
[001A]༄༅། ཤཱ་སྟཱ་མུ་ནི་ཤཱ་སན་མ་ཎི་ཀ་སྱ་རྣི་དཧི་ཏྲཱི་སཱ་མ་ཡ་ཛོ་ནོ་རྨན་སྱཱ་རྠ་ཀ་ཤ་ནཱ་མ་སྶཱ་དྡྷཱ་རྨྨ་ཨབྷི་ཀཽ་ཥཱ་སྶ་དཧི་བྲྀ་ཏཿ་བི་ཛ་ཧ་རཿ།།
༄༅། །དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཐུབ་བསྟན་ནོར་བུའི་གཏེར་མཛོད་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་བཞད་དོན་ཀུན་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།

[001B]༄༅། །སྡེབ་སྦྱོར་མཉམ་པའི་པྲྀ་དྷ་ལས་ཡི་གེ་ཉེར་གཅིག་པར་བ་བྱེད་ལྡན་ལ་རྐང་པ་རེ་རེ་ཕྱི་མོ་ཞེ་གཉིས་ལྕི་བ་ཉེར་གཅིག་ངོ་མཚར་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་གྲངས་ས་ཡ་གཉིས་དགུ་ཕྲི་བདུན་སྟོང་བརྒྱ་པ་གཉིས་ལས་བསེ་རུ་གྲོག་ཕྲེང་རོལ་པ་
༄༅། །དྭོ་སཾ་བྷ་རྱཾ་རཏྣཱ་སི་དྡྷཱི་ལཀྵེཎ་བྲཱ་ཙི་ཏྟྲ་དྡྷ་རཱ་ཏ་རྤཱ་ནཾ་ཀླ་ཡཾ། གྷོ་ཥཱ་ཎཱ་མངྒ་ཤཤ་ཥྚི་བྷྱཱཾ་པྲཱ་ཛྱཱ་ཤེ་ཥེ་བྷྱ་ཝ་སྥཱི་ར་ཏྱཻ་ཀླ་རོ་ཏྦཱ་གྱཾ་
༄༅། །ཚོགས་གཉིས་རིན་ཆེན་ལས་གྲུབ་མཚན་དཔེས་རབ་སྤྲས་ལྟ་བས་མི་ངོམས་སྐུ། དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུས་སྐྱེ་དགུ་མ་ལུས་ཚིམ་པར་མཛད་པའི་གསུང་
[DD]
[DD]
[DD] །

[002A]༄༅། །དྭཽ་སཾ་བྲཱི་ཏྱཱ་མུ་ཀྟཱ་ནཾ་སཱ་མ་དྷྱ་ཀཽ་ཊཱི་ཀཿ་བི་པྲ་ཏྱ་པྟཾ་སརྦ་ཛྙཱ་ཙི་ཏ་གླ་ཏཱ་སྶཾ་སརྱ་པྟིཾ་ཏུ་རོ་ཤཤ་ཀྱ་སྶི་དྷ་ཙ་རྱ་ནཱ་ཁྱ་ཤཤཱི་ཏྱཾ་ཥུཿ་ཤོ་བྷཾ། །
༄༅། །སྒྲིབ་གཉིས་ལས་གྲོལ་ཏིང་འཛིན་བྱེ་བས་རྣམ་བཀྲའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས། །འགྲོ་བ་འཁོར་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་ཤཱཀྱ་སེང་གེའི་ཞབས་སེན་གཙུག་ན་མཛེས། །

[002B] །གསུང་གི་གསང་བའི་མཛོད་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི། །གཞོན་ནུའི་སྐུ་ཅན་རྒྱལ་བའི་ཡབ་གཅིག་ལ། །སྒོ་གསུམ་གུས་འདུད་བྱང་ཆུབ་བར་དུ་
སྐྱོངས། །མཛེས་སྡུག་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་བཞིན་མཁྱེན་རབ་ཀྱང། །མ་ལུས་ངོ་མཚར་བསྡུས་མིན་སྲིད་ཞི་ན། །ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་འདི་ཅི་དབྱངས་ཅན་མ། །བློ་གྲོས་ཁྱོད་བཞིན་མཛོད་ཅིག་བུ་རྣམས་ལའོ་
བཀའ་རྣམས་སྡུད་མཛད་བྱམས་མགོན་གསང་བའི་བདག་འཇམ་དབྱངས་སོགས་དང་འོད་སྲུང་སོགས་གཏད་རབས། །ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་གང་སྦེལ་རྒྱལ་སྲས་དང། །ལོ་པཎ་རོག་དོལ་
ཁུ་དང་མཆིམས་སྔ་ཕྱི། །རྒྱ་བོད་ཆོས་མངོན་མིག་སྤེལ་རྒྱལ་བའི་ཟླ། །ཐུབ་དབང་གཤེགས་ཀྱང་རྒྱལ་པའི་ཉི་མ་སླར། །འཇམ་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པར། །སྤྲུལ་བའི་བློ་གྲོས་བཟང་བོའི་
གྲགས་སྙན་གྱིས། །ཐུབ་བསྟན་གདུགས་དཀར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་གསོས་།མ་ཁྱེན་པའི་ལང་ཚོ་དར་ཞིང་འགྲོ་ལ་མ་ལྟར་བརྩེ། །ལེགས་བཤད་རིན་ཆེན་མ་ལུས་འབྱུང་གནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེ། །མཁྱེན་བརྩེ་
ནུས་མཐུའི་དགེ་ལེགས་ངོ་མཚར་དཔལ་ལྡན་པས། །ལམ་བཟང་སྟོན་མཛད་རིགས་ལྡན་ས་ཡི་ཉི་ཟླ་རྨད། །འཇམ་དབྱངས་གྲུབ་བརྙེས་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་དང། །ཕྱག་ན་པདྨ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་

[003A]༄༅། །སོགས། །ཞྭ་སེར་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གསལ་མཁས་མང་དང་།རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་རིམ་བྱོན་ཐུབ་བསྟན་བདག་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་རྗེ་བཙུན་བརྩེ་བའི་བདག་བློ་བཟང་གྲགས་བསྟན་སྤེལ་
སླད་དུར་སྨིག་གར། །རྒྱ་མཚོའི་གོས་ཅན་མགོན་པོ་རྒྱལ་བའི་དབང་།མཁན་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་གུས་ཕྱག་འཚལ། །བལྟམ་ས་དང་ཕེབས་པའི་ཚེ་ན་ལྷ་རྣམས་ཀྱང། །གུས་པས་མེ་ཏོག་ཆར་འབེབས་བློ་བཟང་
བསྟན། །སྦེལ་མཛད་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །སྐྱེས་རབས་ཕྲེང་བས་ཁེངས་ལྡན་དེ་བསྟོད་འོས། །སྙིགས་མའི་མུན་པ་ལང་ལོང་རབ་རིབ་དག་བལྟམས་བ་ཙམ་གྱིས་ཞི་མཛད་འཇིག་རྟེན་མགོན་།བློ་
བཟང་བསྟན་པ་རིན་ཆེན་ཚངས་དབྱངས་སོགས། །རྒྱ་མཚོའི་གོས་ཅན་བཤེས་རྣམས་ལྷ་མིའི་མགོན། །དུལ་དུལ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསླབ་པའི་ནོར་གྱིས་ལྕི། །མང་མང་རྣམ་དཔྱོད་ཡངས་པས་མཁའ་མཐར་སྙེགས་།བཟང་
བཟང་བྱམས་བརྩེའི་རྒྱ་མཚོ་གཏིང་མི་དཔོགས། །ཡོངས་འཛིན་ཚོགས་མང་ཡབ་གཅིག་འཇམ་དབྱངས་དངོས། །ལ་ལས་མཐོང་ཚང་བྲིས་པའི་མུ་ཏོའི་ཕྱེ། །ཕལ་ཆེར་སྔ་མའི་འཁྲུལ་འབྱམས་བྲིས་བཤུས་དང་།ལུང་རིགས་
མེད་པའི་འོ་ལ་ཚོད་གཞི་ལམ་འབྲས། །རི་གླིང་དུས་ཚིགས་སྨྱོན་པའི་གར་དེ་མཚར། །མང་མང་དཔྱད་ན་བློ་གྲོས་ཅན་མགུ་ཡང་།ཆུང་ཆུང་སྙིང་སྟོབས་བརྩོན་པ་ཞན་སྐྲག་པས། །དམ་དམ་བཀའ་གནས་ལུང་དང་རིགས་

[003B] །ལྷག་ལྷག་གསལ་བ་འདོད་ན་ད་ལྟོས་ཤིག་དེ་ལ་འདིར་སྟོན་པ་མཉམ་མེད་ཉི་མའི་གཉེན་ཟས་གཙང་གི་སྲས་པོ་འདི་དང་པོར་སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་རིམ་པས་བསྐྱེད་དེ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་གཉིས་མཐའ་
ཡས་པ་བསགས་ནས་དུས་འཁོར་ཊཾ་ཀ་ཆེན་སོགས་ལྟར་ན་ཟིལ་གནོན་མེ་རྟ་ལ་སྐུ་བལྟམས་ཉེར་དགུར་ཁབ་ཏུ་བཞུགས་ནས་ཤིང་ཁྱིལ་རབ་ཏུ་བྱུང། ལོ་དྲུག་དཀའ་བ་སྤྱད་རྗེས་ཟས་གསོལ་རྗེས་སོ་བདུན་བཆུ་རྟའི་ས་ག་ཟླ་བའི་
ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཐུན་ཐ་མའི་དང་པོའི་ཆི་ལ་སངས་རྒྱས་ཏེ་བདུན་ཕྲག་བདུན་འདས་པའི་ཁོར་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་དྲུག་ལ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་ཞིང་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཞི་བའི་ཐབས་གཉིས་པ་མེད་པ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་དང་རྟེན་དུ་གྱུར་
པ་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མ་མོ་ཆོས་མངོན་པ་འཆད་པ་ལ། ཀླད་ཀྱི་དོན་དང། གཞུང་གི་དོན་དང། མཇུག་གི་དོན་གསུམ། དང་པོ་ལ་མཚན་དོན་དང། འགྱུར་ཕྱག་གཉིས། དང་པོ་
རི༑ རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བཧི་དྷ་རྨ་ཀོ་ཥཱ་ཀླ་རི་ཀླ། བོད་སྐད་དུ། ཆོས་མངོན་བ་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་བ། ཞེས་བྱུང། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། རྒྱ་གར་བས་སྨྲ་བའི་ལྷའི་སྐད་དམ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་བསྟན་བཅོས་
འདིའི་མཚན་ལ་ཨ་བཧི་སོགས་སུ་འབོད་པ་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་བའམ་ཚིགས་བཅད་ཅེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་དོན་དུ་མར་འཇུག་ཀྱང་སྐབས་འདིར་ཨབྷི་མངོན་པ་དྷཱ་རྨ་ཆོས་ཀོ་ཥ་མཛོད་

[004A]༄༅། །ཀླ་རི་ཀླ་ཚིགས་ལེའུ་བྱས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཨ་བཧི་དོན་དུ་མར་འཇུག་སྟེ། ཨ་བཧི་མུ་ཥ་མངོན་ཕྱོགས་དང། ཨ་བཧི་ཀྵྞ་ཡང་ཡང་དང། ཨ་བཧི་བྷཱུ་ཟིལ་གནོད་དང། ཨ་བཧི་ས་
མ་ཡ་མངོན་རྟོགས་ལ་འཇུག་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་མངོན་པའི་མིང་དོན་བཤད་པའི་སྐབས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་མངོན་འདུའི་ཕྱིར་དང་ཡང་ཡང་དང། །ཟིལ་གནོན་རྟོགས་ཕྱིར་མངོན་པའི་ཆོས། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྷཱ་རྨའམ་ཆོས་ཞེས་པ་དོན་བཅུ་ལ་འཇུག་སྟེ། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། ཆོས་ནི་ཤེས་བྱ་ལམ་དང་ནི་།མྱ་ངན་འདས་དང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ། །བསོད་ནམས་ཚེ་དང་གསུང་རབ་དང། །འབྱུང་འགྱུར་
ངེས་དང་ཆོས་ལུགས་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་བསྒྱུར་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། མར་ལོ་ཆེན་པོས། སྒྲ་ཐད་ལོག་སྐད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་སླབས། །ཞེས་པ་ལྟར། སྐད་དོད་གོ་རིམ་ཐད་ཀར་བསྒྱུར་བ་དང་གོ་རིམ་ལོག་ནས་བསྒྱུར་བ་
གཉིས་དང། རྣམ་གྲངས་བསྒྱུར་བ་དང། བརྒྱུད་དེ་བསྒྱུར་བ་སོགས་ཡོད་པ་ལས་ཨ་བཧི་དྷཱ་རྨ་ཆོས་མངོན་པར་བསྒྱུར་བ་ནི་ལོག་བསྒྱུར་དང་ལྷག་མ་ནི་ཐད་བསྒྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འཆད་པར་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་
གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱུང། ལོ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་སྡེས་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཡབ་གཅིག་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པའི་གསུང་ཅན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་དཔལ་དང་ལྡན་པས་འཇམ་དཔལ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་ལྟ་བུའི་གཞོན་ནུར་

[004B] དགོས་པ་ཡོད་དེ་འདི་བཀས་བཅད་ལྟར་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཤེས་པ་དང་འགྱུར་སོགས་དོན་གཉིས་གྲུབ་པ་དང་དམ་པའི་མཛད་པ་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་
གཞུང་དོན་ལ། བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་དང། གཞུང་དངོས་ཀྱི་དོན་དང། རྩོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱ་བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་མཆོད་བརྗོད་དང། བརྩོམས་པར་དམ་བཅའ་བ་དང། ཆོས་མངོན་པའི་དོན་
བཤད་པ་དང། མངོན་པ་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་དང་བཞི། དང་པོ་འཆད་པར། གང་ཞིག་ཀུན་ལ། ནས། ཕྱག་འཚལ། ཞེས་བྱུང་འདི་ལ་ཚིག་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཐུབ་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྟོད་ནས་མགོ་བོ་བཏུང་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་ཆོས་ཅན་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཕྱག་འཚལ་བས་བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་དང། དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པ་
དང༑ དེ་ལ་གུས་པས་ཐོས་སོགས་ལ་འཇུག་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པར་འདོད་པས་རང་གི་སྟོན་པའི། ནས། ཕྱག་འཚལ་བརྩོམ་མོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཕྱག་འཚལ་བརྩོམ་
པས་ནི་བསོད་ནམས་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནས། དགོས་པ་ནི་དེར་ཟད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཕུན་ཚོགས་གསུམ་གྱིས་བསྟོད་ཚུལ་ཡོད་དེ། རྐང་པ་དང་པོས་རང་དོན་ཕུན་ཚོགས། གཉིས་པས་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས། གསུམ་

[005A]༄༅། །པས་འཕྲིན་ལས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞིག་ལ་ཆོས་ཅན། ཕུན་ཚོགས་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་
མ་ཡིན་པའི་སྒྲིབ་པའི་མུན་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་གཏན་ནས་ཏེ་ཡོང་ཡེའམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཅོམ་པའི་རང་དོན་ཕུན་ཚོགས་དང། དེ་ལྟར་མུན་པ་གཉིས་སྤངས་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་ཏེ་འགྲོ་བ་བརྒལ་དཀའ་བ་འཁོར་
བའི་འདམ་དུ་བྱིང་བའམ་ལྷུང་བ་དག་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ལ་རིམ་པས་ཆོས་བསྟན་ནས་དྲངས་པར་མཛད་པའི་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་དང། དེ་ལྟར་འདྲེན་པའི་ཐབས་ཡང་རང་གིས་མ་རྟོགས་ཀྱང་
ཁྱབ་འཇུག་ལྟར་ལུས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་དང་དབང་ཕྱུག་ལྟར་ཁྱོད་དེར་གྱུར་ཅིག་ལྟ་བུའི་དམ་པ་སྦྱིན་པའི་མཐུས་མ་ཡིན་པར་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྟོན་པའི་འཕྲིན་ལས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཐབས་
ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། རྫུ་འཕྲུལ་དང་དམ་པ་སྦྱིན་པའི་མཐུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཚོམས་ལས། ཐུབ་རྣམས་སྡིག་པ་ཆུ་ཡིས་མི་འཁྲུ་ཞིང། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱག་གིས་མི་སེལ་
ལ༑ ༑ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་གཞན་ལ་འཕོ་མིན་ཏེ། །ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་བསྟན་པས་གྲོལ་བར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། འཕགས་ཡུལ་གྱི་དཔྱོད་ལྡན་ཁ་ཅིག་ན་རེ་རང་འགྲེལ་

[005B] གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ཟློས་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་རུང་ཞིག་སྨྲས་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་ཀྱང་གཉིས་ཀ་སྨོས་པ་ནི་མ་གུས་པ་བཟློག་ཕྱིར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆེ་བ་བརྗོད་པའི་ཚིག་ཉེ་བར་མ་སྦྱར་བར་མིང་ནས་སྨོས་པ་ནི་མ་
གུས་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ལྷས་སྦྱིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་པ་སྨོས་པས་ནི་མ་གུས་པར་དོགས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་
མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཉེ་བའི་ཚིག་མེད་པ་རྣམས་ནི་མ་གུས་པར་སྣང་སྟེ། ལྷས་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩོད་པ་དེ་ལ་འཕགས་ཡུལ་གྱི་འདུལ་བ་རྣམ་པར་བཤད་པ་དག་ན་རེ། སངས་རྒྱས་དང་བཅོམ་
ལྡན་འདས་གང་རུང་རེ་སྨོས་མི་རིགས་པར་ཐལ། གསུང་རབ་ནས་སངས་རྒྱས་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བཤད་པ་གང་རུང་རེ་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེར་བཤད་པའི་སངས་
རྒྱས་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་མིན་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེར་ཐལ། གསུང་རབ་ནས་བཤད་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡིན་པ་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱལ་དང། དེར་བཤད་པའི་བཅོམ་ལྡན་
[006A]༄༅། །འདས་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པ་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་སེམས་ལྟ་བུ་དང། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྟ་བུ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་གཞན་རྣམས་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་ནི་རང་བྱུང་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བཤད་ལ། སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་ཚོགས་མ་རྫོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆེ་བ་དྲུག་
དང་ལྡན་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། འདུལ་བ་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་མུ་བཞིར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཡིན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དེ། རང་སངས་རྒྱས་
ནི་རང་བྱུང་ཡིན་པས། ཞེས་པ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། བཅོམ་ལྡན་གྱི་དོན་ཡང་ལེགས་པ་དྲུག་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་འགྲེལ་ལས། ཡང་ན་ལེགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་
རང་དབང་དང། རབ་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། གཟུགས་བཟང་པ་དང་གྲགས་པ་དང། དབལ་ལྡན་དང། ཆེ་བ་ཉིད་ཚོགས་པ་ལ་བྱེད་སྟེ་སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ལས། ཇི་སྐད་དུ། རང་དབང་དང་ནི་རབ་སྦྱངས་དང། །ཞེས་
སོགས་དྲངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་ཕྱི་མ་འདིས་ནི་རྒྱ་ཆེར་རོལ་བས་སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ཡང་མངོན་བརྗོད་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱིས། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཚོགས་རྫོགས་ལ་སངས་མ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་

[006B] སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་དང། མངོན་བར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདུད་བཞི་བཅོམ་བ་བྱང་སེམས་འདིས་མཐོབ་པར་གཞི་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་ནི་ལེགས་པ་དྲུག་ལ་བྱས་ནས་བྱང་སེམས་སྲིད་པ་ཐ་མ་ལ་བཤད་དོ། །རྟགས་ཕྱི་མ་གཉིས་གྲུབ་སྟེ་
རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ཞེས་པ་ནས་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀ་སྨོས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། གང་སྤེལ་ལས། གཉིས་ཀ་བརྗོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ཉེ་པའི་ཚིག་དང་བྲལ་
བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུམ་ཆར་ལ་འཇུག་སྟེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ལ་ཞིབ་ཆ་གྱིས། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐབས་འདིའི་མུན་པ་བཅོམ་པའི་དོན་གཉེན་
བོ་འདིས་བཅོམ་པའི་དོན་ཁོ་ནར་འཆད་རིགས་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཉེན་པོ་བརྙེས་ནས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་
ཁྱབ་གཏེ། བྱེད་བས་བཅོམ་ཚུལ་ཙམ་སྟོན་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་རིགས་པར་ཐལ། སྐབས་འདིའི་མུན་པ་བཅོམ་བའི་དོན་ལ་འདིའི་མུན་པ་བཅོམ་ཞེས་དྲུག་སྒྲ་ལ་སྦྱར་བ་དང། འདིས་མུན་པ་བཅོམ་ཞེས་རྣམ་དབྱེ་

[007A]༄༅། །གསུམ་བ་བྱེད་ཚིག་ལ་སྦྱར་པ་གཉིས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རང་འགྲེལ་ལས། འདིའི་འམ་འདིས་མུན་པ་བཅོམ་པས་མུན་པ་བཅོམ་པའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་གཉིས་དགོས་
པར་ཐལ། དེའི་དང་པོ་དགོས་པ་གང་ཞིག། གཉིས་པ་ཡང་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་དྲུག་སྒྲ་བསྡུས་ནས་སྦྱར་བས་ལམ་བྱེད་པ་བོར་གོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། དྲུག་བའི་འབྲུ་མང་པོ་སྦྱར་ན་ནི་ལམ་གྱི་
བཅོམ་པའོ་ཞེས་ལམ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པར་ཁོང་ནས་དྲང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པའི་འབྲུ་མང་ཞེས་པ་ནི་དྲུག་སྒྲ་བསྡུས་པའི་བདག་སྒྲ་ཁོང་ནས་འདོན་དགོས་པའི་ཚིག་སྡུད་ཀྱི་མིང་སྟེ་མུན་པ་བཅོམ་པ་ལམ་གྱི་ཆོས་ཡིན་
པར་སྟོན་པས་མུན་པ་བཅོམ་བཅན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་བྱེད་ཚིག་བསྡུས་ནས་སྦྱར་བས་ལམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་བར་གོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། གསུམ་པའི་འབྲུ་མང་བོར་
སྦྱར་ན་ནི་ལམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཁོང་ནས་དྲང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པའི་འབྲུ་མང་ནི་རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པའི་བྱེད་ཚིག་བསྡུས་པའི་བྱེད་ཚིག་ཁོང་ནས་འདོན་དགོས་པའི་ཚིག་སྡུད་གཅིག་གི་མིང་སྟེ་
འདིས་མུན་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅེས་འདོན་དགོས་པའོ། །གཞན་ཡང། འདིའི་འམ་འདིས་མུན་པ་བཅོམ་པ་ཞེས་བཤད་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྦྱར་ནས་བཅོམ་པ་དོན་གཉིས་ལ་འཇུག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་

[007B]བཅོམ་པའི་དོན་བྲལ་བ་ལ་བྱེད། བར་ཆད་མེད་ལམ་ལྟ་བུ་འདིས་བཅོམ་ཞེས་གསུམ་པའི་སྒྲ་བྱས་ན་བཅོམ་པ་གནོད་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་
བྱས་ན་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལྟ་བུ་མུན་པ་བྲལ་བྱེད་ལ་མི་འགྲོ་བར་བྲལ་བའི་གཞིར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ་བཅོམ་པ་ཅན་འཆད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དྲུག་པ་བདག་པོའི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་
ན་ལམ་འདིའི་མུན་པ་བཅོམ་ཞེས་འབྲེལ་གཞིའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རིའི་མུན་པ་སངས་ཞེས་པ་བཞིན། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། གང་གི་ཚེ་འདིའི་མུན་པ་བཅོམ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་དེའི་ཚེ་ནི་བཅོམ་པ་བྲལ་པའི་
དོན་ཡིན་པར་བཟུང་སྟེ། འདིའི་མུན་པ་དང་བྲལ་ལོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་ཀྱི་མུན་པའི་འཇོམས་པ་པོ་དང། འདིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་མུན་བ་བཅོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་བདག་སྒྲར་མི་འགྲོ་བར་མུན་པར་གནོད་བྱེད་ལ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་གསུམ་པ་བྱེད་ཚིག་ཡིན་ཞིང་བཅོམ་ཞེས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དེར་ཐལ་
བཅོམ་པའི་དོན་དེ་དང་བྲལ་བ་དང་དེ་ལ་གནོད་པ་གཉིས་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་འདིའི་འམ་འདིས་མུན་པ་བཅོམ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། བཅོམ་པ་ནི་གནོད་པ་དང་བྲལ་བ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་པའི་

[008A]༄༅། །དོན་གཉིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྡོན་གྱི་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཉོན་མོངས་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མུན་པ་གཉིས་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་དེ་
སྤངས་པ་ཕུན་ཚོགས་ལ་འདོད་ཟེར། ལ་ལ་ན་རེ། དེ་སྐབས་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྤངས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་ཉན་རང་མེད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་སྔ་ཕྱི་དེའི་ཕྱིར་འདོད་མི་ནུས་
ཏེ༑ དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཀུན་ལ་དེ་གཉིས་སྤངས་པ་དང་བཅོམ་ཀྱང་གཏན་སྤངས་སམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པ་དང་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་ལ་མུན་པ་གཏན་བཅོམ་ཞིང། །ཞེས་པའི་
ཀུན་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སོགས་ཆོས་ཀུན་དང། མུན་པ་གཉིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཏན་སྤངས་དང། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མུན་པ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་
སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྐབས་འདིར་སྤངས་ལྡན་ཡང་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་བརྒྱད་པ་ལས། ཡན་ལག་སྔ་སྔ་སྤངས་པའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་ཉོན་
མོངས་སྤངས་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་དང་གཟུགས་ཐམས་ཅད་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ནི་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་སྤངས་པ་ས་སོ། །ཞེས་གསུངས་

[008B] ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་སྤངས་
ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། ད་ནི་ཆོས་གཅིག་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ཤིང་མ་སྤངས་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་མི་སྨྲའོ། །ཞེས་དང། དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་བདེན་ཏེ་དེ་
དག་གིས་ཉོན་མོངས་ཅན་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་ཡང་སྤངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེ་ནི་སྤངས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་གི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་སྤངས་ཟིན་ཕན་ཆད་
ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་བོད་སྔ་མ་མང་བོ་ངང་བར་གྱི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་ན་རེ། གང་སྤེལ་ལུགས་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མུན་པ་དགྲ་བཅོམ་དག་གིས་མ་སྤངས་པར་ཐལ། དེས་
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་སྤངས་ལ་དགྲ་བཅོམ་གཞན་གྱིས་མ་སྤངས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མུན་པ་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གིས་སྤངས་པ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནར་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ནི་ཀུན་ལ་མུན་པ་གཏན་བཅོམ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་

[009A]༄༅། །པའི་འགྲེལ་བཤད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ཆགས་བྲལ་གྱིས་སྤངས་པ་ཡང་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། སྤངས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་ལྔའོ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཉོན་མོངས་དེ་སྤངས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ཐོབ་ན་དེ་སྐྱེ་མི་རུང་དུ་བྱས་བས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་དེའི་ཕྱིར་
རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཐོབ་པའི་བརྟགས་འགོག་རྒྱུད་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉམས་པའི་དེ་ལྔ་རང་གི་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཞི་ནི་རིགས་ལས་ལྔ་འབྲས་
ལས༑ ༑ཉམས་འགྱུར་དང་པོ་ལས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཁ་ཅིག་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ན། ཐོབ་བྱའི་ཡོན་ཏན་གང་ལས་ཀྱང་མི་ཉམས་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན་
གནས་དྲུག་པར། ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་ཉེར་སྤྱད་ལས། །ཡོངས་ཉམས་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་ཉམས་པ་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པའི་དོན་དང། ཐོབ་བྱའི་ཡོན་
ཏན་མ་ཐོབ་པ་དེ་མཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པའི་དོན་དང། ཡོན་ཏན་དེ་ཐོབ་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་དེ་ཉེར་སྦྱད་ལས་ཉམས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དགྲ་བཅོམ་དྲུག་གི་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ཆོས་ཅན། སྟོབས་

[009B]ཁྱོད་དེ་གང་ཞིག་དེ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་ཅིང་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ན་ཉམས་པ་གསུམ་གྱི་བར་མའང་
ལྡན་པའི་ཁྱབ་ལ། དགྲ་བཅོམ་ལྷག་མ་ལྔ་ལ་གསུམ་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་དྲུག་པར། མི་གཡོ་ལ། །བར་མའང་གཞན་ལ་རྣམ་གསུམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་ཡིན་ན་ཡོན་ཏན་
གང་ལས་ཀྱང་མི་ཉམས་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་ཐོབ་བྱའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ཉེར་སྦྱད་ལས་ཉམས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐོབ་
བྱའི་ཡོན་ཏན་འགོག་སྙོམས་ཐོབ་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འགོག་སྙོམས་ཉེར་སྦྱད་ལས་ཉམས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་དྲུག་པར། སྟོད་ལ་ཐ་མ། ཞེས་པའི་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱད་མཚམས་
ལ་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་དབང་ཤེས་ལྔ་མངོན་གྱུར་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་བཞི་སོགས་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པར་འཇོག་ཟེར་བ་དང། ཡང་ཁ་ཅིག་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་བཞི་
སོགས་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྒྲིབ་པར་འཇོག་ཟེར་ན། དང་པོ་ལ་འོ་ན། ཤེས་བྱ་རིང་བ་སོགས་རིང་བ་བཞི་ཆོས་ཅན། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པར་ཐལ། མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་བཞིར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཤེས་བྱ་རིང་བ་

[010A]༄༅། །ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་དང་སྐྱེ་བརྟོགས་དཀའ་བ་དང། ཡུལ་རིང་བ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འབུམ་གྱིས་བར་ཆོད་པ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་དང། དུས་རིང་བ་བསྐལ་བ་ཆགས་འཇིག་བརྒྱ་སྟོང་གིས་
ཆོད་པའི་འདས་མ་འོངས་དང། དབྱེ་བ་རིང་བ་ཤེས་བྱའི་དབྱེ་བ་མཐའ་དག་པ་བཞིར་འཇོག་ཀྱང་དེ་དག་མ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། འདིར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་
བཞིར་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་བྱ་རིང་བ་ཉིད་དང། ཡུལ་རིང་བ་ཉིད་དང། དུས་རིང་བ་ཉིད་དང། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རིང་བ་ཉིད་དོ་།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཡུལ་དང་རབ་དབྱེ་དང། །དུས་ནི་རིང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན། །
རིང་བ་ཉིད་བཞི་[?]རབ་བཤད་པ། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མཁྱེན། །ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དེ་དག་གིས་མི་
ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཆོས་ཟབ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཡུལ་དང་དུས་ཤིན་ཏུ་བསྐལ་བ་དང། ཞེས་པ་ནས། མི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་
ཏེ༑ སྤངས་བྱ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིས་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྒྲིབ་པར་འདོད་པ་ཡང་ཁེགས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་སྐབས་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་དྲང་འོས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ལ་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་སྐལ་ལྡན་ཡང་ཡོད་

[010B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་ཡུལ་གྱི་གདུལ་བྱ་ལ་ལམ་མ་ཞུགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་གང་རུང་གི་ཆེད་དུ་བྱ་པའི་གདུལ་བྱ་ལམ་མ་ཞུགས་དཔག་མེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་ཐར་བ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་སྨིན་པ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲང་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་སྐལ་ལྡན་ལ་དེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་
སྦེལ་ལས། ཡང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་ཅེན་ཐར་པའི་ཆད་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་དྲངས་པ་མེད་པར་ཐལ། རང་
འགྲེལ་ལས། རྫུ་འཕྲུལ་དང་དམ་པ་སྦྱིན་པའི་མཐུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འཁོར་བ་དང་ཉོན་མོངས་ལས་གྲོལ་པ་ལ་རང་གིས་ལམ་མ་བསྒོམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དད་བརྩམ་གྱིས་
མི་གྲོལ་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་རེས་འགའ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་རྫུ་འཕྲུལ། ཞེས་པ་ནས། འོ་ན་ཀྱང་དེ་དག་དང་པར་བྱ་བཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ནི་
རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་བོ་སྒོམ་པའི་རིམ་གྱིས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། རྩ་བར་འདོད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ནས་དན་འགྲོ་ལས་བདེ་འགྲོད་

[011A]༄༅། །དྲངས་པ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་དད་པས་རིམ་པས་ཐར་བའི་བར་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་སེར་སྐྱ་མགོ་བརྙན་མི་འདྲ་བའི་ཆུ་སྲིན་དུ་སྐྱེས་
པའི་རྣམ་ཐར་བཞིན་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་བ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཡོ་བ་ནི། །རྒྱུ་མེད་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་དང། གང་སྦེལ་ལས། གདུལ་བྱ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོའི་འགྲོ་བ་སྟེ་ངན་
འགྲོ་གསུམ་དང་སྐྱེ་བ་ཉམ་ང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདྲེན་པས་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་དོན་འཐད་དོ། །ཞེས་དང། དེའི་ཤེས་བྱེད་དྲངས་པ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ངན་འགྲོ་དང། །སྲིད་པ་དག་ལས་འདྲེན་པར་མཛད། །ཅེས་
གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དམ་བཅའ་འཆད་པར། ནས། ཆོས་མངོན་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རབ་བཤད་བྱ། །ཞེས་བྱུང། སློབ་དཔོན་ཆོས་ཅན། ཕྱག་འཚལ་ནས་མངོན་པ་སྡེ་བདུན་གྱི་དགོངས་འགྲེལ་བསྟན་
བཅོས་མཛོད་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་མཐར་ཕྱིན་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་མཚན་དོན་བཤད་པ་ལ། མངོན་པའི་དེ་བཤད་པ་དང། མཛོད་ཀྱི་དེ་བཤད་པ་གཉིས། དང་
པོ་ལ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་དང། བརྡར་བཏགས་པའི་ཆོས་མངོན་པ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཆོས་མངོན་ཤེས་རབ་དྲི་མེད་རྗེས་འབྲང་བཅས། །ཞེས་བྱུང། ཚིག་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་

[011B] མཐོད་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་དྲི་མེད་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་བའམ། དོན་དམ་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་དོན་དམ་པ་དང། ཆོས་ལམ་བདེན་དང་མྱང་འདས་
ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའམ་དེའི་ཆ་འགོག་བདེན་མངོན་རྟོགས་སམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཅན་ཡིན་པས་ན་མངོན་བ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའམ་
དོན་དམ་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་དོན་དམ་པའོ། །ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། དོན་དམ་པའི་དགོས་པ་ཅན་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་པས། ཞེས་བྱུང། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མངོན་པའི་དོན་མངོན་དུ་དང་
ཡང་ཡང་དང། ཟིལ་གནོན་དང། རྟོགས་པའི་དོན་བཞིར་བཤད་པའི་ཐོག་མཐའ་གཉིས་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་དུའི་དོན་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་ནི་མངོན་
པའི་ཆོས་ཏེ། ཞེས་སོགས་དང། རྟོགས་པའི་དོན་འགྲེལ་བ་དེ་ཉིད་ལས། འདིས་མདོ་སྡེའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་ན་ཆོས་མངོན་པའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཆོས་ཅན་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་
ཅན་ཡིན་ཏེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་རྗེས་འབྲང་སྟེ་འཁོར་དུ་བྱས་པའི་གཟུགས་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ལྔ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ཚུལ་ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་བཞི་བ་མན་ཆད་དུ་དེའི་དངོས་གཞིའི་ཚོགས་པ་

[012A]༄༅། །ན་ཡོད་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཚོར་བ་གསུམ་གང་རུང་དང་འདུ་ཤེས་དང་ཤེས་རབ་སོགས་དང་སྐྱེ་བ་དང་ཐོབ་པ་འདུ་བྱེད་དང་དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་དང་ཡང་དག་པའི་དག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་
འཚོ་བས་བསྡུས་པ་རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་གསུམ་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་བཅས་པའི་ལྔ་པ་ཅན་དང་གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་ན་ཕུང་པོ་བཞི་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། དེ་ལ་མི་ལྕོགས་པ་མེད་
བ་དང། ཞེས་པ་ནས་དག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་འཚོ་བས་བསྡུས་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །
གཟུགས་མེད་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ནི་ཕུང་པོ་བཞི་བའོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པ་དེ་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཤེས་རབ་གཙོ་བོར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་རྣམ་ཤེས་གཙོ་བོ་དང། ཤེས་རབ་འཁོར་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དུས་ན་ཤེས་རབ་
བྱེད་བའི་སྦོ་ནས་གཙོ་བོར་འཇོག་དགོས་ལ་རྣམ་ཤེས་དམིགས་བ་སོགས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་འཇོག་པ་གཉིས་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་གསུམ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་

[012B] ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་རྗེས་འབྲང་དང་བས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། ལམ་དེ་གསུམ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ཡིན་བར་ཐལ། སྦྱོར་པ་དེའི་རྟགས་གྲུབ་བའི་ཕྱིར། འདོད་
ན༑ ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ་།གཞན་ཡང་དེ་གསུམ་ཆོས་ཅན། ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡིན་པར་ཐལ་དེ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་གསུམ་
རེ་རེལ་ཡང་སེམས་བྱུང་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལྡན་མིན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྔའི་རྗེས་འབྲང་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་སེམས་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དེ་ཟག་མེད་སེམས་ཀྱི་འཁོར་ཡིན་ཀྱང་བྱེད་ལས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། དེས་ན་ཤེས་རབ་ཉིད་
སེམས་ཀྱི་འཁོར་ཡིན་པར་འོས་ཀྱི་སེམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན་བདེན་མོད་ཀྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཟག་མེད་ཀྱི་སེམས་དང་དེའི་ཚོར་བ་དང་དེའི་
འདུ་ཤེས་རེ་རེ་ནས་ལྡན་མིན་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དག་རེ་རེ་ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་རེ་རེ་ནས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་རེ་རེ་ནས་དེ་ལྔའི་རྗེས་འབྲང་

[013A]༄༅། །ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་ན། ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ན་ཤེས་པ་མ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ཟག་མེད་ཀྱི་སེམས་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་མེད་
པར་ཐལ་བ་དང། ཟག་མེད་ཀྱི་གཟུགས་གཟུགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་ཅིང། དེ་དག་གང་ལ་ཡང་འདོད་མི་རིགས་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་བོ་ལ། ཞེས་པ་ནས། ཚོར་བ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཁོ་ན་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དེ་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་ལྔ་དཔྱེར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཁས། དེར་ཐལ། དེ་འཁོར་དང་བཅས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ཅན་དང་ལྡན་མིན་ཡིན་ཀྱང་དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་མེད་པའི་སེམས་བྱུང་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། ཡང་
ཅི་ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེན་སྨྲས་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་བའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་སླ་བ་འདི་ལའང་བླུན་པོ་དག་གིས་དེ་ལྟར་སྨྲས་སོ། །

[013B] གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན། གནས་བཞི་བ་ལས། ཟག་མེད་ནི། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་འདུ་ཤེས་མེད། །སེམས་ཅན་མ་གཏོགས་གཟུགས་མེད་ནའང། །ཞེས་
གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལུང་ངེས་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་འདོད་པ་དང། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་གོང་གི་གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་འཕགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་བཤད་
པ་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་གཟུགས་མེད་དེ། ཞེས་དང། སྔར་གཟུགས་མེད་ན་ཆོས་མངོན་པ་ཕུང་པོ་བཞི་བར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་
སྟེ༑ དེ་དགས་ས་བསྡུས་དང་མངོན་གྱུར་པ་མེད་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིའི་ཐད་ཀྱི་རང་འགྲེལ་ལས། ཟག་བ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོང་ལ། ཞེས་པ་ནས། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་
སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་ཀྱི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དོན་དམ་བའི་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། དེའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་དོན་དང་དམ་
པ་དང་མངོན་པ་གསུམ་ཀ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་དེ་གསུམ་དོན་གཅིག་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་འདོད་ན། མྱང་འདས་

[014A]༄༅། །ཆོས་ཅན། དེའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་མངོན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་དོན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་དོན་ལ་ཤེས་བྱའི་དོན་དང་དགོས་དོན་གཉིས་ཡོད་བའི་མྱང་འདས་
དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་དེ་གཉིས་ཡོད་པ་གང་ཞིག་མྱང་འདས་སྟེ་གི་འགོག་པ་དང་ཞི་བ་དང་གྱ་ནོམ་དང་ངེས་འབྱུང་བཞི་ཤེས་པར་བྱ་རྒྱུའི་དོན་ཡིན། མྱང་འདས་དགོས་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་
དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གང་སྦེལ་ལས། དོན་གྱི་སྒྲ་ནི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཞེས་སོགས་དང། ཡང་ན་དོན་གྱི་སྒྲ་ནི་དགོས་པ་བརྗོད་པའོ། །དགོས་པ་དམ་པ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་
ལེ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་ཡིན་བས་དོན་དམ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་དོན་ལ་མི་རྟགས་སོགས་བཅུ་དྲུག་ཡོད་ལ། མྱང་འདས་དེ་འདིའི་ཟུར་གྱི་དོན་དང་དམ་བ་དང་ཆོས་གསུམ་ག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟབས་ན་འདི་ནི་དོན་དམ་བའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། མྱང་འདས་ཆོས་ཅན། དྲི་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་སོགས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་གང་རུང་ཡིན་པར་
ཐལ༑ འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྫས་སྤྱི་སོགས་ཆོད་ན་དེ་ལ་དེ་ལྟར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། ཆོས་མངོན་ཤེས་རབ་དྲི་མེད་རྗེས་འབྲང་བཅས། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། དེ་ལྟ་བུལ་

[014B]ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་ནི་ཆོས་མངོན་པའོ། །ཞེས་དང། གང་སྦེལ་ལས་ཀྱང། དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ་
ཆོས་མངོན་པ་ལ་མི་སློབ་ལམ་འཇོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་མྱང་འདས་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་
པ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་བརྡར་བཏགས་པའི་ཆོས་མངོན་པར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཐོབ་བྱ་ཕྱིན་ཞེས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཆོས་མངོན་ཤེས་རབ་སོགས་གསུངས་པ་
མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ཆོས་མངོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། སྦྱོར་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ཆོས་ཅན། མཚོན་བྱ་དེར་ཐལ་མཚན་ཉིད་དེའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། འདུ་མ་བྱས་གསུམ་པོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསྡུས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་དེ་དེའི་
མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཆོས་ཅན་མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཟག་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཕུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[015A]༄༅། །འདོད་ན། སེམས་བྱུང་ཡིན་པར་ཐལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས། ཡང་ཁ་ཅིག་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡིན་ན། གཟུགས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ་
གཟུགས་མེད་ན་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེར་ཐལ། གཟུགས་མེད་འཕགས་རྒྱུད་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དེ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། ཟག་
མེད་འཕགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡོད་པར་ཐལ་གཟུགས་མེད་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་
ཐལ༑ ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་རྟེན་གང་གིས་བསྡུས་པ་དེའི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཏེ། བཞི་པར། ཟག་མེད་གང་དུ་སྐྱེས་བའི་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ལུས་ངག་གི་ལས་ཀྱིས་བསྡུས་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། འདིའི་རང་འགྲེལ་ལས། ཟག་པ་མེད་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་དེ་ནི་ས་གང་དུ་སྐྱེས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འདིས་པར་ཆད་མེད་ལམ་དུ་གྱུར་བའི་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་གི་ངག་སོགས་དཔྱད་དགོས་
ཡང་ཁོ་ན་རེ། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་སྦོང་སྡོམ་གྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་མེད་བའི་

[015B][?]པ་ན་ཡོད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་དང་དེའི་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་སྦོང་སྡོམ་གྱིས་ཁྱབ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ན་ཡོད་བའི་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་འཆལ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་ཕྱིར། བཞི་
བར༑ བར་ཆད་མེད་ལམ་སྐྱེས་དེ་གཉིས། །མི་ལྕོགས་མེད་ལ་སྤོང་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་སྔོམ་པ་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གིས་ཁྱབ་སོ་ཐར་
གྱི་ངེ་ལས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་བའི་ཕྱིར་བཞི་པར། ཐ་མ་གཉིས་ནི་སེམས་རྗེས་འབྲང། །ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་གྲུབ་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཀ་ཅིག་སྒོམ་ལམ་ལ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་སུ་ཡོད་ཟེར་ན། ཟག་
བཅས་སྒོམ་ལམ་སྒོམ་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་རྒྱུད་ལྡན་ཡིན་ན་སྒོམ་ལམ་རྒྱུད་ལྡན་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་ཕྱི་རོལ་པ་ཆོས་ཅན་འཕགས་པ་ཡིན་པར་
ཐལ༑ སྒོམ་ལམ་རྒྱུད་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། རང་ལུགས་ལ། ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དོན་དམ་བའི་ཆོས་མངོན་བའི་མཚན་ཉིད། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ཟག་མེ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་
སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་འགྲེལ་ལམ་གཉིས་དང། མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་གསུམ་ཡོད། ལམ་གསུམ་ཡང་རྗེས་འབྲང་བཅས་ན་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ཅན་དང། མ་བཅས་ན་ཤེས་པ་འཇོག་གཉིས་

[016A]༄༅། །པ་ནི༑ དེ་ཐོབ་བྱ་ཕྱིར་གང་དང་བསྟན་བཅོས་གང་།ཞེས་བྱུང། ཚིག་དོན་དང། མཐའ་དབྱད་པ་གཉིས། དང་བོ་ནི་བརྡར་བཏགས་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ་
དོན་དམ་པའི་དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དང་དེའི་ཚོགས་སྟོན་པའི་གཞུང་ཅི་རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་མདོན་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། དབྱེ་ན་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་མངོན་བ་དང། དེའི་ཚོགས་སྟོན་པའི་གཞུང་
མངོན་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལམ་མངོན་པ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། དོན་དམ་པའི་མངོན་པ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་མངོན་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞུང་མངོན་
པ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། དོན་དམ་པའི་ཟིལ་གནོན་དང་ཡང་ཡང་གི་དོན་གྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་མངོན་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དབྱད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཐོབ་
བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཡིན་ན། བརྡར་བཏགས་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཉན་ཐོས་མཐོང་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་བའི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལམ་
མངོན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གང་ཞིག་ལམ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་མཁས་པ་འཇམ་དབྱངས་བའི་ཊིཀྐ་ལས། སྟ་ཡ་ཏི་ན་སྐོབ་

[016B]འགྲོ་དང་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱོབ་པས་ན་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དེ། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། ཉོན་མོངས་དགྲ་རྣམས་མ་ལུས་འཆོས་པ་དང་།སོགས་འདྲེན་པ་
མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་སྒྲ་བཤད་དེ་མུན་རྡོ་ཡིན་འདུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཏྲ་དང་ཏྲ་ཡ་གང་རུང་བྱས་ན་ཡང་སྐྱོབ་བར་འཇུག་པས་སྟྲ་ཡ་ཏི་ན་ཞེས་པ་ཡང་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཡང་ཁ་ཅིག་ཚོགས་སྦྱོར་གང་
རུང་ཡིན་ན་ལམ་མངོན་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་གྱི་རྟོགས་པ་སྔོན་སོང་གི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་བ་སྔོན་སོང་གི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་
ཉན་ཐོས་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་རྩེ་ལས་ལོག་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཡོད་ཀྱང་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་འཛིན་པ་དང་འགལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་འོག་མར། གཉིས་སློབ་རིགས་ལས་
ལོ་གནས་ནི། །སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་འདོད་ཁམས་ན་བརྡར་བཏགས་བའི་མངོན་པ་ལ་སྒོམ་བྱུང་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་སྒོམ་བྱུང་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་
གྲུབ་སྟེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་སམ་གོང་མའི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཡོད་ལ་སྒོམ་བྱུང་གི་དེ་

[017A]༄༅། །མེད་གཟུགས་ཁམས་ན་ཐོས་བསམ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་སས་བསྡུས་ཀྱི་དེ་གཉིས་མེད་ལ་སྒོམ་བྱུང་ཡོད། གཟུགས་མེད་ན་ཐོས་བྱུང་དང་བསམ་བྱུང་མེད་ལ་སྒོམ་བྱུང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཟང་ཁམས་
གོང་ན་བསམ་ལོངས་མེད་པར་སྒོམ་བྱུང་དུ་འགྱུར་བར་གྲགས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། འདོད་ཁམས་ན་ལམ་མངོན་བ་ལ་སྒོམ་བྱུང་ཡོད་བར་ཐལ། འདོད་ཁམས་ན་སྦྱོར་ལམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་སྦྱོར་ལམ་སྒོམ་བྱུང་
གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲུག་བ་ལས། སྒོམ་བྱུང་མི་ལྕོགས་མེད་པ་དང། །ཁྱད་པར་བསམ་གཏན་ས་བའོ། །ཞེས་བས་ངོ་བོ་སྒོམ་བྱུང་དང་སེམས་རྟེན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་མེད་དང་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཙམ་
ཆ་གཉིས་ཕྱི་མ་གསུམ་དང་དྲུག་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། འདོད་པའི་ལྷ་མིའི་རྟེན་ལ་སྦྱོར་ལམ་བཞི་ཀ་ཐོབ་པ་ཡོད་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདོད་རྟེན་ཆོས་མཆོག་བུད་
མེད་ཀྱི། །གཉིས་ཀའི་རྟེན་ཅན་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞོག་ཁས་དང་བོ་གསུམ་འདོད་པའི་མིའི་རྟེན་ལ་གསར་སྐྱེ་དང། སྐྱེས་ཟིན་འདོད་ལྷའི་རྟེན་ལའང་ཡོད་ལ། ཆོས་མཆོག་ལྷའི་རྟེན་ལའང་གསར་སྐྱེ་ཡོད་ཅིང་
དང་པོ་གསུམ་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཕོའམ་མོར་སྐྱེ་བ་ཡབ་ཡོད། ཆོས་མཆོག་[?]དམན་ཡིན་ན་ཚེ་དེ་ལ་དང་མེད་ད། བྱམ་སྐྱེས་བའི་དངོས་པོ་གཉིས་ཀ་ཐོབ་བས་ཁྱབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་

[017B] ཆོས་མངོན་བ་བསྲེག་པའི་ཆོས་སྤོང་གི་ལས་ཡོད་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་དེ་ལྟར་བྱས་བས་དེ་ལ་དེ་ལྟར་བྱས་པར་སོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་སངས་
རྒྱས་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞན་དུ་ན་མངོན་པའི་གླེགས་བམ་ནི་ལུང་གི་ཆོས་མངོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྒྲ་མེས་སྲེག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་སྦྱོར་ལམ་དང་མཐོང་ལམ་
གྱི་སྔ་ལོགས་ཀྱི་སེམས་དེ་དེའི་སེམས་རྟེན་ཡིན་ཟེར་ན། དེའི་དངོས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལ་དེའི་སེམས་རྟེན་གྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འདོད་པའི་དགེ་སེམས་ཀྱིས་མི་དགེ་བའི་སེམས་རྟེན་
དང་གཟུགས་གཟུགས་མེད་གསུམ་གའི་དགེ་མི་དག་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་གྱི་སེམས་རྟེན་བྱས་བ་གཅིག་ཡོད་པར་ཐལ། གཉིས་པར། འདོད་སེམས་དགེ་བ་ལས་སེམས་དགུ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། དེ་དེའི་སེམས་རྟེན་བྱེད་པ་ནི་རྟེན་བརྟེན་བ་དང་སེམས་རྟེན་དེའི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྒྱད་བ་ལས། རྣམ་པར་ཐར་བརྒྱད་དང་པོ་གཉིས། །མི་སྡུག་བསམ་གཏན་གཉིས་ན་ཡོད་།ཅེས་རྣམ་
ཐར་བརྒྱད་དང་པོ་གཉིས་ངོ་བོ་མི་སྡུག་བ་སེམས་རྟེན་བསམ་གཏན་དང་བོ་གཉིས་དང། ཡང་དགའ་བ་བསམ་གཉིས་ན་ཡོད། །ཅེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཛོད་ཀྱི་མཚན་དོན་ནི། འདིར་དེ་སོགས་

[018A]༄༅། །རྐང་བ་གཉིས་སྨོས་སོ། །ཚིག་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། བསྟན་བཅོས་འདི་ཆོས་ཅན། མངོན་པའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མངོན་པ་སྟེ་བདུན་པོ་རེ་རེའི་
མངོན་པ་གསུམ་པོ་གཅེས་གཅེས་རྣམས་བསྟན་བཅོས་འདིར་བརྗོད་བྱའི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་གཅེས་གཅེས་ཀྱི་ནོར་བུ་རྣམས་འཇོག་པའི་གནས་ལ་མཛོད་དུ་བརྗོད་པ་གཞིན་ནོ། །ཡང་ན་
མངོན་པ་སྡེ་བདུན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་མངོན་པ་མཛོད་ཅེས་བྱ་སྟེ་བསྟན་བཅོས་འདིའི་ཚིག་དོན་གྱི་མངོན་པ་རྣམས་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རལ་གྲི་འབྱུང་འཇུག་གི་གནས་ལ་རལ་གྲིའི་གནས་ཞེས་བརྗོད་
པ་བཞིན་ནོ། །མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྡེ་བདུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་འདིར་ཆུང་བར་བྱས་པར་ཐལ། སྡེ་བདུན་གྱི་ཚིག་དོན་གྱི་མངོན་པ་གཅེས་གཅེས་རྣམས་ཆུད་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས་
ཆོས་མངོན་བའི་བསྟན་བཅོས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་གཅེས་གཅེས་རྣམས་དོན་དུ་འདིར་ཆུད་དེ། དེ་ལྟ་པས་ན་བསྟན་བཅོས་འདི་འདིའི་མཛོད་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དོན་གྱི་
གཅེས་གཅེས་རྣམས་ཆུད་ལ་ཚིག་རྣམས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། གཅེས་གཅེས་རྣམས་དོན་དུ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་མིན་བ་སྟེ་

[018B]ཕྱིར་གཅེས་གཅེས་རྣམས་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་དེའི་མངོན་པ་མཛོད་ཡིན་ན། དབྱིག་གཉེན་གྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན་
སྡེ་བདུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པའི་སྡེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་མཛོད་ལ་མངོན་པའི་མཛོད་ཅེས་འབྲུ་མང་གི་བསྡུ་བ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་ཡང་ན་དེ་ལས་འདི་བྱུང་པས་
སོགས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཡང་ན་ཆེས་མངོན་པའི་གཙུག་ལག་དེ་ལས་བདག་གི་བསྟན་བཅོས་འདི་བྱུང་བས། ཆོས་མངོན་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ། བདག་གི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་གནས་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་
ནས༑ དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་དེ་ཉིད་འདིའི་མཛོད་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། ཀད་སྤེལ་ལས། འོག་མ་ནི་འབྲུ་མང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ལ། འདིའི་མངོན་པ་མཛོད་དང་འདི་ལ་མངོན་པའི་མཛོད་
ཡོད་ཅེས་པའི་དྲུག་པའི་སྐྱེས་བུའི་བསྡུ་བ་དང། འབྲུ་མང་བོའི་བསྡུ་བ་གཉིས་བྱས་ནས་མངོན་པ་མཛོད་ཅེས་བཞག་པར་ཤེས་དགོས་ཏེ་གཞན་དུ་ན་ཚིག་དོན་གང་ཡང་མི་ཤེས་པའི་ནེ་ཙོའི་འདོན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་
ཚིམ་མ་སླ་ཞིག་བཞི་བ་མངོན་པ་གསུངས་པའི་དགོས་བ་ནི། ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། ཚིག་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་གཉིས། དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་ཆོས་ཅན། ཆོས་མངོན་

[019A]༄༅། །པའི་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩོམ་བར་སྤྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན། གང་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་
རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཐབས་མེད་ལ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཏེ་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོར་འཁྱམས་པའམ་འཁོར་བར་གྱུར་བ་ལས་ཐར་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བས་རྒྱུ་མཚན་དེ་བས་ན་མངོན་པ་སྡེ་
བདུན་འདི་ནི་དང་པོར་ལྷ་མིའི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ཤིང། དགྲ་བཅོམ་བདུན་གྱིས་བསྡུས་བར་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་གྲགས་པའི་ལེགས་ཆའམ་གཅེས་རྣམས་བཤད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ལོ་ཞེས་
སྨོས་པ་ལ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། མངོན་པའི་དོན་སྟོན་པས་གསུངས་ཀྱང་སྡེ་བདུན་དགྲ་བཅོམ་པའམ་དེའི་མིང་ཅན་བདུན་གྱིས་བརྩམས་པར་བཞེད་བས། བྱེ་སྨྲའི་སྡེ་བདུན་གསུངས་ཚུལ་ལམ་རངས་བའི་ཚིག་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། སྡེ་བདུན་གྱི་ཐོག་མའི་གསུང་བ་བོ་དང་སྡུད་པ་བོ་ཡོད་དེ། དང་བོར་སྟོན་པས་གསུངས་པ་དེ་རྗེས་སྡུད་བ་པོའམ་བྱེད་པོ་རྒྱལ་སྲས་མའི་དོན་ལྷ་རྗེ་གོ་ཆའི་སྡོགས་ལས། ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་ཀཱ་ཏྱའི་བུས། རབ་
ཏུ་བྱེད་པ་དབྱིག་བཤེས་ཀྱིས། །རྣམ་ཤེས་ཚོགས་ནི་ལྷ་སྐྱེད་ཀྱིས་།ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཤཱ་རི་བུས། །གདགས་པའི་བསྟན་བཅོས་མོའུ་འགལ་བུས། །འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་གསུས་པོ་ཆེས། །ཁམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་

[019B] །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་དགོས་སོགས་བཞི་ཡོད་དེ་བྲག་བཅས་[?]ནས་ཟག་མེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་བྱ་དང། འདི་ལ་བརྟེན་
ནས་དེ་རྣམས་རྟོགས་པ་དགོས་པ་དང། དེ་ལྟར་རྟོགས་ཏེ་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་ཐོབ་རྒྱུའི་མྱང་འདས་གཉེས་ཉིད་དགོས་དང། འདིའི་ཉིད་དགོས་ཀྱི་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་དག་དགོས་པའི་ཤེས་རབ་དང་འབྲེལ། དེ་བསྟན་བཅོས་ལ་འབྲེལ་བ་
འབྲེལ་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དགོས་འབྲེལ་ངག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་དགོས་སོགས་བཞི་ཡོད་དེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དེ་བཞི་བརྗོད་བྱ་དང་བསྟན་བཅོས་ལ་དེ་ཡོད་པར་རྟོགས་སོགས་པ་དགོས་པ་དང། དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་ཐོས་སོགས་
ཀྱིས་འཇུག་པ་ཉིང་དགོས་དང། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་འབྲེལ་བ་དེ་དེའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤཱ་སྟྲ་སྒྲུབ་ན་ཤཱ་སུ་རྗེས་སྟོན་ལའོ། །ཞེས་པའི་བྱིངས་ལ། ཨུ་ཎ་ལས། ཨི་མན་ཏྲ་ཨུ་སུ་ཀའོ་ཞེས་པའི་ཏྲ་བྱིན་ནས་
ཤཱ་སུའི་ཨུ་རྗེས་འབྲེལ་ཕྱིས། སིའམ་སུ་བྱིན་ནས་རྗེས་འབྲེལ་ཕྱིས་རྣམ་བཅད་བྱས་པ་ཤཱ་སྟྲ་གྲུབ། བསྟན་བཅོས་འདི་ཆོས་ཅན། བསྟན་བཅོས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེས་ཚིག་གིས་བཤད་ན་ངན་འགྲོ་དང་ཉོན་
མོངས་ལས་འཆོས་ཤིང་སྐྱོབ་པས་ན་བསྟན་བཅོས་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤཱ་སྟྲའི་ཤཱ་ས་ནའམ་ཤཱ་ས་འཆོས་པའམ་བསྟན་པ་དང། ཏྲའམ་ཏྲ་ཡ་སྐྱོབ་པ་ལ་འཇུག་པས། སྔ་མ་བྱིངས་སྒྲུབ་དང། ཕྱི་མ་ཏྲ་ཡ་བྱས་ན་ངེས་

[020A]༄༅། །ཚིག་གིས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་ལེའུ་ལྔ་པ་ལས། ཉོན་མོངས་དགྲ་རྣམས་མ་ལུས་འཆོས་པ་དང། །ངན་འགྲོའི་སྲིད་ལས་སྐྱེ་བ་བྱེད་གང་ཡིན་པ། །འཆོས་སྐྱོབ་ཡོན་ཏན་
ཕྱིར་ན་བསྟན་བཅོས་ཏེ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་མེད་།ཅེས་དང། བློ་བརྟན་གྱི་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་འཆོས་པ་དང། ངན་འགྲོའི་སྲིད་ལས་སྐྱོབ་པས་
བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེས་ཚིག་གི་བཤད་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། དེ་ལ་བཱ་ཎི་ཙཱ་ནྟྲ་བ་དབྱངས་ཅན་གསུམ་ལས་མང་དུ་བཤད་དེ། ཚིག་གམ་མིང་དེ་ལ་ཡི་གེ་ཨཱ་ག་མའམ་གློ་བུར་བ་
བསྣན་ནས་དང། ཡི་གེ་དེ་དག་གོ་རིམ་བཟློག་ནས་དང། ཡི་གེ་ཉམས་པར་བྱིས་ནས་དང། ཡི་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱུར་ནས་དང། བྱིངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་དང་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབྱངས་ཅན་ལས། ཡི་གེ་གློ་བུར་ཡི་གེ་
བསྣོལ་བ་དང། གཞན་ཡང་གཉིས་ནི་ཡི་གེ་རྣམ་འགྱུར་ཉམས་།བྱིངས་ཀྱི་དོན་དེ་ཕུལ་བྱུང་སྦྱོར་བ་སྟེ། །དེས་གསུངས་ཆོག་ལྔ་བོ་ངེས་པར་བཤད། །ཅེས་དང། འཆི་མེད་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་འདོད་འཇོ་ལས། དེས་ཚིག་ནི་ཡི་གེ་
ཨཱ་ག་མ་དང་ཡི་གེ་བཟློག་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་བས་བཤད་པ་བྱེད་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་རྒྱལ་བ་གོང་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་རྣམས་ལ་ངེས་ཚིག་གི་དགའ་སྟོན་བྱས་སོ། །མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་

[020B][?]སྀ་བྷ་བྷ་ཏྲ་སོགས་འགའ་ཞིག་ན་རེ། ལོ་གྲག་ཟེར་གསུམ་བཤད་པའི་རྒྱན་ཡིན་པས་ལོ་ཡང་རྒྱན་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། འདིའི་ལོ་ཞེས་པ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་སྟོན་བྱེད་དང་མ་རངས་པའི་ཚིག་
མ་ཡིན་བར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། །སིདྷཱི། འདོད་ན་སྣང་དང་མུན་བ་དག་ཡིན་ལོ། །ཞེས་པའི་ལོ་ཡང་མ་རངས་པའི་ཚིག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་ནམ་མཁའ་སྣང་མུན་གྱི་
བདག་ཉིད་དུ་ཁེས་ལེན་པར་ཐལ། དེ་ལ་མ་རངས་པའི་ཚིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ནམ་མཁའ་ཐོགས་རེག་བཀག་ཙམ་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། སྣང་དང་མུན་བ་དག་ཡིན་
ལོ༑ ༑ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཕ་རོལ་བོའི་ལུགས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་གཞུང་ལུགས་ནི་ནམ་མཁའ་ཐོགས་པ་དང་རྫས་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། །མཛོད་
ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་རང་གི་བསྟན་དོན་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་སྔོན་སོང་གི་བསྟན་བཅོས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་གི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མངོན་པ་སྡེ་བདུན་ལ་མ་རངས་པའི་ཚིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་ལོ་ཞེས་པའི་ཚིག་མ་རངས་པའི་
ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལོ་ཞེས་པའི་ཚིག་དེ། བྱེ་སྨྲས་སྡེ་བདུན་བཀའ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལ་མ་རངས་པ་ཡིན་ཀྱང་སྡེ་བདུན་གྱི་བརྗོད་དོན་ལམ་རངས་པའི་ཚིག་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། །དེར་ཐལ། དང་པོ་གང་ཞིག་

[021A]༄༅། །ཕྱི་མ་ཡང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྡེ་བདུན་བཀར་འདོད་པ་རང་ལུགས་མ་བྱས་པར་བྱེ་སྨྲས་འདོད་ཅེས་ཕྱོགས་སྔར་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། དེ་
ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སིལ་བུར་བཤད་ལ་བཙུན་པ་ཀཱ་ཏྱའི་བུ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་ནས་བཞག་སྟེ། བཙུན་བ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་སྡེ་ཚན་དུ་བྱས་བ་བཞིན་ནོ། །ཟེར་རོ། ཞེས་དང་རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ལོ་
ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི། འདི་ན་ཆོས་མངོན་བ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཡིན་གྱི། མདོ་སྡེ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སློབ་
དཔོན་གྱིས་བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་སྐབས་འདིར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདུས་མ་བྱས་གསུམ་རྫས་གྲུབ་ཏུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གསུམ་གྱིས་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ནམ་མཁས་རླུང་བརྟེན་
པའི་དོན་བྱེད་ནུས། འགོག་བ་གཉིས་ཀྱིས་རང་གི་དགག་བྱ་འགོག་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགོག་པ་གང། བྲལ་པའོ་སོ་སོ་སོ་སོ་སོ་ཡིན། །ཞེས་དང། བདག་གི་མངོན་པའི་ཆོས་འདི་ཕལ་ཆེར་ནི་།ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་
པའི་ཚུལ་གྲུབ་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འདུས་མ་བྱས་གསུམ་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྫས་གྲུབ་ཏུ་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ན་སྤྱིར་མ་ཁྱབ་སྟེ། སློབ་

[021B]གྱིས་ཁས་ལེན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང། སྐབས་འདིར་སློབ་དཔོན་སོགས་ཕྱེ་སྨྲར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སློབ་
དཔོན་མདོ་སྡེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། མདོ་སྡེ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་དང་མདོ་སྡེ་བ་གཉིས་ཀས་བཀའ་མ་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས་པའི་དོན་ཙམ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སློབ་དཔོན་ཆོས་ཅན། སྡེ་བདུན་བཀར་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། བྱེ་སྨྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྔར་གྱི་བྱེ་སྨྲ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་ཁས་ལེན་ཀྱང་སློབ་དཔོན་སོགས་ཀྱིས་བཀར་
ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སློབ་དཔོན་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པས་དེ་དག་ཀཱ་ཏྱའི་བུ་སོགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ལ་བཀའ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེས་པ་དེ་ག་ལས་གྲུབ། བསྟན་
བཅོས་ལས་སོ། །ཁོ་བོ་ཅག་མདོ་ཚད་མར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཁོ་བོ་ཅག་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྡེ་བཀར་ཁས་ལེན་མི་ལེན་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་ཚུལ་ཞི་འཚོ་
སོགས་ཀྱིས་བཤད་པས་སོ། །བྱས་པ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། མཛོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་བྱེ་སྨྲ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ། སྡེ་བདུན་ལ་དེའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྡེ་བ་བཅོ་

[022A]༄༅། །བརྒྱད་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་མི་མཐུན་པར་གཞན་དུ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྡེ་བདུན་བཀའ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྡེ་བདུན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྡེ་བདུན་བྱེད་པ་པོ་ཀཱ་ཏྱའི་བུ་སོགས་མང་པོས་སོ་སོར་བྱས་པར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཆོས་མངོན་པ་བྱེད་པ་ནི་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་གྲགས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས་ཡང་དག་པར་
འགྲོ་པའི་རྣམ་གྲངས་ནི་གསུས་པོ་ཆེས་བྱས་པར་གྲག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་གྲག་ཅེས་པ་མདོ་སྡེ་བས་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པས་བྱས་པར་གྲགས་ཙམ་དུ་འདོད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་བ་འགའ་ཞིག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པས་
ཀྱང་བརྩམས་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐུབ་བསྟན་བྱི་དོར་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་འཕགས་པ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་རྣམས་བྱེ་སྨྲའི་འདོད་པས་བཏགས་པའི། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་པས་ཀྱང་མངོན་པ་སྡེ་བདུན་ལ་
སོགས་པ་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་སོ། །དེ་ལ་བྱེ་སྨྲ་ན་རེ། འོ་ན་དགེ་སློང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པ་ཞེས་པའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་མེད་པར་ཐལ། མངོན་པ་སྡེ་བདུན་བཀའ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཞེས་པའི་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་མི་བྱེད་ན། ཞེས་པ་ནས། སྡེ་སྣོད་གསུམ་པ་ཞེས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་འབྱུང་ངོ། །

[022B] །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། མདོ་སྡེ་དང་བདུལ་བར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་སྦྱིའི་མཚན་ཉིད་སིལ་བུར་བཤད་པ་རྣམས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་
འདི་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ། སོགས་བྱུང། བྱེ་སྨྲ་ན་རེ། དེ་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་པར་ཐལ། དང་པོར་མངོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སིལ་བུར་བཤད་པ་དེ། ཕྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་བདུན་གྱིས་སོ་སོར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་
ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱིས་ཚོམ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རང་འགྲེལ་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སིལ་བུར་བཤད་ལ། བཙུན་པ་ཀཱ་ཏྱའི་བུ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་ནས་བཞག་སྟེ། བཙུན་
པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་སྡེ་ཚན་དུ་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། ཆོས་མངོན་གཞི་ལྔའི་རྣམ་སད་ལྷ་རྫས་གོས། །རྣམ་དཔྱོད་ཚོན་མང་བཀྲ་བའི་ལྷབ་ལྷུབ་ཅན། །དཔྱད་གསུམ་དག་
པའི་ཚད་མའི་ཏོག་འབར་པའི། །ཆོས་མངོན་རྒྱལ་མཚན་མངོན་པར་མཐོན་པོར་བསྒྲེང། །ཆོས་མངོན་རིན་ཆེན་ཀུན་འདྲེན་ཤིང་རྟ་ཆེའི། །ཟུར་རྒྱན་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ་ཆེས་མང་བ། །སྤེལ་མཛེས་ལུང་རིགས་བཀྲ་བསྡེབ་སྦྱོར་གྱི། །
གཡེལ་བའི་སིལ་སིལ་སྒྲོགས་པའི་སྐྱེ་དགུ་ཚིམ། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།    ༈    །།གཉིས་པ་བརྩམས་པའི་གཞུང་གི་བརྗོད་དོན་ལ་ལུས་བཤད་པ་དང། ཡན་ལག་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་

[023A]༄༅། །ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མངོར་བསྟན་པ་དང། དེ་དག་མཚན་ཉིད་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་འཆད་པར། ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་དང། །ཞེས་བྱུང་
འདི་ལ་ཚིག་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བསྟན་ཡོད་བསྟན་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་འཆད་པར་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཕུང་པོ་སོགས་སུ་མི་འདུལ། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །ཞེས་དང། གང་སྦེལ་ལས་ཡང་
ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔའོ་ཞེས་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་མ་སྨྲས་ཤེ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་རྣམས་སུམ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁམས་དད་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་ཀྱང་མི་སྟོན་པར་འདིར་ཟག་བཅས་ཟག་
མེད་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱད་གི་གོ་རིམ་མེད། འདིར་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གི་གོ་རིམ་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་དེ་གཉིས་ཟག་བཅས་སྔོན་དང་ཟག་མེད་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་[?]
སྤེལ་ལས། དེ་ལྟར་ན་འོ་ན། ཁམས་བསྟན་དང་སྐྱེ་མཆེད་བསྟན་པར་ཡིན་ལ་རག་གོ་ཞེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་འཆོལ་བའི་ཕྱིར་ལ། འདིར་ནི། ཞེས་བ་ནས། རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བ་

[023B]སྨོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ལ་ཆོས་ཞེས་སྨོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བདག་དང་བདག་གི་བས་སྟོང་བ་ར་བསྟན་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏ། གང་
སྤེལ་ལས། ཆོས་སྨོས་པས་ནི་འདི་ནི་ཆོས་ཙམ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ནི་བདག་གམ་བདག་གི་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་དམིགས་
པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟག་པ་རྒྱས་སུ་རུང་བ་དེ་ཟག་བཅས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་མིག་དབང་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལམ་
བདེན་དུ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལས། ལམ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས། །ཟག་བཅས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྒོམ་སྤང་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་པོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་བཅུ་དང་མིག་སོགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ལྔ་ལ་སྒོམ་སྤང་གིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས་བཅུ་ནི་སྒོམ་པའི་སྤང་བྱ་ཡིན།།
ལྔ་ཡང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་ཟག་པ་རྒྱས་སུ་རུང་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཉོན་མོངས་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་

[024A]༄༅། །མི་ནུས་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་མདོ་སྡེ་པ་སྔ་རབས་དག་ན་རེ། ཟག་པ་གང་ལ་སྐྱེ་རུང་དེ་ཟག་བཅས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཟེར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། མདོ་སྡེ་པ་སྔ་
རབས་རྣམས་གང་དུ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་སོ། འོ་ན། འགོག་ལམ་གཉིས་ཆོས་ཅན། དམིགས་མཚུངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཟག་པ་རྒྱས་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་
ཟག་པ་སྐྱེ་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ་དེ་གཉིས་ལ་དམིགས་ནས་ཟག་པ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་འགོག་པ་མཐོང་སྤང་ཉོན་མོངས་གསུམ་དང་ལམ་མཐོང་སྤང་ཉོན་མོངས་གསུམ་དང་དྲུག་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། འགོག་དང་ལམ་མཐོང་སྤང་བྱ་བ། །ལྟ་དང་ཐེ་ཚོམ་དེ་དག་དང། །ལྡན་དང་འབའ་ཞིག་མ་རིག་པ། །དྲུག་ནི་ཟག་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ཟག་བཅས་ཡིན་པར་
ཐལ༑ འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་ཅིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་གཉིས་ལ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་པ་མེད་དོ། །ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། དེ་དགག་པའི་
ཕྱིར་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ཟག་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཆོས་ཟག་བཅས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འོ་ན་ཟག་བཅས་

[024B] དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཟུགས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་དེར་ཐལ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཡང་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་
ཡིན་གལ་ཏེ་ཟག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ན་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དག་ཁོ་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཁ་ཅིག་ཟག་
པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་དེ་ཟག་བཅས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འོ་ན། ཕྱིའི་ཆོས་ཡིན་ན་ཟག་བཅས་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཕྱིའི་ཟག་བཅས་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། འོ་ན་ཏེ་ཟག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ན་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཅི་རིགས་པར་སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཉེ་ངར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་དག་ཟག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་མི་
སྤྱོད་པའི་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཕྱིའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཕགས་ཡུལ་གྱི་པཎ་ཆེན་ཡོན་ཏན་བློ་གྲོས་ན་རེ། ལམ་མ་གཏོགས་པའི་འདུ་བྱས་ཁོ་ན་ཟག་བཅས་སུ་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་
ཆེས་ཐམས་ཅད་ཟག་པའམ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་བློ་གྲོས་ན་རེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟག་པ་དག་གི་དམིགས་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་

[025A]༄༅། །ཕྱིར་ལམ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་དག་ཁོ་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་
ཅད་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཡོད་པར་ཐལ་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་
གྱི་འགོག་པ་གཉིས་ལ་དམིགས་པའི་སྲེད་པ་དང་ཞེ་སྡང་སོགས་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཟག་པའི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་དེ་
ལྟར་འདོད་པ་མངོན་པ་སྡེ་བདུན་སོགས་དང་འགལ་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་མངོན་པ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་དང་སོ་
སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་དག་ཟག་པའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་དེ་གཉིས་ཟག་བའམ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་སྲེད་པ་དག་གིས་བདག་གིར་བྱས་པར་ཐལ། ཁྱོད་དམིགས་པའི་ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་གང་རུང་གིས་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་ལ་དམིགས་

[025B]པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། དངོས་པོ་གང་ཞིག་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་སྲེད་བ་དག་གིས་བདག་གིར་བྱས་པ་དེ་ལ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་གཞན་དག་ཀྱང་རྒྱས་པར་ནུས་ཏེ། རས་གཤེར་
པ་ལ་རྡུལ་ཆགས་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། འདུ་མ་བྱས་གསུམ་དང་ལམ་བདེན་ལ་ཡང་བདག་ལྷ་དང་སྲེད་པས་བདག་གིར་བྱས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཟག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལས་ཟག་མེད་གོང་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བདག་གིར་མ་བྱས་གཉེན་པོའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཟག་པའི་རྟེན་ཡིན་པ་དེ་
ཟག་བཅས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ཟག་བཅས་ལ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཅི་སྟེ་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་
ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཁོ་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་མདོ་སྡེ་བ་སོགས་ཀྱི་བརྩད་ཚུལ་ཡོད་ཀྱང་མ་སྤྲོས་ཏེ་འགྲེལ་བཤད་གཉིས་ལ་ལྟོས་ཤིག་གཉིས་
བ་རང་ལུགས་ལ། དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཟག་པའམ་ཉོན་མོངས་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་ཆོས་དེ་ཟག་བཅས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། ཟག་བཅས་གང་ཕྱིར་དེ་དག་ལ། །ཟག་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་

[026A]༄༅། །བསྒྱུར་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབྱེ་ན་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཟག་བཅས་གཉིས་ཡོད། གང་ལ་དམིགས་ནས་ཟག་པ་ཆུས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཟག་
པ་རང་བ་ཅག་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་གཟུགས་ཅན་བཅུ་ལྟ་བུ་གང་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་ཟག་པའམ་ཉོན་མོངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་པའི་ཆོས་དེ་མཚུངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་
བའི་ཕྱིར་རྒྱས་རྣམས་ལྟ་བུ། དམིགས་བའམ་མཚུངས་ལྡན་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཟག་པ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ཟག་མེད་ཉིད། དབྱེ་ན་རང་ཡིན་གྱི་འདུ་བྱས་འདུ་མ་བྱས་གཉིས་ཡོད། གསུམ་པ་ཐོད་པ་སྤོང་བ་
ལ་ཁོ་ན་རེ། [?]ལ་དམིགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཆོས་ཅན། དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཟག་བཅས་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་རང་དམིགས་ནས་ཟག་པ་རྒྱས་རུང་གི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉོན་མོངས་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དམིགས་པའི་[?]བདག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེར་ཐལ། རང་གི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཟག་མེད་ལ་དམིགས་པ་དྲུག་དང་ལྷག་
མའི་ཕྲ་རྒྱས་པར་བས་པའི་[?]བ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། [?]བསྟན་ལས། [?]མེད་དགུལ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དྲུག་ནི་ཞེས་པའི་རྣམ་བཅད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་

[026B]འཐད་པར་ཐལ། ཟག་བཅས་ཀྱི་གོ་དོན་མདོ་སྡེ་པ་ལྟར་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཟག་པ་རྒྱས་ཚུལ་གྱི་དོན་མདོ་སྡེ་པ་ལྟར་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕྲ་རྒྱས་
ཀྱི་དོན་མདོ་སྡེ་པ་ལྟར་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་མདོ་སྡེ་པས་མཚུངས་ལྡན་མ་
ཡིན་པ་དང་ས་བོན་དུ་འདོད་པ་མངོན་དང་མཐུན་པར་བཤད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཟག་བཅས་མ་ཡིན་ལ་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྲ་རྒྱས་མེད་པར་ཐལ། ཉོན་མོངས་
ཡིན་ན་དམིགས་པའི་ཟག་བཅས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ་ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་འགྲོ་དང་ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་འགྲོ་མ་ཡིན་པ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྔ་མ་རང་གིས་ཐམས་ཅད་དང་ཕྱི་མ་རང་རིས་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་
པའི་སྒོ་ནས་ཟག་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྔ་པ་ལས་ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་རྣམས་ནི། །དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་གིས་།ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར། །ཀུན་འགྲོ་མ་ཡིན་རང་རིས་སུ་།ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ འདིས་ཕྲ་རྒྱས་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ཟག་མེད་འགོག་ལམ་ལ་དམིགས་པ་དྲུག་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཟག་བཅས་སུ་བསྟན་ལ། རང་གི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཟག་བཅས་དང་རང་ལ་དམིགས་

[027A]༄༅། །བའི་སྒོ་ནས་ཟག་བཅས་གཉིས་མི་འདྲའོ། །རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་གི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཟག་བཅས་མ་ཡིན་ལ་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་ཟག་བཅས་
ཡིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་ཀྱང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་འགྱུར་གྱི། དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྲ་རྒྱས་དག་ལྟ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་དེ་སྐལ་བ་
མི་མཉམ་པའི་ས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞི་གྲུབ་ན། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གང་རུང་གི་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཐོབ་པ་དང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཐོབ་པ་དང་ལམ་བདེན་གྱི་ཐོབ་པ་གསུམ་མ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མི་འཐད་དེ། དེ་གསུམ་ཟག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཕགས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་དགོས་པའི་ཟག་
མེད་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཐོབ་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་ཐོབ་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་
ན་རེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཟག་མེད་དང་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཟག་བཅས་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ལ་ཟག་བཅས་ཀྱིས་ཁྱབ་ཀྱང། ཟག་མེད་ཀྱི་ཐོབ་པ་ལ་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་གཉིས་མེད་པར་ཐལ་

[027B] འདོད་མི་ནུས་ཏེ་ཟག་མེད་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པའི་འདི་དང། སོ་སྐྱེས་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གི་ཐོབ་པ་གཉིས་ཟག་བཅས་དང། འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་མེད་ཐོབ་པ་
ཟག་མེད་དེ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས། སྤང་བྱ་མིན་པའི་རྣམ་གཉིས་འདོད། ཅེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དག་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་
མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་དང། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐོབ་པ་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པའི་ཐོབ་པ་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གི་ཐོད་པ་ལ་
ཟག་མེད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། སོ་སྐྱེས་ཐོབ་པའི་མཐོང་ལམ་སྔོན་གྱི་འདོད་ཉོན་ལྔ་པ་སོགས་སྤངས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གི་ཐོབ་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་ཅིང་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆགས་
བྲལ་སྔོན་སོང་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཐོབ་པ་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པའི་ཐོབ་པ་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ་ཟག་བཅས་བཤད་པ། ཟག་མེད་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ལམ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས། །ཟག་བཅས་གང་ཕྱིར་དེ་

[028A]༄༅། །དག་ལ། །ཟག་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱུང་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ལམ་བདེན་དང་དེ་དངོས་མིན་ཀྱང་དེའི་ཚོགས་པ་ན་ཡོད་པའི་ཟག་མེད་གཟུགས་ཕུང་ལྟ་བུ་དེར་
གཏོགས་པ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱས་རྣམས་ཟག་བཅས་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་འདུ་བྱས་དེ་དག་ལ་རང་གཞན་གྱི་ཟག་པ་རྣམས་གང་རུང་རེ་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཟག་པ་སྤངས་
པའི་མིག་སོགས་ཇི་ལྟར་ཟག་བཅས་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཟག་པ་རྒྱས་སུ་ཟིན་པ་དང་རྒྱས་བཞིན་པ་དང་རྒྱས་འགྱུར་གསུམ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྐྱེ་རྒུ་དགའ་བས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་བཞིན་ཡིན་པ་
དེའི་ཕྱིར། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། དེ་དག་སྤངས་ཟིན་པ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་ཟག་པ་དང་བཅས་པར་རྣམ་པར་བཞག་ཅེ་ན། །གང་དག་ལ་ཟག་པ་རྒྱས་པ་དང། རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དང། རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་
བའོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་དབྱེ་བ་དང། སོ་སོར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་།འདུས་མ་བྱས་རྣམས་གསུམ་ཡང་སྟེ། །ཞེས་བྱུང། འདུས་མ་བྱས་
གསུམ་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁས་རླུང་རྟེན་པའི་དོན་བྱེད། སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གིས་སྤང་བྱ་འགོག་པའི་དོན་བྱེད། སོ་སོར་བརྟགས་མིན་འགོག་པ་ལ་མ་འོངས་པ་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་

[028B] ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་དེ། ལམ་བདེན་དང། དང་སྒྲས་དེར་མ་ཟད་ནམ་མཁའ་དང་འགོག་པ་གཉིས་ཏེ་འདུས་མ་བྱས་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། དང་གི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྒྲའི་དོན་ཡོད་དེ། གནས་མ་བུ་བས་འདུས་མ་བྱས་མྱང་འདས་གཅིག་པུར་སྨྲ་བ་དང། བྱེ་བྲག་བས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོགས་མང་པོར་སྨྲ་བ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་རྣམ་གསུམ་དང་ཡང་སྒྲ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
གང་སྤེལ་ལས། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ་ལུགས་གཞན་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། རྣམ་གསུམ་སྨོས་པ་ནི་འདི་ཙམ་ཡིན་པས་ངེས་
བར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁ་ཅིག་འདུས་མ་བྱས་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་པར་སྨྲ་བ་ཡོད་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ་གནས་མ་བུ་བའི་སྡེ་བ་དག་ལྟ་བུའོ། །བྱེ་བྲག་པ་དག་ནི་འདུས་མ་བྱས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་བརྗོད་དེ། དེ་དག་གི་གཞུང་ལུགས་
དགག་པའི་ཕྱིར་འདི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཡང་སྒྲའི་དོན་འདོད་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། དེའི་དོན་སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་སོགས་དེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་
པར་འདོད། མཁས་པ་གཞན་དག་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་གསུམ་སེལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྒྲ་སྨོས་ཟེར། དཔེ་སྟོན་སྡེ་པས་རྣམ་གྲངས་པའི་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་ཡིན་གྱི་དགོས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་

[029A]༄༅། །གསུམ་ཡང་སྨོས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་སོ་སོར་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་ནམ་མཁའ་མི་སྒྲིབ་པའོ། །ནས། འགོག་གཞན་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་པས། །ཞེས་བྱུང། འདུས་མ་བྱས་
ནམ་མཁའ་ངོ་བོ་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཅན་གཞན་ལ་ཕར་མི་སྒྲིབ་པར་མ་ཟད་གཟུགས་ཅན་གཞན་གྱིས་ཚུར་མི་སྒྲིབ་པའི་རྟགས་རྫས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཆོས་གང་ཞིག་གཞན་དག་ལ་སྒྲིབ་པར་མི་བྱེད་པ་
འམ། གཞན་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཁོ་ན་རེ། སེམས་དང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ནམ་མཁར་ཐལ་ལོ་།དེ་དག་གིས་ཕར་སྒྲིབ་
བ་དང་ཚུར་སྒྲིབ་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་སྒྲིབ་པ་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་གིས་གཞན་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་མཐུས་གཞན་གྱི་འགྲོ་སོགས་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། གཞན་དག་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་མཐུས་གཞན་དག་གི་འགྲོ་བའམ་སེམས་ལ་སོགས་པའི་གེགས་བྱེད་དོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དེ་མི་སྒྲིབ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁས་གཟུགས་སོགས་གཞན་ལ་གོ་འབྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལའམ་དེས་སྒྲིབ་ན་དེ་དང་དེ་ལ་གོ་འབྱེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ་གཟུགས་ཀྱི་གོ་སར་ནམ་མཁའ་

[029B] དེར་གཟུགས་ཅན་གཞན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེར་གཟུགས་གཞན་མི་འབྱུང་བ་གཟུགས་ཀྱིས་གེགས་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་ནམ་མཁའ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེར་ནམ་མཁའ་མེད་ན་གཟུགས་ཡང་མེད་པར་
གྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱོགས་གླང་གི་མཛོད་འགྲེལ་གནད་སྒྲོན་ལས་ནམ་མཁའ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། གང་ན་གཟུགས་གྱི་གོ་ཡོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། གོ་འབྱེད་པས་ན་ནམ་མཁའ་ཞེས་
བརྗོད་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ན་རེ། སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ་འདིའི་ནང་ནས་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་སྣང་བས་ན་ནམ་མཁའ་ཞེས་ཟེར་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་འགོག་པ་ཆོས་ཅན། སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་བཞི་ལ་ངང་
ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་པས་ཐོབ་པའི་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཡོད་དེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཁོ་ནར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ནི་གོང་འོག་ཞི་རིགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རང་འགྲེལ་ལས། བདེན་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་གོ་ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་
པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་སྤོས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་གཟུང་སྟེ། སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་སོགས་བཞི་སྤངས་པའི་བརྟགས་འགོག་བཞི་ཆོས་

[030A]༄༅། །ཅན༑ རྫས་སོ་སོ་ཡིན་ཏེ། ལྡན་བྱེད་ཀྱི་རྫས་སོ་སོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་བཞི་སྤངས་པའི་འགོག་པ་རྫས་གཅིག་ཟེར་ན། འོ་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་སྤངས་ན་མཐོད་སྤང་ཀུན་སྤངས་པར་
ཐལ་བ་དང། མཐོང་སྤངས་ན་སྤངས་བྱ་ཀུན་སྤངས་པར་ཐལ་འགོག་པ་རྫས་གཅིག་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མཆོད་སྦྱིན་མའི་མདོ་ལས། འགོག་པ་ནི་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་ཐལ། མཐོང་
སྤང་སྤངས་པའི་འགོག་པ་ལ་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འགོག་པ་ནང་ཕན་ཚུན་འདྲ་བ་མེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་དོན་འགོག་པ་འདུ་མ་བྱས་ཡིན་པས་འགོག་པ་ལ་རང་གི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མེད་ཅིང་འགོག་
པས་ཀྱང་ཆོས་གཞན་གྱི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཚིག་དོན་ནི་འདིའི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཡང་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འདི་ཡང་གང་གི་ཡང་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ཡི། འདི་ལ་འདྲ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་
བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། རང་གི་དགག་བྱའི་ཆོས་མ་འོངས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་གཏན་དུ་གེགས་སུ་གྱུར་ཅིང་བྲལ་བ་ལས་གཞན་བའི་འགོག་པ་དེ་དེ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྲལ་བ་ལས་གཞན་ཞེས་པས་བརྟགས་འགོག་གཅོད་དེ་འདི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་ཐོབ་པ་མིན་གྱི་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་ཐོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནད་སྒྲོན་ལས། འདི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་

[030B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་འགོག་པ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པས་ཁྱབ་པ་མ་ཞེན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ་སྟེ། གསུང་རབ་ནས་འགོག་པ་ལྔ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མི་
རྟག་པའི་དང། སྙོམས་འཇུག་གི་དང། སྐྱེ་བའི་བསམ་གཏན་གྱི་དང། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་དང། སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ལྔར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། འགོག་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། མི་རྟག་པ་དང་
སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་ལ་གེགས་བྱེད་སྨོས་པས་མི་རྟག་པའི་འགོག་པ་སེལ་ཏེ། མི་རྟག་པས་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་
རྣམས་འགོག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་ལ་གཏན་ཏུ་གེགས་བྱེད་པ་སྨོས་པས་སྙོམས་འཇུག་གི་འགོག་པ་དང་སྐྱེ་བའི་བསམ་གཏན་གྱི་འགོག་པ་གཉིས་སེལ་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་རང་གི་དགག་བྱ་མ་འོངས་པའི་སེམས་སེམས་
བྱུང་ལ་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་གེགས་བྱེད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་གཏན་ཏུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགོག་པ་གཞན་སྨོས་པས་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གཅོད་དེ། འདི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་གྱི་རྐྱེན་བྮིའམ་གསུམ་མ་མ་གཉིས་གང་རུང་
ཞིག་མ་ཚང་བའམ་བྲལ་བ་ལས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། འགོག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐོབ་ཚུལ་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཁོ་ན་ཐོབ་པ་དང། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་ཁོ་ན་ཐོབ་པ་དང། འགོག་པ་གཉིས་ཀ་

[031A]༄༅། །ཐོབ་པ་དང། འགོག་པ་གཉིས་ཀ་མི་ཐོབ་བའི་ཆོས་དེ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། ཟག་བཅས་འདས་བ་དང་ད་ལྟར་བ་དང་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཁོ་
ན་ཐོབ་ཀྱི་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ནི་མ་འོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། ཟག་པ་མེད་པའི་འདུ་བྱས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་
མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་ཁོ་ན་ཐོབ་ཀྱི་བརྟགས་འགོག་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེ་དག་ཟག་མེད་ཡིན་པས་དེ་སྤངས་པའི་བརྟགས་འགོག་མེད་ལ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མི་སྐྱེ་
བའི་ཆོས་ཅན་སྨོས་བས་ཟག་མེད་འདུ་བྱས་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་དང་འབྱུང་བ་ལ་དེ་ཡོད་བ་གཅོད། ཟག་མེད་སྨེས་བས་ཟག་བཅས་དེ་འདྲ་ཡིན་པ་གཅོད། འདུ་བྱས་སྨོས་པས་འདུ་མ་བྱས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དང། ཟག་མེད་ཡིན་ཀྱང་དེ་
འདྲ་ཡིན་བ་གཅོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་འགོག་པ་གཉིས་ཀ་ཐོབ་པ་ཡོད་དེ། ཟག་བཅས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཟག་བཅས་ཡིན་པས་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་ལ་འདུ་བྱས་མི་སྐྱེ་བའི་
ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་བརྟགས་མིན་འགོག་པ་ཡང་ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། གང་དག་གི་གཉིས་ཀ་ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་དེ་འདི་སྟ་སྟེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་

[031B]པ་མེད་དེ། དུས་ན་མ་རུང་བ་ན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྔོན་ལ་ཆོས་དེའི་བརྟགས་འགོག་ཐོབ་ནས་རྗེས་སུ་ཆོས་དེའི་བརྟགས་མིན་གྱི་དེ་ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད། དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡང་ཡོད་
ཅིག་ཅར་ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་གཟུགས་གཅིག་ལ་མིག་དང་ཡིད་གཡེང་བའི་དེ་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་སོགས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་ཤེས་ལྔའི་འགོག་གཉིས་ཐོབ་པ་རྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་
བཟོད་པར་ངན་འགྲོའི་བརྟགས་མིན་འགོག་པ་སྔོན་དང། མཐོང་ལམ་དུ་ངན་འགྲོའི་བརྟགས་འགོག་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཁ་ཅིག་ནི་ཅིག་ཅར་ཏེ་མཐོང་བས་ཐོབ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་ཆེན་པོའི་
གཉེན་པོ་སྐྱེས་བ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་མ་འོངས་བ་དེ་དག་གི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་ཅིག་ཅར་ཐོབ་པོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་མ་ཤེས་ན་འགོག་ལམ་ཐོབ་ཚུལ་དང། རྐྱེན་རེ་ཞིག་
མ་ཚང་བ་ཡང་བརྟགས་མིན་འདོད་པ་སོགས་ཀྱི་འཁྲུལ་མུན་མི་སང་བས་གསལ་བྱེད་ཉི་མ་ལྟ་བུ་འདི་ཁོ་བོས་བྱས་སོ། །སྨྲས་པ། ཆོས་མངོན་རྩ་འགྲེལ་གཏིང་ཟབ་རྒྱ་མཚོའི་གཏམ། །ཇི་བཞིན་བཤད་ཚེ་ཐོས་ཉུང་ཁྲོན་ནང་གི་བློ་དམན་རུས་སྦལ་
འཇིགས་པ་སྐྱེད་དོགས་ནས། །ལུང་མང་མ་སྤྲོས་ཉུང་གསལ་རྨད་བྱུང་བྱས། །ཨེ་མ་ཉོན་མོངས་མི་སྤོང་ཤེས་རབ་སྤོང། །ལེགས་བཤད་མི་སློབ་དུག་གསུམ་སྤྱོད་བ་སློབ། །སངས་རྒྱས་གསུང་འགལ་ཕྱུགས་རྫིར་གྲུབ་ཐོབ་ཅེས། །ཐུབ་

[032A]༄༅། །བསྟན་དགྲ་རྣམས་ཉི་མས་མུན་བཞིན་བཅོམ། །དབྱད་གསུམ་རི་དབང་སྤོར་གནས་ཆོས་མངོན་མཛོད། །གནས་ལྔའི་དཀའ་གནད་སིནྡྷུ་ཝ་རའི་འདབ། །བོད་རྒན་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པ། །འཇམ་མགོན་
དེ་སིའི་འགྲམ་ཆང་བཏབ་བས་གཞད། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤང་པ་ལ། །གང་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་གནས་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་ལྟར་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་གཉིས། དང་
བོ་ལ་མཁས་བྱའི་གནས་དང། དེ་ཉིད་ངེས་པར་བྱེད་ཚུལ་གཉིས་དང་པོ་ལ། ཡུལ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གྱི་རྣམ་བཞག་དང། ཡུལ་ཅན་དབང་པོའི་རབ་དབྱེ་གཉིས། དང་པོ་ལ་འདུ་བྱས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང། ཆོས་
གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་དང། ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ་དང་གསུམ་དང་པོ་ལ་མཚན་ཉིད་སྒོས་དབྱེ་བ་དང། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཉིས། དང་པོ་ནི། འདུ་བྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་དག་ཀྱང། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་
བོ་ལྔ༑ ༑ཞེས་བྱུང། རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེ་འདུ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། འདུ་བྱས་ཆོས་ཅན། དབྱེ་ན་ལྔ་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་
རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་སྔར་བཤད་པའི་འདུ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྔ་ཆོས་ཅན། འདུ་བྱས་ཞེས་པའི་སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་འདུས་ཤིང་ཕྲད་ནས་བྱ་བས་ན་འདུ་

[032B] རང་འགྲེལ་ལས། རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་འདུས་ཤིང་ཕྲད་ནས་བྱས་པ་ངག་ནི་འདུ་བྱས་རྣམས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་བྱས་པ་ཡིན་པས་བྱས་པ་ཞེས་པས་ཆོག་མོད་འདུས་
ཞེས་པའི་དོན་ཅི་ཡོད་ཅེན། དེའི་ཚིག་སོ་སོའི་རྣམ་བཅད་ཀྱི་དོན་ཡོད་དེ། བྱས་ཞེས་བས་རྐྱེན་གཅིག་གིས་བྱས་སམ་སྙམ་པ་མི་ཁེགས་པས་འདུས་ཤིང་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། བཞི་ཡིས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །
གསུམ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་རྣམ་གཉིས། །གཞན་ནི་གཉིས་པོ་དག་ལས་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྐྱེན་ཉུང་ཡང་གཉིས་ངེས་ཅན་དགོས་པས་རྐྱེན་འདུས་བ་ཞིག་དགོས་ལ། འདུས་པའི་སྒྲ་ནི་ཕྲད་པ་དང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་
བའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྦེལ་ལས། བྱས་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་བ་ཉིད་མ་བཀག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། འདུས་ཤིང་ཕྲད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་འདུ་བྱས་ཀྱི་སྐད་དོད་སཾ་སྐྲྀ་ཏ་འདུ་བྱས་དང་ལེགས་སྦྱར་ལ་འཇུག་པ་འདིའི་སཾ་ཀུན་དང་ཡང་དག་སོགས་དང་སྐྲྀ་ཏ་བྱས་བ་ཡིན་པས་ངེས་ཚིག་ས་མ་ཡ་འདུས་པ་དང་ས་མ་ག་མཇལ་བའམ་ཕྲད་པ། སཾ་
ས་རྒ་བསྐྲུན་པ་དང་འདུ་འཛི་དང་ཕྲད་པར་འཇུག་པས་ན་རྐྱེན་ཀུན་རྣམས་འདུས་ཤིང་ཕྲད་ནས་བྱས་བཞེས་པའི་དོན་ཡིན། ཚིག་སོ་སོའི་རྣམ་བཅད་ཡོངས་གཅོད་དག་ཡོད་དེ། ཡང་སྒྲས་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་སུ་མ་ཟད་ལྔར་ཡང་

[033A]༄༅། །དབྱེ་བ་དང་ཆོས་ཞེས་པས་བདག་མེད་པར་སྟོན་པ་དང་དེ་དག་ཅེས་རིང་ཚིག་སྨོས་པས་པར་དུ་འདུ་མ་བྱས་བཤད་ཀྱང་སྔར་བཤད་པའི་འདུ་བྱས་རྣམས་ལ་བྱེད་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་བྱེད་རིམ་པ་
བཞིན། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གོང་དུ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཅེས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་ཟིན་ཏེ། འདིར་ནི་ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་བདག་མེད་པ་གསལ་
པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་སུ་བབས་པ་གོང་མ་དང་སྦྱར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདུ་བྱས་ཕུང་པོ་ལྔ་མི་གསུངས་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་
ཡོད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་རྣམ་གྲོལ་དང་རྣམ་གྲོལ་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་སྟེ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཙམ་ཡིན་པ་བཅད་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་
ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཆོས་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་མེད་པ་སྟོན་པར་ཐལ། སྐབས་འདིའི་ཆོས་ཞེས་པ་བདག་མེད་སྟོན་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་
སྟེ༑ འདུ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཙམ་ཡོད་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱེད་པོ་མེད་པར་སྟོན་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ་བདག་མེད་སྟོན་འདོད་མིན་ན་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་ཚིག་གི་ནུས་

[033B] རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྒྲ་ནི་བརྗོད་འདོད་རྗེས་འབྲང་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། འདུ་བྱས་ཞེས་པའི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ལ་དོགས་པ་མི་འདྲ་བ་རེ་གཅོད་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་
འདུས་ཞེས་པ་མདོར་བསྟན་དང། བྱས་ཞེས་པ་རྒྱས་བཤད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བྱས་པ་ཞེས་པ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་འདུས་པ་དང་ཕྲད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། གཞན་དག་ན་རེ་
སྔ་མ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་ཡིན་ལ་ཕྱི་མ་ནི་བཤད་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་ཁོ་ནའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདུས་ཞེས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་སྟོན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རེ་རེས་བསྐྱེད་
དམ་སྙམ་པ་སེལ། བྱས་ཞེས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་བྱེད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། གཞན་དག་ན་རེ་སྔ་མས་ནི་ཕན་ཚུན་ཕྲད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མས་ནི་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་སྟོན་ཏོ། །སྔ་མའི་
སྒོས་ནེ་རེས་འགའ་རྐྱེན་གཅིག་གིས་ཀྱང་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྐྱེན་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། འདིའི་འདུ་བྱས་ཡིན་ན་བྱུང་ཟིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་
པར་ཐལ། [?]བྱས་པ་ཞེས་པ་བྱུང་ཟིན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་བྱས་ཟིན་དང་བྱེད་འགྱུར་དང་དུས་ལ་ལྟོས་པའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱས་པ་གསུམ་གལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བྱས་པ་དེ་བྱས་ཟིན་དེ་དང་

[034A]༄༅། །རིགས་མཐུན་པའི་བྱེད་འགྱུར་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གསུམ་ག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འོ་མའི་སྒྲ་ནི་བཞོས་ཟིན་དང་འཇོ་བར་གྱུར་པ་དང་འཇོ་འགྱུར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གསུམ་ཀ་ལ་འཇུག་པ་
བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དང་རིགས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་དག་ལ་ཡང་མི་འགལ་ཏེའོ་མ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
མཐར་ཕྱིན་པའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་དཔེར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཡིན་ན་གཟུགས་ཁམས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། སྒྲའི་ཁམས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ གཟུགས་ཕུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན་ལྔ་སྟེ་ཁམས་དང་པོ་བཅུ་བོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བསྟན་ཡོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་ཅིང་རྟགས་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཏེ་
གཟུགས་ཅན་བཅུའི་ནང་ནས་གཟུགས་ཁོ་ན་བསྟན་ཡོད་གཞན་དགུ་བསྟན་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། བསྟན་ཡོད་འདིར་ནི་གཟུགས་གཅིག་བུ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་འདུ་བྱེད་ལ་ལྡན་མིན་འདུ་
བྱེད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན། སེམས་པ་ཆོས་ཅན། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་པར་ཐལ། འདུ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཚུངས་ལྡན་གྱི་འདུ་བྱེད་དང་མཚུངས་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཡིན་

[034B] མཚུངས་ལྡན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོར་འདུ་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ན། སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཡིན་པར་ཐལ། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལྡན་མིན་ཞེས་པ་མཚུངས་ལྡན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་བ་གནད་སྒྲོན་ལས། འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་མ་
ཡིན་པས་སེམས་དང་ལྡན་བ་མ་ཡིན་དག་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་ཤེས་པ་ལྡན་མིན་དུ་འདོད་པ་སོགས་
ཁེགས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཡིན་ན་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་པོ་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དབད་པོ་ལྔ་དང་དོན་ལྔ་གང་རུང་དུ་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལས། དབང་དོན་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་།སྐྱེ་མཆེད་དང་ནི་
ཁམས་བཅུར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དོན་ལྔ་པོ་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ནང་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། མིག་དང་གཟུགས་ཁམས་འགལ་བ་ནས་

[035A]༄༅། །ལུས་དབང་དང་རེག་བྱ་འགལ་བའི་བར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ན། དེ་བཅོ་བརྒྱད་རེ་རེ་ནས་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡིང་ཁམས་དང་
རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ནས་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དྲུག་གང་རུང་ལ་ཡིད་ཁམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལྷ་མིའི་བར་དོ་བའི་རྒྱུད་ལ་མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་ཡོད་པར་ཐལ། གཉིད་ལོག་པ་ལའང་
དབང་པོ་ལྔ་ཡོད་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དོ་བ་ལ་དབང་པོ་ལྔ་ལྡན་གྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་གཉིས་གྱི་བར་དོ་བ་ལ་དབང་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་
པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་བར་སྲིད་པ་ལ་སྣ་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་དང་དྲི་རོ་གཉིས་ཏེ་ཁམས་བཞི་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདོད་པའི་སས་བསྡུས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང། གཟུགས་ཀྱི་སས་བསྡུས་
ལ་དེ་བཞི་མེད་པས་བཅུ་བཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། འདོད་ཁམས་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་བཅུ་བཞིའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྒྲ་ཡིན་ན་
ཟིན་པའི་ཁམས་ཡན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ལག་པ་བརྡབ་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་ཟིན་པའི་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྒྲ་ཡིན་ནམ་ཟིན་པའི་ཁམས་

[035B][?]དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིའི་ཟིན་མ་ཟིན་གྱི་དོན་དབང་པོས་ཟིན་མ་ཟིན་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ཆོས་ཁམས་ཀྱི་བྱེད་སེམས་བྱུང་དང་བརྒྱད་སྒྲ་དང་དགུ་བོ་མ་ཟིན་པར་
འཇོག་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་གཞན་དགུ་ལ་ཟིན་མ་ཟིན་གྱི་ཆ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། མ་ཟིན་དགུ། །བརྒྱད་པོ་དེ་དག་རྣམས་དང་སྒྲ། །དགུ་བོ་གཞན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཀུན་
མཁྱེན་གོ་པོ་ན་རེ། སོ་ཐར་གྱི་སྔོ་མ་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡིན་པར་ཐལ། སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་མིན་དང་བར་མ་གསུམ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཞི་བ་ལས། རྣམ་རིག་མིན་རྣམ་
གསུམ་ཞེས་བྱ། །སྡོམ་དང་སྡོམ་པ་མིན་དང་གཞན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རང་ཡིན་གྱི་དེ་གསུམ་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་ལ་རྣམ་
པར་རིག་བྱེད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཞི་བ་ལས། དང་པོའི་རྣམ་རིག་རྣམ་རིག་མིན། །སོ་སོར་ཐར་དང་བྱ་བའི་ལམ། །ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། སྔོ་མ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྣམ་པར་རིག་
བྱེད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་བོ་དག་ནི་སོ་སོར་ཐར་བཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་སྡིག་པ་ལས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[036A]༄༅། །ཡང་ཁ་ཅིག་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དང། དེ་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གཉིས་འདོད་པ་ཡང་རྫས་སྤྱི་མཆོད་པ་དང་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པའི་
རྟགས་སུ་སོང་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁས་བླངས་ཆོག་ན་གཟུགས་གཟུགས་ཅན་བཅུ་བོ་གང་རུང་ཡིན་ཞེས་ཁས་བླངས་ཆོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཆོས་ཅན། བསྟན་ཡོད་ཀྱི་གཟུགས་ཡིན་པར་ཐལ་
གཟུགས་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བཅོ་བརྒྱད་བ་ཆོས་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཁྱབ་སྟེ། ཕུང་བོ་བར་བ་གསུམ་དང་རྣམ་པར་རིག་མིན་གྱི་གཟུགས་འདུས་མ་བྱས་ཏེ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། དེ་གསུམ་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་དང། །འདུ་
མ་བྱས་རྣམས་བཅས་པ་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་ཞེས་བྱ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བསྟན་མེད་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། འདོད་པའི་
རྟེན་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡིན་ན། འདོད་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེའི་རྟེན་ཅན་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་མིག་དབང་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་

[036B] འདོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གིས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་ཚེ་རྟེན་དང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དད་རྣམ་ཤེས་རྣམས་ས་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྟེན་འདོད་པའི་
སས་བསྡུས་དང་ལྷག་མ་རྣམས་བསམ་གཏན་དང་པའི་སས་བསྡུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བསམ་གཏན་དང་པོ་པ་དེས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་མི་གལ་བརྟེན་ནས་གཉིས་པའི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་ཚེ། རྟེན་དང་རྣམ་ཤེས་
དང་པོའི་སས་བསྡུས་དང་ལྷག་མ་གཉིས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་སས་བསྡུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་བདེས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་པའི་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཉིས་པའི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་ཚེ་རྟེན་
གསུམ་པའི་སས་བསྡུས་དང། མིག་དབང་བཞི་པའི་སས་བསྡུས་དང། ཡུལ་གཉིས་པའི་སས་བསྡུས་དང། རྣམ་ཤེས་དང་པོའི་སས་བསྡུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དབང་
ཤེས་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་མན་ཆད་ཀྱི་འོག་མའི་དབང་ཤེས་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འོག་དང་ནི་།རང་གིས་ཡིད་མ་ངེས་ཏེ། །ཞེས་བརྩ་འགྲེལ་དང། གནས་བརྒྱད་པ་ལས། གཉིས་པ་
སོགས་ན་ལུས་མིག་དང། །རྣ་བའི་རྣམ་ཤེས་རྣམ་རིག་སློང། །གང་ཡིན་དེ་ནི་དང་པོར་གཏོགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་འདུས་བྱས་སྤྱིའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང། ཟག་བཅས་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲགས་གཉིས། དང་པོ་

[037A]༄༅། །ནི༑ དེ་དག་ཉིད་དུས་གཏམ་གཞི་དང། །ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་གཞི་དང་བཅས། །ཞེས་བྱུང། འདུ་བྱས་དེ་དག་ཉིད་ཆོས་ཅན་དུས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སོང་བ་དང་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་མི་རྟག་
པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཆོས་ཅན། གཏམ་གྱི་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཏམ་ནི་ངག་སྟེ་ཚིག་དུ་མ་འདུས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་གྮིའམ་རྒྱུ་ནི་མིང་སྟེ་དོན་དང་བཅས་པའི་མིང་ངམ་གཞིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་གཞི་མིང་ཁོ་ནར་
མི་རུང་སྟེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དེར་མ་འདུས་པའི་ཕྱིར་དང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པས་གཏམ་གྱི་གཞི་རྣམས་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་
བསྡུས་སོ་ཞེས་བྱུང་བའི་གཞུང་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་གཏམ་གྱི་གཞི་ཡོད་ན། འདུས་མ་བྱས་ཅིའི་ཕྱིར་གཏམ་གྱི་གཞི་རམ་བཤད་ཅེ་ན། དེ་མ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཡོད་
དེ༑ འདུས་མ་བྱས་རྣམས་དུས་མ་ཡིན་པ་དང། གཏམ་གྱི་གཞི་ལ་གཏམ་གྱི་ཡུལ་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡིན་པ་གཅིག་དགོས་བས་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། གང་ཞིག་གཏམ་གྱི་ཡུལ་དང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏམ་
གྱི་གཞི་ཡིན་ན་འདུས་ས་[?]གཏན་གྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་ཡིན་པས་གཏམ་གྱི་གཞི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་གཏམ་མ་[?]ནི་ཚིག་ཏུ་མ་འདུས་པ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཙནྟྲ་བའི་སྐབས་དྲུག་པའི་རྐང་བ་གསུམ་པར་

[037B]།ཞེས་པའི་འགྲེལ་བ་དྷཱརྨ་དཱ་བར། ཚིག་ཅེས་པ་འདི་ཡི་དོན་ནི་སུབ་ཀྱི་མཐའ་དང་ཏིང་གི་མཐའ་ཚིག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཚིག་ཚོགས་པ་ནི་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་
ཆོས་ཅན། དེས་པར་འབྱུང་བཅས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ལ་ལྟོས་ནས་ལམ་བདེན་སོགས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐབས་འདིའི་མྱ་ངན་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ན་ངེས་འབྱུང་དང། ངེས་འབྱུང་དེ་འདུས་བྱས་
དེ་དག་ལ་ཡོད་པས་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། འདུ་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། འདུ་བྱས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལྷག་མེད་ལ་ལྟོས་ནས་ལམ་བདེན་ཡང་སྤང་བྱར་ཐལ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་མྱ་ངན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལམ་བདེན་ཡང་སྤང་བྱར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྷག་མེད་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྒྱུན་ལྡོག་དགོས་པས་ལམ་བདེན་ཡང་དོར་དགོས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་
གཟིངས་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྤང་པར་བྱ་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱུང་པས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཆོས་ཀྱང་སྤང་པར་བྱ་ན་

[038A]༄༅། །ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། ལམ་ཡང་གཟིངས་དང་འདྲ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བར་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན་
གཞི་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་དང་བཅས་པའི་དོན་དུ་མ་ཡོད་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་རྒྱུ་དང་བཅས་པས་གཞི་བཅས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། གཞི་དང་བཅས་པའི་དོན་ལྔ་གསུང་རབ་ལས་བཤད་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དམིགས་པ་དང་
ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའམ་ལྡན་པ་དང་རྒྱུ་དང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྟེ་ལྔའི་སྒོ་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ངོ་བོ་ཉིད་གཞི་ནི་ཆོས་གང་ཐོབ་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུ་དང། དམིགས་པའི་གཞི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་དང། ཀུན་སྦྱོར་
རམ་ལྡན་པའི་གཞི་ནི་ཆགས་སྡང་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུ་དང་རྒྱུའི་གཞི་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལྟ་བུ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་གཞི་ནི་ཞིང་གི་གཞི་དང་ཁྱིམ་གྱི་གཞི་དང་ཟོང་གི་གཞི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱལ་སྲས་མ་
ལས༑ གསུང་རབ་ལས་ནི་གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ངོ་བོ་དང། དམིགས་པ་དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་དང། རྒྱུ་དང། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་དོན་ལྔ་ཡིན་པར་སྣང་སྟེ། ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས་གསུང་རབ་ལས་ནི་དོན་ལྔ་ལ་
གཞིའི་སྒྲ་མཐོང་སྟེ། རང་བཞིན་དང། ཡུལ་དང་ལྡན་པ་དང་རྒྱུ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱེ་སྨྲ་ན་རེ། གཞིའི་སྒྲ་རྒྱུ་ཁོ་ནར་འདོད་ཀྱང་མི་འཐད་དེ། གཞི་ལྔར་བཤད་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་

[038B] རང་འགྲེལ་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྒྱའི་ཚིག་ཡིན་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འཆད་པར། གང་དག་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་པའི་།ཕུང་པོའང་དེ་དག་འཐབ་བཅས་
ཀྱང༑ །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང། །ལྟ་གནས་སྲིད་པའང་དེ་དག་ཡིན། །ཞེས་བྱུང། མདོ་ལས། ཕུང་པོ་དང་འཐབ་བཅས་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་འཇིག་རྟེན་དང་ལྟ་གནས་དང་སྲིད་པ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་
རྣམས་གང་དག་ཡིན་པ་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཟག་བཅས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནད་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་ལས། འདི་དག་མི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དོན་དང་མཐུན་པ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟག་
བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆོས་ཅན། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉེར་ལེན་ནི་ཉོན་མོངས་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྩའི་མེ་དང་སོགས་མའི་མེ་བཞིན་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དང་རྒྱལ་པོའི་མི་བཞིན་རག་ལས་པའི་སྒོ་ནས་
བཏགས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། ཉེར་ལན་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཁྱད་ཆོས་ཉེར་ལེན་ཉོན་མོངས་རྣམས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་དང་འབྲས་བུའི་ཤིང་བཞིན་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པའི་
ཕྱིར༑ ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་ཆོས་ཅན། འཐབ་བཅས་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཉོན་མོངས་ནི་རང་གཞན་ལ་གནོད་པས་འཐབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་འཐབ་བཅས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཟག་པ་རྒྱས་

[039A]༄༅། །པར་འགྱུར་བས་ཟག་བཅས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཅན། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འཕགས་པ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཀུན་འབྱུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ལས་
སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ནས་འཇིག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ལྟ་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ལ་ལྟ་བ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་
སྟེ༑ སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ཆོས་གསུམ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་དང། ཆོས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང། ཆོས་
གསུམ་གྱིས་གཞན་བསྡུས་ཚུལ་གསུམ། དང་པོ་ལ། གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་གསུམ་དང། གཟུགས་སེམས་གཉིས་ལས་གཞན་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་གསུམ་དང། སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་གསུམ་བཤད་པ་
གསུམ། དང་པོ་ལ། གཟུགས་ཕུང་གི་རང་བཞིན་དང། དེ་ལས་ཕྱུང་སྟེ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཇོག་ཚུལ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་འཆད་པར། གཟུགས་ནི་
དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན། །ལྔ་དང་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ཉིད། །ཞེས་བྱུང། མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སྟེ། དོན་ལྔ་དང་རྣམ་རིག་མིན་པའི་གཟུགས་དང་བཅུ་གཅིག་ཆོས་ཅན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་

[039B] བློའི་ཡུལ་དུ་དུ་མ་སྦུངས་པ་ལྟར་སྣང་བའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དེ་གཟུགས་ཕུང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་སུ་ཡོད་ཅིང་གཟུགས་སུ་རུང་བས་ནི་དེའི་ཕྱིར་
གཟུགས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། དབྱེ་ན་དུ་མ་ཡོད་དེ། དོན་ལྔ་དང་དབང་པོ་ལྔ་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། དབང་པོ་ལྔ་
དང༑ དོན་ལྔ་དང། རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་བཤད་པ་གསུམ་དང་པོ་ནི། དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རྟེན། །མིག་ལ་སོགས་གཟུགས་དང་བ་རྣམས། །ཞེས་བྱུང། རང་གི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཐུན་མོང་
མིན་པའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་པའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ནང་གི་གཟུགས་དང་བ་ཡིན་པ་དེ། རང་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་མིག་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་འབྱུང་བ་ཆེན་བོ་བཞི་དག་རྒྱུར་
བྱས་པ་གཟུགས་དང་པའོ། །ཞེས་དང། བསྟན་བཅོས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས། མིག་གི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིགས་གནས་སྨོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་
མཚུངས་ཀྱི་དབང་པོ་བསྡུས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དབྱེ་ན་ལྔ་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ནང་གི་གཟུགས་དང་བ་དེ་མིག་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ནས། རེག་བྱའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ནང་གི་གཟུགས་དང་བ་དེ་ལུས་

[040A]༄༅། །ཀྱི་དབང་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་པའི་བར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་རེ་རེ་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་མཚུངས་ཀྱི་དབང་པོ་དང། རྟེན་བཅས་ཀྱི་དབང་པོ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཚན་
གཞི་དང་པོ་ལྔ་ཉིད་དུས་ཀྱི་དེ་ལྔ་ལྟ་བུ་དང། གཉིས་པ་རྣམ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཡིན། གཉིས་པ་འཆད་པ་ལ། གཟུགས་རྣམ་གཉིས་དང་རྣམ་ཉི་ཤུ། །སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། །རོ་ནི་རྣམ་དྲུག་དྲི་རྣམ་བཞི། །རེག་བྱ་
བཅུ་གཅིག་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱུང། གཟུགས་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། མིག་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བཏུས་ལས། གཟུགས་གང་ཞེ་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་མིག་གི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་
གྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རྩ་བའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། རང་ཡིན་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་གཟུགས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དབྱིབས་འདི་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་
ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཡན་ལག་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ཡོད་དེ། ཁ་དོག་བཅུ་གཉིས་དང། དབྱིབས་བརྒྱད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་
སྲས་མ་ལས། འདི་ལྟ་སྟེ་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་པ་ནས་བྱ་ལ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཐུབ་པའི་བར་གྱི་དབྱིབས་རྣམ་བ་བརྒྱད་དང་ལྷག་མ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཏེ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་

[040B] རྩ་བའི་ཁ་དོག་བཞི་དང་ཡན་ལག་གམ་བྱེ་བྲག་གི་ཁ་དོག་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྔོན་པོ་སེར་ཕོ་དམར་པོ་དཀར་པོ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་གྲུབ་སྟེ་སྤྲིན་དང་དུ་བ་དང་རྡུལ་དང་ཁུག་སྣ་དང་གྲིབ་མ་དང་
ཉི་མ་དང་སྣང་བ་དང་མུན་པ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རིང་པོ་ཐུད་དུ་ལྷ་མ་པ་ཟླུམ་པོ་མཐོ་བ་དམའ་པ་ཕྱ་ལྡེ་བ་ཕྱ་ལེ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་རིང་པོ་དང་ཐུང་དུ་དང་ལྷམ་པ་དང་ཟླུམ་པོ་དང་མཐོན་པོ་དང་དམའ་བ་དང་ཕྱ་ལེ་བ་དང། ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་སྤྲིན་དང་དུ་བ་དང་རྡུལ་དང་ཁུག་སྣང་དང་གྲིབ་མ་དང་ཉི་མ་དང་སྣང་བ་དང་མུན་
པའོ༑ ༑ཞེས་བྱུང། སྣང་བ་ཡོད་དེ། ཟླ་བ་དང་སྐར་མ་དང་མེ་དང་སྨན་དང་ནོར་བུ་རྣམས་ཀྱི་འོད་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གྲིབ་མ་ཡོད་དེ། རང་འགྲེལ་ལས། གྲིབ་མ་ནི། གང་ན་གཟུགས་རྣམས་སྣང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མུན་
པ་ཡོད་དེ། གཟུགས་མི་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཁ་དོག་ནག་པོ་གཅིག་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། བཟློག་པ་ནི་མུན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྷ་མ་ཡོད་དེ། ངོས་ཀུན་ནས་མཉམ་པའི་གྲུབ་ཞི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ལྷམ་པ་གྲུབ་ཞིའོ། །ཞེས་སོ། །ཟླུམ་པོ་ཡོད་དེ། རིལ་རིལ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཟླུམ་པོ་ནི་རིལ་རིལ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐོན་པོ་ཡོད་དེ། གཟུག་

[041A]༄༅། །རགས་པ་སོགས་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དམའ་བ་ཡོད་དེ། གཟུགས་དམའ་བ་སོགས་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། འདིར་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཉི་ཤུར་ལྗང་ཁུ་སོགས་མ་འདུས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་
པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དོགས་པ་བཟློག་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་སྒྱུ་མའི་གཟུགས་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ལེགས་ཤིག་ཏུ་བཤད་དོ། །
ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་བཤད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་དག་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བ་དང་ཡན་
ལག་གི་ཁ་དོག་ལ་འདྲེན་ཚུལ་གཞན་ཡང་ཡོད་པས་ཤེས་པར་བྱ། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། གཟུགས་རྣམས་གཉིས་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ན་མཁྱབ་སྟེ། འདིའི་དབྱིབས་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲས་ཡིན་པར་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁ་དོག་དང་དབྱིངས་ཡིན་མིན་ཅི་རིགས་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁ་དོག་
གཉིས་སུ་ཡོད་པ་དབྱིབས་སུ་མེད་པ་སྡེ་སེར་ཡོད་[?]ཡོད་གྱལ་བ་དོན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་མེད་པ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་བྱར་གྱུར་པའི་རིང་པོ་སོགས་ཡང་ཡོད། དབྱིབས་དང་ལ་དོག་གཉིས་ཀར་ཡོད་པ་སྦྲིན་

[041B] དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁ་དོག་དུ་ཡོད་ལ་དབྱིབས་སུ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་གྲིབ་མ་དང་ཉི་མ་དང་སྣང་བ་དང་
མུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་རིང་པོ་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དབྱིབས་སུ་ཡོད་ལ་ཁ་དོག་དུ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ལུས་ཀྱི་
རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང། གང་སྦེལ་ལས་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་པོ་དང་ཐུང་དུ་དང་ལྷམ་པ་དང་ཟླུམ་པོ་དང་མཐོན་པོ་དང་དམའ་བ་དང་ཕྱ་ལེ་བ་དང་ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་
གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་གཅིག་ཅེས་པ་འདིའི་གོང་འོག་ཀུན་ལ་ཞིབ་ཆ་ཐོན་ཅིག་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས་གཉིས་ཀར་ཡོད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མའོ་།ཞེས་དང། རྒྱལ་
སྲས་མ་ལས། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་སྤྲིན་དང་དུ་བ་དང་རྡུལ་དང་ཁུག་སྣ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྒྲའི་སྐྱེ་
མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། རྣ་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། སྒྲ་གང་ཞེ་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་རྣ་པའི་དབང་པོའི་བཟུང་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[042A]༄༅། །སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྩ་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་གཉིས་ཡོད་དེ་དབང་པོས་ཟིན་པ་དང་དེས་མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྒྱུར་བྱས་པའི་སྒྲ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཚན་གཞི་ལག་པ་དང་ནགས་ཚལ་གྱི་
སྒྲ་ལྟ་བུ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ད་ལྟར་གྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དབང་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པ་དག་ནི་ཟིན་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་ནི་མ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཆོས་ཅན། ཡན་ལག་གིས་དབྱེ་ན་བཞི་ཡོད་དེ། ཟིན་
པ་དང་མ་ཟིན་པ་གཉིས་རེ་རེ་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དང་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གཉིས་གཉིས་ཏེ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་མི་སྟོན་ཞེས་པའི་དོན་
ལ་ཁ་ཅིག་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་བགྲང་པ་ཟེར་ཅིང་དེའི་དོན་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་མ་བྱུང་ལ་འཆད་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་སྟོན་
པ་ཞེས་[?]མ་ནི་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དང་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡང་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ནི་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའོ། །གཞན་
གེ་སེམས་ཆན་སྟོན་ཐལ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་གཞང་སྒྲོན་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལག་གི་ཕྱིན་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཟིན་པའི་སྒྲ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ལ་སྟ་ན་མི་སྙན་གཉིས་

[042B] ཟིན་པའི་སྒྲ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྙན་མི་སྙན་གཉིས་ཏེ་བཞི་ཡོད་པ་གང་ཞིག་མ་ཟིན་པའི་སྒྲ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ལ་ཡང་སྙན་མི་སྙན་གཉིས་དང། མ་ཟིན་པའི་སྒྲ་སེམས་ཅན་དུ་མི་སྟོན་པ་ལ་ཡང་སྙན་མི་སྙན་
གཉིས་དང་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་སྐྱེས་བུས་གླུ་ལེན་པ་དང་སྐྱེས་བུས་ཚིག་རྩུབ་སྲྨ་བ་དང་སྐྱེས་བུས་གླིང་བུ་འབུད་པ་དང། ཁུ་ཚུར་གྱི་སྒྲ་བཞི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་བགྲུབ་སྟེ། སྤྲུལ་པས་ཆོས་
འཆད་པ་དང། སྤྲུལ་པས་ཚིག་རྩུབ་པ་དང་རྔ་སྒྲ་དང་ཆུ་སྒྲ་བཞི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཟིན་མ་ཟིན་གཉིས་ཀའི་སྒྲ་ལག་པའི་རྫ་རྡ་ལྟ་བུ་འདོད་པ་ཀུན་བཏུས་དང་མཐུན་ཀྱང་སློབ་དཔོན་འདེས་བཀག་གོ་སྣ་ཤེས་ཀྱིས་བཟུང་པའི་
དོན་དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། དྲི་གང་ཞེ་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་སྣའི་དབང་པོས་བཟུང་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། རྩ་བའི་དབྱེ་བ་གཉིས་ཡོད་
དེ༑ དྲི་ཞིམ་པ་དང་དྲི་བ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན་ཡན་ལག་གི་སྒོ་ནས་དབྱེན་བཞི་ཡོད་དེ། དྲི་ཞིམ་པ་ལ་མཉམ་མི་མཉམ་གཉིས་དང། དྲི་ང་བ་ལ་མཉམ་མི་མཉམ་གཉིས་ཏེ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཉམ་
པའི་དྲི་དང་མི་མཉམ་པའི་དྲིའི་དོན་ཡོད་དེ། ཤས་མི་ཆེ་པའི་དྲི་ནི་མཉམ་པའི་དྲིའི་དོན་དང། ཤས་ཆེ་པའི་དྲི་ནི་མི་མཉམ་པའི་དྲིའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། དེ་ལ་དྲི་མཉམ་པ་ནི་གང་ཤོས་མི་ཆེ་པའོ། །དྲི་མི་

[043A]༄༅། །མཉམ་པ་ནི་ཤས་ཆེ་པའོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། དྲི་མཉམ་པ་དང་དྲི་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་ཤས་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་མཉམ་མི་མཉམ་ལྷན་སྐྱེས་རེ་རེ་རུང་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་གཙོ་བོར་སྦྱར་པའི་དྲི་འམ་ཚོགས་པའི་དྲི་དགོས་ཏེ། མཉམ་མི་མཉམ་གྱི་ཚུལ་དཔྱད་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། སྣོམ་པས་ན་
དྲི་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ལྕེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་དོན་སྐྱེ་མཆེད་དེ་རོའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། རོ་གང་ཞེན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་པའི་དོན་གང་
ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དབྱེ་ན་དུ་མ་ཡོད་དེ། རྩ་བའི་དབྱེ་བ་དྲུག་དང་དེ་ལས་ཉིང་ལག་གིས་ཕྱེན་དྲུག་དྲུག་སྟེ་སོ་དྲུག་དང། དེ་དག་གི་རོ་འཛུ་བ་དང་ཕན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཕྱེན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་
དང༑ བསྲེས་པས་སྦྱོར་བས་ཕྱེན་མང་རབ་གཅིག་བུ་ལ་འང་རོ་མང་པོ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མངར་སྐྱུར་གཉིས་ཁ་བ་དང་སྐ་བ་གཉིས་ཚྭ་དང་ལན་ཚྭ་བ་གཉིས་སྟེ་དྲུག་ཡོད་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། ཏིག་ཏའི་རོ་ལྟ་བུ་ཁ་བ་དང་ཨ་རུ་རའི་རོ་ལྟ་བུ་སྒ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་བ་གྲུབ་སྟེ། མངར་པའི་མངར་བ་སོགས་དྲུག་དྲུག་ཕྱེ་པས་སོ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་སོ་དྲུག་གི་རེ་རེ་ལའང་མྱང་ཚེ་

[043B] འཇུ་བར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ཚེ་ལུས་ཤེས་ལ་མི་གཉོད་པའི་རོ་རེ་དང། ཞུ་ཚེ་ལུས་སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རོ་རེ་སྟེ་གསུམ་གསུམ་ཕྱེ་པས་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་
བཞི་བ་གྲུབ་སྟེ། གང་སྤེལ་ལས། རང་བཞིན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཁས་བླངས་ནས་བྱེ་བྲག་དྲུག་བསྟན་གྱི་དེ་དག་སྦྱོར་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་མཐའ་ཡས་སོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། གཞིའི་རིགས་དྲུག་གི་དབང་དུ་
བྱས་ནས་དེ་སྐད་བཤད་ཀྱི་རོ་དྲུག་ཕན་ཚུན་ཕྲད་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ནི་རོའི་རྣམ་པ་མང་པོར་འགྱུར་ཏེ། སྨན་དབྱད་ཙ་ཀྲ་ཀ་ལས་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི་དང། ལྔ་དང་དྲུག་ཕྲད་པའི་སྦྱོར་པ་ལས་རོ་དྲུག་ཅུ་ཙ་གསུམ་
བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་བཤད་ཡོད་དེ། མྱང་བར་བྱ་བསན་རོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། མྱང་བར་བྱ་བས་ན་རོ་སྟེ། ཞེས་སོ། །ལུས་ཤེས་ཀྱེ་གཟུང་དོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་
རིག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་གང་ཞེན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་བ་ལུས་ཀྱིས་གཟུང་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རེག་བྱའི་ཕྱོགས་
གཅིག་ཞེས་པ་འབྱུང་བ་བཞི་ཡང་རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་དེ་གཉིས་སྟོན་པའི་ཚིག་གོ་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིས་རྒྱུར་བྱས་ཚུལ་དུམ་ཡོང་དེ། སྐྱེད་པའི་དང་རྟེན་པའི་དང་གནས་པའི་དང་

[044A]༄༅། །རྟོན་པའི་དང་འཕེལ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་བར་ལྔ་བོ་ཅི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་ནི་སྐྱེད་པ་དང་བརྟེན་པ་དང་གནས་པ་
དང་རྟོན་ལ་དང་འཕེལ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་ཀའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཕྱིའི་སྐྱེད་མཆེད་ཅེས་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྔ་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱི་
ནང་གི་འཇོག་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། དབྱེན་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་གཞི་དད་འབྱུང་འགྱུར་བདུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། འབྱུང་བཚན་པོ་བཞི་དག་དང་འཇམ་པ་ཉིད་དང་རྩུབ་པ་ཉིད་
དང་ལྕི་བ་ཉིད་དང། ཡང་བཉིད་དང་གྲད་བ་དང་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྕི་ཡང་གི་དོན་ཡོད་དེ། ཞོ་སྲང་སོགས་སུ་གཞལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྕི་པ་དང། དེ་མེད་པའི་རེག་བྱ་ཡང་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། མཚན་
གཞི་གསེར་ལྟ་བུ་སྔམ་དང་བྱ་སྒྲོ་ལྟ་བུ་ཕྱི་མ་ཡིན་ནོ་།གཟུགས་ཁམས་ན་བཀྲེས་སྐོམ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རེག་བྱ་ལྷག་མ་ཡོད་དེ། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རིག་བྱ་ལྷག་མ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། ཡང་བ་ལ་སོགས་
པ་ལྷག་མ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་ཡོད་དེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་གདགས་པ་ལས། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་བརྣམས་ཀྱི་དཔག་བསམ་ཤིང་གི་གོས་ནི་སུང་གཅིག་འཇལ་ལོ། །རྒྱ་ཆེན་སྔེ་བཞི་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་

[044B] །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དེའི་ཕྱེད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔག་བསམ་ཤིང་གི་གོས་ནི་སྲང་གི་བཞི་ཆའི་བཅུ་དྲུག་ཆ་འཇལ་གྱི་དེ་ཡན་ཆད་གཟུགས་ན་སྤྱོད་བ་རྣམས་ཀྱི་
གོས་དག་ནི་མི་འཇལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་དཔག་བསམ་ཤིང་གི་གོས་ལ་ལྕིད་སྲང་གང་རྒྱལ་ཆེན་སྣྡེ་བཞིའི་གོས་དེ་ལ་ལྕིད་སྲང་ཕྱེད། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་དེ་ལ་ལྕིད་དེ་ཡེ་ཕྱེད་དང། དེ་ལྟར་རིམ་པས་འདོད་ལྷ་
རེགས་དྲུག་གི་ལྷག་མའི་གོས་སྔམ་མའི་གོས་ལས་ལྕིད་ཕྱེད་ཕྲིད་ཕྲི་ནས། གཞན་འཕྲུལ་པའི་དེ་ལ་ལྕིད་སུད་གི་བཞི་ཆའི་ཡང་གཅུ་དྲུག་ཆ་དང། དེ་ཡང་ཆད་གཟུགས་ན་མེད་མང་བཤད་པ་ཨི་འཐད་པར་ཐལ། གསུངས་
ཁམས་ན་ལྕི་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་སྟེ། ལྕི་པ་ཡོད་ན་གཞལ་ཏུ་རུང་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། དེ་ན་དེ་མེད་པར་ཐལ། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་རྣམས་དང། དེའི་རྟེན་རྣམས་ནོར་བུའི་འདི་
བཞིན་དངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེའི་དོན་ནི། དེ་ན་གོས་རེ་ཡིན་ནས། མི་འཇལ་བར་བཤད་པ་ཡིན་ཡང་དུ་མ་བསགས་ཞིང་འདུས་ན་འཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཀ་ཤིའི་མེ་ཏོག་གི་སྣལ་མ་བསྡུས་པ་
དང་བརྐྱངས་པ་བཞིན་ནོ། །རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་དེན་གོས་རེ་རེ་ནས་མི་འཇལ་ཡང་པ་སགས་པ་དག་ནི་འཇལ་ལོ། །ཞེས་དང། གང་སྦེལ་ལས། དེལ་གདགས་པའི་བསྟན་བཅོས་གཟུགས་པར་བྱ་པའི་ཕྱིར། ནས་

[045A]༄༅། །འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། བསྡུས་པ་དང་བརྐྱངས་པ་ལས་ཏེ། ཀ་ཤིའི་མེ་ཏོག་གི་སྣལ་མ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གྲང་པ་ཡོད་ཚུལ་ལ་བརྩད་ཚུལ་མང་ཡང་མ་སྤྲོས་
གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དབྱེ་བ་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏུས་ལས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཉེར་ལྔར་བཤད་པ་དེ་མཚན་ཉིད་དང། གནས་དང། ཕན་གནོད་དང། བྱེད་པའི་རྟེན་དང་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་
དང༑ རྒྱན་དང་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བཞས་ཚུལ་ཡོད་དེ། མཚན་ཉིད་ལས་ཁ་དོག་བཞི་དང་གནས་ལས་རིང་པོ་ནས་དམའ་པའི་བར་བཅུ་དང། ཕན་གནོད་ཀྱིས་གྲིབ་མ་ནས་ཁུག་སྣའི་
བར་བརྒྱད་དང། བྱེད་པའི་རྟེན་གྱིས་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་དང་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང། རྒྱན་གྱིས་རྒྱན་རྣམ་མྑ་ལ་དོག་གཅིག་པ་བཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། འདི་ལྟ་སྟེ་སྔོན་པོ་དང་སེར་
འོང་དམར་པོ་དན་དཀར་དང་རིང་པོ་དང་ཐུང་དུ་དང་ལྷམ་པ་དང་ཟླུམ་པོ་དང་རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང་རགས་པ་དང་ཕྱ་ལ་བ་དང་ཕྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་མཐོན་པོ་དང་དམའ་བ་དང་གྲིབ་མ་དང་ཉིད་མ་དང་སྣང་པ་དང་མུན་པ་དང་སྦྲིན་དང་དུ་པ་དང་རྡུལ་དང་
ཁུགས་དང་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་རྣམ་མཁའ་ཁ་དོག་གཅིག་པའོ། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བ་རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྡ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་

[045B]མཚན་ཉིད་དང་རྒྱན་དང་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བཞི་དང་བཅུ་དང་བརྒྱད་དང་གཅིག་དང་གཅིག་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་གིས་ལས་བྱེད་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རིགས་གཅིག་གིས་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་པ་ཡང་ཡོད། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རིགས་མང་པོས་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྔོན་པོ་ལྟ་བུའི་རིགས་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁྲ་བོ་དང་ནོར་བུའི་སྣ་ཚོགས་པ་ལྟ་བུ་ལ་དམིགས་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་པའི་ཕྱིར། དེས་རྣ་བ་དང་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཤེས་
རྣམས་ལ་རིགས་བསྒྲེ་བར་བྱ་སྟེ། རྣ་ཤེས་སྒྲ་གཅིག་གིས་སྐྱེད་པ་རྔ་བ་ཊ་ཧ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་དང་དེ་སྒྲ་དུ་མས་བསྐྱེད་པ་ཅ་ཅོ་དང་གླུ་དབྱངས་དུ་མ་ཉན་པ་ལྟ་བུ་ནས། ལུས་ཤེས་རིག་བྱ་གཅིག་གིས་སྐྱེད་པ་འཇམ་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་
[?]མ་བ་དང། དུ་མས་སྐྱེད་པ་འབྱུང་བ་གཉིས་གཅོད་པ་ལྟ་བུའི་བར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུ་མས་སྐྱེད་ན་རིགས་མི་འདྲ་བ་རྫ་ཙམ་དུས་གཅིག་ཏུ་དབང་པོའི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་གིས་གཅོད་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཡུལ་དང་ཕྲད་མི་དགོས་
པ་[?]པའི་ཤེས་གཉིས་ལ་གྲངས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡང་གཅོད་རུང་ཟར་མ་ཟད་ཕྲད་དགོས་པར་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གསུམ་ལ་ཡང་རང་གི་ཡུལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་ལྔ་དང་དྲུག་དང་བདུན་དང་ཤིན་ཏུ་མང་ཚེ་བཅུ་གཅིག་གི་བར་ཡང་

[046A]༄༅། །གཅོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་ཆེན་ལྟོ་བཀུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཤེས་ཀྱིས་རེག་བྱ་བཅུ་གཅིག་གཅོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། ཡང་རེས་འགའ་ནི་གསུམ་དང་བཞི་
ནས་ལྔའི་བར་གྱིས་ཏེ་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་འཇམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་གིས་ཏེ། ཞེས་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེའི་ཕྱིར་དྲུག་དང་བདུན་དང་བཅུ་གཅིག་གི་པར་དག་གིས་ཀྱང་རྒྱལ་ཆེན་ལྟོ་བཀུག་པ་རྣམས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་བ་རེག་བྱ་བཅུ་གཅིག་གི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་བ་བྱེ་བྲག་དུ་མ་བཅད་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྕེ་ཤེས་དང་ལུས་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་རྣམས་ཤེས་སྔ་ཕྱིར་སྐྱེ་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྤྱིར་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་དུས་མཉམ་ན་
ཡུལ་གང་ཤེས་ཆེ་བའི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེལ་ཡུལ་དང་ཕྲད་ན་ལྕེ་ཤེས་སྔོན་ལ་སྐྱེ་པའི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་ཤེས་ལྔས་ཡུལ་དུ་མ་འདུས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ལྔའི་ཡུལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་དགོས་པར་ཆོས་
མངོན་པ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་བ་ན་རེ། འོ་ན་རང་སྤྱི་གང་ལ་དམིགས་ཞེ་ན་སྒྲ་རྟོགས་གིས་བཏགས་པའི་སྤྱི་མཚན་ལ་དམིགས་པ་མིན་ཀྱང་དུ་མ་བསགས་པའི་སྤྱི་ལ་དམིགས་པ་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་རང་མཚན་
དུ་བཤད་པའི་རང་མཚན་ལ་དམིགས་པ་མི་འགལ་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དུ་མ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། གཟུགས་རུང་ལྟ་བུ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཚོགས་སྤྱི་དང་དེ་འདྲ་བའི་རང་མཚན་ལ་དམིགས་བ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་

[046B] འདིའི་རྗེས་སུ་རང་འགྲེལ་དང་འགྲེལ་བཤད་གཉིས་ཀའི་རང་མཚན་སྤྱི་མཚན་སོགས་ཀྱི་རྩོད་ཚུལ་དེ་རྣམ་འགྲེལ་སོགས་སུ་བཀོད་པས་ཤེས་པ་གལ་ཆེ་ཡང་ཡེ་གེ་མང་དོགས་ནས་མ་སྤྲོས། ཡུལ་གྱིས་རྣམ་ཤེས་
སྐྱེད་ཚུལ་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་འཛིན་ཚུལ་འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ནི་མངོན་པ་བཤད་པའི་དགོས་པ་ཡིན་པས་ཞིབ་དཔྱོད་བྱེད་དགོས་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དབང་བོ་ལྔ་དང་དོན་ལྔ་དང་དེ་དག་ཇི་ལྟར་འཛིན་པ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་བ། མ་སྨད་དབང་བོ་ལྔ་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་དུ། །དོན་ལྔའི་ཉེར་སྤྱད་ལྷ་རྫས་བཀྲ་བའི་མ་དངས་།རྣམ་ཤེས་རི་མོ་མཁན་གྱིས་མང་བཀོད་པས། །སྐྱེ་འཕགས་ཚོགས་ཀུན་དོ་མཚར་གཟིགས་མོས་བྲེལ། །ཡུལ་
གྱི་སྣང་བ་འཇའ་ལྟར་བཀྲ་བའི་ཆ། །བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེ་ཡང་རྟག་གཅིག་རིལ་བོའི་བདག་མི་དམིགས་སྟོང་དང་བདག་མེད་མཐུན་པའི་དཔེར་།འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་འདི་ཇི་བཞིན། །དབང་དོན་བཅུ་ཕྲག་སྐྱེ་གནས་ངོ་བོ་སོགས་
མ་འདྲེས་མ་འཁྲུབ་དབྱིག་གཉེན་ཕེབས་པ་བཞིན། །ལྷོད་ལྷོད་འགྲིན་པའི་ལམ་ནས་འཆད་པའོ། །འཕགས་བོད་ལྗོངས་སུ་གཉིས་པ་འདིར་གཞན་སུ། །ཞེས་པར་སྐབས་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གསུམ་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་
པའི་གཟུགས་བཤད་པ་ལ། །གཡེངས་དང་སེམས་མེད་པ་ཡི་ཡང། །དགེ་དང་མི་དགེ་རྗེས་འབྲེལ་གང། །འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་བ་།དེ་ནི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་བརྗོད། །ཅེས་བྱུང། འདི་ལ་སྤྱི་དོན་དང་གཞུང་གི་དོན་

[047A]༄༅། །གཉིས། དང་པོ་ལ། གྲུབ་མཐའ་བཞིའི་འདོད་ཚུལ་དང་མཛོད་འགྲེལ་མཁན་རྣམས་བཞེད་ཆུལ། །བོད་ཀྱི་མངོན་པའི་ལུགས་དཔྱད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གྲུབ་མཐའ་བཞིའི་འདོད་
ཚུལ་ཡོད་དེ། བྱེ་སྨྲ་དང་ཐལ་འགྱུར་རང་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་དེ་གཟུགས་མཚན་ཉིད་བར་འདོད་པ་གང་ཞིག་མདོ་སེམས་རང་རྒྱུད་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡོད་ཀྱང་གཟུགས་མ་ཡིན་པར་འདོད་
པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བྱེ་སྨྲ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་ལ་ཐལ་འགྱུར་བས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་སུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་ཤེས་ལས། སྲིད་བ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ། །ཞེས་དང། བུ་དྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་
ལས༑ སྲིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་བོ་ལྔ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། །ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ལ་ལུས་དང་དག་གི་ལས་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་ཕུང་བོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཞེས་དང་
འཕགས་པ་ལྷའི་སྤྱོད་བསྡུས་ལས་ཀྱང། རང་རིག་བཙམ་ཞིག་གི་རྣམ་བར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ལྔ་ནི་དངོས་སྨྲའི་གྲུབ་མཐའི་
བརྟགས་པ་མིན་གྱི། མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཤིང་རང་ཉིད་དེ་ལྟར་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡུལ་སྤྱད་པ་དང་རེག་པ་གང་རུང་གིས་གཟུགས་སུ་རུང་པས་གཟུགས་

[047B] དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱིས་པདྨ་མཐོང་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་དགོངས་པར་བ་གསལ་ལས། རྨི་ལམ་ན་དབང་ཤེས་མེད་པས་ཡུལ་ལྔར་སྣང་བ་རྣམས་ནི་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་སྣང་བས་
ན༑ དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་ལྔར་བཞག་ཏུ་མེད་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཀེང་རུས་གསལ་བར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཇོག་བ་དང་འདྲ་བས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་དེའི་གཟུགས་ལྔའི་ཀུན་བཏགས་
པའི་གཟུགས་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་འདི་འདྲ་མང་བོ་ཤེས་བར་བྱའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྩ་རྟགས་གཉིས་བ་གྲུབ་སྟེ། འཕགས་པ་ལྷས། མདོ་སྡེ་བའི་སྐབས་སུ་རྣམ་རིག་མིན་པའི་
གཟུགས་ཡོད་མིན། །ཞེས་དང། དེའི་ཐང་ཀྱི་ཊིག་ཆེན་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ལས། སོ་སོར་ཐར་བའི་སྔོམ་པ་ལྷ་བུ་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་གཟུགས་མཚན་ཉིད་པར་གྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། གནས་བཞི་བའི་རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། སེམས་རྩམ་པའི་འདོད་ཚུལ་ཀུན་བཏུས་ལས་རྒྱུར་བྱས་བའི་གཟུགས་གང་ཞེན་མིག་གི་དབང་བོ་དང་རྣ་བའི་དབང་བོ་དང། ནས། རེག་
བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་སོ། །ཞེས་དང། དབྱག་གཉེན་གྱི་ཕུང་བོ་ལྔའི་རབ་བྱེད་ལས་ཀྱང། ས་ཆུ་སོགས་བཞི་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་དབང་བོ་དང་རྣ་བའི་དབང་གོ་ནས། དྲི་དང་རོ་

[048A]༄༅། །དང་རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཀུན་བཏུས་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྡར་བླ་སྟེ་ཞེས་
སོགས་དང། རྟོག་གེ་འབར་ར་བ་ལས་ཀྱང། དེ་ན་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཆོས་མངོན་སྨྲ་བའི་རྟོག་གེའི་དབང་པོ་སློབ་དཔོན་འདས་བཟང་
ན་རེ། མཛོད་ཀྱི་སྐབས་འདི་མི་འཐད་པར་ཐལ། །འདི་ལ་མ་ཚང་བསྟན་བཅོས་འགལ། །ཉམས་དང་དེ་མིན་དེ་ཉིད་ཐལ། །ཡང་སྒྲ་ལྷག་བརྗོད་ཁྱང་བར་དུ། །བྱ་བ་ཁྱད་པར་མ་བྱས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་གྱིས་ཁྱོན་དྲུག་འཇུག་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བའི་སྒྱོན་དང། བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་པའི་དང། །བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་དང། རྣམ་རིག་མི་ན་པའི་གཟུགས་ཡིན་པ་ཉམས་པའི་དང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སུ་ཐལ་
པའི་དང། འགྲེལ་བའི་ཡང་སྒྲ་ལྷག་པའི་དང། དགེ་པའི་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་ཁྱད་པར་དང། ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱེད་དགོས་པ་མ་བྱས་པའི་སྐྱོན་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། དེ་སྐད་ཅིག་
དང་པོ་ཆོས་ཅན། དེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། །རྒྱན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྲད་དུ། འདི་[?] འགྲེལ་པ་ལས། སྐང་[?]མ་དང་པོ་རྒྱུན་ནམ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལན་ནི་འདིར་སྐྱོན་

[048B] རྟགས་དེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་གཉིས་པ་སོགས་བསགས་པ་རྒྱུན་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྒྱུན་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མཚེའུ་མགོ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པར་
མཚོ་རྒྱུན་འཇོག་པ་བཞིན་ཡིན་པས། འདིས་རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་ཡང་ལན་བཏབ་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུན་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པས་བསྟན་བཅོས་ལས་དེ་རྫས་གྲུབ་ཏུ་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་
ཉིད་ལས། བསྟན་བཅོས་འགལ། །ཞེས་དང། འགྲེལ་བར། རྒྱུན་ཡང་རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྫས་སུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བསྟན་
བཅོས་དང་འགལ་བ་མ་གྲུབ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་མང་པོ་རྒྱུན་ཏུ་འཇོག་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་དེའི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཡང་རྒྱུན་དུ་བྱེད་དགོས་པས་རྫས་ཡོད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པ་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་
དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་མ་ཤེས་ན་འཁོར་གསུམ་ཡོད་པར་སྣང་བས་ཞིབ་ཆ་གྱིས། རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་མ་གྲུབ་ན། དེ་ཡིན་ན་གཡེང་བ་དང་སེམས་མེད་
ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་དེས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཡེང་བ་དང་སེམས་མེད་ཙམ་ལས་མེད་པས་མ་གཡེང་བའི་མཉམ་བཞག་དང་སེམས་བཅས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་ཉམས་

[049A]༄༅། །དང། ཞེས་དང། འགྲེལ་ལས། མཉམ་པར་བཞག་པ་ནི་གཡེང་བ་དང་སེམས་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་མེད་པས་དེའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཉམས་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ཀྱང་མི་གནོད་དེ། ཡང་སྒྲས་གཡེང་བ་དང་སེམས་མེད་དུ་ཟད་མ་གཡེང་བའི་དང་སེམས་བཅས་ཀྱང་སྡུད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནད་སྒྲོན་ལས། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གཡེང་པ་དང་སེམས་
དང་བཅས་[?]ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་མ་བསྡུས་པ་ཡང་མིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་
གཞི་བགྲུབ་པའི། རྗེས་འབྲེལ་ཞེས་པས་མ་གཡེང་བ་དང་སེམས་དང་བཅས་པའི་རྗེས་འབྲེལ་བྱས་ན་དགེ་མི་དགེའི་རྣམ་བར་རིག་བྱེད་ཀྱང་རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་མིན་དེ་ཉིད་ཐལ། །ཞེས་དང་
འགྲེལ་བ་གལ་ཏེ་མ་གཡེང་པ། ཞེས་བ་ནས། དེ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐྱོན་འདི་ཡང་གཏན་ནས་མི་ཡོང་བར་ཐལ། གཡེང་མ་གཡེང་གི་སེམས་དང་སེམས་མེད་དུད་དུའང་འཇུག་པ་
ཡང་སྒྲས་བསྟན་བས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དེར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མི་ཡོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་སེམས་བཅས་ཀྱི་སྐབས་ཁོ་ནར་འབྱུང་བར་བཤད་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་གལ་ཏེ་སེམས་གཡེང་

[049B] ཞེས་བ་ནས། འབྲེལ་བར་གྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྩ་རྟགས་ལྔ་བ་གྲུབ་སྟེ་རང་འགྲེལ་ལས། སེམས་གཡེང་བཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་པའོ། །སེམས་
མེད་པའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་བའི་སེམས་མེད་པའི་ཡང་ཞེས་པ་འདི་ལྷག་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྒྲ་གོང་མས་ཆོག་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་སྒྲ་ལྷག་བརྗོད། ཅེས་དང། འགྲེལ་བར། གོང་མ་ཁོ་ན་ཆོག་བའི་ཕྱིར། སེམས་མེད་
པའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱོན་འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྩ་བར་ཡང་སྒྲ་གཅིག་ལས་མེད་ལ་འགྲེལ་བ་ལས་ཡང་སྒྲ་སྐབས་གཉིས་ཀར་སྦྱོར་དགོས་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་ཙམ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྨོས་བ་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ་། ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མདོ་ལས་ནི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གཅིག་ཁོ་ན་འབྱུང་ངོ། འགྲེལ་བ་ལས་ནི་དེའི་
དོན་གང་ཟག་དེ་གཉིས་ཀ་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་གཉིས་ཀྱང་བྱུང་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་དྲུག་པ་གྲུབ་སྟེ་སེམས་མེད་སྙོམས་འཇུག་གཉིས་ཀྱི་དུས་སུ་དགེ་བའི་རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་
ཁྱད་པར་ཏུ། །བྱ་བ་ཁྱད་པར་མ་བྱས་སོ། །ཞེས་དང། འགྲེལ་པར། སེམས་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་དགོས་པ་ལས་ནས། ཐོགས་པ་མེད་པའི་གཟུགས་སོ། །ཞེས་

[050A]༄༅། །ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་སོ། །གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འོ་ན་སྐྱོན་འདི་གྱི་ན་བར་ཐལ། དེའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཚད་ཐམས་ཅད་འདིར་བརྗོད་མི་དགོས་ཤིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་
ཁྱད་པར་འོག་ཏུ་བཤད་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། སྨྲས་པ་འདི་ཡང་གྱི་ན་ཞིག་སྟེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང། དེའི་མཚན་ཉིད་འཇོག་པ་ན། བྱས་པ་
དང་ཡང་མི་འདྲ་བའི་སེམས་པའང་སེམས་མེད་པ་ལ་གང། །ལུང་བསྟན་ཐོགས་པ་མེད་པའི་གཟུགས། །དེ་ནི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིད་༑དོད་།ཅེས་གསུངས་པས་ཀྱང་སེམས་མདལ་དགེ་བའི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་
ནང་འགལ་སྣང་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྐྱེས་པའི་བས་མ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཉིས་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡིན་པ་ཉམས་པར་ཐལ། སེམས་གཡེང་བ་དང་སེམས་མེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་
མེད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་རིམ་བཞིན་ཁས་ཏེ། ཉམས་དང་དེ་མིན་དེ་ཉིད་ཐལ། །སྨྲས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་ཚོགས་ཅན། རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡིན་པར་ཐལ། མ་གཡེང་པ་སེམས་དང་
བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་ཁས། ཡང་དང་སྤེལ་གྱིས་བཤད་པ་དང་འགྲེལ་དང་མཐུན་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཚིག་བཅད་ཀྱི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་ན་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་སྣང་སྟེ། གང་སྤེལ་

[050B] འདིར་སྨྲས་པ། རིག་བྱེད་སོགས་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་ཤིང་།དགེ་སློང་སོགས་བྱེད་གཟུགས་ཅན་དེ། །རྣམ་རིག་བྱད་མི་ན་འགོས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་བོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་
དག་གིས། དེ་གནས་སྐབས་དང་ངོ་བོ་དང་རྒྱུན་གྱི་དང་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དང། དེས་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་དེ་མཚན་ཉིད་དང་ངེས་ཚིག་གི་སྐབས་སུ་ཁྱད་པར་ལྡར་སྨྲོས་པ་ཆོས་ཅན། དོན་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་དུ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་
བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཙམ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྔ་ཕྱི་མང་པོས་སྨྲོས་ས། །འདི་མི་འཐད་པར་ཐལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོན་ཡང་མ་བཤད་ཅིང་མི་རྟོགས་པ་གནག་ཞིག་བརྗོད་ཅེས་པའི་དོན་ཡང་
ཆེས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་དགག་སྒྲའི་དོན་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བཀག་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལས་གཞན་པ་ཙམ་ལ་ཡང་མི་རུང། དེས་ན་འདྲ་བ་སྟོན་པའི་དགག་ཚིག་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མེད་དགག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་བཀག་ཙམ་ཡང་མིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པས་གྲུབ་ན། བུམ་པ་ཡང་རྣམ་རིག་མ་
ཡིན་པའི་གཟུགས་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། གང་ཅུང་ཟད་གཅིག་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་

[051A]༄༅། །པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་ལྟར་ནང་གི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཡོད་པ་གཞན་ལ་རིག་བྱེད་དམ་གོ་བར་བྱེད་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན་པར་དེ་དང་འདྲ་བའི་གཟུགས་དང་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་གཅིག་ཡིན་པར་
སྟོན་པའི་དགག་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་ངང་འདྲ་བའི་རྗེ་རིགས་གཅིག་ལ་འདི་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པས་བྲམ་ཟེ་དང་འདྲ་བར་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས་གཟུགས་དང་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་འདྲ་བའི་གཟུགས་གཞན་ཞིག་།ཅེས་པ་ནས། འདྲ་བ་ལ་དགག་ཚིག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། གཟུགས་དང་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་
ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀ་སྨོས་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བཞིན་དུ་བཟློག་པའི་དཔེ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་
བ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཞེས་པའི་དགག་སྒྲས་ཚིག་ཟུར་གྱི་གཟུགས་དང་བྱེད་པ་གཉིས་མི་འགོག་ལ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཁོ་ན་འགོག་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་གཟུགས་དང་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་
ཕྱིར་ན་མཁྱབ་[?]རྟགས་གྲུབ་སྟེ། གཟུགས་ཡིན་ཀྱང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་མིག་ལྟ་བུ་དང། བྱེད་པ་ཡིན་ཀྱང་གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་པ་ལྟ་བུ་དང། གཟུགས་དང་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་ལྟ་བུ་དང་གསུམ་

[051B]རིག་པར་མི་བྱེད་པ་གཅིག་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་གཟུགས་དང་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་རྣམ་པར་རིག་
པ་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཟུགས་དང་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་ཞེས་པས་དེ་གསུམ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། གཟུགས་དང་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་
ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་སྨྲོས་པ་ནི་སེམས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་སྨོས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་
ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀ་སྨོས་ཞེ་ན། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལྟ་བུའི་གཟུགས་དང་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་བཀག་ནས་དེ་དང་འདྲ་བའི་གཟུགས་དང་བྱེད་པ་གཞན་གཅིག་
ཡིན་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་འདྲ་བའི་གཟུགས་གཞན་ཞིག་རང་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་ལས་སེམས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་
སྟ་འདྲ་བ་ལ་དགག་ཚིག་བརྗོད་བའི་ཕྱིར། བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་གཉིས་པ་བརྗོད་ཅེས་པའི་དོན་ཡང་ཆེས་འཁྲུལ་བར་ཐལ། འདིའི་བརྗོད་མཁན་ནི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ནས་

[052A]༄༅། །མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིའི་བརྗོད་ཅེས་བ་དབྱིག་གཉེན་རང་གི་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་བའམ་བཤད་ཅེས་པའམ་མདོ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་རེག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་བརྗོད་པའམ་
གསུངས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་རང་འགྲེལ་ལས། བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་ཡིན་པར་སྟོན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཚིག་དེའི་རྣམ་བཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་
བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་གཟུགས་ཡིན་ཞེས་པ་དེ་རང་གི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་ཡིན་གྱི་སྟོན་པའི་གསུང་གི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་ཡིན་པར་སྟོན་པའོ་།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པའི་
གསུངས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས་བསྟན་ཡོད་ཐོགས་བཅས་དང་བསྟན་མེད་ཐོགས་བཅས་དང་བསྟན་མེད་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཟུགས་གསུམ་གསུངས་པའི་
སྐབས་སུ་དེ་གསུངས་ཀྱང་གཟུགས་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཞི་པར། རྣམ་གསུམ་དྲི་མེད་གཟུགས་གསུངས་དང། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་དང། གང་སྤེལ་པས། ཡང་ན་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་གང་ལས་ཞེན་
མདོ་ལས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་འོད་ཀྱི་ཊིཀ་ཆེན་མཐའ་དཔྱོད་དང་བཅས་བརྒྱས་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་ཀྱང། རྩ་བར་གཡེང་པ་དང་སེམས་མིད་པ་ཡིན་ཡང། །ཞེས་པའི་ཚིག་སོར་བཞག་གི་ཊིཀྐ་དང་རྒྱལ་སྲས་མ་

[052B]ལན་མཛད་པ་ནང་འགལ་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རྩ་བ་རྱེང་དག་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་དང་ཞེས་པའང་ཡང་དང་ཁྱང་དང་འང་
སྒྲའི་དོན་ཡིན་ཅིང་སྐད་དོད་ཙ་འབྱུང་བ་མད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འདུས་བཟང་གིས་བརྩད་ཚུལ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་ཀྱང། གོང་མ་ཁོ་ནས་ཆོག་པའི་ཕྱིར། སེམས་མེད་པའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏི། སེམས་གཡེང་
པའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྒྱལ་སྲས་མ་ལྟར་ན་རྩ་བར་གཡེང་བ་སེམས་མེད་པའི་ཡང་ཞེས་པའམ་ཡང་ན་རྩ་བར་གཡེང་བ་དང་སེམས་མེད་པའོ་ཞེས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་བར་
ཁ་ཅིག་སེམས་གཡེང་བ་ཞེས་འདོན་པས། དེ་ལྟར་ན་རྩ་བར་གཡེང་བ་སེམས་མེད་པའི་ཡང་ཞེས་སྦྱོར་རིག་པ་གང་ཞིག་ཡང་འགྲེལ་བར། ཁ་ཅིག་གཡེང་བ་དང་ཞེས་འཆད་པས་ད་ལྟར་ན་རྩ་བར་གཡེང་བ་དང་སེམས་མེད་པའོ་ཞེས་
སྦྱོར་པ་གཉིས་འགྲེལ་བཤད་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཚེ་འདི་ལ་སེམས་གཡེང་བ་དང་སེམས་མེད་པ་ཡོད་པའམ་ལྡན་པས་གཡེང་པ་དང་སེམས་མེད་ཅེས་སེམས་ཀྱི་སྒྲ་སྔ་མ་བསྡུས་ནས་བཤད་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཁ་ཅིག་ནི་འགྲེལ་བ་སེམས་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བར་འདོན་ཏེ། འདོན་པ་འདི་ལ་ནི་མདོའི་ཚིག་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ལ་སེམས་གཡེང་པའམ་མེད་པ་ཡོད་པས་ན་ཞེས་པ་ནས་

[053A]༄༅། །སེམས་ཞེས་པའི་སྦྲ་གཅིག་མི་མདོན་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་དང་སང་གི་རང་འགྲེལ་གྱི་འགྱུར་ལྟར་བཤད་སྣང་ངོ། །རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་
ལྟར་ན་གཡེང་བ་གང་ཟག་ལ་བྱས་ནས་གང་གཡེང་ན་སེམས་གཡེང་ཞེས་བཤད་དགོས་པ་གང་ཞིག་དེའི་ཚེ་བར་གྱི་དང་སྒྲབ་སྡུས་ཏེ་འབྲུ་མང་གི་ཚིག་སྡུད་ཡིན་ཞེས་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱལ་སྲས་
མ་ལས། གཡེང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཟག་སྟེ་སེམས་གཡེང་པའོ་ཞེས་བྱ་པའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་འདིའི་གཡེང་པ་དང་སེམས་མེད་དང། ཡང་སྒྲ་གསུམ་གྱི་དངོས་བསྟན་གྱི་གང་ཟག་གསུམ་
ཡོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཡང་ཞེས་གྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མ་གཡེང་བ་དང་སེམས་དང་བཅས་པའི་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་འདི་དག་ལ་མ་གཏོགས་པ་གསུམ་གའི་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་
ཚིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡང་སྒྲས་གཡེང་པ་སེམས་བཅས་ཀྱི་གང་ཟག་དང་སེམས་མེད་ཀྱི་གང་ཟག་འདི་དག་ལ་མ་གཏོགས་མ་གཡེང་སེམས་བཅས་ཀྱི་གང་ཟག་མཉམ་བཞག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་ཡོད་པར་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །[?]རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་ཧ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ་གཡེང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བར་འདོན་ཏེ། འདོན་པ་འདི་ལ་ཚིག་ཕྱི་མ་གཉིས་འབྲུ་མང་པོར་བྱས་པ་མཇུག་ཏུ་འདི་སྐད་ཅེས་གཡེང་པ་དང་

[053B]ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་བཤད་མཁན་པོར་ཚིག་སྦྱོར་ཚུལ་དེ་ལྟར་མང་ལ་དཀའ་བར་མཛད་ཀྱང་ཁྱེད་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མེད་པར་
རྒྱལ་བ་གོང་མའི་གསུང་བཞིན་དུ་སླ་སར་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་འགྲེལ་བཤད་དཀའ་འགྲེལ་མཁན་དང་རྒྱས་བཤད་མཁན་མང་པོ་བྱུང་སྣང་མོད་ཚིག་སྡུད་སོགས་ཡང་ཡང་བཤད་ཀྱང་སྒྲ་མི་ཤེས་ན་མི་གོ་བས་མ་བཤད་ཅིང། རྣམ་
རིག་མ་ཡིན་པ་གྲུབ་མཐའ་བཞི་ཀས་འདོད་ཀྱང་འདི་ལས་རྒྱས་མི་སྣང་བས་སྐབས་འདིར་མང་དོན་ལེགས་པར་བཤད་ཡོད་པས་བློ་དམན་རྣམས་ཀྱིས་མིག་ལྟར་གཅེས་པར་གྱིས་ཤིག་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་མིན་གནས་ཚུལ་
འབོད་སྒྲོག་གཟུགས། །པཎ་ཆེན་སོ་སོའི་གཞུང་ལུགས་དང་ས་ཤེལ་ངོར། །བརྒྱ་ཕྲག་ཤར་བའི་དོན་དྲོད་སྲོག་གི་ཆའི། །དངོས་བཏགས་ཕྱེ་ཚེ་ཧ་ནུ་མནྠའང་སྐྱེངས། །ཚུལ་འདིའི་གྲུ་རྫིངས་ལ་ཞུགས་གྲུབ་མཐའ་བཞིའི་
མཁས་དབང་དོན་མཐུན་བློ་གྲོས་ཡོལ་གོ་རུ། །ཆོས་མངོན་ཚིག་དོན་རིན་ཆེན་འཕྱུར་སྤུངས་པས། །དུས་གསུམ་ཡིད་ཅན་ཀུན་གྱི་རེ་བ་སྐོངས། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།གཉིས་གཞུང་དོན་དང་
རང་ལུགས་སྦྱར་ཏེ་བཤད་ན། མཚན་ཉིད་དང། དབྱེ་བ། ཁྱད་པར་ལྔ་བཤད་པ། སྒྲུབ་བྱེད། ཁྱད་ཆོས་གཞན་བཤད་པ་ལྔ་ལས་དང་པོ་ནི། རང་ཀུན་ནས་སློང་པའི་སེམས་གཞན་གྱིས་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་

[054A]༄༅། །རང་གི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་གཟུགས་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་ཁྱད་པར་བཞི་ལྡན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་དང་བྱེད་པའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་བ་ཏེ། རང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་
གཟུགས་ཡིན་པར་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྡར་བཤད་པའི་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གྲུབ་ཅིང་གོ་ཐོབ་གཞིར་བཅས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་ཁྱད་པར་བཞི་ལྡན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་དང་བྱེད་པའི་གཞི་མཐུན་དེ། དེའི་མཚན་
ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ལ་དེའི་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་དང། སྒྲོ་མ་བཏགས་པར་རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་གཟུགས་གཉིས་ཡོད་པས། དང་པོ་ནི། མི་སྡུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་གཞི་ཆུས་ཁྱབ་
བར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་དང། གཉིས་པ་ནི། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པར་གྱུར་བའི་རྣམ་རིག་མིན་གྱི་སྡོམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་བྱས་ཚུལ་འཆད་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་དབྱེན་གསུམ་ཡོད་དེ། སྔོམ་པའི་དེ། སྡོམ་
མིན་གྱི་རེ། བར་པའི་དེ་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཞི་པ་ལས་རྣམ་རིག་མིན་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ། །སྡོམ་དང་སྡོམ་པ་མིན་དང་གཞན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱད་པར་ལྔ་དང་ལྡན་
རེ། གནས་[?]ངོ་བའི་དང། རྒྱུན་གྱི་དང། རྒྱུའི་དང། ངེས་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་བྱང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་གཡེང་བ་དང་གཉིད་དང་བརྒྱལ་བ་སེམས་བཅས་ཡིན་པར་བཤད་

[054B]པ་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་སེམས་མེད་གཉིས་ཀྱི་དུས་དང་ཡང་སྒྲས་བཤད་པའི་མ་གཡེང་སེམས་བཅས་མཉམ་བཞག་གི་དུས་སུ་ཡང་གང་ཟག་དེ་ལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་
གཡེང་ད་་སེམས་མེད་པ་ཡི་ཡང། །ཞེས་བྱུང། ཁྱད་པར་དང་པོས་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་པ་གཅོད་དེ། སེམས་དེ་དག་ལ་དེ་མི་འབྱུང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། གཡེང་དང་སེམས་མེད་པའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་
རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་སེམས་མེད་པ་དང་གཞན་གྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལ་མི་འབྱུང་སྟེ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁྱད་པར་དང་པོས་སྙོམས་འཇུག་དེ་ཡིན་པ་
གཅོད་ཟེར་པ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་ལོ། །ཁྱད་པར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གང་དུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་གཉིས་པས་ལུང་མ་བསྟན་དང་མིག་སོགས་དེ་ཡིན་པ་གཅོད་དེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་
བ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་སྟེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་འདིས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འདིས་ཐོབ་པ་བཅད་ཟེར་པ་དངོས་
འགལ་དང་ལུང་རིགས་དང་ཡང་འགལ་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཐོབ་པའི་རྒྱུན་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཐོབ་པ་ཡང་གཡེང་བ་དང་སེམས་མེད་པ་ལ་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཡིན་ལ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་

[055A]༄༅། །དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རིགས་རྒྱུན་སྔ་ཕྱི་གང་རུང་དང་བཅས་པའི་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སོ་ཐར་སྡོམ་བ་སྐད་ཅིག་
དང་པོ་ལྟ་བུ་ཡང་སྐང་ཅིག་ཕྱི་མའི་རྒྱུན་སྔ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདི་ལ་རྒྱུན་ཡོད་བའམ་རྒྱུན་མཆོག་ཡོད་པ་ཞེས་བཤད་ཀྱི་སྔ་མ་དེའི་རྒྱུན་ལ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། འདི་ལ་རྒྱུན་འབྱུང་བའམ་ཆོག་
ཡོད་པས། དེ་ཉིད་རྒྱུན་ཀྱི་ཆོས་སུ་བསྟན་གྱི་དེའི་རྒྱུན་མི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་གསུམ་པ་འདིས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་སོགས་དེ་ཡིན་པ་གཅོད་དེ། དེ་དག་ལ་རྒྱུན་ཙམ་ཡོད་ཀྱང། རྒྱུན་མཆོག་ཏུ་
གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་པས། རྗེས་འབྲེལ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའོ་།ཞེས་སོགས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། རྗེས་འབྲེལ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་གནག་ཞིག་རྟག་ཏུ་
རྒྱུན་དང་ལྡན་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཆིག་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བྮཱི་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྐྱེད་རྟེན་གནས་དརྟོན་འཕེལ་བའི་རྒྱུད་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་བཞི་བ་
འདིས་དགེ་མི་དགེའི་ཐོས་པའི་རྒྱུན་དེ་ཡིན་པ་གཙོད་དེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཐོབ་བའི་རྒྱུན་ཡང་འདི་ལྟར་བུ་ཡོང་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་བ་ཞས་བརྗོད་དོ་།ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། བྱུང་

[055B]ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་འདིའི་རྒྱུའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་འབྱུང་བ་རྣམས་ཆོས་ཅན། དེའི་སྐྱེང་རྟེན་གནས་རྟོན་འཕེལ་
བའི་རྒྱུ་ལྔ་བྱེད་དེ། སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་བྱེད་རྟེན་པའི་རྒྱུ་ཡང་བྱེད་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡང་བྱེད་རྟོན་པའི་རྒྱུ་ཡང་བྱེད་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡང་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འབྲས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་
སྟེ༑ རང་འབྲས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རྟེན་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཁར་གཞོང་ལ་རྒྱ་ཤུག་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་རྟགས་འདི་འདྲ་བཤད་པས་རྣམ་འགྲེལ་ལྟོས། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འབྲས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་
ན་རི་མོའི་རྩིགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞི་བ་གྲུབ་སྟེ། དེ་རྒྱུན་མི་འཆང་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེ་ན་མར་མེའི་འདོད་དང་མར་མེད་ལྟ་བུ། ལྔ་བ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་སྐྱེས་པས་ཁྱོད་ལ་བརྟེན་པའི་འབྱུང་འགྱུར་ཡང་འཕེལ་པའི་ཕྱིར། ཏེ། རྒྱལ་
སྲས་མ་ལས། སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེད་དང་རྟེན་དང་གནས་པ་དང། །རྟེན་པ་དང་ནི་འཕེལ་བ་དང། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་བཤད་པས་སྙོམས་འཇུག་གི་ཤེས་པ་དད་
ལྡན་མིན་དེ་ཡིན་པ་གཅོད་པར་ཤིན་ཏུ་གལ་ལོ། །ཁྱད་པར་ལྔ་པ་ནི། དེ་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གཟུགས་དང་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་ཡང་གི་ཀུན་སློང་གི་སེམས་གཞན་

[056A]༄༅། །ལ་རིག་པར་བྱེད་པའི་རིག་བྱེད་ཡིན་པ་བཀག་ནས་དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་སྟོན་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། དེ་ནི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བརྗོད་གསུངས་བའི་དགོས་པ་
ཡོད་དེ། རྣམ་རིག་མིན་པའི་དེ་གཟུགས་ཡིན་པ་རང་གིས་མི་འདོད་པ་སྟོན་པ་དང། རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མདོ་ལས་ཀྱང་བཤད་པར་སྟོན་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱོགས་གླང་གི་གནང་སྒྲོན་ལས། བརྗོད་ཅེས་
བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་ཡིན་པར་སྟོན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་བ་ཞར་བྱུང་ནི། འབྱུང་བའི་དབྱེ་བ། བྱེད་ལས་ངོ་བོ། འཕྲོས་བའི་དོགས་གཅོད་བཞི། དང་པོ་ནི། འབྱུང་བདག་ནི་ས་ཁམས་དང། །ཆུ་
དང་མེ་དང་རླུང་ཁམས་རྣམས། །ཞེས་བྱུང། འབྱུང་བ་ཆོས་ཅན་དབྱེན་བཞི་ཡོད་དེ། ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞི་ཆོས་ཅན། འབྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གཟུགས་སྣ་ཚོགས་འགྲུབ་པ་ལ་དེ་
དག་གི་རྣམ་པར་འབྱུང་བས་ན་འབྱུང་བ་དང། དངོས་བོ་འབྱུང་བ་མཆེད་པར་བྱས་པས་ན་འབྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་ས་སམ་ལས། འབྱུང་བརྒྱས་པར་བྱེད་པས་འབྱུང་བདག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། གང་
སྤྲེལ་ལས། འབྱུང་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་རྣམ་བ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ལ། དེ་དང་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་འབྱུང་བས་ན་འབྱུང་བ་དག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཆོས་ཅན། ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱབ་

[056B] རྟེན་པས་གཏོས་པ་ཆེ། གནས་པ་ཐ་གྲུ་ཆེ་བས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ཆེན་པོར་གནས་ཤིང་ཆེན་པོར་བཀོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་འཆད་པར། འཛིན་པ་ལ་སོགས་ལས་སུ་གྲུབ། །ཅེས་བྱུང། དེ་བཞི་ཆོས་ཅན། བྱེད་ལས་ཡོད་དེ། སས་འཛིན་པ་དང། ཆུས་སྡུད་པ་དང་མེས་སྨིན་པ་དང། རླུང་གིས་རྒྱས་པར་གྱེད་པའི་ལས་དག་རང་རང་ལས་
གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། སྲག་ཤེར་དྲོ་ཉིད་གཡོ་བ་རྣམས་།ཞེས་བྱུང། སའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། སྲ་བའི་འབྱུང་བ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། གྲ་བ་ནི་སའི་ཁམས་སོ། །ཞེས་བྱུང། ངོ་བོ་བྱེད་
ལས་ཚང་པའི་མཚན་ཉིད་འཇོག་ན་སྲ་ཞིང་འཐས་པའི་འབྱུང་བ་དེ་སའི་མཚན་ཉིད། དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་ལའང་གཉིས་གཉིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆུའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། གཤེར་བའི་འབྱུང་བ་འམ་རླན་ཞིང་གཤེར་བའི་འབྱུང་
བ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། གཤེར་བ་ནི་ཆུའི་ཁམས་སོ། །ཞེས་གསུངས། མེའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། དྲོ་བའི་འབྱུང་བའམ་ཚ་ཞིང་སྲེག་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་དྲོ་བ་ནི་མེའི་ཁམས་
སོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། གཡོ་བ་འམ་ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། གཡོ་བ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འདི་དག་ལ་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་

[057A]༄༅། །པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ན་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱིངས་མདོ་ལས། ཌུདྡཱ་ཉ་འཛིན་པ་ལའོ་ཞེས་པའི་འཛིན་པའི་བྱིངས། ཌུདྡཱ་ཉ་བཞག་ཌུ་རྗེས་སུ་
འབྲེལ་བ་ལས། དེའི་ཚོར་བ་ལ་ཊྲྀ་མ་ཀའོ་ཞེས་པས་ཌུ་ཕྱིས། ཨིན་དང་ཏ་དང་ཡ་ཛ་སོགས་ལ་གཉིས་ཀའོ་ཞེས་པས་ཉ་ཡང་ཕྱིས་དྷཱ་ལས་སི་ཏ་ནི་ག་མི་མ་སི་ས་རྩ་ཨ་བི་དྷཱ་ཉ་ཀྲུ་ཤི་རྣམས་ལས་ཏུ་ནའོ་ཞེས་པས། ཏུན་རྐྱེན་
བྱིན་རྗེས་འབྲེལ་ཕྱིས་པས་དྷཱ་ཏུ་ཞེས་པ་ཁམས་དང་རོ་དང་སེམས་ཅན་དང་དབྱིངས་སོགས་དུ་མ་ལ་འཇུག་ཌུདྷཱྀ་ཉ་འཛིན་པ་ལ། ས་ཙ་སོགས་རྣམས་ལས་ཨ་ཙའི་ཞེས་པས་ཨ་ཙའི་རྐྱེན་བྱིན་རཱྀ་ཨཱ་ར་བྱས། ཙ་དབྱངས་དོན་ཕྱིས་
འཚམས་སྦྱར་བས། དྷཱ་ར་ཞེས་པ་འཛིན་པ་དང་འཆང་བ་སོགས་ལ་འཇུག་ཅིང། སྒྲུབ་ལུགས་དང་བཤད་ལུགས་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ། བཞི་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་ཐ་སྙད་དུ། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བྱུང། ཤེས་བྱ་
ཆོས་ཅན། སའི་ཁམས་དང་སོགས་པས་སའི་ཁ་དོག་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་ན་ས་ཁ་དོག་སེར་པོ་དབྱིབས་གྲུ་བཞི་ལས་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེ་ཡང་ཁ་དོག་དམར་པོ་དབྱིབས་གྲུ་གསུམ་དང། ཆུ་ནི་ཁ་དོག་དཀར་
པོ་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་དང། རླུང་ཡང་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་དབྱིབས་ཟླ་གམ་ལ་འཇོག་པས་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ལ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་ཚོགས་བཞི་བོ་ལ་ས་སོགས་ཀྱི་ཁམས་ཉིད་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་ལས་ཕྱུང་སྟེ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་

[057B] དབང་དོན་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་ནི་ཁམས་བཅུར་འདོད། །ཅེས་བྱུང། འདི་ལ་ཚིག་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དབང་པོ་ལྔ་དང་དེའི་དོན་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུར་འཇོག་སྟེ་
མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་དེའི་དོན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ནས་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་དེའི་དོན་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཇོག་པའི་བར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཁོ་ན་ཁམས་བཅུར་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་དེ་མིག་གི་ཁམས་དང་དེའི་གཟུང་དོན་
གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང་དེའི་གཟུང་དོན་རེག་བྱའི་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འདིའི་མཐའ་དཔྱད་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁམས་ཀྱི་དོན་རང་འགྲེལ་ལས་དེ་ལ་འབྱུང་གནས་དག་ནི་རིགས་ཞེས་བྱ་ན་ཞེས་སོགས་
ལྟར་འབྱུང་གནས་དང་ས་བོན་ཡིན་པར་འདོད་པ་དང། ཡང་མིག་གི་ཁམས་དང་མིག་དོན་གཅིག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དབང་ལྷག་མ་དགུ་ལའང་འཇོག་ཟེར་ན། འོ་ན། དགྲ་བཅོམ་པའི་མིག་ཐ་མ་ཆོས་ཅན་མིག་གི་ཁམས་ཡིན་
པར་ཐལ། མིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན་རང་གི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མའི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་དོན་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས་མིག་ཡིན་ལ་མིག་
གི་ཁམས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་མིག་གོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གཟུགས་མེད་ཁམས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་གི་ཁམས་དང་སྒོ་ང་དང་མངལ་གྱི་མིག་དབང་མ་དོད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་གི་

[058A]༄༅། །ཁམས་རྣམས་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། མིག་ཡིན་པར་ཐལ། མིག་གི་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། མིག་གི་ཁམས་ཡིན་ལ། མིག་མ་ཡིན་པའི་མུ་གཅིག་ཡོད་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། བརྒྱད་པ་ལས། གཟུགས་ནི་སེམས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང། ཀུན་བཏུས་ལས་ཀྱང། མིག་གི་ཁམས་ཡིན་ལ་མིག་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། སྒོ་ངའི་ནང་ན་འདུག་པ་དང། ནུར་ནུར་བོར་གྱུར་པ་དང་
མེར་མེར་པོར་གྱུར་བ་དང། ནར་ནར་བོར་གྱུར་བ་དང། མའི་མང་ལ་ན་གནས་པའི་མིག་མ་དོང་བ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མིག་དང་མིག་གི་ཁམས་ཡིན་མིན་ཅི་རིགས་མུ་བཞི་རྩིབ་
ལྟར་དབང་པོ་ལྷག་མ་ལྔ་ལའང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། མིག་དང་མིག་གི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གང་སྤེལ་ལས་
[?][?][?]བརྒྱད་ཡོད་པ་སྟེ་ས་བོན་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་བ་ལ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཞེས་བྱ། ཞེས་པ་ལྟར་སྤྱིར་མཛོད་ལུགས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་དེས་འཁྲུལ་ནས་ཁ་ཅིག་གི་མིག་སོགས་ཀྱིས་བོན་ནམ་ཁམས་ཙམ་ལ་ཁམས་
བཅོ་བརྒྱད་སྐབས་ཀྱི་[?]ལ་དོན་ད་མཚོད་[?]ལ་གསུམ་ཡང་འཇོག་ཟེར་ན། དེ་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཁམས་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་བཅོ་

[058B]ས་བོན་སྒོ་ནས་མི་འཇོག་སྐབས་འདིའི་ཁམས་དོན་དེ་ཡང་ཡིན་ཁམས་ཀྱང་ཡིན་པ་གཅིག་དེའི་ཁམས་སུ་འཇོག་དོགས་པའི་ཕྱིར་དང། རྟགས་དང་བོ་གྲུབ་སྟེ་
རང་འགྲེལ་ལས། བཞི་བོ་དེ་དག་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཁམས་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐ་མའི་མིག་སོགས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རང་ལ་དམིགས་
པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་དྲུག་གང་རུང་བྱེད་པས་དེ་དག་གི་འབྱུང་གནས་སུ་བཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་དེར་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། མིག་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གང་གི་འབྱུང་གནས་ཡིན་ཞེ་ན། ནས་
འདུས་མ་བྱས་ཁམས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་སོགས་དང་དེའི་འགྲེལ་བཤད་གང་སྤེལ་ལས། འོ་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་འབྱུང་གནས་ཉིད་
དུ་གྲུབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། སྐབས་འདིར་མི་གཉིད་ཁམས་ཡིན་པ་སྐབས་འདིའི་མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་དོན་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ནས་ཉིད་
ཁམས་ཡིན་པ་དེ་སྐབས་འདིའི་ས་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པ་ལྟར་ཁམས་ལྷག་མ་ལ་འང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། གང་སྤེལ་ལས། ས་ཉིད་ཁམས་ཡིན་པ་ནི་སའི་ཁམས་ཏེ། ལྷག་མ་དག་ལ་ཡང་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་

[059A]༄༅། །བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་མིག་ཐོབ་ན་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཡང་ཐོབ་བས་ཁྱབ་བ་དང། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཐོབ་ན་མིག་ཡང་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། །མིག་མེད་པར་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཐོབ་
པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དེའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྩ་བར་འདོད་ན། དམ་བཅའ་དང་པོ་ལ། འདོད་པའི་ཁམས་ན་མེར་མེར་སོགས་ཀྱི་མིག་སོགས་རིམ་གྱིས་ཐོབ་པ་དང་མིག་མེད་པའི་འདོད་པའི་མི་འཆི་བ་གཉིས་
ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ་མིག་གི་ཁམས་གསར་དུ་ཐོབ་དགོས་ལ་མིག་ཤེས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་འདས་མ་འོངས་དང་བར་དོའི་དུས་ནས་ཐོང་ཅིང་ལྡན་བཞིན་པ་ཡིན་པས་
གསར་ཐོབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། མིག་གི་ཁམས་ཡང་ཡིན་ལ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདོད་པའི་ཁམས་ན་རིམ་གྱིས་མིག་གི་དབང་པོ་ཐོབ་པ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དང༑ རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་མི་ལྡན་པར་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་སྔར་སྲིད་བ་བར་མར་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་ན་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དེ་དང་
ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དམ་བཅའ་གཉིས་པ་ལ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པར་སྙེས་ལ་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་བ་དང་གསུམ་པ་བ་ཆོས་ཅན། དེར་

[059B] དེའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། ཁྱབ་པ་ཁས། དེའི་མིག་སྔར་ནས་ལྡན་པས་གསར་དུ་མ་ཐེབ་ལ་རྣམ་ཤེས་གསར་དུ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འདྲ་བ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་
ལས༑ མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་ཡིན་ལ་མིག་གི་ཁམས་དང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་མཛོད་ལས། མིག་དང་ནི། །རྣམ་ཤེས་ཁམས་དག་སོ་སོ་དང། །ལྷན་ཅིག་ཏུ་
ཡང་ཐོབ་པ་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པ་མུ་བཞིར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སོ་སོ་ཞེས་པས་མིག་ཐོབ་ལ་མིག་ཤེས་མ་ཐོབ་པ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པའི་མུ་དང་གཉིས་བསྟན། ལྷན་ཅིག་
ཅེས་པས་གཟུགས་མེད་ནས་འཕོས་ནས་འདོད་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་དང་པོར་སྐྱེ་བའི་བར་དོའི་སྐབས་ནས་མིག་དང་མིག་ཤེས་གཉིས་གཅིག་ཆར་ཐོབ་པར་བཤད་ནས་ཤུགས་ལ་གཉིས་ཀ་གང་ཡང་མ་ཐོབ་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་
སྲས་མ་ལས། སོ་སོར་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མུ་དང་བོ་དང་གཉིས་པ་ངག་བསྟན་ཏོ། །ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སུ་གསུམ་པ་བསྟན་ཏོ། བཞི་པ་ནི་བཤད་པར་མ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་སླ་བཾ་
ཕྱིར་མ་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། འདི་ཐོབ་ཚུལ་ཁོ་ནར་སྦྱོར་བར་ཐལ། བཤད་ཟིན་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཚིག་བསྒྱུར་ན་མིག་དང་གཟུགས་གཉིས་དང་མིག་ཤེས་དང་

[060A]༄༅། །གཟུགས་གཉིས་དང་སོགས་ལའང་སྦྱོར་ལ་མིག་དང་མིག་ཤེས་ལྡན་ཚུལ་མུ་བཞི་ལ་སྦྱོར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་གང་མིག་གི་ཁམས་དང་ལྡན་པ་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། སོ་སོ་དང་
ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་འཐོབ་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་མུ་བཞི་པ་ཉིད་དང་ཡང་སྒྲེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་མིག་དང་མིག་ཤེས་ཐོབ་ཚུལ་མི་མཉམ་ཡང་དེ་དག་ལྡན་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་
རང་འགྲེལ་ལས། གང་མིག་གི་ཁམས་དང་ལྡན་པ་དེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་ཡང་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མུ་བཞི་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལྡན་ཚུལ་ཁྱོད་ལྟར་དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་བསམ་གཏན་གསུམ་
པར་སྐྱེས་པའི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་གསུམ་པའི་ལྷ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གསུམ་པའི་མིག་དང་ལྡན་ཡང་དེའི་མིག་ཤེས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་གསུམ་པའི་སས་བསྡུས་
ཀྱི་མི་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འདོད་པའི་མིའི་གང་ཟག་མིག་ཉམས་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མིག་ཤེས་དང་ལྡན་ལ་མིག་དང་མི་ལྡན་པ་ཡོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། གཉིས་པ་ནི་
འདོད་པའི་ཁམས་ན་མིག་མཐོབ་པ་དང་ཉམས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །སྨྲས་པ། ཆོས་གསུམ་རྣམ་དབྱེ་སྒྲ་དོན་ཕྲ་ཞིང་ཀྱི། །སྦུ་རིས་མ་འདྲེས་སོ་སོར་རབ་ཕྱེ་ཚེ། །མངོན་པའི་མཁས་དབང་གོང་འོག་ཨ་སུ་རས། །རང་

[060B] །ཕྲ་ཞིབ་ཚོན་བརྒྱས་སྤྲས་པའི་དཔལ་མཐོང་ཚེ། །རགས་རགས་ཚིག་ཊིཀ་མཐའ་དཔྱོད་ཀ་ཊ་ཀའི། །གོས་གྱོན་མཛེས་རློམས་ལེགས་བཤད་ལྷ་དབང་གི་།མདུན་དུ་སྒྲིགས་ཀྱང་རྣམ་སད་
མགུ་འམ་ཅི། །ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་གཟུགས་སེམས་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ་དང། དེ་ལས་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་འཇོག་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི་ཚོར་བ་མྱོང་བའོ་
འདུ་ཤེས་ནི། །མཚན་མར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་བཞི་ལས་གཞན། །ཞེས་བྱུང། སིམ་གདུང་བར་མ་གསུམ་ཅི་རིགས་སུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་སེམས་བྱུང་དེ་ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད། སིམ་
གདུང་བར་མ་ཅི་རིགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སེམས་བྱུང་དུ་མ་འདུས་པ་དེ་ཚོར་ཕུང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཡང་ན་དེའི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་མྱོང་བའོ། །ཡང་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་བས་མྱོང་
བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབྱེ་ན་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བདེ་སྡུག་གཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་གསུམ་ཡོད་དེ། བདག་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱེ་ན་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ནས། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་
ཚོར་བའི་བར་དྲུག་ཡོད། དྲུག་པོ་དེ་རེ་རེ་ལ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། གསུམ་པ་ལས། དེ་ཡིད་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་ལས། །ཚོར་བ་དག་ནི་ཡང་བཅོ་བརྒྱད། །ཞེས་སོ། །བསྡུ་ན་ལུས་

[061A]༄༅། །ཚོར་དང་སེམས་ཚོར་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལས་ལྔ་ནི་ལུས་ཀྱིའོ་སེམས་ཀྱི་གཞན། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ལུས་ཚོར་དང་དབང་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་དོན་གཅིག་སེམས་ཚོར་
དང་ཡིད་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་དོན་གཅིག་འདི་ཉིད་ལས། ཚོར་བ་མྱོང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མྱོང་བའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དང་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང། མྱོང་བྱེད་གསུམ་ལ་བཤད་
ཅིང༑ ཉམས་སུ་ཞེས་པ་རེག་པས་བཅད་པ་དང་མྱོང་ཞེས་བདེ་མྱོང་བའམ་ཚོར་ཞེས་པའི་དོན་ནི། །རང་ཡུལ་གྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་མཚན་མའམ་སྤུ་རིས་མ་འདྲེས་པར་འཛིན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སེམས་བྱུང་དེ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་
ངོ་བོ་དང། དེ་དུ་མ་སྤུངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་བོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། འདུ་ཤེས་ནི། མཚན་མར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་མཚན་མ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་
པར་རམ་སྤུ་རིས་ཡིན་ལ། འཛིན་པ་ནི་གཅོད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། མཚན་མ་ནི་དངོས་བོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་འཛིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབྱེ་བ་ཡོད་དེ། བདག་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སོགས་དྲུག་དང། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་མཚན་མ་ཙམ་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང། བཀྲ་བར་

[061B]ཕྱི་མ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་བོ་ན། སྒོ་ལྔའི་དབང་བོའི་འདུ་ཤེས་ལྟ་བུ་དང། གཉིས་བ་ནི། ཡིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་
མཚན་མར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་བཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། ནས། དེ་ཁོ་ན་རྟོག་པ་དང་བཅས་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཟུགས་ཚོར་འདུ་ཤེས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་
བོ་བཞི་བོ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་འདུས་བྱས་དེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་དུ་མ་སྤུངས་པའི་འདུས་བྱས་དེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་བོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཕུང་
བོ་བཞི་ལས་གཞན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་བོའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབྱེ་ན་གཉིས་ཡོད་དེ། མཚུངས་ལྡན་འདུ་བྱེད་དང་མཚུངས་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་གཉིས་ཡོད་བའི་ཕྱིར་དང་བོ་དང་ཤེས་པར་གྱུར་
པའི་འདུ་བྱེད་དོན་གཅིག་གཉིས་བ་དང་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་དོན་གཅིག་ལ། འདུས་བྱས་དང་འདུ་བྱེད་དོན་མི་གཅིག་སྟེ། འདུ་བྱེད་ལ་ཕུང་པོ་གཞན་བཞི་བོ་གང་རུང་མ་ཡིན་པ་གཅིག་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་ལ་དབྱེ་ན་
སེམས་བྱུང་ཞེ་དགུ་ཡོད་དེ། ཚོར་འདུ་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་བྱུང་ཞེ་དགུ་ཡོད་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་བཅུ་བྮིའམ་ཉེར་གཉིས་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏུས་ལྟར་ན་ཐོབ་པ་ནས། ཚོགས་པའི་བར་ཉེར་གཉིས་དང། འདི་ལྟར་ན་བཅུ་

[062A]༄༅། །བཞི་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། མདོ་ལས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་བའི་ཚོགས་དྲུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སེམས་པ་ཁོ་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་མི་འཇོག་
པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་རང་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བྱུང་འདུ་བྱེད་ལྷག་མའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་དུ་ན་སེམས་བྱུང་ལྷག་མ་ཞེ་དགུ་བདེན་བཞི་གང་རུང་དུ་མི་འདུ་པར་ཐལ་བ་
དང་ཕུང་པོ་ལྔ་གང་རུང་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་དག་སྡུག་ཀུན་གང་རུང་དུ་མི་འདུ་ཞིང། ཕུང་པོ་གཞན་དུ་མི་རུང་ཞིང་གཞན་དུ་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་གཅིག་མངོན་པར་མ་ཤེས་ཤིང་
ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་ད་མི་སྨྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །གང་སྤེལ་ལས་མངོན་པར་མ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སོ། །ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་ཡང་འདིའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འདས་ལམ་དུ་འགྲེལ་བཤད་གཉིས་ཀ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་འགྲེལ་ལས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ནས། དེ་ལྟ་བས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་དག་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཕུང་བོར་བསྡུས་པར་ཁས་བླངས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སླ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ལམ་བརྟེན་པར་གྲོལ་བ་འདི་ནང་བ་གཅིག་

[062B]བལྟ་བར་ཐོག་མར་དོན་ཤེས་ཤིང་དེ་རྗེས་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་བ་ལ་འབུངས་ཤིག། བློ་གྲོས་ཅན་དག་གང་སྤེལ་ན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་སོ་།གཏིས་པ་དེ་ལས་བྱུང་སྟེ་
ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཇོག་ཚུལ་ནི། དེ་གསུམ་རྣམ་རིག་བྱེད་མན་དང། །འདུས་མ་བྱས་རྣམས་བཅས་པ་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱུང། ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་བོ་དེ་གསུམ་དང་རྣམ་
རིག་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་དང་བཞི་འདུས་མ་བྱས་གསུམ་དང་བདུན་པོ་འདི་ཆོས་ཅན། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་གང་དུ་བཞག་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མ་གཞན་དུ་མི་རུང་བས། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་
མཆེད་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་དེའི་ཁམས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། རྫས་བདུན་པོ་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་
དང༑ གང་སྤེལ་ལས། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཅིག་དང་ཁམས་བཅུ་བདུན་གྱིས་མ་བསྡུས་བའི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེའི་ཕྱིར། རྣམ་རིག་བྱེད་ཡིན་དང། །འདུས་མ་བྱས་རྣམས་བཅས་པ་ནི། །
ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ་།གསུམ་པ་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་གསུམ་བཤད་པ་ལ། ཆོས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དང། ཆོས་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ། ཞར་ལ་ཁམས་

[063A]༄༅། །ཀྱི་གྲངས་ངེས་ལ་རྩོད་སྤོང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་རྣམ་ཤེས་སོ་སོ་རྣམ་རིག་པ། །ནས། ཁམས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་ངག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་བྱུང། དང་པོ་ནི། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ཆོས་ཅན། རྣམ་
ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ཏེ། བློའི་ཡུལ་དུ་དུ་མ་སྤུངས་པ་ལྟར་སྣང་ཞིང། རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་སོ་སོར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་
ཤེས་ཀྱིས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་གཟུགས་རིག་པ་ནས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་རིག་པའི་བར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བསྣན་པ་
སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ལ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་རིག་ཅེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སེམས་སེམས་བྱུང་ཡུལ་རིག་པར་མཚུངས་ཀྱང་སེམས་ཀྱིས་
ངོ་བོ་རིག་པ་དང་ཁྱད་པར་རིག་པ་སེམས་བྱུང་གིས་བྱེད་པ་གཙོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཡུལ་དང་ཡུལ་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་ཅིང་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
སྟེ༑ དམིགས་པ་ཞེས་པས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། དམིགས་པ་ནི་དངོས་བོ་ཙམ་འཛིན་པའོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་དག་

[063B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་མངོན་རིན་ཆེན་འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟ་ལས་ཀྱང། ངོ་བོ་རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཆོས་ཅན། བཞག་ཏུ་ཡོད་དེ། རྣམ་ཤེས་
དྲུག་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲངས་ལ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་ཏུ་མ་ཟད། བདུན་དག་དང་འང་སྒྲས་གྲངས་དེ་ལྟར་འདྲེན་པར་མ་ཟད་བདུན་པོ་རེ་རེ་ནས་ཁམས་རེ་རེ་ཡིན་པར་ཡང་
འདོད་དེ། རྣམ་ཤེས་དྲུག་དང་ཡིད་ཁམས་ཏེ་ཁམས་བདུན་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། ཁམས་བདུན་དག་ཏུ་འང་འདོད་པ་སྟེ། བདུན་གང་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། འང་གི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྫས་རེ་རེ་
ཞིང་ཁམས་ཉིད་ཡིན་གྱི་འདི་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཡོད་དམ་མེད་ན་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་བདུན་མི་
རུང་ངོ་སྙམ་ན། ཚོགས་དྲུག་གང་རུང་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་ཤེས་མེད་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་བདུན་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གང་གེ་སྔོན་དུ་འགག་མ་ཐག་པའི་རྣམ་ཤེས་དྲུག་པོ་དེ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང། རྣམ་
ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གཉིས་ཀར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་བུ་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་ཕར་གྱུར་པ་དང། འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་ས་བོན་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ནི་

[064A]༄༅། །ནས༑ ས་བོན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་བྱུང། འདིར་དྲུག་ལས་ཡིད་ཁམས་ཟུར་དུ་བསྟན་པ་ལ་ཆོས་ཅན། དགོས་བ་ཡོད་དེ། རྣམ་ཤེས་དང་བོ་ལྔའི་རྟེན་མི་གནས་ལུས་ཀྱི་བར་ཡོད་ལ་
དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་གཞན་མེད་པས་རང་གི་སྔ་རོལ་དེ་མ་ཐག་འགག་པའི་རྣམ་ཤེས་དྲུག་བོ་གང་རུང་གིས་དེའི་རྟེན་བྱེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་སྔ་རོལ་དུ་འགག་མ་ཐག་པའི་རྣམ་ཤེས་དྲུག་པོ་
གང་རུང་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་རྟེན་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔ་བོ་དག་གི་རྟེན་ནི་མིག་གི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན། དྲུག་བ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཁམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་གཞན་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྟེན་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་གང་སྤེལ་ལས་ཀྱང། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཡོད་ཀྱང་མིག་མེད་པར་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་བ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་
བཞིན་དུ་ཡུལ་རྣམས་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་འདུས་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་བ་ཕྱི་མ་མི་འབྱུང་ངོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགག་མ་ཐག་བཞེས་བརྗོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁམས་ཆོས་ཅན་ཁྱོད་ལ་རྒྱས་བར་ཕྱེ་ན་
བཅོ་བརྒྱད་དག་ཏུ་ཡོད་པར་འདོད་དེ། ཁྱོད་ལ་རྟེན་མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་དབང་བོ་དྲུག་དང་བརྟེན་པ་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བར་རྣམ་ཤེས་དྲུག་དང། དམིགས་བ་གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་ཡུལ་དྲུག་སྟེ་

[064B] རང་འགྲེལ་དང་གནད་སྒྲོན་གཉིས་ལས། དེ་ལྟར་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་དམིགས་པ་དྲུག་ཚན་རྣམ་པར་བཞག་པས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་
ཆོས་ཅན། རྫས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་བསྡུས་ན་བཅུ་བདུན་དང་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་ན་བཅུ་གཉིས་སུ་ཡང་རུང་སྟེ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སུ་བསྡུས་ན་བཅུ་བདུན་དང། རྣམ་ཤེས་བདུན་གཅིག་ཏུ་བྱས་ན་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། གནང་སྒྲོན་ལས། འོན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་གི་ནང་དུ་གཅིག་འདུས་པའི་ཕྱིར་རྫས་སུན་ཁམས་བཅུ་བདུན་ནམ་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འང་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཞེས་
དང༑ གང་སྤེལ་ལས། དངོས་སུན་དོན་དམ་པར་དེ་ལྟར་བཅུ་བདུན་ནམ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྟེན་དང་བརྟེན་པས་དབྱེ་བས་སོ་།ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། །གཉིས་བ་ཆོས་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོ་དངོས་བཟུང་པ་ནི་
ཕུང་བོ་དང་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཁམས་གཅིག་གིས་ནི་ཐམས་ཅད་བསྡུས། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། །གཞན་གྱི་དངོས་དང་མི་ལྡན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱུང། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་བོ་དང་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཆོས་ཁམས་གཅིག་བུ་
དེ་གསུམ་ཆོས་ཅན། ཆོས་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོ་སྡུད་བྱ་མང་བཅན་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་བོས་གཟུགས་རྣམས་དང། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་

[065A]༄༅། །བདུན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་གསུམ་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པ་རྣམས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྡུད་ཚུལ་དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་སྡུད་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་
སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྒྱས་པ་སྤྱི་ལ་མི་བྱ་བར་སྡུད་བྱེད་བསྡུས་པ་སྟེ་རྒྱ་ཆུང་ཡང་གཙོ་བོར་བཤད་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དང་ནི་ཞེས་པའི་སྒྲས་རེ་རེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། འདི་
ནི་རེ་ཞིག་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ་མདོར་བསྡུས་ན་ནི། ཕུང་པོ་དང་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དང། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རིན་ཆེན་
འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟ་ལས། ཆོས་གསུམ་གྱི་གཙོ་པོ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མེ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དེ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཚུལ་བཤད་པའི་དགོས་པ་ཤེས་དགོས་སོ། །འོ་ན་བསྡུས་ཚུལ་ལ་དུ་མ་ཡོད་པས་ཇི་
ལྟར་བསྡུས་སྙམ་ན། སྐབས་འདིའི་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་བསྡུས་ཤིང་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དབྱེ་ན། མང་བས་ཉུང་བ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཆུང་དུ་དང། ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་
བསྡུས་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བསྡུས་པ་ལྟ་བུ་དང། གཉིས་པ་ནི། གླང་པོའི་རྗེས་ཀྱིས་བྱའི་རྗེས་བསྡུས་བ་ལྟ་བུ་དང། གསུམ་པ་ནི། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་

[065B] དེས་ན་དེ་འདྲ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྡུས་བ་ཞེས་བྱ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྡུས་པ་ལ་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་བསྡུས་པ་མེད་དེ། ཆོས་གང་ཡིན་པ་ཆོས་རང་ལས་གཞན་པ་སྟེ་རང་མ་ཡིན་
པའི་ངོ་བོ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མིག་སྡུག་བདེན་ཡིན་པས་འགོག་ལམ་མ་བསྡུས་བ་དང་མིག་གིས་གཟུགས་དང་སྒྲ་མ་བསྡུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྡུས་ཚུལ་ལ་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་བསྡུས་ན་ཆོས་གཅིག་
སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་ན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་དང་གཅིག་སྤངས་ན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་ཐལ་བ་སོགས་འཇུག་པར་གང་སྤེལ་ལས་བཤད་དོ། །མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གོང་འོག་གི་གཞུང་དག་གི་དཀའ་གནས་ལ་དཔྱད་པའི་སྒོ་ཙམ་བསྟན་ན་
ཁོ་ན་རེ། ཚོར་བ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཆོས་ཅན། མྱོང་བ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་གི་ཡུལ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་དག་
ཆོས་ཅན། ཚོར་པར་ཐལ། མྱོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ཁོ་རང་ལ་འོ་ན། དེ་དག་ཆོས་ཅན། ཚོར་བ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་གི་ཡུལ་ཚོར་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འཁོར་གསུམ། ཡང་རྒྱ་བོད་ཁ་ཅིག་
ན་རེ། མིག་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་འདུ་ཤེས་ཆོས་ཅན། མཚན་འཛིན་ཡིན་པར་ཐལ། རང་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ་སྟེ། མཚན་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་དང་རྟག་

[066A]༄༅། །གཅིག་ལྟ་བུ་སོགས་དགོས། འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། མཚན་མ་ནི་ངོ་བོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་
སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་རང་ལ་འོན། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་མ་འཛིན་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། མཚན་འཛིན་དུ་ཐལ། རང་ཡུལ་མཚན་མ་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་པ་ཁས། འཁོར་གསུམ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྟགས་མཚན་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སངས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་གམ་ང་འཛིན་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། བདག་འཛིན་དང་
ངར་འཛིན་ཡིན་པར་ཐལ། རང་ཡུལ་གྱི་བདག་གམ་ང་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ཁྱབ་པ་ཁས། ཡང་ཁོ་ན་རེ། མིག་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་འདུ་ཤེས་ཆོས་ཅན། རྣམ་རྟོག་ཡིན་པར་ཐལ། རང་ཡུལ་
གྱི་སྤུ་རིས་བཀྲ་བར་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་རང་ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་ཕྱེ་ནས་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་ཕྱེ་ནས་འཛིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཁྱབ་སྟེ། དབང་མངོན་གྱིས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་མ་རྟོགས་ན་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་སོ་སོར་རྟོགས་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དུས་སུ་རྒྱུ་མཚན་མ་བཟུང་བས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་

[066B]རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གང་སྤེལ་གྱི་ལུང་འདི་དང་མཛོད་ལས། དྲུག་པོ་འངས་མ་ཐག་ཅེས་དང། དྲུག་པའི་རྟེན་ནི་རབ་བསྒྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་
གསུངས་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་བ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་ལུགས་ལའང་བོད་ཀྱིས་མངོན་གསུམ་འགྲོས་གསུམ་པར་འདོད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ་དབང་མངོན་ལམ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་འཛིན་ཡིད་མངོན་མི་འབྱུང་བར་གསལ་བར་བཤད་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་ན་ནི་ལོང་བ་ཡང་ལོང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཐིག་ལས། རང་གི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ཡུལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བ་འཐད་ལྡན་ལས་
ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་བྱེད་དེ་འདི་ལྟར་དེ་གཉིས་ནི་གཉིས་ཀ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མིག་ཤེས་དང་ཡུལ་གཟུགས་གཉིས་ཀས་ཡིད་མངོན་
སྐྱེད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་དང་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་མིན་ཚུལ་གཞན་དུ་འཆད་དོ། །སེམས་སེམས་བྱུང་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཅེན། སྔོན་གྱི་དུས་ཀྱི་སྐལ་ལྡན་ཁྱད་པར་ཅན་ན་རེ། སེམས་སེམས་བྱུང་གཅིག་ཏུ་

[067A]༄༅། །འདོད་དེ། སེམས་གཅིག་བུ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཐ་དད་སོགས་སུ་ཐ་དང་དུ་སྣང་ཡང་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲིད་པ་འཕོ་བའི་མདོ་ལས། སེམས་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ཆགས་
སོགས་སྣང་བའམ། །དད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་འདོད། །ཉོན་མོངས་དགེ་ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་རོ། །འདི་ནི་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཁུངས་ཡིན་གྱི་སེམས་གཅིག་ལས་མེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །
བཙུན་བ་རཱ་ཛཱ་ཤྲིན་རེ། སེམས་བྱུང་ལ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་གཉིས་ཁོ་ནར་ངེས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཕུང་པོ་རེ་བྱས་པས་སེམས་ལས་ཐ་དད་ཀྱང་གཞན་རྣམས་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ནི་ཚོར་འདུ་
ཕུང་པོ་རེ་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཤེས་པ་ནེ་ངས་སོ། །བཙུན་པ་ཀུ་མ་རཱ་ཛ་ན་རེ། ཚོར་འདུ་རེག་བ་སེམས་པ་བཞི་སེམས་ལས་ཐ་དད་ཀྱང་གཞན་ནི་གནས་སྐབས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །འདི་དག་ཀྱང་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་
སོགས་ལྟར་སྔོན་ནས་བྱུང་བ་བྱེ་བྲག་བཤད་མཚོན་ཡང་འདོད་པ་བཀོད་ཡོད་པར་མངོན་ཏེ། བསྡུ་བ་ལས། དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ལ་ལ་མིང་ལས་སེམས་ཙམ་ཞིག་རྫས་སུ་འདོད་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མི་འདོད་
བ་གང་དག་ཡོད་གཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་མེད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་དང་སེམས་ཚོར་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་དང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་དང། ཐ་

[067B]འཐད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་དང་སེམས་བྱུང་དགེ་མི་དགེ་རྣམས་ཀྱི་དཔང་པོ་དང་ཡིད་བྱེད་སོགས་བྱེད་རྒྱུ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་བཟང་ངན་མེད་པར་ཐལ་བ་དང་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་བཤད་པ་དང་ཉོན་མོངས་བྱ་དང་ཉོན་མོངས་བྱེད་དུ་བཤད་པ་དང། དད་སོགས་སེམས་གྲོལ་བྱེད་དུ་བཤད་པའི་མདོ་མཐའ་དག་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྡུ་བ་ལས་
དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན། ལྔ་ཉིད་འཐད་པ་མེད་ཕྱིར་དང། །དེ་ཡི་གནས་སྐབས་ཅན་ཕྱིར་དང། །བྱེད་རྒྱུ་བྱེ་བྲག་མེད་ཕྱིར་དང། །ལུང་དང་འགལ་པར་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། ལུང་
འདི་ལ་འཁྲུལ་ནས་སེམས་སེམས་བྱུང་ངོ་བོ་དང་རྫས་མི་གཅིག་ཟེར་ན། འོ་ན། ངོ་བོ་གཅིག་ན་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ངོ་བོ་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རྫས་སོ་སོར་
ངོ་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་ན་རྫས་མི་གཅིག་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བུམ་པ་དང་གཟུགས་ཆོས་ཅན། རྫས་མི་གཅིག་པར་ཐལ། རྫས་སོ་སོར་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ངེར་ཐལ། བུམ་པ་བསལ་
ཡང་གཟུགས་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་གཉིས་ཆོས་ཅན་ངོ་བོ་མི་གཅིག་པར་ཐལ། རྫས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྫས་དང་

[068A]༄༅། །བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ། དེ་རྣམས་རྟེན་དམིགས་པ་རྣམ་པ་དུས་རྫས་ལྔ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། རྫས་མཚུངས་པ་རྫས་རེ་རེར་འདྲ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ་
མཛོད་ལས། མཚུངས་པར་ལྡན་པའང་རྣམ་པ་ལྔ། །ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་དང་གནད་སྒྲོ་ན་གཉིས་ལས། མཚུངས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བོ་རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་དུས་དང་རྫས་མཚུངས་པ་དག་གིས་མཚུངས་
པར་ལྡན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མཚུངས་ལྡན་ཡིན་ན་རྫས་དང་བྱེད་པ་མཚུངས་པ་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་ལས་མ་རིག་པ་འབའ་ཞིག་དང་མཚུངས་པར་
ལྡན་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བྱུང་ཉི་ཤུ་ཆོས་ཅན་རྫས་དང་བྱེད་པ་མཚུངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཐལ། མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉིས་པ་ལས། མི་དགེ་ལ་ནི་མ་འདྲེས་དང། །ལྷ་དང་ལྡན་ལའང་ཉི་
ཤུ་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་ནང་གི་ཤེས་རབ་དང་མ་རིག་པ་གཉིས་རྫས་དང་བྱེད་པ་མཚུངས་པ་ཁོ་ནར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཏི་མུག་དང་གཏི་མུག་མེད་པ་རྫས་མི་མཚུངས་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། གསུམ་པ་ལས། ཤེས་རབ་ངན་བའོ་མིན་ལྟའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྒོད་པ་གཉིས་རྫས་དང་བྱེད་པ་མཚུངས་པ་ཁོ་ནར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་

[068B] ཡང་བློ་བརྟན་གྱི་གསུང་ལ་འཁྲུལ་ནས་བོད་ཀྱི་སྔོན་དུས་ཀྱི་མཁས་པ་མང་བོ་ན་རེ། དོན་གྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་སེམས་དང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་སེམས་བྱུང་ཡིན་ཏེ། དབུས་མཐའ་ལས། དེ་ལ་དོན་མཐོང་རྣམ་
པར་ཤེས། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་སེམས་ལས་བྱུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་འདིར་མཁྱབ་སྟེ། དོན་གྱི་ངོ་བོ་རིག་པ་དང་གསལ་བ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ལག་རྗེས་དང། དོན་དེ་མྱོང་བའི་ཁྱད་པར་ཚོར་བའི་དང་དེའི་སྤུ་རིས་འབྱེད་པ་འདུ་
ཤེས་ཀྱི་དང། དེ་ལ་ཡིད་འཇུག་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལག་རྗེས་སོགས་སོ་སོར་བཤད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། སེམས་ནི་དངོས་བོ་ཙམ་འཛིན་པའོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་
རྣམས་ནི་ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་འཐད་ལྡན་ཆུང་བ་ལས་ཀྱང། སེམས་ནི་དོན་ཙམ་འཛིན་པའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། བྱེ་བྲག་གི་གནས་སྐབས་འཛིན་པའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འདི་ཀུན་བཏུས་དར་ཊིཀ་གི་དགོངས་པ་ཡིན་པས་དེར་ལྟ་ཞིང་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བ་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་པ་དང་ཚིག་གསལ་གྱི་དགོངས་པ་དེ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་འོ་ན། སྔོན་འཛིན་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོའི་
ངོ་བོ་ཙམ་དང། དེའི་འཁོར་སེམས་བྱུང་ཚོར་བ་སོགས་ཀྱིས་སྔོན་པོའི་ཁྱད་པར་ཙམ་བཟུང་བར་ཐལ་ལོ། །ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་འདྲ་བའི་སེམས་བྱུང་རྣམ་པ་མི་མཚུངས་པར་ཐལ་

[069A]༄༅། །འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་གཉིས་ཆོས་ཅན། མཚུངས་ལྡན་རྣམ་པ་ལྔ་མཆུངས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མཚུངས་ལྡན་རྣམ་པ་ལྔ་མཚུངས་མི་སྲིད་པར་
ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་རྟེན་ལ་རང་གི་སྔ་རོལ་གྱི་རྣམ་ཤེས་དྲུག་གང་རུང་གེས་ཁྱབ་པར་ཐལ་དྲུག་པའི་རྟེན་ནི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བྱེ་སྨྲ་སྔེ་བཅོ་བརྒྱད་ཀུན་གྱིས་
དེ་ལྟར་འདོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། གོས་དམར་སྡེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་རྟེན་སྙིང་ལ་འདོད་ཅིང། ཁམས་གསུམ་གན་དེའི་རྟེན་སྙིང་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་གོས་དམར་པའི་སྡེ་
བ་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་སྙིང་གི་དངོས་པོ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། དེ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནའང་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞུང་འདི་གོང་འོག་འགལ་བར་ཐལ། གཞུང་
འདིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཐ་མའི་སེམས་དེ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་གང་ཞིག་ཐ་མའི་སེམས་དེ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡིན་པར་ཡང་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཐ་མ་མིན་མཚུངས་དེ་མ་ཐག་ཅེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐ་མའི་སེམས་དེ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རྣམ་ཤེས་ཕྱི་མའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། འོ་ན་ནི་དགྲ་བཅོམ་

[069B] དེ་གང་གི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་འདས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་མེད་དོ། །ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡིད་མ་
ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་པས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྩད་པའི་ལན་དུ། དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཐ་མའང་ཡིད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཡིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་
ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཐ་མ་དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟེན་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྔར་གྱི་མཁྱབ་པ་དེ་
ལ་ཁྱབ་པར་ཐལ། སེམས་ཐ་མས་སེམས་རྗེས་མའི་རྟེན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སེམས་ཐམས་དེའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མའི་རྟེན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། དེས་དེའི་རྟེན་
བྱེད་ཀྱང་སེམས་ཕྱི་མ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཉོན་གཉིས་མཚང་བསམ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་མཚང་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤིས་པ་ཕྱི་མ་མི་སྐྱེ་བར་ཟད་དོ། །ཞེས་དང། གང་
སྤེལ་ལས། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་མ་ལ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་མེད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་མི་སྐྱེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འདིའི་གཉིས་ཀ་ལས་ཉོན་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་

[070A]༄༅། །རྒྱུ་གཞན་མཚང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འོག་ཏུ་ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི་རྣམ་ཤེས་
ཁམས་ཡིན་སྐྱེ་བའི་རྟེན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་འདི་ལྟར་བཤད་དགོས་སོ། །འདི་ལྟ་བུའི་ཚིག་ལ་འགལ་བ་ལྟ་བུ་མང་བོ་སྣང་བས་ཞིབ་ཆ་ཤེས་དགོས་སོ། །འདིའི་ས་བོན་དང་ཁམས་སོགས་ལ་དཔྱད་ཤེས་པར་གྱིས། ཡང་ཁ་
ཅིག་ན་རེ། ཕུང་པོས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ན། དེ་ལས་བསྡུས་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་འཆད་པ་ལ། ཕུང་པོ་དང་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དང་
སོགས་བྱུང་ཟེར་ན། འོ་ན། རང་འགྲེལ་ལས། མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་པས་བསྡུས་པ་དེ་སྡུང་བྱེད་བསྡུས་བ་ལ་མི་བྱེད་པར་བསྡུས་ཚུལ་བསྡུས་པ་ལ་འཇོག་པར་ཐལ། དེ་ལས་བསྡུས་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཞེས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། འདིའི་ཕུང་པོ་ཡང་གཟུགས་ཕུང་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཕུང་པོ་སྤྱི་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་གཉིས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ཡིད་དང་ཆོས་ཁམས་བསྡུས་པ་ལ་མི་བྱེད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ན། རང་འགྲེལ་
དང་འགལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུང་དེ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སྦྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱེད་བྱེད་པ་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་མུན་རྡོ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཀུན་མཁྱེན་མདུན་དུ་ཀུན་དགའ་པོས་ཞུས་ནས་ཁམས་ལ་མཁས་

[070B] །མཁས་དབང་དབྱིག་གཉེན་མཁས་པའི་སློབ་བཅས་ཀྱི། །ལེགས་བཤད་ཇི་བཞིན་ལེགས་པར་མ་འཁྲུལ་བཤད། །ཐར་འདོད་ཐར་བའི་སྒོ་ཆེན་ལམ་དང་མིག་ཡིན་བསམ་ཡིན་ཚུལ་
ཐ་སྙད་ཆོས་གསུམ་པོ་ར། །བློ་གྲོས་བློ་གཏེར་ལྟ་བུར་གྱུར་གྱི་བར། །མ་ལྷོད་མ་ཚིམ་གནས་འདིར་ལན་འབུམ་དཔྱོད། །ཅེས་པ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གསུམ་པ་ཁམས་ཀྱི་གྲངས་ངེས་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་
ནི། མིག་ལ་སོགས་པ་གཉིས་མོད་ཀྱི། །མཛེས་བྱའི་ཕྱིར་ན་གཉིས་བྱུང་ངོ། །ཞེས་བྱུང། ཁོ་ན་རེ། མིག་རྣ་བ་སྣ་གསུམ་ལ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པས། བཅོ་བརྒྱད་ལས་མང་བ་ཁམས་ཉེར་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་
ན། དེ་མི་འགྱུར་ཏེ། མིག་དང་ལ་སོགས་པས་རྣ་བ་དང་སྣ་དག་ལ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་མོད་ཀྱང་མིག་གཉིས་མིག་ཏུ་རིགས་གཅིག་པ་དང་དེའི་སྤྱོད་ཚུལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པར་མཚུངས་པ་དང་འབྲས་བུ་མིག་གཉིས་
ཀྱང་རྣམ་ཤེས་གཅིག་བརྟེན་པར་མཚུངས་པས་མིག་ཁམས་གཅིག་ཏུ་བཞག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་སྣ་ལའང་ཁམས་རེ་རེར་བྱས་པའི་ཕྱིར། མིག་སོགས་གསུམ་ཁམས་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་གཉིས་གཉིས་བྱུང་བ་ལ་ཆོས་ཅན་
དགོས་པ་ཡོད་དེ། མིག་སོགས་གཅིག་ཡིན་ན་ཤིན་ཏུ་མི་མཛེས་པས་དེ་ལྟ་བུ་སྤངས་ཏེ་རྟེན་མཛེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཛེས་པའི་དོན་དུ་མ་ཡོད་དེ། སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་མཛེས་པའི་དོན་བདག་པོའི་དོན་དུ་

[071A]༄༅། །བཤད་དོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པས་ཁ་ཅིག་མཛེས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་བྱུང་ཟེར་བ་དང། གཞན་དག་གསལ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་བྱུང་ཟེར་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བཤད་ཚུལ་དེ་
མི་འཐད་པར་ཐལ། མཛེས་མི་མཛེས་དང་གསལ་མི་གསལ་ལ་མི་ལྟོས་བར་བྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལས་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐོག་མེད་ནས་མཛེས་རློམ་གྱིས་དེ་འདོད་པའི་ལས་དབང་གིས་
གཉིས་བྱུང་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་ལས་ཀྱི་དབང་གིས། ཞེས་པ་ནས། གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུང། གཉིས་པ་ཆོས་གསུམ་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་
ལ༑ ཆོས་གསུམ་གྱི་སྒྲ་དོན་དང། ཆོས་གསུམ་གསུངས་པའི་དགོས་པ་དང། ཆོས་གསུམ་གྱི་གོར་མི་དང་གསུམ་ལས། དང་བོ་ནི། སྤུངས་དང་སྐྱེ་སྒོ་རིགས་ཀྱི་དོན། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ཡིན་།ཞེས་བྱུང་
ཚིག་དོན་དང། དཀའ་གནས་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་ཆོས་ཅན། ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དོན་ཡོད་དེ། རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མ་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་བའམ་འདུས་བས་ན་ཕུང་པོར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། གཟུགས་
གང་ཅི་ཡང་རུང་འདས་པའམ། མ་འོངས་པའམ། ཞེས་བ་ནས། ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ། ཞེས་དང། དེའི་དོན་འཆད་པར་

[071B] སྤུངས་པའི་དོན་ནི། ཕུང་བོའི་དོན་ཏོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ཕུང་བོར་མི་འགྱུར་བས་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་འདུས་མ་བྱས་ལ་ཕུང་བོའི་དོན་མེད་ཚུལ་
དང་འགྲིགས་པའི་ཕྱིར་རེ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཆོས་ཅན། སྐྱེ་མཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དོན་ཡོད་དེ། སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་སྐྱེ་བ་མཆེད་པ་སྟེ་རྒྱས་པའི་སྒོར་གྱུར་བས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་
ངེས་པའི་ཚིག་དུ་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མཆེད་པར་བྱེད་བས་ན་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཏེ། རྒྱས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པའི་སྐད་དོད་བི་སྟ་ར་རྒྱུན་ལ་ཡང་
འཇུག་པས་རྒྱས་པ་སྟེ་རྒྱུན་གནས་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། སྐྱེ་མཆེད་དེ་མཆེད་པར་བྱེད་རྒྱས་བར་བྱེད་པ་དག་གྲི་དངོས་པོར་བྱེད་པ་རྒྱུན་དུ་གནས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཆོས་ཅན། ཁམས་སུ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དོན་ཡོད་དེ། འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་འམ་རིགས་ཏེ་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རི་འགའ་ཞིག་ལ་གསེར་སོགས་ཀྱི་
རིགས་མང་བོ་ཡོད་པ་ལ་རི་འདི་ལ་གསེར་སོགས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་དོན་འབྱུང་གནས་དང་ས་བོན་ལ་ཡང་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། རིགས་ཀྱི་དོན་ནི་

[072A]༄༅། །ཁམས་ཀྱི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན་རི་འགའ་ཞིག་ལ་ལྕགས་དང་ཟངས་དང་དངུལ་དང་གསེར་ལ་སོགས་པ་རིགས་མང་བོ་དག་ཡོད་པ་ལ་ཁམས་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན། ཞེས་དང། གནད་སྒྲོན་ལས་
རིགས་ཀྱི་དོན་ནི་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཏོ་རིགས་ཀྱང་འབྱུང་གནས་སོ། །ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། རིགས་བཅོ་བརྒྱད་དག་ཡོད་པ་སྟེ་ས་བོན་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་
སྔར་ཡང་དོགས་པ་ལྟར་གཙོ་ཆེ་ཆུང་གིས་བཤད་ཙམ་མོ། །འདི་དག་གི་དཀའ་གནས་སྤྱི་ངོན་གྱིས་འགྲོལ་ན། ཕུང་པོའི་དོན་ལ་རྩོད་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། མདོའི་དོན་ལ་གཉིས་དང། སྤུངས་པའི་དོན་ལ་བྱེ་མདོ་སེམས་ཙམ་
སོགས་རྩིས་རྩོད་ཚུལ་གསུམ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། གང་ལ་རྩོད་པའི་གཞི་ཡོད་དེ། མདོ་ལས། གཟུགས་གང་ཅིའང་རུང་སྟེ་འདས་པའམ། མ་འོངས་པའམ། ད་ལྟར་བྱུང་བའམ། ནང་གིའམ་ཕྱིའི་
འམ༑ རགས་པའམ། བྲ་བའམ། ངན་པའམ། གྱ་ནོམ་པའམ། ཐག་རིང་བོ་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་ཞེས་
པ་ནས། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དག་གང་ཅིའང་རུང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཅིའང་རུང། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའམ། ནས། ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་རྣམ་

[072B]།ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་དོན་ལ་རྩོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་འདོད་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས། འདས་པ་སོས་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་དང། ནང་དང་ཕྱི་ནི་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་
དམ༑ ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་དང། ཕྲ་རགས་ནི་ཐོགས་བཅས་ཐོགས་མེད། ལྟོས་ས་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྲ་རགས་དང། ངན་པ་དང་གྱ་ནོམ་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་མེད་པ་དང་ཉེ་རིང་ནི་ད་ལྟར་བ་དང་དུས་གཞན་
གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་བྱེད་ཅིང་ཕུང་པོ་ལྷག་མའང་དེ་བཞིན་ཡིན་པར་བཤད་པ་གང་ཞིག་བཙུན་པས། དུས་གསུམ་ཀྱི་རང་མིང་ལྟར་དང། ཕྲ་རགས་ནི་ཡིད་དང་དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བྱ་གཉིས་དང་ངན་པ་དང་གྱ་ནོམ་ནི་ཡིད་དུ་
མི་འོངས་བ་དང། ཡིད་དུ་འོང་བ་གཉིས་དང། ཉེ་རིང་ནི་རང་གི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ན་རེ། ཞེས་པ་ནས། ཡང་ནས་ལས་རིགས་
བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱུང། གཉིས་པ་གྲུབ་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། བཙུན་པ་ན་རེ། གཟུགས་རགས་པ་ནི་དབང་པོ་ལྔས་བཟུང་བར་བྱ་བ། ཞེས་པ་ནས། སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྐལ་
ལྡན་ན་རེ། འདིའི་བཙུན་པ་ཡོད་དེ། བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། སྐལ་ལྡན་ཁྱད་པར་ཅན་ན་རེ། འདི་ནི་གནས་བརྟན་ཆོས་སྐྱོབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་

[073A]༄༅། །རྒྱལ་སྲས་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བཙུན་པ་ཙམ་ལས་མི་ངག་ཞན་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བྱེ་བྲག་བཤད་པར་བཙུན་པ་མདོ་སྔེ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཅིང། བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་
རང་མིང་གིས་བཤད་པས་འདིའི་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ལས་གཞན་པའི་མདོ་སྡེ་བཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། བཙུན་པ་འདི་ནི་མདོ་སྡེ་བའི་ལྟ་བ་ལ་འཆེལ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའི་ནང་དུ་བཙུན་པ་ན་རེ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྲིས་སོ། །བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱང་བྱེ་བྲག་བཤད་པའི་ནང་དུ་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ན་རེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་མིང་ཁོ་ན་བྲིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གང་སྤེལ་ལས་ཀྱང། བཙུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
དབེ་སྟོན་པ་གནས་བརྟན་ཆོས་སྐྱོབ་བོ། ཞེས་གསུངས་ཡང་རྒྱལ་སྲས་མ་ལྟར་འཐད་དེ། དེར་དཔྱད་པ་ཞིབ་གནང་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་བྱེ་བྲག་བཤད་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཕུང་བོ་དང་སྤུངས་པའི་དོན་རྩོད་ཚུལ་བཞི་ཡོད་
དེ༑ བྱེ་སྨྲ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ལྟར་ཕུང་པོ་ཡང་རྫས་སུ་འདོད། མདོ་སྡེ་བ་དང་སློབ་དཔོན་གཟུགས་ཚོར་རེ་རེ་ནས་རྫས་སུ་ཡོད་ཀྱང་གཟུགས་ཕུང་སོགས་བཏགས་ཡོད་དུ་འདོད། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པས་གཟུགས་
ཕུང་ལ་རྫས་བཏགས་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་བཤད། སྡེ་བ་ཁ་ཅིག་དང་སེམས་ཙམ་པ་ཕུང་པོའི་སྐད་དོད་སྐན་དྷ་ཕྲག་པ་ལ་འཇུག་པས་ཁུར་ཁྱེར་བ་དང་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ཕུང་པོའི་དོན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟོ། ཕུང་བོ་

[073B]ཕྱིར། དཔེར་ན་རེ་རེ་ནས་རྫས་ཡོད་ཡིན་པ་ལྟར་འདུས་ན་ཡང་རྫས་ཡོད་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ལྟར་
ཕུང་པོ་ཡང་རྫས་སུ་འདོད་ལ་སྤུངས་པ་ཡང་རྫས་དུ་མ་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་རྫས་སུ་ཡོད་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདི་བས་ཡུལ་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེས་དབང་ཡུལ་དང། དབང་རྟེན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ལ་ཡང་
དབང་ཤེས་བརྟེན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་བུ་ཡང་ཕུང་པོར་བརྗོད་དེ། ཞེས་དང། འོག་ཏུ་ཡང་གང་སྤེལ་ལས། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་
དང༑ རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟ་བས་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་བོ་དག་ནི་སྤུངས་པ་བཞིན་དུ་བཏགས་པའི་ཡོད་པ། ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་
བཤད་རྒྱལ་སས་མ་ལས། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་བོ་དག་ནི་སྤུངས་པ་བཞིན་དུ་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཞག་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ཕྱོགས་ནི་བསྒྲུབ་བྱའམ་དམ་བཅའི་
མིང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བྱེ་སྨྲས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་བུ་ཡང་དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་བློས་མངོན་པར་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་ཕུང་བོར་འགྱུར་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ལ། མདོ་སྡེ་བ་ན་རེ། འོ་ན་སྤུངས་པའི་དོན་ཕུང་པོའི་དོན་དུ་མི་འཐད་

[074A]༄༅། །པར་ཐལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་པུ་ལ་སྤུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལས། གཟུགས་གང་ཅི་ཡང་རུང། ཞེས་པ་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་
པོའི་ཞེས་བྱ་པའ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་ན་གཅིག་བུ་ལ་སྤུངས་པ་ཉིད་མེད་པས་སྤུངས་པའི་དོན་ནི་ཕུང་པོའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཅིག་
བུ་ལ་སྤུངས་པ་མེད་པ་མདོ་དོན་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་དང། འདིའི་དོན་ནི་རྫས་ཡོད་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྦེལ་ལས། དེ་ལྟ་ནའང་མདོ་དང་འགལ་པ་ནི་གཅིག་བུ་ལ་ནི་སྤུངས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་རྣམ་པ་
གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་ཞེས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལྟར་ནའང་ཕུང་པོ་ལ་རྫས་བཏགས་གཉིས་ཡོད་པའི་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་ཚེ་དེའི་སྒྲ་ཚོགས་བར་དངོས་མིང་དང་རྡུལ་ཕྲ་
རབ་ལ་བཏགས་ནས་འཇུག་བ་གང་ཞིག་རྫས་ཡོད་ཀྱི་ཚེ་སྤྱི་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་ཀར་དངོས་མིང་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པས། གལ་ཏེ་ཆོས་མངོན་པའི་ཞིག་ཕུང་པོ་བཏགས་པའི་ཡོད་པར་ལྟན་ནི་དེ་
རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཁམས་གཅིག་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་དང་ཕུང་པོ་གཅིག་གི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་དེའི་ཁམས་གཅིག་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་ཅེས་བས་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དངོས་གནས་པར་བསྟན། ཕུང་

[074B]ཕུང་བོའི་ཆི་ཡིན་བས་ཕུང་པོ་བཏགས་པ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། བཏགས་པ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་ལ་ནི་ཕྱོགས་ཅན་འཇུག་པའི་སྒྲ་གྱོགས་ལ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། གང་སྤེལ་ལས་ཀྱང། དེ་ལ་ཕྱོགས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་པོ། །ཕྱོགས་ཅན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པས། འོ་ན་ཏེ་མི་ལྟ་ན་ནི། དེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་
ཁམས་གཅིག་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་དང་ཕུང་བོ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིར་ཕུང་བོ་གཅིག་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་ཕྱོགས་མ་སྨོས་པས་དངོས་གནས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་གི་གྲུབ་དོན་གཟུགས་
འདུས་བ་གཟུགས་ཕུང་དུ་བཤད་ན། བཏགས་ཡོད་དང་ཚོགས་པ་ལེ་དའི་སྒྲ་དངོས་མིང་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་བཏགས་མིང་དང། གཟུགས་ཉིད་ལ་ཕུང་བོར་བརྗོད་ན་རྫས་ཡོད་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ཡང་གཟུགས་ཕུང་གི་སྒྲ་དངོས་མིང་དུ་འཇུག་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རས་ཡུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཚིག་པ་ལ་རས་ཡུག་ཚིག་ཅེས་བརྗོད་ཚེ་དངོས་པོ་གཞན་ཡིན་པ་དང་མ་ཚིག་པ་གཅོད་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་བརྗོད་ལ་རས་ཡུག་རིལ་དང་ཕྱོགས་གཅིག་ཚིག་པ་སོ་སོར་བརྗོད་འདོད་པའི་ཚེ་རས་
ཡུག་ཅིག་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྦལ་ལས། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཉིད་ཕུང་བོ་ཡིན་པས་གཟུགས་ཕུང་ཡིན་ན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། འོ་ན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཟུགས་རྣམས་

[075A]༄༅། །ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་ཡོད་པའོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་ཀྱང། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཕུང་པོ་དག་བཏགས་པའི་ཡོད་པའོ་
ཞེས་ཀྱི་བར་སྟོན་ཏོ། །སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་བཞི་བ་གྲུབ་སྟེ། ཕུང་པོར་བྱ་བ་ནི་ཁུར་དང་ཁྱེར་བ་ནི་དེ་ལ་རག་ལས་པའི་དོན་ཡིན་པས་ན་ཁུར་ཁྱེར་བ་ཕུང་པོའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། གཞན་
དག་ན་རེ། བྱ་བའི་ཁུར་ཁྱེར་བའི་དོན་དམ། ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། བྱ་བ་ཉིད་ཁུར་ཡིན་པ་ནི་བྱ་བའི་ཁུར་རོ། །ཁྱེར་བ་ནི་དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་གང་གི་ཁུར་ཡིན་པ་ཡོད་དེ་
ཕུང་པོ་ལྔའི་ཁུར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང། ཚོར་བའི་ཁུར་སྲེད་པ་དང། འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཁུར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁུར་མིང་གཟུགས་རེ་ཡོད་པའི་བར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མདོ་ལས། མིང་གཟུགས་
གི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་པོ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། གང་ཞིག་གང་གི་ཁུར་ཡིན་ཞེ་ན་རེ་ཞིག་ཐུན་མོང་དུ་ནི་
ཕུང་པོ་ལྔ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྔ་མ་སྔ་མའི་ཕྱིན་ཕྱི་མ་ཁུར་འཁྱེར་བའི་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལྟ་བུ་རྫས་རེ་རེ་འང་ཕུང་པོ་ཡིན་ལ་ཚོགས་པའི་ཡ་ཀྱལ་

[075B] སློབ་དཔོན་དང་མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མདོ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། མདོ་ལས་གཟུགས་འདས་པའམ། ད་ལྟར་པའམ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར། ཁོ་ན་རེ། མ་ཁྱབ་སྟེ་
འདས་པ་སོགས་རེ་རེ་ནས་མདོ་དེས་ཕུང་པོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་སློབ་དཔོན་དང་མདོ་སྡེ་བ་ན་རེ། མདོའི་དོན་དེ་ལྟར་མི་རུང་བར་ཐལ། མདོ་ལས། དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཕུང་པོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
སྟེ༑ དེ་རེ་རེ་ནས་ཕུང་པོར་འཇོག་ན་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་མི་གསུང་པས་ར་དེ་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ཞེས་བཤད་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། སོ་སོ་རེ་རེ་ཕུང་པོ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བཤད་པར་
མི་འགྱུར་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོའོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་གོང་མས་གསུངས་པ་ལྟར་སླ་སར་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་དཀའ་འགྲེལ་མིན་གྱི་འཕགས་ཡུལ་གྲུབ་མཐའ་
བཞིའི་པཎ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཕྱང་ཉུག་གི་ཡུལ་ཡིན་པས་རྒྱས་པར་བཤད་རིགས་ཀྱང་དེང་དུས་སྡིག་པར་མི་སྐྲག་པར་ཆོས་མང་བར་སྐྲག་དུས་སུ་སྣང་བས། དཀའ་གནད་ཀྱི་མདུད་པ་འགྲོལ་ངེས་བྱས་པར་བློ་ལྡན་
རྣམས་ཡིད་རངས་པར་གྱིས་ཤིག་གཉིས་པ་ལ། ཆོས་གསུམ་བསྟན་པའི་དགོས་པ་དང། དོགས་གཅོད་གཉིས། །དང་པོ་ནི། རྨོངས་དབང་འདོད་རྣམས་གསུམ་གྱི་ཕྱིར། །ཕུང་བོ་ལ་སོགས་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་

[076A]༄༅། །གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཕུང་པོ་དང་ལ་སོགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཏེ་ཆོས་གསུམ་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། རྨོངས་པ་གསུམ་བཟློག་པ་དང། དད་སོགས་དབང་
པོ་ལྔ་རྣོ་འབྲིང་རྟུལ་གསུམ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང། ཚིག་གི་སྤྲོས་བ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་འདོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྨོངས་པ་གསུམ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་ཚུལ་ཡོད་དེ་སེམས་བྱུང་ལ་རིལ་
པོ་འམ་གཅིག་འཛིན་གྱི་རྨོངས་པ་བཟློག་ཆེད་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་བསྟན་བ་དང། གཟུགས་ལ་གཅིག་གམ་རིལ་འཛིན་གྱི་རྨོངས་པ་བཟློག་ཕྱིར་དུ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པ་དང། གཟུགས་སེམས་གཉིས་ཀར་གཅིག་གམ་རིལ་
འཛིན་གྱི་རྨོངས་པ་བཟློག་ཕྱིར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བསྟན་པས་རྨོངས་པ་གསུམ་བཟློག་ནུས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔའི་སྐབས་སུ་སེམས་བྱུང་གི་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་སེམས་བྱུང་ལ་རིལ་བོའམ་གཅིག་
འཛིན་བཟློག་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཟུགས་ཅན་ལ་བཅུར་ཕྱེ་བས་གཟུགས་ལ་རིལ་འཛིན་བཟློག་པ་དང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་སྐབས་སུ་གཟུགས་ཅན་བཅུ་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དུ་བཤད་
པས་གཟུགས་སེམས་ལ་རིལ་འཛིན་བཟློག་པའི་ཕྱིར། རིལ་འཛིན་བཟློག་པའི་བདག་འཛིན་གསུམ་ཡང་བཟློག་སྟེ། བདག་འཛིན་ནི་རིལ་འཛིན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ལྟོས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་རྣོ་འབྲིང་རྟུལ་

[076B] དབང་རྣོན་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་དང་བསྡུས་པ་འདོད་པའི་ཆེད་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང། ཅུང་ཟད་སྤྲོས་པས་གོ་བ་དབང་འབྲིང་དང། འབྲིང་འདོད་པའི་ཆེད་དུ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་
དབང་རྟུལ་དང་ཚིག་དོན་རྒྱས་པ་འདོད་པའི་ཆེད་དུ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པར་གྲགས་པའི་ཕྱིར། རྨོངས་པ་གསུམ་གྱི་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སེམས་བྱུང་ཙམ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་ཕྲ་བ་དང་རིགས་མཐུན་ལ་རྨོངས་
བས་ན་ཆུང་ངུ་དང། གཟུགས་ཙམ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་རགས་པ་དང་རིགས་མཐུན་ལ་རྨོངས་པས་ན་འབྲིང་དང། གཟུགས་སེམས་གཉིས་ཀར་རྨོངས་པ་ནི་ཕྲ་རགས་གཉིས་དང་རིགས་མཐུན་དང་རིགས་མི་མཐུན་ལའང་རྨོངས་པས་ན་
རྨོངས་པ་ཆེན་པོར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གང་སྤེལ་ལས་སོ། །གཉིས་པ་དོགས་གཅོད་ནི། རྩོད་པའི། ནས། མི་རུང་ཕྱིར་མ་བཤད། ཅེས་བྱུང་དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སེམས་བྱུང་རྣམས་ལས་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་
ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕུང་པོར་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་ཡོད་དེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་འདུ་གཉིས་རྩོད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་བ་དང། འཁོར་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོའང་ཡིན་པ་དང། འཁོར་བར་འཁོར་བའི་རིམ་པ་གཉིས་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འདོད་པའི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ལ་ཞེན་ནས་ཚོར་བའི་རྒྱུས་རྒྱལ་བོ་སོགས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་རྩོད། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་སོགས་ཀྱིས་རབ་བྱུང་པ་

[077A]༄༅། །རྣམས་རྩོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས་འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུས་རྒྱལ་པོ་དང། ཞིང་བ་ལ་ཞིང་པས་རྩོད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། རབ་
ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཚོར་བ་ཟག་བཅས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སྲེད་པ་དང་ཡུལ་ལ་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པ་དག་འཁོར་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཚོར་བ་ལ་ཞེན་ཅིང་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་འཁོར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། འདི་དག་ཆེས་རགས་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གོ་
རིམ་གྱི་རྒྱུད་དང་ཟས་དང་ཚོད་མ་ལྟ་བུ་དང་དེ་དག་གིས་ཁམས་གཉིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ངག་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན་
ཕུང་པོ་དག་ཏུ་འདུས་མ་བྱས་མ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མ་ཡོད་དེ། གྲངས་ཀྱིས་ཕུང་པོར་མི་རུང། དུས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕུང་པོར་མི་རུང། ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་ཉེར་ལེན་གྱིས་ཕུང་པོར་ཡང་མི་རུང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་ཤེས་
པར་བྱ་བའི་ཕུང་པོར་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་ཕུང་པོ་ལྔར་མི་རུང་ཞིང་དྲུག་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དུས་གསུམ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཀུན་

[077B]ཁྱབ་སྟེ། གང་སྤེལ་ལས། གཞིའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་བདེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་བྱང་གི་གཞི་
སྟེ་རྒྱུ་ནི་ལམ་བདེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། ཕུང་སོགས་ངོ་བོ་རྫས་བཏགས་འོ་མ་ཆུ། །གྲུབ་མཐའ་རྣམ་
བཞིའི་འདོད་པས་མང་བསྲེས་པའི། །རྣམ་དབྱེའི་དཀའ་གནད་འབྱེད་ཕྱིར་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱང། །དུས་ཀུན་མཉམ་པར་བཞག་པས་དཔྱད་དམ་སྙམ། །དྲན་དབང་བྱེ་བའི་ལུགས་མང་འདི་དཀའ་དཀའ། །ལེགས་པར་ཕྱེ་ཡང་བློ་དམན་
སེམས་རྨོངས་རྨོངས། །དུས་མང་སྤྱངས་ཡང་ཤེས་བྱའི་མཐའ་རིང་རིང། །གནད་རྣམས་གོན་མི་རིང་རབ་ཉེ་ཉེ། །ཞེས་པ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གསུམ་པ་གོ་རིམ་ལ། ཕུང་པོའི་གོ་རིམ་དང་ཁམས་
དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོ་རིམ་དང། ཞར་བྱུང་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། རིམ་ནི་རགས་དང་ཀུན་ཉོན་རྨོངས། །སྣོད་སོགས་དོན་ཁམས་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱུང། དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། གཟུགས་ཚོར་
བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་རྣམས་རིམ་བ་དེ་ལྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཏེ་རགས་ཕྲའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ངེས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དེས། དཔེ་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པས་ཀྱང་ངེས་

[078A]༄༅། །ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་ཚུལ་དང་མཐུན་པས་ཀྱང་ངེས་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གཟུགས་ཐོགས་པས་ཐམས་ཅད་ལས་རགས། དེ་ནས་ཚོར་བ་རྒྱུ་བས་གཞན་གསུམ་ལས་རགས། འདུ་ཤེས་
ནི་མཆན་མར་འཛིན་པས་ཕྱི་མ་གཉིས་ལས་རགས། འདུ་བྱེད་ནི་འདུ་བྱེད་པས་རྣམ་ཤེས་ལས་རགས་ཅིང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ནི་བ་ལྟ་བར་དཀའ་བ་
རྟོགས་པར་དཀའ་བ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་དེའི་ཕྱིར་གང་ཆེས་རགས་པ་དེ་ལྟར་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཐོག་མར་གཟུགས་ལ་དགའ་
བདེ་བའི་ཚོར་བས་རོ་མྱང་བས་ཆགས། དེ་ནས་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞེ་ན། དེ་ལས་ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྐྱེས། དེས་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་
ལས༑ སེམས་ཀྱང་དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་བྱས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། གཟུགས་སྣོད་ལྟ་བུ། ཚོར་བ་ཟས་དང་
འདུ་ཤེས་ཚོད་མ་དང། འདུ་བྱེད་བྱན་པོ་སྟེ་ལག་བདེ་དང། རྣམ་ཤེས་ཟབ་པོ་ལྟ་བུར་གོ་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་ཀྱིས་སྣོད་ལྟར་ཚོར་བའི་རྟེན་བྱེད། ཟས་ལྟར་ཚོར་བ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་མྱང་བྱ་དང་

[078B]བ་བདེ་སྡུག་གི་མཚན་མ་བཟུང་ནས་ཚོར་བ་སོ་སོར་གསལ་བར་བྱེད་བྱན་པོས་ཟས་འདྲེན་པ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་འགྲུབ་པར་བྱས་པ་རྣམ་ཤེས་ལ་གཏོང་
པར་བྱེད། སྐྱེས་བུས་ཟས་ཟབ་ལྟར་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་བདེ་སྡུག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། འདོད་ཁམས་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་སྤྱོད་པས་བྱེ་བ་དང། བསམ་གཏན་བཞི་ལ་ཚོར་བ་བཞི་སྤྱོད་པས་
གཟུགས་ཁམས་ཚོར་བས་ཕྱེ། གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱེ། སྲེད་རྩེ་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་ཕྱེ་ཞིང་རྣམ་ཤེས་ནི་དེ་དག་ལ་གནས་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱུ་མཚན་བཞི་བོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་ལྔར་གྲངས་
ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར། ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ལྔ་སྟེ་མི་ཉུང་མི་མང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་པ་འཆད་པར། ད་ལྟའི་དོན་ཕྱིར་དང་པོ་ལྔ། ནས་ཡང་ན་ཇི་ལྟར་གནས་རིམ་བཞིན། །ཞེས་
བྱུང༑ དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡོད་དེ་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དག་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡུལ་
ཅན་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཀྱི་གོ་རིམ་ངེས་ཤིང། ཡུལ་ཅན་གྱི་གོ་རིམ་ལྟར་ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དག་ཀྱང་རིམ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་དང་གནད་སྒྲོན་གཉིས་ལས། མིག་ལ་སོགས་པའི་

[079A]༄༅། །ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་གི་གོ་རིམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་དེའི་དབང་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁམས་
དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་དབང་པོ་དྲུག་ལས་དབང་པོ་ལྔ་སྔོན་དང་ཡིད་རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དབང་པོ་ལྔ་ཡུལ་ད་ལྟ་བ་ཁོ་ནར་འཇུག་ཡིད་དུས་གསུམ་ལ་འཇུག་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ད་ལྟའི་དོན་ཕྱིར་
དང་བོ་ལྔ། །ཞེས་སོ། །དབང་པོ་ལྔའི་ནང་ནས་ལུས་དབང་རྗེས་སུ་བཤད་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དབང་བོ་དང་པོ་བཞི་འབྱུང་འགྱུར་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པའི་དོན་དང། ལུས་དབང་ནི་ཡུལ་མ་ངེས་པ་རེས་འབྱུང་བ་དང་རེས་འབྱུང་བ་
འབྱུང་འགྱུར་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་དོན་ཕྱིར་བཞི། །ཞེས་སོ། །དབང་བོ་དང་པོ་བཞིའི་མིག་རྣ་གཉིས་སྔར་སྨྲོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་རྒྱང་རིང་པོར་འཇུག་པས་སྣ་ལྕེ་གཉིས་ཀྱི་
སྔོན་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རང་འགྲེལ་ལས། མིག་དང་རྣ་བ་ནི་ཡུལ་རྒྱང་རིང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་བོ་དེ་དག་སྔར་སྨྲོས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་གཉིས་ལས་ཀྱང་མིག་སྔར་སྨྲོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ་ཆུ་ཀླུང་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་མིག་
གིས་མཐོང་ཡང་དེའི་ཚེ་རྣ་བས་ཆུ་སྒྲ་མི་ཐོས་པའི་ཕྱིར་གཞན་ནི་ཆེས་རིང་མྱུར་འཇུག་ཕྱིར། །ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས་དེ་གཉིས་ལས་ཀྱང་མིག་ནི་ཆེས་རྒྱང་རིང་པོ་ལ་འཇུག་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྣ་ལྕེ་

[079B] ཟས་ལྕེ་དང་མ་ཕྲང་པའི་གོང་ནས་སྣས་དྲི་ཚོར་བའི་ཕྱིར། གཞན་ནི་མྱུར་འཇུག་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས། དེར་མ་ཟང་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞེན་ཡང་ཡོད་དེ། དབང་
རྟེན་ལུས་ལ་གོ་རིམ་མཐོ་དམན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། །གསུམ་པ་ཞར་བྱུང་འཆད་པར། བྱེ་བྲག་དོན་དང་གཙོ་བོའི་ཕྱིར། །ནས། གཅིག་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད། །ཅེས་བྱུང། དོན་ནི་ཁོ་ན་
རེ༑ གཟུགས་ཕུང་གིས་བསྡུས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ཀ་ཡང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པས་མིག་གི་ཡུལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཤད་པ་དང། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཆོས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་བཞིན་དུ་ཡིད་
ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཇི་ལྟར་བཤད་ཙམ་དེའི་ལན་སྟོན་པར་བྱེ་བྲག་སོགས་བྱུང། གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་བཅུ་ལས་མིག་གི་ཡུལ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་རིགས་ཏེ། བྱེ་བྲག་གི་དོན་གཉིས་དང་གཙོ་བོའི་
དོན་གསུམ་གྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། བྱེ་བྲག་གི་དོན་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་སྟེ། བྱེ་བྲག་གི་དོན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཅན་བཅུ་ཀ་སོ་སོ་ནས། སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་གྱི་བཅུ་ཀ་སྤྱི་འདུས་ལ་
གཟུགས་གི་སྐྱེ་མཆེད་མི་འཇོག་པར་རྟོགས་པ་དང། གཉིས་པ་ནི། མིག་སོགས་གཟུགས་ཅན་བཅུའི་གཞན་དགུའི་མིང་མ་བཏགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་གང་རུང་གི་ཡུལ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་

[080A]༄༅། །ཐལ༑ འདིའི་གཟུགས་ཅན་བཅུ་གར་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཏགས་ན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སོ་སོར་མི་རྟོགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། བྱེ་བྲག་
ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་རྣམས་སོ་སོར་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཅེན་མང་དོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཅུ་ཆར་ལ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་
སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བརྗོད་ན་ནི། ཞེས་པ་ནས། དེ་མ་རྟོགས་པས་ཀྱང་དེ་དག་སོ་སོར་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སོ་སོར་སྐྱེ་མཆེད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་སོ་སོར་ཞེས་པའོ། །གཙོ་བོའི་རྒྱུ་
མཚན་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་གྲུབ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལག་པ་སོགས་ཀྱིས་ཐོགས་པས་རེག་པ་དང། མིག་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དེ་ལ་གཟུགས་ཞེས་གྲགས་པ་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་
[?]རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ན་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། ལག་པས་རེག་ཏུ་རུང་པས་ཐོགས་བཅས་མི་འཐད་པར་ཐལ་རེག་བྱ་མ་
ཡིན་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྟེན་འབྱུང་བ་ལ་ལག་པ་སོགས་ཀྱིས་རིག་པས་དེ་ལ་རེག་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རང་གི་རྟེན་འབྱུང་བ་དང་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། གལ་ཏེ་

[080B]སོགས་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་རེག་ཅེ་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཡང་གཟུགས་སུ་རུང་བས་རེག་ནས་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ་རང་གི་རྟེན་དང་གྲུབ་པ་
དང་བདེ་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ། བྱེ་བྲག་དོན་དང་གཙོ་བོའི་ཕྱིར། །གཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བརྗོད། །ཅེས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ཀྱང་ཡིད་ཡུལ་གཅིག་བུ་ལ་ཆོས་
ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སོ་སོར་ཤེས་པའི་ཆེད་དང། ཚོར་སོགས་ཀྱི་ཆོས་མང་བོ་འདིར་འདུས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མྱང་འདས་རྣམས་ཀྱང་འདིར་འདུས་ལ་སྐྱེ་མཆེད་གཞན་དུ་མ་འདུས་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བྱེ་བྲག་དོན་དང། ཞེས་དང། ཆོས་མང་བ་དང་མཆོག་བསྡུས་ཕྱིར། །གཅིག་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་།ཅེས་བྱུང། སྐབས་འདིར་འགའ་ཞིག་གིས་ཆེན་པོ་ནོར་ཏེ། བྱེ་བྲག་གི་དོན་གཅིག་ཁོ་
ནར་བཤད་པ་དང། གཟུགས་ཡིན་ལ་མིང་མེད་པ་ཞེས་པ་རགས་ཤོས་ནོར་བ་སོགས་སྣང་མོད་ཁོ་བོས་ཆེས་ལེགས་པར་བཤད་ཡོད་དོ། །སྨྲས་པ་མཁས་མཁས་པཎ་ཆེན་བྱེ་བས་འཕྱང་མོའི་ཡུལ། །ཟབ་ཟབ་ཆོས་དོན་
སྤུ་རིས་འབུམ་ལྕིའི་སྤྲང། །གསལ་གསལ་རྣམ་དཔྱོད་འདབ་མ་བརྒྱར་བཞད་པས། །སྟན་སྙན་བློགས་ལ་རྐང་དྲུག་བྱེ་བ་ཆིམ། །ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཤེས་བྱའི་ཀུན་བཟོད་མར། །ཕུང་པོའི་རྒྱ་མཚོར་སྐྱེ་མཆེད་རྦ་རླབས་

[081A]༄༅། །ཚོགས། །བཅོ་བརྒྱད་ཁམས་ཀྱི་ལྦུ་བ་མང་དཀྲིགས་པར་།ཆོས་མངོན་ནོར་བུས་གཙུག་མཛེས་ཀླུ་དབང་རྨད། །ཆེར་སྙིགས་ཁྲོད་དུ་དམ་པའི་མཛད་པ་སྟོང། །སྤྲོས་པས་རྒུད་མུན་བསལ་ལ་
ངོ་མཚར་ཅི། །རྟ་ལྗང་ཅན་གྱིས་འོད་སྟོང་སྔོན་སྤྲོས་པས་།སྐྱེ་དགུའི་མུན་སེལ་མཛད་པ་མཐོང་མིན་ནམ། །ལེགས་པར་བཤད་བའི་ལྷ་རྫས་མནྡྷ་རའི། །ལྷག་བསམ་དྲི་བསུང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐར་འགྲོ་ཞིང། །རྩོམ་པའི་
མེ་ཏོག་འཆད་པའི་གོས་རྒྱན་འཕྱང། །ཟླ་མེད་མཆོག་འདིས་བླ་མ་ལྷར་བཅས་མཆོད། །ཐུབ་གསུང་རྣམ་སད་རྫིད་བུ་ཆེས་བཀྲ་བར་།བསླབ་གསུམ་གོས་གྱོན་འཕགས་ནོར་རྒྱན་གྱིས་སྤྲས། །དཀོན་མཆོག་རིན་ཆེན་གཙུག་
མཛེས་ལྷ་ཕྲན་བརྒྱས། །བསམ་སྒོམ་རྩེད་འཇོ་བགྱིད་འྡིའང་མཆོད་སྤྲིན་བྱས། །ཞེས་པར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།གསུམ་པ་ཆོས་གསུམ་གྱིས་གཞན་བསྡུས་ཚུལ་ལ། ཆོས་ཕུང་གིས་བསྡུས་
ཚུལ་དང། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་གཞན་བསྡུས་ཚུལ་གཉིས་།དང་པོ་ལ། དངོས་དང། ཞར་བྱུང་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དག་ནས། འདུ་བྱེད་དག་ཏུ་འདུས། །ཞེས་བྱུང་ཁོ་ན་རེ་
མདོ་སྡེ་དག་ལས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཆེས་མང་དུ་གསུངས་པ་དེ་དག་དེ་དག་ཏུ་འདུས་སམ་ཞེ་ན། དེ་དག་ཏུ་འདུས་ཏེ་ཐུབ་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་རྣམས་ཀྱང་ཕུང་པོར་འདུས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་

[081B] མདོ་སྡེ་བས་ཚིག་གི་རང་བཞིན་གཟུགས་ཕུང་གིས་བསྡུས་པར་འདོད། བྱེ་སྨྲའི་སྡེ་པ་ཁ་ཆེ་བ་དང་མངོན་པ་བ་ལས་གཞན་པའི་སྡེ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་མིང་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ལྡན་མིན་འདུ་
བྱེད་དུ་འདོད། མངོན་པ་སྡེ་བདུན་གྱི་རྗེས་འབྲིང་མངོན་པ་བདག་གིས་ཆོས་ཕུང་གི་གཞི་ལྡོག་གཟུགས་དང། སྤྱི་ལྡོག་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཚིག་
གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན། དེ་དག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདི་མདོ་སྡེ་པའི་འདོད་པ་ཡིན་ཅིང། དེ་ཡང་ཕུང་པོའི་མཚན་གཞི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུངས་གི་སྒོ་ནས་
བཤད་པ་ཡིན་ལ། ཕུང་པོའི་དོན་མིན་ཚུལ་སྔར་ཕུང་པོའི་དོན་བཤད་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། མདོ་སྡེ་པ་གང་དག་གི་ལྟར་ན། ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་
པོས་བསྡུས་ཏེ། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས་ཀྱང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུངས་ཚིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་སོགས་མཐུན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
གསུངས་གཟུགས་སུ་བཤད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཆར་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་འདིར་གསེར་ཕྲེང་སོགས་ལ་ཞིབ་ཆ་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་རང་འགྲེལ་ལས། གང་དག་གི་ལྟར་ན་མིང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ནི་འདུ་བྱེད་

[082A]༄༅། །ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་སྡེ་བ་དེ་ལྟར་གཞན་ཡིན་ཅིང་ཚོགས་གསུམ་གྱི་ཕུང་པོ་འདུ་བྱེད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། གང་དག་གི་ལྟར་ན་
མིང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་བ་གཞན་དག་གི་ལྟར་ན་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་མིང་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་ཏེ། མིང་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་མིང་གི་ཚོགས་ནི་མཚོན་བ་ཙམ་སྟེ་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡིག་གེའི་ཚོགས་ཀྱང་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མིང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །
འདིར་མིང་ནི་དཔེ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཞེས་
བྱ་བ་འདི་ཆོས་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གང་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་གོ་རིམས་རྣམས་སུ་བཀོད་པ་དང་གོ་རིམས་སུ་བཞག་པ་དང་གོ་རིམས་སུ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའོ་།ཞེས་དང། རྒྱལ་
སྲས་མ་ལས། ཆོས་མངོན་པ་བདེ་དག་གི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བོ་དེ་དག་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་ལྟར་བཤད་མི་ཤེས་པར། མདོ་སྡེ་པའི་རྣམ་

[082B] བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་མིང་ལ་འདོད་ཟར་བ་སོགས་ནི་མདོ་དང་མཛོང་རྩ་འགྲེལ་འགྲེལ་བཤད་གང་དང་མི་མཐུན་པའི་བ་པས་ཅོལ་ཡིན་ནོ། །དགེ་ན་གཞུང་གོང་འོག་དང་རྩ་འགྲེལ་བསྒྲིགས་ནས་བཤད་དགོས་
སོ༑ ༑གཉིས་བ་ཞར་བྱུང་འཆད་པར། ཁ་ཅིག་བསྟན་བཅོས་ཚད་ཅེས་ཟེར། །ནས། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་བོ་མཐུན་པར་གསུངས། །ཞེས་བྱུང། དོན་ནི། ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་ཞེས་པའི་ཆོས་ཕུང་གི་ཚད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན་
ཆོས་ཕུང་གི་ཚད་གཞན་གྱི་འདོད་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ཤཱ་རཱི་བུས་མཛད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་བོའི་བསྟན་བཅོས་ཤོ་ལོ་ཀ་དྲུག་སྟོང་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་དང། གཞན་དག་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་རྣམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་རྟེན་འབྲེལ་རྣམས་ནས་
བྱང་ཕྱོགས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་བར་གང་རུང་རེའི་གཏམ་རྒྱུད་ཚང་བ་རེ་ལ་ཆོས་ཕུང་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་དང་པོ་ལྟར་ན་ཆོས་ཕུང་སྦྱིའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་བྲངས་ཡོད་དེ། ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་སྤྱི་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་དུང་ཕྱུར་བཞི་
དང་བྱེ་བ་བརྒྱད་ཡོད་ལ། ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་པ་རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་ཆོས་ཕུང་གཅིག་གི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། གྲངས་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ་གྲངས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་།འགྲང་བའི་ཚུལ་འདིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་
བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པའི་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་དང། འབུམ་ཕྲག་བཞི་བཅུར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སློབ་དཔོན་རང་ལུགས་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་

[083A]༄༅། །པ་སྣ་རེའི་གཉེན་པོ་ཚད་པར་སྟོན་པ་ལ་ཆོས་ཕུང་རེ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲོ་བ་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་ལ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་བོར་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་གྲངས་མཐུན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཀོན་
ཅོག་ཏཱ་ལ་ལས། འགྲོ་བ་སྤྱོད་པའི་སྒོ་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ལ་རབ་ཞུགས་ཏེ། །དེ་དག་ཀུན་ཏུ་རྣམ་ཐར་སྒོ་དག་ནས། བསམ་པ་ཇི་བཞིན་འཇིག་རྟེན་སེམས་ཅན་འདུལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉན་
ཐོས་སྡེ་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་དང། བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འདོད་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། མདོ་ལས་ནི་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་མངོན་སུམ་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་
བཟུང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ། །སྡེ་བ་གཞན་གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་མདོ་གང་ལས་འབྱུང་བ་ཡོང་དེ། དང་པོ་ནི། ཀུན་དགའ་བོའི་མདོ་ལས། ཀུན་
དགའ་བོས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་གནས་པར་བགྱི་ལེགས་སོ། །ནས། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ནས་བདག་གིས་
བཟུང་ངོ་གཉིས་ནི་དགེ་སློང་དག་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི། ཕལ་ཆེན་སྡེ་པའི་ནང་ཚན་དོན་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རིག་འཛིན་སྡེ་སྣོད་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་གྱི་སྦྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་

[083B] སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པར་བགྱིད་པ་འགའ་ཞིག་མཆིས་ལགས་སམ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟང་འདྲན་
ཚུལ་དུག་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་གསུམ་དང། དུག་གསུམ་ཆ་མཉམ་པར་སྤྱད་པའི་སྤྱོད་པ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་རེ་འདྲེན་པ་ལེགས་ཏེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་སོགས་དང་མཐུན་ཅིང་རྒྱལ་སྲས་མ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཁ་ཅིག་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། ཁ་ཅིག་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། ཁ་ཅིག་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་སོགས་ཀྱིས་དུག་གསུམ་རེ་རེའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཅིང། ཡང་རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཡང་ཁ་
ཅིག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་སྤྱོད་པ་ཡིན། ནས་ཁ་ཅིག་ནི་ཞེ་སྡང་སྦངས་ལ་འདོད་ཆགས་པ་ལྟར་འཆོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་
པས་དུག་གསུམ་ཆ་མཉམ་པར་སྤྱད་པ་བསྟན་ཅིང། དེ་བཞི་ཀའི་གཉེན་པོར་གསུངས་ཚུལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཕྲང་པོ་དང་སྒོ་ལ་ཐེག་པ་གོང་འོག་ཁྱད་ཆེ་མོད་འདིར་མ་སྤྲོས་ཏེ་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་
ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཞན་གྱིས་བསྡུས་ཚུལ་ནི། དེ་བཞིན་གཞན་ཡང་ཅི་རིགས་པར། །ནས། རྣམ་ཤེས་ཁམས་ཡིན་སྐྱེ་བའི་རྟེན། །ཞེས་པའི་པར་ཚིགས་བཅད་གཉིས་བྱུང། དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཆོས་

[084A]༄༅། །ཕུང་ཆོས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་གསུམ་ཅི་རིགས་མདོ་དུ་མ་ལས་ཕུང་པོ་མང་བོ་དང། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་མཆེད་མང་པོ་དང། ཁམས་མང་པོའི་མདོ་ལས་ཁམས་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་
སམ་བཞི་བཅུ་གསུངས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སྐྱེ་མཆད་བཅུ་གཉིས་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་ནང་དུ་བསྡུས་པར་བྱ་སྟེ་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་དེ་
གསུམ་ཅི་རིགས་སུ་མི་འདུ་བའི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕུང་པོར་བཤད་པ་རྣམས་ཕུང་པོ་ལྔར་ཅི་རིགས་པར་འདུ་བ་གང་ཞིག་།སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཅི་རིགས་སུ་འདུ། ཁམས་
མང་པོ་རྣམས་ཀྱང་བཅོ་བརྒྱད་ཅི་རིགས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔར་བཤད་པའི་དང་པོ་གཟུགས་ཕུང་ལྷག་མ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་འདུ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་
བཅུའི་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཟད་པར་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་བརྒྱད་མ་ཆགས་པ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་འཁོར་དང་བཅས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་བ་ཅན་ཡིན་པས་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འདུས་ཤིང། དེ་བཞིན་དུ་
གྲིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་འཁོར་དང་བཅས་ན་སྒྲ་དང་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་གྲོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་

[084B] བླ་མ་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་ནས་དོར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། དགའ་བ་དང་ཤིན་སྦྱང་དང་སེམས་བདེ་བ་དང་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་གྲོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོ་
དང༑ དགེ་སློང་སོགས་ཀྱི་སམ་བསྟན་ཀྱང་རང་གིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་བཟུང་བ་ལྟར་དབྱངས་ཀྱིས་ཁ་ཏོན་དུ་བྱས་ཞིང་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནས། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་
པ་དང། གཞན་གྱིས་མ་བསྟན་ལ། རང་གིས་ཐོས་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་དབྱངས་ཀྱིས་ཁ་ཏོན་ཀྱང་མི་བྱེད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་ཆོས་གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཅིང། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་
རིག་པ་ནས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་པ་དང། གཞན་གྱིས་སྟོན་པ་ཡང་མི་བྱེད་ཅིང་དབྱངས་ཀྱི་ཁ་ཏོན་ཡང་མི་བྱེད་གཞན་ལ་རྒྱས་པར་ཡང་མི་སྟོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་དོན་དང་ཤེས་
བའི་དོན་ལ་སེམས་པ་དང་འངལ་བ་དང་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནས། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་བ་དང། དེ་བཞི་ལྟར་མི་བྱེད་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་
མ་རྣམ་པར་བསྡོས་པ་སོགས་དགུ་གང་རུང་ལེགས་བར་བཟུང་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད། ལེགས་པར་སྒོམ་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ལྟར་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པ་རིག་པ་ནས། ཆགས་བ་དང་བྲལ་བ་འདི་རྣམ་པར་

[085A]༄༅། །གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པ་ཡིན་པར་རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁམས་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཅི་རིགས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁམས་
རེ་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་ལ་བཅོ་བརྒྱད་འདྲེན་པ་གང་ཞིག་རེ་གཉིས་ལས་བཅོ་བརྒྱད་དོར་བའི་ལྷག་མ་ཞེ་བཞི་བོ་ཡང་བཅོ་བརྒྱད་ཅི་རིགས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གང་སྤེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་
དྲུག་ཚན་གསུམ་དང་བཞི་ཚན་གཅིག་དང་སུམ་ཚན་དྲུག་དང། ཉིས་ཚན་གཉིས་ཏེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་སྨྲས་པ། ཁམས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི་།ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་
རྣམ་ཤེས་ཁམས་ཏེ་དྲུག་འདོད་ཆགས་གནོད་སེམས་རྣམ་འཚེ་ངེས་འབྱུང་ཁམས། །གནོད་མེད་ཁམས་དང་མི་འཚེའི་ཁམས་ཏེ་དྲུག་སྡུག་བསྔལ་བདེ་བ་ཡིད་མི་བདེ་བའི་ཁམས། །ཡིང་བདེ་བཏང་སྙོམས་མ་རིག་ཁམས་ཏེ་
དྲུང། ༑ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་བཞི། །འདོད་ཁམས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཁམས་ཏེ་གསུམ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་འགོག་པའི་ཁམས་ཀྱང་གསུམ། །འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟར་ཁམས་ཀྱང་གསུམ་
དམན་པ་གྱ་ནོམ་པར་མའི་ཁམས་གཞན་གསུམ། །དགེ་དང་མི་དགེའི་ལུང་མ་བསྟན་ཁམས་གསུམ། །སློབ་དང་མི་སློབ་དེ་གཉིས་མིན་ཁམས་གསུམ། །ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཁམས་གཉིས་འདུས་བྱས་ཁམས། །འདུས་

[085B] །བཅོ་བརྒྱད་དྲུག་ཚན་གསུམ་དང་བཞི་ཚན་གཅིག། གསུམ་ཚན་དྲུག་དང་ཉིས་ཚན་གཉིས་བཅས་པས། །ཁམས་མང་རེ་གཉིས་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན། །རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་
སྟེ༑ ལྷག་མ་ཞེ་བཞིའི་ནང་ནས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་འདུ་པ་འདོད་ཁམས་དང་དུས་གསུམ་དང། དམན་སོགས་གསུམ་དང་ལུང་མ་བསྟན་དང་སློབ་མི་སློབ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་དང་ཟག་བཅས་དང་འདུས་བྱས་ཏེ་བཅུ་
གཅིག་དང། ཆོས་ཁམས་སུ་འདུ་བ་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་འདོད་ཆགས་སོགས་དྲུག་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁམས་སོགས་དྲུག་དང། ཚོར་འདུ་འདུ་བྱེད་གསུམ་དང། འགོག་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་ཏེ་བཅོ་བརྒྱད་དང་ཆོས་
དང་ཡིད་ཁམས་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་དུ་འདུ་བ། གཟུགས་མེད་གཉིས་སློབ་མི་སློབ་ཀྱི་ཁམས་གཉིས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཁམས་ཏེ་ལྔ་དང། བཅུ་བཞིར་འདུ་བ་གཟུགས་ཁམས་ལན་གཉིས་དང། གཟུགས་ཁམས་སྒྲའི་
ཁམས་ཡིད་ཁམས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་ཆོས་ཁམས་བཅུར་འདུ་བ་དགེ་བའི་ཁམས་དང་མི་དགེ་པའི་ཁམས་གཉིས་དང། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་སུ་འདུ་བ་དྲུག་ཚན་དང་པོའི་རྣམ་ཤེས་དང་བཞི་ཚན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཏེ་གཉིས་
རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་མང་པོ་བ་ལས་ཁམས་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྟན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཅི་རིགས་པར་

[086A]༄༅། །བསྡུ་བར་རིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་པས་ད་དག་ནི་འདི་དག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། གང་སྤེལ་ལས་ཀྱང། དེ་ལྟར་
ན་ཁམས་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྡོམས་[?]སུ་སྨྲས་པ། བཅོ་བརྒྱད་འདུ་བ་བཅུ་གཅིག་དང། ཆོས་ཁམས་ཡིན་པ་བཅོ་བརྒྱད་དེ་།ཆོས་ཡིན་རྣམ་ཤེས་
གསུམ་ཡིན་ལྔ། །བཅུ་བཞིར་འདུ་བ་གཟུགས་ཁམས་གཉིས། །བཅུར་འདུ་དགེ་དང་མི་དགེ་གཉིས། །རྣམ་ཤེས་ཁམས་སུ་རྣམ་ཤེས་གཉིས། །ཞེ་བཞི་བཅོ་བརྒྱད་འདུ་ཚུལ་དུ། །ཆོས་མངོན་མཐར་སོན་མཁས་པས་
སྨྲས༑ ༑བར་སྐབས་ཀྱི་སྡོམ་ཚིག་གོ་ཁམས་མང་པོ་དེ་དག་ལས་ནམ་མཁའ་དང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ། ནམ་མཁའ་དང་ནམ་མཁའི་ཁམས་མི་གཅིག་
སྟེ། ནམ་མཁའ་མི་སྒྲིབ་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་ཟག་མེད་ཡིན་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ངོ་བོ་གཟུགས་དང་ཟག་བཅས་ཕྱིའི་སྒོ་སོགས་དང་ནང་གི་ཁ་སྣ་ལྟ་བུའི་བུ་ག་གཅིག་ལ་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
བུ་ག་དེ་ཡང་སྣང་བ་དང་མུན་པ་གང་རུང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། བུ་ག་ནི་སྣང་བ་དང་མུན་པ་དག་ལས་གཞན་དུ་བཟུང་དུ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཞིང། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་དང་

[086B] བུ་ག་དེ་ཡང་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་གཅིག་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་ནི་ཐོགས་པའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞེས་དང། གང་སྤེལ་ལས། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་
དང་བྲལ་བ་ལ་ནམ་མཁའི་ཁམས་སྤངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལོ་ཞེས་པ་བྱེ་སྨྲས་ནམ་མཁའི་ཁམས་གཟུགས་སུ་འདོད་པ་ལ་མདོ་སྡེ་པ་དང་སློབ་དཔོན་མ་རངས་པ་ཡིན་ཏེ་སློབ་དཔོན་དང་མདོ་སྡེ་པའི་རང་ལུགས་
ནམ་མཁའ་ཐོགས་པ་བཀག་ཙམ་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ནི་དེའི་ཉེ་འཁོར་རོ་ལོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་གཞུང་ལུགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ལུགས་ནི་ནམ་མཁའ་ཐོགས་པ་
དང་བཅས་པའི་རྫས་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་སློབ་དཔོན་རང་ལུགས་ལ་བུ་ག་ནམ་མཁའ་ནི་ཐོགས་མེད་ཉེ་འཁོར་བ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། འདི་ལ་གཟུགས་གཞན་མི་ཐོགས་པས་ཐོགས་མེད་དང་གཟུགས་གཞན་གྱི་
ཉེ་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་གཟུགས་གཞན་མི་ཐོགས་པས་སོགས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། རང་གི་གཞུང་ལུགས་ནི་འོག་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ནས། ཐོགས་མེད་ཉེ་འཁོར་ཡིན་ནོ་
ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་གི་བསྡུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གང་སྤེལ་ལས། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་ལ་ནམ་མཁའ་ཡང་རྫས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནམ་

[087A]༄༅། །མཁའི་ཁམས་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འདོད་པ་ལ། བྱེ་སྨྲ་ན་རེ་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་ནམ་མཁའ་ཐ་དད་དད་པ་སྟེ་འགལ་བར་ཐལ། འདུས་མ་བྱས་ལ་ཕྱི་ནང་མི་
རུང་ལ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་ཕྱི་ནང་གཉིས་བཤད། ནམ་མཁའ་ཟག་མེད་ཡིན་པས་སྤང་མི་རུང་ལ་ནམ་མཁའི་ཁམས་སྤངས་པར་ཡང་བཤད། ས་སོགས་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་གདགས་གཞིར་ཡང་བཤད་
པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། ནང་གི་ནམ་མཁའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན་ལུས་འདིའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་གང་ཞིག་ནང་ལ་བརྟེན་པ། ཞེས་དང། ཡང་མདོ་ལས། ཕྱི་རོལ་གྱི་ནམ་མཁའ་གང་ཞེ་ན་ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་
གང་ཞིག་ནམ་མཁར་གྱུར་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཏེ། །གང་སྤེལ་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལས་ཐ་དད་དོ་ཞེའོ། །གང་ལས་ཞེ་ན་ནང་དང་ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་དང། འདུས་མ་བྱས་ནི་ནང་ངམ་ཕྱི་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་སེམས་ཁམས་ལྔ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་
བ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ནས་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལྷག་མར་ལུས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁམས་ལྔ་ནི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཡིན་ཟེར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། ནམ་མཁའ་

[087B] ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ་མདོ་ལས། སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་ཁམས་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་
ཏེ༑ གང་སྤོལ་ལས། ས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྐྱེས་བུར་གདགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བུ་ཆེན་ལ་ལའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་
བཞི་ཡོད་དེ། རྒྱན་ནམ་མཁའ་དང། མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང། བུ་ག་ནམ་མཁའ་དང། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། གླིང་འདིའི་ནམ་མཁའི་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་དང། བྱང་
གི་སེར་པོ་ལྟ་བུ་དང། གཉིས་པ་ནི། བར་གྱི་སྣང་བ་སྐྱ་སེང་བ་ལྟ་བུ་དང། གསུམ་པ་ནི། ཁ་སྣའི་བུ་ག་ལྟ་བུ་དང། བཞི་བ་ནི་ཐོགས་རེག་བཀག་པའི་ཆ་ལྟ་བུ་ཟེར་རོ། །དེའི་དང་པོ་གསུམ་བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ་རུང་ཡང་མདོ་སྡེ་
པའི་ལུགས་ལ་ནམ་མཁར་འཇོག་དཀའོ། །ཡང་ཁམས་དྲུག་ཅུའི་རྣམ་ཤེས་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ལ་ཁམས་སུ་བཤད་པའི་ས་སོགས་ཁམས་དྲུག་གི་ནང་གི་ཁམས་ལ་
ཟག་བཅས་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པར་བྱེ་སྨྲས་འདོད་དེ། སྐབས་འདིའི་ཁམས་དྲུག་གི་ཁམས་དེ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ས་བོན་ལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིའི་བཤད་གཞིའི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་ཁམས་

[088A]༄༅། །དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཁམས་དྲུག་བ་རྟེན་ནས་མའི་མངལ་དུ་བུ་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ནི་དེ་ལྟར་མི་རུང་བ་དེས་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་
པའི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ལ། སྐབས་འདིའི་ཁམས་རེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་གིས་སོགས་ཁམས་དྲུག་གི་རྣམ་ཤེས་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་མི་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཁམས་དྲུག་པོ་འདི་
དག་ནི། ཞེས་པ་ནས། འདི་དག་ནི་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སེམས་ནས་འཆི་བའི་སེམས་ཀྱི་བར་སྐྱེ་བའི་གཞིར་གྱུར་པ་སྟེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སྐབས་འདིའི་ནམ་མཁའི་ཁམས་
དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་བ་ཉིས་ནི་ཁམས་རེ་གཉིས་དྲུག་ཚན་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ལྔ་ཅད་བྱེད་ཡིན་གྱི་ཁམས་བཙོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་འཆད་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེར་གང་དག་སའི་ཁམས་དང། ནས་
དེ་ལས་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་བཤད་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། གང་སྤེལ་ལས། དེར་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་མང་པོའི་མདོར་རོ། །གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་བཤད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་
མཁའ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་གཉིས་ཀྱིའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་གི་རྒྱ་མཚན་མ་གོ་བ་སྔ་མ་མང་བོས་མུན་རྡོ་མང་བོ་བྱས་སྣང་བས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཉི་མའི་འོད་སྟོང་སྤྲོས་སོ། །སྨྲས་པ། ནམ་མཁའི་

[088B] །མ་བཞག་བྱེ་སྨྲའི་ཆོས་མངོན་བཤད་འདོད་ཁྱོད། །སྟེང་གི་རྣ་བའི་སྒྲུབ་ཆོས་མཁན་གྱུར་བཞིན། །ཟག་བཅས་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ན་ཁམས་འདོད་ནའང། །མཐོང་མཐོང་གླེགས་བམ་ཆ་ཀུན་གཅིག་
བྱེད་པ། །མང་མང་སྨན་ཀུན་ཟ་བའི་བླུན་པོ་བཞིན། །འགྲིགས་འགྲིགས་དོན་བྲལ་མཁས་དབང་མདུན་ས་རུ། །ཐོམ་ཐོམ་[?]སྨྲ་བའི་ལྔགས་དེ་ཐུང་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།གསུམ་
པ་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དང་སུ་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་དང། བཅས་མ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དང། གྲུབ་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དང། བྱུང་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དང། ལྟ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་དྲུག་
ལས༑ དང་པོ་ལ། བསྟན་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དང། ཐོགས་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དང། དགེ་སོགས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དང། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་བཤད་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་འཆད་པར། བསྟན་ཡོད་
འདིར་ནི་གཟུགས་གཅིག་བུ། །ཞེས་བྱུང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཆོས་ཅན་ཁྱོད་ཀྱི་ནང་ནས་བསྟན་ཡོད་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་པུ་དང་ལྷག་མ་བཅུ་བདུན་བསྟན་མེད་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་བཅོ་བརྒྱད་ལས་མིག་ཤེས་ཀྱི་
ཡུལ་དུ་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་གཅིག་པུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། འདིར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དག་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་གཅིག་ཁོ་ན་བསྟན་དུ་ཡོད་པའོ་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཕྱིར་

[089A]༄༅། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འཆད་པར། ཐོགས་དང་བཅས་པ་གཟུགས་ཅན་བཅུ། ཞེས་བྱུང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཆོས་ཅན་
ཁྱོད་ཀྱི་ནང་ནས་ཁམས་གཟུགས་ཅན་བཅུ་ཐོགས་བཅས་དང་ལྷག་མ་བརྒྱད་ཐོགས་མེད་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་བཅུ་སྒྲིབ་པའི་ཐོགས་བཅས་དང་ལྷག་མ་བརྒྱད་སྒྲིབ་པའི་ཐོགས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འདིའི་མདོ་ལས་
དགེ་སློང་མིག་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་གཟུགས་ཅན་དང་བ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའོ་སོགས་ཀྱིས་དབང་པོ་ལྔ་བསྟན་མེད་ཐོགས་བཅས་དང་ཡང། མདོ་ལས་
དགེ་སློང་གཟུགས་ནི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་གཟུགས་ཅན་བསྟན་དུ་ཡོད་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །དགེ་སློང་སྒྲ་ནི་ཕྱི། ཞེས་པ་ནས་གཟུགས་ཅན་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་
པའོ་སོགས་ཀྱིས་རེག་བྱའི་བར་བསྟན་མེད་ཐོགས་བཅས་སུ་བཤད་ཅིང་ཡང། མདོ་ལས། དགེ་སློང་ཡིད་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་དང། དགེ་
སློང་ཆོས་ནི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཅིག་གིས་མ་བསྡུས་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་བསྟན་དུ་ཡོད་མེད་དང། ཐོགས་པ་ཡོད་མེད་ཐམས་ཅད་

[089B] །དེ་བཅུ་ཆོས་ཅན། སྒྲིབ་པའི་ཐོགས་བཅས་ཡིན་ཏེ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་གོ་སར་རང་དུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཅན་ཕན་ཚུན་འབྱུང་བ་ལ་རྟུག་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐོགས་པ་ཆོས་ཅན། གསུམ་
ཡོད་དེ། སྒྲིབ་པས་ཐོགས་པ་དང། ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་དང། དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཅན་བཅུ་དེ་ཡིན་པར་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དབང་པོ་ལྔ་
སོགས་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དབང་པོ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དང་ཕྲད་པ་ལ་དེ་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དབང་པོ་ཆུ་དང་ཕྲད་པ་ལ་ཐོགས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གདགས་པ་ལས་
ཆུ་ལ་ཐོགས་ལ་སྐམ་ལམ་ཡིན་པ་ཡོད་དེ། ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བཤད་གང་སྤེལ་ལས། རང་གི་ཡུལ་ཆུ་ལ་ཐོགས་པ་སྟེ། ཡུལ་ཆུ་དང་ཕྲད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་ཀྱང། ཆུ་ལ་ཐོགས་ལ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ཆུ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ལ་ཐོགས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་ཡོད་ཅིང། མིག་
གཅིག་པུ་ལའང་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཆུ་ལ་ཐོགས་ལ་སྐམ་ལ་མི་ཐོགས་པ་དང། སྐམ་ལ་ཐོགས་ལ་ཆུ་ལ་མི་ཐོགས་པ་དང། གཉིས་ཀར་ཐོགས་པ་དང་གཉིས་ཀར་མི་ཐོགས་པ་དང། མཚན་མོ་ཐོགས་ལ་ཉིན་མོ་མི་ཐོགས་པ་དང། དེ་བཟློག་

[090A]༄༅། །པ་དང། གཉིས་ཀར་ཐོགས་པ་དང། གཉིས་ཀར་མི་ཐོགས་པ་སྟེ། མུ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་བོ་ནི། ཉའི་མིག་ལྟ་བུ་དང་གཉིས་པ་ནི། མི་ཕལ་ཆེར་གྱི་མིག་ལྟ་བུ་དང། གསུམ་པ་ནི། ཆུ་
སྲིན་གྱིས་པ་གསོང་དང་སྦལ་བའི་མིག་ལྟ་བུ་དང། བཞི་པ་ནི་གཉིད་ལོག་པའི་དུས་ཀྱི་མིག་དང། མངལ་དུ་འཆི་བའི་མིག་ལྟ་བུ་དང། ལྔ་པ་ནི། མི་ཕལ་ཆེར་གྱི་མིག་ལྟ་བུ་དང། དྲུག་པ་ནི་འུག་པ་དང་ཕ་བང་གི་མིག་ལྟ་བུ་དང་
བདུན་པ་ནི། གུང་དང་བྱི་བ་དང་ཁྱི་རྟ་ཝ་གསུམ་གྱི་མིག་ལྟ་བུ་དང། བརྒྱད་པ་ནི། གཉིད་དང་སྙོམས་འཇུག་དུས་ཀྱི་མིག་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། རྣམ་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངལ་དུ་དེས་བར་འཆི་བ་དང་དམིགས་
བ་གཞན་ལ་སེམས་གཡེང་པ་དང། འགོག་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དག་ཏུ་སྐྱེས་བ་རྣམས་ཀྱི་མིག་ནི་གཉིས་ཀར་ཡང་མི་ཐོགས་
སོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ལ་ཐོགས་བཅས་དང་སྒྲིབ་པའི་ཐོགས་བཅས་དོན་གཅིག་གམ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ཡིན་མིན་ཅི་རིགས་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། ཡུལ་ལ་ཐེགས་པ་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པའི་ཐོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་
མུ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས་དང། ཡུལ་ལ་ཐོགས་བཅས་མ་ཡིན་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཐོགས་བཅས་ཡུལ་ལྔ་ལྟ་བུ་དང། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དབང་པོ་ལྔ་ལྟ་བུ་དང། ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ལྡན་མིན་རྣམས་དང་འདུས་མ་

[090B]གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་དང་དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་དོན་གཅིག་གམ་ཞེ་ན་མུག་སུམ་ཡོད་དེ། དམིགས་པར་ཐོགས་ལ་ཡུལ་ལ་
མི་ཐོགས་པ་མེད་པས་མུ་གསུམ་ལས་མི་འོངས་ལ། ཡུལ་ལ་ཐོགས་ལ་དམིགས་པར་མ་ཐོགས་པ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་ལྟ་བུ་དང། གཉིས་ཀར་ཐོགས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་མཐའ་དག་དང། གཉིས་ཀར་མི་ཐོགས་པ་ནི་ཡུལ་ཅན་མ་
ཡིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་དགག་གཞག་སྤངས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐབས་འདིའི་ཡུལ་དང་དམིགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། ཡུལ་དང་ཤེས་བྱང་དམིགས་པ་དོན་གཅིག་
པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། དེའི་ཡུལ་ཡིན་ན་དེའི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མིག་དབང་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་
རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབང་པོ་དང་ཤེས་པ་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་བེམ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། གང་
ཞིག་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དམིགས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གང་རུང་ཁོ་ནའི་ཡུལ་དུ་བཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། དམིགས་

[091A]༄༅། །པ་ལ་ཐོགས་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་དམིགས་པ་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཁོ་ནའི་རང་གི་དམིགས་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་གཞག་ག་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཡུལ་ཅན་དེའི་འཇུག་ཡུལ་བཞག་ཏུ་ཡོད་ན་བཟུང་ཡུལ་དང་དམིགས་ཡུལ་བཞག་ཏུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན། མིག་དབང་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་བཟུང་ཡུལ་དང་དམིགས་
ཡུལ་བཞག་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་འཇུག་ཡུལ་བཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་རང་གི་ཡུལ་གཟུགས་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཡུལ་གཟུགས་ཁམས་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཁྱོད་དེ་ལ་
ཐོགས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། རང་གི་ཡུལ་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ཐོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གི་དེའི་འཇུག་ཡུལ་
བཞག་ཏུ་ཡོད་ན། དེའི་འཇུག་ཡུལ་ཡོད་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་དབང་དང། གངས་རི་སྔོན་པོ་མཐོང་བའི་མིག་དབང་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ནམ་མཁའི་སྐྲ་ཤད་དང་གངས་རི་
སྔོན་པོ་དེར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་པའི་བཟུང་འཇུག་གི་ཡུལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་དག་ཏུ་གསུངས་མོང། བོད་ཀྱི་རྟོག་གེ་བ་དག་གིས་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་བཤད་པར་གཞན་སྡེའི་ཡུལ་བརྐུས་སྙམ་ནས་ཚད་མ་

[091B]བདག་ཉིད་ལེགས་པར་འདོད་པའི་དཔྱོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་འདྲ་སྤངས་རིགས་སོ། །རང་ལུགས་ནི། སྐབས་འདིའི་དམིགས་པ་དང་ཡུལ་གཉིས་ལ་བྱེ་བྲག་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ་
དམིགས་པའི་ཐ་སྙད་ཡུལ་ཅན་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གིས་འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་ཤིང། ཡུལ་ནི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དང་དབང་པོ་སོགས་ཀྱིས་དེ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པས་ཀྱང་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་ཡུལ་དང་དམིགས་པ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་
ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། གང་ལ་གང་ཞིག་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཡིན་ལ་གང་ཞིག་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ད་དུང་སྦྲོ་བྱ་མང་མདོ་རེ་ཞིག་བཞག་གོ། །གསུམ་
པ་འཆད་པར། ལུང་མ་བསྟན་བརྒྱད་དེ་དག་ཉིད། །གཟུགས་སྒྲ་མ་གཏོགས་གཞན་རྣམ་གསུམ། །ཞེས་བྱུང། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བཅོ་བརྒྱད་ལས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་དུ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་བརྒྱད་ཡོད་
དེ༑ གཟུགས་ཅན་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལས་གཟུགས་དང་སྒྲ་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་ལྷག་མ་གཟུགས་ཅན་བརྒྱད་པོ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་མ་བསྟན་བརྒྱད་དེ་དག་ཉིད། །གཟུགས་སྒྲ་མ་གཏོགས། ཞེས་སོ། །བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བརྒྱད་བོ་དེ་
དག་ལས་གཞན་པའི་ཁམས་ལྷག་མ་བཅུ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་ནང་ཚན་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་མཆགས་པ་སོགས་དང་མཚུངས་ལྡན་དགེ་པ་དང། ཆགས་སོགས་དང་མཚུངས་

[092A]༄༅། །ལྡན་མི་དགེ་པ་དང། དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་སེམས་བདུན་ལུང་མ་བསྟན་དང། ཆོས་ཁམས་ལ་ཡང་མ་ཆགས་པ་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་ལྔ། དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཚོར་སོགས་མཚུངས་
ལྡན་གྱི་དང་དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་སྐྱེ་བ་སོགས་དང་རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པ་སོགས་ཀུན་སློང་གི་དགེ་བ་དང་འགོག་བདེན་དོན་དམ་པའི་དགེ་པ་ཡང་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཁམས་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཆགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་
མི་དགེ་པ་དང། ཚོར་སོགས་མཚུངས་ལྡན་གྱི་དེ་དང། དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་པའི་སྐྱེ་བ་སོགས་རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པ་ཀུན་སློང་གི་དེ་དང། དེ་གཉིས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་བདུན་དང། ཆོས་ཁམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ལུང་
མ་བསྟན་སོགས་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་པའི་ལུས་ངག་གི་ལས་གཟུགས་སྒྲ་ལ་དགེ་སོགས་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་བཤད་ནི། ལུང་མ་བསྟན་བརྒྱད་ཆོས་ཅན། ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་བྱ་
སྟེ༑ དགེ་དང་མི་དགེ་གང་རུང་དུ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པས་ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་བྱ་ཡི་སྦྱིར་ལུང་ལས་མ་བཤད་ཅེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་དགེ་པ་ནི་དགེ་པའི་སྒྲ་བཤད་ལས་ལོག་པས། རྟོགས་སླ། མ་ཆགས་པ་ཆོས་
ཅན༑ དགེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དགེ་པའི་སྐད་དོད་ཀུ་ཤིའི་ཀུ་ངན་བའམ་སྨད་པ་ཡིན་པས་ན་སྨད་པ་ལས་འདས་ཤིང་སོང་ལ་རྒལ་བས་ན་དགེ་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། སྨད་པ་ལས་འདས་ཤིང་སོང་ལ་

[092B] །ཞེས་སོ། །ཡང་ན་ཀུན་པ་དང་ངན་པ་དང་ཤ་སེལ་བ་སྟེང་ན་པའི་ནད་སེལ་བར་སོན་པས་ན་དགེ་བ་སྟེ། གང་སྤེལ་ལས། དགེ་བ་ནི་ནད་དང་བྲལ་བ་སྟེ་སོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཡང་ཀུན་ཤ་ལའི་ཤེས་རབ་ནི་ཀུ་ཤ་ལྟར་རྣོབས་ཀུ་ཤ་དང། ལ་ནི་དེ་ལེན་ཞིང་ཀུན་ཏུ་ལེན་པས་ན་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འགྲེལ་བཤད་གཉིས་ལས་སོ། །བཞིབ་འཆད་པར། འདོད་ཁམས་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ་།ནས་
ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁམས། །ཞེས་བྱུང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཁམས་གསུམ་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། འདོད་ཁམས་ན་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དེ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་འདོད་པའི་སྲེད་པའི་བདག་གིར་བྱས་
པའི་མ་བྲལ་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་དེ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བཅུ་བཞི་ཡོད་དེ། དེར་སྐྱེ་བ་ལ་ཁ་མ་ཟས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་དགོས་པས་ཡུལ་དྲི་རོ་མེད་ཅིང་ཡུལ་མེད་པས་ཡུལ་ཅན་སྣ་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་
མེད་ལ་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང་མ་བྲལ་བས་ཁམས་ལྷག་མ་བཅུ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་གི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེར་སྐྱེ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། འདི་སྐད་དུ་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་
ལ་སྲེད་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་པས་དེ་ན་སྣ་ལྕེའི་དབང་པོ་དག་ནི་ཡོད་ཅིང་དྲི་དང་རོན་མི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དེ་དག་ལས་གཟུགས་མེད་དུ་གཏོགས་པ་ཡིད་དང་ཆོས་ཁམས་དང་རྣམ་

[093A]༄༅། །ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཁོ་ན་དེར་སྐྱེ་བས་ན་གཟུགས་ཅན་བཅུ་མེད་ལ་རྟེན་དབང་པོ་ལྔ་དང་དམིགས་པ་ཡུལ་ལྔ་མེད་པས་རྣམ་ཤེས་ལྔ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་ལ་རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔ་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །གསུམ་པ་ལ། ཟག་པ་དང་བཅས་མ་བཅས་དང། རྟོགས་པ་དང་བཅས་མ་བཅས་དང། དམིགས་
པ་དང་བཅས་མ་བཅས་གསུམ་ལས། དང་པོ་འཆད་པར། དེ་གསུམ་ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཟག་བཅས་སོ། །ཞེས་བྱུང། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ངང་ཆོས་ཁམས་དེ་གསུམ་ལ་ཟག་བཅས་
ཟག་མེད་གཉིས་ཡོད་དེ། ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ལ་ལམ་བདེན་དུ་གཏོགས་པ་ཟག་མེད་དང་མ་གཏོགས་པ་ཟག་བཅས་དང། ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ལམ་བདེན་དུ་གཏོགས་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་གསུམ་ཟག་མེད་དང། འདུས་བྱས་
རྣམས་ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མ་བཅོ་ལྔ་ཆོས་ཅན། ཟག་བཅས་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་སྤང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་དངོས་དང་རྩོད་སྤོང་གཉིས། དང་པོ་འཆད་པར། རྟོག་དང་དཔྱོད་དང་བཅས་པ་ནི།།
ནས༑ ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གཉིས་ཀ་སྤངས། །ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་བྱུང། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔ་པོ་ཡང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་ཀ་དང་བཅས་

[093B] དེ་རྣམས་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་རྩིད་ཞིབ་ཀྱི་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་དང་མཚུངས་ལྡན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་པའི་སྒྲ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཁམས་ཐ་མ་གསུམ་ལ་དེ་གཉིས་ཀ་དང་བཅས་པ་དང། རྟོག་མེད་དཔྱོད་བཅས་དང། རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཀ་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། འདོད་པའི་རྟོག་དཔྱོད་གང་རུང་མ་
ཡིན་པའི་ཐ་མ་གསུམ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཙམ་པོ་བའི་ཁམས་ཐ་མ་གསུམ་ནི་དང་པོ་ཡིན། བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐ་མ་གསུམ་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་
གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཁམས་ཐ་མ་གསུམ་དང་ལྷག་མ་བཅོ་ལྔ་ནི་གཉིས་ཀ་སྤངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ངོ་བོ་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཀྱང་རྟོག་བཅས་ཡིན་མི་དགོས་ཏེ། རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པ་གཉིས་པ་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པས་
རྟོག་བཅས་མ་ཡིན་པར་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་བཅས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་དཔྱོད་པ་སོགས་ལ་རིགས་འདྲ། གཉིས་པ་རྩོད་སྤོང་འཆད་པར། དེས་པར་རྟོག་དང་རྗེས་དྲན་པའི། །ནས། ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད། །ཞེས་
བྱུང༑ ཁོ་ན་རེ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་བཅས་ཡིན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྔོན་པོ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་མེད་དུ་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་

[094A]༄༅། །ཕྱིར་ཟེར་ན། །བྱེ་སྨྲ་ན་རེ༑ སྐྱོན་དེ་མི་འཇུག་པར་ཐལ། རྟོག་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང། དེས་རྟོག་གི་རྟོག་པ་དང་རྗེས་དྲན་གྱི་རྟོག་པ་གསུམ་ཡོད་པར་གྲགས་པ་ལས། འདི་ལྔ་ངོ་བོ་ཉིད་
ཀྱི་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཀྱང་[?]རེས་རྟོག་དང་རྗེས་དྲན་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པས་མདོ་ལས་རྟག་བྱ་[?]ལ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྟ་རྐང་བ་གཅིག་ལས་མེད་པས་རྐང་བའི་བྱ་བ་མི་ནུས་པས་རྐང་མེད་ཟེར་བ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་གཅིག་
ལས་མེད་པ་ལ་ཡང་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་མེད་པས་རྟོག་མེད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟ་རྐང་བ་གཅིག་པ་ལ་རྐང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་
བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་གྲགས་ཞེས་པ་བྱེ་སྨྲ་འདོད་པ་དང་སློབ་དཔོན་རང་ལུགས་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། གྲགས་ཏེའི་སྒྲ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་པའི་ཚིག་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། །ཞེས་དང་
རྒྱལ་སྲས་མ་ལས་ཀྱང། རང་གི་བསམ་པ་ནི། རྟོག་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ངེས་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་དེ། རང་གི་གྲོགས་རྣམ་ཤེས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ། གཡེང་པ་
རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་བྱུང་བ། ངོ་བོ་ཤེས་རབ་རང་ཡུལ་དོན་སྦྱིའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དྲན་རྟོག་གི་ངོ་བོ་ཡོད་དེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མཉམ་རྗེས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་

[094B] རྟོག་པ་གསུམ་གྲུབ་མཐའ་གོང་མས་ཀྱང་འདོད་དེ། དབུས་མཐའ་ལས། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ནི། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །གསུམ་པ་
དམིགས་པ་དང་བཅས་མ་བཅས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འཆད་པར། དམིགས་བཅས་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཕྱེད་ཀྱང། ཞེས་བྱུང། བཅོ་བརྒྱད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དམིགས་བཅས་དང་དམིགས་མེད་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་ནང་
ཚན་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱེད་སེམས་བྱུང་དང་ཁམས་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་དམིགས་བཅས་དང་ལྷག་མ་གཟུགས་ཅན་བཅུ་དང་ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱེད་འདུས་མ་བྱས་དང་ལྡན་མིན་རྣམས་ཏེ་ཁམས་ཕྱེད་དང་བཅུ་གཅིག་
དམིགས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །བཞི་བ་ལ་ཟིན་མ་ཟིན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང། འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང། བསགས་མ་བསགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང། གཅོད་བྱ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང། བཞི་
དང་པོ་འཆད་པར། མ་ཟིན་དགུ། །བརྒྱད་པོ་དེ་དག་རྣམས་དང་སྒྲ་།དགུ་པོ་གཞན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས། །ཞེས་བྱུང། བཅོ་བརྒྱད་ཆོས་ཅན་ཁྱོད་ལ་ཟིན་མ་ཟིན་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ལས་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ཆོས་
ཁམས་དང་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་རྣམས་དང་སྒྲ་སྟེ་ཁམས་དགུ་ནི་དབང་པོས་མ་ཟིན་པས་ན་མ་ཟིན་པ་དང། ལྷག་མ་དགུ་ལ་དབང་བོས་ཁྱབ་པས་ཟིན་པ་དགུ་དང། དབང་བོས་མ་ཁྱབ་པ་མ་ཟིན་པ་དགུ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་

[095A]༄༅། །ཟིན་པའི་དོན་ཡོད་དེ། སེམས་ཀྱི་རྟེན་པ་དབང་པོས་ཁྱབ་པ་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཟིན་པ་ཞེ་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་
ཕྱིར༑ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་བཟུང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱེ་སྨྲས་གཞན་ཞིག་འདོད། །གཉིས་
པ་འཆད་པར། རེག་བྱ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །ནས། ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང། །ཞེས་བྱུང། བཅོ་བརྒྱད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་འབྱུང་བ་འབྱུང་འགྱུར་ཡིན་མིན་ཆ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ལ་རེག་བྱ་ལ་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་གཉིས་
ཀ་ཡོད། ལྷག་མ་གཟུགས་ཅན་དགུ་པོ་དང་ནི་ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཀྱང་འབྱུང་འགྱུར་ཁོ་ན་དང་ལྷག་མ་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རེག་
བྱ་ལ་འབྱུང་བཞི་དང་འཇམ་རྩུབ་སོགས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རེག་བྱ་བདུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་སངས་རྒྱས་ལྷན་རེ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ནི་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཟེར། དེ་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ནི་གྲངས་དང་འགལ། ངོ་བོ་དང་ཡང་
འགལ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདི་དག་ནི་བཞི་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བཞི་ཉིད་དུ་ངེས་བཟུང་བྱས་པའི་འབྱུང་བཅུར་འདོད་བ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་ཅན་

[095B] གང་སྤེལ་ལས། བཞི་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བཟུང་པས་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཅུ་དག་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འདིས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་མི་རུང་བར་ཡང་
འཕེན་ནོ། །གཞན་ཡང། མིག་ལ་སོགས་དང་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་བཞི་ཡང་ཆོས་ཅན། སྲ་པ་སོགས་བཞི་པོ་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མིག་སོགས་བཞིའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འབྱུང་བ་དང་སྲ་བ་སོགས་རེག་བྱ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་དང་སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བཟུང་
པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་དག་ཀྱང་རེག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ངེས་ནས་སོགས་འབྱུང་བཞིན་ཡང་གསུངས་སྒྲ་དྲི་རོའི་སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མིག་སོགས་བཞི་གང་རུང་གིས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་
སྤེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་ས་ལ་སོགས་པ་དག་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་དང་སྒྲའི་དང་དྲིའི་དང་རོའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་ཡང་ཆོས་ཅན། འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལུས་ཀྱི་
དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་རིགས་པས་བསྒྲུབ་ནས་ལུང་གིས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་ཐལ། མདོ་ལས་

[096A]༄༅། །དགེ་སློང་མིག་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་བར་ལ་རྒྱུར་བྱས་གཞེས་གསུངས་ལ། ཡང་མདོ་ལས། དགེ་སློང་གཟུགས་རྣམས་ནི་
ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་བཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དྲའི་བར་དུ་ཡིན་ལ་རེག་བྱ་ལ་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་གཉིས་ཀ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། རེག་བྱ་རྣམས་ནི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ཏེ་
འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་དང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན། མདོ་ལས། གང་མིག་གི་ཤའི་གོང་བུ་ལ་སྲ་བ་འཁྲང་བར་གྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་གསུངས་པ་མི་འཐད་
བ་ཐལ། མིག་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མིག་དང་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པའི་ཤའི་གོང་བུ་ལ་དེ་སྐད་བཤད་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་འཆད་པར། གཟུགས་ཅན་བཅུ་ནི་བསགས་པའོ། །ཞེས་བྱུང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་
ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བསགས་མ་བསགས་ཀྱི་ཆ་གཉིས་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཅན་བཅུ་རྡུལ་ཕར་རབ་འདུས་བས་ན་[?]པ་དང། སེམས་བདུན་ཆོས་ཁམས་དང་བརྒྱད་མ་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་ན། མི་ཤེས་
པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྫས་རྡུལ་དང་བསགས་རྡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རྫས་རྡུལ་གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་མཉམ་དང། བསགས་གྲས་རྡུལ་དེ་ལས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། རྫུལ་རྫས་བརྒྱད་འདུས་ཞེས་པའི་རྫས་བརྒྱད་བོ་དི་རྡུལ་བརྒྱད་དུ་ཁས་ལེན་

[096B] རྫས་རྡུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འབྱུང་བཞི་རེ་རེའི་རྫས་ཙམ་གྱི་རྡུལ་དང་འབྱུང་འགྱུར་བཞི་རེ་རེ་ཙམ་གྱི་རྡུལ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སའི་རྫས་ཁོ་ནའི་རྡུལ་ཆོས་ཅན། རིལ་རིལ་དུ་མི་
གནས་པར་ཐལ། ཁྱོད་རལ་བོར་སྡུང་བའི་ཆུའི་རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། དེས་ལྷག་མ་གོ་གཞན་ཡང། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བསགས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་
འགྲེལ་ལས། ཐམས་ཅད་པས་ཕྲ་བའི་གཟུགས་ནི་བསགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ཆེས་ཆུང་བ་ནི་མི་མངོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །བཞི་བ་འཆད་པར། གཅོད་བྱེད་བཅད་པར་བྱ་བ་ཉིད། །ནས། སྲེག་
དང་གཞལ་ལ་མི་མཐུན་སྨྲ། །ཞེས་བྱུང། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་གཅོད་བྱེད་དང་བཅད་བྱ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། གཅོད་བྱེད་སྟ་རེ་དང་བཅད་བྱ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་
གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་བྱ་བཞི་པོ་རྣམས་ལ་འཇོག་པ་གང་ཞིག་ཁམས་ལྷག་མ་བཅུ་བཞི་ལ་གཅོད་བྱེད་དང་བཅད་བྱ་བཞག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བསགས་པའི་རྒྱུན་འབྲེལ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྒྱུན་
འབྲེལ་བ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་བཅད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྒྲལ་རྒྱུན་མེད་ཅིང་ཕྱི་རོལ་ཞེས་པས་ནང་གི་ཁམས་བཅུ་གཉིས་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་ཅིང་དེ་དག་ལ་གཅོད་བྱེད་དང་བཅད་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དབང་

[097A]༄༅། །པོ་ལྔ་འོད་ལྟར་དྭངས་ཤིང་ཐོགས་མེད་བརྒྱད་ནི་བསགས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར། བཅོ་བརྒྱད་ལས་སྲེག་བྱ་དང་འཇལ་བྱའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། གཅོད་བྱ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཁམས་བཞི་བཞག་པ་
བཞིན་དུ་སྲེག་བྱ་བུད་ཤིང་དང་འཇལ་བྱེད་སྲང་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་བཞི་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། སྲེག་བྱེད་དང་འཇལ་བྱེད་ལ་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྲེག་པར་བྱེད་པ་མེ་དང་རྩི་དྲག་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཅིང་ཁམས་
བཞི་བོ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་བསྲེག་བྱ་ཡང་ཡིན་ལ་ལན་ཚ་སོགས་འཇལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ནི་སྲང་མགོ་དམའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པོ་དེ་ཉིད་སྲེག་བྱེད་ཡང་ཡིན་ལ་འཇལ་བྱ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་ཅིང་ལ་ལ་ན་རེ་
[?]ཁོ་ན་སྲེག་བྱེད་དང་ལྕི་བ་ཁོ་ན་འཇལ་བྱེད་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་བྱུང་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ལ་བྱུང་མ་བྱུང་གི་སྒོ་ནས་དང། ཕྱི་ནང་གི་སྒྲོ་ནས་དང། རྟེན་བཅས་དེ་མཚུངས་སྒོ་ནས་དང། སྤང་བྱ་ཡིན་མིན་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་
དང་བཞི། དང་པོ་བྱུང་བ་སྤྱིར་བཤད་པ་དང། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མཚུངས་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལས། རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་དང། རྒྱས་བྱུང་དང། རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་དང། རྫས་ལྡན་གྱི་ཁྱད་པར་
དང། སྐད་ཅིག་མའི་དབྱེ་བ་ལྔ་ལས། དང་པོ་འཆད་པར། རྣམ་པར་སྨིན་ལས་བྱུང་བ་དང། །ནང་གི་ལྔ། །ཞེས་བྱུང། མིག་སོགས་ནང་གི་དབང་པོ་ལྔ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དགེ་མི་དགེའི་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་ལྔ་

[097B] ངན་འགྲོའི་ཁྱོད་ལྔ་ནི་མི་དགེའི་དང་བདེ་འགྲོའི་ཁྱོད་ལྡན་ནི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་སྒྲ་དོན་གཉིས་ཡོད་དེ། རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པས་ན་དེ་ལྟར་དང། རྣམ་པར་སྨིན་
ཟིན་ལས་སྐྱེས་པས་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་པ་འཆད་པར། རྒྱས་ལས་བྱུང་བ་ནང་གི་ལྔ། །ཞེས་བྱུང་[?]མིག་སོགས་ལྔ་ཆོས་ཅན། རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཟས་དང་ཁྲུས་སྐུ་མཉེ་སོགས་
ལེགས་སྤྱད་དང། གཉིད་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་དག་གིས་ཁྱོད་རྒྱས། དེས་དབང་རྟེན་ཁོག་པ་རྒྱས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་མིག་སོགས་རང་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ལས་བྱུང་བ་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་ཡང་བྱུང་བ་གཉིས་གང་
རུང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་མེད་དེ། རང་འགྲེལ་ལས་རྒྱུ་མཐུན་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མེད་དེ། དེ་དག་ལ་མ་གཏོགས་པ་རྒྱུ་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། རང་འགྲེལ་
ལས༑ སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་གཞན་ནི་རྒྱུ་མཐུན་ལས་མ་བྱུང་བའི་འགའ་ཡང་མེད་དེ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་
ནི་མགུལ་བ་སོགས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྒྱས་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ནི་རྒྱས་བྱུང་དང། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྱུང་བ་དང་ཐ་མི་དད་པར་འདུག་པ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་མེད་དེ། འདོད་དགུར་

[098A]༄༅། །སྒྲ་བྱུང་ཆོག་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་འཆད་པར། རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས། །ཐོག་པ་མེད་བརྒྱད་དག་གཞན་རྣམ་གསུམ། །ཞེས་བྱུང། ཐོག་མེད་རྣམ་ཤེས་བདུན་དང་
སེམས་བྱུང་དང་བརྒྱད་ཆོས་ཅན། རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་དང་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཡིན་ཏེ། སྐལ་མཉམ་ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་དང། རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཡིན་པའི་
ཕྱི༑ [?]གཏོགས་པ་པའི་གཞན་བཞི་ཆོས་ཅན། བྱུང་བ་གསུམ་ཀ་ཡོང་དེ། རྒྱས་བྱུང་གི་ཚོགས་པར་ཡོད་བརྒྱས་བྱུང་དང། རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་ཚོགས་པར་ཡོད་པ་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་དང། རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་
རྣམས་རྒྱུས་ཐུན་ལས་བྱུང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །བཞི་བ་ནི། རྫས་དང་ལྡན་ཅིག། །ཅེས་བྱུང། བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་འདུས་མ་བྱས་གཅིག་བུ་ཆོས་ཅན། རྟག་ཅིང་བརྟན་པའི་རྫས་ལྡན་
གྱི་ཁམས་ཡིན་ཏེ། བཅོ་བརྒྱད་ནང་ནས་ཁྱོད་འདུས་མ་ཡིན་གྱི་ཁྱོད་ལས་གཞན་པའི་ཕྱེད་དང་བཅོ་བརྒྱད་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་འདི་གཅིག་པུ་རྒྱུ་གསུམ་གང་ལས་ཡང་མ་བྱུང་བར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འདུས་
མ་བྱས་གསུམ་འདོད་པ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། སྔས་དང་ལྔ་ནས་རྣམས་ནི་དུ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་བ་འཆད་པར། ཐ་མ་གསུམ། །སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། ཞེས་བྱུང། སྡུག་

[098B]ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ་ཐ་མ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཆོས་ཅན། རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཟག་མེད་གང་ཞིག་རང་གི་ཟག་མེད་ཀྱི་སྐལ་མཉམ་གྱི་ཁམས་སྔོན་
དུ་ན་སོང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཤུགས་ལ་ཁམས་ལྷག་མའི་འདུས་བྱས་ལ་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བས་ཁྱབ་པར་བསྟན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་འདུས་བྱས་གཞན་ནི་རྒྱུ་མཐུན་ལས་མ་གྱུར་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ འདི། རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས། །ཐོག་པ་མེད་བརྒྱད། ཅེས་པའི་དམིགས་བསལ་ཡིན་པས། རིན་ཆེན་འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟ་ལས། མ་བྱུང་བ་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་གསུངས་ལ་འདིར་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་དུ་ཞེས་བྱུང་
བ་དང་མཐུན་པར་ས་བཅད་བྱས་པས་མི་འགལ་བར་ཤེས་པར་གྱིས་སྨྲས་པ། དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་ཨ་མྲའི་ཚལ། །སྲུང་བྱེད་རྒྱས་བྱུང་སྨིག་ཚེར་རླབས་བསྐོར། །རྒྱུ་མཐུན་སྨིན་དང་མ་སྨིན་སོ་སོའི་ཁམས། །རང་རྒྱུའི་
རྗེས་འགྲོའི་རོ་ནུས་མྱང་འདི་རྨད། །ལས་འབྲས་ཞིབ་ཞིབ་ཕྱོགས་འགའ་འང་མ་ཐོང་ཡང། །མིག་བསྒྲད་ཏུར་ཏུར་གཅེར་མཐོད་རྦད་ཁམས་ཅན། །བླུན་པོ་ཧྲིག་ཧྲིག་མིག་ལྡན་ཅེ་རེ་ལོང། །ཁྱོད་ནི་ལྷབ་ལྷབ་དམྱལ་བར་སྲེགས་
དོགས་སྐྲགས། །ཅེས་པ་འང་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།།།གསུམ་པ་ཐོབ་ཚུལ་འཆད་པར། མིག་དང་ནི། །རྣམ་ཤེས་ཁམས་དག་སོ་སོ་དང། །ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་འཐོབ་པ་ཡོད། །ཅེས་བྱུང། ཤེས་

[099A]༄༅། །བྱ་ཆོས་ཅན། མིག་དང་མིག་ཤེས་དང་ཚུལ་དང་ལྡན་ཚུལ་ལ་བཞི་བཞི་སོགས་དུ་མ་ཡོད་དེ། དེ་རེ་རེ་ལ་ཐོབ་ཚུལ་བཞི་དང་ལྡན་ཚུལ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཐོབ་ཚུལ་བཞི་ཡོད་དེ། སོ་
སོར་མིག་སྔར་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཐོབ་ལ་མིག་ཤེས་དེ་ལྟར་མིན་པ་དང། མིག་ཤེས་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཐོབ་ལ་མིག་དེ་ལྟར་མི་ཐོབ་པ་གཉིས་དང། དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཐོབ་པ་དང་ཡང་སྒྲས་དེ་གཉིས་མ་ཐོབ་པ་དང་བཞི་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ དང་པོ་ཡོད་དེ། འདོད་ཁམས་ན་རིམ་གྱིས་དབང་པོ་ཐོབ་མ་ཐག་པ་དང། གཟུགས་མེད་ནས་འཕོས་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་དུ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་གང་གི་
ཚེ་མིག་གི་དབང་པོ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་མིག་གི་ཁམས་ཁོ་ན་དང་མི་ལྡན་པ་ཐོབ་ཀྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་མ་ཡིན་ཏེ་སྔར་ཁོ་ནས་ལྡན་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བར་དོ་ནས་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་ཐོབ་
པའོ༑ ༑གཉིས་པ་ཡོད་དེ། གཟུགས་མེད་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་ནས་མིག་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་སོགས་ནས་འོག་མར་སྐྱེ་ཚེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་
མིག་ཤེས་གསར་ཐོབ་དང་མིག་ནི་ལྟར་ནས་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། དེའི་ཚེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་མི་ལྡན་པ་ཐོབ་ཀྱི་མིག་གི་ཁམས་དང་མི་ལྡན་པ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དབང་པོ་མ་

[099B] ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཡོད་དེ། གཟུགས་མེད་ནས་འདོད་ཁམས་དང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་བར་དོའི་དུས་མིག་དང་མིག་ཤེས་ལྷན་ཅིག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། བཞི་བ་ཡོད་དེ། ཁམས་འོག་
མ་གཉིས་ལས་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེས་པ་དང་གཟུགས་མེད་ནས་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེས་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་ཚུལ་བཞི་ཡོད་དེ། མིག་དང་ལྡན་ལ་མིག་ཤེས་མི་ལྡན་པ་དང། མིག་མི་ལྡན་ལ་མིག་ཤེས་ལྡན་
བ་དང༑ གཉིས་ཀ་ལྡན་པ་དང། གཉིས་ཀ་མི་ལྡན་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་ཕྱི་མ་གསུམ་དུ་སྐྱེས་ལ་མིག་ཤེས་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དང་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡོད་དེ་འདོད་ཁམས་
སུ་མིག་མ་ཐོབ་པ་དམུས་ལོང་དམ་མེར་མེར་ལྟ་བུ་དང། མིག་ཉམས་པའི་མིའི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་ཤེས་སྔར་བར་དོའི་དུས་ནས་ལྡན་ཟིན་ཅིང་མ་འོངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། དེ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་
འོངས་པ་ཁོ་ན་དང་ལྡན་གྱི་མིག་གི་ཁམས་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཡོད་དེ། གང་སྤེལ་ལས། གསུམ་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་མིག་ཐོབ་པ་དང་མཉམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པའོ།།
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་བ་སྔར་ལྟར་རོ། །མིག་དང་མིག་ཤེས་ཡུལ་གསུམ་ལས་མཚུངས་ལྡན་ནས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ཕྱི་ནང་གི་སྒོ་ནས་འཆད་པར། ནང་གི་བཅུ་གཉིས་གཟུགས་ལ་སོགས། །མ་གཏོགས་

[100A]༄༅། །ཞེས་བྱུང། བཅོ་བརྒྱད་ལས་ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ནང་གི་ཁམས་རྟེན་དབང་པོ་དྲུག་དང་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་དྲུག་དང་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ལ། ཕྱིའི་ཁམས་ནི་བཅུ་གཉིས་པོ་དེར་མ་གཏོགས་
པའི་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། བདག་མེད་ན་ཕྱི་ནང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལས་འབྲས་ལ་སྤྱོད་པའི་བདག་ཡོད་དེ་སེམས་ནི་ངར་འཛིན་གྱི་ང་ཞེས་འཛིན་པའི་དམིགས་རྐྱེན་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ལ་བདག་གི་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། མཁས་པ་བདག་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ནི། །དུལ་བའི་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང། མདོ་གཞན་ལས་ཀྱང། སེམས་དུལ་བ་ནི་
ལེགས་པ་སྟེ། སེམས་དུལ་བ་ནི་བདེ་བ་འདྲེན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། སེམས་ནི་ངར་འཛིན་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཅེས་ཉེ་བར་འདོགས་ཏེ། ཞེས་དང། སེམས་བདག་ཏུ་གྱུར་པའི་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྟེན་བཅས་དེ་མཚུངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ནི། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །རྟེན་པ་དང་བཅས་ལྷག་མ་ནི་།དེ་དང་མཚུངས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན། །གང་ཞིག་རང་གི་ལས་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱུང། ཆོས་
ཞེས་བྱ་བའི་ཁམས་ནི་ཆོས་ཅན། གཅིག་ཏུ་རྟེན་བཅས་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་ཤེས་སྦྱིར་ཞེ་ན་བཅས། སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་

[100B][?]འཆད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་རྟེན་བཅས་དང་དེ་མཚུངས་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་རང་གི་ལས་བྱེད་མི་བྱེད་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་སྟེ། ཁམས་གང་ཞིག་རང་གི་ལས་བྱེད་མཁན་བཅས་དང། དེ་གང་ཞིག་ལས་མི་བྱེད་པ་རྟེན་མཚུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ལས་བྱེད་པའི་དོན་ནི་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་པན་ཚུན་བརྟེན་པའམ་འཕྲད་པར་བྱེད་པ་ལ་
བརྟེན་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་དབང་པོ་མིག་གིས་ལྟ་བ་རྣ་བས་ཉན་པ་སོགས་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་གི་ཡུལ་དུ་གཏོང་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། དཔེར་ན་མིག་
གི་དབང་པོའི་བྱེད་པ་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་གཟུགས་གྱི་དེ་དག་གི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་ལྟ་བུ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཁ་ཆེ་བ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ལུགས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་དང་མི་མཐུན་
ཀྱང་མ་སྤྲོས་སོ། །བཞི་བ་སྤང་བྱ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་འཆད་པར། བཅུ་ནི་སྒོམ་པའི་སྤང་བྱ་ཡིན། །ལྔ་ཡང། ནས། གཟུགས་མིན་དྲུག་པ་མིན་སྐྱེས་མིན། །ཞེས་བྱུང། གཟུགས་ཅན་བཅུ་ཆོས་ཅན། སྒོམ་སྦང་
ཡིན་ཏེ། སྤང་བྱ་གང་ཞིག་མཐོང་སྤང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་ཤེས་ལྔ་ཡང་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པོ། ཁམས་ཐ་མ་གསུམ་ནི་ཆོས་ཅན། རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་དང་རྗེས་འབྲང་

[101A]༄༅། །ཐོབ་པ་དང་བཅས་པ་མཐོང་སྤང་དང། ཟག་བཅས་ལྷག་མ་སྒོམ་སྤང་དང། ཟག་མེད་སྤང་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གནས་མ་བུ་བ་རྣམས་ན་རེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་ངན་སོང་བའི་
ལུས་ངག་གི་ལས་ཆོས་ཅན། མཐོང་སྤང་ཡིན་པར་ཐལ། མཐོང་ལམ་སྐྱེས་པ་ན་འགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པས་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་འགགས་སོ། །ཞེས་དང། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་
ལོག་པར་མི་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཆོས་ཅན། མཐོང་སྤང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མ་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སོ་སྐྱེ་ཡང་ཡོད་པས་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་ཅིང། དགེ་རྩ་ཆད་པའི་དེ་ཡོད་པས་དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་
སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རན་སོང་བའི་ལུས་དག་གི་ལས་ཆོས་ཅན། ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་ཀྱང་མཐོང་སྤང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་པ་
པར་ངོས་བརྒྱུད་གང་གི་ཡང་ལོག་ཞུགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དྲུག་པ་ཡིད་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན་པའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་དང་དབང་ཤེས་གང་རུང་ཡིན་

[101B] སྐབས་འདིའི་བྲལ་བ་དང་སྦངས་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དུས་སོགས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྲལ་བ་ནི་བྲལ་བ་དང། རབ་ཏུ་བྲལ་བ་ནི་སྤངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་སྤེལ་ལས་སོ། །དྲུག་པ་ལྟ་སོགས་
ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ལ། ལྟ་བ་ཡིན་མིན་སྒོས་དང། རྣམ་ཤེས་ཡུལ་དུ་བྱུར་ཚུལ་གྱི་སྒོས་དང། རྟག་མི་རྟག་གི་སྒོས་དང། དབང་པོ་ཡིན་མིན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བཞི། དང་པོ་ལ་ལྟ་བའི་དབྱེ་བ་དང། མིག་
ལྟ་བར་སྒྲུབ་བ་དང། དབང་བོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་གསུམ། དང་པོ་འཆད་པར། མིག་དང་ཆེས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་ནི། །ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་བརྒྱད། །ནས། ལྟ་ཡིན། །ཞེས་བྱུང། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན་
བཅོ་བརྒྱད་ལས་ལྟ་བ་དང་ལྟ་མིན་གྱི་ཆ་གཉིས་ཡོད་དེ། མིག་དང་འཇིག་ལྟ་མཐར་ལྟ་ལོག་ལྟ་གསུམ་དང་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གཉིས་སྟེ་ལྟ་བ་ལྔ་དང་
འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་སློབ་པའི་ལྟ་བ་དང་མི་སློབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་བཅུ་བདུན་པོ་རྣམས་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཤེས་ཁ་
ན་དང་མཚུངས་ལྡན་ལ་འཇིག་རྟེན་བའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འཇོག་ཀྱང་དབང་པོའི་རྣམ་ཤེས་ལྔ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་བློ་ཤེས་རབ་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་རྟོག་མིང་དོན་

[102A]༄༅། །འཛིན་པའི་རྟོག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་པ་འཆད་བར། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་རྟེན་བཅས། །ནས། གསལ་བར་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱུང། མིག་
ཆོས་ཅན། ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། །གཟུགས་ལ་ལྟ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་སེམས་གཞན་དུ་ཞུགས་པའམ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མིག་
གིས་ཀྱང་མཐོང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མིག་ལ་རྟེན་བཅས་དང་དེ་མཚུངས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་རྟེན་བཅས་ཁོ་ནས་མཐོང་སྟེ། མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བའི་གྲོགས་སུ་རྣམ་ཤེས་དེས་བར་དགོས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་མིག་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནས་མཐོང་བར་འགྱུར་རམ་ཞེན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དེ་ལ་བརྟེན་བའི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནས་མཐོང་བ་ནམ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟན་རྣམ་ཤེས་
ནི་ཐོགས་མེད་ཡིན་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་གཟུགས་ཡང་མཐོང་དགོས་པ་ལ་མཐོང་བམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོ་ནི་སློབ་དཔོན་དང་མདོ་སྡེ་བ་མ་རངས་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། མིག་ཐོགས་བཅས་ཡིན་པས་མི་མཐོང་ན་
མཆིང་བུ་དང་ལྷང་ཚེར་དང་ཤེལ་དང་ཆུ་དག་གིས་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡང་མི་མཐོང་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐོགས་བཅས་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གང་སྣང་ལེག་གས་མེད་ན་བར་དུ་

[102B]སྐྱེ་བས་མི་མཐོང་ཞེས་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །ཁ་ཆེ་བྱེ་སྨྲས་མིག་གིས་མཐོང་རྣ་བས་ཐོས་སྣས་ཚོར་བ་སོགས་འདོད། འོན་ཡུལ་མིག་གཅིག་
གིས་མཐོང་དམ་གཉིས་ཀྱིས་མཐོང་ཞེན། ཆོས་མངོན་བ་ན་རེ། དེ་ལ་ངེས་པ་མེད་དེ་ཡུལ་དེ་ནི་མིག་ནི་གཉིས་ཀ་དག་གིས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཕྱིར། གཅིག་གིས་པ་ལྟས་པ་ལས་གཉིས་གྱིས་བལྟས་བ་གསལ་བར་
མཐོང་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྣམ་ཤེས་གཉིས་བརྟེན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟེན་དབང་པོ་སོ་སོར་ཆད་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་དེ་ལྟར་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡུལ་ན་མི་གནས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཁྱད་ཆོས་ལ། དབང་
སོ་ཡུལ་སྤྱོད་ཚུལ་དང། དབང་པོའི་རྟེན་དུ་གྱུར་ཚུལ་དང། ས་གར་གཏོགས་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་བོ་འཆད་པར། མིག་དང་ཡིད་དང་རྣ་བ་ནི། །ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་གསུམ་གཞན་དུ། །ནས། ཡུལ་ནི་མཉམ་
པ་འཛིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱུང། མིག་དང་ཡིད་དང་རྣ་བ་གསུམ་ནི་ཆོས་ཅན། ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་པར་འཛིན་ཏེ། མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཐག་རང་བོ་ནས་གཟུགས་མཐོང། །རྣ་བས་དེ་ལྟར་སྒྲ་ཐོས། །ཡིད་ཀྱིས་
དུས་གསུམ་ཀ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྣ་ལྕེ་ལུས་གསུམ་གྱིས་དེ་ལས་གཞན་དུ་ཡུལ་དང་ཕྲད་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ་སྣ་ལྕེ་ལུས་གསུམ་གྱིས་ནི་རང་དང་ཆེ་ཆུང་མཉམ་པའི་ཡུལ་འཛིན་

[103A]༄༅། །པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། །དེར་ཐལ། ལྕེ་དབང་གིས་རང་གི་རྔུལ་དང་མཉམ་པའི་རོའི་རྡུལ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིག་རྣ་བའི་ཡུལ་ཆེ་ཆུང་
མ་ངེས། རེ་འགའ་ཆེ་བ་རི་སོགས་དང། རེས་འགའ་སྐྲ་རྩེ་སོགས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་པ་འཆད་བར། ཐ་མའི་རྟེན་འདས་ལྔ་རྣམས་ཀྱི། །ནས། དེ་དག་གིས་ནི་རྣམ་ཤེས་བསྟན། །
ཞེས་བྱུང། ཐམ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་རྟེན་དུས་གསུམ་ག་མེད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་རྟེན་རང་དུས་ནས་འདས་པའི་ཡིད་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དབང་པོའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་
འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་གཉིས་ཡོད་དེ། རང་དུས་ན་འདས་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་མིག་ཡིན་པ་ནས། ལུས་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ལུས་ཡིན་པའི་བར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་མུ་བཞི་ཡོད་
དོ༑ ༑ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། མིག་སོགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཡུལ་དབང་གཉིས་ཀ་ལ་རག་ལས་ཀྱང་མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་ལ་རྟེན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དབང་པོ་ལྔ་གསལ་མི་གསལ་དུ་གྱུར་
པས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཡང་གསལ་མི་གསལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དབང་པོའི་རྣམ་ཤེས་ལྔ་ལ་ཡུལ་ལྔའི་སྒོ་ནས་མིང་མི་འདོགས་པར་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ནས། ལུས་

[103B]ཡོད་དེ། མིག་ནི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བདག་རྐྱེན་ཡིན་པ་ནས། ལུས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བདག་རྐྱེན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་
མཚན་གྱིས་ཡིན་ལ། ཡུལ་དྲུག་གིས་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བདག་རྐྱེན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མིག་གིས་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནའི་རྟེན་བྱེད་ལ་གཞན་ལྔའི་རྟེན་མི་བྱེད་པ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དོན་དང་
གཟུགས་ཁམས་ཀྱིས་མིག་ཤེས་དང། ཡིད་ཤེས་གཉིས་ཀའི་རྐྱེན་བྱེད་པས་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དབྱུག་གུས་བསྐུལ་ཀྱང་རྡ་གཙོ་བས་རྡའི་སྒྲ་དང་ས་ཆུ་སོགས་
ལ་བརྟེན་ཀྱང་ནས་མི་མྱུ་གུར་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་འཆད་བར། ལུས་ལ་འོག་མའི་མིག་མ་ཡིན། །ནས། རང་གི་ས་ཡིད་མ་ངེས་ཏེ་།ཞེས་བྱུང། ཡང་ལུས་གནས་ལ་གནས་ཏེ་
མིག་གིས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་ཚེ་ལུས་དང་མིག་དང་གཟུགས་དང་རྣམ་ཤེས་རྣམས་ས་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་དང་མིག་དང་གཟུགས་གསུམ་ལ་འདོད་ཁམས་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་བའི་བར་གྱི་སས་བསྡུས་རེ་ཡོད་པས་དེ་
གསུམ་ས་ལྔ་བཅན་ཡིན་ལ། མིག་ཤེས་ནི་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཁོ་ནའི་སས་བསྡུས་ཡིན་པས་ས་གཉིས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡན་ཆད་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་

[104A]༄༅། །གནད་སྒྲོན་ལས། ལུས་དང་མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ན་སྦྱོད་པ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་བའི་བར་ས་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་
མིག་གི་ནས་ཤེས་ནི་རྟོག་བཅས་དཔྱོད་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཉིས་པ་ཡན་ཆད་རྟོག་དཔྱོད་དང་བྲལ་བའི་ས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནད་སྒྲོན་ལས། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་
དང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་བསྟེ་ས་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟང་ལུས་ལ་གནས་པ་མིག་གིས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་ཚེ་ལུས་མིག་གཟུགས་གསུམ་ཡང་ས་མི་གཅིག་སྟེ། ལུས་གང་ལ་རང་
དབད་བགོང་སའི་མིག་བརྟེན་དུ་རུང་ཡང་འོག་མའི་མིག་མི་བརྟེན་པ་གང་ཞིག་མིག་གི་ཡུལ་ཡང་རངས་དང་འོག་སའི་གཟུགས་འཛིན་ཀྱང་གོང་སའི་གཟུགས་མི་འཛིན། །གོང་སའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་འོག་མའི་མིག་ལ་མི་བརྟེན་པའི་
ཕྱིར༑ དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འོག་མའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུས་གོང་སའི་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་དང། འོག་སའི་དེ་བསྐྱོད་པའི་རྒྱས་བྱུང་གི་རྒྱུ་དེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོང་འོག་གི་འབྱུང་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་
སྤེལ་ལས། ས་གོང་མའི་ལུས་ལས་འོག་མའི་མིག་རྣམ་བར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་བ་མི་རིགས་ཏེ། ས་འོག་མའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུས་གོང་མའི་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་

[104B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ལུས་གཅིག་ལའང་ཐ་དད་པའི་མིག་ལྔའང་བརྟེན་པ་ཡོད་དེ། སྙོམས་འཇུག་དགུ་གྲུབ་པའི་མིའི་ལུས་ལ་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་བཞིའི་
མིག་བཞི་བརྟེན་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་མིག་གིས་ལྟན་འདོད་པའི་གཟུགས་ནས་བཞི་པའི་གཟུགས་ཀྱི་བར་ལྔ་དང་གསུམ་པའི་མིག་གིས་གསུམ་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ཡུལ་བཞི་དང་
གཉིས་པའི་མིག་གིས་གསུམ་དང་དང་པོའི་མིག་གིས་གཉིས་ཡིན་ཅིང་རྣམ་ཤེས་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོར་གཏོགས་པ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རང་འགྲེལ་ལས། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་རང་གི་མིག་གིས་རང་
གི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ན་ཐམས་ཅད་རང་གིས་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས་བཞི་པའི་མིག་གིས་དེ་དག་གིས་བ་དང་ས་འོག་མ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བའི་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེས་
ལྷག་མ་འདྲ། འདི་ནི་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་མདོ་སྔགས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐུན་ཅིང་གལ་ཆེ་བ་གཅིག་ཡོད་དོ། །རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་ས་འོག་མའི་ཁམས་རགས་ལ་དམན་པས་རགས་པའི་གཟུགས་
མཐོང་ཡང་གོང་སའི་དྭངས་ལ་ཕྲ་བའི་གཟུགས་མཐོང་བའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས། ས་འོག་མའི་མིག་ནི་ཡུལ་རགས་པ་ལ་མཚམ་པའི་ཕྱིར་ས་གོང་མའི་གཟུགས་ཕྲ་མོ་ལ་ལྟ་བའི་ནུས་

[105A]༄༅། །པ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་ལ་ལ་ན་རེ་མིག་གིས་གོང་འོག་རང་ས་གསུམ་ཀའི་གཟུགས་མཐོང་ཟེར་བ་མི་འཐང་པར་ཐལ། དེས་
གོང་སའི་དེ་རྣམ་ཡང་མི་མཐོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་ས་གོང་མ་པའི་གཟུགས་འོག་མ་པའི་མིག་གིས་མཐོང་བར་ནི་ནམ་ཡང་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་དམིགས་ཡུལ་
འདོད་པ་བཀག་གོ་རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་གི་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐུན་མོང་མིན་པའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་
སྤེལ་ལས། རང་གི་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོ།། ཡང་ཁ་ཅིག། །འདིར་འཁྲུལ་ནས་འོག་མའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་གོང་མའི་གཟུགས་མི་མཐོང་བར་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ་
རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་གོང་འོག་རང་གསུམ་ཀ་མཐོང་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གང་སྤེལ་ལས། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་རང་དང་འོག་དང་གོང་མའི་ས་པའི་གཟུགས་ཡིན་ལ་ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་དབང་པོ་གཅིག་ལ་བརྟེན་བའི་དབང་ཤེས་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དམིགས་བསལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རིགས་མཐུན་བག་ཆགས་སད་པ་ཅན། །ཞེས་དང། ཐག་བསྡུས་

[105B] དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ནི་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་ལམ་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་མི་འདྲ་ཚུལ་དང། ཕ་ཝང་གི་ཁ་རྐུབ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ལྟར་འགྲོ་བ་འགའ་ཞིག་ལ་མིག་རྣ་དབང་
པོ་གཅིག་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་པས། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཕྱེ་ནས་ཕྲ་ཞིབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཅེས་སོ། །གཞན་ཡང། དེའི་ཚེ་མིག་ཤེས་དང་དེའི་ཡུལ་གཟུགས་ཡང་ས་མི་མཚུངས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སས་
བསྡུས་མིག་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གཟུགས་གོང་འོག་རང་ས་གསུམ་ཡོད་ཅིང། ལུས་ཀྱི་ཡང་ཡུལ་གཟུགས་དང་རྣམ་ཤེས་གཉིས་གོང་འོག་རང་ས་གསུམ་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལུས་ལ་རྣམ་ཤེས་རྟེན་ཚུལ་བཤད་ཟིན་
པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། རྣ་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རིགས་ཏེ་རང་འགྲེལ་ལས། ལུས་ལ་འོག་མའི་རྣ་བ་མིན། །རྣ་བས་གོང་མའི་སྒྲ་མ་ཡིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པའང་དེའི་སྒྲ། །ལུས་
ཀྱི་འང་གཉིས་ཀ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྣ་ལྕེ་ལུས་གསུམ་གྱི་ལུས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སྤྱིར་རང་གིས་པར་མཚུངས་
ཏེ༑ ཡུལ་ངང་ཕྲད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ལ་དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེན། ཡུལ་དབང་ལུས་བ་གསུམ་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། རྣམ་ཤེས་སོགས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་བའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་དང་པོ་སོགས་

[106A]༄༅། །ན་ཡུལ་དྲི་རོ་དང་དེའི་རྣམ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་སོགས་ལ་འོག་སར་གཏོགས་པ་ཡང་ཡོད་ལ་རང་སར་གཏོགས་པའང་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་
བྱ་ཆོས་ཅན། དེའི་ཚེ་ནའང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་ས་མཚུངས་མ་ངེས་ཏེ། གོང་འོག་རང་གསུམ་གྱིས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་པ་འཆད་པར། གཉིས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་
བྱུང༑ ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བཅོ་བརྒྱད་ལས་ཡུལ་གང་རྣམ་ཤེས་གང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཚུལ་ཡོད་དེ། གཟུགས་སོགས་ཕྱིའི་ཡུལ་ལྔ་ནི་དབང་ཤེས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་པར་
བྱེད་ལ། ལྷག་མ་བཅུ་གསུམ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་འཆད་པར། འདུས་མ་བྱས་ཆོས་རྟག་པའོ། །ཞེས་བྱུང། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བཅོ་བརྒྱད་ལས་
རྟག་མི་རྟག་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་གསུམ་རྟག་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་ཕྱེད་དང་བཅོ་བརྒྱད་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །བཞི་བ་འཆད་པར་
ཆོས་ཀྱི་ཕྱེད་དང་གང་དག་ནི། །བཅུ་གཉིས་ནང་གིར་བཤད་དབང་པོ། །ཞེས་བྱུང། །ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བཅོ་བརྒྱད་ལས་དབང་པོ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཆོས་

[106B]ཚོར་བདེ་སོགས་ལྔ་དང་དད་སོགས་ལྔ་དང། བཅུ་གཉིས་མི་ཤེས་པོ་གསུམ་ཀྱི་ཆ་རེ་སྟེ་བཅུ་བཞི་དང། ནང་གི་ཁམས་བཅུ་གཉིས་པའི་དབང་
པོ་གསུམ་ཀྱི་ཆ་རེ་སྟེ་བཅུ་བཞི་དང། ནང་གི་ཁམས་བཅུ་གཉིས་ཏེ་དེ་དག་དབང་པོ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་ཕྱིའི་ཁམས་ལྔ་དང། ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱེད་དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་དབང་པོ་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ཁམས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་དང་པོ་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ཏེ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་རྣམས་
ཚིག་དོན་དང་སྦྱི་དོན་མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་ལེགས་པར་བཀྲལ་བའི་ཕྱིར། །སྨྲས་པ། ཆོས་མངོན་རིན་ཆེན་མང་འདྲེན་ལེགས་བཤད་ཁུར་ལྕི་གསེར་གྱི་ཤིང་རྟ་ཆེར། །ལུང་རིགས་
ནོར་བུ་སྣ་ཚོགས་སྒྲ་དོན་ཧ་རིའི་སྐུད་བར་བསྟར་བྱས་པས། །དྲ་བའི་ཚོགས་མང་སྒྲ་སྙན་སིལ་སིལ་དྲིལ་འཁྲོལ་གཞི་ལྔའི་རི་མོ་བཀྲ། །གང་འདི་ལོངས་ཤིག་དགའ་བདེའི་ནོར་དང་གཏན་འདུན་དོན་
ཀུན་འགྲུབ། །བློ་ཆུང་མ་སྦྱངས་ཟེར་སྒྲོས་པ་ཡི་སྦྲ། །ཅུང་ཟད་སྦྱངས་པའི་སྲིན་བུའི་དར་སྐུད་དང། །ཆོས་མངོན་ལྷ་རྫས་རིན་ཆེན་སྐུད་པ་གསུམ། །གཅིག་ཏུ་མ་འཛིན་མཆོག་

[107A]༄༅། །ཏུ་ཁྱད་ཆེ་ཀྱེ། །ནང་ལ་སྨན་དང་འཕོངས་སློབ་འབེན་ཇི་བཞིན། །འགྲོ་བློ་དང་འཚམས་མང་མིན་ཉུང་མིན་དུ། །གཏན་ལ་འབེབས་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་ཚུལ་
སོགས། །གཞི་ལྔའི་རབ་དབྱེ་ཐུབ་དབང་གསུང་བཞིན་སྨྲས། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གནས་དང་པོའི་དཀའ་གནས་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།

[107B][BLANK PAGE]