
[001A]༄༅། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཐའ་དཔྱོད་འཁྲུལ་སེལ་གངྒཱའི་ཆུ་རྒྱུན་མི་ཕམ་ཞལ་ལུང་ལས་སྐབས་བཞི་བའི་མཐའ་དཔྱོད་བཞུགས་སོ།།

[001B] །ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་གྷོ་ཤཱ་ཡ། སྲིད་ཞིའི་མིག་གཅིག་ཐུབ་པས་ང་ཉིད་འདས་རྗེས་སུ། །ཁྱོད་ནི་བྱིས་པའི་ཚུལ་བཟུང་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་རུ། །ལྷ་
གླུ་མི་སོགས་འཁོར་དབུས་དགོན་གནས་ལུང་བསྟན་པའི། །ཡབ་གཅིག་འཇམ་མགོན་ཙོང་ཁ་པ་ཁྱོད་སྤྱི་བོར་བཞུགས། །བྱམས་མགོན་བཞེད་ཡངས་མཁའ་ངོས་
ལེགས་བཤད་ཀྱི། །འོད་སྟོང་རབ་སྤྲོ་འཕགས་སེང་རང་ལུགས་རྔ་།ལུང་གི་རིན་ཆེན་དབྱུག་གུ་ལེགས་བཀུག་པས། །རྣོ་འཇམ་བསྣུན་པའི་ཆུ་འཛིན་གླལ་བཞིན་སྙན་
གངས་ཅན་མཁས་དབང་སོ་སོས་རབ་འབད་ཀྱང། །མ་ཕིགས་འཕགས་ཡུལ་པཎ་ཆེན་ཐེ་ཚོམ་ཡུལ། །འཇམ་དབྱངས་བླ་མས་ལྷོད་ལྷོད་ལེགས་བཤད་པས།།

[002A] །གསེར་འཕྲེང་རྣམ་བཤད་ཇི་བཞིན་འཆད་འདི་ཉོན་།གཉིས་པ་སྦྱོར་བཞི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དབང་དུ་བྱེད་པ་རྒྱུ་འབྲས་དང། བརྟན་པ་རྒྱུ་
འབྲས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དབང་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ། འབྲས་བུ་རྩེ་སྦྱོར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་དང། ལེའུ་
གཞུང་བཤད་པ་དང། སྐབས་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་ནི། འགྲེལ་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་དང་ལམ་དང་གཞི་ཤེས་པ་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་སྒོམ་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ། ཞེས་བྱུང། འདི་ལ་

[002B] སྦྱོར་བ་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་འདི་དང་ཡང་འདི་དང། །ནས། རྫོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་མཁྱེན་གསུམ་བཤད་ཟིན་པར་བསྟན་པ་ལ་དེ་ལ་
སེམས་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྒོམ་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་ཅེ་ན་སྒོམ་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པའམ་ཀུན་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཐུན་གཅིག་ལ་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་དུ་བསྡུས་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་
ཞེས་བཤད་པ་ལ་འདི་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། སྐབས་དང་པོ་གསུམ་དུ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་སོ་སོར་བཤད་ནས། སྐབས་བཞི་པ་འདིར་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་བཤད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་
བའི་གདུལ་བྱས་སྐབས་དང་པོ་གསུམ་དུ་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཤེས་པའི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་བསྒོམས་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་གོམས་པ་དབང་ཐོབ་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་པར། ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལམ་དང་གཞི་ཤེས་པ་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་སྒོམ་པར་བྱེད་བས་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་རྟོགས་པ། ཞེས་སོ། །ཡང་སྒྲས་ཐོས་བསམ་དུ་མ་ཟད་སྒོམ་པ་བསྟན། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་དེ་ཆོས་ཅན། སྒོམ་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་དང། མཁྱེན་གསུམ་སོ་སོར་

[003A]༄༅། །སྒོམ་པ་སོགས་དུམ་ཡོད་པས་འདིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐུན་གཅིག་ལ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་དུ་བསྡུས་ནས་རྣམ་པ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་
རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་པར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལམ་དང་གཞི་ཤེས་པ་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་སྒོམ་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོག་པ་རྟོགས་པ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ཞེས་པ་མཐའི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལམ་ལ་ཡང་སྦྱར། གསུམ་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བཞི་པ་འདིར་ཡང་
མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་ཐལ། དེ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དང་པོ་གསུམ་དང་ཟློས་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྩོད་ཚུལ་འཆད་པར་
འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་དང་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཞེས་སོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལོ་ཆེན་དེའི་ཟློས་སྐྱོན་མེད་
དེ༑ དང་པོ་གསུམ་དུ་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཙམ་དུ་བསྟན་ཅིང། བཞི་པ་འདིར་དེ་ཉམས་ལེན་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འགྲེལ་པར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་

[003B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས་སྒོམ་བའི་སྒྲ་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། དང་པོ་གསུམ་དུ་ཡང་སོ་སོའི་སྒོམ་ཚུལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་གྲུབ་སྟེ། འགྲེལ་པ་ལས། དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་སྒོམ་པར་བྱེད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་སྒོམ་པ་ལས་ཐོས་བསམ་ཞེས་
པའི་སྒྲ་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། དང་པོ་གསུམ་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དང། འདིར་བཤད་པའི་བསྒོམ་བྱ་ལ་དང་པོ་གསུམ་གང་རུང་དུ་མ་བསྟན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་
པས༑ འདིར་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དང། ཞེས་པ་ནས་འདིར་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་སྦྱོར་བས་སྒོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་དང་དེ་ལས་ལྡོག་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བཤད་ཚུལ་དེ་
གཏན་ནས་མི་འཐད་པར་ཐལ། དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་ཐོས་བསམ་ཁོ་ན་བསྟན་པ་དང། བཞི་བས་སྒོམ་པ་ཁོ་ན་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེས་སྦྱོར་བཞི་མཐོང་སྒོམ་ས་བཅུ་བཤད་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཕལ་ཆེར་སྒོམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཤེས་པ་དེ་སྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། བྱམས་པ་ངས་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་

[004A]༄༅། །པ་འདི་ལྷ་སྟེ་མདོའི་སྡེ་དང། ནས། གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཤད་པ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལེགས་པར་ཐོས། ལེགས་པར་
བཟུང། ཁ་ཏོན་བྱང་བར་བྱས། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྟགས། མཐོང་པས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། དེ་གཅིག་བུ་དཔེན་པར་འདུག་སྟེ་ནང་དུ་ཡང་དག་བཞག་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཐོས་བསམ་གྱིས་རྟོགས་ཚུལ་བསྟན། ནང་དུ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཞི་ལྷག་སྒོམ་ཚུལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྣམ་བཤད་ལས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཀྱང་
ཤེས་པར་བྱེད་ལ། སྒོམ་བྱུང་གིས་ཀྱང་སྒོམ་པར་བྱེད་པས། ཞེས་པ་ནས། དོར་བར་རིགས་པ་ཁོན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བཞི་པ་འདིར་ཡང་དེ་ལ་ཐོས་བསམ་
བྱེད་ཚུལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་ཀུན་འདྲི་དང། །སོགས་རྩ་འགྲེལ་དང། དེའི་ཐད་ཀྱི་མདོ་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། འདི་ན་དྲང་པོར་ཐོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚུལ་བཞིན་
ཡིད་ལ་བྱེད་བ་འབྱུང། །ཞེས་སོགས་དང། དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་བསམ་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སེམས་གང་གིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་ནང་དུ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཡིད་ལ་

[004B] །ནས། ཞི་གནས་ཞེས་བྱ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྣམ་བཤད་ལས། གཉིས་ཀ་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཐོས་བསམ་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་གཉུང་
སོ་སོར་གཅོད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དང་པོ་གསུམ་དང་བཞི་པར་ཟློས་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། སྐབས་དང་པོ་གསུམ་དུ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་བར་མ་
བསྟན་ཅིང། བཞི་པར་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟེར། དེ་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐབས་དང་པོར་ཚེས་བཅུ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པར་གསལ་བར་བཤད་གཉིས་
པར་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལམ་གསུམ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང། གསུམ་པར་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་གསལ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། སྐབས་དང་པོར་
རྒྱུ་འབྲས་གཙོ་བོའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དང། གཉིས་པར་ལམ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་དང། གསུམ་པར་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་བསྡུས་ནས་སྒོམ་པའི་དོན་སྔོན་གྱི་
ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལོ་བུ་སོགས། རྣམ་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་སྟོང་ཉིད་དུ་བསྡུས་ནས་སྒོམ་པ་དེ། མཁྱེན་གསུམ་བསྡུས་སྒོམ་གྱི་དོན་ཡིན་ཟེར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། སྔོན་གྱི་བོད་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ནས་

[005A]༄༅། །དེས་ན་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྦྱོར་བས་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་སྒོམ་པ་མཁྱེན་གསུམ་བསྡུས་སྒོམ་གྱི་དོན་དུ་མཛད་པ་ནི། ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་མི་རྟག་པ་
དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་གཉིས་ཡོད་པར་ཁྱེད་རང་འདོད་པ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྦྱོར་བའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་སྒོམ་པ་དང། དེ་ལྟར་མི་སྒོམ་པ་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ་
ཁྱོད་ཀྱི་བསྡུས་སྒོམ་གྱི་འདོད་ཚུལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་གང་རུང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་མི་སྒོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། རྣམ་པ་དེ་དག་སྒོམ་པའི་རྣམ་དབྱེ་
གཅིག་སྐབས་འདིར་བཤད་རིགས་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་རྣམ་པ་རྫོགས་པར་རམ་མ་ལུས་པར་སྒོམ་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྦྱོར་བའི་འཛིན་
སྟངས་སུ་བསྡུས་ནས་སྒོམ་པར་ཐལ། དེའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་རྩ་གཉིས་ཀྱང་སྒོམ། དོན་དམ་གྱི་རྣམ་པ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་ཡང་སྒོམ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོ་སོ་ནས་ཁས་བླངས་
འདོད་ན། འགྲེལ་པའི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་མཁྱེན་གསུམ་བསྡུས་སྒོམ་གྱི་དོན་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་དག་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་སྒོམ་པ་མཁྱེན་གསུམ་བསྡུས་

[005B] རྣམ་བཤད་ལས། དང་པོ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྦྱོར་བས་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་ཤར་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་སྒོམ་པར་བྱེད་ན་དེའི་དབྱེ་བ་མི་མཛད་པ་མི་རིགས་པའི་
ཕྱིར་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན་དེ་མི་སྒོམ་པ་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་མི་སྒོམ་ན་འཕགས་པས་རྟག་འཛིན་སོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་མི་རྟག་པ་སྒོམ་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་
འགྲེལ་པ་འདིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་པ་དང་འགལ། རྩ་བ་དང་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས། བྱེ་བྲག་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་གི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟག་པར་
འཛིན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བྱང་སེམས་དེ་ལྟར་སྒོམ་པས། ཐེག་བསྡུས་ལས་ཉོན་མོངས་ཐུལ་ལ་སྤངས་པ་མེད། །ཅེས་པའི་དོན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་གྲུབ་སྟེ། འགྲེལ་པ་ལས། རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་
བཞག་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གཞི་ཤེས་པ་ཡི་བྱེ་བྲག་རྣམས། །ནས། སུམ་ཅུ་བདུན་དང་སུམ་ཅུ་བཞི། །སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་པས་༄༅། །བརྒྱ་དང་དོན་གསུམ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་མི་སྒོམ་ན་དེའི་དབྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། བརྒྱ་དང་དོན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བྱས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དོན་དམ་པའི་རྣམ་པ་བདུན་ཅུ་དོན་གཅིག་བྱས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ཚོགས་ལམ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་ལ་འདོད་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པར་ཐལ་
ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ངེས་གསུམ་ལ་སྦྱོར་ལམ་མ་ཐོང་བར་དུ་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གང་རུང་གི་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། དྲོ་བར་གྱུར་བ་གང་ཞེན་
སོ་སོ་རང་གི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྤྱིར་ཚོགས་སྦྱོར་གཉིས་ལ་ཐུན་མོང་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོམ་
བྱུང་ཡོད་ཀྱང་དྲོད་སོགས་བཞི་སྦྱོར་ལམ་གྱི་ཡིན་ལ་ཚོགས་ལམ་ལ་མེད་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། སྦྱོར་བའི་ཡིན་ལ་ཚོགས་ཀྱི་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དེ། ཚོགས་བསགས་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་
དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ། རྣམ་བཤད་ལས་དེ་ཚོགས་ལམ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་ལ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ནི་ཉེས་པ་ཤིན་ཏུ་

[006B] ཞེས་པ་ནས། ལམ་གྱི་རྣམ་བཞག་བྱེད་པ་མོས་བཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་ལ་དགག་པ་འབྲེལ་མེད་ཚུལ་ཡང་ཤེས་སླའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། །མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་
དབང་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བསྡུས་ནས་སྒོམ་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དེ། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་ལྷག་
ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྩེ་སྦྱོར་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དབང་མ་ཐོབ་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་དེའི་རྣམ་པ་ལ་
དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཐོབ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་བཞག་ན་རི་བཞིན་སྡོད་དཔྱད་ན་ཕྲ་མོ་ལའང་འགྲོ་ལམ་བསམ་པར་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་བསྡུས་
དོན་ལས། བསམ་གཏན་སེམས་ལ་དབང་བསྒྱུར་རྒྱལ་པོ་སྟེ། །བཞག་ན་གཡོ་མེད་རི་ཡི་དབང་པོ་བཞིན། །བཏང་ན་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ཀུན་ལ་འཇུག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོང་བ་
སྐབས་བཞི་པའི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་ན། སྐབས་འདིའི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་རྣམ་རྫོགས་

[007A]༄༅། །སྦྱོར་བརྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་བྱང་སེམས་དང་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས་དང། དགྲ་བཅོམ་
རྟོགས་པ་སྔོན་སོང་གི་བྱང་སེམས་གསུམ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མཚན་མེད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ལ་སོགས། །ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་གི་ལམ་རམས་བསྟན་བྱ་ཕལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱན་འདིར་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་རྣོན་དང་རིགས་ངེས་ཀྱི་ལམ་བསྒྲོད་ཚུལ་གཙོ་བོར་བསྟན་དབང་རྟུལ་དང་
མ་ངེས་པའི་ལམ་བསྒྲོད་ཚུལ་ཞ་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། རྟུལ་པོ་ལ་ནི་ངེས་པ་མེད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིར་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོའི་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་རྒྱུད་ལྡན་
ཡིན་ན། བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་ནས་འཚང་རྒྱ་བའི་མགོ་རྩོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཐོག་མ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། མཚན་མེད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་
པའི་བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། འདོད་ན། གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་ཐོག་མའི་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ་

[007B] འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གྲངས་མེད་དང་པོའི་ཚོགས་རྫོགས་ནས་གཉིས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བྱང་སེམས་རིགས་ངེས་དབང་རྣོན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ་
སྐབས་དང་པོ་གསུམ་དུ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། བཞི་པར་དེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ཟློས་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། དང་པོ་གསུམ་དང་བཞི་པས་དེ་བརྗོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་ཡོད་པ་ལྟར་དགོས་པ་
ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་མ་བསྡུས་ཀྱི་སྟོན་ཚུལ་དང་དགོས་པ་མི་གཅིག་རང་གི་ངོ་བོ་དང་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་ལྡོག་ཆའི་བསྟན་ཚུལ་དང་དགོས་པ་མི་གཅིག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བྲལ་ཚུལ་དང། གཉེན་
པོའི་ལྡོག་ཆའི་བསྟན་ཚུལ་དང་དགོས་པ་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྐབས་དང་པོ་གསུམ་དུ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་བཤད་ལ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་
བསྡུས་ནས་མ་བཤད། བཞི་པ་འདིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་
པས་རྣམ་པའི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལའང་བརྗོད་ཚུལ་དང་དགོས་པ་

[008A]༄༅། །གཉིས་ཀ་མི་གཅིག་སྟེ། བརྗོད་ཚུལ་སླ་ཞིང་དགོས་པ་དང་པོ་གསུམ་དུ་སོ་སོར་སྒོམ་པའི་ཆེད་དང། འདིར་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་ཐུན་གཅིག་ལ་སྒོམ་སྟེ། དབང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རྣམ་བཤད་ལས། སྔར་རང་རྒྱུད་ལ། ཞེས་པ་ནས། བརྗོད་ཚུལ་དང་དགོས་པ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དང་པོ་གསུམ་དུ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་དང་རྣམ་པ་ཤེས་ནས་
སྒོམ་པ་དང་འདིར་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་བ་མ་ལུས་པའི་སྦྱོར་བ་ཤེས་ནས་སྒོམ་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། གཞན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ནི་མཚན་ཉིད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་ལ་
རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྒོམ་བྱའི་ཡུལ་ཤེས་པ་དང་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཤེས་པའི་དགོས་པ་མི་གཅིག་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
རྣམ་བཤད་ལས། སྐབས་དང་པོ་གསུམ་དུ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ནས་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དང། སྐབས་འདིར་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཤེས་ནས་སྒོམ་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
འདིས་བསྟན་ཚུལ་མི་གཅིག་པ་རྟོགས་སླ་ཞིང་དགོས་པ་སྔ་མ་དང་མི་གཅིག་སྟེ། བསྒོམ་བྱ་དང་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་རྨོངས་པ་བསལ་ནས་དེ་གཉིས་ཤེས་པ་གཉིས་སྔ་མ་དང་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། འདིའི་སྤ་འགྲེལ་དུ། རྣམ་

[008B] འོ་ན་ཕྱི་མ་ཉིད་བསྟན་པས་ཆོག་མོད་ཅེ་ན་དགོས་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་བར་སྟོན་པ་ནི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དང་པོ་གསུམ་དུ་མཁྱེན་གསུམ་དང་རང་གི་སྤང་བྱ་དང་བྲལ་
ཚུལ་ཤེས་ནས་སྡོམ་བ་དང། བཞི་པར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དེ་དང་དེའི་གཉེན་པོ་སོ་སོར་ཤེས་ནས་སྒོམ་བའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། ལ་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་བར་རྟོགས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་
ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོར་བཞག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཆད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་
ན་སྟོན་ཚུལ་མི་གཅིག་པ་དང་དགོས་པ་སྔར་བཤད་པ་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་གསུམ་པ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིར་སྤང་བྱ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་ཆེད་དུ་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་སྒོམ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་
ལས༑ འདིར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་ཆེད་དུ་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་ནས་དང་པོ་གསུམ་དུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཅི་རིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་མཁྱེན་གསུམ་བསྟན་པ་ནི་བརྗོད་ཚུལ་དང་དགོས་པ་མི་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་
ཀྱི༑ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་ལྟར་མ་བཤད་པར་སྣ་ཚོགས་གཅིག་བཤད་དོ། །རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ས་མཚམས། སྒྲ་བཤད་དང་བཞི། དང་པོ་ཡོད་དེ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་

[009A]༄༅། །པ་མ་ལུས་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་དེ། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆ་བཞག་སྨོས་པས་མ་ངེས་པ་དང་དབང་རྟུལ་རྣམ་པ་མ་
ལུས་པ་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ཡང་སྡུད་ཅིང། ཟིན་པ་སྨོས་པས་གྲོགས་དང་སྒོམ་བྱུང་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྡུད་དོ། །གཉིས་པ་ནི་དབྱེན་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ། གསུམ་པ་ནི། ས་མཚམས་ལ་འདོད་ཚུལ་མང་ཡང་
རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཚོགས་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་ན་ཡོད་པར་བཞེད་དེ། ལེགས་བཤད་གསེར་འཕྲེང་ལས། ཚོགས་ལམ་ཆུང་དུ་ནས་ས་བཅུ་རྒྱུན་མཐའི་བར་ན་ཡོད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ང་ཞི་བ་
སྒྲ་དོན་སྔར་བཤད་པས་ཤེས་སོ། །མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བསྒོམ་པ་དེ་མཁྱེན་གསུམ་བསྡུས་སྒོམ་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ་
སྟོང་ཉིད་ཞི་ལྷག་གིས་སྒོམ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཆོས་ཅན། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དབང་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་སྒོམ་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་
ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་བ་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་བས་ཁྱབ་

[009B] འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཟིན་ཅིང་སྒོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐོས་བསམ་གྱི་བློ་གང་རུང་དུ་གྱུར་བའི་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ། །མཐོང་དང་
སྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང། །མཇལ་དང་ངེས་རྟོགས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ལ་ཞི་ལྷག་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། མཁྱེན་
གསུམ་བསྡུས་སྒོམ་བྱེད་པའི་བྱང་སེམས་ལ་དེ་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་འཛིན་སྟངས་སུ་བསྡུས་ནག་སྒོམ་པ་མཁྱེན་གསུམ་བསྡུས་སྒོམ་
གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པ་གང་ཞིག་དེས་འབྱུང་
གི་སེམས་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཐོབ་པ་ཞི་གནས་ལ་མི་ལྟོས་བའི་ཕྱིར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྦྱོད་འཇུག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་སྐྱེས་གྱུར་ན་སྐད་ཅིག་གིས། འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བསྡམས་པའི་ཉམས་ཐག་རྣམས།།
བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ཞིང། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། མི་རྟག་པ་དང་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱངས་བ་ལ་ཡིད་འགྱུར་

[010A]༄༅། །བའི་མྱོང་བ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཞི་གནས་ལ་རག་ལས་བ་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།།    ༈    །།གཉིས་པ་ལ། རྣམ་སྦྱོར་བ་སྤྱིའི་རྣམ་བཞག་དང། ཐར་བ་ཆ་ཐུན་
ནས་བཟུང་སྙེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་རིམ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལོ་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་དང། སྦྱོར་བསྒོམ་པའི་སྐྱོན་ཡོན་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་གསུམ། དང་པོ་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཤེས་པའ་ཨི་
ཆེད་དུ་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་དང། བདེན་འཛིན་དངོས་སུ་འཇོམས་པའི་སྦྱོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་དང་རྒྱས་བཤད་དང། དོན་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། གཞི་ཤེས་
པ་ཡི་བྱེ་བྲག་རྣམས། །ཞེས། ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་རྩ་འགྲེལ་བྱུང་སྦྱོར་བ་དང་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། བདེན་བཞིས་བསྡུས་བའི་གཞི་མི་རྟག་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་རང་གི་འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་
དེ་དང་དེའི་འགལ་ཟླའི་རྣམ་པ་ཤད་བའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དེ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དེ་དང་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་ཞུགས་
བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སྡུག་བདེན་རྟག་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་དང་མི་རྟག་བར་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་བཞིན་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་ལྡོག་ཟླའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་མཁྱེན་གསུམ་གང་

[010B] སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཤེས་རྣམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་འཇོག་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆོས་ཅན་
རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དེ། གང་གི་རྣམ་ཅན་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་གསུམ་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག། སྐབས་འདིའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་བྱས་པར། ལ་ལེན་རེ་དེ་མི་འཐད་
པར་ཐལ། འདིར་རྣམ་པ་ལ་མཚན་ཉིད་བྱས་ན་ལོག་བཤད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། རྣམ་བཤད་ལས། རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཆད་པ་ནི་སྐབས་འདིར་རྣམ་པའི་དབྱེ་བརྒྱས་པར་བཤད་པ་འདིས་ཅི་བྱེད་མ་ཤེས་པས་གཞུང་
གི་དོན་ལོག་པར་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཞི་བདེན་བཞི་སོགས་དང་དོན་དང་གཉེན་པོ་དང་སྦྱོར་བ་གང་རུང་ལམ་སྦྱར་བར་ཡན་གར་བར་རྣམ་པ་ཙམ་ཞིག་བཤད་ན་ལོག་བཤད་དུ་འགྱུར་ཞེས་
པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་རྣམ་པ་གཞི་མེད་པའི་བཤད་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་དོན་མེད་པའི་ལོག་བཤད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
འགྲེལ་པ་ལས། གསུམ་པ་ལྟར་ན་ཡང་རྣམ་པ་གཞི་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བཤད་པའི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞི་མེད་པའི་བཤད་ཚུལ་༄༅། །ཡོད་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་འདིར་བསྟན་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་བཞེད་པ་གང་ཞིག་རྒྱལ་ཚབ་ཡང་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་པ་སྦྱོར་བ་བཅས་རྣམས་དང་
ཞེས་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ལེགས་བཤད་གསེར་འཕྲེང་ལས། དང་པོ་རྣམ་པ་ནི་ཡུལ་ལམ་མཁྱེན་པའི་ཁྱད་པར་གང་སྦྱོར་བའི་བསྒོམ་བྱང་གྱུར་པའོ། །དབྱེ་ན་བརྒྱ་དང་དོན་གསུམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཐད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ཡས། དང་པོ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་ནི། དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ་དབྱེ་ན་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་མཐུན། གོང་འགོ་བསྒྲིག་
མི་ཤེས་པའི་བླུན་པོ་ཁ་བཙུམ་སྟེ་སྡད་ན་བསྟན་པ་ལ་ཕན་ནོ་།བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། རྣམ་བཤད་ལས། འདིར་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་མཚོན་བྱར་བྱས་ནས་དའི་མཚན་ཉིད་ཁ་སྐོང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་མཚན་ཉིད་དེ། །ཞེས་
པའི་དོན་མ་རྟོགས་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བཤད་ཚུལ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མ་འབྲེལ་བར་རྣམ་པ་མཚན་བྱར་བྱས་ནས་དའི་མཚན་ཉིད་མི་རུང་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་བདུན་ཅུ་འདྲེན་རྒྱུ་ཡོད་བའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་རྫོགས་
སྦྱོར་བ་མཚོན་བྱེད་ཆོས་བཅུ་གཅིག་གི་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟ་ན་གཞི་དང་གཉེན་པོ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་ག་བསྟན་བཅོས་སུ་བཤད་བའི་སྐབས་དོན་སྟོར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་

[011B] འགྲེལ་པ་ལས་རེ་རེ་ཙམ་བསྟན་པ་བཀག་བའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་སྤྲོ་སླ། ཡང་ཚིག་གསལ་བ་ན་རེ། གཞི་ཞེས་པས་གཞི་ཤེས་དང། ཤེས་བཞེས་པས་ལམ་ཤེས་དང། རྣམ་པ་ཞེས་པས་
རྣམ་མཁྱེན་བསྟན་ཟེར། འོ་ན། རྣམ་པ་ཞེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་གཉེན་པོ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཤེས་རྣམ་བརྒྱ་དང་དོན་གསུམ་མེད་པར་ཐལ་དེ་བརྒྱ་དང་དོན་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་རྣམ་མཁྱེན་ཁོ་ནའི་ཤེས་རྣམ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་
མི་ནུས་ཏེ། རྩ་བར། ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་བསྡུས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཤེས་རྣམ་གསུམ་དུ་འདོད་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་
འགྲེལ་པ་ལས། དེ་དག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ནར་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཅེས་པ་རྟག་འཛིན་སོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བརྒྱ་དང་དོན་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ལ་སྙིགས་
པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པས། ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུང་སྟེ་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་
ཚིག་གོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉེན་པོ་ཤེས་རྣམ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བྱེད་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་།གཞན་ཡང་གཞི་ཞེས་པ་གཞི་ཤེས་ལ་མི་བྱེད་པར་ཐལ། དེ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་དམིགས་པ་དང་ཤེས་

[012A]༄༅། །པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དེ་ལ་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་སོགས་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་ཤན་ཏི་པས། གཞི་ནི་དམིགས་པ་སྟེ་བདེན་བཞི་སོགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས། དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ནི་གཞི་ཤེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤན་ཏི་བས། དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་བདེན་བཞི་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་
ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་རྣམ་པ་ལ་དོན་རྣམ་ཤེས་རྣམ་གཉིས་བྱས་ནས། ཁ་ཅིག་ཤེས་རྣམ་ཁོ་ན་བསྒྲོམ་བྱ་ཡིན་ལ་དོན་རྣམ་མིན་ཟེར། ལ་ལ་དོན་རྣམ་ཁོན་བསྒོམ་བྱ་ཡིན་ལ་ཤེས་རྣམ་མིན་ཟེར་རོ། །དེ་
གཉིས་སྒོམ་ལ་དོན་སྤྱི་མ་ཤར་བའི་ཚིག་སྐམ་ཡིན་པས་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྡུག་བདེན་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་བར་འདོད་པ་དེས་ཀྱང་སྡུག་བདེན་མི་རྟག་པ་སྒོམ་པར་འདོད་དགོས། སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པར་འདོད་པས་
ཀྱང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་སྒོམ་པར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྡུག་བདེན་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་མ་ཤར་བར་སྡུག་བདེན་མི་རྟག་པར་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྣམ་པ་
མ་ཤར་བའི་ཡེ་ཤེས་སྡུག་བདེན་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། མི་རྟག་པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྒོམ་བྱར་འདོད་པ་དེས་ཀྱང་མི་རྟག་བསྒོམ་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ལ་ཞེས་གསུངས་

[012B] གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤར་བར་བྱས་ཏེ། བསྒོམ་བྱར་བརྩོན་པ་ཡིན་ན་དེ་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེར་ཕྱི་སྒོམ་པ་ལ་ཡང་བརྩོན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། བདེན་བཞིར་གདམས་པའི་
ཤེར་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིས་ན་བརྩོན་ཞེས་བརྗོད་པར་བགྱི། ཞེས་པའི་ལན་དུ། མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་འདིས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་ན་བརྩོན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ལས། མི་རྟག་པ་བསྒོམ་བྱར་འདོད་པ་དེས་ཀྱང་དེ་རྟོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་
པར་ཁས་མི་ལེན་ན་གཞི་སྟོར་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོན་རེ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་
སྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཤེས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་
ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ས་ལ་འགོམ་པའི་གང་ཟག་དངོས་པོ་འགོམ་དའི་གང་ཟག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། ཁྱོད་རང་ལ་དེ་ཆོས་ཅན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །སྟོང་

[013A]༄༅། །ཉིད་སྒོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་དངོས་སུ་འགལ་ལོ། །ཁྱབ་ཅིང་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཤེས་
པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཚུལ་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་དེ་དང་རྗེས་མཐུན་གྱི་ལམ་སྒོམ་པ་དེ་རྣམ་མཁྱེན་སྒོམ་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་རྣམ་མཁྱེན་སྒོམ་ན་
རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡུལ་མི་སྒོམ་པར་ཡུལ་ཅན་ཁོན་སྒོམ་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ལམ་དེའི་བསྒོམ་བྱ་ཡིན་ན། ལམ་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱེད་ཅག་གིས་དོན་རྣམ་དང་ཤེས་རྣམ་གང་
རུང་རེ་ཁོན་བསྒོམ་བྱར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྒོམ་ཚུལ་ལ་གསེར་འཕྲེང་ལྟར་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་སྒོམ་པ་གཅིག་དང། ཡུལ་ཅན་དེའི་ངོ་བོར་བསྐྱེད་ནས་སྒོམ་པ་གཅིག་དང། རྗེས་སུ་
མཐུན་བའི་རྣམ་པས་སྒོམ་པ་གཅིག་དང། དེའི་རྟོགས་རིགས་ཀྱིས་སྒོམ་པ་དང། མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པ་སྒོམ་པ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་རྣམ་པས་སྒོམ་པ་དང་དྲུག་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བདག་
མེད་དང་བདེན་བཞིའི་ཁྱད་ཆོས་སྒོམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སྒོམ་པ་ལ་སྒོམ་བྱེད་བློ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱས་ནས་སྒོམ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཚོགས་ལམ་ན་དང་

[013B]པ་ཡོད་པ་སྒོམ་བལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། མཁྱེན་གསུམ་མ་ཐོབ་གོང་དུ་བྱང་སེམས་ཀྱིས་དེ་སྒོམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཚོགས་ལམ་དུ་སྦྱོར་
ལམ་དང་མཐོང་སྒོམ་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དཔྱད་ནས་སྒོམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསང་གསུམ་འགྲུབ་པའི་དམིགས་པ་བྱས་ནས་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་སྨོན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་
སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐུན་མཐོང་པས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུ། དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལས། གང་དག་མོས་པའི་ཁྱད་པར་རྒྱ་ཆེ་བ། །དེ་དག་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱིས་རྟག་བྱིན་བརླབས། །གང་དག་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱིས་བྱིན་བརླབས་
པ༑ ༑དེ་དག་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་སེམས་ཀྱང་བསྐྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་སྐབས་
འདིར་བསྟན་པའི་གཏེན་བོའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐབས་འདིར་དང་ཤུགས་གང་རུང་ལ་བསྟན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་
ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་འཇོམ་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཕུང་པོ་

[014A]༄༅། །བདེན་འཛིན་དང་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་ཞུགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་རང་གི་མཐུན་ཕྱོགས་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་རྟགས་གྲུབ་སྟེ་
དེ་ལ་བརྒྱུད་ནས་གནོད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། མི་རྟག་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ནང་ན་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་མཆོག་ཡིན་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་
མེད་ཕྲ་མོ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། བདེན་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཆགས་པ་དང་དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། འདོད་ན་ཆགས་པ་བདག་འཛིན་
གཉིས་ཀ་དང་སྒྲིབ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་རིགས་པས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་ཞུགས་པ་དེ། རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དེའི་དངོས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ནའང་
སྒོམ་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཆགས་པ་དང་དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེའི་དངོས་ཀྱི་སྤང་བྱ་ཆགས་སྡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་སྔར་ལྟར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ལམ་
མ་ཞུགས་ན་གཉེན་པོ་མེད་ཟེར་ན། ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ན་དེ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ན། མཛོད་ལས། གཉེན་པོ་རྣམ་བཞི་སྤོང་བ་དང། །གཞི་དང་བསྲིང་ཉིད་རྣམ་པར་ནི། །སུན་

[014B] ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་སྤོང་གཉེན་དང་གཞི་གཉེན་དང། ཐག་བསྲིང་གཉེན་པོ་དང། རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་བཞི་མེད་པར་ཐལ། ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ལ་སྤོང་གཉེན་གཅིག་པུས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་
ཁྱབ་སྟེ། སྤོང་གཉེན་ལ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྤོང་
གཉེན་ཡང་ཡོད། གཞི་གཉེན་ཡང་ཡོད། ཐག་བསྲིང་གཉེན་པོ་ཡང་ཡོད། རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་གཉེན་པོ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་རྣམས་རྐུན་པོ་འབྱིན་མཁན་ལྟ་བུ་སྤོང་གཉེན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐམས་ཅད་སྒོ་གཅོད་མཁན་ལྟ་བུ་གཞིའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། གཞིའི་གཉེན་པོ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་གྲོལ་
ལམ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལམ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་རྣམས་ཉོན་མོངས་ཐག་བསྲིང་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་ཐག་བསྲིད་བའི་ངོ་བོའི་གཉེན་པོ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆེས་ལེགས་པར་འགྱུར་རོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཆེས་ལེགས་པ་སྨོས་པ་ནི་བྱེ་སྨྲའི་འདོད་པ་ལས་ཟུར་དུ་སློབ་དཔོན་རང་གི་འདོད་པ་ལེགས་པར་བཤད་པའོ། །བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་གང་གིས་ཉོན་མོངས་དེའི་སྐྱོན་མཐོང་ནས་སུན་འབྱིན་པ་དེ་ཡིན་པའི་

[015A]༄༅། །ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་ནི་ལམ་གང་གིས་ཁམས་དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མཛོད་ལས་
མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ཡུལ་རྣམས་ཆད་དང་དུས་ཀྱིས་ཏེ། །འབྱུང་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕྱོགས་དང་ནི། །དུས་གཉིས་རིང་བ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པས་རིང་བ་འབྱུང་བཞི་ལྟ་བུ་དང་
གཉེན་པོས་རིང་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཚུལ་འཆལ་ལྟ་བུ་དང། ཡུལ་གྱི་རིང་བ་ཤར་ནུབ་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ལྟ་བུ། དུས་ཀྱི་རིང་བ་འདས་མ་འོང་ལྟ་བུ་རིང་བ་བཞི་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཉེན་པོས་རིང་བ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཚུལ་འཆལ་གྱི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་མ་ཞུགས་ན་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྣམ་བཤད་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྣོན་པོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྔ་རོལ་
ཏུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལམ་མ་ཞུགས་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལམ་མ་ཞུགས་ན་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དབུམ་རྒྱན་
ལས༑ ཡང་དག་ཤེས་འཚོལ་སྔོན་བཏང་སྟེ། །དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་གྱུར་ནས། །ཞེས་གསུངས་པའི་སྔོན་གྱི་དོན་གཅིག་མེད་པར་ཐལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྔོན་དུའང་ཐེག་ཆེན་རིགས་ངེས་དབང་རྣོན་གྱིས་རྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པར་བསྟན་

[015B] ལམ་མ་ཞུགས་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྩ་བར། སངས་རྒྱས་སོགས་དམིགས་དང་པ་དང། །ནས། ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་ལྔ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གཅིག་
མེད་པར་ཐལ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གཉིས་ཀ་དང་སོགས་ཡུལ་ལྔ་ལ་མཁས་པ་དེའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་དེ་ལྔ་ལ་མཁས་པ་ཙམ་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས་
རྒྱན་གྱི་གདུལ་བྱ་གཉིས་ཀ་དང་སོགས་ཡུལ་ལྔ་ལ་མཁས་པར་མཚུངས་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ལམ་མ་ཞུགས་ན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཐོས་བསམ་
གྱིས་ངེས་པར་བྱས་བའི་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལམ་མ་ཞུགས་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱས་ནས་སྒོམ་པས་རྣམ་པ་བརྒྱ་དོན་གསུམ་ལ་མྱོང་བ་ཐོན་པ་དང་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དང་ཐལ། ལམ་མ་ཞུགས་ན་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་དོན་གསུམ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ན་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་སོ་།དེ་སོགས་སྤྲོ་སླའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་རྣམ་ལ་བརྒྱ་དོན་གསུམ་སྐབས་ཀྱི་མདོ་ལས་དོན་རྣམ་འབའ་ཞིག་བསྟན་
ཟེར༑ ཁ་ཅིག་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཤེས་རྣམ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དོན་རྣམ་བསྟན་ཟེར། ལ་ལ་དེ་ལས་ལྡོག་ནས་བསྟན་ཟེར་བ་གསུམ་ཀ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རབ་འབྱོར་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་ཀས་དོན་རྣམ་དང་ཤེས་རྣམ་
[016A]༄༅། །གཉིས་ཀ་དངོས་ཤུགས་ཅི་རིགས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་རྣམ་པ་དང་པོ་ལ་རབ་འབྱོར་གྱིས་མ་མཆིས་པ་ཞེས་པས་དོན་རྣམ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཤེས་རྣམ་གཉིས་སྒྲས་ཟིན་ལ་བསྟན་པ་གང་ཞིག།།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནམ་མཁའ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས་རྟག་པར་མེད་པའི་དོན་རྣམ་དངོས་དང་ཤེས་རྣམ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། རབ་འབྱོར་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་ཀས་དོན་
རྣམ་དང་ཤེས་རྣམ་ཅི་རིགས་པར་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ནམ་མཆིས་པས་དོན་རྣམ་དང། དེའི་ཕར་ཕྱིན་གྱིས་ཤེས་རྣམ་གཉིས་སྒྲས་ཟིན་བར་བསྟན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། ནམ་མཁའ་མེད་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་དངོས་སུ་རྟག་པར་མེད་པའི་དོན་རྣམ་དང་ཤུགས་ལ་དེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རྣམ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་
སྒོ་ནས་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་རིག་པ་དེ། གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད། ཆ་བཞག་སྨོས་པས་འཛིན་སྟངས་མི་གསལ་བའི་འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་ལྟ་བུ་དང་མོས་སྒོམ་ཁ་ཅིག་དང་རྣམ་མཁྱེན་ཡང་སྡུད་དོ། །
སྤྱིར་གཉེན་པོ་ལ་སྤང་བྱ་ལ་གནོད་ཚུལ་གྱིས་དབྱེན་སྤོང་གཉེན་གཞི་གཉེན། ཐག་བསྲིང་གཉེན་པོ། སུན་འབྱིན་གཉེན་པོ་བཞི་ཡོད་སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་ནས་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་

[016B] སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་ལམ་ཞུགས་དང་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་དེ་གཉིས་དང། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་རིགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཤེས་རྣམ་གསུམ་ཡོད། གཞུང་གིས་བསྟན་ཚུལ་ཡོད་དེ། གཞི་
ཤེས་པ་ཡི་བྱེ་བྲག་རྣམས། །ཞེས་པས་ཤེས་རྣམ་དེ་བསྟན། རྣམ་པ་ཞེས་པས་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་བསྟན། མཚན་ཉིད་ཅེས་པས་ཕྱི་མ་སྔ་མའི་འཇོག་བྱེད་དུ་ཆིག་གིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས། དངོས་པོ་ལ་དམིགས་
པ་ནི་གཞི་ཤེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བྱེ་བྲག་གི་སྐད་དོད་བི་ཤི་ཥའི་བི་རྣམ་པའི་སྐད་དོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། བྱེ་བྲག་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་གི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། མཁྱེན་པ་གསུམ་པོ་གང་རུང་གི་རྣམ་པ་ལེགས་པར་ཤར་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་འདིར་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། རྣམ་པ་བཞེས་
བྱ༑ ཞེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྣམ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང། ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་སོགས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཤེས་རྣམ་བརྒྱ་དང་དོན་གསུམ་དང། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་འཛིན་
སྟངས་བརྒྱ་དོན་གསུམ་འཛིན་སྟངས་སུ་བྱེད་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་རྣམ་བརྒྱ་དང་དོན་གསུམ་ལ་རྣམ་པར་བྱས་པ་སྟེ་གསུམ་གྱིས་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས་བཤད་ཚུལ་དེའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ་

[017A]༄༅། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བར་ཐལ། གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་
ཡུལ་ལ་དམིགས་ཡུལ་དངོས་ཡུལ་ཤུགས་ཡུལ་གསུམ་ཡོད་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དངོས་ཡུལ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ལྷག་མ་ཀུན་ཤེས་སླ། ཡང་ཁ་ཅིག་འགྲེལ་ཆུང་སྐབས་འདིའི་ཚིག་ལ་དོན་རྣམ་
ཤེས་རྣམ་གྱི་ཐ་སྙད་མེད་པས། ལོ་ཆེན་དང་རྗེ་ཡབ་སྲས་སོགས་ཀྱིས་དོན་རྣམ་དང་ཤེས་རྣམ་ཟེར་བ་གསུང་རབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་མིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དོན་རྣམ་གྱི་ཐ་སྙད་གསུང་རབ་ལས་བཤད་པ་གང་ཞིག་ཤེས་རྣམ་ལ་ཡང་
དེའི་ཕྱིར༑ དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་གི་རྣམ་པ། ཞེས་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཡུལ་རྣམ་ཅན་ནི་ཐ་དད་པས། །བློ་ཡི་རྟོགས་པ་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་གྲུབ་སྟེ། རིགས་འབྱིན་གྱིས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་གཉེན་པོ་མ་ལུས་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཞེས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་ཡང་ཡང་དུ་མས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་
ཀྱང་ཤེས་རྣམ་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་བསྟན་པར་ཐལ། མདོར་བསྟན་གྱིས་ཤེས་རྣམ་དངོས་བསྟན་གྱི་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། མདོར་བསྟན་གྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་གང་ཞིག་རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་དངོས་བསྟན་དོན་རྣམ་གཙོ་བོར་བཤད་

[017B] དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། འདིར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ནི་མདོར་བསྟན་དུ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང། རྒྱས་བཤད་དུ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་གཙོ་བོར་བསྟན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་
བཞི་དང། །ལམ་ལ་དེ་ནི་བཅོ་ལྔར་བཤད། །ཅེས་དང། ཉི་སྣང་ལས། བདེན་པ་གང་ལ་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྟོན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལྟར་བཤད་དོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་
ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཆོས་ཅན། བདེན་མེད་རྟོགས་པར་ཐལ། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་བདེན་མེད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་
རྣམ་མཁྱེན་གྱི་འཛིན་སྟངས་རྣམ་ཅན་གྱི་སྦྱོང་བ་ལ་བདེན་མེད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། འོ་ན། ཁྱོད་རང་ལ། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། བདེན་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་
རྣམ་མཁྱེན་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་སོ་།འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་ཡུལ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་འཛིན་རྟོག་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་བདག་མེད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ འཁོར་གསུམ། གཉིས་པ་ལ། གཞི་ཤེས་དང། ལམ་ཤེས་དང་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱས་བཤད་གསུམ། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། །ནས། ལམ་ལ་དེ་ནི་བཅོ་ལྔར་བཤད། །ཅེས་བྱུང། འདི་ལ་འཕྲོས་སྦྱོར་སྤྱི་དོན་

[018A]༄༅། །མཐའ་དཔྱད་བཞི། དང་པོ་ཡོད་དེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡུམ་འདི་ནི་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་མི་གཡོ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་མདོ་ལས་འཕྲོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མདོ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་གཞི་ཤེས་
ཀྱི་དོན་རྣམ་ཉེར་བདུན་དང་ཤེས་རྣམ་ཉེར་བདུན་དང། དེའི་སྦྱོར་བ་ཉེར་བདུན་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བདེན་བཞིའི་བདེན་པ་དང་པོ་གསུམ་སོ་སོ་ལ་དོན་རྣམ་མེད་པ་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་བར་རིམ་པས་བཞི་བཞི་དང། དེའི་རྣམ་ཅན་གྱི་གཞི་ཤེས་བའི་བཞི་
དང༑ དེའི་རྣམ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་བཞི་བཞི་དང། ལམ་བདེན་ལ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ནས། མི་གཡོ་བའི་བར་དོན་རྣམ་བཅོ་ལྔ་དང་དེའི་རྣམ་ཅན་གྱི་གཞི་ཤེས་བཅོ་ལྔ་དང། དེའི་སྦྱོར་བ་བཅོ་ལྔར་བཤད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་སྤྱིའི་དོན་
ལ༑ བདེན་པ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང། ལམ་བདེན་གྱི་དེའི་རྣམ་པ་དང། གྲངས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་ནི། སྡུག་བསྔལ་རྟག་བར་མེད་པ་དང། དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བ་དང། བདག་གིས་བདེན་བ་དང་བདག་གིས་མི་
རྫིབ་བཞི་སྟོན་བའི་མདོ་ཆོས་ཅན། སྡུག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། སྡུག་བདེན་གྱི་མི་རྟག་པ་དང། སོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་བཞི་རིམ་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལས། ཐམས་ཅད་ཤེས་

[018B]དབེན་པ་དང་མི་རྫིབ་དང། ཞེས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྲེད་པ་དོན་དམ་པར་མེད་བས་གནས་མེད་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་དང། རྟོག་དཔྱོད་དོན་དམ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་
དང༑ ཡང་སྲིད་ཀྱི་རྐྱེན་ཚོར་བ་དོན་དམ་པར་མིད་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ཆོས་ཅན། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ་རིམ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་རབ་སྐྱེ་རྐྱེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་ལས། གནས་མེད་པ་དང་
ནམ་མཁའ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང། མིང་མེད་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགོག་པ་དོན་དམ་པར་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཞི་བརྐྱེན་གྱིས་མི་འཕྲོག་པ་དང། གྱ་ནོམ་པའི་ཐར་པ་མི་ཟད་པ་དང། དྲི་བྲལ་གྱི་འགོག་པ་སྐྱེ་བ་མེད་
ཅེས་སྟོན་པའི་ཡུམ་ཆོས་ཅན། འགོག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ་རིམ་པས་འགོག་བཞི་བ་གྱ་ནོམ་ངེས་འབྱུང་གི་རྣམ་པར་བཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལས། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང། མི་འཕྲོག་པ་དང། མི་ཟད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་
པ་སྟེ༑ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གཞི་ཤེས་ཀྱི་ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། རང་གི་སྤང་བྱ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་མཐོང་ལམ་ཟག་མེད་དང། རང་གི་སྤང་བྱ་རང་རྒྱལ་གྱིས་སྤོང་བའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལ་
སྒོམ་ལམ་ཟག་བཅས་དང། མཐོང་ལམ་ཟག་མེད་གཉིས་སུ་བྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར། གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྐབས་འདིར་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྟོན་པ་འགལ་བ་མེད་དེ། གཞི་ཤེས་ཀྱིས་རང་རྒྱལ་རང་གི་སྤང་བྱའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ལམ་རྣམས་ཀྱང་

[019A]༄༅། །བསྡུས་བ་དེའི་ཕྱིར། གཞི་ཤེས་ཀྱི་ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་ཡོད་དེ། དེ་གསུམ་གྱི་མཐོང་ལམ་ཟག་མེད་ལ་བཞི། སྒོམ་ལམ་ཟག་བཅས་ལ་ལྔ། མཐོང་ལམ་ཟག་མེད་ལ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཉི་སྣང་ལས། ལམ་
གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ནི་བཅོ་ལྔ་ལས། བཞི་ནི་ཉོན་མོངས་བའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། བྱེད་པ་པོའི་གང་ཟག་གི་བདག་
མེད་དང། ཤེས་པ་པོའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང། འཕོ་བ་བའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང། འདུལ་བ་པོའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་བཞི་བསྟན་པ་ཆོས་ཅན། ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་
དང་པོ་དེའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དང། གཉིས་པ་རིག་པའི་དང། གསུམ་བ་སྒྲུབ་པའི་དང། བཞི་པ་དེས་འབྱིན་གྱི་རྣམ་པར་བསྟན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ་དེ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་
པོར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས། རིག་པའི་རྣམ་པ་སྟེ་མ་ལུས་པར་རྟོགས་པ་ནི་རིག་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་དུ་
ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ལམ་གྱིས་དམན་པ་སྤོང་ཞིང་ཁྱད་འཕགས་ལེན་པ་སོ་སོར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། སྤོང་བ་དང་ལེན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་

[019B] ཐ་སྙད་དུ་ཉོན་མོངས་བཏུལ་ནས་མྱང་འདས་སུ་འགྲོ་ཡང་དེ་ཁོ་ནར་འདུལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། ངེས་པར་འབྱིན་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བར་ངེས་པར་
འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་རྟགས་གཉིས་པ་སྒོམ་ལམ་ཟག་བཅས་ལ་ལྔ་ཡོད་དེ། རྨི་ལམ་ལྟར་ཕྱི་དོན་མེད་པ་དང། སྒྲ་བརྙན་ལྟར་ཕྱི་དོན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་དང། མིག་ཡོར་ལྟར་ཕྱི་དོན་མ་བཀག་པ་དང། སྨིག་རྒྱུ་
ལྟར་ཕྱི་དོན་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང། སྒྱུ་མ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཕྱི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བར་རྟོགས་པའི་སྒོམ་ལམ་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། སྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་ལྔའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་
གསུངས་པ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་རྟགས་གསུམ་པ་རང་གི་སྤང་བྱ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་མཐོང་ལམ་ཟག་མེད་ལ་དྲུག་ཡོད་དེ། ཕྱི་དོན་གྱི་ཉོན་མོངས་བ་མེད་པ་དང། ཕྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང། ཕྱི་དོན་གྱི་
བག་ཆགས་བགོས་པ་མེད་པ་དང། ཕྱི་དོན་གྱི་དབྱེ་བའི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང། ཕྱི་དོན་དུ་རྟོགས་པའི་རློམ་པ་མེད་པ་དང། ཕྱི་དོན་གྱི་རྟོགས་པ་ཐོབ་ཟིན་ནས་ཉམས་པ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས་
ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲུག་སྤོང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེས་ན་དེ་ལ་ཉེར་བདུན་ཡོད་པར་བཤད་ཟིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་

[020A]༄༅། །གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་གང་ཞིག་ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པ་དེ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་
གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ཉན་ཐོས་མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གྱིས་ཟིན་པའི་ཞི་བདེ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ཆོས་ཅན། གཞི་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་
གཉེན་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་འཁས་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེས་དངོས་སུ་ཟིན་བ་གང་ཞིག་ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཟིན་བྱེད་དེས་དངོས་སུ་ཟིན་ན་ཟིན་བྱེད་དེ་དེ་དུས་སུ་ཡོད་མི་
དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐེག་དམན་གྱི་ཐབས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་འཛིན་གྱི་ཡང་གཉེན་པོ་ཡིན་བར་ཐལ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བདེན་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
རིག་པ་སྦོམ་པོ་ལའང། ཡང་ཟུར་གཉིས་པ་ལ་ཐེག་དམན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་བ་ཟེར་ན། དེ་འདྲས་ཟིན་པའི་སྡུག་བདེན་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་པ་རེ་རེ་ནས་
ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་འཛིན་གྱི་ཡང་གཉེན་པོར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། དམིགས་པ་གང་ཟག་གི་བདག་སོགས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་གཉེན་པོའི་དེ་ལྟར་ཟེར་ནའང། སྡར་ལྟར་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་

[020B] འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དེའི་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་སོགས་བཞི་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། བྱམས་སོགས་རྨོངས་དང་འགལ་མེད་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་ཚར་གཅོད་མིན་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སོགས་ཁོང་ནས་
འདོན་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གཞི་ཤེས་གྱི་དམིགས་པའི་ཆོས་ལ་ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་འགོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ཐེག་ཆེན་རིགས་དེས་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་འདྲའི་ཚོགས་ལམ་ཆོས་ཅན་
དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཞི་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ན་སྐབས་འདིར་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་བསྟན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཐེག་
དམན་གྱི་གཞི་ཤེས་རྣམས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱོད་གཙོ་བོར་སྒོམ་པའི་ཐེག་ཆེན་རིགས་ངེས་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སངས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་
ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྐབས་འདིར་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་གཞི་ཤེས་ལ་སངས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐབས་འདིར་ཉེར་བདུན་བཤད་
པ་རྣམ་བཞག་གི་རྟེན་སོ་སོར་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ལ་མི་རུང་བ་གང་ཞིག་ཉན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། འཕགས་པས་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་ཉིད་གསུངས་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་༄༅། །ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར། ཞེས་དང། ཡང་གསེར་འཕྲེང་ལས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ནད་ནས་གཞི་ཤེས་འབའ་ཞིག་གི་སྐབས་ཡིན་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་ཕྱི་མ་འདི་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་
ལས༑ རང་རྒྱལ་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྔོན་གྱི་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སློབ་དཔོན་འདིས་གཞི་ཤེས་ཀྱིས་རང་རྒྱལ་གྱིས་དོན་རྟོགས་
བསྡུས་བར་འདོད་པ་འབྲེལ་མེད་དེ། ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔའི་སྐབས་ཀྱི་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་གཉིས་དང་གསུམ་བཤད་པ་འདི་རྟོགས་བྱེད་གཞི་ཤེས་རྣམ་ཡིན་ནའང་མི་འཐད། དེ་རྟོགས་བྱ་གཞི་ཞེས་ཀྱི་
དོན་རྣམ་ཡིན་ནའང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དམིགས་པ་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་སྐབས་དོན་བོར་བའི་ཕྱིར་གསེར་འཕྲེང་ལས། འདིར་ནི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་སོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་དམིགས་པ་ལ་དེར་འདུ་བསམ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཤེས་སྒྲིབ་གཉེན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་རང་རྒྱལ་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་གསུམ་ཀའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཐག་བཅས་ཟག་མེད་བསྟན་ཟེར། དེ་མི་
འཐད་པར་ཐལ། ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་གང་རུང་དང་གཞི་ཤེས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་པ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་གང་རུང་དང་གཞི་ཤེས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་མེད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། མཁྱབ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་དག་བསྡུས་

[021B] ཡིན་མིན་བསྡུས་ཚུལ་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བ་དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། རྩ་བར་འདོད་ན། བྱེད་པ་པོའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་ནས་ཕྱི་དོན་གྱི་རྟོགས་པ་ཐོབ་ཟིན་མི་ཉམས་པར་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་བཅོ་
ལྔ་ཆོས་ཅན། ལམ་བདེན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཞི་ཤེས་ཡིན་བའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཞེས་བཤད་པའི་དགར་ཚིག་གི་རྣམ་བཅད་མེད་པར་ཐལ། འདིར་མཁྱེན་གསུམ་ནང་ནས་
གཞི་ཤེས་འབའ་ཞིག་སྟོན་པའི་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། འཁོར་གསུམ། དེར་ཐལ། དེས་མཁྱེན་པ་གསུམ་ཀ་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གཞི་ཤེས་འབའ་ཞིག་སྟོན་པའི་
སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། གཞི་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་དེར་འདུ་བསམ་ཁྱབ་ཀྱང་ལམ་བདེན་གྱི་སྐབས་སུ་འདུ་དགོས་ཏེ། འདི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གཞི་ཤེས་འབའ་ཞིག་གི་སྐབས་ཡིན་པ་དང། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྐབས་འདིར་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་གཞི་ཤེས་ལ་རྣམ་མཁྱེན་འཇོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་འཕགས་པས་ཀྱང་མཐོང་སྒོམ་གཉིས་ལས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་མཁྱེན་ཡོད་
ན་དེ་ལྟར་བཤད་པ་འབྲེལ་མེད་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས་འཕགས་པས་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་ཉིད་གསུངས་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྐབས་འདིར་གཙོ་བོར་

[022A]༄༅། །བསྟན་པའི་ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་ལ་མཐོང་སྒོམ་གང་རུང་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བཅོ་ལྔའི་དང་པོ་བཞི་མཐོང་ལམ་གང་ཞིག་དེའི་འོག་མ་ལྔ་ཡང་སྒོམ་ལམ་ཡིན་ཅིང་ལྷག་མ་དྲུག་མཐོང་ལམ་ཟག་མེད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས། ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ནི་བཅོ་ལྔ་ལས། བཞི་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་བ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་
གཉིས་གྲུབ་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོའི་ལམ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྒོམ་པའི་ལམ་ཟག་བ་དང་བཅས་པ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་ཟག་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྐབས་འདིར་གཙོ་བོར་
བཤད་པའི་ལམ་ཤེས་མེད་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་གཞི་ཤེས་འབའ་ཞིག་གཙོ་བོར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཞི་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་ལམ་ཤེས་ཉེར་བདུན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཉེར་
བདུན་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ན་སྐབས་གཞན་དུ་ཡང་མ་བསྟན་བའི་སྐྱོན་དུ་མ་འོངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟ་ན་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བས་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་མི་སྒོམ་པར་ཐལ་བ་དང། ཤེས་མཐོང་གིས་བལྟས་ནས་འདའ་པའི་
དོན་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚང་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་བའི་ཤེས་རྣམ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ན་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་

[022B]དངོས་སུ་མ་བསྟན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས༑ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྒྲིབ་པ་གང་ཞིག་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་གར་དུ་གཅོད་བྱེད་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་གང་ཞིག། ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཆོས་ཅན། ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་
པ་ལ་དེ་བཅོམ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མ་སྤངས་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདེན་འཛིན་ཆོས་ཅན། ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། བྱང་སེམས་རིགས་ངེས་ཀྱིས་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་བདེན་འཛིན་ངེས་པར་སྤོང་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེས་ཐར་བ་ཐོབ་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ལས། དེས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་ཉོན་
མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཅིག་ཅར་སྤོང་ངོ་།ཅིག་ཅར་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་བདེན་འཛིན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མངོན་གྱུར་དུ་རྒྱུད་ལ་ལྷན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད་པར་ཐལ་
ཁྱོད་ཐར་བ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཐར་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཤེས་སྒྲིབ་དེ་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་

[023A]༄༅། །གཅོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པས་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་གང་ཞིག་།རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་ཐོབ་པ་སྔོན་ཏུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཙམ་
སངས་མ་རྒྱས་པར་དུ་སྤངས་མི་ཐུབ་ཀྱང་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་རྣམས་ཐོབ་ཆོག་པའི་ཕྱིར། བྱས་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེས་སྒོམ་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བར་ཐལ། དེས་སྒོམ་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གནོད་པ་ཙམ་གྱིས་བར་དུ་
གཅོད་པ་དང་གེགས་བྱེད་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྒྲིབ་པ་ཡིན་ན་ཉོན་སྒྲིབ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོན་སྒྲིབ་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་
གང་རུང་གང་ཞི་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དངོས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ཁྱོད་སྤངས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་ཅན། དེར་
ཐལ༑ དེའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ཁྱོད་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྫས་སྤྱི་ཆོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཟེར་ན། འོན་སྒྲིབ་པ་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་ཤེས་སྒྲིབ་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་མེད་པར་ཐལ་ལ། །དམ་བཅའ་
འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་དེ་སྟོབས་བཅུ་ལ་དངོས་བརྒྱུད་ཅི་རིགས་པས་སྒྲིབ་ཚུལ་སྒོ་ནས་གསུམ་བྱས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སྟོབས་སོགས་རྣམས་ལས་སྟོབས་དྲུག་དང། །གསུམ་དང་གཅིག་གིས་རིམ་

[023B] །ཤེས་བྱ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། །བག་ཆགས་བཅས་པ་ཀུན་བསལ་བས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་པའི་དང། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་བའི་དང། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་
དང། ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་མཁྱེན་པའི་དང། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དྲུག་གིས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གོ་ཆ་ལྟ་བུ་འཇོམས་བས་ཐོབ་པ་གང་ཞིག། བསམ་གཏན་དང་རྣམ་ཐར་མཁྱེན་བའི་དང། སྔོན་གནས་རྫེས་དྲན་མཁྱེན་བའི་
དང༑ འཆི་འཐོ་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གསུམ་གྱིས་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་རྩིག་པ་ལྟ་བུ་འཇོམས་པ་དང། ཟག་ཟད་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་སྒྲིབ་ཤིང་ལྟ་བུ་འཇོམས་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་དར་ཊིཀ་ལས། གནས་དང་གནས་
མིན། ཞེས་པ་ནས། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པ་དྲུག་གིས་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་བའི་གོ་ཆ་ཤེས་སྒྲིབ་འབིགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མའི་དང་ཊིཀ་ལས། བསམ་
གཏན་དང། ནས། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གསུམ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་བརྩིག་པ་བརྟན་པོ་གཞིག་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ་དེ་ཉིད་ལས། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་
པའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ། ཉོན་མོངས་པའི་ཤིང་རྣམས་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་བཞིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་ཟེར། ལ་ལན་རེ། ཉོན་སྒྲིབ་ཟེར་ན། དེ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པར་ཐལ་

[024A]༄༅། །ཤེས་སྒྲིབ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྤངས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་
གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་གྲོལ་བའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། འགོག་ཐོབ་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་
ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ལས་མ་གྲོལ་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའམ། དགྲ་བཅོམ་རྒྱན་མེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་བྱས་པ་ལ་ཁོན་རེ། ལས་སྒྲིབ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ནམ་ཁྱབ། འོན། དེ་གཉིས་སྒྲིབ་པ་ཡིན་མིན་མཚུངས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ན་སྒྲིབ་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལས་སྒྲིབ་ལ་དེའི་ཕྱིར་འཁོར་གསུམ། འདོད་ན། དེར་
གྱུར་པའི་བྱིད་རྒོད་གཉིས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གཉིས་མེད་ལས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར། །རྩུབ་པའི་རེག་དང་བྲལ་བ་ཡིན། །ཞེས་དང། དེའི་དར་ཊིཀ་ལས། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པས་
བསྡུས་པའི་བྱིང་རྒོད་གཉིས་མེད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ལས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། སྒྲིབ་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། སྒྲིབ་པ་ལ་
བ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཐར་པ་ཐོབ་པའི་གེགས་བྱེད་ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་སུ་གྲངས་དེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུས་མཐའ་ལས། ཉོན་མོངས་པ་
ཡི་སྒྲིབ་པ་དང། །ཤེས་བྱ་ཡི་ནི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། །དེར་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན། །དེ་ཟད་པས་ན་གྲོལ་བར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་སྒྲིབ་པ་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་སུ་མ་ངེས་པར་ཐལ། གསུམ་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ནས་
ཁྱབ༑ རྟགས་གྲུབ་ཟིན། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དེ་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུས་མཐའ་ལས། དེར་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་
བསྡུས་ནས་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སྒྲིབ་བའི་བར་བཅུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དབུས་མཐའི་འགྲེལ་པ་ལས། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཁྱབ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ནས། དེ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སྒྲིབ་
བ་ནི་ས་རྣམས་ལ་སྒྲིབ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ནི་དུ་མཆིས། གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི་དུ་མཆིས། ཞེས་པའི་ལན་དུ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་ཏུ་
རྨོངས་པ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དང། གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བཅུ་གཅིག་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་བར་ཐལ། ས་བཅུ་པ་རྒྱུན་མཐའི་ངོས་སྐལ་གྱི་རྨོངས་བ་གཉིས་གཉིས་ཏེ་ཉེར་གཉིས་དང། གནས་ངན་ལེན་རེ་རེ་བྱས་པས་བཅུ་གཅིག་

[025A]༄༅། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། ས་བཅུའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གནས་ངན་ལེན་བཅུ་གཅིག་ཆོས་ཅན། སྒྲིབ་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དབུས་མཐའ་ལས་
དེར་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན། །ཞེས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལས། དགེ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྒྲིབ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་ནི་ས་རྣམས་ལ་སྒྲིབ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་སྒྲིབ་པ་འདོག་ཚུལ་དུ་མ་དགོས་པར་དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་ཡང་མདོར་བསྡུས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡག་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་ན་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། བྱང་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་འདོད་པ་དང་སྲིད་
བའི་ཆགས་པ་ཆོས་ཅན། ཉོན་མོངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པར་ཐལ། ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་སེམས་རྒྱུད་རྙོན་མོངས་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་བལྟར་ཞི་བར་བྱེད་ཀྱི་མ་ཞི་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འོད་སྲུང་གིས་
ཞུས་པ་ལས། དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་ལུད། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་སྐྱེད་ལ་ཕན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ཏུས་ལས། ས་བཅུ་རྣམས་སུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་ལམ་
ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནས། དེས་ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་སུ་ཟིན་ཡང་སྔགས་དང་སྨན་གྱིས་བསད་པའི་དུག་ལྟ་བུ་དང། དཔེར་ན། དེ་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྟར་ས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་མི་

[025B] །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་མའི་དར་ཊིཀ་ལས། སྲིད་པའི་ཟག་པ་མངོན་གྱུར་ཡོད་ཀྱང་སྔགས་དང་སྨན་གྱི་བསད་པའི་དུག་ལྟ་བུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་བྱང་སེམས་
སྒོམ་ལམ་པ་ལ་ཡིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ནས་རུང་བར་བཤད་ན་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་ལ། བོད་དག་གིས་མི་སྤངས་པའི་ཉོན་མོངས་བཏག་པ་བ་ཁོ་ནར་བཤད་པ་དག་གིས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྐབས་ཐམས་ཅད་སོ་སྐྱེས་དང་ཉན་
ཐོས་ལྟར་བཤད་པས་སྒྲོ་བསྐུར་གྱི་མཐར་ལྟུང་ངོ། །ཞེས་ཤེས་བར་བྱའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་ལ་གཉིས་ཁོ་ནར་མ་ངེས་པར་ཐལ། ཆགས་སྒྲིབ་དང་ཐོགས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་
ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བ་མ་ལུས་བ་ལ་རྨོངས་བས་ཆགས་སྒྲིབ་དང། ཇི་སྙེད་པ་མ་ལུས་པ་ལ་རྨོངས་ལས་ཐོགས་སྒྲིབ་ཏུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། དྲི་མེད་དབྱིངས་ལ་
ཆགས་མེད་དང། །ཐོགས་མེད་ཕྱིར་ན་དག་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྡོག་ཟླ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་མཁྱེན་ཚུལ་དེའི་ཕྱིར། དེའི་ཐོགས་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་
ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ན་ཆགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཇི་སྙེད་པ་ཡོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་མཐའ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ན་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག།་༄༅། །དེ་ལ་གཉིས་སུ་གྲངས་མ་ངེས་པར་ཐལ། འདོད་ཆེན་པའི་སྒྲིབ་པ་དང། མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་ལྟའི་སྒྲིབ་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་པའི་དམན་སྒྲིབ་དང། རང་རྒྱལ་གྱི་སེམས་ཅན་དོན་ལ་མི་ལྟོས་
པའི་དམན་སྒྲིབ་དང་བཞི་ཡང་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་བཞིའི་དང་པོ་གཉིས་སྲིད་མཐར་ལྟུང་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་ཞི་མཐར་ལྟུང་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་ལྡོག་ཆ་དང་རྟེན་གང་ཟག་གི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ རིགས་ཆད་འདོད་ཆེན་པ་ཆོས་ལ་མི་དགའ་བ་དང། མུ་སྟེགས་པའི་བདག་ལྟ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཇིགས་སྲེད་དང། རང་རྒྱལ་གྱི་རང་དོན་ཁོ་ནར་སྲེད་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བདག་ལྟ་དང། །འཁོར་བའི་
སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་དང། །སེམས་ཅན་དོན་ལ་ལྟོས་མེད་ཉིད་།འདོད་ཆེན་མུ་སྟེགས་ཉན་ཐོས་དང། །རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་རྣམ་བཞི། ཞེས་དང། དར་ཊིཀ་ལས། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
ཐོགས་འགྲེལ་ལས། འདོད་ཆེན་པ་དང། མུ་སྟེགས་པ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་མི་རྟོགས་པ་དང། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྒྲིབ་པ་འདི་བཞི་ཡང་དག་པར་གནས་སོ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་སྲིད་ཞིའི་མཐར་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དར་ཊིཀ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་བགྲོད་པར་བྱེད་པ་ཀུན་གྱིས་འདི་དག་སྤངས་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྲིད་པའི་མཐར་ལྟུ་ངག་

[026B] ཞི་བའི་མཐར་ལྟུང་བ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེའི་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་མཁོ་ན་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་ཆེན་པའི་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ལ་སྡང་བ་དང། མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་ལྟ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
གྱི་འཇིགས་སྲེད་དང། རང་རྒྱལ་གྱི་ང་རྒྱལ་བས་སེམས་ཅན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་བརྩེ་མེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་བཞི་པོ་དེ་ཕར་ཕྱིན་ལ་སྒྲིབ་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་བཞིའི་གཉེན་པོ་ཤར་ཕྱིན་བཞི་དང། འབྲས་བུར་ཡང་གཙང་བ་དང། བདག་དང། བདེ་
བ་དང། རྟག་པ་དམ་པའི་ཕར་ཕྱིན་བཞི་འབྱུང་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དང་པོའི་གཉེན་པོར་ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པ་སྟེ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་དང། གཉིས་པའི་གཉེན་པོར་ཤེར་ཕྱིན་དང་གསུམ་པའི་གཉེན་པོར་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
དང༑ བཞི་པའི་གཉེན་པོར་ལྷག་བསམ་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཐེག་མཆོག་ལ་མོས་ས་བོན། ཞེས་དང། དར་ཊིཀ་ལས། འདིར་བསྟན་པའི་མོས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་དད་པའི་དད་པ་དང་
འདོད་པའི་དད་པ་དང། ཡིད་ཆེས་པའི་དང་པོ་གསུམ་ལས་ཕྱི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཤེས་རང་ནི། །སངས་རྒྱས་ཆོས་བསྐྱེད་མ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས་
བསམ་གཉན་གྱི། །བདེ་བའི་མངལ་གནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སྙིང་རྗེའི་མ་མ་ཅན་།ཞེས་དང། དར་ཊིཀ་ལས། སྒྲིབ་པ་རེ་དང་གཉེན་པོར་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ། ཞེས་དང། ཐོགས་འགྲེལ་ལས། གང་གིས་

[027A]༄༅། །གཉེན་པོར་མོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་བཞི་བསྒོམ་ནས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་ཀ་སོ་སོར་སྦྱར་ཀྱང་ནང་དོགས་ནས་མ་བྲིས་པ། དབུས་མཐའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། དགེ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་རྣམས་ལ་སྒྲིབ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་ལ་ཕར་ཕྱིན་མེད་པར་བཤད་པས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས་གཙང་བདག་བདེ་དང་རྟག་ཉིད་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་
པ་འབྲས། །ཞེས་དང། ཐོགས་འགྲེལ་ལས། གང་གི་གཉེན་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞི་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བདེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བདག་
གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། གཙང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ངོ་དཀར། ཉན་རང་གི་དེ་སྒྲིབ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པ་ལོག་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལས་
ཉན་ཐོས་དང། ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་ཉན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བདེན་པའི་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བར་འཛིན་པ་རྣམས་ཆོས་སྐུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ལྟོས་ཏེ་
ལོག་ཤེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དར་ཊིཀ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཞག་པ་ནི་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ལ་བཞེད་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་

[027B]འདིའི་ཉན་རང་གི་སྒྲིབ་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་འདྲ་ཡོད་ཀྱང་འདིའི་སྒྲིབ་པ་བཞིག་དངོས་གཉེན་ཀྱིས་སྤངས་རྒྱུའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཉན་རང་གི་དོ་ཞེན་ཚུལ་མི་གཅིག་པ་མ་གཏོགས་ཕལ་ཆེར་
བདེན་འཛིན་དུ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར། དར་ཊིཀ་ལས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔར་བཤད་པའི་སྒྲིབ་པ་དེ་བཞི་འཇོམས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་རིག་པས་བསྟན་
པར་དྲི་མ་མ་བྱེད་ཅིག་གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྣམ་བཞིན་དུ་རང་གི་དམིགས་རྣམ་བྱས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་མཁྱེན་པ་དེ། གཞི་ཤེས་སྦྱོར་པའི་མཚན་ཉིད། ཉམས་སུ་ཕེན་པ་སྨོས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིན་པར་སྟོན་
དབྱེ་ན་ཐེག་པ་གསུམ་ཀའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བ་གསུམ་ཡོད་དེ། དམིགས་པ་བདེན་བཞི་གང་རུང་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཉེར་བདུན་གང་རུང་བྱས་ནས་སྒོམ་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་དེ། འདིར་དངོས་སུ་གཙོ་བོར་བསྟན་
པའི་སེམས་དཔའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་ཉེར་བདུན། རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་རྟོག་དྲལ་གྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དེ། སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་རང་གི་ངོས་སྐལ་ཀྱི་
ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མཐོང་ལམ་ཟག་མེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་བཞི་ཡོད། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་རང་གི་སྤང་བྱ་ཤེས་སྒྲིབ་གྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ཞེན་རིག་རྗེས་ལ་མངོན་རྟོགས་དེ། སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སྒོམ་

[028A]༄༅། །ལམ་ཟག་བཅས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་རང་རྒྱལ་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལྔ་ཡོད། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་རང་གི་སྤང་བྱ་ཤེས་སྒྲིབ་རགས་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་རྟོག་བྲལ་གྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དེ། སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་
པའི་རང་རྒྱལ་རྟོགས་རིགས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་རང་རྒྱལ་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོན་ལམ་དྲུག་ཡོད། ལམ་འབྲས་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་དངོས་གཉེན་གྱི་གཞོམ་པར་བྱ་བ་དེ་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་དུ་མ་ཡོད་དེ། སྒྲིབ་ཚུལ་
གྱིས་དབུས་མཐའ་རྩ་འགྲེལ་ལྟར་བཅུ་དང། ཐར་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཉོན་སྒྲིབ་ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་དང། སྟོབས་བཅུ་ལ་སྒྲིབ་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་སོགས་གསུམ་དང། གཙང་བདེ་རྟག་བདག་དམ་པའི་ཕར་ཕྱིན་བཞི་ལ་སྒྲིབ་
པའི་བཞི་ཡོད། ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་གྲིབ་པ། ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཆ་བཞག་སྨོས་པས་བྱང་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་འདོད་སྲེད་ཀྱི་ཟག་པ་བསྡུད། སེམས་ཉོན་མོངས་པ་དང། སེམས་མ་ཞིབ་དང། སེམས་དཀྲུག་པ་
དག་འདྲ་ལ། སེམས་རྣལ་མ་དང། ཞི་བ་དང། གྲོལ་པ་དང། ཐར་བ་དག་འདྲ་པས། ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་མཚན་ཉིད་དེས་ཤེས་སོ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་སྒྲིབ་
པ་དེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཆ་བཞག་གིས་ཤེས་སྒྲིབ་རགས་པ་སྡུད་ཅིང་དེ་ཤེས་སྒྲིབ་བྱེད་དགོས་ཏེ། དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བཤད་ཅིང་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པ་དང་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་

[028B] །ཉམས་ཕྱིར་སློབ་མ་བསེ་རུ་དང། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་སྟེ། །ཞེས་དང། དེའི་ཉི་སྣང་ལས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་
དེ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་གཟུང་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མ་བཤད་ཟིན། མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ཡོད་དེ། མདོ་ཚན་ཉེར་བདུན་གྱིས་དོན་རྣམ་ཤེས་རྣམ་གཉིས་གཉིས་བསྟན་ཀྱང་བདེན་པ་
སོ་སོར་མི་གསལ་བརྗེ་བཙུན་གྱིས་དང་པོ་གསུམ་ལ་བཞི་བཞི་དང་ལམ་བདེན་པ་བཅོ་ལྔར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། མདོ་དེ་དག་ལ་རྗེ་བཙུན་གྱིས། མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འདི་ནས་འདིའི་བར་གྱིས་གཞི་ཤེས་དང་
ལམ་ཤེས་དང། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏེ་ཞེས་ས་གཅོད་མཛད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཤེས་སྒྲིབ་རགས་པ་ཆོས་ཅན། ཤེས་སྒྲིབ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ཤེས་སྒྲིབ་རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། ཉོན་སྒྲིབ་
རགས་པ་ཆོས་ཅན། ཉོན་སྒྲིབ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཉོན་སྒྲིབ་རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་ཡང་ཁོ་ན་རེ། བྱེད་པ་པོ་བདག་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་ཆོས་ཅན། སྐབས་འདིའི་སྒོམ་བྱའི་ལམ་བདེན་གྱི་ལམ་
གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ལམ་ལ་དེ་ནི་བཅོ་ལྔར་བཤད། །ཅེས་པའི་དོན་རྣམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་བཞི་དང། །ཞེས་པའི་སྒོམ་བྱ་དོན་རྣམ་ལ་བདེན་པ་དང་པོ་གསུམ་གང་རུང་གི་ཁྱད་པར་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་

[029A]༄༅། །མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒོམ་བྱ་ལམ་བདེན་གྱི་སྟེང་གི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་སྒོམ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སྐབས་འདིའི་ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་དང་དེའི་ལམ་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བྱེད་པ་པོ་བདག་
མེད་པ་དེའི་ལམ་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཡིན་ལ་དེའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མིན། དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་དེའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཀྱང་དེའི་ལམ་གྱི་འཛིན་སྟངས་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་ལམ་
བདེན་གྱི་ལམ་གྱི་འཛིན་སྟངས་སྒོམ་པ་ཡིན་ཀྱང། དེའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་སྒོམ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་འཛིན་སྟངས་སྒོམ་ན་དེའི་རྣམ་པ་སྒོམ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་མཐོང་
ལམ་སྒོམ་པ་དེ་ལམ་བདེན་གྱི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་ཀྱང་དེའི་ལམ་གྱི་འཛིན་སྟངས་སྒོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་མཐོང་ལམ་སྒོམ་བདེ་ལམ་བདེན་གྱི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དང་དེའི་ལམ་གྱི་འཛིན་སྟངས་
གཉིས་ཀ་སྒོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་རྣམ་ཤེས་རྣམ་སྒོམ་པ་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་ཚུལ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ལམ་བདེན་གྱི་རིགས་པ་དང། སྒྲུབ་པ་དང། ངེས་འབྱིན་སྒོམ་ཚུལ་ཡང་ཤེས་དགོས་སོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ་
དེའི་ལམ་གྱི་འཛིན་སྟངས་སྒོམ་པ་དེ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་སྒོམ་ཚུལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་སྒོམ་ཚེ་བྱེད་པ་པོ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་བདེན་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པར་སྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་མཐོང་

[029B] དེ་འདྲའི་མཐོང་ལམ་ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་གོ་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས། བྱེད་པ་པོར་འཛིན་པའི་གཉེན་
པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་རིགས་སྒྲུབ་འབྱིན་གསུམ་ལའང་ཞིབ་ཆ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྨྲས་པ། ཐུབ་པས་ལྷོ་དང་བར་ཏན་དང་བྱང་ནས་བྱང། །ཤེར་ཕྱིན་འབྲི་མཆོད་འོས་བསམ་ཡིད་བྱེད་དགེ་སློང་སོགས། །ངས་དགོངས་གཟིགས་
བཞིན་རྒྱལ་ཀུན་གཟིགས་ཤིང་དགོངས་གསུངས་པ། །སྙིང་ལ་བསམ་ནས་དུས་འདིར་ཕན་པར་དཀའ་ཡང་བཤད། །འཕགས་སེང་གཉིས་ཀས་ཤེར་དོན་དུས་རིང་ཞིག་རྟོགས་པར་གསུངས་བཞིན་རེ་ཞིག་མ་རྟོགས་ཀྱང། །ཡིད་ཆད་མི་བགྱི་རྟོགས་ན་ཚེ་
རབས་ཀྱི། །རང་གཞན་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པས་བརྩོན་པ་སྐྱེད། །དོན་འདི་རྟོགས་དང་སེམས་ལ་གུས་ཅི་སྨོས། །གླེགས་བམ་བགྱིད་དང་མཆོད་བསྟོད་གོས་འབུལ་སོགས། །ཉན་རང་བསོད་ནམས་ལས་ལྷག་ཐུབ་དབང་གིས། །འཛུམ་བཞིན་འོད་སྟོང་འགྱེད་
བཞིན་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མཐོང་ན་ངོམས་པ་མེད་པའི་ཐུབ་དབང་སྐུ། །བསམ་ཞིང་བསམ་ཞིང་སྤུ་ཝང་མཆིམ་བྲུལ། །དད་ཅིང་དད་ཀྱང་མཚིམ་མགོ་མ་ཁྱོད་ཀྱིས། །ཟབ་མོའི་དབྱངས་ཀྱིས་དབུགས་དབྱུང་དུས་ལ་བབས། །ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་
སུ་བཅད་པའོ།།    ༈    །།གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། རྩ་བར་རྒྱུ་དང་ལམ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང། །ནས། ལྔ་དང་བཅུ་དྲུག་ཅེས་པ་སྒྲགས་སོ། །ཞེས་དང། འགྲེལ་པ་ལས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་གཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་ནས་

[030A]༄༅། །ཞེས་པ་ནས། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་འདི་ལ་འཕྲོས། སྦྱོར་བ། སྤྱི་དོན། མཐའ་དཔྱད་པ་བཞི། དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།
ནས༑ བཀའ་སྩལ་པ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་བར་གྱི་མདོ་ཚན་སོ་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་རྗེ་བཙུན་གྱིས་བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་བརྒྱད་སོགས་སོ་སོར་སྦྱོར་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། རྒྱུ་དང་ལམ་དང། སོགས་བྱུང་
སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་བས་ཀྱང་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་སོ་སོ་ལ་གྲངས་འདི་ལྟར་ཞེས་བཤད་པ་ལ་དྲངས་མ་ཐག་པ་འདི་བྱུང་གཉིས་པ་ནི། མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ནས། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་
བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་མདོ་ཆོས་ཅན། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་དྲུག་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང། ལམ་བདེན་གྱི་དེ་བདུན་དང། སྡུག་བདེན་གྱི་དེ་ལྔ་དང། འགོག་བདེན་གྱི་ལམ་ཤེས་
ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕར་ཕྱིན་ནས། སེམས་ཅན་མཆིས་པའི་ཕ་ཕྱིན་གྱི་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས་ཚད་མ་མཆིས་པའི་ཕར་ཕྱིན་
ནས། ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་པར་བདུན་གྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས་མི་རྟག་པའི་ཕར་ཕྱིན་ནས། མཚན་ཉི་མ་མཆིས་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་བར་ལྔས་བཤད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་

[030B] དངོས་པོ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་བར་བཅུ་དྲུག་གིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་མཐའི་ས་མཚམས་སྐབས་འདིར་དངོས་སུམ་བསྟན་ཀྱང་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། གཞི་ཤེས་
དང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཐོག་མཐའི་ས་མཚམས་བཟུང་བས་རྟོགས་སླ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེད་ལས། དེ་ཡང་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་གཅོད་དངོས་སུ་མ་མཛད་ཀྱང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སྤྱི་དོན་ལ། གསུང་རབ་གཞན་ལས། རྒྱུད་
བླ་མ་ལས། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་དེ་འགོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ལམ་།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འབྲས་བུ་གཉིས་སྔོན་ལ་སྟོན་ཀྱང་འདིར་ཀུན་འབྱུང་དང་ལམ་བདེན་གཉིས་སྔོན་ལ་སྟོན་པ་དགོས་པ་དུ་མ་ལ་དགོངས་པས་སྐྱོན་མེད་དེ། གཞན་ལས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་
མངོན་རྟོགས་སྐྱེར་མི་ཡིན་ལ། འདིར་རྒྱུ་འབྲས་དོན་གྱི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས་གཞན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཐོག་མར་བསྟན་པ་ནི་ཡུལ་ཅན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འཁོར་བར་འཇུག་རིམ་ཀུན་འབྱུང་རྒྱུ་དང་སྡུག་བདེན་འབྲས་བུར་ཤེས་ཆེད་དང། འཁོར་བར་ལྡོག་རིམ་ལ་ལམ་བདེན་རྒྱུ་འགོག་བདེན་བྲལ་འབྲས་སུ་ཤེས་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉམས་སུ་ལེན་ཚེ་བསྟན་ཚུལ་རེ་དེའི་
ཆ་ལའང་དོན་རིམ་དང། མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པའི་ཆ་གཉིས་གཉིས་དགོས་པར་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་པས། འདིར་ནི་སྐྱེ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ཆ་རེ་རེ་ནས་གཉིས་ཀ་དགོས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།་༄༅། །བདེན་བཞིའི་སྟེང་གི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་དྲུག་མདོ་ལས་གསུངས་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་གཉེན་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང། ལམ་བདེན་དམ་བཅའ་དང་འཐར་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་བདུན་བཤད་པ་དང། སྡུག་
བདེན་རང་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་ལྔ་བཤད་པ་དང། འགོག་བདེན་སྟོང་ཉིད་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བཤད་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཀུན་འབྱུང་གི་རྒྱུའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་ཡུལ་མ་འོངས་པ་
ལ་སྲེད་པའི་བདུན་པ་དང། མི་འབྲལ་བར་སྲེད་པའི་འདོད་ཆགས་དང། ཡང་སྲིད་ལ་དགའ་བའི་སྲེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། ཡུལ་ལ་ཆགས་ཞེན་གྱིས་མི་གནས་པ་དང། ཡུལ་ལ་
སྲིད་བཞི་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན་འཆད་པར། འགྲེལ་པར། དེ་ལ། ཞེས་བྱུང། སྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ནི། འགྲེལ་པར། རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་འདུན་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང། དགའ་བ་དང་ཞེས་བྱུང། རྟགས་ནི། འགྲེལ་བ་
ལས༑ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། མི་གནས་པ་དང། ཞི་བ་དང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་མཐོང་ལམ་དེ་ཆོས་ཅན། དེའི་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེས་སྔར་དང་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་
སྡང་རྨོངས་གསུམ་གྱི་ཞེན་ཡུལ་མེད་བའི་རྣམ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ནི། འགྲེལ་པ་ལས། ཀུན་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང། ཞེས་བྱུང། རྟགས་ནི། འགྲེལ་པ་ལས། འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་

[031B] གཏི་མུག་མེད་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ལ་དེ་ལྟར་རུང་ཡང་ཐལ་འགྱུར་པ་ལ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཆགས་སོགས་ཡོད་པས་ཞིང་ཆ་བྱའོ་།མཐོང་ལམ་དེ་ཆོས་ཅན། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་རབ་སྐྱེའི་རྣམ་པ་གང་
ཡིན་པ་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་གི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ་དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་ལས། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང། ཞེས་དང། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་
དང༑ ཞེས་པས་ཆོས་དང་རྟགས་རིམ་བཞིན་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་རང་དབང་བའི་སེམས་ཅན་དུ་མངོན་བར་ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། རང་དབང་བའི་སེམས་ཅན་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྣམ་ཅན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཆོས་དང་རྟགས་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ། འགྲེལ་པ་ལས་རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་དུ་མངོན་པར་ཞེ་ན། ཞེས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའི་རྣམ་པ་དག་ནི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ལ་
བརྟེན་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྤོང་གཉེན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏེ། དེའི་རྣམ་པ་གཉེན་པོར་གསུམ་དང་གསུམ་དང་གཅིག་དང་གཅིག་ཡོད་པར་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། ཕར་ཕྱིན་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིར་པའོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདོད་ཆགས་དམིགས་སུ་མེད་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ནས། ཕར་ཕྱིན་འདི་ནི་སེམས་ཅན་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སེམས་ཅན་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[032A]༄༅། །ཉི་སྣང་ལས། དེ་ལྟར་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་སེམས་ཅན་མེད་པའི་རྣམ་པའི་བར་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མདོ་ལས་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་དངོས་སུམ་བཤད་པ་དེ་སྤང་
བྱར་ཤེས་ཆེད་ཡིན་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། དེ་ལྟར་མདོ་ལས་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་དངོས་སུམ་བསྟན་པར་གཉེན་པོ་གསུངས་པ་ནི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལམ་བདེན་དམ་བཅའ་དང་འཐད་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་
ལམ་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་བདེན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐར་བའི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐར་བའི་སྒོ་སྐབས་འབྱེད་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། སེམས་
ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་ཐར་པའི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གོ་སྐབས་འབྱེད་ཅེན། དེ་ཆོས་ཅན། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་ཐར་པའི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་དང་མ་འབྲེལ་བར་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། ཆོས་གཉིས་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འགྲེལ་པ་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་སྐབས་འབྱེད་པའི་ལམ་དང། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་དང། ཞེས་དང། རྟགས་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་ལས། ཚད་
མེད་པ་དང། མཐའ་གཉིས་དང་མ་འབྲེལ་བ་དང། ཞེས་སོ། །བདེན་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཆོས་ཅན་རིགས་པ་གང་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀུན་བདེན་མེད་དུ་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[032B] ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཡིན་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཉན་རང་གི་ལམ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པར་བདེན་སྟོང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས་སོ། །གསེར་འཕྲེང་ལས། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པས་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་མ་ལུས་
པ་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏེ་གསུངས་པ་ལེགས་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། ཡང་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་སྟེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གཉིས་ནི་རིམ་བཞིན་
འགྲེལ་པ་ལས། རིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཡིན་པ་དང། ཞེས་དང། རྟགས་གཉིས་རིམ་བཞིན། འགྲེལ་པ་ལས། ཐ་མི་དད་པ་དང། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། ཞེས་སོ། །ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ་
དོན་དམ་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་གཞལ་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གཉིས་དང་རྟགས་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ། འགྲེལ་པ་ལས། སྒྲུབ་
པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པ་དང། ཞེས་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞལ་དུ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མདོ་ལས། འདི་ནི་གཞལ་དུ་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བཀའ་སྩལ་པ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་མ་དམིགས་སུ་མེད་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས་ཀྱང། གཞལ་དུ་མེད་པའི་རྣམ་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་མ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་

[033A]༄༅། །ཕྱིར༑ སྒྲུབ་བ་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་འཇོག་བོད་འདིར་ཡོད་ཀྱང་ཚད་མ་མེད་ཟེར་བའི་ཐལ་རང་དང། ཚད་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལ་མེད་ཟེར་བ་ཀུན་གྱིས་ལེགས་སོ་སྟེར་རོ། །དེ་ཆོས་ཅན། གང་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་
པར་ཆགས་པ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ནི་འགྲེལ་པ་ལས། ངེས་པར་འབྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེས་དང། རྟགས་ནི་འགྲེལ་བ་ལས། ཆགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དག་ནི། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་འཐད་
པ་མ་བསྟན་པ་གདུལ་བྱ་ཉེ་བས་སོ། །ལམ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་བསྟོན་པའི་མདོ་ཆོས་ཅན། དེ་ལྟར་བདུན་བསྟན་ཏེ། ལམ་བདེན་གྱི་ལམ་དང་རིགས་པ་དང་སྒྲུབ་པ་གསུམ་ལ་གཉིས་གཉིས་དང་ངེས་འབྱིན་ལ་གཅིག་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། ཚད་
མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་ཆགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པའི་བར་བདུན་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས་སོ། །གསུམ་པ་སྡུག་བདེན་གྱི་ལྔ་རང་སྤྱིའི་སྟེང་ནས་བཤད་དེ། མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་བཞི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། སྔ་མ་བཞི་རང་གི་ངོ་བོ། ཞེས་སོ། །ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས། ཞེས་སོ། །དེ་ཆོས་ཅན་
སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་དོར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བས། ཞེས་སོ་།དེ་ཆོས་ཅན། སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་པར་བྱེད་པའི་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། རྟེན་བར་བྱེད་བའི་བདག་

[033B] ཅེས་དང། གསེར་འཕྲེང་ལས་ཀྱང་ངོ། །དེ་ཆོས་ཅན། བདག་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་བདག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། རང་ཉིད་བདག་མ་ཡིན་པས་སོ། །ཞེས་སོ། །གསེར་འཕྲེང་ལས་སོ། །དེ་ཆོས་ཅན་
མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རྣམ་བཤད་ལས་སོ། །མདོ་ལས་མི་རྟག་པ་ནས་མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་པའི་བར་ལྔ་གསུངས་སོ། །བཞི་པ་འགོག་བདེན་ཕན་ཡོན་གྱི་རྣམ་པ་བཤད་པ་ལ། དང་པོ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་ནི། རང་
གི་དགག་བྱ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ས་བོན་སྤངས་པའི་བྲལ་བས་བསྡུས་པའི་འགོག་པའི་རྣམ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་ཅན། ནང་དང་ཕྱི་དང་གཉིས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ་དེ་གསུམ་ལ་བདེན་ཞེན་དགག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། འགོག་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་པ་ནི་ཞེས་སོ། །ཞི་བའི་རྣམ་པ་ནི། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ས་བོན་ཞི་བའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པ་ཆོས་ཅན། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཆེན་པོ་དང། དོན་དམ་པ་དང། འདུས་བྱས་དང། འདུས་
མ་བྱས་དང། མཐའ་འདས་དང། ཐོག་མ་དང་ཐམ་མེད་པ་དང་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏགས་པའི་བདག་སྟོང་ཉིད་ལ་བདེན་ཞེན་བྲལ་བ་དང། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་དང། དོན་དམ་པ་མྱང་འདས་ལ་དང། འདུས་བྱས་
ལ་དང། འདུས་མ་བྱས་ལ་དང། རྟག་པ་དང་ཆད་མཐའ་ལ་དང་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ལ་དང། རྟོགས་པའི་ཆོས་དོར་བ་མེད་པ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་དགག་པས་ཕྱེ་བའི་བྲལ་བ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ནི་འགྲེལ་པ་ལས། སྟོང་པ་དང་

[034A]༄༅། །ནས༑ དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ་བརྒྱད་དང། ཞེས་དང། རྟགས་ནི། འགྲེལ་བ་ལས། ཞི་བའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཏགས་བའི་བདག་སྟོང་བ་དང། ནས། ཞེན་པ་དགག་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་
ལས་ཀྱང། མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གཉེན་པོར་བཏགས་པ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྱ་ནོས་གྱི་རྣམ་པ་ནི། དེ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་གཞན་གྱིས་ཀུན་
བཏགས་པའི་བྱེད་པ་པོར་ཞེན་པ་དགག་པས་ཕྱེ་བའི་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། ཇི་ལྟར་གྱ་ནོམ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་དང། ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ངེས་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་ནི། དེ་ཆོས་ཅན་ཚེས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་
སྟོང་པ་ཉིད་དང། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་དེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་པར་ཡུལ་དུ་འཁྲུལ་བའི་བདེན་བཏགས་དང། གཟུགས་རུང་ཉིད་དུ་བདེན་པར་འཁྲུལ་བ་དང། འདས་སོགས་
དུས་སུ་བདེན་པར་འཁྲུལ་པ་དགག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་བྲལ་བ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལས། ངེས་པར་འབྱུང་བའི། ནས། རྣམ་པ་སྟེ་གསུམ་དང། ཞེས་སོ། །གང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཅོས་ཅན། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་བ་ཉིད་
ཀྱི་རྣམ་པ་གཅིག་སྟེ། གཞན་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་བའི་ཐར་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དགག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་བ་ལས། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ཉིད་དགག་པ་སངས་

[034B]སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་དགག་བཞག་སྤང་གསུམ། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྒྱུ་དང་ལམ་དང་ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན། སྟོང་ཉིད་
རྟོགས་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན། དེ་དག་བརྒྱད་དང། ཞེས་པའི་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་ཡུལ་མ་འོངས་པ་ལ་སྲེད་པའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་བ་ཁས། དེ་བརྒྱུད་ཀྱི་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་
མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་སྲེད་པ་དང་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་དངོས་འགལ་དུ་ཞུགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཉོན་མོངས་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་གི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་མ་ཡིན་དགོས་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉོན་མོངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྐབས་འདིའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་རིགས་བོ་ནས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཁས། འདོད་ན། མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ། ཞེས་པའི་དོན་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བ་ལ་རྟོགས་རིགས་
གསུམ་མེད་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྐབས་འདིར་གཉེན་པོའི་རབ་དབྱེ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བརྒྱ་དོན་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བའི་སྐབས་དང་འགལ་ལོ། །

[035A]༄༅། །ཡང་ཁ་ཅིག་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པའི་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འདིར་བསྟན་ལམ་བདེན་གྱི་ལམ་གྱི་རྣམ་པའི་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་གཉིས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་ཐར་བའི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་རིགས་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་རིགས་ཡིན་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་རྣམ་གྱིས་ན་བྱང་ཚུལ་ཤེས་པར་གྱིས། འདོད་ན་
གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་བ་ཉེར་བདུན་གྱི་ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་བྱེད་པ་པོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོང་བ་གཅིག་གྲངས་ལ་འདྲེན་རིགས་པར་ཐལ། འདིར་འདྲེན་ཚུལ་དང་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྡར་སྤྱི་དོན་དེའི་ཕྱིར་
གཞན་ཡང་སྡུད་བདེན་གྱི་རྣམ་ཅན་གྱི་འདིར་བཤད་པའི་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བ་ལྔ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་ཕྱི་མ་ལ་གཉིས་སུ་རུང་ཡང། དང་པོ་བཞི་ཐེག་དམན་རྟོགས་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེའི་སྦྱོར་
བ་དང་པོ་བཞི་ཆོས་ཅན། ལམ་ཤེས་སྦྱོང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སེམས་དཔའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བ་དང་རྣམ་མཁྱེན་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་
པ་དང་གོ་སྒྲུབ་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་བར་ཐལ། སེམས་དཔའི་དེ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན། ལམ་

[035B]པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་ཤེས་དང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཉམས་ལེན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ་།ཞེས་སོགས་ཀྱི་
དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིར་བསྟན་འགོག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་རྣམ་ཅན་གྱི་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བ་བཅུ་དྲུག་འགོག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་དག་ཆོས་ཅན། བྲལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་
ན༑ ཀུན་རྫོབ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཐལ་ལོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་པར་བྱ་བ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འོ་ན། ལམ་ཤེས་དེའི་རྟོགས་བར་བྱ་བ་དེ་
ལམ་ཤེས་དེའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་པ་ལས། མ་གྲུབ་ན། གསེར་འཕྲེང་གི་མཁྱེན་གསུམ་དང་འགལ་ལོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལམ་ཤེས་ཡིན་ན་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ལམ་ཤེས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འབྲས་བུ་ལམ་ཤེས་ཆོས་ཅན་དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་པའི་ཟག་བཅས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་འདོད་སྲེད་ཀྱི་ཟག་པ་ཡོད་ཀྱང་གཙོ་བོར་མི་སྤོང་བར་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་བ་ལས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དྤའ་༄༅། །རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། ཁོ་ནའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་དོན་རྣམ་གང་རུང་ཤར་བར་བྱས་
ནས་སྒོམ་པའི་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་དེ། འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། དབྱེན་སོ་དྲུག་ཡོད། འདིར་བསྟན་རྣམ་པ་ལའང་དོན་རྣམ་དང་སྦྱོར་བའི་ཤེས་རྣམ་སོགས་ཡོད། ལམ་ཤེས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་
པའི་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས། ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། དེ་དང་སེམས་དཔའི་མངོན་རྟོགས་དོན་གཅིག་ས་མཚམས་ཐེག་ཆེན་ཚོགས་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཡོད། གསུམ་པ་རྩོད་སྤོང་ལ། ཁོ་ན་རེ་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་
པའི་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བ་རྣམས་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱིས་སྒོམ་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་དག་སྒོམ་བྱ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་དོན་གསུམ་སྒོམ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བྱང་སེམས་སྒོམ་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་ལ་བརྟེན་བའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བ་ཆོས་ཅན་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གང་ཞིག་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བར་འཇོག་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་
གྲུབ་སྟེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྩ་རྟགས་གཉིས་བ་མ་གྲུབ་སྟེ། སྲིད་ཞིའི་མཐའ་གཉིས་སེལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་ཚུལ་མཐའ་གཉིས་འགོག་པའི་ལམ་ལ་

[036B] མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ་རྩ་བར། ཤེས་བས་ཁྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྷག་བསམ་གྱི་སྙིང་རྗེས་ཟིན་
པའི་ལམ་རེ་རེས་ཀྱང་མཐའ་གཉིས་ཀ་བསལ་ནས་རང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐར་བའི་གོ་སྐབས་ཆེན་པོ་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ནས་
ཤེར་ཕྱིན་འདི་ནི་མཐའ་གཉིས་སུ་མི་ལྟུང་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་གོང་འོག་གི་ལམ་ཤེས་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་བརྒྱ་ཕྱེ་བ་ལེགས་སོ། །སྨྲས་པ། ཡང་ཡང་རྒྱ་ཆེན་ལམ་དང་བསམ་པ་སྦྱངས།།
ལྕི་ལྕི་སེམས་ཅན་ཁུར་ཁྱེར་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །མཐོ་མཐའི་ས་ལམ་རིམ་བགྲོད་སངས་རྒྱས་པ། །བསམ་བསམ་ཀུན་འབྱུང་ཐོབ་བའི་དགའ་སྟོན་རྨད། །མཁས་ཀྱང་ཕིགས་དཀའ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བའི་གནད་།འཆད་མཁན་མང་ཡང་ཚིག་དོན་
འདབ་སྟོང་གི་དོན་གྱི་གནད་པོར་ཚིག་གི་ལོ་མའི་ཁུར། །མཐོང་ནས་འཕགས་སེང་གནད་དོན་ནོར་བུ་འཛིན། །སོ་དྲུག་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བའི་རྒྱན་ལྡན་པའི། །ལམ་ཤེས་ལྷ་དབང་ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྤྱན། །འཁྲུལ་བའི་མི་འཛུམ་རྒྱལ་སྲས་
ལོངས་འདུལ། །ཐེག་ཆེན་ལག་ལྡན་སྟེང་ནས་གཟིགས་ས་མ་སྙམ་།ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།གསུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་འཆད་པར། རྩ་བར། དྲན་པ་ཉེར་

[037A]༄༅། །བཞག་ནས་བཟུང་སྟེ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་པའི་མཐར་ཐུག་རྣམས། །ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྗེས་མཐུན་པར། །ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་ན། །ཞེས་བྱུང། འཕྲོས་སྦྱོར་བ་མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ་དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་པ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བའི་བར་གྱི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་ཡོད་པའི་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་མདོ་བདུན་གྱིས། ལམ་
ཤེས་ཀྱི་སོ་བཞི་མདོ་བཅུ་དྲུག་གིས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སོ་དགུ་མདོ་བདུན་གྱིས་བཤད་པ་དེ་བསྟན་བཅོས་སུ་ཐོག་མཐའི་མཚམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུམ་དུ་འཆད་པར་དྲངས་མ་ཐག་པ་དང། སློབ་དཔོན་གྱིས་འཆད་པར། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ། སོགས་བྱུང་
གསེར་འཕྲེང་ལས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་སོ་བདུན་པོ་སྡེ་ཚན་རེ་རེ་ལ་རེ་རེ་སྟེ་མདོ་བདུན་དང། སོ་བཞི་ལ་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ལ་གཅིག་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་གཅིག་སྤོང་ལམ་ལ་གཅིག་གཞན་བཅུ་གསུམ་ལ་རེ་རེ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་དང། སོ་དགུ་ལ་ཐམ་
གསུམ་ལ་རེ་རེ། གཞན་སྡེ་ཚན་བཞི་ལ་རེ་རེ་སྟེ་མདོ་བདུན་ཡོད་དོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཡུམ་འདི་ནི་དྲན་པ། ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་བཤད་
དེ༑ དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་ཡོད་པ་དང་མཐུན་བའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་སོ་བདུན། བྱང་སེམས་ལ་ཡོད་པ་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་སོ་བཞི། སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་སོ་དགུ་བཤད་

[037B] མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་དགག་བཞག་སྤང་གསུམ་ལས་དང་པོ་ལ་རྩོད་པ་དང་ལན་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གང་ཟག་གསུམ་ལ་ཡོད་པའི་ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་དུ་བཤད་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིའི་རྣམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་ཁོ་ན་དང་རྟེན་
ཡང་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྩོད་ཚུལ། གསེར་འཕྲེང་ལས། རྩོད་པ་ནི། གལ་ཏེ། ཞེས་སོ་།དེའི་ལན་བོད་སྔ་མ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་མི་འགལ་ཏེ། དངོས་སུ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅིང་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་ཀྱང། རྟེན་
གསུམ་ལ་ཡོད་པ་དང། མཁྱེན་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡར་ལྡན་དུ་བསྡུས་པས་ན། དེའི་མཁྱེན་པ་གཉིས་ལ་རྣམ་མཁྱེན་བཏགས་ཟེར། ཡང་འགྲེལ་བཤད་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཆོས་བཤེས། དེ་མི་འགལ་ཏེ། སོ་བདུན་
དང་སོ་བཞི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུར་བཞག་གི་རྣམ་མཁྱེན་ལ་སོ་བདུན་དང་སོ་བཞི་མི་ཟེར་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། གཞན་དག་ནི། ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུའི་རྣམ་པར་བཞག་གི་དངོས་སུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་ལམ་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་
གོང་དུ་དྲངས་ཏེ་རྩིའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་སའི་ལམ་ཤེས་གཞི་ཤེས་བཏག་པ་བར་མི་རུང་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་གཞི་ཤེས་ལམ་ཤེས་མ་ལུས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་
ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྗེས་མཐུན་པར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྗེས་མཐུན་དེ་ལམ་དེ་ཡིན་པ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་བ་ལས། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ནི་ཐམས་

[038A]༄༅། །ཅད་མཁྱེན་བ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པས་ཀྱང་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས་ཀྱང། དེ་ལ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་
འདི་ཡིན་ནོ། །ལམ་ནི་གསུམ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་དང། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ལུགས་གཉིས་པ་རྒྱུར་བཤད་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྤྱིར་
ཡུལ་ཡ་ཡོད་ཀྱང། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་རྣམ་ཡང་སོ་བདུན་དང་སོ་བཞི་ལ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། རྣམ་མཁྱེན་ནི་ཡུལ་གཞི་ལམ་གསུམ་དང་ཡུལ་ཅན་མཁྱེན་གསུམ་ལ་རྟེན་པའི་
རྣམ་པ་མཐའ་དག་གི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་འདིའི་རྣམ་པ་སྟོན་པ་ན་གཞི་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་སྟོན་དགོས་ལ་ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཟུར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མཁྱེན་པ་གསུམ་
ཡོད་པ་དེ་དང་པོར་ལམ་འོག་མ་གང་གི་གནས་སྐབས་སུ་བསྐྱེད་པ་དང། མཁྱེན་པ་གསུམ་དུ་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་མི་ཤེས་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཕགས་པ་འོག་མ་དང་ཐུན་མོང་བའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་དེ། ཐུན་
མོང་བའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འོན་འཕགས་པ་འོག་མ་དང་ཐུན་མོང་བའི་རྣམ་མཁྱེན་ཡོད་པར་ཐལ་དེའི་རྣམ་པ་ཡོད་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། འཕགས་པ་འོག་མའི་རྣམ་མཁྱེན་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །བྱས་པ་ལ་

[038B] རྩ་བར། སློབ་མཐུན་མོང་ཆོས་རྣམས་དང་།ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ཉན་ཐོས་དང་སངས་རྒྱས་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་དང་སྟོབས་བཅུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། བྱང་ཕྱོགས་དེ་
གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་སམ་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞི་མཐུན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་།འདིའི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གཉིས་གང་ཟག་དེའི་རྟོགས་རིགས་སྒོ་ནས་ཟེར་ན། འོ་ན། རྟེན་
བྱང་སེམས་ལ་བཞག་པའི་སོ་བཞི་གང་རུང་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཉེན་པོའི་ལམ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་
རྟགས་སླ། འདོད་ན། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཐེག་ཆེན་རྟོགས་རིགས་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཡང་ཐེག་ཆེན་རྟོགས་རིགས་ཡིན་པར་
ཐལ༑ འདོད་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་སམ་ཉན་རང་གི་རྟོགས་རིགས་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་དག་གང་ལའང་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདིར་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་མིན་ཀྱང་རིགས་ཅན་གསུམ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཆེད་དུ་བྱང་སེམས་
ཀྱི་ལམ་ཤེས་ལ་རྟོགས་རིགས་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་ཡིན་པར་ཐལ། ཐུན་མོང་གི་དོན་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་སྐབས་འདེའི་དྲན་པ་ཉེར་

[039A]༄༅། །བཞག་སོགས་ཚིགས་ལམ་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནས་གཙོ་བོར་སྒོམ་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཡང་ཐེག་ཉེར་བཞག་ལས་ཁྱད་པར་བཅུ་བཞི་ལྷག་
པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བློ་ལྡན་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་པ་།སྒོམ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ཡིས། །མཚུངས་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་།དེ་ལས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གོང་གི་མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་
གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་རྟེན་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་མཁྱེན་པ་གསུམ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་བཞག་བྱེད་བའི་ཚེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་རིགས་སུ་བཞག་བར་རིགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་སྐབས་འདིར་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང་པོར་
ཚོགས་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྒོམ་པའི་ཚུལ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱི་སྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སངས་འཕགས་ཀྱི་སྟོངས་བཅུ་བྱང་སེམས་དང་
ཐུན་མོང་བའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཟེར་ན། འོ་ན། དེ་བཅུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་སྒོམ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཐུན་མོང་ཡིན་པ་བཞག་དཀའ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་བཅུ་དེ་གཉིས་ཀའི་སྒོམ་བྱ་ཡིན་
པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ན་ཉམས་ལེན་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ན་སྒོམ་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་པོ་གང་རུང་གོ་དོན་ལེགས་པར་ཤར་བས་དེའི་ཟློག་ཟླ་

[039B] སྐབས་འདིའི་དངོས་བསྟན་གཙོ་བོའི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་བརྒྱ་དང་བཅུ་ཡོད། སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་སྒོམ་བྱའི་རྣམ་མཁྱེན་ལ་བརྒྱ་དང་བཅུ་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ལ་ཡོད་པ་དང་མཐུན་
པའི་དེ་སོ་བདུན་དང། བྱང་སེམས་ལ་ཡོད་པ་དང་མཐུན་པའི་སོ་བཞི་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་དང་མཐུན་པའི་སོ་དགུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་སྡེ་ཚན་མཚན་ཉིད་པ་འཕགས་པ་འོག་མའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་
པའི་རྣམ་མཁྱེན་དེ། ཐུན་མོང་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་ཐུན་མོང་བའི་དོན་ཡང་སྡེ་ཚན་མཚན་ཉིད་པ་འོག་མ་ལ་ཡོད་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་ཡོད་པ་དང། བྱང་སེམས་ལ་ཡོད་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱེ་
བའི་དགོས་པ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེའི་རིགས་ཐོག་མར་ལམ་གང་གི་སྐབས་སུ་བསྐྱེད་པ་དང། རྣམ་བཞག་གི་རྟེན་སོ་སོར་ཤེས་པའི་དགོས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སངས་འཕགས་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་
སྡེ་ཚན་བདུན་བཞིན་ནོ། །རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་བའི་རྣམ་མཁྱེན་དང་བྱང་སེམས་དང་ཐུན་མོང་བའི་རྣམ་མཁྱེན་ཡོད་པར་ཐལ། འཕགས་པ་འོག་མ་ལ་ཡོད་པ་དང་མཐུན་པའི་ཐུན་མོང་བའི་རྣམ་མཁྱེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་
སངས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་ཆོས་ཅན། ཐུན་མོང་བའི་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་གི་སྡེ་ཚན་མཚན་ཉིད་པ་བྱང་འཕགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ས་དགུ་པ་བས་དེ་བཞི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སོ་སོ་

[040A]༄༅། །ཡང་དག་རིག་བློ་བཟང། །ས་དེ་ལེགས་པའི་སློ་གྲོས་ཡིན་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ་མིང་བཏགས་བའོ། །འོ་ན་ས་བཅུ་པ་ས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་སངས་
རྒྱས་ཀྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ས་དགུ་འདས་ནས་ཡེ་ཤེས་ནི། །གང་གི་སངས་རྒྱས་སར་གནས་པ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ།གཞན་ཡང། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པ་ལ། ཆགས་
ཐོགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤངས་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ས་དགུ་པ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མདོ་ལས་དེ་ལྟར་བཤད་བ་གང་ཞིག་འཕགས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཞེད་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འདིའི་མདོ་ལས། བཀའ་སྩལ་པ་
ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ཐོགས་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས། སོ་སོ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་རོ་མྱང་བར་མི་བྱེད་པས་ན་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆགས་
སྒྲིབ་ཐོགས་སྒྲིབ་ཀྱི་ངོ་བོ་དང། དེ་མེད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་།གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། སོ་བདུན་དང། སོ་བཞི་བཤད་པ་དང་རྣམ་མཁྱེན་སོ་དགུ་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་

[040B] བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་གྱི་སྤྱིའི་དོན་དང། སོ་སོའི་རྣམ་བཞག་གཉིས། དང་པོ་ལ་དབྱེ་བ་དང། སྒོམ་ཚུལ་དང་ས་མཚམས་དང། རྫས་བཏགས་དང། སྒྲ་བཤད་དང་ལྔ། དང་པོ་ནི། སྐབས་འདིའི་ཤེས་རྣམ་ལ་བྱང་
ཕྱོགས་སོ་བདུན་ཡོད་དེ། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་དང། ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང། དབང་པོ་ལྔ་དང། སྟོབས་ལྔ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་འཕགས་པ་རི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ གཉིས་པ་དེ་དག་གི་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡོད་དེ་ཚོགས་ལམ་ཆུང་དུན་དྲན་ཉེ་དང། འབྲིང་ན་ཡང་དག་སྤོང་བ་དང། ཆེན་པོ་ན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང། དྲོད་རྩེ་གཉིས་ན་དབང་པོ་ལྔ་དང། བཟོད་མཆོག་གཉིས་ན་སྟོབས་ལྔ་དང་
མཐོང་ལམ་ན་བྱང་ལག་དང། སྒོམ་ལམ་ན་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་སྒོམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གསུམ་གྲུབ་སྟེ། གསེར་འཕྲེང་ལས་ཚོགས་ལམ་ན་སྡེ་ཚན་དང་པོ་གསུམ་དང། ཞེས་དང། འཇུག་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་
པོ་ན་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་པ་སྒོམ་ལ། གཉིས་པ་ན་ཡང་དག་སྤོང་པའོ། །གསུམ་ལན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུས་མཐའ་ལས། དབང་པོ་རྣམས་དང་སྟོབས་རྣམས་ལ། །དེས་འབྱེད་ཆ་
མཐུན་གཉིས་གཉིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་གྲུབ་སྟེ། གཙོ་ཆེ་བས་དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་ན་ཡན་ལག་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། དེ་ཡང་མཐོང་ལམ་ན་བྱང་ལག་དང་སྒོམ་ལམ་ན་ལམ་ལ་༄༅། །གྱི་ཡན་ལག་འཇོག་པ་ནི་གཙོ་ཆེ་བ་ཡིན་གྱི་དང་པོ་ན་ཡང་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེ་དག་གིས་མཚམས་ཡོད་དེ། སྒོམ་ཚུལ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་དང་པོ་གསུམ་དེ་ལྟར་བཤད་
ཀྱང་སྡེ་ཚན་རང་པོ་གསུམ་ག་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ན་ཡོད་དབང་པོ་ལྔ་དྲོད་ནས་ཐོབ། སྟོབས་ལྔ་བཟོད་པ་ནས་ཐོབ། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་དང་ལམ་ཡན་ལག་ཀྱང་མཐོང་ལམ་དང་ལྷན་དུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཚོགས་ལམ་
ཆུང་ངུ་ནས་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ཡང་ཡོད་པས། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཡོད་ན་དང་པོ་གཉིས་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས་ཞི་གནས་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ཡི། །དྲན་པ་ཉེར་བཞག་སྒོམ་པར་བྱ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་
གྱི་རྐང་པའི་ས་མཚམས་ནི། རྣམ་བཤད་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་དག་རྫུ་འཕྲུལ་འགྲུབ་པའི་གཞིའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་བའོ། །འདི་ཡང་ལམ་གསུམ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་བར་དུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཚོགས་
ལམ་ཆེན་པོ་དང་སྦྱར་ཡང་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུའི་གནས་སྐབས་ནས་ཀྱང་གྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡང་དག་སྤོང་བའི་ཚ་མཚམས་ཀྱང་དེ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་ཡང་དག་སྤོང་བའི་དད་པ་དང་བརྩོན་
འགྲུས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བཤེས་སྒྲིངས་ལས། མགོ་འམ་གོས་ལ་གློ་བུར་མེ་ཤོར་ན། །སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཚོགས་ལམ་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་ལས། དེ་ལྟར་གོམས་པས་

[041B] །ཡིད་སྨོན་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་མི་སྐྱེ་ཞིང། །ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ཐར་པ་དོན་གཉེར་བློ། །བྱུང་ན་དེ་ཚེ་ངེས་འབྱུང་སྐྱེས་པ་ལགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཡང་དག་སྤོང་བ་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྙེད་པ་
དང༑ དྲན་པ་ཉེར་བཞག་སྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཚོགས་ལམ་འབྲིང་དང་སྦྱར་ཡང་མཚན་ཉིད་ཚད་བ་ཚོགས་ལམ་ཆུང་དུ་ནས་ཀྱང་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་སླ། རྩ་རྟགས་བཞི་པ་
གྲུབ་སྟེ། མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ན་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱུན་ལས། རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་པ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ནི། །རྟག་ཏུ་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་དང། །ལྷན་ཅིག་ཏུ་ནི་ཐོབ་པར་འདོད། །ཅེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཐོབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
བཞི་པ་ནི། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་འབྱེད་པ་མིང་གི་ལྡོག་ཆས་འབྱེད་ཀྱང་རྫས་སུ་བཅུ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སོ་བདུན་ལ་ངག་དང། ལས་མཐའ་དང། འཚོ་བ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པས་དད་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང་
ཤེས་རབ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། བཏང་སྙོམས་དང། དགའ་བ་དང། རྟོག་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཤིན་སྦྱངས་བཅུར་འདུ་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས། མིང་གི་སྒོ་ནས་རྫས་སུ་བཅུ། །དད་དང་བརྩོན་འགྲུས་དྲན་པ་དང། །ཤེས་རབ་ཏིང་

[042A]༄༅། །འཛིན་བཏང་སྙོམས་དགའ། །རྟོག་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བསྡུ་བ་ལས་ཀྱང། དབང་པོ་ལྔ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཞེས་པ་ནས། སྨྲས་པ། སུམ་
ཅུ་རྩ་བདུན་གྱིས་ལྔ་བསྡུས་ཀྱི་ལྔས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་མ་བསྡུས་སོ། །གང་དག་མ་བསྡུས་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་དང། དགའ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་ཏེ་དེ་ལྟར་དྲུག་པོ་དེ་དག་གམ་ཆོས་བཞི་མ་
བསྡུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། དེ་དག་ཆོས་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ལ་དེ་དང་མཐུན་པས་དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས། ཟད་དང་མི་སྐྱེ་
ཤེས་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་དེ་དང་མཐུན་ཉིད་ཕྱིར། །སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དེ་ཕྱོགས་མཐུན། །ཞེས་སོ། །འདིར་མཐའ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ས་མཚམས་དེ་ནི་འཐད་པར་ཐལ། དྲན་ཉེ་ཚོགས་ལམ་དང། ཡང་དག་སྤོང་བ་དྲོད་དང། རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་
རྩེ་མོ་དང། དབང་པོ་བཟོད་པ། སྟོབས་ཆོས་མཆོག་འཕགས་ལམ་མཐོང་ལམ་དང། བྱང་ལག་སྒོམ་ལམ་ནས་འཐོབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་མཛོད་ལས། སྡེ་ཚན་བདུན་ནི་གོ་རིམ་བཞིན། །ལས་ནི་དང་པོ་པ་དག་དང། །དེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་
རྣམས་དང་ནི། །སྒོམ་དང་མཐོང་ལ་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་བྱེ་མདོའི་ལུགས་ཙམ་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མཛོད་ཀྱི་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ཤིན་ཏུ་འཆད་

[042B] དེ་ནི་བྱེ་སྨྲའི་ཐེག་པ་གསུམ་ཀའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱེ་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཆོས་སོ་བདུན་གང་གི་རྒྱུད་ལ་དེ་ལྟར་འདོད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། འགྲེལ་པའི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་སྡེ་ཚན་འདུན་
རིམ་ཅན་ཁོ་ན་དང་ཚོགས་ལམ་གསུམ་ལ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་ཟེར་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒོམ་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་བཏུས་དང་འགྲེལ་པ་སོགས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་སྒོམ་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས་
དེ་ལྟར་ན་ཚོགས་ལམ་ན་སྡེ་ཚན་དང་པོ་གསུམ་དང། དྲོད་རྩེ་ནས་དབང་པོ། བཟོད་མཆོག་ནས་སྟོབས་སྒོམ་པར་ཀུན་བཏུས་སོགས་ནས་གསུངས་པ་འདི་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་བཞག་ཡིན་གྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཚོགས་ལམ་
ཆུར་དུ་ན་དྲན་ཉེ་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་དང་ཡང་དག་སྤོང་བ་ཅིག་ཅར་དུ་སྒོམ་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་དག་ཚོགས་ལམ་གསུམ་ལ་རིམ་ཅན་ཁོ་ནར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། ཡང་སྒོམ་པ་ནི་འདུན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། རྩོལ་
པ་དང། སྤྲོ་བ་དང། མཐན་པ་དང། ཕྱིར་ནུར་པ་མེད་པ་དང་དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དང། བག་ཡོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཉེས་པ་དགུའི་གཉེན་པོར་དེ་དགུ་སྒོམ་པའི་ཕྱིར། དོན་སྤྱི་ཆགས་པ་གཅིག་གིས་
བལྟས་ན་ལྟད་མོ་ཡོད་དོ། །ཚིག་མི་གཅིག་པས་དོན་ཐ་དད་པར་རྫས་སུ་བཅུར་བཤད། གཞན་ཡང། ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་སྡེ་ཚན་གསུམ་སྒོམ་དུས་ཅིག་ཅར་སྒོམ་པ་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ལ་དེའི་ཕྱིར་

[043A]༄༅། །ཁྱབ་སྟེ། ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་བ་ཡིན་ན་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། བརྩོན་འགྲུས་སོ། །ཞེས་དང། སྒོམ་ཚུལ་ཡང་ཀུན་བཏུས་ལས། སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན་
གང་འདུན་པ་སྐྱེད་དོ། །འབད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཙམ་ཡང་མ་ཐོབ་ཟེར་ན། ཚོགས་ལམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཁྱོད་ཀྱང་དགེ་བཤེས་ཞིག་གོ་
དེ་དག་དཔྱད་པའི་སྒོ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་དཀའ་གནས་ཀྱི་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། སྡེ་ཚན་བདུན་ལས། དང་པོ་ནི། འགྲེལ་བ་ལས་དང་པོར་དངོས་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་ལམ། ཞེས་སོགས་བྱུང་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་དགག་
བཞག་སྤང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལུས་ཚོང་སེམས་ཆོས་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་བརྟགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་དེ། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འོ་ན་ལུས་དྲན་པ་ཉེར་
བཞག་གི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་སླ། འདོད་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བདག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་
དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་དང་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ལུས་དྲན་བ་ཉེ་བར་བཞག་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རང་

[043B] མཛོད་ལས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཤེས་རབ་པོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཤེས་རབ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པར་ཐལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་དང་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་དེའི་ཕྱིར་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་པ་ན་རྫས་མཚུངས་ཉམས་སོ། །གཞན་ཡང། ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་ཤེས་རབ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་
རྟགས་གྲུབ་སྟེ། འབྲེལ་པའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས་གཞན་ནི་འབྲེལ་དང་དམིགས་པ་ལས། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འབྲེལ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པར་ཐལ་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་དང་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། ཡང་ཁ་ཅིག་དེང་ཞི་ལ་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་བརྟགས་ནས་སྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོགས་སྔར་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ཐོས་བྱུང་གི་དང། བསམ་
བྱུང་གི་དེ་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ཀའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལ།། ཤེས་རབ་ཐོས་སོགས་ལས་བྱུང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་

[044A]༄༅། །ཕྱིར༑ ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལུས་ཚོར་སེམས་ཆོས་བཞི་པ་དམིགས་ནས་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འོ་ན། ལམ་མ་ཞུགས་ན་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཡོད་
པར་ཐལ། དེ་ན་དེ་འདྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ན་དེ་ཐོག་ཁ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ལུས་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་མི་གཙང་བའི་རྫས་སོ་གཉིས་ཙམ་
སྒོམ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཆོས་ཅན། དེ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་འདྲ་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདི་ལྟར་ལུས་འདི་ནི་རྐང་བ་དང། རྐང་སོར་དང། བྱིན་པ་དང། ནས། མགོ་བོའི་ཐོད་པ་འདུས་པ་ཙམ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བསླབ་བཏུས་ལས་
མི་སྡུག་པའི་སྐབས་ལས་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཤད་ཟིན་ཏེ། དེའི་དབྱེ་བ་བག་ཙམ་གྱིས། ཞེས་ལུང་དེ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དམིགས་པའང་དེ་བཞི་ཀ་མ་དམིགས་ལ། མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཉིས་སུམ་བརྟགས་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དམིགས་པ་ལུས་ཙམ་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཙམ་ལ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རང་གི་ལུས་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་སུ་བསམ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་

[044B]ཅན། ལུས་ཚོར་སེམས་ཆོས་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་བརྟགས་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་ཐལ་ལོ། །བྱང་སེམས་ཀྱི་ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། གཙུག་ན་རིན་ཆེན་གྱི་མདོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་སྒོམ་པ། བདག་གི་ལུས་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཉེ་བར་འདོགས་ཤིང་བདག་
གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་གནས་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དམིགས་པ་བཞི་ལམ་ཡིན་ལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཚམ་གྱིས་སོམ་པའི་ཕྱིར་དེས་ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་པ་དང་
ཕྱིའི་ལུས་ནང་གི་ལུས་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ལུས་ལ་དམིགས་པས་མ་ཁྱབ་པའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང། བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་ལུས་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་དུ་གྱུར་པའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་
དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ལུས་སྤྱི་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས། དེས་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ལུས་
འདི་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་ནས། དེ་ལུས་ལ་ནམ་མཁའ་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་དུ་མ་ཟད་བསམ་བྱུང་ལ་ཡང་ཆོས་ཅན་མི་

[045A]༄༅། །སྣང་བར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཐོང་སྟེ། དེ་ལུས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་ཡང་དྲན་པ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་སྨྲ་བས་སྒྲ་རྟོག་གི་
སེལ་འཇུག་ཡང་མི་ཤེས་བའོ། །གཞན་ཡང། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཚོར་བ་དྲན་བ་ཉེར་བཞག་ཆོས་ཅན། དེ་བཞི་ལ་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ཐལ་དྲན་བ་ཉེར་བཞག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེ་འདྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས། དེས་སེམས་ཆོས་གཉིས་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་ལུགས་ལ། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་མཚན་ཉིད་ཅི་རིགས་སུ་བརྟགས་ཏེ་སེམས་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ནས་སྒྲ་བཤད་དང་བདུན། དམིགས་
པ་ལུས་ཚོར་སེམས་ཆོས་བཞི་གང་རུང་ལ་དམིགས་ནས་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅི་རིགས་སུ་བརྟགས་ཏེ་སེམས་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ནས་བཞག་བའི་མཁྱེན་པ་དེ། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་མཚན་ཉིད། ཆ་བཞག་སྨོས་པས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་དེ་ཡང་
བསྡུད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་བ་ནི། དམིགས་པ་བཞི་ཡོད་དེ། ཕྱི་ནང་གི་ལུས་གསུམ་དང། ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་དང་
རྣམ་ཤེས་ལྔ་དང། དེ་དག་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང། ཚོར་བ་དང། སེམས་དང། ཆོས་སོ། །ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ་ནི། དབྱེ་ན་རྟེན་ཉན་རང་བྱང་

[045B] དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་བཞི་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། ཤེས་རབ་དང་དྲན་པ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་དེ། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་གྲོགས་སེམས་བྱུང་དང་སེམས་ཀུན་དེར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ལས། གྲོགས་གང་ཞེ་ན་
དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས་ཀྱང། གཙོ་བོ་སྨོས་པ་དེ་དག་ནི། །སྦྱོར་བྱུང་ཡོན་ཏན་ཀུན་ཀྱང་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་བཞིས་
བདེན་བཞི་ལ་འཇུག་སྟེ། ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གིས་སྡུག་བདེན་དང། ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གིས་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་དང་སེམས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གིས་འགོག་བདེན་དང། ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གིས་ལམ་བདེན་
ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དབུས་མཐའ་ལས། གནས་ངན་ལེན་ཕྱིར་སྲེད་རྒྱུའི་ཕྱིར། །གཞི་ཡི་ཕྱིར་དང་མ་རྨོངས་ཕྱིར། །བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇུག་བྱ་བས། །དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་སྒོམས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོ་རྨི་གྱི་རྒྱུ་
མཚན་ཡོད་དེ། བྱིས་པ་རྣམས་དང་པོར་བདག་གི་གནས་དང། དེ་ནས་ཚོར་བ་པོ་ལ་ལོངས་སྤྱོད། དེ་ནས་སེམས་ལ་བདག་གི་དངོས་པོ་དང་ཆོས་ལ་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གི་གཞིར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མཛོད་ལས། རིམ་ནི་ཇི་ལྟར་
སྐྱེ་བ་བཞིན། །ཞེས་བ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི་སྒོམ་ཚུལ་ཡོད་དེ། ལུས་ཚོར་སེམས་ཆོས་བཞི་རེ་རེ་ལའང་ཕྱི་དང་ནང་དང་གཉིས་ཀ་གསུམ་ཕྱེ་ནས་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ལས། སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། ་༄༅། །ནང་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་ལྟའོ། །ནང་ན་ཇི་ལྟར་ཕྱི་དང། ནང་དང་ཕྱི་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཐུན་མོང་དང་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གསུམ་
ཡོད་དེ། དམིགས་པ་ཉན་རང་གིས་རང་ལུས་སོགས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས། རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཚུལ། ཉན་རང་གིས་མི་རྟགས་སོགས་དང། བྱང་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་དེར་མི་
དམིགས་པར་སྒོམ་པ་དང། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཉན་རང་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལུས་སོགས་བྲལ་བ་ཁོ་ན་དང། བྱང་སེམས་གྱིས་དེ་དག་དང་འབྲལ་མི་འབྲལ་གཉིས་ཀ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རྟེན་དང་གཉེན་པོ་དག་དང་ནི། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇུག་པ་དང། །དམིགས་པ་དང་ནི་ཡིད་བྱེད་དང། །ཐོབ་པས་སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དམིགས་
པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས། དམིགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཡིད་ལ་བྱེད་པས་
ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལུས་ལ་སོགས་པར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས། ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན། མི་འབྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།

[046B] ཁྱད་པར་བཅུ་བཞི་ཡོད་ཀྱང་མང་དོགས་སོ། །དྲུག་པ་འབྲས་བུ་དེས་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུན་བསྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། ཡུལ་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་དེར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་
བརྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འདིར་བྱང་སེམས་ཀྱི་གཙོ་བོར་ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཅན་ཡོད་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་
སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པ་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྒོམ་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་
ཁྱབ་སྟེ། འདིར་བསྟན་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་རྣམས་ཅན་གྱི་ཉེར་བཞག་ལ་དགོངས་ཀྱི་འདིར་བསྟན་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །གཉིས་པ་རྩོལ་པའི་ལམ་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་ནི། འགྲེལ་པ་ལས། དེའི་འོག་
ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་བརྩོམ་འགྲུས་འགྱུར་བས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལམ་ལ་ཞེས་སོགས་བྱུང། སྦྱོར་བ་དང་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་འོག་ཏུ་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ་
དྲན་པ་ཉེར་བཞག་སྒོམ་པས་སྤང་གཉེན་བླང་དོར་ལ་སྤྲོ་བོའི་བརྩོན་འགྲུས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་དགག་བཞག་སྤང་གསུམ། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྤང་གཉེན་ལ་བླང་དོར་བྱེད་པར་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ཡང་

[047A]༄༅། །དག་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། མཚན་ཉིད་དེ་རྒྱུད་ལྡན་ཡིན་ན་ཡང་དག་སྤོང་བ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྤང་གཉེན་ལ་སྒྲོ་བའི་ཉན་ཐོས་ལམ་
དུ་འཇུག་ཁམ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡང་དག་སྤོང་བ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཉེར་ལེན་དུ་གྱུར་པའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གཅིག་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འགྲེལ་བ་ལས་དེའི་འོག་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་བརྩོན་
འགྲུས་འབྱུང་བས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། ཉེར་ལེན་བྱེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཤེས་རབ་དང། ཡང་དག་སྤོང་བ་བརྩོན་འགྲུས་སུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་དེ་
གཉིས་རྫས་རྒྱུན་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ལམ་མ་ཞུགས་ན་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་སྒོམ་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་སྒོམ་པའི་མྱོང་བ་ཅིག་ཅར་སྐྱེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སྡེ་ཚན་དང་པོ་གསུམ་ལ་མྱོང་བ་ཅིག་ཅར་
ཐོན་པ་ཞིག་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན་དེ་གསུམ་ཅིག་ཅར་སྐྱེས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ། སྤང་གཉེན་གྱི་བླང་དོར་ལ་སྤྲོ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་
མཁྱེན་པ་དེ། ཡང་དག་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མཛོད་ལས་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་འཇོག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་དང། ཀུན་བཏུས་ལས་ཀྱང། ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེན་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆ་བཞག་

[047B] གྲོགས་ཡང་དག་སྤོང་བ་ལྟ་བུ་སྡུད་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ལས། གྲོགས་གང་ཞེ་ན། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ དབྱེ་ན་བཞི་ཡོད་དེ། མི་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་སྤོང་བའི་དེ། མ་སྐྱེས་བ་མི་སྐྱེད་པའི་དེ་དང། དགེ་བ་སྐྱེས་པ་སྤེལ་བའི་དེ་དང། མ་སྐྱེས་བསྐྱེད་པའི་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་ལས། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་
ལམ་ལ་མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང། མི་སྐྱེད་པ་དང། སྤེལ་བ་དང། སྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་པར་སྤོང་པའི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ས་མཚམས་ཚོགས་ལམ་ཆུང་དུ་ན་ཡོད། སྒོམ་ཚུལ་ཡོད་དེ་རྒྱུ་འདུན་པ་དང། གཉེན་པོ་འབད་བཞི་གནས་དང་རབ་འཛིན་དང་བཏང་སྙོམས་སྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། འདུན་པ་སྐྱེད་དོ། །འབད་དོ།།
བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་བཞི་ཀ་ལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ལ་ཆ་བཞག་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས་
ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། བརྩོན་འགྲུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་སྤོང་བ་ངོས་བཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་

[048A]༄༅། །གྲུབ་སྟེ། གྲོགས་ཡང་དག་སྤོང་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡང་དག་སྤོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། འགྲེལ་པ་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ལམ་ལ་བདུན་པ་དང། ནས། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་
རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཞེས་བྱུང། སྦྱོར་བ་དང་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས་དང་པོ་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དེའི་འོག་ཏུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྦང་གཉེན་ལ་བླང་དོར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འབྲས་
བུ་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱིས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཉེས་པ་ལྔའི་གཉེན་པོར་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་
མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ལམ་མ་ཞུགས་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཞིག་ནས་སྒྲུབ་དུས་ཀྱི་དེ་ཆོས་ཅན། མཚོན་བྱ་དེར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལམ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །ལང་ཁ་ཅིང། །ཉེས་པ་ལྔའི་གཉེན་པོར་སྤོང་བའི་
འདུ་བྱེད་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་མཁྱེན་པ་དེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། སངས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཆོས་ཅན་མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། འདོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕན་ཉེས་པ་ལྔ་
སྡོད་པའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ན་སྒོམ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཉེས་པ་ལྔ་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་ཡང་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཀ་སྒོམ་དགོས་པར་ཐལ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ལ་

[048B] འཁོར་གསུམ། ཆིག་སྤྱི་ཙམ་མོ། །འདོད་ན། དེའི་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོ་འདུ་བྱེད་པ་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དབུས་མཐའ་ལས། ཞི་ཚེ་རྣལ་དུ་འཇུག་པའོ། །
ཞེས་དང། ལམ་རིམ་ལས། སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་པའམ་རྩོལ་ན་སྐྱོན་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྒོམ་རིམ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལས། གལ་ཏེ་སེམས་མཉམ་པར་ཞུགས་པ་ལ་
རྩོལ་བ་བྱས་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་སྤྲུལ་བསྒྱུར་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པའི་རང་གི་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ཕྱི་
རོལ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཕྱིས་མ་ངེས། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དོན་གཉིས་སོགས་ཀྱི་འབྱོར་པའི་གནས་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་མཁྱེན་པ་དེ་
རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། ཀུན་བཏུས་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འདིའི་རྫུ་འཕྲུལ་འབྱོར་པ་དང། རྐང་པ་གནས་དང་འགྲོ་བྱེད་ལ་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དབུས་
མཐའ་ལས། དེར་གནས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད། །དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་འབྱོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་གནས་དང་འབྱོར་བའི་སྐད་དོ་དག་ཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྀདྷི་བཱ་ད་ཞེས་པའི་རྀདྷི་རྫུ་འཕྲུལ་ལམ་

[049A]༄༅། །འབྱོར་པ་སོགས་དང། པཱ་དག་གནས་སམ་རྐང་པ་སོགས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་བཤད་དེ་ཡིན་ནོ། །ཆ་བཞག་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་མ་ཡིན་པའི་གྲོགས་ཀྱི་དེ་ཡང་སྡུད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བདུས་
ལས། གྲོགས་གང་ཞེ་ན། འདུན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། སེམས་དང། དཔྱོད་པ་དང། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབྱེ་ན་བཞི་ཡོད་དེ་
འདུན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང། སེམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང། དཔྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་སླ། སྒོམ་ཚུལ་གཉི་ཡོད་དེ། སྒྲིབ་པ་
སྦྱངས་དུས་ཉེས་པ་ལྔའི་གཉེན་པོ་རབ་ཏུ་བྱེད་བརྒྱད་ཀྱིས་སྒོམ་ཡང། དེ་ཐོབ་ཟིན་སྒོམ་རེས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བསྟེན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། དེ་ལྟར་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ནི་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་དུས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཕྱིར། རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་ལའང་དེ་ཙམ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐུན་མོང་བ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བསམ་
གཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བརྟེན་ནས། །ཞེས་སོགས་དང། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདུན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། སེམས་དང། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབྱེ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་

[049B]།མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཐབས་འདུ་བྱེད་བརྒྱུད་བཞིར་བསྡུས་པ་ཀུན་བཏུས་ལྟར་དང། མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དྲུག་ནི། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་
མཐོན་བ་དང་ནི་གདམས་ངག་དང། །གནས་པས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་དང། །སྨོན་ལམ་དང་ནི་དབང་དག་དང། །ཆོས་ཐོབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་བ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་པའི་ལམ་ནི། འགྲེལ་
པ་ལས། མངོན་པར་རྟོགས་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་དྲོ་བ་དང་རྩེ་མོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དད་པ་དང། ཞེས་སོགས་བྱུང། སྦྱོར་བ་དང་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དེའི་འོག་ཏུ་དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་འཆད་པའི་རྒྱུ་
མཚན་ཡོད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་སྦྱངས་པས་བདེན་བཞི་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་རྫི་བའི་དབང་པོ་ལྔ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་འབྲས་འཕགས་ལམ་སྐྱེད་པ་ལ་རང་
དབང་དུ་གྱུར་པའི་མཁྱེན་པ་དེ། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ནང་ཚན་ཉིད་ཟེར་ན། གཙོ་སེམས་སུ་གྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ་གྲོགས་
རྣམ་བྱང་གི་དབང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དབང་པོ་ལྔ་གང་རུང་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གཞན་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་བཏུས་ལས། གྲོགས་གང་ཞེ་ན། དེ་དང་མཚུངས་བར་ལྡན་པའི་

[050A]༄༅། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཉན་ཐོས་སྦྱོར་ལམ་པ་དེ་འཕགས་ལམ་སྐྱོད་པ་ལ་རང་དབང་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ལམ་དེ་དེ་སྐྱེད་པ་ལ་
རང་དབང་ཅན་གྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྩ་བར། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། འདིའི་རྣམ་བྱང་དབང་པོ་ལ་སེམས་བྱུང་དགོས་ཟེར་
བ་དང། ཡང་ཁ་ཅིག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གཞན་འདོད་ཟེར་ན། དང་པོ་དེ་ཁེགས་ལ་ཕྱི་མ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་བྱང་དབང་པོ་ལ་སེམས་བྱུང་ལྔར་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་
ལས༑ ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སོ་བདུན་རྫས་བཅུར་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ལམ་མ་ཞུགས་ན་དད་སོགས་དབང་པོ་
ལྔ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ན་དང་བ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དྲན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དབང་པོར་འཇོག་པ་ལ་ཉོན་མོངས་གནོན་ཅིང་ལམ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས་
རྣམ་པར་བྱད་ལ་དབང་བྱེད་ཕྱིར། །དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔར་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། རང་ཡུལ་བདེན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་སོགས་ཀྱིས་དབང་བྱེད་པའི་དད་སོགས་ལྔ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཆ་ནས་

[050B] བྱང་ཕྱོགས་ནང་ཚན་གྱི་དབང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བོ་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབྱེན་
ལྔ་སྟེ༑ ཀུན་བཏུས་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་པོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒོམ་ཚུལ་ཡོད་དེ། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་
པ་བསྐྱེད་ནས་བརྩོན་པ་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབྱུང་ཞིང་སྒོམ་པའི་གོ་རིམ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་དོན་ཡོད་དེ། འཕགས་ལམ་འགྲུབ་པའི་བདག་པོར་གྱུར་པས་ན་དབང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་ཆེན་ལས་
འཕགས་ལམ་འགྲུབ་པའི་བདག་པོར་གྱུར་པས་ཞེས་སོ། །རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལམ་མ་ཞུགས་ན་དད་པ་མི་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ན་དད་པའི་དབང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་རྒྱུན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་
ཐེག་ཆེན་རིགས་ངེས་དབང་རྣོན་ལམ་ལ་འཇུག་ཁ་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སངས་རྒྱས་སོགས་དམིགས་དད་པ་དང་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ལམ་ཞུགས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། འགྲེལ་པ་
ལས༑ མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དད་པ་དང། ཞེས་སོགས་བྱུང། སྦོར་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་རྟོགས་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་སྟོབས་ལྔ་བཤད་པའི་་༄༅། །རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དྲོད་རྩེའི་དད་སོགས་ལས་བཟོད་མཆོག་གི་སྟོབས་ལྔ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དད་སོགས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡིན་ན། དད་སོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། དྲོད་
རྩེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དད་སོགས་ཆོས་ཅན། སྟོབས་ཡིན་པར་ཐལ། དད་སོགས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མ་དད་པ་སོགས་མི་འབྱུང་བར་ཐལ། སྟོབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
དང་སོགས་དབང་པོ་ལྔའི་མཉམ་བཞག་ཏུ་མ་དད་པ་སོགས་མི་འབྱུང་ཡང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་འབྱུང་བས་སྤེལ་མ་དང་སྟོབས་ཀྱི་དུས་མཉམ་རྗེས་གང་དུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། མ་དད་པ་ལ་སོགས་
པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་གཉིས་སུ་འདྲེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་
མ་འདྲེས་པར་གཉེན་པོ་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བ་ནི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འདི་ལ་འཁྲུལ་ནས་དད་དབང་ལ་དེ་འདྲ་བས་ཁྱབ་ཟེར་ན། སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་པའི་སྟོང་ཉིད་ལ་ཡིད་ཆེས་ཆོས་ཅན་
དེ་འདྲ་བར་ཐལ། དད་པའི་དབང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དད་བའི་སྟོབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་དབང་པོ་ཡིན་ལ་སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པས་སྐྱོན་མེད་ཟེར་ན། དེ་འདྲ་

[051B] དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་གཉིས་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དད་དབང་འཕེན་ནོ། །འདིའི་རྒྱ་གར་པཎྜི་ཏའི་རྩད་ཚུལ་ལོ། །རང་ལུགས་ལ་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་
མངོན་གྱུར་བ་བཅོམ་བའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་བཟོད་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དད་སོགས་གང་རུང་གི་མཁྱེན་པ་དེ། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། དབང་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བར་སྟོབས་རྣམས་ལའང་དེ་
བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་བཏུས་ལས། འདི་ནི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ངེས་པར་སྲབ་པས་མི་རྫི་བའི་ཕྱིར་སྟོབས་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབྱེ་བ་ནི་ལྔ་ཡོད་
སོ་སོའི་ངོ་བོ་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་ལ་དད་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། དད་པའི་དབང་པོའི་གཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སྤྱོད་པའོ། །དྲན་པའི་དབང་པོའི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་བསྡུས་པའི་ཐོས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའི་ནི་ཞི་གནས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་གཞི་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒོམ་ཚུལ་འདྲ་
སྟོབས་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཉེན་པོ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མངོན་དུ་གྱུར་བ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུས་མཐའ་ལས། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི་སྲབ་པའི་ཕྱིར། །སྟོབས་ལྡན་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་ཡིན། །ཞེས་

[052A]༄༅། །གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ནི། འགྲེལ་པ་ལས། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་ལ་དྲན་པ་དང། ཞེས་སོགས་བྱུང། སྦྱོར་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྟོབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མངོན་སུ་རྟོགས་ཀྱི་ལམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་
ལག་བདུན་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དྲོད་སོགས་ཀྱིས་བདེན་བཞི་རྟོགས་ཤིང་སྒོམ་པས་མཐོང་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདེན་བཞིའི་གནས་
ལུགས་མཐར་ཐུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་པ་དེ། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་
བཞིའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་དེ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་རྗེས་ཐོབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག་པར་གྱུར་པའི་ལམ་རྣམས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེ་འདྲ་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྡུ་བ་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་
ཡིན་པར་ལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདས་ལམ་གྱི་དྲན་སོགས་རྟོག་བྲལ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་དྲན་སོགས་རྟོག་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་བ་ཅིག་ན་རེ། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སུ་གྱུར་

[052B] ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚོགས་ལམ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་འཕགས་ལམ་དུ་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁ་
ཅིག་དེ་ཡིན་ན་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གང་རུང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། མཐོང་ལམ་པའི་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་
བྱང་ཆུབ་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་སྡེ་ལས། བྱང་ཆུབ་ནི་གཉིས་སྟེ། སྤངས་པ་དང། རྟོགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རང་ལུགས་ལ། དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཟིན་པའི་དྲན་སོགས་བདུན་གྱིས་
བསྡུས་པའི་མཐོང་ལམ་ཡན་ཆད་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་དེ། ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སར་ཞུགས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །ཡན་ལག་རྣམ་པར་བཞག་པ་བརྗོད། །ཆོས་རྣམས་
དང་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ཡོད་དེ་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་
བརྩོན་འགྲུས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཤིན་སྦྱངས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་

[053A]༄༅། །ལག་བདུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་དྲན་པ་གནས་ཀྱི་དང། བརྩོན་འགྲུས་ངེས་འབྱུང་གི་དང། དགའ་བ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་དང། ཤིན་སྦྱངས་ཏིང་ངེ་འཛིན་
བཏང་སྙོམས་གསུམ་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབུས་མཐའ་ལས། རང་བཞིན་ཡན་ལག་གནས་ཡན་ལག་གསུམ་པ་ངེས་འབྱུང་ཡན་ལག་སྟེ། །བཞི་པ་ཕན་ཡོན་ཡན་ལག་ཡིན། །རྣམ་གསུམ་ཉོན་
མོངས་མེད་ཡན་ལག། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བདུན་གྱིས་རྒྱལ་སྲིད་བདུན་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དྲན་པས་རྒྱལ་བྱེད་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཚན་འཛིན་གཞོམ་པ་གླང་པོ་ལྟ་བུ་དང། བརྩོན་པས་ཆོས་
སྣང་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་དང། དགའ་བས་ས་ལམ་བགྲོད་མྱུར་རྟ་མཆོག་ལྟ་བུ་དང། ཤིན་སྦྱངས་ཀྱིས་བདེ་བ་བཙུན་མོ་ལྟ་བུ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་འབྱོར་ཀུན་སྐྱེད་པ་ཁྱིམ་བདག་ལྟ་བུ། བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་འདོར་ལེན་བློན་པོ་ལྟར་
བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱན་ལས། རྟག་ཏུ་རིན་ཆེན་བདུན་ལྟ་བུའི་།བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་
དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་།དེ་ལ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཡན་ལག་རྣམས་

[053B] ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ནི། འགྲེལ་པ་ལས་རྣམ་པར་དག་པ་ངེས་པར་དབྱིན་པའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཞེས་སོགས་བྱུང། སྦྱོར་བ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་ངེས་འབྱིན་གྱི་ལམ་འཆད་པའི་རྒྱུ་
མཚན་ཡོད་དེ། མཐོང་ལམ་དུ་ཡན་ལག་བདུན་སྒོམ་པ་ལས་སྒོམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདེན་བཞིའི་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་
ཟིན་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དེ། འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་གི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། འཕགས་ལམ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བདེན་བཞིའི་གནས་ལུགས་རགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གསར་རྟོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་ལ་རྟོག་པར་གྱུར་པའི་དེ་དང་རྟོག་མེད་ཀྱི་དེ་གཉིས་མེད་པར་ཐལ་
དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་རྟོག་པར་གྱུར་པའི་ལམ་དང་འདས་ལམ་རྟོག་བྲལ་གྱི་ལམ་གཉིས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། བསྡུ་བ་ལས། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་གང་དག་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་བའི་

[054A]༄༅། །ཤེས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་འགྲེལ་པ་ལས་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་སྒོམ་ལམ་ལ་སྦྱར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མཐོང་ལམ་ན་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་
ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་དེ་མཐོང་ལམ་དུ་བློ་བརྟན་གྱིས་ཀྱང་བཞག་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། དེ་ལྟན་ཡང་མཐོང་ལམ་དུ་བཞག་པ་མི་འགལ་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་
བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུས་མཐའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཚེ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། སྒོམ་སྤང་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
ངེས་པར་འབྱིན་པའི་སྒོམ་ལམ་དེ། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་དེའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འཕགས་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས། འདི་ལ་དཔྱད་རྒྱུ་མང་ཡང་ཡི་གེ་མང་དོགས་སོ། །
རང་ལུགས་ལ། རང་འབྲས་འཕགས་ལམ་བསྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་མཁྱེན་པ་དེ། འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་གི་མཚན་ཉིད། དབྱེན་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཡོད་དེ། སློབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་
རྟོགས་པ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་དཔྱོད་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། དེ་དང་མདོ་དོན་གཞན་ལ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང། རྫུན་སོགས་དག་པའི་ངག་དང། ལུས་ཀྱི་ལས་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། ལུས་ཀྱི་ཚུལ་འཆོས་དག་གི་

[054B] སྒོམ་སྤང་སྤང་པའི་རྩོལ་བ་ད། ཞི་གྣ་སྐྱི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་མི་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དང། མངོན་ཤེས་སོགས་སྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། ངོ་བོ་ལྟར་
གང་ཞེ་ན། ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང། ཡང་དག་བའི་རྩོལ་བ་དང། ཡང་དག་བའི་དྲན་པ་
དང༑ ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བསྡུས་ན་བཞི་ཡོད་དེ། ལྟ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་བྱེད་དང། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་གོ་བྱེད་དང། ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དག་
འཚོ་བ་གསུམ་གཞན་ཡིད་ཆེས་པའི་ཡན་ལག་དང། ལྷག་མ་གསུམ་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་དང་བཞིར་འདུ་བའི་ཕྱིར། དབུས་མཐའ་ལས་ཡོངས་སུ་གཅོད་དང་གོ་བྱེད་དང། །རྣམ་གསུམ་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད། །མི་མཐུན་
ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་དེ་བརྒྱད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་གཞིར་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ་ཕྱི་མ་གསུམ་ལ་ཉོན་མོངས་སློང་
བྱེད་ཀྱི་སློབ་ལམ་གྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་རིམ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་དང། ཉེ་ཉོན་བྱིང་རྒོད་དང། དབང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གསུམ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུས་མཐའ་ལས་ཉོན་མོངས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་

[055A]༄༅། །དབང། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བྱན་སེམས་ཀྱི་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། རྒྱན་འགྲེལ་ལས། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས་
བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང། ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་དང། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་སྟེ། ཡུན་རིང་པོར་མི་སྐྱོ་བར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་གཞི་ཤེས་སྐབས་
ཡིན་པས། འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་ཐུན་མོང་ཙམ་བཤད་ཀྱང་བྱང་སེམས་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཤེས་ཆེད་དུ་མདོ་དང་རྒྱན་གྱི་དོན་ཅུང་ཟད་བྲིས་ཏེ་རྒྱས་པར་དེར་ཤེས་སོ། །སྨྲས་པ་ཐེག་གསུམ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་
མཐུན་འདབ་བརྒྱའི་ཚལ། །ཐོས་བསམ་འོད་སྟོང་ཤར་བས་རབ་བཞད་པའི། །ལེགས་བཤད་དྲི་གསུངས་ས་གསུམ་ཡོངས་ཁྱབ་པའི། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་འདྲེས་རི་མོ་བཀྲ། །ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་
བཅད་པའོ།། །།གཉིས་པ་བྱང་སེམས་ལ་ཡོད་པ་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ལ་གཉེན་པོའི་ལམ་དང། སྤྲུལ་པའི་ལམ་དང། མཐོང་ཆོས་ལ་བདེར་གནས་ཀྱི་ལམ་དང། འདས་ལམ་དང། སྤོང་བའི་ལམ་དང། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དང་དྲུག་ལས། དང་པོ་ནི། འགྲེལ་པ་ལས། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་གཉེན་པོའི་ལམ། ལྟ་བས་བྱས་པའི་གཉེན་པོ། སོགས་བྱུང། འཕྲོས་སྦྱོར་བ་མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཡུམ་པར་བ་

[055B] ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་བཤད་པ་ལས། རྩ་བར། སུམ་ཅུ་བཞི། ཞེས་པའི་དང་པོ་གསུམ་འགྲེལ་བ་འདིར་འཆད་པར་དྲངས་མ་ཐག་
བྱུང༑ སྐབས་འདིའི་གཉེན་པའི་ལམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཡོད་དེ། སྡུག་བདེན་གྱི་སྟོང་བདག་མེད་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་སྟོང་བ་ཉིད་དང། འགོག་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྣམ་
པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྡུག་བདེན་གྱི་མི་རྟག་དང་སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་ངོ་བོ་བཞི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁ་
ཅིག་ན་རེ། རྣམ་ཐར་བཤད་ཚུལ་དེ་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འགྲེལ་པ་དང་ཤེད་མདོ་ལས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྟོང་བའི་དོན་དེ་གང་ཞིག་མཚན་མེད་ཀྱི་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན། སྨོན་མེད་ཀྱི་དོན་
ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས་ལྟ་བས་བྱས་བའི་རྣམ་བ་དམིགས་སུ་མེད་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་ཡུལ་མེད་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས་ཀྱང། དེ་ལ་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་བར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་ཡུམ་བར་མ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་༄༅། །དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཚུལ་མིན་གྱི་མཚན་འཛིན་དེ་བསལ་བ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་བཞི་དང་དེ་སེལ་བྱེད་ལམ་གྱི་རྣམ་བ་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་བཤད་
པའི་ཕྱིར་དང། ཉི་སྣང་ལས། འགོག་བ་དང་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ལ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བཤད་པའི་
ཕྱིར༑ ཡུམ་བར་མ་ལས། སྨོན་ལམ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་དང། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་རྣམས་
ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས་སྒོ་གསུམ་ལ་འཇོག་ཚུལ་དུ་མ་ཞིག་བཤད་ཀྱང་འདི་ནི་ཀུན་བཏུས་ལས་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་
ཉི་སྣང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་བཀོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ལ་བཤད་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་དེ་སྟོང་ཉིད་སོགས་གསུམ་བཤད་པ་དེར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ཏིང་
ངེ་འཛིན་ཀྱི་སྒྲས་བཤད་པ་དེར་སྒོམ་བྱུང་ཁོ་ནས་ཁྱབ་ལ་རྣམ་ཐར་ཙམ་གྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་དེར་འདས་ལ་མཁོན་ལ་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བསྡུ་བ་ལས། གང་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་

[056B]ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ལྟའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱེ་བྲག་མེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བསྡུ་བ་ལས་
གང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲ་ཁོ་ནར་གསུངས་པ་དེར་ནི་དེ་དག་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། བསྡུ་བ་ལས། གང་དུ་དེ་དག་
རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོའི་སྒྲར་གསུངས་པ་དེར་ནི། དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་པར་བྱའོ། །གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་བཤད་ཟིན་ཀུན་བཏུས་ལྟར་ཡི་་ཏེ། མདོ་དང་འཕགས་སེང་གིས་དེ་ལྟར་བཤད་
པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིའི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ག་ཡོད་དེ། མདོ་ལས་སྟོང་ཉིད་མཚན་མེད་སྨོན་མེད་ཙམ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྣམ་ཐར་གྱི་སྒྲས་མ་བཤད་བའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་གཏན་ལ་དབབས་པ་བསྡུ་
བའི་ལུང་དེས་སོ། །རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རྣམ་ཐང་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འགྲེལ་བའི་ལུང་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་དམན་དང་ཐུན་མོང་
གི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བདག་མེད་གཉིས་ཀའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱན་ལས། ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །བདག་མེད་རྣམ་པ་

[057A]༄༅། །གཉིས་པོ་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ནི་གང་ཟག་དང། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེར་ཐལ་བྱང་
སེམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དན་གབོས་བདག་མེད་གཉིས་ཤེས་རབ་བྱེད། སྨོན་མེད་ཀྱིས་བདག་འཛིན་གཅིག་སྤོང། མཚན་མེད་ཀྱིས་བདག་འཛིན་སྤངས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱན་འགྲེལ་ལས་སྟོང་
ཉིད་གན་གཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་རྒྱན་འགྲེལ་ལས། སྨོན་པ་མེད་པ་ནི། དེ་དག་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟེན་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་ཅིང། དེ་སྐད་དུ་རྒྱན་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སླངས་པ་དང། །མངོན་སུམ་དུ་ནི་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་ཏིང་འཛིན་རྣམས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི་
འགྲེལ་པ་ལས། སྤྲུལ་པའི་ལམ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་མ་བཤིགས་པ་དང་བཤིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་བྱུང། འདིར་འཕྲོས་སྦྱོར་སྤྱི་གསུམ་ལས། དང་པོ་འཕྲོས་ནི། ཡུམ་བར་བ་ལས། ཤེར་ཕྱིན་
འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་བཤད་པའི་རྣམ་ཐར་དང་པོ་གསུམ་འཆད་པར། སྤྲུལ་པའི་ལམ་ལ་ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཞེས་དང། ཕྱི་མ་ལྔ་འཆད་པར། འགྲེལ་པ་ལས་

[057B] ཞེས་པ་ནས་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ལྡའོ། །ཞེས་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སྤྲུལ་བའི་ལམ་དང། མཐོང་ཆོས་བདེར་གནས་ཀྱི་ལམ་གཉིས་
ཡོད་དེ། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར་དང། གཟུགས་མེད་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར་དང། སྡུག་པའི་རྣམ་ཐར་གསུམ་དང་པོ་དང། གཟུགས་མེད་དངོས་གཞིའི་རྣམ་ཐར་བཞི་དང་ཚོར་འདུ་རགས་པ་
འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་གཅིག་སྟེ་རྣམ་ཐར་ཕྱི་མ་ལྔ་གཉིས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་སྤྱི་དོན་དང་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས་དང་པོ་ནི། སྤྱི་དོན་ཡོད་དེ། རྟེན་དང། སེམས་རྟེན་དང། ཡུལ་སྐྱེ་ཚུལ། ངེས་ཚིག་དགོས་
པ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཡན་ཆད་དང། ཐེག་དམན་གྱི་ཕྱིར་མི་འོང་ལུས་མངོན་བྱེད་དང། དགྲ་བཅོམ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་གྱིས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
མཛོད་ལས། གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་ཁམས་གསུམ་གྱི། །རྟེན་ཅན་ལྷག་མ་མི་ལ་སྐྱེ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཡོད་དེ། མཛོད་ལས་བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ན་བཤད་ཀྱང། ཀུན་བཏུས་ལྟར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་
བརྟེན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ལས། ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཅེན། ཞེས་དང། དེའི་ལན་དུ། ཀུན་བཏུས་ལས། ཡོན་ཏན་ལྷག་མ་ནི་ཉན་ཐོས་སམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་

[058A]༄༅། །ཡང་རུང་སྟེ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་ནི། ཡུལ་ཡོད་དེ། གསུགས་ཆེ་ཆུང་བཟང་ངན་སོགས་གང་འདོད་ཀྱི་དུམ་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་རྣམ་ཐར་གསུམ་གྱིས་སྦྲུལ་ཚུལ་ཡོད་དེ། སེམས་རྟེན་བསམ་གཟུགས་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཟུགས་ཆེ་ཆུང་བཟང་ངན་གང་འདོད་
སྤྲུལ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དེ། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར་དང། སེམས་རྟེན་དེ་རྣལ་འབྱོར་བར་ངལ་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་བཞིའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཟུགས་ཇི་འདོད་སྤྲུལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
དང་ཤེས་རབ་དེ། གཟུགས་མེད་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར་དང་སེམས་རྟེན་དེས་གཟུགས་སྡུག་པ་ཡིད་འོང་སྤྲུལ་པ་ལ་དགའ། མི་སྡུག་པ་ཡིན་མི་འོད་ལ་སྦྲུལ་པར་མི་དགའ་བའི་གཉེན་པོར་གཟུགས་སྡུག་མི་སྡུག་
ཕན་ཚུན་ལྟོས་བཅས་དང། བདག་གཅིག་པར་གོམས་བར་བྱས་ཏེ། ལྟོས་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་གཉིས་བསམ་ནས་མཐར་གཟུགས་ཐམས་ཅད་སྡུག་པ་ཡིད་འོད་དུ་མོས་པའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ཤེས་རབ་དེ་གཟུགས་སྡུག་པའི་རྣམ་ཐར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་འདི་དང་འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་གཉིས་ལ་ལན་མང་གནས་པས་འདི་གཉིས་སྟོན་པ་ན། མདོ་ལས། ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་

[058B] །ཞེས་གསུངས་ལ་གཞན་ལམ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཐར་ཕྱི་མ་ལྔའི་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ་རྟེན་རྣམ་ཐར་དང་པོ་ཐོབ་ཅིང་སེམས་རྟེན་དང་ཡུལ་འདྲ་ཞིང་ལྟ་ཚུལ་རྣལ་འབྱོར་བར་ངལ་
གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནམ་མཁའི་མིང་བཞིའི་འདུ་ཤེས་བཞག་སྟེ་མོས་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གཟུགས་མེད་པའི་དངོས་གཞི་དང། ཚོར་འདུ་རགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་འགོག་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་
དེས་ཚིག་ཡོད་དེ། ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆ་སྙོམས་པའམ་སེམས་སེམས་བྱུང་ཆ་མཉམ་དུ་བྱེད་པས་ན་སྙོམས་འཇུག་དང། རང་སའི་ཀུན་དཀྲིས་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་ཐར་དུ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། མཛོད་འགྲེལ་
ལས་སོ། །གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྣམ་ཐར་དང་པོ་གསུམ་མི་ལུས་རྟེན་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེ་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་བྱང་སེམས་ཀྱིས་གཟུགས་དང་འདོད་ལྷའི་ལུས་རྟེན་ལ་
ཡང་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། བྱང་སེམས་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་དང་འདོད་ལྷའི་རྟེན་ལ་ཡང་སྒོམ་ནུས་སམ་སྙམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ འགྲེལ་བར། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་
པའི་ལམ་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་དང། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་དང། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་སྟེ་དགུའོ། །ཞེས་བྱུང། འཕྲོས་སྦྱོར་མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཡུམ་ལ། ཤེར་ཕྱིན་འདི་

[059A]༄༅། །ནི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས། འགྲེལ་པ་ལས་འཆད་པར་འདི་བྱུང་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་མཐར་གནས་
སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡོད་དེ། འདས་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་བརྒྱད་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་སྟེ་དགུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདས་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་
ཡོད་ཅིང། འགོག་སྙོམས་འཕགས་ལམ་གྱིས་ཐོབ་ཅིང་སྙོམས་འཇུག་གི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་དོན་ཡོད་དེ། སྙོམས་པར་འཇུག་ཚེ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། མཐར་གྱི་ཏེ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་དང་ཐོབ་ཚུལ་
དེ་ལྟར་དགོས་པས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་དགག་བཞག་སྤང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་བོ་དང། སངས་འཕགས་འགོག་སྙོམས་ལ་མི་འཇུག་ཟེར་ན། རྩ་བར། སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་
དང༑ ༑ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སངས་འཕགས་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། མདོ་དུ་མས་དེ་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་ཚུལ་བཤད་པའི་
ཕྱིར༑ མདོ་མ་མཐོང་པར་ཟད་དོ། །ཁ་་ཨིག་ན་དེ། འགོག་སྙོམས་ལྡན་མིན་དུ་འདོད་བཞིན་དུ་འགོག་སྙོམས་དང་འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་དོན་གཅིག་ཟེར་ན། འོ་ན། འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་ལ་ལམ་གྱིས་ཁྱབ་ཅིང། འགོག་སྙོམས་

[059B] །ཁྱོད་ཀྱི་ངམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ནི་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདས་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་བསྐྱེད་
ནུས་པ་དང། འགོག་སྙོམས་འདས་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དུ་བཞག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁ་ཅིག་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་འགོག་སྙོམས་གསར་སྐྱེ་
ཡོད་ཟེར་ན། འོ་ན། མཛད་ལས། གཉིས་ཀ་འདོད་དང་གཟུགས་རྟེན་ཅན་།འགོག་པ་དང་པོ་མིའི་ནང་དུ། །ཞེས་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་དེ་གསར་སྐྱེ་ལ་མིའི་རྟེན་ཅན་གྱིས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། དེར་ཐལ་
གཟུགས་མེད་རྟེན་ལ་གསར་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་དེ་སྒོམ་པའི་རྟེན་ལ་མིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། མཛོད་རང་འགྲེལ་ལས། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་དང་པོར་མི་དག་གི་ནང་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཕྱིས་
སུ་ཉམས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་སྒོམ་པའི་རྟེན་ལ་མིས་ཁྱབ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཡང་ཁ་ཅིག་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གཅིག་མེད་ཟེར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྙོམས་འཇུག་དགུའི་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་སེམས་ཕྲ་མོ་

[060A]༄༅། །གཅིག་ཡོད་པས་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྡེ་བདུན་རྒྱན་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་ལས། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་སེམས་མེད་པར་མི་འཐད་ལ། ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་ཡང་ཡོད་
པར་མི་འཐད་པའི་རིགས་པ་དག་གིས་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པར་གྲུབ་ཅིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། བྱན་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་
ཉིད་གནས་གྱུར་པས་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་
ཐལ༑ རྒྱལ་ཚབ་དེ་ལ་འདས་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། འགོག་སྙོམས་འདས་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་འདས་ལམ་སྟོབས་ཀྱིས་
ཐོབ་པར་བཤད་ཙམ་དང། སྙོམས་འཇུག་གི་ཡུལ་སེམས་མེད་ལྡན་མིན་ལ་ཡང་དགོངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདས་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང་དགུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་
ལས༑ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་དང། གཟུགས་མེད་བཞི་དང་འགོག་བའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་སྟེ་དགུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེའི་

[060B] ཟླ་གྲངས་ལྟར་ན་དེ་ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་བ་དང། འཕགས་སེང་གཉིས་ཚོར་འདུ་རགས་པ་བཀག་པའི་ལྡན་མིན་ལ་མི་བཞེད་པར་ཐལ། དེའི་སྙོམས་འཇུག་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཞན་གྱིས་མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པའི་དོན་དུ་མཛད་ནས་ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་བ་གཅིག་ལ་
མཛད་ལ། འདིར་ནི་སློབ་དཔོན་དང་འཕགས་པ་གཉིས་ཀས་ཚོགས་དྲུག་འཁོར་དང་བཅས་པ་རགས་པ་བཀག་པའི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བཞེད་པར་གསལ་གྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་
ཡུལ་ཚར་འདུ་རགས་པ་འགོག་པའམ། ཡུལ་དེ་རགས་པ་བཀག་པའི་འགོག་སྙོམས་བཏགས་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་བས་ས་བཅུ་པའི་དོན་དུ་བྱས་ནས་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པ་ཚེར་འདུ་
རགས་པ་བཀག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། སློབ་དཔོན་དང་འཕགས་པས་གཞི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཚོར་འདུ་རགས་པ་བཀག་པའི་ལྡན་མིན་གྱི་ངོ་བོར་བསྐྱེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞེད་ཅེས་པའི་
དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྡེ་བདུན་རྒྱན་ལས། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་བཞིན་པའི་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གསལ་བའི་ཚད་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་ཅུང་ཞིག་གདོན་མི་ཟ་༄༅། །པར་ཁས་བླངས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བཞེད་པ་སྲས་མཆོག་ཟླ་བྲལ་གཉིས་ལ་བསྩལ་པ་དེ་བཀོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས་མི་གསལ་
བ་ཚོར་འདུ་རགས་བཀག་པའི་སེམས་ཕྲ་མོས་བཤད་པ་ལྟར་རྣམ་བཤད་ཀྱང་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་ལས། ཞི་བར་གནས་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་པ་
འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཚོར་བ་བཀག་ན་སེམས་མེད་ཀྱང། ཚོར་འདུ་རགས་པ་བཀག་བའི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་པས་སེམས་དང་ཤེས་པ་ཡོད་བའི་
ཕྱིར༑ རྣམ་བཤད་ལས། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་རགས་བཞི་བས་ཞི་བར་གནས་པའི་ལམ་གྱི་རངྦྮིན་་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་རྣམ་བར་ཐར་བ་གཅིག་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདུ་ཤེས་
དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་ཞེས་པ་ལས་རགས་བ་མ་སྦྱར་ཡང་དོན་རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། འདི་ཡང་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང་རྣམ་ཐར་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། དེ་ཤེས་སམ་
སློབ་དཔོན་དང་འཕགས་པས་སྙོམས་འདུག་དགུའི་འགོག་བའི་སྐབས་སུ་ཁྱད་པར་མ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། རྣམ་ཐར་དུ་སུ་བཤད་ཟིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་

[061B]འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཚོར་འདུ་དང་སེམས་གཏན་མེད་ལུང་རིགས་དུ་མས་མི་རུང་བས་རགས་པ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། སྡེ་བདུན་རྒྱན་ལས། ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་བདག་
གིས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ཉོན་ཡིད་ཡོད་པར་མི་འདོད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་རགས་པ་འཁོར་བཅས་མ་ལུས་བར་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་གཏན་མེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མི་འཐད་
པའི་རྒྱུན་ཚན་ལུང་རིགས་ལྔ་སོགས་ཀྱིས་སོ། །གཞན་ཡང། ཉི་སྣང་ལས། ཞི་བར་གནས་པའི་ལམ་ནི་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་འཕགས་ལམ་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཁྱབ་སྟེ། འདི་ཞི་བ་དང་རྣམ་ཐར་གྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་འཕགས་ལམ་དུ་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྡུ་བ་ལས་གང་དུ་དེ་དག་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོའི་སྒྲར་གསུངས་པ་དེར་ནི་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་
ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟེན་སྟོན་པ་ན་རྣམ་བཤད་ལས། འདི་ལ་ཉན་རང་འཕགས་པ་དག་ཀྱང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཀུན་
གཞིའི་སྟེང་དུ་ཚོགས་དྲུག་འཁོར་བཅས་བཀག་པ་ལ་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་ཀུན་གཞི་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་ཆེན་དུ་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཉིད་དང་ཞེས་

[062A]༄༅། །དྲངས་ཙམ་མ་གཏོགས་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་བཤད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འཕགས་སེང་དང་སྡེ་བདུན་སྐབས་སུ་ཀུན་གཞི་འདོད་པ་མུན་མདའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞི་འཚོས་ཀྱང། དབུ་མ་
རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་གིས་ནི་གང་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སེམས་གཉིས་འབྱུང་བ་འདི་ནི་གནས་མེད་དོ། །ནས། ལུང་དང་འགལ་བ་བཟློག་དཀའོ། །ཞེས་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་མཐོང་
བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྡེ་བདུན་རྒྱན་ལས། སྡེ་བདུན་གྱི་སྐབས་སུ་ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ནི་རང་ཉིད་མ་རིག་པའི་དམུས་ལོང་ཞེས་སོ། །འཕགས་ཡུལ་དུ་འདོད་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་
དེ༑ ཁ་ཅིག་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གི་ངོ་བོ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་བཀག་ཙམ་ལ་འདོད། ཁ་ཅིག་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་འདོད་ཁ་ཅིག་རྟེན་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགོག་པའི་གནས་
སྐབས་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་དོན་གསང་ལས། ཁ་ཅིག་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མི་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཁོ་
ན་ཡིན་པར་འདོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཕལ་འགྱུར་བས་ས་དྲུག་བར་འདོད་པའི་ཡུལ་དང་འགྲིག་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དོན་གསང་ལས། ཁ་ཅིག་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་

[062B] གསུམ་བ་གྲུབ་སྟེ། དོན་གསང་ལས། ཁ་ཅིག་རྟེན་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགོག་པའི་གནས་སྐབས་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དང་པོ་ཡང་མི་འཐད་
གཉིས་པ་ཡང་མི་འཐད། གསུམ་པ་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར༑ དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་གོ་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དོན་
གསང་ལས། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་བསྟུས་ལས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྒྲུབ་བྱེད་སྔ་ཕྱི་བསྡོམ་
པས་རྣམ་པར་ཡིན་པས་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྡན་མིན་ཡང་ཁེགས་པས་ལོག་རྟོག་སྔ་མ་གཉིས་བསལ་བའི་ཕྱིར། དོན་གསང་ལས། དེ་པ་དུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དང་ལྡན་པ་མིན་པ་རྣམས་ཀྱང་
བསལ་བའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་སྤངས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དོན་གསང་ལས་རྟོགས་པ་གཞན་གཉིས་ལས་ཀྱང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
འདིས་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་དང་འགལ་བར་འདོད་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པར་ཐལ། དེའི་ནང་གི་འགོག་སྙོམས་ལ་ཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཏིང་ངེ་

[063A]༄༅། །འཛིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དགག་གཞི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་ཚོགས་དྲུག་རགས་པ་འཁོར་བཅས་བཀག་པའི་ལྡན་མིན་དེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འོན་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་
དུས་སུ་སེམས་རགས་པ་མེད་ཀྱང་ཕྲ་བ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་དུས་སུ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལྡན་མིན་དུ་འདོད་པ་འབྲེལ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང། འདུ་ཤེས་མེད་བའི་སྙོམས་འཇུག་ཆོས་ཅན། འགོག་
པའི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། རྟག་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་དོན་གསང་གིས་གསུམ་པ་བཀག་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ན་འཕགས་པ་རྣམས་འདུ་ཤེས་མེད་པ་གཡངས་དང་འགོག་པ་ལ་ཞི་བར་
ལྟ་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དོན་གསང་ལས། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་འདིར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདིར་འགྱུར་
ཞེས་པ་གཡང་ས་དང། ཞི་བར་ཇི་ལྟར་ལྟ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་དུས་སུ་སེམས་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་པར་མདོ་ལས་གཤད་པའི་ཕྱིར། མཆོད་སྦྱིན་ལས་ཞུས་པ་
ལས༑ དགེ་སློང་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལུས་ལས་འདས་པ་ལག་སམ་ལུས་དང་མ་བྲལ་བ་ལགས། ཞེས་ཞུས་བའི་ལན་དུ། མདོ་ལས། དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་དང་མ་བྲལ་བའོ། །ཞེས་

[063B] ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་གཞི་འདོད་པས་འདི་ཀུན་གཞིའི་ཤེས་བྱེད་དང་མི་འདོད་པས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་འཇུག་ཤེས་རགས་པ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་ཕྲ་བ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས་ཕྲ་བ་ཕྲ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སེམས་ཕྲ་མོ་ཡང་ན་ལུང་དང་འགལ་བ་དང། སེམས་ཅན་དུ་མི་རུང་བ་དང། ཤི་ལུས་སུ་ཐལ་བ་དང། གྲུབ་མཐས་གང་ཟག་ངོས་འཛིན་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྡེ་
བདུན་རྒྱན་ལས། ཤེས་པ་མེད་པར་མི་འཐད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་
པ་ནས། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བོའི་ལུས་རུལ་བ་ལ་སོག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང། སྐྱེས་བུ་ཡིན་ན་ཕུང་པོ་བྮིའམ་ལྔའི་ཚོགས་པ་ཡིན་པར་འདོང་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་སེམས་ཐལ་རང་
ཀུན་གྱིས་དྲངས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཚོགས་རྣམས་ལ། །བརྟེན་ནས་ཤིང་ལྟར་བརྗོད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་ནས། །ཀུན་རྫོབ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འགོག་པའི་
སྙོམས་འཇུག་གི་ཚེ་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་བཤད། ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་བཤད། ཤེར་མདོ་ལས་ཀྱང་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སའི་སྙིང་པོ་འཁོར་ལོ་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་

[064A]༄༅། །སེམས་དཔའ་འགོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕ་གནས་ནས་ཚོར་བ་གསུམ་དང། འདུ་ཤེས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གཅོད་དེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང། གཡོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་མེད་པར། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཚོར་འདུ་རགས་པ་གསུམ་གཅོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཐར་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ལུང་ལས། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་འདས་ཏེ་འདུ་ཤེས་
དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་སྟེ་གནས་སོ༑ །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཐར་ལའང་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་ལ་སེམས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་
མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུམ་ལས། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་སྟེ་གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དེ། ཞེས་དང་
ཡང་ཤེར་མདོ་ལས། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་ཏེ་གནས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་
སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཕྲ་མོ་དེ་ཡང་བཀག་པ་ན་དམིགས་པ་མེད་པས་སེམས་འགག་ནས་མི་

[064B] ཉན་ས་ལས། འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་སེམས་སྐྱོད་པར་བྱེད་ཅིང། དེའི་སེམས་དེ་དེ་ལས་བསྐྱོད་པ་ན་དམིགས་པ་མི་རྙེད་དོ། །མ་རྙེད་ན་འགག་ཅིང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང་
སྦྱོང་འཇུག་ལས། འགག་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ལུང་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་ཟིན་དེ་ལྟར་སྣང་མོད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ་སྟེ། སེམས་སྔ་མའི་དམིགས་
པོ་བོར་པས་སེམས་སྔ་མ་དེ་འགག་ནས་སེམས་སྟེང་དུ་ཚོར་འདུ་རགས་པ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་འཇུག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེར་ཐལ། སྡེ་བདུན་རྒྱན་ལས། འོ་ན། ཡིད་ཤེས་ཡོད་ན་ཚོར་བ་དང་འདུ་
ཤེས་ཡོད་དགོས་ལ། ཞེས་པ་ནས། ཚོར་འདུ་རགས་པ་མ་ལུས་པ་བཀག་པ་ཡིན་ཅིང། རགས་པ་ངས་ཀྱང་མི་འདོད་ལ་མི་གསལ་བཙམ་ཡང་མེད་དགོས་ན་ཀུན་གཞི་དེའི་ཚེ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་ལ་ཡང་སྐྱོན་འབྱུང་སྟེ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལེགས་བཤད་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པར་གྱིས། དེས་ན་སྙོམས་འཇུག་ལས་ལངས་མ་ཐག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་འཐད་ཅིང། མེད་ན་དེའི་དངོས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་སྙོམས་པར་
འཇུག་ཁ་མའི་སེམས་དང་དེའི་བར་དངོས་པོ་གཞན་ལོ་དང་བསྐལ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྣམ་ཤེས་མིན་པས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །ཉེར་ལེན་མིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་འགྲུབ། །ལྟ་བུ་དུ་མ་ཡོད་པའི་

[065A]༄༅། །ཕྱིར་ཏེ། སྡེ་བདུན་རྒྱན་ལས། སྙོམས་འཇུག་ལས་ལངས་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེའི་དངོས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ཡོད་མེད། ཅེས་སོགས་དང། དེ་ཉིད་ལས། དེས་ན་སྙོམས་འཇུག་ལས་ལྡང་
བའི་ཡིད་ཤེས་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་དེ། ལངས་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་ཉེར་ལེན་དང་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡིན་པར་གྲུབ་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དཔྱད་པ་རྫོགས་པར་གནང་འདུག་པས་ལེགས་པར་
དཔྱད་པར་གོ་ནས་བྲིས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། བྱང་སེམས་དེ་ལ་ཞག་བདུན་ལས་ལྷག་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་སྟེ། གཞན་དོན་དོར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཞན་དོན་དུ་དེ་ལས་རིང་
བར་ཞུགས་པའི་རྟོགས་བརྗོད་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྙིང་རྗེ་པད་དཀར་ལས། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོག་པའི་བྱང་སེམས་འགོ་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་སེམས་ཀྱིས་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་འདའ་
བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། འགོག་སྙོམས་སེམས་མེད་དང། དེ་སྐྱེད་བྱེད་སྲིད་རྩེའི་སེམས་ཁོ་ན་དེའི་སེམས་རྟེན་ཟེར། ཡང་ཁ་ཅིག་འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་སེམས་རྟེན་ཡོད་ལ་
འགོག་སྙོམས་ལ་སེམས་རྟེན་དུས་ཀུན་ཏུ་མེད་ཟེར། དེ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་སེམས་རྟེན་ཐོག་མར་སྲིད་རྩེའི་སེམས་དང་རྗེས་སུ་ཟག་མེད་ས་དགུའི་སེམས་རྟེན་བྱས་ནས་ཀྱང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡོད་

[065B] དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མཛོད་ལས། ཕྲ་བ་ཕྲ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ། །ཞེས་དང། མདོ་ལས། འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས་ཀྱང། སྲིད་རྩེའི་སེམས་དེ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས། ནས། མངོན་པ་བ་རྣམས་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དམིགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཡུམ་ལས། བསམ་
གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་དེ་ལས་ལངས་ནས་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ནས། དེ་ལས་ལངས་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་དེ་ལས་ལངས་
ནས་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས་ཀྱང། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། ཞེས་དང་
གསེར་འཕྲེང་ལས། འོན་ཀྱང་ཡུམ་གྱི་མདོར་ས་དགུ་ཀའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་པས་སྔ་མ་ནི་རྩོམ་པ་དང་པོའི་ཚེ་ལ་འདོད་དགོས་སོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཚོར་འདུ་ཕྲ་བའང་འགོག་
པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་རགས་པ་འགོག་རྒྱུའི་དགག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཚོར་འདུ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་རགས་པ་མི་དབེན་པར་མཐོང་ནས། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། ཚོར་བ་དང་
[066A]༄༅། །འདུ་ཤེས་རགས་པ་ཞི་བས་ཞི་བར་གནས་པའི་ལམ་གྱི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་ཁྱད་པར་བདུན་ཡོད་དེ། རྟེན་གང་ཟག་དང། སེམས་
རྟེན་དང། ཡིད་བྱེད་གང་གིས། དགག་བྱ་གང་འགོག་པ་དང། ངོ་བོ་དང། དུས་ཇི་ཙམ་དང། ཁམས་གང་དུ་བྱེད་པ་བདུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་བཞིའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སོགས་བཤད་ཟིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་འདོད་
ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཐལ་འགྱུར་བདག་གིས་མདོ་སྡེས་བཅུ་བར་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཉིད་ལ་ཚོར་འདུ་རགས་པ་བཀག་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ལ་འདོད། འཕགས་སེང་གཉིས་འགོག་པ་ལ་ཚོར་འདུ་རགས་པ་ཞི་བའི་
མཉམ་བཞག་ལ་འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་དུ་འདོད་པ་ལྟར་སྙོམས་འཇུག་ཡང་རུང་ལ། ཡུལ་ལྡན་མིན་ཡང་བཞེད། མདོ་སེམས་གཉིས་དེ་དུས་སེམས་ཡོད་ཀྱང་འགོག་སྙོམས་ནི་འཇུག་ཤེས་ཀྱི་ཚོར་འདུ་རགས་པ་བཀག་
པའི་ལྡན་མིན་དུས་སྡེ་དང་སྡོམ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷག་མ་བཤད་ཟིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ་ཐེག་ཆེན་གྱིས་དང་པོ་ནས་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་
དེས་དྲུག་པ་མཐོབ་པར་དུ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། ཤེས་རབ་གནས་པའི་འགོག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དུས་ཐུང་དུ་གཅིག་ལ་དགོངས་

[066B] མདོ་སྡེས་བཅུ་པ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དྲུག་པ་ཡན་ཆད་དུ་འགོ་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ལྡང་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ངེད་ཀྱི་དམ་བཅའ་
འཐད་པར་ཐལ། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་ཐེག་ཆེན་ལ་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། འདི་དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བ་ལ་ནི་ས་དྲུག་པ་ཡན་ཆད་དུ་ཐོབ། ཅེས་དང། ཀུན་བཏུས་དར་ཊིཀ་ལས་
དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པས་དྲུག་པ་ནས་སྙོམས་བར་འཇུག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡུལ་ཅན་ཁྱད་པར་བ་ཡུན་ཐུང་དུའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་དགོངས་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བཅུ་བའི་
མདོ་ལས། ས་དྲུག་པ་ཡན་ཆད་དུ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་བར་འཇུག་ཅིང་ལྡང་སྟེ་ས་བདུན་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དང་སྐད་ཅིག་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་
ཐེག་ཆེན་གྱིས་ཞག་བདུན་ལས་ལྷག་འགོག་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མི་འཐད་བར་ཐལ། དེ་ལས་ལྷག་ཞུགས་ན་གཞན་དོན་རྒྱུན་ཆད་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལས། ཞག་བདུན་ལས་ལྷག་
པར་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱོད་པ་ལས་དམན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ་ཉན་རང་ལྟར་རང་དོན་དུ་ཞི་བདེས་ཞུགས་ན་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དམན་པ་སྟེ་

[067A]༄༅། །བྲལ་བར་འགྱུར། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡུད་པས་ཤེས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་དེ་ལྡན་མིན་ཡིན་པར་ཐལ། མཛོད་དང་ཀུན་བཏུས་སུ་ལྡན་མིན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གྲུབ་མཐའ་དང་
ཁུང་གཏན་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྨྲའོ། །ལྔ་པ་ནི། འགྲེལ་བ་ལས། སྤོང་པའི་ལམ་ལ་སོགས་བྱུང། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྤོང་བའི་ལམ་ལ་བཞི་ཡོད་དེ། ཆོས་བཟོད་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ཤེས་རྣམ་བདེན་བཞིའི་སྐོ་
ནས་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ནི། འགྲེལ་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་སོགས་བྱུང། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ཁོ་ནར་བགྲོད་པའི་ལམ་ལ་བཅུ་ཡོད་དེ། དེ་འདྲ་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར། སྨྲས་པ། མ་དུལ་ཚོར་དང་ཉོན་མོངས་དྲི་ངན་བྲལ་།ལྷག་བསམ་དག་པའི་རིན་ཆེན་ས་རྡོལ་ནས། །རྨད་བྱུང་སྲིད་ཞིའི་འདོད་དགུ་ཀུན་སྟེར་བའི། །ལམ་ཤེས་རྣམས་ད་ཡོངས་འདུའི་ལྗོན་ཤིང་མཚར། །ལེགས་
བཤད་རང་དང་བློ་མཐུན་རིན་ཆེན་གྱི། །སྣ་ཚོགས་རྒྱན་འཕྱངས་ཁེངས་བྲལ་འདུད་པའི་ཤིང། །རིན་ཆེན་ཀུན་ལས་གྲུབ་ཀྱང་མཉེན་ལྷུག་ཅན། །འཇིག་རྟེན་དོན་གྲུབ་སྒྲུབ་བྱེད་བླ་ན་འབར། །ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་
སུ་བཅད་པའོ།། །གསུམ་པ་རྣམས་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་མདོར་བསྟན་དང། རྒྱས་བཤད་དང། དོན་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་ནི། འགྲེལ་པ་ལས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་

[067B] ཞེས་བྱུང། འཕྲོས་སྦྱོར་མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། ཕར་ཕྱིན་འདི་ནི་སྟོབས་བཅུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་བའོ། །ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་
བའི་ཕྱིར་རོའི་བར་མདོ་བདུན་གྱིས་བཤད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་འདི་བྱུང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རྣམ་པ་སོ་དགུ་ཡོད་དེ། སྟོབས་བཅུ། མི་འཇིགས་པ་བཞི། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་
བཞི༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། རང་བྱུང་གི་ཤེས་རྣམ་དང། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་བར་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་
མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན། ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་རྟོགས་རིགས་ཡིན་པར་ཐལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་
རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་དོན་རྣམ་དང་ཤེས་རྣམ་གཉིས་ཡོད་པས་ཤེས་རྣམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་བཤད་ལས། ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་བའི་ཡེ་ཤེས་
དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ས་ན་ཉན་

[068A]༄༅། །ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་དང། རང་རྒྱལ་གྱི་དེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་དེ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བསན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་།འདིའི་དེ་
བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་སོ་དགུའི་གཅིག་ལ་འདྲེན་ཟེར་ན། སངས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་འཕགས་པ་འོག་
མའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་དེ། ཐུན་མོང་བའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད། རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་མཚན་ཉིད་པ་འཕགས་པ་འོག་མའི་རྒྱུད་ལ་མེད་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་དེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་
མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་ཟེར་ན། འོ་ན། གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཆོས་ཅན། ཐུན་མོང་བའི་དེར་ཐལ་མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་འཕགས་པ་འོག་མ་བྱང་འཕགས་ཀྱི་
རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཉེར་ལེན་བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྟོབས་བཅུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་

[068B] རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་མཚན་ཉིད་པ་འཕགས་པ་འོག་མའི་རྒྱུད་ལ་མེད་པར་ཐལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་བསོ་དགུ་པོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
རྩ་བར། སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས། དེ་ལྟར་ན་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བཅུ་དང་བཞི་དང། བཅོ་བརྒྱད་དང། གཅིག་དང། གཅིག་དང། གཅིག་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་
ལམ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་མི་འཐད་བར་ཐལ་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དགུ་བ་ནས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས་
སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་བློ་བཟང། །ས་དེ་ལེགས་བའི་བློ་གྲོས་ཡིན་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱན་གྱི་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇོམས་པ་ལ་ལྷའི་དབང་པོའི་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཚུངས་
པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་དེ། འདིར་བསྟན་སྟོབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། སངས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། འདིར་བསྟན་སྟོབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན་
རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ངོས་སྐལ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་སྤངས་ཟིན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་

[069A]༄༅། །འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ང་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་མཐུན་གྱི་རྒོལ་བ་མེད་པས་མི་འཇིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་དེ། འདིར་བསྟན་མི་འཇིགས་
བའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། སངས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་ཆོས་ཅན། འདིར་བསྟན་མི་འཇིགས་བ་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐུན་མོང་
མ་ཡིན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཞི་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཆད་བྱ་འཆད་བྱེད་ཀྱི་སྤོབས་པ་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་མཁྱེན་བ་དེ། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་
པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། སངས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་དང། ཕྱི་དོན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་ཡིན་པར་ཐལ་མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་
འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བདེན་གཉིས་ལས། མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཀྱང། །ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཁྱབ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དེར་ཐལ་
ལོ༑ ༑འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་སངས་རྒྱས་སའི་གཞི་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་བདག་རྒྱན་དུ་གྱུར་པའི་མཐར་ཐུག་གི་མཁྱེན་པ། རང་བྱུང་གི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་

[069B] རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། རང་བྱུང་གི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་དང་རང་བྱུང་གཉིས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས། ཡང་
ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མཐར་ཐུག་པའི་མཁྱེན་པ་དེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། སངས་འཕགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཆོས་ཅན་མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར་
རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལམ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །རང་ལུགས་ལ། རང་གི་སྡེ་ཚན་མཚན་ཉིད་པ་འཕགས་པ་འོག་མའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་མཐར་ཐུག་གི་མཁྱེན་པ་དེ། ཐུན་མོང་བའི་རྣམ་མཁྱེན་
གྱི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད། དཔེར་ན།ཤེས་སོ་བདུན་དང་ཉེར་བདུན་ལྟ་བུ། རང་གི་སྡེ་ཚན་མཚན་ཉིད་པ་འཕགས་པ་འོག་མའི་རྒྱུད་ལ་མེད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་མཐར་ཐུག་གི་མཁྱེན་པ་དེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་
བའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད། ཐུན་མོང་བ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་དོན་རང་གི་སྡེ་ཚན་མཚན་ཉིད་པ་འཕགས་པ་འོག་མའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཆ་ནས་འཇོག་དབྱེ་ན། སྟོབས་བཅུ། མི་འཇིགས་པ་བཞི། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་
རིག་པ་བཞི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རྣམ། རང་བྱུང་གི་ཤེས་རྣམ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་དང་སྡེ་ཚན་བདུན་ཡོད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་རྟོགས་ལ། མི་མཐུན་

[070A]༄༅། །ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་ཞིང། དེ་དག་གིས་བརྫི་མི་ནུས་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་མཁྱེན་པ་དེ། སྟོབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་དོན་ཡང་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། དེ་དག་ཀྱང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་
ལས་རྒྱལ་ཞིང་དེ་དག་གིས་མི་རྫི་བས་སྟོབས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབྱེ་ན། བཅུ་ཡོད་དེ། འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལ་གནས་དང་གནས་མིན་པ་དང། ནས། སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུ་དང། ཞེས་སོ་།འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་
སྟོན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་མཁྱེན་པ་དེ། མི་འཇིགས་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། རང་དོན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་གཉིས་དང། གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་གཉིས་དང་བཞི་ཡོད། འགྲེལ་པ་ལས་
ང་ནི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཞལ་གྱིས་འཆེས་པ་དང་ཞེས་སོགས་བྱུང། འཆད་བྱ་འཆད་བྱེད་ཀྱི་སྤོབས་པ་སོ་སོར་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་མཐར་ཐུག་གི་ལམ་དེ། སོ་སོ་ཡང་
དག་རིག་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། ཆོས་དང། དོན་དང་དེས་ཚིག་དང། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་ཡོད་དེ། འགྲེལ་པ་ལས། རྣམ་གྲངས་དང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། སོགས་བྱུང། རང་གི་སྡེ་ཚན་མཚན་ཉིད་པ་
འཕགས་པ་འོག་མ་དང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་འདྲེས་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་མཁྱེན་པ་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། རྟོགས་པ་མ་འདྲེལ་པ་

[070B] སྤྱོད་པ་མ་འདྲེས་པ་དྲུག་འཕྲིན་ཝས་མ་འདྲེས་པ་གསུམ། ཡེ་ཤེས་མ་འདྲེས་པ་གསུམ་དང་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དངོས་བསྟན་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་འདིར་མཁྱེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལས། སངས་རྒྱས་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཤད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་གཞན་ལམ་ལྟོས་པའི་རང་བྱུང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ། རང་བྱུང་གི་ཤེས་རྣམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ལུང་ལས། ཉེར་འགྲོ་ང་ནི་
སངས་རྒྱས་ཏེ། །ང་ལ་སློབ་དཔོན་སུ་ཡང་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིའི་རང་བྱུང་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཡུལ་ཆོས་ཉིད་དང། ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་འཕྲེང་ལས་རང་བྱུང་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་
དབྱངས་དང། སྲིད་པ་ཐམ་བས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་འདིར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འཛིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལས། ཆོས་
ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་རང་བྱུང་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། དང་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཤད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་འདིར་གཉིས་པ་བཟུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་
[071A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ལུས་བར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་མཐར་ཐུག་གི་མཁྱེན་པ་དེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩོད་སྤོང་ལ་ཁ་ཅིག་རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། རང་བྱུང་ཡིན་པར་ཐལ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འདོད་རྒྱལ་དུ་ཕྱུང་
བར་ཐལ། རང་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། རང་བྱུང་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡོད་བའི་ཕྱིར་ནམ་
ཁྱབ་སྟེ། འོ་ན། ཡང་དག་པར་སངས་རྒྱས་ཡོད་པར་ཐལ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་དུ་གྲོལ་བར་ཐལ་
སངས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་པོ་དེ་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇོམས་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་འཇོམས་པ་ལ་ལྷའི་དབང་པོའི་རྡོ་རྗེ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སྟོབས་རྣམས་མ་
རིག་སྒྲིབ་ལ་རྡོ་རྗེ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་ལས། འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལམ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་དགག་བཞག་

[071B] དང་པོ་ལ་བྱེ་སྨྲའི་བཙུན་བ་ཆོས་སྐྱོབ་དངོས་པོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་ནས་ད་ལྟར་བ་དང། ད་ལྟར་བ་ནས་འདས་པར་འདུག་པ་ན། མ་འོངས་བ་དང་ད་ལྟར་བའི་དངོས་པོ་འདོད་གྱི་མ་
འོངས་བ་དང་ད་ལྟར་བའི་རྫས་མི་འདོར་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན། གསེར་གྱི་སྣོད་བཅོམ་ནས་རྒྱན་བྱེད་པ་ན་དབྱིབས་འདོར་ཀྱང་ཁ་དོག་མི་འགྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར། བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས་ནི་མཚན་ཉིད་འགྱུར་བ་སྨྲ་པ་ཡིན་ཏེ་
དེས་དུས་རེ་རེ་ཡང་དུས་གསུམ་ཀའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ཀྱང་གང་ཤས་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་དབྱིག་བཤེས་ནི་གནས་སྐབས་འགྱུར་བ་སྨྲ་པ་ཡིན་ཏེ། མྱུ་གུ་སོགས་དངོས་པོ་གཅིག་ཀྱང་མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་
པའི་གནས་སྐབས་སོ་སོར་བྱིན་པ་མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པར་འཇོག་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་སངས་རྒྱས་ལྷ་རང་བཞིན་གཞན་འགྱུར་སྨྲ་པ་ཡིན་ཏེ། བུད་མེད་གཅིག་ལྟོས་ས་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་དང་བུ་མོར་བརྗོད་པ་ལྟར་དངོས་པོ་
གཅིག་ཀྱང་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་འོངས་པ་དང་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ནས་འདས་བར་འཇོག་ཅེས་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། རྣམ་བཞི་དངོས་དང་མཚན་ཉིད་དང། །གནས་སྐབས་གཞན་གཞན་འགྱུར་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་
ལྟར་རོ། །དེ་བཞི་མི་འཐད་པར་ཐལ། དང་པོ་གྲངས་ཅན་གྱི་ལུགས་དང། གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བའི་སྐྱོན་དང། གསུམ་པ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་མི་བྱེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་མེད་པའི་སྐྱོན་དང། བཞི་པ་ལ་དུས་འཆོལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་

[072A]༄༅། །ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་བཞི་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདས་མ་འདོས་དུས་རྒྱུ་གུའི་ངོ་བོ་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དང་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚད་མདོད། སྐྱེས་ལ་འགག་པ་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་
སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་མ་བྱུང་བ་མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེས་ལམ་འགག་པ་ད་ལྟར་བའི་མཚན་ཉིད། དུས་གསུམ་དངོས་པོ་ཡིན་ཏོ། མ་གྲུབ་ན་འདས་པའི་དངོས་པོ་ཆོས་ཅན་
ད་ལྟར་བ་ཡིན་བར་ཐལ། དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འདས་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ད་ལྟར་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོགས་དང། རྒྱལ་པོ་གླང་དར་འདས་པ་དང། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་བསད་པ་ཡིན་
ཟེར༑ མང་བཀུར་བ་འདས་པ་དང། རྒྱལ་པོ་དུང་མ་འོངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། འདས་དང་མ་འོངས་བརྗོད་བྱ་མིན། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མང་བོས་བཀུར་འབྱུང་བར་གྱུར་བ་དང་
རྒྱལ་པོ་དུང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་འདོས་པ་སྟོན་པ་ན། མངོན་པ་ལས། རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སོགས་ལྟར་སྣང་མང་པོ་སྨྲའོ། །འོ་ན། འདས་
པ་ཆོས་ཅན། འདས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཐལ། འདས་པ་དང་འབྲས་བུའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འཁོར་གསུམ་ཡང་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཁྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་

[072B] འཁོར་གསུམ། གླང་དར་མཆོས་ཅན། ཡོད་པར་ཐལ། གསད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། མེད་པར་ཐལ། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་མེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་
གསུམ་ཁས། འཁོར་སྒྱུར་དུང་ཆོས་ཅན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་འོངས་པ་དང་འཁོར་སྒྱུར་གྱི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། སྐྱེས་པར་ཐལ། འཁོར་སྒྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་
ཡོད་ཀྱང་མ་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་གསུམ་ཁས། གཞན་ཡང། དུས་གསུམ་འཇོག་ཚེ་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་རང་གི་དུས་ལ་ལྟོས་ནས་འདས་མ་འོངས་རྩི་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེ་དུས་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་
གྱི་བརྗོད་དུས་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མང་བཀུར་དང་འཁོར་སྒྱུར་དུང་འདས་མ་འོངས་སུ་འཇོག་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ལས། མྱུ་གུ་ད་ལྟར་བ་ཡིན་མིན་ནི་མྱུ་གུའི་རང་དུས་ལ་ལྟོས་ནས་རྩི་དགོས་
པ་ཡིན་གྱི། དུས་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་པ་པོའི་གང་ཟག་དེའི་ངག་བརྗོད་བཞིན་པའི་དུས་ན་མྱུ་གུ་མེད་པས་མྱུ་གུ་ད་ལྟར་བ་མ་ཡིན་པར་འཇོག་པ་མིན་ཏེ། ཤེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་འདི་ལྟར་མགོ་ནས། ད་ལྟའང་སྣ་ཚོགས་སྨྲས་
སོ༑ ༑ཡང་ཁ་ཅིག་འདས་པ་ལ་ཞིག་པ་དང་མ་འོངས་བ་ལམ་སྐྱེས་པས་ཁྱབ་པར་ཁས་ལེན་ཅིང་རྒྱུ་སྔར་ཡོད་དང། འབྲས་བུ་ཕྱིས་འབྱུང་དུ་འདོད་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་རྣམས་འདས་པ་དང་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་རྣམས་མ་འོངས་པར་སྨྲ་

[073A]༄༅། །བ་ནི་ནང་འགལ་ཏེ། འོ་ན། བུམ་པ་སྐད་ཅིག་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་བུམ་པ་ཆོས་ཅན། ཞིག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་རང་དུས་ཆ་གསུམ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་སྐད་ཅིག་མཐའ་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་ཐོག་མཐའ་དབུས་བརྟགས་
དགོས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཞིག་པ་མ་ཡིན་བར་ཐལ་བུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། མ་ཁྱབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན་སྐྱེས་ལམ་འགག་བའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ད་ལྟར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་གསུམ་གྱི་སྔ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་འདྲ་བའི་སྐད་ཅིག་གསུམ་པའི་བུམ་པ་ཆོས་ཅན། མ་སྐྱེས་པར་ཐལ། མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུམ་
བསྔ་གྱི་བར་གསུམ་གྱི་ཕྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་སྐད་ཅིག་སྔ་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་སྐྱེས་ལ་འགག་པ་དེ་
འདས་པའི་མཚན་ཉིད། རྒྱུ་ཡོད་ལ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་མ་ཡོངས་པའི་མཚན་ཉིད། སྐྱེས་ལམ་འགག་པ་དེ་ད་ལྟར་བའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན་འདས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཡིན་ན་བྱས་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཡིན་ན་སྐྱེས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་

[073B] བུམ་པ་ཞིག་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མེད་དགག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཞིག་པ་དང་ཁྱོད་འདས་པ་མེད་དགག་ཡིན་པར་ཐལ་ཁྱོད་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་
མ་འོངས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་ཁྱོད་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བུམ་པ་མ་འོངས་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མེད་དགག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་
ན༑ བུམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མ་འོངས་པ་མེད་དགག་ཡིན་པར་ཐལ་ཁྱོད་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་སྔར་ཡོད་འདས་པའི་མཚན་ཉིད། ཕྱིས་འབྱུང་མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འོ་ན་རྒྱུ་ལ་འདས་པས་ཁྱབ་པ་དང་
འབྲས་བུ་ལ་མ་འོངས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་གཉིས་འཐད་པ་གང་ཞིག་རྒྱུ་སྡར་ཡོད་དང་འབྲས་བུ་ཕྱིས་འབྱུང་ཡང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ད་ལྟར་བ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་དངོས་པོ་ཡིན་
ན་ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་འཇིག་གསུམ་དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་དུས་ཡིན་ན་དེ་འཇིག་པ་དང་གནས་པའི་དུས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་དུས་
གཅིག་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མྱུ་གུའི་དངོས་རྒྱུའི་དུས་ཆོས་ཅན་མྱུ་གུའི་གནས་དུས་དང་འཇིག་དུས་ཡིན་པར་ཐལ། མྱུ་གུའི་སྐྱེ་བའི་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་གི་དངོས་རྒྱུའི་དུས་དང་རང་དུས་གང་རུང་དུ་སྐྱེ། རང་དུས་སུ་མི་

[074A]༄༅། །སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་རང་དུས་སུ་རང་གི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩ་བར་འདོད་ན། མྱུ་གུའི་དངོས་རྒྱུ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་དུས་སུ་མྱུ་གུ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དུས་སུ་
མྱུ་གུ་གནས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་དུས་སུ་དེ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འཇུག་པ་ལས་སྐྱེ་བཞིན་བ་ནི་སྐྱེ་ལ་ཕྱོགས་པས་ཡོད་མིན་ཞིང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་
དངོས་སྡོལ་རང་གི་སྐྱེ་གནས་འཇིག་པའི་དུས་གསུམ་ཅིག་ཅར་གྲུབ་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དངོས་པོ་ལ་རང་གི་སྐྱེ་གནས་འཇིག་པའི་དུས་གསུམ་རིམ་ཅན་དུ་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དངོས་པོ་ལ་རང་གི་དངོས་རྒྱུའི་
དུས་དེ་རང་གི་སྐྱེ་དུས་དང། རང་གྲུབ་པའི་དུས་དེ་རང་གི་གནས་དུས་དང། རང་དུས་སྐད་་ཨིག་གཉིས་པའི་དུས་དེ་རང་གི་འཇིག་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་རང་དུས་སྐྱེ་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་དུས་སུ་སྐྱེས་
ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་དུས་དང་རང་གི་གནས་དུས་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་གི་འགག་དུས་དང་རང་གི་འཇིག་དུས་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་འཇིག་པ་ལ་
མངོན་དུ་ཕྱོགས་དུས་ཐམས་ཅད་དེ་འཇིག་དུས་ལ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་པཎྜི་ཏ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ག་ལག་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལས་མི་སྡོད་ཟེར་

[074B] འོ་ན། ལོ་ཆོས་ཅན། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་ལས་མི་སྡོད་པར་ཐལ། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ལོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བཞག་པའི་བགྲང་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལོ་དང། ཡོང་བགྲང་དང། བགྲང་གཞི་དང། འདོར་བྱེད་རྣམས་ལོའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཆི་མེད་མཛོད་ལས་
ལོ་དང་ཡོང་བགྲང་བགྲང་གཞི་དང། །འགྲོ་འོང་དང་ནི་འདོར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་རྫོགས་མ་ཐག་དང་ལོ་གྲུབ་མ་ཐག་དུས་མཉམ་པར་ཁོ་པོས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་
རབ་བྱུང་གི་ཟླ་བ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་གྲུབ་མ་ཐག་དང་རབ་བྱུང་གི་ལོ་གྲུབ་མ་ཐག་དུས་མི་མཉམ་པར་ཐལ། རབ་བྱུང་གི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་རྫོགས་མ་ཐག་དེ་དེ་གྲུབ་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རབ་བྱུང་གི་ལོ་ཆོས་ཅན། རབ་བྱུང་
གི་བརྩི་གཞི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡུན་རིང་ཐུང་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རབ་བྱུང་གི་ཟླ་བ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་གི་དུས་ན་ཁྱོད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལོ་དེ་གྲུབ་དུས་དང་འགག་དུས་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་རིགས་
པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། ལོ་རྟོགས་པ་ལ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་རྫོགས་དགོས་ཤིང། དེའི་འོག་ཏུ་ལོ་དེ་མི་གནས་པས་རྒྱུན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གྲུབ་པའི་དུས་ལས་དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[075A]༄༅། །རང་ལུགས་ལ། དུས་གསུམ་དང། དེ་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་དགོངས་གཅོད་གཉིས། སྐྱེས་ཟིན་སླར་འགག་པའི་ཆེད།ཉིད། མཚན་གཞི་མྱུ་གུ་འདས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྐལ་བ་ལས། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཟིན་པའི་
དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སླར་ཞག་པ་དང། ཞེས་དང། རིགས་རྒྱན་དང་སྡེ་བདུན་རྒྱན་ལས་སོ། །ཆོས་དེའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ཡུལ་དུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་མ་སྐྱེ་བའི་ཆེད། མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་མཚང་བསམ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་
ཡིན་ཏེ། སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ལས། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟ་དངོས་པོ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་དང། ཞེས་སོ། །སྐྱེས་པ་དང་མ་ཞིག་པའི་གཞི་མཐུན་དེ་ད་ལྟར་བའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་
ལས༑ སྐྱེས་ལམ་འགག་པ། ཞེས་སོ། །དུས་གསུམ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་འདོད་པ་དང། འདས་མ་འོངས་གཉིས་མེད་དག་དང། དངོས་མེད་དུ་འདོད་པ་ལ་མདོ་སེམས་དབུ་མ་རང་རྒྱུ་པ་གསུམ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐལ་བཟང་མིག་
འབྱེད་ལས། དུས་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟར་དུ་འདོད་པ་དང་འདས་མ་འོངས་ཡིན་ན་དངོས་པོར་མེད་པས་ཁྱབ་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་མདོ་སྡེ་པ་དང་སེམས་ཙམ་པ་དང་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་གསུམ་ཀ་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ད་ལྟར་གྱི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་དུ་རྟོགས་ཏེ། སྐད་ཅིག་གིས་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཚུལ་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདས་པའི་བྱུང་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དུས་དེ་དང་དེར་བྱུང་ཚུལ་ད་ལྟ་

[075B]ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གཉིས་ལའང་འདྲ་བས་དུས་གསུམ་མ་འདྲེས་པར་མཁྱེན་པ་དང། རྩིག་ཅར་མཁྱེན་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། མང་བཀུར་བ་
འདས་པའི་མི་ཡིན་པར་ཐལ། འདས་པའི་མི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདས་པའི་མི་དྲན་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་དྲན་མཁན་དེའི་དུས་སུ་འདས་པ་དྲན་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཙམ་གྱིས་འདས་པར་མི་
འཇོག་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སང་ཉིན་ཆོས་ཅན། འདས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། གནང་དུས་དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁོར་གསུམ་ཨེ་ཤེས། ཡང་ཁ་ཅིག་བུམ་པ་ཞིག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བུམ་པ་འདས་པར་ཐལ། ཁྱོད་བུམ་པ་
ཞིག་ཆ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཞིག་ཆ་ཡིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བུམ་པའི་དུས་སུ་འདས་པར་ཐལ། ཁྱོད་བུམ་པ་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཁྱོད་བུམ་པའི་དུས་སུ་མ་འོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
ཁྱོད་བུམ་པ་ཐལ་ཟིན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རྐྱེན་དབང་གིས་དུས་དེར་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བུམ་པ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་བུམ་པ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་བྱེན་གྱིས་དུས་དེར་བུམ་པ་མ་བྱུང་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ རྟགས་སླ། འདོད་ན། ཁྱོད་བུམ་པའི་དུས་སུམ་འོངས་པར་ཐལ། ཁྱོད་བུམ་པ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནའང་འགལ་ཁྱབ་སྟེ། བུམ་པའི་དུས་སུ་དེ་ཐལ་ཟིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཕལ་ཆེར་གྱིས་དུས་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་༄༅། །སོ་སོར་འཇོག་ལ་སོ་སོའི་ཡིན་པ་མེད་ཟེར་བ་མཚོན་སྦྱོར་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་རྨོངས་པའི་དབང་ཕྱུག་གི་རྟགས་ཡིན་ནོ་།ཚིག་འཁྲིམ་བྲིས་ཏེ་ཤེས་སླ། བྱུང་བྱས་ཚད་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་བྱེད་མི་དགོས་ཏེ། གཞི་གྲུབ་ན་རྟེན་
འབྱུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་བའི་ཕྱིར་སོགས་བྱ། རྩ་བའི་ངོན་བསྡུ་ནི། འགྲེལ་བ་ལས། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱེ་བྲག་གིས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཀྱང་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་བྱུང། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྣམ་གྲངས་པའི་ཟག་བཅས་ཡིན་ན་ཟག་བཅས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང། རྣམ་གྲངས་པའི་ཟག་མེད་ཡིན་ན་ཟག་མེད་ཡིན་པས་ཁྱབ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དང་པོ་ལ། ཐེག་ཆེན་
མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། ཟག་བཅས་ཡིན་པར་ཐལ་རྣམ་གྲངས་པའི་ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉོན་མོངས་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་མི་བྱེད་པའི་བྱང་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཙོ་བོད་མི་སྤོང་
བས་དེ་དང་བཅས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཟག་པ་དང་བཅས་པས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་
སྙིང་རྗེ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་སྲིད་མཚམས་སྦྱོར། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་གནད་གཅིག་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྒྱུན་ཞུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་སྤོང་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་ཆོས་

[076B] ཟག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་གྲངས་པའི་ཟག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་སྒྲིབ་གཙོ་བོར་སྤོང་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཙོ་བོར་སྤོང་བ་ལ་དེའི་ཟག་མེད་དུ་བཞག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སེ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆགས་མེད་
བཞིན། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཉོན་མོངས་རྣམས་མདའི་དུག་དང་འདྲ་བར་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཟག་མེད་དོ། །ཞེས་འཆད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་ཉན་རང་
སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་རྣམས་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཟག་མེད་དང། བྱང་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཟག་བཅས་དང། སངས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཟག་མེད་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་དགུའི་
བདེ་སྐྱིད་མེ་ཏོག་ཚལ། །རབ་ཏུ་སྣང་བར་བྱེད་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི། །ཉི་མ་ཐེག་གསུམ་མངོན་རྟོགས་འོད་སྤྲོས་པས། །སྒྲིབ་གཉིས་མུན་བསལ་སྐྱེ་འཕགས་དགའ་བདེ་རྒྱས། །སེམས་ཀྱི་ཕུག་པ་ཆོས་མིན་ཕྱོགས་སུ་བསྟན། །འཁོར་བའི་བག་ཆགས་
སྤྲུལ་གདུག་མ་མཐོང་བར། །གཏི་མུག་ཐིབ་པོར་གཉིད་པའི་བླུན་པོ་དག་བསམ་ན་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་དེ་སུ་ཞིག་ཅེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།གཉིས་པ་བདེན་འཛིན་དངོས་སུ་འཇོམས་བྱེད་སྦྱོར་བ་བཤད་པ་ལ། རྟེན་གྱི་གང་
ཟག་དང། སྦྱོར་བ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་བྱས། །སོགས་རྩ་འགྲེལ་ཕྱུང། འཕྲོས་སྦྱོར་མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། ཡུམ་པར་བ་ལས། ཤེར་ཕྱིན་འདི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་

[077A]༄༅། །མོ་གང་གི་རྣ་ལམ་དུ་གྲགས་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྔོན་རྒྱལ་བ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བ་བྱས་པའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བ་དང། དྲིས་པ་དང། དེ་དུས་སྦྱིན་སོགས་ལ་སྤྱད་པ་གསུམ་གྱིས་ཤེར་
ཕྱིན་གྱི་ཚིག་ཉན་པ་དང། བསམ་པ་དང། བསྒོམ་པ་གསུམ་གྱི་སྣོད་དུ་གསུངས་པའི། དང་པོ་འཆད་བར།སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། ཕྱི་མ་གཉིས་འཆད་བར། སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་ཀུན་འདྲི་དང། །
སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། སྦྱོར་བ་ནི། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་དབང་རྣོན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་སྣོད་དུ་རུང་སྟེ། སྔོན་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྟེན་བཀུར་བ་དང། ཡུམ་དོན་དྲིས་བ་དང། ཕྱིན་དྲུག་
ཉམས་སུ་བླངས་པ་སྐྱེ་བ་དུ་མར་བྱས་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་དགག་བཞག་སྤང་གསུམ། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བྱང་སེམས་ཡིན་ན་ཤེར་ཕྱིན་སྟོན་པའི་སྣོད་རུང་གིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་བྱང་སེམས་
ཚོགས་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྔར་བཤད་བའི་དམན་སྒྲིབ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་ཆེན་ལ་སྣང་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་
ལས༑ ཆོས་འཁོར་ཁྲོ་བདག་ལྟ་དང། །ནས། རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་རྣམ་བཞི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་གནས་མ་བུ་པའི་བྱང་སེམས་སོགས་ཀྱང་ཁེགས། ཡང་ཁ་ཅིག་ཤེར་ཕྱིན་ཉན་པའི་སྣོད་རུང་ལ་བསམ་སྒོམ་གྱི་སྣོད་དུང་

[077B] སྔོན་བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་དུ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ལ། ཡུམ་དོན་དྲི་བ་སོགས་བྱེད་མ་མྱོང་བའི་གང་ཟག་དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་བས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། འདི་མཉན་པ་ཡི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཟག་དེ་འདྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྩ་བར། སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་ཀུན་འདྲི་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས་ཀྱང་དེ་གཉིས་སོ་སོར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཕྱི་ནང་གི་བཤེས་
གཉེན་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་དེ། འདིར་བསྟན་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། གཞུང་སྔ་མའི་བསྟན་དོན་པ་ལ་བའི་སེམས་ཙམ་པའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་
གྲུབ་སྟེ། སེམས་ཙམ་པར་གྱུར་པའི་ཤེར་མདོའི་གདུལ་བྱ་ཕལ་བ་ཡོད་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཉན་ཐོས་ཚོགས་ལམ་པ་ཆོས་ཅན་མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པའི་གང་ཟག་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ཡུམ་ཉན་པའི་སྣོད་ཡིན་ན། དེ་ཉན་པའི་སྣོད་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། སྔོན་སངས་རྒྱས་སོགས་ལམ་བསྟེན་པར་གཞི་ཤེས་སྐོར་ཙམ་ཉན་པའི་ཉན་ཐོས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། པད་དཀར་
ལས༑ མགོན་པོ་དེ་རིང་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་གྱུར། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཡང་དག་བསྒྲགས་པར་བགྱི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བཟློག་པ་མི་ཆོས་

[078A]༄༅། །བ་དང་སྤོང་བར་བྱེད་བའི་རྒྱུས་ནི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་སྦྱོར་བའི་སྨོད་རུང་ལ་དེ་གསུམ་ཀ་བྱས་བས་ཁྱབ་ཟེར་ན། མི་འཐད་བར་ཐལ། སྦྱོར་བའི་གདུལ་བྱ་བཞི་སོ་སོར་འདྲེན་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉན་བའི་
སྣོད་གསུམ་དང་བསམ་སྒོམ་གྱི་སྣོད་དང་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་པོ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཉན་པ། ལེན་པ། འཛིན་པ། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཞེས་
གསུངས་བའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། སྔོན་སངས་རྒྱས་བསྟེན་བ་དང། དེ་ལས་དགེ་རྩ་བསྐྲུན་པ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཟིན་པ་གསུམ་ཚང་བའི་སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་གདུལ་བྱེད། སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་ཡུམ་
ཉན་པའི་སྣོད་རུང་གང་ཟག་གི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། ལམ་ཞུགས་དང་ལམ་མ་ཞུགས་རིགས་ཅན་གསུམ་སོགས་ཡོད་དེ། འདི་ལམ་མ་ཞུགས་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡུམ་ལས། ཤེར་ཕྱིན་འདི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་གི་
རྣ་ལམ་དུ་གྲགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བ་བྱས་པའོ། །ཞེས་གཞན་འདྲ་བ་ལ། གང་གི་རྣ་ལམ་དུ་གྲགས་བ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །གང་གི་རྣ་ལམ་དུ་གྲགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལམ་མ་ཞུགས་ནས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དགོས་བསྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་གྱི་སྐབས་ཁོ་ནར་སྦྱོར་བ་འཁྲུལ་པ་ཆེ་

[078B] །ཁྱད་པར་དེ་གསུམ་ལྡན་བའི་བྱང་སེམས་དེ། སྐབས་འདིའི་ཡུམ་ཉན་པའི་སྣོད་རུང་གི་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འགྲེལ་པ་ལས། ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨོད་སྦྱོར་བ་པོ། ཞེས་སོ་།དེ་རེ་དེ་ལ་བཞི་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་
བཀུར་བ་དང། དོན་འདྲི་བ་དང། སྦྱིན་སོགས་བཅུ་སྤྱད་པ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་བཞིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ། ཉན་པ་དང། ཚིག་འཛིན་པ་དང། དོན་མི་བརྗེད་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་བའི་སྣོད་རུང་བཞི་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐོག་མཐའ་གཉིས་བཞི་ཀ་ལ་ཆང་དགོས་ཕྱིར་ཏེ། འབྲེལ་བ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྤྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། སྤྱིར་ཞེས་པ་སྦྱོར་བ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཡོད་པར་སྟོན་པའོ། །ཞེས་དང་
གསེར་འཕྲེང་ལས། བཞི་ཀ་ཡང་ཐེག་ཆེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་རྣམས་ནིའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་འོག་མ་གསུམ་གྱི་མཐར་ཡང་
སྒྱུར་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཡུམ་ཏན་པའི་སྣོད་རུང་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ་རྣམ་བཤད་ལས། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། མཚན་གཞི་ཡིན་ཙམ་སྟེ་
ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་མ་བྱས་པར་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྦྱོར་བ་ནི། རྩ་བར་གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་མི་གནས་ཕྱིར། །ནས། དེ་ནི་དག་པ་མཚམས་དང་བཅས། །ཞེས་བྱུང། འཕྲོས་

[079A]༄༅། །སྦྱོར་བ་མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། ཡུམ་ལས་ཀོའུ་ཤི་ཀ་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་མི་གནས། ཞེས་པ་ནས། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་སྒོམ་པ་རྣམས་ལ་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་གསུངས་པ་དེ་བསྟན་བཅོས་འདིར་འཆད་པར་དྲངས་མ་ཐག་རྩ་འགྲེལ་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། འདིར་བསྟན་སྦྱོར་བ་ནི་ཉི་ཤུ་ཡོད་དེ། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ལྔ་དང་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་བརྒྱད། སྦྱོར་བ་རྫོགས་པའི་སྒོ་
ནས་བཞི། འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་གཉིས་དང། དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཅིག་སྟེ་ཉི་ཤུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གསུམ། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་བདེན་སྟོང་སྤྲོས་བྲལ་དུ་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་
འབྲེལ་གྱི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དེ། སྐབས་འདིར་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འོ་ན། འདིར་བསྟན་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཞིག་ནས་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ་
མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྟོད་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་དང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཐོབ་བ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་
པ་ལ་དེའི་ཞིག་ནས་ཐོབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཞི་གནས་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས། །ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཐོག་མར་ཞི་གནས་བཙལ་བྱ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[079B] རྣམ་བཤད་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ནི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་མན་ཆད་ན་མེད་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སོ་སྐྱེའི་ཚོགས་ལམ་ནས་ཇི་སྙེད་པའི་ལྷག་
མཐོང་ཡོད། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཞི་གནས་ཡོད་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཞི་གནས་མཚན་ཉིད་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་པའི་དུས་ཉིད་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དཔྱོད་པ་དང་རྩེ་
གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ནི་ཚོགས་ལམ་ན་ཡང་ཡོང་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་འདྲ་བའི་བདེན་སྟོང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་ཐོབ་མྱོང་གི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དེ། འདིར་བསྟན་གཙོ་བོར་
གྱུར་བའི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ཐག་ཆེན་རིགས་ངེས་སྦྱོར་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་བ་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་ཆོས་ཅན་མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། གནས་པ་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་
སོགས་ལྷག་མཐོང་སྦྱོར་ལམ་ནས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་དྲངས་ཟིན་ཏོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སོ་སྐྱེའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བོད་སྔ་མ་རྣམས་ན་རེ། ཉི་ཤུའི་སྔ་མ་ལྔ་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་དང་གནས་སྐབས་བཅུ་
བཞི་ཟེར་ན། འོ་ན། སྦྱོར་བ་སྔ་མ་ལྔའི་གནས་སྐབས་བཅུ་བཞིར་ཐལ་ལོ། །ཁྱད་པར་མ་ཕྱེ་བར་གནས་སྐབས་བཅུ་བཞིར་བཤད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཚོགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་དེ་ལྔའི་གནས་སྐབས་ཁ་སྦྱོར་བར་

[080A]༄༅། །ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་སྐྲག་ནས་ཤེར་ཕྱིན་སྤངས་ཏེ་ངན་སོང་དུ་ཡུན་རིང་བོར་ལྷུང་བས་ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། ཀུན་ཏུ་སྐྲག་བས་ཟིན་བར་འགྱུར་ཏེ་དེར་ངེས་
བར་ལྟུང་བས་རྟོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཤེར་མདོ་ལས། ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔང་ནས། ཤེར་བྱིན་ཟབ་མོ་འདི་སྤངས་ཏེ་ལོག་པར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཡོང་བར་
འགྱུར་བ་དེའི་ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ཚོགས་ལམ་པ་དབང་རྣོན་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཞི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྐྲག་པ་ཁོ་ནར་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་དེ། འདི་
དབང་བརྟུལ་དང་ཚེགས་ཆེན་པོ་གཉིས་དགོས། དབང་རྣོན་གྱིས་རྟོགས་སླ་ལ་མྱུར་བར་བཤད་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གསེར་འཕེང་ལས་དེ་ཡང་དེ་ལ་དབང་པོ་གཉིས་སུ་བྱས་པའི་བརྟུལ་བོ་འབའ་ཞིག་ལ་བྱ་སྟེ། འདི་སྦྱོར་བརྒྱད་
པར་ཅན་གྱི་འགལ་ཟླ་སྐྲག་པ་དེ་ཡིན་བས་སོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་དང། འགྲེལ་ཆེན་ལས་ཀྱང་རྒྱུ་གསུམ་མཚང་བ་སྐྲག་པར་བཤད་བ་དེའི་ཕྱིར། འགྲེལ་ཆེན་ལས། རྒྱུ་གསུམ་ལས་བཟློག་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་བ་དང་
ཡོངས་སུ་མི་འདྲི་བ་དང་སྔོན་སྤྱོད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཀུ་མར། དང་པོ་ལྔ་ཚོགས་ལམ་དང་བཅོ་ལྔ་སྦྱོར་ལམ་ནས་ས་བཅུ་ལ་སྦྱོར་ཟེར་ན། མི་འཐང་བར་ཐལ། ཚོགས་ཆེན་ཡུན་རིང་སྦྱོར་

[080B] དེར་ཐལ་དེ་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྲག་ནས་སྤོང་བ་གང་ཞིག་ཐེག་ཆེན་གྱི་དྲོད་སྟོང་ཉིད་ལ་མི་སྐྲག་བ་ཆུང་དུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་ཟིན། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྦྱོར་ལམ་སྐབས་དུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་
གཞན་ཡང། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྔ་མ་ལྔས་སྦྱོར་བ་སྤྱིར་སྐྱེད་ཚུལ་སྟོན། ཕྱི་མ་བཅོ་ལྔ་སྦྱོར་བའི་སྐྱེ་ཚུལ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་གཏན་ལ་བབ་པས་ཡུལ་ཅན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡུལ་གསུམ་
གྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཟབ་དཀའ་ཚད་མེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། གནས་པ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ཟབ་བ་ཉིད་དང། གཏིང་དཔག་དཀའ་པ་ཉིད་
དང༑ ཚད་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཚོགས་ཆེན་གྱི་དེ་ཚོགས་པ་མན་ཡོད་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་དེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དེ། ངེས་འབྱུང་གི་དེ། བར་ཆད་མེད་པའི་དེ་བཞི་སྦྱོར་ལམ་བཞིའི་
གནས་སྐབས་ན་ཡོད། བྱང་ཆུབ་ཉེ་བའི་དེ་མཐོང་ལམ་ན་ཡོད་སངས་རྒྱས་མྱུང་བའི་དེ་མ་དག་ས་བདུན་ན་ཡོད། བཞན་དོན་གྱི་དེ། འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པའི་དེ། ཆོས་ཆོས་མིན་སོགས་མི་མཐོང་བའི་དེ། བསམ་མི་ཁྱབ་ཀྱི་དེ། རྣམ་པར་མི་རྟོགས་
པའི་དེ་ལྔས་བརྒྱད་པ་ན་ཡོད། འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་ཀྱི་དེས་དགུ་པ་ན་ཡོད། ཉེས་ས་བདག་པའི་དེས་བཅུ་པ་ན་ཡོད། ས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཚོགས་ལན་ནས་ས་བདུན་པའི་བར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གསེར་འཕྲེང་ལས།་༄༅། །མི་སྐྲག་ནི་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པ་དང་འདི་ཚོགས་ལམ་པ་དབང་རྣོན་དང་དྲོད་ནས་ཏེ། ཞེས་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དང་འདི་རྩེ་མོ་ནས་ཏེ། ཞེས་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་འདི་བཟོད་པ་ནས། ཞེས་དང། བར་ཆད་མེད་པ་དང་
འདི་ཆོས་མཆོག་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་ཟག་མེད་གསར་བ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱན་ལས། བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་ཉེ་བ་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བ་དང་
འདི་མཐོང་ལམ་ནས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ་མྱུར་བའི་དེ་མདོ་ལས། བུད་མེད་འདི་ནི་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་བཙའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆེན་དེ་དག་རིང་བོར་མི་ཐོགས་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་
པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ལུང་བསྟན་ནས་བརྒྱད་པའི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ས་བདུན་རྗེས་འབྲེལ་དྲི་མ་རྣམས། །མངལ་སྦུབས་དྲི་མ་དག་དང་མཚུངས་།མངལ་སྒྲུབ་དྲལ་འདྲ་མི་རྟོགས་
པའི༑ ༑ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེས་ནས་བརྒྱད་པར་གཞོན་ནུའི་སར་བཤད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། གསེར་འཕྲེང་ལས། འདི་ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་ཏེ་ཞེས་སོ། །རྩ་རྟགས་
བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། གཞན་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་སོགས་ལྔས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་གཞན་དོན་ཡོད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྒྱན་ལས། རྣམ་ཡན་ཆད་གཞན་དོན་ཡོད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྒྱན་ལས། རྣམ་འཕྲེང་ལས། དེ་ལྟར་གཞན་དོན་བྱེད་པ་འཕེལ་

[081B] ནས། དེ་རྣམས་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པ་དང་འདིས་དང་པོ་ནས་ཡོད་ཀྱང་དགུ་པ་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་དྲུག་པ་
གྲུབ་སྟེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། རྣམ་པར་དག་པ་དང་འདི་ས་བཅུ་པ་ནས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་བདུན་པ་གྲུབ་སྟེ་གསེར་འཕྲེང་ལས། འདི་ཚོགས་ལམ་ནས་ས་བདུན་པའི་བར་ཏེ། བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་ནི་དེ་ལྟར་ས་མཚམས་
ཀྱིས་ཕྱེ་ནས་བྱེད་མི་དགོས་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། སྐབས་འདིའི་ལམ་སྦྱོར་བ་དེ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་ཡབ་སྲས་དགོངས་པ་གཅིག་དབྱངས་གཅིག་གོ། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚེགས་ཆེན་སྦྱོར་བ་ལ་སྟོད་ཉིད་མ་རྟོགས་
པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། སེམས་དཔའ་དབང་རྟུལ་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཞི་གནས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་དེའི་ཕྱིར། དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གཉིས་ཀས་དེ་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཞི་གནས་ངེས་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་
ལས༑ ཆོས་ཉིད་ལ་སྒོམ་བྱུང་གི་གསལ་སྣང་མ་ཐོབ་པས་སྐྲག་པ་ཤས་ཆེར་སྐྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་ཡུམ་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་འདིའི་ལུང་བསྟན་འཐོབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་
ན་ལུང་བསྟན་ཐོབ་ཟིན་པས་ཁྱབ་ཟེར། ལ་ལ་དེ་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ལས་ལུང་བསྟན་དངོས་སུ་ཐོབ་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། གཞན་དག་ན་རེ། དེ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འཐོབ་པ་མ་འོངས་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སངས་

[082A]༄༅། །རྒྱས་གཉིས་སམ་གསུམ་སོགས་ལས་མི་རིངས་བར་ལུང་བསྟན་ཐོབ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
གཅིག་གམ་གཉིས་ལས་མི་འདའ་བར་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེས་ལུང་བསྟན་ཐོབ་ཟིན་ཀྱང་རང་དུས་སངས་རྒྱས་མེད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དུ་མ་དད་འཕྲད་པས་ལུང་སྟོན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཕྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལས་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་ཐ་ཚིག་གོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་བདེན་པའི་སྤྲོས་བྲལ་དུ་སྒོམ་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་
དབྱིན་ཉི་ཤུ་ཡོད། དང་པོ་ལྔ་ཚོགས་ལམ་ཆུང་དུ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་དང། དྲུག་པ་ཚོགས་ལམ་ཆུང་དུ་ནས་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོའི་བར་དང། བཅུ་བཞིའི་མཚམས་རྒྱན་སྣང་ལྟར་གསེར་འཕྲེང་ལས་བཤད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །རྩོད་སྤོང་
ལ་ཁོ་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱིས་མཚམས་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤེར་འབྱུང་གིས་སྦྱོར་ལམ་ལ་ལྔ་བཞག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྔའི་མི་གནས་པའི་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་ཐོས་བྱུང་བསམ་བྱུང་སྒོམ་བྱུང་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་

[082B] རྒྱས་པར་གསེར་འཕྲེང་ལྟར་རོ། །འདི་དག་ཐལ་རང་སུའི་ལུགས་ལའང་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུའི་མིང་དོན་འདི་བཞིན་དགོས་ཤིང་ཕར་ཕྱིན་བསྒོམ་ཚུལ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས་ཅུང་ཟད་བྱེ་
བ་ཡིན་ནོ།། །།གཉིས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་དང། དེ་བསྒོམ་པའི་གེགས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་ལ་སོགས་པ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིའོ། །ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་བྱུང་འཕྲོས་སྦྱོར་མཐའ་
དཔྱད་གསུམ། དང་པོ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་ཕྱོགས་བཅུ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ནས་སངས་རྒྱས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་བཞུགས་ཤིང་འཚོ་སྐྱོང་བའི་སངས་རྒྱས་དེ་སྙེད་ཀྱང་བུད་ཆེན་ཤེར་
བྱིན་འདི་འདྲི་བ་འཆང་བཀློག་པ་ཁ་ཏོན་བྱེད་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་བསྒོམ་པ་ལ་དགོངས་པར་མཛད་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ནས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་མདོ་ཚན་
བཞིས་སྦྱོར་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་བཤད་པ་རྗེ་བཙུན་གྱིས་བཅུ་བཞིར་བྱས་ཏེ་འཆད་པར་འདི་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པའི་ཡོན་ཏན་ཆོས་ཅན། བཅུ་བཞི་ཡོད་དེ། བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་
དགོངས་པ་དང། དེས་གཟིགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་དང་ཉེ་བ་དང་དོན་ཆེ་པ་དང། ཡུལ་དཔྱད་པ་དང། ཡོན་ཏན་རྫོགས་པ་དང། སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དང། མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་དང། དགེ་རྩ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བ་དང། དམ་བཅའ་

[083A]༄༅། །སྒྲུབ་པ་དང། འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྡུས་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་དང། འདོད་དོན་ངེས་པར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བཅུ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པ་
ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་དེ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་རྒྱུད་ཀྱི་བཞི་ཤེས་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པ་ལས་ཐོབ་པའི་མངོན་རྟོགས་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་ཐལ་
མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་ཐོབ་བྱེད་ཐེག་དམན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། རང་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པ་ལས་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་ཐལ་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེའི་
ཕྱིར༑ ཡང་ལ་ཅིག་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་དེ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བ་དང་བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་
གྲུབ་སྟེ། ཤེར་ཕྱིན་ཉན་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་བདུད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པའི་ཕྱིར། ཉི་ནང་ལས། བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་བདུད་བར་ཆད་བྱེད་པར་བརྩོན་པ་ལ་
ཞུགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ཡང་

[083B] ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་དེ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། རྒྱན་གྱི་གདུལ་བྱའི་ཐོབ་བྱའི་རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་ཁངས་
རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བཅུ་བཞིའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པའི་ཡོན་ཏན་དོན་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་ནང་གི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། དོན་ཆེ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། ཞེས་དང། དེའི་མདོ་ལས། ཤེར་
ཕྱིན་ཟབ་མོ་འདི་བྲིས་ཤིང་འཆང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་དོན་ཆེ་བ་དང་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལ། སངས་རྒྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་མཚམས་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བཅུ་བཞིའི་
དང་པོ་བཞི་སྦྱོར་ལམ་དང་ལྷག་མ་བཅུ་ས་བཅུ་ལ་འཇོག་པར་ཐལ་ཀུ་མར་ཤྲིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དང་པོ་བཞི་གཙོ་ཆེར་དུང་ཡང་བཅུའི་ས་མཚམས་ངེས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ཚོགས་ལམ་ནའང་
བཅུ་བཞི་དབང་རྣོན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། ཡོན་ཏན་འདི་དག་ནི་ལས་དང་པོ་བའི་ས་ནས་བརྩམས་ཏེ་ལྡན་མོད་ཀྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐྱོན་རྣམས་སྦྱོར་བ་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཡོན་ཏན་ཡང་སྦྱོར་བ་
སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འདོད་ཟེར་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡོན་ཏན་དེའི་འབྲས་བུའི་ལྡོག་པ་ནས་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྦྱོར་བསྒོམ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། སྦྱོར་བའི་ཕན་ཡོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་དང། གསེར་

[084A]༄༅། །འཕྲེང་ལས། སློབ་དཔོན་ཡང་ཕན་ཡོན་དུ་བཞེད་པས་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་ཆུང་དུ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་དུས་མཉམ་པའི་དང་པོ་བཞི་ཆོས་ཅན། ཚོགས་
ལམ་པའི་སྦྱོར་བ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཐལ། སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལམ་མ་ཞུགས་ནས་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཚོགས་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་པ་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སློབ་ལམ་དུ་རྣམ་
མཁྱེན་སྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒོམ་ཚུལ་བཞི་སོགས་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲ་པའི་ཚོགས་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་ཕན་ཡོན་དེ་ཚོགས་
ལམ་པའི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་གསེར་འཕྲེང་ལས། དེའི་ཕྱིར་ནུས་པ་དང་ནུས་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞུང་འདིས་བཤད་ཚུལ་ལ་རྣམ་རྟོགས་ཡང་ཡང་མ་སྤྲོས། གསེར་འཕྲེང་
ལས་སོ། །རང་ལུགས་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོད་པའི་ཐེག་ཆེན་ལམ་ཞུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་ན་བཅུ་བཞི་ཡོད། ས་མཚམས་རིགས་ངེས་
ཀྱི་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུའི་དེའི་ཕན་ཡོན་བཅུ་བཞི་ནས། སངས་རྒྱས་སའི་བཅུ་བཞིའི་བར་ཡོད། རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱོད་ཁྱོད་ཀྱི་

[084B] བདག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་བསྡུས་པ་མི་ཤེས་པའི་རྨོངས་སྐད་ཡིན། ཐེག་ཆེན་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆེས་ཅན། ལམ་ཤེས་པར་ཐལ། ལམ་ཤེས་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང། རྣམ་མཁྱེན་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་པའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཀྱང་སྦྱོར་བ་དང་ཞུས་པ་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་དུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། བྱང་
སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆོས་ཅན་དམིགས་མེད་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་དམིགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་གསུམ་ཤེས་སམ་ འདིའི་ཡོན་ཨན་དྲུག་པ་ཡུལ་དཔྱད་པའི་
སྐབས་སུ་བསྟན་པའི་གནས་ཚད་ལ་འགྲེལ་པ་མང་པོའི་ལུགས་ཐ་དད་ཚུལ་ཤེས་དགོས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་པ་སྔ་མ་དག་ལ་དབུགས་རྒྱུ་བ་མི་སྣང་བས་སྤྲོས་ནས་ཁས་འདོད་དུ་འགྲོ་སྙམ་ནས་མ་བྲིས་སོ་།གཉིས་པ་ནི། སྐྱོན་ནི་བཅུ་ཚན་བཞིར་བཅས་པ་
དྲུག་ཏུ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། འབྲོས་སྦྱོར་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་སྤོ་བོས་པ་ཧ་ཅང་འབྱིན་སྟེ་སྟོན་དེ་ནི་བྱང་ཆེན་གྱི་བདུད་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཅི་ནས་ཀྱང་བླ་
ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་པར་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བསྲུང་བ་དང་སྐྱབས་པ་དང་པ་བར་མཛད་པར་འགྱུར། ཞེས་པའི་སྐྱོན་ཞེ་དྲུག་བཤད་པ་རྗེ་བཙུན་གྱིས་འཆད་པར་འདི་བྱུང་

[085A]༄༅། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་སྐྱོན་ཆོས་ཅན་ཞེ་དྲུག་ཡོད་དེ། སྦྱོར་བའི་འགལ་རྐྱེན་རང་ལ་བརྟེན་པ་ཉི་ཤུ་རང་གཞན་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ཉིད་གསུམ། འགལ་རྐྱེན་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་གསུམ་
རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་ལ་གེགས་བྱེད་ཀྱི་བདུད་ཀྱི་ལས་དེ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བའི་སྐྱོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པའི་སྤོབས་པ་ཧ་ཅང་མྱུར་བའི་
སྦྱོར་སྐྱོན་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་ལས། སྤོབས་པ་ཧ་ཅང་མྱུར་བ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཚོགས་ལམ་པ་དེའི་རྒྱུད་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཐལ། སྦྱོར་བ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པའི་གེགས་རྒྱུད་ལྡན་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས། ཡང་སྔ་མ་དང་དབང་རྟུལ་གྱིས་ཚོགས་ཆེན་པོས་ཐོབ་པ་གཉིས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། བདུད་ལས་ཡིན་པར་ཐལ། སྦྱོར་བ་སྐྱེ་གནས་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་བདུད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་མཚན་ཉིད་ལ་ཁས། འདིའི་
སྐྱོན་ཞེ་དྲུག་ཀུན་བདུད་ལས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདུད་དངོས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་དེ་བདུད་ལས་དངོས་དང། དེ་ལས་གཞན་འགའ་ཞིག་འདྲ་བ་དང། འགའ་ཞིག་དེའི་བདུད་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པས་བདུད་ལས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གནོད་
འཇོམས་ཆུང་བ་ལས། དེ་ལ་བདུད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ནི་དུད་ཉིད་ཀྱི་བར་ཆད་བྱས་པའོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་ལས་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་བདུད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ནི། བསལ་

[085B] སེལ་བྱེད་གཉེན་པོ་གཉིས། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་སྐྱེ་གནས་གོང་འཕེལ་ཅི་རིགས་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་བདུད་ལས་སུ་བཤད་པ་དེ། སྦྱོར་བའི་སྐྱོན་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་ཞེ་དྲུག་ཡོད། ས་མཚམས་ཞེ་དྲུག་པོ་ཕལ་ཆེར་ལས་དང་
པོ་བའི་ས་དང། སྦྱོར་ལམ་ལ་ཡོད་ཅིང། ཕྲ་མོས་བདུན་པ་མན་ཆད་ན་ཡོད། ཐེག་ཆེན་འདོར་བ་སོགས་བདུན་ནི་ཚོགས་ལམ་མན་ཆད་ཁོ་ནར་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོ་ལས། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ན་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཞུགས་ཤིང་འཚོ་སྐྱོང་བ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དགོངས་སོ། །ཞེས་སོ། ཟབ་མོའི་སྦྱོར་བ་པོ་ཆོས་ཅན་
སྐྱོན་མང་ཡང་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པའི་བར་ཆད་མི་ཐུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནོར་བུ་གཅེས་པ་བཞིན་བསྲུངས་པའི་ཕྱིར། སྡུད་པ་ལས། རྒྱུ་རྣམས་བཞི་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་སྟོབས་ལྡན། །བདུད་བཞིས་ཐུབ་པར་དཀའ་ཞིང་བསྐྱོད་པར་
མི་ནུས་ཏེ། །སྟོང་པར་གནས་དང་སེམས་ཅན་དོན་ཡོངས་མི་གཏོང་དང། །ཇི་སྐད་སྨྲས་བཞིན་བྱེད་དང་བདེ་གཤེགས་བྱིན་རླབས་ཅན་།ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཐུ་བར་
གང་གིས་མཚན་དེ་མཚན་ཉིད་དུ། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། འཕྲོ་བ་སྦྱོར་མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། ཡུམ་ལས་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་
[086A]༄༅། །བསྐྱེད་པ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་སོགས་བཞི་བཤད་པ་རྗེ་བཙུན་གྱིས་བྱེད་སྒྲུབ་ལས་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པར་འདི་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། མདོ་ལས་བཤད་པའི་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་ཚུལ་བཞི་ཡོད་དེ། གང་གིས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། ཉན་རང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང། གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཕྱིར་སྒྲུབ་
གསུམ་དང། དེ་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་སྒྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་ལས། མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་སྔོན་གྱི་
བསྡུས་དོན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཀུ་མར། ཤེས་མཚན་ཕྱོགས་ཆོས། བྱེད་མཚན་རྗེས་ཁྱབ། ཁྱད་མཚན་ལྡོག་ཁྱབ། བཞི་པ་དཔག་བྱ་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤེས་མཚན་རྟགས་སུ་བྱས་ནས་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་སྒྲུབ་དང། ཡོད་སྒྲུབ་གང་
བྱས་ཀྱང་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ན་ཤེས་མཚན་མེད་པར་ཐལ། ཤེས་མཚན་ལ་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། རྗེས་ལྡོག་གཉིས་གྲུབ་པར་བུད། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་དཔག་གཞི་ཡང་མེད་པར་
ཐལ༑ མཁྱེན་གསུམ་མི་རུང། གཞན་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཤེས་མཚན་རྟགས་སུ་བྱས་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་རུང་བར་ཐལ། ཤེས་མཚན་ལ་མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་དང། ཁྱད་མཚན་ལ་

[086B] བྱེད་མཚན་ལ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་བྱས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ཚུལ་གསུམ་གྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དཔག་གཞི་མཁྱེན་གསུམ་ལ་མི་རུང་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། སློབ་ལམ་ན་རྣམ་མཁྱེན་མེད་
པས་མཁྱེན་གསུམ་ཆོས་ཅན་དུ་མ་གྲུབ་པོ། །ཞེས་སོ། །ཡང་ཆེན་པོ་བསྡུས་དོན་པ་ཁ་ཅིག་དང། པྲཛྙ། བོད་ཀྱི་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལོ། སྔར་གྱི་བདེན་བཞིའི་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་རྟོགས་པས་སྦྱོར་བ་མཚོན་པ་ཤེས་མཚན་
དེ་ལ་རྣམ་དག་སྐྱེ་བ་ཁྱད་མཚན་སོགས་སུ་འདོད་ཟེར་ན། དེ་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྔར་རྣམ་པའི་སྐབས་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་དང། མིང་འདྲ་ཡང་དོན་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་སྔར་བདེན་བཞིའི་མི་རྟག་སོགས་མཁྱེན་པའི་ཆ་ནས་བཤད་ལ།།
འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་མི་འདྲ་བཞི་བརྒྱད་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱད་མཚན་ཡང་ནོར་བའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཡུལ་ཞེ་བརྒྱད་ལ་གསུངས་པས་དེ་གཉིས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་མིང་མཚུངས་ཀྱང་མཁྱེན་ལུགས་
མི་འདྲ་བས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྔོན་གྱི་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མཚོན་བྱ་ཆོས་སྐུའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ། ཁྱད་མཚན་དངོས་དང་བྱེད་མཚན་གྱིས་མཚོན་ཞིང། སྔ་མས་རང་དོན་སྒྲུབ་བྱེད་དང། ཕྱི་མས་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་
སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མཚོན་པས། དེས་ན་ཤེས་ཁྱད་བྱེད་གསུམ་གྱི་གཞུང་གིས་མཚན་ཉིང་ཁོ་ན་དང། ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་གཞུང་གིས་མཚོན་བྱ་དང། ངེས་བྱེད་ཚད་མ་ལ་མཚོན་པ་ཟེར་བསྟོན་པར་འདོད་དེ། རྣམ་བཤད་ལས། མཚོན་བྱ་ནི་ཁྱད་མཚན་

[087A]༄༅། །དང་བྱེད་མཚན་གྱིས་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བར་མཚོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཞེས་དང། དེས་ན་ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་འཕངས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང།།
ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་བཞིས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་དྲུག་པ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་བཅུ་དྲུག་བཤད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤེས་ཁྱད་བྱེད་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོན་བརྒྱད་ཀྱི་ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་སྦྱོང་བའི་
མཚན་ཉིད་ཤུགས་ལ་འཕངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྗེ་བཙུན་གྱིས་དེ་བཤད་པ་གང་ཞིག་འཕགས་སེང་གཉིས་གྱིས་ཀྱང་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། རྩ་བར། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྐབས་གྱི།།
ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་དེ་དངོས་སུམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དངོས་སུམ་ཟད་ཚིག་ལ་ཐོན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལའང་དེ་ལྟར་བྱ། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས། དེ་ལ་ཤེས་པའི་
མཚན་ཉིད་ནི་རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་བཅུ་དྲུག་གིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་
རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཚོན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང། རྩ་བར། སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་བཅས་དང་།སོགས་ཀྱིས་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་དངོས་སུམ་བཤད་པར་ཐལ་ཤེས་ཁྱད་བྱེད་གསུམ་

[087B]ཕྱིར། འདོད་ན། རྩ་བར། ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད། ཅེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེས་དངོས་སུ་ཚིག་ཟིན་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་
འབྲེལ་པ་ལས། ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་བཅུ་དྲུག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་གྱི་སྦྱོར་བ་དག་མཚོན་པས་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བ་མཚོན་ཞེས་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཉི་སྣང་ལས་ཀྱང། དེ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཤེས་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྩ་བར། དེ་ནི་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བརྟེན་ནས། །སོགས་ཀྱིས་རྣམ་མཁྱེན་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྩ་བར་
རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལྟར་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དགུས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ གཞན་ཡང། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །ནས་ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་དངོས་སུ་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྦྱོར་བའི་ཁྱད་མཚན་དངོས་སུ་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ཁྱབ་ཅིང་འདོད་མི་ནུས་
ཏེ༑ འགྲེལ་པ་ལས། བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བདག་མཚོན་པས་ན་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་གསུམ། ཁྱབ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང་

[088A]༄༅། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཡང་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་
པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། ཁྱད་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཉི་སྣང་ལས། བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། ཕན་དང་བདེ་
དང་སྐྱོབ་པ་དང། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཕན་དང་སོགས་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་བྱེད་མཚན་དངོས་སུ་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་དངོས། ཁྱབ་སྟེ། རྩ་བར། ཐ་མ་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་སྟེ། །འདི་ནི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྩ་བར། མཚོན་བྱ་ལྟ་བུར་མཚན་པས་ན། །མཚན་ཉིད་བཞི་པར་བཞེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་དངོས་སུམ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མཚན་ཉིད་བཞིའི་
བཤད་པ་བསྡོམ་ན་མཚན་ཉིད་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལྟར་སྤྱིར་གཅིག་ཏུ་བསྔོམས་ན་ནི་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ་བྱེད་མཚན་དང་མཚན་གཞི་རྣམས་ཆོས་
ཅན༑ རང་འབྲས་སངས་འཕགས་ཀྱི་གཞན་དོན་སྐྱེད་བྱེད་དུ་མཚོན་པར་ཐལ། སངས་འཕགས་ཀྱི་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དེ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་ཀྱང་མཚོན་ཚུལ་དེ་ལྟར་མི་མཚོན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་

[088B]མས་ངེས་རྗེས་སུ་དེ་རྣམས་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུར་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞུང་ལམ་འབྲས་བུའི་ཤེར་ཕྱིན་གསུམ་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ངེས་ནས་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་དོན་གཉེར་ཙམ་ན་ཡིན་པར་ཚད་
མས་ལམ་འབྲས་ཀྱི་ཤེར་ཕྱིན་འབྲེལ་བ་ངེས་པ་ལ་སྔོན་དུ་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཚད་མས་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པས་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་མཚན་ཉིད་བཞིའི་སྒོ་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་ཡང་ཚུལ་དེ་ལྟར་མཚོན་
པ་མིན་ཏེ། ནས། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ཅེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ས་ན་འདིའི་ཤེས་མཚན་ཡོད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ནམ་མཁྱེན་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཤེས་མཚན་ཙམ་མིན་གྱི་
དེའི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཚན་ཉིད་བཞི་བཤད་པའི་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཤེས་མཚན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལང་ཞེད་པ་སོགས་ནི། མཚན་ཉིད་འདི་དག་གི་སྐབས་དོན་མ་རྟོགས་པས། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁྱད་མཚན་གྱིས་ཤེས་མཚན་ཞེ་དྲུག་རང་རང་གི་ལྡོག་པ་ནས་ཀྱང་ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་ཞུགས་བར་བསྟན་པར་ཐལ། དེས་ལམ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་སོ་གཉིས་རང་ལྡོག་ནས་ཀྱང་ཁྱད་ཞུགས་པར་བསྟན་པའི་
ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་དེ་རང་ལྡོག་གིས་ཁྱད་མ་ཞུགས་ལ་རྫས་ཀྱིས་ཁྱད་ཞུགས་པས་ན་གཞི་ཤེས་ཀྱི་དེ་མ་བསྟན་ལ་ལམ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དེ་རང་ལྡོག་ནས་ཀྱང་ཁྱད་ཞུགས་པས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། གཞི་ཤེས་སྦྱོར་

[089A]༄༅། །པ་ཙམ་ནི་རང་གི་ལྡོག་པས་ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་བྱེད་མི་ནུས་ཤིང། ཞེས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་བཅུ་དྲུག་པོ་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་འཇིག་མེད་ཅེས་པའི་དངོས་
བསྟན་གྱི་འཇིག་རྟེན་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བ་ཟིན་བྱེད་ཡིན་ལ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་རིགས་པར་ཐལ། གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་
བཅུ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ། མཚན་གཞི་མཚོན་བྱ། མཚན་ཉིད། ཇི་ལྟར་མཚོན། ས་མཚམས་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དང་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་དམ་བདག་
མེད་ཕྲ་རགས་གང་རུང་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སོགས་ཐབས་ཤེས་རྫོགས་པས་ཟིན་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལྡོག་ཆ་ནས་བཞག་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་ཉིད། མདོ་ལས་ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་པ་ལམ་གྱི་དེ་དང་དོན་སྟོང་
ཉིད་གཙོ་བས་ཆ་བཞག་བྱས་སོ། །འདིར་སྦྱོར་བཅས་བཤད་དོ་།དབྱེ་ན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་དང། མཚན་ཉིད་བཞི་ལྡོག་ཆ་ནས་མཚན་ཉིད་གོ་གཅིག་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད། གསུམ་པ་ནི། སྤྱིར་མཚན་ཉིད་
ལ་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཡོད་དེ། མེའི་ཚ་བ་ལྟ་བུ་རང་གི་མཚན་ཉིད། བདག་མེད་ལྟ་བུ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་བྱས་མི་རྟག་དངོས་པོ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལྟ་བུ་ལྡོག་ཆ་ནས་ཕྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང། དོན་དེ་ལ་མ་ཁྱབ་ཁྱབ་ཆོས་གཉིས་གནོད་

[089B]རྟོགས་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བུ་བུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདིར་ནི་རིགས་མི་མཐུན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང། ལྡོག་ཆའི་མཚན་ཉིད་གཙོ་སྟེ། ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ལྡོད་པའི་སྒོ་ནས་
ཤེས་ཁྱད་བྱེད་ངོའི་མཚན་ཉིད་བཞི་བྱས་པའི་ཕྱིར། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་དམིགས་པ་གང་རུང་ལ་དམིགས་ནས། སྦྱོར་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་སོགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་འདིར་བསྟན་ཤེར་ཕྱིན་དེ་འདིར་བསྟན་ཤེས་མཚན་སྦྱོར་བའི་
མཚན་ཉིད། འགྲེལ་པ་ལས། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི། ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་སེམས་དཔའི་གཞི་ཤེས་འབྱོར་བ། ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བ། རྣམ་མཁྱེན་སྦྱོར་བ་གསུམ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལྟར་དམིགས་ནས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་འདིར་བསྟན་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་དེ་དང་པོའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཡོད། རྩ་བར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་སོགས་བྱུང། ལམ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལྟར་
དམིགས་ནས་སྟོང་ཉིད་མཚན་མེད་ཤེས་པ་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་འདིར་བསྟན་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་དེ་གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་ན་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཡོད། རྩ་བར། སྟོང་ཉིད་མཚན་མེད་སོགས་བྱུང། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་དམིགས་རྣམ་ལྟར་བྱས་
ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཤེས་པ་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་དེ་གསུམ་པའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཡོད། རྩ་བར། བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་སོགས་བྱུང། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཆོས་བཅུ་དྲུག་ཅི་རིགས་

[090A]༄༅། །གྱིས་ཐེག་དམན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕག་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་འདིར་བསྟན་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་དེ། སེམས་དཔའི་ཁྱད་མཚན་སྦྱོར་པའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཡོད། རྩ་བར། བསམ་མི་ཁྱབ་དང་
སོགས་བྱུང། གཞན་ལ་ཕན་བདེ་སྐྱོབ་སོགས་བྱེད་ཆོས་བཅུ་གཅིག་གི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་དེ། འདིར་བསྟན་སེམས་དཔའི་བྱེད་མཚན་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་བཅུ་གཅིག་སོགས་ཡོད་དེ། རྩ་བར། ཕན་དང་བདེ་དང་
སོགས་སོ། །ཤེས་ཁྱད་བྱེད་གསུམ་གྱིས་མཚོན་ནས་ལས་སྒྲུབ་ཀྱིས་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་དེ། འདིར་བསྟན་མཚན་གཞིའི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བ་དང་པོ་བཞི། ལམ་ཤེས་ཀྱི་ལྔ་དང་
རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བདུན་དང་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་སོགས་བྱུང། མཚོན་ཚུལ་ནི་སོ་སོ་ལ་མཚོན་སྦྱོར་རེ་བྱ་སྟེ་རྟོགས་སླ། ལྔ་བས་མཚམས་ཡོད་དེ། མཚན་ཉིད་བཞི་ཀ་ཚོགས་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཡོད་
རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཆོས་ཅན། ཉན་རང་སྦྱོར་བ་ལས་ཤེས་ཁྱད་བྱེད་གསུམ་གྱིས་འཕགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་གསུམ་གྱིས་མཚོན་ནས་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འདིའི་རྟོགས་
རིགས་གང་རུང་ཉན་རང་ལ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། སྨྲས་པ། ཐུབ་དབང་འཛུམ་པའི་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་།སོང་བས་ཉེར་བཀུག་རྒྱལ་སྲས་མི་མཛད་ཁམས། །ཁྱབ་དབུས་འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟར་གྱི། །རིགས་

[090B] །གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས་གཅེས་པར། །ལན་གཉིས་ལམ་གསུམ་གཏད་པས་ས་གསུམ་གྱི། །རིམས་ཀུན་ཞི་མཛད་ཟད་མོའི་ཨམྲྀཏའི། །གླེགས་བ་མ་གཟུགས་འཁྱིལ་འདི་ནི་སྐལ་བ་བཟང།།
ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།གཉིས་པ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ནས་བཟུང་སྟེ་སྐྱེ་རིམ་ལ། གྲངས་མེད་གསུམ་གྱིས་འཚང་རྒྱ་བའི་ལམ་གྱི་ཐོག་མ་ངོས་བཟུང་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ངོས་བཟུང་བ་དང། རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་
ལམ་སྐྱེ་རིམ་དང། མངོན་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་རིམ་བཤད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། མཚན་མེད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ལ་སོགས་།ནས། ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་ལྔ། །ཞེས་བྱུང། འཕྲོས་སྦྱོར་མཐའ་དབྱང་བ་གསུམ། དང་པོ་ནི། མདོ་
ལས༑ ཤཱརིའི་བུ། བྱང་ཆེན་ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དང་མ་བྲལ་བར། ཞེས་པ་ནས། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་།ཞེས་པའི་མདོ་དུ་མས་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ཆེན་པོ་
དང༑ ཆུང་འབྲིང་བསྟན་པས། དང་པོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐར་ཆ་ཡིན་པས་དངོས་སུ་དང་གཞན་གཉིས་ཤུགས་བསྟན་བྱས་ནས་འཆད་པར་དྲངས་མ་ཐག་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྔར་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་བརྒྱ་དོན་གསུམ་སྒོམ་ཚུལ་
དང༑ ལམ་ཤེར་ཕྱིན་མཚན་ཉིད་བཞིས་བཤད་པ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཐོག་མར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་སྐྱེ་བ་དང་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱིས་འཚང་རྒྱ་བའི་ལམ་གྱི་ཐོག་མ་དུས་མཉམ་དུ་སྐྱེ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་གྱིས་དང་༄༅། །སོགས་ལྔ་ལ་མཁས་པའི་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པས་མྱོང་བ་ཐོན་པ་དང། ཚོགས་ལམ་དུ་ཞུགས་ཤིང་ཡུལ་ལྔ་ལ་མཁས་བས་ལམ་ལས་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འགྲེལ་པ་ལས། འདི་ལ་ཐར་བའི་ཆ་དང་མཐུན་
པ་ཡིན་པར་འདོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཡེ་ཤེས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་གི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་མཐའ་དག་ལ། ནས། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
མདོ་ལས་ཀྱང། ཤེར་ཕྱིན་དང་ཐབས་མཁས་དང་མ་བྲལ་བར་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡིད་ལ་སེམས་ཀྱང་མཚན་མར་མི་ཕྱེད། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ལ་མཚན་མར་མི་བྱེད་ན། དེ་
གཉིས་སུ་མི་ལྟུང་ཞིང་མ་སྨས་མ་ཉམས་པར་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དུ་འཚང་རྒྱའི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གསུམ། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་རང་རྒྱུད་ལ་སྒྲུབ་པར་མཁས་པའི་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་མངོན་
རྟོགས་དེ། འདིར་བསྟན་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན་ཐེག་དམན་དུ་ལྟུང་བར་ངེས་པའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། འདིར་བསྟན་ཐེག་ཆེན་གྱི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐར་བ་
ཆ་མཐུན་ཡིན་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྩ་བར། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་བར་འདོད། །ཅེས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་ཀའི་ཚོགས་ལམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་དེ་དངོས་བསྟན་གཙོ་ཕལ་དང། ཉན་རང་གི་དེ་ཤུགས་ལ་བསྟན་

[091B] དེར་ཐལ། དེས་བརྒྱ་དོན་གསུམ་གྱི་ཐང་པ་ཆ་མཐུན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དང་མ་བྲལ་བར་སྦྱིན་པ། ནས། རྣམ་མཁྱེན་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་ཞིང་མཚན་མར་མི་བྱེད། ཅེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལེ་བརྒྱད་མ་ལས། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤྱིར་བསྟན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་རྒྱུད་ལ་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་མཁས་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
སྟེ༑ མདོ་ལས། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས། ནས། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ཀྱང་མཚན་མར་མི་བྱེད་དེ། བྱང་ཆེན་འདི་ནི་མ་སྣད་ཅིང་མ་སྨས་པར་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དུ་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
ཉན་རང་དུ་ལྟུང་བདེ་སྣད་སྨས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། སྣང་བ་ནི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སར་ལྟུང་བའོ་།སྨས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལས་ཉམས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་ཚོགས་
ལམ་བ་དབང་པོ་རྣོ་འབྲིད་རྟུལ་གསུམ་པོ་དེ་རིམ་པ་ལྟར་ངོས་བཟུང་ཡོད་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་དབང་རྣེན་དང། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་དབང་འབྲིད་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་
ཅན་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་དབང་རྟུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་འདིའི་མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ། ཅི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་རྒྱལ་གྱི་ཐེག་པ་བའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་

[092A]༄༅། །དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་བྱང་སེམས་བཏགས་བ་དང། དད་སོགས་ཆུང་འབྲིད་གཉིས་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་ཆུང་འབྲིང་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ རྣམ་བཤད་ལས། དད་སོགས་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ་དད་སོགས་ཆུང་དུ་དང་འབྲིང་ཐེག་པ་ཆུང་འབྲིད་ཡིན་གྱི་མདོའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་མིང་བཏགས་བཙམ་ལ་བརྟེན་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་
པོའི་ཚོགས་ལམ་ལ་གནས་པའི་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་པ་སོགས་ནི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཉི་སྣང་ལས། དེ་ལྟ་ན་འོན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་གསུམ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འདོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། དོན་དམ་པར་བྱང་སེམས་གཅིག་པུ་ཡང་མི་འདོད་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་
ཀྱི་ཉན་རང་གི་བྱང་སེམས་དུ་མ་ཡང་མོ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཉི་སྣང་ལས། བདེན་པ་དང་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་དང་དུ་མར་ཁས་མི་ལེན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་རྣོ་རྟུལ་གཉིས་བཤད་པའི་རྟུལ་པོ་
ཐེག་དམན་ཡིན་ཟེར་ན། འོན། དེ་རྣོ་རྟུལ་དད་སོགས་ཡུལ་ལྔ་ལ་མཁས་པར་མཚུངས་ཀྱང་དད་རྩོན་སོགས་ལྔ་ལ་སྐྱེ་མྱུར་བ་རྣོན་པོ་དང་སྐྱེ་བུལ་བརྟུལ་བོའི་དབང་གིས་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་དཀའ་སླ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྐུལ་

[092B] འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འགྲེལ་བ་ལས། ཡུལ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་ཆེས་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་དང། གསེར་འཕྲེང་ལས། འདིར་རྟུལ་པོ་ཐེག་དམན་གྱི་ཡིན་པར་རྒྱ་བོད་འགའ་
ཞིག་བཞེད་ཀྱང་མི་འཐད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གཉིས་སུ་མ་ངེས་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་དབང་འབྲིད་ཟུར་དུ་རྩི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
ཉི་སྣང་རྣམ་འགྲེལ་གྲགས་ཆ་སློབ་དཔོན་གྱི་ལེ་བརྒྱད་མར་ཚོགས་ལམ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཉི་སྣང་རྣམ་འགྲེལ་གྲགས་ཆ་སློབ་དཔོན་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་བས་ཆུང་
འབྲིད་ཆེ་གསུམ་དུ་བཤད་ལ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་དབང་རྣོན་མ་ཡིན་པའི་ཐེག་ཆེན་པ་དབང་རྟུལ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེས་འབྲིང་པོ་ཟུར་དུ་རྩི་མི་དགོས་པར་རྟུལ་པོ་དབང་པོ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་བྱེད་
བའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེད་ལས། སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པས་ཐེག་ཆེན་དབང་འབྲིང་རྟུལ་པོའི་ནང་དུ་བསྡུས་ནས་གཉིས་སུ་མཛད་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དད་པའི་རྗེས་འབྲངས་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་གཉིས་སུ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། དབང་པོ་འབྲིང་པོ་ཟུར་དུ་འཆད་བ་དང། རྟུལ་པོ་ཐེག་དམན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་སོགས་ནི་གཞུང་གི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་

[093A]༄༅། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞིབ་ཆ་འདི་ཚོགས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་ལམ་གོང་འོག་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་དགོས། རང་ལུགས་ལ། ལུས་སེམས་ཀྱི་རྟེན་གཉིས་སེམས་བསྐྱེད་དང་འདྲ། དད་སོགས་ལྔ་ལ་མཁས་པའི་ཆ་
ནས་བཞག་བའི་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དབང་རྣོན་གྱི་ཆོས་མངོན་རྟོགས་དེ། འདིར་དངོས་བསྟན་གྱི་ཐེག་ཆེན་ཐར་ལ་ཆ་མཐུན་གྱི་མཚན་ཉིད། ཐབས་ཤེས་ཉི་ཚེ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དབང་འབྲིད་གི་
ཆོས་མངོན་རྟོགས་དེ། རང་རྒྱལ་གྱི་དེའི་མཚན་ཉིད། ཐབས་ཤེས་ཉི་ཚེ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དབང་རྟུལ་གྱི་ཆོས་མངོན་རྟོགས་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དེའི་མཆན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་ཤུགས་བསྟན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཉི་ཚེ་བ་དང་
སྣ་ཚོགས་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། དྦྱེབ་ཐོས་བསམ་གཙོ་ཆེ་ཡང་སྒོམ་བྱུང་ཡོད་དེ། ཉི་སྣང་ལས། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཐོས་པ་དང་བསམ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་
བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ་ཐར་པ་ནི་བྲལ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཆ་ལ་ཕན་པས་ན་ཐར་པ་མ་མཐུན་ཞེས་བརྗོད་པར་འཕགས་པས་བཤད་པའི་ཕྱྲི། རྒྱན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་ལྔ་གང་རུན་དེ་དང་དེ་རྟོགས་
དགོས་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་དེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་མཚན་ཉིད། དབྱེན་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གཉིས་ཡོད། ས་མཚམས་ལམ་མ་ཞུགས་ནས་འཕགས་ལམ་བར་དུ་ཡོད་ལ་དེ་ཡན་ཆད་ནའང་གདམས་

[093B]ཀའི་དབང་དུ་བྱས་ན་མེད་པར་ཤེས་དགོས་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་རྟོག་གེ་རྟེན་ཅིང་མ་ངེས་ལ། །མ་ཁྱབ་ཀུན་རྫོབ་སྐྱོང་ཅན་།ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ལུང་ལ་བརྟེན་པ་སོགས་ལྔ་སོ་སྐྱེའི་ཁོ་
ནར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞིབ་ཆ་དུ་མ་ཤེས་དགོས། ཡུལ་ལྔའི་དེ་ཡོད་དེ། བདེན་པར་མེད་ཀྱང་དུས་གསུམ་གྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འབྲས་ལ་ཤེས་ནས་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་རྙེད་པ་དེ་སྐབས་འདིའི་དད་པ་ལ་མཁས་ཚུལ་དང་དེས་གཞན་ལའང་འདྲ་
རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་གཉིས་རྫོགས་བྱང་འཐོབ་དཀའ་སླའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་གཉིས་ཀས་དེ་ཐོབ་དཀའ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐོབ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དུས་རིང་ཡང་གདུལ་
བྱའི་དབང་ཡིན་གྱི་མྱུར་དུ་བགྲོད་བའི་གདུལ་བྱ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་དང་དགྲ་བཅོམ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུའི་ལམ་བགྲོད་པ་མྱུར་བ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་བྱང་འཕགས་ཡང་ཡོད་
ཟེར་ན། འོ་ན་རྒྱན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཚད་མས་དེས་ཟིན་པའི་བྱང་འཕགས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྒྱན་ལ་ཆེད་དུ་བརྟེན་དགོས་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དོན་ཤེས་པ་ཡི་ཆོས་
རྣམས་ཀུན། །གཟིངས་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་པའི་གཟིངས་དང་འདྲ་ཚུལ་དེ་མེད་པར་ཐལ། དེའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཚད་མས་ངེས་ཟིན་ཀྱང་ཆེད་དུ་བརྟེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དང་པོ་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་

[094A]༄༅། །གདུལ་བྱ་ཡིན་ན། སངས་མ་རྒྱས་བར་དུ་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་དང་པོ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱི་རྒོལ་ཡང་དག་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་ཟིན་དུས་ཡང་དེའི་ཕྱི་རྒོལ་ཡང་དག་ཡིན་
དགོས་པར་ཐལ་བ་སོགས་མང་པོ་མཐོང་ཡང་སྒོ་བསྟན་པས་ཤེས་སླ། གཉིས་པ་ལ་དངོས་དང། མངོན་རྟོགས་དྲུག་གི་གོ་རིམ་ལ་ལོག་རྟོ་སྤངས་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། དྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་འདིར། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་
བཅད་གསུམ་བྱུང། འཕྲོས་སྦྱོར་མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ། འཕྲོས་ཚུལ་མདོ་ལས། བྱང་ཆེན་འཚང་རྒྱ་འདོད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲུང་དུ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱ། སོགས་མདོ་ཚན་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་སྦྱོར་ལམ་བཞི་རེ་
དེ་ལ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་དང། དེ་དག་གི་དམིགས་རྣམ་བཤད་པ་དེ་འདིར་བཤད་དོ། །སྦྱོར་བ་སླ། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་བོད་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སློབ་དཔོན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་གང་ལ་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་ལམ་རྣམ་པ་དང་བདེན་པ་དམིགས་པར་བཤད་
པ་ནོར་བར་ཐལ། རྩ་བར། དྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་འདིར། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད། ཅེས་དང། བདེན་ཤེས་པ། ཞེས་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པར་བཞེད་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་བཅུས་དྲོད་སོགས་བཞིས་དམིགས་པར་བཤེད་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པར་ཤེས་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[094B] རང་གི་དྲི་ངན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་་བྱུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གསེར་འཕྲེང་ལས། འདིར་ཁ་ཅིག་།ནས། རྩ་བའི་བདེན་ཤེས་དང་དམིགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ་།ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ན་རེ། སེམས་བཅུའི་དང་པོ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་དྲོད་ཆུང་ངུའི་ས་ཡིན་ཟེར་ན། དེས་མཉམ་པ་དང་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་ཤིང་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་མི་བསྒོམ་པར་ཐལ་ལོ། །ཁོ་ན་དེའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། རྒྱན་སྣང་ལས། དྲོད་དུ་གཏོགས་པ་ཆུང་དུ་ནི་མཉམ་བ་དང་བྱམས་པའི་སེམས་དག་གིས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གཞན་ལ་ཐོ་འཚམས་པ་མེད་པ་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱྲི། འདོད་མི་ནུསུ་ཏེ། ལེ་བརྒྱད་མ་
ལས༑ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པའི་སེམས་དང་བྱམས་པའི་སེམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པར་བྱ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་སྦྱར་འདུག་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཚིག་གསལ་ལས་སེམས་དང་པོ་ཉིད་དྲོད་ཆུང་དུ་དང། ཞེས་
བ་ནས། དང་པོ་ནི། འགྲེལ་ཆེན་གསུམ་ཀ་དང་མི་མཐུན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ངེད་ཀྱི་དེ་རུང་བར་ཐལ། ཉི་སྣང་ལས། དྲོ་བར་གཏོགས་པ་ཆུང་དུ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་བསྐྱེད་པ་དང་
དེ་ལ་དམིགས་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སོགས་སྒྲས་བྱམས་པའི་སེམས་དང་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཡང་འདོན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་ཉི་སྣང་སོགས་ལས་ཆུང་འབྲིད་

[095A]༄༅། །ཆེ་གསུམ་གྱི་དམིགས་པ་སོ་སོར་བཤད་པ་དམིགས་པའི་ཕྱོགས་རེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཆུང་འབྲིང་སོ་སོར་བཅད་པ་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པར་ཤེས་
བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སློབ་དཔོན་དྲོད་སོགས་བཞི་ལ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་མི་བཞེད་པར་ཐལ་འགྲེལ་པར་ཚིག་གསལ་ཁ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྩ་བའི་ཚིག་དང་སྒོ་བསྟུན་ཙམ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། འདིར་ཆུང་འབྲིང་གསུམ་དང་སྦྱོར་བ་ལྷུར་མ་བླངས་པར་རྩ་བའི་ཚིག་གིས་ཟིན་ཚོད་བཀྲལ་ནས་བཞི་པོ་སྤྱི་ཙམ་ལ་སྦྱར་བ་དྣ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་རྣམ་བཤད་ཀྱིས་རྩ་འགྲེལ་བཤད་ཚུལ་ཡང་
དེར་བསྟུན་པའོ། །རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉི་སྣང་དང་རྒྱན་སྣང་གཉིས་ཀར་སྦྱོར་ལམ་བཞི་ཀའི་ཆུན་འབ་་ཆེ་གསུམ་གྱི་དམིགས་རྣམ་སོ་སོར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། མདོར་བསྟན་དུའང་ཉི་སྣང་དང་འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ལས། ངེས་པར་
འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འདི་དག་ཀྱང་ཆུང་དུ་དང་འབྲིད་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རེ་རེ་ཞིང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བཟོད་ཆེན་དང་ཆོས་མཆོག་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མཛོད་ལས་
ཇི་ལྟར་བཟོད་ཆེན་སྐད་ཅིག་མ། །གཅིག་ཡིན་དེ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་།ཅེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་དོན་བྱེད་པའི་ཉན་རང་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་ལ་འདི་ལ་གཞན་དོན་གོ་རིམས་སུ་བྱེད་བའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པས་བཟོད་ཆོས་གཉིས་

[095B] ཉི་སྣང་ལས། འདི་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་ཆུང་དུ་དང། སོགས་དང། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་ནི་རང་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡིན། ཞེས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་།དྲོད་སོགས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་
དམིགས་པ་སོ་སོ་ཁོ་ནར་བཤད་རིགས་པར་ཐལ། རྩ་བར་ཡང། དྲོད་ལ་བཅུར་བཤད་ཅིང། རྩེ་མོར་མི་དགེ་བཅུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྤོང་བ་དང་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་ལ་འཇུག་པ་དང། བཟོད་པར་བདེན་བཞི་ལ་འཇུག་པ་དང་འབྲས་བུ་བཞི་དང་རབ་
དགའ་སོགས་ལ་འགོད་པ་དང། ཆོས་མཆོག་གིས་སེམས་ཅན་སྨིན་པ་དང་སྒྲིབ་མེད་དང། རབ་དགའ་སོགས་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཆོས་མཆོག་སྐབས་སུ་སེམས་བཅུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་
བྱེད་ཚུལ་ཡང་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་དང་ཕར་ཕྱིན་ལ་སློབ་པ་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལའང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་སྦྱོར་ལམ་རེ་དེའི་སྐབས་ན་སེམས་བཅུས་དམིགས་པ་དང་བདེན་བཞིའི་བླང་དོར་དང་ཕྱིན་དྲུག་ལ་རང་གཞན་
འགོད་པ་སོགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བཞི་ཀ་བསྡོམས་པས་རྩ་འགྲེལ་མདོ་གསུམ་གྱིས་དམིགས་རྣམ་ཚང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། གསུམ་ཀའི་སྐབས་སུ་སྒོམ་བར་བྱ་བའི་དམིགས་རྣམ་གྱི་དོན་
ཚང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཆུང་འབྲིང་སོ་སོར་བཅད་པ་མཚོན་པ་ཙམ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། གཙོ་བོར་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་བའི་སེམས་དཔའི་དོན་མངོན་རྟོགས་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་

[096A]༄༅། །ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱི་མཚན་ཉིད། འདིར་ཉན་རང་གི་དྲོད་སོགས་ཤུགས་ལ་བསྟན་ནོ། །དབྱེན་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དེ། དྲོད་སོགས་བཞི་རེ་རེ་ལ་གསུམ་གསུམ་ཡོད་པས་སོ། །འདིར་གཙོ་བོར་རྗེས་ཐོབ་དང་ཐབས་གཙོ་སྟེ་
འདིར་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྙིང་རྗེ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ཚུལ་དང་ལམ་ལ་འགོད་ཚུལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཕར་ཕྱིན་ལམ་སྒྲིགས་ལས། སྐབས་དང་པོར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་ལམ་གྱི་རྣམ་བཞག་གཙོ་བོར་བསྟན་ཅིང། འདིར་
རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ནི། གོང་འོག་ཀུན་བསྡོམས་པས་སྦྱོར་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།། །།གཉིས་པ་ནི། འགྲེལ་པ་ལས། རྣམ་པ་དང་ལམ་དང་
གཞི་ཐམས་ཅད། ཅེས་པ་ནས། ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱུང། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་དགག་བཞག་སྤང་གསུམ། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདི་ཟློས་སྤོང་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྐབས་དང་པོ་དྲུག་ཏུ་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་པའི་ལམ་གསུམ་
ལན་དྲུག་བསྟན་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དེ། དང་པོ་གསུམ་དུ་བཤད་བའི་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་ལམ་མཚན་ཉིད་པ་དང། སྐབས་བཞི་པ་ལྔ་བ་དྲུག་པ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་པོ་བཏགས་པ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐབས་བཞི་པར་ས་
བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་ལ་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་དུ་བཤད། ལྔ་བར་དགུ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆུང་འབྲིད་ཆེ་གསུམ་ལ་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རྩེ་སྦྱོར་གསུམ་དུ་བཤད། དྲུག་པར་ས་བཅུ་པའི་སྟོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆུང་འབྲིད་

[096B]ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྩོད་ཚུལ་ནི། འགྲེལ་ཆེན་ལས། མངོན་པར་རྟོགས་པ་རེ་རེ་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་བ་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེན། ཞེས་བྱུང། དེའི་ལན་བྱས་
ཚུལ༑ རྣམ་བཤད་ལས། ཁ་ཅིག་གཞུང་འདི་ཟློས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་བྱས་ནས། ཞེས་སོ། །འདོད་ཚུལ་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འཐད་པར་ཐལ། བཞི་པར་བཤད་ཚུལ་མི་འཐད། ལྔ་པར་བཤད་ཚུལ་ཡང་མི་འཐད། དྲུག་པའི་དེ་ཡང་མི་
འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ལྟར་ན་ཚོགས་ལམ་ལས་ས་བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་སུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་དང། བཞི་པས་སྦྱོར་ལམ་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་མ་བཤད་པར་ཐལ་བ་སོགས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
འགྲེལ་པ་ལས། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་སྤྲོ་བ་ཅན་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འབྱུང་བས། ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་སྦྱོར་ལམ་ས་བརྒྱད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང། འགྲེལ་ཆེན་ལས་
སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྦྱོར་ལམ་པའི་ཕྱིར་
མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྩ་བར་ཆོས་མཆོག་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས། །ཞེས་པའི་དང་བསྟན་ཆོས་མཆོག་སྦྱོར་ལམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བཞི་པའི་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་དེའི་ཕྱིར་

[097A]༄༅། །འདོད་ན། དེ་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་བཤད་པ་དང། འགྲེལ་པ་ལས། ཆོས་མངོན་བའི་མཛོད་ལས། ཇི་ལྟར་བཟོད་ཆེན་སྐད་ཅིག་མ་།གཅིག་ཡིན་དེ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི། ནས། དེ་དང་འདི་ལ་
འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་འགལ་སྤོང་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་ལ་སྦྱོར་ལམ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལམ་གསུམ་བཏགས་པ་བ་ཡིན་པར་ཐལ་རྩ་བར། བག་ལ་ཉལ་
ཀུན་འཇོམས་པ་དང། །ཞེས་བག་ལ་ཉལ་འཇོམས་བྱེད་དང། ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་མེད་པ། །ཞེས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྫོགས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། སྐབས་དང་པོའི་
སྦྱིར་ལམ་ཡང་སྦྱོར་ལམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྩ་བར། དག་དང་དེ་དག་མཚན་མ་མེད། །ཅེས་དང། ཏིང་འཛིན་དེ་ཡི་བྱེད་བ་ཉིད་།ལུང་སྟོན་པ་དང་རློམ་པ་ཟད། །ཅེས་སོ་སྐྱེ་ལ་སྒོ་གསུམ་དག་པ་དང། ཞིང་དག་པ་དང། དབའ་བར་
འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་བ་དང། ལུང་སྟོན་པ་དང། རློམ་པ་ཟད་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་བར་མི་རྟོག་པ་སོགས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་དང། མོས་སྒོམ་དང་ལྐོག་ཏུ་ལུང་སྟོན་པ་སོགས་ཡིན་ཟེར་ན་
ཁྱོད་ཀྱི་དེ་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་ཞེས་སྨྲ་བའི་ལན་བྱ་རོག་གིས་མ་ཟོས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ནི། དེ་དྲུག་ལ་ཟློས་སྐྱོན་མེད་དེ་སྐབས་དང་པོ་གསུམ་དུ་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་བཤད་བ་ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་དབང་དུ་བྱས། སྐབས་

[097B]བྱས་བས་ཀྱང་མི་འགལ། ལོག་རྟོག་གསུམ་ལྡོག་པའི་དང་པོ་གསུམ་གྱི་དགོས་པ་དང། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་སོགས་གསུམ་ས་བརྒྱད་པ་དགུ་པ་བཅུ་པའི་སྟོང་གསུམ་ཁོ་ན་ལ་
རེ་རེ་སྒོམ་མམ་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་དགག་ཆེད་དུ་དེར་སྦྱར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། གཞུང་འདི་ལམ་གསུམ་གྱི་ཟློས་སྤོང་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་སྦྱར་དུ་རུང་མོད། ཅེས་དང། གསེར་འཕྲེང་ལས། སྤྱི་དང་སོ་སོའི་
ཟློས་པ་སྤངས་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་འདི་ལ་འཕགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དགག་ནུས་ཏེ། སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ། ཞེས་སོ། །
གསུམ་བ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ས་བརྒྱད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྒོམ་གྱི། ཞེས་བ་ནས། རྩེ་སྦྱོར་ས་དགུ་པ་དང་བཅུ་པའི་སྟོད་འབའ་ཞིག་དང། མཐར་གྱིས་སྦྱོར་བ་ས་བཅུ་པའི་སྨད་འབའ་ཞིག་གི་སྐབས་སུ་ཅིག་ཅར་
དང༑ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། ལམ་ལྔ་ཚང་མ་གཅིག་བཤད་པར་འདོད་པ་ལམ་རྐྱང་བ་དང། སེམས་བསྐྱེད་སོགས་རེ་རེའི་སྐབས་སུ་ལམ་ལྔ་ཡང་ཡང་བཤད་པ་ལམ་ཁུག་པར་འདོད་དེ་སྡུད་འགྲེལ་ལས་སོ། །འདིར་ལམ་རྐྱང་
བའི་ལོག་རྟོག་གཙོ་བོར་བཀག་པའོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྐབས་བར་བ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་བཏགས་བ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྡུད་འགྲེལ་ལས་བཤད་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུགས་

[098A]༄༅། །བཀོད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། སྡུད་འགྲེལ་ལས་བཤད་པ་དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་རང་གི་བཞེད་པ་མ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་སྔ་མ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་བཀོད་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་
ཀྱི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྡུད་འགྲེལ་ལས། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་ནས་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང་པོ་གསུམ་ས་བརྒྱད་དགུ་བཅུའི་སྐབས་ཁོ་
ནར་སྡུད་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྡུད་འགྲེལ་ལས། མི་གཡོ་བདེའི་དབྱེ་བ་རྫོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་བསྟན་ཏེ། ནས། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ལ་སོགས་པ་ལ་གཉིས་ནི་རྩེ་མོའི་
མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལས་བཅུའི་བར་ཆད་མེད་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི། ནས། དེ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དཀའ་གནས་ལེགས་པར་བཤད་ཡོད་དོ།། །།
གསུམ་པ་མངོན་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་རིམ་ལ། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དང། སྐུ་གསུམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྩ་བར་
ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ། །སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང་གཉིས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་སོགས་རྟགས། །ནས། བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ལམ་གནས་ཀྱི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན་།ཞེས་

[098B] འཕྲོས་སྦྱོར་མཐའ་དཔྱད་གསུམ། དང་པོ་ནི། མདོ་ལས་བྱང་ཆེན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྣམ་རྟགས་མཚན་མ་དག་གང་ལགས་ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་གང་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་བྱུང་རྒྱལ་དུ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་
མདོ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་མེད་པ་རྟགས་མེད་པ་མཚན་མ་མེད་པའོ། སོགས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རྟགས་བཤད་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ་འཆད་པར་མདོར་བསྟན་དང། གཉིས་པ་འཆད་པར་རྒྱས་བཤད་བྱུང། གཉིས་པ་ནི་
སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་གྱི་བྱང་སེམས་ཐབས་མཉམ་པའི་སེམས་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ཆོས་ཅན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གང་ཟག་ཏུ་ངེས་ཏེ། བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་ལུས་
བག་ཡོད་དང་དག་དོན་ལྡན་དང་གཞན་ལ་སྐྱོན་མི་ཚོལ་བར་ལེགས་བཤད་ཁོ་ན་ལྷུར་ལེན་གྱི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རེ་རེ་མེད་གཉིས་སུ་མེད་གཉིས་སུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མེད་དེ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་
པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་གང་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་བྱུང་རྒྱལ་དུ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་སྨྲ་ཡི་དོན་དང་མི་ལྡན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། གཞན་གྱི་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་མི་ལྟ་ཞིང་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་ཚོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ནས། མི་ལྡོག་
པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པ་དབང་རྣོན་ཡིན་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་ཅིང་དེ་ལུས་ངག་གི་མཚན་མ་ཟེར། ཁ་ཅིག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པ་དང་སྦྱོར་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་གི་

[099A]༄༅། །གཞི་མཐུན་མེད་ཟེར། ཡང་ཁ་ཅིག་རྟགས་ཀྱིས་དཔོགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཟེར། ལ་ལ་འབྲས་རྟགས་ཟེར། མང་པོ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དཔོགས་པ་མེད་ཟེར་རོ། །འདི་དག་ལ་སྔ་ཕྱེའི་ལུགས་མང་ཡང་རིགས་
པ་རེ་རེ་སྨྲ་ན། འོ་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་དྲོད་ཐོབ་མ་ཐག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་ལ་བདེན་ཞེན་མངོན་གྱུར་ལོག་པ་དང་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་ཆ་ཆོས་ཅན། ལུས་ངག་གང་རུང་གི་མཚན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྦྱོར་ལམ་པ་དབང་རྣོན་ཕྱིར་མི་
ལྡོག་པའི་རྟགས་ཉི་ཤུ་པོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་བ་དང་།ཐེ་ཚོམ་མི་དལ་ཟད་པ་དང། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་མ་ཡིན་ངག་གི་ཡང་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་ཀ་གྲུབ་སྟེ། གཟུགས་ལ་བདེན་བར་འཛིན་པ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུགས་གཉིས་པ་ལ་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་རྟགས་ཐོབ་ན་དེ་གཞན་ལ་དཔོགས་དུས་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། སྦྱོར་ལམ་
པ་དབང་རྣོན་དྲོད་ཐོབ་མ་ཐག་ལ་རྟགས་ཐོབ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། དྲོད་ཀྱི་རྟགས་བཅུ་གཅིག་ལ་སེམས་ཡང་ཡོད་བའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་ན། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་ཡང་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་མངོན་གྱུར་ཟད་པ་དང། བྱམས་པའི་ཡིད་
གཉིས་ཆོས་ཅན། དྲོད་ཀྱི་རྟགས་བཅུ་གཅིག་པོ་གང་རུང་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། རྩ་བར། བྱམས་ལུས་སོགས་དང་སྒྲིབ་པ་ནི་།རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་དང། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་རྩ་བར་འདོད་ན། སྦྱོར་ལམ་

[099B]ཆོས་མཆོག་ཐོབ་མ་ཐག་ལ་དེའི་རྟགས་ལྡན་པ་མེད་པར་ཐལ་སྦྱོར་ལམ་ལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཆོས་མཆོག་ཐོབ་མ་ཐག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་
རྩེ་མོ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་གྱ་གྱུ་མེད་པ་དང། བཟོད་པ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདུད་ལ་བདུད་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམས་ཆོས་ཅན་རྟགས་ཉི་ཤུ་གང་རུང་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་དག་ཐོབ་མ་ཐག་གི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་པར་སླ་
ལུགས་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ལ། འོ་ན། རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡང་དག་གི་སྒོ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་བར་རྟོགས་པ་ཞིག་མེད་པར་ཐལ་རྟགས་དེ་ལ་འབྲས་རང་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མདོ་ལས། རྣམ་པ་དང་རྟགས་དང་
མཚན་མ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཟུང་བར་བྱ། ཞེས་པའི་གཟུང་ཚུལ་ལ་དེ་གཉིས་གང་རུང་གི་ཤེས་པ་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། གཟུང་
བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནུས་བའི་རྒྱུ་ཡིས་འབྲས་སྐྱེ་བར་།རྗེས་སུ་དབོགས་པ་གང་ཡིན་པ། །དོན་གཞན་ལན་མི་ལྟོས་ཕྱིར་།དེ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བའི་ཚུལ་གྱིས་དབོགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལུས་ངག་གི་དེ་མི་དཔོགས་པར་ཐལ། གཡོ་ཅན་གྱི་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་དང་ནང་གི་བློ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཡོ་ཅན་གྱི་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་དམ་དེས་ཀྱང། ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་ཅན་ལ་

[100A]༄༅། །སེམས་དབོགས་པ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་གཞན་སྒྲུབ་པ་ལས། རང་ལུས་བློ་སྔོན་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱ་བ་མཐོང་ནས་གཞན་ལ་དེ། །འཛིན་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བློ་ཤེས་འགྱུར། །ཞས་དང། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། དུབ་ལས་
ནི་མེར་ཤེས་དང། །ཆུ་སྐྱར་ལས་ནི་ཆུ་ཤེས་ལྟར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་གྱི། །རིགས་ནི་མཚན་མ་དག་ལས་ཤེས། །ཞེས་དང། ཉི་སྣང་ལས། རྟགས་ནི་རང་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་མས་བསྡུས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་
འཇུག་པ་སོགས་དུ་མས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་བ་ལ་དེའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། རྩེ་མོ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཁྱབ་པར་ཐལ། བཟོད་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་རྟགས་
བཅུ་གཅིག་ཐོབ་ལ་གཞན་མ་ཐོབ་བར་རྩེ་མོ་ཐོབ་མ་ཐག་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེས་མཐོང་ལམ་པ་དང་སྒོམ་ལམ་པ་ཡང་ཤེས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་གཟུགས་སོགས་ལ་བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་བ་ལྡོག་པ་སོགས་རྟགས་ཞེ་
བཞི་གང་རུང་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དཔའ་དེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། སངས་འཕགས་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ འདོད་ན། སེམས་དཔར་ཐལ་ལོ། །མཚན་ཉིད་དེ་སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། དབང་རྟུལ་མཐེང་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སློབ་པ་དང་

[100B]དེར་ཐལ། དམན་ལམ་སྡོན་མ་སོང་གི་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གསེར་འཕྲེང་ལས། རྟགས་མཐོང་ཀྱངས་ཐོབ་ནས་ཐེག་དམན་དུ་ལྟུང་བ་ནི་མི་ཟེར་
དེ༑ ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ལམ་གཞན་དུ་མི་འཇུག་བ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སློབ་བའི་དགེ་འདུན་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་སློབ་བར་ཐལ། འདོད་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་སློབ་པ་སྦྱོར་ལམ་
ལས་དམན་བ་མ་བཤད་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཤེས་རབ་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཇི་སྲིད་ས་བརྒྱད་མ་ཐོབ་པ། །དེ་སྲིད་ཐེག་པ་དམན་པས་འཇིགས། །ཞེས་ཟེར། གཞན་དག་ན་རེ། ལུང་དེ་ལང་གཤེགས་ལས་ཟེར་བ་གཉིས་ཀ་མ་འཐད་པར་
ཐལ༑ དེ་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་རོང་ཊཱིཀ་བ་ན་རེ། མ་དག་ས་བདུན་སྐབས་སུ་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་ཀྱང་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་མ་ཐོབ་སྟེ་རང་ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་དོན་དུ་ཐར་བ་དོན་དུ་གཉེར་དྲའི་
བྱང་འཕགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལུང་ལས། ཇི་སྲིངས་བརྒྱད་མ་ཐོབ་པ། །དེ་སྲིད་ཐེག་པ་དམན་པས་འཇིགས། །ཞེས་གསུངས་པཱི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཉམས་བའི་བྱང་འཕགས་ཡོད་པར་ཐལ། རང་ཉིད་
འབའ་ཞིག་གི་དེན་དུ་ཐར་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་དེ་ཡོད་བའི་ཕྱིར་རྟགས་ཁས། ཡང་ཁ་ཅིག་སྦྱོར་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པའི་དེ་ཡིན་ན་གཟུགས་སོགས་ལ་བདེན་ཞེན་མངོན་གྱུར་པ་འགགས་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། སྦྱོར་
[101A]༄༅། །ལམ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པའི་གཟུགས་ལ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་མངོན་གྱུར་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་དགས་བདུན་གྱི་སྐབས་སུ་
བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་མངོན་གྱུར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་།ས་དགུ་པ་བ་ཡིན་ན། སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། སྦྱོར་མཐོང་གཉིས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་དེའི་རྟགས་མ་ཐོབ་པར་ས་
བརྒྱད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཐོབ་པའི་ས་དགུ་པ་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དབང་རྣོན་གྱིས་སྦྱོར་ལམ་སྐབས་དང། དབང་འབྲིང་གིས་མཐོང་ལམ་སྐབས་སུ་དང། དབང་རྟུལ་གྱིས་ས་བརྒྱད་པའི་གནས་
སྐབས་སུ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་ས་ནི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ནས་དང། འབྲིང་པོ་ས་མཐོང་ལམ་དང་དབང་པོ་ཇི་ལྟར་རྟུལ་ཡངས་བརྒྱད་པ་ནས་ཐོབ་པར་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟླ་འོད་
ལས༑ དབང་པོ་འབྲིང་ནིས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་ཏེ། ནས། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ནི་ས་མི་གཡོ་པ་ལས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཟུགས་སོགས་ལ་བདེན་ཞེན་མངོན་གྱུར་པ་ལྡོག་
པ་སོགས་རྟགས་ཞེ་བཞི་པོ་གང་རུང་ཐོབ་པའི་སེམས་དཔའ་དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཞེ་བཞི་ཡོད་དེ་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་བཅུ་གཅིག་རྩེ་མོའི་དྲུག་

[101B] ཆོས་མཆོག་གི་གཅིག་སྟེ་སྦྱོར་ལམ་གྱི་ཉི་ཤུ་དང། མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་རྟགས་བཅུ་དྲུག་དང། སྒོམ་ལམ་གྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་
དེ་དག་གིས། །དྲོད་དང་རྩེ་མོ་བཟོད་བཅས་དང། །ཆོས་མཆོག་རྣམས་ལ་གནས་པ་ནི། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མཐོང་ལམ་སྐབས་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་བདེན་འཛིན་ལོག་པ་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་སེམས་བརྟན་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བློ་ལྡན་མཐོང་པའི་ལམ་གནས་ཀྱི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན།།
ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཟབ་པ་སོགས་བརྒྱད་ཡོང་པའི་ཕྱིར་རྩ་བར། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང། །ནས། ཐབས་མཁས་པ་ལ་ཟབ་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ལ་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་བཅུ་གཅིག་བོར་
རེའི་སྟེང་ལ་གསུམ་གསུམ་ཡོད་དེ། དེ་རེ་རེའི་སྟེང་གི་རྣམ་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སམ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་དང། རྟགས་ནི་རང་ལ་གནས་པའི་མཚན་མའམ་ངག་གི་རྟགས་གཉིས་དང། མཚན་མ་ནི་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་དམ་ཉམས་སུ་ལེན་
འཛིན་སོགས་ལ་བྱེད་པ་ཉི་སྣང་དང་འགྲེལ་ཆེན་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ཡིན་ན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཞེ་བཞི་གང་རུང་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་དེའི་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་

[102A]༄༅། །སྟེ༑ དེའི་རྟགས་མ་ཐོབ་པའི་བྱང་འཕགས་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་ལམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟླ་འོད་ལས། འདིར་དབང་པོ་རང་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚོགས་ཀྱིས་ནས་ཀྱང་ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་
ལས༑ འགའ་ཞིག་རིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། འོན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཡིན་ན་ཞེ་བཞི་གང་རུང་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ཐོབ་ན་ཞེ་བཞི་གང་རུང་ཐོབ་པས་
ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྦྱོར་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བསམ་སྦྱོར་ཕུན་ཚོགས་གཉིས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེའི་བསམ་སྦྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་གང་ཟག་དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་དཔོག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས་
ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་ལས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྟགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དང་གཞན་ཕལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཐབས་ཤེས་རྒྱུན་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་གཉིས་ནི་རྟགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་
ལ་གཞན་རྣམས་ཆ་ཙམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། མཐོང་ལམ་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཡིན་པར་ཐལ། རྩ་བར། མཐོད་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང། །ཤེས་པའི་
སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ལྡོག་པའི། །མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཟུགས་སོགས་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ལུས་

[102B]བཏགས་པ་གང་ཞིག་དེ་ལ་དགོས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཤེས་བཟོད་ཀྱི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་བཤད་
ཅེས་དང། གསར་འཕྲེང་ལས། བཟོད་པ་དང་ཤེས་པས། ཞེས་པ་ནས་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་མིང་གིས་བཏགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སར་གནས་ཀྱི་ལུས་ངག་གདུལ་བྱའི་དབང་མ་གཏེགས་དུས་ཐམས་
ཅད་དུ་མཉམ་བཞག་དང་འདྲ་བར་ཤེས་ཆེད་དུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་དང། སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གིས་ཐ་སྙད་བཅུ་དྲུག་སོ་སོར་སྐྱེད་པ་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རྒྱལ་སྲས་་གྱུར་མེད་ཆོས་ཉིད་འདི། །རྟོགས་ནས་མ་
རིག་ལྡོངས་རྣམས་ཀྱི། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་དག་ཏུ་ནི། །མཐོང་བ་གང་ཡིན་དེ་སྨད་དོ། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས། །འདས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་མ་གཡོས། །འཇིག་རྟེན་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་ན། །འཇིག་རྟེན་དྲི་མས་མ་གོས་སྤྱོད། །
ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་དགོས་པའི་དབང་མ་གཏོགས་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་བཞག་གི་རྟོག་པ་དང་མཐུན་པ། ཞེས་སོ། །གསེར་འཕྲེང་ལས་ཀྱང་དེའི། །དང་པོ་ཉེར་གཉིས་སླ་
གསུམ་པ་སྒོམ་ལམ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ལ་སྒོམ་ལམ་དང་དེའི་རྟགས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང། ཁྱད་གཞི་སྒོམ་ལམ་དང། སྒོམ་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་གསུམ། དང་པོ་ནི། རྩ་བར་སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། །

[103A]༄༅། །སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། རྩ་བར་ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་དང་མཐོང་བའི། །སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། གསུམ་པ་ལ་དགུར་ཕྱེ་བ་དང། དེ་ལ་རྩོད་སྤོང་གཉིས་དང་པོ་ནི། རྩ་བར་
དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། གཉིས་པ་ལ་གྲངས་ཀྱི་རྩོད་སྤོང་དང། བྱེད་བའི་རྩོད་སྤོང་གཉིས། །དང་པོ་ནི། རྩ་བར། གྲངས་མེད་ལ་སོགས་བསྟན་པ་རྣམས། །ཞེས་སོགས་
བཞི་བྱུང། གཉིས་པ་ལ། དོན་ལ་ལྟོས་བའི་རྩོད་སྤོང་དང། ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་པའི་རྩོད་སྤོང་གཉིས། དང་པོ་ལ་རྩོད་པ་དང་ལན་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་།ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང་
གཉིས་པ་དེའི་ལན་ནི། རྩ་བར། བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་དུ་།ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། གཉིས་པ་ལ་སྙད་པའི་རྩོད་པ་དང་ལན་གཉིས། དང་པོ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིར་རེ་བ་དང་ཐམས་ཅད་དུས་
གཅིག་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པས་འཚང་རྒྱ་བ་མི་འཐད་ཅེས་པ་རྩོད་པ་ནི། རྩ་བར། སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་བར། །ཞེས་རྐང་པ་གཉིས་བྱུང། གཉིས་པ་དེའི་ལན་ནི། །མར་མེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་དེ་རེ་དང་ཚོགས་པས་མིན་ཀྱང་སྔ་
མས་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་འཆད་པ་ནི། རྩ་བར། མར་མེ་དཔེ་ཡི་ཚུལ་ཀྱིས་ནི། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད། །ཅེས་བྱུང། གཉིས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་བའི་རྟགས་འཆད་པར། རྩ་བར། སྐྱེ་བ་

[103B] །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུར།། །།།གསུམ་བ་སྐུ་གསུམ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ལ་ཆོས་སྐུ་འགྲུབ་བྱེད་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང། ལོངས་སྐུའི་རྒྱུ་ཞིང་དག་སྦྱོར་བ་དང། སྤྲུལ་སྐུའི་རྒྱུ་ཐབས་མཁས་
སྦྱོར་བ་གསུམ། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། འཕྲོས་སྦྱོར་མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ། མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་རྨི་ལམ་དུ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཀྱི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་བར་ཞུགས་ན་ཤེར་ཕྱིན་རྣམ་པར་འཕེལ་ལམ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཉིན་བར་བསྒོམ་པས་འཕེལ་ན་རྨི་ལམ་དུ་བསྒོམ་པས་ཀྱང་འཕེལ་ཏེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཤུགས་བསྟན་དེ་ཉིད་དངོས་སུ་
འཆད་བར་འདི་བྱུང། ས་བརྒྱད་པ་བ་ཆོས་ཅན། སྲིད་ཞི་བདེན་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་བཅོམ་པའི་མཉམ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པའི་སེམས་དཔའ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ས་བརྒྱད་བ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་བར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་
བའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཆོས་ཅན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་ཐལ། སྲི་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དག་པའི་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གསུམ་གང་རུང་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ན་ཐབས་

[104A]༄༅། །ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་དང། ཆོས་སྐུའི་ལག་རྗེས་འཇོག་ཁྱེད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དང་པོ་ཆོས་སྐུའི་ལག་རྗེས་འཇོག་བྱེད་སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་་ཉིད་ཀྱི་
སྦྱོར་བའི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞན་ལ་བྱ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། གྲངས་མེད་ལ་སོགས་བསྟན་བ་རྣམས། །དམ་པའི་དོན་དུ་བཟོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བདེན་གཉིས་ལ་
འབྲེ་དང་བྱང་སོགས་ན་རེ། འདིའི་བདེན་གཉིས་དབུ་མ་ལ་གྲགས་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་མ་བྲལ་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྫས་རང་མཚན་དང་ལྡོག་པ་སྤྱི་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྒོམ་ལམ་དགུའི་ཆུང་དུ་
ལའང་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་གྲངས་མྲ་གཞལ་མེད་ཚད་མེད་གསུམ་བསྟན་པ་ལྟང་རེ་རེ་ལའང་གསུམ་གསུམ་བྱས་ནས་རྫས་གཅིག་ཉིད་ལྡོག་པ་ལ་སོ་སོར་བཤད་པ་དོན་དམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཁྱུད་ཆ་བ་
རིག་རལ་དེ་ལྟར་བཞེད་པ་གང་ཞིག་དེ་འཕགས་སེང་གི་ཡང་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གསེར་འཕྲེང་ལས་འདིར་བདེན་གཉིས་སུ་བཤད་པ་དེ་སྤྲོས་པ་དང་དྲལ་མ་བྲལ་དབུ་མ་ལ་གྲགས་པའམ་རྟོག་གེ་ལ་གྲགས་པའི་
ནས༑ དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཁྱུང་གི་བཞེད་པ་ཕྱི་མ་དང་འབྲེའི་བཞེད་པ་སྔ་མར་གྲགས་ཤིང་དཔལ་ལྡན་ཆ་བ་དང་རིག་རལ་ཡང་ཕྱི་མ་བཞེད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱན་སྣང་ལས། ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཉེ་བར་སྐྱེད་

[104B]བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། གསེར་འཕྲེང་ལས། སྒོམ་ལམ་གྱིས་སྐྱེད་པའི་བསོད་ནམས་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་རྫས་གཅིག་ཉིད་
ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་དེ་དོན་དམ་དུ་དབྱེ་བ་མེད་པའི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སྦྱོར་ལམ་ན་ཡོད་པར་ཐལ། སྦྱོར་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྲིད་ཞི་བདེན་སྟོང་དུ་དབྱེར་མེད་པར་རྟོགས་
པའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་ངོན་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྲིད་ཞི་སོ་སོར་བདེན་པར་འཛིན་པ་མངོན་གྱུར་སྐྱེ་བ་སྤངས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། འདི་ཕན་ཆད་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་
རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཉིས་ཀ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ས་བརྒྱད་པའི་སྐབས་འཁོར་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིན་མོ་
བསྒོམ་པ་གཉིས་དོན་དམ་པར་སོ་སོར་འཇིན་པ་ཟད་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ། རྨི་ལམ་དང་ཉིན་པར་ནི་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། རྩ་བར། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། །སྲིད་དང་ཞི་བར་
མི་རྟོག་པ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྦྱོར་ལམ་ན་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པར་ཐལ། སྦྱོར་ལམ་དུ་མ་ཟད་ཚོགས་ལམ་ན་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དང། ཞིང་དག་སྦྱོར་བ་དང། ཐབས་མཁས་སྦྱོར་བ་

[105A]༄༅། །གསུམ་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གསེར་འཕྲེང་ལས་ཚོགས་ལམ་ནས་བཞག་དགོས་ཏེ། འདི་གསུམ་ནི་ཆོས་རྣམས་སྤྲོས་བྲལ་དུ་སྒོམ་པ་དང་ཞིང་དག་པར་བྱེད་པ་དང་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་གསུམ་
ཡིན་ལ་དེ་གསུམ་མི་བྱེད་ན་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་སོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གསུམ་བྱང་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོམ་ཚུལ་ཙམ་བཤད་ཅིང། དེ་སྒོམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཐོབ་པས་མ་ཁྱབ་པར་བཤད་ཟིན་པའི་
ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྗེས་ཀྱི་གན་སྐབས་སུ་ཡང་བདེན་འཛིན་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་བཅོམ་པའི་དག་སའི་ཡེ་ཤེས་དེ་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོངས་བའི་ས་བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་
ཅན༑ མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་འཛིན་སྐྱེ་མི་རུང་གི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་རུང་གི་ས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡོད་ཀྱང་རྐྱེན་མེད་པས་
གཏན་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ལམ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། རྨི་ལམ་གྱི་རྟ་ཡིན་ན་རྟ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྨི་ལམ་ཡིན་ན་དགེ་བ་མ་ཡིན་མི་དགོས་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། རྨི་ལམ་དུ་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྩ་བར། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་པའི་མདོ་ལས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་རྩོད་པ་དང་ལན་ཡིན་དངོས་སྨྲ་བ་དང་དབུམ་པའི་རྩོད་པ་དང་ལན་དུ་

[105B] ཁ་ཅིག་དེ་བཀག་ནས་རང་རྒྱུད་པ་དང་ཐལ་འགྱུར་བའི་རྩོད་པ་དང་ལན་དུ་སྦྱོར་ཟེར་བདག་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་པའི་མདོ་ལས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་རྩོད་པ་དང་ལན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། འདི་ལ་གྲུབ་མཐའ་བཞི་ཀའི་རྩོད་པ་དང་ཕར་ལན་བཏབ་ཚུལ་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རྩོད་མཁན་ལ་བྱེ་མདོ་སེམས་ཙམ་གསུམ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ལན་བྱེད་མཁན་སེམས་ཙམ་པ་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་
པ་ཐལ་འགྱུར་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀྱིས་བརྩད་ཚུལ། འགྲེལ་བ་ལས། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྨྲ་པའི་ལུགས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད། ནས། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་
བཞིན་དུ། ཞེས་དང། རྒྱུན་སྣང་ལས། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས། ནས། ཕྱིའི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་པའི་ལུགས་ལ་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་
བཤད་ལས། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྨྲ་བའི་མདོ་སྡེ་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་དོན་དམ་པར་ཏེ། བློ་དོན་དམ་པ་དབང་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བས་གཟུང་ངོར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཙམ་པས་
བརྩད་ཚུལ་བསྡུ་བར་ཡང་བྱུང་ལ། ཡང་རྩ་བར། རྣམ་བཞི་ཉིད་འདི་ལ་ནི། །རབ་ཏུ་སྨྲ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འགྲེལ་པ་གཉིས་ཀའི་དངོས་བསྟན་ལྟར་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ལ་སེམྶ་༄༅། །ཙམ་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྩོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དངོས་སུ་དབུ་མ་པ་ལ་རྩོད་པའི་རྒོལ་བ་དོན་སྨྲ་གཉིས་བཀོད་ཀྱང་སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་སྔར་ཇི་ལྟར་དོན་སྨྲ་བས་རྩོད་པ་ལྟར་དབུ་མ་པ་ལ་རྩོད་པས། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སེམས་ཙམ་པའི་ལན་ནི་ཐེག་བསྡུས་ལས། དོན་མེད་ན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་ཉེ་བར་སྦྱོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སོམ་ཉི་བཟློག་བའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་དང། ཞེས་དང། ཤན་
ཏི་བས་རྩོད་པ་དང་ལན་གསུམ་གསུམ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཤཱན་ཏི་པ་ནི་རྒལ་ལན་གསུམ་དུ་མཛད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། དང་པོ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཐལ་
རང་གཉིས་ཀྱི་ལན་ནི། རྒྱན་སྣང་ལས། ད་བསན་དབུ་མ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྦྱོད་འཇུག་ལས། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་
སྒྱུ་འདྲ་ན། །ཤི་ནས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེ་ན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་མ་གཏོགས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གྲུབ་མཐའ་བཞིའི་བརྩད་ཚུལ་ཕལ་ཆེར་མདོའི་དོན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མདོ་ལས་བཤད་པའི་རྩོད་པ་
དབུ་སེམས་སོགས་ཀྱི་རྩོད་ཚུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྩ་བར། ལན་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པར་ཟད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྟོན་པ་བཞུགས་དུས་ནས་གྲུབ་མཐའ་བཞིའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་

[106B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང་པོར་ཡུལ་ཝ་ར་ཎཱ་སིར་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་སུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཐེག་པ་ལ་བརྗོད་བྱེད་ཡང་ཡོད་ཅིང་ཉན་
ཐོས་ལ་བྱེ་མདོ་གཉིས་གཙོ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དུས་དང་པོར་རང་སྡེ་དང་གཞན་སྡེ་ཁ་ཅིག་ཞེས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྨི་ལམ་དུ་སྲོག་གཅོད་བ་རྨིས་ནས་སད་དུས་ཨ་ལ་ལ་སད་ཅེས་མངོན་ཞེན་དྲག་པོ་བྱས་ན་སྲོག་
གཅོད་ཀྱི་ལས་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡོད་ཟེར་ན། འོ་ན། རྨི་ལམ་གྱི་མི་བསད་པའི་ལས་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡོད་བར་ཐལ། རྨི་ལམ་དུ་སེམས་ཅན་བསད་པ་རྨིས་ནས་སད་དུས་སུ་མངོན་ཞེན་གྱིས་གསོས་བཏབ་ན་ལས་ལམ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་མི་མི་མ་ཡིན་པ་དང་དེ་ལ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བསད་སོགས་ལ། །སེམས་མེད་ཕྱིར་ན་སྡིག་མེད་དེ། །ཤེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ལེགས་ལྡན་སོགས་འདོད་པ་གང་ཞིག་ཟླ་བས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་ཀུན་བཏགས་པའི་
གཟུགས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས། ནས། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཞིག་རྨི་ལམ་ན་ཡོད་པས་

[107A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་དེ་ཉིད་ལས། རྨི་ལམ་ན་དབང་ཤེས་ལ་ཡུལ་ལྡར་སྣང་བ་རྣམས་ནི་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་སྣང་བས་ན། ཞེས་པ་ནས། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ཡིན་
དེ་ཡང་དེའི་གཟུགས་ལྔའི་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ལྔ་ཀ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྨི་ལམ་གྱི་མི་བསད་པ་རྨིས་པ་ལ་
ངས་བསད་དོ་སྙམ་དུ་མངོན་ཞེན་དྲག་པོས་གསོས་བཏབ་བས་མི་བསད་པའི་ལས་ལམ་རྫོགས་པར་འབྱུང་བར་ཐལ། དེ་ལས་མི་བསད་པའི་ལས་ལམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྨི་ལམ་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་སེམས་མི་གསལ་
བ་དང་འཆོལ་བས་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ལམ་ཡོད་ཀྱང་མ་རྫོགས་བས་དམན་བར་བྱེད་དགོས། སད་དུས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་སེམས་གསལ་བས་དགེ་མི་དགེའི་ལས་ལམ་རྫོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཉི་ཤུ་པ་ལས། རྨི་ལམ་
སེམས་ནི་གཉིད་ཀྱིས་ཉམས། །དེས་ན་འབྲས་བུ་འདྲ་མ་ཡིན། །ཞེས་དང། རྒྱན་སྣང་ལས་ཀྱང། གཉིད་ནི་སེམས་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་བླ་ལྷག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་གསལ་བ་དང་འཆོལ་བར་རྟོགས་པས་རྨི་ལམ་དུ་དམན་པ་ཡིན་ལ་
ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱན་སྣང་ལས། གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པའི་སྐབས་སུ་ནི་གཉིད་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་སེམས་གསལ་ཞིང་མ་འཆོལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འབྲས་བུ་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་

[107B] ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐེག་དམན་འཕགས་པས་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་བར་ཐལ། སྲིད་ནི་མཉམ་ཉིད་སྐབས་སུ་ལས་སོགས་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་བར་ཐལ་བ་སོགས་མི་འཐད་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ་
ཁྱབ་པར་ཐལ། འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་དག་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ། །སོགས་བས་གཏིང་དཔོགས་མ་གྱུར་བ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ་
ཤེར་ཕྱིན་གྱི་འཁོར་འོད་སྲུང་སོགས་ཀྱིས་མ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས་དྲི་བ་དང་རྩོད་པ་མཛད་པ་གདུལ་བྱའི་དོགས་པ་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་ཀླན་ཀ་དེ་ཉིད་བཀོད་བ་ནི་བདེན་
གཉིས་འགལ་བར་འཛིན་པའི་གདུལ་བྱ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཆེད་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་ལྟར་བཅོས་ནས་མཛད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་རོང་ཊིཀ་པ་ན་རེ། རྨི་ལམ་དུ་མི་བསད་པ་རྨིས་པས་ཀྱང་སྡིག་པ་བསོག་ན་དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་
གི་སྡོམ་བ་བཏང་བ་སོགས་ཀྱང་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ་ཟེར། རྨི་ལམ་དུ་དགེ་མི་དགེའི་ལས་གསོག་ཙམ་ཡོད་ཀྱང། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་གཏོང་མི་དགོས་པར་ཐལ། རྨི་ལམ་ལ་སྟོན་བས་བཅས་པ་མ་མཛད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་བླངས་ལ་
ཁྱབ་སྟེ། སྟོན་པའི་བཅས་དབང་གིས་སྡོམ་པ་ཐོབ་གཏོང་སོ་སོར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། གཞོན་ནུ་བཅུ་བདུན་སྡེ་དང་ཕྱིས་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་པར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་བཞིན། ཇི་སྐད་དུ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་

[108A]༄༅། །པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ལས་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་བ་ཡོད་པར་མི་བརྗོད་དེ། བསླབ་པ་སྦྱིན་པ་དང་འདྲ་བར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གཞན་ཡང། རྨི་ལམ་ན་དགེའི་ལས་སོག་པ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་ཡོད་ན་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་གཏོང་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྩ་བར། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །ཞེས་དང། བརྒྱད་སྟོང་
ལས་ཀྱང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་བརྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་ཆེན་ལས་ཀྱང། རྨི་
ལན་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ལས་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་སྤྲོ་སླ། རང་ལུགས་ལ་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་བཅོམ་
པའི་ཆ་ནས་བཞག་བའི་དག་སའི་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་དེ། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྲིད་ཞི་བདེན་མེད་མཉམ་པར་སྒོམ་པ་ཙམ་སོགས་དེ་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མིན་ལ། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡང་སྲིད་པ་དང་མྱང་
འདས་སོ་སོར་བདེན་འཛིན་ཟད་བ་སྐབས་འདིའི་མཉམ་ཚུལ་ཡིན་པས་དེ་འདྲའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་དེས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོང་བ་དང་ཞིང་དག་སྦྱོར་བ་དང། ཐབས་མཁས་སྦྱོར་བ་གསུམ་

[108B]པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་དག་སའི་ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཞིང་དག་སྦྱོར་བ་གང་ཞིག་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་སྔར་དྲན་པ་
ཉེར་བཞག་གི་ཁྱད་པར་བཅུ་བཞིས་སྒྲུབ་སླ་ཞིང། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གིས་ཀྱང་སྣོད་བཅུད་གཉིས་སྦྱོང་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྫོགས་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལ་
སོགས་པ་ལས་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་འགྲ་བ་ཐ་དད་པ། ཞེས་པ་ནས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་
ཉེ་བ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཀླན་ཀ་བཞི་ཡོད་དེ། ལས་སོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་དང། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ལས་ལམ་རྫོགས་པར་ཐལ་བ་དང། ལུང་དང་འགལ་བར་ཐལ་བ་དང། ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བཞི་ཡོད་བའི་ཕྱིར། ལན་
བྱེད་ཚུལ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ལ་ལྟོས་པའི་ལན་གཉིས་རེ་ཡོད་བ་འི་ཕྱིར། ཀླན་ཀ་དང་པོ་ནི་ ཤཱ་རིའི་བུས་ཉིན་པར་ཡང་དགེ་སྡིག་གི་ལས་བསོད་པ་དང་འཕེལ་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལས་འབྲས་དོན་དམ་པར་མ་
གྲུབ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་བཞིན། ཉི་ཁྲི་ལས། བྱང་ཆུབ་རྨི་ལམ་དུ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེར་ཕྱིན་འཕེལ་ལམ། ཞེས་དང། བརྒྱད་སྟོང་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆེན་རྣམ་ཐར་སྒོ། ནས། འཕེལ་ལམ་

[109A]༄༅། །ཞེས་བྱུང། ཐལ་འགྱུར་དེ་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་མ་ཡིན་བར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁྱབ་བ་མེད་ཅིང། དོན་དམ་དུ་འདོད་ལན་ཐེབ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཡུམ་བར་བ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཉིན་པར་བསྒོམ་
པས་ཀྱང་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །ཞེས་དང། འོན་ཏེ་སད་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་ན་ནི་དེ་ལས་སོགས་པའམ་འབྲི་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། བརྒྱད་སྟོང་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གལ་ཏེ་ཉིན་པར་བསྒོམ་པས་རྣམ་པར་འཕེལ་ན་རྨི་ལམ་དུ་
རྨིས་པས་ཡང་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །ཞེས་དང། སད་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་བསད་པར་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དེ་ཨ་ལ་ལ་བསད་དོ། །ནས་ལས་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དོན་དམ་པར་
འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཉི་ཁྲི་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ལས་སོག་པ་འམ་འབྲི་བ་མེད་དོ། །ཞེས་དང་བརྒྱད་སྟོང་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱི༑ ནས། སོག་པ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་གཉིས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུས། འོ་ན། རྨི་ལམ་ན་བསད་བྱ་གསོད་བྱེད་དང་སྦྱིན་བྱ་སྦྱིན་བྱེད་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་
སད་པ་དང་རྨི་ལམ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྨི་ལམ་དུ་མི་བསད་པ་རྨིས་པས་ཀྱང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་གཏོང་བར་ཐལ་ལོ་།འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཉི་ཁྲི་ལས། ཉིན་པར་སྲོག་གཅོད་པ་དང་རྨི་ལམ་ན་སྲོག་གཅོད་པ་དེ་

[109B] ནས། ཁྱོད་ཇི་སྐད་ཟེར། ཞེས་བའི་ཤུགས་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ཡིན་ལ། ཞེས་དང། བརྒྱད་སྟོང་ལས། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་བ། རྨི་ལམ་ན་སྲོག་གཅོད་བྱས་ལོ། །ཞེས་བ་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཞེས་སོ། །ལན་ནི་
རབ་འབྱོར་ཐལ་འགྱུར་དེ་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་སད་རྨི་གཉིས་ལ་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་བར་ཡོད་ཅིང་མངོན་ཞེན་དྲག་པོས་གསོས་བཏབ་ན་དགེ་མི་དགེའི་ལས་ལམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་ཀྱང་མི་བསད་
པ་རྨིས་བས་སྡོམ་པ་མི་གཏོང་སྟེ། དེ་ཐོབ་གཏོང་བསླབ་བ་བཅས་དབང་ལས་བཞག་པའི་ཕྱིར། ཉི་ཁྲི་ལས། རབ་འབྱོར་ལས་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་བ་ཁོ་ནང་སྐྱེ། ཞེས་དང། གསེར་འཕྲེང་ལས། ལན་གཉིས་བ་ནི། ཞེས་
བ་ནས། དེ་ལྟར་རྩོད་ལན་དེ་གཉིས་ཀྱིས། ཞེས་སོ། །ཐལ་འགྱུར་གསུམ་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུས་མདོ་ལས་ལས་དང་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་དབེན་པར་གསུངས་པ་མེ་འཐད་པར་ཐལ། སད་རྨི་གཉིས་ཀར་ལས་བསོག་པ་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། ཉི་ཁྲི་ལས། རབ་འབྱོར་ལས་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་དབེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ན། དེ་ཇི་ལྟར་དམིག་པ་དང་བཅས་པར་སྐྱེ། ཞེས་དང། བརྒྱད་སྟོང་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར། ཞེས་
པ་ནས། མི་སྐྱེ། ཞེས་སོ། །ལན་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་མདོ་དང་མི་འགལ་བར་ཐལ། མདོ་ལས་གསུངས་པ་དེ་དོན་དམ་པར་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ་ལས་འབྲས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཉི་ཁྲི་ལས་ཤཱ་རིའི་བུ་མཚན་མར་

[110A]༄༅། །བྱས༑ ཞེས་པ་ནས། དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ལས་སྐྱེ་སྟེ། དམིགས་པ་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། བརྒྱད་སྟོང་ལས། སེམས་པ་ཡང་མཚན་མས་དཔེན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལ་བརྟེན་ནས་
སྐྱེའོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དམིགས་མེད་དང་མཚན་མས་དབེན་པ་དོན་དམ་དུ་དང། དམིགས་བཅས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བཞི་བ་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ནི། ཤཱརིའི་
བུས་རབ་འབྱོར་ལ་རྨི་ལམ་དུ་ཕྱིན་དྲུག་བསྒོམ་ཞིང་དགེ་བ་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྡོས་ན་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། རྨི་ལམ་ན་ལས་ལམ་རྫོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་ལས་ལམ་ཡང་
དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཉི་ཁྲི་ལས། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆེན་གྱི་སྦྱིན་པ། ནས། བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་དང། བརྒྱད་སྟོང་ལས། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ནས། སྦྱིན་པ་
ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འམ། ཞེས་སོ། །ལན་གཉིས་ཡོད་དེ་རབ་འབྱོར་གྱིས་དོན་གྱིས་ལན་སྔར་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། རབ་འབྱོར་གཅིག་བུས་ལན་ཐམས་ཅད་འདེབས་ཀྱང་མི་
ཕྱིར༑ དེས་ན། ཉི་ཁྲི་ལས། བྱང་ཆེན་ཆེན་པོ་བྱམས་པ། ནས་ལན་ལྡོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། བརྒྱད་སྟོང་ལས། བྱམས་པ་འདི་མངོན་སུམ་དུ་འདུག་ན། ནས། ལན་ལྡོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །འདི་ལ་བྱམས་

[110B]བདེན་སྟོང་དུ་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ལན་མཛད་དེ་དངོས་སུ་མི་མཛད་པ་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་འབྱོན་པའི་དགོས་པར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། བྱམས་པ་ཞེས་པའི་
མིང་ལན་ལྡོན་ནམ། ནས། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་མོ། །ཞེས་དང། ལེ་བརྒྱད་མ་ལས། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀླན་ཀ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། བརྒྱད་སྟོང་ལས་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ། སོགས་བྱུང་
གསེར་འཕྲེང་ལས། འདི་ཉི་སྣང་ལེ་བརྒྱད་མ་རྣམ་འགྲེལ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་བར་སྣང་ཡང་ཊཱིཀ་བྱེད་སྔ་ཕྱི་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཐོན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་ཉུང་དུས་ལེགས་པར་བཀྲལ་ཡོད་པས་བློ་ལྡན་ཡིད་ཀྱི་ནོར་བུར་ཤེས་པར་བྱའོ།།
རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། ས་བརྒྱད་པ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཆོས་སྐུའི་ལག་རྗེས་འཇོག་བྱེད་ཡིན་པར་ཐལ། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཟུགས་སྐུའི་ལག་རྗེས་འཇོག་
བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཙོ་མི་གཙོ་ཙམ་ལས་ཆོས་ཀུ་ལའང་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ལག་རྗེས་དགོས། གཟུགས་སྐུ་ལ་དེ་ལྟར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚན་དཔེར་རེ་རེ་ལ་ཕྱིན་དྲུག་གི་ལག་རྗེས་བཤད་པའི་ཕྱིར།།    ༈    །།
གཉིས་པ་ཞིང་དག་སྦྱོར་བ་ནི། རྩ་བར། སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། གསུམ་པ་ཐབས་མཁས་སྦྱོར་བ་ནི་རྩ་བར། དགྲ་རྣམས་ལས་ནི་འདས་པ་དང། །སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་བྱུང།་༄༅། །འཕྲོས་སྦྱོར་མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། མདོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་ལས་གཟུགས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་བརྟགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་
གནོན་པས་ཞེས་པས་ཐབས་མཁས་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་བཤད་པ་དེ་ཉིད་འདིར་སྦྱོར་བ་བཅུའི་སྒོ་ནས་བདུད་བཞི་ལས་རྒྱལ་བར་མཛད་པ་སྟོན་པར་འདི་བྱུང། གཉིས་པ་ནི། ཐབས་མཁས་སྦྱོར་བ་བཅུ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཡོད་དེ་
བདུད་བཞི་ལས་རྒྱལ་བའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་སྤྲུལ་སྐུའི་ལག་རྗེས་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། །ཐེག་དམན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་ལྷའི་བུའི་བདུད་བཅོམ། ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་བཅོ་
གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་བཅོམ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཐོབ་ནས་ཕུང་པོའི་བདུད་བཅོམ་ཟེར་ན་འོ་ན། སྐབས་འདིར་ཐེག་དམན་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་དགྲ་བཅོམ་པས་བདུད་བཞི་མ་ལུས་
པར་བཅོམ་པར་ཐལ། ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེ་ཕུང་པོའི་བདུད་བཅོམ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཉོན་མོངས་དང་ཕུང་པོ་དང་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཀུན་བཅོམ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕིཡིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་པར་ཐལ། བདུད་བཞི་མ་ལུས་པར་
བཅོམ་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ཁྱབ་སྟེ། བདུད་བཞི་མ་ལུས་བ་བཅོམ་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ལུང་ལས། ཁྱོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཁོ་ནར་བདུད་བཞི་བཅོམ་ལགས་སམ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[111B] ཅིག་ཅར་བཅོམ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་།ཞེས་སིག་གསལ་ལས་བཤད་པ་ལྟར་ཁས་བླང་ངོ། །ཞེས་དང་རྣམ་བཤད་ལས། བདུད་བཞི་མ་ལུས་པར་བཅོམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གཞན་ཡང། ལས་ཉོན་གྱིས་རང་དབང་མེད་བར་འཆི་བ་བཅོམ་ན་འཆི་བདག་གི་བདུད་བཅོམ་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་གྲོལ་
བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་འཆི་བདག་གི་བདུད་རགས་པ་བཅོམ་ཡང་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བླངས་པའི་ཡིད་ལུས་ཀྱི་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཕྲ་མོ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སངས་
རྒྱས་པ་དང་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཕྲ་མོ་བཅོམ་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། ལས་ཉོན་གྱིས་འཆི་བས་དང་པོ་ནས་མེད་ཀྱང། ཡིད་ལུས་ཀྱི་འཆི་འཕོབ་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར་དུ་མི་ལྡོག་པས། ཞེས་དང། རྒྱུད་བླ་མ་
ལས༑ འཆི་མེད་ཞི་བའི་གནས་ཐོབ་པ། །འཆི་བདུད་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཕུང་པོའི་བདུད་ལ་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཐེག་དམན་ལྷག་མེད་པས་སྤངས་པའི་
ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཙམ་གྱིས་བླངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཡང་ཕུང་པོའི་བདུད་ཕྲ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཕུང་པོའི་བདུད་སངས་རྒྱས་མཐོབ་པར་དུ་དང་

[112A]༄༅། །ཞེས་དང། དེའི་ཐོགས་འགྲེལ་དུ་མོད་དྲངས་པ་ལས། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་འགག་པ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་འཐོབ། ཅེས་
གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཉོན་མོངས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཡིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བདུད་ལ་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་བག་ཆགས་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཐོགས་འགྲེལ་དུ་དཔལ་
འཕྲེད་གི་མདོ་དྲངས་པ་ལས། དེ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་རང་སངས་རྒྱས་དང། དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་མ་སྤངས་པས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་
མའི་དྲིང་བའི་བག་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། གཙང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་འཐོབ་བོ། །ཞེས་གསུནས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདུད་བཞི་སྤང་བྱ་མིན་ཟེར་ན། དེ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་སྤངས་པའི་སངས་འཕགས་ཡོད་པའི་
ཕྱིར་དང། དེ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་ལམ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་དགྲ་རྣམས་ལས་ནི་འདས་པ་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། དེ་བཞིར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གང་འཆི་བ་ཕུང་པོའི་བདུད་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་
དང༑ གང་གིས་འཆབ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཉེའི་ཉོན་མོངས་དང། འཆིབ་གང་ཡིན་པ་འཆི་བདག་གི་བདུད་ནི་རང་བདང་མེད་པར་སྲོག་དབང་འགག་པ་དང། དེ་གསུམ་ལས་འདའ་བའི་གེགས་ལྷའི་དུའི་བདུད་ནི་དགའ་རབ་དབང་

[112B] ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཕྲ་རགས་གང་རུང་དེ། ཕུང་པོའི་བདུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཉོན་མོངས་དང་དེའི་བག་ཆགས་གང་རུང་དེ། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ལས་ཉོན་དང་དེའི་བག་ཆགས་གང་རུང་གིས་
འཆི་བའི་ཆེད། འཆི་བདག་གི་བདུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལས་འདའ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་འདོད་ལྷ་དང་དེའི་བྱེད་པ་ཅི་རིགས་དེ། ལྷའི་བུའི་བདུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་དག་རགས་པ་ལས་འདའ་ཚུལ་ཡོད་དེ་ཐེག་དམན་པ་རྣམས་མཐོང་
ལམ་ནས་དང་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ནས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལས་འདའ་ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་ནས་ཉོན་མོངས་བའི་བདུད་ལས་འདའ། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་ནས། འཆི་བདག་གི་འདུད་ལས་འདའ། ལྷས་མེད་
ཚེ་ཕུང་པོའི་བདུད་རགས་པ་ལས་འདའོ། །ཐེག་ཆེན་ས་བརྒྱད་པར་ཕུང་པོ་འཆི་བདག་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བདུད་གསུམ་པོ་རགས་པ་ལས་འདའ་ཞིང། སངས་རྒྱས་པ་དང་བདུད་བཞི་མ་ལུས་པ་བཅོམ་པ་མཉམ་མོ་།རྩོད་སྤོང་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལྷའི་
བུའི་བདུད་ཆོས་ཅན། སྤངས་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། བདུད་བཞི་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྒྱུན་འཆད་པར་ཐལ། སྤང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཚང་རྒྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ངན་འགྲོ་ཆོས་ཅན། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་
ཐལ༑ འཚང་རྒྱ་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱུན་འཆད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ངན་སོང་ཆད་དང་འབྲས་བུ་ནི། །མངོན་དུ་བྱ་ལ་མི་རྟོག་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ས་དང་པོ་ནས་འཆི་བདག་གི་དང་ཕུང་པོའི་བདུད་

[113A]༄༅། །གཉིས་བཅོམ་པར་ཐལ། ས་དང་པོ་ནས་ལས་ཉོན་གྱི་འཆི་བ་དང། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འཕགས་པས་ན་དང་རྒ་བ་དང། །འཆི་བའི་སྡུག་
བསྔལ་རྩད་ནས་སྤངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ་ཐབས་ཤེས་ལུས་རྒྱས་ཐེག་ཆེན་ས་སྲུང་སྟེང། །རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བའི་སྤྱན་སྟོརྔ་རབ་བགྲད་དེ། །གཉེན་པོ་རྩེ་བརྒྱ་གདེངས་པའི་ལྷ་དབང་འདི། །སྦྱོར་བའི་རླབས་ཕྲེང་ཅན་
འཇོམས་ཚུལ་སྔོན་མེད་རྨད། །སྐུ་བཞིའི་ཞལ་ནས་མངགས་པའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱིས། །རིགས་ཅན་ས་གསུམ་དག་བྱེད་ལྷའི་མཆོད་ཡོན་།ཤེས་ཁྱད་བྱེད་མཚན་སྒྲ་སྒྲོགས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི། །སྦྱོར་བའི་རླབས་ཕྲེང་ཅན་
འདིས་དྲི་ཀུན་འཁྲུད། །མངོན་མཐོའི་ཐེམ་སྐས་ལ་ཞུགས་ཐོས་བསམ་གྱི་ །གོས་བཟང་མཛེས་གྱོན་ལེགས་བསྒོམ་ལྷའི་ནོར་བུའི། །སེམས་ཀྱི་གཙུག་སྐྱེས་མཛེས་པའི་རྒྱལ་སྲས་འདིས། །ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གོས་
གནོན་ལ་བྲེལ། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཡུམ་གྱུར་རྣམ་པའི་ཚོགས། །བརྒྱ་དང་དོན་གསུམ་རི་མོ་རབ་བཀྲ་བའི། །བཞི་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལྷ་དབང་ཕོ་བྲང་དུ། །བློ་གྲོས་ཅི་དགར་རོལ་བ་བླ་ན་འབར། །ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་
བཅད་པའོ། །སྐབས་བཞི་བའི་མཐའ་དཔྱོད་བྱས་ཟིན་ཏོ།། །།བཀྲ་ཤིས།། །།དགེའོ།། །།

[113B]