༄༅། །དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་དཀའ་གནད་རྣམས་མཆན་བུར་བཀོད་པ་གཟུར་གནས་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན་བཞུགས་སོ། །

[001A] །ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ། བདེ་འབྱུང་སྤྲིན་ལ་ཞོན་དང་གསེར་གྱི་མངལ། །ལུས་མེད་བདག་པོ་ཐ་གུའི་ལྟོ་ལ་སོགས། །སྲིད་ན་དྲེགས་པའི་
ང་རོ་ཆེར་སྒྲོགས་པའི། །རློམ་པས་འགྱིང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་གི་སྐུ། །མཐོང་པའི་མོད་ལ་ཉི་མས་མེ་ཁྱེར་བཞིན། །མཛད་པར་གྱུར་ཚེ་མཛེས་པའི་ཅོད་
པན་གྱིས། །གང་གི་ཞབས་པད་གུས་པས་སྟེན་བྱེད་པ། །ཐུབ་དབང་ལྷ་ཡི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མཁྱེན་བརྩེའི་གཏིང་མཐའ་ཤིན་ཏུ་དཔག་པར་
དཀའ༑ །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པའི་རླབས་ཆེན་ཆལ་ཆིལ་གཡོ། །ལེགས་བཤད་རིན་ཆེན་གཏེར་གྱུར་འཇམ་པའི་དབྱངས། །རྒྱལ་ཚབ་རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་གུས་

[002A] །ཕྱག་འཚལ། །བདེར་གཤེགས་གསུང་རབ་ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ། །ལེགས་པར་ཕྱེ་བས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་མཆོག་ས་གསུམ་
འགྲོ་ན་ཉི་ལྟར་གསལ་མཛད་པ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་མེད་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་འདུད། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་སྲོལ་གཉིས་ལེགས་བཟུང་ནས། །འཛམ་གླིང་བློ་གསལ་
བྱེ་བའི་མིག་འབྱེད་པ། །འཕགས་པ་ལྷ་དང་དཔའ་བོ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས། །ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དང་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞབས། །དབྱིག་གཉེན་ཞབས་
དང་བློ་བརྟན་ཕྱོགས་གླང་དང། །ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ཞབས་སོགས་འཛམ་གླིང་རྒྱན། །ཐུབ་བསྟན་མི་ནུབ་རྒྱལ་མཚན་འཛིན་པའི་མཆོག་མཁས་

[002B] །གཞུང་ལུགས་མང་ཐོས་རིགས་པའི་ལམ་དུ་ཡང། །ངལ་བ་མང་བསྟེན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡི། །ཡོན་ཏན་ཚོགས་ཀྱིས་མི་དམན་དུ་མས་ཀྱང། །
འབད་ཀྱང་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་གནས་དེ་ནི། །འཇམ་མགོན་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་ལེགས་མཐོང་ནས། །ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བའི་བསམ་པས་བདག་གིས་བཤད། །བསྟན་པའི་དེ་ཉིད་རྟོགས་
པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས། །སྨྲ་བ་ཟླ་མེད་འདོད་རྣམས་གུས་པས་ཉོན། ། དྲང་ངེས་འབྱེད་དགོས་པར་བསྟན་པ་དངོས་ནི།  ཇི་སྐད་དུ། །འཕགས་པ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པ་ལས། །སྟོང་བ་
རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དང། །མ་རྟོགས་ན་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་བར་གཟིགས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་སྟོན་པས་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་དང་རིགས་པའི་སྒོ་དུ་མ་
ཞིག་གིས་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་འཛུད་པར་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར།  ཐར་འདོད་ཀྱི་  རྣམ་དཔྱོད་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཐབས་ལ་འབད་དགོས་ལ་དེ་ཡང་

[003A]༄༅། །རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་རྣམ་པར་བྱེད་པ་ལ་རག་ལས་ཤིང། དེ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་འདི་ནི་དྲང་བའི་དོན་ནོ་
འདི་ནི་ངེས་པའི་དོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་ཙམ་གྱིས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།  སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དངུལ་བྱའི་བསམ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་  གཞན་དུ་ན་ཤིང་རྟ་
ཆེན་པོ་དག་གིས་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་དགོངས་འགྲེལ་བརྩམ་་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་དང།  དགོངས་འགྲེལ་དང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་  གསུང་རབ་
ལས་ འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་ལྟ་བུ་ལ་  དྲང་ངེས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འདི་ནི་འདིའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཙམ་གྱི་ལུང་གིས་དེ་ལྟར་གཞག་པར་ནི་མི་
ནུས་ལ་དེའི་ཚེ་སྤྱི་ལ་དེ་ལྟར་མ་ཁྱབ་པ་ན་བྱེ་བྲག་དྲང་ངེས་ལ་ཡང་འདི་འདིའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་
འབྱེད་པར་ལུང་བསྟན་པའི་ཤིན་རྟ་ཆེན་པོ་དག་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཀྲལ་ཞིང་དེ་ཡང་ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན།  དེ་ལས་  གཞན་དུ་འདྲེན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་དང་

[003B] ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་དེ་ལས་  གཞན་དུ་དྲང་དུ་མི་རུང་བར་དོན་དེར་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་དགོངས་པ་འཚོན་དགོས་པས་
མཐར་གཏུགས་ན་དྲི་མ་མེད་པའི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབྱེ་དགོས་ཏེ། རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཁས་ལེན་ན་སྨྲ་བ་པོ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་མི་རུང་པའི་ཕྱིར་རང། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་
ན་ཉིད་ཀྱང་ སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ངེས་དོན་དང། ཕུང་སོགས་དྲང་དོན་དུ་  འཐད་པས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དྲང་འབྱེད་དགོས་པའི་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་དང་སྦྱར་
བ་ནི།  དོན་གྱི་དབང་འདི་གཟིགས་ནས། དགེ་སློང་དག་གམ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །འསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །ལེགས་པར་བརྟགས་ལ་ང་ཡི་བཀའ། །བླང་
བར་བྱ་ཡི་གུས་ཕྱིར་མི་ན། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ལུང་འདིས་དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་ཚུལ་བཅས་བསྟན། སྤྱིར་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལ་ལེའུ་བཅུ་ཡོད་དེ། གླིང་
གཞིའི་ལེའུ། དོན་ཟབ་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་དང་ཚུལ་བཞིན་ཀུན་དུ་འདྲི་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་ལེའུ། ཆོས་འཕགས་ཀྱི་དྲི་ལན་གྱི་ལེའུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྣམ་དག་གི་དྲི་ལན་གྱི་ལེ་འུ། བློ་གྲོས་

[004A]༄༅། །ཡངས་པའི་དྲི་ལན་གྱི་ལེའུ། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱི་དྲི་ལན་གྱི་ལེའུ། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱི་དྲི་ལན་གྱི་ལེ་འུ། བྱམས་པས་ཞུས་པའི་དྲི་ལན་གྱི་ལེ་བུ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་
དྲི་ལན་གྱི་ལེའུ། འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་དྲི་ལན་ཀྱི་ལེའུ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལས་དྲི་ལན་དང་པོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས། དྲི་ལན་གཉིས་པས་དོན་དམ་པ་རྟོག་གེའི་བློས་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གཏན་ལ་འབེབས། དྲི་ལན་གསུམ་པས་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་པ་དང་ཐ་དད་གཏན་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་བཞི་བཞི་བསྟན་ནས་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་
དང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་འཇོག་པའི་ཚུལ་སྟོན། དྲི་ལན་བཞི་པས་གཙོ་བོར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབས། དྲི་ལན་ལྔ་པས་གཙོ་བོར་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབས། དྲི་ལན་དྲུག་པས་
གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་གཏན་ལ་འབེབས། དྲི་ལན་བདུན་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་གཞག་གཙོ་བོར་གཏན་ལ་འབེབས། དྲི་ལན་བརྒྱད་པས་གཙོ་བོར་བྱང་སེམས་ཀྱིས་བཅུའི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་
འབེབས། དྲི་ལན་དགུ་པས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རྣམ་གཞག་སོགས་གཙོ་བོར་གཏན་ལ་འབེབས་ལ། མདོར་ན་དྲི་ལན་དགུ་པོ་དེས་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་

[004B] ཐེག་བསྡུས་ལས། ཤེས་བྱའི་གནས་དང་མཚན་ཉིད་དེར་འཇུག་དང། །དེ་ཡི་གནས་དང་དེ་རབ་དབྱེ་བ་དང། བསླབ་པ་གསུམ་དང་དེ་འབྲས་སྤངས་
པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཐེག་པ་མཆོག་གྱུར་ཁྱད་པར་འཕགས། ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཁོག་གཅིག་པར་སྣང་ངོ། །གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་ལས་སྐབས་འདིར་ནི་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་ལེའུ་ལས་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་
པའི་ཚུལ་གསུངས་པ་རྣམས་འཆད་པ་ཡིན་ལ་ ། །དེ་ལྟར་ན་དྲང་ངེས་འབྱེད་ ཚུལ་བཤད།  པ་ལ་གཉིས། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱོགས་དང། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལ་
བརྟེན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མདོ་སྡེ་ནས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་དགོད་པ་དང། དེའི་དོན་ ཐོགས་མེད་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པས་  ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་
བཞི༑ མདོ་སྡེ་ལ་འགལ་སྤོང་གི་དྲི་བ། འགལ་བ་དེ་སྤོང་པའི་ལན། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ། དེ་དག་གིས་གྲུབ་པའི་དོན་ཞུས་པའོ། །དང་པོ་ བཤད་བྱའི་མདོ་
དགོད་བ།  ནི། དགོངས་འགྲེལ་ལས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ ཐོག་མར་  རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ འཁོར་བར་འཁོར་སའི་  ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ།  དེ་

[005A]༄༅། །དག་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་  སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང། འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང།  དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་  སྤངས་པ་དང།  ཕུང་པོ་འདིའི་སྟེང་དུ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་དང་གསུམ་དང་དྲུག་
གི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཚུལ་ཡོད་པ་རྣམས་  ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་བཀའ་སྩལ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པས་འབྱུང་བ་དང་ཟས་རྣམས་ཀྱི་
བར་ གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཚུལ་  ཡང་བཀའ་སྩལ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ནས་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ སྡུག་བདེ་རྣམས་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཚུལ་  ཡོངས་སུ་
ཤེས་པ་དང་ དེའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་རྣམས་  སྤང་པ་དང་ འགོག་བདེན་  མངོན་དུ་བགྱི་བ་དང་ དེའི་ཐབས་ལམ་བདེན་  བསྒོམ་པ་དང་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཁམས་སྣ་ཚོགས་
པ་ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་  དང་ཁམས་དུ་མ་ ཁམས་དྲུག་  དང་སྤང་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ སྤང་བྱ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་  བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ སྤང་བྱའི་
ཁྱད་པར་  མི་མཐུན་པ་དང་ སྤང་བྱ་དེ་དག་གི་  གཉེན་པོ་དང་ གཉེན་པོ་དེ་དག་  མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེས་པ་གནས་པ་དང།  མི་བརྗེད་པ་དྲན་པ་སྟེ་  མི་བསྐྱུད་པ་དང་ རིགས་འདྲ་གོམས་

[005B]  སླར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་འཕེལ་ཞིང་ཡངས་པ་ གྱུར་བ་  ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ འཁོར་ལོ་བར་བ་ལས་  ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཆོས་ཐམས་
ཅད་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་བ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱང་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་སྙམ་བགྱིད་ལགས་ཏེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་ལ་དགོངས་ནས་ འཁོར་ལོ་བར་བས་  ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཆེས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་
སུ་མྱང་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་བའི་དོན་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདག་ཡོངས་སུ་ཞུ་ལགས་ ཞེས་བར་པ་ལ་དངོས་སུ་དང་དང་པོ་ལ་དོན་གྱིས་ཞུས་  སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
 མདོ་དེའི་དོན་བཤད་པ་ནི།  འདིས་ནི་མདོ་སྡེ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་དང། ཁ་ཅིག་ཏུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་

[006A]༄༅། །པར་གསུངས་པ་གཉིས།  བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་  སྒྲ་སོར་བཞག་ན་འགལ་ནའང།  བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་  འགལ་བ་མེད་དགོས་པས་ཅི་ལ་དགོངས་
ནས་ འཁོར་ལོ་བར་པར། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་ཞེས་དྲིས་ཏེ། དེས་ནི་ འཁོར་ལོ་དང་པོར་  རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ཡང་ཅི་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་
དོན་གྱིས་ཞུས་སོ། །འདིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་རྒྱ་ནག་གི་འགྲེལ་ཆེན་སོགས་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བཤད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ཉིད་ལས་ཀུན་
བཏགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཀུན་བཏགས་ལའང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚོན་བྱེད་ཡོད་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་
ཉིད་མེད་པ་ཀུན་བཏགས་ལ་བཤད་དུ་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་དང་དུ་མ་ལ་འགྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དུ་བཤད་ཀྱང་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་
མདོ་དང་སྦྱར་ན་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་ཁམས་དྲུག་ལ་བྱའོ། །མི་བསྐྱུད་པ་ནི་མི་བརྗེད་པའོ། །གཉིས་པ་ འགལ་བ་དེ་སྤོང་པའི་ལན་  ལ་གཉིས། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་གང་ལ་

[006B] གང་ལ་དགོངས་ནས་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་
པ་དང། དེ་དག་གི་དཔེ་བསྟན་པའོ། དང་པོ་ ལུང་དྲངས་ནས་དགོངས་གཞི་ངོས་གཟུང་བ་  ནི། དགོངས་འགྲེལ་ལས། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས། ངས་ འཁོར་ལོ་བར་པར་  ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་
བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ བསྡུས་ནས་བསྟན་ཚུལ།  འདི་ལྟ་སྟེ།  ཀུན་བཏགས་  མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་ གཞན་དབང་  སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་ ཡོངས་གྲུབ་  དོན་
དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ག་ལ་དགོངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་སོ། ། འདི་
ཉིད་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་དགོངས་པའང་ཡིན་ཏེ་  བསྡུ་བ་ལས་ཀྱང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་ གདུལ་བྱ་
འདུལ་བའི་དབང་གིས་དེ་དང་དེར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་ དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་བར་བ་  གསུངས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་ཤིང། སུམ་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་

[007A]༄༅། །གསུམ་གྱི་ སྟེ་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རང་རང་གི་  ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ རྒྱུ་  རྣམ་ བ་  གསུམ་ལ། །དགོངས་ནས།  འཁོར་ལོ་བར་བ་  ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བསྟན་པ་ཡིན། །
ཞེས་གསུངས་པས་ སོ། །ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་དགོངས་པའི་གཞན་ལུགས་དགག་པ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་བ་ལ་སོགས་པ་  གང་དག་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སོགས་པའི་མདོ་རྣམས་
ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ རང་སྟོང་ཡིན་པས་དེ་  ལ་དགོངས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པས་གཞན་སྟོང་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་
པར་གྲུབ་པས་དེ་  ལ་དགོངས་པ་མིན་ནོ། ཞེས་འཆད་པ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་དང་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་གཞུང་དང་འགལ་ཞིང་འཕགས་པ་ ཀླུ་སྒྲུབ་  ཡབ་སྲས་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་ལས་ཀྱང་
ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའོ། །འདི་ལྟར་ཅི་ལ་དགོངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་དྲིས་པ་ནི་ཅི་ལ་བསམས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ།  ཇི་འདྲ་ཡིན་ཞེས་  དྲིས་པ་
ཡིན་ལ་ལན་གྱིས་ཀྱང་དེ་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་སྟོན་པ་ལས་དང་པོ་འཆད་པ་ནི། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་

[007B] སྟེ་མཚན་ཉིད་  གསུམ་དུ་འདུ་ཞིང་ གསུམ་བོ་  དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་བཤད་ན་གོ་སླ་བར་དགོངས་ནས་ངོ་བོ་མེད་པ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ་
དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་སོ། །དེ་ལྟར་མཛད་དགོས་པ་ཡང་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལ་སོགས་པར་ཕུང་པོ་ལྔ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ལ་རེ་རེ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་ཤིང། ཁྱད་པར་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ བཅུ་དྲུག་  དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དོན་
དམ་པའི་རྣམ་གྲངས་ཐམས་ཅད་སྨོས་ནས་དེ་དག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པས་མདོ་སྡེ་དེ་དག་ལས་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ རྣམ་གྲངས་དེ་དག་གི་  ནང་ན་དོན་
དམ་ པའི་ཆོས་  མེད་ངོ་ཞེས་སེམས་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ། གཉིས་པ་ རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དྲི་པ་  ནི། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་དུ་
སྡུད་ན་དེ་གསུམ་གང་ཡིན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན།  ཞེས་པའོ། །ལན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་བཤད་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་མཚན་ཉིད་  ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་པོ་བཤད་པ་ ལ་བཤད་བྱའི་

[008A]༄༅། །མདོ་དགོད་པ་  ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན།  ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་  ཀུན་བཏགས་པའི་ ཀུན་བཏགས་ལྟ་བུའི་  མཚན་ཉིད་
གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་མིང་དང་བརྡས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མཚན་
ཉིད་ངོ་པོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ།  མདོ་དེའི་དོན་བཤད་པ་ནི་  ཚིག་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དྲིས་ལན་གྱིས་ ཀུན་བཏགས་གཟུགས་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ནི། གཟུགས་རུང་ལ་གཟུགས་
ཞེས་མིང་དང་བརྡ་སྦྱར་བ་ན་བརྡའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་རྟོག་པ་དེ་ལ་མིང་བརྡའི་དབང་གིས་གཟུགས་ཀྱི་འདྲ་རྣམ་གཟུགས་དང་ཁྱད་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང་ལ་དེ་འདྲ་བ་དེ་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་འམ་འཁྲུལ་གཞི་ཡིན་ནམ་སྙམ། འདིའི་སྐོར་
སྟོང་ཐུན་ཆེན་མོར་ཞལ་གསལ་འདྲ། དེ་འདྲའི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་  ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ ཡིན་ཞེས་  བཤད་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པས་ དེ་འདྲའི་
ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་  དེའི་རྒྱུ་མཚན་དྲིས་པའི་ལན་དུ་དགག་ཕྱོགས་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་མིང་དང་བརྫས་བཞག་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་

[008B] །མདོ་ཡི་དམིགས་འབྱེད་པ་ སྟེ་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་གྱི་མདོ་ཡི་དོན་འཆད་ཚུལ་གསལ་ཁ་ཕྱེ་བ་  འདིས་འོག་མ་ གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་བསྟན་པའི་མདོ་  གཉིས་ཀྱང་
ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀུན་བཏགས་ལ་མེད་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའམ་གནས་པ་ལ་བྱའོ། །འདིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་བསྟན་ཚོད་ནི་ སྤྱིར་བཏང་
མིང་དང་བརྡ་ལ་ལྟོས་ནས་བཞག་མ་བཞག་ཡིན་ལ།  མིང་བརྡས་  བཞག་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་ པ་ནི་སྒྲ་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་སོགས་ཡིན་  ཅིང་འཇོག་ལུགས་
ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་བས་ཡོད་པ་རྣམས་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་དང་ མིང་མཐུན་ཡང་དོན་ཐལ་འགྱུར་བས་མིང་བརྡས་བར་བཞག་ཙམ་ལས་རང་ངོས་ནས་མེད་པས་ན་  ཆེས་མི་མཐུན་པས་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོན་ཡང་མི་མཐུན་ ཏེ་ཐལ་འགྱུར་བས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འདོད་ལ་སེམས་ཙམ་གྱིས་དེ་ཙམ་མི་བཞེད་པ་ཡིན་  ནོ། །འོན་ཀྱང་ ཀུན་བཏགས་ལྟ་བུ་སེམས་ཙམ་
གྱི་ལུགས་  འདིའི་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཡོད་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡང་ཡོད་ དགོས་  ལ་གཞི་འགའ་ཞིག་སྔ་མ་ལྟར་མི་འཛིན་ཀྱང་ཕྱི་མ་

[009A]༄༅། །ལྟར་འཛིན་པ་ནི་ཡོད་ དེ་ཀུན་བཏགས་ལྟ་བུ་མདོ་སེམས་གཉིས་ཀྱིས་སྔ་མ་སེམས་ཙམ་གྱིས་འདོད་པ་ལྟར་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པར་མི་འཛིན་ཀྱང་ཕྱི་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་འདོད་པ་ལྟར་བཞེད་དེ་གཞན་སྡེ་ནས་རང་རྒྱུད་
པའི་བར་གྱིས་ཡོད་ན་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་བཙལ་པའི་ཚེ་ན་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པ་འདོད་  དོ།  ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཉིས་པ་ སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་བཤད་བྱའི་མདོ་དགོད་པ་  ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས་
ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ ཞེས་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དེ་  ཉིད་གང་ཞེ་ན།  རྟག་མི་རྟག་གི་  ཚེས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
འདི་ལྟར་དེ་ནི་རྐྱེན་གཞན་གྱི་ སྟེ་རང་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་  སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་ རང་དང་  བདག་ཉིད་ གཅིག་པའི་རྒྱུའི་སྟོབས་  ཀྱིས་མ་ཡིན་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། མདོ་དེའི་དོན་བཤད་པ་ནི།  གཞན་དབང་ལ་ སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་  མེད་རྒྱུའི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོའམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་པས་ཞེས་
གསུངས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ནི་རང་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྡུ་བ་ལས། འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྔ་མ་ལ་  རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[009B] རང་དང་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་པའི་  རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ བདག་ཉིད་ཀྱིས་  སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་དབང་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་
བ་དེ་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ངོ་པོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་མིན་ པ་འདོད་  པའི་ལུགས་སོ། ། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་
ཉིད་མེད་པ་བཤད་པ་ནི་  ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་པ་ལ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་ལས་གཞན་དབང་ལ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཞག་པ་ ལ་བཤད་བྱའི་མདོ་དགོད་པ་  ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས་
ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ སྟེ་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་  ངོ་བོ་ཉིད་ དུ་  མེད་པ་གང་ཞེ་ན།  རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ལ་  རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཆོས་གང་དག་ རང་དབང་གི་  སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་
ཉིད་མེད་པ་ གཞན་དབང་  དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པ་ ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་  ངོ་བོ་ཉིད་ དེར་  མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས། ཆོས་
རྣམས་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ མཐར་ཐུག་པ་  གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ ཡོངས་གྲུབ་  ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ལ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་

[010A]༄༅། །དམིགས་པ་ མཐར་ཐུག་པ་དེ་  མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།  མདོ་དེའི་དོན་བཤད་པ་ནི་  གཞན་དབང་ནི་ གནས་ལུགས་
དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མེད་པས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ ཡོངས་གྲུབ་  ནི་གང་ལ་དམིགས་ནས་གོམས་ན་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ ཞིག་  ཡིན་ན་
གཞན་དབང་ལ་དམིགས་ནས་གོམས་པས་སྒྲིབ་པ་དག་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཁོ་ན་རེ་  འོ་ན་ཀུན་བཏགས་ཀྱང་ དགོངས་འགྲེལ་ལས་སྐབས་འདིར་  དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གཞག་ཅེ་ན། རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ མཐར་ཐུག་  མ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ དེ་ལྟར། འཇོག་ན་བདེན་ཡང་ལོག་རྟོག་དགག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་
དབང་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ མཐར་ཐུག་  མིན་པས་དོན་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཞག་གི་ཀུན་བཏགས་མ་བཞག་གོ་ དེའི་རྒྱུ་མཚན་  ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཞན་དབང་
 གདགས་གཞིར་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་དགག་བྱའི་  ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་སྒྲིབ་པ་དག་པར་འགྱུར་བར་ བཤད་པ་  ཤེས་པ་ན། དེ་ལྟ་ན་ རྣམ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་

[010B] མཐར་ཐུག་ཏུ་  འགྱུར་བས་དོན་དམ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ ཤུགས་ཆེ་  སྐྱེ་ལ་ དེ་སེལ་བའི་
ཆེད་དུ་སྨྲ་དགོས་ཤིང་  ཀུན་བཏགས་ལ་དེ་འདྲ་བའི་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཤད་མ་ཐག་པའི་དོགས་པ་བྱུང་ཚུལ་འདི་གཙོ་བོར་སེམས་ལ་སྦྱར་ནས་བསམ་ན་གོ་རྒྱུ་ཆེ་ཞིང་ཟབ་པ་ཡོད་ལ། དེའི་ཚུལ་ནི་སེམས་དེ་སེམས་
ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་ནམ་ངེས་པ་ན་ངེས་ཤེས་དེ་ཁའི་རྒྱུན་གྱིས་སེམས་དེ་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་དེས་ནུས་ལ། དེ་ལྟར་ངེས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་གཞན་དབང་ལ་དམིགས་པའི་དོན་འཇོག་
དགོས་ཀྱི་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་བྱེད་པའི་སྐབས་ཀྱི་དམིགས་པར་བྱེད་ཚུལ་དང་དོན་གཏན་ནས་མི་འདྲའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་
ངེས་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་གསལ་དུ་འགྲོ་ལ། དེ་ལྟར་སོང་བ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དམ་སེམས་དང་རང་བཞིན་
གཅིག་པར་ངེས་ནུས་པས། ངེས་པ་དེ་ལ་བསྒོམས་སྟོབས་ཀྱིས་མྱོང་བ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་དགོས་ལ། དེ་ནས་དེ་འདྲའི་ངེས་ཚུལ་ལ་བལྟས་པ་ན་མདོ་སྡེ་རྒྱན་སོགས་ལས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་

[011A]༄༅། །གསལ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ཡང་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་ཞིང། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་ཤེས་དེའི་རྒྱུན་འཇོག་སྒོམ་གྱིས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྐྱངས་པ་ན་སེམས་ཀྱི་གསལ་རིག་གི་ཆ་རང་མཚན་བརྗོད་མེད་དེ་ཉིད་
འཆར་ཞིང། དེ་ལྟར། འཆར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སེམས་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་སྒྲིབ་པ་དག་པར་འགྱུར་རམ་སྙམ་པའི་དྭོགས་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་འཆར་བའི་ངེས་ཤེས་དེའི། རྒྱུན་བསྐྱངས་
པའི་བློ་རྒྱུན་ཆགས་ལམ་གྱི་ཚོད་དུ་སོང་བའི་བློ་དེ་ཡིད་ཤེས་ཕྲ་མོའམ། ཀུན་གཞི་འདོད་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་དང་བསྲེ་ཅི་ཐུབ་བྱེད་པ་ནི་ལུགས་འདིའི་མན་ངག་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མིན་པར་གཞན་དབང་
ངོས་འཛིན་པའི་ཚེ་སེམས་ངོས་བཟུང་ནས། དེ་ངོས་ཟིན་པ་ན་སེམས་ཀྱི་སྟེང་གི་ལྟ་བ་སྐྱོང་ཚུལ་མི་བྱེད་པར་སེམས་གཅིག་པུ་ལ། ཐོག་མ་ནས་ཙོམ་འཇོག་བྱས་ནས་བསྒོམས་པས་ནི། སེམས་ཀྱི་སྟེང་གི་ལོག་རྟོག་གང་ཡང་
སེལ་མི་ནུས་ལ། དེ་ནས་སེམས་ལུང་མ་བསྟན་དུ་བཏང་ནས་བསྒོམས་པས་ལྟ་བ་རྟོགས་པ་ལ་བོགས་ཆེ་བའི་མན་ངག་ཡོད་ཟེར་བ་ཡང་བདེན་པར་མ་མཐོང་ངོ།། དོགས་པ་དེའི་སྐྱོན་ནི་མེད་དེ་ དཔེར་ན་  སྒྲ་
མི་རྟག་པར་ངེས་པས་སྒྲ་རྟག་འཛིན་ཟློག་ཀྱང་སྒྲ་ལ་དམིགས་པས་ སྒྲ་  རྟག་འཛིན་མི་ཟློག་པ་མི་འགལ་བ་ ལྟར་འདིར་ཡང་གཞན་དབང་སྟེ་སེམས་དགག་བྱའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་དམིགས་

[011B]
བཞིན་ནོ། །གཞན་དབང་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ མཐར་ཐུག་  ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་དེར་མ་གྲུབ་ཀྱང་ རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པའི་  དོན་དམ་གཞན་
དུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་བཤད་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་  དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པ་ བཤད་པ་ལ་བཤད་བྱའི་མདོ་
དགོད་པ་  ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ལས།  གོང་དུ་གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་པ་དེ་ལས་  གཞན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དོན་
དམ་པ་ སྟེ་ཆོས་བདག་གི་  ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བདག་མེད་པ་ སྟེ་ཆོས་བདག་བཀག་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་
གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་དག་གི་ ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་གྲུབ་པའི་  ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ དངོས་  ཡིན་ལ་དོན་དམ་པ།  དེ་  ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ཆོས་བདག་གི་  ངོ་བོ་ཉིད་མེད་

[012A]༄༅། །པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ སྟེ་མེད་དགག་  ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ ཡོངས་གྲུབ་ལ་  དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། མདོ་དེའི་དོན་བཤད་པ་ལ་
དོན་དམ་དང་མེད་དགག་གི་གཞི་མཐུན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་གྲུབ་ལ་ཆོས་བདག་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི།  ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཡོངས་གྲུབ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ མཐར་
ཐུག་  ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ་དེ་ཙམ་གྱིས་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ ཆོས་བདག་གི་  ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དགག་པ་ལ་ཡོངས་གྲུབ་མེད་དགག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། ཁོ་ན་རེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་དོན་དམ་བདེན་པའི་
མཚན་ཉིད་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ་འདུ་བྱེད་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་གཉིས་འགལ་བས་སོ་སྙམ་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ཚུལ་  ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ།  ཆོས་ཅན་  འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་དང་ ཆོས་ཉིད་  དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ གཉིས་ངོ་བོ་  ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི།  རྒྱུ་མཚན་  དེས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ ཆོས་ཀྱི་  བདག་མེད་པ་ཙམ་དང་ ཆོས་བདག་གི་  ངོ་

[012B] གྱི་ཡོངས་གྲུབ་དེ་  ཉིད་ ཆོས་ཅན་འདུས་བྱས་དེ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་དམ་  དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་ཤིང། དཔེའི་སྐབས་སུ་ཡང་ནམ་མཁའ་
 ཐོགས་རེག་གི་  གཟུགས་མེད་པ་ཙམ་ལ་འཇོག་པ་བཞིན་དུ་ དོན་གྱི་སྐབས་སུ་  བདག་མེད་འཇོག་པར་གསུངས་པས། ཆོས་ཅན་འདུས་བྱས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད་
དགག་ དེ་ཉིད་  ལ་ ཆོས་ཅན་འདུས་བྱས་དེ་དག་གི་  ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ཡོངས་གྲུབ་ ཏུ་  འཇོག་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་ ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པ་གསལ་ལོ། །དེས་ན་དོན་
དམ་བདེན་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་གཞན་ལུགས་ཁེགས་པའི་ཚུལ་ནི། ཇོ་ནང་བས། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་  མདོ་འདིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པར་ངེས་པའི་དོན་དུ་འདོད་བཞིན་དུ་འགྱུར་མེད་ཡོངས་
གྲུབ་ དེ་  དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་གྱི་བཅད་ལྡོག་ནས་མི་འཇོག་པར་ དང་  བློའི་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་ དེའི་ཚེ་  དགག་བྱ་བཅད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་བ་ལ་འདོད་པ་ནི་ མདོ་
འདི་དག་དང་རྒྱབ་  འགལ་དུ་གྱུར་  པའོ། ། འདི་ཡང་ཇོ་ནང་པས་ཆོས་ཆོས་ཅན་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་ཚུལ་ལ་བསམ་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་བཀག་པ་ན་སྟོང་གཞི་འདུས་བྱས་ཡང་བློ་ལ་ཤར་བ་ལ་བལྟོས་

[013A]༄༅། །དགོས་སོ་སྙམ་སྟེ་འཕུལ་བ་ཡིན་འདྲ། ཡོངས་གྲུབ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་བའི་ངོ་བོ་ཡོད་ཚུལ་ནི། ཡོངས་གྲུབ་འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ དགག་བྱའི་  བདག་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་བཅད་པ་
ཙམ་ཡིན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་དགག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ སྟེ་ཡོངས་གྲུབ་རང་གི་ངོ་བོ་  ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ ཡིན་ཞེས་
མི་བཞེད་པའི་ལུགས་སོ། །གསུམ་པ་ དེ་དག་གི་དཔེ་བསྟན་པ་ལ་བཤད་བྱའི་མདོ་དགོད་པ་  ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་པོ་དེ་དཔེ་ཇི་དང་འདྲ་བ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས།  ཀུན་བཏགས་ཀྱི་སྐབས་
དེ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རང་མཚན་དུ་མེད་པར་  ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་ ཀུན་བཏགས་ཀྱང་  མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ དང་རྟོག་བཏགས་ཙམ་
དུ་  བལྟ་བར་བྱའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་  དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ ཞེས་འབོད་པར་མཛད་ནས་གཞན་དབང་གི་སྐབས་  དེ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ སྟེ་སྒྱུ་མའི་སྔགས་རྫས་ཀྱིས་མིག་
བསླད་པའི་ལྟད་མོ་བ་ལ་རྡེའུ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་  ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ སྟེ་གཞན་དབང་གི་གཙོ་བོ་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོག་དེ་ལ་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་དབང་

[013B]  ཉིད་བལྟ་བར་བྱའོ།  དགག་བྱའི་  དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ དེ་ནི་ཡོངས་
གྲུབ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་ལ་དེ་ཙམ་མ་ཟད་ཡོངས་གྲུབ་  དེ་ལས་ གཞན་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་  ཀྱང་ ཆོས་ཀྱི་བདག་གིས་སྟོང་པར་བལྟ་དགོས་པ་ནི་  གཅིག་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ཞེས་མཚོན་ནས་བསྟན་ནོ།  དོན་
དམ་ཡང་དག་འཕགས།  ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་སྐབས་  དེ་ལ་དེ་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ ཐོགས་རེག་སོགས་  གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ སྟེ་མེད་དགག་ཙམ་  དང་ཐམས་
ཅད་དུ་སོང་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་  ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལས་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ སྟེ་ཆོས་བདག་བཀག་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་  དང་ ཆོས་ཅན་  ཐམས་ཅད་དུ་
 ཁྱབ་པ་སྟེ།  སོང་བ་གཅིག་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་སོ། ། མདོ་དེའི་དོན་བཤད་པ་ནི།  ཀུན་བཏགས་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བ་ནི།  མིང་དང་  རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་དཔེ་ཡིན་གྱི་ཤེས་
བྱ་ལ་མི་སྲིད་ བར་མཚོན་  པའི་དཔེ་མིན་ནོ། ། དེ་ལ་རང་འཛིན་རྟོག་བས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཚུལ་ནི་གཞི་གང་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གྲུབ་ཚུལ་ལམ་སྡོད་ཚུལ་གང་ཡང་མེད་པར་རིགས་མཐུན་དང་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་

[014A]༄༅། །བག་ཆགས་གོམས་པའི་དབང་གིས་རྟོག་པ་ཁོ་རང་གི་སྣང་ཚུལ་དང་འཛིན་ཚུལ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བཏང་ནས་བློ་ངོར་འཇོག་པ་དེ་ཡིན་  གཞན་དབང་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་ཚུལ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་ལ་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་
དཔེ་དོན་ནི་ད་ཀྱུས་ན་གསལ་ལོ། ། འཁོར་ལོ་བར་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་  ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་ནི་ དགོངས་འགྲེལ་ནས་གསུངས་པ་  དེ་ལྟར་དུ་བཤད་ཀྱི་ ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་
པར་འདོད་པ་དགག་པ་ནི་  དེ་ལྟ་མིན་པར་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ གཅིག་བུ་  ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཡུམ་གྱི་  མདོ་སྣེ་ལ་སྒྲ་
ཇི་བཞིན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ལ། །དེ་ལྟར་ ཞེ་ན་  ན་ ལུགས་འདིར་མེད་ལྟའམ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ དེས་ནི་  ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ག་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པས་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་ཅན་
དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གཞན་དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མོད་ན་ དེ་ཉིད་སྐྱེ་འགག་གི་རྫས་སུ་མེད་དགོས་པས་  སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མི་རུང་བས་ གཞན་དབང་གཏན་ནས་མེད་དགོས་སངས་
ན་གཞན་དབང་  དེ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ཡིན་ལ་ཡོངས་གྲུབ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ན་ ཡོང་འགྲུབ་དེ་ཉིད་  དངོས་པོའི་གཤིས་སུ་མི་འགྱུར་ ཞིང་དེ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་ཉིད་གཏོན་ནས་

[014B]  བའི་ལུགས་སོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་ལྟ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་ལ་སྐུར་འདེབས་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཀུན་བཏགས་ལ་སྐུར་
འདེབས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ན་དེ་གཉིས་མེད་པར་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟ་ན་ཀུན་བཏགས་འདོགས་པའི་གཞི་དང་འདོགས་པ་པོའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་
མེད་པས་ཀུན་བཏགས་ཡེ་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ལས། ངའི་ མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་  དགོངས་ པ་བླངས་  ཏེ་བཤད་པ་ཟབ་མོ་ཡང་དག་པ་ ཡོངས་
གྲུབ་དེ་ཉིད་  ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་ཏེ་ཆོས་ ཟབ་མོ་ཡོངས་གྲུབ་  དེ་ལ་མོས་ པ་ཙམ་ཡོད་  ཀྱང་ གཟུགས་སོགས་ཀྱི་  ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་འདི་
དག་ཐམས་ཅད་ནེ་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནའོ། །མ་འགགས་པ་ཁོ་ནའོ། །གཟོད་ནས་ཞི་བ་ཁོ་ནའོ། །རང་བཞིན་གྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་ ཡུལ་
གྱི་མདོའི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་  སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཁོ་ནར་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་དོ། ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་  དེ་དག་ རང་གི་ངོ་བོས་མེད་པར་འཇོག་ན་འཇོག་ཚུལ་གྱི་

[015A]༄༅། །གཞི་དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང།  རང་གི་  མཚན་ཉིད་ཀྱིས་  མེད་པར་ལྟ་བ་ གཉིས་ཀ་  འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མེད་པར་ལྟ་བ་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་
བ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་ དེ་ལྟར་བལྟས་པ་དེས་ནི་  ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐུར་པ་འདེབས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་
གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་སོ། །དེ་ རྒྱུ་མཚན་  ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས། འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་
གི་མཚན་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་  གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་  ཡོད་ན་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་  རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལ་གང་
དག་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཐོང་པ་ སྟེ་ལྟ་བ་  དེ་དག་གིས་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་སྐུར་བ་བཏབ་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཏེ།  ཀུན་བཏགས་འདོགས་བྱེད་སོགས་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཆེན་  དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །

[015B] །ལུང་ག་དོན་བཤད་པ་ནི་  ངན་དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཞེན་ཞེས་པའི་སྒྲ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་པར་སྟོན་པའི་ ཤེར་ཕྱིན་གྱི་  མདོ་སྡེ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དང་ངོ་བོ་
ཉིད་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟར་འཛིན་པ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཞེན་པར་འདོད་པའི་ལུགས་སོ། །གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་
གྱི་མཚན་ཉིད་ལམ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཐོང་བ་ སྟེ་ལྟ་བ་   ནི་དེ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གལ་སྐུར་
འདེབས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་ནོ། ། སྐྱེ་འགག་མེད་པར་བསྟན་བ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཞེན་ན་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་དེས་ཤེས་པར་བསྟན་པ་ནི་  རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པར་
གསུངས་བ་ལྟར་བཟུང་ན་ཡང་གཞན་དབང་ལ་ དངོས་སུ་  སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ ངོ་བོ་ཉིད། གཞན་གཉིས་ལ་ཡོང་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་འགག་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ན་ དེ་ལས་གཞན་དུ་ཡོང་མ་གྲུབ་པས། སྐྱེ་འགག་མེད་པར་འགྱུར་ ལ་དེ་ལྟ་ན་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་འདོགས་གཞི་དང་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་ཅན་མེད་པར་འགྱུར་  བའི་ལུགས་སོ།།

[016A]༄༅། །གཉིས་པ་ གང་ལ་དགོངས་ནས་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་དང་པོ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་ཚུལ་ལ་སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར་བ་  ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་
སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་གང་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་པོ་ ཀུན་བཏགས་  དང་ཐ་མ་ ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་  ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཏེ།  ཞེས་སོ། །སོ་སོའི་
དོན་བཤད་པ་ལ། ཀུན་བཏགས་ལ་དགོངས་པ་དང་ཡོངས་གྲུབ་ལ་དགོངས་པའོ་  དེ་ཡང་དང་པོ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ སྐྱེ་མེད་འགགས་མེད་ཡིན་པ་  ལ་དགོངས་
ནས་ངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་ཡང་དག་
འཕགས། འདི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་འགགས་པ་ཡིན། མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གཟོད་
མ་ནས་ཞི་བ་ཡིན་གཟོད་མེ་ནས་ཞི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ སྟེ་གཉེན་པོ་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ཉོན་ལས་འདས་པའམ་དེ་དང་བྲལ་བ་  ཡིན་

[016B] སྟེ་ཀུན་ཉོན་དང་བྲལ་པའི་ཐབས་སླར་གཞན་ཞིག་བརྟེན་ནས་དག་པར་བྱ་དགོས་པ་  ཅུང་ཟད་ཀྱང་
མེད་དེ། ཞེས་གསུངས་སོ། །ཀུན་བཏགས་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་འགག་ཡོད་ན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ དགོས་
པ་དང་གཞན་དབང་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ དངོས་པོའམ་  སྐྱེ་འགག་ཡོད་པར་ཡང་བསྟན་ནོ། །སྐྱེ་འགག་དང་བྲལ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་
ཆོས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྟན་ཏེ་མྱ་ངན་ནི་འདིར་ཀུན་ཉོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ ཡོངས་གྲུབ་ལ་དགོངས་ནས་
གསུངས་ཚུལ་  ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཡང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ སྟེ་ཡོངས་གྲུབ། ལ་དགོངས་ནས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་  ངས་ཆོས་ཐམས་
ཅད་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཆོས་

[017A]༄༅། །བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ ཡོངས་གྲུབ་  ནི་རྟག་པ་རྟག་བའི་དུས་ ཏེ་སྡམ་སྔ་པའི་དས། དང་ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་ཁི་དུས་ཏེ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་དུས། སུ་ དགག་བྱ་ཆོས་བདག་བཀག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་
ཡོངས་གྲུབ་  དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ དུ་འཇོག་ཅིང་དེ་ནི། འདུས་མ་བྱས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་དང་ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་སུ་ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱི་
རྣམ་པར་ ཏེ་ཆོས་བདག་བཀག་པའི་མེད་དགག་གི་རྣམ་པར་  གནས་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ཡིན་ལ་ དེ་འདྲའི་ལོངས་གྲུབ་
དེ་ནི་ དགག་བྱ་ཆོས་བདག་བཀག་པ་དང་  ཉོན་མོངས་པ་ སོགས་ཆ་  ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ སྡམ་ནས་སམ་  གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་མིན་པ་
ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་བྲལ་བས་ན་  ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་སོ། །རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་ནི་སྔ་མ་སྔ་མའི་དུས་དང་ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་
དུས་ལ་རྒྱ་ནག་གི་འགྲེལ་ཆེན་ལས་བཤད་དོ། །འོ་ན་ དགོངས་འགྲེལ་ལས། འདིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ དགོངས་  གཞི་ མཚན་ཉིད་  གསུམ་ག་ལ་མཛད་ནས་སྐྱེ་བ་སོགས་མེད་པའི་

[017B] དགོངས་  གཞི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་བར་པ་ལ་མི་མཛད་པ་དང།  གང་ལ་དགོངས་ནས་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་ཀུན་བཏུས་ལས་གསུངས་ཚུལ་ནི་  ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་ཀྱང་ཀུན་བཏགས་
པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་ལ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་གཟོད་མ་
ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་འབྱུང་བའི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟར་མ་སྐྱེས་སོ། །ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟར་མ་འགགས་སོ། །ཇི་
ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དེ་ལྟར་གཟོད་མ་ནས་ཞིའོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །ཞེས་ ཀུན་བཏུས་ལས་  མཚན་ཉིད་གསུམ་གའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མ་
སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་བཤད་པའི་ དགོངས་  དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྒྱུ་ནང་གི་འགྲེལ་ཆེན་ལས།  དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་ལས་གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་གཞིར་མ་གསུངས་
པ་ནི་ གཞན་དབང་དེ་ལ་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་  རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་མེད་པ་མིན་པར་ ཏེ་ཡོད་པར་  བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་བཤད་པ་ནི་ གཞན་དབང་ལ་རང་དབང་ངམ་

[018A]༄༅། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་ ཏེ་དེ་གཉིས་ལ་དགོངས་ནས་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་  བཤད་དོ། །གཞན་དུ་ན་  གཞན་དབང་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡོད་པས་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་གསུངས་པ་གཞན་དབང་ལ་དགོངས་པ་མིན་ལ་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གཞན་དབང་གིས་བསྡུས་པར་བསྟན་བཞེད་པའམ་  གཞན་
དབང་ཕལ་ཆེར་ཀུན་ཉོན་གྱིས་བསྡུས་པས་ཚིག་ཕྱི་མ་ སྟེ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་  གཉིས་ཀྱི་གཞིར་ གཞན་དབང་ལ་  མ་མཛད་པ་ནི་ དགོངས་འགྲེལ་གྱི་  མདོ་འདིའི་
དགོངས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རང་རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་རྒྱུ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་ལ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང། གདོད་
ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་དདེ་ལྟར་བཤད་དོ། །ཞེས་སུམ་ཅུ་བ་སོགས་དང་མཐུན་པར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ་ལ་
གསུམ་ལས། དང་པོ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ་  ནི། ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་ཀུན་བཏགས་ཉིད་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས།  ཀུན་བཏགས་འདོགས་

[018B]  རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ ཏེ་ཞེན་ཡུལ་  ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ སམ་ཀུན་བཏགས་འདོགས་པའི་གཞིར་  འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ དེ་  ལ་ འདི་  གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་
 འདི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་རམ་  བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མིང་དང་བརྡར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེའོ་ཞེའམ་འགག་པ་ཞེའམ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྤང་བ་དང་ཡོངས་སུ་
ཤེས་པ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ ཀུན་བཏགས་ཚུལ་ནི་གཟུགས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་  མིང་དང་ མིང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྟོག་པ་དེ་ལ་མིང་གི་དབང་གིས་གཟུགས་ཀྱི་འདྲ་རྣམ་གཟུགས་དང་ཁྱད་
པར་མེད་པ་ལྟ་བུར་ཞིག་འཆར་ལ་དེ་ཉིད་རྟོག་པས་འཁྲུལ་ས་བྱས་ཏེ་བརྡའི་ཡུལ་དུ་གང་འགྲོ་ཚད་དེ་ལ་འདི་གཟུགས་སོ་ཞིས་སོགས་སུ་  བརྡས་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ གཟུགས་སུ་བཏགས་ཀྱང་དོན་ལ་གཟུགས་
དངོས་མིན་པར་  ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། མདོར་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྟེང་གི་དགོངས་འགྲེལ་དངོས་བསྟན་གྱི་གུན་བཏགས་ནི་གཟུགས་དེ་གཟུགས་ཞེས་པའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞི་
ཡིན་པ་དང་དེ་ཉིད་མིང་དང་བརྡའི་ཡུལ་ཡིན་བ་ཙམ་གྱི་ཆ་དེ་འཇོག་དགོས་པ་འདྲ་སྣཡྨ། ཀུན་བཏགས་ངོས་འཛིན་གྱི་མདོ་ཡི་དོན་བཤད་པ་ནི་ ། དེ་ལ་ རྣམ་རྟོག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་དང་

[019A]༄༅། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་སྟེ་  ཚིག་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ནི་ གཞན་དབང་དེ་  ཀུན་བཏགས་འདོགས་པའི་གཞི་ སྟེ་གཞིར་འགྲོ་ཚུལ་གསུམ་  བསྟན་ལ་དེ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བཏགས་ཚུལ་སྟོན་ཏེ་
འདི་གཟུགས་ཕུང་ངོ་ཞེས་ངོ་བོ་དང་གཟུགས་ཕུང་སྐྱེའོ་ཞེས་སོགས་སུ་བཏགས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་གམ་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་ཚུལ་ཡིན་ཏེ་ཞིག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ངོས་འཛིན་ལ་
དྲི་བས་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་ ། གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་གཞན་དབང་གང་ཡིན་སྙམ་ན།  ཞེས་སོ། །བཤད་བྱའི་མདོ་དགོད་པ་ནི་  དེ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས།  ཀུན་བཏགས་
འདོགས་བྱེད་ཀྱི། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།  མདོ་
དེའི་དོན་བཤད་པ་ནི། ཚིག་  དང་པོས་གང་གི་ ཞེ་ན་  ཡུལ་ཡིན་པ་དང་གཉིས་པས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གདགས་གཞི།  འམ་གནས་  དང་གསུམ་པས་རང་གི་ངོ་བོ་ འདུ་བྱེད་  བསྟན་ཏོ། ། ཡོངས་
གྲུབ་ངོས་འཛིན་ལ་དྲི་བས་མཚམས་སྤྱར་བ་ནི་  ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་གང་ཡིན་སྙམ་ན།  ཞེས་སོ། བཤད་བྱའི་མདོ་དགོད་པ་ནི། དེ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་

[019B] འམ་གཞན་དབང་  དེ་ཉིད།  དགག་བྱའི་  ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེར་ ཡིན་པར་  ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་ཅིང་ ངོ་
བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་མི་འཇོག་པར་དགག་བྱའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་  ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཆོས་ལ་བདག་མ་མཆིས་པ།  སྟེ་ཆོས་བདག་མེད་པའི་  དེ་བཞིན་
ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ མཐར་ཐུག་པ་  གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། མདོ་དེའི་དོན་བཤད་པ་ནི། ཆོས་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་
མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་གང་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་སྒྲིབ་པ་དག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་ངོས་བཟུང་ངོ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དེ་གང་ཞེ་ན་ དགག་བྱའི་ཀུན་བཏགས་པའི་
ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆེས་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནས་ཞེས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གོང་དུ་སྨོས་པ་ལ་གསུངས་ནས་ཁོ་ན་ཞེས་པས་
ནི་གཞན་གཅོད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་ ཏེ་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་  གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལ་མི་བྱེད་ཀྱི་ དགག་བྱའི་  ཀུན་བཏགས་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ལ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་ཅེས་

[020A]༄༅། །པའི་དོན་ནོ། །དེ་ཉིད་གོང་མས་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་པ་ནས་དེ་ཉིད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་གཞན་དབང་སྟོང་གཞིར་བསྟན་ནས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་
ཅེས་པས་ གཞན་དབང་  དེ་ཉིད་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་ འཇོག་པ་  ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་ སོ། །གཞན་སྟོང་འདོད་པའི་ལུགས་འགོག་ཚུལ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་  མདོ་
འདིས་སྟོང་ཚུལ་བསྟན་པ་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་མ་ སྟེ་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཉིད་  ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་གཉིས་ ཏེ་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་གཉིས་  ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་
འདོད་པ་ཡང་ ནང་  འགལ་བའོ། །སྟོང་ལུགས་ཀྱང་ས་ཕྱོགས་བུམ་པས་སྟོང་པ་ལྟར་ སྟོང་གཞི་ལས་  དོན་གཞན་དུ་ཡོད་པ་བཀག་པ་ ལ་བྱེད་པ་  མིན་གྱི་གང་ཟག་རྫས་
སུ་མེད་པ་ལྟར་གཞན་དབང་ དགག་བྱའི་  ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་ལས།  གཞན་དབང་  དེ་ཉིད་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་
དེར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་ཅིང། ཞེས་གསུངས་སོ། ། གཞན་དབང་  གང་གིས་སྟོང་པའི་ཀུན་བཏགས་ནི་མདོ་འདིའི་ཀུན་བཏགས་ངོས་བཟུང་བའི་སྐབས་ སྔ་ཕྱི་  གཉིས་ཀར་ངོ་བོ་

[020B] ལ་བྱེད་ཅིང་དེ་  ཙམ་མིན་པའི་ཀུན་བཏགས་གཞན་མ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ འོག་ཏུ་  འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་དག་གིས་གྲུབ་པའི་དོན་ཞུས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་
ཏེ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི་  དེ་ལྟར་གཟུགས་ཕུང་ལ་ མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་  ཇི་ལྟར་སྦྱར་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞི་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་རྟེན་འབྲེལ་
བཅུ་གཉིས་དང་ ཁམས་ཀྱི་ཟས་རེག་པའི་ཟས་སེམས་པའི་ཟས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཟས་ཏེ་  ཟས་བཞི་དང་ཁམས་དྲུག་དང་བཅོ་བརྒྱད་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུམ་སྦྱར་བར་གསུངས་སོ། །
སྡུག་བདེན་ལ་ནི་གདགས་གཞི་སྔར་བཞིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་ངོ་བོ་ ལ་ཀུན་བཏགས་པ་  དང་སྡུག་བདེན་ སྤང་བྱ་  ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མིང་དང་བརྡས་བཞག་པ་
 སྟེ་བཞག་པའི་ཆ་ཁྱད་པ་ལ། ཀུན་བཏགས་དང། གཞན་དབང་སྔར་བཞིན་དང་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱང་སྔར་དང་འདྲ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ དགག་བྱའི་ཀུན་བཏགས་  དེ་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་གསུངས་
ཤིང། དེ་བཞིན་དུ་བདེན་བ་ལྷག་མ་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །བྱང་ཕྱོགས་སྡེ་ཚན་བདུན་ལ་ཡང་སྦྱར་ཏེ་གདགས་གཞི་སྔར་བཞིན་ལ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་ སོགས་  ངོ་བོ་དང་དེའི་མི་མཐུན་

[021A]༄༅། །ཕྱོགས་དང་ མི་མཐུན་ཕྱོགས་དེའི་  གཉེན་པོ་སོགས་སྔར་ འགལ་སྤོང་དྲིས་བའི་སྐབས་སུ་  བཤད་པ་རྣམས་ལ་དེ་དང་དེའི་འོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་ དེ་དག་གི་  ཀུན་
བཏགས་དང།  དེ་དག་གི་  ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་ ཏེ་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་ནི། སྡུག་བདེན་ ལ་སྦྱར་བ་  བཞིན་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ནི་སྔར་འགལ་སྤོང་དྲིས་པའི་སྐབས་སུ་
བཤད་པའི་གཟུགས་ཕུང་ནས་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གི་བར་གྱི་རེ་རེ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུམ་གྱི་འཇོག་ག་ལུགས་བྱས་ནས་དེ་ལ་དགོངས་ནས་སྟོན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་དུ་བཤད་
པར་བདག་གིས་གོའོ་ཞེས་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ལ་གསོལ་བའོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། མདོ་དགོད་པ་དང། དེའི་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ན་
གསུང་རབ་ལ་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་  དང་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་ འཁོར་ལོ་བར་བ་  དང། རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ལེགས་པར་ཕྱེ་བའི་ འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་  མདོ་སྡེ་ དང་  གསུམ་བྱུང་ཞིང་དེ་དག་ཀྱང་ མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་  ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མེད་ལེགས་པར་ཕྱེ་མ་ཕྱེ་གཉིས་སུ་འགྱུར་

[021B] མ་ཕྱེ་བ་ནི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པས་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཡོད་པས་མདོ་སྡེ་ དང་པོ་སྡེ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་
གཉིས་དྲང་དོན་དང་གཅིག་ སྟེ་ཐ་མ་  ངེས་དོན་དུ་སྔར་ འགལ་སྤང་གི་དྲི་བ་དང་ལན་  བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། ། བཤད་བྱའི་མདོ་དགོད་པ་ནི། དེ་འདྲ་བའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་
ངེས་ཀྱི་ཁྱད་པ་འགལ་སྤོང་གི་ལན་གྱིས་དངོས་སུམ་གསུངས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ཕྱེ་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་  ཤུགས་ལ་གནས་པའི་ དྲང་ངེས་ཀྱི་  དོན་དེ་ཉིད་ གསུངས་པའི་  དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་
ནས་   དགོངས་འགྲེལ་དངོས་བསྟན་གྱི་  འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་སྦྱར་བའི་དྲང་ངེས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ལ་ཞུས་པ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
དང་པོ་ཡུལ་ཝ་ར་ཎཱ་སིར་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་སུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་ བཟླས་པ་གསུམ་དང་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཉིས་དེ་
ཡང་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་བཟླས་པ་བཅུ་གཉིས་དང་རྣམ་གྲངས་ཞེ་བརྒྱད་སོགས་དང་སྦྱར་ནས་  བསྟན་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སྔོན་ལྟར་གྱུར་བའམ་མིར་གྱུར་པ་སུས་ཀྱང་མཐུན་པར་འཇིག་རྟེན་དུ་

[022A]༄༅། །མ་བསྐོར་བ་གཅིག་རབ་ཏུ་བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དེ་ཡང་བླ་ན་མ་ཆིས་པ་སྐབས་མ་ཆིས་པ་དྲང་བའི་དོན་རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལགས། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་འགག་པ་མ་མཆིས་པ་དང་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྨོས་པའི་ སྟེ་མི་མངོན་པའི་  རྣམ་པས་ཆེས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་
ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དེ་ཡང་བླ་ན་མ་ཆིས་པ་སྐབས་མ་ཆིས་པ་དྲང་བའི་དོན་རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལགས་ཀྱི། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མ་ཆིས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་འགག་པ་མ་མཆིས་པ་དང་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་བསྐོར་

[022B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་འདི་ནི་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སྐབས་མ་མཆིས་པ་ངེས་པའི་དོན་ལགས་ཏེ་རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ་
གཉིས་པ་ དེའི་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་  ལ་གཉིས། མདོའི་ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་དང། དྲང་ངེས་ཀྱི་ཚུལ་ཅུང་ཟད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་བསྐོར་བ་ལ་གནས་ ཝ་ར་ཎཱ་སི་
ནི་ཚིག་དང་པོས་བསྟན་ལ་གདུལ་བྱ་ནི་ ཚིག་  གཉིས་པས་སོ། །འཕགས་པའི་ཞེས་པ་ནས་བསྐོར་ཏེ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཁོར་ལོའི་ངོ་བོ་བསྟན་ནོ། །བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་
བྱ་གང་ལས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པའོ། །ངོ་མཚར་སོགས་ནི་ འཁོར་ལོ་  དེའི་བསྔགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཞེས་སོགས་ ཁྱད་པ་བཞི་  ནི་ངེས་དོན་མིན་པར་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་བླ་ན་མ་ཆིས་པ་ནི་འདིའི་
གོང་ན།  བརྗོད་བྱ་བསྟན་ཚུལ་  ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བསྟན་པ་ཡོད་པའོ། །སྐབས་མཆིས་པ་ནི་འདི་ལས་སྐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བསྟན་པ་ཡོད་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་མི་སྟོན་ཞིང་ཡོད་པར་སྟོན་པས་དྲང་བའི་
དོན་ནོ། །རྩོད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ ཁས་བླང་དེ་  གཞན་གྱིས་ རྩོད་པས་  གཞིག་པར་བྱ་བ་དང་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་པ་སྨྲ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པའོ། །ཞེས་ཝེན་ཚིག་གིས་བཤད་དོ། །མདོའི་

[023A]༄༅། །དོན་ནི་དང་པོ་ནི་བླ་ན་སྟེ་འདིའི་གོང་ན་ངེས་དོན་གཞན་ཡོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། འདིའི་དོན་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ལ་རྒོལ་བ་གཞན་གྱི་སྐྱོན་གྱི་སྐབས་མཆིས་པའོ། །
འདི་ལ་རྒྱ་ནག་གི་འགྲེལ་བ་ལས་རྒོལ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་ཀྱང་བསྒྱུར་བས་དོན་དེ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་འདིའི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པའོ། །བཞི་པ་ནི་དོན་འདི་ལྟར་ཡིན་སྟོན་པས་
གསལ་པོར་མ་ཕྱེ་བས་དོན་ལ་མི་མཐུན་པར་རྩོད་པའོ། །འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནས་བརྩམས་ནས་ཞེས་པའི་བར་ནི་བརྗོད་བྱ་གང་ལས་བརྩམས་པའོ། །ཐེག་
པ་ཞེས་སོགས་ནི་གང་ལ་བསྐོར་བའི་གདུལ་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སྨོས་པའི་རྣམ་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མད་བསྟན་པ་ལ་འགྲེལ་བ་ཁ་ཅིག་གིས་བཤད་ལ། རྒྱ་ནག་གི་
འགྲེལ་ཆེན་ལས། མི་མངོན་པའི་རྣམ་པས་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ལ་དེའི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཁྱུད་པ་ སྟེ་སྦེད་པ་  ལ་བཤད་དོ། །འགྱུར་ནི་ འགྲེལ་ཆེན་  དེ་ལེགས་ལ་དོན་ནི་འཁོར་ལོ་ཕྱི་མ་
གཉིས་བརྗོད་བྱ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་སྟོན་པར་འདྲ་བ་ལ་སྟོན་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་བར་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མེད་སྔར་ལྟར་ གསལ་བར་  མ་ཕྱེ་བས་མི་མངོན་པའི་རྣམ་པས་

[023B] །སྡེ་སྣོད་གསུམ་ ལ་མཁས་  པ་ཝེན་ཚིག་གིས་ འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་  གསུམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བླ་ན་ཡོད་པ་
སོགས་ལས་མ་བཤད་ཅིང། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཡང་དག་བདེན་པའི་བཤད་པ་བཀོད་མོད་ཀྱང་ལེགས་པར་མི་སྣང་བས་མ་བྲིས་ལ་རང་གི་ལུགས་ནི་སྔ་མ་ལྟར་རོ། །འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ལ་
བརྗོད་བྱ་གང་ལས་བརྩམས་པ་བར་པ་དང་འདྲ་ཞིང། །གདུལ་བྱ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་སྟེ་སྔ་མ་གཉིས་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སོ་སོ་བ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་གཉི་གའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ་
ལེགས་པར་ཕྱེ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རེ་རེ་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དང་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་
བསྐོར་བ་འདི་ནི་ཞེས་ཉེ་བའི་ཚིག་གིས་སྨོས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྨོས་པའི་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་འཁོར་ལོ་དགོངས་འགྲེལ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱེ་བ་རྣམས་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་གྱི། དུས་ཐ་མར་གསུངས་
ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཚུལ་འདི་བཞིན་དུ་མ་ཕྱེ་བའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་ཟེར་བ་མིན་ནོ། །འཁོར་ལོ་དེའི་ཆེ་བ་ནི་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། འདི་ བརྗོད་བྱ་བསྟན་ཚུལ་  མཆོག་ཏུ་རྨད་

[024A]༄༅། །དུ་བྱུང་ཞིང་དེ་ལས་ལྷག་པ་ བརྗོད་བྱ་བསྟན་ཚུལ་  གཞན་མེད་པས་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་དང། ཕྱིས་ ཏེ་ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་འདི་ལས་  མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་དང་ བརྗོད་བྱའི་དོན་
དེར་མི་གནས་པའི་གཞན་དུ་  གཞིག་པའི་སྐབས་མེད་པས་སྐབས་མ་མཆིས་པ་དང། ཡོད་མེད་རྫོགས་པར་ ཏེ་གསལ་བར་  བསྟན་པས་ངེས་པའི་དོན་དང།  འཁོར་ལོ་འདི་ལ་ཁྱད་ཆོས་དེ་དག་ཚང་བས་
ན་  རྩོད་པ་སྨྲ་བའི་གཞིའི་གནས་མིན་པའོ། །ཞེས་ཝེན་ཚིག་གིས་བཤད་པ་ནི་སྐབས་མེད་པའི་སྔ་མ་ སྟེ་ཕྱིས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྐབས་  མ་གཏོགས་པ་ གཞན་རྣམས་  སྔར་བདག་གིས་
བླ་ན་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་ལས་བཟློག་པ་དང་དོན་འདྲའོ། །མདོ་སྡེ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ལ་སྐྱོན་གྱི་སྐབས་ཡོད་ལ་འདི་ལ་མེད་པ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་དེ་ལས་གཞན་
དུ་དྲང་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ལ། རྩོད་པ་ཡོད་མེད་ནི་མདོ་སྡེའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མེད་སྟོན་པས་དེ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་མིན་ལ་མཁས་པས་བརྟགས་ན་རྩོད་ས་མེད་
པ་ སྟེ་སྐྱོན་མི་འཇུག་པ་  ལ་བྱའི་རྩོད་པ་གཞན་མེད་པར་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ དྲང་ངེས་ཀྱི་ཚུལ་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་བཤད་པ་  ནི། དེ་འདྲ་བའི་

[024B] གསུམ་པ་ལ་དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་རྒྱ་ནག་གི་འགྲེལ་ཆེན་ལས་བཏགས་ལ། མདོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་
ཚིག་དང་བསྟུན་ན་གསུམ་པ་ལ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ། ། གཉིས་པ་དེ་ལ་དྲང་ངེས་སུ་འཇོག་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། དེས་ན་སྐབས་འདིར་བཤད་མ་ཐག་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་དྲང་
ངེས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འབྱེད་དགོས་ལ་  དེ་ལ་མདོ་འདིས་དྲང་ངེས་སུ་འཇོག་པའི་ཚུལ་ནི་ རང་གི་བསྟན་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་བ་ལ་དྲང་དོན་དང། དེ་ལྟར་ཁས་བླང་དུ་རང་བ་ལ་ངེས་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་
ནས་འཇོག་པ་ཡིན་པས་བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་ཡིན་དེ་ཡང་  ལེགས་པར་ཕྱེ་མ་ཕྱེ་གཉིས་ ཀྱིས་  ཡིན་ལ།  གསུམ་པ་  དྲང་ངེས་སུ་འཇོག་པའི་གཞི་ནི་ བཤད་མ་ཐག་པའི་  ཆོས་རྣམས་ལ་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མཉམ་དུ་གསུངས་པ་དང་མེད་མཉམ་དུ་གསུངས་པ་དང་ཡོད་མེད་ལེགས་པར་ཕྱེ་བ་གསུམ་ཡིན་པ་ནི། མདོ་སྡེ་ལ་འགལ་སྤོང་གི་དྲི་བ་དང་དེའི་ལན་བཏབ་
པ་དང། ཆོས་རེ་རེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བྱས་ནས་དེ་ལ་དགོངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་ཚུལ་ཞུས་པ་དང། དེ་དག་ལ་རྟེན་ནས་དུས་སྔ་ཕྱིར་གསུངས་པའི་འཁོར་

[025A]༄༅། །ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་ཞུས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ སྟེ་གོ་སླ་བ་  ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དུས་དང་པོར་བདེན་པ་བཞི་ལ་བརྩམས་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་
པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་དུས་དང་པོར་གསུངས་ཚད་ཀྱི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ལ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུས་དང་པོར་ཝ་ར་ཎཱ་སིར་ལྔ་སྡེ་ལ་ཤམ་ཐབས་ཟླུམ་པོར་བགོ་བར་བྱའོ། །
ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བསླབ་བྱ་གསུངས་པ་ལ་འདིར་དོགས་པ་གཅོད་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ལ་བྱའི། དུས་གཉིས་པར་
གསུངས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་ལས་མ་བརྩམས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་འགལ་སྤོང་དྲིས་པ་ལྟར་གྱི་དོགས་པ་མེད་པས་དེ་འདིར་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་མི་དགོས་སོ། །འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ངེས་དོན་དུ་
བཤད་པ་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལ་ལེའུ་བཅུ་ཡོད་པའི་ནང་གི་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་ལེའུ་ལྟ་བུ་  ལེགས་པར་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་མིན་པ་ནི་མདོ་ཉིད་
ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལ། དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར་འདུལ་བ་མདོར་བསྡུས་ཞེས་བྱ་བ་རུང་མཐུན་དུ་གྲགས་པ་གསུངས་ཀྱང་དེ་མདོ་འདིས་ངེས་དོན་དུ་སྟོན་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །

[025B] བཞི་པ་དེ་ལྟར་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བའི་དགོས་པ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་  མདོ་འདིས་ཅི་ཞིག་འགྲུབ་པར་འདོད་ནས་ཆོས་འཁོར་གྱི་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་ཡིན་སྙམ་ན། ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ སྟེ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་  སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་བཟློག་ནས་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
གྲུབ་པ་དང་ སྟོང་གཞི་  གཞན་དབང་ལ་ དགག་བྱའི་  ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ རྣམ་དག་  ལམ་གྱི་དམིགས་པའི་དོན་དམ་མཐར་ཐུག་ཏུ་དེའི་གདུལ་བྱ་ལ་བསྟན་པར་བཞེད་ནས་ཡིན་
ནོ༑ ། ལྔ་པ་གྲུབ་པའི་དོན་ནི་  དེའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན་དང་ཐ་མ་ངེས་དོན་དུ་གསུངས་སོ། ། དྲུག་པ་དེས་གཞན་ལུགས་ཁེགས་པ་ནི་  དེའི་ཕྱིར་ བོད་སྔ་མ་  ཁ་ཅིག་གིས་ ཏི་ཇོ་ནང་པས་
དགོངས་འགྲེལ་གྱི་  མདོ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་གསུམ་པར་གསུངས་པའི་མདོ་ཐམས་ཅད་ངེས་དོན་དུ་བསྒྲུབས་ནས་གཞན་སྡེའི་རིགས་ཅན་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་དྲང་བའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་
འགའ་ཞིག་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འདོད་ཅིང། ཆོས་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་བའི་བློས་རློམ་པ་མ་གཏོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ གཅིག་པུ་

[026A]༄༅། །བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ ཡོངས་གྲུབ་གཅིག་པུ་འཁོར་ལོ་ཐ་མས་  བདེན་མི་བདེན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་དོན་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་གཞན་དག་
གིས་ནི་ བདེན་མི་བདེན་ཕྱོགས་སྔ་འདིས་འདོད་པ་ལྟར་འཐད་སྙམ་ནས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་  མདོ་འདིས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་ལྟར་ཡིན་ན་ཕྱོགས་སྔ་མས་སྨྲ་བ་ལྟར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་ གོང་དུ་མཚན་ཉིད་
གསུམ་ལ་སྦྱར་ནས་  དྲང་ངེས་ཀྱི་ འཇོག་  ཚུལ་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་ནོ་ཞེས་འགོག་གོ་དེ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་མདོ་འདིར་མདོ་སྡེ་ལ་འགལ་སྤོང་གི་དྲི་བ་བྱུང་ལུགས་དང་དེ་ལ་སྟོན་པས་
ལན་བཏབ་ལུགས་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲང་ངེས་སུ་བཞག་ལུགས་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཏུ་མ་བརྟགས་པར་དྲང་ངེས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་བྱས་པའི་སྐབས་ཙམ་ཞིག་ལ་རྩོད་པར་སྣང་ངོ། །གཉིས་པ་ དེ་དག་
གི་དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་  ལ་གཉིས། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གཙོ་བོར་དགོངས་འགྲེལ་ལ་བརྟེན་ཚུལ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚུལ་ལོ། །
དང་པོ་ནི། བསྡུ་བ་ལས།  སྟོང་ཉིད་དེ་ལ་གཞན་དབང་དང་ཀུན་བཏགས་གཉིས་གང་གི་ཡང་དོན་མ་ཚང་བས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོད་པ་མིན་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཚང་བས་དེའི་མེད་པར་མིན་པ། ཀུན་རྫོབ་

[026B] སྐྱེ་འཇིག་མེད་ཅིང་འཕེལ་བ་མེད་པ་འགྲིབ་པ་མེད་པ། །སེམས་ཅན་གྱི་དུས་ན་སྒྲིབ་པས་རྣམ་པར་མ་དག་ཅིང་རང་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་ཤེས་སྒྲིབ་
དག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།  དོན་དམ་པ་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་དམ་པའི་ལེའུ་རྣམས་དྲངས་ཤིང་
 ཡང་བསྡུ་བ་ལས། དོན་དམ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་སྟེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། རྟོག་གེའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་
ཉིད་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་བས་ལྔ་ཚན་གང་ལ་བྱེད་བརྟག་དགོས་སོ། །མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བྱས་སྐབས་སུ་ཡང་  ཆོས་རྣམས་ཀྱི་
མཚན་ཉིད་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་མཚན་ཉིད་གསུམ་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་ སྟེ་ཚུལ་བཞིན་ཀུན་ཏུ་དྲིའི་ལེའུ་དང། ཆོས་འཕགས་ཀྱི་ལེའུ། བློ་གྲོས་རྣམ་
དག་གི་ལེའུ། རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་  རྣམས་དྲངས་ལ།  ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བྱས་སྐབས་སུ་ཡང་  ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་

[027A]༄༅། །བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་མདོ་སྡེ་ལ་འགལ་སྤོང་གི་དྲིས་ལན་དང་དྲང་ངེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྟོན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ལེའུ་རྣམས་དྲངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་
ཤེས་ཚོགས་ དྲུག་གི་སྟེང་དུ་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་གཉིས་དང་བཅས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས། བརྒྱད་དང་མཐར་ཇུག་རིགས་ངེས་པ་   སྟེ་མཐར་ཐུག་གི་ཐེག་པའི་རྣམ་གཞག་  ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ནས་
གསུངས་པ་རྣམས་དྲངས་སོ། །བྱང་སའི་དེ་ཁོ་ནའི་ལེའུ་དང་དེའི་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་ཇག་བསྡུས་ལས་ཀྱང་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གཞན་དབང་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་
བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་གསུངས་པ་ཉིད་བཤད་པའི་ མདོར་ན་བྱང་ས་དང་བསྡུབ་ཐེགས་སྡུས་རྣམས་ལས་ཡོངས་གྲུབ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཙོ་བོར་
མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལེའུ་རྣམས་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན་  རྣམ་གྲངས་མང་བོས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་མཛད་དོ། ། དེས་ན་སེམས་ཙམ་པའི་སྐབས་འདིར་དོན་དམ་གརྟན་ལ་འབེབས་བའི་རིམ་པ་རྣམས་ནི་
མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ཉིད་རྩ་བ་མཛད་དགོས་པ་གཟིགས་ནས་རྒྱལ་བ་མ་ཕམ་པས་ཀྱང་  མདོ་སྡེ་རྒྱན་དང་དབུས་མཐའ་ལ་སོགས་པར་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་བཤད་པ་དང་དེ་དག་གི་འགྲེལ་པ་རྣམས་སུ་བསྟན་པའི་

[027B] སེམས་ཙམ་གྱི་  ལུགས་འདི་ལ་ ཐུན་མོང་མིན་པའི་ལྟ་བ་བཙལ་བ་ལ་  མདོ་སྡེ་འདིའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་རྩ་བར་སྣང་ངོ། །གཉིས་པ་
དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚུལ་  ལ་གསུམ། མཐའ་གཉིས་སྤོང་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ། སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ། དེས་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་ཚུལ་ལོ། །
དང་པོ་ལ་གསུམ། བྱང་ས་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་དང། བསྡུ་བ་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་དང། དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་གཞུང་ནས་བཤད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྒྲོ་སྐུར་དུ་ལྟ་བའི་
ཚུལ་དང། དེ་གཉིས་འགོག་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ བཤད་བྱའི་ལུང་དགོད་པ་  ནི། བྱང་ས་ལས།  སྒྲོ་སྐུར་དུ་ལྟ་ཚུལ་  ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན།  གཟུགས་ལྟ་བུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་  ཡོད་
པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ དེར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ཅེས་ཉན་ཐོས་སྡེ་བས་  སྒྲོ་བཏགས་པའི་ གཟུགས་ཀྱི་གནས་ཚོད་ངོས་  ལེགས་པར་མ་ཟིན་པ་ དང་  སྤངས་པ་དང་ གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་སྡོད་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རང་མཚན་གྱིས་  ཡང་དག་ པར་གྲུབ་  པ་ལ་ ཐལ་འགྱུར་པས་  སྐུར་པ་བཏབ་པའི་ གཟུགས་ཀྱི་གནས་ཚོད་ངོས་  ལེགས་པར་མ་ཟིན་པ་ དང་  སྤངས་པ་ཡོད་དེ། ཞེས་ གོང་དུ་སྤངས་པ་དང་ཞེས་དང་

[028A]༄༅། །སྤངས་པ་ཡོད་དེ་ཞེས་སྤངས་བ་ལན་གཉིས་སྨོས་པ་ནི། གཟུགས་ནི་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བས་ན། སྒྲོ་སྐུར་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་དེ་ཞེས་ དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་
ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་འདི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་དགོས་པར་  གསུངས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་འདེབས་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ནི་བྱང་ས་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ སྤྱིར་  ཆོས་
རྣམས་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ སྟེ་གཞན་དབང་  ལ་འདོགས་པའི་ཚིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ དེ་འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་མིང་དང་འདི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་སོགས་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་སོ། །དེ་འདྲ་བའི་
མིང་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་དེ་གོ་བ་ན་དེ་དང་མཉམ་དུ་མིང་དང་ཚིག་གིས་བཏགས་པའི་དོན་བརྡའི་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་གཟུགས་ཀྱི་འདྲ་རྣམས་གཟུགས་དང་ཁྱད་མེད་པ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་གཟུགས་དང་མིང་དོན་སྤྲེལ་བྱེད་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་
ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མངོན་པར་ཞེན་ ཅིང་འཛིན་  པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཞེས་པ་འདིས་སྒྲོ་འདོགས་ཚུལ་གསུངས་ལ།  སྒྲོ་འདོགས་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་སྐུར་པ་བཏབ་
ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་  བཏགས་པའི་ཚིག་གི་མཚན་མའི་གཞི་ གཟུགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྩ་བའི་རྟེན་ནི་  བཏགས་པའི་ཚིག་གི་མཚན་མའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ སྟེ་གཟུགས་རང་མཚན་གྱི་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ་

[028B]
ངོ་བོ་ཤེས་པ་ཞིག་ལ་གཏུགས་དགོས་ཤིང་ཁོ་རང་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་གིས་འཇོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་རང་རིག་གིས་མྱོང་ཚུལ་དེ་ཡང་སྒྲ་རྟོག་གིས་བརྗོད་པ་སོགས་མི་ནུས་པས་ན་བརྗོད་དུ་
མེད་པ་སྟེ་དེ་འདྲའི་  བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ དང་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མཚན་མའི་གཉིས་སྣང་དང་བྲལ་བས་  ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་ལ་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཆ་  ཐམས་
ཅད་གྱི་ སྒོ་ནས་རྣམ་པ་  ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་ པས་ནི་དངོས་པོའི་ཡོད་ཚུལ་དང་ཡིན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལས་ཉམས་  ཤིང་ ཆུད་གཟོན་པར་བྱས་པའང་ཡིན་ལ་  ཆུད་གཟོན་པར་བྱེད་པ་གང་
ཡིན་པ་ སྒྲོ་སྐུར་དུ་ལྟ་བ་  འདི་གཉིས་ནི་ ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་མཐར་འཛིན་གྱི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བའི་རྒྱུད་འདུལ་ལུགས་ཀྱི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་  ཆོས་འདུ་ལ་བ་འདི་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།
 གཉིས་པ་ལུང་དེའི་དོན་བཤད་པ་ནི་  ཞེས་པ་སྔ་མས་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་ཚུལ་བསྟན་ལ་ཆུད་གཟོན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་མོ་ལས་ཉམས་པར་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་ཞེས་པ་

[029A]༄༅། །ནས་དངོས་པོ་ལ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཀུན་བཏགས་འདོགས་པའི་གཞི་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་འདོགས་པའི་ཚིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཚིག་གིས་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ དེ་ཀུན་བཏགས་
ལ་བྱའི། འདོགས་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལ་མི་བྱ་སྟེ་ འདིའི་ཚུལ་  བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གསལ་བར་བཤད་དོ། །བྱང་སའི་སྐབས་གཞན་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ།  སྒྲོ་སྐུར་གཉིས་ཀའི་
དོན་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟར་  ཚིག་གིས་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ ཀུན་བཏགས་  དེ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མིན་པ་ལ་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་ཞེན་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་སོ། །བཏགས་
པའི་ཚིག་གི་མཚན་མའི་གཞི་ནི་བཏགས་པའི་ཚིག་གི་མཚན་མའི་རྟན་ཞེས་པས་བཤད་དེ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གདགས་གཞིའོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་འཛིན་པ་ནི་སྐུར་འདེབས་སོ། ། 
ཚུལ་ནི་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་ངོར་རམ་གཟིགས་ཚུལ་ལ་སྦྱར་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ་ ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཀུན་བཏགས་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ། །ཞེས་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་

[029B] དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་དང་གཞན་གཉིས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་ལྟ་བ་སྐུར་འདེབས་སུ་བཤད་པའི་
ཟླས་དྲངས་ན་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་སྒྲོ་འདོགས་སུ་བཤད་དགོས་ལ་སྐབས་འདིར་ བྱང་སར་  ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་སུ་གསུངས་
ཀྱིས་དེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ ལ་སྒྲོ་འདོགས་སུ་  ཚིག་གིས་གསལ་བར་མ་བསྟན་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་གཞུང་གི་དོན་ཡིན་པས་ཀུན་བཏགས་དོན་དམ་པར་
ཡོད་པ་སྒྲོ་འདོགས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱོགས་སོ། །དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པའི་གཞི་ དངོས་བསྟན་  གཞན་དབང་
ལ་ གཙོ་བོར་  གསུངས་པས་ཁྱང་སའི་  གཞུང་འདིས་བཏགས་པའི་ཚིག་གི་མཚན་མའི་གཞི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལ་མེད་ཅེས་ པ་སྐུར་འདེབས་སུ་  གསུངས་པའི་དངོས་བསྟན་གཞན་དབང་ཡིན་མོད་
ཀྱང།  གཞན་དབང་  དེ་དོན་དམ་པར་མེད་ན་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱང་དོན་དམ་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ ཡོངས་གྲུབ་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་བའང་དོན་གྱིས་ཐོབ་བས་  གཉིས་ཀ་ལ་བཤད་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དེ་བྱངས་

[030A]༄༅། །ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ སྟེ་ངོ་བོ་  ཙམ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ལ་ནི་ གཟུགས་སོགས་གཞན་དབང་ཡང་མེད་དགོས་ལ་  དེ་ཁོ་ན་ མ་ཟད་འདོགས་གཞིའི་
རྟེན་  ཡང་མེད་ པས་ན་དེ་  ལ་འདོགས་པ་ སྟེ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོ་  ཡང་མེད་ པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་  དེ་ རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་  དེ་གཉིས་ཀ་ ལ་  ཡང་ སྐུར་པ་འདེབས་པ་  མི་རིགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་ཏེ་དངོས་པོ་གཞན་དབང་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ཚུལ་ནི་ ཐལ་འགྱུར་བས་གཞན་དབང་  ཐ་སྙད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་པའམ་སྤྱིར་མེད་དོ་ཞེས་པ་མིན་གྱི་སྔར་གོང་དུ་དོན་དམ་པར་ རམ་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་  ཡོད་པ་ལ་མེད་ཅེས་པ་སྐུར་འདེབས་སུ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི།  སྒྲོ་སྐུར་དེ་གཉིས་འགོག་བའི་ཚུལ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་འགོག་ཚུལ་དང་སྐུར་འདེབས་འགོག་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ །
གལ་ཏེ་སྒྲོ་སྐུར་བྱེད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་སྤོང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན།  སྒྲོ་འདོགས་སྤོང་བ་ལ་ཐོག་མར་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་དང་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཉིས་ངོས་འཛིན་དགོས་པས་  དེ་ལ་ དང་པོ་
སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ གཟུགས་སོགས་ཀྱི་  ཆོས་གང་ལ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ ཀུན་  བཏགས་པ་ སྟེ་དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་གཞིར་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཡིན་ལ་

[030B] དེ་གཉིས་ནི་འོག་ཏུ་ཀུན་བཏགས་  དེས་ གདགས་གཞི་  དེ་དོན་དམ་པར་སྟོང་པར་བསྟན་པས་འགོག་སྟེ་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་
པ་སྐུར་འདེབས་འགོག་ཚུལ་ལ་བཤད་བྱའི་ལུང་དགོད་པ་ནི་  སྐུར་འདེབས་ནི་བྱང་ས་ལས། དེ་མ་ཐག་ཏུ་དྲངས་པའི་ལུང་དེ་དང་དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ གང་ཟག་
གི་གདགས་གཞིའི་  ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་ན་ དེ་ལ་བརྟེན་ནས་  གང་ཟག་གདགས་སུ་རུང་གི་ གདགས་གཞིར་གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་  མེད་དུ་ཟིན་ན་ནི་ གདགས་གཞིའི་  དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ དེ་ལ་བརྟེན་
ནས་  གང་ཟག་གདགས་སུ་མེད་དོ། ། དཔེ་  དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ གཞན་དབང་གི་  ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཙམ་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་  ཡོད་ན་ དེ་ལ་བརྟེན་ནས་  གཟུགས་ལ་སོགས་
པའི་ཆོས་འདོགས་པའི་ཚིག་ གིས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་སྒོ་ནས་ཀུན་བཏགས་  ཉེ་བར་གདགས་སུ་རུང་གི་ གདགས་གཞི་དངོས་པོ་རང་མཚན་གྱིས་  མེད་དུ་ཟིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་གདགས་པའི་ཚིག་གིས་
ཉེ་བར་འདོགས་པ་མེད་དོ། ། དེས་ན་གདགས་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་དང། དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་བློ་ནི་སྐུར་འདེབས་ཡིན་ལ་དེ་གཉིས་ནི་  དེ་ལ་འདོགས་པའི་གཞི་མེད་དུ་ཟིན་ན་ནི་གཞི་མེད་བར་

[031A]༄༅། །འགྱུར་བས་འདོགས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་བཀག་གོ། ། གཉིས་པ་ལུང་དོན་བཤད་པ་ལ། གཞན་ལུགས་དགག་པ་དང། རང་ལུགས་བཞག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་
དེ་ལ་འདིར་སྐུར་འདེབས་འགོག་པའི་ཕྱོགས་སྔ་ཁས་ལེན་མཁན་ནི་གཞན་སྡེར་འོང་དོན་མེད་ལ་རང་སྡེ་ཡང་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ལ་མིང་དང་བརྡས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་གཞིའི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དངོས་
པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ཅེས་ཁས་ལེན་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་བསྡུ་བ་ལས་བཤད་པ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཅེས་
སྨྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་ སྟེ་ཐལ་འགྱུར་བ་  རྣམས་སོ། ། དེར་མ་ཟད་དོན་གྱིས་ནི་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མེད་པར་འདོད་པས་དེའི་སྒོ་ནས་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་ལ་གནས་སོ། །ཕྱོགས་སྔ་
དེ་དག་གིས་ནི་གཞན་དབང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྤྱིར་མི་སྲིད་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ཅེས་འདོད་པ་གཏན་མིན་པས་དོན་དམ་པར་ རམ་རང་མཚན་གྱིས་  མ་གྲུབ་ཅེས་སྨྲའོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་
ཙམ་ རང་མཚན་གྱིས་  མེད་ན་ཞེས་འགོག་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཡང་དག་གི་དངོས་པོ་ ཡང་  མི་སྲིད་ཅེས་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་ལུགས་ཀྱིས་ཀུན་བཏགས་ལ་རང་

[031B] ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་དོན་དམ་པར་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ན་མེད་པ་ཡིན་ན། །གཞན་དབང་སེམས་
སེམས་བྱུང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་དེ་རང་གི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། ། རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་  དེ་ ལྟར་  མིན་ན་ སེམས་སོགས་དེ་དག་  བློས་སྐྱེ་བར་རློམས་
ནས་སྐྱེའོ་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་དངོས་པོ་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ལུགས་འདིས་ ཏེ་སེམས་ཙམ་པས་  བསམས་སོ། །དེས་ན་ ཐལ་འགྱུར་བས་  གཞན་
དབང་གི་སྐྱེ་འགག་བློ་འཁྲུལ་པས་སྐྱེ་འགག་ཏུ་ཞེན་པ་ཙམ་གྱི་ངོར་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་འགག་ཡོད་པས་སྐུར་འདེབས་སུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་ ལན་སྨྲ་ཡང་སྐུར་འདེབས་སེལ་ནུས་ཀྱི་  ལན་མི་ཐེབས་
ཏེ།  ཕྱོགས་སྔ་དེ་དག་གིས་དཔེར་ན་  ཐག་པ་ལ་སྤྲུལ་དུ་ཞེན་པའི་འཁྲུལ་ངོར་ཐག་པ་སྤྲུལ་ཡིན་ལ་སྤྱིར་ཐག་པ་སྦྲུལ་དུ་གྲུབ་མ་མྱོང་ཞེས་བ་དང་འདྲ་བར་གཞན་དབང་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་འཛིན་གྱི་
འཁྲུལ་ངོར་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་གྱི། གཞན་དབང་ཁོ་རང་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མ་གྲུབ་ཅེས་འདོད་ན་ནི་དེ་ དག་གིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་འཇོག་མ་ཤེས་ཤིང་འཁྲུལ་དེའི་རྒྱུ་འབྲས་ཙམ་བཞག་པས་རྒྱུ་འབྲས་དངོས་

[032A]༄༅། །ཀྱི་གོ་མཆོད་པར་སོང་བས་ན་དེ་  འདྲ་ཁས་བླངས་ཀྱང་དགེ་སྡིག་ལས་བདེ་སྡུག་སྐྱེ་བའི་ལས་འབྲས་ དངོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་  གཞག་ས་མེད་པར་སོང་པས་སྐུར་འདེབས་སྤོང་མི་
ནུས་ལ་དེ་འདྲ།  འཁྲུལ་ངོར་ཙམ་  མིན་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ ཤིག་  འདོད་ན་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ ལས་མ་འདས་པ་  ཡིན་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་
བསམས་ནས།  སེམས་ཙམ་པས་  གདགས་གཞི་ རང་མཚན་གྱིས་  མེད་ན་འདོགས་པ་ཡང་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ འཁྲུལ་བས་  བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པ་ སྟེ་འགྱུར་བ་  དང་དེ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནའི་
དོན་དུ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་མི་སྲིད་པས་ཆད་ལྟའི་གཙོ་བོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དེ། བྱང་ས་ལས། དེ་བས་ན་ ཆད་པར་ལྟ་བའི་  གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ གིས་  ཤེས་པར་དཀའ་བའི་མདོ་སྡེ་ཐེག་པ་ཆེན་
པོ་དང་ལྡན་པ་ སྟེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་  ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ དགོངས་པའི་དོན་དུ་ཡོད་པ་  དང་ལྡན་པ་ སྟེ་  དགོངས་པའི་དོན་བསྟན་པ་དག་ཐོས་ནས་ ཀྱང་གཞུང་དེ་དག་གིས་  བཤད་པའི་དོན་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་ནས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པའི་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་ ཆོས་  འདི་ དག་  ཐམས་ཅད་ནི་ རྟོག་པས་  བཏགས་

[032B]  ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཚུལ་  འདི་ནི་ བཏགས་པ་ཙམ་  དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སུ་འདི་ལྟར་ལྟ་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་ རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་  དེ་སྐད་སྨྲའོ། །དེ་
དག་གི་ལྟར་ན་འདོགས་པའི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཙམ་ཡང་ རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་  མེད་པས་ ན་དེ་ལ་  འདོགས་པ་ སྟེ་འདོགས་པའི་ཚིག་  དེ་ཉིད་ཀྱང་ ངོ་བོའམ་རང་མཚན་གྱི་ཆ་  ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་
འགྱུར་ན་གདགས་པ་ཙམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ།  རྒྱུ་མཚན་  དེ་བས་ན་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་དེ་དག་གིས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ སྟེ་གདགས་གཞི་  དང་བཏགས་པ་ སྟེ་བཏགས་ཆོས་  དེ་གཉིས་ཀ་
ལ་ཡང་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཏགས་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ སྟེ་གདགས་གཞི་སོགས་  ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་ན་མེད་པར་ལྟ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང། དེ་ལ་
དགོངས་ནས་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་བླའི་སྟོང་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།  གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་དེའི་བདག་འཛིན་སྤོང་བ་ཙམ་མི་དཀའ་བས་སླ་ལ། ཆོས་ཀྱི་བདབ་
མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་དེ་སྒོམ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ཞིང་དེའི་གནད་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བྱང་ས་སོགས་ནས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་དངོས་སུ་གཏན་ལ་མི་འབེབས་པར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་

[033A]༄༅། །ཀྱི་ཡོངས་གྲུབ་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ལ་སྒྲོ་སྐུར་གྱིས་ལོག་པར་ཟིན་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་སྨིན་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བས་ན་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །འདི་དག་གི་
དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་བྱ་རུང་སྟེ་  སྔ་མ་ གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་ལྟ་བས་  ནི་ཤེས་བྱ་ལ་རྨོངས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ དངོས་རྒྱུད་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་  སྐུར་པ་མི་འདེབས་
ཤིང་གཞི་དེས་ ངེས་པར་  དམྱལ་བར་མི་སྐྱེ་ལ་  གཞན་ཆོས་འདོད་པ་ཡང་ གནས་སྐབས་  ཕུང་བར་མི་བྱེད་ པ་སྟེ་ཆོས་ལས་ལོག་པར་མི་བྱེད་ལ་  བསླབ་པའི་གཞི་ལ་ཡང་ རེ་ཞིག་  གཡེལ་
བར་མི་འགྱུར་ལ། ཕྱི་མ་ སྟོང་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པས་  ནི་དེ་དག་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་བས་སོ་ཞེས་བྱང་ས་ལས་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་རང་ལུགས་བཞག་པ་ནི་  དེ་ལྟར་བྱས་ན་
 གདགས་གཞི་གཞན་དབང་  གང་ལ་ དགག་བྱའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོར་  གང་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་ པའི་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་  ཞིང་ སྟོང་པའི་  ལྷག་མ་གང་ཡིན་པ་ གདགས་གཞིའི་དངོས་པོ་ཙམ་དང་
འདོགས་པ་ཙམ་  དེ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་ ཚུལ་  དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ནི་སྟོང་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ།  མཐའ་གཉིས་སེལ་བའི་སྣང་སྟོང་གཉིས་ཚོགས་དེ་ལ་འཇུག་པས་སོ་ ། །གཟུགས་ལ་

[033B] གདགས་གཞིའི་  དངོས་པོ་རྣམས་དེ་དག་ཏུ་ཚིག་གིས་བཏགས་པའི་ ཀུན་བཏགས་ཀྱི་  ངོ་བོས་སྟོང་པ་ནི་ གང་ལ་གང་མེད་པ་ཞེས་སོགས་  ཚིག་སྔ་མའི་དོན་ཡིན་ལ།  དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་
ལྷག་མ་ཡོད་པ་ནི་གདགས་གཞིའི་དངོས་པོ་ཙམ་དང་འདོགས་པ་ཙམ་ཡོད་པར་བྱང་ས་ལས་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་སྟོང་པ་ནི་ དགག་བྱའི་  ཀུན་བཏགས་དང་གང་སྟོང་པའི་གཞི་ ནི་གདགས་གཞིའི་
གཞན་དབང་དང་སྔ་མས་ཕྱི་མ་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་ལ་དེ་དག་གི་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་སྤངས་པས་ནི་ཡོད་པའི་མཐའ་དང་སྐུར་འདེབས་
སྤངས་པས་མེད་པའི་མཐའ་སྤངས་པས་ མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་  གཉིས་སུ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་ཡིན་ཞིང། འདི་འདྲ་བའི་སྟོང་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའི་མཐར་ཐུག་ཏུ་བཤད་དེ། བྱང་ས་ལས་དངོས་པོ་
སྔ་མ་ སྟེ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་  གང་ཡིན་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ སྟེ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་  འདི་གཉིས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་
གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ བསྡུ་བ་ལས་གསུངས་ཚུལ་  ལ་གཉིས། ཕྱོགས་སྔ་

[034A]༄༅། །མ་དགོད་ཅིང་དེའི་དོན་ལ་དྲིས་ལན་བྱ་བ་དང། ལན་བཏབ་པའི་ཕྱོགས་དགག་བའོ། །དང་པོ་ནི། བསྡུ་བ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ལ་ལ་ སྟེ་དབུ་མཐལ་རང་གཉིས་ཀྱིས་  རང་གིས་
ཉེས་པར་ ཏེ་སྐྱོན་གྱིས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དངོས་བསྟན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་  བཟུང་བས་འདི་སྐད་ཅེས་ སྨྲ་སྟེ་  ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་  ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་ལ་དོན་དམ་པར་ནི་ཐམས་ཅད་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ཞེས་
གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀུན་དོན་དམ་པར་ནི་མེད་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱེ་བ་བརྗོད་པའོ།  ཞེས་དབུ་མ་པའི་འདོད་པ་བརྗོད་ནས་  དེ་
ནས་ དབུ་མ་པ་  དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ ཞེས་འབོད་པར་མཛད་ནས་ཁྱོད་རྣམས་འདོད་པའི་  དོན་དམ་པ་ནི་གང་ཡིན་ ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དྲི་ལན་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་རུང་མོད་ཀྱང་དངོས་ཟིན་ལྟར་བྱས་ན་
ཀུན་རྫོབ་ བདེན་པ་གང་གི་ངོར་བདེན་པར་འཇོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་  ནི་གང་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དྲིས་པ་ན་ དེའི་ལན་ལ་དབུ་མ་བས་  གལ་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ དོན་དམ་པར་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ སྟེ་སྟོང་ཉིད་  གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་ བདེན་  པ་ཡིན་ལ་ བདེན་པར་གྲུབ་པའི་  ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམིགས་ ཤིང་འཛིན་  པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ བློ་

[034B] བ་  ཡིན་ནོ། །དེ་ ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་  ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་  དེ་ནི་ བདེན་པར་  ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ བདེན་པར་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་  ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་འདོགས་པ་ སྟེ་བཏགས་
པ་ཙམ་  དང་ བདེན་པར་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་པོ་ཞེས་  མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ དབུ་མ་པས་  ལན་འདེབས་པར་གྱུར་ན། ཞེས་པ་ནི་བདེན་གཉིས་གང་ཡིན་དྲིས་ནས་
དེའི་ལན་བཏབ་པ་ཕྱོགས་སྔར་མཛད་པའོ། །དེ་ལ་ སྐངས་  འདིར་ དབུ་མ་པ་ལ་  དོན་དམ་གང་ཡིན་དྲིས་པ་ནི་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་ གང་ཡིན་ཞེས་  དྲིས་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་
པའི་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་མེད་པས་དོན་དམ་དུ་མེད་པའི་མེད་ས་ སྟེ་མེད་རྒྱུའི་ངོ་བོར་  དྲིས་པ་མིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དོན་དམ་མོ་ཞེས་སྨྲ་བར་མི་རིགས་ཏེ། དབུ་མ་པས་དོན་
དམ་དུ་འདོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དུ་ཡོད་པས་དོན་དམ་དུ་ སྟེ་དོན་དམ་པར་  ཡོད་པར་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་གང་ཡིན་དྲིས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པ་གང་གི་ངོར་བདེན་པ་འཇོག་པའི་
 སློ་  ཀུན་རྫོབ་ པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་  དྲིས་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཡོད་སའི་ཐ་སྙད་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་མིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཀུན་རྫོབ་བོ་ཞེས་སྨྲ་བར་

[035A]༄༅། །མི་རིགས་ཏེ། དེ་ནི་བདེན་འཛིན་ཡིན་པས་དེའི་ཞེན་ཡུལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པར་དབུ་མ་པས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་པའི་མེད་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ནི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་
བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ ལན་བཏབ་པའི་ཕྱོགས་སྔ་དགག་པ་  ལ་གཉིས། གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ལ་འགལ་བ་བསྟན་པ་དང། རང་གི་གྲུབ་མཐའ་ལ་འགལ་བ་སྤང་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཀུན་རྫོབ་
ཀྱི་ངོས་འཛིན་དགག་པ་དང། དོན་དམ་གྱི་ངོས་འཛིན་དགག་པ་གཉིས་ལས་  དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཐོག་མར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོས་འཛིན་འགོག་པ་ནི་སྡུ་བ་ལས།  དབུ་མ་པ་  དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།  དོན་
དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་  ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ སྟེ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་  དེ་ ནང་གི་  མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྒྱུ་ སྟེ་རང་གི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུ་  ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་
འདོད་དམ་འོན་ཏེ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད།  ཅེས་བརྟག་ཀྱང་  གལ་ཏེ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྒྱུ་ སྟེ་རང་གི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུ་  ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ནི་དེས་
ན་ བདེན་འཛིན་དེ་  མངོན་པ་བརྗོད་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྒྱུ་ སྟེ་རང་གི་རིགས་འདྲ་  ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ དོན་དམ་པར་  ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ། །གལ་ཏེ་ བདེན་འཛིན་དེ་  མངོན་

[035B] འོ་ན་གཞན་དབང་དེ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ཡིན་དགོས་ཏེ་བདེན་འཛིན་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པས་སོ། །དེར་འདོད་ན་གཞན་དབང་མེད་དགོས་པས་རྒྱུ་མཚན་  དེས་ན་ གདགས་  གཞི་མེད་པར་
 རྣམ་རྟོག་དེ་  མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ སྟེ་བཏགས་ཙམ་དུ་ཡོད་  ཅེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་
ཀུན་རྫོབ་དེ་ནང་གི་མངོན་པར་བརྗོད་པར་ཡང་འགྱུར་ལ་དེའི་ཚེ་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནམ།  དེ་ལྟར་མིན་པ་  ཀུན་རྫོབ་པ་དང་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རྣམ་རྟོག་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་
ཞིག་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་རྒྱུས་བསྐྱེད་པས་ དོན་དམ་དུ་  ཡོད་པ་མིན་ཞེས་ སྨྲ་  པ་མི་རུང་ཞེས་པ་ནི་ ཕྱོགས་སྔས་  དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ་འདིར་དོན་དམ་དུ་ཡོད་མེད་རྩོད་པའི་
སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཕ་རོལ་ དབུ་མ་  པོས་ གཞན་དབང་  དོན་དམ་དུ་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱི་སྤྱིར་མེད་ཅེས་མ་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་ རྣམ་རྟོག་དེ་  རྟོག་པས་བཏགས་པ་
ཙམ་དུ་མི་རུང་སྟེ།  དེར་  འདོགས་པའི་གཞི་ གཞན་དབང་  མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།  དེ་འདྲའི་  ཀུན་རྫོབ་དང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བའི་

[036A]༄༅། ། ན་གཞན་དབང་མེད་དགོས་པའི་  ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་  དོན་དམ་པའི་ངོས་འཛིན་འགོག་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལས།  དབུ་མ་པ་  དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཆོ་དང་ལྡན་པ་ ཞེས་བོས་ནས་རྒྱུ་མཚན་
ཅིའི་ཕྱིར་ན་གང་ དངོས་པོ་བདེན་པར་ཏེ་རང་མཚན་གྱིས་  དམིགས་པ་དེ་ དམིགས་པ་ལྟར་རང་མཚན་གྱིས་  མེད་པ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ།  ཞེས་དྲིས་ནས་  དོན་ནི་སེམས་ཙམ་པས་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དམིགས་བཞིན་དུ་དེ་མེད་ཅེས་བརྗོད་མི་རིགས་ཏེ་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ལ་ཆོས་དེ་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་དམིགས་ཤིང་ཞེན་པའི་ཚད་མས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གནོད་  དེ་སྐད་ཅེས་དྲིས་པ་ན་ དབུ་མ་བས་  གལ་ཏེ་དེ་འདི་
སྐད་ཅེས་ དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློས་མི་གནོད་དེ་དེ་འདྲའི་བློ་དེ་  ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོས་པོ་ སྟེ་ལོག་ཤེས་  ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལ་ སླར་ཡང་སེམས་
ཙམ་པས་གནོད་བྱེད་  འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།  དེ་འདྲའི་བློ་འཁྲུལ་ན་  ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་  ཡོད་པར་འདོད་དམ་འོན་ཏེ་ རང་མཚན་གྱིས་  མེད་པར་འདོད། གལ་ཏེ་
 དང་པོ་ལྟར་རང་མཚན་གྱིས་  ཡོད་ན་ནི་ རྒྱུ་མཚན་  དེས་ན་ ཁྱོད་ཀྱིས་  ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བར། བྱར་མི་རུང་ངོ། །སྟེ་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་མི་རིགས་ཏེ་དེ་འདྲའི་

[036B] །གལ་ཏེ་ དྲི་བ་གཉིས་པ་ལྟ་བློ་དེ་རང་མཚན་གྱིས་  མེད་ན་ནི་ དེ་འདྲའི་བློ་དེ་གཏན་ནས་མེད་པར་འགྱུར་བས་རྒྱུ་མཚན་  དེས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ བློ་ངོས་
གང་དམིགས་པ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱར་ བ་ཡང་  མི་རུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་ནི་ཆོས་འདི་དག་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་མཚན་དམིགས་བཞིན་དུ་དེ་མེད་ཅེས་ཇི་
ལྟར་རིགས་ཏེ། དེ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སེམས་ཙམ་པས་སྨྲས་པ་ལ་དབུ་མ་པས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་བློས་མི་གནོད་དེ་བློ་དེ་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་དངོས་
པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན།  དེ་ལ་སེམས་ཙམ་པས་  འོ་ན་འཁྲུལ་པ་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན་ནི་ དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པས་  ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དོན་དམ་དུ་ སྨྲ་  མི་རུང་ལ། བློ་དེ་རང་མཚན་གྱིས་
མེད་ན་ནི་ གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་པས་ན་བློ་དེ་  འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར།  ཞེས་དང་བློ་དེས་  དམིགས་ཀྱང་ སྐྱོན་  མེད་དོ། །ཞེས་པ་དེ་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་འགལ་བ་བསྟན་ནས་བཀག་པར་མཛད་དོ། །འདིར་
ཡང་དོན་དམ་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་བརྟག་པ་བྱ་དགོས་མོད་ཀྱང་དོན་འདྲ་ཞིང་བརྟག་པ་སྔ་མ་གོ་སླ་བས་དེ་ལྟར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིར་ཀུན་བཏགས་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་དོན་དམ་པར་མེད་ཅིང་ཐ་

[037A]༄༅། །སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལ་སྐྱོན་མ་བསྟན་པར་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་དང་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་ལ་བརྟགས་ནས་སྐྱོན་བསྟན་པ་ནི། གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་
མེད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ ཅེས་སྨྲ་  པ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ།  ཤེས་པ་  འདི་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི།  སྟོང་གཞི་  ཆོས་ཅན་དང་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་འདོགས་པ་པོ་དང་གདགས་གཞི། དང་དབུ་སེམས་རྩོད་པའི་
གཞིའི་གཙོ་བོ་ཡང་  ཡིན་པས་མཁས་པ་རྣམས་གཙོ་བོར་འདི་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་ལ་རྩོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བསྡུ་པ་ལས། དེ་ལ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་
གྲུབ་པ་ གཉིས་  ལ་དགག་བྱའི། ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ། སྟེ་དགག་བྱའི་ཀུན་བཏགས་དེར་གྲུབ་པར། གང་ཡིན་བ་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་ཡིན་པར་རིག་པར་
བྱའོ་ཞེས་དང། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་  ཡོད་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ སྟེ་སྐུར་འདེབས་དེའི་ཞེན་ཡུལ་  གང་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ སྒྲོ་སྐུར་གྱི་  མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཞེས་

[037B] བྱང་ས་དང་ བསྡུ་བ་  འདི་གཉིས་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐའ་དང་དེ་སྤོང་ པའི་སྟོང་
ཉིད་འཇོག་  ཚུལ་གཅིག་གོ། ཀུན་བཏགས་མེད་པ་ཡང་དོན་དམ་དུ་ གྲུབ་པ་དགག་བྱའི་ཀུན་བཏགས་  ཡིན་གྱི་ སྤྱིར་ཀུན་བཏགས་  ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་མིན་ཏེ། བསྡུ་བ་ལས་ སྤྱིར་གཟུགས་འཇོག་ཚུལ་ལ་རྟེན་
ནས་འཇོག་པ་དང་དེའི་དོན་འབྲེལ་བའི་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇོག་པ་གཉིས་ཡོད་པས་གདགས་གཞི་  མངོན་པར་རྟོག་པ་ སོགས་གཞན་དབང་གི་དངོས་པོ་  དེ་དག་ ལ་སོ་སོའི་  མིང་གང་ གི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་  དང་ མིང་
དོན་འགྲེལ་བའི་རྟོག་པས་  མངོན་པར་བརྗོད་པ་གང་གིས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་ ཏེ་ཡོད་པར་  བརྗོད་པར་བྱའམ་འོན་ཏེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ ཏེ་མེད་པར་  བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན་
སྨྲས་པ། ཐ་སྙད་ལས་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དོན་དམ་པར་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང་ གཟུགས་དེ་གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་དང་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རམ་ཞེ་ན་
གཞིའི་གཟུགས་སུ་མིང་དང་རྟོག་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་མིང་དང་རྟོག་པ་ལ་བལྟོས་ནས་དེའི་གཞིར་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བཞག་ཆོག་པ་ནི་རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དྲང་ངེས་སྤྱི་དོན་དུ་གཟུགས་དེ་

[038A]༄༅། །གཟུགས་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་གཟུགས་ཡིན་པ་དང་དེ་ཡང་རྟོག་པ་ལ་སྦྱར་པས་ཆོག་ལགས་སོ་ཞེས། གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་འདི་དག་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་ཡོད་པའི་གཟུགས་དེ་གང་
ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན་གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གང་གི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་བསྡུ་བ་ལས། དེ་ལ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལ་
ཡོངས་སུ་གོམས་པའི་ དབང་གིས་  མིང་ལ་བརྟེན་ ནས་སྐྱེས་  པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ གྱུར་པའི་  ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་གསུངས་ནས་འདི་ལྟར་དེ་ནི་
 མིང་དང་རྟོག་པས་  བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ རམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་  ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སྤྱིར་ཀུན་བཏགས་ལ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀའི་ཆ་ཡོད་
པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་  བདག་གཉིས་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་ལྟ་བུ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་ཀྱང་ རྒྱུ་མཚན་  དེ་ཙམ་གྱིས་ཀུན་བཏགས་ཐམས་ཅད་མི་སྲིད་པ་མིན་པས་ ཀུན་བཏགས་  རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་
དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ མི་སྲིད་པས་  དགག་ལ་བཏགས་ཡོད་དང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་གཞག་གོ་དེའི་ཕྱིར་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་ཁ་ཅིག་ལས་ཀུན་བཏགས་ དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་

[038B] སྟེ་གཟུགས་འཛིན་རྫས་གཞན་ནི་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོར་ཡོད་ཅིང་དེ་འདྲ་བའི་  གཞན་དབང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ རྣམས་ནི་  སྒྱུར་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་
ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ ཅིང་དོན་དམ་པར་མེད་  པ་དང། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ ཡང་  ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ་ནི་ དགོངས་འགྲེལ་
གྱི་  མདོ་དེའི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་བསྡུས་སུ་དགོངས་འགྲེལ་དྲང་ཏེ་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་བསྒྲུབས་ནས་ཕྱི་ནང་གི་བཟུང་འཛིན་ རྫས་གཞན་  ཀུན་བཏགས་སུ་བཤད་པ་དང་འགལ་ཞིང་
 དེ་ལྟར་བཤད་པར་  བྱང་ས་དང་བསྡུ་བ་ སོགས་  དང་ཡང་འགལ་ལ་ གོང་གི་འགྲེལ་ཆེན་  དེར་རྣམ་ངེས་ཀྱི་ལུང་ཡང་དྲང་ འདུག་  པས། ཁ་ཅིག་ འགྲེལ་པ་  དེ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་ པ་ཡིན་
ཟེར་བ་ནི་མ་བརྟགས་པ་ཆེན་པོའོ། །བསྡུ་བར་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་གླེང་གཞིའི་ལེའུ་མ་གཏོགས་པ་ལེའུ་ལྷག་མ་རྣམས་ཕལ་མོ་ཆེ་དྲངས་ཤིང་དཀའ་གནས་རྣམས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་འདུག་པས་
སློབ་དཔོན།  ཐོགས་མེད་  འདིས་འགྲེལ་པ་ཟུར་དུ་མཛད་དགོས་པར་ཡང་མི་སྣང་ངོ། །ཕྱིས་ཀྱི་ཁ་ཅིག་ སྟེ་ཇོ་ནང་བས་  ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་ སྟེ་ཀུན་བཏགས་ནི་  ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་ ལ་  བར་བ་

[039A]༄༅། ། སྟེ་གཞན་དང་ནི་  ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མེད་ ལ་  ཐ་མ་ ཡོངས་གྲུབ་ནི་  དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་དགོངས་པར་ ཡིན་ཞེས་  འཆད་པ་ཡང་
 ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱིས་འགྲེལ་བའི་སེམས་ཙམ་གྱི་  ལུགས་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ ཁྱོད་ཀྱིས་  གཞན་དང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་དོན་ ནམ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་དབང་དེ་  འཁྲུལ་
བའི་བློས་དེ་ལ་སྐྱེ་འགག་སོགས་ཡོད་པར་ཞེན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི།  དོན་  དངོས་པོ་ལ་སྐྱེ་འགག་སོགས་མེད་དོ་ཞེས་འདོད་པ་ དེས་  ནི། གཞན་དབང་ལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་ དང་  དེའི་
རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་ལ་ཡང་ དོན་གྱིས་  སྐུར་པ་བཏབ་པས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ག་ལ་ ཁྱོད་ཀྱིས་  སྐུར་ བར་  འདེབས་ པས་ན་ཁྱོད་ནི་  ཆད་ལྟའི་གཙོ་བོར་སྔར་བྱང་ས་ལས་བཤད་
པ་དེ་ འགྱུར་བར་  ཡིན་ཞིང་ བཞེད་ཚུལ་འདི་ནི་  མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ངེས་དོན་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ སེམས་ཙམ་གྱི་  ཕྱོགས་ལ་སྤང་དུ་མེད་པའི་འགལ་བར་ ཞིག་ཡིན་པར་  ཤེས་པར་གྱིས་
ཤིག་གཉིས་པ་ རང་གི་གྲུབ་མཐའ་ལ་འགལ་བ་སྤང་པ་ལ་ཡང་འགལ་བའི་རྩོད་པ་དང། མི་འགལ་བའི་ལན་ནོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་མདོ་དང་འགལ་ཚུ། བྱམས་ཆོས་དང་འགལ་ཚུལ། ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཞུང་སོགས་

[039B]  ནི། གལ་ཏེ་ ཁོ་ན་རེ་  བྱང་ས་དང་བསྡུ་བ་ གཉིས་དང་དགོངས་འགྲེལ་དབུས་མཐའ་མདོ་སྡེ་རྒྱུན་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་པ་སོགས་  ལས། གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་
གསུངས་པ་ལྟར་ གཞན་དབང་དེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་  ཡིན་ན་ འོ་ན་  དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་ དམ་རྫས་  ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་
དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་ཆོས་ ཅན་  དེ་དག་གི་དེ་བཞི་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་ དམ་རྫས་  ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ནི་ རྒྱུ་མཚན་  དེས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་
ལ་བདག་མེད་པ་ དེ་  ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་  རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་འདུས་བྱས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདུས་བྱས་ཡིན་ན་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་
རོ། །ཞེས་འདུས་བྱས་ཡིན་ན་དོན་དམ་ཡིན་ དགོས་  པར་གསུངས་པ་དང་ ཡང་  དབུས་མཐའ་ལས། དམ་པའི་དོན་ནི་གཅིག་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་དེའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་
དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པུར་རིག་པར་བྱའོ།  །ཞེས་གཞན་དབང་ལ་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་དགོས་  ཞེས་གསུངས་པ་དང། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཀྱང། ཡོང་མིན་མེད་

[040A]༄༅། །མིན་དེ་བཞིན་མིན་གཞན་མིན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་མེད་འབྲི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པའང་མེད། །རྣམ་པར་དག་འགྱུར་དེ་ནི་དོན་དམ་མཚན་
ཞེས་ ཁྱད་ཆོས་དེ་དག་ལས་དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་བློ་ཡུལ་དུ་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ན་  དོན་དམ་བདེན་པ་མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་དུ་གསུངས་པའི་སྐབས་སུ་ དོ་ནད་མི་བདེན་པ་ཡིན་ན་  སྐྱེ་འཇིག་མེད་ དགོས་
པར་བཤད་ཅིང་ དེའི་  འགྲེལ་བར་ཡང་ དོན་དམ་པ་དེ་ཉིད་  ཀུན་བཏགས་དང་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མིན་ལ་ཡོངས་གྲུབ་རྐྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་མིན་པར་གསུངས་པ་
དང། །བསྡུ་བ་ལས་ཀྱང།  འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་པའི་མིང་སོགས་  རྒྱུ་མཚན་ རྣམས་  ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་བརྗོད་པར་བྱའམ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ རྒྱུ་མཚན་
མིང་དསོགས་  ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ། དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བརྗོད་པར་བྱའམ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེན། སྨྲས་པ་
རྣམ་རྟོག་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཡང་དཔེར་ན་མིང་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སྣང་བ་དེ་དང་གཟུགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གཉིས་མི་མཐུན་པའི་རྫུན་པར་སོང་བས་ན་མིང་རྒྱུ་མཚན་དེ་

[040B] ཡང་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཉིས་སྣང་གིས་རང་མཚན་བརྗོད་མེད་དེ་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པས་ན་མིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཤད་དེ་དེས་རྣམ་རྟོག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གསུངས་པའི་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །
དེས་ན་གཞུང་ལུགས་དེ་དག་ལས་གཞན་དབང་ཡིན་ན་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་དགོས་པར་  གསུངས་པ་རྣམས་དང་ གོང་དུ་གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་འདོད་པར་གཉིས་  ཇི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན།  གཉིས་པ་མི་འགལ་བའི་ལན་
བཤད་པ་ནི། གཞུང་དེ་དག་དང་  ཇི་ལྟར་མི་འགལ་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།  འདི་ལ་ཡང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མི་འགལ་བ་དང། རྫས་བཏགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མི་འགལ་བ་དང་
འཇོག་ཚུལ་གཉེས་པའི་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མི་འགལ་བ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མི་འགལ་བ་དང། དེའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་བཤད་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་དང། དབུས་མཐའ་ལས་ཀུན་རྫོབ་གསུམ་དུ་བཤད་ཚུལ་
དང། དེས་ན་རྫས་བཏགས་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཤེས་དགོས་པར་བསྟན་པ་སོགས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི་  འདི་ལྟར་ སྐབས་འདིར་སྦྱིར་  ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལ་
འཇོག་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཡོད་པ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་  ཡོད་པ་སྟེ་ སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་ལྟ་བུ་  དང། དེའི་དབང་གིས་བཞག་པ་

[041A]༄༅། །མིན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བ་ནས་ཐལ་འགྱུར་བའི་བར་ཀུན་གྱིས་  བཞག་པ་སྟེ། མདོ་ལས་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་
དབང་གིས་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མང་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་མིང་དང་རྟོག་པའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ལ་དེའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་ཆེས་མི་
མཐུན་ནོ། །གཞན་དབང་  འདི་ནི་དབུ་མ་པ་དང་རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་དོན་དམ་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའོ། ། འཇོག་ཚུལ་  དེའི་དབང་དུ་བྱས་ན་
 ལུགས་འདིར་  སྔར་བཤད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་ སྟེ་ཀུན་བཏགས་  ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ལ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་མ་གཉིས་དོན་དམ་པར་ཡོད་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་  མེད་
པས་ ན་གཞན་དབང་དོན་དམ་བཤད་པར་མི་འགལ་ཞིང་  བྱང་ས་དང་བསྡུ་བ་ལས་ ཀྱང་  སྔར་ལྟར་གསུངས་ཤིང།  གཉིས་པ་རྫས་བཏགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་མི་འགལ་བ་ནི་དེ་  ཡང་བསྡུ་བ་ལས།  གཟུགས་
འཛིན་ཤེས་པ་གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་དོན་འབྲེལ་བའི་རྣམ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ནི་  མངོན་པར་བརྗེད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གོམས་པའི་ དབང་གིས་  མིང་ལ་གནས་པའི་ སྟེ་མིང་ལ་བརྟེན་པའི་  རྣམ་པར་ཤེས་ པ་དེ་ཉིད་

[041B]  པའི་དམིགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ ཞེས་བྱ་བ་
དེ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་ལ་གཟུགས་སོགས་དངོས་གནས་པ་དད་ཁྱད་མེད་ལྟར་བུ་སྣང་ཡང་སྣང་བ་ཙམ་ལས་  གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ དེ་གཟུགས་སོགས་དངོས་གནས་པ་ནི་  གང་གིས་ སྒོ་ནས་ཀྱང་  ཡོད་
པ་ མིན་ཏེ་  དེ་ནི་བདག་ཉིད་དེས་རྫས་ ཏེ་གཟུགས་སོགས་  དང་ངོན་དམ་པ་ སྟེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་  གཉིས་ཀར་ཡང་མེད་དོ། ། རྒྱུ་མཚན་  དེ་ལྟ་བས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་ཆོས་
 སམ་དངོས་པོ་དེ་ནི་གཟུགས་སོགས་  དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ རྣམ་རྟོག་  དེས་ཀུན་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཏགས་པ་ལས་ཡོད་པ་ སྡེ་བཏགས་ཡོད་  ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །
མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གོམས་ པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་བསླད་  པ་རྣམ་པར་གསལ་བའི་མིང་ཅན་ དེ་རྟོག་མེད་  གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ སྟེ་
གཟུགས་སོགས་དངོས་གནས་པ་  བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ དེ་དཔེར་ན་དབང་ཤེས་ལ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དེ་ཡང་སྔོན་པོ་མིན་ལ་དབང་ཤེས་ལ་མི་སྣང་རྒྱུའི་སྔོན་པོ་ཞིག་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔོན་པོ་མེད་པར་མིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་

[042A]༄༅། །དངོས་པོ་བདག་ཉིད་  གང་གིས་ཡོད་པ་དེ་ནི། རྫས་ ཡོད་  དང་དོན་དམ་པ་ སྟེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་  གཉིས་གར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ་
 གཞན་ཡང་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་རང་མཚན་བརྗོད་མེད་ཀྱི་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་འདྲའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་རང་
རིག་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་སྟོང་ཐུན་དང་དགོངས་རྒྱན་སོགས་ལ་ཞལ་གསལ་འདྲ་སྙམ་  རྫས་བཏགས་ གཉིས་ལས་རྫས་ཡོད་  ཀྱང་བསྡུ་བ་ལས།  ཆོས་  གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ།  རང་ཉིད་བཟུང་བ་
ལ་  དེ་ལས་གཞན་ པའི་ཆོས་གཟུང་  པ་དག་ལ་མི་ལྟོས་ཤིང།  ཆོས་  དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་མི་རྟེན་པར་ ཏེ་བརྟེན་མི་དགོས་པ་ཚེས་  རང་གི་མཚན་ཉིད་ དེ་ངོ་བོ་  འདོགས་པར་བྱེད་ ནུས་
པ་དེ་ནི་མདོར་ན་ རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་  རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། སྤྱིར་རྫས་ཡོད་ལ་བརྟན་པའི་རྫས་ཡོད་དང། རིགས་པས་གྲུབ་པའི་རྫས་ཡོད། དོན་བྱེད་ནུས་པའི་རྫས་ཡོད། རང་རྐྱ་
ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དང་བཞིར་བཤད་པའི་འདི་ནི་ཕྱི་མ་དང་དོན་གཅིག་གོ་དེ་ཡང་ཆོས་གཞན་གཟུང་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་ཐུབ་པས་ན་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའོ། །ཆོས་  གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་ རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་

[042B]  དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ གཟུང་བ་  ལ་ལྟོས་ཤིང།  ཆོས་  དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ གཟུང་བ་  ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདོགས་པར་བྱེད་ དགོས་  པ་དེ་ནི་མདོར་ན་བཏགས་པའི་
ཡོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།  རང་རྐྱ་ཐུབ་པར་མིན་པའི་ཕྱིར།  ཞེས་ཕུང་པོ་ གཟུང་བ་  ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གམ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ སྟེ་གཟུང་དགོས་པ་
དེའི་དཔེར་མཛད་དོ། ། འདི་རྫས་ཡོད་དང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དོན་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཚད་མའི་གཞུང་དང་མཐུན་ནོ། འདིའི་རང་རྐྱ་ཐུབ་ཚུལ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་འཇོག་པ་ན་ཆོས་གཞན་ལ་བལྟོས་དགོས་མི་དགོས་ཀྱིས་
ཡིན་ནོ།  དེ་བཞིན་དུ་སྤྱིར་བཏགས་ཡོད་ལ་གདགས་གཞི་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་བདག་དང་སེམས་ཅན་ལྟ་བུ་དང། ཆོས་གཞན་བློ་ཡུལ་དུ་བཟུང་བ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་ཀུན་གཞིའི་བག་ཆགས་ལྟ་བུ་དང། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གྱི་བཏགས་ཡོད་
དང་གསུམ་ཡོད་པར་བཤད་པ་ལས་འདི་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱེད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་བཟུང་བ་  ཆོས་གཞན་ བློ་ཡུལ་དུ་  བཟུང་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་གཟུང་དུ་མེད་ཅིང་ ཆོས་གཞན་བཟུང་བ་ལ་  ལྟོས་ནས་གཟུང་
དགོས་པའི་བཏགས་ཡོད་ དེ་  དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་མ་བཞག་པར་ ཡུལ་  རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀྱང་ སེམས་ཙམ་གྱི་  ལུགས་འདི་ལ་མི་འགལ་བས་ དཔེར་ན་  ཀུན་

[043A]༄༅། །གཞིའི་བག་ཆགས་ལྟ་བུ་ དེ་འདྲའི་  བཏགས་ཡོད་དུ་གསུངས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པའི་དོན་དམ་པར་ རམ་རང་མཚན་གྱིས་  ཡོད་པ་མི་འགལ་གྱི།  རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་
ཕྱིན་ཆད་  མིང་དང་རྟོག་པས་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད་དང་ནི་འགལ་ལོ། ། གསུམ་པ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མི་འགལ་ཚུལ་ནི་  འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པ་ལྟར་ན་དབུས་
མཐའ་ལས། དོན་ དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་  དང་ཐོབ་ པའི་དོན་དམ་མྱང་འདས་  དང་སྒྲུབ་པ་སྟེ།  སྒྲུབ་པའི་དོན་དམ་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དང་གསུམ་པོ་དེ་ལ་  དོན་དམ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། ། པ་སྟེ་
བཤད་  ཅེས་གསུངས་པའི་འགྲེལ་བ་ལས་དོན་དོན་དམ་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ རྒྱུ་མཚན་ནི་  ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་ ཏེ་དངོས་ཡུལ་  ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དམ་པ་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་མཉམ་གཞག་
གི་ཡ་ཤེས་ལ་བྱས་ནས་དེའི་དོན་ཏེ། ཡུལ་ཡིན་པས་དམ་པའི་དོན་ནམ་དོན་དམ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་དོན་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ ལམ་གྱི་  དམིགས་པའི་
དོན་དམ་ དངོས་  ཡང་ཡིན་ནོ། ། དོན་དམ་  དེར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་ ཀྱི་ངོ་བོ་  མེད་ཀྱི་ཡོངས་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་གསུངས་ཏེ། དབུས་མཐའ་ལས། རྣམ་དག་ ལམ་གྱི་

[043B] པ་  གཉིས་ཏེ། ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཡོངས་གྲུབ་  གཅིག་བུ་ཁོ་ནར་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ་ གཞན་དབང་དང་ཀུན་བཏགས་ཏེ།།
ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ནི་ ཉོན་སྒྲིབ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་  རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ མཐར་ཐུག་པ་  མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་སོ།  དོན་དམ་གསུམ་འཇོག་ཚུལ་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་
པ་དང་སྦྱར་ན་ཐོག་མར་དོན་དོན་དམ་གཏན་ལ་འབེབས། དེ་ནས་དེ་ལ་གསལ་སྣང་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་རིམ་གྱིས་བཏོན་ཏེ་གསལ་སྣང་རྫོགས་པ་ན། སྒྲུབ་པའི་དོན་དམ་ཐོབ་ཅིང་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པ་བསྲིངས་པའི་ལག་རྗེས་ལས་ཐོབ་
པའི་དོན་དམ་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་གཉིས་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་དག་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུགས་འདིས་ཡེ་ཤེས་དེ་རང་རིག་ཏུ་བཞེད་པས།  དེ་འདྲའི་  ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཡུ་ལ་ གྱི་དོན་
དམ་  དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཡུལ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་ དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་  དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ ཅན་དུ་འཇོག་ནུས་པའི་ཡུལ་  དེ་ལ་དགོངས་ ནས་རྣམ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་
མཐར་ཐུག་ཡུལ་དོན་དམ་དུ་བཤད་པ་ཡིན་  པས་ ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་དུ་ཐལ་བའི་  སྐྱོན་མེད་དོ།  ཡེ་ཤེས་གཉིས་རང་རིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་དོགས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་ནི། ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ན་

[044A]༄༅། །ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་གཏན་ནས་ལོག་སྟེ་སེམས་ཀྱི་གསལ་རིག་ཙམ་གྱི་ངེས་བ་བྱུང་ཞིང། དེ་ལྟ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ནང་ཤེས་པ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་
ཙམ་དུ་སྐྱེས་འདུག་པས་སེམས་ཙམ་པའི་སྐབས་འདིར་དེ་རང་རིག་ཏུ་འཇོག་དགོས་སོ་སྙམ་ནས་སྐྱེས་བ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཙམ་རང་ལུགས་ལ་དེ་རང་རིག་ཏུ་འདོད་པ་མིན་ནོ་  །དེས་ན་དེ་འདྲ་བའི་དོན་དམ་
ནི་འདུས་མ་བྱས་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་  དང་དེ་འདྲ་བའི་དོན་དམ་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ ཙམ་  མིན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ པ་སྟེ་གྲུབ་  པའི་དོན་དམ་
དུ་གྲུབ་ པའི་དངོས་པོ་ཡོད་  པ་ སེམས་ཙམ་གྱི་ལུགས་  འདི་པ་ལ་མི་འགལ་ལོ། །ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཅུས་ལས། གཟུང་རབ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྣང་བའི་གཉིས་སྣང་  དང་འཛིན་པ་ རྟོག་པའི་
ཞེན་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་གཉིས་སྣང་གཉིས་ཀྱིས་མ་བསླད་པའམ་གཉིས་སྣང་དེ་གཉིས་  ལས་གྲོལ་པའི། །རྣམ་ པར་  ཤེས་ པ་ནི་སྔ་མའི་  དམ་པའི་དོན་དུ་ཡོད། ། ལ། དེ་འདྲ་བའི་
བློ་ ནི་འཁོར་བའི་རྒྱ་  མཚོའི་ཕ་རོལ་ ཏུ་  ཕྱིན་པ་ཡི། ། ལམ་མ་མ་བགྲོད་པའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཡང་ཐོབ་པ་ནི་  རྣལ་འབྱོར་སྦྱོར་པའི་ སྟེ་སེམས་ཙམ་པའི་

[044B] །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་ཚུལ་སྔ་མ་ལ་དགོངས་སོ། །དབུ་མ་པའི་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་ནས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དང་རྩོད་པ་ན་གཞན་དབང་ཡོད་མེད་ད་ལ་རྩོད་པ་
ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་མིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་ལ་རྩོད་པ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་ སྔ་ཕྱི་  དེ་གཉིས་ལེགས་པར་ཕྱེད་དགོས་སོ། །སློབ་དཔོན་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་གཞུང་དུ་ནི་དོན་དམ་པའི་
རྣམ་བཞག་ཕྱི་མའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་མང་དུ་འབྱུང་ངོ།  བཞི་བ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་མི་འགལ་ཚུལ་བཤད་པ་ནི་  ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཚུལ་ནི། བསྡུ་བ་ལས།  མིང་  རྒྱུ་
མཚན་དང་ མིང་དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་  རྣམ་རྟོག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ གཟུགས་ལྟ་བུ་ལ་གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་རྒྱུ་མཚན་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དབང་གིས་སྒྲའི་འཇུག་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་བློ་སྐྱེས་
ཤིང་དེས་  ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ ཐམས་ཅད་  ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཕྱིར་དང་ རྣམ་རྟོག་ནི་ཐ་སྙད་  གདགས་པའི་གཞི་ སྟེ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་  ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་
པའི་དང་པོ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ལ་དོན་དུ་བཤད་པའི་ཟླས་དྲངས་པ་ན་གང་ལ་དམིགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་དོན་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་

[045A]༄༅། །ཡོད་པར་བཞག་སྟེ་ཀུན་ལས་བཏུས་དང་མཐུན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི།  དཔེར་ན་གཟུགས་ཞེས་པའི་  མིང་དང་བརྡའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ དབང་གིས་རྣམ་རྟོག་དེ་སྐྱེས་ཤིང་རྟོག་པ་དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཀུན་  བཏགས་
པའི་ ཆ་དེ་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་  ངོ་བོ་ཉིད་ དུ་འཆར་བའི་ཕྱིར་  དང་ གཟུགས་དེ་གཟུགས་ཞེས་པའི་  ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་མཚན་མའི་གཞིར་གྱུར་ པར་ཡང་སྣང་  པས་ ན་སྣང་ཚུལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་
རྟོག་དེ་  ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། སྤྱིར་  རྒྱུ་མཚན་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཚིག་གི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ལ་ ཟེར་ཏེ་བསྡུ་བ་ལས། རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ལ་མིང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ་མིང་རྒྱུ་མཚན་
མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཞི་བོ་དག་གོ་ཞེས་  བཤད་དོ།  མིང་རྒྱུ་མཚན་ནི་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ།  །རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས་ཀྱང།  སྐབས་འདིའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་
ཚུལ་  འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་བའི་ཡུལ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལ་དགོངས་ནས་བདེན་པ་གཉིས་པོ་ རིམ་པ་བཞིན་དུ་  ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་
པའི་བདེན་པ་གསུངས་སོ། །བརྗོད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་དེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་བདེན་པ་ནི་ སྐབས་འདིར་  ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ ཞེས་བརྗོད་པ་  ཡིན་ཏེ།  ཡུལ་  གང་ལ་

[045B] དེ་ལ་དེ་ལྟར་བྱ་  སྟེ། དཔེར་ན་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྒལ་བར་བྱ་བའི་འབབ་སྟེགས་ ཏེ་བབས་སའི་གཞི་  ལ་རྐང་པའི་འབབ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཀོ་གྲུས་རྒལ་བར་བྱ་
པའི་འབབ་སྟེགས་ སམ་བབས་སའི་གཞི་  ལ་ཀོ་གྲུའི་འབབ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྡུ་བ་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ མངོན་སུམ་དུ་  རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་
འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ སྣང་ངོ་དང་ངེས་ངོ་གཉིས་ཀར་སྟོང་ཉིད་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པར་མཚུངས་པས་ན་  དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་གསུངས་ཏེ་ འདིའི་དོན་དམ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་རྣམ་རྟོག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཤད་པའི་འགལ་ཟླའི་དོན་དམ་
དེ་ཡིན་གྱི། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆ་ནས་དོན་དམ་དུ་འཇོག་པ་དང། རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པ་གཉིས་གང་གི་ཡང་དབང་དུ་བྱས་པ་མིན་ཏེ།  ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་
མཚན་སྔམ་གཉིས་ ཏེ་རྒྱུ་མཚན་དང་རྣམ་རྟོག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་  མེད་པ་ལ་དགོངས་སོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ་ ། །དེའི་ རྒྱུ་མཚན་གྱིས་  རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་
གཉིས་ཀར་ཡོད་པར་གསུངས་ཏེ།  དེ་ཡང་  ཐ་སྙད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ དང་སྟོང་ཉིད་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཆ་ལ་མ་འཁྲུལ་བས་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པར་

[046A]༄༅། །གསུངས་སོ། ། ལྔ་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་བཤད་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི་  ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་གཞིའི་མཚན་མར་གྱུར་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ ཀུན་ནས་  སློང་བའི་དམིགས་
པ་བྱེད་པས་ ཆ་ནས་  ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ གསུངས་པའི་ཆོས་  ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ ཆོས་ལ་  དོན་དམ་པར་ཡོད་ པར་བཤད་  པ་དང་མི་འགལ་ཏེ།  དེའི་ཚུལ་ཡང་སྐབས་འདི་གང་
ལ་རྩོད་བའི་གཞི་དང། ཇི་ལྟར་རྩོད་པའི་ཚུལ་  དེ་ལ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་དྲི་བར་མཛད་ནས་ལན་འདེབས་ཚུལ་རྣམས་རིམ་བཞིན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།  རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་ དབུ་
མ་པ་ལ་འགལ་བ་འདི་ལྟར་བརྗོད་དེ་  དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་  ལས། ལས་དང་རྣམ་སྨིན་ཡོད་ལ་བྱེད་པ་པོ་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དོན་དམ་ པའི་དབང་དུ་
བྱས་  པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་ ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་  ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད།  ཅེས་གསུངས་པ་མི་རིགས་པ་ཐལ། ལས་གསོག་པ་པོ་དང་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གསུངས་
པ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ན་ནི་དེར་བྱེད་པ་པོ་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་  ཡོད་པས་དེ་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེས་ ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་  བརྩོད་པའི་ལན་དུ་ སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་  ཀུན་

[046B] ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་དྲིས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དེ་གང་དོན་དམ་དེ་གང་ལ་བྱེད་ཅེས་  དེ་གཉིས་གང་ཡིན་དྲིས་པ་ན་
 དེའི་ལན་དུ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་  མིང་དང་བརྗོད་པ་དང་གདགས་པ་དང་ཐ་སྙད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ།  དེ་ཡང་མིང་འཇུག་པའི་གཞི་དང་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་གཞི་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་  ཆོས་
རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ ཀྱིས་གྲུབ་བ་  ནི་དོན་དམ་པ་ ཡོད་པའི་དོན་  ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།  དེའི་ལན་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་  འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཉིས་མིང་ འཇུག་པའི་གཞིའི་ཀུན་རྫོབ་
དུ་ཡང་ཡོད། རང་གི་མཚན་ཉིད་ ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་དམ་  དུ་ཡང་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ཡོད་དུ་རྟོག་ལ་རག་གོ་ སྟེ་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་ཆུག་གོ་  ཞེས་
གསུངས་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་ཚུལ་ནི་སྔ་མ་ རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་བ་  དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཚུལ་ནི་ཕྱི་མ་ལྟར་ ཐ་སྙད་གདགས་པའི་གཞི་ཡིན་ ། ཏེ།  དོན་  དེ་གཉིས་ཀར་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ནོ།  ལས་དང་རྣམ་
སྨིན་  དོན་དམ་དེར་ཡོད་པར་འདོད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་ དང་མི་འགལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་མདོ་དེ་  ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་མི་འདོད་པས་ སེམས་ཙམ་པའི་

[047A]༄༅། །ལུགས་  འདི་པ་ལ་མི་འགལ་ལོ། །གང་ཟག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་རྫས་སུ་མེད།  ཅེས་པ་སློབ་དཔོན་རང་ལུགས་ནི་གང་ཟག་ཐ་སྙད་གང་གས་པའི་གཞིའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཅིང་རྫས་ཡོད་མ་ཡིན་
ཏེ་དེ་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་བཏགས་ཡོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ་  །ལས་དང་རྣམ་སྨིན་ འཇོག་ཚུལ་གཉིས་བའི་  ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཅིང་རྫས་སུ་ཡང་ཡོད་ དེ་བཏགས་ཡོད་གསུམ་པོ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་
ཆོས་ཡིན་  ལ་ དེ་གཉིས་  འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་ པའི་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་  པའི་དོན་དམ་དུ་མེད་པ་དང་དེ་གཉིས་འཇིག་རྟེན་
ལས་འདས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ མཐར་ཐུག་  མིན་ཏེ་དེའི་ཡུལ་ མཐར་ཐུག་  ནི་ སྒྲ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཡུལ་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པས་  བརྗོད་དུ་མེད་པ་ སྟོང་ཉིད་དེས་ཆོས་ཅན་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པས་  སྤྱིའི་
མཚན་ཉིད་ ཅན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་  ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དང།  ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་  ཐེག་ཆེན་པ་ཁ་ཅིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མེད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་གསུངས་སོ།།
ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་སྔར་གྱི་ ཉན་ཐོས་སྡེབས་བཀོད་པའི་  ཀླན་ཀ་དེ་འཇུག་པར་ རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ཏེ་  རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས་བཤད་པ་འདི་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །དྲུག་པ་དབུས་མཐའ་ལས་

[047B]  དབུས་མཐའ་ལས།  དོན་དམ་གསུམ་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་  བཏགས་པ་དང་ནི་ཤེས་པ་དང། །དེ་བཞིན་བརྗོད་པར་རགས་པ་ཡིན། །ཞེས་རགས་པའི་
དེ་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བཏགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་ཤེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་གསུམ་དུ་མཛད་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱི་མ་ནི་མདོ་གཞན་ལས་དེ་
བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ ཡོད་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་འཇོག་དགོས་པས་  ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་འཆད་པ་ལ་ཤེས་དགོས་སོ། ། བདུན་པ་དེས་ན་རྫས་བཏགས་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་
དོན་དམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ཤེས་དགོས་ཚུལ་ནི་  དེ་ལྟར་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་གི་ ཁྱད་པར་བྱེ་སྨྲས་བུམ་པ་དང་ཆུ་ལྟ་བུ་བཏགས་ཡོད་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་ལ་ནམ་མཁའ་དང་རྡུལ་ཕྲན་ལྟ་བུ་རྫས་ཡོད་དང་དོན་དམ་
འདོད་དོ། མདོ་སྡེ་པས་དོན་བྱེད་ནུས་པ་རྣམས་དོན་དམ་དང་རྫས་ཡོད་འདོད་ལ་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་དང་བཏགས་ཡོད་དུ་འདོད་དོ། །སེམས་ཙམ་ལུགས་ལ་དོན་དམ་ལ་ཡང་གསུམ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་
གསུམ་དབུས་མཐའ་ནས་བཤད་ལ། བསྡུ་བ་དང་རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས་ལོགས་སུ་བཤད་དོ། །བཏགས་ཡོད་ལ་གསུམ་ཡོད་ལ་དེ་ལས་གཞན་རྣམས་རྫས་ཡོད་ཡིན་ནོ། །དབུ་མ་ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་བཤད་ཚུལ་

[048A]༄༅། །གཞན་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་  རྫས་བཏགས་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པར་ཡོད་ཚུལ་དང་གྲུབ་མཐའ་གཅིག་གི་ཡང་དེ་དག་གི་འཇོག་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཞིབ་པར་ཕྱེད་ན་
གྲུབ་མཐའ་གལ་ཅན་རྣམས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་ནུས་ཤིང། དངོས་པོར་སྨྲ་བས་གཏགས་ཡོད་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་མང་པོ་དབུ་མ་པས་དེ་དག་ལ་
དོན་དམ་པར་མེད་པར་ རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་  སྒྲུབ་དགོས་པ་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། གཞན་དུ་ན་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་གི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གསུམ་
པ་ དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་གཞུང་ནས་གསུང་ཚུལ་  ལ་གཉིས། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ་དང། དབུས་མཐའ་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ་ལོ། ། དེར་མ་ཟད་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་ལས་
བཤད་ཚུལ་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལས་བཤད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པའི་མདོ་དོན་བཤད་པ་དང། སྐྱེ་མེད་སོགས་བསྟན་པའི་མདོ་དོན་བཤད་པ་དང། སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ཆོས་པ་བཟོད་པའི་
དོན་བཤད་པ་དང། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཤད་ནས་འགལ་བར་སྤོང་པའོ་ ། །དང་པོ་ནི། རྒྱན་ལས།  དགོངས་བཞི་བཅུ་གཅིག་གིས་སྒོ་ནས་མདོ་དོན་བཤད་ལ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་དང། དུས་གསུམ་

[048B] གཟུགས་གཙང་བདེ་སོགས་སུ་མེད་པ་བཞི་དང། གཟུགས་ཕྱི་དོན་དུ་མེད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ནི་མདོའི་བསྟན་དོན་དང་དགོངས་གཞི་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ལས་
དང་པོ་གསུམ་དངོས་སུ་བསྟན་ཞིང་གཞན་བརྒྱད་ཤུགས་ལ་བསྟན་རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་ནོ། ལེགས་པར་རྣམ་བར་ཕྱེ་བའི་འཁོར་ལོའི་དོན་བཅུ་གཅིག་གི་ནང་ནས་དགོངས་
གཞི་དང་པོ་དང་གསུམ་པ་དང་བཅུ་གཅིག་པ་རྣམས་ཉན་རང་གིས་མི་རྟོགས་ཏེ་དེ་ཡང་ལུགས་འདི་ལ་ཉན་རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། དེ་ལྟར་ཡང་  རང་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ། །
མེད་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ལ། །མི་གནས་ཕྱིར་དང་ ཞེས་ཀུན་ལས་བཏུས་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ལ་སྤྱར་བ་དང་  འཛིན་བཞིན་དེ། །མེད་ཕྱིར་ ཞེས་བྱིས་པས་འཛིན་པ་ལྟར་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་གི་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ པར་  འདོད། །ཅེས་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ སྐྱེ་འཇིག་གནས་  གསུམ་ རང་དབང་གིས་མི་བྱེད་པ་  དང་བྱིས་པས་ཞེན་པ་བཞིན་གྱི་ གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་གི་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པར་བཤད་དོ། །ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་ནི། དེ་གཉིས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་

[049A]༄༅། །གསུངས་པར་བཤད་དོ། །ཆོས་རྣམས་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པས་ རྐྱེན་ལ་བལྟོས་མེད་དུ་  རང་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ། །འདིའི་དོན་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་
 སྟེ་རང་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་  མེད་པ་ལ་དབུ་མ་སྣང་བར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །ཆོས་གང་འགགས་པ་ནི་སླར་ཡང་ཆོས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་སྐྱེ་བས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་
ཉིད་མེད་དོ། །སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དུས་གཉིས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ། །མདོར་ན་མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་རང་གི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་ཞིང་
མྱུ་གུ་འདས་པ་བསྐྱར་ནས་མྱུ་གུའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་སྐྱེ་ལ་མྱུ་གུ་ད་ལྟར་བ་རང་གྲུབ་པའི་དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པས་དུས་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་ཅེས་པའོ། །བྱིས་པས་
གཙང་བདེ་རྟག་བདག་གམ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་ཞེན་པ་ལྟར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བཤད་དོ། །གཞན་ནི་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཞེན་
པའོ། ། གཉིས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་སྟོན་པའི་མདོ་དོན་བཤད་ཚུལ་ནི། དེ་ཡང་སྐྱེ་མེད་སོགས་བསྟན་པའི་ཡུམ་གྱི་མདོའི་དགོངས་གཞི་ལ་ཡང་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དེ། །སྒྲའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་

[049B]  །ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟར་མ་སྐྱེས་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མ་འགགས་ཞེས་སོགས་སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་
འགྲུབ་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྟེན་ཡིན་པས། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཡིན། །སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་གཟོད་ནས་ཞི། །རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་པ་གྲུབ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །
 གསུམ་པ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི། དེ་ཡང་མདོ་ལས་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་དང་བརྒྱད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཆུང་འབྲིང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་རིམ་བཞིན་ཐོབ་པར་བཤད་པའི་དེ་འདྲ་
པའི་གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་དེ་ལ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དེ་  ཡང། ཐོག་མ་དང་ནི་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་དང། །རང་གི་མཚན་ཉིད་རང་དང་གཞན་དུ་
འགྱུར། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཁྱད་པར་ལ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པར་བཤད། །ཅེས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅེས་གསུངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་ཚུལ་བཤད་དོ།།
དེ་ལ་ཐོག་མ་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ ་འཁོར་བར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་གང་ལ་ཡང་ཐོག་མའི་མཐའ་མི་མངོན་པས་དེ་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་དགོས་པ་  དང། དེ་ཉིད་ནི་སྔ་མ་སྟེ་ཆོས་གང་སྔར་སྐྱེས་

[050A]༄༅། །པ་དེ་དག་སླར་ ཆོས་  དེའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་གཞན་ནི་ཕྱི་མ་སྟེ་སྔོན་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་སྐྱེ་བ་ལ་འགྲེལ་པས་བཤད་དོ། །དེའི་དོན་ནི་འཁོར་བ་ན་ རིགས་འདྲ་  སྔོན་
མེད་པའི་སེམས་ཅན་ གསར་དུ་  མི་སྐྱེ་བ་དང་སྔར་འགགས་པ་དང་རིགས་མཐུན་པ་སྐྱེ་བས་ཆོས་སྔོན་མེད་པ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་དབུ་མ་སྣང་བར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །རང་མཚན་ནི་ཀུན་བཏགས་ལ་
སྟེ་དེ་ལ་ནམ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་  རང་ དབང་  གི་སྐྱེ་བ་ མེད་པ་  ནི་གཞན་དབང་ལའོ། །གཞན་འགྱུར་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཡོངས་གྲུབ་ལའོ། །ཉོན་མོངས་མི་
སྐྱེ་བ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཐོབ་ པའི་དགྲ་བཅོམ་  པ་ལའོ། ། སླར་ཡང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་  ཁྱད་པར་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ལའོ།  དེ་བརྒྱད་ལ་དགོངས་ནས་མདོ་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་
བཟོད་པ་ཐོབ་ཅེས་གསུངས་སོ་ ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ལུགས་དང་སྐྱེ་བ་མེད་ཚུལ་འདི་བཞིན་འཆད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང་འདུས་བྱས་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པར་
སྐྱེ་བ་མེད་པར་བཤད་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་མི་འདོད་པའི་ལུགས་སོ། །དེ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་ཆོས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་གྱི་ད་ལྟར་བ་མ་གཏོགས་པ་ སྟེ་འདས་མ་འོངས་གཉིས་  དང། བྱིས་པས་

[050B] གཙང་བདེ་རྟག་གསུམ་དང་བདག་མེད་ལ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་གིས་སྟོང་པའི་བདག་མེད་དང། ཕྱི་རོལ་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་བདག་མེད་གཉིས་ཡོད་ཅིང་བདག་མེད་དང་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་
དང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ལ་  ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་སྔ་མ་ནི་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིག་དང་ཐུན་མོང་བའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་སྐྱེས་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་གནས་པའི་བྱ་བ་དང་དེའི་འོག་ཏུ་འཇིག་པའི་བྱ་བ་འཇུག་པར་
འདོད་དོ།  བཞི་པ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཤད་ནས་འགལ་བར་སྤོང་ཚུལ་ནི་  གལ་ཏེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གཞན་དབང་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་གསུངས་ཤིང།  མདོ་སྡེ་  རྒྱན་ལས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་
བཞིན་དུ་གསུངས་པས་ སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གྲུབ་ཚུལ་ནི་བརྫུན་པའི་སྒྲུབ་ལུགས་ལས་མ་འདས་པས་  བདེན་པར་གྲུབ་པ་དེ་དག་གི་དོན་མིན་ནོ་ཞེ་ན་  སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པས་བདེན་པར་མི་སྟོན་
པའི་ངེས་པ་མེད་དེ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དཔེར་བྱེད་ལུགས་ལ་རག་ལས་སོ། །དེ་ཡང་རྒྱན་ལས་ འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོད་ཚུལ་ནི་  ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་དེ་བཞིན་དུ། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་
འདོད། །སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པ་བརྗོད། ཅེས་གསུངས་པ་འདིས་སྒྱུ་མ་དཔེར་བྱེད་ལུགས་བསྟན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་གཞི་བོང་བ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་

[051A]༄༅། །མའི་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པ་ནི་ཀུན་རྟོག་གཞན་དབང་དང་འདྲ་སྟེ།  དེ་ཡང་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་སྡོད་ཚུལ་ཡང་དག་པར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ཚུལ་དེ་ལ་ཀུན་རྟོག་གི་རྙོག་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་རོལ་དོན་དུ་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་  རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནོ། །སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ནི།  ཀུན་རྟོག་དེ་ལ་  གཞན་དབང་གཟུང་འཛིན་རྒྱངས་
ཆད་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དང་འདྲ་སྟེ།  རྐང་པ་  ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དུ་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བཤད་དོ། ། སྐབས་འདིར་སྒྱུ་མའི་བཤད་ཚུལ་འདི་ལྟར་མཛད་པ་ཡང་གཞན་དབང་བདེན་པར་ཡོད་མེད་བརྩོད་པའི་
སྐབས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་བདེན་པར་ཡོད་མེད་གཙོ་བོར་རྩོད་པ་ཡིན་ལ་དེའི་དབང་གིས་སྐབས་འདིར་ཀུན་རྟོག་གཞན་དབང་དེ་ལ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་སྤྱར་བ་ཡིན་ནོ་  །ཡང་རྒྱན་ལས། ཇི་ལྟར་དེ་ལ་དེ་མེད་པ། །དེ་བཞིན་
དུ་ནི་དོན་དམ་འདོད། །ཇི་ལྟར་དེ་ནི་དམིགས་གྱུར་པ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཉིད། །ཅེས་ སྒྱུ་མ་དཔེར་བྱེད་ཚུལ་ལ་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་དཔེར་ན་
སྒྱུ་མ་ལ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ དོན་ལ་  མེད་པ་བཞིན་དུ་གཞན་དབང་ལ་གཟུང་འཛིག་གཉིས་མེད་པ་དོན་དམ་དང་ གཉིས་པ་ནི་  སྒྱུ་མ་དེ་རྟ་གླང་གི་ངོ་བོར་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་

[051B] གཞན་དབང་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་  ཡང་དག་པ་མིན་པ་ལ་ དེའི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་  ཀུན་བཏགས་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་དམིགས་སོ་ཞེས་འགྲེལ་
པར་བཤད་དོ། ། དཔེ་དོན་སྦྱར་ཚུལ་འདི་ཕྱི་རོལ་དོན་སྣང་སོགས་ལ་སྤྱར་ན་ཡང་རུང་ངོ་  །རྒྱན་ལས། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་བདག་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པར་མེད་བཞིན་དུ་དེར་སྣང་བའི་ཆ་
ནས་སྒྱུ་མ་དང། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གང་ཟག་གི་བདག་གི་ཉེ་བར་སྤྱད་བྱར་མེད་བཞིན་དུ་དེར་སྣང་བའི་ཆ་ནས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ ཞེས་སྒྱུ་མའི་སྦྱོར་ཚུལ་མང་པོ་  མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པར་
བཤད་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གི་འདུས་བྱས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བཞིན་དུ་དེར་སྣང་བའི་དཔེར་མ་གསུངས་སོ། །ཐེག་བསྡུས་ལས་ཀྱང་ཡུམ་གྱི་མདོར་གསུངས་པའི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔེར་
གཞན་དབང་བསྟན་པའི་དཔེ་དོན་སྦྱོར་བ་ན། ཕྱིར་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་དམིགས་སྙམ་ པའི་ལོག་པར་རྟོག་  པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དང། དོན་མེད་ན་སེམས་དང་སེམས་
བྱུང་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་སྙམ་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྨིག་རྒྱུ་དང། དོན་མེད་ན་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་སྙམ་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དཔེར་བཤད་དོ། །སྒྱུ་མ་སོགས་

[052A]༄༅། །མི་བདེན་པའི་དཔེར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་དབུ་སེམས་སོ་སོའི་མི་བདེན་ལུགས་ཀྱི་དཔེར་བྱེད་ལུགས་མ་འདྲེས་པར་ཕྱེད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི།  དབུས་མཐའ་ལས་གསུངས་
ཚུལ་ལ། མདོ་དང་སྤྱར་བ་དང། དོན་གྱི་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་དང། དེས་གྲུབ་པའི་དབུ་མའི་ལམ་མོ། །དང་པོ་ནི་ ། དབུས་མཐའ་ལས། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་
ཡིན། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལ་ཡོད། །དེ་ལ་ཡང་ནི་དེ་ཡོད་དོ། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་མི་སྟོང་མིན། །དེ་ལྟར་བས་ན་ཐམས་ཅད་བཤད། །ཡོད་པས་མེད་པས་ཡོད་པས་ན། །དེ་ནི་དབུ་
མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཚིགས་བཅད་དང་པོས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་གཉིས་པས་དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་དུ་བསྟན་ནོ། །དེ་ལ་ མདོ་དང་སྤྱར་ཚུལ་དངོས་ནི་  གང་ན་གང་
མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་པ་དང་འདི་ལ་ལྷག་མ་ཡོད་པ་ནི་འདིར་ཡོད་པའོ་ཞེས་ཡོད་མེད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསུངས་ལ་
འདིས་ཀྱང་དེ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་ཡང་དག་པ་བསྟན་ནོ། །གང་ན་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་གཞི་སྟེ།  གཞན་དབང་  དེ་ནི་ ཡོངས་གྲུབ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཀུན་རྟོག་གི་རྙོག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་

[052B] གཞན་དབང་ལ་ཀུན་རྟོག་གི་རྙོག་པ་དེ་ཡོད་པས་ན་  ཀུན་རྟོག་ ཡོད་ཅེས་པ་  སྟེ་གཞན་དབང་ངོ། །གང་མེད་ཅེས་པའི་མེད་རྒྱུ་ནི་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་པོ་སྟེ་ཀུན་
བཏགས་སོ། ། སྟོང་གཞི་ཀུན་རྟོག་གཞན་དབང་  དེ་ལ་ གཉིས་པོ་  ཡོད་མ་ཡིན་ཞེས་པས་ནི་སྔ་མ་ གཞན་དབང་  དེ་ཕྱི་མ་ ཀུན་བཏགས་  འདིས་སྟོང་པར་བསྟན་ནོ། །ཀུན་རྟོག་ཡོད་ཅེས་
པའི་འགྲེལ་ཚུལ་འདི་ལྟར་ཡང་བྱ་སྟེ་གཞན་དབང་ལ་དེ་འདྲའི་ཀུན་བཏགས་  དེ་མེད་ན་དེའི་ཤུལ་དུ་ལྷག་མ་ལུས་པའི་ཡོད་པ་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། ཀུན་རྟོག་ཡོད་ཅེས་པ་དང། རྐང་པ་གསུམ་པས་
ཀུན་རྟོག་གཞན་དབང་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་  གཞན་དབང་ དེའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པས་གཞན་དབང་འདི་ལ་ཡོད་ཅེས་པ་  དང་ དེ་འདྲའི་གཞན་དབང་དང་  ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་ དགག་བྱ་
བཀག་ཤུལ་དུ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དེ་  ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ལ་ འདིར་ལྷག་མ་ཡོད་ཚུལ་ཡང་དགག་བྱ་བཀག་པ་དང་མཉམ་དུ་ཆོས་ཅན་མ་བཀག་པར་ལུས་པའི་ལྷག་མ་ཡིན་ཅིང། དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་ཆོས་གཞན་
འཕངས་པའི་ལྷག་མ་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རྐང་པ་བཞི་པས་ནི་ དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ལ་ཡང་ཀུན་རྟོག་གཞན་དབང་དེ་ནི་སྟོང་གཞིའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པ་དང་  དོགས་པ་

[053A]༄༅། །གཞན་ཞིག་གཅོད་དོ། །དབྱིག་གཉེན་གྱིས་གང་སྟོང་པ་དང་གང་གིས་སྟོང་པའི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་ཉིད་བློ་བརྟན་གྱིས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ནི་འགྲེལ་བཤད་
ལས༑ ལ་ལ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་རང་བཞིན་ཡེ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་དགག་པའི་དོན་དུ། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད་
ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཀུན་རྟོག་ཡོད་ཅེས་པའི་ཚིག་དེ་ སྟེ་ཚིག་དེས་དབུ་མ་པའི་ངོར་སྒྲུབ་ན་གོ་རྒྱུ་  དེ་ཙམ་གྱིས་མ་
རྫོགས་པས་དེའི་ དོན་ཞིག་  ལྷག་མ་དབྱུང་དགོས་ལ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ ཡོད་  ཞེས་པ་འདིའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྟོག་ཡོད་པ་ཙམ་མིན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའམ་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཡོད་པའོ། །ཡོད་ཚུལ་དེ་དག་ནི་ཡོངས་གྲུབ་ལ་ཡང་འདྲའོ། །ཚིག་གཉིས་པས་དོགས་པ་སེལ་ཚུལ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས།  ཀུན་རྟོག་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་
དེ་ལྟ་ན་མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་  སྟོང་པའོ་ཞེས་བཤད་པས་མདོ་དང་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ མདོ་ཡི་དགོངས་པ་ནི་  དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་

[053B] ། ཞེས་  ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ རྫས་ཐ་དད་པའི་  ངོ་བོ་དང་བྲལ་བས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཡེ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་མདོ་དང་མི་
འགལ་ལོ། །ཞེས་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པས་སྟོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་པའི་ལན་དུ་ཀུན་རྟོག་དེ་ཕྱིའི་གཟུང་བ་དང་ནང་
གི་འཛིན་པར་སྣང་བའི་གཟུང་འཛིན་རྒྱངས་ཆད་དུ་སྣང་བ་དེ་ལྟར་དུ་ཡོད་པའི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ལ་དགོངས་ནས་ངོ་བོས་སྟོང་པར་གསུངས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡེ་
མེད་མིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་གཞུང་གི་དོན་ནི་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ཞིང་དེ་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཡང་བཤད་པས་ འདིར་གཞན་དབང་རང་སྟོང་དུ་འཆད་པའི་གྲུབ་མཐའ་གཞན་
དག་གི་ལུགས་དེ་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་རིགས་ཏེ། ལུགས་འདི་ལ་གཞན་དབང་རང་སྟོང་དུ་འཆད་པ་གཏན་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོགས་གསུམ་པས་དོགས་བ་སེལ་ཚུལ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་
 གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་པ་  གཉིས་པོ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་ཡེ་མེད་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ གཞན་དབང་དེ་ཉིད་གང་གིས་སྟོང་པའི་  སྟོང་པ་ཉིད་

[054A]༄༅། །མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལ་ཡོད།  ཅེས་  ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ རྫས་ཐ་དད་པ་
མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ དེའི་སྟེང་གི་  སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །ཀུན་རྟོག་ཡོད་པ་དང་གཉིས་པོ་མེད་ཅེས་པས་ཡོད་པ་ སྟོང་གཞིའི་ཚུལ་དུ་  སྔ་མ་
དང་མེད་པ་ དགག་བྱའི་ཚུལ་དུ་  ཕྱི་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པས་སྟོང་ཉིད་མེད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་བསལ་ལོ། །ཀུན་རྟོག་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་ཞེས་རྩོད་པ་ནི་རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ སེམས་ཙམ་པའི་  བསམ་པ་བླངས་པ་སྟེ། ལན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་  ཁས་མ་བླངས་ཞེས་མི་ཟེར་
གྱི་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་སྟེང་ནས་ལན་མཛད་དོ། །སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། ཡང་ན་ ཞེས་མཐའ་གཉིས་སུ་དོགས་ཏེ་ཡུལ་ཅན་  རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ ཡུལ་  ཤེས་
བྱ་ཡང་རྫས་ཉིད་དུ་ དོགས་ནས་གཞན་དབང་དུ་  ཁ་ཅིག་སེམས་པ་དང། གཞན་དག་ གིས་ནི་ཡུལ་  ཤེས་བྱ་བཞིན་དུ་ ཡུལ་ཅན་  རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་ཡོད་ཀྱི་

[054B] སྟེ་དོགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་  མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ འམ་དོགས་པའི་གནས་དབུ་མ་པས་གཟུགས་ཤེས་གཉིས་ཀ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པ་དང། བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱི་དོན་
དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཀ་གཞན་དབང་གི་རྫས་སུ་འདོད་པ་  འདི་རྣམ་པ་གཉིས་དགག་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྩམས་སོ། ། འདིར་བྱེ་མདོ་དང་དབུ་མ་པ་ལ་སྦྱོར་བའང་དོན་ཐོབ་གཙོ་བོར་བྱས་ཀྱི་དངོས་སུ་སྦྱོར་མིན་
དཔྱད་བྱའོ་ ། །ཞེས་སློབ་དཔོན་འདིས་གསུངས་སོ། ། ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་གཞན་དབང་གི་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཤེས་བྱ་གཞན་དབང་གི་རྫས་སུ་གྲུབ་མི་དགོས་པ་ནི་རང་ལྡོག་གཞི་ལྡོག་གཉིས་ཀ་ནས་མི་དགོས་པ་གཟུགས་
ཀྱི་དོན་སྤྱི་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང། རང་ལྡོག་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་ཅིང་གཞི་ལྡོག་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་གཟུགས་འཛིན་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་དང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སྦྱར་ནས་བརྩི་དགོས་པ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་
ཀྱི་རང་ལྡོག་རྟོག་བཏགས་སུ་མཚུངས་ཀྱང་གཞི་ལྡོག་མི་མཚུངས་སོ།  དེའི་ཕྱིར་གཞན་དབང་ཡེ་མེད་མིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྔར་བྱང་ས་དྲངས་པ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཡེ་མེད་
དམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ཅེས་ སྨྲ་བ་  འགོག་པ་ཡིན་གྱི་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པར་འདོད་པ་བཀག་པ་མིན་ནོ། །རྐང་པ་བཞི་པས་ནི་གཉིས་སྟོང་ཀུན་རྟོག་ལ་གཏན་དུ་ཡོད་ན་

[055A]༄༅། ། འོ་ན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་གསལ་བར་  ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སེལ་ཏེ། སྟོང་ཉིད་དེ་ལ་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་ཀུན་རྟོག་ཡོད་པས་དེས་ སྟོང་ཉིད་
མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལ་  བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་དོན་གྱི་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་ནི། གོང་གི་ཚིགས་བཅད་འདིས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད་ཅེས་པས་ཀུན་རྟོག་
རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་བསྟན་པས་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དགོངས་གཞི་དང། འཁོར་ལོ་བར་བའི་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན། དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན་ཞེས་པས། གཟུགས་འཛིན་རྫས་གཞན་མེད་པར་བསྟན་པས་
འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་དང་འཁོར་ལོ་བར་བའི་དགོངས་གཞི་བསྟན་ཏེ་འཁོར་ལོ་དང་པོར་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང་འཁོར་ལོ་བར་པར་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་
པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ངེས་དོན་དུ་བསྟན་ཏེ་ཐམས་ལེགས་པར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །གསུམ་པ་དེས་གྲུབ་པའི་དབུ་མའི་ལམ་བསྟན་པ་ནི་ ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་
སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་དང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་མཐའ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་དབུ་མའི་ལམ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་དགག་པའི་དོན་དུ་ཚིགས་བཅད་གཉིས་པ་གསུངས་ཏེ།  འདུས་བྱས་ཀུན་རྟོག་དང་འདུས་

[055B]  ཀུན་རྟོག་དང་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་མིན་ཞིང་གཟུང་འཛིན།  རྫས་ཐ་དད་པ་  གཉིས་ཀྱིས་མི་སྟོང་པ་ འང་  མིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྟོག་གི་འདུས་བྱས་དང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་
འདུས་མ་བྱས་སོ། །བཤད་པ་ནི་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལས་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་གཅིག་ཏུ་སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་མི་སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ་དེ་དང་མཐུན་པར་བྱས་པར་
དབྱིག་གཉེན་གྱི་བཤད་པ་ལྟར་བྱའི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་གྲུབ་དང་མི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་ལས་འཆད་པ་ གཞུང་གིཨ་  དོན་མིན་ནོ། །ཡོད་པ་ནི་ཀུན་རྟོག་ རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་  དང་མེད་པ་ནི་ གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་པ་  གཉིས་པོ་དང་ཡོད་པ་ནི་ཀུན་རྟོག་དང་སྟོང་ཉིད་གཉིས་ཕན་ཚུན་ རྟེན་བརྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་  ཡོད་པ་ལ་དབྱིག་གཉེན་དཔོན་སློབ་
ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་བྱའི་དེ་གཉིས་གཅིག་དོན་གཞན་དུ་ཡོད་པས་ཅིག་ཤོས་སྟོང་པའོ་ཞེས་འདི་དག་ལས་བཟློག་སྟེ་འཆད་པ་དེ་དག་གི་བཞེད་པར་འཆད་པ་ལྟར་མི་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་ཀྱི་
ལེའུ་ལས་ཡོད་མེད་གཉིས་མཐའ་རེ་རེར་བཤད་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་དབུ་མའི་ལམ་དུ་བཤད་པ་ཉིད་དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་

[056A]༄༅། །འདིའི་དོན་དུ་བློ་བརྟན་གྱིས་བཤད་དོ། །དེས་ན་ དབུ་མའི་ལམ་དུ་འཇོག་ཚུལ་ཐལ་རང་གཉིས་དང་མི་འདྲ་བར་  རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་འདི་ཉིད་དབུ་མའི་དོན་དུ་འགྲེལ་པས་
དབུ་མ་པ་གཞན་གྱི་ལྟར་ན་ སྔ་མ་དབུས་མཐའ་ལས་བཤད་པའི་དབུ་མའི་ལམ་དང་ཕྱི་མ་འོད་སྲུངས་ལེའུ་ལས་གསུངས་པ་  དེ་གཉིས་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་མཆོག་ཏུ་བཞེད་ཀྱང་སེམས་ཙམ་གྱི་  ཚུལ་
འདིས་དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དབྱིག་གཉེན་དང་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་བཀྲལ་ཚུལ་ནི་སྐབས་སྐབས་སུ་ གང་མཚམས་ལ་  བརྗོད་ཟིན་ལ།  གསུམ་པ་བརྒྱད་
སྟོང་དོན་བསྡུས་ལས་གསུངས་ཚུལ་ནི་  ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཀྱང་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དོན་རྣམས་ཐེག་བསྡུས་དང་མཐུན་པར་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་སུ་ ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་
གྱིས་མེད་པར་བཤད་པ་ཀུན་བཏགས་ལ་དགོངས་ཞེས་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་ནས་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ངེས་དོན་དུ་  བཀྲལ་ལོ། ། བཞི་པ་རྣམ་འགྲེལ་ལས་གསུངས་ཚུལ་ནི་  ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་རྣམ་འགྲེལ་ལས་
གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་  དེ་ལ་ གཟུང་འཛིན་གཉིས་པོ་  གཅིག་ རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་  ནི་ དེ་རང་བཞིན་གྱིས་  མེད་པས་ གཅིག་ཤོས་  ཀྱང། ། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་

[056B]  གཉིས་ཀའང་ཉམས་ ཏེ་མེད་  པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། རྒྱུ་མཚན་  དེ་ཕྱིར་གཉིས་སྟོང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀའི་གཞི་གཞན་དབང་  དེ་ཡིའང་དེ་ བཞིན་
ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་གཞན་དབང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གསུངས་ཤིང། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པའི་དོན་
ཡང་དེ་ཉིད་དུ་འགྲེལ་ཏེ། དངོས་ པོ་  རྣམས་ དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་སྐྱེ་གནས་འཇིག་གསུམ་  ཐ་དད་ དུ་གནས་ལ་དེ་ལྟར་  གནས་པ་ནི། ། གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་འབྱེད་དགོས་ལ་དེ་འདྲའི་ཤེས་པ་
དེ་ ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་  ཐ་དད་ལ་བརྟེན་ ནས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་  པ་ཡིན། ། ཞིང་  དེ་ནི་ གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་  བསླད་པ་ཉིད་ཡིན་ པས་  ན། །དེ་དག་ གི་  ཐ་དང་
ཀྱང་ ནི་ཕྱི་རོལ་རྒྱངས་ཆད་དུ་སྣང་བས་  བསླད་ པར་  འགྱུར། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས། །མཚན་ཉིད་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ན་མཚན་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་
མེད་པར་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པ་ནི་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་ འབྱེད་ནུས་པར་  མིན་གྱི་གཉིས་སུ་སྣང་པའི་ཤེས་པ་སྟེ་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་

[057A]༄༅། །ཤེས་པ་  ཉིད་ཀྱིས་འབྱེད་དོ། །གཉིས་སྣང་ཡང་སློད་པ་སྟེ་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་དེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡང་བརྫུན་པར་འགྱུར་ལ། ། དྲང་མ་ཐག་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་
གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དོན་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མེད་ཅིང། གཉིས་སུ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མེད་པས་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཡང་
རྣམ་འགྲེལ་ལས། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་ པའི་མཚོན་མཚོན་གྱི་རྣམ་གཞག་དང་  བྱེ་བྲག་གིས། ། སམ་ཁྱད་པར་གྱིས་  མཚན་ མཚོན་  ཉིད་ ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་  ཐམས་ཅད་བྱེད་
པ་ཡི། །ཁྱད་པར་ཅན་དེའང་ རང་ལྡོག་རྟོག་བཏགས་ཡིན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་  དེ་ཉིད་མིན། ། པར་  དེས་ཀྱང་དེ་དག་མཚན་ཉིད་བྲལ། །ཞེས་གཟུགས་ཕུང་ལ་སོགས་པ་མཚོན་བྱ་
དང༑ གཟུགས་སུ་རུང་བ་ལ་སོགས་པ་མཚོན་བྱེད་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་བྱ་བྱེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ལ། དེ་དག་གི་གཞི་རྫས་སུ་ཡོད་ཀྱང་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཆ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་
ལ་དགོངས་ནས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པར་བཤད་དེ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་དང་ཡང་ཐུན་མོང་པའོ། །རྣམ་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་ བྱ་བྱེད་  ཐམས་ཅད་ ལ་རང་

[057B]  ནུས་ པ་  མེད་ན། །ས་པོན་སོགས་ ལས་  ནི་མྱུག་སོགས་ལ། ། ཕན་འདོགས་པའི་  ནུས་ པ་མངོན་སུམ་དུ་  མཐོང་ བཞིན་དུ་  གལ་ཏེ་དེ་ཀུན་རྫོབ། །འདོད་ན།  ཚུལ་དེས་
རང་འབྲས་བསྐྱེད་ནུས་པ་  ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྔར་བསྡུ་བ་ལས་གསུངས་པ་དང་གནད་གཅིག་གོ། ། བསྡུ་བ་དང་གནད་གཅིག་ཚུལ་ནི་འོ་ན་ས་བོན་ལས་མྱུག་སོགས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་
དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དམིགས་དོགས་པས་དེ་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འགལ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།  འདི་དག་གི་བཀྲལ་ཚུལ་ཞིབ་པ་ནི་མང་ས་སུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །གཉིས་པ་ སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་
བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་  ལ་གཉིས། དགག་བྱ་སྒྲོ་འདོགས་ངོས་གཟུང་བ་དང། དེ་ཇི་ལྟར་འགོག་པའི་ཚུལ་ལོ། ། དང་པོ་ལ་ཡང་དངོས་དང་རྩོད་སྤོང་གཉིས་ལས།  དང་པོ་ནི།  རྣམ་རིག་པའི་  ལུགས་
འདིའི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ལ་ སྐུར་འདེངས་དང་སྒྲོ་འདོགས་  གཉིས་ཡོད་པའི་ གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་དུ་མེད་པར་འཛིན་པའི་  སྐུར་འདེབས་ནི་གྲུབ་མཐས་བཞག་པ་ཁོ་ན་དང། དེ་ཡང་རང་
སྡེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་སུ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྲོ་འདོགས་ལ་ནི་ ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་  ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཡོད་ལ་ཀུན་བཏགས་ནི་གཞན་སྡེ་ སྒྲ་རྟོག་དངོས་དབང་

[058A]༄༅། །གིས་འཇུག་པ་ཁས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་མང་པོ་  དང་རང་སྡེ་དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་སོ། །ལྷན་སྐྱེས་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་འོག་ཏུ་སྟོན་པས་ཆོས་ཀྱི་
བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གྲུབ་མཐས་ཆོས་བདག་བཏགས་པ་ཡང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ཆོས་བདག་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་རིགས་པའི་དགག་བྱའི་
གཙོ་བོ་ཡང་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་གཞུང་མང་པོར་ དངོས་སུ་  གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་དུ་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དུ་བཤད་པ་མ་གཏོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གཞན་
 དངོས་སུ་  མ་བཤད་ པ་ནི་བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་ཚུལ་གཞུང་ཁུངས་ཐུབ་རྣམས་ལ་བརྟེན་པ་ནི། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལ་གཙོ་བོར་མི་བརྟེན་པར་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་གཞུང་རྣམས་ལ་གཙོ་བོར་བརྟེན་པའི་
སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གཙོ་བོ་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་དུ་འཛིན་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱས།  ཀྱང། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས། གཞན་དབང་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་
ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་པོར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པས།  དེ་འདྲའི་  མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་དབང་ལ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་

[058B] བྱང་ས་དང་བསྡུ་བ་དང་ཐེག་བསྡུས་ལས་ཀྱང་ ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་  དེས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་དབུ་མའི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འབད་པ་དུ་མས་བསྒྲུབས་པས། ། ཕུང་སོགས་  གཞན་
དབང་ལ་ཆོས་བདག་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་འདི་ སྟེ་ཀུན་བཏགས་འདིས་བཏགས་ཚུལ་  ཇི་ལྟར་ཡིན་མི་ཤེས་ན་ རྣམ་རིག་པའི་  ལུགས་འདིའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་
མཐའ་ཆོད་པར་མི་ཤེས་ པས་ཚུལ་འདི་ལ་མཁས་པར་བྱ་དགོས་ ། །སོ། །ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དུ་འདོད་པའི་ཀུན་བཏགས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་
སོགས་པ་ལ་འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་ སོགས་  ངོ་བོ་དང་འདི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་སོགས་ཁྱད་པར་དུ་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པའི་ངོ་པོའོ། ། དེ་འདྲའི་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་  །དེ་
ཙམ་ཞིག་ཏུ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་དེར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ ཙམ་  སྒྲོ་འདོགས་མིན་གྱི་ཕུང་སོགས་ངོ་བོ་དེར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱི་དབང་དུ་

[059A]༄༅། །བྱས་པའི་  སྒྲོ་འདོགས་ དངོས་  སོ། ། གཉིས་པ་རྩོད་པ་སྤོང་པ་ལ། རྩོད་པ་དང་ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ ། གལ་ཏེ་ ཁོ་ན་རེ་འོ་ན་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་
ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དུ་འཇོག་པ་བཞིན་དུ་  གཟུགས་སོགས་མིང་དང་བརྔའི་ཡུལ་ཡིན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ པར་འཛིན་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དུ་འཇོག་དགོས་ཏེ་དེ་གཉིས་མཚུངས་སོ་སྙམ་
ན་དེ་ནི་མི་མཚུངས་ཏེ་དང་པོ་ནི་ཀུན་དུ་བཏགས་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དུ་འཇོག་ལ་ཕྱི་མ་འདི་ནི་མེད་བརྡའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་རང་ལྡོག་ཙམ་ཡིན་ཞིང་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ལ་དབུ་མའི་རིགས་
པ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་ཡང་བརྡའི་ཡུལ་ཡིན་པ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་  པ་འགོག་པ་དེ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་ཡུལ་ཡིན་པ་ རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་  འགོག་ན་ ཡང་  དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དང་
རྗོད་བྱེད་ ཀྱི་དངོས་ཡུལ་  དོན་སྤྱི་དང་སྒྲ་སྤྱི་དངོས་མེད་དུ་དོན་སྨྲ་རྣམས་ལ་གྲུབ་ཟིན་པས་ དེ་གཉིས་ལ་  གཞན་དབང་དེས་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པ་དང། དེས་སྟོང་པར་གྲུབ་པའི་
ཚད་མས་ ཀྱང་  ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མི་འགྲུབ་ཅིང་ དེ་འདྲའི་སྟོང་པ་  དེ་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་ཤེས་སྒྲིབ་དག་པར་མི་འགྱུར་པས་ ཕྱིར་དེས་ན་  དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀུན་བཏགས་

[059B] ཀྱི་  ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བཤད་ཅིང་བྱང་ས་ལས་སྟོང་པ་དེ་ཤེས་སྒྲིབ་དག་བར་བྱེད་པའི་དམིགས་པར་བཤད་པ་ རྣམས་དང་ཆེས་མི་འདྲ་པས་དེ་དག་  དང་
འགལ་ལོ། ། གཞན་ཡང་  གཟུགས་སོགས་རྗོད་བྱེད་ དམ་གཟུགས་  ཀྱི་ མིང་དོན་འབྲེལ་བའི་རྟོག་པའི་  ཞེན་ཡུལ་ཡིན་པ་འགོག་པ་ལ་ བྱེད་ཟེར་ན་ཡང་ཞེན་ཡུལ་གྱི་གཞི་ལྡོག་དང་རང་ལྡོག་གཉིས་ལས་
ཞེན་ཡུལ་གྱི་གཞི་ལྡོག་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་འགོག་ན་ ཡང་མི་རིགས་ཏེ་གཟུགས་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་ཡུལ་གྱི་གཞི་ལྡོག་ནི་གཟུགས་ཡིན་ལ་དེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་ན་  གཞན་དབང་རང་མཚན་
གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པར་འགྱུར་ལ།  རྟོག་པའི་  ཞེན་ཡུལ་གྱི་རང་ལྡོག་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་ པ་ལ་བྱེད་  ན་འང་རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་ ལྟར་དེའི་རང་ལྡོག་ཀྱང་  སྤྱི་
མཚན་ དང་  དངོས་པོར་མེད་པར་མདོ་སྡེ་པས་ཀྱང་གྲུབ་པས་མི་འཐད་དོ། །གཞན་ཡང་སྲིད་པ་འཕོ་བའི་མདོ་ལས། མིང་ནི་གང་དང་གང་གིས་སུ། །ཆོས་རྣམས་གང་དང་གང་
བརྗོད་པ། །དེ་ལ་དེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་དོ། ། ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མིང་གི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་

[060A]༄༅། །པའོ་ལུང་འདི་ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་གྲུབ་ཟིན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་ལུང་དེའི་དོན་མ་རྟོགས་པས་བརྩོད་པ་དེས་སྐྱོན་མེད་ཅེས་ལན་ལ་སྦྱར་ན་ཡང་རུང་ངོ་ ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ལ་ཡང་གྲུབ་པས་
 སྟོང་ཉིད་  དེ་ལས་ལྷག་པར་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡང་མི་སྣང་ངོ། ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་  སྟོང་ཚུལ་འདི་
ལ་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་བཀག་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཤེས་སྒྲིབ་དག་པར་བྱེད་པའི་དམིགས་པར་བཤད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་འཐད། དེས་ན་ལུགས་
འདི་ལ་འགལ་བ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེ་ན།  ཞེས་པའོ། གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་རྣམས་འགྲེལ་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱས་པའམ། ཡང་ན་དཀྱུས་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་བརྩོད་པ་རྐྱང་
པ་ལ་སྦྱར་ནའང་རུང་སྙམ། །གཉིས་པ་རྩོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལན་ནི་  བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པའི་  སྟོང་ཚུལ་འདི་བྱང་ས་ལས་ཤེས་སྒྲིབ་དག་པར་བྱེད་པའི་ རྣམ་དག་
ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་དབུ་མའི་ལམ་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པ་གོང་ན་མེད་པར་ ཏེ་དབུ་མའི་དོན་མཐར་ཐུག་ཏུ་  བཤད་ཅིང། ཐེག་བསྡུས་ལས།  སྟོང་ཚུལ་  འདིའི་སྒོ་ནས་ ཕྱི་དོན་

[060B]  འཇུག་པ་དེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་འཇུག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་གྲུབ་ཟིན་པ་མིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲོ་
འདོགས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་མིང་གིས་བཏགས་པ་དེར་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དང་ ། གཟུགས་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་གྲུབ་མཐའི་ཁས་ལེན་
 རྣམས་  ཀྱང་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ལ་ཡོད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་དེ་ཉིད་འགོག་དགོས་པའི་  འདི་ལྟར་འདི་འགོག་པར་བྱང་ས་ལས་ལུང་གིས་ཀྱང་བཀག་ཅིང་གཞན་སྡེ་ལ་རང་གི་སྟོན་པའི་ལུང་གིས་
འགོག་ཏུ་མི་རུང་བས་དགག་པའི་ཡུལ་ལ་རང་སྡེ་ཡང་ཡོད་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་དང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་འགོག་པ་མིན་པས་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ དེ་འགོག་
པའི་སྐབས་སུ་  དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་མ་དྲངས་པར་དེ་དག་ རང་  ལ་གྲུབ་པའི་ལུང་ རྣམས་ཁུངས་སུ་དྲངས་ནས་ལུང་  གསུམ་གྱིས་བཀག་གོ། ། དེའི་ཚུལ་ཡང་བྱང་ས་ལས་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲའི་
འཇུག་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་ཚེ། སྲིད་པ་འཕོ་བའི་མདོའི་ལུང་དང། དོན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་མདོའི་ལུང་དང། སྟུམས་བྱེད་ཀྱི་མདོའི་ལུང་དང་གསུམ་གྱིས་འགོག་པ་ཡིན་གྱི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོའི་

[061A]༄༅། །ལུང་མ་དྲངས་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། སྲིད་པ་འཕོ་བའི་མདོའི་ལུང་གི་དོན་ནི་གོ་སླ་ཞིང། དོན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་མདོའི་ལུང་ནི་
འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཀུན་རྫོབ་གང་ཅི་ཡོད། །དེ་ཀུན་ཐུབ་པས་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་ཏེ་ཞེས་སོགས་ཡིན་ལ། དོན་ནི་སྐབས་འདིར་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་
པ་ལ་བྱེད་ནས་དེས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་ཐུབ་པས་ཁས་མི་ལེན་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །སྟུམས་བྱེད་ཀ་ཏྱའི་བུ་ལ་གསུངས་པའི་མདོའི་ལུང་ནི། འདི་དགེ་སློང་སྟུམས་བྱེད་ནི་ས་ལ་བརྟེན་ཅིང་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་པ་ནས་རྗེས་
སུ་དཔྱད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་ཅིང་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་བར་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེའི་དོན་ནི་ས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་ཀུན་བཏགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་བཟུང་ནས་
བསམ་གཏན་མི་སྒོམ་སྟེ། དེ་དག་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ་དོན་དེ་རྣམས་ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་ཁས་མི་ལེན་ཏེ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་ལུང་དེ་དག་གི་དོན་གཟུགས་གཟུགས་ཞེས་པའི་སྒྲའི་འཇུག་
གཞི་ཡིན་པར་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང་སྲ་བ་ས་ཞེས་པའི་སྒྲའི་འཇུག་གཞི་ཡིན་པ་སའི་ངོ་བོར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་སོགས་དགོངས་པ་གཞན་དུ་འགྲེལ་ལོ། ། དེ་ལ་ཐོག་མར་སྒྲོ་འདོགས་

[061B] དགོས་ལ་དེ་ངོས་གཟུང་བ་  ན་བསྡུ་བ་ལས།  སྒྲོ་འདོགས་  དེ་ལ་བྱིས་པ་ སྟེ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་རང་ག་བ་  རྣམས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་ གཟུགས་ཞེས་པ་
ལྟ་བུའི་རྒྱུ་མཚན་མིང་རྣམ་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་  རྒྱུ་ལྔས་ སྒོ་ནས་གཟུགས་དེ་འཇོག་པ་ན་དང་པོ་མིང་རྒྱུ་མཚན་དེའི་སྒོ་ནས་གོ་བར་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་གོ་བ་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ཞེས་པའི་  མིང་
ཇི་ལྟ་བ་དང་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ སྟེ་མིང་དང་བརྗོད་པ་དང་གཟུགས་གསུམ་སོ་སོར་མི་སྣང་བར་གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བརྗོད་པའི་གཞིར་གཟུགས་དེ་རང་གི་  ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
གྲུབ་པར་  མངོན་པར་ཞིན་པར་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་པར་  རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་ཤིང།  དེས་ན་གཟུགས་སོགས་  དངོས་པོ་ གང་ལ་ཡང་  དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་
 ཞེས་བརྗོད་པས་  དྲིས་ པ་  ན་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་འདེབས་ པ་འདི་ནི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་འཆར་པ་ལྟར་གྱི་ལན་འདེབས་ལུགས་བྱེད་  ཀྱི་མིང་གཟུགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་མི་འདེབས་པ་རྒྱུ་
མཚན་དང་པོར་བཤད་དོ།  རྒྱུ་ལྔའི་གོ་རིམ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་ལ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་

[062A]༄༅། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་ལ་བཞི་པོ་དེ་ཡང་སྔ་མ་སྔ་མའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཕྱི་མ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་བཞི་གའི་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱོར་རྒྱུ་ཡིན།  དེའི་དོན་ནི་གཟུགས་
ཞེས་བརྗོད་པའི་དོན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་དྲིས་པ་ན་ མིང་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་པའི་ལན་འདེབས་ཚུལ་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་འཆར་ཚུལ་དང་སྦྱར་ན་མིང་གང་ལ་འཇུག་པའི་དངོས་པོ་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་
དངོས་པོ་  དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུགས་ཡིན་ཞེས་སྨྲའི་གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ སྟེ་ཀུན་བཏགས་  ཙམ་ཞིག་གཟུགས་ཞེས་བརྗོད་པའི་དོན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་རྒྱུ་མེད་དོ་
དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་ཚེ་སྔོན་པོ་ ལྟ་བུ་  གཟུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་གཞི་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བལྟས་པས་ན་ སྣང་ཚུལ་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ནི་  མིང་དང་བརྡས་
བཞག་ པའི་རྣམ་  པ་འཆར་པ་  མིན་པར་ སྔོན་པོ་  རང་གི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་སྣང་ངོ། །སྔོན་པོ་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ནི་སྔོན་
པོ་ལ་གཟུགས་སོ་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ སྟེ་ངོ་བོ་ལ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་  ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ ལྷན་སྐྱེས་  ཡིན་ལ། དེ་བྱིས་པ་

[062B] གཟུགས་ཞེས་བརྗོད་པའི་དོན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་ཞེས་སོགས་དྲིས་པའི་ལན་འདེབས་ཚུལ་  བཤད་པ་དེས་འགྲུབ་ཅིང་དེ་འདྲ་བའི་ སྒྲོ་འདོགས་ལྷན་སྐྱེས་དེས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་  འཛིན་
སྟངས་དེ་འཐད་ལྡན་དུ་དོན་སྨྲ་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་པས་ སྔོན་པོ་གཟུགས་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་  སྒྲའི་བརྗོད་བྱའི་རང་ལྡོག་རྟོག་བཏགས་ ཙམ་ཡིན་པ་བྱེ་མདོ་གཉིས་དང་སེམས་ཙམ་པ་འདྲ་བ་
ཡིན་ཀྱང་དེའི་གཞི་ལྡོག་ཏུ་རང་མཚན་འོང་བའི་ལུགས་ ནི་བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀྱི་འདོད་པ་ཡིན་ལ་གོང་དུ་རང་ལྡོག་གཞི་ལྡོག་ཕྱེ་བའི་སྐབས་དང་མི་འདྲ་སྟེ་འདིའི་གཞི་ལྡོག་ནི་སྔོན་བོ་ལྟ་བུ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིང་རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་སེམས་ཙམ་པས་དགག་བྱའི་ཀུན་བཏགས་དང་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐར་འདོད་ལ། དེ་  དང་ བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་  ག་ལ་མཚུངས།  ཏེ་བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་དེ་འདྲའི་ཐ་
སྙད་ཀྱི་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།  ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཚུལ་དང་ཆོས་གཞན་ལ་འདོགས་ཚུལ་ཡང་དེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཡུལ་
ཅན་གཉིས་སུ་ཤར་བ་ན་གཉིས་ཀ་རྫས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་སོ། །རྩོད་པ་ལྷག་མའི་ལན་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །

[063A]༄༅། །གཉིས་པ་ དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགོག་པའི་ཚུལ་  ལ་གཉིས། དགག་པ་དངོས་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་པའོ། ། དང་པོ་ལ་རིགས་པའི་གྲངས་དང། ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་རིགས་པ། །བྱང་སའི་རིགས་པ། གཞན་
གྱི་སྐྱོན་སྤོང་དགག་པ། དེས་འཇོག་ཚུལ་གཞན་ཡང་རྟོགས་པར་བསྟན་པ། ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་དང་ལུང་དོན་འཆད་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་བསྟན་པ། རྣམ་རིག་ཙམ་ལ་འཇུག་པར་སྒྲུབ་པ། ཞར་བྱུང་ཀུན་བཏགས་གཞན་ལ་དོགས་པ་
གཅོད་པ། ཕྱི་དོན་འགོག་ཚུལ་གྱི་རིགས་པ། དགོངས་འབྲེལ་ནས་བཤད་པའི་སྟོང་ཚུལ་འདི་ཤེས་དགོས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་ལས་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པར་
སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་མ་གསུངས་པ་ སྟེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པའི་རིགས་པ་རྣམས།  རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ས་དང་བསྡུ་བ་ལས་རིགས་པ་གསུམ་གསུམ་གསུངས་ཤིང་
 གཉིས་པ་ཐེག་བསྡུས་ནས་གསུངས་པའི་རིགས་པ་བཤད་པ་ནི་  ཐེག་བསྡུས་ལས་ཀྱང། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཀུ་ནས་ཏགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པར་
 སྒྲུབ་བྱེད་བྱི་རིགས་པ་  ཅི་ འདྲ་  མངོན་ཞེ་ན། ཞེས་དྲི་བ་བཀོད་པའི་ལན་དུ་ དེ་ཉིད་ལས་  མིང་གི་སྔ་རོལ་བློ་མེད་ཕྱིར། །མང་པའི་ཕྱིར་དང་མ་ངེས་ཕྱིར། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་བདག་

[063B] །བདག་འདྲེས་འགལ་བས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ཞེས་ སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་བ་གསུམ་དང་གནོད་བྱེད་ཀྱི་འགལ་བ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་  གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགལ་བས་
གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ རིགས་པ་དང་པོས་  འགྲུབ་ཚུལ་གོ་སླ་བར་བརྗོད་ན།  དེ་ལང་  ལྟོ་ལྡིར་བ་ དེ་  བུམ་ པ་ཞེས་  པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་འམ་གནས་ཡིན་པ་དེ་ ཉིད་  ལྟོ་
ལྡིར་བའི་གནས་ལུགས་སམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན།  དེ་  བརྡའི་དབང་གིས་མ་བཞག་པར་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟ་ན་བརྡའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ སྟེ་བརྡའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བློ་དེ་  ཡང་བརྡ་ལ་མི་
ལྟོས་ པར་འགྱུར་དགོས་  པས།  དེ་ལྟ་ན་  བུམ་པའི་མིང་བཏགས་པའི་སྔ་རོལ་ནས་ལྟོ་ལྡིར་བ་ མཐོང་ཙམ་ཉིད་ནས་དེ་  ལ་ འདི་ནི་  བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་དགོས་ལ་དེ་ལྟར་མི་སྐྱེ་བ་
ནི་ལུང་རིགས་མྱོང་བ་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་པར་  འགྱུར་རོ། ། རིགས་པ་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་  དོན་གཅིག་ཉིད་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་མང་པོར་འགལ་བས་འགྲུབ་པ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་ལྟར་ན་ དེ་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་ལྟ་བུ་
དོན་གཅིག་ལ་ ཡང་  བརྒྱ་བྱིན་དང་དབང་པོ་དང་གྲོང་འཇོམས་ལ་སོགས་པའི་མིང་དུ་མ་འཇུག་པ་དེ།  ཡང་མིང་དེ་རྣམས་འཇུག་པའི་གཞིར་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་དེ་འདྲའི་མིང་དེ་རྣམས་  དངོས་

[064A]༄༅། །པོའི་དབང་གིས་འཇུག་དགོས་ལ་ དེ་ལྟར་ན་  རྟོག་པ་ལ་ མིང་དེ་རྣམས་རེ་རེ་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་  ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ དོན་གཅིག་བརྒྱ་བྱིན་གཅིག་པུ་ཡང་  དངོས་པོ་ལ་
སོ་སོར་  གནས་ དགོས་  པའི་ཕྱིར་དོན་ གཅིག་པུ་  དེ་དུ་མར་ ཐལ་བས་འགལ་པར་  འགྱུར་རོ། ། རིགས་པ་གསུམ་པའི་སྐབས་སུ་  དོན་མ་འདྲེས་པའི་ངོ་བོ་འདྲེས་པར་འགལ་བས་འགྲུབ་པ་ནི་
ཕྱོགས་སྔ་ལྟར་ན།  དེ་ཡང་  སྐྱེས་བུ་ རྒྱུད་ཐ་དད་པ་  གཉིས་ལ་ཉེར་སྦས་ཞེས་པའི་མིང་གཅིག་འཇུག་པའི་ཚེ་ ན་  འདི་ གཉིས་  ཉེར་སྦས་སོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་
པའི་ཕྱིར་དང།  དེ་འདྲའི་གང་ཟག་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཉེར་སྦས་ཞེས་པའི་མིང་གཅིག་པོ་དེའི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་གཉིས་པོ་  དེའི་མིང་དང་རྟོག་པ་ཡང་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ གང་ཟག་
དེ་གཉིས་ལ་འཇུག་ དགོས་  པའི་ཕྱིར་ དང་དེ་ལྟར་ན་  དོན་གཉིས་ ཏེ་གང་ཟག་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཀྱང་  དོན་གཅིག་ཏུ་ སྟེ་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་  འགྱུར་རོ། ། ཐལ་འགྱུར་དེ་གསུམ་གྱི་དོན་སྦྱོར་དག་
ཏུ་བསྒྲིལ་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ་ ། །གཟུགས་སོགས་རྟོག་པའི་ཞེ་ན་གཞི་ཡིན་པ་དེ་དོན་དམ་པའམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་ནའང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་གནས་ ཏེ་གཟུགས་སོགས་

[064B]  རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དང་འདྲ་བས།  ན་ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་དེ་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་འཕུལ་མཚམས་ཀྱིས་ཀྱང་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིའི་མིང་འདིའོ་ཞེས་
བརྡ་མི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དགག་བྱ་སྒྲོ་འདོགས་ཡོད་ལ་དེ་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཡང་ དེ་དང་  འདྲའོ། །གསུམ་པ་བྱང་ས་ནས་གསུངས་པའི་རིགས་པ་བསྟན་པ་ནི་  བྱང་སར་ ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་
མིང་གི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན་བུམ་པའི། །དོན་སྔ་ཡོད་ལ་འདི་འདིའི།  སྟེ་འདི་བུམ་པའོ་  ཞེས་མིང་ཕྱིས་འདོགས་ན་ དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་  དེ་ལྟར་ མིང་  མ་བཏགས་པའི་ཚེ། དོན་
 ལྟོ་ལྡིར་བ་  དེའི་ངོ་བོ་མེད་པར་འགྱུར་ལ།  གལ་ཏེ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་  མ་བཏགས་པའི་ཚེ་ཡང་ དེའི་  ངོ་བོ་ཡོད་པ་ལ་ཕྱིས་ བུམ་པའམ་གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་  འདོགས་ན་ དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་
མིང་མ་བཏགས་པའི་དུས་སུ་འདི་གཟུགས་སོ་སྙམ་ པའམ་འདི་ནི་བུམ་པའོ་སྙམ་  པའི་ བརྡ་ཅན་གྱི་  བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བཀག་གོ། ། བཞི་པ་གཞན་གྱི་སྐྱོན་སྤོང་དགག་པ་ནི། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་དེ་འདྲའི་
གང་ལ་བརྡ་འདོགས་པའི་དངོས་ཀྱི་ཡུལ་ གཟུགས་སོགས་ཀྱི་འདྲ་རྣམ་  དེ་དོན་དེའི་ངོ་བོར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་ འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་  བརྡ་འགྲེལ་བྱས་པར་མི་ལྟོས་པར་ བརྡའི་སྔ་རོལ་ནས་

[065A]༄༅། །མིང་གི་བློ་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་མོད་ཀྱང། གཟུགས་སོགས་བརྡ་འདོགས་པའི་གནས་དང་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་ ནི་བརྡ་འདོགས་པའི་གཞི་ལྡོག་གཟུགས་སོགས་རང་
མཚན་གྱི་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སྐྱོན་དེར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་དག་ གིས་ལན་  སྨྲ་མོད་ཀྱང་ གཟུགས་སོགས་གང་ལ་བརྡ་འདོགས་པའི་དངོས་ཀྱི་
ཡུལ་དེ་གང་ལ་བརྡ་འདོགས་པའི་དོན་དེའི་ངོ་བོར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། གཟུགས་སོགས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང། གཟུགས་སོགས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
གྲུབ་པ་རྣམས་དགག་བྱ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐར་འཇོག་པ་དང། དེར་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དུ་འཇོག་པ་འདྲ་པས་ན་སེམས་ཙམ་པས་  འདྲའོ། ། ཞེས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་དེས་འཇོག་ཚུལ་
གཞན་ཡང་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་ནེ་ ། །དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་སོགས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་དེ་མིང་དང་བརྔས་བཞག་པའི་ཀུན་བཏགས་ཡིན་མོད་ཀྱང་ དེ་  ཚད་མས་གྲུབ་པས་དགག་མི་ནུས་
ལ།  གཟུགས་སོགས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་  དེ་ཉིད་དངོས་པོ་དེ་དག་གི་ ངོ་བོའམ་  རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་མིང་ཙམ་གྱིས་བཞག་པའི་ཀུན་བཏགས་ ཡིན་ཀྱང་  ཤེས་བྱ་ལ་

[065B] །འོན་ཀྱང་མིང་དང་བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་དེ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མི་རུང་བར་འདི་པ་འདོད་དོ།།
དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་དང་བརྡ་འདོགས་པའི་གནས་སུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁེགས་ན་དེ་དག་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ཤེས་ཏེ།  དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འཇོག་ཚུལ་འདི་ནི་  ཚད་མ་པ་ལ་གྲགས་པའི་རང་མཚན་ འཇོག་ཚུལ་དང་འདྲ་བ་  ནི་མིན་ནོ། ། དེ་
ཡང་ཚད་མ་པ་ལ་གྲགས་པའི་རང་མཚན་འཇོག་ཚུལ་ནི་ཚད་མ་ལ་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་ཡོད་པས་དེའི་གཞལ་བྱ་ལ་ཡང་རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་འཇོག་པའི་སྐབས་ཀྱི་རང་མྪ། དེ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་བུམ་མེད་མེད་
དགག་ཡིན་ཞིང་དེ་དང་ས་ཕྱོགས་གཞི་མཐུན་དུ་འདུ་ཡང་མེད་དགག་དང་དངོས་པོ་གཉིས་འགལ་བ་མི་འགོག་པ་ལྟར། རྣམ་ཤེས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་དེ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་
ཀུན་བཏགས་ཡིན་པ་དང་རྣམ་ཤེས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀྱང་ ལུགས་འདི་ལ་  མི་འགལ་ལོ། །དྲུག་པ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་དང་མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། དེའི་ཕྱིར་མིང་

[066A]༄༅། །ནི་གང་དང་གང་གིས་སུ། །ཞེས་སོགས་ སྲིད་པ་འཕོ་བའི་མདོ་འདི་  ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ལ།  གྲགས་ཤིང་  གྲུབ་པའི་མདོ་ཡིན་ཡང་དེ་དག་གིས་བཤད་པ་དང་དོན་ཁྱད་པར་མེད་
པ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཕལ་ཆེན་སྡེ་པའི་ལུང་ལས་རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ།  དེའི་དོན་སེམས་ཙམ་གྱི་སྐབས་  འདི་པས་ཀུན་གཞི་ལ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །སྔར་བཤད་པའི་ངོ་བོ་དང་
ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པ་རང་མཚན་གྱིས་སམ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དེས་བཟུང་བ་ལྟར་མེད་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་དག་བྱེད་ཀྱི་དམིགས་
པར་ མཐར་ཐུག་ཏུ་  ཡང་འཐད་དོ། །འདུན་པ་རྣམ་རིག་ཙམ་ལ་འཇུག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་རྣམ་རིག་ཙམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་ལུང་དང་སྤྱར། ལུང་དེས་དབང་ཤེས་ལ་ལྟོས་པའི་བཟུང་བ་རྫས་གཞིན་
བཀག་པའི་རྣམ་རིག་ཙམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་མ་བསྟན་པའི་རྩོད་པ། རིགས་པ་དེས་དབང་ཤེས་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བས་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མེད་པར་འགྲུབ་ཚུལ། ཚུལ་དེ་རང་རིག་ལ་ཡང་མཚུངས་
པའི་རྩོད་པ། རང་རིག་དང་དབང་ཤེས་ལ་ཞེན་གཞི་སྣང་མི་སྣང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པ། ཁྱད་པར་དེ་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་གཉིས་སྣང་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་

[066B] རྟོགས་པ་ལ་ཤེས་པའི་སྤྱི་འཆར་བ་མྱོང་ཙམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་བས་ཤེས་པ་དང་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་
རྟོག་པ་ལ་གཉེས་སྣང་ཡོད་པས་ཤེས་པའི་སྤྱི་རྟོག་པ་ལ་གཉིས་སྣང་ཅན་དུ་འཆར་བའི་རྩོད་པ་དང། རྟོག་པ་ལ་མི་གཉིས་སྣང་ཡོད་པ་དང་རང་ཡུལ་དེ་གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་བ་དོན་མི་གཅིག་པར་བསྟན་
དོན་གཅིག་ན་གཉིས་སྣང་ནུབ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བ། ཞེན་གཞི་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པས་རྟོག་བྲལ་ལ་ནི་སྣད་པའི་རྩོད་པ། དེ་ལ་སྒྱུ་མའི་རྡེའུ་ཤིང་རྟ་གླང་གིས་མ་ངེས་པར་བསྟན་པ། དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བཤད་
ནས་རིགས་པ་འདིས་རྣམ་རིག་ཙམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་དང། དེར་མ་ཟད་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་རྣམ་རིག་ལ་འཇུག་ཚུལ་གསལ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ། རྣམ་རིག་ལ་འཇུག་ཚུལ་དངོས་དང་
དེ་ཉིད་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ།  དང་པོ་ནི་ ། རིགས་པ་འདི་དག་གིས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་སྙམ་ན།  སྟེ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་དོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་རིག་ཙམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འཐད་ཅེན། དེའི་ལན་བསྟན་པ་ནི་  གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་

[067A]༄༅། །གྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་མིང་གི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་གནས་དང་རྣམ་རྟོག་གི་ཞེན་པའི་གཞི་ཡིན་པ་དེ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཁེགས་པ་ན་ དེ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
མ་གྲུབ་པར་སྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞི་གཟུགས་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། གཟུགས་ཞེས་པས། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་དང་བརྗོད་བྱའི་ གཟུགས་རུང་གི་  དོན་དང་ གཟུགས་རུང་དང་གཟུགས་ཀྱི་  མིང་དོན་ གྱི་
འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ སྟེ་གཟུགས་རུང་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་  དང་ སྐྱེ་བ་གཟུགས་ཀྱི་  ཁྱད་པར་དུ་སྣང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ ལ་གཟུགས་དང་གཟུགས་རུང་དང་སྐྱེ་བ་
གསུམ་རང་ལས་རྒྱངས་ཆད་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་སྣང་བ་  ནི། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་ཞེན་པའི་དོན་ དེ་ཉིད་  མེད་པས་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་
མེད་པའི་ ནང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་རྟོགས་པའི་  རྣམ་རིག་ཙམ་ལ་འཇུག་སྟེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་  ལ་
འཇུག་པར་བརྩོན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་  དེ་ ཡང་  ཡི་གེ་སྟེ་མིང་  དང་ མིང་དེ་འཇུག་པའི་  དོན་ གཉིས་པོ་  སྣང་བའི་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ འམ་

[067B]  དེ་ལ་ཡི་གེའི་མིང་ སྟེ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་  དེ་ཡང་ ཇི་ལྟར་རང་གི་སྡོད་ལུགས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཞུགས་པར་སྣང་ ཡིད་ཀྱི་རྟོག་ པས་བཞག་  པ་ཙམ་དུ་ཟད་པར་ཡང་དག་
པར་རྟོག་གོ། ། ཞེས་མིང་ཚོལ་བ་དང་  ཡི་གེ་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་དེ་ཡང་ རྗོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་གི་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་  ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ སྟེ་རྟོག་བཏགས་  ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་
རྟོག་གོ། ། ཞེས་དོན་ཚོལ་བ་དང་ ། མིང་དེ་ ལོ་  ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་ འདོགས་བྱེད་གཉིས་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་སོ་སོས་བཏགས་པའི་ཆར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་དང། ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་
གཉིས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང་རྟོག་པས་  བཏགས་པར་ཟད་པ་ཙམ་དུ་ཡང་དག་པར་རྟོག་གོ་ ཞེས་ངོ་བོ་ཚོལ་བ་དང་ཁྱད་པར་ཚོལ་བ་གཉིས་བསྟན་ནོ་ ། དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་
དུ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ཤིང།  ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་  མིང་དང་མ་བཅས་པའི།  མིང་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བཏགས་པའི་  དོན་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པ་དང་བཅས་ཤིང། ངོ་བོ་
ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་ བཏགས་པ་དང་  བཅས་པ་ ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་  དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ སྟེ་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་སུ་  མི་དམིགས་པ་ན་ སྦྱོར་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་

[068A]༄༅། །ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་བཞི་དང། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ པའི་མཐོང་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་  པ་བཞི་པོ་དག་གིས་ཡི་གེ་དང་དོན་སྣང་
བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་འཇུག་གོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། མིང་དང་དོན་དང་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིད་རྟོག་ལ་སྣང་ཚུལ་ནི་དེ་རྣམས་སེམས་
དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཡང། གཟུགས་སོགས་གཞན་དབང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་སེམས་དང་རྫས་གཅིག་པ་དང། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ནི་སེམས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་རྣམ་པ་རིག་
པའི་བདག་ཉིད་ཙམ་ལ་འཇུག་གོ། །དེ་འདྲ་བའི་ཚོལ་བ་བཞི་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞི་པོ་དེ་ཡང་གོ་བདེ་བར་བརྗོད་ན། དེ་ལ་ཚོལ་བ་བཞི་ཡོད་དེ། མིང་ཚོལ་བ། དོན་ཚོལ་བ། ངོ་བོར་
འདོགས་པ་ཚོལ་བ། ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཚོལ་བའོ། །དེ་ལ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་སྣང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་གྱི་ཞེན་སའི་དོན་མེད་ཅེས་སྦྱར་བས་མིང་ཚོལ་བ་བསྟན། བརྗོད་བྱའི་དོན་
སྣང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི་ཞིས་སོགས་སྦྱར་བས་དོན་ཚོལ་བ་བསྟན། མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་སྣང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི། ཞེས་སོགས་སྦྱར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ངོ་

[068B] མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་སྣང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི་ཞེས་སོགས་སྦྱར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཚོལ་བ་དེ་བསྟན་ནོ། །དེ་བཞིའི་ངོ་
པོ་ནི། གཟུགས་རུང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་མིང་གློ་བུར་དུ་བཏགས་བ་ཙམ་གྱི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཟད་ཀྱི། ཕྱི་དོན་དུ་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་ལམ་ནི་མིང་ཚོལ་བ་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་མིང་འཇུག་པའི་གཟུགས་རུང་དེ་
ཡང་གློ་བུར་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཡིད་རྟོག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་དོན་དུ་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་ནི་དོན་ཚོལ་བ་དང། གཟུགས་རུང་དང་གཟུགས་ཀྱི་མིང་དོན་འབྲེལ་པ་ལ་
བརྟེན་ནས་གཟུགས་རུང་འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་ངོ་བོར་འདོགས་པ་དེ་ཡང་ཡིད་རྟོག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འགྲེལ་གྱི་ལམ་ནི་ངོ་བོར་འདོགས་པ་ཚོལ་བ་དང། གཟུགས་རུང་དང་གཟུགས་
ཀྱི་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་རུང་འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་དེ་ཡང། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་སྟེ་ཡིད་རྟོག་གི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་དུ་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་
པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་འདོགས་པ་ཚོལ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པ་དེས་ཚོལ་བ་བཞི་བསྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་ཚེ་མིང་དང་དོན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་དང་

[069A]༄༅། །ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་བཞི། ཤེས་པ་ལས་དོན་གཞན་དུ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ། མིང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ། དོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ། ངོ་བོ་
ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ། ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལུང་དེས་དབང་ཤེས་ལ་ལྟོས་པའི་གཟུང་བ་རྫས་གཞན་བཀག་པའི་རྣམ་རིག་ཙམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་མ་
བསྟན་པའི་རྩོད་པ་ནི་  གལ་ཏེ་ ཚུལ་  འདི་ཡིད་ཤེས་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་པའི་གཟུང་འཛིན་ཁེགས་པ་ཡིན་ལ།  འཕྲལ་གྱི་རྐྱེན་ཙམ་གྱི་གློ་བུར་བ་མིན་པར་ཕུགས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྒྱུའི་  བག་ཆགས་
བརྟན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་  རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་གཟུང་འཛིན་རིགས་པས་ཁེགས་པ་མིན་པས་རྣམ་རིག་ཙམ་ལ་འཇུག་པར་ཇི་ལྟར་འཐད་
ཅེ་ན། ། གསུམ་པ་རིགས་པ་དེས་དབང་ཤེས་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བས་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ནུས་ཞེས་རྩོད་པ་དེའི་ལན་བསྟན་པ་ནི་  སྐྱོན་མེད་དེ་འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་
གཟུང་བ་དོན་གཞན་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་རིགས་པས་ཁེགས་ན་སྔོན་པོ་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་སྣང་པའི་སྔོ་འཛིན་དེ་སྣང་ཡུལ་ལ་

[069B]  རྟོག་མེད་ལ་གཟུགས་སོགས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་སྣང་ཞིང་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཡང་སྣང་བས་ན་སྔོ་འཛིན་དེ་ལ་སྔོན་པོ་རྟོག་པའི་
ཞེན་གཞི་  དེ་སྣང་བ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སྔོན་པོ་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ ། དེ་གྲུབ་ན་སྔོན་པོ་དེ་རང་སྣང་བའི་
ཤེས་པ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་མེད་པ་ རྣམ་པ་རིག་པ་ཙམ་དུ་  གྲུབ་བོ། ། ཞེས་པས་སྟོན། །བཞི་པ་ཚུལ་དེ་རང་རིག་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་རྩོད་པ་ནི་ ། འོ་ན་རྣམ་ཤེས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་
ཡིན་པ་དེ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་རིགས་པས་ཁེགས་ན་ རྣམ་ཤེས་  དེ་སྣང་བའི་རང་རིག་དེ་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པར་འགྲུབ་སྟེ། དེ་སྣང་བ་ན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་
བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་  དེ་གྲུབ་ན་རྣམ་ཤེས་དེ་མྱོང་བའི་ངོ་བོར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེན་
 ཞེས་པས་སྟོན། །ལྔ་པ་རང་རིག་དང་དབང་ཤེས་ལ་ཞེན་གཞི་སྣང་མི་སྣང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ནི། རྩོད་པ་  དེའི་སྐྱོན་མེད་དེ་རང་རིག་ལ་ ནི་གཉིས་སྣང་གི་རིགས་གང་ཡང་མེད་

[070A]༄༅། །པས་  རྣམ་ཤེས་ དེ་ཉིད་  རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་མི་སྣང་ལ་སྔོ་འཛིན་ལ་སྔོན་པོ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཞེན་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།  ཞེས་པས་སྟོན། །དྲུག་
པ་ཁྱད་པར་དེ་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་གཉིས་སྣང་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ནི། རྟོག་པའི་  ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་རང་རིག་ལ་སོགས་པ་ལ་འཆར་དུ་མི་
རུང་ཞིང་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་སྔོ་འཛིན་ལ་སྣང་བ་མི་འགལ་ བས་ན་དེ་གཉིས་གཏན་ནས་མི་མཚུངས་  པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་པས་སྟོན། །བདུན་པ་དེའི་ཁྱབ་འབྲེལ་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིའི་དོན་
སྤྱི་རྟོག་པ་ལ་གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་བར་བསྟན་པ་ནི་ ། རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ ཡིན་པ་  དེ་སྣང་བ་ན་གཉིས་སྣང་ཡོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ ཞེན་གཞི་  དེའི་སྤྱི་རྟོག་པ་ལ་
འཆར་བ་ན་ངེས་པར་གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་པས་སྟོན་བརྒྱད་པ་རྟོག་པ་ལ་ཤེས་པའི་སྤྱི་འཆར་བ་མྱོང་ཙམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་བས་ཤེས་པ་དང་མི་མཚུངས་
པར་བསྟན་པ་ནི། འོ་ན་རྟོག་པ་ལ་ཤེས་པ་སྣང་བའི་ཚེན་ཡང་ཤེས་པའི་དོན་སྤྱི་འཆར་བས་ན་རྟོག་པ་དེ་ཤེས་པ་ལ་གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་སྣང་ཚུལ་  འདི་ཤེས་པ་ལ་མཚུངས་པ་

[070B] ཤེས་པའི་  སྤྱི་འཆར་བ་ནའང་མྱོང་ཙམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། རྟོག་པ་ལ་ཤེས་པ་སྣང་ཕྱིན་མྱོང་ཙམ་གྱི་རྣམ་པར་འཆར་དགོས་པ་ཡང་ལུགས་འདིར་ཤེས་པ་བདེན་
གྲུབ་འཇོག་ཅིང་དེ་གཞིར་བཞག་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ནས་རང་མཚན་བརྗོད་མེད་འཇོག་ཚུལ་འདི་དང། གཞན་དབང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཆར་ཚུལ་གྱི་གནད་འདི་དང། གཟུང་འཛིན་
གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་རིག་ཙམ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་འདི་རྣམས་གུང་བསྒྲིགས་ནས་ལེགས་པར་བསམ་ན་རྟོག་པ་ལ་ཕྱི་གཟུང་བ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་འཆར་བ་དང། ནང་འཛིན་པ་གསལ་རིག་གི་རྣམ་པ་འཆད་ཚུལ་
གཉིས་མི་འདྲ་བ་འདིའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་ཐུག་གོ། །དགུ་པ་རྟོག་པ་ལ་གཉིས་སྣང་ཡོད་པས་ཤེས་པའི་སྤྱི་རྟོག་པ་ལ་འཆར་བ་ན་ཡང་ངེས་པར་གཉིས་སྣང་ཅན་དུ་འཆར་དགོས་ཞེས་རྩོད་པ་དང་སྤྱིར་རྟོག་པ་ལ་
གཉིས་སྣང་ཡོད་པ་དང་རང་ཡུལ་དེ་སྣང་བ་ན་གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་བ་དོན་མི་གཅིག་པ་བསྟན་པ་ནི་ ། རྟོག་པ་ལ་གཉིས་སྣང་ངེས་པར་ཡོད་པས་ དེ་ལ་ཤེས་པ་སྣང་བ་ལ་ཡང་གཉིས་སྣང་
འཆར་དགོས་པ་  མཚུངས་སོ་ཞེས་སྨྲ་མི་ནུས་ཏེ། རྟོག་པ་ལ་གཉིས་སྣང་ཡོད་པ་དང་ཡུལ་དེ་གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པར་འཆར་བ་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ།  བཅུ་པ་དོན་གཅིག་ན་

[071A]༄༅། །གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བ་ནི། དོན་མི་གཅིག་པ་  དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་རྣམ་རྟོག་ལ་འཆར་མི་སྲིད་པར་ཁས་བླང་དགོས་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་གཉིས་
སྣང་ནུབ་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བཅུ་གཅིག་པ་ཞེན་གཞི་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པས་རྟོག་བྲལ་ལ་མི་སྣང་བའི་རྩོད་པ་ནི་ ། གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་དེ་རྟོག་
པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།  སྔོ་འཛིན་ལྟ་བུའི་  རྟོག་བྲལ་ལ་མི་སྣང་ངོ་སྙམ་ན།  བཅུ་གཉིས་པ་དེ་ལ་སྒྱུ་མའི་རྡེའུ་ཤིང་རྟ་གླང་གིས་མ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི། འོ་ན་  སྒྱུ་མ་རྟ་གླང་ཡིན་
པ་ཡང་ མིག་བསླད་བའི་ལྟད་མོ་བའི་དབང་ཤེས་  རྟོག་བྲལ་ལ་མི་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ་ དེ་ཡང་  རྟོག་པས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཅུ་གསུམ་པ་དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བཤད་ནས་རིགས་པ་འདིས་
རྣམ་རིག་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་ ། དེས་ན་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་བཀག་
པ་ སྟེ་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་གཉིས་སྟོང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་  མེད་པ་ཡང་མིན་ནོ། ། བཅུ་བཞི་པ་དེར་མ་ཟད་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་རྣམ་རིག་ལ་འཇུག་ཚུལ་གསལ་བར་བསྟན་

[071B] ། མདོ་དེ་ལས་ཞི་གནས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མེད་པར་བསྟན་ཚུལ་  ནི་ ལེའུ་དེ་ཉིད་ལས། བྱམས་པས་གསོལ་བ། །བཙུན་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་
གཟུགས་བརྙན་དེ་སེམས་ལས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱའམ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ། བྱམས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་  ཕྱི་རོལ་དགག་པ་གསལ་བར་གསུངས་སོ། ། རྣམ་རིག་ལ་འཇུག་ཚུལ་ལེགས་
པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། བརྒྱད་པ་ཞར་བྱུང་ཀུན་བཏགས་གཞན་ལ་དོགས་པ་གཅོད་པ་ནི་  སྤྱིར་ཀུན་བཏགས་ལ་སྤྱི་མཚན་ཐམས་ཅད་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང།  དེ་དག་  དགོངས་
འགྲེལ་ལས་ དངོས་སུ་  མ་གསུངས་པ་ནི།  སྟོང་གཞི་གཞན་དབང་དེ་ཉིད་  ཀུན་བཏགས་གང་གིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་པའི་སྐབས་སུ་ མཁོ་བའི་ཀུན་བཏགས་ལ་ནི་མིང་བརྡས་འཇོག་ནུས་
ཤིག་དགོས་ལ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཀུན་བཏགས་དེ་རྣམས་མིང་བརྡས་འཇོག་པ་མིན་པས་  དེ་དག་མི་མཁོ་བས་སོ། །དེ་དག་གི་མང་པོ་ཞིག་མིང་དང་བརྡས་འཇོག་མི་ནུས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མིན་ཏེ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་གཟུགས་སོགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་རིགས་པ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་

[072A]༄༅། །བྱང་ས། བསྡུ་བ། དབུས་མཐའ། མདོ་སྡེ་རྒྱན། ཐེག་བསྡུས་རྣམས་སུ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ཡིན་ཞིང། དགུ་པ་ཕྱི་དོན་འགོག་ཚུལ་གྱི་རིགས་པ་བསྟན་པ་ནི་ ། ཕྱི་རོལ་ལ་ལྟོ་
པའི་གཟུང་འཛིན་འགོག་པ་ནི་ཐེག་བསྡུས་སུ་རྨི་ལམ་དང་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་ ནི་དེ་ཡང་ཐེག་བསྡུས་ལས་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྣང་ཡང་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ་རྨི་ལམ་གྱི་རྟ་གླང་རྟ་གླང་
དུ་མེད་པ་དང། བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་དུ་མེད་པ་ལྟར་ཕྱི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་འགོག་པ་  དང་ཉི་ཤུ་པར་རྡུ་ལ་ཆ་མེད་འགོག་པའི་རིགས་པ་ ནི་དེ་ཡང་ཉི་ཤུ་པ་ལས་ཕྱི་དོན་མེད་དེ་རྡུལ་ཆ་མེད་ཀྱང་མེད་
དེ་བསགས་པའི་རགས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཆ་མེད་ཡོད་ན་དེ་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་རྡུལ་གྱིས་བསྐོར་བའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཅུའི་ཆ་ཡང་ཡོད་དགོས་པས་ཆ་མེད་ཉམས་ལ། ཕྱོགས་བཅུའི་ཆ་བཅུ་ནས་བསྐོར་བའི་ཚོ་
ཕྱོགས་གཅིག་གི་ཆ་ལས་མེད་ན་བཅུ་པོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འགོག་པ་  དང། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་གཟུང་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེས་ལ་འདྲ་བ་འགོག་པའི་རིགས་པ་དང་ ཞེས་པའི་
རིགས་པ་ནི་དེ་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ངེས་པའི་བདག་ཉིད་རང་ངོ་བོས། །མ་ཡིན་དུ་མའི་བདག་སྐྱོན་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིའི་དོན་ནི། སྔོན་པོ་ཕྱི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་སྔོ་འཛིན་མངོན་སུམ་

[072B] འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་སྔོན་པོ་དང་འདྲ་པའི་ཤེས་པ་དེ་སྔོན་པོ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལྷ་དབང་བློ་ལྟར་ན། སྔོ་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱིས་
དྲངས་པའི་སྔོན་པོ་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་ཆོས་ཅན། སྔོ་འཛིན་མངོན་སུམ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་མྱོང་བར་ཐལ། སྔོ་འཛིན་མངོན་སུམ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་ཆོས་
མཆོག་ལྟར་ན། སྔོ་འཛིན་ཕྱི་མ་ཆོས་ཅན། སྔོ་འཛིན་སྔ་མ་མྱོང་བྱེད་དུ་ཐལ། སྔོ་འཛིན་སྔ་མ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་ཞེས་སོགས་དང་ ། ཕྱོགས་
གླང་གིས་རྡུལ་འདུས་པ་དང་ཕྲ་རབ་གཟུང་དོན་ཡིན་པ་འགོག་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་པའི་རིགས་པ་ཡང་དམིགས་བརྟགས་ལས། དབང་པོ་རྣམ་པར་རིག་པའི་རྒྱུ། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་དག་ཡིན་མོད་ཀྱི་
དེ་མི་སྣང་ཕྱིར་དེ་ཡུལ་ནི། །རྡུལ་ཕྲན་མ་ཡིན་དབང་པོ་བཞིན། །རྫས་སུ་མེད་ཕྱིར་འདུས་བའང་མིན། །ཞེས་སོ། །དོན་ནི། སྔོན་པོ་སྔོ་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱི་དམིགས་རྐྱེན་དང། དེའི་གཟུང་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོ་རྡུལ་རེ་རེ་
བ་དང་སྔོ་རྡུལ་དུ་མ་འདུས་པ་གཉིས་ཀ་སྡོ་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱི་དམིགས་རྐྱེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚུར་མཐོང་གི་སྔོ་འཛིན་མངོན་སུམ་ལ་སྔོན་པོ་རགས་པར་སྣང་ལ་རྡུལ་ཕྲན་རེ་རེ་བ་ངེས་ཤེས་འདྲེན་ནུས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་མི་སྣང་ཞིང་

[073A]༄༅། །སྔོ་རྡུལ་རེ་རེ་བ་ལ་རགས་པའི་རྣམ་པ་གཏོད་པའི་ནུས་པ་མེད་ཅིང། རྡུལ་དུ་མ་འདུས་པ་དེ་རྫས་ཡོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ།  བཅུ་པ་ཚུལ་དེ་ཤེས་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི་
ཡུམ་གྱི་མདོ་ནས་ གཟུགས་  མེད་ཅེས་ སོགས་  གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ དགག་བྱའི་  ཀུན་བཏགས་འགོག་པ་ཐེག་བསྡུས་ དང་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་སོགས་  ལས་གསུངས་པ་
རྣམས་ལ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་དང། སྒྲ་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་  ཀུན་བཏགས་འགོག་ཚུལ་ ལ་སྦྱར་བ་  འདི་མི་ཤེས་ན་
 ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་  གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱི་ཀུན་བཏགས་ འགོག་པ་  ཁོ་ན་ལ་བཤད་པས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བདག་གི་ལུགས་ལ་ཡང་ མདོ་དོན་འཆད་
ཚུལ་  ཆེས་མི་རིགས་པ་དུ་མ་ཞིག་སྨྲ་དགོས་ལ། རྟག་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཡང་གཟུངས་མེད་པར་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལུགས་འདིས་བཤད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་འོ། །དེའི་
ཕྱིར་གང་དུ་གཟུངས་མེད་པར་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་མཉམ་གཞག་དང། འདི་ཡིན་འདི་མིན་ཕྱེ་ནས་གཟུང་ས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་རྗེས་ཐོབ་ཤན་འཔྱེད་པའི་དུས་ལ་དགོངས་སོ་

[073B] །བྱང་ས་དང་ཐེག་བསྡུས་དང་ཀུན་ལས་བཏུས་ལ་སོགས་པར་ གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་  ཚོལ་བ་བཞི་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞི་
གསུངས་པ་ནི་རྣམ་རིག་པའི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་བྱེད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་དམ་པ་ ཡིན་ཞིང་  ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་འང་གཞི་བྱེད་པའི་རྣམ་ པར་  རྟོག་ པ་
ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ ངོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་དག་གི་  གཉེན་པོར་ ཡང་ཡིན་པ་  གསུངས་ལ། དེ་དག་གི་དོན་ཤེས་པ་ལ་ མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་གསུངས་པའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་
པ་ནས་གཟུགས་ཕྱི་དོན་དུ་མེད་པའི་བར་བཅུ་གཅིག་དང་ ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པའི་ ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་བཏགས་པའི་གཟུགས་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་ལ་སྤྱར་
ནས་  ཀུན་བཏགས་འགོག་ ཚུལ་གསུངས་  པའི་རིགས་པ་དང་དགག་བྱའི་སྒྲོ་འདོགས་ ཀྱང་  ཕྲ་མོ་ནས་ཤེས་དགོས་པར་སྣང་ ཞིང་  ཁྱད་པར་དུ་ གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གཤིས་
སུ་སོང་བ་འགོག་པའི་  རིགས་པ་དེ་དག་གིས་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་ཁེགས་ནས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཤེས་དགོས་པར་སྣང་ཡང་དཔྱོད་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཞུགས་པར་

[074A]༄༅། ། དགག་བྱ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་ཆ་ཙམ་ཡང་ངོས་མ་ཟིན་པ་ཆེས་མང་བ་  མཐོང་ནས་བློ་གྲོས་ཅན་རྣམས་ལ་དཔྱོད་པའི་སྒོ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་ནོ། །གཉིས་པ་ རྩོད་པ་སྤོང་པ་ལ་གཉིས་ལས་
དགོངས་འགྲེལ་དང་འགལ་བའི་རྩོད་སྤོང་དང། གནོད་འཇོམས་དང་འགལ་བའི་རྩོད་སྤོང་ངོ། དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དང། ལན་དངོས་སོ། དང་པོ་  ནི། དགོངས་འགྲེལ་ལས། གཞན་དབང་ལ་ཀུན་
བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དེས་  ཉོན་མོངས་པ་ ཐམས་ཅད་  སྐྱེད་ཅིང་དེས་ དབང་གིས་  ལས་བསགས་ནས་འཁོར་པར་འཁོར་ བའི་རྩ་བ་བྱེད་  ལ་
གཞན་དབང་ལ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མཐོང་ ནས་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་  ན་ ཉོན་མོངས་པ་  དེ་དག་རིམ་པ་བཞིན་ལྡོག་པར་
གསུངས་ནས་ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་གསུམ་གས་ བསྒོམ་བྱའི་  ལམ་འདི་ཉིད་དང་སྒྲུབ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་དང་ཉོན་མོངས་དང་བྲལ་པའི་འབྲས་བུ་  མྱ་ངན་ལས་འདས་
པ་འཐོབ་པས་ ཐེག་པ་གསུམ་པོ་  དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་དང་ ལམ་གྱི་དམིགས་པའི་སྟོང་ཉིད་དམ་  རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ འདྲ་བའི་དེ་དག་  གཅིག་སྟེ་གཉིས་པ་མེད་པར་

[074B] གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་ཚུལ་སྔར་ དགོངས་འགྲེལ་ལས་  བཤད་པ་ ལྟར་བྱས་པ་མ་གཏོགས་དེ་  ལས་ སྟོང་ཚུལ་  གཞན་པ་ཡང་མ་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་
 ཏེ་དེ་ལྟར་ན་  ཉན་རང་གིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་ དགོས་  པ་མདོ་འདིའི་དོན་དུ་བྱེད་དམ་མི་བྱེད་ གལ་ཏེ་ཉན་རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མདོ་འདིའི་དོན་དུ་  བྱེད་ན་སྔར་ ཐེག་པ་ཆེན་
པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྨོས་པའི་རྣམ་པས་ཞེས་  ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་རྣམས་དང་འགལ་ལོ།  ཉན་རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མདོ་འདིའི་དོན་དུ་  མི་བྱེད་ན་མདོའི་
དོན་ཇི་ལྟར་བཤད་ཅེ་ན།  གཉིས་པ་ལན་དངོས་ལ་ཡང་བདུན་ལས། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱིས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་བྱེད་ཚུལ་དང། དེ་ལྡོག་ཚུལ་དང། དེ་བྱེད་པར་བཞེད་པས་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་
བཞེད་མི་དགོས་ཚུལ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལམ་ཙམ་གོམས་པས་གྲོལ་བ་ཐོབ་ནུས་པར་བསྟན་པ། དེས་ན་ལམ་འདི་ཉིད་དང་སྒྲུབ་པ་འདི་ཉིད་ཅེས་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་
རྟོགས་པའི་ལམ་བསྟན་པས་མདོ་དེས་ཉན་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་བསྟན་མི་དགོས་པ་དང། དགོངས་འགྲེལ་ལས་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་ཚུལ་གཉིས་ཀ་བསྟན་པ། དེས་གྲུབ་པའི་དོན་ནོ། དང་

[075A]༄༅། །པོ་ནི། ཁུངས་དང་བཅས་ཏེ་འཆད་པར་མཛད་ལ་འདིའི་ཚུལ་ཡང་འདི་ལྟར་  འདི་ལ་བྱང་སར་ཡང་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་
པའི་འཛིན་པ་ལས་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་རིལ་པོར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་  རྟོག་པ་དང་ དེ་འདྲའི་  རིལ་པོར་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གིས་རྣམ་རྟོག་གི་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་སྤྲོས་པའི་གནས་ ཚུལ་མིན་
ཡིད་བྱེད་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་  སྐྱེད་ལ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་ལྟ་སྐྱེ་ཞིང་དེས་ཉོན་མོངས་གཞན་རྣམས་བསྐྱེད་ནས་འཁོར་བ་འཁོར་ལ།  གཉིས་པ་དེ་ལྡོག་ཚུལ་ནི། བདག་
མེད་གཉིས་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་  ཚོལ་བ་བཞི་དང་ བདག་མེད་གཉིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་  ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞིས་རྣམ་རྟོག་གིས་བཟུང་པའི་དོན་མེད་
པར་ཤེས་ན་ བཤད་མ་ཐག་པའི་ཉོན་མོངས་སོགས་  དེ་དག་ལྡོག་པར་གསུངས་སོ། ། གསུམ་པ་དེ་བྱེད་པར་བཞེད་པས་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་བཞེད་མི་དགོས་ཚུལ་ནི་  དེ་ལྟར་
ན་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱིས་འཇིག་ལྟའི་རྩ་བ་བྱེད་པར་བཞེད་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་

[075B] པས་འགལ་བ་མེད་  དོ།  དེ་བཞིན་དུ། བཞི་
པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་གྲོལ་བ་ཐོབ་ནུས་ཚུལ་ནི།  དེ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཟད་ན་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ལྡོག་ དགོས་
ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་མ་ཟད་ན་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་མི་ལྡོག་མིན་ པ་དེ་ལ་ཉན་རང་གབྲ་བཅོམ་པ་གཉིས་ཀ་བཞག་ཆོག་པས་འགལ་བ་མེད་  པས་འཁོར་བའི་གཞི་མཐར་
གཏུགས་པ་མ་ལོག་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་མི་འགལ་ལོ། ། ལྔ་པ་ལམ་འདི་ཉིད་དང་སྒྲུབ་པ་འདི་ཉིད་ཅེས་སོགས་ཀྱིས་ཉན་རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་བསྟན་མི་དགོས་ཚུལ་ནི་  དེའི་ཕྱིར་
 གོང་དུ་  ལམ་འདི་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་ལ་བྱེད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ལམ་ལ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་
སྟོང་པ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡང་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཉོན་མོངས་ རྣམ་པར་  དག་པར་བྱེད་པ་དང་ཉོན་

[076A]༄༅། །མོངས་སྤངས་པ་ཙམ་གྱི་ མྱང་འདས་དང་  རྣམ་གྲོལ་ལ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཁྱད་མེད་པས་ དེ་ཙམ་ལ་དེ་དག་གི་  རྣམ་དག་གི་ལམ་དང་རྣམ་དག་གཅིག་པར་ཡང་གསུངས་སོ། །
 དེའི་ཕྱིར་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་འགལ་བ་དེ་དག་མི་འཇུག་ལ། དྲུག་པ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་ཚུལ་གཉིས་ཀ་བསྟན་ཚུལ་ནི། དེ་མ་ཟད་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་དངོས་བསྟན་ལ་  ཕུང་
པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དབང་དང་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཀུན་བཏགས་དང་དེ་དེས་སྟོང་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོའི་དོན་དུ་ བཀྲལ་ཞིང་
དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ དངོས་སུ་དེ་ལྟར་  བཀྲལ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས། ཕུང་པོའི་གཞན་དབང་གང་ཟག་གི་བདག་གི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་
འཇོག་པའི་ གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་  ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དེ་ཙམ་ཞིག་ཐེག་དམན་གྱི་མདོའི་དོན་དུ་གོ་ནུས་ལ།  བདུན་པ་དེས་གྲུབ་པའི་དོན་ནི་  དེའི་ཕྱིར་འཁོར་
ལོ་དང་པོ་གསུངས་པའི་གདུལ་བྱ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྟོགས་པའི་སྣོད་དུ་རུང་ལ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་

[076B] དེའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་དང་པོར་གདུལ་བྱ་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་
ཆེད་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དངོས་སུ་བསྟན་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་བསྟན་ལ། འཁོར་ལོ་བར་པར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དངོས་སུ་བསྟན་ཅིང་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་གདུལ་བྱ་
ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་པས་ན་དེ་ལ་  ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཆོས་འཁོར་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་ པ་ཞེས་  པའི་དོན་ནི་དེའོ།  དེ་ཡན་
དགོངས་འགྲེལ་དང་འགལ་སྤོང་བཤད་ཟིན་ནས། གཉིས་པ་གནོད་འཇོམས་དང་འགལ་བའི་རྩོད་སྤོང་ལ་གསུམ་ལས། ལུང་འགལ་གྱི་རྩོད་པ་དགོད་པ་དང། གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་
འཐད་པ་བསྟན་པ་དང། གནོད་འཇོམས་ཀྱི་ལུང་དོན་གཞན་དུ་བསྟན་ཏེ་མི་འགལ་བར་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁོ་ན་རེ། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པ་དང་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱི་ཀུན་བཏགས་
ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་དབང་ཉིད་སྟོང་གཞིར་བྱས་ནས། དེ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བྱ་དགོས་ན། དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཡུམ་གསུམ་

[077A]༄༅། །གནོད་འཇོམས་ལས། དེ་ལ་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མིག་ སྟེ་མིག་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇོག་  གོ་ དེ་འདྲའི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་གཞིར་བྱས་ཏེ་དེ་ཉིད་ ། མིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མིག་དེ་
ཀུན་བཏགས་པ་དང་རྣམ་པར་བཏགས་པའི་མིག་གིས་སོ།  དེ་ཡང་ཁོ་རང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་  སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་རྣ་བས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་ འགྲེས་རྐང་ལྷག་མ་རྣམས་  ལ་ཡང་སྤྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་ཡོངས་གྲུབ་སྟོང་གཞིར་བྱས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པར་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེ་ན།  གཉིས་པ་གཞན་
དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འཐད་པར་བསྟན་པ་ནི་  དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་དང་དབུ་མ་པ་སུའི་ལུགས་ལ་ཡང་ དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཚུལ་ནི་སྐབས་འདིར་མི་འཐད་ཅིང་སྐབས་འདིར་ལྟ་
བའམ་  ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ཡོངས་གྲུབ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ན་ དགག་བྱས་སྟོང་པའི་  སྟོང་གཞི་ ཆོས་ཅན་  གང་ལ་བྱ་དགོས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱིས་གཞི་གང་ལ་ཆོས་ཀྱི་
བདག་ཏུ་བཟུང་པ་དེ་ལ་རག་ལས་ཏེ། དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་སྤྲུལ་དུ་བཟུང་ནས་སྐྲག་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པ་ན་ཐག་པ་སྟང་གཞིར་བཟུང་ནས་དེ་སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་

[077B] ཐག་པ་སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་པ་སྟོང་གཞིར་བཟུང་ནས་དེ་ཐག་པ་དང་སྦྲུལ་དོན་གཞན་དུ་ཡོད་པས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་
རབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་མེད་དང་དེ་བསགས་པའི་གཟུང་བ་དང། དུས་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་དང་དེ་མཐུད་པའི་རྒྱུན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་གྲུབ་མཐས་བློ་བསྒྱུར་བ་ཁོ་
ནས་བཏགས་པ་རྣམས་ནི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི།  གྲུབ་མཐའ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་  སེམས་ཅན་གཞན་ལ་མེད་དོ། །དེས་ན་ སྟོང་གཞི་དེ་ལ་དགག་བྱ་  དེ་ཙམ་ཞིག་མེད་པའི་སྟོང་པ་
བསྟན་ཡང་ སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བར་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་  ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ འདི་  ལ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་པས། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱིས་
 གཞི་  གང་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་གཞི་དེ་ བདག་འཛིན་དེས་  ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་བདག་གིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་དགོས་ཤིང།  རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་  གྲུབ་མཐས་བཏགས་པ་འགོག་
པ་ཡང་ བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་  དེ་འགོག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ འགྲོ་ཚུལ་  ཤེས་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་སེམས་ཅན་རང་ག་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་མིག་

[078A]༄༅། །དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་གཞན་དབང་འདི་ཙམ་ལ་ དམིགས་ནས་དེ་ཉིད་  བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ ན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་འགོག་པའི་ཚེ་ན་ཡང་གང་ལ་དམིགས་ས་
དེ་ཉིད་སྟོང་གཞིར་བཟུང་ནས་སྟོང་པ་གཏན་ལ་དབབ་དགོས་ཀྱི་ གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཆར་གྱུར་པའི་  ཡོངས་གྲུབ་ལ་ དམིགས་ནས་དེ་ཉིད་  ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་དོན་
གཞན་དུ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་བཟུང་ནས་འཁྲུལ་བ་མིན་པས་ ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་འདིར་  ཡོངས་གྲུབ་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་དོན་གཞན་དུ་ཡོད་པས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བདག་མེད་གཏན་
ལ་འབེབས་པ་ག་ལ་ཡིན། ཆོས་བདག་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཡང་ དུ་ལྡན་  ལ་ལ་མེ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་དོན་གཞན་ཞིག་ཡོད་པར་འཛིན་པ་མིན་ཏེ།  བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་  རང་གི་
སེམས་ ལ་  ཕྱིའི་ཡུལ་དང་ནང་གི་ཡུལ་ཅན་དུ་སོ་སོ་རྒྱངས་ཆད་དུ་སྣང་ ཞིང་དེ་ལྟར་སྣང་  བ་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པས་དེའི་གཉེན་པོར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་སྣང་བ་
དེ་ བཞིན་དུ་དོན་ལ་  གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་ཅེས་སྟོན་གྱི་གཟུང་འཛིན་དོན་གཞན་དུ་དེ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་ འདི་དང་མཐུན་པར་  དབུས་མཐའི་འགྲེལ་

[078B] ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཆོས་གཅིག་གིས་གཅིག་ཡིན་པས་སྟོང་བ་ཙམ་གྱི་སྟོང་ཚུལ་  མིན་གྱི་ཐག་པ་སྤྲུལ་གྱིས་སྟོང་པ་ལྟར་ཡིན་
པར་གསུངས་ཏེ། ཆོས་བདག་གིས་སྟོང་ཚུལ་གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་རོ།  ཐག་པ་སྤྲུལ་གྱིས་སྟོང་ཚུལ་ཟེར་བ་འདི་ཡང་སྤྱིར་ཐག་པ་སྤྲུལ་མ་ཡིན་པ་ཙམ་ལ་མི་བྱེད་ཅིང་མདོག་དང་རྣམ་དུས་དང་འཁྱིལ་ལུགས་བཅས་
ལ་བརྟེན་ནས་འཇིགས་སྐྲག་སྐྱེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཐག་པ་དེ་སྟོང་གཞིར་གཟུང་ནས་དེ་ཉིད་སྤྲུལ་མིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་  དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ན་འདྲེ་ཤར་སྒོར་གནོད་པ་ལ་ཀླུད་ནུབ་སྒོ་གཏོང་ཞེས་པ་ལྟར་
མ་སོང་བར་གང་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་གཞི་གཞན་དབང་དེ་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་བདག་གིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པའི་སྟོང་ཚུལ་དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམས་ན་
བདག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བ་ཡིན་གྱི་ལུགས་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྟོང་ཚུལ་གྱི་སྟོང་པ་བསྒོམས་ན་ནི་བདག་འཛིན་ལ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་དོ། ། གསུམ་པ་གནོད་འཇོམས་ཀྱི་ལུང་དོན་གཞན་དུ་བསྟན་
ནས་མི་འགལ་བར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང། གནོད་འཇོམས་ཀྱི་ལུང་དོན་འཆད་ཚུལ་དང། དེ་ཡུམ་གྱི་མདོ་དོན་དུ་མི་འཐད་པ་དང། གནོད་འཇོམས་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མ་བྱས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་

[079A]༄༅། །གནོད་འཇོམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ནི་རྟོག་པ་ལ་རྗོད་བྱེད་ ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་  སྒྲ་སྤྱི་དང་བརྗོད་ པར་  བྱ་ བ་ཡུལ་གྱི་  དོན་སྤྱི་ བཅས་དེ་  སྣང་བ་ནི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་
མིག་ ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་  དང་ དེ་ཉིད་  གཟུང་བ་ ཡུལ་  གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ སོགས་པ་དང་  དེ་འཛོན་པའི་ ཤེས་པ་གཉིས་ཀའི་  བདག་ཉིད་ཀྱི་མིག་ ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་
པ་གཉིས་ཀ་མིག་དེའི་བདག་ཉིད་  ཏུ་སྣང་བ་ནི་རྣམ་བཏགས་ཀྱི་མིག་དང།  དེ་ཉིད་  སྒྲ་དོན་གྱི་སྤྱིར་གྱུར་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་ བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་ པའི་རྣམ་པ་  དང་བྲལ་བས་ སྒྲ་རྟོག་གིས་  བརྗོད་དུ་མེད་
ཅིང། མིག་གི་གཟུང་འཛིན་དུ་སོ་སོར་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་བྲལ་ཏེ།  དེ་འདྲ་བའི་  མཉམ་གཞག་སོ་སོ་རང་རིག་གིས་རིག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མིག་ གམ་མིག་གི་ཆོས་ཉིད་  ཏུ་འདོད་
པས།  དེ་འདྲའི་  མིག་གི་ཆོས་ཉིད་དེ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གིས་རིག་པའི་ ཚེན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་  དོན་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དང་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བའི་གཉིས་སྣང་དང་བྲལ་བ་
ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་གཞག་གི་ཡུལ་ དུ་གྱུར་པའི་ཡོངས་གྲུབ་  དེ་སྟོང་ཞེས་བྱ་སྟེ་གཉིས་སྣང་སྔ་མ་ནི་ཀུན་བཏགས་དང་ཕྱི་མ་ནི་རྣམ་བཏགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།  དོན་ནི་མཉམ་

[079B] དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ དོན་སྤྱི་  དང་བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་ སྒྲ་སྤྱི་བཟུང་
བའི་མིག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་མིག་ཡིན་ནོ།  ཞེས་གཉིས་སྣང་སྔ་མ་དང། དེ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་མིག་གི་རྣམ་
པར་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་བཏགས་པའི་མིག་གོ་ ཞེས་གཉིས་སྣང་ཕྱི་མ་དང། དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྣང་བ་དང་
བཅས་པར་གྱུར་པ་དང་བྲལ་ཏེ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མིག་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་དང། འདི་ལྟར་ཁྱོད་དོན་དམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པའི་
ཚེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་མི་སྣང་བས་དོན་དམ་པར་ནི་དེ་མེད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་དོན་གཉིས་སྣང་མེད་
པ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ བཤད་ཚུལ་  དེ་གཞིའི་ལྟ་བ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ཡོངས་གྲུབ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་མིན་ནོ། །གནོད་འཇོམས་ལས།  འདི་

[080A]༄༅། །ལྟར་ཁྱོད་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་  འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་དོན་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ བཤད་ཀྱི་འདུས་བྱས་རྣམས་དེའི་ངོར་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ ། ཞེས་
བཤད་ཀྱང་མཉམ་གཞག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དོན་ ནམ་  ཡུལ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ དེ་འདྲ་བའི་དོན་དེ་  དོན་དམ་པར་
ཡོད་མེད་རྩོད་པའི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དེ་ག་ལ་ཡིན། ཡིན་ལུགས་དབྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་པའི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དེས་གཏན་མི་འདོད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དོན་དམ་
པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་ རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་པའི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་  འདོད་པ་ལ་དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་དགག་པ་དུ་མ་བརྗོད་པས་ཤེས་ཏེ་མངས་
བས་འཇིགས་ནས་མ་བྲིས་སོ།  གཉིས་པ་དེ་ཡུམ་གྱི་མདོ་དོན་དུ་མི་འཐད་པ་ནི་  ཡུམ་གྱི་མདོ་ཉིད་ལས་ ནི་  གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ གྱི་ཆོས་  རེ་རེ་ལ་གསུམ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་
བྱས་ནས་སྟོང་གཞི་རྣམ་བཏགས་ དེ་ཉིད་  དགག་བྱ་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་ དགོངས་འགྲེལ་དང་མཐུན་པར་  བཤད་པས་རྣམ་བཏགས་ཀྱི་མིག་ དེ་ཉིད་

[080B] མཉམ་གཞག་གི་ངོ་ན་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱི་མ་སྟོང་པ་མདོའི་དོན་དུ་འཆད་པ་ཡང་ལེགས་པར་མི་སྣང་ངོ། ། གསུམ་པ་
གནོད་འཇོམས་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མ་བྱས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པ་ནི་  འདི་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་རྣམ་འགྲེལ་དུ་ཁ་འཕངས་པ་བཞིན་དུ་ཉི་ཁྲི་རྣམ་འགྲེལ་ན་ཡོད་ཅིང།  རྣམ་
རྟོག་བརྒྱད་ནི། འདོད་པ་ཆུང་བ། ཆོག་ཤེས་པ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ། རབ་ཏུ་དབེན་པ། མཉམ་པ་གཞག་པ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ། ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ། སྤྲོས་པ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་བརྒྱད་དོ་  གཞན་
དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ལུགས་དབྱོད་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང། དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཨུམ་གྱི་མདོའི་དགོངས་པའི་དོན་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་བཤད་པ་
བཞིན་དུ་བྱེད་དགོས་པར་རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས་བཤད་པ་དང།  གནོད་འཇོམས་ལས་  བཤད་ཚུལ་ འདི་གཉིས་  ཆེས་ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ གནོད་འཇོམས་འདི་ཉིད་  དབྱིག་གཉེན་
གྱིས་མཛད་པ་མིན་ལ།  འདི་ཉིད་ནི་  སྔོན་གྱི་ཡི་གེ་རྙིང་པ་རྣམས་ལས་དམ་ཥ་སེ་ནས་མཛད་པར་གྲགས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ དེས་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་ཚུལ་ལ་མང་དུ་ཡོད་

[081A]༄༅། །པ་ལས། འཁོར་ལོ་དང་པོར་ཕྱི་དོན་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་  ནི། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སློབ་དཔོན་སྐུ་མཆེད་ཀྱིས་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱས་ན།  འོ་ན་  འཁོར་ལོ་དང་པོ་
ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་དགོངས་གཞི་ནི་ གང་ཞེ་ན་  ཉི་ཤུ་པ་ལས།  གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དེ་ཡང་གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་
ལས་དེའི་  རང་གི་ས་བོན་གང་ ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྨིན་པ་  ལས་ གཉིས་  སུ། ། སྣང་པའི་  རྣམ་རིག་སྣང་བ་གང་འབྱུང་བ། །དེ་དང་ ཤེས་པ་  དེ་ཡི་ ཡུལ་  སྐྱེ་མཆེད་ གཉིས་ལ་  ནི། ། གཟུངས་
བ་དང་འཛིན་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཅིང་དེ་གཉིས་གཟུང་འཛིན་  རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པ་དང།  འཁོར་ལོ་དང་པོར་ཕྱི་དོན་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ནི་  དགོས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་
གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་ ཕྱི་དོན་  ཡོད་པར་ གསུངས་ང་  ནི། །དེས་འདུལ་པ་ཡི་སྐྱེ་བོ་ལ། །དགོངས་པའི་དབང་གིས་གསུངས་པ་སྟེ། །བརྫུས་ཏེ་འབྱུང་བའི་སེམས་ཅན་བཞིན། ། ཞེས་
དབེར་མཛད་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་རྣམས་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཆེད་དུ་བར་སྲིད་ཡོད་པར་སྟོན་ཅིང། དེ་འདྲའི་བར་སྲིད་དེ་འབྱུང་ཚུལ་མངོན་སུམ་ལ་གཏུགས་པ་ནི་བརྫུས་ཏེ་འབྱུང་བའི་སེམས་ཅན་འབྱུང་ཚུལ་

[081B]  ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་ཐོག་མར་  ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་གཟུགས་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་ན་ དེ་འདྲའི་སྐྱེ་བོས་མངོན་
སུམ་དུ་མྱོང་བས་གྲུབ་ཅིང་དེ་གྲུབ་པ་ན་  དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་ པའམ་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་  པའི་ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ བསྟན་པ་ན་  རྟོགས་ ནུས་  པའི་དོན་དུ་འོ།  འཁོར་ལོ་དང་པོའི་
དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ནི་ ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ནི་ཕྱི་རོལ་འགོག་པའི་རིགས་པ་རྣམས་སོ། ། འཁོར་ལོ་དང་པོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི་
ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ ཙམ་དེ་  ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ལ་མ་ཕྱེ་བར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་
པ་ཡང་དྲང་དོན་ནོ། ། དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་འཁོར་ལོ་བར་པ་ངོས་གཟུང་པ་ནི་  ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ།  གོང་
དུ་བཤད་པའི་  ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པར་བཤད་ཅིང། ཐེག་བསྡུས་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལས་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀུན་བཏགས་

[082A]༄༅། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་  དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དབང་ སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་  དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་བཞིས་ཡོངས་གྲུབ་བསྟན་པར་གསུངས་
པའི་ དེ་འདྲའི་རྣམ་བྱང་བཞི་ནི། རང་བཞིན་རྣམ་བྱང་སྟེ་སྟོང་ཉིད་དང། དྲི་མེད་རྣམ་བྱང་འགོག་བདེན་དང། ལམ་རྣམ་བྱང་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་དང། དམིགས་པ་རྣམ་བྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་རྣམས་
སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་  མདོ་ནི་ཡུམ་གྱི་མདོར་སྣང་བས་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དང་དེ་དང་མཐུན་པ་ བསྟན་པའི་མདོ་  རྣམས་ལ་བཞེད་དོ། །རྣམ་
བཤད་རིགས་པར་ཡང་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་པ་ནས་དེ་ལྟ་བས་ན་ཚིག་དེ་རྣམས་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་ངེས་དོན་དུ་ངེས་བར་བཟུང་བར་མི་བྱའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་
དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་  ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་སུ་བཤད་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་འདོད་པ་བཀག་ཅིང། དགོངས་པ་དེས་པར་འགྲེལ་བའི་མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ངེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། ཞེས་གསུངས་པས་ཡུམ་གྱི་མདོ་འཁོར་ལོ་གཉིས་པར་བཞེད་དོ། ། འཁོར་

[082B]  འདི་དྲང་དོན་དུ་འཆད་ཚུལ་ནི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལས་གཟུང་འཛིན་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དུ་འགྲོ་ལུགས་དང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་
མི་འདྲ་སྟེ། འདི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་རྣམ་སྨིན་གྱི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ས་བོན་སྨིན་པ་གང་ལས་བྱུང་བའི་ས་བོན་དང་སྣང་བ་ལ་དགོངས་ནས་མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་
ཡོད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པའི་དོན་ནི་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་དེ་དག་གི་བརྗོད་བྱའི་དོན་དུ་མི་རུང་ལ། གང་ལ་དགོངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་གསུམ་ནི་
ཡུམ་གྱི་མདོའི་དོན་དུ་འཆད་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པ་ཐེག་དམན་གྱི་མདོའི་ བརྗོད་བྱའི་  དོན་དུ་འཆད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་མ་ཕྱེ་བར་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཡེ་མེད་དུ་
འདོད་པར་ཡུམ་གྱི་མདོའི་ བརྗོད་བྱའི་  དོན་ཡིན་པར་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ རྣམ་བཤད་རིགས་པ་དང་བྱང་ས་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་  འདི་དག་གིས་མ་ཕྱེ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་
དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འཆད་པ་ཡུམ་གྱི་མདོའི་དོན་ཡིན་ཡང་དེ་དྲང་དོན་ཡིན་ཞེས་མི་འགྲེལ་གྱི་དེ་འདྲ་བ་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་གཟུང་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ མདོ་འདིའི་བརྗོད་བྱའི་  དོན་དེ་

[083A]༄༅། །ཙམ་ཞིག་ཏུ་མ་ངེས་ཀྱི་ད་དུང་དེའི་དོན་བཤད་དགོས་པའི་སྒོ་ནས་དྲང་དོན་དུ་འཆད་དོ། །འཆད་ལུགས་ནི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པས་དོན་
དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། གཞན་དབང་གི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་་་དག་པའི་དམིགས་པའི་དོན་དམ་དེར་མ་གྲུབ་པས་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ རྣམ་
པར་དག་པའི་དམིགས་པའི་  དོན་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་གི་ངོ་བོར་མེད་པས་ དགག་བྱའི་  དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འགྲེལ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ ཡུམ་གྱི་མདོ་
སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་དུ་འཛིན་པ་ སྟེ་འཛིན་པའི་གང་ཟག་  ནི་ཡུམ་གྱི་མདོ་གང་གི་ཆེད་དུ་གསུངས་པའི་ དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་  གདུལ་བྱར་མི་འདོད་པས་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ནི་
ཡུམ་གྱི་  མདོ་དེའི་དོན་ དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་བཀྲལ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མདོ་དོན། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་བཀྲལ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ ནུས་  པ་ལ་བཞེད་པས་ དེའི་ཕྱིར་  འཁོར་ལོ་ཕྱི་མ་གཉིས་
ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ། ། འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་བསྟན་པ་ནི་  ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་མོས་ཀྱང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་ནས་མདོ་དེའི་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་

[083B] དགོངས་འགྲེལ་  དེ་ལ་ངེས་དོན་དང། ཡུམ་གྱི་མདོས་དོན་དེ་གསལ་པར་
མ་ཕྱེ་ཞིང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་གཟུང་དུ་མི་རུང་བས་ ཡུམ་གྱི་མདོ་  དྲང་དོན་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་ག་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ མཚན་ཉིད་གསུམ་ག་ལ་  སྐུར་འདེབས་སུ་སྔར་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་དོ། །རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས་ཀྱང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིར་པ་ལས། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལན་མང་དུ་བསྟན་ལ། ཡང་ མདོ་  དེ་ཉིད་ལས་བཤད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་དང་
ཞེས་པ་ནས་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྟན་པའོ། །ཞེས་པའི་བར་དུ་བཤད་ནས། གལ་ཏེ་ ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་  ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་
པའི་ཚིག་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཁོ་ནའི་དོན་ མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་  ཡིན་ན་འདི་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ།  ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན་  བླང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཅི་ཡང་མེད་ པར་

[084A]༄༅། །འགྱུར་  པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་འདི་ལས་ འབྲས་བུ་  འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཁས་  བླང་བ་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་ལྟར་བླང་བར་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་ ཡིན་  བླང་
བར་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་བླང་བར་སེམས། དེ་སྟ་བས་ན་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་བའི་  ཚིག་དེ་རྣམས་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དགོངས་པ་ཅན་ནོ་
ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་ན་ནང་འགལ་སྟོན་ནོ། །འགལ་ཚུལ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན་ ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་  འདི་དད་འདི་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཡུམ་ ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་  ལ་བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་བླང་བྱ་དང་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་འདོད་པ་དང། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་སོགས་སུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་མི་རུང་ཞེས་ དོན་དུ་  སྨྲ་ བར་འགྱུར་
སྟེ་གཙོ་ཆེར་གཞན་དབང་མི་རུང་ཞེས་བཞེད་དོ། །ཡུམ་གྱི་མདོ་ངེས་དོན་དུ་བཞེད་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་  པ་རྣམས་ ཀྱིས་  ཀྱང་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བླང་དོར་དང་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ལ་ཡང་ཡང་གསུངས་པ་ལྟར་འདོད་ཀྱི་སྤྱིར་ངོ་བོ་ཡེ་མེད་དམ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་མི་འདོད་ལ་མདོ་ནས།  དོན་དམ་པར་  རེ་

[084B] བྱང་ས་དང་བསྡུ་བ་ལས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཐམས་
ཅད་མ་གྲུབ་པ་ ཡིན་ཞེས་སྨྲ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་མ་གཉིས་ལ་  སྐུར་འདེབས་སུ་བཤད་ཅིང་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པ་ལ་བརྩམས་ནས་གསུངས་པའི་གསུངས་རབ་གྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་ནི།  དོན་དམ་པར་མེད་
པར་གསུངས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་  སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་ཡོད་མེད་ལ་ཐུག་ལ་ སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་འདི་ལ་  འདིར་གནོད་པ་བསྟན་པ་ལ་ནི་ སྟེ་ལན་འདེབས་པ་ནི་
ཆོས་རྣམས་  དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལེགས་པོར་འགོག་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་ཁེགས་པའི་དངོས་པོ་ སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་  ལ་རྒྱུ་འབྲས་དང་འཆིང་གྲོལ་སོགས་ཚད་མས་
གྲུབ་པར་འཇོག་ལེགས་པོར་ཤེས་ན་ དེ་འདྲའི་གང་ཟག་གིས་ལན་འདེབས་ནུས་པས་  ལན་ཐེབས་སོ། །དེ་ལྟ་མིན་པར་མྱུ་གུའི་སྐྱེ་བ་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ སྟེ་རྒྱུ་འབྲས་ཚད་མས་གྲུབ་ན་  དོན་དམ་པའི་
སྐྱེ་བར་སོང་ནས་ རྒྱུ་འབྲས་དེ་  འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་རློམས་པའི་ འཁྲུལ་  ངོར་ ཙམ་དུ་  སྐྱེ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཐད་དོ། །ཞེས་ ལན་འདེབས་པའམ་  སྨྲ་བས་ནི་ སྔར་

[085A]༄༅། །གྱི་རིགས་པའི་  གནོད་པ་སྤོང་མི་ནུས་པས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ མདོ་དོན་  བཀྲལ་བའི་ཚུལ་འདི་ལ་བརྟེན་ན་མཛེས་སོ། ། སྤྱིར་  དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ལུགས་
ལ་སྒོ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བས་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ལུགས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་པར་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག་ འདིར་འཁོར་ལོ་གསུམ་
ངོས་གཟུང་བ་ནི་  དགོངས་འགྲེལ་ལས་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་གསུངས་པ་ནི་འཁོར་གྱི་འདུ་ཐེབས་དང་སྟོན་པའི་སྐུ་ཚེའི་ཚིགས་ལ་སོགས་པས་འཇོག་པ་མིན་གྱི་བརྗོད་བྱའི་ངོས་ནས་
ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བདག་མེད་པའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ།  དུས་  དང་པོར་ཝ་ར་ཎ་སིར་ ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་བརྗོད་བྱ་བདེན་བཞི་ལས་
བརྩམས་ཏེ་  གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གསུངས་ཤིང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ ཀྱི་ནང་ནས་  ཉུང་ཤས་ཅིག་མ་གཏོགས་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མ་བཀག་ཅིང་བདེན་པར་ གྲུབ་པ་དང་ཕྱི་དོན་
ཡོད་པ་མང་དུ་གསུངས་པའི་སྐོར་གཅིག་གོ་དེ་ནས་ བར་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་  རྣམ་དབྱེ་ གསལ་པོར་  མ་མཛད་པར་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་གྲུབ་

[085B] པ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་དུ་མེད་པ་སྒྲས་ཟིན་ལ་སྟོན་  པའི་སྐོར་གཅིག་གོ། །དེ་ནས་ དུས་ཐ་མར་རིགས་ཅན་གསུམ་ཀ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་  དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
མ་གྲུབ་ཅིང་གཞན་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་སྐོར་གཅིག་བྱུང་བས་ དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་དྲང་ངེས་ཞུས་པའི་ལེའུ་དང། དེའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་
རྣམས་ཀྱིས་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཆོས་འཁོར་ནི་བརྗོད་བྱ་བསྟན་ཚུལ་  དེའི་དབང་དུ་མཛད་པ་སྟེ། སྟོན་ཚུལ་དེ་དག་ལས་གཞན་དུ་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་གཞན་རྣམས་ མདོ་  འདིའི་དྲང་ངེས་
དཔྱོད་པའི་གཞིར་འོང་དོན་མེད་དོ། ། གཉིས་པ་གཞན་ལུགས་དགག་པ་ལ། ཤཱ་ན་ཏི་པའི་ལུགས་དགོད་པ་དང། ལུགས་དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ། བཤད་བྱའི་ལུང་དགོད་པ་དང། ལུང་དོན་བཤད་པ། མདོ་
གཉིས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་ཤཱན་ཏི་པས་  ཤེར་ཕྱིན་མན་ངག་ལས་མདོ་གང་དག་གི་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཁོ་ནའོ། །
དོན་དེ་ལ་ནི་དོན་གཉིས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདིའི་དོན་ངེས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བས་ན་ངེས་བའི་དོན་ཏོ།  ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དེ་དག་  གང་གིས་ ངེས་  དོན་ གྱི་མདོ་  ངེས་ཤེ་ན་མདོ་དེ་ཉིད་ དེ་མདོ་

[086A]༄༅། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་  དང་དེ་ལས་གཞན་པ།  སྟེ་མདོ་གཞན་གྱིས་ངེས་པ་  དང་གཉིས་ཀས་ཀྱང་ངོ་ སྟེ་མདོ་རང་ཉིད་དང་མདོ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ངེས་པ་དང་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་  ཞེས་བཤད་དེ་
 གཉིས་པ་ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་ནི་  དང་པོ་ མདོ་རང་ཉིད་ངེས་དོན་དུ་འགྲུབ་པ་  ནི་ལང་གཤེགས་དང་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་ལ་འདོད་དེ་དེ་དག་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མེད་གསལ་བར་ཕྱེའོ་སྙམ་དུ་བསམས་
སོ། །གཉིས་པ་ མདོ་གཞན་གྱིས་དེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་  ནི་བརྒྱད་སྟོང་པ་སོགས་ལ་འདོད་དེ་འདི་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མེད་དགོངས་འགྲེལ་བཞིན་དུ་ཕྱེ་པ་མེད་པ་ལ་ དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ཀུན་བཏགས་
བདེན་མེད་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་པར་ཡིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་མདོ་དོན་དུ་འགྲེལ་ལོ་སྙམ་དུ་  བསམས་སོ། །གསུམ་པ་ མདོ་རང་དང་གཞན་གཉིས་ཀ་ལས་ངེས་དོན་ཡིན་པ་འགྲུབ་པ་  ནི་
ཉི་ཁྲི་ལ་སོགས་ལ་འདོད་དེ་འདིའི་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེ་འུར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་ཞེན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་པ་ དང་ཀུན་བཏགས་བདེན་མེད་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་བདེན་གྲུབ་ཉི་ཁྲིའི་དོན་དུ་
འགྲེལ་བའི་  དྲང་དོན་གྱི་བཤད་པ་ཡོད་པ་དང་ དེར་མ་ཟད་  དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ཀྱང་ སྔ་མ་བཞིན་དུ་  འདིའི་ དགོངས་པ་བསྟན་ནས་  དྲང་དོན་འགྲེལ་བས་ སོ་  སྙམ་དུ་བསམས་སོ། །བར་

[086B] ། གསུམ་པ་མདོ་གཉིས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ནི་  དེའི་ལྟར་ན་ གྲུབ་ཆེན་ཤྭན་ཏི་པ་ནི་  བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་མཚན་ཉིར་
གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་བཤད་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་བཞེད་དོ། ། གཉིས་པ་ཤན་ཏི་པའི་ལུགས་དེ་དགག་པ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་མདོ་  དེ་གཉིས་ བརྗོད་བྱ་བསྟན་ཚུལ་
དོན་གཅིག་ན་དེ་ལྟར་འཐད་ཀྱང་ དེ་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་  དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་དགོངས་འགྲེལ་ལ་སོགས་ པའི་  མདོ་སྡེ་
གཞན་གྱིས་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབས་ཤིང།  དེ་ཡང་  ཡུམ་གྱི་མདོ་ཉིད་ལ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་སྔ་ཕྱིའི་འགལ་བ་བསྟན་ པའི་སྒོ་ནས་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་  གྱི་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེ་འུས་ སྒོ་ནས་ཡུམ་
གྱི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་  མ་བསྒྲུབས་པས་ ཤཱན་ཏི་པས་བཤད་པ་དེ་སློབ་དཔོན་  སྐུ་མཆེད་ཀྱི་དགོངས་པ་མིན་ནོ།  མདོ་  འདི་གཉིས་འདྲ་མོ་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དབྱེ་དཀའ་བ་དང་ གལ་ཏེ་མདོ་  དེ་གཉིས་དོན་
གཅིག་ན་ དབུ་མ་པས་ཀྱང་  ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཡུམ་གྱི་མདོའི་དགོངས་པའི་དོན་དུ་བཤད་དུ་མི་རུང་བ་རྣམ་རིག་པ་ལྟར་འགྱུར་ ཏེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་

[087A]༄༅། །ཀུན་བཏགས་བདེན་མེད་དང་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་བདེན་གྲུབ་ཡིན་པ་ཡུམ་གྱི་མདོ་དོན་དུ་བཀྲལ་ཞིང་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་ཞལ་གྱི་བཞེས་པ་ཡིན་
ཞིང་དཔྱད་གཞི་ཡང་ཤིན་ཏུ་འགངས་ཆེ་སྟེ་དབུ་མ་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པར་བྱའོ། ། འདིར་རྣམ་རིག་པ་དཔེར་བཀོད་པ་ནི་དེས་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ཡུམ་དོན་བཀྲལ་བ་ལྟར་ཁས་ལེན་ཅིང་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་
དུ་ཡོད་ཅིང་དོན་དམ་དུ་མེད་བ་ཡུམ་དོན་དུ་མི་འདོད་པར་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་པར་གྲུབ་ཀུན་བཏགས་བདེན་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡུམ་གྱི་མདོའི་དགོངས་དོན་དུ་ཞལ་གྱི་བཞེས་པའི་མཐུན་དཔེར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།། །།
དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་དཀའ་གནད་རྣམས་མཆན་བུར་བཀོད་པ་གཟུར་གནས་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། སེམས་ཙམ་པའི་སྐབས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།། །།གཉིས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་
བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རིགས་པས་  དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཉིས། མདོ་ནས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་དགོད་པ་དང། དེའི་དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའོ། །དང་པོ་
 གང་ལ་བརྟེན་ནས་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་མདོ་ངོས་གཟུང་བ་  ནི། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས།  གཉིས་  ཀྱིས་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་ བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་  མདོའི་ཁུངས་དངོས་སུ་སྨོས་ནས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་

[087B] །དེ་ཡང་ཚིག་གསལ་དང་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་འགྲེལ་བཤད་དང་དབུ་མ་སྣང་བ་རྣམས་སུ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ཁུངས་སུམ་ཛད་ནས་དེ་
བཞིན་དུ་དྲང་ངེས་འཇོག་པར་གསུངས་པས་འདིར་མདོ་དེ་ཁུངས་སུ་བྱའོ། ། མདོ་དེ་ལས་དྲང་ངེས་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་སྙམ་ན། གཉིས་པ་དེའི་དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ལ་འང། བཤད་བྱའི་མདོ་འགོད་པ་དང། མདོ་དོན་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་
པོ་ནི་ ། མདོ་སྡེ་དེ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་ཞེན།  བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་དྲང་ངེས་འཇོག་ཚུལ་དེ་ཉིད་ལས། མདོ་སྡེ་གང་དག་ཀུན་རྫོབ་ བདེན་པ་དངོས་སུ་བསྟན་
བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་ ། སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་པའི་དོན་ གྱི་མདོ་སྡེ་  ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་དོན་དམ་ བདེན་པ་དངོས་སུ་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་  བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ གྱི་མདོ་སྡེ་
ཞེས་བྱའོ།  རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་དྲང་ངེས་འཇོག་ཚུལ་ནི་  མདོ་སྡེ་གང་དག་ ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་ཚུལ་  ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ ངོ་བོ་ལ་མི་འདྲ་
བར་བསྟན་ཚུལ་མེད་པས། ཟབ་མོ་ བལྟ་ཚུལ་  བལྟར་ བར་  དཀའ་བ་ དང་  རྟོགས་པར་དཀའ་བ་བསྟན་བ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ གྱི་མདོ་སྡེ་  ཞེས་བྱའོ། ། མིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་འཇོག་ཚུལ་ནི་  མདོ་སྡེ་གང་དག་

[088A]༄༅། ། དབང་བྱེད་པས་ན་  བདག་དང།  སེམས་པའི་རྩོལ་བ་དང་ལྡན་པས་ན་  སེམས་ཅན་དང།  འཚོ་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ན་  སྲོག་དང།  འཚོ་རྐྱེན་དུ་མས་གསོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་  གསོ་བ་
དང།  བྱ་བ་ལ་ནུས་མཐུ་ཡོད་པས་ན་  སྐྱེས་བུ་དང།  རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པས་གང་ཞིང་འཁོར་བར་ཟག་པས་ན།  གང་ཟག་དང།  སྟོབས་སམ་ནུས་པ་ལས་སྐྱེས་པས་ན་  ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང།  སྟོབས་སམ་
ནུས་པའི་རང་བཞིན་ལས་གྲུབ་པའི་བུ་ཡིན་པས་ན་  ཤེད་བུ་དང།  དཀར་ནག་གི་ལས་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པས་ན་  བྱེད་པ་པོ་དང།  རྣམ་སྨིན་ཚོར་བ་པོ་ཡིན་པས་ན་  ཚོར་བ་པོ་དང།  དེ་ལྟར་མིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་
ནས་དེ་སྐད་བསྟན་པས་ན་  སྐད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཤད་པར་བྱ་བ་ སྟེ་བདག་ནས་ཚོར་བ་པོའི་བར་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ་ ། བདག་པོ་མེད་པ་ལ་བདག་པོ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ ཞེས་པ་ནི་བདག་
དང་སེམས་ཅན་དེ་དག་བདེན་པར་ཡོད་པ་མ་བཀག་པ་སྤྱིར་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ལ་བྱའི་བདེན་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་མི་བཟུང་སྟེ་ལྟ་བུར་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །མདོ་སྡེ་  དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །
མདོ་སྡེ་གང་དག་ ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་  དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང།  གང་ཟག་གི་

[088B]  སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་སྲོག་མེད་པ་དང་གང་ཟག་མེད་པ་དང་བདག་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་སྟེ།  དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་མཚན་མེད་སྨོན་མེད་
སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངོས་བཟུང་བ་ནི་བརྗོད་བྱ་དོན་དམ་གང་ཡིན་ངོས་བཟུང་བའི་སྒོ་ནས་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་འཇོག་ཚུལ་ལོ། །འོ་ན་མདོ་དེ་གཉིས་ལས་གང་ལ་ཡིད་རྟོན་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་ ཡིད་  རྟོན་གྱི་དྲང་
པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་མི་རྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་མདོ་དོན་བཤད་པ་ལ་བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་ནི་ ། དེ་ལ་ མདོ་སྡེ་གང་དག་ཀུན་རྫོབ་བཅེས་སོགས་མདོ་ཚིག་  དང་པོ་གཉིས་
ཀྱིས་ནི་བདེན་པ་གཉིས་པོ་ལ་དྲང་ངེས་སུ་མཛད་དེ་བརྗོད་བྱའི་ དོན་གྱི་  སྒོ་ནས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བའོ། ། མདོ་ཚིག་དེ་དག་གིས་བརྗོད་བྱ་དེ་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཚུལ་ནི། མདོ་སྡེ་གང་དག་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་སོགས་
མདོ་ཚིག་  བར་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟོན་པ་ནི་ཚིག་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པས་དོན་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་དང་དོན་དམ་སྟོན་པ་ནི་རྟོགས་དཀའ་བའི་དོན་ བདེན་པར་གྲུབ་པའི་  སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་
བཅད་པའི་ རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའམ་  རོ་གཅིག་པ་སྟོན་པར་བཤད་དེ་འཇོག་ཚུལ་ལོགས་པ་མིན་ནོ།  གང་བསྟན་པས་བརྗོད་བྱ་དེ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཚུལ་ནི་  །ཇི་འདྲ་ཞིག་བསྟན་པས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་

[089A]༄༅། །དམ་པ་བསྟན་པར་འགྲོ་བའི་བསྟན་ལུགས་ནི་ མདོ་སྡེ་གང་དག་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་ཞེས་སོགས་མདོ་ཚིག་  ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། བདག་དང་སེམས་ཅན་སོགས་ཡོད་
པ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟོན་པ་སྟེ།  དེ་ལ་མདོའི་དངོས་བསྟན་ལ་བདག་དང་སེམས་ཅན་སོགས་དང་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་རྣམས་མདོའི་ཤུགས་བསྟན་ཡིན་ནོ།། །དེ་ཡང་དེ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་པ་མིན་གྱི་བྱེད་
པ་པོ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱའོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ ཀྱི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་  སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་
སུ་བཤད་པ་ནི་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་ ཏེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་  བཤད་པ་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་མེད་པ་སོགས་སུ་སྟོན་པ་ནི་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་བཤད་པ་སྟེ། སྟོན་ལུགས་དེ་ལྟར་
སྟོན་པ་ནི་དོན་དམ་སྟོན་པའོ། །འདི་ལ་གཉིས་བཤད་པའི་གནད་ཀྱིས་གོང་མ་ལ་ཡང་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་སྟོན་པ་ གོ་  དགོས་སོ། ། བདག་མེད་གཉིས་གཏན་ལ་
འབེབས་པའི་སྐབས། འདི་ཡང་ཆོས་རྟག་པ་གཞན་ཞིག་ཁྱོད་གཞིར་བཟུང་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་སུ་བཤད་པ་མིན་གྱི་མདོ་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དང་

[089B] སོགས་  ཁྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་དེ་དག་ ཐམས་ཅད་  བདེན་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་སྟེ་གཞི་དེ་དག་བདེན་པར་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་ཡིན་པས་ རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་  དོན་
དམ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། གཉིས་པ་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པའི་མདོ་གཞན་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ནི་  ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང། སྟོང་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བཤད་པ་
ལྟར༑ ངེས་དོན་མདོ་སྡེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཤེས། ། ཞེས་པས་ངེས་དོན་དང་  གད་ལས་སེམས་ཅན་གང་ཟག་སྐྱེས་བུ་བསྟན། །ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་དུ་ཤེས། །ཞེས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་ཡང་
སྔ་མ་དང་དོན་མཐུན་པར་ཚིག་གསལ་ལས་བཤད་དོ།  སོ་སོར་བཤད་པ་ལ་དྲང་དོན་དུ་འཇོག་ཚུལ་ནི་  །དྲང་དོན་གྱི་མདོ་སྡེས་ བསྟན་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་ནི་སྤྱིར་ན་  གདུལ་བྱ་ཁ་དྲང་བར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་
མོད་ཀྱང་དེ་ནི་ སྐབས་འདིར་  དྲང་ཞེས་པའི་དོན་མིན་གྱི་ འདི་དྲང་ཚུལ་ནི་  མདོའི་ སྒྲས་ཟིན་གྱི་  དོན་དེ་འམ་ བསྟན་དོན་  དེ་ལས་གཞན་དུ་དྲད་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་དྲང་ཚུལ་དེ་ཡིན་ནོ། །
དོན་དྲང་དགོས་པ་འདི་ལ་ ཡང་སྒྲས་ཟིན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པ་དང་བསྟན་དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པ་  གཉིས་ལས།  དང་པོ་ནི་  ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱས་ཤིང། ཞེས་ཕ་མ་བསད་པར་ སྒྲས་ཟིན་

[090A]༄༅། །ལ་  གསུངས་པ་ནི་དངོས་ཟིན་གྱི་དོན་ཕ་མ་ལས་གཞན་དུ་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་སྲིད་པ་ལ་ བྱེད་ནས་དེ་གཉིས་སྤོང་བའི་དོན་དུ། དྲང་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཚུལ་གཅིག་གོ། ། དེ་ཡང་ཕ་མ་གཉིས་
དཔེར་བཤད་པ་ནི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྒྱུར་བྱེད་ཚུལ་མཚོན་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་  །ཚུལ་གཉིས་པ་ནི། ལས་དཀར་ནག་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་ ལྟ་བུ་  ལ་ལས་
གཉིས་ཀྱིས་བདེ་སྡུག་བསྐྱེད་པ་དེ་དེ་ བཞིན་དུ་དོན་ལ་གནས་ཤིང་དེ་ཉིད་ལས་  གཉིས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་ཡིན་གྱི་དེ་མིན་པའི་དེ་དག་གི་ཡིན་ལུགས་ གཞན་  མེད་པས། མདོ་དེའི་ བསྟན་
དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དེར་ངེས་པས་དེ་ལས་གཞན་དུ་དྲད་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ། དེའི་དོན་ ལས་དཀར་ནག་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འབྱུང་ཚུལ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་ལས་  གཉིས་ཀྱི་
 གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་གམ་  དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དངོས་ཟིན་དེ་ མ་ཡིན་གྱི་དེའི་དོན་ད་དུད་དངོས་ཟིན་དེ་  ལས་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་སོ་ཞེས་འཆད་པ་ལྟ་བུའོ།  ངེས་དོན་དུ་འཇོག་ཚུལ་ནི་  དེས་
ན་ད་བུ་མ་སྣང་བ་ལས། ངེས་པའི་དོན་ཀྱང་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། ཚད་མ་དང་བཅས་པ་ སྟེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་  དང་ དེ་ཙམ་མིན་གྱི་  དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་ སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་

[090B] དེ་ནི་ ཡོད་ཚུལ་  དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ ཡོད་ཚུལ་མཐར་ཐུག་པར་  གཞན་གྱིས་གང་དུ་ཡང་དྲང་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་
ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟར་གྱི་དོན་ཡོད་མེད་ལ་དྲང་ངེས་སུ་བྱེད་ན།  སྟེ་བསྟན་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ངེས་དོན་དང། བསྟན་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མེད་པ་ལ་དྲང་དོན་དུ་འཇོག་ན། ཚད་མ་དང་བཅས་པས་ ཏེ་བསྟན་
དོན་ཚད་མས་དམིགས་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་  ཆོག་ཀྱང་ སྐབས་འདིར་  དེས་མི་ཆོག་པས་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ།  དྲང་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་གཞི་ནི་  དེས་ན་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་
བ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ རྣམས་  ལ་ ཇི་ལྟར་  བསྟན་པ་ལྟར་་ བསྟན་  དོན་ལ་ཚད་མའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ཀྱང་ དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་  དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་མིན་པས་
དྲང་དོན་ཡིན་ཏེ་འདིའི་དོན་ལས་དོན་གཞན་ དུ་  འདྲེན་ལུགས་ སྔར་  བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་རོ།  ངེས་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་གཞི་ནི་  །དེས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་
པ་ རྣམས་  ནི་ བརྗོད་བྱའི་དོན་ཚད་མས་གྲུབ་པས་  ཚད་མ་དང་ཡང་ལྡན་ལ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་དེ་ཆོས་དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ ཡིན་པས་དེ་ལྟར་  མིན་པར་ དེ་ལས་  དོན་གཞན་དུ་ཡང་དྲང་མི་ནུས་པ་

[091A]༄༅། །དེ་འདྲ་བའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ ནི་  ངེས་པའི་དོན་ཏེ།  སྒྲས་ཟིན་དང་གནས་ལུགས་ཏེ་  འདྲེན་ཚུལ་གཉིས་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཞན་དུ་དྲང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།  མདོ་
འདིའི་ སྒྲས་ཟིན་དང་བརྗོད་བྱའི་  དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དྲང་ངེས་འཇོག་པ་ན་ ཚིག་གི་དྲང་ངེས་ཏེ་  གསུང་རབ་ཉིད་དྲང་ངེས་ཀྱི་མཚན་གཞིར་གཟུང་ལ་ གནས་
ཚུལ་མཐར་ཐུག་དེ་ལས་  གཞན་དུ་དྲང་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་དོན་ལ་དྲང་ངེས་སུ་འཇོག་པ་ན་ བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དྲང་ངེས་ཏེ་  ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ལ་དྲང་ངེས་སུ་བྱ་སྟེ། ། འདིའི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་
མི་དགོས་ཟེར་བའི་གཞན་ནི་ངོ་བོ་ཐ་དད་ལ་མིན་གྱི་ཁོ་རང་མ་ཡིན་པ་ཙམ་ལ་གཞན་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་བྱ་ལ་དྲང་ངེས་སུ་ཕྱེ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཤེས་བྱེད་ནི་ ། ས་ཡི་དངོས་གཞི་ལས་ གསུངས་པའི་རྟོན་པ་
བཞི་པོ་ཏོ་བའི་བེའུ་བུམ་གྱི་ཊིཀ་ཀ་བཞིན་བྱས་ན་དང་པོ་ཐོས་པའི་སྐབས་  གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་པར་ཆོས་ལ་རྟོན་ དགོས་  པའི་ཆོས་ལ་ ཡང་  ཚིག་དོན་གཉིས་ ལས་གཉིས་པ་བསམ་པའི་སྐབས་གཙོ་བོར་དོན་
བསམ་དགོས་པས་དོན་ལ་རྟོན་དགོས་པ་  དང་དོན་ལ་ ཡང་  དྲང་ངེས་གཉིས་ ལས་གསུམ་པ་སྒོམ་པའི་སྐབས་ལ་གཙོ་བོར་ངེས་དོན་སྒོམ་ནས་བདག་འཛིན་སྤོང་དགོས་པས་ངེས་དོན་ལ་རྟོན་དགོས་པ་  དང་

[091B] སེམས་འཇོག་པའི་ཚེ་  རྣམ་ཤེས་ ཏེ་དབང་ཤེས་  ལ་མི་རྟོན་ པར་  ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་ དགོས་  ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མདོ་ཡི་ཤེས་བྱེད་ནི་  ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་
ལས་ཀྱང། ངེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ལ།  རྗོད་བྱེད་ལ་དྲང་ངེས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཤེས་བྱེད་ལའང་དངོས་དང། དོགས་གཅོད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི།  བློ་གྲོས་མི་
ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་བསྟན་པས་ ན་  སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་དོན་དམ་པ་དང་དེ་ དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་  སྟོན་པ་ སྟེ་སྟོན་
པའི་གསུང་རབ་  རྣམས་ཁོ་ན་ངེས་པའི་དོན་ གྱི་མདོ་སྡེ་  དུ་གཟུང་ངོ། ། གཉིས་པ་དོགས་གཅོད་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་འབུམ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་པའི་མདོ་རྣམས་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ་འབུམ་ལས་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པ་  དགག་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་སྐབས་དེར་ དངོས་སུ་  མ་སྦྱར་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་ཇི་
བཞིན་པ་མིན་པས་ངེས་དོན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་མི་གཟུང་སྟེ་དཔེར་ན་འབུམ་ལས་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་མིན་ནོ། །ཞེས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་སོགས་ལ་སྐབས་གཅིག་

[092A]༄༅། །ཏུ་སྦྱར་ན།  དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་  སྐབས་གཞན་དུ་ཡང་དོན་གྱིས་སྦྱར་ཟིན་པས་དངོས་སུ་མ་སྨོས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ སྟེ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་  ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་
 དེའི་དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་  ལ་གཉིས། མགོན་པོ་གླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མདོའི་དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་དང། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་དུ་བཀྲལ་ཚུལ་དང། དེ་ཉིད་གསུང་ར་བ་ཀྱི་དོན་གྱི་སྙིང་པོར་བསྔགས་པའི་ཚུལ་ལོ།  དང་པོ་ལའང་དྲི་པ་དང། ལན་གཉིས་ལས། །དང་པོ་ནི།  དགོངས་
འགྲེལ་གྱི་  མདོ་ལས་སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པ་ རང་བཞིན་གྱིས་  ཡོད་པ་དང་ ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་  མེད་པ་གཉིས་ཀའང་བཤད་ལ། ། དེ་བཞིན་དུ། མདོ་ཁ་ཅིག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་
སོགས་ ངེས་དོན་དང། དེ་ལྟར། གསུངས་པ་ངེས་དོན་ གྱི་མདོ་དང་  དང།  ཡང་  ཁ་ཅིག་ལས་ དེ་ལྟར་གསུངས་པ་  དྲང་དོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ལས།  གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞེ་ན། གཉིས་
པ་ལན་ལ། རྟེན་འབྱུང་སྟོང་བའི་དོན་དུ་བསྟན་ནས་དྲང་ངེས་འབྱེད་ཚུལ་དང། སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་བསྟན་ནས་དྲང་ངེས་འབྱེད་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལའང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཡུམ་གྱི་མདོའི་དངོས་ལ་

[092B] ། དོན་དམ་པར་རམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་སོགས་མེད་པར་བཤད་པའི་ ཡུམ་གྱི་མདོའི་དངོས་ཟིན་  སྒྲ་ཇི་
བཞིན་པ་ལ་ གལ་ཏེ་  རིགས་པས་གནོད་པ་ཡོད་ན་ མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་བཞིན་དུ་  རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དང་སྐྱེ་འགག་སོགས་མེད་པ་ གསུངས་པ་  ཀུན་བཏགས་ལ་དགོས་
ཤིང་ གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་སྟེ་  གཞན་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང། དེའི་ཚེ་ ཡུམ་གྱི་མདོས་  གང་བཀག་པས་བདག་མེད་པར་ལྟོན་པའི་ དགག་བྱའི་  ཆོས་ཀྱི་བདག་ནི་
ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་ངོ་བོར་ རམ་ཀུན་བཏགས་  རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ དང་  དེའི། གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་ཙམ་ལ་བཤད་ནས། དེ་
དག་གིས་དབེན་པ་ སྟེ་དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་  ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐར་ཐུག་པར་འཆད་པ་ཡང་ དགོངས་འགྲེལ་དང་བྱང་ས་སོགས་ལས་འཆད་པ་ལྟར་  རིགས་ན་ ཡང་འཁོར་ལོ་བར་པའི་དངོས་ཟིན་གྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་
པ་ལ་རིགས་པས་  གནོད་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ པ་མ་ཟད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཡོད་པ་ཡིན་  ཏེ། འདི་ལྟར་ ཆོས་རྣམས་ལ་  དོན་དམ་པར་རམ་རང་གི་མཚན་

[093A]༄༅། །ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ གང་ལ་ཡང་མ་ལྟོས་པར་གྲུབ་དགོས་པས་  འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པར་ཤིན་ཏུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་རྟེན་འབྱུང་
ལ་སྟོང་པས་ཁྱབ་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། ངེས་ན་ འབྲས་བུ་རྣམས་  རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ འམ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་  ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་ལ།  དེ་ལ་དངོས་
སྨྲ་བས་གཞན་དབང་  རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ན་བཅིངས་གྲོལ་དང་བླང་དོར་དང་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ དེ་ལྟར་  སྨྲ་བ་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་
རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ རིགས་པ་  མཐར་ཐུག་པ་ དེ་  ལ་གནོད་བྱེད་མཐར་ཐུག་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་ གསུམ་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སྲོལ་ཕྱེ་
ཚུལ་ནི་ ། འདི་ནི་མ་གོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཡུམ་གྱི་མདོ་དང་དེ་དང་ བརྗོད་བྱ་བསྟན་ཚུལ་  རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་ཀྱི་ སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་  དོན་གཞན་དུ་དྲང་དུ་མི་རུང་བར་ དངོས་
ཟིན་གྱི་  དོན་དེར་ངེས་པའི་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དང།  ཡུམ་གྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་  དེ་དག་དང་ བརྗོད་བྱ་བསྟན་ཚུལ་  མི་མཐུན་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་དང་

[093B]  རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་སྟོན་པའི་ སྒོ་ནས་  ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ ཞིད་དེའི་ཚུལ་ཡང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་རྟེན་
འབྱུང་ལ་བདེན་སྟོང་གིས་ཁྱབ་པ་དང། བདེན་སྟོང་གི་དངོས་པོ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་འཐད་པ་ཡུམ་འབུམ་པ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པར་བཀྲལ་ནས་ཕྱེ་བ་ཡིན། ནོ།  བཞི་པ་དགོངས་འགྲེལ་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་ཚུལ་ནི་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་མཐོང་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་ག་ལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བར་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་ནི།  གདུལ་བྱ་དབང་པོ་མཆོག་རྣམས་ལ་གསུངས་པར་མིན་པས་
དེ་སྟར་གང་མཐོང་ཐམས་ཅད་ལ་མིན་གྱི་བློ་ དམན་པ་སྟེ་བློ་  མཆོག་དང་མི་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱ་ སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་བཟུང་པའི་ཕྱིར་དུ་དེ་དག་  ལ་ གསུངས་པ་  ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ དགོངས་
འགྲེལ་ཀྱིས་གསུངས་ཚུལ་འདི་ནི་  གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་གསུངས་ཀྱི་སྟོན་པའི་ མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པའམ་  བཞེད་པ་ ནི་  མིན་ཏེ།  དེ་ཡང་  བློ་མཆོག་གི་གདུལ་བྱས་
ནི་ སྟེ་ཐལ་འགྱུར་བས་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་  རྒྱུ་འབྲས་ སོགས་ཀྱི་  རྣམ་པར་གཞག་དགོས་པ་ ཡིན་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དེ་  ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་

[094A]༄༅། །རྟོགས་པས་ གདུལ་བྱ་  དེ་ལ་ནི་ རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་  དེ་ཉིད་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལྟ་བ་འགོག་པའི་ཐབས་ མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སོགས་  སུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།  ལྔ་པ་
གདུལ་བྱ་ལ་ལྟོས་པའི་དྲང་ངེས་སོ་སོར་འགྱུར་ཚུལ་ནི། དེའི་ཕྱིར་བློ་མཆོག་དང་མི་ལྡན་པའི་སེམས་ཙམ་པ་ལྟ་བུའི་  གདུལ་བྱ་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡུམ་གྱི་མདོ་དྲད་དོན་དང་དགོངས་འགྲེལ་ངེས་དོན་དུ་འགྲོ་སྟེ་
 སེམས་ཙམ་པ་དེ་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་བདེན་སྟོང་དུ་བསྟན་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་ཞིང་དེ་གཉིས་བདེན་གྲུབ་དང་ཀུན་བཏགས་བདེན་མེད་དུ་བསྟན་པའི་སྣོད་དུ་རུང་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་  བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། བདག་
མེད་པ་བསྟན་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་བདག་དང་དག་མེད་བསྟན་པ་གཉིས་སྔ་མ་ གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་གྲུབ་པར་བསྟན་ན་དོན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་  མཆོག་ཏུ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།  གཉིས་
པ་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་བསྟན་ནས་དྲང་ངེས་འབྱེད་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་བསྟན་པ་དང། དེས་ན་ཡུམ་གྱི་མདོ་དེས་དོན་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཡང། རྩོད་ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་
རྩ་ཤེ་ལས་ཀྱང།  སེམས་ཙམ་པ་ན་རེ་  གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་ རང་བཞིན་གྱིས་  སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས།  ཀྱང། ཐལ་འགྱུར་བ་

[094B] ཞེས་སོགས་ཀྱིས། ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ན་སྐྱེ་འཇིག་ སོགས་  མི་རུང་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་
ཅད་མི་འཐད་པར་ ཐལ་ཞེས། དང་པོ་  བརྩོད་པ་ནི།  དངོས་སྨྲ་བས་  ཡུམ་གྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ གོང་གི་  རིགས་པ་ དེ་རྣམས་  བསྟན་པའོ།  གཉིས་པ་  དེའི་
ལན་དུ།  ཐལ་འབྱུར་བས་  གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་ རང་བཞིན་གྱིས་  མི་སྟོང་ན། ། སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ལ་  འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད།  པར་ཐལ་བ་མ་ཟད་  །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས། །
 ཀྱང། སེམས་ཙམ་པ་  ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྟོང་པ་ལ་སྐྱེ་འཇིག་གི་རྟེན་འབྲེལ་ སོགས་གོང་དུ་སྨོས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་  མི་རུང་བས་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་
མི་འཐད་ ཅེས་དངོས་སུ་གསུངས་པའི་ཤུགས་ལ་དངོས་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཀག་  ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་ལ་ འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སོགས་  དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆོས་འཐད་དོ་ཞེས་
སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་གཟིགས་པའི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་  རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་དོན་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་དེས་ན་ཡུམ་གྱི་མདོ་ངེས་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི་  སློབ་དཔོན་གྱིས་

[095A]༄༅།  སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་འགྲོ་བའི་  ཚུལ་འདི་ཉིད་དབུ་མའི་བསྟན་ཅོས་རྣམས་སུ་རིགས་པས་གཏན་ལ་འབེབས་པས་ནི། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་མེད་པར་གསུངས་
པའི་གསུངས་རབ་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ པའི་རྩ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་ཐུག་  པར་འཆད་པ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་ན་ དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་  སྒོ་གཞན་
ནས་དེ་དག་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཐབས་ཀྱང་མེད་པས་དེ་རྣམས་ངེས་པའི་དོན་ གྱི་གསུང་རབ་དང་དེ་ལས་ཟློག་སྟེ་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་དྲང་བའི་དོན་ཉིད་  དུ་ཤིན་ཏུ་འགྲུབ་པ་ལ་དགོངས་ནས།  གཉིས་པ་
དེ་ཉིད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ནས་གསུངས་ཚུལ་ནི་  ཚིག་གསལ་ལས། སློབ་དཔོན་གྱིས་དྲང་བ་དང་དེས་པའི་དོན་གྱི་མདོའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་ ནི་དྲང་ངེས་ཀྱི་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་
པའི་ལོག་རྟོག་རྣམས་བསལ་བར།  བྱ་བའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་འདི་མཛད་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཆོས་རྣམས་ལ་འགག་པ་ནས་དོན་ཐ་དད་པའི་བར་ རྟེན་འབྱུང་འགག་སོགས་  བརྒྱད་ཡོད་
པར་གསུངས་པ་གཉིས་འགལ་ལོ་ཞེས་བརྩོད་པའི་ལན་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་ཤིང། ཡང་དེ་ཉིད་ དེ་ཚིག་གསལ་  ལས། དེ་ལྟ་བུར་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་མི་ཤེས་པས།  གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་

[095B]  སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་  བསྟན་པ་ནི་གང་ འདྲ་  ཞིག་ཡིན།  དྲང་དོན་  དགོངས་པ་ཅན་ནི་འདིར་གང་ འདྲ་  ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་གང་ཞིག་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ བསལ་བར་
དང། གང་ཞིག་གདུལ་བྱ། བློ་ཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲང་བའི་དོན་གྱི་ སྒོ་ནས་  བསྟན་པ་ ཡིན་ཡང་དོན་  ལ་ངེས་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་ སྟེ་གནས་པ་ནི་ཡུམ་གྱི་མདོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་གང་
ཡིན་སྙམ་པ་དང་དྲང་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པའང་ཡིན་སྙམ་པ་  དེ་གཉིག་གའི་ཐེ་ཚོམ་དང་ ཐེ་ཚོམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་  ལོག་པའི་ཤེས་པ་དག་རིགས་པ་དང་ལུང་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
སློབ་དཔོན་གྱིས་ དབུ་མ་རྩ་བ་  འདི་བརྩམས་སོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། ཆོས་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་མདོ་དང། བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཚུལ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཡུམ་གྱི་མདོ་ངེས་དོན་དུ་བསྟན་
པ་ནི་ ། མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཆོས་ཟབ་མོ་གང་ཡིན་དྲིས་པའི་ལན་དུ་འབུམ་དང་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་དད་ཤེར་ཕྱིན་བདུན་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་ ཡུམ་གྱི་མདོ་བཞིན་དུ་  ཟབ་མོ་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་དྲངས་
ཤིང།  དེར་མ་ཟད་  རིགས་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ ཡུམ་གྱི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་  འདི་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལས་གཞན་དུ་དྲང་དུ་མི་རུང་པར་ངེས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ དེས་ན་མདོ་  དེ་དག་

[096A]༄༅། །ངེས་པའི་དོན་ གྱི་མདོ་སྡེ་  དང་དེ་དག་ལས་ བརྗོད་བྱ་བསྟན་ཚུལ་  གཞན་དུ་གསུངས་པ་ མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལ་སོགས་པ་  རྣམས་དགོངས་པ་ཅན་དུ་བཞེད་དེ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་འགྲེལ་ལས།  ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་  འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ ཀྱི་བདག་ཉིད་  ཙམ་ཞེས། །ཐུབ་པ་ཡིས་ནི་གང་གསུངས་པ།  གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་  །བྱིས་ པ་བློ་ཞན་པ་  རྣམས་ ཟབ་
མོའི་དོན་ལ་  སྐྲག་པ་སྤང་ པའི་  དོན་ དུ་  དེ།  ལྟར་གསུངས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་  །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ དེ་ངེས་དོན་དང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་གང་ཡང་  མ་ཡིན།  ནོ་  །ཞེས་ དགོངས་འགྲེལ་སོགས་ནས་  ཕྱི་
རོལ་བཀག་ནས་སེམས་ཙམ་ཞིག་ལ་རང་བཞིན་སྒྲུབ་པ་ གསུངས་པ་དེ་  སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པར་གསུངས་ལ།  དེ་བཞིན་དུ་  རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང་  བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་ གིས་  ཇི་ལྟ་བུར་
 ཏེ་ཐོག་མར་  །ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་ ཨ་འཕྲེང་ཀ་འཕྲེང་སོགས་  ཀློག་འཇུག་ པ་  ལྟར། །དེ་བཞིན་ དུ་  སངས་རྒྱས་ ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེས་  གདུལ་བྱ་ སོ་སོར་  ལ། །ཇི་ཙམ་བཟོད་
པའི་ སྟེ་བློར་ཆུད་ཚོད་ཀྱི་  ཆོས་སྟོན་ཏེ།  བཀྲི་བའི་རིམ་པ་ནི་གཙོ་བོར་མངོན་མཐོ་དོན་གཉེར་ཅན་  ཁ་ཅིག་ལ་ནི་སྡིག་པ་ མི་དགེ་བ་  ལས། རྣམ་པར་བཟློག་ པའི་  ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། ། གཞན་དག་

[096B] ལ་ལས་འབྲས་ལ་སྤང་བླང་གི་  བསོད་ནམས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ། ཆོས་སྟོན་ཏོ། དོན་སྨྲ་གཉིས་ལྟ་བུ་  ཁ་ཅིག་ལ་ནི་ ཐུན་མོང་བའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང། གཟུང་འཛིན་  གཉིས་རྟེན་པ།  སེམས་
ཙམ་པ་ལྟ་བུ། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་ གཟུང་འཛིན་  གཉིས་ མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་བསྟན་པ་མ་གཏོགས་པ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་  མི་རྟེན། །ཟབ་མོ་ སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་  ཁུ་འཕྲིག་ཅན།  རྣམས་  འཇིགས་
པ།  སྐྱེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་བ་དེ་འདྲ་བའི་  སྟོང་ཉིད་ རྟོགས་པའི་བློ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཟིན་པའི་  སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན།  གྱི་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཡོངས་སུ་ཚང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་  བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ཁ་ཅིག་ལའོ། །ཞེས་
ཚིགས་བཅད་དང་པོས་སྟོན་པ་ས་གདུལ་བྱ་ལ་བློ་དང་ཇི་ཙམ་འཚམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང། དེ་ནས་རྐང་ཁ་གསུམ་གྱིས་ གདུལ་བྱ་བློ་དམན་པ་ལ་  མངོན་མཐོ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་
སྟོན་པ་དང། དེ་ནས་གཅིག་གིས་དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་ནི་མེད་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ཆོས་  དང། དེ་ནས་གཅིག་
གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་འགའ་ཞིག་ སྟེ་སེམས་ཙམ་པ་  ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་གཉིས་སྟོང་ཡོད་པ་ བསྟན་པ་  དང། དེ་ནས་གསུམ་གྱིས་ནི་གདུལ་བྱ་བློ་རབ་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་ལ་

[097A]༄༅། །དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་བརྩམས་ནས་སྟོན་པར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་གང་ དག་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ཤིང་  བདེན་
པ་མེད་པར་བསྟན་པ་དེ་ལ་བཅིངས་གྲོལ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་བཞག་པའི་མི་ཆོག་པ་ ཞེན་པའི་རིང་  དེ་སྲིད་དུ་ བདག་མེད་ཕྱོགས་རེ་བའི་དོན་བསྟན་ནས་རིམ་གྱིས་འཁྲིད་པར་མཇོད་པའི་ཐབས་སུ་
ཆོས་  ཁ་ཅིག་ ནི་  མི་བདེན་ལ་ ཆོས་  ཁ་ཅིག་ ནི་  བདེན་པའི་རྣམ་དབྱེ་མཛད་དགོས་ཏེ། བདག་མེད་པའི་ཕྱོགས་རེ་བསྟན་ནས་རིམ་གྱིས་ གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་  འཁྲིད་དགོས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་
འཇོག་པའི་གཞི་ དེ་  མེད་ན་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོད་པ་དེ་ ཙམ་  ཡང་གཞག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་  གང་ཟག་ལ་རང་བཞིན་བཀག་ནས་ཕུང་པོ་
ལ་ཕལ་ཆེར་མི་བཀག་པ་དང།  རྣམ་རིག་པ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་  གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་བཀག་ནས་གཉིས་སྟོང་ལ་རང་བཞིན་མི་འགོག་པའི་ཚུལ་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཆོ་རྟེན་
འབྱུང་གི་དོན་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་དུ་ ནམ་  རྟོགས་པར་ནུས་པ་ན་ གང་ཟག་དེ་ལ་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པ་དང་ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་རེ་བ་ཙམ་སྟོན་པ་སོགས་ ། དེ་འདྲ་བའི་རྣམ་དབྱེ་མཛད་ དགོས་

[097B]  གང་ཟག་དེས་ནི་  རང་བཞིན་ གྱིས་གྲུབ་པ་  བཀག་པའི་གཞི་དེ་ཉིད་ལ་ ལས་འབྲས་སོགས་  རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་འཐད་པ་ཁས་བླངས་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་
ཐེག་པ་ ཆེན་པོའམ་ཐེག་པ་  མཆོག་གི་རིགས་ཅན་ལ་ཡང་ལས་འབྲས་སོགས་ལ་ཆད་པར་ལྟ་བའི་ཉེན་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་ སྟེ་འགའ་ཞིག་ལ་  ནི་དགག་བྱ་བདེན་པ་རགས་པ་འགའ་ཞིག་བཀག་
ཀྱང།  དགག་བྱ་  ཕྲ་མོ་ནས་མི་ཁེགས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ལ།  ཡང་དགག་བྱ་  ཕྲ་མོ་ནས་ཁེགས།  བའི་ལུགས་སུ་བྱས་  པ་རྣམས་ལ་ སྟེ་འགའ་ཞིག་  ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་
བྱ་ས་མེད་པར་སོང་བ་ ནི་  ཆེས་ཤིན་ཏུ་མང་བས་ དེ་འདྲ་བའི་གང་ཟག་དེ་དག་ལ་ནི་  མདོ་ སྡེ་  དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་   ལྟར་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བའི་དྲང་ངེས་ཕྱེ་ཚུལ་  དེ་ནི་གདུལ་བྱ་ཤིན་
ཏུ་མང་པོ་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བཀྲི་བའི་ཐབས་མཁས་ ཀྱི་སྒོ་  ཆེན་པོར་སྣང་ངོ། མདོ་སྡེ་དེ་གདུལ་བྱའི་ བསམ་པའི་  དབང་གིས།  ཐབས་མཁས་ཀྱིས་  གསུངས་པར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་
དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སྡེ་ལ་སོགས་པ་  རྣམས་ཀྱང་ གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན་པར་  ཤེས་པར་བྱ་ལ། དེ་དག་གི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་བསྟན་

[098A]༄༅། །བཅོས་མཛད་པ་པོས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་ལྟར་གྱི་དོན་དེ་ སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་  རང་ལུགས་ལ་མི་བཞེད་ དེ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་བདེན་
སྟོང་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སུ་བཤད་པ་ཐོགས་མེད་རང་ལུགས་ཡིན་  པའི་ དེས་ན་  བསྟན་བཅོས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་དེའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བཀྲལ་བར་ཁོང་དུ་
ཆུད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ དེ་ཉིད་གསུང་རབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་བསྔགས་ཚུལ་ལ། རྟེན་འབྲེལ་བདེན་སྟོང་དེ་ཉིད་གསུང་རབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པས་དེ་གསུངས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ལ་བསྟོད་པ་དང། དེ་ཉིད་
གསུང་ང་བ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་ཚུལ་ལོ། དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་མཚམས་སྦྱར་བ་  ནི་  དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་དོ། །ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་དོན་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་གསུངས་བ་འདི་ཉིད་ ནི། རང་གི་སྟོན་པ་ ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བདེ་
ཉིད་ཚེས་  སྨྲ་བ་གཞན་ རྣམས་  ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འཕགས་ཆོས་བླ་ན་མེད་པར་ ཞིག་ཡིན་པར་  གཟིགས་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཞུང་མང་པོར་བཅོམ་ལྡན་

[098B] ཕྱག་མཛད་  དེ།  གཉིས་པ་བསྟོད་ཚིག་དངོས་ནི་  རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་
པ༑ །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན།  ཞེས་རྟེན་འབྱུང་འགག་སོགས་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་  སྨྲོས་པ་ ཀུན་  ཉེར་ བར་  ཞི་
 བའི་ཆོས་ཉིད་རང་གིས་མངོན་དུ་མཛད་ཅིང་ཐབས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་  ཞིབ་ བ་ཐོབ་ཚུལ་གཞན་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་  བསྟན་པ་ མཛད་པའི་  །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་
སྨྲ་རྣམས་ཀྱི།  ནང་ནས་  དམ་པ་ འམ་མཆོག་ཡིན་པས་  དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་དང།  དེར་མ་ཟད་  རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང། །གང་གིས་སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་དག་ཚུལ་
འདི་ཡིས་ནི་སྤངས་གྱུར་པ། །རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་གསུང་བ་ཡི། །ཞེས་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འགག་སོགས་བརྒྱད་དང་བྲལ་བར་གསུངས་པའི་ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་
དང།  དེ་བཞིན་དུ་  རྩོད་ཟློག་ལས་ཀྱང། གང་གིས་ རང་བཞིན་གྱིས་  སྟོང་ པ་  དང་རྟེན་འབྱུང་དང། ། མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་  དབུ་མའི་ལམ་དུ་ གནས་པ་རྣམས་  དོན་ གྱི་འཇོག་

[099A]༄༅། །ཚུལ་  གཅིག་པར།  གསུངས་པ་འདི་ནི། །གསུང་མཆོག་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡི།  དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་  སངས་རྒྱས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་དང།  ཡང་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང། །གང་གིས་དངོས་པོ་རྟེན་འབྱུང་རྣམས།  རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་  །ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གསུངས། ། ཤིང། དེ་ལྟར་མཁྱེན་པའི་  ཡེ་ཤེས་མཉམ་
མེད་ དེ་ནི་རྟོག་གེའི་བློས་  བསམ་ གྱིས་  མི་ཁྱབ།  ཡོན་ཏན་གཞན་གྱིས་མཉམ་པ་དང་  དཔེ་མེད་ པ་  དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ།  དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་ཚུལ་ཡང། གསུམ་
པ་དེའི་དོན་བཤད་པ་ནི་ ། དང་པོས་རྟེན་འབྱུང་འགག་སོགས་བརྒྱད་དང་བྲལ་བར་གསུངས་ ཚུལ་གྱིས་བསྟོད་  པ་དེ་གཉིས་པས་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ འགག་སོགས་  དེ་དག་
དང་བྲལ་བ་ གསུངས་ཚུལ་གྱིས་བསྟོད་པ་  དང། གསུམ་པས་རྟེན་འབྱུང་དང་དབུ་མའི་ལམ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་ ཏུ་གསུངས་ཚུལ་གྱིས་བསྟོད་  པ་དང། བཞི་
བས་རྒྱུ་མཚན་དེས་འགག་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ནོ། ། གཉིས་པ་དེ་ཉིད་གསུང་རབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་ཚུལ་ལའང། བཅུ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། །དང་པོ། རྟེན་

[099B] སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྩམས་ནས་ གསུངས་བའམ་  འཇུག་ པ་ཡིན་  ལ། བདེན་པ་
དེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་མི་ཤེས་ན་བསྟན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པས་ དེའི་ཕྱིར་  བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ ཚུལ་འདི་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམ་པའི་  སྒོ་ནས་གསུང་རབ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ པར་ཤེས་
དགོས་  ཏེ། གང་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་དང་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་བསྟན་པ་ དེ་དག་  ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་ནི་ རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པའི་
རྒྱུ་མཚན་དེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ འམ་སྤྲོས་བྲལ་  དེ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་བ་ལས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས། །སྟོང་པ་
ཡིན་པས་དངོས་རྣམས་ཀྱི།  ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་གསུངས་པའི་  རྟེན་འབྱུང་ གི་ཚུལ་  འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས།  ཡོན་ཏན་  མཚུངས་པ་མེད་པས་ཉེ་བར་
བསྟན་ ལ་ ། །དམ་པའི་དོན་ནི་དེར་ ཁོ་ན་  ཟད་དོ།  དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི།  ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་དང་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་སྟེ་

[100A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ ཙམ་དུ་  བརྟེན་ནས་སུ་   ཀུན་རྫོབ་  སྣ་ཚོགས་ པའི་ཆོས་འདི་དག་  ཐམས་ཅད་ཡང་དག་བཏགས། །ཞེས་སོ། །དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། དོན་དམ་པ་ནི་
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྟོང་ཉིད་  དེར་ཟད་དོ།  གཉིས་པ་དོན་དམ་བདེན་པ་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་དུ་འདོད་པར་དབུ་སེམས་མཚུངས་པ་བསྟན་
པ་ནི་ ། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་བདེན་པ་བཞེད་པས་ དབུ་སེམས་གཉིས་ཀྱང་  དགག་བྱ་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་པ་དགག་གཞི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་རང་གི་དགག་
བྱའི་བདག་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་ལ་ རང་རང་གི་  དོན་དམ་བདེན་པར་འཇོག་པ་ནི། ཤིང་རྟའི་སྲོལ་གཉིས་མཐུན་པས་དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་དམ་འཇོག་པ་མི་རིགས་ལ།  གསུམ་
པ་དོན་དམ་བདེན་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ལྟ་བ་གསོ་མི་རུང་བ་དང་སྨད་པའི་གནས་སུ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཉིད་བདེན་པར་འདོད་པ་ཡང། རྩ་ཤེ་ལས། གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ བདེན་གྲུབ་ཏུ་  ལྟ་བ། །དེ་
དག་ ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་དུ་  བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་གསོར་མི་རུང་བའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་བཤད་ཅིང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང། ཀུན་རྟོག་

[100B] སྟེ་རྣམ་རྟོག་  ཐམས་ཅད་སྤང་པའི་ཕྱིར།  དུ་  སྟོང་ཉིད་བདུད་རྩི་ ལྟ་བུའི་ཆོས་འདི་  སྟོན་མཛད་ན།  ཡང། བྱིས་པ་  གང་ཞིག་ སྟོང་ཉིད་  དེ་ལ་ བདེན་པར་  ཞེན་འགྱུར་པ། །དེ་ཉིད་ ནི་བཅོམ་
ལྡན་འདས་  ཁྱོད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་སྨད། །ཅེས་ཤིན་ཏུ་སྨད་པའི་གནས་སུ་གསུངས་སོ།  དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ནི་དགག་བྱའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་མ་ཟད་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངེས་ངོར་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་
ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་དུ་ཡོད་མེད་མཚུངས་པ་ནི་ ། ཆོས་ཅན་རྟེན་འབྲེལ་དང་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་ཡོད་པ་ སྟེ་ཡོད་པའི་ཚུལ་
ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་ངོར་ཡིན་ལ་ མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སམ་  མཉམ་གཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ སྣང་  ངོ་ དེ་འདྲའི་ཐ་སྙོད་འཇོག་པ་  མིན་པས་དེའི་ ངོར་  དོན་ཆོས་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་ཆོས་ཅན་
མེད་པར་མི་འགལ་མོད།  བསྟེ་མི་འགལ་ལོ། །ལྔ་པ་ཆོས་ཅན་བདེན་པར་མེད་ན་ཆོས་ཉིད་བདེན་མེད་ཡིན་ལ་དབུ་སེམས་གཉིས་ཀ་མཚུངས་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་
དཔྱོད་པའི་ རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་མེད་ན་སྤྱིར་ཆོས་ཅན་མེད་དགོས་པ་མིན་ཏེ་སྤྱིར། དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཅན་མེད་ན་ཆོས་ཉིད་ཡན་གར་བ་ལ་གནས་པའི་མཐུ་མེད་པས་ དེའི་ཕྱིར་  གཞན་དབང་

[101A]༄༅། །གི་རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་ན་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་ལུགས་སྔ་མས་ ཏེ་སེམས་ཙམ་པས་  ཀྱང་སྨྲ་ལ། ལུགས་
འདིས་ ཏེ་དབུ་མ་པས་  ཀྱང་དེ་ལྟར་སྨྲ་སྟེ།  དེའི་ཕྱིར་  འདུས་བྱས་ ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་གྱིས་  རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས།  རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་  འདུས་མ་བྱས་ ཀྱི་ཆོས་རྣམས་  ནི་ཇི་ལྟར་ རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་  འགྲུབ་ སྟེ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མིན་  །ཅེས་གསུངས་ལ། མདོ་ལས་གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་ རང་བཞིན་གྱིས་  མི་དམིགས་ན་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ རང་བཞིན་གྱིས་  དམིགས་
པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ ཏེ་མི་འགྱུར་རོ་ ། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ལུགས་གཉིས་ཀས་ ཁུངས་སུ་འདྲེན་ནས་  ལན་དུ་མར་གསུངས་སོ།  དེ་ལྟར་ཁུངས་སུ་འདྲེན་ནས་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ཡང་
ཐལ་འགྱུར་བས་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་གཉིས་ཀ་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང་སེམས་ཙམ་པས་བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་གི་འཕུལ་མཚམས་ཀྱི་བཤད་པ་དང་དངོས་སྨྲ་བས་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མ་སྦྱར་བས་
དེ་གསུམ་གྱིས་མདོ་ཡི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ཞིང། དྲུག་པ་བསླུ་མི་བསླུ་ལ་བདེན་རྫུན་དུ་བཤད་པས་ལུང་དང་མི་འགལ་བ་བསྟན་པ་ནི་ ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། །མྱ་ངན་ ལས་  འདས་པ་

[101B] ནི་སྟོང་ཉིད་སྣང་གནས་མཐུན་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་  བདེན་གཅིག་པུ། ཞེས་དེ་གཅིག་པུ། བདེན་གྱི་ དེ་ལས་གཞན་  འདུ་བྱེད་རྣམས་ ནི་  བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མི་བདེན་
པ་བརྫུན་པའི་དོན་སྐབས་འདིར་སླུ་བ་ལ་གསུངས་པས་དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་བདེན་པའི་དོན་ཡད་མི་བསླུ་བ་ དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་བྱས་པ་  ཡིན་གྱི་ཡིན་ལུགས་ལ་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱད་པའི་ཚེ་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་ དགག་བྱའི་  བདེན་པ་མིན་ནོ། །སླུ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཕན་འདོགས་པ་མིན་ཡང་ཕན་འདོགས་པ་ལྟར་བཅོས་ནས་འདྲིད་པ་ལ་སླུ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ སོགས་
ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་  འདི་རྣམས་ ཀྱང་  རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་ རང་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་བློ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་  དེར་སྣང་ནས་བྱིས་པ་སླུ་བས་བརྫུན་པའམ་སླུ་བ་ཟེར་ལ་
 དེའི་ཕྱིར་ལས་འབྲས་མི་སླུ་ཟེར་བ་སོགས་དང་མི་འགལ་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའོ། དེ་ཡང་  མྱང་འདས་ འགོག་བདེན་  དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་  དེ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་  ངོར་སྔ་མ་ལྟར་སྣང་ གནས་མི་མཐུན་  ནས་སླུ་བ་མེད་བས་ དེ་ལ་  མི་སླུ་བའམ་བདེན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། བདུན་པ་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤོང་པ་འདོད་པས་ཆོས་རྣམས་ཆུ་ཟླ་ལྟར་འདོད་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི་

[102A]༄༅། །གང་ཟག་དང་ཆོས་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་མི་འདོད་པར་དེ་གཉིས་བདེན་པར་འདོད་པའི་གཞན་སྡེ་ནི་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བའི་གཡང་དུ་ལྟུང་ལ། དེ་གཉིས་རྟེན་འབྲེལ་དུ་འདོད་
ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་རང་སྡེ་དེ་དག་ཀྱང་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བའི་དབང་དུ་འགྱུར་བས།  དེའི་ཕྱིར་རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་  རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་
བར་འདོད་ན།  རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་དང་པྲལ་བའི་ཐབས་  གང་ཟག་དང་ཆོས་རྣམས་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཆུ་ཟླ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཁས་བླང་ངོ་ཞེས་ཚུལ་འདི་ཉིད་རྟག་ཆད་སྤོང་པའི་སྒོ་དམ་
པར་བཞེད་དེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས།  གཞན་སྡེ་  གང་དག་གིས་ནི་ དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་  མ་བརྟེན་པར་བདག་གམ་འཇིག་རྟེན་ ཡོད་པར་  མངོན་ པར་  ཞེན་པ། །དེ་དག་
 ནི་  ཀྱེ་མ་རྟག་མི་རྟག་ལ་སོགས་ པའི་  ལྟ་ བ་ངན་  བས་འཕྲོགས་ ཏེ་ཞེན་  པ་ཡིན་ ལ་  རང་སྡེ་  གང་དག་བརྟེན་ནས་ ཕྱི་ནང་གི་  དངོས་པོ་རྣམས་ རྟེན་འབྲེལ་དུ་འདོད་ཀྱང་ །  དེ་
ཉིད་དུ་ནི་ བདེན་པར་  གྲུབ་འདོད་པ། །དེ་དག་ལ་ཡང་རྟག་སོགས་སྐྱོན། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་འབྱུང་མི་འགྱུར་ ཏེ་འབྱུང་ངོ། །དབུ་མ་པ་  གང་དག་ གྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་  བརྟེན་ནས་

[102B] འབྱུང་བའི་  དངོས་པོ་རྣམས། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་ནི། །ཡང་དག་ པ་སྟེ་བདེན་གྲུབ་ཡང་  མ་ཡིན་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྟག་སོགས་བཞི་པོ་གང་དུ་ཡང་  ལོག་ པ་  མིན་པར། ། རྒྱུ་རྐྱེན་ནམ་ཆ་ཤས་ལ་བལྟོས་ནས་རྟེན་
འབྲེལ་  འདོད་པ་དེ་དག་ལྟས་ ཏེ་ལྟ་བ་ངན་པས་  མི་འཕྲོགས་ པ་སྟེ་དེའི་དབང་དུ་མི་འགྲོའོ། ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཡང་དག་པར་ ཏེ་བདེན་པ་  མ་གྲུབ་པས་རྟག་ལྟ་སྤོང་ལ་རང་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པས་ཆད་
ལྟ་སྤོང་སྟེ་དེ་ལྟར་མི་ནུས་པའི་ལོག་པ་ཡང་མིན་ནོ། ། བརྒྱད་པ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟོང་པར་ལྟ་བ་ཆད་སྟོང་དུ་འདོད་པའི་ཚུལ་ནི་ ། །དེས་ན་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ རང་ཉིད་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྨྲ་བ་
རྣམས་དང་ཡང་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་  རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཡང་འདོད་ལ་སྟོང་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཆད་སྟོང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ རྣམས་ཀྱིས་  ནི་རྟེན་འབྲེལ་རྟག་ཆད་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བར་ནན་ཏན་གྱིས་སྒྲུབ་ ཀྱང་དེ་
ལྟར་སྨྲ་  པ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ལུགས་གཉིས་ཀ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ་ དེར་མ་ཟད་  དབུ་མ་པར་རློམ་པར་མང་པོ་ཡང་ གོང་གི་འདོད་ཚུལ་  དེ་དང་རང་ཉིད་ དེ་དབུ་མ་པ་རང་ལུགས་ལ་  ཀུན་རྫོབ་རྣམས་
རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་འདོད་པ་གཉིས་མཐུན་ པའམ་གཅིག་  པར་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་ དགག་བྱ་གང་གིས་སྟོང་པའི་  རང་སྟོང་གི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གཟུང་བ་ཡིན་ཞིང། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཕྱི་ནང་གི་

[103A]༄༅། །རྟེན་འབྲེལ་འདི་རྣམས་རྟག་ཆད་དང་བྲལ་བར་སྟོན་པའི་ཐབས་མེད་དོ་ཞེས་ རང་གི་འཚང་  སྒྲོག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དགུ་པ་རང་སྡེས་རྟེན་འབྱུང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་སྨད་པའི་གནས་སུ་བསྟན་པ་ནི་
དངོས་པོ་རྣམས་རྟག་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱི་རོལ་པ་རྟེན་འབྲེལ་ཁས་མི་ལེན་པས་ཆོས་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ནི། རང་གི་སྟོན་པའི་ལུགས་ སུ་བྱས་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་མི་འདོད་ཅིང་བདེན་གྲུབ་སྨྲ་བ་  ཡིན་
པས་ དོ་  མཚར་བའི་གནས་མིན་ལ་དེ་བས་རང་སྡེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བའི་རྟེར་འབྲེལ་ཁས་བླངས་ནས་ དངོས་པོ་རྣམས་  བདེན་པར་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ རྣམས་  ནི་ཆེས་
བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། གལ་ཏེ་ཡོད་པར་ ཏེ་གཞན་སྡེ་རྟག་མཐའ་  སྨྲ་བ་རྣམས་ ནེ་  །རང་སྡེའི་ལུགས་ལས་ཁོ་རང་གི་སྟོན་པའི་ལུགས་ས་མ་ ། །དངོས་ པོ་
མཆོག་ ཏུ་  བཟུང་ནས་གནས་པ་ནི། ། ཁོ་རང་གི་སྟོན་པའི་གསུངས་པའི་  ལམ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པ་སྟེ། །དེ་ལ་ཡ་མཚན་ཆུང་ངུའང་མེད་ ན་ཆེན་པོ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་བས་  ། །སངས་རྒྱས་ ཀྱི་  ལམ་
ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །ཀུན་ལ་ འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་  མི་རྟག་པ་ཞེས་སོགས་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་ལ་གནས་ནས་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ། སྨྲ་བ་རྣམས་ ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་འདི་ལ་ ། །རྩོད་པས་ བདེན་

[103B] ཏུ་  བཟུང་ནས། །གནས་པ་གང་ཡིན་དེ་ ནི་གཞན་སྡེ་ལས་ཀྱང་ཆེས་ངོ་མཚར་  རྨད་དོ། །ཞེས་སོ། །འདིས་ནི་བདེན་པར་མེད་པ་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་འགག་སོགས་
མཚན་ཉིད་པ་གཞག་ཏུ་མེད་པར་འདོད་པ་ སེམས་ཙམ་པ་དང་རང་རྒྱུད་པ་  རྣམས་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སུ་གསུངས་སོ། ། བཅུ་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཉིད་རྟོགས་དཀའ་བས་སྟོན་པས་རེ་ཞིག་མ་གསུངས་པར་བསྟན་པ་ནི་
རྟེན་འབྲེལ་རྟག་ཆད་དང་བྲལ་བ་འདི་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་བས་ རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ན་  སྟོན་པས་ངས་ཆོས་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་གཞན་ལ་བསྟན་ན་དེ་དག་གིས་ ཇི་བཞིན་  མི་རྟོགས་པས་
རེ་ཞིག་མི་སྨྲ་བར་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཤེས་ལས།  རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་ཟབ་མོ་འདི་ཉིད་རྟོགས་དཀའ་བ་  དེ་ཕྱིར་ རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་བློ་  ཞན་པས་ མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་
ལམ་གྱི་  ཆོས་འདི་ཡི། །གཏིང་རྟོགས་དཀའ་བར་མཁྱེན་གྱུར་ནས།  བཅོམ་ལྡན་འདས་  ཐུབ་པའི་ དབང་པོའི་  ཐུགས་ནི་ཆོས་ ཟབ་མོ་  བསྟན་   ལས། །རེ་ཤིག་  རབ་ཏུ་ལོག་པར་
གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ།  དེས་ན་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་  སྲོལ་ཕྱེ་བ་དང་པོ་ སེམས་ཙམ་ལུགས་  ལྟར་ཡིན་ན་ རྟོགས་པར་  དེ་ཙམ་དུ་མི་དཀའ་འོ། །དེ་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་

[104A]༄༅། ། དབུ་མ་པའི་ལུགས་ཀྱི་བདེན་གཉིས་འཇོག་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་  ཚུལ་དེ་ལ་ལོག་པར་བཟུང་བས་ནི་ ངན་སོང་དུ་ལྷུང་བ་སོགས་ཀྱི་  ཕུང་བར་བྱེད་ལ། བློ་མཆོག་དང་མི་ལྡན་པས་ཀྱང་རྟོགས་པར་
དཀའ་བ་ལ་བཤད་དོ། །དེས་ན་ཚུལ་འདིའི་ ཟབ་མོའི་དོན་བསྟན་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་  ཚིག་དང་དོན་གཉིས་ཀ་ ལ་མཁས་པ་  དང་དོན་ ཏེ་རྟག་ལྟ་  སྤོང་བ་དང་ རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་  རྒྱུ་འབྲས་
སོགས་གཞག་ས་མེད་ པར་སོད་  པའི་མེད་ལྟ་སྤངས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ ལེགས་པར་  ཤེས་པ་ལ་འབད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། །བཅུ་གཅིག་པ། དེས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་འབད་
དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི་  རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། དེ་བཞིན་ ཏེ་དེ་ལྟར་  ལོག་པར་བཟུང་བ་དེས་ནི། །ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ ། །ཕུང་བ་དག་ནི་ཐོབ་ པ་སྟེ་འབྱུང་བར་  འགྱུར་ཞིང་
 ཟབ་མོའི་དོན་དེ་  ལེགས་པར་ཤེས་པས་ ནི་ཕྱི་མར་  བདེ་བ་དང། །བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་ པར་འགྱུར་བས་ ། །དེ་ཕྱིར་འདི་ལ་ རྟག་ལྟ་  སྤོང་བ་དང། མེད་པའི་ལྟ་བ་ སྟེ་ཆད་ལྟ་
སྤངས་ནས་ནི། །དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བའི་  ཕྱིར་ཡང་དག་པའི། །ཤེས་ རབ་བསྐྱེད་  ལ་ སྒྲུབ་པ་ལ་  ནན་ཏན་མཆོག་ ཏུ་  མཛོད་ཅིག་ཅེས་སོ། ། བཅུ་གཉིས་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་བསྟན་

[104B] ། སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཟབ་དོན་འགྲེལ་པ་ལ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ རིགས་ཚོགས་ཀྱི་གཞུང་གཞན་ལས་  མང་དུ་
གསུངས་པ་ རིགས་པ་  གཞན་རྣམས་ནི་ རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་  འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཤེས་པར་གྱིས་ལ་དབུ་མའི་དོན་ལ་སྦྱང་པར་བྱའོ། །རིགས་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་གཞན་དུ་
མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཅིང། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་འགྲེལ་ཡང་བྱེད་པར་འདོད་པས་འདིར་དེ་ཙམ་ལས་མི་སྤྲོའོ། །གཉིས་པ་ ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་ཚུལ་  ནི་
སློབ་དཔོན་འདི་ཡི་ སྟེ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་  རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གཙོ་བོ་ནི་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་ཡིན་ཏེ། འདིས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ དབུ་མ་  བཞི་བརྒྱ་པར་སློབ་དཔོན་གྱི་སྲོལ་
འདི་རྒྱས་པར་བཀྲལ་ཞིང། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དང་ཞི་བ་འཚོ་ལ་སོགས་པ་དབུ་མ་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ འཕགས་པ་ལྷ་འདི་ཉིད་  སློབ་དཔོན་ ཀླུ་སྒྲུབ་
དང་འདྲ་བར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཁུངས་སུ་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དཔོན་སློབ་ ཡབ་སྲས་  གཉིས་ཀའི་གཞུང་ལ་གཞུང་ཕྱི་མོ་ཞེས་སྡར་རབས་པ་རྣམས་ཟེར་བ་ལྟར་ཡིན་པས་ དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལེགས་པར་

[105A]༄༅། །བཤད་པའི་སྙིང་པོ་  འདིར་ ཡང་  འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ བཤད་མ་ཐག་པའི་སློབ་དཔོན་  དེ་དག་གི་དགོངས་པ་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་བརྗོད་པར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་
དཔའ་བོ་དང་ཀླུའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་མཁས་པའི་དབང་པོ་མང་པོ་ཡོད་མོད་ཀྱང་འདི་དག་གིས་བཀྲལ་བའི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ བོད་དུ་  འགྱུར་བ་མི་སྣང་བས་དེ་ དག་  ལས་གཞན་
པ་གཞུང་ བོད་དུ་འགྱུར་  ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་རྣམས་བཤད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་གཉིས། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པས་འཕགས་པའི་གཞུང་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་ སྟེ་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་
དང། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བས་འཕགས་པའི་གཞུང་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་དང། ཞི་བ་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཇི་
ལྟར་བཀྲལ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དོན་དམ་པར་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང། ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་ཀྱི་དོན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང། དོན་དམ་
པར་ཡོད་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་བསྟན་པའོ། ། དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་འགྲེལ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཆད་བ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་འཆད་ཚུལ་ལོ་ ། །དང་པོ་ནི་

[105B] ནང་ནས་  གཙོ་བོ་ནི། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་འགྲེལ་པ་ག་ལས་འཇིགས་མེད་དང་དེ་བ་ཤར་མ་དང་གུ་ན་མ་ཏི་དང་གུ་ན་ཤྲི་དང་སྡིར་མ་ཏི་
དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དང་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་འགྲེལ་པ་སྟེ་བརྒྱད་ཡོད་ཅིང། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ནི་ག་ལས་འཇིགས་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བར་  དེ་བ་ཤར་མའི་
འགྲེལ་པ་དཀར་པོ་རྣམ་པར་འཆར་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ འགྲེལ་བཤད་  སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་བཤད་དོ།  ག་ལས་འཇིགས་མེད་རྩ་ཤེའི་རང་འགྲེལ་དུ་གྲགས་ཀྱང་དེ་ཉིད་རྩ་ཤེའི་རང་འགྲེལ་
མིན་ཏེ་  རབ་བྱེད་ཉེར་བདུན་པའི་འགྲེལ་པ་ག་ལས་འཇིགས་མེད་ལས་བཙུན་པ་འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང། ཉན་པ་པོ་ བློ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་  དང་མཉན་བྱ་ དེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་འབྱུང་བ་དཀོན་  ལ་
སྨྲ་ བ་  པོ་ སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཡང་  འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ པས་དེ་ལྟ་བུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུམ་འཛོམ་དུས་འདིར་འབད་ན་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་  །དེ་ཕྱིར་མདོར་ན་འཁོར་བ་ནི། ། སྔོན་གྱི་  མཐའ་
ཡོད་ པ་  མ་ཡིན་ ཕྱི་མའི་  མཐའ་མེད་ པ་ཡང་  མིན།  ཏེ་འཁོར་བ་ལ་ཕྱི་མཐའ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ནུས་སོ། ། ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་ཨོ་ འཕགས་པ་ལྷའི་གཞུང་  བཞི་བརྒྱ་པའི་ལུང་ཤེས་བྱེད་དུ་

[106A]༄༅། །དྲངས་པས་ ཕྱིར་ན་དེ་ཉིད་རྩ་ཤེའི་  རང་འགྲེལ་གྱི་དོན་མེད་དོ། ། ཁྱད་པར་  སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ལེགས་ལྡན་འགྱེད་དང་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་འགྲེལ་པར་འགྲེལ་པ་
 ག་ལས་འཇིགས་མེད་  དེའི་ བཤད་པའི་  ཟུར་ཙམ་ཡང་མ་བྱུང་བས་ཀྱང་ འགྲིལ་བ་དེ་རྩ་ཤེའི་རང་འགྲེལ་མིན་པར། ཤེས་སོ།  གཉིས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་འཆད་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། དགོངས་
འགྲེལ་གྱིས་འཆད་ཚུལ་ལས་བདག་མེད་གཉིས་ཇི་ལྟར་འཆད་གསལ་བར་བསྟན་པ་དང། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་བསྟན་པའོ། དང་པོ་ནི་  ལེགས་ལྡན་འགྱེད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་དགོངས་
པ་བཀྲལ་བ་ལ་དོན་དམ་པ་བདག་མེད་གཉིས་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་ནི་ ཐོག་མར་  སློབ་དཔོན་འདིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གཏན་ལ་ཕབ་ཚུལ་ཤེས་ན་གསལ་ བར་འགྱུར་  ཏེ། ། གཉིས་པ་ལ་རྣམ་
རིག་པས་མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་དགག་པ་དང། རང་ལུགས་ཀྱིས་མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། འདོགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྟོག་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དགག་པ་དང། བཏགས་དོན་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ། བཤད་བྱའི་ལུང་དགོད་པ་ནི།། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས། དེ་ལ་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་པའི་ཀུན་བཏགས་དེ་

[106B]  འདིར་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ པ་གཉིས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་  པའི་ དེ་དག་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་
སྦྱོར་དགོས་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ལྟར་མིན་པར་  ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་  མེད་དོ་ཞེ་ན་ནི།  ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་བས་  དངོས་པོ་ལ་
སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡིན་ཏེ་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ། ལུང་དོན་བཤད་པ་ལའང་ས་བཅད་བཅུ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ། གཞན་དབང་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་
བསྟན་པ་ནི་ ། ཞེས་ཀུན་བཏགས་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་ཀུན་བཏགས་དེ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པའི་རྟོག་པ་དང་མིང་ལ་བྱེད་ན་ མིང་དང་རྟོག་པ་  དེ་གཉིས་ཕུང་པོར་གཏོགས་
པས་ མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ན་  གཞན་དབང་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་མེད་པའི་སྐུར་འདེབས་སུ་ འགྱུར་བར་  བཤད་པས་གཞན་དབང་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་བཞེད་དོ། ། གཉིས་པ་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མདོ་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི་ ། །དེ་ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ ཞེས་རང་གི་མཚན་

[107A]༄༅། །ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་དུ་  བཤད་ཅིང་ གསུམ་པ། དེས་ན་གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ནི་  འདི་དག་ཀྱང་མདོ་དེའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་
པ་ཡིན་པས་གཞན་དབང་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་བཞེད་པར་གསལ་ལོ།  འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པས་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་དེ་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དེ་ལྟར་བྱེད་དམ་སྙམ་ན་དེ་གཉིས་མི་མཚུངས་ཏེ་འདིར་ཀུན་བཏགས་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོར་མེད་པ་ལ་བྱེད་དགོས་པས་མིང་འདྲ་ཡང་
དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །བཞི་པ། བསྡུ་བ་ལས་ཀུན་བཏགས་ཆོས་ལྔར་མེད་ཚུལ་བཤད་པ་ནི་ ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས། ཀུན་བཏགས་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་
ཤེས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ དེ་རྒྱུ་མཚན་  ལྔ་པོ་གང་གི་ཡང་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་ མ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བའི་འདོད་པ་  བླངས་པ་ནི།  ཀུན་
བཏགས་དེ་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་དང། རྣམ་རྟོག་དང། ཡེ་ཤེས་དང། བཞིར་མི་གཏོགས་ཏེ་དེ་བཞི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་སེམས་ཙམ་པས་བཤད་དེ་དེ་

[107B]  བསྡུ་བ་ལས། དེ་ལྔའི་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་ པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་  པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེར་མིང་ལྡན་མིན་ འདུ་བྱེད་  དུ་བཤད་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གདགས་གཞིར་
བཤད་ཅིང་ཀུན་བཏགས་ ནི་  དངོས་པོར་མེད་པས་ཆོས་བཞི་ བོ་གང་ཡང་  མ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། ། ལྔ་བ་དབུས་མཐའ་ལས། མིང་
ཀུན་བཏགས་དང་རྒྱུ་མཚན་གཞན་དབང་དུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་བཤད་པ་ནི་ ། །དབུས་མཐའ་ལས། མིང་ཀུན་བཏགས་སུ་བཤད་པ་ སྟེ་བཤད་པའི་དགོངས་གཞི་  ནི་མིང་གིས་བཏགས་པའི་
དོན་ ཏེ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ལ་འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་བཏགས་པའི་ཆ་ཀུན་བཏགས་  ཡིན་གྱི་མིང་གི་ངོ་བོ་ ཀུན་བཏགས་  མིན་པར་བློ་བརྟན་གྱིས་བཤད་དོ། ། གོང་དུ་རྒྱུ་ལྔའི་སྐབས་  དེར་རྒྱུ་མཚན་གཞན་
དབང་དུ་བཤད་པ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་དགོངས་ཏེ་དེ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་བསྡུ་བ་ལས་བཤད་པས་སོ། ། དྲུག་པ་  དེས་ན་ཆོས་ལྔར་མ་གཏོགས་པས་རང་མཚན་གྱིས་མེད་དགོས་ན་ཡང་དེར་མེད་པ་
མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་མེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཚུལ་ནི་  དེས་ན་ ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་ལ་དགག་བྱའི་ཀུན་བཏགས་དེ་རྒྱུ་ལྔའམ་  ཆོས་ལྔར་མི་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ བཤད་པ་ཙམ་

[108A]༄༅། །ཡིན་ཀྱང་དེར་མི་གཏོགས་པ་ སྐབས་འདིར་  མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་མིན་ནོ། ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན་ཆོས་ཀུན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ཐལ་
རང་གཉིས་ཀྱི་དགག་བྱ་ལ་ཕྲ་རགས་དང་གྲངས་མང་ཉུང་ཁྱད་པར་རྟོགས་དཀའ་བར་བསྟན་པ་ནི། །ཆོས་ཐམས་ཅད་  ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ སྟེ་དེར་འཇོག་པའི་ལུགས་  ལ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རང་བཞིན་
དང་དེའི་རང་གིས་མཚན་ཉིད་སོགས་སུ་ཐལ་འགྱུར་བའི་གཞུང་ནས་བཤད་པ་ཡང་མང་ལ་ རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་ཡང་ ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་དང་
རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་སློབ་དཔོན་ ལེགས་ལྡན་འབྱེད་  འདི་ཡི་གཞུང་ནའང་མང་བས་ དེའི་ནང་ཚན་གྱི་ཁྱད་པར་  དབྱེ་དཀའ་བར་སྣང་ནའང་ ལེགས་ལྡན་གྱིས་དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པར་བཞེད་དོ། །བརྒྱད་པ། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་ལེགས་ལྡན་གྱི་བཞེད་པ་རྟོགས་ནུས་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། དགོངས་འགྲེལ་ལས།  རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་མཚན་ཉིད་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་ཤིང་དངོས་པོ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མ་  གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོན་ དགོངས་

[108B]  བཤད་པ་འདི་ཉིད་སློབ་དཔོན་ ལེགས་ལྡན་  འདིས་དངོས་པོ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུ་བཞེད་པའི་ཁུངས་གསལ་ཤོས་ཡིན་ནོ། ། དགུ་པ། ངེས་ན་ཆོས་དང་གང་ཟག་
གཉིས་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ནུས་ཚུལ་ནི་  །དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་དང་ཆོས་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་པས་དེ་དག་  ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་
ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་མཚན་ཉིད་ཚང་བར་རྟོགས་ ཆོག་  པར་བཞེད་ལ། ། བཅུ་པ། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དགག་བྱ་འཆད་འགྱུར་དུ་བསྟན་པ་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཙམ་མིན་པའི་ཇི་འདྲ་ཞིག་
བཀག་པས་བདག་མེད་གཉིས་སུ་འཇོག་པའི་དགག་བྱ་ བདག་གཉིས་  ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། གོང་གི་གཉིས་པ། བཏགས་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དགག་པ་ལ། །དང་པོ་བཤད་བྱའི་ལུང་དགོད་
པ་ནི་ ། །ཡང་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས།  སེམས་ཙམ་པས་དགག་བྱ་  ཅི་སྟེ་ སྙམ་ན་བྱིས་པ་  གང་ཡང་རུང་བས་ འདོགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྟོག་  དེ་གཉིས་ཀྱིས་ གཟུགས་རུང་ལ་གཟུགས་སུ་བཏགས་པའི་  དོན་
ཀུན་བཏགས་པ་ སྟེ་བཏགས་དོན་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་  དེ་ རྣམ་པ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་  མེད་དེ་དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་གྱི་བློ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ ཟེར་  ན་ནི།  དེ་ལ་གཞན་གྱིས་དེ་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་སྟོན་པ་

[109A]༄༅། །བཞིན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཡང། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པས་ནི་མིང་དང་རྟོག་པས་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་གཟུགས་སོགས་དེ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་མི་འདོད་ཅིང་བདེན་པར་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ཡང་རང་རྒྱུད་པས་  ཀུན་བཏགས་པ་ སྟེ་བཏགས་དོན་གཟུགས་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་  མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་པ་འདྲ་བས་བློ་གྲོས་འཁྲུལ་པས་ཀུན་བཏགས་པའི་ དགག་བྱའི་  དོན་མེད་
ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སྦྲུལ་འཁྱིལ་བ་ལ་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན།  པ་དེ་བཞིན་དུ་བཏགས་དོན་དངོས་པོ་བདེན་པར་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་མ་ཡིན་  པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ལུང་དོན་བཤད་པ་
ལའང་གཉིས་ལས། དང་པོ་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ལན་ནི་ ། །ཞེས་ཀུན་བཏགས་དེ་འདོགས་བྱེད་མིན་གྱི་བྱིས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་མིང་དང་རྟོག་པས་བཏགས་དོན་ཡིན་ལ་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་དེ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཏགས་པ་བཞིན་ཞེས་ཟེར་ན་ དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་པས་  དཔེར་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་སྟོན་ནོ། །དེའི་དོན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་ངོ་བོ་
དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་དོན་ ཏེ་བཏགས་པའི་ཡུལ་དངོས་པོ་  དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ མཐུན་  དཔེར་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་ལོ་སྙམ་དུ་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་མེད་པ་

[109B] དེ་ལ་ཕ་རོལ་པོས་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་ལོ་སྙམ་དུ་བཟུང་བ་དེའི་དོན་ སྦྲུལ་མཚན་ཉིད་པ་  མེད་ཀྱང་སྦྲུལ་འཁྱིལ་བ་ལ་སྦྲུལ་ལོ་སྙམ་དུ་བཟུང་བའི་དོན་ སྤྲུལ་མཚན་ཉིད་པ་  ཐ་
སྙད་དུ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ ཕུང་  ལ་ཚོར་བའོ་སྙམ་དུ་ བཏགས་པའམ་  བཟུང་བའི་ཡུལ་ གཟུགས་ཕུང་ཚོར་བ་ཡིན་པ་  མེད་ཀྱང་གཟུགས་ལ་གཟུགས་སོ་སྙམ་དུ་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཐ་
སྙད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡོད་མེད་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མེད་ཡིན་པས་གཟུགས་སོགས་ལ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་ཡུལ་ཐ་སྙད་དུ་མཚན་
ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མིན་ཞེས་པའོ། ། གཉིས་པ། དཔེ་དོན་གཉིས་ཡོད་མཚུངས་སུ་བསྟན་པ་ལའང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། །དཔེ་དོན་གཉིས་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ན་གྲགས་པས་གནོད་ཚུལ་ནི།  ཅི་སྟི་ཐ་སྙད་དུ་
སྦྲུལ་འཁྱིལ་བ་ལ་སྦྲུལ་མེད་ པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་གཟུགས་ལ་གཟུགས་སུ་འཛིན་པའི་ཞེན་དོན་མེད་  ན་ནི་ འཇིག་རྟེན་གྱི་  གྲགས་པས་གནོད་པར་གསུངས་ཏེ་ཐ་སྙད་དུ་སྦྲུལ་འཁྱིལ་བ་ལ་འདི་སྤྲུལ་ལོ་
སྙམ་དུ་བཟུང་བའི་ཡུལ་དེ་མེད་ན་ འཇིག་རྟེན་གྲགས་པས་གནོད་དེ་དེ་གཉིས་ཡོད་པར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ ། ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ། དཔེ་དོན་གཉིས་དོན་དམ་དུ་མེད་པ་ལ་སྦྱར་ན་དབུ་མ་པའི་རྗེས་སུ་

[110A]༄༅། །འབྲང་དགོས་ཚུལ་ནི་ ། དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་སེལ་ན་དབུ་མ་པའི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྤྲུལ་འཁྱིལ་བ་ལ་སྦྲུལ་ལོ་སྙམ་དུ་བཟུང་བའི་ཡུལ་དེ་དོན་དམ་
པར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྒྲུབ་ན་དབུ་མ་པའི་ལུགས་སུ་འགྱུར་ ལ་དེར་འདོད་ན་ཕྱི་དོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་མེད་པས་རྣམ་རིག་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ལོ།  ཞེས་པའོ། །
 གཉིས་པ་དབུ་མ་པ་རང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་ལ། མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་དབུ་མ་པ་ལ་བརྟེན་དགོས་ཚུལ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལའང་གཉིས་ལས། དང་
པོ། །མིང་གིས་བརྗོད་པ་ལྟར་མེད་ཚུལ་དབུ་མ་པ་ལ་བརྟེན་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི།། དེས་ན་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ བསྟན་པའི་དགོངས་
འགྲེལ་གྱི་མདོ་དོན་  སྟོན་འདོད་པས་ གང་ཟག་གིས་  ནི་དབུ་མའི་རིགས་པ་འདོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས་གྶུགྣྶ་ཏེ། རིགས་པ་ནི་རྩ་ཤེ་ལས། བརྗོད་པར་བྱ་བ་
 སྟེ་གདགས་གཞི་གཟུགས་སོགས་དང།། ལྡོག་པ་སྟེ།  བདག་གཉིས་དང། བདག་གཉིས་ལྡོག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ ཏེ་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་  ལྡོག་པས་

[110B] ། དེ་འདྲའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་  །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ། །ཆོས་ཉིད་ དང་རང་བཞིན་གྱིས་  མྱ་ངན་འདས་ པ་  དང་མཚུངས། །ཞེས་པའོ། ། གཉིས་པ། དེ་ལ་དྭོགས་གཅོད་ནི་ །
དེ་ཡང་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བཏགས་པའི་བརྡས་ དངོས་ཡུལ་ལམ་མིང་བརྡས་  བཞག་པའི་ཡུལ་ དེ་བུམ་པར་  དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ལ་ རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པའི་ལུགས་ལ་གནས་
ལུགས་དཔྱོད་པའི་  དབུ་མའི་རིགས་པ་དགོས་ པར་འདོད་ཀྱང་ལེགས་ལྡན་ལུགས་ལ་དེ་འགོག་པ་ལ་དབུ་མའི་རིགས་པ་དགོས་  ཞེས་སྨྲ་བ་མིན་ཏེ། རྟོག་གི་འབར་བ་ལས། ལྐུགས་པ་དང་འོན་པ་
ལ་སོགས་པ་བརྡ་མི་ཤེས་པས་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཤེས་ཤིང། བ་ལང་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དྲི་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ འདི་རང་གི་བུ་ཡིན། འདི་གཞན་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་  རང་གཞན་གྱི་བུ་ཤེས་ནུས་
པས་མིང་གི་བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་གྱི་ཆར་གྱུར་པའི་ལྟོ་ལྡིར་བ་དེ་ནི་ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་སྣང་ངོ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་གྱི་ལྟོ་ལྡིར་བ་དེ་མིན་པའམ་  དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་གནས་པ་ ཡིན་ཏེ་
དེ་གནས་ན་བརྡ་མ་སྦྱར་བའང་བུམ་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་  རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དང་དབུ་མ་པ་གཉིས་ཀ་ལ་འདྲ་བར་བཤད་པས་སོ། ། གཉིས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་ལ་གསུམ། མཚན་ཉིད་ངོ་

[111A]༄༅། །བོ་ཉིད་མེད་པའི་མདོ་དོན་བཤད། དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མདོ་དོན་བཤད། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མདོ་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ། ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
པའི་མདོ་དོན་བཤད་པ་ནི་ ། །དེས་ན་འདི་གཟུགས་སོ་འདི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་སོགས་སུ་འདོགས་པའི་ཞེན་ཡུལ་ གཟུགས་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་སོགས་  ནི་དེས་བཏགས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་
ཡང་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པས་ ན་དེ་དག་  མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་འགོག་པས་དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་པ་ མདོའི་དོན་
ཡང་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་  མདོའི་དོན་དུ་འཆད་པའོ། ། གཉིས་པ། དེ་མིང་དང་བརྡས་བཞག་པའི་མདོ་དོན་བཤད་པ་ནི་ ། །དེའི་ཚེ་ སྟེ་དེས་ན་སྐབས་འདིར་  ཀུན་བཏགས་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཀུན་བཏགས་ནི་ཞེན་ཡུལ་དེ་ ཉིད་  དོན་དམ་པར་ཀུན་བཏགས་པ་དེ་ཡིན་ལ།  དེ་ཡང་དགག་བྱ་ཆོས་བདག་ལ་འཇོག་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་ཅིང། །དེ་ཉིད་མིང་དང་བརྡས་བཞག་
པར་གསུངས་པ་ནི་སྒྲ་རྟོག་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ པ་སྟེ་བཏགས་པ་ལྟར་གྱི་དོན་མེད་  པའི་དོན་ནོ། ། གསུམ་པ། དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལ་གཞན་དབང་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མི་འགྱུར་པའི་

[111B] དགག་བྱ་བདེན་པར་བཀག་བའི་རྒྱུ་མཚན་  དེ་ལྟར་ན་ གཟུགས་གཟུགས་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་ཞེན་ཡུལ་ཡིན་པ་དོན་དམ་པར་རང་གིས་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་དེ་  གཞན་དབང་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་
གསུངས་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་ མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་  མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་མི་གཟུང་སྟེ། གཞན་དུན་ སྟེ་དེ་ལྟར་གཟུང་ན་  རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་ལ་ཡང་གཞན་དབང་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་
པའི་ངོ་བོར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ དེ་ཉིད་  ལ་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་དུ་མི་རུང་བའི་ སྐྱོན་དུ་འགྱུར་པའི་  ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མདོ་
དོན་བཤད་པ་ནི་ ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང།  དོན་དམ་པར་གཟུགས་  དེའི་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་བ་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པ་ དགོངས་འགྲེལ་གྱི་  མདོའི་དོན་ཡིན་གྱི། རྣལ་འབྱོར་སྤྱད་
པ་པས་བཤད་པ་ལྟར་ དགོངས་འགྲེལ་ལས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་བསྟན་པའི་  མདོའི་དོན་མིན་པ་སྨྲ་བའོ། ། གསུམ་པ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མདོ་དོན་བཤད་པ་ལ་བཞི་ལས། །དང་པོ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་
པ་མདོ་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི་ ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དབང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་མདོ་གཞན་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་དང་རང་

[112A]༄༅། །བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་པ་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་སློབ་དཔོན་འདི་བཞེད་ ཀྱང་མདོ་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་སེམས་ཙམ་ལུགས་དང་མི་འདྲ་  ལ་དེ་ཉིད་ གཞན་དབང་  དོན་དམ་པར་
སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་བཞེད་དོ། ། གཉིས་པ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཐ་སྙད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་བཞེད་པ་བསྟན་པ་ནི་ ། དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་
ཡིན་ལ་དེ་དངོས་པོ་ལ་འགོག་པ་ན་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་སྤྱོར་བས་ ན་སློབ་དཔན་འདིས་  རང་གིས་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་ཐ་སྙད་དུ་བཞེད་དོ། ། གསུམ་པ། སྐྱེ་
བ་མེད་པའི་མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་རྣམ་རིག་པ་དང། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་གཉིས་མི་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་རྣམས་ཀྱང་དགོངས་འགྲེལ་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང།  མདོ་
གཞན་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ མེད་པར་  གསུངས་པ་རྣམས་དོན་མཐུན་པར་བཞེད་ཅིང། དེའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ གཞན་དབང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་  རང་དབང་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ འམ་
བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་  ལ་འདོད་པས་དེ་མེད་པས་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་མི་དགོས་པར་བཞེད་དོ། ། བཞི་པ། སྒྱུ་མ་དཔེར་བྱེད་ཚུལ་རྣམ་རིག་པ་དང་མི་མཐུན་པས་དངོས་པོ་བདེན་སྟོང་དགོངས་

[112B] ། གཞན་དབང་ བདེན་པར་མེད་དེ་  བདེན་པར་གྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་དགོས་པས་ དེ་ལྟར་ན་གཞན་དབང་  སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་མདོ་ སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་  ལས་
གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་བཞེད་པས་ ན་གཞན་དབང་  དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ སམ་བདེན་པས་  སྟོང་པ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་དུ་ ལེགས་ལྡན་གྱིས་  འཆད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི།  ཐ་སྙད་དུ་
ཕྱི་དོན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་ཡིན་བཤད་པ་ལ། །གཉིས་ལས། ལེགས་ལྡན་གྱི་བཞེད་པ་གསལ་བར་བསྟན་པ་དང། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའོ། དང་པོ་ལ། དངོས་དོན་ཕྱི་རོལ་ཡོད་པར་བཞེད་པ་
དང། ཞར་བྱུང་ཀུན་གཞི་སོགས་མི་བཞེད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི།  ད་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་དངོས་པོ་དོན་དང་ཤེས་པ་གང་དུ་འདོད་
བཤད་པར་བྱ་སྟེ།  ཕྱི་དོན་འཇོག་ལུགས་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གཉིས་ཆེས་མི་འདྲ་བས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་འོག་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་འདིར་ལེགས་ལྡན་གྱིས་བཞེད་
ཚུལ་བཞད་པར་བྱ་སྟེ།  །འདི་ལ་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ གཉིས་  ཀྱིས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་ཡོད་མེད་ཕྱེ་ནས་གསལ་པོར་བཤད་པ་མེད་ལ་སློབ་དཔོན་ ལིགས་ལྡན་  འདིས་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་

[113A]༄༅། །ཡོད་པ་དང།  དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་གཟུགས་སྣང་བའི་ཚེ་དེ་དང་ཚོགས་པ་གཅིག་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་དབང་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་བྱེད་པས་དེ་ལ་སྣང་ཞིང་  དབང་པོའི་ཤེས་
པས་ གཟུགས་འཛིན་པ་ན་  དོན་རྣམ་མེད་དུ་མི་འཛིན་གྱི་རྣམ་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་པ་དང་ དེ་ཡང་གཟུགས་ནི་རྒྱུ་དང་དེ་འཛིན་པའི་དབང་ཤེས་ནི་དེའི་འབྲས་བུར་འབྱུང་བས་  དེ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་སྔ་ཕྱི་
བར་བཞེད་དོ། ། གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་ལ་ལུང་གི་གནོད་བྱེད་མེད་པར་བསྟན། རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པར་བསྟན། ཕྱི་དོན་མེད་པ་ལ་རིགས་པས་གནོད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་
ལའང་གཉིས་ལས། །དང་པོ། །ས་བཅུ་པའི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ཚུལ་ནི་ ། ས་བཅུ་པ་ལས། ཁམས་གསུམ་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ནི་གཞན་སྡེ་འདོད་པ་ལྟར་སེམས་ལས་གཞན་པའི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་འགོག་པ་མདོའི་དོན་ཡིན་པས་ སེམས་ཙམ་ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲས་ཕྱི་  དོན་འགོག་པ་མིན་ནོ་ ཞེས་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཟེར་རོ། གཉིས་པ། ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་གིས་
མི་གནོད་ཚུལ་ནི་ ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། ཞེས་བྱི་ཕྱི་རོལ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མིན་པ་དང། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་ ཀྱི་དོན་དང་  འདྲ་བར་

[113B] སྟེ་སེམས་ཀྱང་  སྣ་ཚོགས་ སུ་  སྣང་བས་ན་ ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་ལ་འདྲ་བའི་དོན་དང་ ། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ད་སྨྲའོ། ། ཞེས་པའི་དོན་ས་བཅུ་པའི་མདོའི་དོན་དང་འདྲ་བར་བཤད་དོ་ ། །ཞེས་གསུངས་
པས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་བཀག་པ་མིན་པར་བཞེད་པས་ ཕྱིར་ན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་  ཕྱི་རོལ་བཀག་པ་དེ་མདོ་གང་གི་ཡང་དོན་མིན་པར་བཞེད་དམ་ མི་བཞེད་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་  དཔྱད་
པར་བྱའོ། །ལུང་དེའི་རྐང་པ་དང་པོའི་དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་ བདེན་པར་རམ་  ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་མིན་པའོ། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་ཀྱི་དོན་དང་འདྲ་བར་སེམས་ ཀྱང་  སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་
 སྐྱེས་ལ་འདྲ་བའི་  དོན་དེ་དག་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས་བཤད་དོ། །སེམས་ཙམ་གྱི་དོན་ནི་སྔར་ལྟར་རོ། ། གཉིས་པ། རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ནི་
གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་  གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བསགས་པའི་སྐབས་སུ་ནི་ ཚོགས་པ་གཅིག་པའི་  རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེས་ཀྱང་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་དམིགས་རྐྱེན་བྱེད་པས་ རྡུལ་ཕྲ་རབ་  དེ་དག་
 དབང་ཤེས་  དེ་ལ་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་རྐྱིན་གཟུགས་དེ་ཡང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་  དམག་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་རིགས་ཐ་དད་ལ་བརྟེན་པ་ནི་འདུས་པ་ དང་རགས་པ་  ཡིན་ལ། དེ། །རྣམས་

[114A]༄༅། །འདུས་པ་ཙམ་མམ་འདུས་པའི་ཆ་དང་རགས་པ་ཡིན་པའི་རང་ལྡོག་དངོས་པོ་ཡང་མིན་ཞིང་  རྫས་སུ་མེད་ཀྱང་ གཞི་ལྡོག་དམག་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ཀུན་ལ་འདྲ་ཞིང་  རྟེན་
གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་རིགས་མཐུན་པའི་ རྡུལ་  ཕྲ་རབ་རྣམས་ནི་བསགས་པ་ཡིན་ཞིང།  རྫས་སུའང་ཡོད་ལ་  དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ རྫས་སུ་གྲུབ་པ་  ཡིན་པས་དེ་ནི་རྫས་སུ་
ཡོད་དོ། ། གསུམ་པ་ཕྱི་དོན་མེད་པ་ལ་རིགས་པས་གནོད་ཚུལ་ནི་  ། ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཟླ་གཅིག་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་དགོས་པས་ཕྱི་རོལ་ དོན་  གྱི་དམིགས་
པ་མེད་པར་ ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་གི་དབང་ཤེས་སོགས་  མི་སྐྱེའོ། །ཕྱི་རོལ་མེད་ན་མདོ་སྡེ་ལས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམས་དམིགས་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བར་གསུངས་པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་ཡང་འགྱུར་
ཏེ༑  དེ་མེད་ན་  དོན་དམ་དང་ཐ་སྙད་གང་དུ་ཡང། དམིགས་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ། ཞར་བྱུང་ཀུན་གཞི་སོགས་མི་བཞེད་པ་ལའང་གསུམ་ལས། །དང་པོ་ཀུན་གཞི་
མི་བཞེད་པ་ནི། སྐབས་འདིར་ཕྱི་དོན་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་  དེའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་བཞེད་དེ། དེ་འདོད་ན་ཕྱི་རོལ་མེད་ཀྱང་ ཀུན་གཞི་  དེའི་བག་ཆགས་སྨིན་པ་

[114B] དེའི་ཕྱིར་ན་  ཕྱི་རོལ་ཁས་ལེན་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ཉོན་ཡིད་ཀྱང་མི་བཞེད་པ་ནི་ ། །དེས་ན་དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། །རྣམ་ཤེས་ཞེས་
བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས། ། རྣམ་ཤེས་འདོད་ཚུལ་ལ་ཀུན་གཞི་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གང་ཟག་གི་མཚེན་གཞིར་བདོད་ཚུལ་གཉིས་ལས་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་འདེས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་བདག་ཏུ་བཞེད་དེ། དེ་ལྟར་དུ་
རྟོག་གེ་འབར་བར་བཤད་དོ་  ། བདག་ནི་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་ཏེ།  ཀུན་གཞི་  དེ་མི་འདོད་ པས་  ན་ཉོན་ཡིད་ཀྱང་མི་འཇོག་གོ་  གསུམ་པ་རང་རིག་མི་བཞེད་པ་ནི་ ། ཡང་
དེ་ཉིད་ལས།  ཕྱི་རོལ་གྱི་  ཡུལ་དུ་སྣང་ བ་  ལས་གཞན་གྱུར་པའི། །སེམས་ཉིད་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་སྣང་ བའི་རང་རིག་མི་བཞེད་དོ་ ། །ཞེས་ སྡེ་འཛིན་མངོན་སུམ་ལྟ་བུའི་  རྣམ་ཤེས་ གཅིག་གི་སྟེང་
དུ་ཡང། ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ གཅིག་  དང།  ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་  རྣམ་པ་དེར་མི་སྣང་བར་འཛིན་རྣམ་ མམ་ནང་ཤེས་པ་ཁོ་ནར་  མྱོང་བའི་ངོ་བོར་སྣང་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ གཅིག་
སྟེ་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རྫས་  ཉིད་རང་སྣང་བ་དང་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་འབྱུང་བ་དང་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་སྔ་མས་མྱོང་བའི་རང་རིག་དང་དེ་ འདྲའི་ཤེས་པ་སྔ་ཕྱི་  གཉིས་དམིགས་བྱ་དམིགས་

[115A]༄༅། །བྱེད་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་འཇོག་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ རྟོག་གེ་འབར་བ་སོགས་ལས་  འགོག་པས་རང་རིག་ཀྱང་མི་བཞེད་དེ་རང་རིག་འདོད་པའི་ཚུལ་ནི་ རྟོག་གེ་འབར་བའི་
སྐབས་  འདི་ཉིད་གསལ་ལོ། ། གཉིས་པ། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། །སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས་དབུ་མའི་ཚུལ་བཀྲལ་པ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
གྲུབ་པ་མི་འགོག་པ་དང་ཕྱི་རོལ་ཡོད་པའི་ཚུལ་ ལེགས་ལྡན་གྱི་  ལུགས་འདི་དང་མཐུན་པར་སྣང་ངོ། །གསུམ་པ་ནི་   དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་བསྟན་པ་ལ་
གཉིས་ལས། དང་པོ། བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རྟགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ་  སློབ་དཔོན་འདིས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་འགོག་པའི་རིགས་པ་གཙོ་བོར་གང་ལ་བྱེད་ཅེ་ན། དགག་པའི་རྟགས་
ཀྱིས་འགོག་པ་ལ་ འབྲེལ་ཟླ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་  འགའ་ཟུང་ཙམ་མ་གཏོགས་པ་འགལ་ཟླ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགོག་ཅིང། ། གཉིས་པ། རྟགས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་གྲུབ་འགོག་ཚུལ་
ལ་དྲུག་ལས། །དང་པོ། རྟགས་འགོད་པ་ནི་  །དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དཔེ་ རྙེད་  སླ་བ་ལ་བསམས་ནས།  སྦྱོར་ངག་ཇི་ལྟ་བུས་འགོག་སྙམ་ན་  མིག་

[115B] ཆོས་ཅན་  དོན་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་མི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།  དཔེར་ན་  རྣ་བའི་དབང་པོ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་དང།  འདི་ཐལ་དག་བྱས་ན་སྒྲ་འཛིན་ཉན་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་བར་
ཐལ། གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་མགོ་སྙོམས་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་རོ། མགོ་སྙོམས་ཚུལ་ནི་ཚིག་གིས་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་ལྟ་ན་གང་དུ་ཡང་མ་
བལྟོས་པར་བལྟ་དགོས་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལྟར་ལྟ་ན་རྣ་བས་ཀྱང་གཟུགས་ལ་ལྟ་ཆོག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། དེ་བཞིན་དུ་  སའི་ཁམས་ནི་ ཆོས་ཅན་  དོན་དམ་པར་སྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་
འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།  དཔེར་ན་  ཆུ་བཞིན་ནོ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་འདྲ་བའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་བོ། ། གཉིས་པ་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ ། །འདི་ནི་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་
ལས་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་མགོ་སྙོམས་མང་དུ་མཛད་པའི་རིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་གཙོ་བོར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ།  ས་དེ་  དོན་དམ་པར་སྲ་བ་དར་ མིག་གིས་དོན་དམ་པར་  གཟུགས་ལ་ལྟ་
བའི་ངོ་བོར་གྲུབ་ན་འབྱུང་བར་མཚུངས་པ་ལ་སྲ་མི་སྲའི་ཁྱད་པར་དང་ དེ་བཞིན་དུ་  དབང་པོར་མཚུངས་པ་ལ་གཟུགས་ལ་ལྟའི་ཁྱད་པར་མི་རུང་སྟེ། ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་འབྱེད་པའི་

[116A]༄༅། །གཏན་ཚིགས་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། ། གསུམ་པ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་ ། འདི་ལྟར་ ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ལ་གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་  དོན་དམ་པར་
ཡོད་ན་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་གྱི་བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པར་དོན་རང་ཉིད་ཀྱི་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་སམ་  གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ འཇོག་དགོས་པ་  ཡིན་
ལ། དེ་ལྟ་ན་རང་དབང་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས།  འདུས་བྱས་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་སོགས་  གཞན་སུ་ལ་ཡང་མི་ལྟོས་ དགོས་  སོ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དེ་དག་དབྱེ་བར་ནུས་པའི་ཚད་མ་
མེད་དེ། ། བཞི་པ་དཔེ་བཤད་པ་ནི་ ། དཔེར་ན་དུ་བ་ ལྟ་བུ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་ན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་  རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འབྱུང་ དགོས་དེ་ལྟར་འབྱུང་  ན་ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་པ་དང་ཡང་
མེད་ལ་ཡང་མི་ལྟོས་པར་ཐལ་བ་འཕེན་པ་ལྟ་བུའོ། ། ལྔ་པ་དེས་གྲུབ་པའི་དོན་ནི་ ། དེས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་དོན་དམ་དུ་ཡིན་ན་ འདུས་པའི་ངོ་བོ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ ། རྒྱུ་
རྐྱེན་དང་ རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྫས་བརྒྱད་སོགས་  འདུས་པའི་ངོ་བོ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡན་གར་བར་འབའ་ཞིག་པ་གནས་དགོས་ན་ དེ་མི་འཐད་དེ་  འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་

[116B] དེ་བཞིན་དུ་  སེམས་སེམས་བྱུང་ནི་ཕན་ཚུན་ བལྟོས་པ་  མེད་པར་ གྲུབ་པ་  མེད་ལ་ དོན་དམ་པར་གྲུབ་ན་དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་བལྟོས་པ་མེད་པར་གྲུབ་
དགོས་པ་སོགས་མགོ་སྙོམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཙོ་བོར་གནོད་བྱེད་སྟོན་པ་དང་ ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང་དེ་དང་བྲལ་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ འབྱུང་བར་  མེད་པས་
དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་རྫས་སུ་མེད་པར་འཆད་དོ། ། དྲུག་པ། གཅིག་དུ་བྲལ་གཙོ་བོར་མི་སྟོན་ཞིང་མགོ་སྙོམས་ཀྱི་རིགས་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པས་དེ་ཉིད་སློབ་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་
ལེགས་ལྡན་གྱིས་  འདུས་བ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ངོ་བོ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་ན་ གང་ལ་ཡང་མ་བལྟོས་པར་  འབའ་ཞིག་པར་ཡོད་དགོས་པར་བསྟན་ནས་དེ་ལ་གནོད་པ་
སྟོན་པ་ རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་མགོ་སྙོམས་ཀྱི་རིགས་པ། ཤས་ཆེ་པར་བསྟན་གྱི། སློབ་དཔོན་གཞན་བཞེད་པར་ལྟར་ཆ་དང་ཆ་ཅན་ལ་གཅིག་དང་དུ་མའི་བརྟག་པ་བྱས་ནས་འགོག་པ་ཤས་མི་
ཆེའོ། ། དེ་ལྟར་  འཕགས་པའི་རྗེས་འབྲང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པའི་གནད་གང་གཙོ་བོར་བཏོན་པ་རྣམས་ལེགས་པར་གོ་ན་རིགས་པ་ལ་བློ་རྒྱས་པའི་ཕུལ་ཆེར་ཏེ་རིགས་པའི་གནད་

[117A]༄༅། །རྣམས་ལ་བློ་གྲོས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་  འགྲོ་བས་ལུགས་འདིའི་དོན་དམ་པར་ཡོད་ན་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་མགོ་སྙོམས་བྱེད་ལུགས་ཀྱི་རིགས་པ་ཡང་ལེགས་པོར་བསླབ་པར་
བྱའོ། ། ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ་ །    ༈    །གཉིས་པ་ ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་  ལ་བཞི། དོན་དམ་པར་གང་ཟག་དང་ཆོས་
ལ་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང། ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང། དོན་
དམ་པར་ཡོད་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་བསྟན་པའོ། ། དང་པོ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས་ ། །དང་པོ་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་པོ་འཆེད་ཚུལ་ལེགས་ལྡན་བཞིན་བཞེད་པས་རང་མཚན་
གྱིས་གྲུབ་པར་བཞེད་པར་བསྟན་པ་  ནི། མདོ་ སྡེ་  དགོངས་འགྲེལ་ལས། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་དོན་ ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་
ཚུལ་སོགས་  ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མཛད་པ་  བཞིན་དུ་དབུ་མ་སྣང་བར་བཀྲལ་བ་ཞི་བ་འཚོའི་ཡང་བཞེད་པ་ཡིན་པས་ ཞི་འཚོས་ཀྱང་  ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་

[117B] ། གཉིས་པ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་སྡེ་བདུན་དང་མཐུན་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཞེད་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། ཚད་མ་སྡེ་བདུན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ ཀྱི་  རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ ཚུལ་དང་
རིགས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་སྒྲུབ་ལུགས་ལེགས་ལྡན་དང་མཐུན་པ་  ཐུན་མོང་པར་བཞེད་པས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་ ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། དངོས་དོན་ཕྱི་དོན་མི་བཞེད་
བར་བསྟན་པ་དང། ཞར་བྱུང་རང་རིག་བཞེད་ཅིང་ཀུན་གཞི་སོགས་མི་བཞེད་པའོ། །དང་པོ་ལ། སློབ་དཔོན་འདིའི་སྔོན་དུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པའི་ལུགས་བྱུང་ཚུལ་དང། སློབ་དཔོན་འདིས་དེའི་སྲོལ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ཚུལ་
ལོ༑ །དང་པོ་ལ། ཕྱི་དོན་དང་ཤེས་པར་དེན་མེད་གཉིས་སྟོན་པའི་རིམ་པ་འགོག་ཚུལ་དང། བདེན་མེད་གཉིས་བསྒོམ་པའི་བིམ་པ་འགོག་ཚུལ་དང། དེས་གྲུབ་པའི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་བཤད་བྱའི་
ལུང་དགོད་པ་  ནི། ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། འདི་ལ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས། དང་པོ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ སྟེ་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་བཞིན་དུ་ཁས་  བླངས་ནས་ རྣམ་ཤེས་
བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་ནས་ཕྱི་དོན་བཀག་པ་དང།། ཕྱིས་དེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ ནས་ཕྱི་དོན་དང་ཤེས་པ་བདེན་མེད་དུ་བཞེད་པའི་སུལ་ལུགས་བཟུང་  བར་འདོད་ན་ཡང་འདམ་རྫབ་ཀྱིས་སྦགས་ནས་འཁྲུ་བ་ སྟེ་

[118A]༄༅། །དང་པོ་འདམ་རྫབ་ཀྱིས་སྦགས་ནས་ཕྱིས་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བས་དེ་  ལས་དང་པོ་ནས་མ་རེག་པར་ཐག་སྲིང་བ་བཟང་སྟེ།  དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་ནས་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་མི་བཟུང་བར་དབུ་མའི་ལུགས་
འདི་ཉིད་བཟུང་ནས་  ཕྱི་རོལ་ཕྱི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་བདག་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱར་རུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ། གཉིས་པ་ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་
ལ་གཉིས་ལས། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ལུགས་དང། རང་ལུགས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་ ། འགྲེལ་བཤད་ལས།  ཕྱི་དོན་སྔོན་དུ་འགོག་ནས་ཕྱིས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཆོས་བདག་བཀག་པ་འདོད་པ་དང་དེ་གཉིས་
གཅིག་ཅར་དུ་འགོག་པའི་ལུགས་དང་གཉིས་ཡོད་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་དོན་དམིགས་ཕུག་སྟེ་བཤད་ན་དེ་ཡང་  རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་འགའ་ཞིག་གིས་ ནི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་འཇུག་བའི་སྐབས་སུ་  དང་པོར་
ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་ པར་བཤད་ཅིང་དེར་འཇུག་  པའི་སྐབས་སུ་ཕྱི་རོལ་དགག་ཅིང་ དའི་ཚུལ་ཡང་གཞན་དབང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་རྟོག་གི་རྙོག་པས་སྒྲིད་ཚུལ་ལ་
བསམས་ཏེ་ཐོག་མར་ཕྱི་དོན་འགོག་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ནམ་ཁེགས་པ་ན་ཁམས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ནང་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་མཐོང་ལ་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་རྣམ་ཤེས་དེ་ཡང་རང་མཚན་བརྗོད་མེད་ཀྱི་དོན་དུ་མཐོང་ནས་དེ་འདྲ་

[118B]  རྣམ་ཤེས་ བདེན་གྲུབ་  ཙམ་དུ་ཁས་བླང་ ནས་རེ་ཞིག་སེམས་གསལ་རིག་ཙམ་དེ་  ལ།  སེམས་བཟུང་སྟེ་གནས་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་  ཕྱིས་དོན་དམ་བདེན་པ་རྟོགས་པར་ ཏེ་དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་
འཇུག་པར་  བྱ་བའི་དུས་སུ་ རྣམ་ཤེས་བདེན་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ཏེ་རྣམ་ཤེས་བདེན་མེད་མངོན་སུམ་དུ་ངེས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་གཟིགས་ངོར་  རྣམ་ཤེས་ཙམ་ཡང་སྤོང་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་པའི་ལུགས་ཡིན་
པར་འཆད་དོ།    ༈    གཉིས་པ་རང་ལུགས་ཀྱི་ལུང་དོན་བཤད་ཚུལ་ནི་  དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་གདུལ་བྱ་ལ་དང་པོ་ཕྱི་དོན་མེད་ཅིང་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་བསྟན་ནས་ཕྱིས་ཤེས་པ་བདེན་མེད་དུ་ངེས་པར་བསྟན་དགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེན་
དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རང་གི་གདུལ་བྱ་དབང་རྣོན་  དེ་ ལ་  ནི་དང་པོར་རྣམ་ཤེས་བདེན་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ནས་ཕྱིས་དེ་བདེན་པ་ལ་འགོག་པ་ལས་དང་པོ་ནས་བདེན་མེད་དུ་སྟོན་པ་ལེགས་ཏེ་
 དབུ་མ་པའི་གདུལ་བྱ་དབང་རྣོན་དེ་ལ་ཕྱི་  དོན་བདེན་པར་མེད་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་བདེན་པར་མེད་བ་རྟོགས་པར་བྱར་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པར་སྣང་བས།  འདི་ནི་  དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་
གདུལ་བྱ་ལ་རིམ་པ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་སྟོན་དགོས་ཞེས་འདོད་པ་འགོག་པར་མངོན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་བཤད་ཀྱིས་འཆད་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་བདེན་གཉིས་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་འགོག་ཚུལ་

[119A]༄༅། །ནི་ ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་ ཏེ་ཕྱི་རོལ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་པོ་བདེན་མེད་དུ་  དུས་གཅིག་ཏུ་མི་སྒོམ་པར་རིམ་ཅན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་ཡང་ འདམ་རྫབ་ཀྱིས་སྦགས་པའི་
སྐྱོན་ཡོད་ཚུལ་སྔར་དང་འདྲ་ཞིང་  སྔ་ནས་ཅིག་ཅར་དུ་སྒོམ་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་དེ་ཉིད་ དེ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་  ལས་གསུངས་པ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་ཁ་ཅིག་ གིས་  འདོད་པར་
འགྲེལ་བཤད་ལས་བཤད་མོད་ཀྱང་ རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པས་ཕྱི་དོན་བདེན་མེད་དང་ཤེས་པ་བདེན་མེད་རིམ་ཅན་དུ་བསྒོམ་པར་མི་བཞེད་པས་རང་ལུགས་ནི་  སྔ་མ་ སྟེ་དབུས་པ་ཁ་ཅིག་གི་འདོད་པ་འགོག་ཚུལ་ལ་སྦྱར་བ་
དང་འདྲ་བར་སེམས་སོ། ། གསུམ་པ་ལ་དེ་དག་གི་གྲུབ་དོན་ནི། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེད་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བར་བཞག་ནས་དེའི་ལུགས་བཀག་པར་
མཛད་པ་  །དེས་ན་   འདིར་འདྲ་བའི་ རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པའི་  ལུགས་ཀྱང་རེ་རེ་ཙམ་བྱུང་མོད་ཀྱང།  གཉིས་པ་སློབ་དཔོན་འདིས་སྲོལ་དེ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ཚུལ་ལ། མདོ་གང་ལ་
བརྟེན་ནས་འཆད་ཚུལ་དང། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཆད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། ཕྱི་དོན་མེད་པ་མདོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཆད་ཚུལ་དང། ཚུལ་གཉིས་མདོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཆད་ཚུལ་ལོ།།

[119B] །དང་པོ་ཕྱི་དོན་མེད་པ་འཆད་ཚུལ་ནི་ ། གཞུང་ དངོས་གཞིའི་འཆད་ཚུལ་  རྒྱས་པར་བརྩམས་ནས་ བཤད་པ་ནི་  ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱི་དབུ་མའི་གྲུ་པ་མཐའ་ གསལ་
བར་མཛད་ཚུལ་  ནི་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོས་སྲོལ་ཕྱེ་བར་སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྡེ་བཞེད་པ་ལྟར་ལེགས་སོ། དེ་ཡང་དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་རང་འགྲེལ་ལས་ དབུ་མ་པ་  གང་དག་གིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་
 རྣམ་བཞག་ཚུལ་བཞིན་དུ་དམ་བཅས་པ་དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་  དངོས་པོ་དམ་བཅས་པས་རྒོལ་བ་ངན་པ་ སྟེ་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པའི་རྒོལ་བ་ལྟར་སྣང་  ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལན་བཏབ་པར་འདོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་
དངོས་པོ་ འམ་ཕྱི་  དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་དཔྱད་པར་བྱའོ།  ཞེས་པ་སྟེ་བརྟག་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ ། ཅི་ ཆོས་རྣམས་  སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའམ་ཅི་ཕྱིའི་བདག་
ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པ་  ཁ་ཅིག་ནི་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ལ་བརྟེན་ཏེ།  མདོ་དང་  བསྟན་བཅོས་ རྣམས་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་  སེམས་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པ་ ལ་དགོངས་གཞི་བླངས་
ཏེ་བདག་རྟག་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི། བྱེད་པོ་ དང། རྒྱུ་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་སུ་གྲུབ་པའི་  ཟ་པོ་དགག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ ལེགས་ལྡན་སོགས་ཕྱི་དོན་སྨྲ་བ་བྱེད་པ་  ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་

[120A]༄༅། །དག་ སྟེ་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་  སེམས་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡང། །ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ གི་བྡ་ཉིད་  ཁོ་ན་སྟེ། །རང་གི་ རང་རིག་གིས་  གྲུབ་པ་གང་
ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཤེས་པར་ ལས་མ་འདས་པས་ན་ཤེས་པར་  གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་དབུ་མ་སྙིང་པོའི་ལུང་དྲངས་ནས་ཕྱི་རོལ་བཞེད་པའི་ལུགས་བཞག་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་
དག་ སྟེ་ཞི་མཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་  སེམས་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་བཞེད་པའོ། ། གཉིས་པ། ཕྱི་དོན་མེད་པ་མདོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཆད་ཚུལ་ནི་ ། མདོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་ བཤད་པ་  མཛད་
བ་ཡང་གཞུང་དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ རྒྱན་  སྟུག་པོ་བཀོད་པ་དང་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དང་མཐུན་ པར་མཛད་
པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང། །ཕྱི་རོལ་གཟུགས་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། །རང་གི་སེམས་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང། །ཞེས་ ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ཅིང་སེམས་ཙམ་དུ་གནས་པར་
བསྟན་པ་འདི་ཡང་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། གཉིས་པ། ཚུལ་གཉིས་མདོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཆད་ཚུལ་ལ་ཡང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཚུལ་

[120B] ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་དང་བདག་གི་བ་དང་གཟུང་འཛིན་རྒྱངས་ཆད་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཚོགས་ཆུང་དུས་རྟོགས་
པ༑ བློའི་མཐུ་མི་ཆུང་བ་དང་བརྩོན་པ་ལྷག་པར་ཆེ་བས་སེམས་དེ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རྣག་བཞིན་གྱིས་བརྟགས་པ་ན་དོན་དམ་པར་སྙིང་པོ་མི་མཐོང་བས་དོན་དམ་པར་མཐའ་ཐམས་ཅད་སྤངས་
པ་དབུ་མའི་ཚུལ་རྟོགས་ཏེ། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཕྱི་རོལ་དངོས་མེད་ཤེས་པར་བྱ།  ཞེས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་ཤེས་ཚུལ་དང་ ། །ཚུལ་འདིར་བརྟེན་ནས་དེ་ལ་ཡང། །
ཤིན་ཏུ་བདག་མེད་ཤེས་པར་བྱ།  ཞེས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་རྟོགས་སླ་ཚུལ་  ཞེས་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་ཚུལ་གཉིས་མདོ་གང་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ་ནི་ ། །འདི་ཡང་ལ་དཀར་གཤེགས་པ་
ལས༑  སེམས་ལས་དོན་གཞན་པའི་  རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ གྱི་ངོ་བོ་  ནི་རྣམ་ པར་  ལོག་ པ་  དང། །རྒྱུ་ཡང་ ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་  ངེས་པར་བཀག་པ་དང།  དེ་ལྟར་བཀག་ནས་  །སེམས་ཙམ་རྣམ་
པར་བཞག་པ་ནི། ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་  །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངས་བཤད་དོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་དངོས་མེད། ། ཞེས་པ་སྟེ་ཕྱི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མེད།  ནང་  སེམས་ཀྱང་ དོན་དམ་

[121A]༄༅། །པར་  ཡོངས་སུ་བཟུང་མ་ཡིན། ། རྟག་ཆད་གྱི་  ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་པའི་ཕྱིར། ། དབུ་མའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་བདག་གི་  སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པས་
བསྟན་པར་རྒྱན་དུ་བཤད་ལ། ཚིགས་བཅད་སྔ་མས་རྣམ་པར་རིག་བ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གྱི་སྐྱེ་མེད་དང། གཉིས་པས་དབུ་མ་པའི་ལུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མེད་བསྟན་པར་དེའི་འགྲེལ་བཤད་ལས་གསུངས་
སོ༑ ༑ གསུམ་པ་དེ་རྟོགས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ནི་ ། ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱིས་སྟོང་པས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་དང། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་འདི་
གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་ དེ་དབུ་མ་རྒྱན་  ལས།  རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་དང་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་  ཚུལ་གཉིས་ ཀྱི་  ཤིང་རྟ་ཞོན་ནས་སུ་
 དྲི་མ་མེད་པའི་  རིགས་པའི་སྲབ་སྐྱོགས་འཇུག་བྱེད་པ། །དེ་དག་དེ་ཕྱིར་ཇི་བཞིན་དོན།  ཕྱི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་དང་བདེན་མེད་རྟོགས་ནས་  ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཉིད་འཐོབ། །ཅེས་སོ། ། གཉིས་པ། ཀླུ་
སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཆད་ཚུལ་ལ་ཡང་ལྔ་ལས། །དང་པོ་བཤད་བྱའི་གཞུང་དགོད་པ་ནི་ ། འིན་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་ཚུལ་འདི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་ པ་དང་མཐུན་  པར་འཆད་

[121B] དབུ་མ་རྒྱན་ལས། འདིར་ཡང་གསུངས་པ། འདི་ལ་ སྟེ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་འདི་རྣམས་ལ་བདེན་པའི་  སྐྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད། ། དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པའི་
འགག་པར་འགྱུར་བའང་ཅི་ཡང་མེད། ། ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་འགག་སོགས་གང་ཡོད་པ་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ་  སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དག་ ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནའོ།  ཞེས་དང། །འབྱུང་བ་འབྱུང་འགྱུར་
རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་འདུའོ། །ཞེས་འཆད་པ་ལ་  འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་སུ་ཡང་དག་འདུ།  ཞེས་དང། ཕྱི་རོལ་མེད་པར་ཤེས་པས་དྲི་མ་དང་འབྲལ་རུང་དུ་གྱུར་པ་ནི་  དེ་
ཤེས་པས་ནི་འབྲལ་འགྱུར་ན་ ཞེས་དང། དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པར་ཕྱི་དོན་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ནི་ལོག་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྟེ་ཡིན་པ་བསྟན་པ་ནི། ལོག་པར་རྣམ་བརྟགས་མ་ཡིན་ནམ།  ཞེས་སོ་ །
ཞེས་པ་འདི་དྲངས་ནས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྒྲུབ་སྟེ། ཚིགས་བཅད་ཕྱི་མ་འདི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་གཞུང་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ནི་ ། ཚིགས་བཅད་དང་པོས་ ཆོས་རྣམས་  སེམས་
 ཀྱི་བདག་ཉིད་  ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ལ་ འོ་ན་  འབྱུང་བ་འབྱུང་འགྱུར་ རྣམས་  བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་ཕྱི་མས་དེ་གཉིས་རྣམ་ཤེས་དེ་དག་ཏུ་སྣང་བ་ལ་བཞག་པས་རྣམ་ཤེས་སུ་འདུའོ། ། ཡུལ་ཅན་

[122A]༄༅། །རྣམ་ཤེས་སམ་ ཡུལ་  ཕྱི་དོན་ཡིན་ཡང་རུང་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།  དེ་དག་  ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བས་ དེ་ལྟར་བཟུང་བ་  ལོགས་པར་བརྟགས་པའོ། ། གསུམ་པ་
ཚིགས་བཅད་དང་པོ་མདོ་ཚིག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་ ། །འགྲེལ་བཤད་ལས་ཚིགས་བཅད་དང་པོ་ལད་གཤེགས་ལས་དྲངས་བར་བཤད་དོ། ། བཞི་པ། ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་དུ་འདོད་པ་
དགག་པ་ནི་ ། །ཤཱནྟི་པས་འདི་གཉིག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡིན་པར་བྱས་ནས་འདིས་སེམས་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ལ་དབུ་མ་པ་དང་སེམས་ཙམ་པ་གཉིས་འདྲ་བར་བཞེད་དེ།  སློབ་དཔོན་ཤཱནྟི་པས་དེ་ལྟར་
བཞེད་ཀྱང་ཤོ་ལོ་ཀ་དང་པོ་ལང་གཤེགས་ཀྱི་མདོའི་ལུང་དང་གཉིས་པ་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་ལུང་ཡིན་ནོ་ ། ཞི་བ་འཚོས་རྒྱུན་གཅིག་ཏུ་དྲངས་པ་ལ་བསམ་པར་མངོན་ཡང་ ཞི་བ་འཚོས་དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་
དུ་རྩོམ་པ་པོའམ་  དེར་བྱེད་པ་པོ་སོ་སོས་མཛད་པ་རྒྱུན་གཅིག་ལ་དྲངས་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ། ། ལྔ་པ། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོ་ཡབ་སྲས་རྣམས་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་པ་ལྟར་འདོད་
པའི་དབུ་མ་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། ལུགས་འདིས་ མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བའི་  སྔོ་སེར་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དངོས་པོར་འདོད་དེ།  འདིས་  ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་བཞེད་པ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྲེལ་བས་ཐ་

[122B] ། ཞར་བྱུང་རང་རིག་འདོད་ཅིང་ཀུན་གཞི་སོགས་མི་བཞེད་པར་བསྟན་པ་ནི། །ཡང་ཤིལ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་བ་དེ་རས་སྔོན་པོའི་སྟེང་དུ་བཞག་པའི་ཚེ་ཤེལ་གྱི་སྟེང་ན་སྔོན་
པོས་ཁ་བསྒྱུར་བའི་ཆ་དང་མ་བསྒྱུར་བའི་དྭངས་ཆ་གཉིས་ཡོད་པ་དཔེར་བྱས་ཏེ་ ། རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་ལ་ཀུན་གཞི་འཇོག་མི་འཇོག་གི་ཚུལ་གསལ་བར་མ་བཤད་ཀྱང་ ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞིར་
འཇོག་པས་ན་ཀུན་གཞི་  མི་བཞེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་མངོན་ནོ། ། ཞར་ལ་རྣམ་རྫུན་པ་ལྟར་འདོད་པའི་དབུ་མ་པ་ངོས་གཟུང་བ་ནི་  ཐ་སྙད་དུ་སྔོ་སེར་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་དངོས་པོར་མེད་པ་རྣམ་
རྫུན་པ་ལྟར་འདོད་པའི་དབུ་མ་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ལྭ་བ་པས་བཀྲལ་བ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་པཎྜི་ཏ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྡོ་རྗེས་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དོན་ཇི་
ལྟར་བཤད་པ་ལ། ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་རྣམ་རིག་པ་དང་མི་འདྲ་བར་བསྟན་པ་དང། ཚུལ་དེ་ལེགས་ལྡན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས་
དང་པོ་དགོངས་འགྲེལ་དེ་ཡུམ་གྱི་མདོ་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པའི་གཞུང་འཛུགས་སུ་བསྟན་པ་ནི་ ། འོ་ན་ལུགས་འདིས་མདོ་ལྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་

[123A]༄༅། །དུ་འདོད་དམ་ཇི་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན།  ལུགས་འདིས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་ལེན་ལུགས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་དང་གཏན་མི་འདྲ་སྟེ་  དབུ་མ་སྣང་བ་ལས།  དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པ་  དེའི་དོན་དུ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་  སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ དགག་བྱ་  དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཁོ་ནར་བརྗོད་ཅིང།  དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་གཟུགས་སོགས་ལ་དོན་དམ་པར་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ དང་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་  རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དགོངས་པ་བསྟན་པས་དབུ་མའི་ལམ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་རབ་ཏུ་བསྟན་
པའི་ཕྱིར་ དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ཡུམ་གྱི་མདོ་  ངེས་པའི་དོན་ གྱི་མདོ་  །ཁོ་ན་གཞུང་འཛུགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གྱི་དགོངས་
 གཞི་དོན་དམ་པར་མེད་  པ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་རྣམས་  ངེས་པའི་དོན་ཡིན་བའི་གཞུང་བཙུགས་པར་འཆད་དོ། ། གཉིས་པ། ཡུམ་གྱི་མདོ་
དེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་ཡུམ་གྱི་མདོ་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་དང། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེ་དཔའི་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་དེ་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པའོ་

[123B] །དང་པོ། སྒྲོ་སྐུར་སེལ་ཕྱིར་དུ་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་ནི་ ། དེ་ཡང་ དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་སྐྱེ་མེད་སྟོན་པའི་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལ་དྲང་ངེས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ་  ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ སྐྱེ་འགག་
མེད་པར་འཛིན་པའི་  སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ སྟེ་རྟག་དངོས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་  དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ དོན་དམ་པར་
ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ། དོན་དམ་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་དེ་དག་གི་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་འཛིན་པ་ བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་དག་  བསལ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་ཏེ།  གཉིས་པ་སྐུར་འདེབས་སེལ་ཚུལ་ནི། ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་
སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་བཀག་པས་ནི་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ དེའི་དགོངས་གཞི་བསྟན་ནས་སྐྱེ་འགག་  དོན་དམ་ པར་མེད་  པའི་དབང་དུ་མཛད་པར་
བསྟན་ལ་དེས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་འགག་སོགས་ཡོད་པར་འདོད་དགོས་པས་སྐུར་འདེབས་སེལ་ལོ། །གཞན་དབང་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་མི་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པར་བཤད་པ་ དེའི་དོན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བའི་བཤད་ཚུལ་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེའི་དོན་  ནི་མཁས་པ་ དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀྲལ་ཚུལ་ནི་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་པ་  རྣམས་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་

[124A]༄༅། །གང་ཡིན་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། ཞེས་འདོད་པ་དང་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པས་ནི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དོན་དམ་པར་མེད་དོ་  ཞེས་འདོད་པས།  དེ་ལྟར་ཡང་  མ་དྲོས་
པས་ཞུས་པ་ལས། །གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པར་བསྟན་པ་དང་   དབུ་མ་པས་
བཀྲ་ལ་ཚུལ་གཉིས་  འདྲའོ། །དེས་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བས་ རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ན་  གཞན་དབང་ གིས་དངོས་པོ་རྣམས་  ཡང་དག་པར་ ཏེ་བདེན་པར་  ཡོད་མི་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་
སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་བརྫུན་པ་རྣམས་ཀྱང་ དོན་དམ་པར་གྲུབ་དགོས་ན་དེ་རྣམས་བརྫུན་པ་མིན་པ་  བདེན་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ གཞན་དབང་སོགས་  བདེན་པར་མེད་པ་སྒྱུ་མ་དང་ཁྱད་
པར་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གཞན་དབང་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། ། གཞན་དབང་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་ཚུལ་ནི་སེམས་ཙམ་ཐལ་རང་གསུམ་ནང་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་ནི་དགག་བྱའི་གནད་
ཀྱིས་སོ། །དེ་ཡང་ལུགས་འདིའི་གཞན་དབང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་བརྫུན་པའི་དོན་ནི་སྣང་ཚུལ་ལ་རང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཡང་གནས་ཚུལ་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་པས་ཐལ་འགྱུར་བ་སོགས་དང་མི་

[124B] །གསུམ་པ་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་ཚུལ་ནི་ ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ ཆོས་རྣམས་ལ་  དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་བཟུང་བའི་དོན་ནི་ སྐབས་འདིར་  ཀུན་བཏགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་
ཇི་ལྟར་བཏགས་པ་བཞིན་ དོན་དམ་པར་  མ་གྲུབ་པས་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་ པའི་དོན་ཡིན་  ཏེ་འདིས་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་ལོ། ། བཞི་པ། སྒྲོ་སྐུར་གཉིས་ཀ་སེལ་ཚུལ་ལ་
ཡང་གསུམ་ལས། དང་པོ་མདོ་དང་མི་འགལ་ཚུལ་ནི། འགྲོ་བ་རྣམས་  གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ལ་ དོན་དམ་པར་  ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཞེན་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལྟར་བཟུང་བའི་ སྟེ་བཟུང་བ་ལྟར་གྱིས་དོན་དམ་པར་
མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཞན་དབང་མེད་པར་བསྟན་དགོས་པས་གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་ ཀུན་བཏགས་  མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་ པའི་དོན་དུ་ལུགས་འདིར་འཆད་
པ་མི་འགལ་ལོ། ། གཉིས་པ་  དགོངས་འགྲེལ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་མ་གསུངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི་ ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མ་གསུངས་པ་ སྟེ་མ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་

[125A]༄༅། །མཚན་  ནི། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ དེ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་  ཉིད་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
པར་བཤད་པའི་དོན་དུ་ ཞི་འཚོའི་ལུགས་  འདི་པ་འདོད་ཅིང། ། གསུམ་པ། དེས་ན་སྒྲོ་སྐུར་གཉིས་ཀ་སེལ་ཚུལ་ནི་ ། དོན་དམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ ཉིད་ཀུན་བཏགས་
མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པས་སྒྲོ་འདོགས་དང་བྲལ་ ཚུལ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་  ལ་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པས་ ནི་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་
མཐའ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་ ། སྐུར་འདེབས་སྤོང་བར་ཤིན་ཏུ་གསོལ་ལོ། ། གོང་གིས་བཅད་ལྔ་པ། དེས་ན་མདོ་དོན་འཚད་ཚུལ་རྣམ་རིག་པ་དང་མི་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། དེས་ན་གཞན་དབང་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ན་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྲོ་བ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དང་འདྲ་ལ་ ཞེས་པ་ནི་གཉིས་ཀས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་བ་ཙམ་འདྲ་བས་ཡིན་གྱི་དེ་གཉིས་
ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་མིན་ཏེ་  ཁྱད་པར་ནི་འདི་པས་ ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་  དོན་དམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་སྨྲ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པས་ ནི་དེ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ལ་

[125B] ། དྲུག་པ། ལེགས་ལྡན་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་གཟུགས་སོགས་ལ་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་ངོ་བོ་
དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་ངོ་བོར་གཞན་དབང་གི་ཆོས་དེ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པས་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་གཞན་དབང་སྟོང་པར་གསུངས་པའི་དོན་ནི་ ཞི་འཚོའི་ལུགས། འདི་
པས་ཀྱང་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ལྟར་ གཟུགས་རུང་གཟུགས་ཀྱི་བརྡའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའི་རང་ལྡོག་མིན་གྱི་གཟུགས་འཛིན་རྟོག་པའི་  ཞེན་ཡུལ་ལ་འདོད་པ་སྔར་བཤད་པ་དང་འདྲའོ།  གཉིས་པ་དོན་དམ་པར་ངོ་
བོ་ཉིད་མེད་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་དེ་ངེས་དོན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་བཀག་སྟེ་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་ངེས་དོན་དུ་བསྒྲུབ་པ་དང། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དང། ལན་བསྟན་
ནས་ངེས་དོན་དུ་བསྒྲུབ་པ་གཉིས་ལས། །དང་པོ་ནི་ ། གཞན་ཡང་དབུ་མ་སྣང་བར་ རྩོད་ལན་གཉིས་གསུངས་པའི་རྩོད་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་  མདོ་སྡེ་ཁ་ཅིག་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ནི་དྲང་དོན་ཡིན་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་ལ་སོགས་པ་ལས་མདོའི་དོན་གྱི་དགོངས་པ་བསྟན་ནོ་ཞེས་བརྩོད་ དོ་  །གཉིས་པ་ལན་ལ། ལན་དངོས་དང། དགོངས་

[126A]༄༅། །པ་བསྟན་པ་དང། ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་འདྲ་བའི་བརྩོད་  པའི་ལན་དུ་ དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་  དེའི་ཕྱིར་ ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་སྐྱེ་མེད་
སོགས་གསུངས་པའི་  དགོངས་པ་ དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་  བསྟན་པ་ཡང་ ཡུམ་གྱི་མདོ་  ངེས་པའི་དོན་ཉིད་དུ་འགལ་བར་ ཏེ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་པར་  མི་བྱེད་དོ། ། གཉིས་པས། དགོངས་པ་
བསྟན་པ་ནི། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས།  དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ ཡུམ་གྱི་མདོ་  ངེས་པའི་དོན་ གྱི་མདོ་  ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་ དོན་དམ་པར་སྐྱེ་མེད་སོགས་ལ་དགོངས་
པས་སྐྱེ་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་  མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་སྤང་པའི་ཕྱིར་དང་ སྐྱེ་མེད་བསྟན་པ་སོགས་  སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་བསལ་ ཏེ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་སྒྲུབ་  པའི་ཕྱིར།  དེ་དག་གི་ཁུངས་
ནི་  འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་དེ་ཉིད་ལས། ཞེས་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ་  ཆོས་བདག་མེད་པའི་དོན་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ སྟོང་པ་ཉིད་ད་  ལ་དགོངས་ནས་མ་སྐྱེས་པ་
སོགས་གསུངས་པ་དྲངས་སོ། ། གསུམ་པ་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ནི་ ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས།  ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་  དོན་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆོས་རྣམས་ ཀྱི་སྟེང་གི་ཆོས་བདག་གི་

[126B] །འདིས་
ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་གསུངས་པའི་ ཡུམ་གྱི་མདོའི་  དགོངས་པ་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་བཀྲལ་ཏེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པ་བཀག་ནས་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པར་བཤད་དོ། ། གཉིས་པ་སྒྲ་ཇི་
བཞིན་པའི་དོན་དོས་གཟུང་བ་ནི། དེ་ཡང་  དབུ་མ་པས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁས་ལེན་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པས་ དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་  སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་
བསྟན་པ་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མི་ཞེན་ཞེས་གསུངས་པས་ དེའི་དོན་ནི་  སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པ་ཡེ་མེད་དུ་འཛིན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་ པའི་དོན་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་  པ་ཡིན་གྱི་
དེ་དག་ སྐྱེ་སོགས་  དོན་དམ་པར་མེད་པར་འདོད་པ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པ་མིན་པའི་ལུགས་སོ། ། གོང་དུ་རྒྱས་བཤད་ལ་དངོས་དང། རྩོད་སྤོང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། །གཉིས་པ་རྩོད་སྤོང་ལ་ཡང། རྩོད་
པ་དང། ལན་ནོ། དང་པོ་རྩོད་པ་ནི། ཁོ་ན་རེ།  གལ་ཏེ་ དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ཡུམ་གྱི་མདོ་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་  དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ ལ་ཆེས་ངོ་

[127A]༄༅། །མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་ཏེ་དེ་ཡང་བླ་ན་མ་ཆིས་སྐབས་མཆིས་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་  དྲང་དོན་དུ་ དགོངས་འགྲེལ་གྱི་  མདོ་འདིས་བཤད་པ་འགལ་ཏེ། དེ་དག་མདོ་
འདིས་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ། གཉིས་པ་ལན་ལ། །གསུམ་ལས། དང་པོ། །ངེས་དོན་དུ་བསྒྲུབ་པ་དང་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པའི་མདོ་གཉིས་མཚན་གཞི་མི་གཅིག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཁྱབ་
མེད་ཀྱི་ལན་བསྟན་པ་ནི་ ། འདིའི་འགལ་སྤོང་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས།  དངོས་སུ་མ་  མཛད་མོད་ཀྱང་དགོངས་པ་ནི།  དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་  དྲང་དོན་དུ་གསུངས་པ་དང་དགོངས་པ་བསྟན་
ནས་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ སྟེ་ངེས་དོན་དུ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་འཁོར་ལོ་བར་པ།  གཉིས་མདོ་གཅིག་ཡིན་ན་ དྲང་ངེས་འཇོག་ཚུལ་དེ། འགལ་མོད་ཀྱང་ དྲང་དོན་དུ་བཤད་པ་དང་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་ངེས་དོན་དུ་
བསྒྲུབ་རྒྱུའི་མདོ་གཉིས་  འཁོར་ལོ་བར་པ་ཙམ་དུ་གཅིག་པ་ཡིན་གྱི་མདོ་གཅིག་མིན་ནོ། ། གཉིས་པ། དེ་གཉིས་མཚན་གཞི་མི་གཅིག་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་ ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་མདོ་
དེའི་ནང་དུ་དོན་དམ་པ་དང་བདེན་པའི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་མ་སྦྱར་བར་གཟུགས་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་མིན་གྱི་གཟུགས་སོགས་རང་བཞིན་མེད་བ་སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་ཡིན་ལ་དེ་

[127B] བསྟན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་གཟུང་དུ་མི་རུང་བས་ ན་དེ་ལས་  གཞན་དུ་ དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་དྲངས་དགོས་པས་དྲང་དོན་ནོ། །འདྲེན་ལུགས་ནི་མིག་དང་
རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱི་ མིག་རྣ་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པས་ན་  ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ ཡང་  མིན་པས་ རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ན་  དོན་དམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་དགོས་ཞེས་
པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་འདྲའི་སྦྱོར་ཚུལ་དེ་ཡང་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་ཡང་མི་འདྲའོ་ ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་པ་ལྟ་བུ་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ དངོས་སུ་
སྦྱར་བ་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་ངེས་དོན་དུ་གྲུབ་ པ་སྟེ་ངེས་དོན་དུ་འཇོག་  ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་པ་དེ་ ཡང་འཁོར་ལོ་  གཉིས་པ་ཐམས་ཅད་མིན་ཞེས་པའི་
དོན་ནོ། ། གསུམ་པ། དེས་ན་སྐྱེ་མེད་སྟོན་པའི་མདོ་གཉིས་ཀྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་ཚུལ་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་བསྟན་པའི་ཚུལ་ནི་ ། །འདི་ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་སྐྱེ་འགག་སོགས་མེད་པར་གསུངས་
པ་ལ་ དངོས་ཟིན་ལྟར་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་  དེ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པ་ ཡིན་པས་དེ་  བཀག་ཀྱང།  ཆོས་དེ་རྣམས་  དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་སུ་འཛིན་

[128A]༄༅། །པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པའི་དོན་དུ་བྱས་ནས་ ཏེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པའི་དོན་དུ་བྱེད་དགོས་པས་  དེ་འགོག་པ་མ་གསུངས་ལ།  དེས་ན་འདི་དག་གི་  གོང་འོག་ ལེགས་
པར་  བསྒྲིགས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དང་སྐྱེ་འགག་སོགས་མེད་པར་འཛིན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ཀྱང་ འདི་ནི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་མིན་གྱི་བསྟན་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་
འཛིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ ། མདོ་ སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་  འདིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་པ་ ཡང་  དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་བཀག་
པ་ འམ་བདེན་དངོས་བཀག་པ་  ལ་བཞེད་ཅིང། ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་བཞེད་པའི་གནད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འཆད་དོ། ། གོང་གི་རྒྱས་བཤད་དང་དོན་བསྡུ་གཉིས་ལས། །
གཉིས་པ། དོན་བསྡུ་ལ་འཁོར་ལོ་བར་པ་ལ་དྲང་ངེས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དང། འཁོར་ལོ་དང་པོ་དྲང་དོན་དུ་འཆད་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ ། མདོར་བསྡུ་ན་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པ།  སྟེ་ཐེག་
ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་  ལ་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་གསུངས་པ་དེ་ལ་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་ དངོས་སུ་  སྦྱར་བ་དང་མ་སྦྱར་བ་གཉིས་བྱུང་བའི་ཕྱི་མའི་ མདོ་ནི་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་

[128B]  མདོ་ནས་ རང་བཞིན་མེད་པ་སོགས་བཤད་ཀྱང་དེས་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་གོ་མི་ཆོད་པས་མདོ་དེ་ནས། འབྱུང་བ་བཞིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་མི་བཟུང་བར་ དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དངོས་
སུ་སྦྱར་བའི་མདོ། སྔ་མ་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་དུ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་འགྲེལ་པས་ མདོ་སྡེ་  དགོངས་
འགྲེལ་ནི་ཡུམ་འབུམ་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ངེས་དོན་དུ་གཞུང་འཛུགས་པའི་མདོར་བཞེད་དོ། ། གཉིས་པ། འཁོར་ལོ་དང་པོ་དྲང་དོན་དུ་འཆད་ཚུལ་ནི་ ། །འདི་དག་གིས་ འཁོར་ལོ་  དང་པོ་ ནས་
གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དོན་དམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་གསུངས་པ་རྣམས་  དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། ། གོང་གི་གསུམ་པ། དེ་
མ་ཡིན་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་མདོའི་ཆུ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དོན་དུ་བསྟན་པ་ལ། །དྲི་བ་དང། ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་  གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པའི་ བཞེད་པ་ལྟར་གྱི་
མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་འཇོག་ལུགས་ དང་ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་ཚུལ་སོགས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་  མདོ་འདིའི་དོན་མིན་ན་མདོ་གང་གི་ཡང་དོན་མིན་པར་བཞེད་དམ་སྙམ་ན་

[129A]༄༅། ། གཉིས་པ་ལན་ནི་  དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་དགོངས་འགྲེལ་དང་ལང་གཤེགས་དང་རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་སོགས་ལས་ཕྱི་རོལ་བཀག་ནས་སེམས་ཙམ་གྱི་ལུགས་སུ་བསྒྲུབས་
པའི་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སེམས་ལ་རང་བཞིན་ བདེན་པར་  མ་བཀག་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ ཏེ་བདེན་པར་  མེད་པ་ཅིག་ཅར་དུ་རྟོགས་མི་ནུས་པ་རིམ་གྱིས་བཀྲི་དགོས་པ་
 དེ་འདྲ་བའི་གདུལ་བྱ་  རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལང་གཤེགས་རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་སོགས་ཐམས་ཅད་
མཐུན་པར་ ། གསུངས་པས་མདོ་དེ་དག་ལས་ཅིག་ཅར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ ཏེ་བདེན་པར་  མེད་པར་རྟོགས་ནུས་པའི་གདུལ་བྱ་ དབུ་མ་པ་  ལ་བཤད་པ་དང་སྔ་མ་ སེམས་ཙམ་པ་ལ་བཤད་པ་
གཉིས་ཀ་ཡོད་པས་ཆ་ཕྱེ་ནས་ གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གི་གཉིས་ཀ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་  མདོའི་དོན་དུ་འཇོག་གོ་ གོང་གི་གཉིས་པ་དེ་ཉིད་ཞི་བ་འཚོའི་ཡང་དགོངས་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། སློབ་དཔོན་ཞི་
བ་འཚོའི་གཞུང་འགྱུར་བ་རྣམས་ལས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་གསལ་བར་མ་བྱུང་ཡང་སློབ་དཔོན་ ཞི་འཚོ་དང་ལེགས་ལྡན་  གཉིས་ཀ་དགོངས་པ་

[129B] ། གོང་གི་གཉིས་པ་ཚུལ་དེ་ལེགས་ལྡན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བསྟན་པ་ནི། །སློབ་དཔོན་ཞི་འཚོ་དང་ལེགས་ལྡན་གཉིས་ཀྱི་རང་ལུགས་ནི།   དགོངས་འགྲེལ་ལས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུངས་
པའི་དོན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་ ལྟར་  མདོའི་དོན་མིན་པ་ དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོའི་དོན། དབུ་མའི་དོན་དུ་འགྲེལ་པའི་ལམ་སྲོལ་འདི་ནི་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་
ཕྱེ་བ་ཞིབ་ཏུ་ནི་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་བཤད་དེ།  དེས་ན་  ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་ ཏེ་སློབ་དཔོན་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ ། མདོ་འགྲེལ་ཚུལ་ཞིབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་
དང་གསུང་རབ་འགྲེལ་ཚུལ་ མཐའ་ཡས་པ་  དུ་མ་ཞིག་ཤེས་ པར་འགྱུར་བས་ཚུལ་འདི་ལ་སྒོ་དུ་མ་ནས་འབད་པར་བྱ་དགོས་  སོ། །བཞི་པ་ དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་
བྱེད་བསྟན་པ་  ལ་གཉིས།  ལུགས་འདིའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་  རིགས་པའི་དགག་བྱ་ངོས་གཟུང་བ་དང། དེ་ཇི་ལྟར་འགོག་པའོ།  དང་པོ་ལ། དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་
དེ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ལོ།  །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཙམ་ཞིག་ཐ་སྙད་དུ་འདོད་ན། འོ་ན་དེ་ཙམ་མིན་པའི་བདེན་པ་དང་ཡང་དག་པ་

[130A]༄༅། །དང་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དགག་བྱ་དེ་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་སྙམ་ན། འདིར་བདེན་པར་གྲུབ་པ་སོགས་སུ་འཛིན་པའི་འཛིན་ལུགས་སམ་དེས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་
གཟུང་བའི་དགག་བྱའི་སྤྱི་ལེགས་པོར་མ་ཤར་བར་དེ་རྣམས་སུ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་ཅེས་པའི་བརྡ་འཇིགས་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་གནོད་པ་འདི་ཡོད་དང་མ་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་
བྱེད་འདིའོ་ཞེས་མང་དུ་སྨྲས་ཀྱང།  སྟེ་མང་དུ་སྨྲས་ནས་དགག་སྒྲུབ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཟེར་ལོ་ཙམ་ལས་གོ་བ་ཕྱོགས་འགྲོ་ཙམ་ཡང་རྙེད་དཀའ་བས་  དོན་ལེགས་པོར་མ་གོ་བས་ ཐོག་མར་  དགག་
བྱ་ངོས་བཟུང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། ། གཉིས་པ། དེ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ལ་ཡང་གསུམ་ལས། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས་གསུངས་ཚུལ་དང། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་གསུངས་ཚུལ་དང། དེས་གྲུབ་པའི་དོན་
ནོ༑  དང་པོ་ནི་ ། དེ་ཡང་ས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་འགྲེལ་པར་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ཚད་
མས། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དེ།  ཚད་མ་དེས་  བརྟག་པར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དམ་པ་ཞེས་པ་ནི་ ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་

[130B]  མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་སྒྲ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ཞེས་བསྡུ་བ་ནི་དེ་དོན་ཡང་ཡིན་ལ་དམ་པ་ཡང་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའོ། ། འདི་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་སོ་ ། །ཡང་ན་ད་མ་པའི་
དོན་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ ནི་སྣང་ངོ་དང་ངེས་ངོ་གཉིས་ཀར་སྟོང་ཉིད་དང་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐུན་པས་ན་  དམ་པའི་དོན་ཡིན་པས་དམ་པའི་དོན་ནོ། །ཡང་ན་དོན་དམ་པ་དང་མཐུན་པ་
སྟེ་དོན་དམ་པ་ མངོན་སུམ་དུ་  རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ རིགས་ཤེས་རྟོག་པའམ་  ཤེས་རབ་ལ།  ངེས་ངོར་སྟོང་ཉིད་དང་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐུན་པའི་  དོན་དམ་པ་ དང་སྣང་ངོ་གཉིས་སྣང་
གི་སྤྲོས་པ་  དེ་ཡོད་པས་དོན་དམ་པ་དང།  རྗེས་སུ་  མཐུན་ པའི་དོན་དམ་པ་  པའོ་ཞེས་གསུམ་གསུངས་པའི་ཕྱི་མ་ རིགས་ཤེས་སྐྱེད་ནས་མངོན་སུམ་དུ་སྒོམ་པ་ཉིད། ནི་ ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་
པའི་  སྐབས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཏེ་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས།  ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་  དོན་དམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་གཅིག་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ སྟེ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ནི་སྣང་ངོ་ངེས་ངོ་གཉིས་ཀར་བདེན་པའི་  སྤྲོས་པ་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་

[131A]༄༅། ། སྟེ་སྤྲོས་པ་  དང་བཅས་པར་འཇུག་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ སྟོང་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པའི་
རིགས་ཤེས་ནི་ངེས་དོན་སྟོང་ཉིད་དང་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐུན་ཀྱང་སྣང་ངོར་གཉིས་སྣང་གི་  སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། འདིར་དེ་དམ་བཅས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་བཟུང་བས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་
ཏེ༑ དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱང་དེར་འདོད་དགོས་ཀྱི་འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་རིགས་ཤེས་ཁོ་ན་ རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་  མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དབུ་མ་པ་
དང་གཞན་དག་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་གཞི་ ཆོས་ཅན་  དེ་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་གཞེ་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་རིག་པའི་  རིག་དོར་མེད་པ་སྟེ་དེས་
མ་གྲུབ་ཅེས་པའོ། །སློབ་དཔོན་འདིའི་གཞུང་གི་སྐོར་ནས་དེ་ལས་གསལ་བ་མ་བཤད་ལ་སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་དང་དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་
ལས་ཀྱང་གསལ་བར་ངོས་བཟུང་བ་མི་སྣང་པོ། ། གཉིས་པ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་གསུངས་ཚུལ་ནི་  དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། ཡང་དག་པའི་དོན་ཐོས་པ་དང། བསམ་པ་དང། བསྒོམ་

[131B] དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་  ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།  ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་འཇོག་པས་ན་  འདིའི་དོན་དམ་པ་
 ཞེས་བྱ་བ་  ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདིའི་དོན་དམ་པར་བྱེད་ཚུལ་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་  མངོན་སུམ་ དུ་རྟོགས་པ་  དང་ དོན་སྤྱི་  བརྒྱུད་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡོད་དེ།  སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་དང་
དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པ་  དེ་དག་གི་ བློའམ་  བསམ་པའི་དབང་གིས་ བདེན་པའི་  དངོས་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་ པ་སྟེ་གཟིགས་  སོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་དུ་དོན་དམ་
པར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ་སྐྱེ་བ་མེད་ཚུལ་  ནི་འདི་དག་ཡང་དག་ པ་སྟེ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་  པའི་ཤེས་པས་ དཔྱད་པའི་མཐར་  སྐྱེ་བར་མ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ་དཔྱད་མཐར་མ་རྙེད་ཅེས་པའི་
དོན་  ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཤེས་རབ་གསུམ་ནི་ རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་  ཡུལ་དོན་དམ་ དེ་རྟོགས་པའི་བློ་  ཡིན་པས་དོན་དམ་དུ་བཏགས་ནས་བཤད་
ལ།  ཡང་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་གནད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་དོན་དམ་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་དོ།   །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སྐྱེ་བར་མ་གྲུབ་

[132A]༄༅། །པས་དེའི་བསམ་པའི་ སྟེ་རིགས་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་  དབང་གིས་མ་སྐྱེས་པར་བཤད་ཅིང། བདག་མེད་གཉིས་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་ ཞིང་དམ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་ཡུལ་
མཐར་ཐུག་ཡིན་  པས་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སྒྲིབ་པ་སྤོང་འདོད་པས་རྟོགས་བྱའི་ཆེད་དུ་དོན་དུ་གཉེར་པ་ བྱ་བ་  དང་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཏེ་ཡུལ་ཡིན་པས་དོན་དམ་
མཚན་ཉིད་པར་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་ཡང་ སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་  རིགས་ཤེས་ལ་བྱས་ནས་དེའི་དབང་གིས་རང་བཞིན་མེད་ པར་ངེས་  ཀྱི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་མིན་པ་
དང། ཡང་ན་ དོན་དམ་པ་ཞེས་པ་  དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བྱས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དཔྱད་ མཐར་  ན་མེད་དོ་ཞེས་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས་བཤད་དོ། །དངོས་པོ་ཨི་སྐྱེ་པ་
 སྟེ་བདེན་དངོས་  ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་དེ་དག་གི་དོན་དམ་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་འཇལ་བའི་བློས་འགྲུབ་དགོས་ན་དེས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་
ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ཅེས་སྟོན་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། ། དེས་ན་སྐབས་འདིའི་དགག་བྱ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་འཇིག་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བློ་གནོད་

[132B] དེ་ཉིད་སྒྱུ་མའི་དཔེ་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བ་བྱེད་ཚུལ་ནི་  འོ་ན་སྐྱེ་བ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ན་དེ་ཁོ་ན་
ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་སྙམ་ན། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་དུ་སྤྲུལ་པའི་ ཚེ་སྤྲུལ་  གཞི་ཤིང་དང་བོང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་མིག་ སྔགས་རྫས་ཀྱིས་  བསླད་པ་ལ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ན་དེའི་ཤེས་པ་ལ་
དེར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ དེའི་ཚེ་སྤྲུལ་གཞི་  ཤིང་ལ་སོགས་པ་ རང་ངོས་ནས་  དེར་མི་སྣང་ཞེས་སྨྲ་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་  མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་ན་ཤེས་པ་ལ་དེར་སྣང་བ་ཁོ་ནར་ཟད་
ཀྱི་དེ་ མྱུ་གུ་རང་ངོས་ནས་ས་བོན་  དེ་ལས་སྐྱེས་པ་མིན་ནོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ། །འོ་ན་མྱུ་གུ་རང་ངོས་ནས་ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པས་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བའོ་སྙམ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ་ དཔར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྡེའུ་
ཤིང་རྟ་གླང་སོགས་སུ་སྤྲུལ་པའི་ཚེ་  སྤྲུལ་གཞིའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ཡོད་མོད་ཀྱང་ དེ་ནི་སྡགས་རྫས་ཀྱིས་  མིག་བསླད་པའི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ ཙམ་  ཡིན་གྱི་རང་
གི་གཉུག་མའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་ སྤྲུལ་གཞིའི་ཤིང་བུ་སོགས་རྟ་གླང་  དེར་སྣང་ བ་དང་རྟ་གླང། དུ་བསྐྱེད་པ་མིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་མིག་མ་བསླད་པ་ལ་ཡང་ ཤིང་བུ་སོགས་རྟ་གླང་  དེར་སྣང་བར་

[133A]༄༅། །འགྱུར་རོ། ། དཔེ་  དེ་བཞིན་དུ་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཐ་སྙད་པའི་བློ་ལ་ སྣང་བའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་སོགས་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་བའི་བློ་ལ་  དེ་ལྟར་སྣང་བའི་དབང་
གིས་མ་བཞག་པ་མྱུ་གུ་རང་གི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་ ན་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་འགྱུར་བས་དེ་འདྲའི་སྐྱེ་  བ་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་ ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་  རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློའི་ གནོད་
མེད་ལ་  སྣང་བའི་དབང་གིས་མ་བཞག་པར་ ཏེ་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་  མྱུ་གུ་རང་གི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་ སྟེ་དོན་གྱི་སྡོད་ཚུལ་གྱི་དབང་  གིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ ནི་སྐབས་འདིར་དགག་བྱའི་ཆོས་
བདག་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར། འཛིན་པ་ནི་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ སྟེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་  ཡིན་ལ། དེས་དོན་དམ་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ་ཆོས་གཞན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ སྟེང་གི་  དོན་དམ་པར་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དང་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་སོགས་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ།  ཆོས་རྣམས་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་འཇོག་ཚུལ་འདི་ལ་སྣང་ཚུལ་
ཁྱད་པར་བ་རང་ངོས་ནས་སྣང་བ་དང། དོན་སྟེང་ནས་སྣང་བ་དང། གདགས་གཞིའི་སྟེང་ནས་སྣང་བ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་དགོས་པས་ན། སྒྱུ་མའི་དཔེའི་སྐབས་སུ་ཡང་སྤྲུལ་གཞིའི་ངོས་ནས་སྣང་བ་ཞེས་

[133B]  འདི་ནི་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས།  ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་  དེས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ དེ་སེམས་ཅན་ཕལ་ཆེ་བ་  ལ་ཡང་དག་པར་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་
 དེ་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་  ལྟ་བུར་ཉེ་བར་སྟོན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ།  བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཞེན་ནས་དངོས་པོའི་དོན་
རྣམས་སྟོན་པ་དང་མཐོང་བ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་བྱེད་དོ་རྒྱུ་མཚན་  དེའི་ཕྱིར་ བྱིས་པའམ་སྲོག་ཆགས་  དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་ སྣང་གནས་མི་མཐུན་
པའི་  ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་ བཏེ་མུག་བདེན་
འཛིན་  དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལྟར་སྟོན་པས་ སྲོག་ཆགས་  དེ་དག་གི་བསམ་ པ་སྟེ་མ་དཔྱད་པའི་བློ་ལ་སྣང་  པའི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་
པར་གསུངས་པས། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ ཏེ་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་  ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་

[134A]༄༅། །དེ་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱང་འདི་དང་འདྲའོ། །བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ལྟ་བུ་མ་དཔྱད་པའི་བློ་ ཡིན་ཡང་དེ་དག་  ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཐ་སྙད་དུ་
ཡོད་པར་འཇོག་མི་ནུས་ཀྱང་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་མི་གནོད་པ་ དེ་འདྲ་བའི་བློ་  ལ་སྣེང་བའི་དབང་གིས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་དོན་ཡོད་པར་འཇོག་ནུས་སོ། ། འདི་འདྲའི་བློ་ལ་ཡང་
དབང་ཤེས་ཡིད་ཤེས་གཉིས་དང། ཡིད་ཤེས་ལ་ཡང་རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་འདྲ་  འདི་པའི་ལུགས་ལ་ རང་ངོས་ནས་སམ་གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་སྣང་བའི་བློ་  འདི་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་ལ་
སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཐ་སྙད་པའི་གནས་ལུགས་ སམ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གནས་ལུགས་  ཀྱང་ཡོད་པས་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློའི་སྣད་པའི་དབང་གིས་མ་བཞག་པའི་ཞེས་ཁྱད་པར་
སྨོ་སོ། །བདེན་འཛིན་གྱི་ ཞེན་  ཡུལ་དེས་གཞི་ ཆོས་ཅན་  དེ་དག་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་དག་གི་དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་སུ་འདོད་མོད་ཀྱང་དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་ཡུལ་ཅན་ཐ་སྙད་
པའི་བློ་ཚད་མ་  ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ བཞག་དགོས་ཤིང་དེ་ལྟར་  བཞག་པ་མིན་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་མ་གྲུབ་པའོ། ། ལུགས་འདི་ལ་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཞེས་པ་དོན་སྟེང་

[134B]
ཞིག་གིས་འཇོག་དགོས་སོ། །སྟོང་ཉིད་བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་  འདིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ ཏེ་འཇོག་ཚུལ་  ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྔར་བཤད་པའི་བདེན་འཛིན་དེ་ནི་ རང་རྒྱུད་པ་
འདི་པའི་ལུགས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ཡིན་ལ་བརྡ་མི་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཡང་དེ་དག་གི་མིང་དོན་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཛིན་པ་མེད་ཀྱང་དོན་ཡོད་ པས་མིང་དོན་སྦྱར་ནས་འཛིན་
དགོས་པའི་ངེས་པར་མེད་  དོ། ། གསུམ་པ། དེས་གྲུབ་པའི་དོན་ནི་ ། །དེས་ན་བདེན་འཛིན་གྱི་ ཞེན་  ཡུལ་དེར་གྲུབ་ན་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དང་ཆ་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་
རང་བཞིན་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་སོགས་སུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཕེན་ནུས་ཀྱི་ བཤད་མ་ཐག་པའི་ཁྱད་པར་  དེ་དག་ཏུ་འཛིན་པ་བདེན་འཛིན་གྱི་དོན་མིན་ཏེ།  དགག་བྱ་རགས་པ་  དེ་དག་བཀག་
ཀྱང་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་དོན་ལེགས་པོར་ངོས་མ་ཟིན་པས་ སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་  རིགས་ཤེས་ལ་གཞལ་བྱ་ཡོད་ན་ གཞལ་བྱ་དེ་  བདེན་གྲུབ་

[135A]༄༅། །ཏུ་སོང་ དགོས་སྙམ་  ནས་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་དག་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ རིགས་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་  དེ་ཉིད་ དགག་བྱ་  འདོད་ལ། ལ་ལ་ དགག་བྱའི་བདག་མེད་པས་  རིགས་ཤེས་ཡུལ་
མེད་དང། གཞན་དག་རིགས་པ་དང་རྗེས་དཔག་གི་ལྡོག་པ་ཕྱེ་ནས་ཡུལ་ཡོད་མེད་དུ་འཇོག་གོ་  །མདོར་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་འདི་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ལ་ཆོས་བདག་འགོག་
པའི་རིགས་པ་ ཕྲ་རགས་  ཐམས་ཅད་ བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་  འདེ་འགོག་པ་ བྱེད་པའི་རིགས་པ་  དངོས་དང་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། མཉན་པ་དང་བཤད་པ་དང་བསམས་པས་རང་
རྒྱུད་ཀྱི་འཛིན་པ་དེ་ལ་ཅི་ཙམ་ཞིག་གནོད་དུ་སོང་བ་ཡང་ཡང་བརྟགས་པ་ནི་གདམས་པའི་དོན་པོར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རང་སྡེའི་བདག་མེད་འཆད་པའི་སྐབས་གཞན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟའོ་
གཉིས་པ་ནི།  རིགས་པའི་དགག་བྱ་དེ་ཇི་ལྟར་འགོག་པའི་ཚུལ་ལ་བཞི་ལས། དབུ་མ་རྒྱན་ལས་གསུངས་ཚུལ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་གསུངས་ཚུལ། བདེན་གཉིས་ལས་གསུངས་ཚུལ། དེ་རྣམས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་
རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བསྟན་པའོ།  དང་པོ་ནི།  དེ་ལྟ་བུའི་དགག་བྱ་དེ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་ཅེ་ན། ། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོས་ནི་  ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་

[135B] འཐད་པས་རིགས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་དང། བཞི་ཀ་བཞེད་ཅིང། འཐད་པས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོ་ལྔ་ཀ་བཞེད་ཀྱང། སྐབས་འདིར་  ལུགས་འདིའི་དགག་བྱ་
འགོག་པའི་རྟགས་ནི་འགའ་ཟུང་མ་གཏོགས་པ་འབྲེལ་ཟླ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་དང་ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ལས་གསུངས་པ་ལ། །ཁུངས་སུ་
བྱས་ཏེ་དེ་ལ་  བརྟེན་ནས་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ནི་དབུ་མ་རྒྱན་ལས་བཤད་དེ།  ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་བཤད་ཚུལ་ལ། དོན་བཤད་པ་དང། དཔེ་བཤད་པའོ་
དང་པོ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས། གཏན་ཚིགས་ལྔ་སྤྱིར་བཤད་པ་དང། གཅིག་དུ་བྲལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་ནི་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མ་དང་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་དང། མུ་བཞི་
སྐྱེ་འགོག་དང་ ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པ་ནི་  གཅིག་དང་དུ་བྲལ་ཡང་གསུངས་ལ།  ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ནི་  རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ་དེ་ནི་འགལ་ཟླ་དམིགས་པའི་རྟགས་
སོ༑ ། གཉིས་པ། གཅིག་དུ་པྲལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི་  ཕ་རོལ་ པོ་  ལ་འགལ་འདུ་སྟོན་པའི་ སྒོ་ནས་འགོག་པའི་  མཚམས་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ ཆ་མེད་བཀག་པ་གཙོ་བོར་དང་དེའི་ཚུལ་ཡང་

[136A]༄༅། །རང་གཞན་སྡེ་པས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཁས་བླངས་པ་ སྟེ་གཞན་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱི་གཙོ་བོ་དང། གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དང། དབང་ཕྱུག་སོགས་དང། རང་སྡེ་བྱེ་སྨྲས་རྟག་དངོས་སོགས་བྱེ་སྨྲ་
ནས་རྣམ་རིག་པའི་བར་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཁས་བླངས་པ་རྣམས་  ལ་ཡང་ ཁས་ལེན་དང་བསྟུན་ན་  དུས་ཀྱི་རིམ་པའམ་ཡུལ་གྱི་ཆའམ་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་སོགས་ཆ་དུ་མ་མེད་པའི་
ཆ་མེད་ ཀྱི་ཆོས་ཤིག་  མི་སྲིད་པར་བསྟན་ནས་ ཆོས་དེ་དག་  ཆ་དུ་མ་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་པ་ན་ཆོས་གཅིག་ཆ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ དང་སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་
ཡོད་པ་ནི་བརྫུན་པ་  ཐ་སྙད་པའི་དོན་ལ་མི་འགལ་མོད་ འོན་ཀྱང་  དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ལ་ནི་ཆ་དང་ཆ་ཅན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་ན་འབྲེལ་མེད་ དུ་ཐལ་བ་  དང་ངོ་བོ་གཅིག་
ན་ ཆ་ཅན་བཞིན་དུ་  ཆ་ ཐ་དད་པ་  རྣམས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་ཆ་ཅན་ གཅིག་ཉིད་ཀྱང་ཆ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་བཞིན་དུ། དུ་མར་འགྱུར་བའི་གནོད་པ་བསྟན་ནས་ཆོས་ དང་ཆོས་ཅན་
རྣམས་  དོན་དམ་པར་གྲུབ་བ་འགོག་སྟེ་ འཕགས་པ་ལྷས། ཚིགས་ལས་སོར་མོ་གཞན་མེད་དེ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་རིགས་པ་ལ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་འཆད་པའོ།།

[136B] གཉིས་པ་དཔེ་བཤད་པ་ནི་  དཔེར་ན་གཞན་སྐྱེ་འགོག་པ་ལ་ཡང་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་རྟག་པ་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་ པ་སོགས་རིགས་པའི་སྒོ་མང་སྟེ་  མི་རྟག་པ་ལ་
དུས་མཉམ་མི་མཉམ་གཉིས་སུ་བཅད་ནས་དུས་མཉམ་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་མི་མཉམ་པ་ལ་ཞིག་མ་ཞིག་གཉིས་སུ་བཅད་ནས་ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་སྔ་མ་མ་ཞིག་པ་
ལས་སྐྱེ་བ་ལ་ རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀྱི་  བར་དུ་ ཆོས་གཞན་གྱི་སེ་  ཆོད་མ་ཆོད་གཉིས་སུ་བཅད་ནས་ཆོད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་སྟེ་དེ་རྣམས་འགོག་པ་ཅུང་སླའོ། །དེ་ནས་མཆོད་པ་
ལས་སྐྱེ་པ་ལ་ ཤེས་པ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་ཕྱེ་ནས་ཆ་མེད་འགོག་པ་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལྟ་བུ་ལ་  བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཆོད་པ་དང་ཕྱོགས་རེས་མ་ཆོད་
པ་གཉིས་སུ་བཅད་ནས་སྔ་མ་ལྟར་ན་དུས་ཅན་གཉིས་འདྲེས་དགོས་ཏེ་དཔེར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདབ་ཆགས་པ་གཉིས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་མ་ཆོད་ན་ཡུལ་ གོ་ས་  གཅིག་ཏུ་
འདྲེ་དགོས་པ་ལྟར་རོ། །ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ཆ་དང་བ་ཅས་པས་ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་འཆད་དེ། གནོད་པ་སྟོན་མཚམས་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ཆ་ཆ་ཅན་ལ་གཅིག་

[137A]༄༅། །ཐ་དད་ སོགས་  ཀྱི་བརྟག་པ་བྱས་ནས་འགོག་པ་འདིའོ། །དེས་ན་གཞན་སྐྱེ་ལྟ་བུ་ཞིག་འགོག་པ་ལ་ཡང་གནོད་བྱེད་སྟོན་པའི་རིགས་པའི་སྒོ་ ཤིན་ཏུ་  མང་ངོ། །
 གསུམ་པ་བདེན་གཉིས་ལས་གསུངས་ཚུལ་ནི་  ། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས་བདེན་གཉིས་སུ་བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་དངོས་གཞི་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་ལ་མཛད་པའི་གནོད་པ་
 སྟོན་ཚུལ་  མཐར་གཏུགས་པ་ཡང་ཞི་བ་འཚོ་ཡབ་སྲས་དང་འདྲའོ། ། བཞི་པ་དེ་རྣམས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བསྟན་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དང་སྤྱན་རས་གཟིགས་
བརྟུལ་ཞུགས་དང་ཞི་བ་འཚོ་ཡབ་སྲས་དང་འཕགས་སེད་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རང་རྒྱུད་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་  འདི་དག་ཀྱང་   མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་
བའི་རིགས་པའི་ལམ་ཆེན་པོ་སྟེ་རིགས་པ་ལ་བློ་རྒྱས་པར་འདོད་པས་བསླབ་པར་བྱའོ། །རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ སློབ་དཔོན། འདི་དག་གི་རིགས་པ་ཤེས་ན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་
རིགས་པ་ཡང་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་རྒྱ་མ་བསྐྱེད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་སྐབས་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།    ༈    །གཉིས་པ་ དབུ་མ་  ཐལ་

[137B] གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང། དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པ་འགོག་
པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་འགོག་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པའི་
དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པ་དང། ཚུལ་དེ་ལ་མདོ་སྡེ་རྣམས་དང་འགལ་བ་སྤང་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་
བཞིན་འགོག་པ་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང། དགག་བྱ་དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ཇི་ལྟར་མེད་པ་བསྟན་པའོ། ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དབུ་མ་པ་རྣམས་ལ་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་
ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་རང་རྒྱུད་པས་མ་བསྟན་པ་དང། དེ་ཡོད་པར་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་བསྟན་ཚུལ་ལོ།  །དང་པོ་ནི།  དབུ་མ་ཐལ་རང་གཉིས་ལ་བདག་མེད་འཇོག་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་
ཚུལ་རང་རྒྱུད་པའི་གཞུང་ནས་གསལ་བར་བཤད་པ་མེད་པས་ན། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྐྱོན་མང་པོ་བཟུང་ཡང་

[138A]༄༅། །བདག་མེད་ གཉིས་ནི་ཞལ་གྱི་བཞེས་པ་ཙམ་འདྲ་ཞིང་ཁྱད་པར་ཡོད་ཚུལ་མ་ངེས་པས་དེ་  གཉིས་ལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ ལེགས་ལྡན་གྱིས་  སྐྱོན་མ་བརྗོད་ལ་
 ཁྱད་པར་  སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཀྱང། ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་སུ་ཡོད་ཅིང་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་
འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་དང་ལེགས་ལྡན་བྱེད་དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་སོགས་པ་དབུ་མའི་ལམ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའོ་ཞེས་
 སློབ་དཔོན་དེ་ཐམས་ཅད་དགོངས་པ་འདྲ་བར་  འཆད་དེ།  ཁྱད་པར་དུ་  ཐ་སྙད་དུ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་ལ་སློབ་དཔོན་ སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་
དང་ལེགས་ལྡན་  གཉིས་འདྲ་བར་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་དང་ཞི་བ་འཚོ་དང་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་ལ་སོགས་པ་   རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སངས་
རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ལུགས་དང་ ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་སོགས་སློབ་དཔོན་དེ་རྣམས་ཀྱི་  རང་གི་ལུགས་གཉིས་ལ་བདག་མེད་ཀྱི་ འཇོག་ཚུལ་ལ་མི་འདྲ་བའི་  ཁྱད་པར་

[138B] ། གཉིས་པ། དབུ་མ་པ་རྣམས་ལ་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་བསྟན་ཚུལ་ལ་ཡང་གསུམ་ལས། དང་པོ། །སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་
ཀྱིས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་བརྙེད་ཅིང་རང་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་བཞེད་པར་བསྟན་པ་ནི། །སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ།  ཟླ་བ་གྲགས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་དགོངས་
པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་  བཀྲལ་པས་དེ་དང་ ཟླ་གྲགས་  རང་གི་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་པའི་འཛོག་ཚུལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་བཞེད་ལ། ། གཉིས་པ། རང་ལུགས་
དབུ་མ་པ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས་ཆོས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་འཕགས་པའི་བཞེད་པར་བསྟན་པ་ལ་ཡང། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཁུངས་དགོད་པ་དང། ལུང་དོན་བཤད་པ་དང་
དེ་ལ་ལུང་འགལ་སྤོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཟླ་བ་  རང་གི་ལུགས་ནི་དབུ་མ་བ་ སློབ་དཔོན་  གཞན་གྱིས་ འཕགས་པའི་དགོངས་པ་  བཀྲལ་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་ ཐལ་འགྱུར་
བའི་ལུགས་མཆོག་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་  བཤད་དེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་མ་གཏོགས་པར་ དངོས་སྨྲ་བའི་  བསྟན་བཅོས་གཞན་ལས་ རང་བཞིན་གྱིས་  སྟོང་

[139A]༄༅། །པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མི་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཁོ་བོ་ཅག་ སྟེ་ཟླ་གྲགས་རང་  གིས་   འདིར་ གཞན་གྱི་  ལུགས་གང་
ཞིག་ ཡིན་པ་དེ་  བརྒལ་ལན་དང་བཅས་པར་བསྙད་པའི་ སྒོ་ནས་བཀག་སྟེ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བཤད་པར་ཡིན་པས་  ལུགས་འདི་ནས་འབྱུང་བ་ སྟོང་ཉིད་བཤད་ཚུལ་
དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལྟར་བསྟན་བཅོས་གཞན་ན་མེད་དོ་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ འདི་ལ་ལེགས་པར་ཞུགས་ཏེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཁྱེན་པ་སྟེ།  ངེས་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ལོ། །
 ལུགས་འདིའི་འཇོག་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་པ་  དེའི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་གིས་མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ ལ་  དོན་དམ་པར་སྨྲས་པ་ གང་ཡིན་པ་  དེ་ཉིད་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ཏེ་དབུ་མའི་
ལུགས་ལེ་  ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་དོ་ཞེས་སྨས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ རྩ་བ་ཤེས་རབ་  ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ དེ་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན་  མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་
ཁོ་ནས་སྨྲས་པ་ཡིན་ ཏེ་མདོ་སྡེ་པས་ནི་ཆོས་གང་འཇོག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་སྟེང་ནས་འཇོག་ལ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་དེ་འདྲ་བའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་བཞེད་པ་ཡིན་  ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་

[139B] །ཞེས་གསུངས་ཤིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་ཡང་ མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་  དེ་ལྟར་ ཏེ་དེ་བཞིན་  དུ་གསུངས་པའི་མཐར་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ ཏེ་བདེན་གཉིས་
ལས་མ་ཞམས་པའི་དབུ་མ་པའི་ཚུལ་ལུགས་  ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ ཏེ་བདེན་གཉིས་ལས་ཉམས་པའི་དངོས་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ལུགས་  དང་མཚུངས་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུགས་འདི་ནི་
 བདེན་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་གང་དུ་ཡང་གཞན་དང་  ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ། ལུང་དོན་བཤད་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས་
ཟླ་བའི་ལུགས་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་དང་ཐུན་མོད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང། འཕགས་པའི་ལུགས་དངོས་སྨྲ་བ་དང་ཐུན་མོང་མིན་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི།  རང་གི་ལུགས་དབུ་མ་པ་གཞན་
དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་  གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་སྨྲས་པ་རྣམས་དབུ་མ་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པས་དབུ་མའི་དེ་ཁོ་
ན་ཉིད་མི་ཤེས་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ ཐལ་འགྱུར་པ་  རང་གི་ལུགས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་མི་འདོད་ལ།  དངོས་སྨྲ་བ་  དེ་དག་ནི་ ཆོས་

[140A]༄༅། །ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་  དེའི་སྟེང་ནས་འཇོག་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ། འཕགས་པའི་ལུགས་དངོས་སྨྲ་བ་དང་ཐུན་མོང་མིན་པར་བསྟན་པ་ནི་
དེས་ན་དེ་དག་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ།  བདེན་པ་གཉིས་གང་རུང་གཅིག་ལས་ཉམས་ན་ཅིག་ཤོས་ལས་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་མ་
ཉམས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ ཏེ་དབུ་མའི་ཚུལ་ལུགས་  ནི་བདེན་གཉིས་ལས་ཉམས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ ཏེ་དངོས་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ལུགས་  དང་བདེན་
གཉིས་གང་དུ་ཡང་མཚུངས་པར་མི་རིགས་པས་འཕགས་པའི་ལུགས་འདི་ནི་དོན་དམ་དུ་མ་ཟད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་དང་ཐུན་མོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །
 གསུམ་པ། དེ་ལ་ལུང་འགལ་སྤོང་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས། ལུང་དེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང་འགྲེལ་བཤད་དེ་ཞི་བ་འཚོས་མཛད་པ་མིན་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི།།
བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས།  དཔེར་ན་གཟུགས་དང་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་གཞན་དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་དམ་དུ་འཇོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གཞན་གྱིས་དོན་དམ་བྱས་གང་ཡིན།  དེ་ནི་གཞན་

[140B]  དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །གཞན་གྱི་མར་འདོད་གང་ཡིན་པ། །གཞན་གྱི་ཆུང་མར་ཡང་འདོད་བཞིན།  དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་མ་ནི་
བུ་ལ་བལྟོས་ཏེ་མ་དང་བུ་དེའི་ཕ་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཆུད་མར་འཇོག་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དཔེར་མཛད་དོ། །དཔེ་དོན་སྦྱོར་ཚུལ་དེ་ཡང་དངོས་སྨྲ་བས་བདེན་པར་འཇོག་པ་དེ་དབུ་མ་པའི་ལུགས་ལ་མི་བདེན་ཞེས་པའི་དཔེ་
ཡིན་གྱི་དེར་དབུ་མ་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་འཇོག་ཚུལ་ཡིན་ཞེས་མི་སྨྲ་འོ་  ། །ཞེས་ བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་གྱིས་  ཁུངས་སུ་དྲངས་པ་དེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་ རང་འགྲེལ་དེའི་  འགྲེལ་
བཤད་ལས་འཆད་མོད་ཀྱང་དེ་མིན་པར་འཇུག་འགྲེལ་གྱིས་ གཞུང་དེ་ཉིད་དགག་པའི་གནད་ཀྱིས་  ཤེས་སོ། ། གཉིས་པ། འགྲེལ་བཤད་དེ་ཞི་བ་འཚོས་མཛད་པ་མིན་པར་བསྟན་པ་ནི།།
འགྲེལ་བཤད་དེ་རྩོམ་པ་པོ་ཞི་བ་འཚོ་ཡིན་ཞེས་པ་ཡང་ སློབ་དཔོན་ཞི་འཚོ་དང་  མིང་མཐུན་པའམ་ཁ་གཡར་བ་ཡིན་གྱི་དབུ་མ་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་རྩོམ་མཁན་ གྱི་ཞི་བ་འཚོ་  ནི་མིན་
ཏེ། འདིས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་བཤད་པ་ ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་  ཚད་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པར་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང།  འགྲེལ་བཤད་དེར་  གཟུང་འཛིན་ཇི་

[141A]༄༅། །ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མེད་པར་སྨྲ་པ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་ཞིང་གྲགས་པས་ཀྱང་གནོད་པར་བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས་བཤད་པ་སྒྲ་སོར་བཞག་གི་དོན་འཐད་ཕྱོགས་
སུ་འགྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གོང་གི་གསུམ་པ། གཞན་སྐྱེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་ནས་ཆོས་དང་གང་ཟག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་བཞེད་པར་བསྟན་པ་ནི། དབུ་མ་པ་གཉིས་ཀྱི་དགག་བྱའི་
ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ཀྱི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་གོང་དུ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་མོད་  གཞན་ཡང་འཇུག་འགྲེལ་ལས།  དེ་ལ་རང་རྒྱུད་པས་  དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་
པས་ དོན་དམ་པར་  བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་ལ་རག་མོད་ ཅེས་པ་སྟེ་དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་དགོས་ཀྱི་སྤྱིར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཙམ་ནི་འགོག་མི་རིགས་ཏེ།  གཟུགས་དང་ཚོར་
བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་དམིགས་པ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་  གདོན་མི་ཟ་བར་ དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་  གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་
འགྱུར་རོ་ སྟེ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ངེས་པར་འདོད་དགོས་སོ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ད་དུང་  ཅི་སྟེ་ ཁྱོད་ཀྱིས་  དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཅི་སྟེ་བརྗོད་ རིགས་ཏེ་  དེ་ ཁྱོད་ལྟར་ན་  བདེན་པ་

[141B] ། དེ་ནི་མི་རིགས་པ་  དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ ངེས་པར་འདོད་དགོས་པ་  ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་
བཀག་པ་ལ་དོན་དམ་པར་དེ་བཀག་ནས་གཞན་སྐྱེ་འགོག་པ་རིགས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་རང་བཞིན་ནམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་གཞན་སྐྱེ་འདོད་དགོས་ སོ་  དེ་མི་འདོད་ན་ཀུན་
རྫོབ་ཏུ་ཡང་བདེན་པ་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ རང་རྒྱུད་པས་  རྒོལ་བ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ གྲུབ་པ་  སྐྱེ་བ་བདེན་པ་གཉིས་
ཆར་དུ་མེད་པར་བསྒྲུབས་ཏེ།  རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ནན་གྱིས་དགག་པ་ཡིན་ལ།  འདི་ནི་དབུ་མ་པ་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ སྟེ་རང་
རྒྱུད་པ་ཁོ་ན། ལ་སྒྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ལ་མིན་པས་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་  དབུ་མ་པ་གཉིས་ལ་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་དེ་ཙམ་ཡོད་ན་ཟླ་བ་གྲགས་པས།  རང་རྒྱུད་པ་  དེ་ལ་དམིགས་
བསལ་ཅན་གྱི་དགག་བྱ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་མཛད་ཅེས་སྨྲ་བར་ དེ་ནི་  མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ དགག་བྱ་དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ཇི་ལྟར་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཚུལ་  ལ་གཉིས། ཀུན་བཏགས་དང་

[142A]༄༅། །ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱིས་བཟུང་ཚུལ་བསྟན་ནས་དེ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་གསུངས་པའི་དོན་
བཤད་པའོ། ། དང་པོ་ལ་ལྔ་ལས། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་འཇོག་ཚུལ་དང། སྒྲོ་འདོགས་ཀྱིས་འཛིན་ཚུལ་དང། མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་བདག་འཛིན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་དང་བཅས་པ་འགོག་དོན་དུ་
ཡིན་ཚུལ་དང། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་དང། དངོས་སྨྲ་བ་དང། རང་རྒྱུད་པས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འདོད་ན། སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་དང་འགལ་བ་སྤོང་
བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། རང་རྒྱུད་པ་དང་རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བས་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་འཇོག་ཚུལ་དང། ཐལ་འགྱུར་བས་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་འཇོག་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། དྲི་བ་དང། ལན་གཉིས་
ལས་  །དང་པོ་ནི། འོ་ན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་བཟུང་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་བཟུང་བ་ འམ་རྟག་མཐར་གནས་པ་  ཡིན་ཞེ་ན། ། གཉིས་པ་ལན་ལ། སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང་
སོ་སོའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི།  འདི་ལ་ཐོག་མར་ སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐར་གནས་པའི་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆོད་ཀྱི་  གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བའི་ གང་ཟག་འཇོག་ལུགས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ། ཞེས་སོ་

[142B] །དང་པོ། གང་ཟག་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འཇོག་ཚུལ་ནི། དེ་དག་གིས་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་འཇོག་པ་ན་  གང་ཟག་འདིས་ལས་འདི་བྱས་སོ། །
འབྲས་བུ་འདི་མྱོང་ངོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ལ་ སྟེ་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཚིམ་པ་  རང་གི་ཕུང་པོ་འདི་ཉིད་གང་ཟག་ཡིན་ན་འོན་ཏེ་ པུད་པོའི་ནང་ཚན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་
སོགས་པ་དང་  དེ་དག་ལས་དོན་གཞན་ པའི་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞི་ཞིག་ཡོད་  ཞེས་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་དེའི་ བཏགས་  དོན་བཙལ་ཏེ།  ཕུང་པོ་དང་  དོན་གཅིག་པའི་
 འམ་དེ་ལས་  དོན་ཐ་དད་ པ་  ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་གང་རུང་ཞིག་ གང་ཟག་གི་མཚན་གཞིར་  རྙེད་ནས་གང་ཟག་དེ་འཇོགས་བྱུང་ན་ལས་གསོག་པ་པོ་ལ་སོགས་པར་འཇོག་ནུས་ལ་
 གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་  མ་རྙེད་ན་འཇོག་མི་ནུས་པས་ གང་ཟག་འཇོག་པའི་ཚེ་  གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཚིམ་པར་དེའི་ཐ་སྙད་གང་ལ་བཏགས་པའི་
བཏགས་གཞི་དེ་ འདྲའི་ངོས་ནས་གྲུབ་ཚུལ་  ཇི་ལྟར་ཡིན་དཔྱད་ཅིང་བཙལ་ནས་ གང་ཟག་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། དེས་ན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇོག་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་བཙལ་ནས་  འཇོག་

[143A]༄༅། །ན་གང་ཟག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་སྡེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནས་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་བར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ གང་ཟག་སོགས་འཇོག་ཚུལ་  དེ་
བཞིན་དུ་འདོད་དོ། ། འཇོག་ལུགས་དེ་ལྟར་བཞེད་པའི་གནད་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་པ་དང་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པ་མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གང་ཟག་དང། ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་སེམས་ཙམ་པའི་
ཀུན་གཞི་དང་བྱེ་སྨྲའི་ནང་ཚན་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་དང་སེམས་གཅིག་པུ་དང་གནས་མ་བུ་བ་ལྟ་བུ་ཕུང་པོ་དང་རྫས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སོགས་གང་ཟག་འཇོག་ཚུལ་མང་ཙམ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་
པ༑ ཆོས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ནི། ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐ་ན་མདོ་སྡེ་པས་ཐོགས་པའི་རེག་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་
མེད་དགག་ལ་ནམ་མཁར་བཞག་པ་ཡན་ཆད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཚད་མས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་འཇོག་པ་ན་རང་རང་གི་མིང་གི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིའི་
དོན་དེ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་པ།  ཡིན་སྙམ་དུ་བཏགས་དོན་  བཙལ་བ་ན་དེས་རྙེད་པའི་དོན་མེད་ན་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ནུས་པས་དེ་ལས་བཟློག་པ་ བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་རྙེད་པ་ཞིག་

[143B] བཞི་པ། འདིའི་རང་མཚན་གཞུང་གཞན་ནས་བསྟན་པའི་རང་མཚན་དང་མི་འདྲ་ཚུལ་ནི་ ། །རྟོག་གེའི་གཞུང་ སྟེ་ཚད་མའི་གཞུང་  ནས་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཁོ་ན་ལ་རང་
མཚན་དང། མངོན་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པར་ རང་གི་ངོ་བོ་དེ་  གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་མཚོན་པ་མེའི་ཚ་བ་ལྟ་བུ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་པ་དང།  རང་རྒྱུད་པ་སོགས་
ཀྱིས་འདོད་པའི་  རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་མཚན་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲའོ། ། གཉིས་པ། ཐལ་འགྱུར་བས་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་འཇོག་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། ཆོས་དང་གང་ཟག་མ་
དཔྱད་པར་འཇོག་ཚུལ་དང། དེ་ལྟར་འཇོག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། མ་དཔྱད་པར་འཇོག་པ་རང་རྒྱུད་པ་ལའང་ཡོད་པས་དེ་ཐལ་འགྱུར་པའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་སྤོང་ངོ། དང་པོ་ལ། ཆོས་དང་གང་
ཟག་མ་དཔྱད་པར་འཇོག་པའི་དཔེ་བཤད་པ་དང། དེ་ལྟར་འཇོག་པའི་དཔེ་དོན་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་ས་བཅད་བརྒྱད་ཡོད་པས། དང་པོ། །དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་བསྟན་པའི་ལུང་དགོད་
པ་ནི་ ། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱི་ལུགས་ནི་ གོང་དུ་བཤད་པ་  དེ་འདྲ་ བཏགས་དོན་བཙལ་  བའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པར་འཇོག་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་བཞེད་པས་ ཟླ་བ་  རང་གི་ཐ་སྙད་འཇོག་

[144A]༄༅། །ལུགས་ ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་རང་ལུགས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་  ནི་ཚིག་གསལ་ལས། གཞན་ཡང་ ཁྱད་གཞི་  ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་
ལག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་བརྟགས་ན་གྲུབ་པ་ ཁྱད་ཆོས་སམ་  རྟེན་པ་པོ་མཆི་གུ་དང།  ཁྱད་གཞི་  མགོ་ཡི་རྟེན་ཅན་ ཁྱད་ཆོས་སམ་  རྟེན་པ་པོ་དགྲ་གཅན་ གཉིས་ནི་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་
འཇོག་ན་ཡོད་ཅིང་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་མེད་པས་ཡོད་ཚུལ་ལམ་འཇོག་ཚུལ་འདི་  ནི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་ མ་དཔྱད་པར་འཇོག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་  བཏགས་པ་ལྟར་ གྱི་བཏགས་ཡོད་མིང་རྐྱང་ཙམ་
དུ་མཚུངས་ནས་  ཡོད་པའི་ཕྱིར་ མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇོག་ན་དཔེར་དགྲ་གཅན་གྱི་མགོ་དང་མཆི་གུའི་ལུས་གཉིས་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སྦྱར་བའི་དཔེ་འདི་ཉིད་འཐད་པ་ཡིན་ལ་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་
ནས་འཇོག་ན་བྱེད་ཀྱིས་  དཔེ་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ། སའི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པ་ལ་སྐྱོན་སྤོང་གི་དཔེ་དོན་སྦྱར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་བསྟན་
པ་ནི་ ། འདིས་ནི་ དངོས་སྨྲ་བས་  འཇིག་རྟེན་ན་མཆི་གུའི་ལུས་དང་དགྲ་གཅན་གྱི་མ་གོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ལ་ སྟེ་བྱེད་པའི་ཚེ་  ལུས་དང་མགོ་ལས་ རྫས་  ཐ་དད་པའི་

[144B] མཆི་གུ་དང་དགྲ་གཅན་  མེད་ཀྱང་རྟོག་ངོར་ ཁྱད། གཞི་ ཁྱད་  ཆོས་རུང་བ་བཞི་ན་དུ་སའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་ཞེས་པ་ལ་ཡང་སྲ་བ་མིན་པའི་ས་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་
 རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཚན་མཚོན་གྱི་  ཐ་སྙད་བྱེད་དོ་ཞེས་ སོ།  །གསུམ་པ། དོགས་པ་སེལ་མི་སེལ་གྱི་ཁྱད་ཡོད་པས་དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་པའི་ལན་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྨྲས་  པའི་ལན་དུ།  སྤྱིར་
ལུས་དང་མགོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་ ལུས་དང་མགོ་  དེ་གཉིས་ལ་དམིགས་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ན་ དེ་གཉིས་  ཁྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་གང་གི་ལུས་དང་གང་གི་མགོ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཤེས་
པར་འདོད་པ་ན། སྟོན་པ་པོས་ཀྱང་ཆི་གུ་དང་དགྲ་གཅན་མིན་པའི་ལུས་དང་མགོ་ཡིན་པ་བསལ་བར་འདོད་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་བརྡའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་
མཆི་གུ་ སྟེ་མཆི་གུའི་ལུས་  དང་དགྲ་གཅན་གྱི་ མགོ་ཞེས་  སྒྲས་ཉན་པ་པོའི་དོགས་པ་སེལ་པ་ནི་རིགས་ན། སྲ་བ་མིན་པའི་ས་མེད་པས་ ཕྱིར་ན་  ས་ཡི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྲ་
བའོ་ཞེས་པ་ལ་དོགས་པ་དེ་འདྲ་བསལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་དོན་གཉིས་མི་མཚུངས་སོ་ཞེས་ རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཔེར་མི་རིགས་པའི་  ལན་མཛད་ནས།  དེ་ནས་བཞི་པ་ཐ་དད་ཡོད་

[145A]༄༅། །མེད་ཀྱི་ཁྱོད་ཡོད་པས་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱི་མ་གཞན་ཞིག་བསྟན་པའི་ལུང་དོན་བཤད་པ་ནི་ ། དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལས་  གཞན་ཞིག་ཀྱང་སྟོན་ཏེ་
ཁྱོད་པར་གྱི་གཞི་རྟེན་ལུས་དང་མགོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་རྟེན་པ་མཆི་གུ་དང་དགྲ་གཅན་ དོན་དམ་པར་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་  འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པས་དེ་གཉིས་
 སྲ་བ་དང་ས་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཙམ་དུ་  ཐ་དད་མེད་པས་དཔེར་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་འཆད་དོ། །འདི་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་གཞི་གང་ཡིན་ ཞེས་གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་གྲུབ་
ཚུལ་  བཙལ་ན་དོན་ཐ་དད་པ་མི་རྙེད་དེ་དགྲ་གཅན་གྱི་མགོ་ལ་ བརྟེན་ནས་  དགྲ་གཅན་དུ་བརྡ་བྱས་ པ་སྟེ་མིང་གིས་བཏགས་བཙམ་ཡིན་  པའི་ཕྱིར་དང་ དེ་བཞིན་དུ་  མཆི་གུ་དང་
དེའི་ལུས་ཞེས་ པ་ཡང་མཆི་གུ་ལ་བརྟེན་ནས་མཆི་གུའི་ལུས་ཞེས་བརྟགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་མཆི་གུའི་ལུས་ཞེས་  པའི་ བཏགས་  དོན་བཙལ་ན་སོ་སོར་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལྔ་པ་དཔེ་ཐ་དད་
ཀྱང་དཔྱད་ཚེ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་  །དེ་ལ་བརྒལ་ལན་མཛད་ནས་གསལ་བར་གསུངས་ཏེ།  ཚིག་གསལ་གྱི་  ལུང་དེའི་འཕྲོ་ཉིད་ནས་གལ་ཏེ་ ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་འཇུག་པ་  དེ་ཙམ་

[145B] མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་  མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དཔེ་གྲུབ་པ་ཉིད་ དེ་དཔེ་དོན་མཚུངས་པ་ཉིད་  དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ དཔེ་དོན་མཚུངས་
པ་  དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ལ་ ལུས་དང་མགོ་ལས་ཐ་དད་པའི་མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་ཇི་ལྟར་ཞེས་  དེ་ལྟར་ བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་སྒོ་ནས་  རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་
པའི་ཕྱིར་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ དེ་ལྟར་གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་གྲུབ་ཚུལ་  མ་བརྟགས་པར་ཡོད་ པ་འཇོག་  པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། ། དྲུག་པ་རྩོད་ལན་གཉིས་གྱི་
ལུང་དོན་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་མ་དཔྱད་པ་འཇོག་ན་  ཉན་པ་པོའི་དོར་གཞི་ཚེས་དེ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དེའི་དོན་ལ་ བཏགས་དོན་བཙལ་བ་སྟེ་  བརྟགས་པ་ན་ལུས་དང་མགོ་ལས་སོ་
སོར་གྲུབ་པའི་མཆི་གུ་དང་དགྲ་གཅན་མི་རྙེད་པས་ བཏགས་དོན་བཙལ་མཐར་གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའམ་རྙེད་ན་  དེ་དག་གཞི་ཆོས་སུ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་རྩོད་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ དངོས་
སྨྲ་སོགས་  །གཞན་གྱིས་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པར་འཇོག་ལུགས་སོ། ། རྩོད་པ་དེའི་ལན་ནི། སྤྱི་ནས་  ཡོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ནི་ བཏགས་དོན་བཙལ་བའམ་  དཔྱད་པ་

[146A]༄༅། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་འཇོག་པ་མ་ཡིན་གྱི་མ་དཔྱད་པར་འཇོག་གོ་ཞེས་ ཐལ་འགྱུར་བས་  ལན་མཛད་དོ། ། གཉིས་པ་དེ་ལྟར་འཇོག་པའི་དཔེ་དོན་སྦྱར་བ་ལ་གཉིས་ལས་
གང་ཟག་གི་འཇོག་ཚུལ་གྱི་དཔེ་དོན་སྦྱར་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ལོ།  དང་པོ་ལ། ལུང་དགོད་པ་དང། ལུང་དོན་བཤད་པའོ། དང་པོ་ནི། དོན་དམ་དཔྱད་པའི་རིགས་པས་  དཔྱད་ནས་
འཇོག་ན་འཇོག་མི་ནུས་པ་དང་ དེ་ལྟར་  མ་དཔྱད་པར་འཇོག་ལུགས་ཀྱང་ ཚིག་གསལ་གྱི་  ལུང་དེའི་འཕྲོ་ཉིད་ནས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་
ཐ་དད་པར་བདག་མེད་མོད་ཀྱི་ སྟེ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་ཀྱང་གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་ཡོད་མེད་ཀྱི་དཔྱད་པ་ནམ་ཞུགས་པ་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་ཚུལ་ལ་དཔྱད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བཏགས་
པ་ན་ཆོས་གང་ཡང་མེད་མོད་  འོན་ཀྱང་ ཐ་སྙད་དུ་  ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ སྟེ་ཐ་སྙད་ཙམ་མམ་མིང་རྐྱང་ཙམ་དུ་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་  འདི་
ཡོད་པ་ སྟེ་འཇོག་པར་  ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགྲ་གཅན་དང་མཆི་གུ་གཉིས་ ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་  ཀྱང་ཡིན་པས་ དེ་གཉིས་ས་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་  དཔེ་གྲུབ་པ་མེད་

[146B] ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་རྐྱང་ཙམ་གྱི་  གང་ཟག་འཇོག་ཚུལ་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་ལུང་དོན་བཤད་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་  ལྷས་བྱིན་གྱི་གཟུགས།  དང་  ལྷས་བྱིན་གྱི་སེམས་ཞེས་
བརྗོད་པ་ལ་ སྟེ་བརྗོད་པའི་ཚེ་ན་  ཡང་ དེ་འདྲའི་  ཐ་སྙད་དེ་གང།  ལ་  བཏགས་པའི་གཞི་ལྷས་བྱིན་དང་དེའི་གཟུགས་དང་སེམས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ དོན་དམ་དཔྱད་པའི་རིགས་པས་  དཔྱད་
པ་ན་ གཟུགས་སེམས་སོགས་ཀྱི་  ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ལྷས་བྱིན་མིན་ལ་དེའི་གཟུགས་སེམས་སོགས་ལས་དོན་གཞན་དུ་ཡང་ལྷས་བྱིན་མི་རྙེད་པས་ དེ་ལྟར་  དཔྱད་ཅིང་བཙལ་ནས་རྙེད་
པའི་དོན་ལ་ལྷས་བྱིན་འཇོགས་མེད་པ་ནི་ གོང་དུ་  བདག་མེད་མོད་ཀྱི་ཞེས་ པའི་དོན་ཡིན་  པའོ། །དེ་ནི་ལྷས་བྱིན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ལྷས་བྱིན་མེད་པ་མིན་པ་ཕུང་
པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ མཆི་གུ་དང་དགྲ་གཅན་ཏེ་  དཔེ་གཉིས་ཀྱང་འཇོག་ཅེས་ པ་ནི་གོང་དུ་འོན་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་  པའོ། ། གཉིས་པ་
ཆོས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ལ་ཡང། བཤད་བྱའི་ལུང་དགོད་པ་དང། ལུང་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ཡང་ ཚིགས་གསལ་གྱི་  ལུང་དེའི་འཕྲོ་ཉིད་ནས་ སྔར་གང་ཟག་གི་གནས་

[147A]༄༅། །ལུགས་ལ་དཔྱོད་པ་  དེ་བཞིན་དུ་ དོན་དམ་དཔྱད་པའི་རིགས་པས་  རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ནས་ དང་སྲ་བ་སོགས་ཀྱི་མཚན་མཚོན་གྱི་རྣམ་བཞག་  ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་སྲ་བ་ལ་
སོགས་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་མཚན་གཞི་ ས་སོགས་  མེད་ལ། མཚན་གཞི་ ས་སོགས་  ལས་ཐ་དད་པར་རྟེན་ མཚན་གཞི་  མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ སྲ་བ་སོགས་  ཀྱང་མེད་མོད་
ཀྱི་དེ་ལྟན་འང་ཚུལ་དེ་ལྟར་མ་དཔྱོད་པར་འཇོག་ན་རྣམ་བཞག་  འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་  ཡོད་དེ། དེས་ན་ ཀླུ་སྒྲུབ་སོགས་  སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་ མཚན་མཚོན་གཉིས་
ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཙམ་གྱི་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ ཐ་སྙད་དུ་  གྲུབ་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མཛད་དོ། ། གཉིས་པ་ལུང་དོན་བཤད་པ་ནི་ ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་ས་དང་སྲ་བ་སོགས་མཚན་
མཚོན་དུ་འཇོག་པ་ལ་ཡང་མཚན་མཚོན་གྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞི་དེ་སྔར་ལྟར་བཙལ་ནས་རྙེད་པའི་དོན་ལ་འཇོག་ན་དེ་གཉིས་འཇོག་མི་ནུས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་སྒོ་
ནས་དེ་དག་ཡོད་པར་ འཇོག་པ་ནི་དེ་དག་ཕན་ཚུན་བལྟོས་ནས་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་  འཇོག་གོ། ། གཉིས་པ་དེ་ལྟར་འཇོག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། བཤད་བྱའི་ལུང་དགོད་པ་དང་

[147B] །དང་པོ་ནི་ ། །གང་ཟག་དང་ཆོས་ སོགས་ཐ་སྙད་  ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ རྣམ་པར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་འཇོག་ཚུལ་  འདི་དེས་པ་ཁོ་ནར་ཁས་བླང་དགོས་པ་རྒྱུ་
མཚན་དང་བཅས་པ་ནི་ ཚིག་གསལ་གྱི་  ལུང་དེའི་འཇུག་ཉིད་ནས།  ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ལྟོས་གྲུབ་ཙམས་བརྟགས་པ་འཇོག་པ་  འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་པར་བྱ་སྟེ་
དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ པར་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འཇོག་པར་ཡིན་  ན་ཀུན་རྫོབ་ ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་  འཐད་པ་ སྟེ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་  དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ སྟེ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ་
རྒྱུ་མཚན་  དེས་ན་ ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་  འདི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ གྲུབ་པར་  མི་འགྱུར་རོ། ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་སྟེ་  འཐད་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ དཔྱད་མཐར་
མཆི་གུ་ལ་སོགས་པ་དག་ཁོ་ན་ མ་རྙེད་པ་སྟེ་  མི་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་  འཐད་པས་ དཔྱད་མཐར་  གཟུགས་དང་ཚོར་བ་
ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས།  བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འཇོག་དགོས་ན་གཟུགས་ཚོར་ལ་སོགས་པ་  དེ་དག་ཀྱང་མཆི་གུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ དུ་དཔྱད་མཐར་མ་རྙེད་པ་མཚུངས་པས་དེ་

[148A]༄༅། །དག་  ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ དགོས་  པར་འགྱུར་ལ་ གཟུགས་ཚོར་སོགས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པར་ཁས་བླངས་པར་  དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པས་ ཆོས་
དེ་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་  འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་ཅིང་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ སྟེ་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་  རྣམ་པར་འཇོག་ཚུལ་འཇུག་པ་ལས་ཤེས་དགོས་
པར་ ཚིག་གསལ་དུ་  གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་ལུང་དོན་བཤད་པ་ནི་ ། །དེས་ནི་སྔར་ལྟར་དཔྱད་ནས་རྙེད་པའི་དོན་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འཇོག་ དགོས་ཀྱི་ཡོད་  ན་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་མ་
གྲུབ་དཔྱོད་པའི་འཐད་པས་བཞག་ པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་  པས། དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡོད་ཚུལ་  མིན་གྱི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་སྟོན་པས་རང་མཚན་གྱིས་
གྲུབ་ན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའོ།  ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་གཟུགས་ཚོར་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་དཔྱད་པའི་འཐད་པས་མི་རྙེད་པར་མིན་ནོ། །གོང་གི་གསུམ་པ། མ་དཔྱད་པར་འཇོག་པ་རང་
རྒྱུད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་དེ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་སྤོང་ལ། རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཁོ་ན་རེ། །འོ་ན་བདེན་གཉིས་ལས།  གང་ཟག་སོགས་ཆོས་

[148B]  ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་
ངོ་བོའི་ཕྱིར།  འདི་ལ་དཔྱད་པ་སྟེ་འདི་ཉིད་རིགས་པའི་དཔྱད་བཟོད་དུ་འཇུག་མི་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ན།  འདི་ལ་དཔྱད་པ་མི་འཇུག་གོ། ། ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་རྙེད་པ་དེ་
ཙམ་གྱིས་མཆོག་པར་གཉུག་མའི་སྡོད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་དཔྱོད་པར་བྱེད་ན་སྟེ་  རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་ན་དོན། ། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་འདི་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚུལ་ལས་གཞན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སོང་འདུག་པས་ན་
གཞན་དུ་སོང་བས་གནོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པའི་དོན་རྣམས་ འཇོག་པའི་ཚེ་  རིགས་པས་དཔྱད་ནས་རྙེད་པའི་དོན་ལ་
འཇོག་པ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ སྟེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཇི་ལྟར་ན་  ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་རིགས་པས་དཔྱད་དོན་ལ་མི་འཇོག་པ་ ཐལ་འགྱུར་བ་  །བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ། གཉིས་པ་
ལན་ལ། ལན་དངོས་དང། རྩོད་སྤོང་ངོ། །དང་པོ་ལ། ཁྱབ་མེད་ཀྱི་ལན་དང། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་མཚམས་སོ་སོར་བསྟན་པ་དང། དེས་གྲུབ་པའི་དོན་ནོ་

[149A]༄༅། །དང་པོ་ནི། འདི་ལྟར་སྨྲ་བ་  འདི་ནི་དབུ་མ་པ་ ཐལ་དང་  གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་དཔྱོད་ལུགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་གིས་དཔྱད་པས་ དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པ་དང་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱོད་པར་
འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཏེ།  དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱོད་པར་ ཡོད་ཚུལ་  མ་ཕྱེད་པའི་རྩོད་པ་ཡིན་ཏེ།  ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་བཤད་པ་དང་
རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་མཚམས་བཤད་པ་དང། མིང་ཙམ་གྱི་དོན་བཤད་པ་དང། བློས་བཞག་པའི་དོན་བཤད་པའོ། དང་པོ་ནི་རང་རྒྱུད་པས་ནི་
བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་དེ་ལྟར་དཔྱོད་པ་ལྷས་བྱིན་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱོད་པར་འགྱུར་གྱི་གནས་ལུགས་སམ་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པར་མི་བཞེད་ལ་  ཐལ་འགྱུར་བས་ནི་སྔར་ལྟར་ ལྷས་བྱིན་ལྟ་
བུ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རེ་རེ་འམ་ཚོགས་པ་གང་གི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་སོགས་  དཔྱོད་པ་ཙམ་ནས་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པར་ ཏེ་གནས་ལུགས་ལ་དཔྱོད་པར་  བཞེད་དེ། སྔར་ལུང་
དྲངས་པ་དང་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་མིང་དང་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ ཡོད་པར་  ལན་མང་པོར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་མིང་ཙམ་གྱི་དོན་བཤད་པ་ནི་ ། མིང་ཙམ་གྱི་

[149B] གང་ཟག་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་  སྔར་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ རིགས་པས་  བཙལ་བ་ན་མི་རྙེད་པ་ལ་བྱེད་ ལ་མིང་ཙམ་ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲས་གཅོད་བྱ་
ཡང་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་རྙེད་པ་དེ་གཅོད་  ཀྱི་མིང་ཡོད་ཅིང་དོན་མེད་ ཅེས་  པའམ་མིང་མ་ཡིན་པའི་དོན་མེད་ ཅེས་  པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་བློས་བཞག་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི། མིང་
ཙམ་དང། མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དང། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་འཇོག་ཚུལ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཏུ་ཡོད་དོ་དེའི་གནད་ཀྱིས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་  འདིར་མིང་གི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་བློས་
གང་གཞག་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་མི་བཞེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་བློའི་དབང་གིས་མ་བཞག་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྔུལ་ཙམ་ཡང་  མི་བཞེད་དོ།།
 དེར་མ་ཟད་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་འདི་ལ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་བློ་ཡང་མ་འཁྲུལ་བ་ཁོ་ན་ངེས་གཟུང་དུ་མི་དགོས་པར་འཇུག་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་ཡང་འཇོག་བྱེད་དུ་རུང་ངོ། །གཉིས་པ་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་བཤད་པ་ནི།།
དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་བློའི་དབང་གིས་ མ་དཔྱོད་པར་ཐལ་འགྱུར་བའི་འཇོག་ཚུལ་ལྟར་  གཟུགས་ཚོར་ལ་སོགས་པ་འཇོག་མི་ནུས་ལ་ འཇུག་ཡུལ་རང་མཚན་

[150A]༄༅། །དུ་སྣང་བའི་ཆ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའམ་རང་མཚན་སྣང་བའི་ཆ་ལ་  གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ དེ་དག་  ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་
འཇོག་ནུས་པར་འདོད་པས་ འཇོག་ཚུལ་སྔ་པྱི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་མ་ཟད་  བློའི་དབང་གིས་བཞག་མ་བཞག་གི་ ཡུལ་ཅན་གྱི་  བློ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཆེའོ། ། རང་རྒྱུད་
པའི་ལུགས་ལ་འཇུག་ཡུལ་རང་མཚན་སྣང་བ་མ་འཁྲུལ་བ་  དེ་འདྲ་བའི་བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པར་ཆོས་རང་གི་ངོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་མེད་སོགས་དཔྱོད་
པ་ཙམ་ནས་ དོན་དམ་དཔྱོད་པའམ་  དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པར་འགྲོ་བར་འདོད་ཀྱི། སྔར་བཤད་པའི་ ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་  དཔྱོད་ལུགས་དེ་
ཙམ་ནས་ དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པར་  མི་འདོད་པས་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་བཞེད་དོ། ། གསུམ་པ་དེས་གྲུབ་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི། ཐལ་རང་གཉིས་ལ་དགག་བྱའི་ཕྲ་རགས་
དང་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་འགྲོ་ཚུལ་མི་འདྲ་བས་  དེའི་ཕྱིར་གསུང་རབ་ རྣམས་  ལས་ཀུན་རྫོབ་མིང་དང་བརྡ་དང་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་

[150B]  ཙམ་གྱི་སྒྲས་གང་གཅོད་པ་ཡང་མི་མཐུན་ པར་མངོན་  ནོ། ། གཉིས་པ་རྩོད་སྤོང་ནི་ ། འོ་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཡང་ གང་ཟག་ལྟ་བུ་འདིར་  འོངས་སམ་མི་འོངས་སྐྱེས་སམ་མ་
སྐྱེས་ཞེས་སོགས་དཔྱད་པ་མང་པོ་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་དྲིས་པ་ལ་འོངས་པ་དང་སྐྱེས་ཞེས་སྨྲར་མི་རུང་ངམ་སྙམ་ན།  འཇིག་རྟེན་རང་ག་བ་རྣམས་ལ་འོངས་མ་འོངས་དང་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་སོགས་
ཀྱིས་དཔྱད་པ་མང་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱོད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པར་མི་འགྲོ་བར་མ་ཟད་  འདིའི་ཚོལ་ཚུལ་དང་དཔྱོད་ལུགས་སྔ་མ་ བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་དཔྱད་པར་བཤད་པར་
དང་ཆེས་མི་འདྲ་སྟེ།  འཇིག་རྟེན་པས་དཔྱོད་ཚུལ་  འདིས་ནི་འགྲོ་འོང་བྱེད་མཁན་དང་འགྲོ་འོང་གི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར་ཐ་སྙད་དེ་
དག་བཏགས་པའི་ བཏགས་  དོན་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་དཔྱད་ནས་འགྲོ་འོང་དྲིས་པ་མིན་གྱི། འགྲོ་འོང་གི་ཐ་སྙད་རང་ག་བར་ འཕྲལ་གྱི་བྱ་བྱེད་དང་སྤྱོད་ལམ་  འཇུག་པ་ལ་རང་
ག་བའི་ འཐད་པའམ་རིགས་པས་  བརྟག་པ་བྱས་པ་ཡིན་པས་དེའ་བརྟག་པ་ དང་འཐད་པ་  ཁས་བླངས་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ། གོང་གི་གཉིས་པ། སྒྲོ་འདོགས་གཉིས་ཀྱི་

[151A]༄༅། །འཛིན་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། དང་པོ་དྲི་བ་ནི། གང་ཟག་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་དེས་མ་ཆོག་པར་  དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱི་ དོན་གང་ལ་བཏགས་པའི་
བཏགས་  དོན་ལ་དཔྱད་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་ ཀུན་བཏགས་ཡིན་པས་དེའི་འཛིན་ཚུལ་ཡང་  བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འཛིན་
ཚུལ་མིན་ལ་ དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འཛིན་པ་ཡང་འཛིན་པ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ཚུལ་མཚུངས་སོ། །དེ་ཡང་རང་ཅག་  སེམས་ཅན་ རྣམས་  འཁོར་བར་འཆིང་
བ་ སྟེ་འཆིང་བྱེད་གཙོ་བོ་  ནི་ལྷན་སྐྱེས་ ཀྱི་བདག་འཛིན་  ཉིད་ཡིན་པས་ དེའི་ཕྱིར་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་  དེ་ཉིད་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་དགག་དགོས་པས་ ལྷན་
སྐྱེས་  དེའི་འཛིན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ། གཉིས་པ་ལན་ནི། བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་  དེ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་མིན་པར་རང་གི་ངོ་བོའི་
སྒོ་ནས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སྟེ།  བདག་འཛིན་  དེ་ ལ་  ཡང་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་ལ་དེ་ལྟར་འཛིན་ན་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང་མིག་རྣ་ལ་སོགས་

[151B] ཏེ་དབྱེ་ན་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་  ཡིན་ལ་ འཛིན་པ་ལ་གཉིས་ཡོད་པ་  དེས་བདག་གཉིས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གསུམ་པ། མདོ་བསྟན་
བཅོས་རྣམས་ཀྱང་བདག་འཛིན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་དང་བཅས་པ་འགོག་དོན་དུ་གསུངས་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། འདི་ལྟར་ མ་དཔྱད་པར་རང་མཚན་དུ་གྲུབ་པར་  བཟུང་བ་ ལྷན་སྐྱེས་  དེས་ཐ་སྙད་
ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་དཔྱད་ནས་བཟུང་བ་མིན་ཀྱང་ བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་  འདིས་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་དོན་དེ་ཡོད་ན། དེའི་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་ས་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དཔྱད་པ་ན་
 དོན་དམ་  དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་རྙེད་དགོས་སོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་གཉིས་ཀྱི་འཛིན་ཚུལ་ལ་ཡང་མ་དཔྱད་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་འཛིན་པའི་དོན་ཚང་ཡང་ཀུན་བཏགས་གཉིས་པོ་དེས་མ་
དཔྱོད་པར་འཛིན་པ་མིན་ནོ། དེས་ན་མ་དཔྱད་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་  རིགས་པའི་དགག་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དང།  བདག་འཛིན་
ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་མ་དཔྱོད་པའི་བློ་ཡིན་ཡང་  གཞུང་རྣམས་ནས་ དེ་གཉིས་བཀག་པའི་ཚེ་  དཔྱད་ནས་འགོག་པ་ཤ་སྟག་འབྱུང་བ་ཡང་མི་འགལ་བས་ དཔྱོད་ནས་བཀག་པའི་དགག་བྱ་ལ་

[152A]༄༅། །ཀུན་བཏགས་ཀྱི་འཛིན་པ་ཡུལ་བཅས་ཁོ་ན་འགོག་གོ་སྙམ་དུ་ དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་  མི་བཟུང་ངོ། །གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ཁ་ཅིག་དང་བརྡ་མི་ཤེས་པའི་
སེམས་ཅན་གྱིས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་བློའི་དབང་གིས་མ་བཞག་པར་ཡོད་པའི་མིང་དེ་ནི་སྦྱོར་མི་ནུས་ཀྱང་དེའི་དོན་ ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་བློའི་དབང་གིས་མ་བཞག་པར་འཛིན་པ་དེ་
ནི་ཡོད་དེ་གཞན་དུ་ན་བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་དོན་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། བཞི་པ་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་བཤད་པ་ནི་ ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་དང་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་
གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གང་བཀག་པས་བདག་མེད་དུ་ འཇོག་པ་ནི་དགག་བྱའི་ངོ་བོ་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པ་ཡོད་པས་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་དགག་བྱའི་སྒོ་ནས་  འཇོག་པའི་
དེའི་ཕྱིར་  བདག་གཉིས་དང་དེར་ཞེན་ལུགས་ ལ་ཡང་དགག་བྱའི་སྒོ་ནས་ཕྲ་རགས་ཀྱིས་  དོན་མི་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་འདོད་མོད་ཀྱང།  ཐལ་འགྱུར་པའི་  ལུགས་འདིས་གཞི་ཆོས་ཅན་
གྱི་སྒོ་ནས་བདག་མེད་གཉིས་སུ་འབྱེད་ཀྱི་མེད་རྒྱའི་བདག་ སྟེ་དགག་བྱ་གཉིས་  ལ་མི་འདྲ་བ་མི་བཞེད་དེ།  སྟོང་གཞི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དང་གང་

[152B]  འཇུག་པ་ལས། བདག་མེད་འདི་ནི་འགྲོ་བ་རྣམ་ འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་  དགྲོལ་ བར་བྱ་བའི་  ཕྱིར། །ཆོས་
དང་གང་ཟག་ གི་  དབྱེ་བས་རྣམ་གཉིས་གསུངས། ཞེས་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་ཡི་བདག་གཉིས་ཀྱི་ ཁྱད་པར་ཕྲ་རགས་སོགས་མི་འདྲ་བའི་   སྒོ་ནས་ཕྱེ་བར་མ་གསུངས་
ལ༑ བཞི་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ ཟླ་བས་མཛད་པ་  ལས་ཀྱང། དེ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཞིག་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་ལ་ སྟེ་ཁོ་རང་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་མིང་དང་རྟོག་པ་ལ་མ་
ལྟོས་པའམ་  རག་མ་ལས་པའི་ངོ་བོ་ འམ་  རང་བཞིན་ཏེ་དེ་མེད་པ་ནི་བདག་མེད་པའོ། །དེ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་དབྱེ་བ་གཉིས་སུ་རྟོགས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་དང་གང་ཟག་
གི་བདག་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །རག་མ་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་མིན་པར་དོན་གྱི་ངོས་ནས་སྡོད་ལུགས་ཡོད་པ་ འདོགས་བྱེད་ལ་མ་ལྟོས་པའི་  རང་དབང་པའི་ངོ་བོའོ། །
། ལྔ་པ་དངོས་སྨྲ་བ་དང་རང་རྒྱུད་པས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འདོད་ན་སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་དང་འགལ་སྤོང་ལ། རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ ། གལ་ཏེ་

[153A]༄༅། །རང་སྡེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ནས་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ།  གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་  ཚད་མས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་འདི་འདྲ་བའི་ གཞན་ལ་རག་མ་
ལས་པའི་  རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འདོད་ན། འོ་ན་སྔར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་ནས་མིང་དང་བརྡས་བཞག་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། ། གཉིས་པ་ལན་ནི་ ། སྐྱོན་མེད་དེ་ རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བས་ཀུན་བཏགས་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་འདོད་ཚུལ་  དེ་ནི་ རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པས་འདོད་པ་ལྟར་གྱིས་  མིང་དང་བརྡས་འཇོག་ནུས་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཅེས་སྨྲ་བ་ཡིན་གྱི་
དེ་ལ་རང་གི་མིང་བཏགས་པའི་བཏགས་གཞི་ འམ་བཏགས་དོན་  བཙལ་ན་མི་རྙེད་པར་མི་འདོད་ ཅིང་གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འདོད་  པས་འདི་པས་བཤད་པའི་རང་མཚན་
གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡོད་དོ།  རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་  དེ་དག་གི་གཞུང་ལས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པ།  དེ་འདྲ་བའི་ཀུན་བཏགས་  དེ་མིང་ཙམ་དུ་བཤད་པ་ཡང་དེ་གཉིས་

[153B] དེའི་འདོད་པར་ལྟར་ཞེན་གཞི་རང་མཚན་དུ་མེད་པར་  བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འདོད་པས་ ཐལ་འགྱུར་བ་  འདི་
པའི་མིང་དུ་ང་བཏགས་པ་ཙམ་དང་ ཕྲ་རགས་  མི་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ནི།  ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་བདག་མེད་གཉིས་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། སེམས་ཙམ་པ་དང་
རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་བཤད་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་བཤད་པའོ། དང་པོ་ནི་ ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་དང་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་
མ་བསྟན་ཞིང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྟན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་སྡེ་བས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ སྟེ་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་  ལས་ལྷག་པ་ཐེག་ཆེན་དུ་ཡང་བཤད་རྒྱུ་
མེད་པར་བཞེད་ལ།  གཉིས་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པའོ། དང་པོ་ནི་ ། སློབ་དཔོན་ སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཟླ་བའི་
ཞབས་  གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ནི།  ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་བསྟན་པ་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྟན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་འདིར་ནི་ཁྱད་པར་  དེ་གཉིས་ཀ་ལས་

[154A]༄༅། །བཟློགས་ཏེ་སྨྲ་བའི་དང་པོ་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ ཀྱང་  ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ བསྟན་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་  བཤད་པའི་ཚུལ་ནི་ གཉིས་པ་སོ་སོར་
བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པའི་ཚུལ་དང། ཐེག་ཆེན་ལས་གསུངས་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་འདོད་ཚུལ་དང་མི་འདྲ་བར་
བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་ལུགས་དང། ཟླ་བའི་ལུགས་དང། དེ་ཉིད་འཕགས་པའི་བཞེད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ། བཤད་བྱའི་ལུང་དགོད་
པ་དང། ལུང་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་བདག་མེད་   ཅིང་ལྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྟན་  པའི་དཔེར་སྒྱུ་མ་
དང་བྲག་ཆ་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་རྨི་ལམ་དང་དབུ་བ་རྡོས་པ་དང་ཆུའི་ཆུ་བུར་དང་ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་དག་བསྟན་ཏེ།  དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་བྲུལ་གཞིའི་རྡེའུ་ཤིང་
བུ་སོགས་རྟ་གླང་དུ་སྤྲུལ་བའི་ཚེ་སྤྲུལ་གཞི་དེ་དག་རྟ་གླང་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་སོགས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་

[154B]  འདི་ལ་ འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་  དེ་བཞིན་ཉིད་དམ་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི་ སྟེ་འདུ་བྱེད་  འདི་དག་ནི་སྤྲོས་པ་ཡང་ཡིན་
འདི་དག་ནི་རྫུན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལས་  ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འདོགས་བྱེད་ལ་རག་
མ་ལས་པའི་  ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཏེ་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་ ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལུང་དེའི་དོན་བཤད་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་
མདོ་ལས་  ཕུང་པོ་ལྔ་ ཆོས་ཀྱི་  བདག་མེད་པའི་དཔེར་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ གཟུགས་ཕུང་  དབུ་བ་དང་ ཚོར་པའི་ཕུང་པོ་  ཆུ་བུར་དང་ འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་  ཆུ་ཤིང་དང་ འདུ་བྱེད་
ཀྱི་ཕུང་པོ་  སྨིག་རྒྱུ་དང་ རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་  སྒྱུ་མ་བསྟན་པ་དང།  ཕུང་པོ་  འདི་དག་རྫུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་ཞེས་ཐེག་དམན་
གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་གསུངས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་ཏེ་བདག་གི་དོན་ནི་ངོ་བོའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། གཉིས་པ་ཟླ་བའི་ལུགས་བཤད་པ་ལ། འཇུག་འགྲེལ་

[155A]༄༅། །དང་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་བཤད་ཚུལ་དང། ལེགས་ལྡན་གྱིས་མདོ་དོན་གཞན་དུ་བསྟན་ནས་ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བའི་རྩོད་སྤོང་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་
འཇུག་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། ཞེས་སོགས་ཉན་ཐོས་ལ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་དྲངས་ནས་ ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་  ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་
པར་གསུངས་ཤིང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང།  རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་གཏན་ནས་མེད་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་ལེན་པ་ནི་སྐབས་འདིར་མེད་ལྟ་ཡིན་ལ་དེ་འདྲ་བའི་གཏན་མེད་དུ་ལྟ་བས་
མེད་ལྟ་ཟློག་པ་ རིགས་པའམ་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་དང་དེ་ཡོད་པར་ཚད་མས་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་  ནི་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ལ་
 ཤིན་ཏུ་  གསལ་བས་དེའི་རིགས་པ་ སྟེ་མེད་ལྟ་དེ་དག་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའམ་རྒྱུ་མཚན་ནི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་རྩ་འགྲེལ་འདིར་  མི་བཤད་དོ།  ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ལ་མེད་ལྟ་ཟློག་པའི་ཚུལ་ནི་དེས་
རང་བཞིན་མེད་ན་མེད་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་པ་འདིས་མེད་ལྟ་ཁས་བླངས་པར་སོང་བ་ཡིན་ནོ། འདིའི། ཡོད་ལྟ་ ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ལྟ་བ་འདི་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་དངོས་སུ་  ཟློག་པ་

[155B] སྟོང་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་  འདི་ལྟ་སྟེ།  སྣང་གནས་མ་ཐུན་པའི་  མི་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ རང་བཞིན་གྱིས་  མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།  ཞེས་རིགས་
བ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་བར་བཤད་དོ། །སྣང་གནས་མཐུན་པའི་མི་སླུ་པའི་ཆོས་སྟོང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་  འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་རྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་  ཆོས་
བདག་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན། གསུངས་མོད་ཀྱང་ རྒྱུ་མཚན་དེ་རྣམས་  ལན་མང་དུ་དང་བར་མེད་པ་དང་གཞུང་གཅིག་ཏུ་བཀོད་ནས་མ་གསུངས་པས་དེའི་རིགས་པ་ རྒྱས་པར་  བཤད་པར་
གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་མདོ་དོན་གཞན་དུ་བསྟན་ནས་ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བའི་རྩོད་སྤོང་ནི་ ། འདི་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ བཤད་པ་མཛད་ཚུལ་ནི་གོང་དུ་བཤད་
མ་ཐག་པའི་  དཔེ་དེ་དག་གིས་ནི་ ཕུང་པོ་རྣམས་  གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་སྣང་ཡང་མེད་པ་སྟོན་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བཤད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ བསྟན་པ་  མིན་ནོ་
 ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོ་ལས་བདག་དུལ་བས་མཐོ་རིས་འཐོབ་ཅེས་སོགས་  བདག་གི་སྒྲའི་དོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ བདག་གི་  ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་གང་ཟག་གི་བདག་ཡིན་ནོ། ། དེར་མ་

[156A]༄༅། །ཟད་  ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བཤད་ན་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ ཐེག་དམན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པ་  བཀག་གོ་འཇུག་འགྲེལ་དུ་ སྤྱིར་ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་ཞེ་ན་ཁྱབ་པ་མེད་དེ་
ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་མི་སྟོན་གྱི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སྨོན་ལམ་དང་ཚོགས་གཉིས་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པས་དོན་མེད་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བའི་ཤེས་བྱེད་དང་བཅས་པས་བསྒྲུབས་སོ།  ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པ་དོན་
མེད་པར་ཐལ་ཞེ་ན་ཡང་སྐྱོན་མེད་དེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པ་འདྲ་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པར་བསྟན་མ་བསྟན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །གསུམ་པ་དེ་ཉིད་འཕགས་པའི་བཞེད་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ལས། ཐེག་དམན་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་
བསྟན་པ་ཡང་བཞེད་པར་བསྟན་པ་དང། ཐེག་དམན་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་བསྟན་པར་ཡང་བཞེད་པའོ། དང་པོ་ནི་འདི་ཉིད་  སློབ་དཔོན་གྱིས་བཞེད་པར་ཡང་རྩ་ཤེས་ལས། བཅོམ་ལྡན་ འདས་  དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །མཁྱེན་པས་ ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་  ཀཱ་ཏྱ་ཡ་ན་ཡི་ བུ་ལ་
གདམས་ པའི་  དག་ལས་ནི་ རང་བཞིན་གྱིས་  ཡོད་པ་དང། ། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་  མེད་པ་གཉིས་ཀའང་དགག་པ་མཛད། །ཅེས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་ཀྱིས་ཆོས་གང་ཞིག་སླུ་བ་དེ་ནི་རྫུན་ཞེས་གསུངས། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སླུ་བའི་ཆོས། །དེས་ན་དེ་དག་རྫུན་པ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཟླ་བས་
བསྒྲུབས་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང། མྱ་ངན་འདས་པ་ སྟེ་དོན་དམ་  བདེན་ པ་  གཅིག་བུ་ ནི་ ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ དུས་  ནམ་ གྱི་ཚེ་  གསུངས་པ་ ན་ཡང་མི་སླུ་བའི་བདེན་པ་ཉག་གཅིག་ལ་གསུངས་ཤིང།  །དེ་ཚེ་ལྷག་མ་ འམ་ལྡོག་བྱ་ནི་རྫུན་པ་ཡིན་པས་  ལོག་ པ་  མིན་ཞེས། ། དབུ་མ་

[156B]  མཁས་པ་སུ་ཞིག་ གིས་  རྟོག་པར་བྱེད་ དེ་མི་བྱེད་ ། །ཅེས་གསུངས་ལ། །རྫུན་པའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རྶང་བཞིན་མེད་པ་ལས་ ངོ་བོ་  གཞན་དུ་འདྲེན་པ་ལ་གནོད་པ་
བརྗོད་ནས་དོན་དེར་ངེས་པར་རྩ་ཤེས་ལས་ ལུང་གི་ཁུངས་དང་བཅས་ཏེ་  བསྒྲུབས་པ། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱང་བཤད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ སྟེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་
དགོངས་པར་ངེས་པར་འདོད་པར་བྱའོ། ། འོན་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ལས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་མ་བྱས་སོགས་ཀྱི་དབང་གི་དེ་གཉིས་ལ་སྟོང་ཉིད་རྫོགས་པར་སྒོམ་མ་སྒོམ་དང་དེ་དག་གི་སྡེ་
སྣོད་དུ་སྟོང་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་མ་བསྟན་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ཐེག་དམན་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་བསྟན་པར་ཡང་བཞེད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི།  དེ་ལྟ་
ནའང་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་སྡེ་སྣོད་དུ་ཆོས་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་མ་གསུང་སྤར་མི་སྒྲུབ་ཀྱི་ རང་བཞིན་ཡོད་པར་  དེ་སྐད་གསུངས་པའི་སྐབས་ཀྱང་མང་ངོ། ། གཉིས་
པ། ཐེག་ཆེན་ལས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྟན་པ་ཡང་ཐོས་པ་སྡེ་པའི་འདོད་ཚུལ་དང་མི་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ལས། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་བསྟན་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་

[157A]༄༅། །ཆེན་གྱིས་སྡེ་སྣོད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་ཞེས་ན་ཡང་སྐྱོན་མེད་དེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པ་འདྲ་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པར་བསྟན་མ་བསྟན་
གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །གསུམ་པ་དེ་ཉིད་འཕགས་པའི་བཞེད་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ལས། ཐེག་དམན་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པ་ཡང་བཞེད་པར་བསྟན་པ་དང། ཐེག་དམན་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་བསྟན་པར་
ཡང་བཞེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ཉིད་  སློབ་དཔོན་གྱིས་བཞེད་པར་ཡང་རྩ་ཤེས་ལས། བཅོམ་ལྡན་ འདས་  དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །མཁྱེན་པས་ ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་  ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ཡི་ བུ་ལ་  གདམས་
 པའི་  དག་ལས་ནི་ རང་བཞིན་གྱིས་  ཡོད་པ་དང། ། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་  མེད་པ་གཉིས་ཀའང་དགག་པ་མཛད། །ཅེས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་གྱིས་ཀྱིས་གང་ཞིག་སླུ་བ་དེ་ནི་རྫུན་ཞེས་གསུངས་
།འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བསླུ་བའི་ཆོས། །དེས་ན་དེ་དག་རྫུན་པ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཟླ་བས་བསྒྲུབས་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང། མྱ་ངན་འདས་པ་ སྟེ་དོན་དམ་  བདེན་ པ་  གཅིག་པུ་
 ནི་ ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ དུས་  ནམ་ གྱི་ཚེ་  གསུངས་པ་ ན་ཡང་མི་སླུ་བའི་བདེན་པ་ཉག་གཅིག་ལ་གསུངས་ཤིང།  དེ་ཚེ་ལྷག་མ་ འམ་ལྡོག་བྱ་ནི་རྫུན་པ་ཡིན་པས་  ལོག་ པ་  མིན་ཞེས། ། དབུ་མ་

[157B]  མཁས་པ་སུ་ཞིག་ གིས་  རྟོག་པར་བྱེད་ དེ་མི་བྱེད་ ། །ཅེས་གསུངས་ལ། །རྫུན་པའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལས་ ངོ་བོ་  གཞན་དུ་འདྲེན་པ་ལ་གནོད་པ་
བརྗོད་ནས་དོན་དེར་ངེས་པར་རྩ་ཤེས་ལས།  ལུང་གི་ཁུངས་དང་བཅས་ཏེ་  བསྒྲུབས་པས། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱང་བཤད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ སྟེ་ཀླུ་པ་སྒྲུབ་ཀྱི་
དགོངས་པར་ངེས་པར་འདོད་པར་བྱའོ། ། འོ་ན་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་མ་བྱས་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་གཉིས་ལ་སྟོང་ཉིད་རྫོགས་པར་སྒོམ་མ་སྒོམ་དང་དེ་དག་གི་སྡེ་
སྣོད་དུ་སྟོང་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་མ་བསྟན་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ཐེག་དམན་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་བསྟན་པར་ཡང་བཞེད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི།  དེ་ལྟ་
ནའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཆོས་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་མ་གསུངས་པར་མི་སྒྲུབ་ཀྱི་ རང་བཞིན་ཡོད་པར་  དེ་སྐད་གསུངས་པའི་སྐབས་ཀྱང་མང་ངོ། ། གཉིས་
པ། ཐེག་ཆེན་ལས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྟན་པ་ཡང་ཉན་ཐོས་པ་སྡེ་པའི་འདོད་ཚུལ་དང་མི་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ལས། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་བསྟན་པ་དང།  ཐལ་འགྱུར་

[158A]༄༅། །བས་གང་ཟག་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་བསྟན་པའོ། དང་པོ་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་དང། གང་ཟག་གི་འཇོག་ཚུལ་ལོ། དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། གང་ཟག་གི་
བདག་མེད་ངོས་གཟུང་བ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འཛིན་ཚུལ་བསྟན་པ་དང། དེས་ན་དེས་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པར་བསྟན་པའོ། དང་པོ་ནི།  གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི།  རང་རྒྱུད་པ་ནས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་
བའི་བར་  རང་སྡེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་གཞག་གྱི་ བདག་མེད་ཕྲ་མོའི་འཇོག་ཚུལ་  ལྟར་ན་གང་ཟག་ དེ་  ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་ ཅེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདུས་བྱས་སུ་མཚོན་
པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡིན་ལ། མི་མཐུན་པར་འཛིན་ཚུལ་ནི་ཕུང་པོ་ནི་འདུས་བྱས་སུ་མཚོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཞིང། གང་ཟག་ནི་ཕུང་པོ་ལྟར་སྐྱེ་འཇིག་མི་བྱེད་ཅིང་ཕུང་
པོའི་རྒྱུན་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པས་ཡོད་པས་ཡོད་ཚུལ་དེ་ནི། ཕུང་པོ་ལ་བལྟོས་ན་ངོ་བོ་བརྟན་པའམ་སྐྱེ་འཇིག་མི་བྱེད་པའི་ཚད་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང་ཞིང། བློ་ངོ་དེར་ཕུང་པོ་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་ལྟར་གང་
ཟག་སྐྱེས་འཇིག་མི་བྱེད་པར་རིགས་འདྲའི་རྒྱུན་བརྟན་པ་ཞིག་སྣང་བས་ན་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་གྱི་གང་ཟག་དེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་འཇིག་མི་བྱེད་པར་འཛིན་པ་མིན་ནོ་གོང་གི་བདག་མེད་ནི་དེ་འདྲ་  བའི་

[158B] བཤད་མ་ཐག་པར་དེ་ལྟ་བུའི་  རང་རྐྱ་བར་སྣང་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་ཞེན་པ་ནི་ གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་  རྫས་སུ་ཡོད་པ་འཛིན་པའོ། ། གང་ཟག་
རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་ནི་གང་ཟག་དེ་ཕྱི་རོལ་པས་བཏགས་པ་ལྟར་གཏན་དུ་མི་འཇིག་པའི་རྟག་པར་འཛིན་པ་ཡིན་པས་སྔ་མ་དང་གཏན་མི་འདྲ་ལ་འཛིན་པ་དེའི་ཞེན་ཡུལ་ཁེགས་པས་ནི་གང་ཟག་དེ་ཕྱི་རོལ་
པས་འདོད་པར་ལྟར་གྱི་རྟག་པ་ཁེགས་པར་ཡིན་ལ། །གཉིས་པ། གང་ཟག་གི་འཇོག་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། བཏགས་ཙམ་གྱི་གང་ཟག་གི་འཇོག་ཚུལ་དང། ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། རང་སྡེ་དེ་དག་གི་ལུགས་
ལ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་  དེ་བཀག་པ་ན་གང་ཟག་དེ་ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ རྟོགས་པར་  འགྱུར་ཏེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་ཡོད་པ་གཅོད་དོ། ། གཉིས་པ། །
ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ལས། ཀུན་གཞི་མི་བཞེད་པའི་ལུགས་བཤད་པ་དང། ཀུན་གཞི་བཞེད་པའི་ལུགས་བཤད་པའོ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་བཤད་པ་དང། གཞན་ཡང་དེ་དང་
མཚུངས་པར་བསྟན་པའོ། དང་པོ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་རྣམ་ཤེས་བདག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལ་  བཏགས་ལུགས་ནི་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། འདི་ལྟར་ ལེགས་ལྡན་འབྱེད་  ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་ཐ་ས་

[159A]༄༅། །སྙད་དུ་ ཡིད་ཀྱི་  རྣམ་པར་ཤེས་པ་ གང་ཟག་གི་མཚན་གཞིར་འཇོག་པའམ་དེ་  ལ་བདག་གི་སྒྲ་དངོས་སུ་འདོགས་ཏེ་འདི་ལྟར་ ཕུང་པོ་ལེན་པ་པོ་ནི་བདག་ཡིན་ལ་  རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡང་སྲེད་པ་ལེན་པའི་
ཕྱིར་ རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་གང་ཟག་ཅེས་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་རྙེད་པའི་  བདག་ གམ་གང་ཟག་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་  ཡིན་ནོ་ཞེས་ པ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་  ལུས་དང་དབང་པོའི་ཚོགས་
 སྟེ་རྣམ་ཤེས་སོགས་ཚོགས་པ་  དག་ལ་ བརྟེན་ནས་བདག་ཅེས་  ཉེ་བར་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིང་རྟ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་དུ་འདོགས་
པར་གསུངས་པ་ སྟེ་གསུངས་པའི་མདོ་རྣམས་  འདྲེན་ནོ། ། གཉིས་པ། དེ་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི།  །དེ་ཡང་མདོ་ཁ་ཅིག་ལས་སེམས་དུལ་ན་བདེ་བ་འཐོབ་པར་གསུངས་ལ་ ཡང་མདོ་  ཁ་
ཅིག་ཏུ་བདག་དུལ་བས་མཐོ་རིས་འཐོབ་པར་གསུངས་པས་སེམས་ལ་བདག་ཏུ་འཇོག་ཅེས་ལུང་དང། ། གསུམ་པ་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དེ་བདག་ཡིན་ཏེ་  ཕུང་
པོ་ལེན་མཁན་ནི་བདག་ཡིན་ལ་ ཡིད་ཀྱི་  རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་ལེན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་བདག་ཏུ་བཞག་གོ་ཞེས་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྨྲ་འོ། ། བཞི་པ་བདག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྣམ་ཤེས་ངོས་གཟུང་

[159B]  །སློབ་དཔོན་ ལེགས་ལྡན་  འདི་ཀུན་གཞི་མི་བཞེད་པས་ལུས་ལེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་ཏེ་ དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་མི་ལེན་ལ་ཀུན་གཞི་ནི་
མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་གཞན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ནི།  ཀུན་གཞི་མི་འདོད་པ་གཞན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། ། གཉིས་པ་ཀུན་གཞི་བཞེད་པའི་ལུགས་བཤད་པ་ནི།  །ཀུན་གཞི་འདོད་པས་
ནི་ཀུན་བཞིའི་རྒྱན་ཉིད་གང་ཟག་ཏུ་འདོད་དོ། །གང་ཟག་གི་བདག་དེ་དག་གིས་ ཞེས་པ་ནི་ལེགས་ལྡན་མ་གཏོགས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ནས་རང་རྒྱུད་པའི་བར་གྱི་གང་ཟག་འཇོག་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐབས་
སུ་འཇོག་ཚུལ་གྱི་ལུང་འདིར་དངོས་སུ་མི་འདྲེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ་  དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ལུང་ནི་ ཚིག་  མངས་སུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། ། གཉིས་པ། ཐལ་འགྱུར་བས་གང་ཟག་དང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་
འཇོག་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། གཞན་ལུགས་དགག་པ་དང། རང་ལུགས་བཞག་པའོ། དང་པོ་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་དགག་པ་དང། གང་ཟག་གི་འཇོག་ཚུལ་དགག་པའོ། དང་པོ་ལ། གང་ཟག་
རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་ཙམ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འཛིན་ཚུལ་མིན་པར་བསྟན་པ་དང། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པར་ཙམ་བསྒོམས་པས་ཆགས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་མི་གནོད་པར་བསྟན་པའོ་

[160A]༄༅། །དང་པོ་ནི།  །ཟླ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་དེ་འདྲའི་གང་ཟག་ རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་  རྫས་ཡོད་ཁེགས་ཀྱང་གང་ཟག་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་མིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མི་ཁེགས་ལ་ རྟོགས་པས་
བཏགས་ཙམ་མིན་པ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་  དེ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་གང་ཟག་བདེན་འཛིན་ཡིན་པས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ཏེ།  ཆོས་ལ་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་  ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་བཞིན་ནོ། །
 གཉིས་པ་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པར་ཙམ་བསྒོམས་པས་ཆགས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་མི་གནོད་པར་བསྟན་པ་ལ་ཟླ་བའི་ལུགས་དང། དེ་ཉིད་འཕགས་པའི་བཞེད་པར་བསྟན་པའོ། དང་པོ་ལ། ལུང་དོན་བཤད་
པ་དང། ལུང་དྲང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི།  གཞན་ཡང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་དེ་ ཉིད་གཞིར་བཟུང་ནས་  ནི་ཕྱི་རོལ་པས་ རང་རྐྱ་བའི་བདག་དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་གྲངས་དུ་
མས་འཐད་པ་བཅུག་སྟེ་ཡོད་པར་སྒྲོ་བཏགས་ཤིང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རང་རྐྱ་བའི་བདག་དེ་ལ་  ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ནང་གི་ ཚུལ་མིན་ཡུལ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་འབའ་ཞིག་གིས་  བྱེད་པའི་
 རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅང་གྱི་  སྐྱེས་བུ་ཡོད་པར་བཟུང་བའི་ བློའི་  ཡུལ་ཡིན་ ཞེས་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རང་རྐྱ་བའི་བདག་དེ་ཉིད་བློ་དེའི་ཡུལ་མིན་  ལ། ། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་དེ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་

[160B]
པའི་རྩ་བ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་དེ་ཉིད་གཞིར་བཟུང་ནས་མཚན་ཉིད་ལྡན་ལྡན་གྱི་བདག་ཡོད་པར་དམ་བཅའ་བའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ནམ་སྙམ། རང་རྐྱ་བའི་བདག་  དེ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་
མཐོང་ཟིན་གོམས་པར་བྱས་ཀྱང་ ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་ལ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་ཅིང་  གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔར་ བཤད་པའི་ཐལ་འགྱུར་བའི་འདོད་པའི་  བདེན་པར་བཟུང་
བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁ་བྲི་བ་མེད་པས་ཕུང་པོ་བདེན་པར་བཟུང་ བའི་བདེ་འཛིན་གྱིས་དྲངས་  ནས་སྐྱེ་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ ལུགས་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་  ཉོན་མོངས་པ་ རྣམས་
ནི་མངོན་གྱུར་ཙམ་ཡང་  ལྡོག་པའི་དོན་མེད་པར་འཆད་དེ་ ཞེ་སོ། །གཉིས་པ་ལུང་དྲང་བ་ནི།  འཇུག་པ་ལས།  ལེགས་ལྡན་  ཁྱོད་ཀྱི་ འདོད་པའི་  རྣལ་འབྱོར་ གྱིས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་
ཀྱི་  བདག་མེད་མཐོང་བ་ཡིས། །གཟུགས་སོགས་ ཀྱི་  དེ་ ཁོ་ན་  ཉིད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། ། དེ་བས་ན་  གཟུགས་ སོགས་  ལ་དམིགས་ནས་ བདེན་ཞེན་  འཇུག་ པའི་  ཕྱིར་

[161A]༄༅། ། གཟུགས་སོགས་དེ་དག་ལ་དམིགས་ནས་  འདོད་ཆགས་སོགས། །སྐྱེ་ བར་  འགྱུར་ ཏེ་གཟུགས་  དེ་ཡི་ གནས་ལུགས་ཀྱི་  ངོ་བོ་རྟོགས་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་དང། ། གཉིས་པ་
དེ་ཉིད་འཕགས་པའི་བཞེད་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་བ་ལས་ཀྱང།  བྱིས་པ་  གང་དག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ ཏེ་བདེན་པར་  དམིགས་ཀྱང་
ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་འདོད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་པ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།  དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་གནས་
ནི་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་ཡིན་ལ་དེ་འདྲའི་བདེན་འཛིན་སྐྱེ་བའི་  གནས་བཅས་སེམས་དང་ལྡན་རྣམས་ལ། ། ཆགས་སོགས་  ཉོན་མོངས་ པའི་  དུག་ཆེན་ དེ་དག་  ཅིས་མི་འབྱུང་ སྟེ་
འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ གི་  ཚེ་ ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོ་སློང་བའི་རྐྱེན་དང་མ་ཕྲད་པར་  བར་མར་འདུག་པ་ སྟེ་འདུག་པའི་སྐབས་ཤིག་བྱུང་ན་  ཡང། ། དེ་མ་ཐག་  ཉོན་མོངས་ པའི་དུག་
སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པར་འགྱུར།  བས་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་པར་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་འཕྲང་ལས་མི་ཐར་རོ་ ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་གནས་ནི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བདེན་འཛིན་སྐྱེ་བའི་དམིགས་

[161B] ། གཉིས་པ། གང་ཟག་གི་འཇོག་ཚུལ་དགག་པ་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་ལུང་ལས་ཕུང་པོ་གང་ཟག་ཏུ་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི། དེས་ན་རང་སྡེ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ།  གཞན་གྱི་གང་ཟག་བཏགས་ཡོད་དུ་
འཇོག་ཚུལ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས། ཇི་ལྟར་ ཏེ་དཔེར་ན་ཤིང་རྟའི་  ཡན་ལག་ཚོགས་རྣམས་ལ། བརྟེན་ནས་ཤིང་རྟར་བརྗོད་པ་ སྟེ་འཇོག་པ་  ལྟར། དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྣམས་ ཚོགས་
པ་ལ་  བརྟེན་ནས། །ཀུན་རྫོབ་སེམས་ཅན་ ཏེ་གང་ཟག་འཇོག་པ་ཡིན་  ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ འདི་ནི་ཐལ་འགྱུར་བས་འདོད་པའི་བཏགས་ཡོད་ཕྲ་མོའི་འཇོག་ཚུལ་གྱི་  དོན་ཡང་མིན་ཏེ་
 དངོས་སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་ནི་གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་ཤིང་རྟ་དང་གང་ཟག་སོགས་འཇོག་ལ་དེ་འདྲ་འཇོག་རྒྱུའི་ཤིང་རྟ་ནི་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཚོགས་ཙམ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ་ལུགས་འདིར་ནི་  ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་བཞག་
པའི་ཤིང་རྟ་ཡན་ལག་ཏུ་མི་རུང་བ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་ཕུང་པོར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ཕུང་པོ་ཚོགས་ཙམ་གང་ཟག་ཏུ་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི། དངོས་སྨྲ་བ་
རྣམས་ན་རེ། གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིང་རྟར་བཏགས་པ་ཚོགས་ཙམ་དེ་ཉིད་ཤིང་རྟ་ཡིན་པ་ལྟར་ ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་འཇོག་པས་  ཕུང་པོ་ཡང་ གང་ཟག་  ཡིན་

[162A]༄༅། །ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ པའི་བཏགས་ཆོས་ཡིན་  པ་ཉིད་ཀྱིས་ དེའི་  གདགས་གཞི་ དེར་  མ་ཡིན་པར་འདོད་དགོས་ཏེ་འབྱུང་བ་ འདོགས་པའི་གཞི་འམ་
རྒྱུར་བྱས་ནས་སྔོན་པོ་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པ་ ཡིན་ཡང་སྔོ་སོགས་དེ་དག་འབྱུང་བ་མིན་པ་  བཞིན་ནོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བདག་དང་འདྲ་ བ་བཏགས་ཆོས་ཡིན་
གྱི་རང་ཉིད་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གདགས་གཞི་དེ་མིན་  པས་དེ་དག་གིས་མ་ངེས་པ་མེད་དོ། །འཇུག་པ་ལས། མདོ་ལས་ཕུང་པོ་བརྟེན་ནས་ཡིན་གསུངས་པ། དེའི་ཕྱིར་
ཕུང་པོ་འདུས་ཙམ་བདག་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། ། གསུམ་པ། ཕུང་པོ་བདག་མ་ཡིན་པ་ལ་ལུང་གི་གནོད་བྱེད་མེད་ཅིང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ལས། ཕུང་པོ་བདག་མ་ཡིན་པ་
ལ་ལུང་གི་གནོད་བྱེད་མེད་པར་མ་ཟད་ལུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང། ཕུང་པོ་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལུང་གི་གནོད་བྱེད་མེད་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་རྩོད་པ་དང་
ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དངོས་སྨྲ་བ་ན་རེ་ ། གལ་ཏེ་མདོ་ལས། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་དག་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ལྟ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཁོ་ན་ལ་ལྟའོ། །ཞེས་

[162B] ། གཉིས་པ་ལན་ནི། དེ་ནི་བདག་ལྟའི་དམིགས་པར་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་བཀག་པ་
ཡིན་གྱི་ཕུང་པོ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་དམིགས་པ་བསྟན་པ་མིན་ནོ་དེ་ལྟར་ཡང་  དེ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕུང་པོ་བདག་ལྟའི་དམིགས་པར་སྟོན་པ་མིན་གྱི་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་ སྟེ་གཞན་
སྡེ་བཏགས་པའི་བདག་  བདག་ལྟའི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ ཕུང་པོ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའི་  ཁོ་ནའི་སྒྲས་འགོག་པ་ཡིན་ གྱི་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་བསྟན་པ་མིན་  ཏེ། མདོ་གཞན་ལས། གཟུགས་བདག་
མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་རེ་རེ་ནས་བདག་ཡིན་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་སྟོན་པས་ཕུང་པོ་བདག་གོ་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ཕྱིར་ཕུང་པོ་བདག་འདོད་ན་
 དེ་ལྟར་གསུངས་པ་  དེ་ནི་ཕུང་ པོ་  ལས་ ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་སྟེ་དོན་  གཞན་ པའི་  བདག་འགོག་པ་སྟེ། གཟུགས་བདག་མིན་སོགས་མདོ་གཞན་གསུངས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་
ཕུང་པོ་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་ལུང་གི་གནོད་བྱེད་མེད་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ལས། འཇིག་ལྟའི་དམིགས་རྣམ་ངོས་ཟུང་བ་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་

[163A]༄༅། །འདིས་ ནི་ཐུན་མོང་བ་འཇིག་ལྟ་ཉི་ཤུ་སོགས་ཀྱིས་འཛིན་ཚུལ་ཡང་དོན་གྱིས་ཤེས་ལ་  འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་སྒྲའི་དོན་ ཏེ་སྐབས་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་
ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སོགས་ཀྱིས་འཛིན་ཚུལ་ལམ་དམིགས་རྣམ་འཇོག་ཚུལ་  ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཕུང་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་ང་དམིགས་པར་གསུངས་པ་  དེ་དག་གིས་ནི་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་
དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ངོས་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ། ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་  རྣམ་པའི་ཡུལ་ནི་བདག་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་དོ་
སྙམ་དུ་བཟུང་བས་བདག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའོ། །འདི་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་དོ། །ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་ང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པ་
ནི་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའོ། ། གཉིས་པ་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་པ་ལ་ཡང། རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་  །གལ་ཏེ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་
པར་ཕུང་པོ་མི་འཐད་ན།  ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་འགོག་སྐབས་སུ་  མདོ་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བདག་མ་ཡིན། །ཞེས་འགོག་པ་མི་འཐད་དེ། ། ཕུང་སོགས་

[163B] ། གཉིས་པ་ལན་ནི་ ། ཕུང་པོ་དང་བདག་གཅིག་དང་དོན་གཞན་དུ་འཛིན་པ་གཉིས་ཀ་
 ཐུན་མོང་བའི་  ཀུན་བཏགས་ཀྱི་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ ཀྱི་འཇིག་ལྟས་གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་འཛིན་པ་  མིན་པས་ ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཕུང་སོགས་
ཡོད་པའི་  སྐྱོན་མེད་ལ། །འོན་ཀྱང་ བདག་དེ་  ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འཇིག་ལྟས་བཟུང་བ་ལྟར་ཡོད་ན།  ཕུང་པོ་དང་བདག་  གཅིག་དང་དོན་གཞན་ལས་མི་འདའ་བས་ བདག་འགོག་
སྐབས་སུ་  དེ་ལྟར་ གཅིག་དང་ཐ་དད་  བརྟགས་ནས་འགོག་པ་ཡང་འཐད་དོ། ། བཞི་པ། ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་པ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ་ནི་ ། དེ་དག་གིས་ནི་ ཕུང་པོ་བདག་མིན་
པ་ལ་ ། ལུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པ་དང་གནོད་བྱེད་མེད་པར་བསྟན་ནས་རིགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་བདག་གི་ཉེ་བར་བླང་བྱ་ དང་  བདག་ནི་ ཕུང་པོ་  །ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡིན་པས་རྣམ་ཤེས་
སམ་གཞན་ཡང་རུང་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་  ཕུང་པོ་ནི་བདག་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ་གཞན་དུ་ན་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་སོ། །འདི་ཉིད་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ་

[164A]༄༅། །རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་ བསྲེག་བྱ་  ཤིང་དེ་ སྲེག་བྱེད་  མེ་ཡིན་ན། ། བསྲེག་བྱ་སྲེག་བྱེད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་སྟེ་ ། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་འགྱུར། ཞེས་དང།  དེ་
ལྟར་ན་བུམ་སྣང་སོགས་དང་ཉེ་བར་བླང་བྱའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་མེ་ཤིང་གི་དཔེ་དང་མཚུངས་པས་  མེ་དང་ཤིང་གིས་བདག་དང་ནི། ཉེ་བར་བླང་པའི་རིམ་པ་ཀུན། །བུམ་སྣམ་ལ་སོགས་
ལྷན་ཅིག་ཏུ། །མ་ལུས་པར་ནི་ བྱ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བར། རྣམ་པར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རྩ་ཤེ་ལས། ། བསྲེག་བྱ་སྲེག་བྱེད་སོགས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་
དེ་བཞིན་ཉེར་ བར་  ལེན་ པ་པོ་དང་བླང་བྱ་དང་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་སོགས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་བལྟོས་ནས་གྲུབ་པར་འཇོག་དགོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་མི་འཇོག་པས་ན་དེ་དག་གི་ཐ་སྙད་འཐད་ཚུལ་ཡང་
ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་གཉེས་ཕན་ཚུན་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པར་ཡོད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མིན་པ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་བླང་བྱ་དང་ལེན་པ་པོ་ཡང་འཇོག་
པར་གསུངས་ཏེ།  དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་  མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ ན་ངས་གཟུགས་མཐོང་ཞེས་པའམ་དེ་  ལ་བརྟེན་ནས་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་མཐོང་བ་དང་ དེ་བཞིན་དུ་  མཆོད་

[164B] འོན་ཀྱང་གཟུགས་མཐོང་བའི་མིག་ མི་གཟུགས་ཡིན་པས་དེ་  མཆོད་
སྦྱིན་མིན་ཞིང་གཟུགས་ལྟ་མཁན་གྱི་མཆོད་སྦྱིན་ཡང་མིག་མིན་པ་མི་འགལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་ན་བ་དང་སོས་པ་ན་ངན་བ་དང་སོས་སོ་ཞེས་ འཇིག་རྟེན་གྱིས་  ཐ་སྙད་འདོགས་
པ་བཞིན་དུ་འཇོག་ནུས་ཤིང།  དེར་མ་ཟད་  ངའི་མིག་ན་ཞིང་སོས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ལྟར་ཡང་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་དང་བསྟུན་ནས་  འཇོག་ནུས་མོད་ཀྱང། མིང་དེ་
ཉིད་བདག་དང་བདག་གི་བ་གཉིས་ཀར་ གང་དུ་ཡང་གསུང་རབ་ལ་མ་སྦྱང་པའི་  འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་འཇོག་ ནུས་པ་སྟེ་འཇོག་ཤེས་  པ་མིན་ནོ། ། མིག་ལ་དཔྱད་པའི་  ཚུལ་དེས་
ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མ་དང་བདག་ སྟེ་གང་ཟག་  གཉིས་ཀྱང་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཅིག་ཤོས་ཐོས་པ་པོ་སོགས་སུ་ སྟེ་བཏགས་ཡོད་མིང་རྐྱང་ཙམ་ལ་ལས་འབྲས་སོགས་ཐ་སྙད་ཕྲ་
མོའི་རྣམ་གཞག་  འཇོག་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ལྔ་པ་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་འདོད་པའི་གཞན་ལུགས་བརྗོད་པ་ནི་ ། འདི་ལ་ཕྱི་རོལ་པས་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་ཟག་ཏུ་

[165A]༄༅། །འཇོག་ཏུ་མི་རུང་བར་མཐོང་ནས་དེ་དག་ལས་རྫས་གཞན་གྱི་མཐོང་བ་པོ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་ཁས་བླངས་ཤིང། ། དྲུག་པ་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་འདོད་པའི་རང་སྡེ་གཞན་
གྱི་ལུགས་བརྗོད་པ་ནི། རང་རྒྱུ་པ་མན་ཆོད་  རང་སྡེ་གཞན་གྱིས་ བདག་ཕུང་  རྫས་གཞན་ལ་གནོད་པ་མཐོང་ནས་རྣམ་ཤེས་སམ་ཕུང་པའི་ཆོས་གཞན་གང་ཟག་ཏུ་འདོད་ལ་
 གཉིས་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་རང་ལུགས་བཞག་པ་ལ་གཉིས་ལས། གང་ཟག་གི་འཇོག་ཚུལ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་འཇོག་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི།  རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་
ཁོང་དུ་ཆུད་ པའི་ཐལ་འགྱུར་  བ་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་པའི་ རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་  ངོ་བོ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་ དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་
བརྟེན་ནས་འཁོར་བ་ལས་  གྲོལ་བར་འཇུག་འགྲེལ་ལས་གསུངས་ཏེ།  གདགས་གཞི་ཚད་མ་ལ་བརྟེན་ནས་  བཏགས་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་ལ་ལས་གསོག་པ་དང་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་ པོ་  སོགས་
ལེགས་པར་འཇོག་ཤེས་པ་ཞིག་དགོས་སོ། ། གཉིས་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ནི་ ། དེས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི་ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཞེས་སོགས་

[165B]  རྣམ་དཔྱད་  རྣམ་པ་བདུན་དུ་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་བཙལ་བས་མ་རྙེད་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་འདོད་པས་
རང་སྡེ་  གཞན་གྱིས་འཆད་པ་དང་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །འདི་ཉིད་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་པའི་དགོངས་པའི་ཡང་དངོས་གཞིར་སྣང་ངོ། །གཉིས་པ་ དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་
པའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་བཤད་པ་  ལ་གསུམ། བདག་མེད་རྟོགས་པ་དང་བདག་འཛིན་ཕྲ་རགས་སོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དང། ཕྱི་དོན་འཇོག་
ཅིང་ཀུན་གཞི་དང་རང་རིག་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་པར་དང། རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། ། དང་པོ་ལ། བདེན་གཉིས་
ཀྱིས་འཇོག་ཚུལ་དང། དེས་ན་བདག་མེད་རྟོགས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། བཏགས་དོན་བཙལ་ཚེ་མེད་པ་བཏགས་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང། དེའི་ཤེས་བྱེད་དོ་ ། དང་པོ་ནི། དེ་
ལྟར་བདག་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་མི་འཇོག་སྟེ་ཐ་སྙད་  ཀྱི་དོན་བཙལ་བ་ན་ གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་  གཅིག་དང་ཐ་དད་སོགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་

[166A]༄༅། །རྙེད་ལ། འོན་ཀྱང་མཆོད་སྦྱིན་ནོ། །མིག་གོ་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ བསྙོན་མེད་དུ་  ངེས་པར་བྱ་དགོས་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་མ་བཞག་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་
དང།  རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་  ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པར་བཞག་པ་ སྟེ་འཇོག་ཚུལ་འདི་  ལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འཐད་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་
རྣམ་གཞག་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ ཀླུ་སྒྲུབ་  ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཀྲལ་བ་འགྲེལ་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་
བླ་ན་མེད་པའོ། ། གཉིས་པ་དེའི་ཤེས་བྱེད་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ལས། ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཞག་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཤེས་བྱེད་དང། ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཞག་ཙམ་དུ་ཡོད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། མདོའི་ཤེས་
བྱེད་དང། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཤེས་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི་ ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་ནི་ རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཀྱང་  ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བཞག་པ་ཡིན་པར་ཆོས་
ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་ ན་  གནས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ སོགས་  ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པས། དེ་འདྲ་བའི་མངོན་ཞེན་ཅན་གྱི་

[166B]  དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་གྱིས་ གཟིགས་ནས་  འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྲག་པའི་གནས་ ལས་ཉོན་གྱིས་དབང་གིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པ་དེ་  ཡོངས་སུ་སྤང་
པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེའོ་འགག་གོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་ཆོས་འགའ་ཡང་ རང་བཞིན་གྱིས་འགག་པ་དང།  སྐྱེ་བ་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་
། གཉིས་པ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཤེས་བྱེད་ནི་ ། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང། གནས་པའམ་སྐྱེ་འཇིག་ཡོད་མེད་དམ།  ཞེས་སྐྱེ་གནས་འཇིག་གསུམ་ཡོད་མེད་དང།  དམན་པའམ་
མཉམ་པའམ་ཁྱད་པར་ཅན་ ཞེས་མཆོག་དམན་བར་མ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་  །སངས་རྒྱས་ ཀྱིས་  འཇིག་རྟེན་ ཐ་  སྙད་དབང་གིས་གསུངས་ཀྱི་ཡང་དག་ པར་ཏེ་རང་མཚན་
གྱིས་  དབང་གིས་མིན། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཞག་ཙམ་དུ་ཡོད་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། མ་དཔྱད་པར་འཇོག་ཚུལ་དང། དཔྱད་ནས་མི་འཇོག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་  ཡུམ་
གྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་བ་ལྟར་དབུ་མ་པས་ ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་  ཐ་སྙད་ རྣམས་བསྙོན་མེད་  དུ་འཇོག་དགོས་ལ་ དེ་འདྲ་བའི་

[167A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ ལ་  ནི་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བྱེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ ཞེས་བཏགས་དོན་  བཙལ་ནས་བདག་གམ་
གཞན་གང་ལས་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་པ་ བྱ་བ་  མེད་པ་ མ་བརྟགས་ཤིང་མ་དཔྱད་པར་  ཁོ་ནར་འཇོག་པ་ཡིན་ཞིང། འཕགས་པས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་
 གཉིས་པ་དཔྱད་ནས་མི་འཇོག་པ་ནི། དོན་དམ་དཔྱད་པའི་རིགས་པས་  མ་དཔྱད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ནི་སྔར་གང་ཟག་འཇོག་ཚུལ་བཤད་པ་ལྟར།  ཐལ་འགྱུར་བའི་  ལུགས་
འདིས་བཞག་པ་ལྟར་སྣང་གི་ གཞན་སྡེས་འདོད་པའི་  ཕུང་པོ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པ་དང་ རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆོད་རང་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པའི་  ཕུང་པོ་ཚོགས་ཙམ་ལ་སོགས་པ་གང་
ཟག་ཏུ་འཇོག་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་གཏན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།  སྤྱིར་  བདག་དང་བདག་གི་བ་ གཉིས་  ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་ངོར་  རྗེ་ཁོལ་
ལྟར་འཇོག་པའི་ཕྱིར།  ཏེ་དབང་སྒྱུར་བ་པོ་དང་བསྒྱུར་བྱ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་  རོ། ། དེས་ན་རྗེ་ཁོལ་གྱི་དཔེ་འདི་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀར་སྦྱོར་ཚུལ་ཡོད་པས་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རང་རྐྱ་ཐུབ་

[167B] །འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་བདག་ཕུང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རྗེ་ཁོལ་ལྟར་མི་འཛིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེས་ན་བདག་མེད་རྟོགས་པ་
སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། བདེན་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ལས་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་དང། བདག་མེད་རྟོགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། གང་ཟག་
དང་ཆོས་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང།  ཐ་སྙད་དུ་  ཡོད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ པ་  དང་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱང་ སྔར་  བཤད་པ་ལྟར་བྱ་དགོས་ལ། ། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཉན་རང་
གིས་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་དང། ངེས་དོན་གྱི་བདག་མེད་གཉིས་ངོས་གཟུང་བ་དང། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ངོས་གཟུང་པའོ། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང། དེ་ཉིད་འཕགས་པའི་བཞེད་
པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི།  དེའི་ཚེ་ཆོས་བདག་གྲུབ་མཐས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་ དེ་འདྲའི་ཁས་ལེན་དེ་མ་དོར་བར་དུ་  གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་འོང་ས་མེད་
པས་འཇུག་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། ཆོས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ ཁས་ལེན་  མི་འདོར་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མི་རྟོགས་པར་གསུངས་སོ། ། རྒྱུ་མཚན་  དེའི་ཕྱིར་ཉན་རང་

[168A]༄༅། ། འཕགས་པ་དག་  གིས་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་ ཀ་  རྟོགས་དགོས་སོ། ། གཉིས་པ་དེ་ཉིད་འཕགས་པའི་བཞེད་པར་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་ལས། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་ཤེས་
བྱེད་དང། ལུང་དོན་གཞན་དུ་དྲང་མི་རུང་པར་བསྟན་པ་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་ཤེས་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི།  འདི་ནི་འཕགས་པའི་བཞེད་པ་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་
ཡོད་པས་ ཏེ་རང་མཚན་དུ་འཛིན་པའི་ཡོད་ལྟས་འཁོར་བ་ལས་  རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ཏེ། ། དེས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བའི་གེགས་མི་བྱེད་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་གེགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ ། མེད་པས་
 ཏེ་ལས་འབྲས་མེད་པར་ལྟ་བའི་མེད་ལྟས་ནི་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བས་  སྲིད་པ་འདི་ལས་མིན། ། ཏེ་སྲིད་པ་ལས་མི་འདའ་བར་བྱེད་དོ་ ། དངོས་དང་དངོས་མེད་ཡོངས་ཤེས་པས། ། ཏེ་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་  བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ རྣམས་ནི་སྲིད་པ་ལས་  རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་ཡོད་ལྟ་
དང་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་པ་མི་རུང་བར་མཐོང་བའི་མེད་ལྟ་གཉིས་ཇི་སྲིད་མི་འདོར་བ་དེ་སྲིད་དུ་མི་གྲོལ་བ་དང། དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཀྱི་དེ་ཉིད་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཤེས་

[168B] ། གཉིས་པ་ལུང་དོན་གཞན་དུ་དྲང་མི་རུང་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། གྲོལ་ཞེས་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་དྲང་དུ་མི་རུང་སྟེ་སྲིད་པ།  འམ་འཁོར་བ་
འདི་ལས་ མིན་  ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་ནི་ ། དེ་བཞིན་དུ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང། དེ་བཞིན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་ཡོད་
ཅེའམ་མེད་པ་ཞེས། ། ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་སུ་  འཛིན་པ་དེ་ནི་རྨོངས་པ་སྟེ། །རྨོངས་པ་ཡོད་ན་མི་གྲོལ་ལོ། །ཡོད་པ་པ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ། །མེད་
པ་པ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ། ། འཇིག་རྟེན་འདི་སྨིག་རྒྱུ་དང་འདྲ་བར་  ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ཕྱིར། ། ཞེས་ཆོས་རྣམས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་མཐའ་  གཉིས་ལ་མི་རྟེན་ཐར་
པར་འགྱུར། །ཞེས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པ་དགོས་པར་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་ངེས་དོན་གྱི་བདག་མེད་གཉིས་ངོས་གཟུང་བ་ནི་ ། དེས་ན་ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་ སྟེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞུང་ལུགས་  ལས་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་བཀག་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དུ་གསུངས་ནས་ གཞུང་འཛིན་  གཉིས་སྟོང་གི་ཤེས་པ་ལ་རང་བཞིན་ ཏེ་བཞེན་གྲུབ་

[169A]༄༅། །མ་བཀག་པ་ གསུངས་པ་གཅིག་སྟེ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་  དང་ ཤེས་པ་  དེ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་བཀག་པའི་ དབུ་མ་པའི་ལུགས་ཏེ་  ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གཉིས་
གསུངས་པའི་ཕྱི་མ་ངེས་དོན་དུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལ་ རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་བཀག་པ་གཅིག་དང་རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་པར་བཀག་པ་གཅིག་སྟེ་  ཕྲ་རགས་གཉིས་གསུངས་པའི་ཕྲ་བའི་བདག་མེད་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པར་བྱ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་ཀུན་ནས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་སྒྲིབ་
པ་གཉིས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ལ་གཉིས་ལས། ཉོན་སྒྲིབ་ངོས་གཟུང་བ་དང། ཤེས་སྒྲིབ་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ། བདག་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་བསྟན་པ་དང། དེ་ལྟར་བཞེད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི།།
དེ་ལྟར་བྱས་ན་བདག་འཛིན་ ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་  སྒྲིབ་པ་གཉིས་སུ་འཇོག་ མི་འཇོག་གི་  ཚུལ་ཡང་མི་འདྲ་སྟེ་དབུ་མ་པ་གཞན་གྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བྱེད་པའི་
ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ནི་ ཐལ་འགྱུར་བའི་  ལུགས་འདིས་ ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དེ་ནི་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་གྱི་གཏི་མུག་ཡིན་པས་  ཉོན་མོངས་སུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ལ་

[169B] དེ་སྤོང་ཕྱིར་དུ་འབད་རིགས་པར་བསྟན་པ་དང། རང་རྒྱུད་པས་བཞེད་པའི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་
པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ། །སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་ལུགས་ནི་ ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཉེན་པ་གཟིགས་
ནས་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་དངོས་པོའི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་བསྟན་པར་བཞེད་ནས་རྩ་ཤེ་བརྩམས་ལ།  དེ་འདྲ་བའི་  ཡང་དག་པའི་དོན་དེ་ཡང་ རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་  ངོ་བོ་
ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་གཏི་མུག་གི་མུན་པས་བློའི་མིག་བསྒྲིབས་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་ རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་  ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་ན་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བ་དང།  དེའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་
འཁོར་ལ་  རྟེན་འབྱུང་ གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་  ཤེས་པའི་སྣང་བས་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་བསལ་ཞིང་དངོས་བོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ དེ་རང་བཞིན་  མེད་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་ ཆགས་སྡང་གི་རྟེན་ཏེ་
གནས་མེད་པ་ལ་ཆགས་སྡང་མི་སྐྱེ་བ་དང།  ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ལུགས་ནི་ ། །དེ་དག་གི་ཤེས་བྱེད་དུ་བརྒྱ་པ་ལས། སྲིད་པའི་ས་བོན་ དང་བག་ཆགས་

[170A]༄༅། །གསོ་བར་བྱེད་པ་ཡང་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་གྱི། རྣམ་ཤེས་ཏེ། ། དེའི་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་  ཡུལ་རྣམས་
 བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་  དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ ཏེ་དམིགས་ཡུལ་  ལོ། ། དེ་འདྲའི་སྤྱོད་  ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ན་ནི། སྲིད་པའི་ས་བོན་ བདག་འཛིན་  འགག་པར་འགྱུར། ཞེས་
གསུངས་པ་དྲངས་སོ། །དེས་ནི་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་གྱི་གཏི་མུག་ དེ་ནི་  དངོས་པོའི་བདེན་འཛིན་དང་སྲིད་པའི་ས་བོན་དུ་བཤད་ཅིང།  བདེན་འཛིན་  དེ་ལྡོག་པ་ལ་
བདག་མེད་མཐོང་དགོས་པ་དང།  བདག་མེད་མཐོང་དགོས་པ་གསུངས་པའི་བདག་མེད་མཐོང་བ་  དེ་ཡང་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་གསུངས་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་
ཀྱི་དངོས་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཉིད་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་བཞེད་དོ། ། དེས་ན་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་དེ་ཉིད་སྤྱིར་སྲིད་པའི་ས་བོན་མིན་ཀྱང་སྲིད་པའི་རྩ་བ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ས་བོན་དང་
འདྲ་བས་ན་དེར་བཤད་དོ། །གསུམ་པ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བའི་ལུགས་ནི་ ། བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང།  བདེན་འཛིན་གྱི་  རྣམ་པར་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལྷག་པར།  ཏེ་རང་བཞིན་

[170B]  སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མི་ཤེས་པའི་ བདག་འཛིན་གྱིས་  དབང་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ དེའི་དབང་གིས་ལས་བསགས་ནས་འཁོར་བར་འཁོར་ལ་
འཁོར་བ་འཇུག་པའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་ སྟེ་ས་བོན་དང་འདྲ་བའི་བདག་འཛིན་  རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགགས་པ་ལས་འཁོར་བ་ལྡོག་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཞེས་དང། འཇུག་འགྲེལ་
ལས་ཀྱང།  ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་  མ་རིག་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་  རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ ཀུན་
རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་  ཀུན་རྫོབ་བོ་ཞེས་དང། དེ་ལྟར་ན་སྲིད་པའི་ཡན་ལག།  བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་མའི་མ་རིག་པའམ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་  གིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཉོན་
མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་ ཏེ་བདེན་འཛིན་གྱིས་  དབང་གིས་ ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བདེན་འཛིན་དེའི་ངོར་བདེན་པའི་ཆ་ནས་  ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་གོ། །ཞེས་དངོས་པོ་
བདེན་འཛིན་ཉིད་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ དེ་ནི་  ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོར་གསལ་བར་བཤད་དོ། ། བཞི་པ། དེས་ན་འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཉིས་བཤད་པ་མི་འགལ་བར་བསྟན་པ་ནི་

[171A]༄༅། །དེ་འདྲ་བའི་  མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་འདི་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གཉིས་སུ་ཡོད་པས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་
པའོ། ། དེ་ནི་འཁོར་བའི་རྩ་བར་ཡང་བཤད་དོ།  །དེའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་མ་རིག་པ་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གསུངས་ལ་རེས་འགའ་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་རྩ་བར་གསུངས་པ་ཡང་ བདག་འཛིན་
སྤྱི་དང་འཇིག་ལྟ་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་  མི་འགལ་ལོ། །ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་ང་ཞེས་འཛིན་པའི་གཞི་ཡིན་པས་ དེའི་གནད་ཀྱིས་དེའི་དམིགས་པའི་ད་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ང་
འཇོག་པ་ཡིན་གྱི་  རྒྱུད་གཞན་གྱི་གང་ཟག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ཡང་འཇིག་ལྟ་ འམ་ངར་འཛིན་  མིན་ནོ། །ཚུལ་འདི་འཕགས་པ་
ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་ལས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་དངོས་རྣམས། །ཡང་དག་པར་ནི་རྟོག་པ་ སྟེ་བདེན་པར་འཛིན་པ་  གང།  ཡིན་པ་
།དེ་ནི་སྟོན་པས་མ་རིག་གསུངས། ། མ་རིག་པ་  དེ་ལས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་དངོས་པོར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཤེས་པ་ལས་ དེ་འདྲ་བའི་  མ་

[171B] ། མ་རིག་པ་རང་ཉིད་རང་གི་འབྲས་བུ་མིན་ཡང་  མ་རིག་པའི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བས་བཅུ་
གཉིས་ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱ་པ་ལས་ཀྱང།  དཔེར་ན་  ལུས་ ཀྱི་ཆ་ཀུན་  ལ་ལུས་དབང་ དེ་འབྲལ་མེད་དུ་གནས་པ་  ཇི་བཞིན་དུ། །གཏི་མུག་ བདེན་འཛིན་ཀྱང་ཆགས་སོགས་ཉོན་
མོངས་པ་  ཀུན་ལ་གནས་འགྱུར་ཏེ། ། དེའི་དབང་དུ་བཏད་ནས་ཆགས་སྡང་སོགས་ཀྱིས་ལས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་རྒྱུ་མཚན་  དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱང། ། རང་གང་ལས་འབྱུང་བའི་རྩ་བ་
གཏི་མུག་བཅོམ་པས་ ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་  བཅོམ་པར་འགྱུར། ། གཏི་མུག་བཅོམ་པའི་ཐ་བས་ནི་རྟེན་འབྱུང་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས།  རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་
མཐོང་ན་གཏི་མུག་འབྱུང་མི་འགྱུར། ། རྒྱུ་མཚན་  དེ་ཕྱིར་འབད་པ་ཀུན་གྱིས་ ཏེ་འབད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་  འདིར། ། རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་བསྟན་པའི་  གཏམ་དེ་
ཁོ་ན་བསྙད་ པ་སྟེ་བཤད་  པར་བྱ། །ཞེས་དུག་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་གྱི་མ་རིག་པ་ལྡོག་པ་ལ་རྟེན་འབྱུང་མཐོང་བ་དགོས་པར་གསུངས་ཏེ། རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ནི་ འདོགས་བྱེད་

[172A]༄༅། །སོགས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་  རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་དོན་དུ་ལུགས་འདི་ལས་ལན་མང་དུ་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ། དེ་སྤོང་ཕྱིར་དུ་འབད་རིགས་པར་བསྟན་པ་ནི་
དེས་ན་དབུ་མའི་རིགས་པ་ སྟེ་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་  ཐམས་ཅད་ནི་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མ་རིག་པའི་འཛིན་སྟངས་སུ་ན་དབྱུང་བའི་ཡན་ལག་ སྟེ་མ་རིག་པའི་འཛིན་སྟངས་སུན་
ཕྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ཤ་སྟག་  ཡིན་པས། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མ་རིག་པས་ཇི་ལྟར་བཟུང་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ལ། དེ་ཉིད་འགོག་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའི་ གཞན་
དུ་  གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་དང་གཤགས་འབྱེད་པ་ཙམ་གྱི་མཁས་པ་ལ་དགའ་བར་མི་བྱའོ། ། གསུམ་པ་རང་རྒྱུད་པས་བཞེད་པའི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་
པ་ལ། དྲི་བ་དང། ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ། །འོ་ན་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་འཛིན་སྟངས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་གཉིས་ནི།  ལུགས་འདིར་  མེད་པས་
རང་རྒྱུད་པས་བཤད་པ་ སྟེ་འདོད་པའི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་པོ་  དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། ། གཉིས་པ་ལན་ནི། སྤྱིར་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་འཛིན་

[172B]  དེ་ལ་ཕུང་པོ་དང་ གོང་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལྟར་འདུས་བྱས་སུ་མཚོན་པའི་  མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་
འཛིན་པ་ནི་གང་ཟག་རྐང་ལག་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ལས་རྫས་གཞན་དུ་ སྟེ་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་ཚུལ་མི་མཐུན་པར་ ། འཛིན་པ་ཡིན་པས་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་ པའི་འཇིག་རྟེན་རང་ག་  བ་ལ་མེད་
དེ།  དེ་ཡང་གང་ཟག་རྐང་ལག་སོགས་ལས་རྫས་གཞན་དུ་འཛིན་ཚུལ་ཡང་ཕུང་པོའི་ནང་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེར་གསར་དུ་ལེན་དགོས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མའི་མངའ་དུ་ཡང་མེར་མེར་པོ་སོགས་
རིམ་གྱིས་གྲུབ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་རྐང་ལག་རྣམས་གྲུབ་དགོས་ལ་གང་ཟག་ནི་དེའི་སྔོན་ནས་མངལ་དུ་གྲུབ་པའི་དེ་འདྲའི་བདག་ཕུང་གཉིས་གྲུབ་ཚུལ་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པའོ་ ། །འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་
འཇིག་རྟེན་ས་བོན་ཙམ་བཏབ་ནས། །བདག་གིས་བུ་འདི་སྐྱེད་ཅེས་སྨྲ་ བ་  བྱེད་ པས་ན་འཇིག་རྟེན་རང་ག་བས་བུ་དང་ས་བོན་གཉིས་རྫས་གཅིག་ལྟ་བུར་འཛིན་  ཅིང། ། དེ་བཞིན་དུ་  ཤིང་
ཡང་བཙུགས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་དེས་ན། །གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཐ་སྙད་  ལས་ཀྱང་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ།  དེ་བཞིན་

[173A]༄༅། །དུ་  ཤིང་སྡོང་གིས་བོན་ཙམ་ཞིག་བཏབ་ནས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཤིང་སྡོང་བསྟན་ནས་འདི་བདག་གིས་བཙུགས་སོ་ཞེས་ འཇིག་རྟེན་རང་ག་བས་  ཐ་སྙད་འདོགས་པས་ན་
 ཤིང་སྡོང་དང་ས་བོན་  དེ་གཉིས་རྫས་གཞན་དུ་མི་འཛིན་ཏེ།  རྫས་གཞན་དུ་འཛིན་ཚུལ་ནི་  གཞན་དུ་ན་ཤུག་སྡོང་བསྐྱེད་པ་ལ་ སྔར་བཏབ་པའི་ས་བོན་དེ་ལས་གཞན་དུ་  ཤ་པའི་སྡོང་པོ་
བཙུགས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་ཐལ་བས་སོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རིགས་པ་སྦྱར་ན། །གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལག་པ་ན་བ་ལ། །བདག་ནི་ནའོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་དེས་ན། །
དེ་གཉིས་རྫས་གཞན་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་མེད། །ཅེས་སྨྲ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་དགོས་ཏེ། བཙུགས་
པའི་ས་བོན་དང་ན་བའི་ལག་པ་ཤིང་སྡོང་དང་གང་ཟག་མ་ཡིན་པས་ རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ས་བོན་བཙུགས་པ་དང་ལག་པ་ན་བ་ལ་བརྟེན་ནས་  ཤིང་སྡོང་བཙུགས་པ་དང་གང་ཟག་དེ་ན་བར་
འཇོག་མི་ནུས་ན་ ཤིང་སྡོང་བཙུགས་པ་དང་ངན་བ་  དེ་གཉིས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། ། བཤད་མ་ཐག་པའི་  རིགས་པ་དེ་དག་གི་གནད་

[173B] དཔེར་ན་མྱུ་གུ་རང་ལས་རྫས་གཞན་པའི་རྒྱུ་ལས་དོན་དམ་པར་སྐྱེས་པར་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་  ཡང་ ལུགས་འདིས་  ཀུན་
བཏགས་སུ་བྱའོ། ། གཉིས་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ངོས་གཟུང་བ་ལ། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ཞར་བྱུང་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་དང། དེས་གྲུབ་པའི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། སྐབས་འདིར་བདག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་
དང་ལྷན་སྐྱེས་དང་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་  དེ་ལྟ་ན་ ལུགས་འདིར་  ཤེས་སྒྲིབ་གང་ལ་བྱེད་སྙམ་ན། འཇུག་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ ཞེས་
བྱ་བ་དེ་ཉིད་ནི་ཤེས་བྱའི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་སེམས་རྒྱུད་སྦགས་པ་སྟེ་བསླད་པར་བྱེད་ཅིང་ལས་སུ་མི་རུང་བར་བྱེད་པ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཆ་དེ་ལ་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་ལ་དེ་  ནི་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་
གཅོད་པའི་ སྟེ་བློ་གཅིག་གིས་བདེན་གཉིས་ཅིག་ཅར་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའི་  གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།  དེ་བཞིན་དུ་  འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་ནི་ ཤེས་བྱ་ཡོངས་
སུ་གཅོད་པའི་གེགས་ཡིན་པ་མ་ཟད་  ལུས་དང་ངག་གི་འཇུག་པ་ གནས་ངན་ལེན་དམན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ཡོད་པ་བག་ཆག་ཀྱི་དབང་གིས་ལུས་ཀྱིས་སྤྲེའུ་ལྟར་མཆོང་བ་དང་ངག་གིས་

[174A]༄༅། །གཞན་ལ་རྨོངས་མོ་ཞེས་པ་  དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་
ལ་ལྡོག་པར།  ཏེ་སྤངས་བར་  འགྱུར་གྱི་གཞན་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལས་གསལ་བའི་ ཤེས་སྒྲིབ་  ངོས་འཛིན་ལུགས་འདིའི་སྐོར་དང་ཡབ་སྲས་ཀྱི་
གཞུང་རྩོད་མེད་ལས་མ་བྱུང་ངོ། །ལུས་དང་དག་གི་འཇུག་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡོད་པ་སྤྲེའུ་ལྟར་མ་ཆོང་བ་དང་གཞན་ལ་རྨངས་མོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ལུས་ངག་གི་གནས་ངན་
ལེན་སྟོན་པས་བཀག་ཀྱང་མ་ལོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཞེས་པས་ཆགས་སོགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ ལུས་ངག་གི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཟད་  ཤེས་བྱ་གཅོད་པའི་གེགས་སུ་
ཡང་བསྟན་པས་ ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་དང་ས་བོན་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་  ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་ཏེ།  བག་ཆགས་དེ་ཙམ་མ་ཟད་  དེའི་འབྲས་
བུ་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ ཤེས་སྒྲིབ་  དེར་བསྡུའོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་འཇུག་འགྲེལ་ལས།  བག་ཆགས་ལ་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་  གང་གིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་

[174B]  དེ་ནི་བག་ཆགས་ཏེ།  ཡང་བག་ཆགས་ལ་ངོ་བོའི་རྣམ་གྲངས་གྱིས་ཕྱེ་ན་  ཉོན་མོངས་པའི་མུར་ཐུག་པ་དང་
གོམས་པ་དང་རྩ་བ་དང་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ བཞི་ནི་  རྣམ་གྲངས་སོ། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་ཞར་བྱུང་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ནི་ ། །ཤེས་སྒྲིབ་འདི་སྤོང་བ་ལ་ དེ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་
དངོས་ནི་ ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལམ་སྔར་བཤད་པ་ དེ་དག་  ལས་གཞན་ ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ལ་མི་འདྲ་  པ་མེད་མོད་ཀྱང་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ སྟེ་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ཡོངས་སུ་  ཚང་མ་
ཚང་དང་དུས་རིང་པོར་གོམས་མ་གོམས་ སོགས་ལ་བལྟོས་ཏེ་དེ་དག་  ལས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་བྱུང་ངོ། ། གསུམ་པ་དེས་གྲུབ་པའི་དོན་ནི་ ། གསུང་རབ་ལས་བདག་
འཛིན་གཉིས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་དང་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྲ་རགས་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་གསུངས་པའི་གནད་ཀྱིས་བདག་འཛིན་གཉིས་མི་འདྲ་ཞིང་བདག་མེད་མཐོང་བས་སྒྲིབ་པ་ཇི་འདྲ་བ་
ལས་གྲོལ་བའི་ཚུལ་ཡང་མི་འདྲ་བ་ དང་སྒྲིབ་གཉིས་སྤོང་བའི་རིམ་པ་མི་འདྲ་བ་དང་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཇོག་ཚུལ་ལམ་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་  མང་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་

[175A]༄༅། །པར་ཡང་སྔར་བསྟན་ པ་སྟེ་སྔར་རིམ་པར་བཤད་ཟིན་  བས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པ་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་འཇོག་ལུགས་དང་གནས་ཚུལ་དང་ངོ་བོ་ཇི་
ལྟར་ཡིན་དཀའ་བས་བཤད་དགོས་མོད་ཀྱང་ཉུངས་ན་མཐའ་མི་ཆོད་ཅིང་མངས་པས་འཇིགས་ནས་མ་སྤྲོས་སོ། །གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདེན་གཉིས་ཇི་ལྟར་འཇོག་པའི་ འདོད་ཚུལ་
མི་འདྲ་བས་དེ་གཉིས་ཀྱི་བདག་མེད་གཉིས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེ་ཐུང་གིས་དེ་རྟོགས་མ་རྟོགས་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གཉིས་དང་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱང་ལུགས་གཞན་ རང་རྒྱུད་པ་
སོགས་  དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་བྱུང་ངོ། །གཉིས་པ་ ཕྱི་དོན་འཇོག་ཅིང་ཀུན་གཞི་དང་རང་རིག་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཚུལ་  ནི། ། གཉིས་པ་ཕྱི་དོན་འཇོག་ཅིང་
ཀུན་གཞི་དང་རང་རིག་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡི་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་ལས། ཕྱི་དོན་འཇོག་ཚུལ་བཤད་པ་དང། ཀུན་གཞི་མེད་ཚུལ་བཤད་པ་དང། རང་རིག་མེད་ཚུལ་བཤད་པའོ། །
དང་པོ་ལ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ། །གང་ཟག་ཡོད་མེད་མཚུངས་པ་ནི་ ། དེ་ལྟར་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་སྔར་ལྟར་ཡིན་པས་ དེ་བཞིན་དུ་  རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པའི་ འཕགས་

[175B]  གང་ཟག་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ལ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ སོ་སྐྱེའི་  གང་ཟག་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དབྱེ་མི་ནུས་ཏེ།  ཆོས་ཐམས་ཅད་  དོན་དམ་པར་མེད་མཉམ་དང་ཐ་སྙད་
དུ་ཡོད་མཉམ་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་གཟུགས་ཅན་དང་སེམས་སེམས་བྱུང་ཡོད་མེད་མཚུངས་པར་བཤད་པ་ནི་ ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་ རྣམས་
ལ་ཡང་གཟུགས་ཅན་ནི་མེད་ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་ཏེ་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་ཡོད་མེད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་སེམས་ཙམ་
པ་དང་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་དགོད་པ་ནི་ ། །འདི་ལ་ ལེགས་ལྡན་ལ་སོགས་པའི་  དབུ་མ་པ་གཞན་དག་ཕྱི་རོལ་ ཏེ་ཕྱི་དོན་  དང་ཤེས་པ་ གཉིས་ཀ་ཐ་སྙད་དུ་  ཡོད་མཉམ་དུ་སྨྲ་བ་དང་ ཞི་
འཚོ་ཡབ་སྲས་སོགས་  དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་དང། རྣམ་རིག་པ་ རྣམས་ནི་  ཤེས་པ་ རང་བཞིན་གྱིས་  ཡོད་ ཅིང་  ཕྱི་རོལ་ ཐ་སྙད་དུ་ཡང་  མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ དེ་དག་  ཐམས་ཅད་
ཀྱང་ཡོད་ན་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ པས་ཁྱབ་  ཅིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ན་མེད་ དགོས་  པར་སྨྲ་བ་ཁོ་ནའོ། ། བཞི་པ་དེ་དག་དང་ཐལ་འགྱུར་བ་རང་ལུགས་མི་མཚུངས་

[176A]༄༅། །པར་བསྟན་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་བའི་  ལུགས་འདིས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་པར་བཞེད་མོད་ཀྱང་དེ་ལ་ ཕྱི་རོལ་རང་མཚན་གྱིས་མེད་ན་  ཕྱི་རོལ་
མེད་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་སྒོ་ནས།  ལེགས་ལྡན་སོགས་གྲུབ་མཐའ་གཞན་དང་  མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱིར་ཆོས་གང་རུང་ཞིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ཀྱང་ ཐ་སྙད་དུ་
ཡོད་པར་འཇོག་ཤེས་ན་དོན་ཤེས་ གཉིས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་  ཡོད་མེད་ མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་  འབྱེད་མི་ནུས་པའི་ ཐལ་འགྱུར་བའི་  རིགས་པ་ལེགས་པོར་གོ་ནུས་ལ་དེ་མེད་ན་མི་ནུས་
སོ༑ །ལྔ་པ་ཕྱི་དོན་མོད་པ་ལ་རིགས་པས་མི་གནོད་ཚུལ་ནི་ ། །དེས་ན་ སྟེ་དེའི་ཕྱིར་སྐབས་འདིར་  རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་མེད་ མི་སྲིད་པས་དེ་འདྲའི་ཆ་མེད་  བཀག་ནས་དེ་མེད་པས་དེ་ འདྲ་
བའི་ཆ་མེད་  བསགས་པའི་རགས་པ་ཡང་མེད་ལ་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རྒྱུ་མཚན་ངེས་ན་  ཕྱི་རོལ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཕྱི་དོན་འགོག་པའི་  རིགས་
 པ་ཉི་ཤུ་པ་དང་དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་དམིགས་བརྟག་དང་རྣམ་འགྲེལ་སོགས་ནས་བཤད་པའི་རིགས་  པས་ནི། ། ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་  ཕྱི་རོལ་ཆ་མེད་འགོག་ནུས་ཀྱང་ རྒྱུ་མཚན་

[176B]  ཕྱི་རོལ་ཡོད་པ་འགོག་མི་ནུས་པས་ ཕྱི་དོན་འགོག་པ་  དེ་ལ་ནི་ལུང་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་གཉིས་ཀས་གནོད་པར་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས་གསུངས་སོ། ། དྲུག་པ་ཕྱི་
དོན་བཞེད་པ་ལ་ལུང་གིས་མི་གནོད་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ། །ས་བཅུ་པའི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི།། ལུང་ཡང་ས་བཅུ་པ་ལས་ཁམས་གསུམ་པོ་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་
ཙམ་གྱི་སྒྲས་ ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ་དག་འགོག་པ་ནི་མདོ་དེའི་དོན་ གཏན་ནས་  མིན་ཏེ།  ཙམ་སྒྲས་  སེམས་ལས་གཞན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་བཀག་པར་མདོ་ལས་གསལ་
བར་གསུངས་པ་ལེགས་ལྡན་དང་འདྲའོ། ། གཉིས་པ་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་གིས་མི་གནོད་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། །ཡང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་  ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་ནི་
ལུང་དེས་ཕྱི་རོལ་མ་བཀག་ཅེས་ལེགས་ལྡན་གྱིས་འཆད་པ་ ཡིན་ཀྱང་དེ་  ལྟར་ཟླ་བས་མི་བཞེད་ཀྱི་ ཟླ་བས་ལང་གཤེགས་ཀྱི་  མདོ་དེས་ ཕྱི་དོན་མེད་པར་  དེ་ལྟར་བསྟན་ཀྱང་ མདོ་
དེ་དྲང་དོན་ གྱི་མདོ་  ཡིན་ཞེས་འགྲེལ་ལོ། །དེས་ན་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལ་དྲང་དོན་ཡིན་ཞེས་མི་ཟེར་གྱི་ ཕྱི་དོན་བཀག་པ་ས་བཅུ་པའི་  མདོའི་དོན་མིན་ཞེས་ ཕྱི་དོན་མི་བཞེད་པ་རྣམས་

[177A]༄༅། །བཀག་ལ་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་འདི་ལ་ ཕྱི་དོན་བཀག་པ་ལང་གཤེགས་ཀྱི་  མདོའི་དོན་མིན་ཞེས་མ་གསུངས་ཀྱི་ དེ་ལྟར་ལང་གཤེགས་ཀྱིས་ཕྱི་དོན་བཀག་ཀྱང་ལང་གཤེགས་ཀྱི་  ལུང་དེ་དྲང་དོན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ་
 བདུན་པ་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་ལ་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པ་ནི་ ། །ཡུམ་གྱི་མདོར་ཕུང་པོ་ལྔ་ག་ སྟེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་  ཁྱད་ པར་  མེད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་
བསྟན་ཞིང་མངོན་པ་ སྟེ་མངོན་པའི་མདོ་  ལས་ལྔ་གའི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་མཉམ་དུ་བཤད་པ་ལྟར་འདོད་པར་བྱ་སྟེ།  དེ་ལྟར་དོན་ཤེས་གཉིས་ཡོད་ན་ཡོད་མཉམ་དང་མེད་
ན་མེད་མཉམ་དུ་མངོན་པའི་མདོ་དང་ཡུམ་གྱི་མདོ་སོགས་ལས་གསུངས་ལ། རིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་  དོན་ཤེས་གཉིས་ཀ་ལ་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་ཡོད་ཚུལ་དཔྱད་ན་
མི་རྙེད་པར་མཚུངས་ལ། དེ་ལྟ་ནའང་ དོན་ཤེས་གཉིས་ལ་  ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འཇོག་པ་ ལ་  ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །
དེས་ན་དེ་འདྲ་བ་དེ་ལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ལས་ཀྱང་རྒལ་ལ་དོན་དམ་པའི་རྣམ་གཞག་ལས་ཀྱང་རྒལ་བས་བདེན་པ་གཉིས་ཅར་ལས་ཉམས་

[177B]  ཞེས་སོ་ ། །བརྒྱད་པ་དེ་ཉིད་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། བརྒྱ་པ་ལས།  ཕྱི་དོན་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་  གཅིག་ཡོད་ ལ་  གཅིག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་
དེ།  ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་བདེན་པར་མེད་མཉམ་ཡིན་པས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་འཐད་པ་  མིན་ ལ་དེར་མ་ཟད་  འཇིག་རྟེན་ ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་
པའང་ འཐད་པ་  མིན་ ཞིང། །དོན་ཤེས་གཉིས་ལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་སྨྲས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལས་ཀྱང་རྒལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་  དེས་ན་འདི་ཡོད་འདི་མེད་ཅེས། བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་
ནུས་མ་ཡིན། ཞེས་སོ། །འཕགས་པའི་དགོངས་པ་ཡང་འདི་ཉིད་དོ། ། འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་དེ་འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། རྣམ་
པར་ཤེས་སུ་ཡང་དག་འདུ།  ཞེས་པའི་ལུང་གིས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་འདོགས་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་རྣམས་
རྣམ་ཤེས་ཁོངས་སུ་འདུ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཙམ་ལས་ཕྱི་དོན་བཀག་པ་མིན་ནོ་ ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། གཟུགས་དང་སེམས་སེམས་བྱུང་དང་ལྡན་མིན་རྣམས་ནི་རང་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་

[178A]༄༅། །ཤེས་ལ་རང་གི་རྣམ་པ་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་ཉེ་བར་འདོགས་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་པ་མ་བཞག་པ་ནི་འགས་ཀྱང་ཡོད་པར་གཞག་མི་ནུས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུ་བ།  ཞེས་བསྟན་པ་ཙམ་  ཡིན་ཏེ་དེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་ཤེས་ཚངས་པ་ཞེས་པ་
ཚངས་པའི་སྒྲས་བསྐལ་བ་མེས་འཇིག་གི་དུས་སུ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་མན་སྟོང་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པའི་མཉམ་གཞག་གི་སྣང་ངོར་འབྱུང་བཞི་སོགས་སྟོང་པར་
སྣང་བ་ལ་སྦྱར་བ་དང་ཡང་ཚངས་པའི་སྒྲ་མྱང་འདས་ལ་སྦྱར་བ་དང། ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྦྱར་ནས་བཤད་པ་སོགས་དཔེ་དོན་སྦྱོར་ཚུལ་མང་དུ་ཡོད་དོ་ ། །གང་གི་ཚེ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཚང་པ་
དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ།  དེ་འདྲའི་བློ་ངོར་  གཟུགས་འགགས་ནས་གཟུགས་བརྙན་འགག་པ་བཞིན་དུ་ འདོགས་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་  དེས་བཞག་
པའི་ ཕྱི་  དོན་སྣང་ཚོགས་པ་ སྤྲོས་པ་  དེ་དག་ཀྱང་བྲལ་ཞིང་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་དོན་དུ་དེའི་འགྲེལ་པ་ལས་བཀྲལ་པ་ལྟར་ཡིན་པས་ལུང་དེས་ཕྱི་རོལ་འགོག་

[178B] ། དེ་དག་གིས་ནི་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཀུན་གཞི་མེད་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་ལས། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་ཀུན་གཞི་མི་དགོས་ཚུལ་བཤད་པ་དང། ཕྱི་དོན་
ཡོད་པས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་མེད་ཚུལ་བཤད་པ། ཞིག་པ་དངོས་པོར་སྒྲུབ་ཚུལ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པ་ལ་ཡང་ ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་སྒོ་གཞི་མེད་པའི་  སྐྱོན་མེད་
དེ་འདི་ལྟར་ སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་ ། ལས་ཀྱིས་རྣམ་སྨིན་ ལས་འགག་ནས་  ཡུན་རིང་དུ་ལོན་ནས་སྐྱེད་ལ། ལས་ཀྱང་རང་གི་དུས་གཉིས་པར་ མ་ཞིག་ན་ལས་རྟག་པར་འགྱུར་
བས་  ཞིག་ཅིང་ཞིག་པ་ དངོས་མེད་ཡིན་པས་དེ་  ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་ཀུན་གཞི་འདོད་པ་ཡིན་ན་ སྟེ་འདོད་པ་ཡིན་ལ། ལས་འབྲས་སོགས་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་དངོས་པོར་འཇོག་ནུས་པ་ ཐལ་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་ལ་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་ཀྱི་ཞིག་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་  ལ་ཞིག་པ་དངོས་པོར་ཤིན་ཏུ་འཐད་པས་ བག་
ཆགས་བསྒོ་གཞིར་གྱུར་པའི་  ཀུན་གཞི་མི་དགོས་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་ ལས་སོགས་  རང་བཞིན་གྱིས་དེ་མི་འགག་པ། །དེ་ཕྱིར་ བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་  ཀུན་གཞི་མེད་

[179A]༄༅། །ཀྱང།  བག་ཆགས་དང་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་རྟེན་ནིང་ཙམ་  འདི་ནུས་ཕྱིར། ལ་ལར་ལས་འགགས་ཡུན་རིང་ལོན་ནས་ཀྱང་ ལས་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་ཀྱི་ཞིག་པ་སྐྱེས་ཞེས་
ཞིག་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་ཏེ་མཐར་ལས་ཀྱི་  འབྲས་བུ་ཡང་དག་འབྱུང་བར་རིག་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེས་ན་སྐབས་འདིར་ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཕྱི་དོན་ཁས་བླངས་པའི་རྒྱུ་
མཚན་གྱིས་ཡིན་ལ། ཀུན་གཞི་མི་འདོད་ཀྱང་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཐད་ལྡན་འཇོག་ཤེས་པ་ནི་ཞིག་པ་དངོས་པོར་འདོད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་
འགོག་ཅིང་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་  འཇོག་ཤེས་པ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་ ལ་ལྟོས་པའི་  རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤང་སླ་བར་མ་ཟད་ཀུན་གཞི་མི་འདོད་
ཀྱང་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡང།  ཆེས་ཤིན་ཏུ་  འཐད་པར་གསུངས་ཏེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པས་རྟག་པ་
དང་ཆད་པར་ལྟ་བ་རྒྱང་རིང་དུ་སྤངས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ལས་རྣམས་འགགས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་ཡང་ ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་ཞིང་ལས་རྣམས་ཀྱི་ཞིག་པ་སྔ་ཕྱི་རིམ་གྱིས་བརྒྱུད་དེ་

[179B] སེམས་ཙམ་ལྟར་  ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་དང་ བྱེ་སྨྲ་ལྟར་  ཆུད་མི་ཟ་བ་དང་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་ དང་མདོ་སྡེ་པ་ལྟར་ལས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་རང་རྒྱུད་པ་
ལྟར་རྣམ་ཤེས་སོགས་  ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མེད་པར་ཡང་ མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་གྱི་ང་དེ་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་  འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལས་
ལས་རང་བཞིན་མེད་པ་སྐྱེ་བར་དེའི་གོང་དུ་བཤད་པའོ། །ཀུན་གཞི་མི་འདོད་པས་ཐ་མའི་འཆི་སེམས་དང་དང་པོའི་སྐྱེ་སེམས་མི་རུང་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་གཞན་ཡང་སྤང་དགོས་མོད་
ཀྱང་ཚུལ་འདི་ཤེས་ན་དེས་གཞན་རྣམས་ཤེས་ནུས་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཟླ་བས་མ་བཤད་ལ། མངས་བས་འཇིགས་ནས་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། ། གཉིས་པ་ཕྱི་དོན་ཡོད་པས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་མེད་ཚུལ་
བཤད་པ་ནི་ ། །ཕྱི་རོལ་ཁས་ལེན་པའི་གནད་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་མི་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ།  ཕྱི་དོན་  དེ་ཁས་ལེན་ན་དབུས་མཐའ་ལས།  ཕྱི་རོལ་གྱི་  དོན་དང་སེམས་ཅན་ དང་  བདག་
ཏུ་སྣང་བའི་  རྣམ་རིག་ རྣམས་  །སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། ། ཡུལ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་  རབ་ཏུ་སྐྱེའོ་ སྟེ་སྐྱེས་ལ་  དེ་ ཡུལ་ཅན་དེ་དག་ཕྱི་དོན་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཕྱི་

[180A]༄༅། །དོན་ སོགས་  མེད་ ཅེས་སྨྲ་མི་རིགས་ཏེ་ ། །དེ་མེད་ ན་ཡུལ་མེད་  པས་ན་ ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་  དེ་ཡང་མེད་ པར་འགྱུར་ ། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་འདོད་དགོས་པའི་
 ན་དབུས་མཐའི་ཡུང་འདིས་ཕྱི་དོན་འགོག་པ་མིན་པའི་  ཕྱིར་རོ།  དབུས་མཐའི་ལུང་འདི་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་ཕྱི་དོན་འགོག་པའི་དབང་དུ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཕྱི་དོན་མེད་དེ་ཀུན་གཞིའི་
སྟེང་གི་བག་ཆགས་སྨིན་པ་ལས་ཕྱི་དོན་སྣང་བའི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འགོག་པ་ནི་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཕྱི་དོན་འགོག་ཚུལ་ཡིན་གྱི་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་རིགས་པ་ཕྲ་མོའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་དོན་འཇོག་
ཚུལ་ལ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་དོ། །གསུམ་པ་ཞིག་པ་དངོས་པོར་སྒྲུབ་ཚུལ་ནི་  ཞིག་པ་དངོས་པོར་སྒྲུབ་ཚུལ་ཚིག་གསལ་དང་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་གསུངས་ཏེ་རྩ་ཤེའི་རྣམ་
བཤད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞིག་པ་དངོས་པོར་བཞེད་པའི་གནད་གྱིས་དུས་གསུམ་ འདུས་བྱས་སུ་  འཇོག་པ་ལ་ སོགས་པ་  ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཆེའོ་
 གསུམ་པ་རང་རིག་མེད་ཚུལ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་འཇུག་པ་ལས་གསུངས་པའི་དེ་འདྲའི་ཕྱོགས་སྔ་ངོས་གཟུང་པ་དང། དེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། །རང་རིག་འདོད་པའི་

[180B] བརྗོད་པ་  དང་དེ་འགོག་པ་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ།  རང་རིག་འདོད་པ་རྣམས་ན་རེ་  སྔར་མ་མྱོང་བ་ ཡུལ་  དྲན་པ་མི་སྲིད་པས་དྲན་པ་ནི་ ངེས་
པར་  མྱོང་བ་ལས་སྐྱེ་ལ། དེ་ཡང་སྔར་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡུལ་ དྲན་པས་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་ལ་མྱོང་བྱེད་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་  དང་ དེ་བཞིན་དུ་  ངས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་ཡོད་པས་
སྔར་གྱི་ སྔོན་པོ་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་  སྔོ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ ཡང་རང་  མྱོང་བ་ ངེས་པར་  ཡོད་དོ། ། སྔོ་འཛིན་  དེ་ཡང་ཤེས་པ་དོན་གཞན་གྱིས་མྱོང་ན་ དེ་འདྲའི་མྱོང་བྱེད་  དེ་ཡང་
གཞན་གྱིས་མྱོང་དགོས་པས་ མྱོང་བྱེད་  ཐུག་མེད་ དུ་ཐལ་བ་དང།  ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ་སྔོ་འཛིན་ལྟ་བུའི་  ཤེས་པ་སྔ་མ་ རང་གི་རིགས་འདྲ་  ཕྱི་མའི་མྱོང་བྱ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་
ཟེར་  ན་ཕྱི་མའི་ཤེས་པས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་གཞན་མི་གཅོད་པར་འགྱུར་ བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་  བས་ ན་སྔར་གྱི་སྔོ་འཛིན་ནི་  རང་ རིག་  གིས་མྱོང་དགོས་ཏེ། མྱོང་བ་ལ་
རང་མྱོང་དང་གཞན་མྱོང་  དེ་གཉིས་སུ་ངེས་ ཤིང་གཞན་མྱོང་ནི་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང་ཡུལ་གཞན་མི་གཅོད་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་ཁེགས་  པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཕྱིས་ཀྱི་ ཡུལ་ཅན་  དྲན་པས་

[181A]༄༅། །སྔར་གྱི་ཡུལ་ སྔོ་འཛིན་ལྟ་བུ་  མྱོང་བ་རང་རིག་ཏུ་འགྲུབ་པོ། ། ཞེས་རང་རིག་འདོད་པ་དག་གིས་  ཞེ་ན་ སྟེ་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་
ལས༑ རང་རིག་ཡོད་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཅིང་གནོད་བྱེད་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང། རང་རིག་མེད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་མེད་ཅིང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང། དྲན་པ་སྐྱེ་བ་འཐད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་
ལུགས་དེ་འགོག་པ་ལ་ ། འདིར་རྫས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱེད་ན།  སྟེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དྲན་པ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱེད་དེ་སྨྲ་ན་  དེ་འདྲའི་དྲན་པ་མེད་པས་ ན་དྲན་པ་དེ་རང་རིག་སྒྲུབ་
བྱེད་དུ་མི་རུང་བས་དེ་འདྲའི་དྲན་པ་  བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་ལ།  སྟེ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པས་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། གལ་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་ བྱས་ཏེ་རང་རིག་སྒྲུབ་པ་  ཡིན་ན་
 བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་  རང་རིག་ཕྱི་རྒོལ་ལ་མ་གྲུབ་པས་དེ་དང་དྲན་པ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ ཕྱི་རྒོལ་གྱི་བློ་ངོར་  མི་འགྲུབ་པ་དང་ཆུ་དང་མེ་ཡོད་པས་ཆུ་ཤེལ་དང་མེ་ཤེལ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ མི་ནུས་
པ་དང་དྲན་པ་ཡོད་པས་རང་རིག་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ མི་ནུས་  པ་གཉིས་ རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་  འདྲ་བར་བཤད་དོ། །འདི་ ནི་ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྔར་གྱི་སྔོ་འཛིན་དེ་ལ་རང་མྱོང་རང་རིག་ཡོད་

[181B]  འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཞིང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་རང་རིག་བཟུང་བའི་དབང་དུ་ ཕྱོགས་སྡས་  མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱེད་ན་ ཡང་རྟགས་ཆོས་གཉིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་སའི་  དཔེ་མི་རྙེད་པས་སྔོ་
འཛིན་ནི་མྱོང་བྱེད་ཡོད་དེ་དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྔོན་པོ་བཞིན་ཞེས་འགོད་ནའང་དཔེ་ལ།  མྱོང་བྱེད་དང་དྲན་པ་སྟེ་  རྟགས་ཆོས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་མོད་ཀྱང་
 དྲན་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་སྔ་རྒོལ་གྱིས་འདོད་པའི་རང་མྱོང་དང་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་འགྲུབ་པས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་  ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་རང་རིག་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་བ་དང་འདྲ་བས་དངོས་སུ་མ་སྨོས་ཏེ་
དྲན་པའི་རྟགས་ལས་སྤྱིར་  མྱོང་བ་ཙམ་སྒྲུབ་ནའང་ ཕྱི་རྒོལ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་མྱོང་བ་ཙམ་སྔར་ནས་  གྲུབ་ཟིན་པས་དེ་དང་འདྲ་བར་ ཏེ་སེམས་ཙམ་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་དགོས་པ་བསྒྲུབས་མི་ནུས་པས་  མ་
སྨོས་སོ།  གཉིས་པ་རང་རིག་མེད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་མེད་ཅིང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་བར་བསྟན་པ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ། །རང་ལུགས་ལ་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་ཚུལ་ནི་ ། རང་ལུགས་ཀྱིས་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་
མི་འགལ་བ་ནི།  རྒྱུ་མཚན་  གང་ གི་  ཕྱིར་ ན་སྔར་སྔོ་འཛིན་ལྟ་བུའི་བློ་  གང་གིས་ རང་གི་  ཡུལ་མྱོང་ བར་  གྱུར་ པ་  དེ་ལས།  སྔོ་འཛིན་དྲན་པའི་  དྲན་པ་འདི་ སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི་

[182A]༄༅། །གཞན་ རང་རིག་སོགས་  ང་ལ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་ སྔར་གྱི་སྔོ་འཛིན་དང་ཕྱིའི་ཡུལ་ཅན་དྲན་པའི་དྲན་པ་གཉིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་མིན་པ་དང་ཡུལ་སྔོན་པོ་གཅིག་ལ་
འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་སོགས་ལས་སྔར་  ང་ཡིས་ སྔོན་པོ་  མཐོང་སྙམ་ དུ། དྲན་ པར་  འགྱུར་ཏེ། ། དེ་ལྟར་དྲན་པའི་དྲན་ཚུལ་  འདི་ཡང་འཇིག་རྟེན་ གྱི་  ཐ་སྙད་ དུ་གྲགས་པའི་  ཚུལ་
ལུགས་ཡིན།  ནོ་ ། ཞེས་པས་སྟོན་ནོ། །རང་རིག་མེད་ན་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་འགལ་ལོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྔར་བཤད་པ་དེ་འདིས་སེལ་བ་མིན་ཏེ།  རང་རིག་འདོད་པས་
སྒྲུབ་ཚུལ་  འདི་ནི་དྲན་པ་སྐྱེ་བའི་དྲན་ཚུལ་ཁྱད་པར་བ་ ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་  ལ་བརྟེན་ནས་སྔ་མ་ སྔོ་འཛིན་མྱོང་བྱེད་ཞིག་བཞག་སྟེ་དེ་ཉིད་  རང་རིག་ཏུ་འཛིན་པ་ཞིག་གོ། །དེ་ཡང་སྔར་
སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ཕྱིས་དྲན་པ་ན་ངས་སྔར་ སྔོན་པོ་  མཐོང་ངོ་ཞེས་སྔར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་རང་གིས་མཐོང་བར་དྲན་པས།  ཡུལ་ཅན་  དྲན་ཚུལ་དེ་ནི་སྔར་གྱི་སྔོ་འཛིན་རང་གིས་རང་མ་མྱོང་
ན་ ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་དེ་  སྐྱེ་བར་འགལ་ ཏེ་མི་སྐྱེ་  བས་སྔ་མ་ སྔོ་འཛིན་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་  རང་རིག་གོ་སྙམ་པའོ། ། ཐལ་འགྱུར་བ་རང་ལུགས་ལ་ཡུལ་ཅན་དྲན་པའི་དྲན་པ་  འདི་ནི་ སྔར་

[182B] མྱོང་བའི་  དབང་གིས་མ་བྱུང་ཡང་སྔར་གྱི་ཡུལ་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་ སྟེ་སྔོ་འཛིན་  དང་ཕྱིས་ཀྱི་ ཡུལ་ཅན་དྲན་པའི་  དྲན་ཤེས་གཉིས་ རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང་  ཡུལ་ སྔོན་པོ་
གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ ཁྱད་པར་དུ་མའི་  དབང་གིས་སྔར་ངས་མཐོང་སྙམ་དུ་ ཡུལ་ཅན་  དྲན་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་སྒྲུབ་བོ། །དེ་ལ་སྔར་གྱི་སྔོ་འཛིན་གྱིས་མྱོང་བ་དང་བཅད་པའི་ཡུལ་ སྔོན་པོ་དེ་
ཕྱིས་ཀྱི་ ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་སྟེ་  སྔོ་འཛིན་དྲན་པས་ ཀྱང་སྔོ་འཛིན་གྱིས་དབང་གིས་  མ་མྱོང་བ་དང་མ་བཅད་པ་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ངེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ སྔར་སྔོན་པོ་མྱོང་བའི་སྔོ་འཛིན་དང་ཕྱིས་སྔོ་འཛིན་དྲན་
པའི་དྲན་པ་སྟེ་  མྱོང་དྲན་གཉིས་རང་མཚན་གྱིས་གཞན་མིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ ལྟོས་གྲུབ་ཕྲ་མོའི་རྣམ་བཞག་འཐད་པར་  བཀོད་དོ། ། དེ་ཡང་མྱོང་དྲན་གཉིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་ན་
འབྲེལ་མེད་ཡིན་དགོས་ལ་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ཡིན་ན་ཡང་སྔ་མས་མྱོང་བ་ཕྱི་མས་དྲན་ཆོག་ན་བྱམས་པས་མྱོང་བ་ཉེར་སྦས་ཀྱིས་དྲན་ཆོག་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་ལ། རང་ལུགས་ལ་ཡང་རང་མཚན་དུ་མ་གྲུབ་པའི་
རྒྱུ་མཚན་དེ་ཙམ་ཞིག་ གིས་སྔ་མ་ཕྱི་མས་དྲན་པར་སྒྲུབ་པ་  ཡིན་ན་བྱམས་པས་མྱོང་བར་ཉེར་སྦས་ཀྱིས་དྲན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་བས་ན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ལྟོས་གྲུབ་ཕྲ་མོ་

[183A]༄༅། །ཡོད་པའི་ཚུལ་ལ་བསམ་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་གཞན་ལ་དེ་མི་འཐད་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི་ ། དེས་ན་འདི་ནི་དེ་གཉིས་གཞན་གྱི་ལྟར་རྫས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བློས་ རང་མཚན་
གྱིས་  རྫས་གཞན་དུ་འཛིན་ དགོས་  ལ། དེ་ལྟ་ན་སྔར་སྔོ་འཛིན་གྱིས་མཐོང་བ་ལ་ཕྱིས་དྲན་པས་མཐོང་ཞེས་མི་འཛིན་ པ་སྟེ་འཛིན་མི་རིགས་  པས་མྱོང་དྲན་གཉིས་ཡུལ་གཅིག་
ལ་འཇུག་  པ་འགལ་བས་སྔར་ངས་མཐོང་སྙམ་པའི་དྲན་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགལ་ལོ། །ངེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ མྱོང་དྲན་  དེ་གཉིས་ རང་མཚན་གྱིས་  རྫས་གཞན་མིན་ཞིང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བློས་
 ཀྱང་རང་མཚན་གྱིས་རྫས་ཐ་དད་པ་  དེ་ལྟར་འཛིན་པའང་མེད་པས་སྔ་མས་ ཏེ་སྔར་སྔོ་འཛིན་གྱིས་  ཡུལ་དེ་བཅད་པ་ལ་ ཕྱིས་སུ་  དྲན་པས་ངས་བཅད་དོ་ཞེས་འཛིན་པ་ཡང་མི་འགལ་བར་
སྟོན་ནོ། ། ཚད་མ་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་བཅད་པ་  དེ་ཡང་མྱོང་བ་སྔ་ལས་ ཏེ་སྔོན་པོ་མྱོང་བའི་སྔོ་འཛིན་གྱིས་  དྲངས་པའི་དབང་གིས་ དྲན་པ་  ཡུལ་ལ་འཇུག་གི་རང་དབང་དུ་ དྲན་པ་ལ་  ཡུལ་
བཅད་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་ཡིན་གྱི་ རང་དབང་དུ་ཡུལ་རྟོགས་རྒྱུ་ཡོད་པ་སྔོ་འཛིན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལྟ་བུའི་ཚད་མ་  གཞན་ལ་མིན་ནོ། །དེས་ན་རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་མི་བཞེད་པ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་གི་

[183B] ཀྱང་ཐ་སྙན་དུ་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཕྲ་མོ་འཐད་  པ་འདིའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་མྱོང་བ་ལ་གཉིས་སུ་མ་ངེས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི་ ། མྱོང་བ་ལ་རང་གིས་ མྱོང་བ་
དང་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་མ་ཆོད་གསལ་བར་མ་གསུངས་ཀྱང་མཆོད་པ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ།  དེ་ནི་མར་མེ་གསལ་བ་དང་མཚུངས་སོ་དེ་ཡང་དཔེར་ན་  མར་མེས་རང་གིས་རང་གསལ་
བར་བྱེད་པ་མི་བཞེད་ཅིང།  དེ་ལྟ་ན་ཡང་མར་མེ་  གསལ་བར་ཡང་བཞེད་པས་ རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་གསལ་བྱེད་ལ་  རང་གིས་རང་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་མཆོད་པ་
 བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་རང་མྱོང་དང་གཞན་མྱོང་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་མ་ཆོད་པ་མར་མེ་  བཞིན་ནོ། ། འོ་ན་མར་མེ་གསལ་བར་ཡོད་པར་གང་གིས་གྲུབ་ཅེ་ན། མར་མེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་བར་ཡོད་
པ་མ་གྲུབ་ཀྱང། མུན་ནང་གི་གཟུགས་གསལ་བའི་དབང་ཁོ་ནས་མར་མེ་དེའི་གསལ་བ་ཡོད་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ ། །གལ་ཏེ་མར་མེ་རང་གིས་གསལ་བར་མི་བྱེད་ཀྱང་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་
མེད་ལ། ཤེས་པ་རང་གིས་ཤེས་པར་མི་བྱེད་ན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བས་མར་མེ་དང་མི་འདྲའོ་ཞེ་ན།  དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ་  སྒྲོན་མེ་རང་གིས་ རང་  གསལ་བར་མི་བྱེད་ན་གཞན་

[184A]༄༅། །གྱིས་ཀྱང་གསལ་བར་མི་བྱེད་པས་གསལ་བར་མི་འགྲུབ་ཅིང།  སྒྲོན་མེ་དེ་ཉིད་གསལ་བ་ལས།  གཞན་དུ་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་ཚད་མས་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་སྨྲས་ན་ལན་ཅི་ཡོད་
རང་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་གསལ་བར་མི་བྱེད་ཀྱང།  སྒྲོན་མེ་ཡིས་  བུམ་སོགས་གསལ་བར་བྱེད་པས་ སྒྲོན་མེ་རང་ཉིད་  གསལ་བར་གྲུབ་པོ་སྙམ་ན། འོ་ན་ཤེས་པ་ལ་ཡང།  རང་མྱོང་དང་
གཞན་མྱོང་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་ཤེས་པས་ཡུལ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་ཡོད་པར་གྲུབ་པར་  མཚུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་པ་ཉིད་རང་རིག་ལ་རག་ལས་པས་ རང་རིག་  དེ་མེད་ན་ཡུལ་ཤེས་པ་
མི་འགྲུབ་པོ་སྙམ་ན། མར་མེ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཁོ་བོ་ཅག་མར་མེ་རང་གིས་རང་གསལ་བར་སྨྲའོ་སྙམ་ན། མི་རིགས་ཏེ་ དེ་ལྟར་ན་དུས་རྟག་ཏུ་གསལ་དགོས་པས་  མུན་པས་
སྒྲིབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་མུན་པ་ཡང་རང་གིས་རང་ལ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་ལ་དེ་འདོད་ན་ མུན་པ་མུན་པས་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པས་  མུན་པ་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། བཞི་པ་རང་རིག་མེད་པ་ལ་
རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ནི་  མདོར་ན་ཤེས་པ་ཤེས་བྱ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ པའམ་འཇོག་པ་ཙམ་ཡིན་  པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ལ་ དེ་བཞིན་དུ་  ཤེས་བྱ་ཡང་དེ་

[184B] སྟེ་ལྟོས་གྲུབ་ཙམ་  ཡིན་པས་རང་རིག་མི་འདོད་པ་ཡིན་ན། ། ལྔ་པ་རང་རིག་
མེད་པ་ལ་ལུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པ་ནི་ ། །རྩོད་ཟློག་ལས་ཀྱང། །ཕུན་ཚུན་བལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་དེ་ལས་གཞན་  གལ་ཏེ་ ཤེས་པའི་རང་གི་གསལ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ཡང་  རང་ལས་ཚད་མ་གྲུབ་ པ་སྟེ་རང་རིག་
ཚད་མས་གྲུབ་དགོས་ན་ ། །གཞལ་བྱ་རྣམས་ལ་མ་ལྟོས་པར། །ཁྱོད་ཀྱི་ཚད་མ་གྲུབ་ པར་  འགྱུར་ བའི་ཚུལ་  འདིར་ ནི་ ། །གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ པར་  རང་ དབང་གིས་  འགྲུབ་ པར་  འགྱུར་
 བའི་ཚུལ་འདི་མི་འཐད་དོ་ ། །ཞེས་རང་རིག་བཀག་པའི་ ཡུལ་ཤེས་གཉིས་ཕན་ཚུལ་ལྟོས་གྲུབ་ཙམ་ཡིན་པའི་  རིགས་པས་ཀྱང་ ཤེས་པའི་གསལ་བ་གང་གིས་གྲུབ་པ་ཡང་  ཤེས་སོ། ། གོང་གི་གསུམ་
པ་དྲན་པ་སྐྱེ་ཚུལ་བསྟན་ནི་ ། །འོ་ན་ངས་སྔར་སྔོན་པོ་མཐོང་ངོ་ཞེས་དྲན་པའི་ང་ནི་གང་ཟག་ཡིན་ལ་སྔོ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་དང་དེ་གཉིས་འགལ་བས་དེ་ལྟར་དྲན་པ་དེ་སྔོ་འཛིན་དྲན་པར་ཇི་ལྟར་
འགྱུར་སྙམ་ན། སྔོ་འཛིན་གྱི་མིག་ཤེས་དང་སྔོན་པོ་མཐོང་མཁན་གྱི་གང་ཟག་གཉིས་འགལ་ཡང་ སྔོ་འཛིན་  ཤེས་པ་དེས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ གང་ཟག་དེས་  ངས་ སྔོན་པོ་

[185A]༄༅། །མཐོང་ངོ་ཞེས་འཇོག་པ་མི་འགལ་བ་ དཔེ་དེ་  བཞིན་དུ་སྔོ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ ཕྱིས་སུ་  དྲན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ གང་ཟག་དེས་  ངས་སྔར་སྔོན་པོ་
མཐོང་ངོ་ཞེས་གང་ཟག་ རང་ཉིད་  དྲན་པ་དེས་སྔོ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་དྲན་པ་ཡང་ཅི་ཞིག་འགལ། གསུམ་པ་ རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཚུལ་  ལ་གཉིས་
རང་རྒྱུད་བཀག་པའི་བྱུང་ཚུལ་དང་དེའི་དོན་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་གཞན་ལུགས་དང། རང་ལུགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡོད་པ་དང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་མེད་ཚུལ་ལོ།  དང་པོ་ལ་
རང་རྒྱུད་བཀག་པའི་ཚུལ་དང། དེ་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་གཞན་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས། དངོས་སུ་འགོག་པ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་ནས་བྱུང་བ་དང། དེའི་བྱུང་ཚུལ་ལོ། ། །དང་པོ་ནི། གསུང་རབ་ཀྱི་
དོན་འདི་ལྟར་ རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་སུ་  འགྲེལ་ན་རང་རྒྱུད་འདོད་དགོས་ལ། འདི་ལྟར་ རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང་ཆོས་ཀུན་བློས་ཕར་གཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་  འགྲེལ་ན་
 རང་རྒྱུད་  དེ་འདོད་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་  གསུང་རབ་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་ པའམ་འཐད་  མོད་ཀྱང། རང་སྡེའི་གཞུང་འགྱུར་བ་རྣམས་ལས་ཐལ་རང་གང་

[185B] དངོས་སུ་  རང་རྒྱུད་མི་འཐད་ཐལ་འགྱུར་འཐད་ཅེས་ སྲོལ་ཐོག་མར་ཕྱེ་  པ་ནི་ཟླ་པའི་གཞུང་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་མིན་པ་ དེའི་སྔོན་  ནས་དངོས་སུ་མ་བྱུང་ངོ། །
 གཉིས་པ་དེའི་བྱུང་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། བྱུང་ཚུལ་དངོས་དང་དེའི་འཕྲོས་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། །ཟླ་བ་ནས་  བྱུང་ཚུལ་ནི་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །
ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིགས་ཅད་ཀྱི་དོན་བཀྲལ་བ་ལ་ ཟླ་བས་སྲོལ་མ་ཕྱེ་གོང་དུ་  ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྐྱོན་བཟུང་བ་ རྣམས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་  མི་འཇུག་པར་ མ་ཟད་ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་ལ་སྐྱོན་དེ་
རྣམས་འཇུག་ཚུལ་  སྟོན་པའི་སྐབས་སུ་ཚིག་གསལ་ལས། །སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ ཀྱིས་  རང་རྒྱུད་མི་བཞེད་པ་ བསྟན་པ་  དང། དབུ་མ་ པ་ཡིན་  པས་ ན་  རང་རྒྱུད་བྱ་མི་རིགས་
 པ་སྟེ་རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་མི་རིགས་  པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་བཟློག་ཕྱོགས་ ཏེ་རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་པ་  ལ་གནོད་བྱེད་མང་དུ་བསྟན་ནས་ ཐལ་འགྱུར་ལུགས་ཀྱི་  ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་ལ། བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་
པ་ ཟླ་བས་མཛད་པ་  ལས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་གི་འདོད་པ་འགོག་པའི་སྐབས་ཤིག་ཏུ་རང་རྒྱུད་འགོག་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་དེའི་འཕྲོས་དོན་བཤད་པ་ལ་

[186A]༄༅། །གསུམ་ལས། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་འགོག་ཀྱང་ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་དང་རང་རྒྱུད་དང་རང་མཚན་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པར་མི་བཞེད་པའི་ཚུལ་དང། ཟླ་བས་བཀག་པའི་སྐྱོན་སྤོང་ལེགས་ལྡན་གྱི་རྗེས་
འབྲང་གིས་མ་མཛད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་དང། དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བས་རང་རྒྱུད་མི་བཞེད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་ ། །ལེགས་ལྡན་ གྱི་ཐུགས་  ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་བྶིཡངྶ་དང་ ལེགས་ལྡན་  རང་
ཉིད་ གཉིས་ལ་  རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་མི་ལེན་ གྱིས་ཆ་ནས་འདོད་པ་  མི་མཐུན་སྙམ་པ་མི་འདུག་གི་ སློབ་དཔོན་གཉིས་ཀ་  རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་ མཐུན་  པ་འོས་མེད་དུ་བྱས་པའི་
ལུགས་སུ་སྣང་ངོ་ སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ལེགས་ལྡན་རང་ནིཨྡ་གཉིས་ཁས་ལེན་མཐུན་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་  དེའི་གནད་ཀྱིས་ཀྱང་ ལེགས་ལྡན་འབྱེད་  རང་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་བྶིཡངྶ་
གཉིས་ལ་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་རང་བཞིན་འགོག་པའི་དགག་བྱ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་ ལེགས་ལྡན་གྱིས་  མི་བཞེད་དོ། ། གཉིས་པ་ལ། སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་
ཟླ་བས་བཀག་པའི་སྦྱོན་སྤོང་མ་མཛད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་དང། ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་སྐྱོན་ཐོབ་མ་མཛད་ཚུལ་ལོ། དང་པོ་ནི།  །ལེགས་ལྡན་གྱི་རྗེས་འབྲང་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་

[186B] སློབ་དཔོན་ཟླ་བས་མཛད་པའི་  འགྲེལ་བ་ཚིག་གསལ་གྱི་རྒྱུས་འདུག་པས། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མར་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་བཀག་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཟླ་བས་ལེགས་ལྡན་ལ་སྐྱེན་
བརྗོད་པ་རྣམས་འཇུག་མི་འཇུག་གི་བཤད་པ་འོང་རྒྱུར་སྣང་ཞིང། ། གཉིས་པ་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་སྐྱོན་སྤོང་མ་མཛད་ཚུལ་ནི་ ། ཞི་བ་འཚོ་དཔོན་སློབ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཟླ་བས་རང་རྒྱུད་བཀག་
པའི་སྐྱོན་སྤོང་མཛད་རྒྱུར་སྣང་ཡང་མ་མཛད་དོ། ། གསུམ་པ་དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བས་རང་རྒྱུད་མི་བཞེད་ཚུལ་ནི་ ། དེ་ལ་སྤྱིར་སློབ་དཔོན་ སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཟླ་གྲགས་  གཉིས་ཀྱིས་རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བཀག་པའི་ སྒོ་ནས་  རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་ཆེས་འཐད་པ་དང་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་
མ་འདས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་ངེས་པར་ཁས་བླང་དགོས་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དགག་བྱ་ རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་  དེ་འགོག་པར་བཤད་པའི་ དོན་དམ་དཔྱད་པའི་  རིགས་པ་
རྣམས་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟབ་ལ་ཕྲ་བའི་མཐར་ཐུག་ཏུ་སྣང་ལ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་རང་རྒྱུད་འགོག་ པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཕྲ་མོའི་རིགས་  པ་འདི་རིགས་པ་ཕྲ་བར་སྣང་ངོ། ། གོང་གི་གཉིས་པ་དེའི་

[187A]༄༅། །དོན་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་གཞན་ལུགས་འགོག་པ་ལ་གཉིས་ལས། དགག་པ་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་དང། རྒྱས་པ་མ་སྤྲོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ལུགས་དགག་པ་དང་
བོད་སྔ་མའི་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ། ལུགས་དགོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། །འདི་ལ་པཎྚི་ཏ་ཁ་ཅིག་ སྟེ་ཛ་ལཨཱྣ་ནྟ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་  ན་རེ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་
རྟགས་དེ་ཕྱོགས་ཆོས་  དང་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ སྟེ་ཕྱོགས་ཁྱབ་ཚན་མས་གྲུབ་པའི་རྟགས་  ཞིག་ཡོད་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ སུ་  འཐད་ནའང་དེ་ འདྲའི་ཕྱོགས་ཁྱབ་གྲུབ་པའི་རྟགས་
མེད་པས་རང་རྒྱུད་མི་འཐོད་དོ། །དེ་ལ་ ཕྱོགས་ཆོས་དང་ཁྱབ་པ་  རྒོལ་ སྔར་རྒོལ་དང་  ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་རྟགས་སུ་འདོད་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཕྱི་རྒོལ་གྱིས་ཚད་
མས་གྲུབ་པར་སྔར་རྒོལ་གྱིས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ སྔར་རྒོལ་  དེའི་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ དང་དེའི་རྒྱུད་ལ་གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱང་
མེད་པའི་ཕྱིར་  རོ། །དིར་མ་ཟད་སྔར་རྒོལ་  རང་གིས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡང་མི་ཤེས་ཏེ།  སྔར་རྒོལ་རང་གིས་ཕྱོགས་ཁྱབ་སོགས་ཚད་མས་གྲུབ་པར་  དེར་ཐག་བཅད་ཀྱང་ མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དུ་

[187B] སླུ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ནི་ ། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ དགག་བྱ་དེ་  གཞན་ ཕྱི་རྒོལ་  ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཁས་བླང་ནང་
འགལ་བསྟན་པའི་  སྒོ་ནས་ཀྱང་འགོག་པར་མི་རིགས་ཏེ་ ཕྱི་རྒོལ་  དེས་དེ་ལྟར་   ཁས་བླངས་པའམ་  འདོད་པ་ཡིན་པར་ སྔར་རྒོལ་  རང་གིས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གཞན་སེམས་མི་ཤེས་
པའི་ཕྱིར་རོ། ཕྱིར་རྒོལ་གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་ལ་སྔར་རྒོལ་  རང་གིས་གནོད་བྱེད་བསྟན་ནས་འགོག་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ།  རང་གིས་  གནོད་བྱེད་དུ་ཐག་བཅད་ཀྱང་ མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དུ་གྱུར་ཏེ་
སླུ་བ་སྲིད་པས་སོ་ ཞེས་སྨྲ་ན་ལན་ཅི་ཡོད། །གཞན་ཡང་འགྲེལ་བཤད་ཀྱིས་ཁྱབ་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟ་སྨྲ་སྟེ་ ། ཁྱབ་པ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ དུ་ལྡན་གྱི་ལ་ལ་ཆོས་ཅན། མེ་
ཡོད་དེ་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཚད་མང་བཞིན། ཞེས་བཀོད་པའི་ཚེ།  མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ཚང་མང་གི་དུ་ཡོད་ལ་མེ་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ སྟེ་ཉི་ཚེ་བའི་ཁྱབ་པ་ཙམ་  རྟོགས་ཀྱི་ཡུལ་དུས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་དུ་ཡོད་ལ་མེ་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མ་རྟོགས་སོ། །རྗེས་དཔག་གིས་ཀྱང་ཡུལ་དུས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པའི་རྟགས་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་མི་རྟོགས་ པ་སྟེ་རྟོགས་མི་ནུས་  པས་འཇིག་

[188A]༄༅། །རྟེན་པའི་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ཚད་མས་ཁྱབ་པ་  གྲུབ་པ་མིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ཡང་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ།  དེ་འདྲའི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་
འདིས་ནི་ ། རིགས་པའི་གཞུང་ལས་ཁྱབ་པ་འགྲུབ་ཚུལ་བཤད་པའི་དོན་ རྣམས་ལོག་པར་བཟུང་ནས་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚང་མང་གི་སྟེང་དུ་དུ་ཡོད་ལ་མེ་ཡོད་ཀྱིས་
ཁྱབ་པར་སྒྲུབ་པ་ སྟེ་དེ་འདྲའི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་  ནི་ཚང་མང་གི་དུ་ཡོད་ལ་ཚང་མང་གི་མེ་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་སྒྲུབ་པ་ ཙམ་  གཞུང་གི་དོན་གཏན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་
ན་ དེའི་ཚེ་ཚང་མང་གི་དུ་ཡོད་ལ་ཚང་མང་གི་མེ་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཙམ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་  དུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལ་ལ་ཚང་མང་གི་དུ་བ་ཡོད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཚད་མང་གི་མེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་
དུ་ལྡན་གྱི་ལ་ལ་དུ་ཡོད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་མེ་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པ་ཚང་མང་མཐུན་དཔེར་བཟུང་སྟེ། སྒྲུབ་པ་ན་རྟགས་སུ་གང་བཟུང་བ་ དུ་ཡོད་ལ་ཆོས་སུ་བཟུང་བ་ མེ་ཡོད་དེས་ཁྱབ་པ་
སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ རྟགས་སུ་གང་བཟུང་ལ་ཆོས་སུ་གང་བཟུང་གིས་ཁྱབ་པ་  དེའི་སྒྲུབ་ཚུལ་ཡང་སྔར་ ཁྱེད་རང་གིས་མཐུན་དཔེར་ཚང་མང་གི་སྟེང་དུ་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་ཚུལ་བཤད་པ་ལྟར་ གཞི་གཅིག་

[188B]  ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཁྱབ་སྟེ་སྦྱོར་སྐོར་གཅིག་གི་མཐུན་དཔེ་དང། རྩོད་གཞི་གཉིས་ཀའི་ངེ་སྟིང་དུ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ཁྱབ་པ་དོན་གཅིག་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར་  དེས་ན་ཚང་མང་ནི་དུ་ཡོད་ལ་མེ་ཡོད་ཀྱིས་
ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་གཞི་དང་ དུ་ཡོད་ལ་མེ་ཡོད་ཀྱིས་  ཁྱབ་པ་ནི་དེར་ངེས་རྒྱུའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཁྱོད་འདོད་པ་ལྟར་ཡིན་ན་ཁྱབ་པ་དེ་གཞི་གང་གི་སྟེང་དུ་ངེས་པའི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཟུར་པ་ཞིག་སྟོན་
ཅིག་ བཤད་མ་ཐག་པའི་དུ་ཡོད་ལ་མེ་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་ཚུལ་  དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཁྱབ་པ་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡང་བུམ་པའི་བྱས་པ་ལ་བུམ་པའི་མི་
རྟག་པས་ཁྱབ་པར་ཙམ་  སྒྲུབ་པ་ག་ལ་ཡིན། ཡུལ་དུས་འདིའི་དུ་བ་དང་བྱས་པ་ཞེས་སོགས་ཡུལ་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་དུ་བ་དང་བྱས་པ་ཙམ་ལ་མེ་ཡོད་དང་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པར་
སྒྲུབ་པ་ དེ་ཉིད་  ཁོ་ན་ཡུལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ ཁྱབ་པར་  མི་འཁྲུལ་བ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཡིན་པས་ ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་ཚུལ་  དེ་ལ་ལོག་པར་མ་འཛིན་ཅིག་དེའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ ལྟར་སྣང་
འདི་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ལྡོག་པ་གཅིག་པའི་དཔུང་འཕུལ་ ལམ་སྟོབས་ཀྱིས་འཕུལ་ཡོ་ཞེས་འདོད་ པའི་དེ་འདྲའི་དཔུང་འཕུལ་ཕྱི་རིགས་པ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་རིགས་གཅིག་པ་མང་པོ་བསྒྲུབ་བྱ་རིགས་གཅིག་མི་གཅིག་

[189A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལྟར་སྣང་ལ་ཟེར་བས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་  པ་ནི་ཆུས་ཁྱེར་པས་རྩ་ཕུང་དྲུང་ཕྱུངས་ པ་  ལ་འཇུ་པ་དང་འདྲའོ། ། བཤད་མ་ཐག་པའི་གཞན་ལུགས་
འདི་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཚུལ་ནི་སྤྱི་ཁྱབ་དང་སྒོས་ཁྱབ་ངོས་མ་ཟིན་པར་རྒྱུ་མཚན་ལྟར་སྣང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་མང་པོས་འཕུལ་བ་འདིས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་སམ་འཛིན་སྟངས་
དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་བཀག་ནས་མ་དཔྱད་པ་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་ཚད་མ་འཇོག་ཅིང། བཀག་པའི་སྐྱོན་རང་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རང་ལུགས་ལ་རིགས་པས་དཔྱད་
བཟོད་མི་འདོད་ཅིང་ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ ཆབ་ཆོས་སིང་གི་སློབ་མ་སེང་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་རྨ་བྱ་བྱང་ཆུབ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་  སྨྲ་མོད་ཀྱང།  ཚུལ་དེས་ནི་  ཐ་སྙད་པ་དང་དེ་ཁོ་
ནར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པའི་ དཔྱོད་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་  ཁྱད་པར་དང་དབུ་མ་པ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པའི་ དཔྱད་ལུགས་ཀྱི་  ཁྱད་པར་ཕྱེད་པ་ཡང་མི་སྣང་ལ་ སྟེ་ཁྱད་པར་ཕྱེ་
མི་ནུས་སོ།། །སྔར་ གོང་དུ་སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་གི་འཇོག་ཚུལ་  བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་བཙལ་བས་མི་རྙེད་པའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་འཇོད་

[189B] པར་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་མོད་ཀྱང་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་ཚད་མ་བཀག་པའི་ཚུལ་འདིས་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་དེ་ལྟར་འཇོག་  མི་ཤེས་པར་སྣང་བས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་མཚན་མེད་ཅེས་མང་དུ་སྨྲས་ཀྱང་
སྨྲས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། ། གཉིས་པ་བོད་སྔ་མའི་ལུགས་དགག་པ་ནི་ ། ཡང་ ཁུ་ལོ་མདོ་སྡེ་འབར་སོགས་  ཁ་ཅིག་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ བར་ཡིན་  པས་ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་
པའམ་བླངས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་ ཕྱི་རྒོལ་གྱི་  ལོག་རྟོག་འགོག་ལ། བདེན་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་བདེན་མེད་བསྒྲུབ་རྒྱུ་མེད་པ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དང་དམ་
བཅའ་མེད་པའི་དོན་དུ་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ལ་བརྩམས་པའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་གཞན་ངོར་སྨྲས་ཀྱི་རང་ལུགས་ལ་མིན་ནོ། །དེ་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་རང་གིས་
མ་བྱས་ཀྱི་གཞན་གྱི་ངོར་སྣང་བ་ཙམ་མོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་དུས་ཀྱི་རང་རྒྱུད་འགོག་པ་རྣམས་ལ་མེད་ཀྱི་ཕྱིས་ཀྱི་རྣམས་ཀྱིས་ ཏེ་ཕྱིས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་  སྨྲས་པ་ཙམ་མོ། །དེ་དག་
གི་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ བདེན་མེད་བསྒྲུབ་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་  ལུགས་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགག་བྱ་ཁས་བླངས་ལ་ཕལ་མོ་ཆེས་ནི་   ཐམས་ཅད་གཞན་ངོར་ཙམ་དུ་སྨྲ་བས་  རྟེན་འབྲེལ་ཚད་མས་

[190A]༄༅། །གྲུབ་པ་ཡང་བཀག་པས་ ཐལ་འགྱུར་བའི་  ལུགས་འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་གཙོ་བོར་སྣང་ངོ། ། གཉིས་པ་རྒྱས་པར་མ་སྤྲོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི་ ། དེ་དག་གི་དགག་གཞག་རྒྱས་
པར་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བཤད་ཟིན་པས་མི་སྤྲོའོ། །གཉིས་པ་ རང་ལུགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡོད་པ་དང། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་མེད་པའི་ཚུལ་  ལ་གཉིས། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་
སྒྲུབ་པ་ཡོད་ཚུལ་དང། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཚུལ་ལོ། ། དང་པོ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དེ་མེད་པར་འདོད་པ་བློ་གྲོས་ཡང་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ། རང་རྒྱུད་
འདོད་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་དང། རྒྱུ་འབྲས་འཐད་མི་འཐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་དང། སུན་འབྱིན་དང་སྒྲུབ་པ་འཐད་མི་འཐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། ། །དང་པོ་ནི།  ཐལ་འགྱུར་བ་  རང་གི་ལུགས་ནི་
 རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར་  དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ ཚུལ་གསུམ་  རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འདོད་ན་ནི་ངེས་པར་རང་རྒྱུད་ ཀྱི་རྟགས་ཁས་ལེན་  བྱ་དགོས་ཏེ་
དཔེར་ན་  རང་སྡེ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་དང་ལེགས་ལྡན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་མི་འདོད་ན་ནི། ། ཟླ་བ་དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་བཞིན་དུ་རང་

[190B] རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་པ་དང་མི་ལེན་པའི་རྩ་བ་  འདི་ཡང་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ནས་འགོག་ པའི་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་མི་ཤེས་  པ་འདི་ལ་ཐུག་གོ། །དེ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་
རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ན་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་དེ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་རྣམས་འཇོག་པ་འགལ་བར་མཐོང་ནས་ ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་  རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་
པ་ནི་མིན་ཏེ།  དེའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། །གཉིས་པ་རྒྱུ་འབྲས་འཐད་མི་འཐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ནི་ ། འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས།  དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ས་བོན་གྱིས་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེས་པར་འདོད་པ་ལ་
བརྟགས་པ་འདི་ལྟར་བྱས་ནས་བཀག་སྟེ།། རྒྱུས་ ས་བོན་དང་  འབྲས་བུ་ མྱུ་གུ་གཉིས་  ཕྲད་ནས་སམ་མ་ཕྲད་པར་སྐྱེད་ཅེས་བརྟགས་ནས་ཕྱོགས་གཉིས་བཀག་ཅིང།  བརྟག་པ་གཉིས་ཀྱིས་  སྐྱོན་དེ་
ཕ་རོལ་པོ་ རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་  ལ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྲེལ་པ་ལས་ ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་པོ་  གང་གི་ལྟར་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ ཀྱིས་གྲུབ་པའི་  བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་སྐྱེད་པ་
བྱེད་པ་ ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་  ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཕྲད་མ་ཕྲད་ཀྱིས་  རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ བྱེད་པའི་སྐྱོན་གཉིས་པོ་  འདིར་འགྱུར་ཞེས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པ་ལ་

[191A]༄༅། །རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཕྲད་མ་ཕྲད་ཀྱིས་  བརྟག་པ་གཉིས་བྱས་པའི་སྐྱོན་དེ་འཇུག་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟར་ མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇོག་ཅིང་  རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ བརྟག་པ་གཉིས་ཀྱི་  སྐྱོན་
དེ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། ། གསུམ་པ་སུན་འབྱིན་དང་སྒྲུབ་པ་འཐད་མི་འཐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། མགོ་མཚུངས་ཀྱི་རྩོད་པ་དང། །མི་མཚུངས་པའི་ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་བརྟགས་པའི་རིགས་
པ་  དེ་ལ་ཕ་རོལ་པོས་སུན་འབྱིན་ དང་མགོ་མཚུངས་བྱས་ནས་སྐྱོན་སྤངས་  ལ་མགོ་མཚུངས་བྱས་པའི་ རིགས་པ་འདི་ལྟར་བརྗོད་དེ། དེའི་ཚུལ་ནི། ཁོ་ན་རེ། སུན་འབྱིན་གྱིས་སུན་དབྱུང་བྱ་ཕྲད་ནས་སུན་འབྱིན་
ནམ། མ་ཕྲད་པར་སུན་འབྱིན། དང་པོ་ལྟར་ན་སུན་དབྱུང་བྱ་འབྱིན་བྱེད་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་སུན་འབྱིན་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་སུན་དབྱུང་བྱ་སུན་འབྱིན་པར་འགྱུར་པའི་སྐྱོན་ཁྱོད་རང་ལ་ཡང་
མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། །གཉིས་པ་མི་མཚུངས་པའི་ཡན་ལ་ཡང་བཞི་ཡོད་པའི། །དང་པོ་རང་ཕྱོགས་ལ་སུན་འབྱིན་དང་སྒྲུབ་པ་འཐད་ཚུལ་བསྟན་པའམ་  ལན་དུ།  འཇུག་པ་ལས། ། སུན་འབྱིན་པས་སུན་དབྱུང་
བྱ་མ་ཕྲད་སུན་ནི་འབྱིན་བྱེད་དམ། འོན་ཏི་ཕྲད་ནས་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་ཟིན་ པའི་  ཉེས་པ་འདིར་ གང་ཟག་  གང་ལ། །ངེས་པར་ཕྱོགས་ ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སུན་དབྱུང་བྱ་

[191B]  ཡོད་ པ་  དེ་ལ་འགྱུར་གྱི་ ཐལ་འགྱུར་བ་  བདག་ལ་ཕྱོགས་ སམ་ཁས་ལེན་  འདི་ནི། ཡོད་པ་མིན་པས་ མགོ་མཚུངས་ཀྱི་  ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ ཐལ་འགྱུར་
བ་བདག་ལ་འཇུག་པ་  སྲིད་མ་ཡིན། །ཞེས་དེ་གཉིས་མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རང་ལ་ཕྱོགས་ ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་  མེད་དོ་ཞེས་རྩ་བ་ལས་གསུངས་ཤིང་དེའི་འགྲེལ་པ་ལས་
སུན་དབྱུང་བྱ་དང་སུན་འབྱིན་པ་གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །ཕྱོགས་མེད་པ་ནི་རང་མཚན་ནམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཁས་ལེན་མེད་པའི་དོན་
དུ་བཤད་དེ།  སྔར་  རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་དང།  སུན་འབྱིན་གྱི་སྐབས་འདིར་བཤད་པ་གཉིས་  དོན་གཅིག་གོ་ གཉིས་པ་དེའི་དཔེ་མདོ་ལས་གསུངས་ཚུལ་ནི་ །
སྐབས་འདིར་འཇུག་འགྲེལ་ལས།  གནས་བརྟན་  ཤྭ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་ རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་  སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་འཐོབ་བམ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་འཐོབ་ཅེས་དཔྱད་ནས་
 ཏེ་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་  དྲིས་པ་ལ་ལན་དུ་དེ་གཉིས་ཀ་ བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་ཐོབ་པར་  མི་འདོད་དོ་ཞེས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལན་  གསུངས་པ་ན་ ཡང་ཤྭ་རིའི་བུས་འོན་ཅི་ཐོབ་པ་དང་

[192A]༄༅། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་དམ་ཞེས་དྲིས་པ་ལ་ རབ་འབྱོར་གྱིས་ཐ་སྙད་དུ་ནི་ ། དེ་གཉིས་ཡོད་མོད་ཀྱི་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ ཏེ་བརྟགས་དོན་བཙལ་ནས་  ནི་མིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་
སོ། །དེ་གཉིས་དང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ ཡང་  མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དྲངས་ནས་
གསུམ་པ་མདོ་དོན་བཤད་པ་ནི། ཡང་ལུང་  དེ་ཉིད་ལས་ སྐབས་  འདིར་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་ཀྱི་ཐོབ་པ་བཀག་པ་ནི་  གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ བརྟགས་དོན་བཙལ་ནས་  སྐྱེས་པ་
དང་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོབ་པ་འཐོབ་པ་བཀག་ཅིང།  སྤྱིར་  གཉིས་ཀྱང་ རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་  དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ བརྟགས་པའི་སྐྱོན་འཇུག་པ་  མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་མ་བརྟགས་
 མ་དཔྱད་  པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཐོབ་པ་འཐོབ་པར་ འགྱུར་བ་དང་མ་ཐོབ་པའི་རྣམ་བཞག་ཀྱང་འཐད་པར་ཁས་བླངས་པ་ ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་ན་གནས་བརྟན་གཉིས་ཀྱིས་དྲི་བ་དྲི་ལན་
གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་འཐོབ་མི་འཐོབ་ཀྱི་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་དྲིས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ལན་དུ་དེ་འདྲའི་ཐོབ་པ་དང་མི་ཐོབ་པ་གང་ཡང་མི་འདོད་ཅེས་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ལ། འོ་ན་ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་

[192B] །དེ་བཞིན་དུ། སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་དང་སུན་འབྱིན་པ་དག་ཀྱང།  རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་
ཕྲད་པ་དང་མ་ཕྲད་པར་ གང་ཡང་  མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་ ཙམ་  དུ་སུན་འབྱིན་པས་སུན་དབྱུང་བྱ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང།  རང་བཞིན་གྱིས་
སྟོང་པའི་ཕྱོགས་ལ་  རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སུན་འབྱིན་པས་སུན་དབྱུང་བྱ་སུན་འབྱིན་ པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཐད་  པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་ རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་  འཐད་པ་
དང་བྲལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་ ནུས་  པ་ཡིན་ལ། ཞེས་གྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ བཤད་མ་ཐག་པའི་  གནས་བརྟན་གཉིས་ཀྱིས་དྲིས་ལན་མཛད་
པ་དེ་བཞིན་དུ་ རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ལས་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་  བྱ་བར་གསུངས་སོ། ། འདི་ཡང། གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་
གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་དཔེ་དོན་སྦྱར་ནས་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། དེ་ལ་ཐོབ་པ་ནི་ཐོབ་བྱའོ། །དཔྱད་ནས་ཐོབ་བྱ་གང་འཐོབ་དྲིས་པའི་ཚེ་གཉིས་ཀ་མི་འདོད།  དོ་ཞེས་ལན་འདེབས་

[193A]༄༅། །པ་  ན་ཐོབ་བྱ་ཐོབ་པ་མེད་དམ་ཞེས་ ཡང་དྲིས་  པ་ནི་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་མ་རྙེད་པ་ན་དེས་དེ་བཀག་པར་འཛིན་པའོ། ། དེའི་ལན་དུ་  ཡོད་མོད་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་མ་རྙེད་པར་
ཡིན་གྱི་བཀག་པ་མིན་པས་ལ་སྙད་ཙམ་དུ་  ཡོད་ཅེས་པའོ། །གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་མིན་པ་གསུངས་པ་ནི་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་གང་འཐོབ་ཅེས་པ་ལྟ་བུར་དཔྱད་པའི་ ཚེ་ན་  གཉིས་པོ་དེ་གང་ཡང་མི་འཐོབ་
 པ་སྟེ་མི་རྙེད་  ཅེས་པའོ། །དེ་མན་ཆད་ཀྱིས་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་དཔྱད་ན་མི་རྙེད་པ་དོན་དམ་དུ་མེད་པ་དང་མ་དཔྱད་པར་ཡོད་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་དོན་དུ་བཤད་དོ། །འདི་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཡང་
དཔྱད་མ་དཔྱད་ཀྱིས་ཚིགས་དཀའ་བས་དེ་ལ་ནི་ ཕྲད་མ་ཕྲད་གཉིས་དང་སུན་འབྱིན་མི་འབྱིན་གཉིས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་དཔྱོད་ལུགས་བཞི་པོ་ཤེས་དགོས་སོ། །གཉིས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མི་
རིགས་ཞེས་པ་ནི་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པའམ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་མིན་པའི་ཡོད་པ་སོགས་སུ་འདོད་ན་གཉིས་ཀྱི་དཔྱད་ པས་སྐྱོན་འཇུག་  པ་རིགས་ཀྱང་དངོས་པོའམ་རང་བཞིན་
མེད་པ་ལ་དེའི་དཔྱད་ པས་སྐྱོན་འདུག་  པ་མི་རིགས་པའི་དོན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང་ རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་  ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་ནས་ཕན་

[193B] པའི་དབང་ཁོ་  ནས་འཇོག་པར་གསུངས་ལ་རྩོད་ཟློག་རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་ རྟགས་ཀྱིས་  བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ནུས་བ་དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་དེ་མེད་པར་
འདོད་པ་བློ་གྲོས་ཡང་པར་སྟོན་པ་ལ་གཉིས་ལས། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང། དེ་ལ་ལུང་གིས་མི་གནོད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་  སྤྱིར། གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ། །དེ་ ཡི་ཕྱོགས་  ལ་
ཁྱ་བྱེད་  ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་ ཏེ་དེའི་ལུགས་  ལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་འཐད་
པར་ཡང་དང་ཡང་དུ་གསུངས་པ་ལ། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་དང་ཚད་མས་གཞལ་བྱ་འཇལ་བའི་བྱ་བྱེད་མི་རུང་བར་འཛིན་པ་རང་གི་བློ་གྲོས་ཡང་བར་སྟོན་པ་ཙམ་མོ། ། གཉིས་པ་དེ་ལ་
ལུང་གིས་མི་གནོད་པར་བསྟན་པ་ནི་གང་ཡང་རྩོད་ཟློག་ལས། གལ་ཏེ་ ཐལ་འགྱུར་བ་  ངས་ རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་  དམ་བཅས་ པ་  འགའ་ཡོད་ ན་རྒྱུ་མཚན་  །དེས་ན་ང་ལ་ བརྟག་པ་གཉིས་
ཀྱིས་  སྐྱོན་དེ་ཡོད། ། པར་འཐད་  ཅེས་པའི་དོན་ནི་གང་ལ་ཕྱོགས། ། ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་  ཡོད་ པ་  དེ་ལ་འགྱུར་གྱི་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ།  ཐལ་འགྱུར་བ་  ང་ལ་དམ་བཅའ་

[194A]༄༅། ། དེ་འདྲ་  མེད་པས་ན། ། ཐལ་འགྱུར་བ་  ང་ནི་ བརྟག་པ་གཉིས་ཀྱི། སྐྱོན་མེད་ཁོ་ན་ཡིན། ཞེས་པའི་དོན་ཡང། བདག་ལ་ རང་མཚན་ཁས་ལེན་པའི་  ཕྱོགས་འདི་ནི་ཡོད་
པ་མིན་པས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྲིད་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས། དམ་བཅའ་དང་ཕྱོགས་མེད་པའི་དོན་ནི་འཇུག་འགྲེལ་གྱིས་བཤད་པར་ལྟར་རོ། །བརྒྱ་བ་ལས། ཡོད་དང་
མེད་དང་ཡོད་མེད་ཅེས།  ཞེས་པའི་དོན་ནི། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ། །གང་ལ་འང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཡོད་མེད་ལ་ཡོད་མེད་དུ་བྱེས་པའི་ཁས་ལེན་གྱི་  ཕྱོགས་ནི་ཡོད་ པར་  མིན་པ་
 དེའི་ཕྱིར་དེ་འདྲའི་ཁས་ལེན་ནམ། ཕྱོགས་མེད་པའི་ཐལ་འགྱུར་བ་  །དེ་ལ་ཡུ་ན་ནི་རིང་པོ་ ཞིག་ནས་ཀླན་ཀ་བཙལ་  ནའང། །ཀླན་ཀ་བརྗོད་པར་ནུས་ པར་  མ་ཡིན།  ནོ་སྟེ་ཀླན་ཀས་གླགས་མི་
རྙེད་དོ་ ། ཞེས་ཕྱོགས་མེད་པས་ སྐྱེས་མ་སྐྱེས་གང་ཐོབ་ཅེས་དཔྱད་ནས་སུན་འབྱིན་པའི་  སྐྱོན་གདགས་སུ་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡང་འཇུག་འགྲེལ་ལས་བཏགས་པར་ཡོད་པ་  སྟེ་བཏགས་
ཡོད་མིང་རྒྱང་ཙམ་དུ་འཇོག་པའི་དབུ་མ་པ་  ལ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ གོང་དུ་  སུན་འབྱིན་པ་དང་ལན་སྨྲ་བས། དབུ་མ་ ཐལ་འགྱུར་  བ་ལ་

[194B] ཀླན་ཀས་  གླགས་མི་རྙེད་དོ། །ཞེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པའི་བཏགས་ཡོད་མ་དཔྱད་པར་འཇོག་པའི་ཚུལ་ལ་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་གང་འཐོབ་ཅེས་དཔྱད་ནས་སུན་
འབྱིན་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་སུ་དཔྱད་ནས་སུན་འབྱིན་པའི་ཀླན་ཀས་ནམ་ཡང་གླགས་མི་རྙེད་པའི་དོན་དུ་བཤད་པས་ བརྒྱ་བའི་ལུང་དེ་ མ་དཔྱད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ལང་བསྒྲུབ་
བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཁུངས་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གསལ་ལས། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་  བ་ཡིན་ན་རང་རྒྱུད་ ཀྱི་རྟགས་དང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་ལེན་  བྱ་མི་རིགས་པའི་རྒྱུ་
མཚན་དུ་ཕྱོགས་གཞན་ ཏེ་རང་མཆན། ཁས་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཀོད་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ། ལུང་དེ་རྣམས་དྲངས་པ་ཡང་དབུ་མ་པ་ལ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་མེད་
པའམ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཁས་ཡིན་མི་རིགས་པའི་ཤེས་བྱེད་ཡིན་ལ།  རང་མཚན་ཁས་བླངས་པ་  དེ་མེད་པའམ་མེ་རིགས་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ ཁས་བླངས་པ་ཡང་  མི་རིགས་ཞེས་
ཟླ་བས་  རང་རྒྱུད་འགོག་པ་ཡིན་གྱི་ སྤྱིར་ནས་  བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཙམ་ཞིག་འགོག་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་ཞེས་པ་ དེ་  ལ་ ཡང་  དགག་བྱ་བདེན་པ་དང་དེ་བཀག་པའི་

[195A]༄༅། །བཀག་པ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ གཅིག་  དང་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་ཡེ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་ གཅིག་  དང། སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་སྟེ་ཚུལ་ མི་འདྲ་བ་  གསུམ་
གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་ རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ཁས་མི་ལན་བའི་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། དོགས་པ་དགོད་པ་དང། ལན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁོ་ན་རེ་  གལ་ཏེ་རང་མཚན་
གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་དང་རྟགས་དང་དཔེ་གང་ཡང་མི་སྲིད་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རང་རྒྱུན་རྟགས་སུ་མ་ཟད་བྱ་བྱེད་གང་ཡང་མི་འཐད་མོད། འོན་ཀྱང་ དེ་འདྲ་བའི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་  དེ་
བཀག་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་པར་སྒྲུབ་པའི་ དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་པའི་  ལུགས་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དང་ དེས་བསྒྲུབ་པའི་  བསྒྲུབ་བྱའི་བྱ་བྱེད་
 སོགས་གང་ཡང་  ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་སྙམ་ན།  གཉིས་པ་ལན་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལ་ རང་རྒྱུད་འགོག་བྱེད་དངོས་ནི་  ཚིག་གསལ་ལས་རང་རྒྱུད་འགོག་པའི་
རིགས་པ་དང་རིགས་པ་དེ་ཕ་རོལ་པོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་ཚུལ་དང་སྐྱོན་བརྗོད་དེ་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་གྱིས་འཆོད་དོ། ། གསུམ་པ་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་

[195B] རང་རྒྱུད་འགོག་པའི་རིགས་པ་དང། རིགས་པ་དེ་ཕ་རོལ་པོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་ཚུལ་དང། སྐྱོན་བརྗོད་རྣམས་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། ལེགས་ལྡན་
ཀྱིས་བཀོད་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ངོས་གཟུང་བ་དང། དེ་འགོག་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། །དེ་ཡང་ སྦྱོར་ངག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྐབས་སུ་ཐོག་མར་སློབ་དཔོན་  ལེགས་ལྡན་གྱིས་
དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ ཆོས་ཅན་  བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ དཔེར་ན་  ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཀོད་པ་ ཡིན་  ལ། གཉིས་པ་དེ་
འགོག་པ་ལ་གཉིས་ལས། བསྒྲུབ་ཆོས་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་དང། ཆོས་ཅན་ལ་ཁྱད་པར་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་དེ་ཉིད་ཚིག་གསལ་ལས་བཀག་པའི་ཚུལ་ནི། དོན་དམ་
པ་ཞེས་པ་ དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་དམ་བཅའི་ཁྱད་པར་དུ་སྦྱོར་ན་ སྔ་རྒོལ་རང་ལ་ལྟོས་པའི་དགོས་པའང་མེད་དེ་སྔ་རྒོལ་  རང་གིས་ནི་བདག་སྐྱེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁས་བླངས་པ་མེད་པས་རང་ལ་
ལྟོས་ནས་སྤྱར་མི་དགོས་ལ། གཞན་ལ་ སྟེ་ཕྱི་རྒོལ་གྲངས་ཅན་ལ་  ལྟོས་ཏེ་ དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་བ་  ཡིན་ན་བདེན་གཉིས་ལས་ཉམས་པའི་མུ་སྟེགས་ གྲངས་ཅན་  ནི་བདེན་པ་

[196A]༄༅། །གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་འགོག་པར་རིགས་པས་ དེ་འགོག་པའི་ཚེ་ན་དོན་དམ་གྱི་  ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་བགག་ན་ལེགས་སོ། ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་ནས་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་
སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བདག་སྐྱེ་འདོད་པ་ འམ་བདག་སྐྱེ་ཁས་བླངས་མེད་བས་དེ་ཉིད་དགག་མི་དགོས་བའམ་  དགག་མི་རིགས་པས་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱད་
པར་སྦྱོར་བ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པས་ནི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཙམ་ཞིག་འདོད་ཀྱི་བདག་དང་གཞན་གང་ལས་སྐྱེ་ཞེས་མི་དཔྱོད་ བ་སྟེ་མི་འཇོག་  པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་
པ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཆོས་ཅན་ལ་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། དོན་དམ་པའི་མིག་ཆོས་ཅན་དུ་མི་འཐད་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མིག་ཆོས་ཅན་དུ་མི་འཐད་པ་དང། མིག་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི་
འདོད་ཚུལ་དེ་ལས་  གཞན་ཡང་ཕ་རོལ་པོས་ ཏེ་གྲངས་ཅན་གྱིས་  དོན་དམ་པར་འདོད་པའི་ ཆོས་ཅན་  མིག་སོགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྐྱེ་བ་དགག་འདོད་ནས་ ཆོས་ཅན་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་
པར་སྦྱར་བ་  ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བའི་དོན་དམ་པ་མིག་སོགས་སྔ་རྒོལ་རང་ལུགས་ལ་མེད་པས་  གཞི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ས་མ་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ།  སྔ་རྒོལ་  རང་

[196B] ། གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མིག་ཆོས་ཅན་དུ་མི་འཐད་པ་ནི་  གལ་ཏེ་དོན་དམ་པའི་མིག་སོགས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པའི་མིག་སོགས་ཡོད་
པས་ རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་  སྐྱོན་དེ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དོན་དམ་པ་ཞེས་པ་དེ་གང་གི་ཁྱད་པར་ཡིན། མིག་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་པ་འགོག་པས་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་ཁྱད་
པར་རོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་ཏེ་དེ་སྐད་དུ་ ཚིག་གིས་  མ་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་དང།  གལ་ཏེ་  སྨྲས་ནའང་གཞན་ གྲངས་ཅན་གྱིས་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་པར་ཁས་མ་བླངས་པས་ཕྱི་རྒོལ་  ལ་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་
རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་  ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཀག་གོ། ། གསུམ་པ་མིག་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་མི་འཐད་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། དཔེ་དོན་སྦྱར་ནས་མིག་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་ལན་དང། དེ་དགག་པའོ་
དང་པོ་ནི། ལེགས་ལྡན་གྱིས་  དེའི་སྐྱོན་སྤོང་ལ།  འདི་ལྟར་སྨྲ་སྟེ་  ཅི་སྟེ་སངས་རྒྱས་པས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ན་ སྒྲ་  སྦྱི་ ཙམ་པ་དེ་ཉིད་  འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་འཛིན་
ཏེ་འཛིན་ན་ སྦྲའི་ཁྱད་པར་བྱས་མི་རྟག་གང་འཛིན་ཀྱང་  བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ ཁྱད་པར་  མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་དེ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡང་  འདི་ལྟར་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་ཆོས་ཅན་

[197A]༄༅། །དུ་འཛིན་ན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ དེ་འདྲའི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་  མ་གྲུབ་ལ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་  སྒྲ་འཛིན་ན་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ དེ་འདྲའི་སྒྲ་  མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་
རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ གཉིས་པོ་  དོར་བའི་སྤྱི་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་ བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྐབས་འདིར་ཡང་  དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཁྱད་པར་དོར་
ནས་མིག་སོགས་ཙམ་ཞིག་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་ པ་ཡིན་  པས་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་མེད་ཅེས་ ལེགས་ལྡན་གྱིས་  ཟེར་རོ།  རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་པ་
རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་ཡང་འཇོག་ཚུལ་འདྲ་བའི་སྒྲ་སོགས་སྦྱི་ཙམ་རྩོད་གཞིར་བཟུང་ན་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་སྤོང་ནུས་ཀྱང། ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་འདིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་
པའི་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མི་འཇོག་པས་ན། གོང་གི་སྐྱོན་སྤོང་ཚུལ་དེ་ཙམ་གྱིས་སྐྱོན་དེ་དག་སྤོང་ནུས་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། དོན་དགག་པ་དང། དཔེ་དགག་པ་དང། དེས་རྟགས་ཀྱང་ཁེགས་པར་བསྟན་པའོ། །
དང་པོ་ལ། ཚིག་གསལ་གྱི་དོན་བཤད་པ་དང། འཆད་ཚུལ་དེ་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོར་བཤད་པ་དང་མི་འདྲ་ཡང་རང་རྒྱུད་འགོག་པར་མཚུངས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང། དོགས་སྤོང་

[197B] དང་པོ་ལ། ཚད་མར་སོང་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་དགོས་ན་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་  དེས་ན་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་
ལ༑ ཚིག་གསལ་གྱི་དོན་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་དང། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་  དེའི་ལན་དུ་ བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྐབས་འདིར་  མིག་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་
གི་ངོ་བོ་དེ་ ཉིད་གྲངས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་  ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་རྙེད་པ་མིན་པར་ལེགས་ལྡན་ འབྱེད་འདི་  རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ དགོས་པ་ནི་མིག་སོགས་དེ་མིག་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་
མ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཚད་མས་རྙེད་དོན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན། ལ།  ཁྱབ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་སྣང་ངོར་ཡོད་པའི་ཡུལ་  ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་ཐ་དད་
པ་སྟེ་དངོས་འགལ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་བསྟན་ནས་བཀག་གོ། །གཉིས་པ་དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། མ་འཁྲུལ་བའི་རྙེད་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགལ་བར་བསྟན་པ་དང། འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱི་
རྙེད་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འགལ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཐལ་བ་དགོད་པ་དང། རྟགས་ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་མིག་སོགས་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་

[198A]༄༅། །ཆོས་ཅན་དུ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དོར་བའི་མིག་སོགས་ཙམ་གཞག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ། ཆོས་ཅན་ མིག་སོགས་  དེ་ དག་  འཇལ་བའི་ཚད་མ་ གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་  ནི་མིག་
སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ ཡིན་པའི་ཁྱབ་པར་ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་  ཡིན་ལ་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རང་བཞིན་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་གནས་སྐབས་ཏེ་
 མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་  དེས་རྙེད་པའི་ཡུལ་ ཏེ་རྙེད་དོན་  ནི་ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རང་མཚན་གྱིས་མེད་བཞིན་དུ་དེར་སྣང་བའི་རྫུན་སྣང་མེད་ པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྐབས་འདིར་ལེགས་ལྡན་
དང་གྲངས་ཅན་གཉིས་ལ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བར་མི་འཐད། པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་ཐལ་འགྱུར་བས་ལེགས་ལྡན་ལ་འཕུལ་མཚམས་བསྟན་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྟགས་ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་
ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། རྟགས་སྔ་མ་ཁྲས་བླངས་ཚུལ་དང། རྟགས་ཕྱི་མ་ཁས་བླངས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་  རྟགས་སྔ་མ་ མིག་སོགས་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྙེད་དོན་མིན་པར་  དེ་ཁས་བླངས་པའི་ཚུལ་ནི་
ཡོད་པ་གང་ཡིན་རང་གི་ངོ་པོས་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ རང་རྒྱུད་པ་སོགས་ཀྱི་  ལུགས་ལ་རང་མཚན་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འཁྲུལ་བར་སོང་ན།  དེ་འདྲའི་ཤེས་པ་  དེས་རང་གི་གཞལ་བྱ་རྙེད་པར་

[198B] རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཚད་མ་གང་ཡིན་ཀྱང་ཚད་མར་སོང་ས་ རྟོག་མེད་ཀྱི་  སྣང་ཡུལ་དང་ རྟོག་པའི་  ཞེན་ཡུལ་རང་མཚན་ལ་མ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་དགོས་སོ། །ཞེས་ཁས་ལེན་
ལ་ ། གཉིས་པ་རྟགས་ཕྱི་མ་ཁས་བླངས་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟ་ན་  དེའི་ཚེ་ཐ་སྙད་དུ་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་མིན་པའི་དོན་ ཡུལ་  རང་གི་གནས་ཚུལ་གྱི་ངོ་པོའམ་རང་བཞིན་ཅིག་ལ་ཚད་མར་འགྲོ་དགོས་ཤིང་
ལེགས་ལྡན་  རང་གིས་ཁས་ལེན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། དེ་འདྲ་བའི་ མ་འཁྲུལ་བའི་  ཚད་མས་རྙེད་པའི་དོན་ཡིན་ན་ བདེན་པ་ཡིན་དགོས་ཤིང་དེ་ཡིན་ན་  ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་འགལ་བས་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་
མ་ལོག་ཐ་དད་པ་སོགས་  རྟགས་ཕྱི་མ་འགྲུབ་པོ། ། གཉིས་པ་འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འགལ་བར་བསྟན་པ་ནི་ ། དེ་བཞིན་དུ་ གྲངས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་  ཤེས་པ་འཁྲུལ་པས་རྙེད་པའི་དོན་
ཡིན་ན་ཡང་ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པ་འགལ་ལོ། ། གོང་གི་གཉིས་པ་དེས་ན་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན།  མཐུན་སྣང་དུ་  མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་སྤོང་
མི་ནུས་ པའམ་སྐྱེན་སོ་ན་གནས་  སོ། ། གཉིས་པ་དོགས་སྤོང་ལ། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་ཚུལ་ལ་དོགས་སྤོང་དང། ཚད་མའི་རྙེད་དོན་གྱི་འཇོག་ཚུལ་ལ་དོགས་སྤོང་ངོ། །དང་པོ་ལ། དོགས་པ་དགོད་པ་དང་

[199A]༄༅། །དེའི་ལན་ནོ། དང་པོ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ལ་གཉིས་སུ་ངེས་ཀྱང་ཁ་ཚོན་བ་ཅད་ནས་དེར་བསྟན་མི་དགོས་པ་དང། ཤེས་བྱ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་གཉིས་སུ་ངེས་ཀྱང་དེ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་དེ་
གཉིས་སུ་ངེས་མི་དགོས་པས་སྤྱི་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁོ་ན་རེ།  གལ་ཏེ་སྒྲ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་ལ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཀྱང་མི་རྟག་པའི་ཚད་མ་ཞེའམ་
རྟག་པའི་ཚད་མ་ཞེས་ དེ་གཉིས་  གང་རུང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཚད་མ་ཆོས་ཅན་སྒྲ་སྒྲུབ་བྱེད་ དེ་ཆོས་ཅན་སྒྲ་འཇོག་བྱེད་  ཀྱི་ཚད་མར་སྒྲུབ་ པ་སྟེ་བསྟན་  མི་དགོས་པ་བཞིན་དུ་
ཤེས་པ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཀྱང་ཆོས་ཅན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་སྟོན་པ་ན་ འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་  དེ་གཉིས་གང་རུང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་སོ། །
 གཉིས་པ་ཤེས་བྱ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་གཉིས་སུ་ངེས་ཀྱང་དེ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་དེ་གཉིས་སུ་ངེས་མི་དགོས་པས་སྤྱི་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པར་བསྟན་པ་ནི་  དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཅིང་
སྒྲ་འཇལ་བྱིད་ཀྱི་ཚད་མས་ སྒྲ་འཇལ་བ་ན་  སྒྲ་ དེ་  རྟག་མི་རྟག་གང་དུ་ཡང་མ་རྙེད་ཀྱང་སྒྲ་འཇལ་བ་མི་འགལ་བ་བཞིན་དུ། མིག་སོགས་ལ་ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་གཉིས་སུ་ཁ་

[199B]འཇལ་བའི་ཚེ་མིག་སོགས་དེ་ཉིད་  ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་གང་དུ་ཡང་མ་རྙེད་ཀྱང་མིག་སོགས་འཇལ་བ་མི་འགལ་བས། མིག་
སོགས་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་གཟུང་དུ་མི་རུང་བའི་རིགས་ པའི་གནོད་བྱེད་བརྗོད་  པ་དེ་རྣམས་མི་འཐད་དོ་སྙམ་ན་གཉིས་པ་དོགས་པ་དེའི་ལན་བསྟན་པ་ལ། མཁས་པ་ལ་དོགས་པ་དེ་འདྲ་སྐྱེ་དོན་མེད་པས་ཟླ་བས་
དེའི་སེལ་ཕྱོགས་མ་མཛད་པའི་ཚུལ་དང། མི་མཁས་པ་ལ་དོགས་པ་དེ་སྐྱེ་བས་དེ་སེལ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པར་རློམ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ཚུལ་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང། ། དོགས་པ་འདི་འདྲ་ནི་ སྤྱིར་ནས་མཁས་
པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་པའི་དོགས་པའི་རིགས་མིན་པས་ན་  ལེགས་ལྡན་ལ་སོགས་པ་དང་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ དོགས་པ་དེ་འདྲ་  སྐྱེ་དོན་མེད་པས་ དེའི་གནད་ཀྱིས་  ཟླ་བས་ཀྱང་ དོགས་པ་
དེའི་སེ་ལ་ཕྱོགས་མ་མཛད་དོ། ། གཉིས་པ་མི་མཁས་པ་ལ་དོགས་པ་དེ་སྐྱེ་བས་དེ་སེལ་ཚུལ་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་རང་རྒྱུད་པ་མན་གྱིས་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་པ་དངོས་བཤད་པ་ནི་  འོན་ཀྱང་ད་ལྟའི་དུས་འདྲ་བའི་
ཚོལ་བ་ དབང་བརྟུལ་  མི་ཤེས་པ་ རྣམས་  ལ་སྐྱེ་བས་ ཏེ་སྐྱེས་པ་འགྱུར་བས་  དེ་བཤད་ན།  གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་དང་ཡོད་ཚུལ་རང་རྒྱུད་པ་སོགས་དང་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་བསྟན་

[200A]༄༅། །པ་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་ཚད་མས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཙམ་ལ་སྐྱོན་སྟོན་པ་མིན་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནས་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་བར་ཐམས་ཅད་སྒྲ་དང་མིག་སོགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དང་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་འཇོག་པ་ལ་མི་མཐུན་པ་མེད་པས་འདི་ཡང་
དེ་འདྲའི་མི་མཐུན་པ་བྱུང་བའི་དོགས་པ་སྤོང་ལུགས་མིན་ནོ། །དེའི་ཚུལ་ནི་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་  དོན་དེ་ཚད་མས་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པའི་དུས་སུ་ཚད་མས་གྲུབ་ཅེས་པ་ནི་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན་དོན་
དེ་རང་ལ་སྣང་བ་ལྟར་ དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་  གྲུབ་པ་དང་རྟོག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ན་དོན་དེ་རང་གིས་ངེས་པའམ་ཞེན་པ་ལྟར་ དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་  གྲུབ་པ་ཞིག་ཏུ་གང་ལ་སྟོན་པའི་ཡུལ་དེས་གོ་
དགོས་སོ། །དེ་ནི་ རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆ་ལ་  མ་འཁྲུལ་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་དེ་ ཤེས་པ་  རང་ལ་སྣང་བ་ལྟར་དང་ ཤེས་པ་  རང་གིས་ངེས་པ་བཞིན་
དུ་གྲུབ་པའི་རྣམ་འཇོག་གིས་བློ་དེ་ རྟོག་མེད་  སྣང་ཡུལ་དང་ རྟོག་པ་  ཞེན་ཡུལ་ལམ་ངེས་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་བར་འཇོག་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་
དེས་ན་ ཡུལ་  དངོས་པོ་ལ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་བློས་འགྲུབ་པ་ལ་ སྟེ་བློ་ངོར་ཁ་ཚོན་  མ་ཆོད་པ་ལྟ་བུ་ རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་  ག་ལ་ཡིན་ ཏེ་མིན་ནོ་ ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་རང་

[200B] ལྟ་བུ་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་  ག་ལ་
ཡིན་ ཞེས་ཐལ་འགྱུར་བས་འཕུལ་བ་ཡིན་ནོ་ ། །འདི་དག་ནི་ཡོད་པ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་འདོད་པའི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མས་འགྲུབ་ལུགས་ཡིན་གྱི་ ཐལ་འགྱུར་  རང་གི་ལུགས་
 ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་ནི་དེ་ལྟར་  མིན་ནོ། ། གཉིས་པ་རང་རྒྱུད་པས་ཁྱད་པར་དོར་བའི་སྤྱི་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་བསམ་དོན་ནི་ ། དེའི་ཕྱིར་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་མིག་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཤེས་བྱ་ཡང་དག་
པ་དེ་འདྲ་བར་ཤེས་པ་ རང་མཚན་སྣང་བ་ལ་  མ་འཁྲུལ་བས་རྙེད་ཀྱང་ དེ་ཙམ་གྱིས་  བདེན་གཉིས་སུ་གྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་དང་དོན་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་གྲུབ་ པ་ཡིན་  མི་དགོས་ཤིང་
འང་མཚན་དུ་གྲུབ་པ་  དེ་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་དཔྱད་པས་ཆོག་པས་སྤྱི་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ལ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟགས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་ག་ལ་འཇུག་ སྟེ་མི་
འཇུག་གོ་  སྙམ་དུ་   རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་  སེམས་སོ། ། གསུམ་པ་ཟླ་བས་དེ་འགོག་པའི་བསམ་དོན་ནི་ ། ཟླ་བས་ ནི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་  དེ་འདྲ་བའི་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་སོང་ལ་ རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་

[201A]༄༅། །དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་དོན་ ཏེ་ཡོད་ཚད་  ཡིན་པས་དེ་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཙམ་པོ་ག་ལ་སྲིད་ དེ་མི་སྲིང་དོ་  སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་ཁྱད་པར་དོར་བའི་སྤྱི་ཆོས་
ཅན་དུ་འཛིན་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་  འགོག་གོ་ བཞི་པ་དེས་དོན་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི་ ། འདི་དག་གི་གནད་རྟོགས་ན་རང་རྒྱུད་པས།  རང་རྒྱུད་པ་རང་གི་ལུགས་ལ་བྱད་བཞིན་དང་བྱད་
བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་ཀ་རང་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་ལ་བྱད་བཞིན་དུ་  སྣང་ ཙམ་  དུ་འདྲ་ཡང་ ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་  དོན་བྱེད་དག་ སྟེ་དོན་བྱེད་པ་ནི། བྱད་བཞིན་གྱིས་  ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་
གཟུགས་བརྙན་གྱིས་  མི་ནུས་ཕྱིར།  སྔ་མ་  ཡང་དག་ དང་ཕྱི་མ་  ཡང་དག་མ་ཡིན་པས། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ནི་དབྱེ་བ་བྱས། །ཞེས་བཤད་པ་དང། དེ་ཡང་ དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་
གཉིས་ནི་རང་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་བློ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་འཇིག་རྟེན་རང་ག་བས་རྟོགས་མི་ནུས་པས་  ཡུལ་ཅན་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་མི་བྱེད་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་བས་འཇིག་
རྟེན་ ཤེས་ངོ་  ཉིད་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་ལོག་ གི་ཁྱད་པར་  ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་ལ་འཇོག་ལ་རང་ལུགས་ལ་ སྟེ་རང་གི་ངོ་བོས་  མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །

[201B] ཐལ་འགྱུར་བས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་བལྟོས་ནས་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་འབྱེད་པ་འདི་ནི་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་རིགས་པ་དང། ཡུལ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་འགྲུབ་ཚུལ་གྱི་རིགས་པ་གོང་དུ་སོང་ཟིན་པ་
རྣམས་དང་སྦྲེལ་ན་ཤིན་ཏུ་གོ་སླ་བས། འདིར་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རིགས་པ་དེ་དག་ལ་གཏུགས་ཚུལ་རྒྱས་པར་མ་བཀོད་དོ། །ལྔ་པ་འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་གྲུབ་པར་ཕྱི་རྒོལ་དེས་འཇོག་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཟིན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཅི་སྟེ་
རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་ལ་རང་མཚན་སྣང་བ་ལྟར་མེད་ པར་རྟོགས་  པའི་འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་གྲུབ་པར་འཇོག་ན་ནི་ ཕྱི་རྒོལ་རང་རྒྱུད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་  བསྒྲུབ་བྱ་རང་བཞིན་མེད་པའི་
དོན་གྲུབ་ཟིན་ པར་འགྱུར་  པས་དེ་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་ཕྱི་རྒོལ་དུ་ག་ལ་རུང།  །དྲུག་པ་དེས་ན་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི་ ། དེས་ན་ཆོས་ཅན་ མཐུན་སྣང་དུ་  མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་སོ་ན་གནས་
སོ། ། གཉིས་པ་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་གྱི་འཇོག་ཚུལ་དོགས་སྤོང་ལ་གཉིས། དོགས་པ་དང། ལན་གཉིས་སོ། དང་པོ་ནི་ ། གལ་ཏེ་ ཁོ་ན་རེ་  ཤེས་པ་འཁྲུལ་པས་རྙེད་པའི་དོན་དང་ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་མ་
ལོག་པ་ དོན་དམ་བདེན་པ་  གཉིས་འགལ་ན། རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གིས་རྙེད་པའི་དོན་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱང་འགལ་བར་འགྱུར་ལ།  སྟེ་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་

[202A]༄༅། །འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་  ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་རྙེད་པར་མི་འདོད་པས་ ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་རྙེད་དོན་ལ་མི་འཇོག་པར་  རང་བཞིན་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་
ཤེས་པས་རྙེད་ དོན་ཡིན་  དགོས་ན་ཀུན་རྫོབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ རང་བཞིན་ལ་མ་འཁྲུལ་པའི་རྙེད་དོན་  དེར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ བྱན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་རྙེད་པར་མིན་པར་  རྒྱལ་བའི་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འཇལ་བའི་ཕྱིར་དང།  ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་རྙེད་ཅེས་པའི་  ཙམ་གྱི་སྒྲས་ནི་མ་འཁྲུལ་པས་རྙེད་པ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།  གཉིས་པ་ལན་ནི་  སྐྱོན་དང་པོ་ རིགས་ཤེས་རྗེས་
དཔག་གི་རྙེད་པའི་དོན་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་སྐྱོན།། ནི་མེད་དེ་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པའི་འཁྲུལ་ཤེས་ ཙམ་  ཡིན་ཀྱང་དེས་རྙེད་པ་འཁྲུལ་ཤེས་
ཀྱིས་རྙེད་པ་ མ་ཡིན་པ་སྟེ་  མིན་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།  དཔེར་ན་  སྒྲ་ཡང་ཡིན་ལ་བརྫུན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་དུང་སྒྲ་རྙེད་ཀྱང་དུད་སྒྲ་རྫུན་པ་མ་རྙེད་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། ། སྐྱོན་
གཉིས་པ་ཡང་མེད་དེ་  ཙམ་གྱི་དེས་བཟུང་སྦྱོར་ས་ལ་བལྟས་ན་དེ་འདྲའི་དོགས་པ་སྐྱེ་ཡང་ ཙམ་སྒྲ་  སྨྲ་བ་པོའི་བརྗོད་འདོད་ནི་ ཀུན་རྫོབ་བའི་ཆོས་རྣམས་  ཡོད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་དཔྱོད་པའི་

[202B] དཔྱད་མཐར་  རྙེད་པ་དགག་པར་འདོད་ནས་ཙམ་ སྒྲ་ སྨོས་ཀྱི་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པའི་ཤེས་པས་རྙེད་པ་འགོག་པ་མིན་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས།  ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་འདིར་
དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་ མི་འཇུག་པར་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇོག་པའི་  འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་  བཅུག་ ནས་འཇོག་  པ་འདིས་ཅི་དགོས་ཞེས་ཁོ་བོ་
ཅག་ ཟླ་བ་གྲགས་པས་  ཀྱང་དེ་སྒད་དུ་སྨྲ་སྙེ་ཀུན་རྫོབ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་  ཙམ་གྱིས་ རྙེད་པའི་  བདག་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་རྙེད་པ་ སྟེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཇོག་
པ་ཡང་མི་རིགས་སོ། ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གོང་གི་གཉིས་པ་འཆད་ཚུལ་དེ་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོར་བཤད་པ་དང་མི་འདྲ་ཡང་རང་རྒྱུད་འགོག་པར་མཚུངས་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་བསྒྲུབ་
བྱའི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་དེའི་གནད་ཀྱིས་  རྟེན་ཆོས་ཅན་དེ་ཁོ་ནར་ ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་  གྲུབ་པ་ཉམས་པར་ ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་གྱིས་  ཁས་བླངས་པའི་སྟེང་ནས་ཀྱང་གཞན་དུ་ སྟེ་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་
ནས་  བཤད་པ་དང་ རྟེན་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་ལ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་དུ་འདོད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྙེད་པ་ཉམས་ཞེས་དྲང་ངེས་ཀྱི་གཞུང་འདིར་བཤད་པའི་  བཤད་ཚུལ་འདི་གཉིས་ རིགས་

[203A]༄༅། །པས་འཕུལ་མཚམས་  མི་མཐུན་ཀྱང་རང་རྒྱུད་འགོག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ སྟེ་རིགས་པ་ལ་  མི་མཐུན་པ་མིན་ན། ། རང་རྒྱུད་འགོག་པའི་རིགས་པས་འཕུལ་མཚམས་བསྟན་ཚུལ་ལྷག་
མཐོང་ཆེན་མོ་དང། སྟོང་ཐུན་གཉིས་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །གོང་གི་གཉིས་པ་དཔེ་དགག་བ་ནི་  དེ་དག་གིས་དོན་ ཏེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་རྣམས་  བཀག་
ནས་ད་ནི་དཔེ་དགག་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་པས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ན་གཉིས་ཀའི་ལུགས་གྱིས་འབྱུང་གྱུར་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཆོས་ཅན་འཇལ་བའི་ཚད་མས་
མ་གྲུབ་ཀྱང། གང་ལ་ཚད་མར་སོང་སའི་ གཉིས་ཀའི་གྲུབ་མཐའི་ཁྱད་པར་བློ་ངོར་དོར་ནས་  སྒྲ་ཙམ་ཞིག་གི་དོན་འདིའོ་ཞེས་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་ལ། མིག་སོགས་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་
 ཚོན་ཆོས་ཅན་  རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་ ཐལ་འགྱུར་བ་  དང་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་ རང་རྒྱུད་པ་གཉིས་  ལ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ དོན་དམ་ལ་དཔྱད་པའི་སྐབས་འདིར་  རང་གི་
ངོ་བོས་ཡོད་བ་དང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་གང་ཡང་ རྒོལ་བའི་ཚད་མས་  མི་འཇལ་ཀྱང་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་འདི་འདྲ་ཞིག་གཞལ་ལོ་ཞེས་ཕན་ཚུན་སྟོན་པར་མི་ནུས་ ཏེ་དེའི་ཚུལ་ནི་

[203B]   པས་མི་འདྲའོ། །འདི་ལ་ལེགས་ལྡན་ལ་སོགས་པ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ཆོས་ཅན་མིག་སོགས་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་མ་གྲུབ་
སོགས་  དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་དོར་བའི་སྤྱི་ཕན་ཚུན་དུ་སྟོན་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དང་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་སྤྱི་ཆོས་ཅན་དུ་གཟུང་རྒྱུ་ཡོད་ཅེས་ མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་
ནས་སྒྲུབ་ཀྱང་  སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ།  ཆོས་གང་ཡིན་རུང་  རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ན་བདེན་པར་ཡོད་པའི་དོན་ གྲུབ་པ་  ཡིན་ པས་དོན་གྱིས་བདེན་གྲུབ་ཁས་བླངས་  པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ནི་དགག་བྱའི་ཚད་ལ་གཏུགས་
པའི་སྦྱོར་ཚུལ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ།   དེས་ན་ ཐལ་རང་གཉིས་  དགག་བྱའི་ཚད་ལ་མི་མཐུན་པའི་གནད་ཀྱིས་ འཇོག་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་  དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ སངས་རྒྱས་པས་བྱེ་བྲག་པའི་ངོར་
སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྒྲ་སྒྲུབ་ས་ཡོད་ པས་དཔེ་དང་མི་འདྲ་བར་ཡོད་པར་བཞེད་  ཅེས་སྟེན་པ་ཡིན་གྱི་དེ་གཉིས་
ཀྱིས་སྒྲ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་སྒྲའི་དོན་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ཚད་མར་སོང་ཞེས་ གོང་དུ་  སྨྲས་པ་ལྟར་གྱི་ དཔྱད་ནས་འཇོག་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་  ཚད་མ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ནི་སྔར་

[204A]༄༅། །རྒོལ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་  ཁས་ལེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ལ་ཐལ་འགྱུར་བས་སྔར་རྒོལ་བྱས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ བྱེ་བྲག་པ་  དེ་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་མེད་
གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་ཆོས་ཅན་འཇལ་བའི་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་ འདོད་པ་མཐུན་སྣང་བ་  བསྟན་རྒྱུ་མེད་དོ། ། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མ་གྲུབ་པར་སྒྲུབ་པའི་  རིགས་པ་དེ་དག་གིས་
གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ པ་དང་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་བ་དང་དཔེ་མ་གྲུབ་  པའི་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གོང་གི་གཉིས་པ་རིགས་པ་དེ་ཕ་རོལ་པོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ། ཁས་བླངས་ཚུལ་
དངོས་དང། བརྟག་པ་བྱེད་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དངོས་སུ་ཡུལ་གྱི་བརྟག་པ་ཁས་བླངས་པས་ཡུལ་ཅན་གྱི་བརྟག་པ་རིགས་པ་དང། དེས་ན་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་ཡུལ་ཅན་གྱི་
བརྟག་པ་རིགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ། ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ དངོས་སྨྲ་བས་  ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་དེ་དེ་ལྟར་རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ བཀོད་
པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་ལ་  ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གཉིས་ལ་བརྟགས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་ནི། དེ་འདྲའི་རྒྱལ་བས་  གསུངས་པ་ སྟེ་གང་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་དོན་  དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ན་ཁྱེད་རང་ དངོས་

[204B]  དང་དོན་དམ་དུ་ཡིན་ན་ རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་དག་དོན་དམ་པར་ལེགས་ལྡན་  ངེད་ལ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བདེན་གཉིས་ལ་བརྟགས་ནས་སྐྱོན་
བརྗོད་པའི་ཕྱིར།  དེས་ན་  ཆོས་ཅན་ དེ་  འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཤེས་པ་ གཉིས་ལས་  གང་གིས་རྙེད་ཅེས་ རྙེད་དོན་གྱི་  བྱེ་བྲག་ལ་བརྟགས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པར་རིགས་སོ། ། གཉིས་པ་
དེས་ན་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་ཡུལ་ཅན་གྱི་བརྟག་པ་རིགས་པ་བསྟན་པ་ནི་ ། འདིའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འཇུག་པ་ལས། །དངོས་ཀུན་ཡང་དག་བརྫུན་པ་མཐོང་བ་ཡིས། །དངོས་རྙེད་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་འཛིན་པར་
འགྱུར། །ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་དེ། །མཐོང་བ་བརྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས། །ཞེས་ཤེས་བྱ་ཡང་དག་པ་མཐོང་བ་ སྟེ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མ་འཁྲུལ་པའི་བློ་
དང་ཤེས་བྱ་བརྫུན་པ་སྟེ་ལོག་པ་མཐོང་པའི་ སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་འཁྲུལ་པའི་  ཤེས་པས་རྙེད་པ་   སྟེ་བློང་གཉིས་ཀྱི་རྙེད་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་  གཉིས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ སྟེ་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་  དོན་དུ་གསུངས་
པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། ། གཉིས་པ་བརྟག་པ་བྱེད་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ནི། ལེགས་ལྡན་གྱིས་  རྟགས་ལ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་བརྟག་པ་གཉིས་ལས་མ་མཛད་པ་ དེ་  ལྟར་ན་རྟགས་ཀྱི་དོན་ ངོས་བཟུང་

[205A]༄༅། །ནས་དེ་ཉིད་བདེན་གཉིས་  གང་ཡིན་ཞེས་དྲི་དགོས་ལ་དེ་གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་ཙམ་པོ་དང་བཅས་པའི་བརྟག་པ་གསུམ་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་ རྟགས་གང་ཡིན་
ངོས་མ་ཟིན་པས་  རྟགས་སུ་གང་འགོད་ཅེས་དྲི་དགོས་སོ། ། གསུམ་པ་སྐྱོན་བརྗོད་དེ་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ལ་བརྒྱད་ལས། དང་པོ། །ཕ་རོལ་པོའི་ལོག་རྟོག་འགོག་པ་ཙམ་ལ་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་
གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པ་མི་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། ལེགས་ལྡན་ལ་བརྗོད་པའི་  དེ་འདྲའི་སྐྱོན་བརྗོད་རྣམས་ སངས་རྒྱས་བསྦྱངས་  རང་གི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་མཚུངས་ པ་སྟེ་མི་འཇུག་  པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་
 སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་  རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་པ་ ཁུངས་དང་བཅས་ཟླ་བས་  བཀོད་ནས་ ཕ་རོལ་པོའི་ལོག་རྟོག་འགོག་པ་ཙམ་ལ་རྒོལ་སྔ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་མི་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི་སངས་
རྒྱས་བསྐྱངས་  རང་གི་ལུགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ ཀྱང་  ཕྱི་རྒོལ་ལ་གྲུབ་པས་ཆོག་སྟེ་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་ཕྱི་རྒོལ་  དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལོག་རྟོག་ཟློག་པ་ཙམ་གྱི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རོ་ཞེས་ ཟླ་བས་  གསུངས་ཤིང།  རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་  གང་རུང་ལ་གྲུབ་པས་མི་ཆོག་གམ་སྙམ་པ་ལ་ དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པ་རེས་འགའ་རྒོལ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀས་ཚད་མང་

[205B] རིགས་འགའ་ནི་རང་ཁོ་ནས་གྲུབ་པའི་ཚིག་གིས་རྒྱལ་ཕམ་བྱས་པ་དེ་འདྲ་བའི་  འཇིག་རྟེན་པའི་རྩོད་པ་དཔེར་བྱས་ནས་ གཞན་གྲགས་ཀྱི་རིགས་པ་  དེས་ཆོག་པ་ ཚིག་
གསལ་ལས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང།  དེར་མ་ཟད། གཉིས་པ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་དགོས་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་གླང་གིས་ཀྱང་ཚུལ་འདི་འདོད་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། གཞན་དོན་  སྒྲུབ་པ་དང་
སུན་འབྱིན་གཉིས་ཀ་ལ་ རྟགས་ཁྱབ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་  གཉིས་ཀས་ མཐུན་སྣང་དུ་  གྲུབ་པ་དགོས་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་གླང་གིས་ཀྱང་ལུགས་སྔ་མ་ ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་བཞིན་དུ་  འདོད་
པར་བྱ་ རིགས་པ་  སྟེ། ལུང་གི་གནོད་པ་དང་རང་དོན་རྗེས་དཔག་ གཉིས་ཀ་  ལ་ སྔ་རྒོལ་  རང་ལ་གྲུབ་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་དོ། ། གསུམ་པ་རང་རྒྱུད་རྟགས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་ནི། དེ་
ཡང་རང་རྒྱུད་ཅེས་པ་རང་དབང་གི་དོན་ཡིན་ཅིང།  དེས་ན་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མར་གཞན་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་ཤིག་ཏུ་རང་དབང་དུ་བྱས་ནས་སམ་སུན་འབྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་ཅས་ གསུངས་
པའི་  རང་དབང་ཞེས་བསྒྱུར་བ་འདི་དང་རང་རྒྱུད་གཉིས་དོན་གཅིག་པས་ དེའི་ཕྱིར་  ཕྱི་རྒོལ་གྱི་ཁས་བླངས་ལ་མ་འཁྲིས་པར་ རམ་མ་བལྟོས་པར་  ཚད་མས་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་ནས་རང་དབང་

[206A]༄༅། །དུ་ ཤེས་འདོད་  ཆོས་ཅན་ དང་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཏེ་ཆོས་ཅན་  གཉིས་དང་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་རྣམས་གྲུབ་ཚུལ་ སྡོད་ལུགས་སམ་རང་དབང་གིས་  ངེས་པར་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའི་རྗེས་
དཔག་སྐྱེད་པ་ཞིག་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ རྟགས་ཀྱི་  དོན་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཐལ་འགྱུར་བས་སྤྱིར་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་འདོད་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འདོད་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་བ་
མེད་པས་རང་རྒྱུད་མི་བཞེད་པའི་ཚུལ་ནི་ ། དེ་ནི་ཡོད་པ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་ ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་  ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱི་རྒོལ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་མ་ཟིན་གྱི་གོང་ སྟེ་ལྟ་བ་མ་རྟོགས་གོང་  དུ་ ཕྱི་རྒོལ་དེའི་
བློ་ངོར་ཆོས་ཅན་འཇལ་བའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཚད་མ་དང་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་བློ་གཉིས་འདྲེས་ནས་ཡོད་པས་ཕྱི་རྒོལ་དེ་ལ་  རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་མེད་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་
ཚད་མས་གཞལ་བྱ་ འམ་ཆོས་ཅན་  གྲུབ་ལུགས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ སྔ་རྒོལ་གྱིས་  ངེས་པར་བྱ་མི་ནུས་པས་ ཐལ་འགྱུར་བས་  རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་འདོད་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་
དང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ལྔ་པ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་འཇོག་ཚུལ་ནི། དེ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་བས་  རྟེན་འབྱུང་གི་གཏན་ཚིགས་དང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱུ་གུ་ ལྟ་བུ་

[206B] བཀོད་ཚུལ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ཞེས་
བཀོད་པ་ལ་ ཡང་  ཐལ་འགྱུར་བ་  རང་ཉིད་མྱུ་གུ་རྟེན་འབྱུང་དང་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཁྱབ་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་  གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་པ་
དང་ ཕྱི་རྒོལ་  གཞན་ ལ་  གྲགས་ཞེས་ཟེར་བ་མིན་གྱི་སྔར་ བཤད་པ་  ལྟར་ཕྱི་རྒོལ་ལ་ ཁས་བླངས་ལ་མ་འཁྲིས་པར་ཚུལ་གསུམ་  ཚད་མས་རང་དབང་དུ་བསྒྲུབ་ས་མ་བྱུང་བས་དེ་ལྟར་དུ་ཚད་མས་རང་
གཞན་གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་ ཀྱང་ཕྱི་རྒོལ་དེའི་བློ་ངོར་མྱུ་གུ་དང་གཟུགས་བརྙན་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པ་ཙམ་དང་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ལྟར་བདེན་མེད་དུ་ཁས་བླངས་ཤིང་གྲགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་གཞན་ལ་གྲགས་པ་
ཞེས་  པའི་དོན་ནོ། །མྱུ་གུ་དང་དེ་རྟེན་འབྱུང་སོགས་སུ་ཐ་སྙད་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡང་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་མོད་ཀྱང་དེ་དང་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་འཇལ་
པའི་ཚད་མ་ སྟེ་བློ་  གཉིས་ཕྱི་རྒོལ་གྱི་ངོར་འདྲེས་ནས་ ཡོད་པའི་དབང་གིས་དེའི་རྒྱུད་ལ་  ལྟ་བ་མ་སྐྱེས་བར་དུ་ དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་  མི་ཕྱེད་པས་སྔར་རྒོལ་གྱིས་ སྔར་ནས་  ཕྱེད་ཀྱང་

[207A]༄༅། ། ལྟ་བ་མ་རྟོགས་པ་  དེའི་རིང་ལ་ འཕྲལ་དུ་ཕྱི་རྒོལ་དེ་ལ་གསལ་བར་  སྟོན་མི་ནུས་སོ། ། དྲུག་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་བ་རྙེད་པ་ན་སྤྱོད་ཕྱོགས་འདོར་བའི་ལོག་རྟོག་ཁེགས་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་
གསུམ་ལས། ཐལ་འགྱུར་བ་ནང་ཕན་ཚུན་དུ་ཡང་རང་རྒྱུད་མེད་པར་བསྟན་པ་དང། མྱུ་གུ་འཛིན་པའི་བློ་གསུམ་གང་ཟག་གང་ལ་ཡོད་པ་བསྟན་པ་དང། དེས་ན་ལོག་རྟོག་ཁེགས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་
དེས་ན་སྔ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀ་  ཐལ་འགྱུར་བ་ནང་ཕན་ཚུན་ལ་ རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་  ཁས་བླངས་ལ་མ་འཁྲིས་པར་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་དུ་ཡོད་ཀྱང་ རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་
སུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཚུལ་གསུམ་  མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཚད་མ་ དེས་འཇོག་ཚུལ་  ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་བས་རང་རྒྱུད་མི་རུང་ངོ། །
 གཉིས་པ་མྱུ་གུ་འཛིན་པའི་བློ་གསུམ་གང་ཟག་གང་ལ་ཡོད་བསྟན་པ་ནི། སྤྱིར་ན་  མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ལ་ རྟོག་པས་འཛིན་ཚུལ་ཡང་  རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དང་དེར་མེད་པར་འཛིན་པ་དང་དེ་
གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་འཛིན་པ་གསུམ་ཡོད་ལ། ལྟ་བ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུད་ལ་ འཛིན་པ་དེ་  གསུམ་ག་ཡོད་ཀྱང་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པའི་རྒྱུད་ལ་ འཛིན་པ་  དང་པོ་དང་

[207B] རྟོག་པས་འདིའོ་སྙམ་དུ་གང་བཟུང་ཐམས་ཅད་རིགས་པས་མི་འགོག་པ་དང། ། གསུམ་པ་དེས་ན་ལོག་རྟོག་ཁེགས་པར་
བསྟན་པ་ནི།  ལྟ་བ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ་སྟོང་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པ་ཅི་ཙམ་ཆེ་བ་ཙམ་གྱིས་སྤྱོད་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པ་ཆེ་རུ་སོང་བའི་གནད་ཀྱིས་  ལྟ་བ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་གོང་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྦྱོད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་
ཅད་བདེན་འཛིན་ནམ་མཚན་འཛིན་དུ་འདུག་སྙམ་ནས། ལྟ་བ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པར་རློམ་པའི་འོག་ཏུ་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་རྩིས་མེད་པའི་ལོག་ལྟ་རྣམས་ལེགས་པར་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ། །
 བདུན་པ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་ཚུལ་གསུམ་སྔ་རྒོལ་གྱིས་ཚད་མས་གྲུབ་པར་དགོས་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི་ ། དེས་ན་ ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་ནུས་ཀྱི་  གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ལ་
 ཡང་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་  ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་གི་ དཔེ་དང་རྩོད་གཞི་སྟེ་  ཆོས་ཅན་གཉིས་དང་རྟགས་ལ་སོགས་པ་ ཚུལ་གསུམ་སྔ་རྒོལ་  རང་ངོས་ནས་གཞན་ན་ སྟེ་སྔ་རྒོལ་གྱིས་
ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་ དགོས་  ལ་ ཕྱི་རྒོལ་  ཁོ་རང་ཡང་ ཚུལ་དེ་རྣམས་  ངེས་པར་འདོད་དགོས་པའམ་ དེས་  འདོད་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ།  ཚུལ་གསུམ་སྔ་རྒོལ་གྱིས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དང་ཕྱི་རྒོལ་གྱིས་ཁས་བླངས་

[208A]༄༅། །དེ་མེད་པར་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་ན་ དེ་འདྲའི་གཏན་ཚིགས་  དེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་  ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་དོན་དམ་ བདེན་  པ་
འཇལ་བའི་རྒྱུར་མེད་མི་རུང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ ཏེ་དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་གང་གི་སྟེང་དུ་ཡང་དོན་དམ་བདེན་པ་
གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་རྟེན་འབྱུང་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གསུམ་ངེས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་སྔོན་དུ་བསྐྱེད་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་  ནོ། ། བརྒྱད་པ་རང་རྒྱུད་པ་ལ་དབུ་མ་པ་མ་ཡིན་པར་དོགས་པ་
སྤོང་བའི་ཚུལ་ལ། དོགས་པ་དགོད་པ་དང། དེ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས།  འདི་པ་ལྟར་ན་ལེགས་ལྡན་ལ་སོགས་པའི་ དབུ་མ་  རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ ཀྱིས་
རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་བླངས་པས་  དོན་དམ་པར་དང་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་དོན་ཁས་ལེན་ པ་ཡིན་  པས་ དེའི་གནད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་  དབུ་མ་པར་མི་འཇོག་གམ་སྙམ་ན། ། གཉིས་པ་དེ་
སེལ་བྱེད་ཀྱི་ལན་ལ་གཉིས་ལས། རང་རྒྱུད་པ་དབུ་མ་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དང། དེ་ལ་ཚིག་གསལ་དང་འགལ་བར་སྤོང་པའོ། །དང་པོ་ལ། དཔེ་དགོད་པ་དང། རྟགས་དགོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་

[208B] དཔེར་ན་  ལྟོ་ལྡིར་བ་དེས་ཀྱང་གཞི་ངེ་བུམ་པར་མ་ངེས་པ་ལ་ཚད་མས་ད་གདོད་སྒྲུབ་དགོས་པས་ དེ་འདྲའི་གང་ཟག་  དེས་གཞི་དེ་བུམ་པར་འདོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་མི་ནུས་པ་དང།  ཡང་  བྱེ་བྲག་
པས་བུམ་པ་ལ་རང་གི་ཡན་ལག་ལས་རྫས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པའི་དོན་ཚད་མས་གྲུབ་ཀྱང་ བྱེ་བྲག་པ་དེ་  ཡན་ལག་ཅན་རྫས་གཞན་འདོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་པ་མིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ། གཉིས་
བརྟགས་འགོག་པ་ནི་རང་རྒྱུད་པའི་ ། མཁས་པ་དེ་དག་ གིས་  ཀྱང་ཆོས་བདེན་པར་ཡོད།  པར་ཁས་ལེན་  པའི་གྲུབ་མཐའ་ དང་བདེན་གྲུབ་  རིགས་པའི་སྒོ་དུ་མས་འགོག་ཅིང་བདེན་མེད་དུ་ལེགས་པར་ཞལ་
གྱིས་བཞེས་པས་དབུ་མ་པ་ནི་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་དེ་ལ་ཚིག་གསལ་དང་འགལ་བར་སྤོང་པ་ནི་ ། དབུ་མ་པ་ཡིན་ན་རང་རྒྱུད་བྱ་མི་རིགས་པར་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ཏེ། བཅས་ལྡན་གྱི་དགེ་སློང་གིས་
བཅས་པ་དང་འགལ་བར་མི་རིགས་ཀྱང། དེ་དང་འགལ་བ་ཙམ་གྱིས་དགེ་སློང་མིན་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ ཚུལ་དེ་ལ་མདོ་སྡེ་རྣམས་དང་འགལ་བ་སྤང་བ་  ལ་གཉིས། དགོངས་འགྲེལ་
དང་འགལ་བ་སྤང་བ་དང། དེ་དང་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པའོ། ། དང་པོ་ལ། དྲི་བ་དགོད་པ་དང། དེའི་ལན་བཤད་པ་གཉིས་ ། དང་པོ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མཚན་

[209A]༄༅། །ཉིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མེད་ཕྱེ་བ་དང་དྲང་ངེས་འཇོག་ཚུལ་ རྣམས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བའི་ལུགས་དང་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ཀྱི་འབྱེད་ཚུལ་མ་འདྲེས་པར་  སློབ་དཔོན་
གཞན་གྱི་བཞེད་པ་ སྟེ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་སོགས་རྣམ་རིག་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་དང། ལེགས་ལྡན་སོགས་རང་རྒྱུད་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་ཕྱེ་བ་རྣམས་ནི་གོང་དུ་  སྔར་བཤད་ ཟིན་  པ་
ལྟར་ཡིན་ན་སློབ་དཔོན་འདི་ རྣམས་ཀྱིས་  ཇི་ལྟར་བཞེད་ཅེན།  གཉིས་པ་ལན་ལ་གཉིས་ལས། མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པའི་དྲང་ངེས་བཤད་པ་དང། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་བཤད་པའོ། །
དང་པོ་ལ། ཐལ་འགྱུར་བའི་གཞུང་གཞན་ནས་གསལ་བར་མ་བཤད་པའི་ཚུལ་དང། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་གསལ་བར་བཤད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་ ། འདི་ལ་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་
གཞུང་ཁུངས་མ་ནས་གསལ་བར་བཤད་པ་མེད་ལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཀྱང་དེའི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་མ་བཤད་དོ། །འོན་ཀྱང་ གཉིས་པ་འདིའི་ཚུལ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་
པས་གསལ་བར་མཛད་ཚུལ་ལ་གཉེན་ལས། འཇུག་པ་ནས་གསུངས་ཚུལ་དང། དེའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། །འཇུག་པ་ལས།  གཞན་དབང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་

[209B]  རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་མདོ་སྡེ་གཞན་ཡང་ སྟེ་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པ་དང། ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་པ་དང། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་  ནི། །དྲང་དོན་ཉིད་དུ་ ཇི་ལྟར་
ནད་པ་ནད་པ་ལ་ཞེས་སོགས་ལང་གཤེགས་ཀྱི་  ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་པའི་རང་འགྲེལ་ལས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་གང་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བའི་
མདོ་ལས། བཏགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གསུམ་བསྟན་པ་ལས། བཏགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དང་དེ་
བཞིན་དུ།  ལས་འཐས་རྩི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ལུས་  ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ཤིན་ཏུ་  ཟབ་ཅིང་ཕྲ། ། བ་ལས་ཀྱི་  ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་ དུ་  འབབ། ། ཅིང་འཛིན་པའི་
ཀུན་གཞི་དེ་ཉིད་  བདག་ཏུ་རྟོག་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས། །འདི་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངས་མ་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདི། ཇི་ལྟར་ནད་པ་ནད་པ་ལ། ། སྟེ་ནད་པ་སོ་སོ་ལ་བལྟོས་
ཏེ་  སྨན་པ་ སྟེ་སྨན་པས་  སྨན་རྣམས་གཏོང་བ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ལ། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་རབ་ཏུ་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་འདིས་དྲང་བའི་དོན་ཉིད་དུ་གསལ་

[210A]༄༅། །བར་བྱེད་དོ། ། གཉིས་པ་དེའི་དོན་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་མདོ་ངོས་གཟུང་བ་དང། དེ་དྲང་དོན་དུ་ལུང་གིས་འགྲེལ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་མདོ་
བཞི་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང། སྐབས་འདིར་མདོ་གསུམ་ལུང་གིས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་གཉིས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་དང། ཀུན་གཞི་
བཤད་པ་གཉིས་དང། སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཕྱི་རོལ་མེད་པ་དང། མཐར་ཐུག་རིགས་ངེས་པ་བཤད་པ།  སྟེ་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་སྟོན་པར་ཞི་བ་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་པ་ནི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་
སྟེ་བཞི་དྲང་དོན་དུ་འཆད་དོ། ། གཉིས་པ་སྐབས་འདིར་མདོ་གསུམ་ལུང་གིས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི་ ། ཕྱི་མ་འདི་དྲང་དོན་ཡིན་པ་ ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་  མདོ་ཀུན་ལས་པ་ཏུས་པ་ལས།  མཐར་
ཐུག་  ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པས་གོ་ནུས་པར་དགོངས་ནས་སྔ་མ་གསུམ་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྐབས་འདིར་ལུང་གིས་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་ནོ། །
 གཉིས་པ་དེ་དྲང་དོན་དུ་ལུང་གིས་འགྲེལ་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། སེམས་ཙམ་དུ་སྟོན་པའི་ལང་གཤེགས་དང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་ལང་གཤེགས་གྱིས་བསྟན་ཚུལ། ཀུན་གཞི་སྟོན་པའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་

[210B] ཀུན་བཏགས་དང་གཞན་དབང་གཉིས་ལ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་ལང་གཤེགས་ཀྱིས་འགྲེལ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་ ། སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་
པ་ལ་ ཡང་  ཕྱི་རོལ་འགོག་མི་འགོག་གཉིས་ལས།  ཕྱི་དོན་  འགོག་པའི་མདོ་ ལང་གཤེགས་ལས་  ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། ། སེམས་ནི་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་སྣང། །ཞེས་སོགས་དང། ཡང་དགོངས་
འགྲེལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་ཅན་གང་ལགས་  ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ་  ནི་ནད་པ་སོ་སོ་ལ་སྨན་སྟེར་བ་ནི་སྨན་པའི་རང་དབང་གིས་
མ་ཡིན་གྱི་ནད་པའི་ནད་ཀྱི་ཚུལ་དང་བསྟུན་དགོས་པ་བཞིན་དུ།  ལང་གཤེགས་སོགས་ལས་  སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ཡང་སྟོན་པའི་རང་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་མིན་གྱི་ བློ་མཆོག་དང་མི་ལྡན་
པའི་  གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པར་ དེ་ཡང་  ལང་གཤེགས་ལས་ ཇི་ལྟར་ནད་པ་ནད་པ་ལ་ཞེས་སོགས་   གསུངས་པས་དྲང་དོན་དུ་གསལ་ལོ། ། གཉིས་པ་ཀུན་གཞི་བསྟན་པའི་
དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་ལང་གཤེགས་ཀྱིས་འགྲེལ་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། འཇུག་འགྲེལ་ལས་གསུངས་ཚུལ་དགོད་པ་དང། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ལུགས་དགག་པ་དང། རང་ལུགས་བཞག་པའོ། །དང་པོ་ནི། འཇུག་

[211A]༄༅། །འགྲེལ་ལས་  དེ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་བརྗོད་པ་ སྟེ་མདོ་ཟུར་པ་སྟོང་གསུམ་དར་ཡུག་གི་མདོ་སོགས་  ལས་ སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མཚན་དཔེ་གསལ་རྫོགས་ཀྱི་  དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་དེ་ཞེས་སོགས་དྲངས་པའི་མཐར་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་རྣམ་རིག་པས་ངེས་དོན་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་དྲང་དོན་ཡིན་པར་ དྲངས་
མ་ཐག་པའི་ལང་གཤེགས་སོགས་  ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱས་ཞེས་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ལུགས་དགག་པ་ལ་གཉིས་ལས། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ལུགས་དགོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །
དང་པོ་ནི། འདིར་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད།  ཛ་ཡ་ཨ་ནན་ཏས་མཛད་པ་  ལས། སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་པ་དཔེར་བྱས་ནས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ཡང་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པ་དང་
ལུང་འདིས་ཞེས་པ་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ཡི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་རྟོག་པའི་སྐབས་སུ་བྱེད་པ་པོ་བཀག་པ་ལ་འཆད་དོ། ། གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ནི་  དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་རང་འགྲེལ་ལས།  ལང་གཤེགས་
ལས་ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ་ཞེས་སོགས་  སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་དྲང་དོན་ཡིན་པ་དཔེར་བྱས་ནས་སྙིང་པོ་ གསུངས་པ་སྟོང་གསུམ་དར་ཡུག་གི་མདོ་དང་སོ་ཕྲེང་ཅན་གྱི་མདོ་སོགས་  དྲང་དོན་དུ་

[211B] དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོའི་  རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་ཁས་བླངས་པ་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབས་པས་ལུང་འདིས་ཞེས་པ་ལ་གཉིས་གསུངས་པའི་
གཅིག་ནི་སྐབས་འདིར་ལང་གཤེགས་ལས་སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ དགོངས་གཞིའི་  ནང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་པས་དྲངས་པའོ། ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་ཁམས་
གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་སྟེ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་  བྱེད་པ་པོ་གཞན་བཀག་པ་ བཤད་པར་  ནི་ས་བཅུ་པ་ལས་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཕྱི་རོལ་མི་
འགོག་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་གསུངས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་པའི་ས་བཅུ་པའི་མདོས་  ཕྱི་རོལ་བཀག་པ་ མིན་པས་དེའི་ཆ་ནས་མདོ་དེ་  དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་ཤེས་བྱེད་མིན་ནོ། །རྣམ་པ་དེ་
ལྟ་བུའི་མདོ་ནི་སྔར་དགོངས་འགྲེལ་ལ་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་གྱི་སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་མདོ་ལ་རྣམ་རིག་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པར་སྟོན་པ་མིན་ཏེ་ དེ་འདྲའི་མཚན་དཔེས་སྤྲས་པའི་རྟག་བརྟན་སྙིང་པོ་སྟོན་
པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་དབུ་སེམས་གཉིས་ཀས་འདོད་པས་  དེ་ལ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་རྩོད་པ་མེད་དོ། ། གསུམ་པ་རང་ལུགས་བཞག་པ་ལ་གཉིས་ལས། སྙིང་པོ་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་གིས་ཀུན་གཞི་གསུངས་པ་དྲང་

[212A]༄༅། །དོན་དུ་བསྟན་པར་བཤད་པ་དང། དེ་སྟོན་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་ ། རང་ལུགས་ནི་སྙིང་པོ་ བསྟན་པ་  དྲང་དོན་དུ་གསུངས་པ་དྲངས་པ་ ཇི་ལྟར་ནད་པ་ནད་པ་ལ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་
ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་  དེས་དགོངས་འགྲེལ་ལས་ ལེན་པའི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་  ཀུན་གཞི་བསྟན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྙིང་
པོ་སྟོན་པ་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པ་དང། དེས་ཀུན་གཞི་སྟོན་པ་དྲང་དོན་དུ་འགྲུབ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། བཤད་བྱའི་མདོ་དགོད་པ་དང། མདོ་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་
དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་སྨྲ་དང་སྟོན་ཚུལ་མཚུངས་པའི་དྲི་བའི་མདོ་དགོད་པ་ནི་  དེ་ལ་ནི་ཐོག་མར་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པར་ཤེས་དགོས་པས། ལང་གཤེགས་
ལས།  ཞེས་པ་ནས། སྤྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོན་པའི་  མདོ་སྡེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་བཞིན།  ཏེ་དེའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་སྟོན་པ་ཡིན་པས།  བསྟན་པའི་དོན་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མིན་
པའི་  འཁྲུལ་བ་ ལྟ་བུར་བསྟན་པ་  ཡིན་ཏེ།  དེས་ན་  དེ་ཁོ་ནའི་གཏམ་ སྟེ་བསྟན་དོན་བསྟན་པ་ལྟར་གྱི་དོན་ལ་གནས་པའི་གཏམ་ནི་  མིན་ནོ། ། ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས་  དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ནི་

[212B] ཏེ་སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་འདིས་  ཀྱང་བྱིས་པ་མགུ་བར་བྱེད་ཀྱི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ལ་  རྣམ་པར་འགོད་པའི་གཏམ་ནི་
མིན་ནོ། ། ཞེས་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བར་བསྟན་ནས་ ། དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ དགོངས་པའི་  དོན་གྱི་ སྟེ་ཆོས་བདག་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་  རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའི་ སྒྲས་ཟིན་གྱིས་  བརྗོད་པ་ལ་
ཆགས་པར་ ཏེ་ཡིད་བརྟན་པར་  མི་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང།  དེ་ལ་  བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་མདོ་སྡེ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་དེ་ ཡང་སྙིང་པོའི་དོན་ནི་  རང་བཞིན་གྱིས་
འོད་གསལ་བ་ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་མཚན་སོ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་པར་བརྗོད་དེ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་གོས་དྲི་མ་ཅན་གྱིས་དཀྲིས་པ་བཞིན་
དུ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོས་ཀྱིས་དཀྲིས་ཤིང་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་རྟག་བརྟན་ཐེར་ཟུག་ཏུ་བརྗོད་ན་སྙིང་པོ་སྨྲ་བ་ སྟེ་སྙིང་པོར་བསྟན་པའི་མདོའི་དོན་  འདི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་སྨྲ་བ་དང་ཇི་
ལྟར་མི་འདྲ་བ་ལགས། མུ་སྟེགས་ ཀྱིས་  ཀྱང་རྟག་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཁྱབ་པ་མི་འཇིག་པ་ཞེས་བདག་ཏུ་སྨྲའོ་ཞེས་ཞུས་སོ། ། གཉིས་པ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་སྨྲ་བ་དང་

[213A]༄༅། །སྟོན་ཚུལ་མི་མཚུངས་པའི་ལན་གྱི་མདོ་དགོད་པ་ནི། དྲི་བ་  དེའི་ལན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་  ནི་ དགོས་པ་  བྱིས་པ་བདག་མེད་ ཕྲ་རགས་  ལ་སྐྲག་པ་སྤང་
བ་དང་མུ་སྟེགས་བྱེད་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ བདག་མེད་ལ་རིམ་གྱིས་  དྲང་བའི་ཕྱིར་ དགོངས་གཞི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་  སྟོང་ཉིད་མཚན་མེད་སྨོན་མེད་ལ་སོགས་པའི་ རྗོད་བྱེད་ཀྱི་  ཚིག་
གི་དོན་ ཏེ་བསྟན་དོན་  ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྣང་མེད་ དེ་གཉིས་སྣང་མེད་པའི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་  ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ དུ་གྱུར་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་  ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་སྟོན་ པ་
ཡིན་ནོ་དེའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བདག་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ནི་བདག་རྟག་པ་སོགས་ལ་དུས་ཀུན་ཏུ་ངེས་པ་བརྟན་དུ་གཏོང་བར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ ། པས་མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་སྨྲ་བ་དང་ སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་
པ་གཉིས་ནི་དགོངས་གཞི་དགོས་པ་སོགས་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་  མི་འདྲ་སྟེ་འདི་ལ་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་ སྟེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་  ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བར་
ལྷུང་བའི་བསམ་པ་ཅན་རྣམས་རྣམ་ཐར་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གནས་ པར་བྱེད་  པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ འགྲོ་བ་དེ་དག་ཀྱང་  མྱུར་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་གྱུར་ན་སྙམ་ནས་དེའི་དོན་དུ་

[213B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་  སྙིང་པོ་སྟོན་པས། མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་ བསྟན་པ་ཡིན་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་མི་ཞེན་པར་བསྟན་དོན་  བདག་མེད་པའི་རྗེས་སུ་
འཇུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་ནི་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་ཡིན་ནོ་  ཞེས་གསུངས་ཏེ་མངས་སུ་དོགས་ནས་རྒྱས་པར་མ་དྲངས་སོ། ། གཉིས་པ་མདོ་དོན་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། གདུལ་བྱའི་ཁྱད་པར་
གྱིས་དྲངས་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་གཉིས་ལ་སྦྱར་ནས་མདོ་དོན་བཤད་པ་དང། གདུལ་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱི་འདྲེན་ཚུལ་གཉིས་ལ་དཀའ་སླའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། བདག་མེད་རགས་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་པའི་
གདུལ་བྱ་དྲངས་ཚུལ་ལ་སྦྱར་བ་དང། བདག་མེད་རགས་པའི་སྣོད་རུང་གི་གདུལ་བྱ་དྲངས་ཚུལ་ལ་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། རང་ལུགས་བཞག་པ་དང། གཞན་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
ལས༑ དང་པོ་སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་དགོངས་གཞི་དང་དགོངས་པ་ངོས་བཟུང་ནས་བསྟན་དོན་སོ་སོར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ནི། །དེས་ནི་དགོངས་གཞི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་དགོས་པ་བདག་མེད་
ལ་སྐྲག་པ་སྤོང་བ་དང་བདག་སྨྲ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་བདག་མེད་ལ་དྲང་བའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པའི་རྟགས་ ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་  ཀྱིས་སྙིང་པོ་ གསུངས་པ་  དང་ མུ་

[214A]༄༅། །སྟེགས་ཀྱིས་  བདག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་མི་མཚུངས་པར་བསྒྲུབས་ལ།  རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་བས་ན་སྟེ་  དེ་ལྟར་བྱས་ན་བདག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ལ་བསམ་ནས་སྨྲས་པ་
ནི་བསྟན་ཚོད་ དེ་སྒྲས་ཟིན་  དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྟོན་པས་གང་ལ་བསམས་ནས་གསུངས་པའི་དགོངས་པའི་དོན་དང་སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་གཉིས་ཆེས་མི་མཐུན་པ་དང།  གཉིས་པ་གང་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་
པའི་བསྟན་དོན་ངོས་བཟུང་སྟེ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་ཚུལ་ནི། མི་སྟེགས་པ་  བདག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་རྟག་པ་སོགས་སུ་བསྟན་པ་ནི་སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་ བདག་ལྟ་  དེ་ཉིད་ལ་དུས་
ཀུན་ཏུ་ངེས་པ་བརྟན་དུ་གཏོང་བའི་ཕྱིར་ དུ་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་བདག་བསྟན་པར་  ཡིན་ལ། སྟོན་པས་གསུངས་པ་ནི་རེ་ཞིག་ སྟེ་དང་པོར་  སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་དེ་ཡོད་པར་ ལྟ་བུ་  བསྟན་
ནས་ཕྱི་ནས་གང་ལ་བསམས་ནས་གསུངས་པའི་ དགོངས་པའི་  དོན་དེ་ལ་དྲང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་  མི་མཚུངས་སོ་ཞེས་མཚུངས་པ་འབྱེད་དགོས་པས།  དེ་ལྟར་
མིན་པ་  སྙིང་པོ་སྔར་ལྟར་གསུངས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་ན་ མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་  བདག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པར་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ།  སྙིང་པོ་བསྟན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་

[214B] ། གཉིས་པ་གཞན་ལུགས་དགག་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་གིས་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་ཚུལ་ནི། སྙིང་པོར་བསྟན་པ་  སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་
གཟུང་དུ་མི་རུང་བ་ནི་སྔར་སྨྲིག་རྒྱུའི་དཔེ་དོན་ དང་  སྦྱར་ནས་ སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཞེན་ན་སླུ་བར་འགྱུར་བས་བསྟན་བྱའི་  དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའི་བརྗོད་པ་ སྟེ་ཚིག་ཟིན་ཙམ་  ལ་ཆགས་པར་མི་
བྱའོ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་ ལང་གཤེགས་ཀྱི་  མདོ་འདིས་མདོ་གཞན་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་དགོངས་གཞི་དང་དགོས་པ་དང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་
བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབས་མ་བསྒྲུབས་ལ་ཤེས་རབ་ཅན་སུ་ཞིག་རྩོད།  གཉིས་པ་སྙིང་པོ་གསུངས་པར་ངེས་དོན་ཡིན་ན་ལང་གཤེགས་དྲང་དོན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི་ ། འོན་ཀྱང་ ལང་གཤེགས་
ཀྱི་མདོ་  འདིས་བཀྲལ་བ་ལྟར་མི་འདོད་ན་ མདོ་  འདིའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་བསྟན་ནས།  མདོ་  འདི་ཉིད་དྲང་དོན་དུ་འཆད་པ་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་མན་ངག་ཡིན་
པས་དེ་ལྟར་དུ་བྱའི་མདོ་སྔ་མས་ ཏེ་སྙིང་པོར་བསྟན་པའི་མདོས་  ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་བསྟན་ཞེས་བྱས་ན་རང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། ། གཉིས་པ་བདག་མེད་རགས་པའི་སྣོད་རུང་གི་གདུལ་

[215A]༄༅། །བྱ་དྲང་ཚུལ་ལ་སྦྱར་བ་ལ་གཉིས་ལས། མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་ལུང་དགོད་པ་དང། ལུང་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཀྱང། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ གདུལ་བྱ་  འདུལ་བའི་དབང་གིས་ ཐབས་ཀྱི་སྒོ་དེ་ལ་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བཞི་དང་  ཐེག་པའི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ཉེ་བར་སྟོན་པས་ སྒོ་ནས་གདུལ་བྱ་འཁྲིད་པར་མཛད་པ་ལས་སྙིང་པོའི་མདོ་འདིར་ནི་འདུལ་
བྱ་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་  ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་འདི་སྟོན་ཏེ། ཞེས་མཚམས་སྦྱར་ནས་སྔར་དྲངས་པའི་ སྙིང་པོའི་  མདོ་རྣམས་དྲངས་ལ་ གཉིས་པ་ལུང་དོན་བཤད་པ་ལ། དགོངས་གཞི་
དང། དགོས་པ་དང། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་དང། དེས་ན་མདོ་དེ་དྲང་དོན་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་བཞག་པ་དེ་ལ་  འདི་ཞེས་ཉེ་ཚིག་གིས་སྨོས་པ་ནི་དེའི་ དབང་གིས་  གོང་ཉིད་དུ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་ ཁུངས་སུ་
དྲངས་ནས་ཚེས་བདག་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་གསུངས་པ་རྣམས་ ཏེ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་འདིའི་དགོངས་གཞིར་མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་འདིས་ཀྱང་བཤད་པས་  སོ། ། གཉིས་

[215B] ། འདུལ་བའི་དབང་གི་ཞེས་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་བཤད་ཅེས་པ་སྟེ་སྔར་ ལང་གཤེགས་ལས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་སྐྱེས་པའི་
བྱིས་པ་མགུ་བར་བྱེད་པའི་གཏམ་ཡིན་གྱི་དེ་ཁོ་ནའི་གཏམ་མིན་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནོ། ། དེ་ཡང་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་ཚུལ་ནི་སྙིང་པོའི་མདོ་དེའི་དགོངས་གཞིར་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་
འོད་གསལ་བ་དེའི་དོན་ལ་བཀྲི་བ་ཕུགས་སུ་བཞག་ནས་སྒྲས་ཟིན་དངོས་བསྟན་ལ་མཚན་དཔེ་གསལ་རྫོགས་ཀྱིས་སྤྲས་པའི་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ལ་གཉིས་ལས་
རྟག་དངོས་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང། དེ་འདོད་མི་རིགས་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་ན་ མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་  བདག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་ལུགས་ནི།  དགོངས་གཞི་  སྟོང་
པ་ཉིད་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལྟ་བུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ཅིང་སྐྱེ་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་གི་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་ ཆོས་དེ་ཉིད་  དགོངས་པའི་དོན་ལ་བསམ་
ནས་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་  སྙིང་པོ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་མིན་པར་སྒྲས་ཟིན་གྱིས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟར་ འགྱུར་བ་  ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡིན་ན་རྟག་བརྟན་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་  དེ་ཡི་རྟག་པ་ཡང་

[216A]༄༅། །དགག་བྱ་འཇིག་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་འཇིག་མེད་ ཀྱི་རྟག་པ་  མིན་པས་དགག་བྱ་ འཇིག་པ་  བཅད་པའི་ངོས་ནས་འཇོག་མི་དགོས་པར་སྔོ་སེར་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ངོ་
བོར་འཆར་བའི་ སྒྲུབ་པ་རང་དབང་བའི་  རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་རྟག་པར་སྨྲ་བའི་རྟག་ལུགས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་དངོས་པོ་རྟག་པ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་བའོ་
 ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །གཉིས་པ་དེ་འདོད་མི་རིགས་པ་ནི་ ། དེ་ལ་གནོད་བྱེད་ནི་གཞན་སྡེ་འདོད་པའི་རྟག་པ་འགོག་པའི་རིགས་པ་ དཔེར་ན་མཚན་དཔེས་སྤྲས་པའི་རྟག་པ་མེད་དེ། མཚན་དཔེས་སྤྲས་ན་
རང་འབྲས་སྐྱོད་བྱེད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་  རང་སྡེ་གོང་འོག་གིས་བཤད་པ་རྣམས་ཡིན་པས་ རང་སྡེ་  དེ་དག་གིས་ཀྱང་ རྟག་ལུགས་  དེ་འདྲ་བའི་ བདག་གི་  དོན་ཁས་
མི་ལེན་ནོ། ། བཞི་པ་དེས་ན། སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་དེ་དྲང་དོན་ཡིན་པ་ནི། གང་ཟག་གང་གིས་  རྟག་པའི་དོན་འཇིག་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་རྣམ་བཅད་མིན་པའི་ཡོངས་གཅོད་ལ་འདོད་
ཕྱིན་ཆད་ གང་ཟག་དེ་ལ་  བདག་གཉིས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ཡང་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྟོན་ པར་མི་རུང་  པའི་བདག་མེད་གཉིས་གང་ཡང་རེ་ཞིག་བཤད་པའི་

[216B] སྙིང་པོའི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་  མདོ་སྡེ་དེ་དག་གིས་སྔར་ལྟ་གསུངས་པ་དེ་ དག་  བདག་མེད་ལ་སྐྲག་པ་སྤང་བ་དང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་དྲང་བའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་
སོ༑ ། གཉིས་པ་གདུལ་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འདྲེན་ཚུལ་གཉིས་ལ་དཀའ་སླའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཚུལ་ནི་ ། དེའི་ཕྱིར་དྲང་དོན་ལ་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ་རེ་ཞིག་ བདག་མེད་ཕྲ་མོ་བསྟན་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་  གང་
ཟག་གི་བདག་མེད་ཐུན་མོང་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རགས་པ་བཤད་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བའི་རང་སྡེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རིམ་གྱིས་དྲང་བའི་ཕྱིར་དུ་ བདག་མེད་རགས་པ་  གསུངས་པའི་དྲང་དོན་གྱི་སྒྲ་
ཇི་བཞིན་པ་ ཡིན་པ་  ལ་ནི་གནོད་བྱེད་སྟོན་ཤིན་ཏུ་དཀའོ། །སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ སྙིང་པོ་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་མདོ་ལྟ་བུ་  གཞན་སྡེ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དངོས་སམ་དེའི་ལྟ་བ་ལ་ཚེ་རབས་སྔ་མར་
གོམས་པ་ཆེས་བས་རེ་ཞིག་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཐུན་མོང་བ་ ཙམ་  ཡང་རྫོགས་པར་བཤད་དུ་མི་རུང་བའི་གཞན་སྡེའི་རིགས་ཅན་དྲང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པའི་དྲང་དོན་གྱི་ མདོ་རྣམས་  སྒྲ་
ཇི་བཞིན་པ་ ཡིན་པ་  ལ་གནོད་བྱེད་སྟོན་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པས་ཀུན་གཞི་སྟོན་པ་དྲང་དོན་དུ་འགྲུབ་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། དྲི་བ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་དྲི་བ་ནི། །

[217A]༄༅། །དེ་ལྟར་ ན་  རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ སྟེ་རྟག་བརྟན་ཐེར་ཟུག་གི་  སྙིང་པོ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དྲང་དོན་ཡིན་པས་ རྒྱུ་མཚན་གྱིས་  ཀུན་གཞི་ བསྟན་པའི་མདོ་  དྲང་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་
ན༑  གཉིས་པ་ལན་ལ། དགོངས་དོན་གཅིག་པས་དྲང་དོན་དུ་འགྲུབ་ཚུལ་དང། དགོངས་དོན་གཅིག་ཀྱང་གདུལ་བྱ་མི་ཅིག་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དངོས་དོན་དང། ཀུན་གཞིའི་སྒྲ་དོན་བཤད་པའོ། །
དང་པོ་ལ། དགོངས་དོན་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་དང། དེས་ན་དྲང་དོན་དུ་གྲུབ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་མདོ་དེ་གཉིས་དགོངས་དོན་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཡང་  རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས།  ཀུན་གཞི་དེ་སེམས་སྣ་
ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྟེན་བྱས་པས་ས་དང་འདྲ་ལ། རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་ ། ས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀུན་གཞི་སྟེ།  ཞེས་དང་  བདེར་གཤེགས་སྙིང་པོ་དགེ་བའང་དེ། །སྙིང་པོ་དེ་ལ་
ཀུན་གཞིའི་སྒྲས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་  རྣམས་ ཀྱིས་  སྟོན་པར་མཛད། །སྙིང་པོ་ཀུན་གཞིར་བསྒྲགས་པ་ སྟེ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལ་ཀུན་གཞི་ཞེས་བཏགས་པའི་ཚུལ་  ཡང།  བྱིས་
པ་  བློ་ཞན་རྣམས་ཀྱིས་ སྙིང་པོ་ལ་ཀུན་གཞིའི་སྒྲས་སྟོན་པ་དེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་  མི་ཤེས་ པ་སྟེ་རྟོགས་མི་ནུས་  སོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང། དེ་བཞིན་གཤེགས་

[217B] དེ་ལ་  ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བསྒྲགས་པ་ སྟེ་བསྒྲགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་གི་སྟེང་དུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ།  རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་དང་བཅས་པ་ཞེས་
 ཀུན་གཞི་དང་སྙིང་པོ་  དེ་གཉིས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་ལན་དུ་མར་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ མདོ་  དེ་གཉིས་གཅིག་ གིས་སྙིང་པོ་  རྟག་ པར་བསྟན་  ལ་གཅིག་ གིས་ཀུན་གཞི་  མི་རྟག་པར་
བཤད་པས་སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་མིན་ཡང་ སྟོང་ཉིད་  གང་ལ་བསམས་ནས་སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཀུན་གཞི་ ཡང་  བསྟན་པས་ དེ་ལྟ་བསྟན་
པའི་མདོ་གཉིས་ཀྱི་  དགོངས་པའི་དོན་ལྟོས་ཏེ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པས་ དེ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་  དོན་གཅིག་གོ་ གཉིས་པ་དེས་ན་དྲང་དོན་དུ་གྲུབ་ཚུལ་ནི་ ། དེ་ལྟར་ན་སྔ་མ་ སྙིང་པོ་
བསྟན་པ་  དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་མ་ ཀུན་གཞི་བསྟན་བ་  ཡང་དྲང་དོན་དུ་འགྲུབ་བོ། ། གཉིས་པ་ཀུན་གཞིའི་སྒྲ་དོན་བཤད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་ནི་སྟོང་ཉིད་ལ་འཇོག་པའི་སྐབས་དང། རྣམ་ཤེས་
ཕྲ་མོར་འཇོག་པའི་སྐབས་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་ཀུན་གཞི་བཤད་དེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་

[218A]༄༅། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲས་བརྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ཟླ་བའི་བཞེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་རོ། ། གཉིས་པ་སྙིང་པོ་སྟོན་པའི་མདོ་དང། ཀུན་གཞི་བསྟན་པའི་མདོ་གཉིས་
དགོངས་དོན་གཅིག་ཀྱང་གདུལ་བྱ་མི་གཅིག་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི་ ། དེ་ལྟར་དགོངས་གཞིའི་དོན་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་ནི་མི་གཅིག་སྟེ་ མདོ་སྔ་མ་གསུངས་པའི་གདུལ་བྱ་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་ཞེན་པ་ཆེ་བ་
སོགས་ཡིན་ལ་  ཀུན་གཞི་གང་གེ་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཐུང་མོང་བ་དང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་གི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པའི་སྣོད་དུ་རུང་ལ། གང་ཟག་དང་ཆོས་
ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་གདུལ་བྱ་ རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་  ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། ཀུན་གཞི་ཡོད་ཅིང་གང་ཟག་ཉིད་ཡོད་ལ། ཕུང་པོ་འདི་དག་འབའ་
ཞིག་ཉིད་ཡོད་ཅེས། །བསྟན་པ་འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཆེས་ཟབ་དོན། །རིག་པར་མི་འགྱུར་གང་ཡིན་དེ་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་ཀུན་གཞི་འཇོག་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་
དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡན་ཀུན་གཞི་སྟོན་པའི་མདོ་དྲངས་དོན་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་ནས། །གསུམ་པ་ཀུན་བཏགས་དང་གཞན་དབང་གཉིས་ལས་དོན་དམ་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་ལང་གཤེགས་

[218B] ། འཇུག་འགྲེལ་ལས།  དྲང་ངེས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ ། སྔར་ལྟར་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་མདོ་ དང་དེའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་བསྟན་པ་སྟེ་ངོས་བཟུང་བ་དང་  དྲངས་པའི་འོག་ཉིད་དུ་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ རང་བཞིན་གྱིས་  སྟོང་པ་ཉིད་དང།  རང་བཞིན་གྱིས་  མི་སྐྱེ་བ་དང་མི་གཉིས་པ་དང།  སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་མི་སྟོང་གཉིས་ཀ་ཡང་  རང་བཞིན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ བརྗོད་
བྱར་བྱེད་པའི་མདོ་སྡེ་དེ་ནི་  སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ངེས་དོན་གྱི་  མདོ་སྡེའི་ནང་དུ་ཆུང་པ་ སྟེ་འཇོག་པར་  འདི། །ཞེས་དྲངས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་གཉིས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པའི་ཕྱེ་བ་ སྟེ་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དེ་ཉིད་  དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་ཁུངས་ཡིན་ཏེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཆུད་ཞེས་པའི་བར་སྔར་བཞིན་
གསུངས་ནས།  རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་བྱར་དངོས་སུ་ཡོད་པ་  འདི་ནི་མདོ་སྡེ་གང་དུ་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་དག་ཏུ་ ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཡིན་པའི་  དོན་འདི་ཉིད་ མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་ཕྱེ་ཚུལ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དགོད་པ་དང། དེའི་ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི་ ། འོ་ན་ལུགས་འདིས་འཁོར་ལོ་

[219A]༄༅། །གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་ཅེ་ན་ ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལན་ལ་གཉིས། དངོས་དང། དོགས་པ་སྤོང་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་དྲང་ངེས་སོ་སོར་འཇོག་
ཚུལ་བཤད་པ་དང། དེ་ཉིད་གང་དང་མཐུན་པའི་མདོ་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མདོ་ལ་དྲང་ངེས་སོ་སོར་བཞག་པ་དང། འཁོར་ལོ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་མདོ་ལ་དྲང་ངེས་སོ་སོར་བཞག་པའོ། །
དང་པོ་ལ་གཉིས། དང་པོ་ངེས་དོན་དུ་བཞག་པའི་མདོ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། འཁོར་ལོ་དང་པོར་ འདི་ལ་ཡང་དྲང་ངེས་གཉིས་ཏེ་  གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་ དངོས་སུ་  གསུངས་པ་ སྟེ་དངོས་
སུ་བསྟན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མདོ་  རྣམས་ངེས་དོན་ གྱི་མདོ་  ཡིན་ལ།  གཉིས་པ་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པའི་མདོ་ངོས་གཟུང་བ་ལ། མདོའི་མཚན་གཞི་དང། དེ་དྲང་དོན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་  གང་ཟག་
ལ་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་ཐུབ་བའི་རྫས་ཡོད་ཙམ་བགག་ནས་ གང་ཟག་  རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དུ་མ་བཤད་པ་ སྟེ་མ་
བསྟན་པ་  དང། ཕུང་པོ་ དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་  ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་ སྟེ་བསྟན་པའི་མདོ་རྣམས་  ནི་དྲང་དོན་ནོ། ། གཉིས་པ་དེ་དྲང་

[219B] དགོངས་གཞི། དགོས་པ། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་འདྲའི་དྲང་དོན་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མདོ་  དེའི་དགོངས་གཞི་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་མོ། ། གཉིས་པ་
དགོས་པ་ནི་ དེ་འདྲ་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་  གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་ དངོས་སུ་  བསྟན་ན་ཆད་ལྟ་སྐྱེ་བས་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དང་ རེ་ཞིག་  རགས་པའི་བདག་མེད་བསྟན་
པས་རྒྱུད་སྦྱངས་ནས།  མཐར་  ཕྲ་བའི་བདག་མེད་ལ་གཞུག་པའི་དོན་ནོ། ། གསུམ་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ནི། དེ་འདྲའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་  སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ནི་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་
འགོག་པའི་རིགས་པ་རྣམས་སོ། ། གཉིས་པ་འཁོར་ལོ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་མདོ་ལ་དྲང་ངེས་སོ་སོར་བཞག་པ་ལ་གཉིས། འཁོར་ལོ་བར་པའི་མདོ་ངེས་དོན་དུ་བསྟན་པ་དང། འཁོར་ལོ་གསུམ་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པའོ།།
དང་པོ་ལ་གཉིས། དགག་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་མདོ་རྣམས་ངེས་དོན་དུ་བསྟན་པ་དང། དངོས་སུ་མ་སྦྱར་བའི་མདོ་གཞན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེ་ནས་འཁོར་ལོ་གཉིས་པར་གང་ཟག་
དང་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་རམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གྱིས་ཡོད་པས་སྟོང་ པའི་སྟོང་ཉིད་དངོས་སུ་བསྟན་  ཞིང་ ཆོས་ཐམས་ཅད་  འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ ཙམ་  དུ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ནི་

[220A]༄༅། །གདུལ་བྱ་ཡང་  རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་འཆིང་གྲོལ་སོགས་གཏན་མི་རུང་ཞིང་འཆིང་གྲོལ་སོགས་ཀྱི་ རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་  རྟེན་འབྱུང་ ངམ་མིང་རྐྱང་བཏགས་
ཡོད་ཙམ་དུ་  ཁས་བླང་དགོས་པ་ཁོ་ནས་ ཚེས་  དེ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་ སྟོང་པའི་  སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་ནུས་པའི་ཐེག་
ཆེན་པ་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་ངེས་པའི་དོན་ གྱི་མདོ། མཐར་ཐུག་པའོ། ། གཉིས་པ་དངོས་སུ་མ་སྦྱར་པའི་མདོ་གཞན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་  ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་
དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཐ་སྙད་ དེ་ཁྱད་པར་  དངོས་སུ་མ་སྦྱར་བ་ རྣམས་  ལ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྣམ་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟའོ། །ཞེས་ མདོ་
དེའི་  མདོར་བསྟན་དུ་རང་མཚན་གྱིས་སྟོང་ པའི་ཁྱད་  པར་ དངོས་སུ་  གསུངས་པ་ འདི་ཉིད་  རྒྱས་བཤད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ ཡང་  སྦྱར་དགོས་པས་ ན་  དོན་གྱིས་སྦྱར་ཟིན་ལ།  ཡང་
དངོས་སུ་སྦྱར་བ་  དེ་ལྟ་མིན་ཡང་ཡུམ་འབུམ་པ་ལྟ་བུར་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་ན་དེ་དང་རིགས་མཐུན་པའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་ ཡང་དོན་གྱིས་སྦྱར་བར་  གོ་དགོས་པས་ ན་  དོན་གྱིས་

[220B] དཔེར་ན་ད་ལྟར་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་གཅིག་གིས་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་བརྗོད་བྱ་མཐུན་པ་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བ་ན་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་  མ་བྱུང་སར་འཁྱེར་དགོས་པ་དང་འདྲའོ། ། གཉིས་པ་
འཁོར་ལོ་གསུམ་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། དགོས་པ་གང་གི་ཆེད་དུ་གང་ལ་དགོངས་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དང། སྒྲས་ཟིན་ལ་བརྗོད་བྱེད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེས་ན་ གང་ཟག་སྟེ་གདུལ་བྱ་  ཐེག་པ་
ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་ཡིན་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་  ལ་ལས་འབྲས་དང་འཆིང་གྲོལ་སོགས་ ཀྱི་རྣམ་གཞག་
བཞག་ས་མེད་པར་འགྲོ་བ་ སྟེ་འཇོག་མི་ཤེས་པ་རྣམས་  ལ་ནི། འཁོར་ལོ་བར་པས་བསྟན་པ་ལྟར་བསྟན་ན་ཆད་ལྟ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང།  རེ་ཞིག་  རགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་
མེད་བསྟན་ནས་རྒྱུད་སྦྱངས་ནས་ཕྲ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་དང། གཞན་གཉིས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་ ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོར་
མིང་དང་བརྡས་བཞག་ པ་ཙམ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཕྱི་མ་གཉིས་མིང་བརྡས་  མ་བཞག་གི་ སྟེ་མ་བཞག་པའི་  ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བའི་འདོད་པར་ལྟར་གྱི་  རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་

[221A]༄༅། །དང་མེད་པར་ སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པས་ན་དྲང་དོན་དུ་ཡང་  གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་སྒྲས་ཟིན་ལ་གནོད་བྱེད་བཤད་པ་ནི། འཁོར་ལོ་ཐ་མ་  སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ནི་གང་ཟག་
དང་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ ཐལ་འགྱུར་པའི་འདོད་པར་ལྟར་བྱེད་པ་  ལ་རིགས་པའི་གནོད་བྱེད་ཅི་ཡང་མེད་ལ་ ཆོས་དེ་རྣམས་  དོན་དམ་པ་འམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རྒྱུ་
འབྲས་སོགས་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་མི་རུང་བར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ སོགས་  ནས་གསུངས་ པའི་རིགས་  པ་རྣམས་སོ། ། གཉིས་པ་དེ་ཉིད་གང་དང་མཐུན་པའི་མདོ་ངོས་གཟུང་བ་ལ་གཉིས་
དྲང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ལ་བརྟེན་པའི་མདོ་བཤད་པ་དང། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་མདོ་གཞན་དང་མི་མཐུན་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེ་འདྲ་བའི་དྲང་ངེས་འཇོག་ཚུལ་ ཐུན་མོང་མིན་པ་འདི་  ནི་
མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་བཞག་པ་དང་མི་མཐུན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་དང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་ནོ། ། བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་མི་འདྲ་བའི་ཚུལ་བཤད་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱལ་
བས་གདུལ་བྱ་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་དང་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་ཐབས་མཁས་ཀྱིས་བཀྲི་ཚུལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པས་ན་རྒྱལ་བའི་མཛད་བ་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་གུས་སྦྱོད་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཀྱི་རིམ་པ་མདོ་

[221B] འཁྲིད་ཚུལ་གྱི་རིམ་ང་གསུམ་གསུངས་པའི་ཚུལ་དང། འཁྲིད་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་གསུམ་དང་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་མི་ཅིག་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། གཟུངས་ཀྱི་
དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པ་ལས། ནོར་བུ་མཁན་གྱིས་བཀྲུ་བ་གསུམ་དང་ཕྱི་པ་གསུམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་ནོར་བུ་སྦྱོང་བའི་དཔེས། རྒྱལ་བས་ཀྱང་མ་དག་ པ་སྟེ་རྒྱུད་མ་སྨིན་  པའི་སེམས་ཅན་
གྱི་ཁམས་མཁྱེན་ནས་ དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྤྱོད་པའི་རིམ་པ་གསུམ་གསུངས་ཏེ་དང་པོར་  མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་ ཐུན་མོང་གི་  བདག་མེད་མི་སྡུག་པ་ སོགས་  ཡིད་འབྱུང་བའི་གཏམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལ་
དགའ་བ་རྣམས་ འཁོར་བ་ལས་  ཡིད་འབྱུང་བ་དང་ཆོས་འདུལ་བ་ སྟེ་བསླབ་པ་རྣམས་  ལ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་སྟོང་ཉིད་དང་མཚན་མེད་ད་སྨོན་མེད་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་གཏམ་གྱི་ཚུལ་ ཏེ་ཐར་པར་བགྲོད་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་  ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ ཐེག་པ་གཞན་དུ་  ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་གཏམ་ སྟེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་
ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་  དང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་དག་གི་ སྟེ་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་  གཏམ་གྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་མི་འདའ་བར་  འཛུད་པར་

[222A]༄༅། །མཛད་དོ། །སེམས་ཅན་རྒྱུ་ སྟེ་རིགས་  དང་རང་བཞིན་ ཏེ་དབང་པོ་རྣམས་  སྣ་ཚོགས་པ་དེ་དག་མཉམ་དུ་ སྟེ་ཐེག་པ་མཆོག་གི་ལམ་རིགས་མཐུན་པ་གཅིག་ལ་སྐལ་བ་འདྲ་མཉམ་དུ་
ཞུགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ དེ་ཆོས་སྐུ་  ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སྦྱིན་གནས་ སམ་ཡོན་གནས་  བླ་ན་མེད་པ་ མང་པོ་ཡོད་པས་ན་  རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། གཉིས་པ་འཁྲིད་ཚུལ་
གྱི་རིམ་པ་གསུམ་དང་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་མི་གཅིག་པ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། མི་གཅིག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་དང། རིམ་པ་གསུམ་སྟོན་པའི་མདོ་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི།། ཞེས་ གཟུངས་རྒྱལ་
གྱིས་རིམ་པ་གསུམ་གྱིས་གདུལ་བྱ་བཀྲི་བའི་ཚུལ་  གསུངས་པ་ནི་ དགོངས་འབྲེལ་ལས་གསུངས་པའི་  ཆོས་འཁོར་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་དང་ གདུལ་བྱ་བཀྲི་ཚུལ་  དོན་མི་གཅིག་སྟེ། འདི་ནི་གང་
ཟག་གཅིག་དང་པོར་ཐེག་དམན་དུ་འཁྲིད་དེ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཐེག་ཆེན་ལ་བཙུད་ནས་མཐར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་འཁོར་གསུམ་ནི་ཐེག་
པ་ཆེ་ཆུང་གི་གདུལ་བྱ་རྒྱུད་ཐ་དད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས།  གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་  མདོ་འདི་ཐེག་དམན་རྣམས་ཀྱང་མཐར་ཐེག་

[222B] ཀྱི་ཁུངས་སམ་ཤེས་བྱེད་  དུ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་རིམ་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་མདོ་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ནི་ ། དེས་ན་
 གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་འཁོར་ལོ་  རིམ་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀ་ཐེག་དམན་དུ་ཁྲིད་པ་ཡིན་པས་ རིམ་པ་  དང་པོའི་སྐབས་ཀྱི་བདག་མེད་ནི། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྟོན་པའི་སྔ་རོལ་དུ་རྒྱུད་སྤྱོང་
བྱད་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཤད་བའི་ སྐབས་ཀྱི་  བདག་མེད་དང་འདྲ་ བར་གསུངས་པས་ན་ཐུན་མོང་གི་བདག་མེད་གཙོ་ཆེ་  སྟེ།  དེའི་ཕྱིར་  བདག་གི་བ་རྣམས་རང་དབང་དུ་གྱུར་བའི་
 སྟེ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་  བདག་མེད་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་ ཐེག་པ་  དེར་ཞུགས་ནས་ཐེག་པ་གཞན་དུ་འགྲོ་མི་དགོས་པའི་ དོན་དུ་གསུངས་པས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་  དོན་ནོ། །
 གཉིས་པ་དོགས་པ་སྤོང་བ་ལ་གཉིས། གསུང་རབ་སོ་སོའི་བརྗོད་བྱ་འགལ་ན་སྟོན་པ་པོ་ལ་ནང་འགལ་ཡོད་པའི་དོགས་པ་དགོད་པ་དང། དེའི་ལན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། གལ་ཏེ་རྣམ་རིག་པས་བཀྲལ་བ་དེ་
 བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་  མདོའི་དོན་ཡིན་ན་ བརྗོད་བྱ་བསྟན་ཚུལ་  དེ་དང་མི་མཐུན་པར་དབུ་མ་པས་བཀྲལ་བ་ཡང་མདོའི་དོན་ཡིན་པས།  དེ་ཐམས་ཅད་མདོ་དོན་དུ་འཇོག་ན་འཇོག་ཚུལ་དེ་དག་མི་མཐུན་པས་རྒྱུ་

[223A]༄༅། །མཚན་དེ་ལྟར་ན་མདོ་  གསུངས་པ་པོ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་  ལ་ནང་འགལ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་ འགྲེལ་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱས་པས་  མདོའི་དོན་བཀག་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན།  གཉིས་
པ་ལན་ལ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྟོན་པ་པོའི་དགོངས་པ་དང་འགལ་བ་མེད་ཚུལ་དང། གསུངས་རབ་སོ་སོར་བརྗོད་བྱ་ལ་འགལ་བ་ཡོད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
མཚུངས་པ་དགོད་པ་དང། མི་མཚུངས་པའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྲོག་གཅོད་ལ་གནང་བཀག་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་སྡེ་སྣོད་སོ་སོའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་དང། དེས་ན་སྟོན་པ་པོ་ལ་ནང་འགལ་ཡོད་
པར་ཐལ་བའོ། །དང་པོ་དེ་ནི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་སྟོན་ལུགས་ཡིན་པས་གསུངས་པ་པོ་ལ་ནང་འགལ་དུ་འགྱུར་བའི་དོགས་པའི་གནས་མེད་ཚུལ་ནི་ ། འོ་ན་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་ལ་གནང་བ་མེད་
པ་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནམ་མིན། མིན་ན་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་ལ་སྲོག་གཅོད་ལ་གནང་བཀག་གི་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་ལ་གནང་བ་
མེད་པ་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོའི་དོན་  ཡིན་ན་དགོས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་སྲོག་གཅོད་ལ་གནང་བ་ཡོད་པ་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་ རྒྱུ་མཚན་དེས་ན། །གཉིས་པ་སྟོན་པ་

[223B] ། གསུངས་པ་པོ་ལ་ནང་འགལ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་ན་ལན་ཅི་ཡོད།  གཉིས་པ་མི་མཚུངས་པའི་ལན་དགག་པ་ལ། མི་མཚུངས་པའི་ལན་དགོང་པ་དང། དེ་
དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་  གདུལ་བྱ་ཐེག་དམན་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་ལ་ནས་ཡང་གནང་པ་མེད་ལ།  གདུལ་བྱ་  ཐེག་ཆེན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་ དགོས་པ་འམ་རྐྱེན་ལ་
ལྟོས་ཏེ་གནང་བ་ཡོད་པ་གསུངས་པ་པོའི་དགོངས་པ་ཡིན་པས་མི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན།  གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་གདུལ་བྱ་  ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན།  ཡིན་ཡང་  རེ་
ཞིག་ཟབ་མོའི་དོན་རྫོགས་པར་བཤད་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་ རྣམ་རིག་པ་ལྟ་བུའི་  གདུལ་བྱའི་བློ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་ པར་བསྟན་  ལ།  ཡང་  ཟབ་མོའི་
དོན་རྫོགས་པར་གོ་པའི་སྣོད་རུང་གི་ ཐལ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའི་  གདུལ་བྱ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་ དེ་ལྟར་བསྟན་པ་  ལ་ཅི་ཞིག་འགལ།  གཉིས་པ་
གསུང་རབ་སོ་སོའི་བརྗོད་བྱ་ལ་འགལ་བ་ཡོད་ཚུལ་ལ་གཉིས། མདོ་གཞན་དང་བརྗོད་བྱ་འཛིན་ཚུལ་མི་འདྲ་བར་བསྟན་པ་དང། དེས་ན་རང་མཚན་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་སྒྲས་ཟིན་བརྗོད་བྱར་བྱེད་དགོས་པས་གསུང་རབ་སོ་སོའི་

[224A]༄༅། །བསྟན་དོན་ལ་འགལ་བ་ཡོད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་  ཕ་དང་མ་ནི་གསད་བྱས་ཤིང། ཞེས་ སོགས་  གསུངས་པ་ལྟར་སྒྲས་ཟིན་ མདོ་དེའི་  བརྗོད་བྱའི་དོན་མིན་ཡང་
སྨྲ་བ་པོའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དོན་སྲིད་སྲེད་ སོགས་  བརྗོད་བྱའི་དོན་ཡིན་པ་ལྟར་ དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་  འདི་ལ་ ཡང་འགྲེལ་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་  བྱར་མེད་དེ། གསུངས་པ་པོས་ དགོངས་འགྲེལ་
གྱི་མདོ་  འདིའི་གདུལ་བྱ་ལ་ རེ་ཞིག་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་འདིའི་  དངོས་བསྟན་གྱི་དོན་དེ་ཉིད་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་དེ་ན་རང་མཚན་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་སྒྲས་ཟིན་བརྗོད་བྱར་
བྱད་དགོས་པས་གསུང་རབ་སོ་སོའི་བརྗོད་བྱ་ལ་འགལ་བ་ཡོད་ཚུལ་ནི་ ། དེས་ན།  དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་  འདི་ལ་བརྗོད་བྱ་ཞིག་བསྟན་དགོས་ལ་སྒྲས་ཟིན་ལས་གཞན་པའི་བརྗོད་བྱ་ཡང་བསྟན་དུ་མེད་
པའི་ཕྱིར་དངོས་ཟིན་གྱི་དོན་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་ཤིང།  དེ་ལྟར་ན་  སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་ ཡོད་ཚུལ་  བསྟན་ནས་ངེས་དོན་མིན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །
 གཉིས་པ་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི་ ། དེས་ན་ སྤྱིར་  གསུང་རབ་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ ལ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན་  ཡང་ཡིན་ལ། གསུང་པ་པོའི་དགོངས་པ་

[224B] གཅིག་  དང་གསུང་པ་པོའི་དགོངས་པ་མིན་ཀྱང་གསུང་རབ་ཀྱི་ བརྗོད་བྱའི་  དོན་དུ་བཞག་དགོས་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི།  དེ་དང་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་མི་མཚུངས་
པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། རྩོད་པ་དགོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྣམ་རིག་གི་ལུགས་སུ་བྱམས་ཞུས་འཆད་ན་ཡུམ་གྱི་མདོ་ཡི་འཆད་ཚུལ་དང་འགལ་བ་དང། དེ་ལྟར་མི་འཆད་ན་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་འཆད་
ཚུལ་དང་འགལ་བའོ། །དང་པོ་ནི་ ། གལ་ཏེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་སུ་ མཛད་ནས་  འཆད་ན་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་མཚན་ཉིད་
གསུམ་གསུངས་པ་ཡང་ རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་  དེ་བཞིན་དུ་ འཆད་པར་  འདོད་དམ་མི་འདོད། འདོད་ན་ ཉི་ཁྲི་ལ་སོགས་པའི་  ཡུམ་གྱི་མདོ་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འདོད་པ་མི་
རིགས་ཏེ།  དེ་དག་གིས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བྱེད་ཚུལ་  དགོངས་འགྲེལ་བཞིན་ནོ། ། གཉིས་པ་དེ་ལྟར་མི་འཆད་ན་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་འཆད་ཚུལ་དང་འགལ་ཚུལ་ནི་ ། མི་འདོད་ན་མདོ་དེ་ལས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐོག་མར་  བྱམས་པ་ ཞེས་འབོད་པར་མཛད་ནས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་འདི་ལྟར་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ་ ། གང་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་དེ་ནི་

[225A]༄༅། ། གཟུགས་སོགས་དོན་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་བཞན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་ཀུན་བཏགས་པའི་ཆ་དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་དེ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པ་སྟེ། ། རྫས་སུ་མེད་པར་
བལྟ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་བཏགས་པའི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ གཟུགས་ཀྱི་གཞན་དབང་ཡིན་ལ་དེ་ནི་རང་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་  རྣམ་པར་རྟོག་པ་ སྟེ་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་  རྫས་སུ་ཡོད་
 པ་སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་  པའི་ཕྱིར་ གཟུགས་ཀྱི་གཞན་དབང་དེ་དག་  རྫས་སུ་ཡོད་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།  དེ་ཡང་རང་མཚན་ཏེ་  རང་དབང་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་
ཡིན་ནོ། །གང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ་  དེ་ནི་ གཞན་དབང་བདེན་སྟོང་གི་ངོ་བོར་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པས་ན་  རྫས་སུ་ སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་  མེད་པའང་མ་ཡིན་ ཆོས་ཉིད་དེ་
ནི་གཞན་དབང་གི་གཤིས་ལུགས་སུ་མ་གྲུབ་པས་ན་  རྫས་སུ་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་ཞིང་དོན་དམ་ པ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་  པས་རབ་ཏུ་བྱེ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གཞན་དབང་རྫས་ཡོད་དུ་
གསུངས་ཤིང། གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་མིང་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པ་ན་ དེའི་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡང་  མིང་གི་སྔ་རོལ་བློ་མེད་ཕྱིར་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་གསུམ་གྱིས་

[225B]  གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ་གཉིས། བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ཚིག་དོན་ཞིབ་པར་བཤད་པ་དང། ཞིབ་པར་འཆད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
རྣམ་རིག་ལྟར་མི་འཆད་ཀྱང་ཀུན་བཏགས་འགོག་པའི་རིགས་པ་འཆད་ཚུལ་དང། རྣམ་རིག་ལྟར་མི་འཆད་ཀྱང་གཞན་དབང་རྫས་ཡོད་དུ་གསུངས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་གྱིས་
བཞག་པའི་བཏགས་ཡོད་དུ་བསྟན་པ་དང། དེ་ལ་དོགས་པ་བཀོད་དེ་མིང་ཙམ་གྱིས་བཞག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཞུས་ལན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་ཚུལ་དགོད་པ་དང། དེས་ན་ཡོད་པ་དང་བཏགས་
ཙམ་མི་འགལ་བར་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཡུམ་གྱི་མདོའི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་ལེའུ་འདིས་འཆད་ཚུལ་བསྟན་པ་དང། དེས་ན་ལེའུ་འདིས་ཡུམ་གྱི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་འཆད་པ་མི་རིགས་པར་སྨྲ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
དབུ་མའི་ལུགས་ལྟར་འཆད་ཚུལ་དང། རྣམ་རིག་ལྟར་འཆད་ན་མདོ་སྔ་ཕྱི་འགལ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་དམ་བཅའ་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་པའོ། །དང་པོ་
ནི་ ། བཤད་པར་བྱ་སྟེ།  དེ་ཡང་  བྱམས་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་ པར་  འདོད་པས་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བ་ སྟེ་བསླབ་པའི་

[226A]༄༅། །ཚུལ་  དྲིས་པའི་ལན་དུ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་  དེ་དག་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་ མིང་ཙམ་དུ་བལྟ་བའི་སྒོ་ནས་  བསླབ་པར་གསུངས་ཏེ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་རྩོད་སྤོང་ལ་
མིང་དང་མིང་གི་འཇུག་གཞི་གཉིས་མེད་པའི་རྩོད་པ་དགོད་པ་དང། མིང་གི་འཇུག་གཞི་བཏགས་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ལན་ནོ།  དང་པོ་ནི་ ། དེ་ལ་ ཡང་བྱམས་པས་བྱང་སེམས་རྣམས་ཤེར་བྱིན་ལ་སློབ་པའི་ཚེ་མིང་ཙམ་དུ་
བལྟ་དགོས་ན་  གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་རྣམས་འདོགས་གཞིའི་དངོས་པོ་དང་བཅས་པར་ རང་བཞིན་གྱིས་  དམིགས་ན་གཟུགས་ཞེས་སོགས་ ཀྱི་དོན་རྣམས་  ནི་མིང་ཙམ་
དུ་མི་རུང་བས་གཟུགས་སོགས་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་མིན་པར་མིང་བརྗོད་པའི་གཞིའི་  དངོས་པོ་དེ་ རང་བཞིན་གྱིས་  མེད་ན་ མིང་འཇུག་པའི་གཞི་མེད་པས་ན་
མིང་དེ་ཡང་མེད་དགོས་པས་དེ་ལྟར་ན་  མིང་དེ་ཡང་མིང་ཙམ་ཞེས་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ བརྩད་པའི་ཚུལ་ཀྱིས་  དྲིས་ཏེ།  དེའི་ཚུལ་ཡང་  དོན་གྱི་དངོས་པོ་ སྟེ་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་གྱིས་  ཡོད་ན་ཙམ་གྱི་
སྒྲས་གཅོད་རྒྱུ་ ཡང་  མེད་ལ་ དོན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་  མེད་ན་མིང་འཇུག་པའི་གཞི་མེད་པས་མིང་ཡང་མེད་ཅེས་པའོ། ། གཉིས་པ་མིང་གི་འཇུག་གཞི་བཏགས་ཙམ་

[226B] ། དེའི་ལན་དུ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་  གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ གྱི་ཆོས་རྣམས་  ནི་དངོས་པོ་ལ་གློ་བུར་དུ་མིང་དུ་བཏགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་
 པ་འདིས་ནི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པ་ཡིན་  ཏེ་མིང་དུ་བཏགས་པ་ནི་ རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅིང་  གློ་བུར་པའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །གློ་བུར་བ་ནི་འདིར་ རྟོག་པས་བཅོས་ནས་བཏགས་
པ་ཙམ་གྱིས་  བཅོས་མའི་དོན་ཡིན་པས་ ནམ་བཅོས་པར་རང་དབང་སྟེ་  རང་བཞིན་ གྱིས་གྲུབ་པར་  འགོག་པའོ། ། གཉིས་པ་རྣམ་རིག་ལྟར་འཆད་ན་མདོ་སྔ་ཕྱིར་འགལ་བར་བསྟན་པ་ནི། ལེའུ་  འདིས་
རྣམ་རིག་པ་ལྟར་གཟུགས་སོགས་བདེན་གྲུབ་མི་འགོག་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མིང་བཏགས་པའི་ངོ་བོར་གཟུགས་སོགས་ ཏེ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་  བདེན་པར་གྲུབ་
པ་ ཙམ་  བཀག་ན་ནི། སྔར་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་  མིང་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ མདོའི་  དགོངས་པ་ནི་འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་སོགས་སུ་བཏགས་པའི་ ཀུན་བཏགས་ཀྱི་
ངོ་བོ་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ བསྟན་པར་  ཡིན་གྱི་འདོགས་པའི་གཞི་གཟུགས་སོགས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་མིན་ཞེས་བསྟན་ དགོས་  པར་འགྱུར་རོ། ། གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ཀུན་བཏགས་ལ་

[227A]༄༅། །དགོངས་པ་  དེ་ལྟ་ ཡིན་ན་འོ་  ན་འོག་ནས་གཟུགས་སོགས་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མེད་དམ་ཞེས་ བྱམས་པས། ཞུས་པའི་ལན་དུ་དེ་ལྟར་ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ན་
 ཡང་བྱམས་པས་  འོ་ན་ཇི་ལྟར་མཆིས་ཞུས་པའི་ལན་དུ་ གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད། འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ དབང་གིས་བཞག་པ་སྟེ་  ཡོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་
 ཡོད་པ་  མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ གྱི་ཆོས་  ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་མཉམ་དང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཉམ་དུ་གསུངས་པ་ དེ་ཡང་  མི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །
 གཉིས་པ་དེས་ན་ལེའུ་འདིས་ཡུམ་གྱི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་འཆད་པ་མི་རིགས་པར་སྨྲ་བ་ནི་ ། དེའི་ཕྱིར་ བྱམས་ཞུས་ཀྱི་  ལེའུ་འདིས་ཡུམ་གྱི་མདོ་ ཉི་ཁྲི་  ལས་སྔར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་
མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་ལོ་ཞེས་ སློབ་དཔོན་ཤཱནྟི་པ་སོགས་ཀྱིས་བཞེད་  པ་ནི་ སྐབས་འདིར་  མི་རིགས་པ་སྨྲ་བའོ། ། གཉིས་པ་དེས་ན་
ཡོད་པ་དང་བཏགས་ཙམ་མི་འགལ་བར་གྲུབ་པ་ནི་ ། དེས་ན་མིང་དུ་བཏགས་པའི་ སྟེ་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་  ཆོས་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་ སྟེ་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱི་དབང་  གིས་ཡོད་པར་བཞག་པའི་

[227B] རང་དབང་བ་མིན་བར་  བཅོས་མ་ཡིན་པས།  རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ན་  ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པར་བཞག་པ་ཙམ་མིན་པའི་མིང་འཇུག་པའི་གཞི་ རང་དབང་བའི་དངོས་པོ་  མིད་ཀྱི་སྦྱར་མིད་འཇུག་
པའི་གཞིའི་དངོས་པོ་ ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་  མེད་པ་མིན་པས་དེ་ཡོད་པ་དང་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ གཉིས་  མི་འགལ་བའི་དོན་ནོ། ། གཉིས་པ་དེ་ལ་དོགས་པ་བཀོད་དེ་མིང་ཙམ་
གྱིས་བཞག་པར་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཞག་པ་ལ་དོགས་པ་བཀོད་དེ་མིང་ཙམ་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པ་དང། མིང་གི་འཇུག་གཞི་ཡོད་པ་ལ་དོགས་པ་བཀོད་དེ་མིང་ཙམ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་
བྱེད་སྤོང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མིང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་མེད་ན་མིང་གི་སྔར་བློ་འཇུག་པའི་དོགས་པ་དགོད་པ་དང། མིང་ཙམ་ཡིན་ན་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མིང་ཤེས་བར་ཐལ་བའི་རྩོད་པ་དང། དེའི་ལན་
བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་ལེའུ་དེ་ཉིད་ལས་ ། དེ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་མེད་པར་ ཏེ་མིང་ལ་མ་ལྟོས་པར་  གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ སྟེ་གཟུགས་རུང་  མཐོང་བའི་དབང་གིས་འདི་
 ནི་  གཟུགས་སོ་སྙམ་པ་མི་སྐྱེའི་ ཞེས་སོ། །གཉིས་བ་མིང་ཙམ་ཡིན་ན་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མིང་ཤེས་པར་ཐལ་བའི་རྩོད་སྤོང་ནི། གཟུགས་ཞེས་པའི་  མིང་གི་དབང་གིས་ འདི་གཟུགས་སོ་སྙམ་པའི་

[228A]༄༅། །དེ་འདྲའི་བློ་  སྐྱེ་བས་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་དུ་མིང་དུ་བཏགས་པའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རིགས་ཞེས་དྲིས་ པ་ཡིན་  ཏེ།  དེའི་ཚུལ་ཡང་བྱམས་པས་  གཟུགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་
གིས་བཞག་ ཙམ་ཡིན་  ན་དེའི་མིང་ གཟུགས་ཞེས་པར་  མ་བཏགས་པའི་དུས་སུ་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ ཙམ་  ཡོད་པས་ དེའི་ཚེ་གཟུགས་རུང་ལ་  གཟུགས་སོ་སྙམ་
པ་སྐྱེ་བར་རིགས་ སོ་  ཞེས་ དྲིས་  པའོ། ། གསུམ་པ་ལན་ལ། མིང་གི་སྔ་རོལ་བློ་མེད་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་གསུམ་དགོད་པ་དང། རིགས་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཐེག་བསྡུས་སུ་དགོད་པ་དང་ཚིག་མཐུན་ཡང་དེ་
ལྟར་བཤད་མི་དགོས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མིང་གི་སྔ་རོལ་བློ་མེད་བའི་རིགས་པ་དང། དོན་གཅིག་དང་དུ་མ་འཚོལ་བར་འགྱུར་བའི་རིགས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མིང་ལ་མ་བརྟེན་པར་བློ་མེད་པ་དེ་ཉིད་
མིང་ཙམ་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བསྟན་པ་དང། དེའི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་དཔེ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེ་ནས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་  བྱམས་པ་ཉིད་ལ་ གཟུགས་ཞེས་པའི་  མིང་ གི་ཐ་སྙད་
ལ་མ་བརྟེན་པར་དངོས་པོ་ སྟེ་གཟུགས་རུང་མཐོང་ཙམ་ཉིད་  ལ་གཟུགས་སོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེའམ་ སྟེ་བློ་སྐྱེ་བ་ཡོད་དམ་  ཞེས་དྲིས་པ་ན་ བྱམས་པས་དེ་འདྲ་  མི་སྐྱེའོ་ཞེས་ཞུས་པའི་

[228B] ཕྱིར་  གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ འཛིན་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་  ནི་ གདགས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཞེས་  བློ་བུར་དུ་མིང་དུ་བཏགས་ པ་ལ་བལྟོས་  པར་གསུངས་
སོ༑ ། འོན་སྐབས་འདི་བི་གློ་བུར་དུ་མིང་བཏགས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ཡང་གཟུགས་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་དེ་ལ་གཟུགས་ཞེས་མིང་གིས་བཏགས་པ་ན་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་གཟུགས་དེ་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་མྱོང་བའི་
གྲུབ་བས་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་གི་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་གཟུགས་ཀྱི་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་བའི་གཟུགས་དེ་ལ་ཡིད་གཏད་དེ། སྤྱིར་གཟུགས་དེ་གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་མ་གཏགས་གོང་དུ་ཡོད་དམ་མིང་བཏགས་
པའི་བཏགས་གཞི་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དཔྱོད་པ་ལ་ནམ་ཞུགས་པ་ན་སྐབས་འདིའི་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་ཐུག་པར་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ལུགས་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་རྐྱང་ཙམ་དུ་འཇོག་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །
གཉིས་པ་དེའི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་དཔེ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྟན་པ་ནི་ ། འདིས་རྒྱུ་མཚན་དེ་ ནི་  གཟུགས་སོགས་ མིང་གི་  ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ གློ་བུར་དུ་  བཞག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་
བཟློག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གཟུགས་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་ གཟུགས་རུང། དེ་ལ་གཟུགས་སོ་སྙམ་པ་ སྟེ་དེར་འཛིན་པའི་བློ་  སྐྱེ་བ་དེ་ གཟུགས་ཞེས་

[229A]༄༅། །མིང་བཏགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེ་དགོས་ པར་འགྱུར་  ཞེས་པ་སྟེ་དཔེར་ན་མྱུ་གུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་ས་བོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་འཕེན།  དགོས་  པ་དང་འདྲའོ།།
 གཉིས་པ་དོན་གཅིག་དང་དུ་མ་འཚོལ་བར་འགྱུར་བའི་རིགས་པ་ནི། གཞན་ཡང་  དངོས་པོ་གཅིག་ལ་མིང་འདྲ་བ་དུ་མ་ འཇུག་པ་དེ་རང་མཚན་གྱིས་དབང་གིས་ཡིན་ན་དངོས་པོ་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ངོ་བོ་དུ་མར་ཐལ་
བ་  དང་ ཡང་  དོན་དུ་མ་ལ་མིང་གཅིག་འཇུག་ པ་དེ་རང་མཚན་གྱིས་དབང་གིས་ཡིན་ན་དོན་དེ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་  པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཀྱང་གཟུགས་སོགས་སུ་
བཏགས་པ་གློ་བུར་བར་གསུངས་པ་ཡང་གཟུགས་སོགས་ དེ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མིན་པར་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་  ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པའི་གློ་བུར་བ་ ཡིན་གྱི་དེ་ལྟར་
མིན་ན་མིང་གི་ཐ་སྙད་རྣམས་རང་མཚན་གྱི་དབང་གིས་འཇུག་དགོས་ལ་དེ་ལྟ་ན་ གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཐ་སྙད་  དེ་རྣམས་མི་རིགས་ སོ་ཞེས་  པའི་དོན་ནོ། ། གཉིས་པ་རིགས་པ་གསུམ་པོ་
འདི་ཐེག་བསྡུས་སུ་དགོད་པ་དང་ཚིག་མཐུན་ཡང་དེ་ལྟར་བཤད་མི་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཐེག་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་  རིགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པས་ ཏེ་བསྒྲུབས་ཀྱང། ཐེག་བསྡུས་ལྟར་

[229B] སྐབས་འདིར་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་བཞིན་དུ་  སྒྲུབ་དགོས་པའི་ངེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག་ལས། དེ་ཡང་ གཟུགས་སོགས་  དོན་དམ་པར་ ཏེ་རང་མཚན་གྱིས། གྲུབ་པ་ཡང་མ་
ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ གལ་ཏེ་  རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་བ་རྗོད་པར་བྱ་བ་དག་ རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་བརྗོད་བྱའི་  རྣམ་པ་དུ་མ་ གཅིག་ཏུ་  འདྲེས་ པ་ལ་སོགས་  པའི་སྐྱོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་ མིང་
བཞིན་དུ་དོན་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་  མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ རིགས་པ་འདི་དག་གིས་བསྒྲུབ་ཚུལ་རྣམ་རིག་པ་ལྟར་བྱས་ན་སྐབས་འདིར་  མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རིགས་པ་གསུམ་པོའི་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་དམ་
པར་གྲུབ་པ་བཀག་པ་བཞིན་ནོ། ། གཉིས་པ་མིང་གི་འཇུག་གཞི་ཡོད་པ་ལ་དོགས་པ་བཀོད་དེ་མིང་ཙམ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་སྤང་པ་ལ་གཉིས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་བསྟན་པ་དང་
དེས་ན་བདེན་པར་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་ནས་དགོངས་འགྲེལ་རྣམ་རིག་པས་འཆད་ཚུལ་དང་བྱམས་ཞུས་མི་མཐུན་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བཏགས་པ་ཡིན་ན་གདགས་གཞི་ཡོད་པས་བདེན་པར་
འགྱུར་བའི་དོགས་པའི་ལན་བསྟན་པ་དང། བཏགས་ཙམ་སྨྲ་བས་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་དོགས་པའི་ལན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གདགས་གཞི་ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་འགལ་བའི་དོགས་

[230A]༄༅། །པ་ཞུ་བ་དང། ཞུ་བ་པོ་ཉིད་ལ་དྲི་བའི་ལན་གྱིས་མི་འགལ་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེ་ནས་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཟུགས་ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ཞེས་པའི་བར་དུ་དངོས་པོ་གང་
 ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཚེ་རང་རང་གི་གདགས་གཞི་  ཉེ་བར་བཟུང་ནས་མིང་དང་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ ན་དེ་དག་གི་གདགས་གཞིའི་དངོས་པོ་ཡོད་ལ་དེ་ལྟ་ན་  གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ རང་མཚན་
གྱིས་  དམིགས་པ་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་ བྱམས་པས་  ཞུས་བ་ནི། མིང་འདོགས་པའི་གཞིའི་དངོས་པོ་འདུག་པས་གཟུགས་སོགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་
ཡོད་པ་མིན་ནམ་ཞེས་ ཞུས་  པའོ། ། གཉིས་པ་ཞུ་པ་པོ་ཉིད་ལ་དྲི་བའི་ལན་གྱིས་མི་འགལ་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི་ ། དེའི་ལན་དུ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱམས་པ་ལ་  གཟུགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
པའི་ ཆོས་དེ་རྣམས་རང་རང་གི་  མིང་དང་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་དོན་དེ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་   ཚེས་དེ་དག་གི་  ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནམ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཅེས་ བརྒལ་ལན་གྱི་དྲི་བ་  གསུངས་
པ་ན།  དེ་ལ་བྱམས་པས་  བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཅེས་ ལན་  ཞུས་པའི་ཚེ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་  འོ་ན་དྲི་བ་སྔ་མ་ལྟར་སེམས་པ་ སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གདགས་གཞི་དམིགས་ན་དེ་

[230B]  ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིས་ནི་ སྟེ་དྲི་བ་འདི་དག་གིས་ནི་ ། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་མེད་ཀྱང་མིང་གི་གཞིའི་དངོས་པོ་ ཐ་སྙད་དུ་
ཡོད་པ་དང་དེ་ལ་ གློ་བུར་དུ་  མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ཡང་མི་འགལ་བར་བསྟན་ནོ། ། དེ་ལ་སེམས་ཙམ་པས་གཟུགས་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་མིང་དེ་དག་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་
དགོས་ཞེས་མི་ཟེར་ཡང། གཟུགས་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་མིང་དེ་དག་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་དགོས་ཞེས་ཐལ་འགྱུར་བའི་རིགས་པས་འཕུལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་བཏགས་ཙམ་སྨྲ་བས་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་ཁས་
ལེན་དགོས་པའི་དགོས་པའི་ལན་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། འདོགས་གཞི་འདོགས་བྱེད་གཉིས་ཀ་ཁས་ལེན་དགོས་པས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་འགལ་བའི་དོགས་པ་ཞུ་བ་དང། ཞུ་བ་པོ་ཉིད་ལ་དྲིས་པའི་ལན་གྱིས་མི་འགལ་
བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེ་ནས་གཟུགས་སོགས་མིང་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་ན་ དེ་དག་གི་གདགས་གཞི་ཡོད་པས་  གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ དེ་རང་མཚན་  དམིགས་པར་
འགྱུར་རམ་ཞེས་ བྱམས་པས་  ཞུས་པ་ནི་ སླར་ཡང་དྲི་ལན་མཛད་པའི་མཐར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོ་ན་  སྔར་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ན་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་པ་གཉིས་

[231A]༄༅། །འགལ་བར་བསྟན་པ་ལ།  བྱམས་པས་  བཏགས་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བས་ཀྱང་འདོགས་གཞི་དང་འདོགས་བྱེད་ཁས་བླང་དགོས་ལ་དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་
 ཐ་སྙད་དུ་  ཡོད་དགོས་པས་ དེ་དང་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པ་གཉིས་  མི་འགལ་ཞེས་པའོ། ། གཉིས་པ་ཞུ་བ་པོ་ཉིད་ལ་དྲིས་པའི་ལན་གྱིས་མི་འགལ་བར་བསྟན་པ་ནི་ ། དེའི་ལན་དུ་ བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་  མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དེ་ལ་ དོན་དམ་པར་  སྐྱེ་འཇིག་དང་ཀུན་བྱང་ཡོད་དམ་གསུངས་པ་ལ་ བྱམས་པས་  མེད་དོ་ཞེས་ཞུས་པ་ན།  བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་  འོ་ན་བཏགས་
པ་ཙམ་ཡིན་ན་ གདགས་གཞི་དང་འདོགས་བྱེད་སོགས་འཐད་པས་གཟུགས་དེ་རྣམས་  ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་ སྔར་གྱི་  འདྲི་བ་ཇི་ལྟར་འཐད་ཅེས་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་དེས་ན་
བདེན་པ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་ནས་དགོངས་འགྲེལ་རྣམ་རིག་པས་འཆད་ཚུལ་དང་བྱམས་ཞུས་མི་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་མཉམ་དང། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་
བསྟན་ནས་རྣམ་རིག་པ་ལྟར་དགོངས་འགྲེལ་མི་འཆད་པ་དང། ཡུམ་མདོ་དྲང་དོན་དུ་བཞེད་མཁན་གྱིས་ལེའུ་འདིས་ཡུམ་མདོ་དྲང་དོན་དུ་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཀྱང་གྲུབ་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ །

[231B] རམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པ་  ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་དུ་གཟུགས་སོགས་ཡོད་པར་བསྟན་པས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་པས། །དེས་ན་དྲི་ལན་དེ་དག་གིས་ནི་གཟུགས་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་མེད་ཀྱང་
ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་པར་ཡིན་པས། དགོངས་འགྲེལ་དང་འཆད་ཚུལ་ག་ལ་མཐུན་ གཉིས་པ་ཡུམ་མདོ་དྲང་དོན་དུ་བཞེད་མཁན་གྱིས་ལེའུ་འདིས་ཡུམ་མདོ་དྲང་དོན་དུ་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཀྱང་གྲུབ་
པར་བསྟན་པ་ནི་  སློབ་དཔོན་ ཐོགས་མེད་  སྐུ་མཆེད་ཀྱིས་ཀྱང་ བྱམས་ཞུས་ཀྱི་  ལེའུ་འདིས་ཡུམ་གྱི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་མི་འགྲེལ་ཞིད་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ ཡུམ་གྱི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་  འགྲེལ་
བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ ལེའུ་  འདིས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་ལ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་པས་ ལེའུ་འདི་དང་ཡུམ་གྱི་མདོ་གཉིས་  སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་གཟུང་དུ་མི་རུང་བ་
འདྲའོ་སྙམ་དུ་ སློབ་དཔོན་སྐུ་མཆེད་སོགས་ཀྱིས་  །དགོངས་སོ། ། གཉིས་པ་རྣམ་རིག་ལྟར་མི་འཆད་ཀྱང་གཞན་དབང་རྫས་ཡོད་དུ་གསུང་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། ལེའུ་འདེར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་

[232A]༄༅། །སྤྱིར་བསྟན་བ་དང། དེས་ན་གཞན་དབང་རྫས་ཡོད་དུ་གསུངས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལེའུ་འདིར་མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུངས་ཚུལ་དང། དེའི་དོན་འཇུག་འགྲེལ་དུ་བཤད་པ་ལས་
ཤེས་པར་བྱར་འོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་  གཞན་དབང་རྫས་ཡོད་དུ་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་བ་ནི་ཐོག་མར་མདོ་ སྟེ་
བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་  དེ་ལས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུངས་ཚུལ་ཤེས་དགོས་པས་ ན་དེ་ཉིད་  བཤད་པར་བྱ་སྟེ།  གཉིས་པ་དོན་བཤད་པ་ལ་གསུམ་ལས། ཀུན་བཏགས་བསྟན་པའི་མདོ་དྲངས་ཏེ་
ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་དང། གཞན་དབང་བསྟན་པའི་མདོ་དྲངས་ཏེ་ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་དང། ཡོངས་གྲུབ་བསྟན་པའི་མདོ་དྲངས་ཏེ་ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། མདོ་དྲངས་པ་
དང། ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ལེའུ་  དེ་ཉིད་ལས། བྱམས་པ་གང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་ ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་གང་དང་གང་ཡིན་པ།།
དེ་དང་དེ་ལ་ བརྟེག་ནས་  གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དང་ གཟུགས་སོ་སྙམ་དུ་  འདུ་ཤེས་ པའི་རྟོག་པ་  དང་ དེ་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་མིང་དུ་  བཏགས་པ་དང་ཐ་སྙད་ བཏགས་

[232B]  ལ་བརྟེན་ནས་ ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ལ་དམིགས་ཏེ་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་དག་གི་དབང་ཙམ་གྱིས་བཞག་པའི་གཟུགས་དེ་ཉིད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ་དེ་འདྲའི་  གཟུགས་
ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ སྟེ་གཟུགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་  འདི་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་  སོ་ཞེས་པ་ནས་འདི་དག་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ དུ་རིགས་འགྲེ་སྦྱར་དགོས་པར་  རྣམས་སོ། །ཞེས་ཀུན་བཏགས་ངོས་བཟུང་ངོ། ། གཉིས་པ་ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ནི། ཐ་སྙད་ལ་  བརྟེན་ནས་ཞེས་པ་ནི་
མིང་དུ་བཏགས་པའི་དོན་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་ཞེས་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོག་ཅེས་པ་ནི་འདིས་རྟོག་པ་ སྟེ་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་  མིན་གྱི་གང་དུ་ བདེན་པར་ཀུན་ཏུ་  རྟོག་པའི་
ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་བཏགས་སུ་སྟོན་ནོ། ། གཉིས་པ་གཞན་དབང་བསྟན་པའི་མདོ་དྲངས་ཏེ་ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོ་དྲངས་བ་དང། ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་  རྣམ་
པར་བརྟགས་པ་ སྟེ་གཞན་དབང་  ཡང་དེ་ཉིད་ལས།  མིང་གིས་བཏགས་པའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ནམ་  འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་ གཟུགས་སོགས་  དེ་ དག་  རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་

[233A]༄༅། །གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ སྟེ་  རྣམ་པར་རྟོག་ པའི་དབང་ཙམ་གྱིས་བཞག་  པ་ལ་བརྟེན་ནས་ གཟུགས་སོགས་སུ་  མངོན་པར་བརྗོད་དེ།  དེ་ལྟར་བརྗོད་ཚུལ་ལམ་བཏགས་
ཚུལ་ནི་གཞི་  གང་ལ་འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཚོར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་   གཟུགས་སོགས་རྣམས་  མིང་ རྐྱང་ཙམ་  དང་འདུ་ཤེས་ ཀྱིས་བཞག་པ་ཙམ་  དང་བཏགས་པ་ ཙམ་  དང་ཐ་སྙད་ ཙམ་  གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་
རྣམ་པར་བཏགས་པའི་གཟུགས་སོ། །ཞེས་པ་ནས་འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་བཏགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དག་གོ་ཞེས་ འདོགས་བྱེད་ཀྱི་མིང་དང་རྣམ་རྟོག་སོགས་ཀྱང་  རྣམ་བཏགས་
 སུ་  ངོས་བཟུང་ངོ། ། གཉིས་པ་ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ནི་ ། དེ་ལ་ འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་  དངོས་པོ་དེ་ཞེས་པ་ནི་ མིང་གིས་བཏགས་པའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་གཟུགས་སོགས་ཏེ་  བརྗོད་བྱའོ། །
རྣམ་རྟོག་ལ་བརྟེན་ནས་དང་རྗོད་པའི་བརྗོད་ཚུལ་ནི་གཟུགས་ཞེས་སོགས་སོ། ། རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་གཟུགས་དང་གཟུགས་འཛིན་རྟོག་པ་གཉིས་ཀ་ལ་རྣམ་བཏགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཟུགས་འཛིན་རྟོག་པ་

[233B] །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་དེ་རྣམ་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་ཡིན་ནོ་ ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་མིང་སོགས་རྣམ་བཏགས་སུ་བཤད་པས་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ ཚོར་བ་ནས་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་  བརྗོད་བྱ་དང་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་རྣམ་བཏགས་སུ་བཤད་པར་བཟུང་སྟེ་འདིས་རྣམ་པར་བཏགས་པ་དང་འདི་ལ་རྣམ་པར་བཏགས་པའི་གཞི་གཉིས་ ཀ་ལ་གོ་དགོས་  སོ། །
 གསུམ་པ་ཡོངས་གྲུབ་བསྟན་པའི་མདོ་དྲངས་ཏེ་ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ལ་གཉིས། མདོ་དྲངས་བ་དང། ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པའོ།  དང་པོ་ནི་ ། ཆོས་ཉིད་ ཡོངས་གྲུབ་  ཀྱང་དེ་ཉིད་ལས། གང་ཀུན་
བཏགས་པའི་གཟུགས་ ཏེ་བདེན་གྲུབ་  དེས་རྣམ་པར་བཏགས་པའི་གཟུགས་ ཏེ་གཞན་དབང་སྟོང་པའམ་གཞན་དབང་བདེན་གྲུབ་དེར་  རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་དང་ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་
 སོགས་  སུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ན་ ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་  དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་
དག་པའི་མཐའ་ དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་  ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོ་ཞེས་པ་ སྔར་བསྟན་པའི་ཚོར་བ་  ནས་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ རིགས་འདྲ་སྦྱོར་དགོས་པ་

[234A]༄༅། །དག་གོ་ཞེས་ཆོས་ཉིད་ངོས་བཟུང་ངོ། ། གཉིས་པ་ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ནི་ ། དེ་ལ་ དགག་བྱའི་ཀུན་བཏགས་  རྣམ་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་ གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་
ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སོགས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །ཆོས་ ཉིད་  དེ་ཡང་རྣམ་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་ གཞན་དབང་དེ་ཉིད་  ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ བདེན་པར་གྲུབ་པ་  དེས་ངོ་བོ་
ཉིད་ དུ་མ་གྲུབ་པ་  དང་བདག་མེད་པ་ཡིན་པས་མེད་རྒྱུའི་བདག་གམ་ངོ་བོ་ནི་ དགག་བྱའི་  ཀུན་བཏགས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ནི༑ གཟུགས་བཏགས་པ་བ་དང། རྣམ་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་
ནི་གཟུགས་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ནོ་ ། །རྟག་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ དགག་བྱའི་ཀུན་བཏགས་  དེས་ གཞན་དབང་  དེ་སྟོང་པར་སྟོན་ནོ། ། གཉིས་པ་དེའི་དོན་འཇུག་འགྲེལ་དུ་བཤད་པ་
ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་གཉིས་ལས། འཇུག་འགྲེལ་དུ་གསུངས་ཚུལ་དགོད་པ་དང། དེའི་དོན་བཤད་དེ་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། ཚུལ་འདི་ནི་འཇུག་འགྲེལ་ལས།  ཐག་ཁྲ་ལ་སྤྲུལ་དུ་
བཏགས་པ་ན། དེ་ལྟར་བཏགས་ཀྱང།  སྤྲུལ་དེ་ཐག་པ་ལ་མེད་པས་ ན་སྤྲུལ་ཐག་པ་དེར་ཡོད་པ་མེད་རྒྱུའི་  ཀུན་བཏགས་དང་ མཚུངས་ཤིང་སྤྲུལ་དེ་  སྤྲུལ་དངོས་ གནས་  ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་

[234B] སྤྲུལ་རང་ཡིན་པས་ན་  དེ་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་མ་བཏགས་པས་སོ། ། ཞེས་པ་སྟེ་གཞན་དབང་ངོས་འཛིན་ནོ་ ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་ ཏེ་སྟོང་ཉིད་དོ་  ཡང་གཞན་དབང་གི་རྟེན་འབྲེལ་བྱས་པ་ཅན་ལ་
སྟེ་སྟོང་གཞིའི་གཞན་དབང་དེར་ཡིན་པར་  ནི་ཀུན་བཏགས་ སམ་དགག་བྱ་  ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་ དེ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་  བཅོས་མིན་དང་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་ ཡིན་ལ་གཞན་དབང་ནི་བཅོས་མ་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་
གཞན་ལ་བལྟོས་པར་  གསུངས་པས་སོ། ། ཡང་རང་བཞིན་དེ་  སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ནི་ རང་བཞིན་  དངོས་ཡིན་ཏེ་ཀུན་ཏུ་མ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།  ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་
ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་ཚེ་  དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་ ཏེ་ཆོས་ཅན་  ལ་མྲེག་པར་   ཏེ་མ་ཐོགས་པའམ་ཆོས་ཅན་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་  རང་བཞིན་ ཆོས་ཉིད་  འབའ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པས་ ན་
དེ་ལྟར་གཟིགས་མཁན་དེ་ལ་  སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། གཉིས་པ་དེའི་དོན་བཤད་དེ་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། དབུ་མ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་འདི་ལྟར་བྱ་དགོས་པར་འཇུག་འགྲེལ་དུ་བཤད་པ་དང། ངོ་
བོ་ཉིད་གསུམ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་གྱི་དོན་བཤད་པའོ།  དང་པོ་ནི་ ། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་འཇོག་ལུགས་འདིས་ ཡུམ་གྱི་  མདོའི་དགོངས་པ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང།  བྱམས་ཞུས་

[235A]༄༅། །ཀྱི་ལེ་འུས་བཤད་པ་གཉིས་  མཐུན་པས་དབུ་མ་ ཐལ་འགྱུར་  བའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་འཇོག་ལུགས་ནི་ཡུམ་གྱི་མདོའི་དོན་འཇུག་འགྲེལ་ལས་བཤད་པ་འདི་བཞིན་བྱའོ། །
 དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་འདིར་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ནི་ཉི་ཁྲི་བྱམས་ཞུས་ནས་གསུངས་པ་བཞིན་ཡུམ་གྱི་མདོའི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པས། ཚུལ་འདི་ལ་གོ་བ་གཏིང་ཚུགས་པ་ཅི་ནས་བྱའོ། །གཉིས་
པ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་གྱི་དོན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། རང་ལུགས་བཞག་པ་དང། རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞན་དབང་ངོས་གཟུང་བ་དང། ཀུན་བཏགས་དང་
ཡོངས་གྲུབ་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེ་ལ་རྣམ་བཏགས་ནི་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་རྟེན་འབྱུང་གི་གཞན་དབང་ རྣམས་  ལ་བྱ་སྟེ་གཙོ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །
 གཉིས་པ་ཀུན་བཏགས་དང་ཡོངས་གྲུབ་ངོས་གཟུང་བ་ལ་གཉིས། རང་བཞིན་དེ་ཉིད་གཞི་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་སོ་སོར་བཞག་པ་དང། རང་བཞིན་མཁྱེན་ཚུལ་གྱི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞན་དབང་
དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་སོ་སོར་བཞག་པ་དང། དེས་ན་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་གཞི་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སོ་སོར་བཞག་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ གྱི་ཆོས་རྣམས་  ལ་ངོ་

[235B] ནི་  ཀུན་བཏགས་སུ་བཤད་པའི་ འདིའི་  ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཤིས་སམ་རང་བཞིན་ལ་བྱ་ཞིང།  གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་  གཞན་དབང་ གི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་  དེར་
ཡོད་པ་ དགག་བྱའི་  ཀུན་བཏགས་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་ན་ རང་བཞིན་  དེ་ཡོད་པ་ཡོངས་གྲུབ་བོ། ། གཉིས་པ་དེས་ན་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་གཞི་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་
ཏེ་སོ་སོར་བཞག་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། དེས་ནས་རང་བཞིན་ལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེ་ཡང་གཞན་དབང་ཡིན་ལུགས་སུ་ཡོད་པའི་ སྟེ་དགག་བྱའི་
ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་ང་དེ་གཞན་དབང་གི་ཡིན་ལུགས་ མཐར་ཐུག་  ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དམ་ སྟེ་ཇི་ལྟ་བ་  མཁྱེན་པའི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་  ཡུལ་ན་ཡོད་པས་ཡིན་ལུགས་
གཅིག་ཉིད་ ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་  གཞི་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ནས་ ཆོས་ཅན་དེར་ཡོད་པ་  ཀུན་བཏགས་དང།  ཆོས་ཉིད་དེར་ཡོད་པ་  ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་སུ་འཇོག་པའོ། ། གཉིས་པ་དེས་ན་རང་བཞིན་
ལ་ཡོད་མེད་གྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་གྲུབ་པ་ནི་ ། དེས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་ཀྱང།  བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་  ཆོས་ཉིད་ལ་རང་

[236A]༄༅། །བཞིན་དུ་བཞག་པ་དེར་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་ རྣམས་  མ་གྲུབ་ཀྱང་དོན་དམ་བདེན་པ་ སྟེ་ཆོས་ཉིད་རྣམས་རང་བཞིན་དེར་  གྲུབ་པ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་རྣམས་ཞིབ་
ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། གཉིས་པ་རང་བཞིན་མཁྱེན་ཚུལ་གྱི་དོན་བཤད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་  དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་ལམ་རེག་པར་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་གསུངས་པ་
ནི་དོན་དམ་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ངོ་ན་ཆོས་ཅན་ ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་  ཡོད་པ་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ མེད་པར་  མི་འགལ་བ་ནི་སྔར་ཡང་བཤད་དོ། ། འདིའི་དོན་ལ་བཤད་ཚུལ་མང་
དུ་སྣང་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གིས་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་དུས་གཅིག་ཏུ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་ཚུལ་ལ་སྦྱར་ན་ལེགས་སྙམ་
གཉིས་པ་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་དགག་པ་ནི་ ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། གཞན་དབང་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གཟུང་འཛིན་མེད་པས་གཞན་དབང་ལ་གཟུགས་འཛིན་གཉིས་སུ་ཀུན་བཏགས་
པ་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།  གཟུང་བ་  ཕྱི་རོལ་ གྱི་དོན་  དང་ ནང་  ཤེས་པ་ གཉིས་  ལ་ ཐ་སྙད་དུ་  ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པས་ དེ་འདྲ་བའི་  གཟུང་འཛིན་

[236B] སྟེ་གཉིས་ཀ་གཞན་དབང་ཡིན་ལ་  དེ་ལྟ་ན་དེ་གཉིས་ ཀ་ཡང་  ཀུན་བཏགས་འདོགས་པའི་གཞི་ཡིན་གྱི་དེ་གཉིས་ལ་ ཀུན་བཏགས་ཚུལ་ནི་ ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་ རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་  ཀུན་བཏགས་པ་ དེ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་  མི་འཐད་པའི་དོན་ནོ། ། དེ་འདྲའི་ཀུན་བཏགས་དེ་ཉིད་དགག་བྱ་ཡིན་པས་དེ་བཀག་ཚུལ་བསམ་དགོས་སོ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །གཉིས་པ་
དེས་ན་གཞན་དབང་རྫས་ཡོད་དུ་གསུངས་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། ལེའུ་འདིར་བཤད་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་དོན་སྦྱོར་བཤད་པ་དང། མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེའི་ཕྱིར་
བྱམས་ཞུས་ ཀྱི་ལེའུ་  ལས་རྫས་སུ་ཡོད་མེད་གསུངས་པའི་རྫས་ནི་གཞུང་གཞན་ བསྡུ་བ་སོགས་  ལས་རྫས་བཏགས་གཉིས་སུ་བཤད་པའི་རྫས་ཀྱང་མིན་ལ། དབུ་མ་ ཐལ་འགྱུར་
བས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རྫས་སུ་བཤད་པ་ དེ་  ཡང་མིན་པས་ ཐ་སྙད་དུ་  ཡོད་པ་ ཙམ་ལ་རྫས་ཡོད་ཀྱི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་བཤད་པ་  ཙམ་མོ། ། གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་
གསུམ་ལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་བཤད་བ་ལ་གཉིས། ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་གཉིས་ལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་བཤད་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཕྱི་མ་ལ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པའོ། །

[237A]༄༅། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཀུན་བཏགས་རྫས་སུ་མེད་པའི་དོན་བཤད་པ་དང། གཞན་དབང་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེ་ལྟ་ན་ཀུན་བཏགས་རྫས་སུ་མེད་པ་ནི།  ཞེས་པའི་ཀུན་བཏགས་
དགག་བྱའི་ཀུན་བཏགས་ལ་བྱེད་ནས་དེ་ཉིད་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པའམ་ཡང་ན། གཞན་དབང་ཡིན་ལུགས་སུ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པ་ལ་དགོངས་ཀྱི་ སྤྱིར་  མིང་དང་བརྡའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་བཏགས་
 ཤེས་བྱ་ལ་  སྲིད་པ་རྣམས་ ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་  མིན་ནོ། ། གཉིས་པ་གཞན་དབང་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་དོན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་གྱི་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང། ཐག་པ་ལ་སྤྲུལ་
དུ་རྟོགས་པས་བཞག་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྣམ་རྟོག་རྫས་སུ་ཡོད་པས་བཞག་གི་རང་དབང་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང། རང་དབང་དུ་ཡོད་པ་དང་རྣམ་རྟོག་རྫས་
ཡོད་ཀྱི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་དུ། །རྣམ་བཏགས་ཏེ་གཞན་དབང། རྫས་སུ་ཡོད་པ་ནི་མདོ་ཉིད་ལས་རྣམ་རྟོག་རྫས་སུ་ སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་  ཡོད་པས་རྫས་ཡོད་དུ་བཞག་གི་
རང་དབང་དུ་འབྱུང་བའི་ སྟེ་རང་མཚན་དུ་ཡོད་པས་  དོན་གྱིས་རྫས་ཡོད་མིན་པར་གསུངས་པས་སོ། ། གཉིས་པ་རང་དབང་དུ་ཡོད་པ་དང་རྣམ་རྟོག་རྫས་ཡོད་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། རང་དབང་དུ་

[237B] རྣམ་རྟོག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་དོན་བཤད་བའོ། །དང་པོ་ནི།། རང་དབང་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ ཀླུ་སྒྲུབ་  ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་བཤད་པ་དེ་
ཡིན་པས་མདོ་གཞན་ དགོངས་འགྲེལ་  ལས་གཞན་དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་ པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་  པ་དང་མི་འདྲའོ། ། གཉིས་པ་རྣམ་རྟོག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་
དོན་བཤད་པ་ནི་ ། རྣམ་རྟོག་རྫས་སུ་ སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་  ཡོད་པས་ རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་ ། རྫས་ཡོད་ དེ་ཐ་སྙད་  དུ་བཞག་པ་ཡང་རྣམ་རྟོག་གི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཡོད་པས་ཡོད་པར་
 རྣམས་  བཞག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ རྫས་སུ་  ཡོད་པ་མིན་པའི་དོན་ནོ། ། གཉིས་པ་ཐག་པ་ལ་སྤྲུལ་དུ་རྟོག་པས་བཞག་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི། དེས་ན་སྤྱིར་
རྣམ་རྟོག་གི་དབང་གིས་བཞག་པ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ གཉིས་སུ་  ཕྱེ་བས་ཐག་པ་ལ་སྤྲུལ་དུ་རྣམ་རྟོག་གིས་བཞག་པ་དང་ སྐབས་འདིར་རྣམ་རྟོག་གིས་བཞག་པ་འདི་གཉིས་  མི་
འདྲའོ༑ ། གཉིས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཕྱི་མ་ལ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི་ ། ཆོས་ཉིད་རྫས་སུ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་མིན་པར་གསུངས་པ་ནི་སྔར་ལྟར་གྱི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོར་མེད་

[238A]༄༅། །པ་ སྟེ་དགག་བྱའི་ངོ་བོར་མེད་པས་ན་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མིན་པ་  དང་ དགག་བྱ་  དེ་བཀག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ ཐ་སྙད་དུ་  ཡོད་པ་ལ་དགོངས་   ནས་རྫས་སུ་མེད་པར་མིན་པ་གསུངས་
སོ༑ ། གཉིས་པ་ཞིབ་པར་འཆད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་གཉིས། ཡུམ་གྱི་མདོར་མིང་ཙམ་དུ་བསྟན་པའི་དོན་བརྒལ་ལན་གྱི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ཏེ་ཡུམ་གྱི་མདོའི་གཞུང་འཛུགས་སུ་བསྟན་པ་དང། དགོངས་
འགྲེལ་བཞིན་དུ་ལེའུ་འདིས་ཀྱང་དྲང་དོན་དུ་འགྲིལ་བར་འཁྲུལ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དུ་ཞིབ་པར་བཀོད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ བྱམས་ཞུས་ཀྱི་  ལེའུ་འདིས་ཡུམ་གྱི་མདོའི་ལེའུ་གཞན་རྣམས་
ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ ནོར་ས་དང་ལུགས་གཞན་དང་འདྲེས་པའི་  འཁྲུལ་ས་ གང་ཡོད། རྣམས་བརྒལ་ལན་ གྱི་ཚུལ་  གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་ མེད་
ཙམ་གྱིས་འཇོག་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་པར་དང་  མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལེགས་པར་ གསལ་བར་  ཕྱེ་ནས་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་བཙུགས་པར་ ཏེ་སྔར་གྱི་
གཞུང་དེ་དག་གི་དོན་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་བཤད་པ་སྟེ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་མཛད་པ། ཤེས་པར་བྱའོ། ། གཉིས་པ་དགོངས་འགྲེལ་བཞིན་དུ་ལེའུ་འདིས་ཀྱང་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བར་འཁྲུལ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དུ་ཞིབ་པར་

[238B] དེ་ལ་འདིར་  དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ གོ་འཕང་དེར་བགྲོད་པའི་ཐབས་སམ་  བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ སྟེ་སྒོ་གཅིག་པུ་ནི་བརྗོད་བྱ་  ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་
 ལམ་འདི་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་བརྗོད་བྱ་བྱེད་པའི་ཡུམ་གྱི་  མདོ་ དེ་  ལ་མདོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནད་ནས་ བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་ནས་  དགོངས་འགྲེལ་དང་འདྲ་བར་དྲང་དོན་
དུ་གཏན་ལ་ཕབ་འདུག་སྙམ་དུ་རྟོག་ལྡན་མཁས་པ་ སློབ་དཔོན་ཤཱནིཏ་བ་སོགས་  ལ་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་ཆེ་ས་ནི་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་སྣང་ཞིང་ བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་འདི་ཉིད་ནི་ཡུམ་གྱི་མདོ་དང་
འདྲ་བར་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་འཇོག་དགོས་ཀྱང་  དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དབུ་མ་པ་ཆེན་པོ་དག་གིས་ཞིབ་ཏུ་བཀྲལ་བ་ཡང་མི་སྣང་བས་བསྟན་བཅོས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་འདིར་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་འདི་ཉིད་
ཞིབ་ཏུ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། ། བྱམས་ཞུས་ལེའུ་མདོ་དོན་ཇི་བཞིན་དུ། གསལ་བར་བཤད་ལས་བྱུང་བའི་ལེགས་ཚོགས་མཐུས། །མི་ཕམ་མགོན་པོའི་ཞལ་བཟང་མྱུར་མཐོང་ཞིང། །ཚེ་རབས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་
རྒྱུར་གྱུར་ཅིག་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་སྐབས་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ་ ། །གཉིས་པ་ དགག་བྱ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་བསྟན་པ་  ལ་གསུམ། རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་དང་

[239A]༄༅། །དེས་རང་མཚན་འགོག་ཚུལ་དང། བཀག་པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་མིན་བསམ་པའོ། ། དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པའོ་  དང་
པོ་ནི། ལུགས་འདིས་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་ཅེ་ན།  ཞེས་སོ།  གཉིས་པ་དོན་བཤད་པ་ལ་གསུམ། རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དང་
ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་དང། དོན་བསྡུ་བའོ།  དང་པོ་ནི་ ། འཇུག་པ་ལས།  དབུ་མའི་  བསྟན་བཅོས་ རྣམས་  ལས་ དགག་བྱ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་  དཔྱད་ པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་མཛད་པ་
དེ་ཐམས་ཅད་ནི་  རྩོད་ལ་ཆགས་ པ་སྟེ་རྩོད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཙམ་ཞིག་ལ་ཆགས་  པའི་ཕྱིར། ། དུ་  མ་མཛད་ པར་  རྣམ་འགྲོལ་ བསྒྲུབ་པའི་  ཕྱིར་ནི་དེ་ཉིད་ དི་དབུ་མའི་  བསྟན། ། བཅོས་རྣམས་
མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ །  ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་རིགས་པའི་དཔྱད་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་གྱིས་རྣམ་གྲོལ་ ཏེ་ཐར་པ་  ཐོབ་པ་ཁོ་ནའི་
ཆེད་ཡིན་ལ། ། འཁོར་བར་འཆིང་བའི་  སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བར་བཅིངས་སོ། །དེ་ཡང་གང་ལ་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བའི་

[239B]  ཏེ་ཕུང་པོ། གཉིས་ལ་ དམིགས་ནས་  བདག་གཉིས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ གཉིས་ནི་རྣམ་གྲོལ་སྒྲུབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་དང། འཁོར་བར་  འཆིང་
བྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས།  སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་དབུ་མའི་  རིགས་པས་གང་དུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འགོག་པའི་གཞིའི་གཙོ་བོ་ཡང་ བདག་འཛིན་  དེ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ དབུ་མའི་
རིགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ གཙོ་བོར་  བདག་གཉིས་འགོག་པར་འདུ་ཞིང་ གཉིས་པ་ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་བཤད་པ་ལ་གཉིས་  ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་བསྟན་པ་དང། གང་ཟག་གི་
བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་རིགས་པ་བསྟན་པ་དང། རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་བཤད་པའོ།  དང་པོ་ནི་ ། འཇུག་པ་
ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རིགས་པ་གསུངས་པ་རྣམས་འགྲེལ་པར་བདག་མེད་གཉིས་གཏན་ལ་འབེབས་ པའི་རིགས་  པར་བསྡུས་པའི་སྐབས་སུ་ གཙོ་བོར་  མཐའ་
བཞིའི་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ཆོས་བདག་བཀག་ཅིང་  ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པར་ ཏེ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་  གསུངས་ཤིང།  དེ་ཡང་  ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་མཉམ་པ་

[240A]༄༅། །ཉིད་བཅུས་ས་དྲུག་པ་ལ་འཇུག་པར་གསུངས་པའི་ མཉམ་ཉིད་བཅུའི་ནང་ནས་  ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་རིགས་པས་བསྟན་པས་ ཏེ་གཏན་ལ་
འབེབས་ན་ ། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་གཞན་བསྟན་སླ་བར་དགོངས་ཏེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཐོག་མར་ཏེ་  དང་པོར། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། ཞེས་སོགས་
 ཀྱི་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་རིགས་པ། བཀོད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ནི་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་དགོག་པའི་རིགས་པའོ། ། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ན་ཚུལ་
འདི་ཡང་འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་དང་དབང་ཕྱུག་གི་ བློའི་གཡོ་བའི། རྒྱུ་ལ་སོགས་དང་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་ལས། །དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཕྱིར་
 དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་  བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་དང། དེ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་འགོག་གི་རིགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འཇུག་པ་ལས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་རྟེན་འབྱུང་
བཤད་པ་ནི། དེ་འདྲ་བའི་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་འགོག་གི་རིགས་པའི་རྩ་བ་ཡང་རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་ལས་ ། གང་ཕྱིར་དངོས་པོ་ རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་སོགས་ལ་  བརྟེན་ནས་རབ་ ཏུ་

[240B] ། ན་རྒྱུ་མེད་དུ་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་  རྟོག་པ་འདི་དག་ གི་སྒོ་ནས་  བརྟག་པར་མི་ནུས་པ། ། སྟེ་རྟོག་ལྡན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་པར་མི་བྱེད་དོ་ ། །དེ་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་ གི་  རིགས་པ་
 འདི་ཉིད་ལ་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་བརྟེན་ཅིང་དེ་འདྲ་བའི་རིགས་པ་  འདི་ཡིས་ནི། །ལྟ་ངན་དྲ་བ་མཐའ་དག་ སྟེ་མ་ལུས་པར་  གཅོད་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་ ཡི་དངོས་པོ་
རྣམས་  དང་འདུ་བྱེད།  ཀྱི་ལས་  ལ་སོགས་པ་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ས་བོན་དང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ སྟེ་རྟེན་འབྱུང་གི་རྒྱུ་མཚན་  ཉིད་ཀྱིས།  ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་
དེ་དག་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དང་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་ དང་  རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་མིན་ནོ། །ཞེས་ གཙོ་བོ་མཐའ་བཞི་སྐྱེ་བ་  འགོག་
པས་ལྟ་ངན་གྱི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་གཅོད་བྱེད་ ཀྱི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་གཏུགས་པ་ནི་  རིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་ཉིད་ལ་གཏུགས་ནས་ དགག་བྱ་  འགོག་གོ། ། དེ་དག་ནི་ཆོས་
བདག་འགོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པ་དང། བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་གྱི་རིགས་པ་བཤད་པའོ། །

[241A]༄༅། །དང་པོ་ནི་  གང་ཟག་གི་བདག་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ནི། འཇུག་པ་ལས།  གང་ཟག་  དེ་ནི་དེ་ཉིད་དུའམ་ སྟེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་གི་ཕུང་
པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདོགས་པའི་དཔེ་ཡང་  འཇིག་རྟེན་དུ། །ཤིང་རྟ་དེ་ཉིད་  རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་ དཔྱད་ནས་  འགྲུབ་འགྱུར་མིན་མོད་ཀྱི། ། དེ་འདྲའི་  རྣམ་དཔྱད་
མེད་པར་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ནི། ། ཤིང་རྟ་དེ་ཉིད་  རང་གི་ཡན་ལག་ ལ་  བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ཡིན། ། པ་བཞིན་ནོ་ ། །ཞེས་ཤིང་རྟ་རང་གི་ཡན་ལག་དང་གཅིག་དང་ཐ་དད་དང་
ལྡན་པ་དང་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཚུལ་གཉིས་དང་ཚོགས་ཙམ་དང་ཚོགས་པའི་དབྱིབས་ཏེ་བདུན་དུ་བཙལ་བས་མི་རྙེད་ཀྱང།  ཤིང་རྟ་  རང་གི་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་
པའི་བཏགས་ཡོད་དུ་འཇོག་པ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་ཀྱང་ ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་མིང་རྐྱང་བརྟགས་ཡོད་ཙམ་དུ་  འཇོག་པར་གསུངས་ལ།  ཤིང་རྟའི་དཔེ་  དེ་ཉིད་ ནི་  ཟབ་
མོའི་ལྟ་བ་བདེ་བླག་ཏུ་རྙེད་པའི་ཐབས་སུ་གསུངས་པས་དེའི་ མཚོན་པའི་རྣམ་བདུན་གྱི་  རིགས་པ་རྣམས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་

[241B]  ཤིང་རྟ་  རྣམ་བདུན་གྱིས་མེད་ པར་  གང་ ཡིན་པར་  དེ་ཇི་ལྟ་བུར་ གང་ཟག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་  ཡོད་ཅེས་རྣལ་འབྱོར་པས་འདིའི་ ཡོད་ཚུལ་དེ་ལྟ་  ཡོད་ པར་  མི་རྙེད་
 རྣལ་འབྱོར་པ་  དེས་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་མི་རྙེད་པ་  དེ་ཉིད་ལའང་ ལས་འབྲས་སོགས་  བདེ་བླག་ ཏུ་  འཇུག་འགྱུར་བས། ། ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་མཆོག་  འདིར་
 གང་ཟག་  དེའི་གྲུབ་པ་ སྟེ་ཡོད་ཚུལ་ནི་  དེ་བཞིན་འདོད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ།  ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་ལས།  ཐོག་མར་གང་ཟག་ལ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པ་
 སྟེ་གང་ཟག་གི་སྟེང་གི་སྟོང་པ་ཉིད་  དང་ གང་ཟག་དེ་ཉིད་  རང་གི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ སྟེ་བཏགས་ཡོད་ཕྲ་མོ་མིང་རྐྱང་ཙམ་དུ་ཡོད་ཚུལ་  འདི་གོ་སླ་བས་འཁྲིད་པའི་རིམ་པ་ཡང་དེ་
བཞིན་ བྱས་པ་ཡིན་  ནོ། ། གཉིས་པ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་གྱི་རིགས་པ་བཤད་པ་ནི་  འདི་ཡང་ གང་ཟག་དེ་ཉིད་  ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ ཙམ་  ཉིད་ཀྱིས་བདུན་པོ་དེར་ བཙལ་
ནས་  གང་ཟག་མི་རྙེད་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་ དེ་ཡང་མཐར་  རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་ལ་ཐུག་གོ་ གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི་ ། དེ་ལྟར་ན་ ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་

[242A]༄༅། །བརྟེན་ནས་སྐྱེ་པ་དང་ གང་ཟག་ལྟ་བུ་  བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ དེ་ཉིད་  ཀྱིས་རང་ སྟེ་བདག་  ལས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་རང་བཞིན་གཅིག་ཐ་
ཐ་དད་ལ་སོགས་པ་ རྣམ་པ་  བདུན་ སྟོང་གཞི་  ཆོས་དང་གང་ཟག་ གི་སྟེང། ལ་འགོག་པ་ སྟེ་འགོག་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་  འདི་ཉིད་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ གནད་ཀྱི་  དོན་པོར་
ཟུངས་ཤིག་གཉིས་པ་ནི།  སྟེ་རྩ་བའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་དེས་རང་མཚན་འགོག་ཚུལ་ལ་གསུམ། དྲི་བ་དང་རིགས་པ་བཞིས་བཀག་པའི་ལན། རིགས་པ་བཞིས་འགོག་ཚུལ་ལོ།  དང་པོ་ནི་ ། འོ་ན་རྟེན་འབྱུང་
གི་རྟགས་ ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་བཤད་བའི་རིགས་པ་  དེ་དག་གིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འགོག་པ་འདི་ ཐལ་འགྱུར་བའི་  ལུགས་འདིས་འཕགས་པའི་དགོངས་
པ་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་  འགྲེལ་པའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྣང་ན་ དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་  དེ་ལ་དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་དགག་པ་ཇི་ལྟར་མཛད་ཅེ་ན།  གཉིས་པ་རིགས་
པ་བཞིས་བཀག་པའི་ལན་ནི། འདི་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པ་དེ་དག་གིས་བཀག་ཟིན་མོད་ཀྱང་ད་དུང་  འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་བས་ དགག་བྱ་དེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་  བཤད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་

[242B] རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་  བཀག་གོ། ། གསུམ་པ་རིགས་པ་བཞིས་འགོག་ཚུལ་ལ་བཞི་   འཕགས་པའི་མཉམ་
གཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བས་དགག་པ་དང། ཐ་སྙད་བདེན་པ་རིགས་པས་དཔྱོད་བཟོད་དུ་ཐལ་བས་དགག་པ་དང། དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས་པར་ཐལ་བས་དགག་པ་དང། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་
གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བས་དགག་པའོ།། །དེ་ལ་ རྩ་བའི་རིགས་པ་  དང་པོ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ འོ་ན་  རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚེ་ དེ་འདྲའི་མཉམ་གཞག་  ཡེ་ཤེས་དེས་གཟུགས་ཚོར་ལ་སོགས་པ་
 རྣམས་གཟིགས་པའམ་  དམིགས་དགོས་པ་ལས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ ན་གཟུགས་ཚོར་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་  དེ་དག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཚུལ་ཡང་སྤྱིར་  དངོས་པོ་སྔར་ཡོད་ཕྱིས་མེད་པ་ནི་ དངོས་
པོ་དེ་དག་འཇིག་པའམ་  ཞིག་པ་ཡིན་ལ།  ཕྱོགས་སྔ་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་རྙེད་དགོས་པ་བཞེད་པའི་དེ་འདྲའི་དངོས་པོ་  དེའི་

[243A]༄༅། །འཇིག་རྒྱུ་ནི་ འཕགས་པའི་  ཡེ་ཤེས་དེས་བྱས་པས་ དེ་འདྲའི་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་  དེ་ནི་ དངོས་པོའི་  འཇིག་རྒྱུར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་པས་ རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་  རང་
མཚན་གྱི་སྐྱེ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཁས་མི་བླང་སྟེ། འཇུག་པ་ལས།  ད་དུང་ཡང་  གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ ཀྱིས་གྲུབ་པར་  རྟེན་གྱུར་ན། ། སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཇོག་ན་
དངོས་པོ་  དེ་ལ་བསྐུར་ འདེབས་སུ་འགྱུར་  བས།  དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མཉམ་གཞག་  དངོས་པོ་འཇིག་པའི་ རྒྱུ་འགྱུར་བ་དེའི་  ཕྱིར། ། འགོག་ཚུལ་འདི་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་
འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐལ་འགྱུར་བའི་རིགས་པའི་འཕུལ་མཚམས་བསྟན་པ་ཡིན་པས། རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པའི་འགོག་ཚུལ་དང་མི་འདྲའོ། །དེར་མ་ཟད་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་ན་
སྟོད་ཉིད་ ཀྱང་  དངོས་པོ་འཇིག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་རིགས་ པར་ཡང་  མིན་ པས་  དེ་ཕྱིར་ རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་  དངོས་ པོ་  ཡོད་ པར་  མིན། །ཞེས་སོ། །གལ་
ཏེ་ ཁོ་ན་རེ་  རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་ མཉམ་གཞག་  ཡེ་ཤེས་དེས་དམིགས་མི་དགོས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ཡོད་ན་ འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་  དམིགས་དགོས་

[243B]  དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་  དེ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ཏེ།  དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་  རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུང་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན། འདི་ནི་ རང་རྒྱུད་པས་  སྐྱོན་སྤོང་
དངོས་གཞི་ཡིན་མོད་ཀྱང་སྤང་མི་ནུས་ཏེ་རིགས་པ་འོག་མའི་སྐབས་སུ་བཤད་པར་བྱའོ། ། གཉིས་པ་  ཐ་སྙད་བདེན་པ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཐལ་བ།  ལ་གཉིས། ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་
བསྟན་ནས་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་པར་བསྟན་པ་དང། ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་གཞན་དུ་བྱེད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་འཇོག་ཚུལ་བཤད་པས་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པའི་འཇོག་ཚུལ་གྲུབ་པ་དང་
དེས་ན་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པའི་དོན་གྲུབ་པས་སྐྱོན་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་འཇུག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སྡོད་ཚུལ་རིགས་པས་མ་དཔྱད་པ་ཁོ་ནར་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་དང། དེས་ན་དེའི་ལོག་ཕྱོགས་ཀྱི་
ཡོད་ཚུལ་དུ་གྲུབ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སྡོད་ཚུལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བཞག་པ་ལྟར་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་མ་དཔྱོད་པ་ཁོ་
ནར་འཇོག་པའོ། །དང་པོ་  ནི། དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་དཔེར་ན་ མྱུ་གུ་ལྟ་བུ། སྐྱེ་བའི་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་སའི་དོན་ལ་ཅི་མྱུ་གུ་འདི་ས་བོན་ལས་རང་

[244A]༄༅། །བཞིན་ཐ་དད་པ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཞིག་སྐྱེ་ཞེས་ ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་  དཔྱད་པ་ན་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་ བློས་  རྙེད་དགོས་ཏེ་
 དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་བློས་རྙེད་པ་ལས་  གཞན་དུ་ན་ ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང་  ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བས་ ན་  རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་མེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ བཏགས་དོན་  བཙལ་ཞིང་དཔྱད་པ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་འགགས་པ་ སྟོང་པ་ཙམ་  ལས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་སོགས་མི་རྙེད་པས། ཀུན་རྫོབ་པའི་
དོན་རྣམས་དེ་ལྟར་དཔྱད་པས་རྙེད་པའི་དོན་དུ་མི་བཟུང་སྟེ། འཇུག་པ་ལས།  རྒྱུ་མཚན་  གང་ གི་  ཕྱིར་ ཕྱི་ནང་གི་  དངོས་པོ་འདི་དག་རྣམ་ པར་  དཔྱད་ ནས་འཇོག་  ན། ། འཇོག་
ཚུལ་  དེ་ཉིད་ དོན་དམ་པའི་  བདག་ཅན།  གྱི་འཇོག་ཚུལ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་  དངོས་ལས་ཚུ་རོལ་དུ་ སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བའི་  གནས་རྙེད་ པར་  མ་ཡིན་ པའི་རྒྱུ་མཚན་  དེ་ཕྱིར་འཇིག་
རྟེན་གྱི། །ཐ་སྙད་ ཙམ་དུ་  བདེན་ པར་  ལ་ དོན་དམ་དཔྱོད་པས་  རྣམ་པར་དཔྱད་ པར་  མི་བྱ། །ཞེས་སོ། །འདི་ལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དཔྱོད་ལུགས་ཅི་ཙམ་ ཞིག་  ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་

[244B] དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་  རིགས་པའི་ས་མཚམས་ དབུ་མ་ཐལ་རང་གཉིས། ལ་མི་མཐུན་པའི་གནད་ཀྱིས་ སྐབས་  འདིར་བཤད་པ་འདྲ་བའི་དཔྱོད་ལུགས་ ཏེ་བཏགས་
དོན་བཙལ་ནས་དཔྱད་བར་དེ་ཉིད་  ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་ དུ་གྲུབ་པར་  ཡིན་ཡང་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ འགྲོ་བར་  མི་འདོད་པས་ སྔར་གྱི་རིགས་པ་དེ་དག་གིས་
མི་གནོད་པར་སྨྲ་བ་ ནི་རང་རྒྱུད་པས། སྐྱོན་སྤོང་གི་དངོས་གཞི་ཡིན་ཏེ་སྐྱོན་སྤོང་སྔ་མ་ ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ལ་དོན་དམ་གྱིས་དཔྱད་པར་བྱས་པའི་སྐྱོན་མེད་ཅེས་སྨྲ་བར་  དང་གནང་གཅིག་གོ་དེ་དག་གི་
སྐྱོན་སྤང་མི་ནུས་པའི་ ཚུལ་ལམ་  རྒྱུ་མཚན་ནི་སྔར་མང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ཟླ་བས་སྐབས་འདི་དང་གཞན་མང་པོར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ ཅེས་  པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ སྟེ་མ་བརྟགས་
མ་དཔྱོད་པའི་སྒོ་ནས་  ཡོད་པ་གསུངས་པར་ལྟར་ཡིན་ལ་ གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་མ་དཔྱད་པ་ཁོ་ནར་འཇོག་ཚུལ་ནི་  འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་གང་ ཡིན་ཡང་
ཡོད་པར་འཇོག་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཡེ་མ་དཔྱད་པ་ཁོ་ནར་འཇོག་པས་ སོ།  གཉིས་པ་དེས་ན་དེའི་ལོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོད་ཚུལ་དུ་གྲུབ་ན་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། དེའི་

[245A]༄༅། །བཟློག་ཕྱོགས། ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་ལ་  དཔྱད་ནས་ཡོད་པར་འཇོག་པ་ནི་དོན་དམ་དུ་ སྟེ་རང་མཚན་གྱིས་  ཡོད་པར་ འཇོག་ཚུལ་  གསུངས་པ་ཉིད་དོ། ། གཉིས་པ་
དེས་ན་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པའི་དོན་གྲུབ་པས་སྐྱོན་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་འཇུག་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། དེས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན་ དོན་དམ་དཔྱད་པའི་  རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དང་དོན་དམ་མངོན་
སུམ་དུ་འཇལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དམིགས་དགོས་སོ། ། ཞེས་རིགས་པས་འཕུལ་མཚམས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་གཞན་དུ་བྱེད་བ་དགག་པ་ལ་གཉིས། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ཀྱི་
ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་བཤད་པ་དང། འཇོག་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་རང་རྒྱུད་པ་ན་རེ་  གལ་ཏེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་
 གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འཇོག་ཚུལ་ནི་གོང་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་འདྲ་བའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་  བཞག་པ་མིན་པར་དངོས་པོ་རང་གི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ནི་དོན་དམ་
པར་ཡོད་ པར་འཇོག་  པའོ།  རྒྱུ་མཚན་  དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རང་གི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པ་མིན་པར་ཤེས་པ་ རང་མཚན་སྣང་བའི་ཆ་ལ་མ་འཁྲུལ་པའམ་  གནོད་ པ་  མེད་

[245B] པ་  ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ བཞག་པར་  ཡིན་གྱི་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ ཙམ་  ནི་མིན་ནོ་ཞེ་ན།  གཉིས་
པ་འཇོག་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། བཏགས་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་དང། འཁྲུལ་ངོར་ཡོད་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་
ལ་གཉིས། བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་དང། བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་མི་རྙེད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་གསུངས་པ་དང་འགལ་ཚུལ་དང་
ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚུལ་གྱི་དོན་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་ཐལ་འགྱུར་བས་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་མིན་པ་དང་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་ཡོད་པ་  དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ མདོ་ལས་  ཆོས་ཐམས་
ཅད་མིང་དང་བརྡ་དང་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་དང་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ཏེ། ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་
བཏགས་དོན་ཇི་ལྟར་ཡོད་དཔྱད་པས་ ཚེ་ན་  རྙེད་པའི་དོན་ ཞིག་  ཡོད་ན་མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པར་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་  ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཅི་ཞིག་གཅོད་ དེ་གཅོད་བྱ་མེད་  ཅིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་

[246A]༄༅། །བརྡས་ཡོད་པའོ་ཞེས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་རིགས་ ཏེ་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚུལ་གྱི་དོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། འཇོག་ཚུལ་དེ་  འཇིག་རྟེན་པས་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་
དོན་ཇི་ལྟར་ཁས་ལེན་པའི་ཚུལ་དང་ཆེས་མི་མཐུན་པ་ལ་ རང་རྒྱུད་པས་  འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའོ། །ཞེས་སྨྲས་ཀྱང།  འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འཇོག་པའི་  དོན་མི་འདོད་
 བ་སྟེ་དོན་འཇོག་ཚུལ་འདི་ལ་མེད་  པས་སྨྲས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། ། གཉིས་པ་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། བཏགས་དོན་རིགས་པས་དཔྱད་ན་མི་རྙེད་པའི་རིགས་པ་ངོས་བཟུང་
བ་དང། དཔྱད་ན་མེད་པར་མཚུངས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་རང་རྒྱུད་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་  གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ བཏགས་  དོན་ལ་བཙལ་ཞིང་དཔྱད་པས་རྙེད་
པའི་དོན་ ལ་  གང་ཟག་ཏུ་ འཇོག་པ་དེ་ཡང་  བཞག་ཏུ་མི་རུང་བ་ནི་ ཤིང་རྟ་  རྣམ་པ་བདུན་གྱི་དཔྱད་ མཐར་མི་རྙེད་  པ་དང།  མཚུངས་ལ། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་  སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་
པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ལ་དཔྱད་ནས་རྙེད་པའི་དོན་ ལ་  སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་བཞག་ཏུ་མི་རུང་བ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་གཞན་སྐྱེ་ མེད་པས་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ལ་དེ་  འགོག་པ་སོགས་ཀྱི་

[246B] སྟེ་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་སོགས་ནས་  རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གཉིས་པ་དཔྱད་ན་མེད་པར་མཚུངས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང་
ཁྱད་པར་ཡོད་ཚུལ་འདི་ཡང་རིགས་པས་གནོད་པ་དང་རིགས་པས་རྙེད་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ལ་རག་ལས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེས་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་དང་ངས་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་གང་
ཟག་གི་ཐ་སྙད་དང་ རྣམ་བཞག་བྱར་ཡོད་ལ་ ། མྱུ་གུ་ དེ་  ས་བོན་རྫས་གཞན་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་དང་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་གིས་ དེ་ལྟར་སྐྱེ་བར་  མཐོང་ངོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ བྱེད་ཚུལ་སྔ་ཕྱི་དེ་
རྣམས་གང་ལ་ཐ་སྙད་བྱས་པའི་ བཏགས་  དོན་ཇི་ལྟར་ཡོད་བ་ཙལ་བ་ན་མི་རྙེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ སྤྱིར་  ཇི་ལྟར་བཏགས་པ་བཞིན་གྱི་དོན་ དེ་  ཡོད་པ་ལ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་
མི་གནོད་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ཆེ་བས་ མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་དང་ངས་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་གཞག་  སྔ་མ་གཉིས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ པས་ཚད་མས་མི་གནོད་  ལ་ བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་གཞག་ ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་ཐ་སྙད་
དུ་ཡང་མེད་ པས་ཚད་མས་ཀྱང་གནོད་  དོ། ། གཉིས་པ་ཁྱད་པར་ཡོད་ཚུལ་འདི་ཡང་རིགས་པས་གནོད་པ་དང་རིགས་པས་རྙེད་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ལ་རག་ལས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེས་ན་འདི་དག་གི་སྐབས་ཀྱི་རིགས་པའི་

[247A]༄༅། །ཁྱད་པར་གཞན་ཡང་མང་ཞིང། སྐབས་དོན་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་གནོད་པ་དང། དཔྱད་མི་བཟོད་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པ་ནི་  འདི་ཡང་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་གནོད་པ་ འམ་འགོག་པའི་ཚེས་ནི་གང་ཡང་
མི་འཇོག་པ། དང་ རིགས་ཤེས་ཀྱིས་  དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཆ་ཡིན་པས་དེ་  གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང།  མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་ཡོད་པར་མ་རྙེད་ཀྱང་དེས་མེད་པར་རྟོགས་མི་དགོས་
པས་  རིགས་ཤེས་ཀྱིས་ཡོད་པར་མ་རྙེད་པ་དང་ རིགས་ཤེས་དེས་  མེད་པར་མཐོང་བ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ལེགས་པོར་ཕྱེད་པ་ལ་རག་ ལས་  སྟེ་ གལ་གནད་ཆེ་བས་
དེ་དག་ནི་གཞན་དུ་ ལྷག་མཐོང་སོགས་ནས་  རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། གཉིས་པ་འཁྲུལ་ངོར་ཡོད་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོན་བཤད་པ་དང་
དེ་དགག་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེའི་ཕྱིར་  དེ་དག་ཞིབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་དཔྱད་པ་ ཡོངས་སུ་  མ་རྫོགས་པར་རིགས་པ་ འམ་དཔྱད་པ་ཕྱོགས་རེ་བ་དང་  ལྟར་སྣང་རེས་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པ་བཀག་ པའི་
ལུགས་སུ་བྱེད་  ཅིང་ ང་རྒྱལ་བྱས་ཀྱང་ངེས་བ་དོན་གྱི་དགག་བྱའི་ཆ་ཙམ་ཡང་འགོག་མི་ནུས་ཤིང། ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་འཇོག་པའི་ཆོ་འཁྲུལ་ངོར་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་གོ་བཅད་ནས་  ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམས་འཁྲུལ་

[247B] སྟེ་བཟུང་ནས་འཁྲུལ་ཤེས་  དེའི་ངོར་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ ཡོད་པར་  འཇོག་ནུས་ ཞེས་ཟེར་  ཏེ། དེའི་དོན་ནི་ ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་  འཁྲུལ་ངོར་ཡོད་པ་ཙམ་ཡིན་
 གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མིན་  པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་ པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་བཞེད་  ན་ནི།  གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ་གཉིས། འཁྲུལ་ངོར་ཕྲོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་མེད་མཚུངས་པར་ཐལ་བ་དང། འཁྲུལ་ཚུལ་
མི་མཚུངས་པའི་ལན་དགག་པའོ། དང་པོ་ལ་གཉིས།  རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་འདོད་པ་ཐལ་བ་དང། གྲུབ་མཐའ་བཟང་ངན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་ཐལ་བའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དབང་ཕྱུག་དང་གཙོ་བོ་
ལ་སོགས་པ་ལས་བདེ་སྡུག་སྐྱེ་བ་ འདོད་པ་  དང་དཀར་ནག་གི་ལས་གཉིས་ལས་བདེ་སྡུག་སྐྱེ་བ་ འདོད་པ་  གཉིས་འཐད་ན་འཐད་མཉམ་དང་མི་འཐད་ནའང་མི་འཐད་
མཉམ་དུ་འགྲོ་སྟེ། སྔར་བཞིན་ བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་  དཔྱད་ན་ནི་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་ཕྱི་མ་ དཀར་ནག་ལས་བདེ་སྡུག་སྐྱེ་བ་  ཡང་མི་རྙེད་ལ་འཁྲུལ་ངོར་ ཙམ་དུ་  ནི་སྔ་མ་
 རྟག་པར་རང་བྱུང་གི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་  ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་གྲུབ་མཐའ་བཟང་ངན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་ཐལ་པ་ནི་ ། དེ་ལྟ་ན་འཇུག་པ་ལས།  རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་

[248A]༄༅། །བའི་གང་ཟག་  འདི་ནི་ངར་འཛིན་ གྱི་དམིགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དམིགས་པའི་  རྟེན་དུའང་མི་རིགས་ལ། །དེ་འདྲའི་གང་ཟག་  འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་  ཡང་ཡོད་
མི་འདོད། །ཅེས་དང། མི་ཤེས་གཉིད་ཀྱིས་ ཡིད་  རབ་ ཏུ་  བསྐྱོད་ པའི་རྨི་ལམ་གྱི་རྟ་གླང་སོགས་དང་  མུ་སྟེགས་ཅན། །རྣམས་ཀྱིས་ བཏགས་པའི་བདག་གི་  བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་
བརྟགས་པ་དང། ། དེ་བཞིན་དུ་  སྒྱུ་མ་ ཡི་རྟ་དང་  སྨིག་རྒྱུ་ ཡི་ཆུ་  སོགས་ སྣང་ཚུལ་ལ་རྟ་དང་ཆུ་སོགས་མཚན་ཉིད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་དེ་དག་  ལ་བརྟགས་པ་གང། ། ཡང་རུང་བ་ཞིག་བྱས་ན། དེ་
དག་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ རྟ་གླང་སོགས་དངོས་དེ་དང་དེར་  ཡོད་ པ་  མིན་ པ་  ཉིད། ། ཤེས་བ་འགྱུར་ཏེ་  ཅེས་སོགས་ཀྱིས་རང་གཞན་གྱི་སྡེ་བ་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཐུན་མོང་མིན་
པས་བཏགས་པ་རྣམས་དང། སྒྱུ་མ་ལ་རྟ་གླང་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ ནི་རྟ་གླང་སོགས་དེ་དང་དེར་  ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ ཀྱང་
མི་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ།  དེ་དག་ཀྱང་རྟ་གླང་སོགས་དེ་དང་དེར་  བློ་འཁྲུལ་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་བཟུང་པར་ ཁས་བླངས་དགོས་པར་  འགྱུར་བ་དང།  དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ་དེ་དག་རྟ་གླང་སོགས་དེ་དང་དེར་ཡིན་པ་

[248B] ཏེ་དེ་དག་རྟ་གླང་སོགས་སུ་འཛིན་བའི་འཁྲུལ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ཀྱང་  ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། །དེས་ན་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གིས་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་འཇོག་
མི་ནུས་ན། འོ་ན་  བདག་གཞན་ལས་སྐྱེས་པ་སོགས་ ཀྱང་འཁྲུལ་ངོར་ཡོད་པས་ན་དེ་དག་  ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་རིགས་པས་བཀག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འགོག་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་
བ་འཁྲུལ་ཚུལ་མི་མཚུངས་པའི་ལན་དགག་པ་ལ་གཉིས། ཐོགས་མེད་ནས་བརྒྱུད་པའི་འཁྲུལ་ངོར་ཡོད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ལན་མི་རིགས་པ་དང། མི་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་གྲུབ་མཐའ་ཐུན་མོང་མ་
ཡིན་པས་བཏགས་པ་རྣམས་ཀྱང་འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱིས་བཞག་པ་ཡིན་ལ་དེ་འདྲའི་  འཁྲུལ་བ་དེ་དག་ ནི་  ཐོགས་མེད་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་རང་ག་བའི་འཁྲུལ་པ་ སྟེ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འཁྲུལ་བ་  མིན་ལ་
དེ་དག་ནི་འཛིན་པ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་  མ་དཔྱད་པ་ཐོགས་མེད་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པའི་ ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་  འཁྲུལ་ངོར་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་ ནི་  ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འཇོག་པས་ བཤད་
མ་ཐག་པར་དེ་དག་དང་ཡོད་མེད་མཚུངས་པའི་  སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་མི་ནུས་ཏེ།  ཁྱོད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཚུལ་  དེ་ལྟ་ འདོད་  ན་སྔ་ཕྱི་གཅིག་འཛིན་གྱི་རྟག་འཛིན་དང་གང་ཟག་དང་

[249A]༄༅། །ཆོས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་འགྱུར་ ཏེ་དེ་དག་ཀྱང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ངོར་ཡོད་  པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་
མི་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་གཉིས། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ན་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མི་རིགས་པ་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ པ་ཡིན་  ན་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་
ལྟར་ཡོད་ བཏགས་དོན་  བཙལ་བས་རྙེད་པ་འགལ་མོད་ཀྱང།  དོན་དེ་ལ་  རིགས་ཤེས་ཚད་མས་མི་གནོད་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་ལ།  དེར་མ་ཟད་  ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་གཞན་གང་གིས་
ཀྱང་ དོན་དེ་ལ་  མི་གནོད་པ་ཞིག་ཀྱང་དགོས་ཏེ།  དོན་དེ་  ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལ།  ངེས་པར་དུ་  ཚད་མས་གྲུབ་པ་ ཞིག་  དགོས་པའི་ གནད་ཀྱིས་ཡིན་པའི་  ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་རྩོད་
སྤང་ལ་གཉིས། ཙམ་སྒྲའི་བཅད་བྱ་མེད་པའི་རྩོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེ་ལྟ་ན་ གཞི་དེ་  ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང།  དེ་  རྣམས་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་
ཙམ་ཡིན་པ།  གཉིས་  འགལ་ལོ་ཞེ་ན་ གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ་གཉིས། ཙམ་སྒྲས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མི་གཅོད་པར་བསྟན་པ་དང། ཙམ་སྒྲས་བསལ་བྱ་ངོས་བཟུང་སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་འགྲུབ་ཚུལ་ལོ། །

[249B] ། སྐྱོན་མེད་དེ་གང་ཟག་ལྟ་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ དང་  དེ་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ གཉིས་ཀ་ཡིན་ཡང་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་  མོ་ཞེས་པའི་ཙམ་གྱི་
སྒྲས་ ནི་  གང་ཟག་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་མ་བཞག་པ་ དེ་  གཅོད་ཀྱི་གང་ཟག་ ལྟ་བུ་  ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡང་མི་གཅོད་ལ་ མིང་གིས་བཞག་ཙམ་ལ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་པས་  མིང་གི་
ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་གང་བཞག་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་སྟོན་པ་ཡང་མིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ཙམ་སྒྲས་བསལ་བྱ་ངོས་བཟུང་སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་འགྲུལ་ཚུལ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དགོད་པ་དང། དེའི་ལན་ནོ་
དང་པོ་ནི་ ། །འོ་ན་ བཞག་ཙམ་ཞེས་ཙམ་སྒྲས་  མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་མ་བཞག་པ་ཇི་འདྲ་ཞིག་གཅོད་སྙམ་ན།  གཉིས་པ་དེའི་ལན་ལ་གཉིས། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པར་འགྲུབ་ཚུལ་དང་
དེ་ཉིད་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་འགྲུབ་ཚུལ་ཡང་ཡིན་པས་བཏགས་ཚུལ་མི་འདྲ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་དོན་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཙམ་སྒྲས་བཅད་བྱར་བསྟན་པ་དང། དོན་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཁེགས་པས་
ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པར་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་འདྲའི་ཙམ་སྒྲས་ནི་  གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་དོན་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ གྲུབ་པ་དེ་གཅོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་

[250A]༄༅། །གྲུབ་ན་དོན་ཁོ་རང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་སོང་གི་ཡུལ་ཅན་ཐ་སྙད་དེའི་དབང་གིས་ཡོད་པར་ འམ་བཞག་པར་  མ་སོང་བས་ རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་  དེ་གཅོད་དོ། ། གཉིས་པ་དོན་
དེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཁེགས་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པར་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། འགྲུབ་ཚུལ་དངོས་དང། དེ་ཉིད་སློབ་དཔོན་གཞན་གྱི་བཞེད་པ་དང་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
འགྲུབ་ཚུལ་སྤྱིར་བཤད་པ་དང། དོན་དམ་བདེན་པའི་འགྲུབ་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའམ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་  དེ་འདྲ་བ་དེ་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་ཁེགས་ཀྱང་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་
མཐོང་ངོ་ཞེས་ བ་ལ་སོགས་  པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ རྣམས་  མེད་ན་ དེ་དག་ལ་ཡང་  ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གནོད་ པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་  པས་ ཕྱིར་ན་དེ་དག་ཐ་སྙད་དུ་  ཡོད་པར་ནི་གྲུབ་ལ་
དོན་དང་ཐ་སྙད་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་ སོང་ན་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དབང་གིས་བཞག་ཀྱང་མི་ནུས་ལ་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་  མ་སོང་བ་ན་ མིང་གི་  ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་
ཡོད་པར་འོས་མེད་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། ། གཉིས་པ་དོན་དམ་བདེན་པའི་འགྲུབ་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་ཀྱང་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་པ་དང་  དོན་དམ་བདེན་པ་ཡོད་པ་

[250B] །དང་པོ་ནི་ ། དེའི་ཕྱིར་ ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་  དོན་དམ་བདེན་པའི་ཡོད་ཚུལ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན་དཔྱད་པ་ན་ ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་  དེ་དང་ མཚུངས་པ་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་མི་རྙེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་
ཡོད་པར་  འདྲ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་པས་ དོན་དམ་བདེན་པ་  དེའི་ཡོད་པ་ སྟེ་ཡོད་ཚུལ་  ཡང་ ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བཞིན་དུ་  ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པར་ ཙམ་  སྨྲའི་ པ་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་བདེན་པ་གཉིས་པོ་
ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནས་ཁྱད་པར་མེད་པར་མ་ཡིན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དེ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཆོས་དེ་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མར་སོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་ལ་  དོན་དམ་བདེན་པ་ དེ་  ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ ཆོས་དེ་ལ་
ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མར་སོང་བའི་ཚུལ་གྱིས། གྲུབ་པར་མ་སྨྲའོ། ། སྟེ་གྲུབ་པར་མིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡོད་པ་དངོས་སུ་འགྲུབ་ཚུལ་ནི་ ། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡོད་པ་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་ངོར་འཇོག་ཅེས་པ་ཡང་ དོན་དམ་བདེན་པ་ཡོད་པ་
ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་པར་མ་ཟད་  དོན་དམ་པ་ཡོད་པར་བཟུང་བ་ སྟེ་ཡོད་པའི་འཛིན་ཚུལ་  དེ་རིགས་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ལ་ དངོས་ཤུགས་གང་དུ་ཡང་  མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་གྱི་ དོན་དམ་
ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཐོག་མར་རྙེད་པའི་རིགས་ཤེས་  དེས་གྲུབ་ཅེས་པ་མིན་ནོ། ། གཉིས་པ་དེ་ཉིད་སློབ་དཔོན་གྱི་བཞེད་པ་དང་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་བཞེད་པ་དང་མཐུན་པ་དང། རང་རྒྱུད་བ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་དང་མི་

[251A]༄༅། །མཐུན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཀྱང་ སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ན་  རྒྱལ་པས་ ཀྱང་  ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་
སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཞེས་  པ་དང་སྐྱེ་པ་ལ་སོགས་པ་ ཐམས་ཅད་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་གནས་བས་ན་དེ་དག་མིང་གིས་  བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པར་ ཏེ་ཡོད་པར་  བཤད་དོ། །
 གཉིས་པ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ནི། འོ་ན་ ། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་གནོད་མེད་ ཅེས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་གནོད་པ་མེད་
པའི་དོན་དུ་འཇོག་སྙམ་ན་དེ་  ནི་ རྟོག་མེད་ཡིན་ན་ ། སྣང་ཡུལ་ལམ་ རྟོག་པ་ཡིན་ན་  ཞེན་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ།  ཚད་མ་གཞན་གྱིས་མི་གནོད་པའམ་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ཆ་ལ་  མ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་ལ་འདོད་ལ་ དེ་རྣམས་དང་འཇོག་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་  འདི་ལ་སྣང་ཡུལ་ དང་ཞེན་ཡུལ་  ལ་འཁྲུལ་བས་ ཤེས་
པས་ཀྱང་  དོན་འཇོག་ནུས་ པའི་ཤེས་  པ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པས་ རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ན་ལུགས་  འདི་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་གནོད་མེད་ཀྱི་གནོད་པ་ཡོད་མེད་ དང་ཡུལ་འཇོག་ཚུལ་སོགས་  ཀྱང་

[251B] ། གཉིས་པ་དེ་ཉིད་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་འགྲུབ་ཚུལ་ཡང་ཡིན་པས་བཏགས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ལ་གཉིས། བཏགས་ཚུལ་གཞན་དང་བྱ་ཕྱེད་ཐམས་ཅད་འཇོག་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་དང། བཏགས་ཡོད་ཀྱི་
འཇོག་ཚུལ་འདི་ཉིད་མ་ཤེས་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་གོལ་ས་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེས་ན་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་ཀྱང་  འདི་འདྲ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ ཙམ་གྱི་ཆོས་  ལ་ མིང་རྐྱང་
བཏགས་ཡོད་ ཙམ་  དུ་ ཡོད་པར་  གསུངས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དངོས་མིན་བཞིན་དུ་དེར་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད་ ཀྱི་དོན་དེ་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་དོན་ནི་ ། གཏན་ནས་མིན་པས་
 དེ་འདྲ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པའི་བཏགས་ཡོད་  འདི་ལ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མཚན་ཉིད་པ་དང་འཆིང་གྲོལ་མཚན་ཉིད་པ་ལ་སོགས་པ་ རྣམ་གཞག་  ཐམས་ཅད་འཐད་ཀྱི་གཞན་གྱི་
ལུགས་ ཏེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་  ལ་ དེ་དག་  ཡེ་མི་འཐད་དོ། ། གཉིས་པ་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་འདི་ཉིད་མ་ཤེས་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་གོལ་ས་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ནི།  རྒྱུ་མཚན་  དེ་ཉིད་
 ཀྱིས་ཕྱིར་ན་  འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་སློབ་དཔོན་ ཟླ་གྲགས་དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་  འདི་གཉིས་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་ལ་རྣམ་གཞག་མཚན་ཉིད་པ་འཇོག་ས་མ་བྱུང་ན་ སྟེ་

[252A]༄༅། །མཚན་ཉིད་པ་འཇོག་མ་ཤེས་ན་  རྒྱུ་འབྲས་མཚན་ཉིད་པ་ལ་སོགས་པ་ རྣམ་གཞག་  ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྟེང་དུ་ཁྱེར་ དགོས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་འདུག་པ་འདི་ནི་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞེ་ན་  པའི་གོམས་པ་ཆེས་པས་ལན་ཞིང།  དེ་འདྲ་བ་དེས་ནི་  ད་དུང་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་དོན་དུ་མ་ཤར་བ་ འམ་མ་གོ་བར་  ཡིན་པས་
 ལྟ་བའི་གནད་ཤེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་བའི་  ལུགས་འདིའི་གོལ་ས་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པར་ཤེས་པར་ གྱིས་ལ་ཕྱིན་ཆད་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་དོན་དུ་ཤར་བར་བྱས་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་
པར་འདོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་དེ་ངོར་ལ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་མཆོག་འདི་ཉིད་ལ་ཞུགས་པར་  གྱིས་ཤིག་ རིགས་པ་གསུམ་པ་  དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས་པར་ཐལ་བ་ ལ་གཉིས། དགག་པ་དངོས་
དང། དེ་ཉིད་ཤེས་བྱེད་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བདེན་སྐྱེ་ཁེགས་ན་ཐ་སྙད་དུའང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཁེགས་པར་བསྟན་པ་དང། དེས་ན་རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་མེད་པའོ། །དང་པོ་ལ་
གཉིས། དེ་གཉིས་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་དང། མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་  ནི། དངོས་པོ་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ སྟེ་དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་  བདག་གཞན་

[252B] རིགས་པས་ཁེགས་དགོས་ཏེ་དེ་ལྟར་  མི་ཁེགས་ན་ དངོས་པོ་རྣམས་  དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་ བདག་གཞན་སོགས་མཐའ་བཞིའི་སྒོ་ནས་  དེ་ལྟར་དཔྱད་ནས་
འགོག་པས་ རིགས་པས་ཀྱང་  མི་ཁེགས་པར་འགྱུར་ན་ དོན་དམ་པར་མི་ཁེགས་པ་  དེ་ ནི་  མི་རིགས་པའི་ རྒྱུ་མཚན་དེའི་  ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་འགོག་པར་ནུས་ ཏེ་རྒྱུ་
མཚན་ཀུན་ནས་མཚུངས་པས་  སོ༑ ། གཉིས་པ་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། དེའི་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་ཚུལ་ཡང། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་དགོས་ པ་དང་དེ་གཉིས་གྲེབ་ཚད་གཅིག་པ་ཡིན་
པའི་གནད་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་རིགས་པས་ ཀྱང་  ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་བཀག་གོ་ གཉིས་པ་དེས་ན་རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་
དེའི་ཕྱིར་རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་ཡང་མེད་དོ། ། གཉིས་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་བྱེད་དང་སྦྱར་བ་ནི་ ། དེ་ཡང་འཇུག་པ་ལས།  དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཇོག་པའི་ཚུལ་དེ་ནི་
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པ་  དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་ སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་  རིགས་པ་གང་ཞིག་གིས། ། སྒོ་ནས་  བདག་དང་

[253A]༄༅། །གཞན་ གང་  ལས་སྐྱེ་བ་ ལ་སོགས་པ་  རིགས་ ཤིང་འཐད་པ་  མིན་ པར་འགྲུབ་  པའི། །རིགས་ པ་  དེས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བར་ནི་  རིགས་
 པ་སྟེ་འཐད་པ་མིན་ པར་སྒྲུབ་ནུས་པས་  ན། །ཁྱེད་ཀྱི་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་  སྐྱེ་བ་ དེ་ཉིད་  གང་ ཞིག་  གིས་ཡིན་བར་འགྱུར། ། ཏེ་མི་འགྱུར་རོ་ ། །ཞེས་སོ། ། དེས་ན་དོན་
དམ་པའི་སྐྱེ་བ་འགོག་ནུས་ཀྱི་རིགས་པས། རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་འགོག་ནུས་ཀྱང། རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཁས་ལེན་ན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་བའི་སྐྱེ་བ་ཁས་ལེན་པས་མ་ཁྱབ་བོ། །བཞི་པ་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་
གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་ལ་གཉིས། མདོ་དྲངས་ནས་རང་མཚན་ལས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་དང། རང་མཚན་ལས་གཞན་པའི་སྟོང་ཚུལ་མི་འཐད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་
གཉིས༑ མདོ་དྲངས་ནས་མདོ་དང་འགལ་ཚུལ་སྤྱིར་བཤད་པ་དང། མདོ་དང་འགལ་ཚུལ་སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། །འོད་སྲུངས་ཀྱི་ལེའུ་སོགས་ལས་  ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་
གསུངས་པ་མི་འཐད་པ་ སྟེ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་  ནི། རིགས་པ་དང་པོ་སྟོན་པའི་འགྲེལ་བ་ལས།  ལུང་དང་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་ཚུལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་  འོད་སྲུངས་ ཞེས་བོས་ནས་  གཞན་ཡང་

[253B] མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་དེར་  ཆོས་རྣམས་ གནས་ཤིང་ཚུལ་དེ་  ལ་ ཤེས་རབ་ཀྱིས་  ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ སྟེ་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བརྩོན་པ་  ནི་ སྒྲིབ་པ་
ལས་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ་ ། གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ གནས་སྐབས་གང་དུ་ཡང་  སྟོང་པར་མི་བྱེད་ ཅིང་  ཆོས་རྣམས་ཉིད་ རང་གི་ངོ་བོས་  སྟོང་པ་དང་ཞེས་གསུངས་ཤིང། དེ་
བཞིན་དུ་ ཆོས་  གང་ ཡང་ཐོག་མར་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་  མཚན་མ་མེད་པ་དང་ འབྲས་བུ་  གང་ ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་  སྨོན་པ་མེད་པ་དང་ རྒྱུ་འབྲས་  གང་ ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་  མངོན་
པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང་ རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚེས། གང་ ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་  མ་སྐྱེས་པ་དང་ ཆོས་  གང་ ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་  མ་བྱུང་བས་ ན་  ཆོས་རྣམས་ ལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པའི་  མཚན་མ་མེད་པར་ སོགས་  མི་བྱེད་པ་ནས་ཆོས་རྣམས་ ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་  མ་བྱུང་བར་མི་བྱེད་ པར་  དེ་ མདོར་ན་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྣམ་ཐར་སྒོ་
གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་མི་འཐད་ཅེས་པའོ་ ། །ཆོས་རྣམས་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པ་ནས་ཆོས་རྣམས་ཉིད་མ་བྱུང་བའི་བར་དུ་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལས་གསུངས་པ་དྲངས་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་

[254A]༄༅། །ཀྱིས་སྟོང་པར་ འཇུག་འགྲེལ་ལས་  བསྒྲུབས་ཤིང།  འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་  ལུང་དེས་ དངོས་བསྟོན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡང་དགག་བྱ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཀག་པའི་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པས་
ན་  རྣམ་རིག་པའི་ ལུགས་ཀྱི་  སྟོང་པ་ ཉིད་འཇོག་ཚུལ་འདི་ལ་  ཡང་ རང་སྟོང་གི་དོན་  མི་འཐད་པར་བསྟན་པར་བཤད་དོ། ། གཉིས་པ་མདོ་དང་འགལ་ཚུལ་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ་བཞི། དང་པོ་རང་
མཚན་གྱི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་ན་ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྟོང་པར་གསུངས་པའི་མདོ་དང་འགལ་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་  ཆོས་རྣམས་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ཆོས་དེ་རྣམས་རང་ངོས་ནས་ གྲུབ་
པས་  སྟོང་པར་མ་སོང་བས་ཆོས་རྣམས་ཉིད་ རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པས་  སྟོང་པ་དང་ཞེས་ རང་སྟོང་དུ་བཤད་  པ་མི་འཐད་ལ།  གཉིས་པ་རང་མཚན་འདོད་ན་སྟོང་ཚུལ་གཞན་འདོད་དགོས་པས་ཆོས་
རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་པར་གསུངས་པའི་མདོ་དང་འགལ་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་འཇོག་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་  རང་ངོས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་
མ་བཀག་པར་ ཆོས་  གཞན་ཞིག་གིས་སྟོང་པའི་སྒོ་ནས་སྟོང་པར་ ཏེ་གཞན་སྟོང་དུ་  བསྟན་དགོས་པས་ འོད་སྲུངས་ཀྱི་ལེའུ་ལུང་འདིས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་  སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་

[254B] དེ་ཆོས་རྣམས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་  དོ་ཞེས་པ་དང་འགལ་ཏེ་མདོར་ན་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་རང་སྟོང་མིན་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། ། གསུམ་པ་རང་མཚན་འདོད་ན་རང་
སྟོང་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི་  དེས་ན་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མི་འདོད་ན་རང་སྟོང་དུ་མིང་བཏགས་ཀྱང་ དེ་དག་ཆོས་གཞན་ཙམ་གྱིས་སྟོང་པའི་  གཞན་
སྟོང་ལས་མི་འདའ་ལ།  བཞི་པ་རང་མཚན་འདོད་ན་རང་སྟོང་གཞན་སྟོང་ཁས་བླངས་པ་དགག་མི་ནུས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་  རྣམ་རིག་པས་གཞན་དབང་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་དུ་མེད་པར་
བསྟན་པ་ སྟེ་འདོད་པའི་དོན་  ཡང་གཞན་དབང་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ཡིན་བྱས་ན་ རྣམ་རིག་པས་དགག་བྱའི་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་མི་ཤེས་པས་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ནས་  མི་ཁེགས་ བས་རྒྱུ་མཚན་དེའི་
ཕྱིར་ན་དེ་དག་གིས་རང་སྟོང་གི་འཇོག་ཚུལ་མི་ཤེས་པས་གཞན་སྟོང་མི་ཁེགས་  ཞེས་པའོ། ། ཡང་ན་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་མདོ་ལས་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་བར་གསུངས་པའི་མདོ་དོན་ཡིན་པར་ཐལ་
དེ་འདྲའི་མདོ་དོན་ཡོད་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དེ་དེ་འདྲའི་མདོ་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་བཞིན་ཞེས་སྦྱར་རོ། །གཉིས་

[255A]༄༅། །པ་རང་མཚན་ལས་གཞན་པའི་སྟོང་ཚུལ་མི་འཐད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་གཉིས། དང་པོ་རང་མཚན་གྱིས་སྟོང་པ་རང་སྟོད་དུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི།  སྐབས་འདིར་ ། དགག་གཞི་དེ་དགག་བྱའི་ངོ་
བོར་མེད་པ་ དེ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་ཚུལ་  དང་གཞི་དེ་ རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་བའི་  དགག་བྱས་སྟོང་ཚུལ་ཡང་ཡིན་པས་ དེ་གཉིས་དགག་བྱ་ཕྲ་མོས་  སྟོང་པར་འདྲ་བཞིན་དུ་
 མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པར་མི་འཐད་ལ་དེས་ན་  ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ནི་ རང་སྟོང་ངམ་  རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྟོད་ཚུལ་
རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྟོང་ཚུལ་སྔ་མ་ སྟེ་རང་མཚན་གྱིས་སྟོང་པར་ངེས་པའི་  ཚད་མས་ རང་སྟོང་གི་དོན་ལེགས་པར་ངེས་པ་ཡིན་པས་དེས་  གྲུབ་ཟིན་བྱེད་པ་མ་ཉམས་
པའི་རིང་ལ་གྲུབ་མཐས་གཞི་དེ་བདེན་པའམ་ དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་  དེའི་དོན་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ ཀུན་བཏགས་  སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ།  གཉིས་པ་རང་མཚན་ལས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་རང་སྟོང་
དུ་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ ། ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་ སྟེ་རང་རྒྱུད་པ་དང་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇོག་པའི་དགག་བྱ་རགས་པས་སྟོང་པའི་  དོན་ཚད་མས་གྲུབ་ཅིང་བྱེད་པ་མ་ཉམས་ཀྱང་གྲུབ་མཐས་བདེན་པའམ་

[255B] དུ་མར་འོང་པར་  མི་འགལ་པའོ། །གསུམ་པ་ བཀག་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་མིན་བསམ་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། དྲི་བ་དགོད་པ་དང། ཐོག་མར་དགག་པ་ངོས་བཟུང་སྟེ་ལན་
བཤད་པའོ། །དང་པོ་ ། ནི།  ཁོ་ན་རེ་  འོ་ན་གང་ཟག་དད་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་ གྱིས་གྲུབ་པར་  རྟགས་ཀྱིས་བཀག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་   རང་བཞིན་མེད་པར། མ་བསྒྲུབས་ཞེས་ བོད་སྔ་མ་དག་གིས་
སྨྲ་བ་ལྟར་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ གང་  ཡིན་སྙམ་ན།  གཉིས་པ་ཐོག་མར་དགག་པ་ངོས་བཟུང་སྟེ་ལན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། དགག་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང། དྲི་བའི་ལན་
བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དགག་པའི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། དབྱེ་བ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚན་ཉིད་དང། མཚན་གཞི་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་འདྲའི་རྟོག་པ་བྱེད་པ་ནི་
སྐབས་འདིའི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་འཚལ་ལུགས་ཡིན་ལ། བོད་སྔ་མ་དག་གི་འདོད་ཚུལ་དེ་ནི་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་མ་ཤེས་པས་ནོངས་པ་ཡིན་པས། འདི་ལ་ཐོག་མར་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི་
མཚན་ཉིད་ དེ་ངོ་བོ་  ཤེས་དགོས་པས་དེ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དགག་པ་ ཞེས་པ་  ནི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ན་ཚིག་གིས་ཟིན་པར་ རང་གི་  དགག་བྱ་བཅད་པའམ་ ཚིག་གིས་དངོས་སུ་དེ་ལྟར་མ་བཅད་

[256A]༄༅། །ཀྱང་ཆོས་  དེའི་རྣམ་པ་བློ་ལ་འཆར་བ་ན་དགག་བྱ་བཀག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་དངོས་སུ་ཤར་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ གང་རུང་  ཞིག་ དགོས་པ་  སྟེ།  ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་མཚན་
གཞི་བཤད་པ་ནི་ ། དང་པོ་ནི་བདག་མེད་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལྟ་བུ་སྟེ་འདི་ལ་ དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་  ཚིག་གིས་ཟིན་པར་དགག་བྱ་བཅད་པ་མེད་ཀྱང་དེའི་དོན་ཆོས་ཉིད་དེ་
ཉིད་བློ་ལ་  འཆར་བ་ན་ བདེན་གྲུབ་ཀྱི་  སྤྲོས་པ་བཅད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ དངོས་སུ་  འཆར་བ་ཡོད་དོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཆོས་གཞན་འཕེན་མི་འཕེན་གྱི་སྒོ་ནས་དགག་
པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དང། ཆོས་གཞན་འཕེན་ཚུལ་གྱི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། དོགས་གཅོད་དོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཤེས་བྱེད་དང་སྦྱར་ཏེ་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དང། ལུང་དོན་
ཅུང་ཟད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དང་པོ་ཤེས་བྱེད་དང་སྦྱར་ཏེ་མ་ཡིན་དགག་ངོས་བཟུང་པ་ནི་ ། དེ་ལྟར་དགག་བྱ་དངོས་སུ་བཅད་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་ལ།  ཡང་དབྱེ་ན་མ་ཡིན་དགག་
དང་མེད་དགག་  གཉིས་ལས་མ་ཡིན་དགག་ནི་དགག་བྱ་དངོས་སུ་བཅད་ནས་ སྒྲུབ་  ཆོས་གཞན་འཕེན་པ་སྟེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། །མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ནི་དངོས་པོའི་ སྟེ་

[256B]  ངོ་བོ་ཉིད་དགག་པས་དེ་དང་འདྲ་བ་དེ་ལས་ ཆོས་  གཞན།  སྒྲུབ་  པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ འམ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་  སྟེ། དཔེར་ན།  དོན་ལ་དམངས་རིགས་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ། ཕ་རོལ་པོས་
དམངས་རིགས་དང་བྲམ་ཟེ་གང་རུང་དུ་ངེས་ཤིང། ཁྱད་པར་གང་ཡིན་མ་ངེས་པའི་ཚེ། །སྐྱེས་བུ་ ། འདི་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་པས་བྲམ་ཟེ་འདྲ་བ་དེ་ལས་གཞན་པ་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་དཀའ་ཐུབ་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་
པས་དམན་པའི་དམངས་རིགས་ཡིན་པར།  ཕ་རོལ་པའི་བློ་ངོར་འཕེན་པའམ་  སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་པོ་ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་ཤེས་བྱེད་དང་སྦྱར་ཏེ་མེད་དགག་ངོས་བཟུང་པ་ནི་ ། མེད་དགག་ནི་དགག་བྱ་དངོས་སུ་
བཅད་ནས་ སྒྲུབ་  ཆོས་གཞན་མི་འཕེན་པ་སྟེ།  དེ་ཡང་  རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། མེད་པར་དགག་པ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད།  དེ་དགག་བྱ་བདེན་པ་  ཙམ་ཞིག་འགོག་པར་ཟད་ཀྱི་ དེ་བཀག་
པའི་ཤུལ་དུ་དེ་དང་འདྲ་བ་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ སྟེ་ཀུན་རྫོབ་དང་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་སོགས་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་ཆོས་གང་ཡང་  སྒྲུབ་པར་ རམ་འཕེན་པར་  མི་བྱེད་པ་སྟེ་དཔེར་ན་
བྲམ་ཟེས་ཆང་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ ན་བྲམ་ཟེས་ཆང་བཏུང་བ་  དེ་ཙམ་ཞིག་འགོད་པར་ཟད་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བཏུང་བ་བཏུང་ངོ་ཞེ་འམ་མི་བཏུང་ངོ་ཞེས་མི་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ་

[257A]༄༅། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་ལུང་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ནི་ ། དེ་ལ་ སྐབས་འདིར། སྒྲུབ་མི་སྒྲུབ་ནི་འཕེན་མི་འཕེན་དང་དོན་གཅིག་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་དགག་བྱ་བཀག་ཙམ་མིན་པའོ། །
 གཉིས་པ་དོགས་གཅོད་ལ་གཉིས། དང་པོ་མེད་དང་མ་ཡིན་གྱི་དགག་ཚིག་གིས་དགག་བྱ་གཅོད་ཚུལ་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལ་སྤྱིར། མ་ཡིན་ཞེས་པ་དང་མེད་ཅེས་པའི་ཚིག་གིས་
བཀག་པ་ ཙམ་གྱིས་  ནི་ དགག་པ་  དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ འབྱེད་ནུས་པར་  མིན་ཏེ། བདག་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་ བདག་སྐྱེ་  བཀག་པ་མེད་དགག་ཏུ་ལེགས་ལྡན་དང་ཟླ་བ་གཉིས་ཀས་
བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་ཚེ་དཔག་མེད་ཅེས་པ་ ལྟ་བུ་  མ་ཡིན་དགག་ཏུ་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་དོན་ལ་དགག་བྱ་གཅོད་པ་ཙམ་གྱིས་དགག་པར་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། དེས་ན་དགག་པ་ལ་
ཆོས་ཀུན་ ཏེ་ཆོས་གང་ཡིན་  ཀྱང་རང་མ་ཡིན་བཀག་པས་དངོས་པོ་ལ་དགག་བྱ་བཅད་པས་ ཏེ་རང་མ་ཡིན་བཀག་པ་ཙམ་གྱིས་  མི་ཆོག་གི་རང་བརྗོད་པའི་སྒྲས་ དགག་བྱ་དངོས་སུ་  བཅད་པ་དང་རང་
རྟོགས་པའི་བློ་ལ་དངོས་སུ་དགག་བྱ་བཅད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་བ་གང་རུང་ ཞིག་ངེས་པར་  དགོས་སོ། ། གཉིས་པ་ཆོས་གཞན་འཕེན་ཚུལ་གྱི་དོན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། གཞན་ལུགས་དགག་པ་དང་

[257B] །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཆོས་གཞན་འཕེན་ཚུལ་གྱི་གཞན་འདོད་སོ་སོར་བཀོད་དེ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་དང། མི་འཐད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི་ ། ཁ་ཅིག་ སྤྱིར་  བདག་མེད་
ལྟ་བུ་མེད་དགག་ཡིན་གྱི་ གཞི་  གང་ཟག་ གི་སྟེང་  ལ་བདག་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་གཞི་སྒྲུབ་པ་དང་ཚོགས་ན་ དགག་བྱ་བདག་བཀག་ཤུལ་དུ་སྒྲུབ་པ་འཕངས་པས་  མེད་དགག་མིན་ འགྱུར་ཞིང་
མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ ། ཞེས་འདོད་ལ་གཞན་དག་གཞི་དང་ཚོགས་ན་ ཡང་  ཆོས་གཞན་འཕངས་པས་མེད་དགག་མིན་ འགྱུར་རོ་ ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ།  གཉིས་པ་མི་འཐད་པའི་
རྒྱུ་མཚན་ལ་གཉིས། དང་པོ་གཞུང་ནས་བཤད་ཚུལ་དང་འགལ་བས་དགག་པར་བསྟན་པ་ནི་  དགག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྔར་བཤད་པ་ཁོ་ན་བཞིན་གཞུང་གཞན་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ལ་དེའི་ཚེ་བྲམ་
ཟེས་ཚང་མི་བཏུང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་གཞི་སྒྲུབ་པ་དང་ཚོགས་ཀྱང་མེད་དགག་གི་མཚན་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར་དང།  གཉིས་པ་དམ་བཅའ་གཅིག་གི་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་འཆོལ་བས་དགག་པར་བསྟན་པ་ནི་
དེ་འདྲའི་  བྲམ་ཟེ་ལྟ་བུ་དེ་དགག་བྱ་བཅད་ནས་ཆོས་གཞན་འཕེན་མི་འཕེན་རྩི་བའི་གཞི་ཡིན་གྱི་འཕངས་པའི་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་ཚུལ་གཉིས་ཀ་ལ་འབྲེལ་ཅི་

[258A]༄༅། །ཡང་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ཆོས་གཞན་འཕེན་ཚུལ་གྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཆོས་གཞན་འཕེན་ཚུལ་གྱི་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་བྱེད་དང་སྦྱར་བ་དང། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི་ །
དེས་ན་ཆོས་གཞན་འཕངས་ཚུལ་ལ་ཤུགས་དང་དངོས་དང་དེ་གཉིས་ཀ་དང་སྐབས་ཀྱིས་འཕངས་པ་བཞི་ཡོད་དེ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་འགྲེལ་བཤད་དུ་དྲངས་པ་ལས། དགག་པ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་
 སྟེ་ཆོས་གཞན་ཤུགས་ལ་འཕངས་པ་  དང། ཚིག་གཅིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ སྟེ་དངོས་སུ་འཕངས་པ་  དང། དེ་ལྡན་ ཏེ་དངོས་ཤུགས་གཉིས་ཀ་ལ་འཕངས་པ་དང་  རང་ཚིག་མི་སྟོན་པ། ། སྟེ་སྐབས་ཐོབ་ཀྱིས་
འཕངས་པ་སྟེ་ཆོས་གཞན་འཕེན་ཚུལ་བཞི་པོ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་འཕངས་པ་  མ་ཡིན་ པར་དེ་ལས་  གཞན་ པའི་དགག་  པ་ ནི་མ་ཡིན་དགག་ལས་  གཞན་ མེད་དགག་  ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་
པ་ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་ངོས་བཟུང་བ་ལ་གཉིས། ཆོས་གཞན་འཕེན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བཞིན་རིམ་བཞིན་བསྟན་པ་དང། ཚེས་གཞན་འཕེན་ཚུལ་བཞིར་ངེས་པར་བསྟན་པའོ།  དང་པོ་ནི་  དེ་ལ་ དགག་པ་  དོན་
གྱིས་བསྟན་པ་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་མི་ཟ་བ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་གཅིག་གིས་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ སྟེ་འཕེན་པ་  ནི་བདག་ལས་མ་སྐྱེས་པ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དགག་བྱ་གཅོད་པ་དང་

[258B] །དེ་ལྡན་ནི་དངོས་ཤུགས་ལ་ཆོས་གཞན་འཕངས་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཚིག་སྟེ་མཆོད་སྦྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་མི་ཟ་བ་རིང་པ་
མིན་པ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་གི་ཚིག་གིས་མི་སྟོན་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཅིག་རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེ་གང་རུང་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཤིང་ཁྱད་པར་མ་ངེས་པའི་སྐབས་སུ་འདི་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །
 གཉིས་པ་ཆོས་གཞན་འཕེན་ཚུལ་བཞིར་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི་  འཕེན་ཚུལ་བཞི་པོ་དེ་གང་བྱུང་ཡང་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་དེ་བཞི་གང་ཡང་མ་འཕངས་པ་ནི་མ་ཡིན་དགག་ལས་གཞན་
མེད་དགག་གོ། ། གཉིས་པ་དྲི་བའི་ལན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། རྟགས་དང་རྗེས་དཔག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་སྒྲུབ་པ་མི་འཐད་པར་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་མི་སྒྲུབ་པ་མི་འཐད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །དང་
པོ་ནི་ ། འདི་ལ་སྔོན་གྱི་ཁ་ཅིག་དབུ་མ་ ཐལ་འགྱུར་  བལ་རང་བཞིན་འགོག་པའི་རྟགས་དང་རྗེས་དཔག་ཡོད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྲུབ་ ནུས་  པའི་རྟགས་དང་དེ་ངེས་པའི་རྗེས་དཔག་  དེ་གཉིས་
མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་   བྱེད་ཀྱང་དེ་  ནི་མི་འཐད་དེ།  དེ་ལྟར་ན་  བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པའི་རྟགས་ཡང་དག་དང་གཞལ་བྱ་མེད་པའི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ ཡོད་དགོས་པ་ལས་དེ་ལྟར་  མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་

[259A]༄༅། །ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་མི་སྒྲུབ་པ་མི་འཐད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་སྔ་མ་དགོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་  གཞན་དག་ ནི་  དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ལ་
བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་དང་རྗེས་དཔག་ཡོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་བ་ལ་ བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་དང་རྗེས་དཔག་  མེད་དེ། ཚིག་གསལ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འདི་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོ་
ན་ཅི་ཞེ་ན། འདི་གཞན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ།  སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་མཐའ་  འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འདི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འོ་ན་
ཅི་ཞེ་ན། འདི་གཞན་གྱིས་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ སྟེ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་  སེལ་བ་ཡིན་ཏེ་མཐའ་གཉིས་བསལ་ནས་དབུ་མའི་ལམ་སྒྲུབ་པར་འདོད་ པ་ཡིན་ལ་འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་
སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ལམ་དེ་སྒྲུབ་  པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། ཐལ་འགྱུར་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་བ་འགོག་པ་ཙམ་གྱི་དགོས་པ་ཅན་དུ་བཤད་ཅིང། འཇུག་པ་ལས་ཀྱང།  མཐར་འཛིན་གྱི་
འཆིང་བའི་འཛིན་སྟངས་བཀག་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་  རྟོག་ པ་  རྣམས་ལོག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་ཏེ། ། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་སུ་  རྣམ་པར་དཔྱོད་ པ་མང་དུ་བྱས་  པའི་འབྲས་བུར་ ཏེ་དགོས་པ་ཡིན་

[259B]  མཁས་ པ་  རྣམས་ ཀྱིས་  གསུངས། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ ཐལ་འགྱུར་རྣམས་ནི་ ། གཞན་ལུགས་བཀག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་མིན་ནོ་ཞེས་ གཞན་དག་གིས་
ཟེར་རོ། ། གཉིས་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་དེ་དགག་པ་ལ་གཉིས། དགག་པ་དངོས་དང། དེ་ལྟར་བཀག་པ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུགས་དང་འགལ་བ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དགག་བྱ་འགོག་པ་ཙམ་དུ་སྟོན་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཁྱོད་ཆོས་མ་ཡིན་པར་
བསྟན་པ་དང། གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་འགོག་པ་ཙམ་ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲས་བསལ་བྱ་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྟགས་དང་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་  དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་གྱི་དགོས་པ་ཅན་དུ་བཤད་པ་ནི་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཁོ་ནའི་
ཁྱད་ཆོས་མིན་ཏེ་ །  ལེགས་ལྡན་གྱི་  རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས་ཀྱང། ས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་ན་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཙམ་ཞིག་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་
དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས།  འབྱུང་བའི་རྟགས་ཀྱིས་སའི་ཁམས་དོ་དོན་དམ་པར་སྲ་བ་ཡིན་པ་འགོག་པ་ཙམ་དུ་  བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་འགོག་
པ་ཙམ་ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲས་བསལ་བྱ་ངོས་བཟུང་བ་ལ་གཉིས། རང་ལུགས་ཀྱི་གཅོད་ཚུལ་བཤད་པ་དང། གཞན་གྱི་གཅོད་ཚུལ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཟླ་བའི་ལུགས་འཐད་པ་དང། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི་

[260A]༄༅། །ལུགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་ཚུལ་རིགས་པ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཙམ་སྒྲས་ཆོས་གཞན་འཕེན་པ་
གཅོད་པར་བསྟན་པ་དང། ཆོས་གཞན་མི་འཕེན་ཀྱང་བཀག་པ་སྒྲུབ་པར་བསྟན་པའོ།  དང་པོ་ནི་ ། དེས་ན་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ན་དགག་བྱ་བཅད་པ་ཙམ་དང་གཞན་གྱི་ལོག་
རྟོག་ལོག་པ་ཙམ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ནི།  རྟེན་འབྲེལ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་བདེན་གྲུབ་འགོག་པ་ན་  རིགས་པའི་ སྟེ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་  ཡུལ་དུ་དགག་
བྱ་བཀག་ཙམ་མིན་པའི་ སྒྲུབ་པའི་  ཆོས་གཞན་འཕེན་པ་གཅོད་པས་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་བཀག་ནས་མེད་དགག་ཏུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་གི་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་ཡིན་
གྱི་ཆོས་གཞན་མི་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ པ་དེའི་དོན་ཡིན། པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ཆོས་གཞན་མི་འཕེན་ཀྱང་བཀག་པ་སྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། དམ་བཅའ་མེད་དགག་སྒྲུབ་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་
དེ་འང་སྒྲ་བློ་གཅིག་གིས་བྱེད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དཔེ་བཤད་པ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དཔེར་ན་མཚོ་ལ་དུ་བ་མེད་ཅེས་པ་ སྟེ་དེ་འདྲའི་ཚིག་གིས་  ནི་མཚོལ་དུ་བ་རྣམ་པར་

[260B] དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་བློས་ཀྱང་མཚོ་དུ་མེད་མ་ངེས་པ་མིན་པ་བཞིན་དུ་ གཉིས་པ་དོན་བཤད་པ་ནི་
དོན་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་  མྱུ་གུ་ལ་རང་བཞིན་མེད་ཅེས་བསྟན་པ་ནའང་ དེ་འདྲ་བའི་ཚིག་གིས་  མྱུ་གུ་ལ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་དེའི་སྒྲ་དང་ སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་དང་ཚིག་དེས་དྲངས་
པའི་  བློས་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་མེད་པ་བརྗོད་པ་དང་ངེས་པ་ཅི་ཞིག་འགལ།  གཉིས་པ་དེའང་སྒྲ་བློ་གཅིག་གིས་བིཨྡ་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། དཔེ་བཤད་པ་དང། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེས་ན་ དཔེའི་སྐབས་
གསུམ་  མཚོ་ལ་དུ་བ་ཚིག་གིས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ དེ་  ཉིད་ ཀྱིས་  དུ་མེད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞིང་བློས་ཀྱང་དུ་བ་བཅད་པ་ཉིད་ ཀྱིས་  དུ་མེད་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དགག་བྱ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དང་བཀག་
པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གཉིས་གཅིག་མེད་ན་ཅིག་ཤོས་མེད་ དགོས་  པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་དོན་བཤད་པ་ནི་ ། དེ་བཞིན་དུ་ དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ཡང་  རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོན་པའི་ལུང་རྣམས་
ཀྱིས་རང་བཞིན་བཀག་པ་ཉིད་ ཀྱིས་  རང་བཞིན་མེད་པ་བརྗོད་པ་དང། རང་བཞིན་འགོག་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་ ཀྱང་  རང་བཞིན་བཀག་པ་ཉིད་ ཀྱིས་  རང་བཞིན་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་

[261A]༄༅། །རང་བཞིན་འགོག་པའི་རྟགས་ དང་ཐལ་འགྱུར་རྣམས་  ཀྱིས་རང་བཞིན་བཀག་པ་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པ་བསྒྲུབས་པར་འདོད་པར་བྱའི། ལུང་ལ་བརྗོད་བྱ་དང་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་བྱ་དང་
རྟགས་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། ། གོང་གི་གཉིས་པ་ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་ཚུལ་རིགས་པ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། དེའི་ཕྱིར་རིགས་པས་རང་བཞིན་བཀག་ཙམ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པ་
བསྒྲུབས་པ་མིན་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་དབུ་ཚད་གང་གི་ཡང་རིགས་པར་མི་སྣང་ངོ། ། གོང་གི་གཉིས་པ་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ནི། ལེགས་ལྡན་བྱི་ལུགས་ལ་ཡང་  ས་ནི་དོན་དམ་
པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་པས་དོན་དམ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་བཀག་པ་ཙམ་ཞིག་བྱེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ན་ དོན་དམ་པར་མེད་པའི་  མེད་དགག་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་
པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་སྒྲུབ་ཅེས་པས་ དོན་ཡང་  དོན་དམ་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོར་མེད་པ་ སྟེ་དེ་འདྲའི་མེད་དགག་  མི་སྒྲུབ་ཅེས་པ་མིན་གྱི་བཀག་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་
པའི་དངོས་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ སྟེ་གཞན་ཞིག་  མི་སྒྲུབ་པའི་དོན་ནོ། ། གཉིས་པ་གཞན་གྱི་གཅོད་ཚུལ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། དེས་ན་ རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ། དགག་བྱ་

[261B] དེ་  ལས་གཞན་ཞིག་སྒྲུབ་མི་སྒྲུབ་འདྲི་ན་ རྟོགས་དཔྱོད་དང་ལྡན་པའི་དྲི་བ་ཡིན་པ་  བདེན་མོད་ རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་  དགག་བྱ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་ཁས་བླངས་ནས་དགག་པ་ སྟེ་བདེན་སྟོང་
རྟགས་དང་སྒྲ་བློས་ཡུལ་དུ་བྱས་མ་བྱས་དཔྱོད་པ་ག་ལ་འཐད།  གཉིས་པ་དེ་ལྟར་བཀག་པ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུགས་དང་འགལ་པ་སྤང་བ་ལ་གཉིས། རྩོད་པ་དགོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། གལ་ཏེ་
 ཁོ་ན་རེ་  རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ རྟེན་འབྲེལ་གྱི་  རྟགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཅད་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ན། འཕགས་པས། འདི་ནི་ཡོད་ཉིད་འགོག་པ་སྟེ། །མེད་ཉིད་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པ་མིན། །ནག་པོ་མིན་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། །དཀར་པོ་ཡིན་ཞེས་མ་བརྗོད་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེ་ན།  གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ་གཉིས། ལུང་དོན་བཤད་དེ་དགག་པ་དང། ལུང་འདི་
གང་གི་ལན་དུ་གསུངས་པའི་དོགས་པ་བཤད་དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ལུང་གི་ཁུངས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྟགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་གཞན་མི་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་སྦྱར་བ་དང། ཕྱོགས་
སྔའི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དཔེ་སྦྱོར་ཚུལ་ཉིད་ལས་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དཔེར་ན། །སྨྲ་བ་པོས་  ནག་པོར་མེད་བ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་པར་འདོད་པས་འདི་ནག་པོ་མིན་ཞེས་སྨྲས་པ་ན་ སྒྲ་དེས་ཉན་པ་པོའི་བློ་ངོར་

[262A]༄༅། །ནག་པོ་བཀག་པ་ཙམ་ཞིག་ འཕེན་པ་  ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་པའི་དཀར་པོ་ཡིན་ཞེས་མི་སྟོན་པ་བཞིན་དུ་ རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་  མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ལ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་
མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ འམ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ན་  ཡང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་ཡོད་པ་བཀག་པ་ཙམ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་མེད་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་མིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཤེས་རབ་
སྒྲོན་མ་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་དགག་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ་མེད་དགག་ཡིན་པའི་དོན་དུ་བཤད་དེ།  ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དཔེ་སྦྱོར་ཚུལ་ཉིད་ལས་གྲུབ་པར་
བསྟན་པ་ནི་ ། དཔེར་བརྗོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་ཏེ་ནག་པོ་མིན་ཞེས་པས་ནག་པོ་མིན་པ་མ་བསྟན་མི་ཟེར་བར་དཀར་པོ་ཡིན་ཞེས་མ་བསྟན་ཅེས་གསུངས་པས་སོ། ། གཉིས་པ་ལུང་གི་ཁུངས་བསྟན་པ་ནི། འདི་ནི་
ཡོད་ཉིད་འགོག་པ་སྟེ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་འདི། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ་ ། ལུང་འདི་ སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་  འཇིག་རྟེན་བརྟག་པ་ན་ཡོད་ཅེས་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་
གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་ལུང་འདི་དོགས་པ་གང་གི་ལན་དུ་གསུངས་པའི་དོགས་པ་བཤད་དེ་དགག་པ་ལ་གཉིས། ལུང་འདིའི་ཕྱོགས་སྔའི་དོགས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་བཤད་པ་དང། དོགས་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པའི་ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི་

[262B]  དོགས་པ་འདིའི་སྐྱེ་ཚུལ་ནི།  འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་ན་རེ་  མྱུ་གུ་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཡོད་པར་   སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་  རིགས་ཤེས་
ཀྱིས་འགྲུབ་དགོས་ལ་དེ་ཡི་ཚེ་མྱུ་གུ་དན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ རྟགས་ཀྱིས་  སྒྲུབ་པ་ན་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་མེད་ཡོད་པ་ དེ་ཡང་རྟགས་དེའི་  བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ དགོས་  ཏེ་རྗེས་དཔག་གིས་དེ་འགྲུབ་
པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེའོ། ། གཉིས་པ་དོགས་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པའི་ལན་ལ་གཉིས། བདེན་མེད་ཡོད་པ་རྗེས་དཔག་གིས་མི་འཇལ་ཚུལ་གཞན་དུ་འཆད་པར་བསྟན་པ་དང། རྟགས་ཀྱིས་མི་སྒྲུབ་ཚུལ་ཕྱོགས་སྔར་དྲངས་པའི་
ལུང་གི་དོན་བཤད་ནས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་  འདི་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་པར་ སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་  རིགས་ཤེས་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་པ་ སྟེ་མི་གྲུབ་པར་  ནི་རྩ་ཤེའི་རྣམ་བཤད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་ལ།  གཉིས་པ་
ལ་གཉིས་ལས་  ཕྱོགས་སྔར་དྲངས་པའི་ཚིག་གསལ་གྱི་ལུང་དོན་བཤད་པ་དངོས་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག་པར་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དངོས་པོ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་  བསྒྲུབ་བྱ་མེད་དགག་ཡིན་པ་རྟོགས་
ན་ དེ་འདྲའི་རྟགས་ཀྱིས་  དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་སྒྲུབ་ཀྱི་དེ་མིན་པའི་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་མེད་ཡོད་པར་མི་སྒྲུབ་པར་གོ་བས་ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང། གཞན་གྱིས་ཡོད་པར་བརྟགས་པ་

[263A]༄༅། །འགོག་གི་མེད་པར་ ཏེ་བདེན་མེད་ཡོད་པར་  མི་སྒྲུབ་པར་གསུངས་ལ། མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་འགོག་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་མེད་ དེ་བདེན་མེད་དེ་ཡང་  བདེན་པར་བཟུང་བ་
 ལྟར་  མེད་དོ་ཞེས་འགོག་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་སྒྲུབ་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་པ་ཡོད་པར་མི་སྒྲུབ་པའོ། ། གཉིས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག་པ་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། སོ་སོར་
ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་དང། དངོས་སྨྲ་བ་དང་དབུ་མ་པས་དགག་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་  བདེན་པ་དང་བདེན་མེད་གཉིས་བདེན་པར་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་དགག་མི་ནུས་པར་བསྟན་པ་དང། བདེན་
པ་དང། བདེན་མེད་གཉིས་ཀ་དགག་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེས་ན་མྱུ་གུ་བདེན་གྲུབ་དང་ མྱུ་གུ་  བདེན་མེད་བདེན་གྲུབ་གཉིས་ཀ་ རིགས་པས་  དགག་ནུས་པས་གཅིག་རྣམ་པར་བཅད་
པས་ ཏེ་མྱུ་གུ་བདེན་གྲུབ་རྣམ་པར་བཅད་པས། བདེན་མེད་བདེན་གྲུབ་སྟེ་  ཅིག་ཤོས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ དགོས་  པ་མ་ཡིན་ཀྱང། མྱུ་གུ་བདེན་ཡོད།  དེ་བདེན་གྲུབ་  དང་ མྱུ་གུ་  བདེན་མེད་གཉིས་ནི་
གཅིག་རྣམ་པར་བཅད་ན་ཅིག་ཤོས་ཡོངས་སུ་གཅོད་དགོས་པས་གཉིས་ཀ་འགོག་མི་ནུས་ཏེ།  ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བདེན་པ་དང་འདེན་མེད་གཉིས་ཀ་དགག་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་རང་

[263B] ། རྩོད་ཟློག་ལས། གལ་ཏེ་ ཚིག་  རང་བཞིན་མེད་ པ་  ཉིད་ཀྱིས། །ཅི་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་ལ་ཟློག་ པ་སྟེ་འགོག་
པ་མིན་ཏེ་གཞི་དེ་  རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལོག་ པའམ་ཁེགས་  ན། ། གཞི་དེ་  རང་བཞིན་ གྱིས་གྲུབ་པ་  ཉིད་དུ་རབ་གྲུབ་འགྱུར། །ཞེས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚིག་གིས། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་
རང་བཞིན་མེད་པ་འགོག་ན་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་གསལ་བར་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ནི་ ། དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་
གཉིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བས་ དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དགག་ནུས་ཀྱང་བདེན་མེད་དགག་མི་ནུས་པས་  གཉིས་ཀ་དགག་མི་ནུས་ལ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་དོན་དམ་དུ་མེད་པ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་ སྟེ་མྱུ་གུ་བདེན་གྲུབ་
དང་མྱུ་གུའི་སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ལྟ་བུ་  ནི་གཉིས་ཀའང་དགག་པར་ནུས་སོ། ། གཉིས་པ་དངོས་སྨྲ་བ་དང་དབུ་མ་པས་དགག་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་དངོས་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་དགག་བྱ་དང་
བཀག་པ་གཉིས་ཀ་བདེན་གྲུབ་འགོག་མི་ནུས་ཚུལ་ནི་ ། འདི་ལ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་དགག་བྱ་མི་བདེན་ན་དེ་བཀག་པ་བདེན་ དགོས་  ལ་བཀག་པ་མི་བདེན་ན་དགག་བྱ་བདེན་ དགོས་  པར་འདོད་

[264A]༄༅། །པས་གཉིས་ཀ་བདེན་པ་འགོག་མི་ནུས་སོ། ། གཉིས་པ་དབུ་མ་པས་བདེན་པ་དང་མེད་པའི་མཐའ་གཉིས་ཀ་འགོག་པར་བཞེད་ཚུལ་ནི་ ། དབུ་མ་པ་རྣམས་ནི་ བདེན་པར་གྲུབ་པ་དང་གཏན་ནས་མེད་པའི་
མཐའ་དེ་གཉིས་ཀ་སྤངས་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ཟབ་མོ་དམིགས་པ་མེད་པས་ངེས་པའི་དོན་ལུང་དང་རིགས་པས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ནས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་
མཛད་དོ། ། གསུམ་པ་དྲང་ངེས་འབྱེད་ཚུལ་གྱི་ལུགས་གཉིས་ལས་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཞེས་དང་པོ་དྲི་བ་ནི་ ། ད་ནི་འདི་དྲི་བར་བྱ་སྟེ་ཅི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་
དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང། དེ་དག་གི་དགོངས་པ་མཁས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་བཀྲལ་བའི་སྒོ་མང་དུ་སྣང་ ཞིང་བསྟན་བཅོས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་འདིར་ཡང་གོང་དུ་བཤད་པའི་མཁས་པའི་
དབང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བའི་ཚུལ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་པར་འགོད་པར་མཛད་ནས་གཏན་ལ་བབ་ཟིན་པས་དེས་  ན་ཁྱེད་ཅག་ང་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་འགྲེལ་མཁན་པོ་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། ངེས་པའི་དོན་
དུ་པ་ཞག་པ་གང་ལ་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་དུ་འདོད་པ་བརྗོད་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་འདྲི་ན།  གཉིས་བ་ཆོས་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཉིད་རྟོགས་བ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ལུགས་གཙོ་བོ་འཇོག་དགོས་པས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་

[264B] ། འཛམ་གླིང་མཁས་པའི་རྒྱན་གྱུར་འདི་རྣམས་ཀྱི། །ལེགས་བཤད་ཀུན་ལ་སྙིང་ནས་གུས་མོད་ཀྱང། །འཁོར་འདས་རྟེན་འབྱུང་མི་སླུའི་གཏན་
ཚིགས་ཀྱིས། །མཚན་འཛིན་དམིགས་གཏད་ཐམས་ཅད་འཇིག་བྱེད་པ། །ཟླ་བ་ལས་འོངས་ལེགས་བཤད་འོད་དཀར་གྱིས། །བློ་མིག་ཀུན་ཏའི་ཚལ་རབ་ཕྱེ་བའི་ཚེ། །སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་
ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་མཐོང་ནས། །ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་བཟང་གཙོ་བོར་མི་འཛིན་སུ། །ཞེས་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་དེ་སྐད་དུ་སྨྲའོ། ། བཤད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལ། ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་གཉིས་ཀྱིས་སྲོལ་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས་
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་འདི་ཉིད་མདོ་སྔགས་མཐའ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྒོ་གཅིག་པུ་ཡིན་ཚུལ་ནི་ ། དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཕྱེ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་
འབེབས་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་གཉིས་པོ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱས་མོད་ཀྱང། གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་འགྲེལ་བའི་པཎྜི་ཏ་དང། གྲུབ་ཐོབ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་གཉིས་
གང་རུང་ཞིག་དང་མཐུན་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་གསུམ་མེད་པས་ཚུལ་འདི་ནི་གསུང་རབ་མདོ་སྔགས་མཐའ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ལམ་

[265A]༄༅། །དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཆེད་དུ་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་ལུང་དོན་རིགས་པ་ཞིབ་མོས་དྲངས་ཏེ་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི་ ། དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་ཤིང་
རྟ་ཆེན་པོའི་སྲོལ་ལ་མི་བརྟེན་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཚོལ་བ་ནི་ལོང་ཁྲིད་མེད་པའི་ལོང་བ་ཉམ་ང་པའི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུགས་པ་དང་འདྲ་ལ། བརྟེན་པར་འདོད་ཀྱང་འདི་དག་གི་གཞུང་ལ་རིང་དུ་མ་འདྲིས་
པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འདི་དག་གི་རིགས་པའི་གནད་ཕྲ་མོ་རྣམས་མི་ཤེས་པར་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་ཚིག་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟན་ནས་ལུང་ཙམ་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏམ་བྱས་
སུ་ཟིན་ཀྱང་ཚིག་ཙམ་ཞིག་སྙིད་པོར་ཟད་པར་མཐོང་ནས། དོན་གྱི་གནད་ཆེ་ལོང་ཙམ་དུ་མ་ཞིག་མཐོང་ཡང་ཡིད་མི་ཚིམ་པར་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གསུང་རབ་ལྟ་བའི་མིག་ཏུ་བྱིན་པའི་རིགས་
པའི་གནད་ཕྲ་རགས་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་འདྲིས་པར་བྱས་ནས་  །ལྟ་སྤྱོད་རྣམ་དག་གི་ཉམས་ལེན་ལྟུར་ལེན་པའི་བསྟན་འཛིན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པས་བསྟན་བཅོས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་གཏམ་དུ་
བྱས་ཚུལ་ནི། གསུང་རབ་ཀྱི་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟབ་པ་དད་ཟབ་པ་ལས་ཀྱང་ཆེས་ཟབ་པའི་ཟབ་གནས་རྣམས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟར་རྩོམ་ཞིང། ཇི་ཙམ་ཤེས་པ་དེ་ཅོམ་དུ་སྒྲུབ་

[265B]། །།ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས་
ཤིང་ལྷག་པའི་ལྷའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་བཅོས་སྦྱར་ཚུལ་ནི་ ། རྒྱལ་བའི་དགོངས་ཟབ་ཟ་བ་མོའི་མདོ་ཡིས་རབ་བསྟན་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་འཛིན། །ཐུབ་པའི་རིང་ལུགས་ལུགས་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་མང་
མང་དུ་ཐོས་པ་དང། །དེ་དོན་རྣམ་དཔྱོད་དཔྱོད་ལྡན་ཡིད་འཕྲོག་རིགས་ཚུལ་ཚུལ་བཞིན་བསམས་པ་དང། །འཇམ་དབྱངས་ཞེས་གྲགས་གྲགས་པའི་ཕྲེང་བས་ཀུན་ཁྱབ་ཁྱབ་བདག་དེ་ཡི་ཞབས། །
ཤུགས་དྲག་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དད་པ་ཡིས། །སྙིང་གི་པདྨའི་ལྟེ་བར་གུས་བསྟེན་པས། །གསུང་རབ་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་རིགས་སྨྲ་དེས། །རྨད་བྱུང་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི་བྱས་སོ། ། ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་
མེད་ཀྱི་ལུགས་ཇི་བཞིན་འཆད་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་འགྲན་ཟླ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། ལེགས་བཤད་གཏེར་ཆེན་དེ་ཡི་གསུང་རབ་དོན། །སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། །ཇི་བཞིན་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་
གཉིས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ། །དེ་བཞིན་འཆད་པའང་འདི་ལས་གཞན་ན་གང། ། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྙེད་པའི་དགའ་སྟོན་གྱིས་ཚིམ་པའི་ཚུལ་ནི་ ། རླབས་ཆེན་སྤྱོད་ལ་རིང་ནས་ཞུགས་པ་ཡི། །རྒྱལ་སྲས་

[266A]༄༅། །རིག་གནས་ཀུན་ལ་མཁས་པས་ཀྱང། །ཤིན་ཏུ་དཔག་དཀའ་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་གནས། །ཇི་བཞིན་རྙེད་ནས་ཚུལ་བཞིན་འདྲིས་བྱས་པས། །ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་དག་
པའི༑ །དགའ་སྟོན་ཆེན་པོས་ཡིད་རབ་ཚིམ་གྱུར་ནས། ། བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་མཉམ་དུ་འཕེལ་བའི་ཚུལ་ནི་  རེས་འགའ་རྒྱལ་ལ་དད་པའི་དགའ་བ་རྒྱས། །སྐབས་འགར་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དྲིན་དྲན། །
གཞན་ཚེ་མཁས་པའི་བཤེས་ལ་གུས་པ་དང། །ཉམ་ཆུང་འགྲོ་ལ་སྙིང་ནས་བརྩེ་བ་དང། །བསྟན་པ་རིན་ཆེན་རིང་དུ་གནས་འདོད་པ། །འདི་དག་ཕན་ཚུན་འགྲན་བཞིན་འཕེལ་བར་འགྱུར། ། ཁྱད་
པར་དྲི་མ་མེད་པའི་རིགས་ལ་མ་རྙེད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ལྷག་པར་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ནི་ ། དེ་ཚེ་རིང་ནས་ཉམས་པའི་རྟོགས་དཀའི་གནས། །གང་གིས་བཙལ་བས་རྙེད་པའི་རིགས་པའི་ལམ། །དེ་ཡི་རྣམ་འཕྲུལ་ཀྱེ་མའོ་
ངོ་མཚར་ཞེས། །གཅིག་པུར་གནས་ཀྱང་དགའ་བའི་ཅ་ཅོ་འཆིར།  བསྟན་བཅོས་འདི་འམ་ཚུལ་འདི་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་རྒྱལ་པས་བསྔགས་པར་བསྟན་པ་ནི་ ། དེ་འདྲ་དེ་ལ་སྨྲ་བའི་ཟླ་བ་ཡིས། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་
མཆོག་གི་བསམ་གཏན་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པའི་མགོ་ལ་འདུག་པ་པོ། །རྒྱལ་བའི་གདུང་འཚོ་བ་དེས་དོན་རྙེད་པ་ཞེས། །བསྟོད་པའི་ཕྲེང་བས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྔགས། ། རྒྱལ་བས་བསྔགས་

[266B] ། དེ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་བསྔགས་པ་གང་གིས་འདོད། །བློ་ལྡན་དེ་ཡིས་རྣམ་བཤད་འདིར་ཞུགས་ནས། །བློ་མིག་རིགས་པའི་ལམ་གྱིས་དག་པར་གྱིས། ། འཇུག་ཏུ་དགེ་
བ་བསྔོ་བ་ལ། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བའི་དམ་ཆོས་འཛིན་པར་བསྔོ་པ་ནི་ ། ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་འདིར་འབད་པས། །བདག་གིས་བསོད་ནམས་གང་ཞིག་བསགས་པ་དེས། །ཀླུ་སྒྲུབ་
ཐོགས་མེད་ཇི་བཞིན་རྒྱལ་བ་ཡི། །དམ་ཆོས་མཐའ་དག་ཡུན་རིང་འཛིན་པར་ཤོག་ རྒྱལ་སྲས་མཐུ་བོ་གཉིས་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བསྔོ་བ་ནི་ ། ཚུལ་དེས་རྒྱལ་བ་དགྱེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ། །རྒྱལ་
སྲས་མཁས་པ་ཀུན་བཟང་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་པ་དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང། །རླབས་ཆེན་སྤྱོད་ལ་ཀུན་ནས་སྤྱོད་པར་ཤོག་ མཛད་པ་པོ་གང་གིས་མཛད་པ་ནི་ ། ཅེས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་
ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་དང། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་སྲོལ་གཉིས་ཕྱེ་ནས། གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་
གསལ་བར་བྱེད་པ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་མང་དུ་ཐོས་པ་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཤར་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་གྱིས་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་པ་ནི་དགེ་

[267A]༄༅། །སྦྱོང་སྡོམ་བརྩོན་བསོས་ནམས་བློ་གྲོས་སོ། །རྣམ་འདྲེན་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་ལྷ་ཡི་ལྷ། །དོན་ཀུན་གྲུབ་པའི་འཇིགས་མེད་སེངྒེའི་སྒྲ། །ཤེར་ཕྱིན་ཟབ་མོད་དབྱངས་སུ་ཉེར་བསྒྲགས་པས། །
སྨྲ་ངན་རི་དྭགས་མ་ལུས་ཟིལ་གྱིས་མནན། །དེ་ཡི་དགོངས་ཟབ་དྲང་དང་ངེས་པའི་དོན། །ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟག་ཕྱེ་བའི་ལེགས་བཤད་མཆོག་སྐལ་བཟང་སྙིང་གི་པད་ཚལ་བཞད་བའི་གཉེན། །ཁམས་གསུམ་
སྲིད་པའི་སྒྲོན་མེ་ཆེན་པོ་ཡི། །ཟབ་དོན་རྟོགས་དཀའ་འབུམ་གྱི་གནད་རྣམས་ཀུན། །ཉུང་ངུའི་མཆན་བུར་བསྔོས་ནས་ལེགས་བཀོད་པ། །གཟུར་གནས་བློ་གསལ་ཡིད་ཀྱི་དགའ་སྟོན་འདི། །དཔར་དུ་བསྒྲུན་པའི་
རྣམ་དཀར་རྒྱ་མཚོའི་མཐུས། །དྲི་བྲལ་ཐུབ་པའི་ལུགས་བཟང་གངྒའི་ཀླུང། །བཤད་སྒྲུབ་རླབས་ཕྲེང་འབུམ་གྱི་རྩེ་དགའ་ཅན། །ཕན་བདེ་རིན་ཆེན་བྱེ་མ་འདྲེན་བཞིན་པར། །ཀུན་བཟོད་ཡངས་བའི་ཕ་མཐར་འགྲིམས་གྱུར་
ཅིག་སྙིང་རྗེའི་གང་བ་རྫོགས་པའི་རི་དྭགས་འཛིན། །གངས་ཅན་མགོན་པོའི་གསང་གསུམ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི། །འོད་དཀར་སྲིད་པའི་མུན་སེལ་གཉེན་མཆོག་ཏུ། །མི་ནུབ་གླིང་བཞིའི་མཁའ་ལ་གསལ་གྱུར་ཅིག་
བསླབ་པ་གསུམ་ལྡན་རིག་གྲོལ་ཤཱཀྱའི་སྲས། །ཟབ་དོན་སྦྲང་རྩིས་མྱོས་པའི་རྐང་དྲུག་ཁྱུ། །འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་འདབ་གླུ་སྙན་སྒྲོགས་པས། །ཐུབ་བསྟན་པདྨའི་ཚལ་ཆེན་མཛེས་གྱུར་ཅིག་སྒྲིབ་གཉིས་ནད་བརྒྱ་

[267B] །ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་ཤེར་ཕྱིན་བདུད་རྩིའི་བཅུད། །འགྲོ་ཁམས་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་ལ་རྟག་སིམ་པས། །སྤངས་རྟོགས་ལུས་རྩལ་སྟོབས་སུ་དར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་འདི་ཡང་རབ་འབྱམས་གཞུང་བརྒྱ་
སྨྲ་བ་སེར་བྱེས་ཏྲེ་ཧོར་དགེ་བཤེས་རྟ་མགྲིན་རབ་བརྟེན་ནས་འཇམ་མགོན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་ཟབ་དོན་རྣམས་བློ་གསལ་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་སླའི་ཆེད་གཉན་སྟོན་གསུང་དྲང་ངེས་དཀའ་འགྲེལ་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་དང་
༸རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དང། བྲ་ཏི་དགེ་བཤེས་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་སློབ་སེར་བྱེས་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་དགེ་ལེགས་ཀྱི་གསུང་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་དགོངས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མེ་ལོང་ནང་གསལ་གྱི་ས་བཅད་དང། དཀའ་
གནད་རྣམས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་རྩ་གཞུང་གི་དཀྱུས་སུ་མཆན་བུར་བཀོད་པ་གཟུར་གནས་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཨ་མི་རི་ཀའི་མི་རིགས་དགེ་སློང་སངས་རྒྱས་སྦྱིན་པ་ནས་རྒྱུ་སྦྱར་གྱིས་གྲངས་སུམ་བརྒྱ་ཐམ་པ་དཔར་དུ་བསྐྲུན་པའི་དགེ་
བསྔོའི་སྨོན་ཚིག་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་སྦྲུལ་མིང་བས་སྦྱར་པའོ།། །

[268A]༄༅།    ༈    །དཔར་དུ་བསྐྲུན་པའི་རྣམ་དཀར་དགེ་ཚོགས་མཐུས། །ཡབ་གཅིག་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་རིང་ལུགས་འདི། །མི་
ཉམས་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་དར་གྱུར་ཅིག་རྒྱུ་སྦྱོར་རྣམས་ཀྱང་ཚེ་རབས་ཕྲེང་བ་ཀུན། །ཐེག་མཆོག་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་རྗེས་བཟུང་ཏེ། །དྲི་མེད་ཐེག་པ་མཆོག་གི་བསྟན་པ་དང། །
མཟལ་ཏེ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་མཐར་སོན་ཤོག་ཅེས་སྔོན་དུ་རྡོ་དཔར་དང་གློག་དཔར་ཐོག་དཔར་སྐྲུན་ཟིན་ཅིང། འདི་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་རྒྱུན་མི་ཉམས་ཡུན་གནས་སླད། ད་ལམ་སེར་ཏྲེ་དགེ་སློང་བློ་བརྩོན་དང་
ཚེ་གཅེས་གཉིས་ནས་དྭངས་བས་འཁུར་བླངས་ཀྱིས་སླར་ཡང་ཤིང་དཔར་ཆེད་བསྐོས་ཞུས་པའི་དཔར་བྱང་སྨོན་ཚིག་ཏུ། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་འདོད་མོས་བཞིན་དགེ་བཤེས་རྟ་མགྲིན་རབ་བརྟན་པས་སྦྱར་བ་དགེ་ལེགས་འཕེལ། །

[268B]༄༅། །ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་དང་འཇལ་བའི་སྨོན་ལམ་རྗེས་འཛིན་ཐུགས་རྗེའི་སྐྱབས་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།    ༈    །
བློ་བཟང་རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་བརྒྱུད་པར་བཅས། །ཀུན་གྱིས་ཐུགས་རྗེའི་མཐུ་དཔུང་ཆེར་བསྐྱེད་ནས། །བདག་གི་སྨོན་ལམ་བདེ་བླག་འགྲུབ་པར་མཛོད། །བདག་ནི་ཚེ་རབས་ཕྲེང་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །མི་ཁོམ་
གནས་སུ་ནམ་ཡང་མི་ལྟུང་པར། །ཐེག་མཆོག་འཁོར་ལོ་བཞི་ལྡན་རྟེན་བརྒྱུད་མར། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་དང་མཇལ་བར་ཤོག་མདོ་རྒྱུད་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་འགལ་མེད་དུ། །གང་
ཟག་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་གདམས་ངག་ཏུ། །ལེགས་བར་འདོམས་པ་ཚང་ལ་མ་ནོར་ལམ། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་དང་དྲི་མེད་རིགས་པའི་ལམ་ལས་རབ་འབྱམས་གཞུང། །ཇི་བཞིན་གཏན་ལ་
འབེབས་པའི་གཞི་ལམ་འབྲས། །འཛམ་གླིང་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་  ྾  ལྟ་སྤྱོད་གཅིག་གྲོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་ཡིས། །མཁས་པ་མ་འཆལ་བཙུན་པ་མ་རྨོངས་
པར༑ །ཀུན་ཀྱང་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ཉིད་ལྷུར་ཞུགས་པའི། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་  ྾  མདོ་སྔགས་ཟབ་བཅུད་ཚང་ལ་མ་ནོར་བར། །འཇམ་དབྱངས་ཞལ་ལུང་མངར་པོས་བྲན་པ་ཡིས། །ཟུང་འཇུག་གོ་

[269A]༄༅། །འཕང་མྱུར་ལས་ཆེས་མྱུར་བའི། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་  ྾  ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ཕྱོགས་རེ་ར་མ་ཤོར་བའི། །མང་ཐོས་གདམས་པར་ཤར་བའི་སྙིང་བོའི་བཅུད། །སྒྲུབ་པའི་ཉམས་མྱོང་
ཚེད་མར་རབ་སོན་པ། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་  ྾  དྲི་མེད་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་བསྒོམ་པ་དང། །རྩེ་གཅིག་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཟུང་འབྲེལ་བའི། །བསྒོམ་ཚུལ་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་མཆོག་བློ་བཟང་
རྒྱལ་བའི་  ྾  རིན་ཆེན་སེམས་མཆོག་འདྲེན་པའི་ཐབས་མཁས་སུ། །འདི་དང་ཕྱི་མའི་སྣང་ཤས་བཙན་ཐབས་སུ། །ལྡོག་ནས་ངེས་འབྱུང་འདྲེན་ཚུལ་ཁྱད་ཞུགས་པའི། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་  ྾  རྒྱུ་འབྲས་བདུན་དང་
བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེ་ཡི། །མན་ངག་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ནས་སྐྱོང་བ་ཡིས། །སེམས་མཆོག་བསྐྱེད་ཚུལ་གཞན་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་  ྾  བྱིང་རྨུགས་གོལ་ས་སྤངས་པའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན༑ །ཚད་ལྡན་གཞུང་ལུགས་ཆེན་མོ་ལས་འོངས་བཞིན། །མི་རྟོག་བསྒྲུབ་ཚུལ་གཞན་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི། །བློ་བཟང་རྒྱལ་པའི་  ྾  །མཁས་གྲུབ་བྱེ་བས་འབད་ཀྱང་དཔོག་མིན་པའི། །ཟབ་
མོ་ཇི་བཞིན་གཟིགས་ཞིང་གསུང་བ་ཡིས། །མཐའ་བྲལ་ལྟ་བ་གོང་ན་མེད་པའི་མཆོག་བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་  ྾  སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་གཅིག་ལས་གཅིག་འཆར་ཞིང། །རྟོག་བཏགས་ཕྲ་མོར་བྱ་བྱེད་

[269B] །ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་བཟང་བདེན་གཉིས་ཆེས་ཕྲའི་གནད། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་  ྾  ཟབ་མོའི་ཐེག་ལ་སྣོད་རུང་བསྒྲུབ་ཚུལ་དང། །དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ཡི་ལམ་གྱི་འགྲོས། །
གསང་བའི་གནད་ཀུན་འབྱེད་ལ་ཟླ་བྲལ་བའི། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་  ྾  གཞི་ཡི་སྐྱེ་ཤི་བར་དོར་འཁོར་བའི་རྒྱུན། །ལམ་དང་འབྲས་བུའི་སྐུ་གསུམ་ཉིད་བསྒྱུར་བའི། །སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་
གཅོད་ལ་མྱུར་བའི་འཁྲུལ། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་  ྾  མྱུར་ལམ་བླ་མེད་ཐེག་པའི་ལམ་གྱི་སྲོག་རླུང་སེམས་དཧུའུ་ཏིར་བསྡུད་པའི་ལྷན་སྐྱེས་དབྱིངས། །དངོས་སུ་འདྲེན་ཚུལ་གཞན་ལས་ཁྱད་
ཞུགས་པའི། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་  ྾  གཉུག་མའི་སེམས་ཀྱི་རང་ཞལ་རྗེན་ཆར་དུ། །མངོན་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་བདེ་སྟོང་གི། །དབྱིངས་སུ་འཇུག་པའི་ཐབས་མཁས་ཆེས་ལྷག་པའི། །བློ་
བཟང་རྒྱལ་བའི་  ྾  རླུང་སེམས་ཙེམ་ལས་མཚན་དཔེའི་བཞིན་ལག་གར། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བར་དངོས་སུ་ལྡང་བའི་ཚུལ། །གཞན་གྱིས་ཆ་ཙམ་དཔོག་མིན་ངོ་མཚར་གནད། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་
དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་དབྱིངས་དང་སྒྱུ་འཕྲུལ་གར། །མཉམ་སྦྱོར་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །སྐུ་བཞིའི་ས་ལ་སྐད་ཅིག་ཉིད་འཇུག་པ། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་  ྾  མྱུར་ལས་ཆེས་མྱུར་མི་

[270A]༄༅། །ལོ་བཅུ་གཉིས་དང། །ལོ་གསུམ་ཕྱོགས་གསུམ་ཙམ་ལའང་ཟུང་འཇུག་གི། །གོ་འཕང་བདེ་བླག་བསྒྲུབ་པའི་ཉེ་ལམ་མཆོག་བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་  ྾  མདོར་ན་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བ་
ཐམས་ཅད་དུ། །སྟོན་པ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མས་རྗེས་བཟུང་ཞིང། །བསྟན་པ་གྲུབ་མཐའ་ཀུན་གྱི་ཡང་རྩེ་མཆོག་བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་དང་མཇལ་བར་ཤོག། །
སྨོན་ལམ་འདི་ནི་རྗེ་ཕ་བོང་ཁ་པས་གསུངས་སོ།།



