྱེས་པ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། མ་འོངས་པ་སྐལ་
མཉམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པ་ལ་གོ་རིམས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་འདས་པ་དེ་ད་ལྟར་བ་དང། མ་འོངས་པའི་དེ་ཡིན། ད་ལྟར་བ་དེ་མ་འོངས་པའི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ས་གཅིག་པ་དེ་སྐལ་མཉམ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་སམ་
ཞེ་ན། ཟག་བཅས་ལ་ངེས་ཀྱི་ཟག་མེད་ས་དགུའི་ལམ་ནི། ཕན་ཚུན་དུ་མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐལ་པ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། དད་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་ལམ་དེ། དད་པའི་རྗེས་འབྲང་ནས་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་བར་གྱི་
ལམ་གྱི་མཉམ་པ་དང། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐལ་པ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཞིན་དང། མཐོང་ལམ་དེ་མཐོང་ལམ་སྒོམ་ལམ་མི་སློབ་ལམ་གསུམ་གའི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན། སྒོམ་ལམ་དེ་སྒོམ་ལམ་དང་མི་སློབ་ལམ་གྱི་དེ་ཡིན། མི་སློབ་ལམ་དེ་མི་
སློབ་ལམ་གྱི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་དེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་ལམ་ཟག་མེད་དེའི་མཉམ་པའི་སྐལ་མཉམ་
གྱི་རྒྱུར་མི་འཐད་པར་ཐལ། བསམ་གཏན་དང་པོ་དེ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ལས་དམན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་གཉིས་དབང་པོ་དང་རྒྱུ་རྒྱས་པས་མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བསམ་
གཏན་གཉིས་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་ལམ་དེ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་ལམ་དེ་དབང་པོ་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་ལམ་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་
[066A]༄༅། །གཉིས་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་ལམ་ལས། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གི་ལམ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་རྣོན་པོའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་གཉིས་
པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་ལས། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་ཟག་མེད་སྒོམ་ལམ་དེ་རྒྱུ་རྒྱས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཟག་མེད་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་རྒྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཟག་
མེད་ཁོ་ན་ལ་ངེས་སམ་ཞེ་ན། ཟག་བཅས་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཡང་མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་གཉིས་ཁོ་ནའི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཐོས་བྱུང་དེ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་དང། བསམ་བྱུང་དེ་
བསམ་བྱུང་དང་སྒོམ་བྱུང་གི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན། སྒོམ་བྱུང་དེ་སྒོམ་བྱུང་གི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན། འདོད་པའི་ཐོས་བྱུང་དེ། རང་དང་འདོད་པའི་བསམ་བྱུང་གི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། འདོད་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་
མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་སྒོམ་བྱུང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་ཐོས་བྱུང་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་ཐོས་བྱུང་དེ། རང་དང་དེའི་སྒོམ་བྱུང་གི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། དེའི་བསམ་བྱུང་གི་རྒྱུ་མིན་ཏེ་
གཟུགས་ན་བསམ་བྱུང་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་ཐོས་བྱུང་སོགས་ཀྱིའང་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་དེ་ཁོ་ལས་དམན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྒོམ་བྱུང་དེ་དེའི་སྒོམ་བྱུང་གི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། དེའི་ཐོས་བསམ་གྱི་སྐལ་
མཉམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་དེ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་ནི། སེམས་དག་དང་སེམས་བྱུང་རྟེན་མཚུངས་ཅན་རྣམས་སོ། །འོ་ན་སེམས་སེམས་བྱུང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་ཡང་བཤད། མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུར་

[066B] ཁྱད་པར་ཅ་ཡོད་ཅེ་ན། ཕན་ཚུན་འབྲས་བུར་གྱུར་པས། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང། མཚུངས་ལྡན་ལྔས་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན། མགྲོན་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་སྟོབས་
བསྐྱེད་ནས་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་དང། ཟས་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ཀུན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་ནི། ཉོན་མོངས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་དང་ས་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་རིགས་གཅིག་པ་མི་
དགོས་སོ། །ས་གཅིག་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་གམ་ཞེ་ན། ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་ནི་རང་གི་འབྲས་བུའི་སྔར་བྱུང་བ་ཞིག་དགོས་སོ། །དྲུག་པ་རྣམས་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ནི། མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་ཟག་བཅས་རྣམས་ཁོ་ན་ཆོས་ཅན། རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་
བོ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང། སྲེད་པའི་རླན་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རླན་དང་བཅས་པའི་ས་བོན་གྲུང་མོ་བཞིན་ནོ། །ལུང་མ་བསྟན་རྣམས་ཆོས་ཅན། རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་པའི་རླན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་
རང་གི་ངོ་བོ་སྟོབས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རླན་དང་བཅས་པའི་ས་བོན་རུལ་པ་བཞིན་ནོ། །ཟག་མེད་རྣམས་ཆོས་ཅན། རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཡང་སྲེད་པའི་རླན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་
ན༑ རླན་དང་བྲལ་བའི་ས་བོན་གྲུང་མོ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། རྒྱུ་དྲུག་པོ་དེ་ལ་དུས་གསུམ་པ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་འགྲོ་དང་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་གཉིས་ནི་དུས་གཉིས་པ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་ཡོད་ཀྱི། མ་འོངས་པ་མེད་དེ། མ་འོངས་པ་ལ་གོ་
རིམས་མེད་པའི་ཕྱིར། ལྷན་མཚུངས་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་གསུམ་པོ་དག་ནི་དུས་གསུམ་པ་ཡོད་དོ། །བྱེད་རྒྱུ་ལ་དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་དང། དུས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་ཡང་ཡོད་པས་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ། བསྟན་བཤད་

[067A]༄༅། །གཉིས༑ དང་པོ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་རྒྱུ་དྲུག་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། འདུས་བྱས་རྣམས་དང་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་བྲལ་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས་
འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་རྣམས་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པར་ཐལ། འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ཐལ། རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
འདུས་མ་བྱས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་དེ་དག་མེད་དེ། རྒྱུ་དྲུག་མེད་ཅིང། འབྲས་བུ་ལྔ་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བྱེད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འདུས་མ་བྱས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་
བདག་འབྲས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་འབྲས་འདུས་བྱས་ཁོ་ནའི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། ལམ་བདེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཆོས་གཞན་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་
བྱེད་པར་གནས་པ་ཙམ་ལ་བཞག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། འབྲས་བུ་གང་རྒྱུ་གང་གི་ཡིན་པ། སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འབྲས་བུ་དེ་དག་རྒྱུ་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། རྒྱུ་ཐ་མ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུའི་
འབྲས་བུ་ཡིན། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ནི། རྒྱུ་དང་པོ་བྱེད་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ཡིན། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་དང་ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ཡིན། སྐྱེས་བུ་བྱེད་འབྲས་ནི། ལྷན་མཚུངས་ཀྱི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་
པ་ནི། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་དེ་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཡིན་གྱི། དགེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་རྩ་ཆད་པའི་རྒྱུད་ལའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་རྒྱུད་ལའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དུ་

[067B] རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་ནི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ན། ལས་བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པ་དང། མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཙམ་ཞིག་རྒྱུ་འབྲས་
འགའ་ཞིག་ལའང་ཡོད་པས། དེ་གཅད་པའི་ཕྱིར་དུ་ལུང་དུ་བསྟན་པ་དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་ལས་བྱུང་བ། དེ་ཙམ་ཞིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱས་བྱུང་ལ་ཡང་ཡོད་པས། དེ་གཅད་པའི་ཕྱིར་དུ་ལུང་དུ་བསྟན་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་དང་རྗེས་ཐོགས་དེ་མ་
ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པར། ལུང་དུ་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། རང་གི་རྒྱུ་དང་རིས་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ནི་རང་གི་འབྲས་བུ་དང་རྣམ་པ་འདྲ་བ་དང། ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་ནི་རང་གི་འབྲས་བུ་དང་
རྣམ་པ་མི་འདྲ་ཡང་ས་གཅིག་པ་དང། ཉོན་མོངས་ཅན་དུ་འདྲ་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར། བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི། བློ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་ཟད་པའོ། །སྐྱེས་བུ་བྱེད་འབྲས་ལ། བསྐྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་འབྲས་དང་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་
འབྲས་གཉིས། དང་པོ་ནི་གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་བསྐྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་འབྲས་དང། གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་འབྲས་ཡིན་ནོ། །རང་རྒྱུའི་སྔར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་
འདུས་བྱས་རྣམས་ནི། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཡིན། དེ་ཡང་འདུས་བྱས་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི། འདུས་མ་བྱས་ལ་བདག་འབྲས་མེད་དོ། །གསུམ་པ་ལ། འབྲས་བུ་འཛིན་འབྱིན་གྱི་དུས། དངོས་པོ་གང་རྒྱུ་དུས་སྐྱེད་པའོ། དང་པོ་ནི། བྱེད་
རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་ལྔ་པོ་ད་ལྟར་བས་འབྲས་བུ་འཛིན་གྱི། འདས་མ་འོངས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མི་འཛིན་ཏེ། འདས་པས་བཟུང་ཟིན་མ་འོངས་པ་ལ་འབྲས་བུ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ལྷན་མཚུངས་ཀྱི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་

[068A]༄༅། །རབ་ཏུ་སྟེ་དང་པོར་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། སྐལ་མཉམ་དང་ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་གཉིས་ནི། ད་ལྟར་གྱི་དང་འདས་པ་དག་གིས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། རང་གི་མཇུག་ཐོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་
འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ནི་འདས་པས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་འགྱུར་གྱི། ལྷན་ཅིག་དང་རྗེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཕྱིས་འབྱིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དངོས་པོ་གང་རྒྱུ་དུས་སྐྱེད་ཅེ་ན། སྤྱིར་དངོས་པོ་
ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་དང། རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་དང། དང་པོ་འཕགས་པ་དང། དེ་དག་གི་ལྷག་མ་དང་བཞིར་ཡོད་ལ། རིམ་པ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཅན་ནི། རྣམ་སྨིན་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་ལྷག་མ་ལས་སྐྱེ། རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ནི་ཀུན་འགྲོ་མ་གཏོགས་པ་
དང༑ ལྷག་མ་ནི་རྣམ་སྨིན་དང་ཀུན་འགྲོ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་དང། དང་པོ་འཕགས་པ་ནི་དེ་གཉིས་དང་སྐལ་མཉམ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་ལྷག་མ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་
མཚུངས་ལྡན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི། མཚུངས་ལྡན་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་ལྷག་མ་གཞན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ། བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བཤད་ཟིན་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་མེད་པར་ནི་
ཞེས་པའི་རྐྱེན་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མདོ་ལས་རྐྱེན་ནི་བཞི་པོ་དག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུའི་རྐྱེན། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན། དམིགས་པའི་རྐྱེན། བདག་པོའི་རྐྱེན་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེན། ཁྱད་པར་མེད་དེ་
མདོ་ལས། རྒྱུ་གཉིས་དང་རྐྱེན་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་དེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་ནང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་མེད་ན་སོ་སོར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གདུལ་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ་སོར་བཤད་

[068B] དཔེར་ན། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། རྐྱེན་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད། རྐྱེན་གང་འབྲས་བུ་དུས་གསུམ་པ་གང་ལ་བྱ་བ་བྱེད། དངོས་པོ་གང་རྐྱེན་དུས་སྐྱེད། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུའི་རྐྱེན་
ཞེས་བཤད་ན། དེ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱེད་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་ལྔ་སྟེ། དེ་དག་ཅི་རིགས་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནི། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཡིན་གྱི། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དང་
གཟུགས་ཅན་རྣམས་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མི་མཉམ་པར་འཆོལ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཁོ་རང་དང་བསམ་གཏན་གྱི་གཟུགས་དང་ཟག་མེད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང། གཟུགས་ཅན་གཅིག་
མ་འགགས་པར་གཉིས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང། རྒྱུ་མང་པོ་ལས་འབྲས་བུ་ཉུང་ངུ་དང། རྒྱུ་ཉུང་ངུ་ལས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་དག་སྐྱེས་པ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་
ཡིན་གྱི། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པ་ལ་གོ་རིམས་མེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་འོངས་པ་རིམ་ཅན་དུ་མི་མཁྱེན་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་འོངས་པ་རིམ་ཅན་དུ་
མཁྱེན་ཅེ་ན། མི་འཐད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་མཐའ་མ་མཁྱེན་པར་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་མཁྱེན་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མ་འོངས་པ་འབྱུང་
བའི་མཚན་མར་གྱུར་པའི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡོད་པས། མ་འོངས་པ་རིམ་ཅན་དུ་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚན་མཁན་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་

[069A]༄༅། །ཕྱིར༑ སེམས་སེམས་བྱུང་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་སེམས་སེམས་བྱུང་སྐྱེས་པ་མ་གཏོགས་ཏེ། སེམས་ཕྱི་མ་གཞན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་དེ་
མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མཉམ་པས་ན་མཚུངས་པ་དང། རིགས་མཐུན་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པས་ན་དེ་མ་ཐག་པ། རྐྱེན་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་
འཇུག་སེམས་དང། དེ་ལས་ལྡང་སེམས་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་གཞན་གྱིས་ཆོད་ཀྱང། འཇུག་སེམས་དེ་ལྡང་སེམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་མ་ཐག་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མུ་
བཞིར་ཡོད་དེ། དེ་ནི་འཇུག་སེམས་དང་ལྡང་སེམས་ལྟ་བུ། དེ་མ་ཐག་པ་ཅན་ཡིན་ལ། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་ཙན་མ་ཡིན་པ་ནི། འཇུག་སེམས་དང་སྙོམས་འཇུག་དང་པོའི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ནི། འཇུག་སེམས་དང་
སྙོམས་འཇུག་དང་པོ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ནི། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སེམས་དང། འགོག་སྙོམས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། རང་ལ་དམིགས་པའི་
རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར། བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་དུ་བཤད་དོ། །འབྲས་བུ་མང་བས་ན་བདག་པོའི་རྐྱེན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། རྐྱེན་བཞི་པོ་དེས་འབྲས་བུ་དུས་གསུམ་པ་གང་ལ་བྱ་བ་བྱེད་ཅེ་ན། ལྷན་མཚུངས་ཀྱི་རྒྱུ་གཉིས་པོ་
དེ་དག་གིས་འབྲས་བུ་འགག་པ་ད་ལྟར་བ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་དེ། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། སྐལ་མཉམ་ཀུན་འགྲོ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་གསུམ་པོས་ནི། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མ་འོངས་པ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་དེ། སྔ་མ་གཉིས་པོས་རང་གི་མཇུག་ཐོགས་དེ་མ་

[069B] ཕྱི་མས་ནི་ཕྱིས་ཙ་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུའི་རྐྱེན་དེ་ལས་གཞན་པའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང་དམིགས་རྐྱེན་དག་ནི་སྔར་གྱི་དེ་ལས་བཟློག་པ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མ་འོངས་པ་དང། འབྲས་བུ་འགག་པ་ད་
ལྟར་བ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། དངོས་པོ་གང་རྐྱེན་དུས་སྐྱེད་ཅེ་ན། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས་རྐྱེན་བཞི་ཡིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། བྱེད་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་ལྔ་ཅི་རིགས་པས་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང། སེམས་སེམས་བྱུང་
སྔ་མས་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང། ཡུལ་ལྔཱམ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དམིགས་རྐྱེན་དང། རང་མ་གཏོགས་པས་བདག་རྐྱེན་བྱས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་
རྐྱེན་དང་བདག་རྐྱེན་གསུམ་གྱིས་སྐྱེད་ལ། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེད་དེ། དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་སེམས་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར། གཞན་གཉིས་པོའི་སྒྲུབ་བྱེད་འདྲ། སེམས་སེམས་བྱུང་དང་སྙོམས་
འཇུག་གཉིས་ཀྱི་ལྷག་མ་གཞན་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དང་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ནི། རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་གཉིས་པོ་དག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་དང་དམིགས་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་མིན་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་
སེམས་ལ་རག་མ་ལས་པའམ་བེམ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྐྱེན་བཞི་པོ་དེར་གྲངས་ངེས་ཀྱི། དབང་ཕྱུག་དང་ལ་སོགས་པ་གཙོ་བོ་དང་རྒྱུན་རྟག་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མིན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་རིམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང། སོགས་པ་རེས་འགའ་སྐྱེ་བ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ནི་གཉིས་པོ་དག་ལས་སྐྱེ། །ཞེས་གཟུགས་ཅན་རྣམས་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་བདག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བར་བཤད་ན། གཟུགས་ཅན་ལ་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་གྱུར་གཉིས་སུ་ངེས་པས། འབྱུང་བས་འབྱུང་བ་གཞན་དང། འབྱུང་

[070A]༄༅། །གྱུར་གྱིས་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་གྱུར་གཞན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་བདག་རྐྱེན་བྱེད་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། འབྱུང་བས་འབྱུང་བ་དེའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ། འབྱུང་བས་རང་
དང་དུས་མཉམ་པའི་འབྱུང་བ་དེའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང། འབྱུང་བ་སྔ་མས་འབྱུང་བ་ཕྱི་མའི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་དེ། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་མི་བྱེད་དེ། དགེ་མི་
དགེ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་མི་བྱེད་དེ། བེམ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྱུང་བས་འབྱུང་གྱུར་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱེད་ཚུལ་དཔྱོད་མི་དགོས་ལ། བདག་རྐྱེན་བྱེད་ཚུལ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། འབྱུང་བས་འབྱུང་གྱུར་གྱི་སྐྱེ་བའི་
རྒྱུ༑ གནས་པའི་རྒྱུ། རྟེན་པའི་རྒྱུ། རྟོན་པའི་རྒྱུ། འཕེལ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་རིམ་བཞིན་གྲུབ་སྟེ། འབྱུང་བས་འབྱུང་གྱུར་གསར་དུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། འབྱུང་གྱུར་དེ་འབྱུང་བ་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་
ཕྱིར༑ འབྱུང་གྱུར་དེ་འབྱུང་བ་དོན་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། འབྱུང་བས་འབྱུང་གྱུར་རྒྱུན་མི་འཆད་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འབྱུང་བས་འབྱུང་གྱུར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འབྱུང་གྱུར་གྱིས་འབྱུང་གྱུར་གཞན་གྱི་
ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང། སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་དང། རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་བྱེད་དེ། བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྤོང་བ་བདུན་པོ་དེ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང། འབྱུང་གྱུར་སྔ་མ་འབྱུང་གྱུར་ཕྱི་མའི་སྐལ་
མཉམ་གྱི་རྒྱུ་དང། ཚེ་འདིའི་དགེ་མི་དགེའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལས་ཕྱི་མའི་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འབྱུང་གྱུར་གྱིས་འབྱུང་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཅིག་པུ་བྱེད་དེ། ཚེ་འདིའི་དགེ་

[070B] བཞི་པ་ལ། སེམས་བཅུ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་དང། ཉི་ཤུར་དབྱེ་བ་དང། བཅུ་གཉིས་པོ་གང་ལས་གང་
གསར་དུ་རྙེད་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང། རྐྱེན་དང་རྐྱེན་ཅན་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་སྐྱེས་པ་རྣམས། །ཞེས་སོགས་བཤད་ན། སེམས་དེ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སེམས་དེ་ལ་བ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དེ། །
འདོད་པ་ན་ཡིད་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་དང། བསྒྲིབས་པ་དང། མ་བསྒྲིབས་པ་བཞི་དང། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དག་ནི་མི་དགེ་བ་ལས་གཞན་གསུམ་གསུམ་དང། ཟག་མེད་ལ་སློབ་མི་སློབ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་ནི། སེམས་གང་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་སེམས་དུ་འབྱུང་ཞེ་ན། ཚེའམ་གནས་སྐབས་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། ཚེ་བརྒྱད་ནི། རྒྱུན་གྱི་ཚེ། ས་མཚུངས་ཀྱི་ཚེ། ཉིང་མཚམས་
སྦྱོར་བའི་ཚེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ། སྙོམས་འཇུག་ལས་ལྡང་བའི་ཚེ། སྙོམས་འཇུག་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱིས་གཟིར་བའི་ཚེ། སྤྲུལ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ། སྤྲུལ་པ་ལས་ལྡང་བའི་ཚེའོ། །དང་པོ་ནི་རིས་འདྲ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འབྱུང། གཉིས་
པ་ནི་རིས་མི་གཅིག་པའི་ས་གཅིག་པ་གཞན་ཡང་འབྱུང། གསུམ་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་གའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་རྣམས་འབྱུང། དེ་ཡང་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་གས་འཆི་སེམས་བྱེད་དུ་
རུང་ལ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱིས་འཆི་སེམས་བྱས་པ་ལས་རང་ས་དང་འོག་སར་སྐྱེའི། གོང་སར་མི་སྐྱེ་སྟེ། འོག་མའི་ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་པར་གོང་མར་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཅན་ལས་གོང་མ་མིན། །ཞེས་བཤད་པའི་
[071A]༄༅། །ཕྱིར༑ དགེ་བ་དང་མ་བསྒྲིབས་པས་འཆི་སེམས་བྱས་པའི་ཚེ་རང་ས་གོང་འོག་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེའོ། །བཞི་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ། འོག་མའི་དགེ་བ་ལས་གོང་མའི་དགེ་བ་སྐྱེ་སྟེ། འདོད་པའི་དགེ་བ་ལས་
གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་དང་ཟག་མེད་གཉིས་འབྱུང། གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་ལས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་དང་ཟག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་འབྱུང། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་ལས་ཟག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་དགེ་བ་ལས་
གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་གཉིས་རྟེན་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉེན་པོ་སྟེ་རིང་བ་རྣམ་པ་བཞིས་རིང་བའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི་གོང་མའི་དགེ་བ་ལས་འོག་མའི་དགེ་བ་འབྱུང་སྟེ། ཟག་མེད་གཉིས་ལས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་
འབྱུང། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་དང་ཟག་མེད་གཉིས་ལས་གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་འབྱུང། དེ་དང་ཟག་མེད་གཉིས་ལས་འདོད་པའི་དགེ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ནི་གོང་མའི་བསྒྲིབས་པ་ལས་འོག་མའི་དགེ་བ་སྐྱེ་སྟེ། གཟུགས་མེད་
ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་ལས་གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་འབྱུང། གཟུགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་ལས་འདོད་པའི་དགེ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་ལས་འདོད་པའི་སྤྲུལ་སེམས་འབྱུང་ངོ། །བརྒྱད་པ་ནི་འདོད་པའི་སྤྲུལ་སེམས་ལས་
གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་འབྱུང་ངོ། །དེས་ན་འདོད་སེམས་དགེ་བ་ལས་སེམས་དགུ་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་དང་ས་མཚུངས་ཀྱི་ཚེ་རང་སའི་བཞི། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་གོང་མའི་བསྒྲིབས་པ་གཉིས། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་
དང་ཟག་མེད་གཉིས་རྣམས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་སེམས་དགེ་བ་དེ་ནི་སེམས་བརྒྱད་པོ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་སའི་ཚེ་རང་སའི་བཞི། སྙོམས་འཇུག་ལས་ལྡང་བའི་ཚེ་ཟག་མེད་གཉིས་དང་གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ། ཉོན་མོངས་ཅན་

[071B] འདོད་པའི་མི་དགེ་བ་ནི་བཅུ་དག་ལས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་སའི་བཞི། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་གོང་མའི་དྲུག་ལས་སོ། །མི་དགེ་བ་དེ་ལས་བཞི་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་
སའི་བཞི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་བསྒྲིབས་པའང་མི་དགེ་བ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཁོ་བཅུ་ལས་འབྱུང། ཁོ་ལས་བཞི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་མ་བསྒྲིབས་པ་ནི་ལྔ་དག་ལས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་སའི་བཞི། སྤྲུལ་པ་ལ་འཇུག་
པའི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་ལས་སོ། །དེ་ལས་མཇུག་ཐོགས་སུ་སེམས་བདུན་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་སའི་བཞི། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་གོང་མའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གཉིས། སྤྲུལ་པ་ལས་ལྡང་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་འབྱུང་བའི་
ཕྱིར༑ གཟུགས་ན་དགེ་སེམས་ལས་བཅུ་གཅིག་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་སའི་གསུམ། ཉིང་ཚེ་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གཉིས། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་གཅིག་སྙོམས་འཇུག་གི་ཚེ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་དང་ཟག་མེད་
གཉིས༑ སྙོམས་འཇུག་ལས་ལྡང་ཚེ་འདོད་པའི་དགེ་བ། སྤྲུལ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་འདོད་པའི་མ་བསྒྲིབས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་དེ་ནི་དགུའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་སའི་གསུམ། སྙོམས་འཇུག་
གི་ཚེ་འདོད་དགེ་ ལྡང་ཚེ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་དང་ཟག་མེད་གཉིས། སྤྲུལ་པ་ལས་ལྡང་ཚེ་འདོད་པའི་མ་བསྒྲིབས་པ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱིས་གཟིར་བའི་ཚེ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་བསྒྲིབས་པ་ལས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་བསྒྲིབས་པ་བརྒྱད་
ལས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་སའི་གསུམ། ཉིང་ཚེ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་གསུམ། འདོད་པའི་དགེ་བ་དང། མ་བསྒྲིབས་པ་ལས་སོ། །དེ་ལས་དྲུག་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་སའི་གསུམ། ཉིང་ཚེ་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གཉིས། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱིས་གཟིར་

[072A]༄༅། །བའི་ཚེ་འདོད་དགེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། མ་བསྒྲིབས་པ་ནི་གསུམ་ལས་འབྱུང་སྟེ། རང་སའི་གསུམ་ལས་སོ། །དེ་ལས་དྲུག་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་སའི་གསུམ། ཉིང་ཚེ་གོང་འོག་གི་ཉོན་མོངས་ཅན་གསུམ་འབྱུང་བའི་
ཕྱིར། གཟུགས་མེད་ཀྱི་མ་བསྒྲིབས་པའང་དེའི་ཚུལ་དུ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་རང་སའི་གསུམ་ལས་འབྱུང། ཁོ་ལས་རང་སའི་གསུམ་དང་ཉིང་ཚེ་འོག་མའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་ལས་སེམས་
དགུ་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་སའི་གསུམ། ཉིང་ཚེ་འོག་མའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གསུམ། སྙོམས་འཇུག་གི་ཚེ་ཟག་མེད་གཉིས་དང། ལྡང་བའི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་དྲུག་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་
འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་སའི་གསུམ། སྙོམས་འཇུག་གི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ། ལྡང་ཚེ་ཟག་མེད་གཉིས་ལས་སོ། །གཟུགས་མེད་ཀྱི་བསྒྲིབས་པ་ལས་བདུན་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་སའི་གསུམ། ཉིང་ཚེ་འོག་མའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གསུམ། ཉོན་
མོངས་ཅན་གྱིས་གཟིར་བའི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་བསྒྲིབས་པའི་སེམས་དེ། སེམས་བདུན་གྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་ས་མཚུངས་ཀྱི་ཚེ་རང་སའི་གསུམ། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་
ཚེ་ཁམས་འོག་མ་གཉིས་ཀྱི་དགེ་བ་གཉིས་དང་མ་བསྒྲིབས་པ་གཉིས་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སློབ་པའི་སེམས་དེ་སེམས་བཞི་ལས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་གྱི་ཚེ་རང་དང། སྙོམས་འཇུག་གི་ཚེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་གསུམ་ལས་སོ། །
སློབ་པའི་སེམས་དེ་ལས་ལྔ་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་གྱི་ཚེ་རང་དང་མི་སློབ་པ་དང། ལྡང་ཚེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་གསུམ་འབྱུང་ངོ། །མི་སློབ་པའི་སེམས་ནི་ལྔ་ལས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་གྱི་ཚེ་རང་དང་སློབ་པ་དང། སྙོམས་འཇུག་གི་ཚེ་

[072B] །མི་སློབ་པའི་སེམས་དེ་ལས་སེམས་ནི་བཞི་དག་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུན་གྱི་ཚེ་རང་དང། སྙོམས་འཇུག་ལས་ལྡང་ཚེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་དགེ་སེམས་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི་
སེམས་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཉི་ཤུར་ཡང་དབྱེར་ཡོད་དེ། ཁམས་གསུམ་དུ་དགེ་བ་ལ་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་དང། སྦྱོར་བྱུང་དགེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་དང། རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་དང། སྤྱོད་ལམ་པ་དང། བཟོའི་གནས་དང། སྤྲུལ་
པ་དང་འདོད་པ་ན་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ལ་རྣམ་པ་བཞིར་ཕྱེ་བ་དང། གཟུགས་ན་བཟོ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ན་བཟོ་མེད་དེ། ཀུན་རྫོགས་གོས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་བཅུ་གཉིས་དང་
ཉི་ཤུ་གང་ཁྱབ་ཆེ་ཞེ་ན། བཅུ་གཉིས་ཁྱབ་ཆེ་སྟེ། ལུང་མ་བསྟན་བཞིའི་ནང་དུ་མ་འདུས་པའི་ལུང་མ་བསྟན་གཞན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཉི་ཤུར་ཕྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དགེ་སེམས་ཀྱིས་འཆི་སེམས་བྱེད་པའི་ཚེ། སྐྱེས་
ཐོབ་ཀྱིས་བྱེད་ཀྱི། སྦྱོར་བྱུང་གིས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཆི་སེམས་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར། སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་སྦྱོར་བྱུང་གིས་བྱེད་ཀྱི། སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། མི་གསལ་བའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་འདོད་པའི་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱིས་བྱེད་དེ། དེ་
གསལ་བའི་ཕྱིར། མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་གྱིས་འཆི་སེམས་བྱེད་པའི་ཚེ། རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་དང་སྤྱོད་ལམ་པས་བྱེད་ཀྱི། བཟོར་གནས་དང་སྤྲུལ་སེམས་ཀྱིས་བྱེད་པ་མིན་ཏེ། དེ་གཉིས་གསལ་བ་ཡིན་ལ། འཆི་སེམས་མི་གསལ་བའི་
ཕྱིར་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དུ་ཉི་ཤུར་ཕྱེའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་བཅུ་གཉིས་པོ་གང་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་སེམས་དུ་གསར་དུ་རྙེད་ཅེ་ན། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་མངོན་དུ་

[073A]༄༅། །གྱུར་པའི་ཚེ། སེམས་དྲུག་གསར་དུ་རྙེད་དེ། གཟུགས་མེད་དང་གཟུགས་ནས་འདོད་པར་སྐྱེས་པའི་ཚེ་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གཉིས། དགེ་བ་སྐྱེས་ཐོབ། འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་
བུ་ལས་ཉམས་པའི་ཚེ། གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་གཉིས། སློབ་པའི་སེམས་རྣམས་གསར་དུ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་ན། སེམས་དྲུག་གསར་དུ་རྙེད་དེ་
གཟུགས་མེད་ནས་གཟུགས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་དང། དགེ་བ་སྐྱེས་ཐོབ་དང། སྤྲུལ་སེམས་གཉིས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པའི་ཚེ། གཟུགས་མེད་
ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་སློབ་པའི་སེམས་གསར་དུ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་ན། སེམས་གཉིས་གསར་དུ་རྙེད་དེ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་
འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པའི་ཚེ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་སློབ་པའི་སེམས་གསར་དུ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སུ་སྐྱེས་པའི་དགེ་བའི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་སེམས་གསུམ་གསར་དུ་རྙེད་དེ། བསམ་གཏན་
དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་བྲལ་བའི་ཚེ་སྤྲུལ་སེམས་གཉིས་གསར་དུ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། སློབ་པའི་
སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་སེམས་བཞི་གསར་དུ་རྙེད་དེ། ཟག་མེད་དང་པོའི་ཚེ་སློབ་སེམས་དང། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་སྤྲུལ་སེམས་གཉིས་དང། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་གྱིས་གཟུགས་

[073B] གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བའི་སེམས་གསར་དུ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ལྷག་མའི་སེམས་རྣམས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་ན་ནི། དེ་དང་དེ་གསར་དུ་རྙེད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་གསར་དུ་རྙེད་པ་མིན་ནོ། །དེ་
ཡང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་དེ་དག་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་འདོད་པའི་དགེ་བའི་སེམས་ཁོ་ན་གསར་དུ་རྙེད་དེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་སྔར་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ཕལ་ཆེ་
བ་ཐོབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་ཞིང། སྤྲུལ་སེམས་གཉིས་ལ་ཐོབ་པ་སྔར་སྐྱེས་ཡོད་ཀྱང་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང། གོང་མའི་དགེ་བ་གཉིས་དང་ཟག་མེད་གཉིས་ཀྱང་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང། འདོད་པའི་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་
སེམས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་སྟེ། འདོད་པའི་དགེ་བ་སོགས་ཁ་ཅིག་ཐོབ་ཟིན་ཅིང། གཞན་དག་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་མ་བསྒྲིབས་པ་གཉིས་དང། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་དང། མི་སློབ་པ་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་མངོན་པའི་
མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་ལས་དབང་པོ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་གཉིས་པའི་རྣམ་བཤད་པའོ།།    ༈    །།གསུམ་པ་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་གཉིས། གང་སྐྱེ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་
རྟེན་དང། གང་དུ་སྐྱེ་བ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དཔྱེ་བ། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཁམས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ། འགྲོ་བ་ལྔར་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཁམས་གསུམ་པ་ཡི་ཉོན་
མོངས་ཅན། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་སེམས་བྱུང་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཤད་ན། ཁམས་གསུམ་པོ་དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདོད་པ་དང། གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །དང་པོ་ནི། དགའ་བ་མེད་

[074A]༄༅། །པས་ན་དམྱལ་བ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དེར་སོང་བས་སམ་ཤིན་ཏུ་སྐོམ་པས་ན་ཡི་དགྭས། དུད་དེ་འགྲོ་བས་ན་དུད་འགྲོ་རྣམས་དང། ཡིད་ཤས་ཆེ་བས་ན་མི་རྣམས་དང། ཁྱིམ་ནམ་མཁའ་ལ་ཡོད་པས་ནི་འདོད་ལྷ་དྲུག་
དག་འདོད་པའི་ཁམས་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདོད་ཁམས་དེ་ལ་རིས་ཉི་ཤུར་དབྱེར་ཡོད་དེ། དམྱལ་བ་ལ་ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་དུ་དབྱེ་བས་ངན་སོང་བ་བཅུ་དང། མི་ལ་གླིང་བཞིར་དབྱེ་བ་ལས་བདེ་འགྲོའི་གནས་བཅུ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ གྲང་དམྱལ་བརྒྱད་དང་ཉི་ཚེ་བ་གྲངས་ལོགས་སུ་མི་འདྲེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དང་པོ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དང། གཉིས་པ་ཚེ་དང་གནས་ལ་སོགས་པ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སའི་དངོས་གཞི་ལས་འདོད་ཁམས་དེ་ལ་སུམ་ཅུ་
སོ་དྲུག་བཤད་དེ། དུད་འགྲོ་གནས་མ་ངེས་པས་མ་བགྲངས་ཤིང། ཚ་དམྱལ་བརྒྱད། གྲང་དམྱལ་བརྒྱད། ཡིད་དགྭས། ལྷ་མ་ཡིན་ཏེ་བཅོ་བརྒྱད། མི་ལ་གླིང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མི། འདོད་ལྷ་དྲུག་རྣམས་སུ་ཕྱེ་བས་སོ། །དམྱལ་བ་སོགས་
གནས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཆོས་ཅན། འདོད་པའི་ཁམས་ཡིན་ཏེ། མི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་རྒྱས་སུ་རུང་བའི་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་སྤྲུལ་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གང་ཟག་ལ་ཡོད་པས་ཇི་ལྟར་དེ་རྒྱས་
པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཞན་དེ་ཡོད་པར་ཐོས་ནས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་ཞིང། བདག་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལས་ཉམས་པ་དྲན་ནས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བའམ། ཡང་ན་སྤྲུལ་པ་ཡིད་འཕྲོག་པ་མཐོང་ནས་འདི་འདྲ་བའི་སྤྲུལ་སེམས་ནི་བཟང་ངོ་
སྙམ་དུ་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཡང་ན་དངོས་སུ་མི་རྒྱས་ཀྱང་རྒྱས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་དྲི་རོ་དེས་སྦྲུལ་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་ཁམས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཁམས་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་

[074B] །འདོད་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། འཁྲིག་པ་དང་ཁམ་ཟས་དོན་གཉེར་གྱི་སྲེད་པ་ལ་བྱའོ། །འདོད་ཁམས་ལས་གོང་མའི་གནས་དག་བཅུ་བདུན་དག་ནི་ཆོས་ཅན། གཟུགས་ཁམས་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ལས་འདས་ཤིང་རང་སའི་ཉོན་
མོངས་རྒྱས་རུང་གང་ཞིག་ གཟུགས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཁམས་དེ་ལ་བཅུ་བདུན་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཁམས་དེར་སྐྱེ་བའི་སོ་སོའི་རྒྱུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་གསུམ་གྱི་ས་ནི་གསུམ་གསུམ་ཡིན་ལ་
བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ས་ནི་བརྒྱད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་གི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་བསྒོམས་པ་ལས། ཚངས་རིས། ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན། ཚངས་ཆེན་གསུམ་དུ་རིམ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་
གཉིས་པ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ལས་འོད་ཆུང། ཚད་མེད་འོད། འོད་གསལ་གསུམ་དུ་རིམ་བཞིན་དུ་སྐྱེ། གསུམ་པ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ལས་དགེ་ཆུང། ཚད་མེད་དགེ། དགེ་རྒྱས་གསུམ་དུ་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང། སོ་
སྐྱེས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཟག་བཅས་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ལས། སྤྲིན་མེད། བསོད་ནམས་སྐྱེས། འབྲས་བུ་ཆེབ་གསུམ་དུ་སྐྱེ། འཕགས་པས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཆུང་ངུ་གསུམ་སྤེལ། འབྲིང་དྲུག་སྤེལ། ཆེན་པོ་དགུ་
སྤེལ༑ ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཉིས་སྤེལ། ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བཅོ་ལྔ་སྤེལ་བསྒོམས་པ་ལས། གནས་གཙང་མ་ལྔར་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཁམས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་གཟུགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་
ཁམས་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཉི་འོག་པ་ན་རེ། ཚངས་ཆེན་དེ་ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་ལས་ཚེ་དང་ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཁམས་གནས་རིས་བཅུ་བདུན་ཡིན་ནོ་ཟེར། ཁ་ཆེ་བ་ན་

[075A]༄༅། །རེ༑ ཚངས་ཆེན་དེ་ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་ལས་བང་རིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་ཅུང་ཟད་འཕགས་པ་ཡིན་གྱི་གནས་གཞན་ལོགས་པ་མེད་པས། གཟུགས་ཁམས་གནས་རིས་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར། སློབ་དཔོན་
འཕགས་པ་ལྟར་ན་འོག་མིན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་དང་བཅས་པས། གཟུགས་ཁམས་གནས་རིས་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་ཞེས་གསུང་ངོ། །གཟུགས་མེད་ཁམས་ནི་གནས་གཞན་ལོགས་པ་མེད་དེ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པའི་གང་ཟག་དེ། གང་དུ་ཤི་འཕོས་པ་དེར་གཟུགས་མེད་ཀྱི་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་གྲུབ་ནས་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་བཟང་ངན་དུ་བསྒོམས་པའི་སྐྱེ་བ་ལས་ནི། ནམ་མཁའ་
མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དོ། །གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་གཟུགས་མེད་ན། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་གང་ལ་བརྟེན་ཅེ་ན། གཟུགས་མེད་ཁམས་དེར་ནི་རིས་མཐུན་པ་དང་སྲོག་ལ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་བརྟེན་
པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཞེས་པས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་ཐོབ་པ་དང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བརྟེན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་འོག་མ་གཉིས་སུ་གཟུགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་སེམས་དེ་རིས་དང་སྲོག་ལ་མི་བརྟེན་ནམ་ཞེ་ན་
མི་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་མ་བྲལ་བས་སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ནི་གཟུགས་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ནམ་
མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་ཆོས་ཅན། གཟུགས་མེད་ཁམས་ཡིན་ཏེ། ཁམས་འོག་མ་གཉིས་ལས་འདས་ཤིང། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་རྒྱས་རུང་གི་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་ཁམས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་

[075B] །གཉིས་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་པོ་དེར་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་ལྔ་སྟེ། དམྱལ་བ་དང། ཡི་དགས་དང། དུད་འགྲོ་དང། མི་དང། ལྷ་སྟེ་རང་རང་གི་མིང་གིས་
བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་གར་ཞེ་ན། དགེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་རྩ་ཆད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ནོ། །རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་སེམས་
ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བར་སྲིད་ནི་སེམས་ཅན་ཡིན་གྱི། འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གདགས་པ་ལས། སྐྱེ་གནས་བཞིས་འགྲོ་བ་ལྔ་བསྡུས་ཀྱི། འགྲོ་བ་ལྡས་སྐྱེ་གནས་བཞི་མ་བསྡུས་སོ། །གང་མ་བསྡུས་ན་སྲིད་པ་བར་མའོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སྲིད་པ་བདུན་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། སྲིད་པ་ནི་བདུན་ཏེ། དམྱལ་བའི་སྲིད་པ་དང། ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང། དུད་འགྲོའི་སྲིད་པ་དང། མིའི་སྲིད་པ་དང། ལྷའི་སྲིད་པ་དང། ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་
སྲིད་པ་བར་མའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་ལྔར་ངེས་ན་ལྷ་མ་ཡིན་དེ་འགྲོ་བ་གང་གི་ནང་དུ་གཏོགས་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ལྟར་ན་ལྷའི་ནང་དུ་གཏོགས་ཏེ། ལྷ་ལ་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་འགྲན་སྙོག་པ་དང་
ལྷའི་གཉེན་ཟླ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ལྷའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པས། ལྷ་མ་ཡིན་ཞེས་དམན་པ་ལ་དགག་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡིན་ཞེས་གསུང་ངོ། །མདོ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས་ལྷ་མ་ཡིན་ཡི་དགས་དང་དུད་འགྲོར་གཏོགས་པ་དང། མདོ་
ཁ་ཅིག་ཏུ་འགྲོ་བ་དྲུག་པར་ཡང་བཤད་དོ། །གནོད་སྦྱིན་ཁ་ཅིག་ལྷ་དང། ཁ་ཅིག་ཡི་དགས་སུ་གཏོགས། དྲི་ཟ་ནི་ལྷའི་ནང་དུ་གཏོགས་ཏེ། ལྷའི་རོལ་མོ་མཁན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། ལྟོ་འཕྱེ་དང། མི་འམ་ཅི་དང། ཀླུ་རྣམས་
[076A]༄༅། །ནི་དུད་འགྲོའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་བཤད། ཤ་ཟ་དང། སྨྱོ་བྱེད་དང། བརྗེད་བྱེད་དང། མ་མོ་ནི་ཡི་དགྭས་ཀྱི་ན་ང་དུ་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བཞི། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་གནས་པ་བདུན། སེམས་ཅན་
གྱི་གནས་དགུ། །རྣམ་ཤེས་གནས་པ་བཞི། བདུན་དང་བཞིའི་བསྡུ་བ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་མངོན་པ་བ་རྣམས་མདོ་འཆད་པར་སྤྲོ་ན། མདོ་ལས་རྣམ་ཤེས་གནས་པ་བདུན་ཞེས་ཀྱང་བཤད། སེམས་ཅན་གྱི་གནས་དགུ་
ཞེས་ཀྱང་བཤད་ན་རྣམ་ཤེས་གནས་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། རྣམ་ཤེས་གནས་པ་བདུན་ཡོད་དེ། ལུས་དང་འདུ་ཤེས་ཐ་དད་པ་དང། ལུས་ཐ་དད་ཅིང་འདུ་ཤེས་གཅིག་པ་དང། བཟློག་པ་ལུས་གཅིག་ཅིང་འདུ་ཤེས་ཐ་དད་པ་དང་
ལུས་དང་འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀ་གཅིག་པ་དང། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་པོ་གསུམ་པོ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མི་དང་འདོད་ལྷ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོར་ཕྱིས་སྐྱེས་པའི་ལྷ་རྣམས་ནི་དང་པོ་དེ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་
དང་བོང་ཚོད་ཐ་དད་ཅིང། འདུ་ཤེས་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། ཚངས་ཆེན་དང་དེའི་འཁོར་དུ་དང་པོར་སྐྱེས་པའི་ལྷ་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་སྔར་ལྟར་གྱི་ཕྱིར་དང། ཚངས་ཆེན་གྱི་བསམ་པ་ལ་འདི་དག་ནི་བདག་གིས་ཕྱུང་བའོ་
སྙམ་པ་དང། དེ་དག་གི་བསམ་པ་ལའང་བདག་ཅག་རྣམས་ནི། ཚངས་པ་ཆེན་པོས་བྱུང་བའོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཕྱིར། འོད་གསལ་བའི་ལྷ་རྣམས་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་པ་དང། འདུ་ཤེས་དངོས་གཞིའི་
ཡིད་བདེས་སྐྱོ་ནས། ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་ལ་འཇུག་ཉེར་བསྔོགས་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་སྐྱོ་ནས། དངོས་གཞིའི་ཡིད་བདེ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པར་སྐྱེས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ། འཇིག་རྟེན་འཆགས་

[076B] ཚངས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་སྟོང་པ་མེས་སྲེག་པ་མཐོང་ནས་སྐྲག་པར་འདུ་ཤེས་པ་ན། བསམ་གཏན་གཉིས་པར་སྐྱེས་ནས་རིང་དུ་ལོན་པ་འཇིག་རྟེན་འཆགས་འཇིག་ལ་མཁས་པ་དག་ མ་འཇིགས་ཤིག་དེ་ནི་སྔར་
ཡང་མེས་བསྲེགས་ནས་དེ་ཉིད་དུ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་མི་སྐྲག་པར་འདུ་ཤེས་པས་འདུ་ཤེས་ཐ་དད་ཅེས་ཟེར། དགེ་རྒྱས་པའི་ལྷ་རྣམས་ནི་བཞི་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། ལུས་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་པ་དང། འདུ་ཤེས་དངོས་གཞིའི་སེམས་བདེ་ལ་
འཇུག་པར་གཅིག་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མ་རྣམས་རྣམ་ཤེས་གནས་པར་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ལྷག་མ་དེ་དག་ཏུ་རྣམ་ཤེས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངན་སོང་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་
གྱིས་འཇོམས། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་བ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་འཇོམས། སྲིད་རྩེ་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གིས་འཇོམས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་གནས་དགུ་
བཤད་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ནི་གནས་དགུར་བཤད་དེ། སྔར་གྱི་བདུན་གྱི་སྟེང་དུ་སྲིད་རྩེ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། །འོ་ན་ངན་སོང་བ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལས་གཞན་པའི་བསམ་གཏན་
བཞི་པ་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་སུ་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། གཞན་ངན་སོང་བ་དེར་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་ལས་ཀྱི་སྲིན་པོས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བཙོན་ར་བ་བཞིན། ཡང་ན་དེ་གཉིས་དེར་མི་
འཆད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་གནས་ནི་གཞན་ན་གནས་པ་རྣམས་དེར་འང་འདོད་ལ། དེ་ན་གནས་པ་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་མི་འདོད་པ་ཡིན་ན། ངན་སོང་བ་ལ་དེ་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པ་བ་ལས་གཞན་པའི་བསམ་གཏན་

[077A]༄༅། །བཞི་པའི་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་བར་འགྲོ་འདོད། འཕགས་པ་རྣམས་གོང་མ་མྱང་འདས་སུ་འགྲོ་འདོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་གནས་པ་དག་ནི་ཡང་བཞི་བཤད་དེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་
བཞི་འོ༑ །འོ་ན་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། རང་གི་ས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ས་མི་གཅིག་པ་དང་ཟག་མེད་མ་ཡིན་ཏེ། རྣས་ཤེས་གནས་པའི་དོན་རྣམ་ཤེས་སྲེད་པའི་དབང་གིས་གནས་པ་ཡིན་ན། ཟག་མེད་དང་ས་གཞན་ལ་དེ་
ལྟར་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྣམ་ཤེས་དེ་རྣམ་ཤེས་གནས་པར་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། རྣམ་ཤེས་འབའ་ཞིག་རྣམ་ཤེས་གནས་པར་མ་བཤད་དེ། འདིར་ནི་གནས་པ་དང་གནས་པ་པོ་ཐ་དད་བའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། རྣམ་ཤེས་
དེ་གནས་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་རང་གི་གདན་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། འོ་ན་རྣམ་ཤེས་གནས་པ་བདུན་གྱིས་བསྡུས་ལ། བཞིས་མ་བསྡུས་པ་སོགས་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། བསྡུ་ན་མུ་ནི་བཞི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་
བདུན་གྱིས་བསྡུས་ལ་བཞིས་མ་བསྡུས་པ་ནི། བདུན་གྱིས་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུ། བཞིས་བསྡུས་ལ་བདུན་གྱིས་མ་བསྡུས་པ་ནི། བཞིའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང། སྲིད་རྩེ་བ་དང། ངན་སོང་
བའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུ། གཉིས་ཀས་མ་བསྡུས་པ་ནི། བསམ་གཏན་བཞི་པ་བ་དང། སྲིད་རྩེ་བ་དང། ངན་སོང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུ། གཉས་ཀས་བསྡུས་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་གནས་པ་བདུན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་
རྣམ་ཤེས་ལས་གཞན་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཞི་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ། དང་པོར་འཇུག་ཚུལ། བར་དུ་གནས་ཚུལ། མཐར་འགྲོ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གང་དུ་འཇུག་པའི་སྐྱེ་གནས། གང་

[077B] །དང་པོ་ནི། ཁམས་གསུམ་དུ་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བའི་གནས་དུ་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་པོ་དེར་ནི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་དང། སོགས་མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་དང། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་
སྐྱེ་གནས་བཞི་དག་ཏུ་ཡོད་དོ། །འོ་ན་འགྲོ་བ་གང་ལ་སྐྱེ་གནས་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། མི་ལ་སྐྱེ་གནས་རྣམ་པ་བཞི་ག་ཡོད་དེ། རྫུས་སྐྱེས་ནི་བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་ལྟ་བུ། དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ནི་རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུ་ལྟ་བུ། སྒོང་སྐྱེས་ནི་གྲུ་ཆག་པའི་ཚོང་པ་
ཁྲུང་ཁྲུང་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། གནས་བརྟན་བྲག་དང་ཉེ་བའི་བྲག་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང། དགེ་བསྙེན་མ་ས་ག་ལས་སྒོ་ང་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་བྱུང་བ་ལས། ཁྱེའུ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང། རྒྱལ་པོ་ལྔ་ལེན་
གྱི་བཙུམ་མོ་ལས་སྒོ་ང་ལྔ་བརྒྱ་བྱུང་བ། སྒྲོམ་དུ་བཅུག་སྟེ་གངྒཱའི་ཆུ་ལ་བ་སྐྱུར་བ། ལི་ཙ་བྱི་གཞོན་ནུ་ཁྲུས་བྱེད་པས་མཐོང་ནས། སྒྲོམ་ཕྱེ་བས་ཁྱེའུ་ལྔ་བརྒྱ་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །མངལ་སྐྱེས་ནི་ད་ལྟའི་མི་ཕལ་ཆེ་བའོ། །དུད་འགྲོ་ལ་སྐྱེ་གནས་རྣམ་
པ་བཞི་ཡོད་དེ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་སྐྱེ་གནས་བཞི་པས། ཀླུ་སྐྱེ་གནས་བཞི་ག་བཟའ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དམྱལ་བ་པ་རྣམས་དང། ལྷ་རྣམས་དང། སྲིད་པ་བར་མ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ལས་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཡི་དགྭས་
ཕལ་ཆེར་རྫུས་སྐྱེས་ཡིན་ལ། མངལ་ནས་སྐྱེ་བའང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡི་དགྭས་མོ་ཞིག་གིས་བཙུན་པ་མཽ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ། བདག་གིས་མཚན་མོ་བུ་ལྔ་དང། དེ་བཞིན་ཉིན་པར་བུ་ལྔ་རྣམས། བསྐྱེད་ནས་དེ་དག་ཟ་མོད་ཀྱི། །འོན་ཀྱང་
བདག་ནི་ཚིམ་པ་མེད། །ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་སྐྱེ་གནས་དེ་རྣམས་ལས་གང་བཟང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རྫུས་སྐྱེས། དྲོད་གཤེར་སྐྱེས། མངལ་སྐྱེས། སྒོང་སྐྱེས་རྣམས་ལ་སྔ་མ་སྔ་མ་བཟང་སྟེ། རིམ་བཞིན་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་ལ་མི་གནོད་

[078A]༄༅། །པར་སྐྱེ་བ་དང། གཞན་ལ་མི་གནོད་པ་དང། རང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ལན་གཅིག་མྱོང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལན་གཉིས་མྱང་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རྫུས་སྐྱེས་བཟང་ན། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་སེམས་
རྒྱལ་པོ་དོན་གྲུབ་རྫུས་ཏེ་མི་སྐྱེ་བར། མངལ་ནས་སྐྱེ་བའི་དགོས་པ་གང་ཞེ་ན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཤཱཀྱ་ཉེ་དུ་རྣམས་བསྟན་པ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་དང། མིའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་རྫུ་
འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་མཐུ་ཆེ་བ་མཐོང་བ་ན། སྒྱུ་མའམ་སུ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྤང་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ སྐུ་གདུང་རིང་བསྲེལ་བསྟན་པས། གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་ཏེ། རྫུས་སྐྱེས་ཤི་བ་
ལ་རོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ནི། དེ་ནི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་དབང་གིས་འབྱུང་བར་འདོད་པས་ལན་མིན་ནོ་ཞེས་གསུང་ངོ། །རྫུས་སྐྱེས་ལ་རོ་མེད་ན། ནམ་མཁའ་ལྡིང་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པས་ཀླུ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་བཟའ་
བའི་ཕྱིར་འབྱིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། བཟའ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་ཀྱི། ཟས་ཞེས་མ་བཤད་པའམ། མ་ཤི་བར་དུ་ཟ་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་སྐྱེ་གནས་གང་མང་ཞེ་ན། གང་བཟང་བ་བཞིན་
མང་ངོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ། ངོ་བོ་དང། སྒྲུབ་བྱེད། ཤ་ཚུགས། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར། སྐྱེ་གནས་སུ་འཇུག་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སྲིད་པ་བར་མ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ། །ཞེས་བཤད་ན། དེའི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་འདིར་གང་འཆི་བའི་སྲིད་
པ་དང་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པའི་བར་དུ་འབྱུང་བའོ། །འོ་ན་དེ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། སྲིད་པ་བར་མ་དེ་བྱུང་བ་མིན་ཏེ། དེ་བགྲོད་པའི་ཡུལ་དུ་མ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། རིགས་པ་དང་ལུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས། དང་པོ་ནི་

[078B] བར་སྲིད་མེད་དེ། སྐྱེ་སྲིད་དེ་འཆི་སྲིད་ཆད་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་སྲིད་ཆོས་ཅན། འཆི་བའི་སྲིད་པ་ཆད་ཙམ་ལས་བྱུང་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲུའི་རྒྱུན་དང་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་
རེ༑ མ་ཁྱབ་སྟེ། མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་བྱད་བཞིན་གྱི་རྒྱུན་ཡིན་ཡང། བྱད་བཞིན་ལས་ཆད་ཅིང་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་གྱི་རྒྱུན་
ཡིན་པ་དེ། སྐྱེ་སྲིད་འཆི་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ཡང་དེ་ལས་ཆད་ཅིང་འཇུག་པའི་དཔེ་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་གྱི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོ་ས་གཅིག་ན་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གཟུགས་
ཀྱི་དངོས་པོ་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་གོང་གི་དམ་བཅའ་དེར་ཐལ། མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་གྱི་རྒྱུན་ཡིན་པ་དང་སྐྱེ་སྲིད་འཆི་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་པ་གཉིས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་
གཟུགས་བརྙན་དེ་བྱད་བཞིན་གྱི་རྒྱུན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་བྱད་དང་མེ་ལོང་གཡའ་དག་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གཉིས་ལས་བྱུང་ལ། སྐྱེ་སྲིད་དེ་འཆི་སྲིད་ལས་བྱུང་གི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གཉིས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། བར་སྲིད་ཡོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མགུར་ནས་སྲིད་པ་བདུན་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། སྲིད་པ་ནི་བདུན་ཏེ། དམྱལ་བའི་སྲིད་པ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་བར་སྲིད་ཡོད་དེ། མདོ་ལས་
གནས་གསུམ་མངོན་དུ་གྱུར་ན་མའི་མངལ་དུ་བུ་འཆགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་རུང་ཞིང་ཟླ་མཚན་དང་ལྡན་པ་དང། ཕ་མ་ཆགས་ཤིང་ཕྲད་པ་དང། དྲི་ཟ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་དེའི་དྲི་ཟ་དེ་བར་སྲིད་

[079A]༄༅། །ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་དེ། ཕུང་པོ་ཞིག་པ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ནའོ་ཞེས་འདོན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་སྟེ། ཏ་ལེན་གྱི་བུའི་མདོ་ལས། ཁྱོད་ཀྱི་དྲི་ཟ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ། རྒྱལ་
རིགས་ཤིག་གམ། བྲམ་ཟེའམ། རྗེའུ་རིགས་སམ། དམངས་རིགས་སམ། འོན་ཏེ་ཤར་ཕྱོགས་ན་གནས་པ་ཞིག་གམ། ཞེས་གསུངས་ལ། ཕུང་པོ་ཞིག་པ་དེ་དག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཡང་བར་སྲིད་ཡོད་དེ། ཕྱིར་མི་འོང་དེ་ལ་བར་དོར་འདའ་བ་
སོགས་ལྔར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ལྷའི་རིགས་ཤིག་ལ་དགོངས་སོ་ཞེ་ན། མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟ་ན་སྐྱེས་ནས་འདའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྷའི་རིགས་སུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར། ཡང་བར་སྲིད་གྲུབ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་བསྟན་པའི་
མདོ་ལས་ཀྱང་བར་དོར་འདའ་བ་དེ་ལ་མྱུར་བར་འདའ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། བར་སྲིད་ཡོད་ན། བདུད་སུན་འབྱིན་བྱེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་མཁས་པ་མགུ་བའི་ཀླད་པར། རྡོའི་ཁུ་ཚུར་
བསྣུན་ནས་ཤི་བ་ལུས་དེ་ཉིད་ལ་མེས་བསྐོར་ཏེ། དམྱལ་བར་སྐྱེས་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་མཐོང་ཆོས་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་སྨིན་པ་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་ཕྱིས་སྨིན་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་
ཡང་བར་སྲིད་ཡོད་ན། མཚམས་མེད་ལྔ་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མིན་ན། མཚམས་མེད་བྱས་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་
དམྱལ་བར་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་བར་སྲིད་ཡོད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་སྡིག་ཅན་ཞིག་ལ། བྲམ་ཟེ་ན་ཚོད་ཁྱེར་ཟིན་རྒ་བ་དང། །ན་བ་ཡིན་ཏེ་གཤིན་རྗེའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན། །བར་ན་ཁྱོད་ཀྱི་གནས་ཀྱང་ཡོད་མིན་ཞིང། །ཁྱོད་ཀྱི་ལམ་

[079B] །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ནི་མིའི་ནང་དུ་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། འོ་ན་བར་སྲིད་ཀྱི་ཤ་ཚུགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བར་སྲིད་དེ་ནི་སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་
འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཤ་ཚུགས་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་གཅིག་གིས་འཕངས་པའི་ཕྱིར། སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་དེ་ནི་འཆི་བའི་སྡོན་རོལ་ཚུན་ཆད་ནས་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པའམ་བཞི་ཡིན་ནོ། །འོ་
ན་བར་སྲིད་ཀྱི་ཁ་དོག་ཇི་ལྟ་བུར་འབྱུང་ཞེ་ན། དམྱལ་བའི་བར་སྲིད་ནི་སྡོང་དུམ་མེས་ཚིག་པ་ལྟ་བུ། དུད་འགྲོའི་དུ་བ་ལྟ་བུ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཆུ་ལྟ་བུ། འདོད་པའི་ལྷ་དང་མིའི་བར་སྲིད་ནི་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ། གཟུགས་ཀྱི་བར་སྲིད་ནི་ཁ་དོག་
དཀར་པོའོ། །གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་བར་སྲིད་མེད་དེ། དེ་ན་གཟུགས་མེད་པས་སོ། འོ་ན་བར་སྲིད་ཀྱི་བོང་ཚོད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ལྷ་དང་མིའི་བར་སྲིད་ནི་བྱིས་པ་ལོ་ལྔ་འམ་དྲུག་ལོན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ནི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་
ཡོད་ཤས་ཆེ་བས་བོང་ཚོད་རྫོགས་ཤིང་གོས་དང་བཅས་པར་སྐྱེ་ལ། འདོད་པར་ངོ་ཚ་མེད་ཅིང་ཁྲེལ་མེད་ཤས་ཆེ་བས་གཅེར་བུར་སྐྱེ། འོན་ཀྱང་དགེ་སློང་མ་དཀར་མོ་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་གོས་དང་བཅས་པ་དང། སྲིད་པ་ཐ་མ་
པའི་བྱང་སེམས་ནི་གཞོན་ནུ་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་ཅིང། ན་བཟའ་དང་བཅས་པའོ། །འོ་ན་ཡུམ་གྱི་མནལ་ལམ་དུ་གླང་པོ་ཆེའི་ཕྲུ་གུ་དཀར་པོ་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པར་རྨིས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། དེ་ནི་མཚན་མ་འགའ་ཞིག་
བསྟན་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་ཀྲི་ཀིའི་རྨི་ལྟས་བཅུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་བཙུན་པ་ཆོས་ལྡན་རབ་འབྱོར་གྱིས། གླང་ཆེན་དཀར་པོ་མཆེ་བ་དྲུག་ལྡན་པ། རྐང་བཞིས་མཛེས་དང་ལྡན་པར་ཞལ་བཞེས་ནས། །དྲང་སྲོང་གནས་

[080A]༄༅། །ཤེས་པ་ནི་ཇི་བཞིན་དུ། །ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་ཀྱི་གནས་སུ་ཞུགས་པར་གྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མན་ལ་ལམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའོ། །འོ་ན་བར་སྲིད་དེ་ཇི་ཙམ་གནས་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་པའི་དགེ་
བསྙེན་བཙུན་པ་ན་རེ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མ་ཚོགས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པས་ངེས་པ་མེད་ཅེས་ཟེར། བཙུན་པ་དབྱིག་བཤེས་ན་རེ། ཞག་བདུན་གནས་ལ། དེ་ལ་སྐྱེ་གནས་མ་རྙེད་ན་ཤི་འཕོས་ནས་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་ ཞག་
བདུན་ཕྲག་བདུན་ཏེ་ཞེ་དགུ་གནས་ཟེར། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། འདི་སྐྱེ་སྲིད་ཚོལ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས། ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པར་མྱུར་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ལ། དེ་ཡང་ཡུལ་དེར་སྐྱེ་བར་ངེས་ན། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མ་ཚོགས་ཀྱང་
ལས་ཀྱིས་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་དྲངས་ནས་དེར་སྐྱེ། དེར་སྐྱེ་བར་མ་ངེས་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེ་ཟེར་རོ། །ཡང་དགུན་བ་ལང་གི་བར་སྲིད་གྲུབ་ན། བ་ལང་དེ་དབྱར་འདོད་ཆགས་སྤྱོད། བ་མིན་དུས་མིན་དུ་སྤྱོད་པས་བ་མིན་དུ་སྐྱེ། དགུན་རྟའི་
བར་སྲིད་གྲུབ་ན། དེ་སོས་ཁ་འདོད་ཆགས་སྤྱོད། བོང་བུ་དུས་མིན་དུ་སྤྱོད་པས་བོང་བུར་སྐྱེ། དབྱར་ལྟ་བུ་དོམ་གྱི་བར་སྲིད་གྲུབ་ན། དེ་དགུན་འདོད་ཆགས་སྤྱོད། དྲེད་དུས་མིན་དུ་སྤྱོད་པས་དྲེད་དུ་སྐྱེ། དབྱར་ལྟ་བུ་ཁྱིའི་བར་སྲིད་གྲུབ་
ན༑ དེ་སྟོན་འདོད་ཆགས་སྤྱོད། ཅེ་སྤྱང་དུས་མིན་དུ་སྤྱོད་པས་ཅེ་སྤྱང་དུ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟ་ན། ཅི་སྟེ་ན་ཟློག་གོ་ དེ་ལས་གསར་དུ་སོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ལེགས་པར་གྲུབ་བོ། །ལས་གསར་དུ་སོག་གོ་ཞེས་པ་ཡང། མཐོང་ཆོས་
མ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་གསར་དུ་སོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་གྲུབ་པས། སྐྱེས་ནས་དང་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་ཡང་གྲུབ་བོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །བཞི་པ་ནི། བར་སྲིད་གང་གིས་མཐོང་ཞེ་ན། བར་སྲིད་རིས་མཐུན་པ་ནང་གིས་མཐོང་ངོ། །

[080B] ལྷའི་བར་སྲིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཐོང། མི་དང། ཡི་དྭགས་དང། དུད་འགྲོ་དང། དམྱལ་བའི་བར་སྲིད་རྣམས་ཀྱིས་གོང་མ་གོང་མ་མ་གཏོགས་པ་མཐོང་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱོན་བཅུ་གཅིག་དང་བྲལ་
བས་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །སྐྱོན་བཅུ་གཅིག་པོ་ནི། ཐེ་ཚོམ་དང། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང། རྨུགས་གཉིད་དང། རྒོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་དྲགས་པ་དང། སེམས་ཡ་ཡ་པོར་གྱུར་པ་དང། བག་ཚ་བ་དང་
འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་པ་དང། སྨྲ་བ་མངས་པ་དང། ཧ་ཅང་བསྒོམས་དྲགས་པའོ། །ལས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང། ཤུགས་མགྱོགས་ཁྱད་དང་ལྡན་པ་དང། མིག་སོགས་དབང་པོ་ཀུན་ཚང་ཞིང། རི་སོགས་ལ་
ཐོགས་མེད་དུ་འཇུག་པ་དང་ལྡན་ནོ། །དེའི་ཤེས་བྱེད་བྲག་སེར་ཁ་མེད་པ་ཅན་གྱི་གསེབ་ཏུ་སྦལ་པ་སོགས་འབྱུང་བ་དེས་ཤེས་སོ། །འོ་ན་དམྱལ་བའི་བར་སྲིད་གྲུབ་ནས་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་ཟློག་གམ་ཞེ་ན། མི་ལྡོག་ཏེ། དམྱལ་བའི་བར་སྲིད་
དང་དེའི་སྡོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་གཉིས་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་གཅིག་པའི་ཕྱིར། ཚངས་རིས་ཀྱི་བར་སྲིད་གྲུབ་ན། དེར་སྐྱེ་བར་མ་ངེས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་བར་དོར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་བར་སྲིད་དེ་ཁམ་ཟས་ཟའམ་ཞེ་
ན༑ དེ་ནི་ཁམ་ཟས་རགས་པ་མི་ཟའི་དྲི་ཙམ་ཟའོ། །དེ་ཡང་དབང་ཆེ་བ་རྣམས་དྲི་ཞིམ་པ་དང་ཆུང་བ་རྣམས་དྲི་མི་ཞིམ་པ་ཟའོ། །ལྔ་པ་ནི། བར་སྲིད་དེ་སྐྱེ་གནས་སུ་འཇུག་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མིའི་བར་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཐག་རིང་པོ་ནས་
ཕ་མ་ཉལ་པོ་བྱེད་པ་མཐོང་བས་ན། བློ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས། རྩེ་བ་དང་དགའ་བའི་བསམ་པས་འགྲོ་བའི་ཡུལ་ཕོ་བ་དང་ལོང་ཁའི་གསེབ་ན། བུ་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་འགྲོ། དེ་ཡང་ཕོར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་མའི་ལྟོ་གཡས་སུ་སྙེས་ནས་ཁ་རྒྱབ་ཏུ་
[081A]༄༅། །བལྟས་ཏེ་ཙོག་པུར་འདུག་པ་དང། མོར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་མའི་ལྟོ་གཡོན་དུ་སྙེས་ནས་ཁ་མདུན་དུ་བལྟས་ཏེ་འདུག་མ་ནིང་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ཕོ་མོའི་འདོད་ཆགས་གང་ཤས་ཆེ་བའི་སྟབས་སུ་འདུག་གོ་གཞན་དྲོད་གཤེར་
ལས་སྐྱེ་བ་ནི་དྲི་མངོན་པར་འདོད་པས་འགྲོ། །རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ནི་གནས་ལ་མངོན་པར་འདོད་པས་འགྲོའོ། །འོ་ན་དམྱལ་བའི་གནས་འདོད་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། ཡོད་དེ། བློ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་སོ། །བར་སྲིད་འགྲོ་བའི་
དབྱིབས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དམྱལ་བའི་བར་སྲིད་ནི་སྤྱིའུ་ཚུགས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། ཡང་དག་སྡོམ་དང་དཀའ་ཐུབ་ཅན། དྲང་སྲོང་རྣམས་ལ་སྐུར་འདེབས་པ། །དེ་དག་སྤྱིའུ་ཚུགས་དག་ཏུ་ནི། །དམྱལ་བ་ཁོ་ནར་ལྟུང་
བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྷའི་བར་སྲིད་ནི་སྟེང་དུ་འགྲོ། །གཞན་མི་སོགས་ཐད་ཀར་འགྲོའོ། །སློབ་དཔོན་གང་སྤེལ་ན་རེ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་བར་སྲིད་ནི་ཡི་དགས་བཞིན་དུ་རྒྱབ་ནས་འགྲོ་ཞེས་གསུང། འོ་ན། བློ་ནི་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་གྱུར་པས། །ཞེས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་སམ་ཞེ་ན། མ་ངེས་ཏེ། གཅིག་ན་ཤེས་བཞིན་དུ་མངལ་དུ་འཇུག་ཅིང་གནས་པ་མི་ཤེས་གཞན་ནི་དེར་མ་ཟད་གནས་པ་ཡང་ཤེས། གཞན་ནི་དེ་དག་ཏུ་མ་ཟད་འབྱུང་བའང་ཤེས་
གཞན་ནི་འཇུག་པ་དང་གནས་པ་དང་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྨོངས། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རང་རྒྱལ་ཡིན་ཡང་རྟག་ཏུ་རྨོངས་པ་ཁོ་ན་འོ། །འོ་ན། འཇུག་པ་ཤེས་ཤིང་གནས་པ་མི་ཤེས་པ་སོགས་གསུམ་གང་ཞེ་ན། འཁོར་ལོས་
སྒྱུར་བ་དང། རང་བྱུང་རང་རྒྱལ་དང་སངས་རྒྱས་གཉིས་ཏེ་གསུམ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། མང་དུ་འཇུག་པ་གསུམ་དག་ཡིན་ཏེ། ལས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཀ་རྒྱ་ཆེ་

[081B] གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གང་གནས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་དང། གང་གིས་གནས་པ་ཟས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། བསྟན། བཤད། བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱི་རོལ་པ་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་
བར་ཐལ། སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ནས་འདིར་འོང་བ་དང། འདི་ནས་ཕྱི་མར་འགྲོ་བའི་བར་སྲིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དེ། རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་གང་ཟག་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་
ཕུང་པོ་སྔ་མ་དོར་ནས་ཕྱི་མ་ལེན་པར་བྱེད་པ་པོ་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཙམ་ཉིད་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཕུང་པོ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པར་མི་
འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། མར་མེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཡང་རྒྱུན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་སྲིད་པ་བར་མའི་རྒྱུན་གྱིས་ནི་མངལ་དུ་འགྲོ་ལ། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་ལས་
ཀྱིས་འཕངས་པ་བཞིན་དུ། རིམས་ཀྱིས་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་སྐྱེས་ནས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་སྐྱེ་ཚུལ་མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལྔ་དང་བཙས་པའི་གནས་
སྐབས་ལྔ་སྟེ། མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལྔ་ནི། ནུར་ནུར་པོ་དང། མེར་མེར་པོ་དང། ནར་ནར་པོ་དང། མཁྲང་འགྱུར་དང། རྐང་ལག་འགྱུས་སོ། །བཙས་པའི་གནས་སྐབས་ལྔ་ནི། བྱིས་པ་དང། གཞོན་ནུ་དང། དར་མ་དང། དར་ཡོལ་
དང༑ རྒས་པ་དང་ལྔའོ། །དེ་ལྟར་བཙས་པའི་གནས་སྐབས་ལྔ་སྐྱེས་ནས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དག་ཏུ་འགྲོ་ལ། དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་ནི་ཐོག་མ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། གནས་

[082A]༄༅། །སྐབས་པའི་རྟེན་འབྲེལ། སྐབས་སུ་བབ་པའི་ངོ་བོ། །ཡན་ལག་གསུམ་དཔེ་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། རང་བཞིན། བསྡུ་བ་དཔྱད་པ། གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན། འབྱུང་བྱུང་གི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་
དབྱེ་བ། སོ་སོའི་མཚན་ཉིད། དེ་དག་གི་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དེ། མ་རིག་པ་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། མིང་གཟུགས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་
དང། རེག་པ་དང། ཚོར་བ་དང། སྲེད་པ་དང། ལེན་པ་དང། སྲིད་པ་དང། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་ཤི་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཆ་གསུམ་ཡོད་དེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་གཉིས་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་སྐྱེ་བ་
དང་རྒ་ཤི་གཉིས་དང། བར་དུ་རྣམ་ཤེས་ནས་སྲིད་པའི་བར་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། དེ་དག་གང་ཟག་གང་ལ་ལྡན་ཞེ་ན། མངལ་སྐྱེས་ཚེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། སྐྱེ་གནས་གཞན་དང་བར་མ་དོར་འཆི་བ་ལ་མིན་ནོ། །གཉིས་
པ་ནི། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བཤད་ན། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་ནི་སྔོན་ཉོན་མོངས་པ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །འདུ་བྱེད་དག་ནི་ཚེ་སྔོན་མ་ལ་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པའི་ལས་སོག་པའི་གནས་
སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །རྣམ་ཤེས་ནི་ཚེ་འདིར་མངལ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕུང་པོ་ཡིན། མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དེ་ཕན་ཆད་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དོད་པ་ཚུན་ཆད་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཡུལ་
དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །རེག་པ་ནི་གསུམ་འདུས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཤེས་ནུས་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཚོར་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཤེས་ནུས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་ནུས་པ་ཚུན་

[082B] སྲེད་པ་ནི་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ལོངས་སྤྱོད་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆགས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་དེ་ནུས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་འཁྲིག་པ་དང་ཟས་གོས་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་
སྤྱོད་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་རྒྱུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །གང་ཟག་དེ་ཡང་སྲིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མར་ཉིང་
མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཚོར་བའི་བར་ནི་རྒ་ཤི་ཡིན་ནོ། །འོ་ན། རྟེན་འབྲེལ་ལ་བཞི་ཡོད་པ་ལས་འདི་གང་ཞེ་ན། འདི་ནི་གནས་སྐབས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་འདོད་ལོ། །འོ་ན། གནས་སྐབས་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ཅན་ཡིན་ན་
མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཇི་ལྟར་བསྒྲགས་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། གནས་སྐབས་དེ་ན་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ཡན་ལག་ཏུ་བསྒྲགས་སོ། །སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འབྱུང་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རྟེན་འབྲེལ། དེ་
ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ། གནས་སྐབས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཚེ་གསུམ་ལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཆ་
གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང། །བར་དག་ལ་བདག་སྔོན་དུ་བྱུང་ངམ་མ་བྱུང། ཅི་ཞིག་ཏུ་བྱུང། ཇི་ལྟར་བྱུང། མ་འོངས་པན་འབྱུང་ངམ་མི་འབྱུང་
ཅི་ཞིག་ཏུ་འབྱུང། ཇི་ལྟར་འབྱུང། ད་ལྟ་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པའི་རྨོངས་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། འོ་ན། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བསྡུ་ན་དུར་འདུས་ཤེ་ན། བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་

[083A]༄༅། །དང་ལས་དང་གཞི་གསུམ་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། མ་རིག་པ་དང། སྲིད་པ་དང། ལན་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལས་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། འདུ་བྱེད་དང། སྲིད་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
ལྷག་མ་བདུན་ནི་གཞི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུའང་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རྒྱུ་མདོར་བསྡུས། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལས་འབྲས་
བུ་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མདོར་བསྡུས་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། བར་མའི་རྒྱུ་འབྲས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་
དཔག་པ་ལས་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། མ་རིག་པ་ལ་རྒྱུ་དང་རྒ་ཤི་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་གྲངས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ལ། མེད་ན་འཁོར་བ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཕྱི་མའི་
མཐའ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་ལ་རྒྱུ་དང་རྒ་ཤི་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་ཀྱང། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་གྲངས་མ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སྲེད་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ལེན་པ་དང། དེ་ལས་བྱ་བ་སྲིད་པ་
ཉིད་དང། དེ་ལས་གཞི་སྐྱེ་བ་དང། དེ་ལས་གཞི་རྒ་ཤི་དང། དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྲེད་པ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་མ་རིག་པ་ལས་ལས་འདུ་བྱེད་དང། དེ་ལས་གཞི་རྣམ་ཤེས་ནས་གཞི་ཚོར་བའི་བར་འབྱུང་ལ། དེ་ལས་ཉོན་
མོངས་པ་སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ལ་ངས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བསྟན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་བྱུང་བའི་ཆོས་

[083B] །ཞེས་གསུངས་ན། དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བསྟན་བཅོས་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པར་བཤད་ལ། མདོ་ལས་གསུངས་པ་འདིར་ནི་འབྱུང་བ་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། བྱུང་བ་
འབྲས་བུ་ཡིན་པ་འདོད་དེ། ཁོ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གྱུར་པས། འབྱུང་བྱུང་གཉིས་ཀ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གང་ལ་ལྟོས་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱུང་བ་མིན་
ཏེ༑ ཕ་བུ་བཞིན་ནོ། །གནས་བརྟན་བསམ་རྫོགས་ན་རེ། འབྱུང་བ་དང་བྱུང་བ་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ལྟ་བུ། བྱུང་བ་ཡིན་ལ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་སེམས་སེམས་
བྱུང་ལྟ་བུ། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ད་ལྟར་བ་ལྟ་བུ། །གཉིས་ཀ་མིན་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་མདོ་ལས། འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུར། འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིག་ན་རེ། དང་པོས་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་གཉིས་པས་རྟག་པ་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་ཅེས་ཟེར། སློབ་དཔོན་ནི། རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་དུ་དང་པོ་དེ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ། གཉིས་པས་རྒྱུ་མེད་དང་རྟག་
པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་མ་རིག་པ་འདི་ཡོད་ན་འདུ་བྱེད་འདི་འབྱུང། ཞེས་བསྟན་པས། འདུ་བྱེད་མ་རིག་པ་ལས་གཞན་ལ་མི་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། མིག་ཡོད་ན་མིག་ཤེས་འདི་འབྱུང་
ཞེས་བསྟན་པས། དེ་གཟུགས་ལས་མི་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་མ་རིག་པ་འདི་ཡོད་ན་འདུ་བྱེད་འདི་འབྱུང། འདུ་བྱེད་འདི་སྐྱེས་པས་རྣམ་ཤེས་འདི་སྐྱེ་ཞེས་ཡན་ལག་བརྒྱད་མར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་

[084A]༄༅། །སྔོན་གྱི་མཐའ་འདི་ཡོད་ན་ད་ལྟར་གྱི་མཐའ་འདི་འབྱུང། ད་ལྟར་གྱི་མཐའ་འདི་སྐྱེས་པས་ཕྱི་མའི་མཐའ་འདི་སྐྱེ་ཞེས་རྒྱུ་བརྒྱུད་མར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་མ་རིག་པ་འདི་ཡོད་ན་འདུ་བྱེད་འདི་འབྱུང་ཞེས་
པས་དངོས་ཀྱི་རྐྱེན་དང། འདུ་བྱེད་འདི་སྐྱེས་པས་རྣམ་ཤེས་འདི་སྐྱེ་ཞེས་པས་བརྒྱུད་པའི་རྐྱེན་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་གསུང་ངོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། མ་རིག་པ་བཤད་པ། མིང་བཤད་པ། མིང་བཤད་པ། རེག་པ་བཤད་པ། ཚོར་བ་ཁ་འཕང་དང་
བཅས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་མེད་ཙམ་དང། རིག་པ་ལས་གཞན་ཙམ་མིན་གྱི། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འགལ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་གཞན་ཏེ། དཔེར་ན་
མི་འཛའ་བ་དེ་མཛའ་བ་མེད་ཙམ་དང་མཛའ་བ་ལས་གཞན་ཙམ་མ་ཡིན་གྱི། མཛའ་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོས་ལ་འཇོག་པ་དང། རྫུན་ཚིག་ཀྱང་བདེན་ཚིག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇོག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །རིག་པ་མེད་ཙམ་དང་
རིག་པ་ལས་གཞན་ཙམ་མ་རིག་པ་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མ་རིག་པ་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ངན་པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་མ་རིག་པ་
ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇིག་ལྟ་མ་རིག་པ་མིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་བ་ཡིན་ཞིང། མ་རིག་པ་དེ་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། མ་རིག་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་བྱེད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་མིང་
བཞིའི་ཕུང་པོ་ཆོས་ཅན། མིང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ཏེ། མིང་དང་འདྲ་བར་དོན་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་ལས་གཟུགས་གོ་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་རེག་པ་ནི། ཡུལ་

[084B] །རེག་པ་ཆོས་ཅན། དྲུག་ཡོད་དེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་བར་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལྔ་ནི་ཆོས་ཅན། ཐོགས་པའི་རེག་པ་ཡིན་ཏེ་
དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཐོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རེག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ཆོས་ཅན། ཚིག་བླ་དྭགས་ཀྱི་རེག་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་བླ་དྭགས་ནི་མིང་ཡིན་ལ། མིང་ལ་དམིགས་པའི་རེག་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་རེག་པ་དྲུག་པོ་འདི་ཆོས་ཅན། བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུ་སྟེ། རིག་པའི་རེག་པ་དང། མ་རིག་པའི་རེག་པ་དང། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་རེག་པ་གསུམ་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དྲི་
མ་མེད་པའི་རེག་པ་དང། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་རེག་པ་དང། དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྷག་མའི་རེག་པའོ། །མ་རིག་པའི་རེག་པ་ཆོས་ཅན། གཉིས་ཡོད་དེ། གནོད་སེམས་ཀྱི་རེག་པ་དང། རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་རེག་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་
གཉིས་ནི་འབྱུང་ཉེ་བས་ལོགས་སུ་བཤད་དོ། །ཡང་རེག་པ་དྲུག་པོ་ཆོས་ཅན། གསུམ་དུ་འདུ་སྟེ། བདེ་བ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་རེག་པ་དང། ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་རེག་པ་དང། བཏང་སྙོམས་མྱོང་འགྱུར་གྱི་རེག་པ་གསུམ་
དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། རེག་པ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཆོས་ཅན། དྲུག་ཡོད་དེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ནས། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བའི་བར་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལྔ་ནི་ཆོས་
ཅན༑ ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་བརྟེན་པའི་ཚོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཆོས་ཅན། སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་

[085A]༄༅། །ཚོར་དེ་ཡིད་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་རྒྱུ་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ་དག་ནི་ཡང་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཡིད་བདེ་ཡུལ་ལ། ཡིད་མི་བདེ་ཡུལ་ལ། བཏང་སྙོམས་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་དྲུག་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་དག་ཁམས་གང་
ན་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། འདོད་ཁམས་ན་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་དེ། རང་སའི་ཡུལ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ནོ། །འདོད་པའི་སེམས་ཚོར་དེས་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་ཅན་ལ་དམིགས་ན། གཟུགས་ཁམས་ན་དྲི་རོ་གཉིས་མེད་པས། ཡིད་ཉེ་
བར་རྒྱུ་བ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གོང་མ་གཟུགས་མེད་ན་ཡིད་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་གསུམ་གྱི་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ན་ཡིད་མི་བདེ་མེད་པས་ཡིད་ཉེར་རྒྱུ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་འདོད་པར་འགྲོ་བ་
ཡུལ་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་དམིགས། རང་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་བརྒྱད། གཟུགས་མེད་པ་ན་ཡིད་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཅན་ནོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་གཉིས་ན་ཡིད་བཏང་སྙོམས་ཉེར་རྒྱུ་དྲུག་ཡོད། དྲུག་
གི་དམིགས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཡུལ་དྲུག་པོ་ལ་དམིགས་པའོ། །རང་གཟུགས་ན་ནི་ཉེར་རྒྱུ་བཞིའི་དམིགས་པའོ། །གོང་མ་གཟུགས་མེད་ན་ནི་ཡིད་ཉེར་རྒྱུ་གཅིག་གི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བ་ཉེར་རྒྱུར་མ་
བཞག་པ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་མ་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གསུམ་པའི་བདེ་བ་བརྟན་པ་ཡིན་ལ། ཉེར་རྒྱུ་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་ནམ་མཁའི་ཉེར་བསྡོགས་ན་ཉེར་རྒྱུ་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་དག་གཟུགས་སུ་འགྲོ་བ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་
ལ་དམིགས། གོང་མ་གཟུགས་མེད་པར་འགྲོ་བ་ནི་ཡིད་ཉེར་རྒྱུ་གཅིག་གི་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ན་ཡིད་ཉེར་རྒྱུ་གཅིག་ཡོད་ལ། དེ་ནི་རང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །ཡིད་ཉེར་རྒྱུ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ཟག་

[085B] འདི་དག་གིས་སྲིད་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཟག་མེད་ནི་དེར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། མ་རིག་པ་སོགས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་གཞན་རྣམས་འདིར་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་
བཤད་ཟིན་པ་དང། ཁ་ཅིག་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་སོ་སོར་རྣམ་རིག་པ། །ཞེས་སོགས་དང་གཟུགས་ནི། གཟུགས་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན། །ལྔ་དང་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་
ཉིད༑ ཅེས་དང། དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རྟེན། །མིག་ལ་སོགས་གཟུགས་དང་བ་རྣམས། །ཞེས་པར་བཤད་ཟིན་ཅིང། འདུ་བྱེད་དང་སྲིད་པ་ལས་བསྟན་པ་དང། སྲེད་ལེན་གཉིས་གནས་ལྔ་པར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
གསུམ་པ་ནི། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་ཆ་གསུམ་དུ་བསྡུས་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་བཅུ་གཉིས་པོ་ཆ་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་འདིར་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ས་བོན་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ས་བོན་ལས་སྡོང་བུ་དང། ལོ་མ་དང་
འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་དང། དེ་ལས་བྱ་བ་དང། དེ་ལས་གཞི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཀླུ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཀླུ་གནས་པས་རྒྱ་མཚོ་མི་སྐམ་པ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པའི་
ཀླུ་གནས་པས་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཆོ་མི་སྐམ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཤིང་གི་རྩ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཤིང་རྩ་བ་ནས་མ་བཅད་ན་ལོ་མ་སོགས་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་རྩ་བ་ནས་མ་སྤངས་ན་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་
ཡང་དེ་ལྗོན་ཤིང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལྗོན་ཤིང་ལས་སླར་ཡང་ལོ་མ་སོགས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། འདི་ལས་ཀྱང་སླར་ཡང་ལས་དང་གཞི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ནི་ཤུན་པ་བཞིན་དུ་འདོད་དེ། ཤུན་བཅས་ཀྱི་
[086A]༄༅། །འབྲས་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པའི་ལས་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ལས་ནི་ཤུན་བཅས་འབྲས་དང་འདྲ་སྟེ། སྔར་གྱི་དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ལས་ནི་སྨན་བཞིན་དུ་ཤེས་
པར་བྱ་སྟེ། སྨན་གྱིས་ནུས་པ་ལན་གཅིག་འབྱིན་པ་བཞིན་དུ། འདིས་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་ལན་གཅིག་འབྱིན་པའི་ཕྱིར། ལས་དེ་མེ་ཏོག་བཞིན་དུའང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མེ་ཏོག་འབྲས་བུའི་ཉེ་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། འདི་ཡང་གཞིའི་
ཉེ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞི་བདུན་པོ་ནི་བཟའ་བཏུང་གཡོས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང་འདྲ་སྟེ། གཡོས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ལོངས་སྤྱད་བྱ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། འདི་ཡང་ལོངས་སྤྱད་བྱ་འབའ་ཞིག་ཡིན་གྱི། རྣམ་སྨིན་གཞན་མི་སྐྱེད་པའི་
ཕྱིར༑ གསུམ་པ་ནི། སྲིད་པ་བཞི་བཤད་ན། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། སྲིད་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་ནོ། །འོ་ན་ཉོན་མོངས་པ་གང་གིས་སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཞེ་ན། རང་གི་ས་པའི་རྩ་བའི་ཉོན་
མོངས་པ་ཀུན་གྱིས་སྦྱོར་གྱི། གཞན་གྱི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ནི་མིན་ནོ། །སྲིད་པ་གཞན་གསུམ་ལ་ནི། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་རྣམ་པ་གསུམ་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་དོ། །འོ་ན་དེ་དག་ཁམས་གང་ན་ཡོད་ཅེ་ན། གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་
སྲིད་པ་གསུམ་ཡོད་ཀྱི་བར་སྲིད་ནི་མེད་ལ། ཁམས་འོག་མ་གཉིས་ན་བཞི་ག་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་གང་གིས་གནས་པ་ཟས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལ། བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ་ནི། འོ་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་ཁམས་གསུམ་དུ་གང་གིས་གནས་ཤེ་
ན༑ འགྲོ་བ་རྣམས་ཟས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ན། ཆོས་གཅིག་བཀའ་སྩལ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འགྲོ་བ་ཟས་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་

[086B] ཟས་ཀྱི་རང་བཞིན། ཞར་ལ་བར་སྲིད་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས། དེ་དག་གི་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ནི། འགྲོ་བ་ཟས་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་ན། ཟས་དེ་ལ་དུ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བཞི་ཡོད་དེ། ཁམས་ཀྱི་ཟས། རེག་པའི་ཟས། སེམས་
པའི་ཟས། རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ཟས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་དག་ཁམས་གང་ན་ཡོད་ཅེ་ན། ཁམ་ཀྱི་ཟས་ནི་འདོད་པ་ན་ཡོད་ཀྱི། ཁམས་གོང་མ་དག་ན་མེད་དེ། ཁམ་ཟས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་དེར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དམྱལ་བ་
ཆེན་པོ་ན་ཁམ་ཟས་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། ཡོད་དེ། ལྕགས་ཀྱི་ཐོ་ལུམ་དང་ཟངས་ཞུན་མེ་འབར་བ་ཁར་འཇུག་པར་བཤད་ཅིང། ཉི་ཚེ་བ་དང་ཉེ་འཁོར་བ་ནི་མིའི་ཟས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོད་པས། དགེ་འདུན་སྲུངས་དང་གྲོ་བཞིན་སྐྱེས་
ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལས་ཤེས་སོ། །འོ་ན། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་ཁམ་གྱི་ཟས་གང་ཞེ་ན། ཁམ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་པོ་རྣམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཚོ་བ་དང་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པ་
དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། དེ་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་ཟས་ལ་དགོངས་ལ། ལྕགས་ཀྱི་ཐོ་ལུམ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བཀྲེས་པ་སེལ་ནུས་པས་ཟས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཁམ་ཟས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། དྲི་རོ་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་
གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁམ་གྱི་ཟས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྣ་ལྕེ་ལུས་གསུམ་གྱིས་ཁམ་དུ་བཅད་ནས་མིད་པའི་ཟས་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཉི་མ་དང་གྲིབ་མ་ལ་ཡོད་པའི་དྲི་རོ་ཁམ་ཟས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཁམ་དུ་བཅད་
ནས་མིད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་མིན་ཡང་དེའི་རིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཡང་ན་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཁམ་ཟས་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་རང་གི་ཡུལ་ཅན་དབང་པོ་རྟེན་དང་བཅས་

[087A]༄༅། །པ་རྒྱས་པ་ལ་མི་ཕན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལ་ཕན་པའི་རིས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། ཟས་ཡིད་དུ་འོང་བ་བཤམས་པ་མཐོང་བ་ན་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཟས་དེ་
ལ་དམིགས་པའི་བདེ་བ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་རེག་པ་ཟས་སུ་སོང་བ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཟས་སུ་སོང་བའི་དོན་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་གྲོལ་བ་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་ལ་ཕན་དགོས་པ་ལས་མི་ཕན་པའི་ཕྱིར། རེག་པའི་
ཟས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། རེག་པ་དང་སེམས་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཟས་ཡིན་གྱི། ཟག་མེད་ཟས་མིན་ཏེ། ཟས་ཀྱི་དོན་ནི་སྲིད་པ་གསོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཟག་མེད་ནི་སྲིད་པ་ཟད་བྱེད་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་ལས། སེམས་ཅན་བྱུང་བ་རྣམས་གནས་པར་བྱེད་པ་དང། འཚོ་བར་བྱེད་པ་དང། སྲིད་པ་ཚོལ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་དང། ཟས་བཞི་ནི་ནད་དང་འབྲས་དང་ཟུག་རྔུའི་རྩ་བ་
ཡིན་ནོ། །རྒ་ཤིའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། ཟག་མེད་དེ་ལྟ་མིན་པའི་ཕྱིར། ཟས་དུ་ཞིག་གིས་གནས་པ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཟས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱེད་དོ། །ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་པས་སེམས་པ་དང། དེ་དང་མཚུངས་
ལྡན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། རེག་པས་སེམས་ཅན་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང། སྲིད་པ་ཚོལ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད། ཁམ་ཟས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། བྱེད་དེ། ཁམ་ཟས་གྱི་ཟས་ལ་སྲེད་པའི་དབང་
གིས་ཡང་སྲིད་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁམ་ཟས་དང། བདེ་བ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་རེག་པ་དང། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས། སེམས་ཅན་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད། སེམས་པས་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རེ་བ་

[087B] མུ་གེ་བྱུང་བའི་ཚེ་ཕ་ཞིག་རང་གི་བུ་གཉིས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཆི་བ་མ་བཟོད་པར་ཐལ་བའི་རྐྱལ་པ་སྲད་བུས་ཁ་བཅིངས་པ་ཕྱེ་ཡིན་པར་སྨྲས་པའི་ཚེ། རེ་བ་དང་མ་བྲལ་བར་མ་ཤི་བ་
ཁ་ཕྱེ་བས་ཐལ་བར་མཐོང་བ་ན་རེ་བ་དང་བྲལ་ནས་ཤི་བ་དང། གྲུ་ཆག་པའི་ཚོང་པ་རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ་ལ་ཐང་དུ་འཁྲུལ་ནས། རེ་བ་དང་མ་བྲལ་བར་མ་ཤི་བ། རེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་ཤི་བ་དང། འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་ལས། སྲོག་ཆགས་ཆེན་
པོ་གང་དག་ཆུ་ནང་ནས་འཐོན་ཏེ་བྱེ་མའི་ཐང་ལ་སྒོ་ང་ང་སྦས་པ་མས་དྲན་ན་མི་རུལ། མ་དྲན་ན་རུལ་བར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །སློབ་དཔོན་ནི། དེ་ལྟ་ན་གཞན་མའི་སེམས་པ་བུའི་ཟས་སུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པས། སྒོ་ངས་མ་དྲན་ན་མི་
འདྲུལ༑ མ་དྲན་ན་འདྲུལ་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུང། དེ་ལ་ནེ་པ་པཎྜི་ན་རེ། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་རྟག་ཏུ་རྨོངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། དེ་མི་འཐད་དེ། མ་དྲན་པ་དང་རྟག་ཏུ་རྨོངས་པ་ལ་འགལ་བ་
མེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གསུམ་པོ་ཁམས་གང་ན་ཡོད་ཅེ་ན། ཁམས་གསུམ་དག་ནའོ། །གང་ཁམ་ཡིན་པ་དེ་དབང་པོ་རྟེན་བཅས་རྒྱས་པའི་ཟས་ཀྱང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་མུ་བཞི་སྟེ། དབང་པོ་རྟེན་བཅས་ལ་གནོད་པའི་ཁམ་དུ་བྱ་བའི་དྲི་རོ་
རེག་བྱ་ནི། ཁམ་ཡིན་ལ་དབང་པོ་རྟེན་བཅས་རྒྱས་པའི་ཟས་མིན། ཟས་ལྷག་མ་གསུམ་ནི་དབང་པོ་རྟེན་བཅས་རྒྱས་པའི་ཟས་ཡིན་ལ་ཁམ་མ་ཡིན། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ནི་ཁམ་དུ་བྱས་པས་དབང་པོ་རྟེན་བཅས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཟས་
ལྟ་བུ། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྒྲ་དང་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བཅས་སོ། །དབང་པོ་རྟེན་བཅས་ལ་གནོད་ན་ཁམ་ཟས་སུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དུས་ཕྱིས་གནོད་ཀྱང་དེའི་མོད་ལ་ཕན་འདོགས་པས་ཁམ་ཟས་སུ་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཟས་ནི་དུས་

[088A]༄༅། །གཉིས་སུ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་པའི་དྲང་སྲོང་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བརྒྱ་ལ་ཟས་བྱིན་པ་བས། འཛམ་བུའི་ཚལ་ན་འདུག་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་གཅིག་ལ་བྱིན་ན་དེ་
འབྲས་བུ་ཆེ། ཞེས་གསུངས་ན། འཛམ་བུའི་ཚལ་ན་འདུག་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དེ་གང་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ འཛམ་བུའི་ལྟོ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། གཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལ་ངོ་མཚར་
ཆེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་བྱང་སེམས་དེས་གནས་སོ་ཞེས་ཟེར། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། མི་འཐད་དེ། དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་བྱེ་བ་ལ་བྱིན་པ་བས་བསོད་ནམས་ཆེ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ལ་གནས་པའི་
བྱང་སེམས་ཡིན་ཟེར། སློབ་དཔོན་ནི། དེ་མི་འཐད་དེ། འདི་ནི་མིང་དང་དོན་མི་མཐུན་ཞིང། མདོ་བསྟན་བཅོས་གང་ལས་ཀྱང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ལ་འཛམ་བུའི་ཚལ་ན་གནས་པའི་བྱང་སེམས་སུ་མ་
བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འཛམ་བུའི་ཤིང་དྲུང་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་སྐྱེད་པའི་བྱང་སེམས་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ཕྱི་རོལ་པ་དེ་དག་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་བརྒྱ་ལ་བྱིན་པ་
བས་དེ་གཅིག་ལ་བྱིན་པ་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ལ་བྱིན་པ་དེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱི་པ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་བྱིན་པ་བས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་མོད། འོན་ཀྱང་
སྔར་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སོང་བ་བརྒྱ་ལ་བྱིན་པ་བས། མི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་གཅིག་ལ་བྱིན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་རེ་བར་བྱའོ། །ཞེས་བརྒྱ་ཤ་སྟག་གསུངས་པའི་འདྲེས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུང་

[088B] སྲིད་པ་ཚོལ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་བཤད་ན། སྲིད་པ་ཚོལ་བ་དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་བར་སྲིད་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྲིད་ཚོལ་ལ་སོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་
ཡིད་ཙམ་ལས་བྱུང་བས་ན་ཡིད་ལས་བྱུང་དང། སྐྱེ་སྲིད་ཚོལ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་ན་སྲིད་ཚོལ་དང། ཟས་སུ་དྲི་ཙམ་ཟ་བས་ན་དྲི་ཟ་དང། འཆི་སྲིད་དང་སྐྱེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་གྲུབ་པ་ན་སྲིད་པ་བར་མ་དང། སྐྱེ་སྲིད་འགྲུབ་པ་ལ་
མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་ན་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་ཟས་མིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་ཟས་དེ་ལ་བཞིར་གྲངས་ངེས་ཞེ་ན། ངེས་ཏེ། ཚེ་འདི་ལ་གནས་དབང་པོ་རྒྱས་པའི་དོན་དུ་ཁམ་ཟས་དང་
རྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་རྒྱས་པའི་དོན་དུ་རེག་པའི་ཟས་ཏེ་གཉིས་དང། ཕྱི་མར་སྲིད་པ་གཞན་འཕེན་པའི་དོན་དུ་སེམས་པའི་ཟས་དང། སྲིད་པ་གཞན་འགྲུབ་པའི་དོན་དུ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཟས་དང་གཉིས་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཞག་པའི་
ཕྱིར༑ གསུམ་པ་ནི། དགེ་རྩ་འཆད་པ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སོགས་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡིད་ཤེས་དང་དབང་ཤེས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ལོག་ལྟས་དགེ་རྩ་འཆད་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སེམས་དང། འདོད་ཆགས་
དང་འབྲལ་བའི་མཉམ་གཞག་དང། དེ་ལས་ཉམས་པ་དང་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་སེམས་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནར་འདོད་དེ། ཕལ་ཆེ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་ཡིན་པ་དང། ཁ་ཅིག་དེ་མིན་ཡང་དབང་ཤེས་ལ་དེ་དག་མེད་
པའི་ཕྱིར། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་སེམས་དེ་ཚོར་བ་གང་ལ་བརྟེན་ཅེ་ན། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་སེམས་དེ་བཏང་སྙོམས་ལ་བརྟེན་ཏེ། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་སེམས་དེ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར། འཆི་འཕོ་བ་དེ་རྩེ་གཅིག་པའི་

[089A]༄༅། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སེམས་ལ་མེད་དེ། འཆི་འཕོ་བ་ནི་སེམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་སེམས་ལ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སེམས་མེད་དེ་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དགེ་བ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་པས། སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། སེམས་མེད་སྙོམས་འཇུག་གཉིས་ལ་འཆི་འཕོ་བ་མེད་དེ། རང་མི་འཆི་
ཞིང༑ རྡོ་རྗེ་སོགས་གང་གིས་ཀྱང་གཞིག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྐྱེ་སེམས་མེད་དེ། གོང་གི་དེའི་ཕྱིར། འོ་ན་འཆི་བའི་སྲིད་པ་ལ་གསུམ་བཤད་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་འཆི་སེམས་དེ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་མྱ་ངན་
ལས་འདའ་ཁའི་སེམས་ལ་ལུང་དུ་བསྟན་པ་མིན་པའི་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་དང་སྤྱོད་ལམ་པའི་སེམས་གཉིས་ཡོད་དོ། འོ་ན་འཆི་བའི་ཚེ་ལུས་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་དུ་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་དུ་འགག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཅིག་ཅར་
འཆི་བའི་ཚེ་ལུས་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཉིས་ཅིག་ཅར་འགག་པར་འགྱུར་ལ། འོག་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འཆི་བའི་ཚེ་ན་རྐང་པར་ཡིད་འཆི་འཕོ། མིར་འགྲོ་བ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འཆི་བ་ན་ལྟེ་བ་དང། ལྷར་འགྲོ་བ་
དང་མི་སྐྱེ་བ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་སྙིང་ཁར་ཡིད་འཆི་འཕོའོ། །སྡིག་ཅན་འཆི་བའི་ཚེ་གནད་གཅོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་གསུངས་ན། གང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ཞེ་ན། གནད་གཅོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཆུ་དང་སོགས་པ་མེ་
དང་རླུང་གི་འབྱུང་བ་འཁྲུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ས་འཁྲུགས་པ་ལས་བྱུང་བ་མིན་ཏེ། འདི་སྣོད་འཇིག་པ་དང་ཆོས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་མདོ་ལས་འགྲོ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་ངེས་པ་དང། ལོག་པར་ངེས་པ་

[089B] མ་ངེས་པའི་ཚོགས་གསུམ་གསུངས་ན། དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ཏེ། ཡང་དག་པ་ནི་མྱང་འདས་ཡིན་ལ། དེ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྒྲིབ་པ་ཅི་རིགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། མཚམས་
མེད་བྱེད་པ་དག་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ཏེ། ལོག་པ་ནི་ངན་སོང་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་དམྱལ་བ་དེར་སྐྱེ་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་ནི་མ་ངེས་པའི་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་ལ་
གསུམ༑ རིམ་པ་དང་ཚད་དངོས། ཞར་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཚད། ཚད་དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྟེན་བཤད། བརྟེན་པ་བཤད། སེམས་ཅན་གྱི་གནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རླུང་གི་
དཀྱིལ་འཁོར། ཆུ་དང་གསེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་བཤད་པའི་འོག་ཏུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་ཤིང་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་
པས༑ ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཀྱི། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པའི་ཞིང་མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་མངོན་པ་བ་དག་གིས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གནས་པར་འདོད་པའི་
ལུགས་ནི། འོག་དག་གི་གཞི་ནི་དང་པོར་བར་སྣང་སྟོང་པར་ཡོད་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་འཆགས་པའི་སྔ་ལྟས་སུ་གྱུར་བའི་རླུང་འཇམ་བུ་ལྡང་བ་ལོ་གྲངས་དུ་མའི་བར་དུ་འཁྲིགས་པ་ལས། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚེན་པོ་ཆེའི་རྡོ་རྗེས་
ཀྱང་གཞིག་པར་མི་ནུས་པ་ཆགས་སོ། །དེའི་རྔམས་སུ་ནི་དཔག་ཚད་ས་་གཅིག་དང་དྲུག་འབུམ། རྒྱར་གྲངས་མེད་གཅིག་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་སྟེང་དུ་ཆར་གྱི་རྒྱུན་ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང་ཙམ་བབ་པ་ལ་

[090A]༄༅། །བརྟེན་ནས། གསེར་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྔམས་སུ་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཅིག་དང། སྟོང་ཕྲག་དག་ནི་ཉི་ཤུ་ཡོད་པ་ཆགས་སོ། །ཐད་ཁར་མི་འབོ་བ་ནི། ཁ་ཅིག་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱི་
དབང་གིས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཟས་མ་ཞུ་བར་ལོང་དུ་མི་ལྟུང་བ་བཞིན་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་རླུང་གིས་སྦྱངས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཛིན་ཞེས་ཟེར། དེའི་སྟེང་དུ་རླུང་གིས་ཆུ་དེ་དག་བསྲུབས་ཤིང། ཀུན་ཏུ་འཐས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་
གསེར་གྱི་ས་གཞི་ཆགས་སོ། །དེའི་ཕྱིས་ནི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྔམས་སུ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་དང། ལྷག་མ་གསུམ་འབུམ་ཉི་ཁྲི་དག་ནི་གསེར་དུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཆུ་དང་གསེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐད་ཀར་ཐག་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན་
འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དང་བརྒྱ་ཕྲག་དག་ནི་ཕྱེད་དང་ལྔ་རྣམས་ཁོ་ནའོ། །ཁོར་ཡུག་ཏུ་ནི་ཟླུམ་པོ་ཡིན་པས་གསུམ་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། རི་བཤད། མཚོ་བཤད། གླིང་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆུ་
དང་གསེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ། ཆར་གྱི་རྒྱུན་སྔར་ལྟར་བབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆགས། དེའི་ཁམས་རབ་རླུང་གིས་བསྲུབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རི་གཞན་ལས་ལྷུན་ཅིང་བརྗིད་
ཆགས་པའི་ལྷུན་པོ་ཆགས། ཁམས་འབྲིང་རླུང་གིས་བསྲུབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རིའི་རྩེ་མོ་དབྱིབས་ལེགས་ཤིང་བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཤིང་རྟའི་གཉའ་ཤིང་ལྟ་བུའི་མཛེས་པ་ཡོད་པས་གཉའ་ཤིང་འཛིན་དང། གསེར་གྱི་
གཤོལ་མདའ་ལྟ་བུའི་མཛེས་པ་ཡོད་པས་གཤོལ་མདའ་འཛིན་དང། སེང་ལྡེང་གི་ནགས་ཀྱིས་མཛེས་པ་ཡོད་པས་སེང་ལྡེང་ཅན་དང། དེ་བཞིན་དུ་རིའི་རྩེ་མོ་ན་བལྟ་ན་སྡུག་པའི་མཛེས་པ་ཡོད་པས་བལྟ་ན་སྡུག་རི་དང་

[090B] རིའི་རྩེ་མོ་རྣམ་པར་འདུད་པ་ལྟ་བུའི་མཛེས་པ་ཡོད་པས་རྣམ་འདུད་དང། རིའི་རྩེ་མོ་འཁོར་ལོའི་མུ་ཁྱུད་ལྟ་བུར་མཛེས་པར་ཡོད་པས་མུ་ཁྱུད་འཛིན་རི་སྟེ་དེ་དག་གིས་རི་
རབ་བསྐོར་ཏེ་གནས་སོ། །ཁམས་ཐ་མ་བསྲུབས་པ་ལས་དེ་ནས་ནི་གླིང་རྣམས་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ཕྱི་རོལ་ན་ནི་ཁོར་ཡུག་གི་རི་སྟེ། འདིས་གླིང་བཞི་འཁོར་བའི་ཚུལ་དུ་བསྐོར་བས་ན་ཁོར་ཡུག་གི་རིའོ། །འོ་ན་རི་
དགུ་པོའི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། གཉའ་ཤིང་འཛིན་ནས་མུ་ཁྱུད་འཛིན་གྱི་བར་བདུན་ནི་གསེར་ཡིན། ཁོར་ཡུག་གི་རི་དེ་ལྕགས་སོ། །ལྷུན་པོ་ནི་རིན་ཆེན་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཤར་དངུལ། ལྷོ་བཻཌཱུརྱ། ནུབ་པདྨ་རཱ་ག་ བྱང་གསེར་ལས་
སོ༑ །གདགས་པ་ལས། ཤར་པདྨ་རཱ་ག་དང། ནུབ་དངུལ་དུ་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །རི་རབ་ཀྱི་ངོས་རིན་པོ་ཆེ་གང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་མཐུས། དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཡང་དེའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་བས། ལྷོ་འཛམ་གླིང་གི་ནམ་
མཁའ་ཡང་སྔོན་པོར་སྣང་ངོ། །འོ་ན་དེ་དག་གི་ཚད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རི་དགུ་པོ་ཆུའི་ནང་དུ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་དག་ནུབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷུན་པོ་ནི་ཆུའི་སྟེང་དུ་ཡང་དཔག་ཚད་དག་ནི་བརྒྱད་ཁྲི་འཕགས་སོ། །ལྷག་མ་བརྒྱད་པོའི་
འཕང་དུ་ཕེད་ཕྱེད་དབྲི་བས་བཞི་ཁྲི་དང་ཉི་ཁྲི་སོགས་སོ། །དེ་དག་རྔམས་སུ་སྟེ་རྒྱར་ཡང་འཕང་དང་མཉམ་མོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྷུན་པོ་ནས་མུ་ཁྱུད་འཛིན་དེ་དག་གི་བར་གྱི་འཚོ་བདུན་ནི་རོལ་མཚོ་ཡིན་ནོ། ཅིའི་ཕྱིར་རོལ་མཚོ་
ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་ཆུས་གང་ཞིང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་རྩེ་ཞིང་རོལ་པའི་མཚོ་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། བསིལ་དང་ཞིམ་དང་ཡང་དང་འཇམ། །དང་བ་དང་ནི་དྲི་
[091A]༄༅། །མི་ང༑ །འཐུང་ན་ལྟོ་ལ་མི་གནོད་དང། །མགྲིན་པ་ལ་ཡང་མི་གནོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་དེ་དག་གི་ཚད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མཚོ་དང་པོ་ལ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ། །དེ་ནི་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་ནང་
ནས་ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ལ། དེའི་ངོས་ལ་ཞེང་གི་གསུམ་འགྱུར་རོ། །རོལ་མཚོ་གཞན་ནི་དེ་ལས་ཕྱེད་ཕྱེད་དབྲིའོ། །དེའི་ལྷག་མ་མུ་ཁྱུད་འཛིན་ནས་ཁོར་ཡུག་གི་བར་གྱི་མཚོ་ནི་ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེའི་ཚད་ནི་དཔག་
ཚད་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་དང་སྟོང་ཕྲག་དག་ནི་ཉི་ཤུ་གཉིས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གླིང་གཙོ་བོ། །གླིང་ཕྲན། འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ནས་ནི། གླིང་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་ན། གླིང་
རྣམས་གང་ཞེ་ན། གླིང་བཞི་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་རི་རབ་ཀྱི་ལྷོ་ན་ཡོད་ཅིང། ཤིང་འཛམ་བུའི་འབྲས་བུ་མཚོའི་ནང་དུ་ལྷུངས་པ་ན་འཛམ་བུ་ཞེས་པའི་སྐད་འབྱིན་པས་ན་འཛམ་བུ་དང། མཐའ་ཆུས་འཁོར་བའི་གླིང་ཡིན་པས་ན་
ལྷོ་འཛམ་བུའི་གླིང་སྟེ་ངོས་གསུམ་ལ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་གཉིས་སོ། །ཤིང་རྟའི་དབྱིབས་འདྲ་བའི་ངོས་གཅིག་ལ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞིའོ། །འདིའི་ཤར་ན་ཡོད་ཅིང་འདི་དག་ལས་ལུས་ཉིས་འགྱུར་གྱིས་
འཕགས་པས་ན་ལུས་འཕགས་སོ། །དབྱིབས་ཟླ་གམ་འདྲ་བའི་ངོས་གསུམ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་དང་འདྲ་བས། དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་གཉིས་དང། ངོས་གཅིག་ལ་དཔག་ཚད་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །འདིའི་ནུབ་ན་ཡོད་ཅིང་བ་
ལང་དང་ནོར་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང། མཐའ་ཆུས་འཁོར་བའི་གླིང་སྟེ་ནུབ་བ་ལང་སྤྱོད་ཀྱི་གླིང་ངོ། །དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་སྟེ་མཐའ་ཀུན་ནས་བསྐོར་ན་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །དེའི་དབུས་དྲང་པོ་ནས་གཞལ་

[091B] །འདིའི་བྱང་ན་ཡོད་ཅིང་འཆི་བའི་ཚེ། ཞག་བདུན་གྱི་གོང་དུ་སྒྲ་མི་སྙན་པ་འབྱུང་བས་ན་བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་ཏེ། མཐའ་ཀུན་ནས་བསྐོར་ན་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད། དབྱིབས་
གྲུ་བཞི་ཕྱོགས་རེ་རེ་ལ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པར་མཉམ་མོ། །གཉིས་པ་ནི། གླིང་བཞི་པོ་དེའི་བར་གྱི་གླིང་གཡོག་བརྒྱད་ནི། ལུས་དང་ལུས་འཕགས་ཤར་གྱི་གླིང་གཡོག་ སྒྲ་མི་སྙན་དང་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཟླ་བྱང་གི་གླིང་
གཡོག་རྔ་ཡབ་དང་ནི་རྔ་ཡབ་གཞན་ལྷོའི་གླིང་གཡོག་ གཡོ་ལྡན་དང་ནི་ལམ་མཆོག་འགྲོ་ནུབ་ཀྱི་གླིང་གཡོག་སྟེ་གླིང་ཕྲན་བ་རྒྱད་དོ། །ཐམས་ཅད་ན་མི་གནས་ལ་རྔ་ཡབ་ན་སྲིན་པོ་གནས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་དབུས་
རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་འདི་ནས། བྱང་དུ་རི་ནག་པོ་དགུ་འདས་པ་ན་གངས་རི་དཔལ་དང་ལྡན་པ་ཡོད། དེ་ནས་བྱང་ན་ནི་རི་སྤོས་ཀྱི་ངད་ལྡང་བ་ཡོད། དེ་ནས་དཔག་ཚད་བཅུའི་ཚུ་རོལ་ན་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་གནས་པའི་མཚོ་མ་དྲོས་
པ་ཞེས་བྱ་བ། ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་ཆུས་གང་བ། མེ་ཏོག་ཨུཏྤ་ལ་དང། པདྨ་དང། ཀུ་མུ་ཏ་ལ་སོགས་པས་ཁེབས་པ། ཆུ་ཞེང་ལ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པའི་མཚོ་གྲུ་བཞི་པ། མཐའ་ཉིས་བརྒྱས་འཁོར་བ། དེའི་ཤར་
ཕྱོགས་གླང་པོ་ཆེའི་ཁ་འདྲ་བ་ནས་ཆུ་བོ་གངྒཱ་དང། ལྷོ་ཁྱུ་མཆོག་གི་ཁ་འདྲ་བ་ནས་སིནྡྷུ་དང། ནུབ་རྟའི་ཁ་འདྲ་བ་ནས་པཀྵུ་དང། བྱང་སེང་གེའི་ཁ་འདྲ་བ་ནས་ཆུ་བོ་སི་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་འབབ་ཅིང། མཚོ་མ་དྲོས་པ་ལ་གཡས་ཕྱོགས་
སུ་ལན་བདུན་བསྐོར་ཏེ། ཆུ་ཀླུང་ལྔ་བརྒྱ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་ནས། ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གདགས་པར། ཆུ་བོ་གངྒཱ་སིནྡྷུ་བཀྵུ་དང། སི་ཏ་དབའ་རླབས་ལྦུ་བའི་འཕྲེང་བ་ཅན། འབབ་ཅིང་ཐམས་ཅད་

[092A]༄༅། །བསིལ་བའི་ཆུ་ཡིན་ཏེ། །ཕྱོགས་བཞི་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་དག་ནས་འབྱུང། གངྒཱ་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོར་འགྲོ་བ་སྟེ། སིན་དཧུ་ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོར་འགྲོ་བ་ཡིན། པཀྵུ་ཡང་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོར་འགྲོ། དེ་ཡི་བྱང་
ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོར་སི་ཏ་འགྲོ། ཆུ་ཀླུང་རབ་མཆོག་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། །མཆོག་ཏུ་བཟང་ཞིང་སོ་སོར་འབབ་པ་སྟེ། །རེ་རེ་ཞིང་ཡང་ལྔ་བརྒྱར་ཁྱེར་ནས་ནི། །ཆུ་བོའི་རྒྱུན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །སྤོས་ངད་
ལྡང་ནས་བྱང་ཕྱོགས་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུ་ན། བྲག་གསེར་གྱི་བྱ་སྐྱིབས་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ངོས་ཞེས་བྱ་བ་གྲུ་བཞི་པ། ངོས་རེ་རེ་ལ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་པ་མཐའ་ཉིས་བརྒྱས་འཁོར་བ། འཕང་དུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞི་པ་མཛེས་ཤིང་
བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཁོར་ཡུག་ན་གསེར་གྱི་བྲག་བྱ་སྐྱིབས་བརྒྱ་སྟོང་ཡོད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་དུ་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུ་ན་ཤིང་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་རབ་བརྟན་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བ་འདོམ་བཞི་བཅུ་འཐུར་དུ་ཟུག་པ། ས་ལའི་ཕྲེང་བ་རིམ་པ་བདུན་གྱིས་
བསྐོར་བ། ཆེར་གྱེན་དུ་འཕགས་པའི་ཡལ་ག་ལོ་འདབ་ཀྱིས་རིམ་པར་ནོན་པས་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པ་ལྟར་གནས་སོ། །དེ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུ་ན་རྫིང་བུ་དལ་གྱིས་འབབ་ཅེས་བྱ་བ། མཚོ་མ་དྲོས་པའི་རྒྱ་ཁྱོན་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་ཡོད་དོ། །ཁོར་ཡུག་ན་རྫིང་བུ་བརྒྱ་སྟོང་ཡོད་ཅིང། དེ་ན་ཡོད་པའི་པདྨའི་སྡོང་བུ་དང་ལོ་མ་དང་མེ་ཏོག་རྣམས། གཤོལ་མདའ་དང་བ་ལང་གི་ཀོ་བ་དང་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོ་ཙམ་ཡོད་དོ། །དེ་ན་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཡུལ་ངོར་
སྤྱོད་པའི་གླང་པོ་ཆེ་རབ་བརྟན། ལུས་དཀར་ཞིང་མགོ་བོ་སྔོན་པོའི་དབུས་དམར་བ་མཆེ་བ་དྲུག་དང་ལྡན་པ། སྲིད་དུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གསུམ་ཞེང་དུ་གཅིག་ འཕང་དུ་ཕྱེད་དང་གཉིས་མཐའ་བདུན་གྱིས་འཁོར་བ་

[092B] །གསུམ་པ་ལ། དངོས་དང། དེ་དག་གི་སྤྲོས་པའོ། །དང་པོ་ལ། ངན་སོང་དང། མཐོ་རིས་ཀྱི་གནས་སོ། །དང་པོ་
ལ༑ ཚ་དམྱལ་དང། གྲང་དམྱལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་འོག་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ན། མནར་མེད་པའི་ཁང་པའི་ཡས་སྟེང་ཡོད་ལ། དེའི་དཔངས་དང་རྒྱར་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ཉི་ཤུ་ཡོད་པ་དེ་
ཙམ་མོ། །སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་པ་བར་མཚམས་མེད་པར་མྱོང་བས་ན་མནར་མེད་པའོ། །ཁ་ཅིག་དེར་བདེ་བའི་སྐབས་མེད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེའི་སྟེང་ན་དམྱལ་བ་བདུན་ཡོད་དེ། ཕན་ཚུན་མཚོན་གྱིས་བཏབ་
སྟེ་ཤི་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ། ཡང་གསོས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའི་སྒྲ་ནམ་མཁའ་ལས་འབྱུང་ཞིང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གསོས་པར་བྱེད་པའི་ཡང་གསོས་དང། ལུས་ལ་ཐིག་ནག་པོ་བཏབ་ནས། དམྱལ་སྲུངས་རྣམས་ཀྱིས་
མཚོན་གྱིས་འདྲ་བར་བྱེད་པས་ཐིག་ནག་དང། དམྱལ་སྲུངས་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་བསྡུས་འཇོམས་དང། ཚ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་ནས་ཆོ་ངེས་འདེབས་པས་དུ་འབོད་དང། དེ་བས་ཀྱང་སྡུག་
བསྔལ་ཆེ་བས་གདུངས་ནས་ཆོ་ངེས་ཆེན་པོ་འདེབས་པས་ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང། ལྕགས་གྱི་ཁང་པ་མེ་འབར་བའི་ནང་དུ་ཚ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བས་ན་ཚ་བ་དང། དེ་བས་ཀྱང་མི་བཟོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྫ་བུམ་དགའ་བ་དང་
ཉེར་དགའི་ནང་དུ་མྱོང་བས་རབ་ཏུ་ཚ་བའི་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་པོ་ཀུན་ལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་ལྷག་པ་བཅུ་དྲུག་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གི་ངོས་བཞི་ན་མེ་མ་མུར་པུས་མོ་ནུབ་ཙམ་ཡོད་ལ། དེ་

[093A]༄༅། །དག་ཏུ་རྐང་པ་བཅུག་པའི་ཚེ་ཤ་རུས་འཇིག་ཅིང། བཏོན་པའི་ཚེ་གསོས་པ་དང། ཡང་རོ་མྱགས་ཀྱི་འདམ་རྐེད་པ་ནུབ་ཙམ་ལ་འབུ་མ་ཆུ་རྣོན་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་དཀར་ཞིང་མགོ་གནག་པས་ལུས་ལ་འབིགས་
པར་བྱེད་པ་དང། དེ་དང་འདབ་ཆགས་པ་ན་སྤུ་གྲི་གཏམས་པའི་ལམ་པོ་ཆེ་ཡོད་ལ། དེ་ལ་རྐང་པ་བཞག་པ་ན་ཤ་རུས་འཇིག་ཅིང། བཏེག་པ་ན་གསོས་པ་དང། སོགས་པ་རལ་གྲི་ལོ་མའི་ནགས་ཚལ་ལོ་མ་རལ་གྲིར་གྱུར་པ་
རྣམས་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ནས་ལྷུངས་པས་ལུས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང། ཚལ་དེ་ལ་གནས་པའི་ཁྱི་སྲེ་བ་ལྕགས་ཀྱི་མཆེ་བ་ཅན་གྱིས་ལུས་ཟོས་པ་དང་དེས་འཇིགས་ནས། དཔག་ཚད་དུ་མ་ལྡན་པའི་ཤལ་མ་ལིའི་སྡོང་པོ་ཚེར་མ་
སོར་བཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་ལ། ཡར་འཛེག་པའི་ཚེ་ཚེར་མ་རྣམས་ཁ་འཐུར་དུ་བསྟན་ནས་ལུས་འབིགས་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་ནས་རྩེར་སླེབ་པའི་ཚེ་ཁྭ་ཏ་ལྕགས་ཀྱི་མཆུ་ཅན་གྱིས་མིག་འབྲས་འཐོག་པར་བྱེད་ཅིང་
དེ་མ་བཟོད་ནས་མར་བབ་པ་ན་ཚེར་མ་རྣམས་ཁ་ཡར་བསྟན་ཏེ་ལུས་འབིགས་པར་བྱེད་པ་དང། ཐལ་ཚན་གྱི་ཆུ་བོ་རབ་མེད་བརྒལ་བར་དཀའ་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པོ་ནི་མཚོན་ཆར་རིས་གཅིག་པས་གཅིག་ཏུ་
བགྲངས་ལ། ཁྱི་དང་ཁྭ་ཏ་ནི་རལ་གྲིའི་ནགས་དང་ཤལ་མ་ལིའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དམྱལ་བ་དེ་དག་གི་དྲུང་ན་གཤིན་རྗེའི་དམྱལ་སྲུངས་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་པ་ཐོགས་པས། དམྱལ་བ་པ་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །
འོ་ན༑ དམྱལ་སྲུངས་དེ་དག་སེམས་ཅན་ཡིན་ནམ་མིན་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། རི་ར་ལུག་གི་གདོང་པ་ཅན་བཞིན་ཞེས་ཟེར། འོ་ན་

[093B] གང་དག་ཁྲོ་ཞིང་གཏུམ་ལས་དང། །སྡིག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང། །སྡུག་བསྔལ་ལ་དགའ་དེ་དག་ནི། །གཤིན་རྗེའི་སྲིན་པོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན་
སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ནི་གཤིན་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ཡི་དྭགས་གང་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་འཁྲིད་པ་ལ། གཤིན་རྗེའི་སྲིན་པོ་ཞེས་བཤད་པས་མི་འགལ་ལོ། །བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། དེ་དག་སེམས་ཅན་
ཡིན་ལ་ཤི་ནས་དམྱལ་བ་པ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱིས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟ་དམྱལ་བའི་མེ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་མི་འབྱུང་བ་ནི་ལས་ཀྱིས་མཚམས་བཅད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚ་དམྱལ་
ལས་གཞན་ཆུ་བུར་ཅན་ལ་སོགས་པའི་གྲང་དམྱལ་བརྒྱད་པོ་ཡོད་དེ། ཆུ་བུར་ཅན་དང། ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་དང། སོ་ཐམ་ཐམ་པ་དང། ཨ་ཆུ་ཟེར་བ་དང། ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བ་དང། ཨུཏྤ་ལ་ལྟར་གས་པ་དང། པདྨ་ལྟར་གས་པ་དང་
པདྨ་ལྟར་ཆེར་གས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གླིང་འདིའི་འོག་ཏུ་མནར་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཆུད་ཅེ་ན། ཆུད་དེ། གླིང་རྣམས་འབྲུའི་ཕུང་པོ་ལྟར་ཞབས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། དུད་འགྲོའི་རྩ་བའི་གནས་ནི་ཕྱིའི་
རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ན་ཡོད་ཅིང། དེ་ན་གྲངས་མང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་དོ། །ལྷ་དང་མིའི་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་ཁ་འཐོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡི་དྭགས་ཀྱི་རྩ་བའི་གནས་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་བྱ་བ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིའི་
འོག་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱས་བཅད་པ་ན་ཡོད་ལ། དེ་ན་གཤིན་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ། འཕེན་བྱེད་མི་དགེ་བས་འཕངས་པས་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ཡོད་ཀྱང། རྫོགས་བྱེད་དགེ་བས་རྫོགས་པ་ལྷ་ལྟ་བུའི་དཔལ་ཉམས་སུ་

[094A]༄༅། །མྱོང་ཞིང། དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་བྱས་སོ་མི་ཤེས་པ་དག་ལ་དེའི་དམིགས་སྟོན་པ་ཡོད་པ་ལ། དེའི་འཁོར་ན་ཡི་དྭགས་ཀྱི་རིས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད། དེ་བསྡུ་ན་ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན། ནང་གི་སྒྲིབ་པ་
ཅན༑ ཟས་སྐོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །ལྷ་དང་མིའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་ཡི་དྭགས་ནི་ཁ་འཐོར་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་མིའི་གནས་བཤད་ཟིན་ལ། ལྷའི་གནས་ལ། ས་དང་འབྲེལ་བ་དང། ས་དང་མ་འབྲེལ་བའོ།།
དང་པོ་ལ། རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་དང། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་སོ། །དང་པོ་ལ། གཞལ་མེད་ཁང་ལ་བརྟེན་པ་དང། རི་ལ་བརྟེན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཉི་ཟླ་དང་སྐར་མ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཉི་ཟླ་གཉིས་གང་ཙམ་ན་ཡོད་ཅེ་ན། ཉི་ཟླ་
ཆུ་མཚམས་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལྷུན་པོའི་ཕྱེད་དཔག་ཚད་བཞི་ཁྲི་ནའོ། །འོ་ན་ཉི་ཟླའི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། ཟླ་བ་ལ་ཐད་ཀར་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ། ཉི་མ་ལ་ཐད་ཀར་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་གཅིག་དང་བཅས་པའོ། །མཐའ་སྐོར་ལ་གསུམ་འགྱུར་
དང༑ རྔམས་སུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་དྲུག་དང་གཅིག་གི་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཆ་གཅིག་ཡོད་དོ། །འོ་ན་རྒྱུ་གང་ལས་གྲུབ་ཅེ་ན། ཟླ་བ་ནི་ཆུ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་ཅིང། བྱེད་ལས་བསིལ་བ་དང། མིག་ལ་ཕན་པ་དང། ལོ་ཏོག་སྨིན་པ་དང་
སྣང་བ་སྟེར་བར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཡིན་ལ། ཉི་མ་ནི་མེ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་ཅིང། བྱེད་ལས་ཚ་བ་དང། མིག་ལ་གནོད་པ་དང། གཞན་འདྲ། དེའི་སྟེང་དུ་གསེར་གྱི་རབ་འཕང་དུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་པས་བསྐོར་བ། དེ་ལ་རྩིག་
སྒྱབས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་བྱས་པ་དང། འོག་གཞི་ཚོན་སྣ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་གིས་བཀྲ་བ་དང། རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་པའི་ཁང་བཟང་དང། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང། མེ་ཏོག་མན་དྷ་ར་བ་པུས་མོ་ནུབ་

[094B] གསར་པ་ལེགས་པར་འགྲིམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དོ། །སྐར་མའི་ཚད་ནི། གདགས་པར་ཆེ་བ་ལ་རྒྱང་གྲགས་བཅོ་བརྒྱད་དང། ཆུང་བ་རྣམས་ལ་གསུམ་
དང༑ ཕལ་ཆེ་བ་བཅུ་དང་བཅུ་གཉིས་པར་བཤད་ལ། གང་སྤེལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ཆེ་བ་དེའི་ཚད་ནི་དཔག་ཚད་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་སྐར་མ་ཆེ་བ་ལ་ཟླ་བའི་སུམ་ཆ་ཅུང་
མེད་ཅིག་ཡོད་དགོས་པ་ལས། དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཉི་མས་གླིང་བཞི་ལ་སྣང་བའི་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཅེ་ན། བྱང་དུ་ནམ་ཕྱེད་པ་དང། ཤར་དུ་ཉི་མ་ནུབ་པ་དང། ལྷོར་ཉི་མ་ཕྱེད་པ་དང། ནུབ་ཏུ་
ཉི་མ་འཆར་བ་དུས་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱེད། དེས་མཚོན་ནས་ནུབ་ཏུ་ནམ་ཕྱེད་པ་དང། བྱང་དུ་ཉི་མ་ནུབ་པ་དང། ཤར་དུ་ཉི་མ་ཕྱེད་པ་དང། ལྷོར་ཉི་མ་འཆར་བ་རྣམས་དུས་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལའང་ཤེས་པར་
བྱའོ༑ །འོ་ན་དབྱར་དགུན་གྱི་ཉི་མ་ལྡོག་དུས་གང་ཞེ་ན། དབྱར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་མར་ངོ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ཐ་མ་ཡར་ངོའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཉིན་མོ་ཡུད་ཙམ་བཅོ་བརྒྱད་མཚན་མོ་ཡུད་ཙམ་བཅུ་གཉིས་
ཡོད་ལ། དེའི་ཉིན་དབྱར་ཉི་ལོག་ནས་ཚེས་དགུ་ནས་མཚན་མོ་རིང་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཉིན་མོ་ཐུང་དུ་འགྱུར་རོ། །དགུན་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་བཞི་པ་དགུན་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་མར་ངོ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ཐམ་ཡར་ངོའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཉིན་མོ་
ཡུད་ཙམ་བཅུ་གཉིས་མཚན་མོ་ཡུད་ཙམ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་ལ། དེའི་ཉིན་དགུན་ཉི་ལོག་ནས་ཚེས་དགུ་ནས་མཚན་མོ་ཐུང་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཉིན་མོ་དེ་ལས་བཟློག་པ་རིང་དུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ཙམ་གྱིས་རིང་ཐུང་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཉིན་

[095A]༄༅། །མཚན་རིང་བ་དང་ཐུང་བ་ནི་ཐང་གཅིག་རེ་རེས་སོ། །འོ་ན་ཐང་གཅིག་གི་ཚད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉིན་མཚན་གཅིག་ལ་ཆ་དགུ་བརྒྱར་བྱས་པའི་ཆ་གཅིག་ལ་བྱེད་དོ། །འོ་ན་ཉི་མ་རིང་ཐུང་དུ་འགྱུར་བ་དེ་གང་
གིས་ཡིན་ཞེ་ན། ཟླ་བ་དྲུག་ཏུ་ཉི་མ་ལྷོར་འགྲོ་བའི་ཚེ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་དྲུག་དང་གཅིག་གི་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཆ་གཅིག་འཛམ་བུའི་གླིང་ལས་ཡོལ་ཏེ་རྒྱ་མཚོའི་སྟེང་ནས་རྒྱུ་ཞིང། མྱུར་དུ་འགྲོ་བས་ཉིན་མོ་ཐུང་དུ་འགྱུར་ལ་
དེའི་ཚེ་ཉི་མའི་འོད་རྒྱ་མཚོ་ལ་བབ་པས། རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་དྲོ་གླིང་གི་ཆུ་གྲང་བས་ལུ་མ་དྲོ་བའི་གནད་དེ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བ་དྲུག་ཏུ་ཉི་མ་བྱང་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ། དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་དྲུག་དང་གཅིག་གི་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཆ་གཅིག་རྒྱ་མཚོ་
ལས་ཡོལ་ཏེ་གླིང་གི་སྟེང་ནས་རྒྱུ་ཞིང། དལ་བུས་འགྲོ་བས་ཉིན་མོ་རིང་དུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཟླ་བ་འཕེལ་འགྲིབ་ཏུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཟླ་བ་དེ་ཉི་མ་དང་ནི་ཉེ་བ་ལས་དེའི་འོད་འཕོག་ལ། དེས་ན་རང་གི་གྲིབ་
མས་འགྲིབ་པར་སྣང་ངོ། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྟར་ན། ཟླ་བའི་བཻ་ཌཱུརྱ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་དེ་སྣང་བ་ན་གནམ་གང་དང། ཆུ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་དེ་སྣང་བ་ན་ཉ་གང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་གཞན་
དུ་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་གསུང་ངོ། །འོ་ན་ཟླ་བའི་གུང་ན་ནག་པོའི་ར་རི་ཡོད་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་གླིང་བཞི་རི་རབ་དང་བཅས་པ་གུང་དུ་སྣང་བས་ར་རི་དང། མཐའ་ལ་ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་སྣང་བས་དངས་པར་སྣང་བ་ཡིན་
ཟེར། ཁ་ཅིག་ ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་སོགས་ཡོད་པ་ནག་པོའི་ར་རིར་སྣང་བ་ཡིན་གསུང། ཁ་ཅིག་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རི་བོང་དུ་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་མི་རྣམས་ལ་བསྟན་

[095B] །གཉིས་པ་ནི། རི་རབ་འདི་ལ་བང་རིམ་བཞི་ཡོད་དོ། །བར་གྱི་ཐག་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། བར་གྱི་ཐག་ནི་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་བཅུའོ། །འོ་ན་བང་རིམ་རྣམས་ཕྱི་ལ་ཇི་ཙམ་འཕགས་ཤེ་ན་
བང་རིམ་དང་པོ་ལ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་དག་ནི་བཅུ་དྲུག་དང། གཉིས་པ་ལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དང། གསུམ་པ་ལ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་དང། བཞི་པ་ལ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཕྱིར་འཕགས་སོ། །བང་རིམ་དེ་དག་ན་གང་གནས་ཤེ་ན། བང་
རིམ་དང་པོ་དེ་ལ་གནོད་སྦྱིན་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེའི་གཞོང་པ་བདུད་རྩིས་གང་བ་ཐོགས་པ་དང། གཉིས་པ་ན་གནོད་སྦྱིན་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེའི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ཐོགས་པ་དང། གསུམ་པ་ན་རྒུན་ཆང་གིས་རྟག་ཏུ་མྱོས་པ་དང། བཞི་པ་
ལ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་གནས་ཏེ། དེ་ཡང་བང་རིམ་བཞི་པའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟེང་ན། ཡུལ་འཁོར་སྲུངས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ཡུལ་འཁོར་སྲུངས་དང། ལྷོ་ན་འཕགས་སྐྱེས་པོའི་ཕོ་བྲང་འཕགས་སྐྱེས་པོ་དང། ནུབ་ན་
སྤྱན་མི་བཟང་གི་ཕོ་བྲང་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་དང། བྱང་ན་རྣམ་ཐོས་སྲས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ལྕང་ལོ་ཅན་ཡོད་དོ། །དེར་མ་ཟད་གསེར་གྱི་རི་ནི་བདུན་པོ་དག་ལ་ཡང་རྒྱལ་ཆེན་བཞི་པའི་ལྷ་གནས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྷུན་པོའི་རྩེ་ན་སུམ་
ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་གནས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ནོར་ལྷ་བརྒྱད། དྲག་པོ་བཅུ་གཅིག་ཉི་མ་བཅུ་གཉིས། ཐ་སྐར་གྱི་བུ་གཞོན་ནུ་གཉིས་ཏེ་གཙོ་བོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡོད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའམ་
ཡང་ན་ཆོས་བཟང་ལྷའི་མདུན་ས་སོགས་ལྷའི་གནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡོད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ཚད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ངོས་རེ་རེ་ལ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི། མཐའ་བསྐོར་ན་གསུམ་འབུམ་ཉི་ཁྲིའོ། །ལྷུན་པོའི་ཕྱོགས་
[096A]༄༅། །མཚམས་བཞི་ན། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ངོས་ལ་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། དཔངས་སུ་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་དོ། །གདགས་པ་ལས་དཔངས་སུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་ལྔ་ཡོད་པར་བཤད་
ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ནི། གནོད་སྦྱིན་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལྷ་རྣམས་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དུ་གནས་པ་ཡིན་ལ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་དབུས་ན་གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་ཅེས་པ། ངོས་རེ་རེ་ལ་ཉིས་
སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་པ། མཐའ་བསྐོར་ན་ཁྲི་ཡོད་པ། འཕང་དུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གཉིས་ངོས་གསེར་གྱི་རང་བཞིན། འོག་གཞི་ཚོན་སྣ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་གིས་བཀྲ་བར་བྱས་པ། མནན་ན་ནེམ་བྱེད་པ་བཏེག་ན་ཕར་བྱེད་པའི་
མཉེན་པ་ཡོད། དེ་ལ་སྒོ་སྟོང་དུ་གཅིག་གིས་མ་ཚང་བ་ཡོད་པའི་སྒོ་རེ་རེ་ལ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་སྲུང་བར་བྱེད་པའི་སྲུང་མ་གོ་བགོས་ཤིང་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་པ་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་
བལྟ་ན་སྡུག་དེའི་དབུས་ན་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བཞུགས་གནས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཁང་བཟང་ངོས་རེ་རེ་ལ་དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ། མཐའ་བསྐོར་ན་སྟོང། དཔངས་སུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་དྲུག་
དང་གཅིག་གི་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཆ་གཅིག་ཡོད། དེ་ལ་བ་གམ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་ དེ་རེ་རེ་ལ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བརྒྱ་བརྒྱ། དེ་རེ་རེ་ལ་གནས་ཁང་བདུན་བདུན། དེ་རེ་རེ་ལ་ལྷའི་བུ་མོ་བདུན་བདུན། དེ་རེ་རེ་ལ་གཡོག་མོ་བདུན་བདུན་
དེ་རེ་རེ་ལ་སིལ་སྙན་བདུན་བདུན་ཡོད་དོ། །གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་དེའི་ཕྱི་རོལ་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུར་ཕྱིན་པ་ན། ཤར་ན་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚལ། ལྷོ་ན་རྩུབ་འགྱུར་གྱི་ཚལ། ནུབ་ན་འདྲེས་ཚལ། བྱང་ན་དགའ་བས་བརྒྱན་

[096B] །ཅིའི་ཕྱིར་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚལ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཤིང་རྟ་དང་རྫིང་བུ་དང་ལོ་མ་དང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་པས་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚལ་ཞེས་བྱ། རྫིང་བུ་རྩུབ་
འགྱུར་དང་ཤིང་དང་ལོ་མ་དང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་དང་རྒྱན་རྣམས་རྩུབ་པ་དང། དེར་ཕྱིན་པ་ཙམ་གྱིས་ལུས་སེམས་རྩུབ་པར་འགྱུར་ཞིང། གཡུལ་སྤྲོད་པ་ལ་མོས་པར་བྱེད་པས་ན། རྩུབ་འགྱུར་གྱི་ཚལ་ཞེས་བྱ། རྫིང་བུ་
འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཤིང་དང་ལོ་མ་དང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་དང་གོས་དང་རྒྱན་རྣམས་འདྲེས་ཤིང། ལྷའི་བུ་དང་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱང་འདྲེས་པར་གནས་པས་འདྲེས་ཚལ་ཞེས་བྱ། རྗིང་བུ་དགའ་བ་དང་ཤིང་སོགས་དང་ལྷའི་
བུ་དང་བུ་མོ་རྣམས་དགའ་བར་གནས་པས། དགའ་བས་བརྒྱན་པའི་ཚལ་ཞེས་བྱའོ། །ཚལ་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་བཞི་ནི་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུས་བཅད་པ་ན་ས་གཞི་བཟང་པོ་བཞི་ཡོད་དེ། ཤར་ན་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་པའི་ས་གཞི། ལྷོ་
ན་རྩུབ་འགྱུར་གྱི། ནུབ་ན་འདྲེས་པའི། བྱང་ན་དགའ་བས་བརྒྱན་པའི་ས་གཞི་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་དེའི་བྱང་ཤར་མཆམས་ན། ཤིང་ཡོངས་འདུ་ས་བརྟོལ་ཞེས་བྱ་བ། འཐུར་དུ་དཔག་ཚད་ལྔ་
བཅུ་ཟུག་པ། དཔག་ཚད་བརྒྱ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ། ཡལ་ག་ལོ་འདབ་ཀྱིས་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུར་ཁྱབ་པ། དྲིས་རྫི་ཕྱོགས་སུ་དཔག་ཚད་བརྒྱར་ཁྱབ་ཅིང། རྫི་ཕྱོགས་མི་ན་པར་ལྔ་བཅུར་ཁྱབ་པ་ཡོད་དོ། །འོ་ན། མེ་ཏོག་
དྲི་ནི་རྫི་ཕྱོགས་མིན་མི་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། དེ་ནི་མིའི་ཡུལ་གྱི་མེ་ཏོག་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཤིང་དེ་ནི་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནས་ཡིན་པས། དཔྱིད་ལོ་མ་

[097A]༄༅། །སེར་པོར་གྱུར་པའི་ཚེ་དེ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ལོ་མ་དང་མེ་ཏོག་ལྷགས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ། དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་དེའི་དྲུང་ན་ཨར་མོ་ནི་ག་ལྟ་བུའི་རྡོ་
ལེབ་ངོས་རེ་རེ་ལ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་པ། མཐའ་ཉིས་བརྒྱས་འཁོར་བ་འཕང་དུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་དྲུག་དང་གཅིག་གི་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཆ་གཅིག་ཡོད་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ལྷ་དབང་གི་སེང་ཁྲི་དང་ཉེ་དབང་གཞན་རྣམས་
ཀྱི་ཁྲི་བཤམས་ནས་ལྷ་རྣམས་དབྱར་ཟླ་བ་བཞིའི་བར་དུ་གནས་སོ། །དེའི་དྲུང་དུ་གླང་པོ་ཆེ་ས་སྲུངས་ཀྱི་བུ་སྲིད་དུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གསུམ་ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་གཅིག་མཐའ་བསྐོར་ན་དཔག་ཚད་བདུན་ཡོད་པ། མགོ་
སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སྤྲུལ་ནས། དབུས་མ་ལ་ལྷ་དབང་བརྒྱ་བྱིན་གཞན་དག་ལ་ཉེ་དབང་སོ་གཉིས་ལུས་བྱིན་པོ་ལ་ལྷ་གཞན་རྣམས་ཞོན་ནས། ཨར་མོ་ནིག་གི་རྡོ་ལེབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་བསྐལ་པ་འཆགས་འཇིག་གི་རླུང་ལྟར་
མགྱོགས་པར་འགྲོ་ལ། དེར་གླང་ཆེན་གྱི་ལུས་བཞག་ནས་ལྷའི་བུ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་སོ། །གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་དེའི་ལྷོ་ནུབ་མཚམས་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོད་པ་ན་ཆོས་བཟང་ལྷའི་མདུན་
ས༑ ཐད་ཀར་དཔག་ཚད་གསུམ་བརྒྱ། མཐའ་བསྐོར་ན་དགུ་བརྒྱ་པ། གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་ལས་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞི་གྱེན་དུ་འཕགས་པ་ཡོད། འོག་གཞི་དང་ཡང་ཐོག་དང་ཀ་བ་དང་སྤྱི་འདུས་ཀྱི་གདུང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་
ཅད་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པ། དབུས་ན་བཻ་ཌཱུརྱའི་ཀ་བ་ཟུར་བརྒྱད་པ། སྤྱི་འདུས་ཀྱི་གདུང་ལ་སྐྲའི་རྩེ་མོ་ཙམ་ཞིག་མ་རེག་པ། དེ་ན་ཡང་ལྷ་དབང་དང་ཉེ་དབང་རྣམས་ཀྱི་ཁྲི་ཡོད་པ་དེར་ལྷ་རྣམས་འདུས་ནས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་
་
[097B] །གཉིས་པ་ནི། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དེའི་སྟེང་ན་འཐབ་བྲལ་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གཞལ་མེད་ཁང་ཡོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཐབ་བྲལ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་མན་ཆད་ན་འཐབ་པ་ཡོད་ཅིང་
འདི་ནས་འཐབ་པ་དང་བྲལ་བས་ན་འཐབ་བྲལ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་མན་ཆད་ན་འཐབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། ཡོད་དེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱང་ལྷ་མིན་དང་འཐབ་ན་གཞན་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ལྷ་མ་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་ལྷ་ལ་
འཐབ་པར་ནུས་ཏེ། ལྷ་ལ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་འགྲན་བཟོད་པ་དང་ལྷའི་གཉེན་ཟླ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འཐབ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་མིན་དར་བ་ན་ལྷའི་དཔུང་འགྲིབ་ཅིང། ལྷ་མིན་གྱི་དཔུང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། ལྷ་
མིན་དེ་དག་ལྷུན་པོའི་ཆུ་མཚམས་ཀྱི་ཁོང་ནས་གསེར་གྱི་ས་གཞིའི་བར་དུ་གནས་ཤིང། དེ་རྣམས་ལྷའི་བདུད་རྩི་ལ་ཕྲག་དོག་དང། རང་གི་བུ་མོ་ལ་སེར་སྣའི་དབང་གིས་དཔུང་གི་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཆུ་མཚམས་
ནས་འཐོན་ཏེ་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་འཕགས་ནས་སྲུང་མ་ལྔ་པོ་རྣམས་དང་རིམ་པ་བཞིན་འཐབ། དེས་བཟློག་མ་ནུས་པའི་ཚེ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིས་ལྷ་དབང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་གསོལ་པ། ཀོའུ་ཤི་ཀ་བདག་ཅག་རྣམས་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་
གྱིས་ཕམ་པར་བྱས་པས་གང་གི་དུས་ལ་བབ་པ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་གསོལ་པ་དང། ལྷ་དབང་གིས་ལྷ་རྣམས་ལ་གྲོགས་པོ་དག་དེ་ལྟར་གྱུར་པས། གང་གི་དུས་ལ་བབ་པ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བསྒོའོ། །
དེ་ནས་ལྷ་རྣམས་རྩུབ་འགྱུར་གྱི་ཚལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ། གཡུལ་འགྱེད་པ་ལ་མོས་པར་བྱས་ནས། དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་ཁྱེར་ཏེ་རི་རབ་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འཐབ་ཅིང། དེའི་ཚེ་ལྷ་མིན་ཕམ་ན་ཆུ་མཚམས་ཐུག་འབྲོས། །ལྷ་

[098A]༄༅། །ཕམ་ན་གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་གི་ནང་དུ་བྲོས་ནས་སྒོ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །འཐབ་བྲལ་ལ་མཚེ་མ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ལྷའི་བུ་དང་བུ་མོ་ཟུང་རེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་སེམས་
ཀྱི་རྒྱལ་ས་ཡིན་པ་དང། དགའ་བ་མཆོག་དང་ལྡན་པས་ན་དགའ་ལྡན་ཞེས་བྱའོ། །རང་གིས་སྤྲུལ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལྟར་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པས། འཕྲུལ་དགའ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཇི་ལྟར་
འདོད་པ་ལྟར་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པས། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཅེས་བྱ་འོ། །འདོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་དཀར་པོ་དང། དམར་པོ་དང། སེར་པོ་ཅི་རིགས་པ་དང། གཞལ་ཡས་ཁང་ཡང་ཆེད་དུ་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་
གླིང་གསུམ་གྱི་མིའི་གནས་བཞིན་ཅི་རིགས་པ་ཡོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚངས་རིས་སོགས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་ལས་ཚངས་ཤིང། དེའི་རིས་སུ་གཏོགས་པས་ན། ཚངས་རིས་ཞེས་བྱའོ། །ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་
མདུན་ན་བྲམ་ཟེ་རིག་བྱེད་འདོན་པ་ལྟར་གནས་པས་ན་ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་ཞེས་བྱའོ། །ཚངས་པ་གཞན་གྱི་དང་པོར་སྐྱེས་ཤིང་མཐར་མཆི་ལ། ཚངས་པ་གཞན་ལས་ལུས་ཀྱི་བོང་ཚོད་སོགས་ཆེ་བས་ན་ཚངས་ཆེན་ཞེས་
བྱའོ༑ །གནས་གཞན་གོང་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འོད་རྒྱ་ཁྱོན་ཆུང་བས་ན་འོད་ཆུང་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་ལ་འོད་ཚད་མེད་པ་ཡོད་པས་ཚད་མེད་འོད་ཅེས་བྱའོ། །གནས་གཞན་མ་ལུས་པ་ལ་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པས་འོད་གསལ་
ཞེས་བྱའོ། །གནས་གཞན་གོང་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སེམས་བདེ་ཆུང་བས་དགེ་ཆུང། སེམས་བདེ་ཚད་མེད་པ་ཡོད་པས་ཚད་མེད་དགེ་འདི་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་བདེ་མེད་པས་དགེ་རྒྱས་འདི་ནས་འོག་གཞི་

[098B] མི་གཡོ་བའི་བསོད་ནམས་ལས་སྐྱེས་པས་ན་བསོད་ནམས་སྐྱེས། སོ་སྐྱེ་ལ་འབྲས་བུ་འདི་ལས་ཆེ་བ་མེད་པས་ན་འབྲས་བུ་ཆེ། དེའི་སྟེང་ན་གནས་གཙང་མ་ལྔ་ཡོད་
ལ༑ སོ་སྐྱེ་མེད་ཅིང་འཕགས་པ་འབའ་ཞིག་གནས་པས་གནས་གཙང་མ། དེ་ཡང་ལྔ་སྟེ། གོང་མ་ལས་ཡོན་ཏན་ཆུང་བས་ན་མི་ཆེ་བ། ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་མེད་པས་ན་མི་གདུང་བ། མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་
དག་པས་མཐོང་བས་ན་ཤིན་ཏུ་མཐོང། ལྟ་བ་བཟང་བས་ན་གྱ་ནོམ་སྣང། འདི་ལས་གནས་གཞན་གོང་མ་མེད་པས་ན་འོག་མིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འོག་གཞིའི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་འཐབ་བྲལ་སོགས་བཞི་
རི་རབ་ཀྱི་ཚད་ཙམ་ཟེར། ཁ་ཅིག་གོང་མ་གོང་མ་ཉིས་འགྱུར་གྱིས་ཆེ་བས་འཐབ་བྲལ་སོགས་བཞི་ཡང་ཉིས་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་བསམ་གཏན་དང་པོ་གླིང་བཞི་པ་ཙམ་དང། གཞན་གསུམ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་
སྟོང་གསུམ་ཙམ་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་བསམ་གཏན་དང་པོ་གསུམ་སྟོང་གསུམ་ཙམ་དང། བཞི་པ་ལ་ཚད་མེད་པ་ཡོད་ཅེས་ཟེར། འོ་ན། འདོད་ལྷ་རྣམས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདོད་པ་སྤྱོད་པ་དྲུག་ཡོད་པ་
ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་པ་དང། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་གཉིས་དབང་པོ་གཉིས་སྦྱར་དང། འཐབ་བྲལ་བ་འཁྱུད་པ་དང། དགའ་ལྡན་པ་ལག་པ་བཅངས་པ་དང། འཕྲུལ་དགའ་བ་རྒོད་པ་དང། གཞན་འཕྲུལ་དབང་
བྱེད་པ་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་འཁྲིག་པའི་གདུང་བ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། ཇི་སྲིད་ཡུལ་གང་ཤས་ཆེ་བ་དེ་སྲིད་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱང་ཤས་ཆེ་བས་ཐམས་ཅད་དབང་པོ་གཉིས་སྦྱོར་ཁོ་ནའོ། །འདིར་

[099A]༄༅། །བསྟན་པ་ནི་འཁྲིག་པའི་ཡུན་ཚད་བསྟན་པའོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ཡང་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་རླུང་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་ས་བོན་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །ལྷ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། ལྷའི་བུ་དང་བུ་མོའི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་
འཇོག་ཅེ་ན། ལྷ་གང་གི་པང་དུ་བུ་དང་བུ་མོ་སྐྱེས་པ་ལ་ལྷའི་བུ་དང་བུ་མོའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །འོ་ན། བོང་ཚད་ཇི་ཙམ་སྐྱེ་ཞེ་ན། ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་དུས་ཀྱི་བྱིས་པ་ལོ་ལྔ་ལོན་པ་ནས་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་ལྟ་བུའི་བར་འདོད་ལྷ་
དྲུག་པོ་དེ་དག་ཏུ་རིམ་བཞིན་སྐྱེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ནི་བོང་ཚོད་ཀུན་རྫོགས་ཤིང། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཤས་ཆེ་བས་གོས་དང་བཅས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན། འདོད་ཁམས་པ་རྣམས་ནི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་ཤས་ཆེ་བས་
གཅེར་བུར་སྐྱེ། འོན་ཀྱང་དམིགས་བསལ་ཁ་ཅིག་མ་གཏོགས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་སྤྲོས་པ་ནི། མདོ་ལས་འདོད་པ་སྐྱེ་བ་གསུམ་གསུངས་ན། དེ་དག་གང་ཞེ་ན། མདོ་ལས་འདོད་པ་སྐྱེ་བ་གསུམ་གསུངས་པ་ནི་འདོད་པའི་ལྷ་དང་
མིར་བཅས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་དང་ལྷ་རིས་བཞི་ཆོས་ཅན། འདོད་པ་སྐྱེ་བ་དང་པོ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་འདོད་པ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། འཕྲུལ་དགའ་བ་ཆོས་ཅན། འདོད་པ་སྐྱེ་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ་
རང་གིས་སྤྲུལ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པ་ཆོས་ཅན། འདོད་པ་སྐྱེ་བ་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ལ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་འདོད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་
པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་གསུམ་གསུངས་ན། དེ་དག་གང་ཞེ་ན། མདོ་ལས་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་གསུམ་གསུངས་པ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་གསུམ་ལ་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་ས་དགུ་ཡིན་ཏེ། རིམ་བཞིན་སྡིག་པ་མི་དགེ་

[099B] རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་རྒྱུད་འཁྲུག་པ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཡིད་བདེ་
བ་དང་བྲལ་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་དགའ་བདེ་མེད་པས་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་མིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། བདེ་བའི་
སས་བསྡུས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གནས་གཞན་གྱི་བར་ཐག་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞིའི་རྩ་བའི་གནས་བང་རིམ་བཞི་པ་ནས། གནས་འོག་མ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་བར་ལ་དཔག་ཚད་བཞི་
ཁྲི་ཡོད་ལ། དེ་ལ་ཇི་སྲིད་ཡོད་པ་དེ་ནས་དེའི་གོང་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་བར་ལ་ཡང་དེ་སྲིད་ཡོད་དོ། །གནས་འོག་མ་ཐམས་ཅད་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན། འོག་མས་གོང་མར་ཕྱིན་ནས་གོང་མ་མཐོང་བ་
ཡོད་དམ་ཞེ་ན། རང་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་པ་འམ། རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་མ་གཏོགས་པ་འོག་མ་དེ་དག་གིས་གོང་མར་ཕྱིན་ནས་གོང་མ་མཐོང་བ་མེད་དེ། གོང་མར་འགྲོ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། སྟོང་དང་པོ་
དང༑ སྟོང་གཉིས་པ་དང། སྟོང་གསུམ་པ་ཞེས་གསུངས་ན། དེ་དག་གང་ཞེ་ན། གླིང་བཞི་པ་དང་ཉི་ཟླ་དང་རི་རབ་དང་ནི་འདོད་ལྷ་དང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ལ་ནི། སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཡིན་པར་འདོད་དེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་
ནང་ནས་སྤྱིའི་ཕུད་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་སྤྱི་ཕུད་དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གཉིས་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡིན་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་བར་མ་དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གསུམ་ཞེས་བྱ་

[100A]༄༅། །སྟེ༑ སྟོང་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་གསུམ་གྱི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི། མཉམ་དུ་འཇིག་ཅིང་འཆགས་པའི་ཚེ་ཡང་མཉམ་དུ་འབྱུང་
བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཞར་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཚད་ལ། ལུས་ཚད་དང། ཚེ་ཚད་གཉིས། དང་པོ་ནི། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཚད་ངེས་པ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་ལ་ཡང་ཚད་ངེས་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ངན་སོང་བའི་ལུས་
ཚད་ངེས་པ་མེད་པས་འདིར་མི་འཆད་ལ། བདེ་འགྲོ་ལ་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི། ཚད་དང་ལྡན་པའི་ཁྲུ་བཞི་པ་དང། ཕལ་ཆེ་བ་ལ་ཕྱེད་དང་བཞི་རེ་ཡོད། ཤར་དང་བ་ལང་སྤྱོད་
དང་ནི་བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་ཉིས་འགྱུར་ཉིས་འགྱུར་བསྐྱེད་པས། ཁྲུ་བརྒྱད་དང་བཅུ་དྲུག་དང་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ཡོད་དོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་དྲུག་གི་ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི། རིམ་པ་བཞིན་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་བཞི་ཆ་ནས་ཕྱེད་དང་
གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐྱེད་དོ། །གཟུགས་ཅན་གྱི་ལྷའི་ལུས་ཚད་ནི། གཟུགས་ཅན་དང་པོ་ཚངས་རིས་པ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང། དེའི་གོང་མ་འོད་ཆུང་མན་ཆད་གོང་ནས་གོང་དུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་ཕྱེད་བསྐྱེད་ལ། འོད་ཆུང་
རྣམས་ཀྱི་ལྟག་ཡན་ཆད་ལུས་ནི་ཉིས་འགྱུར་ཉིས་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྤྲིན་མེད་པའི་ལུས་ལ་དཔག་ཚད་བརྒྱ་དང་ཉེར་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་བ་ལས། སྤྲིན་མེད་པ་དཔག་ཚད་གསུམ་དོར་ནས་བརྒྱ་དང་ཉེར་ལྔའོ། །འདོར་
བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་རྩིས་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ཡང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་དོར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང། ཞར་བྱུང་གཉིས། དང་པོ་ལ། མཐོ་རིས་ཀྱི་ཚོ་ཚད་དང། ངན་སོང་བའི་ཅྶེ་ཚད་གཉིས། དང་པ་ནི་

[100B] སྒྲ་མི་སྙན་ན་ཚེ་སྟོང་ཐུབ་སྟེ། ནུབ་དང་ཤར་གཉིས་ན་ཕྱེད་ཕྱེད་སྤངས་པས་ལྔ་བརྒྱ་དང་ཕྱེད་དང་གསུམ་བརྒྱའོ། །འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ན་མ་ངེས་ཏེ། ཐ་
མར་ནི་ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་དང། དང་པོ་ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ལྷའི་ཚེ་ཚད་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལ། འདོད་པ་དག་གི་ལྷ་རྣམས་ལས་འོག་མ་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་པ་དག་གི་ཉིན་ཞག་གཅིག་དེ་སུམ་བཅུ་ལ་ཟླ་
བ་གཅིག་དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དེས་ན་རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱའོ། །གོང་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉིན་ཞག་དང་ཚེ་གཉིས་ཀ་ཉིས་འགྱུར་དུ་བསྐྱེད་དོ། །གཉའ་ཤིང་འཛིན་ཡན་ཆད་ན་ཉི་ཟླ་མེད་པས་ཉིན་
མཚན་གྱི་རྣམ་གཞག་དང། སྣང་བའི་བྱ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཉི་ཟླ་མེད་ཀྱང་བྱ་སྐད་འབྱིན་མི་འབྱིན་དང། གཉིད་གྲོ་བ་སངས་མ་སངས་དང། མེ་ཏོག་ཁ་འབྱེད་འཛུམ་ལས་ཉིན་མཚན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་
ལུས་ལས་འོད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཚེ་ཚད་ནི། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་ཉིན་མཚན་མེད་པས་ཚེ་ཚད་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། གཟུགས་ཅན་ན་ཉིན་མཚན་མེད་ཀྱང། ཚེ་ཚད་ནི་རང་ལུས་
གཞལ་བའི་དཔག་ཚད་ཀྱི་གྲང་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་ཡིས་འཇལ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན། གཟུགས་ཅན་དང་པོ་བསྐལ་པ་ཕྱེད། །དེ་ཡི་གོང་མ་ཕྱེད་ཕྱེད་བསྐྱེད། །འོད་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་ལྟག་ཡན་ཆད། །ཚེ་ནི་ཉིས་འགྱུར་ཉིས་འགྱུར་
ཏེ༑ །སྤྲིན་མེད་བསྐལ་པ་གསུམ་དོར་རོ། །ཞེས་བསྒྱུར་བར་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཚེ་ཚད་ནི། གཟུགས་མེད་དང་པོ་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ། གཟུགས་མེད་གོང་མ་གསུམ་ནི། དེ་ཙམ་རེ་ལྷག་པས་ལྷག་པ་ཡིན་པས། བསྐལ་པ་བཞི་ཁྲི་
[101A]༄༅། །དང། དྲུག་ཁྲི་དང། བརྒྱད་ཁྲི་ཐུབ་བོ། །བསྐལ་པ་གང་ཞེ་ན། འོད་ཆུང་ནས་བཟུང་སྟེ་བསྐལ་ཆེན་ཏེ། དེའི་འོག་མ་བསྐལ་ཆེན་གྱི་ཕྱེད་ལ་བསྐལ་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། ཚ་དམྱལ་གྱི་
ཚེ་ཚད་ནི། ཡང་སོས་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གི་ཉིན་ཞག་རེ་རིམ་བཞིན་དུ། འདོད་ལྷའི་ཚེ་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་པའི་ཚེ་རངས་པོ་ལ། ཡང་སོས་པའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་རང་ལོ་ལྔ་
བརྒྱ་ཡང་སོས་པས་ཐུབ་པ་དེས་ན། ཡང་སོས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ཚེ། འདོད་པའི་ལྷའི་ཚེ་དང་གྲངས་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་ཚ་བས་བར་བསྐལ་ཕྱེད་དང། མནར་མེད་པས་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་གོ་དུད་
འགྲོའི་ཚེ་ཚད་ནི། ཐུང་བ་ལ་ངེས་པ་མེད་ལ། མཆོག་ཏུ་རིང་བས་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་ཐུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པར་གནས་ཤིང་ས་འཛིན་པ། བྱའི་
རྒྱལ་པོ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གིས་ཀྱང་འབྱིན་པར་མི་ནུས་པ། ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གཡུལ་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བོ་དང། ཉེ་དགའ་དང། རྟ་མགོ་དང་
བཏང་བཟུང་དང། ཡིད་ལས་སྐྱེས་དང། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་དང། ནག་པོ་ཆེན་པོ་དང། ཨེ་ལའི་འདབ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡི་དྭགས་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཚད་ནི། མིའི་ཟླ་བ་གཅིག་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་རྩིས་པའི་ལོ་ལྔ་
   ༈    །གྲང་དམྱལ་གྱི་ཚེ་ཚད་ནི། ཏིལ་གྱི་སྦྱངས་མ་ག་དཧའི་བྲེའི་ཏིལ་ཁལ་བརྒྱད་ཅུ་ཤོང་བ་ཞིག་གི་ནང་ནས། ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ཞིང་ཏིལ་གཅིག་ཕྱུང་བས་ཟད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཆུ་བུར་ཅན་གྱི་ཚེ་ཚད་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་

[101B] །གཉིས་པ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚེ་ཚད་ཐུབ་པར་ངེས་སམ་ཞེ་ན། བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་མ་གཏོགས་པ་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་ཡོད་ལ། སྒྲ་མི་སྙན་པས་ཚེ་
སྟོང་ཐུབ་པར་ངེས་ཏེ། ལས་ཀྱི་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཚད་དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། རྩོམ་པའི་དང་པོ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་གནས་དང་ལུས་
ཚད་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། ཁྲུ་དང་རྒྱང་གྲགས་དང་དཔག་ཚད་ཀྱིས་བཤད་ལ། ཚེ་ཚད་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་ལོ་དང་བསྐལ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་ན། དེ་དག་ཀྱང་མིང་གི་སྒོ་ནས་འཇོག་ལ། དེ་ཉིད་འཆད་པ་
སྐབས་སུ་བབ་པས་དེ་དག་བཤད་པར་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་བའི་མཐར་ཐུག་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡིན་ལ། དེ་བསགས་པ་ལས་རྒྱང་གྲགས་དང་དཔག་ཚད་འགྲུབ། མིང་གི་མཐར་ཐུག་པ་ཡི་གེ་ཡིན་པས། དེ་བསགས་པ་
ལས་ཤླཽ་ཀ་དང་རབ་བྱེད་དང་བསྟན་བཅོས་འགྲུབ། དུས་ཀྱི་ཐུང་བའི་མཐར་ཐུག་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ལ། དེ་བསགས་པ་ལས་ཞག་དང་ཟླ་བ་དང་ལོ་དང་བསྐལ་པ་རྣམས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། ཡུལ་གཟུགས་
ཀྱི་ཚད་དང། དུས་ཀྱི་ཚད་གཉིས། དང་པོ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་མཐའ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་ལས་རྒྱང་གྲགས་སོགས་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང། རྡུལ་ཕྲན་དང་ནི་དེ་བཞིན་དུ། ལྕགས་རྡུལ་དང། ཆུ་རྡུལ་དང། རི་
བོང་གི་རྡུལ་དང། ལུག་རྡུལ་དང། གླང་རྡུལ་དང། ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་དང། སྲོ་མ་དང། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཤིག་དང། དེ་བཞིན་དུ་ནས་དང། སོར་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་བདུན་བདུན་དུ་བསྒྱུར། སོར་མོ་ཉི་ཤུ་བཞི་ལ་ཁྲུ་གང། ཁྲུ་

[102A]༄༅། །བཞི་ལ་གཞུ་གང། གཞུ་འདོམ་དེ་དག་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་ལ་ནི་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་གྲོང་ལས་དེ་ཙམ་ཞིག་འཕགས་པ་དེ་ལ་དགོན་པར་འདོད། རྒྱང་གྲགས་དེ་བརྒྱད་ལ་དཔག་ཚད་ཅེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ། ལོ་
བཤད༑ བསྐལ་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྐད་ཅིག་མ་བསགས་པ་ལས་ལོ་དང་བསྐལ་པ་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་དག་ཀྱང་དྲུག་
ཅུ་ལ་ཐང་གཅིག་ཐང་གཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་དང་ཉིན་ཞག་གསུམ་ནི། གོང་ནས་གོང་དུ་སུམ་ཅུར་བསྒྱུར་བས་ཟླ་བ་གཅིག་འོན་ཀྱང་ཟླ་བ་ཐམས་ཅད་ཐུབ་པར་མ་ངེས་པས། ཞག་མི་ཐུབ་དང་བཅས་པའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་
གོ་གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང། ཞར་ལས་བྱུང་བའོ། །དང་པོ་ལ། བསྟན། བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། བསྐལ་པ་རྣམ་པ་མང་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་བསྐལ་པ། འཆགས་པའི་བསྐལ་པ། གནས་པའི་བསྐལ་པ། བསྐལ་པ་
ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། འཇིག་འཆགས། གནས། བསྐལ་པ་ཆེན་པོའོ། །དང་པོ་ནི། བསྐལ་པ་རྣམ་པ་མང་བཤད་པ། ཞེས་བཤད་ན། འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་སོགས་གང་ཞེ་ན། འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་ནི། མནར་
མེད་པའི་དམྱལ་བའི་སྲིད་པ་སེམས་ཅན་མེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཟད་པའི་བར་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མནར་མེད་དུ་སེམས་ཅན་སྐྱེ་འཕྲོ་ཆད་པ་དང། འཛམ་བུ་གླིང་པའི་མི་རྣམས་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བར་འཕེལ་བ་དང། གནས་
པའི་འཇུག་རྫོགས་པ་དང། འཇིག་པའི་མགོ་རྩོམ་པ་རྣམས་དུས་མཉམ། དེའི་ཚེ་མནར་མེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚེ་མཐར་ཕྱིན་ནས་འཆི་འཕོ་བར་འགྱུར། མནར་མེད་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་ལས་བསགས་ནའང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་

[102B] དམྱལ་བ་གཞན་རྣམས་དང། བྱིངས་ན་གནས་པའི་དུད་འགྲོ་རྣམས་དང། ཡི་དྭགས་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར། ལྷ་མིའི་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དུད་འགྲོ་དང་ཡི་དྭགས་ནི་དེ་དག་དང་མཉམ་
དུ་དེ་ལྟར་འགྱུར། དེ་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་མི་ཞིག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཐོབ། དེ་ལས་ལངས་ནས་ཨེ་མ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་གཞན་གྱིས་ཐོས་
ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཐོབ་སྟེ་བསམ་གཏན་དང་པོར་སྐྱེ། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཤར་དང་ནུབ་དང་བ་ལང་སྤྱོད་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དང། བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཡིན་པས། ཚེ་དེ་ལ་
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་པས། ཕྱི་མ་ལ་འདོད་ལྷར་སྐྱེ་ལ། འདོད་ལྷ་དྲུག་ཀྱང་རིམ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཐོབ་སྟེ། དེ་ལས་ལངས་ནས་ཨེ་མ་ཧོ། །དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་
དང་བདེ་བ་འདི་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་གཞན་གྱིས་ཐོས་ནས། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཐོབ་སྟེ་ཚངས་རིས་སུ་སྐྱེ། དེ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་བ་ཞིག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གཏན་གཉིས་
པ་ཐོབ། དེ་ལས་ལངས་ནས་ཨེ་མ་ཧོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་འདི་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་གཞན་གྱིས་ཐོས་ནས། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཐོབ་སྟེ་བསམ་གཏན་
གཉིས་པར་སྐྱེ། དེ་དག་ལ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བཅུ་དགུ། དེའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་དུས་སུ་ཆར་འབེབས་པ་མེད་པས། འཛམ་བུ་གླིང་གི་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་རྣམས་སྐམ་པར་འགྱུར། དེ་ནས་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས། ཆེས་

[103A]༄༅། །ཚ་བའི་ཉི་མ་གཉིས་པ་ཤར་ནས། ཆུ་ཕྲན་དང་ལྟེང་ཀ་རྣམས་སྐམ་པོར་འགྱུར། དེ་ནས་ཉི་མ་གསུམ་པ་ཤར་ནས། ཆུ་ཀླུང་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་དག་སྐམ་པར་འགྱུར། དེ་ནས་ཉི་མ་བཞི་པ་ཤར་ནས་མཚོ་མ་
དྲོས་པ་ཡང་སྐམ་པར་འགྱུར། དེ་ནས་ཉི་མ་ལྔ་པ་ཤར་ནས་ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡང་སྐམ་པར་འགྱུར། དེ་ནས་ཉི་མ་དྲུག་པ་ཤར་ནས་གླིང་བཞི་རི་རབ་དང་བཅས་པ་དུ་བར་འཐུལ་བར་འགྱུར། དེ་ནས་ཆེས་ཚ་བའི་ཉི་
མ་བདུན་པ་ཤར་ནས། མེ་ལྕེ་གཅིག་ཏུ་འབར་ཞིང་སྲེག་པར་འགྱུར། དེས་རྐྱེན་བྱས་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་མིས། བསམ་གཏན་དང་པོའི་གཞལ་མེད་ཁང་སྟོང་པ་དེ་སྲེག་པར་འགྱུར། འདོད་
པའི་མེས་མ་ཡིན་ཏེ། ས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་བར་བསྐལ་གཅིག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འཇིག་པ་ལ་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུའོ། །དེ་ཡང་མེས་འཇིག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། ཆུས་འཇིག་ན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་བས་
ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཐོབ་སྟེ་བསམ་གཏན་གསུམ་པར་སྐྱེ་ལ། རླུང་གིས་འཇིག་ན་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་བས། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཐོབ་སྟེ་བསམ་གཏན་བཞི་
པར་སྐྱེའོ། །གཉིས་པ་འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་ནི། དང་པོའི་རླུང་འཇམ་བུ་ལྡང་བ་ནས་བཟུང་ནས་ནི་མནར་མེད་པའི་དམྱལ་བའི་སེམས་ཅན་གཅིག་སྲིད་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་ནམ་མཁའི་སྟོང་པར་ཡོད་པ་ལ་
འཇིག་རྟེན་འཆགས་པའི་སྔ་ལྟས་སུ་གྱུར་པའི་རླུང་འཇམ་པོ་ལངས། དེ་ཙམ་གྱིས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཆགས་པར་མི་ནུས་པས། ཚངས་རིས་ནས་བཟུང་སྟེ་འཐབ་བྲལ་བའི་བར་རྣམས་འཆགས། དེ་ནས་སྔར་གྱི་རླུང་

[103B] འོག་གཞི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་བར་མས་རིམ་ནས་འཆགས། དེ་དག་ལ་བར་བསྐལ་གཅིག་དེ་ནས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཅན་ཚེ་དང་བསོད་
ནམས་དང་ལས་ཟད་པ་ཞིག་ཚངས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་སྟོང་པར་སྐྱེ་སྟེ། ཐ་མར་ཞིག་པ་དེ་དང་པོར་འཆགས་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་བར་རྣམས་རིམས་ཀྱིས་འགྲུབ། དེའི་ཚེ་འཛམ་བུ་གླིང་
པའི་མི་རྣམས་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང། དགའ་བ་ཟས་སུ་ཟ་བ་དང། ལུས་ལས་འོད་འབྱུང་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང། ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་མནར་མེད་དུ་སེམས་ཅན་གཅིག་སྐྱེས་
པའི་བར་ལ་བར་བསྐལ་བཅུ་དགུའོ། །དེའི་ཚེ་ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ནས་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་མར་འགྲིབ་པ་དང། མནར་མེད་དུ་སེམས་ཅན་གཅིག་སྐྱེས་པ་དང། འཆགས་པའི་མཇུག་རྫོགས་པ་དང། གནས་པའི་མགོ་རྩོམ་པ་དུས་
མཉམ་མོ། །གསུམ་པ་གནས་པའི་བསྐལ་པ་ནི། བར་བསྐལ་ཉི་ཤུའོ། །བར་གྱི་བསྐལ་པ་རེ་རེའི་ཚད་ནི། ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ནས་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་བྲི་བ་ནས། ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་བར་དུ་བར་བསྐལ་གཅིག་དེ་ནས་ཡང་བརྒྱད་ཁྲི་བར་ཡར་
སྐྱེ་ཞིང་མར་བཅུ་པར་འབྲི་བའི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཞན་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དང། ཡར་སྐྱེ་བ་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཡར་ཇི་ཙམ་དུ་སྐྱེ་ཞེ་ན། དེ་དག་ཚེ་ནི་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་དུའོ། །འོ་ན། ཐོག་མཐའ་གཉིས་རྐྱང་པ་དང། བར་པ་
རྣམས་ཁུག་པ་ཡིན་པས། ཡུན་རིང་ཐུང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཐོག་མཐའ་གཉིས་བུལ་བ་དང། བར་པ་རྣམས་མྱུར་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་འཆགས་པ་འདི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་གནས་སོ། །འཇིག་

[104A]༄༅། །རྟེན་འཆགས་པ་དང་ནི་འཇིག་པ་དང། ཞིག་ནས་འདུག་པ་དག་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུ་ཉི་ཤུར་མཉམ་མོ། །བཞི་པ་ནི། བར་བསྐལ་བརྒྱད་ཅུ་ལ་བསྐལ་ཆེན་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ། བསྐལ་ཆེན་གྱི་ཞར་བྱུང། འཇིག་
བསྐལ་གྱི་ཞར་བྱུང་ངོ། །དང་པོ་ལ། སངས་རྒྱས། རང་རྒྱལ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་འབྱུང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བར་བཤད་པའི་བསྐལ་པ་དེ་གང་
ཞེ་ན། བསྐལ་ཆེན་དེ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་ངོ། །གྲངས་མེད་ནི་གསུམ་དུ་འགལ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། གྲངས་ཀྱིས་བགྲང་མི་ནུས་པས་གྲངས་མེད་དུ་བཤད་པ་མིན་གྱི། གྲངས་ཀྱི་གནས་
གཞན་དྲུག་ཅུའི་མཐའི་གྲངས་གཅིག་ལ་གྲངས་མེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། བསྐལ་པ་འདི་ལ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་སྒྲོན་མེའི་བསྐལ་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དམ་ཆོས་པད་མ་དཀར་པོ་ལས། འཇིག་རྟེན་འཆགས་པའི་ཆུའི་དཀྱིལ་
འཁོར་གྱི་ནང་དུ་གསེར་གྱི་པདྨ་འདབ་མ་སྟོང་དང་ལྡན་པ་སྟོང་བྱུང་བ་ལ། གནས་གཙང་མའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ཅི་ཡིན་སྙམ་དུ་བརྟགས་པས། སངས་རྒྱས་སྟོང་འབྱུང་བའི་སྔ་ལྟས་སུ་ཤེས་ནས། ཀྱེ་མ་བསྐལ་པ་འདི་
ལ་སངས་རྒྱས་སྟོང་འབྱུང་བས་ན། བསྐལ་པ་འདི་ནི་བསྐལ་བ་བཟང་པོའོ་ཞེས་བསྒྲགས་པས། བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ཞེས་གྲགས་སོ། །དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་འབྱུང་ན། ཡར་འཕེལ་གྱི་ཚེ་མི་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་
རྣམས་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་ཤས་ཆུང་བའི་ཕྱིར། བརྒྱད་ཁྲི་ནས་མར་འགྲིབ་པའི་མགོ་རྩོམ་པ་ནས། ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་བར་ལ་སངས་རྒྱས་དེ་དག་འབྱུང་ལ། དེ་མན་ཆད་དུ་མི་འབྱུང་སྟེ། སྙིགས་མ་ལྔ་ཧ་ཅང་ཡང་བདོ་བ་ཤས་ཆེ་

[104B]   ༈    གཉིས་པ་ནི། རང་རྒྱལ་ཡང་མར་འགྲིབ་ཁོ་ན་ལ་འབྱུང་ངམ་ཞེ་ན། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡར་སྐྱེ་མར་འགྲིབ་གཉིས་ཀ་ལ་འབྱུང་སྟེ། གཞན་དོན་གཙོ་བོར་མི་བྱེད་
པར་རང་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་ཚོགས་ཇི་ཙམ་བསགས་པ་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་སངས་རྒྱས་དེ་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱ་ཡི་བར་དུ་ཚོགས་བསགས་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་ངོ། །གསུམ་
པ་ནི། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ནི། མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ནས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ལས་མི་འཕྱི་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་མན་ཆད་དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་འཁོར་
ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་ཞེན། འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེས་གླིང་བཞི་ལ་དབང་སྒྱུར་བས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འཁོར་ལོ་ཅན་བཞི་ཡོད་དེ། གསེར་གྱི། དངུལ་གྱི། ཟངས་ཀྱི། ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་
དག་གིས་གླིང་དུ་ལ་དབང་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་དག་གིས་གླིང་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི་ལ་མས་རིམ་བཞིན་དབང་བྱེད་དེ། ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱིས་གླིང་གཅིག་ལ་དབང་བྱེད་པ་སོགས་ཡིན་ནོ། །འཁོར་ལོས་
སྒྱུར་རྒྱལ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགྲན་ཟླ་མེད་པའི་ལས་བསགས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་བཞིན་ནོ། །འོ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་ངམ། འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་མི་འབྱུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གདུལ་བར་འོས་པའི་སེམས་ཅན་ཡིན་

[105A]༄༅། །   ༈    དེ་ལྟ་མིན་ན་སངས་རྒྱས་ནུས་མཐུ་ཐོགས་བཅས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར། ཕལ་ཆེན་སྡེ་པ་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་
དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དང་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། བར་དུ་ལམ་ལ་སློབ་པ་མྱུར་བུལ་མཉམ་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ན་རེ་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་སངས་རྒྱས་དུ་མ་མི་འབྱུང་གི་རྒྱུད་གཅིག་པའི་སངས་རྒྱས་དུ་མ་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འཛམ་བུ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་རྒྱུད་གཅིག་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་འབྱུང་
བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུང། འཁོར་ལོ་ཅན་གྱིས་ས་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱིས་ཕས་བསུ་བ་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་བ་དང། དངུལ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་ནི། དེ་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་བ་མིན་པར་
རང་འགྲོ་བ་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་བ་དང། ཟངས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་ནི། དེ་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་བ་མིན་པར་གཡུལ་བཤམས་པ་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་བ་དང། ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་ནི། དེ་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་བ་མིན་པར་མཚོན་ཆའི་ཆར་དྲག་ཏུ་
དབབ་པར་བརྩམས་པ་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་བར་བྱེད་དོ། །འོ་ན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་རེག་པའི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། སུའི་སྲོག་ལ་ཡང་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་
འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་དེ་ལུས་ལ་མཚན་བཟང་པོ་སོ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན། སངས་རྒྱས་དང་ཁྱད་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཐུབ་པའི་མཚན་ནི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་གསལ་ལ་རྫོགས་པས་ཁྱད་པར་

[105B] །འོ་ན་དང་པོ་ནས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནམ། ཕྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔར་བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་རྣམས་ནི། གཟུགས་ཅན་གྱི་ལྷ་བཞིན་དུ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་
བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང། ལུས་ལས་འོད་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་སའི་བཅུད་ཁ་དོག་མར་གསར་པ་ལྟ་བུ། རོ་སྦྲང་རྩི་མ་བསྐོལ་བ་ལྟ་བུ་བྱུང། དེ་ནས་རོ་ལ་སྲེད་པ་ཞིག་གིས་སོར་མོའི་རྩེ་མོས་
བླངས་ཏེ་ལྕེ་ཐོག་ཏུ་མྱངས། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མྱངས་པས། རིམས་ཀྱིས་རོ་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་པས་ལུས་ལ་མཁྲང་བ་དང་ལྕི་བ་ཞུགས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་འོད་ནུབ་སྟེ་མྱ་ངན་བྱེད་པའི་ཚེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཉི་མ་
ཤར་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་དུ་ལྷའི་འོད་ཤར་བྱུང་བ་འདི་རེ་ཞེས་ཉིན་མོའི་ཐ་སྙད་བྱུང། ཉི་མ་ནུབ་པའི་ཚེ་ལྷའི་འོད་དམར་པོར་གྱུར་པ་འདི་རེ་ཞེས་མཚན་མོའི་ཐ་སྙད་བྱུང། དེ་ནས་ཟླ་བ་ཤར་བ་ལ་མུན་པ་བཀྲ་བར་བྱེད་པ་
འདི་རེ་ཞེས་ཟླ་བའི་ཐ་སྙད་བྱུང་ངོ། །སའི་བཅུད་ཉུང་བ་དང་མང་དུ་ཟོས་པ་ལས་ཁ་དོག་བཟང་ངན་དུ་གྱུར་ཏེ། ཕན་ཚུན་བརྙས་པས་སའི་བཅུད་མེད་པར་གྱུར། དེ་ནས་སའི་ཞག་ཁ་དོག་དོང་ཀའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ། རོ་སྦྲང་རྩི་
མ་བསྐོལ་བལྟ་བུ་བྱུང། དེ་ཉུང་མང་དུ་ཟོས་པས། ཁ་དོག་བཟང་ངན་དུ་གྱུར་ཏེ་བརྙས་པས་དེ་ཡང་ནུབ་པར་གྱུར། དེའི་རྗེས་སུ་མྱུ་གུའི་ཚལ་ནང་བརྡས་པ་ནུབ་མི་མངོན། ནུབ་བརྔས་པ་ནང་མི་མངོན་པ་ཁ་དོག་ཀ་དམ་ཡུ་
གའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ། རོ་སྦྲང་རྩི་མ་བསྐོལ་བལྟ་བུ་བྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་ཉུང་མང་དུ་ཟོས་པས་ཁ་དོག་བཟང་ངན་དུ་གྱུར་ཏེ་བརྙས་པ་བྱས་པས་དེ་ཡང་ནུབ་པར་གྱུར། དེ་ནས་མ་རྨོས་མ་བཏབ་པའི་ལོ་ཏོག་ཤུན་པ་དང་སྦུན་
[106A]༄༅། །པ་མེད་པའི་འབྲས་ས་ལུ་ཁ་དོག་དང་རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང། དེ་ཟོས་པས་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་དོད་པར་གྱུར། དེ་ལ་ཕན་ཚུན་མིག་ཚུགས་སུ་བལྟས་པས་ཆགས་པ་སྐྱེས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་
ལ་ཞུགས་པར་གྱུར། དེ་གཞན་གྱིས་མཐོང་ནས་སེམས་ཅན་གྱིས་སེམས་ཅན་སུན་འབྱིན་པ། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་བོང་བ་ལ་སོགས་པས་ཐོར་བར་གྱུར། དེ་ནས་ཁྱིམ་བརྩིགས་ཏེ་དེར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱའོ་
ཞེས་ཁྱིམ་གྱི་ཐ་སྙད་བྱུང་ལ། ཁྱིམ་ན་གནས་ཏེ་འབྲས་ནང་དགོས་པ་ནང་ལེན། ནུབ་ཟ་བ་ནུབ་ལེན་གྱི་ཡོད་པ་ལ། མི་ལེ་ལོ་ཅན་ཞིག་གིས་སང་ཟ་རྒྱུ་ཕྱི་མ་རེད་བླངས། དེ་ལ་གཞན་ཞིག་གིས་ཀྱེ་སེམས་ཅན་འབྲས་ལེན་དུ་
འདོང་ཞེས་སྤྲན་པས། ཁོ་བོས་བླངས་ཚར་གྱིས་ཁྱོད་རང་སོང་ཞིག་ཅེས་སྨྲས་པས། དེའི་བསམ་པ་ལ་དེ་ནི་ཐབས་ཟབ་སྙམ་ནས། ཞག་བདུན་གྱི་འབྲས་བླངས་ཏེ་གསོག་འཇོག་བྱས་པས། ནང་བརྔས་པ་ནུབ་མངོན་
ནུབ་བརྔས་པ་ནང་མངོན་ཞིང། ཤུན་པ་དང་སྦུན་པ་དང་བཅས་པར་གྱུར་པ་ལ་འབྲས་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ་བགོས་ཏེ། རང་རང་གི་ཕུང་པོ་སྤུངས་པ་ལས། ཁ་ཅིག་གིས་མ་བྱིན་པར་བླངས་པར་གྱུར། དེ་ནས་ཞིང་བདག་
ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས། མི་རང་བཞིན་གྱིས་གཟུགས་བཟང་བ་ཞིག་ལ་ཞིང་དཔོན་བསྐོས་ཏེ། སྟོན་ཐོག་གི་དྲུག་ཤས་བསྟབས་པས་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་བཀུར་བས་ན། མང་པོས་བཀུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་
བྱ་བ་བྱུང་ངོ། །མང་པོས་བཀུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་འོད་མཛེས། དེའི་བུ་དགེ་བ། དེའི་བུ་དགེ་མཆོག་ དེའི་བུ་གསོ་སྦྱོང་འཕགས། དེའི་སྤྱི་བོར་ཤ་འབུར་གནོད་པ་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་བ་བརྟོལ་བས་རྒྱལ་པོ་སྤྱི་བོ་སྐྱེས་བྱུང་

[106B] སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པས་ཚེ་ཐུང་བར་འགྱུར་ཞིང་མཐར་ཚེ་རིང་བ་ཡང་ལོ་ནི་བཅུ་པ་
ཡིན་ནོ། །བར་བསྐལ་དེ་དག་གང་གིས་ཚར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བར་གྱི་བསྐལ་པ་ནི་མཚོན་དང་ནད་དང་ནི་མུ་གེ་དག་གིས་ཚར་ཕྱིན་ཏོ། །དེ་དག་ཡུན་རིང་ཇི་ཙམ་རེ་འབྱུང་ཞེ་ན། མཚོན་གྱི་བསྐལ་པ་ཞག་བདུན་རྣམས་དང་
ནད་ཀྱི་བསྐལ་པ་ཞག་བདུན་ཟླ་བ་བདུན་དང། མུ་གེའི་བསྐལ་པ་ཞག་བདུན་ཟླ་བ་བདུན་ལོ་བདུན་དུ་འབྱུང་བ་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ། །འབྱུང་བའི་ཚུལ་ནི་ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་དེའི་ཚེ་གནོད་སེམས་ལྷག་པར་འཕེལ་བས། རྔོན་པས་རི་དྭགས་
མཐོང་བ་ལྟར་ལག་ཏུ་ཤིང་དང་བོང་བ་སོགས་ཐོགས་པ་རྣམས་མཚོན་ཆར་གྱུར་ནས་ཕན་ཚུན་གསོད་པར་བྱེད། དེའི་ཚེ་ཤི་བ་རྣམས་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། །ཞག་བདུན་པོ་དེའི་བར་ལ་རི་དང་ནག་ཚལ་དུ་གནས་པ་རྣམས་གྲོང་དུ་
ཕྱིན་པ་དང། ཕན་ཚུན་མཐོང་ནས་སེམས་ཅན་གསོན་པོ་མཐོང་ངོ་ཞེས་དགའ་ཞིང། ཕན་ཚུན་བྱམས་པར་གྱུར་ཏེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུས་ནས། སྲོག་གཅོད་པ་འདིས་བདག་ཅག་གཉེན་རྩ་ལག་དང་བཅས་པ་བཅོམ་པས། ཕྱིན་
ཆད་སྲོག་གཅོད་པ་སྤང་ཞེས་སྨྲས་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། དགེ་བ་བཅུ་ལྷག་པར་སྤྱད་ནས་དེའི་བུ་དང་བུ་མོ་སོགས་ཚེ་ལོ་ཉི་ཤུ་བར་ཡར་འཕེལ། དེ་ནས་རིམས་ཀྱིས་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་པའི་བར་དུ་འཕེལ། དེའི་ཚེ་གྲོང་
འདི་འབྱོར་པ་རྒྱས་པ་བདེ་བ་ལོ་ལེགས་པ་སྐྱེ་བོ་དང་མི་མང་པོས་གང་བ། གྲོང་རྣམས་ཀྱང་བྱ་གག་འཕུར་བས་སླེབས་པ་ཙམ་གྱི་བར་ཁྱབ་པ། འབྲུ་བཟང་བ་སྙེ་མ་ཆེ་བ་བྲེ་མོ་ཆེ་བཞི་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ། བུ་མོ་རྣམས་ཀྱང་

[107A]༄༅། །ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ནས་བག་མར་འགྲོའོ། །དེ་ནས་ཡང་མར་འགྲིབ་ནས་ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་བར་དུ་མི་དགེ་བ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པས། མི་མ་ཡིན་རྣམས་འཁྲུགས་ཏེ་ནད་ཡམས་བཏང་ནས། ཕལ་ཆེ་བ་ཤི་སྟེ་དམྱལ་
བར་སྐྱེ། ལྷག་མ་རྣམས་འདུས་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པས་དེའི་བུ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་ཡར་འཕེལ། དེ་ནས་ཡང་མར་འབྲི་བ་ནས་ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་ཚེ་མི་དགེ་བ་ལྷག་པར་སྤྱད་པས། ལྷས་དུས་སུ་ཆར་འབེབས་པ་མེད་པས་
མུ་གེ་ཉམས་ང་བ་ཆེན་པོ་གབ་ཚེ་པ་དང། ཐུར་མ་པ་དང། རུས་གོང་དཀར་པོ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ལ། གབ་ཚེ་པ་ནི། འབྲུ་ཅུང་ཟད་རྙེད་པ་གབ་ཚེར་བཅུག་ནས། ཕྱི་རབས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་དོན་དུ་བཞག་ནས་རང་ཉིད་ཚེའི་དུས་
བྱེད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཐུར་མ་པ་ནི། ཟས་ཅུང་ཟད་རྙེད་པ་མ་བུ་རྣམས་ཐུར་མས་ཟ་བས་ན་ཐུར་མ་པ་ཞེས་བྱ། ཡང་ན་སྔོན་གྱི་འབྲུ་བླུག་པའི་བང་བ་ཐུར་མས་བྲུས་ནས་འབྲུ་རེ་རེ་ཙམ་རྙེད་པ་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་
ནས་ཆུ་མང་པོ་བླུག་སྟེ་བསྐོལ་ནས་འཐུང་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རུས་གོང་དཀར་པོ་བ་ནི། བཀྲེས་པས་ཉེན་ནས་ཤི་བའི་རུས་པ་རྩུབ་ཅིང། སྣུམ་མདོག་མེད་པར་གྱུར་ནས་ཚེའི་དུས་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་སྔོན་ཕ་མེས་ཀྱི་
རུས་པ་རྙིང་པ་རྙེད་པ་ཆུ་ལ་བསྐོལ་ནས། དཀར་པོར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་འཐུང་བས་ན་རུས་གོང་དཀར་པོ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཞག་བདུན་ཟླ་བ་བདུན་ལོ་བདུན་འབྱུང་ལ། དེའི་ཚེ་ཤི་བ་རྣམས་ཡི་དྭགས་སུ་སྐྱེ། ལྷག་མ་རྣམས་འདུས་
ནས་དགེ་བ་བཅུ་ལྷག་པར་སྤྱད་པས། དེའི་བུ་སོགས་ཚེ་ལོ་ཉི་ཤུ་བར་ཡར་འཕེལ། དེ་ནས་རིམ་པ་བཞིན་ཡར་བརྒྱད་ཁྲི་པའི་བར་དུ་འཕེལ་ནས་སྔར་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། འཇིག་པའི་དབྱེ་བ། ལུས་པའི་རྩེ་མོ། འཇིག་པའི་གོ་

[107B] །དང་པོ་ནི། འཇིག་བསྐལ་ལ་དབྱེ་ན་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། གསུམ་ཡོད་དེ། མེས་འཇིག་པ་དང། ཆུས་འཇིག་པ་དང། རླུང་གིས་འཇིག་པ་དག་ནི་ཡང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མེ་སོགས་ཀྱིས་འཇིག་པ་ན་ལུས་པའི་
རྩེ་མོ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་སོགས་པ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་གསུམ་པ་ནི་མེ་དང་ཆུ་དང་རླུང་དག་གིས་འཇིག་པ་དེ་དག་གི་ཚེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལུས་པའི་རྩེ་མོ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་འོག་མ་གསུམ་
མེ་སོགས་ཀྱིས་འཇིག་སྟེ། དེ་དག་ན་སེམས་ཅན་དེའི་སྐྱོན་མེ་སོགས་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོ་ན་རྟོག་དཔྱོད་མེ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ན་དགའ་བདེ་ཆུ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ན་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་རླུང་ལྟ་བུ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་བཞི་པ་མེ་སོགས་ཀྱི་མི་འཇིག་སྟེ། མེ་སོགས་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བཞི་པ་ན་སྐྱོན་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་དེ་
རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་མི་རྟག་སྟེ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དེའི་གཞལ་མེད་ཁང་སེམས་ཅན་དང་བཅས་ཏེ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་འཇིག་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། འཇིག་པ་དག་ནི་ཡང་གསུམ་ཡིན། ཞེས་བཤད་ན། འཇིག་
པའི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མེ་ཡིས་བདུན་ནོ་ཆུ་ཡིས་ལན་གཅིག་འཇིག་ དེ་ལྟར་མེ་ཡིས་བདུན་བདུན་གྱི་རྗེས་སུ་ཆུ་ཡིས་རེ་རེ་སྟེ་ཆུས་བདུན་ཐལ་ནས་ཀྱང། མེ་ཡིས་ལན་བདུན། དེ་ནས་ནི་མཇུག་ཏུ་རླུང་གིས་འཇིག་པ་ཡིན་
ནོ༑ །དེ་ལྟར་ན་གདགས་པ་ལས། ཚངས་ཆེན་གྱིས་བསྐལ་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་དང། འོད་གསལ་བས་བསྐལ་ཆེན་བརྒྱད་དང། དགེ་རྒྱས་པས་བསྐལ་ཆེན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ཐུབ་པར་བཤད་པ་ཡང་ལེགས་པར་དྲངས་པར་འགྱུར་རོ།།

[108A]༄༅། །ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།།    ༈    །།བཞི་པ་ལས་བསྟན་པའི་གནས་འཆད་པ་ལ་གཉིས་
མཚམས་སྦྱར་བ། ལས་དངོས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་གང་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། རྒྱུ་མེད་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་སྐྱེ་བ་དང། དབང་
ཕྱུག་སོགས་མིན་རིམ་སོགས་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གང་ལས་སྐྱེས་ཤེ་ན། ལས་ལས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་པ་སྐྱེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། ལས་ཀྱི་ངོ་བོ། མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་མིང་གི་རྣམ་
གྲངས་སོ། །དང་པོ་ལ། བསྟན། བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས། ཞེས་བཤད་ན། ལས་དེ་ལ་དབྱེ་ན་དུ་ཞེ་ན། ལས་དེ་ནི་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། སེམས་པའི་ལས་དང། སེམས་པ་དེས་བྱས་
པའི་བསམ་པའི་ལས་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་པ་དེས་བསྐྱེད་པའི་བསམ་
པའི་ལས་ལ་ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་གཉིས། དེ་དག་ལའང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། ལས་ཀྱི་རང་བཞིན། ལས་གསུམ་སྤྱིའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་
པར༑ རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །དང་པོ་ལ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང། ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི། དེ་དག་རྣམ་

[108B] ཞེས་བཤད་ན། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ལས་དེ་གང་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་གནས་
པའི་སེམས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་སུ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་གནས་མ་བུ་པའི་སྡེ་པ་ན་རེ། ལུས་སྐད་ཅིག་མ་མ་འགགས་པར་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། ལུས་སྐད་
ཅིག་མ་མ་འགགས་པར་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གང་གི་ཕྱིར་ན་འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གྲུབ་ཙམ་ནས་འཇིག་ངེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། འཇིག་པ་ཕྱིས་འབྱུང་
གི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་འཇིག་པ་མི་འབྱུང་བར་ཐལ། དངོས་པོ་འཇིག་པ་ཕྱིས་འབྱུང་གི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རྫ་བུམ་གྱི་ཚོས་པ་དམར་པོར་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་
རྒྱུ་མེ་ལྕེ་དེ་ཡང་རྫ་བུམ་གྱི་འཇིག་པ་པོར་འགྱུར་བར་ཐལ། དེས་དམར་པོ་བཤིག་ནས་མེད་པར་བྱས་ཏེ་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་དམར་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་དེ་ལ་མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་རིང་པོ་ཆོས་ཅན་
དབང་པོ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཀྱི་གཟུངས་དོན་དུ་འགྱུར་བར་ཐལ། མིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ཤེས། ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་རྫས་ཡོད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡིན་ན་བསགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ཡོད་དགོས་
པ་གང་ཞིག་ མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དེ་ནི་ངག་གི་སྒྲའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། རང་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པས་ན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་

[109A]༄༅། །བྱའོ༑ །གཉིས་པ་ལ། ལུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད། རྒྱུ་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་རིག་བྱེད་མིན། ཞེས་བཤད་ན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅི་ཞེ་
ན༑ དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་དེ། མདོ་ལས། གནས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་གཟུགས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ། བསྟན་དུ་ཡོད་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས། བསྟན་དུ་མེད་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས། བསྟན་
དུ་མེད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་གཟུགས་སོ་ཞེས་རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ བསྟན་མེད་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཟུགས་དེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་ལས། ཟག་པ་མེད་པའི་
ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་གང་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གང་དུ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའམ། ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཞེས་དྲི་
མ་མེད་པའི་གཟུགས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་མེད་ན། དྲི་མེད་ཀྱི་གཟུགས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། མདོ་ལས། རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བདུན་དང། རྫས་ལས་མ་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་
བདུན་དང་ལྡན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་འདུག་ཀྱང་རུང་རྒྱུ་ཡང་རུང་གཉིད་ལོག་ཀྱང་རུང་གཉིད་མ་ལོག་ཀྱང་རུང་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསོད་ནམས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ རྣམ་
པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་མེད་ན་དེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། རང་གིས་མ་བྱས་པར་གཞན་ལ་བཅོལ་བས་ཀྱང་ལས་ལམ་རྫོགས་པར་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ དེ་མེད་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། སོགས་པ་མཐོང་ལམ་ལ་མཉམ་

[109B] དེ་མེད་ན་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། དགེ་སློང་ཡིད་གཞན་དུ་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་ཚེ་ན་ཡང་
སྡོམ་པ་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང། དེ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་མེད་ན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། སྡོམ་པ་དེ་ཆུ་ཐོན་པའི་ཆུ་ལོན་གྱི་ཟམ་པ་ལྟ་བུར་གསུངས་ཤིང། དེ་མེད་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་
ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་རག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་མེད་ན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བདུན་དང། རྫས་ལས་མ་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བདུན་པོ་དེ་
གང་ཞེ་ན། དང་པོ་ནི། ཀུན་དགའ་ར་བ་གཙུག་ལག་ཁང། །མལ་སྟན་འཚོ་བ་ནར་མ་དང། །གློ་བུར་ནད་པ་ནད་གཡོག་དང། །ཡུལ་ངན་དུས་སུ་སྦྱིན་པ་ནི། །རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བདུན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་
བཞུགས་དང་གཤེགས་རྩོམ་ལམ་ཞུགས་དང། །ཕྱིན་པ་ཐོབ་དང་མཐོང་བ་དང། །ཆོས་ཐོས་བསླབ་པའི་གཞི་འཛིན་ལ། །དགའ་དང་དད་པ་སྐྱེས་པ་ནི། །རྫས་ལ་མ་ལྟོས་བསོད་ནམས་བདུན། །ཞེས་འབྱུང་ངོ། །སློབ་དཔོན་
ན་རེ༑ །དེ་དག་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་མི་རུང་སྟེ། བསྟན་མེད་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཟུགས་གསུངས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱི་མཐུས་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང། དྲི་
མེད་ཀྱི་གཟུགས་གསུངས་པ་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་སྐྱེ་བཙམ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བདུན་དང། དེ་ལས་མ་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བདུན་འཕེལ་བ་

[110A]༄༅། །ཡང༑ ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་པས། ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་ངེས་ཀྱི་བག་ཆགས་སེམས་རྒྱུད་ལ་བཞག་པའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང། རང་
གིས་མ་བྱས་པར་ལས་ལམ་རྫོགས་པ་ཡོད་པ་ཡང། སྔར་རང་གིས་གཞན་ལ་བསྐོས་ནས་ཕ་རོལ་པོས་སྦྱོར་བ་བྱས་པས་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་ངེས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསོགས་པ་སོགས་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་
མཆེད་པའི་གཟུགས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང། འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་གསུངས་པ་ནི། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ལོག་པའི་ངག་ལ་མི་འཇུག་པར་ཡང་དག་པའི་ངག་ལ་
འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཟག་མེད་ཐོབ་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང། སེམས་གཞན་དུ་གཡེངས་པའི་ཚེ་སྡོམ་པ་གསུངས་པ་ནི། ཆོ་ག་སྔོན་བཏང་གི་སྡོམ་པ་ཁས་བླངས་པའི་སེམས་པས་སྤང་བྱ་སྡོམ་ཞིང། ཡིད་གཞན་དུ་གཡེངས་
པའི་ཚེ་ཡང་དེའི་གཉེན་པོ་དྲན་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང། སྡོམ་པ་ཆུ་ཐོན་པའི་ཆུ་ལོན་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་ཡང་ངོ་ཚ་ཤེས་པས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་མི་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་པ་དྲན་ནས་འཆལ་
བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་བྱེད་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུང། གཉིས་པ་ནི། འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པ། །ཞེས་བཤད་ན། རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེ་འམ། དུས་མི་མཉམ་པའི་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེ་ཞེ་
ན༑ འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་རང་དང་དུས་གཅིག་པའི་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེ། དེ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ཕྱིན་ཆད་འདས་པའི་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེའོ། །འོ་ན། རང་དང་ས་གཅིག་

[110B] ས་གཞན་གྱི་འབྱུང་བ་གང་ལས་སྐྱེ་ཞེ་ན། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ངག་གི་ལས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི། རང་གི་སའི་འབྱུང་བ་དག་ལས་སྐྱེའོ། །ས་གཞན་གྱི་འབྱུང་
བ་རྒྱུར་བྱས་པ་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། །ས་ཐ་དད་ཀྱི་སྲེད་པས་མཚམས་བཅད་པའི་ཕྱིར། ཟག་མེད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི། རང་གི་རྟེན་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་གྱུར་ཡིན་པས་འབྱུང་བ་ལ་
རྟེན་ནི་དགོས། ཟག་མེད་ཡིན་པས་ཁམས་སུ་མ་གཏོགས་པས་ས་འདིའི་འབྱུང་བ་ལས་བྱུང་ཞེས་པའི་ངེས་པ་མེད་པ་མེད། ཟག་མེད་ཡིན་པའི་འབྱུང་བ་ལས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་
གཟུགས་དེ་ཟིན་མ་ཟིན་གང། བྱུང་བ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། མ་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོགས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་འཕགས་པ་མ་གཏོགས་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་
བའི་ཕྱིར། རྣམ་སྨིན་ལས་མ་བྱུང་སྟེ། དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་བྱུང་མ་ཡིན་ཏེ། བསགས་པར་གནས་པའི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་
རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་དེ་ཟིན་མ་ཟིན་སོགས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་ནི། རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་
ཡང་འདོད་པའི་སྤོང་བ་བདུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཟིན་པ་དང། རྒྱས་བྱུང་དང། འབྱུང་བ་བཞི་ཚན་རྒྱུ་ཚོགས་ཐ་དད་མིན་པ་
[111A]༄༅། །ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང། ཞར་བྱུང་གཉིས། དང་པོ་ནི། འོ་ན་ལས་གསུམ་པོ་དེ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་ལ་ལུང་དུ་བསྟན་པ་མིན་པ་
མེད་དེ། དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། གཞན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་སེམས་པའི་ལས་ལ་ནི་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ག་ཡོད་དེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལ་ཀུན་སློང་གི་སྒོ་ནས་གསུམ་ག་ཡོད། སེམས་པའི་ལས་ལ་
མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་གསུམ་ག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་དག་གང་ན་ཡོད་ཅེ་ན། མི་དགེ་བ་ནི་འདོད་པ་ན་ཡོད་ཀྱི་ཁམས་གོང་ན་མེད་དེ། གོང་ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་དང། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་མེད་མེད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ནའང་རྣམ་
པར་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འང་སྒྲས་འདོད་པ་ནའང་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་མན་ཆད་དག་ན་
ཡོད་ཀྱི་དེ་ཡན་ཆད་ན་མེད་དེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་ན་ཡང་སྒྲིབ་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་མཐོང་སྤང་ཡིན་ལ། དེས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་
ཀུན་ནས་སློང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཀུན་སློང་བཤད་པ། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་སློང་ཁོ་ནའི་དབང་གིས་འཇོག་གམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་དགེ་
བ་སོགས་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གང་ཞེ་ན། ཐར་པ་ཆོས་ཅན། དམ་པའི་དོན་དུ་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བས་མཆོག་ཏུ་བདེ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་ནད་མེད་པ་བཞིན། དགེ་བའི་རྩ་

[111B] ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། འཕྲོད་པའི་སྨན་བཞིན། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་
སེམས་བྱུང་རྣམས་ཆོས་ཅན། མཚུངས་ལྡན་གྱིས་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། མཚུངས་ལྡན་དགེ་བས་དགེ་བར་བཞག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། འཕྲོད་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་བཏུང་བ་བཞིན། དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལུས་ངག་གི་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན། ཀུན་སློང་གིས་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་སློང་དགེ་བས་དགེ་བར་བཞག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། འཕྲོད་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་བཏུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་འོ་མ་བཞིན། དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་མི་དགེ་བ་
ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན། འཁོར་བ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་མི་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བཅིངས་པས་མཆོག་ཏུ་མི་བདེ་བའི་ཕྱིར། ནད་བཞིན། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་དང་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་ཆོས་ཅན། ངོ་བོ་ཉིད་
ཀྱིས་མི་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་འཕྲོད་པའི་སྨན་བཞིན། དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཆོས་ཅན། མཚུངས་ལྡན་གྱིས་མི་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ་
མཚུངས་ལྡན་མི་དགེ་བས་མི་དགེ་བར་བཞག་པའི་ཕྱིར། མི་འཕྲོད་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་བཏུང་བ་བཞིན། དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལུས་ངག་གི་ལས་ཆོས་ཅན། ཀུན་སློང་གིས་མི་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་སློང་མི་དགེ་
བས་མི་དགེ་བར་བཞག་པའི་ཕྱིར། མི་འཕྲོད་པའི་སྨན་དང་སྦྱར་བའི་བཏུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་འོ་མ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི། སྔར་བསྟན་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་དང། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་

[112A]༄༅། །མཁའ་དག་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། མཐོང་སྤང་གིས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀུན་ནས་སློང་བར་མི་ནུས་ན། མདོ་ལས། ལོག་པའི་ལྟ་བ་དེ་ལས་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་ལོག་པའི་ངག་དང་ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་
འབྱུང་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། སྤྱིར་ཀུན་སློང་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་དང་ནི་དེའི་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི་བྱ་བ་དེ་ལ་མ་ཞུགས་པར་འདི་དང་འདི་
བྱའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང། གཉིས་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་བྱ་བ་འདི་བྱའོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་ནས་མཐོང་བས་སྤང་བྱའི་རྣམ་ཤེས་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་བྱེད་ཡིན་པས་མདོ་ལས་དེ་ལ་དགོངས་
ལ༑ འདིར་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་བཅས་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་ཤེས་ལྔ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྟོག་མེད་
ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། རབ་ཏུ་འཇུག་བྱེད་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་ངེས་སམ་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་འཇུག་བྱེད་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྗེས་སུ་འཇུག་
བྱེད་ཀྱང་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་དོ། །ཐུབ་པའི་རབ་ཏུ་འཇུག་བྱེད་དགེ་བ་ལས་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་དགེ་བ་དང། རབ་ཏུ་འཇུག་བྱེད་ལུང་མ་བསྟན་ལས་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་ལུང་མ་བསྟན་དུ་འདྲ་
བའམ༑ རབ་ཏུ་འཇུག་བྱེད་ལུང་མ་བསྟན་ལས་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་དགེ་བ་ཡོད་ཀྱི། རབ་ཏུ་འཇུག་བྱེད་དགེ་བ་ལས་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་ལུང་མ་བསྟན་མེད་དེ། ཐུབ་པའི་ནམ་ཡང་དམན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་

[112B] ཐུབ་པ་ལ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་ན། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་མི་མངའ་འོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་མདོ་ལས། གླང་ཆེན་གཤེགས་ནའང་མཉམ་པར་བཞག་གླང་ཆེན་བཞེངས་ནའང་མཉམ་
པར་བཞག་གླང་ཆེན་མནལ་ནའང་མཉམ་པར་བཞག་བཞུགས་ནའང་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ་ཟེར། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། དེ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མི་མངའ་བའི་ཤེས་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ་
དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་ལམ་བཞིའི་སྒོ་ནས་གཤེགས་པའི་ཚེ། གཤེགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་སོགས་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་བྱེད་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཏེ་
མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་རང་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། བསྟན། བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་དེ་ལས་
གཞན་བར་མ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་བཞི། སྡོམ་པ། ལྡན་ཚུལ། འཐོབ་གཏོང། ལྡན་པའི་གང་ཟག་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། བསྟན། བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་སྡོམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་
པར་བྱ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྡོམ་པ་དང་ཟག་མེད་དང་བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡོམ་པ་གསུམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པའི་མཚན་ཉིད། དེས་འབྱུང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞིག་འདོད་
པར་གཏོགས་པ། བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པའི་མཚན་ཉིད། གཟུགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པའི་མཚན་ཉིད། ཟག་མེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །འོ་ན། ཕྱི་རོལ་པའི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་

[113A]༄༅། །བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཡིན་ནམ་མིན་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། སྡིག་པ་ལས་གཏན་དུ་ཐར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ། བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་
ཞར་བྱུང་ངོ། །དང་པོ་ལ། དབྱེ་བ། ངོ་བོ། སྒྲ་དོན། ལྡན་པའི་གང་ཟག་གོ་དང་པོ་ནི། སྡོམ་པ་སོ་སོར་ཐར་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བཤད་ན། དེ་ལ་དབྱེ་ན་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྡོམ་པ་ལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་
དེ༑ དགེ་སློང་ཕ་མ་གཉིས། དགེ་སློབ་མ། དགེ་ཚུལ་ཕ་མ་གཉིས། དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་གཉིས། བསྙེན་གནས་པའི་སྡོམ་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བསྙེན་གནས་པ་ལ་ཕ་མ་གཉིས་སུ་མི་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་
ཞེ་ན༑ ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གི་སྡོམ་པ་ཡིན་པས་དུས་ཐུང་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། རྫས་སུ་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་ཕ་མའི་སྡོམ་པ་རྫས་གཅིག་ དགེ་སློབ་མ་དང་དགེ་ཚུལ་ཕ་མའི་སྡོམ་པ་རྫས་གཅིག་
དགེ་བསྙེན་ཕ་མའི་སྡོམ་པ་རྫས་གཅིག་ བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚན་གྱུར་པ་ལས་སྡོམ་པ་མི་གཏོང་བར་མིང་ནི་ཕོ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་སྡོམ་གསུམ་རིམ་བཞིན་བླངས་པའི་ཚེ་ན་སྲོག་
གཅོད་སྤོང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་སོར་གནས་ནས། སྡོམ་པ་གཞན་རྣམས་འཕེལ་ལམ། སྲོག་གཅོད་སྤོང་བ་ལྟ་བུའི་སྡོམ་པ་རྫས་ཐ་དད་པར་སྐྱེ་ཞེ་ན། ཕྱི་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཕུལ་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་སུ་
རུང་བའི་ཕྱིར། སྲོག་གཅོད་སྤོང་བའི་སྡོམ་པ་རྫས་ཐ་དད་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་འགལ་ཞེ་ན། འགལ་བ་མེད་དེ། ཕྱི་མ་བླངས་པ་དེ་སྔ་མ་དེ་གཏོང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་

[113B] རྩ་བཞི་ཆང་སྟེ་སྤང་བྱ་ལྔ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྤོང་བར་མནོས་པ་ནི་དགེ་བསྙེན་དང་ནིའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དགེ་བསྙེན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་ཕ་མའི་གཡོག་ཏུ་བསྟེན་དུ་རུང་བས་ན་དགེ་བསྙེན་ཞེས་བྱའོ། །ལྔ་པོ་དེའི་
སྟེང་དུ་གར་སོགས་ཕྲེང་སོགས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང། མལ་ཆེ་མཐོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང། ཕྱི་དྲོའི་ཁ་ཟས་ཏེ་སྤང་བྱ་བརྒྱད་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་སྤོང་བར་མནོས་པ་ལས་བསྙེན་གནས་དང། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བྱ་ཞེ་ན། ཇི་སྲིད་འཚོའི་
བར་གྱི་སྡོམ་པ་ལ་བསྙེན་ཏེ་ཉེ་བར་གནས་པས་ན་བསྙེན་གནས་ཞེས་བྱའོ། །གར་སོགས་ཕྲེང་སོགས་སོ་སོར་བྱས་པ་དང། གསེར་དངུལ་ལེན་པ་སྟེ་སྤང་བྱ་བཅུ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྤོང་བར་མནོས་པ་ལས་དགེ་ཚུལ་དང། ཅིའི་
ཕྱིར་དེ་སྐད་བྱ་ཞེ་ན། བླ་མའི་བྱ་བས་ངལ་བར་བྱེད་པས་ན་དགེ་ཚུལ་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གར་སོགས་ཕྲེང་སོགས་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ཅིང། དགེ་ཚུལ་གྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་སོ་སོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་
ཅི་ཞེ་ན། བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་གཙོ་ཆེར་ཁྱིམ་པའི་ཡིན་ལ། དེ་དབང་པོ་རྟུལ་བས་བསླབ་བྱའི་གྲངས་མང་པོ་ལ་སློབ་ག་ལ་ནུས་སྙམ་པའི་བློ་དང་བསྟུན་ནས་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ངག་གི་སྤང་བྱ་ཐམས་ཅད་
ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྤོང་བར་མནོས་པ་ལས་དགེ་སློང་ངོ། །དེ་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྫོགས་པ་ནི་འཁོར་བའི་ཉེར་འཚེ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མྱང་འདས་ཡིན་
ལ༑ དེ་ལ་ཉེ་བས་ན་རྫོགས་ཏེ་བསྙེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གདུང་བ་བསིལ་བར་བྱེད་པས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ནི། དམ་པས་བསྔགས་པས་ན་ལེགས་

[114A]༄༅། །སྤྱད་དང། བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ལས་དང། ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྡོམ་པས་ན་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ནང་ནས་དང་པོའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི། སྡིག་པ་
ལས་དང་པོར་ཐར་བས་ན་སོ་སོར་ཐར་པ་དང། ལས་སེམས་པ་འཇུག་པའི་གཞི་ཡིན་པས་ན་བྱ་བ། བྱ་བ་དེའི་ལམ་ཡིན་པས་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཡིན་ན། སོ་སོར་ཐར་པ་ཡིན་པས་མ་
ཁྱབ་བོ། །བཞི་པ་ནི། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དགེ་སློང་ཕ་མ་གཉིས། དགེ་སློབ་མ། དགེ་ཚུལ་ཕ་མ་གཉིས། དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་གཉིས། བསྙེན་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་
སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། སོ་སོར་ཐར་ཅེས་བྱ་རྣམ་བརྒྱད། ཅེས་པ་དང་ཟློས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། དེར་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པའི་དབྱེ་བ་བཤད་ཅིང། འདིར་དེ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་དབྱེ་བ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་ནི། བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་འཕགས་པའི་སེམས་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། འོ་ན་སེམས་ཀྱི་རྗེས་
འབྲང་དུ་བཤད་པའི་སྡོམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་གང་ཞེ་ན། སྡོམ་པ་ཐ་མ་གཉིས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་མ་ཡིན་ཏེ། གཡེངས་
པ་དང་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྡོམ་པ་ཐ་མ་གཉིས་ལ་སྤོང་བའི་སྡོམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཡང་འཐོབ་བོ། གནས་སྐབས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཐོབ་ཅེ་ན། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་

[114B] བར་ཆད་མེད་ལམ་ཐ་མ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་འཐོབ་སྟེ། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དེ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་མདོ་ལས། ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། ངག་གི་
སྡོམ་པ་ལེགས་པ་ཡིན། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་སྡོམ་པ་ལེགས། །ཞེས་པ་དང། གང་ཡང་མིག་གི་དབང་པོ་ནི་སྡོམ་པ་དག་གིས་བསྡམས་ཏེ་གནས་ཞེས་གསུངས་ན། ཡིད་དང་དབང་པོའི་སྡོམ་
པ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་བཞིན་དང་ནི་དྲན་དག་གཉིས་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དུ་བྱུང་བ་ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང། དབང་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དུ་བྱུང་བ་དབང་པོའི་སྡོམ་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན། ཤེས་བཞིན་དང་ནི་དྲན་པ་གཉིས། །ཞེས་སྨོས་པ་
པས་ཆོག་མོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་སྨོས་ན་ཤེས་བཞིན་ཡིད་དང། དྲན་པ་དབང་པོའི་སྡོམ་པར་གོ་དོགས་ཡོད་པས། དག་གཉིས་ཞེས་གཉིས་ཚིག་གཉིས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་
ལྡན་ཚུལ་དང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ལྡན་ཚུལ་དང། ལྡན་པའི་མུ་བཞི་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཇི་སྲིད་དུ་མ་བཏང་གི་བར་དག་ད་ལྟར་གྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་
པ་དང་ལྡན། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ཕྱིན་ཆད་འདས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་དང། སྡོམ་མིན་ལ་གནས་པའང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་མ་བཏང་གི་བར་དག་ད་ལྟར་གྱི་དེ་དང་ལྡན། སྐད་ཅིག་མ་དང་
པོ་ཕྱིན་ཆད་འདས་པའི་དེ་དང་ལྡན་ནོ། །བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དེ་དང་ལྡན་པ་དང། འཕགས་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་འདས་པའི་དེ་དང་ལྡན་པ་

[115A]༄༅། །མིན་ཏེ། སྔར་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པའི་མཉམ་གཞག་ལ་གནས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་ད་ལྟར་བ་དང་ལྡན་འཕགས་ལམ་ལ་གནས་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ད་ལྟར་བ་དང་ལྡན་
ནོ༑ །སྡོམ་པ་སྡོམ་མིན་གྱི་བར་མ་ལ་གནས་པ་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པའི་ངེས་པ་མེད་ལ། ཡོད་ན་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་མ་བཏང་གི་བར་ད་ལྟར་གྱི་དེ་དང་ལྡན། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ཕྱིན་ཆད་དུས་ནི་གཉིས་པོ་འདས་
པ་དང་ད་ལྟར་བའི་དེ་དང་ལྡན་ནོ། །འོ་ན། སྡོམ་མིན་ལ་གནས་པ་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང། སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་མི་དགེ་བའི་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་དེ། སྡོམ་མིན་ལ་གནས་པ་ཕྱག་འཚལ་
བ་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་ན་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན། སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་སྲོག་གཅོད་པ་ལྟ་བུའི་ཚེ་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དུས་ཇི་སྲིད་དུ་ལྡན་ན། རབ་ཏུ་དང་བ་
དང་ཉོན་མོངས་པ་ཤུགས་དྲག་པོ་མ་བཏང་གི་བར་དུ་ལྡན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང། ཞར་བྱུང་ངོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་སྡོམ་པ་སྡོམ་མིན་བར་མ་ཐམས་ཅད་ལ། ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དག་ལ་ད་ལྟར་བ་
དང་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་མ་བཏང་གི་བར་དུ་ལྡན་ནོ། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ཕྱིན་ཆད་འདས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་ལྡན་ལ། མ་འོངས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་ལྡན་པ་མེད་དེ། སེམས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྒྲིབས་
པ་དང་ནི་མ་བསྒྲིབས་པ་འདས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་ལྡན་པའང་མེད་དེ། སྟོབས་ཆུང་བས་འདས་པའི་ཐོབ་པ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྡོམ་མིན་གནས་པ་དགེ་བ་དང། །ཞེས་བཤད་ན་

[115B] ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པས་ན་སྡོམ་མིན་དང། དམ་པས་སྨད་པས་ན་ཉེས་སྤྱོད་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པས་ན། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བྱ་བའི་རང་བཞིན་
ཡིན་པས་ན་ལས་དང། བྱ་བ་དེའི་ལམ་ཡིན་པས་ན་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་ལྡན་ལ། དེ་མ་ཡིན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སོགས་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། བར་མ་དོར་གནས་པ་སྔར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་མེད་
པ༑ ད་ལྟ་སེམས་ཞན་པས་ལུས་ངག་གི་ལས་བྱེད་ན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཉིད་དང་ལྡན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་མི་ལྡན་ཏེ། སྔར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་དང་མི་ལྡན། ད་ལྟ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་
ཀུན་ནས་སློང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཚེ་སྔ་མའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བཏང། ཕྱི་མའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ནི། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་གྱི། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མི་ལྡན་ཏེ་
ཚེ་སྔ་མའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་བཏང། ཕྱི་མའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་ཀ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའོ། །གསུན་པ་ལ། འཐོབ་ཚུལ་
དང༑ གཏོང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། སྡོམ་པའི་འཐོབ་ཚུལ། སྡོམ་མིན་གྱི་འཐོབ་ཚུལ། བར་མའི་འཐོབ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། ཇི་ལྟར་འཐོབ་པ་དང། གང་ལས་འཐོབ་པའོ། །དང་པོ་ལ། བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་
འཐོབ་ཚུལ། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་འཐོབ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་ཅེ་ན། བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡོན་པ་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་ཉེར་བསྡོགས་དང་དངོས་གཞིའི་ས་ཉིད་ཀྱིས་
[116A]༄༅། །འཐོབ༑ ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་འཕགས་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་དེས་འཐོབ་བོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང། ཞར་བྱུང་གཉིས། དང་པོ་ནི། འོ་ན། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་ཅེ་ན། སོ་སོར་ཐར་
པ་རིས་བདུན་གྱི་སྡོམ་པ་ནི། མཁན་པོ་སོགས་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལས་འཐོབ་བོ། །སོགས་ཀྱི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དག་གིས། བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་བཅུ་དང་ཞེས་བཤད་པ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་
ནོ༑ །བཅུ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ནི་རང་བྱུང་གིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ། རང་བྱང་གི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པ་ཙམ་གྱིས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་སྡེ་ནི་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པས་བསྙེན་པར་
རྫོགས་ཏེ། མཐོང་ལམ་སྐྱེས་བ་ཙམ་གྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚུར་ཤོག་གིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཚུར་ཤོག་བཀའ་སྩལ་པས། སྐྲ་བྱི་སྣམ་སྦྱར་གྱོན་པའི་
ལུས་ལྡན་ཞིང། །མོད་ལ་དབང་པོ་རབ་ཞི་གནས་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་དགོངས་པས་ལུས་གཟུགས་བཀབ་པར་གྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ནི་སྟོན་པར་ཁས་བླངས་པས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ་
དེའི་མཐུའི་ཁྱད་པར་ལྷའི་གཟུགས་ལ་ཕྱག་བཙལ་བས་མགོ་འགས་པར་འགྱུར་བ་འཐོབ་ལ། དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དུ་མངས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་གྱི་ནང་ན་བཞུགས་པ་མཐོང་ནས་དད་པར་གྱུར་ཀྱང། ཕྱག་
བཙལ་ན་གནོད་ཀྱིས་དྭོགས་ནས་ཕྱག་མ་བཙལ་བ་ལ། དེའི་བསམ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་ནས། འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕྱག་ཚོལ་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པས། ཕྱག་བཙལ་བ་དང་གནོད་པར་གྱུར་པ་

[116B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་སྟོན་པའོ། །བདག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་སོ་ཞེས་ཞུས་པ་དང། འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ནི་ངའི་ཉན་ཐོས་སོ། །ང་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སྟོན་
པའོ་ཞེས་སྟོན་པར་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། ལེགས་བྱིན་དྲི་བས་མཉེས་པས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལེགས་བྱིན་གཅིག་ཏུ་དགོས་པའི་ཆོས་ནི་གང། ཐར་པའོ། །དེ་
ལ་དགོས་པ་གང། དད་པའོ་ཞེས་དྲི་བ་དེའི་ལན་ཐེབས་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཉེས་ནས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། ལྕི་བའི་ཆོས་བསྟན་པས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ནི། སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་
པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་མ་ཆོས་སྦྱིན་མ་ནི། འཕྲིན་ཆོག་གིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དགེ་སློང་མ་ཨུཏྤ་ལའི་མདོག་གིས་ཕོ་ཉ་བྱས་ཏེ། འཕྲིན་ཆོག་གིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་དགེ་སློང་མར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་ལྔའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དང། ཡུལ་དབུས་སུ་བཅུའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དང། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལན་གསུམ་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་
བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ནི། སྡེ་བཟང་དྲུག་ཅུའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་རང་བྱུང་གིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དང། ངེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་བསྙེན་རྫོགས་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པས་
དེ་དག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དུ་སོགས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། སྡོམ་པ་སྡོམ་མིན་གྱི་དུས་ཀྱི་ངེས་པ། བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཁྱད་པར། དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་སྲིད་

[117A]༄༅། །འཚོའི་བར་དུ་སོ་སོར་ཐར་པ་རིས་བདུན་གྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བར་བྱ། ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བར་བྱའོ། །འོ་ན། སྡོམ་མིན་གྱི་དུས་ངེས་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་
ན༑ ཉིན་ཞག་གཅིག་པའི་སྡོམ་མིན་མེད་དེ། སྔོམ་མིན་དེ་བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དེ་ལྟར་དུ་ནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གྲག་གོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ལེན་ཐབས། ཡན་ལག་གི་ངེས་པ། རྟེན་གྱི་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ནི་
ནོད་པར་བྱ་ཞེས་པ་བཤད་པའི་གཞིའོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན། འབོག་པ་པོ་ལས་སྟན་དམའ་བ་ལ་སྤྱོད་ལམ་ཙོག་པུར་འདུག་སྟེ་ཐལ་མོ་སྦྱར། དེས་སྨྲས་པའི་རྗེས་སུ་ལན་གསུམ་བཟླས་པ་ཡིས་སོ། །ཆ་ལུགས་ཇི་ལྟ་བུས་
ཞེ་ན། རྒྱན་གསར་པས་མི་བརྒྱན་པར་རོ། །དུས་ཇི་ཙམ་དུ་ན། ནམ་ནི་ནངས་པར་ཏེ་སང་ཉི་མ་ཤར་གྱི་བར་དུའོ། །གང་ན། བསྙེན་གནས་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཚང་བར་ནི་ནོད་པར་བྱ། གང་ལས་ན། དགེ་སློང་སོགས་གཞན་ལས་
ནོད་པར་བྱའོ། །དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་ན། ནང་པར་ཏེ་སང་ཚ་བ་མ་ཟོས་པར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བསྙེན་གནས་ཡན་ལག་ཚང་བར་ནི། །ཞེས་བཤད་ན། ཡན་ལག་བརྒྱད་དུ་གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། རྩ་བ་བཞི་སྤོང་བ་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། དེས་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་སྤོང་བའི་ཕྱིར། གཅིག་ཆང་སྤོང་བ་བག་ཡོད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། ཆང་གིས་བག་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མ་གསུམ་སྤོང་བ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་
ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། དེས་སྐྱོ་བར་གནས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཆང་མ་སྤངས་ན་བག་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆང་དེ་ཡིས་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མིན་པ་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་གསུམ་མ་

[117B] ཕྱི་དྲོའི་ཁ་ཟས་སྤངས་པས་རང་ཉིད་ལ་བསྙེན་གནས་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང། ཁྱིམ་པ་གཞན་ལ་སྐྱེ་བར་གནས་པ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་གཉིས་མ་སྤངས་ན་དྲེག་པར་
འགྱུར་ལ། དེ་ལ་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐག་མི་རིང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དེ་དགེ་བསྙེན་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དགེ་བསྙེན་ལས་གཞན་ལའང་བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་
སྐྱབས་སུ་མ་སོང་བ་ལ་མེད་དོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། དངོས་དང། སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། ཡན་ལག་གི་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན། མདོ་ལས། ཁྱིམ་པ་གོས་དཀར་པོ་གྱོན་པ་སྐྱེས་པ་ཕོའི་དབང་པོ་
དང་ལྡན་པ་ཞིག་ སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་སྟེ་བདག་དགེ་བསྙེན་དུ་གཟུང་དུ་གསོལ་ཞེས་བརྗོད་པས་དགེ་བསྙེན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་
སྐྱེའམ་མི་སྐྱེ་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ་མི་སྐྱེ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཆེ་བ་ན་རེ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་དགེ་བསྙེན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། །འོ་ན་བསླབ་བྱ་བསྟན་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་
དེ༑ བསླབ་བྱ་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། དགེ་སློང་གསར་བུ་ལ་བསླབ་བྱ་བསྟན་པ་དོན་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དགེ་བསྙེན་ཐམས་ཅད་སྡོམ་པ་ལྔ་ཅར་གྱིས་བསྡམས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ན། སྣ་
གཅིག་སྦྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བསྙེན་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། དང་པོར་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་སྲུང་བར་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་ནས། གཅིག་ལ་སོགས་པ་སྲུང་བ་ལ་སྣ་གཅིག་སྦྱོད་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་ཞེས་གྲག་གོ་

[118A]༄༅། །སྡོམ་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀུན་སློང་གི་ཡིད་ཇི་བཞིན་དུ་ཀུན་སློང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་སྡོམ་པ་ཡང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་ སྐྱབས་སུ་
མ་སོང་བ་ལ་མེད། ཅེས་བཤད་ན། གང་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དེ། སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་མི་སློབ་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་སྐུ་ལ་སྐྱབས་སུ་མི་
འགྲོ་སྟེ། དེ་སོ་སྐྱེའི་གནས་སྐབས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་བྱུང་བའི་མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་མི་སྲིད་པར་ཐལ། གཟུགས་སྐུ་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
སྐྱོན་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟེན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས། བརྟེན་པ་སངས་རྒྱས་ལ་གནོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་སྐྱབས་སུ་འྒྲོའམ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞེ་ན། སངས་
རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་སྟེ། ལམ་མཚན་ཉིད་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དེས་དགེ་འདུན་ལའང་མཚོན་ནོ། །དགེ་འདུན་ནི་དགེ་འདུན་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་སློབ་མི་སློབ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ན། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི། ཆོས་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་འགོག་བདེན་གཅིག་པུ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། གཞན་རྣམས་ལ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤོང་བ་ཡན་ལག་ཏུ་བཞག་ནས། དགེ་བསྙེན་ལ་མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་སྤོང་བ་ཡན་ལག་ཏུ་མི་འཇོག་པར་
ལོག་གཡེམ་སྤོང་བ་ཡན་ལག་ཏུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ལོག་གཡེམ་ནི་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་སུན་འབྱིན་པ་དང། ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་སྨད་པའི་ཕྱིར་དང། མི་ཚངས་སྤྱོད་དེ་ལྟ་མ་

[118B] འཕགས་པས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ལོག་གཡེམ་མི་བྱེད་པ་ཐོབ་ཅིང། མི་ཚངས་སྦྱོད་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱིམ་པའི་རྟེན་ལ་ལོག་གཡེམ་སྤོང་བ་སླ་ལ། མི་ཚངས་སྤྱོད་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་
དགེ་བསྙེན་གྱིས་དུས་ཕྱིས་ཆུང་མ་བླངས་ན་ལོག་གཡེམ་དུ་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པས་ལོག་གཡེམ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་སྡོམ་པ་ཇི་ལྟར་ཁས་བླང་པ་བཞིན་དུ་འཐོབ་ཀྱིས། རྒྱུད་གཞན་ལས་མི་ཚངས་སྤྱོད་མི་བྱེད་
དོ་ཞེས་མི་ཚངས་སྤྱོད་སྤོང་བར་ཁས་བླངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགེ་བསྙེན་ལ་ངག་གི་གཞིའི་ནང་ནས་རྫུན་སྤོང་བ་ཡན་ལག་ཏུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པར་
གྱུར་ན། གཞན་གྱིས་བྱས་སཾ་ཞེས་དྲིས་བའི་ཚེ་མ་བྱས་སོ་ཞེས་རྫུན་དུ་སྨྲ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་སྤང་བའི་ཆད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགེ་བསྙེན་ལ་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལས་ཆང་འཐུང་བ་ཁོ་ན་སྤོང་བ་ཡན་ལག་ཏུ་འཇོག་
པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མྱོས་པར་འགྱུར་བ་འཐུང་བ་སྤོང་བ་ལས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་བསྲུང་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་
ཆང་འཐུང་བ་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡིན་ཏེ། བཙུན་པ་ཇི་ལྟར་བྲོ་གཡོག་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མ་གཏོགས་གཞན་རྣམས་བག་ཡངས་སུ་གནང་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་ཤཱཀྱ་ནད་པ་རྣམས་ལ་
ཆང་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང། ང་ལ་སྟོན་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆང་རྩྭའི་རྩེ་མོས་ཀྱང་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སྟོན་པ་ང་ལ་དམིགས་ནས་ཆང་མ་འཐུང་མ་བླུད་ཅིག་ ཆང་འཐུང་ན་ང་དེ་དག་གི་སྟོན་པ་

[119A]༄༅། །མ་ཡིན། དེ་དག་ངའི་ཉན་ཐོས་མ་ཡིན་ཞེས་དམ་བཞག་ཆེར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང། འཕགས་པས་ཚེ་རབས་གཞན་དུའང་མི་འཐུང་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང། ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཞི་སྟེ། སྲོག་གཅོད་
པ་དང། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང། ཆང་འཐུང་བའོ་ཞེས་ཆང་འཐུང་བ་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འབྲུའི་ཆང་དང། སྦྱར་བའི་ཆང་དང། བཅོས་པའི་ཆང་དང། མྱོས་
པར་འགྱུར་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན། གོམས་པར་བྱས། ལན་མང་དུ་བྱས་ན་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ལུས་ཞིག་ནས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ནད་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མ་
གཏོགས་གཞན་རྣམས་བག་ཡངས་སུ་གནང་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་ཆང་བཀག་པ་སྤྱིར་བཏང་དང་དམིགས་བསལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཆང་དུག་བཞིན་དུ་མ་ངེས་པས་རྩྭའི་རྩེ་མོས་ཀྱང་མི་བཏུང་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་
ཆང་འཐུང་བ་འཇིག་རྟེན་ན་སྨད་པའི་ལས་ཡིན་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ན་སྨད་པའི་ལས་མི་མཛད་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཆང་བག་མེད་པའི་གནས་དང་དྲན་པ་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ལུས་ཀྱི་ཉེས་
སྤྱོད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཆང་ལ་བརྟེན་ནས་མི་དགེ་བའི་ལས་གསར་དུ་འཕེན་ཅིང་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་པར་ངེས་པས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཆང་འཐུང་བ་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་
ན་མ་ཐོ་བ་མིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མཐོ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཆང་མྱོས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་དུ་གཉེན་པོའི་བློས་ཀྱང་འཐུང་

[119B] གཉིས་པ་གང་ལས་འཐོབ་པ་ནི། སྡོམ་པ་རྣམས་གང་ལས་འཐོབ་ཅེ་ན། འདོད་པར་གཏོགས་པའི་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་སྦྱོར་བ་དངོས་གཞི་རྗེས་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བའི་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཐམས་ཅད་
སྤོང་བ་ལས་འཐོབ། རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་གཉིས་ཀ་སྤོང་བ་དང། གཞི་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་ལས་འཐོབ་བོ། །རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མཐོ་བ་གཞི་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་ནི། སྲོག་གཅོད་
པ་ལྟ་བུ། རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི། གསེར་རྐུ་བ་ལྟ་བུ། བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་གཞི་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་ནི། བུད་མེད་ལ་རེག་པ་ལྟ་བུ། དེ་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་པ་
ནི་རྩྭ་གཅོད་པ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་ཇི་ལྟ་བུ་ལས་འཐོབ་ན། ད་ལྟར་བའི་སེམས་ཅན་དག་ལས་འཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལས་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ད་ལྟ་སྲོག་གཅོད་པའི་གཞིའི་
སེམས་ཅན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི། མི་དགེ་པའི་དངོས་གཞི་སྤོང་བ་ལས་འཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། སྦྱོར་མཇུག་སྤོང་བ་ལས་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་མཇུག་སྤོང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། དེ་
ཡང་རང་བཞིན་སྤོང་བ་ལས་འཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། བཅས་པ་སྤོང་བ་ལས་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྤོང་བར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། དུས་ནི་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་བའི་སེམས་ཅན་ལས་
འཐོབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། སྡོམ་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་འཐོབ། ཡན་ལག་དང་རྒྱུ་ལ་དབྱེ་བ་ཡོད་དེ། གཞན་རྣམས་ཡན་ལག་བཞི་ལས་འཐོབ་པ་དང། དགེ་སློང་གི་

[120A]༄༅། །སྡོམ་པ་ནི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་འཐོབ། དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་རྒྱུར་བྱས་ན་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་དང། ཀུན་སློང་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་རྒྱུར་བྱས་ན་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་
འོ་ན་སྡོམ་མིན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་འཐོབ་བམ་ཞེ་ན། སྡོམ་པ་མིན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང། ཡན་ལག་ཀྱང་ཀུན་ལས་འཐོབ། རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ལས་མི་འཐོབ་སྟེ། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་ཅིག་ཅར་
འབྱུང་བ་མེད། ཀུན་སློང་གསུམ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། སྡོམ་མིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་མི་འཐོབ་སྟེ། བཤན་པ་ལྟ་བུ་རང་གི་བུ་དང་ཕ་མ་སོགས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་ཞུགས་
པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་ཀྱང་ཀུན་ལས་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཤན་པ་ལྟ་བུ་མ་བྱིན་པར་མི་ལེན་པ་དང། རང་གི་བུད་མེད་ལས་གཞན་ལ་མི་ཚངས་སྤྱོད་མི་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ངག་ལྐུགས་ནས་སྨྲ་མི་ཤེས་པ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། གཉིས་པ་ནི། སྡོམ་མིན་གང་ལས་འཐོབ་སྙམ་ན། དེ་ནི་བཤན་པ་ལྟ་བུ་དང་པོ་ནས་དེའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། བྱ་བ་དེ་ལ་ཞུགས་པས་འཐོབ་པ་འམ། དང་པོ་ནས་དེའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་མ་
ཡིན་ན། ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལྟ་བུའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས་བདག་འདིས་འཚོ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ཅིང། ལོག་པའི་བསམ་པ་སྐྱེས་ནས་བྱ་བ་དེ་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས་པ་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། སྡོམ་སྡོམ་མིན་གྱི་ལྷག་མ་
བར་མའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་ཞིང་ལས་འཐོབ་པ་ནི། རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བདུན་ལྟ་བུ། ཁས་ལེན་པ་ལས་འཐོབ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་མ་བཙལ་བར་ཟས་མི་ཟ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། གུས་པར་བྱེད་པ་ལས་འཐོབ་

[120B] ཀུན་སློང་དྲག་པོས་འཐོབ་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། སྡོམ་པའི། སྡོམ་མིན་གྱི། བར་མའི་གཏོང་ཚུལ་ལ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པའི། བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པའི་གཏོང་ཚུལ་ལོ། །
དང་པོ་ནི། མི་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོའི་དྲུང་དུ་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་བསླབ་པ་ཕུལ་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་འདུལ་བ་གཏོང་སྟེ། བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཤི་འཕོས་པའི་ཚེ་
ན་ཡང་དེ་གཏོང་སྟེ། དེའི་རྟེན་མེད་པར་སོང་བའི་ཕྱིར། མཚན་གཉིས་དག་ནི་ཅིག་ཅར་བྱུང་བ་ལས་ཀྱང་དེ་གཏོང་སྟེ། རྟེན་ཉམས་པའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་ལས་ཀྱང་སོ་སོར་ཐར་པའི་འདུལ་བ་གཏོང་སྟེ། སྡོམ་པའི་རྩ་བ་
ཆད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་མཚན་མོ་འདས་པ་ལས་བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཏོང་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་འཕངས་པའི་འཕེན་པ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། ཉི་འོག་པ་ཁ་ཅིག་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ལས་
སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བར་བྱའོ། །ཟངས་མའི་གླེགས་བུ་ལ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་འབྲི་བར་བྱེད་པས་ན་གོས་དམར་བའི་སྡེ་པ་གཞན་དག་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་ལས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་གཏོང་སྟེ། དེའི་ཚེ་བསླབ་པའི་
མཚམས་དང་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་མེད་པར་སོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། སློབ་དཔོན་ན་རེ། དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པའི་ཚེ། འདུལ་བའི་ལས་མེད་པས་སྡོམ་པ་སྔོན་མེད་གསར་དུ་མི་འཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། སྔར་ཐོབ་ཟིན་གསར་དུ་གཏོང་
བ་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུང་ངོ། །ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ནི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་གཉིས་སུ་འདོད་དེ། མི་ཞིག་བུ་ལོན་ཅན་དང་ནོར་ཅན་གཉིས་སུ་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །ལྟུང་བ་བཤགས་
[121A]༄༅། །ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་ཁོ་ནར་འདོད་དེ། དཔེར་ན། བུ་ལོན་ཅན་དེ་བུ་ལོན་བཅལ་བ་ན་ནོར་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རྩ་ལྟུང་བྱུང་བ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན་
ཡོད་དེ། དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཞིག་དགེ་སློང་མ་ལ་ཆོས་སྟོན་ན་ལྟུང་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔ་པོ་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང། དགེ་སློང་བཞི་སྟེ་ལྔ་
པ་མེད། །ལམ་གྱིས་རྒྱལ་དང་ལམ་སྟོན་དང། །ལམ་ཕྱིར་འཚོ་དང་ལམ་སུན་འབྱིན། །ཞེས་ལམ་སུན་འབྱིན་པའི་དགེ་སློང་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་
མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཀྱང་འཆབ་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཀྱང་མ་སྐྱེས་ན། ཆད་པའི་ལས་ཀྱིས་བསླབ་པ་བྱིན་ནས་དགེ་སློང་གི་སར་འཇོག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྩ་ལྟུང་བྱུང་བ་རབ་ཏུ་མི་འབྱིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་
མི་ཚངས་སྤྱོད་ལྟ་བུ་གཅིག་བྱུང་བས་སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་དག་པ་འགལ་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མིན་པར་རྩ་ལྟུང་གཅིག་བྱུང་བས་སྡོམ་པ་ཐམས་
ཅད་གཏོང་ན། སྡོམ་པ་གཅིག་བླངས་པས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་བླངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་དེ། སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཅིང་གནོད་བྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་བྱེད་མེད་དེ། དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་
ཞིག་དགེ་སློང་མ་ལ་ཆོས་སྟོན་ན་ལྟུང་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བ་ཙམ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང། ལམ་སུན་འབྱིན་པའི་དགེ་སློང་གསུངས་པ་དེ་དགེ་སློང་གི་ཤ་ཚུགས་འཛིན་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང། མི་

[121B] རྩ་ལྟུང་བྱུང་བ་རབ་ཏུ་མི་འབྱིན་པར་གསུངས་པ་དེ། རྒྱུད་ངོ་ཚ་མེད་དང་ཁྲེལ་མེད་ཤས་ཆེན་
པོས་ཉམས་ནས། ཚེ་དེ་ལ་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བའི་སྐལ་བ་མེད་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། གནོད་བྱེད་ཡོད་དེ། དགེ་སློང་གིས་དེ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་སློང་དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ནི་
དོན་དམ་པའི་དགེ་སློང་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་བཞི་སྟེ། མིང་གི་དགེ་སློང། ཁས་འཆེ་བའི་དགེ་སློང། སློང་བས་ན་དགེ་སློང། དགྲ་བཅོམ་པས་ན་དགེ་སློང་སྟེ་དོན་འདི་ལ། གསོལ་བ་དང་
བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དགེ་སློང་གི་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྦྱོད་ལས་ལོགས་སུ་དགར་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་
འཆལ་བ་གནས་ནས་སྐྲོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན། དགེ་སློང་མིན་ལ་དགེ་སློང་དུ། །སྨྲ་བ་སྲེ་ད་བསལ་བར་གྱིས། །ཤིང་རུལ་དག་ཀྱང་སྤང་བར་གྱིས། །སྙིང་པོ་མེད་པ་དོར་བར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུང་ངོ་
གཉིས་པ་ནི། བསམ་གཏན་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་ནི། ས་གོང་འོག་ཏུ་འཕོས་པ་དང། སྙོམས་འཇུག་ལས་ཉམས་པ་དག་གིས་གཏོང། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་དུ་གཏོགས་པའི་དགེ་བའང། ས་འཕོས་པ་དང་ཉམས་པ་དག་གིས་
གཏོང༑ འཕགས་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ཞུགས་པས་བསྡུས་པའི་སྡོམ་པ་གཏོང། དབང་པོ་སྦྱངས་པའི་ཚེ་དབང་པོ་རྟུལ་པོས་བསྡུས་པའི་སྡོམ་པ་གཏོང། འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པའི་ཚེ་ཁྱད་པར་

[122A]༄༅། །ཅན་གྱིས་བསྡུས་པ་གཏོང་ངོ། །གཉིས་པ་ནི། སྡོམ་མིན་གྱི་གཏོང་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྡོམ་མིན་དེ་ནི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེ་དང་འགལ་བའི་གཉེན་པོ་སྟོབས་ལྡན་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་
ཤི་བའི་ཚེ་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་རྟེན་ཞིག་པའི་ཕྱིར། མཚན་གཉིས་ཅིག་ཅར་བྱུང་བ་ལས་ཀྱང་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་རྟེན་ཉམས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། སྡོམ་པ་སྡོམ་མིན་གྱི་བར་མ་ནི། རབ་ཏུ་དང་བ་དང་ཉོན་མོངས་
པའི་ཤུགས་ཆད་པ་དང། ཇི་སྲིད་དུ་འདི་ལྟ་བུ་བྱའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ཆད་པ་དང། ཁས་བླངས་མ་ཆད་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་མི་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ཆད་པ་དང། མཆོད་རྟེན་དང་རྒྱ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་དོན་ཆད་པ་དང། ཚེ་ཆད་
པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་ལས་གཏོང་ངོ། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་གཟུགས་ཅན་མིན་པ་ནི་དགེ་རྩ་ཆད་པ་དང་གོང་དུ་སྐྱེས་པ་ལས་དང། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གཟུགས་ཅན་མིན་པ་ནི། རང་
རང་གི་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྐྱེས་པས་རྣམ་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་ནི། སྡོམ་མིན་དེ་གང་ཟག་གང་ལ་ལྡན་ཞེ་ན། སྐྱེས་ཙམ་ནས་མཚན་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཟ་མ་དང། མཚོན་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པས་མ་ནིང་
དང། བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་དང། མཚན་གཉིས་པ་མ་གཏོགས་པའི་མི་རྣམས་ལ་སྡོམ་མིན་ཡོད་ཀྱི། ཟ་མ་སོགས་ལ་དེ་མེད་དེ། དགེ་སྡིག་གི་བསམ་པ་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། སྡོམ་པའང་དེ་བཞིན་དུ་ཟ་མ་མ་ནིང་སྒྲ་མི་སྙན་མཚན་གཉིས་པ་མ་
གཏོགས་པའི་མི་རྣམས་ལ་ཡོད་ཀྱི། ཟ་མ་སོགས་ལ་མེད་དོ། །སྡོམ་པ་ནི་འདོད་པའི་ལྷ་ལའང་ཡོད་དོ། །འོ་ན་གང་ཟག་གང་ལ་སྡོམ་པ་དུ་ཡོད་ཅེན། མི་རྣམས་ལ་སྡོམ་པ་གསུམ་ག་ཡོད། འདོད་པ་དང་གཟུགས་སུ་སྐྱེས་པའི་ལྷ་

[122B] འདོད་པའི་ལྷ་ལ་བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡོམ་པ་ཡོད་དུ་རུང་བ་དང། གཟུགས་སུ་སྐྱེས་པའི་ལྷ་ལ་བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡོམ་པ་ཡོད་པས་ཁྱབ་
པའི་ཕྱིར། ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མ་གཏོགས་གཟུགས་ཁམས་པའི་ལྷ་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ལྷ་ལའང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།    ༈    །གཉིས་པ་མདོ་ལས་
འབྱུང་བའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་བཅོ་ལྔ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ལས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གང་ཞེ་ན། བདེ་བ་སྟེར་བའི་ལས་དེ་དགེ་བའི་ལས་དང། མི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་
སྟེར་བའི་ལས་དེ་མི་དགེ་བའི་ལས་དང། གཞན་བཏང་སྙོམས་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ལས་ནི་གཞན་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས། བསྟན། བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། ལས་དེ་ལ་
གསུམ་ཡོད་དེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་དང། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་དང། མི་གཡོ་བའི་ལས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ལས་དེ་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། བསོད་ནམས་སོགས་བཤད་པ་དང། བདེ་སོགས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན། བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་གང་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ནི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་དང། མི་
གཡོ་བའི་ལས་ནི་གོང་མ་གཟུགས་གཟུགས་མེད་ལས་སྐྱེས་པའི་ལས་ཡིན་ནོ། །གོང་མའི་ལས་དེ་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ན། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་མན་ཆད་གཡོ་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། བསམ་གཏན་གསུམ་

[123A]༄༅། །པ་མན་ཆད་གཡོ་བར་བཤད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་གཡོ་བ་ལ་དགོངས། གོང་མའི་ལས་རྣམ་སྨིན་མི་གཡོ་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་སྨིན་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་གཟུགས་
མེད་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་ཏུ་སྨིན་པར་འགྱུར་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ས་གཞན་དུ་ནམ་ཡང་མི་སྨིན་པའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་སྨིན་གཞན་དུ་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ཁམས་གྱི་ལས་ནི་གཡོ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྷར་སྐྱེ་འགྱུར་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་
གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བྲམ་ཟེ་ཞིག་གིས་སྦྱིན་པ་བཏང་བ་ལས་ལྷར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། གླང་ཆེན་མཛེས་པ་མཐོང་ནས་བདག་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་ན་སྙམ་པ་ལས་གླང་པོ་ཆེ་ས་སྲུངས་ཀྱི་བུར་སྐྱེས་པ་ལྟ་
བུའོ༑ །གཉིས་པ་ལ། མྱོང་འགྱུར་གསུམ་པོ་སོ་སོའི་མཚན་གཞི། མྱོང་འགྱུར་གྱི་དབྱེ་བ། ལས་གང་གི་འབྲས་བུ་ཚོར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དང་པོ་ལ། རང་ལུགས་དང། གཞན་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ནི། བདེ་བ་མྱོང་
འགྱུར་ལ་སོགས་གསུམ། ཞེས་བཤད་ན་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ནས་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བར་གྱི་དགེ་བའི་ལས་ནི་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དེ་ཡན་ཆད་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱི་
དགེ་བའི་ལས་ནི་སྡུག་མིན་བདེ་མིན་གྱི་བཏང་སྙོམས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས། སྡུག་བསྡལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ནི་འདོད་པ་འདིའི་མི་དགེ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་འོག་གསུམ་པ་མན་ཆད་
ནའང་བར་མ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྲས་བུ་གསུམ་སྨིན་པར་

[123B] གཉིས་པ་ལ། ལྔར་དབྱེ་བ། རྣམ་སྨིན་མྱོང་འགྱུར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བ་ལྟ་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་
རེག་པ་ལྟ་བུ་མཚུངས་ལྡན་གྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང། གཟུགས་ལྟ་བུ་དམིགས་པས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང། དགེ་མི་དགེའི་ལས་ལྟ་བུ་རྣམ་སྨིན་གྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང། ཚོར་བ་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལས་
མྱོང་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། སྤྱིར་བསྟན། མྱོང་ངེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ། ཁམས་དང་འགྲོ་བ་གང་ན་ལས་འཕེན་པ་དུ་ཡོད་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྣམ་སྨིན་
མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་དེ་ལ་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པའི་ལས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་མཐོང་ཆོས་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་
གྱི་ལས། ཚེ་དེའི་ཡང་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ཏེ་ངེས་པའི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། མ་ངེས་པའི་ལས་ལ་རྣམ་སྨིན་ངེས་
ལ་གནས་སྐབས་མ་ངེས་པ་དང། དེ་གཉིས་ཀ་མ་ངེས་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སོ། །དཔེ་སྟོན་པ་མདོ་སྡེ་པའི་སྡེ་པ་གཞན་དག་མུ་ནི་བཞི་ཞེས་ཟེར་ཏེ། རྣམ་སྨིན་ངེས་པ་ལ་གནས་སྐབས་མ་ངེས་པ། གནས་སྐབས་ངེས་ལ་རྣམ་སྨིན་
མ་ངེས་པ། གཉིས་ཀ་ངེས་པ། གཉིས་ཀ་མ་ངེས་པའོ། །འོ་ན། ལས་གང་གིས་རིས་མཐུན་འཕེན་ཞེ་ན། གསུམ་གྱིས་རིས་མཐུན་ནི་འཕེན་པར་བྱེད་ཀྱི། མཐོང་ཆོས་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ཀྱིས་རིས་མཐུན་མི་འཕེན་ཏེ། ལས་

[124A]༄༅། །བྱེད་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཁམས་དང་འགྲོ་བ་གང་ན་ལས་འཕེན་པ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ན་ནི་ལས་ཀྱི་འཕེན་པ་བཞི་ཡོད། འོན་ཀྱང་
དམྱལ་བ་ན་ནི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འཕེན་པ་གསུམ་ཡོད་ཀྱི། མཐོང་ཆོས་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་དགེ་བའི་ལས་འཕེན་མེད་དེ། དེ་ན་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་འོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ས་བརྒྱད་པོ་གང་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བརྟན་པའི་བྱིས་
པ༑ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་དེར་སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཕྱི་མ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་དེར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ས་བར་པ་བདུན་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བརྟན་པའི་འཕགས་པས་དེས་
སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་དུ་མ་ཟད་ལན་གྲངས་གཞན་དུའང་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་མི་བྱེད་དེ། དེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་དེར་གཏན་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འདོད་པ་དང་སྲིད་རྩེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འཕགས་པ་མི་
བརྟེན་པ་དེ་ཡང། འདོད་རྩེར་སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་དང། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་བྱེད་པ་མིན་ཏེ། འདོད་པ་དང་སྲིད་རྩེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཉམས་པའི་འཕགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པ་
ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཉམས་པ་སོར་མ་ཆུད་གྱི་བར་དུ་འཆི་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། བར་དོ་ན་ཡང་ལས་ཀྱི་འཕེན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྲིད་པ་བར་མ་འདོད་ཁམས་སུ་བར་དོ་དེ་ཉིད་དང། མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལྔ། བཙས་པའི་གནས་
སྐབས་ལྔ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་མྱོང་བར་ངེས་མ་ངེས་གཉིས་གཉིས་ཏེ་འཕེན་པ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་ལ། ངེས་པ་བཅུ་གཅིག་ནི་མཐོང་ཆོས་ལ་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལས་སོག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་

[124B] གཉིས་པ་ནི། རྣམ་སྨིན་མྱོང་ངེས་ཀྱི་ལས་དེ་གང་ཞེན། ཉོན་མོངས་པ་
དང་རབ་ཏུ་དང་བ་ཤུགས་དྲག་པོ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་དཀོན་མཆོག་ལ་བརྟེན་པ་དང། རྒྱུན་ཆགས་སུ་བྱས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་པ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་བློས་ཀྱང་རུང་བ་ཕ་མ་གསོད་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་སྨིན་
མྱོང་བར་ངེས་པའོ། །དེ་ནི་མཐོང་ཆོས་འབྲས་བུ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་ན་དེ་གང་ཞེ་ན། མཐོང་ཆོས་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ལས་ཞིང་དང་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་གི་ཁྱད་པར་ལས་མཐོང་ཆོས་འབྲས་བུ་ཅན་
གྱི་ལས་སུ་འགྱུར་བ་ནི། སྡོན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་དགེ་སློང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པར་གྱུར་པ་ན། དགེ་འདུན་གྱིས་རྩོད་པ་འཕེལ་བར་བྱས་པ་དགེ་སློད་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ཞིག་གིས་བསྡུམས་པས། དགེ་སློང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་
པ་དེ་ཁྲོས་ནས་བུད་མེད་ཀྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱས་སོ་ཞེས་སྐུར་བ་བཏབ་པ་ལས། ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་བུད་མེད་དུ་གྱུར་ཅིང། དེ་ནས་སྐྱེ་བ་ལྔ་བརྒྱར་བུད་མེད་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ། །བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ལས་མཐོང་ཆོས་འབྲས་
བུ་ཅན་གྱི་ལས་སུ་འགྱུར་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཀ་ནི་ཀའི་ཉུག་རུམ་པ་ལོང་བ་ཞེས་པས། མི་ཞིག་གིས་གླང་ལྔ་བརྒྱ་འདེད་པ་ལ་ཅི་བྱེད་དྲིས་པས། འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡིན་ཟེར་ལ། སྙིང་རྗེས་དེ་དག་དེ་ལས་ཐར་པས་བྱས་པས་
ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་མཚན་སོར་ཆུད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེར་མ་ཟད་ས་དེའི་འདོད་ཆགས་དང་གཏན་དུ་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ས་དེར་རྣམ་སྨིན་ངེས་པ་གང་ཡིན་པའང་མཐོང་ཆོས་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞིང་གི་ཁྱད་པར་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་

[125A]༄༅། །དག་འགོག་པ་ལས་ལངས་མ་ཐག་པ་ལ་ཕན་གནོད་བྱས་པས་འབྲས་བུ་འཕྲལ་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སླར་ལོག་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་ཚད་མེད་དང་ཉོན་མོངས་མེད་
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་མ་ཐག་པ་ལ་ཕན་གནོད་བྱས་པས་འབྲས་བུ་འཕྲལ་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་འབྲེལ་ཞིང། རྣོ་ཞིང་
གསལ་བའི་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་ཕྱིར། མཐོང་ལམ་ལས་ལངས་མ་ཐག་པ་ལ་ཕན་གནོད་བྱས་པས་འབྲས་བུ་འཕྲལ་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་མཐོང་སྤང་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་གནས་
གྱུར་གསར་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ལངས་མ་ཐག་པ་ལ་ཕན་གནོད་བྱས་པས་འབྲས་བུ་འཕྲལ་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྒོམ་སྤང་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་གནས་གྱུར་གསར་པ་དྲི་མ་
མེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཕྱིར་འོང་དང་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ལས་ལངས་མ་ཐག་པ་ལ་ཕན་གནོད་བྱས་པས་འབྲས་བུ་འཕྲལ་དུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་སྤང་སྤངས་པའི་གནས་གྱུར་གསར་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་
རྙིངས༑ སྒོམ་སྤང་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་གནས་གྱུར་གསར་པ་དྲི་མ་མེད་པ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། དངོས་དང། གཡེངས་པའི་སེམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་སྨིན་གྱི་གཙོ་བོ་ཚོར་བ་ཡིན་ན་
ལུས་ཚོར་ཡིན་ནམ། སེམས་ཚོར་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡི་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡན་ཆད་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ནི་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཁོ་ནར་འདོད་དེ། དེ་ཡན་ཆད་ན་ལུས་ཚོར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་

[125B] འདིས་ཤུགས་ལ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ལུས་ཚོར་དང་སེམས་ཚོར་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། །མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་
པར་འདོད་དེ། སེམས་ཚོར་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་ཡིན། དེ་རྣམ་སྨིན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི་གཡེངས་པའི་སེམས་དེ་ཡིད་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡོད་དམ། དབང་པོའི་སེམས་ལ་ཡོད་ཅེ་ན། གཡེངས་པའི་སེམས་ནི་
ཡིད་སེམས་ལ་ཡོད་ཀྱི་དབང་པོའི་སེམས་ལ་མེད་དེ། དབང་པོའི་སེམས་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར། གཡེངས་པའི་སེམས་དེ་རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། དེ་ནི་གཞན་གྱི་
སེམས་གཡེངས་པར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་དང། མི་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་མི་སྡུག་ལ་མཐོང་བས་སྐྲག་པ་དང། མི་མ་ཡིན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་དང། རང་གི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆ་མི་མཉམ་པ་དང་
མྱ་ངན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཚོར་ཡོད་པར་ཐལ། གཡེངས་པའི་སེམས་དམི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། རྣམ་སྨིན་ལས་
སྐྱེས་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་རྨོངས་པ་ལས་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པ་སྐྱེ། དེ་ལས་གཡེངས་པའི་སེམས་སྐྱེ་ཡང། ལུས་འཁྲུགས་པ་དེ་རྣམ་སྨིན་དང། གཡེངས་པའི་སེམས་དེ་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ འོ་ན་གཡེངས་པའི་སེམས་དེ་གང་ཟག་གང་ལ་ཡོད་ཅེ་ན། སྒྲ་མི་སྙན་མ་ཡིན་པའི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་དེ། ལྷ་ལའང་སྨྱོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་གཞན་རྣམས་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་
[126A]༄༅། །མ་གཏོགས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་གཡེངས་པའི་སེམས་ཡོད་ཀྱི། རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་གཡེངས་སེམས་མེད་དེ། ངེས་པ་རྣམས་སྨིན་ཟིན། མ་
ངེས་པ་རྣམས་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མི་མ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་སྐྲག་པའི་གཡེངས་སེམས་མེད་དེ། དེ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་སྤྱོད་པ་མི་མཛེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་གཡེངས་སེམས་
མེད་དེ། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ནི། མདོ་ལས། ཡོན་པོའི་ལས་གསུམ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ན། དེ་དག་གང་ཞེ་ན། གཡོ་ནི་གྱ་གྱུ་ཡིན་པས་ཡོན་པོ་ཡིན་ལ། དེས་ཀུན་ནས་
བསླངས་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ལས་གསུམ་ནི་ཡོན་པོའི་ལས་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ནི་ཉེས་པ་ཆེ་བས་སྐྱོན་ཡིན་ལ། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལུག་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ལས་གསུམ་ནི་སྐྱོན་གྱི་ལས་གསུམ་ཡིན་ནོ། །
འདོད་ཆགས་ནི་ཚོན་གྱི་སྙིགས་མ་དང་འདྲ་བར་སེམས་རྒྱུད་ལ་དབྲལ་བར་དཀའ་བས་སྙིགས་མ་ཡིན་ལ། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ལས་གསུམ་ནི་སྙིགས་མའི་ལས་གསུམ་ཡིན་ནོ། །བཞི་
པ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ལ། བསྟན། བཤད་གཉིས། དང་པོ་ནི། ལས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཀར་གནག་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། འོ་ན་ལས་དེ་དག་གི་ངོ་
བོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མི་དགེ་བ་ནི་གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པའི་ལས་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་པས་གནག་ལ། རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འབྱིན་པས་རྣམ་སྨིན་ཡང་གནག་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སུ་གཏོགས་

[126B] དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བའི་ལས་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་མ་འདྲེས། རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་འོང་བ་འབྱིན་ཞིང་རྒྱུད་གཅིག་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར། འདོད་
པར་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་ནི་དཀར་གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་དཀར་གནག་པའི་ལས་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པས་དཀར། རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲེས་པས་གནག། འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་
འོང་བ་འབྱིན་པས་རྣམ་སྨིན་དཀར། རྒྱུད་གཅིག་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲེས་པས་རྣམ་སྨིན་གནག་པའི་ཕྱིར། ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ནི་མི་དཀར་མི་གནག་རྣམ་པར་མི་སྨིན་ལ། ནག་པོ་དེ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཟད་པར་
བྱེད་ཚུལ་ནི། ཆོས་བཟོད་བཞི་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་བརྒྱད་ཀྱི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་ནག་པོ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཉོན་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བར་
ཆད་མེད་པའི་ལམ་དགུ་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཀར་གནག་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་དགེ་བ་ལ་འདུན་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་སྤོང། འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཐོབ་པ་ཆད་པའི་ཚུལ་གྱིས་
སྤོང་བའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྐྱེས་པ་ཐ་མས་དཀར་པོ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་འདུན་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་
སྡེ་པ་གཞན་ནི་དམྱལ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དེ་ནག་པོ་དང། འདོད་པའི་འགྲོ་བ་གཞན་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ནི་དཀར་གནག་གཉིས་ཀའི་ལས་སུ་རིག་གོ་ཞེས་ཟེར། ཡང་སྡེ་པ་གཞན་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལས་

[127A]༄༅། །དེ་གནག་པ་དང། འདོད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་གཞན་དཀར་གནག་གཉིས་ཀའི་ལས་སུ་འདོད་དོ། །ལྔ་པ་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ནི། མདོ་ལས། ཐུབ་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཐུབ་པའི་ལུས་དང། ཐུབ་པའི་ངག་དང། ཐུབ་པའི་
ཡིད་དོ་ཞེས་གསུངས་ན། དེ་དག་གང་ཞེ་ན། མི་སློབ་པ་ནི་ཐུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་གཏན་དུ་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དེའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ལས་ནི་ཐུབ་པ་གསུམ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་སྦྱར་རོ། །དྲུག་པ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་
དབྱེ་བ་ནི། མདོ་ལས། གཙང་བྱེད་གསུམ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་གཙང་བྱེད། ངག་གི་གཙང་བྱེད། ཡིད་ཀྱི་གཙང་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ན། དེ་དག་གང་ཞེ་ན། ལེགས་སྤྱད་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་གཙང་བྱེད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། ཟག་
བཅས་ཀྱིས་རེ་ཞིག་དག་པར་བྱེད། ཟག་མེད་ཀྱིས་གཏན་དུ་དག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ལེགས་སྤྱད་དང་ཉེས་སྤྱད་བཤད་པ་ལ་གསུམ། ལས་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ ལོག་འཚོ་ལོགས་སུ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན། ལས་གང་
འབྲས་བུ་དུ་དང་བཅས་པའོ། །དང་པོ་ལ། བསྟན། བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། ཉེས་སྦྱད་གསུམ་དང་ལེགས་སྤྱད་གསུམ་གསུངས་ན། དེ་དག་གང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་ནི་དམ་པས་སྨད་པ་དང། རྣམ་
སྨིན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འབྱིན་པས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །བཟློག་པ་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་ནི་དམ་པས་བསྔགས་པས་ན་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་ལས་མིན་ཡང་
ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་པས་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱད་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ལེགས་སྤྱད་དང་ཉེས་སྤྱད་དེ་ལས་ཆེ་ལོང་རགས་པ་བསྡུས་ནས་ནི། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཅི་རིགས་པར་ལས་ཀྱི་ལམ་ནི་བཅུ་བཅུར་གསུངས་སོ། །འོ་ན་གང་མ་

[127B] སྲོག་གཅོད་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་མཇུག་དང། ངག་གི་ཚབས་ཆེ་བ་མ་གཏོགས་ཆུང་བ་མ་བསྡུས། ཡིད་ཀྱི་སེམས་པ་མ་བསྡུས། དགེ་བ་ལས་ལུས་ཀྱི་སྦྱོར་མཇུག་དང། ངག་གི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་དང། ཡིད་ཀྱི་
སེམས་པ་མ་བསྡུས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བདུན། རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ངེས་པ། ལས་ལམ་གསུམ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ། མི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། དགེ་རྩ་གཅོད་པ་དང་མཚམས་སྦྱོར་ཚུལ། སེམས་
པ་ལས་ལམ་དུ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ། ཁམས་དང་འགྲོ་བ་གང་ན་ལས་ལམ་དུ་ཡོད་པ། ལས་ལམ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ནི། ལུས་ངག་གི་དགེ་མི་དགེ་དག་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གང་དང་ལྡན་
ཞེ་ན༑ མི་དགེ་བ་དྲུག་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་ངེས་པར་ལྡན་ལ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། གཞན་ལ་བཅོལ་བས་ཀྱང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཅིག་འདོད་པས་ལོག་གཡེམ་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་
དེ་མིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། གཞན་ལ་བཅོལ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རང་གིས་བྱེད་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་དོ། །སོ་སོར་
ཐར་པའི་དགེ་བ་བདུན་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པའི་དགེ་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དེ། མཉམ་གཞག་གི་སྟོབས་
ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དགེ་མི་དགེའི་སྦྱོར་བ་ཉེར་བསྡོགས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། ཀུན་སློང་སྟོབས་ཆེ་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའམ། ཀུན་

[128A]༄༅། །སློང་སྟོབས་ཞན་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མཇུག་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་ངེས་པར་ལྡན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་ངེས་པ་མེད་
དེ༑ དངོས་གཞི་དང་མཐུན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་ལྡན་ལ། མི་བྱེད་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་ལྡན་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོ་ལས་སྲོག་གཅོད་པ་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་དང། ཞེ་སྡང་ལས་
སྐྱེས་པ་དང། གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་གསུངས་ན། ལས་ལམ་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་གསུམ་གསུམ་གྱིས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ་མིན་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། མདོ་ལས་གསུངས་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་རྩ་བ་གསུམ་
ལས་སྐྱེས་པ་ལ་དགོངས་སོ། །འོ་ན་མི་དགེ་བ་བཅུའི་སྦྱོར་བ་རྩ་བ་གསུམ་ལས་སྐྱེས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པའི་སྦྱོར་བ་འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི། ཤའི་ཕྱིར་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་
དགྲ་བོ་གསོད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བློས་ཕ་མ་སོགས་གསོད་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་སྦྱོར་བ་འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི། ནོར་ལ་ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལྟ་བུ་
ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དགྲ་བོའི་ནོར་རྐུ་བ་ལྟ་བུ། གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་བྲམ་ཟེ་རྐུ་བ་ཆོས་སུ་བཤད། །ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི། ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་ལོག་པར་འཇུག་པ་
ལྟ་བུ། ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི། གཞན་སྨ་དབབ་པའི་ཕྱིར་དུ་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུ། གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི། མེ་ཏོག་དང། འབྲས་བུ་དང། ཟས་གཡོས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང། ཆུ་ངོགས་དང། ལམ་དང་འདྲ་བས་

[128B] །བརྣབ་སེམས་སོགས་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ནི་རྩ་བ་གསུམ་ལས་སྐྱེས་ཏེ། རྩ་བ་གསུམ་པོ་དེའི་མཇུག་ཐོགས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དགེ་བ་བཅུ་སྦྱོར་བ་དང་མཇུག་དང་དངོས་གཞི་
དང་བཅས་པ་རྣམས་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་མེད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ། མི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་གྱི་བྱེད་པ། སོ་སོའི་མཚན་ཉིད། ལས་ལམ་གྱི་སྒྲ་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་མི་དགེ་བ་རྣམས་གང་གང་གིས་མཐར་
ཕྱིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གསོད་པ་དང་གནོད་སེམས་དང་ཚིག་རྩུབ་པོ་གསུམ་ཞེ་སྡང་གིས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་བརྣབ་སེམས་མ་བྱིན་ལེན་གསུམ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་རྫོགས་པར་བྱེད། ལོག་པར་
ལྟ་བ་གཏི་མུག་གིས་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། ཆེར་རྨོངས་པ་ལས་ལོག་ལྟ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ལྷག་མ་རྫུན་ཕྲ་མ་ངག་ཀྱལ་གསུམ་དུག་གསུམ་གྱིས་རྫོགས་པར་འདོད་དེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་
རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན། ཆ་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་གཞི་གང་ཞེ་ན། ཆ་དང་པོའི་གཞི་ནི་སེམས་ཅན་ཡིན་ཏེ། གསོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་གཅོད་པ་དང། གནོད་སེམས་སེམས་ཅན་ལ་སྡང་བ། ཚིག་རྩུབ་པོ་ནི་མི་སྙན་པ་
ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཆ་གཉིས་པའི་གཞི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ནང་གི་རེག་བྱ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། དེ་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཆ་གསུམ་པའི་གཞི་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ཡིན་
ཏེ༑ མིང་གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་མི་དགེ་མེད་པར་ལྟ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཆ་བཞི་པའི་གཞི་ནི་མིང་ཡིན་ཏེ། རྫུན་ཚིག་སོགས་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་པོ་འཆི་ངེས་པའི་མཚོན་བསྣུན་ནས། གསོད་བྱེད་དེ་

[129A]༄༅། །གསད་བྱའི་སྡར་ཤི་བ་དང། མཉམ་དུ་ཤི་བ་ལ་ལས་ལམ་གྱི་དངོས་གཞི་འབྱུང་ངམ་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། དེ་ལ་དེ་འབྱུང་བ་མེད་དེ། གསད་བྱ་མ་ཤི་བར་དེ་མི་འབྱུང། གསད་བྱ་དང་མཉམ་དུ་ཤི་ན་ལུས་གཞན་སྐྱེས་ཤིང་
དེས་ཕ་རོལ་པོ་གསོད་པའི་སྦྱོར་བ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དམག་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་གཅིག་གིས་ཕ་རོལ་པོ་བསད་ན། གཅིག་པོ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ལས་ལམ་འབྱུང་ངམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དམག་ལ་སོགས་པར་གསོད་པའི་དོན་
གཅིག་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་གསོད་པར་བྱེད་པ་པོ་བཞིན་དུ་ལས་ལམ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། རྩ་བ་བཞི། ཐ་སྙད་བཞི། ཡན་ལག་དྲུག་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མི་དགེ་བ་བཅུ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་གང་
ཞེ་ན༑ སྲོག་གཅོད་པ་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་མ་ནོར་བར་ནི་གཞན་བསད་པའོ། །བསམས་བཞིན་དུ་ཞེས་པས་མ་བསམས་པར་ཤི་བ་ལ་ཉེས་པ་མེད་པར་བསྟན། མ་ནོར་བར་ཞེས་པས་ལྷ་སྦྱིན་ལྟ་བུ་གསོད་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་
ནས༑ གཞན་མཆོད་སྦྱིན་དང་ནོར་ནས་མཆོད་སྦྱིན་བསད་ཀྱང་ལས་ལམ་གྱི་དངོས་གཞི་མི་འབྱུང་བར་བསྟན། གཞན་ཞེས་པས་རང་བསད་པ་ལ་ལས་ལམ་གྱི་དངོས་གཞི་མི་འབྱུང་བར་བསྟན་ཏོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནི་
བསམས་བཞིན་དུ་མ་ནོར་བར་གཞན་གྱི་ནོར་མཐུ་དབང་ཆ་དང་འཇབ་བུས་མ་ཚོར་བར་བདག་གིར་བྱེད་པའོ། །བསམས་བཞིན་དུ་མ་ནོར་བར་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མིན་པར། འགྲོ་བར་འདོད་པའི་སྒོ་ནས་འདོད་པས་ལོག་པར་
གཡེམ་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཆུང་མ་དང། དེ་མིན་ཡང་རང་གི་མ་དང་སྲིད་མོ་དང་ཕ་མ་བདུན་རྒྱུད་ཚུན་ཆད་དུ་འབྲེལ་བའི་ཉེ་དུ་མོ་དང། རང་གི་ཆུང་མ་ཡིན་ཡང་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་

[129B] ཡུལ་མ་ཡིན་པ་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་དང། མཆོད་རྟེན་དང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དྲུང་དུ་དང། དུས་མ་ཡིན་པ་ནུ་ཞོ་འཐུང་བ་དང། སྦྲུམ་པ་དང། བསྙེན་གནས་ལ་གནས་པའི་ཚེ་སྤྱད་ན་ལོག་གཡེམ་དུ་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྫུན་ཚིག་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་མ་ནོར་བར་འདུ་ཤེས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་ནས་སྨྲས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཕ་རོལ་པོས་མངོན་པར་གོ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོ་ལས། མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་
དང༑ རྟོགས་པ་བཞི་ལ། མ་མཐོང་ཞེས་སོགས་བཞི་དང། མ་མཐོང་ཞེས་སོགས་བཞི་ལ། མཐོང་ཞེས་སོགས་བཞི་སྟེ་བྱིས་པའི་ཐ་སྙད་བརྒྱད་དང། མཐོང་བ་ལ་མཐོང་ཞེས་སོགས་བཞི་དང། མ་མཐོང་བ་ལ་མ་མཐོང་
ཞེས་སོགས་བཞི་སྟེ་འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་བརྒྱད་གསུངས་ན། མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་སོགས་བཞི་པོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། སྣ་ལྕེ་ལུས་གསུམ་
གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ། རིམ་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། རྟོགས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ཕྲ་མ་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་མ་ནོར་བར་ཕ་རོལ་པོ་མཛའ་བ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་
མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ཕ་རོལ་པོས་གོ་བའོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་མ་ནོར་བར་མི་སྙན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཕ་རོལ་པོས་གོ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཀུན་ངག་ཀྱལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྡེ་པ་གཞན་ནི་གསུམ་པོ་
དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཚིག་ངག་ཀྱལ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། དགེ་སློང་ལོག་པས་འཚོ་བ་ཁ་གསག་བྱེད་པ་དང། ཆགས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་གླུ་ལེན་པ་དང། ཟློས་གར་མཁན་ཟློས་གར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་

[130A]༄༅། །གཞན་མགུ་བའི་ཕྱིར་གཏམ་རྒྱུད་སྨྲ་བ་དང། ཕྱི་རོལ་པའི་བསྟན་བཅོས་ངན་པ་ལ་ཆགས་ནས་འདོན་པ་བཞིན་ནོ། །བརྣབ་སེམས་ནི་ལོག་པ་སྟེ་མི་རིགས་པས་གཞན་གྱི་ནོར་ལ་ཆགས་ནས་བདག་གིར་བྱེད་
འདོད་པའོ། །གནོད་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སྡང་བའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པས་གནོད་པ་བྱེད་འདོད་པའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །གསུམ་པ་ནི། བཅུ་པོ་འདི་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་
ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ལས་སེམས་པ་འཇུག་པའི་ལམ་ཡིན་པ་དང། ལུས་ངག་གི་བདུན་ནི་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ། སེམས་པ་འཇུག་པའི་ལམ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི། མི་དགེ་བ་གང་གིས་དགེ་རྩ་གཅོད་ཅེ་ན། མེད་པར་ལྟ་
བས་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདོད་པར་གཏོགས་པའི་དགེ་རྩ་གཅོད་ཀྱི། གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་རྩ་མི་གཅོད་དེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་པར་གཏོགས་པའི་ཡང་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་
གཅོད་ཀྱི། སྦྱོར་བྱུང་མི་གཅོད་དེ། ལོག་ལྟ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་གནས་སྐབས་སུ་དེའི་ཐོབ་པ་ཆད་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར། ལོག་ལྟ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པས་གཅོད་ཀྱི། འཕགས་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པས་གཅོད་པ་
མིན་ནོ། །ཟག་མེད་དང་བསྐལ་པ་མི་མཉམ་པས་གཅོད་པ་མིན་ཟེར་ཡང། སྐལ་པ་མཉམ་མི་མཉམ། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ལ་དམིགས་པ་ཀུན་གྱིས་གཅོད་པར་བྱེད། ཇི་ལྟར་ན། ཁ་ཅིག་ མཐོང་ལམ་གྱིས་མཐོང་སྤང་སྤོང་བ་
ལྟར་ཅིག་ཅར་གཅོད་ཟེར་ཡང། སྒོམ་སྤང་སྤོང་བ་ལྟར་རིམས་ཀྱིས་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །རྟེན་གང་ལ་གཅོད་ཅེ་ན། གླིང་གསུམ་གྱི་མིའི་ནང་དུ་གཅོད་ཀྱི། གཞན་རྣམས་སུ་མི་གཅོད་དེ། ངན་སོང་བ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་

[130B] བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་སྡིག་པའི་བསམ་པ་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་དང། འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་ནི་གནས་གསུམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ལས་འབྲས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་
མི་ཡང་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱིས་གཅོད་ཀྱི། ཟ་མ་དང་མ་ནིང་གིས་མི་གཅོད་དེ། སྡིག་པའི་བསམ་པ་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར། མི་ལ་ལྟ་བ་སྤྱད་པ་དང་སྲེད་པ་སྤྱད་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་སྔ་མ་དེ་ལ་གཅོད་པར་བྱེད་དེ། ཤེས་
རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་བརྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་རྩ་ཆད་པ་དེའི་ངོ་བོ་ནི་དགེ་རྩ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །འོ་ན། དགེ་རྩ་ཆད་པ་དེ་གང་གིས་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅེ་ན། མཚམས་ནི་ལས་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་དང། ཡོད་
པར་ངེས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད། དགེ་རྩ་ཆད་པ་དེ་ཚེ་འདི་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བར་ངེས་སམ་ཞེ་ན། མཚམས་མེད་བྱེད་པའི་ཚེ་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་མིན་ནོ། །དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་སྦྱོར་ཞེ་ན། སྔོན་
རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་དགེ་རྩ་ཆད་ན་དམྱལ་བ་ནས་འཆི་འཕོ་བའི་ཚེ་སྦྱོར། རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དགེ་རྩ་ཆད་ན་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པའི་ཚེ་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། ལས་ལམ་དུ་དང་སེམས་པ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་ཞེ་
ན༑ མི་དགེ་བ་གཅིག་ནས་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དག་དང་སེམས་པ་ཅིག་ཅར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་གི། དགུ་དང་བཅུ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མེད་དེ། ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། མི་དགེ་བ་གཅིག་དང་སེམས་པ་
ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་གང་རུང་ལ་གནས་པའོ། །གཉིས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི། བརྣབ་སེམས་ལ་གནས་ནས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི། གནོད་སེམས་
[131A]༄༅། །ཀྱིས་སྲོག་ཆགས་བསད་ནས་འཕྲོག་པ་ལྟ་བུའོ། །བཞི་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི། གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རྫུན་ཚིག་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའོ། །ལྔ་དང་དྲུག་དང་བདུན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི་
རང་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་གང་རུང་ལ་གནས་ནས་གཞན་བཞི་དང་ལྔ་དང་དྲུག་བཅོལ་བས་འགྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །བརྒྱད་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི། རང་ཉིད་བརྣབ་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་ལོག་གཡེམ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དྲུག་
བཅོལ་བས་འགྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བ་གཅིག་ནས་བཅུའི་བར་དག་དང་སེམས་པ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང། འོན་ཀྱང་གཅིག་དང་བརྒྱད་དང་ལྔ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །གཅིག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མེད་དེ་
བརྣབ་སེམས་མེད་པ་དང་གནོད་སེམས་མེད་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་འབྲལ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི། ཡིད་ཀྱི་གསུམ་གང་རུང་ལ་གནས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི། ཡིད་
ཤེས་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་ལྟ་བུའོ། །བཞི་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི། དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ལུང་མ་བསྟན་ལ་གནས་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་ལེན་པ་ལྟ་བུའོ། །དྲུག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི། དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་དབང་ཤེས་
དགེ་བ་ལ་གནས་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་ལེན་པ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ལྔ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མེད་དེ། །བདུན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི། དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ལུང་མ་བསྟན་ལ་གནས་ནས་དགེ་སློང་གི་
སྡོམ་པ་ལེན་པ་ལྟ་བུའོ། །དགུ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི། དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་དབང་ཤེས་དགེ་བ་ལ་གནས་ནས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལེན་པ་ལྟ་བུ། རྒྱུ་མཚན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་བརྒྱད་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །བཅུ་དང་

[131B] ཡིད་ཤེས་དགེ་བ་ལ་གནས་ནས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལེན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྡོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། བར་མས་བསྡུས་པ་ནི། གཅིག་དང་ལྔ་དང་བརྒྱད་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡོད་དོ། །དྲུག་
པ་ནི། ཁམས་དང་འགྲོ་བ་གང་ན་ལས་ལམ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། དམྱལ་བ་ན་ནི་ངག་ཀྱལ་པ་དང་ཚིག་རྩུབ་གནོད་སེམས་རྣམས་མངོན་གྱུར་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་ཡོད་དེ། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། རྒྱད་བཀག་
བྱེད་པ་དང། ཕན་ཚུན་ཞེ་འགྲས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བརྣབ་སེམས་དང་ལོག་ལྟ་ལྡན་པས་ཡོད་ཀྱི། མངོན་གྱུར་དུ་མེད་དེ། ཆགས་བྱའི་རྫས་མེད་ཅིང། ལས་འབྲས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། སྲོག་གཅོད་མེད་དེ། ལས་མ་ཟད་
ན་བསད་ཀྱང་མི་འཆི་བའི་ཕྱིར། མ་བྱིན་ལེན་དང་ལོག་གཡེམ་མེད་དེ། རྫས་དང་བུད་མེད་བདག་གིར་བཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྫུན་མེད་དེ། དགོས་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཕྲ་མ་མེད་དེ། ཕན་ཚུན་བྱེ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་སྒྲ་
མི་སྙན་ན་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ལྡན་པས་ཡོད་ཀྱི། མངོན་གྱུར་དུ་མེད་དེ། ཆགས་བྱའི་རྫས་དང་བུད་མེད་བདག་གིར་བཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པའི་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་རྒྱུད་འཇམ་པའི་ཕྱིར། སྲོག་གཅོད་
མེད་དེ། ཚེ་ལོ་སྟོང་ཐུབ་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར། མ་བྱིན་ལེན་དང་ལོག་གཡེམ་མེད་དེ། རྟགས་སྔ་མ་དེའི་ཕྱིར། རྫུན་མེད་དེ། དགོས་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཕྲ་མ་དང་ཚིག་རྩུབ་མེད་དེ། རྒྱུད་འཇམ་པའི་ཕྱིར། དེ་ན་བདུན་པ་ངག་
ཀྱལ་དངོས་སུ་ཡང་ཡོད་དེ། ཆགས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་གླུ་ལེན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་གཞན་ན་མི་དགེ་བ་བཅུ་ག་ཡོད་དོ། །ལྷ་ལ་སྲོག་གཅོད་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། ཡོད་དེ། ནང་མི་གསོད་ཀྱང་འགྲོ་བ་གཞན་གསོད་

[132A]༄༅། །པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཡང་ན་ལྷའི་མགོ་དང་རྐེད་པ་ཆད་ན་འཆི་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་དགེ་བ་གསུམ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ན་རྙེད་པ་དང་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད། །གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེས་
པའི་འཕགས་པ་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པའི་སྤོང་བ་བདུན་རྙེད་པས་ཡོད་ཅིང་མངོན་གྱུར་དུ་མེད་ལ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པའི་སྤོང་བ་བདུན་རྙེད་པས་ཡོད་
ཀྱི་མངོན་གྱུར་དུ་མེད་དོ། །ལྷག་མར་བྱས་པའི་འགྲོ་བ་ན་ལུས་ངག་གི་བདུན་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཡོད་དེ། ལྷ་དང་མི་ལ་སྡོམ་པས་བསྡུས་པ་ཡོད། དུད་འགྲོ་དང་ཡི་དགྭས་ལ་བར་མས་བསྡུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོན་
ཀྱང་དམྱལ་བཅས་སྒྲ་མི་སྙན་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ། སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ནི། མི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་དང། རྣམ་
སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་གསུམ་གསུམ་འབྱིན་པར་འདོད་དེ། མི་དགེ་བ་བཅུ་ཆེར་སྤྱད་པའི་རྣམ་སྨིན་ལ་དམྱལ་བ་དང། འབྲིང་དུ་སྤྱད་པ་ལས་དུད་འགྲོ་དང། ཆུང་དུ་སྤྱད་པ་ལས་ཡི་དགྭས་སུ་སྐྱེ། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་སྲོག་གཅོད་པས་ཚེ་
ཐུང་བ་དང། མ་བྱིན་པར་བླངས་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་དང། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་ཆུང་མ་འགྲན་ཟླ་དང་བཅས་པ་དང། ཚིག་རྩུབ་ཀྱིས་སྐུར་བ་མང་བ་ལ་སོགས་པ་དང། སྲོག་གཅོད་ཀྱིས་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཕྱི་
རོལ་གྱིས་ཡུལ་གཟི་བརྗིད་ཆུང་བ་དང། མ་བྱིན་ལེན་གྱིས་ཡུལ་གནོད་པ་མང་བ་སོགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་གསུམ་གསུམ་འབྱིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བས་ཕ་རོལ་པོ་

[132B] དངོས་གཞི་ལ་བསད་པའི་ཕྱིར་དང། མཇུག་གཟི་བྱིན་མེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ན་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་འབྱིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ལོག་འཚོ་ལོགས་སུ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། མདོ་
ལས༑ ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། ལོག་པའི་ངག་དང། ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཞེས་གསུངས་ན། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ལོག་འཚོ་དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་མེད་དེ།། འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ནི་ལོག་འཚོ་སོགས་
གསུམ་ག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། དེ་གཉིས་ལ་ལོག་འཚོས་ཁྱབ་བམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ནི་ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་ལོག་པའི་ངག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱིས། ལོག་འཚོ་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་ལོག་འཚོ་མེད་ན། དེ་ལོགས་སུ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་སྤྱད་དཀའ་བ་དེ་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགའ་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པས་སེམས་
རྒྱུད་ལ་འབྲལ་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང། དགེ་འདུན་གྱི་འཚོ་བ་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ལ་ཆགས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལུས་ངག་གི་ལས་ལོག་འཚོ་ཡིན་གྱི། དགའ་བའི་ཕྱིར་གླུ་ལེན་
པ་ལ་སོགས་པ་ཆགས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལུས་ངག་གི་ལས་ལོག་འཚོ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མདོ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དད་པས་བྱིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ནས་
གླང་པོ་ཆེ་འཐབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བལྟས་ན་ལོག་འཚོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལས་གང་འབྲས་བུ་དུ་དང་བཅས་པ་ནི། འོ་ན། ལས་གང་འབྲས་བུ་དུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དྲི་བཅས་སྤོང་བའི་ལམ་དག་གི་ལས་ནི་

[133A]༄༅། །ལྔའི་འབྲས་བུར་བཅས་ཏེ། ཟགས་ཅས་དགེ་བ་ཡིན་པས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་བཅས། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་དང། རྗེས་ཐོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེས་པ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་འབྲས་དང་
དེའི་སྔོན་བྱུང་བ་མིན་པའི་འདུས་བྱས་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང། རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་དང། བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་པས་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲི་མེད་སྤོང་ལམ་གྱི་
ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་སྨིན་མ་གཏོགས་པ་བཞིའི་འབྲས་བུར་བཅས། ཟག་བཅས་སྤོང་ལམ་ལས་གཞན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའང་བྲལ་འབྲས་མ་གཏོགས་པ་བཞི། ཟག་པ་མེད་པའི་སྤོང་
ལམ་ལས་ལྷག་མ་དང། ལུང་བསྟན་མིན་གང་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་སྨིན་དང་བྲལ་འབྲས་མ་གཏོགས་པ་གསུམ་གྱིས་སོ། །དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དགེ་བ་དང། ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་རིམ་པ་
བཞིན་དུ་རྣམ་སྨིན་མ་གཏོགས་པ་བཞི་དང། སྐྱེས་བདག་གཉིས་དང། དེ་བཞིན་དེའི་སྟེང་དུ་རྣམ་སྨིན་ཏེ་གསུམ། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དགེ་བ་དང། སོགས་པ་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གྱིས་བྱས་པའི་ཚེ་སྐྱེས་
བདག་གཉིས་དང། དེའི་སྟེང་དུ་རྒྱུ་མཐུན་ཏེ་གསུམ་དང། བྲལ་འབྲས་མ་གཏོགས་པ་བཞི་སྟེ་རིམ་པ་བཞིན་དང། ལུང་དུ་བསྟན་པ་མིན་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དགེ་བ་དང། སོགས་པ་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་
གྱིས་བྱས་པའི་ཚེ། དེ་དག་ནི་སྐྱེས་བདག་གཉིས་དང། དེའི་སྟེང་དུ་རྒྱུ་མཐུན་ཏེ་གསུམ་གསུམ་དང། འདས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་བྲལ་འབྲས་མ་གཏོགས་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །བར་མ་ད་ལྟར་

[133B] བར་མ་ད་ལྟར་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ད་ལྟར་བ་ནི་སྐྱེས་བདག་གཉིས་སོ། །མ་སྐྱེས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་འོངས་པ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་དང་བྲལ་
འབྲས་མ་གཏོགས་པ་གསུམ་ཡིན། རྒྱུ་མཐུན་མ་གཏོགས་ཏེ། མ་འོངས་པ་ལ་གོ་རིམས་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ས་པའི་འབྲས་བུ་རང་གི་ས་པ་ནི་བྲལ་འབྲས་མ་གཏོགས་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་མ་གཏོགས་ཏེ། དེ་སས་མ་བསྡུས་
པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་ས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཞན་གྱི་ས་པ་ནི་ཟག་མེད་ཡིན་ན། སྐྱེས་བདག་གཉིས་དང་རྒྱུ་མཐུན་ཏེ་གསུམ་དང། ཟག་བཅས་ཡིན་ན་སྐྱེས་བདག་གཉིས་སོ། །སློབ་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སློབ་པ་དང། ལ་
སོགས་པ་མི་སློབ་པ་དང། སློབ་པ་ཡང་མིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མིན་པ་ནི། སྐྱེས་བདག་གཉིས་དང་རྒྱུ་མཐུན་ཏེ་གསུམ་དང་གསུམ་དང། བྲལ་འབྲས་དང་སྐྱེས་བདག་གཉིས་ཏེ་གསུམ་དང། མི་སློབ་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སློབ་
པའི་ཆོས་དང། ལ་སོགས་པ་མི་སློབ་པ་དང། དེ་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི། བདག་འབྲས་གཅིག་དང། སྐྱེས་བདག་གཉིས་དང་རྒྱུ་མཐུན་ཏེ་གསུམ་དང། སྐྱེས་བདག་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་
བུ་ནི་སློབ་པ་དང། སོགས་པ་མི་སློབ་པ་དང། དེ་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པ་ནི། སྐྱེས་བདག་གཉིས་དང། དེ་གཉིས་དང། ལྔ་དང་བཅས། མཐོང་བས་སྤང་བྱའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཐོང་སྤང་དང། ལ་སོགས་པ་སྒོམ་སྤང་དང་
སྤང་བྱ་མིན་པ་ནི། སྐྱེས་བདག་གཉིས་དང་རྒྱུ་མཐུན་ཏེ་གསུམ་དང། བྲལ་འབྲས་མ་གཏོགས་པ་བཞི་དང། བདག་འབྲས་གཅིག་ཡིན་ནོ། །སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཐོང་སྤང་དང། སྒོམ་སྤང་དང་

[134A]༄༅། །སྤང་བྱ་མིན་པ་དེ་དག་ནི། སྐྱེས་བདག་གཉིས་དང། བྲལ་འབྲས་མ་གཏོགས་པ་བཞི་དང། བྲལ་འབྲས་སྐྱེས་བདག་གཉིས་ཏེ་གསུམ་དང། སྤང་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཐོང་སྤང་དང། སྒོམ་སྤང་
དང༑ སྤང་བྱ་མིན་པ་དེ་དག་ནི་བདག་འབྲས་གཅིག་དང། སྐྱེས་བདག་གཉིས་དང། རྣམ་སྨིན་མ་གཏོགས་པ་བཞིའི་འབྲས་བུར་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མིན་པས་བསྐྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་
ནི༑ བསྟན་བཅོས་ལས་རིགས་པ་མིན་པས་བསྐྱེད་པ་དང། རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་དང། གཉིས་ཀས་བསྐྱེད་པ་མིན་པའི་ལས་གསུམ་གསུངས་པ་ལས། རིགས་པ་མིན་པས་བསྐྱེད་པ་ནི་ལས་ཉོན་མོངས་ཅན་རང་
བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མི་དགེ་བ་དང་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་མིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་ནི། དེ་ནི་ལས་ཉོན་མོངས་ཅན་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཀྱི། བཅས་པའི་ཁ་
ན་མ་ཐོ་བ་འགྲོ་བ་དང་གནས་པ་དང་བཟའ་བ་དང་བགོ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཆོ་ག་ལས་ཉམས་ནས། །དེ་དང་མི་མཐུན་པར་བྱེད་པའང་རིགས་པ་མིན་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་ནི་ལས་
དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དེར་མ་ཟད་ཆོ་ག་མ་ཉམས་པའང་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་ནི་གཉིས་ཀ་མིན་པའོ། །དགུ་པ་འཕེན་བྱེད་དང་རྫོགས་བྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི། ཅི་ལས་གཅིག་གིས་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཁོ་ན་འཕེན་ནམ་
འོན་ཏེ་དུ་མ་འཕེན། དེ་བཞིན་དུ་ལས་དུ་མས་སྐྱེ་བ་དུ་མ་ཁོ་ན་འཕེན་ནམ། འོན་ཏེ་གཅིག་རྐྱང་པ་འཕེན་ཞེ་ན། ལས་གཅིག་གིས་སྐྱེ་བ་གཅིག་འཕེན་གྱི་སྐྱེ་བ་དུ་མ་འཕེན་པ་མེད་ལ། རིས་མཐུན་དུམ་བུར་འཕེན་དུ་འོང་བས་ན། ལས་

[134B] །འོ་ན་རྒྱལ་པོ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་མདོ་ལས། གནས་བརྟན་མ་འགགས་པས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་
ཝ་ར་ཎ་སིར་སྐྱེས་བུ་དབུལ་པོ་རྩྭ་འཐུ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་ན། རང་སངས་རྒྱས་སྟེང་གནས་བསམ་ཤེས་བྱ་བའམ། སྤྱི་གཙུག་མེ་ཏོག་ཏ་ཀ་ར་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསོད་སྙོམས་ཕུལ་ཏེ། བདག་གི་བསོད་སྙོམས་གཅིག་པོ་དེའི་རྣམ་
པར་སྨིན་པས་ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཤིང། ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་ནས། ད་ལྟ་ཤཱཀྱ་ཕྱུག་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། བསོད་ནམས་དེས་བདེ་འགྲོའི་འབྱོར་པ་རྙེད་ནས་སྐྱེ་བ་དྲན་ཏེ་ཡང་བསོད་ནམས་བྱས་པས། དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ལ་བསོད་སྙོམས་གཅིག་པོ་དེས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བཤད་དེ་
གཅིག་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན། དོང་རྩེ་གཅིག་ལན་དུ་མར་བསྒྱུར་བས་ཕྱུག་པོར་གྱུར་པ་ལ། བདག་ནི་དོང་རྩེ་གཅིག་གིས་ཕྱུག་པོར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན་བསོད་སྙོམས་གཅིག་ཕུལ་བ་དེ་
ལ་བརྟེན་ནས་དགའ་བ་དང་ཡིད་རངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་པའི་ལས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ལས་གཅིག་གིས་འཕངས་པའི་རིས་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་
ལས་ནི་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། རི་མོ་མཁན་མཁས་པས་སྐྱ་རིས་རི་ལུ་གཅིག་གིས་བྱས་ནས། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཚོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལྟར། མིར་མཚུངས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ནི་རྫོགས་བྱེད་དགེ་བས་གཟུགས་བཟང་བ་

[135A]༄༅། །དང་དབང་པོ་ཚང་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་ནད་མེད་པ་དང་དབང་ཐང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་རྫོགས་བྱེད་མི་དགེ་བས་གཟུགས་ངན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་
འཕེན་བྱེད་དགེ་བ་ལ་རྫོགས་བྱེད་མི་དགེ་བ་དང། དེ་ལས་བཟློག་པ་དང། གཉིས་ཀ་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་སྟེ་མུ་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི་འདོད་པའི་ལྷ་མི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ལྟ་བུ་དང། གཉིས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཤིན་རྗེ་དང་
ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ནོར་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དང། གསུམ་པ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་དང། བཞི་པ་ནི་མནར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལྟ་བུའོ། །མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི། ལས་གཅིག་གིས་སྐྱེ་བ་དུ་མ་འཕེན་པ་མདོ་དེ་དང་དེ་
ལས་རྣམ་པ་དུ་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ལས་གཅིག་གིས་སྐྱེ་བ་དུ་མ་དང། དུ་མས་གཅིག་འཕེན་པའང་ཡོད་ཅེས་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རྣམ་སྨིན་དང་བཅས་ཀྱང་སེམས་མེད་པའི་
སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས་པོ་དག་ནི་འཕེན་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་སྲིད་རྩེས་འཕངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་དག་ལ་སེམས་མེད་པས་སེམས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་བའི་ལས་ནི་སྟོབས་ཆུང་བའི་
ཕྱིར༑ དེའི་ཕྱིར་སྙོམས་འཇུག་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་དང་སྲིད་རྩེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའང་རྫོགས་བྱེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱིས། འཕེན་བྱེད་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་ནོ། །དགེ་
མི་དགེའི་ཐོབ་པའང་ལས་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་ཡང་འཕེན་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་ཐོབ་པ་འབྲས་བུ་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དང། ཐོབ་པ་ལ་སེམས་པ་མེད་པར་ཞར་ལས་འབྱུང་བས་སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་དང། ཐོབ་པ་ནི་ཤིང་གི་ཤུན་

[135B] འོན་ཀྱང་དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང་མི་དགེ་བའི་ཐོབ་པ་དེ་དག་རྫོགས་བྱེད་ནི་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་དང། སྤྱོར་ལམ་ངེས་འབྱེད་ཆ་
མཐུན་བཞི་ཡང་རྫོགས་བྱེད་ཁོ་ནའོ། །བཅུ་པ་སྒྲིབ་པ་གསུམ་བཤད་པ་ནི། མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་རྣམས་ནི་ལས་སྒྲིབ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཤས་ཆེ་བ་དང་རྣོ་བ་གཉིས་ལས་ཤས་ཆེན་པོ་ནི། རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་
ཉིད་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲིང། འབྲིང་ལས་ཆེན་པོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བས། གཉེན་པོས་སྤོང་བའི་སྐབས་མ་རྙེད་པས་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི་དྲག་ཏུ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྤང་སླ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་སྒྲིབ་མིན་ནོ། །ངན་
འགྲོ་རྣམ་གསུམ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དང། བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི། རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་གྱི་ལས་ཀྱིས་རྒྱུད་ངན་པར་འཕངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་སྒྲིབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དེ་
འཕགས་པའི་ལམ་དང། དྲོ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་དགེ་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ལམ་ཕྲན་པ་དང། སོར་ཕྲེང་ཅན་དང། དགའ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་
ཤས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་འཕགས་ལམ་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་སྒྲིབ་པ་དེ་དག་མ་སྤངས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལམ་མི་སྐྱེ་ལ། ལམ་སྐྱེ་བ་ན་ཉོན་མོངས་ཤས་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་
སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ནི། གླིང་གསུམ་དག་ན་ཡོད་ཀྱི་བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་དང་འགྲོ་བ་གཞན་དག་ན་མེད་དོ། །ངན་སོང་དག་ན་ཕ་མ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་མཚམས་མེད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། སྡིག་
[137A]༄༅། །པའི་བསམ་པ་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་དང། ལས་འབྲས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་ལ་ནི་ཕ་མ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་དེ། སྡིག་པའི་བསམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ལས་འབྲས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་
ཕྱིར༑ སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལའང་མེད་དེ། དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའམ། ངང་ཚུལ་བཟང་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་ན་བསྟན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གླིང་གསུམ་གྱི་ཡང་ཟ་མ་དང། སོགས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་མ་ནིང་དང་
མཚན་གཉིས་པ་ལ་འང་མཚམས་མེད་མི་འདོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་ཕ་མའི་ངོས་ནས་ལུས་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་བསྐྱེད་པ་དང། བྱམས་པ་དང་ཕན་པ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་དང། བུ་ཚའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཕ་མ་ལ་ངོ་ཚ་དང་
ཁྲེལ་ཡོད་ཤས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་སྒྲིབ་ཀྱི་ལྷག་མ་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་དང་ངན་སོང་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ལ། ཉོན་
མོངས་ཤས་ཆེན་པོའང་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པས་འགྲོ་བ་ལྔ་དག་ན་ཡོད་དོ། །བཅུ་གཅིག་པ་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བཤད་པ་ནི། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལས་དང་པོ་གསུམ་སྲོག་གཅོད་པ་དང། ལྔ་པ་སྲོག་གཅོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་
པས་ལུས་ཀྱི་ལས་དང། བཞི་པ་རྫུན་ཡིན་པས་ངག་གི་ལས་སོ། །དགེ་འདུན་འཁོར་ལོའི་དབྱེན་ནི། དགེ་འདུན་སྡེ་གཉིས་མི་འཕྲོད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་འདུ་བྱེད་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་དོ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་སོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་དང་དགེ་རྩ་ཆད་པ་དག་ལའང་ལྡན་པས། ངོ་བོ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡང་མིན་ལ། དགེ་བར་ལུང་དུ་བསྟན་པ་ཡང་མིན་པས་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །

[136B] མཚམས་མེད་པའི་ལས་ནི་མིན་ནོ། །དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་དེའི་རྒྱུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ལས་ནི། དགེ་འདུན་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྫུན་ཏེ་དེ་ནི་མཚམས་
མེད་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དགེ་འདུན་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་པོ་ལྷས་བྱིན་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་ནོ། །དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་གྱི་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དེའི་རྣམ་སྨིན་ནི། བྱེད་པ་པོ་དེ་ལ་བར་གྱི་བསྐལ་པར་མནར་མེད་
པའི་དམྱལ་བར་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་མཚམས་མེད་ལྷག་མ་རྣམས་བྱས་པས་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མཚམ་མེད་གཞན་དག་གིས་ནི་སྤྱིར་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་ངེས་ཀྱང་མནར་མེད་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བར་ནི་མ་ངེས་
སོ༑ །འོ་ན་མཚམས་མེད་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་དམྱལ་བར་ཚེ་གཅིག་ཁོ་ནས་ལས་མི་སྐྱེ་ན། ལས་ཆེ་ཆུང་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ཚེ་གཉིས་ལ་སོགས་པར་ཡང་སྐྱེ་ན། མཚམས་མེད་དང་སྐྱེས་ནས་མྱོང་
འགྱུར་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། མཚམས་མེད་གཉིས་དང་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་བྱས་པས་དམྱལ་བར་ཚེ་གཅིག་ལས་མི་སྐྱེ་ཡང། ལས་ཀྱི་གྲངས་བཞིན་མནར་མེད་པ་དེར་ལུས་ཉིས་འགྱུར་
ལ་སོགས་པས་ཆེ་བ་དང་གཞོན་ཤ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ། གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཉིས་འགྱུར་ལ་སོགས་པས་ལྷག་པར་མྱང་བར་འགྱུར་བས། སྐྱོན་གཉིས་ཀ་ལས་གྲོལ་ཞིང། དེ་དག་ཀྱང་སྔ་མ་འཕེན་བྱེད་དང་ཕྱི་མ་རྫོགས་བྱེད་ཡིན་ནོ་
ཞེས་ཟེར་རོ། །མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། མཚམས་མེད་མང་པོ་བྱས་པས་མནར་མེད་པར་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱེ་ཡང། ལས་བྱེད་པའི་ལུས་དེ་དང་དམྱལ་བའི་བར་དུ་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱིས་མཚམས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་སྐྱེས་

[137A]༄༅། །ནས་མྱོང་འགྱུར་དུ་འདོད་པ་ལའང་བསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་ནི་དགེ་སློང་ཡིན་པ་དང། ལྟ་བ་སྤྱད་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པས་འབྱེད་ཀྱི། ཁྱིམ་པ་དང་སྲེད་པ་སྤྱད་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་
བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལ་འགྲན་བཙུགས་པའི་ཕྱིར་དང། དབང་པོ་རྣོ་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་དག་ལ་དགེ་འདུན་རྣམས་ཡིད་མི་ཆེས་པས་སོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཞུགས་པའི་གནས་དེ་ལས་གཞན་དུ་ཡིན་གྱི། སྟོན་པའི་
མངོན་སུམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་འབྱེད་ན། བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དགེ་འདུན་རྣམས་འབྱེད་ཀྱི། འཕགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ལ་
ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་དབྱེ་བར་མི་ནུས་སོ་ཟེར། བྱེ་བའི་ཚད་ནི། གང་གི་ཚེ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ལས་སྟོན་པ་ལྷས་བྱིན་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཅས་པའི་ལམ་ལས་གཞན་
ལྷས་བྱིན་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞོ་མི་སྤྱད་པ་དང། ཤ་སྤང་བ་དང། ལན་ཚྭ་ལོངས་མི་སྤྱད་པ་དང། གོས་མ་དྲས་པར་བགོ་བ་དང། གྲོང་གི་ནང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསླབ་པའི་ཚིགས་ལྔ་
བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་དགེ་འདུན་བྱེ་བའོ། །དུས་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་ཞེ་ན། བྱེ་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཞག་གཅིག་ལས་རིང་དུ་མི་གནས་སོ། །དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབྱེན་དུ་འདོད་དེ་
ཇི་སྲིད་དུ་དགེ་འདུན་བྱེ་ནས་མ་དུམ་པ་དེ་སྲིད་དུ་སུའི་རྒྱུད་ལའང་ལམ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་མཚམས་མེད་ཡིན་གྱི་དབྱེན་གཞན་ནི་མཚམས་མེད་མིན་ནོ། །འཁོར་ལོའི་དབྱེན་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཞུགས་པས་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཡོད་

[137B] །གང་ཟག་ནི་དགེ་སློང་དགུ་ལ་སོགས་པ་ཡན་གྱིས་འགྲུབ་སྟེ། དགེ་འདུན་ནི་དགེ་སློང་བཞི་ཡན་ཆད་ཡིན་ལ། དེ་སྡེ་གཉིས་དང་འབྱེད་པ་པོ་ལ་ཡང་དགེ་སློང་ངེས་པར་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཉུང་
མཐའ་བཟུང་བ་ཡིན་གྱི་མང་བ་ལ་ངེས་པ་མེད་དོ། །ལས་ཀྱི་དབྱེན་ནི་བསྟན་པ་ཡོད་པ་སྒྲ་མི་སྙན་མ་གཏོགས་པའི་གླིང་གསུམ་ན་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་མཚམས་ནང་གཅིག་ཏུ་གསོ་སྦྱོང་ལ་སོགས་པའི་ལས་བློ་མཐུན་པས་
བྱེད་པའོ། །གང་ཟག་དུས་ཤེ་ན། ལས་ཀྱི་དབྱེན་དེ་ནི་འབྱེད་པ་པོ་གཞན་མི་དགོས་པས། དགེ་སློང་བརྒྱད་ཡན་ཆད་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །འཁོར་ལོའི་དབྱེན་དེ་ནི་དང་པོ་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་
པའི་ཚེ་མི་འབྱུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེས་པར་བློ་མཐུན་པས་ཤ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྐུ་ཚེའི་མཐའ་མ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚེའང་མིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལ་དཀོན་པར་འཛིན་པ་
དང༑ མི་རྟག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་སྐྱོ་ཤས་ཆེ་བར་བློ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། འདུལ་བ་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་ལས། སྟོན་ཀའི་ཆུ་བཞིན་དྲི་མེད་པར། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་བཅུ་གཉིས་ལོར། །ལྟུང་བ་མེད་ལ་ལེགས་གནས་ཏེ། །
ཉོན་མོངས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བས་ཇི་སྲིད་དུ་བསྟན་པ་ལ་ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་མི་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་པ་སྐྱོན་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། མཆོག་གཟུང་གཅིག་གི་སྔ་རོལ་དུའང་མི་འབྱུང་
སྟེ༑ ཕྱེ་བ་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་ཤིང། དེ་དག་གིས་བསྡུམ་དགོས་པ་ལ་སྡུམ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐུབ་པ་ནོངས་པ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུའང་མི་འབྱུང་སྟེ། གང་ལ་འགྲན་པའི་སངས་རྒྱས་མི་བཞུགས་པའི་ཕྱིར། མཚམས་

[138A]༄༅། །ཆེ་ཆུང་མ་བཅད་པ་དག་ཏུའང་མི་འབྱུང་སྟེ། མཚམས་གཅིག་ཏུ་དགེ་འདུན་བྱེ་བ་ནི་དབྱེན་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འཁོར་ལོའི་དབྱེན་དེ་ནི་དུས་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ། །དབྱེན་འདི་ཡང་ཉན་
ཐོས་པ་དག་སྔོན་གྱི་ལས་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་བ་ནི་མིན་ཏེ། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ནི་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ན། དྲང་སྲོང་མངོན་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གི་འཁོར་ཕྱེ་བས་
དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཕྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །འདི་ནི་དགོངས་པའི་དོན་དུ་ཐེག་པ་གོང་མ་པས་འཆད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕ་མ་བསད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོན་ལ་མཚམས་མེད་དུ་འགྱུར་གྱི། གཞན་བསད་པ་ལ་སོགས་པས་མིན་ཞེ་
ན༑ ཕ་མ་བསད་པ་ནི་མཚམས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་རང་གི་ལུས་ཐར་པ་དང་མཐུན་པར་བསྐྱེད་པས། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་བསམ་པས་སྤངས་པ་དང། སྦྱོར་བས་མེད་པར་བྱས་པའི་
ཕྱིར༑ དེ་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དགེ་འདུན་དང་སངས་རྒྱས་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་དག་བསམ་པས་སྤངས། སྦྱོར་བས་སྲོག་གནས་པ་དང་མི་མཐུན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲོང་
བར་མི་ནུས་ཀྱང་བསམ་པས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་གཞན་དག་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པ་ཆེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། མཚམས་མེད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན། ཕ་མ་མཚན་གྱུར་པ་བསད་ན་མཚམས་མེད་དུ་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཕ་
མ་གཉིས་ནི་མཚན་གཞན་དུ་གྱུར་ཏེ་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་བསད་ཀྱང། ཕ་མ་བསད་པའི་མཚམས་མེད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེད་པའི་ཕ་མའི་བྱ་བ་བྱས་པ་དེ་བསད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བུད་མེད་གཞན་

[138B] །གཞན་གྱི་མངལ་དུ་བླུག་ནས་དེའི་མངལ་དུ་བསྐྱེད་ན། བུད་མེད་གཉིས་པོ་དེ་ལས་གང་བསད་ན་མཚམས་མེད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། གཉིས་པོ་དེ་ལས་བུད་མེད་དང་པོ་གང་གི་ཟླ་མཚན་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་དེའི་མ་ཡིན་
པས༑ བུད་མེད་དང་པོ་དེ་བསད་ན་འགྱུར་ཏེ། ཐར་པ་དང་མཐུན་པའི་ལུས་དེ་སྐྱེད་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མངལ་དུ་འཛིན་པའི་བུད་མེད་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་དུ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཕ་མ་ལ་སྦྱོར་བ་བྱས་
ནས་གཞན་བསད་པ་དང། གཞན་ལ་སྤྱོར་བ་བྱས་ནས་ཕ་མ་བསད་པ་ལ་ནི་མཚམས་མེད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། མཚམས་མེད་ནི་སྦྱོར་བ་གང་ལ་བྱས་པ་དེ་ལ་དངོས་གཞི་རྫོགས་དགོས་པ་ལས་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། མཁྲི་འུའི་འོག་ན་
འདུག་པ་བསད་པ་དང། ཁྲུས་པའི་བུས་སྦྲང་བུ་བསད་པར་འདོད་པས་རྡོ་བས་ཕའི་ཀླད་པ་བཅོམ་པ་བཞིན་ནོ། །མཚོན་ཐེབས་གཅིག་གིས་མ་དང་སེམས་ཅན་གཞན་ཞིག་ཀྱང་བསད་ན། རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་མཚམས་མེད་དང་
སྲོག་གཅོད་འབའ་ཞིག་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། རིག་བྱེད་ནི་མཚམས་མེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་དེ་ཉིད་སྟོབས་ཆེ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཕ་ཡང་ཡིན་ལ། དགྲ་བཅོམ་པའང་ཡིན་པའམ། མ་ཡང་ཡིན། དགྲ་
བཅོམ་མ་ཡང་ཡིན་པ་བསད་ན་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པའི་མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་གཅིག་ཡིན་ཏེ། རྟེན་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། ལུང་རྣམ་འབྱེད་ལས། སྔོན་གྲོང་ཁྱེར་སྒྲ་སྒྲོག་གི་རྒྱལ་པོ་ཨུ་ཏྲ་ཡ་ན་ཕ་ཡང་ཡིན་དགྲ་
བཅོས་པ་ཡང་ཡིན་པ་རང་གི་བུ་རྒྱལ་བུ་སྐྲ་ཅན་གྱིས་བསད་པ་ན། སོང་ལ་སྐྲ་ཅན་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཚམས་མེད་པ་གཉིས་བྱས་ཏེ། ཕ་བསད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། གང་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པའོ་ཞེས་སྨོས་ཤིག་ཅེས་པས་སྤྲིངས་བ་དེ་

[139A]༄༅། །ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་མཚམས་མེད་པ་བྱས་ཏེ་ཞེས་པའམ། ཡང་ན་སྒོ་གཉིས་ནས་སྤྱོས་པ་ཡིན་གྱིས། མཚམས་མེད་དེ་ནི་གཅིག་ལས་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་
ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་འབྱིན་པའང་སངས་རྒྱས་དགྲོང་པར་འདོད་ནས་མཚོན་བསྣུན་ན་འགྱུར་གྱི། སངས་རྒྱས་ལ་མཚོན་བརྡེག་པར་སེམས་པ་ཙམ་གྱིས་བསྣུན་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པའི་བསམ་པ་མེད་པའི་
ཕྱིར༑ དེ་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཐོབ་པ་ལ་མཚོན་བསྣུན་པའི་འོག་ཏུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས། བསྣུན་པ་དེས་དགྲ་བཅོམ་པ་བཀྲོངས་པ་ལའང་མཚམས་མེད་པར་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ། དེས་རྟེན་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་མ་
བྱས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཅི་མཚམས་མེད་ཀྱི་སྤྱོར་བ་བྱས་ནས། དེ་མ་སྤངས་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མཚམས་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་ལ་ནི། བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་འགལ་བས་
པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །འོ་ན། མཚམས་མེད་དེ་དག་ལས་གང་ལྕི་ཞེ་ན། དགེ་འདུན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྫུན་སྨྲ་བ་དེ་ནི། མཚམས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་
རབ་ཏུ་ཆེ་བར་འདོད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མཚོན་བསྣུན་པའི་ཕྱིར་དང། དགེ་འདུན་བྱེ་བ་སླར་མ་དུམ་གྱི་བར་དུ། འཇིག་རྟེན་ན་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་དང། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་
དང༑ ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་གེགས་སུ་འགྱུར་ཞིང། བསམ་གཏན་དང་ཀློག་པ་དང་ཁ་ཏོན་དང་སེམས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱང་མི་འཇུག་པས། མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དང། ལྷ་དང་བཅས་པའི་

[139B] རང་དབང་མེད་པ་དང། དྲན་པ་ཉམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་སྨིན་བར་བསྐལ་གཅིག་ཏུ་མནར་མེད་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ལྔ་པ་དང། དེའི་རྗེས་ལ་གསུམ་
པ་དང། དེའི་རྗེས་ལ་དང་པོ་དང། དེ་ནས་གཉིས་པ་ལྕི་བས། ལྔ་པོ་དེའི་ནང་ནས་ཕ་གསོད་པ་ཡང་བར་བཤད་དོ། །འོ་ན་མདོ་ལས། ཉེས་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཡིད་ཀྱི་ལས་གསུམ་ལྕི་བ་དང། དེའི་ནང་ནས་ལོག་ལྟ་ལྕི་བར་
བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། མནར་མེད་དུ་བར་བསྐལ་དུ་སྨིན་པས། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། མཚམས་མེད་པའི་ནང་ནས་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་ལྕི་བ་དང། དྲང་སྲོང་གི་ཡིད་ཁྲོས་
པས་དན་ཏ་ཀའི་དགོན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་འཆི་བའི་རྒྱུ་བྱས་པ་ཡིན་པས། བདག་འབྲས་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་འཆི་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་གསུམ་ལས་ཡིད་ཀྱི་ལས་ལྕི་བ་དང། སྐྱེས་བུ་བྱེད་
འབྲས་དགེ་རྩ་ཀུན་གཅོད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གཞན་གྱིས་མི་གཅོད་པས་ཡིད་ལས་ཀྱི་ནང་ནས་ལོག་ལྟ་ལྕི་བའམ། ཡང་ན་མཚམས་མེད་ལྔ་དང། སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་དང། ལྟ་བ་ལྔ་གཞིར་བྱས་ནས། རིམ་པ་ལྟར་དགེ་
འདུན་གྱི་དབྱེན་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་དང། ལོག་ལྟ་ལྕི་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། ལས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ཆེ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བ་ལ་ནི་སྲིད་རྩེའི་སེམས་པ་དགེ་བ་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་ཆེ་བར་འདོད་དེ། དེའི་
རྣམ་སྨིན་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཁྲིར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཟག་བཅས་དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་བྱེད་འབྲས་དང་བྲལ་འབྲས་ཀྱི་

[140A]༄༅། །དབང་དུ་བྱས་ན། ཟག་བཅས་ལས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་མཆོག་དང། ཟག་མེད་ལས་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབྲས་བུ་ཆེ་སྟེ། སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་མེད་པར་མཐོང་ལམ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་དང། ཁམས་
གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། བཅུ་གཉིས་པ་ཉེ་བ་ལྔ་བཤད་པ་ནི། ཅི་མཚམས་མེད་ཁོ་ནས་དམྱལ་བར་ངེས་པར་སྐྱེའམ་ཞེ་ན། མཚམས་མེད་དང་ཆ་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ངེས་པར་སྐྱེ་བར་
འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། མ་ཡང་ཡིན་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་ཡིན་པ་ཞིག་འདོད་ལོག་གིས་སུན་ཕྱུང་བར་བྱས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པ་ལ་གནས་པ་བསད་པ་དང། འཕགས་པ་སློབ་པའི་གང་ཟག་བདུན་པོ་
གང་ཡང་རུང་བ་གསོད་པ་དང། དགེ་འདུན་གྱི་འདུ་བའི་སྒོ་འཕྲོག་པ་སྟེ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། རིམ་པ་ལྟར་མ་དང་ཕ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་གསོད་པ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱེད་པའི་མཚམས་མེད་པ་རྣམས་དང་ཉེས་པ་ཆ་འདྲ་བ་ཡིན་པས་
དེ་རྣམས་དང་ཉེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དམྱལ་བ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་འབྱིན་པ་ལྔ་པ་དང་ཉེ་བ་ནི། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་མཆོད་
རྟེན་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དགེ་འདུན་གྱི་འདུ་བའི་སྒོ་འཕྲོག་པ་ནི། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ནར་མར་འདུ་བ་འཕྲོག་པ་ལ་བཞེད་ལ། རྒྱལ་པོའི་སྲས་དང་གང་སྤེལ་ནི། གང་གིས་དགེ་འདུན་
འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཞལ་དུ་གསོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཕྲོག་པ་ལ་འདོད་དོ། །གཞན་ཡང། གེགས་བྱེད་པའི་རྣམ་སྨིན་དང་བཅས་པའི་ལས་གསུམ་བཤད་དེ། དཔེར་ན། ཡུལ་འདོར་བ་ན་བུ་ལོན་པ་ལྡང་བ་ལྟར་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་དང་

[140B] དགྲ་བཅོམ་པ་འཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ནི། རིམ་པ་ལྟར་ངན་སོང་དང་མཐོང་ཆོས་ལ་མྱོང་བ་མ་གཏོགས་པ་འདོད་པ་དང་ཁམས་གསུམ་པའི་ནང་དུ་ངེས་པར་སྐྱེ་བའི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་གེགས་ཤིན་ཏུ་
བྱེད་དེ། རིམ་པ་བཞིན། བཟོད་ཐོབ་ངན་སོང་མི་འགྲོའོ། །ཞེས་འབྱུང་བས་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ངན་འགྲོ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་ནས་འདོད་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ངེས་པ་ལ་གནས་པ་བསད་ན་ཕ་གསད་པ་དང་ཉེ་བ་ཞེས་གང་བཤད་པ་དེའི་མཚམས་གང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ནས་བཟུང་སྟེ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམ་པར་སྨིན་
པ་ཅན་གྱི་ལས་སོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནས་ངེས་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། བསྐལ་པ་བརྒྱ་ནས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་དེ་ཕན་ཆད་
བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་དང། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་རིགས་ཤིང་ས་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མཐོ་བར་སྐྱེ་བ་དང། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཚང་བ་དང། ཕོར་འགྱུར་བ་དང། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཚེ་རབས་དྲན་པ་དང་
བསྐལ་པ་བརྒྱ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དྲུག་དང་ལྡན་པའོ། །དེས་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས། སེམས་
ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལོག་སྒྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ང་རྒྱལ་མེད་པར་གཞན་དོན་ལྷུར་ལེན་པའོ། །མཚན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་གྱི་ལས་སུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བློ་རྣོ་བའི་ཕྱིར་
[141A]༄༅། །འཛམ་བུ་གླིང་གི་སྐྱེས་པ་ཕོའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོག་པར་བྱེད་ཀྱི། འགྲོ་བ་གཞན་དང་གླིང་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་ནི་མིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་སོག་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །
དེ་ཡང་སྟོན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པ་ལ་ལས་སོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་པ་དགེ་བ་ཡིན་གྱི། མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་དང་ས་གཞན་ལ་དམིགས་པ་ནི་མིན་ནོ་
ཞེས་བྱ་བ་དང། དེ་ཡང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་ཡིན་གྱི། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མིན་ཏེ། དམན་པའི་ཕྱིར། སྒོམ་བྱུང་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་མེད་ནི་མ་ཐོབ་ཅིང། ཟག་བཅས་ནི་ཁམས་གོང་མར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནི་འདོད་པར་རིགས་མཐོ་བའི་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འཚང་རྒྱ་བ་ལ་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱ་ལུས་པ་དག་ཏུ་སྟེ་ལུས་པ་ན་ལས་དེ་འཕེན་ཅིང་སོགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །འདི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ལས་
མང་དུ་ལུས་པ་ན་ནི་འཕེན་པ་མི་སྲིད་ལ། ཉུང་དུ་ལུས་པ་ན་འཕེན་པ་སྲིད་དེ། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ལུས་པ་ན་ལས་དེ་འཕངས་པར་བཤད་དོ། །མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་རེ་རེའང་བསོད་
ནམས་བརྒྱ་བརྒྱ་ལས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་དེ། རེ་རེའི་ཚད་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་གནས་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དང་མཉམ་
མོ་ཞེས་འདོད། ཁ་གཅིག་ནི། སེམས་ཅན་སྤྱིའི་ལས་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་འཆགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཙམ་དང་མཉམ་ལ། དེ་དག་བརྒྱས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་གཅིག་འགྲུབ་པ་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུའང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་

[141B] ཁ་ཅིག་བསོད་ནམས་དེའི་ཚད་ནི་སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་པས་དཔག་པར་དཀའོ་ཟེར་རོ། །བརྒྱའི་གྲངས་ངེས་ལའང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་སྐུ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་
བརྒྱད་དེ་ལྔ་བཅུ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་པ་ལྔ་བཅུ་དང། བདག་ཀྱང་ལྔ་བཅུ་པོ་འདི་འདྲ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་སེམས་པ་གཞན་ལྔ་བཅུ་སྟེ་བརྒྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འོ་ན་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་
གྱུར་པ་ན། སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཤེ་ན། སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པ་འདི་བཞིན་དུ་རྩོད་པའི་དུས་སུ་བྱུང་ལ། དེའི་སྐུ་ཚེ་དང་འཁོར་འདུས་པ་ལ་སོགས་
པའང་འདི་དང་འདྲ་ཞིང། བསྟན་པ་ཡང་ལོ་སྟོང་གི་བར་དུ་གནས་པ་ཞིག་བྱོན་པ་ལ། སྟོན་པ་འདི་རྫ་མཁན་གྱི་ཁྱེའུ་སྣང་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་ན། འབྲས་ཕོར་པ་གང་དང་མཆིལ་ལྷམ་དང་རས་ཀྱི་ཁ་ཚར་དག་ཕུལ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཁྱེད་སྐུ་ཅི་འདྲ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོ་ལ། སངས་རྒྱས་བདུན་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་ཐ་མར་གཞུང་གི་གོ་རིམས་ལས་བཟློག་སྟེ། སངས་རྒྱས་རིན་
ཆེན་གཙུག་ཏོར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་དང་པོ་རྫོགས། དེ་ནས་གྲངས་མེད་གཉིས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་བདུན་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་ཐ་མར་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་བྱུང། དེའི་ཚེ་གྲངས་
མེད་པ་གཉིས་པ་རྫོགས། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་གྲངས་མེད་གསུམ་པ་ལ། སངས་རྒྱས་བདུན་ཁྲི་བདུན་སྟོང་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་ཐ་མར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཟིགས་བྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་གྲངས་མེད་གསུམ་པ་རྫོགས་སོ། །དེ་ལྟར་

[142A]༄༅། །གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་ཐ་མར་སངས་རྒྱས་དེ་དག་བྱུང་ལ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་པོ་ནི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ལུང་སྨན་གྱི་གཞི་ལས་ནི། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ནས། འདྲེན་པ་ཡུལ་
འཁོར་སྐྱོང་གི་བར། །བདུན་ཁྲི་དང་ནི་ལྔ་སྟོང་གི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ངས་མཆོད་དོ། །སངས་རྒྱས་ལེགས་མཛད་ནས་བཟུང་སྟེ། ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་མཚན་བར། བདུན་ཁྲི་དང་ནི་དྲུག་སྟོང་གི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ངས་
མཆོད་དོ། །སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ནས་ནི། །སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་བར་དག་ཏུ། བདུན་ཁྲི་བདུན་སྟོང་ང་ཡིས་མཆོད། །གྲངས་མེད་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྒྱལ་བ་ངས་ནི་མཆོད་བྱས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ནི་སྦྱོད་པ་ན། །དེ་ཚེ་ང་ལ་སྐྱོ་
སེམས་མེད། །ཅེས་པ་འདི་དང་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བར་བཤད་དོ། །ཐེག་ཆེན་པས་ནི་གྲངས་མེད་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང། སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པར་བཞེད་དོ། །འོ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐབས་གང་དུ་
ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་གང་རྫོགས་ཤེ་ན། གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་དངོས་པོ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད། ཀུན་སློང་མངོན་མཐོའི་ཁྱད་པར་ལ་མི་རེ་བར་སྙིང་རྗེ་ཡིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་ཏེ། འདི་
ནི་སྐྱེས་པའི་རབས་སུ་ལྟའོ། །གང་གིས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བས་ཆགས་པ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་བཅད་ཀྱང། སེམས་མི་འཁྲུག་པ་དེའི་ཚེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་
རྫོགས་ཏེ། དྲང་སྲོང་བཟོད་པ་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་རབས་ལྟ་བུའོ། །སྟོན་པ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱའུ་གྱུར་པ་ན། སངས་རྒྱས་སྐར་རྒྱལ་རིའི་ཕུག་ཅིག་ན་ཟད་པར་མེའི་ཁམས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་མཐོང་ནས། དད་པས་རྐང་པ་ཡ་གཅིག་གིས་

[142B] སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ཁྱོད་འདྲའི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་གཞན་དག་ལྷ་ཡུལ་ས་ལ་མེད། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་རྣམ་ཐོས་བུ་ཡི་གནས་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ལྷ་ཡི་གནས་མཆོག་ཕོ་བྲང་དག་ནའང་
ཡོད་མིན་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་མེད། །རི་དང་ནགས་སུ་བཅས་པའི་ས་སྟེང་རྒྱས་པ་ཀུན་ཏུ་ཡུལ་ཞིག་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟོད་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་ཤིང། བསྐལ་
པ་དགུའི་ཆོགས་ཀྱང་འདུམ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་དམ་པ་དེ་རིང་དུ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལེགས་བསྟོད་པའི། །སྟོབས་དང་བརྩོན་འགྲུས་འདི་ཡིས་ནི། །བསྐལ་པ་དགུ་ཞིག་འདུམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་འབྱུང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་དེའི་སྔ་
རོལ་དེ་མ་ཐག་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསམ་གཏན་དང། བློ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་རང་རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཅུ་གསུམ་
པ་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་གཞི་གསུམ་བཤད་པ་ནི། མདོ་ལས། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་གཞི་གསུམ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་ཅི་རིགས་པར་འབྲས་བུ་
ཡིད་དུ་འོང་བ་འབྱུང་བས་ན་བསོད་ནམས་དང། ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན་བྱ་བ་དང། གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀུན་སློང་གི་སེམས་པ་འཇུག་པའི་གཞི་ཡིན་པས་ན། བསོད་ནམས་བྱ་བ་དེའི་གཞི་སྟེ། དཔེར་ན། ལུས་ངག་གི་བདུན་ལས་དང་ལས་
ཀྱི་ལམ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ལ། ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ལས་ཀྱི་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། ཐམས་ཅད་ལ་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་ལས་སྐྱེས་བུ་གང་གིས་བསམ་པ་དགེ་བས། བདོག་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་

[143A]༄༅། །པ་དེ་ནི་སྦྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། དྲང་སྲོང་རྒྱས་པས་ཞུས་པ་ལས། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་དད་པས་གང་ཅུང་ཟད་སྦྱིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཀུན་སློང་ནི་ཡུལ་བཟང་པོ་ལ་
མཆོད་པ་དང། དམན་པ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་འདོད་པ་ཡིས་གཏོང་བ་སྦྱིན་པ་ཡིན་གྱི། འཇིགས་པ་དང་ལན་ལ་རེ་བ་སོགས་ནི་མིན་ནོ། །ལས་དེ་ཡང་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀུན་ནས་སློང་བ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་
པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་གནས་སྐབས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཅན་ནོ། །དབྱེ་བ་ནི། བདག་གི་དོན་གྱི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའམ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་མཆོད་
རྟེན་ལ་སྦྱིན་པའོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ནི་མཐོང་ཆོས་ལ་མྱོང་བ་མ་གཏོགས་པ་འཕགས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྦྱིན་པའོ། །གཉིས་ཀའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ནི་
འཕགས་པ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་འམ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བས། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྦྱིན་པའོ། །གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་མིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ནི། མཐོང་ཆོས་ལ་མྱོང་བ་མ་གཏོགས་པ་
འཕགས་པ་འདོད་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕུལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བཀུར་སྟི་དང་བྱས་པ་གཟོ་བ་འབའ་ཞིག་གིས་འབུལ་བའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པ་དེའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་སྦྱིན་བདག་དང་དངོས་པོ་དང་
ཞིང་གི་ཁྱད་པར་གསུམ་ལས། སྦྱིན་བདག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་བསམ་པ་

[143B] འདོད་ཞེན་ཆུང་བ་དང་ལྡན་པས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གུས་པ་དང་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པ་རང་གི་ལག་གིས་སྟེར་བ་དང། ཉེ་བར་མཁོ་བའི་དུས་དང། གཞི་དེས་གཞན་ལ་བརྐུས་པ་དང། བཤན་པ་ལ་ལུགས་བྱིན་པ་ལྟ་
བུའམ༑ སྦྱིན་བྱ་དུག་དང་མི་འཕྲོད་པའི་ཟས་ལྟ་བུ་ཞིང་ལ་གནོད་པ་མིན་པར་གཞན་ལ་མི་གནོད་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་གུས་པ་ལ་སོགས་པས་བྱིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རིམ་པ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་རང་ལ་འཁོར་གྱིས་
བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང། ལོངས་སྦྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པས་ཏེ་རང་དབང་འབྱོར་པར་འགྱུར་བ་དང། རང་ལ་དགོས་པའི་དུས་སུ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང། རང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་དགྲ་དང་མེས་ཚིག་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་ཆད་མེད་པར་
རྙེད་པའོ། །ཁ་དོག་དང་སོགས་པས་བསྟན་པ་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱིན་པ་དེ་ལས་ནི་གནས་སྐབས་སུ་གཟུགས་བཟང་བ་དང། སྙན་པའི་
གྲགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། ཡིད་དགའ་བ་དང། ལུས་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཤ་ཅན་དང། བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་གྲང་བའི་ཚེ་ན་ནི་དྲོ་ལ། དྲོ་བའི་ཚེ་ན་ནི་དྲང་ཞིང། ཐ་མལ་པར་འདུག་པ་ན་དུས་སུ་རེག་ན་བདེ་བའི་ལུས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ་
རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི། འགོའུ་ཏ་མིའི་མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སོང་བ་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་སླར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་རེ་བར་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བར་
གྱུར་པའི་མི་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟོང་འགྱུར་དུ་རེ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་འགྲོ་བ་དང། རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་ནང་ནས། ནད་པ་དང་ནད་གཡོག་དང་གྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་

[144A]༄༅། །དུས་སུ་བྱིན་ན་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཕ་མ་དང་ཕན་འདོགས་པ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། དོམ་དང་རི་དྭགས་རུ་རུ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་རབས་ལྟ་བུ་རང་ལ་ཕན་
འདོགས་པ་དང། འགོའུ་ཏ་མིའི་མདོ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱིན་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབུམ་འགྱུར་དུ་རེ་བར་བྱའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་བྱིན་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཚད་མེད་དོ། །དེ་བས་
ཀྱང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་བྱིན་ན་ཆེས་ཚད་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །སྦྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། གཉིས་ཀ་མཆོག་ཡིན་པས་
ཁམས་གསུམ་ལས་གྲོལ་བས་གྲོལ་བ་ལ་བྱིན་པ་སྟེ། འགོའུ་ཏ་མིའི་མདོ་ལས། གང་ཞིག་ལུས་ངག་བསྡམས་བདག་ཉིད། །ལག་བརྐྱང་བསོད་སྙོམས་སྤྱོད་པ་ཡི། །འདོད་ཆགས་བྲལ་ལ་ཆགས་བྲལ་བས། བྱིན་ན་ཟང་ཟིང་སྦྱིན་
པའི་མཆོག་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡང་སྦྱིན་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་ཅི་སྦྱིན་པ་དེ་ནི། མ་གྲོལ་བས་མ་གྲོལ་བ་ལ་བྱིན་ཡང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱིན་པས་མཆོག་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྦྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་མདོ་ལས། ཉེ་བ་ལ་སྦྱིན་པ་དང། འཇིགས་པས་སྦྱིན་པ་དང། བདག་ལ་བྱིན་པས་སྦྱིན་པ་དང། བདག་ལ་སྦྱིན་
པར་འགྱུར་བས་སྦྱིན་པ་དང། སྔོན་བདག་གི་ཕ་དང་མེས་པོ་དག་གིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་སྦྱིན་པ་དང། མཐོ་རིས་ཀྱི་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་དང། གྲགས་པའི་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་དང། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་དོན་དང། སེམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་དོན་དང་

[144B] དོན་གྱི་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའོ། །ཞེས་སྦྱིན་པ་བརྒྱད་གསུངས་པའི་ནང་ནས་ནི་བརྒྱད་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱིན་པ་མཆོག་གོ་དེ་ལ་ཉེ་བ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་
སློབ་དཔོན་སྔ་མ་དག་ན་རེ། ནམ་ཉེ་བར་གྱུར་ཅིང་ཉེ་བར་ལྷགས་པ་དག་ལ་སྤྱིན་པའོ་ཞེས་ཟེར། འཇིགས་པས་སྦྱིན་པ་ནི་མེད་པར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ནས་དམ་པ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་སྦྱིན་པའོ། །བདག་ལ་བྱིན་པས་སྦྱིན་པ་ནི་
འདིས་སྔོན་བདག་ལ་བྱིན་ནོ་སྙམ་ནས་སྦྱིན་པའོ། །གཞན་ནི་གོ་སླ། སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལོ། །སེམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ནི་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚོགས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ངོ། །དོན་གྱི་
མཆོག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའམ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་རྒྱུལ་སྲས་གསུང་ངོ། །གང་སྤེལ་ནི། སེམས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་རིམ་པ་བཞིན། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནོར་འདྲེན་པ་དང། སེར་སྣའི་དྲི་མ་
དང་འགལ་བ་དང། སྙོམས་འཇུག་གི་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོ། །ཡང་ན་རིམ་པ་ལྟར་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་བྮིའམ། ཚོགས་སྦྱོར་དང། མཐོང་ལམ་དང། སྒོམ་ལམ་དང་
མྱང་འདས་སམ། ཡང་ན་ཚོགས་སྦྱོར་དང། མ་དག་ས་བདུན་དང། དག་པ་ས་གསུམ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་རྣམས་ལ་འདོད་དོ། །དེར་མ་ཟད་འཕགས་པ་མིན་ཡང་ཕན་འདོགས་པའི་ཞིང་ཕ་མ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞིང་ནད་
པ་དང། ཆོས་སྨྲ་བ་དང། སྐྱེ་མཐའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཕུལ་བའི་བསོད་ནམས་ནི་འབུམ་འགྱུར་ལ་སོགས་པས་ཚད་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་ཉེས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། གཞན་

[145A]༄༅། །ཡང་གང་ཟག་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སྦྱིན་པ་བཏང་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཕ་མ་དང་ནད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་དང་བསོད་ནམས་
མཉམ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞར་ལྕི་ཡང་བཤད་པ་ནི། མཇུག་ཏུ་བྱེད་པས་ཆེ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་དངོས་ཀྱི་རྗེས་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་དང། ཞིང་གིས་ཆེ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་དང། གཞིས་ཆེ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སྲོག་གཅོད་
པ་དང། ངག་གི་ལས་ལ་རྫུན་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ལ་ལོག་ལྟ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང། སྲོག་གཅོད་པའང་ཆེན་པོ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མནར་མེད་དུ་འགྲོ་བས་སོ། །འབྲིང་ནི་ལམ་ལ་གནས་པ་བསད་
པའོ༑ །ཐ་མ་ནི་དུད་འགྲོ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་བསད་པའོ། །ཞེས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས་འབྱུང་ངོ། །སྦྱོར་བས་ཆེ་བ་ནི་ལུས་ངག་གིས་དངོས་སུ་སྦྱོར་བ་དང། སེམས་པས་ཆེ་བ་ན་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་པ་ཆེ་
བ་དང། བསམ་པས་ཆེ་བ་ནི་ཀུན་སློང་གི་བསམ་པ་ཆེ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་མཇུག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཆུང་བ་དང་ཆེ་བ་ལས། ལས་ཀྱང་ཆུང་བ་དང་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་དྲུག་ཀ་ཚང་ན་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བའི་ལས་སུ་ཤེས་སོ། །ཡང་
མདོ་ལས། ལས་བྱས་ལ་བསགས་པ་དང། ལས་བྱས་ལ་བསགས་པ་མིན་པ་སོགས་གསུངས་ན། དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བློ་སྔོན་དུ་མ་བཏང་བ་དང་བབ་ཅོལ་དུ་བྱས་པ་མིན་པར་འདི་ངེས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་བཞིན་དུ་བྱས་པ་
དང༑ ལས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྫོགས་པར་བྱས་པ་དང། བྱས་པ་ལ་ཕྱིས་མི་འགྱོད་པ་དང། ལས་དེ་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་མེད་པ་དང། འཁོར་དང་བཅས་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དྲུག་ལས་ནི་བྱས་ལ་

[145B] ལས་གཞན་ནི་བྱས་ལ་བསགས་པ་མིན་པའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསགས་ལ་མ་བྱས་པ་དང། གཉིས་ཀ་མིན་པའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྫོགས་པ་ནི་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་ཉེས་སྤྱད་
དང་ལེགས་སྤྱད་གཅིག་གིས་ངན་འགྲོ་དང་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་བཅུ་ཅར་གྱིས་ངན་འགྲོ་དང་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ལས་དག་རྫོགས་པར་བྱས་པའོ། །གཉེན་པོ་མེད་པ་ནི་ལོག་ལྟ་དང་འགྱོད་པ་ལ་
སོགས་པ་དང། བཤགས་པ་དང་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ། །འཁོར་ནི་དགེ་མི་དགེའི་ལས་ལ་འཁོར་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་བྱས་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་ཊཱི་ཀཱར་བཤད་མོད། འདིར་ནི་འཁོར་སྦྱོར་
མཇུག་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ། །ཕལ་ཆེན་སྡེ་པའི་བྱེ་བྲག་ཤར་ནུབ་ཀྱི་རི་བོའི་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ན་རེ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པས་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕུལ་ན་བསོད་ནམས་མི་འབྱུང་སྟེ། ལེན་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་
ཟེར་བ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ལེན་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་མེད་ཀྱང། མཆོད་རྟེན་ལ་བཏང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་
བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་དང། སོགས་པ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྒོམ་པ་ལ་ལེན་པ་དང་གཞན་ལ་དངོས་སུ་ཕན་པ་མེད་ཀྱང། རང་གི་སེམས་ཀྱི་མཐུས་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕན་འདོགས་པ་
ལ་སོགས་པའི་ཞིང་བཟང་པོ་ལ་བྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་འོང་བར་རིགས་ན། དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་ཞིང་ངན་པ་ལ་བྱིན་པས་ནི་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་འོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ལས་འབྲས་བུ་རྣམ་
[146A]༄༅། །སྨིན་ཡིད་དུ་འོང་བ་འབྱུང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། ངན་པའི་ཞིང་ལ་བྱིན་པ་ལའང་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཁོ་ན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཞིང་ངན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་
སྨིན་གྱིས་འབྲས་བུ་ཆུང་བའམ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞིང་ངན་པ་ལ་བཏབ་པའི་འབྲས་བུ་དུས་སུ་མི་སྨིན་པ་དང་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་གཞི་
བཤད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་གཞི་བཤད་པ་ནི། སྤང་བྱ་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མི་དགེ་བའི་རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་ཏེ་སྡོམ་མིན་ཡིན་ལ། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་
སྤོང་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་སྤང་བྱ་རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་མིན་པ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས། རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་མིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །
རང་བཞིན་གྱི་སྡིག་པ་མིན་ཡང་དུས་མིན་པའི་ཁ་ཟས་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་བཅད་པ་སྟེ་བཀག་པ་དེ་སྤོང་བའི་རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་མིན་པ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་རྣམ་པར་དག་པའི་
ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་འཕན་ཏེ་སྐྱོན་མ་བྱུང་བ་དང། དེའི་རྒྱུ་རྩ་བ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་འཕན་མ་བྱུང་བ་དང། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེའི་གཉེན་པོ་བྱེད་
པའི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལ་བརྟེན་པ་དང། ཐར་པར་བསྔོས་པ་ཡིན་པས་ཞི་བ་ལ་བརྟེན་པའོ། །སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་གཞི་བཤད་པ་ནི། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་ཉོན་མོངས་སྒོམ་བྱུང་མིན་པའི་

[146B] །ཅིའི་ཕྱིར་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཏིལ་ལ་མེ་ཏོག་གི་དྲི་ལྟར་སེམས་ལ་དགེ་བའི་
བག་ཆགས་བསྒོ་ཞིང་གོམས་པ་དང་དབང་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་གང་གཙོ་ཞེ་ན། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་མཐོ་རིས་འགྲོ། ལྟ་བས་གོ་འཕང་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་
ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར། མཐོ་རིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱ་དངོས་སུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་འབྲལ་བའི་དོན་དུ་སྒོམ་པ་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་འདོད་
པས་དེ་བཞིན་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །འོ་ན་མདོ་ལས། གང་ཟག་བཞི་ནི་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་སྐྱེད་དེ། སྔར་མ་བྱས་པའི་ས་ཕྱོགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གི་མཆོད་རྟེན་བྱེད་པ་འདི་ནི་གང་ཟག་ཚངས་པའི་བསོད་
ནམས་སྐྱེད་པ་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཞིའི་དགེ་འདུན་ལ་ཀུན་དགའ་ར་བ་འབུལ་ཞིང། དེ་ཉིད་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་རྩིག་པ་དང། དེའི་ཉན་ཐོས་བྱེ་བ་འདུམ་པ་དང། བྱམས་པ་ཚད་མེད་པ་སྒོམ་པ་
ལ་ཡང་སྦྱར་ནས་གསུངས་ན་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ནི་ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་གྱི་ཚེ་དང་མཉམ་པར་བསྐལ་པར་མཐོ་རིས་སུ་དགའ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར། སྔར་སྨོས་པའི་
མ་བྱས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་སྐུ་གདུང་གི་མཆོད་རྟེན་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་བཞི་ཡིས་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འདིར་ཚངས་པ་ནི་ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་ཏེ། དེར་སྐྱེ་བའི་བསོད་ནམས་དང་

[147A]༄༅། །འདྲ་བས་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཏེ་འདོད་པའི་མཐོ་རིས་སུ་ཚེ་འཐུད་ཅིང་བར་བསྐལ་བཞི་བཅུར་བདེ་བ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞར་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་བསམ་པ་ཀུན་སློང་རྙེད་པ་
དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པས། བསྟན་བྱ་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སམ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་དག་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་བཞི་པ་
ཆ་མཐུན་གསུམ་བཤད་པ་ནི། མདོ་ལས། བསོད་ནམས་དང། ཐར་པ་དང། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བ་གསུམ་གསུངས་པ་ལས། འཁོར་བར་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཅན་ནི་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་ནོ། །ཚོགས་
ལམ་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྡོས་པའི་དགེ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྟེ། གང་སྐྱེས་ན་ངེས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བའོ། །དགེ་བ་དེ་ཡོད་པར་ནི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཉེས་
དམིགས་དང་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ན། དད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་བ་སྤུ་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལས་ཤེས་སོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བ་ནི་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཡིན་པས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །
བཅོ་ལྔ་པ་རིགས་པས་རབ་ཏུ་བཅུག་པའི་ལས་ནི། སློབ་པ་རིགས་པས་ཐབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བཅུག་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་ཀུན་ནས་སློང་བ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཀ་ལ་
སོགས་པའི་ཡིག་འབྲུའི་གཟུགས་འདྲི་བ་དང། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འབུར་གྱི་རྒྱ་རྐོ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་བགྲང་བ་དང་བཅས་པའི་སྙན་ངག་ནི་ངག་གི་ལས་དང། བཅུ་པ་བཅུ་ལ་བརྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་

[147B] །གཞན་ཡང་ཡིག་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཞར་ལས་བྱུང་བ་འམ། ཡང་ན་འདི་ཆོས་མངོན་པ་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་བཤད་
པ་ལས་འབྱུང་བའི་རྣམ་གྲངས་འགའ་ཞིག་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འགེབས་པས་ན་སྒྲིབ་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པས་གནག་ཅིང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོར་བས་ན་ངན་པ་དང། ཉོན་མོངས་
པ་དང་ལྷན་ཅིག་འདུག་པས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་དགེ་བ་ནི་དག་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པས་ན་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ། དེས་ན་གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ་
བ་ནི་དགེ་བ་ཟག་མེད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་ངན་པ་ཁོ་ན་དང། དགེ་བ་ཟག་མེད་ནི་གྱ་ནོམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་ནི་བར་མ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གུས་པར་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ནི། འདུས་
བྱས་ཀྱི་ཆོས་དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་འདུས་མ་བྱས་དང། མི་དགེ་བ་དང། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་རྣམས་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་མིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་ནི་བསྐྱེད་པ་དང་ཡང་
དང་ཡང་དུ་རྒྱུད་ལ་གོམས་པར་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། འབྲས་བུའི་དོན་དུ་བསྟེན་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་འབྲས་བུའང་མེད་པའི་ཕྱིར། མི་དགེ་བ་དང་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དང། རྣམ་སྨིན་
ཡིད་དུ་འོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགེ་བ་དང་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་དང། འདུས་བྱས་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་དང། དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང། འདུས་བྱས་ཟག་མེད་དང། འདུས་མ་བྱས་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ནམ་

[148A]༄༅། །མཁའ་དང་བརྟགས་མིན་དང། ཐར་པ་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་རྣམས་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་བླ་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་ལྟར་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་འོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཟག་བཅས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རྟག་པའི་ཕྱིར་དང། རྟག་ཅིང་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་བླ་མ་དང་བཅས་
པ་ཡིན་ལ། ཐར་པ་མྱང་འདས་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ནི་དེ་ལས་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་གཞན་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་ཆོས་འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་
དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་འགྲུབ་བྱེད་སེམས་པ་བསམ་པའི་ལས། རིག་བྱེད་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་སྡོམ་པ་དང། །སྡོམ་མིན་བར་མ་ལས་འབྲས་རྣམ་དབྱེ་
སོགས༑ །རྟོགས་པར་འདོད་པས་གནས་འདི་མཉན་པར་གྱིས། །ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་ལས་ལས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་བཞི་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།།    ༈    །།ལྔ་པ་ཕྲ་རྒྱས་
བསྟན་པའི་གནས་འཆད་པ་ལ་བཞི། མཚམས་སྦྱར་བ། ཕྲ་རྒྱས་དངོས། དེ་སྤོང་བའི་ཚུལ། སྤངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་ཤེས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས། །ཞེས་བཤད་ན། ལས་ཁོ་ན་ལས་སྣོད་
བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པའི་རྩ་བ་ཕྲ་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལས་ཀྱིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལ། དེ་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་མོངས་མེད་པར་

[148B] དཔེར་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་མ་ངེས་པའི་ལས་ཡོད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་མེད་པས་འཁོར་བར་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན། འདོད་ཆགས་ཉིད་ཕྲ་རྒྱས་དང་གཞི་གཅིག་ཡིན་ནམ་ཐ་དད་ཡིན་ཞེ་
ན༑ བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། འདོད་ཆགས་ཀྱང་ཡིན་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱང་ཡིན་པས་གཞི་གཅིག་ཡིན་ཟེར། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། འདོད་ཆགས་ཉལ་བ་ཕྲ་རྒྱས་དང། མངོན་གྱུར་ཀུན་དཀྲིས་ཡིན་པས་གཞི་ཐ་དད་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་བདུན་
ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་དབྱེ་བ། རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ སེམས་ཕྲ་རྒྱས་དང་བཅས་པའི་ཚུལ། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་ཚུལ། རྣམ་གྲངས། གང་དང་མཚུངས་ལྡན། སྒྲིབ་པ་ལྔ་བཤད་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། ཞར་བྱུང་ངོ། །དང་པོ་ལ། རྩ་བའི་དབྱེ་བ་དང་
ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྲིད་པའི་རྩ་བ་ཕྲ་རྒྱས། ཞེས་བཤད་ན། ཕྲ་རྒྱས་དེ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། ཕྲ་རྒྱས་དྲུག་ཡོད་དེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱས། དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་ཁྲོའི་ཕྲ་རྒྱས་དང། ང་རྒྱལ་གྱི། མ་རིག་པའི། ལྟ་བའི་དང། ཐེ་ཚོམ་
གྱི་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཞེས་པ་གང་ལ་དམིགས་ནས་འདོད་ཆགས་རྒྱས་སུ་རུང་བ་དེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་སོགས་ཀྱང་རྒྱས་སུ་རུང་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །ཕྲ་རྒྱས་དེ་དྲུག་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་སྲིད་
པའི་འདོད་ཆགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བས་བདུན་དུ་ཡང་བཤད་དོ། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་དྲི་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བས་འདོད་ཁམས་ན་ཡོད་ལ། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ལས་སྐྱེས་པའི་
འདོད་ཆགས་ནི་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །དེ་གཉིས་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཞེས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ཕལ་ཆེར་མཉམ་གཞག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཁ་ནི་ནང་དུ་བལྟས་པར་

[149A]༄༅། །མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ལ་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་སུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་པོ་དེ་ལ་ཐར་པར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཕྲ་རྒྱས་དེ་ལ་བཅུ་
ཡོད་དེ། ལྟ་བ་ལྔ་དང་ལྟ་མིན་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་དེ་ལ་ལྔ་ཡོད་དེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང། མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་དང་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་
ལྟ་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཡང་ཕྲ་རྒྱས་དེ་ལ་རྣམ་པ་དང་བྱེ་བྲག་དང་ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་ཡང་འདོད་དེ། ཕྲ་རྒྱས་བཅུ་པོ་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་ལྟ་བ་ལྔ་དང་ལྟ་
མིན་ལྔ་སྟེ་བཅུ་དང། ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་ལྟ་བ་དང་པོ་གཉིས་དང་ཐ་མ་ལྔ་པ་སྟེ་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་བདུན་བདུན་དང། ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་
བ་དེ་ལ་ལྟ་བ་དང་པོ་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་བརྒྱད་འདོད་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་མཐོང་བས་རིམ་བཞིན་སྤང་བར་བྱེད་ཅིང། ལྟ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་མ་གཏོགས་པ་བཞི་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་ཡིན་ལ། ཁོང་
ཁྲོ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་དེ་དག་ཉིད་གཟུགས་ཁམས་དང་གཟུགས་མེད་འདོད་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང། དེ་དག་དགུ་དང་དྲུག་དྲུག་བདུན། །ཁོང་ཁྲོ་ལྟ་གསུམ་གཉིས་མ་གཏོགས། །གཟུགས་ན་ཞེས་
འདོན་པ་བསྒྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ། སྤང་བྱ་ངེས་པ། ལྟ་བ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད། ལྟ་བ་ཐ་མ་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོད་སྤང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རབ་དབྱེ། ང་རྒྱལ་གྱི་དབྱེ་བ་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་ཕྲ་རྒྱས་མཐོང་སྤང་

[149B] སྒོམ་སྤང་རྣམས་སྒོམ་ལམ་ཁོ་ནས་སྤོང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྲིད་རྩེ་ལས་སྐྱེས་པ་བཟོད་པ་ཡིས་གཞོམ་བྱ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་དེ་ཉིད་མཐོང་ལམ་ཁོ་ནས་སྤོང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་
ལམ་གྱིས་སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་སྤོང་མི་ནུས་ལ། ཟག་མེད་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྔར་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ས་ལྷག་མ་བརྒྱད་ལས་སྐྱེས་པ་བཟོད་པས་གཞོམ་བྱ་དེ་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་སྤང་སྟེ། འཆིང་
བ་ཀུན་ལྡན་གྱི་འཕགས་པས་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་མཐོང་ལམ་གྱིས་སྤོང། བྱིས་པས་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་ཆ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་སྤོང་བའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་ལམ་གྱིས་སྤོང་བའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ་
བྱིས་པས་མཐོང་སྤང་སྤོང་བ་མིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བྱིས་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཟོད་པས་གཞོམ་བྱ་མིན་པ་ཤེས་པས་གཞོམ་བྱ་ནི་སྒོམ་ལམ་ཁོ་ནས་སྤོང་སྟེ། དེ་ཟག་བཅས་གང་ཞིག་ མཐོང་
སྤང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ལྟ་བ་ལྔ་སྟེ། ཞེས་བཤད་ན། ལྟ་བ་ལྔ་པོ་དེའི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བ་
ནི་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང། ལས་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་དམན་པ་ལ་སོགས་ལ་མཆོག་ཏུ་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་དང། རྒྱུ་མིན་པ་ལ་རྒྱུར་ལྟ་བ་དང་ལམ་མིན་པ་ལུས་ལ་མེ་ལྔ་སྟེན་པ་དང་ཟས་
གཅོད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དང་པོ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འཇིག་ཚོགས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འོ་ན་

[150A]༄༅། །དེ་འཇིག་ཚོགས་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་ཅིང་གཉེན་པོས་འཇིག་པ་དང། སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་བསགས་པས་ན་དེ་འཇིག་ཚོགས་ཡིན་ནོ། །ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་ལ་འཇིག་
ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དགོས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་སྤངས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་བརྗོད་པས་རྟག་པ་དང་རིལ་པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། གང་ཟག་
གི་བདག་འཛིན་དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་རིལ་པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཟག་བཅས་ལ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མིན་ནམ། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཁོ་ན་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་
བ་ལ་འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དགོས་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་གྱིས། བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་དོ་ཞེས་གོ་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་སོགས་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལ་
རྒྱུར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཆོས་ཅན། ཀུན་འབྱུང་མཐོང་སྤང་དུ་ཐལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་ལོག་ཞུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་དང་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་
དེའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། རྟག་བདག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིས། །ཞེས་བཤད་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཉིས་ཁོ་ནར་ངེས་སམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག། མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར། སྡུག་
བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ལྟ་བ་གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཞག་ཅེ་ན། ལྟ་བ་གསུམ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ཚན་དེ་བཞག་སྟེ། མཐར་འཛིན་པའི་རྟག་ལྟ་ལས་མི་རྟག་

[150B] ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་ལས་མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་དེ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་བཞག་ འཇིག་ལྟ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལས་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དེ་བཞག་
པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་གཞན་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཡུལ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་དང། ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང། སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་
གསུམ་པོ་དེ་ཚང་བ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཇོག་པ་ཡིན་པ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཡུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མིན་པའི་ཕྱིར་དང། མཐར་འཛིན་གྱི་ཆད་ལྟ་དང་ལོག་ལྟ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་མིན་
པའི་ཕྱིར་ན། དེ་དག་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མདོ་ལས། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་སེམས་དང་འདུ་
ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཆོས་ཅན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ངེས་རྟོག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། རྩ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་གཞིར་བཟུང་ནས། །འདིར་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་མ་ཚང་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་བཞག་ལ། མདོར་དེ་གཉིས་ལོག་
པར་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་དབང་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། ལྟ་བ་ཁོ་ན་ལ་དབྱེ་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ང་རྒྱལ་ལ་ཡང་བདུན་ཡོད་དེ། ང་རྒྱལ་དང། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་དང། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང། ངའོ་སྙམ་
པའི་ང་རྒྱལ་དང། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང། ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་དང་བདུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ངོས་འཛིན་རིམ་བཞིན་དུ་དམན་པ་ལས་བདག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་ནི་དང་པོ་ཡིན་
[151A]༄༅། །བདག་རང་དང་མཉམ་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་ནི་གཉིས་པ་ཡིན། གཞན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་ནི་
གསུམ་པ་ཡིན། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་ངའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་ནི་བཞི་པ་ཡིན། ཡོན་ཏན་མ་ཐོབ་པ་ལ་ཐོབ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་ནི་ལྔ་པ་ཡིན། ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལས་བདག་ཅུང་ཟད་དམན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་
ཁེངས་པ་ནི་དྲུག་པ་ཡིན། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་སྐྱོན་ཐོབ་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་ནི་བདུན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ལས། གཞན་ལ་ལྟོས་ཏེ་བདག་ལ་སྒྲུབ་པ་གསུམ། བདག་ལ་ལྟོས་ཏེ་
གཞན་ལ་སྒྲུབ་པ་གསུམ། བདག་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཞན་ལ་འགོག་པ་གསུམ་གསུངས་པ་ལས། དང་པོ་གསུམ་ཡོད་དེ། བདག་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །གཞན་དང་མཉམ་མོ། །གཞན་ལས་དམན་ནོ་ཞེས་པ་གསུམ་
མོ༑ །གཉིས་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། གཞན་བདག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །བདག་དང་མཉམ་མོ། །བདག་ལས་དམན་ནོ་ཞེས་པ་གསུམ་མོ། །གསུམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། བདག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་དོ། །
བདག་དང་མཉམ་པ་མེད་དོ། །བདག་ལས་དམན་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་གསུམ་མོ། །འོ་ན་ང་རྒྱལ་དགུ་པོ་དེ་དག་ང་རྒྱལ་བདུན་པོ་གང་གི་ནང་དུ་འདུ་ཞེ་ན། ང་རྒྱལ་དང། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་དང། ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གསུམ་དུ་
འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ང་རྒྱལ་དེ་དག་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་གཉིས་ཀས་ཟད་པར་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སྒོམ་སྤང་མ་སྤངས་པའི་འཕགས་པ་ལ་མངོན་གྱུར་དུ་མི་

[151B] སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་གསོད་སོགས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བདག་གླང་པོ་ཆེས་སྲུངས་ཀྱི་བུར་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བའི་སྲེད་པ་དང། བདག་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་
མྱུར་དུ་ཤི་ན་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་འཇིག་པའི་སྲེད་པ་དང། ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་བདུན་དང། ང་འོ་སྙམ་པ་འབྱུང་བའི་ང་རྒྱལ་དགུ་པོ་རྣམས་ནི་འཕགས་པ་ལ་མངོན་གྱུར་དུ་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་ལྟ་བས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། འཕགས་
པས་ལྟ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་འགྱོད་པའང་འཕགས་པ་ལ་མངོན་གྱུར་དུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ལས་འཕགས་པས་ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་
རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པའི་རབ་དབྱེ། དམིགས་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པའི་རབ་དབྱེ། ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་པའི་རབ་དབྱེ། དུས་ལ་ལྟོས་པའི་ལྡན་ཚུལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གོ་དང་པོ་ནི། ཕྲ་རྒྱས་དེ་དག་ལས་ཁམས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པ་ནི་དུ་ཞེ་ན། སྡུག་
བསྔལ་མཐོང་སྤང་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལྟ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་དང། གང་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་མ་རིག་པ་དང། རྩ་ཉོན་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཅན། སྐལ་པ་མཉམ་
པའི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་རང་གི་སྤང་བྱ་རིས་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་དག་ལས་དགུ་གོང་དུ་དམིགས་སོ། །གང་མ་གཏོགས་ཤེ་ན། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་
བ་དང་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་གཉིས་པོ་མ་གཏོགས་ཏེ། རང་སའི་ཕུང་པོ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཕྲ་རྒྱས་ཁོ་ན་ཀུན་འགྲོ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་དག་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འང་ཀུན་འགྲོ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་

[152A]༄༅། །ཅད་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་ཐོབ་པ་མ་གཏོགས་ཏེ། དེ་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་དང་རྒྱུན་དང་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཕྲ་རྒྱས་དེ་དག་གིས་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གང་ལ་དམིགས་ཤེ་ན་
འགོག་པ་མཐོང་སྤང་དང་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལོག་ལྟ་གཉིས་དང་ཐེ་ཚོམ་དག་དང། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མ་རིག་པ་དང། འབའ་ཞིག་པའི་མ་རིག་པ་དང་དྲུག་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འགོག་
ལམ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཡང་འགོག་པ་མཐོང་སྤང་རང་གི་ས་པའི་འགོག་པ་ལ་དམིགས་ཀྱི། གཞན་གྱི་ས་པའི་འགོག་པ་ལ་མ་དམིགས་ཏེ། འགོག་པ་གཉིས་པོ་དེ་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ལམ་ལ་ཡང་དེར་ངེས་སམ་ཞེ་
   ༈    ལམ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་འདོད་པའི་མཐོང་སྤང་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་ས་དྲུག་གི་ལམ་ནི་ཕན་ཚུན་མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་གང་ཞིག་
ཆོས་ཤེས་ཕྱོགས་འདོད་པའི་གཉེན་པོའི་རིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟག་མེད་ས་དགུའི་ལམ་ནི། ལམ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་གོང་མའི་ལམ་མཐོང་སྤང་གསུམ་པོ་དེའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། ཟག་མེད་ས་དགུའི་ལམ་ནི་ཕན་ཚུན་མཉམ་པ་དང་ཁྱད་
པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་རྗེས་ཤེས་གོང་མའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཕྲ་རྒྱས་གཞན་གྱིས་འགོག་ལམ་ལ་མ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་འགོག་ལམ་ལ་དམིགས་པ་མིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་
ནི་དོན་གཉེར་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཐོབ་པ་ཆད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེ་སྡང་གིས་དེ་ལ་དམིགས་པ་མིན་ཏེ། དེ་གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ང་རྒྱལ་གྱིས་དེ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཞི་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་

[152B] དེས་དག་པ་ལ་དག་པར་འཛིན་པ་གང་ཞིག་ དེ་དག་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་གྱིས་དེ་ལ་དམིགས་པ་མིན་ཏེ། དེས་དམན་པ་ལ་
མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཞིག་འགོག་ལམ་དེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཕྲ་རྒྱས་དེ་དག་ལས་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ནི། དམིགས་
པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་ས་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན། འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ཐོང་སྤང་དེ་འདོད་པའི་སྤང་བྱ་རིས་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་འགྲོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྲ་རྒྱས་དེ་ཡང་
དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་རིས་སུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་སམ་ཞེ་ན། ཟག་མེད་དང་གོང་མའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཕྲ་རྒྱས་ནི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྒྱས་པ་མིན་ཏེ། ཡུལ་ལ་སྲེད་པས་བདག་གིར་མ་བྱས་ཤིང་
ཡུལ་དེ་ཁོ་ནའི་གཉེན་པོའི་རིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྲ་རྒྱས་གང་ཞིག་ཚོར་བ་སོགས་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་ནི་དེར་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ལ། དངོས་དང། རྩ་བའི་བྱེ་བྲག་དྲི་བ་ལུང་མ་བསྟན་
གྱི་ཞར་བྱུང་ངོ། །དང་པོ་ནི། ཕྲ་རྒྱས་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པ་དུ། མི་དགེ་བ་ཡིན་པ་དུ་ཞེ་ན། གོང་མའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་འོང་བ་མི་འབྱིན་པའི་ཉོན་
མོངས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཁམས་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང། དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་ལྡན་གྱི་མ་རིག་པ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་གྱི་མི་དགེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་བདག་

[153A]༄༅། །བདེ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ཞིང་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང། མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཐར་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐར་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལས་ལོག་པ་ཡིན་ལ། མཐར་འཛིན་ལྟ་བ་ཡང་
ཕུང་པོ་ལས་ལོག་པ་ལ་གཏན་དུ་བར་ལྟ་བའི་ཕྱིར། ཡང་ན་འཇིག་ལྟ་མི་དགེ་བ་མིན་ཏེ། བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་རྨོངས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། སུ་ལ་ཡང་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་དེ། འདོད་ཆགས་ཆོས་
ཅན༑ མི་དགེ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་བདེ་བའི་ཕྱིར་དུ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ང་རྒྱལ་ཡང་ཆོས་ཅན། མི་དགེ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་རྨོངས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། སུ་ལ་ཡང་མི་གནོད་པའི་
ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། སློབ་དཔོན་སྔ་མ་གཞན་དག་ན་རེ། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ལ། འཇིག་ལྟ་ཀུན་བརྟགས་མི་དགེ་བ་ཡིན་གསུང་ངོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་འདིར་མི་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་
མི་འོང་བ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཕྲ་རྒྱས་འདི་དག་ལ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པ་དུ། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པ་དུ། མ་ཡིན་པ་དུ་ཞེ་ན། འདོད་ཁམས་ན་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་དང་རྨོངས་པ་རྣམས་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་
ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་མི་དགེ་བ་ཡིན་ཞིང། མི་དགེ་བ་གཞན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ནི་དེ་མིན་ནོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྩ་བ་གསུམ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པ་དང་བློ་ལྟ་བའོ། །དེ་ལས་གཞན་ཐེ་ཚོམ་དང་ང་རྒྱལ་ལུང་མ་
བསྟན་གྱི་རྩ་བ་མིན་ཏེ། རྩ་བ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཐེ་ཚོམ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་པས་གཡོ་བའི་ཕྱིར་དང། རྩ་བ་དམའ་བ་ན་འདུག་ལ། ང་རྒྱལ་སེམས་ཁེངས་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པས་

[153B] །ལུང་མ་བསྟན་གྱི་རྩ་བ་བཞི་ཞེས་ཉི་འོག་པ་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་ནི་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ང་རྒྱལ་དང་རྨོངས་པའོ། །དེ་དག་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བསམ་གཏན་པ་ལ་སྲེད་
པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་ལྟ་བ་ཤས་ཆེ་བ་དང་ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བ་གསུམ་དང་དེ་དག་ཀྱང་མ་རིག་པའི་དབང་ལས་བྱུང་ངོ། །གསུམ་པ་ནི། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལྟ་བ་བཅུ་བཞི་གསུངས་ན། དགེ་བ་ཡང་མིན་མི་དགེ་བ་ཡང་མིན་པས་ལུང་མ་བསྟན་དུ་
བཤད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གཞག་པར་བྱ་བའི་དྲི་བ་ཡིན་པས་དེའི་ལན་དངོས་སུ་ལུང་མ་བསྟན་པ་ལ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་གསུངས་སོ། །འོ་ན་དྲི་བ་དེ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། བཞི་ཡོད་དེ། མགོ་གཅིག་པ་དང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་དྲི་བ་དང་གཞག་
པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དྲི་བ་ནི་སེམས་ཅན་སྐྱེས་པ་འྖིའམ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་སྐྱེས་པ་རྣམས་འཆི་བ་ལས་མ་འདས་པར་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཤི་བ་སྐྱེ་འམ་མི་སྐྱེ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་སྐྱེ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དྲིས་ནས་ལུང་བསྟན་
པ་བྱ་བའི་དྲི་བ་ནི། མི་འདི་ཁྱད་པར་འཕགས་སམ་མི་འཕགས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་འདྲི། ལྷ་ལ་ལྟོས་ན་དམན་ལ། ངན་སོང་ལ་ལྟོས་ན་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར། གཞག་པར་ལུང་བསྟན་
པར་བྱ་བའི་དྲི་བ་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་ཕུང་པོ་དང་རྫས་གཅིག་གམ་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་གི་བདག་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། མོ་ཤམ་གྱི་བུ་གཞི་

[154A]༄༅། །མ་གྲུབ་པས་དེ་དཀར་སོགས་གང་དུ་ཡང་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། བཞི་པ་ལ། དངོས་དང། ཞར་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དཔྱད་པ། སྤངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། ཕྲ་རྒྱས་དེ་
དག་གིས་རང་ཡུལ་གང་ལ་བྱས་པའི་ཡུལ་དེ་གང་ཟག་དེ་ལ་དུས་གསུམ་པོ་གང་དང་ལྡན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་རང་གི་མཚན་ཉིད་པ་དང། ཉོན་མོངས་སྦྱི་པ་གཉིས་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་
ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་སྡུག་མི་སྡུག་དང་མཐོ་དམའ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་མིན། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འང་སྐྱེ་བ་མིན་པའི་ཕྱིར། མ་རིག་པ་ཐེ་ཚོམ་
ལྟ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་སྦྱི་པ་ཡིན་ཏེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་ཉེ་བར་གནས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་དང་ང་རྒྱལ་དག་གིས་ནི། ཡུལ་
གང་ལ་ཉོན་མོངས་གསུམ་པོ་དེ་སྐྱེས་ནས་མ་སྤངས་ཀྱི་བར་དུ་ཡུལ་དངོས་པོ་དེ་དང་གང་ཟག་དེ་ལྡན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཡིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་གསུམ་པོ་དེ་དག་མ་འོངས་པས་ཡུལ་དུས་གསུམ་པོ་ཀུན་དང་གང་ཟག་དེ་ལྡན་པར་བྱེད་པ་
ཡིན༑ གཞན་དབང་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོས་རང་དུས་པའི་ཡུལ་དེ་དང་གང་ཟག་དེ་ལྡན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་དུས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་དང་གང་ཟག་དེ་ལྡན་པར་བྱེད་པ་
དང༑ ལྷག་མ་མ་རིག་པ་ཐེ་ཚོམ་ལྟ་བ་ཀུན་གྱིས་ཡུལ་དུས་གསུམ་པོ་ཀུན་དང་གང་ཟག་དེ་ལྡན་པར་བྱེད་དེ། ཉོན་མོངས་སྤྱི་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། ཡུལ་དུས་གསུམ་རྫས་སུ་བསྒྲུབ་པ་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་དགོད་པ་དང། དེའི་

[154B] །དང་པོ་ནི། དུས་གསུམ་རྫས་སུ་ད་ལྟ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་རྟག་པར་འགྱུར་ལ། མེད་ན་ལྡན་པར་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རྫས་སུ་ཡོད་ལ། འོན་ཀྱང་རྟག་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་
མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོད་དེ། མདོ་ལས། གང་གི་ཕྱིར་འདས་པའི་གཟུགས་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་འདས་པའི་གཟུགས་ལ་
མི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་དང། གང་གི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་
འདས་མ་འོངས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་ཤེས་ད་ལྟ་བ་ལ་ཡུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་དབང་པོ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། འདས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ད་ལྟ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ དེས་ན་དུས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ད་ལྟ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་གྱི། ད་ལྟ་བ་འབྲས་བུ་ཕྱུང་མ་ཟིན་པ་ཙམ་ཞིག་རྫས་སུ་ཡོད་ལ། མ་འོངས་པ་དང་འབྲས་བུ་ཕྱུང་ཟིན་པ་རྫས་སུ་མེད་
པར་སྨྲ་བ་ནི་ཕྱོགས་རེ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དེ་ལ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། དངོས་པོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་དང་
མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང། གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང། གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ལུགས་ལ་མྱུ་གུ་ལྟ་

[155A]༄༅། །བུ་མ་འོངས་པ་ནས་ད་ལྟ་བ་དང། ད་ལྟ་བ་ནས་འདས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་རྫས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཡང་དངོས་པོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། གསེར་གྱི་སྣོད་བཅོམ་ནས་རྒྱན་བྱས་པའི་ཚེ་ཁ་
དོག་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཡང་དབྱིབས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་དང། ཞོ་མར་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་རོ་ནུས་གཞན་དུ་འགྱུར་ཡང་ཁ་དོག་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་ཏེ་
དེའི་ལུགས་ལ་དེའི་ཚེ་ན་དུས་གསུམ་གའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ཡང། གང་གི་མཚན་ཉིད་ཤས་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་འདས་པ་ལ་སོགས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སྐྱེས་པ་གཅིག་བུད་མེད་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་ཚེ་བུད་མེད་
གཞན་ལ་ཆགས་བྲལ་མིན་ཡང་བུད་མེད་གཅིག་པོ་དེ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་དབང་གིས་བུད་མེད་གཅིག་པོ་དེ་ལ་ཆགས་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་བཙུན་པ་དབྱིག་བཤེས་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ལུགས་ལ་དེའི་ཚེ་ན་
བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པ་དང། བྱ་བ་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་དང། བྱ་བ་ཞིག་པའི་སྒོ་ནས་འདས་པ་ལ་སོགས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རྩིས་པའི་རི་ལུ་གཅིག་ཉིད་གཅིག་དང་བརྒྱ་དང་སྟོང་གི་ཤོ་མིག་ཏུ་བཞག་པའི་ཚེ་གཅིག་དང་བརྒྱ་
དང་སྟོང་ལ་སོགས་པར་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི་བཙུན་པ་སངས་རྒྱས་ལྷའི་ལུགས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ལུགས་ལ་དེའི་ཚེ་ན་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་འདས་པ་ལ་སོགས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བུད་མེད་
གཅིག་རང་གི་མ་ལ་ལྟོས་ནས་བུ་མོ་དང། བུ་མོ་ལ་ལྟོས་ནས་མར་འཇོག་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འོ་ན་དེ་དག་གི་ནང་ནས་གྲུབ་མཐའ་གང་བཟང་ཞེ་ན། དང་པོ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་གཞན་

[155B] དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་དུས་གསུམ་འཆོལ་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། འདས་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཀྱང་དུས་གསུམ་གའི་མཚན་
ཉིད་དང་ལྡན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ་དུས་གཅིག་ཀྱང་གསུམ་གར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། དེ་ལ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་གྱི་ཆ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ནང་ནས་གསུམ་པ་ཅུང་ཟད་བཟང་སྟེ། བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པ་དང་
སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་དང་བྱ་བ་འགགས་པའི་སྒོ་ནས་དུས་གསུམ་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་ཡོད་དེ། ད་ལྟར་གྱི་མིག་གི་དབང་པོ་དེར་མཚུངས་ཆོས་ཅན། ད་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་
བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེས་ད་ལྟ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་ཀྱང། འབྲས་བུ་འཛིན་འབྱིན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པས་ད་ལྟར་བར་འཇོག་གོ་ཞེ་ན། འདས་པའི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཆོས་ཅན། ད་ལྟར་བར་ཐལ། ད་ལྟ་འབྲས་
བུ་འབྱིན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་ག་ཆོས་ཅན། ད་ལྟ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་གེགས་སུ་བྱེད་དེ་མི་བྱེད་པར་ཐལ། ད་ལྟ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་དུས་ལས་གཞན་ཡིན་ནམ་མིན། དང་པོ་ལྟར་ན། བྱ་བ་ཆོས་
ཅན༑ འདུས་མ་བྱས་སུ་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྟག་པར་ཐལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན། འདས་མ་འོངས་ཆོས་ཅན། ད་ལྟ་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དུས་སུ་མི་རུང་བར་ཐལ། དུས་ལས་གཞན་མིན་པ་གང་ཞིག་ ད་ལྟ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐྱོན་
མེད་དེ། བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པ་དང་བྱ་བ་ཞིག་པའི་སྒོ་ནས་འདས་མ་འོངས་སུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དང་འདས་པ་ཞིག་པ་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ད་ལྟར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
[156A]༄༅། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དག་ནི་ཟབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་གེའི་བློས་གཞན་དང་གཞན་དུ་བསྒྱུར་མི་ནུས་ཤིང། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ཁོ་བོ་
ཅག་གི་གྲུབ་མཐའ་མི་འདོར་རོ་ཞེས་ཟེར། གསུམ་པ་ནི། སྤང་བྱ་སྤངས་པ་ལ་གྲོལ་བས་ཁྱབ་བམ། གྲོལ་བ་ལ་སྤངས་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གྲོལ་བ་ལ་སྤངས་པས་ཁྱབ་ཀྱང། སྤངས་པ་ལ་གྲོལ་བས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྡུག་
བསྔལ་ཤེས་པ་སྐྱེས་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་ཚེ། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་ཀྱང་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་སྤང་ཀུན་འགྲོ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་དེ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
དང༑ དང་པོ་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་གི་རྣམ་པ་སྤངས་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲི་མ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོའི་སྒོམ་སྤང་དེ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི། འོ་ན་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་དངོས་པོ་གང་
ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྤྱིར་ཆོས་དེ་ལ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤང་བྱ་རིས་ལྔ་ལྔ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་དང་ཟག་མེད་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ཡུལ་ཅན་ཡང་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤང་བྱ་རིས་ལྔ་ལྔ་ལ་
དམིགས་པའི་སེམས་བཅོ་ལྔ་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་སེམས་གཅིག་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་འདོད་ཁམས་ལས་སྐྱེས་
པ་ནི་རྣམ་ཤེས་ལྔའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་གསུམ་དང་གཟུགས་སུ་གཏོགས་པའི་སྒོམ་སྤང་གཅིག་དང་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་

[156B] འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ལས་བྱུང་བའི་མི་དགེ་བས་དམིགས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་གཏོགས་གཅིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱིས་ས་བསྡུས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་
གཅིག་གི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཤེས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་འགོག་ལམ་མཐོང་སྤང་དངོས་ལ་ལོག་ཞུགས་ཀྱིས་ཟག་མེད་ཁོ་
ན་ལ་དམིགས། ལོག་པ་ལ་ལོག་ཞུགས་ཀྱིས་དངོས་ལ་ལོག་ཞུགས་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། གོང་མའི་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་འདོད་ཉོན་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གོང་མ་དེ་འོག་མ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་
གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་གིས་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་མེད་གཉིས་རིང་བ་རྣམ་པ་བཞིས་རིང་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་གཟུགས་ཁམས་ལས་
སྐྱེས་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་གསུམ་དང་འོག་མ་འདོད་པའི་གསུམ་དང་གོང་མ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་གཅིག་དང་དྲི་མེད་རྗེས་ཤེས་ཕྱོགས་ཀྱིའང་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་དང་
སྒོམ་སྤང་གཟུགས་མེད་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་བཅུའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་གསུམ་གསུམ་དང་ཟག་མེད་རྗེས་ཤེས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགོག་པ་དང་ལམ་མཐོང་
བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཀུན་ནི་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་རང་རང་གི་གླགས་ཏེ་བསྣན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ཟག་མེད་ནི་རྣམ་ཤེས་བཅུའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤང་བྱ་ཐ་མ་གསུམ་གསུམ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་

[157A]༄༅། །སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སེམས་ཕྲ་རྒྱས་དང་བཅས་ཚུལ་ནི། སེམས་ཕྲ་རྒྱས་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་ཕྲ་རྒྱས་དེ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་ཁྱབ་བམ་ཞེ་ན་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་དེ་མིན་
པ་གཉིས་ལས་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང། རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཡང་ཕྲ་རྒྱས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་ལ། ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པའི་སེམས་ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཕྲ་རྒྱས་དང་
བཅས་པ་ཡོད་ཀྱི། རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཡང་ཕྲ་རྒྱས་དང་བཅས་པ་མེད་དེ། དེ་ཕྲ་རྒྱས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་ཚུལ་ནི། ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དང་པོར་བདེན་པའི་
དོན་ལ་རྨོངས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དམ་མེད་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ། དེ་ནས་བཤེས་གཉེན་ངན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཆད་ཉན་ལོག་པར་བྱས་པས། སྡུག་བསྔལ་མེད་སྙམ་པའི་ལོག་ལྟ་འབྱུང། དེ་ནས་ཕུང་པོ་ལ་བདག་
དད་བདག་གི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་འབྱུང། དེ་ནས་ཕུང་པོ་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་འཛིན་པའི་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་འབྱུང། དེ་ནས་མཐར་བཟུང་བས་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་འཛིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་
བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་འབྱུང། དེ་ནས་གང་གིས་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བཟུང་བས་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་འབྱུང། དེ་ནས་རང་གི་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པའི་ང་རྒྱལ་དང། གཞན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་སྡང་བའི་ཞེ་སྡང་ནི་སྐྱེ་བར་
འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་དུ་དགོས་ཤེ་ན། ཕྲ་རྒྱས་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡུལ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་

[157B] །བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་དེ་དག་ངེས་པར་ཚང་དགོས་པ་མིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པས་ཕྲ་རྒྱས་དང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་བྱེད་སྤངས་ཀྱང། ཡུལ་ཉེ་བ་
ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཚང་དགོས་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལྔ་པ་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་ལ། མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་རྣམ་གྲངས། བསྟན་བཅོས་ལས་
འབྱུང་བའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དང་པོ་ལ། ཟག་པ། ཆུ་སྦྱོར། ཉེར་ལེན། དེ་དག་གི་ངེས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་མངོན་པ་བ་རྣམས་མདོ་འཆད་པར་སྤྲོ་ན། མདོ་ལས། ཟག་པ་དང་ཆུ་སྦྱོར་དང་ཉེར་ལེན་ཞེས་བཤད་ན་
དེ་དག་གང་ཞེ་ན། ཟག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་པའི་ཟག་པ། སྲིད་པའི་ཟག་པ། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་འདོད་ཁམས་ནི་གཏི་མུག་མ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་
བཅས་པ་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཕལ་ཆེ་བ་འདོད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་གཟུགས་ནི་མེད་པ་ན་གཏི་མུག་མ་གཏོགས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཕལ་ཆེར་གོང་མའི་ཉོན་
མོངས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་འདྲ་བ་
དང༑ ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པར་འདྲ་བ་དང། མཉམ་གཞག་གི་ས་པ་ཡིན་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར། གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་པོ་དེ་སྲིད་པ་ཡིན་གྱི་ཐར་པ་མིན་པས། དེ་གཉིས་དོན་དུ་གཉེར་བ་

[158A]༄༅། །ཡང་སྲིད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་གྱི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་གང་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་གྱི་མ་རིག་པ་བཅོ་ལྔ་ནི་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཡིན་ནོ། །སྤང་
བྱ་རིས་ལྔའི་ནང་ནས་མ་རིག་པ་བཅོ་ལྔ་ལོགས་སུ་ཟག་པར་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འཁོར་བའི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་ཡིན་པས་ན། མ་རིག་པ་སྤངས་ན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གོ་
བའི་ཆེད་དུ་མ་རིག་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཟག་པར་ནི་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆུ་བོ་དང་སྦྱོར་བའང་ཟག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །འོ་ན་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ལྟ་བ་རྣམས་གསལ་བ་དང་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ན་ལོགས་
ཤིག་ཏུ་ལྟ་བའི་ཆུ་སྦྱོར་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་སྐབས་འདིར་ལོགས་སུ་བསྟན་ནས་ལྟ་བ་ཟག་པར་ལོགས་སུ་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་མི་སྟོན་ཏེ། ཟག་པའི་དོན་འཁོར་བར་འཇོག་པ་ཡིན་ལ། ལྟ་བ་གྲོགས་མེད་
རྐྱང་པ་རྣམས་འཁོར་བར་འཇོག་པ་དང་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ཆུ་སྦྱོར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཉིད་མ་རིག་པ་དང་བཅས་པ་ཉེར་ལེན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ལྟ་བ་ལ་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ལེན་
པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ལོགས་སུ་ཉེར་ལེན་དུ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་
ཡོད་དེ། ཁོ་ལམ་མིན་པ་ལ་ལམ་དུ་ལྟ་བས་ལམ་གྱི་དགྲ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཁོས་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་ལྔ་སྟེན་པ་དང་ཆུར་འཇུག་པ་སོགས་ལམ་དུ་འཛིན་པས་ཕྱི་རོལ་པའི་ཁྱིམ་པ་སླུ། ཟས་རོ་བརྒྱ་

[158B] གཅེར་བུར་གནས་པ་ལ་ལམ་དུ་འཛིན་པས་ཕྱི་རོལ་པའི་རབ་བྱུང་སླུ་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་མ་རིག་པ་ལོགས་སུ་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་
ཉེར་ལེན་དུ་བསྲེས་ནས་བསྟན་གྱི་ལོགས་སུ་མ་བསྟན་ཏེ། ཉེར་ལེན་གྱི་དོན་ཡང་སྲིད་དུ་ཉེ་བར་འཛིན་པ་ཡིན་ན། མ་རིག་པ་གྲོགས་མེད་རྐྱང་པས་ཡང་སྲིད་དུ་ཉེ་བར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཉོན་
མོངས་དེ་དག་ལ་ཕྲ་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་རྟོགས་དཀའ་བས་ཕྲ་བ་དང། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང། དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་རྣམ་པ་གཉིས་
ཀྱིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང། སྤངས་པ་ཡང་བཟློག་སྟེ་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་དེའི་ཕྱིར། ཕྲ་རྒྱས་དག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལ་ཟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གིས་
འཁོར་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་འམ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྨ་ནང་ནས་འཁོར་བར་ཟག་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ཟག་པ་དང། ཡང་སྲིད་དུ་འཁྱེར་བར་བྱེད་པས་ཆུ་བོ་དང། ཡང་སྲིད་དང་འབྱར་བར་བྱེད་པས་སྦྱོར་བ་དང་
འཁོར་བར་ཉེ་བར་འཛིན་པར་བྱེད་པས། ཉེར་ལེན་དང་ཟག་པ་ལ་སོགས་ལ་དེ་དག་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་བའི་རྣམ་གྲངས་ལ། བསྟན། བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས་
ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་རྣམ་པ་ལྔར་བཤད་དེ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་སོགས་པ་འཆིང་བ་དང་ཕྲ་རྒྱས་དང་ཉེ་ཉོན་དང་ཀུན་དཀྲིས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། ཀུན་སྦྱོར། འཆིང་བ། ཉེ་ཉོན། ཀུན་དཀྲིས་སོ། །དང་པོ་ལ། ཀུན་སྦྱོར་

[159A]༄༅། །དགུ༑ འོག་སའི་ཆ་མཐུན་ལྔ། གོང་མའི་ཆ་མཐུན་ལྔའོ། །དང་པོ་ནི། ཀུན་སྦྱོར་དགུ་ཡོད་དེ། རྩ་ཉོན་དྲུག་ མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཀུན་སྦྱོར། ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣའི་ཀུན་སྦྱོར་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ འོ་ན་མཆོག་འཛིན་གཉིས་ལྟ་བའི་ཀུན་སྦྱོར་ལས་ལོགས་སུ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་དང་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་གཉིས་ལྟ་བའི་ཀུན་སྦྱོར་ལས་གཞན་
ལོགས་སུ་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་གསུམ་དང་ཐ་མ་གཉིས་རྫས་བཅོ་བརྒྱད་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པར་འདྲ་བ་དང། དང་པོ་གསུམ་མཆོག་ཏུ་བཟུང་བྱ་དང་ཐ་མ་གཉིས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་བྱེད་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་དཀྲིས་རྣམས་ཀྱི་
ནང་ནས་ཕྲག་དོག་སེར་སྣ་གཉིས་ལོགས་སུ་ཀུན་སྦྱོར་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྲག་དོག་སེར་སྣ་ཀུན་དཀྲིས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཀུན་སྦྱོར་གཉིས་སུ་བཤད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་གཉིས་ཀའང་
མཐའ་གཅིག་ཏུ་ནི་མི་དགེ་བ་དང་རང་དབང་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཀུན་སྦྱོར་ཐ་མའི་ཆ་མཐུན་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་དང་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་
ཐེ་ཚོམ་དང་གནོད་སེམས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་ཐ་མའི་ཆ་མཐུན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཐ་མ་འདོད་པའི་ཁམས་ཡིན་ལ། དེའི་ཆ་དང་མཐུན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་དག་འདོད་པའི་ཁམས་
དང་མཐུན་ཏེ། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་པའི་སེམས་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་པ་ལས་མི་འདའ་ལ། འཇིག་ལྟ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་ཡིས་ནི་ལན་གཅིག་གོང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འདོད་པར་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྒྱུན་ཞུགས་

[159B] ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་སྤངས་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་བསྟན་ཅེ་ན། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། གསུམ་པོ་དེས་མཐོང་སྤང་གི་སྒོ་དང་རྩ་བ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་གསུམ་ཁོ་ན་ཞེས་
འཆད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་དང་པོར་འགྲོ་མི་འདོད་པ་དང། བར་དུ་ལམ་ནོར་བ་དང། མཐར་ལམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གསུམ་པོ་དེ། ཡུལ་དེར་འགྲོ་བའི་གེགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་
ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བ་ལ་དང་པོར་འཇིག་ལྟས་འགྲོ་མི་འདོད་པ་དང། བར་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལམ་ནོར་བར་བྱེད་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཐར་པའི་ལམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་གེགས་དེ་སྙེད་
ཅིག་ཐར་པར་བགྲོད་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་བསྟོན་ཏོ། །གསུམ་པ་ནི། ཀུན་སྦྱོར་གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་ཉིད་ཡོད་དེ། གཟུག་དང་གཟུགས་མེད་ལས་སྐྱེས་པའི་
འདོད་ཆགས་གཉིས་དང་རྒོད་པ་དང་ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་གྱི་གོང་མ་གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་ལ། དེའི་
ཆ་དང་མཐུན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ལྔ་པོ་དེ་ཁམས་གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་དག་གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་ཏེ། ལྔ་པོ་དེ་མ་སྤངས་པར་ཁམས་གོང་མ་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་ནི་
འཆི་བ་དེ་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གི་འཆིང་བ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་གང་གི་དབང་གིས་འཆིང་ཞེ་ན། ཚོར་བའི་དབང་གིས་འཆིང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཚོར་བ་བདེ་བ་ལས་འདོད་

[160A]༄༅། །ཆགས༑ སྡུག་བསྔལ་ལས་ཞེ་སྡང། བཏང་སྙོམས་ལས་གཏི་མུག་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་སེམས་བྱུང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་
པོས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའི་སེམས་པ་སོགས་དེ་ཡང་ཆོས་ཅན། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་ཅད་དེ་དག་ཆོས་
ཅན༑ རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། དེ་དང་ཉེ་བ་ན་འདུག་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ། དངོས་དང། ཞར་བྱུང་ངོ། །དང་པོ་ནི། ཀུན་དཀྲིས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང། ཁྲེལ་
མེད་པ་དང། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཕྲག་དོག་དང། སེར་སྣ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ལྟར་ན། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་ཁྲོ་བ་དང་འཆབ་པ་བསྣན་པས་བཅུ་ཡོད་ཅེས་ཟེར། འོ་ན་བཅུ་པོ་དེ་དག་སེམས་བྱུང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་རྩ་ཉོན་གང་དང་ཉེ་བ་ཡིན་ཞེ་
ན༑ ངོ་ཚ་མེད་པ་དང། རྒོད་པ་དང། སེར་སྣ་འདོད་ཆགས་དང་ཉེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཕྱིར། འཆབ་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པས་འདོད་ཆགས་དང་ཉེ་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་གཏི་མུག་
གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པས་གཏི་མུག་དང་ཉེ་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་ མ་རིག་པ་དང་འདོད་ཆགས་གཉིས་ཀས་ཀུན་ནས་བསླངས་པས་གཉིས་ཀ་དང་ཉེ་ཞེས་རྩོད་དོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་ཁྲེལ་མེད་མ་རིག་པ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་ཏེ་

[160B] འགྱོད་པ་ཐེ་ཚོམ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཁྲོ་བ་དང་ཕྲག་དོག་ཁོང་ཁྲོ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། དྲི་མ་དྲུག་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་
པོ་ནི། གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་དེ་ལ་དྲི་མ་དྲུག་ཡོད་དེ། སྒྱུ་དང་གཡོ་དང་རྒྱགས་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་འཚིག་པ་དང་ཁོན་འཛིན་དང་རྣམ་འཚེ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དྲི་མ་དྲུག་པོ་དེ་རྩ་ཉོན་གང་ལ་ཉེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྱུ་དང་རྒྱགས་པ་ནི་འདོད་
ཆགས་ལ་ཉེ་སྟེ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཁོན་འཛིན་དང་རྣམ་འཚེ་ཁོང་ཁྲོ་ལས་སྐྱེས་སོ། །འཚིག་པ་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་ལས་སྐྱེས་སོ། །གཡོ་ནི་ལྟ་བས་ཀུན་ནས་བསླངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཀུན་དཀྲིས་བཅུ་པོ་དེ་ལ་མཐོང་
སྤང་ཡིན་པ་དང། སྒོམ་སྤང་ཡིན་པ་དུ་ཞེ་ན། དེ་ལས་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་རྨུགས་གཉིད་རྒོད་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་སྤང་སྒོམ་སྤང་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ། དང་པོ་གཉིས་མི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་བ་དང། རྨུགས་རྒོད་གཉིས་ཉོན་མོངས་པའི་
ས་མང་པོ་བ་དང་གཉིད་གང་དང་ཡང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐོང་སྤང་དང་མཚུངས་ལྡན་དང་སྒོམ་སྤང་དང་མཚུངས་ལྡན་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་པ་ལྔ་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ལ་ལོག་ཞུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་དབང་ཅན་ཡང་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་ཙམ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དྲི་མ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱང་སྒོམ་སྤང་རང་དབང་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྟགས་འདྲ། འོ་ན་ཀུན་དཀྲིས་དེ་དག་དགེ་མི་དགེ་ལུང་
མ་བསྟན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་པ་ན་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་མི་དགེ་བ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་གཉིད་རྨུགས་རྒོད་པ་གསུམ་ལ་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གཉིས་ཀ་ཡོད་ལ། འདོད་པ་དེ་ཡན་ཆད་གོང་མ་ན་ཡོད་པ་ནི་ལུང་མ་བསྟན་
[161A]༄༅། །ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་དག་ཁམས་གང་ན་ཡོད་ཅེ་ན། འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་གཡོ་སྒྱུ་ཡོད་དོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་གཡོ་སྒྱུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། ཡོད་དེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་གྱིས་འབྱུང་
བ་བཞི་པོ་གང་དུ་འགག་མ་ཤེས་པར་ཚངས་པ་ལ་ཞུས་པ་དང། ཚངས་པས་ཁོ་བོ་ནི་ཚངས་པའོ་ཚངས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཞེས་བདེན་གཏམ་རླུང་ལ་བསྐུར་ཏེ་རྟ་ཐུལ་འདྲིད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་འདྲིད་པ་ལ་ཞུགས་
པར་གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། ཚངས་པས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་རྟ་ཐུལ་ལམ་ནས་འཇུག་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་བཞིན་དུ་བདག་ལ་འྡྲིའམ་ཞེས་ཟེར་བ་ལས་ཤེས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པས། དང་པོར་
གཟུགས་མེད་དུ་འགག་པར་འགྱུར་ལ། མཐར་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྨུགས་རྒོད་རྒྱགས་པ་ཁམས་གསུམ་ན་ཡོད་དེ། སྔ་མ་གཉིས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་
པོ་པ་ཡིན་ལ། རྒྱགས་པ་རྣམ་པ་གང་དང་ཡང་མི་འགལ་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་བཅུ་གཅིག་པོ་དག་ནི་འདོད་ཁམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། མི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལ་
རྣམ་ཤེས་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན། ཚོར་བ་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་ཕྲ་རྒྱས་འདི་རྣམས་རྣམ་ཤེས་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞེ་ན། མཐོང་བས་སྤང་བྱ་དང་སྒོམ་སྤང་གཉིད་དང་ང་རྒྱལ་དང་
བཅས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ས་པ་ཡིན་ཏེ། མི་གསལ་ཞིང་ཀུན་ཏུ་རྟོག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་རང་དབང་ཅན་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུག་གསུམ་ཀུན་དཀྲིས་བཞི་སྟེ་སྒོམ་སྤང་

[161B] །གཉིས་པ་ནི། ཚོར་བ་བདེ་བ་དག་དང་འདོད་ཆགས་མཚུངས་ལྡན། ཞེ་སྡང་ནི་བཟློག་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་ནོ། །མ་རིག་པ་དག་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་ཏེ་
ཀུན་དང་མི་འགལ་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། མེད་པར་ལྟ་བ་ཡིད་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་ཏེ། མི་དགེ་བ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་མཐོང་བ་ན་ཡིད་བདེ་དང། དགེ་བ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་མཐོང་བ་ན་
སྡུག་བསྔལ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་མི་བདེ་དང་ཐེ་ཚོམ་མཚུངས་པར་ལྡན་ཏེ། ངེས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ན་ཡིད་མི་བདེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ལྟ་བ་བཞི་དང་ང་རྒྱལ་ནི་ཡིད་བདེ་དང་མཚུངས་
ལྡན་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ས་པ་གང་ཞིག་ རང་དགའ་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་འདོད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་གསལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། སེམས་མི་གསལ་བ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀུན་དང་
མཚུངས་པར་ལྡན་ཏེ། བཏང་སྙོམས་དེ་ཀུན་དང་ཡང་མི་འགལ་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ས་གོང་མའི་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་ས་གང་ན་ཚོར་བ་ཡོད་པ་ཇི་བཞིན་དུ། རང་རང་གི་ཚོར་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འགྱོད་པ་དང་ཕྲག་
དོག་དང་ཁྲོ་བ་དང་རྣམ་འཚེ་དང་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་འཚིག་པ་རྣམས་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ས་པ་གང་ཞིག་ སྐྱོ་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། སེར་སྣ་དག་ནི་བཟློག་པ་ཡིད་བདེ་
དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་ནོ། །གཡོ་དང་སྒྱུ་དང་འཆབ་པ་དང་གཉིད་རྣམས་ཡིད་བདེ་ཡིད་མི་བདེ་གཉིས་ཀ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་གསུམ་གང་ལ་དམིགས་པའི་དོན་དེ་མི་གྲུབ་ན་ཡིད་མི་བདེ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་

[162A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་དང། གཉིད་ནི་གང་དང་ཡང་མི་འགལ་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། རྒྱགས་པ་བཏང་སྙོམས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་སྟེ། གོང་གི་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དང་རྨུགས་པ་དང་རྒོད་པ་བཞི་
ནི་ཚོར་བ་ལྔ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་གཉིས་མི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་བ་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་ཉོན་མོངས་ཆེན་པོའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་བཤད་པ་ནི། མདོ་ལས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་སྟེ། འདོད་པ་
ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་དང་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་དང་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་མོ། །ཞེས་བཤད་ན། ཕྱི་མ་གསུམ་ཁམས་གསུམ་ཅར་ན་ཡོད་པ་གཟུང་བར་བྱ་བའམ། འདོད་པ་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱི་
མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དེ་མི་དགེ་བ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས་འདི་ནི་མི་དགེ་བའི་ཕུང་པོ་མ་འདྲེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྒྲིབ་པ་ལྔའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་
བསམ་གཏན་གྱི་སྙོམས་འཇུག་ལ་སྒྲིབ་པའི་དོན་གྱིས་ནི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིད་རྨུགས་གཉིས་སེམས་བྱུང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་གཅིག་ཏུ་བཤད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་མི་མཐུན་པ་
གཉེན་པོ་གཅིག་པ་དང། ཟས་རྒྱུ་གཅིག་པ་དང་བྱ་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སེལ་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རོ་མྱང་དང་ཟས་ཚོད་མ་ཟིན་པ་དང་མི་དགའ་བ་དང་སེམས་ཞུམ་པ་སོགས་ལས་
སྐྱེ་བར་གཅིག་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། སེམས་ཞུམ་པར་བྱེད་པར་གཅིག་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྒོད་འགྱོད་གཉིས་སེམས་བྱུང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་གཅིག་ཏུ་བཞག་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྟགས་

[162B] དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱིས་སེལ་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཡུལ་ཉེ་འདུ་དང་སྔོན་རྒོད་པ་དང་རྩེ་བ་སོགས་དྲན་པའི་རྣམ་རྟོག་ལས་སྐྱེ་བར་གཅིག་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་མ་ཞི་བར་བྱེད་
པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་མིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་ལྔར་བཤད་ཅེ་ན། འདི་ལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཉིད་དུ་ངེས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་སོགས་གསུམ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་
དང་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནོད། གཉིད་རྨུགས་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནོད། རྒོད་འགྱོད་གཉིས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནོད་པར་བྱེད། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་བདེན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་བྱེད་པའི་
ཕྱིར༑ ཁ་ཅིག་ དེ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཕུང་པོའི་རིམ་པ་ལྟར་རྒོད་འགྱོད་གཉིད་རྨུགས་ཀྱིས་སྔར་བསྟན་དགོས་པ་ལ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྨུགས་གཉིད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནོད་པར་བྱེད། རྒོད་འགྱོད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཕུང་པོ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་གཉིད་རྨུགས་ཀྱིས་འཇིགས་ཤིང། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་རྒོད་འགྱོད་གཉིས་ཀྱིས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་པ་ན་རེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་
སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་ལྔར་ངེས་ཏེ། གྲོང་དུ་རྒྱུ་བ་ན་སྡུག་མི་སྡུག་གི་མཚན་མ་བཟུང་ནས། སྦྱོར་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱེད་དེ། དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་གཉིད་རྨུགས་
ཀྱིས་ཞི་གནས་ལ་བར་ཆད་བྱེད། རྒོད་འགྱོད་ཀྱིས་ལྷག་མཐོང་ལ་བར་ཆད་བྱེད་ཅིང། དེ་ལས་ལངས་ཏེ་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་ཚེ་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། མཐོང་སྤང་གང་གི་ཚུལ་གྱིས་སྤང་ཞེ་ན་

[163A]༄༅། །དེ་ལ་གསུམ་སྟེ། དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སྤོང་བ་དང། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་དག་པར་ཟད་པས་སྤོང་བ་དང། དམིགས་པ་སྤངས་པས་སྤོང་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི་རང་གི་སྐལ་པ་མི་མཉམ་
པའི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས་པའི་འདོད་པའི་སྡུག་ཀུན་མཐོང་སྤང་དང། གོང་མའི་སྡུག་ཀུན་མཐོང་སྤང་དང། འགོག་ལམ་མཐོང་སྤང་དངོས་ལ་ལོག་ཞུགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་སྐལ་པ་མི་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་
བའི་འདོད་པའི་སྡུག་ཀུན་མཐོང་སྤང་དང། གསུམ་པ་ནི་འགོག་ལམ་མཐོང་སྤང་ལོག་པ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། འོ་ན་སྒོམ་སྤང་དེ་དག་གང་གིས་སྤོང་ཞེ་ན། དམིགས་པ་ཤེས་པས་སྤོང་བ་མིན་གྱིས། གཉེན་པོ་
ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་གཉེན་པོ་དུ་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང། གཞིའི་གཉེན་པོ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང། ཐག་སྲིང་བ་ཉིད་ཀྱི་གཉེན་པོ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་
སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་དང། རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་སྤང་བྱ་གང་གི་སྐྱོན་མཐོང་ནས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སུན་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཚེ་ན་མཚུངས་ལྡན་ལས་སྤོང་
ངམ་དམིགས་པ་ལས་སྤོང་ཞེ་ན། དང་པོ་མིན་ཏེ། དེ་ལས་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྤང་བྱར་འདོད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ན་དེ་ལ་དམིགས་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཐག་སྲིང་བའི་ངོ་བོ་དེ་ལ་དུ་ཡོད་
ཅེ་ན༑ མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པས་ཐག་སྲིང་བ་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཐག་སྲིང་བ་དང། ཡུལ་རྣམ་པར་ཆད་པས་ཐག་སྲིང་བ་དང། དུས་ཀྱིས་ཐག་སྲིང་བ་དང་བཞི་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་འབྱུང་བ་བཞི་ལྟ་བུའོ། །

[163B] །གསུམ་པ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའོ། །བཞི་པ་ནི་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དུས་གཉིས་རིང་བ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །གཉེན་པོ་སྐྱེས་པས་ཟད་པར་
འགྱུར་ཞེས་བཤད་ན། གཉེན་པོ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ལྟར་སྤངས་པ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ནི་གཉེན་པོས་ལན་གཅིག་ཏུ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་སྤངས་པ་དེ་དག་གི་བྲལ་བའི་ཁྱད་པར་
ཡང་དང་ཡང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཉེན་པོ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་སྐྱེས་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་བཞི་ཐོབ་པ་དང། དབང་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་རྣམས་སུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བཞི་པ་སྤངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་
ཤེས་བསྟན་པ་ལ། དབྱེ་བ། ལམ་གང་གི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ། གྲངས་ངེས། གང་ཟག་གང་ལ་ལྡན། འཐོབ་གཏོང་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྲ་རྒྱས་སྤངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་ཤེས་དེ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་
པ་དགུ་ཡོད་དེ། འདོད་པ་ན་དང་པོ་སྡུག་ཀུན་མཐོང་སྤང་རྣམ་པ་གཉིས་ཟད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་ འགོག་ལམ་མཐོང་སྤང་གཉིས་ཟད་པའི་ཡོངས་ཤེས་དེ་གཉིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གོང་མའི་སྡུག་ཀུན་མཐོང་སྤང་ཟད་པའི་
ཡོངས་ཤེས་གཅིག་ འགོག་ལམ་མཐོང་སྤང་ཟད་པའི་ཡོངས་ཤེས་གཉིས་ཏེ་གསུམ་ཉིད་དང། གཞན་སྒོམ་སྤང་ཟད་པའི་ཡོངས་ཤེས་གསུམ་སྟེ། ཐ་མའི་ཆ་མཐུན་ཟད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཟག་པ་ཟད་པ་དང། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཟག་པ་
ཀུན་ཟད་པའི་ཡོངས་ཤེས་དང་གསུམ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཡོངས་ཤེས་འདི་དག་ལམ་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དང་པོ་དྲུག་བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་ཤེས་ལྷག་

[164A]༄༅། །མ་རྣམས་ནི་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོངས་ཤེས་ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་
ཡིན་ཏེ། ཟག་མེད་མི་ལྕོགས་མེད་པ་ཡིས། །ཐམས་ཅད་ལས་ནི་འདོད་ཆགས་འབྲལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཡོངས་ཤེས་ལྔ་ཡིན་གྱི། འདོད་པའི་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་
སྤངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་ཤེས་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་འདོད་པའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས་ན་རེ། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་
འབྲས་བུ་ཐ་མའི་ཆ་མཐུན་མ་གཏོགས་པའི་བརྒྱད་ཡིན་ཞེས་ཟེར། གཅིག་གཟུགས་ཀྱི་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡོངས་ཤེས་གཟུགས་མེད་ནམ་མཁའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་ནམ་མཁའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་
གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་གསུམ་གྱི་ཡང་འབྲས་བུ་ཡོངས་ཤེས་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དེས་སྲིད་རྩེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་
ལས་འདས་པའི་ལམ་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོངས་ཤེས་ཐམས་ཅད་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། འོག་མ་གཉིས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་སྤངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་ཤེས་གཉིས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་དུ་རུང་ཞིང་
ཡོངས་ཤེས་གཞན་བདུན་འཕགས་ལམ་གྱིས་འཐོབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། འོག་མ་གཉིས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་སྤངས་པའི་ཡོངས་ཤེས་གཉིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། འོག་མ་གཉིས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་

[164B] ཡོངས་ཤེས་ཐ་མ་གཉིས་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་ཤེས་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་ཤེས་ཐ་མ་གསུམ་ཆོས་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཤེས་ཁམས་གསུམ་ཆར་གྱི་གཉེན་
པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཤེས་དེའི་ཕྱོགས་མཐུན་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་ཤེས་དྲུག་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་ཤེས་དང་པོ་གསུམ་དང་ཐ་མ་གསུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་ཤེས་དེའི་ཕྱོགས་མཐུན་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་ཤེས་ལྔ་
ཡིན་ཏེ། བར་པ་གསུམ་དང་ཐ་མ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། འབྲས་བུ་ཡོངས་ཤེས་དགུར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོད་དེ། བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ཟག་མེད་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་དང། སྲིད་རྩེ་ཉམས་པར་བྱས་པ་དང་
ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་གཉིས་ཀུན་ཏུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། མཐོང་སྤང་སྤངས་པའི་ཡོངས་ཤེས་དེ་འཇོག་ལ། ཁམས་རིལ་པོ་ལས་འདས་པ་ལས་སྒོམ་སྤང་སྤངས་པའི་ཡོངས་ཤེས་དེ་བཞག་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། ཡོངས་ཤེས་དེ་དག་གང་ལ་
ལྡན་ཞེ་ན། གཅིག་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ནི་ཡོངས་ཤེས་དེ་དང་ལྡན་པ་མིན་ལ། འཕགས་པ་མཐོང་ལམ་ལ་གནས་པ་ནི་ཡོངས་ཤེས་གཅིག་ནས་ལྔའི་བར་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་ལ། སྒོམ་ལམ་ལ་གནས་པ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་
བ་ཡོངས་ཤེས་དྲུག་དང་ལྡན། དེ་ལ་གནས་པ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡོངས་ཤེས་གཅིག་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་གཅིག་དང་ལྡན། ཡང་ན་ཕྱིར་མི་འོང་གཟུགས་ལ་ཆགས་བྲལ་འབྲས་བུ་གཉིས་དང་ལྡན། གཟུགས་
ལ་ཆགས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་འབྲས་བུ་རེ་རེ་ལས་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་དེ། ཁམས་རིལ་པོ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་བསྡོམས་

[165A]༄༅། །ནས་རེ་རེ་བཞག་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། ཡོངས་ཤེས་དུ་ཅིག་ཅར་གཏོང་ཞེ་ན། གང་ཟག་ལ་ལ་ཡོངས་ཤེས་གཅིག་གཏོང་སྟེ། དཔེར་ན། དགྲ་བཅོམ་གྱི་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་ཅིག་ཅར་གཏོང་
བ་ཡོད་དེ། དགྲ་བཅོམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་ཅིག་ཅར་གཏོང་བ་ཡོད་དེ། ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་གི་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །དྲུག་ཅིག་ཅར་གཏོང་བ་ཡོད་དེ། མཐར་གྱིས་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་
ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། འོ་ན་ཡོངས་ཤེས་དུ་ཅིག་ཅར་འཐོབ་ཅེ་ན། ཡོངས་ཤེས་གཅིག་འཐོབ་པ་ཡོང་དེ། དགྲ་བཅོམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་བཞིན། གཉིས་ཅིག་ཅར་འཐོབ་པ་ཡོད་དེ། དགྲ་བཅོམ་གྱི་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པ་བཞིན། དྲུག་
ཅིག་ཅར་འཐོབ་པ་ཡོད་དེ། མཐར་གྱིས་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོངས་ཤེས་ལྔ་ཅིག་ཅར་འཐོབ་པ་མེད་དེ། ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་གི་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་
འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་བརྟན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་ལས་ཕྲ་རྒྱས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།།    ༈    །
རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དྲུག་པ་ལམ་དང་གང་ཟག་བསྟན་པའི་གནས་བཤད་པ་ལ་བཞི། དམིགས་ཡུལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ། བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ལ་གནས་པའི་
གང་ཟག་ མངོན་རྟོགས་ཀྱི་ལན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། མཚམས་སྦྱར། ལམ་རང་གི་ངོ་བོ། བདེན་གཞི་དངོས། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དུ་སྒྲུབ་པ། ཞར་ལ་བདེན་གཉིས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་

[165B] གཉེན་པོ་གང་གིས་སྤང་བྱ་གང་སྤངས་པ་ལས་ཡོངས་ཤེས་ཀྱི་མིང་འཐོབ་ཅེ་ན། བདེན་པ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་པ་ལས། ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་ཤེས་ཀྱི་མིང་འཐོབ་བོ་ཞེས་
བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བདེན་པ་མཐོང་དང་བསྒོམས་པ་ལས། ཞེས་བཤད་ན། ལམ་དེའི་ངོ་བོ་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཟག་
པ་རྒྱས་སུ་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་རྩེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་དང། མཐོང་སྤངས་དགུ་ཅིག་ཅར་སྦོང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། བདེན་པ་ཞེས་བཤད་ན། དེ་
ལ་དབྱེ་ན་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། བདེན་པ་དག་ནི་བཞིར་བཤད་དོ། །གང་དུ་ན། ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང། ཞེས་དང། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་གང། །ཞེས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང། །ཞེས་པའི་སྐབས་
སུ་བཤད་དོ། །འོ་ན་རིམ་པའང་དེ་ལྟར་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་དེ་བཞིན་དུ་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་རིམ་པ་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ། །ཀུན་འབྱུང་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྔར་བསྟན་རིགས་སོ་ཞེ་ན་
སྐྱོན་མེད་དེ། བདེན་གཞི་དེ་དག་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་དེ་ཚོར་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་མིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚོར་
བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་དེ་ལས་གཞན་ཟག་བཅས་རྣམས་ཉིད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཅི་རིགས་པ་མ་ལུས་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་ཅི་རིག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། བདེན་པ་བཞི་ཞེས་
[166A]༄༅། །ཀྱང་བཤད། བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་ན། བདེན་གཉིས་དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ལ་བཅམ་པ་དང་བློས་ཆོས་གཞན་སོ་སོར་བསལ་བ་ན། དེ་འཛིན་གྱི་བློ་མི་འཇུག་པ་ནི་བུམ་ཆུ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་
ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་པས་དེར་འཛིན་གྱི་བློ་མི་འཇུག་པ་ནི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐོ་བས་བཅོམ་པ་ན་བུམ་འཛིན་གྱི་བློ་འདོར་བའི་ཕྱིར། བློས་ཆོས་གཞན་སོ་སོར་བསལ་བ་ན་དེན་འཛིན་གྱི་བློ་མི་འཇུག་པ་ནི་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་དེའི་
སྟེང་དུ་བློས་གཟུགས་དྲི་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་སོ་སོར་བསལ་བ་ན་ཆུར་འཛིན་གྱི་བློ་འདོར་བའི་ཕྱིར། གང་ལ་བཅོམ་པ་དང་བློས་ཆོས་གཞན་སོ་སོར་བསལ་བ་ན་དེར་འཛིན་གྱི་བློ་མི་འཇུག་པ་ལས་གཞན་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་
དཔེར་ན། གཟུགས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་འདུས་མ་བྱས་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་ལ། བསྟན་བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། ཐབས་གང་གིས་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དང་པོར་རྣམ་པར་མི་
གཡེང་བའི་རྒྱུར་སོ་སོར་ཐར་པ་རིས་བདུན་གང་རུང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཏེ། དེ་ནས་མི་རྨོངས་པའི་རྒྱུར་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཉན་ནས་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད། དེ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྒྱུ་
བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས། ཉོན་མོངས་པ་དང་འབྲལ་བའི་རྒྱུར་སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལས་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན། རྟེན་སྣོད་དུ་རུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་
སྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པས། སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །ཞེས་བཤད་ན། ཤེས་རབ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དེ་གང་ཞེ་ན། ཐོས་པ་དང་ལ་སོགས་པ་བསམ་བྱུང་དང་སྒོམ་པ་ལས་

[166B] མིང་དང་མིང་དོན་གཉིས་ཀ་དང་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེས་ཟེར། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ན་རེ། ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ལུང་ཚད་མ་ལས་སྐྱེས་པ་དང། རིགས་པས་བརྟགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་
པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་ནི། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཡིན་གསུང། གཉིས་པ་ནི། གང་ཟག་གང་གིས་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལུས་འདུ་འཛི་དང་སེམས་རྣམ་རྟོག་ལས་བསྲིངས་པའི་བསྲིངས་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གིས་སྒོམ་པ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གང་ལ་སླ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ལ་སླའི། ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་འདོད་ཆེན་ཅན་ལ་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེའི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གོས་སོགས་རྙེད་པ་ལ་ཡང་སྲེད་པ་ནི་ཆོག་མི་ཤེས་པ་
ཡིན་ལ། མ་རྙེད་པ་ལ་འདོད་པ་ནི་འདོད་ཆེན་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དག་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དེ་གཉིས་ལ་ཁམས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་དང་དྲི་མ་མེད་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །འོ་ན་དེའི་ངོ་བོ་
གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ནི་ཆོས་ཅན། མ་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་རིགས་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་གོས་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་
ཆོག་ཤེས་པ་འཕགས་པའི་རིགས། བསོད་སྙོམས་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་འཕགས་པའི་རིགས། གནས་མལ་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་འཕགས་པའི་རིགས། སྤོང་བ་དང་སྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་འཕགས་པའི་རིགས་
ཞེས་རིགས་བཞི་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་དག་གི་ནང་ནས་དང་པོ་གསུམ་མ་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། སྤོང་བ་ནི་འགོག་བདེན་དང་སྒོམ་པ་ནི་ལམ་བདེན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དགའ་བ་ནི་

[167A]༄༅། །སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་བཞིས་གང་བསྟན་ཅེ་ན། དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ཚུལ་བསྟན། ཐ་མས་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་
གནས་ནས་ལས་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་ན་མྱུར་དུ་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགོས་པ་གང་གི་ཕྱིར་དུ་རིགས་བཞི་བསྟན་ཅེ་ན། སྲེད་པ་སྐྱེ་བའི་གཞིའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་དུ་རིགས་བཞི་བསྟན་ཏེ། བདག་གིར་འཛིན་པ་
ཆོས་གོས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་འདོད་པ་དེའི་དུས་རེ་ཞིག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་རིགས་དང་པོ་གསུམ་བསྟན། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་འདོད་པ་དེའི་དུས་གཏན་དུ་ཞི་བའི་ཕྱིར་དུ་རིགས་ཕྱི་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སྒོམ་པ་
ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་དངོས་ལ། ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གཉིས། དང་པོ་ལ། བསྟན། བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དེ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པ་ལ་འཇུག་ཅེ་ན། མི་སྡུག་བསྒོམ་པ་དང་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་
དྲན་པ་ཡིས་སེམས་ལེགས་པར་བཏུལ་ཏེ་སྒོམ་པ་དེ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན། གང་ཟག་གང་གིས་སྒོམ་ན། འདོད་ཆགས་ལྷག་པས་མི་སྡུག་པ་སྒོམ། རྣམ་རྟོག་ལྷག་པས་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་སྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། མི་སྡུག་
པ་བསྒོམ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བསྒོམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་མི་སྡུག་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་རེག་བྱ་དང་རྙེད་བཀུར་ལ་སོགས་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་འདུ་ཤེས་
དགུ་སྒོམ་པར་བྱེད་ལ། ཀེང་རུས་སྒོམ་པ་ཆགས་བཅས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཆགས་པའི་གནས་བཞི་པོ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཀེང་རུས་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། དང་པོར་དཔྲལ་བའི་དབྱེས་ལྟ་བུར་སེམས་གཏད་དེ། རུས་

[167B] སྡུད་པའི་ཚེ་རང་གི་ལུས་མ་གཏོགས་པ་བསྡུས་པས། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་དང་པོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་སྤྲོ་བའི་ཚེ་སྔར་དང་
འདྲ་ཞིང། སྡུད་པའི་ཆོ་ཀེང་རུས་ནས་ནི་ཐོད་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་བཏང་བས། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤྱང་བ་བྱས་པར་བཤད་དོ། །དེ་ནས་སྤྲོ་བའི་ཚེ་སྔར་དང་འདྲ་ལ། སྡུད་པའི་ཚེ་སྨིན་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་རུས་པ་མཐེབ་གང་
ཙམ་ལ་སེམས་འཛིན་པས། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པའི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། མ་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ས་བཅུས་བསྡུས་ཏེ། འདོད་པ་དང་
བསམ་གཏན་ས་དགུས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པ་འདོད་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རྟེན་གང་གིས་སྐྱེད་ཅེ་ན། གླིང་གསུམ་གྱི་མིས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་
དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དྲན་པའི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ་པ་དང་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དྲན་པ་ནི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དྲན་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཡོད་དེ། འདི་དྲན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་
ནས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་དང་པོ་གསུམ་གྱི་ཉེར་བསྡོགས་གསུམ་དང། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང། འདོད་པ་དང་ལྔས་བསྡུས་ཏེ། རང་གི་ས་པའི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་གང་
ཞིག་ ངེས་པར་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཞེ་ན། སྤྱོད་ཡུལ་རླུང་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་ལྷ་དང་མིའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་རྣམ་རྟོག་མང་བའི་ཕྱིར། དི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་

[168A]༄༅། །པའི་ཡིན་གྱི་ཕྱི་པ་མུ་སྟེགས་པའི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་པ་ལ་ཆོས་ཟབ་མོ་འདིའི་ལུང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ལུང་མེད་པས་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཟབ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་ཞེ་ན། བགྲང་
བ་དང། ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང། འཇོག་པ་དང། རྟོག་པ་དང། སྒྱུར་བ་དང། ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་དོ། །དབུངས་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ས་གང་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། དབུགས་རྔུབ་པ་དང་
དབུགས་འབྱུང་བ་ནི་ལུས་གང་ལས་བྱུང་བའི་སས་བསྡུས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། མ་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་
གྱི་ཚོགས་པ་ན་མེད་པའི་རླུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་སྟེ། སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། འོག་མའི་ཡིད་ཀྱིས་གོང་མའི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དེ་གཉིས་མི་རྟོགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། ཚོགས་ལམ་
སྦྱོར་ལམ། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོག་པའི་ལམ་མོ། །དང་པོ་ནི། ཞི་གནས་གྲུབ་པར་གྱུར་པའི་རྗེས་སུ་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཞི་གནས་གྲུབ་ཀྱང་ལྷག་མཐོང་མ་གྲུབ་ན་ཉོན་
མོངས་པ་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞོམ་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་སྦྱིའི་
མཚན་ཉིད་གཉིས་གཉིས་སུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་བསྒོམ་མོ། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། རང་བཞིན་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ འབྲེལ་པ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ དམིགས་པ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་

[168B]   ༈    དེ་ལ་ཐོས་པ་དང་སོགས་པ་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་གསུམ། འདི་སྐྱེས་ཐོབ་མིན་ཏེ། སྦྱོར་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནི། ཤེས་རབ་དང་
མཚུངས་ལྡན་དང་འབྲེལ་པ་ལ་གཞག་ གསུམ་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་བཞག་གོ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རིམ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པ་བཞིན་དུ་བཞག་སྟེ་
སྔ་མ་སྔ་མ་རགས་པས་རྟོགས་སླ་བའི་ཕྱིར། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལ་བཞིར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ལུས་གཙང་བ་དང། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང། སེམས་རྟག་པ་དང། ཆོས་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
བཞིའི་གཉེན་པོར་བཞི་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྤྱི་ལ་དམིགས་པ་ལ་གནས་ཏེ། ལུས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་
སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པར་ལྟའོ། །གཉིས་པ་ལ། སྦྱོར་ལམ་གྱི་རང་བཞིན། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར། དྭོགས་གཅོད་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཚོགས་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་སྤྱི་ལ་དམིགས་
པ་གོམས་པར་བྱས་པ་དེ་ལས་དྲོ་བར་གྱུར་པ་འབྱུང་ངོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་སྔ་ལྟས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དྲོ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་སྦྱོད་ཡུལ་ཅན་དང་
རྣམ་པ་མི་རྟག་པ་སོགས་བཅུ་དྲུག་ཚང་བར་སྒོམ་པ་ཡིན། དྲོ་བ་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་འཕེལ་བ་ལས་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་འབྱུང། །ཅིའི་ཕྱིར་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བའི་རྩེ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[169A]༄༅། །རྩེ་མོ་དེ་ཡང་དྲོ་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་བདེན་བཞིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དང། རྣམ་པ་མི་རྟག་པ་སོགས་བཅུ་དྲུག་ཚང་བར་སྒོམ་པ་ཡིན། དྲོད་རྩེ་གཉིས་ཀ་དང་པོར་བདེན་པ་ལ་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་
ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཏོད་ཅིང། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །རྩེ་མོ་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་འཕེལ་བ་དེ་ལས་བཟོད་པ་ཡང་སྐྱེའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་
བདེན་པ་ལ་ཆེར་བཟོད་པའི་དོན་གྱིས་ནའོ། །དེ་ལས་བཟོད་པ་ཆུང་འབྲིང་གཉིས་བདེན་པ་ལ་རྣམ་པ་གཏོད་ཚུལ་རྩེ་མོ་ལ་སྦྱར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་
གཞག་གིས་འཕེལ་བར་བྱེད་དེ། བཟོད་པ་ཆེན་པོ་དེ་འདོད་པར་གཏོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མཆོག་ལ་ཉེ་བའི་ཕྱིར། བཟོད་པ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མཆོག་
ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ། འཁོར་དང་བཅས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་དེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི་ཐོབ་པ་ནི་དྲོ་བ་ལ་
སོགས་པའི་སྦྱོར་ལམ་དུ་མ་གཏོགས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཐོབ་པ་འཕགས་པ་ལའང་མངོན་གྱུར་དུ་འབྱུང་བས། དྲོ་བ་སོགས་ཀྱང་མངོན་གྱུར་དུ་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གཉིས་
པ་ནི། སྦྱོར་ལམ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་སྒོམ་བྱུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་གཞག་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ལ་བཞག་པའི་ཕྱིར། ས་གང་ལ་རྟེན་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་མེད་དང། བསམ་གཏན་

[169B] བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་ས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་བསྡུས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས་ལྟར་ན། དྲོད་རྩེ་གཉིས་ནི་འོག་འདོད་པ་ནའང་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར། གང་
གི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། སྦྱོར་ལམ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་འདོད་པའི་ལྷ་དང་གླིང་གསུམ་གྱི་མིའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མཆོག་བུད་མེད་ཀྱིས་འཐོབ་ན་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་གཉིས་ཀའི་རྟེན་ཅན་འཐོབ་པར་
འགྱུར་ཏེ། ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་མཚན་གྱུར་བའམ། ཡང་ན་འདོད་པར་སྐྱེས་ན་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྐྱེས་པས་ནི་སྐྱེས་པའི་རྟེན་ཅན་ཁོ་ན་འཐོབ་ཀྱི། བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་མི་འཐོབ་བོ། །འོ་ན་སྦྱོར་ལམ་དེ་དག་
གང་གིས་གཏོང་ཞེ་ན། འཕགས་པས་སྦྱོར་ལམ་དེ་དག་ས་བོར་ནས་གཏོང་ལ། འཕགས་པ་མིན་པས་འཆི་བས་གཏོང་ངོ། །དང་པོ་དྲོད་རྩེ་གཉིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་ཀྱང་གཏོང་ངོ། །
བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པ་ཡིན་ན། ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་སྐྱོ་བ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཉམས་ཚེ་སྔོན་མེད་པ་འཐོབ་ཀྱི་སྔར་བཏང་བ་མི་འཐོབ་སྟེ་
འཁོར་བར་མ་འདྲིས་ཤིང་འབད་པས་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་ཉམས་དང་རྣམ་ཉམས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། ཉམས་པ་གཉིས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་ཉམས་ནི་
ཉེས་པས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ལོག་ལྟས་དགེ་རྩ་ཉམས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་ཉམས་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཀྱང་བྱས་པ་ཡོད་དེ། མཐོང་ལམ་གྱིས་སོ་སྐྱེ་ལས་ཉམས་པ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་སྦྱོར་ལམ་དེ་དག་ཡོན་ཏན་གང་དང་ལྡན་ཞེ་ན་

[170A]༄༅། །དྲོད་ཐོབ་ནས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཀྱང་ངེས་པར་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་འགྱུར། རྩེ་མོ་ཐོབ་ནས་མཚམས་མེད་བྱེད་པ་དང་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་སྲིད་ཀྱང། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད། བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ངན་སོང་
དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐག་རིང་དུ་བསྲིངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དྲོད་རྩེ་གཉིས་སློབ་མ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ལས་ལོག་ནས་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་གྱི། བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་
སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་དེ། བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཞིག་བྱང་སེམས་གཞན་དོན་དུ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། གཞན་རང་སངས་རྒྱས་སུ་ཡང་གསུམ་པ་བཟོད་པ་འབྲིང་མན་ཆད་ཐོབ་ན་
ཡང་འགྱུར་དུ་རུང་སྟེ། རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་ལ། ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་དང་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་སངས་རྒྱས་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་རིགས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་སྟེ། དེས་དྲོད་
ནས་བྱང་ཆུབ་བཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་ཀྱི་བར། བསམ་གཏན་གྱི་མཐའ་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ལ་ལམ་ཀུན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་པོ་ནས་སྐྱེའམ། དེའི་སྔོན་དུ་ལམ་གཞན་འགྲོ་དགོས་ཤེ་ན། ངེས་འབྱེད་
ཆ་མཐུན་གྱི་སྔོན་དུ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ཐོབ་ནས་ཅི་ཙམ་ན་ཐར་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མྱུར་བ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐར་པར་འགྱུར་ཏེ། སྲིད་པ་དང་པོ་ལ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་བསྐྱེད། གཉིས་པ་ལ་
ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བསྐྱེད། གསུམ་པ་ལ་འཕགས་ལམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་མྱུར་ན་སྲིད་པ་གཉིས་ཀྱི་མཐར་ཐར་བར་འགྱུར་ཏེ། དང་པོ་ལ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་བསྐྱེད། གཉིས་པ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་

[170B] ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་དེ་གང་གི་ནང་ནས་འཕེན་ཞེ་ན། གླིང་གསུམ་གྱི་མི་ཡི་ནང་ནས་
འཕེན་པར་བྱེད་དེ། མི་ཤེས་རབ་དང་སྐྱོ་བ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ། ལས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཡིད་ཀྱི་ལས་གཙོ་ཆེའོ། །གསུམ་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་མཆོག་ལས་
གང་སྐྱེ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་མཆོག་ལས་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཟག་པ་མེད་པ་སྐྱེའོ། །དེས་གང་ལ་དམིགས་ན། དེས་ནི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན། དེ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་
ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཤེས་འབྱུང། འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་བཟོད་དང་ཆོས་ཤེས་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལྷག་མ་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་པའི་རྗེས་
བཟོད་དང་རྗེས་ཤེས་སྐྱེ་ལ། བདེན་པ་གཞན་གསུམ་ལའང་དམིགས་པའི་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་བཞི་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གོ་དེ་དག་
བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མཐོང་བ་མངོན་རྟོགས། དམིགས་པ་མངོན་རྟོགས། བྱ་བ་མངོན་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་ས་གང་ལ་བརྟེན་ཞེ་ན། དེ་ནི་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་
ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མཆོག་དང་ས་གཅིག་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བཟོད་དེ་གཉིས་ལས་གཉེན་པོ་གང་ཞེ་ན། བཟོད་པ་བརྒྱད་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྐུན་པོ་ཕྱིར་ཕྱུང་བ་བཞིན། ཤེས་པ་
[171A]༄༅། །བརྒྱད་ནི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སྒོ་འཕར་བཅད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་གཉིས་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་བཅོ་ལྔ་ནི་
མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་སྔར་མ་མཐོང་བ་གསར་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་སྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཟིན་རྒྱུན་ལྡན་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་
ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གསུམ་པ་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ལ། དབྱེ་བ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན། མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང། མཐར་གྱིས་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཞུགས་
གནས་གཉིས། དང་པོ་ནི། མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཏུ་གནས་པའི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཆོས་ཅན། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་དད་པའི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གནས་པའི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་ཆོས་གསུང་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒོམ་
པས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་སྤངས་པའམ། འདོད་ཉོན་དང་པོ་ནས་རྣམ་པ་ལྔའི་བར་བཅོམ་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཉོན་དྲུག་པ་ནས་དགུ་པ་ཚུན་ཆད་ཏེ་བརྒྱད་པ་ཟད་པ་དེ་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་
ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའམ། ཡང་ན་གོང་མ་ཅི་ཡང་མེད་མན་ཆད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་

[171B] སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་གནས་པ་དེའི་ཚེ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དེ་དད་པས་མོས་པ་ཡིན་ཏེ་
དད་པས་ལྷག་པར་མོས་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་རྣོན་པོ་དེ་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ལྷག་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་རྣམ་པ་ལྔའི་བར་སྤངས་པ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་
གནས་པ་དེ། ཕྱིར་འོང་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ། འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་མི་བརྩོན་པ་ནི་ཆོས་ཅན། ཕྱིར་འོང་
ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་ཙམ་པོ་ཐོབ་པ་གང་ཞིག་ རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་ཐོབ་པ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འབྲས་གནས་ཙམ་པོ་ཐོབ་པར་འབྲས་གནས་ཁྱད་
པར་ཅན་ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་དེ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་ཡང་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཐར་གྱིས་པ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དང། རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གོ། དང་པོ་ནི། འདོད་པ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱིས་དང་ས་ནི་ཉས་པ་རྣམས་
དགུ་དགུ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་དགུ་དགུ་ཡོད་དེ། དེ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས་རེ་རེ་ཞིང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་ལ། རྒྱུན་ཞུགས། ཕྱིར་འོང། ཕྱིར་མི་འོང། དགྲ་བཅོམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུན་ཞུགས་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་བ་དེ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་སྤངས་པ། རེ་ལྟར་ཏེ་

[172A]༄༅། །མཆོག་ཏུ་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ལན་བདུན་ལེན་པ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། རྒྱུན་ཞུགས་རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེ་གང་ཞེ་ན། སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་འདོད་ཉོན་རྣམ་པ་གསུམ་མམ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་གྲོལ་བ། དབང་པོའི་
ཁྱད་པར་ཉོན་མོངས་གང་སྤངས་པའི་གཉེན་པོ་ཟག་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་ཐོབ་པ། སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་རིགས་མཐུན་གྱི་ཚེ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལེན་པ་ནི་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེ་དང་མིའི་
རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེ་གཉིས། འདོད་ཉོན་གཅིག་ནས་རྣམ་པ་ལྔའི་བར་བཅོམ་པ་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། ཞུགས་གནས་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་ཁྱད་
པར་ཅན་དེ་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ཕྱིར་འོང་ལ་ནི་ཞུགས་པའང་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འདོད་ཉོན་རྣམ་པ་དྲུག་པ་ཟད་པར་གྱུར་པ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ལྷའི་ནང་དུ་
ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་དོན་གྱིས་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཕྱིར་འོང་ཚེ་གཅིག་བར་ཆད་གཅིག་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ཉེས་པའི་ཆ་བདུན་དང་བརྒྱད་ཟད་པ། དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ཉོན་མོངས་པ་གང་སྤངས་པའི་
གཉེན་པོ་ཟག་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་ཐོབ་པ། སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་ཚེ་གཅིག་དང་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་འདོད་ཉོན་གཅིག་གིས་བར་ཆོད་པ་ནི་ཕྱིར་འོང་ཚེ་གཅིག་བར་ཆད་གཅིག་
པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ། ཞུགས་གནས་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཕྱིར་འོང་འབྲས་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ཕྱིར་མི་འོང་ལ་ནི་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། སྤྱིར་བསྟན། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་

[172B] ཕྱིར་མི་འོང་ཞུགས་པ་དེ་འདོད་ཉོན་དགུ་པ་ཟད་པས་ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་གནས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དབྱེ་བ། སྤེལ་མ་སྒོམ་པ། ལུས་མངོན་བྱེད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང། དོན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །
དང་པོ་ནི། ཕྱིར་མི་འོང་ལ་གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོ་དང། གཟུགས་མེད་ཉེར་འགྲོ་གཉིས་ལས། ཕྱིར་མི་འོང་གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། ལྔ་ཡོད་དེ། བར་དོར་འདའ་བ། སྐྱེས་ནས་འདའ་བ། མངོན་པར་
འདུ་བྱེད་དང་བཅས་ཏེ་འདའ་བ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། གོང་དུ་འཕོ་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འཕོ་བ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་ཆོས་ཅན། གཉིས་ཡོད་དེ་
བསམ་གཏན་སྤེལ་ན་འོག་མིན་འགྲོ་དང། བསམ་གཏན་སྤེལ་བ་ལས་གཞན་དུ་ན་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་འགྲོ་བ་སྟེ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོག་མིན་འགྲོ་དེ་ཆོས་ཅན། གསུམ་ཡོད་དེ། འཕར་བ་དང། བྱེད་དུ་འཕར་བ་
དང༑ གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཕྱིར་མི་འོང་གཟུགས་མེད་ཉེར་འགྲོ་ནི་ཆོས་ཅན། རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། སྐྱེས་ནས་འདའ་བ་ནས་གོང་དུ་འཕོ་བའི་བར་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་ཚེ་འདི་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་གཞན་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་མཐོང་ཆོས་ཞི་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བར་འདའ་བ་དང། སྐྱེས་ནས་འདའ་བ་དང། གོང་དུ་འཕོ་བ་གསུམ་ལ་ཡང་རྣམ་
པ་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོ་དགུར་བཤད་དེ། དང་པོ་ལ་མྱུར་བར། མྱུར་བ་མ་ཡིན་པར། དུས་རིང་མོ་ཞིག་ནས་འདའ་བ་དང་གསུམ། གཉིས་པ་ལ་སྐྱེས་མ་ཐག་ནས། འདུ་བྱེད་དང་བཅས་ཏེ། འདུ་

[173A]༄༅། །བྱེད་མེད་པར་འདའ་བ་དང་གསུམ། གསུམ་པ་ལ་འཕར་བ། ཕྱེད་དུ་འཕར་བ། གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བ་དང་གསུམ་དུ་བྱེ་བས་སོ། །དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་གང་ལས་བཞག་ཅེ་ན། ཕྱིར་མི་འོང་
དགུ་པོ་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་རྣམས། ལས་དང་དབང་པོ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་བཞག་སྟེ། དང་པོ་གསུམ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ལས་དང། བར་པ་གསུམ་སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་དང། ཕྱི་མ་གསུམ་
ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་དང། དང་པོ་གསུམ་དབང་པོ་རྣོ་བ་དང། བར་པ་གསུམ་དབང་པོ་འབྲིང་དང། ཐ་མ་གསུམ་དབང་པོ་རྟུལ་བ་དང། དང་པོ་གསུམ་ཉོན་མོངས་ཆུང་བ་དང། བར་པ་གསུམ་ཉོན་
མོངས་འབྲིང་དང། ཕྱི་མ་གསུམ་ཉོན་མོངས་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ལས་བཞག་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ལུང་བར་མ་ལས། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་དུ་བཤད་ན། དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དགུ་པོ་དེ་དག་ལས་གོང་དུ་འཕོ་བ་གསུམ་དུ་
མ་ཕྱེ་བར་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་པ་ཆགས་བཅས་དམ་པའི་འགྲོ་བ་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དམ་པ་དགེ་བ་ལ་འཇུག་ དམ་མིན་མི་དགེ་བ་ལ་མི་འཇུག་ ཁམས་གོང་དུ་སོན་པ་ཕྱིར་
མི་འོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་ཚང་བའི་ཕྱིར་དམ་པའི་འགྲོ་བར་བཤད་ན། སློབ་པ་ཆགས་བཅས་ལ་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་པོ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་མདོ་ལས། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་གང་ཞེ་ན། སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་
དང་ལྡན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་གྲངས་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ལ། འདིར་རྣམ་གྲངས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། འདོད་པར་ཚེ་ཡོངས་སུ་

[173B] འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིད་འབྱུང་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར། འདོད་པར་ཚེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་འཕགས་པ་ཁམས་གཞན་དུ་འགྲོ་
བ་མེད་ན། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས། བདག་ནི་ཐ་མར་ཉམས་ན་ལྷ་གང་འོག་མིན་ཞེས། །རྣམ་པར་གྲགས་པ་དེར་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་ཤོག། ཅེས་སྨྲས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་མངོན་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་
འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་མི་དགྒ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བརྒྱ་བྱིན་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དང་གོང་མར་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་དབང་པོ་འཕོ་བ་མི་སྟེན་ཏེ་
མི་ཉམས་པའི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་ཅིང། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་འདྲིས་པས་དབང་པོ་རྣམས་ཆེས་སྨིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། བསམ་གཏན་སྤེལ་ན་འོག་མིན་འགྲོ། ཞེས་བཤད་ན། དང་
པོར་བསམ་གཏན་གང་སྤེལ་ཞེ་ན། དང་པོར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྤེལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལམ་སླ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྤེལ་ན་དང་པོར་རྒྱུན་དང་ལྡན་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཟག་མེད། དེ་
ནས་ཟག་བཅས། དེ་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་ཟག་མེད། དེ་ནས་ཟག་བཅས། དེ་ནས་ཟག་མེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག། དེ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་ནི་རེ་རེར་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་སྤེལ་བར་ནུས་བ་ནི་སྤེལ་སྒོམ་གྲུབ་པའི་ཚད་ཡིན་ཞེས་ཟེར་
སློབ་དཔོན་ན་རེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེར་སྤེལ་ནུས་པ་སངས་རྒྱས་མ་གཏོག་གཞན་ལ་མེད་པས། རྒྱུན་ཆགས་གསུམ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་འདོད་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་ནུས་པ་སྤེལ་སྒོམ་གྲུབ་པའི་ཚད་ཡིན་ཞེས་གསུང། དགོས་པ་གང་

[174A]༄༅། །གི་ཕྱིར་སྤེལ་ན། གནས་གཙང་མ་ལྔར་སྐྱེ་བ་དང། མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། ཉོན་མོངས་པས་ནི་འཇིགས་པ་ཐག་བསྲིང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཡིན་ནོ། འོ་ན་གནས་གཙང་
མ་ལྔར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་གཙང་མར་སྐྱེ་བ་ལྔ་ཁོ་ནར་ངེས་ཏེ། བསམ་གཏན་སྤེལ་བ་དེ་ནི་ཆུང་ངུ་གསུམ་སྤེལ། འབྲིང་དྲུག་སྤེལ། ཆེན་པོ་དགུ་སྤེལ། ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཉིས་སྤེལ། ཆེས་ཤིན་
ཏུ་ཆེན་པོ་བཅོ་ལྔ་སྤེལ་ཏེ་རྣམ་པ་ལྔར་ངེས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ཕྱིར་མི་འོང་ལུས་མངོན་བྱེད་གང་ཞེ་ན། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་མངོན་བྱེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན་
སེམས་མེད་པའི་ལུས་ཀྱིས་མྱང་ན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བའི་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་ན་དེར་འདོད་དོ། །སེམས་མེད་པའི་ལུས་ཀྱིས་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། སེམས་མེད་པའི་ལུས་ལ་
བརྟེན་ནས་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ། ཞུགས་པ་དང། གནས་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཕྱིར་མི་འོང་དེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སྒོམ་སྤང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱི་ཉེས་པའི་ཆ་བརྒྱད་
ཟད་པའམ། སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་དགུ་པ་སྤང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་གནས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་དགུ་པ་སྦོང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་
གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སྤངས་ནུས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་སྤོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་བརྒྱད་པ་མན་ཆད་སྤངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང། ཞར་ལ་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ། ཤེས་པའི་

[174B] དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་བསྡུ་བ། ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ། །དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་འཐོབ་ཚུལ། དགྲ་བཅོམ་གྱི་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་དེས་ཟད་པ་ཐོབ་པ་དང་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པ་དེའི་
ཚེ། གང་ཟག་དེ་ལ་མི་སློབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་གཞན་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་ལམ་ལ་སློབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་དོན་མཐར་ཐུགས་ནས་གཞན་དོན་བྱེད་པར་འོས་པ་དང། ཆགས་བཅས་རྣམས་ཀྱིས་
མཆོད་པར་འོས་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་བདུན་ནི་སློབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་དུ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་རྟག་ཏུ་སློབ་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སོ་སྐྱེ་ནི་སློབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་
བསླབ་པ་གསུམ་ལ་སློབ་པ་གཏོང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། ལམ་གང་གིས་ས་གང་གི་སྤང་བྱ་སྤོང། ས་གང་གིས་ས་གང་གི་སྤང་བྱ་སྤོང། ཞར་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་རྣམ་མོ། །དང་པོ་ནི། མི་སློབ་པ་དེ་ཡང་གང་
གིས་ས་གང་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་སྲིད་རྩེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་དེ་ལས་ཆགས་
པ་དང་འབྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་རྩེ་ལ་གོང་ས་མེད། རང་ས་སྲེད་པ་རྒྱས། འོག་ས་དམན་པའི་ཕྱིར། གཞན་འོག་ས་བརྒྱད་ལས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཆགས་པ་དང་
འབྲལ་ལོ། །འོ་ན་འཕགས་པ་དང་སོ་སྐྱེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་འཕགས་པ་ལ་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ཟག་

[175A]༄༅། །བཅས་དང་ཟག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད། སོ་སྐྱེ་ལ་བྲལ་ཐོབ་ཟག་མེད་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཀྱང་བྲལ་ཐོབ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཟག་མེད་ཀྱི་
ལམ་གྱིས་ཅི་ཡང་མེད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་དབང་པོ་འཕོས་པའི་ཚེ། ཅི་ཡང་མེད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བྲལ་ཐོབ་ཟག་མེད་བཏང་ལ། ཅི་ཡང་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། སྲིད་རྩེའི་ཕྱེད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་དབང་པོ་འཕོས་པའི་ཚེ། སྲིད་རྩེའི་ཕྱེད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བྲལ་ཐོབ་ཟག་མེད་བཏང། ཟག་བཅས་དང་མི་ལྡན་ཡང་གང་སྤངས་པ་
དེའི་ཉོན་མོངས་དང་མི་ལྡན་པ་དང། བྱིས་པ་གོང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཡན་ཆད་དུ་སྐྱེས་པ་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བྲལ་ཐོབ་ཟག་བཅས་བཏང། ཟག་མེད་དང་མི་ལྡན་ཡང་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་དང་
མི་ལྡན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ས་གང་གིས་ས་གང་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཉེར་བསྡོགས་ཟག་མེད་མི་ལྕོགས་མེད་པ་ཡིས་ས་ཐམས་ཅད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ་
ཉེར་བསྡོགས་ཡིན་པས་འོག་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་འབྲལ། ཟག་མེད་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་པས་རང་ས་དང་གོང་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་འབྲལ་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་ས་འོག་མ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་
ལམ་ཐ་མ་དེ་ས་གང་གི་ངོ་བོར་སྐྱེ་ཞེ་ན། འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ཏེ་ས་དང་པོ་གསུམ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐ་མ་དབང་པོ་རྣོ་ན་ཚོར་བ་སྤོ་ནུས་པས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་ངོ་བོར་སྐྱེ། དབང་པོ་རྟུལ་ན་

[175B] གོང་མ་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཡན་ཆད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐ་མ་ཉེར་བསྡོགས་ལས་མཐའི་
རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བ་མིན་གྱི་དངོས་གཞིར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་དང་དངོས་གཞི་ཚོར་བ་མཐུན་ཞིང། དངོས་གཞི་མཐོང་བ་ལ་གུས་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་
ལམ་གཞན་བརྒྱད་ཀྱིས་རང་ས་དང་གོང་ས་ལས་རྒྱལ་བ་ཡིན་གྱི་འོག་ས་ལས་རྒྱལ་བ་མིན་ཏེ། དེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དེ་བདེན་པའི་དམིགས་རྣམ་
ཅན་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་བའི་ལམ་གྱི་དམིགས་རྣམ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། ཞི་སོགས་རགས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དང། གོངས་དང་འོག་སའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་
ནོ༑ གསུམ་པ་ནི། དེ་ཟད་ཐོབ་དང་ཟད་པ་ཤེས། །ཞེས་བཤད་ན། ཟང་ཤེས་ལས་གང་སྐྱེ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན། ཟད་པ་ཤེས་པ་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་བློ་གྲོས་ཤེས་པ་སྐྱེ། གལ་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པ་མི་
གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ན། དེ་ལས་ཟད་པ་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ནམ། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེ་སྐྱེའོ། །འོ་ན་མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་མེད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་
ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་བཞི་བསྟན་ན། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དེ་གང་ཞེ་ན། དྲི་མེད་བར་ཆར་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་ཡིན་པའི་
[176A]༄༅། །ཕྱིར༑ དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ན་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་གཉིས། དེ་དག་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུའོ། དེ་ཡང་འདུས་བྱས་ནི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང་འདུས་
མ་བྱས་ནི་ཟད་པ་སྟེ་སྤངས་པ་རྣམས་དང་བཅས་པའོ། །འོ་ན་འབྲས་བུ་གཞིར་བཞག་པ་གྲངས་ཉུངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། འབྲས་བུ་བཞིར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་གནས་སྐབས་གང་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལྔ་དག་ནི་སྲིད་
པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་ལྔ་གང་ཞེ་ན། འབྲས་བུའི་སྔོན་དུ་ཞུགས་པའི་ལམ་བཏང་བ་དང། གཞན་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཐོབ་པ་དང། ཟད་པ་སྟེ་སྤངས་པ་རྣམས་བསྡོམས་པ་དང། ཤེས་པ་བརྒྱད་ཚན་ཐོབ་པ་དང་
རྣམ་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཐོབ་པའོ། །ཟག་མེད་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཁོ་ན་དགེ་སྤྱོང་གི་ཚུལ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་གི་ཕྱིར་འོང་དང་ཕྱིར་མི་འོང་གི་
འབྲས་བུ་དེ་དགེ་སྤྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྐྱོད་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་འོང་དང་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་སྤངས་པ་དང་བསྲེས་པས་ཏེ་བསྡོམས་པ་དང། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་
གྱིས་དེ་འདྲའི་བྲལ་ཐོབ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། ཟག་མེད་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་ལ་ཚངས་པའི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚངས་པ་ནི་མྱང་འདས་ཡིན་ལ། དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ཉིད་ལ་ཚངས་པའི་
འཁོར་ལོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚངས་པ་ཡིན་ལ། དེས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར། དེའི་ནང་ནས་མཐོང་ལམ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འཁོར་

[176B] འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་མྱུར་བར་འགྲོ་བ་དང། སོགས་པ་ཡུལ་གཞན་དོར་ནས་གཞན་ལ་འཇུག་པ་དང། མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང། རྒྱལ་བ་རྣམས་རྣལ་དུ་འགོད་པར་བྱེད་
པ༑ མཐོ་བ་ལ་འཕར། དམའ་བ་ལ་འབབ་པར་བྱེད་དེ་བཞིན་དུ། མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་པོ་མྱུར་བར་འགྲོ་བ་དང། བདེན་པའི་དམིགས་པ་གཞན་དོར་ནས་གཞན་ལ་འཇུག་པ་དང། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་ཉོན་
མོངས་པའི་ཐོབ་པ་གཅོད་པས་མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བ་དང། རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱིས་བྲལ་ཐོབ་འཛིན་པས་རྒྱལ་བ་རྣལ་དུ་འགོད། ཁམས་གོང་མའི་བདེན་པ་ལ་འཕར། འོག་མའི་བདེན་པ་ལ་འབབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་
དབྱངས་སྒྲོགས་ན་རེ། མཐོང་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཡིན་ལ། དེ་དག་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེའི་རྩིབས་སོགས་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། མཐོང་ལམ་ཆོས་འཁོར་ཡིན་ཞེས་ཟེར། ཆོས་མཚུངས་ཏེ། འཁོར་
ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་འཛིན་པའི་ལྟེ་བ། སྡུད་པའི་མུ་ཁྱུད་ཕན་ཚུན་འཇུག་པའི་རྩིབས་གསུམ་ཡོད་ལ། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་འཚོ་བ་གསུམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པས། ལྟེ་བ་དང་འདྲ་བར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་
སོགས་དེ་དག་ལ་རག་ལས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མུ་ཁྱུད་དང་འདྲ་བར་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སོགས་བཞི་ནི་རྩིབས་དང་འདྲ་བར་ཕན་ཚུན་འཇུག་པར་བྱེད་
པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ནི། དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་གང་གི་རྟེན་ལ་འཐོབ་ཅེ་ན། འདོད་པར་འབྲས་བུ་དང་པོ་གསུམ་འཐོབ་ལ། ཐ་མ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཅར་དུ་འཐོབ། འོ་ན་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་ཕྱིར་འོང་གི་

[177A]༄༅། །འབྲས་བུ་དང་མཐར་གྱིས་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་འདོད་པའི་རྟེན་ལ་འཐོབ་མོད། ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་གི་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཁམས་གོང་མའི་རྟེན་ལ་མི་འ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་
ཡོད་དེ། གོང་མའི་རྟེན་ལ་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བ་ལ་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་ཤས་ཆེན་པོ་དགོས་ལ། གོང་གི་སོ་སྐྱེ་འཁོར་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་དང། བཅུ་ཚན་བཅུ་པའི་ལུང་ལས། ཕྱིར་མི་
འོང་ལྔ་པོ་དེ་འདིར་རྩོམ་ཞིང་དེར་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ལ། དངོས་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཉམས་པའི་དབྱེ་བ། དབང་པོ་འཕོ་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་མི་
གཡོའི་ཟད་ཤེས་ལས། །ཞེས་བཤད་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་དབྱེ་བ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དྲུག་ཏུ་འདོད་དེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན། འཆི་བར་སེམས་པའི། རྗེས་སུ་སྲུང་བའི། གནས་པ་ལས་མི་
བསྐྱོད་པའི། རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལས་དང་པོ་ལྔ་ནི་དད་པས་མོས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དད་མོས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་དུས་དང་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་
གྲོལ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོ་བྱད་ཚང་བ་དང། ནད་མེད་པའི་དུས་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་དུས་དང་མི་སྦྱོར་བའི་རྣམ་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པས་མི་གཡོ་བ་དེའི་ཕྱིར་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་
མངོན་དུ་འགྱུར་བ་དུས་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདོད་དགུར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་མཐོང་ཐོབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ཐོབ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་དང་པོ་ནས་དེའི་རིགས་ཅན་ཡིན་ནམ་

[177B] ཁ་ཅིག་དང་པོ་ནས་དེའི་རིགས་ཅན་དང། ཁ་ཅིག་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དབང་པོ་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ལས་གྱུར་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉམས་པའི་ཆོས་
ཅན་དེ་དག་རིགས་དང་འབྲས་བུ་གང་ལས་ཉམས་ཤེ་ན། བར་པ་བཞི་ནི་རིགས་ལས་ཉམས་ཏེ། དམའ་བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་རིགས་ལས་ཉམས་པ་མི་སྲིད་དེ། དེ་ལས་དམན་པའི་རིགས་
མེད་པའི་ཕྱིར། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་རིགས་ལས་ཉམས་པ་མི་སྲིད་དེ། དབང་པོ་རྣོ་བས་ཉོན་མོངས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལྔ་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོ་རྟུལ་བས་ཉོན་མོངས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བའི་
ཕྱིར༑ མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་རྣོ་བས་ཉོན་མོངས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་དད་པའི་རིགས་ལས་ཉམས་པ་མེད་དེ། མི་སློབ་པའི་ཚེ་དང་པོ་ནས་དེའི་རིགས་སུ་ཡོད་པ་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་ལམ་
གཉིས་ཀྱིས་བརྟན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང། སློབ་པའི་ཚེ་དེའི་རིགས་སུ་ཡོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་བརྟན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་དང་པོ་རྒྱུན་ཞུགས་ལས་ཉམས་པ་མི་སྲིད་
དེ༑ དེ་མཐོང་སྤང་སྤངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། མཐོང་སྤང་སྤངས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་དང་པོ་ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་གི་ཕྱིར་འོང་དང་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པ་མི་སྲིད་དེ། དེ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་བརྟན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རིགས་དྲུག་པོ་དེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཁོ་ན་ལ་ལྡན་ནམ་ཞེ་ན། སློབ་པ་དང་འཕགས་པ་མིན་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡང་རིགས་དྲུག་དང་ལྡན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་གྱི་སྔོན་དུ་རིགས་

[178A]༄༅། །དྲུག་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། ལམ་གང་ལ་གནས་པའི་ཚེ་དབང་པོ་འཕོ་ཞེ་ན། མཐོང་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ནི་དབང་པོ་འཕོ་བ་མེད་དེ། དེ་མྱུར་བས་སྦྱོར་བ་བྱ་བའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ལམ་གཞན་
ལ་གནས་ནས་དབང་པོ་འཕོ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཉམས་པ་དེ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ཤོར་བ་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པ་དང། ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཐོབ་པ་མ་ཐོབ་
པ་ལས་ཉམས་པ་དང། ཐོབ་པ་མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་ཐོབ་པ་ཉེར་སྤྱེད་ལས་ཉམས་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་དག་གང་ལ་མངའ་ཞེ་ན། སྟོན་པ་ལ་ཐ་མ་ཉེར་སྤྱད་ལས་ཉམས་པ་མ་ངའ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་
ལ་མངའ་བརྙེས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་མངོན་དུ་མ་མཛད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་བར་མ་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པའང་མངའ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་ནི་ཡོངས་
ཉམས་རྣམ་པ་གསུམ་ག་ཡོད་དོ། །དགྲ་བཅོམ་དབང་བརྟུལ་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་ན་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པ་སོར་མ་ཆུད་ཀྱི་
བར་དུ་འཆི་བ་མེད། འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་དེ་དང་འགལ་བའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་ཅིང། ལམ་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། དབང་པོ་འཕོ་བ་ལ་ལམ་དུ་དགོས་ཤེ་ན། རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མི་གཡོ་བར་དབང་པོ་
འཕོ་བའི་ཚེ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་དགུ་དགོས་ཏེ། དབང་པོ་རྟུལ་བའི་རིགས་ཡུན་རིང་དུ་ཤིན་ཏུ་བསྟེན་ཅིང། དེ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་བརྟན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། དད་མོས་པ་

[178B] དབང་པོ་འཕོ་སླ་བའི་ཕྱིར། དབང་པོ་འཕོ་བའི་ལམ་དེ་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་དབང་པོ་འཕོ་བའི་
རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་ནི་ཟག་མེད་ཡིན་ནོ། །གང་གི་རྟེན་ལ་དབང་པོ་འཕོ་ཞེ་ན། མིའི་ནང་དུ་དབང་པོ་འཕོ་སྟེ། འབད་པས་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་པོ་འཕོ་ཞེ་ན། མི་སློབ་པ་ཟག་
མེད་ས་དགུ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཕོ། སློབ་པ་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཕོའི། གཟུགས་མེད་ལ་བརྟེན་ནས་མི་འཕོ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དབང་པོ་འཕེལ་བ་དབང་པོ་རྟུལ་པོས་བསྡུས་པའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་
ཅན་བཏང་སྟེ་དབང་པོ་རྣོན་པོས་བསྡུས་པའི་འབྲས་བུ་ཙམ་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་ ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཙམ་པོ་གཟུགས་མེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མེད་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དགྲ་བཅོམ་
པ་དེ་ལ་དགུ་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ལ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་རང་སངས་རྒྱས་གཉིས། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་དབང་པོ་སྦྱངས་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་བདུན་དུ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ དགྲ་བཅོམ་པ་དགུར་ངེས་ཏེ། དབང་པོ་རྣམ་པ་དགུ་པ་ཅན་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་གང་ཟག་བདུན་ཡོད་དེ། དད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གཉིས། དད་མོས་པ་དང་མཐོང་ཐོབ་པ་གཉིས། ལུས་མངོན་བྱེད་
དང༑ ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གང་ཟག་བདུན་པོ་དེ་གང་གི་སྒོ་ནས་བཞག་ཅེ་ན། སྔ་མ་གཉིས་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་བཞག་སྟེ། གཞན་ལ་དད་

[179A]༄༅། །པའི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ཆོས་གསུང་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། བར་པ་གཉིས་པོ་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་
བཞག་སྟེ། དད་པ་ལྷག་པ་དང་ཤེས་རབ་ལྷག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། ལུས་མངོན་བྱེད་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒོ་ནས་བཞག་སྟེ། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་གྲོལ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་སྒོ་ནས་
བཞག་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་སྙོམས་འཇུག་དང་རྣམ་གྲོལ་གཉིས་ཀས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། སྙོམས་འཇུག་གིས་རྣམ་ཐར་གྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་
ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར། བདུན་པོ་དེ་དག་རྫས་སུ་བསྡུ་ན་དྲུག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐོང་ལམ་ལ་དད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གཉིས། སྒོམ་ལམ་ལ་དད་མོས་དང་མཐོང་ཐོབ་གཉིས། མི་སློབ་
ལམ་ན་དུས་དང་སྦྱོར་བ་དང་མི་སྦྱོར་བའི་རྣམ་གྲོལ་གཉིས་བཞག་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་གྲོལ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། འགོག་སྙོམས་ཐོབ་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་
རྣམ་གྲོལ་ཡིན་ཏེ། སྙོམས་འཇུག་གིས་རྣམ་ཐར་གྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཅིག་ཤོས་འགོག་སྙོམས་མ་ཐོབ་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་གྲོལ་
ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་འབའ་ཞིག་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྙོམས་འཇུག་དང་དབང་པོ་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་

[179B] །སྙོམས་འཇུག་དང་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་མི་སློབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་ལ། སྦྱོར་སོགས་བཞི་བཤད་པ། གནས་དང་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་པའི་ལམ་བཤད་པ་
བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ལམ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐར་ལམ་ལ་དུ་མ་བཤད་ན། བསྡུ་ན་དུ་ཞེ་ན། མདོར་ན་ཐར་པའི་ལམ་ལ་བཞི་སྟེ། གང་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྐྱེ་བའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང། སྤང་བྱ་
དངོས་སུ་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང། སྤང་བྱ་ལས་དང་པོར་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང། དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ལམ་སླ་ལ་མངོན་ཤེས་མྱུར་བ་སོགས་བཞི་
བཤད་ན། དེ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་དག་གི་ལམ་རྣམས་སླ་སྟེ། ཡན་ལག་གིས་ཟིན་པ་དང། ཞི་ལྷག་ཆ་མཉམ་པས་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ས་གཞན་དག་གི་ལམ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་གིས་
མ་ཟིན་པ་དང། ཞི་ལྷག་ཆ་མི་མཉམ་པས་འབད་པས་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཉེར་བསྡོགས་དང་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཞི་གནས་ཤས་ཆུང་ཞིང། གཟུགས་མེད་རྣམས་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་
དབང་པོ་རྟུལ་བའི་ལམ་ནི་མངོན་ཤེས་བུལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ནས་ཤེས་པ་བུལ་བའི་ཕྱིར། ཅིག་ཤོས་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་ལམ་ནི་མངོན་ཤེས་མྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ནས་ཤེས་པ་མྱུར་བའི་
ཕྱིར༑ གསུམ་པ་ལ། མིང་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། སྡེ་ཚན་གྱི་གོ་རིམས། ངོ་བོའི་ཁྱད་པར། ས་གང་གིས་བསྡུས། ཞར་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་ཚུལ། མི་སློབ་པའི་ཆོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དྲན་

[180A]༄༅། །པ་ཉེར་གཞག་སོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་བྱང་ཆུབ་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ལ་དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་མིང་
གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་དག་རྫས་སུ་བསྡུ་ན་བཅུར་འདུས་ཏེ། དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཤེས་རབ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། བཏང་སྙོམས་དང། དགའ་བ་དང། རྟོག་པ་དང། ཚུལ་
ཁྲིམས་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་བཅུར་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བཞི་ཤེས་རབ་ཏུ་འདུས། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྩོན་འགྲུས་སུ་འདུས། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་
དེ་དག་ནི་གཙོ་བོ་སྨོས་པ་ཡིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་གཞན་ཀུན་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། འོ་ན་སྡེ་ཚན་བདུན་པོ་དེ་གནས་སྐབས་གང་ལ་བཞག་ཅེ་ན། སྡེ་ཚན་བདུན་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། ལས་
ནི་དང་པོ་བ་དག་དང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་རྣམས་དང་ནི་སྒོམ་ལམ་དང་མཐོང་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བཞག་གོ་བཞི་པ་ནི། སྡེ་ཚན་བདུན་པོ་དེ་ལ་ཟག་བཅས་གང་ཟག་མེད་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་དང་འཕགས་
ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་རྣམས་ལ་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ན་ཡོད། དེ་ལས་གཞན་ན་ཡང་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། ས་གང་ན་དེ་དག་ཡོད་ཅེ་ན། བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་སྡེ་ཚན་བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད། ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་མེད་ན་དགའ་བ་མ་གཏོགས་གཞན་རྣམས་ཡོད། དགའ་བ་མ་གཏོགས་ཏེ། ས་འོག་མས་

[180B] བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ན་ནི་རྟོག་པ་མ་གཏོགས་ཏེ། རྟོག་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་གཉིས་ན་རྟོག་པ་དང་དགའ་བ་དེ་གཉིས་མ་
གཏོགས་ཏེ། དེ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ནའང་དེ་གཉིས་མ་གཏོགས། གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་ནའང་དེ་གཉིས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་མ་གཏོགས། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་དང་
ནི་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་མ་གཏོགས་པ་འདོད་ཁམས་དང་སྲིད་རྩེ་ནའོ། །དེ་གཉིས་མེད་དེ། དེ་གཉིས་ན་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་མེད་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ནི། མདོ་ལས། ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་བཞི་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་ཤེས་
ནས་དད་པ་དང། ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་དང། དགེ་འདུན་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་དང། འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཞེས་གསུངས་ན། དེ་གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་དང་པོ་གསུམ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ན་འཕགས་པ་
དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ། ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་དེའི་དགེ་འདུན་དག་ལ་ཡང་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ། ཡང་ཞེས་པས་སྔ་མ་གཉིས་ལའང་ཤེས་ནས་དད་
པ་ཐོབ་པར་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ནི་བདེན་པ་དང་པོ་གསུམ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཞི་པོ་དེ་དག་རྗས་སུ་
གཉིས་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་གསུམ་དད་པ་དང་ཕྱི་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་མོད་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བདུན་པ་ལ། དངོས་དང། ཞར་ལ་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་གཉིས་
[181A]༄༅། །དང་པོ་ནི། མི་སློབ་པ་ཡན་ལག་བཅུ་ལྡན་དང། སློབ་པ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་དུ་བཤད་ན། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་རྣམ་གྲོལ་དང་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ། སློབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་
ཞེ་ན། སློབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་རྣམ་གྲོལ་མ་བཤད་དེ། སློབ་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་མ་བཤད་དེ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་
ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་གྲོལ་དེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་བཅོམ་པ་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་གྲོལ་དང། མོས་པ་འདུས་བྱས་རྣམ་གྲོལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མི་སློབ་པའི་ཡན་ལག་ནི་འདུས་བྱས་རྣམ་
གྲོལ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་གྲོལ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། ཤེས་རབ་གཏི་མུག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་
སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། མི་སློབ་པའི་སེམས་དུས་གསུམ་པོ་གང་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། མི་སློབ་པའི་སེམས་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་འོངས་པ་སྒྲིབ་པ་ལས་
ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལམ་དུས་གསུམ་པོ་གང་གིས་སྒྲིབ་པ་སྤོང་ཞེ་ན། འགག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་དེའི་སྒྲིབ་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ། །འོ་ན་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་གྲོལ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཁམས་
ལ་སོགས་པ་གསུམ་བཤད་ན། དེ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡོད་ཅེ་ན། འདུས་མ་བྱས་རྣམ་གྲོལ་དེ་ཉིད་ལ་ཁམས་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་ཁམས་གསུམ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་ཀུན་ཟད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་

[181B] འགོག་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་གཞི་ཟག་པ་ཟད་པ་ཡིན་ནོ། གང་ལ་ཡིད་འབྱུང་
བའི་ལམ་དེས་འདོད་ཆགས་དང་འབྲལ་བས་ཁྱབ་བམ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ལ་དམིགས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དམན་པ་ཟག་བཅས་ལ་དམིགས་པའི་བློ་
མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། འགོག་ལམ་ལ་དམིགས་པའི་བཟོད་ཤེས་ནི་ཡིད་འབྱུང་མིན་ཏེ། དམན་པ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་སྤང་བྱ་དངོས་སུ་སྤོང་བའི་ལམ་ཀུན་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་
བར་འགྱུར་ཏེ། སྤང་བྱའི་དངོས་གཉེན་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་ལ་མུ་བཞི་སྲིད་དེ། སྡུག་ཀུན་ལ་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ཁྱད་པར་དང་
རྣམ་གྲོལ་ལམ་ནི་ཡིད་འབྱུང་ཡིན་གྱི། འདོད་ཆགས་དང་འབྲལ་བ་མིན། དེ་ལ་དམིགས་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ནི་གཉིས་ཀ་ཡིན། འགོག་ལམ་ལ་དམིགས་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་འབྲལ་བ་ཡིན་གྱི་
ཡིད་འབྱུང་བ་མ་ཡིན། འགོག་ལམ་ལ་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ཁྱད་པར་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ནི་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་ལས་ལམ་དང་གང་ཟག་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་དྲུག་
པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།།    ༈    ཤེས་པའི་གཞི། ཤེས་པའི་རང་བཞིན། ཤེས་པའི་ལྡན་པ། ཤེས་པའི་ཐོབ་པ། ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དང་

[182A]༄༅། །པོ་ནི། གོང་དུ་བཟོད་པ་ཞེས་ཀྱང་བཤད། ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བཤད། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བཤད། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་ན། བཟོད་པ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་མིན་པ་དང། ཡང་དག་
པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དྲི་མ་མེད་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་ཆོས་ཅན། རང་ཡུལ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་མིན་ཏེ། རང་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཐེ་ཚོམ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཐེ་
ཚོམ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་བློ་ཆོས་ཅན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་མིན་ཏེ། ཡུལ་ལ་ཡང་དག་པར་ངེས་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་འཕགས་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་
བློ་ཆོས་ཅན། ཤེས་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཡུལ་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་བློ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སོ་སྐྱེའི་བློ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཆོས་ཅན། ཤེས་
པ་ཡིན་ཏེ། རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སོགས་ལྔ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ་དྲུག་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ལྟ་བའང་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ། བསྡུ་བ་ཡུལ་དང་བཅས། དབྱེ་བ་ཁྱད་
པར་དང་བཅས། གྲངས་ངེས་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་དང་བཅས། རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། བསྡུ་ན་གཉིས་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དང་པོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་བུམ་སྣང་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཤེས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[182B] དེ་སྐད་ཅིག་དང་པོས་རང་དང་རང་གི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པ་ལས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་རིག་ སྐད་ཅིག་གཉིས་པས་དེ་ཡང་རིག་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་
འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཤེས་བཞག་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་
གོང་མའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཤེས་དང་རྗེས་ཤེས་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་བཞི་བཞི་ཡོད་དེ། བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་བཞི་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཤེས་པ་དེ་
དག་ལས་ནི་མི་སྐྱེ་བ་དང་ཟད་པ་ཤེས་པ་བཞག་སྟེ། ཟད་པ་ཤེས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་ཏེ་སླར་ཤེས་པར་བྱར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་
རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་དང་པོ་སྐྱེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྗེས་ཤེས་ཡིན་ཏེ། སྲིད་རྩེའི་སྒོམ་སྤང་དགུ་པ་ལ་དམིགས་ནས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་
པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་ལམ་ཤེས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་བཞི་ལས་ཕ་རོལ་སེམས་རིག་པ་བཞག་སྟེ། དེ་བཞི་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཤེས་དེས་གང་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། དེས་ནི་ས་འདས་པ་ས་འོག་མའི་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཀྱིས་གོང་མའི་སེམས་མི་རིག་ དབང་པོ་འདས་པ་དབང་རྟུལ་དད་མོས་པ་ལྟ་བུའི་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་

[183A]༄༅། །ཀྱིས་དབང་རྣོན་མཐོང་ཐོབ་ལྟ་བུའི་སེམས་མི་རིག་ གང་ཟག་འདས་པ་ཕྱིར་མི་འོང་གི་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་མི་རིག་སྟེ། དེ་དག་གི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་མི་རིག་སྟེ། ད་ལྟར་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཆོས་ཤེས་དང་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་བློའི་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་རིག་པ་མིན་ཏེ། འདོད་པ་དང་གོང་མའི་གཉེན་པོའི་རིས་སུ་གྱུར་པའི་ཟག་མེད་
ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གོང་མའི་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཀྱིས་འོག་མའི་སེམས་རིག་ན། ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་དུ་རིག་ཅེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཀྱིས། མཐོང་བའི་ལམ་
སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་དང་ཆོས་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་གཉིས་རིག་གི་ དེ་ལས་གཞན་མི་རིག་སྟེ། གཞན་དང་དམིགས་རྣམ་མི་མཐུན་པས་དེ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་སྦྱོར་བ་བྱས་ན་མྱུར་དུ་འགག་ལ། འཕགས་པ་ཡུལ་
དུ་མི་བྱེད་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་གཉིས་དང་བརྒྱད་པ་སྟེ་གསུམ་རིག་གི་གཞན་མི་རིག་གོ་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་
མེད་པར་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ཀུན་རིག་སྟེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཟད་པ་ཤེས་པ་བདེན་པ་བཞི་རྣམས་ལ་སྡུག་
བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པའི་བློའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ་སླར་ཤེས་པར་བྱར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པའི་བློ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་བློར་འདོད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ཤེས་པ་བཅུར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་

[183B] ཡོད་དེ། ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་བཞག། གཉེན་པོ་ལས་ཆོས་ཤེས་དང་རྗེས་ཤེས་བཞག་ རྣམ་པ་ལས་སྡུག་ཀུན་ཤེས་པ་བཞག་ རྣམ་པ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་གཉིས་ཀ་ལས་འགོག་ལམ་ཤེས་པ་བཞག་
སྦྱོར་བ་བྱས་པ་ལས་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་བཞག་ བྱ་བ་བྱས་པ་ལས་ཟད་པ་ཤེས་པ་བཞག་ རྒྱུ་རྒྱས་པ་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་བཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་ཕལ་ཆེར་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་དང། ཆོས་
ཤེས་འདོད་པའི་གཉེན་པོ་དང། རྗེས་ཤེས་གོང་མའི་གཉེན་པོ་དང། སྡུག་ཀུན་གཉིས་རྣམ་པ་མི་རྟག་པ་སོགས་རྣམ་པ་ཐ་དད་ཀྱི་དམིགས་པ་སྡུག་ཀུན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དང། འགོག་ལམ་གཉིས་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་
པ་དང། ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཟད་ཤེས་བྱ་བ་བྱས་པའི་རྒྱུད་ལ་དང་པོར་སྐྱེས་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྔར་ཟག་མེད་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་
ཕྱིར། འོ་ན་ཆོས་ཤེས་འདོད་པའི་གཉེན་པོ་དང། རྗེས་ཤེས་གོང་མའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ན། དེ་ཁོ་ནར་ངེས་སམ་ཞེ་ན། མཐོང་ལམ་ལ་ངེས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་ལ་མ་ངེས་ཏེ། སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འགོག་པའམ། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་གང་ཡིན་
པ་དེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོང་མའི་འགོག་ལམ་ལས་མི་དམན་པའི་འགོག་ལམ་ལ་དམིགས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་ཀུན་ལ་ཆོས་ཤེས་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་
གོང་མའི་སྡུག་ཀུན་ལས་དམན་པའི་སྡུག་ཀུན་ལ་དམིགས་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྗེས་ཤེས་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་རིས་འདྲ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་རྗེས་

[184A]༄༅། །ཤེས་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཤེས་མ་སྐྱེས་པར་རྗེས་ཤེས་མི་སྐྱེ། ཚེ་ཤེས་སྐྱེས་པའི་ཆོ་ཆོས་ཤེས་ཀྱིས་འདོད་པ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། འོ་ན། ཤེས་པ་བཅུ་པོ་ཡུལ་གང་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་
ཞེ་ན། ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ལ། གཞན་དུའང་ཤེས་བྱ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི་རང་
རང་གི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཡིད་ཤེས་དྲི་མེད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་བཞི་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་
ཅན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྫས་རེ་རེ་ཞིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི། གཉིས་ཀ་ཅིག་ཅར་དུ་མི་འཛིན་ཏེ། སེམས་སོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ཚེ་སེམས་བྱུང་མི་འཛིན། སེམས་བྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ཚེ་སེམས་མི་
འཛིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། དྲི་མའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ཚེ་གོས་མི་འཛིན། གོས་སོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ཚེ་དྲི་མ་མི་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་པ་ཅན་ནོ། །སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་
མ་གཏོགས་ཏེ། དེའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་བདག་གིས་བྱ་བ་བྱས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཤེས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དྲི་མེད་ཀྱི་ལམ་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ལས་གཞན་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། མེད་དེ། དྲི་མེད་བཅུ་དྲུག་ལས་གཞན་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཉི་འོག་པ་ན་རེ། གཞན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལས། གནས་ཡོད་དང་གཞི་ཡོད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུངས་

[184B] འོ་ན་བཅུ་དྲུག་པོ་རྫས་སུ་དུ་ཞེ་ན། རྫས་སུ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། བཅུ་དྲུག་པོ་སོ་སོར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྡེ་པ་གཞན་ན་རེ། རྫས་བདུན་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བཞི་རྫས་རེ་རེ་དང། བདེན་པ་ཕྱི་མ་
གསུམ་གྱི་རྫས་རེ་རེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུའི་རྣམ་པ་ཀུན་འབྱུང་སོགས་དང། འགོག་པའི་རྣམ་པ་ཞི་བ་སོགས་དང། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ངེས་འབྱིན་སོགས་རྫས་རེ་རེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར། འོ་ན་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་
ན་རེ། རྣམ་པ་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཤེས་རབ་ཁོ་ནས་དམིགས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་དང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་གིས་དམིགས་པ་འཛིན་པར་བྱེད། ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བྱ་ཡིན་
   ༈    །མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤེས་རབ་ཤེས་རབ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། དེས་ན་སེམས་སེམས་བྱུང་གིས་དམིགས་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། བྱེད་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་
བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལྔ་པ་ནི། ཤེས་པ་བཅུ་པོ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གང་ཞེ་ན། དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ག་ཡོད་དེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཤེས་པ་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་
   ༈    སེམས་ཤེས་སྒོམ་བྱུང་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམས་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། སེམས་ཤེས་དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་གང། །རྟོག་དང་རིག་སྔགས་ཀྱིས་བྱས་པའང། །ཞེས་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་
ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། དེར་བཤད་པའི་སེམས་ཤེས་དེ་འདིར་བཤད་པའི་སེམས་ཤེས་སུ་མི་འདུ་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཤེས་པ་བཅུའི་ནང་དུ་མ་འདུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཤེས་པ་བཅུ་

[185A]༄༅། །པོ་དེ་ས་གང་ན་ཡོད་ཅེ་ན། དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་པོ་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་དེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཤེས་པ་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་ས་དྲུག་ན་ཆོས་ཤེས་
ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། འདོད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟག་མེད་ས་དགུ་ན་རྗེས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། མཐོང་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་ན་ཡོད། སྒོམ་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་གཟུགས་མེད་དང་པོ་
གསུམ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྗེས་ཤེས་དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་དང་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་ནི་ཟག་མེད་ས་དགུ་ན་ཡོད། གཞན་ཕ་རོལ་གྱི་ཡིད་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་བཞི་ན་ཡོད་དེ། ལམ་སླ་བ་ལ་རྟེན་དགོས་པའི་
   ༈    ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་དེ་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཡིན་གྱི། གཟུགས་མེད་ལ་མི་རྟེན་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་རྟེན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པའི་རྟེན་
ཅན་ཡིན་གྱི། གོང་མ་ལ་མི་རྟེན་ཏེ། འདོད་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་པ་བརྒྱད་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྗེས་ཤེས་ཁམས་གསུམ་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཤེས་པ་
བཅུ་པོ་དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། འགོག་པ་ཤེས་པའི་བློ་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གཅིག་ཡིན། ཕ་རོལ་སེམས་བློ་ནི་ལུས་མ་གཏོགས་པའི་གསུམ་མོ། །ལྷག་མ་ལ་བཞི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཤེས་པ་གང་གི་ཡུལ་དུ་ཤེས་པ་
དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆོས་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་རྗེས་ཤེས་མ་གཏོགས་པའི་དགུ་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པའི་དགུ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་བློའི་ནི་ཆོས་ཤེས་མ་གཏོགས་པ་དགུ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ལ་

[185B] །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་བཞི་ཡི་ནི་བཅུ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་འགོག་པའི་ཤེས་པའི་ནི་ཤེས་པ་བཅུ་མིན་ཏེ་
འདུས་མ་བྱས་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཤེས་བྱ་གང་ཤེས་པ་དུ་ཞིག་གི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་ལ་ཆོས་བཅུ་དག་ཏུ་ནི་ཕྱེ་ནས། ཤེས་པ་གང་གི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་དང་དྲི་མ་
མེད་པའི་ལམ་གྱི་ཆོས་ལ་མཚུངས་ལྡན་དང་མཚུངས་ལྡན་མ་ཡིན་པ་དང། འདུས་མ་བྱས་ལ་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སོ། །འོ་ན་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་དུ་རིག་པ་
ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་པུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་རང་དང་རང་གི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་
པ་ནི་ཉིད་དུ་རིག་པར་འགྱུར་ལ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པས་དེ་ཡང་རིག་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོས་རང་དང་རང་གི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པ་མི་རིག་སྟེ། རང་ཉིད་རང་ལ་བྱེད་པ་འགལ་ཞིང། རང་གི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་ཉེ་
བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཤེས་པའི་ལྡན་པ་ནི། འོན་ཤེས་པ་དུ་གང་ཟག་གང་ལ་ལྡན་ཞེ་ན། སོ་སྐྱེ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་དང་ལྡན། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་དང་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཏེ་
གཉིས་དང་ལྡན། འཕགས་པ་ཟག་མེད་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་གནས་པ་ཆགས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་གཅིག་དང་ལྡན། ཟག་མེད་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་གནས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཆོས་ཤེས་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་སྟེ་གསུམ་དང་
[186A]༄༅། །   ༈    །ཟག་མེད་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་གནས་པ་ཆགས་ཅན་མིན་ན། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཕ་རོལ་
སེམས་ཤེས་ཏེ་གཉིས་དང་ལྡན། དེས་འགྲེའོ། །བཞི་པ་ཤེས་པའི་འཐོབ་པ་ལ། ལམ་གང་དུ་ཤེས་པ་དུ་འཐོབ། ས་གང་དུ་ཤེས་པ་དུ་འཐོབ། འཐོབ་པའི་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ། མཐོང་ལམ་དུ་དུ་འཐོབ། སྒོམ་ལམ་དུ་དུ་འཐོབ། བཤད་
པའི་ལྷག་མ་ལ་དུ་འཐོབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་ལམ་གང་དུ་ཤེས་པ་དུ་འཐོབ་ཅེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་རིགས་འདྲ་མ་འོངས་པ་འཐོབ་ཀྱི། དེ་དག་མངོན་གྱུར་མི་འཐོབ་སྟེ། མཐོང་
ལམ་ལན་གཉིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། མཐོང་ལམ་དེ་ཉིད་ལ་རྗེས་ཤེས་དང་པོ་གསུམ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། བདེན་པ་ཟད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཤེས་ཚེའང་འཐོབ་བམ་ཞེ་ན། མི་འཐོབ་སྟེ། བདེན་པ་ཟད་པར་མ་
གཏོགས་པའི་ཕྱིར། རྗེས་ཤེས་གསུམ་གྱི་སྐབས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདེན་པ་ཟད་པར་རྟོགས་པ་དེའི་ཆ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དེའི་ཕྱིར། ལམ་
ལ་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་མི་འཐོབ་སྟེ། ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་མཐའ་དག་སྒོམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་མེད་པར་
   ༈    ཀུན་འབྱུང་མཐའ་དག་སྤོང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་མཐའ་དག་སྤོང་བར་ནུས། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་མཐའ་དག་སྒོམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་

[186B] །འོ་ན་དེ་ས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཐོབ་ཅེ་ན། མཐོང་ལམ་ས་གང་ལ་བརྟེན་པའི་རང་ས་དང་འོག་ས་ལ་བརྟེན་ནས་འཐོབ་བོ། །འོ་ན་དེ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འགོག་པའི་
མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དེ། མཐའ་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གཅིག་ཡིན་ལ། གཞན་གཉིས་ལ་བཞི་ག་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ནི་རང་རང་གི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་འབད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་
སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཆགས་བཅས་བཅུ་དྲུག་པ་ལམ་རྗེས་ཤེས་ལ་གནས་པས་ཤེས་པ་དྲུག་འཐོབ་སྟེ། བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་ཏེ་དྲུག་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བ་འདི་བཞིན་ཕྱི་མ་རྣམས་ལའང་
   ༈    ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་མི་འཐོབ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་
མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་མི་འཐོབ་སྟེ། ཆགས་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་མི་འཐོབ་སྟེ། སློབ་ལམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅུ་དྲུག་པ་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་དེའི་སྟེང་དུ་ཕ་རོལ་སེམས་
ཤེས་པ་སྟེ་བདུན་འཐོབ་བོ། །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་མི་འཐོབ་པ་སྔར་དང་འདྲ། དེའི་གོང་མ་ཆགས་བཅས་ཀྱི་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་བསྣན་པས་བདུན་འཐོབ་བོ། །ས་བར་པ་བདུན་ལས་
རྒྱལ་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང། སློབ་པའི་མངོན་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་འཐོབ་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང། སློབ་པའི་སྤེལ་མ་སྒོམ་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དག་དང། གོང་མ་སྲིད་རྩེ་ལས་གྲོལ་བའི་ལམ་དང་པོ་བརྒྱད་ལའང་

[187A]༄༅། །སྔར་གྱི་བདུན་པོ་འཐོབ། རྟོགས་པའི་སྐལ་པ་ཅན་མི་གཡོ་བར་དབང་པོ་འཕོ་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་ཡང་སྔར་གྱི་དྲུག་གི་སྟེང་དུ་ཟད་པ་ཤེས་པ་བསྣན་པས་བདུན་འཐོབ་བོ། །སློབ་པ་དབང་པོ་སྦྱངས་པའི་གྲོལ་བ་ལ་
ཆགས་བཅས་ཡིན་ན། སྔར་གྱི་ཤེས་པ་དྲུག་དང། ཆགས་བྲལ་ཡིན་ན་དེའི་སྟེང་དུ་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་བསྣན་པས་བདུན་འཐོབ། མ་ཞེས་པས་ཁ་ཅིག་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་འཐོབ་ཟེར། སློབ་པ་དབང་པོ་སྦྱངས་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་
ལ་སྔར་གྱི་དྲུག་འཐོབ། དེ་བཞིན་དུ་སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཐ་མ་ལའང་སྔར་གྱི་དྲུག་འཐོབ། ཟད་པ་ཤེས་པ་ལ་དབང་རྟུལ་གྱིས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པ་དགུ་འཐོབ་བོ། །དབང་རྣོན་མི་གཡོ་བས་
ནི་བཅུ་འཐོབ་བོ། །རྟོགས་པའི་སྐལ་པ་ཅན་མི་གཡོ་བ་དེར་དབང་པོ་འཕོ་བའི་གྲོལ་བའི་ལམ་ཐ་མ་ལའང་བཅུ་འཐོབ་བོ། །གསུམ་པ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་ལྷག་མ་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐ་མ་དང། མངོན་
ཤེས་དང་པོ་ལྔ་འཐོབ་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང། སྤེལ་མ་སྒོམ་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པའི་བརྒྱད་འཐོབ་བོ། །གཉིས་པ་ནི། འོ་ན་ལམ་གང་དུ་ས་དུའི་ཤེས་པ་འཐོབ་ཅེ་ན། ས་འོག་མ་གང་ལས་ཆགས་པ་
དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་གོང་མས་བསྡུས་པའི་ལམ་གང་ཐོབ་པ་དེར་ཡང་རང་ས་དང་འོག་མས་བསྡུས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་
   ༈    དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དང། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་སོགས་ཀྱང་འཐོབ། དེ་ཡང་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་གཟུགས་མེད་བཞི། འདོད་པ་སྟེ་ས་བཅུ་གཅིག་

[187B] རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་བཅོམ་ནས། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས། དགེ་བ་རྣམས་སྐྱེས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསུ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་
ཡུལ་མི་རྣམས་སྐྱེས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསུ་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རྙེད་པ་ལ་ཐོབ་པས་ཁྱབ་བམ་ཞེ་ན། སྔོན་འཁོར་བར་འདྲིས་པ་ལས་ཉམས་ནས་ཡང་རྙེད་པ་མ་འོངས་པ་མི་འཐོབ་སྟེ། དེའི་ཐོབ་པ་བཏང་བའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཟག་མེད་ཀྱི་མ་
འོངས་པ་འཐོབ་བོ། །གསུམ་པ་ནི། འོ་ན་ཐོབ་པ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། བཞི་ཡོད་དེ། རྙེད་པའི་ཐོབ་པ་དང། བསྟེན་པའི་ཐོབ་པ་དང། གཉེན་པོའི་ཐོབ་པ་དང། ཐག་སྲིང་བའི་ཐོབ་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གང་ཞེ་ན། གསར་དུ་རྙེད་པ་
   ༈    །གཉེན་པོ་དང་ཐག་སྲིང་བའི་ཐོབ་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཟག་བཅས་དགེ་བ་ལ་ཐོབ་པ་བཞི་ག་ཡོད་དེ། དགེ་
བ་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་རྙེད་པ་དང་བསྟེན་པའི་ཐོབ་པ་ཡོད། ཟག་བཅས་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་དང་ཐག་སྲིང་བའི་ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཐུན་མོང་གི་ཡོན་ཏན་ནོ། །
དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཟད་པ་ཤེས་ལ་ཟག་བཅས་ཀྱང། ཞེས་ཟད་པ་ཤེས་པའི་ཚེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་འཐོབ་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་མོད། དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནས་འཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་གང་ཞེ་ན་
སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། སྟོབས་བཅུ་དང་ལ་སོགས་པ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གསུམ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། སྟོབས་བཤད། མི་འཇིགས་པ་བཤད་

[188A]༄༅། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བཤད། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཐུགས་ཀྱི་སྟོབས། སྐུའི་སྟོབས་སོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་སྟོབས་བཅུ་པོ་དེ་ཤེས་པ་གང་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན་
གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་བཅུས་བསྡུས་ཏེ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་དེས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ལས་དང་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་སྨིན་མཁྱེན་པ་ལ་འགོག་ལམ་ཤེས་པ་
མ་གཏོགས་པའི་བརྒྱད་ཡོད། བསམ་གཏན་དང་རྣམ་ཐར་སོགས་མཁྱེན་པ་དང། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་དང། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པ་དང། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པ་ལ་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པ་
མིན་པའི་དགུ་འོ། །དམྱལ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པ་དག་ལ། ལམ་རང་གི་ངོ་བོ་མཁྱེན་པ་ལ་བྱས་ན་འགོག་པ་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པ་དགུ་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་མཁྱེན་པ་ལ་བྱས་ན་
   ༈    །སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པ་གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་བྱ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟག་པ་ཟད་པ་
མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ལ། ཟག་པ་ཟད་པ་རང་གི་ངོ་བོ་མཁྱེན་པ་ལ་བྱས་ན་ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་འགོག་ཤེས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་གམ། ཟག་པ་ཟད་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་མཁྱེན་པ་ལ་བྱས་ན་བཅུ་ཡིན་ནོ། །
འོ་ན་དེ་དག་ས་གང་ན་ཡོད་ཅེ་ན། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་བཞི་པོ་གང་རུང་དག་ན་ཡོད། ལྷག་མ་བརྒྱད་ནི་ཟག་མེད་ས་རྣམས་ཀུན་ན་ཅི་རིགས་པ་ཡོད། ཟག་

[188B] །ཁམས་གསུམ་གང་གི་རྟེན་ལ་ཡོད་ཅེ་ན། ཐམས་ཅད་འདོད་པའི་རྟེན་ལ་ཡོད་དུ་རུང། གཟུགས་ཀྱི་སས་བསྡུས་པ་རྣམས་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཡོད། གཟུགས་མེད་ཀྱིས་སས་
བསྡུས་པ་རྣམས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཡོད། འོ་ན་འདི་དག་གང་ཟག་གཞན་ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ཟག་པ་ཟད་པ་དང་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སོགས་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཞེས་
བྱ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་འདིའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྟོབས་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་ཤེས་བྱ་ལ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། འོ་ན་ཐུགས་ཀྱི་སྟོབས་ཚད་མེད་ན། སྐུའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། སྐུ་ལ་སྲེད་མེད་བུའི་
སྟོབས་མངའོ། །གཞན་དག་ན་རེ། ཚིགས་གསུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ན་སྲེད་མེད་བུའི་སྟོབས་ཡོད་ཅེས་ཟེར། འོ་ན་སྲེད་མེད་བུ་ལ་སྟོབས་ཅི་ཙམ་ཡོད་ཅེ་ན། གླང་ཆེན་ཕལ་པ་དང། ལ་སོགས་པ་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་དང་
ཚན་པོ་ཆེ་དང། རབ་གནོད་དང། ཡན་ལག་མཆོག་དང། སྟོབས་མཆོག་དང། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྟེ་བདུན་པོ་གོང་ནས་གོང་དུ་བཅུ་འགྱུར་དུ་གླགས་པའི་སྟོབས་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སྐུའི་སྟོབས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མ་ཆེད་དོ། །
གཉིས་པ་ནི། འོ་ན་མི་འཇིགས་པ་དེ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། མི་འཇིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རང་དོན་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་སུ་དམ་བཅས་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ། རང་དོན་སྤངས་པ་ཕུན་ཚོགས་སུ་དམ་བཅས་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ། གཞན་
དོན་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་དམ་བཅས་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ། གཞན་དོན་ངེས་འབྱུང་གི་ལམ་དམ་བཅས་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་དག་ཤེས་པ་གང་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། མི་འཇིགས་པ་དང་པོ་ཇི་ལྟར་སྟོབས་ནི་དང་པོ་

[189A]༄༅། །བཞིན་དུ་ཤེས་པ་བཅུས་བསྡུས། མི་འཇིགས་པ་གཉིས་པ་སྟོབས་བཅུ་པ་བཞིན་དུ་དྲུག་གམ་བཅུས་བསྡུས། གསུམ་པ་ནི་སྟོབས་གཉིས་པ་བཞིན་དུ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས། བཞི་པ་ནི་སྟོབས་བདུན་པ་
བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དྒུའམ་བཅུས་བསྡུས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། འོ་ན་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན། དབྱེ་ན་གསུམ་ཡོད་དོ། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གསུམ་པོ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེས་ཆགས་སྡང་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཀུན་རྫོབ་པའི་བློ་ཡིན་ཏེ་
འཇིག་རྟེན་ལ་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ་སུ་ནི་དར་སུ་ནི་རྒུད་སུ་ནི་མ་སྨིན་པ་སྨིན་པར་བྱ་སུ་ནི་སྨིན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚོན་གྱིས་བརྟོལ་བར་བྱ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་སྐད་བྱ་སྟེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་
གསུམ་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་གྲུབ་པ་དང། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ག་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དང། སྤྱོད་ཡུལ་ཁམས་གསུམ་གའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་མཉམ་པར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཆེས་ཆེ་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཐ་དད་བྱ་བ་རྣམ་པ་
བརྒྱད་ཡོད་དེ། སྙིང་རྗེ་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་གཏི་མུག་མེད་པ་ཡིན། དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་སྙིང་རྗེ་ནི་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས། རྣམ་

[189B] ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ག་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་བ་ཅན་ཡིན། རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་སྙིང་རྗེ་བསམ་གཏན་བཞི་
ལ་བརྟེན། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྙིང་རྗེ་ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ཡོད། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད། ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར། སྙིང་རྗེ་འདོད་པ་ལ་འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྲིད་རྩེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་དོན་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་མི་སྐྱོབ་དང། སྙིང་རྗེ་མི་འདྲ་བར་འཇུག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འདྲ་བར་འཇུག་
པའི་ཁྱད་པར་ཡེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་མམ་ཞེ་ན། མཉམ་པ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། འབྲས་
བུ་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པར་མཉམ་པ་དང། འཕྲིན་ལས་འགྲོ་བའི་དོན་སྤྱོད་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་སྐུ་ཚེ་དང་རིགས་དང་སྐུ་བོང་ཚད་མཉམ་པ་མིན་ཏེ། དེ་དག་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་ཐུན་མོང་གི་ཡོན་ཏན་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་ཐུན་མོང་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ནི་སློབ་མ་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་དང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་
དང་ཐུན་མོང་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་རིས་འདྲ་བ་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་མེད་པ་དང་སྨོན་ནས་ཤེས་པ་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་དང། མངོན་ཤེས་དྲུག་པོ་ནི་

[190A]༄༅། །འཕགས་པ་དང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ལ། སོགས་ཁོངས་ནས་མངོན་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་དང་བསམ་གཏན་ཚད་མེད་གཟུགས་མེད་རྣམ་ཐར་ཟིལ་གནོན་ཟད་པར་རྣམས་ནི་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ཀ་དང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་
   ༈    །གཉིས་པ་ལ། འཕགས་པ་དང་ཐུན་མོང་བ་དང། སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ཀ་དང་ཐུན་མོང་བའོ། །དང་པོ་ལ། ཉོན་མོངས་མེད་པ། སྨོན་ནས་ཤེས་པ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་བཤད་པ། འཐོབ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་ཉོན་
མོངས་མེད་དང། ཞེས་བཤད་ན། དེ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཀུན་རྗོབ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ས་གང་ན་ཡོད་ན། བསམ་གཏན་གྱི་མཐའ་བཞི་པ་ན་ཡོད་དེ། ལམ་སླ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། གང་
ཟག་གང་གིས་མངོན་དུ་བྱེད་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཁམས་གསུམ་གང་གི་རྟེན་ལ་སྐྱེད་ཅེ་ན། མིས་སྐྱེད་དེ། མིའི་རྟེན་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་
གིས་སྔོན་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་དམིགས་རྐྱེན་བྱས་པ་དྲན་ནས། དེ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་འདོད་པར་རྟོགས་པ་དང། སྐྱེས་པ་སྤོང་མི་ནུས་པས་
མ་སྐྱེས་པ་དང། སྒོམ་པས་སྤང་བ་གཞིར་བྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྨོན་ནས་ཤེས་པའང་ངོ་བོ་དང་ས་དང་གང་ཟག་དང་རྟེན་ཉོན་མོངས་མེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེའི་དམིགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ཆོས་
དང་དོན་དང་ངེས་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་ནི་གང་ཟག་དང་རྟེན་ཉོན་མོངས་མེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དང་པོ་གསུམ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། མིང་དང་དོན་དང་ངག་ལ་ཐོགས་མེད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན། བཞི་པ་རིག་པ་ལ་ཐགས་ཐོགས་མེད་

[190B] དེའི་དམིགས་པ་ངག་དང་ལམ་ཡིན་ཏེ། མངོན་རྗོད་ལ་དབང་བ་དང། ལམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བ་ཉིད་ལ་ཐོགས་མེད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དོན་ནི་འགོག་ཤེས་མ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པ་དགུས་བསྡུས། ས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་དོ། དོན་
སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ། དོན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱས་ན་བྕུའམ། དོན་གྱི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བྱས་ན་འགོག་ཤེས་ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་གོ་དེ་ནི་འདོད་པ་ནས་སྲིད་རྩེའི་
བར་གྱི་ས་ཀུན་ན་ཡོད། གཞན་ཆོས་དང་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའོ། །ཆོས་རིག་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་བཞི་ན་ཡོད་ཀྱི་གཟུགས་མེད་ན་མེད་དེ། དེ་ན་མིང་གི་ཚོགས་མེད་པའི་ཕྱིར། ངག་རིག་པ་ནི་
འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་ཡོད་ཀྱི་དེ་ཡན་ཆད་ན་མེད་དེ། ངག་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། འོ་ན་དེ་དག་གཅིག་ཐོབ་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པས་ཁྱབ་བམ་ཞེ་ན། ཁྱབ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་མ་ཚང་བར་ནི་དེ་
གང་རུང་གཅིག་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དྲུག་པོ་དེས་གང་གིས་འཐོབ་ཅེ་ན། དྲུག་པོ་དེ་དག་བསམ་གཏན་གྱི་རབ་མཐའ་བས་འཐོབ་བོ། །དེ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། རབ་མཐའ་དེ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་དེ་
ངེས་ཚིག་མ་གཏོགས་པའི་ལྔ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་རབ་མཐའ་ཙམ་པོ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ངེས་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་མ་གཏོགས་ཏེ། དེ་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སས་བསྡུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངག་ནི་འདོད་དང་དང་པོ་
   ༈    ཡོན་ཏན་དྲུག་པོ་དེ་ལ་རབ་མཐའ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་རབ་མཐའ་དེ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱི་ལུགས་འབྱུང་དང་ལུགས་བཟློག་གིས་ཀུན་གྱིས་
[191A]༄༅། །མཐུན་པར་བྱས་ནས། ཆུང་ངུ་ལས་འབྲིང་འབྲིང་ལས་ཆེན་པོ་འཕེལ་བའི་རབ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་སྦྱོར་བ་འབད་རྩོལ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ་
སངས་རྒྱས་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་དེ། ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ཀ་དང་ཐུན་མོང་བ་ལ་ལྔ། དབྱེ་བ། ངོ་བོ། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར། མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན། མངོན་ཤེས་དང་པོ་རྒྱས་པར་
བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་མངོན་སོགས། །ཞེས་བཤད་ན། མངོན་ཤེས་དེ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། མངོན་ཤེས་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་དེ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྷའི་རྣ་བ་དང་གཞན་གྱི་ཡིད་དང་ནི་སྔོན་གྱི་ཚེ་དང་འཆི་འཕོ་བ་དང་
སྐྱེ་བ་དང་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་ཤེས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མངོན་ཤེས་རྣམ་པ་དྲུག་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བློ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་དག་ཤེས་པ་གང་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། བཞི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ་
ཤེས་བྱ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ལ་ཤེས་པ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཤེས་ཟག་བཅས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་གཉིས་ཡིན་ལ། ཟག་མེད་ལ་ལམ་ཤེས་ཆོས་
ཤེས་རྗེས་ཤེས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་ཤེས་སྟོབས་བཅུ་བཞིན་དུ་དྲུག་གམ་བཅུས་བསྡུས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། འོ་ན་དེ་དག་ས་གང་ན་ཡོད་ཅེ་ན། ལྔ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དག་ན་ཡོད་དེ། ལམ་སླ་བ་ལ་རྟེན་པའི་ཕྱིར་
དྲུག་པ་ཟག་མེད་ནི་ས་དགུ་ན་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རང་གང་ལ་རྟེན་པའི་རང་ས་དང་འོག་སའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གང་གིས་འཐོབ་ཅེ་ན། ཐོབ་པར་བྱ་བ་སྔར་འཁོར་བར་འདྲིས་པ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་འཐོབ། མ་

[191B] །འོ་ན་དེ་དག་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གསུམ་པ་གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ནི། ལུས་མ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གསུམ་ཡོད། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྷའི་རྣ་བ་དང་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ནི། དང་
པོ་ལུས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་དག་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། མིག་དང་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་ནི། མ་བསྒྲིབས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན། ལྷག་མ་རྣམས་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ལ། རིག་པ་གསུམ་
   ༈    །དང་པོ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ཐ་མ་གསུམ་ནི་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྨོངས་པ་མ་རིག་པ་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་
དྲན་པའི་མངོན་ཤེས་ནི། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་མ་རིག་པ་ཟློག་བྱེད་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་རང་གཞན་གྱི་རྒུད་པ་དྲན་པ་དེས་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རྨོངས་པ་ཟློག་བྱེད་ཡིན་ཏེ། གདུལ་བྱ་གཞན་
གྱི་མ་འོངས་པའི་རྒུད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེས་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར། ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་ཤེས་ནི་ད་ལྟར་བའི་མཐའ་ལ་རྨོངས་པ་སེལ་བྱེད་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་བའི་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པའི་རིག་པ་ཞེས་
བྱ་ཞེ་ན། ཐ་མ་ནི་མི་སློབ་པ་ཡིན་ལ། རིག་པ་ཡང་ཡིན་པས་མི་སློབ་པའི་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་ནི་མི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པའི་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་
ཕྱིར་རིག་པར་མ་བཤད་ཅེ་ན། སློབ་པ་ལ་དེ་གཉིས་ཡོད་པར་འདོད་དེ་འོན་ཀྱང་རིག་པར་མ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མ་རིག་པ་དང་བཅས་པས་རྒྱུད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མངོན་ཤེས་དང་པོ་དང་གསུམ་པ་དང་དྲུག་པ་

[192A]༄༅། །   ༈    །འོ་ན་གསུམ་པོ་དེ་ལས་གང་མཆོག་ཡིན་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཕན་པ་དང་
ཡིད་འོང་གི་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་བཤད་པ་དང། ལྷའི་མིག་རྣ་བཤད་པ། དོགས་གཅོད་ལྷག་མ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། ངོ་བོ་ཡུལ་དང་བཅས་པ། སྤྲུལ་སེམས་བཤད་པ། རྫུ་འཕྲུལ་
གྱི་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་ཞེས་བཤད་ན། རྫུ་འཕྲུལ་དེ་གང་ཞེ་ན། རྫུ་འཕྲུལ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལས་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འབྱུང་ཞིང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཡུལ་གང་
ཞེ་ན། སྤྲུལ་པ་དང་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འགྲོ་བ་དེ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། ཡིད་ལྟར་མགྱོགས་པར་འགྲོ་བ་དང། མྱུར་དུ་འདབ་ཆགས་ལྟར་ལུས་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་འགྲོ་བ་དང། ཐག་རིང་པོ་ཡང་ཐུང་ངུར་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འགྲོ་བ་དང་
གསུམ་མོ། །དེ་དག་གང་ཟག་གང་ལ་ཡོད་ཅེ་ན། སྟོན་པ་ལ་ཡིད་མགྱོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཡོད། གཞན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ཕྱིན་བྱེད་ཀྱི་འགྲོ་བ་དང། མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འགྲོ་བ་ཡོད། སྤྲུལ་པ་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། འདོད་
པར་གཏོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་དང་གཟུགས་སུ་གཏོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་པར་གཏོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ནི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་བཞི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་གྱི། མིག་ལ་སོགས་པ་སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་
ཅན་གྱི་རིགས་ལ་སྔར་མེད་གསར་སྐྱེ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་འདྲའི་རྒྱུན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲུལ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། རང་ཉིད་

[192B] ཕྱི་རོལ་ཏུ་སེང་གེ་ལ་སོགས་པར་བསྒྱུར་བ་གཞན་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སུ་གཏོགས་པའི་སྤྲུལ་པས་གཟུགས་དང་རེག་བྱ་སྤྲུལ་པ་
ཡིན་གྱི། དྲི་རོ་མི་སྤྲུལ་ཏེ། གཟུགས་ན་དྲི་རོ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རང་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་དང་གཞན་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་གཉིས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། མངོན་ཤེས་ཁོ་ནས་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲུལ་སེམས་དག་
གིས་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་སེམས་དེ་དག་ཀྱང་ནི་བཅུ་བཞི་ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་འབྲས་བུ་སྤྲུལ་སེམས་གཉིས་ནས། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་འབྲས་བུ་སྤྲུལ་སེམས་ལྔའི་བར་རིམ་པ་བཞིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
འོག་མའི་འབྲས་བུ་སྤྲུལ་སེམས་གོང་མ་ལས་སྐྱེས་པ་མིན་ཏེ། གོང་མ་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་གང་གིས་རྙེད་ཅེ་ན། སྤྲུལ་སེམས་དེ་རྙེད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་འཐོབ་བོ། །
སྤྲུལ་སེམས་དེ་ནི་སྤྲུལ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ། བསམ་གཏན་དག་པ་བ་དང་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེ། དེ་ལས་སྤྲུལ་པ་ལས་ལྡང་བའི་ཚེ་བསམ་གཏན་དག་པ་བ་དང་རང་གི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་གཉིས་སྐྱེའོ། །སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་རང་གི་ས་
པས་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དོ། །སྤྲུལ་པ་སྨྲ་རུ་འཇུག་པ་ནི་འོག་མའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་རུང་ངོ། །སྤྲུལ་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ཚེ། སྟོན་པ་མིན་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་པོ་དང་བཅས་ཏེ་སྨྲ་བར་བྱེད་དགོས། སྟོན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་
འཇུག་གོ་འོ་ན་འོག་སའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤྲུལ་པ་སྨྲ་རུ་འཇུག་ན། སྤྲུལ་པ་ངག་སྨྲ་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྤྲུལ་སེམས་ཡོད་པའི་ཚེ་ངག་སྨྲ་བའི་སེམས་མེད། ངག་སྨྲ་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་ཚེ་སྤྲུལ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་

[193A]༄༅། །སྐྱོན་མེད་དེ། སྤྲུལ་སེམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་གནས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། སེམས་གཞན་གྱིས་ངག་སྨྲ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་སྤྲུལ་པ་པོ་གསོན་པ་ཁོ་ན་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྤྲུལ་པ་པོ་ཤི་
བ་ལ་ཡང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡོད་དེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རུས་པ་གསུམ་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་མ་བྱོན་གྱི་བར་དུ་གནས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བརྟན་པ་རུས་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱིན་བརླབས་
ཡོད་ཀྱི། མི་བརྟན་པ་ཤ་ལྟ་བུ་ལ་མེད་དེ། ཤ་ལ་སོགས་པ་གནས་པར་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དག་ན་རེ། ཤི་བ་ལ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་གི་རུས་པ་གནས་པ་ནི་གནས་གཙང་མའི་ལྷའི་མཐུ་ཡིན་ཟེར་
རོ། །འོ་ན་སྤྲུལ་སེམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་ན། སྤྲུལ་སེམས་དུ་མས་སྤྲུལ་པ་གཅིག་སྤྲུལ་བར་བྱེད་དམ། སྤྲུལ་སེམས་གཅིག་གིས་སྤྲུལ་པ་དུ་མ་སྤྲུལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དང་པོ་མ་བྱང་བའི་ཚེ་དུ་མས་གཅིག་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ལ་
ཕྱིས་བྱང་བར་གྱུར་ནས་བཟློག་པ་གཅིག་གིས་དུ་མ་སྤྲུལ་བར་བྱེད་པའོ། །འོ་ན་གནས་གཉིས་པར་སྤྲུལ་སེམས་ལུང་མ་བསྟན་དུ་བཤད་ན། དེ་ལ་དེ་ཡིན་པས་ཁྱབ་བམ་ཞེ་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། སྒོམ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྤྲུལ་སེམས་ལུང་མ་
བསྟན་ཡིན་ཞིང། གནས་གཉིས་པར་བཤད་པ་དེ་ལ་དགོངས་ལ། སྐྱེ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྤྲུལ་སེམས་ལ་ཀུན་སློང་གི་དབང་གིས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་དེ་སྒོམ་བྱུང་དང་སྐྱེས་
ཐོབ་གཉིས་པོ་ཁོ་ནར་ངེས་སམ་ཞེ་ན། རྫུ་འཕྲུལ་ལྔ་ཡོད་དེ། སྒོམ་བྱུང་དང་སྐྱེས་ཐོབ་དང་གྷ་དྷ་རི་ལ་སོགས་པའི་གསང་སྔགས་དང། རྨ་བྱའི་མདོངས་དང་རུ་སྦལ་གྱི་ཟེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དག་དང། སྲིད་པ་བར་མ་ལྟ་བུ་ལས་ལས་

[193B] གཉིས་པ་ནི། ལྷའི་མིག་དང་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་མིག་དང་རྣ་བ་དེ། ལྷའི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་འདྲ་བས་ལྷའི་མིག་དང་རྣ་བར་བཞག་པ་ཡིན་ནམ། དེ་དངོས་ཡིན་ཞེ་ན། ལྷའི་
མིག་དང་རྣ་བ་དངོས་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་མིག་གི་ཐན་ཀོར་དུ་བསམ་གཏན་ས་པའི་གཟུགས་དང་བ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རྣམ་ཤེས་དང་བཅས་པས་ཡུལ་འཛིན་པས་རྟག་ཏུ་བརྟེན་པ་དང་བཅས་པ་
དང༑ མིག་རྣའི་དབང་པོ་གཉིས་ལོང་བ་དང་འོན་པ་ལྟ་བུའི་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། ཞར་བ་ལྟ་བུའི་ནོངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། ཐག་རིང་བ་དང་ཕྲ་བ་དང་སོགས་པ་བར་དུ་ཆོད་པའི་གཟུགས་སྒྲའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །
འོ་ན་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་ཐག་རིང་པོ་ཇི་ཙམ་མཐོང་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་བས་རུ་རང་སངས་རྒྱས་དང་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུ་མཛད་ན་རིམ་པ་བཞིན་དུ། སྟོང་གཉིས་དང་སྟོང་གསུམ་དང་གྲངས་མེད་
པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐོང། མ་མཛད་ན་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྟོང་གཅིག་དང་སྟོང་གཉིས་དང་སྟོང་གསུམ་མཐོང་ངོ། །གསུམ་པ་ནི། འོ་ན་རྫུ་འཕྲུལ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེས་ཐོབ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། གཞན་ལྷའི་མིག་རྣ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྐྱེས་ཐོབ་
ཡོད་དོ། །སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ལྷའི་མིག་དེས་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་མི་མཐོང་ངོ། །སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་སེམས་ཤེས་དེ་ནི་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད། གང་རྟོག་གེ་དང་རིག་སྔགས་ཀྱིས་བྱས་པའང་དེ་གསུམ་ཡོད། དམྱལ་བ་པས་ནི་དང་པོ་སྐྱེས་མ་
ཐག་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་ཀྱི་ཕྱིས་མི་ཤེས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡིད་དཀྲུགས་པའི་ཕྱིར། མི་ལ་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་སོགས་ལ་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་ཙམ་ནས་དེ་དག་གི་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་མི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ཅི་

[194A]༄༅། །ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་བདུན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།།    ༈    །།བརྒྱད་པ་སྙོམས་
འཇུག་བསྟན་པའི་གནས་ལ། སྙོམས་འཇུག་དངོས། དེས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དང་པོ་ལ་དངོས་གཞི། ཉེར་བསྡོགས། ཁྱད་པར་ཅན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་བཞིའོ། །དང་པོ་ལ། དབྱེ་བ། བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་ ཇི་ལྟར་
འཐོབ་ཚུལ། གང་ལས་གང་འབྱུང། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ལ། རྒྱས་པར་དབྱེ་བ། སྡུ་བ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ། བསམ་གཏན་གྱི་དབྱེ་བ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གོང་དུ་ཐུན་མོང་བའི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་
བཤད་ནས། འདིར་ཐུན་མོང་བའི་ཡོན་ཏན་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་འཆད་པ་སྐབས་སུ་བབས་པས་བཤད་པར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་དག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་གི་བསམ་གཏན་དང། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་
བསམ་གཏན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་རེ་རེ་ལའང་བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་པ་གསུམ་པ་བཞི་པ་སྟེ་བཞི་བཞི་ཡོད། གཟུགས་དེར་སྐྱེ་བའི་བསམ་གཏན་དག་རབ་ཏུ་སྟེ་དང་པོར་བཤད་དོ། །རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་གི་བསམ་གཏན་ནི་དགེ་
བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །རྩེ་གཅིག་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན། རྩེ་དང་དམིགས་པ་དོན་གཅིག་པས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་སེམས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སེམས་ཐམས་ཅད་རྩེ་གཅིག་པར་ཐལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩེ་གཅིག་
ཏུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ངེས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། རྗེས་འབྲད་དང་བཅས་ན་བསམ་

[194B] །ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་གི་བསམ་གཏན་དང་པོ། །རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་གི་བསམ་གཏན་གང་ཞིག་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ། གཉིས་པ་ནི། གང་ཞིག་ཡན་ལག་སྔ་
མ་དཔྱོད་པ་སྤངས་པའི་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ། གསུམ་པ་ནི། གང་ཞིག་ཡན་ལག་སྔ་མ་དགའ་བ་སྤངས་པའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ། བཞི་པ་ནི། གང་ཞིག་བདེ་བ་སྤངས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་མེད་དག་ནི་རྣམ་
གཉིས་བཞི། །དེར་སྐྱེ་བ་དག་རབ་ཏུ་བཤད། །སྙོམས་འཇུག་དགེ་བ་རྩེ་གཅིག་པ། །རྗེས་འབྲང་བཅས་ན་ཕུང་པོ་བཞི། །ཞེས་སྦྱར་རོ། །ངོ་བོ་ནི་འོག་མའི་ས་ལས་དབེན་པ་ཉེར་བསྡོགས་ལས་སྐྱེས་པའོ། །གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་
གཞི་བཞི་ནི་ནམ་མཁའ་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ཕྱི་མ་ཉེར་བསྡོགས་གསུམ་དང་བཅས་པར་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཤིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཐོགས་པའི་གཟུགས་ལ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། ཁ་
ཅིག་ན་རེ། གཟུགས་དང་བ་དང་བོང་ཚོད་ཆུང་བས་གཟུགས་མེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་གཟུགས་གཏན་ནས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་དང་དྲོད་འདྲེས་པར་གསུངས་ཤིང། གཟུགས་མེད་ན་ཚེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། མིང་གཟུགས་ཕན་ཚུན་རྟེན་པར་
གསུངས་ཤིང། གཟུགས་མེད་ན་མིང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། མིང་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་གསུངས་ཤིང། དེ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དང་པོ་ནི་འདོད་པ་ལ་དགོངས་པ་
ཡིན་ལ། དེ་མིན་ན་ས་དྲོད་ལ་ཚེ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ལ་དགོངས། གསུམ་པ་ནི་མིང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བར་གསུངས་ཀྱི། རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བོང་

[195A]༄༅། །ཚོད་ཆུང་བ་དང་དང་བས་དེར་བརྗོད་ན། ཆུ་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ཡང་དེར་ཐལ་ལོ། གཟུགས་ཁམས་པ་ཡང་དེར་ཐལ་ལོ། །ཆེས་དང་བས་ཟེར་ན། བསམ་གཏན་བཞི་པ་བ་དེར་ཐལ་ལོ། །ལུང་གིས་
ཀྱང་གནོད་དེ། གཟུགས་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། རང་ལུགས་ལ། གཟུགས་གཏན་མེད་པས་ན་གཟུགས་མེད་དེ། འོ་ན་གཟུགས་
མེད་ནས་ཁམས་འོག་མ་གཉིས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གཟུགས་དེ་གང་ལས་སྐྱེ་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་སེམས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས། ནམ་མཁའ་
མཐའ་ཡས། གཟུང་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་དེ། །འདུ་ཤེས་དམན་པའི་ཕྱིར་ན་འདུ་ཤེས་མེད། །
འདུ་ཤེས་གཏན་མེད་པའང་མིན་པས་ན་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ནོ། །འདི་ནི་འདུ་ཤེས་ནི་ནད་དང་འབྲས་དང་ཟུག་རྔུ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་དེ་
ལྟར་སྦྱར་བ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྙོམས་འཇུག་དངོས་གཞིའི་རྫས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་བདུན་ལ་རྣམ་པ་
གསུམ་ཡོད་དེ། རོ་མྱང་མཚུངས་ལྡན་དང། དག་པ་བ་དང། ཟག་མེད་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པ་སྲིད་རྩེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་ཀྱི་ཟག་མེད་མེད་དེ། སེམས་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པོའི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། རོ་མྱང་

[195B] །འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བ་ནི་དག་པ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རོ་མྱང་མཚུངས་ལྡན་དེས་མྱང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ཟག་མེད་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྙོམས་འཇུག་གོ་གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་སྙོམས་
འཇུག་གི་ཡན་ལག་དང། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ན་ཚོར་བ་དུ་ཡོད་དཔྱད་པའོ། དང་པོ་ལ། དགེ་བའི་ཡན་ལག་དང། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཡན་ལག་དང། བཞི་པ་མི་གཡོ་བར་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། དང་པོ་ལ། མིང་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་
རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཡན་ལག་སྔ་སྔ་སྤངས་པ་ཡི། ཞེས་བཤད་ན། བསམ་གཏན་རྣམས་ཡན་ལག་དུ་དང་ལྡན་ཞེ་ན། རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་གི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་ཏེ། རྟོག་དཔྱོད་གཉེན་པོའི་
ཡན་ལག་ དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་ ཏིང་ངེ་འཛིན་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་པོ་དེས་འདོད་པའི་གནོད་སེམས་དང་རྣམ་འཚེ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གནོད་སེམས་དང་རྣམ་འཚེ་སྤངས་པ་ལས་དེས་དབེན་པའི་དགའ་བདེ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་དཔྱོད་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། བསམ་
གཏན་གཉིས་པ་ལ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་ལྡན་ཏེ། ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ དགའ་བདེ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་ ཏིང་ངེ་འཛིན་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡིན་ཏེ། ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་དེས་བསམ་
གཏན་དང་པོའི་རྟོག་དཔྱོད་སྤོང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་ཏེ། བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ བདེ་བ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་ ཏིང་ངེ་འཛིན་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པའི་
[196A]༄༅། །ཕྱིར༑ དང་པོ་དེ་ཡིན་ཏེ། གསུམ་པོ་དེས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་དགའ་བ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། མཐའ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། དྲན་པ་དང་བཏང་སྙོམས་དག་པ་གཉེན་པོའི་
ཡན་ལག་ བདེ་མིན་སྡུག་མིན་གྱི་ཚོར་བ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་ ཏིང་ངེ་འཛིན་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་དང་བཏང་སྙོམས་དག་པ་དེས་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བ་སྤོང་བའི་
ཕྱིར༑ གཉིས་པ་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་མིང་གི་སྒོ་ནས་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་ཀྱང་རྫས་སུ་བཅུ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང། གཉིས་པའི་ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་དང། གསུམ་པའི་དང་པོ་བཞི་དང་
བཞི་པའི་བཏང་སྙོམས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་བདེ་བ་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བ་ལས་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་བདེ་བ་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་
གསུམ་པའི་བདེ་བ་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དགའ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་ཡིན་ལ། སེམས་ཚོར་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ བསམ་
གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་ཡིན་ལ། དགའ་བ་ནི་ཚོར་བ་གཞན་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་སྟོན་པའི་ལུང་རྣམ་པ་གཉིས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེར་བསམ་གཏན་
གསུམ་པར་ཡིད་བདེ་མ་ལུས་པ་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དགའ་བ་ཡིད་བདེ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དགེ་བའི་ཡན་ལག་དེ་དག་ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་

[196B] ཉོན་མོངས་པས་མ་དབེན་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པས་སེམས་རྙོག་མར་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་
བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་དང་དྲན་པ་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པས་སེམས་རྙོག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དག་པ་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པས་སེམས་དྲི་མ་ཅན་དུ་
བྱས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མེད་ལ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་གོང་མ་གཉིས་ལ་བཏང་སྙོམས་མེད་དེ། དེ་གཉིས་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་
གསུམ་པ་ནི། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་མན་ཆད་གཡོ་བ་དང་བཞི་པ་མི་གཡོ་བར་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། བཞི་པ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་བརྒྱད་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། སྐྱོན་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པ་
དང༑ དབུགས་འབྱུང་བ་དང། རྔུབ་པ་དང། བཏང་སྙོམས་མ་གཏོགས་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་མན་ཆད་གཡོ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་བརྒྱད་ཅི་རིགས་པས་གཡོ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རྒྱུ་སྙོམས་
འཇུག་གི་ཡན་ལག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་བསམ་གཏན་ལ་ཡང་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དག་ན་ཡིད་བདེ་དང་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང། ཡིད་དང་དབང་ཤེས་གཉིས་ཀའི་འཁོར་དུ་
བྱུང་བའི་བཏང་སྙོམས་དང། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དག་ན་ནི་ཡིད་ཤེས་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་བཏང་སྙོམས་དང། ཡིད་བདེ་ཡོད། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དག་ན་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་

[197A]༄༅། །ཡོད༑ འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དག་ན་ནི་བཏང་སྙོམས་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་ཡོད་དོ། །འོ་ན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ན་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་རེག་བྱ་རེག་པ་མེད་ཅིང་
ངག་སྨྲ་བ་མེད་པར་ཐལ། དབང་ཤེས་མེད་ཅིང་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་སོགས་ན་ལུས་དང་མིག་དང་རྣ་བའི་རྣམ་ཤེས་དང། ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀུན་ནས་སློང་
བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་སོགས་སུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་གྱི་ཉོན་མོངས་མིན་ཏེ། འོག་མའི་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་
དགེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་ནི། །ས་འཕོས་ཉམས་པ་དག་གིས་གཏོང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། འོ་ན་སྙོམས་ས་འཇུག་གསུམ་པོ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་ཅེ་ན། དག་པ་བ་ནི་སྔར་དག་པ་དེ་
དང་མི་ལྡན་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་སྲིད་རྩེ་མ་གཏོགས་པ་གོང་མ་ནས་འོག་མར་སྐྱེ་བ་ལས་ནི་འཐོབ། ཟག་མེད་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་ཡིས་ཐོབ་ཀྱི་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །ཉོན་མོངས་ཅན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་
ལས་ཉམས་པ་དང་འོག་མར་སྐྱེ་བ་ཡིས་འཐོབ་བོ། །བཞི་པ་གང་ལས་གང་འབྱུང་བ་ལ། གསུམ་པོ་གང་ལས་གང་འབྱུང་བ། དག་པ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་འཇུག་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་
སྙོམས་འཇུག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་གསུམ་པོ་གང་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་གང་སྐྱེ་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་རང་ས་ནས་བགྲངས་

[197B] །དག་པ་བ་ལས་དེ་བཞིན་དུ་ལྟག་འོག་གསུམ་པའི་བར་གྱི་དགེ་བ་དང། དེར་མ་ཟད་རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱང་སྐྱེའོ། །ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་ཉོན་མོངས་
ཅན་དུ་ཤེས་པའི་ཚེ་རང་སའི་དག་པ་བ་དང། རྒྱུན་གྱི་ཚེ་ཉོན་མོངས་ཅན་དང། སྙོམས་འཇུག་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱིས་གཟིར་བའི་ཚེ་འོག་མའི་དག་པ་བ་གཅིག་སྐྱེའོ། །གཉིས་པ་ནི། འཆི་འཕོ་བའི་དགེ་བ་དག་པ་བ་ལས་རང་ས་དང་འོག་ས་
དང་གོང་སའི་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་སྟེ། དག་པ་བས་འཆི་སེམས་བྱས་པ་ལས་རང་འོག་ས་གོང་ས་ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱིས་འཆི་སེམས་བྱས་པ་ལས་རང་ས་དང་འོག་སར་སྐྱེའི་གོང་མར་སྐྱེ་བ་མིན་ཏེ། འོག་མའི་ཉོན་མོངས་མ་
སྤངས་པར་གོང་མར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། འོ་ན། དག་པ་ལས་དེ་བཞིན། ཞེས་བཤད་ན། དག་པ་བ་ལས་ལྟག་འོག་གསུམ་པའི་བར་གྱི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བས་ཁྱབ་བམ་ཞེ་ན། སྦྱིར་དག་པ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། ཉམས་
པ་ཆ་མཐུན་དང། སོགས་པ་གནས་པ་ཆ་མཐུན་དང། ཁྱད་པར་ཆ་མཐུན་དང། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། རང་སའི་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་
པ་དང། རང་སའི་དག་པ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། གོང་སའི་དག་པ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། ཟག་མེད་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །འོ་ན་ཉམས་པ་ཆ་མཐུན་སོགས་བཞི་པོ་དེ་གང་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་གང་སྐྱེ་བ་ཡིན་
ཞེ་ན། ཉམས་པ་ཆ་མཐུན་སོགས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་དང་པོ་གཉིས་དང། དང་པོ་གསུམ་དང། ཐ་མ་གསུམ་དང། ཐ་མ་གཅིག་སྐྱེའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ། ལྟག་འོག་གསུམ་པའི་བར་དགེ་བ། །ཞེས་བཤད་ན་

[198A]༄༅། །ཐོད་རྒལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། སྙོམས་འཇུག་གི་ས་བརྒྱད་ལ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། ལུགས་མཐུན་དང་ལུགས་མི་མཐུན་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་
ཐོད་རྒལ་སྙོམས་འཇུག་གི་རིང་བའི་སྦྱོར་བ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཟག་མེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས། གཅིག་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་རྒྱལ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཟག་མེད་སོགས་ལ། ལུགས་མཐུན་དུ་ཡར་སོང་ཞིང་
ལུགས་མི་མཐུན་དུ་མར་འོངས་ནས་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། དེ་ལྟར་ཟག་བཅས་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་ནི་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་དང། ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཟག་མེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་བོར། བསམ་གཏན་
གསུམ་པ་ཟག་བཅས་ལྟ་བུ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་རིས་མི་མཐུན་གསུམ་པར་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། དེ་ལྟར་ཟག་བཅས་ལ་ཡང་སྦྱར་བ་ནི་ཐོད་རྒལ་སྙོམས་འཇུག་གི་དངོས་གཞིའི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་ནོ། །དེ་
གང་གི་རྟེན་ལ་སྐྱེད་ཅེ་ན། མིའི་རྟེན་ལ་སྐྱེད་དེ། བློ་གསལ་བའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གང་གིས་འཇུག་ན། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱིས་འཇུག་སྟེ། ཉོན་མོངས་མེད་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། བསམ་གཏན་གཟུགས་
མེད་དེ་དག་གང་གི་རྟེན་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་རང་ས་དང་འོག་སའི་རྟེན་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་གྱི། གོང་སའི་རྟེན་ལ་འོག་མ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མེད་དེ། གོང་སའི་རྟེན་ལ་འོག་མ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལ་དགོས་པ་
མེད་པའི་ཕྱིར། སྲིད་རྩེར་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་འོང་ནི་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ལ་རྟེན་དགོས། སྲིད་རྩེའི་གོང་ན་ས་མེད། རང་

[198B] དེའི་ནང་ནས་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ཉེ་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་སྙོམས་འཇུག་གསུམ་པོ་དེས་གང་ལ་དམིགས་ཤེ་ན། སྲེད་བཅས་རང་གི་སྲིད་པ་ལ་དམིགས་
ཀྱི་འོག་ས་ལ་མི་དམིགས་ཏེ། འོག་མའི་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་ས་ལ་མི་དམིགས་ཏེ། སྲེད་པ་ཐ་དད་ཀྱིས་ས་མཚམས་བཅད་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང་
ཟག་མེད་ཀྱི་ཡུལ་ཡོད་དགུ་ཅོག་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཟག་བཅས་འོག་མ་ལ་དམིགས་པ་མིན། ཟག་མེད་འོག་མ་ལའང་མི་དམིགས་སོ། །དེས་ན་རང་སའི་ཕུང་པོ་བཞི་ལ་དམིགས་སོ། །འོ་
ན་སྙོམས་འཇུག་གསུམ་པོ་གང་གིས་ཉོན་མོངས་སྤོང་ཞེ་ན། དངོས་གཞི་ཟག་པ་མེད་པས་ཉོན་མ་པ་རྣམས་སྤོང་གི་ དངོས་གཞི་དག་པ་བས་མི་སྤོང་སྟེ། འོག་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཟིན། རང་སའི་སྲེད་པ་རྒྱས། གོང་
ས་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱིས་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཉེར་བསྡོགས་དག་པ་བས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་སྤོང་སྟེ། འོག་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ཉེར་
བསྡོགས་སུ་མ་ཟད་ཅེས་པའོ། གཉིས་པ་ཉེར་བསྡོགས་ནི། ཉེར་བསྡོགས་དག་པས་ཀྱང། ཞེས་བཤད་ན། ཉེར་བསྡོགས་དེ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། དངོས་གཞི་དེ་དག་ལ་ནི་འཇུག་པའི་ཉེར་བསྡོགས་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །དེའི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། དག་
པ་བ་ཡིན་གྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། འོག་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚོར་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བདེ་མིན་སྡུག་བསྔལ་མིན་པའི་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་ཏེ། འབད་པས་

[199A]༄༅། །དྲང་བར་བྱ་ཞིང། འོག་ས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ལ་འཕགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའང་ཡོད་དེ། ཉེར་བསྡོགས་གཞན་ལས་སེམས་གསལ་བའི་ཕྱིར་
ཁ་ཅིག་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡང་ཡོད་དེ། དངོས་གཞི་ལ་འགྲན་སྡོ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་གསུམ་ཡོད་ཟེར། གསུམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི། འོ་ན་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཞེས་ཀྱང་བཤད། དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་ཀྱང་
བཤད་ན། དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་གང་ཞེ་ན། རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ནི་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཟག་མེད་དང་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་གསུམ་ཡོད། བདེ་བ་ཡང་
མིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མིན་པའི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཏེ། འབད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ནི་ཚངས་ཆེན་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྒོམ་པ་ལ་
བརྟེན་ནས་ཚངས་ཆེན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབྱེ་བ་ལ། ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། ལམ་སུན་འབྱིན་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། རྟོག་པ་དང་
བཅས་ལ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན། རྟོག་པ་ཡང་མེད་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་གསུངས་ན། དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མན་ཆད་
བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་དང་དངོས་གཞི་ཙམ་པོ་བ་ནི། རྟོག་པ་དང་བཅས་ལ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ཏིང་འཛིན། ཁྱད་པར་ཅན་ཡན་ཆད་ལྔ་རྟོག་

[199B] །གཉིས་པ་ནི། མདོ་ལས། སྟོང་ཉིད། མཚན་མེད་སྨོན་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུངས་ན་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཞི་བ་འགོག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་དང་
མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་ནས་བདག་མད་པ་དང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འཇུག་པའོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལས་
གཞན་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་དག་པ་བ་དང་དྲི་མ་མེད་པ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་ལ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། མྱང་འདས་ཐོབ་
པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སམ་སྒོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ཡོད་དེ། སྟོང་ཉིད་སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ལ་སོགས་པ་སྨོན་པ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། མཚན་མ་མཚན་མ་མེད་
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། དང་པོ་གཉིས་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་མི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དམིགས་ནས་སྟོང་པ་དང་མི་རྟག་པའི་རྣམ་
པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མ་བརྟགས་ཟད་པ་སྟེ། སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ལ་དམིགས་ནས་ཞི་བའི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པོའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཟག་བཅས་ཡིན་ཏེ། ཐར་
ལམ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁམས་གསུམ་པོ་གང་གི་རྟེན་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། མིའི་ནང་དུ་བྱེད་དེ། བློ་གསལ་བའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གང་གིས་མངོན་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་

[200A]༄༅། །པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ས་གང་གིས་བསྡུས་ཞེ་ན། ཉེར་བསྡོགས་ཐ་མ་བདུན་མ་གཏོགས་པའི་ས་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །བཞི་པ་ནི། མདོ་ལས། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་
འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བཤད་ན། དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་
བའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་ནི་མི་བྱ་སྟེ། ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བར་
འགྱུར་བའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །ཉམས་པ་དང་དེ་ལས་གོང་མར་སྐྱེ་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། མིག་གི་མངོན་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཤེས་རབ་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་དང། མིག་གི་
མངོན་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཡིད་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཤེས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བར་འདོད་དོ། །སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་
ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཀུན་བློ་ཤེས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་མཐའ་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སྙོམས་འཇུག་གིས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། ཚད་མེད། རྣམ་ཐར། ཟིལ་གནོན། ཟད་པར། དེ་དག་གི་སྤྲོས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དམིགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་

[200B] བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚད་མེད་པ་ནི་བཞི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པ། སྙིང་རྗེ། དགའ་བ། བཏང་སྙོམས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་བཞིར་གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་
ཡོད་དེ། གནོད་སེམས་དང་ལ་སོགས་པ་རྣམ་འཚེ་དང་གཞན་བདེ་བ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་གནོད་སེམས་དང་ཆགས་པ་མང་བའི་གཉེན་པོར་བཞིར་ངེས་པའི་ཕྱིར། མི་སྡུག་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་ཚུལ་
ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། མི་སྡུག་པ་ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་དང། བཏང་སྙོམས་འཁྲིག་པ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཟེར། སློབ་དཔོན་ན་རེ། མི་སྡུག་པ་འཁྲིག་པ་དང། བཏང་སྙོམས་ཉེ་དུ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་
གཉེན་པོ་ཡིན་གསུང། བཞི་པོ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་ངོ་བོ་ཞེ་སྡང་མེད་པ་ཡིན། དགའ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ཡིན། བཏང་སྙོམས་མ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ཆགས་པ་ཡིན་པས་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་མོད་
གནོད་སེམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཡིན་ཏེ། ཆགས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་གནོད་སེམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྣམ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ནི་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་
སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ དགའ་བར་གྱུར་ཅིག་ སེམས་ཅན་རྣམས་མཉམ་སྙོམས་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའོ། །འོ་ན་དེ་དག་གང་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚད་མེད་བཞི་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་
ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་དག་ས་གང་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། དགའ་བ་བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་གཞི་ན་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ན་མེད་དེ། སྒོམ་
[201A]༄༅། །པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་བདེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་གསུམ་ནི་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་ན་ཡོད། ཁ་ཅིག་དངོས་གཞིའི་ས་པ་ཡིན་པས་ལྔ་ན་ཡོད་ཟེར། གནོད་སེམས་ལ་སོགས་གཉེན་པོའི་ཕྱིར། ཞེས་བཤད་ན་
བཞི་པོ་དེས་ཉོན་མོངས་པ་དངོས་སུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བཞི་པོ་དེ་ཡིས་ཉོན་མོངས་པ་དངོས་སུ་མི་སྤོང་སྟེ། དངོས་གཞིས་བསྡུས་པ་ལྟར་ན་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་འོག་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་
ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལྟར་ན་ཞི་རགས་དང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གཉེན་པོར་གཞག་པ་ཅི་ཞེ་ན། ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་མགོ་གནོན་པར་བྱེད། དངོས་གཞིས་ཐག་སྲིང་བར་བྱེད་པ་ལ་
དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་གང་ལ་སྐྱེད་ན། མི་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེད་དེ། བློ་གསལ་བ་དང་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་བཞི་པོ་དེ་གང་རུང་ཐོབ་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པས་ཁྱབ་བམ་ཞེ་ན། དགའ་བ་མ་གཏོགས་པའི་གསུམ་པོ་
ངེས་པར་ལྡན་ཏེ། གསུམ་པོ་གཅིག་ཐོབ་པ་ན་གཞན་གྱི་ཐོབ་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དགའ་བ་ལྡན་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་བཞི་པར་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཡོད་
དོ༑ གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར། གཟུགས་མེད་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར། སྡུག་པའི་རྣམ་ཐར། གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བཞི། འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་གཅིག་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས་
མི་སྡུག་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་སྡོས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་

[201B] བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ན་མེད་དེ། འདི་ཁ་དོག་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་གང་ཞིག་ བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཁ་དོག་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སྡུག་པའི་རྣམ་ཐར་
ནི་མི་སྡུག་པ་མིན་ཏེ། ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་པར་ལྟ་བའི་ཕྱིར། མཐའ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ན་ཡོད། ངོ་བོ་མ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་རྣམ་ཐར་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་
གཉིས་པའི་ཁ་དོག་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་རྣམ་ཐར་མི་འཇོག་པར་ཐལ། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ཁ་དོག་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། སྡུག་
པའི་རྣམ་ཐར་དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་མ་ཡིན་གྱི། བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མི་སྡུག་པ་བསྒོམས་པས་ཡིད་ཞུམས་པ་དེ་གཟེང་བསྟོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་བརྟག་
པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ནི་གཟུགས་མེད་ཀྱི་མཉམ་གཞག་དགེ་བ་དག་པ་བ་དང་ཟག་མེད་རྣམས་སོ། །འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །འོ་ན་སེམས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་
འཇུག་ཅེ་ན། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཕྲ་བ་སྲིད་རྩེ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཆེས་ཕྲ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འཇུག་གོ་སེམས་གང་ལས་ལྡང་ཞེ་ན། སྲིད་རྩེ་དང་རང་གི་དག་པ་བ་དང་འོག་མ་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱི་འཕགས་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་
སེམས་ཀྱིས་དེ་ལས་ལྡང་ངོ། །འོ་ན་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས་ནི་འདོད་པར་གཏོགས་པའི་སྣང་བ་སྟེ་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་

[202A]༄༅། །གསུམ་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་རྣམ་ཐར་དེ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་གོང་དང་རང་གི་སའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་དང་པོ་གསུམ་དང། རྗེས་
ཤེས་ཕྱོགས་རང་ས་དང་གོང་འོག་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། དམིགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དབྱིབས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི། ཁ་དོག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། དང་པོ་བཞི་ཡོད་དེ། མདོ་ལས་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་ཞེས་བྱ་
བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆེན་པོ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང། གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་
ནས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་པའོ། །ནང་གཟུགས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང། གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་
ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ལ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མ་
བཤིག་པ་དང་བཤིག་པ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆེ་ཆུང་ནི་སྣོད་དང་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཡིན། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བ་ཡིན། ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་ཤེས་པ་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་

[202B] །ཁ་དོག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་ཡོད་དེ། མདོ་ལས། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ། དཔེར་ན། ཟར་མའི་
མེ་ཏོག་གམ། ཡུལ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའི་རས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྔོན་པོ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང། གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་ཞེས་
བྱ་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་ལ་དོང་ཀའི་མེ་ཏོག་དང། དམར་པོ་ལ་མན་དཧུ་ཛི་བ་ཀའི་མེ་ཏོག་དང། དཀར་པོ་ལ་སྐར་མ་པ་ཝ་སངས་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ དེའི་དོན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་བསྟན་པའི་དོན་དང་དཔེ་ལ་ཆོས་གཉིས་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་སྔོན་པ་མདོར་བསྟན། ཁ་དོག་སྔོན་པོས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སྔོན་པོ་བསྟན། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པས་སྦྱར་བྱུང་གི་
སྔོན་པོ་བསྟན། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བས་དེ་གཉིས་ལ་སྔོན་པོའི་མདངས་ཡོད་པར་བསྟན། མེ་ཏོག་ནི་ལྷན་སྐྱེས་གྱི་དཔེ་དང། རས་ནི་སྦྱར་བྱུང་གེ་དཔེ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་དང་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཟིལ་
གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོ་གཉིས་ནི་རྣམ་ཐར་དང་པོ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་མ་ཆགས་པ་དང། འདོད་པའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་དང། འདོད་པའི་ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །
གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་གཉིས་ནི་རྣམ་ཐར་གཉིས་པ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་མ་ཆགས་པ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཁ་དོག་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་

[203A]༄༅། །སས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་བཞི་ནི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་མ་ཆགས་པ་དང། གཟུགས་ཡིད་འོང་ལ་དམིགས་པ་དང། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་སས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་
པ་ནི། ཟད་པར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཅུ་ཡོད་དེ། ཟད་པར་ས་དང། ཆུ་དང། མེ་དང། རླུང་དང། སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང། ནམ་མཁའ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སུ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། བརྒྱད་ནི་མ་ཆགས་པ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་མཐའ་བཞི་པ་ན་ཡོད། སྤྱོད་ཡུལ་འདོད་པའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་གཉིས་
ནི་གཟུགས་མེད་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་དག་པ་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་ཡུལ་རང་སའི་ཕུང་པོ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཟད་པར་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མ་ལུས་པར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཟད་
པར་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་གཞན་ལ་ཟད་པར་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་སོགས་ལ་མི་འཇོག་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་ཁྱབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ལ་མི་འཇོག་སྟེ། དེ་ལ་རྒྱུན་མེད་པའི་ཕྱིར། དྲི་རོ་གཉིས་
ལ་མི་འཇོག་སྟེ། གཟུགས་ཁམས་ལ་ཁྱབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཅི་ལྟར་འཐོབ་ཅེ་ན། འགོག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བཤད་ཟིན་ལ། ལྷག་མ་རྩ་ལྔ་ནི་སྔར་འདྲིས་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། མ་འདྲིས་ན་སྦྱོར་
བས་འཐོབ་བོ། །ཁམས་གསུམ་གང་གི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་ཐར་བཞི་དང། ཟད་པར་གཉིས་ཏེ་དྲུག་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྟེན་ཅན་ཡིན། ལྷག་མ་བཅུ་དགུ་པོ་དེ་ནི་མི་ལས་སྐྱེ་སྟེ། ངེས་པར་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་

[203B] འོ་ན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་མི་ལ་སྐྱེ་བར་ཐལ། ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་བོ། །འོ་ན་གང་ལས་སྐྱེ་ཞེ་ན། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་དག་ཏུ་གཟུགས་མེད་པ་རྒྱུ་དང་
ལས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བསམ་གཏན་རྣམས་རྒྱུ་དང་ལས་ཀྱི་སྟོབས་དེ་དག་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེའོ། །དེའི་ཤུགས་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་བསམ་གཏན་རྒྱུ་དང་ལས་དང་ཆོས་ཉིད་
དང་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེའོ། །ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེ་འུར་བྱས་པ་ལས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།།    ༈    །།བཞི་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་
བསྟན་པ་གནས་པའི་ཚད། རང་དགའ་སྤངས་ཤིང་ཁེངས་སྐྱུང་བ། ཕྱི་རབས་ལ་བག་ཡོད་བྱ་བར་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་མངོན་པའི་ཆོས་ཅི་ཙམ་དུ་གནས་ཤེ་
ན༑ སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང། རྟོགས་པར་བྱ་བ་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ལུང་གི་བསྟན་པ་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི། ལུང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་
པར་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི། རྟོགས་པའི་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཁོ་ན་ཞེས་པས་དེ་ལས་གཞན་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་
མངོན་པའི་ཆོས་ཀྱང་གནས་སོ། །འོ་ན་ལུང་དང་རྟོགས་པ་དེ་དག་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་ཤེ་ན། ཁ་ཅིག་ལོ་སྟོང་དུ་གནས་སོ་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི། ལུང་ནི་ཆེས་རིང་དུ་གནས་སོ་ཞེས་ཟེར། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་འགྲེལ་པ་

[204A]༄༅། །གནོད་འཇོམས་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་བཅུའི་བར་དུ་གནས་པར་གསུངས་སོ། །བཅུ་པོ་དེ་གང་ཞེ་ན། ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ལེའུ། སྒྲུབ་པའི་ལེའུ། ལུང་གི་ལེའུ། རྟགས་ཙམ་འཛིན་པའི་ལེའུ་
དང་བཞི། དང་པོ་ལ། དགྲ་བཅོམ་པའི་ལེའུ། ཕྱིར་མི་འོང་གི་ལེའུ། རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་ལེའུ་དང་གསུམ། གཉིས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ལེའུ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལེའུ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་དང་གསུམ། གསུམ་པ་ལ། མངོན་པའི་ལེའུ་
མདོ་སྡེའི་ལེའུ། འདུལ་བའི་ལེའུ་དང་གསུམ་མོ། །གཉིས་པ་ནི། འོ་ན་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་འདི། ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དབྱིག་གཉེན་བདག་གིས་མངོན་
པའི་ཆོས་འདི་ཕལ་ཆེར་ནི་ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ལུགས་དང་མཐུན་པར་གྲུབ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ཕལ་ཆེར་ཞེས་པས་ཉི་འོག་པའི་ལུགས་ཀྱང་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཉེས་པར་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིར་བདག་གིས་ཉེས་ཏེ་
དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཐུབ་པ་སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མིག་ནི་ཟུམ་པ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཅིང། ཆོས་ཀྱི་དཔང་དུ་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ཟད་པ་ན། དེ་ཉིད་
མ་མཐོང་རང་དགར་གྱུར་པའི་ངན་རྟོག་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་འདི་ཚིག་དང་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་དཀྲུགས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རང་བྱུང་སངས་རྒྱས་དང། རང་བྱུང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་པ་རྣམས་མཆོག་
ཏུ་ཞི་བར་གཤེགས་ཤིང། འགྲོ་བ་མགོན་མེད་པ་ན་གདམ་ངག་འདོམས་པ་མེད་ཅིང། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་དྲི་མས་དགའ་མགུར་དེང་སང་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཐུབ་པ་དག་གི་

[204B] །ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་སློབ་
དཔོན་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་བཟང་པོའི་གསུང་རྒྱུན་ཟིན་བྲིས་སུ་བཀོད་པ་རྫོགས་སོ།།    ༈    །།གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བའི་
སྒོ་གཅིག་པོ། །ཆོས་མངོན་མཛོད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་འདི། །རྗེ་བཙུན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིས། །ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་གསུང་དག་ཇི་བཞིན་བཀོད། །འདི་བྲིས་དགེ་བས་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་བདག། མཚུངས་མེད་བློ་བཟང་
གྲགས་པའི་ཞབས་དྲུང་དུ། །ས་དང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐར་སོན་ཏེ། །འགྲོ་ཀུན་སངས་རྒྱས་ས་ལ་འགོད་པར་ཤོག་ །།ཨོཾ་སྭ་སྟི། ཤེས་བྱ་ཀུན་གཟིགས་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ཡིས། །སྲིད་པའི་མུན་པ་མཐའ་དག་འཕྲོག་བྱེད་
པ༑ །འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ཀྱི་བླ་ན་འཕགས་པའི་ཏོག་ཐུབ་དབང་སྨྲ་བའི་ཉི་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ། །མཁའ་ཁྱབ་གསེར་གྱི་པདྨ་བཞད་པ་ལས། །ཆོས་ཀུན་ཚངས་པའི་དབྱངས་སུ་རྟག་སྒྲོག་ན། །མགོན་ཁྱོད་དཔེར་འོས་འཇམ་
དབྱངས་གཞོན་ནུའི་ལྷ། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུན་དུ་བཞུགས། །གང་ཐུགས་བེཌཱུར་གཙང་མའི་མེ་ལོང་དུ། །གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་རང་གཟུགས་སྒེག་མོའི་གར། །ཉམས་འགྱུར་མ་འདྲེས་འཆར་བའི་ངོ་མཚར་ལ། །དགྱེས་
རྩེན་མཁས་མཆོག་དབྱིག་གཉེན་ཞབས་ལ་འདུད། །ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔའི་གནས་ལུགས་མཐའ་དག་ལ། །དྲང་པོར་འཇུག་པའི་ཤེས་རབ་ཡིད་བཞིན་ནོར། །མ་ལུས་འབྱུང་གནས་གཅིག་གྱུར་ལེགས་བཤད་མཛོད། །འདི་ཀོ་འཇིག་

[205A]༄༅། །རྟེན་གསུམ་གྱི་ཕན་བདེའི་གཞི། །དེ་ཡི་རྣམ་བཤད་མཁས་གྲུབ་བྱེ་བའི་མགོན། །པད་དཀར་འཆང་དབང་ཞལ་ལས་འཕོས་པའི་ལུང། །ཐར་འདོད་རྣམས་ལ་སྲིད་དང་ཞི་བའི་ཕྱོགས། །བརྗེན་པར་མཐོང་
བའི་མིག་འབྱེད་ཆོ་ག་བཞིན། །རིས་མེད་འགྲོ་ལ་ཆོས་སྦྱིན་སྤེལ་བའི་སླང། །གང་འདི་པར་དུ་བསྐྲུན་བའི་དགེ་བ་ཡིས། །ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོ་འཇམ་མགོན་ཙོང་ཁ་པའི། །ལུགས་བཟང་མཐའ་དབུས་ཀུན་ཏུ་འབར་གྱུར་ཅིག་
རྒྱལ་བས་ལེགས་གསུངས་སྡེ་སྣོད་རྒྱ་མཚོ་ཆེར། །དད་སོགས་དབང་པོའི་གྲུ་རྫིངས་བརྟན་བཅས་ནས། །ལྷག་པའི་བསླབ་གསུམ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལ། །དབང་བའི་དམ་པས་ས་སྟེང་ཁྱབ་གྱུར་ཅིག་ ལས་དང་ཕྲ་རྒྱས་དམ་པོའི་
འཆིང་བ་ཡིས། །སྲིད་གནས་ཉམ་ངར་བཅིངས་པའི་ལུས་ཅན་ཚོགས། །རིང་མིན་ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བགྲོད་པ་ལ། །བརྟེན་ནས་ཀུན་མཁྱེན་གོ་འཕང་ཐོབ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་འདི་ནི་ཤིང་ཕག་ལོ་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་རྣམ་
བཤད་ཐར་ལམ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་ཆོས་སྦྱིན་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བའི་སླད་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི་སྨོན་ཚིག་ཏུ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་བློ་བཟང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་སྦྱར་བའོ།། །།ཨོཾ་སྭ་སྟི། །སྣ་ཚོགས་ཤེས་
བྱའི་མུ་ཁྱུད་ཡོངས་རྫོགས་པའི། །ཆོས་མངོན་དྲི་བྲལ་ཟླ་གཞོན་འཛུམ་པའི་རླབས། །རྨོངས་ཆེན་གདུང་བའི་གཡུལ་ངོ་གཞོམ་པའི་བརྡར། །བློ་ལྡན་བདེ་འབྱུང་རལ་པའི་རྩེ་མོར་འཁྱུད། །དམ་ཆོས་བདུད་རྩིར་འཁྱིལ་བའི་མངོན་
པ་མཛད། །ཡོན་ཏན་ནོར་བུའི་གཏེར་གྱིས་གང་བའི་མཚོ། །ཕྱོགས་ཙམ་དཔོག་པའི་བློ་ཡི་ཆེ་བ་སྙོད། །རྡོ་རྗེའི་ལྕེ་རྩེས་བརྗོད་ཀྱང་སླ་བ་མིན། །དེ་ཕྱིར་ནོར་གྱི་རྩ་ལགས་དགྱེས་པའི་གླུ། །རབ་གསལ་བཻཌཱུར་རྒྱུད་དུ་ཉེར་དྲངས་པའི་

[205B] །དཔར་གྱི་རྫིང་བུར་འདྲེན་པའི་ལེགས་བྱས་ཀྱིས། །སྲིད་ཞིའི་དགེ་མཚན་སྙིང་ལ་བསིལ་བའི་སླད། །ཚུལ་གནས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་མན་ངག་གིས། །བདེ་གཤེགས་ཆོས་ཀྱི་
བླ་མའི་བཤུལ་ལམ་དུ། །འཇིགས་བྲལ་སེང་གེའི་བརྟུལ་ཞུགས་རྫོགས་གྱུར་ཅིག་ ཕྲ་རྒྱས་འཕྲུལ་དང་འགྲོགས་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས། །བརྟན་གཡོའི་བཀོད་པ་བགྱི་བའི་མཚང་རིག་ནས། །སྲིད་པའི་སྲིད་པ་གཅོད་ལ་ཆེད་དཔའ་
བའི༑ །ཟག་བྲལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་སྙེམས་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་འདི་ཡང་དད་གཏོང་རབ་ཡངས་ཏྲེ་ཧོར་དར་རྒྱས་དགོན་གྱི་གྲྭ་དགེ་སློང་བློ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་པ་བཟང་པོ་དང། ཚེ་འདས་ཕ་ཡ་ཁོ་དར་རྒྱས། གྲ་ཁོ། བློ་ཚེ་
རིང༑ བརྩོན་འགྲུས། མ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་འཛོམས། མ་སངས་རྒྱས་མཁའ་འགྲོ་བཅས་ཀྱིས་གཙོས་འདས་གསོན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་རྩར་དམིགས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་མཛོད་ཊེཀ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་དཔར་
བསྐུན་བགྱིས་པའི་དགེ་བསྔོའི་སྨིན་ཚིག་ཏུ།    ༈   པད་དཀར་འཆང་བའི་མིང་འཛིན་ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་སྨོན་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།སརྦ་མངྒ་ལམ། །



