
[001A]༄༅། །དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཐུབ་བསྟན་ནོར་བུའི་གཏེར་མཛོད་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་བཞེད་དོན་ཀུན་གསལ་ལས་གནས་བདུན་པ་བཞུགས་སོ། །

[001B] །ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ་སྭ་ར་སྭ་སྟྱཻ། །བླ་མ་མཆོག་གསུམ་ལྷག་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ། །དང་པའི་མིག་བལྟས་ཡོན་ཏན་དབལ་
དྲན་ཏེ། །ཡིད་ཆེས་སེམས་ཀྱིས་གུས་བཞིན་ལུས་བཏུད་དེ། །ཞབས་སེན་ནོར་བུ་འབྲལ་མེད་སྙིང་ཁར་འཛིན། །དབང་པོ་མིག་དྲན་མི་གསལ་རྒས་པ་ཡིས། །ལུས་
ཀྱང་གཉེར་མར་བྱས་ཀྱང་ཤེས་བཅུ་འདོན། །འཁྲུལ་མེད་འཆད་ལ་དྲུག་ལྡན་པད་མཚོར་དང། །བྱིས་རྣམས་དགའ་ཚལ་སྤོ་བཞིན་སེམས་མི་ངལ། །གཉིས་པ་མཁས་
བར་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་ཤེས་པའི་ཡོན་ཏན་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང། སྙོམས་འཇུག་གི་ཡོན་ཏན་གཏན་ལ་དབབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་

[002A] །བཞིན་དང། ལྡན་ཚུལ་དང། འཐོབ་ཚུལ། ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དང་བཞི། དང་པོ་ལ་བཟོད་ཤེས་དང་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་ཤེས་བཅུའི་རྣམ་
བཞག་དེ་དག་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། དྲི་མེད་བཟོད་རྣམས་ཤེས་པ་མིན། །ཟད་དང་མི་སྐྱེའི་བློ་ལྟ་མིན། །དེ་ལས་གཞན་འཕགས་བློ་གཉིས་ཀ་གཞན་
ཤེས་དྲུག་ནི་ལྟ་པའང་ཡིན། །ཞེས་བྱུང། འདི་དང་བསྟན་བཅོས་ལས། བཟོད་པ་རྣམས། ཞེས་དང། ཤེས་པ་རྣམས། ཞེས་དང། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། ཞེས་
དང༑ ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ན་བཟོད་པ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་ཡོད་དེ་

[002B] དྲི་མེད་བཟོད་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཤེས་རབ་རྣམས་ནི། བཟོད་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡུལ་ལ་མི་སྐྲག་པའི་བཟོད་པའམ་འདོད་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་ཀྱང་ཡུལ་ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པའི་ངེས་
པའི་ངོ་བོར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྩ་བར། འགག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །དེ་ཡི་སྒྲིབ་
པ་རབ་ཏུ་སྤོངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དྲི་མེད་བཟོད་རྣམས་ཤེས་པ་མིན། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། བཟོད་པ་རྣམས་ནི་བཟོད་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་ཡི་
ངེས་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་བརྗོད་དོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་བཅུ་ཀ་ངེས་པའི་ངོ་བོ་མི་དགོས་ཀྱང་བཟོད་པ་དེ་བཅུ་གང་ཡང་མིན་ལ་འདིར་ཤེས་བཟོད་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པའི་དབང་དུ་
བྱས་པར་གསལ་ལོ། །གཞན་དུ་བྱས་ན་འགལ་པ་སྡུད་དོ། །བཟོད་བ་བརྒྱད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དེ་ཆོས་ཅན། ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་དེ་འདྲའི་ཤེས་རབ་ནི་
བཟོད་པ་དང་ལྟ་བ་ཡིན་ལ་སྐབས་འདིའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། བཟོད་པ་རྣམས་ལྟ་བ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བློ་

[003A]༄༅། །ཆོས་ཅན། ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་བསམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལྟ་བ་ཞེས་པ་བྱེད་ཚིག་ཡིན་པས་ལྟ་རྟོག་དང་ཚོལ་བའི་རང་
བཞིན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། མི་སློབ་པ་དག་གིས་བདེན་པ་ལྟ་བ་དང་ཚོལ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཟད་དང་མི་སྐྱེའི་བློ་ལྟ་མིན། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། འདི་ཇི་སྲིད་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་དེ་སྲིད་དུ་
སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་དག་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་ཅིང། ཞེས་པ་ནས། བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ་ཡང་ཤེས་པར་བྱར་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་དེ་ལྟ་
བས་ན་དེ་དག་གི་ལྟ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཟོད་པ་དང་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་དག་ལས་གཞན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཤེས་སོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཅན་བཟོད་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་པ་
དང་ལྟ་བ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཡུལ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པས་དེས་པའི་ངོ་བོ་དང། ཉེ་བར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དེ་ལས་གཞན་འཕགས་བློ་གཉིས་ཀ་ཞེས་དང་གང་སྤེལ་ལས། དེ་
ནི་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཤེས་རབ་ལ་འགྲེལ་བ་འགྲེལ་བཤད་གསུམ་ཀས་བཤད་དོ། །ཟག་མེད་ལས་གཞན་

[003B]སོགས་དང་མཚུངས་ལྡན་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཤེས་རབ་ནི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་
ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྦྱིར་བཏང་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར་གཞན་ཤེས། ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་གཞན་ནི་
ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་གཞན་གང་ཞེ་ན། སྔར་བཤད་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྤྱིར་བཏང་བ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་བཏང་པ་
འདིའི་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ནི་བརྩམས་པ་ནི་དྲུག་ནི་ལྟ་པའང་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཤེས་བཅུའི་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་བཟོད་པ་ཤེས་པ་མིན་ཚུལ་ཡང་སྔར་ལྟར་བཤད་དགོས་ལ་
ཁྱབ་པར་འདི་ལ་འབྲུ་དང་དོན་གཉིས་ཀ་ནོར་བ་མང་དུ་བོད་འདིར་བྱུང་ངོ། །འཇིག་ལྟ་མཐར་ལྟ་ལོག་ལྟ་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་གཉིས་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་དྲུག་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པར་མ་
ཟད་ལྟ་བའང་ཡིན་ཏེ་རྟོག་ཅིང་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར་དྲུག་ནི་ལྟ་བའང་ཡིན། ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དེ་དྲུག་ནི་ལྟ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་

[004A]༄༅། །གང་སྤེལ་ལས། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་དེར་ཆེར་གསལ་པ་ཡིན་གྱི། ཤེས་རབ་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་མདོར་བསྟན་དང་
རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་ནི་ཤེས་པ་ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད། ཅེས་བྱུང་སྐབས་འདིར་བཤད་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་ཡོད་དེ། མདོ་ལས་ཤེས་པ་ནི་བཅུ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཤེས་པ་དང། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་
རྫོབ་ཤེས་པ་དང། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་དང། འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། ལམ་ཤེས་པ་དང། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ན་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། རྒྱས་བཤད་ལ། སྤྱིར་བསྟན་པས་གསུམ་དུ་བཤད་པ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་
གཉིས། དང་པོ་ནི། དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱའོ། །ཟག་མེད་རྣམ་གཉིས་ཆོས་དང་ནི། །རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་ཡུལ་ནི་ཐམས་ཅད་དོ། །ཆོས་ཤེས་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །འདོད་སྡུག་
བསྔལ་སོགས་རྗེས་ཤེས་པའི། །སྤྱོད་ཡུལ་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་སོགས། །ཞེས་བྱུང། ཤེས་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཤེས་བཅུའི་ཤེས་པ་གསུམ་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་ཤེས་པ་ཟག་བཅས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ལ་

[004B]ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱའོ་།ཟག་མེད་རྣམ་གཉིས་ཆོས་ངང་ནི། །རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་།ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས་
ཤེས་པ་འདི་གཉིས་ནི་གསུམ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་དམིགས་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་དེ། དེའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ལ་
དག་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་མ་ཡོད་པས། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དགེ་བས་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ནས་འགོག་པའི་བར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་རྟོག་པ་སོགས་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཀུན་རྫོབ་ཡུལ་ནི་ཐམས་ཅད་དོ། །ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དགེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནས། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་
པ་དང། །སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོད་དེ་ཆོས་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སོགས་སྒྲས་འདོད་པའི་ཀུན་འབྱུང་ལམ་འགོག་པ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཆོས་ཤེས་བྱ་
པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །འདོད་སྡུག་བསྔལ་སོགས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྗེས་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡོད་དེ། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སོགས་སྒྲས་གོང་གི་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་ལམ་རྣམས་ལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[005A]༄༅། །རྩ་བར། རྗེས་ཤེས་པའི། །སྤྱོད་ཡུལ་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་སོགས། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་དང། ཟད་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་
ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་ཕ་རོལ་སེམས་གཉིས། དང་པོ་ལ། གཉིས་ལས་བརྒྱད་དུ་དབྱེ་བ། བཞི་ལས་བཅུ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེ་དག་ཉིད་བདེན་བྱེ་བྲག་གིས། བཞི་སྟེ། ཞེས་བྱུང། ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་དེ་དག་
ཉིད་ལ་བརྒྱད་ཡང་ཡོད་དེ། བདེན་པ་བཞིའི་བྱེ་བྲག་སྟེ་ཁྱད་པར་འོག་མའི་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཤེས་བཞི་དང་གོང་མའི་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་རྗེས་ཤེས་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རྣམ་
བཞི་དེ་དག་ནི། མི་སྐྱེ་བ་དང་ཟད་པ་ཤེས། དེ་གཉིས་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་རྗེས་ཤེས་པ་ཡིན། ཞེས་བྱུང། ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་བཞི་བོ་དེ་ལས་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དེ། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་མ་
ཡིན་པའི་ཆོས་ཤེས་བཞི་དང། རྗེས་ཤེས་བཞི་ལ་རྒྱུན་ཆགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཟད་ཤེས་བཞི་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། རྣམ་བཞི་དེ་དག་ནི། མི་སྐྱེ་བ་དང་ཟད་
པ་ཤེས། ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ལྟ་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་བཞི་བོ་དེ་དག་ཁོ་ན་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ། ཞེས་དང། གང་སྤེལ་

[005B] ཟད་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འཇུག་པ་དག་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་པོ་ལྟ་བའི་རང་
བཞིན་མ་ཡིན་པ། ཞེས་པ་ནས། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་དང་པོ་སྐྱེས་པ་ནི་སྡུག་ཀུན་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྗེས་ཤེས་ཡིན་ཏེ་
སྲིད་རྩེའི་སྒོམ་སྤང་དགུ་པ་ལ་དམིགས་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་དང་པོ་ཟད་ཤེས་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་སོ་སོགས་དང། དེ་ནས་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་ཏེ་སླར་ཤེ་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་སོགས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་
ན༑ དུག་མདའ་ཕོག་སྟེ་ཤི་བ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ནས་ཤི་བའི་ཚེ་རྨའི་ཕྱོགས་ཁོ་ནར་གནས་པ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པའི་འདིའི་ཤེས་པ་སྲིད་རྩེའི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དེ་གཉིས་
དང་པོར་སྐྱེས་པ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་རྗེས་ཤེས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང་དེ་གཉིས་དམིགས་པ་གཅིག་པ་དང་མི་གཅིག་པ་གཉིས་ཡོད་དེ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་པ་སྲིད་པས་སྡུག་ཀུན་ལ་
དམིགས་ན་དང་པོར་སྐྱེས་པའི་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་དང་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་འགོག་ལམ་ལ་དམིགས་ན་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི་བཞི་ལས་ཕ་རོལ་སེམས་རིག་པ། །དེས་ནི་ས་དབང་གང་ཟག་འདས་།ཞིག་

[006A]༄༅། །དང་མ་སྐྱེས་མི་རིག་གོ་ཆོས་རྗེས་བློ་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་མིན། །ཉན་ཐོས་མཐོང་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས། །རིག་སྟེ་བ་སེ་རུ་ལྟ་བུས་གསུམ། །སངས་རྒྱས་སྤྱོར་བ་མེད་པར་ཀུན། །ཞེས་བྱུང་
ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་དེ་ལམ་ཤེས་ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ལ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ལ་དམིགས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཟག་བཅས་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་
ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང། ཟག་མེད་ལ་དམིགས་པ་ནི་ལམ་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ་ཅིང་དེ་ལ་ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་གཉིས་ཡོད་པས་གསུམ་དང་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། བཞི་ལས་ཕ་རོལ་སེམས་རིག་པ། །ཞེས་དང་
གང་སྤེལ་ལས། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ས་འོག་མའི་སེམས་ཤེས་
ཀྱིས་ས་འདས་པ་གོང་མའི་སེམས་མི་རིག། དབང་རྟུལ་དད་མོས་ལྟ་བུའི་ངེས་དབང་པོ་འདས་པ་མཐོང་ཐོབ་པའི་སེམས་མི་རིག་ཕྱིར་མི་འོང་གི་དེས་གང་ཟག་འདས་པ་དགྲ་བཅོམ་གྱི་སེམས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདས་ཚུལ་
ཡང་དེ་དག་གི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དེས་ནི་ས་དབང་གང་ཟག་འདས། །མི་རིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ད་ལྟར་པ་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེས་ཕ་རོལ་ཀྱི་སེམས་ཞིག་པ་འདས་པ་དང་

[006B] རྩ་བར། ཞིག་དང་མ་སྐྱེས་མི་རིག་གོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡངས་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཡུལ་སོ་སོར་དེས་ཏེ་ཆོས་ཤེས་ཕྱོགས་དང་རྗེས་ཤེས་ཕྱོག་ལ་
དམིགས་པ་ཕན་ཚུན་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་འདོད་ཁམས་དང་གོང་མའི་གཉེན་པོ་ལ་སོ་སོར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་ཆོས་རྗེས་བློ་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་མིན། ཞེས་སོ། །མཐོང་ལམ་ལ་ཕ་རོལ་སེམས་
ཤེས་མེད་ཀྱང་མཐོང་ལམ་དམིགས་ཡུལ་བྱས་པའི་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དེས་མཐོང་བའི་ལམ་ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་གཉིས་རིག་ལ་གཞན་མི་རིག་པ་གང་ཞིག་།བསེ་རུ་
ལྟ་བུའི་དེས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་གཉིས་དང་བརྒྱད་པ་ཀུན་འབྱུང་རྗེས་ཤེས་དང་གསུམ་རིག་ལ་གཞན་མི་རིག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་
རྣམས་དམིགས་རྣམས་མི་མཐུན་པས་དེ་ཤེས་ཆེད་དུ་སྦྱོར་བ་བྱས་ན་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་ཀུན་འགག་ལ་འགག་པ་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྦྱོར་བ་ཆེན་པོས་སྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཉན་ཐོས་མཐོང་བའི་
སྐད་ཅིག་གཉིས། །རིག་སྟེ། ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཞན་སེམས་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ལ་དམིགས་པ་དེ་ནི་སྦྱོར་བ་ཆེན་པོས་སྒྲུབ་པར་བྱ་བྱ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་

[007A]༄༅། །ཕྱིར༑ རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྟུལ་པོས་མངོན་ཤེས་བུ་ལ་བས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་སྦྱོར་བ་ཆུང་བས་དང་པོ་གཉིས་དང་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་དང་གསུམ་རིག་ཀྱང་དེ་
དེས་དམིགས་རྣམས་མི་འདྲ་བས་སྦྱོར་བ་གཞན་དགོས་ཤིང་དེ་བར་མཐོང་ལམ་འགག་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། བས་རུ་ལྟ་བུས་གསུམ་ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། གསུམ་ཤེས་ཏེ་སྦྱོར་བ་ཆུང་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཞེས་སོ། །འདི་འང་རང་བཞིན་གྱི་དཔང་འབྲིང་ཡིན་པས་མངོན་ཤེས་ཉན་ཐོས་ལས་མྱུར་རོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེས་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པས་ཐུགས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པའི་
ཕྱིར༑ རྩ་བར། སངས་རྒྱས་སྦྱོར་པ་མེད་པར་ཀུན་ཞེས་དང་གང་སྤེལ་ལས། གྲངས་མེད་པ་གསུམ་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་པ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་ནི། །ཟད་པ་ཤེས་པ་བདེན་རྣམས་
ལ༑ ༑ཡོངས་ཤེས་ལ་སོགས་ངེས་པའོ། །ཡོངས་ཤེས་བྱར་མེད་ཅེས་ལ་སོགས། །མི་སྐྱེ་བ་ཡི་བློར་འདོད་དོ། །ཞེས་བྱུང། ཟད་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་བློ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཟད་པ་ཤེས་པ་བདེན་བཞི་
ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །སོགས་སྒྲས་ཀུན་འབྱུང་སྤངས་སོ། །འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་སོ། །ལམ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཤེས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱར་མེད་དོ་།སོགས་སྒྲས་

[007B] །འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་ཡང་མངོན་དུ་བྱར་མེད་དོ། །བདག་གིས་ལམ་བསྒོམ་ཏེ་ཡང་ལམ་བསྒོམ་དུ་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པ་དེ་མི་སྐྱེ་བའི་བློར་འདོད་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་ལས། ཟད་པ་
ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་རྟོག་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པས་དེ་ལྟར་ཤེས་ཏེ་མི་ཤེས་པར་ཐལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་
པས་དེ་ལྟར་ཤེས་ཞེ་ན། ཞེས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་དེ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས། ལམ་བསྒོམ་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་
བའི་ཤེས་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འདོད་དེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ན་རེ། བསྟན་བཅོས་ལས་དེའི་རྗེས་ལ་ལངས་པས་དེ་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཁྱད་ཆོས་ལ་ཤེས་པ་
བཅུར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན། གཉེན་པོའི་ཁྱད་པར། རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དང་གསུམ། །དང། པོ་ནི། རང་བཞིན་དང་ནི་གཉེན་པོ་དང་།རྣམ་སྤྱོད་ཡུལ་དང། །སྦྱོར་དང་བྱ་བ་བྱ་སྙིད་དང། །རྒྱུ་རྒྱས་པ་ལས་བཅུ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཞེས་བྱུང། ཤེས་པ་དེ་དག་བསྡུས་ན་གསུམ་ཡིན་ཀྱང་བཅུར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རང་བཞིན་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་བཞག་།གཉེན་པོ་ལས་ཆོས་ཤེས་དང་རྗེས་ཤེས་དང། རྣམ་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་

[008A]༄༅། །ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པ་དང་དམིགས་པ་ལས་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་ལམ་ཤེས་པ་དག་དང། སྦྱོར་བ་ལས་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང། བྱ་བ་བྱས་པ་ལས་ནི་ཟད་ཤེས་དང་
རྒྱུ་རྒྱས་པ་ལས་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་བཞག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེས་རང་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་པ་ཤེས་ལ་དོན་དམ་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། རང་གཞན་དང་ནི། ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་
རྫོབ་ཤེས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཡང་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན། ཞེ་ན། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་རིམ་བཞིན་འདོད་ཁམས་དང་གོང་
མའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། གཉེན་པོ་དང། ཞེས་སོ་།གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་བོ་རྣམས་སྡུག་བདེན་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་དམིགས་པ་གཅིག་ཀྱང་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་
འབྱུང་སོགས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། རྣམ་པ་ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པ་དང་དམིགས་པ་ཐ་མི་དང་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཐ་དད་
པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། རྣམ་པ་སྦྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པ་དང་དམིགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་བ་གྲུབ་སྟེ། སེམས་སོ་སོ་ལའང་སྦྱོར་བ་སོ་སོར་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་

[008B] ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་ལས་རྣམ་པར་གཞག་གིས། དམིགས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་གྲུབ་སྟེ། བྱ་བ་བྱས་པའི་རྒྱུད་ལ་དང་བོ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བའི་
ཕྱིར༑ རྩ་བར། བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་དང། ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། བྱ་བ་བྱས་པའི་རྒྱུད་ལ་དང་པོ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །བདུན་པ་གྲུབ་སྟེ། ཟད་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐལ་མཉམ་
ཀྱི་རྒྱུ་བྱས་པས་རྒྱ་རྒྱས་པ་ལས་དེ་བྱུང་ལ་ཟད་ཤེས་ཟག་མེད་ཀྱི་སྐལ་མཉམ་ལས་མ་བྱུང་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། རྒྱུ་རྒྱས་པ་ལས་བཅུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་
ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འགོག་པའམ། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་གང་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ཀྱི་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྗེས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱུང་
འོ་ན༑ ཆོས་ཤེས་འདོད་པའི་གཉེན་པོ་དང་རྗེས་ཤེས་གོང་མའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ན་དེ་ཁོ་ནར་ངེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་མཐོང་ལམ་ལ་ངེས་ཀྱང་བསྒོམ་ལམ་ལམ་ངེས་ཏེ། བསྒོམ་ལམ་ལ་འགོག་པ་ཆོས་ཤེས་སམ་ལམ་ལ་ཆོས་
ཤེས་གང་ཡིན་དེ་གཉིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན་བསྲིད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཕགས་པས་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤངས་དགུ་ཆོས་ཤེས་ཀྱིས་རིམ་པས་སྤངས་ནས་གོང་མའི་སྒོམ་སྤངས་

[009A]༄༅། །རྣམས་ཀྱང་སྔར་འདྲིས་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་བསྐྱེད་ནས་སྤོངས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་གོང་མའི་འགོག་ལམ་ལས་མི་དམན་པའི་འགོག་ལམ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
འགོག་ལམ་ལ་སས་བསྡུས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་བར། སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འགོག་པའམ། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་གང་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་དང། རྒྱལ་
སྲས་མ་ལས། འགོག་པ་དང་ལམ་དག་ནི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་མིན་པས་དེ་དག་ནི་འོག་མ་ཡང་དམན་པར་རྣམ་པར་མི་བཞག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། གང་སྤེལ་ལས་ཀྱང། འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་
ཆོས་ཤེས་པ་དག་ནི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཁམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པ་སྲིད་པ་ཆོས་
ཤེས་མ་སྐྱེས་པར་རྗེས་ཤེས་མི་སྐྱེ། རྗེས་ཤེས་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ཆོས་ཤེས་ཀྱིས་འདོད་པ་ལས་རྒྱལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྗེས་མ་ཡིན། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཤེས་བཅུའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་བར་ལ་
ཤེས་པ་སོ་སོའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དང། རྣམ་པའི་གྲངས་ངེས་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར། ཆོས་གཞན་བཤད་པ་དང་བཞི། དང་པོ་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཀུན་རྫོབ་ནི་།དེ་བཞིན་

[009B]བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ་།ཕ་རོལ་ཡིད་ཤེས་དྲི་མེད་ཀྱང། །དེ་བཞིན་དྲི་མ་དང་བཅས་ནི་།ཤེས་བྱའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས། །རྫས་རེ་རེ་ཞིག་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ལྷག་མ་རྣམ་པ་
བཅུ་བཞི་ཅན། །སྟོང་དང་བདག་མེད་མ་གཏོགས་སོ། །ཞེས་བྱུང། ཆོས་ཤེས་དང་རྗེས་ཤེས་ཆོས་ཅན། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཆོས་ཤེས་པ་
དང་རྗེས་སུ་ཤེས། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། རྣམ་པ་དུ་མ་ཅན་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་ལམ་དྲོད་རྩེ་བཟོད་པའི་སྐབས་སུ་སྔ་མ་ཆོས་ཤེས་བཞིན་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང། དེ་ལས་
གཞན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཚོགས་ལམ་སོགས་སུ་མི་སྡུག་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཛིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཀུན་རྫོབ་ནི། དེ་བཞིན་གཞན་དུའང་ཞེས་དང་
གང་སྤེལ་ལས། དེ་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཅན་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་རྩེ་མོ་དང་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལའོ་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་འགོག་ཤེས་ལམ་ཤེས་བཞི་ཆོས་
ཅན༑ རྣམ་པ་བཞི་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པས་མེ་རྟག་སོགས་བཞི་འཛིན་པ་ནས་ལམ་གྱིས་ལམ་རིག་སྒྲུབ་ངེས་བཞི་འཛིན་པས་རང་རང་གི་དམིགས་ཚུལ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ལ་འཇུག་པ་བཞི་བཞི་

[010A]༄༅། །ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། རང་རང་གི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཕ་རོལ་ཡིད་ཤེས་ལ་གཉིས་ལས། ཕ་རོལ་གྱི་ཡིད་ཤེས་དྲི་མེད་དམ་ཟག་མེད་ཀྱང་བདེན་བཞི་ཤེས་
པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་བདེན་པ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ཅན་ཡིན་ཏེ་ལམ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཕ་རོལ་ཡིད་ཤེས་དྲི་མེད་ཀྱང། དེ་བཞིན་ཞེས་སོ། །ཕ་རོལ་ཡིད་ཤེས་དྲི་མའམ་ཟག་བཅས་ནི་ཆོས་
ཅན༑ རང་གི་ཤེས་བྱའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་བྱུང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་དེའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དྲི་མ་དང་བཅས་ནི། ཤེས་བྱའི་རང་གི་མཆན་ཉིད་རྣམས། ཞེས་
སོ༑ ༑ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྫས་རེ་རེ་བཞིག་གི་སྦྱོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི་གཉིས་ཀ་མི་འཛིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སེམས་སོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་བྱུང་མི་འཛིན་སེམས་བྱུང་ངོ་སྙམ་
དུ་འཛིན་པའི་ཚེ་སེམས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གོས་སོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ཚེ་དྲི་མ་མི་འཛིན་དྲི་མའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ཚེ་གོས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། རྫས་རེ་རེ་ཞིག་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །བར་འདིར་འདོད་ཆགས་
སོགས་དང་བཅས་པའི་དོན་ལ་བྱེ་སྨྲ་མདོ་སྡེ་བ་སློབ་དཔོན་གྱི་འདོད་ཚུལ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་མ་སྦྲོས་སོ། །ཤེས་པ་བཅུའི་ནང་གི་སྔར་བཤད་པའི་ལྷག་མ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་གཉིས་ནི་ཆོས་ཅན། རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་

[010B] བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་སྟོང་དང་བདག་མེད་མ་གཏོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་མ་གཏོགས་ཏེ། དེའི་རྗེས་ཐོབ་སྐབས་སུ་བདག་གི་བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་
མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ལྷག་མ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ཅན། སྟོང་དང་བདག་མེད་མ་གཏོགས་སོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དྲི་མེད་བཅུ་དྲུག་གཞན་རྣམ་མེད། །གཞན་ཡོད་ཅེས་པ་བསྟན་བཅོས་ལས། །རྫས་སུ་རྣམ་
པ་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་བྱུང། དྲི་མེད་ཀྱི་ལམ་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ལས་གཞན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཁ་ཆེ་བྱེ་སྨྲ་ན་རེ། མེད་དེ། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཏེ། རྩ་བར་
དྲི་མེད་བཅུ་དྲུག་གཞན་རྣམ་མེད། ཅེས་སོ། །ཉི་འོག་པ་ན་རེ། དེ་བཅུ་དྲུག་ལས་གཞན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་པས་མི་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་
པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་པས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་མི་རྟག་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་པ་དང་སྟོང་བ་དང་བདག་མེད་པ་དང། རྒྱུ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། རྐྱེན་དང་
འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །འདི་ནི་གཞི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མི་ལྡན་པའི་སེམས་ཞེས་པས་ཟག་མེད་བསྟན་པ་དང་རིགས་པས་བསྐྱེད་ཞེས་པས་ཕྱིན་ཅི་

[011A]༄༅། །མ་ལོག་བར་བསྟན། གནས་ཡོད་ཅེས་པས་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དང། གཞི་ཡོད་ཅེས་པས་རྒྱུ་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གནས་ཡོད་དང། གཞི་ཡོད་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
ཟེར་ཏེ། རྩ་བར། གཞན་ཡོད་ཅེས་པ་བསྟན་བཅོས་ལས། ཞེས་སོ། །ཅི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་མིང་གེ་སྒོ་ནས་སམ་རྫས་སུ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ཞེ་ན། སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་རྫས་སུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་
པ་བཞི་དང་ཀུན་འབྱུང་འགོག་ལམ་གསུམ་གྱི་རེ་རེ་སྟེ་བདུན་དུ་འདོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང། བདེན་པ་ལྷག་མའི་རྒྱུའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀུན་འབྱུང་དང་རབ་སྐྱེ་དང་རྐྱེན་ཡིན་ཅིང་
རྣམ་གྲངས་ཙམ་ལས་དོན་གཞན་མེད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འགོག་པ་ཉིད་ལ་ཞི་བ་སོགས་དང་ལམ་ཉིད་ལ་རིག་པ་སོགས་རྣམ་གྲངས་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར། དབེར་ན་དཔང་པོ་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། གྲོང་ཁྱེར་འཇིགས་
ཞེས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་བས་མངོན་དུ་བྱེད་ཚ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བཞི་དང་རྒྱུ་འགོག་པ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་རེ་རེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། རྫས་སུ་བདུན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
ཁ་ཅིག་གི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་རྫས་སུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་དང། ཀུན་འབྱུང་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་རེ་རེ་སྟེ་བདུན་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱེ་སྨྲ་ན་རེ། རྫས་སུ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ཏེ་

[011B]ཕྱིར། རྩ་བར། རྫས་སུ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། སྡུག་བདེན་ལ་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་བཞི་དང་
ཀུན་འབྱུང་ལ་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་རབ་སྐྱེ་རྐྱེན་བཞི་དང། འགོག་བདེན་ལ་འགོག་པ་ཞི་བགྱ་ནོམ་ངེས་འབྱུང་བཞི་དང། ལམ་བདེན་ལ་ལམ་རིག་པ་སྒྲུབ་པ་ངེས་འབྱིན་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ད་ལྟར་ནའང་འདི་དག་ལ་དོན་མི་འདྲ་
བའི་ལྡོག་པ་བཞི་བཞི་ཡོད་དེ། དབོར་ན་མི་རྟག་པ་ལ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པས་དང། གཏན་དུ་མ་ཡིན་པས་དང། སྐྱེ་འཇིག་ཅན་ཡིན་པས་དང། རྟག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར་མི་རྟག་པ་སོགས་ཡིན་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཁྱད་པར་
དང་པོ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས། རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ། །ནས། ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱེད་པར་ངེས་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་བྱུང། ཁྱད་པར་གཉིས་པ་ནི། རང་འགྲེལ་
ལས༑ ཡང་ན་གཏན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ། །ནས། སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་དང། ཁྱད་པར་གསུམ་པ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས། སྐྱེ་བ་
འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ། །ནས། གཏན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདི་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་དོ། །ཁྱད་པར་བཞི་བ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས་

[012A]༄༅། །ཡང་ན་རྟག་པ་དང། ནས། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྣམ་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ད་ལྟ་ཕལ་ཆེར་སྤང་གཉེན་སྦྱར་ནས་ཕྱི་མའི་སྟེང་ནས་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་
ནི༑ རྣམ་པ་ཤེས་རབ་དང་བཅས་པའི། །དམིགས་དང་བཅས་པས་འཛིན་པར་བྱེད། །ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བྱ་ཡིན། །ཞེས་བྱུང། སྐབས་འདིའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་ཞེན། བྱེ་སྨྲ་ན་རེ་ཤེས་པའི་རྣམ་
པའི་ངོ་བོ་ཡོད་དེ། ཡུལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཤེས་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། རྣམ་པ་ཤེས་རབ། ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་ཅི་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཤེས་རབ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ་
ཅི་ཤེས་རབ་ཁོ་ནས་འཛིན་པར་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་ལས་དམིགས་པ་དང་
བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དམ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ། རྩ་བར། དང་བཅས་པའི། །དམིགས་དང་བཅས་པས་འཛིན་པར་བྱེད། །ཅེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་
རབ་དང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྫས་བཏགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟུང་བྱ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་བཅས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་བཟུང་བྱ་ཡིན་

[012B] རྩ་བར། ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟུང་བྱ་ཡིན། ཞེས་སོ། །དེས་ན་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པ་དང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་བཟུང་བ་གསུམ་ཀ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན། བཟུང་བར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཡུལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡུལ་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པ་ཡང་ཡིན། ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། ཤེས་རབ་
ནི་རྣམ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོ་།འདི་ཤེས་པ་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཡུལ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་དེ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས་
འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན། ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རང་འགྲེལ་ལས། གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་གཞན་ནི་འཛིན་བྱེད་བཟུང་བྱ་ཡིན་ཀྱང་རྣམ་པ་མ་
ཡིན་པར་གྲུབ་མཐའ་འདིས་འདོད་དེ། རང་འགྲེལ་ལས། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་གཞན་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་བ་དང། གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། རྣམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཁོ་ན་

[013A]༄༅། །རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྣམ་པ་འཛིན་སྟངས་ལ་སྐབས་འདིར་ཡང་སྦྱར་བ་བྱེ་མདོ་འདྲེས་པ་དང་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ལ་བྱེད་པ་ཡང་གསུམ་བཤད་
པ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་བ་ན་རེ། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤེས་རབ་ཤེས་རབ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། རྫས་མཚུངས་ཉམས། འདོད་ན། ཤེས་རབ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་
བྱུང་གཞན་དང་མཚུངས་ལྡན་རྣམ་པ་ལྔ་མཚུངས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོན་ཤེས་རབ་གཞན་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། ཞེས་དང། གང་
སྤེལ་ལས། རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་དུས་དང་རྫས་མཚུངས་པ་དག་གིས་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེའི་རྣམ་པ་ཡོད་དེ། སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དམིགས་པ་འཛིན་པའི་བྱ་
བྲག་དེ་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིའི་རྣམ་པ་དང་ཁྱད་པར་དང་བྱེ་བྲག་ནི་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་གྲུབ་པོ། །ཞེས་མདོ་སྡེ་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ལྟར་རྣམ་པ་ནི་སེམས་དང་
སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་པ་འཛིན་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། གང་སྤེལ་ལས་འཛིན་པ་ནི་འཛིན་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །ཞེས་

[013B] །བཞི་པ། ངོ་བོའི་དང། རྟེན་གྱི་དང་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་དང། དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་བཞི། དང་པོ་ནི། དང་པོ་རྣམ་གསུམ་གཞན་རྣམ་དགེ། ཞེས་བྱུང། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཤེས་པ་བཅུའི་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གང་འཇོག་གི་ཁྱད་
པར་ཡོད་དེ། དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད། ཤེས་པ་གཞན་དགུ་དགེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཤེས་པ་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དང་པོ་རྣམ་གསུམ་
ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སེམས་ཤེས་སྒོམ་བྱུང་དང་ཤེས་པ་གཞན་རྣམས་ཟག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། གཞན་རྣམས་དགེ་ཞེས་སོ། །རྩ་བར། སེམས་ཤེས་དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་གང། །རྟོག་དང་རིག་སྔགས་ཀྱིས་བྱས་པའང། །ཞེས་པའི་
སེམས་ཤེས་གསུམ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་མངོན་ཤེས་ཡང་མ་ཡིན་པས་འདིའི་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྟེན་དང། ལུས་རྟེན་གཉིས། དང་པོ་ནི། དང་པོ་ས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ན། །དྲུག་ན་ཆོས་ཤེས་བྱ་
བར་དགུ། །རྗེས་ཤེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དྲུག་གཞན་ཡིན་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་བཞི། །ཞེས་བྱུང། དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ནི་ས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་དེ། འདོད་པ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྩ་བར། དང་པོ་ས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ན། ཞེས་སོ།།
ཆོས་ཤེས་ནི། བསམ་གཏན་བཞི་དང་མི་ལྕོགས་མེད་དང་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ས་དྲུག་ཁོ་ན་ན་ཡོད་དེ། མཐོང་ལམ་ས་དྲུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེར་བསྡོགས་གཞན་ཟག་བཅས་ཡིན་ལ། འདོད་ཁམས་ལ་དམིགས་པས་ན་
[014A]༄༅། །གཟུགས་མེད་པ་དག་ནའང་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་དྲུག་ན་ཆོས་ཤེས་བྱ། ཞེས་སོ། །རྗེས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དྲུག་པོ་དེ་དང་གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་དང་ས་དགུ་ན་ཡོད་དེ་ཉེར་བསྡོགས་གཞན་བདུན་
དང་སྲིད་རྩེ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་བར་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་གྱི་དེ་གཟུགས་མེད་དུ་མི་རུང་བས་དེ་ལྟར་དགོས་སོ། །རྩ་བར། དགུ་ན། །རྗེས་ཤེས་བྱ་བ། ཞེས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་དང་
འགོག་པ་དང། ལམ་དང། ཟད་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དྲུག་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་དང་གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་དང་དགུ་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ཟག་མེད་ཡིན་པས་ཉེར་བསྡོགས་གཞན་བདུན་
དང་སྲིད་རྩེ་ཟག་བཅས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་མེད་ལ། ཕྱེ་ན་དེ་དག་གི་ཆོས་ཤེས་རྣམས་དྲུག་དང་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་དེ་རྣམས་ས་དགུ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དེ་བཞིན་དྲུག། ཅེས་སོ་།གཞན་ཡིད་ཤེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་ཁོ་ན་ན་ཡོད་དེ། དེ་
མངོན་ཤེས་ཡིན་པས་ཉེར་བསྡོགས་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དང་གཟུགས་མེད་ན་དཀའ་བས་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། གཞན་ཡིད་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་ན། ཞེས་སོ། །སྒོམ་བྱུང་ཡིན་པ་འདིས་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ནི་འདོད་དང་གཟུགས་རྟེན་
ཅན༑ ༑ཆོས་ཤེས་བྱ་བ་འདོད་རྟེན་ཅན། །ཁམས་གསུམ་པའི་རྟེན་ཅན་གཞན། ཞེས་བྱུང། གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་དེ་ནི་ཆོས་ཅན་འདོད་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁམས་འོག་མ་གཉིས་སུ་མངོན་དུ་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་མངོན་

[014B] རྩ་བར། དེ་ནི་འདོད་དང་གཟུགས་རྟེན་ཅན། ཞེས་སོ། །ཆོས་ཤེས་པ་ནི་འདོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དག་ན་དེ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གོང་ན་མཐོང་ལམ་མེད་
ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཆོས་ཤེས་བྱ་བ་འདོད་རྟེན་ཅན། །ཞེས་སོ། །འདི་ལ་འདོད་ཚུལ་མང། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་རྗེས་ཤེས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འགོག་ལམ་ཤེས་པ་སྒོམ་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་བཞི་དང། ཟད་ཤེས་མི་སྐྱེ་
ཤེས་པ། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་བརྒྱད་མི་ཁམས་གཅིག་ཁོ་ནའི་རྟེན་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ཀའི་རྟེན་ལ་དེ་བརྒྱད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཁམས་གསུམ་པ་ཡི་རྟེན་ཅན་གཞན། །ཞེས་སོ། །སྨྲས་པ། རང་རྒྱུད་ལ་གནས་བཀྲ་
ལ་ཆེས་མང་ཡང། །མངོན་པར་རྟོགས་དཀའི་ཤེས་པ་བཅུའི་ཚུལ་།དབང་པོ་བཞིན་དང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཞིན། །དེ་བས་སྔར་བྱོན་འགས་ཀྱང་བརྗོད་པ་འཁྲུལ། །ཤེས་བཅུའི་རི་མོ་འབར་པའི་ཆོས་མངོན་པའི། །དཀའ་གནས་སིནྡྷུ་ཝ་རའི་ཁ་འབྱེད་པ། །མང་
མཁྱེན་སྤྱན་ཡངས་རྐེད་ཕྲའི་འགྲམ་ཆང་ལས། །རྡོལ་གཏམ་ཆུ་རྒྱུན་བྲན་པས་འབྱེད་དམ་ཅི། །ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། འགོག་བློ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་པ་།གཅིག་སྟེ་ཕ་རོལ་སེམས་བློ་ནི། །གསུམ་
མོ་ལྷག་མ་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱུང། འགོག་པ་ཤེས་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གཅིག་དང་ལྡན་ཏེ། ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། འགོག་བློ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་པ། །གཅིག་སྟེ། ཞེས་སོ། །

[015A]༄༅། །ཕ་རོལ་སེམས་བློ་སྟེ་ཤེས་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། ལུས་མ་རྟོགས་པའི་ཉེར་བཞག་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཕ་རོལ་སེམས་བློ་ནི། གསུམ་མོ། །ཞེས་སོ་།ལྷག་མའི་ཤེས་
པ་བརྒྱད་ནི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་དང་ལྡན་ལུས་ཚེར་སེམས་ཆོས་བཞི་ལ་བརྒྱད་ཀས་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ལྷག་མ་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ། ཤེས་པ་ནང་ཕན་ཚུན་ཡུལ་དུ་གྱུར་
ཚུལ༑ ཆོས་བཅུ་དང་ཤེས་པ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་སྦྱར་བ། ཆོས་གང་རིག་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། ཆོས་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་དགུ་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཤེས་བློ་ཡི་དགུ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་བློའི་གཉིས་ཡིན་ནོ་།བཞི་ཡི་བཅུ་ཡིན་གཅིག་གིས་
མིན༑ ༑ཞེས་བྱུང། ཆོས་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཤེས་པ་དགུ་ཡོད་དེ་རྗེས་ཤེས་མ་གཏོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཆོས་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་དགུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྗེས་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཤེས་པ་དགུ་ཡོད་དེ། ཆོས་ཤེས་མ་གཏོགས་
པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལམ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡང་ཤེས་པ་དགུ་ཡོད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་ལམ་རྗེས་བློ་ཡི་དགུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པ་
ཤེས་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་བློའི་གཉིས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་དང་སེམས་ཤེས་དང་ཟད་ཤེས་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་བཞིའི་དམིགས་པ་ཤེས་

[015B] ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་དམིགས་པར་ཐམས་ཅད་ཡོད་གཞན་སེམས་ཤེས་པ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དམིགས་པ་མ་ཕྱེ་བ་ལ་ཤེས་བཅུ་ཡོད། ཟད་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་དག་གིས་ལམ་ཡོངས་སུ་ཡང་སྒོམ་པར་བྱར་མེད། ཅེས་པས་ལམ་
ལ་ཆོས་ཤེས་ཟག་མེད་དགུ་ལ་དམིགས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ་ཡང་ཤེས་པར་བྱར་མེད། སྡུག་ཀུན་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་བསམ་ཕྱེ་ན་བཅུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
རྩ་བར། བཞི་ཡི་བཅུ་ཡིན་ཞེས་སོ། །འགོག་པ་ཤེས་པ་གཅིག་པུའི་དམིགས་པ་ལ་ཤེས་པ་མིན་ཏེ། དེའི་དམིགས་པ་འདུ་བྱས་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། གཅིག་གི་མ་ཡིན་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་བཅུ་དག་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །ཁམས་གསུམ་པ་
དང་དྲི་མེད་ཆོས། །མ་བྱས་རྣམ་གཉིས་རྣམ་གཉིས་སོ། །ཞེས་བྱུང། ཤེས་པ་བཅུ་དང་ཆོས་བཅུ་སྦྱོར་བའི་ཆོས་བཅུ་ཡོད་དེ་ཁམས་གསུམ་པ་དང་དྲི་མེད་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མཚུངས་པར་ལྡན་མི་ལྡན་གཉིས་བྱས་པས་བརྒྱད་དང། འདུས་མ་
བྱས་ལ་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གཉིས་བྱས་པས་བཅུར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཁམས་གསུམ་པ་དང་དྲི་མེད་ཆོས། །མ་བྱས་རྣམ་གཉིས་རྣམ་གཉིས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཤེས་བཅུ་དང་ཆོས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་སྦྱོར་ཚུལ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་
དམིགས་པར་ཆོས་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད། ཆོས་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པར་ལྔ། རྗེས་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པར་བདུན། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པར་དྲུག་འགོག་ཤེས་དམིགས་པར་གཅིག་ལམ་ཤེས་དམིགས་པར་

[016A]༄༅། །གཉིས། གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་དམིགས་པར་གསུམ། ཟད་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་དམིགས་པར་ཆོས་དགུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་བཅུ་བོ་
ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་ཆོས་ཤེས་དམིགས་པར་འདོད་པར་སྤྱོད་པའི་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་མིན་གཉིས་དང་ལམ་ལ་དམིགས་པའི་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་མིན་གཉིས་ཏེ་བཞི་དང། འགོག་པ་དམིགས་
པའི་འདུ་མ་བྱས་དགེ་བ་དང་ལྔ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། ཆོས་ཤེས་པས་ནི་ལྔ་སྟེ། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་དམིགས་པར་གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་བཞི་དང། ཟག་མེད་ཀྱི་གཉིས་ཏེ་དྲུག་དང། འདུ་མ་བྱས་
དགེ་བ་དང་བདུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ནི་བདུན་ཏེ་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པར་ཁམས་གསུམ་ཀའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་རེ་རེའི་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་མིན་དྲུག་དྲུག་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་དག་ནི་དྲུག་སྟེ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། འགོག་པ་ཤེས་པའི་
གཅིག་སྟེ། འདུ་མ་བྱས་དགེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། ལམ་ཤེས་པའི་ནི་གཉིས་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །བདུན་པ་གྲུབ་སྟེ། འདོད་གཟུགས་ཀྱི་མཚུངས་ལྡན་དང་

[016B] རང་འགྲེལ་ལས། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་ནི་གསུམ་སྟེ། ཞེས་སོ་།བརྒྱད་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་པ་ཤེས་པ་དག་གི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་དགུ་ཡིན་ཏེ། འདུ་
མ་བྱས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་མ་གཏོགས་སོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །གསུམ་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་གཅིག་པུས་རང་ཚོགས་ལས། གཞན་ནི་བདག་མེད་ཉིད་རིགས་འགྱུར། ཞེས་བྱུང། ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་
ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པས་ནི་རང་གི་ཚོགས་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ། །ཞེས་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པར་འགྱུར་པ་གང་ཞིག་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཚོར་འདུ་སོགས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཧ་ཅང་ཉེ་བས་མི་འཛིན་པའི་
ཕྱིར༑ དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གཞན་ནི་བདག་མེད་ཉིད་རིགས་འགྱུར། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཚོར་འདུ་སོགས་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡུལ་
ནི་ཡུལ་ཅན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་རང་ལ་བྱ་བ་འགལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རལ་གྲིའི་སོ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རེག་ཅིང་མི་གཅོད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཀུན་རྫོབ་གཅིག་པུས་རང་ཚོགས་ལས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་དང་
ལྷན་ཅིག་པའི་སེམས་དང་ཚོར་སོགས་དམིགས་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། ཕན་ཚུན་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་དམིགས་པ་གཅིག་པ་མཉམ་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དམིགས་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལྡན་ཚུལ་ནི་

[017A]༄༅། །ཟག་མེད་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ། ཆགས་ཅན་ཤེས་པ་གཅིག་དང་ལྡན། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ཡན་ཆད་ནི། །བཞི་ལ་རེ་རེ་འཕེལ་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱུང། གང་ཟག་གང་ལ་ཤེས་པ་རུ་ལྡན་ཡོད་དེ། འདོད་པ་ལ་འདོད་
ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་སོ་སྐྱེ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་དང་ལྡན་དེ་དང་བྲལ་བའི་སོ་སྐྱེ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་གཉིས་དང་ལྡན། ཟག་མེད་སྐད་ཅིག་དང་པོ་མཐོང་ལམ་ཆོས་བཟོད་ལ་གནས་པའི་འཕགས་པ་ཆགས་ཅན་ནི་
བཟོད་པ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་དང་ལྡན། འཕགས་པ་ཆགས་བྲལ་བ་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་གཉིས་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་ཟག་མེད་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ། ཆགས་ཅན་ཤེས་པ་
གཅིག་དང་ལྡན། །ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། རེ་ཞིག་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་དང་ལྡན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་ཡང་ལྡན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་འཕགས་
པར་ཡང་སྦྱར་ཏེ། །གང་སྤེལ་ལས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཟག་པ་མེད་པས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་མི་ཀུན་རྫོབ་དང་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་གཉིས་དང་ལྡན་ལ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མའི་ལྡན་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། །མཐོང་ལམ་
སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ། འཕགས་པ་ཆགས་བཅས་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཤེས་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ཆོས་ཤེས་གཉིས་བྱས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་སྟེ་གསུམ་དང། ཆགས་བྲལ་སེམས་ཤེས་དང་བཞི་ལྡན་པ་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་ཤེས་

[017B] ཆགས་བྲལ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དེའི་སྟེང་དུ་རེ་རེ་འཕེལ་བ་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པའི་ཆགས་བཅས་ལྔ། ཆགས་བྲལ་དྲུག་འགོག་པ་ཤེས་ཚེ་ཆགས་བཅས་དྲུག་ཆགས་བྲལ་བདུན། ལམ་ཤེས་ཚེ་
ཆགས་བཅས་བདུན་ཆགས་བྲལ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཞེས་དང། ཆགས་བྲལ་ནི། གང་སྤེལ་ལས། གཉིས་པ་ནི་བཞི་དང་ལྡན་ནོ། ཞེས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་རྣམས་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ཡན་ཆད་ནི། །བཞི་ལ་རེ་རེ་འཕེལ་དང་ལྡན། །ཞེས་དང་ཆགས་བྲལ་ནི། རང་འགྲེལ་ལས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་གྱི་སེམས་
ཤེས་པ་ལྷག་པར་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་འཐོབ་ཚུལ་ལ། ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཤེས་པ་དུ་འཐོབ་དང། ས་གང་དུ་ཤེས་པ་དུ་འཐོབ། ཐོབ་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ་མཐོང་ལམ་དུ་དང། སྒོམ་ལམ་དུ་དང་
བཤད་པའི་ལྷག་མ་དུ་ཐོབ་གསུམ། དང་པོ་ནི། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང། །ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་རྣམས། །མ་འོངས་པ་ཐོབ་དེ་ཉིད་ལ། །རྗེས་གསུམ་ལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་རྟོགས་མཐའ་ཞེས་བྱ། །དེ་ནི་མི་སྐྱེ་ཆོས་
ཅན་ཡིན། །རང་དང་འོག་མ་འགོག་པའི་མཐའ། །རང་བདེན་རྣམ་ཅན་འབད་ལས་བྱུང། །ཞེས་བྱུང། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་བརྒྱད་དང་ཤེས་པ་བདུན་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་རྣམས་རང་རང་གི་རིགས་འདྲ་མ་འོངས་པ་ཐོབ་ཅིང་མངོན་
[018A]༄༅། །གྱུར་བ་མི་འཐོབ་སྟེ། དེ་ལན་གཉིས་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་བ་དང། །ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་རྣམས། །མ་འོངས་པ་འཐོབ་ཅེས་སོ། །མཐོང་ལམ་དེ་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་
དང༑ ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་རྗེས་ཤེས་གསུམ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དེ་བདེན་པ་རེ་རེ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་ཤེས་སྐབས་སུ་འཐོབ་པ་ཆོས་ཤེས་སྐབས་སུ་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཤེས་
སྐབས་སུ་གོང་མའི་བདེན་པ་དེ་མ་རྟོགས་པས་བདེན་པ་དེ་རྫོགས་པར་མ་རྟོགས་རྗེས་ཤེས་སྐབས་སུ་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དེ་ཉིད་ལ། །རྗེས་གསུམ་ལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང། ཞེས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཤེས་པ་མངོན་རྟོགས་
ཀྱི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདེན་པ་དེ་ཟད་པར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར། ལམ་ལ་མཐའ་མེད་པས་དེའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་མེད་དེ། རྩ་བར། དེའི་ཕྱིར་མངོན་རྟོགས་མཐའ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་
སོ༑ ༑རྗེས་ཤེས་གསུམ་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། ནམ་ཡང་མངོན་གྱུར་དུ་མི་འབྱུང་སྟེ། མ་འོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དེ་ནི་མི་སྐྱེའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །ཞེས་སོ། །རྗེས་ཤེས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དེས་
གང་ལ་རྟེན་ནས་ཐོབ་པ་ཡོད་དེ། མཐོང་ལམ་གང་ལ་རྟེན་པའི་རང་ས་དང་འོག་ས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། རང་དང་འོག་ས་ཞེས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དེ་གསུམ་གྱི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། འགོག་པའི་

[018B]བཞག་ཡིན་ལ་འགོག་པ་གཅིག་བུ་སྨོས་པས་ལྷག་མ་གཞན་གཉིས་ལ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་ག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། འགོག་པའི་མཐའ། ཞེས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་གསུམ་པོ་
དེ་རང་གི་བདེན་པའི་དམིགས་རྣམ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། འབད་རྩོལ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རང་རང་གི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་རྗེས་ཤེས་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། མི་སྐྱེ་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་མི་རུང། རྩ་
བར༑ རང་བདེན་རྣམ་ཅན་འབད་ལས་བྱུང། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྒོམ་ལམ་ལ་དུ་ཐོབ་ནི། ཆགས་བཅས་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་དྲུག་འདོད་ལ་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བདུན། །དེ་ཡི་གོང་མ་ཆགས་བཅས་ཀྱིས། །སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བདུན་
འཐོབ་པོ། །ས་བདུན་ལས་བརྒྱད་མངོན་ཤེས་དང། །མི་གཡོ་ཐོབ་དང་སྤེལ་སྒོམ་པའི། །བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དག་དང། །གོང་མའི་གྲོལ་བའི་ལམ་བརྒྱད་ལའང། །སློབ་པ་སྦྱོང་བའི་གྲོལ་བ་ལ་།ཤེས་པ་དྲུག་དང་བདུན་འཐོབ་
འམ༑ ༑བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ལ་དྲུག་དེ་བཞིན་སྲིད་རྩེ་རྣམ་རྒྱལ་ལའང། །ཟད་པ་ཤེས་པ་ལ་དགུའོ། །མི་གཡོ་བས་ནི་བཅུ་འཐོབ་པོ། །དེར་འཕོ་གྲོལ་བའི་ཐ་མ་ལའང། ཞེས་བྱུང། འདོད་པ་ལ་ཆགས་བཅས་ཀྱི་འཕགས་པས་
བཅུ་དྲུག་པ་ལམ་རྗེས་ཤེས་ལ་གནས་པ་ལ་ནི་ཤེས་བ་དྲུག་དང་ཆགས་བྲལ་གྱི་འཕགས་པས་དེའི་ཚེ་བདུན་ཐོབ་སྟེ། དང་པོས་ཆོས་རྗེས་བདེན་བཞི་ཤེས་པ་བཞི་དང་དྲུག་ཐོབ་ཆགས་བྲལ་འཕགས་པས་དེ་དྲུག་སེམས་ཤེས་དང་བདུན་

[019A]༄༅། །ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཆགས་བཅས་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་དྲུག་འདོད་ཆགས་དང་ནི་བྲལ་བའི་བདུན། །ཞེས་སོ། །སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གི་གོང་མའི་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ནི་ཇི་སྲིད་ཆགས་བྲལ་མ་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་
དུ་སྦྱོར་བ་དང་བར་ཆད་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་བདུན་འཐོབ་ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་བདེན་བཞི་ཤེས་པ་བཞི་དང་བདུན་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དེའི་
གོང་མ་ཆགས་བཅས་ཀྱི། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བདུན་འཐོབ་པོ། །ཞེས་སོ། །བསམ་གཏན་བཞི་གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་དང་ས་བདུན་གྱི་ཉོན་མོངས་ལས་རྒྱལ་བ་དེ་དག་གི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་སྒོམ་ལམ་
བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་གནས་པའི་འཕགས་པ་དང། སློབ་པའི་མངོན་ཤེས་ལྔ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་གནས་གོང་མ་སྲིད་རྩེ་ལས་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང་པོ་བརྒྱད་ལ་གནས་པ་ལའང་ཤེས་པ་བདུན་འཐོབ་སྟེ་
བཤད་མ་ཐག་པའི་བདུན་པོ་དེ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ས་བདུན་ལས་བརྒྱད་མངོན་ཤེས་དང། །བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དག་དང། །གོང་མའི་གྲོལ་བའི་ལམ་བརྒྱད་ལའང། ཞེས་སོ། །རྟོགས་པར་འོས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མི་
གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་བསམ་གཏན་ནི་སྤེལ་མར་བསྒོམ་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་གནས་པ་གཉིས་ཀྱིའང་ཤེས་པ་བདུན་འཐོབ་སྟེ། དང་པོས་ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་བདེན་བཞི་ཤེས་པ་ཟད་

[019B] གཉིས་པས་འགོག་ལམ་ཆོས་ཤེས་གང་རུང་གཅིག་རྗེས་ཤེས་བདེན་བཞི་ཤེས། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་བདུན་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། མི་གཡོ་ཐོབ་དང་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་
རྩ་བར། སྤེལ་བསྒོམ་བའི། ཞེས་སོ། །སློབ་པ་ཆགས་བཅས་དབང་པོ་སྤྱོད་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་དྲུག་དང། ཆགས་བྲལ་བས་དབང་པོ་སྦྱོང་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་བདུན་འཐོབ་སྟེ། ཆགས་བཅས་པས་ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་བདེན་བཞི་
ཤེས་པ་དྲུག་དང་ཆགས་བྲལ་བས་སེམས་ཤེས་དང་བདུན་རྣམས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང། འམ་སྒྲས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའང་ཐོབ་པའི་ལུགས་སྟོན། རྩ་བར། སློབ་པ་སྦྱོང་པའི་གྲོལ་བ་ལ། །ཤེས་པ་དྲུག་དང་བདུན་འཐོབ་འམ། །ཞེས་སོ། །སློབ་
པ་དབང་པོ་སྦྱོང་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་གནས་པའི་འཕགས་པས་ནི་ཆགས་བཅས་ཆགས་བྲལ་གཉིས་དང་སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་གསུམ་གས་ཤེས་པ་དྲུག་འཐོབ་སྟེ། ཆོས་
ཤེས་རྗེས་ཤེས་བདེན་བཞི་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་འཐོབ་པ་དེ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ལ་དྲུག་དེ་བཞིན་སྲིད་རྩེའི་རྣམ་རྒྱལ་ལའང། །ཞེས་སོ། །སྲིད་རྩེའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དགུ་པ་ཟད་ཤེས་ལ་ཤེས་པ་དགུ་
ཐོབ་སྟེ། མི་སྐྱེ་ཤེས་བ་མ་གཏོགས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་ཟད་བ་ཤེས་བ་ལ་དགུའོ། །ཞེས་སོ། །དབང་རྣོན་མི་གཡོའི་ཆོས་ཅན་དང། རྟོགས་པའི་སྐལ་ཅན་མི་གཡོ་བར་དབང་པོ་འཕོ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དགུ་བ་གཉིས་

[020A]༄༅། །ལའང་ཤེས་བཅུ་ཐོབ་སྟེ། རྣམ་གྲོལ་ལམ་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། མི་གཡོ་བས་ནི་བཅུ་འཐོབ་པོ། དེར་འཕོར་གྲོལ་པས་ཐ་མ་ལའང། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། བཤད་པའི་ལྷག་མ་ལ་
བརྒྱད་འཐོབ། ཞེས་བྱུང། སྔར་བཤད་པའི་ལྷག་མ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དགུ་པ་དང། མངོན་ཤེས་དང་སྤེལ་སྒོམ་དང། མི་གཡོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང་པོ་བརྒྱད་དང་
ཕྱིར་མི་འོང་སྦྱོར་པ་དང། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཤེས་པ་བརྒྱད་བརྒྱད་འཐོབ་སྟེ། ཟད་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ས་གང་དུ་ཤེས་པ་དུ་འཐོབ་ནི། གང་ལས་
ཆགས་བྲལ་བྱ་ཕྱིར་གང། །ཐོང་པ་དེར་ཡང་འོག་མ་འང་འཐོབ་།ཟད་པ་ཤེས་ལ་ཟག་བཅས་ཀྱང། །ཞེས་བྱུང། ལམ་གང་གི་གནས་སྐབས་སུ་ས་དུ་ཞིག་པའི་ཤེས་པ་འཐོབ་པ་ཡོད་དེ། ས་འོག་མ་གང་ལས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་
བར་བྱ་པའི་ཆེད་དུ་སྦྱོར་ལམ་ལ་སོགས་བ་བཞི་དང། འདས་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས། ས་གོང་མས་བསྡུས་པའི་ལམ་གང་ཐོབ་པ་དེར་ཡང་རང་ས་དང་འོག་མས་བསྡུས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་ལ། འང་སྒྲས་
རྣམ་གྲོལ་ལམ་དགུ་པའི་ཚེ། ཟག་མེད་གཞན་ཐོབ་ཚུལ་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཟད་པ་ཤེས་པ་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ལ་དབང་བསྐུར་ལྟར་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་ཐོབ་སྟེ། དེ་ལ་ཟག་མེད་དུ་མ་ཟད་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཡོན་

[020B] དབུགས་རྡུབ་འབྱུང་དང་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་སོགས་དང། བསམ་གཏན་ས་དྲུག་གཟུགས་མེད་པ་སྟེ་ས་བཅུ་གཅིག་པོ་ཀུན་གྱིས་བསྡུས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་
ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་བཅོམ་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་དགེ་པ་རྣམས་སྐྱེས་འབུལ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསུ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་ཡུལ་མི་རྣམས་སྐྱེས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ། །རྩ་
བར༑ ཟད་པ་ཤེས་ལ་ཟག་བཅས་ཀྱང། ཞེས་སོ། །རྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྔོན་མེད་པ་ལས་རྙེད་པ་དེ་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་རྙེད་ཟིན་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཐོབ་པའི་དབྱེ་བ་ནི་།རྙེད་དང་རྟེན་ཅེས་བྱ་བ་ནི། །དགེ་
པ་འདུས་བྱས་འཐོབ་པའོ། །གཉེན་པོ་དང་ནི་ཐག་བསྲིང་པའི་ཐོབ་པ་ཟག་དང་བཅས་པའི་ཡིན། ཞེས་བྱུང། ཐོབ་པ་ལ་རྙེད་པའི་ཐོབ་པ་དང། བསྟེན་པའི་ཐོབ་པ་དང། གཉེན་པོའི་ཐོབ་པ་དང། ཐག་བསྲིང་པའི་ཐོབ་པ་བཞི་ཡོད་
དེ༑ རྙེད་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་ན་རྙེད་པའི་ཐོབ་པ་སྟེ། ལམ་གསར་དུ་རྙེད་པའི་ཚེ་ལམ་དེ་མ་འོངས་པ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ། བསྟེན་པ་ནི་ཆོས་ཐོབ་ཟིན་དེ་ཡང་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཐོབ་ན་བསྟེན་པའི་ཐོབ་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་དྲན་པ་ཉེར་
བཞག་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ། གཉེན་པོ་ནི་ལམ་སྟེ། གཉེན་པོ་འདི་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་ན། གཉེན་པོའི་ཐོབ་པ་སྟེ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་མ་དུལ་པའི་གཉེན་པོ་དེ་གསུམ་དུལ་བ་བསྒོམ་པ་ལྟ་བུ། ཐག་བསྲིང་བར་བྱེད་པའི་ཐོབ་པ་

[021A]༄༅། །ནི་ཐག་བསྲིང་པའི་ཐོབ་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཉོན་མོངས་ཆགས་བྲལ་གྱི་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡིན་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། རྙེད་པའི་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོན་ཏན་གང་ཡང་རུང་པ་གོམས་
པས་ཡོན་ཏན་གང་ཡང་རུང་པ་ཐོབ་པའོ། །ཐོབ་པ་ཉིད་རྙེད་པ་ཡིན་པས་ན། རྙེད་པའི་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། བསྟེན་པ་ནི་ཆོས་ཐོབ་ཟིན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །བསྟེན་པ་ཉིད་
ཐོབ་པ་ཡིན་པས་བསྟེན་པའི་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། འདི་ལྟར་ལུས་བསྒོམ་པ་དང་སེམས་བསྒོམ་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམ་པ་ནི་དགེ་སློང་ཞེས་བྱའོ་།ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། གཉེན་པོ་ནི་ལམ་སྟེ། གཉེན་པོ་འདི་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་ན་གཉེན་པོའི་ཐོབ་པའོ། །དེ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་རྟོགས་པ་ལས་ལུས་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་
དེ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་གཞན་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་བཤད་ཡོད། བཞི་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། ཐག་བསྲིང་བ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་ན། ཐག་བསྲིང་བའི་ཐོབ་པའོ། །དེ་ནི་
ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་གཅོད་པ་སྟེ། ཐག་བསྲིང་བར་བྱེད་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་མཚན་ཉིད་ཙམ་སྟེ། མདོར་ན་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ལ་ཐོབ་པ་བཞི་ཀ་ཡོད་དོ། དགེ་བ་འདུ་བྱས་ཡིན་བས་རྙེད་བསྟེན་གྱི་

[021B] ཟག་བཅས་ཡིན་བས་གཉེན་པོ་དང་ཐག་བསྲིང་བའི་ཐོབ་པ་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཐོབ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ་།ཞེས་སོ། །ཟག་མེད་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་
གཉིས་ཡོད་དེ། རྙེད་བསྟེན་གྱི་ཐོབ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གང་སྤེལ་ལས། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཉིས་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་གཉིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་ཅན་དང་ལུང་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་གཉིས་
ཡོད་དེ། གཉེན་པོ་དང་ཐག་བསྲིང་བའི་ཐོབ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གང་སྤེལ་ལས། ཉོན་མོངས་བ་ཅན་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཉིས་ཏེ་ཕྱི་མ་གཉིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་བ། འཁོར་བའི་བཙོན་དུ་
འཆིང་བའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི། དགྲ་ཀུན་བཅོམ་པས་མི་སློབ་རིན་ཆེན་ཁྲིར། །མངོན་པར་བཞུགས་པའི་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་ཀུན་འབྱུང་འཁོར་བསྒྱུར་སྐྱེས་བཞིན་རྨད། །རང་དོན་ཙམ་བྱས་ཕུན་ཚོགས་དེ་ལྟར་ན། །མཐའ་མེད་དོན་
གཉིས་བྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་རྨད་བྱུང་རེ་རེའང་ནམ་མཁའ་ལ། །ཤོང་མིན་བློ་གྲོས་ལོངས་སྤྱོད་འདི་ཨེ་མའོ། །ངོ་མཚར་ཨཧོ་ཀྱེ་མ་ཐུབ་དབང་དཔལ། །ལན་གཅིག་དྲན་པའི་བསོད་ནམས་བསམ་ཀླས་ན། །ཇི་འདི་མི་འཇུག་
ལོང་ངམ་བླུན་ནམ་མྱོས། །སེམས་དང་ལྡན་ན་ཐུབ་དབང་སོམ་ལ་བསྟེན། །བྱ་མང་དོན་ཆུང་ཆུ་ཡི་གཉེར་མ་ལ། །མཐོ་དང་དམའ་བས་བྱིས་པའང་མི་བྲིད་ན། །མངོན་མཐོང་འཇིག་རྟེན་མི་རྟག་འགྱུར་བ་ལ། །འགྱོད་དང་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའང་
[022A]༄༅། །བེམ་བོའམ་ཕྱུགས། །སྐྱོན་བྲལ་མཛེས་པའི་གཏེར་མཐོང་འཁོར་འདས་ཀྱི། །རྨ་དབྱུང་ངོ་མཚར་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ། །དགའ་པས་ཁྱོད་ལ་འདུས་སམ་མགོན་ཁྱོད་ཉིད། །ཐབས་གང་ཞིག་གི་ཐོབ་སྙམ་ཁྱོད་ཕྱག་
འཚལ། །ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བཞི་བ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཐུན་མོང་གི་ཡོན་ཏན་གཉིས། དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ། རྒྱས་པར་བཤད་པ། དོན་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་
ནི༑ སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་མ་འདྲེས་པ། །སྟོབས་ལ་སོགས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ཞེས་བྱུང། བྱེ་སྨྲ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང། དྲན་པ་ཉེར་
བཞག་གསུམ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་ཟླ་མེད་པས་ན་མ་འདྲེས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་ན་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་དང་
གང་སྤེལ་ལས། མ་འདྲེས་པ་ནི་འདྲེས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཟླ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མ་འདྲེས་པ་དྲུག་རྟོགས་པ་མ་འདྲེས་པ་དྲུག་འཕྲིན་ལས་མ་འདྲེས་པ་གསུམ། ཡེ་ཤེས་
མ་འདྲེས་པ་གསུམ་དང་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འདོད་དེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་སྤྱོད་བ་དང་ནི་རྟོགས་པ་དང། །ཡེ་ཤེས་དང་ནི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་།ཞེས་སོ། གཉིས་པ་ལ་སྟོབས་བཤད་པ། མི་འཇིགས་པ་དང། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང། ཐུགས་རྗེ་

[022B] དང་པོ་ལ། མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། སྐུའི་སྟོབས་གཉིས། དང་པོ་ལ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་དང། ས་གང་ན་ཡོད་དང། སྒྲ་བཤད་གསུམ། དང་པོ་ནི། །གནས་དང་གནས་མིན་ཤེས་པ་བཅུ། །ལས་འབྲས་ལ་བརྒྱད་བསམ་གཏན་
སོགས། །དབང་པོ་མོས་དང་ཁམས་ལས་ནི། །དགུའོ་ལམ་དག་ལ་བཅུ་འམ། །གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན། །ཟད་པ་དྲུག་གམ་བཅུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱུང། སྟོབས་དང་པོ་དྲུག་ཆོས་ཅན། ཤེས་བཅུས་བསྡུ་ཚུལ་ཡོད་དེ། གནས་
དང་གནས་མིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི་ཤེས་པ་བཅུས་བསྡུས། ལས་དང་རྣམ་སྨིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ལ་འགོག་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས། བསམ་གཟུགས་བརྒྱད་རྣམ་ཐར་བརྒྱད། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་
སྙོམས་འཇུག་གཉིས་མཐར་གནས་དགུ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། དཔང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཏེ་སྟོབས་བཞི་ནི་འགོག་ཤེས་
མ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པ་དགུས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་རྩ་བར། གནས་དང་གནས་མིན་ཤེས་པ་བཅུ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ལས་འདྲས་ལ་བརྒྱད། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། བསམ་གཏན་
སོགས། དབང་པོ་མོས་དང་ཁམས་ལས་ནི། །དགུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྟོབས་ཕྱི་མ་བཞི་ཆོས་ཅན། ཤེས་བཅུས་བསྡུས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ལམ་རང་གི་ངོ་བོར་བྱས་ན་འགོག་ཤེས་པ་

[023A]༄༅། །མ་གཏོགས་དགུ། འམ་སྒྲའི་དོན་དང་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་ན་ཤེས་པ་བཅུ་ཡོད་དེ། སྔོན་གནས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་
ཟག་ཟད་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི་འམ་སྒྲས་འགོག་པ་ཁོ་ན་ཤེས་ན་ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་འགོག་ཤེས་ཟད་ཤེས་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དྲུག་གིས་བསྡུས། ཟག་པ་ཟད་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་མཁྱེན་པར་འདོད་ན་ཤེས་པ་བཅུས་
བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ལམ་དག་ལ་བཅུ་འམ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ཟད་པ་དྲུག་གམ་བཅུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
སོ༑ ༑གཉིས་པ་ནི། སྔོན་གནས་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བའི་གནས། །བསམ་གཏན་དག་ན་ལྷག་མ་ནི། །ས་རྣམས་ཀུན་ན་ཞེས་བྱུང། སྟོབས་བཅུ་པོ་དེས་གང་ན་ཡོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྔོན་གནས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། འཆི་འཕོ་སྐྱེ་
བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གཉིས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་བཞིན་ཡོད་སྟོབས་ལྷག་མ་བརྒྱད་ནི་འདོད་པ་དང་མི་ལྕོགས་མེད་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བསམ་གཏན་བཞི་གཟུགས་མེད་བཞི་སྟེ་ས་ཀུན་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀྱང་
འཛམ་གླིང་སྐྱེས་བའི་ལུས་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། འདིའི་སྟོབས་གང་ཕྱིར་ཐོགས་མི་མངའ། ཞེས་བྱུང། སངས་རྒྱས་འདིའི་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་པ་སོགས་ལ་

[023B] འདིའི་མཁྱེན་བ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་བ་མི་མངའ་བས་འཇུག་བས་སྟོབས་ཡིན་ལ། གཞན་ཉན་རང་གི་ཤེས་པ་ནི་ལ་ལར་འདོད་ཀྱང་མི་འཇུག་པས་ཐོགས་པ་ཡིན་པས་སྟོབས་སུ་མི་
འོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་པུས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་པའི་ཐར་པའི་དགེ་རྩ་མ་གཟིགས་པས་ཕྱིར་བཏང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། འབྱུང་ཁུངས་རྡོ་ཡི་གསེབ་གསེབ་ན། །བག་ལ་ཞ་བའི་
གསེར་བཞིན་དུ། །ངས་ནི་འདི་ཡི་ཐར་པ་ཡི། །ས་བོན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མཐོང། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། བྱ་ཞིག་ཁྲས་གཙེས་པས་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་འཕོ་སོགས་མ་མཁྱེན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་པ་ནི། སྐུ་ལ་སྲེད་མེད་བུ་ཡི་
སྟོབས། །གཞན་དག་ཚིགས་ན་གླིང་ཆེན་སོགས། །བདུན་ཅུས་གླགས་པའི་སྟོབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་སྟོབས་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་སྟོབས་
མངའ་བའི་ཕྱིར། འདི་འདྲ་ཐེག་ཆེན་པས་ཀྱང། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སྲེད་མེད་བུ་ཡི་སྟོབས་ལས་འཁྲིགས་པའི་སྐུ། །ཞེས་སོ། །སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ནི་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ན། སྲེད་མེད་བུའི་སྟོབས་མངའ་ཞེས་
ཟེར༑ རྩ་བར། གཞན་དག་ཚིགས་ན་ཞེས་སོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་སྟོབས་ཀྱི་ཚད་ཡོད་དེ། གླིང་ཆེན་ཕལ་བ་དང་སོགས་པ་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་དང། ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དང། རབ་གནོན་དང། ཡན་ལག་མཆོག་དང། སྟོབས་མཆོག་དང་

[024A]༄༅། །སྲེད་མེད་བུ་སྟེ་བདུན་པོ་དེ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བཅུ་འགྱུར་གླགས་བ་སྟོབས་ལྷག་པའི་ཕྱིར་དང། སློབ་དཔོན་རང་ལུགས་སྐུའི་སྟོབས་དེ་དག་ལས་ཆེས་ཆེ་བ་ཐུགས་སྟོབས་བཞིན་དུ་མཐའ་ཡས་པར་འདོད་
དེ༑ དེ་ལྟར་མིན་ན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་མཐའ་ཡས་པ་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཙས་པའི་དུས་དང་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་བྱོན་པའི་གཏམ་བཞིན་ནོ། །རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་ཆེས་ཆེ་བ་དེ་ལྟར་ཏུ་རུང་ངོ་
ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། སློབ་དཔོན་ནི་ཇི་ལྟར་ཆེས་ཞེས་པ་ནས་གཏན་ཚིགས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་མཐའ་ཡས་པ་བཟོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱད་པར་དུ་གང་སྤེལ་ལས། ཇི་
ལྟར་ཆེས་ཆེ་བ་དེ་ལྟར་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མཁྱེན་པ་མཐའ་ཡས་པ་བཟོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐུ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་སྐུ་དང་འཚམས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་དང་ཐུགས་གཉིས་ནི། ཕན་ཚུན་མཐུན་
པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ལྷས་བྱིན་གྱིས་བསད་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོས་རབ་དང་འོབས་བདུན་ཟློ་བ་དེར་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐུ་སྟོབས་ཐུགས་དང་འཚམས་པ་གྲུབ་མཐའ་བཞི་
ཀའི་ལུགས་ཡིན་ཀྱང། འདི་སྐོར་ལ་སྔ་མ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་བྱེ་སྨྲ་ལས་སློབ་དཔོན་དང་མདོ་དུ་མའི་དགོངས་པ་ཡོད་སྣང་མ་ཤར་འདུག་ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་དུ་མར་གལ་ཆེ་སྙམ་མོད་ཀྱང་དུ་མམ་སྤྲོས། སྐུའི་སྟོབས་དེ་རེག་བྱའི་

[024B] འབྱུང་བཞིའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ནར་འདོད་པའི་ཕྱིར། སྐུ་བེམ་པོར་འདོད་ཕྱིན་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་མི་འཇིགས་པ་ནི། མི་འཇིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ཇི་ལྟར་སྟོབས་ནི་དང་པོ་དང། །བཅུ་པ་གཉིས་པ་བདུན་
པ་བཞིན། །ཞེས་བྱུང། མི་འཇིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། རང་དོན་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་དམ་བཅའ་ལ་ཆོས་མཐུན་གྱི་རྒོལ་བ་མི་འཇིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་རང་དོན་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་
ཐོབ་པར་དམ་བཅའ་བ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ངས་སྒྲིབ་བ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་མཐུན་གྱི་རྒོལ་བ་མི་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། རང་དོན་སྤངས་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང། ཆོས་གང་ཉན་
ཐོས་སོགས་པར་དུ་གཅོད་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་མཐུན་གྱི་རྒོལ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། གཞན་དོན་བར་དུ་གཅོད་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང། ཆོས་གང་ཉན་ཐོས་སོགས་ཀྱི་ངེས་འབྱིན་གྱི་ལམ་དུ་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་
མཐུན་གྱི་རྒོལ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། གཞན་དོན་ངེས་འབྱིན་གྱི་ལམ་དུ་དམ་བཅས་པ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། ཀྱེ་མ་ང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་འདི་ན་ཆོས་འདི་དག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་
མ་རྒྱས་སོ། །ཞེས་ང་ལ་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེའམ་ལྷའམ་འདུད་དམ། ཚངས་པའང་རུང་འགའ་ཡང་ཆོས་དང་མཐུན་པས་རྒོལ་ཞིང་གླེང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པར་རྗེས་

[025A]༄༅། །སུ་མ་མཐོང་བས། བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང་འཇིགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅིང། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་གནས་ཏེ། ཁྱུ་མཆོག་རློབས་པོ་ཆེ་ཞལ་གྱིས་འཆེ་ཞིང་ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་
སྒྲ་ཡང་དག་པར་སྒྲོགས་པ་འདི་ནི་མི་འཇིགས་པ་དང་པོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་སོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དམ་བཅའ་ཚུལ་དང། ང་ལ་དགེ་སྦྱོང་ངམ། ཞེས་པ་ནས། མ་མཐོང་ངོའི་པར་གྱིས་ཆོས་མཐུན་གྱི་རྒོལ་བ་
མེད་ཚུལ་དང། དེ་ལྟར་ནས། གནས་ཏེ་པར་མི་འཇིགས་ཚུལ་དང། ལྷག་མས་མི་འཇིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བ་སོགས་སྟོན། དེ་བཞིན་དུ་མདོ་ཕྱི་མ་གསུམ་ཡང་སླ། མི་འཇིགས་པ་བཞི་ཤེས་པ་དང་ས་གང་
གིས་བསྡུས་པ་ཡོད་དེ། ཇི་ལྟར་སྟོབས་དང་པོ་གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་བཅུ་དང་ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྡུས་པ་ལྟར་མི་འཇིགས་པ་དང་པོ་ཡིན། སྟོབས་བཅུ་པ་ཟག་ཟད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་དྲུག་གམ་བཅུ་དང་ས་བཅུ་གཅིག་གིས་
བསྡུས་པ་ལྟར་མི་འཇིགས་པ་གཉིས་པ་ཡིན། སྟོབས་གཉིས་པ་ལས་འབྲས་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་བརྒྱད་དང་ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྡུས་པ་ལྟར་མི་འཇིགས་པ་གསུམ་པ་ཡིན། སྟོབས་བདུན་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་བཅུ་འམ་དགུ་དང་
ས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་ལྟར་མི་འཇིགས་པ་བཞི་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གསུམ་ནི། དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་བདག་ཉིད་གསུམ། །ཞེས་བྱུང། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གསུམ་ཡོད་དེ་འཁོར་གུས་པར་ཉན་པ་ལ་མི་

[025B] འཁོར་མི་གུས་པར་ཉན་པ་ལ་མི་ཁྲོ་པའི་དེ། གུས་མ་གུས་འདྲེས་པར་དེ་གཉིས་མི་འབྱུང་བར་བཏང་སྙོམས་སུ་ངན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བློ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་
ཀུན་རྫོབ་བློ། །ཚོགས་དང་རྣམ་པ་སྤྱོད་ཡུལ་དང། །མཉམ་པའི་ཕྱིར་དང་ཆེས་ཆེའི་ཕྱིར། །ཐ་དད་བྱ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་།ཅེས་བྱུང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཅན། ངོ་བོ་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་ལ་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ་སུ་ནི་དར་སུ་ནི་རྒུད་
སུ་ནི་མ་སྨིན་པ་སྨིན་པར། སུ་ནི་སྨིན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚོན་གྱིས་རྡོལ་བར་བྱ་སྙམ་དགོངས་པའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་བློ་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཀུན་རྫོབ་བློ། །ཞེས་སོ། །ཁྱད་པར་ལྔ་དང་ལྡན་པས་ཐུགས་
རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་བསྐལ་བགྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དང། རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཁམས་གསུམ་གྱི་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་དང། འཇུག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་དང། ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་
པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པས། ཆེས་རྣོ་པ་དང་ཆེས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྒྲུབ་བྱེད་ཐུགས་རྗེ་གོམས་ལས་ཏེ་།ཞེས་བྱང་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཐུགས་རྗེར་བཤད་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་
[026A]༄༅། །ཏེ༑ རྣམ་འགྲེལ་སོགས་སུ་ཉན་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡོད་ཀྱང་ཐུགས་རྗེ་མ་ཡིན་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱིས་གཞན་སྐྱོབས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཡོད་པར་བཤད་ཀྱང་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པས་ཐུགས་རྗེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་སྙིང་རྗེ་དང་དེ་གཉིས་ཐ་དད་པ་བརྒྱད་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་བྱ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་གཏི་མུག་མེད་པའི་
ཤེས་རབ་ཡིན། དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཁམས་གསུམ་གའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས། རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་པུ་དང་
འབྲལ་འདོད་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ག་དང་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན། སའི་ཁྱད་པར་སྙིང་རྗེ་བསམ་གཏན་ལ་བསྟེན། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཁོ་ན་ལ་བསྟེན། རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་
སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང། འཐོབ་ཚུལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འདོད་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འཐོབ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྲིད་རྩེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་
ཐོབ་དགོས་པ་དང། ནུས་པའི་ཁྱད་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་དོན་མི་སྐྱོབས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་སྐྱོབས་པ་དང། བྱེད་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ལ་མི་འདྲ་བ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་

[026B] གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཚོགས་དང་ནི། །ཆོས་སྐུ་འགྲོ་བའི་དོན་སྤྱོད་པས། །མཉམ་པ་ཉིད་དེ་སྐུ་ཚེ་དང། །རིགས་དང་སྐུ་བོང་ཚོད་ཀྱིས་མིན། །ཞེས་བྱུང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་མམ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་གསུམ་གྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པར་མཉམ་པ་དང། འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པར་མཉམ་པ་དང། འཕྲིན་ལས་
འགྲོ་བའི་དོན་སྤྱོད་པས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཚོགས་དང་ནི། །ཆོས་སྐུ་འགྲོ་བའི་དོན་སྤྱོད་པས་།མཉམ་པ་ཉིད་དེ། ཞེས་སོ། །སྐུ་ཚེ་རིང་ཐུང་དང་རིགས་བཟང་ངན་དང་གདུང་གི་ཁྱད་པར་དང། སྐུ་བོང་ཚོད་
ཆེ་ཆུང་མི་མཉམ་སྟེ། དེ་དག་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། སྐུ་ཚེ་དང། རིགས་དང་སྐུ་བོང་ཚོད་ཀྱིས་མིན། །ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། སྐུ་ཚེ་དང་གདུང་དང་སྐུ་བོང་ཚོད་ཞེས་དང། འོད་སྲུང་དང་
ཤཱཀྱ་ལ་སོགས་པ་གདུང་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་སོ་།སངས་རྒྱས་དེ་ལ་མཁས་པ་དགའ་བ་དང་གུས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པའི་ཐབས་ཡོད་དེ། སྔར་བཤད་པའི་མཉམ་པ་གསུམ་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་ཕན་འདོག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
གསུམ་པོ་ཡིད་ལ་ཡང་ཡང་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཕུན་ཚོགས་བཞི་ཡོད་དེ། ཚོགས་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ་གོམས་པ་དང་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་སོགས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་གོམས་པ་དང། བསྐལ་ཆེན་དེ་

[027A]༄༅། །སྙད་དུ་བར་ཆད་མེད་པར་གོམས་པ་དང། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་གོམས་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་ཕུན་ཚོགས་ཡང་བཞི་ཡོད་དེ། འབད་པ་མེད་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་
ཕུན་ཚོགས་དང། ཉོན་མོངས་པ་གཏན་དུ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་སྤངས་པ་ཕུན་ཚོགས་དང། ཕྱིའི་ཡུལ་སྤྲུལ་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བ་དང། བྱིན་གྱིས་རློབས་པའི་མངའ་བ་ཕུན་ཚོགས་
པ་དང། སྒྲིབ་པ་དང་མཁའ་དང། ཤིན་ཏུ་རིང་བར་གཤེགས་པའི་མཐུ་ཕུན་ཚོགས་དང། མཚན་དཔེ་སྐུའི་སྟོབས་དང། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་བས་སྐུ་ཕུན་ཚོགས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཕན་འདོགས་ཕུན་ཚོགས་ཡང་རྣམ་པ་
བཞི་ཡོད་དེ། ངན་སོང་གསུམ་དང་འཁོར་བ་བཞི་ལས་གཏན་དུ་ཐར་བ་བཞིའི་ཐེག་པ་གསུམ་དང་བདེ་འགྲོ་དང་བཞི་ལ་འགོད་པར་མཛད་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱང་མདོར་བསྡུས་ནས་ཡིད་
ལ་བྱེད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པས། སྐྱབས་འགྲོ་ལ་དེ་ལྟར་འབད་པར་རིགས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་དང་མཐུ་དང་ཕན་འདོགས་པ་མཐའ་ཡས་ཤིང་རྨད་དུ་བྱུང་བ་རིན་པོ་ཆེའི་
འབྱུང་གནས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། མཐའ་ཡས་པ་ནི་གྲངས་དང་མཐུ་མཐའ་ཡས་གཏུགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ལ་དད་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས་དད་པ་ཆུང་ངུ་བྱས་བྱས་ཀྱང་དམ་

[027B]མནན་ནས་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་དང་མཆོག་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ཆུང་
ངུ་བྱས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མེད་པ་མིན། ཡིད་དུ་འོང་བ། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་བྱུང་བ་དང་མཐའ་བཟང་བ་ལྔའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ལས། གང་དག་རྒྱལ་བ་རྣམ་འདྲེན་ལ། །བྱ་བ་ཆུང་ངུ་བྱེད་འགྱུར་བའང། །དེ་དག་མཐོ་རིས་སྣ་ཚོགས་
དག་བགྲོད་ནས་བདུད་རྩིའི་གོ་འཕངས་འཐོབ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ། རང་འགྲེལ་ལས། མཁས་པ་རྣམས་ནི་རྐང་ཡན་ཆད་ནས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དང་དེའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་རབ་ཏུ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ་
ཞེས་པ་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འབྲས་བུ་མེད་པ་མིན་པ་དང། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང། མྱུར་བ་དང། མཐའ་བཟང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། ལྷ་ཡུལ་དགའ་
ཚལ་ཕྱིན་པའི་ཆགས་ལྡན་ལྟར། ཐུབ་པའི་ཕུན་ཚོགས་དགེ་ལེགས་རིན་ཆེན་གྱི། །སྐྱེད་ཚད་གྲངས་དང་མཐུའི་ཁྱད་པར་ལ། །བྱེ་བར་བསམ་ཀྱང་ངོམས་པ་མ་མཆིས་ན། །འཇིག་རྟེན་རིན་ཆེན་གཅིག་པུ་ཞལ་སྟོན་ཀྱེ། །ཁྱོད་ཀྱི་གསུང་
འདི་ཐོས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ནད། །གདུང་པ་ཞི་བྱེད་དད་པའི་བདུད་རྩིས་ངོམས། །འཇིག་རྟེན་ལོང་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྩེ་ན། །གང་འདི་མངོན་དུ་བདག་ཅག་ནམ་མཐོང་ནའང། །ཐུབ་པའི་ཕུན་ཚོགས་མཐར་ཕྱིན་སྨོན་ལམ་ལ། །

[028A]༄༅། །བདག་ཅག་འབྲེལ་བཅས་མཁའ་ཁྱབ་མ་རྣམས་ཀྱི། །མགོན་ཁྱོད་གོ་འཕངས་ཐོབ་ཕྱིར་ཡིད་སྨོན་པ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བས་བསྔོས་བཞིན་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་
སེམས་ཀྱིས་ངལ་གསོ་པའོ། །གཉིས་པ་ཐུན་མོང་གི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཆོས་གཞན་སློབ་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་ཁ་ཅིག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང། ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་ནས་
ཤེས༑ ༑སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་མངོན་སོགས། །ཞེས་བྱུང། ཐུན་མོང་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་སློབ་མ་ཉན་རང་དང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དང་པོ་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་རིས་འདྲ་བ་ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་ནས་ཤེས་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་དང། མངོན་ཤེས་ལྔ་དང། བསམ་གཟུགས་བརྒྱད་དང། ཚད་མེད་བཞི། རྣམ་ཐར་བརྒྱད། ཟིལ་
གནོན་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་སངས་རྒྱས་དང་འཕགས་པ་སློབ་པའི་ཐུན་མོང་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཆོས་གཞན་སློབ་དང་ཐུན་མོང་ཡིན། །ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་ནས་ཤེས། །སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་མངོན་
སོགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། མངོན་ཤེས་ལྔ། བསམ་གཟུགས་བརྒྱད་ཟིལ་གནོན་དང་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ཁ་ཅིག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་

[028B] སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་ཐུན་མོང་གི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་དང། སྨོན་ནས་ཤེས་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་དང་དེ་དག་ཐོབ་ཚུལ་དང། ཞར་བྱུང་
བསམ་གཏན་གྱི་རབ་མཐའ་ངོས་བཟུང་བ་དང་ལྔ། དང་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས། །བསམ་གཏན་མཐའ་ན་མི་གཡོའི་ཆོས། །མིས་བསྐྱེད་ཉོན་མོངས་འདོད་གཏོགས་པ། །མ་སྐྱེས་གཞིར་བཅས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་
བྱུང༑ ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་ཆོས་ཅན། ཁྱད་པར་ལྔ་དང་ལྡན་ཏེ། །ངོ་བོ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་པ། ས་བསམ་གཏན་གྱི་ཡ་མཐའ་བཞི་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་པ་གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་དགྲ་བཅོམ་གཞན་རང་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་
འཐེབ་པས་མི་གཡོ་ཆོས་ཅན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ། རྟེན་ནི་གླིང་གསུམ་གྱི་མིའི་རྟེན་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེད་པ་དམིགས་པ་འདོད་པར་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྐྱེས་པ་མ་འོངས་པ་དང། འདོད་ཆགས་སོགས་གཞི་དང་བཅས་པ་ལ་
དམིགས་ནས་རྣམ་པ་ཕ་རོལ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ནི། རྩ་བར། ཉོན་མོངས་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བསམ་གཏན་མཐའ་ན་
ཞེས་སོ། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། མི་གཡོའི་ཆོས། ཞེས་སོ། །བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། མིའི་རྟེན་ལ་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་ཞིག་གིས་སྔོན་གཞན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དམིགས་རྐྱེན་བྱས་པ་དྲན་ནས། རང་ཉིད་གཞན་གྱི་ཡོན་གནས་ཡིན་ལ་སེམས་

[029A]༄༅། །ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་མཐོང་ནས་དེ་འགོག་པའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། མིས་སྐྱེད་ཞེས་དང། གོང་གི་རང་འགྲེལ་ལས། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལས། ཞེས་པ་ནས། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་ཉོན་མོངས་འདོད་གཏོགས་པ། །མ་སྐྱེས་གཞིར་བཅས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་།ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་
སྨོན་ནས་ཤེས་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ་།ཞེས་བྱུང། སྨོན་ནས་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ཏེ་ངོ་བོ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང། ས་བསམ་གཏན་མཐའ་སྟེ་བཞི་པར་ཡོད་པ་དང་
རྒྱུད་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཡིན་པ་དང། རྟེན་མི་ཡིན་པ་སྔ་མ་དེ་བཞིན་ལ་དམིགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་ལ་སྨོན་ནས་ཤེས་པ་འཇུག་པའི་གང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་
སྔོན་ནས་སྨོན་པ་བཏང་སྟེ་འདི་ཤེས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་རབ་མཐའི་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པའི་ཕྱིར། བྱེ་སྨྲ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡིན་པས་གཟུགས་མེད་མི་ཤེས་ཟེར། རྩ་བར། སྔོན་ནས་ཤེས་
པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཞེས་དང་གང་སྤེལ་ལས། སྨོན་པ་སྔར་བཏང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏོང་བ་སྔར་བཏང་བ་སྟེ། སྨོན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བཏང་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[029B] །དེ་བཞིན་ཆོས་དོན་ངེས་ཚིག་དང། །སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་གསུམ་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་མིང་དང། །དོན་དང་ངག་ལ་ཐོགས་མེད་ཤེས། །བཞི་པ་རིག་པ་ཐགས་ཐོགས་མེད། །མངོན་བརྗོད་ལམ་ལ་དབང་ཉིད་ལ། །དེ་ཡི་
དམིགས་པ་ངག་དང་ལམ། །ཤེས་པ་དགུའོ་ས་ཐམས་ཅད། །ཡང་དག་དོན་རིག་བཅུ་འམ་དྲུག་དེ་བཞིན་ཀུན་ན་གཞན་ཀུན་རྫོབ། །ངག་ནི་འདོད་དང་དང་པོ་ན། །ཞེས་བྱུང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་ཡོད་དེ། །ཆོས་དང་
དོན་དང། ངེས་ཚིག་དང། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་རྒྱུ་དང་རྟེན་གཉིས་ཉོན་མོངས་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་ཏེ། མི་གཡོའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང། མིའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པ་འདྲ་ཡང་
དམིགས་པ་དང་ས་དང་རང་གི་ངོ་བོ་གསུམ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རྩ་བར། དེ་བཞིན་ཆོས་དོན་ངེས་ཚིག་དང། །སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་ཅེས་སོ། །ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་ཡོད་དེ། ཆོས་ནི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་ལ་དམིགས་
ནས་རེ་ཐོགས་མེད་ཤེས་པའི་རིག་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའོ་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་ཡོད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ཐོགས་མེད་ཤེས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་དོན་དམ་ཤེས་པའོ། །ངེས་
ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་ཡོད་དེ། ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་རྟགས་དང་ཀུན་བཤད་ཀྱི་དུས་དང་ཀྲིཏ་ཀྱི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངག་གི་སྦྱོར་བ་ལ་དམིགས་ན་ས་དེ་ཐོགས་པ་མེད་པར་རིག་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། གསུམ་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་མིང་
[030A]༄༅། །དང༑ ༑དོན་དང་ངག་ལ་ཐོགས་མེད་ཤེས། །ཞེས་སོ་།སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་ཡོད་དེ། དོན་མྱང་འདས་སོགས་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་པའམ་འཐད་པ་ཐགས་ཐོགས་མེད་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་
ཤེས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། །བཞི་པ་རིག་པ་ཐགས་ཐོགས་མེད། །མངོན་བརྗོད་ལམ་ལ་དབང་ཉིད་ལ། །ཞེས་སོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་སྤོབས་པའི་དོན་ནོ། །སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པའི་དམིགས་པ་ཡོད་དེ། དེའི་
དམིགས་པ་དག་དང་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དེ་ཡི་དམིགས་པ་དག་དང་ལམ། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞི་ཤེས་པ་བཅུ་དང་ས་གང་གིས་བསྡུས་པ་ཡོད་དེ། སྤོབས་པ་ནི་འགོག་ཤེས་མ་གཏོགས་ཤེས་པ་དགུ་དང། ངག་གམ་ལམ་གང་རུང་
གི་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་འདོད་པ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་ས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད། ཡང་དག་དོན་རིག་གི་དོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ན་ཤེས་པ་བཅུ་དང། གལ་ཏེ་དོན་མྱང་འདས་ཡིན་ན། འགོག་ཤེས་ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཟད་
ཤེས་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་སྤོབས་དོན་རིག་པ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་དང་ངེས་ཚིག་རིག་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པས་བསྡུས། ཆོས་རིག་ནི་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་བཞི་སྟེ་ལྡན་ཡོད། ངག་
སྟེ་ངེས་ཚིག་རིག་པ་ནི། འདོད་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་སྟེ་ས་གཉིས་ན་ཡོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སྤོབས་པའི་དེ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ཤེས་པ་དགུའོ་ས་ཐམས་ཅད། ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དོན་རིག་གི་དེ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་

[030B]དེ་ནི་ཀུན་ན་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེ་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པར་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གཞན་ཀུན་རྫོབ། ཞེས་སོ། །བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། ཆོས་རིག་འདོད་དང་བསམ་གཏན་ན། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་གྲུབ་
སྟེ༑ རྩ་བར། ངག་ནི་འདོད་དང་དང་པོ་ན། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། མ་ཚང་བར་ནི་དེ་ཐོབ་མེད། །དྲུག་པོ་དེ་དག་རབ་མཐའ་བས་།ཞེས་བྱུང། སོ་སོ་ཡང་དག་པ་རིག་པ་བཞི་གང་རུང་ཞིག་ཐོབ་ན་བཞི་ཅར་ཐོབ་པས་ཁྱབ་སྟེ། གང་རུང་དེ་མ་ཚང་
བར་ནི་དེ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། །མ་ཚང་བར་ནི་དེ་ཐོབ་མེད། །ཅེས་སོ། །ཉོན་མོངས་མེད་པ་དང། སྨོན་ནས་ཤེས་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་དང་དྲུག་པོ་དེས་གང་གིས་ཐོབ་པ་ཡོད་དེ། ཡོན་ཏན་དྲུག་པོ་དེ་དག་རབ་མཐའི་བསམ་
གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དྲུག་པོ་དེ་དག་རབ་མཐའ་བས། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་ཞར་བྱུང་རབ་མཐའ་ནི། དེ་ནི་རྣམ་དྲུག་བསམ་གཏན་མཐའ། །དེ་ནི་ས་ཀུན་གྱིས་མཐུན་བྱས། །འཕེལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། །སངས་
རྒྱས་ལས་གཞན་སྦྱོར་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་བྱུང། འོ་ན་རབ་མཐའ་དེ། དུ་ཡོད་ཅེས་ན། དྲུག་ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་རབ་མཐའ་ལ། །ལ་ལ་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་དང། ལ་ལ་སྨོན་ནས་མཁྱེན་དང། ལ་ལ་ངེས་ཚིག་མ་
གཏོགས་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་གསུམ་དང། ལ་ལ་ལྔ་པོ་དེར་མ་གཏོགས་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་རབ་མཐའ་ཁོ་ནས་དེ་ཉིད་དང་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དེ་ནི་རྣམ་དྲུག་ཅེས་སོ། །རབ་ཀྱི་མཐའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། བསམ་

[031A]༄༅། །གཏན་གྱི་ཡ་མཐའ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་རབ་ཏུ་གྱུར་བ་ཞིག་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། བསམ་གཏན་མཐའ་ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། རབ་ཀྱི་མཐའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞེ་ན་
བསམ་གཏན་མཐའ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འདི་ལ་འཁྲུལ་ནས་བཞི་ཕ་ཐམས་ཅད་རབ་མཐར་འཆད་པ་ནི་མཐའ་དང་རབ་ཀྱི་དོན་སོ་སོར་མ་ཤེས་པས་ནོངས་འདུག་ཅིང། གཟུགས་ཀྱི་ཆགས་བཅས་
གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་ལ་རབ་ཀྱི་དོན་མ་ཚང་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐུན་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། རྩ་བར། དེ་ནི་ས་ཀུན་གྱིས་མཐུན་བྱས། །ཞེས་པའི་དོན་དང་
འགལ་ཏེ། སྐབས་འདིའི་བཞི་པ་རབ་གྱུར་ལས་དགུའི་མཐུན་པར་བྱས་པ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐུན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་ལས་ཀུན་གྱིས་
མཐུན་པར་བྱས་པས་འཕེལ་བ་རབ་གཅིག་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ལ་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་ཙམ་ལས་ས་ཀུན་གྱིས་མཐུན་པར་བྱས་པ་ཙམ་ཡང་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྐབས་འདིའི་རབ་མཐའ་ལས་ཀུན་གྱིས་མཐུན་པར་བྱས་ཤིང་
འཕེལ་པ་གསུམ་གྱི་མཆོག་གམ་རབ་ཀྱི་བསམ་གཏན་དེ་ལ་རབ་མཐའ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། འཕེལ་བའི་རབ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་།ཞེས་སོ། །རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་འཕེལ་བའི་རབ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། ཆེན་

[031B] འཕེལ་པའི་མཆོག་ནི་འཕེལ་བའི་རབ་ཡིན་ནོ། བསམ་གཏན་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ནི་རབ་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ས་དགུ་ལ་ཡར་འདོད་སེམས་ནས་བསམ་གཏན་
དང་པོའི་སེམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནས། སྲིད་རྩེའི་བར་ལ་ལུགས་མཐུན་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་དེ་ནས་ཡང་ཡས་རིམ་ནས་འདོད་པའི་སེམས་ཀྱི་བར་དུ་ལུགས་བཟློག་ཏུ་འཇུག་དེ་ལས་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་
པ་ནི་ས་ཀུན་གྱིས་མཐུན་པར་བྱེད་ཚུལ་ཡིན། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲིང་དང། འབྲིང་ལས་ཆེན་པོར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འཕེལ་པ་གསུམ་གྱི་མཐར་བསམ་གཏན་བཞི་པར་ཞུགས་པའི་བཞི་པ་དེ་བཞི་པའི་རབ་མཐའ་ཡིན། རབ་མཐའི་
མཐའ་ནི་འཕེལ་པ་དང་རྣམ་པ་ལ་བྱེད་ཀྱི་བསམ་གཏན་འོག་མ་གསུམ་གྱི་ཡ་མཐའ་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལུགས་མཐུན་དུ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ལས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ་
དེ་ལས་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རིམས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་པར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལུགས་མི་མཐུན་ཡང། རང་འགྲེལ་ལས། མི་མཐུན་པ་ནི་ཡང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་
པའི་སེམས་ཀྱི་པར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེ་ནས་བཞི་པའི་བར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ་མཐུན་པར་བྱས་ཚུལ་ཡང། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལས་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་

[032A]༄༅། །མཐུན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲིང། འབྲིང་ལས་ཆེན་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། འཕེལ་བའི་མཆོག་ནི་རབ་ཡིན་ནོ། །
བསམ་གཏན་འདི་ལྟ་བུ་ནི་འདི་ནི་རབ་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་རབ་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། འདིར་མཐའ་ནི་འཕེལ་པའམ་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
སྟེ༑ དེས་ན་འཕེལ་བའི་རབ་ཡིན་པས་ན་རབ་མཐའ་ཞེས་བརྗོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀར་ཚིག་གིས་ཟིན་ནོ། །དེ་སྐྱོན་བརྒྱད་ལས་གྲོལ་བས་རབ་དང་བསམ་གཏན་གྱིས་མཐའ་ཡིན་པས་རབ་མཐའ་བརྗོད་ཞེས་སྨྲ་བ་རྨོངས་པ་མི་
ནག་རྒན་པོ་ལས་ཀྱང་ཐ་ཆད་པར་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལྟར་ན་རབ་མཐའ་བསམ་གཟུགས་བརྒྱད་ཡོད་དེ། འཕེལ་པ་གསུམ་གྱིས་མཐར་བྱུང་པའི་བསམ་གཟུགས་རྣམས་རབ་མཐའི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན། འཕེལ་
པ་གསུམ་ཡང་ཡོད་དེ། ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་ལ་ལུགས་མཐུན་ལུགས་བཟློག་ཏུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འཕེལ་བ་ཆུང་ངུ། ཡང་ལུགས་མཐུན་དུ་རེ་རེ་བར་དུ་རྒལ་བའི་ཐོད་རྒལ་འཕེལ་བ་འབྲིང། ལུགས་བཟློག་དུ་ཐོད་རྒལ་ཞུགས་པ་འཕེལ་
པར་བ་ཡིན་ཞེས་བཤད་དོ། །འདིར་རབ་མཐའི་བསམ་གཏན་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་སྦྱོར་པའི་འབད་རྩོལ་ལས་བྱུང་ཞིང་སངས་རྒྱས་ནི་སྦྱོར་པ་མེད་པར་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར།། །།གཉིས་པ་སོ་སྐྱེ་དང་ཡང་

[032B] མངོན་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ། ངོ་བོ། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསུམ། དང་པོ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་རྣ་བ་ཡིད་དང་ནི། །སྔོན་ཚེ་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་དང། །ཟད་ཤེས་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཡི། །མངོན་ཤེས་རྣམ་དྲུག་ཞེས་བྱུང་
མངོན་ཤེས་དྲུག་ཡོད་དེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་ཤེས་དང། ལྷའི་རྣ་བའི་དང། སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པའི་དང། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དང་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་དང། ཟག་
པ་ཟད་པའི་མངོན་ཤེས་དང་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དྲུག་གི་དོན་ཡོད་དེ། སྤྲུལ་པ་གཅིག་དང་དུ་མར་དང་དུ་མ་གཅིག་དུ་དང། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་སོགས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཤེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་དང་བཅས་པ་དེ་དང་པོ་དང། ལྷའི་རྣ་
པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་དང་བཅས་པ་དེ་གཉིས་པ་དང། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཆགས་སོགས་དང་བཅས་མ་བཅས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་དང་བཅས་པ་དེ་གསུམ་པ་དང་
སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་དང་བཅས་པ་དེ་བཞི་པ་དང། ལྷའི་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་བཅས་པ་དེ་ལྔ་པ་དང། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་
ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པ་ནི། གང་སྤེལ་ལས། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ་འདི་ནི་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པར་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། འདོད་སྲིད་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་

[033A]༄༅། །རབ་དང་བཅས་པ་དེ་དྲུག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་མང་པོར་འགྱུར། ནས་འདི་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་
པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ་།གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་ལྷའི་རྣ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་མི་ལས་འདས་པའི་མི་དང་མི་མ་ཡིན་གྱི་སྒྲ་ཐག་རིང་བའམ་ཐག་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་རུང་གཉིས་
ཀ་ཐོས་སྟེ། འདི་ནི་ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། འདི་ནི་དགེ་སློང་སེམས་ཅན་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་གི་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ཡིད་
ཀྱིས་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་ཏེ། ནས། འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་གསུངས། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ་ཞེས་སོགས་སོ། །ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ་
མདོ་ལས། འདི་ནི་དགེ་སློང་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མི་ལས་འདས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐོང་སྟེ། ནས། འདི་ནི་ལྷའི་མིག་གི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་
ལས༑ དགེ་སློང་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །ཅེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་འདོད་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་པར་འགྱུར་སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་

[033B] །ནས། །སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། འདི་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟག་ཟད་མངོན་ཤེས་དགྲ་
བཅོམ་ཡན་ཆད་ལས་མེད་པ་ཀུན་མཐུན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། རྣམ་གྲོལ་བློ། །བཞི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་སྟེ། །སེམས་ལ་ཤེས་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །ཟད་པའི་མངོན་ཤེས་སྟོབས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱུང། དེ་དྲུག་གི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་དེ། དེ་དྲུག་གི་ངོ་
བོ་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་ཟག་ཟད་མངོན་ཤེས་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་ལྷག་མ་བཞི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པའི་མངོན་
ཤེས་ནི་ཆོས་རྗེས་ལམ་ཀུན་རྫོབ་སེམས་ཤེས་ལྔ་ཡོད། ཟག་ཟད་མངོན་ཤེས་དེའི་སྟོངས་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དྲུག་གམ་བཅུ་ཡིན་ལས་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ལ་ཁྱད་ཆོས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། མངོན་ཤེས་ལྔ་
སོ་སོར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སའི་ཁྱད་པར། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་ཁྱད་པར། ངོ་བོའི་ཁྱད་པར། རིག་པའི་ཁྱད་པར། ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྔ། དང་པོ་ནི། ལྔ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དག་ན། །རང་དང་འོག་སའི་ཡུལ་ཅན་
ཡིན༑ ༑ཐོབ་བྱ་འདྲིས་པས་ཆགས་བྲལ་བས། །ཞེས་བྱུང། མངོན་ཤེས་ལྔ་བསམ་གཏན་བཞིའི་དངོས་གཞི་དག་ན་ཡོད་དེ། དེ་ལྔ་བསམ་གཟུགས་གཉིས་ལས་གཟུགས་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་མེད་ན་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྷའི་
[034A]༄༅། །རྣ་བ་དང་འཆི་འཕོ་ཤེས་པའི་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་གསུམ་ནི་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མེད་པ་གང་ཞིག། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མངོན་ཤེས་ཀྱང་དོན་མེད། སྔོན་ནས་རྗེས་དྲན་ཡང་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་
གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཤིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདག་གི་ལུས་ནི་འདི་འདྲ་ཞིག་ལས་
སེམས་འདི་འདྲའོ། །ཞེས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་འཛིན་ཅིང་ཕ་རོལ་བོ་དག་ལ་ཡང་གཏོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་པ་ལས་དེ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྒྲུབ་དུས་ཡིན་གྱི་གྲུབ་ནས་གཟུགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་སེམས་
ཤེས་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པས་ནི་གཟུགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། སྔོན་གནས་དྲན་འདོད་པས་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ནས་རང་གི་ཡིད་ཀྱི་
རྣམ་ཤེས་འགག་མ་ཐག་པའི་མཚན་མ་བཟུང་དེ་ནས་མས་རིམ་ནས་བཟློག་ཏེ་རིམ་གྱིས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་བར་དུ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དྲན་པར་བྱེད་པ་དེ་དེའི་སྒོམ་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྒོམ་པས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་
སེམས་དང་དེའི་རྗེས་སུ་བར་སྲིད་ཀྱི་སེམས་དྲན་པ་ན་སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྲུབ་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འདོད་པ་ནི། ཅེས་པ་ནས། དེ་ནས་སྲིད་པ་བར་མའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དྲན་ན་ཡང་གྲུབ་

[034B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་རང་གི་སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་ཚུལ་ཡིན་ལ་གཞན་དེ་དྲན་ཚུལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ་གྲུབ་ཟིན་ནས་དེ་ལྟར་མི་དགོས་པར་རང་གཞན་གྱི་ཚེ་ཐོད་རྒལ་དུའང་དྲན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་བཞིན་
དུ་གཞན་གྱི་ཡང་དྲན་ནོ། །མངོན་པར་གྲུབ་ནས་ནི་ཐོད་རྒལ་དུ་ཡང་དྲན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མངོན་ཤེས་ལྔ་པོ་འདི་དག་རང་ས་དང་འོག་སའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་དེ་ཡང་ས་གང་ཡིན་པ་དེས་ས་འོག་མའམ་རང་ས་སྤྲུལ་བར་བྱེད་
ཀྱི་གོང་གིས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན། ལྷའི་རྣ་བས་ཀྱང་རང་ས་འམ་འོག་མའི་སྒྲ་ཐོས་ཀྱི་གོང་མ་མིན། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་ས་གོང་མ་མི་ཤེས། སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་ཀྱང་ས་གོང་མ་མི་དྲན། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་ཀྱང་
གོང་མའི་དེ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར། རང་དང་འོག་སའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྔ་འཐོབ་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། སྔོན་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་མ་འདྲིས་པ་སྦྱོར་པས་འཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་འདྲིས་པས་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བས་
འཐོས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། །འཐོབ་བྱ་འདྲིས་པས་ཆགས་བྲལ་བས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གསུམ་པ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གསུམ་ཞེས་བྱུང། མངོན་ཤེས་དྲུག་ཆོས་ཅན། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང་ལྡན་ཚུལ་ཡོད་དེ། གསུམ་པ་སེམས་
ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་ཚོར་སེམས་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དང། རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང་པ་ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་རང་བཞིན་དང་

[035A]༄༅། །མངོན་ཤེས་ལྷག་མ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞིའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། གསུམ་པ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གསུམ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་དང་པོ་རྫུ་འཕྲུལ་རྣ་བ་
མིག་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། ལྷག་མ་ནི་དམིགས་ཀྱིས་མ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་ཅར་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། མིག་དང་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་ནི། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་ལྷག་
རྣམས་དགེ་ཞེས་བྱུང། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། མངོན་ཤེས་དྲུག་ལ་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། མིག་དང་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་ནི་དཔང་ཤེས་དེའི་འཁོར་གྱི་ཤེས་རབ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་བཞི་ཤེས་རབ་དགེ་བ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་ཀྱང་མིག་དང་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། མངོན་ཤེས་བསམ་གཏན་བཞི་བའི་ས་བར་མི་འཐད་པར་
ཐལ༑ དབང་ཤེས་རྟོག་དཔྱོད་དང་བཅས་པས་ཁྱབ་པས་ཕྱིར་ན་བྱེ་སྨྲ་ན་རེ་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྟེན་གྱི་དབང་པོ་ས་གང་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སམ་ཡང་ན་མངོན་ཤེས་རྣམ་གྲོལ་ཡིན་པའི་དེ་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའམ་གསུམ་
པའམ་བཞི་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེའི་དབང་གིས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་སོགས་སུ་བཞག་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། རྟེན་གྱི་དབང་གིས་དེའི་ས་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནས། ཡང་ན་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སོ། །

[035B] རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར་རྣམས་དགེ་ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། གཞན་བཞི་ནི་དགེ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ་འོ་ན་བསྟན་བཅོས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་མངོན་པར་ཤེས་
པ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མིག་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་ཤེས་རབ་དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། བྱེ་སྨྲ་ན་རེ། དེ་ལའང་མི་འགལ་ཏེ། གཙོ་བོ་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་དགེ་བ་ཡིན་པས་སམ། ཡང་
ཕལ་ཆེ་བ་དགེ་བའི་དཔང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་རོ། །རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ནི་གཙོ་བོའམ་ཕལ་ཆེ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། གསུམ་ནི་རིག་པ་སྔོན་མཐའ་སོགས། །མ་རིག་པ་ནི་བཟློག་ཕྱིར་རོ། །མི་སློབ་ཐ་མ་
གཉིས་ནི་དེའི། །རྒྱུད་ལས་སྐྱེ་ཕྱིར་དེ་ཞེས་བྱ། །སློབ་ལ་འདོད་དེ་མ་རིག་དང། །བཅས་རྒྱུད་ཕྱིར་ན་རིག་མ་བཤད། །ཅེས་བྱུང་མདོ་ལས། མི་སློབ་པའི་རིག་པ་ནི་གསུམ་ཞེས་རིག་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། མི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྔོན་གནས་
ཤེས་པ་དང། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང། ཟག་ཟད་ཤེས་པ་གསུམ་ནི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། གསུམ་ནི་རིག་པ་ཞེས་སོ། །རིག་པ་གསུམ་འཇོག་ལ་གཞན་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ་དེ་གསུམ་གྱིས་རིམ་བཞིན་
དུ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་སོགས་པ་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་བར་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། སྔོན་མཐའ་སོགས། མ་རིག་པ་ནི་བཟློག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་གསུམ་ལས་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ཐ་

[036A]༄༅། །མ་ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ཁོ་ན་མི་སློབ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་གཉིས་ནི་དོན་དམ་པའི་མི་སློབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཀྱང། མི་སློབ་པ་དེའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མི་སློབ་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། གཉིས་ནི་དེའི་།རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཕྱིར་དེ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་དང་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་ཤེས་མངོན་ཤེས་གཉིས་སློབ་པ་ལའང་ཡོད་པར་འདོད་མོད་འོན་ཀྱང་སློབ་པའི་རིག་པར་མ་
བཤད་དེ་སློབ་པ་དེ་མ་རིག་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། སློབ་ལ་འདོད་དེ་མ་རིག་དང། །བཅས་རྒྱུད་ཕྱིར་ན་རིག་མ་བཤད། །ཞེས་སོ།། །།ལྔ་པ་ནི། དང་པོ་གསུམ་པ་དྲུག་པ་ནི། །ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་ཡིན་བསྟན་
པ་མཆོས། །མི་འཁྲུལ་ཕྱིར་དང་ཕན་པ་དང། །ཡིད་འོང་འབྲས་ལ་སྦྱོར་བྱེད་ཕྱིར། ཞེས་བྱུང། ཆོ་འཕྲུལ་དེ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡོད་དེ། མངོན་ཤེས་དྲུག་གི་དང་པོ་རྫུ་
འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང། མངོན་ཤེས་གསུམ་པ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང། དྲུག་པ་ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ལ་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་
མཚན་ཡོད་དེ། དང་པོ་ཉིད་དུ་གདུལ་བྱའི་ཡིད་ཤིན་ཏུ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པས་ན་ཆོ་འཕྲུལ་ལམ། འདི་དག་གིས་ཞེ་འགྲས་པ་དང་བར་མར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་པས་ན་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་སྐད་

[036B]འམ་སོ་སོར་དང་ཧཱ་ཏྱཱ་འཕྲོག་བར་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྒྲུབ་པ་ཧྲི་ཉ་འཕྲོག་པ་ལའོ་བྱིངས་བཞག་སྟེ་བྱ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ནི་
བསྟན་པ་དེ་གཞན་དུ་བྱ་མི་ནུས་པས་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། གང་སྤེལ་ལས། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཀུན་ཏུ་བརྗོད་པ་དག་ནི་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་བ་རྣམས་ལ་ཡང་སྲིད་ཀྱི། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་འཁྲུལ་བ་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑ཞེས་དང། མི་འཁྲུལ་ཚུལ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ནི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་ནུས་པས་མི་འཁྲུལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཟག་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རང་
འགྲེལ་ལས་ཀྱང་ངོ། གཞན་ཡང་དེ་གཉིས་ལས་རྗེས་བསྟན་ཆོ་འཕྲུལ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཀུན་ཏུ་བརྗོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་སེམས་གཏོང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། རྗེས་བསྟན་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་ཕན་པ་དང་སྡུག་
བསྔལ་མེད་པའི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་བར། ཕན་པ་དང། ཡིད་འོང་འབྲས་ལ་སྦྱོར་བྱེད་ཕྱིར་ཞེས་སོ།། །།གཉིས་པ་མངོན་ཤེས་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས། ལྷའི་མིག་དང་རྣ་བ་
བཤད་པ་སྐྱེས་ཐོབ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་གསུམ་དང་པོ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ངོ་བོ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ། སྤྲུལ་སེམས་ཡུལ་དང་བཅས་པ། སྤྲུལ་བ་བྱེད་ཚུལ་ཞར་བྱུང་དང་བཅས་པ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་དབྱེ་བ་དང་བཞི། དང་པོ་ནི། རྫུ་

[037A]༄༅། །འཕྲུལ་ཏིང་འཛིན་དེ་ལས་ནི། །སྤྲུལ་དང་འགྲོ་བ་སྟོན་པ་ལ། །ཡིད་མགྱོགས་འགྲོ་བ་གཞན་དག་ལ། །ཕྱིན་བྱེད་མོས་པ་ལས་བྱུང་ཡང། །ཞེས་བྱུང། རྫུ་འཕྲུལ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། བྱེ་སྨྲ་ན་རེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡོད་དེ་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ཏིང་འཛིན་ཞེས་སོ། །སྒྲ་དོན་ཡོད་དེ། འབྱོར་བར་བྱེད་པས་སམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཏིང་འཛིན་དེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་
པ་གཉིས་ཡོད་དེ། སྤྲུལ་བ་དང་འགྲོ་བ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྩ་བར། དེ་ལས་ནི་སྤྲུལ་དང་འགྲོ་བ་ཞེས་སོ། །དེའི་འགྲོ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། མྱུར་བ་བྱ་ལྟར་ལུས་རིམ་གྱིས་ཕྱིན་བྱེད་དང། ཐག་རིང་པོ་ལ་ཉེ་བར་མོས་པ་ལས་
བྱུང་བ་དང། ཡིད་ལྟར་མགྱོགས་པ་སྟེ་འགྲོ་བ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོན་པ་ལ་ཡིད་མགྱོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཡོད་དེ། ཡུལ་ཐག་ཤིན་ཏུ་རིང་པོར་ཡང་ཐུགས་བསྐྱེད་པའི་དུས་དེ་ཀ་རང་གིས་བྱོན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་སྟོན་པ་ཁོ་ན་ལ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། སྟོན་པ་ལ། ཡིད་མགྱོགས་འགྲོ་བ་ཞེས་དང། མདོ་ལས་ཀྱང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡུལ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་སོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ལུས་ཕྱིན་བྱེད་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཡོད་དེ་
ཐག་རིང་བ་ལ་ཡང་བྱ་བཞིན་དུ་རིམ་གྱིས་ལུས་ཕྱིན་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། གཞན་དག་ལ། ཕྱིན་བྱེད་ཅེས་དང། མདོ་ལས། འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་སོ། །མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད་དེ། ཐག་

[037B] རྩ་བར། མོས་པ་ལས་བྱུང་ཡང། །ཞེས་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང། བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ཡུལ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་ནི༑ འདོད་པར་གཏོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ནི། །ཕྱི་ཡི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་རྣམས་གཉིས། །གཟུགས་གཏོགས་གཉིས་སྤྲུལ་སེམས་དག་གི་དེ་དག་ཀྱང་ནི་བཅུ་བཞིའོ། །བསམ་གཏན་འབྲས་གཉིས་ནས་ལྔའི་བར། །རིམ་བཞིན་གོང་མ་ལས་སྐྱེས་
མིན༑ །དེ་རྙེད་བསམ་གཏན་བཞིན་དེ་ནི། །དག་དང་རང་ལས་དེ་ལས་གཉིས། ཞེས་བྱུང། སྤྲུལ་བ་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་དང། གཟུགས་སུ་གཏོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས་
སྤྲུལ་པ་ནི་རྣམས་པ་གཉིས་ཏེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་པར་གཏོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ནི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་བཞི་ཁོ་ན་སྤྲུལ་པར་ངེས་ཀྱི། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་མིག་སོགས་སྤྲུལ་
པར་མི་བྱེད། དེ་ལྟར་ན་སྔོན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་འབྱུང་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་ཡང་སྒྲའི་སྤྲུལ་པ་མེད་དེ། རིགས་འདྲའི་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲུལ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་
ཁོ་ན་རེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་སྤྲུལ་པ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མདོ་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སྤྲུལ་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་ཟེར་བའི་རྩོད་པ་ཐེག་པ་གོང་འོག་གཉིས་ཀར་འབྱུང་ངོ་།སོ་སོ་ལ་ཞིབ་ཆ་དགོས། འདོད་པའི་
[038A]༄༅། །སྤྲུལ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། རང་ཉིད་སེང་གེ་འམ་གླིང་པོ་ཆེར་སྤྲུལ་པ་རང་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་དང། བདག་ཉིད་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སེང་གེའམ་གླང་པོ་ཆེར་སྤྲུལ་པ་གཞན་གྱི་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་གཉིས་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་རྣམས་གཉིས་ཞེས་སོ། །འདིས་གང་ཟག་དང་དབང་པོ་སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་བཞི་སྤྲུལ་པ་དེའི་ཕྱིར། སེང་གེར་སྤྲུལ་ཀྱང་སེང་གེ་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་མ་སྤྲུལ་ཅིང། སྤྲུལ་གཞི་གང་ཟག་ཡིན་ཀྱང་
གང་ཟག་དེ་མ་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སྤྲུལ་པ་བརྒྱད་དང་འགལ་ལོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱིས་གཟུགས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲི་རོ་མེད་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་དང་རག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་སྤྲུལ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་གཟུགས་
གཏོགས་གཉིས་ཞེས་སོ། །དེས་ན་འདོད་པའི་རྟེན་གྱི་སྤྲུལ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། དེའི་སྤྲུལ་པ་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་བདག་དང་གཞན་རྒྱུད་ལ་འབྲེལ་བ་གཉིས་དང། དེའི་སྤྲུལ་པ་གཟུགས་གཏོགས་བདག་དང་གཞན་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་གཉིས་
དང་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ནི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། འདི་ནི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་འོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་
ཁམས་ཀྱིས་རྟེན་ཅན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་འདོད་པར་གཏོགས་པ་དང། གཟུགས་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་གཉིས་དང། དེ་རེ་རེ་ལ་བདག་ལུས་དང་གཞན་ལུས་དང་གཉིས་གཉིས་སྟེ་བཞི་ཡོད་པས། འདོད་གཟུགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་

[038B] རང་འགྲེལ་ལས། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་མདོར་བསྡུས་ན་སྤྲུལ་པ་ནི་རྣམས་བ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་སྤྲུལ་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་
དང༑ གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤྲུལ་པར་བྱེད་ལ་དེ་ཡང་བདག་གི་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་དང་གཞི་གྱི་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པས། རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྤྲུལ་
པར་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྤྲུལ་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་བཤད་ནས། མངོན་ཤེས་ཁོ་ནས་སྤྲུལ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྤྲུལ་སེམས་དག་གི་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་སྤྲུལ་སེམས་དག་
གི་ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་སྤྲུལ་སེམས་དེ་དག་ཀྱང་བཅུ་བཞི་ཡོད་དེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་འབྲས་བུ་སྤྲུལ་སེམས་འདོད་པ་དང། རང་ས་གཅིག་སྟེ་གཉིས་དང། གཉིས་པ་ལ་སྤྲུལ་སེམས་འོག་ས་གཉིས་དང་རང་ས་སྟེ་གསུམ་དང། གསུམ་པ་
ལ་སྤྲུལ་སེམས་འོག་ས་གསུམ་དང་རང་ས་སྟེ་བཞི་དང། བཞི་པོ་ལ་སྤྲུལ་སེམས་འོག་ས་བཞི་དང། རང་ས་གཅིག་སྟེ་ལྔ་ཡོད་པའི་པར་རིམ་བཞིན་སྦྱར་བ་དེའི་ཕྱིར། རྩ་བར་དེ་དག་ཀྱང་ནི་བཅུ་བཞིའོ། །བསམ་གཏན་འབྲས་གཉིས་ནས་
ལྔའི་བར། །རིམ་བཞིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་འོག་མའི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ས་གོང་མའི་སྤྲུལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མེད་དེ་བསམ་གཏན་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སྤྲུལ་སེམས་ནི་རང་གིས་དང་ས་འོག་མ་བ་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་

[039A]༄༅། །གོང་མ་ལས་སྐྱེས་མིན། ཞེས་སོ། །སྤྲུལ་སེམས་རྙེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེ་དག་བསམ་གཏན་གྱིས་དངོས་གཞི་བཞིན་དུ་འོག་ས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྙེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་དེ་རྙེད་བསམ་གཏན་བཞིན་
ཞེས་སོ། །སྤྲུལ་བའི་སེམས་ཁོ་ན་ལས་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་མེད་དེ་སྤྲུལ་སེམས་དེ་ནི་དང་པོར་སྤྲུལ་བར་འཇུག་ཚེ་བསམ་གཏན་དག་པ་བ་དང། རྒྱུན་གྱི་ཚེ་རང་ཉིད་དང་གཉིས་ལས་འབྱུང་ལ། སྤྲུལ་བ་དེ་ལས་ལྡང་བའི་ཚེ་ན་ཡང་བསམ་
གཏན་དག་པ་དང། །སྤྲུལ་སེམས་གཉིས་ལས་ལྡང་བའི་ཕྱིར། ཟུར་དང་པོ་ནི། རྩ་བར། དེ་ནི་དག་དང་རང་ལས་ཞེས་སོ། །ཟུར་གཉིས་པ་ནི། རྩ་བར་དེ་ལས་གཉིས། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་སྤྲུལ་བ་བྱེད་ཚུལ་ཞར་བྱུང་དང་བཅས་
པ་ནི༑ རང་གི་ས་བས་སྤྲུལ་པར་བྱེད། །སྨྲར་འཇུག་པ་ནི་འོག་མས་ཀྱང། །སྟོན་མིན་སྤྲུལ་བ་པོ་དང་བཅས། །བྱིན་གྱིས་རླབས་ནས་གཞན་འཇུག་ཕྱིར། །ཤི་བ་ལ་ཡང་བྱིན་རླབས་ཡོད། །མི་བརྟན་ལ་མེད་གཞན་དག་མིན། །དང་
པོར་དུ་མས་གཅིག་ཡིན་ཏེ། །བྱང་བར་འགྱུར་ནས་བཟློག་པའོ། །སྒོམ་ལས་སྐྱེས་པ་ལུང་མ་བསྟན། །སྐྱེ་བ་ལས་སྐྱེས་རྣམས་གསུམ་མོ་།ཞེས་བྱུང། ས་གཞན་གྱི་སྤྲུལ་སེམས་ཀྱི་ས་གཞན་གྱི་སྤྲུལ་བ་མི་བྱེད་དེ། རང་གི་ས་པའི་
སྤྲུལ་སེམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་རང་གི་ས་པས་སྤྲུལ་བར་བྱེད། ཞེས་སོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྤྲུལ་བ་ངག་སྨྲ་བར་འཇུག་པ་ནི། ས་འོག་མ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སེམས་ཀྱིས་སྨྲ་བར་འཇུག་ཏེ། གཉིས་

[039B] ཀྱང་སྒྲའི་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སྤྲུལ་པ་སྨྲ་བ་རང་ཁོ་ནའི་སེམས་ཀྱིས་བྱེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་སྨྲར་འཇུག་པ་ནི་འོག་མས་ཀྱང། ཞེས་སོ། །སྤྲུལ་བ་ངག་སྨྲ་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྟོན་པ་
མ་ཡིན་པའི་སྤྲུལ་པ་ནི་སྤྲུལ་བ་པོ་དང་བཅས་ཏེ་ཅིག་ཅར་སྨྲ་དགོས་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་བ་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན། སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ། གཅིག་གིས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ན་།སྤྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་སྨྲ་བར་བྱེད། །གཅིག་མི་སྨྲ་བར་
གྱུར་པ་དང། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྨྲར་མི་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། སྟོན་མིན་སྤྲུལ་བ་པོ་དང་བཅས། ཞེས་སོ། །དེ་ལ་སྤྲུལ་བ་ངག་སྨྲ་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྒྱུད་གཅིག་ལ་སྨྲ་སེམས་དང་སྤྲུལ་སེམས་གཉིས་གཅིག་ཅར་མི་
འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། དང་པོར་སྤྲུལ་བོས་སྤྲུལ་སེམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་བ་ཡུན་རིང་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་མོས་ནས་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཏེ། དེའི་འོག་དུ་སེམས་གཞན་དག་གི་ཀུན་སློང་རྟོག་དཔྱོད་དང་བཅས་པ་དེ་དག་འདི་ལྟར་སྨྲ་བར་
གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་མོས་ནས་ངག་སྨྲ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། བྱིན་གྱིས་རླབས་ནས་གཞན་འཇུག་ཕྱིར། ཞེས་སོ། །སྤྲུལ་བ་པོ་གསོན་པར་མ་ཟད་ཤི་བ་ལ་ཡང་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་ཡོད་དེ། འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་
པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རུས་པ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མ་བྱོན་བར་ཏུ་གནས་པར་བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་ཤི་བ་ལ་ཡང་བྱིན་རླབས་ཡོད། ཅེས་སོ། མི་བརྟན་པའི་དངོས་པོ་ལ་བྱིན་རླབས་མེད་དེ། འཕགས་པ་འོད་སྲུང་གི་ཤ་

[040A]༄༅། །ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་མ་རླབས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། མི་བརྟན་ལ་མེད། ཅེས་སོ། །སྡེ་བ་གཞན་དག་ན་རེ། ཤི་བ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་འོད་སྲུང་གི་རུས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་གནས་
གཙང་མའི་ལྷའི་མཐུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཟེར་རྩ་བར་གཞན་དག་མིན་ཞེས་སོ། །འོ་ན་སྤྲུལ་སེམས་དུ་མས་སྤྲུལ་བ་གཅིག་བྱེད་དམ་སྤྲུལ་སེམས་གཅིག་གིས་སྤྲུལ་བ་དུ་མ་བྱེད་ཅེ་ན་གཉིས་ཀ་བྱེད་པ་ཡོད་དེ། དང་པོ་སྤྲུལ་
སེམས་དུ་མས་སྤྲུལ་བ་གཅིག་བྱེད་ལ། ཕྱིས་བྱང་བར་གྱུར་པ་ན་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་སྤྲུལ་སེམས་གཅིག་གིས་དུ་མ་སྤྲུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དང་པོ་དུ་མས་གཅིག་ཡིན་ཏེ། བྱང་བར་གྱུར་ནས་བཟློག་པའོ། །ཞེས་སོ། །སྤྲུལ་
སེམས་ཐམས་ཅད་ལུང་མ་བསྟན་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྤྲུལ་སེམས་ལུང་མ་བསྟན་གནས་གཉིས་པར་བཤད་པ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་སྤྲུལ་སེམས་ནི་དགེ་མི་དགེ་
ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་བསྒོམ་པ་ལས་སྐྱེས་ལུང་མ་བསྟན། །སྐྱེ་བ་ལས་སྐྱེས་རྣམ་གསུམ་མོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གསང་སྔགས་སྨན་དག་དང། །ལས་ལས་སྐྱེས་དང་
རྣམ་པ་ལྔ། ཞེས་བྱུང། རྫུ་འཕྲུལ་ནི་ལྔ་ཡོད་དེ། སྒོམ་བྱུང་དང་སྐྱེས་ཐོབ་དེ་གཉིས་དང། གསང་སྔགས་ལས་སྐྱེས་གནྡྷ་རི་ཞེས་པའི་སྔགས་ཀྱིས་ནམ་མཁར་འགྲོ་བ་དང། རྟོག་བྱེད་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་

[040B] སྨན་ལས་སྐྱེས་པ་སྨན་གྱིས་ཁྱབ་པར་ལག་པ་དང། རྐང་བ་ལ་བསྐུས་ན་ནམ་མཁར་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་དང། ལས་ལས་སྐྱེས་པ་དཔེར་ན་ང་ལས་ནུ་དང་སྲིད་པ་བར་མ་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་བུ་དང་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་
ནི༑ ལྷ་ཡི་མིག་དང་རྣ་བ་ཡིན། །བསམ་གཏན་ས་པའི་གཟུགས་དྭངས་པ། །རྟག་ཏུ་རྟེན་བཅས་མ་ཚང་མེད། །ཐག་རིང་ཕྲ་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །དགྲ་བཅོམ་བསེ་རུ་སྟོན་རྣམས་ཀྱིས། །སྟོང་གཉིས་གསུམ་དང་གྲངས་མེད་མཐོང། །ཞེས་
བྱུང༑ ལྷའི་མིག་དང་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ལྷའི་མིག་དང་རྣ་བ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་གྱིས་མིག་ལྟ་བུ་ལྷའི་མིག་སྣ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནམ། ལྷའི་
མིག་དང་རྣ་བ་དངོས་གནས་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ལྷའི་མིག་དང་ལྷའི་རྣ་བ་དངོས་གནས་པ་རེ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་མིག་གི་ཡུལ་ཏུ་སྣང་བ་དང། རྣ་བའི་ཉེ་འཁོར་དུ་སྒྲ་ལ་གཏོད་པའི་སྦྱོར་བས་བསམ་
གཏན་གྱིས་པའི་འབྱུང་བ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཅན་དྭངས་པས་གཟུགས་མཐོང་བའི་ལྷའི་མིག་དབང་དང་སྒྲ་ཐོས་པའི་ལྷའི་རྣ་དབང་དག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། ལྷ་ཡི་མིག་དང་རྣ་བ་ཡིན། །བསམ་གཏན་ས་པའི་གཟུགས་
དྭངས་པ། ཞེས་སོ། །འདི་ནི་གོང་འོག་མཐུན་ནོ། །སྒོམ་བྱུང་གི་ལྷའི་མིག་རྣ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རྟག་ཏུ་རྒྱུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཅས་པའི་རྟེན་བཅས་དང། ལོང་བ་ལྟ་བུའི་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། ཞར་བ་

[041A]༄༅། །ལྟ་བུའི་ནོངས་པ་མེད་ལ། ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་ཐག་རིང་བ་དང། ཕྲ་བ་དང། བསྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི་རྩ་བར་རྟག་ཏུ་བརྟེན་བཅས་མ་ཚང་མེད། ཅེས་སོ། །ཟུར་གཉིས་པ་ནི། རྩ་བར་
ཐག་རིང་ཕྲ་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས་།གང་ཕྱིར་ཤ་ཡིས་མིག་གིས་གཟུགས། །ཐག་རིང་གནས་དང་བསྒྲིབ་པ་དང། །ཕྲ་དང་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ། །དེའི་ཕྱིར་ལྷ་ཡིས་མཐོང་བར་འདོད། །ཅེས་སོ། །ལྷའི་
མིག་གི་ཅི་ཙམ་མཐོང་བའི་ཚད་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྷའི་མིག་གིས་སྟོང་གཉིས་དང། བསེ་རུ་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་ལྷའི་མིག་གིས་སྟོང་གསུམ་འདུ་བྱེད་དང་བཅས་རྩོལ་བ་དང་བཅས་ན་མཐོང་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཞེད་པ་ཙམ་གྱིས་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་དགྲ་བཅོམ་བསེ་རུ་སྟོན་རྣམས་ཀྱིས། །སྟོང་གཉིས་གསུམ་དང་གྲངས་མེད་མཐོང། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། གཞན་ཡང་སྐྱེ་བས་ཐོབ་དེས་ནི། །སྲིད་པ་བར་མ་མི་
མཐོང་ངོ། །སེམས་ཤེས་དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་གང། །རྟོག་དང་རིགས་སྔགས་ཀྱིས་བྱས་པའང། །དམྱལ་བ་པས་ནི་དང་པོ་ཤེས། །མི་ལ་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་མེད། ཅེས་བྱུང། རྫུ་འཕྲུལ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་སྐྱེས་ཐོབ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། ལྷའི་མིག་
རྣ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། གཞན་ཡང་སྐྱེ་བས་འཐོབ་ཅེས་སོ། །སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱིས་ལྷའི་མིག་དེས་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ནི་མངོན་ཤེས་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་ཐོབ་ལ་མངོན་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དེས་

[041B] །ཞེས་སོ། །སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་སེམས་ཤེས་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་སྟན་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། སེམས་ཤེས་དེ་ནས་རྣམ་གསུམ་ཞེས་སོ། །སེམས་ཤེས་གཞན་ལའང་གསུམ་ཡོད་དེ་
གང་ཡང་མཚན་ལྟས་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་རྟོག་གེ་བ་དང། གང་ཡང་རིགས་སྔགས་ཀྱིས་བྱས་པས་སེམས་ཤེས་དེ་ཡང་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་སྟན་གསུམ་ཡོད་ལ། བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་དགེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། གང། རྟོགས་དང་རིགས་སྔགས་ཀྱིས་བྱས་པའང། ཞེས་སོ། །ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། དམྱལ་བ་པས་ནི་དང་པོ་སྐྱེས་མ་ཐག་ལ་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་དང་སྔོན་ནས་དྲན་པ་ལྡན་ཞིང། མི་ལ་སྐྱེ་བས་
ཐོབ་པའི་སེམས་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར། དམྱལ་བ་པས་ནི་དང་པོར་ཤེས། མི་ལ་སྐྱེ་ནས་ཐོབ་པ་མེད། ཞེས་སོ། །མི་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཚེ་རབས་དྲན་པ་ཡོད་དེ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་
འཕྲེང་བ་ལས། ཆོས་ཀྱི་ཆེད་དང་དེ་བཞིན་དུ། །གཞུང་གི་དོན་དག་དྲན་པ་དང། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དྲི་མེད་པས། །ཚེ་རབས་དྲན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ཞེས་དང། འཇམ་དཔལ་རྩ་བའི་རྟོག་པ་ལས་མཆོད་རྟེན་འབུམ་བྱས་ན་རིག་པ་འཛིན་
པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ཡུལ་དབུས་སུ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང། སྐྱེ་བ་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ལེགས་བཤད་ཡང་བའི་ཕྱིར་
[042A]༄༅། །སྨྲས་པ། ཆོས་མངོན་ས་ལམ་ཤེས་བཅུའི་རྣམ་དབྱེ་དང་།ཡོན་ཏན་བྱེད་ལས་མ་འདྲེས་རབ་མཐོང་ཚེ། །ལྷ་ཡིས་དགའ་ཚལ་ཟ་འོག་རི་མོ་དང། མེན་གེ་ཡི་ཀླུ་ཡང་རྨད་མི་མཚར། །སྐྱེས་ཐོབ་སྒོམ་བྱུང་
གསང་སྔགས་སྨན་སྦྱོར་དང། །ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་སོ་སོ་ཡིས། །ངོ་བོ་བྱེད་ལས་ཁྱད་བར་ལ་བསམ་དུས། །འཇིག་རྟེན་སྒྱུ་མ་མཁན་དེའང་སྐྱེངས་སམ་སྙམས། ཐེག་གསུམ་ཐུན་མོང་ལམ་གྱི་འཇུག་པའི་ཡུལ། །གཞི་
ལྔའི་རྣམ་བཞག་ཆོས་མངོན་ལས་གསལ་བའོ། །ཐུབ་པའི་མ་མོ་གསུངས་ནས་བསྔགས་པ་དེ། །མ་འཁྲུལ་ལེགས་བཤད་ལམ་དུ་ལེགས་པར་བཀོད། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་ཟླ་ཟེར་གྱིས། །སྐྱེ་དགུའི་ལེགས་བྱས་རྒྱུ་སྐར་མགོན་
མཛད་དེ། །རྨོངས་པའི་མུན་བསལ་ཐུབ་བསྟན་ཀུན་དའི་ཚལ། །མ་ལུས་གཅིག་ཅར་བཞད་པའི་གཉེན་གྱུར་ཅིག། །།ཅེས་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་བ་མཛོད་ཀྱིས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཐུབ་བསྟན་ནོར་བུའི་གཏེར་མཛོད་
དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་བཞེད་དོན་ཀུན་གསལ་ལས་གནས་བདུན་པ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལེགས་པར་བཤད་པ་འདིས་ཀྱང་ཀུན་ལ་ཕན་པར་གྱུར་ཅིག། བཀྲ་ཤིས་པར་གྱུར་ཅིག་

[042B][BLANK PAGE]