༄༅། །མ་ཧཱ་ཤ་སྟྲོ་མ་དྷྱ་མ་ཀཱ་བ་ཏ་ར་སྱཱ་ནྟ་རེ་བི་ཙ་ར་ཎཱ་ག་མ་ནྱཱ་ཡྒ་དའི་བ་ནཱ་མཿ་སརྦ་ཛྙ་གུ་རུ་མ་ཉྫུ་གྷོ་ཥ་ཧཱ་ས་བཛྲ་སྱ་བཱ་གཱ་དྷཱ་ར་བི་ཧ་ར་ཏི་སྨ།།
༄༅། །བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལུང་རིགས་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་རྒྱུན་བཞུགས་སོ། །།

[001][DD]ཤིང་རྟའི་གྲོལ་བྱེད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས།།
སྡེབ་སྦྱོར་མཉམ་པའི་བྲྀ་ཏའི་ཡི་གེ་ཉེར་གཉིས་པ་ཀུན་ཏུ་བྱེད་ལྡན་ལ་ངོ་མཚར་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་གྲངས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་ས་རབ་གཅིག་འབུམ་ཕྱག་དབུ་ཁྲིམས་གསུམ་བདུན་བརྒྱ་བཅུ་གཅིག་པའི་པྲཱ་སྟར་ཟབ་མོའི་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ་
༄༅། །ཛྙཱ་ཀྲྀ་པ་ཨཾ་ཤུ་ལཀྵ་ཎ་ཏ་པོ་བ་མ་སྱ་ཙ་ས་ཧ་སྲས་ཀྟ་མ་རི་ཙི། གྲནྠ་ཨ་ཧཾ་བ་དོ་ཚྲྀ་ཛ་བ་ནཾ་ན་ཤཾ་ཀུ་མུ་ད་ཤཱུ་ནྱ་ཏ་རྐ་ས་ཀ་ལཾ་
༄༅། །མཁྱེན་བརྩེའི་འོད་སྟོང་མཚན་དཔེ་ལ་ཆགས་སྟོང་ཉིད་ཚ་ཟེར་སྤྲོ་བ་ཡིས། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་རྟོག་གེའི་གཞུང་ལུགས་ཀུ་མུད་ནགས་ཚལ་ཀུན་འཇིག་ཅིང།།
[DD]ཐལ་འགྱུར་གསལ་བྱེད་ཟླ་བ་གྲགས།།

[002A]།
༄༅།། ཥ་ཊྤ་ད་མོ་ཀྵ་མཱ་རྒ་ཏུ་ཥ་ཀྲྀ་ཚ་ཧ་སྲ་ཨ་བཧི་ཀཱ་ཤ་པ་ཏྲ་སུ་བྷ་གཾ། དེ་བ་ཙ་དེ་བ་ཨི་ཀྵུ་བ་ད་པཿ་ས་རོ་ཛ་ཙ་ར་ཎོ་ཉ་ད་རེ་ཎ་ན་མ་ཡོཿ་
༄༅། །ཐར་ལམ་འདབ་སྟོང་མངོན་པར་ཕྱེ་བས་སྐལ་བཟང་རྐང་དྲུག་ཚིམ་མཛད་པ། །ལྷ་ཡི་ལྷར་གྱུར་བུ་རམ་ཤིང་པའི་ཞབས་ཀྱི་པདྨོར་གུས་ཕྱག་འཚལ། །
[DD]ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་བའི་སྡེ།།

[002B] །རྣམ་དག་ལུང་རིགས་སྦྲུལ་གྱི་གདེངས་ཀས་བརྗིད། །མཁྱེན་བརྩེ་ནོར་བུའི་ཅོད་པཎ་སྤྱི་བོར་འཛིན། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཀླུ་ཡི་དབང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ། །མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་དབུ་མའི་སྲོལ་ཆེན་པོ། །
འཕགས་པའི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་གསལ་མཛད་པ། །སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཨཱརྱ་དེ་བ་དང། །སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་སོགས་སྲོལ་འཛིན་རྣམས་ལ་འདུད། །བློ་གྲོས་ཆུ་ཤེལ་ཆ་ཤས་ཡོངས་རྫོགས་ཤིང། །རྨད་བྱུང་ལེགས་བཤད་བདུད་རྩིའི་བསིལ་
ཟེར་གྱིས། །ངེས་དོན་ཀུ་མུད་སྐྱེད་ཚལ་ཁ་འབྱེད་པ། །ཟླ་གྲགས་རྒྱུ་སྐར་བདག་བོས་དེང་འདིར་སྐྱོངས། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཁྱེན་བརྩེའི་ཕུང་པོ་དུར་སྨྲིག་ཟློས་གར་ལྷུར་བླངས་ཏེ། །སྐལ་བཟང་འགྲོལ་སྟོང་ཉིད་ལྟ་དང་གསང་ཆེན་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོའི་བཅུད་
གསལ་བར་འདོམས་པས་བདེ་གཤེགས་ལམ་བཟང་དུས་ཀྱི་མཐར་ཡང་རྒྱས་མཛད་པ། །གངས་ཅན་མཁས་གྲུབ་ཀུན་གྱི་གཙུག་རྒྱན་བློ་བཟང་གྲགས་པར་སྙིང་ནས་འདུད། །མགོན་པོ་དེ་ཡི་གསུང་གི་གསང་བ་ཀུན། །ཚུལ་བཞིན་བཟུང་ནས་ཐར་འདོད་
སྐྱེ་བོ་ལ། །ལེགས་བཤད་དགའ་སྟོན་འགྱེད་པའི་དཔལ་ཡོན་ཅན། །སྲས་མཆོག་རྣམས་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྤྲུལ་པའི་འཁྲུངས་རབས་མུ་ཏིག་འཕྲེང་བ་ལྟར། །ཚར་དུ་དང་རབས་རྒྱ་མཚོའི་གོས་ཅན་ཀུན། །བློ་བཟང་བསྟན་པའི་འོད་
ཀྱིས་ཁྱབ་མཛད་པ། །རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ལ་གུས་པས་འདུད། །ཐུགས་བསྐྱེད་ས་སྲུང་དབང་པོའི་སྟེང་གནས་དཀའ་གནད་ཀུན་གཟིགས་འདྲེན་བྱེད་གཡོ། །རྣམ་མང་ལུང་གི་ཆར་ཆེན་འབེབས་མཁས་རིགས་ཚུལ་རྩེ་བརྒྱ་འབར་བ་ཡིས་

[003A]༄༅། །རྒོལ་བ་ངན་པའི་སྦྱིན་སྐྱེས་ཀུན་འཇོམས་སྐལ་བཟང་ལྷ་བརྒྱའི་གཉེན་གཅིག་པུ། །འཇམ་དཔལ་དབྱངས་དངོས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེ་བདེ་སོགས་བདག་པོ་གང་དེར་འདུད། །རྣམ་དཔྱོད་ལྕགས་ཀྱི་ཁམས་ལས་ལེགས་གྲུབ་
པའི༑ ༑དྲི་མེད་ལུང་རིགས་རིན་ཆེན་རལ་གྲི་ཡིས། །བདག་བློའི་ཐེ་ཚོམ་དྲ་བ་གཅོད་མཛད་པ། །བདག་གི་ཡོངས་འཛིན་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་འདུད། །ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོའི་མཁྱེན་དགོངས་ནོར་འཛིན་གཞིར། །ལེགས་པར་འཁྱིལ་པའི་བསྟན་
བཅོས་ཆུ་གཏེར་ཆེ། །ངོ་མཚར་བཤད་པའི་རླབས་ཕྲེང་འབུམ་གཡོ་བས། །བློ་དམན་ཚོགས་རྣམས་སྒྱིད་ལུགས་བསྟེན་པར་གྱུར། །དེ་ཕྱིར་མགོན་དེའི་ལེགས་གསུང་རོལ་པའི་མཚོ། །རྣམ་དཔྱོད་ཀླུ་དབང་གིས་བཟུང་བསྲུབས་པ་ལས། །ལེགས་
བཤད་བདུད་རྩིའི་བུམ་པ་ཉེར་བླངས་ནས། །སྐལ་བཟང་མཁར་ཉལ་ཚོགས་ལ་ཁོ་བོས་སྦྱིན། །མཁས་རློམ་གང་དག་འདི་ལྟའི་ལེགས་བཤད་ནི། །འབད་པས་སྤོང་ཡང་གཟུར་གནས་དོན་གཉེར་ཚོགས། །པད་མཚོར་ངང་མོ་ཇི་བཞིན་གཞུང་
ལུགས་འདིར། །ཀུན་དགའི་འཛུམ་དཀར་སྤྲོ་བཞིན་འཇུག་པར་ངེས། །དེ་ལ་འདིར་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་བཟང་མ་ལུས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་དཀའ་བའི་གནས་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ། མཚན་
གྱི་དོན། འགྱུར་གྱི་ཕྱག་གཞུང་གི་དོན། མཇུག་གི་དོན་དང་བཞི། དང་པོ་ནི། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དགག་གཞག་སྤང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་པའི་འཇུག་བྱའི་དབུ་

[003B] དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྦྱིར་དབུ་མ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དབུ་མའི་གཞུང་དང། དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་དང། དེ་སྒྲོགས་པ་པོའི་གང་ཟག་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ལས། འདིར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རང་
འགྲེལ་ལས། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། མ་དྷྱཱ་མ་ཀའི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ལས་བརྩམས་ནས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་སམ་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་དབུ་མར་བྱས་པར་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མར་ཡང་བཤད་
པས་དབུ་མ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་མ་བྱུང་ཡང། འདིར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་གོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་རིགས་ཚོགས་དྲུག་ཀ་སྐབས་འདིའི་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིའི་འཇུག་བྱའི་
དབུ་མ་དེ་རྩ་ཤེ་ཁོ་ན་ལ་བྱ་རིགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། རིགས་ཚོགས་གཞན་གྱི་ལུང་འདྲེན་པའི་ཚེ་རང་མིང་ནས་སྨོས་ལ། རྩ་ཤེ་འདྲེན་པའི་ཚེ་དབུ་མ་ལས་ཞེས་སྨོས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མཛད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་
ལས༑ དེ་ཡང་འདིའི་འགྲེལ་པར་རྩ་ཤེ་ཁུངས་སུ་མཛད་པ་ན་དབུ་མ་ལས་ཞེས་མང་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་རྩ་ཤེ་ལ་བྱ་ཡི། དབུ་མའི་གཞུང་གཞན་དང། དབུ་མའི་དོན་གཞན་ལ་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་འདིའི་
འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་ཡིན་ཟེར་བ་ཡང་དེས་ཁེགས་སོ། །དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་བསྟན་བཅོས་འདི་ཇི་ལྟར་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལ། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ཛ་ཡ་ཨ་ནནྟ་ན་རེ། རྩ་ཤེ་ལས་བདེན་གཉིས་རྒྱས་པར་མ་བསྟན། འདིར་དེ་གཉིས་རྒྱས་པར་

[004A]༄༅། །བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བ་དེ་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩ་ཤེལ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་དོན་ཡིན་ཞེས་ཟེར། དེ་སྐད་དུ་ཡང་འགྲེལ་བཤད་ལས། འདིར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་སུ་ཀུན་
རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་མ་བརྗོད་ལ། དེ་འདིར་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་བསྟན་བཅོས་འདི་དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྩ་ཤེ་ལས་དོན་དམ་པའི་རྣམ་བཞག་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་རྒྱས་པར་བཤད་
བའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ནི་འཇུག་པ་ལས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པས་བཤད་པ་དེ་ལེགས་པར་མ་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་རྩ་ཤེ་
ལས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གཞི་ལྡོག་རྒྱས་པར་མ་བསྟན་བྱས་ན་འགྲེལ་བཤད་ལ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་འཇུག་ཀྱང་བདེན་གཉིས་རང་ལྡོག་ལ་བསམ་ན་རྩ་ཤེ་ལས་འཇུག་པ་རྒྱས་པས་དགག་བ་དེ་མི་འཇུག་གོ། ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བདེན་
གཉིས་རང་ལྡོག་ནས་སྟོན་པ་ལའང་འཇུག་པ་ལས་རྩ་ཤེ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་ཤེ་ལས། བདེན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང། བདེན་གཉིས་མི་ཤེས་ན་གསུང་རབ་ཀྱི་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པ་དང། བདེན་གཉིས་བསྟན་པའི་དགོས་པ་དང། བདེན་
གཉིས་ལ་ལོག་པར་བཟུང་བའི་ཉེས་དམིགས་དང། བདེན་གཉིས་རྟོགས་དཀའ་བའི་ཚུལ་དང་བཅས་བཤད་པ་གང་ཞིག་འཇུག་པ་ལས་དེ་ལྟར་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་རྣམས་རྒྱས་པར་བལྟའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྩ་ཤེ་

[004B] ས་བཅུ་སོགས་བཤད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྩ་ཤེ་ལས་རྒྱ་ཆེ་བའི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ རྩ་ཤེལ་ས་ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ། བདེན་བཞི། ཞུགས་གནས་བརྒྱད། དཀོན་མཆོག་གསུམ་སོགས་རྒྱ་ཆེ་བའི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་དངོས་སུ་བསྟན་
པའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་དར་ཊིཀ་ལས། གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྩ་ཤེ་ལས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། རྩ་ཤེ་ལས་ཟབ་མོའི་ཕྱོགས་མ་གཏོགས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མ་བསྟན་ཀྱང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་
རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་མ་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་རང་ལུགས་བཞག་པ་ནི། སྐབས་འདིའི་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་ཡིན་ན་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཡིན་དགོས་ཏེ། གོང་དུ་སྒྲུབ་
ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བསྟན་བཅོས་འདི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཟབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་དང། རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཟབ་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་ལ་གཉིས་

[005A]༄༅། །ཡོད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རང་རྒྱུད་མི་བཞེད་པ་དང། བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་འདོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྩ་ཤེལ་འཇུག་པ་དེ་རང་རྒྱུད་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འཇུག་ཚུལ་དང་
དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཀུན་གཞི་རང་རིག་ཕྱི་དོན་མེད་པ་སོགས་མི་འདོད་པ་དེ་སེམས་ཙམ་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འཇུག་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། རང་གི་དབུ་མའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་དབུ་མ་པ་གཞན་
དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དང་མཐུན་པར་བཤད་དུ་མི་རུང་བ་ལ་ངེས་པ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་བརྩམས་པར་
གསུངས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་རྒྱུད་པ་དང། སེམས་ཙམ་པ་གཉིས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྩ་ཤེས་ཀྱི་དགོངས་དོན་བསྟན་བཅོས་འདིར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རིམ་པ་ལེགས་པར་ངེས་པ་ནི་འདིའི་སྒོ་ནས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་ཞུགས་པའི་
ཚད་དུ་འཇོག་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེའི་ཕྱིར་གཞུང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དགོས་བདེ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྩ་ཤེའི་དོན་ལེགས་པར་ངེས་པ་ནི་གཞུང་འདིས་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གཅིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་
ཚུལ་ཡོད་དེ། རྩ་ཤེ་ལས་བཤད་པའི་ལམ་དེ་ལ་སོ་སྐྱེའི་སའི་ཆོས་གསུམ་དང། འཕགས་པ་སློབ་པའི་ས་བཅུ་དང། འབྲས་བུའི་ས་རྣམས་རྒྱས་པར་ཁ་བསྐངས་པ་ལྟར་རྩ་ཤེའི་དོན་བསྒོམ་པའི་ཚེ་ཟབ་རྒྱས་གཉིས་ཚོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་

[005B] རྣམ་བཤད་ལས། དེའི་ཕྱིར་རྩ་ཤེའི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚེ་འཇུག་པ་ལས་གསུངས་པ་འདི་རྣམས་དྲན་ནས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་བྱུང་ན། གང་ཟག་དེ་ལ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་བརྩམས་པའི་དགོས་
པ་གཉིས་སྟོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྩ་ཤེ་ལས་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་ཀྱི་བདེན་གྲུབ་བཀག་པར་ཐལ། གཞི་རེ་རེའི་སྟེང་དུ་བདེན་གྲུབ་རྒྱས་པར་བཀག་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། རྣམ་རིག་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་བཀག་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྩ་ཤེ་ལས་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་པའི་བདེན་གྲུབ་གཙོ་བོར་འགོག་ཅིང་སེམས་ཙམ་པས་འདོད་པའི་བདེན་གྲུབ་ཞར་ལ་དགག་
པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྩ་ཤེ་ལས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་བསྟན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འཇུག་པ་འདིར་དེ་ལ་ཁ་བསྐང་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁ་བསྐང་ཚུལ་ལམ་ཚང་བ་ཁ་བསྐང་ཚུལ་དང། མི་རྒྱས་པ་ཁ་བསྐང་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་
ལས་འདིར་ཕྱི་མའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁ་སྐོང་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དབུ་མ་གསུམ་གང་རུང་ཡིན་ན་དབུ་མ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་དབུ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་མཐའ་གཉིས་དང་
བྲལ་བའི་དབུས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། འདོད་ན། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་དང། བདག་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དེ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དབུ་མ་ཡིན་

[006A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞི་དེ་དབུ་མ་ཡིན་ན་དེ་རང་གི་ངོ་བོར་ཤར་ནས་བཟུང་བའི་ལྟ་བ་དེ་ས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་རྣམ་བཅད་ལ་ཁེགས་ནས་བཟུང་བ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་
ཆོས་ཅན། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པར་ཐལ། རྩ་ཤེའི་རྣམ་བཤད་རེད་མདའ་བས་མཛད་པ་ལས། རྩ་ཤེ་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་བཅོས་མ་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཤེ་ལས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ནི་མ་བསྟན། སྟོང་ཉིད་
ཕྲ་མོ་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་ན་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་བཅོས་
སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདིར་བསྟན་མ་བསྟན་གྱི་ཚུལ་ཡང་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་བསྟན་མ་བསྟན་ལ་རྩོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། གཙོ་བོར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པ་ལ་བྱེད་དགོས་ཏེ། སྐབས་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་
འགྱུར་ཕྱག་ནི། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱུང། འདིའི་སྐབས་སུ་མཐའ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དང་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་གཉིས་འགལ་ཟེར་ན། འོ་ན། རྒྱས་
འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཆོས་ཅན། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་

[006B] ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དོན་དམ་པའི་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅི་རིགས་པ་གཙོ་བོར་གཏན་
ལ་འབེབས་པའི་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང། ཡང་ཡང་དང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་གསུམ་པོ་ཚང་བའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། མངོན་དུའི་ཕྱིར་དང་
ཡང་ཡང་དང། །ཟིལ་གནོན་རྟོགས་ཕྱིར་མངོན་པའི་ཆོས། །ཞེས་པའི་དོན་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མངོན་པ་གོང་འོག་གཉིས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་མིན་ཟེར། གཞན་དག་ན་རེ། དེ་གཉིས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་དག་མིན་ཟེར། དེ་
གཉིས་ལ་འོ་ན། ཐུན་མོང་གི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་མེད་པར་ཐལ། ཐུན་མོང་གི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་ནང་གི་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མངོན་པ་གོང་འོག་གཉིས་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་གྱི་དེ་ཡིན་ན་དེ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དམ་བཅའ་གཉིས་པ་ལ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་ན། སྡེ་སྣོད་
རྣམ་དག་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར།    ༈    །རང་ལུགས་ལ། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དང། མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་དེ། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་མངོན་

[007A]༄༅། །པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཡོད་དེ། མངོན་པ་གོང་འོག་གཉིས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པའི་ཆོས་
མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཡོད་དེ། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །རྩོད་པ་སློང་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྩ་ཤེ་དང་འཇུག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། འཇམ་
དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་པ་ནི་གཞུང་འདི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་བཀས་བཅད་པ་དང་མཐུན་པར་མཛད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཙོ་བོར་
དངོས་སུ་བསྟན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ།    ༈    །གསུམ་པ་གཞུང་གི་དོན་འཆད་པ་ལ་བཞི། མཆོད་བརྗོད་དང། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དངོས། བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་ཚུལ། དགེ་བ་བསྔོ་བའི་
ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་མ་ཕྱེ་བར་བསྟོད་པ་དང། སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །དང་བོ་ལ་གཉིས། སྙིང་རྗེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་རྒྱུར་བསྟན་པ་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ཡང་རྩ་བར་བསྟན་
པའོ༑ ༑དང་བོ་ལ་གསུམ། ཉན་རང་གཉིས་ཐུབ་དབང་ལས་སྐྱེས་ཚུལ་དང། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་ཚུལ་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གསུམ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉན་ཐོས་སངས་རྒྱས་འབྲིང་རྣམས་ཐུབ་དབང་

[007B] ༑ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་སྤྱི་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཐུབ་དབང་གི་དོན་བཤད། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དོན་བཤད། རང་རྒྱལ་གྱི་དོན་བཤད། ཐབ་དབང་ལས་དེ་གཉིས་སྐྱེས་ཚུལ་དང་བཞི། དང་པོ་ནི། རང་འགྲེལ་
ལས༑ དེ་ལ་གོང་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའ་བས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་པས་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེའི་བཀས་མངའ་
བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ཐུབ་དབང་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཐུབ་དབང་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཉན་རང་བྱང་སེམས་
རྣམས་ལས་གོང་ན་མེད་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའ་ཞིང། ཉན་རང་བྱང་སེམས་རྣམས་ཁྱོད་ཀྱི་བཀས་ཆོས་ཀྱི་སྲིད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རང་འགྲེལ་
ལས༑ དེ་ལས་ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་གི་འབྲས་བུ་ཐོས་བར་བྱེད་པས་ན་ཉན་ཐོས་དག་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི་
ཐེག་པ་ཆུང་དུའི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཉན་ཐོས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་གཞན་ལས་ཉན་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཚེ། དོན་དེ་གཞན་ལ་ཐོས་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཐོས་པར་བྱེད་

[008A]༄༅། །ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་ཐོས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཐོས་སྒྲོགས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དོ་
འབྲས་བུའི་མཆོག་སངས་རྒྱས་སམ། དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཐོས་ནས་རང་གིས་ཉམས་སུ་མི་ལེན་པར་གཞན་ལ་སྒྲོགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། ཡང་ན་འབྲས་བུའི་མཆོག་གམ་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལས་ཐོས་ནས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པས་ན་ཉན་ཐོས་ངག་སྟེ། ཞེས་དང། མདོ་སྡེ་པདྨ་དཀར་པོ་ལས། མགོན་པོ་དེ་རིང་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་
གྱུར༑ ༑བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཡང་དག་བསྒྲག་པར་བགྱི། །བྱང་ཆུབ་པ་ཡི་སྒྲ་ཡང་རབ་ཏུ་བརྗོད། །དེ་བས་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་མི་བཟད་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་ལ་འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ན་རེ། བྱང་ཆུབ་སྔ་མ་ཐེག་ཆེན་གྱི་བྱང་ཆུབ་
དང༑ བྱང་ཆུབ་ཕྱི་མ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བསད་ལས། ཁ་ཅིག་རྐང་པ་གསུམ་པ་ལ་དམ་པའི་སྒྲ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་སྔ་མ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་དང། ཕྱི་མ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་མོད་ཀྱང། དང་པོ་
ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་བྱང་ཆུབ་དང། གཉིས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བགྲོད་པའི་ལམ་ལ་བྱེད་པ་འགྲེལ་པའི་དགོངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཉན་

[008B] བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་དམན་པའི་ཕྱིར་ན་འབྲིང་ངོ། །
ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ཐེག་པ་འབྲིང་གི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དེ་ཉིད་རྟོགས་འབྲིང་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྒྲ་ཐེག་པ་གསུམ་ཀའི་མི་སློབ་པ་ལ་འཇུག་ཅིང། ཁྱོད་བ་སྐལ་ཆེན་བ་རྒྱལ་བསོད་ནམས་དང་
ཡེ་ཤེས་ལ་གོམས་པ་བསྲིང་ནུས་པས་ཉན་ཐོས་ལས་ལྷག་ཅིང། ཚོགས་གཉིས་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ལས་དམན་པས་ན་འབྲིང་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བུདྡྷ་ཞེས་པའི་སྒྲ་
དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། འདིར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་སངས་རྒྱས་སུ་བསྒྱུར་བ་འགྱུར་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐད་དོད་པྲ་ཡེ་ཀ་བུདྡྷ་ཞེས་པའི་བྲ་ཏི་སོ་སོར། ཨེ་
ཀ་གཅིག་བུདྡྷ་སངས་རྒྱས་ཏེ་བདག་སོ་སོར་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་གཅིག་པུར་གནས་པའམ། བདག་གཅིག་པུའི་ཆེད་དུ་དེ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཉི་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་མ་བསྟེན་པར་
ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ཞིང། བདག་ཉིད་གཅིག་པུའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་པས་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་དོན་ལ་འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ན་རེ། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་ལ་སངས་རྒྱས་འབྲིང་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ་

[009A]༄༅། །ཉན་ཐོས་ལས་ལྷག་སངས་རྒྱས་ལས་དམན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ལས་ལྷག་སྟེ། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པས་གཟུང་རྟོག་སྤངས། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་དེ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ལས་དམན་ཏེ་
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འཛིན་རྟོག་སྤངས། རང་རྒྱལ་གྱིས་དེ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་རོ། །འོ་ན། སྐབས་འདིར་འཕགས་པ་གསུམ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལྟར་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་
ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རིགས་ངེས་ཉན་རང་འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཟུང་རྟོག་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་མི་སྦོང་བའི་ལུགས་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཕགས་པ་སློབ་
པ་གསུམ་ཀས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་མཚུངས་པ་ཟླ་བས་ཀྱང་བཤད། ཁྱོད་ཀྱང་དེ་འདོད་མཁན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། མི་རིགས་ཏེ་ལུགས་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཉན་རང་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པར་གསུངས་
བའི་ཕྱིར་དང། དེ་སྐད་སྨྲས་པ་དེས་ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་དེ་འདོད་པར་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།།    ༈    །བཞི་པ་ཉན་རང་གཉིས་ཐུབ་དབང་ལས་སྐྱེས་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང། ཞར་བྱུང་རང་རྒྱལ་བསྐྲུན་ཚུལ་
ལ་དོགས་པ་གཅོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པར་མོས་

[009B] །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ཉན་རང་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་གསུང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐུབ་དབང་རྣམས་བྱུང་བ་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་
སྟོན་ཅིང་དེ་ལ་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་འདུས་པ་དག་གིས་ཉན་བསམ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པས་རང་རང་གིས་མོས་པ་བཞིན་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་རང་རྒྱལ་བསྐྲུན་ཚུལ་ལ་དོགས་པ་གཅོད་པ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས་
གལ་ཏེ་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཉན་པ་ཁོ་ན་ལས་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པ་ལ་མཁས་སུ་ཟིན་ཀྱང། མཐོང་བའི་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་མདོ་ཀྱི། དེ་ལྟ་ནའང་ཉེ་བར་བསྟན་བའི་བསྒྲུབ་པ་པོ་
དག་གིས་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ལྟར་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གོར་མ་ཆག་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལྷས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་
ཀྱང༑ ༑སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་དབུ་མ་ལས་ཀྱང། རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཞིང། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པ་ན། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་
བརྟེན་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིའི་དོན་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ལུགས་ལ་དོགས་པ་བཅད་པ་དང། རང་ལུགས་བཞག་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ན་རེ། ཐུབ་པས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་

[010A]༄༅། །ལས་ཉན་རང་གི་འདོད་བྱ་རྫོགས་པ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཐོས་པའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པའི་ཉན་རང་དུ་མ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དོགས་པ་བཀོད་
ནས་དེའི་ལན་སྟོན་པ་ལ་གོང་དུ་དྲངས་པའི་འགྲེལ་པ་དེ་བྱུང་བར་འདོད། ཡང་བོད་སྔ་མ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་འདོད་པ་རྫོགས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་
དོན་ཉམས་སུ་བླངས་མ་ཐག་ཏུ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་རིགས་པ་ལས་དེ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྩོད་པ་བཀོད་ནས། དེའི་ལན་དུ། འགྲེལ་པ་དེ་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར། ལུགས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ལ་འོ་ན། སྐབས་འདིར་གཙོ་བོར་དགོས་པ་
གཅོད་པའི་ཡུལ་ཉན་རང་གཉིས་ཀ་ཡིན་བར་ཐལ། རྩོད་ཚུལ་དང་ལན་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལས་སྐྱེས་ཞེས་པ་དེ་མི་འཐད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཆེ་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མིང་དོན་ལས་ཀྱང་དོགས་པ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་དང། གཟུངས་རྒྱལ་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་སྒྲ་ཕྱིར་འགྲོ་ཞེས་པ་ལྟར་གྲུབ་མཐའ་བཞི་ཀ་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་དུ་མར་ཡང་དོན་རེ་རེ་བསྟན་པའི་ཚེ་
ཡང་གང་ཟག་འདི་སྙེད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བཞི་སོགས་ཐོབ་པར་བཤད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར་དང། དེས་ན་སྐབས་དོན་མ་རྟོགས་པའི་རྩོད་ཚུལ་དང་ལན་ཡིན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། སྐབས་ཀྱི་དོན་མ་རྟོགས་པའི་བཤད་པ་སྟེ། ཞེས་

[010B]    ༈    །གཉིས་པ་རང་ལུགས་བཞག་པ་ལ། རྩོད་པ་དང་ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཁོ་ན་རེ། ཐུབ་དབང་གིས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་
བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རང་གི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བཤད་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་ཐོས་པའི་ཚེ་དེ་ལ་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཡོད་ཀྱང། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སངས་
རྒྱས་ལས་ཆོས་ཐོས་པའི་ཚེ་དེ་ལ་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལན་ནི། དེའི་སྐྱོན་མེད་དེ། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་ཐོས་པའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་རང་གི་མྱང་འདས་འཐོབ་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་
རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་ཐོས་བསམ་སྒྲོམ་གསུམ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་རབས་གཞན་བསྐལ་བ་བརྒྱ་ཚུན་ཆད་སོགས་ལ་རང་རྒྱལ་གྱི་མྱང་འདས་ངེས་པར་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མྱོང་དེས་ཀྱི་ལས་བསགས་པའི་གང་ཟག་དེས་ཚེ་དེ་ལ་ལས་ཀྱི་འབྲས་
བུ་མ་མྱོང་ཡང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་མྱོང་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེས་ན་འདིའི་དོགས་པ་གཅོད་པའི་ཡུལ་རང་རྒྱལ་དང། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་རང་རྒྱལ་ཚོགས་ལམ་
པ་ཕལ་ཆེར་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་དུ་འབྱུང་བ་རང་མང་ལ། འཕགས་པ་ལའང་ཚོགས་སྤྱོད་པ་གཉིས་ནི་འབྲས་བུ་དང་པོ་གསུམ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་དུ་འབྱུང། རང་རྒྱལ་གསུམ་ཀས་ཀྱང་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་བའི་བཤེས་

[011A]༄༅། །གཉེན་མི་བསྟེན་པས་ན། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྐྲུན་པ་མི་འཐད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱལ་ཚོགས་ལམ་པས་བསྐལ་ཆེན་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ལ་ཚོགས་བསགས་
ནས་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་སྤྱོར་ལམ་དྲོད་ཡན་ཆད་ཚེ་གཅིག་ལ་མངོན་དུ་བྱེད། ཚོགས་སྤྱོད་པ་ཕལ་ཆེར་ཚོགས་ལམ་གྱི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱེད་ཅིང། འགའ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་རྩེ་བཟོད་པའི་བར་མངོན་དུ་བྱེད་
ལ་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དྲིན་ལན་བས་པ་པའི་མདོ་ལས། རང་སངས་རྒྱས་བསྐལ་བ་ཆེན་པོ་བརྒྱས་ཚར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། སངས་རྒྱས་མཉེས་བྱས་དེས་འབྱེད་ཀྱི། །ཆ་
མཐུན་བསྐྱེད་པ་རྫོགས་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཚོགས་སྤྱོད་པ་འགའ་ཞིག་འབྲས་བུ་དང་པོ་གསུམ་སངས་རྒྱས་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་དུ་བྱེད་ཀྱང། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཚེ་གཞན་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། གཞན་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་ལ་འབྲས། །འཐོབ་བྱེད་དགྲ་བཅོམ་མངོན་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་བ་གྲུབ་སྟེ། རང་རྒྱལ་གསུམ་ཀ་ཡང་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་
མི་བརྟེན་པ་གང་ཞིག་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དོགས་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་གསུམ་ཀ་ཡང་དང་བོ་ནས་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡིན་པས་སློབ་དཔོན་མེད་པར་འཚང་རྒྱ་བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བཞིན་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་གཞན་ལ་མ་

[011B] རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་དག་གིས། །སངས་རྒྱས་མེད་པར་དགྲ་བཅོམ་ཉིད། །སློབ་དཔོན་མེད་པར་འཐོབ་དང་ལྡན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྐྲུན་ན་དེས་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་བྱུང་དང་རང་རྒྱལ་གྱི་དོན་སྔར་བཤད་པ་དང་རྐྱེན་ཙམ་གྱིས་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ན་རྐྱེན་རྟོགས་ཞེས་པ་མི་འཐད་དོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་
ལས༑ ཐུབ་དབང་གིས་རང་རྒྱལ་བསྐྲུན་ཚུལ་ལ་དོགས་པ་ཆེ་བས་དེ་ལ་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་ནས། དོགས་པ་བཅད་དགོས་པ་མ་བཅད་པར་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་འདིའི་དོགས་པ་གཅོད་པའི་ཡུལ་ལ་སྟོང་
ཉིད་ཉན་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་ཐོས་པའི་ཚེ་དེ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བསམ་བྱུང་དང་སྒོམ་བྱུང་ཙམ་ཡང་མ་ཐོབ་པར། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་དེས་ཀྱི་རང་རྒྱལ་སྐྱེ་འཕགས་ལ་དོགས་པ་གཅོད་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་ལ་རྒྱལ་བ་དེའི་ཐད་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་སྒོམ་བྱུང་མ་ཐོབ་པ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་དང་རྣམ་བཤད་གཉིས་ཀ་ལས་ཉན་པ་ཁོ་ན་ཞེས་སྨྲས་པའི་རྣམ་བཅད་ཀྱི་
དོན་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཉན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་དང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡོད་ཀྱང། དེ་འདྲའི་རང་རྒྱལ་སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་ཐོས་པའི་ཚེ་དེ་ལ་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་གྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་

[012A]༄༅། །རང་འགྲེལ་ལས། མཐོང་བའི་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཞས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་སྐབས་སུ་མཐའ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཉན་ཐོས་ཡིན་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་
སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། གཟུགས་མེད་ཁམས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་ཉན་བཤད་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདོད་པར་འོང་དུས་སུ་གཟུགས་
དང་དབང་པོ་དག་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་མེད་པར་ཨ་བྷྱས་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། རང་རྒྱལ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་འབྲིང་གི་གང་ཟག་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན། རང་རྒྱལ་ཡིན་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་
དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་རང་རྒྱལ་ཚོགས་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོང་འབར་
བ༑ ༑མིག་མེད་པས་ནི་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་རྒྱལ་དེ་སངས་རྒྱས་འབྲིང་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་འབྲིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་པ་འབྲིང་
ཡིན་ན་ཐེག་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་སོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། རང་འགྲེལ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུམ་ཆར་

[012B] ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ཉན་རང་སངས་རྒྱས་གསུམ་ཀ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདི་འགྱུར་ཤིན་ཏུ་མི་ལེགས་པས། བུདྡྷ་ཞེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་འཇུག་ཅིང། དེས་ན་དེ་ཉིད་ཁོང་དུ་
ཆུད་པའི་སྒྲ་ཉན་ཐོས་དང། རང་རྒྱལ་དང། སངས་རྒྱས་གསུམ་ཆར་ལ་འཇུག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བྱང་སེམས་ལ་ཐོས་སྒྲོགས་ཀྱི་སྨྲ་འཇུག་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ལས་གདམས་ངག་ཉན་ནས་གཞན་ལ་ཐོས་
པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་སངས་རྒྱས་ལས་ཐོས་ཀྱང། རང་གིས་ཉམས་སུ་མི་ལེན་པར་གཞན་ལ་སྒྲོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་གཞན་ལ་སྒྲོགས་པར་མ་ཟད་རང་གིས་ཀྱང་ཉམས་སུ་ལེན་
པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་ན། འདིར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། གཅིག་ཆར་པ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་རྒྱལ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་མ་ཕྲད་ན་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད་པར་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་དང་འགྲེལ་པ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་
རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཚོགས་ཡིན་ཟེར། ལ་ལ་ན་རེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་མེད་ཟེར། གཞན་དག་ན་རེ། ཚོགས་མཚན་ཉིད་པ་མིན་པ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་རྣམས་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་རྒྱལ་

[013A]༄༅། །གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་ཚོགས་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་ཚོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མདོ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་རྒྱལ་ལ་ཚོགས་གཉིས་
མཚན་ཉིད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བསོད་ནམས་
དང་ཡེ་ཤེས་སྤྱི་ཙམ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་གསུངས་པ་ཡོད་ཀྱང། གཟུགས་སྐུའི་ལག་རྗེས་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་ཚོགས་མཚན་ཉིད་པ་དང། དེ་མེད་པ་ཚོགས་བཏགས་པ་པའམ་ཕལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དོན་དེ་མ་ཚང་བ་
གཉིས་ནི་ཚོགས་ཕལ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཉན་རང་ལ་ཚོགས་མཚན་ཉིད་པ་མེད་པར་ཐལ། ཉན་རང་མི་སློབ་པ་གཉིས་ལ་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ལག་རྗེས་མཚན་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་
འཕགས་པས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་འདི། །བསོད་ནམས་ཚོགས་ལས་འཁྲུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་དང། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལས། ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ངོ་བོས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་
སོགས་པ་ནི་ཚོགས་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མགོན་པོ་དེ་རིང་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་གྱུར། །ཅེས་པ་འདིས་འོད་སྲུང་དང། ཤཱ་རིའི་བུ་སོགས་ཐོས་སྒྲོགས་སུ་བཤད་པར་ཐལ། དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་

[013B] འདོད་ན། འོད་སྲུང་དང། ཤཱ་རིའི་བུ་གཉིས་ཉན་ཐོས་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་གིས་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཚེ་དེ་ལ་
བྱང་སེམས་སུ་གྱུར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེར་ཐལ། ཉི་སྣང་ལས། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཁ་ཅིག་འདིར་མ་ཁྱབ་ཟེར། འོ་ན། ཁྱོད་རང་ལ་འཕགས་པ་
ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་སེམས་ཞེས་པའི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་མཆོག་ཟུང་ནང་གི་ཉན་ཐོས་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་མིང་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས་གཞན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་
ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆ་བྱད་འཛིན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། ཉི་སྣང་གི་ལུང་དེའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་མཆོག་ཟུང་དེ་སངས་རྒྱས་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཟེར་བ་
མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤཱ་རིའི་བུ་དབང་བོ་རྣོ་ཡང་མོས་པ་དམན་པས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་དུ་ལྷུང་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་
ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་འཇུག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་ས་དང་པོར་འཁོར་བསྒྱུར་དུ་སྐྱེས་ནས་སྲས་སྟོང་ལ་སོགས་པ་བསྐྲུན་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ཆེ་བ་ལྟར་སྤྲུལ་

[014A]༄༅། །ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང། བྱང་སེམས་འཕགས་པས་སྲས་དེ་ལྟར་བསྐུན་པ་དེ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་བས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། གང་གི་ཕྱིར་ས་བརྒྱད་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་འདྲ་ན་ཡང། ཐབས་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་གྲོས་སུ་མཛད་དེ། རྒྱ་ཆེ་ཞིང་རྣམ་པ་མང་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡང་
སྟོན་པར་མཛད་དེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟ་བས་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་ཡང་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་སྤྱོད་པ་སྤྲུལ་བའི་གར་སྟབས་སྟོན་བར་མཛད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཆེ་འབྲིང་གི་ཐ་
སྙད་རུད་བར་ཐལ། ལོངས་སྐུ་ཆེ་ཆུང་གི་ཐ་སྙད་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། ལོངས་སྐུ་ཆུང་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཆུང་བ་ཡིན་བར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ཆུང་དུར་འགྱུར་རོ། 
གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་ཚུལ་འཆད་པར། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་ཤིང། ཞེས་བྱུང། དེའི་དོན་འཆད་པར། རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པས་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་ཤེ་ན། འདི་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་

[014B] གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ལས་སོ། །དེ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་སྐབས་ནི། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་བར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ལས་ནི། ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམས་ཆེས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པར་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོར་གྱུར་བ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་
པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཆེས་བརླིང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། རྒྱུ་ལ་མཆོད་པ་བརྗོད་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ལ་མཆོད་བདོན་གྱིས་འཕངས་པར་དགོངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་སྨན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་ཆེན་པོ་འབྲས་བུ་ངེས་
པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེར་བ། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ཞིང་ལོ་མ་འཇམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ལྟར་བསྒྲིམས་ཏེ་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་ཞིང། དུས་དེར་ཉེ་བར་གྱུར་ཅིང་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་བཀོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་བོ། ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྔགས་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས། འོད་སྲུང། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལྟར་ཉ་བ་ལ་ནི་མ་

[015A]༄༅། །ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུང། དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་ང་ལ་རབ་ཏུ་དད་པ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕྱག་བྱའི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བྱུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རིགས་པ་དང་ལུང་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། འདིའི་སྐབས་སུ་སྤྱི་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཁོ་ན་རེ། སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་པ་མི་འཐད་བར་ཐལ། བྱང་སེམས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ལས་འཁྲུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གདམས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་སྐྱེས་པས་ན་རྒྱལ་སྲས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དཔེར་ན་ཕ་ལས་བུ་སྐྱེ་རིགས་ལ། བུ་ལས་རང་གི་ཕ་སྐྱེ་མི་རིགས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང། ཞེས་པ་ནས། འཁྲུངས་ཤེ་ན། ཞེས་པའི་བར་གྱི་དོན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་
རིགས་པས་སྒྲུབ་པ་དང། ལུང་གིས་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་རྒྱལ་བ་དེའི་གསུང་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པ་གཅིག་དང། སྤྱོད་འཇུག་ལས་བཤད་པ་ལྟར་པའི་ས་བོན་དང་མཚུངས་པའི་ཐབས་ཀྱི་སྒྲོ་ནས་སྲས་སུ་བཞག་

[015B] ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་དེའི་སྲས་སུ་བཞག་པ་གཅིག་དང་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་སྲས་སུ་བཞག་ཆོག་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཁོ་བོས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མི་སློབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུའི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་
ལ་ཐུག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་ཡིན་པས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་ལ། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་ཚུལ་ཡང་འཆད་པ་ལྟར་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། འདི་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་ཚུལ་ཡོད་དེ། རང་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཉེར་ལེན་དང། རང་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་དེ་སྔོན་བྲམ་ཟེ་ཁྱེའུ་སྣང་བྱེད་དང། རྒྱལ་པོ་རབ་གསལ་དང། རྒྱལ་བོ་ང་ལས་ནུ་སོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་རིམ་གྱིས་བརྒྱུད་ནས་
འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་སོགས་ལ་སངས་རྒྱས་བཞུགས་མི་བཞུགས་ཀྱི་དུས་ཀུན་ཏུ་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་འཛིན་དང་རྐྱེན་མཛད་ནས། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ལམ་ལ་
འགོད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སྔོན་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་བྱང་སེམས་སུ་གྱུར་ནས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི། རྒྱུ་

[016A]༄༅། །གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། ཞེས་པ་ནས། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པར་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུངས་པར་བཤད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་
ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གཉིས་བྱེད་པར་གོ་བ་ན། སྐལ་པ་དང་ལྡན་པ་གང་དག་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ལམ་དུ་འཇུག་པ་དང། དེ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས་
འཁྲུངས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་དོན་ནོ། །འོ་ན་སྐབས་འདིར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྔགས་པ་གཙོ་བོར་མི་བརྗོད་པར་བྱང་སེམས་ལ་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་རྣམས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་
གཅེས་པ་ཡིན་པ་དང། བྱང་སེམས་ལ་བསྟོད་པས་སངས་རྒྱས་ལ་བསྟོད་པར་དོན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང། སྨན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་གཞོན་ནུ་གཅེས་པར་བསྐྱངས་རིགས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བའི་ལྗོན་ཤིང་གི་མྱུ་གུ་བྱང་སེམས་རྣམས་གཅེས་པར་བསྐྱངས་རིགས་པ་དང། དུས་
དེར་འདུས་པའི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཐེག་ཆེན་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ་དགོས་པ་བཞིའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྔགས་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་པའི་བར་གྱི་དོན་ནོ། །གཉིས་པ་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས། འོད་སྲུང། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པ་

[016B] །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་ཏེ་སྟོན་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ན། ཞེས་པ་ནས། འདི་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན། རྒྱལ་
བ་ལས་འཁྲུངས་པར་ཐལ། རང་རྒྱུ་རྒྱལ་བ་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། རྒྱལ་བ་ཆོས་ཅན། རྒྱལ་བ་ལས་འཁྲུངས་པར་ཐལ། རང་རྒྱུ་རྒྱལ་བ་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ལས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཁྱོད་ལས་མ་
འཁྲུངས་པར་ཐལ། ཁྱོད་བདག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྒྱལ་བ་ལས་འཁྲུངས་ཀྱང། རྒྱལ་སྲས་རྒྱལ་བ་ལས་མ་འཁྲུངས་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་
ཚོགས་ལམ་པ་དེ་ཡང་དེ་མ་ཡིན་པ་ནས། ས་བཅུ་བ་བདེ་ཡང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། རྒྱལ་བ་ལས་འཁྲུངས་པའི་བྱང་སེམས་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་དེ་ཡང་དེ་མ་ཡིན་པ་ནས་ས་བཅུ་པ་པ་དེ་ཡང་དེ་མ་ཡིན་པའི་བར་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱལ་བའི་ཉེར་ལེན་དང། རྒྱལ་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ངེས་ན་རང་ལུ་གསལ། རྒྱལ་སྲས་དང་རྒྱལ་པའི་སྲས་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། དེ་གཉིས་དོན་
གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ཅན། རྒྱལ་སྲས་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱལ་བའི་གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པའི་གཅུང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་སློབ་

[017A]༄༅། །མ་དང་གསུང་ལས་སྐྱེས་པ་ལ། དེའི་བུ་དང་སྲས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་ཀྱང། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་པ་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་སྐྱེས་གྱུར་ན་སྐད་ཅིག་
གིས༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བྱང་སེམས་ཡིན་ན་རྒྱལ་བ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། རྒྱལ་བའི་གདུལ་བྱའི་བྱང་སེམས་རྒྱལ་བ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཆོས་ཅན། རྒྱལ་བ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སེམས་ཅན་ཡིན་ན་རྒྱལ་བ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། རྒྱལ་སྲས་ལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མ་དེས་པའི་རིགས་ཅན་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། རྒྱལ་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་སངས་རྒྱས་པའི་རྒྱལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྒྱལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་གང་ཞིག་རྒྱལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྒྱལ་བ་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་བྱང་སེམས་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། རྣམ་མཁྱེན་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེས་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་ཚུལ་མེད་པར་ཐལ་
དེ་རྣམ་མཁྱེན་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་དེ་དེ་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རྣམ་མཁྱེན་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་མཁྱེན་དེ་དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་དད་ཐ་དད་པའི་རྣམ་མཁྱེན་

[017B] དེ་ལ་དེ་ཡིན་མིན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གསུམ་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གསུམ་འཆད་པ་ལ། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་བློ་དང། །ཞེས་སོགས་བྱུང། འདིའི་
སྐབས་སུ་སྤྱི་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སྔར་ཉན་རང་ཐུབ་དབང་དང། ཐུབ་དབང་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་པར་བཤད་ན། དེར་མ་ཟད་བྱང་སེམས་རྣམས་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གང་ལས་འཁྲུངས་ཤེ་ན། དེ་རྣམས་རང་རྒྱུ་ཆོས་གསུམ་ལས་
འཁྲུངས་ཞེས་འཆད་པར་སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ཞེས་སོགས་རྐང་བ་གཉིས་བྱུང། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ནི། སྙིང་རྗེ་དང། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་
དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པའང་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། བདག་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འདོད་ན། །དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རི་དབང་རྒྱལ་བོ་ལྟར་བརྟན་དང། །ཕྱོགས་
མཐས་གཏུགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཡེ་ཤེས་ལགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཅན། ངོ་བོ་ཡོད་དེ། ཞེས་སྡང་མེད་པའི་དགེ་རྩ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབྱེ་བ་ཡོད་དེ། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བའི་སྙིང་རྗེ་གསུམ་དང། དམིགས་ཡུལ་འཆར་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཙམ་དང། ཆོས་དང་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་གསུམ་ཡོད་

[018A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ནི་བརྩེ་བ་སྟེ་འདི་ཉིད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་ཆོས་ཅན། དམིགས་པ་ཡོད་དེ་
ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཡོད་དེ། ཡོད་མཐའ་འམ་རྟག་མཐའ་དང། མེད་མཐའ་འམ་ཆད་མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། གཉིས་སུ་མེད་པའི་བློ་ནི། དངོས་པོ་
དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སེགས་པ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་པོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབྱེ་བ་ཡོད་དེ། བྱངས་སེམས་ལས་དང་པོ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གཅིག་དང། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་གཅིག་དང། ས་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་
ཀྱི་གཉིས་མེད་ཀྱི་བླེ་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། དམིགས་པ་ཡོད་དེ། གཞན་དོན་དང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རྣམས་པ་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྒྲོལ་བའི་དོན་
དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་རྣམ་བ་ཅན་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཡོད་དེ། གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་དྲངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབྱེ་བ་ཡོད་དེ། ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་བུར་ཤུན་གྱི་རོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་
དང༑ བྱང་སེམས་སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་དུ་མདོ་དྲངས་པ་ལས། རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ནས། ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་འདི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་

[018B] །ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་འདིས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཏེ། གཞན་དོན་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་ཟིན་
པར་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། རང་དོན་བྱང་ཆུབ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། འདི་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་མ་རྫོགས་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་
ཆོས་གསུམ་གྱི་ས་མཚམས་ཡོད་དེ། ལམ་མ་ཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་འདིའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་
དང༑ སེམས་བསྐྱེད་གསུམ་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་རྣོན་ཡིན་པས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་ཤེས་ནས། དེ་སྤོང་ནུས་མི་ནུས་ལེགས་པར་དཔྱོད་བསམ་རིག་པ་ཞེན་ཡུལ་མེད་པའི་ལོག་
ཤེས་སྤོང་ནུས་སུ་མཐོང་བ་ན། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། ཡང་དག་ཤེས་ཚོལ་སྔོན་བཏང་སྟེ། །དོན་དམ་རྣམས་པར་ངེས་གྱུར་ནས། །ལྟ་ངན་ཐིབས་གནས་འཇིག་རྟེན་ལ། །སྙིང་རྗེ་ཀུན་ཏུ་བསྐྱེད་ནས་སུ། །འགྲོ་དོན་བྱེད་
བར་དཔའ་གྱུར་པ། །བྱང་ཆུབ་བློ་རྒྱས་མཁས་བ་ནི། །བློ་དང་སྙིང་རྗེས་བརྒྱན་པ་ཡི། །ཐུབ་པའི་བཏུལ་ཞུགས་ཡང་དག་སྤྱོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གདུལ་བྱ་དབང་རྟུལ་ལ་ནི་ངེ་པ་མེད་དེ། དེ་ལ་ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྟོང་ཉིད་ཚོལ་བ་ཡང་

[019A]༄༅། །ཡོད༑ སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་དག་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་བ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བླངས་བྱས་ཏེ། །དེ་ནི་ཡང་
དག་ཤེས་འཚོལ་བརྩོན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་པོ་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚོགས་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་སྔོན་དུ་སྐྱེ་རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན་འདིར་བསྟན་སྙིང་
རྗེ་ལ་དེ་ལྟར་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཐོག་མའི་སྙིང་རྗེ་གཙོ་བོ་ཡིན་
ཀྱང༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འདིར་བསྟན་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བུར་ཤུན་གྱི་རོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ལ་རྩོལ་བཅས་
ཀྱི་གནས་སྐབས་ཐོས་བྱུང་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་སྒོམ་པའི་སྐབས་ལ་དགོངས་ཀྱི། ཞེས་དང་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་ཙམ་ནི་ཚིག་རྗེས་འབྲངས་པའི་གོ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་བུར་ཤིང་གི་ཤུན་པའི་རོ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཟེར་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་དངོས་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་བར་

[019B] དེ་ལ་རྩོ་ལ་མེད་ཀྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་མཚན་ཉིད་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་ལ་རྩོལ་མེད་ཀྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པ་དང། སེམས་བསྐྱེད་ཐོབ་པ་དུས་
མཉམ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས། ཡིད་ལེགས་པར་འཁུལ་ཐུབ་པའི་མྱོང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པ་ན། སེམས་བསྐྱེད་མཚན་ཉིད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
སྦྱོང་བའི་མན་ངག་བཞིན་དུ་སྦྱངས་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡིད་ལེགས་པར་འཁུལ་ཐུབ་པའི་མྱོང་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པ་ནི་ཤུན་པའི་ནང་གི་བུར་ཤིང་དངོས་ཀྱི་རོ་དང་འདྲ་བས། སེམས་བསྐྱེད་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། ལྷག་བསམ་བསྐུལ་བ་ལས་
ཇི་ལྟར་ཤུན་པ་དེ་བཞིན་སྨྲ་བ་སྟེ། །རོ་ལྟ་བུ་ནི་འདི་ལ་དོན་སེམས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་བསྐྱེད་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་པ་ཐོན་ན་སྒོམ་བྱུང་གི་མྱོང་བ་ཐོན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན། སེམས་བསྐྱེད་ལ་སྒོམ་བྱུང་
གིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྒོམ་བྱུང་མ་ཐོབ་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དམྱལ་བའི་རྟེན་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་
དེ་འདྲའི་སེམས་བསྐྱེད་སྒོམ་བྱུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ངན་འགྲོའི་རྟེན་ལ་སྒོམ་བྱུང་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒོམ་བྱུང་ཐོབ་པ་ལ་ཞི་གནས་ཐོབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་བཤད་པ་

[020A]༄༅། །ལྟར༑ སེམས་བསྐྱེད་བསྒོམ་པའི་ཚེ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དང་པོར་སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམ་པའི་ཚེ་ཐོས་བྱུང་གི་གནས་
སྐབས་ཡིན་ལ། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བསྒོམས་པས་ཚིག་ལ་བརྟན་མི་དགོས་པར་སེམས་དེ་ཉིད་དམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེས་འོད་བའི་ཚེ་བས་བསམ་བྱུང་གི་གནས་སྐབས་དང། དེ་ནས་འདོད་སེམས་ལས་འདས་ཏེ་མཉམ་བཞག་གིས་ས་བསྡུས་སུ་གྱུར་པ་ན་
སྒོམ་བྱུང་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བསམ་གཏན་གྱི་ཉེར་བསྡོགས་མ་ཐོབ་པར་དུ་སྒོམ་བྱུང་མི་འོང་བར་ལམ་རིམ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་འདིར་བསྟན་བྱང་སེམས་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་བས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་དབང་
པོ་རྣོ་རྟུལ་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སེམས་ཙམ་པར་གྱུར་པའི་བྱང་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། བྱང་སེམས་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན་འདིར་བསྟན་
བྱང་སེམས་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདིར་ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་དབང་རྣོན་གྱི་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིར་བསྟན་བྱང་སེམས་རྣམས་རང་རྒྱུ་ཆོས་གསུམ་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་
ཡང༑ འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཇུག་པས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིར་

[020B] དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། གཉིས་སུ་མེད་པའི་བློ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་
སྣང་བ་མེད་པ་མིན་གྱི། འགྲེལ་པར་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ལ་བཤད་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་ལས་
དང་པོ་པ་དེ་ལམ་དུ་ཞུགས་མ་ཐག་པ་ལ་བྱེད་ན་སེམས་བསྐྱེད་དང་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་གཉིས་བོ་དེའི་རྒྱུར་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་ཡོད། དེ་དེ་ལ་མི་བྱེད་ན་གོང་དུ་དེ་ཟླ་བ་ཚེས་པ་དང། མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་སུ་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། དེ་
ལ་སྐྱོན་དེ་མི་འཇུག་པར་ཐལ། འདིར་བསྟན་བྱང་སེམས་དེ་ཚོགས་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་ནས་འཇོག་ཀྱང། དེའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། བུར་ཤུན་གྱི་རོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་བཅོས་མ་ལ་བྱེད་ཅིང། གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་ཡང་དོན་དྨ་སེམས་བསྐྱེད་མ་
ཡིན་པར་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གོ་བོ་རབ་འབྱམས་པ་བསོད་ནམས་སེང་གེ་ན་རེ། ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་དང། སྨན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་གི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་དེ་བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་པ་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་
པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་དང་འགལ། བྱམས་པའི་གཞུང་དང་འགལ། རང་གི་ཁས་བླངས་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས། ཇི་ལྟར་དམར་ངོའི་བཅུ་བཞི་ནས། །ཟླ་བ་ཅུང་ཟད་གསལ་བ་ལྟར་

[021A]༄༅། །དེ་བཞིན་ཐེག་མཆོག་མོས་རྣམས་ལ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ཅུང་ཟད་སྣང། །ཇི་ལྟར་ཚེས་པའི་ཟླ་བ་ལ། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་འཕེལ་བར་མཐོང། །དེ་བཞིན་ས་ལ་ཞུགས་རྣམས་ཀྱི། །རིམ་གྱི་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བར་མཐོང་
ཇི་ལྟར་ཡང་ངོའི་བཅོ་ལྔ་ན། །ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པར་གསལ། །དེ་བཞིན་ས་ཡི་མཐར་ཐུག་ན། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་རྫོགས་པར་གསལ། །ཞེས་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་དེ་བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་པ་ལ་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཇི་ལྟར་མྱུག་སོགས་རིམ་སྐྱེས་པས། །ས་བོན་ཤུན་པ་གཅོད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིས། །མཐོང་སྤྣག་རྣམས་ནི་བཟློག་པར་བྱེད། །ཅེས་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པར་བཤད་པ་དང་
འགལ་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་མདོ་ལས་བཤད་པའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་སྐྱེས་མ་ཐག་པ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་དང། མཁའ་ལྡིང་གི་ཕྲུ་གུ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་གཉིས་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་བ་ལ་བྱེད་རིགས་པར་ཐལ། ཟླ་བ་ཚེས་
པ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་དང། སྨན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་གི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་དེ་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཁྱོད་རང་གིས་འགྲེལ་བཤད་བཀག་པ་དང་འགལ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་ནི་དོན་མ་གོ་བཞིན་དུ་རྣམ་
པར་དག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སུན་འབྱིན་པའི་དགག་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པའི་ལུང་དེས། ཟླ་བ་ཚེས་པ་དང་འགོག་བདེན་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་གྱི། ཟླ་བ་ཚེས་པ་དང་བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་བ་གཉིས་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་གཉིས་

[021B] རྒྱུད་བླ་མའི་ལུང་དེས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་དང་མྱུ་གུ་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་གྱི། བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པ་དང་མྱུ་གུ་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགག་པ་གསུམ་པ་ཡང་དེས་ཁེགས་སོ།    ༈    །གཉིས་པ་
བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་གཞན་གཉིས་གྱིའང་རྩ་བར་འཆད་པ་ལ། གང་ཕྱིར་བརྩེ་ཉིད་རྒྱལ་བའི་ལོ་ཏོག་ཕུན་ཚོགས་འདིའི། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་བྱུང། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཅན་ནི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་
སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གདོན་མི་ཟ་བར་བདག་གིས་འཇིག་རྟེན་འདི་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་ནས་བཏོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་
བྱེད་དོ། །དམ་བཅའ་བ་འདི་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡི་ཤེས་སྤངས་པས་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་དེས་པ་ཁོ་ན་རེ་འཇུག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ནི་སྙིང་རྗེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། རིན་པོ་ཆེའི་
འཕྲེང་བ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གང་ཞིག་ལས། །སྙིང་རྗེ་སྔོན་བཏང་སྤྱོད་པ་ཀུན། །ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་བཤད་པ། །སེམས་ཡོད་སུ་ཞིག་དེ་ལ་སྨོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང། གལ་ཏེ་དུས་ཕྱིས་སྙིང་རྗེའི་ཆུས་ཡང་དང་ཡང་
དུ་བཅུས་པར་མགྱུར་ན། འབྲས་བུའི་ཚོགས་ཡངས་པ་མ་བསགས་པ་འདི་ངེས་པར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་མཐའ་ཡས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང། གལ་ཏེ་སྙིང་རྗེའི་

[022A]༄༅། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་བྲ་ འཕགས་པའི་འབྲས་བུའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་རིམ་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་རྣམས་པར་མཆད་པ་ཡུན་རིང་པོར་མངོན་པར་འཕེལ་
བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །འདི་ལ་སྤྱི་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བསྟོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ཉན་རང་དང་སངས་རྒྱས་བྱང་
སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པར་མ་ཟད། སེམས་བསྐྱེད་དང་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་གཉིས་ཀྱི་འང་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བའང་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་རྗེ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འདོད་
པས༑ གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཞེས་བྱུང། བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་རྒྱལ་བའི་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ཐོག་མར་ས་བོན་དང། བར་
དུ་ཆུ་དང། ཐ་མར་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་གསུམ་གལ་ཆེ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་ཉིད་སྒྲ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དཔེ་རིགས་གསུམ་ཐ་དད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་དོན་སྙིང་རྗེར་རིགས་གཅིག་པ་ཁོ་ན་གོ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས་
ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་དཔེའི་སྐབས་སུ་ཕྱིའི་ལོ་ཏོག་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བ་གསུམ་སོ་སོ་བར་ཡོད་བ་ལྟ་བུ་མིན་པར། དོན་གྱི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་བའི་ལོ་ཏོག་ལ་སྙིང་རྗེ་ཁོ་ན་ཐོག་མཐའ་པར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[022B] ཐོག་མར་གལ་ཆེ་བ་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་བཏོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་སྙམ་དུ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པ་དང། དེ་ཡང་རང་གིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ལ་
རག་ལས་པར་མཐོང་ནས་བདག་གིས་འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་འདྲ་བའི་དམ་བཅའ་བདེ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྤྱིན་སོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དོར་ན་མི་འགྲུབ་པར་
མཐོང་ནས། སྤྱོད་པ་ཕྱིན་དྲུག་ལ་ངེས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ས་བོན་མ་བཏབ་པར་མྱུ་གུ་མི་འབྱུང་ལ། བཏབ་ན་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཡང་སྙིང་རྗེའི་ས་བོན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཅན་ནི་
ཞེས་པ་ནས། ངེས་པ་ཁོ་ནར་འཇུག་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་འདིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་གདུལ་བྱ་དབང་རྟུལ་གྱི་ཆོས་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བར་འགྱུར་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྔར་བྱང་སེམས་ཆོས་གསུམ་
ལས་འཁྲུངས་པར་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་དབང་རྣོན་གྱིས་ཆོས་གསུམ་བསྐྱེད་ཚུལ་བཤད་ལ། འདིར་བསྟན་གཙོ་བོ་ཡང་དབང་རྣོན་གྱི་ཡིན་ཡང། དབང་རྟུལ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཆེད་དུ་སྙིང་རྗེ་དང་པོའི་ཤུགས་བསྟན་འགྲེལ་བའི་ཚིགས་ཟིན་ལ་བཀོད་བ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དེ་ལྟར་འགྲེལ་བས་བཤད་ཀྱང་དབང་རྣོན་གྱིས་ཆོས་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བར་འགྱུར་ཚུལ་མི་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། སྔར་ཆོས་གསུམ་ལས་བྱང་སེམས་དབང་རྣོན་ཐོག་མར་འཁྲུངས་ཚུལ་བཤད་པས་འདིའི་སེམས་བསྐྱེད་དང་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་གོ་བཟློག་ནས་

[023A]༄༅། །སྐྱེ་བར་ཤུགས་ལ་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར། གོ་ནུས་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་དབང་རྣོན་ལམ་མ་ཞུགས་དེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྐྱོང་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་ན་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ན་སྙམ་པ་ཡང་ཡང་འབྱུང་ཡང། བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ་ཞེས་ཐག་བཅད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ། དེའི་སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་འཐོབ་དགོས་དང། ཐོབ་ནུས་གཉིས་སུ་ཚད་མས་ངེས་དགོས་པ་གང་ཞིག་
སངས་རྒྱས་ཐོབ་དགོས་སུ་རྟོགས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལེགས་པར་བསྒོམ་དགོས་ལ། ཐོབ་ནུས་སུ་ཚད་མས་ངེས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཕུ་ཐག་ཆོད་པ་དང། དེའི་འཁོར་ཐ་སྙད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གཉིས་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་
དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་དར་ཊིཀ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དབང་བོ་རྣོན་པོ་ནི་ཐོག་མར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་དགོས་པ་དང། ཐོབ་ནུས་པ་གཉིས་ཚད་མས་ལེགས་པར་གྲུབ་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དམ་བཅའ་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་མ་མཐོང་བར་དམ་བཅའ་བ་དབང་པོ་རྟུལ་བོའི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་
སྟེ༑ རྒྱུད་བླ་དར་ཊིཀ་ལས། དེ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་བཅས་པའི་བསྐྱེད་ཚུལ་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་དགོས་པར་རྟོགས་ལ། སྟོང་ཉིད་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྟོགས་པ་ལས་ནི་

[023B] །དོན་འདི་ལ་དཔགས་ནས་དབང་བོ་རྣོན་པོས་ཐར་བ་ཙམ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་དགོས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཅན། བར་དུ་གལ་ཆེ་
བ་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང། བར་དུ་སྙིང་རྗེས་ཡང་དང་ཡང་དུ་མ་བསྐྱེད་ན་གཞན་དོན་པོར་ནས་ཐེག་དམན་དུ་ལྟུང་ཞིང། སྙིང་རྗེས་ཡང་ཡང་བསྐྱེད་པས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་མཛད་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་
ཞིང་ལ་ས་བོན་བཏབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང། ཆུས་ཡང་དང་ཡང་དུ་མ་བྲན་ན་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེལ། ཡང་ཡང་བྲན་ན་སྐྱེ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང། ཞེས་པ་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཅན། ཐ་མར་གལ་ཆེ་བ་ལོ་ཏོག་སྨིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཀྱང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལྟར་ཞི་བའི་བདེ་ལ་མི་གཞོལ་བར་གདུལ་བྱའི་སྐལ་བ་དང་འཚམ་པར་ཆོས་བསྟན་ནས་འཕགས་པ་གསུམ་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་
འཕེལ་བ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མྱུ་གུ་ལ་འབྲས་བུ་མང་དུ་ཆགས་ཀྱང་མ་སྨིན་ན་ཕན་མི་ཐོགས་ལ། ལེགས་པར་སྨིན་ན་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་དགུར་འབྱུང་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། འབྲས་བུ་མཐའ་ཡས་པའི་གནས་
སྐབས་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང། ཞེས་པ་ནས། འཕེལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། དམིགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་

[024A]༄༅། །གྱིས་མཚོན་པའི་ཕོངས་པ་མཐའ་དག་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་བཅོས་མིན་གྱི་བརྩེ་བ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། འདིའི་སྙིང་རྗེ་གསུམ་ནི་དམིགས་པ་གསུམ་པོ་གང་ལ་དམིགས་ཀྱང། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་བསྐྱབ་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས། ཉན་རང་གི་སྙིང་རྗེ་དང་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་མཚམས་ལྷག་བསམ་གྱི་སྔ་རོལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད། དེ་འདྲའི་འདིར་
བསྟན་བརྩེ་བ་དེ་འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན། ཐོག་མར་གལ་ཆེ་བ་ས་བོན་ལྟ་བུ་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཅིག་དང། བར་དུ་གལ་ཆེ་བ་ཆུ་ལྟ་བུ་བྱང་སེམས་སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཅིག་དང། ཐ་མར་
གལ་ཆེ་བ་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཅིག་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ས་མཚམས་ཐེག་ཆེན་ལམ་མ་ཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད། དམིགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་
པ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ་གང་རུང་གི་རྣམ་པ་ཅན་མ་པུ་གཅིག་པ་ལ་བརྩེ་བ་ལྟ་བུའི་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པའི་བརྩེ་བདེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་
ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡོད། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཐེག་དམན་གྱི་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཆེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རེ་རེ་ནས་མི་སེམས་པར་བསྡུས་ནས་

[024B] སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པ་ཙམ་ལས་མེད་པས་རྣམ་པ་ཡང་ཆུང། ཡང་དང་ཡང་དུ་དཔྱད་པ་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་པ་མེད་པས། བརྩེ་གདུང་ཡང་ཆུང་བའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བྱེད་
ལས་དང་སྟོབས་རྣམས་ཆུང་བས་ཉན་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང། ཕལ་བ་ལས་མེད་པས་མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་སོགས་ལས་ཉན་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་ཅེས་བཤད་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམིགས་
པའི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་གིས་ཉན་ས་ལྟར་དང། ཐེག་ཆེན་གྱིས་རང་འགྲེལ་སྔར་དྲངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཉན་རང་གི་སྙིང་རྗེ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་སྦྱི་ལས་སྒྲོལ་འདོད་ཙམ་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེས་ཉེས་
པ་མཐའ་དག་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བེའི་ཕྱིར། བརྩེ་གདུང་གི་ཁྱད་པར་ཡང་ཡོད་དེ། ཉན་རང་གི་སྙིང་རྗེ་པགས་པ་ལ་མེ་ཕོག་པ་ལྟ་བུ་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཤ་ལ་མེ་ཕོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱེད་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཉན་རང་གི་སྙིང་རྗེ་
ལན་ལ་ལྟོས་ཤིང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། སྟོབས་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཐེག་དམན་གྱི་སྙིང་རྗེ་གཞན་དོན་ལ་སྐྱོབས་སྟོབས་ཆུང། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྙིང་རྗེ་གཞན་དོན་ལ་སྐྱོ་བ་དང་བྲལ་བས་སྟོབས་ཆེ་བའི་ཕྱིར། སྙིང་
རྗེ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་གཉིས་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་མ་ཡིན་པའི་མུ་ནི། ཞི་ལྷག་མ་ཐོབ་པའི་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ། སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་ཡིན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པའི་མུ་ནི། ཕྱི་རོལ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་

[025A]༄༅། །ཚད་མེད་ལྟ་བུ། གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་མུ་ནི། བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་ལྟ་བུ། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མུ་ནི། ཚིག་སྤྱི་ཙམ་གྱི་སྙིང་རྗེ་དང། ཕུག་རོན་གྱིས་རང་གི་བུལ་བརྩེ་བའི་སྙིང་རྗེ་ལྟ་བུའོ། །
གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ཉན་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་ཀྱང་ཚོགས་གཉིས་མཚན་ཉིད་པ་ཡོད་པར་འདོད། ཡང་འགའ་ཞིག་ཉན་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཚོགས་གཉིས་དངོས་གནས་པ་མེད་ལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཆོས་
སྐོར་ཡིན་ཞེས་ཟེར། ཡང་ལ་ལ་དག་འདིར་བསྟན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་དོ། །དེ་དག་ལ་འོ་ན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཅན་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདིར་
བསྟན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་དེ་ལྟར་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཅན་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བསྔམས་པ་སྐྱབས་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་བསྟོད་པར་འོས་པ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་ཞིང་སྐྱོབ་འདོད་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པ་གཅིག་དང། བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སྨོན་པ་གཅིག་དང། བྲལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཁུར་འཁྱེར་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་སྔ་མ་གཉིས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཡང་ཡོད། ཕྱི་མ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་

[025B] ཐེག་ཆེན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། རྣམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པ་དང། བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་དང། བྲལ་བར་བྱའོ་སྙམ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྟོག་པ་
གཅིག་ལ་འཛིན་སྟངས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ལྷག་བསམ་བཅུག་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས། བར་དེར་ལྷག་བསམ་བཅུག་པས་
ཅི་བྱ་སྙམ་ན་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པའི་བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ཡོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་རང་གི་ཁུར་དུ་བཞེས་
པ་ནི་ཐེག་ཆེན་པ་མིན་པ་ལ་མེད་པས། སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་བསམ་པ་ལྷག་པའི་ལྷག་བསམ་བསྐྱེད་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཉན་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་པར་ཐལ། ལམ་རིམ་ལས་ཉན་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་ཡོད་པར་
གསུངས་ཀྱི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉན་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་བུ་ཆུས་ཁྱེར་བ་ལ་མས་བརྩེ་བ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་ཡོང་པ་གང་
ཞིག་དེ་འདྲའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པ་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཚང་ཞིང་མིང་ཡང་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་དར་ཊིཀ་ལས། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་སྡུད་པ་ནི། བུ་གཅིག་བུ་མི་གཙང་བའི་དོང་དུ་ལྷུང་བའི་མ་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་

[026A]༄༅། །ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པ་ཡོད་ཀྱང། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་རང་གི་ཁུར་དུ་བླངས་པའི་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་སྒོམ་རིམ་
ལས༑ གང་གི་ཚེ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བུ་མི་བདེ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གཏན་ནས་བྱང་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པའི་སྙིང་རྗེ་རང་གི་དང་གིས་འཇུག་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཚུངས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རྫོགས་པ་ཡིན་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་
པོའི་མིང་འཐོབ་སྟེ། ཞེས་དང། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། བུ་ཆུང་དུ་སྙིང་དུ་ཆེས་སྡུག་བསྔལ་བསྔལ་བར་གྱུར་བ་ལ་མ་དེ་སྙིང་རྗེ་ཅི་ཙམ་སྐྱེ་བདེ་ཙམ་པའི་བློའི་ཚོད་ཅིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་རང་གི་དང་གིས་སྐྱེ་བ་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཚད་པར་
གསུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཉན་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་པར་ཐལ། ལམ་རིམ་ལས་སེམས་ཅན་ལ་ཞེས་འབྱུང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན། འོ་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་སྡུག་
བསྔལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་མི་ཤེས་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཤེས་ན་དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་ལུང་རིགས་དུ་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་གཉིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་ཡི་དམ་ལོག་པར་ཐལ་ལོ། །
ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇུག་པའི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བའི་སྙིང་རྗེ་སོ་སོབ་གསུམ་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན། སྙིང་རྗེ་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་ཕ་གྱལ་ཕྱེ་ནས་མ་བསྟོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་

[026B] འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྙིང་རྗེ་སྤྱི་ལྡོག་དེ་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཀའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཐོག་མཐའ་པར་གསུམ་དུ་
གལ་ཆེ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཡང་ཁ་ཅིག་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སེམས་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་སྙིང་རྗེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་འོག་གི་སེམས་བསྐྱེད་དུ་འགྱུར་རྒྱུའི་
སེམས་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་ལས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚོགས་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉན་རང་ལ་ཚོགས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་
སྟེ༑ རང་འབྲས་བྱང་ཆེན་འབྱིན་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཚོགས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྙིང་རྗེ་དམན་པ་ཉིད་ཕྱིར་ཡང། །གནས་པའི་དབད་རྩོལ་ཆེན་པོ་མེད། གང་དག་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་བ། གཞན་གྱི་ངོར་བཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་
པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉན་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། ཉན་རང་གི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཐེག་ཆེན་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆུང་བ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉན་རང་གི་སྙིང་རྗེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཐེག་
ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་རྣོན་གྱིས་ཐར་བ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པར་ཐལ། དེས་ཐར་བ་ཐོབ་པར་དམ་བཅའ་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ངེས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་དམ་མ་བཅས་

[027A]༄༅། །པར་ཐར་བ་ཙམ་ཐོབ་པར་དམ་མི་བཅའ་བའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །གཉིས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚུལ་དང། ཆོས་
དང་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། དང་བོ་རང་ཞེས་བདག་ལ་ཞེན་གྱུར་ཅིང། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། དེའི་དོན་འཆད་པར། རང་འགྲེལ་ལས། འཇིག་རྟེན་འདི་
ནི་ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའོ། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང། གཉིས་པ་འཆད་པར། འགྲོ་བ་གཡོ་པའི་ཆུ་ཡི་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟར། །གཡོ་དང་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་བར་མཐོང་བ་ཡི། །ཞེས་བྱུང། དེའི་དོན་འཆད་པར། རང་འགྲེལ་ལས་
རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བར་མཐོང་བ་ན་དེ་དག་གི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་འཇོམས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་བ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རོ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་མཐའ་དག་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད། འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་གཉེན་ཉིད་ཀྱི་རང་
བཞིན་དུ་གྱུར་པ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཐོབ་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། འདི་ལ་སྦྱི་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ་
དང་པོ་རང་ཞེས་བདག་ལ་ཞེན་པར་གྱུར་ཅིང། དེ་ནས་ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟས་བདག་གི་འདི་འོ་ཞེས་མིག་རྣ་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་བདེན་པར་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པས། ཟོ་ཆུན་འཕྱན་པ་ལྟར་རང་དབང་མེད་པར་འཁོར་བའི་འགྲོ་བ་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེར་གྱུར་

[027B] འོ་ན་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་འགྲོ་བ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་ཟོ་ཆུན་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་འདྲ་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཞག་ཏུ་ཡོད་དེ། འགྲོ་བ་དང་ཟོ་ཆུན་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་
གཉིས་འདྲ་ཚུལ་རྣམས་པ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་ཀྱང་བཞག་ཏུ་ཡོད་དེ། བཅིངས་པར་འདྲ་བ་ཟོ་ཆུན་དེ་ཐག་པས་བཅིངས་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར། བྱེད་པ་པོ་འདྲ་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཟོ་ཚུན་དེ་ཁྲོན་པར་
འཁོར་མི་འཁོར་གང་ཟག་ལ་རག་ལས་བ་ལྟར། འགྲོ་བ་འཁོར་བར་འཁྱམས་མི་འཁྱམས་རྣམ་ཤེས་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་ཚུལ་འདྲ་སྟེ། ཟོ་ཆུན་དེ་ཁྲོན་པའི་རྩ་རྩེ་ཀུན་ཏུ་འཁོར་བ་ལྟར་འགྲོ་བ་ཡང་སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་ཀྱི་བར་དུ་འཁོར་བའི་ཕྱིར། འབད་
རྩོལ་འདྲ་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཟོ་ཆུན་དེ་ཐུར་དུ་དམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲོ་ཞིང། གྱེན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་འབད་པ་ཆེན་པོ་དགོས་པ་ལྟར་འགྲོ་བ་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་སླ་ཞིང། ངན་སོང་ནས་བདེ་འགྲོ་འགྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་ཕྱིར། གོ་རིམ་མ་ངེས་པ་འདྲ་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཟོ་ཆུན་དེ་སྔ་
ཕྱིའི་རིམ་པ་མ་ངེས་པ་ལྟར། འགྲོ་བ་རྣམས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པའི་ཚེ། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གོ་རིམ་མེངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱིས་མནར་བར་འདྲ་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཟོ་ཆུན་དེ་འཁོར་བའི་ཚེ་ཕན་ཚུན་གྱི་རྡོ་ལ་འཐོགས་ཏེ་གཅོག་པ་ལྟར། འགྲོ་བ་རྣམས་འཁོར་
བར་འཁྱམས་པའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་མནར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཚུལ་གོ་བ་ཙམ་སྐྱེ་བའི་ཆེད་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་དགོས་ཞེས་ཡང་ཡང་བསྟན་ཀྱང། བསྐྱེད་ཚུལ་མ་བསྟན་པས་འདིར་བཤད་པའི་ཕྱིར་

[028A]༄༅། །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཚུལ་དེ་ལྟར་ངེས་པ་རྙེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཚུལ་བསམས་ཤིང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་འབྱུང་དྲག་པོ་སྐྱེས་པ་ན། རང་ཉམས་ལ་དཔགས་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་
སྟེང་དུ་དེ་ལྟར་བསམས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དེ་ཙམ་གྱིས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ་སྙམ་ན་དེས་མི་ཆོག་སྟེ། དེ་ལ་གྲོགས་ཡིད་འོང་གི་བློ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རང་ཅག་རྣམས་དགྲ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བར་མཐོང་ན་དགའ་བ་
སྐྱེ་ཞིང། བར་མ་ཞིག་ལ་བྱུང་ན་བཏང་སྙོམས་དང། མཛའ་བཤེས་ཞིག་ལ་བྱུང་ན་མི་བཟོད་པའི་བློ་སྐྱེ་ལ། དེ་ཡང་ཡིད་དུ་མི་བཟོད་པ་ཇི་ཙམ་ཆེ་བདེ་ཙམ་དུ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་འོང་གི་བློ་དེ་ཡང་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་ཚུལ་ཡོད་དེ། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་མར་ཤེས་པ། དྲིན་དྲན་པ། དྲིན་གཟོ་བ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བའི་ཞབས་ཆོས་ཅན། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། འགྲོ་བ་ཆུ་ཡི་ནང་གི་ཟླ་བ་གཡོ་བ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པས་
ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ་ལ། འགྲོ་བ་གཡོ་བའི་ཆུ་ཡི་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟར། །གཡོ་དང་སྙིང་རྗེར་གྱུར་གང་དེ་ལ་འདུད། །ཅེས་སོ། །ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་
པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བ་ཟླ་བར་སྣང་ཡང་དེར་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དོན་དམ་པར་སྣང་ཡང། དེས་སྟོང་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ་ལ་

[028B] །རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་བར་མཐོང་བ་ཡིས། །སྙིང་རྗེར་གྱུར་གང་དེ་ལ་འདུད། །ཅེས་སོ། །ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། མི་རྟག་པ་དང། བདག་
མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པར་འདོད་པའི་བརྩེ་བ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། སྙིང་རྗེ་དང་པོ་ལ་དེ་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་མིན་པར། སེམས་ཅན་ཙམ་ཞིག་དམིགས་པར་
གསུངས་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་དོན་ཡོད་དེ། མི་རྟག་པ་དང། བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གང་རུང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་ལ་ཚིག་བརྗོད་བདེ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཁྱད་པར་གཞན་དང་ཙམ་སྒྲ་བསྡུས་ནས་སེམས་
ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལ་དགོངས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་པ་ཡང་ཐ་སྙད་བདེ་པའི་ཕྱིར་ཉེར་བསྡུའི་མིང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་མཚམས་ཡོད་དེ། ལམ་མ་ཞུགས་ནས་ས་བདུན་པའི་
བར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པ་ཡོད་དེ། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་སྐྱོབ་འདོད་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་
དེ༑ དམིགས་པ་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་རགས་པ་གང་རུང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། མི་རྟག་པའི་སེམས་ཅན་ཞེས་པ་ནི་མཚོན་པ་

[029A]༄༅། །ཙམ་སྟེ། རང་རྒྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་དོན་ཡོད་དེ། གདགས་གཞི་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ལ། ཆོས་
དེ་ཙམ་ལ་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ལ་ཚིག་ལྷག་མ་མི་མངོན་པར་བྱས་ནས་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་ཆོས་ཙམ་ལ་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ལ་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་པ་ནི། བར་
གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་མཚམས་ཡོད་དེ། མི་རྟག་པ་རྟོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། དམིགས་པ་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་
པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་མཚན་འཛིན་གྱིས་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་བདེན་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དམིགས་པ་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ལ། ཚིག་ལྷག་མ་མི་མངོན་པར་བྱས་ནས་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་
དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ལ། དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་སམ་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་པར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་མཚམས་ཡོད་དེ། བདག་མེད་རྟོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་

[029B] སྙིང་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དམིགས་ཡུལ་ཙམ་དང། རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་བཞག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་གསུམ་ཀས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ཤིང། དེ་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཅན་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་
པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གམ། ཁྱད་པར་ལ་བློ་འཇུག་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་གཞུང་འདིའི་སྐབས་སུ་རྩོམ་པར་དམ་བཅས་ཚུལ་ཡོད་དེ། དངོས་སུ་སྙིང་རྗེ་ལ་བསྟོད་ནས་ཤུགས་ལ་རྩོམ་པར་དམ་བཅས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་
བཤད་ལས། ཤུགས་ལ་ནི་བརྩམས་པར་དམ་བཅའ་བ་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བསྟན་བཅོས་འདིའི་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་ཡོད་དེ། ཟབ་རྒྱས་གཉིས་བརྗོད་བྱ་དང། ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་
བརྒྱད་སོགས་རྟོགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགོས་པ་དང། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པའི་ཚོགས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་བཞི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཉིད་དགོས་དང། འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ་མཐར་ཐུག་གི་ཉིད་དགོས་དང། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ནི་
འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདི་ངེས་དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་མ་ཡིན་ཏེ། ཟབ་རྒྱས་གཉིས་ཁྱད་མེད་དུ་རྒྱས་པར་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་སྟོན་པ་གང་ཞིག་ཟབ་རྒྱས་གཉིས་ཚོགས་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་
མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པའི་བློ་དེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འོ་ན་དེ་འདྲའི་གཙོ་སེམས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ་

[030A]༄༅། །དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་དེ་འདྲའི་སེམས་བྱུང་དེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། སྙིང་རྗེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་པོ་རེར་ནས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་
ཕྱིར༑ རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད་ལས། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་གཉེན་པོ་སྙིང་རྗེའོ།།
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ནེ་ར། སྙིང་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྙིང་རྗེ་དང་པོས་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་གཉིས་པས་སེམས་ཅན་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པར་དམིགས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་གསུམ་པས་
རང་བཞིན་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་རོ། །འོ་ན། སྙིང་རྗེ་གཉིས་པས་སེམས་ཅན་སྐད་ཅིག་མར་བཟུང་བ་དང། སྙིང་རྗེ་གསུམ་བས་སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་བཟུང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཚང་ནས་དམིགས་པ་དེ་ཚད་མའི་
གཟུང་དོན་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་འཛིན་གྱིས་དམིགས་ཞེས་པ་དང། དེའི་དམིགས་ཡུལ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་དམིགས་པའི་གཏད་སོ་གཞིམ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་པའི་གཏད་ས་
དང༑ དེའི་ཞེན་ཡུལ་དང། དེའི་ཞེན་ས་རྣམས་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། སེམས་ཅན་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་དང། སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པ་གཉིས་སྙིང་རྗེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་

[030B] མ་ཁྱབ་ན། སྙིང་རྗེ་དེ་གཉིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང། སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དང། རང་བཞིན་མེད་པའི་རྣམ་
པ་ཅན་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྟོག་པ་གཅིག་ལ་འཛིན་སྟངས་འགལ་བ་གཉིས་མི་འོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། འདི་དག་གི་དམིགས་རྣམ་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པའི་བཤད་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་གཉིས་ནི་
སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། སྐད་ཅིག་མ་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་གཉིས་རྣམ་པའི་ཡུལ་དུ་འདོད་ན་སྙིང་རྗེ་གཅིག་ལ་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྙིང་
རྗེ་དང་པོ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིད་བློ་ཡིན་ན་རྟག་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། སྙིང་རྗེ་དང་པོ་ལ་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་རྟག་མི་རྟག་གང་
གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་འདིའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་བློ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒྲ་མི་རྟག་པར་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གིས་སྒྲ་དམིགས་དེས་ཀྱིས་རྟག་པར་དམིགས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པའི། ཞེས་
ང་ནས། བུམ་པ་དམིགས་པར་འཇོག་རེས་ཀྱིས་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བུམ་པ་དམིགས་པར་མི་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྙིང་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དམིགས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་འབྱེད་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་

[031A]༄༅། །རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་མི་འབྱེད་པར་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། འདིར་འགྲེལ་པར་སྙིང་རྗེ་གསུམ་རྣམ་པས་མི་འབྱེད་པར་དམིགས་ཡུལ་གྱིས་འབྱེད་པར་གསུངས་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་
ཁྱབ། དེའི་དོན་ནི། སྙིང་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་གཙོ་བོར་དམིགས་པའི་སྟེང་ནས་འབྱེད་ཅིང། རྣམ་པའི་སྟེང་ནས་མི་འབྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། དེ་གསུམ་གྱི་དམིགས་པ་ལ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྙིང་རྗེ་གསུམ་དམིགས་ཡུལ་ཙམ་
གྱིས་འབྱེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་དམིགས་པ་ཙམ་མཚུངས་ཀྱང། དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྟེང་ནས་དེ་གསུམ་འབྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གསུམ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་འཆར་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་དེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་བཞག་
དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དམིགས་ཡུལ་དེ་སྙིང་རྗེ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་གཞན་གཉིས་མ་ཤར་བར་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཤར་པའི་སྒོ་ནས་སྙིང་རྗེ་དང་པོ་བཞག། །དམིགས་ཡུལ་དེ་སྙིང་རྗེ་དེ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་མ་ཤར་བར་མི་རྟག་
པ་དང་རགས་པའི་བདག་མེད་གང་རུང་གི་རྣམ་པར་ཤར་བའི་ཆ་ནས་སྙིང་རྗེ་གཉིས་པ་བཞག། དམིགས་ཡུལ་དེ་སྙིང་རྗེ་དེ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤར་པའི་ཆ་ནས་སྙིང་རྗེ་གསུམ་པ་བཞག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་དེ་ལ་དམིགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་དེ་སྡུག་བསྔལ་
བར་སྣང་ཡང། མི་རྟག་པ་དང། བདེན་མེད་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཙམ་ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲས་ཁྱད་པར་དེ་གཉིས་གཅོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། སྙིང་རྗེ་དང་པོ་ལ་དེ་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་མིན་པར་སེམས་

[031B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གིས་སྙིང་རྗེ་དེའི་སྔོན་དུ་མི་རྟག་པ་སོགས་རྟོགས་པའི་བློའི་ཤུགས་མདོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་
སེམས་ཀྱི་སྣང་ངོར་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ལས། སེམས་ཅན་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེས་ནི། སེམས་ཅན་ཙམ་ཞིག་ལ་དམིགས་པ་མིན་གྱི། སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་སེམས་
ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་དམིགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི། དམིགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་དེ་སྤྱིར་བདེན་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་
མི་ཆོག་པར། སྙིང་རྗེ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་བདེན་མེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤར་ཡང། བདེན་མེད་སྙིང་རྗེ་དེའི་འཛིན་སྟངས་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཚང་བ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་
མིན་གྱི། དམིགས་པ་ཁྱད་པར་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་བློ་དེ་ལ་ཆོས་དེ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། བདེན་མེད་ལ་དེའི་
ཕྱིར་ན་མི་མཚུངས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ཞེས་པ་ནི། བློ་སྔ་མས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའམ་རྩིས་ཟིན་པ་ཡིན་ཞིང། དཔེར་ན་མྱ་ངན་གྱིས་ཟིན་པའི་ཟས་ཟབ་མྱ་ངན་མིན་ཀྱང། མྱ་ངན་དུ་རེ་བས་ཟིན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེན་སྣང་ནི་བློས་མ་ཟིན་ཀྱང་བག་ཆགས་

[032A]༄༅། །གོམས་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་ཅན་ཡིན་ན་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོན། ཆོས་དེ་
བདེན་མེད་ཡིན་ན་བྱེད་པ་བོ་སོགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཡོད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱུ་དང། གང་ཟག་དང། སྒྲ། བློ་བཞི་
པོ་གང་རུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཆོས་དེ་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། འོན། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་ངའོ་སྙམ་པའི་འཇིག་ལྟ་མེད་པར་ཐལ། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཁས། དེར་ཐལ། བདེན་གྲུབ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང། གྲངས་ཅན་པ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་སྣང་བར་ཐལ། དེ་ལ་སྒྲ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན་
དེ་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་མི་སྣང་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་དབུམ་པས་སྒྲ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྙིང་རྗེ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་མི་རྟག་
པ་དང། བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་བོས་དངོས་སུ་ཟིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ས་བརྒྱད་པ་མཉམ་བཞག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆོས་ཅན། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པར་ཐལ། དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[032B] རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྐོག་གྱུར་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་མངོན་གྱུར་པ་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་ལྐོག་གྱུར་པ་ཡོང་པ་རྣམ་བཤད་ལྟར་ཁྱེད་རང་ཡང་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཚེ་གང་ཟག་
དེའི་ངོར་སྙིང་རྗེ་སོགས་གཉིས་སྣང་མཐའ་དག་ལོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་ཟག་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སློབ་པ་མཉམ་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡིན་ན་དེས་དངོས་སུ་ཟིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་
ཕྱིར༑ མ་གྲུབ་ན། ཉན་ཐོས་མ་ཐོང་ལམ་མཉམ་བཞག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་དང་དབང་ཤེས་རྣམས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟབས་དངོས་སུ་ཟིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས། ཡང་ཁ་ཅིག་ལྟ་བདེས་སྙིང་རྗེ་དེ་དངོས་སུ་ཟིན་ན། ལྟ་བ་དེ་སྙིང་རྗེ་དེའི་
དངོས་རྒྱུ་ཡིན་དགོས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་དེའི་དངོས་རྒྱུ་མིན་ཀྱང་དེས་དེ་དངོས་སུ་ཟིན་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དག་པས་གསུམ་གྱི་བྱང་འཕགས་རྣམས་སྟོང་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ལངས་ནས། དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་པོར་འགྲོ་ཡང་མཉམ་
བཞག་དེའི་རྩི་མ་ཡལ་བའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་གང་སྣང་ཡང་སྟོང་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཆར་བའི་སྙིང་རྗེ་རྣམས་མཉམ་བཞག་གི་ལྟ་བ་དེའི་བྱེད་པས་དངོས་སུ་ཟིན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་མཉམ་བཞག་གི་ལྟ་བ་དེ་འགག་ནས་ཡུན་རིང་པོར་སོང་ཡང་ལྟ་བའི་
བྱེད་པས་སྙིང་རྗེ་དེ་དངོས་སུ་ཟིན་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། སྙིང་རྗེ་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་དེའི་དངོས་འབྲས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ངེད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པར་ཐལ། ཆོས་དང་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེར་འགྱུར་བ་ལ་རང་གི་སྔོན་དམ་

[033A]༄༅། །ཐག་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེས་མི་རྟག་པ་དང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་མངོན་འགྱུར་དུ་སྐྱེད་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་
པར་འཇོག་པ་ལ། སྙིང་རྗེ་གཉིས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གིས་སེམས་ཅན་སྐད་ཅིག་མ་དང། རང་བཞིན་མེད་པར་སྔོན་དུ་ངེས་ཟིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བ་གཅིག་དགོས་ཀྱི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནན་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེའི་དོན་ནི་སྙིང་རྗེ་གཉིས་
རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་དེའི་སྔོན་དུ་མི་རྟག་པ་དང། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་གཉིས་འགྲོ་དགོས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་སྔོན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཆོས་དང་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་གཉིས་འགལ་ཟེར་
ན༑ སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆོས་ཅན། དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པར་ཤར་བའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་
བྱང་སེམས་ས་བཅུ་བ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངང་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་འཇིག་སྒྱུ་མའི་སེང་གེས་གླང་པོ་གསོད་པ་ལྟར་སྣང་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆོས་ཅན། དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མི་རྟག་པ་དང་བདེན་མེད་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་བཅུ་བ་བདེ་ལ་སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངང་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་འཇིག་དང། རང་བཞིན་མེད་པ་གཉིས་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཡང་

[033B]སོ་སྐྱེ་གཞིར་བཞག་ལ་སྙིང་རྗེ་ད་གཉིས་འགལ་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། རིགས་ངེས་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མི་རྟག་པར་སྣང་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བདེན་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་
ཤར་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆོས་ཅན། བདེན་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། ཁྱོད་རང་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བུད་མེད་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཆོས་ཅན། བུད་མེད་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་
རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། བུད་མེད་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བུད་མེད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཤར་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པར་ཐལ། བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་དེ་བུམ་པ་དང་བུམ་པ་
བདེན་གྲུབ་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་བློ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེ་བུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ལ། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བློ་ལ་ཤར་བའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཞིག་བློ་དེའི་འཛིན་སྟངས་ལ་འཇོག་ཀྱང་བློ་ལ་རྣམ་པ་འཆར་ཚུལ་
ལ་སྣང་ངོ་དང་ངེས་ངོ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དངོས་བཤད་པ་ལ། རྒྱུའི་ས་དང། འབྲས་བུའི་ས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ས་སོ་སོའི་རྣམ་བཞག་དང། ས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་
པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རབ་དགའ་སོགས་ས་ལྔ་དང། ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ། ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་སོགས་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ། གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ། གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ། བཞི་པ་འོང་འཕྲོ་

[034A]༄༅། །བ༑ ལྔ་པ་སྦྱངས་དཀའ་བ་བཤད་པ་དང་ལྔ། དང་པོ་ལ། སའི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ། སའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། མཇུག་བསྡུ་བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་འདི་ཡི་སེམས་
གང་འགྲོ་བ་རྣམས། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཉིད་ཆར་རྣམ་པར་བྱེས་བ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་སྟེ་
ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་དང། མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པ་དང། སྤྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཕེལ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས། ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་
བར་དབྱེ་བས་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུར་བཞག་གི་འདི་ལ་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱས་པའི་དབྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་བར་སྣང་བྱ་རྗེས་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །བརྗོད་པར་ནུས་མ་ཡིན་ཞིང་མི་མཐོང་བ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་ཀུན་ཀྱང་
བརྗོད་མི་ནུས་ན་ཉན་པར་ག་ལ་ནུས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིའི་སྐབས་སུ་སྤྱི་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། འདི་ལྟར་སྟོན་པའི་གཞུང་ངོས་བཟུང་བ་དང། འདིར་བསྟན་པའི་སའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་བསྟན་
བཅོས་འདིར་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཟབ་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་གཏན་ལ་འབེབས་ན། རེ་ཞིག་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བགྲོད་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་བཞེད་ཅེ་ན། ཀླུའི་ཞབས་ཀྱིས། ལམ་གྱི་ལུས་ཕྱོགས་རེ་

[034B] རིན་ཆེན་ཕྲེང་པ། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ། མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་
ནས་སློབ་དཔོན་ཨཱ་རྱ་དེ་བས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དབུ་མ་བཞི་བརྒྱབ་དང། རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བལྟས་བསླབ་སྤྱོད་གཉིས་མཛད་ཅིང། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་དབུ་མ་སྙིང་པོ་དང། ཞི་པ་འཚོས་དབུ་མ་རྒྱན་དང། ཀ་མ་ལ་
ཤཱི་ལས་སྒོམ་རིམ་གསུམ་ལས་བཏུས་ཏེ་གསུངས་པའི་ལམ་གྱི་ལུས་རྣམས་ཀྱང་འདྲའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་སྟེར་བའི་ཐབས་ལས་དང་པོ་པས་འཇུག་པ་བདེ་བ་ནི། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ལུགས་གཉིས་ལ་མཁས་པའི་དཔལ་མར་མེ་མཛད་ཀྱི་གདམས་ངག་བྱང་
ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ་ཡིན་ལ། དེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་ཡང་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གཉིས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་འདིར་བསྟན་པའི་སའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་སའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། རང་
ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་མའི་རྟེན་ནམ་གནས་སུ་གྱུར་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དབྱེ་ན། བྱང་སེམས་སོ་སྐྱེའི་ས་དང་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་ས་གཉིས། དེ་གཉིས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྔ་མའི་རིགས་འགྲོས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །
བྱང་སེམས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་སའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སོགས་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དབྱེ་ན། རབ་ཏུ་དགའ་བ་སོགས་ས་

[035A]༄༅། །བཅུ་ཡོད། དོན་དམ་པའི་ས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ངོ་བོ། གྲོགས། མིང་ཐོབ་ཚུལ། སྒྲ་དོན་དང་བཞིའི་སྒོ་ནས་འདིར་བཤད་ཚུལ་ཡོད་དེ། ངོ་བོ་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་དང། གྲོགས་སྙིང་རྗེ་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཀྱིས་ཟིན་པ་
དང༑ ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནུས་པ་རྣམས་ཐོབ་པ་ནས་ཞེས་པའི་མིང་འཐོབ་པ་དང། ཡོན་ཏན་དུ་མའི་རྟེན་བྱེད་པས་ནས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཟབ་
པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཉིད་ཆར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་སྟེ། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་
ལས༑ བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་སར་འཇོག་མི་འཇོག་གི་ཁྱད་པར་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་མ་གྱུར་དང། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། སའི་སྐད་
དོང་བྷཱུ་མི་ཞེས་པ་རྟེན་དང་གནས་ལའང་འཇུག་ཅིང་འདིར་ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་ཀྱི་རྟེན་ནམ་གནས་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཁྱད་
པར་ཡོད་དེ། བདེན་འཛིན་གྱི་མ་རིག་པ་དང། དེའི་བག་ཆགས་གང་རུང་གིས་བསླད་པ་ནི་ཟག་བཅས་དང། དེས་མ་བསླད་པ་ཟག་མེད་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པའི་ས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རབ་དགའ་སོགས་ས་བཅུར་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་དབྱེར་ཡོད་དེ་

[035B] རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་དབྱེ་བས་ཉན་
ཐོས་ཀྱི་ས་བརྒྱད་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཚད་ཀྱི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀུན་ས་བཅུའི་གནས་
སྐབས་ལ་བསྡུས་ཏེ་བཤད་དམ་ཞེན། མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་སྦྱོར་ལམ་པ་རྣམས་ཞུགས་པར་མི་འཇོག་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་སྦྱོར་ལམ་མན་ཆད་མ་བསྡུས་པར་འཕགས་པའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་བཤད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། ཡང་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ངེས་པར་
འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་སྐྱེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་མི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པའི་ས་བཅུ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཁྱད་
པར་བཞིའི་སྒོ་ནས་འབྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར། མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར། ཕར་ཕྱིན་ལྷག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར། རྣམ་སྨིན་གྱི་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཚུལ་དང་བཞིའི་སྒོ་ནས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། ས་དང་པོར་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་
ཕྲག་བཅུ་གཉིས། ས་གཉིས་པར་ཡོན་ཏན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོགས་ཐོབ་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། ས་དང་པོར་མཐོང་སྤང་སྤོང་ནུས་ལ། ས་གཉིས་པར་སྒོམ་སྤང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྤོང་ནུས་པ་སོགས་ཡེ་ཤེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ནུས་པའི་ཁྱད་

[036A]༄༅། །པར་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཡོད་དེ། ས་དང་པོར་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པ་ནས། ས་གཉིས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པ་སོགས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཡོད་དེ། ས་དང་པོར་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་དབང་
བའི་རྒྱལ་པོར་སྐྱེ་བ་དང། ས་གཉིས་པར་གླིང་བཞི་ལ་དབང་པའི་རྒྱལ་པོར་སྐྱེ་བ་སོགས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ། ཞེས་པ་ནས། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུར་བཞག་གི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པའི་ས་
ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གྲོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་བཞིའི་སྒོ་ནས་བཅུར་འབྱེད་ཀྱང། ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཟག་པ་མེད་ཚུལ་དང། རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ། ནམ་མཁའ་ལ་མཁའ་ལྡིང་བཅུས་བགྲོད་པའི་རྗེས་དང། ཚོན་སོ་སོས་བྱུགས་པའི་རྗེས་སོ་སོ་
མི་འདྲ་བ་མེད་པར་ཐོགས་རེག་བཀག་ཙམ་དུ་མཚུངས་ཀྱང། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་ལྟར་གཞན་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ལ་རང་གི་ངོ་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱས་པའི་དབྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
དང༑ མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་བར་སྣང་བྱ་རྗེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བྱང་འཕགས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། དྲི་མས་རིམ་གྱིས་དག་པའི་ཚེ་ཆོས་སྐུར་འགྱུར་རྒྱུའི་འགོག་བདེན་རང་སྟེང་དུ་མཐོང་ཚུལ་ལ་ཁྱད་
པར་ཡོད་དེ། ས་དང་བོར་རང་སྟེང་དུ་མཐོང་སྤང་གིས་དག་པའི་འགོག་བདེན་མཐོང་ཡང། ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱིས་དག་པའི་འགོག་བདེན་རང་སྟེང་དུ་མ་མཐོང་བ་ནས། ས་དགུ་པའི་ཚེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཆེན་པོས་དག་པའི་འགོག་བདེན་མཐོང་ཡང། ཆུང་དུས་དག་པའི་འགོག་བདེན་མ་

[036B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སྒྲིབ་གཉིས་མཐའ་དག་དག་པའི་ཆ་རྫོགས་པའི་འགོག་བདེན་མཐོང་བ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས། ཇི་ལྟར་ཚེས་པའི་ཟླ་བ་ལ། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་འཕེལ་བར་མཐོང། །དེ་བཞིན་ས་ལ་ཞུགས་རྣམས་ཀྱི། །
རིམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བར་མཐོང། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་འགོག་བདེན་མཐོང་བ་དང་ཐོབ་པ་ལ་ཆོས་སྐུ་མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་དབུ་སེམས་གཉིས་ཀས་འདོད་དེ། ཐོས་བསམ་གྱི་དུས་ན་ཆོས་སྐུ་མེད་པ་དང། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ན་ཆོས་སྐུ་ལ་སྒོམ་
བྱུང་གི་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་དང། དོན་དམ་པའི་ས་ཐོབ་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཐོབ་པ་དང། དག་པས་གསུམ་དུ་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྐུ་མེད་པ་དང་བཅས་དང་སྐུ་ཐོབ་དང། །སྐུ་ཡོངས་རྫོགས་དང། ཞེས་དང། དེའི་
འགྲེལ་བར་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། སྐུ་མེད་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་དང་བཅས་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ན་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །སྐུ་ཐོབ་པ་ནི་ས་བདུན་དག་ལའོ། །སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ལའོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མདོ་གཉིས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་མཛད་པ་ལ། ཁོ་ན་རེ། སློབ་ལམ་ན་ཆོས་སྐུ་ཡོད་པར་
ཐལ༑ སློབ་ལམ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་སྐུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། རྟགས་དེར་ཐལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཆོས་སྐུ་བཏགས་པ་བ་དང། རྡོ་རྗེའི་ལུས་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་

[037A]༄༅། །བརྒྱད་པ་ནས་རང་གི་ལུས་བདེན་མེད་དུ་རྟག་ཏུ་རྟོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དང། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཐོབ་པ་གང་ཞིག་འབད་རྩོལ་རགས་པ་ཞི་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་རྗེས་མཐུན་པའང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་
དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེས་འབྱུང་བཞི་རགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུ་འཆི་འཕོ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུས་སྨན་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་བྱས་པ་ན། གཟུགས་དེ་མཐོང་བས་ནད་མེད་པར་བྱེད་
ཀྱང༑ གཟུགས་དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རགས་པ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱེད་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མདོར་བལྟ་བར་བྱའོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བྱང་སེམས་ས་བརྒྱད་པ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཆོས་སྐུ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་
མ་ཁྱབ། འོ་ན་སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྱུ་མའི་རྟ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་ཁས་ལེན་སྟབས་བདེ་ཡོངས་གྲགས་དང་མཐུན་པར་འདོད་ན། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་བཏགས་པ་བར་བྱས་ནའང་རུང་བར་སྣང་ངོ། །ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ས་དང་པོ་
རབ་ཏུ་དགའ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། ཡོན་ཏན་དུ་མའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ས་དང་པོའི་མངོན་རྟོགས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དབྱེ་ན། དམིགས་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ས་དང། དོན་དམ་པའི་ས་གཉིས་ཡོད་དེ། མཉམ་གཞག་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་དང་
རྗེས་ཐོབ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ས་མཚམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། རྒྱལ་ཚབ་ལྟར་ན། མཐོང་སྒོམ་བཞི་ཡོད་དེ། མཐོང་ལམ་མཉམ་རྗེས་གཉིས་དང། སྒོམ་ལམ་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ཏེ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། །ས་དང་

[037B] མཐོང་ལམ་ནི་བདེན་པ་གསར་མཐོང་ལ་བྱེད་དགོས་པས། དེ་ཡང་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་སྐྱེ་བ་འགའ་ཞིག་གི་ཡུན་ལ་བདེན་པ་གསར་དུ་མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་བྱེད་རུང་ཡང། བསྐལ་ཆེན་གྱི་བར་དུ་
གོམས་འདྲིས་བྱས་པ་ལ་གསར་མཐོང་གི་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་ལ། དེ་ལ་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུགས་འདིར་སྒོམ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་མི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྒོམ་ལམ་དུ་འཇོག་པས་
ན༑ སྒོམ་ལམ་ལ་སྒོམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་ཐོས་བྱུང་དང་བསམ་བྱུང་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ནས་དང་པོའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་རགས་པའི་དངོས་གཉེན་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གཉིས་ཡོད་ཅིང། དེ་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཐོག་མར་འདོད་
དགོས་སོ། །སྐབས་འདིར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་བསྔོ་བ་སྨོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ལམ་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་བཅུས་དང་པོ་བས་འདེབས་པར་གསུངས་པས། དེ་རྣམས་རྒྱལ་སྲས་ཀུན་བཟང་
གི་སྨོན་ལམ་བཟང་སྤྱོད་དུ་འདུ་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་སྨོན་ལམ་མཐའ་དག་འཇམ་དཔལ་དཔའ་པོ་ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་སུ་འདུ་ཞིང། སྨོན་ལམ་བླ་ན་མེད་པར་བསླབ་བཏུས་དང་རྣམ་བཤད་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་དང་པོ་ཆོས་ཅན་
ཁྱོད་ལས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཆོས་སོགས་དྲན་པའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བཅུ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།    ༈    །

[038A]༄༅། །གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ན་རེ། དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཟག་བརྒྱས་རུང་དེ་ཟག་བཅས་དང། དེ་མ་ཡིན་པ་ཟག་མེད་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །འོ་ན་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཆོས་
ཅན༑ ཟག་བཅས་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་འཛིན་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཟག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
ཟག་པ་ཀུན་ཟད་ཀྱི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཙང་བདེ་རྟག་བདག་བཞིའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྐབས་འདིར་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དོན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། དེ་མཛོད་ལྟར་ཁས་ལེན་
པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྐབས་འདིའི་ཟག་པ་ནི། མ་རིག་པ་དང་དེའི་བག་ཆགས་གང་རུང་ཡིན་ཞིང། དེ་གཉིས་གང་རུང་གིས་བསླད་པ་ཟག་བཅས་དང། མ་བསླད་པ་ཟག་མེད་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། མ་རིག་
པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། མཛོད་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཟག་པ་རྒྱས་སུ་མི་རུང་པ་ལ་ཟག་མེད་དུ་འཆད་པ་ནི། ལུགས་འདིའི་ཟག་མེད་དུ་འཇོག་པའི་
དོན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མ་རྟོགས་པར་སྣང་བས། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་ས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་དེ་ཟག་མེད་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་

[038B] དེར་ཐལ། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སློབ་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཚུན་ཆད་དུ་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དང། རྒྱུན་མཐའ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་
སེམས་བསྐྱེད་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ལ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཚུན་ཆད་དུ་མཉམ་རྗེས་རེས་འཇོག་ལས། དུས་གཅིག་པ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་མི་འོང་ལ་མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་པའི་ཚེ་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་
བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་རྒྱུད་པ་ལྟར་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་ཐོབ་ཚུན་ཆད་དུ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་བཞག་མི་རྟོག་
པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པ་མེད་ལ། དེ་ཡང་རེས་འཇོག་པ་སྟེ་མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་པ་ན་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པ་ཅན་དུ་སྐྱེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འདིའི་ཟག་པ་ལ་མ་རིག་པ་འཇོག་ཀྱང། དེའི་བག་ཆགས་འཇོག་པ་མི་འཐད་
པར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ལས་བག་ཆགས་མ་གསུངས་ལ། རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། ཟག་པ་ལ་གཉིས་ཡོད་པས་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་
ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་སློད་བྱེད་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་པ་དང། མཚན་གཞི་ཙམ་ངོས་བཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། གཙང་བ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་བྱང་འཕགས་ཀྱང་

[039A]༄༅། །ཡོད་པར་ཐལ། འདིའི་ཟག་པ་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དགྲ་བཅོམ་གཉིས་དང་དག་སའི་བྱང་འཕགས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཟག་བཅས་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་སློད་
བྱེད་ཀྱི་མ་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ས་བདུན་པ་བར་དུ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཡོད་ཀྱང། ས་བརྒྱད་པ་ནས་དེ་སྤོང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ས་བདུན་པའི་བར་དུ་ནི་མ་རིག་པའི་སློད་པ་ཡོད་ལས་བརྒྱད་པ་ནས་དང། དགྲ་
བཅོམ་པ་གཉིས་ལ་ནི་སློད་བྱེད་ཀྱི་མ་རིག་པ་ཟད་པས་དེས་བསླད་པ་མེད་ཀྱི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པ་ནི་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལས་བཤད་པ་ལྟར། ཟག་པའི་སྒོ་དྲུག་ཅི་རིགས་དང་འབྲེལ་བ་ཟག་
བཅས་དང། དེ་དང་བྲལ་བ་ཟག་མེད་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །འོ་ན་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་དང་དག་སའི་བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ལུས་ངག་གི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་ཆོས་ཅན། ཟག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དྲུག་གང་རུང་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་
གྲུབ་སྟེ། ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལས་བཤད་པའི་ཟག་པ་དེ་ལས་ཉོན་ཁོ་ནར་བཞག་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉོན་མོངས་
ཀྱི་བག་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མ་རིག་པ་དང་དེའི་བག་ཆགས་གང་རུང་གིས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཟག་བཅས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་ཉེར་ལེན་གྱི་གཟུགས་ཕུང་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། ཟག་བཅས་

[039B] ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་གང་ཟག་དང་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་དང་
ཡུལ་ཅན་རང་ཉིད་གཉིས་དོན་ལ་གཉིས་སྣང་ཡོད་ཀྱང། ཡེ་ཤེས་དེས་ཆོས་ཉིད་རིག་པའི་རིག་ངོར་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ལ་ཟུག་པ་ལྟར་སྣང་ཞིང་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ལྟར་སྣང་བའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ནམ་ཐོབ་པ་ན་ཚོགས་ལམ་ནས་སྦྱོར་ལམ་དུ་འཕོས་པ་ཡིན་ཟེར་ན་
འོ་ན། སོ་སྐྱེའི་སྦྱོར་ལམ་དྲོང་ཀྱི་དུས་སུ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དྲོད་རྩེ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཉིས་སྣང་ཡོད་པ་རང་གི་མྱོང་པས་ངེས་ནུས་ལ། བཟོད་པ་ནས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ལྟར་ཡོད་
པས་རང་གི་མྱོང་བས་ངེས་མི་ནུས་ཀྱང། དོན་ལ་གཉིས་སྣང་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་སྙིང་པོ་རྒྱན་ལས། དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ཐོག་མར་སྐྱེས་པ་ན་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེའི་ཚེ་མཉམ་པར་
བཞག་བཞིན་པའི་དུས་ཉིད་ན་ཡང་གཉིས་སྣང་ཡོད་པ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་དེས་ནུས་ཀྱང་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་དེ་ལྟར་ངེས་མི་ནུས་པས། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ལྟར་སྣང་གི་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་འགྲེལ་ལས། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིང་ཅན་ཞེས་པའི་གཉིས་མེད་དེ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྒྱང་ཆད་ཀྱི་གཉིས་མེད་ལ་མི་བྱེད་པར་མཐའ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། དབུ་མ་པས་མཐའ་གཉིས་གཙོ་བོར་འགོག་

[040A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྒྱང་ཆད་ཀྱི་གཉིས་སྣང་མེད་པ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ས་
དང་པོ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིང་ཅན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྒྱང་ཆད་དུ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མེད་པ་ལ་ཟེར་གྱི། མཐའ་གཉིས་སྤངས་པ་ཙམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་བོད་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་
ན་རེ། མ་རིག་པ་དང་དེའི་བག་ཆགས་རིག་པའི་ཁྱབ་བྱེད་དུ་བྱས་ནས། དེ་གཉིས་ཟད་པ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར། ཡང་ལ་ལ་ན་རེ། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མེད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་ལ་འོ་ན། མ་རིག་པ་དང་
དེའི་བག་ཆགས་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ལོག་ན་རིག་པ་ལྡོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མཉམ་བཞག་དང་ལྷག་མེད་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུམ་ན་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་
ལྟར་སྨྲ་བ་མུ་སྟེགས་དཔྱོད་པ་བ་དྲི་མ་ཟད་ན་སེམས་ཀྱང་ཟད་པར་འདོད་པ་ལྟར་སྨྲ་བའི་སྐུར་འདེབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མཐོང་པ་གྲོལ། །གང་གིས་མཐོང་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། །ཐ་སྙད་དུ་ནི་སེམས་ལ་བརྗོད། །
ཅེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་གཅིག་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་རེ་རེ་ནས་ཁས། གཞན་ཡང། སེམས་རང་

[040B] དྲི་མ་ཟད་ན་སེམས་ཀྱང་འཛད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སེམས་དང་དྲི་མ་གཉིས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཀྱང། དྲི་མ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་
ལ་མ་ཞུགས་པར་ཆུ་དང་ཆུའི་རྙོག་པ་བཞིན་འབྲལ་རུང་ཡིན་པས་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དང་དྲི་མ་གློ་བུར་བའི་ཐ་སྙད་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་སེམས་སྟེང་གི་དུག་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་བསྲེག་ནས་མེད་པར་བྱེད་ཀྱང། སེམས་བསྲེག་
ནས་མེད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྡོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོས་དྲི་མ་ཅན་མེར་བཅུག་པན་མེས་དྲི་མ་འཚིག་ཀྱང་གོས་མི་འཚིག་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོང་པ་ལས། ཇི་ལྟར་མེ་ཡིས་དག་པའི་གོས། །སྣ་ཚོགས་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན། ཇི་ལྟར་མེ་
ཡི་ནང་བཅུག་ན། །དྲི་མ་འཚིག་འགྱུར་གོས་མིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཡི་སེམས། །འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་དྲི་མ་ཅན། །ཡེ་ཤེས་མེ་ཡིས་དྲི་མ་བསྲེག་དེ་ཉིད་འོད་གསལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་ཤད་མཁན་པོ་
ན་རེ། འདིའི་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིང་བརྒྱ་གཡོ་བ་སོགས་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བགྲང་ཟིན་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་བར། འཇིག་རྟེན་ཁམས་བརྒྱ་ཀུན་ནས་གཡོ་ཞིང་སྣང་བར་ནུས། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཉན་རང་དང་བྱང་འཕགས་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ལ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བསླད་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་རྣམ་མཁྱེན་དང་བཞི་ཀའི་ངོ་བོ་ལ་དྲི་མས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བསླད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་

[041A]༄༅། །རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཉན་རང་བྱང་འཕགས་གསུམ་གྱི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ལ་དོན་དམ་པའི་སར་འཇོག་མི་འཇོག་གི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ངོ་བོ་དང་དམིགས་རྣམ་གྱི་སྒོ་ནས་མི་
འབྱེད་ཀྱང། གྲོགས་དང་མཐུ་ནུས་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞན་དོན་ཁུར་འཁྱེར་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོགས་ཀྱི་མཐུ་ནུས་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་
ཟག་མེད་ཙམ་ཡིན་པར་མཚུངས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་ཐལ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྟོང་ཉིད་ལ་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གཅིག་གི་བར་དུ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་བློ་གྲོས་རྒྱས་པ་དང་མ་རྒྱས་པའི་ཁྱད་
པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱིས་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོགས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐའ་ཡས་པ་ཐོབ་ནུས་ལ། ཉན་རང་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་བྱས་པས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་ཚེ་སྟོང་ཉིད་མངོན་
སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང། དེ་འདྲའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། མཐོད་ལམ་ཐོབ་མ་ཐ་གནས་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་ཐལ། ཚིག་གསལ་གྱི་ལུང་དོན་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་སྦྱོར་ཡང་ཐོབ་
པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་དྲི་མས་བསླད་བཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། ཡེ་ཤེས་དེ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་

[041B] དྲི་མ་དེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་མེད་པར་བྱེད་པ་གཉེན་པོའི་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེ་དྲི་མ་དང་བྲལ་དགོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཐོང་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ས་དང་པོ་ཡིན་ན་གཞུང་འདིའི་དངོས་
བསྟན་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། གཞུང་འདིས་ས་དང་པོ་ཁྱད་པར་བཞིའི་སྒོ་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱིས་ལ་མཉམ་བཞག་གིས་ས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞུང་ལྷག་མས་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་
དང༑ ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོགས་ཀྱང་ས་དང་པོར་བསྡུ་དགོས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ས་སོ་སོའི་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ས་དེ་དང་དེར་བསྡུ་དགོས་པས་མཉམ་བཞག་ཁོ་ན་ལ་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ཡང་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྣམ་བཤད་ལྟར་ས་དང་པོའི་སྒོམ་ལམ་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྒོམ་ལམ་ཐོབ་པ་དང་ས་གཉིས་པར་འཐོབ་དུས་མཉམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། ས་དང་པོར་སངས་རྒྱས་མང་
པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བཤད་ཀྱང་བསྐལ་བ་འམ་དུས་འདི་ཙམ་ལ་བྱེད་ཅེས་མ་བཤད་ལ། ས་གཉིས་པ་སོགས་ས་ལྷག་མ་དགུའི་སྐབས་སུ་བསྐལ་བ་འབུམ་ཕྲག་སོགས་སུ་བྱེད་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་པར་ཐལ། ས་དང་པོར་
རྣམ་བཤད་ལྟར་བསྐལ་ཆེན་དུ་མར་བྱུང་ན་སྒོམ་ལམ་གཅིག་རུང་ཡང་དེ་ལྟར་མི་འགོར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་དང་པོ་ནས་ས་གཉིས་པར་འཕོས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཁྱད་པར་བཅུ་འགྱུར་ལས་མ་བྱུང་ལ། ས་གཞན་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་སོང་པའི་

[042A]༄༅། །ཕྱིར༑ ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་དཔྱད་གཞི་ཆེ་བ་ཁོ་ནར་སྣང་ངོ།    ༈    །གཉིས་པ་ཁྱད་ཆོས་སའི་ཡོན་ཏན་ལ་གསུམ། རང་རྒྱུད་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན། གཞན་རྒྱུད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན་
ས་དང་པོར་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་བསྟན་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། ཡོན་ཏན་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་དང། ཡོན་ཏན་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དོན་ལྡན་གྱི་མཚན་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན། རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་སོགས་བཞིའི་ཡོན་
ཏན། ས་གོང་མ་གནོན་པ་སོགས་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་གསུམ། དང་པོ་འཆད་པར། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་བྱུང། གཉིས་པ་འཆད་པར། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་བྱུང། གསུམ་
པ་འཆད་པར། ས་ནས་སར་གནོན་བྱེད་ཅིང་ཞེས་སོགས་རྐང་པ་གསུམ་བྱུང། གཉིས་པ་ཡོན་ཏན་མདོར་བསྡུས་ཏེ་འཆད་པར། འདི་ནི་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་ཇི་ལྟ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན། ཞེས་བྱུང། འདིའི་སྐབས་སུ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། བྱང་སེམས་སོ་སྐྱེ་ཚོགས་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་ཐལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོར་གྱུར་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བསླབ་བཏུས་ལས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཅན་

[042B] བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། རྩ་བར། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་ནི་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་བསྙད་དོ། །ཞེས་དང་
དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། ས་དང་པོར་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཐོབ་པར་གནས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བསྐྱེད་པའི་སའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དང་པོའི་དོན་ནི། ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་དོན་དམ་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲ་འཇུག་པ་ལ་བྱེད། ལུང་གཉིས་པའི་དོན་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚོགས་སྤྱོར་གཉིས་པོ་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པའི་ས་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ངེས་མ་ངེས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་
མདོ་ལས། ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་རང་ལམ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བཤད་པ་དང། ནམ་སྙིང་གི་མདོ་ལས་རྩ་ལྟུང་བྱུང་བའི་བྱང་སེམས་ཡོད་པར་བཤད་པ་སོགས་མི་འཐད་པར་ཐལ། སོ་སྐྱེལ་བྱང་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་
སྟེ༑ བྱང་འཕགས་ལ་རང་ལམ་ལས་ལྡོག་པ་དང་རྩ་ལྟུང་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་ནན་ཏན་དང་བྲལ་བའི་བྱང་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། རྩ་ལྟུང་བྱུང་བའི་བྱང་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའི་བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སུའང་སྐྱེ་བ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་སྐབས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའི་དོན་ལམ་གཞན་དུ་མི་འགྲོ་བར་

[043A]༄༅། །རང་གི་ལམ་དུ་རིགས་ངེས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། བྱང་སེམས་དང་པོ་བ་ཡིན་ན་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་སྤངས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདི་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་སྐབས་ཀྱི་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་པོ་དེ་མཐོང་སྤང་ཀུན་སྥྱོར་གསུམ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ནང་ཚན་གྱི་འཇིག་ལྟ་དེ་འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། འཇིག་ལྟ་ནི་མཐོང་སྤང་དུ་གྱུར་པ་ཀུན་བཏགས་
ཡིན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ས་དང་པོ་པ་ཡིན་ན་མཐོང་སྤང་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་སྤངས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལུང་དོན་འཐད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་དེ་གསུམ་སྐྱེ་མི་རུང་གི་ཆོས་
ཅན་དུ་བྱས་པ་ལ་སྤངས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ས་དང་བོ་ནས་མཐོང་སྤང་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པར་ཐལ། མཐོང་སྤང་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མཐོང་སྤང་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་པོ་ཐར་པ་ཐོབ་
པ་ལ་གེགས་བྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དངོས་སུ་སྨོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇིག་ལྟས་ཐར་ལམ་ལ་སྐྲག་པས་དེར་འགྲོ་མི་འདོད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱིས་ཐར་ལམ་ལས་གཞན་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་པས་ལམ་ནོར་
བར་བྱེད་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱིས་ཐར་ལམ་ཡིན་མིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་སྒོ་ནས་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཡུལ་གཞན་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་འགྲོ་མི་འདོད་པ་དང། ལམ་ནོར་བ་དང། ལམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟབ་གསུམ་ཡུལ་དེར་འགྲོ་བའི་གེགས་ཀྱི་

[043B] མཛོད་ལས། འགྲོ་མི་འདོད་དང་ལམ་ནོར་དང། །ལམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཐར་པར་བགྲོད་ལ་གེགས་བྱེད་པ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སྐབས་
འདིར་ས་དང་པོ་ནས་ངན་འགྲོའི་ལམ་མཐའ་དག་འགག་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ངན་འགྲོའི་ལམ་མཐའ་དག་འགག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་རྐྱེན་མ་ཚང་པའི་དབང་གིས་དན་
སོང་དུ་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པར་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེའི་ས་བོན་གཉེན་པོས་བཅོམ་པ་མིན་ལ། ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ་དེའི་ས་བོན་གཉེན་པོས་བཅོམ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ས་དང་པོ་པ་དེ་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་
བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་དང་སྤངས་རྟོགས་ཆ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ན། འོན་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པའི་རྒྱུད་ལ་སྤངས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་རྒྱུད་ལ་འགོག་བདེན་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། སྐབས་འདིའི་
འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་དེ་རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་དེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ནས་མར་བགྲང་བའི་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་ཡང་མ་ཡིན། རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ་ནས་ཡར་བགྲང་བའི་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་ཡང་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་བགྲང་བའི་འཕགས་པ་བདུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་བགྲང་བའི་འཕགས་པ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། བྱང་སེམས་དང་པོ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ་

[044A]༄༅། །འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་དང་འདྲ་བར་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ་དེས་རང་གི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྤངས་པ་དང་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ས་དང་པོ་
ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་དང་པོའི་སྐྱོན་ཟད་ཅིང་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་གཞན་རྒྱུད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། ས་འདིར་ཉན་རང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། ས་བདུན་པར་
ཉན་རང་བློ་སྟོབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། དེའི་གྲུབ་དོན་འཕྲོས་དང་བཅས་པ་གསུམ། དང་པོ་འཆད་པར། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྟ་དང་པོ་ལ་གནས་ཀྱང། ཞེས་སོགས་རྐད་པ་གསུམ་བྱུང། འདིའི་སྐབས་སུ་སྤྱི་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་
པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། བཤད་བྱའི་ལུང་འགོད་པ་དང། ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་བུ་སྐྱེས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ། རྒྱལ་པོའི་མཚན་དང་ལྡན་
པ་ནི། བློན་པོའི་ཚོགས་རྒན་པོ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང། རིགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བའི་དབང་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་
རྒྱལ་བོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཡུན་རིང་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་དབང་པོ་ཆེན་པོའི་ཕྲུ་གུ་སྐྱེས་

[044B] མིག་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱའི་ཚོགས་མ་ལུས་བ་རྒས་པར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་དང་པོ་
བསྐྱེད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་དབང་པོ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་དབང་པོ་ཆེན་པོའི་ཕྲུ་གུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གཤོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གནོན་པ་དང། ལྷག་པའི་
བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མིག་གི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བསྐལ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་དེས་པར་འབྱུང་བའི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ནི། ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེན། ཡོད་དེ། དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་མ་ཐག་པའི་བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་
ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་ཀྱང། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང། གཞན་དོན་ཁུར་འཁྱེར་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སོགས་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་བོའི་བུ་སྐྱེས་ནས་རིང་བོ་མ་ལོན་པ་རྒྱལ་པོའི་མཚན་དང་ལྡན་
པས་བློན་པོའི་ཚོགས་རྣམས་རང་གི་བློའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བའི་དབང་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་དང་པོ་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་

[045A]༄༅། །སོགས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་ཏེ། མཁའ་ལྡིང་གི་ཕྲུ་གུ་སྐྱེས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པའི་གཤོག་པའི་རླུང་ཤུགས་དང་འདྲ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཆ་དང། སྡིག་ཡོངས་སུ་དག་
པ་དང་འདྲ་བའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མཁའ་ལྡིང་དང་ཆོས་མཚུངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡོད་ཀྱི། བྱ་ཕལ་བ་གཞན་དང་མཚུངས་པའི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་བྱང་
སེམས་སོ་སྐྱེའི་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་བའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆག་ཀྱང་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐམས་
ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཡང་མི་འདོར་ལ། དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཟློག་གོ་རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནན་ཏན་དང་བྲལ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་
གསེར་གྱི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་མི་འདོར་ལ་འཁོར་བའི་དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཟློག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་འདི་བསླབ་བཏུས་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡང་བརྙེས་པར་
མི་བྱེད་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་ལ། དེ་སྨོན་སེམས་གཙོ་ཆེ་ཞིང་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཆག་ཅེས་པ་ལྟར་ན། འཇུག་སྡོམ་བཏང་ནས་འཇུག་སེམས་ལ་གནས་པ་ལའང་སྦྱོར་དུ་རུང་བར་སྣང་ངོ།    ༈    །གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། འགྲེལ་བཤད་

[045B] མདོ་འདི་ལས། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཞེས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་རགས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་དང། དེའི་སྐབས་ཀྱི་བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་བདེ་
བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ལ་བྱེད་ཅེས་གསུངས། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་དང། འདིའི་ལས་དང་པོ་བདེ་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ཐོག་མར་ཞུགས་པའི་ལས་དང་པོ་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ལས་དང་པོ་པ་
དང་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རིང་དུ་མ་ལོན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མདོ་འདིའི་བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་བདེ་བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་པ་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་བྱང་སེམས་ལས་དང་
བོ་བ་དེའི་རང་རྒྱུད་མཛེས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་སོགས་ཀྱིས་བཤད་ནས། དེ་འདྲའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་ཆེ་བས་ཉན་རང་རྣམས་ཟེལ་གྱིས་གནོན་པ་འཆད་པ་ལ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྟ་སོགས་དང། བྱམས་པའི་
རྣམ་པར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་གཉིས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གོང་དུ་གསུངས་པའི་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་དང་མཚུངས་པའི་བྱང་སེམས་དང། མདོ་འདིའི་བྱང་སེམས་གཉིས་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་མདོ་འདི་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་
ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་དེ། ས་དང་པོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་བྱེད་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་

[046A]༄༅། །མི་ནུས་ཏེ། མདོ་འདིར་རྒྱལ་པོའི་བུ་དང། རྩ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ཤིང་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཟད་པའི་དཔེར་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་བཀོད་པ་གཉིས་དཔེ་སོ་སོ་བ་མ་གཏོགས་དོན་འཇལ་རྒྱུས་དང་པོ་པ་གཅིག་པུ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས༑ སྔར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ས་དང་པོ་ནས་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང། ལུང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ནི་དཔེ་སོ་སོ་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་པ་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་
ལུང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དེ་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྔ་མ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པར་གསུང་པ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་སྔ་ཕྱིར་བཤད་པ་ལ་
དཔེ་ཐ་དད་པ་བཀོད་པའི་ལུང་གཉིས་དགོས་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པས་བདུན་པར་ཉན་རང་བློ་སྟོབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཚུལ་འཆད་པ་ལ། རིང་དུ་སོང་བར་བློ་ཡང་ལྷག་པར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་
འདིའི་སྐབས་སུ་སྤྱི་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་བཤད་བྱའི་ལུང་འགོད་པ་དང། ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའི་རྒྱལ་
བོའི་བུ་རྒྱལ་པོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ནི། སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་པོའི་བྱིན་གྱིས་བློན་པོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་གྱི། རང་གི་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་དེ་ནར་སོན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རང་གི་བློའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས། བློན་

[046B] །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་གྱི། རང་གི་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་
རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཆེ་བ་ལ་གནས་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། གཉིས་
པ་ནི། བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ས་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དང་པོ་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་ལྷག་བསམ་དང་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དབང་གིས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་ཀྱང། རང་གི་བློའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དོན་དམ་སེམས་
བསྐྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པའི་བློའི་སྟོབས་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་
དཔེར་ན་རྒྱལ་བོའི་བུ་སྐྱེས་མ་ཐག་པས་རང་གི་བློན་པོའི་ཚོགས་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་ཀྱང། བློའི་སྒོ་ནས་མི་ནུས་པ་བཞིན་ཞེས་པ་ནི། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཅེས་པ་ནས། དཔྱད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་དོན་ནོ། །བྱང་སེམས་
ས་དང་པོ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་ཐོབ་པ་ན་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པའི་བློའི་སྟོབས་རང་གི་ཡུལ་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་

[047A]༄༅། །གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་རེ་ར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ན་ཚོད་རྫོགས་པའི་རྒྱལ་པོའི་བུས་རང་གི་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་བློན་པོའི་ཚོགས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱི་དོན་ནོ། །ཉན་རང་གི་བྱ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་དོན་ནི། དེ་གཉིས་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པའི་དོན་ཡིན་པར་འགྲེལ་པའི་དོན་བསྡུས་ལས་བཤད་དོ། །ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་བློ་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་ཤིང། ས་བདུན་པ་ནས་ནུས་པའི་དོན་ཡོད་དེ། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འཇུག་
ལྡང་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་ཡུལ་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཤེས་པའི་ཆེ་བ་ལ་མི་གནས། ས་བདུན་པར་དེ་ལྟར་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་
སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དང་སྐད་ཅིག་ལ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ལྡང་སྟེ། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཞེས་ནི་མི་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །ས་བདུན་པར་ཉན་རང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་བློ་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དང། དོན་དམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གཉིས་
ཡོད་དེ། ཀུན་རྫོབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་དང། སྙིང་རྗེ་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་དང་པོར་ལྷག་བསམ་དག་པའི་སྙིང་རྗེ་དང། ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་ཉན་རང་རྣམས་ཟིལ་

[047B] རང་གི་བློས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཉན་རང་གིས་ཀྱང་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་བསྒོམ་ནས་དང་པོ་པ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་ཐུབ་ལ། ས་བདུན་པ་བ་ལྟར་སྐད་ཅིག་ཐུང་ཤོས་ལ་
དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ས་བདུན་པ་བས་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་ཁོ་ནར་མ་ཟད། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་རེ་རེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཉན་རང་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐད་
ཅིག་ཐང་ཅིག་ཅེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཡུན་ལས་དྲུག་པ་བས་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལ་བྱེ་བ་འབུམ་རེ་དང། ས་བདུན་པ་བས་དེའི་ཡུན་ལ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་རེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས་
སེམས་དྲུག་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་བྱེ་བ་འབུམ་ཐོབ་པོ། །སེམས་བདུན་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཉིད་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཐོབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། དེ་ནི་རིང་དུ་
སོང་བར་བློ་ཡང་ལྷག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ལྷག་རྒྱུའི་བློའི་གཙོ་བོ་ལ་དོན་དམ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞིག་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཁྱད་པར་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་འགོག་སྙོམས་ལ་བྱེད་པར་མོད་དང་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་རིགས་དེས་ཀྱིས་ས་དྲུག་པར་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་ལ། ས་བདུན་པ་འདིར་འགོག་སྙོམས་ལ་དབང་ཐོབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདིའི་དོ་བཞིན་ཉིད་དེ་འགོག་པ་དང། དེ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་བློ་ཡང་

[048A]༄༅། །འགོག་སྙོམས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་བྱེད་དགོས་ཏེ། ས་དྲུག་པ་ནས་འགོག་སྙོམས་ཐོབ། ས་བདུན་པ་ནས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དབང་ཐོབ། ས་བརྒྱད་པར་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་
རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་པ་ལས་སློང་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་ལས་སློང་བར་མཛད། །ཅེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། ས་བརྒྱད་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཐོབ་ནས། དེ་ཙམ་ལ་མཉམ་
པར་བཞག་པ་ན། དེ་ལས་བསླངས་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཙམ་སྐབས་འདིའི་འགོག་སྙོམས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲ་བ་མཐོང་ལམ་ནས་ཀྱང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་
ལྡང་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་ངོས་བཟུང་དུ་ཡོད་དེ། དེ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་དང། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བདེན་གཉིས་གང་ལ་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་མི་ཐུབ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐུང་ཤོས་གཅིག་ལ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་
ས་དྲུག་པ་བས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱེ་བ་འབུམ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཡུན་ལ་ཁྲག་ཁྲིག་ཏུ་བགོས་པའི་ཆ་གཅིག་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདི་རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་དག་གི་ཐུགས་ངོར་བ་རྟག་པ་མཐའ་
བཟུང་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། སོ་སྐྱེ་ལྟ་ཅི་འཕགས་པ་ཕལ་ཆེར་གྱི་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོན། ས་དྲུག་པའི་ཡུན་ཚད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཉན་རང་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་པར་མངོན་ཏེ་

[048B] ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་མཆོག་ཟུང་ལྟ་བུ་ལའང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་དེ་འདྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཁའ་ལྡིང་གི་ཤུགས་ལས་མགྱོགས་པའི་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་འཁོར་
བའི་ཡུན་ལ་སྤྲུལ་གདུག་པ་ཅན་གྱིས་བསྐོར་བ་བདུན་ཐུབ། དེ་གཅིག་གི་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུན་ལ་ཀུན་དགའ་བོས་ཆོས་བཅུ་བཤད་ཅིང་དོན་གོ་བར་བྱེད་ཐུབ། དེས་ཆོས་གཅིག་བཤད་པའི་སྐད་ཅིག་དེའི་ཡུན་ལ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཆོས་སྟོང་བཤད་ཅིང་དོན་གོ་བར་བྱེད་
ཐུབ༑ དེས་ཆོས་གཅིག་བཤད་པའི་སྐད་ཅིག་དེའི་ཡུན་ལ་མོའུ་འགལ་གྱི་བུས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཁྲི་རྫུལ་འཕྲུས་གྱིས་འདའ་ནུས། དེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་འདའ་བའི་སྐད་ཅིག་དེའི་ཡུན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་
ཅད་དུ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སོགས་གསང་གསུམ་གྱི་བཀོད་པ་མཐའ་ཡས་པ་སྟོན་ཐུབ་པར་མདོ་སྡེ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་འདི་ལའང་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་མཛོད་ལྟར་བཤད་པ་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ཞིང། དུས་
མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་དང། བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གོས་འཕོས་པ་དང། བླ་འོག་འགྱུར་བ་དང་སེ་གོལ་གཅིག་གཏོགས་པའི་ཡུན་ལ་རེ་ལྡར་ཕྱེ་བའི་ཆ་གཅིག་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུན་ཚད་དང། སེ་གོལ་
གཅིག་དང། མིག་འཛུམ་གཅིག་དང། ཨ་ཐུང་གཅིག་བརྗོད་པ་དང། སོ་སྐྱེའི་བྱ་བ་ཐུང་ཤོས་གཅིག་གི་ཡུན་རྣམས་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ས་བདུན་པར་སྐད་ཅིག་ཐུང་ཤོས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཐབས་ཤེས་གང་ལའང་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་ནུས་

[049A]༄༅། །ལ། ས་འོག་མར་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཟུང་འབྲེལ་བཅུ་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་སྟོབས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་འབུམ་སོགས་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་དང། དེས་ཟིན་པའི་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱི་དབང་
གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྦྱིར་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་ལའང་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡོད་ཅིང། ཁྱད་པར་དུ་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གཉིས་ཀ་མ་ལྷག་པར་སྐད་ཅིག་ཐུང་ཤོས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། སངས་
མ་རྒྱས་ཚུན་ཆད་དུ་ཡུལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་མ་ལངས་པར་དུ་ལྡང་སེམས་སྐྱེ་ཐུབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟར་རོ་གཅིག་ཏུ་མ་སོང་བའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་
སུ་དུས་ཐུང་དུ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པ་མི་དཀའ་ཡང། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་རོ་གཅིག་ཏུ་སོང་བའི་ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་ཀྱི་འཕགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དུས་ཐུང་དུར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པ་ཤི་ནྟུ་དཀའ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་
ལས༑ མོས་སྤྱོད་དུ་སེམས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉིས་རོ་གཅིག་ཏུ་མ་སོང་བའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དུས་ཐུང་དུར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པ་མི་དཀའ་ཡང། སེམས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉིས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་སོང་བའི་འཕགས་པའི་སྐབས་སུ་འཇུག་ལྡང་གི་ཚུལ་
དེ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ས་བདུན་པར་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་དེ་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་ནུས་ཤིང། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་དེ་ལྟར་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ཚེ་

[049B] ས་བདུན་པར་སྟོང་ཉིད་བསྒོམས་པར་བྱ་སྙམ་པའི་རྩོལ་བ་ཆུང་དུ་ཡོད་ཀྱང། བསྒོམ་
པའི་ཚེ་དོན་སྤྱི་བརྒྱུད་མི་དགོས་པས་སྟོང་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་སླ་ཞིང། ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐའ་ཡས་པ་ལ་ཡུན་ཐུང་བར་ལྡང་ནུས་པའི་འཕེན་གོམས་ཤུགས་ཅན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཉན་རང་ལ་འགོག་སྙོམས་མེད་དམ་སྙམ་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉན་རང་གི་མཐར་
གནས་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། བསམ་གཟུགས་བརྒྱད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་ཡུལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཚོར་འདུ་དང། སེམས་སེམས་བྱུང་གི་སྣང་བ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་འགོག་པ་
ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་འགོག་སྙོམས་ནི། སྲིད་རྩེ་ལས་ཀྱང་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡུལ་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་གྲུབ་མཐའ་འོག་
མ་ལྟར་ཚོར་འདུ་རགས་པ་བཀག་ཙམ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་འགོག་པ་མི་འཇོག་པར། དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་ལ་འགོག་པ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་ཀུན་འགོག་ནུས་ཤིང། གཅིག་ཤོས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། བྱང་སེམས་
ས་བདུན་པ་བས་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་དམ་སྙམ་ན་མི་བྱེད་དེ། དེས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྩལ་སྦྱངས་ཏེ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་གི་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ནས་ལྡང་སེམས་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་གནས་པ་མ་ཡིན་པས་མངོན་

[050A]༄༅། །དུ་བྱས་པར་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བྱང་སེམས་རང་ལམ་དུ་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་ན་ཉན་རང་གི་སར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་བཞིན་ཉིད་དང། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང་སྙོམས་པར་
ཞུགས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པར་མི་འཇོག་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང། འགོག་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་འགོག་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་
སྣང་བ་གཏན་ནས་ལོག་ཅིང་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་པས་སེམས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་པར་མི་འཇོག་པར། ལུས་ཁོ་ནས་མངོན་དུ་བྱས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་
ཡུལ་ཅན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མི་འཇུག་པས་སྐུ་ཁོ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ནི། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་ཉན་རང་དགྲ་
བཅོམ་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས། ས་བདུན་པ་ནས་ནུས་པའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ལན་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དང་བདུན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཟག་པ་མེད་པར་མཚུངས་
ཀྱང༑ དྲུག་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་མི་ནུས། ས་བདུན་པར་དེ་སྤོང་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། འོན་ས་བདུན་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་བདེན་འཛིན་ཆུང་དུ་དང། ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་གཅིག་ཆར་དུ་སྤོང་བར་

[050B] དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉོན་སྒྲིབ་མ་སྤངས་པར་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་མགོ་མི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་སྒྲིབ་ནི་བདེན་འཛིན་གྱི་ས་བོན་ཙམ་མིན་གྱི། དེའི་བག་ཆགས་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྣམ་བུ་ལྟ་བུ་
ཏིལ་མར་གྱིས་གོས་པ་ལ་དྲི་མ་རགས་པ་མ་བསལ་བར་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་སེལ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་མི་ནུས། ས་བདུན་པ་ནས་དེ་ལྟར་ནུས་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་ཟེར། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཐོད་རྒལ་ཞེས་པ་བརྡ་རྙིང་པར་སྣེལ་ཞི་ཞེས་འབྱུང་བ་རིམ་པ་འཆོལ་བ་ལ་ཟེར་ཞིང། རིམ་པ་འཆོལ་བའི་སྒོ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་མེད་ཀྱང་བདུན་པ་ནས་ཡོད་པ་ལ་ཤེས་བྱེད་ཅི་ཡང་མེད་
པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་བདུན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་རྩོད་གཞི་
རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟར་སོང་འདུག་པའི་ཕྱིར་དང། ས་དྲུག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སོགས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་མངོན་ཕྱོགས་ཤིང། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ན་རེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་ཁོ་བོ་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་ཀུན་སློང་གི་རྩོལ་བ་རགས་པ་དང་བཅས་ཤིང། དོན་སྤྱི་བརྒྱུད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡུལ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པས་མཚན་མེད་

[051A]༄༅། །རྩོལ་བཅས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཐོབ། ས་བདུན་པར་དེ་ལྟ་བུའི་ཀུན་སློང་གི་རྩོལ་བ་ཡོད་ཀྱང། དོན་སྤྱི་བརྒྱུད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་པས་མཚན་མེད་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་
དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བློ་ཡང་ལྷག་ཅེས་པའི་བློ་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། འདི་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་སྟེང་ནས་ཁྱད་པར་གཞག་དགོས་པར་སྣང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་
ཅིག་ན་རེ། ས་བདུན་པ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བའི་སོག་ནས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལམ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་གི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ས་བདུན་པ་པས་དུས་ཤིན་
ཏུ་ཐུང་བར་བྱང་ཕྱོགས་དང། ཕྱིན་དྲུག་སོགས་ལ་རྫོགས་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་ཐུབ་ལ། ཉན་རང་སོགས་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་བློའི་ཡུལ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་སྤྱི་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འདོད་པ་ཡང་
མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་གཙོ་བོར་འགོག་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་དགོས་པ་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་
འཇུག་ལྡང་བྱེད་པར་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། གང་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ། །དེར་ནི་འགོག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅེས་དང། རྩ་བར། རིང་དུ་སོང་འདིར་འདིར་ནི་སྐད་ཅིག་དང། །སྐད་ཅིག་

[051B] །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། སེམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འགོག་པ་ཡང་དག་མཐའ་ལ་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པས་འདི་ནས་ནུས་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་བཞིན་ཉིད་འགོག་པ་ཡིན་པར་ཐལ་
དེ་ལ་འགོག་པའི་ཐ་སྙད་རང་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་རང་བཞིན་གྱི་འགོག་པ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཁྱོད་རང་ལ་རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་ཡིན་ན། མྱང་འདས་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱི་འགོག་པ་ཡིན་ན་
འགོག་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མྱང་འདས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་སོ་སྐྱེ་མེད་པ་གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་བློ་དེ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་
ལ་མི་བྱེད་པར་ཐལ། དེ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཙམ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྙོམས་འཇུག་དེ་ལས་དང་པོ་བས་སྙོམས་པར་འཇུག་ཐུབ་ཀྱང་ཡུན་རིང་ཐུང་གི་ཁྱད་པར་འབྱེད་རིགས་པར་ཐལ། འདིའི་དངོས་བསྟན་
གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་ཡུལ་དང། ས་དང་པོ་པའི་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཡུལ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདིའི་འགོག་སྙོམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ས་དྲུག་པ་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་ནུས་ཀྱང། དུས་
ཐུང་དུར་འཇུག་མི་ནུས། ས་བདུན་པ་ཡན་ཆད་དུ་དེ་ལ་དུས་ཐུང་དུར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། དྲུག་པ་མངོན་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་མངོན་ཕྱོགས་ཕྱིར། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་གོམས་པ་ཡིས། །

[052A]༄༅། །འགོག་པ་ཐོབ་ནས་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་ས་དྲུག་པར་འགོག་པ་ཐོབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འགྲེལ་བཤད་སོགས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་དེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ཡུན་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་ཐུབ་པའི་གོ་དོན་ཚང་བར་བཤད་མི་ནུས་པར་ཐལ། མཚན་མ་མེད་པ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མྱུར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཆ་ཤས་སུ་སོང་ཡང་མྱུར་དུ་ལྡང་ཐུབ་པ་ལ་ཅི་ཡང་མི་ཕན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་
འདི་ལས་ཁོ་བོ་ལྡང་ངོ་སྙམ་མི་དགོས་པས་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་བཞག་གི་ཚེ་དེ་འདྲའི་བློ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ལྡང་སེམས་མེད་ཀྱང་སྦྱོར་བའི་དུས་ཀྱི་འཕེན་པ་དང། སྔོན་ཐབས་ཤེས་ལ་གོམས་པའི་དབང་
གིས་ལྡང་འཇུག་དེ་ལྟར་ཐུབ་པོ་ཞེས་སྨྲ་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་བདུན་པ་ནས་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་
འཐད་པར་ཐལ། ས་བདུན་པ་ནས་དེ་ལྟར་ཐུབ་པ་ཡོད་ཀྱང། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་དེ་ལ་མི་བྱེད་ཅིང་སྙོམས་པར་འཇུག་ལྡང་གི་སྐད་ཅིག་མ་སོ་སོར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་དང་འཇུག་པ་སོགས་ལས་སྐད་ཅིག་གི་སྒྲ་ལན་གཉིས་སྨོ་ས་པ་ལ་
དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཅེས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཞིང། དེ་ལ་བྱ་བ་ཐུབ་པའི་སེམས་ཅན་མེད་ཟེར། ཡང་ཁ་ཅིག། །དེ་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐར་བྱས་ནས་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་བྱ་

[052B] །འོན་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གསུམ་པོ་རེ་རེའི་ཡུན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབུམ་ཕྲག་རེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཐུབ་པའི་བྱང་འཕགས་མེད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་དུས་མཐའ་དང། བྱ་རྫོགས་
ཀྱི་ཐུང་མཐའ་གང་ཡིན་ཀྱང། དེའི་ཡུན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབུམ་གྱི་བྱ་བ་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་གཅིག་ཆར་མ་ཡིན་པར་རིམ་གྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་བྱང་སེམས་ས་གསུམ་པ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་སེམས་གསུམ་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འབུམ་ཐོབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཕྱོགས་རེའི་མིག་ཅན་མང་པོ་ན་རེ། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་གང་བཤད་
ཐམས་ཅད་མཛོད་ལྟར་བྱེད་དགོས་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མིག་འཛུམ་བཅུ་ལ་སྐད་ཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ཡང་ཡོད། དབུགས་གཅིག་ལ་ཡུད་ཙམ་དུ་བཤད་པ་ཡང་ཡོད། སྐད་ཅིག་བཅུ་གཉིས་ལ་ཡུད་ཙམ་དུ་བཤད་པ་ཡང་ཡོད། ཡུད་ཙམ་དྲུག་ལ་སྐད་ཅིག་
དང༑ དེ་དྲུག་ལ་ཐང་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱེད་རྣམས་རྒྱས་པར་བལྟ། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་དང། སྐད་ཅིག་མ་ཐུང་ཤོས་མེད་པར་ཐལ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་
ཏེ༑ དེ་ཡོད་པར་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་བཞེད་པའི་ཕྱིར། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལ་སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཀྱི་འགྲིབ་པ་མཐར་ཐུག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་མ་ཆ་མེད་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་

[053A]༄༅། །པར་ཐལ། ཇི་སྲིད་སྐད་ཅིག་མའི་རྣམ་པ་སྣང་གི་བར་དུ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་ཆ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ཤིང། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་བསིལ་ན་སྐད་ཅིག་མའི་སྣང་བ་འགག་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་
ལས༑ ཇི་སྲིད་སྐད་ཅིག་མཐའ་ཡོད་པ། །དེ་བཞིན་ཐོག་མཐའ་དབུས་བརྟགས་དགོས། །དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གསུམ་བདག་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་སྐད་ཅིག་གནས་པ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐྱེས་བུ་ནད་མེད་ཀྱིས་སེ་གོལ་གཅིག་
གཏོགས་པའི་ཡུན་ལ་ཆ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔར་ཕྱེ་བའི་ཆ་གཅིག་ལས་དུས་ཐུང་བ་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན། དེས་སོ་གོལ་གཅིག་གཏོགས་པའི་ཡུན་ལ་ཆ་སུམ་བརྒྱ་དང་རེ་ལྔ་འབྱེད་མི་ནུས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་
ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་མ་བཤད་ཀྱང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་ལ་དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་མར་ཕྱེ་ནས་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལམ་སྒྲིགས་ཐེག་ཆེན་སྒོ་འབྱེད་ལས། སེ་གོལ་གཏོགས་པའི་ཡུན་ལ་སྐད་ཅིག་མ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་འདའ་བའི་ཚུལ་
བསམ་ན་ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་ནུས་པའི་སེམས་ཅན་མེད་པར་ཐལ། དེ་མེད་པར་མཛོད་ལས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། མཛོད་ལས། སྐད་ཅིག་མ་ནི་བསྲེས་པས་འགྲུབ། །ཅེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བར། དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་པ། །སྐད་ཅིག་སྤེལ་བར་མི་ནུས་པས། །ཞེས་གསུང་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན་

[053B] དེ་ལྟར་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་གིས་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་གྲུབ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་རིང་ཐུང་ཡོད་པར་ཐལ། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མཐུན་མོང་བ་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ལ་རིང་ཐུང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་ཟེར་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཀུན་གྱི་ཐུང་ཤོས་གཅིག་ལ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བེའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། ཁྱོད་རང་ལ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ཀུན་གྱི་ཐུང་ཤོས་གཅིག་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་
ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་ཀུན་གྱི་ཐུང་ཤོས་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཐུན་མོང་བའི་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལས་ཐུང་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་
གཅིག་གོ་ས་འཕོས་པའི་ཡུན་ལ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་བྱེ་བ་ཁྲག་གི་ཁྲིག་འབུམ་ཡོད་པར་ཐལ། རྣལ་འབྱོར་པས་བདུན་པ་བས་དེའི་ཡུན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ལ་རིམ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། འོ་ན། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་
ཡུན་ལ་བསྐལ་ཆེན་གཅིག་ཡོད་པར་ཐལ། ས་བདུན་པ་བས་དེའི་ཡུན་ལ་བསྐལ་ཆེན་གཅིག་འཇོག་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་སྐད་ཅིག་བསྐལ་པ་དག་བསྐལ་བ་སྐད་ཅིག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གི་

[054A]༄༅། །གོ་སར་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཤོད་བར་ཐལ། ས་བཅུ་བ་བས་དེ་ལྟར་ཤོང་བར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་བས་ནུས་ཚད་ཁས་བླངས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀུན་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་
ཕྱིར༑ གསེར་ཕྲེང་ལས། དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་བསྐལ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས་ནུས་པས་འགལ་བ་མེད་པར་ཡང་སྨྲ་མི་ནུས་ཏེ། དབང་ཐོབ་པའི་རྣམ་བཞག་བྱེད་ན་རྣམ་བཞག་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཡང་ཁོ་ན་རེ། བློ་ཡང་ལྷག་ཅེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་བློ་དང། རང་གི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གཙོ་བོའི་བློ་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡོད་པར་ཐལ། ས་བདུན་པས་བས་ཉན་རང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་བྱེད་ཀྱི་བློ་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡོད་པའི་
ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དངོས་བསྟན་ཕལ་བ་ཙམ་ལ་དེ་ཡོད་ཀྱང་གཙོ་བོ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཚོར་འདུ་བཀག་པའི་འགོག་སྙོམས་འགོག་སྙོམས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གྲུབ་མཐའ་འོག་མའི་འདོད་པའི་ཚོར་འདུ་བཀག་པའི་འགོག་སྙོམས་
ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དེ་འགོག་སྙོམས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་འགོག་སྙོམས་དེ་ཚོར་འདུ་བཀག་པའི་འགོག་སྙོམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གསུམ་པ་དེ་དག་གི་གྲུབ་དོན་འཆད་པ་ལ། རང་
འགྲེལ་ལས། ལུང་འདི་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། ཞེས་བྱ་བར་གསལ་བར་ངེས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ཞར་ལའོ་བས་ཆོག་གོ་ཞེས་པའི་བར་གསུངས། འདིའི་

[054B] མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཞི། འཇུག་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པའི་ཚུལ། དེ་ཉིད་སྤྱོད་འཇུག་མཁན་པོའི་
ལུགས་སུ་བསྟན་པ། དེའི་ཤེས་བྱེད་དགོད་པ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཉན་རང་རྣམས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་མེད་པ་ལ་རིགས་པ་གསུམ་དང། ལུད་བདུན་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་
རིགས་པ་དང་པོ་ཡོད་དེ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་དེ་དག་ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་བས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློའི་སྟོབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པར་ཐལ། དེ་དག་དངོས་ཕོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་
ཞི་རགས་རྣམ་ཅན་གྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་པ་མངོན་གྱུར་པ་དང་བྲལ་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་དྲང་སྲོང་བཞིན་ནོ། །རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྟར་
དེ་དག་ཀྱང་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་རང་གི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པར་འགྱུར་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་གཉིས་པ་ཡོད་དེ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཆོས་ཅན། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཕྲ་རྒྱས་མ་
སྦངས་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གོམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་བའི་དྲང་སྲོང་བཞིན། རང་འགྲེལ་ལས། ཕྱི་རོལ་བ་བཞིན་དུ་འདི་དག་གིས་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །

[055A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་གསུམ་པ་ཡོད་དེ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཆོས་ཅན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་ཚད་བ་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་དམིགས་པའི་བློ་ཕྱིན་ཅི་
ལོག་གི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཏུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཕུང་པོ་ལ་
དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཇུག་འགྲེལ་གྱི་རིགས་པ་གཉིས་པའི་དོན་ལ་རྩོད་པ་དང་ལན་གཉིས། དང་པོ་ནི། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ན་རེ། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྲལ་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་ཕྲ་རྒྱས་
མ་ལུས་པ་སྤོང་མི་ནུས་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ཀྱང། གང་ཟག་རང་རྒྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་ས་བོང་དང་བཅས་པ་སྤོང་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བསྒོམ་པས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་འོང་བ་གང་ཞིག་དེ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་ན། དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་དང། མཐོང་ཟིན་གོམས་པའི་སྒོམ་ལམ་འབྱུང་ལ། དེ་
བྱུང་ན་དང་པོས་ཉོན་མོངས་ཀུན་བཏགས་དང། གཉིས་པས་ཉོན་མོངས་ལྷན་སྐྱེས་མ་ལུས་པ་སྤོང་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་ན་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་འབྱུང་བར་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པས་

[055B] དེ་ཡང་ཡོད་དེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། གོམས་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་མ་བྲལ་བར་གོམས་པར་བྱས་ན། གོམས་བྱའི་དོན་ལ་གསལ་སྣང་མཐར་ཐུག་པ་འབྱུང་དུ་རུང་སྟེ། རྟེན་བརྟན་པ་གོམས་
ཟིན་འབད་རྩོལ་བསྐྱར་མ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལན་ནི། སྐྱོན་མེད་དེ། ཆོས་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་ཀྱང། མངོན་པ་གཉིས་ནས་བཤད་པའི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་ཚད་མས་གཏན་ལ་
འཔེབས་པ་དང། དེའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལས་གང་ཟག་རང་རྒྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་མངོན་སུམ་དུ་གསར་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དང། མཐོང་ཟིན་གོམས་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་ཡང་དེ་འདྲའི་ལམ་དེ་གཉིས་རིམ་
པ་བཞིན་དུ་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་དུ་ཁས་མི་ལེན་པས། ལམ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྲ་རྒྱས་རགས་པ་གཉིས་མངོན་གྱུར་པ་ཙམ་སྦོད་ཡང་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་གི་ས་བོན་སྤོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་འདྲའི་ལམ་གཉིས་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་དུ་བཤད་པ་དང་
ལམ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་གི་ས་བོན་སྤོང་ནུས་པར་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན། སེམས་ཙམ་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་བ་སགས་པའི་རགས་པ་ཕྱི་དོན་དང་དེ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ཐོས་བསམ་
གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་བསྒོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་མ་བྲལ་བར་བསྒོམ་པས་བསྒོམ་བྱའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་དང། དེའི་སྟེང་ནས་ས་བཅུ་དང། ལམ་ཕྱི་མ་གསུམ་བགྲོད་ཚུལ་དང། སྒྲིབ་གཉིས་སྤོང་བའི་རྣམ་བཞག་

[056A]༄༅། །བྱེད་པ་འདིར་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་སྡེ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ། ཉན་ཐོས་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་
ཉིད་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དང། རྣམ་པ་ལྷག་མ་རྣམས་དེ་སྦྱོང་བའི་ཐབས་སུ་འདོད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །བསྒོམ་པ་ལྷག་མེད་དོན་ཡིན། །ཞེས་དང། ཀུན་བཏུས་ལས་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གང་
ཟག་རང་རྒྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བར་རྟོགས་པའི་ལམ་དེས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་སྤོང་མི་ནུས་ཀྱང། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་པ་རེ་ཞིག་འགོག་ནུས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པ་དང། ཐུན་མོང་བའི་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་
གྱིས་ཅི་ཡང་མེད་མན་ཆད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་པ་འགོག་ནུས་པ་གང་ཞིག་དེ་ནུས་ན་སྔར་བཤད་པའི་ལམ་གྱིས་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་རེ་ཞིག་སྤོང་ནུས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་སྤོང་ཞེས་པའི་ཉོན་མོངས་
ཀྱང་མངོན་པ་གཉིས་ནས་གསུངས་པའི་དམིགས་རྣམ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་ཡིན་གྱི་ལུགས་འདིས་ཉོན་མོངས་སུ་བཞེད་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་མ་རིག་པ་དང། དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྟ་མིན་གྱི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྤོང་བར་མི་ནུས་སོ། །ཞི་
རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལམ་དང་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་རྟོགས་པའི་ལམ་གཉིས་ལ་དམན་མཆོག་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། མངོན་པ་གཉིས་ནས་བཤད་པའི་སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་པ་ཞ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་སྤོང་མི་ནུས་ཀྱང། གང་

[056B] འཇུག་འགྲེལ་གྱི་རིགས་པ་གསུམ་པའི་དོན་ལ། ཁོ་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་
སུན་མ་ཕྱུང་བར་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་འབྱིན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བར་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། ཕུང་པོའི་རྣམ་པ་
མ་ཤར་བར་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་བདག་གི་རྣམ་པ་མི་འཆར་ཞིང། བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་འཆར་ཚེ་ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་ལ། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་སྟོང་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་ན། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་
གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་པས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་དེ་སང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀའི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བས་ཕུང་སོགས་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཚེ་བདེན་གྲུབ་ཏུང་མ་མི་བཅའ་བའི་ཕྱིར། བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྟགས་སྦྱོར་བཀོད་པ་ལ་
ལྟོས་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། རྟགས་སྦྱོར་མ་བཀོད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་མཐོང་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཕྱུགས་རྫིའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལ་ཕར་རྒྱབ་ཀྱི་དུ་བ་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མེ་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་མཐོང་བ་ལ་རྟགས་སྦྱོར་དང་ཐལ་བ་འགོད་མི་དགོས་ཤིང། རྟགས་བཀོད་པ་ལ་ཡང་གཞན་གྲགས་དང་ཐལ་བ་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ཀས་སྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་རྗེས་དཔག་བསྐྱེད་ཐུབ་པར་ཐལ་འགྱུར་བ་འདི་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར། སྐབས་

[057A]༄༅། །འདིར་ཕྱི་རྒོལ་ལ་གཞི་དེ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་མཐུན་དཔེ་འགོད་ཚུལ་ཡོད་དེ། རྒྱུད་མ་སྨིན་པའི་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་རྫུན་པ་རགས་པ་དང། རྒྱུད་སྨིན་པའི་རྒོལ་བསྐབས་བབས་དབུ་མ་པ་དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་ཡང་དེར་མ་
གྲུབ་པའི་རྫུན་པ་ཕྲ་མོ་མཐུན་དཔེར་འགོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། སྐབས་འདིར་གཟུགས་བརྙན་སོགས་དཔེར་བཀོད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པས་གྲུབ་ཟིན་དཔེར་འགོད་པ་ཡིན་གྱི། དབུ་མ་པས་བརྫུན་པར་བཞག་པ་གྲུབ་ཟིན་
པ་ཞིག་དཔེར་འགོད་པ་མིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་གཟུགས་བརྙན་དཔེར་བཀོད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་བུམ་སོགས་རང་ཉིད་གང་དུ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ན་སྟོབ་ཉིད་
རྟོགས་པར་འཇོག་དགོས་ལ། གཟུགས་བརྙན་ཆ་གང་ནས་བྱད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཡོད་པར་འཇོག་ཤེས་ན། བུམ་སོགས་སྣང་བ་ལྟར་ཆ་གང་ནས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཡོད་པར་འཇོག་ཤེས་པས་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་
རིམ་ལས། གང་དུ་སྣང་བ་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་སྟེང་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ནི་མྱུ་གུའི་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་ནི་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་
ལ་དེར་གང་སྣང་གི་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མེད་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་མེད་པར་མི་འགྲོ་བ་ཞིག་འཇོག་ཤེས་ན་སྔོན་པོ་ལ་ཡང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་དོན་དུ་མེད་ཀྱང་སྔོན་པོ་ཡོད་པར་དེས་པར་འཇོག་ནུས་པ་ཞིག་འོང་ངོ། །ཞེས་

[057B] རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་སྨིན་པའི་སྐབས་བབས་ཀྱི་རྒོལ་བ་དེ་ལ་དཔེ་རྫུན་པ་ཕྲ་མོ་འགོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒོལ་བ་དེས་ཐོག་མར་མཐུན་དཔེའི་སྟེང་དུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ནས་དེ་ནས་རྩོད་གཞི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་
དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མྱུ་གུ་དང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་གཉིས་ལ་ཕྲ་རགས་མེད་ཀྱང་རྟོགས་དཀའ་སླའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་ན་དེ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་དཔེར་འགོད་རིགས་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་གི་སྟེང་ནས་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་
པར་རྒན་པོ་བརྡ་བྱང་ཡན་ཆད་ཀྱིས་གྲུབ་ཟིན། མྱུ་གུ་ལ་དེ་འདྲའི་རྫུན་སྣང་དཔུ་མའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པར་དུ་མིའོ་བའི་ཕྱིར། འོན་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་བབས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ལ་ཅི་འདྲ་ཞིག་དགོས་སྙམ་ན། ཕལ་ཆེར་རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་བཞི་པ་ལྟ་བུ་ནས་
ཤེས་དགོས་ལ། ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་དེ། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱི་རྒོལ་ཡང་དག་ལ་ཐལ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་དེ་དང། གཞན་གྲགས་ལ་ལྟོས་པའི་དེ་གཉིས་ཡོད་པར་འདི་བ་འདོད་ལ། ཚད་མ་པ་དང་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཐལ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་དེ་འདྲ་མི་
འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་ཡོད་དེ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་སོང་བའི་ཕྱི་རྒོལ་དེ་དང་པོའི་མཚན་ཉིད། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞན་གྲགས་གཞན་གྲགས་ཡང་དག་ཏུ་སོང་བའི་ཕྱི་རྒོལ་དེ་གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་
མཚན་གཞི་རིམ་བཞིན་ཡོད་དེ། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རྟེན་འབྱུང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཐལ་བ་ཡང་དག་ཏུ་སོང་ནས་བདེན་གྲུབ་ལ་རྟེན་འབྱུང་མི་འཐད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱི་རྒོལ་ཡང་དག་དེ་དང་པོ་དང། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན་

[058A]༄༅། །བདེན་པར་མེད་དེ། རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། ཞེས་པ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་ཏུ་སོང་བའི་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཁྱབ་ངེས་ལ་སྒྲུབ་བྱ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱི་རྒོལ་ཡང་དག་
དེ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་བཤད་པའི་ལུང་བདུན་གྱི་དང་པོ་ཡོད་དེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གསུམ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུང་གཉིས་པ་ཡོད་དེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཇི་སྲིད་མིག་ནི་
འཁྲུལ་བ་ཡི། །ཞེས་པ་ནས། གནས་མེད་ལེན་མེད་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་པའི་བར་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུང་གསུམ་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། ཐེག་པ་ཆེ་ལས་སྐྱེ་མེད་བསྟན། །ཞེས་སོགས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུང་བཞི་པ་ཡོད་དེ། ཉན་
ཐོས་ལ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། །ཞེས་སོགས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུང་ལྔ་པ་ཡོད་དེ། རྩ་ཤེ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །ཞེས་སོགས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུང་དྲུག་པ་ཡོད་དེ། འབུམ་ལས་
ཐེག་པ་གསུམ་ཀས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སློབ་པར་གསུངས་པའི་མདོ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུང་བདུན་པ་ཡོད་དེ། སྡུད་པ་ལས། གང་དག་བདེ་གཤེགས་ཉན་ཐོས་འགྱུར་བར་བྱ་སྙམ་དང། །ཞེས་སོགས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ལུང་དང་པོ་ལྔ་འཇུག་འགྲེལ་
དུ་དྲངས་ལ། ཕྱི་མ་གཉིས་དང། ལྷག་བསམ་བསྟན་པའི་མདོ་དང། བསམ་གཏན་དཔེ་མཁྱུད་ཀྱི་མདོ་རྣམས་ཚིག་གསལ་དུ་འདྲེན་པར་མཛད་དོ། །ལུང་འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།    ༈    །གཉིས་པ་དེ་ཉིད་

[058B] ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ན་རེ། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་
ཉིད་རྟོགས་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེ་མ་རྟོགས་ཀྱང་བདེན་བཞིའི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཟིན་གོམས་པར་བྱས་པས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་འདོད་ཚུལ་འཆད་པར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདེན་
པ་མཐོང་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །སྟོང་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་དང། གནོད་བྱེད་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར། མངོན་པ་གཉིས་
ནས་བཤད་པའི་རགས་པའི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་པ་སྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་མི་ནུས་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་འདི་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་གསུམ་པོ་གང་རུང་ཐོབ་མི་ནུས་པའི་
ཕྱིར༑ ཞེས་འཆད་པར། གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་ལམ་འདི་ནི། །མེད་པར་བྱང་ཆུབ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས། དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་ཐར་པ་མེད་པ་དང། དུས་གསུམ་ཀའི་རྒྱུན་ཞུགས་ནས་རང་རྒྱལ་གྱི་
བར་རྣམས་རང་བཞིན་གྱི་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཁྱོད་ལྟར་ན་བསྟན་པའི་རྩ་བ་དོན་དམ་པའི་དགེ་སློང་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉོན་མོངས་བཅོམ་པའི་དགེ་སློང་དུ་གཞག་དཀའ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་

[059A]༄༅། །རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སེམས་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ་དེའི་ཞེན་ཡུལ་རིགས་པས་སུན་མ་ཕྱུང་བར་ཉོན་མོངས་ཟད་པའི་མྱང་འདས་ཀྱང་
འཐོབ་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པར། བསྟན་རྩ་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་ན། །དགེ་སློང་ཉིད་ཀྱང་དཀའ་བར་གནས། །སེམས་ནི་དམིགས་དང་བཅས་རྣམས་ཀྱིས། །མྱ་ངན་འདས་པའང་དཀའ་བར་གནས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྟོང་ཉིད་
མ་རྟོགས་ཀྱང་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པ་གཉིས་ནས་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཙམ་སྤངས་པ་ན་གྲོལ་བ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ་ཞེ་ན། འོ་ན། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་དེས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཙམ་རེ་ཞིག་སྤངས་པ་དེའི་
དེ་མ་ཐག་ཏུ་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འཇོག་རིགས་པར་ཐལ། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་ལམ་ཙམ་ལ་གོམས་པས་ཉོན་མོངས་ཟད་པའི་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པར། ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་གྲོལ་ན་དེའི། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེར་འགྱུར་
རོ༑ ༑ཞེས་སོ། །དེ་ལ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ༑ དེ་འདྲའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་རེ་ཞིག་མེད་ཀྱང་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པར། ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་དེ་དག་ལ། །ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་
བ་ཡིན། །ཞེས་སོ། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མངོན་ནས་བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་དེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལ་གསོལ་འདེབས་པའི་སྲེད་ལེན་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པོའི་འདོད་

[059B] རེ་ཞིག་ཉེར་ལེན་སྲེད་པ་ནི། །མེད་ཅེས་ངེས་པ་ཉིད་ཅེ་ན། །ཞེས་སོ། །དེ་འགོག་པ་ལ། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལ་གསོས་འདེབས་པའི་སྲེད་པ་མེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་རང་
གི་ལུགས་ལ་ཀུན་རྨོངས་མ་རིག་པ་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་དང། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པ་གཉིས་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་པ་ལ་ཡང་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་གཅིག་དང། བདེན་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་
མངོན་པ་ནས་བཤད་པ་ལྷར་གྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྲེད་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེའི་རྒྱུད་ལ་སྲེད་པ་དང་པོ་མངོན་གྱུར་པ་རེ་ཞིག་མེད་ཀྱང་བདེན་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པར། སྲེད་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང།།
ཀུན་རྨོངས་བཞིན་དུ་ཅི་སྟེ་མེད། །ཅེས་སོ། །གཞུང་འདི་དག་གིས་ཕྱོགས་སྔ་མའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྲེད་པ་ཡོད་པར་བསྟན་གྱི། སྤྱིར་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྲེད་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་པ་ཡིན་ན་ཉོན་མོངས་ཅན་
ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་རང་སྡེ་ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལ་གསོས་འདེབས་བྱེད་ཀྱི་སྲེད་པ་ཡོད་དེ། བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཚོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བདེན་
པར་ཞེན་པའི་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་ཚོར་བ་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་ན། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་མི་འབྲལ་བར་སྲེད་པ་དང། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པ་ན་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་

[060A]༄༅། །འདོད་ཀྱི་སྲེད་པ་ངེས་པར་སྐྱེ་སྟེ། མཐུན་རྐྱེན་ཚང་ཞིང་འགལ་རྐྱེན་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པར། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཡིན། །ཚོར་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཡོད། །ཅེས་སོ།།
གཞན་ཡང། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་ལམ་གྱིས་སྲེད་པ་སྤོང་མི་ནུས་སྟེ། བདེན་པར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་གང་ཟག་འགའ་ཞིག་གི་རྒྱུད་ལ་མངོན་གྱུར་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་དུ་དེས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་མངོན་གྱུར་པ་ཡང་ལྡོག་མི་
ནུས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྲེད་པ་སྤོང་བ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་བསྒོམ་དགོས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་ན་ཡུལ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་ནས་གནས་པའི་དབང་གིས་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་བསྒོམས་པས་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་པ་རེ་ཞིག་
འགགས་ཀྱང། སླར་ཡང་མངོན་གྱུར་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་པ་གནས་བཞིན་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་གནས་སྐབས་དེར་ཚོར་འདུ་རགས་པ་མངོན་གྱུར་དུ་མེད་ཀྱང་སྙོམས་འཇུག་ལས་ལངས་པ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཞེས་འཆད་པར། དམིགས་པ་དང་ནི་བཅས་པའི་སེམས། །འགའ་ཞིག་ལ་ནི་གནས་པར་འགྱུར། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་སེམས། །འགགས་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞིན། །ཞེས་སོ། །རང་
ལུགས་ལ། བདེན་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་ཚོར་བ་ལ་སྲེད་པ་སྤོང་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཚོར་བ་དང་ཚོར་བྱ་དང་ཚོར་བ་པོ་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་རྟོགས་ཟིན་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོར་བ་ལ་སྲེད་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པར། གང་

[060B] །ཚོར་བའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཚེ་གནས་སྐབས་འདི་མཐོང་ནས། །སྲེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ལྡོག་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ལུང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ན་རེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལམ་
ལྟོས་པར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཟིན་གོམས་པར་བྱས་པས་ཉོན་མོངས་ཀུན་བཏགས་སྤོང་ནུས་ཀྱང། ལྷན་སྐྱེས་སྤོང་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ལམ་གྱིས་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་
ཀུན་ལྷན་གཉིས་ཀ་མངོན་གྱུར་བ་སྤོངས་ནུས་པར་ཡང་མཚུངས། དེ་གཉིས་ཀའི་ས་བོན་སྤོང་མི་ནུས་པར་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་མི་ནུས་ན་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པས་དེ་མ་རྟོགས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་
རྫོགས་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པ་དང། ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་ན། གང་ཟག་དོན་འཛིན་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་དགོས། དེ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ན། དེ་མ་ཟད་པར་དུ་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས་མི་ལྡོག་པས་དེ་གཉིས་
ཀ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་འཇོག་དགོས་པར་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་དང། གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོར་འཇོག་མི་འཇོག་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་
ཤེས་བྱེད་འགོད་པ་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོའི་ཤེས་བྱེད་འགོད་པ། ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཤེས་བྱེད་འགོད་པ། ཐེག་དམན་གྱི་མདོའི་ཤེས་བྱེད་འགོད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ཚིག་གསལ་དུ་དྲངས་

[061A]༄༅། །བ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་རོལ་མོ་བྱུང་བའི་ཚེ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་བུད་མེད་མཐོང་ནས། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་
སེམས་དཀྲིས་ནས་འཁོར་གྱིས་འཇིགས་ཤིང་བག་ཚ་སྟེ། སྟན་ལས་ལངས་ནས་སོང་སྟེ། དེ་སོང་ནས་ཀྱང་བུད་མེད་དེ་ཉིད་ལ་མི་སྡུག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང། མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ན། རིགས་
ཀྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མི་དེ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་བུད་མེད་མ་མཆིས་པ་ལ་མི་སྡུག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང། མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་
དང༑ བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བགྱིད་པའི་མི་དེའི་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དེ་ནི་ལོག་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ན་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་ཁ་ཅིག་མ་སྐྱེས་
ཤིང་མ་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་སྡུག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང། མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ད་ནི་མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ལ་ལམ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་
སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །མདོ་འདིས་ཉན་རང་འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་ལ་བུད་མེད་དངོས་སུ་བཟུང་ནས་དེ་མི་རྟག་སོགས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་

[061B] དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་སྤོང་མི་ནུས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་
ཡང༑ འཕགས་པ་བསམ་གཏན་དཔེ་མཁྱུད་ཀྱི་མདོ་ལས་ཀྱང། ཉན་རང་འཕགས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ། དེར་བདེན་བཞི་བདེན་མེད་དུ་བསྒོམ་པ་ལས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཏུ་བདེན་
བཞི་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བཟུང་བའི་སྒོ་ནས་ཇི་ཙམ་བསྒོམས་ཀྱང་གྲོལ་བ་ཐོབ་མི་ནུས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། འཇམ་དཔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་བས། སེམས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་བཞིས་སེམས་ཕྱིན་
ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་འཁོར་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་འཇམ་དཔལ་གྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་བ་བསྟན་དུ་གསོལ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། འཇམ་དཔལ་བདག་དང་བདག་གི་བར་དམིགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་མི་འདའ་འོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ། བདག་དང་གཞན་དུ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལས་མངོན་པར་
འདུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་ཙམ་བསྒོམས་པས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཐོབ་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་རྟོགས་ཟིན་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་རེ་

[062A]༄༅། །ཞིག་སྤངས་པ་ལ། གང་ཟག་འགའ་ཞིག་བདག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་བཟུང་སྟེ། དེ་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། རང་ཉིད་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་མཐོང་བ་ན་ཐར་ལམ་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བར་འདུག་སྙམ་
དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟོས་པའི་ཉེས་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ལྟུང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བར་གྱུར་ཏེ། ཡང་ཕྱིས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང། བདག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་
ཏོ༑ ༑ཞེས་བྱ་བར་བདག་ཉིད་ཤེས་སོ། །དེ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པའི་ཚེ་བདག་ཉིད་སྐྱེ་བར་མཐོང་བས། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་སོམ་ཉིན་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས་ཀྱང་ཉན་རང་འཕགས་
པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་སེམས་སམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་གང་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། དེས་ན་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །ཞེས་དང། ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་
རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ན། དེ་ཉིད་དེའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། །སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང། སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[062B] །ལུང་འདིའི་དོན་ཡོད་དེ། རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་འབྲས་བུ་བཞི་ཐོབ་མཁན་གྱི་གང་ཟག་དང། ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་བཞི་ལ་བདེན་པར་བཟུང་ན་རིམ་པ་བཞིན་གང་ཟག་དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཏུ་
འགྱུར་ཞིང། དེ་དག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདེན་འཛིན་དེ་དག་གི་ཞེན་ཡུལ་དྲུངས་ཕྱུང་བ་ལས་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། མདོ་སྡུད་པ་ལས། གང་དག་བདེ་གཤེགས་ཉན་ཐོས་འགྱུར་བར་བྱ་སྙམ་དང། །རང་སངས་རྒྱས་དང་དེ་བཞིན་ཆོས་རྒྱལ་འགྱུར་འདོད་པ། །བཟོད་པ་འདི་ལམ་བརྟེན་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། །
དཔེར་ན་ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་འགྲམ་ངོགས་མི་མཐོང་བཞིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཉན་རང་ལ་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཤས་བྱེད་འགོད་པ་ནི། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་
ལས་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པར་བཤད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུར་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལང་ར་འཛིན་ཡོད། །ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ། །དེ་ལས་ཡང་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ལམ་གསུམ་ཐོག་མཐའ་
དབུས་མེད་པ། །འཁོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འགལ་མེ་ཡི། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་ཕན་ཚུན་གྱི། །རྒྱུ་ཅན་འདི་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །དེ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་དང། །དུས་གསུམ་ཉིད་དུ་མ་ཐོབ་ཕྱིར། །དར་འཛིན་པ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་ལས་

[063A]༄༅། །དང་སྐྱེ་བ་ཡང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་འབྱིན་མི་ནུས་པར་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་འབྱིན་མི་ནུས་ཤིང། དེ་མ་
ནུས་ན་དེའི་དབང་གིས་ལས་བསགས་ནས་འཁོར་བར་སྐྱེ་དགོས་པ་ཤོ་ལོ་ཀ་དང་པོའི་དོན་དང། འཁོར་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་ཚུལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དང། ལས་དང། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་ལམ་གསུམ་བདེ་ཐོག་མ་དང། མཐའ་དང། དབུས་ཀྱི་གོ་
རིམ་སྔ་ཕྱིའི་ངེས་པ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་ལས་ལས་དང། དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་ཞིང། དེ་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་དང། ལས་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བས་ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དེ། གཅིག་གཅིག་གི་འབྲས་བུར་ཕར་སྐྱེ་ཚུར་སྐྱེའི་ངང་ནས་
འཁོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་འཁོར་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་པའི་དོན་དང། དེ་ལྟ་བུར་འཁོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དེ་ཡང་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། དེ་ཡང་དུས་གསུམ་ཀ་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེ་བ་མ་ཐོབ་པ་སྟེ་མེད་
པར་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ངར་འཛིན་ཟད་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་ལས་ལས་དང་ལས་ལས་འཁོར་བ་འབྱུང་བ་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཤོ་ལོ་ཀ་གསུམ་པའི་དོན་ནོ། །གཞན་ཡང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཉན་རང་འཕགས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་
རྟོགས་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཇི་ལྟར་མིག་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡིས། །འགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་འཛིན་བྱེད་པ། །དེ་བཞིན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ད་ལྟའི་ཡུལ་དག་འཛིན་པར་བྱེད། །ཅེས་སོགས་ཀྱིས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རང་བཞིན་མེད་པར་

[063B] ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་ཡང་དག་ཇི་བཞིན་དུ། །འགྲོ་བ་དོན་མེད་ཤེས་ནས་ནི། །རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་མེ་བཞིན་དུ། །གནས་མེད་ལེན་མེད་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་ཉན་རང་སློབ་པ་འཕགས་པས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རང་བཞིན་མེད་པར་
རྟོགས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་བྱང་སེམས་དང་ཉན་རང་གཉིས་ལས་ཕྱི་མའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེའི་མཇུག་ཐོག་ཏུ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང། །
མཐོང་ནས་བྱང་ཆུབ་ངེས་པར་འདོད། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་སྲིད་མཚམས་སྦྱར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཐེག་དམན་གྱི་མདོའི་ཤེས་བྱེད་འགོད་པ་ནི། ཐེག་དམན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་
དགོས་པར་ཐལ། ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ལ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་བརྡོས་པ་འདྲ། །ཚོར་བ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་འདྲ། །འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་
ནི་ཆུ་ཤིང་བཞིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟར། །ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཞེས་དཔེ་ལྔའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་སོགས་འདུས་བྱས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་འདོད་ལ། རང་རྒྱུད་པ་དང་
སེམས་ཙམ་པས་དཔེ་ལྔའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་སོགས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བར་ཙོ་བོར་བསྟན་པར་འདོད། ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་དཔེ་ལྔའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་སོགས་མི་རྟག་པ་གཙོ་བོར་བསྟན་པར་འདོད་དོ། །གཞན་ཡང་ཐེག་དམན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་

[064A]༄༅། །པའི་སྡེ་སྣོད་ལས། ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཐེག་པ་ཆེ་ལས་སྐྱེ་མེད་བསྟན། །གཞན་གྱིས་ཟད་པ་སྟོང་པ་ཉིད། །ཟད་དང་མི་སྐྱེ་དོན་དུ་ནི། །གཅིག་པ་དེ་
ཕྱིར་བཟོད་པར་གྱིས། །ཞེས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དང། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་འདུས་བྱས་ཟད་པར་བསྟན་པ་གཉིས་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་དོན་དུ་གཅིག་པས། ཐེག་ཆེན་ལས་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་མི་
བཟོད་པར་མ་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་པའི་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར་དྲངས་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལས། གང་སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ། ངེས་པར་སྤངས་པ། བྱང་བར་གྱུར་པ། ཟང་
པ༑ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འགོག་པ། ཉེ་བར་ཞི་བ། ནུབ་པ། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱི་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞིང། མི་འབྱུང་མི་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་ཞི་བ། འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སྤངས་པ། སྲིད་པ་ཟད་
པ༑ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འགོག་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་དོན་འགྲེལ་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཞེས་པའི་ཉེ་བའི་ཚིག་གིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་གྱི་རང་རྒྱུད་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལམ་ཕུང་པོ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། མ་ལུས་
པར་སྤངས་པ་ནས་ནུབ་པའི་བར་དང། མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱི་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་པའི་བར་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་ལྷག་བཅས་པས་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱས་

[064B] གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པར་ཟད་པ་ལ་བྱེད་དམ། ཕུང་པོ་གདོད་མ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཟད་པ་ལ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་མི་སྲིད་པར་
ཐལ༑ ལྷག་མེད་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཚེ། མངོན་དུ་བྱེད་པ་པོའི་གང་ཟག་མེད་པ་དང། གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཚེ་མྱང་འདས་མངོན་དུ་མ་བྱས་པར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཚེ་འདུས་བྱས་དང་ཕུང་བོའི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་
པར་ཁས་བླངས་པ་གང་ཞིག་གང་ཟག་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གང་ཟག་ཡོད་ན་དེའི་ཕུང་པོ་ཡང་ངེས་པར་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྟགས་ཕྱི་མ་ལྟར་ཕུང་པོ་གདོད་མ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཟད་པ་ལ་བྱེད་རིགས་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཉོན་
མོངས་གདོད་ནས་ཟད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ལས། ཀཱ་ཏྱ་ཡན། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ཞེས་པ་ནས། འཆི་
བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། རྩ་ཤེ་ལས་ཀྱང། བཅོམ་ལྡན་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །མཁྱེན་པའི་ཀཱ་ཏྱ་ཡ་ན་ཡི། །གདམས་ངག་ལས་ནི་ཡོད་པ་དང། །མེད་པ་གཉིས་ཀའང་དགག་པ་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པ་འདིས་
ཀྱང་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང། གཏན་ནས་མེད་པའི་མཐའ་གཉིས་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །བཞི་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ། འགྲེལ་བ་ནས་བཤད་པའི་རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང། དེར་མ་བཤད་པའི་རྩོད་པ་སྤོང་བ་

[065A]༄༅། །གཉིས། དང་པོ་ལ་རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས། དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་རབ་བྱེད་བདུན་པའི་འགྲེལ་པར། ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་གསུངས་པའི་དོན་
ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལན་ནི། རང་འགྲེལ་ལས་
གང་ཞིག་གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན་ན། དེའི་ཚེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ལུགས་དེ་ཡང་འདི་ལྟར་རིགས་པ་དང་ལུང་དང་འགལ་བར་རྟོགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་
ནི༑ དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་ན་རེ། ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་སྦྱིར་ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་འམ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་
དང་པོ་ལྟར་ན། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྟོན་པ་ཙམ་ཞིག་ཐེག་ཆེན་བསྟན་པའི་དགོས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ནི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་དང། སྤྱོད་པ་ཕྱིན་དྲུག་དང། བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་རླབས་པོ་ཆེ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སོགས་
ཐབས་ཀྱི་ཆ་མཐའ་ཡས་པ་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བདག་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེགས་པ་དེ་ལས་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་དང། །སྤྱོད་པ་ཡོངས་བསྔོ་མ་བཤད་དེས། །བྱང་ཆུབ་

[065B] །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་གནས་པའི་དོན། །མདོ་སྡེ་ལས་ནི་བཀའ་མ་སྩལ། །ཐེག་པ་ཆེ་ལས་བཀའ་སྩལ་པ། །དེ་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་ཏེ། ཉན་ཐོས་
ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་ཟད་ལ། ཐེག་ཆེན་ལས་ནི་དེ་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བསྟོད་པ་ལས། མཚན་
མ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པར། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཐར་པ་མེད་པར་གསུངས། །དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་ལས། །དེ་ནི་ཚང་བར་བསྟན་པ་ལགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་གཉིས་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་བསྟན་མ་
བསྟན་དང། དེ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་དུ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་མི་བསྒོམ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་དོན་ཡོད་དེ། སྤྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་གའི་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་མཚུངས་ཀྱང། བདག་མེད་
གཉིས་དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་དང། བསྒོམ་ཚུལ་ལ་ཚང་མ་ཚང་དང། རྒྱས་མི་རྒྱས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་དམན་གང་ཟག་གིས་བདག་མེད་གང་ཡིན་ཀྱང་གཞི་དེའི་སྟེང་དུ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་
ལྟ་བུ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་ཀྱི། རྩ་ཤེ་ལས་བཤད་པ་ལྟར་ཆོས་ཅན་སོ་སོ་ལ་རིགས་པ་སོ་སོ་དང། ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་ཡང་རིགས་པ་མཐའ་ཡས་པས་གཏན་ལ་མི་འབེབས་པས། མ་ཚང་བ་དང། བློ་གྲོས་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་མི་

[066A]༄༅། །བསྒོམ་པས་མི་རྒྱས་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་ལ། ཐེག་ཆེན་གང་ཟག་གིས་རྩ་ཤེ་ལས་བཤད་པ་ལྟར་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང། སྟོང་ཉིད་ལ་ཤེས་རབ་མཆེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྒོམས་པས་དེ་
ཚང་བ་དང་རྒྱས་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་ཐེག་ཆེན་པས་ནི་རྩ་ཤེ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། གཞི་གཅིག་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་མི་འདྲ་བ་མཐའ་ཡས་པས་སྒྲུབ་པས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་
བློ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ལ། ཐེག་དམན་ལ་ནི་རིགས་པ་མདོར་བསྡུས་པ་ཞིག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཚད་མས་གྲུབ་ན། སྔ་མ་ལྟར་མི་བྱེད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་རྒྱས་པ་མེད་པས་རྒྱས་བསྡུས་དང། བདག་མེད་བསྒོམ་བརྫོགས་མ་རྫོགས་སུ་གསུངས་སོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བདག་འཛིན་ཙམ་སྤོང་བ་ལ་རིགས་པ་མདོར་བསྡུས་ཀྱིས་ཆོག་པས་ཉན་རང་གིས་དེ་ཙམ་ལས་མི་བསྒོམ། ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བ་ལ་རིགས་པ་མདོར་བསྡུས་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པས། དེ་བཞིན་
ཉིད་ལ་རིགས་པ་མཆེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་འོང་བ་ཡང་ཉན་རང་རྣམས་ནི། ཉོན་མོངས་ཙམ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྡུས་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པས་ཆོ་ག་གོ་ཐེག་ཆེན་པ་
ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བ་ལྷུར་ལེན་པས། དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཤེས་རབ་མཆེད་ནས་བློ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འགྲེལ་བ་ནས་མ་བཤད་པའི་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ནི། ཁོ་ན་རེ། ཉན་རང་འཕགས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་

[066B] བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་བཤད་པ་མི་འཐད་དེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང། །འཛིན་པ་མི་སྤོང་ཕྱིར་དང་ནི། །ཞེས་རང་རྒྱལ་གྱིས་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་དོན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་དང་ལམ་དུ་སྤོང་ནུས། ནང་ཤེས་
བ་བདེན་པར་འཛིན་པ་རང་ལམ་དུ་སྤོང་མི་ནུས་པར་གསུངས་པ་དང། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ལམ་གསུམ་གྱི། །ཉམས་ཕྱིར་སློབ་མ་བསེ་རུ་དང། །ཞེས་གཟུང་བ་ལ་བདེན་ཞེན་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ལྟར་འདོད་པ་དེ་གཟུགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་པ་ཚད་
མས་གྲུབ་ཅིང་དེའི་སྟེང་དུ་བདེན་གྲུབ་ཁེགས་ནས་ནང་གཟུགས་འཛིན་ཤེས་པའི་སྟེང་དུ་བདེན་གྲུབ་ཚད་མས་མ་ཁེགས་པ་ལ་བྱེད་དམ། གཟུགས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་བ་ཚད་མས་ཁེགས་ནས་གཟུགས་འཛིན་ཤེས་པ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཁེགས་པ་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན། དང་
པོ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། རང་རྒྱལ་གྱིས་གཟུགས་བདེན་མེད་དུ་ཚད་མས་ངེས་ནས། དེ་ནས་གཟུགས་འཛིན་ཤེས་པ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ཞུགས་པའི་ཚེ་རིགས་པ་སྔ་མའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཕགས་པ་ལྷས། གང་
གིས་དངོས་གཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བ། །དེ་ཡིས་དངོས་ཀུན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཐོང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ཡིན་ནའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཟུགས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་ཚད་མས་ཁེགས་ན། གཟུགས་འཛིན་ཤེས་པ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་མེད་
པར་ཚད་མས་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་གཟུགས་འཛིན་ཚད་མ་དང་རྫས་གཞན་དུ་མེད་པར་ཚད་མས་ངེས་ནས། སུ་དབང་པོ་རྟུལ་ཡང་གཟུགས་འཛིན་ཚད་མ་གཟུགས་ལས་རྫས་གཞན་དུ་མེད་པར་མ་ངེས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་

[067A]༄༅། །ལས༑ ཕྱི་རོལ་མེད་པར་གྲུབ་ན་དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་བ་གཟུང་བ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ནི་སུ་དབང་པོ་རྟུལ་ཡང་འགྲུབ་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གོང་གི་ལུང་དེ་གཉིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཟབ་མོའི་
ལམ་གྱི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པའི་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་ལ་ལྟ་བ་རབ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཐེག་འབྲིང་ལ་ལྟ་བ་འབྲིང་སེམས་ཙམ་གྱི་ལྟ་བ། ཐེག་
ཆུང་ལ་ལྟ་བ་ཐ་མ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཐུན་མོང་བའི་ལྟ་བ་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་ལ་དབང་པོ་རྣོ་འབྲིང་རྟུལ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་བཞག་པ་ཡང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་གིས་བསྒོམ་བྱའི་ལྟ་བ་ལ་མཐོ་
དམན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་དབང་བོ་རྣོ་འབྲིང་རྟུལ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གཏིང་མྱུར་དུ་དཔོགས་མི་དཔོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ། ཉན་རང་འཕགས་པས་ཆོས་
ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རྣམ་བཞག་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་པའི་རྩོད་ལན་གྱི་གཞུང་འདིས་ཉན་རང་འཕགས་པས་ཆོས་གྱི་
བདག་མེད་རྟོགས་པ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་རྟེན་ནས་དམིགས་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང། བརྟེན་པ་ཡུལ་ཅན་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་དམིགས་

[067B] རྒྱུད་བླ་མ་ལས་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཚུལ་སྟོང་ཐུན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།།
གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་ལམ་འདི་ནི། །མེད་པར་བྱང་ཆུབ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་བར་ཐལ། དེ་ཐེག་པ་གསུམ་ཀའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་
རྣམ་བཤད་ལས། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་རྐྱང་བ་ལ་བྱེད་པ་དོན་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་དེ་དག་ལ། །ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་པའི་དོན་འཕགས་པ་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་
མེད་ཀྱང། སྔོན་སོ་སྐྱེའི་དུས་སུ་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལས་ཀྱི་ནུས་པས་ཚེ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་དོན་མིན་གྱི། ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་འཕེན་པའི་ནུས་པ་མཐོང་བ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་
ཕྱིར༑ ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་པོ་སེམས་ཙམ་པ་དང། རང་རྒྱུད་པ་ཡིན་ཟེར་ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཟེར། དེ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིའི་ཕྱོགས་སྔའི་གཙོ་བོ་ཉན་ཐོས་སྡེ་
པ་ལ་ཐེག་ཆེན་བཀར་འདོད་མི་འདོད་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་མི་འདོད་མཁན་དེ་ཡིན་ཞིང། ཞར་ལ་ཐར་བ་ཐོབ་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་མི་དགོས་པར་འདོད་པའི་སེམས་ཙམ་པ་དང་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་དར་ཊིཀ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་

[068A]༄༅། །པོའི་མདོ་སྡེ་བཀར་ཁས་མི་ལེན་པ་དེ་དག་ཕྱོགས་སྔའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། ཞར་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཚད་མར་བཞེད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་མི་དགོས་པར་བཞེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་བཀག་ནས་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོ་ཡབ་སྲས་དང། ཛེ་ཏཱ་རི་དང། རྒྱན་མཁན་པོ་སོགས་རྣམ་འགྲེལ་དབུ་མར་འགྲེལ་མཁན་རྣམས་ན་རེ། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །ཞེས་པའི་སྟོང་བ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པར་འདོད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་
པར་ཐལ། དེ་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་བཞིའི་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་བྱེད་རིགས་ཤིང། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུགས་ལ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ལ་འཁྲུལ་ནས་རྒྱ་གར་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་
ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་འདོད་པ་ནི་དོན་མིན་པས། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བའི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བུ་རིན་པོ་ཆེ་ན་རེ། བསྟན་རྩ་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་ན། །ཞེས་པའི་བསྟན་པ་དེ་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། དེ་མི་
འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ལུང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང། བསླབ་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན། བདག་མེད་གཉིས་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་དང་པོར་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་
བར་རྟོགས་ནས། དེ་རྗེས་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དང་བོར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ནས། དེ་རྗེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་དགོས་པར་བཞེད་པའི་

[068B] མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་བོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་གི་འདུ་ཤེས་ནི། །ཤེས་བདེ་བཞིན་ཀུན་ལ་བློས་སྦྱར་བྱ། །ཞེས་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སྐྱེས་བུ་ཁམས་དྲུག་འདུས་པའི་ཕྱིར། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཅི་ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་
ཁམས་ནི་རེ་རེ་ཡང། །འདུས་ཕྱིར་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མིན། །ཞེས་སྔོན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པ་དང། དེའི་རྗེས་སུ་གདགས་གཞིའི་ཁམས་རྣམས་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར་དང། ལམ་རིམ་ལས། ཚིག་གསལ་དང་བུདྡྷ་པཱ་
ལི་ཏས་ཀྱང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ན་ཐོག་མར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནས་འཇུག་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། ཞི་བ་ལྷས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་ན་ཕུང་བོ་
བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བར་སོང་བསམ་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན། གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དེས་ཕུང་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་མི་གཅོད་པར་ཐལ། དེས་ཕུང་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་འགོག་
མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དེས་ཕུང་བོ་རང་བཞིན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་མ་བཟུང་ཡང་ཕུང་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བློ་དེས་དངོས་
སུ་ཁེགས་པ་ན། བདག་དེའི་བདག་གི་བ་ཕུང་བོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤིང་རྟ་ཚིག་ན་དེའི་ཡན་ལག་མི་གནས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་བོ་རང་བཞིན་

[069A]༄༅། །མེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་འཛིན་ཀྱང་བློ་དེས་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་ཕུང་བོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་འདྲེན་ནུས་པས་ན་ཕུང་བོ་ལ་རང་བཞིན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་
པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བློ་དེས་རང་དུས་སུ་ཕུང་བོ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་རང་དུས་དང། དངོས་སུ་ཕུང་བོ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་མི་གཅོད་ཀྱང། བློ་དེའི་བྱེད་པས་བཅད་པ་ལ་བློ་དེས་བཅད་ཅེས་ཐ་སྙད་རགས་པ་
ལ་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བདེན་པའི་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གསར་དུ་རྟོགས་པའི་ཚེ། ཕུང་བོ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དམ་བཅའ་མ་བཏང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་
རང་བཞིན་མེད་པ་ཚད་མས་ངེས་ནས་དེའི་གདགས་གཞི་ཕུང་བོ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་དམ་བཅའ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཚད་མས་ངེས་ན་ཕུང་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་དམ་འཆའ་བ་མི་སྲིད་དེ། རིགས་པ་
གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་པ་ངེས་པའི་རིགས་པ་དེས་ཕུང་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུའང་བདེན་མེད་བློ་ཁ་ཕྱོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རིགས་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ལ། ཤེས་
བྱའི་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་སྲིད་ཚད་རེ་རེ་ནས་བདེན་མེད་དུ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་ལྟ་ན་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་པར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རིགས་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གང་

[069B] དེར་ཐལ། སྟོང་གཞི་ཐ་དད་ཡིན་ཀྱང་སྟོང་ཚུལ་ལ་མི་འདྲ་བ་དང། དགག་བྱ་ལ་ཕྲ་རགས་མེད་པས་དེ་ལྟར་རྟོགས་
ཐུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ཐོགས་རེག་བཀག་ཙམ་དུ་འཇོག་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་ན། བདེན་པའི་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་གང་ཟག་བདེན་མེད་དུ་ཚད་མས་ངེས་མ་ཐག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དངོས་སྨྲ་བ་ཡིན་པར་ཐལ་
ཁྱོད་གང་ཟག་ཙམ་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་དམ་བཅའ་བའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དངོས་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་བཏང་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དབུ་མ་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དབུ་མའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་རྙེད་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཚད་
མས་རྟོགས་པ་ནས་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ལ་ཕུང་བོ་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་བདེན་གྲུབ་ལྷག་མ་མེད་པར་ཚད་མས་མ་ཁེགས་པར་
ཐལ༑ ཁྱོད་ཀྱིས་བདེན་གྲུབ་ཁེགས་པའི་སྟོང་གཞིའི་སྟེང་དུ་བདེན་གྲུབ་ལ་བྱ་བྱེད་སོགས་རུང་ངམ་སྙམ་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཚད་མས་ཁེགས་ཀྱང། སྒྲ་རྟོག་སེལ་འཇུག་ཡིན་པས་བྱ་བྱེད་སོགས་ལ་དེ་ལྟར་དུ་མ་བཟུང་བར་བྱེད་པ་པོ་བདག་ཙམ་མེད་པར་དངོས་སུ་བཟུང་

[070A]༄༅། །བའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་ཚད་མས་མ་བསལ་བར་དུ་བདེན་གྲུབ་ལྷག་མ་མེད་པར་མི་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་གྲུབ་ཡུལ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་མི་འཐད་པར་ཤེས་ཀྱང་བྱ་
བྱེད་གདགས་གཞི་སོགས་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དམ་བཅའ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་བཏགས་བདེན་མེད་དུ་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་ལེན་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་པའི་གྲུབ་མཐར་
འཇོག་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་བཤད་ལས། འདིས་ནི་གདགས་གཞིའི་ཕུང་བོ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱིན་ན། བཏགས་ཆོས་གང་ཟག་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་ཡང་སུན་མི་ཕྱིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་
ཏེ༑ བདག་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་ཐག་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། རྟགས་སྦྱོར་བཀོད་པ་ལས་དངོས་
སུ་སྐྱེས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་རྟོགས་དགོས་པ་དེ། འཇུག་པ་ལས། དངོས་རྣམས་མཐའ་དག་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་སུ་གཞུག་པར་ནི། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་ཐག་པ་མིན་ན་གཞན་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་
བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་སྔ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་བྱས་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་ལྟར་རྟོགས་དགོས་པ་གང་ཞིག་དངོས་རྣམས་མཐའ་དག་ཅེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་

[070B] རྣམ་བཤད་ལས། གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རྒོལ་རང་གི་ཕྱོགས་ལའང་གྲུབ་པའི་དཔེ་ཁོ་ནས། ཕྱི་
རྒོལ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་མཐའ་དག་དབུ་མ་པས་དངོས་པོ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་སུ་གཞུག་པར་ནུས་པར་ནི་ཆེས་སླ་བ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་དང། བརྒྱད་སྟོང་པ་དང། རྩ་ཤེས་ཀྱི་ཆེད་
དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་རྣོན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་ཐག་པ་གསུམ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། གཞན་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་བར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་ཐག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་གསུམ་རེ་རེ་ནས་ཆེས་ཅན། གཞུང་དེ་
གསུམ་གྱི་དོན་འགྲེལ་པས་མ་བཤད་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པར་ཐལ། འགྲེལ་པས་བཤད་དགོས་པར་མ་ཟད། རྒོལ་བས་རྩོད་ཟླ་མ་བྱས་པར་དུ་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འགྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་གཞུང་དེ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞུང་འདིའི་དོན་
རྟོགས་ནུས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་རྣོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དབང་རྣོན་ལ་དེའི་དོན་མ་བཤད་པར་ཡང་རྟོགས་ནུས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ནམ་
ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་དབང་རྣོན་ལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་ནུས་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་ལ། གཞན་རྣམས་ལ་དངོས་བསྟན་བསྐྱར་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་ནུས་ཤིང། འགྲེལ་བ་མི་དགེས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཕལ་ཆེར་མང་ཤོས་

[071A]༄༅། །རྣམས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་རྒོལ་བ་མེད་ཀྱང་རང་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའང་མང་ལ། རྟགས་སྦྱོར་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལྟ་ངན་མུན་སེལ་
ལས༑ དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་རང་གི་བློ་དོར་འགོག་པ་ན་དངོས་སུ་ཆོས་ཅན་དང། ཐལ་དང། ཕྱིར་སོགས་སྦྱར་མ་སྦྱར་གང་ཡིན་ཀྱང་འདྲ་ཡི་དཔྱོད་ཚུལ་ཐལ་འགྱུར་བའི་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོ་ངེས་ཤེས་པའི་དཔྱོད་ཚུལ་ཞིག་གིས་དཔྱོད་པའི་ཚེ་
ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་ལ་རྟགས་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་གྱི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་
ནས་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ཐལ་འགྱུར་བྱས་པའི་ཚེ་དེའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་དཔག་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་དག་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་བཤད་ལས། འདིས་ནི་བདེན་མེད་དུ་
སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་རྟེན་འབྲེལ་ལྟ་བུ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མཐུན་དཔེའི་སྟེང་དུ་མ་ངེས་པར་བདེན་མེད་ཆོས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་ཚད་མས་ངེས་པ་བྱར་མེད་པར་གསུངས་སོ། །ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་
གྲུབ་པའི་དཔེ་ཁོ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སུ་གཞུག་པར་ནུས་པ་དེ་ལྟར་འགའ་ཞིག་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་འཛིན་ཏུ་གཞུག་པར་ནུས་པ་སླབ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལ་གྲགས་པའི་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་

[071B] སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མཐུན་དཔེའི་སྟེང་དུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པ་ཡང་མ་ཡིན། སྔོན་དུ་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲགས་པའི་དཔེའི་སྟེང་དུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ས་རྒོལ་གྱི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་རྟགས་
ཀྱིས་ཕྱི་རྒོལ་ལ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་དཔེ་རྒོལ་
བ་གཉིས་ཀར་གྲགས་པ་ཅིག་མེད་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་མི་ནུས་ཞེས་པ་རང་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དོན་དང། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ལྟ་བུས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མཐུན་དཔེའི་སྟེང་དུ་མ་ངེས་
པར་ཆོས་དེ་བདེན་མེད་དུ་ཕྱི་རྒོལ་ལ་ཆོས་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་སྒྲུབ་དག་གིས་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱར་མེད་པ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལུང་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན་དངོས་སྨྲ་བ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན། རྩ་བར་དངོས་རྣམས་མཐའ་དག་
ཅེས་སོགས་ཀྱི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཕྱི་རྒོལ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་
ངེས་པའམ་ཐལ་འགྱུར་བའི་གཞུང་ལ་གོ་བ་ཡང་དག་རྙེད་ནས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ཀྱང་ཚད་མས་ངེས་པ་མ་ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རིན་པ་ཆིག་གསུམ་གྱི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་པ་ལས། གལ་ཏེ་ཡང་དག་དམ་བཅའ་ཙམ་ཞིག་གིས། །ངེས་པ་རྙེད་ཀྱང་སྒྲུབ་དང་སུན་འབྱིན་གྱི། །
ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་མཆོད་ཕྱིར། །འདམ་ལ་བཏབ་པའི་ཕུར་པ་བཞིན་འགྱུར་བས། །ཡང་དག་བག་ཆགས་བརྟན་པོ་འཇོག་མི་ནུས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་ཚུལ་དང། ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་དམ་བཅའ་ཡང་དག་ཡིན་

[072A]༄༅། །ཀྱང་ཡུལ་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་དམ་བཅའ་ཡང་དག་ཏུ་སོང་བ་མིན་པའི་ཞིབ་ཆ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ངེད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་བརྫུན་པར་གྲགས་པའི་གཟུགས་
བརྙན་སོགས་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བདུན་གང་རུང་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ཆུང་བ་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་བརྫུན་པར་གྲགས་པའི་དཔེ་འདི་རྣམས་ཐོག་མར་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་སུ་བཅུག་ནས། དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་ན་བརྫུན་པར་མ་
གྲགས་པའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་དགོས་ཤིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན་ལུང་འདིས་གཟུགས་བརྙན་གང་ཟག་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་དཔེར་གཙོ་བོར་བསྟན་པར་ཐལ། གང་ཟག་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ལའང་
གཟུགས་བརྙན་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱིས་ལུང་དོན་འཆད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་སོགས་གང་ཟག་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་དཔེར་གཙོ་བོར་བསྟན་
བའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ཆུང་བ་ལས། འོན་ཀྱང་འདི་དག་དཔེར་ལེན་པ་ནི་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ལས་འདི་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་སླ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལམ་རིམ་གཉིས་ལས་སྒྱུ་མ་
སོགས་ཀྱི་དཔེ་བཤད་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འཇོག་མི་ཐུབ་དོགས་ནས་ཐ་སྙད་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་པའི་ཆེད་ཡིན་ལ། སྒྱུ་མ་དཔེར་བཟུང་བ་ཡང་སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟར་སྣང་ཡང་དེར་མ་གྲུབ་པའི་སྒྱུ་མའི་དཔེ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་སྣང་ཡང་དེར་མ་གྲུབ་པའི་སྒྱུ་མའི་

[072B] ལམ་རིམ་ཆུང་བ་ལས། དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་
དོན་གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་བདེན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གསུངས་པ་ཡོད་ཙམ་དུ་གྲུབ་ཀྱང་བདེན་པ་ཁེགས་པ་ལ་བྱས་པ་དང། སྟོང་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཆོས་གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ན་རྩ་
ཤེ་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཆོས་གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་སོང་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པ་མིན་ཀྱང་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པར་སོང་བ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་
ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་མེད་ཀྱང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ཡོད་ཟེར་ན། འོན་ཉན་རང་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་བསྒོམ་པ་
ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་མེད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། གང་ཟག་
བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་ཤེས་རབ་མི་བསྐྱེད་ཀྱང། ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ནི་ཡོད་ལ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་

[073A]༄༅། །ཡང༑ ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དེས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་སྤོང་བ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་བསྒོམ་དགོས་པ་གང་ཞིག་དེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡང་སྤོང་དགོས་
པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རིགས་པ་དང། དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་གཉིས་པོ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིགས་པ་མདོར་བསྡུས་ལས་མེད་པས་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མེད། དུས་ཡུན་རིང་པོར་
མི་བསྒོམ་པས་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་དག་ལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་རྣམ་གྲངས་དང་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་
ས་བོན་སྤོང་བའི་ཐབས་ཙམ་ཞིག་ནི་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཉན་རང་ལ་བདག་མེད་གཉིས་མ་ལུས་པར་བསྒོམ་པ་ཡོད་ཀྱང། དེ་ཙམ་ཞིག་བདག་མེད་གཉིས་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་བདག་མེད་
གཉིས་སུ་བསྡུས་ནས་བསྒོམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན་ན་རེ། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་མེད་རགས་པ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་འཇོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་འདྲ་ཡོད་ནའང་ཡིད་མངོན་དུ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་མེད་པར་གྲུབ་མཐའ་འོག་མས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡོད་པར་སྤྱོད་འཇུག་དང། འཇམ་དཔལ་རྣམ་རོལ་སོགས་མདོ་དུ་མ་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། གོ་བོ་རབ་འབྱམས་

[073B] ཁྱོད་ཀྱིས་འགོག་བདེན་དོན་དམ་བདེན་པར་བཞེད་པ་ལེགས་ཀྱང། ནང་འགལ་ཡོད་པར་ཐལ། རགས་པའི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ་
དེའི་ནང་ཚན་གྱི་འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ། ངེས་འབྱུང་བཞི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། འོ་ན། ཁྱོད་རང་ལ་རགས་པའི་འགོག་བདེན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ན་འགོག་བདེན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ནང་
འགལ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རགས་པའི་འགོག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ན་འགོག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རགས་
པའི་འགོག་བདེན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང་འགོག་བདེན་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་ལ་ཕྲ་རགས་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གསར་དུ་རྟོགས་མ་ཐག་
པ་དེས་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དུ་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་ཐལ། དེས་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པར་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ངེས་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེས་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་
ཞེན་ཡུལ་ལ་གནོད་བྱེད་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ཕུང་པོ་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་པ་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་དམ་མི་འཆའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མངོན་པ་གཉིས་ནས་བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ནས་

[074A]༄༅། །བཤད་པའི་འཕགས་པ་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་འཕགས་ལམ་འཕགས་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་ལམ་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། མ་གྲུབ་ན་
དེར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་སོ་ཐར་ཕྱི་སྡོམ་པ་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གསུམ་པས་དང་པོར་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་
བསྟན་པ་ལ། རྩ་བར། དེ་ཚེ་དེ་ལ་རྫོགས་སངས་བྱང་ཆུབ་རྒྱུ། །ཞེས་པ་ནས། མུན་པ་སྟུག་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསལ་ནས་རྒྱལ། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང། འདིའི་སྐབས་སུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། དབུལ་བ་འདོར་བར་
བྱེད་པས་ན་སྦྱིན་པ་དང། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕར་འགྲམ་ཡིན་པས་ཕ་རོལ་དང། དེར་སོན་པས་ན་བྱིན་པ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དབུལ་བ་འདོར་བྱེད་བསིལ་བྱེད་ཕྱིར། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལ་ཕ་རོལ་ནི་འཁོར་
བའི་རྒྱ་མཚོ་འབར་འགྲམ་དང། ངོགས་ཏེ་སྒྲིབ་གཉིས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཡང་ཕྱིན་ཟིན་ཁོ་ན་ལ་སྦྱོར་མི་དགོས་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས་
དེས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལ་ཕ་རོལ་འདིར་ཕྱིན་པ་ཞེས་ལས་ལ་སྦྱར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ། འདིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སྦྱར་ན། སློབ་ལམ་ན་ཡང་ཕར་ཕྱིན་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པའི་ཕར་

[074B] འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་ཡོད་དེ། འཁོར་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། དེས་མ་
ཟིན་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། གཏོང་བའི་སེམས་པའི་སྦྱིན་པ་འདི་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང། ལེན་པ་པོ་དང། གཏོང་བ་བོར་བདེན་བར་དམིགས་བས་སྟོང་པའི་ཤེས་རབ་ཟག་བ་མེད་པས་ཟིན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་
པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་ངེས་ཟིན་པའི་སྦྱིན་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བཞག་ལ་
མི་དམིགས་པ་དེས་མ་ཟིན་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་བཤད་པ་ལ། རྩ་བར། དེ་ཚུལ་ཕུན་ཚོགས་ཡོན་ཏན་དག་ལྡན་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་
རྩ་འགྲེལ་བྱུང། འདིའི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། དགག་གཞག་སྤང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ལྟ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་དང་མི་ལྡན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན་
བྱེ་བྲག་སྨྲ་བར་གྱུར་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། འཚོ་བ་དང། ཆོ་ག་གསུམ་དག་པའི་དགེ་སློང་རྣམ་དག་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཆོ་ག་དང། འཚོ་བ་གསུམ་རྣམ་དག་ཡོད་ཀྱང་

[075A]༄༅། །ལྟ་བ་རྣམ་དག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མེད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཆོ་ག་དང། འཚོ་བ་དང། ལྟ་བ་བཞི་དག་པའི་སེམས་ཙམ་པ་མན་ཆད་ཀྱི་དགེ་སློང་མེད་པར་ཐལ་
ལྟ་བ་དག་པའི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་དག་པའི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སེམས་ཙམ་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བདག་པའི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལྟ་ངན་རེ་གཉིས་པོ་གང་རུང་དང་མི་ལྡན་པའི་དེ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ལྟ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཙམ་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་
དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཇུག་སྡོམ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་སེམས་ཙམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇུག་སྡོམ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཤནྟི་པ་གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ན་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་
ཁྲིམས་འཆལ་བས་ཁྱབ་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། འཇུག་སྡོམ་ཉམས་ལ་སྨོན་སེམས་མ་ཉམས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། མང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞན་གནོད་གཞི་བཅས་སྤོང་བའི་སེམས་པ་དེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ་མི་འཐད་
དེ། ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞན་གནོད་གཞི་བཅས་སྤོང་བའི་སེམས་པས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཞིར་བཞག་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་བྱང་

[075B]གཞན་གནོད་གཞི་བཅས་སྤོང་བའི་སེམས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྤྱོད་འཇུག་ལས་སྤོང་བའི་སེམས་པར་བཤད་པ་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་
ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ལུས་ངག་གི་བདུན་སྤོང་བ་ཙམ་ལ་འཇོག་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་ཡིད་ཁོ་ནའི་རྩ་ལྟུང་བྱུང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཏང་བ་དང། སེམས་ཅན་བློས་བཏང་བའི་རྩ་ལྟུང་གཉིས་ལུས་ངག་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བྱང་སེམས་ལ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྡོམ་པ་ཡོད་ལ། ཉན་ཐོས་ལ་དེ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཐེག་བསྡུས་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་
ཁྲིམས་ནི་ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་ཀྱིའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལུས་དང་ངག་གིའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་རང་ལུགས་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སྡོམ་པས་མ་ཁྱབ་ཅིང། དེ་
དང་ཕར་ཕྱིན་ཡིན་མིན་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ལུས་ངག་གི་ལས་གཙོ་ཆེ་ཡང་ས་བཅུ་པའི་མདོར་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་ལ་སེམས་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རྩ་ལྟུང་
འབྱུང་བ་ཡོད་པས་དེ་འགོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། གལ་ཏེ་དེ་ནི་ཁྲིམས་དག་རང་བཞིན་ལྟ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡོད་དེ། བདེན་གྲུབ་ཏུ་བཟུང་ན་གང་ཟག་དེའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། ཁྱབ་

[076A]༄༅། །མཐའ་མིན་ཀྱང་བདེན་པར་འཛིན་ན་གང་ཟག་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པའམ་འཆལ་བར་བྱེད་པས་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་གནས་མི་རིགས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བྱང་
ཆུབ་གཞུང་ལམ་ལས་བྱང་སེམས་ལ་ལུས་ངག་གི་བདུན་གནང་བའི་སྐབས་ཡོད་ཅིང། ཡིད་ཀྱི་གསུམ་མ་གནང་བར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་ལ་ལས་ལམ་བཅུ་ཀ་གནང་བར་ཐེག་བསྡུས་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་གི་གཟུགས་
བརྙན་ཙམ་གནང་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།།    ༈    །།གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པའི་ས་བཤད་པ་ལ་བཞི། ཁྱད་གཞི་སའི་ངེས་ཚིག་ཁྱད་ཆོས་སའི་ཡོན་ཏན། ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས། སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་
མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྩ་བར། ཤས་བྱའི་བུད་ཤིང་མ་ལུས་བསྲེག་པའི་མེས། །ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། གཉིས་པ་ལ་བཞི། ས་འདིར་བཟོད་པ་ལྷག་པར་བསྟན་པ། བཟོད་པ་གཞན་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པའི་ཚུལ། བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་
གྱི་དབྱེ་བ། ས་འདིར་འབྱུང་བའི་དག་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་གནས་མིན། ཞེས་སོགས་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། གནོད་པ་བྱས་པས་གལ་ཏེ་དེར་བཀོན་ན། །ཞེས་སོགས་བྱུང། གང་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་ཁྲོས་པ་
ཡིས༑ ༑ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྤྱི་དོན་དང་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་བོ་ལ། ཁོང་ཁྲོས་འཇོམས་བྱའི་དགེ་རྩ་ངོས་བཟུང་བ། དགེ་རྩ་འཇོམས་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ངོས་བཟུང་བ། དགེ་རྩ་བ་ཅོམ་པའི་དོན་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི་

[076B] རང་འགྲེལ་ལམ། དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སྔར་བསྟན་པའི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་འཇོམས་པར་འགྱུར་ན། ཞེས་སོ། །འདིའི་འཇོམས་བྱའི་དགེ་རྩ་ལ་སྒོམ་བྱུང་མེད་དེ། གཞུང་འདིར་གཞི་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་གཉིས་སྨོས་ནས་སྒོམ་བྱུང་མ་སྨོས་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། སྦྱིན་
དང་ཁྲིམས་བྱུང་དགེ་བ་བསྐལ་བ་བརྒྱར། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། བྱང་སེམས་སྟོབས་ཆེ་བས་ཆུང་བ་ལ་ཁྲོས་པ་དང། སྟོབས་ཆུང་བས་ཆེ་བ་ལ་ཁྲོས་པ་དང། སྟོབས་མཉམ་པས་མཉམ་པ་ལ་ཁྲོས་པ་དང། བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གིས་བྱང་
སེམས་ལ་ཁྲོས་པ་དང། བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གིས་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཁྲོས་པ་དང་ལྔ། དང་པོ་ནི། བྱང་སེམས་སྟོབས་ཆེ་བས་ཆུང་བ་ལ་ཁྲོས་ན་ཁྲོ་སེམས་གཅིག་གིས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། སྦྱིན་
དང་ཁྲིམས་བྱུང་དགེ་བ་བསྐལ་པ་བརྒྱར། །བསགས་པ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇོམས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེས་གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་དུ་ངེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལ། ངེས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་
ཉོན་མོངས་པ་གོམས་པ་ལ་རག་ལས་ནས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་གྱུར་པ་དང། བདེན་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཉེས་པ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཁོང་ཁྲོ་བའི་བསམ་པ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཞིག་བསྐྱེད་ན་ཡང། དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་

[077A]༄༅། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སྔར་བསྟན་པའི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་འཇོམས་པར་འགྱུར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་
བསྐྱེད་པ་ལྠ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་་བྱང་སེམས་སྟོབས་ཆུང་བས་ཆེ་བ་ལ་ཁྲོས་ན་དགེ་རྩ་འཇོམས་ཚུལ་ཡོད་དེ། ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོ་སེམས་གཅིག་བསྐྱེད་ན་དམྱལ་བར་བསྐལ་
པ་གཅིག་གནས་པ་དང། བསྐལ་བ་གཅིག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་འཇོམས་པས་བསྐལ་བ་གཅིག་ལ་གཞི་ནས་ལམ་ལ་སློབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡུད་པ་ལས། ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་གིས། །ལུང་བསྟན་ཐོབ་ལ་
སེམས་ཁྲོས་རྩོད་པ་རྩོམ་བྱེད་ན། །ཐབ་སྐྱོན་ལྡན་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་བསྐལ་བར་གཞི་ནས་གོ་ཆ་བགོ་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོ་ཆ་བ་གོ་དགོས་པའི་དོན་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ནས་སྦྱོར་
ལམ་དུ་མྱུར་དུ་འཕོ་ཐུབ་པ་ཞིག་གིས་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་ན་ཁྲོ་སེམས་ཀྱི་གྲངས་ཀྱི་བསྐལ་བར་སྦྱོར་ལམ་དུ་འཕོ་མི་ཐུབ་པར་ལམ་ལ་གཞི་ནས་སློབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་བཅོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་འཇོག་སྟེ། བྱང་སེམས་མི་དགེ་བ་གཞན་གྱི་
དབང་གིས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་ཡང་མི་ཐུབ་ལ། གལ་ཏེ་སྐྱེས་ཀྱང་མྱུར་དུ་ཐར་པ་གང་ཞིག་འདི་ངན་སེམས་ཀྱི་གྲངས་ཀྱི་བསྐལ་བར་དམྱལ་བར་གནས་པ་དང། དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་བར་ལམ་ལ་གཞི་ནས་སློབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་

[077B] ལམ་ལ་གཞི་ནས་སློབ་པ་ལ་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པ་སྡུད་པར་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བའི་རྣམ་བཅད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་
ལས༑ དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ནི་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་སེམས་དཔའ་དང། རྟེན་ནི་ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་པའི་སེམས་དཔར་མངོན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་བྱང་སེམས་ནང་ཕན་ཚུན་སྟོབས་མཉམ་པས་མཉམ་པ་ལ་ཁྲོས་ན་དགེ་རྩ་འཇོམས་ཚུལ་ཡོད་
དེ༑ བསྐལ་པ་དུ་མའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་ཤིང། ངན་སེམས་ལན་ཅིག་ཡིན་ན་དམྱལ་བར་བསྐལ་པ་གཅིག་གནས་བལྟ་བུའི་ངན་སེམས་ཀྱི་གྲངས་ལྟར་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་དམྱལ་བར་གནས་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཕྱིར་དེ་འདྲའི་རྒྱལ་སྲས་སྦྱིན་
བདག་ལ། །གལ་ཏེ་ངན་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ། །ངན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གྲངས་བཞིན་བསྐལ་བར་ནི། །དམྱལ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གིས་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་ན་
བསྐལ་བ་སྟོང་དུ་བསགས་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བསགས་པ་ཡི། །སྦྱིན་དང་བདེ་གཤེགས་མཆོད་ལ་སོགས། །ལེགས་སྤྱད་གང་ཡིན་དེ་ཀུན་ཀྱང། །ཁོང་ཁྲོ་གཅིག་གིས་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ་
ལྔ་བ་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པས་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཁྲོས་ན་དགེ་རྩ་འཇོམས་པར་གསུངས་ཏེ། དགེ་སློང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྲ་དང་སེན་མོའི་མཆོད་རྟེན་ལ་དད་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། ཕྱག་བྱས་པའི་དགེ་རྩ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་ལུས་ཀྱིས་ནོན་པའི་ས་གཞི་

[078A]༄༅། །ནས་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ལས་བསགས་ཤིང་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་རྩ་དེ་ཡང་གྲོགས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཁྲོས་ན་བསྲབས་
པ་དང། བྱང་བ་དང། ཡོངས་སུ་བྱང་བར་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲའི་མདོ་བསླབ་བཏུས་སུ་དྲངས་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལྟར་སྐྲ་དང་སེན་མོའི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་
ཏེ་སེམས་དང་ངར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས། བཙུན་པ། དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་འདིས་ཇི་ཙམ་ཞིག་ནོན་པའི་འོག་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནས་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ཐུག་པའི་བར་ན་བྱེ་མ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་དུ། དགེ་སློང་འདིས་འཁོར་
ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་སྟོང་འགྱུར་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། ཉེ་བར་འཁོར་དེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་འདི་དག་བསྲབས་པ་དང། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་དང། ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ་ཁོང་ཁྲོས་
དགེ་རྩ་འཇོམས་པའི་དོན་ཡོད་དེ། ཁོང་ཁྲོས་རང་གི་འཇོམས་བྱའི་དགེ་རྩའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དགེ་བ་འཇོམས་པ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེས་མ་ཐག་རྒྱུད་ལ་དགེ་བ་མེད་པར་འགྲོ་བ་མིན་གྱི། འབྲས་བུ་
འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དབྱེན་བཅོམ་པ་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ་ཡོད་དེ། འབྲས་བུ་མ་བཅོམ་པར་ཡུན་རིང་བོར་འབྱུང་འགྱུར་ཐུང་དུར་བྱས་པ་དང། ཆེན་པོ་འབྱུང་འགྱུར་ཆུང་དུར་བྱས་པ་ནི་དགེ་རྩ་དེ་བསྲབས་པ་དང། བཅོམ་

[078B] རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཆུང་དུ་ལས་མ་ལུས་པ་ནི་བྱང་བ་དང། བཅོམ་པ་འབྲིང་ཡིན། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་མ་ལུས་པར་ཟད་པར་བྱས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དད་བཅོམ་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལ་བསྲབས་པ་ནི་
དགེ་རྩ་ཕུན་ཚོགས་ཆེས་ཆེ་བ་སྐྱེད་པ་ཆུང་དུར་བཏང་བ་དང། རྒྱུན་རིང་སྐྱེད་པ་ཐུང་ངུར་བཏང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མ་བཅོམ་པ་ཟད་པ་ཆུང་དུའོ། །བྱང་བ་ནི་ཟད་པ་འབྲིད་པོའོ། །གཏུགས་པ་ནི་ཟད་པ་ཆེན་པོར་མངོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
སྐབས་འདིར་བཅོམ་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ལམ་གསར་སྐྱེ་མྱུར་བའི་ནུས་པ་བཅོམ་པ་དང། བདེ་འགྲོའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཆེ་བ་ལམ་ལ་གཞི་ནས་གོ་བགོ་དགོས་པ་དང། འབྲིང་བསྐལ་
བར་གོ་བགོ་དགོས་པ་དང། ཐ་མ་ཚེ་དེའམ་སྐྱེ་བ་འགའ་ཞིག་ལ་ལམ་དེ་སྐྱེ་མི་རུང་བར་བྱས་པ་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དགེ་རྩ་བཅོམ་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་བཅོམ་ཡང་བྱེད་པ་རྒྱུན་མཐུན་བཅོམ་པས་དགེ་རྩ་དེ་སྐྱེ་སླབ་གཅིག་དང། དེ་
ལས་བཟློག་པ་གཅིག་དང། ལམ་ལྟ་བུའི་དགེ་རྩ་དེ་མ་ཉམས་ཀྱང་བུལ་དུ་བྱས་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་དམའ་བ་ལ་སྨད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱང་སེམས་ལ་སོ་ཐར་གྱི་ཕམ་པ་བྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི་
བྱང་སེམས་ལ་ཆོས་སྤོང་ཕལ་བ་བྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།    ༈    །གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཁྲོ་ཡུལ་ལ་བྱང་སེམས་ཞིག་མི་དགོས་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཁྲོ་ཡུལ་

[079A]༄༅། །དང༑ ཁྲོ་བ་པོའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གཉིས་ཀ་ལ་བྱང་སེམས་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། འགྲེལ་པར་ཡུལ་རྟེན་གཉིས་ཀ་བྱང་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་གསུངས་པ་ནི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་
ན་རེ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཕལ་བ་ལ་ཁྲོས་ན་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དང། བསྐལ་པ་བརྒྱའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་དེ་རིམ་པ་བཞིན་སྤྱོད་འཇུག་དང་འཇུག་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཕལ་བ་ལ་ཁྲོས་ན་དགེ་རྩ་མི་འཇོམས་
པར་མ་ཟད། ངན་སེམས་ཀྱི་གྲངས་ལྟར་བསྐལ་བར་གཞི་ནས་གོ་ཆ་བགོ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་འདྲ་བ་ལ་ནི་གཞི་ནས་གོ་ཆ་བགོ་བ་མི་དགོས་པར་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་བྱང་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་
ཕལ་བ་སུ་ལ་ཁྲོས་ན་ཡང་དགེ་རྩ་མི་འཇོམས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གོང་གི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་རབ་བྱུང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་ཕལ་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་བྱང་སེམས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་ཕལ་བ་ལ་
གཤེ་བ་དང། བརྡེག་པ་དང། འཕྲོག་པ་སོགས་བྱས་པས་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་མེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འཇུག་སྡོམ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་དགེ་སློང་ཕམ་པ་བྱུང་བ་ཞིག་གི་གོས་འཕྲོག་པ་དང། དེ་ལ་བརྡེག་པ་དང་
བཙོན་རང་བཅུག་ན་བྱང་སེམས་དེ་ལ་རྩ་ལྟུང་འབྱུང་ཞིང། དེས་དགེ་རྩ་འཇོམས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཀོན་མཆོག་གི་དཀོར་འཕྲོག་པའི་རྩ་ལྟུང་དང། ཆོས་སྤོང་བའི་རྩ་ལྟུང་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་དུར་སྨྲིག་འཕྲོག་པ་སོགས་ཀྱི་རྩ་

[079B] མཚམས་མེད་བྱས་པའི་རྩ་ལྟུང་དང། མི་དགེ་བཅུ་བྱས་པའི་རྩ་ལྟུང་སོགས་རེ་རེས་ཀྱང་དགེ་རྩ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ནམ་སྙིང་གི་མདོར་རྩ་ལྟུང་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་བསྐྱེད་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དགེ་རྩ་ཁོང་ཁྲོས་འཇོམས་མི་ནུས་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་བསླབ་བཏུས་སུ་དྲངས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ནང་ཆུ་ཐིགས་ལྷུང། །རྒྱ་མཚོ་མ་སྐམ་པར་དུ་དེ་མི་འཛད། །དེ་བཞིན་
བྱང་ཆུབ་རྒྱུར་བསྔོས་དགེ་བ་ཡང། །བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་པར་དུ་དེ་མི་འཛད། །ཅེས་དང། སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། དངུལ་ཆུའི་རིགས་གསེར་དུ་སྣང་བ་ཞེས་པ་སྲང་གཅིག་གིས། ལྕགས་སྲང་སྟོང་གསེར་དུ་བསྒྱུར་ཀྱང། ལྕགས་དེས་དེ་ཅུང་ཟད་ཟད་པར་བྱ་མི་
ནུས་པ་དཔེར་མཛད་ནས། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དགེ་རྩས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བོན་ཟད་པར་བྱེད་ནུས་ཀྱང། གཅིག་ཤོས་ཀྱིས་དེའི་ས་བོན་ཚུར་ལ་འཇོམས་མི་ནུས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དགེ་རྩ་
ཁོང་ཁྲོས་འཇོམས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་རྩ་ཁོང་ཁྲོས་འཇོམས་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྡོས་པའི་དགེ་རྩའི་འབྲས་བུ་ལ་ཇི་ཙམ་ལོངས་སྤྱད་ཀྱང་ཟད་པར་མི་ནུས་པ་ལུང་དང་པོའི་དོན་དང་
ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་ཉོན་གྱི་ས་བོན་ཟད་པར་བྱེད་ནུས་ཀྱང། ལས་ཉོན་གྱིས་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ས་བོན་ཟད་པར་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལུང་ཕྱི་མའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགེ་རྩ་བཅོམ་པའི་དོན་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དགེ་རྩ་དེའི་འབྲས་

[080A]༄༅། །བུ་མྱུར་དུ་བསྐྱེད་པ་ཐག་བསྲིངས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ད་གདོད་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ཀྱང་རང་གི་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོང་ཁྲོས་དགེ་རྩའི་ས་བོན་འཇོམས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་ས་བོན་སྤོང་མི་
ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས། འོ་ན། ལས་དེའི་ས་བོན་ཡོད་ཕྱིན་ད་གདོད་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན་འབྲས་བུ་འབྱིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞིས་སྡིག་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ངེས་ཀྱང་
ད་གཟོད་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་པར་ཐལ། དེས་སྡིག་པའི་ས་བོན་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ས་བོན་རུལ་བརྐྱེན་དང་ཕྲད་ཀྱང་འབྲས་བུ་འབྱིན་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་སྟོབས་བཞིས་ཉམས་སྨད་པར་བྱས་པའི་སྡིག་པའི་ས་བོན་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་
གྱི་འབྲས་བུ་འབྱིན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་སྲིད་པར་ཐལ། དེས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ས་བོན་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། གཞན་
ཡང། སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན། རང་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་རྩ་ལོག་ལྟས་གཅོད་པ་སྲིད་པར་ཐལ། དེས་ལོག་ལྟའི་ས་བོན་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། གཞན་ཡང། ལས་དགེ་སྡིག་གང་ཆེ་བ་དེས་ཆུང་བ་དེ་འཇོམས་པར་ཐལ་
བཅོམ་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལས་ཆེ་ཆུང་དུ་མའི་རྣམ་སྨིན་དང། རྫོགས་འབྲས་སོ་སོར་མི་འབྱུང་བར་ཐལ། ལས་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཞིང་གཅིག་ལ་གྲོ་ནས་སྲན་མ་

[080B] དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ཆུང་དུས་དེ་མ་ཐོབ་པའི་སྟོབས་ཆེ་བ་ལ་ཁྲོས་པ་དང། བྱང་སེམས་མཉམ་པས་མཉམ་པ་ལ་
ཁྲོས་པ་གཉིས་ལ་ཉེས་པ་ཆེ་ཆུང་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་གཉིས་ཀའི་མཚན་གཞིར་ངན་སེམས་ཀྱི་གྲངས་ལྟར་བསྐལ་པར་དམྱལ་བར་གནས་པ་དང། གོ་བགོ་མི་དགོས་པ་རེ་བཞག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་བསྐལ་པ་དུ་མའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་མི་འཇོམས་ཀྱི་
ཁྱད་པར་ཡང་ཡོད་ལ། གང་དུ་སྐྱེ་བའི་དམྱལ་བ་ཡང་མི་གཅིག་ཅིང། གལ་ཏེ་དམྱལ་བ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་ལུས་ཆེ་ཆུང་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ཆུང་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལྷས་སྦྱིན་མནར་མེད་དུ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་མནར་མེད་པ་གཞན་ལས་སྡུག་
བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བྱང་སེམས་སྟོབས་ཆུང་བས་བྱང་སེམས་སྟོབས་ཆེ་བ་ལ་ཁྲོས་ན་ཁྲོ་སེམས་ཀྱི་གྲངས་ལྟར་བསྐལ་བར་དམྱལ་བར་གནས་པ་ལས་ཆེ་མེད་པར་ཐལ། སྤྱོད་འཇུག་གིས་དེ་ལས་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་
ཁྱབ༑ འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལས་ལྷག་པ་བསྐལ་བ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་རྣམས་སུ་གནས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རྒྱལ་བོ་དཔའ་བྱིན་གྱིས་མེ་ཏོག་ཟླ་མཛེས་བཀྲོངས་པའི་རྣམ་སྨིན་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རབ་ཞིའི་མདོ་ལས། གང་དག་སྡོམ་པ་མི་བྱེད་ཅིང། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནོད་བྱེད་པ། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་རྙེད་དེ། །ཞེས་པ་ནས། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་རྣམས་དང། །བརྒྱ་དང་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་རྣམས་སུ། །མནར་མེད་བར་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྙེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །

[081A]༄༅། །བཞི་པས་འདིར་འབྱུང་བའི་དག་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་བསྟན་པ་ནི། རྩ་བར། ས་དེར་རྒྱལ་སྲས་བསམ་གཏན་མངོན་ཤེས་དང། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། འདིའི་སྐབས་
སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་དགག་གཞག་སྤང་གསུམ་ལས། དང་བོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་དུག་གསུམ་ཟད་པ་དེ་གཏན་ཟད་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་མངོན་གྱུར་མགོ་མནན་པའི་ཆགས་བྲལ་ཞིག་དང། ས་བོན་གཏན་ནས་
སྤངས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཟད་པའི་དོན་ནི་གཏན་ཟད་པ་མིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། ས་འདིར་སྤོང་བར་གསུངས་པ་ནི་ས་བོན་སྤོང་བ་ལ་དགོངས་ལ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདེན་འཛིན་གྱི་ས་བོན་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྤངས་པའི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་
གྱིས་བདེན་འཛིན་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤངས་པ་ལ་ས་བོན་སྤངས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་བོན་མ་སྤངས་ན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི། མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤངས་པ་མིན་ཞེས་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་
བཤད་ལས། བདེན་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་བཞེད་ལ། དེ་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་བ་ལ། དེ་དག་གི་ས་བོན་སྤོང་དགོས་ཤིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ས་བརྒྱད་པ་མ་ཐོབ་གོང་དུ་སྤོང་རྒྱུའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡོད་

[081B] བདེན་འཛིན་གྱི་ས་བོན་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་མ་ཐོབ་བར་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་ཅི་རིགས་སྤོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་བར་དུ་ཐོགས་སྒྲིབ་ཅི་རིགས་སྤོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་མ་ལས་
དྲི་མེད་དབྱིངས་ལས་ཆགས་མེད་དང། །ཐོགས་མེད་ཕྱིར་ཏེ་དག་པ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དག་པས་ན། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་བླ་མེད་ཕྱིར། །འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་དང། ས་
བརྒྱད་པ་གཉིས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ། ཐོགས་སྒྲིབ་ཅི་རིགས་ལས་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མ་མཐའ་འདི་ནས་བཟུང་བ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ས་བོན་དེ་ལས་གཞན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འཇོག་པ་ནི། ས་བརྒྱད་པ་མ་
ཐོབ་པར་དུ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཟེར། དེ་ལ་སྐྱོན་འཕེན་པ་འགའ་ཞིག་ན་རེ། ལས་སྒྲིབ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་
མ་ཁྱབ། འོ་ན་དེ་གཉིས་སྒྲིབ་པ་ཡིན་མིན་མཚུངས་པར་ཐལ། སྒྲུབ་བྱེད་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ན་སྒྲིབ་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཅིག་ཤོས་ལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བྱིང་རྒོད་གཉིས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་
དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། སྒྲིབ་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེ་ལ་ཁྱབ་པར་ཐལ། སྒྲིབ་པ་ལ་དེ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། འོ་ན། ཁྱོད་རང་ལ་སངས་

[082A]༄༅། །རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ན་སྐུ་བཞི་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དེ་བཞིར་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། ལོངས་སྐུའི་ཕྱག་སེན་ཆོས་ཅན། སྐུ་བཞི་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། གཞན་ཡང། ས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ལ་གོགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཆོས་ཅན། སྒྲིབ་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ལ་དེ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་
པའི་ཕྱིར། དབུས་མཐའ་ལས། ཉོན་མོངས་པ་ཡི་སྒྲིབ་པ་དང། །ཤེས་བྱ་ཡི་ནི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། །དེར་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན། །དེ་ཟད་པས་ནི་གྲོལ་བར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཤེས་སྒྲིབ་དང་ཤེས་པའི་གཞི་མཐུན་
མེད་ཟེར་ན། འོ་ན། ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་གྱུར་པའི་མ་རིག་པ་མེད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཉོན་
མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་མེད་པར་ཐལ། ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་གྱུར་བའི་མ་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དང་ཤེས་པའི་གཞི་མཐུན་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་འདྲའི་མ་རིག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དེ་མ་རིག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པར་ཐལ། མ་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་

[082B] རྣམ་བཤད་ལས། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་གཏན་ནས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་ངོས་འཛིན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དགྲ་བཅོམ་རྟོགས་པ་སྔོན་སོང་གི་མ་དགས་བདུན་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་ཐལ། དེར་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་གཉིས་གང་རུང་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། དགོངས་འགྲེལ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་
དག་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དུ་མཆིས། གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི་དུ་མཆིས་ཞེས་པའི་ལན་དུ། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དང་གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཅུ་གཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ས་དང་
བོ་ནས་བཅུ་གཅིག་པ་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་སྤང་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ན་དེའི་དང་པོ་ཀུན་རྨོངས་བཅུ་བཞི་བོ་མ་ལུས་པར་མ་སྤངས་པས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་
འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་སྤངས་ནས་དེ་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱའི་མ་རིག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་གྱུར་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཕྲ་མོ་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ལས་
སྣ་ཚོགས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་རྒྱུད་བླ་དར་ཊི་ཀ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་ཡོད་ཟེར་ན། འོ་ན་ཤེས་སྒྲིབ་ལ་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་གཉིས་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཡོད་

[083A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་མ་ཡིན་པའི་མཐོང་སྦང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱང་སྤོང་ནུས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་
ཉོན་མོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་མ་སྤངས་བར་དུ་སེམས་སྟེང་གི་ཉོན་མོངས་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྤོང་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། སྣམ་བུའི་སྟེང་དུ་སྣུམ་ལྷུང་བའི་ཚེ་སྣུམ་དེ་མ་ཟད་པར་དུ་དེའི་དྲི་མ་སེལ་མི་ནུས་
པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། ཏིལ་མར་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་དག་དང་ཕྲད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྲ་མོ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཀྱང་བག་ཆགས་ཡོད་པས་
ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། ཤེས་སྒྲིབ་ལ་ནི་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་སུ་དབྱེར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་གཉིས་སུ་ཡང་དབྱེར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་འདོད་ན་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་གྱིས་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་བག་
ཆགས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་སྤོང་ནུས་བར་འདོད་དགོས་པ་ལ་དེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ས་བོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྤོང་མི་ནུས་པར་ཁས་ལེན་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཤེས་
སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་ཡོད་པར་ཐལ། དབང་ཤེས་ལ་ཡུལ་བདེན་པར་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པ་འཐད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་བློ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔྱད་ནས་དེ་ལྟར་འཐད་པར་

[083B] མ་དཔྱད་པར་དེ་ལྟར་འཐད་པར་འཛིན་པ་བྱུང་ན་ཡང་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་གྱི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་དོན་མེད་པས་ཉོན་སྒྲིབ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། དཔྱད་པ་མ་ཞུགས་པར་དབང་ཤེས་ལ་བདེན་པར་སྣང་
བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པ་འཐད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་བློ་རང་གི་ངང་གིས་སྐྱེ་བ་ཞིག་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི། དེ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འགྱུར་གྱི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདེན་འཛིན་ཆུང་དུ་སྐོར་གསུམ་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན་
བདེན་འཛིན་འབྲིང་སྐོར་གསུམ་མེད་པར་ཐལ། བདེན་འཛིན་ཆུང་དུ་སྐོར་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འབྲིང་ཆུང་དུ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས། ཡང་ཁ་ཅིག་བདེན་འཛིན་སྐོར་དགུ་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྒོམ་
སྤང་བདེན་འཛིན་སྐོར་དགུ་མེད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྐབས་འདིར་ཉན་ཐོས་ཞུགས་གནས་བརྒྱད་མེད་པར་ཐལ། ཕྱིར་འོད་ཚེ་གཅིག་པར་ཆད་གཅིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། འདོད་ཉོན་ཆུང་ངུ་སྐོར་
གསུམ་དང། བདེན་འཛིན་ཆུང་ངུ་སྐོར་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གོང་དུ་འདོད་ན། ཞུགས་གནས་བརྒྱད་པོ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་
གང་ཟག་ཟུང་བརྒྱད་པོ། །མི་ཕྱེད་དགེ་འདུན་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལམ་ཞུགས་སོ་སྐྱེ་ཆོས་ཅན། སློབ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་འཕགས་པ་གཉིས་ཀ་སློབ་པ་ཡིན་པར་

[084A]༄༅། །ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྐབས་འདིར་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་ཐོགས་འགྲེལ་ལས། སློབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང། འཕགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སོ་སྐྱེ་རྣམས་སློབ་མི་སློབ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། གང་གིས་འཕགས་ལམ་མ་སྐྱེས་པའི། །བྱིས་རྨོངས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དག་དེ་ནི་སློབ་དང་མི་སློབ་པ། །མིན་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་དོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ས་བརྒྱད་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་བདེན་འཛིན་ཆུང་དུ་སྐོར་གསུམ་དང། ཤེས་སྒྲིབ་ཆེན་པོ་སྐོར་གསུམ་གཉིས་གཅིག་ཆར་དུ་སྤོང་ཟེར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་བར་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་པའི་མགོ་མི་རྩོམ་
པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་མ་ཟད་པར་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར། ཤེས་སྒྲིབ་ནི་དག་པས་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྤོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ས་བདུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཉོན་མོངས་མངོན་
གྱུར་དུ་འབྱུང་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ས་བདུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་དུ་མི་འབྱུང་བས་ཉོན་མོངས་དང་བཅས་པའི་ཐ་སྙད་མི་ཐོགས་ལ། ས་བོན་མ་སྤངས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་ལྟ་བུའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཡོད་པས་
ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པར་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་ས་བརྒྱད་པ་བ་ཆོས་ཅན། དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་དང་ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་

[084B] འོན་ཁྱོད་རང་ལ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྟོགས་པ་སྔོན་སོང་གི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་དང་ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་འདོད་མི་ནུས་ཏེ་
ཐར་པ་ཐོབ་ཟིན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ས་བརྒྱད་པ་བདེ་ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་མིན་ཀྱང། ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་
གི་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། འདི་དག་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གཞན་མིན། །སངས་རྒྱས་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །
གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་བཤད་པ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ལམ་གང་དུ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྤོང་བ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཉོན་སྒྲིབ་བཤད་པ་དང། ཤེས་སྒྲིབ་བཤད་པ་གཉིས། དང་བོ་ནི། ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་གཙོ་བོར་
བར་དུ་གཅོད་པའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་སྒྲིབ་པ་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན། ཀུན་བཏགས་དང། ལྷན་སྐྱེས་གཉིས། དང་བོ་ནི། གྲུབ་མཐས་རྒྱུད་བསླད་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའམ། དེ་བསྐྱེད་
པའི་ས་བོན་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པ་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཡོད་དེ། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པ་འཐད་དོ་སྙམ་པས་དྲངས་པའི་དུག་གསུམ་ཀུན་བཏགས་དང། བདེན་པར་གྲུབ་པ་འཐད་དོ་སྙམ་པས་དྲངས་པའི་

[085A]༄༅། །དུག་གསུམ་ཀུན་བཏགས་གཉིས་པོ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་མཐས་བསླད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐོག་མེད་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོང་བའི་བག་ཆགས་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་འམ། དེ་བསྐྱེད་
པའི་ས་བོན་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པ་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཡོད་དེ། བདག་འཛིན་རགས་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་དུག་གསུམ་སོགས་ཉོན་མོངས་ཐུན་མོང་བ་དང། འཇིག་ལྷ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་དུག་གསུམ་སོགས་ཉོན་མོངས་
ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་པོ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་མངོན་གྱུར་དང་ས་བོན་གཉིས་གཉིས་ཡོད། ཉོན་སྒྲིབ་གང་ཞིག་དམིགས་རྣམ་འཛིན་པའི་བློ། ཉོན་སྒྲིབ་མངོན་གྱུར་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་
གཞི་ནི། བདེན་འཛིན་གྱི་མ་རིག་པ་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་སྒྲིབ་གང་ཞིག་དམིགས་རྣམ་མི་འཛིན་ཀྱང་དེའི་ཉེར་ལེན་བྱེད་པའི་ནུས་པའི་ངོ་བོ་དེ། ཉོན་སྒྲིབ་ས་བོན་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། ཆགས་བྲལ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་འདོད་པའི་དུག་གསུམ་ལྐོག་གྱུར་པ་ལྟ་
བུའོ༑ ༑ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང། ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་དང། ཉོན་མོངས་ལྐོག་གྱུར་རྣམས་དོན་གཅིག་བློ་གཅིག་གིས་དུས་གཅིག་ལ་ཤེས་བྱ་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་གཙོ་བོར་བར་དུ་གཅོད་པའི་རིགས་གནས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དེ་
ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཤེས་སྒྲིབ་དང་ཐོགས་སྒྲིབ་གཉིས་དོན་གཅིག་དེ་གཉིས་སོ་སོའི་སྒྲ་བཤད་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཤེས་བྱ་ཀུན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ལ་སྒྲིབ་པས་ན་ཤེས་སྒྲིབ་དང། ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་བློ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྒྲིབ་བས་

[085B] དེ་ལ་དབྱེ་ན། མངོན་གྱུར་བ་དང། ས་བོན་གྱི་ཆ་གཉིས་ཡོད། ཤེས་སྒྲིབ་གང་ཞིག་དམིགས་རྣམ་འཛིན་པའི་བློ་དེ། ཤེས་སྒྲིབ་མངོན་གྱུར་བའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་དང། དག་ས་
པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རིག་པ་དང། བདེན་སྣང་གི་ཆ་ལྟ་བུ། ཤེས་སྒྲིབ་གང་ཞིག་དམིགས་རྣམ་མི་འཛིན་པ་དེ། ཤེས་སྒྲིབ་ས་བོན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། དུག་གསུམ་གྱི་ས་བོན་ལས་གཞན་པའི་དེའི་བག་ཆགས་ལྟ་བུ། ཤེས་སྒྲིབ་རྗེས་མཐུན་པ་
བཞག་ཏུ་ཡོད་དེ། དགྲ་བཅོམ་པས་ཀྱང་སྤངས་དགོས་པའི་མདག་ས་བདུན་གྱི་ཀུན་རྨོངས་བཅུ་བཞི་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགོག་སྙོམས་ལ་ཅི་དགར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་གཙོ་བོར་བར་དུ་གཅོད་པའི་རིགས་གནས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དེ་སྙོམ་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་
ལ་དབྱེ་ན། མངོན་གྱུར་པ་དང། ས་བོན་གཉིས། དང་པོའི་མཚན་གཞི་ནི། བྱིང་རྒོད་གཉིས་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པའི་མཚན་གཞི་ནི། དེའི་བག་ཆགས་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་དེ་གཉིས་ལམ་གང་དུ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྤོང་བ་ལ། ཉོན་སྒྲིབ་སྤོང་ཚུལ་དང། ཤེས་
སྒྲིབ་སྤོང་ཚུལ་གཉིས། དང་བོ་ནི། ཐེག་དམན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ནས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་མགོ་རྩོམ་ཞིང། དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་དང་ཉོན་སྒྲིབ་སྤོང་བ་དུས་མཉམ། ཐེག་ཆེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་
ནས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་མགོ་རྩོམ་ཞིང། ས་བརྒྱད་པའི་ཐོག་མའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐོབ་པ་དང་ཉོན་སྒྲིབ་སྤོང་བ་དུས་མཉམ། གཉིས་པ་ནི། ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་མགོ་རྩོམ་ཞིང། རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བ་དུས་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ།།

[086A]༄༅། །སྐབས་འདིར་ཐེག་དམན་ལམ་ལ་ལྟོས་ནས་ཉོན་སྒྲིབ་ལ་སྐོར་དགུར་འབྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྒོམ་སྤང་བདེན་འཛིན་ཆེན་པོ་དང། འབྲིང་དང། ཆུང་ངུ་གསུམ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་ཕྱེ་ནས་སྒོམ་སྤང་སྐོར་དགུ་སྒོམ་
ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དགུའི་ངོས་སྐལ་དུ་སོ་སོར་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་ལམ་ལ་ལྟོས་ནས་སྒོམ་སྤང་བདེན་འཛིན་སྐོར་བདུན་ལས་ལྷག་མི་འབྱེད་དེ། ཆེ་འབྲིང་གཉིས་ལ་སྐོར་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་སྤོང་བ་གང་ཞིག་ཆུང་ངུ་ལ་དེ་ལྟར་མི་དགོས་
བར་གཅིག་ཆར་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། སྒོམ་སྤང་ལྷན་སྐྱེས་ཆེ་འབྲིང་དྲུག་ས་གཉིས་པ་ནས་ས་བདུན་པའི་བར་གྱིས་སྤོང་བས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་འཛིན་ཆུང་ངུ་སྐོར་གསུམ་
ས་བརྒྱད་པའི་ཐོག་མའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་གཅིག་ཆར་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་བསྐལ་བ་འབུམ་ལ་སྤོང་མི་ཐུབ་པ་ཡང་ས་འདིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སྤོང་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ས་འདིར་འབད་རྩོལ་རགས་
པ་ཞི་བའི་མཛད་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གྲུ་བོ་ཆེ་རྒྱ་མཚོར་མ་ཕྱིན་པར་དུ་བགྲོད་དཀའ་ལ། བྱིན་ནས་ཉིན་རེ་ལའང་ལོ་བརྒྱའི་ལམ་བགྲོང་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་སྒྲིབ་ལ་ཆེ་འབྲིང་གཉིས་དང། ཆུང་ངུ་གཉིས་དང་
བཞི་ལས་མི་འབྱེད་དེ། ས་བརྒྱད་པར་ཉོན་མོངས་སྤངས་རྗེས་སུ་ཤེས་སྒྲིབ་ཆེན་པོ་རང་གི་དངོས་གཉེན་ས་བརྒྱད་པའི་དཀྱིལ་སྟོད་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སྤོང། ཤེས་སྒྲིབ་འབྲིང་དེས་དགུ་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སྤོང། ཤེས་སྒྲིབ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དེས་

[086B] ཤེས་སྒྲིབ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དེ་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སྤོང་བའི་ཕྱིར།    ༈    །གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ས་བརྒྱད་པའི་ཐོག་མའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་སྤང་བྱ་བདེན་འཛིན་
ཆུང་ངུ་ལ་སྐོར་གསུམ་མེད་པར་ཐལ། བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐོར་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་གཅིག་ལས་མེད་པས་དེའི་སྒོ་ནས་གསུམ་འབྱེད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ས་བརྒྱད་པ་བ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་པ་བ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་ས་བརྒྱད་པ་བ་ཆོས་ཅན། མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱག་
འདོད་ན། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྩ་བར། སྦྱིན་སོགས་ཆོས་གསུམ་དེ་དག་ཕལ་མོ་ཆེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཕར་
བྱིན་དང་པོ་གསུམ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ཕར་ཕྱིན་ཕྱི་མ་གཉིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང། བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཚོགས་གཉིས་ཀར་གཏོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན་ཆོས་ལ་ངེས་སེམས་ཀྱི་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་ཆོས་ཅན། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པར་
ཐལ། དེ་གསུམ་པོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕར་ཕྱིན་བར་བ་གསུམ་ལ་ཚོགས་གཉིས་ཀའི་ཆ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསོད་ནམས་ཀྱི། །

[087A]༄༅། །ཚོགས་ཡིན་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །གསུམ་པོ་གཞན་ནི་གཉིས་ཀ་སྟེ། །ལྔ་ཆར་ཡང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཚོགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཁོ་ན་
ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ལྟ་བས་མ་ཟིན་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་དེས་ཟིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་
མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་ལྔ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། བསོད་ནམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལྔ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་ལུགས་ཡོད་དེ། མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཉན་ཤཱཀ་པས་མཛད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་
པའི་ཊིཀྐ་ལྟ་ངན་མུན་སེལ་ལས། དེ་ལ་རྒྱུད་བླ་མས་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བས་མ་ཟིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། འཇུག་པས་ནི་དང་བོ་གསུམ་གཙོ་ཆེ་བ་དང། བསམ་གཏན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟེན་དུ་བྱས་ལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱིས་ནི་
དང་བོ་གཉིས་དང། ཕྱི་མ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང། བར་པ་གསུམ་ལ་ཚོགས་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈   
ལ༑ རྩ་བར། ཡོན་ཏན་མ་ལུས་བརྩོན་འགྲུས་རྗེས་འགྲོ་ཞིང། །ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། རང་དུ་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་ཡོངས་སུ་ཟད། །ཅེས་པའི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་

[087B] འོ་ནས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། ས་འོད་འཕྲོ་བ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དངོས་བསྟན་གྱི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་བདག་འཛིན་ཆོས་ཅན། སྒོམ་སྤང་མ་ཡིན་པར་
ཐལ༑ འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྤང་བྱ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒོམ་སྤང་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་བཞི་པའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། མདོ་ལས་ཀྱང་འཇིག་
ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པར་བསྟན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ས་བཞི་པ་འདིར་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་རགས་པ་ཟད་པར་ཐལ། མདོ་དང་རྩ་བའི་ལུང་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ས་འདིའི་སྤང་བྱ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་
མི་ནུས་ཏེ། ཉོན་སྒྲིབ་མ་སྤངས་བར་དུ་མི་འཛད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཟད་པའི་དོན་ཡང་ས་དེའི་སྤང་བྱར་གྱུར་བའི་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་སྤངས་པ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་ཟད་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ་
འོ་ན། རང་རྒྱུ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་བྲ་མོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐོག་མ་ནས་ངའོ་སྙམ་དུ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡོད་པར་ཐལ། འཇིག་ལྟ་རགས་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐོག་མར་ཕྲ་མོའི་འཇིག་ལྟ་སྐྱེ་བ་
ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་འདོད་པའི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་དེ་སྐབས་འདིར་ཡང་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ལྷན་སྐྱེས་ཞིག་འདོད་པའི་བྱིར་ན་མ་ཁྱབ་

[088A]༄༅། །འདོད་ན། ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པར་ཐལ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་དེ་ལས་ཕྲ་བའི་ལྷན་སྐྱེས་འཇོག་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། གང་ཟག་གི་བདག་
མེད་ནི་རང་སྡེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་གཞན་གྱི་ལྟར་ན། གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་མེད་པ་ཙམ་ལ་འདོད་དེ། ཞེས་པ་ནས། དེས་ན་རྗེ་ཁོལ་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་རང་རྐྱ་བར་སྣང་ལ། དེ་བཞིན་
དུ་ཡོད་པར་ཞེན་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འཛིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ལྷན་སྐྱེས་མེད་ཀྱང། ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་
པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་ནི། གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང། གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་གཞན་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི། གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ལ་མེད་དོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ལུགས་ལ་འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་མེད་པར་ཐལ། རང་རྒྱུད་པས་འདོད་པའི་ལྷན་སྐྱེས་དེ་ཡང་འདི་བས་མུ་སྟེགས་པས་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་སུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་
མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། གཞན་ཡང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་པས་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ནང་གི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པར་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།།

[088B]   ༈    །རང་ལུགས་ལ། འདི་བས་འདོད་པའི་ལྷན་སྐྱེས་རགས་པའི་རྫས་ཡོད་དང། རང་སྡེ་གཞན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྫས་ཡོད་དང། རང་སྡེ་ཀུན་གྱིས་ཀུན་བཏགས་སུ་འདོད་པའི་རྫས་ཡོད་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཚོང་དཔོན་
ཚོང་བ་ལས་ཟུར་དུ་མི་བཀར་བ་ལྟར། བདག་ཕུང་པོ་ལས་ཟུར་དུ་མི་བཀར་བར་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཕུང་པོ་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་ཕུང་པོ་ཚུར་བདག་ལ་ལྟོས་ཀྱང། བདག་ཕར་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཚོང་དཔོན་ལྟར་གྲུབ་པ་དེ་དང་པོ་དང། དཔེར་ན་ཕྱུགས་རྫིས་ཕྱུགས་ལ་
དབང་བསྒྱུར་ཡང་ཕྱུགས་དང་མི་མཐུན་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་རྗེ་ཁོལ་ལྟར་དབང་བསྒྱུར་བ་པོར་གྲུབ་པ་དེ་གཉིས་པ་དང། མི་འཇིག་པའི་རྟག་པ་དང་ཆ་མེད་པའི་གཅིག་དུར་གྲུབ་པ་དེ་གསུམ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ས་ལྔ་པ་
སྦྱང་དཀའ་བ་བཤད་པ་ལ། རྩ་བར། བདག་ཉིད་ཆེ་དེ་བདུད་རྣམས་ཀུན་གྱིས་ཀྱང། །ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། བསམ་གཏན་ལྷ་གཅིག་བློ་བཟང་བདེན་རང་བཞིན། །ཞིབ་མོ་རྟོགས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཐོབ། །ཅེས་པའི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་
ལ་དགག་བཞག་སྤང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདེན་བཞི་ལ་ཕྲ་རགས་གཉིས་མེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཕྲ་རགས་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མངོན་པ་གཉིས་ནས་བཤད་པའི་བདེན་བཞི་རགས་པ་ཡོད་པ་
གང་ཞིག་དེ་ནས་མ་བཤད་པའི་བདེན་བཞི་ཕྲ་མོ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ནས་མ་བཤད་པའི་སྡུག་བདེན་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་ནས་མ་བཤད་པའི་ཀུན་འབྱུང་ཡང་ཡོད། འགོག་བདེན་ཡང་ཡོད། ལས་བདེན་ཡང་

[089A]༄༅། །ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་འཛིན་ཕྲ་མོས་ཐོག་མའི་མ་རིག་པ་བྱས་པའི་འཕེན་བྱེད་ལས་ཀྱི་འཕངས་འབྲས་བདེན་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བདེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་འཛིན་དང་མཚུངས་
ལྡན་གྱི་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་དང། དེས་དྲངས་པའི་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། མཐོང་སྤང་བདེན་འཛིན་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་
བདེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་བདེན་བཞི་ལ་ཕྲ་རགས་གཉིས་གཉིས་ཡོད་ཀྱང། དེའི་ཁྱད་ཆོས་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་ལ་ཕྲ་རགས་གཉིས་གཉིས་མེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བདེན་བཞི་ཕྲ་མོ་དེའི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་བཞི་འབྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ ཡང་ཁ་ཅིག་འཕགས་པའི་བདེན་བཞིའི་སྒྲ་བཤད་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་དང་མཐུན་ཟེར་ན། འོ་ན་དེ་དག་འཕགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་བདེན་པས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཞེས་བཤད་རིགས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། དེ་དག་འཕགས་པ་ཁོ་ན་ལ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བདེན་པར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་འཕགས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་མི་དགོས་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་
དངོས་པོ་ལ་ཡང་འཕགས་པའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཕགས་པའི་སྐད་དོད་ཨཱརྱ་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྗེ་རིགས་སམ་ཇོ་བོ་དང། འཕགས་པའི་སྐད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ས་ལས་རིང་དུ་འཕགས་པ་གསུམ་ཀ་

[089B] གཞན་ཡང། དེའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་འཕགས་པ་ཞེས་པ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ལ་བཞག་ཀྱང་ཁྱོད་ལྟར་བཤད་མི་དགོས་པར་ཐལ། གང་ལ་དམིགས་ན་འཕགས་པར་བྱེད་པའི་བདེན་པ་ཡིན་པས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང། འཕགས་པས་
བསྟན་པའི་བདེན་པ་ཡིན་པས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་ཆོག་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་གི་ཁྱད་ཆོས་སྟོང་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་འཕགས་ལམ་ཐོབ་དགོས་པའི་སྡུག་བདེན་དེ་སྡུག་བདེན་ཕྲ་མོའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་
ཐལ༑ དེ་འདྲའི་སྟོང་བདག་མེད་གཉིས་བདེན་མེད་ལ་བྱེད་ན་མི་རུང་བ་གང་ཞིག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བདག་མེད་ལ་བྱེད་ནའང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྡུག་བདེན་ཕྲ་རགས་གཉིས་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་འཕགས་ལམ་
ཐོབ་དགོས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་འདྲའི་སྡུག་བདེན་ཕྲ་མོ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་སླ། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་
དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ན་དེའི་སྟོང་གཞི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྡུག་བདེན་ཕྲ་རགས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་དང་
སྡུག་བསྔལ་བ་གཉིས་ལ་ཕྲ་རགས་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན། རགས་པའི་སྡུག་བདེན་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ན་ཕྲ་བའི་སྡུག་བདེན་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། སྡུག་བདེན་ཕྲ་རགས་

[090A]༄༅། །ཀྱི་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་ཕྲ་རགས་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཉན་ཐོས་སྡེ་པར་གྱུར་པའི་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་མི་རྟག་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
པ་ཁས། རྟགས་བསྒྲུབས་ཟིན། འདོད་ན། དེས་སྡུག་བདེན་ཕྲ་མོ་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། དེ་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བདེན་འཛིན་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཕྲ་མོར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉན་
ཐོས་སྡེ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་རང་ལུགས་ནི། རང་རྒྱུད་བདེན་འཛིན་སོགས་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཕྲ་མོས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བའམ་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པ་དེ། རང་ཉིད་ཕྲ་བའི་སྡུག་བདེན་ཡིན་པའི་མཚན་
ཉིད༑ དེ་འདྲའི་སྡུག་བདེན་ཐུང་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདེན་པས་སྟོང་པ་དང། རང་དབང་བའི་བདག་མེད་པ་བཞི་སྡུག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཕྲ་མོར་འཇོག་བདེན་འཛིན་གྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་
པར་དྲངས་པའི་ལས་ཉོན་ཅི་རིགས་པས་བསྡུས་པའི་རང་འབྲས་སྡུག་བདེན་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པ་དེ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཕྲ་མོའི་མཚན་ཉིད། དེ་འདྲའི་ལས་ཉོན་དེའི་རྒྱུ་དང། ཀུན་འབྱུང་དང། རྐྱེན་དང། རབ་སྐྱེ་བྱས་པའི་ཆ་རྣམས་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ཕྲ་མོ་ཡིན། ལམ་བདེན་བསྒོམ་
སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲིབ་གཉིས་གང་རུང་སྤངས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྲ་བའི་འགོག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་འདྲའི་འགོག་པ་དང། ཞི་བ་དང། གྱ་ནོམ་པ་དང། ངེས་འབྱུང་གི་ཆ་བཞི་འགོག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཕྲ་མོར་འཇོག་ལམ་སོགས་ཁྱད་ཆོས་བཞི་ལྡན་གྱི་འཕགས་ལམ་

[090B] ཕྲ་བའི་ལམ་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་འདྲའི་ལམ་གྱི་བདེན་པར་མཚོན་པ་ལ་བདེན་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ལྟོས་པའི་ལམ་དང། རིག་པ་དང། སྒྲུབ་པ་དང། ངེས་འབྱིན་བཞི་ལམ་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཕྲ་མོར་འཇོག་བདེན་བཞི་རགས་
པ་ཡང་ཡོད་དེ། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློས་དྲངས་པའི་སྡུག་བདེན་དེ་སྡུག་བདེན་རགས་པ་དང། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློས་དྲངས་པའི་ལས་ཉོན་གཉིས་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་རགས་པ་དང། མངོན་པ་གཉིས་ནས་བཤད་
པའི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་རེ་ཞིག་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་དེ་འགོག་བདེན་རགས་པ་དང། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཙམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་ལམ་བདེན་རགས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། བདེན་བཞི་ཕྲ་རགས་ལ་མཁས་ཚད་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་བདེན་
བཞིའི་ངོ་པོ་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཡོད་ཅིང། དེའི་ཚུལ་ས་ལྔ་པའི་སྐབས་ལྟར་ཞིབ་མོའི་བློས་རྟོགས་པ་དེ་བདེན་བཞི་ལ་མཁས་པའི་ཚད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེན་པ་བཞི་ལས་སྡུག་ཀུན་གཉིས་དང། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ལ། འགོག་བདེན་ནི་དོན་
དམ་བདན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་དང། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རང་གི་ངོ་བོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མྱང་འདས་
གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་སྤངས་ཤིང་འཇུག་ཤེས་དྲུག་མངོན་གྱུར་ཅི་རིགས་པ་ལ་ཡུལ་བདེན་ལྕང་གི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱང་འདས་དེ། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཉོན་མོངས་སྤངས་པར་མ་ཟད་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ཆོས་དབྱིངས་

[091A]༄༅། །སུ་ཟད་ཅིང་འཇུག་ཤེས་དྲུག་གང་ལ་ཡང་བདེན་སྣང་གི་ལྷག་མ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཉམ་བཞག་དང་བཅས་པའི་མྱང་འདས་དེ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཡོད་དེ། སྔོན་ལ་ལྷག་མེད་
མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱས་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལྷག་མེད་མཉམ་བཞག་གི་གནས་སྐབས་དང་ལྷག་བཅས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར།།    ༈    །
གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ། ཁོ་ན་རེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཆོས་ཅན། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཡིན་པར་ཐལ། འཇུག་ཤེས་ལ་ཡུལ་བདེན་སྣང་དང་བཅས་པའི་མྱང་འདས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
འཇུག་ཤེས་ལ་ཡུལ་བདེན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་ཡུལ་བདེན་པར་སྣང་བ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རང་གི་ངོས་ནས་བདེན་སྣང་ཀུན་ཟད་པ་ཡིན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བ་སྣང་བ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ་
ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དེ་འགོག་བདེན་མིན་ཟེར་ན། འོ་ན། མདོ་ལས། གང་སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྤངས་པ་
ཟད་པ། ནུབ་པ། འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། ངེས་པར་སྤངས་པ་རྣམས་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཚེ། ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ཟད་པ་

[091B] དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཁྲུལ་པ་ཟད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང། ཆོས་སྐུར་གསུངས་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཉོན་མོངས་གཉེན་པོས་ཟད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འགོག་
བདེན་ཡིན་པར་ཐལ། ཉོན་མོངས་གཉེན་པོས་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཟད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འགོག་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། འདོད་ན། ཉོན་མོངས་གཉེན་པོས་སེམས་སྟེང་དུ་ཟད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་
ཉོན་མོངས་སེམས་ལ་མེད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་མིན་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་དམིགས་པ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འགོག་བདེན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་དགག་བྱ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། ཁྱོད་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ན་མ་ཁྱབ། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། རང་ཉིད་ཆོས་ཉིད་དུ་འཇོག་པའི་དགག་བྱ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། ཆོས་ཉིད་དུ་འཇོག་པ་ལ་དེ་ལྟར་དགོས་ཀྱང། འགོག་བདེན་དུ་འཇོག་པའི་དགག་བྱ་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། འགོག་བདེན་ལ་དེ་གཉིས་ཀ་བཀག་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པ་མེད་པ་དེ་རི་བོང་རྭ་མེད་དང། བུམ་མེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རི་བོང་རྭ་མེད་ཅེས་པའི་དགག་བྱ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་ཀྱང་
བུམ་མེད་ཀྱི་དགག་བྱ་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཆོས་ཉིད་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དྲི་མ་སྦྱངས་པ་ན། མྱང་འདས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གསུངས་པ་ལྟར། དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དགག་བྱ་དྲི་མར་གསུངས་པ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་

[092A]༄༅། །ཆོས་ཉིད་དྲི་བྲལ་དུ་སོང་བ་མི་སྲིད་ན། ངལ་བ་འབྲས་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། སྲིད་ན་དེའི་དགག་བྱ་ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པའི་དགག་བྱ་རི་བོང་གི་རྭ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་ཀྱང། དགག་བྱ་
ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་པའི་བུམ་པ་བཀག་པའི་བུམ་མེད་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་དུ་འཇོག་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། མྱང་འདས་ཀྱི་དགག་བྱ་དང་འགོག་བདེན་གྱི་དགག་བྱ་ལ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་
རྒྱུའི་དགག་བྱ་དང། འགོག་རྒྱུའི་དགག་བྱ་ལ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་སྒྲིབ་ལས་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་བདེན་གྲུབ་ཆོས་ཅན། ཡོད་པར་ཐལ། མྱང་འདས་ཀྱི་དགག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། མ་
གྲུབ་ན། དེ་འདྲའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་པ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཆོས་ཅན། རྣམ་གྲོལ་ལམ་བདེན་གྲུབ་ཁྱོད་ཀྱི་དགག་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་བཀག་པའི་མེད་དགག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མྱང་འདས་ཀྱི་འདའ་རྒྱུའི་མྱ་ངན་ལ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ་
རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་རྒྱུའི་མྱ་ངན་ལ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བདེན་གྲུབ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །གཉིས་པས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་བཤད་
པ་ལ་བཞི། སའི་ངེས་ཚིག་དང། ཤེར་ཕྱིན་ལྷག་པར་བསྟན་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་བསྔགས་པ། རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཉིད་བཤད་པ། མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྩ་བར། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་མཉམ་བཞག་སེམས་གནས་ཏེ། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་

[092B] འདིའི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་འགྲེལ་ལས་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུགས་དྲུག་པ་ནས་ཐོབ་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ས་དང་པོ་ནས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་སུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་
དེའི་ཐད་ཀྱི་མདོ་ལས། དེ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དང། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་པོ་དེ་དག་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འགོག་པའི་
རྣམ་ཐར་རྗེས་མཐུན་པ་དང། འགོག་སྙོམས་རྗེས་མཐུན་པ་ཐོབ་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་རིགས་ངེས་ཀྱིས་ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་འགོག་སྙོམས་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཐོབ་པ་ལ་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པ་འཐོབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་འགོག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། སྔ་རོལ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ལྷག་པར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ཡང་ཁ་ཅིག་འགོག་སྙོམས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་ཚོར་འདུ་རགས་པ་བཀག་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལུགས་འདི་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། གྲུབ་མཐའ་འོག་མའི་སྐབས་སུ་ལྡན་མིན་
འདུ་བྱེད་དུ་བཀྲལ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རྩ་བར། ཇི་ལྟར་ལོང་པའི་ཚོགས་ཀུན་བདེ་བླག་ཏུ། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་བྱུང། གསུམ་པ་ལ་ལྔ། ཟབ་མོའི་དོན་བཤད་པར་དམ་བཅའ་བ། ཟབ་མོའི་དོན་བཤད་པའི་སྣོད་ངོས་

[093A]༄༅། །བཟུང་བ། དེ་ལ་བཤད་ན་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཚུལ། སྣོད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ལ་ཉན་པར་བསྐུལ་བ། རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་དེ་ཡིས་ཆེས་ཟབ་ཆོས་རྟོགས་པ། །ཞེས་སོགས་
བྱུང༑ འདིའི་སྐབས་སུ་མཐའ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན། སྔོན་གྱི་བོད་མཁས་པ་མང་པོས་སྤྲིན་ཆེན་ལས། ཀླུ་སྒྲུབ་སྟོན་པ་འདས་ནས་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ལོན་པ་ན་འབྱུང་བར་བཤད་གསུངས་པ་ལ། རྩོད་དུས་ཀྱི་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་བུ་སྟོན་ན་རེ། དེ་མི་རིགས་ཏེ་བོད་དུ་
འགྱུར་བའི་སྤྲིན་ཆེན་ལས་དེ་ལྟར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། བོད་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་དུ་བཞི་བརྒྱ་ལོན་པན་ཞེས་མ་གསུང་ཡང་སྦྲིན་ཆེན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པ་ལས་གསུངས་པ་ཟླ་བས་འདིར་དྲངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་
ན་རེ། སློབ་དཔོན་འདི་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་བའི་དུས་སུ་བྱུང་ཞིང་ལོ་བརྒྱ་ལས་མ་བཞུགས་པར་ཐལ། རྡ་བོ་ཆེའི་མདོ་ལས། ལོ་བརྒྱད་ཅུ་པ་ལ་བསྟན་པ་ཉམས་པའི་ཚེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ལན་གསུམ་
ཕེབས་པའི་ཐ་མའི་དུས་ཀྱི་ལུང་བསྟན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། རྔ་བོ་ཆེ་ལས་དེ་ལྟར་ལུང་བསྟན་བདེ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འབྱུང་བའི་ཐ་མ་གཅིག་ཡིན་པར་གསུངས་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་སྐབས་སུ་
སློབ་དཔོན་འདི་སྐུའི་ན་ཚོད་མཐོ་བའི་སྐབས་ཀྱི་འབྱུང་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། འཁྲུངས་དུས་བསྟན་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སློབ་དཔོན་འདི་ས་དང་པོ་བ་ཡིན་ཏེ། དང་བོར་སོ་སྐྱེ་ཡིན་པ་ལས་ཕྱིས་སུས་དང་པོ་འཐོབ་པར་སྤྱན་རས་གཟིགས་

[093B] དེ་སྣང་བ་ཚུལ་བསྟན་གྱི་བཤད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བ་ར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་དང་པོ་ས་བདུན་པ་བ་དང། ཚེ་དེ་ལས་བརྒྱད་པ་བརྙེས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
རྔ་ངོ་ཆེའི་མདོ་ལས། དེ་ནས་ངས་ས་བདུན་པ་ལ་བཞག་སྟེ། མི་ཕལ་བ་ཞིག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། གང་གི་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་པ་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མི་ཕལ་བ་ཞིག་ཏུ་ཞེས་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ནི་
སློབ་དཔོན་འདི་སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ལོན་པ་ན་འཁྲུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལང་གཤེགས་ལས། ད་ནི་མྱ་ངན་འདས་འོག་ཏུ། །ལོ་ནི་བཞི་བརྒྱ་ལོན་པ་ན། །ཞེས་སོགས་དང། སྦྲིན་ཆེན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པ་ལས། གཞོན་ནུ་འདི་ང་
མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ལོན་བ་ན་ཀླུ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་སློང་དུ་གྱུར་ནས། ངའི་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་བྱས་ཏེ། མཐར་གྱིས་དང་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཞིང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་
བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་དོ། །ཆོས་སྒྲ་གསུམ་བསྒྲགས་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། སྐུ་ཚེའི་སྟོད་ཙམ་ལ་དགེ་སློང་བདེ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་བསླབ་པ་ལ་གཡེལ་བ་རྣམས་ཚར་བཅད་ནས་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་གཞི་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ་ཆོས་སྒྲ་དང་
བོ་བསྒྲགས། དེ་ནས་གྲུབ་པ་བརྙེས་ཏེ་ལོ་ལྔ་བཅུ་ཕན་ཆད་བརྒྱ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ལོ་ཅི་རིགས་ལ་ཀླུ་ཡུལ་ནས་ཤེར་ཕྱིན་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པའི་ཚོགས་དྲུག་བརྩམས་ཏེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྟོང་ཉིད་རྒྱས་བར་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་སྒྲ་གཉིས་བ་དང་

[094A]༄༅། །དེ་ནས་སྒྲ་མི་སྙན་དུ་བྱོན་ཏེ་ལོ་ཉིས་བརྒྱར་འགྲོ་བའི་དོན་བྱས་ནས། སླར་ཡང་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཕེབས་ཏེ། རྡ་བོ་ཆེའི་མདོ་དང། སྦྲིན་ཆེན་པོ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ལ་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་སོགས་མཛད་དེ། ཆོས་སྒྲ་ཆེན་པོ་གསུམ་པ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྲིན་ཆེན་ལས། གཞན་ཡང་ངའི་ཉན་ཐོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་མིང་མཐུན་པའི་དགེ་སློང་གིས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ལན་གསུམ་མངོན་
པར་བསྒྲགས་ནས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཆེ་བ་ལ་ལྟོས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྔགས་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་ན། སློབ་དཔོན་འདི་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་འཚང་རྒྱ་བར་བཞེད་དེ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ཟླ་གྲགས་སློབ་དཔོན་གྱི་དངོས་སློབ་མིན་ཟེར་
བ་མི་འཐད་དེ། དེ་སྐུ་ཚེ་སྨད་ཀྱི་སློབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་ཆེན་པོས། ཀླུ་སྒྲུབ་སློབ་མ་ཟླ་གྲགས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཟླ་གྲགས་སློབ་དཔོན་གྱི་དངོས་སློབ་མ་ཡིན་པར་ཐ་ལ། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་རྩོམ་
དུས་སློབ་དཔོན་དཔྱིག་གཉེན་དང། ཆོས་སྐྱོང་དང། ཕྱོགས་གླང་སོགས་ངར་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཤད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཆོས་སྒྲ་གསུམ་པ་དང། ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་དང་ཕྱོགས་གླང་སོགས་དུས་རགས་པ་མཉམ་ལ་
ཕྱོགས་གླང་གི་སྤེལ་མར་བསྟོད་པའི་ལན་དཔའ་བོས་བརྩམས་པ་དང། ཟླ་བའི་ཞབས་ལོ་སུམ་བརྒྱ་བཞུགས་པར་རྡོ་རྗེ་གདན་པའི་གསུང་སྒྲོས་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །ས་བཅད་གཉིས་པ་གསུམ་པ་བཞི་པ་རྣམས་པ་སྡོམས་ཏེ་

[094B] སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དུས་ནའང་སྟོང་པ་ཉིད་ཐོས་ནས། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བས་ལམ་འདི་མཉན་པར་གྱིས། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང། ལྔ་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ། ཡང་དག་པའི་དོན་ལུང་
གིས་བསྟན་པའི་ཚུལ། ལུང་གི་དོན་དེ་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ། དེས་གྲུབ་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རབ་དབྱེ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལུང་ལས་གསུངས་པའི་ཚུལ་འགོད་བ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་
པོ་ནི། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། ས་ལྔ་པ་བདེས་དྲུག་པ་ལ་འཇུག་པ་ན། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུས་འཇུག་གོ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཉམ་པ་
ཉིད་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། དབེན་པ་དང། གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང། བླང་བ་མེད་པ་དང། དོར་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མཛད། རྨི་ལམ་དང། མིག་
ཡོར་དང། བྲག་ཆ་དང། ཆུ་ཟླ་དང། གཟུགས་བརྙན་དང། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ན། རྣོ་
ཞིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་སྟེ། ཞེས་བྱུང། མཉམ་ཉིད་བཅུ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ཡོད་དེ། དར་པོ་བདུན་ངོས་འཛིན་ཚུལ་དང། ཐ་མ་གསུམ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་

[095A]༄༅། །ཡོང་དེ། དཀར་དམར་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་མེད་པར་མཉམ་པ་དེ་མཉམ་ཉིད་དང་པོ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་མཉམ་
པ་དེ་མཉམ་ཉིད་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། གཞན་བརྒྱད་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་སྐྱེབ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་མདོར་བསྟན་
དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཉམ་ཉིད་གསུམ་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འོངས་པ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་དེ་མདོར་བསྟན་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཉམ་ཉིད་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོར་བསྟན་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་ཚུལ་འདི་འོག་མ་
རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདས་པ་དང། ད་ལྟར་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པར་མཉམ་པ་དེ་མདོར་བསྟན་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཉམ་ཉིད་བཞི་པ་དང། དངོས་པོ་སྐྱེ་འགྱུར་དང་སྐྱེ་བ་རྣམས་རང་བཞིན་
གྱིས་དབེན་པར་མཉམ་པ་དེ་མདོར་བསྟན་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཉམ་ཉིད་ལྔ་པ་དང། ལུང་རིགས་ཀྱིས་གསར་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་བར་དག་པར་མཉམ་པ་དེ་མདོར་བསྟན་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་
མཉམ་ཉིད་དྲུག་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་མེད་པར་མཉམ་པ་དེ་མདོར་བསྟན་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཉམ་ཉིད་བདུན་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྒྲ་དང་རྣམ་

[095B] ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་བླང་དོར་མེད་པར་མཉམ་པ་དེ་མདོར་བསྟན་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཉམ་ཉིད་བརྒྱད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་དཔེ་
བདུན་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་མཉམ་པ་དེ་མཉམ་ཉིད་དགུ་པ་དང། འདི་ནི་མཉམ་ཉིད་གཞན་རྣམས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་དཔེའི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཚེས་དངོས་པོ་དང། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དངོས་མེད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་
པར་མཉམ་པ་དེ་མདོར་བསྟན་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཉམ་ཉིད་བཅུ་པར་འཇོག་གོ་མཉམ་ཉིད་རྣམས་ལ་ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དང་བོ་གཉིས་ཁྱབ་ཆེ་ལ། ལྷག་མ་བརྒྱད་ཁྱབ་ཆུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རྣོ་བ་ནི་ཤེས་རབ་མྱུར་བ་དང། རྗེས་
སུ་མཐུན་པ་ནི། ས་བརྒྱད་པའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་བ་རྗེས་སུ་སྟེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཐོབ་ཅེས་པའི་དོན་ནོ། །བྱང་ས་ལས་གསུངས་པའི་མཉམ་ཉིད་བཅུའི་ངོས་འཛིན་ཡིག་ཆ་རྒྱས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །
གཉིས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོས་བཟུང་བ་ལ་གཉིས། དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་སྦྱར་ཏེ་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་ལྟར་སྣང་དགག་པ། ཐལ་རང་གི་དགག་བྱ་སོ་སོར་ངོས་འཛིན་པའོ། །དང་པོ་ནི། མཐའ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་
ན༑ སྔ་རབས་པ་རྣམས་ན་རེ། དགག་བྱ་ངོས་མ་ཟིན་ཀྱང་ཡུལ་ཅི་ཡང་བློ་ལ་མ་ཤར་ཞིང་མ་བསམ་པ་དེ་གནས་ལུགས་མཐོང་བ་དང། རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ལ་འོ་ན། རང་གིས་མི་ཤེས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་བརྟན་གཡོ་

[096A]༄༅། །མཐའ་དག་གི་གནས་ལུགས་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་བློ་ལ་ཡུལ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ཅི་ཡང་མི་འཆར་ལ། དེ་མ་ཤར་བ་ཡུལ་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་མཐོང་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལྟ་མིན་གྱི་
མ་རིག་པ་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་འཆར་བའི་ཚེ་རང་གི་དགག་བྱ་བཀག་པའི་རྣམ་པ་མི་འཆར་བར་ཐལ། བློ་ལ་ཅི་ཡང་མ་ཤར་བ་དེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན་
དེའི་ཚེ་རང་གི་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་ཆ་དེ་མི་འཆར་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་མེད་དགག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མེད་དགག་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྤྱི་འཆར་བའི་ཚེ་རང་གི་དགག་བྱ་ངོས་སུ་བཀག་ནས་
ཆོས་གཞན་དངོས་ཤུགས་གང་ལ་ཡང་མ་འཕངས་པ་གཅིག་དགོས་ལ། དེ་ལ་སྔོན་དུ་རང་གི་དགག་བྱའི་དོན་སྤྱི་བློ་ལ་མ་ཤར་བར་དེ་བཀག་པའི་དངོས་མེད་བློ་ལ་མི་འཆར་བའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བཏགས་པའི་དངོས་ལ་མ་རེག་པར། །དེ་ཡི་དངོས་མེད་
འཛིན་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་རགས་པའི་སྣང་བ་མ་ཤར་བ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཡུལ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཤར་བ་གཅིག་དགོས་ཀྱི། དེ་མ་ཤར་བར་ཡུལ་དེ་དག་
མི་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལྟ་བུ་ལ་དེ་ལྟར་དགོས་པར་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཟླ་བ་གཉིས་ཀས་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྟག་ལོ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན་ན་རེ། ཐ་སྙད་ཞིབ་མོ་མི་ཤེས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་

[096B] སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་མི་དགོས་ཏེ། དོན་དམ་བདེན་པ་ཀུན་རྫོབ་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་འཇོག་མི་ཤེས་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེ་མི་
ཤེས་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་འཇོག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱང་འཕེན་པས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་བཟུང་བ་དེ་ཆད་ལྟ་ཡིན་ལ། དབུ་མཁས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་བཟུང་བདེ་ལྟ་པ་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་
མཚན་རིམ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པ་མི་འདོད་པ་དང། འདོད་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང། ལྟ་བ་མ་རྙེད་པར་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང། མེད་པའི་ཁྱད་པར་མི་ཕྱེད་གསུངས་པས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྒྱང་འཕེན་པའི་
རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ་བ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན་ཁོ་རང་ལ་བྱེ་སྨྲའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལོངས་སྐུ་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ་བ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ལོངས་
སྐུ་རང་བཞིན་མེད་པ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིབ་འཁོར་གསུམ།    ༈    །རང་ལུགས་ལ། སྐབས་འདིར་སྟོང་ཉིད་ངེས་པ་ལ་ཐོག་མར་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་དགོས་ཏེ། དེ་ངོས་མ་ཟིན་ན་དེ་བཀག་
པའི་སྟོང་པ་ངོས་མི་ཟིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་དགག་བྱ་ལ་ལམ་གྱི་དགག་བྱ་དང། རིགས་པའི་དགག་བྱ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། ལམ་གྱི་དགག་བྱ་ལ་ཡོད་པ་གཅིག་དགོས་ཏེ། དེ་མེད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་དུ་འགྲོ་བ་དང། ལམ་བསྒོམ་པའི་ངལ་

[097A]༄༅། །བ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ཡང་དག་གི་དགག་བྱལ་ལོག་འཛིན་དང། དེས་བཟུང་བའི་ཡུལ་ལ་དགག་བྱར་བྱས་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ལྟོས་པའི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ལ་ངོ་བོ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་
བར་བཟུང་བ་དང། དེའི་ཡུལ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པའམ་མི་རིགས་བསན་དགག་བྱར་མཛད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་ཡང་དག་ལ་དབྱེ་ན། ལྟོས་པའི་རིགས་པ། འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་
དང་བཞི་ཡོད། བསྡུན་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པ་དང། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། འཐད་པ་དང། རུང་བ་དང། རིགས་པ་གསུམ་དོན་གཅིག་དེས་ན་འཐད་པའི་བཟློག་ཟླ་ལ་རིགས་པའི་དགག་བྱར་བྱ་སྟེ་
རིགས་པ་བཞིའི་བཟློག་ཟླ་མི་རིགས་པ་བཞི་ལ་དགག་བྱར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་ཡང་དག་དང་རྟགས་ཡང་དག་དོན་མི་གཅིག་པས་རིགས་པ་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་ཡོད་ལ། རྟགས་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་མེད་བར་མཁས་དབང་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དང་
འཇམ་དབྱངས་སྟག་ལུང་བྲག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཞེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་སོ།    ༈    །རྩོད་སྤོད་ལ་ཁོ་ན་རེ། བདེན་འཛིན་གྱིས་བདེན་པར་བཟུང་བ་ཆོས་ཅན། མི་འཐད་པར་ཐལ། རིགས་པ་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་
ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། མེད་པར་ཐལ། མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ནས་ཁྱབ། ཁོ་རང་ལ་གྲངས་ཅན་པས་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཆོས་ཅན། མེད་པར་ཐལ། མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བདེན་འཛིན་ཆོས་

[097B] དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་དགག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ། འོ་ན། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་བདེན་མེད་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་
ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་ཐལ་རང་གི་དགག་བྱའི་ངོས་འཛིན་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་དང། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་དགག་བྱ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་དགག་གཞག་སྤང་གསུམ་
ལས། དང་པོ་ནི། སྔོན་གྱི་བོད་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རིགས་ཤེས་ཀྱི་དཔྱད་བཟོད་དང། དེའི་རྙེད་དོན་དོན་གཅིག་ལ། དེ་སྐབས་འདིའི་དགག་བྱ་ཡིན་ཟེར་རོ། །འོ་ན། ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན། དགག་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་
ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་དེ་དེ་ཉིད་དེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཕྱོགས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཊིཀ་ཆེན་ལས། དབུ་མ་སྣང་བ་མ་གཏོགས་རང་རྒྱུད་པའི་གཞུང་ཁུངས་ཐུབ་
གཞན་ལས་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གསལ་བར་མི་འབྱུང་ལ་ཞེས་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བདེན་གཉིས་ལས། བློ་ལ་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་གཅིག་ཤོས་སོ། །ཞེས་པ་འདིས་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གསལ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞུང་
འདིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་ཚད་དང། དོན་དམ་དུ་གྲུབ་ཚད་གཉིས་ཀ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། རྗེ་དྲུང་ཤེས་རབ་དབང་པོས་ཀྱང་དེ་ཉིད་འཐད་པའི་ཕྱོགས་སུ་མཛད་དོ། །འོ་ན། ལུང་དེའི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་བ་ནི་བ་ལང་རྫི་ཡན་ཆད་ཀྱི་

[098A]༄༅། །བློ་ལ་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་ཞེས་བཤད། ལྷག་མས་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་ཚད་པ་ལང་རྫི་སོགས་ལ་མི་སྣང་བར་བསྟན་པར་ཐལ། དེའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་བློ་དེ་བ་ལང་རྫི་ཡན་ཆད་ཀྱི་བློ་ལ་བྱེད། སྣང་ཞེས་པས་གཅིག་ཤོས་མི་སྣང་བ་ལ་
བྱེད་ཅིང། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་གཉིས་གྲུབ་ཚད་གཉིས་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། འདོད་ན། བ་ལང་རྫི་སོགས་གྲོལ་ཟིན་པར་ཐལ། དེ་དག་ལ་ཆོས་གང་ཡང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་དག་གིས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྙེད་ཟིན་པར་
ཐལ༑ དེ་དག་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གཞུང་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང། དོན་དམ་བདེན་པ་ངོས་འཛིན་གྱི་གཞུང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གྲུབ་ཚད་གཉིས་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། མ་ཁྱབ་ན་
དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བདེན་གཉིས་ངོས་འཛིན་གྱིས་གཞུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་སྟེང་གི་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པའི་དགག་བྱ་བདེན་པ་གང་
ཡིན་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་ཟེར་ན། གཟུགས་སོགས་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ཡང་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ་དང། དེ་བདེན་གྲུབ་ལྔ་དབང་ཤེས་སོ་སོ་ལ་སྣང་ལ་དེ་དག་
དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ལྔ་དང། རིགས་ངོའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལྔ་མི་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། མཐོང་བ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི་དབང་ཤེས་མིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་འགྲེལ་བར་དགག་བྱ་བདེན་པ་དབང་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བར་བཤད་པ་འདིར་ཡང་འདྲ་

[098B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་རིགས་ངོའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རྒྱུད་པའི་གཞུང་རྣམས་ལས་བདེན་གྲུབ་འགོག་སྐབས་རིགས་ངོའི་བདེན་སྐྱེ་སོགས་བཀག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། གཞི་དེ་དོན་
དམ་པར་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ནི། གཞི་དེ་དོན་དམ་པར་དཔྱོད་པའི་རིགས་ངོར་མེད་པ་སྟེ། དེས་མ་གྲུབ་བྱས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་རྒྱུད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་འདོད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ་
འདི་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་ཡང་འདོད་པ་གང་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་གིས་བཏགས་ཙམ་མིན་པ་མི་འགལ་བར་ཡང་འདོད། ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་གིས་བཏགས་
ཙམ་མ་ཡིན་པར་བཙལ་བས་རྙེད་པར་ཡང་འདོད། རྒྱུ་འབྲས་སོགས་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཡོད་པར་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་བླ་མའི་དྲིས་ལན་ལས། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་ངོས་
ནས་གྲུབ་པའི་དོན་བཞེད་པས་འདིའི་ལུགས་ཀྱི་བདེན་སྟེང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལའང་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་མིན་པའི་དོན་ཚང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་ན་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པའི་སྡོད་ལུགས་
མེད་ཀྱང། དེའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་སྡོད་ལུགས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་མིན་པ་ཅིག་ཡོད་པ་ལུགས་འདི་ལ་མི་འགལ་བས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ནི་སྔར་ལྟར་དཔྱོད་པ་དེ་ཙམ་ནི་དེ་

[099A]༄༅། །ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་དབྱོད་པ་མིན་པར་འདོད་པས་དེ་འདྲས་བཙལ་བའི་དོན་ཡོད་པར་ཡང་འདོད་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འདིས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་
གིས་བཞག་པའི་ཡོད་པར་མི་འདོད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འདི་བས་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་གྱི་ཙམ་སྒྲས་རང་མཚན་དང། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་གཉིས་གཅོད་པར་མི་བཞེད་པར་ཐལ། སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་ཙམ་སྒྲས་རང་
ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མི་གཅོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་ཚུལ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་དགག་པ་མཛད་ནས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཀུན་བཏགས་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་རྒྱུ་དང། བདེན་གྲུབ་ཏུ་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་དེ་ཀུན་
བཏགས་མིང་བརྡས་བཞག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལེགས་ལྡན་གྱི་འདོད་ཚུལ་སྐབས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ་ལས། དེའི་ཚེ་ཀུན་བཏགས་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཀུན་བཏགས་ནི་ཞེན་ཡུལ་དེ་དོན་དམ་པར་ཀུན་
བཏགས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་མིང་དང་བརྡས་བཞག་པར་གསུངས་པ་ནི། སྒྲ་རྟོག་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མིང་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཡོད་པར་ཐལ། གཟུགས་སོགས་དེ་དེ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལས། གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྡར་བཏགས་པའི་ཆོས་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས། གཟུགས་ནི་གློ་བུར་དུ་མིང་གིས་བཏགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་

[099B] ལུང་དང་པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲྡའམ་ཐ་སྙད་པ་ཙམ་གྱིས་བཏགས་པར་བཤད་ཀྱི། ཐ་སྙད་བཏགས་ཙམ་དུ་མ་བཤད་ལ། མདོའི་དོན་ནི། གཟུགས་སོགས་དང་པོ་ནས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པས་ན་གློ་བུར་བ་དང། བདེན་གྲུབ་ཏུ་མིང་
བརྡས་བཞག་ཙམ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྟ་གླང་དུ་མི་སྣང་ན་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་མེད་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་མེད་པར་ཐལ། རྟ་གླང་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བདག་མེད་ཡིན་ན་རྟ་གླང་
དུ་སྣང་དགོས་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ཡོད་པར་ཐལ། ཤེས་བྱ་རྟ་གླང་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འཁྲུལ་བའི་མཐའ་དགག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཆོས་
ཉིད་ཆོས་ཅན། བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་བ་མེད་པར་ཐལ། བདེན་གྲུབ་ཏུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པའི་
ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ཆོས་ཉིད་བདེན་འཛིན་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་ལས། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དང་བྲལ་བ་དེ། གང་ཟག་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་གསུངས་
པ་ལ། མཁས་པའི་དབང་པོ་འཇམ་དབྱངས་དགའ་བའི་བློ་གྲོས་ན་རེ། གང་ཟག་ཕུང་བོ་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་མ་ཡིན་པ་གང་ཟག་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པར་ཐལ། གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེང་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་

[100A]༄༅། །སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དོགས་པ་འགོད་པར་མཛད་དོ། །དཔྱད་གཞི་ཆེ་ཡང། རེ་ཞིག་འདི་ལྟར། འོ་ན། གཅིག་གི་གནས་ལུགས་མེད་པར་ཐལ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་གཅིག་མེད་པ་དེ་དེ་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ། ནས། དོན་གཅིག་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བར་གྱི་བརྒྱད་ཀ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སྐྱེ་འགགས་
སོགས་བརྒྱད་པོ་ཆོས་ཅན། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཁྱོད་མེད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ང་བདེན་པར་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ལ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ང་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་
མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པར་ཐལ། གཅིག་བདེན་པར་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ལ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དེ་འཇིག་ལྟ་ཕྲ་མོ་མ་ཡིན་
པར་ཐལ་ལོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གནས་ལུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སེམས་ཙམ་པས་ཚད་མས་མ་ངེས་པར་ཐལ། བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། སེམས་ཙམ་པས་གནས་ལུགས་དངོས་མེད་དུ་ཚད་མས་མ་རྟོགས་པར་ཐལ་
འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན་ནམ་མཁའ་དངོས་མེད་དུ་སེམས་ཙམ་པས་འདོད་ཚུལ་ལས་ཕྲ་བའི་དངོས་པོར་མེད་ལུགས་ཤིག་ཐལ་འགྱུར་བ་འདི་བས་འདོད་པར་ཐལ། ནམ་མཁའ་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ཚད་ལ་སེམས་ཙམ་པ་ལས་ཕྲ་བ་གཅིག་ཐལ་འགྱུར་བ་

[100B] འཁོར་གསུམ། དེར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་བ་འདི་བས་ནམ་མཁར་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནམ་མཁའི་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ཚད་དུ་འདོད། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་སུ་ཡང་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བདེན་
གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དུ་བྲལ་དེ། བདག་ཕུང་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱི་རྒོལ་ཡང་དག་གིས་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་བློ་ངོར་གྲུབ་ཟིན་ཀྱང། བདེན་མེད་ཀྱི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
   ༈    །གཉིས་པ་རང་གི་ལུགས་ལ་གསུམ། བདེན་གྲུབ་དང་བདེན་འཛིན་དོས་བཟུང་བ། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་བདེན་རྫུན་སྒྱུ་མའི་དཔེས་བསྟན་པ། དཔེ་དེ་དོན་ལ་སྦྱར་ནས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་གི་
དབང་དུ་བྱས་ན་དགག་བྱ་ངེས་འཛིན་ཚུལ་ཡོད་དེ། གྲུབ་ཚུལ་གཅིག་གཞིར་བཞག་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་བཟློག་ཟླ་བདེན་གྲུབ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། རང་རྒྱུད་པའི་གཞུང་ཁྲུངས་ཐུབ་གཞན་ལས་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གསལ་བར་མི་
འབྱུང་ལ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཚུལ་བཤད་པའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་རམ་བདེན་ཡོད་དུ་ཤེས་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡོད་དེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དག་པ་ཡང་
དེ་ལས་བཟློག་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་འཁྲུལ་བའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། འྡིའམ་འདིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ལྟ་བུར་བྱེད། འགེབས་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་མདོ་ལས་ཀྱང། དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །དམ་པའི་

[101A]༄༅། །དོན་དུ་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་མེད་ལ་འཁྲུལ་བ་གང། །དེ་ནི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་རྫུན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་
ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་བྱུང་ལ། དེས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་
གིས་དངོས་པོ་རྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་ཡང་བཤད་དུ་ཡོད་དེ། དངོས་པོ། ཞེས་པ་ནས། འགེབས་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས། དངོས་པོ་རྣམས་
བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དེས་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པས་དེ་བློ་ཀུན་རྫོབ་པར་བསྟན་ལ། དེའི་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པའི་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་ལུང་གི་ཚིག་རྐང་དང་པོས། གཟུགས་སོགས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་འགག་བློ་
གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་གྲུབ་ཚད་དུ་བསྟན། ཚིག་རྐང་གཉིས་པས། དངོས་པོ་རྣམས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་
ཀྱི་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན། ཚིག་རྐང་གསུམ་པས། དངོས་པོ་རྣམས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ལ་དོན་དམ་པར་འཁྲུལ་བ་དེ་བསྟན། ཚིག་རྐང་བཞི་པས། དེ་ལྟར་འཁྲུལ་བའི་བདེན་འཛིན་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐོང་བ་ལ་གོས་ཀྱིས་འགེབས་པ་ལྟར་

[101B] དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནས་ཀུན་རྫོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བདེན་འཛིན་དེ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་བདེན་འཛིན་གྱིས་རྒྱུད་བསླད་པའི་དབང་གིས་བདེན་པར་མེད་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་ལ་བདེན་པར་སྣང་བའི་
གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་སྟེ་བརྫུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བསྟན། དེ་ཡང་ཞེས་པ་ནས། མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྲོག་ཆགས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཟུགས་སོགས་དངོས་པོ་རྣམས་བདེན་པར་མེད་
བཞིན་དུ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བས། དེ་ལྟ་བུའི་བདེན་འཛིན་དེ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་བསྟན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ན་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དོན་ནོ། །སྲོག་ཆགས་
དེ་དག་གི་བསམ་པ་རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་ཀྱི་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དོན་དུ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། ཤུགས་ལ་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་
ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། དེ་ལ་དགག་བྱ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དང། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་དང། ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཞེས་ཟེར་ཞིང། དེ་རྣམས་སུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་བདེན་འཛིན་ཡིན་ཞིང། དེའི་ཞེན་ཡུལ་
མེད་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོར་འཇོག་གོ་བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ལྟར་ན་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་དག་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སྐྱེ་བ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྐྱེ་སོགས་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་མ་གྲུབ་པ་ནི་

[102A]༄༅། །དེ་དག་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། སྐྱེ་སོགས་དེའི་དོར་གྲུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་སྐྱེ་སོགས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་དོན་དུ། ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དབུ་མ་སྣང་བ་
ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་དོན་ནི། སྐྱེ་སོགས་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་ངོར་མེད་པ་དེ་དག་དོན་དམ་དུ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དེ་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་
དོན་དམ་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཤེས་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་ནས། དེ་འདྲའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པའི་རིག་ངོར་མེད་པ་ལ་དོན་དམ་པར་མེད་པར་བཤད་པ་དང། བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་
ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་ནས། དེར་མེད་པ་ལ་དོན་དམ་དུ་མེད་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དམ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་དང། དེའི་ངོར་ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ། སྟོང་
ཉིད་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་དང། རྗེས་དཔག་དེའི་ངོར་ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་དེའི་དོར་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་དང། དོན་དམ་དེར་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་མེད་དེ། བློ་གནོད་
མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུབ་པ་ཡང་མེད། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེར་གྲུབ་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དང་པོའི་དོན་དམ་དང་དེའི་ངོར་གྲུབ་པ་ཡང་ཡོད་ལ་

[102B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཕྱི་མའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། སྔ་མའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་སྟེ། བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་
ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་ངོར་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་ཕྱི་མའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་སྔ་མའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་ཀྱང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཀྱང་སྒྲའི་དོན་ཡོད་དེ་
སྔ་མ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་ངོར་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ནི་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཕྲ་མོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྲ་བའི་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཕྱི་མའི་ཡོད་འཛིན་ཏེ་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་
མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། སྔ་མའི་ཡོད་འཛིན་ནི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་མིན་ལ། དེའི་བདེན་འཛིན་ལ་ནི་ཕྱི་མའི་ཡོད་འཛིན་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་སྣང་བའི་ལུང་
འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་སོགས་ཁ་ཅིག་དོན་དམ་པ་བདེན་པ་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པར་བཞེད་པ་དང། རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆ་པ་དང། ཀུན་མཁྱེན་ཇོ་ནང་བ་དང། ཟི་ལུང་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་སོགས་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་དང། དེས་
དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དང། དོན་དམ་བདེན་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་སོགས་ནོར་འཁྲུལ་མང་དུ་བྱུང་སྣང་སྟེ། །གོང་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་བཞག་འདི་རྣམས་ལེགས་པར་ཤེས་ན་གཤིས་ལུགས་ལ་གྲུབ་པ་དང། དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ཟེར་བས་

[103A]༄༅། །དང༑ ཡང་ཆོས་ཉིད་ཡོད་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་ཉིད་གཤིས་ལུགས་དང་དོན་དམ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་མི་འགལ་བའི་གནད་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་བདེན་རྫུན་སྒྱུ་མའི་དཔེས་བསྟན་པ་ནི་
ལུགས་འདི་ལ་ཆོས་རྣམས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་དང། མ་བཞག་པའི་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཤེས་པའི་ཚུལ་སྒྱུ་མའི་དཔེའི་སྟེང་ནས་བཤད་ན་ངེས་སླ་བས། དེའི་ཚུལ་ནི། སྐབས་འདིར་སྒྱུ་མའི་དཔེ་དང་དོན་སྦྱོར་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་བའི་ཚེ་
མིག་བསླད་པ་དང་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་མཚུངས། དེ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ་མཁན་དང་ལྟ་བརྙེད་པའི་གང་ཟག་མཚུངས། མིག་མ་བསླད་པ་དང་བྱང་འཕགས་མཉམ་བཞག་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མཚུངས་ཏེ། མིག་བསླད་པས་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་བློ་འཁྲུལ་
པས་སྣང་བར་མི་འདོད་པར་དོན་གྱི་རྟ་གླང་དུ་འཛིན་པ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བློ་ལ་སྣང་བས་བཞག་པར་མི་འཆར་བར་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་སུ་འཆར་བ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཚུངས་ཏེ། དེས་དེ་སྣང་ཡང་བློའི་དབང་གིས་ཡིན་སྙམ་པ་ལྟར་ལྟ་བ་
རྙེད་པས་ཀྱང་དེར་སྣང་བ་བློ་མ་འཁྲུལ་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་ལས་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དཔེ་ལ་སྣང་ཞེན་གང་ཡང་མེད་པ་ལྟར་དོན་དེ་མཉམ་བཞག་གི་དོན་བདེན་སྣང་དང་བདེན་ཞེན་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་གི་སྣང་བ་
འཇལ་བྱེད་ཡོད་དེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུམ་པ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཆ་ཙམ་ཡིན་པས། སེམས་དེ་ཉམས་མྱོང་གི་རང་རིག་གིས་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པར་འདོད་པས་རང་རིག་མངོན་སུམ་དང། མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་

[103B] ས་ཕྱོགས་དང་བར་སྣང་ཅི་རིགས་འཛིན་པའི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པར་བཞེད་དོ།    ༈    །གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ། ཁོ་ན་རེ། རི་བོང་རྭ་ཆོས་ཅན། ཡོད་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་
བཞག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། བློའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུགས་འདི་ལ་བློའི་དབང་
གིས་མ་བཞག་པའི་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མི་འདོད་ཀྱང། དེ་ལྟར་བཞག་པ་དང་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱི་དགག་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་དང་བདེན་པར་མེད་
པར་ཁས་ལེན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་དགག་བྱ་ལ་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་བློ་ངོ་ན་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདི་བས་བྱིས་པ་ཡན་ཆད་ལ་གཟུགས་སོགས་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་འདོད་པ་གང་ཞིག་ཐལ་འགྱུར་
བས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་དགག་བྱར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་ནས་བཟུང་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་མྱོང་བ་གང་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རང་བཞིན་ཁོ་བོས་བཀག་པ་མེད་དེ། ཞེས་
དང༑ བདེན་གཉིས་ལས། སྣང་བའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡང་ནི། །དགག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་

[104A]༄༅། །སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་གནོད་མེད་ནི། སྣང་ཡུལ་ལམ་ཞེན་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་མ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་ལ་
འདོད་ལ། འདི་ལ་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་དོན་འཇོག་པ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པས་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་གནོད་མེད་ཀྱི་གནོད་པ་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཆེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་བཞི་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས། རྣམ་པ་གཞན་དུ་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལ་
རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དགོངས་པའོ།    ༈    །གཉིས་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་བཤད་པ་ནི། ལུགས་འདི་ལ་ཆོས་རྣམས་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་ཤེས་ན་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་
བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བས། འདི་ལ་བཞི། ཆོས་རྣམས་རྟོག་པའི་དབང་གིས་འཇོག་ཚུལ་དང། དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་བསྟན་པ་དང། མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ལ་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རུང་བར་བསྟན་པ་དང། དེ་ལྟར་འགྲེལ་བའི་མཁས་པ་
ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། སྣ་ཚོགས་ཡིད་དགའ་མེ་ཏོག་ཁ་ཕྱེ་ཞིང། །གསེར་གྱི་ཁང་མཆོག་འབར་བ་ཡིད་འོང་བ། །འདི་ན་དེ་ལའང་བྱེད་པོ་འགའ་མེད་དེ། །དེ་དག་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡིན། །རྟོག་པའི་
དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་རྣམས་བརྟགས་ཏེ། །ཞེས་མཐོ་རིས་དང། ངན་སོང་གི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་མ་རིག་རྐྱེན་ཅན་དུ། །གང་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་

[104B] །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་འདི། །རྣམ་རྟོག་ཡིན་ཞེས་ཅིས་མི་འཐད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ངོན་འགྲེལ་པར། འཇིག་རྟེན་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་
པར་འདོད་ཆགས་ལ། །སོགས་ལ་ཡོང་ཉིད་ཡོད་མིན་ན། །ཡང་དག་དོན་དང་རྟོག་པ་ཞེས། །བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་འཛིན། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས། རྟོག་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་ཡོད་པ་ལ་ཉིད་དང། རྟོག་པ་མེད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པ་དེ་དག་ནི་གོར་མ་ཆག་
པར་ཐག་པ་བསྔོགས་པ་ལ་བཏགས་པའི་སྤྲུལ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་ངེས་སོ། །ཞེས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐག་ཁྲལ་སྤྲུལ་དུ་བཏགས་པ་ལྟར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པར་གསུངས་པ་དེས་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་
ཤེས་པར་འགྱུར་བས་དེ་བཤད་ན། དེ་ཡང་ཁྲ་བོའི་མདོག་དང་འཁྱིལ་ལུགས་སྤྲུལ་དང་འདྲ་ཞིང། ཡུལ་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ན་འདི་ལ་སྤྲུལ་ལོ་སྙམ་པ་འབྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་ཐག་ཁྲའི་སྟེང་དུ་སྤྲུལ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཐག་ཁྲ་རང་ངོས་ནས་སྤྲུལ་དུ་མེད་
དེ། དེའི་ཚེ་ཐག་པའི་ཆ་ཤས་དང་ཚོགས་པ་གང་ཡང་སྤྲུལ་གྱི་མཚན་གཞིར་འཇིག་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ངའོ་སྙམ་པ་འབྱུང་བ་ནང་དེ་རྟོག་པས་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་
མེད་དེ། ཕུང་པོའི་སྟེང་ནས་སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུན་གྱི་ཚོགས་པ་དང། དུས་གཅིག་པའི་ཚོགས་པ་དང། དེའི་ཆ་ཤས་གང་ཡང་པའི་མཚན་གཞིར་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་དུ་རིན་ཆེན་འཕྲེང་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་ས་མིན་ཆུ་མ་ཡིན། །མེ་མིན་རླུང་མིན་ན་མཁའ་

[105A]༄༅། །མིན༑ ༑རྣམ་ཤེས་མ་ཡིན་ཀུན་མིན་ན། །དེ་ལས་གཞན་ན་སྐྱེས་བུ་གང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་
ཀྱི་དགག་བྱ་དང། དེ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གྲུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་དང། གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཟག་གི་བདག་དང། དེ་ཁྱད་གཞི་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་དང། གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་མེད་པ་གང་
ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་དང། དགག་བྱ་དེ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བ་ལས། དེ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཞིག་དངོས་པོ་
རྣམས་ཀྱི་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་མེད་པ་ནི་བདག་མེད་པའོ། །དེ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་དབྱེ་བས་གཉིས་སུ་རྟོགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གང་ཟག་
རྟོག་པས་བཞག་ལུགས་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟོག་པས་བཞག་ལུགས་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་ཁམས་དྲུག་འདུས་པའི་ཕྱིར། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཇི་ལྟར་བར། །དེ་བཞིན་ཁམས་ནི་རེ་རེ་ཡང། །འདུས་ཕྱིར་ཡང་དག་
ཉིད་དུ་མིན། །ཞེས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་གི་འདི་ཤེས་ནི། །ཤེས་པ་དེ་བཞིན་ཀུན་ལ་བློས་སྦྱར་བྱ། །ཞེས་དང། འཕགས་བསྡུད་པ་ལས་ཀྱང། བདག་ཇི་འདྲ་བ་དེ་འདྲར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེས། །

[105B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ལས་མེད་པ་ཐག་ཁྲལ་སྤྲུལ་དུ་བཏགས་པ་དང། ཐོ་ཡོ་རལ་མི་རབ་བཏགས་པ་དང་འདྲ་ཡང། དཔེ་དོན་གཉིས་ལ་
བྱ་བྱེད་རུང་མི་རུང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་གདགས་གཞི་ལ་རང་རང་གི་མིང་གིས་ཕར་བཏགས་ཙམ་དེས་ཆོས་དེ་དང་དེའི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་ལ། དཔེ་གཉིས་ལ་མིང་དེ་ལྟར་བཏགས་པས་སྤྲུལ་དང་མིའི་བྱ་བ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མིང་
བརྡས་བཞག་ཙམ་དེ་ལ་བྱ་བྱེད་སོགས་ཁས་མ་བླངས་ན་ཆད་མཐར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བྱ་བྱེད་སོགས་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་འཇོག་མ་ཤེས་པར་མེད་པ་མིན་ཞེས་ཇི་ཙམ་སྨྲས་ཀྱང་ཆད་མཐར་ལྟུང་བ་ལ་མི་ཕན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཡོད་དེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་
གཞུང་གི་ཚིག་འགྲེལ་དང། དེའི་དོན་འགྲེལ་མཁན་ངོ་རྣམས་ལས། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཞི་བ་ལྷ་དང་ཟླ་བའི་ཞབས་གསུམ་གྱིས་མིང་ཙམ་དེ་ལ་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་པར་མཛད་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་དཀོན་བརྩེགས་
ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་སྐུ་གང་ཡིན་རྩོད་པ་བདེན་རྫུན་འབྱེད་པ་དཔེར་བཀོད་ནས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ། ཞི་བ་ལྷས་ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ལ་བརྟན་ནས་རྒྱུ་མ་དཔེར་བཀོད་ནས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིང་རྟའི་དཔེའི་སྟེང་ནས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་
པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བཏགས་དོན་བཙལ་ན་མི་རྙེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་མིང་ཙམ་དེ་ལ་ཡིན་མིན་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཏུ་མི་གཉིས་ཕྱིན་པ་ན་གཅིག་གིས། འཁོར་ལོ་ཅན་དབང་ཕྱུག་དང། རྩེ་གསུམ་ཅན་ཁྱབ་

[106A]༄༅། །འཇུག་གོ་ཞེས་སྨྲས། གཞན་པ་ན་རེ། དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཞེས་རྩོད་པ་ལ། དཔང་པོ་ན་རེ། འདི་ན་ལྷ་དེ་གཉིས་མེད། འདི་རི་མོ་ཡིན་ནོ་མི་ཟེར་བར་འཇིག་རྟེན་དང་བསྟུན་ནས་གཉིས་པ་ལ་ཁྱོད་བདེན་ལ། དང་
པོ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་མི་བདེན་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། དཔེར་ན་གྲོང་གི་མི་གཉིས་ཤིག་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དུ་འདོད་པ་ན། ཞེས་པ་ནས། འདི་ནི་བདེན་ནོ། འདི་ནི་མི་བདེན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། སྐྱེས་བུ་རྣམས་རང་རང་གི་གདགས་གཞི་ཁམས་དྲུག་ལ་སྐྱེས་བུ་ཞེས་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་མེད་པ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་ཡང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང། སྐྱེས་བུ་དངོས་གནས་པ་གཉིས་བསད་པའི་སྡིག་པ་ཡོད་མེད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེ་གཉིས་ཀ་ལ་མིང་རྐྱང་ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སེམས་མེད་པས་བསད་ན་སྡིག་པ་མེད་ལ། སྐྱེས་བུ་དངོས་གནས་པ་ལ་སེམས་ཡོད་པས་བསད་ན་སྡིག་པ་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བསད་སོགས་ལ། །
སེམས་མེད་ཕྱིར་ན་སྡིག་མེད་དེ། །སྒྱུ་མའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལ། །བསོད་ནམས་དང་ནི་སྡིག་པ་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །མིང་རྐྱང་གཏགས་ཡོད་ཀྱི་དོན་ཡོད་དེ། མིང་རྐྱང་ཞེས་པས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དང་
ཡོད་མཐའ་དང། རྟག་མཐའ་ཁེགས། བཏགས་ཡོད་ཅེས་པས་རི་བོང་རྭ་ལྟར་མེད་པ་དང། མེད་མཐའ་དང། ཆད་མཐའ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་ལ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་ཀྱང། མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ལ་ཡོད་པས་ཁྱབ་སྟེ། ཡོད་

[106B] མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཡིན་ན་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡོད་པ་དང། བཏགས་ཡོད་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་རྟོག་པ་ཡོད་
པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་སོགས་རྟོག་པས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་མཁྱེན་འཇོག་བྱེད་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ན་ཡོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་མིང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོད་ཀྱང། རྣམ་མཁྱེན་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་སེམས་
ཅན་ཡོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་དགག་པ། དེ་
ལྟར་བཀག་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ། རྟེན་འབྱུང་གི་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་འཛིན་གྱི་ལོག་རྟོག་འགོག་ཚུལ། རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ངོས་བཟུང་བ་དང་བཞི། དང་པོ་ནི། སྤྱིར་དགག་བྱ་བདག་གཉིས་པོ་དེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཐལ་
འགྱུར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རིགས་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལ། གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར། རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པ་མགོ་སྙོམས་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར། འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར། འགལ་
བརྗོད་དང་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཐལ་འགྱུར། སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པའི་ཐལ་འགྱུར་དང་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་

[107A]༄༅། །ནི༑ སྒྲ་འཛིན་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་བར་ཐལ། གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། བ་སྤྱི་རྟག་དངོས་ཆོས་ཅན། རང་གི་ལག་
དུ་མ་ལ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཆ་མེད་པའི་གཅིག་པུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། བཞི་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། རང་གི་བདག་ཉིད་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ། ལྔ་པ་ནི། གཟུགས་ཕུང་རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་པར་ཐལ། ཚོར་ཕུད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་བ་ལ། ཚོར་ཕུང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་གཟུགས་ཕུང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པར་ཐལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཚོར་ཕུང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་གཟུགས་
ཕུང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཉིས་བསྒྲུབ་དཀའ་སླ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དཔྱོད་པ་གཅིག་ཏུ་བྲལ་གྱི་གཏན་ཚིགས། རྒྱུ་ལ་དཔྱོད་པ་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མའི་གཏན་
ཚིགས། འབྲས་བུ་ལ་དཔྱོད་པ་ཡོད་མེད་སྐྱེས་འགོག་གི་གཏན་ཚིགས། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་ལ་དཔྱོད་པ་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་གཏན་ཚིགས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གསུམ་ཀ་ལ་དཔྱོད་པར་རིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་དང་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དང་པོ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྟགས་སྦྱོར་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེས་སྟེ། མཐའ་བཞི་གང་རུང་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་

[107B] ཞེས་པ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་ཡང་མི་སྐྱེ། གཏན་ནས་མེད་པ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ། བཞི་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་སྟེ། རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཅིག་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཡང་མི་སྐྱེད། རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡང་མི་སྐྱེད། རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཡང་མི་སྐྱེད། རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་གཅིག་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡང་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་
ལྔ་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མཉམ་ཉིད་རྟོགས་ན་མཉམ་ཉིད་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འགྲུབ་སླ་བར་དགོངས་ནས་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་
མའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཤེའི་རབ་བྱེད་དང་པོར། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང། འདིར་
ཡང། དེ་ཉིད་དེ་ལས་འབྱུང་མིན་གཞན་དག་ལས་ལྟག་ལ་ཞིག་ཅེས་སོགས་གསུངས། དེ་ཡང་བདག་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་འདིས་དམ་བཅའ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་སྟེ། ཡུལ་དུས་གྲུབ་
མཐའ་འགར་ཡང། བདག་དང། གཞན་དང། གཉིས་ཀ་དང། རྒྱུ་མེད་ལས། སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡུལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་གུར་ཀུམ་མི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡུལ་གྱི་དབང་དང། དགུན་དུས་ཡོ་ཏོག་མི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་དུས་ཀྱི་དབང་དང། དབུ་མ་པའི་

[108A]༄༅། །གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་ཡང། དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་སྐྱེའོ་སྙམ་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན། མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་རིགས་པ་གང་ཞེན། འདི་ལ་བདག་སྐྱེ་
དགག་པ། གཞན་སྐྱེ་དགག་པ། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ། རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་དང་བཞི། དང་པོ་ལ། སྤྱི་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་བཀག་ཚུལ། དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་
སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ། སྐྱོན་དེ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་མི་འཇུག་པར་ཟླ་བས་བཤད་ཚུལ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་འགོད་པ་དང། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་བོ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། ནས་མྱུག་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ས་བོན་དང། རྐྱེན་
ཆུ་ལུད་རྣམས་སྤྱི་འམ་གཙོ་བོ་འམ་རང་བཞིན་ཆ་མེད་གཅིག་ཕར་ཡིན་ཚུར་ཡིན་གྱིས་ཁྱབ་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པར་ཐལ། རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་ལྡན་ཐམས་ཅད་རང་རྒྱུའི་དུས་ན་ཡོད་དེ། དེ་དག་རང་རྒྱུའི་དུས་སུ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་དུ་
གནས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྫ་བུམ་རྒྱུ་འཇིམ་པའི་དུས་སུ་འཇིམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་བཞིན་ཞེས་ཟེར། ཡང་གྲངས་ཅན་པ་ཁ་ཅིག་སྤྱི་འམ་གཙོ་བོ་ལས་དེ་དག་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་ཀྱང་གསལ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ལུགས་དེ་འགོག་པ་ལ། བུདྡྷ་
པཱ་ལི་ཏ་ལས། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ཤིན་ཏུ་ཐལ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡོད་

[108B] །ཞེས་གསུངས། དེའི་དོན་ནི། གྲངས་ཅན་གྱིས་རྒྱུའི་དུས་སུ་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པར་འདོད་པའི་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བདོན་མེད་པར་ཐལ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གྲངས་ཅན་
གྱིས་མ་ཁྱབ་ཟེར་བ་ལ། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ། རང་གི་བདག་ཉིད་གྲུབ་ཟིན་ཀྱང་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང། སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གྲངས་ཅན་གྱིས་བདག་སྐྱེ་འདོད་
པ་ལ་གནོད་བྱེད་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། གྲངས་ཅན་གྱིས་ཐལ་འགྱུར་འདི་གཉིས་ལ་མ་ཁྱབ་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་ཀྱང་མི་གསལ་བ་གསལ་བར་སྐྱེ་དགོས་པས་ཐལ་འགྱུར་སྔ་མར་མ་ཁྱབ་ལ། གསལ་ཟིན་ནས་སྐྱེ་མི་དགོས་པས་ཐལ་འགྱུར་ཕྱི་མར་མ་ཁྱབ་ཟེར་བའི་
ཕྱིར༑ རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། དེ་ལ་ཕ་རོལ་པོས་ནུས་པའི་ངོ་བོར་མི་གསལ་བར་ཡོད་པ་གསལ་བར་སྐྱེ་དགོས་པ་དང། གསལ་ཟིན་ནས་སྐྱེ་མི་དགོས་པས། ཐལ་འགྱུར་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་ཅེས་སྨྲ་མོད་ཀྱང་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ཐལ་འགྱུར་འདི་གཉིས་ལ་ཁྱབ་མེད་ཀྱི་ལན་འདེབས་ཀྱང་ལན་རྣམ་དག་མི་ཐེབས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སྨྲ་མོད་ཀྱང་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་ཏེ། གསལ་བ་སྔ་ནས་ཡོད་ན་དེར་སྐྱེ་མི་དགོས་ལ། སྔ་ནས་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ་ན་ཐུག་མེད་སོ་ན་གནས་ཤིང། གསལ་བ་སྔར་མེད་ན་
རྒྱུ་ལ་སྔར་ཡོད་ཁོ་ན་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་ཉམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་གཞི་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་བའི་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་མ་དགོངས་ཤིང། དེས་ན་མདོར་

[109A]༄༅། །བསྟན་གྱིས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་འཕངས་པར་མ་དགོངས་ནས་མདོར་བསྟན་གྱི་གཞུང་ཁོ་ན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། དེ་ལ་གཞན་ནི། དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་
དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
ཐལ་བར་འགྱུར་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལས་བཟློག་པས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་དེའི་ཆོས་བཟློག་པའི་དོན་མངོན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང། སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་
པའི་ཕྱིར། གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེའྀ་དོན་ནི། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ན་རེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་ངག་དེ་མི་རིགས་ཏེ། འགྲེལ་དག་དེས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་
པའི་སྐྱོན་དང། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་དང། རྒོལ་བ་གཞན་གྱི་ཀླན་ཀའི་གླགས་ཡོད་པའི་སྐྱོན་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འགྲེལ་དག་དེའི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་
སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་འདུག་པ་གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་གཉིས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབ་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་

[109B] སྦྱོར་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཐུན་དཔེ་སྐྱོན་མེད་ཀྱང་མི་རྙེད་དེ། གྲངས་ཅན་པ་དང་ཁྱོད་གཉིས་ཀའི་ལུགས་པ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཡིན་པར་ཆོས་མཚུངས་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
བགྲུབ་སྟེ། གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་ཞེས་པའི་དོན། མངོན་པར་གསལ་ཟིན་གྱི་བདག་ཉིད་ལས་ཟེར་རམ། རྒྱུ་མི་གསལ་བ་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ལས་ཟེར། དང་པོ་ལྟར་ན། གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཡང་
འབྲས་བུ་མངོན་པར་གསལ་ཟིན་པའི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཁྱབ་པ་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་པོས་སྐྱེ་ལྡན་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མི་གསལ་བ་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་འགྲེལ་ངག་
ལྟར་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་མི་འཐད་པས་དངོས་ཟིན་གྱི་དོན་དེ་ལས་བཟློག་དགོས་ལ། བཟློག་ན་འགྲེལ་དག་གི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་བཟློག་པས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། དངོས་ཟིན་གྱི་
རྟགས་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་གཉིས་བཟློག་སྟེ་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང། སྐྱེ་བ་ཐུག་བཅས་གཉིས་རྟགས་སུ་འགོད་དགོས་པས་རྒོལ་བ་གཞན་གྱི་ཀླན་ཀའི་གླགས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདིས་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དངོས་
ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ནས། དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཤུགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འཕངས་འདུག་པས་མ་ཡིན་དགག་སྐབས་འདིའི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་པ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བ་གང་ཞིག་སྦྱིར་ཐལ་འགྱུར་དང་རྟགས་གད་བཀོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བཟློག་

[110A]༄༅། །དགོས་པ་མཚུངས་པ་མིན་ཀྱང། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་མཐའ་བཞི་འགོག་པའི་སྐབས་འདིར་དེ་ལྟར་དགོས་ཞེས་ཞིབ་ཆ་འབྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དངོས་ཟིན་གྱི་རྟགས་བཟློག་པ་ལྟར་དངོས་ཟིན་གྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་
བཟློག་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་སྟེ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱར་འགོད་པ་མི་རུང་ཡང་ཤུགས་བསྟན་གྱི་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་བྱས་ན་མ་ཡིན་དགག་དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་སོང་བས་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རིགས་
པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། དེས་ན་བཟློག་དོན་གཉིས་རྟགས་སོ། །དངོས་ཟིན་གྱི་རྟགས་བཟློག་དགོས་ན་དངོས་ཟིན་གྱི་དམ་བཅའ་ཡང་བཟློག་དགོས་ཏེ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྟགས་བཟློག་པ་ལྟར་བྱར་མེད་པས་བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་མ་ཡིན་པ་བཟློག་པའི་དོན་ནོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཆེད་ཡིན་པས་སྐབས་འདིར་མེད་དགག་ཅིག་དགོས་ཀྱི། མ་ཡིན་དགག་བྱས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཚན་མ་ལ་མི་སྤྱོད་པར་གསུངས་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་
བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། བདག་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགག་པ་འདི་ནི། མེད་པར་དགག་པའི་དོན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་སོ། །རྩ་བའི་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་འགོག་སྐབས་བདག་སྐྱེ་བཀག་
ཙམ་མ་ཡིན་པར་གཞན་སྐྱེ་ཡང་བསྒྲུབ་འདོད་འདུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྦྱོར་བ་དེས་སྐྱེ་བ་ཐ་སྙད་པ་བསྒྲུབ་འདོད་འདུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། འདིར་སྨྲས་པ། རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་བརྗོད་པ་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིག་

[110B] །ཞེས་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྐྱེ་བར་བརྗོད་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྙམ་དུ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་དགོངས་པར་མངོན་པའི་ཕྱིར། དཔྱད་གཞི་ཆེ་མོད་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དེ། རྩ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་མེད་པ་
དང༑ མིང་བརྡ་ཙམ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་རུང་བར་བཤད་པའི་མདོར་བསྟན་ལ། འདིར་ཡང་མཐའ་བཞི་ལས་མི་སྐྱེ་བ་མེད་དགག་ཡིན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མིང་ཙམ་ཡོད་པར་མཛད་པས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྦྱོར་བ་དེས་གཞན་
སྐྱེ་ཤུགས་ལ་འཕེན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཐ་སྙད་པ་བསྒྲུབ་འདོད་ནས་སྦྱོར་བ་དེ་བཀོད་པ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་བཀོད་ན་ཤུགས་ལ་གཞན་སྐྱེ་འཕེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་བདག་སྐྱེ་དང་གཞན་སྐྱེ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ལ། དངོས་པོ་རྣམས་
སྐྱེ་བ་ཡིན་ཀྱང་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་ཞེས་སྨྲས་པས་གཞན་སྐྱེ་ཤུགས་ལ་འཕེན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཟས་ཟ་དུས་ལ་ཉིན་མཚན་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཅིང། ལྷས་སྦྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟ་ཞེས་བརྗོད་པས་མཚན་མོ་ཟ་བ་ཤུགས་ལ་འཕེན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེས་ན་ལེགས་ལྡན་རང་གི་དགོངས་ཚོད་ལ་འགྲེལ་ངག་གི་དངོས་ཟིན་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་འཕེན་དོན་མེད་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། བཟློག་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་
དོན་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་ཐུག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་སྦྱོར་བ་འགྲེལ་ངག་དེས་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོ་དང། དེ་ཆོས་ཅན། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན་

[111A]༄༅། །སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་དངོས་བསྟན་ཕལ་བར་འདོད་དོ། །གསུམ་པ་སྐྱོན་དེ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་མི་འཇུག་པར་ཟླ་བས་བཤད་ཚུལ་ལ། སྐྱོན་གསུམ་མི་
འཇུག་པའི་ཚུལ་དང། ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྐྱོན་དང་པོ་གཉིས་མེ་འཇུག་པའི་ཚུལ་དང། གསུམ་པ་མི་འཇུག་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་དང། གཞན་གྲགས་ཀྱི་
དབང་དུ་བྱས་པའི་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རང་རྒྱུད་མ་བཀོད་པའི་ཚུལ་དང། རང་རྒྱུད་ལ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་སེལ་མི་དགོས་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་བསྟན་
པ་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། སྐྱོན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མཐོང་ངོ། །ཞེས་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་
སྤྱིར་བསྟན་ནས་སོ་སོར་བཤད་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་རྒྱུ་ཉིད་དང་དེ་
ཉིད་སྐྱེའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མ་མཐོང་ཞིང། ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་མཐོང་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་ཡང་མི་འདོད་ཅིང། ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་མི་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཅག་གི་རྩོད་པ་ནི་འཐད་པ་དང་བྲལ་

[111B] རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕ་རོལ་བོ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་འདོད་པ་ལ་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལས་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་བཀོད་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་གིས་བརྩད་པ་ན་ཅི་ཕ་རོལ་པོ་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་
དམ༑ ཞེས་གསུངས། དེའི་དོན་ནི། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྐབས་སུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་
དང་དཔེ་མ་བརྗོད་ཀྱང་འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲངས་ཅན་གྱིས་བདག་སྐྱེ་འདོད་པ་ལ་ནང་འགལ་སྟོན་ཅིང། བསྟན་པ་ལྟར་མཐོང་ཡང་ནུས། བདག་སྐྱེ་ཡོད་པའི་འཐད་པ་རིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པར་སྟོན་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་དང། ཐལ་འགྱུར་དེ་
གཉིས་ཀྱི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲངས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནུས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། འོན་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བས་བརྩད་པས་ཀྱང་མི་ལྡོག་ན་ནི་
དེའི་ཚེ་ངོ་ཚ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ནི་བསྙོན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ནི་གནས་མ་ཡིན་པར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཚངས་པར་བྱེད་པ་ནི་བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་
དཔག་པ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། དེའི་དོན་ནི། འགལ་བ་བརྗོད་པའི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་གྲངས་ཅན་ལ་ཁས་བླངས་ནང་འགལ་སྟོན་ཐུབ་ཅིང། དེའི་ཚེ་ནང་འགལ་མཐོང་བཞིན་དུ་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་ཁས་མི་ལེན་

[112A]༄༅། །ན་དེ་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་གཉིས་བརྗོད་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཕྱི་རྒོལ་ངོ་ཚ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྙོན་འདིངས་པར་ཞུགས་པ་གང་ཞིག་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་རྒོལ་བའི་འོས་མ་ཡིན་པ་བསྙོན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་
རྩོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་ལྡན་ཁྱེད་རང་ནི་རྩོད་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཡང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དཔེ་འཚངས་ཀ་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པར་བསྟན་པ་ནི་
ཚིག་གསལ་ལས། དབུ་མ་པ་ཡིན་ན་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཞན་ཁས་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་དོན་ནི། དབུ་མ་པ་ཡིན་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་དཔག་དང། དེའི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པར་ཐལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནྀ་ཚུལ་གསུམ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གཏན་ཚིགས་དེའི་ཡུལ་གྱི་སྟེང་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ལ་འདོད་ལ། དབུ་མ་པས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་གཞན་ཁས་བླངས་བ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་
ཞེས་བཤད་ནས། དེའི་ཤེས་བྱེད་དུ་བཞི་བརྒྱ་པ་དང་རྩོད་བཟློག་གི་ལུང་འདྲེན་པར་མཛད་པའོ། །དེས་ན་དབུ་མ་པ་ཡིན་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཁས་ལེན་མི་རིགས་བས་ཁྱབ་ཀྱང། དེ་ཁས་ལེན་པའི་དབུ་མ་པ་ཡོད་པ་མི་འགལ་ཏེ། དཔེར་ན་བཅས་ལྡན་
དགེ་སློང་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཅས་པ་དང་འགལ་མི་རིགས་པས་ཁྱབ་ཀྱང། དེ་དང་འགལ་བའི་བཅས་ལྡན་དགེ་སློང་ཡོད་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་རང་རྒྱུད་ལ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་སེལ་མི་དགོས་པའི་ཚུལ་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་

[112B] ཞེས་པ་ནས། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་དེའི་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་ནི། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རང་
རྒྱུད་ཀྱི་དམ་བཅའ་ལ་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའི་དོན་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་པ་འདི། འབྲས་བུ་མངོན་གསལ་གྱི་མྱུ་གུ་ལ་འདོད་ན་གྲུབ་ཟིན་ལ། རྒྱུ་དུས་སུ་མི་གསལ་བའི་མྱུ་གུ་ལ་འདོད་ན་ཁྱབ་པ་འགལ་ལོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་བསལ་མི་
དགོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ལེགས་ལྡན་ཁྱེད་རང་ལྟར། མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་བ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན། ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཀོད་ན། དེ་
འདྲའི་དཔྱད་པ་འཇུག་པ་བདེན་ཡང། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་པ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ལས་མི་སྐྱེ་བར་བསྒྲུབ་ན་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་དང། རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ལས་མི་
སྐྱེ་བར་བསྒྲུབ་ན་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་སེལ་དགོས་པའི་དམ་བཅའ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་པའི་དམ་བཅའ་མ་བཀོད་པ་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་དུ་རྟགས་ལ་བརྟགས་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཡོད་པ་འདི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ལས་
ཡོད་པ་ཟེར་ན་འགལ་བ་དང། འབྲས་བུ་གསལ་བའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་ཟེར་ན་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་སྤོང་དགོས་པའི་རྟགས་ཀྱང་མ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཁོ་བོས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཐལ་འགྱུར་འདི་གཉིས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུམ་

[113A]༄༅། །བཀོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་བ་ཁོ་བོའི་འགྲེལ་ཚིག་དེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་མ་བཀོད་པར་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་ཟིན་པ་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །
གཉིས་པ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་ལ། གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཚུལ་དང། དེ་ལ་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་ཆ་ནས་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། འདིར་གཙོ་བོར་གཞན་གྲགས་མ་བཤད་
པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། གཞན་གྲགས་བརྗོད་དགོས་ནའང་བརྗོད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། ཅི་སྟེ་ཡང་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན། ཕྱོགས་དང། གཏན་ཚིགས་དང། དཔེ་
དག་མ་གྲུབ་པས། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་དེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་ནི། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་
ཁས་མི་ལེན་པས་སྐབས་འདིར་བདག་སྐྱེ་འགོག་པ་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་བརྗོད་དུ་ཆུག་ཀྱང། བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་དཔེ་བརྗོད་དགོས་པ་ལམ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་བསལ་དགོས་པ་ལས་མ་
བསལ་བའི་ཕྱིར། སྔར་གྱི་སྐྱོན་སོན་གནས་སོ་ཞེ་ན། ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ལན་གཞན་གྲགས་ངེས་པར་བརྗོད་མི་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་བརྗོད་པ་

[113B] ཅེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་ནི། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་མ་བརྗོད་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་སྐྱེ་འགོག་པ་ལ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ངེས་
པར་བརྗོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཕ་རོལ་བོའི་ཁས་བླངས་ལ་ནང་འགལ་བསྟན་ནས་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་ངེས་བཟུང་དུ་ཕྱི་རྒོལ་ལ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་པ་
ལྷག་པོ་ད་གདོད་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་གཞན་གྲགས་བརྗོད་དགོས་ནའང་བརྗོད་པ་ལ། རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། ཅི་སྟེ་ཡང་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགལ་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་
བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཞེས་སོ། །དེའི་དོན་ནི། ལེགས་ལྡན་ན་རེ། རྒོལ་བ་གཞན་ལ་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་ལ་རག་མ་ལས་པར་ཡང་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱང། རྒོལ་བ་རང་ལ་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དགོས་སོ། །ཞེས་པའོ། །གཉིས་
པ་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་ནི། རྒོལ་བ་འགའ་ཞིག་ལ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་བརྗོད་དགོས་ན་
ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་པའི་འགྲེལ་ངག་དང་པོ་བསྟན་བཤད་གཉིས་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་

[114A]༄༅། །བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞུང་འདིའི་སྐབས་སུ་གྲངས་ཅན་གྱིས་ས་བོན་གྱི་དུས་ན་ཡོད་པར་འདོད་པའི་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་
མངོན་པར་གསལ་ཟིན་གྱི་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པའི་རྟགས་སྦྱོར་ཡང་དག་གཅིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞུང་འདིས་དེ་འདྲའི་རྟགས་སྦྱོར་གྱི་ཆོས་ཅན་དང་དཔེ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་བསྟན། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་
པོ་གྲུབ་སྟེ། མདོར་བསྟན་གྱི་གཞུང་གི་དེ་དག་གི་ཞེས་པས་མཐུན་དཔེ་ཆོས་ཅན་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱས་བཤད་ཀྱི་དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དག་ལ་ནི་ཞེས་པ་འདིས་སྦྱོར་བ་དེའི་མཐུན་དཔེ་དང་ཆོས་ཅན་གཉིས་བསྟན་པ་གང་ཞིག་
རྒྱས་བཤད་ཀྱི་གཞུང་འདི་མདོར་བསྟན་གྱི་དེ་དག་གི་ཞེས་པ་འདིའི་རྒྱས་བཤད་ལ་སྦྱོར་རིགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཚིག་གསལ་ལས། ངག་འདིས་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་
ཉེ་བར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འདི་ལྟར་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དག་ལ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མདོར་བཞག་པའི་ངག་དེའི་འགྲེལ་བའི་ངག་ཡིན་ལ། ཞེས་སོ། །རྩ་རྟགས་
གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། དེ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཏན་ཚིགས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ་

[114B] སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང། གཞུང་འདིའི་སྐབས་སུ་བདག་སྐྱེ་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་བའི་གཞན་གྲགས་ཡང་དག་གཅིག་ཀྱང་དངོས་
སུ་བསྟན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་བཞིན། ཞེས་པའི་རྟགས་སྦྱོར་འདི་དངོས་བསྟན་ཕལ་བའི་ཚུལ་དུ་འཕངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོར་
བསྟན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཞེས་པས་ཆོས་ཅན་བསྟན། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་བསྟན། དེ་དག་གི་ཞེས་པས་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་
ཐལ༑ མདོར་བསྟན་གྱི་འགྲེལ་ངག་དེས་སྒྲུབ་ངག་ཡན་ལག་ལྡ་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགྲེལ་ངག་དེས་དེ་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དེ། དངོས་པོ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་
དེ་ལྟར་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་མངོན་པར་གསལ་ཟིན་གྱི་བུམ་པ་བཞིན། མངོན་པར་གསལ་ཟིན་གྱི་བུམ་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་
པོ་རྣམས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་པས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ནི་མི་རྟག་པར་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་

[115A]༄༅། །བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཉེ་བར་སྦྱར་བས་བྱས་བརྟགས་ཡང་དག་ཏུ་བསྟན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་ལྔ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ཡོད་དེ། དམ་བཅའ་དང། ཁྱབ་པ་དང་
དཔེ་དང། ཉེར་གཏོད་དང། མཇུག་སྡུད་དང་ལྔ་ལ་ངོས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་ངག་དེ་དང་སྦྱར་ནས་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ཡོད་དེ། དངོས་པོ་རྣམས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དེ་ཞེས་པ་དམ་བཅའ་དང། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པས་ཁྱབ་ཅེས་པ་
ཁྱབ་པ་དང། དཔེར་ན་མངོན་པར་གསལ་ཟིན་གྱི་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པ་དཔེ་དང། མངོན་པར་གསལ་ཟིན་གྱི་བུམ་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཉེར་གཏོད་དང། ལྷག་མ་མཇུག་སྡུད་
ལ་སྦྱོར་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་མཁས་དབང་སྟག་ལུང་བྲག་པའི་གསུང་ལྟར་དངོས་ཟིན་སྦྱར་ན་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ཏེ། སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར། བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པར་མཐོང་སྟེ་བུམ་པ་བཞིན། བུམ་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་
དེའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན། ཞེས་དམ་བཅའ་དང། རྟགས་དང། དཔེ་ལ་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་དང། དཔེ་དོན་ཉེར་སྦྱར་དང། མཇུག་སྡུད་དེ་ཡན་ལག་ལྔ་འགྲེལ་བས་གསལ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གཞན་གྲགས་ལ་གཞན་གྱིས་
སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གྲངས་ཅན་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་བསྒྲུབ་ན་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་དང། འགལ་བའི་སྐྱོན་

[115B] མ་ངེས་པའི་དོགས་པ་མེད་པ་གང་ཞིག་གཏན་ཚིགས་དེས་གྲངས་ཅན་ལ་སྐྱེས་བུ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབ་ན་ཡང་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་དང། འགལ་བ་དང། མ་ངེས་པའི་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་
དེའི་ཚེ་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་དང། འགལ་བའི་དོགས་པ་མེད་པ་གང་ཞིག་མ་ངེས་པའི་དོགས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་གྲངས་ཅན་ལ་རྒྱུ་དུས་ན་མངོན་པར་མི་གསལ་བར་ཡོད་པར་འདོད་པའི་རྫ་བུམ་ཆོས་ཅན། སླར་
ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མངོན་པར་གསལ་ཟིན་གྱི་བུམ་པ་བཞིན། ཞེས་བཀོད་པའི་ཚེ་སྦྱོར་བ་འདི་ལ་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་གང་ཞིག་གཏན་ཚིགས་འགལ་བའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་
གྲུབ་སྟེ། གྲངས་ཅན་གྱིས་དེ་འདྲའི་རྫ་བུམ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པ་འདིར་བསྒྲུབ་བྱར་བཟུང་ནས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། གསལ་ཟིན་གྱི་བུམ་པ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་སྦྱོར་བ་ལ་འགལ་
ཁྱབ་ཀྱི་ལན་འདེབས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་གཉིས་པ་མ་ངེས་པའི་དོགས་པ་ཡང་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་མེད་པར་ཐལ། སྦྱོར་བ་དེས་རྫ་བུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་
རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་གྲངས་ཅན་གྱི་ངོར་སྐྱེས་བུ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་ན་ཡང་འགལ་མ་ངེས་ཀྱི་དོགས་པའི་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གྲངས་ཅན་གྱི་ངོར་སྐྱེས་བུ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན་

[116A]༄༅། །བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་བཞིན། ཞེས་པ་འདི་མདོར་བསྟན་གྱི་གཞུང་གིས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་རྟགས་སྦྱོར་ཡིན་པ་གང་ཞིག་འདི་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་
གསུམ་པོ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྐྱོན་གསུམ་པ་བཟློག་དོན་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་པའི་དོན་དང་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་ཉིད་འབྲེལ་བ་ཡིན་གྱི། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ལ་དམ་བཅའ་བ་མེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས། འགྲེལ་ངག་དང་པོའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱི་བཟློག་དོན་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མི་འཇུག་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་དེ་གཉིས་ཀྱི་བཟློག་དོན་གྲངས་ཅན་
པ་ཁོ་ནས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཁས་མི་ལེན་ལ། ཐལ་འགྱུར་འདི་གཉིས་ཀྱིས་བཟློག་དོན་མི་འཕེན་པ་དང། དེ་ཉིད་འཕགས་པའི་དགོངས་པར་བསྟན་པ་དང། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་སྦྱོར་ངག་འགོད་དགོས་པར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་
ཐལ་འགྱུར་མ་བཀོད་པར་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། རང་གི་རྒྱུའི་དུས་སུ་རྫོགས་པར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མ་ཁྱབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱུའི་དུས་ན་གྲུབ་ཟིན་

[116B] ཞེས་བཀོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོར་བསྟན་ལ་སླར་ཡང་གི་སྒྲ་མེད་ཀྱང་དོན་རྒྱས་བཤད་ལྟར་བྱེད་དགོས་པ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་མ་དགོངས་པ་གང་ཞིག་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱི་བཟློག་དོན་ཁས་
ལེན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་ཤེ་ཊིཀ་ཆེན་ལས། ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཀྱང་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་འཕངས་པར་མ་དགོངས་པར་སྦྱིར་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་འཕངས་པར་བཟུང་ནས་བཟློག་དོན་ཁས་ལེན་དགོས་ཞེས་སྨྲས་པའོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཚིག་གསལ་ལས། ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་པའི་དོན་དང་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་ཉིད་འབྲེལ་གྱི། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་
ཀྱིས་ཐལ་འགྱུར་དེ་གཉིས་བཟློག་པ་འཕེན་འདོད་ནས་བཀོད་པ་མ་ཡིན་པར་གྲངས་ཅན་གྱིས་བདག་སྐྱེ་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པ་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་མི་འདོད་པའི་ཐལ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྒྲ་རྣམས་ནི་དབྱུག་པ་ཅན་དང། ཞགས་པ་ཅན་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་པོ་རང་
དབང་མེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྨྲ་བ་པོའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་གྱིས་འདི་ལྟར་འགོག་པ་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་མཚན་ལས་སྔ་གྱུར་ན། །མཚན་
ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། ཚིག་གསལ་ལས། འོན་ཏེ་སྦྱོར་བའི་དག་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་འགྲེལ་བ་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་ནོ་ཞེན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་

[117A]༄༅། །ཡིན་ཏེ། རྩོད་པ་བཟློག་པའི་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་སྦྱོར་བའི་དག་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་དགག་པ་ལ། རང་རྒྱུད་འགོག་པའི་
རིགས་པ་མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། གཞན་ཡང་རྟོག་གེ་པ་འདིས་བདག་ཉིད་རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་འདོད་པས། དབུ་མ་པའི་ལྟ་བ་ཁས་ལེན་བཞིན་དུའང་
རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ངག་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་དུ་མའི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སུ་རྟོགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གང་འདི་སྐད་དུ་འདི་སྦྱོར་བའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི། དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མ་ཆེད་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་ཏེ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་དོན་ནི། རྟོག་གེ་པ་ལེགས་ལྡན་འདིས་རང་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སྨྲ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་འདོད་ནས། དབུ་མ་པའི་ལྟས་ཁས་ལེན་བཞིན་དུ་ཚུལ་གསུམ་རྒོལ་ཕྱི་
རྒོལ་ལ་ཚད་གྲུབ་མཐུན་སྣང་བའི་རྟགས་སྦྱོར་བཀོད་པ་རྣམས་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་རྟགས་སྦྱོར་མང་པོའི་ནང་ནས་རེ་ཞིག་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་རང་རྒྱུད་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མང་པོ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ལེགས་ལྡན་གྱིས་
བཀོད་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི། མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། འདིར་

[117B] ཞེས་པ་ནས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟོག་གེའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་དགོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རང་ལ་ཇི་ལྟར་གྲགས་པའི་འཐད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པའི་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕན་
བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ཕྱོགས་སོགས་མ་གྲུབ་པའི་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་རང་རྒྱུད་འགོག་པ་དང། བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་རྟགས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་
ཁས་བླངས་ཚུལ་དང། རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གཞན་ལམ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དང། མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་དང། སྐྱོན་དེ་རང་གི་གཞན་གྲགས་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ལ། དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དོན་མེད་པར་བཤད་པ་དང། ཆོས་ཅན་
སྤྱི་ཙམ་འཛིན་པའི་ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱར་དགོས་པ་དགག་པ་དང། ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱར་དགོས་པ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྔར་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སྐྱེ་འགག་སོགས་མ་དམིགས་
པ་མཉམ་བཞག་གི་ངོ་འི་དོན་དམ་ལ་མཛད་པ་ལྟར་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་ཡང་དེའི་ངོན་མེད་ཚུལ་བཤད་འདོད་ནས་དོན་དམ་པར་ན་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན། ཞེས་བཀོད་
པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེ་ལ། ཟླ་བའི་ཞབས་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདི་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིར་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་ཡུལ་གང་ལ་སྤྱོར་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ལ། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ན་རེ། སྐྱེ་བ་ཀུན་

[118A]༄༅། །རྫོབ་འགོག་མི་རིགས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡང་འགོག་ན་རང་གི་ཁས་བླངས་དང་འགལ་བས་གནོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དགོས་པ་དེའི་ཆེད་དུ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་
སྦྱར་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་ལ་སྔ་རྒོལ་དབུ་མ་པ་རང་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་དགོས་པ་མེད། ཕྱི་རྒོལ་གྲངས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་དགོས་པ་མེད། འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བ་ལ་ལྟོས་
ནས་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཁས་བླངས་ཀྱང། བདག་སྐྱེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ངན་པའི་ལུགས་དེ་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་བཀག་ན་ལེགས་པའི་
ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བས་བདག་སྐྱེ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བས་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་བཞག་ཙམ་ཞིག་ཁས་ལེན་གྱི། བདག་ལས་སྐྱེའམ་གཞན་ལས་སྐྱེ་ཞེས་དཔྱད་པ་མི་བྱེད་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་དང། སློབ་དཔོན་འཕགས་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་འཇོག་པའི་ཚེ་དཔྱད་པ་མི་བྱེད་པར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་སྒོ་བསྟུན་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱར་དགོས་པ་དགག་
པ་ནི། ལེགས་ལྡན་ན་རེ། ཕ་རོལ་པོ་དོན་དམ་པར་འདོད་པའི་མིག་སོགས་ལ་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འགོག་པས་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་ཆོས་ཅན་ལ་སྦྱོར་རོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ན་ལེགས་ལྡན་རང་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་ཅན་གཞིམ་གྲུབ་པའི་

[118B] དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་མིག་སེགས་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་གང་ཞིག་དེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དོན་དམ་པར་མིག་སོགས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པའི་མིག་
སོགས་ཡོད་ལ་དེ་རྩོད་གཞིར་འཛིན་པས་ཕྱོགས་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་མི་དགོས་པར་ཐལ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གང་ལ་ཡང་མ་སྦྱར་བ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མིག་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་རྩོད་གཞིར་འཛིན་པ་
ཡིན་ཀྱང། དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེ་རྩོད་གཞིར་བྱས་ནས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚིག་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བ་གང་ཞིག་སྦྱར་ཡང་གྲངས་
ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚིག་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཚིག་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། གྲངས་ཅན་པས་མིག་སོགས་དབུ་མ་པའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། དེས་མིག་སོགས་དབུ་མ་པའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་ཀྱི། བཏགས་ཡོད་དུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཆོས་ཅན་སྤྱི་ཙམ་འཛིན་པའི་ལན་དགག་པ་ནི། ལེགས་ལྡན་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་མི་
སྦྱོར་བར་མིག་སོགས་སྔ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་བའི་སྤྱི་ཙམ་ཞིག་འཛིན་པ་ཡིན་པས་སྐྱོན་དེ་དག་མི་འབྱུང་བར་ཐལ། གྲུབ་མཐའ་སོ་སོ་ནས་རྩོད་པའི་ཚེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ལ་སྤྱི་ཙམ་ཞིག་འཛིན་དགོས་ཀྱི། གྲུབ་མཐའ་རང་རང་གི་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་

[119A]༄༅། །སྦྱར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་ལ་དེ་ལྟར་དགོས་པ་གང་ཞིག་ཆོས་ལའང་དེ་ལྟར་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་
པས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་རྩོད་གཞིར་བཟུང་ན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་མི་འགྲུབ། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་རྩོད་གཞིར་བཟུང་ན་སངས་རྒྱས་པ་རང་ལ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་བྱེ་བྲག་པས་གཅེར་བུ་བ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་
པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ། བྱས་པའི་སྒྲ་རྩོད་གཞིར་བཟུང་ན་གཟེར་བུ་པ་ལ་མི་འགྲུབ། སྔར་ཡོད་རྐྱེན་གྱིས་གསལ་བའི་སྒྲ་རྩོད་གཞིར་བཟུང་ན་བྱེ་བྲག་པ་རང་ལ་མི་འགྲུབ་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ལ་ཡང་རྒོལ་བ་སོ་སོའི་འདོད་པའི་
ཁྱད་པར་དོར་བའི་སྤྱི་ཙམ་པ་ཞིག་འཛིན་དགོས་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་པས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་རང་ཉིད་འཇིག་པ་ཕྱིས་འབྱུང་གི་རྒྱུད་དོན་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་ཆོས་སུ་བཟུང་ན་སངས་རྒྱས་པ་
རང་ལ་མི་འགྲུབ། རང་ཉིད་འཇིག་པ་ཕྱིས་འབྱུང་གི་རྒྱུ་དོན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་ཆོས་སུ་བཟུང་ན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་མི་འགྲུབ་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར། འདིར་ཆོས་ལའང་དེ་ལྟར་སྤྱི་ཙམ་པ་མཐུན་སྣང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་
སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་སྔོན་དུ་དཔེར་གང་བཀོད་པའི་ཆོས་མཐུན་གྱི་དབེ་མཐུན་སྣང་བར་འགྲོ་དགོས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་དེ་གཏུན་ནས་མི་འཐད་པར་ཐལ། དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་མི་འཐད་པ་གང་ཞིག་དེའི་དབེ་དོན་ཡང་མི་མཐུན་

[119B] དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱིས་མིག་ངང་གཟུགས་སོགས་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོའི་དོན་དམ་པར་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དོར་བའི་སྤྱི་ཙམ་མམ་མཐུན་སྣང་བ་ཞིག་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་
བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཆོས་ཅན་དེ་འཇལ་པའི་ཚད་མ་ནི་མིག་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལམ་འཁྲུལ་བ་གནག་ཞིག་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་ལ་རྫུན་པ་གཅིག་མི་འོང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མིག་གཟུགས་གཉིས་འཇལ་བའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ནི་དེ་གཉིས་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལམ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་དགོས་པའི་ལུགས་ལ་དེ་ལ་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་དེ་རྙེད་པ་དང་འཇོག་མི་ནུས་པ་གང་ཞིག་ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་
ཚིག་གསལ་ལས། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་འདིར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ནར་དེའི་རྟེན་ཆོས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་བདག་གི་དངོས་པོ་རྙེད་པ་ནི་ཉམས་པར་གྱུར་པ་འདིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཁོ་ནར་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོའམ་དེ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཆེ་ཞེས་བཤད། དེའི་རྟེན་ཆོས་ཅན་ཞེས་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་གྮིའམ་རྩོད་གཞི་བསྟན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་ཞེས་པས་ཡུལ་
ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཤེས་པ་འཁྲུལ་བ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བསྟན། རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་པས་ཆོས་ཅན་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ་ལས། ཡོད་པ་གང་ཡིན་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལུ་གསལ་རང་མཚན་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་

[120A]༄༅། །ཏེ་འཁྲུལ་བར་སོང་ན་དེས་རང་གི་གཞལ་བྱ་རྙེད་པར་འཇོག་མི་ནུས་པས། ཞེས་དང། མིག་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་རྙེད་པ་མ་ཡིན་པར་ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ལ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྫུན་པ་དང། མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཐ་དད་དེ། དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་ཡུལ་ལ་འཐད་ཀྱི། ཡུལ་ཅན་ལ་མི་རུང་སྟེ་དངོས་འགལ་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང། དབུ་མ་པས་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་མིག་སོགས་བདག་
ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མི་རུང་བར་ཐལ། དངོས་སྨྲ་བས་ཆོས་ཅན་གྱི་མིག་དེ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་མིག་དེའི་རང་མཚན་ལམ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པས། མིག་དམ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ལ། ཐལ་
འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་པས། ཆོས་ཅན་གྱི་མིག་དེ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བ་དང། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ལ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་དེ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཆོས་དེ་ལ་ཚད་མར་སོང་ན་ཆོས་དེ་ལ་
མ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་པར་བཞེད་ལ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཆོས་དེ་ལ་འཁྲུལ་བ་དང་ཆོས་དེ་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་མི་འགལ་བར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་གི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། ཆོས་ཅན་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་དེ་སྔ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀའི་

[120B] དེར་ཐལ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཆོས་ཅན་མྱུ་གུ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་དེ། མྱུ་གུའི་སྡོད་ལུགས་ལམ་འཁྲུལ་བར་འདོད། ཐལ་
འགྱུར་བས་དེ་འདྲའི་ཚད་མ་དེ་མྱུ་གུའི་སྡོད་ལུགས་ལ་འཁྲུལ་ཡང་དེ་ལ་ཚད་མར་སོང་བར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྒོལ་བདེ་གཉིས་ལ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་རྟགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་སྤྱི་ཙམ་
འཛིན་པར་འདོད་པའི་དཔེ་དོན་ཡང་མི་མཐུན་པར་ཐལ། རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བས་བྱེ་བྲག་པའི་ངོར་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འདོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་སྔ་རྒོལ་དང་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་སྒྲ་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་རུང་
ཡང་ཐལ་འགྱུར་བས་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་མྱུ་གུ་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་མྱུ་གུ་སྤྱི་ཙམ་པ་ཞིག་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་མི་རིགས་པ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ན་དཔེ་དོན་
མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཁས་བླངས་ཚུལ་ནི། དངོས་སྨྲ་བ་དང་དབུ་མ་པ་གཉིས་ལ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་ཕྱོགས་མཐུན་སྣང་བ་མ་གྲུབ་ལ་དེ་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཡང་མཐུན་
སྣང་བ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ། ཕྱོགས་དང་རྟགས་ལ་བརྟགས་ན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་འདི་ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པར་སོང་ཞིང་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་

[121A]༄༅། །རྣམས་ཆོས་ཅན། རྒྱུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྡེ་པ་གཞན་གྱི་ས་བཀོད་པ་ལ་ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་རྟགས་སུ་སོང་ཚོད་ཀྱི་རྟགས་དེ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་དང་ཀུན་
རྫོབ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་གཉིས་གང་དུ་འདོད། དེ་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་ཅིང་དོན་དམ་པར་གྲུབ་ན་དབུ་མ་བ་ལམ་གྲུབ། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་གྲུབ་ན་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོང་ཞེས་བཤད་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་རང་རྒྱུད་ལའང་རྟགས་དང་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོང་ཚུལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གཞན་ལའང་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ནི། ལེགས་ལྡན་གྱིས། མིག་
སོགས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། ཞེས་དང། བརྟེན་པ་དང་བཅས་པའི་མིག་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་མི་བལྟ་སྟེ། མིག་གི་དབང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་
དེ་མཚུངས་ཀྱི་མིག་དབང་བཞིན། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པའི་རང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལ་སྔར་ལྟར་ཆོས་ཅན་དང་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་རྟགས་ལ་དཔྱད་ནས་མ་གྲུབ་པོ་
ཞེས་སྡེ་པ་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དེའི་ཕྱིར། བཞི་བ་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ནི། ལེགས་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱིས། མིག་སོགས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྟགས་འདི་ཕྱི་རྒོལ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་མ་ཟད་མ་ངེས་

[121B] འདི་ལ་མིག་སོགས་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལྟར་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ཞིག་གམ། བུམ་སོགས་བཞིན་དུ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་སྐྱོན་དེ་རང་གི་གཞན་གྲགས་
ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ལེགས་ལྡན་ན་རེ། ཟླ་གྲགས་ཁྱོད་ཀྱི་ས་ཁོ་བོ་གཅིག་པུ་ལ་སྐྱོན་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་རྒོལ་བ་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་ཟླ་བའི་ཞབས་
ན་རེ། ལེགས་ལྔན་ཁྱོད་ཀྱི་རང་རྒྱུད་ལྟར་གྱི་སྐྱོན་ཁོ་བོའི་གཞན་གྲགས་ལ་མེད་པར་ཐལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ལ་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་ལྟར་འོང་བ་གང་ཞིག་ཁོ་བོས་རང་རྒྱུད་ཀྱང་མི་སྦྱོར་ལ། གཞན་གྲགས་ལ་སྐྱོན་དེ་ལྟར་མི་འོང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་
གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཅན་སོགས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཚད་མས་གྲུབ་པས་མི་ཆོག་པར་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་བ་དགོས་པས་སྐྱོན་དེ་ལྟར་འོང་བའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། རང་རྒྱུད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་རྟགས་སུ་འཇོག་པ་ལ་ནི། གཞི་གང་གི་སྟེང་དུ་ཁྱད་
པར་གྱི་ཆོས་གང་དམ་འཆའ་བའི་གཞིར་གྱུར་བ་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་སྔ་རྒོལ་གྱི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ། ཕྱི་རྒོལ་གྱི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་གི་སྔ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་ཤིང། དམ་
བཅའ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་ཡང་སྔ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་ཤེ་ལས་ཀྱང་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕྱི་རྒོལ་གྱི་དམ་

[122A]༄༅། །བཅའ་འགོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས། མིག་ཆོས་ཅན། གཞན་གཟུགས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་བལྟ་སྟེ། བདག་ལ་མི་བལྟ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བུམ་པ་བཞིན་
ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་བཀོད་ནས་དེའི་ལོག་རྟོག་བཟློག་པ་ལ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མ་གྲུབ་ཀྱང། ཆོས་ཅན་ཙམ་གྲུབ་པས་སྐྱོན་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར། འདིར་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལམ་རིམ་ལྟར་ཉུང་གསལ་ཞིག་བཤད་ན། གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་དང་
དེའི་ཁྱབ་འབྲེལ་སྒྲུབ་ཚུལ་དང། གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་སེལ་ཚུལ་གསུམ་སོ་སོར་ཡོད་དེ། དེའི་རྟགས་དང། དཔེ་དང། ཆོས་ཅན་རྣམས་སྒྲུབ་མི་དགོས་པ་གང་ཞིག་ཁྱབ་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་བྱེད། དེ་ལྟར་ངེས་པས་རང་
བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དམ་བཅའ་དོར་བ་དང། རང་བཞིན་མེད་པའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བ་གཉིས་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཕྱི་རྒོལ་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། རྟགས་དེའི་ཚུལ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཆོས་ཅན་དང། རྟགས་
དང༑ དཔེ་རྣམས་ནི་ཕྱི་རྒོལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པས་དེའི་ངོར་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ལ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དང་པོར་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱི་ཁྱབ་ངེས་སུ་བཅུག་ནས། དེ་ངེས་པའི་ཚེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་སྒོ་ནས་སྐབས་
ཀྱི་དོན་གྱི་ཁྱབ་པ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་དེ་ཐོག་མར་རང་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ནས་དེ་དང་ལྡན་པ་གཞན་ལ་ཡང་རང་བཞིན་དེ་དམིགས་དགོས་པ་ནི། ཆུ་ལ་རླན་ཡོད་པས་དེ་ལྡན་གྱི་ས་ལ་

[122B] སྣ་མའི་མེ་ཏོག་ལ་དྲི་ཞིམ་དམིགས་པས། དེ་ལྡན་གྱི་གོས་ལ་དྲི་ཞིམ་དམིགས་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་ལྡོག་ཁྱབ་དང། དངོས་པོ་གང་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་དེ་མ་དམིགས་ན་དེ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ལའང་རང་བཞིན་དེ་མི་ལྡན་པས་
ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་སྣ་མའི་མེ་ཏོག་ལ་དྲིང་བ་མེད་པས་དེ་དང་ལྡན་པའི་གོས་ལ་དྲི་ང་བ་མ་དམིགས་པ་བཞིན་ཞེས་སྤྱིའི་རྗེས་ཁྱབ་ངེས་སུ་བཅུག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྤྱི་ཁྱབ་དེ་ལྟར་བསྟན་ནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་ན། མིག་ལའང་རང་
གི་བདག་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་ཡོད་ན། དེ་ནས་གཟུགས་དང་ཚོགས་པ་ན་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་ཡང་འཐད་ན་མིག་ལ་རང་ལ་ལྟ་བ་མེད་པས་གཞན་གཟུགས་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས། ཕྱི་རྒོལ་རང་ལ་གྲགས་པའི་
འཐད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ངེས་སུ་བཅུག་ནས། དེ་ནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་ཕ་ན། ཞེས་སོ། །རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ་ལྟར་གནོད་བྱེད་དུ་ངེས་པ་ན་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེའི་ཚེ་དངོས་སྨྲ་བའི་དམ་བཅའ་དང་གྲུབ་མཐའ་ཡང་དོར་ལ་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་ཚད་གྲུབ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་རུང་བར་ཡང་ཤེས་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས། དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ་རྣམས་མཐོང་བ་ན་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་
བཞིན་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདོར་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ནས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བྱ་བྱེད་འཐད་པ་ཡང་རྟོགས་པར་ནུས་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་དང། མེད་པ་སོ་སོར་ཕྱེད་པར་འགྱུར་ལ། ཞེས་སོ། །གནོད་བྱེད་མཐོང་ཚུལ་ཡོད་དེ། མིག་རང་ལ་

[123A]༄༅། །མི་ལྟ་བར། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་ལྟ་བ་འགལ་བར་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་ན་རེ། རྒོལ་བ་གཉིས་ལ་ཆོས་ཅན་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པར་རྒོལ་བ་གཉིས་གང་རུང་ལ་ཚད་
མས་གྲུབ་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་གནོད་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་གཞན་གྲགས་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རྒོལ་རང་ཉིད་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་གནོད་བྱེད་ཡང་དག་ཡིན་གྱི་སྔ་རྒོལ་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་
པ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། འཇིག་རྟེན་ན་རེས་འགའ་དཔང་པོའི་ཚིག་གིས་རྒྱལ་ཕམ་དང། རེས་འགའ་རྩོད་ཟླ་གཉིས་རང་རང་གི་ཚིག་གིས་རྒྱལ་ཕམ་འབྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་བསྟན་བཅོས་ལ་ཡང་
སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཕྱིར། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། གང་རུང་ལ་གྲུབ་པས་མི་ཆོག་གམ་སྙམ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྩོད་པ་དཔེར་བྱས་ནས་དེས་ཆོག་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཆོས་ཅན་དང་ཚུལ་གསུམ་སོགས་ཕྱི་རྒོལ་ལ་ཚད་མ་
གང་གིས་གྲུབ་པ་དེས་སྔ་རྒོལ་ལ་ཡང་གྲུབ་དགོས་པར་འདོད་པའི་དབྱིག་གཉེན་དང། ཕྱོགས་གླང་སོགས་རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཟླ་བའི་ལུགས་བཞིན་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་འདི་ཁས་ལེན་རིགས་ཏེ། ལུང་གིས་གནོད་པ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཀ་ལ་
གྲུབ་མི་དགོས་པ་དང། རང་དོན་རྗེས་དཔག་ལ་རང་ལ་གྲུབ་པས་ཆོག་གི་གཉིས་ཀ་ལ་མི་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དོར་ནས་གཞན་གྲགས་ཁས་ལེན་རིགས་བར་ཐལ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་

[123B]    ༈    །གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ། རང་
གི་རྒྱུ་དུས་སུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་པའི་དོན་རང་གི་རྒྱུ་དུས་སུ་ཡོད་པ་ལ་འཆད་རིགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་
ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཞུང་འདིས་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཅིག་མ་བསྟན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུའི་དུས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཞུང་དེས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་
པའི་རྟགས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཅིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཏན་ཚིགས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འགྲེལ་ངག་རྒྱས་བཤད་དང་པོའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡིན་ན་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་བཟློག་དོན་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
གཞུང་དེའི་སྐབས་སུ་གྲངས་ཅན་གྱིས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་གི་བདག་ཉིད་མ་ཐོབ་པར་ཐལ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞུང་དེས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་

[124A]༄༅། །བཟློག་དོན་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་གཞུང་འདིར་སྟོན་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བདག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་གཙོ་བོར་ཐལ་
འགྱུར་གྱིས་འགོག་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གུང་རུ་རྒྱལ་མཚན་བཟང་པོ་ན་རེ། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་ལ། གང་ལ་རྩོད་པའི་ཡུལ། ཇི་ལྟར་རྩོད་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་
ཞེས་པ་ནས། ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས་ཀ་ལ་རྩོད། གཉིས་པ་ནི། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། མཛད་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །
ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད། དེའི་དོན་ནི། ལེགས་ལྡན་ན་རེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པར་བྱེད་དམ། ཐལ་འགྱུར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པར་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་རིགས་ཏེ་
འགྲེལ་ངག་དེས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། དམ་བཅའ་ལ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། སྒྲུབ་བྱེད་མི་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་འགོག་མི་ནུས་པས། ཐལ་
འགྱུར་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་འཕེན་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང། ཐུག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པར་འགྱུར་བས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་མི་བཞེད་པའི་སློབ་དཔོན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་

[124B] ཤུགས་ལ་གཞན་སྐྱེ་འཕེན་པས་གཞན་སྐྱེ་མི་བཞེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། ལེགས་ལྡན་གྱིས་སླར་ཡང་གི་དོན་དགོངས་ཏེ། དེ་མ་དགོངས་ན། ཟླ་བས་ཐལ་འགྱུར་གྱི་ཐལ་ཆོས་བཟློག་དོན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་
ཐུག་བཅས་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཁས་བླངས་ཀྱི། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ལན་བཏབ་པ་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྟགས་ཆོས་བཟློག་པར་འཆད་པ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལྡོག་ཁྱབ་ཀྱི་བཟློག་
ཚུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་ཟིན་གྱི་རྟགས་བཟློག་ན་དངོས་ཟིན་གྱི་བསྒྲུབ་བྱ་བཟློག་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། རྟགས་ཆོས་སོ་སོར་བཟློག་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་རྒོལ་བ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྩོད་པ་ཧ་ཅང་
ཐལ་བ་ནན་གྱིས་འཕུལ་ནས་རྩོད་པར་མི་བྱེད་དམ་སྙམ་མོ་ཞེས་གསུངས། འདི་འགོག་པ་ལ་སྟོང་ཐུན་ལས། བཟློག་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཆེས་མི་འཐད་དེ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་མྱུ་གུ་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་ན་རྟགས་
དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་ཚད་མས་མ་གྲུབ་ལ་ཁྱབ་པ་འགལ་ཁྱབ་རང་དུ་སོང་འདུག་ཅིང། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ལ་དེ་འདྲ་ལས་ཆེ་བ་མི་ཞིག་ཡོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱོན་དེ་དག་བརྗོད་རྒྱུ་གཅིག་ཀྱང་མི་རྙེད་པར། སློབ་དཔོན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང། ཐུག་བཅས་
མི་བཞེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ཞེས་པ་ཙམ་ཞིག་ཟེར་དགོས་པ་བྱུང་བས་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ལྟ་བུའི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་དེ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཡ་མཚན་ཆེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ལེགས་ལྡན་གྱིས་འགྲེལ་དག་དེས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་

[125A]༄༅། །དུ་ཐལ་བ་འཕངས་པ་དགོངས་པར་ཐལ། དེས་དེ་ལ་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དུ་དགོངས་པ་གང་ཞིག་རྒྱས་བཤད་ལ་སླར་ཡང་གི་སྒྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་ཁས། འདོད་ན། དེས་སྦྱིར་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་
འཕངས་པར་དགོངས་ནས་དེའི་བཟློག་དོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་དགོས་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཀྱང་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་དང་ཐུག་མེད་དུ་འཕངས་
པར་མ་དགོངས་པར་སྤྱིར་སྐྱེ་བ་དོན་དང་ཐུག་མེད་དུ་འཕངས་བར་བཟུང་ནས་བཟློག་དོན་ཁས་ལེན་དགོས་ཞེས་སྨྲས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཁྱོད་ཀྱིས་རྟགས་ཆོས་སོ་སོར་བཟློག་པ་ཡིན་པས་རྟགས་བཟློག་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་བཟློག་
དགོས་པ་མི་འཐད་ཅེས་བཤད་པ་དེ་ལས་ཀྱང་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྤྱིར་རྗེ་དང་ལེགས་ལྡན་གང་གིས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་དེའི་རྟགས་བཟློག་ན་བསྒྲུབ་བྱ་བཟློག་དགོས་ཞེས་གསུང་བ་མ་ཡིན་ལ། མདོར་བསྟན་གྱི་འགྲེལ་དག་འདི་ལ་དེ་ལྟར་དགོས་སམ་སྙམ་པའི་དོགས་
པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་སྐབས་འདིར་དོན་དམ་པར་མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡང་སྒྲུབ་འདོད་འདུག་པས། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། སྐྱེ་
བ་དོན་བཅས་དང། ཐུག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་ན་གཞན་སྐྱེ་ཤུགས་ལ་འཕངས་འགྲོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྒྱན་བཟང་བས་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་འགལ་ཆོས་ལ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་

[125B] ཐུག་བཅས་དང། དོན་དམ་པར་གཞན་སྐྱེ་འཇོག་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་སོང་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྒྱལ་ཚབ་རྗེའི་རྩ་ཤེའི་སྦྱོར་ཊིཀ་དང། དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་གྲུ་གཟིངས་
གཉིས་ལས། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མི་བཞེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་འགལ་ཆོས་ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། འགལ་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། དེའི་དངོས་
བསྟན་གྱི་འགལ་ཆོས་ལ་དེ་ལྟར་དགོས་པར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་བའི་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས་ཀ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། མདོར་བསྟན་
རྒྱས་བཤད་ཀྱི་གཞུང་དེ་གཉིས་ཀ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། མདོར་བསྟན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་མཛད་པ་ན་རྒྱས་བཤད་ལ་ཡང་སྐྱོན་བརྗོད་དོན་གྱིས་སོང་བ་དང། དེ་གཉིས་ཀ་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་
ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེར་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་གཞུང་ལ་རྒྱས་བཤད་མ་དྲངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་མ་བརྗོད་པར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་
པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་མ་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང། ཐུག་བཅས་དེ་མྱུ་གུ་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན་

[126A]༄༅། །སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དེ་མྱུ་གུ་རང་རྒྱུའི་དུས་སུ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་མྱུ་གུ་རང་རྒྱུའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། དེ་ལམ་ཁྱབ་དང་རྟགས་མ་
གྲུབ་གང་ཟེར་ཡང་བདག་སྐྱེའི་དོན་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། མྱུ་གུ་བདག་ལས་སྐྱེ་ཞེས་པ་དེ་མྱུ་གུ་སྔོན་པོ་གསལ་ཟིན་པ་དེ་གསལ་ཟིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་དོན་མིན་གྱི། རང་གི་རྒྱུའི་དུས་ན་མྱུ་གུ་ཡོད་ལ། ཡོད་པ་དེ་ལས་སྐྱབ་བདག་སྐྱའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་
གསལ་ལས། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོད་པ་རྒྱུ་ཉིད་དང། དེ་ཉིད་སྐྱེའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུང་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དབང་རྟུལ་མ་གཏོགས་དབང་རྣོན་ལ་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་སུ་ཚད་མས་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། མྱུ་གུ་རང་རྒྱུའི་དུས་ན་མེད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། མྱུ་གུ་རང་རྒྱུའི་དུས་ན་མེད་
པར་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་མྱུ་གུ་རང་རྒྱུ་ལས་སྔར་མེད་གསར་སྐྱེས་སུ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཚད་མ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་དང་པའི་དངོས་ཀྱི་
བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཡོད་པར་ཐལ། འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་བདག་སྐྱེ་འདོད་པའི་ལོག་རྟོག་བཟློག་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འདིར་མ་ཁྱབ་ཟེར་ཡང་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་དེ་

[126B] བདག་བསྐྱེ་འདོད་པའི་ལོག་རྟོག་སེལ་ཞིང། དམ་བཅའ་ཡང་དོར་ལ་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་རྟོགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། མེ་ཆོས་ཅན། རང་བསྲེག་པར་ཐལ། རང་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་པའི་བུད་ཤིང་
བསྲེག་པའི་ཕྱིར། ཡང་མ་ཆོས་ཅན། བུད་ཤིང་མི་བསྲེག་པར་ཐལ། ཁྱོད་བུད་ཤིང་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱི་རྒོལ་ལ་མ་དང་བུད་ཤིང་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་
དཔག་སྐྱེད་ཐུབ་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། མེས་ནི་ཚབ་ཉིད་སྲེག་སྟེ། །ཚབ་མ་ཡིན་ཇི་ལྟར་སྲེག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་འདྲའི་རྗེས་དཔག་ཆོས་ཅན། རང་གི་རྟེན་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བར་
ཐལ༑ རྗེས་དཔག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཏན་ནས་མ་ཁྱབ། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། རྗེས་དཔག་ཡིན་ན། རང་གི་རྟེན་རྟགས་སྦྱོར་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་རིག་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་
ལས༑ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་རྟགས་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ། འོ་ན། རྗེས་དཔག་ཡིན་ན། གཞུང་དེའི་དངོས་བསྟན་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་
ཀྱིས་སྒྲུབ་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞུང་དེ་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་

[127A]༄༅། །དངོས་སུ་འཆད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྗེས་སུ་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ཟུ་ར་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དཔེ་ཉེར་འཇལ་གྱི་རྗེས་དཔག་ཀྱང་སྐྱོན་དུ་འཕེན་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང། ལྐོག་
གྱུར་ཡིན་ན། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། རྗེས་དཔག་ལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་སྒྲུབ་བྱེད་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་སོང་བའི་བྱེད་པ་ལ་
བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཡོད་པར་ཐལ། འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་སྒྲུབ་བྱེད་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་འགོད་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་གང་ཟག་དང། མྱུ་གུ་
བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཁ་མའི་གང་ཟག་གི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་གང་ཟག་དང། དེ་འདྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་འཕེན་པའི་ཐལ་
འགྱུར་ཡང་དག་འགོད་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་གང་ཟག་གི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཁ་ཅིག་འདིར་མ་ཁྱབ་ཟེར་ཡང། ཚད་ཞེན་ཡིན། ཁོ་བོ་འདོད་དོ། །འོ་ན། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་ཁོ་ཁོ་རང་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་གཞི་མཐུན་

[127B] འདོད་ན། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན། མྱུ་གུ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བདེན་ཞེན་གྱིས་འདོད་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་འགོད་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་འགོད་
པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་གང་ཟག་ལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་རུང་ཡིན་ཀྱང་བདེན་ཞེན་གྱིས་དམ་བཅའ་བ་གཅིག་དང། དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྣོད་ཅུང་དུ་སོང་བའི་དངོས་སྨྲ་བ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དངོས་སྨྲ་བ་འགའ་ཞིག་གིས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་སྦྱངས་པས་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་
གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་རྟགས་ཡང་དག་འགོད་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་ངེས་པ་གཅིག་དང། དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་མ་མ་ཆ་མཉམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་གང་རུང་གཅིག་དགོས་ཀྱི། བདེན་
ཞེན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང། བདེན་མེད་རྟོགས་ཟིན་པ་རྣམས་དེ་འདྲའི་རྟགས་ཡང་དག་འགོད་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཕྱི་རྒོལ་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་སྦྱར་མེད་ཀྱང་བརྗོད་འདོད་ལ། །དེ་དག་དོན་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །
དཔེར་ན་ནབ་ཁ་འཕོངས་སྐྱེན་ནམ། །སྲིད་སྒྲུབ་འཕོངས་སྐྱེན་རྮེས་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ལ་བརྗོད་ཕྱིར། །གསལ་བ་གཏན་ཚིགས་རྟེན་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་

[128A]༄༅། །པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོ་ཁ་མའི་གང་ཟག་དང། སོང་མ་ཐག་པའི་ཕྱི་རྒོལ་ལ་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་ཡིད་
དཔྱོད་ཀྱིས་ངེས་པ་གཅིག་དང། དེ་ལ་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་གཉིས་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་འགོད་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཕྱི་རྒོལ་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་འདི་ལ་དེ་འདྲའི་ཡིད་དཔྱོད་དང་ཐེ་ཚོམ་ཅན་ལ་
ཡང་གཞན་གྲགས་དང་ཐལ་འགྱུར་གང་བཀོད་ཀྱང་དབུ་མའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་ཐུབ་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་གྱིས་ལོག་རྟོག་གི་རྩེ་གཅོག་ཐུབ་པར་དབུ་ཚད་ཀུན་མཐུན་ལ། རྗེས་དཔག་སྐྱེད་ཐུབ་པར་འདི་བ་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྡོ་རྗེ་
གཟེགས་མའི་གཞན་གྲགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་མཐའ་བཞི་འགོག་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་ལོག་རྟོག་གི་རྩེ་གཅོག་དགོས་ཀྱི། ཐོག་མ་ནས་དེ་ལ་རང་གྲགས་བཀོད་ཀྱང་ལྟ་བ་བསྐྱེད་མི་ཐུབ་པ་གང་ཞིག་དབང་རྣོན་ལ་གཞན་གྲགས་མེད་ཀྱང་
མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་ལྟ་བ་བསྐྱེད་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། ཐལ་བ་བཀོད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་དཔག་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དང་པོ་ནས་ཕྱི་རྒོལ་ལ་གཞན་གྲགས་
དེ་ལྟར་བཀོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། དེ་ལྟར་མུ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འགྲུབ་ལ། དེ་ལ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་སྔར་མཐའ་

[128B] །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ཐལ་འགྱུར་བྱས་པའི་ཚེ་དེའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་དམ་བཅའ་
སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་དག་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོ་ཁ་མ་དང། སོང་མ་ཐག་ལ་མྱུ་གུ་བདེན་ཞེན་དུ་འདོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་
རྟགས་ཁྱབ་ལ་ལན་མི་འདེབས་ཤིང་མི་ཐེབས་པར་མཐོང་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་བསྐྱེད་ཐུབ་པར་འདོད་པ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང། དེ་བསྐྱེད་
པ་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲུབ་དག་དགོས་པར་འདོད་པ་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་བསྐྱེད་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ལམ་རིམ་ལས། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེས་པའི་ལྟ་བ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཚུལ་
གྱི་སྒོ་ནས་མིང་འདོགས་ནའང་ཐལ་རང་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། རྒོལ་བ་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་
འཆད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དབང་རྟུལ་འགའ་ཞིག་ལ་འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རྗེས་སུ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་དག་འགོད་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་དེ། རང་

[129A]༄༅། །བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་དེའི་དམ་བཅའ་ལ་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་
དམ་བཅའ་བཞག་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དངོས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་དམ་བཅའ་གང་ཞིག་ཤུགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རེ་ཞིག་རྟགས་ཕྱི་མ་མ་གྲུབ་བྱས་པ་ལ་
ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོས་ཅན། མེད་དགག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་ཉིད་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་དམ་བཅའི་ཤུགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། མེད་དགག་ཡིན་ན་རང་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་
ཤུགས་ལ་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་པ་གང་རུང་མི་འཕེན་ཡང་མེད་དགག་འཕངས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱད་གཞིར་ཡོད་པ་དངོས་སུ་ཁེགས་པས་ཁྱད་ཆོས་ང་ཡི་མིག་སོགས་མེད་པ་ཤུགས་ལ་འཕེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མོ་
གཤམ་གྱི་བུ་མོ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཤུགས་ལ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མོའི་མཛེས་སོགས་མེད་པར་གོ་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། མེད་དགག་ཡིན་ཕྱིན་ཤུགས་ལ་གང་འཕངས་ན་ཡང་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། རང་དང་དགག་བྱ་རིགས་
གཅིག་པའི་མེད་དགག་གང་འཕངས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བདེན་གྲུབ་ལྟ་བུའི་དགག་བྱ་རིགས་གཅིག་དང། ཐོག་རེག་ལྟ་བུའི་དགག་བྱ་རིགས་གཅིག་དགོས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་དགག་བྱ་རིགས་གཅིག་སྨོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་

[129B] ནམ་མཁའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་དངོས་ཤུགས་གང་ལའང་ནམ་མཁའ་གཞལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་ཚེད་མ་བཅའ་བཞི་བཞག་པའི་འགལ་སྒོང་ལ། པ་ཚབ་དང་ས་སྐྱ་པ་འགའ་ཞིག་ན་རེ། དེའི་
དགོངས་གཞི་ཡོད་དེ། སྔ་མ་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་མེད་པའི་དོན་དང། འདིར་རྣམ་བཅད་དགག་པའི་དམ་བཅའ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཟེར། ཡང་བྱང་ཡེ་དང། གངས་གཉན་རྣམས་ན་རེ། དེའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། གཞན་སྔ་མ་ལྟར་ལ། རྣམ་བཅད་
དགག་པའི་ཕ་རོལ་གྱི་བློ་དོང་ཡིན་གྱི། དབུ་མ་པ་རང་ལུགས་ལ་དམ་བཅའ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཞིང་དབུ་མ་པ་ལ་དམ་བཅའ་མེད་པར་ཀུན་མཐུན་ནོ། །དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་ལུགས་ལ་དམ་བཅའ་མེད་ཚུལ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་རུང་བ་གང་ཞིག་དོན་དམ་པར་ཡང་མི་
རུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོངས་གཅོད་དང། རྣམ་བཅད་ཀྱི་དམ་བཅའ་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་ཤེ་ལས། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །ཞེས་སོགས་ལྟ་བུའི་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང། བྱང་
ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་བྱ་བ་ནི། །ཁོ་བོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་འདྲར་འདོད། །ཅེས་བ་ལྟ་བུའི་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་ངོར་དགག་བྱ་དང་དེ་འགོག་པའི་དམ་བཅའ་སོགས་
སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དགག་པ་གཉིས་པོ་གང་རུང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་བའི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ན། ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དགག་རྟགས་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མ་ཁྱབ། འོ་ན་

[130A]༄༅། །ཁྱོད་རང་ལ་དགག་པ་གཉིས་པོ་གང་རུང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་བའི་རྟགས་ཡིན་ན། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགག་རྟགས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བྱས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྒྲ་མི་རྟག་
པར་སྒྲུབ་པའི་དགག་རྟགས་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགག་པ་གཉིས་པ་གོང་རུང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་བའི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཁྱོད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་བྱ་ཡང་
ཡིན། དགག་པ་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཡིན་པ་གཅིག་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མི་རྟག་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མི་རྟག་པ་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་བྱ་གང་ཞིག་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་
གྲུབ་ན། མི་རྟག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྒྲ་ཁྱོད་དུ་སྒྲུབ་པའི་དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་བདག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲས་རང་གི་དགག་བྱ་རྟག་པ་དངོས་སུ་བཀག་ནས་འཇིག་པའི་དངོས་པོར་སྟོན་
པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དགག་པ་གཉིས་པོ་གང་རུང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཀོད་པའི་རྟགས་ཡིན་ན། དགག་རྟགས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགག་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ན། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་མེད་དགག་
ཅིག་བཟུང་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་དེ་ལྟར་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྡེ་བདུན་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་ལས། རང་ལུགས་ནི་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་

[130B]དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཡིན་ན་མེད་དགག་ཡིན་དགོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དོན་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ལྔར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་
དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་གང་རུང་མི་སྲིད་ན་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་སྒྲུབ་པ་ལམ་གྲུབ་པའི་རྟགས་བཀོད་ན་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་འབྱུང་ཞིང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་མེད་དགག་གི་རྣམ་
པ་ཅན་ལ་རྟགས་དེ་གཞི་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་ལ། རྟགས་ལ་ཡང་དངོས་པོ་སོགས་བཀོད་ན་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་འདོལ་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་ལ་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་སྒྲུབ་
པ་ལ་རྟགས་གཞི་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་ན་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དགག་བྱ་བ་ཅན་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་སྒྲུབ་པ་ལ་རྟགས་གཞི་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་ཀྱང་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་
ལས། རྟགས་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་ཆོས་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལ་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ན་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། རྟགས་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་བཀོད་པ་ལ་ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་བ་བཀོད་ཀྱང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དེས་ན་མ་སྐྱེས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རྟག་པའི་བདག་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཆོས་ཅན་དང་མེད་པའི་ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་མ་སྒྲུབ་ཀྱང་རྟགས་ཕྱོགས་ཆོས་མ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་པར་ཐལ་

[131A]༄༅། །ཆོས་ཅན་མེད་ཀྱང་དེའི་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་རྟགས་ཀྱིས་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་གཞི་ཡིན་པས་ཆོས་ཅན་ཞེས་བཏགས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞི་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྟགས་
དེས་པས་རྩོད་གཞིར་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཞི་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཁྱབ་པ་དེས་པས་མཐུན་དཔེར་མི་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང། ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ལ་དགག་རྟགས་ཡང་དག་དང། དེ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། མ་སྐྱེས་པའི་
རྟགས་ཀྱིས་རྟག་པའི་བདག་མུ་སྟེགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་དང་པོ་དང། ཕུང་བོ་དང་གཅིག་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རྟག་པའི་བདག་གཏན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྔ་མའི་བསྒྲུབ་བྱའི་
ཆོས་ལ་མེད་དགག་གིས་ཁྱབ། ཕྱི་མའི་དེ་ལ་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཡོད་པ་རྟགས་སུ་འདིར་བཀོད་པར་ཐལ། རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། ཡོད་པ་རྟགས་དང་སྐྱེ་བདོན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་
གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་རྟགས་དང། ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཡིན་ཞེས་པའི་ཚིག་བསྡུས་ནས་བཀོད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྐབས་འདིར་ཡོད་པ་རྟགས་སུ་བྱས་པའི་གཞན་གྲགས་བཀོད་ཀྱང་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་
སེལ་མི་དགོས་པ་གཅིག་མ་བསྟན་པར་ཐལ། མྱུ་གུ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡོད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་གཞན་གྲགས་ལ་དོགས་བ་དེ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཡང་

[131B] ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་བཟློག་དོན་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་མེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལུགས་འདི་ལ་བཟློག་དོན་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གལ་ཏེ་གཞན་
ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ནི། འོ་ན་མེ་ལྕེ་ལས་ཀྱང་མུན་པ་འཐུག་པོ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་སྟེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མཐོང་པའམ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཞན་ཉིད་དུ། །ནམ་
ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་དཔེ་དོན་གཉིས་ཀར་བཟློག་དོན་འཕངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ལུགས་འདི་ལ་སྔ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་
ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྐབས་འདིར་སྒྲུབ་རྟགས་ལ་ཆོས་ཅན་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་ཚད་མས་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཚིག་གསལ་ལས། རྒོལ་པ་གང་རུང་ལ་གྲུབ་པས་ཆོག་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་
ཚད་མས་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། དེའི་དོན་ནི། ལམ་རིམ་ལྟར་ཇི་སྲིད་ཕ་རོལ་བོས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་བར་དུ་རང་བཞིན་ལ་ཚད་མར་རློམ་པ་བཀག་ནས་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་ལ། དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྙེད་པ་དང་རང་བཞིན་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་མི་འཐད་པ་རྣམས་དུས་
མཉམ་དུ་རྙེད་འོང་བས། རེ་ཞིག་ཕྱི་རྒོལ་རང་ལ་གྲུབ་ཚུལ་ལ་འཁྲིས་ནས་འགོག་པ་དེ་དེའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་འཁྲིས་ནས་ཐལ་རྟགས་གང་རུང་གིས་འགོག་པའི་རྟགས་ལ་གཞན་གྲགས་དང་རང་གྲགས་སོགས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་པའི་

[132A]༄༅། །ཕྱིར༑ རྒྱས་པར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།    ༈    །གཉིས་པ་གཞན་སྐྱེ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་དགག་པ་ལ། སྤྱིར་དགག་པ་དང། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་གཉེས། དང་པོ་
ལ་གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་དངོས་དང། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་སྤོང་བ་དང། བཀག་པའི་ཡོན་ཏན་དང། རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་བ་དང། བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུའང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དང་ལྔ། དང་པོ་ལ། གཞན་སྐྱེ་སྤྱིར་
དགག་པ། བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ། འབྲས་བུ་ལ་མུ་བཞིར་དཔྱད་ནས་དགག་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གལ་ཏེ་གཞན་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ནི། །ཞེས་སོགས་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། རྩ་བར། མྱུ་གུས་བོན་དང་ནི་དུས་མཉམ་
ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་བྱུང། གསུམ་པ་ནི། རྩ་བར། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བསྐྱེད་བྱ་གཞན་སྐྱེད་པ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ན། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན་ན་རེ། གཞན་
སྐྱེ་ཡོད་པར་ཐལ། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན་གཞན་སྐྱེའི་གཞན་དེ་ཐ་སྙད་དུ་གཞན་ཡིན་པ་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ཐ་སྙད་དུ་རྒྱུ་འབྲས་གཞན་ཡིན་པ་ཙམ་
ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། གཞན་ཉིད་མེད་ན་གཞན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གཞན་སྐྱེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་མཚན་གྱིས་

[132B] འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིར་གཞན་སྐྱེའི་གཞན་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ལ་བྱེད་གོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་ན་གཞན་སྐྱེའི་གཞན་ནི་གཞན་ཙམ་ཞིག་མིན་གྱི། རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་རྒྱུད་པས་གཞན་སྐྱེ་མི་འདོད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མི་འདོད་ཀྱང། རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་
འགྲེལ་ལས། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞན་སྐྱེ་མེད་པ་དོན་དམ་བདེན་པ་མིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་
གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་ཤེའི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་དོན་
གྲུབ་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མཐའ་བཞི་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ཆོས་ཅན། མྱུ་གུ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཞན་སྐྱེ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་
ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཁོ་རང་ལ། བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པ་ཆོས་ཅན། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མྱུ་གུ་གཞན་སྐྱེ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན། སྟོང་

[133A]༄༅། །ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མྱུ་གུའི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་གིས་
ཁྱབ་པར་ཐལ། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་གཉིས་རེ་རེ་ནས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་དོན་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྟེན་འབྲེལ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གཞན་སྐྱེ་བཀག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་སྤང་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པས་གཞན་སྐྱེ་ཁས་བླངས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་སྤང་བ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་གཞན་སྐྱེ་མེད་པས་
འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་སྤང་བ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། གང་གིས་རང་ལྟ་ལ་གནས་འཇིག་རྟེན་ཚད་མར་འདོད་པས་ན། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་བྱུང། གཉིས་པ་ལན་ལ། བདེན་གཉིས་སྤྱིའི་རྣམ་བཞག་
དང༑ སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱར་བ་དང། བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་དང། དེ་བཀག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པར་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་དང། འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པའི་གནོད་ཚུལ་དང་ལྔ། དང་པོ་ནི། ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པ་དང། བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འཆད་པ་ལ། དངོས་ཀུན་ཡང་དག་རྫུན་པ་མཐོང་བ་ཡི། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་བྱུང། ཀུན་རྫོབ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་ལོག་གཉིས་ཡོད་ཅེས་འཆད་པ་ལ། མཐོང་བ་རྫུན་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །ཞེས་སོགས་

[133B] ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཞེན་ཡུལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་ཅེས་འཆད་པ་ལ། མི་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་རབ་བསྐྱོད་མུ་སྟེགས་ཅན། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་བྱུང། གཉིས་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱར་བ་ནི། གཞན་སྐྱེ་བཀག་པས་དོན་དམལ་མི་
གནོད་པ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་རབ་རིབ་མེད་པ་ལ་མི་གནོད་པ་བཞིན་ཞེས་འཆད་པ་ལ། མིག་ནི་རབ་རི་བཅན་གྱིས་དམིགས་པ་ཡིས། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་བྱུང། གསུམ་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་འཆད་པ་ལ། གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་
སྟེ༑ ༑ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་བྱུང། དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་འཆད་པ་ལ། རབ་རིབ་མཐུ་ཡིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི། །ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་བྱུང། འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། དགག་བཞག་སྤང་གསུམ་ལས་
དང་པོ་ལ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་ལ་དཔྱད་པ། དབྱེ་བའི་ངོ་བོ་ལ་དཔྱད་པ། གཅིག་དང་ཐ་དད་ལ་དཔྱད་པ། སོ་སོའི་ངོ་བོ་ལ་དཔྱད་པ། སྒྲ་དོན་ལ་དཔྱད་པ་དང་ལྔ། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྣང་ཙམ་འདི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་ཡིན་ཟེར། ལ་ལན་རེ་
གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ངོ་བོ་དེ་དེ་ཡིན་ཟེར། གཞན་དག་ན་རེ། སྒྲོམ་བཏགས་པའི་ཡུལ་དེ་དེ་ཡིན་ཟེར། སྟག་ལོན་རེ། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ཤེས་བྱ་དེ་དེ་ཡིན་ཟེར། དེ་ལ་དང་པོ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྣང་ཙམ་ལ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་གཉིས་དེའི་ཡ་གྱལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་གཉིས་རེ་རེ་ནས་བདེན་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་པ་གང་

[134A]༄༅། །ཞིག་སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིག་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདེན་པ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དེ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྡོག་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་སོགས་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་ཁ་
ཅིག་སྤྱོད་འཇུག་ལས། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་མི་འཐད་དེ། དོན་དམ་བདེན་པ་ཆོས་ཅན། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྟོན་པས་དོན་དམ་བདེན་པ་མི་མཁྱེན་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་ཐལ། དེ་བློ་གང་གི་ཡང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གཟིགས་
རབ་ཏུ་མཁྱེན། ལེགས་པར་མངོན་དུ་བྱས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་སོགས་སུ་སྟོང་ཉིད་ཚལ་བའི་ཚེ་ལུས་སྲོག་དང་བུ་ཆུང་མ་སོགས་བསྐལ་བ་དུ་མར་བཏང་བར་བཤད་པ་མི་
འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་བཏང་བ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། དེར་ཐལ། རང་བཞིན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། གནས་ལུགས་དེ་མེད་ན་དེ་ལྟར་རྩོམ་པ་དོན་མེད་པར་འཇུག་འགྲེལ་དང། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་

[134B] ཀ་བུམ་སོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་འདི་རང་རང་གི་སྡོད་ལུགས་སམ་གནས་ལུགས་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་ཟིན་པར་ཐལ། དེ་དག་ལ་གནས་ལུགས་མངོན་
དུ་གྱུར་ནས་བསྐལ་པ་དཔག་མེད་སོང་བའི་ཕྱིར། ཡང་སྟོང་ལུང་རྒྱ་དམར་བ་སོགས་ན་རེ། རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་ཀྱི་བློ་གང་གི་ཡུལ་ཡིན་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་དགོས་པས་དོན་དམ་བདེན་པ་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་འཇུག་གི་དོན་དུ་འདོད་དོ། །འོ་ན་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་
མཉམ་བཞག་ན་བློ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ན་རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་ཀྱི་བློ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། རྒྱང་འཕེན་གྱི་ལུགས་འདིར་ཁས་ལེན་རིགས་པར་ཐལ། དེས་འཆི་ཁ་ཚུན་ཆད་དུ་རིག་པ་འདོད་ཅིང། ཤི་བ་རན་རྒྱུན་ཆད་པར་འདོད་པ་ལྟར། ཁྱོད་ཀྱིས་
ཀྱང་སྦྱོར་ལམ་ཚུན་ཆད་དུ་རིག་པ་ཁས་བླངས་ལ། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཚེ་རིག་པ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཁྱོད་ཀྱིས་ལུང་དོན་འཆང་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་སྟེ། །འདི་ནི་བདེན་པ་
གཉིས་སུ་འདོད། །ཅེས་པའི་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་དང་གྲངས་ངེས་བསྟན་པ་གང་ཞིག་དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་པས་དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་དང། བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་བཤད་
པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ནི་ཞེས་པས་ཤེས་བྱ་དབྱེ་གཞིར་བསྟན་ནས། ལྷག་མས་གྲངས་ངེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་དར་ཊི་ཀ་ལས། དེས་ན་ཤེས་པར་བྱ་བ་འདི་ནི་དབྱེ་གཞི། དབྱེ་ན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་ཅིང་གྲངས་ངེས་པར་འདོད་དོ། །ཞེས་

[135A]༄༅། །གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་བྱ་ཞིག་དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོ་བོར་རྐང་པ་གསུམ་པས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདི་དང་རྐང་པ་བཞི་བའི་
བློ་གཉིས་ཀ་གཉིས་སྣང་ཅན་ཡིན་གྱི། བློ་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་དར་ཊིཀ་ལས། བློ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་གྱི། བློ་ཙམ་མིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། འདིའི་བློ་ནི་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་
དཔྱོད་བྱེད་ལ་བྱས་ནས། དེའི་རྙེད་དོན་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ངོས་འཛིན་ནི་བློ་རྐྱང་བ་དེར་འཇོག་པའི་དོན་མིན་གྱི་བློའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པར། ཞེས་གསུངས་པས། འཇིག་
རྟེན་དེ་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་བརྫུན་པ་འཇལ་བའི་སྤྱོད་པར་ཏེ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་རྙེད་པའི་དོན་ཡིན་པས། བློའི་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་པར་འདོད་པའི་དོན་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཤེས་བྱ་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་
དོན་དམ་བདེན་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དང་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉི་སུ་གྲངས་ངེས་པ་དེ་ཕུང་གསུམ་སེལ་བའི་གྲངས་ངེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་དེ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་གང་ཞིག་དེ་གཉིས་
ཀ་ཡིན་པ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡིན་ན་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་གཉིས་དང་གཉིས་མ་ཡིན་གྱི་ཕུང་གསུམ་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གཅིག་དང་

[135B] སྔ་རབས་པ་མང་པོ་ན་རེ། བདེན་གཉིས་གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་ཡིན་ཟེར། འགའ་ཞིག་ན་རེ། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡང་མིན་ཟེར། དེ་གཉིས་རེ་རེ་ནས་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་གང་ཞིག་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་ན་དགོངས་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་སྐྱོན་བཞི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་གཟུགས་སོགས་དེ་རང་གི་བདེན་སྟོང་
ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་ན་དེ་བདེན་སྟོང་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། དེ་དག་བདེན་མེད་རྟོགས་པས་དེ་དག་མཚན་འཛིན་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པར་ཐལ་བ་དང། རྣལ་འབྱོར་བས་ལམ་གོང་མ་སྒོམ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱང་མཚན་མའི་འཆིང་
བ་དང་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་མ་སྤངས་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལྡོག་པ་གཅིག་ཡིན་ན་དགོངས་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་སྐྱོན་བཞི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་འཁྲུལ་པ་སྤོང་བ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་
ཡང་སྤོང་བར་ཐལ་བ་དང། ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ཐ་དད་མང་བ་ལྟར་དོན་དམ་ལ་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང། ཀུན་རྫོབ་དྲི་བཅས་བཞིན་དུ་དོན་དམ་ཡང་དྲི་བཅས་སུ་ཐལ་བ་དང། སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་ཀྱང་དོན་དམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་བཞི་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ དེས་ན་བདེན་པ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དང། དུད་དང་དུང་གི་དཀར་པོ་ལྟ་བུ་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ལས་ནི་ཐ་དད་པར། །དེ་ཉིད་དམིགས་པ་མ་

[136A]༄༅། །ཡིན་ཏེ། །ཀུན་རྫོབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །སྟོང་ཉིད་ཁོར་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ། །བྱས་དང་མི་རྟག་དག་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ལ། རྩ་བར། མཐོང་
བ་བརྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ལ། སྟག་ལོ་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་འཇོག་བྱེད་མ་རིག་པ་ཁོ་ན་དང། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་པོ་འཇོག་བྱེད་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དག་སའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། སངས་
རྒྱས་འཕགས་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཏན་ནས་མི་འཆར་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་འོ་ན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན། བདེན་འཛིན་གྱིས་བཞག་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་འཇོག་བྱེད་བདེན་འཛིན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། ཐ་སྙད་
དུ་ཡང་མེད་པར་ཐལ། བདེན་འཛིན་གྱིས་བཞག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། བདེན་འཛིན་དེས་བཞག་པ་ནི། རང་གིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་སྲིད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་
པ་ཡིན་ན། མ་རིག་པས་བཞག་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བུམ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་གང་གི་ངོར་བདེན་པར་འཇོག་པའི་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་ངོས་བཟུང་
ནས་བུམ་སོགས་དེ་ཁོ་ནའི་ངོ་ཙམ་དུ་བདེན་གྱི། སྦྱིར་རྫུན་པ་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུམ་སོགས་རྣམས་མ་རིག་པ་དང། དེས་བསླད་པའི་མིག་སོགས་ཀྱི་ངོར་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པས་བདེན་ལ། གཟུགས་བརྙན་སོགས་མ་རིག་པ་

[136B] དེས་བསླད་པའི་བརྡ་བྱང་གི་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པར་སྣང་བའི་ཤེས་ངོ་དེར་མེ་བདེན་པས། གཟུགས་བརྙན་སོགས་ཤེས་པ་དེའི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། མ་རིག་པ་བདེན་
འཛིན་དེའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འཇོག་ཅེས་པ་ནི། བདེན་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་གང་གི་དོར་འཇོག་པའི་འཇོག་ཚུལ་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་བུམ་སྣམ་སོགས་བདེན་འཛིན་དེས་འཇོག་ཅེས་པ་མིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་
རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། འདིར་འཇུག་འགྲེལ་ལས་གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བརྫུན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བརྡ་ལ་བྱང་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོར། བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་དེ་བྱད་བཞིན་དུ་མི་བདེན་པས་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་
ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གཞི་དེ་བློ་དེའི་ངོར་མི་བདེན་ན། བློ་དེའི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཟུགས་བརྙན་སོགས་བརྡ་བྱང་གི་བློ་ངོར་མི་བདེན་པས་བློ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་
ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་སོགས་དེའི་བློ་ངོར་ཡང་མི་བདེན་ལ། དེ་མ་རིག་པའི་ངོ་ཙམ་དུ་ཡང་བདེན་པར་མ་རྟོགས་པས། བློ་དེས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་ཡང་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་རྟོགས་པ་
ལམ་རིག་པའི་ངོ་ཙམ་དུ་བདེན་པར་རྟོགས་དགོས། དེ་ལ་བདེན་གྲུབ་ཁེགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུམ་སོགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་བདེན་པར་འཇོག་པ་ན་བློ་ངོར་འཇོག་དགོས་ཀྱི་དོན་ལ་བདེན་པར་མི་འཇོག་པར་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་

[137A]༄༅། །རྟགས་གྲུབ་ཅིང་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟགས་པན་བློ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོར་མ་སྦྱར་ན་བདེན་པར་མི་འགྲུབ་ཅིང་རྫུན་པར་འགྲོ་ལུགས་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་དེ་མ་རིག་པ་དང་དེའི་ངོར་བདེན་པ་ཅིག་སྐབས་འདིའི་བདེན་
ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། བུམ་སོགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་བདེན་པ་འཇོག་པ་ན་བློ་དང་དོན་གཉིས་ལས། དོན་ལ་བདེན་པར་མི་འཇོག་པར། བདེན་འཛིན་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་ཉིད་དུ་བདེན་པར་བཞག་དགོས་པར་མཐོང་པ་ན། ཁྱད་
པར་དེ་མ་སྦྱར་ན་བདེན་པར་མི་འགྲུབ་ཅིང་བརྫུན་པ་ཡིན་པར་མཐོང་དགོས་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། བུམ་སོགས་ཆོས་ཅན། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དག་སའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་
པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ངོར་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བདེན་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་འདྲའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་བུམ་སོགས་བདེན་པར་མི་འཛིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་བདེན་
འཛིན་སྤངས་པའི་གང་ཟག་གི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་སྤངས་པ། འདུ་བྱེད་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་
བ་རྣམས་ལ་ནི་བཅོས་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི། བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བུམ་སོགས་ཆོས་ཅན། དེ་འདྲའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་

[137B] དེའི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེས་བུམ་སོགས་ཡེ་ཤེས་དེའི་ངོར་རྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཙམ་ཡིན་གྱི་མ་བཅོས་པའི་བདེན་གྲུབ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་སོགས་གསུམ་གྱི་ངོར་མི་བདེན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་རྟོག་པས་
བ་ཅོས་མ་ཙམ་ཡིན་པ་དང། གང་ཟག་དེ་གསུམ་གྱི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོར་མི་བདེན་པས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། གང་ཟག་གསུམ་པོ་གང་གི་ངོར་མི་བདེན་པའི་རྟོག་པས་བཅོས་པའི་བཅོས་མར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ནི་དེའི་ཀུན་
རྫོབ་པའི་ངོར་མི་བདེན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་སོགས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་བདེན་འཛིན་གྱི་བློ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོར་བདེན་པར་ཡོད་ཚུལ་མཁྱེན་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བློ་
དེས་བདེན་པར་མ་བཟུང་ཡང་བློ་དེའི་ངོ་བློ་གཞན་གྱིས་བདེན་པར་མཐོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུབ་ལས་ཀྱང། བློ་དེས་བདེན་པར་མ་གཟིགས་ཀྱང་དེའི་དོན་བློ་གཞན་གྱིས་བདེན་པར་མཐོང་བ་མེད་མི་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བློ་དེ་ལ་སྣང་
ཙམ་ལ་བཟུང་བ་དང་གཞལ་བསམ་ཁྱབ་པར་ཐལ། གང་ཟག་དེ་གསུམ་གྱི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ལ་གཟུགས་སོགས་བདེན་པར་སྣང་ཡང་བདེན་པར་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར། སྟོན་ཐུན་ལས། འཕགས་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་བློ་གང་གི་ངོར་བདེན་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འཇོག་

[138A]༄༅། །པའི་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་མེད་དེ། དེ་དག་གིས་བདེན་འཛིན་མ་ལུས་པར་སྤངས་པས། གཟུགས་སོགས་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་གཟིགས་ཀྱི་བདེན་ཕར་ནམ་ཡང་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ་
སངས་རྒྱས་ལ་གཟུགས་སོགས་བདེན་པར་སྣང་ཡང་བདེན་པས་སྟོང་པའི་གཉིས་ཚོགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཡོད་པར་ཐལ། གང་ཟག་གསུམ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཟག་གསུམ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་ལ་
སངས་རྒྱས་ལ་འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཟད་པས་བདེན་པར་མི་སྣང་ཡང། བདེན་པར་སྣང་བ་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སངས་འཕགས་ལ་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་རྣམ་རྟོག་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་མེད་པས་རྣམ་རྟོག་མེད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་
གཞན་ཡང། དགྲ་བཅོམ་གཉིས་དང། དག་སའི་བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་ཀྱི་བརྡ་དང། ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དང། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང། ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་བྱ་བཞི་པོ་གང་
རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཆོས་ཅན་གྱིས་གྲུབ། མ་ཁྱབ་ན་དེར་ཐལ། དེ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་ཟླ་བས་ཀྱང་བཞེད། མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཚིག་གསལ་ལས། བརྗོད་བྱ་དང་བརྗོད་བྱེད་དང་ཤེས་པ་དང་
ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མ་ལུས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་

[138B] སྒྲ་དང། བརྡས་བསྟན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒྲ་རྟོག་གང་རུང་གི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་
འོ་ན། རྟོག་པ་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་པའི་བློ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དེའི་ཡུལ་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་པའི་ཡུལ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན་
ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཞེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡུལ་ཅན་
ཤེས་པ་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཞེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་དང། བརྗོད་བྱ་བརྗོད་བྱེད་དང། ཤེས་པ་ཤེས་བྱ་
སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་བརྫུན་པ་ཁོ་ནའི་སྟེང་ནས་འཆད་དགོས་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་བརྫུན་པ་ཁོ་ནའི་སྟེང་ནས་འཆད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྐད་དོད་སམ་བྲྀཏ། ཡང་དག་པར་སྒྲིབ་པ་དང། བསྡམས་པ་དང། གདངས་པ་དང། བསྐྱངས་པ་དང། དོག་པ་སོགས་ལ་འཇུག་ཅིང། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པ་དང། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་དོན་དང། འཇིག་རྟེན་

[139A]༄༅། །གྱི་ཐ་སྙད་གསུམ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས། ཚིག་གསལ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པ་དང། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་དོན་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གསུམ་ལ་བཤད་ཅིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་དེ་གསུམ་རྟོགས་ན་བརྫུན་པར་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འཆད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པར་རྟོགས་ན་བརྫུན་པར་རྟོགས་པས་ཁྱབ་ཀྱང། གཞན་གཉིས་རྟོགས་
ན་བརྫུན་པར་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་དེ་གསུམ་གྱི་དོན་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྫུན་པར་བཤད་ནས་གཞན་གཉིས་ལ་དེ་ལྟར་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ནི་ཕན་ཚུན་
བརྟེན་པའི་དོན་ནོ། །འདི་ནི་ཕན་ཚུན་བརྟེན་དགོས་པས་ན་རང་ལ་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མི་བདེན་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ལུང་དོན་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་
མ་ཁྱབ། འདོད་ན། ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལྟོས་གྲུབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བུམ་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཞག་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ་
ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་བཤད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མ་ཁྱབ་པ་སྟོང་ཐུན་གྱི་དགོངས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང། རང་རེས་འདོད་བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་

[139B] ཁ་ཅིག་གིས་འདོད་དེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཐ་སྙད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བལྟར་རུང་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་རང་ལུགས་སྟོང་ཐུན་དང་མཐུན་པའི་ཆེད་དུ་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བའི་དོན་ཀ་བུམ་
སོགས་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བུམ་པ་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བའི་བློ་གཅིག་པོ་དེའི་དོན་ཡང་དག་དང་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། བློ་དེའི་ངོ་ན་བདེན་པ་དང་བརྫུན་པ་གཉིས་ཀར་ཐལ་ལོ། །དེ་སྐད་དུ་སྟོང་ཐུན་ལས། འཇིག་
རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བའི་དོན་ཀ་བུམ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། བློ་གང་གི་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་བདེན་པར་འཇོག་པའི་བློ་དེའི་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྫུན་པར་འཇོག་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པའི་
འཇིག་རྟེན་དེ་སོ་སྐྱེ་ཡིན་ཟེར། ལ་ལན་རེ། དེ་ཤེས་པ་ལ་བྱེད་ཟེར། དང་པོ་ལ། འོ་ན། དེ་ལ་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་མེད་པར་ཐལ། དེ་ལ་སོ་སྐྱེས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྦྱོད་འཇུག་ལས། དེ་
ལ་འཇིག་རྟེན་རྣམ་གཉིས་མཐོང། །རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ཕལ་བའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་བློ་ཁྱད་ཀྱིས། །གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐ་སྙད་དུ་བདེན་གཉིས་འཆད་རྩོད་བྱེད་པའི་འཇིག་རྟེན་དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ཕལ་བ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་
རྣལ་འབྱོར་བ་ལ་ཡང་སྐྱེ་འཕགས་གོང་འོག་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་བདེན་གཉིས་རུང་མི་རུང་ལ་བརྒལ་ལན་མཛད་པའི་འཕགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པའི་འཇིག་རྟེན་

[140A]༄༅། །དེས་ཀུན་རྫོབ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ་མེད་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་དེས་ཀུན་རྫོབ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཕྱིན་
ཅི་ལོག་མ་ལོག་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་ཚུལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། འཇུག་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ལྷག་མ་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ལོག་པར་རྣམ་པར་བཞག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པའི་འཇིག་
རྟེན་དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བ་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པའི་འཇིག་རྟེན་དེ་ལ་གང་ཟག་ཀྱང་ཡོད་ལ། དེའི་གང་ཟག་གི་གཙོ་བོ་སོ་སྐྱེ་ལ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་གང་ཟག་གི་གཙོ་བོ་མ་རིག་པས་
བློ་མིག་མ་ལུས་པར་བསྒྲིབ་པའི་གང་ཟག་གཅིག་ལ་འཇོག་ཀྱང། འཕགས་པ་ཡོད་པ་ཡང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱེད་རྒྱས་པར་བལྟ། ཡང་སྟག་ལོ་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་འཇིག་རྟེན་སྦྱར་བས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་
པ་གཟིགས་པ་གཅོད་ཅེས་ཟེར། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་སྨོས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བརྗོད་པའི་ཆེད་ཡིན་གྱི། དེ་འདྲའི་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་ཆེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། ཅི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་གང་ལས་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་
བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ཡོད་དམ་ཞེན། འདི་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། འདིར་སྤྱད་པ་དེ་ནི་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་

[140B] འཇིག་རྟེན་སྨོས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་འཇུག་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོར་ཡང་དག་དང་ལོག་པ་གཉིས་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་
ལོ་ཞེན། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་རྩ་བར་མ་ཁྱབ་སྟེ། མིག་སེར་སོགས་དབང་པོ་ཉམས་པའི་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་བརྫུན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་གང་གི་ངོར་ཡང་དག་འཇོག་པའི་འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་པས། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་སྨོས་པའི་
ཕྱིར༑ ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ལ་ལན་རེ། གང་ཟག་བདེན་སྟོང་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་
པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སློབ་པ་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་ཟག་བདེན་སྟོང་དང་དེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པ་
ཤར་བའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། འོ་ན། དེ་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་དེ་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་
དེར་ཐལ། སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། སྤྲོས་པ་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་དབང་ཤེས་ལ་མི་འཆར་ཡང་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་མ་ཡིན་དགག་གི་སྟོང་བ་དབང་ཤེས་ལ་ཡང་འཆར་

[141A]༄༅། །ན་དེ་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེ་ཊིཀ་ཆེན་ལས། འོན་ཀྱང་བོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་སོགས་ཕུང་པོ་དང་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་བཀག་པའི་མ་ཡིན་དགག་གི་སྟོང་བ་ནི། སྟོང་གཞི་དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའི་ཐ་སྙད་པའི་
ཚད་མ་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྣང་དགོས་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་ལམ་མཉམ་བཞག་གི་ཤེས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་སྣང་པ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ། རིགས་ཤེས་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཡིན་
བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་མཉམ་བཞག་གི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། བདེན་སྣང་ཆོས་ཅན། བདེན་འཛིན་གྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་མེད་
པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྙེད་དོན་ལ་མེད་པ་དགོས་པར་རྣམ་བཤད་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། ཐ་སྙད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་ན། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང། ཇི་ལྟ་བ་
མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་ན། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་བ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། སངས་འཕགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་ན་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཐ་སྙད་
པའི་ཚད་མ་དང་རིགས་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་དང་གཞལ་བྱ་ཙམ་དོན་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐབས་འདིར་ཡང་འཇོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིར་ཤེས་པས་ཡུལ་གཞལ་ཚུལ་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་

[141B] རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་འཁྲུལ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ཡུལ་ཤེས་པ་དེའི་གཞལ་བྱར་མི་འཇོག་ཀྱང་འདིར་དེ་ལྟར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཚད་མ་གཉིས་པོ་ཡུལ་དེ་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མར་སོད་པའི་རྙེད་དོན་དམ་བདེན་ཡུལ་དེ་ལ་དོན་དམ་
དཔྱོད་པའི་ཚད་མར་སོང་བའི་རྙེད་དོན་ཞེས་ཁྱད་པར་སྦྱར་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་དང་རྣམ་བཤད་གཉིས་ལས་དེ་ལྟར་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྣང་བ་ཙམ་ལ་དེའི་རྙེད་དོན་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་
ཡེ་ཤེས་ལ་བདེན་པར་སྣང་ཡང་བདེན་གྲུབ་མ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྙེད་པ་ལ་བློ་དེའི་དོར་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཤུགས་རྟོགས་ལ་བློ་དེས་མ་རྙེད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། རྙེད་པ་ལ་བློ་ལ་རྣམ་པ་འཆར་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དམིགས་
རྟེན་རྙེད་པའི་ཚད་ལ་རྣམ་པ་འཆར་དགོས་པར་ལམ་རིམ་ལས་བཤད་པ་དང། བདེན་གཉིས་ལས་མི་སྣང་བ་བློས་མ་རྙེད་པར་བཤད་པ་དང། རང་འགྲེལ་འདིར་ཡང་དེ་ལྟར་བཤད་པ་མང་ཞིང་སྐབས་འདིར་རྙེད་དོན་བདེན་པ་གཉིས་སོ་སོར་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་
ཅིག་ན་རེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེའི་དངོས་གཞལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་
སྟོང་ཉིད་སྣང་བའི་སྣང་ཆ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྣང་ཆ་དེ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བར་ཆད་མེད་ལམ་དེའི་སྣང་དོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་གཞལ་

[142A]༄༅། །བའི་ཆ་སོགས་བྱ་བྱེད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེ་ལས། སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ། །ཞེས་དང། རྩ་ཤེ་ཊིཀ་ཆེན་ལས། ད་ལ་སྤྲོས་པ་ནི་འདིར་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་སྤྲོས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་
གྱི་སྣང་བའི་སྤྲོས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་འདས་ཚུལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ངོར་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པ་ལ་བྱའི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྔོན་དང་ཕྱིས་ཀྱི་བོད་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་
འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་ལོག་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྟ་དང་སྒྱུ་མའི་རྟ་གཉིས་ལ་བདེན་བརྫུན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན། ཐལ་འགྱུར་བས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་རྣམ་བཞག་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་རྣམ་བཞག་
འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་འཇོག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐལ་འགྱུར་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལོག་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཁས་མི་ལེན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་
མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ལེགས་པར་མཁྱེན་པའི་དབུ་མ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དབུ་མ་བ་རང་ལུགས་དང། འཕགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་མི་འབྱེད་ཅེས་
གསུངས་པ་དེ་མཉམ་བཞག་དང་རིགས་ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་གཉིས་སུ་མི་འབྱེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བྱད་བཞིན་དང་དེའི་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་ལ་དབུ་མ་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བདེན་བརྫུན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། རྩ་བར་འདོད་

[142B] གཟུགས་སྒྲ་དེ་གཉིས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་བརྫུན་པ་སྟེ་འཁྲུལ་ཤེས་སུ་རྟོགས་པ་ལ་རིགས་ཤེས་དང། འཕགས་པའི་གཟིགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ཆུང་བ་ལས། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་
ཚད་མ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་གི་འཕགས་པའི་གཟིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རིགས་ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས་མ་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རིགས་ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས་མི་བདེན་པས་མི་བདེན་པ་
དང༑ དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མ་གྲུབ་པས་མ་གྲུབ་པར་འཇོག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་གཟིགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཁས་མི་ལེན་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། སྒྱུ་མའི་རྟ་དང་རྟ་གཉིས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བདེན་
བརྫུན་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གཞན་ཡང། མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་ང་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་ཀྱི། ང་དང་འཇིག་རྟེན་མི་རྩོད་དེ། གང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་ང་ཡང་ཡད་པར་བཞེད་དོ། །གང་འཇིག་རྟེན་ན་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་ང་
ཡང་མེད་པར་བཞེད་དོ། །ཞེས་པའི་ལུང་དོན་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལྟར་གྲགས་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་དེ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒྱུ་མའི་རྟ་དང་རྟ་ལ་བདེན་བརྫུན་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་ཀྱང་
སངས་རྒྱས་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྒྱུ་མའི་རྟ་བརྫུན་པ་དང། རྟ་དངོས་གནས་པ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ལ་བདེན་བརྫུན་སངས་རྒྱས་བཞེད་

[143A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། ཁྱོད་རང་ལ་བརྫུན་པ་ཡིན་ན་བརྫུན་པས་ཁྱབ་པ་དང། བདེན་ན་དབེན་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་
འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྒྱུད་དགེ་བ་བྱས་པ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་འབྱུང་བ་ཆོས་ཅན། བརྫུན་པར་ཐལ། བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། མི་བརྫུན་པར་ཐལ། བདེན་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕར་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང་ནགས་ཚལ་སོགས་རྩི་སྨན་གྱི་རིགས་རང་རང་གི་འབྲས་བུམ་འཆོལ་བར་འབྱུང་བ་ཀུན་རྫོབ་བ་ཏུ་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། ནགས་
ཚོགས་རྒྱུ་འབྲས་སོ་སོ་ཡི། །ཀུན་རྫོབ་བསླུ་བ་མེད་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་ལོག་གཉིས་ཐལ་འགྱུར་བས་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་མི་ལེན་ཟེར་ན། འོ་ན། ཐལ་འགྱུར་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་
གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པ་རྣམས་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡང་དག་དང་ལོག་པར་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པ་རྣམས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཁྱབ་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྲགས་གྲུབ་རྣམས་འཕགས་པ་
རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་ནས་དེའི་སྟེང་དུ་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་དོན་དམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཡང་ལོག་གཉིས་

[143B] འོ་ན། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་ལོག་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཟུགས་བདེན་གྲུབ་དང། གཟུགས་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་གཉིས་རེ་རེ་ནས་
ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་
ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་དང། དེའི་ཞེན་ཡུལ་གཉིས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡུལ་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡུལ་ཡང་དག་ཡིན་ན་ཡོད་མི་དགོས་ཀྱང། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་ཡིན་ན་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་
ན༑ འོ་ན། གཟུགས་ཀྱི་རང་མཚན་ལ་མི་བསླུ་བའི་མིག་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཡུལ་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་མིག་ཤེས་ལ་གཟུགས་
སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་མིག་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་མིག་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་
པ་རང་དགའ་བ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ཞེས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་འབྱེད་པའི་ཚེ་གང་གི་དོར་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་

[144A]༄༅། །སྔ་ཕྱི་གཅིག་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ཟེར། ལ་ལ་ན་རེ། དེ་ཚད་མ་ལ་བྱས་ནས་ཚད་མ་གཅིག་གིས་ཡང་ལོག་གཉིས་འབྱེད་ཟེར། གཞན་དག་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བ་ཚད་མིན་ཁོ་ནར་བྱས་ནས་
ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཡང་ལོག་གཉིས་འབྱེད་ཟེར། དེ་དག་ལ་འོ་ན། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ལོག་པར་རྣམ་པར་བཞག་ཅེས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ཕྱི་མའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ཞེས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྔ་མའི་དངོས་
བསྟན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྣམས་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གནོད་མེད་ཀྱི་དབང་བོ་དྲུག་གི་ཤེས་པ་ཚད་མ་དྲུག་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་
རྟེན་ཉིད་ལས་ལོག་པར་རྣམ་པར་བཞག་ཅེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། གནོད་བཅས་ཀྱི་དབང་པོ་དྲུག་གི་ཤེས་པ་ཡུལ་བཅས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གནོད་མེད་ཀྱི་དབང་ཤེས་དྲུག་གིས་རིམ་བཞིན་འཇོག་པའི་ཕྱིར་
རྩ་བར། སྐྱོན་ལྡན་དབང་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི། །དབང་པོ་ལེགས་གྱུར་ཤེས་ལྟོས་ལོག་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྐབས་འདིར་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་
རགས་པ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་དང། བདག་འཛིན་རགས་པ་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཞེས་པའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡིན་

[144B] ཁྱབ་བ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། གཙོ་བོ་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བས་མི་རྟོགས་ཀྱང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ལོག་པར་རྟོགས་ན་འཇིག་
རྟེན་པའི་ཤེས་པས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གཟུགས་
ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང། གཟུགས་བརྙན་བརྫུན་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་གི་ཡིན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཡང་ལོག་ཏུ་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་འདྲའི་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། ལོག་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། གཟུགས་
ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཚད་མ་ཡང་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བཛུན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་
གཟུགས་བརྙན་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་མིན་ཟེར་ན། དེ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་ལོག་པ་གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་
ལྷག་མ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ལོག་པར་རྣམ་པར་བཞག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཐོང་བ་བརྫུན་པའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་

[145A]༄༅། །ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་ལ། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ་དང། ཡུལ་ཅན་ལྔ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གང་དུ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་
མི་འདོད་པས་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་མི་བྱེད་ཅིང། མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཇོག་ཅེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་འཇོག་ན་ཡང་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་
དགོས་ན། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པ་ནི་འཁྲུལ་བར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྐབས་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་མིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་
ཏེ༑ མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སྟོང་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ལོག་པར་མི་རྟོགས་པར་བཤད་ཀྱི། དེ་དག་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། འོ་ན། དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འཇོག་
པར་ཐལ། དེ་དག་དོན་དམ་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འཇོག་པ་གང་ཞིག་དེ་དག་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འཛེག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དགག་བྱའི་དོན་དམ་དུ་མ་ཟད། མཉམ་བཞུག་གི་དོན་དམ་དོན་ཡང་དགག་བྱེད་འགོག་བྱེད་སོགས་སྤྲོས་པ་ཀུན་ལོག་
པར་སྔར་བཤད་གྲིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་ངོ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། འདི་ལྟར་གཟུགས་སོགས་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་རིགས་པས་འགོག་པ་ནི་དོན་

[145B] དེ་འདྲ་བའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་དོ་དེར་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམས་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་ནི་འཁྲུལ་བ་མ་ཡིན་པས་མི་འགལ་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་
པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་དག་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་དོན་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དག་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་པའི་དོན་ཡང་དག་གང་ཞིག་དེ་དག་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་པའི་ངོ་ན་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ལམ་རིམ་ལས༑ ཐ་སྙད་དུ་འཁྲུལ་བའི་ཐ་སྙད་དང་ཤེས་པ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཞག་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ན་འགལ་བ་ཡིན་ཡང་ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་ནི་སོ་སོ་བ་ཡིན་པས་ཅི་ཞིག་འགལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་
ཡང༑ ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ཡི་ནན་ཐ་སྙད་དུ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་དུ་ལོག་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡིན་
ན་ཐ་སྙད་དུ་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ་པོ་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ཞེས་པའི་
དངོས་བསྟན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། གཟུགས་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པ་དང་གཟུགས་ལོག་པ་ཡིན་པ་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་དོར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་

[146A]༄༅། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྐབས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་དོའི་ཡང་ལོག་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་
པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བ་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཡང་ལོག་གཉིས་འབྱེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐབས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་གང་གི་ངོར་གཟུགས་སོགས་ཡང་དག་ཏུ་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་
བའི་ཤེས་པ་ཚད་མིན་ཞིག་དོགས་པ་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་གང་གི་དོར་སྒྱུ་མ་སོགས་ལོག་པར་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཚད་མས་ཁྱབ་ལ། ཚད་མ་དེ་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བློ་རང་དགའ་བ་དང། དེ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་གཉིས་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བློ་དེའི་ངོར་ཡང་དག་པའམ་བདེན་པ་ཡིན་ན་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་དོར་བདེན་པ་ཡིན་དགོས། སྣང་ངོར་བདེན་པས་བློ་དེའི་ངོར་བདེན་པར་འཇོག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགྲ་བཅོམ་གཉིས་དང་དག་སའི་བྱང་འཕགས་ཀྱི་བློ་
ངོར་བདེན་མི་བདེན་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། འདུ་བྱེད་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་པ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དགྲ་བཅོམ་དེ་དག་གི་བློའི་སྣང་དོན་བདེན་སྣང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་
གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ཆུང་བ་ལས། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་འམ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་གི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེས་ཡང་ལོག་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་རང་

[146B] ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་འཇོག་པར་བཤད་ལ། འམ་སྒྲས་ལོག་པར་འཇོག་པའི་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བའི་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྟོང་ཐུན་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་རང་དགའ་བས་ཡང་ལོག་གཉིས་
ཀྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་འབྱེད་པ་གཏན་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་གཙོ་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་གང་གི་ངོ་ན་ཡང་དག་པ་དད་
སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པ་དང། གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན་སོགས་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཚད་མིན་ཞིག་དགོས་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་གང་གི་ངོར་གཞི་དེ་བདེན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དང། མ་འཁྲུལ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འཇོག་
པའི་ཤེས་པ་ལ་ཚད་མིན་ཞིག་མི་དགོས་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་རང་དགའ་བའི་ངོར་དཔེར་ན་དབང་ཕྱུག་གི་ལྷ་སྐུ་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་སྐུ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་མ་འཁྲུལ་བ་དང་བདེན་ལ། དེ་ལ་ཁྱབ་འཇུག་གི་སྐུར་འཛིན་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་དང་མི་བདེན་པར་འཇོག་དགོས་
པར་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྐབས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་དང་ལོག་པར་འཇོག་པའི་དོན། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པ་དང། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་མི་དགོས་པར་ཐལ། སྤྱིར་
གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཡུལ་བརྫུན་པ་དང། དེ་གཉིས་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་གཉིས་ཡུལ་ཅན་འཁྲུལ་བར་འདྲ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་དོན་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་ཀྱང། སྣང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རིམ་པ་བཞིན་

[147A]༄༅། །གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་དང། དེ་འཛིན་པའི་དབང་ཤེས་གཉིས་ལ་ཡུལ་ཡང་ལོག་དང། ཡུལ་ཅན་ཡང་ལོག་ཏུ་བཞག་དོགས་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས། དབང་ཤེས་རྣམས་སྣང་བ་ལ་འཁྲུལ་བར་འདྲ་
ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ངོར་སྣང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་བརྙན་སོགས་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་རྣམས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་ཤེས་གནོད་མེད་རྣམས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་དག་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླང་པའི་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་སོ་སོར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་བཞི་རེ་རེ་ནས་
ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོར་ཡང་དག་ཡིན་པར་ཐལ། དེས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བཞི་སྐབས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པོའི་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་བ་ལས་
དམིགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བདག་ཉིད་དེར་དངོས་པོ་དེ་རྣམ་པར་མི་གནས་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་
པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། དངོས་པོ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདག་ཉིད་དེར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་གང་ཞིག་རིགས་ཤེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཁྱོད་འཁྲུལ་བར་

[147B] འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་འི་ཡུལ་ཅན་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་དང། སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་ཡིན་པར་ཐལ་
མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་རིགས་ཤེས་ལམ་ལྟོས་པར་རང་རང་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བར་རྟོགས་པའི་མདོ་སྡེ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་གཉིས་ཆོས་ཅན། རིགས་ཤེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཁྱོད་ལོག་
ཤེས་སུ་རྟོགས་ནུས་པར་ཐལ། ཁྱོད་སྐབས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་རྟོག་པ་དོན་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བུམ་པ་དང་སྒྲ་མི་རྟག་པ་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། སྐབས་འདིའི་འཇིག་
རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡུལ་ལོག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་དང་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་གཉིས་སྐབས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རིགས་ཤེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་དེ་གཉིས་སྣང་བ་ལྟར་མ་
གྲུབ་པར་རྟོགས་ནུས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་སྒྲ་དོན་ལ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིའི་ཀུན་ནི་ཐམས་
ཅད་དང་སྣ་ཚོགས་ལ་བྱེད། རྫོབ་ནི་བརྫུན་པ་དང། བདེན་པ་ནི་གཏི་མུག་དེའི་ངོ་བོར་བདེན་པ་ལ་བྱེད་ཟེར། ཡང་ཁ་ཅིག་མཉམ་པར་བརྫུན་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་ཟེར། དེ་དག་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱེད་ཅག་གི་སྒྲ་བཤད་དེ་གང་གི་ངོར་བདེན་པའི་སྒྲ་བཤད་

[148A]༄༅། །ཙམ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ན་ཀུན་དང་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་མི་ཚང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིའི་ཀུན་ཞེས་པའི་སྐད་དོད་སམ་ནི་ཡང་དག་དང་བདེན་པའམ། ཡང་ན་ཡི་གེ་བསྣན་པས་ཀུན་ནས་ཞེས་པ་ལ་འཇུག་རྫོབ་ཀྱི་སྐད་དོད་
པྲྀ་ཏ་སྒྲིབ་པ་དང་གཡོགས་པ་སོགས་ལ་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བུམ་པ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་ལའང་དེ་ལྟར་འཆད་རིགས་པར་ཐལ། སྒྲ་བཤད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་དང། བརྡའི་
དོན་ལ་བྱས་ནས་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་རང་ལུགས་བཞག་པ་ལ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་བཤད་པ། གྲངས་ངེས། གོ་རིམ། ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་ཚུལ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན། འཇིག་རྟེན་
ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་ལོག་གི་ཁྱད་པར། བདེན་གཉིས་ཤེས་པ་དང་མ་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་བཤད་པ་དང་བདུན། དང་པོ་ནི། ཤེས་བྱ་དེ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་ཡིན་ཏེ། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་
ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འདིར་ཟད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲངས་ངེས་ནི། ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེར་ཡོད། ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ལས་གྲངས་མང་མི་
དགོས་ཤིང། ཉུང་ན་མི་འདུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཕུང་གསུམ་སེལ་བའི་གྲངས་ངེས་ཡིན་ཏེ། བློ་གང་གི་ངོར་གཞི་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་གཅོད་ལ་གྲུབ་ན་གཞི་དེ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པར་རྣམ་བཅད་ལ་ཁེགས། གཞི་དེ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་

[148B] རྣམ་བཤད་ལས། གཞི་གང་ཞིག་བརྫུན་བ་སླུ་བའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་བཅད་ན། མི་སླུ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་དགོས་པས། སླུ་མི་སྐུ་ནི་ཕན་ཚུན་
སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་དངོས་འགལ་ལོ། །དེ་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་གཉིས་དང་གཉིས་མ་ཡིན་གྱི་ཕུང་གསུམ་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གོ་རིམ་ཡོད་དེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཚད་མས་ངེས་པ་ལ་དོན་དམ་བདེན་
པ་ཚད་མས་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཚད་མས་ངེས་ནས་དོན་དམ་བདེན་པ་ཚད་མས་མ་ངེས་པའི་གང་ཟག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། གཞི་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཚད་མས་རྙེད་པ་ལ་ནི། སྔོན་དུ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྙེད་པ་
ཅིག་ངེས་པར་དགོས་ཏེ། གཞི་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གྲུབ་ན་བརྫུན་པར་འགྲུབ་དགོས་ཤིང། བརྫུན་པར་དངོས་སུ་འགྲུབ་པ་ལ་གཞི་དེ་ལ་སྔོན་དུ་བདེན་གྲུབ་ཚད་མས་ཁེགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། བདེན་པ་གཉིས་པོ་
དེ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་དང་གཟུགས་གཉིས་བོ་དེ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་
ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ལས་ནི་ཐ་དད་པར། །དེ་ཉིད་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཀུན་རྫོབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པའི་ཕྱིར། །བྱས་དང་མི་རྟག་དག་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་

[149A]༄༅། །ཡང་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ངོ་བོ་ཡོད་པས་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་ཡིན་དགོས་ལ། ཆོས་ཅན་རྣམས་བདེན་སྟོང་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་བཤད་པ་ལ་
མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། སྒྲ་བཤད་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་རང་ཉིད་ལ་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མར་སོང་བའི་རྙེད་དོན་དེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཡོད་དེ། བུམ་པ་སོགས་ཤེས་བྱ་ཐ་སྙད་པ་དང། བུམ་འཛིན་
རྟོག་པ་སོགས་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་པ་དང། བུམ་པའི་མིང་སོགས་བརྗོད་བྱེད་ཐ་སྙད་པ་རྣམས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱི། ཐ་སྙད་བདེན་པ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ། བསླུ་བའི་ཆོས། ཀུན་རྫོབ་པ། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པའི་
ཆོས་རྣམས་དོན་གཅིག་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་རང་ཉིད་ལ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་ཚད་མར་སོང་བའི་རྙེད་དོན་དེ། དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཡོད་དེ། བུམ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་བདེན་པ། སྟོང་ཉིད་
གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་མི་བསླུ་བའི་ཆོས། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་དོན་གཅིག་གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ནི། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཤེས་དོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་པ་དང། དེ་ལ་
ལྟོས་ཏེ་ལོག་པ་གཉིས་སུ་ཡོད། དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་འབྲིང་དུ་དབྱེ་ན་སྟོང་ཉིད་བཞི། མདོར་བསྡུ་ན། གང་ཟག་གི་བདག་གིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་གིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་གཉིས་ཡོད། དོན་དམ་

[149B] ཡུལ་ཅན་དོན་དམ་དང། ཡུལ་དོན་དམ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་ལ། ཡུལ་ཅན་གྱི་དོན་དམ་དངོས་དང། ཡུལ་ཅན་གྱི་མཐུན་པའི་དོན་དམ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་
གཉིས་དོན་གཅིག་གཉིས་པ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་གཉིས་དོན་གཅིག་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དེ། དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་གཞི་དང། སྟོང་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་
ཚད་མ་དེ། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་གཞིར་འཇོག་ཡུལ་གྱི་དོན་དམ་པ་དེ་ལ་ཡང། ཡུལ་གྱི་དོན་དམ་པ་དངོས་དང། ཡུལ་གྱི་མཐུན་པའི་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་གཉིས་དོན་གཅིག་གཉིས་པ་
དང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་གཉིས་དོན་གཅིག་བདེན་མེད་དེ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་གཞི་དང། བདེན་མེད་དང་མྱུ་གུའི་ཚོགས་དོན་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་གཞིར་འཇོག་གསུམ་པ་སྒྲ་བཤད་པ་ནི། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་
པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ངོར་བདེན་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་དང། བདེན་པའི་སྒྲ་དོན་སོ་སོར་བཞག་ཏུ་ཡོད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་ལ་བདེན་འཛིན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱས་པ་དང་
བརྫུན་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱས་པའི་སྒྲ་དོན་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། སམ་བྲྀ་ཏའི་སམ་ཡང་དག་དང། ཡང་ན་ཡི་གེ་བསྣན་ཏེ་སམྣྟ་ཞེས་པ་ཀུན་ནས་དང། བྲྀ་ཏ་ཞེས་བསྒྲིབ་པའམ་གཡོགས་

[150A]༄༅། །པ་སོགས་ལ་འཇུག་པས། གནས་ལུགས་ལ་ཀུན་ནས་སྒྲིབ་པ་དང་འགེབས་པ་ལྟར་བྱེད་པས་ན་བདེན་འཛིན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཀ་བུམ་གཉིས་ལ་རྫུན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཤད་ཚུལ་ཡོད་དེ་
རང་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྟོག་དང་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་ན་སམ་བྲྀ་ཏ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཙམ་དུ་ཇི་ལྟར་གནས་པས་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བདེན་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། སམ་བྲྀ་ཏ་ཞེས་པ་བརྡལ་འཇུག་ཀྱང་
ཁྱབ་ཆུང་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། བརྡའི་དོན་ཐ་སྙད་ལ་བྱས་ནས་སྤྱིར་ཐ་སྙད་ཅེས་པ་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དང། བརྗོད་པ་སྒྲ་གཉིས་ལ་གྲགས་ཀྱང། འདིར་དེ་གཉིས་སུ་མ་ཟད་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་པའི་ཡུལ་ཤེས་བྱ་ཐ་སྙད་པ་དང། བརྗོད་བྱེད་ཐ་སྙད་པའི་ཡུལ་བརྗོད་བྱ་ཐ་
སྙད་པ་རྣམས་ཀྱང་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང། ཐ་སྙད་བདེན་བཞེས་པའི་ཐ་སྙད་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་སྟེ། དང་པོ་ལམ་རིག་པས་ཁྱབ། གཉིས་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བདེན་པའི་
སྒྲ་དོན་ཡོད་དེ། མ་རིག་པའི་ངོར་བདེན་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང། ཐ་སྙད་པའི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པས་ན་ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ་
ཁྱོད་དོན་ཡང་ཡིན། དམ་པ་ཡང་ཡིན། བདེན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དོན་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་དུ་བརྗོད་

[150B] དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པས་ན་དེ་
ལྟར་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་ལོག་གི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཤེས་དོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་མེད་ཀྱང། སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་
དག་དང། དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ལོག་པ་གཉིས་སུ་ཡོད། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བ་ལ་སྣང་བ་གང་ཞིག་ཡུལ་ཡིན་ན་རང་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་ཁམ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་མི་ནུས་པ་དང། ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་རང་ཉིད་ལོག་་
ཤེས་སུ་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་མི་ནུས་པ་གང་རུང་དེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཤེས་དོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡུལ་ཡང་དག་དང། དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་གཉིས་ཡོད། འཇིག་རྟེན་པའི་
ཤེས་པ་རང་དགའ་བ་ལ་སྣང་བ་གང་ཞིག་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་རང་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་མི་ནུས་པ་དེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་དོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡུལ་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རང་
དགའ་བ་ལ་སྣང་བ་གང་ཞིག་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཡིན། རང་ཉིད་ལོག་ཤེས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་ཁམ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་མི་ནུས་པ་དེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་དོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། གཟུགས་དང་པོའི་མཚན་གཞི་དང་

[151A]༄༅། །གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་གཉིས་པའི་མཚན་གཞིར་འཇོག་གཟུགས་བདེན་གྲུབ་དང། གཟུགས་བདེན་འཛིན་གཉིས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་དག་ཡིན་ཀྱང། གཟུགས་བདེན་མེད་དེ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་དག་
མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བ་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྟོང་ཉིད་བདེན་འཛིན་མེད་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་ནས་དེ་བདེན་པར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་དང་
མེད་པའི་རྣམ་པ་སོ་སོར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྒྲ་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་བདེན་པར་འཛིན་པ་སོ་སྐྱེ་ཕལ་བ་ལ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བའམ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ལ་སྣང་བ་གང་ཞིག་ཡུལ་ཡིན་ན་སྣང་བ་ལྟར་མ་
གྲུབ་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་ནུས་པ་དང། ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་རང་ཉིད་ལོག་ཤེས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་ནུས་པ་གང་རུང་དེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ལོག་པའི་མཚན་
ཉིད༑ མཚན་ཉིད་སྔ་ཕྱི་འདི་གཉིས་ཀྱང་གོ་ཐོབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡུལ་ལོག་པ་དང། དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་གཉིས་ཡོད། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བ་ལ་སྣང་བ་གང་ཞིག་ཡུལ་
ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་རང་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་ཁམ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་ནུས་པ་དེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏ་ཡུལ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བ་ལ་སྣང་བ་གང་ཞིག་ཡུལ་ཅན་

[151B] རང་ཉིད་ལོག་ཤེས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་ནུས་པ་དེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡུལ་ཅན་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བདུན་དང་པོའི་མཚན་གཞི་དང། དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་གཉིས་
པའི་མཚན་གཞིར་འཇོག་སྐབས་འདིའི་གནོད་པ་ཡོད་མེད་ནི། བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གནོད་པ་ཡོད་མེད་ལ་མི་བྱེད་ཀྱི། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུའི་རྐྱེན་གྱི་གནོད་པ་ཡོད་མེད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འཁྲུལ་རྒྱུ་དེ་ལ་ཡང་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ལ་གནོད་པའི་འཁྲུལ་
རྒྱུ་དང། ཡིད་དབང་ལ་གནོད་པའི་འཁྲུལ་རྒྱུ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་ལ། འཁྲུལ་རྒྱུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང། ནང་ན་ཡོད་པ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་ནི། ཏིལ་མར། ཆུ། མེ་ལོང། སྨིག་སྒྱུ། བྲག་ཕུག་སྔགས་རྫས། རང་སྡོད་པའི་གྲུ་རྣམས་
ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལ་གནོད་པའི་ནང་གི་རྐྱེན་མེད་ཀྱང་དེ་དག་གིས་དབང་པོ་འཁྲུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རབ་རིབ། མིག་སེར། ཐང་ཁྲོམ་ཟོས་པ། རིམས། གདོན་གྱིས་གཙེས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ཕྱིའི་འཁྲུལ་བའི་རྐྱེན་མེད་ཀྱང་དེ་དག་
གིས་དབང་པོ་འཁྲུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡིད་དབང་ལ་གནོད་པའི་འཁྲུལ་རྒྱུ་ནི། སྔགས་རྫས། གྲུབ་མཐའ་ངན་པས་བསླད་པ། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང། རྨི་ལམ། ཆང་འཐུང་བ་སོགས་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་དེ་
དག་གིས་ཡིད་འཁྲུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་དང་ཡིད་ལ་གནོད་པའི་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཕྲ་མོ་གཉིས་ཡིད་དབང་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང། སྐབས་འདིའི་འཇིག་

[152A]༄༅། །རྟེན་ཤེས་ངོའི་འཁྲུལ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་ལག་རྗེས་བཞག་པའི་འཁྲུལ་པའི་ཆ་དེ། སྟོང་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིའི་
འཇིག་རྟེན་ཤེས་དོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་ལོག་གཉིས་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། འཕགས་པའི་གཟིགས་པ་དང། རིགས་ཤེས་དང། དབུ་མ་པ་རང་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ་
རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡུལ་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་
པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡུལ་ཅན་མ་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ན་རེ། བུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་ལ་སྣང་བ་ཆོས་ཅན། སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཤེས་པ་གང་ཞིག་བུམ་པ་ཁྱོད་ལ་སྣང་བ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། བུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་ལ་སྣང་བ་ལྟར་
མ་གྲུབ་ན་རྣམ་མཁྱེན་འཁྲུལ་བར་འགྲོ་ཡང། བུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་ལ་སྣང་བ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པས་རྣམ་མཁྱེན་འཁྲུལ་བར་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྣང་བ་ཕྱི་མ་སྤྱིར་བཏང་ལ་སོང་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། བདེན་པ་ཡིན་པར་

[152B] སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་ལ་རང་ཉིད་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་མཁྱེན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་དགོས་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ནི་
བདེན་གཉིས་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་མིང་བརྡ་ཙམ་གྱིས་བཞག་པའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་རིམ་དང། རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་མ་འཚོལ་བར་འབྱུང་ཡང་དོན་དམ་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་གནས་ལུགས་ནམ་
མཁའ་ལྟ་བུའི་མཉམ་བཞག་སྐྱོང་བ་ཟབ་མོའི་ལམ་རིམ་སྟེ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་གཤོག་ཡངས་དཀར་པོ་བསྐྱོད་དེ། ལེགས་སྨོན་གྱི་རླུང་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
བདེན་གཉིས་ལས། བདེན་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་པ་དག་ཐུབ་པའི་བཀའ་ལ་མི་རྨོངས་ཏེ། །དེ་དག་མ་ལུས་ཚོགས་བསགས་ནས། །ཕུན་ཚོགས་ཕ་རོལ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང། འཇུག་པར། ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་གཤོག་ཡངས་དཀར་པོ་རྒྱས་གྱུར་
པ༑ ༑ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདེན་གཉིས་མ་ཤེས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཡོད་དེ། སྟོང་ཉིད་མ་ཤེས་ན་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་མི་ནུས་ཤིང། ཀུན་རྫོབ་འཇོག་མ་ཤེས་ན་ངན་སོང་ལས་གྲོལ་བའི་བདེ་འགྲོ་ཙམ་ཡང་འཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེ་
ལས༑ གང་དག་བདེན་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པར་མི་བཤེས་པ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི། །ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམས་མི་ཤེས། །ཞེས་དང། འཇུག་པ་ལས། བདེན་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་གང་གིས་མི་ཤེས་པ། །དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་ལོག་པའི་

[153A]༄༅། །ལམ་ངན་ཞུགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོར་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་བདེན་འཛིན་ཞིག་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་
བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་འཛིན་རྣམས་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་བདེན་འཛིན་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
གཟུགས་བདེན་འཛིན་ལ་གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དང། གཟུགས་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་སོགས་ཡོད་པས། སྐབས་འདིའི་བདེན་འཛིན་ལ་ཕྱི་མ་ཁོ་ན་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་ན། ཆོས་ཉིད་བདེན་འཛིན་དང་སྒྱུ་མའི་རྟ་བདེན་
འཛིན་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྒྱུ་མའི་རྟ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བས་ཀྱང་རྟོགས་ལ། ཆོས་ཉིད་འདིར་མི་
སྣང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་དགོས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོ་ལས། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པ་
གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གཅིག་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་

[153B] དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཁྱོད་རང་ལ། མདོ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་ན། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་
ལས༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་གསུངས་ཞེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན་
ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་ཐལ། མདོ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་བར་གྱི་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རེ་རེ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞེས་
གསུངས་པ་ནི། དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་མིན་ལ། དེ་དག་དོན་དམ་དུ་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། གཟུགས་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་
བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་དེར་ཐལ། གཟུགས་དེ་ཐ་སྙད་དུ་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། མྱང་འདས་དེ་ཐ་སྙད་དུ་བདེན་པ་དང། གཟུགས་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐ་སྙད་དུ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མྱང་འདས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་

[154A]༄༅། །བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མྱང་འདས་
བདེན་པ་ཡིན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་གི་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། གཞི་གྲུབ་ན། མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་མ་འཁྲུལ་བའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདི་
སྤྱིར་བཏང་གི་སྐབས་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཁྱེན་ཚུལ་གང་ཡིན་བློ་དང་ཤེས་པས་ཤེས་ཚུལ་ལ་སྦྱར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བདེན་འཛིན་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་མ་ཡིན་
པར་ཐལ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་ཁྱོད་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་དང། ཐ་སྙད་ཚད་མ་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་
གི་གྲུབ་ཆ་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཚད་མས་བདེན་འཛིན་ཡོད་པ་གྲུབ་ལ། བདེན་འཛིན་ཡོད་པ་ཙམ་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་འགོག་ཅིང་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་ཞེན་ཡུལ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་གནོད་ཅིང། བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་ཐ་སྙད་ཚད་མས་
ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ལམ་རིམ་གྱི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པས་རྒྱས་པར་དེར་ལྟོས་ཤིག་ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྟ་རྟར་སྣང་བ་དང། སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟར་སྣང་བ་གཉིས་ལ་ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་འདིར་བདེན་བརྫུན་མེད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་སྣང་

[154B] རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྣང་ཚུལ་གཉིས་ཀ་ལ་བདེན་འཛིན་གྱིས་མ་བསླད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་རྣམ་བཤད་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྔ་མའི་སྣང་གཞིའི་གཙོ་བོ་ཐ་སྙད་ཚད་
མས་གྲུབ་ལ། ཕྱི་མའི་སྣང་གཞིའི་གཙོ་བོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ལམ་ཁྲིད་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། གཟུགས་མེད་པ་ཆོས་ཅན། གཟུགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པར་ཐལ། བར་ཆད་མེད་ལམ་
གྱི་ངོར་ཁྱོད་གཟུགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྦྱོར་ལུགས་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ཀྱང་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོར་སྤྲོས་པ་མ་ལོག་པར་ཐལ། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོར་ཡོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོར་ཡོད་པ་ཡིན་ན་
ཆོས་དབྱིངས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར།    ༈    །རབ་རིབ་མཐུ་ཡིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྣམ་བཤད་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་མཁྱེན་ཚུལ་ནི་གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་བདེན་པའི་
ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཚུལ་དང། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྣང་བ་རྣམས་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཁྱེན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། མི་སྣང་ཡང་
རྟོགས་པའི་ཤུགས་རྟོགས་སངས་རྒྱས་ལ་བཞག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། སྣང་ནས་མཁྱེན་དགོས་པས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ངོར། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཁྱེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས། དེའི་དོན་བཤད་པ་ལ། འཁྲུལ་

[155A]༄༅། །བ་རགས་པ་དགག་པ། མཁས་པའི་བཞེད་པ་འགོད་པ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞེད་པ་འཐད་ལྡན་དུ་བསྒྲུབ་པ། རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང་བཞི། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དོན་དམ་བདེན་པ་བློ་གང་གི་ཡང་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་
འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནི་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་གཟིགས་ཤེ་ན་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དག་གིས་གཟིགས་སོ། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་
ཁྱབ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྟོང་ཉིད་ལ་གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནི་ཅི་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གིས་སྟོང་ཉིད་གཟིགས་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ། སྟོང་ཉིད་གཟིགས་པའི་དོར་གཉིས་སྣང་ཐམས་
ཅད་ནུབ་པས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་གཟིགས་པ་ལྟར་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་གཟིགས་པ་ནི་བདེན་མོད། འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་ངོར་ཕུང་སོགས་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་
ཁྱོད་རང་ལ། འདིས་མ་གཟིགས་རྒྱུ་དང་གཟིགས་རྒྱུ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་བཞིན་ཉིད་མ་གཟིགས་པ་དེར་ཁྱོད་ཀྱིས་བཞག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་གཟུགས་སོགས་
དངོས་པོ་བྱས་པ་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་གཟིགས་དགོས་

[155B]གཟིགས་དོ་དེར་གཟུགས་སོགས་མ་གྲུབ་པ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་ལམ་རེག་པར་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་མངོན་དུ་མཛད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རང་གི་གཟིགས་ངོར་ཆོས་ཅན་ལ་མ་རེག་པར་ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་གཟིགས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་མཐོང་བ་དམ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེའི་
དོར་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཟད་ནས་མ་མཐོང་བ་དེ། ཡེ་ཤེས་དེས་སྤྲོས་བྲལ་མཐོང་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐོགས་རེག་ཡོད་ན་མཐོང་རུང་བ་ལས་མ་མཐོང་བས་ནམ་མཁའ་མཐོང་བར་འཇོག་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིའི་མཐོང་མ་མཐོང་གཉིས་གཞི་ཐ་
དད་པ་ལ་བྱེད་པར་མདོ་སྡུད་པ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཞེས་པ་རྣམ་པ་མ་ཤར་བར་མཐོང་བ་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ཚེ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་
རྣམ་པ་གསལ་བར་ཤར་ནས་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བ་ནག་ཚོའི་འགྱུར་ལས། དེ་ཚེ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་དེའི། །རྣམ་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་བོད་སྔ་ཕྱི་མང་པོ་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་མི་མཁྱེན་ཟེར་ན། དེ་མི་
འཐད་པར་ཐལ། དེ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཀྱང། །ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཁྱབ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་

[156A]༄༅། །ལ་ཁོ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ལ་འཁྲུལ་སྣང་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ལ་མ་དག་པའི་སྣང་བ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། སངས་རྒྱས་ལ་མ་དག་པའི་སྣང་བ་སྣང་ཡང་དེས་སངས་རྒྱས་ལ་འཁྲུལ་སྣང་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ལ་མ་དག་པའི་སྣང་བ་སྣང་བའི་ཚེ་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྣང་གི་དེར་མ་ལྟོས་པར་སངས་རྒྱས་རང་ངོས་ནས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མིག་སེར་ཅན་གྱིས་དུང་དཀར་སེར་པོར་མཐོང་བའི་ཚེ། སེར་སྣང་གི་རྣམ་པ་དེ་ལ་ཤར་བ་གང་
ཟག་གཞན་གྱི་རྟོག་པ་ལ་ཤར་ཡང་རང་ངོས་ནས་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཁས་པའི་བཞེད་པ་འགོད་པ་ལ། རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞེད་པ་འགོད་པ། མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞེད་པ་འགེད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་
ཆེ་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་ལ་རྣམ་མཁྱེན་མ་སྣང་ཡང་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་བྱེད་ནི། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་མཁྱེན་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་མཁྱེན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་མ་
རྟོགས༑ གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་མཁྱེན་རང་དང་ཐ་དད་དུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལ་རྣམ་མཁྱེན་རང་ལས་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཡོད་པ་གང་ཞིག་རྣམ་མཁྱེན་དང་ཐ་
དད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རིགས་པ་རྣམས་འཕངས་སོ། །དེས་ན་རྒྱལ་ཚབ་རིན་

[156B] རྣམ་མཁྱེན་དེ་རྣམ་མཁྱེན་ལ་མི་སྣང་ཡང་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ་ལ། སྤྱོད་འཇུག་དར་ཊིཀ་ལས། ཁ་ཅིག་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དོན་
ཞིབ་ཏུ་མ་རྟོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་སྣང་བར་འདོད་པ་ནི་རིགས་པ་དང་འགལ་ཏེ། སྣང་ཚུལ་གཉིས་ལས་མ་འདས་པས། ཐ་དད་དུ་སྣང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བ་མི་སྲིད་པས་རང་ཉིད་རང་དང་ཐ་དད་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་ལ་
ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་གི་ཚུལ་དུ་སྣང་ན་དེ་ཉིད་དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ་བ་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་ལས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་རང་དང་གྲུབ་བདེ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་མཐའ་དག་སྣང་ནས་རྟོགས་ལ། ཤུགས་རྟོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་སམ་མི་འདོགས་ཀྱང་རུང། རང་
ཉིད་ལ་རང་ཉིད་མི་སྣང་ཡང་རྟོགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚིག་ཟིན་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་ཀྱང་དགོངས་པ་ནི་ཆ་ལས་ཆ་ཅན་ཡན་དགར་བའི་སྣང་བ་མི་འཆར་བ་ལ་འདོད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། མཁས་གྲུབ་རྗེ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཉིད་
ཤུགས་ལ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཉིད་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་ན་དེ་རང་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་དང་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་ལ་
དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་ཤར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཉིད་དངོས་སུ་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་མི་

[157A]༄༅། །དགོས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཉིད་དངོས་སུ་རིག་ན། རང་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་རིག་དགོས་སོ་ཞེས་སྟོན་པ་ལ། སྟོང་ཐུན་ལས། རང་གིས་རང་ཉིད་དངོས་སུ་རིག་ན་རྣམ་པ་མ་ཤར་བར་
རིག་དགོས་སོ་ཞེས་ཁོ་བོས་བཟློག་ལ་སྨྲ་ཡི། གནོད་བྱེད་སྟོན་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དངོས་སུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་སྙེད་པ་
མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དངོས་སུ་སྣང་ནས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དངོས་སུ་སྣང་ནས་རྟོགས་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐ་དད་
ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མཁས་གྲུབ་རྗེའི་ལུགས་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་
ཤེས་ཀྱིས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ལ་ཁྱབ་མེད་ཀྱི་ལན་འདེབས་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཐུན་ལས། དང་པོ་མཁས་མི་ལེན་གྱི། ཕྱི་མའི་ཁྱབ་པ་ལ་ལན་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་
རྣམ་པ་མ་ཤར་བར་གསུངས་པ་འདྲ་རྣམ་ལ་དགོངས་སམ་དཔྱད། གསུམ་པ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞེད་པ་འཐད་ལྡན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ནི། རྣམ་བཤད་ལྟར་ན། བཞེད་པ་དང་པོ་མི་འཐད་དེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཡུལ་དེ་རྟོགས་ན་རྣམ་མཁྱེན་ལ་ཡུལ་དེ་དངོས་སུ་སྣང་བས་ཁྱབ་

[157B] རྣམ་བཤད་ལས། མི་སྣང་ཡང་རྟོགས་པའི་ཤུགས་རྟོགས་སངས་རྒྱས་ལ་བཞག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། སྣང་ནས་མཁྱེན་དགོས་པས། ཞེས་དང། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཐད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་
ལས༑ དེ་ལྟར་སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་མཁྱེན་པར་གསུངས་པ་ནི་མངོན་གྱུར་ཏུ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ལ་ཤུགས་རྟོགས་མི་རུང་བས་སྣང་ནས་མཁྱེན་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྣམ་མཁྱེན་ལ་ཤུགས་རྟོགས་
མི་རུང་བར་ཐལ། སྟོབས་བཅུའི་སྐབས་སུ་མདོ་ལས་མཁྱེན་ཚུལ་བཤད་པ་མངོན་གྱུར་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། སེམས་ཅན་གང་དག་སྣང་བར་གྱུར་བ་དང། །ཞེས་སོགས་དང། དེའི་དོན་རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། ཕྱི་རོལ་པའི་དྲང་སྲོང་མངོན་ཤེས་ལྔ་
ལྡན་དང། ཉན་རང་དང། བྱང་སེམས་ལ་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོ་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་ན་མི་སྣང་བ་སངས་རྒྱས་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཅན་ཆེས་མང་བར་གསུངས་པ་ལྟར་སྣང་ནས་མཁྱེན་པ་ཡིན་གྱི། མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞེད་པ་གཉིས་པ་
ཡང་མི་འཐད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་ལ་དངོས་སུ་སྣང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་དེའི་རྣམ་པ་ཤར་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཆོས་དེའི་རྣམ་པ་མ་ཤར་བར་སྣང་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ཐལ་འགྱུར་བ་འདིའི་ལུགས་ལ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་
རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡང་རྣམ་པ་མ་ཤར་བར་མཁྱེན་པ་འདིའི་ལུགས་མིན་པ་ནི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་གསལ་བར་བཤད་དོ། །ཞེས་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྣམ་པ་ལ་བརྟེན་པས་མངོན་

[158A]༄༅། །སུམ་ཉིད་དུ་གདགས་སོ། །གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་
རྒྱལ་ཚབ་རྗེ་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་དེ་རྣམ་མཁྱེན་ལ་དངོས་སུ་སྣང་མི་རུང་བར་ཐལ། དེ་དེ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་ན་རང་ཉིད་རང་ཉིད་ལ་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་གཉིས་ཀར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། བྱ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་ཐལ། ཡེ་ཤེས་དེ་རང་ཉིད་རང་ཉིད་ལ་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་
གཉིས་ཀར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས། དེ་ལ་མཁས་གྲུབ་རྗེ་ན་རེ། འོ་ན་ཁྱོད་རང་ལ། ཡེ་ཤེས་དེའི་བྱ་བྱེད་གཉིས་ཀ་གཅིག་ཏུ་ཐལ། ཡེ་ཤེས་དེ་རང་ཉིད་རང་ཉིད་ལ་ཤུགས་ཀྱི་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་
སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེ་རང་ཉིད་རང་ཉིད་ལ་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་གཉིས་ཀར་ཁས་བླངས་ཀྱང་བྱ་བྱེད་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་ཁས་བླངས་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡེ་ཤེས་དེ་རང་ཉིད་རང་ཉིད་ལ་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཕན་ཚུན་ཡིན་ཁྱབ་
མཉམ་ཡིན་ཀྱང། ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་ལ་ཡུལ་གྱི་ཆ་ལས་སུ་བྱ་བ་དང། རང་ཉིད་འཇལ་བའི་ཆ་བྱེད་པའི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཁས་བླངས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཉིད་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཕན་ཚུན་
ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འགྲུབ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་པུས་ཏིང་ངེ་

[158B] དེ་ལྟར་ན་རང་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་དུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལ། སྙོམ་འཇུག་དགུ་སོགས་ཏིང་འཛིན་སྔ་མ་ལས་མ་ལངས་པར་ཕྱི་མར་འཇུག་པ་དང། དེ་དག་གི་ལྡོག་པ་ཡང་འདྲེས་མི་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་
སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གང་ཞིག་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན། ཁ་ཅིག་གིས་མ་ཁྱབ་ཟེར་ཡང་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་
ཤེས་དང་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་གང་ཞིག་དེ་སྣང་ཡུལ་ལམ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ། འོ་ན། གཉིས་སྣང་གི་དོན་ཡུལ་ཅན་རང་ལས་ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་སྣང་
ནུབ་པའི་དོན་ཡུལ་ཅན་རང་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། ཡུལ་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཡུལ་ཅན་དེ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་དོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་
གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་རང་དང་གཅིག་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ་

[159A]༄༅། །དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་དེ་ཆ་ཅན་གྱི་སྣང་བ་དང་བཅས་ནས་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་ཅིང་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རྣམ་མཁྱེན་གཉིས་སྣང་མ་ནུབ་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཁྱོད་རང་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། མ་གྲུབ་ན། དེ་རྣམ་མཁྱེན་
ལས་ཐ་དད་པ་ཆོས་ཅན། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཁྱོད་རྟོགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་ངར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་རྟག་པའི་རྣམ་
པ་ཤར་བ་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་རྟག་པ་གཉིས་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་གང་ལ་ལྟོས་ཏེ་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་
ཤེས་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ཤར་བར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་རྟག་པ་དེ་ཁྱོད་དང་ཐ་དད་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་ཁྱོད་མི་རྟག་པ་གཉིས་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་
གང་ལ་ལྟོས་ཏེ་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་དང་བྲལ་

[159B] མ་ཁྱབ་ན། འོ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དངོས་སུ་སྣང་བ་ལད་ཡན་དགར་བ་སྣང་བ་གཅིག་དགོས་པར་ཐལ། དེའི་གདགས་གཞི་དང་མཚོན་བྱེད་སྣང་བས་དེ་སྣང་བའི་གོ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་
དངོས༑ འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཡན་དགར་བ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། གདགས་གཞི་རེས་ཡུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཚིག་པས་རས་ཡུག་ཚིག་པར་འཇོག་པ་དང་ཡང་འགལ་ལ། བཏགས་དོན་བཙལ་བར་ཡང་སོང་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་
ཤེས་ཀྱིས་རང་ཉིད་དངོས་སུ་རྟོགས་ཀྱང་རྣམ་པ་མ་ཤར་ཟེར་ནའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཕྱིན་རྣམ་པ་འཆར་དགོས། དེ་མ་ཤར་བར་བྱེ་སྨྲ་ལྟར་རྣམ་མེད་ཐུག་ཕྲད་དུ་དངོས་སུ་མི་འཇལ་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་དེའི་
རྣམ་པ་ཡང་མི་སྣང། བྱེ་སྨྲ་ལྟར་རྣམ་མེད་ཐུག་ཕྲད་དུ་མ་བཟུང་ཡང་དངོས་སུ་རྟོགས་ཟེར་ན། འོ་ན་སྐབས་འདིར་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་ཐལ། མངོན་སུམ་དུ་བཟུང་ཚུལ་དེའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤུགས་ལ་
ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་རྟོགས་ཟེར་བ་ལ། སྟོང་ཐུན་གྱི་རྗེས་འབྲང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འོ་ན་ཡེ་ཤེས་དེའི་དངོས་ཡུལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། མ་ཡིན་དགག་ཏུ་ཐལ། དགག་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤུགས་ལ་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་
ཕྱིར་ན་ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་སྟེ། འོ་ན། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གཞལ་བྱར་གྱུར་བའི་སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། མ་ཡིན་དགག་ཏུ་ཐལ། དགག་པ་གང་ཞིག་རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རང་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་རོ། །

[160A]༄༅། །ཕྱི་མ་འདི་ལ་འོ་ན། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་སྟོང་ཉིད་ལ་གཟིགས་པའི་དོར་གཉིས་སྣང་མཐའ་དག་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟིགས་ཕ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་སྟོང་ཉིད་ལ་གཟིགས་པའི་ངོ་ནའང་སྟོང་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོན་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་བདེན་གཉིས་ཚོགས་པར་གཞལ་བའི་སྟོང་ཉིད་དེ་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དགག་སྒྲུབ་གང་རུང་གང་ཞིག་མེད་དགག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདོད་བྱས་པ་
ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེའི་ངོ་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འགལ་ཁྱབ་ཡིན་ཏེ། བློ་དེའི་ངོ་ན་གཟུགས་སོགས་ཆོས་ཅན་དང་དེའི་བདེན་མེད་གཉིས་ཚོགས་པའི་མ་
ཡིན་དགག་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་ལུགས་ནི། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན་རང་ཉིད་གཉིས་སྣང་ནུབ་པས་སམ། གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པས་གཟིགས་ཤེ་ན། གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་གཟིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་དོན་དམ་
བདེན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེས་དེ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེས་དེ་གཟིགས་པའི་དོར་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེས་དེ་
གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་ཐལ། དེས་དེ་གཟིགས་པའི་ངོར་དེ་དང་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། སྦྱིར་གཉིས་སྣང་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཉིས་སྣང། དོན་སྤྱིའི་གཉིས་སྣང། བདེན་

[160B] ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཉིས་སྣང་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས། སྐབས་འདིའི་གཉིས་སྣང་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ། ཁོ་ན་རེ། དེ་རིང་གི་དུས་ཀྱི་རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། དུས་གསུམ་ཀ་མཁྱེན་པར་ཐལ་
དེ་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་རིང་གི་དུས་སུ་དེ་གསུམ་ཀ་ཡོད་པར་ཐལ། དེས་དེ་རིང་གི་དུས་སུ་དེ་གསུམ་ཀ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མཁྱེན་དུས་དང་ཡུལ་གྱི་གྲུབ་དུས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚུ་རིའི་གང་ཟག་གིས་ཕ་རི་མཐོང་ཡང་ཕ་རི་
ཚུལ་རིན་ཡོད་མི་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་བ་ཆ་དང་བཅས་ན་རང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའི་བློ་ལ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་
ཆོས་ཅན། གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཆ་བཅས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཉིས་སུ་སྣང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་དེ་ཇི་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་དུས་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་དེར་ཐལ། དེས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་དུས་ན་ཇི་ལྟ་བ་ལ་གཉིས་
སྣང་ནུབ་པ་དང། ཇི་སྙེད་པ་ལ་གཉིས་སྣང་མ་ནུབ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་དེ་གཉིས་གཟིགས་པའི་ཚེ་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་གཟིགས་ཚུལ་འགལ་ཡང་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཡིན་པས་མི་འགལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་

[161A]༄༅། །ནུས་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་དེ་ཇི་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཇི་ལྟ་བ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཞག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཇི་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའི་
མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སྐབས་འདིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ཤུགས་རྟོགས་མེད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་ལ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། གཟུགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་ཆོས་ཅན་
ཁྱོད་ཀྱི་ཤུགས་རྟོགས་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཤུགས་གཞལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་བདེན་སྟོང་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ལྔ་པ་བདེན་པ་རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤོང་སླ་བའི་ཡོན་ཏན། ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་འཐད་པའི་ཡོན་ཏན་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། བདེན་པ་གཉིས་སུའང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། གཉིས་པ་
ལ་ཀུན་གཞི་སོགས་ཁས་བླངས་མི་དགོས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ལས་འགག་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་དཔེ་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་གསུམ། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། གང་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་མི་འགག་པ། །ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། གཉིས་པ་ནི་
རྩ་པར། རྨི་ལམ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དག་མཐོང་ནས་ནི། །ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། དགག་བཞག་སྤང་གསུམ་ལས། དང་བོ་ལ། མཁས་པ་ཁ་ཅིག་བཞི་པ་རྒྱ་པའི་འགྲེལ་བའི་དོན་དུ་བྱས་ནས། སྐྱེས་

[161B] སྐྱེས་ཟིན་འགགས་པ་འདས་པའི་མཚན་ཉིད། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ལམ་སྐྱེས་པ་མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འདས་པ་ཆོས་ཅན། ད་ལྟར་བ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་
དེར་ཐལ། སྐྱེས་པ་གང་ཞིག་མ་འགགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་རེ་རེ་ནས་གྲུབ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དུས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ད་ལྟར་བ་གཙོ་བོ་དང། འདས་མ་འོངས་གཉིས་
ཕལ་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་ཡང་སྐྱོན་དུ་འཕེན་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ད་ལྟར་བ་འཇོག་པའི་ཚེ་དུས་གཞན་གཉིས་ལ་མི་ལྟོས་པས་ད་ལྟར་བ་གཙོ་བོ་དང། གཞན་གཉིས་འཇོག་པ་ད་ལྟར་བ་ལ་ལྟོས་དགོས་པས་འདས་པ་དང་
མ་འོངས་པ་གཉིས་ཕལ་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར། འོ་ན། འདས་མ་འོངས་གཉིས་གང་རུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་ད་ལྟར་བ་འཇོག་ཐུབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དུས་གསུམ་འཇོག་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྐྱེས་ལ་ཞེས་པས་རྐྱེན་མ་ཚད་པས་རེ་ཞིག་མ་སྐྱེས་པའི་མ་
འོངས་པ་གཅོད་པ་དང། མ་ཞིག་པ་ཞེས་པས་འདས་པ་བཀག་ནས་དེ་འདྲའི་དུས་གཅིག་ད་ལྟར་བར་འཇོག་པ་ན་ཡིན་པར་ཐལ། ད་ལྟར་བ་འཇོག་པ་ལ་དུས་གཞན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་ནས་དེ་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདས་མ་འོངས་གང་རུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་ད་ལྟར་བ་འཇོག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དུས་གསུམ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་གྲུབ་དང། དུས་གང་འཇོག་པ་ལ་ཡང་དུས་གཞན་གཉིས་མེད་ན་འཇོག་མི་ཐུབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་

[162A]༄༅། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་མ་ཕྱིན་པ་དེ། མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། མ་འོངས་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་མ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ལུང་དེས་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་
ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་མ་ཕྱིན་པ་མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་པ་ལས། རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་མ་བྱུང་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། རི་བོང་རྭ་ཆོས་ཅན། མ་འོངས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུམ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང། ནམ་མཁའ་ཆོས་ཅན། མ་འོངས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་མ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། སྦྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀྱི་གང་ཡང་མ་སྤྱད་
པ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མ་འོངས་པ་དངོས་པོར་འདོད་མི་འདོད་མི་མཐུན་ཡང། དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་མདོ་སེམས་དབུ་མ་པ་ཀུན་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཊིཀ་ཆེན་ལས། འདི་ལ་མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་གཉིས་ཀ་རང་གི་བྱ་བ་བྱས་ནས་
ཞིག་པ་མ་ཡིན་པས་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་སྤྱད་མ་ཟིན་པ་ཞེས་དབུས་མཐའ་སོགས་ལས་གསུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གང་དུ་མ་འོངས་པ་ད་ལྟར་བ་དང། དེར་གང་མ་འོངས་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མ་འོངས་པ་རྣམས་འཇོག་པ་མ་ཡིན་
པར་ཐལ། དུས་གསུམ་དངོས་པོ་གང་ཞིག་དེར་མ་འོངས་པ་དང། མ་འོངས་རྒྱུ་གཉིས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འབྲས་བུ་རྣམས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འཇོག་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མ་འོངས་པ་ལ་རང་ཉིད་ད་ལྟར་བའི་རྒྱུ་

[162B] ད་ལྟར་བ་གཉིས་ཀ་སྤྱང་མ་ཟིན་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཊིཀ་ཆེན་ལས། གང་ཞིག་མ་འོངས་པ་ནི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཡིན་ཀྱང། འབྲས་བུ་རྣམས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཆོས་མངོན་པ་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བྱུང་ནས་ཞིག་པ་ཞེས་གསུངས་པས། བྱུང་བདེ་འདས་པ་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བདེ་ལྟར་བ་དང། ཞིག་པ་དེ་
ད་ལྟར་བ་ཞིག་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ད་ལྟར་བ་ཞིག་པས་ནི་ད་ལྟར་བའི་རྒྱུ་དང། དེའི་འབྲས་བུ་ད་ལྟར་བ་གཉིས་ཀ་སྤྱད་ཟིན་པས་དེ་འདས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཊིཀ་ཆེན་ལས། བྱུང་བ་ཞེས་པ་ནི་འདས་པ་ལ་མི་བྱེད་ཀྱི། གང་འདས་པའི་འདས་རྒྱུའི་
མྱུ་གུ་ལ་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བུམ་པ་འདས་པ་དང། བུམ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདས་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་བུམ་པ་མ་འོངས་པ་དང། བུམ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་འོངས་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཟེར་ན། དང་པོ་ལ། བུམ་པ་ཞིག་པ་ཆོས་
ཅན༑ བུམ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། བུམ་པ་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུམ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་
ཞིག་པ་ཁྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། བུམ་པ་མ་འོངས་པ་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། བུམ་པ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་པ་ལ་ལྟོས་

[163A]༄༅། །ཏེ་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཐལ་ཟིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་དུས་སུ་ཐལ་ཟིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མ་
འོངས་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བུམ་པ་མ་འོངས་པ་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཐལ་ཟིན་པར་ཐལ། བུམ་པ་དེའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་གང་ཞིག་མཆོད་སྦྱིན་ཁ་ཤར་དུ་བལྟས་ནས་འགྲོ་བའི་ཚེ་མདུན་གྱི་ལམ་
མ་བགྲོད་པ་རྣམས་བགོམ་བཞིན་པའི་ད་ལྟར་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པའི་ལམ་དང། བགྲོད་ཟིན་པའི་རྒྱབ་དོས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་བགྲོད་བཞིན་པའི་ལམ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འགགས་པའི་ལམ་དུ་འཇོག་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བུམ་པ་ཞིག་པ་ཆོས་
ཅན༑ ད་ལྟར་བ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐྱེས་ལམ་འགགས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། རང་ཉིད་སྐྱེས་ལ་རང་ཉིད་མ་འགགས་ན། རང་ཉིད་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུམ་པ་ཞིག་པ་ལྟ་བུ་འགག་དགོས་ཡིན་པས་རང་ཉིད་
མ་འགགས་ཀྱང། རང་དངོས་པོ་གཞན་བུམ་པའི་ཞིག་ཆ་ཡིན་པས་འདས་པ་དང་འགགས་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆལ་མི་འཇོག་པས་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་དང། བུམ་པ་ཞིག་པ་ལྟ་བུའི་ཞིག་ཆ་དེ་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་
ཀྱང༑ དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་འགགས་པའི་ཆ་ཡིན་པས་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། དེ་ལྟར་འདས་པའི་རིགས་འདྲ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་ཡང་དངོས་པོ་གཞན་གཅིག་ཞིག་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་བཞག་དགོས་པས་དུས་གཞན་གཉིས་

[163B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་ཆོས་ཅན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ད་ལྟར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐྱེས་པ་གང་ཞིག་མ་འགགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་སྐྱེས་པ་དང། དངོས་
པོ་གཞན་མ་འགགས་པ་ཡིན་ཀྱང། དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་བ་ནི་དངོས་པོ་གཞན་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་མ་ཡིན་ཞིང། སྐྱེས་ལམ་འགགས་པ་དང། དངོས་པོ་གཞན་གྱི་འགགས་ཆ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་དགོས་པས། དུས་གསུམ་ཀ་
སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་ཙམ་དུ་མཚུངས་ཀྱང་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་མ་འོངས་པ་ནི་རང་ཉིད་སྐྱེས་ཀྱང་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཊིཀ་ཆེན་ལས། དེ་ལྟར་ན་ད་
ལྟར་བ་ནི་དངོས་པོ་གཞན་གཅིག་ཞིག་པ་དང། མ་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་བཞག་མི་དགོས་པས། སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་མ་འོངས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་ཆེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་
སྟེ༑ དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་རིགས་འདྲ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་ཡང་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་བཞག་དགོས་པས་འདས་ད་ལྟར་གཉིས་དང་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མྱུ་
གུ་སྐྱེ་བཞིན་བ་དང་དངོས་པོའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཁས། འདོད་ན། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཆོས་ཅན། སྐྱེས་པར་ཐལ། དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། མ་

[164A]༄༅། །སྐྱེས་པར་ཐལ། སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་ཡིན་ན་མ་འོངས་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། གཞན་ཡང། དེ་ཆོས་ཅན་
སྐྱེས་ཟིན་པར་ཐལ། སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་དུས་སུ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བུམ་པ་ཞིག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་བུམ་པ་འདས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཐམས་ཅད་འདས་པར་
འཇོག་པས་ད་ལྟར་བ་ལ་བུམ་པ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། བུམ་པ་ཞིག་པ་ཞིག་པ་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་ཞིག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་དུས་སུ་བུམ་པ་ཞིག་པ་འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འགག་
རྒྱུ་དང་འགག་ཆ་གཉིས་དགག་བྱ་དང་དེ་བཀག་པའི་འགག་ཆ་ལ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བསྲེག་རྒྱུ་བུད་ཤིང་དང། དེ་བསྲེག་པའི་ཐལ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་བུམ་པ་ཞིག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཞིག་པའི་དུས་སུ་ཁྱོད་
འགགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཞིག་པ་ཁྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཞིག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིའི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིལ་གང་ཟག་གིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ་
དེའི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ལ་གང་ཟག་དང། སེམས་རྒྱུད་གཉིས་སུ་ཕྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཁྱབ་པར་ཐལ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ཡོད་ཀྱང་སེམས་རྒྱུད་གང་ཟག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གདགས་

[164B] རྟགས་སླ། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་དེར་ཐལ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་བསྒོ་གཞིལ་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་དགོས་ཀྱང། གནས་སྐབས་ཀྱི་བག་ཆགས་
བསྒོ་གཞི་ལ་སེམས་ཀྱི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་ལ་སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཞིག་འཇོག་རང་རྒྱུད་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཞིག་འཇོག་དེ་བཞིན་དུ་ཐལ་འགྱུར་པས་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་
པའི་ད་ཙམ་ཞིག་བཞག་ནས། དེ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་ལུགས་འདིས་ཀྱང་ངའོ་སྙམ་པ་ཙམ་གྱི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་བག་ཆགས་བསྒོ་བའི་གཞིར་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་
ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་སེམས་ཀྱི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུད་ཁོ་ན་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། གང་གིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འཕགས་པར་བྱེད་ཅིང་བསྒོ་བར་བྱེད་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་
དངོས་བསྟན་གྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་སེམས་དང་གང་ཟག་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། འོ་ན། འཇུག་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བག་ཆགས་ཀྱི་གཞིར་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེན། ད་ཙམ་དེ་ཉིད་རྣམ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྒྱུད་
ཡིན་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཅེས་ཀྱང་བྱ་ལ། ཞེས་དང། རྩ་ཤེ་ཊིཀ་ཆེན་ལས། སྐྱོན་མེད་དེ། གང་ཟག་དེའི་སེམས་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་བས་གང་ཟག་དེ་མ་ཐོང་བ་བོར་འཇོག་པ་མི་འགལ་བ་ལྟར་དེའི་ཤེས་རྒྱུན་བག་ཆགས་བསྒོ་བའི་གཞི་ཡིན་པ་དང། དེ་ལ་བཏགས་

[165A]༄༅། །པའི་གང་ཟག་བག་ཆགས་ཀྱི་གཞིར་འཇོག་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྩ་བའི་རྟགས་ཟུར་གཉིས་པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ལ་སེམས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུན་ཡོད་དེ། རྣམ་བཤད་ལས་
སེམས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་འདྲ་ལ་དེའི་རྒྱུད་ཅེས་པ་ལྟར་ན་དེ་ཡང་རེས་འགའ་བའི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིའི་གང་ཟག་ལ་གཏན་གྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིས་ཁྱབ་པ་དང། ད་
འདྲའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་རེས་འགའ་བའི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིའི་མི་ཡིན་པའི་ཆ་ཆོས་ཅན། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་གཏན་གྱི་བག་ཆགས་པ་སྒོ་གཞི་ཡིན་པར་ཐལ། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བག་ཆགས་
བསྒོ་གཞིའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གཏན་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཐལ། ཁྱོད་གཏན་གྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱོད་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། ཁྱོད་མི་ཡིན་པ་གཏན་དུ་མི་ལྡོག་
པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གང་ཟག་གི་གདགས་གཞིའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་ཐོག་མེད་ནས་འོངས་པ་ཞིག་མེད་པར་ཐལ། ཐོག་མེད་ནས་བག་ཆགས་བསྒོས་པའི་སེམས་ཡོད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མེད་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གདགས་གཞི་ལ་
དེ་མི་སྲིད་ན་གདགས་ཆོས་ལ་ཡང་དེ་མི་སྲིད་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་མ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། སེམས་མེད་པའི་གང་ཟག་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བག་ཆགས་ཡིན་ན། རང་འགྲེལ་ལས། གང་གིས་སེམས་

[165B] ཉོན་མོངས་པའི་མུར་ཐུག་པ་དང། གོམས་པ་དང། རྩ་བ་དང། བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་དག་གོ། །ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་བག་ཆགས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་མ་
དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། ཉོན་མོངས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཉོན་མོངས་པའི་མུར་ཐུག་པ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བག་ཆགས་ཡིན་ན། གཞུང་དེས་བསྟན་ཚུལ་ལྟར་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། གཏི་མུག་གི་ས་བོན་ཉོན་སྒྲིབ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན་
དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སེམས་རྒྱུད་ལ་བསྒོ་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་ཀྱང། མི་ལྡོག་པའི་བག་ཆགས་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་གཞུང་དེས་བསྟན་ཚུལ་ལྟར་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་སྟེ། གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་བག་ཆགས་ལ་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་བའི་བག་ཆགས་དང། ས་བོན་ཟད་ཀྱང་མི་ལྡོག་པའི་དྲི་མའི་ངོ་བོར་གྱུར་བའི་བག་ཆགས་གཉིས་ལས། ཕྱི་མ་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཁྱོད་རང་ལ་བག་ཆགས་ཡིན་ན་
ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་བག་ཆགས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་བག་ཆགས་ལ་དགེ་མི་དགེ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དུག་

[166A]༄༅། །གསུམ་གྱི་བག་ཆགས་དེ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཀྱང། མི་དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་མི་དགེ་བའི་ལས་གསར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། འཕེན་བྱེད་དགེ་བའི་ལས་དང་ཚར་གཅིག་པའི་བཅུ་པ་
སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཆོས་ཅན། ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པར་ཐལ། བག་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བཅུ་པ་སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་ལས་དགོམ་པར་གསུངས་པ་བག་ཆགས་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟེན་འབྲེལ་མདོ་འགྲེལ་
ལས༑ ལས་ནི་གནས་སྐབས་གཉིས་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོའི་གནས་སྐབས་དང། བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་ཡང་ལས་ཀྱི་མིང་འཐོབ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་
སྲིད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ན་བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སྲིད་པའི་མིང་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཙམ་དབུ་སེམས་ཀུན་མཐུན་ནོ། །གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འབྲེལ་བའི་དགེ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། དགེ་བའི་བག་ཆགས་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོར་གནས་ཤིང་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་མ་བཅོམ་པར་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་ངེས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་ལས་འགགས་པ་ལས་དགེ་བ་འཇོག་ལུགས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ།    ༈    །གཉིས་པ་རང་
ལུགས་བཞག་པ་ལ། དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འཇོག་ཚུལ་དང། ཞིག་པ་དངོས་པོར་སྒྲུབ་པ་དང། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་པ་སྒོ་གཞིའི་ཁྱད་པར་དང། ཞིག་པའི་སྟེང་ནས་དགེ་སོགས་གསུམ་འཇོག་པའི་ཚུལ་དང་བཞི། དང་བོ་ནི་

[166B] འདས་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་རང་ཉིད་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རྐྱེན་མ་ཚང་བསམ་སྐྱེས་པའི་ཆ་དེ། མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི་
དགུན་དུས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཞིང་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ལྟ་བུ། དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་པའི་ཆ་དང། དངོས་པོ་གཞན་མ་འོངས་པའི་ཆ་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང། སྐྱེས་ལམ་འགགས་པ་དེ། ད་ལྟར་བའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི་
མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལམ་འོངས་པ་ནི། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུམ་ཕྱིན་པའོ། །འདས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས་འདས་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི། སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་གྱི་གཙོ་
ཕལ་ཡོད་དེ། ད་ལྟར་བ་དེ་རང་ཉིད་སྐྱེས་ལམ་ཞིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་གཙོ་བོ་དང། འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ད་ལྟར་བ་དེ་ཞིག་པ་དང་དེ་མ་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་དགོས་པས་ཕལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དུས་གསུམ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་དང་
གཅིག་གི་རྣམ་པ་འཆར་བ་ལ། གཞན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་འཆར་དགོས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། སྔར་བཤད་ཟིན་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་མ་གཏོགས་གྲུབ་མཐའ་གཞན་གསུམ་མཐུན་ལ། འདས་མ་འོངས་གཉིས་རང་རྒྱུད་པ་སོགས་ཀྱིས་
མེད་དགག་ཡིན་པས་དངོས་མེད་དུ་འདོད། ཐལ་འགྱུར་པས་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འདོད་དེ། ཞིག་པས་མ་ཞིག་པ་གཅོད། མ་འོངས་པས་སྐྱེ་རྒྱུ་ཞིག་བཅད་ཀྱང། དགག་བྱ་དེ་གཉིས་བཅད་ཙམ་མིན་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་འཕེན་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་

[167A]༄༅། །གུ་ཞིག་པའི་སྒྲས་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་མྱུ་གུ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་འཕེན། མྱུ་གུ་མ་འོངས་པའི་སྒྲས་མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་རེ་ཞིག་མ་སྐྱེས་ལ་རྐྱེན་ཚང་ན་སྐྱེ་བ་འཕེན་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་མྱུ་གུ་མ་འོངས་པའི་
སྒྲས་མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་ལ་མྱུ་གུ་མ་སྐྱེས་པའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་དངོས་པོར་འཕེན་པ་འདི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་ནི། དངོས་པོ་རང་རང་གི་ད་ལྟར་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བཞག་དགོས་ཀྱི། འཇོག་མཁན་གང་ཟག་གི་སྒོ་ཁོ་ནས་མི་རུང་སྟེ། གང་
ཟག་གཅིག་ཁོ་ནས་དུས་གསུམ་གྱི་སོ་སོའི་གོ་ཆོད་ལ། དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་དུས་གསུམ་སོ་སོའི་གོ་མི་ཆོད་པ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཞིག་པ་དངོས་པོར་བསྒྲུབ་པ་ལ། ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ། རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ། འཇིག་རྟེན་
གྱི་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། མདོའི་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཞིག་པ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ། ཞིག་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སྡེ་སྣོད་
གསུམ་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤིའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འགྲོ་བ་དེ་ཤི་བ་ནི། དེ་ཞིག་པ་ཡིན་ལ། ཤི་བ་དེ་རང་རྒྱུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི་
ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། ཤི་བ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་འཇིག་པར་ཡང་བྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སེམས་ཅན་དེ་ཤི་བསམ་རིག་པ་བསྐྱེད་

[167B] གཉིས་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ནི། རྩ་ཤེ་ལས། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞུང་དེས་དངོས་པོ་མྱུ་གུ་དང། དངོས་མེད་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་གཉིས་འདུས་བྱས་སུ་
བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ལ། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མ་ཡིན་ན་སྐྱེ་འཇིག་སོགས་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་དང། གང་ཡང་རྒྱུ་ལས་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་དང། སྔར་
མེད་གསར་སྐྱེའི་རིགས་པ་གསུམ་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྔོན་པོ་འཇིག་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རུང་བར་ཐལ། སྔོན་པོ་འཇིག་བཞིན་པ་དང། འཇིག་པའི་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྔོན་པོ་
འཇིག་པའི་བྱ་བའི་གཙོ་བོ་ཞིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་གང་ཞིག་སྔོན་པོ་ཞིག་པ་སྔོན་པོ་འཇིག་པའི་བྱ་བའི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྔོན་པོ་འཇིག་བཞིན་པ་དེས་སྔོན་པོ་ཞིག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་འཇིག་བཞིན་པ་
བྱེད་པ་དང། ཞིག་པ་དེའི་བྱ་བར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་དེར་ཐལ། སྔོན་པོ་སྐྱེ་བཞིན་པ་དེས་སྔོན་པོ་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྔོན་པོ་སྐྱེ་བཞིན་པ་དེ་སྔོན་པོ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཕྲུང་ན། སྔོན་པོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྐྱེ་
བཞིན་པ་ཁྱོད་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། སྔོན་པོ་ཆོས་ཅན། འདུས་བྱས་ཨྨ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་སྐྱེ་འཇིག་གནས་རྒ་བཞིས་ཁྱོད་འདུས་བྱས་སུ་མི་མཚོན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྔོན་པོ་སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་

[168A]༄༅། །པ་དང། གནས་པ་དང། རྒ་བའི་བྱ་བ་བཞིས་སྔོན་པོ་འདུས་བྱས་སུ་མཚོན་པར་ཐལ། སྔོན་པོ་རང་ཉིད་རང་གི་བྱ་བར་འགལ་ཞིང། སྔོན་པོ་འདུས་བྱས་སུ་མཚོན་པའི་སྔོན་པོ་རང་གི་བྱ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྔོན་པོ་སྐྱེ་
འཇིག་གནས་རྒ་བཞི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་བཞི་གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་གཞན་བཞི་མིན་ལ་མཚུངས་ལྡན་འདུ་བྱེད་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སྔོན་པོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྐྱེ་འཇིག་གནས་རྒ་བཞི་ཕུང་པོ་གཞན་བཞི་དང་མཚུངས་ལྡན་འདུ་བྱེད་དེ་
ལྔ་པོ་གང་རུང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། སྔོན་པོ་འཇིག་པ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ལྟར་སྔོན་པོ་ཞིག་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང། སྔོན་པོ་རང་དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྟར་སྔོན་པོ་རང་དུས་གཉིས་པར་མ་བསྡད་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་
ཡོད་དགོས་པར་ཐལ། སྔོན་པོའི་སྐྱེ་འཇིག་གནས་རྒའི་བྱ་བ་བཞི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་གང་ཞིག་སྔོན་པོའི་འཇིག་པའི་བྱ་བའི་ཆ་ལ་སྔོན་པོ་ཞིག་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཊིཀ་ཆེན་ལས། སྔོན་པོའི་འཇིག་པའི་བྱ་བ་ལ་ནི་རང་གི་དུས་གཉིས་པར་
ཞིག་པ་ཡང་ཡོད་ལ། དེ་ལྡན་མིན་ཡིན་ན་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་དགོས་པས་ཞིག་པ་རྒྱུ་བཅས་སུ་གྲུབ་པོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྔོན་པོ་འཇིག་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཞིག་པ་བཞག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྔོན་པོ་རང་
དུས་ཀྱི་མ་ཞིག་པ་དང། དུས་གཉིས་པར་ཞིག་པ་གཉིས་དངོས་པོ་ཡིན་མིན་མཚུངས་པར་སྟོན་པས་དེ་ལྟར་ན་དེའི་ཞིག་པ་ཡང་དེའི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྔོན་པོ་ཞིག་པ་འདུས་བྱས་ཡིན་པར་ཐལ། སྔོན་པོ་

[168B] སྔོན་པོ་ཞིག་པ་དང་དུས་གཉིས་པར་མ་བསྡད་པ་སྔོན་པོའི་གནས་རྐྱེན་ཟད་པས་བསྐྱེད་ཅིང་སྔོན་པོའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མར་མེ་གནས་པའི་རྒྱུ་མར་དང་
སྡོད་བུ་ཟད་པས་མར་མེ་ཤི་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་གཉིས་པ་གང་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བ་ནི། མདོ་སེམས་གཉིས་ན་རེ། དངོས་པོ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་སྔ་མ་ཞིག་བདེ་ལ་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ། དེ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཞིག་ནས་མེད་པའི་ཆེད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེ་ལ་ཟླ་བའི་ཞབས་ན་རེ། འོ་ན། དངོས་པོ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་རྒྱུས་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཆོས་གང་ལ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཐལ་བ་སྔ་མ་ལ་མ་ཁྱབ་སྟེ་
དངོས་པོ་ཡོད་ཟིན་རྒྱུས་མི་བསྐྱེད་ཀྱང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དེ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པས་དངོས་པོ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་ཟླ་བའི་ཞབས་ན་རེ། སྔོན་པོ་ཞིག་པ་དེ་དག་གདོད་རྒྱུས་མི་བསྐྱེད་ཀྱང་སྔོན་པོ་ཞིག་པའི་རྒྱུ་མེད་མི་དགོས་པར་ཐལ། སྔོན་པོ་ཞིག་པ་དེད་གདོད་རྒྱུས་མི་བསྐྱེད་
ཀྱང་སྔོན་པོ་གནས་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་སྔོན་པོ་ཞིག་པ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཊིཀ་ཆེན་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་ལ་རྒྱུས་དག་ཟོད་གཞན་ཞིག་བྱེད་པར་མི་འདོད་ཀྱི། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་ཆོས་
ཅན༑ དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ལ་ཟླ་བའི་ཞབས་ན་རེ། ཁོ་བོ་ཅག་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་དངོས་པོ་དང། མྱུ་གུ་ལ་ལྟོས་ནས་དངོས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་

[169A]༄༅། །མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་ཞིག་པའི་དངོས་པོ་དང། མྱུ་གུ་ལ་ལྟོས་ནས་མྱུ་གུའི་དངོས་པོ་འགགས་ནས་མེད་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་གསུམ་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་ཡིན་པར་
ཐལ༑ མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མྱུ་གུའི་དངོས་འབྲས་བཞིན། དེ་ལ་མ་ཁྱབ་ན། འོ་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་སྔར་མེད་གསར་དུ་བྱུང་བའི་དངོས་པོར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཞིག་པ་ལ་དེ་ལྟར་
འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆུ་ཟད་ནས་མེད་པས་འབྲུ་བརླག་པ་དང་ཟས་ཟད་ནས་མེད་པས་བུ་བརླག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་
ན་གྲགས་ཤིང་སྐབས་འདིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་རང་དགའ་བ་འཇོག་པ་ནི་རིགས་པས་དཔྱད་ན་འགལ་བར་འགྱུར་བསམ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་གྲགས་པ་ལྟར་འཇོག་དགོས་པའི་
ཕྱིར༑ དེས་ན་གང་ཟག་དེའི་གཟུགས་མིག་གིས་མཐོང་བ་ལ་གང་ཟག་དེ་མིག་གིས་མཐོང་བ་སོགས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་རང་དགའ་བ་དང་གཟུགས་བརྙན་དང། གཟུགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་དགའ་བ་མ་ཡིན་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་གཉིས་ལ་མི་འགལ་ལུགས་དང་
རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པས་ཞིབ་ཆ་དུ་མ་ཤེས་དགོས་སོ། །མདོ་སེམས་གཉིས་ན་རེ། མར་དང་སྡོང་བུ་ཟད་པ་མར་མེ་ཤི་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཟད་པ་ནི་མར་མེ་སྐད་ཅིག་ཐམས་མར་མེའི་རིགས་འདྲ་མ་འོངས་པ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་

[169B] ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་ཟླ་བའི་ཞབས་ན་རེ། འོ་ན། ཞིག་པ་གཞན་གཅིག་ཞིག་པ་དེ་ལས་གཞན་ཞིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མ་ཟད། མར་མེ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་རིགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་
ལྟར་གསལ་བར་འདོད་འདུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མར་དང་སྡོང་བུ་ཟད་ནས་མར་མེའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བདེ་མར་མེའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་མ་ཡིན་ན་མ་འོངས་པ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
སྟེ༑ རྐྱེན་མ་ཚང་ན་མི་སྐྱེ་ལ། ཚང་ན་སྐྱེ་རུང་ངམ་སྐྱེ་རྒྱུ་དེ་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ཞིབ་ཏུ་ཤེས་པར་འདོད་ན་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར་བལྟའོ། །གསུམ་པ་བག་ཆགས་བསྐོ་གཞི་ཡོད་དེ། སེམས་རྒྱུད་ལ་བཏགས་པའི་ང་ཙམ་དང། སེམས་ཀྱི་
རིགས་འདྲའི་རྒྱུན་གནས་སྐབས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། འོ་ན། མཐོང་ལམ་པར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་དུས་སུ་དེའི་སྤང་བྱ་མཐོང་སྤང་མེད་མོད་ཀྱང་སྒོམ་སྤང་གི་བག་ལ་ཉལ་ཡོད་དགོས་ལ། དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་སྣང་
འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་བསླད་པའི་ཟག་མེད་ཡིན་པས། དེའི་ངོ་བོར་བག་ལ་ཉལ་དེ་གནས་པ་མི་རིགས་ལ། དབང་ཤེས་ཀྱང་དེའི་རྟེན་དུ་མེད་ཅིང། གཟུགས་ཀྱང་དེའི་རྟེན་དུ་མི་རིགས་ལ་ཀུན་གཞི་ཡང་མི་འདོད་པས་དེའི་རྟེན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ་
དེའི་ཚེ་ང་ཙམ་ཞིག་སྒོམ་སྤང་གི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤང་གཉེན་གཞན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དགེ་མི་དགེའི་བག་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་གཞན་ལ་ཡང་

[170A]༄༅། །གཞི་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། ཞིག་པའི་སྟེང་ནས་དགེ་སོགས་གསུམ་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྐབས་འདིར་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་ཀུན་གཞི་དང། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ལྟར་བུ་
ལོན་གྱི་དཔང་རྒྱ་ལྟ་བུའི་ཆུད་མི་ཟ་བ་དང། ཐོབ་པ་དང། རང་རྒྱུད་པ་ལྟར་ལས་དེ་བསགས་པ་ནས་རྣམ་སྨིན་མ་མྱོང་བའི་བར་དུ་བསྒོ་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་བཞིན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་རྣམས་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིར་མི་འདོད་ཀྱང། ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་འཐད་དེ་
ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འགག་ཅིང་ལས་ཀྱི་ཞིག་པའི་སྟེང་ནས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་ཡིན་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལས་ཞིག་ནས་བག་ཆགས་ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་མ་ཟད་པའི་ལས་དགེ་བའི་ཞིག་པ་དེ་དགེ་བ་དང། ལས་ཞིག་ནས་བག་ཆགས་ཙམ་ལས་མེད་
ཀྱང་རྣམ་སྨིན་མ་ཟད་པའི་ལས་མི་དགེ་བའི་ཞིག་པ་དེ་མི་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འཕེན་བྱེད་དགེ་པའི་ལས་བསགས་ནས་འགག་ལ། སྲེད་ལེན་གྱིས་གསོས་མ་བཏབ་པའི་ལས་དེའི་བག་ཆགས་ས་བོན་པ་དེ་ཡན་ལག་གཉིས་པ་དགེ་བའི་ལས་དང། ཡང་སྲིད་འགྲུབ་ངེས་
ཀྱི་བག་ཆགས་ས་བོན་པ་དེ་བཅུ་བ་སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དང། གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་དགེ་བའི་ལས་ལུས་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། གཉིས་པ་བཅུ་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །
གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཆུ་མེད་པ་དང་ཟས་མེད་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། མེད་དགག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཆུ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མེད་པ་མེད་དགག་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཏན་ནས་མ་ཁྱབ། འོ་ན་

[170B] ཁྱོད་མེད་པ་མེད་དགག་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དགེ་རྩ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགེ་རྩ་གསུམ་པོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་
གཏི་མུག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱང་སྐྱོན་དུ་འཕེན་ནོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཕྲ་མོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཞིག་པ་སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་ན་ཁ་ཅིག་གིས་འདོད་ཟེར་ཡང་མ་ཁྱབ། འོ་ན། རི་བོང་རྭ་མ་འོངས་པ་ཡིན་
པར་ཐལ། རི་བོང་རྭ་མ་འོངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་གོང་དུ་འདོད་ན། སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་འདས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ལྷག་མེད་དུ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་གཏན་ཟད་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་
རྟགས་སླ། ཁྱབ་སྟེ། འདས་མ་འོངས་སུ་འཇོག་པ་ལ་གཏན་མེད་དང་གཏན་བརླག་མ་ཡིན་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྟག་ལོ་ན་རེ། བུམ་པ་ཞིག་པ་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། བུམ་པ་ཞིག་པའི་ཡང་ཞིག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། བུམ་པ་མི་རྟག་པ་
ཡང་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། བུམ་པ་མི་རྟག་པའི་ཡང་མི་རྟག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བུམ་པ་ཞིག་པ་དང་ཡང་ཞིག་པ་གཞན་དང་གཞན་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན། བུམ་པ་ཞིག་པ་མི་འགྲུབ་པར་
ཐལ༑ དེ་ཞིག་པ་གཞན་དང་གཞན་ཐུག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། བུམ་པ་སྐྱེ་བ་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ། བུམ་པ་སྐྱེ་དུས་བུམ་པའི་རྒྱུ་དུས་དང། ཡང་དེའི་རྒྱུ་དུས་ཐུག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །།གཉིས་པ་སེམས་ཙམ་པའི་

[171A]༄༅། །ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་ལ་གསུམ། ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ། གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་དགག་པ། སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཕྱི་དོན་འགོག་པ་
མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྩ་བར། གཟུང་བ་མེད་པར་འཛིན་པ་མཐོང་ཞིང། །ཞེས་སོགས་བྱུང། གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ་གསུམ། དཔེ་དགག་པ། དོན་དགག་པ། དེ་ལྟར་དགག་པ་
དང་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པ་གཉིས་མི་འགལ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱི་རོལ་མེད་སེམས་དཔེ་ནི་གང་དུ་ཡོད། །ཅེས་སོགས་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། གང་ཕྱིར་མཐོང་བ་དག་ལ་བློ་ནུས་ནི། །ཞེས་སོགས་བྱུང། གསུམ་པ་འཆད་བར། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་
བླ་མའི་མན་ངག་ལས། །ཞེས་པ་ནས། ཆུ་འབབ་ཀླུང་ལ་ཡི་དྭགས་རྣམ་བློ་ཡང། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་གཞུང་འདི་བྱུང། འདིའི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། དགག་བཞག་སྤང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། བྱེ་སྨྲ་མ་གཏོགས་གྲུབ་མཐའ་
གོང་མ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་མི་འདོད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མདོ་སྡེ་བས་ཀྱང་འདོད། ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱང་བཞེད། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱང་བཞེད། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་བཞེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་སྡེ་བས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་ཀྱང། གཟུགས་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་བའི་འདོད་པ་འཆད་པའི་གཞུང། རྣམ་རིག་མིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་མིན། །ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་དུས་

[171B] སོ་སོར་ཐར་བའི་སྡོམ་པ་ལྟ་བུ་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང། ཐོགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རེག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་གཟུགས་མཚན་ཉིད་པར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལས་
རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་དང། ཞེས་པ་ནས། རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་སོ། །ཞེས་དང། ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད་ལས། ས་ཆུ་སོགས་བཞི་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་
དང༑ ཞེས་པ་ནས། རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་ཤེ་ལས། སྲིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ། །ཞེས་དང། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། རང་རིག་པ་ཙམ་འགའ་ཞིག་གིས་
རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། འགྲེལ་བ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། སྲིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། ཚིག་གསལ་ལས། སྲིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་
ཡང༑ ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་པར་ཐལ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་སྟེ། བསྡུས་
པ་ལས་གྱུར་པ་དང། མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པ་དང། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང། ཀུན་བཏགས་པ་དང། དབང་འབྱོར་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་སེམས་ཙམ་པས་སྒྲོ་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[172A]༄༅། །ཟེར་ན། དེ་སེམས་ཙམ་པས་སྒྲོ་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྔ་ནི་མདོ་ལས་ཀྱང་བཤད་ཅིང་རིགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་ལ་ཟླ་གྲགས་རང་ཉིད་ཀྱང་བཞེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ལྔ་
ནི༑ དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐས་བཏགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། མདོ་ལས་གསུངས་ཤིང་རང་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་དུ་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ལུགས་འདིར་ལུས་ངག་གི་ལས་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་སློབ་
དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བཀག་པ་གང་ཞིག་ལམ་རིམ་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཆུང་དུའི་སྐབས་སུ་སེམས་པ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་མདོ་སེམས་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་བཤད་ཙམ་ཡིན་ལ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་
གྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་སྐབས་འདིར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐབས་འདིར་ལུས་ངག་གི་ལས་གཟུགས་ཅན་དུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཊིཀ་ཆེན་ལས། དེ་ལ་གཞུང་གཞན་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་ལུས་ངག་གི་ལས་གཟུགས་ཅན་དུ་འདོད་པ་བཀག་ནས་ལུས་ངག་
བྱ་བ་ལ་འཇུག་དུས་ཀྱི་སེམས་པ་ལ་བཤད་མོད་ཀྱང་ཟླ་བས་གཟུགས་ཅན་དུ་བཞེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་སེམས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་སེམས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གཞན་རྣམས་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པས་ཡིད་ལས་ཕུང་པོ་བཞི་པའི་རང་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལུགས་འདིར་གཟུགས་བརྙན་སོགས་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་རྒྱལ་དཔོག་པ་སོགས་ཀྱིས་མིག་གི་འོད་ཟེར་མེ་ལོང་ལ་ཕོག་པ་ཕྱིར་ལོག་པས་རང་གི་བཞིན་

[172B] བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་དེར་གཟུགས་གཞན་དྭངས་པ་ཞིག་འབྱུང་བར་འདོད། མདོ་སེམས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་གསུམ་གྱིས་དེ་བཀག་ནས་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་སེམས་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་འདོད། ཐལ་འགྱུར་བ་དང་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་
པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཁྲུལ་བའི་དབང་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱའི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱས་པར་བལྟ། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་བས་གཟུགས་བརྙན་དང་དེ་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་གཉིས་ཐ་སྙད་
དུ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ཐ་སྙད་དུ་གཟུགས་བརྙན་དེ་རང་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྟེན་དང་ཐ་སྙད་དུ་གཟུགས་བརྙན་ལས་རང་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་དེ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་དང། ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རབ་རིབ་ཅན་
གྱི་སྐྲ་ཤད་འཛག་སྣང་དང། སྨིག་རྒྱུ་སོགས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། བྲག་ཆ་སོགས་སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཟད་པར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་སྣང་བ་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་
ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། ས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་སྣང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ན། ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དགྲ་བཅོམ་གཉིས་དང། དག་སའི་བྱང་འཕགས་
ཀྱིས་དངོས་སུ་དེ་ལྟར་སྤྲུལ་ནས་སྣང་བ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དབང་འབྱོར་པའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་དག་ཆོས་ཅན། ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན་

[173A]༄༅། །པར་ཐལ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་ཟག་ཕལ་བའི་མིག་ཤེས་ལ་ཡང་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། ཡང་སྔོན་གྱི་དོ་ཧ་བ་མང་བོ་ན་རེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱིས་གང་བཟོས་བཟོས་ཡིན་གྱི་
དོན་ལ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཆུ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་གཅིག་ལྷ་ལ་བདུད་རྩི་དང། མི་ལ་ཆུ་དང། ཡི་དྭགས་ལ་རྣག་ཁྲག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང། །ཞེས་སོགས་དང། དེའི་བཤད་སྦྱར་ལས། ཆུ་ཀླུང་གི་ངོ་བོ་ལེ་
རང་རང་གི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་གིས་ཡི་དྭགས་ཀྱིས་རྣག་ལ་སོགས་པས་གང་བར་མཐོང་བ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། དམྱལ་བ་པ་དང། ཡི་དྭགས་དང། དུད་འགྲོ་དང། ལྷའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་མ་ཡིན་
པའི་རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་བྱུང་བ་མེད་པར་ཐལ། ལྷ་ལ་གཟུགས་མཛེས་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་གོས་དང་བདུད་རྩི་སོགས་དང། མི་ལ་གཟུགས་འབྲིང་དང། ལོངས་སྤྱོད་བཟང་ངན་འདྲེས་མ་ཆུ་སོགས་དང། ཡི་དྭགས་
ལ་ལུས་རིང་ཅིང་མདོག་ངན་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྣག་ཁྲག་སོགས་དང། དམྱལ་བ་པ་ལ་ལུས་མི་སྡུག་པ་སོལ་བ་ལྟ་བུ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཁྲོ་ཆུ་ཁོལ་མ་སོགས་འབྱུང་བ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྣང་ཞིང་མྱོང་བ་ནི་དོན་ལ་མ་གྲུབ་ཅིང། སེམས་ཀྱིས་
བཟོས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འགྲོ་བ་དེ་དག་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད་ལ། དེ་ནི་དེ་འདྲ་བའི་ལས་མ་བསགས་པའི་འགྲོ་བ་གཞན་གྱིས་མི་མྱོང་བའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་ཁ་ཅིག་ལྷ་མི་ཡི་

[173B] །ཡང་གྲུབ་མཐའ་ཀུན་ཤེས་པ་དང། གུང་རུ་རྒྱལ་མཚན་བཟང་བོ་ན་རེ། རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་དང། ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་ལ་བརླན་གཤེར་གྱི་སྟེང་གི་བདུད་རྩི་དང་རྣག་ཁྲག་
མཐོང་བའི་དོན་རྣམས་དངོས་གནས་ལ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པས་མེད་ཅེས་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བ་ནི་དབང་པོ་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་ཡིན་པས་དོན་དངོས་གནས་ལ་མེད་ཀྱང། ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་གཉིས་ལ་སོ་སོར་
སྣང་བའི་བདུད་རྩི་དང་རྣག་ཁྲག་དངོས་གནས་ལ་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། སྐྲ་ཤད་དང་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ཀྱང་བློ་འཁྲུལ་བ་ལ་སྣང་དུ་རུང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་ལ་བརྟགས་པ་གང། །དེ་དག་
འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཡོད་མིན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཡི་དྭགས་ལ་སྣང་བའི་རྣག་ཁྲག་དེ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང། ལྷ་ལ་སྣང་བའི་བདུད་རྩི་དེ་སངས་རྒྱས་ལ་ཁྲུས་ཕུལ་བ་ལས་ཀྱང་བྱུང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་
རེ༑ རབ་རིབ་ཅན་དང། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དང། ཆུ་ཀླུང་ལ་རྣག་ཁྲག་ཏུ་མཐོང་བའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་དང། དེ་ལ་བདུད་རྩིར་མཐོང་བའི་ལྷའི་མིག་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཡོད་མེད་མཚུངས་པར་ཐལ། རྩ་བར། རབ་རིབ་དང་ལྡན་དབང་པོ་ཅན་
མཚུངས་པ། །ཆུ་འབབ་ཀླུང་ལ་ཡི་དྭགས་རྣག་བློ་ཡང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་རང་གི་ཡུལ་རང་བཞིན་མེད་པས་ཡུལ་ཅན་རང་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པར་བཤད་པ་ལྟར། ཆུ་ཀླུང་ལ་རྣག་ཁྲག་ཏུ་མཐོང་བའི་བློ་ཡང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་

[174A]༄༅། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། རབ་རིབ་ཅན་དང། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་གཉིས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ལོག་པ་དང། དེ་འདྲའི་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་གཉིས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རིགས་དྲུག་གཞན་གྱི་དབང་ཤེས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ལོག་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ལ་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་ལ་སྣང་
བའི་དོན་མཆོག་ཟུང་སོགས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་བོས་ཀྱང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རབ་རིབ་ཅན་དང། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དང། དེ་འདྲའི་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་གཉིས་བློ་དོན་མཐུན་ཡིན་མིན་མི་མཚུངས་པར་ཐལ། དེ་དག་སེམས་ཙམ་
པའི་ལུགས་ལའང་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་སོ་སོར་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ལུགས་ལ་རབ་རིབ་ཅན་སོགས་འཁྲུལ་ཤེས་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་དབང་ཤེས་བཟུང་དོན་ཅན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་བ་ལས། དེ་ལ་རྣམ་པ་བཞིའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི། ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་སོགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་དེ་དག་མི་མཐུན་པའི་དམིགས་རྐྱེན་ཅན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྟོང་ཐུན་ཆུང་བ་ན་རེ་
ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་ལ་བརླན་གཤེར་ཕོར་གང་དེ་ཉིད་བདུད་རྩི་དང། རྣག་ཁྲག་དང། ཆུ་དྭངས་ཤིང་བསིལ་བར་སྣང་བའི་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་གྱི་མིག་ཤེས་གསུམ་ཀ་ཚད་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ན། འོ་ན། དེ་འདྲའི་བརླན་གཤེར་ཕོར་གང་པོ་

[174B] ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་གསུམ་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྣག་ཡིན་པ་གང་ཞིག་བདུད་རྩི་ཡང་ཡིན། ཆུ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་རྣག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་རྣག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་
ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་བདུད་རྩིར་རྟོགས་པའི་ལྷའི་མིག་ཤེས་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཆུར་རྟོགས་པའི་མིའི་མིག་ཤེས་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་མ་ཁྱབ་ན། འགལ་བ་ལམ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་
ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང། ཚད་གྲུབ་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བར་ཐལ་ལོ། །ཡང་སྟོང་ཐུན་ཆུང་བ་ན་རེ། དེའི་ཚེ་མིའི་མིག་ཤེས་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ལ། གཞན་གཉིས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རང་གི་ལས་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ན། འོ་ན། མིའི་མིག་
ཤེས་ཀྱང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཡང་རང་གི་ལས་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། གཞན་ཡང། འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཚད་མ་མེད་པར་ཐལ། དེའི་དབང་བོ་དྲུག་གི་ཤེས་པ་རེ་རེ་ནས་ཚད་མར་མི་རུང་
བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། འགྲོ་བ་གཞན་གྱིས་རང་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་སོགས་གང་ཡང་མི་ཤེས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་སྟོང་ཐུན་སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ལས། འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་མིག་ཤེས་རྣམས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་རྣ་བའི་ཤེས་པ་སོགས་གཞན་
ལའང་མཚུངས་པས། ཞེས་དང། འགྲོ་བ་གཞན་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས་པ་ཙམ་ཡང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འདོད་པའི་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་གསུམ་གྱིས་བརླན་གཤེར་ཕོར་གང་ལ་བཏུད་ནས་བལྟས་པ་དེའི་

[175A]༄༅། །ཚེ༑ བརླན་གཤེར་ཕོར་གང་གི་སྟེང་དུ་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་ཐོགས་བཅས་རགས་པ་གསུམ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་བརླན་གསེར་ཕོར་གང་གི་སྟེང་དུ་དེ་གསུམ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་གསུམ་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་གཟུགས་རགས་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་ཚེ་མི་དེས་ཆུ་བཞིན་དུ་དེ་འདྲའི་རྣག་ཀྱང་མཐོང་བར་ཐལ། མི་ངེས་རང་གི་ལོངས་སྤྱད་བྱའི་ཆུ་དང། ཤ་རུལ་གྱི་རྣག་སོགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཆུ་དེའི་སྟེང་གི་རྣག་ནི་ཡི་དྭགས་ཁོ་ནའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བས་ན། ལས་
དབང་གིས་མི་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། ཁོ་རང་ལ། དེའི་ཚེ་མི་དེས་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱང་མཐོང་བར་ཐལ། མི་དེས་མི་ཡུལ་གྱི་དུད་འགྲོའི་གཟུགས་དང། རྣག་ཁྲག་སོགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཤ་ཟ་བསྐལ་དོན་དུ་གྲགས་པའི་དོན་ལ་གོ་བ་
ཙམ་ཡང་མ་ཆགས་པ་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ཚུལ་ལ་སྤྱིར་གང་ཟག་དེའི་གཟུགས་མངོན་གྱུར་ཡིན་ཀྱང། དུས་རིང་པོར་སོང་བའི་དབང་གིས་མི་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་དུས་ཀྱི་བསྐལ་དོན་དང། འདི་ནས་འོད་ཟེར་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་མི་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་ཡུལ་གྱི་བསྐལ་དོན་དང་
ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་སོགས་མི་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་ལས་ཀྱི་བསྐལ་དོན་དང། ཁམས་གོང་གི་ལྷ་མི་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བ་སོགས་ཁྱོད་ལ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེའི་ཚེ་མི་དེས་རྣག་གི་འོག་གི་ཆུ་མི་མཐོང་བར་ཐལ། རྣག་དེ་ཐོགས་
བཅས་རགས་པའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ད་ལྟ་རྣག་ཁར་ཡོད་པའི་འོག་གི་ཆུ་བཞིན་ཞེས་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། དེའི་ཚེ་མི་དེས་ཡི་དྭགས་ཀྱི་འོག་གཞིའི་ས་མི་མཐོང་བར་ཐལ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་གཟུགས་ཐོགས་བཅས་རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་

[175B] །ཁྱབ་པ་འགྲིག་དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཡི་དྭགས་དེའི་གཟུགས་ཐོགས་བཅས་རགས་པ་ཡིན་ཀྱང་ལས་དབང་གིས་མི་དེ་ལ་མི་སྣང་བས་ན་དེས་འོག་གཞིའི་ས་སྒྲིབ་པར་མི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། འོ་ན། བདུད་རྩི་དང་རྣག་ལ་དེ་
ལྟར་ཤིན་ཏུ་མཚུངས་པར་ཐལ། མི་དེ་ལ་གཞན་གཉིས་དེ་ལྟར་མི་སྣང་བས་ཆུ་ཁོ་ན་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཡང་སྟོང་ཐུན་ཆུང་བ་ན་རེ། དེའི་ཚེ་བརླན་གཤེར་ཕོར་གང་བོའི་སྟེང་དུ་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་གསུམ་དངོས་གནས་པ་མེད་པར་ཐལ། ཆུ་ཀླུང་གི་འགྲམ་དུ་དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་
གྱི་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་གྱིས་བལྟས་པའི་ཚེ་རྣག་ཐིགས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཉི་ཤུ་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། དེ་ལ་ནི། རྣག་ཐིགས་པ་འགའ་ཡང་མེད་ན། རྣག་གིས་གང་བའི་ཀླུང་ག་ལ་ཡོད་དེ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་གིས་ནི་དེ་དག་གིས་དེ་
དེ་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོན་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ། བརླན་གཤེར་ཕོར་གང་བོའི་སྟེང་དུ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་རྣག་ཐིགས་པ་འགའ་ཡང་མེད་ན། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་རྣག་གིས་གང་བའི་ཆུ་ཀླུང་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་ཅིང། བརླན་
གཤེར་དེའི་རྣག་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་འགྲོ་བ་རང་རང་གི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་སེམས་ལ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་མི་ལ་ཆུ་དང། ཡི་དྭགས་ལ་རྣག་དང། ལྷ་ལ་བདུད་རྩིར་སྣང་ལ། ལས་དེ་འདྲ་མ་བསགས་པ་ལ་མི་སྣང་ཞེས་
པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞུང་དེ་ཕྱི་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་རང་སོགས་འགོག་པའི་གཞུང་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་རྣག་དང་གཟུགས་ཡོད་མེད་གསུངས་པའི་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་གི་མཇུག་ཏུ་རྣག་དེ་ཕྱི་དོན་གྱི་ཟས་སུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་

[176A]༄༅། །བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣག་གིས་ཡི་དྭགས་ལ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་དུ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་ཟས་མེད་ཀྱང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཉི་ཤུ་
པ་ལས། བྱ་བྱེད་རྨི་ལམ་གནོད་པ་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དོན་མ་གྲུབ་ཀྱང་བྱ་བ་དེ་བྱེད་པར་སྣང་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་དེས་བྱ་བ་དེ་བྱེད་ཐུབ་པར་དབུ་སེམས་སུ་ཡང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་བྱ་བ་འཆིང་བ་
དང་སྦྲང་བུར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་སྦྲང་བུའི་བྱ་བ་ལུས་ལ་ཟ་བ་དང། སྨིག་རྒྱུས་ཀྱང་ཆུའི་བྱ་བ་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་འདྲའི་ཡི་དྭགས་དང། ལྷའི་མིག་ཤེས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དག་གི་སྣང་གཞིའི་རྣག་དང་བདུད་རྩི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་
བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལ་གཞི་གྲུབ་ཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཆུ་ཀླུང་གི་ཆ་ཤས་ལ་རྣག་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ། དེའི་ཆ་ཤས་ལ་ཆུར་སྐྱེས་པ་མིའི་མིག་ཤེས་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་ལ་
གཉིས་ཀ་ཚད་མ་ཡིན་པར་མཚུངས་ཀྱང་ཡུལ་སོ་སོ་བ་ཡིན་པས་གཅིག་གིས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་གཅིག་གིས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མིག་ཤེས་དང་རྣ་ཤེས་གཉིས་ཡུལ་འགལ་ཞིང། གཅིག་གིས་གཅིག་གི་ཡུལ་མ་བཟུང་ཡང་ཕན་ཚུན་མི་གནོད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ རྣམ་བཤད་ལས། ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་་ཉིས་ཀྱང་དངོས་པོ་སོ་སོ་བ་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་གཅིག་གིས་གྲུབ་པའི་དོན་དེ་ཉིད། གཅིག་ཤོས་ཀྱིས་དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་སུ་སྒྲུབ་པ་ག་ལ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཟུགས་

[176B] དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་གྱིས་བརླན་གཤེར་ཕོར་གང་ལ་ཐུན་མོང་དུ་བལྟས་པའི་ཚེ། བརླན་གཤེར་ཕོར་གང་པོ་དེའི་གོ་ས་ན་ཆུ་རྣག་
བདུད་རྩི་གསུམ་དངོས་གནས་པ་གཅིག་ཆར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། ཁྱོད་རང་ལ་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཐོགས་བཅས་གཅིག་གིས་རང་གི་གོ་སར་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཐོགས་བཅས་གཞན་འབྱུང་བའི་གོ་མི་འགོག་པར་ཐལ། ཆ་ཅན་ཐོགས་བཅས་
ཀྱི་གཟུགས་ཅན་གྱི་བུམ་པ་གཅིག་གི་གོ་སར་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་བུམ་པའི་མཆུ་ཞབས་ལྟོ་བ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་གཞན་ཡང། གཟུགས་ཅན་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཅིག་གིས་རང་གི་གོ་སར་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་
གཞན་འབྱུང་བའི་གོ་མི་འགོག་པར་ཐལ། བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་གང་གི་གོ་སར་ཆུ་དང་འོ་མ་དང་ཁྲག་དང་ཆང་བཞི་ཡོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བཞི་བསྲེས་ནས་སྣོད་གཅིག་བཀང་བའི་ཚེ་དེ་ལྟར་གནས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐོགས་
བཅས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་གཅིག་གིས་རང་གི་གོ་སར་ཐོས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་གཞན་འབྱུང་བ་འགོག་པ་དེ་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཟུགས་ཅན་ཡིན་ན། རང་གི་གོ་སར་གཟུགས་ཅན་གཞན་འབྱུང་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པས་ཁྱབ་ཟེར་
ན༑ བར་དོ་བའི་ལུས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལྕགས་ཀྱི་གོད་བུ་དང། རྡོ་རྗེའི་བྲག་རི་ལ་ཡང་མི་འཐོགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ཀྱང་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་

[177A]༄༅། །གཞན་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བར་དོ་བའི་ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས། དབང་བོ་ཀུན་ཚང་ཐོགས་མེད་རྒྱུ། །ཞེས་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ལུས་ཅན་ཡིན་ཡང་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །འགའ་
ཞིག་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ངེད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པར་ཐལ། མཛོད་ལས། གཅིག་ན་ལྷན་ཅིག་གཉིས་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀ་ཐོགས་བཅས་ཡིན་པ་ལ་
དགོངས་པའི་ཕྱིར། རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ཊིཀ་ཆེན་དུ་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་བ་གང་ལ་ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་གྱིས་ཐུན་མོང་དུ་བལྟས་པའི་ཚེ། དེའི་གོ་སར་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་ཕོར་བ་གསུམ་དངོས་གནས་ལ་གྲུབ་ཀྱང། ཆ་གཞན་མི་
མཐོང་བར་རང་རང་གི་ལས་ཀྱི་བདག་འབྲས་སུ་གྱུར་བའི་ཆ་དེ་དང་དེ་མཐོང་བར་གསུངས་པ་ལ། རོང་སྟོན་ཆོས་རྗེན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་རྣམ་འགྲེལ་ལས་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལེའུ་གསུམ་པ་ལས། གལ་
ཏེ་དེར་ཡང་མཐོང་མེད་ལ། །བརྟེན་ནས་གཟུགས་གཞན་འབྱུང་འགྱུར་ན། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་འདིས་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཏེ། དེས་མཛད་པའི་བཤེས་སྦྲིངས་རྣམ་བཤད་ལས། གལ་ཏེ་ལས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་སྒྲིབས་པས་མི་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་གཅིག་
ལ་དགྲ་གཉེན་གཉིས་ཀྱིས་བལྟ་བའི་དུས་སུ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ཆ་གཉིས་སུ་གནས་ཀྱང་གཉིས་ཀས་གཉིས་ཀ་མི་མཐོང་སྟེ། ཕན་ཚུལ་ལས་ཀྱིས་སྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་རིགས་པས་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་མཁས་

[177B] དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཞུང་དེས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་གཟུགས་ལ་ཐག་ཉེ་རིང་ནས་བལྟས་པའི་ཚེ། ཡུལ་དང་དབང་པོའི་བར་དུ་ལས་གཟུགས་གསར་དུ་སྐྱེས་པའི་དབང་གིས་གསལ་མི་གསལ་གྱི་ཁྱད་པར་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་པའི་འདོད་ཚུལ་དེ་འགོག་པ་ཡིན་གྱི་
སྐྱེས་བུ་གཅིག་ལ་དགྲ་གཉེན་གཉིས་ཀྱིས་བལྟ་བའི་དུས་སུ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གི་ཆ་གཉིས་སུ་གནས་ཀྱང་གཉིས་ཀས་གཉིས་ཀ་མི་མཐོང་བའི་འདོད་ཚུལ་དེ་བཀག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པར་སྟོང་ཐུན་ལས། ལས་གཟུགས་ཀྱིས་སྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཞེས་སྨྲ་བ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་རིགས་པས་བཀག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བས་ནི། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང། དགག་ཡུལ་གྱི་འདོད་པ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུས་ཅི་ཡང་མེད་པ་གསལ་བར་བྱས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་འདྲ་འགོག་པ་ལ་གཞུང་དེ་དག་སྦྱོར་བ་ལས་འབྲེལ་
མེད་ཀྱི་བཤད་པ་ཡ་མཚན་པ་གཞན་མེད་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་རྒྱས་པར་ཤེས་འདོད་ན་རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་གསུམ་པ་རྩ་འགྲེལ་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བལྟ་བྱ་བརླན་གཤེར་གྱི་དངོས་པོ་ཕོར་བ་གང་ལ་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་གྱིས་
ཐུན་མོང་དུ་བལྟས་པའི་ཚེ་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་མཐོང་ཚུལ་ཐ་དད་པ་འབྱུང་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་རྣག་སོགས་བལྟ་བྱ་འགལ་བ་གསུམ་སོ་སོར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཞེས་
གསུངས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། ཁྱོད་རང་ལ་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་ཡན་ལག་ལྔས་བྱ་བ་ལྔ་བྱས་པའི་ཚེ་བྱེད་པ་པོ་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཡན་ལག་ལྔ་པོ་ཡང་བྱ་བ་སོ་སོའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེ་ལ་ཁོ་

[178A]༄༅། །ན་རེ། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པས་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ལྔ་པོ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་བྱས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། ཐལ་བ་སྔ་མ་ལ་ཡང་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཆུ་རྣག་
བདུད་རྩི་གསུམ་བརླན་ཞིང་གཤེར་བའི་དངོས་པོ་གཅིག་གི་ཆ་ཡིན་པས་དོན་གཅིག་ལའང་མཐོང་ཚུལ་གསུམ་བྱུང་བ་མི་འགལ་ཞེས་བཤད་ཆོ་ག་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེའི་ཚེ་བལྟ་བྱ་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་གང་གི་གོ་སར་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་ཕོར་བ་གསུམ་
ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་པར་དུས་འཁོར་ཊིཀ་ཆེན་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན། མཁས་པ་འགའ་ཞིག་ན་རེ། མ་ཁྱབ་སྟེ། སྟོང་ཐུན་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་བ་གང་གི་གོ་སར་རྣག་ཕོར་བ་གང་
ཆུ་ཕོར་བ་གང། བདུད་རྩི་ཕོར་བ་གང་སྟེ་ཕོར་བ་གསུམ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱོན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྲག་ཆང་འོམ་ཕོར་བ་གསུམ་གྱིས་ཕོར་བ་གཅིག་བཀང་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕོར་བ་གསུམ་ཤོད་པའི་ཕོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། སྟོང་
ཐུན་ལས། བདག་གི་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི། བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་གང་ལ་དུས་ཁྱད་པར་པ་དེ་འདྲའི་ཚེ་རྣག་དང་འདུད་རྩི་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པའི་ཆ་ཤས་དུ་མ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པར་བཞེད་ཀྱི། བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་གང་གི་གོ་སན་རྣག་ཕོར་གང། བདུད་
རྩི་ཕོར་གང། ཆུ་དྭངས་ཤིང་བསིལ་བ་ཕོར་གང་ཡོད་པ་སོགས་དང། ཆུ་རྡུལ་གཅིག་གི་གོ་སན་བདུད་རྩིའི་རྡུལ་གཅིག་དང་རྣག་གི་རྡུལ་གཅིག་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་སོགས་གཏན་མི་བཞེད་ཅིང། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་

[178B] ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེའི་ཚེ་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་གང་གི་གོ་སར་རྣག་ཚད་མ་ཚུངས་འབྱུང་བ་ཞིག་མི་སྲིད་པར་ཐལ། སྟོང་ཐུན་གྱི་ལུང་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཆུ་དེ་ཡི་དྭགས་ཁོ་ནའི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་ཐོབ་པའི་
ཚེ་ཆ་ཀུན་རྣག་ཏུ་སོང་བས་ཚད་མ་ཚུངས་ཀྱི་རྣག་ཕོར་གང་སྔར་གྱི་ཆུ་སོགས་ཀྱི་གོ་སར་གནས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྔ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གནས་པ་ཡོད་པས་དེ་བཅད་པའི་ཕྱིར་དུ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེའི་ཚེ་བརླན་གཤེར་ཕོར་གང་
གི་ཆ་ཤས་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་ཕོར་བ་གསུམ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གཅིག་གི་གོ་སར་གནས་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་དེ་གསུམ་ཆ་ཅན་བརླན་གཤེར་ཕོར་བ་གང་གི་གོ་སར་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆ་ཅན་མཚོ་མ་དྲོས་པའི་གོ་སར་དེའི་ཕྱོགས་བཞིའི་ཆ་གནས་ཀྱང་དེའི་
ཕྱོགས་བཞིའི་ཆ་རྣམས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གཅིག་གི་གོ་སར་མི་གནས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེའི་ཚེ་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་གྱིས་ཆ་གསུམ་སོ་སོར་མཐོང་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཆུ་བོ་གངྒཱའི་འགྲམ་ནས་དེ་གསུམ་གྱིས་བལྟས་པའི་ཚེ་ལྷའི་མིག་ཤེས་
ལ་བདུད་རྩིས་གང་བའི་ཀླུང་དུ་སྣང་ལ་དེ་བཞིན་དུ་མིའི་མིག་ཤེས་ལ་ཆུས་གང་བའི་ཀླུང་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ལ་རྣག་གིས་གང་བའི་ཀླུང་དུ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཕོར་བ་གང་ལ་ཡང་སྣང་ཚུལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་གྱི་མིག་ཤེས་
གསུམ་སྣང་གཞིའི་ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གསུམ་གྱི་མིག་ཤེས་གསུམ་སྣང་གཞི་གསུམ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྣང་གཞིད་ལ་ཚད་མར་སོང་ན་དེའི་ཚད་སོགས་ལ་ཚད་མར་འགྲོ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་སྟེ། དཔེར་ན་

[179A]༄༅། །རྒྱ་མཚོའི་ནང་གི་ཉ་ཆུང་དུ་དེ་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ལ་ཚད་མར་སོང་ཡང་དེའི་ཚད་དང་དབྱིབས་སོགས་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། གངྒཱ་ལ་དུས་རྒྱུན་དུ་རྣག་དང་བདུད་རྩིའི་ཆ་གངྒཱའི་རྒྱུན་ལྟར་འཇུག་པར་ཐལ་
དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་འཚོགས་པའི་ཚེ་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་གསུམ་དངོས་གནས་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། ཆུ་འགྲམ་དུ་ཡོད་པའི་མི་དེ་གཞན་དུ་སོང་ཡང་ཆུ་དངོས་གནས་པ་དེ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་
འདྲའི་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་གཉིས་དེར་མ་བསྡད་ན་བདུད་རྩི་དང་རྣག་དེ་ལྡོག་པ་གང་ཞིག་མི་དེ་དེའི་ཁར་མ་བསྡད་ཀྱང་ཆུ་དེ་ལྡོག་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་རྣག་སྐྱེས་པ་དང་འགགས་པ་ནི་ཡི་དྭགས་གཅིག་པོ་དེའི་འགྲོ་འོང་གི་དབང་གིས་ཡིན་
ལ༑ ལྷ་ལ་ཡང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་འདྲའི་རྣག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དེ་འདྲའི་ཡི་དྭགས་འོངས་པ་ན་ཡོད་པ་དང། དེ་མེད་པ་ན་ཁྱོད་ཀྱང་འཇིག་པར་ཐལ། ཁྱོད་འགྲོ་བ་སྤྱིའི་ལས་དབང་གིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་ཡི་དྭགས་ཁོ་ནའི་ལས་ཀྱི་བདག་འབྲས་
ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དེ་འདྲའི་བདུད་རྩི་ལ་ཡང་རིགས་འགྲེ། དེ་དག་བློར་ཤོང་དཀའ་ཡང་འདོད་དགོས་ཏེ། ལྷ་མིའི་རྟེན་ལ་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་འབྱུང་ཚུལ་དང། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་རྟེན་ལ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་འབྱུང་ཚུལ་
སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཆུ་དེ་མི་དེ་གཅིག་པུའི་ལས་ལས་འབྱུང་བ་མིན་གྱི། མིའི་འགྲོ་བ་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སོ་

[179B] ལས་ཉོན་གྱིས་བླངས་པའི་ཕུང་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། སྤྱིར་བཏང་ལ་སོ་སྐྱེའི་གཟུགས་ཕུང་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་འཁོར་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེ་བ་ཅན་གྱི་ལམ་མ་ཞུགས་སོ་སྐྱེའི་གཟུགས་ཕུང་དེ་ཆོས་ཅན། དེར་
ཐལ༑ དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། བདེ་བ་ཅན་དེ་མ་དག་པའི་ཞིང་དུ་ཐལ། དེར་སྐྱེས་པའི་སོ་སྐྱེའི་ཕུང་པོ་ལས་ཉོན་གྱིས་འཕངས་པའི་སྡུག་བདེན་དང་བཅས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དག་མ་
དག་གི་ཁྱད་པར་ཡང་ཡོད་ལ། དེར་སྐྱེས་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང། སྨོན་ལམ་ཁོ་ནའི་དབང་གིས་སྐྱེས་པ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ། རྟོག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསམ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་
ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚ་བའི་རེག་བྱ་དང། གྲང་རེག་གི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། མེའི་རེག་བྱ་དང། གྲང་རེག་གི་གཞི་མཐུན་སྲིད་པ་ཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་མེའི་རེག་བྱར་གྱུར་བའི་གྲང་རེག་དེ་ཚ་བའི་རེག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
མ་གྲུབ་ན། དེ་འདྲའི་གྲང་རེག་ཆོས་ཅན། ཚ་བའི་རེག་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། མེའི་རེག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། ཀུན་བཏུས་ལས། མེའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ཚ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་བས་ཀྱང་མ་ཁྱབ་སྟེ། མེ་དང་མེའི་
ཁམས་ཡིན་མིན་ལ་སྐུ་བཞིར་འབྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། ཁྱོད་རང་ལ་དེ་འདྲའི་གྲང་རེག་ཆོས་ཅན། གྲང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཚ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། དེར་ཐལ། མེའི་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁམས་བཞི་པོ་གང་རུང་གང་ཞིག་

[180A]༄༅། །ཆུ་སོགས་ཀྱི་ཁམས་གཞན་མིན་ལ། མེའི་ཁམས་ཡིན་ན་ཚབས་ཁྱབ་པ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་ལུང་དོན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལྕགས་གོང་དམར་འབར་བ་ཡང་ཡིན། རང་གི་རེག་བྱ་ལ་ཚ་བའི་རེག་བྱ་དང་
གྲང་བའི་རེག་བྱ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་སྟེང་དུ་གྲང་རེག་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་མེ་སྟོབས་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་ནོན་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་གསུངས་པ་ལྟར། སྤྱིར་ཁྱབ་པ་མེད་ཀྱང་ད་དུང་འདིར་རྟགས་མ་
གྲུབ་བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། མ་སྟོབས་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་ནོན་པའི་གཞི་ཡིན་པར་ཐལ། མེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ། འོན། དེ་འདྲའི་ལྕགས་གོང་དམར་འབར་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་མེའི་ནུས་སྟོབས་ཕལ་ཆེར་རིག་སྔགས་ཀྱིས་བཅོམ་ནས་
སྟོབས་ཆུང་ངུར་བྱས་པ་དེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་མེ་སྟོབས་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་ནོན་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མེ་ཡིན་ཀྱང་རང་གི་ཚ་བའི་ནུས་པ་རིག་སྔགས་ཀྱིས་བཅོམ་ནས་གྲང་རེག་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲ་
སྤྱིར་བཏང་ལ་མེད་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡོད་པས་ན་གསང་སྔགས་ཀྱི་ནུས་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ལས། ནོར་བུ་དང། སྔགས་དང། སྨན་དང། འཁྱུད་སྤྱད་དང་ལྡན་པའི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། ཅེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཚ་བའི་རེག་བྱ་ལ་གྲང་བའི་རེག་བྱ་ཞིག་ཡོད་པར་ཐལ། ཚ་བའི་རེག་བྱ་ལ་རིག་སྔགས་ཀྱི་ནུས་པས་གྲང་བའི་རེག་བྱར་བསྒྱུར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཚ་བ་སྔགས་ཀྱིས་མི་ཚ་བར་བྱས་པ་དེ་ཚ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[180B] དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། ལྕགས་གོང་དམར་འབར་བའི་རེག་བྱ་ལ་གཉིས་སྲིད་པ་ཞིག་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྕགས་གོང་ལ་སྔགས་མ་བཏབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང། འདི་ལ་ཞིབ་ཆ་ཞིག་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། ཚ་བའི་རེག་བྱ་གྲང་བའི་རེག་བྱར་བསྒྱུར་བའི་སྔགས་ཀྱིས་ལྕགས་གོང་དམར་འབར་བའི་ཆ་ཀུན་ལ་བཏབ་ན། དེ་ཕྱིན་ཆད་ལྕགས་གོང་དེ་ལ་ཚ་བའི་རེག་བྱ་མི་འོང་ལ་ལྕགས་དེ་ལ་སྔགས་མ་བཏབ་པར་ལག་པ་ལ་སྔགས་བཏབ་ནས་དེ་ལ་རེག་པ་ན་གང་རེག་པའི་
ཆ་དེ་རེག་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ཚ་རེག་མེད་ཀྱང། ཆ་གཞན་ལ་ཚ་རེག་ཡོད་པ། མ་རེག་པའི་ཚེ་ཆ་མཐའ་དག་ཚ་བར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་སྔགས་ཀྱིས་ལྕགས་དེ་ལ་མེར་མ་བསྲེག་པའི་གོང་དུ་སྔགས་བཏབ་ན་མེའི་དངོས་པོར་ཡང་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་
ཕྱིར༑ དཔེར་ན། རས་ལ་སྔགས་བཏབ་ནས་མེའི་གདན་བྱས་ཀྱང་མི་འཚིག་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཉི་མའི་འོད་ལ་མུན་པའི་ཆ་ཡོད་པར་ཐལ། ཉི་མའི་འོད་ཀྱི་རེག་བྱ་ལ་ལས་ངན་པའི་དབང་གིས་གྲང་རེག་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་
ཡི་དྭགས་ཁ་ཅིག་ལ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་འདྲ་བྱུང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ཡི་དྭགས་རྣམས་ལ་སོས་ཀའི་དུས་སུ་ནི། །ཟླ་བའང་ཚལ་དགུན་ནི་ཉི་མའང་གྲང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལའང་ཆ་གཉིས་ཡོད་པར་རྟོགས་སླ། ཡང་
ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། ཡི་དྭགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉི་ཟླ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དང། ཆུ་ཀླུང་རྣག་ཁྲག་ཏུ་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གོང་དུ་ཡི་དྭགས་རྣམས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེ་འདྲ་འབྱུང་བ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཡི་དྭགས་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེའི་

[181A]༄༅། །རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་འདྲའི་ལས་ཅན། ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མི་ཡིན་ལ་མི་ཚ་བའི་རེག་བྱ་ཆེ་བ་ཅན་གཅིག་ཁས་ལེན་མི་རུང་བར་ཐལ། དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡོངས་གྲགས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན་མཁས་པ་
ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྤྱིར་བཏང་དམིགས་པས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གསུང་ཡང། རེ་ཞིག་མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཀྱི་ལན་ཐེབས་པར་ཐལ། སྔགས་ཀྱི་ནུས་པས་དེ་ལྟར་ཐུབ་པར་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།    ༈    །
གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ། སྐབས་འདིར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་དེ། ལུས་ངག་གི་ལས་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་དེ་ཆོས་ཀྱི་
སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་ཡིན་ཞིང། དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་ལྔ་ཡོད་དེ། བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང། མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པ་དང། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཀུན་བཏགས་པ་དང། དབང་འབྱོར་བའི་གཟུགས་དང་ལྔ་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་སྣང་བའི་བར་སྣང་སྐྱ་སེང་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཡོད་དེ། ལུས་ངག་གི་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་མིན་རྣམས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཡོད་དེ། ཡིད་
ཤེས་ཁོ་ན་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་རྟ་གླང་སོགས་སྣང་བ་དང། ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཀེང་རུས་ཀྱིས་ཁྱབ་བར་སྣང་བ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ཡོད་དེ། ཟང་པར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྣང་ངོའི་ས་ཆུ་སོགས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་སྡུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྐྲ་ཤད་

[181B] ཡི་དྭགས་ལ་ཆུ་ཀླུང་རྣག་ཁྲག་ཏུ་སྣང་བའི་བློ་གསུམ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྔ་མ་གཉིས་ཚད་མིན་དང། ཕྱི་མ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མི་སྡུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཞེན་ཡུལ་མེད་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་ཀྱང་ལོག་ཤེས་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ངེས་ཞེ་ཐག་པ་ནས་ཀེང་རུས་ཀྱིས་ས་གཞི་ཁྱབ་པར་མི་འཛིན་ཡང་དགོས་དབང་གིས་དེ་ལྟར་མོས་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཚད་མར་མི་རིགས་ཏེ། ཞེན་ཡུལ་མེད་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བརླན་གཤེར་གྱི་དངོས་པོ་
ཕོར་བ་གང་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་སྣང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དྲུག་སྣང་བའི་དོན་དྲུག་ཀྱང་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་འགྲོ་བ་དེ་དྲུག་གི་ལས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལས། ལས་འདིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་
ཀྱི་ལུས་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དེ་ཉིད་གནས་དང་དངོས་པོ་དང་རྒྱུ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཕྱིའི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །ནོར་བུ་དང་སྔགས་དང་སྨན་དང་འཁྱུད་སྤྱད་དང་ལྡན་པའི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐུའི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་གི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེའི་དོན་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ཕྱི་དོན་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཞིའི་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང། །ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་རིགས་

[182A]༄༅། །སུ༑ ༑དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །དོན་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང། དེའི་བཤད་སྦྱར་དགེ་བསྙེན་བཙུན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་མཛད་པ་ལས། ཆུ་ཀླུང་གི་དངོས་པོ་ལ་རང་རང་གི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་དབང་
གིས་ཡི་དྭགས་ཀྱིས་རྣག་ལ་སོགས་པས་གང་བར་མཐོང་བ་དང། དེ་ཉིད་ལ་དུད་འགྲོ་ཉ་ལ་སོགས་པས་གནས་ཀྱི་བློས་གནས་པར་བྱེད་པ་དང། མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མངར་བ་དང་དྭངས་པ་དང་བསིལ་བའི་ཆུར་རྟོགས་ཤིང་ཁྲུས་བྱེད་དོ། །འཐུང་ངོ། །དེར་འཇུག་གོ་
ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ནམ་མཁར་མཐོང་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བཤིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། འགྲོ་བ་སོ་སོ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དང། སྐྱེ་འགག་
མི་འདྲ་བར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འགྲོ་བ་དེ་དག་གིས་སྔོན་ལས་བསགས་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་དང། ལས་བསགས་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ལྕགས་གོང་དམར་འབར་བ་གཅིག་ལ་མི་འཚིག་པའི་རིག་སྔགས་དང་ལྡན་པའི་
སྐྱེས་བུས་དེ་ལ་རེག་པ་ན་རེག་བྱ་གྲང་བའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་ལ། དེ་དང་མི་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུས་རེག་པ་ན་ཚ་ཞིང་བསྲེག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་ཞིང་མྱོང་བྱེད་ཐ་དད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མེ་སྟོབས་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་ནོན་པའི་དངོས་པོ་དེ་མེ་སྟོབས་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་ནོན་པའི་
ཤར་གྱི་གཞིར་གྲང་རེག་རྒྱུན་ཆགས་སུ་གནས་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཀྱང། གྲང་རེག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། མེ་སྟོབས་ཆུང་ངུ་དང། མེ་ཙམ་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཏེ། སྤོས་ཀྱི་མེ་དང། རིག་སྔགས་

[182B] ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་མཉམ་དུ་འཚོགས་པའི་ཚེ་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་བརླན་གཤེར་ཕོར་གང་གི་གོས་ན་དེའི་ཆ་ཤས་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་གསུམ་ཡོད་ཀྱང་དུས་རྒྱུན་དུ་ཡོད་མི་
དགོས་ཏེ། ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་ལྟ་བུ་དེར་འོངས་པ་ན་སྐྱེ་ལ། སོང་བན་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་གསུམ་གྱིས་བརླན་གཤེར་ཕོར་གང་ལ་བལྟས་པའི་ཚེ་ཆ་གསུམ་ལྡན་དུ་སྐྱེས་པའི་དཔེ་ཡོད་དེ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་རྒྱལ་ང་ལས་ནུ་ལྟ་བུ་དགེ་བ་
སྟོབས་ལྡན་བསགས་པ་འགའ་ཞིག་གི་མཐུས་ནམ་མཁའ་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་ཆར་འབབས་པ་དང། ཡི་དྭགས་ལྟ་བུ་མི་དགེ་བའི་ལས་སྟོབས་ལྡན་བསགས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཆར་བ་ཐོག་ཏུ་བབས་པ་མཚོན་ཆའི་ཆར་དུ་འགྱུར་བ་དང། འཕགས་པ་ལེགས་འོངས་ལྟ་
བུ་ལ་རང་གིས་ཟས་མི་རྙེད་པར་མ་ཟད་གྲོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཟས་མི་རྙེད་པ་དང། རྒྱལ་པོ་ཨུ་ཏྲ་ཡ་ནའི་ཡུལ་དུ་སའི་ཆར་བབས་པ་དང། ཁྱིམ་བདག་མེ་སྐྱེས་ལ་ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་
མཉམ་དུ་འཚོགས་པའི་ཚེ། ཆ་ཅན་བརླན་གཤེར་ཕོར་གང་གི་གོས་ན་དེའི་ཆ་ཤས་ཆུ་རྣག་བདུད་རྩི་ཕོར་བ་གསུམ་ཡོད་པར་མ་ཟད་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ལ་ཡང་ཚད་དབྱིབས་དཔངས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཅིག་ཁོ་ནར་ངེས་པ་མེད་དེ། དུས་
གཅིག་ལ་ཡང་ཚད་དབྱི་བས་མི་འདྲ་བཟླུམ་པོ་སོགས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དགོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་མང་པོ་དང། གྲུ་བཞི་སོགས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དགོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་མང་པོ་ཡོད་ན་དེ་འདྲའི་རི་རབ་ཟླུམ་པོ་དང་གྲུ་བཞི་གཉིས་ཀྱང་ཆ་ཅན་རི་རབ་གཅིག་གི་གོ་སར་ཅིག་ཆར་འགྲུབ་

[183A]༄༅། །སྲེད་པ་གང་ཞིག་རི་འམ་གླིང་གཅིག་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཅན་བྱུང་དུས་ཆེ་ཞིང་བཟང་བ་དང། སེམས་ཅན་སྡིག་པ་ཅན་བྱུང་དུས་ངན་པ་དང། ཆུང་དུར་འགྱུར་བ་ནི་ལུང་རིགས་དང་སྔོན་བྱུང་གི་རབས་དུ་མས་
གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཆ་ཅན་རི་རབ་གཅིག་གི་གོ་སན་དུས་འཁོར་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་རི་རབ་ཟླུམ་པོ་དང། མངོན་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་རི་རབ་གྲུ་བཞི་གཉིས་ཡོད་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་
ཏེ༑ རྣལ་འབྱོར་པའི་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཐུས་མི་གཅིག་གི་གོ་སར་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་དཔུང་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་ཆུད་ཅིང་དོག་པ་མེད་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་ལས། དོན་དམ་པར་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་ལ་ཚད་གཞལ་དུ་མེད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པའི་དབང་གིས་སོ། །འདིར་ཕུག་ཁྲུ་ལྔའི་ཚད་དང་ལྡན་པ་གང་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་པའི་ཕུག་དེར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་བསྟེན་པ་དེའི་
མཐུ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་སྡེ་དང་བཅས་པ་འོངས་ཤིང་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། དེ་སུས་ཀྱང་མ་སྐྱེད་ཅིང་བུག་དེར་ཞུགས་པའི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་སྡེ་ཡང་དོག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་
བསྐལ་བ་དང་པོར་ས་གཞི་ལ་ཡང་རོ་ཞག་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད། མི་རྣམས་ཀྱང་འོད་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པ་ལས་སེམས་ཅན་རེ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱོད་པས་རྐྱེན་བྱས་ནས་ནུབ་ཅིང། ད་གདོད་གསེར་ར་གན་དང་དངུལ་ཞ་ཉེར་འགྱུར་བ་སོགས་འོང་ལ། ཡང་བྱམས་པ་སྒོམ་

[183B] དྲང་སྲོང་མརྐཎྜའི་གསེར་གྱི་རིལ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གསུམ་བ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རིག་སྔགས་ཀྱིས་
བསིལ་བར་བྱས་པའི་ལྕགས་གོང་དམར་འབར་བ་ཆོས་ཅན། མེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མེའི་བྱེད་ལས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་བསྲེག་པའི་ནུས་པ་མེད་ལ། བསིལ་བའི་རེག་བྱ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན་ཁྱོད་རང་ལ། འརྡའ་ཚོན་གྱི་ཁ་
དོག་དམར་བ་དེ་ཆོས་ཅན། མེའི་བྱེད་ལས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བསྲེག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མདོ་ལས། འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་ནམ་མཁའ་ལ་འཇའ་འབྱུང་ཡང། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་སྐྱ་བོར་སྣང་བ་དེ་ནི་སའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ངོ། །
དེ་ལ་ཁ་དོག་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཆུའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ངོ། །དེ་ལ་ཁ་དོག་དམར་བོར་སྣང་བ་དེ་ནི་མེའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ངོ། །གང་གཞུའི་དབྱིབས་ལྟར་འདུག་པའམ། ཟླུམ་པོར་འདུག་པ་དེ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་
མེའི་བྱེད་ལས་ལ་བསྲེག་པའི་བྱེད་ལས་དང། སྨིན་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་ལས་དང། དྲོ་བར་བྱེད་པའི་བྱེད་ལས་སོགས་དུ་མ་མེད་པར་ཐལ། གཞི་དེ་ལ་བསྲེག་པའི་བྱེད་ལས་མེད་ན་གཞི་དེ་ལ་མེའི་བྱེད་ལས་དང་མི་ལྡན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། མ་ཁྱབ་
ན༑ འབྱུང་བ་བཞི་ཀའི་བྱེད་ལས་དང་མི་ལྡན་པའི་འབྱུང་བ་ཡོད་པར་ཐལ། མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཞི་འབྱུང་བ་གཅིག་གི་ཡང་གཡོ་བ་རླུང་གི་བྱེད་ལས་དང། ཐོགས་པ་སའི་བྱེད་ལས་དང། སྡུད་པ་ཆུའི་བྱེད་ལས་དང། སྨིན་པ་མེའི་བྱེད་

[184A]༄༅། །ལས་ཡིན་ཞིང་དེ་དག་གཅིག་མེད་ནའང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། འོ་མ་ཆོས་ཅན། ཆུ་ཁམས་ཡིན་པར་ཐལ། ནང་གི་ཆུ་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ནང་གི་གཤེར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན་
དེ་ཆོས་ཅན། ཆུ་ཡིན་པར་ཐལ། བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་ཟེར། འདོད་ན། ཆུ་དང་འོ་མ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆུ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ། གཞན་ཡང། ལྷའི་བདུད་རྩི་ཆོས་ཅན། ཆུ་དང་བདུད་རྩི་
གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆུ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ལྷའི་ཆུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ལྷའི་མེ་མེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལྷའི་ཆུ་ཆུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཡི་དྭགས་ལ་ཆུ་ཀླུང་རྣག་ཁྲག་ཏུ་སྣང་བའི་
ཚེ་ཆུ་ཀླུང་གི་སྟེང་དུ་རྣག་ཡིན་པ་ཞིག་མི་སྲིད་པར་ཐལ། ཆུ་ཀླུང་རྣག་ཁྲག་ཏུ་མཐོང་བའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཡིན་ན། དེའི་ཆ་ཀུན་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་མི་དགོས་པ་གང་ཞིག་དེ་ལ་ཆུ་ཀླུང་རྣག་ཁྲག་ཏུ་སྣང་ཡང་རང་དངོས་གནས་པ་དེ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་ཡོད་པའི་
ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཆུ་ཀླུང་གི་ཆ་ཀུན་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཆར་གྱུར་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་རེག་བྱ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བུམ་པའི་གཟུགས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་
ཡང་དེའི་ཆ་ཀུན་མཐོང་མི་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཡི་དྭགས་ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་གྱིས་ཆུ་ཀླུང་གི་འགྲམ་དུ་ཕྱིན་ནས་བལྟས་པ་ན་ལོངས་སྤྱོད་དུ་ཆུ་དེའི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལྷ་ཡིན་ཚད་ལ་ཆུ་ཀླུང་

[184B] ཡི་དྭགས་ཡིན་ཚད་ལ་རྣག་ཁྲག་དངོས་གནས་པ་འབྱུང་མི་དགོས་ལ། དེ་འདྲའི་ལས་ཅན་གྱི་ནང་ནས་ལོངས་སྤྱོད་དུ་དབང་བ་ཞིག་བྱུང་ན་འབྱུང་གི་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྟོད་ཐུན་ལས། བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་
ཕོར་གང་ལ་བལྟས་པ་ན་བདུད་རྩིའི་སྣང་བ་འཆར་བ་ཡང་ལྷ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བ་དེ་འཆར་བས་མ་ཁྱབ་ལ། རྣག་ཁྲག་ཏུ་སྣང་བའང་ཡི་དྭགས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་
ལས་ཅན་གྱི་ཡི་དྭགས་ལྟོ་བ་རི་རབ་ཙམ་ཡོད་པ་ཞིག་ཆུ་བོ་གངྒཱའི་དཀྱིལ་དུ་ཞུགས་ནས་གངྒཱའི་རྐེད་ཀྱི་ཆ་ཀུན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང། ལྷ་མི་སོགས་འགྲོ་བ་གཞན་མཐའ་དེར་མེད་པའི་ཚེ། གོང་འོག་གི་ཀླུང་ཆུ་ཡིན་ཀྱང་ཡི་དྭགས་དེས་གང་ཐོབ་ཀྱི་རྐེད་ཀྱི་ཆ་རྣག་ཏུ་སྐྱེས་པ་
ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དེ་འདྲའི་ཡི་དྭགས་ཁོ་ནས་ཐོབ་ཅིང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་དེ་འདྲ་བའི་ལྷ་ཁོ་ནས་ཀླུང་དེ་བདག་ཐོབ་ཏུ་གྱུར་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཆ་ཀུན་བདུད་རྩིར་འགྱུར་བའི་ཞིབ་ཆ་འབྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་
སྟོད་ཐུན་ལས། དེ་ཡང་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་བ་གང་པོ་དེ་ཉིད་མི་དང་ཡི་དྭགས་ལྷ་གསུམ་གྱིས་ཐུན་མོང་དུ་བལྟས་པའི་ཚེ་ན་གསུམ་ཀའི་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བར་སོང་བའི་དབང་གིས་ཆ་ཤས་གསུམ་ལྡན་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ནས་སྣོད་དེ་ཡི་དྭགས་ཀྱིས་ལག་ཏུ་
བླངས་ནས་འཐུང་བར་བརྩམས་ན། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཁར་སླེབ་ནས་ཆ་ཐམས་ཅད་རྣག་ཁྲག་ཁོ་ནར་སྐྱེ་སྟེ། ཡི་དྭགས་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་དེས་གཞན་གཉིས་ལའང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཡི་དྭགས་འགའ་

[185A]༄༅། །ཞིག་གིས་བལྟས་པའི་ཚེ། བལྟ་བྱ་ཆུ་ཀླུང་དེ་སྐབས་བར་ཐལ། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀླུང་ཡང་སྐམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཆུ་ཀླུང་མ་མཐོང་བར་གྲམ་པ་
མཐོང་བ་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཁྱོད་རང་ལ། དེ་འདྲའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་དེའི་ཚེ་ཆུ་ཀླུང་མེད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་དེའི་ཚེ་ཆུ་ཀླུང་མེད་པར་གྲམ་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་
དེ་འདྲའི་མིག་ཤེས་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ཡང། མིག་ཤེས་དེས་མ་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆུ་མེད་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལོག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ། འོ་ན། བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་བརླན་གཤེར་ཕོར་གང་ལ་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་
ཀྱིས་བལྟས་པའི་ཚེ། མིའི་མིག་ཤེས་ཀྱང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་མའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་མིའི་མིག་ཤེས་ལ་ལྷ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གཟུགས་མི་སྣང་བར་དེ་གཉིས་ཀྱི་
འོག་གཞིའི་ས་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེ་འདྲའི་ཡི་དྭགས་ཀྱིས་ཆུ་ཀླུང་མ་མཐོང་བར་ཐལ། དེ་ལ་དེ་སྐམས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བཏུད་ནས་བལྟས་པ་ཙམ་
གྱིས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱང་རིང་པོ་ནས་ཆུ་ཀླུང་མཐོང་ནས་དེའི་འགྲམ་དུ་འོངས་པ་ན་སྐམས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དམྱལ་བའི་ལྕགས་བསྲེག་གིས་གཞི་ཆོས་ཅན། དོན་དངོས་གནས་ལ་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་

[185B] དེར་ཐལ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལྕགས་བསྲེགས་གཞིས་སུ་ཡིས་བྱས། །མེ་ཚོགས་དེ་དག་ཅི་ལས་བྱུང། །དེ་འདྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། །སྡིག་སེམས་བྱུང་བར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་
འགལ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེའི་དོན་ནི། ལྕགས་བསྲེག་གིས་གཞི་སོགས་བྱེད་པ་པོ་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་རང་རང་གི་སྔོན་གྱི་སྡིག་སེམས་ལས་བྱུང་བར་གསུངས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཆུ་ཀླུང་
གི་རྐེད་ཀྱི་ཆ་རྣག་ཏུ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་མི་སྲིད་པར་ཐལ། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ལས་ཀྱི་མཐུས་བཟློག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་མཐོང་བ་དང། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་རྒྱལ་གྱི་
དབང་གི་འབྲས་བུ་ལ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ལས་ངན་པའི་འབྲས་བུ་རིམས་ནད་སོགས་མི་འབྱུང་བ་དང། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་མཐུས་གྲང་བའི་ཚེ་དྲོ་བ་དང། དྲོ་བའི་ཚེ་བསིལ་བ་དང། འོད་ཀྱིས་གང་དུ་ཁྱབ་པ་དེར་ནད་རིམས་སོགས་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་དུ་མ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ ཡང་ཁོ་ན་རེ། དུས་འཁོར་དང་མངོན་པ་མཛོད་གཉིས་ཀྱི་གཅིག་ངེས་དོན་དུ་ཁས་བླངས་ནས་གཅིག་ཤོས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རིགས་པར་ཐལ། དུས་འཁོར་གྱིས་ལྷུན་པོ་ཟླུམ་པོར་བཤད། མཛོད་ཀྱིས་ལྷུན་པོ་གྲུབ་ཞིང་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེ་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། ལྷུན་པོ་ཡིན་ན་དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་ལ་ཟླུམ་པོ་དང། མཛོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་གྲུ་བཞི་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་གཉིས་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེད། མི་མཇེད་

[186A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ལྷུན་པོ་གཞིར་བཞག་ཟེར་ན། འོ་ན། དུས་འཁོར་ལས་མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདིའི་ལྷུན་པོ་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་ཁོ་ནར་བཤད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དུས་འཁོར་ལས་
སེམས་ཅན་གྱི་མོས་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་དབྱིབས་ཚད་སྣ་ཚོགས་པ་གསུངས་ཤིང། གསུངས་པ་ལྟར་གྲུབ་ཅིང་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལ་སྣང་བར་བཤད་པ་གང་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཏེ་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་
ལ་མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་ཚད་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བཞི་ལྟ་བུ་གཅིག་དང་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཁོ་ནར་གཞལ་དུ་མེད་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་རིགས་སྣོད་བཅུད་འགྲུབ་བྱེད་ལ་རིགས་གཅིག་ཁོ་ནར་མ་ངེས་པའི་དབང་གིས་སོ་ཞེས་བཤད་
པའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་ལས། འདིར་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གསུངས་ཤིང་རབ་ཏུ་སྣང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དང༑ ཕལ་པོ་ཆེ་དང། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང། མངོན་པ་གོང་འོག་ལས་རི་སོགས་མི་འདྲ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཊིཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་སྣང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཆ་ཅན་ལྷུན་པོ་གཅིག་གི་གོ་སར་དེའི་ཆ་ལས་གྲུབ་པའི་ལྷུན་པོ་ཐ་
དད་པ་གཉིས་ཡོད་པར་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དུས་འཁོར་གྱི་དཔེ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ལ་བཅུག་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དང། བྱང་སེམས་དབང་ཐོབ་པའི་ནུས་པ་དེ་

[186B] འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་སྐྱེ་གནས་འཇིག་གསུམ་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་དང། དེ་འདྲའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནུས་པ་གཉིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་གཉིས་ཀ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། དེ་འདྲའི་བསམ་མི་ཁྱབ་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བཅུག་ན་འགལ་ཚུལ་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་དཔེའི་ཤོད་ཚུལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རི་གླིང་ཐ་དད་
པ་གནས་པའི་དཔེ་ལ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསམ་མི་ཁྱབ་དེ་བསམ་མི་ཁྱབ་གཅིག་གི་དཔེར་འགོད་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་མི་འགལ་ཡང་དངོས་པོ་གང་ལའང་ཚད་འདི་ཙམ་དང་ཡུན་འདི་ཙམ་ཞེས་གཅིག་ལ་
ངེས་བཟུང་མི་རུང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བསམ་མི་ཁྱབ་དེ་འདྲ་འགོད་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་འཇིག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེ་སྔ་མ་མང་བོས་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་གྱི་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུན་ཚད་ངེས་པ་མེད་དེ། བསྐལ་བ་སྐད་ཅིག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་རློབས་པ་དང་
སྐད་ཅིག་བསྐལ་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གཏན་ནས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བསམ་མི་ཁྱབ་གཅིག་ཀྱང་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་ཚེ་ཡང་ཁས་ལེན་མི་རིགས་ལ། དོན་
དམ་པར་དེ་བས་ཀྱང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་བཞི་ཡང་མི་རུང་བར་ཐལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་བསམ་མི་ཁྱབ་རྣམས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོགས་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ།    ༈    །གཉིས་པ་གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་

[187A]༄༅། །གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་ལ་བཞི། གཞན་དབང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་རིག་དགག་པ། སེམས་ཙན་པའི་ལུགས་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་ལས་ཉམས་པར་བསྟན་པ། དེས་ན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་རིགས་
པ༑ གཞན་དབང་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པ་གཉིས་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་བོ་ནི། རྩ་བར། གལ་ཏེ་གཟུང་མེད་འཛིན་པ་ཉིད་བྲལ་ཞིང། །ཞེས་སོགས་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། གང་ཚེ་གཞན་དབང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན། །ཞེས་
སོགས་བྱུང། གསུམ་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་ལམ་ལས་ནི། །ཞེས་སོགས་བྱུང། བཞི་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་དབང་དངོས་འདོད་ལྟར། །ཞེས་སོགས་བྱུང། གལ་ཏེ་གཟུང་མེད་འཛིན་པ་ཉིད་བྲལ་ཞིང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་
གཞུང་འདིའི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། རང་རིག་དགག་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཚད་མའི་རྣམ་བཞག་བཤད་པ་གཉིས། དང་བོ་ལ། དགག་བཞག་སྤང་གསུམ། དང་བོ་ལ། རང་རིག་འདོད་ཚུལ་ལ་དཔྱད་པ། ཕྱོགས་སྔ་ལ་དཔྱད་པ་
རང་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལ་དོགས་པ་གཅོད་པ། ཐལ་འགྱུར་བ་དང་གཞན་གྱི་དྲན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱད་པ་དང་བཞི། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཆགས་སོགས་རང་རིག་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐང་པར་ཐལ། རང་རིག་འཇོག་ན་རྟོག་བྲལ་ཞིག་ལ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་
བྱེད་རྒྱས་པ་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། གཉིས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐབས་འདིའི་རང་རིག་འགོག་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་མདོ་སྡེ་བ་དང་སེམས་ཙམ་པ་གཉིས་འཇོག་ཟེར་ན། འོ་ན། མདོ་སྡེ་པ་ཡིན་ན་རང་རིག་འདོད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། མདོ་སྡེ་པ་དེ་སྐབས་འདིའི་

[187B] འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མཛོད་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གི་མདོ་སྡེ་པས་རང་རིག་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་རང་རིག་འདོད་པར་འགྲེལ་བ་འགྲེལ་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་གཟུང་མེད་འཛིན་པ་ཉིད་
བྲལ་ཞིང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དགག་པ་མཛད་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་སེམས་ཙམ་པ་གཅིག་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ལ་མདོ་སེམས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་དུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་འདོད་མཁན་གཅིག་མི་དགོས་པར་
ཐལ༑ འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་ཙམ་པ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྐབས་འདིའི་རང་རིག་འགོག་ཡུལ་ལ་མདོ་སྡེ་པ་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། སྐབས་འདིའི་རང་རིག་འགོག་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་མདོ་སྡེ་པ་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁོ་ན་
རེ༑ སྐབས་འདིའི་རང་རིག་འགོག་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་མདོ་སྡེ་པ་གཅིག་འཇོག་པར་ཐལ། སྐབས་འདིའི་རང་རིག་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་དེ་མདོ་སྡེ་པའི་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མདོ་སྡེ་པའི་རང་རིག་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་སེམས་ཙམ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ཀྱང་ཁས་བླངས་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགོད་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། འདིར་ཁ་ཅིག་གིས་ཏེ་སེམས་ཙམ་པས་མདོ་སྡེ་བའི་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་ནས་རང་རིག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། སེམས་ཙམ་པ་དེ་སྐབས་འདིའི་རང་རིག་སྒྲུབ་མཁན་དང་འདོད་མཁན་ཡིན་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་དང་རྣམ་
བཤད་ཀྱི་ལུང་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྙམ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ས་སྡེའི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པས་རང་རིག་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་སྡེ་ལས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལ་དབང་མངོན་ཡིད་མངོན་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གསུམ་དུ་ཡང་བཤད། དབང་མངོན་ཡིད་མངོན་འཇིག་

[188A]༄༅། །རྟེན་པའི་མངོན་སུམ་དག་པའི་མངོན་སུམ་བཞིར་ཡང་བཤད་པ་གང་ཞིག་རང་རིག་མངོན་སུམ་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱེད་རྣམས་རྒྱས་པར་བལྟ། དེ་བཞིན་དུ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་རང་གཞུང་ན་ཡང་རང་རིག་དངོས་སུ་བཤད་
པ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རང་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལ་དོགས་པ་གཅོད་པ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པ་ལྟར་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་རྣམས་འཇུག་པ་མྱུར་བས་གཅིག་ཆར་དུ་འཇུག་པ་ལྟར་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་དོན་ལ། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ན་རེ། གར་མཁན་གྱི་ཁང་པར་ཞུགས་པ་ན་གར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཡུལ་ལྔ་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་ལྔ་གཅིག་ཆར་དུ་མི་སྐྱེའམ་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ། རང་རིག་བསྒྲུབ་པའི་མདོ་སེམས་གཉིས་ན་རེ་
ཡུལ་ལྔ་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་ཡང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་གཅིག་ཆར་སྐྱེ་བར་མངོན། ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་དེའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་འཁྲུལ་པ་རགས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་རིག་བསྒྲུབ་པའི་མདོ་སེམས་གཉིས་རྣམ་ཤེས་རིགས་མི་མཐུན་དུ་མ་གཅིག་
ཆར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་གང་ཞིག་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རིགས་མི་མཐུན་པའི་མིག་དང་རྣ་བའི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ལྟ་བུ་དུམ་གཅིག་ཆར་དུ་སྐྱེ་ཡང། དེའི་མཇུག་
ཐོགས་སུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ལས་མི་འབྱུང་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་ཤེས་དུ་མ་གཅིག་ཆར་དུ་སྐྱེ་ཡང་སེམས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་གཅིག་གིས་གཞན་གྱི་ནུས་པ་བཅོམ་ནས་དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་

[188B] རྣམ་འགྲེལ་ལས། གཅིག་ཆར་རིགས་མི་མཐུན་སྐྱེ་ཡང། །ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་སེམས་གཅིག་གིས། །ནུས་པ་ཉམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་གཞི་ལས་གཞན་འབྱུང་བ་མིན། །ཞེས་
དང༑ རྣམ་བཤད་ལས། རིགས་མི་མཐུན་གྱི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ཆར་མི་སྐྱེ་བ་ལ་འདོད་པ་གཏན་མ་ཡིན་པར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་རིག་བསྒྲུབ་པའི་མདོ་སེམས་གཉིས་ཀྱིས། མདོ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་རེ་རེ་བའོ། །ཞེས་པའི་དོན་རིགས་མཐུན་གཅིག་ཆར་དུ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་རྣམས་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས། །ནུས་པ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས། །རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་ཡང་དག་
རྟོགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་བོད་ཀྱི་དབུ་ཚད་པ་མང་པོ་ན་རེ། རང་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དོན་ཡོད་དེ། ཟ་འོག་ལྟ་བུའི་ཁྲ་བོ་ལ་བལྟ་བའི་ཚེ་དཀར་དམར་སོགས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དུ་མ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཡང་གཅིག་ཆར་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། འོ་ན་
མདོའི་དོན་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་ལ་མི་སྦྱོར་བར་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་སྦྱོར་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་འཆད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཡུལ་གཅིག་འཛིན་པ་ལ་ཡང་གཙོ་སེམས་གཅིག་དང་སེམས་བྱུང་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་དང་བཅས་པས་མཚུངས་ལྡན་དུ་མི་འཛིན་པར་
ཐལ༑ དཀར་དམར་སོགས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དུམ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྣམ་ཤེས་གཅིག་གིས་དུ་མ་ཡང་མི་འཛིན་པར་ཐལ་བ་དང། ཁྲ་འཛིན་མིག་ཤེས་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཟ་འོག་ལྟ་བུའི་

[189A]༄༅། །ཁྲ་བོ་ལ་བལྟ་བའི་ཚེ་དཀར་དམར་སོགས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དུ་མ་གཅིག་ཆར་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་མདོ་སེམས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྲ་བོའི་སྟེང་གི་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་སོགས་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་མིག་གི་
རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་ཐ་དད་པ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་གྱི་མདོ་སྡེ་པ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་འདྲའི་སེམས་ཙམ་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དུས་གཅིག་ལ་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཡུལ་ལྔ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་དབང་ཤེས་རིགས་མི་
མཐུན་ལྔ་གཅིག་ཆར་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་ཁྲ་བོའི་སྟེང་གི་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་ལྗང་ཁུ་ལྔ་འཛིན་པའི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཐ་དད་པ་ལྔ་སྐྱེ་བར་ཁས་ལེན་པའི་མདོ་སྡེ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདོད་པའི་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་གྱི་སེམས་ཙམ་པ་
ཡོད་པར་ཞི་འཚོས་དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་དུ་ཕྱོགས་སྔར་བཀོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་མདོ་སེམས་གང་གི་ཡང་ལུགས་སུ་འཇོག་མི་ཐུབ་པར་ཐལ། གཞུང་འདིས་ཁྲ་བོའི་སྟེང་
གི་སྔོ་སེར་སོགས་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་ཡང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་གཅིག་ཆར་སྐྱེ་བར་མངོན་པ་སྟེ་སྣང་ཞེས་བཤད་དགོས་པ་གང་ཞིག་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་པ་མྱུར་བ་གཅིག་ཆར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ནམ་
ཁྱབ༑ དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འཕོངས་སྐྱེན་པའི་མདས་ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་རིམ་གྱིས་འབིགས་ཀྱང་མདའི་ཤུགས་མྱུར་བས་རིམ་ཅན་དུ་མ་ཡིན་པར་གཅིག་ཆར་དུ་ཕུག་པར་སྣང་བ་བཞིན་རིགས་མཐུན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ལྟ་བུ་ཟ་འོག་གི་དཀར་སྔོ་སོ་སོར་འཛིན་

[189B] གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྟོག་བཅས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད། །གཅིག་ཆར་དུ་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རམ། །འཇུག་པ་མྱུར་ཕྱིར་བླུན་པོ་དག་
དེ་དག་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཞེ་ན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྲ་བོའི་སྟེང་གི་སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཡང་གཅིག་ཆར་སྣང་བ་ནི་འཇུག་པ་མྱུར་བའི་དབང་གིས་ཡིན་པར་
འདོད་པའི་མདོ་སེམས་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་དང་རིམ་འབྱུང་བ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་རྣམ་ཤེས་རྣམ་བཅས་སུ་འདོད་པའི་སྣ་ཚོགས་རིམ་འབྱུང་བ་དང། གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པ་དང། སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ་གསུམ་ཡོད་
པའི་ནང་ནས་འདི་མདོ་སེམས་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་རིམ་འབྱུང་བ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཕོངས་སྐྱེན་པའི་མདས་ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པའི་དཔེ་དེ་རང་རིག་འདོད་པའི་མདོ་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་འཇོག་མི་རིགས་པར་ཐལ་
རྣམ་བཤད་ལས། གཞུང་འདི་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་འཇོག་དཀའ་བར་སྣང་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྗེས་འབྲང་རང་རིག་འདོད་པའི་མདོ་སེམས་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་འཇོག་དཀའ་ཞེས་
པའི་དོན་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་རང་རིག་འདོད་པའི་མདོ་སེམས་གང་རུང་ལ་རྣམ་འགྲེལ་རྗེས་འབྲང་གིས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདོད་པའི་མདོ་སེམས་གང་རུང་ལ་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པས་མ་ཁྱབ་པ་གང་ཞིག་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རང་ལུགས་

[190A]༄༅། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པའི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །བཞི་པ་དྲན་པ་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐབས་འདིར་སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་གྱི་དུས་སུ་དེ་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་རང་རིག་མེད་ཀྱང་ཕྱིས་
སུ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་གྱིས་རང་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་སྔོན་པོ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཕྱིས་སུ་ངས་སྔོན་པོ་འདི་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་ཡུལ་སྔོན་པོ་དངོས་སུ་དྲན་པའི་སྟོབས་
ཀྱིས་སྔོ་འཛིན་ཡང་དྲན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གཞན་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ལས། དྲན་འགྱུར། ཞེས་པའི་གཞུང་གི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། སྐབས་འདིའི་འབྲེལ་བ་དེ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བ་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་
འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྐབས་འདིའི་འབྲེལ་བ་ནི་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་བ་དང། ཤེས་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བ་ཙམ་ལ་མི་བྱེད་པར། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བའམ་
ཕན་ཚུན་སྦྲགས་པའི་དོན་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕ་རོལ་བོས་ངས་སྔར་སྔོན་པོ་འདི་མཐོང་ཞེས་པའི་དྲན་ཚུལ་དེ་རང་རིག་གི་ལག་རྗེས་ཡིན་པ་འགོག་པའི་ཆེད་དུ། རང་རིག་གིས་བཟུང་བ་ལྟར་མི་དྲན་པར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སྦྲགས་ནས་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་
ཏེ་དྲན་པར་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་རིག་ལྟར་ཡུལ་ཅན་ཡང་དགར་བ་མི་དྲན་པར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སྦྲགས་ནས་དྲན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྔོན་པོ་འདི་ཞེས་དྲན་པས་ཡུལ་དང། ངས་མཐོང་ཞེས་དྲན་པས་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་

[190B] ཉེས་པ་མེད་དེ། ཡུལ་མྱོང་བ་ལས་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ན་ཤེས་པ་སྤངས་ནས་དྲན་པ་མིན་གྱི། སྔར་གཟུགས་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་འབྲེལ་བ་ལས་ཏེ་འབྲེལ་བར་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་
ན་རེ། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ང་རང་གིས་ང་རང་རིག་པའི་ཐ་སྙད་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་རང་རིག་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་དེ་
དོན་དམ་དུ་ཁས་མི་ལེན་པ་གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་རིག་ཡོད་པར་ཐལ། རང་མྱོང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་གིས་རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་
མཁྱེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། རང་མྱོང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཤེས་པ་དེས་དེ་མྱོང་ཞེས་པའི་མིང་ཙམ་གྱིས་ཕར་འཇོག་ན་རང་མྱོང་གི་དོན་མི་ཚང་ལ། དེ་ཙམ་གྱིས་མ་བཞག་པར་ཤེས་པ་དེ་རང་གིས་མྱོང་ངམ་
ཤེས་པ་དེ་ལས་གཞན་གྱིས་མྱོང་དཔྱད་ནས་རང་གིས་མྱོང་བར་རྙེད་པ་རང་མྱོང་གི་དོན་དང། དེ་ལྟར་དཔྱད་ནས་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་རྙེད་པ་གཞན་མྱོང་གི་དོན་ཡིན་པས་ན། སྐབས་འདིར་མྱོང་བ་ཡོད་ཀྱང་རང་མྱོང་གཞན་མྱོང་གང་ཡང་མེད་ཅེས་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ དཔེར་ན་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཀྱང་བདག་སྐྱེ་གཞན་སྐྱེ་གང་ཡང་མེད་པ་བཞིན་དུ། མྱོང་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་རང་མྱོང་གཞན་མྱོང་གང་ཡང་མེད་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། མྱོང་བ་ལ་རང་མྱོང་

[191A]༄༅། །གཞན་མྱོང་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་མཆོད་མི་གསལ་ཡང་མཆོད་པ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་གྱི་མྱོང་བ་ཡོད་ཀྱང་རང་མྱོང་དང་གཞན་མྱོང་གཉིས་མེད་པར་ཐལ། རང་མྱོང་
མེད་པ་གང་ཞིག་གཞན་མྱོང་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་མྱོང་དང་རང་རིག་དོན་གཅིག་བྱས་ནས་འདིར་བཀག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གཞན་མྱོང་ཡོད་ན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་མྱོང་ཡོད་དགོས་པས། ངས་སྔར་མཐོང་ངོ་སྙམ་པ་མི་
དྲན་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་བྱམས་པས་སྐྱེ་བ་སྔོན་མར་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཉེར་སྦས་སུ་རང་ཉིད་སྐྱེས་པར་མི་དྲན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཐུག་མེད་ཀྱི་ཡང་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར།།    ༈    །གཉིས་པ་རང་ལུགས་བཞག་པ་ལ་
རང་རིག་འདོད་མཁན་ངོས་བཟུང་བ། རང་རིག་གི་གི་དོན། གཞན་གྱིས་རང་རིག་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་ཚུལ། དེ་དབུ་མ་པས་བཀག་ཚུལ་དང་བཞི། དང་པོ་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། རང་རིག་འདོད་མཁན་ཡོད་དེ། མདོ་སྡེ་པ་དང། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་
ཙམ་པ་རྣམས་དང། ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་ཁ་ཅིག་དང། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་འདོད་ལ། རང་སྡེ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྤྱིར་རང་རིག་འདོད་མཁན་མདོ་ལས་བཀག་ཅིང། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་བཀག་ལ། རང་
རིག་འདོད་མཁན་སྔ་དུས་ནས་ཡོད་ཀྱང། ལེགས་ལྡན་ཡབ་སྲས་དང་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྔའི་གཙོ་བོ་ཕྱོགས་གླང་ཆོ་གྲགས་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྐབས་འདིའི་ཕྱོགས་སྔའི་གཙོ་བོ་ནི་སེམས་ཙམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བཤད་

[191B] གཉིས་པ་རང་རིག་གི་གོ་དོན་ཡོད་དེ། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡན་དགར་བའམ། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཆིག་རྐྱང་ཙམ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་དེར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁ་ཅིག་འཛིན་རྣམ་ཡན་དགར་བ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་དང། ཁ་ཅིག་རྟོག་
གེ་འབར་བའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་རྣམ་ཤེས་སུ་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་མི་རིགས་ཏེ། མདོ་སེམས་དེ་གཉིས་ཀས་ཆགས་སོགས་སེམས་བྱུང་མཐའ་དག་ལ། དེའི་སྟེང་གི་རང་རིག་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡན་དགར་བར་ཀྱུར་པའི་མངོན་སུམ་དུ་ཁས་ལེན་པ་གང་ཞིག་
དེའི་ལུགས་ལ་མངོན་སུམ་ལ་ཤེས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཆགས་སོགས་སེམས་སེམས་བྱུང་གཞལ་བྱ། དེ་དག་རང་རང་གི་སྟེང་གི་བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་རིག་པའི་རང་རིག་ཚད་མ། བདག་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནི་འབྲས་བུར་བཞག་
པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཤེས་པ་རང་གིས་རང་རིག་ཙམ་དེ་རང་རིག་མིན་གྱི། གཞན་རིག་གི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་ན་རང་ཉིད་གསལ་ཙམ་དང། རིག་ཙམ་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ནང་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ཕྱོགས་ཤིང། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཉིས་
སྣང་རགས་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་ཞིག་ལ་འདོད་དོ། །གསུམ་པ་རང་རིག་འདོད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི། སྤྱིར་རང་རིག་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དུ་མ་གསུང་ཡང། གཙོ་བོ་ནི་དྲན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་
དོན་སྣང་གི་དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། མྱོང་བ་ཡོད་དེ། དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཟུགས་བཞིན། ཞེས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རིག་ཡོད་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྟགས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱོང་བ་ཡོད་པར་འགྲུབ་ལ། མྱོང་བ་ལ་རང་མྱོང་དང་

[192A]༄༅། །གཞན་མྱོང་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཅིང། གཞན་མྱོང་རིགས་པས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གཞན་མྱོང་ཡོད་དེ། རྗེས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། གཞན་མྱོང་ཡོད་ན་
མྱོང་བྱེད་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང། ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཡུལ་ལ་མི་འཕོ་བའི་སྐྱོན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དང་པོ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ཕྱི་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འོ་ན། རྗེས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་ལ་མྱོང་བྱེད་རྫས་གཞན་དགོས་སམ་མི་དགོས། མི་
དགོས་ན། དོན་སྣང་དབང་ཤེས་ལ་ཡང་མྱོང་བྱེད་རྫས་གཞན་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེ་གང་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དགོས་ན་དོན་སྣང་དབང་ཤེས་མྱོང་བྱེད་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ། དོན་སྣང་དབང་ཤེས་དེ་མྱོང་བྱེད་རྫས་གཞན་གྱིས་མྱོང་དགོས། མྱོང་བྱེད་
རྫས་གཞན་དེ་ལའང་མྱོང་བྱེད་རྫས་གཞན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དོན་སྣང་དབང་ཤེས་ལ་མྱོང་བྱེད་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །སྐྱོན་གཉིས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དོན་སྣང་དབང་ཤེས་ཕྱི་མ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་འཕོ་བར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། རང་གི་ཉེར་ལེན་
དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཤེས་པ་སྔ་མ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་མྱོང་ན། རང་ལ་ཉེ་བའི་ཤེས་པ་གཟུང་དོན་དུ་བྱེད་པ་བོར་ནས་ཕྱི་རོལ་ཕྱི་དོན་གཟུང་དོན་དུ་བྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚང་མ་ཀུན་བཏུས་
ལས། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་མྱོང་ན། །ཐུག་མེད་དེ་ལའང་དྲན་པ་དེ། །དེ་ནི་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བ། །མེད་འགྱུར་དེ་ཡང་འཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་སྔ་བློ་དེ་ཉིད་ན། །ཡུལ་གཞན་གི་འཕོ་ཡི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་

[192B] རང་རིག་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། སྔོ་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ན་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་རིག་པ་གཅིག་དང། སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་མ་ཤར་ཡང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཉིས་སྣང་དང་བྲལ་བའི་འཛིན་རྣམ་ཡན་དགར་བ་གཅིག་དང་གཉིས་སྐྱེས་
པའི་དང་པོ་གཟུང་རྣམ་དང་ཕྱི་མ་འཛིན་རྣམ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེལ་གོང་གཡའ་དག་པ་རས་སྔོན་པོའི་སྟེང་དུ་བཞག་པ་དེའི་ཚེ་ན་རས་སྔོན་པོས་ཁ་བསྒྱུར་བའི་དྭངས་ཆ་གཅིག་དང། ཤེལ་གོང་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དྭངས་པའི་དྭངས་ཆ་གཅིག་དང་གཉིས་གཅིག་ཆར་སྐྱེ་བ་དང་
སྒྲོན་མེ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ན། དང་པོ་རང་ཉིད་གསལ་བར་བྱས། དེ་རྗེས་གཟུགས་གཞན་ཞིག་གསལ་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་རང་ཉིད་དང་གཞན་གཟུགས་གཉིས་ཀ་གསལ་བའི་ངོ་བོར་གཅིག་ཆར་དུ་སྐྱེ་བ་དང། བུམ་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ན། བུམ་པ་ལ་དམིགས་པའི་
བློ་གཅིག་སྐྱེ་པ་དང། སྒྲ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་གཅིག་དང་གཉིས་གཅིག་ཆར་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། རྣམ་ཤེས་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་སྟེ། རང་སྣང་བ་དང། ཡུལ་དུ་སྣང་བའོ། །ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་ཤེས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་
གྱུར་ནས། རང་སྣང་བའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་བ་དབུ་མ་པས་རང་རིག་བཀག་ཚུལ་ཡོད་དེ། རྩོད་ཟློག་དང། རྩ་ཤེལ་བརྟེན་པའི་རིགས་པ་དང། ཞི་བ་མོ་རྣམ་འཐག་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་དང། ལེགས་ལྡན་ཡབ་སྲས་
ཀྱི་རིགས་པ་དང། སྤྱོད་འཇུག་གི་རིགས་པ་དང། འཇུག་པ་ནས་བཤད་པའི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་བཀག་པ་དང་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་ནི། དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་མར་མེས་རང་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་བལྟར། ཤེས་པས་ཀྱང་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་གསལ་

[193A]༄༅། །བར་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མར་མེས་རང་གསལ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མར་མེ་ལ་མུན་ཁུང་གི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་བསལ་རྒྱུའི་མུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩོད་ཟློག་ལས་
སྨྲས་པ་དེ་ནི་མི་མཐུན་ཏེ། །མུན་ཁུང་ནང་གི་བུམ་པ་ལྟར། །དེ་ལ་མ་དམིགས་མ་མཐོང་བས། །མེ་ནི་རང་གཞན་གསལ་བྱེད་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མར་མེ་ལ་བསལ་བྱའི་མུན་པ་མེད་ཀྱང། རང་དང་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། འོ་
ན༑ མེས་གཞན་བསྲེག་པ་ལྟར་རང་ཡང་བསྲེག་པར་ཐལ་བ་དང། མུན་བས་གཞན་བསྒྲིབས་པ་ལྟར་རང་ཡང་བསྒྲིབས་པར་ཐལ། མར་མེ་ལ་བསལ་བྱའི་མུན་པ་མེད་ཀྱང་རང་གིས་རང་གིས་རང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱེད་རྩོད་ཟློག་དང་རྩ་ཤེའི་རབ་བྱེད་བདུན་པར་
བལྟ༑ རིགས་པ་གཉིས་པ་ཡོད་དེ། དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱིས་རང་རིག་པའི་དཔེར། མར་མེས་རང་གསལ་བར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་དོན་མི་འཐད་པ་གང་ཞིག་དཔེ་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཚད་མ་རྣམས་ལ་ནི་རང་ལ་
རང་རིག་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་གིས་རང་གསལ་བར་བྱེད་ན་གཉིས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག་ལས། རང་ལས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། ཚད་མ་རྣམས་ལ་ཚད་མ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་
དེ་ཉིད་ལས། མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས་ཀྱང་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ཡོད་དེ། དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡུལ་སྣང་བའི་གཞན་རིག་གི་ངོ་བོ་གཅིག་དང། ཡུལ་མི་སྣང་ཡང་རང་ཁོན་ཡན་

[193B] གཉིས་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སེམས་ལ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ལས་གཞན་རང་ཁོན་ཤར་བའི་འཛིན་རྣམ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། ཡུལ་དུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡི། །སེམས་ཉིད་དམིགས་
པར་འདོད་ཅེ་ན། །ཡུལ་དུ་སྣང་ལས་གཞན་གྱུར་པའི། །སེམས་ཉིད་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་སྣང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་མ་གྲུབ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་རིག་ཏུ་འདོད་པའི་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་གསལ་ཙམ་རིག་ཙམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རང་
ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རང་རིག་གི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་རང་གི་རྣམ་པ་སྣང་བས་སྟོང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། གཞན་རིག་ཏུ་གྲགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན། རྟགས་ཁས་བླངས་སོ། །མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རང་ཉིད་ཡན་དགར་བ་རང་གི་ཡུལ་
དང་ཡུལ་ཅན་དུ་སྣང་བར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་ཉིད་རང་དང་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ། རང་ཉིད་ཡན་དགར་པ་རང་དང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཅན་དུ་སྣང་བ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལམ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་སྔོ་འཛིན་བཞིན་
རྟགས་གཉིས་ཁས་བླངས། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། རང་སྣང་བར་ཁས་ལེན་ན་ནི་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་དེ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རང་རིག་ཡིན་པ་དང་རང་གི་རྣམ་པ་སྣང་བས་སྟོང་པ་ལ་
འགལ་བ་མེད་དེ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན། འོ་ན། མ་རིག་པ་སོགས་མི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིག་པ་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་རང་རིག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཤེས་པ་ཡིན་ན་དངོས་

[194A]༄༅། །པོ་ཅྀ་ཡང་མི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་ན་མི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིག་པ་པོར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་གང་ཡང་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པ་
མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་བཞི་པ་ཡོད་དེ། དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་པ་དེ་ལྟར་བྱས་ནས་རང་རིག་འཇོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་དབྱད་ནས་སེམས་ཀྱིས་སེམས་མཐོང་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་
ལྟར་དཔྱད་ནས་སེམས་དེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་བྱས་ན་གཉིས་སུ་འགྱུར་ལ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་མེད་པའི་གཅིག་པུར་ཁས་བླངས་ན་རང་རིག་པར་མི་རུང་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། གཅད་བྱ་གཅོད་བྱེད་སོ་སོར་མེད་པར་རལ་གྲི་གཅིག་
པུས་རང་མི་གཅོད་པ་དང། རེག་བྱ་རེག་བྱེད་སོ་སོར་མེད་པར་སོར་མོ་གཅིག་གིས་རང་གི་རྩེ་ལ་མི་རེག་པ་དང། ཞོན་བྱ་ཞོན་བྱེད་གཉིས་མེད་པར་རང་གི་ཕྲག་པར་ཞོན་མི་ཐུབ་པ་དང། མེ་གཅིག་གིས་རང་མི་བསྲེག་པ་དང། མིག་གིས་རང་ལ་མི་བལྟ་བལྟ་བུ་རྣམས་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་མགོན་པོས་ཀྱང། །སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་མཐོང་ཞེས་གསུངས། །རལ་གྲིའི་སོ་ནི་རང་ལ་རང། །ཇི་ལྟར་མི་གཅོད་དེ་བཞིན་ཡིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སེམས་ལ་ཡུལ་གྱི་
རྣམ་པ་ཤར་བའི་ཚེ། དེ་མ་ཡིན་པའི་རང་རིག་མེད་པར་ཐལ། ཤེལ་གོང་རས་སྔོན་པོའི་སྟེང་དུ་བཞག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྔོན་བོར་སྣང་བའི་ཚེ་མི་སྡོ་བའི་དྭངས་ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དངོས་སྨྲ་བ་ན་རེ། སྔོན་པོ་འདི་ངས་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་དྲན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་

[194B] དེའི་ཟློག་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་གཉིས་ལ་སྤྱོད་འཇུག་མཁན་པོས་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ལན་འདེབས་པས། རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཡུལ་མྱོང་བ་ལས་དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་སྐྱེ་བའི་ཚེ། ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་
སྤངས་ནས་ཡུལ་ཁོ་ན་དྲན་པ་མིན་གྱི། ངས་སྔར་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་འབྲེལ་བར་དྲན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། དགུན་གྱི་དུས་སུ་བྱིབས་ལུས་ལ་དམུག་པ་ན་བྱི་དུག་ཞུགས་ཀྱང་དམུག་པ་མྱོང་གི་དུག་མ་མྱོང་ལ་དུས་ཕྱིས་འགྲུག་གི་སྒྲ་
ཐོས་ནས་དུག་ལངས་པ་ན། སྔར་དམུགས་པའི་ཚེ་དུག་ཞུགས་པར་འདུག་སྙམ་པའི་དྲན་ཤེས་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གལ་ཏེ་རང་རིག་ཡོད་མིན་ན། །རྣམ་ཤེས་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གཞན་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ལས། །དྲན་འགྱུར་བྱི་
བའི་དུག་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་སྦྱོར་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། སྔོ་འཛིན་གྱི་དུས་སུ་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་དང། དགུན་གྱི་དུས་སུ་བྱིབས་དམུག་པ་གཉིས་ཆོས་མཐུན། སྔོ་འཛིན་གྱི་དུས་སུ་སྔོ་འཛིན་ལ་མྱོང་བྱེད་མེད་པ་དང། བྱི་བས་དམུག་
པའི་དུས་སུ་དུག་ཞུགས་པ་མ་མྱོང་བ་གཉིས་ཆོས་མཐུན། སྔོ་འཛིན་མ་སྤངས་པར་སྔོན་པོ་མཐོང་སྙམ་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་དང། བྱི་བས་དམུག་པ་མ་སྤངས་པར་དུག་ཞུགས་པ་མྱོང་བའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་
པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །རིགས་པ་ལྔ་པ་ཡོད་དེ། ཟླ་བས་རང་རིག་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཀག་ཅིང། དེ་ཡང་ལུང་ནི་ལང་གཤེགས་དང། གཙུག་ན་རིན་ཆེན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་གཉིས་ཡིན་ལ། རིགས་པ་ནི། སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབ་བྱ་དང་

[195A]༄༅། །མཚུངས་པའི་རིགས་པ། རང་རིག་ཡོད་ཀྱང་རང་མཚན་གྱིས་གཞན་དྲན་པ་མི་སྲིད་པའི་རིགས་པ། རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་འཐད་པའི་རིགས་པ། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བའི་རིགས་པ་བཞིའི་སྒོ་
ནས་བཀག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་རིག་གི་གཟུང་བ་ལྟ་བུའི་གཉིས་སྣང་རགས་པ་ནུབ་པའི་དྲན་པ་ཡང་མི་སྲིད་ན་དེ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་རང་རིག་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སྒྲ་རྩོད་གཞིར་བྱས་ནས་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མིག་ཤེས་ཀྱི་
བཟུང་བྱ་བཀོད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། མ་གྲུབ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཤེས་པ་རང་གིས་བདག་ཉིད་རིག་པ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་དྲན་པ་མི་རིགས་པའི་
ཕྱིར༑ སྔར་གྱི་ཡུལ་མྱོང་གི་ཤེས་པ་དང། ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་ཤེས་གཉིས་རང་མཚན་གྱིས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བྱམས་པའི་ཤེས་པས་སྔར་ཡུལ་མྱོང་བ་ཉེར་སྦས་ཀྱི་ཤེས་བས་ཕྱིས་མི་དྲན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ་
རང་མཚན་གྱིས་གཞན་ལ་རྒྱུད་གཅིག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དེ་ལྟའང་དྲན་པའི་དྲན་པ་རིགས་མིན་ཏེ། །གཞན་ཕྱིར་མ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། སྔོ་འཛིན་མྱོང་བྱེད་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དས་སྔར་སྔོན་
པོ་མཐོང་ངོ་སྙམ་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་མི་འགལ་ཏེ། སྔོ་འཛིན་གྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་བའི་དྲན་པ་དང། སྔར་སྔོན་པོ་མཐོང་བའི་མིག་ཤེས་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སོ་སོ་བ་མ་ཡིན་ཀྱང་རྒྱུན་གཅིག་པའི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྔོ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་སྔོན་པོ་

[195B] དྲན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་སྔོན་པོ་གཉིས་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དང། སྔོ་འཛིན་དེ་ང་མིན་ཀྱང་ངའི་ཆ་ཤས་ཡིན་པས་དེས་སྔོན་པོ་མཐོང་བས་ངས་སྔོན་པོ་མཐོང་ངོ་སྙམ་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་རིག་ལ་དཔྱད་པ་ལྟ་བུའི་
དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་བྱས་ན་མཐོང་དྲན་སོགས་མི་རུང་ཡང་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་མཐོང་དྲན་གྱི་ཡུལ་གཅིག་པ་དང། དའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ན་དས་མཐོང་བར་འཇོག་པ་སོགས་རུང་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དྲན་པ་འདི་བཞིན་ད་ལ་ཡོད་མིན་པ།།
དེ་ཕྱིར་ང་ཡིས་མཐོང་སྙམ་དྲན་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཚུལ་ལུགས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། གཉིས་སྣང་མེད་པའི་མྱོང་ཙམ་ལ་རང་རིག་གོ་ཞེས་འཇོག་ན་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་འཇུག་བའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་མྱོང་ཙམ་ལ་ཡིད་ཅི་ཙམ་གཏད་ཀྱང་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་སོ་སོར་མི་འཆར་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་པ་མི་འཆར་བ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར། བྱེད་པོ་ལས་དང་བྱ་བ་གཅིག་མིན་པས། །དེ་ཉིད་
ཀྱིས་ཏེ་འཛིན་པར་རིགས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གསུམ་བརྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་བ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་སྔོ་འཛིན་སོགས་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རྣམས་མི་རུང་བར་ཐལ། སྔོ་འཛིན་དེ་རང་གིས་རང་རིག་ན་
རང་རིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང། དེ་ལས་གཞན་གྱིས་རིག་ན་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་ན། རང་རིག་མེད་ཀྱང་སྔོ་འཛིན་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་འདོད་པ་ལྟར་རང་རིག་གཞན་རིག་དཔྱད་ནས་མི་འཇོག་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དོར་སྔོ་

[196A]༄༅། །འཛིན་མིག་ཤེས་ཡོད་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་ལ། མིག་ཤེས་དེ་ལས་གཞན་པའི་དྲན་ཤེས་ཡིད་མངོན་ཚད་མས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་ཕྱི་རོལ་ནས་ཚུར་ལ་རང་འདྲའི་
རྣམ་པ་ཤང་ནས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྐྱང་ཆད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མ་ཁྱབ་ན། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་དེ་ལ་སྔོན་པོ་དང་སྔོ་འཛིན་རང་ཉིད་གཉིས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོ་འཛིན་རང་ཉིད་ཡོད་པར་སྣང་བར་ཐལ་
སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་དང་སྔོ་འཛིན་རང་ཉིད་གཉིས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་དེ་རང་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་ཚད་མར་ཡང་སོང་བར་ཐལ། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་དེ་ལ་རང་རིག་མེད་ཀྱང་གཞལ་བྱ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་འཆར་
ཚུལ་དེ་ཙམ་གྱིས་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་རྙེད་པས་ན་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཚད་མ་དེ་དག་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་རྙེད་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཚིག་
གསལ་ལས། གཞལ་བྱའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་རྙེད་པའི་ཚད་མ་དག་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་ན་སྔོ་འཛིན་ནི་གཞན་ལུགས་ལྟར་རང་རིག་གིས་མི་འགྲུབ་ཀྱི། དབང་པོའི་མངོན་
སུམ་ཚད་མས་འགྲུབ་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་ནི་སྔོ་འཛིན་གྱིས་གཞན་བྱ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་རང་གིས་གཞལ་བྱ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་

[196B] མིག་ཤེས་དེ་ལས་གཞན་པའི་དྲན་ཤེས་ཚད་མ་ཡིད་མངོན་གྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་ཐལ། དབྱད་ན་མི་རྙེད་ཀྱང་མ་དབྱད་ན་སྔོན་པོ་འདི་ད་རང་གི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ད་རང་གིས་དྲན་སྙམ་པའི་དྲན་ཤེས་ཚད་མ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ་
འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་རགས་པ་ལའང་སེམས་རང་གིས་རང་མཐོང་བར་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་ཕྲ་མོ་ལ་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཕྲ་མོ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་རགས་པ་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་ངས་མཐོང་བ་དང། སྔར་མཐོང་བའི་སྔོན་པོ་དེ་དབང་མངོན་དང་ཡིད་མངོན་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མ་ཕྱེ་བར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འོད་ལ་ཉི་མའི་འོད་དུ་བཞག་པ་དང། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་གང་ལ་ཟླ་བ་བྲི་གང་དུ་
བཞག་པ་དང། རས་ཡུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཚིག་པ་ལ་རས་ཡུག་ཚིག་པར་བཤད་པ་དང། རི་རབ་གླིང་བཞི་ལྟ་བུ་གནས་བསྐལ་གྱི་རིང་ལམ་ཟད་པ་ལ་གནས་བསྐལ་གྱི་རིང་ལ་རྟག་ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་རགས་པའི་དབང་དུ་
བྱས་ཤིང་ཁས་ལེན་དགོས་པ་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཕྲ་མོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མིག་དབང་རྐྱང་བས་ཡུལ་འཛིན་ན་དེ་མཚུངས་ཀྱི་དབང་པོས་ཀྱང་འཛིན་པར་འགྱུར་ཡང་མིག་གིས་གཟུགས་མི་
མཐོང་བྱས་ན་མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་པར་འགྱུར་བ་དང། དབང་མངོན་དང་ཡིད་མངོན་གཉིས་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་ལྟར། དེ་གཉིས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་གཟུགས་གཉིས་ཀྱང་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པས་མི་གཅིག་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་རྣམས་དཔྱད་ན་མི་འཐད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཁས་ལེན་

[197A]༄༅། །དགོས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ཕྲ་རགས་དེ་འདྲ་གཉིས་འབྱེད་པ་མི་ཐད་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་རགས་པ་དེ་འདྲ་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྣམ་
བཤད་ལས་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀ་བཤད་པ་གང་ཞིག་སྟོང་ཐུན་ལས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་ཕྲ་མོ་ཡང་བཤད་པ་གང་ཞིག་རགས་པ་ཡང་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས་
དེའི་ཚེ་ཡུལ་ཅན་རང་གིས་རང་མ་མྱོང་བ་ནི་དམུག་པའི་ཚེ་དུག་མ་མྱོང་བ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་མེད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྔར་སྔོ་འཛིན་གྱིས་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཕྱིས་དྲན་པ་ན་འདི་ངས་སྔར་ཡང་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཐ་སྙད་
བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཕྲ་རགས་གཉིས་བཤད་པར་ཐལ། ཕྲ་མོ་བཤད་པ་གང་ཞིག་རགས་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྟོང་ཐུན་ལས། བྱ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྔར་མིག་ཤེས་དེས་མཐོང་བའི་དོན་དང་ཕྱིས་དྲན་ཤེས་དེས་དྲན་པའི་དོན་གཉིས་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཉིད་རྟོགས་པར་ཐལ་
དེས་ཡུལ་འཇལ་སྟོབས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་ཐལ། གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་རང་ཉིད་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་

[197B] རང་ཉིད་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་རང་ཉིད་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་དུ་མ་རྟོགས་པ་གང་ཞིག་དེས་རང་ཉིད་སྟོབས་
ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེས་རང་ཉིད་དངོས་སུ་རྟོགས་ན་རང་ཉིད་གཉིས་སྣང་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ་ཤུགས་ལ་རྟོགས་ན་རང་གི་ཡུལ་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མཉམ་བཞག་རྣམ་
པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་གི་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་ཡུལ་ཅན་རང་ཉིད་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་ཚད་མས་ངེས་པ་ན། རྗེས་ཁྱབ་ངེས་པའི་ཚད་མས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དངོས་
ཤུགས་གང་རུང་དུ་མ་ངེས་ཀྱང། དེའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་ངེས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། མཉམ་བཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ཆོས་ཉིད་གྲུབ་ན་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ་པ་ལ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས་ཀྱང་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བློ་དེའི་ཤུགས་རྟོགས་དང་བློ་དེའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པར་ཐལ། བློ་དེ་ལ་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པ་མ་ཤར་ཡང་ཡུལ་དེའི་སྒྲོ་འདོགས་བློ་དེས་
རང་དུས་ནས་ཀྱང་བཅད་པ་དེ་བློ་དེའི་ཤུགས་རྟོགས་ཀྱི་དོན་དང། བློ་དེ་ལ་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པའད་མ་ཤར་ལ་བློ་དེས་རང་དུས་སུ་དེའི་སྒྲོ་འདོགས་མ་བཅད་ཀྱང་དེའི་སྒྲོ་འདོགས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་དེར་ཚད་མ་གཞན་ལམ་ལྟོས་བར་གཅོད་པ་དེ་བློ་དེའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་

[198A]༄༅། །དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རང་རིག་ཡོད་པར་ཐལ། འཛིན་རྣམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་མྱོང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་དང་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་པའི་བདེ་བ་མྱོང་བའི་ཚོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་
དེ་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡོད་ལ། རང་མྱོང་དང་འཛིན་རྣམ་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། མྱོང་བྱ་དང་མྱོང་བྱེད་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན། ཕྱོགས་སྔ་མའི་རང་རིག་དང་མི་གཅིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་
ན་རེ། རང་རིག་ཡོད་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན་རིག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་ལ་རྣམ་མཁྱེན་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་བས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གདགས་གཞི་ཤར་བས་རྣམ་མཁྱེན་ཤར་བར་འདོད་ཅིང་
གདགས་གཞིམ་ཤར་བར་རྣམ་མཁྱེན་རང་ལྡོག་དང་ཡན་དགར་བ་སོགས་འཆར་མི་སྲིད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ལ་གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་ནུབ་པར་ཐལ། མཉམ་བཞག་སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཡུལ་ཆོས་
ཉིད་དང་རང་ཉིད་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། རང་རིག་དེ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རང་ཉིད་རང་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་མི་
འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བློ་གཞན་གྱིས་དཔྱད་ན་རང་རིག་དེ་ལ་ཡིད་ཅི་ཙམ་གཏད་ཀྱང་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དུ་མི་འཆར་ལ། མཉམ་བཞག་གི་ངོར་གཉིས་སྣང་ལོག་ཀྱང་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་དང་ཡུལ་ཅན་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོ་སོ་སོར་འཆར་བས་ཐ་དད་དུ་དང་ཡུལ་

[198B] རྣམ་བཤད་ལས། ཡིད་ཅི་ཙམ་གཏད་ཀྱང་རིག་བྱ་དང་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྣང་བ་གཉིས་མི་འཆར་ལ། སྔ་མ་ལ་ནི་ཡིད་གཏད་དེ་བལྟས་པ་ན་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ངེས་པར་འཆར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རང་རིག་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཉིས་སྣང་མི་འཆར་བར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་བཟུང་བ་
ཡིན་གྱི། སྣང་བ་ཤར་བའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟར་བཟུང་ན་དེ་ལྟར་སྣང་བས་ཀྱང་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་འཆར་བར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་འཆར་བ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས་རྣལ་
འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་སྐབས་སུ་མི་སྲིད་པ་དུ་མ་སྒོམ་ནའང་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་འཆར་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་སྣང་བ་འཆར་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་རང་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པ་ཞིག་སོ་སོར་འཆར་དགོས་ལ་མི་འཆར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་ཉིད་
རིལ་པོ་གཅིག་ཡིན་པ་ཞིག་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕྲག་པར་ཞོན་པའི་སྣང་བ་འཆར་ན་དེ་འཆར་དགོས་པ་ལ་མི་འཆར་བའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཚད་མའི་རྣམ་བཞག་བཤད་པ་ལ། དགག་བཞག་སྤང་གསུམ་ལས་
དང་བོ་ལ། དགོས་པ་ལ་དཔྱད་པ། སྒྲ་དོན་ལ་དཔྱད་པ། མཚན་ཉིད་ལ་དབྱད་པ། དབྱེ་བ་འབྱེད་བྱེད་ལ་དཔྱད་པ། དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མངོན་ལྐོག་གི་སྒྲ་དོན་ལ་དཔྱད་པ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་ལ་དཔྱད་པ་དང་དྲུག་དང་བོ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚད་མའི་རྣམ་བཞག་

[199A]༄༅། །ཐར་པ་དོན་གཉེར་ལ་མི་མཁོ་བར་ཐལ། མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་ཆེན་པོས། མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་དགོས་པ་མེད། །མུ་སྟེགས་རྒོལ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་
སྟེ༑ སྡེ་བདུན་གྱིས་ཚད་མའི་རྣམ་བཞག་དངོས་སྨྲ་བའི་ལུགས་སུ་བཀོད་པ་དེ་རྩོད་ངོར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེས་དགོས་པ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཁྱོད་ཀྱི་དོགས་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིས་ཚད་མ་བཀག་པ་དེ་དངོས་སྨྲ་བས་མངོན་སུམ་
གྱི་སྣང་ཡུལ་ལ་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་པ་དེ་དབུ་མ་སྣང་བའི་གཞུང་བཞིན་དུ་བཀག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་ཐལ་བ་དང། དོན་དམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་
ན་གྲུབ་མཐའ་ལ་རྩོད་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་དུ་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྟག་ཚང་ལོ་ཙྪ་བ་ན་རེ། ཚད་མ་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇོག་ཐུབ་
ཟེར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཞལ་བྱ་སོགས་གྲུབ་པ་ཚད་མ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། གཞན་ཡང། གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ཚད་མ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྒྲ་དོན་ལ་དཔྱད་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ་
ཚད་མའི་སྐད་དོད་པྲ་མཱ་ན་ཞེས་པའི་པྲའི་དོན་དང་བོའམ་ཐོག་མ་ལ་བྱས་ཤིང་མཱ་ན་འཇལ་བ་ཡིན་པས་ན་གསར་དུ་མི་བསླུ་བར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་གསར་དུ་ཞེས་པའི་དོན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཐོག་མ་མི་འགྲུབ་པས། པར་དང་

[199B] རྩོད་ཟློག་ལས། དེ་ཡང་དང་བོ་འགྲུབ་མིན་ལ། །ཕར་བ་མ་ཡིན་ཐ་མ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཚད་མའི་དོན་གསར་དུ་མི་བསླུ་བ་ལ་བྱེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དོན་དམ་པར་ཚད་མ་སོགས་མི་
རུང་བས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་རང་དགའ་བས་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱའམ་གཞལ་བྱའི་གཙོ་བོ་ལ་མི་བསླུ་བ་ལ་ཚད་མར་འཇོག་པ་ལྟར་དགོས་པ་གང་ཞིག་རྟོག་གེ་བདག་གིས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་གསར་དུ་དགོས་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་མི་
འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། བཏགས་དོན་ལ་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བས་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་རང་གི་གཞལ་བྱའི་གཙོ་བོ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་མི་བསླུ་བས་ན་ཚད་མ་ཞེས་བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བྲའི་དོན་རང་གི་གཞལ་བྱའི་
གཙོ་བོ་ལ་བསྙེགས་ནས་དེ་ལ་མི་བསླུ་བས་ན་ཚད་མར་བཞག་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ན་པྲའི་དོན་པྲ་ཎི་དྷ་བྱས་ན་རབ་དང་ཕུལ་དང་གཙོ་བོ་ཞེས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ལ་བཏགས་
དོན་ལ་དཔྱད་ནས་ཚད་མ་འཇོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་གསར་དུ་ཞེས་པ་སྣོན་དགོས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས་བཏགས་དོན་ཚོལ་བ་ཁོ་ནར་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐད་ཅིག་སོ་སོ་དང་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་རང་
རིག་གི་ཡུལ་རྫས་ཡོད་ལྟ་བུ་རེ་ཚད་མའི་གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་དོན་ལ་བཞག་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཚད་མ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་རང་དགའ་བའི་ངོར་འཇོག་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཚད་མའི་དོན་བཤད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་

[200A]༄༅། །ལྷན་སྐྱེས་རང་དགའ་བ་ལྟར་བཏགས་དོན་མ་བཙལ་བར་འཇོག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས། ཡང་ཁོ་ན་རེ་
ཚད་མའི་སྐད་དོད་ཀྱི་པྲའི་དོན་ཡུལ་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། རང་གི་གཞལ་བྱའི་གཙོ་བོ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རབ་ཏུ་གཞལ་བ་ཞེས་བཤད་རིགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཚིག་གཅིག་ལ་དོན་དུ་མ་མི་འགལ་བ་མདོ་བསྟན་བཅོས་ཐ་
སྙད་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རྀ་ཥི་དང་རཱུ་པ་སོགས་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཁས་པ་སྟག་ཚང་བ་ན་རེ། ཚད་མའི་དོན་མི་བསླུ་བ་དང། མི་བསླུ་བའི་དོན་ཚུགས་ཐུབ་དང། བདེན་པ་ཁོ་ན་ལ་འདོད་པ་དངོས་སྨྲ་བ་དང་དབུ་མ་པ་གཉིས་
ཁྱད་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན། དངོས་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་དངོས་མེད་དང་གང་ཟག་སོགས་བཏགས་ཡོད་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་མཚན་མ་ཡིན་པའི་ཚད་གྲུབ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས། གཞན་ཡང་
སྐབས་འདིར་ཚད་མའི་མི་བསླུ་བའི་དོན་ཚུགས་ཐུབ་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་དོན་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་རབ་ཏུ་འཇལ་བ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་
གསུངས༑ དགོངས་འགྲེལ་མཁན་པོས་ཀྱང་བཀྲལ་བའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་བ་ལས། མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མཐོང་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་

[200B] ཤེས་རབ་ནི་ཚད་མར་གྱུར་པའོ། །ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཚད་མར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། སྦེལ་མར་བསྟོད་པ་ལས། དོན་གཟིགས་པས་ན་མི་བསླུ་བ། །ཞེས་དོན་དེ་གཟིགས་པ་ནི་དོན་དེ་ལ་མི་བསླུ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཚད་
མའི་མཚན་ཉིད་ལ་དཔྱད་པ་ལ། སྟག་ཚང་པ་ན་རེ། ཚད་མ་མཚོན་ཚུལ་ལ་རང་གིས་ངེས་སམ་གཞན་གྱིས་ངེས་ཞེས་དཔྱད་པ་མང་བོ་མི་དགོས་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་རགས་པ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་འཛིན་གྱི་ཚད་མ་བཞི་སོགས་འཇོག་ཟེར། འོ་ན། ཚད་མའི་
རང་བཞིན་ནམ་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཅིག་ཤེས་པ་ལ་གཞལ་བྱ་འགྲུབ་པ་ཚད་མ་ལ་རགས་ལས་པ་དང། ཚད་མ་རང་ཉིད་ཀྱང་འགྲུབ་ཚུལ་སོགས་དཔྱད་མི་དགོས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྩོད་ཟློག་ལས་འཕགས་པས་དེ་ལྟར་
བཤད་པ་དང། ཟླ་བས་དེ་ལྟར་མང་དུ་བཤད་པ་དེ་བཤད་མི་དགོས་པ་ཅིག་བཤད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མདོ་དུ་མ་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལྟར་མ་ངེས་པར་ཚད་མའི་རྣམ་བཞག་ལེགས་པར་འཇོག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། མཚུངས་
མེད་ཆོས་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་བཟང་བོ་ན་རེ། ཤེས་པ་དང་ཚད་མའི་འཇོག་བྱེད་གཅིག་ཡིན་ལ། ཚད་མིན་གྱི་ཤེས་པ་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན། བཞི་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བ་ལས། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བརྟགས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་བཤད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཡིན་པ་ཟླ་བའི་ལུགས་ལ་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་

[201A]༄༅། །ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཡིན་ཟེར་བའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་སུ་ཡང་མེད་པས་དེ་ལྟར་ཐལ་བ་འཕངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཡང་བློ་ལ་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་རྣམ་བཞག་ཤིན་ཏུ་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་བློ་གཉིས་ཀ་རང་ལ་སྣང་བའི་ཡུལ་མངོན་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་འདོད་ཀྱང། བདག་འཛིན་གཉིས་དང། སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་དང། ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་སོགས་རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་
རྣམས་ཚད་མ་མིན་ལ། བདག་མེད་གཉིས་དང། སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་དང་མངོན་སུམ་རྣམས་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐབས་འདིར་ཡང་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བསླུ་མི་བསླུ་བའི་སྒོ་ནས་ཚད་མ་ཡིན་མིན་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། ལོག་ཤེས་རྣམས་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་བར་སོང་བ་མེད་ཅིང། རྗེས་དཔག་དང་མངོན་སུམ་ཚད་མ་གཉིས་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་བར་སོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྔ་མའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་མེད་ལ། ཕྱི་མའི་འཛིན་
སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་རྣམས་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་སྣང་ཡུལ་མངོན་གྱུར་གྲུབ་པར་འདྲ་ལ། བདག་གཉིས་དང། བདག་མེད་གཉིས་དང། གཟུགས་སོགས་རྟག་མི་རྟག་སོགས་ལ་ཚད་མར་འགྲོ་མི་འགྲོ་བའི་ཁྱད་
པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པས། བློ་ལ་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་པའང་འགྲུབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་

[201B] རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྒྲ་རྟག་པར་སྣང་བ་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་ཕྱིར། དེ་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩེ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཚད་མིན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལོག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་ཟེར་ན། འོ་ན། སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་གྱིས་དྲངས་
པའི་སྔོན་པོ་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་ཆོས་ཅན། གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་སྔོན་པོ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ་
རྟོགས་ཟིན་རྟོགས་པའི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བཅད་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཆོས་ཅན། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་བར་ཐལ། ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་
ན༑ རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་མི་བསླུ་བར་ཐལ། འདོད་པ་གང་ཞིག་སྔོན་པོ་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་ཁས། གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཆོས་ཅན། སྔོན་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པར་ཐལ་
ཁྱོད་སྔོན་པོ་ངེས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་སྔོན་པོ་ལ་བསླུ་བའི་ཤས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་སྔོན་པོ་ལ་གནས་ཚུལ་གཞན་དུ་གནས་ཀྱང་སྣང་ཚུལ་ལོག་པར་སྣང་བའི་བློ་མིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་

[202A]༄༅། །སྟེ༑ དེ་སྣང་ཚུལ་ལ་བསླུ་བའི་དོན་ཡིན་གྱི། འཛིན་ཚུལ་ལ་བསླུ་བའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སེམས་ཅན་གྱི་
རྒྱུད་ཀྱི་དབང་མངོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། གོང་དུ་མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་སྣང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ན་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། བཞི་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ནི་མི་བསླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་གནས་
པའི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དབང་མངོན་རྣམས་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔའི་རང་མཚན་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་མཚན་རྡུལ་ཙམ་མ་གྲུབ་ཀྱང་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་རང་མཚན་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པ་མི་འགལ་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་བ་ལས། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དངོས་སྨྲ་བས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་དུ་བཤད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་བར་བཀག་པའི་ཚུལ་ཡིག་ཆ་རྒྱས་པར་བལྟ། ཡང་སྟག་ཚང་བ་ན་རེ། གཟུགས་འཛིན་
དབང་མངོན་ཆོས་ཅན། རང་ཡུལ་གཟུགས་ལ་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་ཡུལ་གཟུགས་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུན་མཐའ་མ་ཐོབ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་དབང་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་རང་

[202B] དེར་ཐལ། ཁྱོད་རང་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་རབ་ཏུ་འཇལ་བའི་དབང་མངོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པར་ཐལ། ཚད་མའི་སྒྲ་དོན་ཡང་དེ་ལ་ཚང་ལ་དེ་འདྲའི་གཞལ་ཡུལ་ལ་བློ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པས་ན་དེ་དེ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། རང་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ལ་མི་བསླུ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་དེ་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་བ་ལས། གང་ཞིག་རྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་
སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་བསླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཞི་དེ་ལ་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཚད་མ་དང་མི་བསླུ་བ་མིན་དགོས་པས་དབང་མངོན་དེ་རང་མཚན་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་མིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན་
འདུས་བྱས་ཡིན་ན་རང་ལ་མི་བསླུ་བར་སོང་བའི་ཚད་མ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ལ་མི་བསླུ་བར་སོང་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ས་ལྔ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། བློ་བཟང་
བདེན་རང་བཞིན། །ཞིབ་མོ་རྟོགས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་འཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་དབྱ་བ་འབྱེད་བྱེད་ལ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐབས་འདིར་ཡུལ་རང་སྤྱི་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྗེས་དཔག་དང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གཉིས་འཇོག་ཟེར་ན་
དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྣམ་འགྲེལ་ལྟར་སྤྱི་མཚན་དང་རང་མཚན་དཔྱད་ནས་ཚད་མ་གཉིས་འཇོག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་དཔྱད་ནས་འཇོག་ན་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་ཆོས་ཅན་ཡོད་ན་གཞལ་བྱ་ཕུང་གསུམ་པ་ཡིན་པས་ཚད་མ་གཉིས་མི་འཐད་ལ་

[203A]༄༅། །རྟེན་མཚན་གཞི་མེད་ན་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱང་མེད་དགོས་པས་ཚད་མ་གཉིས་མི་འཐད་པ་གང་ཞིག་རྟོག་གེ་པ་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ཚད་མ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མ་གྲུབ་ལ། དོན་དམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་
གཞལ་བྱ་རང་སྦྱི་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཚད་མ་གཉིས་སོ་སོར་འཇོག་མི་ཐུབ་པར་ཐལ། ཡིད་མངོན་ཕལ་ཆེ་བའི་གཟུང་ཡུལ་དུ་སྤྱི་མཚན་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་དཔག་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་གི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། དེར་ཐལ། ཚད་མའི་གྲངས་གཞལ་བྱའི་དབང་གིས་འཇོག་པ་ལ་རང་རེ་གཉིས་མཐུན་སྣང་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ནའང་གཞལ་བྱ་ལ་མངོན་གྱུར་དང་ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་དང། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་དང། དཔེ་དོན་འདྲེས་པའི་ལྐོག་གྱུར་
ཏེ་གཞལ་བྱའི་ཁྱད་པར་བཞིའི་དབང་གིས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང། དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་དང། ལུང་གི་ཚད་མ་དང། དཔེ་ཉེར་འཇལ་གྱི་ཚད་མ་སྟེ་ཚད་མ་བཞི་བཞག་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། ཚད་མའི་གྲངས་འཇུག་པ་གཞལ་བྱའི་གཞན་གྱི་དབང་གིས་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མངོན་ལྐོག་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་དོན་ལ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞི་གྲུབ་ན། མངོན་གྱུར་དང་ལྐོག་གྱུར་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན། གཞི་གྲུབ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་རྟོགས་
པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་པའི་

[203B] དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པས་གོ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་རུང་བཞིག་ལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་པས་
ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་མཁྱེན་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་པར་ཐལ། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་
མངོན་གྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཆོས་ཅན། ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན་
མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་མ་གྱུར་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་གང་ཞིག་དེ་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
སློབ་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གང་ཡང་རུང་བཞིག་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དབང་མངོན་གྱི་ཚད་མ་གང་
ཡང་རུང་བའི་གཞལ་བྱ་ལ་དབང་མངོན་གྱི་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་བ་དང། མིག་ཤེས་གང་ཡང་རུང་པ་ཞིག་གི་བཟུང་བྱ་ཡིན་ན་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་བ་དང། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དང་ཡིད་མངོན་སོགས་ལའང་རིགས་པ་

[204A]༄༅། །དེས་བསྒྲེས་ནས་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་སྙོམས་པར་འཇུག་དགོས་པ་སོགས་འཕེན། གཞན་ཡང། རྗེས་དཔག་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ན། རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་
ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་གི་དབང་པོས་གཅོད་བཞིན་པ་ཆོས་ཅན། རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། རྗེས་དཔག་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། ཁྱོད་གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། རྟགས་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲ་བ་རྟགས་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང། རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱར་འདོད་པ་ནི་
ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས། མཁས་པའི་བཞད་གང་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། སློབ་མའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ། སློབ་དཔོན་གྱིས་རྗེས་དཔག་གི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏམ་དེ་འདྲ་བ་ནི་རིགས་པ་ཤེས་པ་རྣམས་
ཀྱི་མདུན་དུ་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གཞི་གྲུབ་ན་ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་དང། ཤིན་ཏུ་ཀློག་གྱུར་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་དང། ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་གཉིས་ཀའི་གཞལ་བྱ་
ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན། རང་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་དེ་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན། རང་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་དུ་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་སོང་པའི་གང་

[204B] རྩ་བར་འདོད་ན། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྟོགས་པ་ལུང་རྣམ་དག་ལ་ལྟོས་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞལ་བྱའི་གནས་
གསུམ་པ་རིགས་པ་རྐྱང་པས་རྟོགས་མི་ནུས་པས་དེ་ལ་ལུང་འདྲེན་པ་མཁས་པའི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གནས་གསུམ་པར་ནི་འཕོས་པ་ན། །ལུང་འདྲེན་པ་ནི་མཁས་པའི་ལུགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཞལ་
བྱའི་གནས་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དཔྱོད་པ་ཀུན་གྱིས་ཡུལ་རྟོགས་པ་ལུང་ལ་ལྟོས་དགོས་པར་ཐལ། གཞལ་བྱའི་གནས་གཉིས་པ་རྟོགས་པའང་ལུང་ལ་ལྟོས་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས་
དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་དག་ཟུངས་ཞེས་ལུགས་འདི་སུ་ཡིས་བྱས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྐབས་འདིར་མངོན་ལྐོག་གཉིས་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འཇོག་རིགས་པར་ཐལ། དབང་པོ་དྲུག་གང་རུང་གི་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་རྒྱུ་མཚན་
ལམ་ལྟོས་པར་རྟོགས་ནུས་པ་དེ་མངོན་གྱུར་དང། དབང་པོ་དྲུག་གང་རུང་གི་ཡུལ་ལས་འདས་ཤིང་རྒྱུ་མཚན་ལ་ལྟོས་པ་དེ་ལྐོག་གྱུར་དུ་འཇོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་པ་ལྟ་བུའི་མངོན་ལྐོག་གི་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་འཇིག་
རྟེན་ན་གྲགས་པ་དེས་མ་ཚིམ་པར་འདི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གང་རུང་ཞིག་ལ་མངོན་ལྐོག་ཡིན་པས་མངོན་ལྐོག་གི་གོ་ཆོད་མི་ཆོད་བཙལ་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུམ་པའི་བཏགས་དོན་དང་དེས་མངོན་ལྐོག་གི་བཏགས་དོན་ཚོལ་ཚུལ་སོ་སོ་བ་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་

[205A]༄༅། །མདོ་སེམས་ཀྱིས་མངོན་ལྐོག་དཔྱོད་ཚུལ་བཏགས་དོན་བཙལ་བར་སོང་བའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་མངོན་རྗེས་སོ་སོའི་དོན་ལ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། མངོན་རྗེས་གཉིས་མདོ་དང་སྡེ་བདུན་ལྟར་ཁས་ལེན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་
ཐལ༑ ཚད་མ་མདོ་དང་སྡེ་བདུན་ལས་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ལ་དངོས་དང། ཡུལ་ལ་བཏགས་ནས་འཇུག་པར་བཤད་པ་གང་ཞིག་སྐབས་འདིར་ཡུལ་ལ་དངོས་དང་ཡུལ་ཅན་ལ་བཏགས་ནས་འཇུག་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ་
གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡུལ་ཁོ་ན་དངོས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་ནི་གདགས་པ་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ལུགས་འདིར་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་
བཏགས་པ་བ་དང་ཡུལ་ཅན་ལ་མངོན་སུམ་དངོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཚད་མ་མདོ་ལྟར་མི་རུང་བར་ཐལ། དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ན་དབང་པོས་མཐོང་བ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་གྲགས་པའི་ཕྱིར། འཆི་མེད་མཛོད་
ལས༑ མངོན་སུམ་དང་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཞེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྐད་དོད་པྲ་ཏུ་ཀྵ་ཞེས་པ་ཕྲལ་བས་བྲ་ཏིའི་དོན་བཟློས་པ་ལ་སྐབས་འདིར་འཆད་རིགས་པར་ཐལ། ཚད་མ་པས་དེ་ལྟར་བཤད་
པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དབང་པོ་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཆོས་ཅན། དབང་པོ་དང་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། བྲ་ཏིའི་དོན་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྟེན་དབང་པོ་གཅིག་ལས་མེད་པའི་

[205B] གཞན་ཡང། སྐབས་འདིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལ་རྟོག་བྲལ་དགོས་པར་འདོད་པར་ཐལ། ཚད་མ་པས་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་རྟོག་བྲལ་ཞིག་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐབས་འདིར་
རྟོག་པར་གྱུར་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དངོས་སྨྲ་བ་ས་རྗེས་དཔག་རྣམས་རང་གི་སྣང་བ་དང་ཞེན་ཡུལ་གཉིས་ཀ་ལ་ཚད་མར་
འདོད་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྗེས་དཔག་དེ་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་འདོད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཚད་མར་འདོད་པ་གང་ཞིག་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཏུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དངོས་སྨྲ་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་
ཀྱིས་རྗེས་དཔག་དེ་རང་གི་སྣང་བ་ལ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བར་འདོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྗེས་དཔག་དེ་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་འདོད་པའི་དངོས་སྨྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། རང་རྒྱུད་བ་མན་ཆད་ཀྱི་ལུགས་ལ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་དེ་
ལ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱ་མངོན་གྱུར་པ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། མཚན་ཉིད་དེ་ཆོས་ཅན། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་ན་
ཁྱོད་ཡོད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རི་བོང་རྭ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་མཚན་ཉིད་དེ་གཞིར་

[206A]༄༅། །བཞག་ནས་མངོན་ལྐོག་གཉིས་འགལ་ཟེར་ན། བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་ཆོས་
ཅན༑ རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་མེད་དེ་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་པའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དང་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་
པའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་ན། དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། སྒྱུ་མའི་རྟ་ཡིན་ན། སྒྱུ་མར་གྱུར་པའི་རྟ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྒྱུ་མ་དང་རྟའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བསམ་གཏན་ཕྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་ཡུལ་ལ་སྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་
རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚད་མ་དེ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། སྤང་བྱ་གཅིག་ཆར་བའི་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། བདག་མེད་

[206B] རྩ་བར་འདོད་ན། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པའི་རྒྱུན་ཞུགས་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱུན་ཞུགས་ཡིན་ན། བསམ་གཏན་ཀྱི་དངོས་གཞི་སྙོམ་འཇུག་མཐོབ་
པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཕྱི་རོལ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་ཤེས་ཆོས་ཅན། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། བདེན་བཞིའི་ཁྱད་
ཆོས་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་དང། བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གང་རུང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས། ཡང་དཔྱོད་ལྡན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ལ་སྟོང་ཐུན་ལས་རྟོག་བྲལ་
དགོས་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཐོབ་པ་གང་ཞིག་དེར་གྱུར་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་དེ་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། གཉིས་པ་སླ། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་མཉམ་
པར་བཞག་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
ཁྱོད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་དེ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དེ་འདྲའི་སྦྱོར་ལམ་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་

[207A]༄༅། །གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་འདྲའི་སྦྱོར་ལམ་གྱིས་རྟགས་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཉམས་མྱོང་གིས་འཛིན་སྟངས་སུ་བྱས་པའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཤེས་པ་དེ་ས་ཆོས་དེ་རྟགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་
གཞལ་བ་དེ། ཤེས་པ་དེ་ལ་ཆོས་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། རྟགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པར་ཡང་ནུས་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་པ་ནི་མངོན་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་གི་བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ལ་མི་བསླུ་བའི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མངོན་
སུམ་ཚད་མ་ལ་དབང་མངོན་དང་ཡིད་མངོན་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་པའི་ཚད་མ་དང། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚད་མ་གཉིས་ལས་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་འདྲའི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་ཅན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལམ་བརྟེན་པར་ཐལ། ཡིད་མངོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། སྟོང་ཐུན་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལམ་བརྟེན་པར་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་
སྟེ༑ དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཡིད་མངོན་གྱི་མཚན་ཉིད་མིན་ཞིང། དེ་ལ་དབང་ཡིད་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་དུ་ན་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་

[207B] །ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྗེས་དཔག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་ཆོས་ཅན། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ཐལ། རང་གིས་དེ་འདྲའི་གཞལ་བྱ་བདེ་
སྡུག་བཏང་སྙོམས་གང་རུང་གི་ཚུལ་དུ་མྱོང་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཚད་མར་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེས་དེ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ཐལ། དེས་དེ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། རྟགས་
གྲུབ་སྟེ། དེས་དེ་ཚོར་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡིན་ན། ཡུལ་ཅན་བདེ་པ་གཞན་ཞིག་མྱོང་བས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན། སྐབས་འདིའི་ཚོར་བ་བདེ་བས་ཉམས་སུ་མྱོང་བྱའི་བདེ་བ་ཡིན་ན། ཤེས་པ་ཡིན་དགོས་པར་
ཐལ༑ དེ་ལ་ཡུལ་ཅན་བདེ་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བས་ཉམས་སུ་མྱོང་བྱའི་གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་མྱོང་བྱའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་མྱོང་
བྱའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྐབས་འདིའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་པ་དེ་ཚོར་བ་ཁོ་ན་མིན་ལ། དེ་མཚུངས་ཀྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་དང་དེའི་ཡུལ་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་དེའི་མཚན་གཞིར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རྣམས་ཟག་
བཅས་ཀྱི་བདེ་པ་དང། འགྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས། བོལ་མིག་གམ་འབྲས་ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་དེ་ལ་ཆུ་བསིལ་བཏབ་ན་བདེ་བར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ནི་འཁོར་བ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཡང་ཚོར་བདེ་

[208A]༄༅། །ཁོ་ན་མ་ཡིན་གྱི། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་གཞན་རྣམས་དང། གང་ལ་དམིགས་ན་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ཟག་བཅས་རྣམས་ཀྱང་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། །
ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མྱོང་བྱའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡུལ་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་མཁལ་མའི་ཟུག་གཟེར་བཞིན། དེ་ཡང་ཚོར་བ་གཅིག་པུ་མིན་པ་ནི་
སྔར་ལྟར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡིན་ན། མྱོང་བྱའི་བདེ་བ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན། བར་ཆད་མེད་ལམ་དུ་གྱུར་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་མེད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དེས་ཡུལ་སྟོང་བ་ཉིད་ཡིད་དུ་
འོང་བ་དང། ཞི་བ་དང། ཉམས་སུ་བདེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང་བདེ་བར་མ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡུལ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་ན། དེའི་ཟློག་ཟླ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་དགོས་
ཀྱི༑ སྡུག་བསྔལ་དེ་འཛིན་སྟངས་སུ་བྱེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་བདེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་རྟོགས་ཀྱང། སྟོང་ཉིད་བདེ་བ་ཡིན་པར་རྟོགས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཉིས་
སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། རང་ཉིད་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་སྣང་བ་དེ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དངོས་གནས་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དེ། ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་མཚན་གྮིའམ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རུང་སྟེ་འཇིག་

[208B] ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། དེ་དེས་གཙོ་བོར་བཤད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདིའི་དོན་ལ་དེ་ཙམ་ཞིག་བཤད་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེ་འདྲ་བ་དེ་མངོན་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་དོན་ཡིན་པར་ཐལ། གཞུང་དེ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་གཙོ་བོར་འཆད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཙམ་ངོས་འཛིན་པའི་
སྐབས་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་སྐབས་འདིར་རང་སྤྱི་གཉིས་ཁས་མི་ལན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དངོས་སྨྲ་ལྟར་རང་སྤྱི་གཉིས་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་ཁས་མི་ལེན་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདག་
མེད་སོགས་སྤྱི་མཚན་དང། གཟུགས་རུང་སོགས་རང་མཚན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་རང་སྤྱི་གཉིས་གང་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ལའང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚིག་གསལ་ལས། དེས་ཡུལ་
ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཞུང་དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཡུལ་དེ་ལ་གཟུགས་སོགས་མངོན་སུམ་པ་དང་
སྟོང་ཉིད་དང་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་དང། ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལ་དབང་ཡིད་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞུང་འདི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དེ་གསུམ་འཆད་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་

[209A]༄༅། །གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཡུལ་མངོན་གྱུར་བ་ལ་མངོན་གྱུར་བས་ཁྱབ་ཟེར་ན། སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་མངོན་
གྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞུང་འདིས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་གསུམ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་གང་དང་གང་ལ། གཟུགས་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་ལྟ་བུའི་ཡུལ་གང་དང་གང་གི་རྣམ་པ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ཤར་བ་ན་གང་གི་སྣང་བ་འཆར་གཞི་སྟོང་ཉིད་དང་སྟོང་སྣང་
ལྟ་བུ་དེ་ཤེས་པ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། ཤེས་པ་དེ་ཡུལ་དེ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འཇོག་དགོས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་
པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་སོགས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། ཤེས་པ་གང་ལ་གང་གི་རྣམ་པ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། སྣང་བ་དེ་ཤེས་པ་དེ་ལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ཞིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དེས་ན་མདོར་བསྡུ་ན། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཁྱོད་ལ་སྣང་ན། འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་དང་དེའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ཁྱོད་ལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ཞིང། མི་བསླུ་བ་ཡིན་ན་ཁྱོད་སྣང་གཞིའི་འཛིན་
སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་དང་དེའི་སྣང་བ་རང་ལ་མངོན་གྱུར་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བ་དང་རྗེ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ནའང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་

[209B] བར་ཆད་མེད་ལ་མ་དེ་རང་གི་སྣང་ཆ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་མི་དགོས་པར་ཐལ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་དེ་འདྲའི་རྗེས་དཔག་ལ་མངོན་གྱུར་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་པར་ཆད་མེད་ལམ་
གྱི་སྣང་ཆ་དེ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་མངོན་གྱུར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དེས་རྟགས་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དེ་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པའི་འཛིན་སྟངས་མེད་
པར་ཐལ། དེའི་ཞེན་སྟངས་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཞེན་སྟངས་དང་འཛིན་སྟངས་དོན་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཛིན་སྟངས་ཞེས་པ་འཛིན་ཚུལ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན་
ཁྱོད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཞེན་སྟངས་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་བདེན་འཛིན་དང་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྟོང་ཐུན་ལས། གཉིས་
སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མས་ཁྱབ་པར་གསུངས་པ་ལ། རྟོག་གེ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མར་གྱུར་བའི་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། དེ་བས་ཀྱང་མཁས་པར་རློམ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་
འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་ངེས་མི་ནུས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་འདྲའི་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། དེ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པར་

[210A]༄༅། །ཐལ༑ ཚད་མའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་སོ་སོར་བཀར་ན། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཚད་མར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡང་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་འཇོག་ན། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ནས་བར་
ཆད་མེད་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མར་མེས་སྡོང་བུ་རྫོགས་པར་བསྲེག་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེས་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། མར་མེའི་དཔེ་ཡིས་ཚུལ་གྱིས་ནི། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དཔྱད་ན་བདེན་འཛིན་
གྱིས་ཀྱང་བདེན་པར་འཛིན་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་སོགས་མི་རུང་བར་སྔར་ཡང་ཡང་བཤད་ཟིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྗེས་དཔག་ཡིན་ན། རང་གི་རྟེན་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་སུ་སྐྱེས་པས་ཁྱབ་ཟེར་
དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། དང་པོ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྗེས་དཔག་ཡིན་ན། རང་གི་རྟེན་རྟགས་
ཡང་དག་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དམ་བཅའ་གཉིས་པ་ལ། སྔོན་པོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ནས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པར་ཐལ། རྗེས་དཔག་སྐད་ཅིག་
རེ་རེ་ནས་རྗེས་དཔག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་དེ་རང་གི་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བར་ཐལ། དེ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་

[210B] ཞེས་ཟེར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེ་ལ་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྣང་ཡུལ་དང་ཞེན་ཡུལ་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། འོ་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གིས་སྟོང་ཉིད་ངེས་པའི་ངོར་བདེན་སྣང་གིས་བསླད་པར་
ཐལ༑ སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གི་སྣང་ངོ་མ་ཡིན་པའི་ངེས་དོར་བདེན་སྣང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ངེས་ངོའི་སྟོང་ཉིད་ལ་བདེན་སྣང་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་སྟོང་ཉིད་ངེས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བདེན་སྣང་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། དེ་རང་གི་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་གི་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་ན་རང་གི་ཞེན་ངོའི་ཡུལ་དེ་ལ་འཁྲུལ་སྣང་ཞུགས་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྣང་ངོ་ལ་འཁྲུལ་བ་ཞུགས་ཚུལ་དང། ཞེན་ངོ་ལ་འཁྲུལ་བ་
ཞུགས་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་སོགས་སུ་འཛིན་པའི་ཡིད་མངོན་དེ་སྣང་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་ཡང། ཞེན་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་མ་འཁྲུལ་བར་འཇོག་དབང་མངོན་ལ་དེ་
ལྟར་མི་འཇོག་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གི་སྣང་ངོར་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་མ་བཅད་ཀྱང། ངེས་ངོར་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་བཅད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྒྲ་མི་རྟགས་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་དེ་རང་
གི་ཞེན་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་ཡང་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་འཁྲུལ་ལ། དེ་ཞེན་ཡུལ་ཡང་ཡིན་པས། དེའི་ཞེན་ཡུལ་ལའང་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་འཁྲུལ་ཞེས་པ་ཡིན་པས་ལམ་རིམ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་ནོ།    ༈    །གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ་

[211A]༄༅། །ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། སྒྲ་བཤད། དབྱེ་བ། སོ་སོའི་དོན་དང་བཞི། དང་པོ་ནི། མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། ཡང་ན། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་
གཉིས་པ་སྒྲ་བཤད་ནི། རབ་ཏུ་འཇལ་བས་ན་ཚད་མ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ཚད་མ་ལ་དབྱེ་ན། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་གཉིས་ཡོད་དེ། མངོན་གྱུར་འཇལ་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ། ལྐོག་གྱུར་འཇལ་བའི་རྗེས་དཔག་གཉིས་སུ་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དང། ལུང་གི་ཚད་མ་དང། དཔེ་ཉེར་འཇལ་གྱི་ཚད་མ་དང་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞལ་བྱའི་གནས་མངོན་གྱུར་དང། ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་དང། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་
གྱུར་ཏེ། གནས་གསུམ་གྱི་དབང་གིས་ཚད་མ་དང་པོ་གསུམ་བཞག་པ་གང་ཞིག་དེ་གསུམ་དཔེ་ལ་རག་ལས་པས་དཔེ་ཉེར་འཇལ་གྱི་ཚད་མ་ཟུར་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་སོ་སོའི་དོན་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། རང་གི་འཛིན་
སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། དབང་པོ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་གཅོད་པས་ན་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཅན་ལའང་མངོན་སུམ་དང་དབང་པོའི་ཡུལ་ཞེས་
བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དབྱེ་ན། དབང་མངོན་དང་ཡིན་མངོན་གཉིས་ཡོད་དེ། བདག་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་བདག་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་

[211B] དེ་ལ་དབྱེ་ན་ལྔ་ཡོད་དེ། མིག་གི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ནས། ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་བར་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། རང་གི་བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚད་མ་
དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལ་དབྱེ་ན་དབང་མངོན་དང། ཡིད་མངོན་དང། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གསུམ་ཡོད། དང་པོ་དང་གཉིས་པ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན། དེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཡིད་མངོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ཞིག་
ལ་བརྟེན་ཅིང། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ལ་མ་བརྟེན་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། རང་གི་བདག་རྐྱེན་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་བཞིའི་ཁྱད་ཆོས་སམ་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་ཅི་རིགས་མངོན་སུམ་དུ་
རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་ཡིད་མངོན་ཡིན་དགོས་ཀྱང། དེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཡིད་མདོན་ཡིན་མི་དགོས་ཏེ། དེ་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་
མངོན་གྱུར་གྱི་མཚན་ཉིད། མངོན་སུམ་དང། མངོན་གྱུར་དང། དབང་པོའི་ཡུལ་དང། ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་བའི་ཆོས་བཞི་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན། རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་དགོས་པའི་ཆོས་དེ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་མཚན་ཉིད། ལྐོག་གྱུར་དང་
མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང། དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང། རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་རྣམས་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་ནས་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་པ་ལ་མི་

[212A]༄༅། །བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། རྟགས་འཛིན་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ་རྗེས་སུ་
གཞལ་བས་ན་རྗེས་དཔག་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དབྱེ་ན། ཐལ་འགྱུར་ལ་བརྟེན་པ་དང། ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས། ཡང་ན་རང་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པ་དང། གཞན་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས། དེ་
གཉིས་རེ་རེ་ལའང། ཐལ་བ་ལ་བརྟེན་པ་དང། གཞན་གྲགས་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྗེས་དཔག་ལ་ཐོས་བྱུང་དང། བསམ་བྱུང་གཉིས་ཡོད་དེ། རང་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ཕལ་ཆེར་བསམ་བྱུང་དང། གཞན་དོན་སྐབས་དང་གློ་
བུར་བའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་ལ་ཐོས་བྱུང་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ལ་དབྱེ་ན། དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་དཔེ་ཉེར་འཇལ་གྱི་རྗེས་དཔག་དང་གསུམ་ཡོད། རྟགས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་
ནས་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱའི་གནས་གཉིས་པ་འཇལ་བའི་རྗེས་དཔག་ཡིན་པ་དེ། རང་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུ། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་
ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་པ་ལ་མི་བསླུ་བའི་རྗེས་དཔག་ཡིན་པ་དེ། རང་ཉིད་ལུང་གི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། ལུང་གི་ཚད་མ་དང། ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་དོན་གཅིག་ལུང་ཚད་མ་དང། དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་དོན་གཅིག་དང་པོའི་མཚན་གཞི་ནི་

[212B] གཉིས་པ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལྟ་བུ། སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། ཉེས་པ་མ་ལུས་
པ་སྤངས་པ་ཡིད་ཆེས་པ་དག་ལས་འོངས་པས་ན་ལུང་དང། ཀུན་གོ་བར་བྱེད་པས་ན་ལུང་སྟེ། དེ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། མངོན་དུ་ཕྱོགས་ནས་འགྲོ་བས་ན་ལུང་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱའི་འདྲ་ཆོས་ལྐོག་གྱུར་བ་འཇལ་བའི་རྗེས་དཔག་ཡིན་པ་དེ། རང་ཉིད་དཔེ་ཉེར་འཇལ་གྱི་རྗེས་དཔག་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། བ་མིན་ནི་བ་ལང་འདྲའོ་སྙམ་པའི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། འདི་
ལ་དཔེ་དོན་འདྲར་འཛིན་ཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ། ཁོ་ན་རེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་དུ་གྱུར་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཆོས་ཅན། སྟོང་ཉིད་བདེ་བ་ཡིན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞལ་བར་ཐལ། ཁྱོད་སྟོང་ཉིད་ལ་བདེ་
བར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། གསལ་བ་དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་བདེ་བར་གཞལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། ཁོ་རང་ལ། འོ་ན། བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་
ཁྱོད་ཀྱིས་གཞལ་བར་ཐལ། ཁྱོད་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། སྟོང་ཉིད་ཤིན་ཏུ་གསལ་བདེ་ཁྱོད་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་སྟོང་ཉིད་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གཟིགས་པའི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[213A]༄༅། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། གཞི་གྲུབ་ན་མངོན་གྱུར་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན། མཁས་པ་ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་ཟེར། དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན། རང་མངོན་སུམ་དུ་
རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཁྱབ་པར་ཐལ། རང་གཞལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་ན་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། གཞི་གྲུབ་ན་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་
ཐལ༑ གཞི་གྲུབ་ན་རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་མ་ཁྱབ་ཟེར། དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་རང་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། རྗེས་དཔག་
གི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཚད་མ་པའི་ལུགས་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་གཏན་ནས་མ་ཁྱབ། འོ་ན། རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ན། རྗེས་དཔག་ཡིན་ཚད་ཀྱིས་གཞལ་དགོས་པར་ཐལ། རྗེས་དཔག་གང་
རུང་ཞིག་གིས་གཞལ་བས་དེའི་གོ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཙོ་ཆེ་ཆུང་གི་སྒོ་ནས་དང། མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གཞལ་བའི་སྒོ་ནས་འཇོག་དགོས་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་རང་ལ། འོ་ན། སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་
ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཁྱོད་བཟུང་བྱར་བྱེད་པའི་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་ཁས། མ་ཁྱབ་ན། མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་ན། མིག་ཤེས་ཡིན་ཚད་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། གང་རུང་ཞིག་གིས་མི་ཆོག་པ་དེའི་ཕྱིར། བྱས་

[213B] སེམས་ཅན་གཞིར་བཞག་ཟེར་ན། འོ་ན། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་བཟུང་བྱར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་མིག་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་བཟུང་བྱར་བྱེད་པའི་སྤྲུལ་གྱི་མིག་ཤེས་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། སྤྲུལ་གྱི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲ་ཉན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཚད་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས། སྤྲུལ་རྣམས་མིག་གིས་ཉན་པ་ཡིན། །དེ་ཡང་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མི་གཞིར་བཞག་ཟེར་
ན། འོ་ན། སྒྲ་དང་དྲི་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱར་ཐལ། ཁྱོད་ཁྱོད་བཟུང་བྱར་བྱེད་པའི་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་བཟུང་བྱར་བྱེད་པའི་བ་ལང་སྤྱོད་ཀྱི་མིའི་མིག་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཊིཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་སྣང་
པ་ལས། མདོ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལས་བ་ལང་སྤྱོད་པའི་མི་རྣམས་ནུ་མ་གསུམ་པ་དང། འཛམ་བུ་གླིང་བའི་སྦྲུལ་གྱིས་མིག་གི་སྒོ་ནས་སྒྲ་ཐོས་པ་ལྟར། བ་ཡང་སྤྱོད་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་མིག་གི་སྒོ་ནས་སྒྲ་ཐོས་ཤིང་དྲི་འཛིན་ལ། རི་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་ཆོད་
པའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་དང། ཞེས་དང། མདོ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལས་ཀྱང། འཛམ་བུའི་གླིང་ན་སྦྲུལ་ཉིད་ཀྱི་མིག་གིས་སྒྲ་ཐོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་སྤྱོད་ན་མི་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཁམས་གོང་མའི་
གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཆོས་ཅན། མིའི་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཞེས་པ་མི་གཞིར་བཞག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁམས་གོང་མའི་གཟུགས་

[214A]༄༅། །ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མཛོད་ལས། མིག་གིས་གོང་མའི་གཟུགས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སངས་འཕགས་ལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ན་མངོན་གྱུར་ཡིན་མི་དགོས་པར་ཐལ། གཞི་
གྲུབ་ན་མངོན་གྱུར་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མངོན་ལྐོག་གི་རྣམ་བཞག་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་བརླིང་བར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཁྱེན་ཚུལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་
སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། ཁྱོད་རང་ལ། སངས་འཕགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ལ་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ཚད་མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱར་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་འདོད་པའི་
ཕྱིར༑ འདོད་ན། དེ་འཇོག་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་བརླིང་བར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བུམ་པ་རྟོགས་པའི་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ཆོས་ཅན། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡན་
པར་ཐལ། ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་དེར་ཐལ། བུམ་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུམ་པ་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་ཡུལ་དུས་དུ་མ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེའི་ཚེ་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་
དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་རེ་རྣམས་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་པ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བུམ་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་

[214B] འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་ན་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན་ཆོས་ཅན། རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་
སྣང་ཡུལ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བས་མ་བསླད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྟགས་ལམ་རིམ་གྱིས་གྲུབ་ལ། ཁྱབ་པ་མེད་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་ལོག་ཤེས་སུ་འཇོག་པ་ལ་འཛིན་སྟངས་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཞིག་
ཡོད་དགོས་ཀྱི། འཁྲུལ་བ་དེ་འདྲས་མི་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱུན་མཐའ་མན་ཆད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་མངོན་ལ་དེ་ལྟར་མ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། དེས་ན་ལུགས་འདི་ལ་རང་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་འགལ་བའི་
ཚད་མ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་ལོག་ཤེས་ཡིན་མིན་དུ་འཇོག་གི་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། རང་གི་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ལོག་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འོ་ན། ལོག་ཤེས་ཡིན་ན། རྟོག་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་
པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་རང་དང་སྣང་ཚུལ་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་དེ་ལོག་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ་དང། ལ་ལ་དེ་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། དང་པོ་ལ། སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་སྣང་ཚུལ་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་
པར་ཐལ། ཁྱོད་ལོག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་དང་འཛིན་སྟངས་འགལ་བའི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམ་བཅའ་གཉིས་པ་

[215A]༄༅། །ལ༑ ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་སྣང་ཚུལ་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། རྟོག་མེད་གང་ཞིག་
ཁྱོད་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཟླ་བ་དེ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་དང་སྣང་ཚུལ་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ ཁྱོད་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་དང། རང་དང་སྣང་ཚུལ་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱིས་ལོག་ཤེས་ཡིན་མིན་དུ་འཇོག་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཆོས་རྗེ་རྒྱན་བཟང་པ་ན་རེ། ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སོགས་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ལོག་ཤེས་མེད་པར་ཐལ། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་སྣང་ཡུལ་ལ་བྱེད་ཅིང། རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྣང་བ་ཙམ་རྟོག་མེད་དེའི་སྣང་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་སྣང་གཞིར་གྱུར་པའི་སྣང་བ་གཞི་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གསུམ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་གིས་དགག་པ་ལ། རྩ་བར། མངོན་
གྱུར་མངོན་ཕྱོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནས། སྟོང་ཉིད་དོན་ཅན་ངེས་དོན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཞུང་འདིའི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། སྟག་ལོ་ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་པའི་སྐབས་འདིར་ཡང་ཀུན་

[215B] རྡོ་ཁབ་ལེན་གྱིས་ལྕགས་གཡོ་བ་ལྟར་བདེན་པར་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་སྣང་བའི་ཀུན་གཞིའི་སེམས་ཀྱིས་འགྲོ་འོང་བྱེད་པ་དང། ཡང་སྲིད་འཛིན་པ་སོགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་ཁྱབ་ལེན་དང་ཉེ་བས་
ལྕགས་ནི་མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་འཁོར། །དེ་ལ་སེམས་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། །སེམས་དང་ལྡན་བཞིན་སྣང་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །བདེན་མིན་བདེན་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །གང་ཚེ་འགྲོ་འོང་གཡོ་བར་འགྱུར། །དེ་ཚེ་སྲིད་པ་འཛིན་པར་བྱེད། །ཅེས་
སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སེམས་བདེན་པར་མེད་ན་འགྲོ་འོང་སོགས་མི་འཐད་ཅེས་པའི་ལན་དུ། སེམས་མེད་པའི་རྡོ་ཁབ་ལེན་གྱི་དབང་གིས་སེམས་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པ་ལྟར་ལྕགས་གཡོ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞི་བདེན་པར་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ལྟར་གཡོ་
བར་སྣང་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ཆོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་ཀྱང་དེའི་དབང་གིས་སྣོད་བཅུད་མཐའ་དག་སྣང་བའི་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་པོ་དེ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་བཞག་སྟོན་པའི་མདོ་བསྟན་
བཅོས་ཀུན་མཐུན་པར་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པ་ཡང་ལེགས་ལྡན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་འདོད་པ་ནི། རིག་བྱེད་པས་སྐྱེས་བུ་འདོད་ཚུལ་ལ་མིང་བསྒྱུར་བ་ཙམ་ཡིན་པར་
བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་ཡེ་ཤེས་སྙིང་བོ་དང། ཞིབ་འཚོ། ཀམ་ལ་ཤཱི་ལ། ཨ་བྷ་ཡ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་གཞི་མི་འདོད་དོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཨ་བྷ་ཡས་ཀུན་གཞི་བཞེད་པར་ཐལ། སྔགས་རིམ་ལས། ཕྱི་དོན་མེད་པ་དང་ཀུན་གཞི་འདོད་ཚུལ་ཞིག་

[216A]༄༅། །བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཨ་བྱ་ཡས་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་ཡང་བཤད་ལ། ཀུན་གཞི་ཡང་རེས་ཡོད་རེས་མེད་པར་བཤད་ཀྱང་མེད་པ་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསལ་སྒྲོན་ལས། རྩོམ་པ་ཡང་སྔ་ཕྱིའི་དབང་
གིས་འགལ་བར་བཤད་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཞི་འཚོ་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་མི་བཞེད་པར་གསལ་ལོ། །ཨ་བྷྱ་ཀ་ར་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བས་ཀུན་གཞི་སྟོན་པའི་
མདོའི་དོན་བཤད་ཚུལ་དང། ལེགས་ལྡན་གྱིས་མདོའི་དོན་བཤད་ཚུལ་གཉིས་མཐུན་པར་ཐལ། ཟླ་བས་ཀུན་གཞི་མི་འདོད་པ་ལེགས་ལྡན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཟླ་བས་མདོ་དེས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཀྱང་དགོངས་གཞི་སྟོང་ཉིད་ལ་དགོངས་པར་
བཤད༑ ལེགས་ལྡན་གྱིས་དེའི་དགོངས་གཞིར་ཀུན་གཞི་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཕྱི་དོན་མེད་པ་མདོ་གང་གི་ཡང་དགོངས་པར་མི་འདོད་པར་གསུངས་པ་ལ། ཆོས་རྗེ་
རྒྱན་བཟང་བ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ཀུན་གཞི་སྟོན་པའི་ལང་གཤེགས་སོགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོར་མདོ་དེ་དག་ཀུན་གཞི་སྟོན་བྱེད་མ་ཡིན་པར་རྣམ་
ཤེས་གཅིག་གི་གནས་སྐབས་ལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་གཞི་བྱེད་པ་ལ་དགོངས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་མདོ་སྡེ་གཞན་ཡང་ནི། །དྲང་དོན་ཉིད་དུ་ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་པའི་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་མདོ་ལ་སེམས་

[216B] ཀུན་གཞི་སྟོན་པའི་མདོ་དང། ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དང། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་སྟོན་པའི་མདོ་བཞི་པོ་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། ལུགས་འདིས་ནི་སྔར་
བཤད་པའི་དོན་ཚན་བཞི་ཀ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་གྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་གྱིས་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་སྨོས་པའི་བརྗོད་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཞིར་བཤད་པ་གཙོ་པོ་ཡིན་གྱི། བརྗོད་བྱེད་ཐ་དད་དང་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དཔེར་ན། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་སྟོན་ཚུལ་ལ། རིགས་བདེན་གྲུབ་སོ་སོར་ཡོད་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་སླར་འཕོས་ནས་མི་སྐྱེ་བ་དང། དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་ཇི་ཙམ་བསྒོམ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ལྷག་བསམ་དང། སེམས་བསྐྱེད་མི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་སྟོན་པའི་
ལུང་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པའི་མདོ་ཐམས་ཅད་འདིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་དྲང་དོན་དུ་འདོད་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། ངེས་པའི་དོན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་དྲང་དོན་ཉིད་དུ་ལུང་འདིས་གསལ་བར་
བྱེད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཙམ་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འདོད་པ་ལྟར་སྟོན་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི། གཞན་ཕྱིན་དྲུག་གི་རྣམ་བཞག་སོགས་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་དབུ་སེམས་གཉིས་ཀས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། རང་
འགྲེལ་ལས། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སེམས་ཙམ་པས་དེས་དོན་དུ་འདོད་པའི་མདོ་ལ་སྐབས་འདིར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། ཁམས་གསུམ་པོ་

[217A]༄༅། །འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །ཞེས་པའི་མདོ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་མདོ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཉི་ཁྲིའི་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་མདོ་ལས་
ལེན་པ་གང་ཞིག་སློབ་དཔོན་ཤནྟི་བས་ལེའུ་དེ་དགོངས་འགྲེལ་དང་མཐུན་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཤནྟི་བས་བཤད་པ་ལྟར་སྐབས་འདིར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་དེ་ལས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དོན་དམ་པར་མེད་
མཉམ་དང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཉམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྟོང་ཐུན་ཆེན་མོ་ལས། སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་ལུང་ལྔ་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལམ་ཚན་དཔེ་གསལ་རྫོགས་ཀྱི་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དང། ཀུན་གཞི་ཡོད་
པར་སྟོན་པའི་མདོ་དང། ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དང། མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་སྟོན་པའི་མདོ་དང། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་སྟོན་པའི་མདོ་དང་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
རྒྱུད་ལ་མཚན་དཔེ་གསལ་རྫོགས་ཀྱི་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ཆོས་ཅན། སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་སེམས་ཙམ་པས་
དྲང་དོན་དུ་འདོད་ལ། སྐབས་འདིར་ཡང་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐབས་འདིར་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་དེ་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པས་ཀུན་གཞི་ཡང་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་

[217B] ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་དེ་སྐབས་འདིར་དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་ཚད་པའི་སྒོ་ནས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་
གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ལ་གསུམ། ཐར་འདོད་ཀྱིས་ཐོག་མར་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དགག་དགོས་པར་བསྟན་པ། བདག་དང་བདག་གི་བ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་ཚུལ། བདག་དང་ཤིང་རྟའི་དཔྱད་པ་དངོས་
པོ་གཞན་ལ་ཡང་བསྒྲེ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྩ་བར། ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་མ་ལུས་འཇིག་ཚོགས་ལ། །ཞེས་སོགས་བྱུང། གཞུང་འདིའི་སྐབས་སུ་མཐའ་དབྱད་པ་ལ། དགག་བཞག་སྦང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། མཚུངས་མེད་
ཆོས་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་བཟང་པོ་ན་རེ། འཁོར་བའི་རྩ་བར་གྱུར་བའི་མ་རིག་པ་ལ། ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་གཉིས་ཡོད། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང་འཇིག་ལྟ་ཡིན་མིན་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། འཇིག་ལྟ་
ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་མ་ཡིན་པ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ལ། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་མ་ཡིན་པ་དང། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དང་མུ་བཞི་ཡོད། དང་པོ་ནི། ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་
པར་འཛིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཟག་གཞན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། རང་རྒྱུད་ཀྱིས་ནྦྶྡུས་པའི་ང་ཙམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའོ། །བཞི་བ་ནི། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་རང་གི་མཚན་

[218A]༄༅། །ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའོ། །ཞེས་སྟོང་ཐུན་ཆུང་བ་ལས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་འོ་ན། སྐབས་འདིར་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཁས་ལེན་རིགས་པར་ཐལ། འཁོར་བའི་རྩ་བའི་དབྱེ་བ་འཇོག་ཚུལ་འཐད་པའི་
ཕྱིར༑ འདོད་ན། སྟོང་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཞི་སྒོ་གཉིས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཤེར་མདོ་ལས། དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་ཐར་པ་མེད་པར་བཤད་པ་དང། སློབ་དཔོན་གྱིས། ཞི་སྒོ་གཉིས་པ་མེད་པ་དང་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་འཕགས་ཡུལ་གྱི་དཔྱོད་ལྡན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འོ་ན། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་གསུམ་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཞི་སྒོ་གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་
སྟེ༑ དེ་གསུམ་ཀ་སྟོང་ཉིད་ལ་དབྱེ་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ང་ཡིར་འཛིན་པའི་གཙོ་སེམས་ཆོས་ཅན། འཇིག་ལྟ་ཡིན་པར་ཐལ། ང་ཡིར་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཤེས་རབ་ཉོན་
མོངས་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་འབྲེལ་ལས། དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ང་དང་ངའི་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ང་
དང་ང་ཡི་བ་གཉིས་གང་རུང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་ལྟའི་འཛིན་ཚུལ་ཚང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་ང་དང་ང་ཡིབ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་འཇིག་ལྟའི་

[218B] དེ་འདྲའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་ངའོ་སྙམ་པ་དང་ང་ཡིའོ་སྙམ་པ་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། རྫས་སྤྱི་སོགས་བཅད་ན་ཁྱོད་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ཆུང་བ་
ལས༑ འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་དང་གིས་སྐྱེ་བ་ཞིག་དགོས་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིས་ནི་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་གནང་ཚུགས་སེ་བ་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་འཇིག་ལྟ་མ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །བྱས་
པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ང་དང་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། ང་དང་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་གཉིས་འཇིག་ལྟར་འཇིག་པ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ངལ་འཛིན་ཚུལ་སྔ་མ་གཞིར་བཞག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བའི་གཞིང་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ནི་ངར་འཛིན་གྱི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་དང་
གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་ཀའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གཞན་མཆོད་སྤྱིན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ལ་དམིགས་ནས་ངའོ་སྙམ་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ལྷས་སྤྱིན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་འཇིག་ལྟ་ཡོད་པར་ཐལ། གཞན་
མཆོད་སྤྱིན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྷས་སྤྱིན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྷས་སྦྱིན་གྱིས་མཆོད་སྦྱིན་ལ་ངའོ་སྙམ་པ་མི་སྐྱེ་ཡང་མཆོད་སྤྱིན་ལ་ང་གཅིག་ཡོང་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་

[219A]༄༅། །ཅིག་ན་རེ། ང་ཡི་པའི་རང་ལྡོག་གང་ཟག་དང། གཞི་ལྡོག་གམ་མཚན་གཞི་གང་ཟག་མ་ཡིན་པ་སྟོང་ཐུན་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཟེར། ཡང་ལ་ལན་རེ། ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ཀྱང་རང་རྒྱུད་
ཀྱི་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་ཞེས་ཟེར། དེ་དག་ལ་འོ་ན། ང་ཡི་བ་ལ་དམིགས་ཞེས་པའི་ང་ཡི་བ་ལ་མིག་རྣ་སོགས་འཇོག་རིགས་པར་ཐལ། ང་ཡི་པ་འཇོག་ཚུལ་འཐད་པའི་བྱིར། འདོད་ན། ང་ཡིར་
འཛིན་བསང་ཡི་བ་ལ་དམིགས་ཞེས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ང་ཡི་བ་ལ་མིག་རྣ་སོགས་འཇོག་རིགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཐལ་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ལ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་སྐབས་འདིའི་འཇིག་ལྟ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ང་ཡི་པམ་ཡིན་པ་གང་
ཞིག་ང་ཡི་བ་ལ་དམིགས་ཞེས་པ་ཡང་དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། ང་ཡི་བ་ལ་དམིགས་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མིག་རྣ་སོགས་ཆོས་ཅན། ང་ཡི་
པ་ཡིན་པར་ཐལ། ང་ཡི་བའི་མཚན་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ད་ཡི་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ང་ཡི་པའི་གདགས་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། གང་ཟག་གི་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་གང་ཟག་
ཡིན་པར་ཐལ། ང་ཡི་བའི་གདགས་གཞི་མིག་རྣ་སོགས་ང་ཡི་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ། རྟགས་དེར་ཐལ། ཁྱོད་དའི་ཡིན་རྒྱུའི་གཞི་དང། ཁྱོད་བདག་དེའི་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གི་བའམ་བདག་གི་ཅན་ཞེས་

[219B] དཔེར་ན། ནོར་ཅན་ལ་ནོར་པ་དང། རྟ་ཅན་ལ་རྟ་བ་བཞིན་ནོ། །རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། ང་ཡི་བ་གཞི་མིག་རྣ་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་
ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་རྣ་སོགས་ནི་ང་ཡི་བ་དང་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆོས་ལ་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཐུན་ལས། རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་མིག་རྣ་སོགས་ནི་ང་ཡི་པའི་མཚན་གཞི་དང། གང་
ཟག་དང་ཆོས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཡ་གྱལ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་གཞི་གཉིས་ཀ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་སྤྱིར་དེ་ལྟར་ང་ཡི་བས་ང་ཡིར་བྱེད་རྒྱུའི་མཚན་གཞིར་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་སྣང་ཡང་ཞིབ་པར་དཔྱད་ན་མ་ཁྱབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་དག་
ང་ཡི་བས་ང་ཡིར་བྱེད་རྒྱུའི་མཚན་གཞིར་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ང་ཡི་བར་རང་ཉིད་ཡིན་པར་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ང་ཡི་བ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་རྣ་སོགས་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལང་ཡི་བར་སྣང་བའམ་དེ་དག་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ང་ཡི་བའི་རྣམ་པ་ཤར་བདེ་ལ་བྱེད་ཅིང་
དེ་རང་མཚན་གྱིས་འཛིན་པའི་ལྟ་བང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། དེ་དག་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཡུལ་གྱི་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ང་ཡི་བར་སྣང་ཞིང་དེ་འདྲའི་ང་ཡི་བ་ལ་དམིགས་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཞེན་པ་ནི་ང་ཡི་བར་
འཛིན་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ང་ཡི་བར་སྣང་ཞིང་ཞེས་བསང་ཡི་བདེ་སྣང་གཞིའི་མིག་རྣ་སོགས་ལ་མི་འཇོག་པར་མིག་རྣ་སོགས་བློ་ལང་ཡི་པར་སྣང་ཙམ་དེ་ང་ཡི་པར་འཇོག་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ང་

[220A]༄༅། །འཇོག་པའི་ཚེ་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་མི་འཇོག་པར་ཕུང་པོ་ལ་ང་སྣང་ཙམ་དེ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ང་དང་ང་ཡི་བདེ་གདགས་གཞི་ཕུང་བོ་དང་མིག་རྣ་སོགས་ལ་བློས་ཕར་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
གདགས་གཞི་དེ་དག་ལ་ང་དང་ང་ཡི་བར་སྣང་ཙམ་དེ་ང་དང་ང་ཡི་བར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་རྣ་སོགས་ཆོས་ཅན། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གིས་ཁྱོད་ལ་དམིགས་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ལྷབ་
དེ་ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྷ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་དང་ང་ཡི་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ང་ཡི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཡི་ཕལ་དམིགས་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་
དེ་ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དང་བདག་གི་བ་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། ང་ཡི་པ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ནི། ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་དང། གང་
ཟག་གི་བདག་གི་པ་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་གཉིས་ཀའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་ལ་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཆོས་དང་གང་དྲག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་
ཡང༑ སོ་སྐྱེའི་མིག་རྣ་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སོ་སྐྱེའི་མིག་རྣ་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེ་ལང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་

[220B] དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། ང་ཡི་བའི་གཞི་མིག་རྣ་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་
སྟོང་ཐུན་ལས། རང་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་ཀྱང་ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་མེད་པ་དག་ནི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མིག་རྣ་སོགས་ང་ཡི་བ་མིན་ཀྱང་དེ་དག་ཡི་པར་སྣང་བའི་ང་ཡི་པ་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ང་ཡི་བར་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པར་ཐལ། དེ་དག་ང་ཡི་བར་སྣང་བ་ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པར་གྱུར་བའི་ང་ཡི་བ་ཡིན་ཀྱང། དེ་དག་ང་ཡི་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་
ཐུན་ལས། དེ་དག་ང་ཡི་བར་སྣང་བའི་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ནི་ང་ཡི་བར་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་མ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ལ་དབྱེ་ན། ང་ཡི་བར་འཛིན་
པའི་འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ཕྲ་མོ་དང། བདག་གཟུགས་སུ་ལྟ་བ་སོགས་ཉི་ཤུ་པོ་འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་རགས་པ་སྟེ། ཕྲ་རགས་གཉིས་ཡོད་ཟེར་ན། འོ་ན། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀ་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་ལྟ་ཀུན་
བཏགས་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀ་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་གཉིས་ཀའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་རེ་རེ་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡང་སྡོན་གྱི་རྟོག་

[221A]༄༅། །གེ་པ་མང་པོ་ན་རེ། ངའོ་སྙམ་པའི་ཐ་སྙད་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་དང། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན། རང་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དང། དེའི་དུས་ཀྱི་བདག་ལ་དམིགས་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན། ལྷས་སྤྱིན་
གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་ན། ལྷས་སྦྱིན་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལྷས་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་རབས་སྔ་
མའི་ལྷ་དང་མི་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། ལྷས་སྦྱིན་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ངའོ་སྙམ་པའི་བློའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་འདིའི་མི་ལྷས་སྦྱིན་གྱིས་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་དྲན་
པ་ན། ང་སྔར་དེ་དང་དེར་སྐྱེས་འདུག་སྙམ་དུ་དྲན་པ་ཡིན་གྱི་ཚེ་འདིའི་དུས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ང་སྔར་དེ་དང་དེར་སྐྱེས་འདུག་སྙམ་དུ་མི་དྲན་ནོ། །དེས་ན་ཚེ་འདིའི་ལྷས་སྦྱིན་གྱིས་གང་ལ་དམིགས་ནས་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེས་པའི་དམིགས་པར་གྱུར་བའི་བདག་ནི་
ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་ཡང་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་དྲན་པ་མི་འགལ་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་འཇིག་ལྟ་དང་ང་རྒྱལ་ལྷས་སྦྱིན་ལ་སྐྱེ་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པར་གྱིས། གོང་དུ་འདོད་ན། ལྷས་སྦྱིན་དེ་བདག་དུ་མར་
ཐལ་བ་དང། དེའི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་གསུམ་ཀ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འཇིག་ལྟའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་བདག་ལ་འཇིག་ལྟ་དེ་རང་རྒྱུད་ལ་ལྡན་དུས་ཀྱི་བདག་དེ་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་

[221B] འདོད་ན། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་ལོ་ཟླ་ཞག་དུས་སྔ་ཕྱིའི་བདག་རེ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ངའོ་སྙམ་དུ་ཡུལ་དུས་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དའོ་སྙམ་དུ་ཡུལ་དུས་སོ་སོར་མ་
ཕྱེ་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་ཡུལ་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ལྷས་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ངའོ་སྙམ་པའི་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་ཡུལ་ལ་དེའི་ཚེ་རབས་སྔ་ཕྱིའི་བདག་དུ་མ་ཡོད་པར་ཐལ། ལྷས་སྦྱིན་གྱིས་དུས་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་ངའོ་སྙམ་
པའི་དམིགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་དའོ་སྙམ་པའི་དམིགས་པ་ལ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང། སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་ལྷ་དང་མིའི་ང་ལ་དམིགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་མེད་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་
ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ངའོ་སྙམ་པ་དང་ང་ཡིའོ་སྙམ་པ་གང་རུང་ཞིག་དགོས་པས། ལྷའོ་སྙམ་པ་དང་མིའོ་སྙམ་པའི་འཇིག་ལྟ་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན། འཇིག་ལྟས་དར་བཟུང་ཚུལ་ལ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་ངར་བཟུང་ཚུལ་རེ་དང། མི་རིགས་བཞིའི་ངར་བཟུང་ཚུལ་
རེ་རེ་མེད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེའི་བཟུང་ཚུལ་ལ་ཡུལ་གྱི་བདག་ལ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་ང་ཙམ་དང་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་ང་གཉིས་ཡོད་པ་བཞིན་ངར་འཛིན་ཡང་སོ་སོར་ཕྱེ་མ་ཕྱེ་གཉིས་མེད་པར་ཐལ་
འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ལས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྩ་བར། དར་འཛིན་དེ་དག་ལ་ཡང་འཇུག་མཐོང་སྟེ། །ཞེས་དང། རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། ཡུལ་གྱི་བདག་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཅན་དར་འཛིན་ཡང་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་དང་མ་ཕྱེ་བའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་དུ་ཤེས་

[222A]༄༅། །པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྟག་ལོན་རེ། བདག་འཛིན་དཔྱོད་དུས་ཕུང་པོ་དང་ཐ་དད་པའི་བདག་ངོས་འཛིན་འགོག་པ་དང། ཕུང་བོ་རྗེས་སུ་འགོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལྷན་སྐྱེས་ལ་དེ་གཉིས་གཅིག་
ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཕུང་བོ་མ་གཏོགས་དེ་འཛིན་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། ཡང་རང་ཕྱོགས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདག་དང་ཕུང་བོ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་མེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བློ་ལྷན་སྐྱེས་
ལ་ཡང་བདག་དང་ཕུང་བོ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ངའི་ལུས་དང་ངའི་སེམས་ཞེས་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདག་ཕུང་གཉིས་རྗེ་ཁོལ་ལྟར་འཛིན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་
ཡང༑ ཕུང་བོ་མ་གཏོགས་དེ་འཛིན་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་པས་བདག་ཕུང་ཐ་དད་ལ་དམིགས་པའི་ལྷན་སྐྱེས་བཀག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེས་ཕུང་བོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་དང། ཕུང་པོ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་བདག་ལ་དམིགས་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་
མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་བདག་འཛིན་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ངའི་སྙམ་པ་དང་
ངའི་རྫས་སོ་སྙམ་པའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་གོང་དུ་དེའི་རྫས་རིན་ཐང་ཚང་བ་བརྐུས་ན་དགེ་སློང་ལ་ཕམ་པ་འབྱུང་ཞིང། མྱ་ངན་ལས་འདས་རྗེས་སུ་དེ་ལྟར་བརྐུས་ན་ཕམ་པ་མི་འབྱུང་བར་ལུང་ལས་གསུངས་པའི་

[222B] ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཕྱིའི་ཡོ་བྱང་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བདག་གི་པ་ལ་དམིགས་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དེང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕྱི་ནང་ལ་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཕྱིའི་
ཡོ་བྱད་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡོ་བྱད་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་འཇིག་ལྟར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡོ་བྱད་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་རང་ལུགས་
བཞག་པ་ལ། སྤྱིར་མ་རིག་པ་ལ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་དང། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་གཉིས་ཡོད། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་རྨོངས་པ་དེ་དང་བོའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་
གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གཉིས། དང་བོ་ལ། སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་རགས་པ་དང་ཕྲ་མོ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་རགས་པ་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་
གཉིས་ཡོད། གང་ཟག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་དང། གང་ཟག་ཕུང་བོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་གཉིས། དང་བོའི་མཚན་གཞི། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་
པའི་བློ་གཉིས་པའི་མཚན་གཞི་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཕྲ་མོ་ལ་དབྱེ་ན། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ལྟར་སྣང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འཐད་སྙམ་དུ་

[223A]༄༅། །འཛིན་པའི་བློ་དང་པོའི་མཚན་གཞི། རྒྱུ་མཚན་ལམ་ལྟོས་པར་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་གང་ཟག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་གཉིས་པའི་མཚན་གཞི་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལ་སྒྲས་
བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་རགས་པ་དང་ཕྲ་མོ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་ལ། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་རགས་པ་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཡོད། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་དུས་ཀྱི་ཆ་མེད་དུ་འཛིན་པ་དང། རྡུལ་ཕྲ་རབ་
ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་མེད་དུ་འཛིན་པ་གཉིས་དང་པོའི་མཚན་གཞི། སྔོན་པོ་སྔོ་འཛིན་ཚད་མས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་དང། དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་བསགས་པའི་གཟུགས་དང། དེ་འཛིན་པའི་ཚད་
མ་གཉིས་རྫས་གཞན་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་གཉིས་པོ་དེ་གཉིས་པའི་མཚན་གཞི་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཕྲ་མོ་ལ། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཡོད། དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་གཞི་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་
འཛིན་ཕྲ་མོའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལ་དཔག་སྟེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ལ་དམིགས་ནས་ང་དང་ཡིབ་གང་རུང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ། འཇིག་ལྟའི་མཚན་ཉིད། གོ་ཐོབ་བྱས་སོ། །རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་
ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་ང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དེ། ངར་འཛིན་འཇིག་ལྟའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་ཞེན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཡུལ་གྱི་བདག་གི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་རང་ངོས་ནས་དར་ཞེན་པ་དང། བདག་ནི་མིའོ་

[223B] །བདག་ནི་རྒྱལ་བོའོ། །ཞེས་ཡུལ་གྱི་བདག་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་རང་ངོས་ནས་དར་ཞེན་པ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཡིབ་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དེ། ད་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟའི་
མཚན་ཉིད། འཇིག་ལྟ་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་མེད་པའི་ཕྱིར། འཇིག་ལྟ་གཉིས་ལ་བདག་འཛིན་གྱིས་ཁྱབ་ཀྱང་བདག་འཛིན་ལ་འཇིག་ལྟས་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཞན་རྒྱུད་ལ་དམིགས་པའི་བདག་འཛིན་ཡོད་པ་གང་ཞིག་
དེ་འཇིག་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་འགྲོ་བ་ཐ་དད་ལ་དམིགས་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ངའོ་སྙམ་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འཇིག་ལྟ་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། འཇིག་ལྟ་རགས་པ་དང་ཕྲ་མོ་གཉིས་
དང་པོ་འཇིག་ལྟ་རགས་པ་ལ་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས། འཇིག་ལྟ་ཕྲ་མོ་ལའང་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཡོད། དེ་དག་གི་མཚན་གཞི་སྔར་གྱི་རིགས་པ་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ།    ༈    །གསུམ་པ་རྩོད་པ་
སྤོང་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལུགས་འདི་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཐལ། འཇིག་ལྟའི་ཡུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེའི་
དམིགས་པ་ནི་བདག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ངར་འཛིན་པ་ནི་བདག་གི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འཇིག་ལྟའི་དམིགས་པ་བདག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་དམིགས་པ་རྟག་པ་

[224A]༄༅། །ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་རྟོག་གེ་པའི་འདོད་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། འོ་ན། དེའི་དམིགས་ཡུལ་བདག་ཁོ་ནར་བཤད་པའི་རྣམ་བཅད་ཡོངས་དཔྱོད་མེད་པར་
ཐལ༑ དེ་རྟག་པ་དང་བདག་མིན་གྱི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས།    ༈    །གཉིས་པ་བདག་དང་བདག་གི་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་ལ། བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་དང། བདག་གི་པ་རང་
བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། གཞན་སྡེའི་འདོད་པ་དགག་པ་དང། རང་སྡེའི་སྒྲོ་འདོགས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གཞན་སྡེའི་འདོད་པ་འཆད་པར། རྩ་བར། ཟ་བོ་རྟག་དངོས་བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག་ཅེས་སོགས་
བྱུང༑ དེ་དགག་པ་ལ། མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་བྱུང། གཉིས་པ་རང་སྡེའི་འདོད་ཚུལ་འཆད་པར། ཁ་ཅིག་བདག་ལྟའི་རྟེན་དུ་ཕུང་པོ་ནི། །ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་དགག་པར། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ན་དེ་ཕྱིར་
དེ༑ ༑ཞེས་སོགས་བྱུང། གཉིས་པ་བདག་གི་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་ལ། གང་ཕྱིར་བྱེད་པོ་མེད་ཅན་ལས་མེད་པ། །ཞེས་སོགས་བྱུང། གཞུང་འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་མཐའ་དབྱད་པ་ལ། དགག་བཞག་སྤང་གསུམ་ལས། དང་
པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་ལྟའི་དམིགས་ཡུལ་ལ་བདག་གཅིག་མི་དགོས་ཟེར་ན། དེ་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ལ་བདག་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་ལྟའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འདོད་པའི་རང་སྡེ་ལ་གནས་མ་བུ་པ་ཁོ་

[224B] དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཡབ་སྲས་སོགས་རང་རྒྱུད་པ་དུ་མས་ཀྱང་དེའི་དམིགས་ཡུལ་ལ་སེམས་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་གིས་ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་པའི་བདག་མེད་པས་ན་བདག་ལྟའི་དམིགས་པ་ལ་
ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་དང། གཙོ་བོར་སེམས་རང་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་གི་སྒྲ་དངོས་སུ་འདོགས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྲིད་པ་ལེན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང། བདག་གི་སྒྲ་དངོས་སུ་འདོགས་ཞེས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་བདག་གི་སྒ་དངོས་མིང་དུ་འཇུག་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་ལ་སྟག་ལོ་ན་རེ། རྟོག་གེ་འབར་བའི་ལུང་དེས་རྣམ་ཤེས་བདག་ཏུ་
མ་བསྟན་པར་ཐལ། དེས་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ན་གདགས་གཞིར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ཞིང། རྩ་བར། ཁ་ཅིག་བདག་ལྟའི་རྟེན་དུ་ཕུང་པོ་ནི། །ལྔ་ཆར་ཡང་འདོད་ཁ་ཅིག་སེམས་གཅིག་འདོད། །ཅེས་པས་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྔ་བདག་གི་གདགས་གཞི་དང། ཀུན་
གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གདགས་གཞིར་བསྟན་པ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་བདག་གི་གདགས་གཞི་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་མི་འདོད་པར་ཐལ། དེས་བདག་གི་གདགས་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནང་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེས་མི་ལྟ་བུ་ཕུང་བོ་ལྔ་པ་ཅན་
ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཀ་ཚོགས་པ་དེ་བདག་ཏུ་འཇོག་པ་དང། སྲིད་པ་གསུམ་དུ་རྒྱུན་མའི་ཆད་པར་སྔར་འཁོར་མཁན་ལ་གཙོ་བོར་རྣམ་ཤེས་འཇོག་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། འདི་ལྟར་

[225A]༄༅། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྲིད་པ་ལེན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ལུས་དང་དབང་བོའི་ཚོགས་དག་ལ་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྲིད་པ་རྒྱུན་
དུ་ལེན་མཁན་གྱི་བདག་ལ་རྣམ་ཤེས་འཇོག་པར་བསྟན། ལུས་དང་དབང་པོའི་ཚོགས་དག་ཅེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ལུས་དང་དབང་པོའི་ཚོགས་ཙམ་བདག་དང། ལུས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་གདགས་གཞིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། ཤིང་རྟའི་
ཡན་ལག་ཚོགས་ཙམ་ཤིང་རྟ་དང། དེའི་ཡན་ལག་གདགས་གཞིར་འདོད་པ་བཞིན་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཤེས་བྱེད་དུ། མདོ་ལས། དཔེར་ན་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ལ། །ཤིང་རྟ་ཞེས་ནི་དྲན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་ནས། །
ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སེམས་ཅན་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཟླ་བས་ཕུང་པོ་ཚོགས་ཙམ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་དང། ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཚོགས་ཙམ་ཤིང་རྟར་འདོད་པ་བཀག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་མཁན་མེད་
པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཟླ་པས་རྣམ་ཤེས་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་བདག་གི་གདགས་གཞིར་མི་འདོད་པར་ཐལ། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་སོགས་ཀྱིས་དེ་འདོད་པ་ཟླ་བས་བཀག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གཞན་ཡང། ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱིས་བདག་རང་
ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ། དེ་དག་གིས་བདག་བཙལ་བའི་ཚེ་རྙེད་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། མ་བརྟགས་གྲགས་པར་གཏི་མུག་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཏགས་དོན་དཔྱད་མི་རུང་ཞེས་དཔྱད་པ་འགོག་ཡུལ་ཞིག་མེད་པར་ཐལ་

[225B] བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་དག་གིས་བདག་བཏགས་ཡོང་དུ་མི་འདོད་པར་ཐལ། བདག་དེའི་མཚན་གཞི་རྣམ་ཤེས་དང། ཀུན་གཞི་གཉིས་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་གིས་བདག་དང་གང་ཟག་གི་རང་ལྡོག་བཏགས་
ཡོང་དང་གཞི་ལྡོག་ལ་རྫས་ཡོད་ཁས་ལེན་པས་མི་འགལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདུས་བྱས་དེ་ལྡན་མིན་དང་བཏགས་ཡོད་ཡིན་ཀྱང་མཚན་གཞི་ལ་གཟུགས་དང་ཤེས་པ་ཁས་ལེན་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ལེགས་
ལྡན་གྱིས་བདག་གི་མཚན་གཞིལ་རྣམ་ཤེས་ཞིག་འདོད་པར་ཐལ། རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་སྔ་རོལ་ན། །འདོད་ཆགས་མེད་པའི་ཆགས་ཡོད་ན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཆགས་ཡོད་ན་ཞེས་པས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་དེ་ངོས་
འཛིན་པ་ལ་ལེགས་ལྡན་དང་ཟླ་བའི་ཞབས་གཉིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་དེ་ལ་སེམས་ཞིག་འདོད་པ་གང་ཞིག་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིལ་སེམས་དང་གཙོ་བོར་གང་ཟག་ཅིག་ལ་འཇོག་
པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སེམས་ལ་ཆགས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཡིན་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་ལས། ཆགས་པ་
ནི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་སམ་གང་ཟག་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མང་བཀུར་བ་ཁ་ཅིག་ཕུང་པོ་ལྔ་ཀ་བདག་དང། དེ་ལྔ་ཀ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་བདག་ཏུ་འདོད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་

[226A]༄༅། །དག་གིས་རང་གི་ཕུང་བོ་ལྔ་ཚོགས་པ་དང་བསྡོམས་པ་བདག་ཏུ་འདོད་ཀྱི། རེ་རེ་ཙམ་བདག་ཏུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་བདག་ལྟ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་མཛད་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདག་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུ་ཙམ་མིན་གྱི། ཕུང་བོ་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དང། དེ་ཡང་དུ་མཚོགས་པ་ཞིག་དགོས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བཏགས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་
དག་གིས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཀ་རེ་རེ་ནས་བདག་ཏུ་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ན་དེ་ཕྱིར་དེ། །མང་བས་བདག་དེ་དག་ཀྱང་མང་པོར་འགྱུར། །ཞེས་པས་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་དེ་ལྟར་ན་བདག་དུ་མར་འགྱུར་ཞེས་ཐལ་བ་འཕངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་རང་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་རྣ་སོགས་ང་ཡི་བ་དང་ང་ཡི་བ་གང་ཟག་ཡིན་ཟེར་བ་སོགས་ཁེགས་ཏེ། གལ་ཏེ་མིག་སོགས་བདག་གི་བ་ཡིན་ན། །དེ་དག་མང་ཕྱིར་བདག་གི་བ་མང་འགྱུར། །ཞེས་འདོན་པ་བསྒྱུར་ཏེ་བཀག་ཆོག་པའི་ཕྱིར། ཡང་
ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཕུང་བོ་ཚོགས་ཙམ་བདག་ལྟའི་དམིགས་པ་དང། བདག་མིན་ཀྱང། གཟུགས་སོགས་ཕུང་བོ་རྣམས་ཀྱི་བཀོད་པ་ཙམ་བདག་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཀོད་པ་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ལས་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་མིང་དང་ཐ་སྙད་འཐོབ་པའི་
ཕྱིར༑ དཔེར་ན། ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་བསིལ་བུར་སྤུངས་པ་ཤིང་རྟ་མིན་ཀྱང། ཡན་ལག་རྣམས་བསྒྲིག་ནས་དབྱིབས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཤིང་རྟའི་མིང་རྙེད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་འོ་ན། བདག་དེ་དབྱིབས་ཀྱི་

[226B] འགྲོ་བ་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ལུས་དབྱིབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས༑ རྟགས་དེར་ཐལ། འགྲོ་བ་སོ་སོར་འབྱེད་བྱེད་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ལུས་ལམ་ལྟོས་པར་སེམས་ཙམ་གྱིས་སོ་སོར་འབྱེད་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དང་
བོ་སླ། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། གཟུགས་མེད་པ་ཡང་ལུས་རགས་པ་མེད་པས་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགྲོ་བ་སོ་སོ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། གཟུགས་ཁོ་ནའི་ཁྱད་པར་ལ་བདག་འཇོག་ཅིང་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་
བཞིའི་ཁྱད་པར་ལ་མི་འཇོག་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྩ་བར། དབྱིབས་ཞེ་ན་དེ་གཟུགས་ཅན་ལ་ཡོད་ཕྱིར། །ཁྱོད་ལ་དེ་དག་ཉིད་བདག་ཅེས་འགྱུར་གྱི། །སེམས་སོགས་ཚོགས་ནི་བདག་ཉིད་
འགྱུར་མིན་ཏེ། །གང་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་དབྱིབས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མིའི་ལག་པ་གཅིག་པོ་དེང་དང་ང་ཡིབ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ང་དང་ང་ཡི་བ་གཉིས་ལ་གང་ཟ་གཅིག་དགོས་པ་གང་ཞིག་
མིའི་ལག་པ་དེ་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐང་པར་ཐལ། ལག་པ་ལ་རེག་བ་ན་ངལ་རེག་གོ་སྙམ་པའི་བློ་ཐ་སྙད་ཚད་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལག་པ་བདག་གིའོ་སྙམ་པའི་བློ་ཡང་ཐ་སྙད་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་
ལག་པ་ལ་རེག་པ་ན་ང་ལ་རེག་པར་འཆར་གྱི། ལག་པ་བདག་གོ་སྙམ་པ་མི་འཆར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལག་པ་ན་བ་དང་སོས་པའི་ཚེ་བདག་ན་བདང་སོས་པར་འཆར་ཡང་ན་བ་དང་སོས་པའི་ཆ་དེ་བདག་གོ་སྙམ་དུ་མི་འཆར་བའི་ཕྱིར། ཊིཀ་ཆེན་ལས་

[227A]༄༅། །ལག་པ་གཅིག་ཉིད་ང་དང་ང་ཡི་བ་གཉིས་ཀར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། ལག་པ་ལ་ངའོ་སྙམ་དུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་འདི་ལ་དགོངས་ནས། ལམ་ཁྲིད་འཇམ་དཔལ་
ཞལ་ལུང་ལས། རེས་ཕུང་པོ་གཞན་རྣམས་སོ་སོའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་སོགས་འཆར་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མིའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་དང་མི་དང་དགེ་སློག་རྣམས་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། མིའི་
རྒྱུད་ཀྱི་དེ་གསུམ་ཆོས་ཅན། སྐྱེ་བ་དུས་མཉམ་འགགས་པ་དུས་མཉམ་ཡིན་པར་ཐལ། འདུས་བྱས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྐྱེས་ཙམ་ནས་དགེ་སློང་ཡིན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བདག་དེ་ཐོག་མེད་ནས་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་དགེ་སློང་དེ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ནས་གྲུབ། མི་དེ་མིའི་ལུས་བླངས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མི་དེ་བདག་དེའི་ཆ་ཤས་ཞིག་ཡིན་ལ། མིའི་ལུས་རྟེན་མི་མིན་ཡང་
མིའི་ཐ་སྙད་འཐོབ་པ་དེའི་ལུས་རྟེན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར། ཊིཀ་ཆེན་ལས། དེས་ན་ངའོ་སྙམ་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་མཁན་གྱི་མི་དང་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་གཞི་བདག་གཉིས་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་དུ་མི་བཟུང་བར་མི་དེ་བདག་དེའི་ཆ་ཅིག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག་
ཅེས་དང། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ལས། རེས་ལུས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་འདྲ་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མི་དེ་ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཅི་ཙམ་བླངས་ཀྱང་མི་ཡིན་པ་དེ་མི་ལྡོག་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཙམ་ལ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་

[227B] ཊིཀ་ཆེན་ལས། ལྷས་སྦྱིན་གྱི་དུས་སྔ་ཕྱིའི་བདག་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་དམིགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་བདག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པའི་ང་ཙམ་ཡིན་པས། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་བླངས་དུས་ཀྱི་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་བདག་
རྣམས་ནི་སྔ་མའི་བྱེ་བྲག་གོ་ཞེས་དང། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ལས། རེས་སེམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་འདྲ་བ། ཞེས་སུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མི་དེང་བྱེ་བྲག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་སོ་
སོའི་ལུས་བླངས་དུས་ཀྱི་ལྷ་སོགས་ཆོས་ཅན། ཐོག་མེད་ནས་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་ང་ཙམ་ཐོག་མེད་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་ཙམ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐོག་མེད་ནས་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཁོར་
བའི་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཐོག་མེད་གྱུར་ཀྱང་ཐམ་དང་ལྡན་པ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལྷའི་ལུས་ནམ་བླངས་པ་ན་ལྷར་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། ལྷར་མ་སྐྱེས་གོང་ནས་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ལྷའི་ལུས་
ཆོས་ཅན། ལྷ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ནམ་གྲུབ་པ་ན་ལྷ་དེ་གྲུབ། དེ་ནམ་དོར་བ་ན་ལྷའི་འགྲོ་བ་དོར་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། ཁྱོད་རང་ལ། མིའི་ལག་པ་ཆོས་ཅན། མི་ཡིན་པར་ཐལ། དེན་པ་དང་སོས་པས་མི་དེ་ན་བ་དང་སོས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
པ་འགྲིག་ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། པ་སོའི་ལྟ་ཁྲིད་ལས། གདགས་གཞི་ཕུང་པོའི་སྟེང་ནས་བདག་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གདགས་གཞི་ཕུང་བོའི་སྟེང་ནས་བདག་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕུང་པོའི་སྟེང་དུ་བདག་གི་

[228A]༄༅། །ཐ་སྙད་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོན། ཕུང་བོའི་ཆ་ཤས་སམ་ཚོགས་ཙམ་མམ་ཕུང་བོ་གང་རུང་ཞིག་བདག་ཏུ་འཇོག་པར་ཐལ། གདགས་གཞི་ཕུང་བོའི་སྟེང་ནས་བདག་ཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། མ་ཁྱབ་
ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། ནས་ཞེས་པ་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་པས་གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། ཕུང་བོའི་སྟེང་ནས་དེ་ལྟར་མི་འཇོག་ན་འཇོག་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཡིག་ཆུང་ལས། ངའི་སྣང་ཚུལ་ད་ཧྲང་ཧྲད་པ་
དང་ཕོབ་ཕོབ་པ་ལྟ་བུ་ཕུང་བོ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་འཆར་བར་གསུངས་པ་ལ། སྟག་ལོ་ན་རེ། ངའི་སྣང་ཚུལ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ང་ལྡན་མིན་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ལ་དེ་འདྲ་མི་འཆར་བའི་ཕྱིར་དང། ང་གཟུགས་ཅན་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། འོ་ན། ལྷན་སྐྱེས་ལ་ལུས་ཅན་གྱི་བདག་སྣང་བན་ཕུང་བོ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྣང་མི་དགོས་པར་ཐལ། ད་སྣང་ཚུལ་ལ་ང་ཧྲང་ཧྲང་བ་སོགས་སྣང་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལྷན་སྐྱེས་ལ་ང་སྣང་བའི་ཚེ་གདགས་གཞིའི་
ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར་བཏགས་ཆོས་ང་གཟུགས་དང་ཤེས་པ་མིན་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་འཆར་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱོད་རང་གིས་ང་ཕུང་བོ་ལས་ཡན་གར་བ་མི་འཐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་འགལ་ལོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལྷན་སྐྱེས་ལ་དའི་གདགས་
གཞི་བཏགས་ཆོས་དབྱེར་མེད་འོ་ཆུ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་ཕུང་བོའི་ངོས་ནས་ངའི་སྣང་ཚུལ་འཆར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་གདགས་གཞི་ཕུང་བོ་ངའི་སྣང་ཚུལ་འདྲེས་པར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་ང་སྣང་དགོས་ཀྱི། གཞན་དུན་ཕུང་བོ་ལས་ཟུར་དུ་ང་སྣང་བར་འགྱུར་

[228B] དེ་ལྟར་ན་བདག་ལ་གདགས་གཞི་ཕུང་བོའི་མཚན་ཉིད་མི་ཚད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་ཕུང་བོ་རྣམས་ལས་གཞན། །ཕུང་བོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ལས། འཆར་
ཚུལ་སྣ་ཚོགས་བཞིག་བྱུང་བའི་མཐར་ལུས་སེམས་གཉིས་པོ་འདི་ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་ང་དེ་ངའི་དོས་ནས་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུགས་སེ་བ་གདོད་མ་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ངོས་ཟིན་འོངས་པས་དེ་ནི་གནད་དང་པོ་
དགག་བྱ་ངེས་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ་མྱོང་བ་གཏིང་མ་ཕྱིན་གྱི་བར་ལ་དཔྱད་དོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ནས་དར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ང་དེ་དང་རང་གི་ཕུང་བོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པར་ངོས་བཟུང་བ་དེ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ང་ལྡན་མིན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ད་སྒོར་ཁྱིལ་ལེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ད་སྒོར་སྒོར་ཡིན་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། རྟ་དཀར་པོ་ཡོད་ཀྱང་རྟ་དཀར་བོ་ཡིན་ཟེར་མཁན་མི་ཡོང་བའི་ཕྱིར། ཡང་
ཁོ་ན་རེ། ད་ཕུང་བོ་དེ་ལ་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ང་དེ་འདྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁོ་རང་ལ་འོ་ན། ང་ལ་གདགས་གཞི་ཕུང་བོའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་མེད་པར་ཐལ། ད་དེ་ཕུང་བོ་ལ་མིང་རྐྱང་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ དཔེར་ན། ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ང་དཀར་ཤམས་དང། ང་ཚོར་བ་པོ་དང། ད་འདུ་ཤེས་པ་པོ་དང། ད་ལས་གསོལ་བ་པོ་དང། ད་ཡུལ་ཤེས་པ་པོ་རྣམས་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་དང། ཕུང་བོ་སྐྱེ་

[229A]༄༅། །འཇིག་བྱས་པས་ང་ཡང་སྐྱེ་འཇིག་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་གདགས་གཞི་ཕུང་བོ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདག་རྟག་པར་ཐལ་བ་དང། བདག་གི་དོན་དུ་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པར་
ཐལ་བ་དང། བདག་རྟག་པ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། ཡང་བདག་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ། བདག་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། ཅི་སྟེ་ཡང་བདག་ཕུང་བོ་རྣམས་
ལས་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟན་ཕུང་བོའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕུང་བོ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། དེས་ན་བདག་ཕུང་བོ་རྣམས་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟན་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ་བདག་རྟག་པ་ཡིན་ན་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟག་པ་མི་འགྱུར་བ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་
འཇུག་པ་འམ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྟག་ལོན་རེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཏགས་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་པར་ཐལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བཏགས་པའི་བདག་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཞེས་ཟེར། འོན། བུམ་པ་ལ་ཡང་གདགས་གཞི་ཕུང་བོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ཚང་དགོས་པས་ཕུང་བོ་གཞན་བཞིར་མི་རུང་བར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་འཇོག་པར་ཐལ། བུམ་པ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བདག་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་

[229B] བདག་ལྡན་མིན་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཕུང་བོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཚང་དགོས་པས། ཕུང་པོ་ལྡ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་དེ་ལྟར་བཞག་གི་བཏགས་ཆོས་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དངོས་པོ་ལ་ལྡན་མིན་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང། གཞི་
གྲུབ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་པའི་གདགས་གཞི་གཟུགས་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་
ལ་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐབས་འདྲིའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ལ། ཆོས་ཅན་གཞི་གྲུབ་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན་
དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་ཅན་མེད་པའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མ་སྐྱེས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་མུ་སྟེགས་པས་བཏགས་པའི་བདག་དེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ངེད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པར་ཐལ། ལམ་རིམ་ལས། དེས་ན་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཆོས་ཅན་དང། ཆོས་དང་རྟགས་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྒྲུབ་ཆོས་གཏན་ཚིགས་
སུ་བཀོད་པའི་གཞན་གྲགས་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྟག་ལོན་རེ། སྐབས་འདིར་དངོས་པོ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་འཇོག་གི་ཚད་གྲུབ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དེ་བརྫུན་པ་དང། དེ་ལ་ཡུལ་ཅན་མི་བསླུ་བར་

[230A]༄༅། །འགྲོ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྩ་བར། མ་བརྟགས་གྲགས་པར་གཏི་མུག་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གཟུགས་སོགས་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱང་ནི། །གྲགས་པས་ཡིན་གྱི་ཚད་མས་
མིན༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན། འོ་ན། འདིའི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ལ་མི་བྱེད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
སྐབས་འདིར་ང་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ངའོ་སྙམ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གང་ཞིག་སྤྱོད་འཇུག་གི་གྲགས་པས་ཡིན་གསུངས་པའི་གྲགས་པ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ང་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་
བྱེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ངའོ་སྙམ་པའི་འཛིན་སྟངས་ལ་ཚད་མས་མི་གནོད་པ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྟགས་ལམ་བརྟེན་པར་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་གྱུར་པའི་ང་རབ་ཏུ་གཞལ་པའི་ཤེས་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པར་ཐལ། དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ང་གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྐབས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའམ་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་གཉིས་གང་རུང་ལ་འཇོག་པ་གང་ཞིག་སྤྱོད་འཇུག་གི་ལུང་དེའི་དོན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་གྲགས་པ་ཐ་སྙད་པའི་

[230B] དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚང་མས་གྲུབ་པ་མིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། ཤེས་པ་དེ་ལ་གྲགས་པ་དང། ཤེས་པ་དེ་ལ་སྣང་བ་དང། མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་དོན་གཅིག་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་
པའི་ཐ་སྙད་དེ་འདྲ་སྐྱེ་འཕགས་སུའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཀྱང། སྐབས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་ཁོ་ན་ལ་ཐ་སྙད་འདྲི་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོངས་སུ་
གྲགས་པས་ཡིན་ལ་ཚད་མས་མིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་རང་ལུགས་བཞག་པ་ལ། དེ་ཡང་རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པས་
བདག་འདོད་ཚུལ་ལ། གཞན་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་དེ་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་དུ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་དེ་རྟག་པའི་དངོས་པོ་དང། ཆ་ཤས་མེད་པའི་གཅིག་པུ་དང། ཕུང་བོ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་པོའི་རང་དབང་ཅན་ཏེ། དེ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་འདོད་
པའི་ཕྱིར། གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་བདག་དེ་ཁྱད་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། བདེ་སྡུག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ཟབ་པོ་དང། རྟག་པའི་དངོས་པོ་དང། རྣམ་འགྱུར་ཀུན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་མིན་པ་དང། རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་གསུམ་གྱི་ཡོན་
ཏན་མེད་པ་དང། བྱ་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ་ལྔ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སྐབས་འདིར་གྲངས་ཅན་གྱི་ལུགས་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། དེས་ཤེས་བྱ་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་གྲངས་ངེས་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་གཙོ་བོ་དང། ཆེན་པོ་དང། ང་རྒྱལ་དང་

[231A]༄༅། །དེ་ཙམ་ལྔ་དང། དབང་བོ་བཅུ་གཅིག་དང། འབྱུང་བ་ལྔ་དང། བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་གྲངས་ངེས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དེ་ཙམ་ལྔ་ནི། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རིག་བྱ་ལྔའོ། །དབང་
པོ་བཅུ་གཅིག་ནི། མིག་གི་དབང་བོ་དང། རྣ་བའི་དབང་པོ་དང། སྣའི་དབང་བོ་དང། ལྕེའི་དབང་བོ་དང། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང། ངག་གི་དབང་བོ་དང། ལག་པའི་དབང་བོ་དང། རྐང་བའི་དབང་པོ་དང། རྐུབ་ཀྱི་དབང་པོ་དང། འདོམས་ཀྱི་
དབང་བོ་དང། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་བཅུ་གཅིག་གོ་འབྱུང་བ་ལྔ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའི་སྟེ་ལྔའོ། །དེ་ལ་སྤྱི་གཙོ་བོ་དང། རྩ་བའི་རང་བཞིན་གཉིས་དོན་གཅིག་བློ་དང་ཆེན་པོ་གཉིས་དོན་གཅིག་བདག་དང་གང་ཟག་དང། བདག་ཤེས་
རིག་གི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་དོན་གཅིག་རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་གཉིས་དོན་གཅིག་རྣམ་འགྱུར་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་དོ། །ཤེས་བྱ་ཉེར་ལྔ་བོ་ལ། རང་བཞིན་དང་རྣམ་འགྱུར་ཡིན་མིན་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། རང་བཞིན་ཡིན་ལ་རྣམ་འགྱུར་མ་
ཡིན་པའི་མུ། རང་བཞིན་དང་རྣམ་འགྱུར་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་མུ། རྣམ་འགྱུར་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་མུ། རང་བཞིན་དང་རྣམ་འགྱུར་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མུ་དང་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ངང་པོ་ཡོད་དེ། རྩ་བའི་རང་བཞིན་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་ཡོད་དེ། ཆེན་པོ་དང། ང་རྒྱལ་དང། དེ་ཙམ་ལྔ་སྟེ་བདུན་པོ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཡོད་དེ། དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་དང། འབྱུང་བ་ལྔ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཡོད་དེ། བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་དེ་དེ་ཡིན་

[231B] དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་གཞུང་ལས། རྩ་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་འགྱུར་མིན་ལ། །ཆེན་པོ་སོགས་བདུན་རང་བཞིན་རྣམ་འགྱུར་ཞིང། །བཅུ་དྲུག་པོ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་པ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་རྣམ་འགྱུར་མིན། །ཞེས་བཤད་
པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཉེར་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བསྡུན་བེམ་རིག་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ནི་རིག་པ་དང། ལྷག་མ་ཉེར་བཞི་བེམ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་གཙོ་བོའི་ངོ་བོ་ཡོད་དེ། རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མི་གསལ་
བའི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ཡོད་དེ། ཕྱི་ནས་རྣམ་འགྱུར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དང། ནང་ནས་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བའི་མེ་ལོང་ངོས་གཉིས་པ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱད་པར་
ཡོད་དེ། རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་གཉིས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གྲོགས་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་འབྱིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྩ་བའི་རང་བཞིན་ལས་ཆེན་པོ། །དེ་ལས་ང་རྒྱལ། དེ་ལས་རྣམ་འགྱུར་གཞན་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །མདོར་
ན་ཇི་སྲིད་དུ་རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དུས་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་ཆུང་བའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟ་ཞིང། རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་
དུ་ཤེས་ནས་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བལྟས་པ་ན། རྣམ་འགྱུར་རྣམས་གཙོ་བོས་བྱས་པར་མཐོང་ཞིང། གཙོ་བོ་དེ་ཡང་ངོ་ཚ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེས་བུའི་གློ་ན་མི་གནས་ཤིང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཚོགས་གཙོ་བོ་ལ་ཐིམ་

[232A]༄༅། །པ་ན། བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེ་བུ་གཅིག་པུར་གནས་པ་དེའི་ཚེ་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཞེས་འདོད་དེ། གྲངས་ཅན་གྱི་གཞུང་ལས། དེ་ཉིད་ཉི་ཤུ་ལྔ་ཤེས་ན། །རལ་པ་འམ་མགོ་ཟླུམ་ཅོང་པཎ་ཅན། །ཆ་ལུགས་
ཇི་ལྟར་གནས་ཀྱང་རུང། །གནས་ནི་གང་དང་གར་གནས་ཀྱང། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། བྱེ་བྲག་པས་བདག་འདོད་ཚུལ་ནི། དེས་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་གྱི་བདག་དེ་ཡོན་ཏན་དགུ་དང་ལྡན་པར་འདོད་དེ། རང་ཡུལ་
འཛིན་པའི་བློ་དང། སིམ་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདེ་བ་དང། གདུང་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། འདོད་ཆགས་ཀྱི་འདོད་པ་དང། ཞེ་སྡང་གི་སྡང་བ་དང། བརྩོན་འགྲུབ་ཀྱི་འབད་པ་དང། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་
དང༑ དེ་འདྲའི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་དང། རང་འབྲས་ཤེས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་ཅིང་རང་རྒྱུད་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བྱ་བའི་ཤུགས་ཏེ་ཁྱད་ཆོས་དགུ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཇི་སྲིད་བདག་གི་
ཡོན་ཏན་དགུ་པོ་དེ། བདག་ལ་འདུ་ཞིང་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་བསགས་ནས་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་འཁོར་བར་འགྱུར་བ་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་ལ། དུས་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་བདག་གི་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསྒོམས་པས་སྐྱེས་
བུ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པས་བློ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་གཅོད་པར་བྱས་ཏེ། བདག་གཅིག་པུར་གནས་པ་དེའི་ཚེ་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། བྱེ་བྲག་པ་ཁ་ཅིག་གིས། བདག་དེ་བྱ་

[232B] བདག་པོ་བསྐུམ་པ་དང་རྐྱོང་བའི་བྱ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། རིག་བྱེད་གསང་བའི་མཐར་སྨྲ་བ་པོ་ན་རེ། བདག་གཅིག་པུ་དེས་རྟེན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ནི་གཅིག་ཡིན་ཞིང་རྟེན་ལུས་སྣ་
ཚོགས་པ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་བརྟེན་པ་བདག་སྣ་ཚོགས་པ་ཐ་དད་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་རྟེན་བུམ་པ་སོགས་སྣ་ཚོགས་པ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་བརྟེན་པ་དེའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་སྣ་ཚོགས་པ་ཐ་དད་དུ་འཇོག་
པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཅེར་བུ་པས་ནི། ཤེས་བྱ་ལ་དོན་དགུར་འདུས་པར་འདོད་དེ། ཤེས་བྱ་ལ། སྲོག་དང། ཟག་པ་དང། སྡོམ་པ་དང། ངེས་པར་རྒ་བ་དང། འཆིང་བ་དང། ལས་དང། སྡིག་པ་དང། བསོད་ནམས་དང། ཐར་པ་དང་
བཅས་པ་དགུར་གྲངས་ངེས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དགུ་བོའི་མཚན་གཞི་ཡོད་དེ། སྲོག་དང་བདག་གཉིས་དོན་གཅིག་ལ་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ཀྱི་ཚད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་འདོད། འཁོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་བའི་དགེ་མི་དགེའི་ལས་དེ་ཟག་པ་དང། དེ་
འགོག་པར་བྱེད་ཅིང་ལས་གསར་དུ་མིག་སོག་པར་བྱེད་པ་ནི་སྡོམ་པ་དང། ཟས་མི་ཟ་བ་དང་ལུས་གདུང་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྔར་བསགས་པའི་ལས་ཟད་པར་བྱེད་པ་ནི་ངེས་པར་རྒ་བ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་འཆིང་བ་དང། ཕྱིས་མྱོང་
འགྱུར་དང། མིང་དང། རུས་དང། ཚེ་བཞི་པོ་དེ་ལས་དང། ཆོས་མིན་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ངན་པ་ནི་སྡིག་པ་དང། ཆོས་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་བྱ་བ་བཟང་བོ་བསོད་ནམས་དང། དཀའ་ཐུབ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྔར་བསགས་པའི་ལས་རྣམས་ཟད་པར་བྱས་

[233A]༄༅། །ཤིང༑ ལས་གསར་དུ་མ་བསགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ནི་ཐར་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར། དེའི་ལུགས་ཀྱི་ཐར་བ་ཐོབ་པའི་གནས་ཀྱང་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་གནས་འཇིག་རྟེན་འདུས་
པ་ཞེས་བྱ་བ་གདུགས་དཀར་བོ་གྱེན་དུ་བཟུང་བའི་དབྱིབས་འདྲ་བའི་གནས་ཡོད་པས་དེར་ཐར་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་བ་དམ་པས། ཁ་བ་རྒྱ་སྤོས་མེ་ཏོག་དང། །བ་ཞོ་བ་མོ་མུ་ཏིག་མདོག་གདུགས་དཀར་བཟུང་བའི་དབྱིབས་འདྲ་བ། །ཐར་བ་ཡིན་པར་
རྒྱལ་བས་བཤད། །ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་དགག་པ་ནི། མུ་སྟེགས་པས་བཏགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་གྱི་བདག་དེ་ཆོས་ཅན། མུ་སྟེགས་པས་བཏགས་པ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་
བཞིན༑ ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། ངར་འཛིན་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་ངར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ཕུང་པོ་ལས་ཡན་གར་དུ་དམིགས་དགོས་པ་ལས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རིགས་པ་
རྣམས་ཀྱིས་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། རང་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་བདག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་ངར་འཛིན་པའི་ཡུལ་དུའང་མི་རུང་སྟེ་
མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ངར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་གཉིས་ཆར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། རང་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་

[233B] རང་སྡེ་མང་བོས་བཀུར་བ་རྣམས་ན་རེ། བདག་ལྟའི་དམིགས་རྟེན་དུ་གྱུར་བའི་བདག་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་ལ་བྱེད་དེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་དགེ་སྦྱོང་དམ་བྲམ་ཟེ་གང་སུ་དག་
ཅིག་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཁོ་ནལ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། མང་བོས་བཀུར་བའི་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ནི། སེམས་གཅིག་པུ་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་
ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་བདག་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི། །གཞན་ནི་སུ་ཞིག་མགོན་དུ་འགྱུར། །བདག་ཉིད་ལེགས་པར་དུལ་བས་ནི། །མཁས་པས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་
ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང། ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཉིད་བདག་གི་མཚན་གཞིར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་སློབ་དཔོན་འཕགས་སེང་གཉིས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་བདག་གི་མཚན་གཞིར་བཞེད་དེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས་
རྒྱུན་ཉིད་ཀྱིས་ན་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དང་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་མདོ་སེམས་གཉིས་ཏེ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་གི་མཚན་གཞིར་བཞེད་དེ། རྟོག་གེ་འབར་
བའི་ལུང་སྔར་དྲངས་ཟིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་དག་འགོག་པའི་ཚུལ་ལ་ཕུང་བོ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་དགག་པ་དང། བདག་མེད་རྟོགས་པས་བདག་ལྟ་སྤོང་མི་ནུས་པར་ཐལ་བ་གཉིས་ལས། དང་བོ་ནི། གལ་ཏེ་ཕུང་བོ་བདག་ན་དེ་ཕྱིར་དེ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ཕྱིར་

[234A]༄༅། །ངར་འཛིན་བློ་དེ་རྣམས་ལས་མིན། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། བདག་མེད་རྟོགས་ཚེ་རྟག་པའི་བདག་སྤོང་ཞིང། །ཞེས་སོགས་བྱུང། དང་པོ་ལ་ཡང། ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་དང། སྒྲུབ་
བྱེད་དགག་པ་གཉིས་ལས། དང་བོ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ནས། སྐྱེ་འགྱུར་དེ་ཡི་དངོས་པོ་རྟོགས་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གང་ཕྱིར་སྟོན་པས་ཕུང་བོ་བདག་གོ་ཞེས། །ཞེས་སོགས་བྱུང། དང་བོ་འདི་ལའང་བདག་
མང་བོ་སོགས་སུ་ཐལ་བ། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་དྲི་བ་མཛད་རིགས་པར་ཐལ་བ། ཕུང་པོ་མེད་པ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཐལ་བ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ལས། དང་བོ་ལ། རིགས་པའི་རྩ་བ་ལྔ་ཡོད་དེ། བདག་མང་བོར་ཐལ་བ། བདག་
རྫས་ཡོད་དུ་ཐལ་བ། བདག་འཛིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐལ་བ། ལྷག་མེད་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ་བདག་ཆད་པར་ཐལ་བ། ལྷག་མེད་ཀྱི་སྔ་རོལ་དུ་བདག་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པར་ཐལ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཐལ་འགྱུར་དང་བོ་དང་གཉིས་པ་ལ་འདོད་ལན་འདེབས་ན་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལུང་དང་དངོས་སུ་འགལ་བར་འགྱུར་ལ། བཞི་པ་ལ་འདོད་ལན་འདེབས་ན། ཕ་རོལ་ཉིད་ལ་གྲགས་པའི་མཐར་འཛིན་ཁས་བླངས་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཞིང། གསུམ་པ་ལ་འང་དེ་དང་མཚུངས་ལ། ལྔ་པ་ལ་འདོད་ན། དེ་ལྟར་སྐྱེ་འཇིག་
བྱེད་པའི་བདག་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སོ་སོ་བར་འགྱུར་བས། བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང། ལས་མ་བྱས་པ་དང་འཕྲད་པ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་རྣམས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་སོགས་སོ། །རིགས་པ་གཉིས་པ་འཆད་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་མཐའ་

[234B] །ཞེས་པའི་གཞུང་འདི་བྱུང། རིགས་པ་གསུམ་པ་འཆད་པ་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་བདག་མེད་མཐོང་བ་ལ། །ཞེས་སོགས་བྱུང། བདག་ཕུང་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ལ། ཕུང་པོར་
བདག་ཡོད་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་བྱུང། དོན་ནི། བདག་ཕུང་གཉིས་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཡང་མེད། རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་ཡང་མེད། ཕུང་པོ་ལ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་བརྟེན་པར་ཡང་མེད། བདག་
ལ་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་བརྟེན་པར་ཡང་མེད། ཕུང་པོ་དང་རང་བཞིན་དུ་ལྡན་པར་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་རྣམ་ལྔའི་དཔྱད་པ་ཞེས་ཟེར་ཞིང། དེའི་སྟེང་དུ་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་བདག་ཡིན་པ་དང། དབྱིབས་བདག་ཡིན་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དཔྱོད་པ་
ལ་རྣམ་དཔྱད་རྣམ་པ་བདུན་ཞེས་བཤད་དོ། །བདུན་པོ་འདི་དག་ཀྱང་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པར་འདུ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྟེན་བརྟེན་པ་གཉིས་ངེས་པར་ངོ་བོ་ཐ་དད་ལ་བྱ་དགོས་པ་དང། ལྡན་པ་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ལྡན་ཚུལ་དང། ངོ་བོ་ཐ་
དད་པའི་ལྡན་ཚུལ་གཉིས་ལས་མ་འདས་པས་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་རུང་དུ་འདུ་ཞིང། དབྱིབས་དང་ཚོགས་པ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ནང་དུ་ལེགས་བར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་རགས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དབྱེན་ཉི་
ཤུ་ཡོད་དེ། གཟུགས་ལ་བདག་ཡིན་པར་ལྟ་བ། བདག་གཟུགས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པར་ལྟ་བ། གཟུགས་ལ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་ལྟ་བ། བདག་ལ་གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་བཞི་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་

[235A]༄༅། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞི་ལ་སྦྱར་ནས་བཞི་བཞི་སྟེ་ཉི་ཤུ་ཡོད་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་བདག་གཟུགས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་སོགས་བསྣན་ན་ཉེར་ལྔར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གནས་
མ་བུ་བས་འདོད་ཚུལ་འགོག་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླ། བདག་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པ་ཤིང་རྟ་དང་འདྲ་བར་སྟོན་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་ངར་འཛིན་རྟེན་ནི་དངོས་པོ་མིན། །ཞེས་སོགས་བྱུང། དོན་ནི། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་
ང་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ང་དེ་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ཡང་མ་ཡིན། གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལས་ཟུར་དུ་གཞན་ཡང་མ་ཡིན། ང་དེ་ཕུང་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ང་དེ་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་མཁར་
གཞོང་ནང་གི་རྒྱ་ཤུག་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཕར་བརྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡན་ལག་རྣམས་ཚུར་ང་ལ་ལྷས་སྦྱིན་ལ་རེ་ལྡེ་བརྟེན་པ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ང་དེ་ཡན་ལག་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན། ང་དེ་གདགས་གཞི་ཕུང་པོའི་བཀོད་པའི་
ཁྱད་པར་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ཤིང་རྟ་དེ་རང་གི་ཡན་ལག་ལས་ངོ་བོ་གཞན་མ་ཡིན། དེའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་ཤིང་རྟ་མ་ཡིན། དེ་ཡན་ལག་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་པ་མ་ཡིན། དེ་ཡན་ལག་ལ་ཕར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་
ཡན་ལག་དེ་ལ་ཚུར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟེན་པ་མ་ཡིན། ཡན་ལག་འདུས་ཙམ་ཡང་ཤིང་རྟ་མ་ཡིན། ཡན་ལག་གི་དབྱིབས་ཀྱི་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཤིང་རྟ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། བདག་དེ་ཐ་སྙད་དུ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེན་

[235B] དེ་ལྟར་རྣམ་བདུན་གྱི་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་བཙལ་བན་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང། མ་བརྟགས་ཤིང་མ་དཔྱད་པ་ན་རང་གི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་ཏུ་འཇོག་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཤིང་རྟ་དེ་རྣམ་བདུན་གྱི་
དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་བཙལ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པ་ན། རང་གི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་གྱིས་ཤིང་རྟར་འཇོག་རིགས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གང་ཟག་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། གདགས་གཞི་
ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་དང་ང་ཡི་བ་གང་རུང་གི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་དོན་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་དང། གང་ཟག་དང། སྐྱེས་བུ་རྣམས་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བས་ན་བདག་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ལ་
ཟག་པས་ན་གང་ཟག་དང། ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་སྐྱེས་བུ་དང། བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པས་ན་བདག་གི་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དབྱེ་ན། བདག་དང་བདག་གི་པ་གཉིས་སོགས་ཡོད། བདག་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་དེ། གདགས་གཞི་ལ་རྣམ་པ་
བདུན་དུ་བཙལ་ཡང་མི་རྙེད་པས་ན། གདགས་གཞི་ལ་མིང་རྐྱང་ཕར་བཏགས་ཙམ་ལ་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གདགས་གཞི་དེར་འཇོག་མི་རུང་སྟེ། བདག་དུ་མར་ཐལ་བ་སོགས་དང། གདགས་གཞི་བཏགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བདག་དེའི་འགྲོ་འོང་སོགས་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། བདག་གདགས་གཞིའི་སྟེང་དུ་ཕར་བཏགས་ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང། གདགས་གཞིའི་འགྲོ་འོད་ལས་བདག་འགྲོ་འོང་དུ་འཇོག་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་བདག་

[236A]༄༅། །འགོག་ཚུལ་གྱི་རིགས་པ་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ནས་བཀོད་པ་ཡིན་ཞིང། ཞིབ་ཏུ་ཤེས་པར་འདོད་ན་རྣམ་བཤད་ཆེན་མོ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།    ༈    །གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་
ཁོ་ན་རེ། ངའོ་སྙམ་པའི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཕུང་པོ་བདག་གི་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་མི་འཆར་བར་ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་འཇིག་ལྟ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཕུང་པོའི་རྣམ་པ་མ་ཤར་བར་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་སྐྱེས་
པ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཕུང་བོ་བདག་གི་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་འཆར་མི་དགོས་ཀྱང་ཕུང་པོའི་རྣམ་པ་མ་ཤར་བར་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལས་འཇིག་ལྟ་ཉི་ཤུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་
པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་ལྟ་བའི་འཇིག་ལྟ་མེད་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ལྔ་པ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མུ་སྟེགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་འདྲའི་ཀུན་བཏགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་
ཁོ་ན་རེ། འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ཐམས་ཅད་ཉེར་ལྔ་པོ་གང་རུང་དུ་འདུ་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་སྤངས་པའི་རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་ངར་འཛིན་ཀུན་བཏགས་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་
ཀུན་བཏགས་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཉེར་ལྔ་པོ་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གྲུབ་མཐའ་ངན་པའི་དབང་གིས་རང་གི་འཛིན་ཚུལ་འཐད་དོ་སྙམ་དུ་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་

[236B] གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཉི་ཤུས་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་སྤངས་པའི་རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་ཡང་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཙམ་ལ་མི་བྱེད་ཀྱི། དེའི་འཛིན་སྟངས་འཐད་ལྡན་དུ་གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་
འཛིན་པའི་ས་བོན་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་སྤངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་དང། རྩེ་མོའི་ཉེར་ལྔ་བོ་གང་རུང་དུ་འདུ་བར་ཐལ། འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ལ་ཉེར་ལྔའི་དབྱེ་
བ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། ཕུང་པོའི་ཚོགས་ཙམ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་འཇིག་ལྟ་ཆོས་ཅན། རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པར་ཐལ། རྩེ་མེ་ཉེར་ལྔ་དང་རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་གང་རུང་གང་ཞིག། །རྩེ་མོ་ཉེར་ལྔ་པོ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་རེ་རེ་ནས་
གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྟོག་པ་གཅིག་ལ་འཛིན་སྟངས་ཐ་དད་པ་གཉིས་མི་ཡོང་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་མེད་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྩ་བའི་
འཇིག་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཕུང་པོའི་ཚོགས་ཙམ་བདག་མ་ཡིན་པ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་རགས་པ་དང། རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་རགས་
པ་སོགས་སྐྱོན་དུ་འཕེན་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སྐབས་འདིར་བཤད་པའི་རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་དེ་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་དང། རྩེ་མོའི་འཇིག་ལྟ་དེ་འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། དང་བོ་དེ་འཇིག་ལྟ་ཕྲ་མོ་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་དེ་འཇིག་ལྟ་

[237A]༄༅། །རགས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་འཇིག་ལྟ་ཕྲ་མོ་ཀུན་བཏགས་དང། རྩེ་མོའི་འཇིག་ལྟ་དེ་འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་རགས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་དེ་
གདགས་གཞི་མ་ཡིན་པར་འཇོག་ཀྱང་གདགས་གཞིའི་སྒོ་ནས་ངལ་ཁྱད་པར་དུ་མི་འབྱེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུ་རྒྱས་པར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་སྐབས་འདིར་མ་གསུངས་ཀྱང་རྩ་ཤེའི་ཊིཀ་ཆེན་སོགས་
ལས་གསུངས་ཤིང། མདོ་དང་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངེས་ན་གནད་བདུན་གྱིས་བཙལ་ན་མེད་པའི་ཟབ་མོ་དང། འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གཉིས་འཇོག་པ་ནི། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་
ཕ་རོལ་ཏུ་བགྲོད་བྱེད་རྒྱལ་སྲས་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་རང་གི་འཁོར་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་གདུལ་བྱའི་ངང་པའི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པས་བསྐོར་ནས་སྐུ་གསུམ་རིན་པོ་ཆེའི་དགའ་ཚལ་ཡངས་པར་འཇུག་བྱེད་ཡིན་ཏེ། རྩ་བར། ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་གཤོག་ཡངས་
དཀར་པོ་རྒྱས་གྱུར་བ། །ངང་པའི་རྒྱལ་བོ་དེ་ནི་སྐྱེ་བོའི་དང་པ་ཡིས། །མདུན་དུ་བདར་ནས་དགེ་བའི་རླུང་གི་ཤུགས་སྟོབས་ཀྱིས། །རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གསུམ་པ་
རིང་དུ་སོང་བ་སོགས་ས་བཞི་འཆད་པར། རྩ་བར། རིང་དུ་སོང་འདིར་འདི་ནི་སྐད་ཅིག་དང། །ཞེས་པ་ནས། ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཆར་འབེབས། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང། འདིའི་སྐབས་སུ་མཐའ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཕར་ཕྱིན་ཕྱི་མ་བཞི་ཡང་

[237B] འོ་ན། ཕྱི་མ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་དང། སྨོན་ལམ་གྱི་དང། སྟོབས་ཀྱི་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་བཞི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་
པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་རབ་ཉིད་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་ཐབས་དང། སྨོན་ལམ་དང། སྟོབས་དང། ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། འདིའི་ཕར་ཕྱིན་
ཕྱི་མ་འབྱེད་ཚུལ་དང་འདི་བཞི་གཙོ་བོར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གྲོགས་སུ་འཇོག་ཟེར་བ་དང། ལ་ལ་བཞི་ཀ་དྲུག་པོ་རེ་རེའི་གྲོགས་སུ་འཇོག་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཟེར་ན། ཕྱི་མ་བཞིར་ཕྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟ་རམ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་གསུམ་གྱི་གྲོགས་སུ་ཐབས་དང་
ཕྱི་མ་གསུམ་ལ་སྨོན་ལམ་སོགས་རིམ་པས་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བཞིར་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་གདུལ་བྱ་བསྡུས་ནས་ཐབས་མཁས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་འཇོག་པས་ན་དེ་གསུམ་ལ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱིས་གྲོགས་བྱེད་
ཁམས་དམན་པས་བརྩོན་མི་ནུས་པ་ལ་སྨོན་ལམ་དང། ཚུལ་བཞིན་བསམ་གཏན་མི་ནུས་པ་ལ་སྟོབས་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ལས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཡེ་ཤེས་གྲོགས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར།། །
གཉིས་པ་འབྲས་བུའི་ས་འཆད་པར། རྩ་བར། གང་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་ལ་ཟླ་སྣང་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་བྱུང། འདིའི་སྐབས་སུ་མཐའ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་འདི་ཐོག་མར་གསར་དུ་

[238A]༄༅། །སངས་རྒྱས་པའི་དུས་དེ་སྒྲོན་བསྐལ་འདི་ལ་འཇོག་ཟེར་བ་དང། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཆོས་བཤེས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་དཀའ་སྤྱད་མཛད་པའི་དུས་དེར་རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་འདིར་བཞག་ནས་སྤྲུལ་བའི་ལུས་ཀྱིས་འོག་མིན་དུ་
སངས་རྒྱས་ནས་སླར་ཡང་འདིར་ཕེབས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཚུལ་བསྟན་ལ་སྐྱོན་མེད་ཀྱང་ངེས་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བསྐལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྔ་རོལ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་འདི་བསྐལ་
པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྔ་རོལ་དུ་རྒྱལ་བ་དབང་བོའི་ཏོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་པར་ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོ་ན་རེ། རྩ་བར། ཕྲ་རབ་རྡུལ་གྱི་རྡུལ་རྣམས་བདོག་པར་གྱུར་བ་ཇི་སྙེད་པ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་རབ་དམ་
པར་གཤེགས་པའི་བསྐལ་བའང་དེ་སྙེད་དེ། །ཞེས་གསུངས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་གཅིག་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་སྔ་ཕྱི་པ་སོ་སོར་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སེམས་
ཅན་གཅིག་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས། གཞན་ཡང། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་འདི་བསྐལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྔ་རོལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སླར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཚུལ་མི་སྟོན་པར་ཐལ། སངས་
རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བསྐལ་བཟང་ལྟར་སླར་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་དང་སངས་རྒྱ་ཚུལ་དུ་མ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། ད་དུང་དང་པོར་ཐུགས་བསྐྱེད་གང། །

[238B] །ད་དུང་དུ་ཡང་འདྲེན་པ་ཁྱོད། །སངས་རྒྱས་མང་བོ་སྟོན་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྟག་ལོ་ན་རེ། མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སྟོན་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི་འབྱུང་བཞིའི་ཁྱད་པར་ཡིན་གྱི་མཁྱེན་ལྡན་མིན་ལ་ལོངས་
སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་ལ་རང་དབང་པའི་མཁྱེན་པ་མེད་ལ་གཞན་དབང་པའི་མཁྱེན་པ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཅི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་བ་ལ་སེམས་མཆིས་སམ། མ་མཆིས་ཞེས་བགྱི། འཇམ་དཔལ་སེམས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་རང་དབང་བ་མེད་པ་ཉིད་དང། སེམས་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་
པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་སྤྲུལ་མི་ཐུབ་པར་ཐལ། སྤྲུལ་བ་གཅིག་ལའང་ཐུགས་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྐུ་གསུང་
ཐུགས་གསུམ་ཀ་སྤྲུལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐུབ་དགོངས་སུ་ཤེས་བྱེད་དྲངས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ནི་སྤྲུལ་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་མེད་
པའི་བེམ་པོ་རྐྱང་པ་ལ་སེམས་མི་སྤྲུལ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ངེད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པར་ཐལ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། འདིར་འཁྲུངས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་

[239A]༄༅། །སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་བའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་གྲགས་པས་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པར་མ་གྲུབ། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེ་སྤྲུལ་བ་ཕལ་བ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་
དགོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དང། ལོངས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་སྟོབས་བཅུ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་སུམ་བརྒྱ་པོ་དེ་གཉིས་ཐུན་མོང་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་
བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྔོན་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྤྱན་རས་གཟིགས་དང། བྱམས་འཇམ་དབྱངས་སོགས་ཁྱིམ་པར་བྱས་ནས་དེས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཡང་ཁྱིམ་པས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། འདི་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན། སྤྱན་
རས་གཟིགས་སོགས་ཁྱིམ་པ་ཡིན་པ་དང། དེ་དག་གིས་བསྙེན་རྫོགས་བྱས་པ་ཁྱིམ་པས་བསྙེན་རྫོགས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་དཀོན་བརྩེགས་ཀྱི་
མདོ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་ཁྱིམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བྱམས་འཇམ་དབྱངས་སྤྱན་རས་གཟིགས་གསུམ་ཆོས་ཅན། ཁྱིམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཚངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པས་
བསྡམས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ད་ལྟར་ཡང་ཞིང་ཁམས་འགའ་རེན་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་མཛད་པ་མཛད་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

[239B] ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང། སོ་སོར་ཐར་བའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་གནས་ཀྱི་བར་དུ་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཉོན་མོངས་སྤངས་པར་བཤད་པས་ཉོན་མོངས་བཅོམ་པའི་དགེ་སློང་དུ་བསྟན་ལ། སོ་སོར་ཐར་བའི་སོགས་ཀྱིས་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་བླངས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དེ་དག་གིས་ཁྱིམ་པའི་ཚུལ་བཟུང་བ་ནི་གདུལ་བྱ་འདུལ་
བའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཁྱིམ་པའི་ཆ་བྱད་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་ཡོད་པར་ཐལ། སྤྱན་རས་གཟིགས་སོགས་ཁྱིམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཤིན་ཏུ་འདོད་དེ། རལ་པ་དང་རྒྱན་ཆ་ལུགས་ཡོད་ཀྱང་སྡར་གྱི་ཁྱད་པར་ཚང་ན་དགེ་སློང་ཡིན་པའང་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་ཀ་བི་ན་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པས་འཁོར་བསྒྱུར་གྱི་ཆ་ལུགས་བཟུང་ཡང་དགེ་སློང་ཡིན་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པར་གྱུར་ཀྱང་ཆོས་སྤྱོད་དེ། །ཞི་དང་དུལ་དང་ཡང་
དག་སྡོམ་ཚངས་སྤྱོད། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཆད་པ་སྤངས་པ་ནི། །དེ་དེ་བྲམ་ཟེ་དགེ་སྦྱོང་དགེ་སློང་ངོ། །ཞེས་དང། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། དེ་དག་ཁྱིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་གནས་པ་ནི་སྤྲུལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དཀོན་བརྩེགས་ལས་བྱམས་འཇམ་དབྱངས་སོགས་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཕྱག་བྱ་བར་བཤད་པས་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཀའ་མིན་ཞེས་བརྩད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྒྱུན་མཐའ་བའི་རྒྱུད་ལ་གཉིས་

[240A]༄༅། །སྣང་འཁྲུལ་བ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇིགས་པ་ཡོད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་སྐྱོན་མཐའ་དག་དང་བྲལ་ཡང་མ་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གང་ཚེ་ཆོས་དཀར་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས༑ ༑ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་སྐྱབས་མཐར་ཐུག་ཏུ་མི་འཇོག་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་མ་བཅས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་
རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཆོས་རྣམས་གཉིས་དང་འཕགས་པའི་ཚོགས། །གཏན་གྱི་སྐྱབས་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། །མེད་ཕྱིར་འཇིགས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་འཇིགས་བཅས་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་
དེ་ལ་སྐྱབས་མཐར་ཐུག་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་བཤད་ཀྱི། སྐྱབས་མཐར་ཐུག་མ་ཡིན་པ་རྟགས་སུ་མ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དགྲ་བཅོམ་གཉིས་དང་དག་ས་གསུམ་གྱི་བྱང་སེམས་ལ་འཆི་འཕོ་མཚན་ཉིད་པ་ཕྲ་མོ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་དག་
ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འཆི་འཕོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དཔལ་ཕྲེང་སེང་གེའི་ང་རོ་ལས། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་ཐོབ་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་
པོ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཐོབ་པས་སྐུ་དེ་གཞན་དོར་འདོར་ཚུལ་ཙམ་བསྟན་པ་ལས། མི་འདོར་བར་གསང་བ་བསམ་

[240B] ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཚེ་དེའི་ལུས་མ་དོར་བར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་མི་འཇུག་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཚེ་དེ་ལ་སེམས་གསར་
དུ་བསྐྱེད་ནས་སངས་རྒྱས་ལས་ལུང་བསྟན་པ་ཡང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། པདྨ་དཀར་པོ་ལས། མ་འོངས་དུས་ན་ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱང། །པདྨ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལོངས་སྐུའི་གནས་ལ་ངེས་བཟུང་
མེད་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོ་ཙམ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། ལོངས་སྐུ་དེ་གནས་གཙང་ལྔའི་སྟེང་གི་འོག་མིན་དེར་བཞུགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གནས་དེར་གཞལ་ཡས་ཁང་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ནམ་མཁའ་
དང་འདྲ་བར་བཞུགས་པར་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་དང། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གནས་མཆོག་གང། །འོག་མིན་དེ་ཉིད་རྣམ་མཛེས་པར། །ཤེས་པ་གསུམ་པོ་གཅིག་ཉིད་
དུ༑ ༑འདྲེས་པར་གྱུར་ལ་བདག་སྨྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱབས་གསུམ་བདུན་ཅུ་པ་དང། རྟོག་གེའི་འབར་བ་ནས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་འགག་པ་ཡིན་
པར་ཐལ། སེམས་འགག་པས་དེ་སྐུ་ཡི་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྟོབས་བཅུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་རྣམ་རྟོག་གི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་མཐའ་དག་ཟད་པས་མཉམ་

[241A]༄༅། །བཞག་ལས་ནམ་ཡང་ལྡང་མི་དགོས་པར་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཡང་འགྲོ་བའི་ཕན་བདེ་སྤེལ་བའི་ཐབས་
མཁས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། ཡང་ཇི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་གང་གིས་ན་རྟོག་པ་མེད་པར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་
གདུལ་བྱའི་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་འཚམ་པ་ལྟར་འཇུག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་བ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་དག་ད་ལྟར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཞིང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང། དཔག་བསམ་གྱི་
ཤིང་དང་འདྲ་བར། ཞེས་སོགས་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཡང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། འོན་ཀྱང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཅི་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་དེ་མཛད་པ་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་སྤོར། །ཐེག་མཆོག་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ། །འདི་ནི་མདོ་སྡེ་ཀུན་གྱི་རབ་དང་ཕུལ། །གཙོ་བོར་གྱུར་ཅེས་སྲས་བཅས་རྒྱལ་བས་བསྔགས། །རྣམ་དག་ཐུབ་

[241B] །ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིན་མོར་བྱེད་པས་མ་བཟུང་བ། །དེ་ཚེ་ཤེར་ཕྱིན་དགོངས་དོན་པདྨོའི་ཚལ། །མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་གསེར་བཞད་མ་ནུས། །འཕགས་པའི་དགོངས་ཟབ་ཡིད་བཞིན་དབང་གི་རྒྱལ། །རང་རྒྱུད་གྲུབ་མཐའི་དྲི་མས་སྦགས་པ་
གང༑ ༑ཟླ་བའི་ལེགས་བཤད་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་བཀྲུས་ཏེ། །ཐལ་འགྱུར་འོད་སྣང་ས་གསུམ་ཀུན་ཏུ་འབར། །གངས་རིའི་ཁྲོད་འདིར་དྲི་མེད་ལུགས་མཆོག་དེ། །རིང་མོ་ཞིག་ནས་དར་ཡང་མཁས་རློམ་རྣམས། །ལྟ་ངན་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་སྤྲིན་ནག་
གིས༑ ༑ངེས་དོན་ཀུན་གསལ་བཞིན་རས་ཅི་ཡང་བསྒྲིབས། །དུས་ཕྱིས་བློ་བཟང་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་གིས། །དགག་སྒྲུབ་རིགས་པའི་འཐོར་རླུང་སྟོང་སྤྲོས་ཏེ། །ལོག་རྟོག་ཆུ་འཛིན་བསལ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ཟབ་ལམ་པདྨོའི་གཉེན་གཅིག་མཁའ་ལ་
མཛེས། །འཇམ་མགོན་བླ་མའི་དགོངས་དོན་གཙོར་བཟུང་སྟེ། །མཁས་པས་སྤེལ་བའི་རྒྱས་བསྡུས་གཞུང་མང་ཡང། །དཀའ་གནད་སྒོ་བརྒྱ་འབྱེད་ལ་ཀུན་མཁྱེན་གྱི། །གསུང་འདི་ལེགས་བཤད་ལྡེ་མིག་ཡིན་ནམ་སྙམ། །འོན་ཀྱང་བརྗོད་བྱེད་རྒྱ་མཚོའི་
རླབས་འཁྲུགས་པས། །བློ་དམན་ཕལ་ཆེར་སྒྱིད་ལུག་འཛིན་པར་གྱུར། །དེ་ཕྱིར་དོན་གྱི་གནད་འགག་མ་བོར་ཞིང། །ལུང་གི་སྤྲོས་པ་བསྡུས་ཏེ་འཚམ་པར་བཀོད། །ལེགས་པར་བཤད་པ་གང་འདིས་མིག་བྱས་ནས། །ཡབ་སྲས་གཞུང་ལ་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་
པ་ན། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་དགོངས་བཞེད་ཐལ་འགྱུར་གྱི། །ལུགས་བཟང་ཁྱད་པར་མ་འདྲེས་མཐོང་བར་འགྱུར། །གཞུང་ཚིག་བློ་འཛིན་མི་བྱེད་གཞུང་གི་དོན། །དཔེ་ཀློག་ཙམ་གྱིས་ཤེས་འདོད་བཞད་གད་གནས། །གཉིད་དང་སྙོམས་ལས་

[242A]༄༅། །རྣམ་གཡེང་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །རྒྱུན་དུ་སྐྱོར་སྦྱང་མཛོད་ཅིག་གྲོགས་པོ་དག་བདག་ནི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་དུས་མཐར་སྐྱེས། །མི་ཚེ་ཕལ་ཆེར་དོན་མེད་ངང་དུ་ཟད། །རྣམ་གཡེང་ཀློང་ནས་འདི་ལྟར་སྦྱར་བ་ཡང། །སྟེས་
དབང་ཡིན་སྙམ་དགའ་བ་མཆོག་ཏུ་སྐྱེས། །འདིར་འབད་ལས་བྱུང་དགེ་བའི་དངོས་པོ་ལི་ཁྲིའི་ལུས་ཅན་ཉིན་མོར་བྱེད། །ཐོབ་པ་དེ་ཡིས་ཐུབ་བསྟན་པདྨ་དཀར་པོའི་དགའ་ཚལ་མགོ་ལྕེག་ལྡེམ། །བློ་གསལ་རྐང་དྲུག་ལུང་རིགས་ཆང་གྀས་ཀུན་ཏུ་མྱོས་པའི་
གླུ་དབྱངས་སྒྲོག་སྐྱེ་དགུ་མཐའ་དག་ངེས་དོན་དགའ་སྟོན་བདུད་རྩིའི་དཔལ་ལ་རོལ་གྱུར་ཅིག་བདག་ཀྱང་ཕྱི་མའི་ཡང་སྲིད་ཀུན་ཏུ་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་མཆོག་དེ་ཡི། །ཞབས་སྐྱེས་མཆོད་པའི་ངལ་བ་ལྷུར་ལེན་མན་ངག་བདུད་རྩི་འཐུངས་པ་ལས། །སྤྲོས་
བྲལ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོང་ཞིང་གཞན་ཕན་གདུགས་དཀར་འཛིན་པ་ཡིས། །དུཿ་ཁས་མནར་བའི་ལུས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་བདེའི་གྲིབ་བསིལ་སྦྱིན་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འཁོར་ལོ་བར་བའི་དགོངས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱད་
ལུང་རིགས་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཐུབ་བསྟན་ནོར་འཛིན་གྱི་ཁྱོན་ཀུན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་མཆོག་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལུང་
རིགས་གཏེར་མཛོད་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པས། བློ་དམན་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་སྐྱོར་རྔོ་མ་ཐོགས་པར་བརྟེན། ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་ཐོས་བསམ་གླིང་ནས་ཞབས་དྲུང་འཇིགས་མེད་མཁས་

[242B]སྐྱོར་དཔོན་རབ་འབྱམས་པ་དཀོན་མཆོག་དགེ་ལེགས། དཔའ་རིས་དགེ་སློང་འཇིགས་མེད་དམ་ཆོས་བཅས་དབུ་མའི་འཛིན་གྲྭས་མཛོད་བཏགས། དངུལ་གྱི་མཎྜལ། གོས་ཆེན་ཡུག་གསུམ། དངུལ་སྲང་དགུ་བཅས། ཀུན་མཁྱེན་རིན་པོ་
ཆའི་ཡིག་ཆ་གཞིར་བཞག་ནས་འཛིན་སྐྱོར་བདེ་ཞིང་དོན་གྱི་གནང་འགག་འདུས་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་ཡང་ཡང་བསྐུལ་དོར། དབུ་མའི་གཞུང་ལུགས་ལ་སྦྱངས་པ་མི་དམན་པ་རིགས་པ་སྐྲ་བ་་དཀོན་མཆོག་འཇིགས་མེད་དབང་པོས་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་
པས་མོ་ཕག་གི་ལོར་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་སྦྱར་པའི་ཡི་གེ་པ་ནི་སྔགས་རམ་བ་ཆོས་འཛིན་དར་རྒྱས་སོ།། །།
