༄༅། །འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་མཆོག་གི་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་དང་རྗེ་དི་པཾ་མཚན་ཅན་གྱི་མཆན་འགྲེལ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་བ་སྐལ་བཟང་འཇུག་ངོགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

[001A] །འོད་སྟོང་བདག་པོ་ཐུབ་བསྟན་ཤར་རིའི་རྩེར། །འཕགས་ཏེ་སྲས་བཞིའི་ཡུམ་དོན་མ་ལུས་པ། །ཅིག་ཅར་གསལ་མཛད་ཡོངས་འཛིན་ཚོགས་
རྣམས་ལ། །སྒོ་གསུམ་གུས་པས་དུས་ཀུན་སྙིང་ནས་འདུད། །ཟླ་བའི་ཚེས་ཁ་ཕྲ་བའི་དུས་ནས་ཀྱང། །ཀུ་མུད་ཚོགས་རྣམས་ཆེས་ཆེར་བཞད་པ་དང། །ལྷན་ཅིག་ཆུ་
སྐྱེའི་སྙིང་ལ་མུན་པ་ནི། །སྟེར་མཛད་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བས་ཤིས་པ་སྩོལ། །མགོན་དེའི་གསུང་མཆོག་རྒྱལ་ཡུམ་རྣམ་པ་གསུམ། །མཛེས་བྱེད་རྒྱན་སོགས་
ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྐྱེས། །བསྐུར་ཏེ་ཞིང་འདིའི་འགྲོ་བའི་མིག་འབྱེད་པ། །རྒྱལ་ཚབ་མི་ཕམ་མགོན་པོའི་ཞབས་ལ་འདུད། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཡབ་གཅིག་

[002A] །འཇམ་དཔལ་དབྱངས། །སྨྲ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྐྱབས་གཅིག་ཚངས་སྲས་མ། །ཡབ་ཡུམ་ཟུང་གིས་ཟབ་གསལ་སྣང་བ་དང། །བཀའ་
གནད་མདུད་པ་གྲོལ་བའི་ངག་ཀྱང་སྩོལ། །ཡུམ་དོན་གསལ་མཛད་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་དང། །འཕགས་སེང་གཉིས་སོགས་འཕགས་ཡུལ་འགྲེལ་
མཛད་ཀུན། །གངས་ལྗོངས་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་སྤེལ་བའི། །འཕགས་བོད་མཁས་དབང་མ་ལུས་ཕྱག་གི་ཡུལ། །རྒྱལ་ཀུན་མཁྱེན་རབ་གཅིག་བསྡུས་
འཇམ་པའི་དབྱངས། །རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུའི་ཚུལ་གྱིས་གངས་ལྗོངས་འདིར། །རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ཉི་ལྟར་གསལ་མཛད་པ། །རྒྱལ་བ་བློ་བཟང་གྲགས་

[002B] །མགོན་དེའི་རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན་དང། །དགའ་ལྡན་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་མཁས་གྲུབ་རྗེ། །ལ་སོགས་བློ་བཟང་རྒྱལ་བསྟན་གདུགས་དཀར་པོ། །རྣམ་དཔྱོད་དཔུང་བས་འདེགས་མཁས་
རྣམས་ལ་འདུད། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་དགོངས་པའི་མཐིལ། །ཇི་བཞིན་འཆད་ལ་དཔེ་ཟླ་རང་ཉིད་ལས། །རྙེད་མིན་ཀུན་མཁྱེན་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེ་དང། །དའི་པཾ་བླ་མ་རྣམ་གཉིས་དུས་ཀུན་མཆོད། །བླ་མ་ལྷ་
ལ་ཡུན་རིང་གསོལ་བཏབ་མཐུས། །དེ་དག་གཞུང་གི་གནད་དོན་སྤྲང་རྩིའི་བཅུད། །ཅུང་ཟད་རྙེད་འདི་ཐར་འདོད་བུང་བའི་ཚོགས། །ཅི་དགར་རོལ་པའི་རྟེན་དུ་སྤྲོ་བར་བྱ། །དེ་ཡང་དང་པོར་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་ལ་ཐེག་དམན་ལྟར་
ན། རྒྱལ་པོ་རབ་གསལ་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་སོགས་ལྟར་ལ། ཐེག་ཆེན་ལུགས་ལ་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་སྙིང་རྗེ་པད་དཀར་ལྟར་སྟོན་པ་འདི་ཟམ་ཟེ་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་
དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་སྙིང་པོའི་དྲུང་དུ་སྨོན་ལམ་ལྔ་བརྒྱ་བཏབ་སྟེ་དང་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པར་འདོད་ལ། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་བས་དྲིན་ལན་བསབ་པའི་མདོ་ལྟར་མྱལ་བའི་ཤིང་རྟ་འདྲེན་པའི་གྱང་དུ་
གྱུར་པའི་ཚེ་གྲོགས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེའི་རྐྱེན་གྱིས་སྨོན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཤི་འཔོས་ནས་ལྷར་སྐྱེས་པར་འདོད་ལ། བསྐལ་བཟང་ལས། ང་ནི་སྔོན་ཚེ་དམན་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། །ཞེས་སོགས་དང། ལུང་སྨན་གྱི་གཞི་

[003A]༄༅། །ལས། ང་ནི་རྫ་མཁན་གྱུར་པ་ན། །སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་མཐོང་ནས། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ནི་ཐོག་མར་ངས། །མར་དང་ཏིལ་མར་གྱིས་མཆོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རྫ་མཁན་གྱི་བ་སྣང་བྱེད་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་
ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཆུ་འཇམ་པོས་ཁྲུས་དང་མར་གྱིས་སྐུ་མཉེས་སོགས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁྱེད་སྐུ་ཅི་འདྲ་དང། །སོགས་ཀྱིས་འཇུག་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་དུ་དེ་ནས་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་ཚོགས་བསགས་
པའི་འགོ་བརྩམ་ཞེས་འགྲེལ་དགོས་ཏེ། མཛོད་ལས། དང་པོ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་དང། ལུང་ལས། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ནས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་དང་པར་ཕྱིན་རང་ལུགས་མིན་ཏེ། བུ་སྟོན་ཆོས་
འབྱུང་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་བཞིན་དུ་བཤད་ན། ཞེས་པ་ནས། གཞོན་ནུ་བརྩོན་འགྲུས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པའི་ཚེད་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཞིང་དགེ་པའི་
རྩ་བ་བསྐྲུན་པ་ནས་བརྩམས་ནས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་བསགས་པས་ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། ཕར་ཕྱིན་རང་ལུགས་ལ་ཐེག་བསྡུས་ལས། བཟང་དང་སྨོན་པའི་སྟོབས་
ཅན་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཞི་ལྡན་གྱི་སྐབས་བཞི་པ་ནས་བཤད་པའི་ཐར་ཆ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ནས་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགོ་རྩོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ་

[003B] གསེར་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་རང་རྒྱུད་ལ་ནམ་སྐྱེས་པ་ནས་གྲངས་མེད་ཀྱི་འགོ་རྩོམ་པར་རིགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེས་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང་ས་གསེར་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་གཅིག་
ཅར་དུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམྱལ་བའི་ཤིང་རྟ་འདྲེན་པའི་གྱད་དེས་རང་གཅིག་བུས་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ་བྱས་པས་འཇུག་སེམས་ཀྱང་བསྐྱེད་དམ་དཔྱད། འོ་ན་འདིར་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བ་ལྟར་ན་ཞེས་པ་ཅི་ཞེ་ན། འདུལ་བའི་མཐའ་
དཔྱོད་ལས། དང་པོར་ཐེག་པ་གོང་འོག་ཐུན་མོང་དུ་ཞེས་པ་ལྟར། འོག་མས་དམྱལ་བའི་རྟེན་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པར་མི་འདོད་ལ། གོང་མས་སྐྱེས་པར་འདོད་པ་སོགས་གོང་འོག་གི་ཁྱད་པར་མང་པོ་
ཞིག་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་དུ་ཁྱེའུ་སྣང་བྱེད་ཀྱིས་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཆིལ་ལྷམ་སོགས་ཕུལ་བར་གསུངས་པ་མཆིམས་མཛོད་དུ་མི་འཐད་པ་ལྟ་བུར་གསུངས་ཤིང། ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་ཀྱང་མཛོད་
འགྲེལ་གསུམ་དྲངས་ནས་ཆུ་འཇམ་པོ་དང་སྐུ་མཉེས་ལས་ལྷམ་སོགས་མ་གསུངས་པས་དཔྱད། གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་ཚོགས་བསགས་ཚུལ་ནི། རྒྱན་སྣང་ལས། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་བོས་ཚོགས་ཀྱིས་
ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་དང་པོའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པས་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ནས་བཟུང་སྟེ་ས་བདུན་པའི་བར་དུའོ། །ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་པས་ནི་ས་མི་གཡོ་བ་ནས་བཟུང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་

[004A]༄༅། །སའི་བར་དུའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ལ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཚོགས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་འདའ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་རྫོགས་
པར་བྱེད་པ་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་བར་ལ་སོ་སོར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གསུམ་གྱིས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་གྲངས་མེད་སོ་གསུམ་གསུངས་པ་སྔ་མའི་ནང་དུ་འདུ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་འོལ་པ་ལས། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བདུན་དང། དུལ་ལྷའི་སྡེ་པ་ཐ་དད་ཀླག་པའི་འཁོར་ལོ་
ལས། གྲངས་མེད་བཅུ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་དེར་འདུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ས་ལས། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ནི་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཉིན་མཚན་དང་ཟླ་བ་དང་ཟླ་བ་ཕྱེད་
དུ་བགྲང་པའི་ཚུལ་གྱིས་དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བགྲང་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་གྲངས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་
བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་སྔ་མ་ཤོས་ཀྱིས་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ཕྱི་མ་ཤོས་ཀྱིས་ནི་གསུམ་ཁོ་ནས་འཐོབ་ཀྱི་ལྷག་པས་ནི་མ་

[004B] ཞེས་པའི་དོན་མཆིམས་མཛོད་ལས། དེས་ན་མདོ་དག་ལས་གྲངས་མེད་མང་པོས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་གསུངས་པ་ནི་གྲངས་མེད་སྔ་མའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། གྲངས་མེད་གསུམ་གྱིས་འཐོབ་
པར་གསུངས་པ་ནི་གྲངས་མེད་ཕྱི་མའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པར་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་ལྟར་ན་བསྐལ་ཆེན་གཅིག་ལའང་གྲངས་མེད་ཀྱི་མིང་ཐོབ་ལ་ཕྱི་མ་ནི་གྲངས་གནས་དྲུག་བཅུར་ཕྱིན་པའི་
གྲངས་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ་རང་ལུགས་ལ་སྟོན་པ་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་ཚོགས་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་པ་དེ་དམྱལ་བའི་རྟེན་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་བྲམ་ཟེ་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐའ་དཔྱོད་ལས། ལྷག་བསམ་
སྙིང་སྟོབས་མཆོག་གི་རྒྱལ་སྲས་ཐོག་མའི་དུས་ནམ་ཀྱང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་པ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཡིན་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་
ཡིན་པས་འདོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དང་ཚོགས་ལམ་མ་ཐོབ་སྟེ། དེའི་འདོད་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཡིན་མིན་ཁོ་རང་གིས་རྒྱལ་སྲས་སུ་འདོད་མི་འདོད་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཐོབ་མ་ཐོབ་ཁོ་རང་གིས་འདོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཁས་
ལེན་ལ་སོང་བས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་འདོད་པའི་ལམ་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའམ། ཡང་ན། དང་པོར་དམྱལ་བའི་རྟེན་ལ་སྨོན་སེམས་དང། ཞེས་སོགས་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་བ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི་

[005A]༄༅། །གནས་ཚོད་ལ་སྔ་མ་ལྟར་བྲམ་ཟེ་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་དུ་གྱུར་ཚེ་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང། སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་གཅིག་ཆར་བསྐྱེད་པ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས། སྙིགས་མ་ལྔ་ཡིས་ཧ་ཅང་སྤགས་པ་ཡི། །ཞེས་སོགས་
ཀྱི་དོན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཆོག་གམ་སྙམ་སྟེ། ལམ་རིམ་སོགས་ཀྱི་བཤད་པའི་སྐབས་དེ་གཙོ་བོར་གསུངས་དགོས་པས་སོ། །གང་བདེ་བ་བཟུང་བར་བྱའོ། །ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་ཡིན་མིན་གྱི་དོན་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་
ན་སྙིང་རྗེ་བ་པད་དཀར་ནས་བཤད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་བ་དེ་ལམ་དུ་ཞུགས་མ་ཐག་པར་འདོད་པ་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང། དྲིན་ལན་བསབ་པའི་མདོ་ནས་བཤད་པའི་དེ་ལམ་དུ་ཞུགས་མ་ཐག་པར་འདོད་པ་
ཐུན་མོང་བར་འཇོག་པས་དེ་གཉིས་ཀར་དབུ་སེམས་གཉིས་འཇོག་ལ། ལྟ་བས་ཕྱེ་ན་ཁ་རྒྱའི་དོགས་སློང་ལྟར་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྒོམ་དགོས་མི་དགོས་ཀྱིས་འཇོག་པར་རྗེ་པྲ་ཛྙ་ས་རས་གསུངས་པར་མཁན་
ཆེན་ངག་གི་དབང་པོས་གསུངས་སོ། །སྔ་མ་ཆོས་འབྱུང་སོགས་མང་པོ་དང་མཐུན་ལ། ཕྱི་མ་ཚིགས་དབུ་མ་གསལ་ལས། ལུགས་འདི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པའོ། །དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། སྟོན་
པ་སྔོན་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སླར་ཡང་བསྐལ་བཟང་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་དང་བསྐལ་པ་འདིར་སངས་རྒྱས་ཚུལ་དང་ད་དུང་མ་འོངས་པ་ན་དུ་མ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཞེས་སྔར་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱང་སླར་ཡང་བསྐལ་

[005B] སྔར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སླར་བསྐལ་པ་འདིར་སངས་རྒྱས་ཚུལ་སྟོན་ནོ། །ཞེས་པ་ཡིན་གྱི་སྔར་སངས་རྒྱས་ནས་སླར་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་སྟོན་པའི་དོན་མིན་ཏེ། ཁྲི་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་
པའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ཁྱེའུ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་འཇུག་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བསྐལ་པ་མང་པོ་འདས་པའི་རྗེས་སུ་རྒྱལ་བ་དབང་པོའི་ཏོག་ཏུ་བྱོན་པར་དྲིན་ལན་བསབ་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ལས། དེའི་སྔོན་དུ་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་བར་སྐབས་སུ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་དམྱལ་བའི་ཤིང་རྟ་འདྲེན་པའི་གྱད་དུ་འཁྲུངས་པ་ཡིན་ཞིང་ངེ་སེམས་བསྐྱེད་མ་སྐྱེས་
གོང་དུ་ཡང་བདེ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་ཡིད་འོངས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཡན་ཆད་སྔོན་བདེ་འགྲོའི་རྟེན་ལ་སྐྱེས་པ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་གྱད་དེའི་རྒྱུད་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་པོ་གང་སྐྱེས་ནའང་
བདེ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནས། རིགས་དྲུག་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཀྱང་གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཅེས་གསུངས་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་ལ་བྱང་སེམས་ཞིག་གིས་ངན་འགྲོའི་ལུས་
བླངས་པ་དང་ཐུན་མོང་བ་ལྟར་ན། ཡིད་འོངས་ཀྱི་བྱམས་པ་སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས་ངན་འགྲོའི་ལུས་བླངས་པ་ཡིན་པས། ངན་འགྲོའི་ལུས་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཀྱང་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སེམས་ལ་མི་གནོད་པས་ངན་
[006A]༄༅། །འགྲོ་བ་མིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་མཐའ་དཔྱོད་ལས། དང་པོར་ངན་འགྲོ་བ་གང་ཞིག་ཕྱིས་བདེ་འགྲོ་བར་གྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་ངན་འགྲོའི་རྟེན་ལ་མར་ཤེས་སོགས་གསར་སྐྱེས་ལ་དགོངས་སོ། །ཁྲི་
ཆེན་པའི་ཟིན་བྲིས་ལས། རབ་དང་ཕུལ་དང་གཙོ་བོ་དང་གྱ་ནོམ་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཅེས་གསུངས་པས་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པས་མདོ་སྡེ་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོར་
གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །བོད་སྔ་མས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་བཞི་ལ་གང་ཟག་མི་འཇོག་པར་རྟེན་འགྲེལ་རྩོམ་འཕྲོར་གསུངས་ལ་འགའ་ཞིག་གང་ཟག་ཁོ་ན་འཇོག་པ་ལྟ་བུར་གསུངས་ཀྱང། མཐའ་དཔྱོད་ལས། བསྟན་
བཅོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་བཞག་པ་གསེར་ཕྲེང་ལས། འདིའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཡང་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི། ཞེས་དང། དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཞེས་སོགས་
ཀྱི་དགོངས་པའོ། །རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་དངོས་སྨྲ་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་པའི་བདེན་དངོས་སྤྱིར་འགོག་པ་རྩ་ཤེས་དང། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གོམས་པ་ལས་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་སྒྲུབ་པ་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་
པ་དང། དེ་ལས་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པར་སྒྲུབ་པ་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ལ་རང་སྡེའི་བདེན་དངོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགོག་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བདེན་དངོས་སྒྲུབ་བྱེད་ཚིག་དོན་བཅུ་དྲུག་ནི་གཞན་སྡེ་དག་

[006B] ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང། དགོས་དོན་ལ་འཇུག་པ་དང། དེ་ལ་འཇུག་པའི་དཔེ་རྣམས་ཡོད་པ་དང། དངོས་
སྨྲ་པ་ལ་གྲུབ་མཐའ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། སྒྲུབ་ངག་གི་ཡན་ལག་ཡོད་པ་དང། དོན་ལ་དཔྱད་པའི་རྟོག་གེ་དང་དཔྱད་པའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང། དེ་ལ་མི་མཐུན་པར་རྩོད་པ་དང། དོན་དེ་བརྗོད་པ་དང། དེ་ཕ་རོལ་པོས་སུན་འབྱིན་
པ་དང། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ཡོད་པ་དང། ཁྱོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་རྣམས་ཚིག་དོར་ཏེ་བསྙོན་པ་དང། ལན་རྣམས་ལྟག་ཆོད་དུ་འགྱུར་བ་དང། ཁྱོད་རྒོལ་པས་ཚར་གཅོད་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཕན་ཚུན་
བཏགས་དོན་བཙལ་ན་མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་འགོག་པ་ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག་སྟེ། འགོག་ཚུལ་རྒྱས་པར་དེའི་མཆན་འགྲེལ་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཉ་བུ་སོགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པ་དྲངས་ཀྱང་ཟླ་བའི་ཚིགས་གསལ་དུ་མིང་ཙམ་
ཡང་མ་སྨོས་པས་མ་བགྲངས་སོ། །ག་ལས་འཇིགས་མེད་གཅིག་ལ་འདྲེན་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་སུ་བརྒྱད་སྟོང་པ་གསུངས་པ་པོའི་རྟེན་དེའི་དབང་དུ་བྱ་བ་འཁོར་སྟེ་འདི་གཉིས་
ཀྱིས་གླིང་གཞིའི་དོན་བསྡུས་ལ། འཁོར་དེའི་ལས་སུ་བྱ་བ་སྤྱད་བྱའི་དངོས་པོ་བསྒོམ་པ་བཅུ་དང། དེའི་ཡུལ་གྱི་རབ་དབྱེ་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དང་དེ་ལ་སྤྱོད་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སོང་མ་སོང་གི་རྟགས་དང། ལོག་པར་སྤྱད་ན་གང་

[007A]༄༅། །དུ་ལྟུང་བ་དང། ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་ཕན་ཡོན་སྟེ། སོ་གཉིས་སུ་བསྡུས་ཤིང། བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་གཡེང་གི་རྟོག་པ་བཅུའི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་གཉིས་གང་རུང་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་ལ་བྱེད་
སྙམ་སྟེ། དེའི་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གསུངས་པ་དང། ཀུན་བཏུས་དར་ཊི་ག་ལས། རྣམ་རྟོག་བཅུ་པོ་འདི་དག་གི་གཉེན་པོ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འགོག་པའི་རིགས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཅུ་ས་བཅུའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་བཅུ་ལ་མི་བྱེད་དེ། མདོ་དེ་དག་གིས་བསྟན་པའི་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་སྐབས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཉིན་གཅིག་སྒོམ་པའི་ཞེས་ཚོགས་
ལམ་ནས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང། སེམས་བསྐྱེད་སྐབས་དེ་དང་དེ་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཡུམ་དང་དོན་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དག་ལྡན་ལས། འདི་བཅུའི་གཙོ་བོས་བཅུའི་
མཉམ་བཞག་ལ་སྦྱར་བ་གསེར་ཕྲེང་དུ་གསལ་ལོ། །རྣམ་གཡེང་གི་རྟོག་པ་བཅུའི་དང་པོ་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པའམ་རང་རྐྱ་བའི་
བདག་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དང། གཉིས་པ་ནི། དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་གཉིས་བདེན་མེད་དུ་འཛིན་པའམ་རང་རྐྱ་བའི་བདག་གིས་སྟོང་པ་མེད་པར་འཛིན་པ་དང། འདི་གཉིས་གང་ཟག་གི་

[007B] བློ་བརྟན་གྱི་མདོ་རྒྱན་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་གང་ཟག་ཡོད་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་བསྟན་
ཏོ། །ཞེས་དང། ཀུན་བཏུས་དར་ཊཱི་ཀ་ལས། ཕུང་པོ་མེད་པར་ཞེན་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་རྟོག་དང་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་ཡོད་པར་ཞེན་པ་དངོས་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་
པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པའམ་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་དང། བཞི་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་གཉིས་བདེན་མེད་དུ་འཛིན་
པའམ་གཉིས་སྟོང་གི་རང་བཞིན་མེད་པར་འཛིན་པ་དང། ལྔ་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། དྲུག་པ་དེ་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་
བོ་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དང། ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་དང། མིང་དེ་དོན་ལ་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པར་འཛིན་པ་དང། དོན་དེ་མིང་གི་འཇུག་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་
པར་འཛིན་པ་སྟེ་ཕྱི་མ་བཞི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱི་མ་བརྒྱད་ཆོས་ཀྱི་བདག་ལ་བརྟེན་ཚུལ་ཡང་ཆོས་བདག་གི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པས་ཡིན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བརྟེན་པས་

[008A]༄༅། །བཞག་ཟེར་བ་ཁུངས་མེད་དོ། །འདིའི་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་ཕྱི་དོན་མེད་པ་གཉིས་བྱས་པས་རང་ལུགས་ལ་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་ནས་བཤད་པའི་ཐེག་ཆེན་དང། རང་རྒྱལ་གྱི་
བར་ཆད་མེད་ལམ་པར་ཆད་མེད་ལམ་མིན་ཏེ། རིམ་བཞིན་དེ་དག་གི་བར་ཆད་མེད་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་མེད་པ་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་རེ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་བཤད་
པའི་སྒྲིབ་པའི་དངོས་གཉེན་བར་ཆད་མེད་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ནས་བཤད་པའི་སྒྲིབ་པ་ཁས་ལེན་ལ་སོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་བཤད་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་མ་ཐག་པ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཀྱང་བདག་འཛིན་
སྤངས་མ་ཐག་པ་སངས་རྒྱས་མིན་ཏེ། སྒྲིབ་པ་ལ་བག་ཆགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱི་མ་སྤངས་པའི་རང་རྒྱལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་ངོན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་སྤངས་མ་ཐག་པ་དེ་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་བཤད་པས་དེ་ནས་
བཤད་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་མིན་དང། དེ་ནས་བཤད་པའི་སངས་རྒྱས་རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུད་ན་ཡོད་མེད་སོགས་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མང་ངོ། །གཞན་ཡང། བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པར་ཐལ། དྲང་
ངེས་དཀའ་འགྲེལ་ལས། བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། དངོས་སྨྲ་དང་དེའི་གཞུང་ལས། མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་བདེན་གཉིས་བདེན་བཞིའི་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་དྲུག་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་

[008B] །ཞེས་དང། དེས་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དབུས་མ་བཤད་ན་སྒྲོ་བསྐུར་གྱི་མཐའ་མ་བཀག་ཟེར་དགོས་པས་ཞིབ་ཆ་འདོན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྔ་མ་གཉིས་གཞི་
འགའ་ཞིག་ལ་སྟོང་ཉིད་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་པའམ་རང་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་དེ་བསྟན་པའི་དོན་དང། ཕྱི་མ་ཡང་སེམས་ཙམ་ལུགས་ཀྱི་སྒྲོ་བསྐུར་གྱི་མཐའ་བཀག་ཀྱང་སྤྱིར་སྒྲོ་བསྐུར་གྱི་མཐའ་མ་བཀག་པ་དངོས་སྨྲ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་
རང་གི་ལུགས་ཀྱི་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དབུས་ཁས་ལེན་ཀྱང་སྤྱིར་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དབུས་ཁས་མི་ལེན་པ་བཞིན་ཞེས་ཞིབ་ཆ་འདོན་དགོས་པའི་དོན་ནོ། །འདིའི་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བཤད་པ་དབུས་མཐར་བརྟེན་
བས་གསེར་ཕྲེང་ལས་རྩ་བ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་པ་ཡང་རྩ་བའི་ཁུངས་དབུས་མཐའ་དང་འགལ་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི་དོན་བསྡུས་མིན་ཏེ། གོང་དུ་སྔ་མ་དང་མི་མཐུན་ཞིང་ཞེས་བ་དོན་བསྡུས་ཡིན་པ་གོང་དུ་དེའི་ལུགས་བཤད་པས་ཤེས་ལ་
དེ་ལས་ལོགས་སུ་བཀར་བའི་ཕྱིར། གསེར་ཕྲེང་ལས། བྱམས་ཆོས་ལས་ལོགས་སུ་སྲོལ་བཏོང་བ་མིན་ཞིང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང། ཡིག་ཆར། ཐོགས་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ལ་ཞེས་པ་ལྟར་ལ། ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བྱམས་ཆོས་
ཕྱི་མ་གསུམ་གྱི་དོན་བཤད་པ་ལས་ལོགས་སུ་སྲོལ་བཏོད་པ་མིན་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི། དབུས་མཐའི་རྗེས་སུ་འགྲང་བས་སྲོལ་འབྱེད་མིན་ཟེར་བ་མིན་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། བསྟན་བཅོས་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འགྲང་ནས་

[009A]༄༅། །ཞེས་པ་ལྟར་ཐོགས་མེད་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་སྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་འགྲེལ་ཚུལ་ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཡིན་ནོ། །དབང་དུ་བྱ་བ་གསེར་ཕྲེང་ལས། རང་
རྒྱལ་མ་གསུངས་པ་གླེང་གཞིའི་ཚིག་ཟིན་དང། ཡིག་ཆར་གསུངས་པ་སྤྱིར་ཡིན་ཏེ། རྟོག་གེ་འབར་བར། གཞན་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་ལ་འབྲས། །སོགས་དང། བྱང་སེམས་མང་པོ་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་ལས་སེམས་
རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གསུངས་པས་ཀུན་དགའ་བོ་ལས་གཞན་པའི་སློབ་པ་ཡོད་པའང་འགྲུབ་པོ། །གླེང་གཞི་མཐུན་སྣང་གི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །འདིའི་གནོད་འཇོམས་ལ། བུ་ཊཱི་ཀ་ལུང་སྙེར་དཾཥྚ་སེ་ནའི་འབུམ་གྱི་ཊཱི་ཀྐ་སྟེ། ཞེས་
དང། དེའི་ཆོས་འབྱུང་ལས། སྒོ་གསུམ་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་འབུམ་ཊཱི་ཀ་སྟེ། ནས། འདི་དཾཥྚ་སེ་ནས་བྱས་ཟེར་ཀྱང་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་དུ་རིགས་ཤིང་འདི་དང་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་གཉིས་ཀྱིས་
སེམས་ཙམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་དེ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། འོག་ཏུ་དཀར་ཆག་སྐབས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་ཆེན་ནས་དཾཥྚ་སེ་ནས་བྱས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་ཡུམ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་བ་དང་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་
བ་དང། ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་འགྲེལ་བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་བསྒྱུར་འཕྲོ་འདི་དཾཥྚ་སེ་ནས་བྱས་ཟེར་བ་མང་མོད་ཀྱི། འདི་ནི་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་ཡིན་ཏེ། ཐུབ་བ་དགོངས་རྒྱན་ལ་སོགས་པར་ཉི་ཁྲི་

[009B] དཔུར་ཡང། འདིའི་གཞུང་འགྲེལ་གནོད་འཇོམས་བྱ་བར་འདོད། ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་གསུངས་པས། ཉ་ཊཱི་ཀ་ལས། ཡུམ་གསུམ་
གཞུང་འགྲེལ་གནོད་འཇོམས་ནས། འདི་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་གནོད་འཇོམས་ཞེས་བཅོམ་རལ་དང། ཆོས་རྗེ་ཀུན་མཁྱེན་པ་གསུངས་ཤིང། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའང་ཕུགས་ཀྱིས་དེར་བཞེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འབུམ་འགྲེལ་
གནོད་འཇོམས་དང་ཡུམ་གསུམ་གཞུང་འགྲེལ་གནོད་འཇོམས་མ་ཕྱེད་སྣང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པས། བུ་སྟོན་གྱིས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ལ་གནོད་འཇོམས་གཉིས་གང་འཇོག་སོགས་དཔྱད་ལ། དབྱིག་གཉེན་འཇོག་པ་
འདྲའོ། །ཡུམ་གསུམ་གནོད་འཇོམས་སྟག་ལོས། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ་དང། གནས་དྲུག་པས་དཾཥྚ་སེ་ནས་མཛད་པར་འདོད་པས་དེ་གཉིས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དུ་འཇོག་གོ་དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་དོན་
བསྡུས་དང་དེ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲེལ་བྱེད་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཐལ། གསེར་ཕྲེང་ལས། བཞི་པོ་འདིས་དགོངས་འགྲེལ་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡུམ་གྱི་དགོངས་པ་རེ་འགྲེལ་པས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དོ་ཞེས་
འཆད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཐོགས་མེད་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་ལ་བརྟེན་ཀྱང་དོན་སོ་གཉིས་དང་སྒོ་གསུམ་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་ཏུ་ཕྱེ་ཚུལ་འགྲེལ་བྱེད་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་

[010A]༄༅། །བས་བཞག་གོ་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་པར་རྒྱན་གྱི་སྐབས་བརྒྱད་བཞིན་ལ། དཔའ་པོའི་རིམ་པས་དོན་རྫོགས་པར་གོ་མཚམས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་བྱུང་བ་
ཡིན་ནོ། །ཡུམ་གསུམ་གནོད་འཇོམས་དབྱིག་གཉེན་གྱི་མིན་པར་གསེར་ཕྲེང་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་བཙུན་པའི་ཉི་ཁྲི་རྣམ་འགྲེལ་དུ་ཁ་འཕངས་པ་དང། ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མའི་འགྲེལ་བར་ཞི་འཚོའི་བཤད་
ཡ་མས་མཛད་པ་དང། སྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་རྣམ་གཡེང་གི་རྟོག་པ་བཅུའི་གཉེན་པོར་མི་འགྲེལ་ཞིང། མདོ་རྒྱན་འགྲེལ་པ་དང་བཤད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་དང། རྒྱལ་སྲས་ཞེ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲངས་ལ་མདོ་ན་
ཡོད་པའི་དགེ་བཅུའི་ལམ་མི་གཏོང་བ་དོར་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་སྡོམ་པ་གྲངས་པ་དང། སྐྱེ་འགོག་སོགས་མེད་པའི་སྐབས་རྩ་ཤེས་དྲངས་ནས་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཟླ་གྲགས་ལྟར་འཆད་པས་སེམས་
ཙམ་དུ་བཀྲལ་བ་མིན་པར་གསུངས་ལ་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོས་སོགས་སུ་རྩ་ཤེས་ཀྱི་ལུང་དྲངས་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་བཞིན་འཆད་བ་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལ་ཁ་འཕངས་པ་དང། ཞི་འཚོའི་བཤད་ཚུལ་
བཀོད་བ་དང། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་ཚུལ་གྲངས་ཅན་གྱི་གཞན་སྟོང་ལྟར་བཤད་པ་བཞི་ཙམ་གསུངས་པ་ནི་གཞན་རྣམས་དཔྱད་གཞི་ཆུང་བས་ཡིན་ལ། དེ་བཞིའི་དང་པོ་ནི། གསེར་ཕྲེང་གི་ཀུན་འབྱུང་ལ་གདམས་

[010B] ཡིན་ལུགས་དཔྱོད་པའི་དཔྱད་གཟོད་དུ་མེད་ཚུལ་ཚོགས་སྒྲུབ་སྐབས་སུ་གསལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡུམ་གསུམ་གནོད་འཇོམས་ལས། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་
ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་འགྲེལ་ལས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་གསུངས་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་ཁ་འཕངས་ལ། སེམས་བསྐྱེད་གསུམ་པའི་
མདོར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་དང། ཞེས་པའི་ཉི་སྣང་དང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། མོ་འགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡང་རྣམ་པར་རྟོགས་ཤིག་ཅེས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་
རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་ཟུར་དུ་མ་བགྲང་པ་ལྟར་གསེར་ཕྲེང་དང་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་ཅེས་པ་སོ་སོར་བགྲངས་བ་འགོག་ཆེད་ཡིན་ནམ་དཔྱད་ལ། དེ་བརྒྱད་ནི། འདོད་ཆུང་དང་
ཆོག་ཤེས་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་དང། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང། སྤྲོས་མེད་ལ་དགའ་བ་དང་བརྒྱད་ཉི་སྣང་ལྟར་རྣམ་འགྲེན་དུ་
ཡང་གསུངས་ལ། བཙུན་པ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱུང་བས་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། མཆན་འགྲེལ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས་ཞེས་རང་ལུགས་དང་གཞན་ལུགས་གཉིས་བྱས་སོ། །ཞེས་པའི་རང་ལུགས་ནི་
[011A]༄༅། །གོང་དུ་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལྔ་སྟོང་གནས་པ་ལ་ཞེས་སོགས་དང། གཞན་ལུགས་ནི། ཁ་ཅིག་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཚད་ལོ་བརྒྱ་ཞེས་པ་ནས། གཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ནི་འགྲིབ་པའི་དུས་ཡིན་པས་
དེ་གནས་དུས་ལ་མི་བགྲང་ངོ། །དེས་ན་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ནི་དེ་བཅུ་ཡོད་པའི་ཐ་མ་ལ་མི་ཟེར་གྱི་འགྲིབ་པའི་དུས་ཙམ་ལའོ། །ཞེས་འདོད་ལ། ཞེས་གནོད་འཇོམས་ཀྱི་བཤད་པ་བཀོད་ནས། དེ་ཡང་ཞི་འཚོའི་བཞེད་པ་སྟེ། ནས། སྤྱིར་
ལོ་ལྔ་སྟོང་དུ་མཐུན་ནོ་ཞེས་པས་ཞི་འཚོས་ཀྱང་ལྔ་སྟོང་དུ་གནས་པར་བཤད་པས་དེའི་དགོངས་པ་མ་ལོན་པར་གསུངས་སོ། །མཆན་ལས། ཁ་ཅིག་ཞི་འཚོས་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཕྱི་མ་ལྔ་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མར་འདོད་ལ། གནོད་འཇོམས་
མཁན་པོས་རྟགས་ཙམ་འཛིན་པའི་ལེའུ་ལ་འདོད་པ་ཁྱད་པར་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཞེས་པ་གསེར་ཕྲེང་ལས། ཞི་འཚོའི་བཤད་ཡམས་མཛད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་བཤད་ཡམས་ལ་འཇོག་པ་མི་འཐད་ཅེས་
པ་ཡིན་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། བསྟན་པའི་གནས་ཚད་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་བཀོད་ནས་ཞེས་གསུངས་ཀྱི། ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་བཀོད་ནས་ཞེས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ལྔ་བརྒྱ་པ་
ཕྱི་མ་ལྔ་ལ་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མར་བྱས་པ་འདི་ནི་བཤད་ཡམས་ཙམ་མིན་པར་ཞི་འཚོའི་དགོངས་པ་ལྟར་རྩ་བའི་མདོས་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མའི་ཚེ་བསྟན་པ་བྱང་ནས་བྱང་དུ་ངར་བར་གསུངས་པ་གང་ཞིག་དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ལྔ་བརྒྱ་

[011B] རྟགས་ཙམ་འཛིན་པའི་ཚེ་བསྟན་པ་དར་བར་ཚད་ལྡན་སུ་ཡང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཡིན་གྱི་གནོད་འཇོམས་མཁན་པོས་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་རྟགས་ཙམ་
འཛིན་པའི་ལེའུ་ལ་མི་འདོད་གསུངས་པ་མིན་ཏེ། མཆན་གྱི་དེ་གསེར་ཕྲེང་སྐབས་བཞི་པའི་འགྲེལ་ཚུལ་ལྟར་གསུངས་པ་གང་ཞིག་དེས་ན་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ནི་དེ་བཅུ་ཡོད་པའི་ཐ་མ་ལ་མི་ཟེར་གྱི་འགྲིབ་པའི་དུས་
ཙམ་ལའོ་ཞེས་པ་མ་གཟིགས་པ་ག་ལ་ཡིན། མཆན་གྱི་ཚག་ཤིན་ཏུ་བརླིང་པས་ཁུངས་དང་གོང་འོག་བསྒྲིག་མ་ཤེས་ན་འགལ་བ་ལྟ་བུ་མཐོང་ངོ། །གསེར་དུ་གནོད་འཇོམས་ཆེ་བར་ནས། ལྔ་སྟོང་དུ་མཐུན་ནོ་
ཞེས་པ་ཅོད་པར་སོགས་ན་མེད་པས་གནོད་འཇོམས་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ནས་ཞི་འཚོ་དང་དེ་གཉིས་ལྔ་སྟོང་དུ་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འཆད་པའི་ལུགས་ལ་ལ་ཇི་སྐད་ལ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་འཆད་དེ་ཞེས་པས་རང་
ལུགས་གཞན་ལུགས་གཉིས་བཀོད་ཚུལ་གསུངས་ནས་སྤྱིར་དེ་གཉིས་མཐུན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་གྱི་བསྟན་རྩིས་སུ་དེ་དེ་གཉིས་ཀས་ལྔ་སྟོང་དུ་གནས་བ་འདོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དྲངས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་འཇོམས་ཆེ་བར། ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མའི་ཚེ་བསྟན་པ་ལྷོ་བྱང་སོགས་སུ་དར་བའི་འགྲེལ་མེད་ལ། ཆུང་བ་འབུམ་ཊཱི་ཀ་ཏུ་དེའི་འགྲེལ་གསེར་ཕྲེང་ལས། འདིར་མདོ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་

[012A]༄༅། །པ་ནས། རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པར་འདོད་དོ། །ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པས་གཉིས་ཀས་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་རྟགས་ཙམ་འཛིན་པར་བཞག་པ་དེ་དང་ནང་འགལ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེས་ན་ཞི་འཚོའི་
དགོངས་པ་མ་ལོན་པས་དབྱིག་གཉེན་གྱི་མིན་པར་བསྒྲུབ་ཀྱི་དེ་དུས་ཞི་འཚོ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་ཚོད་ལ་མ་སླེབ་པས་མིན་ཏེ། ཞི་འཚོ་འཕགས་གྲོལ་གྱི་བླ་མར་གསུངས་ཤིང། འཕགས་གྲོལ་དགུང་ལོ་
མང་པོ་མ་བཞུགས་པར་ལམ་རིམ་བླ་བརྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སྙམ་སྟེ་དཔྱད། བཞི་པ་ནི། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། བདག་ཀྱང་གཞན་ལ་རང་བཞིན་གཞན། །དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡི། །
ཞེས་གྲངས་ཅན་གྱིས་རང་བཞིན་དང་བདག་གཉིས་གཅིག་གིས་གཅིག་སྟོང་པའི་གཞན་སྟོང་སྒོམ་སྟེ། རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཐར་ལམ་དུ་བཞག་པ་ལྟར་
ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་སྟོང་ཚུལ་ལ་མ་བཞག་པར་དེ་སྟོང་གཞིར་བྱས་ཤིང་མཉམ་བཞག་གི་ངོར་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པས་སྟོང་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ནི་ལེགས་བཤད་
སྙིང་པོ་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་འདྲེ་ཤར་སྒོར་ཞེས་པ་ནས། ལེགས་པར་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སྟོང་གཞི་ངང་སྟོང་ཚུལ་བཤད་པ་བཀག་ཀྱི་ངེ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པ་མ་བཀག་པས་ཕྱོགས་སྔ་ངོས་
ལས། མཉམ་བཞག་གི་ངོ་ན་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལས། མཉམ་བཞག་གི་ངོ་ན་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཞེས་བཤད་ཀྱང། ཞེས་གསུངས་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མེད་པ་སྟོང་
ཉིད་དང། དེ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་ལ། ཀུན་བཏགས་དང་གཞན་དབང་ལ་སྒྲ་དོན་གྱི་སྣང་བ་དང་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་གཞན་མི་འཇོག་གམ་དཔྱད། པུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་ལས། འདི་ནི་
དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་ཡིན་ཏེ། ཐུབ་པ་དགོངས་རྒྱན་ལ་སོགས་པར་ཉི་ཁྲི་གཞུང་འགྲེལ་ལས་དྲངས་པའི་ཚིག་རྣམས་དེར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང། འདི་ཡི་གཞུང་འགྲེལ་གནོད་འཇོམས་
བྱ་བར་འདོད། །ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་བཀོད་པའི་ལན་གསེར་ཕྲེང་ལས། གཉིས་པ་གནོད་འཇོམས་གཉིས་ཁྱད་མེད་པ་དང། དང་པོ་ནི་ཐུབ་དགོངས་མ་ཟད་མན་ངག་རྗེས་འབྲང་དུ་
ཡང་ཉི་ཁྲིའི་གཞུང་འགྲེལ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཡིན་ཞེས་གྲགས་ཀྱི་ཡུམ་གསུམ་གཞུང་འགྲེལ་ཞེས་པ་མི་སྣང་བས་ཡུམ་གསུམ་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་ཡིན་པ་མ་ཤེས་ཤིང་དེར་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །ཐུབ་
དགོངས་ལས། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཀྱང་གཞུང་འགྲེལ་དུ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་ནས་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བར་བསྟན་པའོ། །ཞེས་སོགས་ཡིན་ནམ་

[013A]༄༅། །དཔྱད། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་བསྐོར་དགུ་ནི། རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་གྱི་བསྡུས་དོན་ལས། རྒྱས་པའི་རྒྱས་པ་བམ་པོ་ལྔ་བརྒྱ་པ་གཅིག་ཡོད་པ་རྒྱ་ནག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཁ་ཅིག་ཏུ་བཤད་
ཅིང། འབྲིང་པོ་བམ་པོ་བཞི་བརྒྱ་པ་གཅིག་ལོ་ཆེན་སོགས་བཞུགས་པའི་ཚེ་རྒྱ་གར་ན་བཞུགས་པར་གྲགས་ཀྱང་བོད་དུ་མ་འགྱུར་ལ། རྒྱས་པའི་བསྡུས་པ་གཞུང་འབུམ་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡུམ་བར་མ་
གསུམ་ནི་ཉི་ཁྲི་དང་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་ཤེས་རབ་ཁྲི་པའོ། །བསྡུས་པ་གསུམ་ནི། བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་ཡུམ་ཆེན་པོ་བམ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་མདོ་སྡུད་པ་རྣམས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ལ། བམ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ཡང་བོད་
དུ་མ་འགྱུར་སྙམ། བསོད་གྲགས་པ་དང་རྗེ་བཙུན་པས་སྡུད་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པའི་ལེའུ་མིན་ན་དེ་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་མ་ཚང་བར་གསུངས་ཀྱང་དེ་ཡན་ལ་ཚང་ངམ་སྙམ། དེ་དག་གསེར་ཕྲེང་ཚིག་ཟིན་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་ཨར་
བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཤད་པ་ཡིན་པར་སྐྱབས་མགོན་བར་པས་གསུངས་ཀྱང་སྤྱི་དོན་རོལ་མཚོར་ཨར་ཆེན་པོས་སྡུད་པ་བསྡུས་པའི་བསྡུས་པར་བཞེད་པར་གསུངས་པས་དཔྱད། བུ་སྟོན་སོགས་ཡུམ་སྲས་བཅུ་བདུན་བྱས་
པའི་དོན་ནོར་ཚུལ་བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། ཤེར་ཕྱོགས་ཀྱི་མདོ་ལས་ཡུམ་གྱི་མདོས་ཁྱབ་ཀྱང་ཞེས་པ་ལྟར་ཡུམ་ཤེར་ཕྱིན་གཙོ་བོར་སྟོན་པས་ཡིན་ལ། གྲངས་ནོར་ཚུ་ལ་གསེར་ཕྲེང་ལྟར་རོ། །སྡུད་པ་ལ་བཤད་ཚུལ་གཉིས་

[013B] ཡིག་ཆར་སྒོར་དགུ་ག་རྩ་བའི་མདོར་གསུངས་པ་ནི། འགྲེལ་བར། ཀུན་གྱི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་བར་ནི། །ཞེས་དང། གསེར་ཕྲེང་ལས། རྒྱན་
འདིས་བསྟན་པའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་དང་སྦྱར་རུང་ཡོད་པའི་མདོ་རྣམས་ནི་འདིའི་རྩ་བའི་མདོ་ཡིན་ལ། ཞེས་པའི་དགོངས་པའོ། །བསོད་གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ། ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་མདོ་སྡུད་པ་སོགས་
རྒྱན་གྱི་བཤད་བྱའི་མདོ་ཡིན་ཀྱང་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོ་མིན་པར་གསུངས་པའང་དེས་ཁེགས་སོ། །མདོ་རྒྱན་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པའི་དོན་སྡུད་པ་ལྟ་བུའི་དོན་ཚན་འདིས་མངོན་རྟོགས་འདི་བསྟན་ཞེས་མངོན་རྟོགས་ཕལ་ཆེར་
མདོ་དང་སྦྱར་བས་འཇོག་གོ་གསེར་ཕྲེང་དུ་དྷརྨ་ཤྲིས་མཛད་ཞེས་པ་གཉིས་ལ་ལོ་ཙྪ་བའམ་བོད་གཞན་ཞིག་གིས་བྱས་སྐམ། ཞེས་དང། སྨྲྀ་ཏིའི་ཡིན་མིན་དཔྱད། ཅེས་དང། དོན་བསྡུས་ལ་ཇོ་བོའི་སློབ་མ་གཅིག་གིས་
སམ་གཞན་བོད་གཅིག་གིས་བྱས་པར་སེམས་ཞེས་གསུངས་པས་ཡིག་ཆར་གྲགས་ཞེས་པ་ཐེ་མཚོ་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལེའུ་བརྒྱད་མ་ལ་བསྡུས་དོན་ཟེར་བ་རྩ་བའི་མདོ་རྫོགས་པར་དྲངས་ནས་འགྲེལ་
བསྡུས་དོན་ཙམ་ལས་མེད་པས་ཡིན་ནོ། །ཐུབ་དགོངས་བསྟན་བཅོས་རང་རྐང་མ་ཡིན་པས་རྒྱན་གྱི་གཞན་འགྲེལ་དུ་བརྩམས་པ་མིན་ཀྱང། དེའི་གཞན་འགྲེལ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་འགྲེལ་མ་ཡིན་པའི་འགྲེལ་པ་ཡིན་

[014A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆན་དུ་ཤེར་འབྱུང་གི་ཞེས་པ་གཞན་ཞིག་གིས་བཅུག་པ་འདྲ་སྟེ། གསེར་གླིང་པའི་ཞེས་འབྲེལ་སྒྲ་དགོས་ཀྱང་ཤེར་འབྱུང་མཐའ་དཔྱོད་ཀྱི་ཚིག་ལ་ཐོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་ཆོས་ལྔ་གཞུང་
རིལ་པོ་གཅིག་ཡིན་ཟེར་མཁན་དང། དེ་འགོག་པའི་མདོ་རྒྱན་ཊཱིཀ་བྱས་མཁན་སུ་ཡིན་དཔྱད་ལ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་རིམ་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་སྟོན་པས་གདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་ལ། ཡུམ་གྱི་མདོ་མིན་བྱས་ཆོག་
སྙམ། ས་བཅུ་བདུན་ལས་གཞན་གསུམ་ནི་རྟོག་བཅས་དཔྱོད་བཅས་དང། རྟོག་མེད་དཔྱོད་བཅས་དང། རྟོག་མེད་དཔྱོད་མེད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་སྟོན་པའི་ས་གསུམ་དང། ཏིང་འཛིན་དང་བཅས་མ་བཅས་ནི། མཉམ་
བཞག་གིས་བསམ་གཏན་རྣམ་ཐར་སོགས་དང། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པ་དང། ཕུང་པོ་ཡོད་མེད་ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་སྟོན་པའོ། །ཁོ་ན་རེ། འགྲེལ་བ་ཉེར་གཅིག་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན་
རྒྱ་འགྲེལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཡིག་ཆར་འཕགས་ཡུལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ཉེར་གཅིག་གི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྔར་ལྟར་དེར་གྲགས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རོལ་མཚོ་ལས། འབུམ་
གྱི་འགྲེལ་པ་འདི་རྒྱ་འགྲེལ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ལྟར་གསེར་ཕྲེང་དུ་བསྟན་བཅོས་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེའི་ལུང་དྲངས་པ་དང། བམ་གྲངས་ཀྱི་བཤད་པ་དང། ཧྭ་ཤང་དང་མཐུན་པའི་བོད་ཚིག་དུ་མ་འབྱུང་བ་གསུམ་གྱིས་

[014B] དེས་ན་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་མིན་ནམ་གསུངས་པ་རྣམས་མིན་པ་དང་ཡིན་ནམ་གསུངས་པ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་བྱེད་དགོས་ཏེ། དཔྱད་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་གསུང། ཚིག་གསལ་ལྟར་ན་འགྲེལ་
བའི་དགོས་སོགས་བཞི་ལ་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་རྒྱན་དང། དོན་གྱི་བརྗོད་བྱ་ཡུམ་མཁྱེན་གསུམ་སོགས་དང། འགྲེལ་པ་ལེགས་པར་བརྩམས་པ་དགོས་པ་དེ་སེང་བཟང་གི་རྒྱུད་ལ་བཞག་ཅིང་འགྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་
གདུལ་བྱས་རྒྱན་ཡུམ་གསུམ་གའི་རྒྱན་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་དགོས་ཏེ་བཞིར་འདོད་ལ། འགྲེལ་པའི་གདུལ་བྱས་ཏེ་ལྟར་རྟོགས་ཏེ། རྒྱན་ལ་གཙོ་བོར་བརྟེན་པ་ན་འགྲེལ་པའི་གདུལ་བྱ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པས། དེ་ཡན་ལ་འགྲེལ་
པའི་ཉིད་དགོས་མི་འཐད་ཅེས་ཤེར་འབྱུང་བཀག་པ་ལ་གསེར་ཕྲེང་དུ་འགྲེལ་པ་ཁོ་ནས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དེའི་ཉིང་དགོས་ལ་ཡང་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་མེད་པར་ཐལ། ཤེར་མདོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་རྩ་བ་ཁོ་ནས་དེ་ཐོབ་
མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང། རྩ་འགྲེལ་ཉིད་དགོས་གཅིག་པ་མི་འགལ་ཞེས་པ་གཞན་ལུགས་བཀག་པའི་སྐྱོན་དང། འགྲེལ་པ་བརྩམས་པ་འགྲེལ་པ་བརྩམས་པའི་དགོས་པར་མི་འཐད་ལ། ཡུམ་གྱི་རྒྱན་དུ་རྟོགས་པ་ཆོས་
བཞིའི་དགོས་པ་མིན་པར་ཉིང་དགོས་ཁོ་ནར་འཆད་པ་མི་འཐད་ཅེས་པ་རང་ལུགས་བཞག་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པས། ཡིག་ཆར་སྔ་མ་ལས་ཀྱང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཞེས་པ་སྔ་མ་ཁྱོད་ཀྱི་བཀག་པའི་ཤེར་འབྱུང་གི་འདོད་པ་

[015A]༄༅། །ལས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་རང་ལུགས་བཞག་པ་དང་དགག་པ་བྱས་པ་འདི་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཞེས་འགྲེལ་ན་མཆན་དང་མཐའ་དཔྱོད་ཀྱི་དགོངས་པར་འགྲིག་སྟེ། གསེར་ཕྲེང་གི་ལུང་ཀྱང་ཤེར་
འབྱུང་ལས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་དགག་བཞག་གཉིས་བྱས་པ་མི་འཐད་ཅེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཆན་དུ་དཧི་ཏིས་བཤད་ཅེས་པ་སྣ་ཚོགས་ལབ་ཀྱང་ཁུངས་གསལ་པོ་མ་མཐོང་ལ། གཞུང་གོང་མ་དང་འབྲེལ་
ཞེས་པའི་གོང་མ་ནི། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་ལྟར་ན་དང་པོ་ཐོས་པ་དང། ཞེས་པ་ནས། གཙོ་བོ་ལས་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཞེས་པས་བརྒྱད་སྟོང་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམ་སྟེ་
ཞེས་པའི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོའི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞུང་ལམ་འབྲས་བུའི་ཤེར་ཕྱིན་གསུམ་འཇོག་པར་གསུངས་པས་དེ་ཡིན་ལ། གོམས་ཞེས་པ་གཽ་མི་འཆི་མེད་ཡིན་ཟེར་བ་ཡོད་ཀྱང། དེའི་ཡི་གེ་
མིན་ལ། གོང་མ་ཟེར་བ་ལ་འོག་མ་ཞིག་ཡོད་དགོས་པས་འོག་མས་ཞེས་པའི་འཆད་དམ་སྙམ་སྟེ། འགྲེལ་ཆེན་གྱི་ལུང་གི་མཇུག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་ལུང་གོང་མའི་འོག་ཏུ་གསུངས་ཚུལ་དྲངས་ནས་
དེའི་དོན་དངོས་བཏགས་སམ་དངོས་དང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་བྱང་ཆུབ་གསུམ་གང་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་པས་མདོ་རྒྱན་གཉིས་ཀས་མཁྱེན་གསུམ་ལ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་སྒྲས་

[015B] གཞུང་གོང་མའི་དོན་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་མ་བྱས་ན་འབྲས་བུའི་ཤེར་ཕྱིན་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་དང་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞུང་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་འབའ་ཞིག་སྟོན་པར་འཆད་མི་རིགས་ཞེས་གོང་
མའི་དོན་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་མས་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་གཙོ་བོར་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གདུལ་བྱས་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་ཐོབ་པ་ལ་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་དང། ལམ་ལ་ཉམས་ལེན་འཚང་རྒྱ་ཁའི་བར་དགོས་
པར་ཤེས་བ་དང། དེའི་ཕྱིར་མན་གྱིས་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཤེར་ཕྱིན་གསུམ་མདོའི་བརྗོད་བྱར་རྟོགས་པ་དགོས་པར་བསྟན་ལ། དེ་དཔེར་བྱས་ནས་འགྲེལ་བའི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱིས་དེ་གསུམ་ལ་བསྟོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་
དང་དགོས་པར་སྦྱར་ཏེ། ཡིག་ཆར། འདི་དག་མདོ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམ་སྟེ། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དག་སྒྲའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་སོགས་དམིགས་
དད་པ་དང། ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་དམིགས་ཡུལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སོགས་བསྟན་ཚུལ་རྣམ་བཤད་ན་གསལ་ལོ། །འགྲེལ་ཆེན་ལས་བཤད་པའི་སེམས་དྲུག་ལས། རྩ་བའི་སེམས་ནི་བདག་གི་འཇུག་
བྱའི་བསྟན་བཅོས་ནི། བརྒྱད་སྟོང་པའོ་སྙམ་སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་གྱིས་འཛིན་པའི་བློ་སྟེ་བརྒྱད་སྟོང་པར་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་བཞུགས་མ་ཐག་པ་ནས་འཇོག་ལ། རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་སེམས་ནི། བརྒྱད་སྟོང་པའི་ལེའུ་
[016A]༄༅། །དང་ཤོ་ལོ་ཀའི་གྲངས་སོགས་ལ་དམིགས་པའི་ཐོས་བསམ་གཉིས་ཡོད་པར་དཔལ་མང་རིན་བོ་ཆེའི་མདོ་རྒྱན་འགྲེལ་པར་གསུངས་ལ། ཡིག་ཆར་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་ཚིག་དང། ཞེས་
བསམ་པ་བྱེད་ཚུལ་ལ་སྦྱར་རོ། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་སེམས་ལ་དོན་དང་ཚིག་ལ་དཔྱོད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་བཞི་ལས། བགྲང་བའི་སེམས་ནི་དངོས་པོ་བརྒྱད་སོགས་ཀྱི་གྲངས་ཙམ་འཛིན་པ་དང། གཞལ་
བ་ནི་དེ་དག་སོ་སོའི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་དང། རྟོགས་པ་ནི་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་སོགས་ལ་སྒྲོ་སྐུར་སེལ་བའི་བློ་སྟེ། འདི་སྐྱེས་པ་ན་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དོན་ལ་བསམ་བྱུང་གིས་བཞུགས་
པ་ཡིན་ཞེ་ན། མཆན་ལས། རྒྱན་ལ་བསམ་བྱུང་རྙེད་པ་ལ། ཞེས་པ་ནས། ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ཤེས་དགོས་པས། ཞེས་བ་དང་འགྲིག་གོ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ནི་དེ་དག་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་སོགས་ཡང་དང་
ཡང་དུ་དྲན་པའི་བློ་སྟེ་བཞི་དང། ཡི་གེ་ལ་དཔྱོད་པ་ལ་སོ་སོ་བ་ཚིག་གམ་ལེའུ་རེ་རེ་ཙམ་ལ་ཡུམ་དོན་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་དོན་མེད་པར་འཛིན་པ་དང། བསྡུས་ཏེ་ལེའུ་སོ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུམ་དོན་རྫོགས་པར་
དངོས་སུ་སྟོན་པའི་དོན་དང་བཅས་པར་འཛིན་པ་གཉིས་སྟེ། འདི་ནི་ཚིག་གིས་བརྗོད་བྱ་སྟོན་ཚུལ་ལ་དཔྱོད་པས་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་སེམས་དང་མི་འདྲའོ། །ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ནི་དེ་དག་གི་བརྗོད་

[016B] སྡོམ་པའི་སེམས་ནི་བདག་གི་འཇུག་བྱའི་གཞུང་འདིའི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ནི་འདིའོ་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བསྒོམ་པའི་བློ་དང། འདུན་པ་དང་ལྷན་
ཅིག་པ་རེ་བའི་སེམས་ནི་སེམས་དང་པོ་ལྔའི་དགེ་རྩ་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ཏེ་ཐ་མ་གསུམ་སྒོམ་པ་བྱེད་ཚུལ་ལ་སྦྱར་རོ། །སེམས་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་རྒྱན་སོགས་ལ་ཞུགས་མ་ཐག་པའི་ས་བཅུ་པ་པ་ཡང་
འཇོག་དགོས་པས་དེ་དག་གི་ས་མཚམས་ས་བཅུ་པའི་བར་ལ་བཞག་དགོས་སོ། །མདོ་རྒྱན་གྱི་དབྱིག་འགྲེལ་འདི་དང་འདྲ་ལ། ཕར་ཕྱིན་ལམ་བསྒྲིག་ཏུ་དོན་ལ་དཔྱོད་པའི་སེམས་བཞི་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་སེམས་ཀྱི་
དབྱེ་བར་བྱས་པས་ཅུང་མི་མཐུན་པ་དེའོ། །སངས་རྒྱས་ནས་ཞི་འཚོའི་བར་གྱི་དམ་པ་བར་མ་ཆད་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྦས་དོན་གྱི་གདམས་པ་རྫོགས་པར་གསན་བ་སློབ་དཔོན་སྔ་མའི་མན་ངག་ལྡན་ཚུལ་དང། དེ་ལ་
བརྟེན་ནས་ཡུམ་དོན་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེས་པ་ནང་གི་དོན་རྟོགས་ཤེས་རབ་ལྡན་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །ཡིག་ཆ་སོགས་སུ་རབ་འབྱོར་གྱི་ངག་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཞེས་བས་བརྗོད་དོན་མ་རྟོགས་པར་སྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་
ལྟར་སྟོན་བ་དེ་གསུང་གི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་གྱི་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐུབ་དགོངས་ལས། གསུང་གི་སྤྲུལ་པ་གཞན་གྱི་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་ནི། གང་གིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་

[017A]༄༅། །ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱངས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འཕགས་པ་འྦ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཞིན་ནོ། །ནས། ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་ཕ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །གཞན་གྱིའང་དེ་ལྟར་སེམས་ངེས་པར་འཛིན་པ་སྟེ། གང་གིས་ཤེས་རབ་དམན་པས་ཀྱང་ཆོས་ཕྲ་མོ་ཡང་སོ་སོར་རྟོགས་པར་མཛན་པ་དང། དྲན་པ་ཉམས་པ་རྣམས་ཀྱང་དྲན་པ་ཐོབ་
པོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གྱི་སྤྲུལ་པ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ན་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཞིག་མཁྱེན་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་སམ། ནས། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང། ཡིག་ཆར། དེ་ཀུན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་རྟོགས་ཟེར་
དགོས་པར་སྣང། ཞེས་པ་ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཀུན་དགའ་བོས་རྟོགས་པ་དང། སྔ་མ་ཆོས་ཕུང་གི་ཚད་དང་བརྗོད་དོན་མ་རྟོགས་པར་བྱ་ལ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་མིང་ཡང་
བགྲང་མི་ཐུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐའ་ཡས་པ་སྟོན་པའི་མདོ་སོགས་གསུངས་བའང་དེའི་བརྗོད་དོན་སོ་སོར་བགྲང་མི་ཐུབ་ཀྱང་ངག་བྱིན་གྱིས་རླབས་པས་སྟོན་ཐུབ་པོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་སྟོན་མི་ཐུབ་

[017B] རྣམ་འགྲེལ་ལས། རང་གིས་ངེས་བཞིན་གཞན་དག་ལ། །ངེས་པ་སྐྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་རང་གི་བློ་སྟོབས་ཀྱིས་འཆད་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། སྔ་མ་
བཀའ་ཡིན་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་སོགས་གསུམ་མིང་དང་བརྗོད་པ་སོགས་གསུམ་དོན་ནམ་རྒྱས་པ་ཤད་ལ་སྦྱར་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་སྐྱེད་པའི་དགོས་པ་སོགས་དགོས་པ་གསུམ་
གྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་གསུམ་སྐྱེད་པ་ལ་སྦྱར་བ་དང། མདོ་རྒྱན་ལས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་དེ་ཐོས་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བག་ཆགས་འཇོག་པ་དང། དོན་བསམ་བས་དེའི་དོན་ཚུལ་བཞིན་རྟོགས་ནས་སྨིན་པ་དང། སྒོམ་པས་ཞི་
གནས་ཀྱིས་ཆགས་སོགས་གནས་སྐབས་ཞི་བ་དང། ལྷག་མཐོང་གིས་ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་གཏན་དུ་གྲོལ་བར་བྱེད། ཅེས་པ་དང་གནད་གཅིག་གོ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་སྐབས་སུ་གཞན་
གཅིག་ཀྱང་བཤད་ཅེས་པ། རྒྱན་སྣང་གི་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་སྐབས་སུ། ཡང་ན་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་སྟོན་པ་ནི་འཆད་པའོ། །དྲིས་ནས་ལན་དུ་སྨྲ་པ་ནི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀ་གདུལ་
བྱ་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཆད་པ་ནི་སྟོན་པའོ། །བག་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ། ནས་སོང་སྟེ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། །ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། འདིར་སྒྲ་རྒྱན་སྣང་ལ་བསྙེག་དགོས་པའི་

[018A]༄༅། །ཕྱིར། ཡིག་ཆར། དེས་ན་འདིས་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་པའི་འདི་སྒྲ་མདོ་དུ་མས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་སོགས་ལ་བསྙེག་དགོས་ཞིང། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་
རྣམ་གྲོལ་སྒྲ་སྤྱིར་འགྲོད། །ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཤེར་མདོ་སོགས་གཞན་ལ་བསྒྲགས་པ་ཙམ་ལས་རང་གིས་ཉམས་སུ་མི་ལེན་པ་དང། དངོས་པོ་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང། ཞེས་པས་ཉན་རང་ལ་སྟོང་
ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་མེད་པར་གསུངས་པས། དངོས་སུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་རང་དབང་དུ་བཤད་མི་ཐུབ་པར་སྒྲུབ་ཅིང། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཆོས་ཉིད་རང་དབང་དུ་སྟོན་མི་ནུས་པ་ལ་ཐུག་པས་
དེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་དབང་དུ་སྟོན་མི་ཐུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ། །དཔའ་པར་འགྲོ་བའི་ཏིང་དེ་འཛིན་མ་ཐོབ་པར་དེ་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་དེ་མ་ཐོབ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་
སྟོན་པ་སོགས་མཐུ་ཐོགས་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་དང་ཆ་འདྲ་བའི་མཛད་པ་སྟོན་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཡིན་པ་མཆན་གྱིས་ཤེས་པས། དེ་ཐོབ་ན་རང་དབང་དུ་འགྲེལ་ཐུབ་པར་བསྟན་པ་མིན་ལ་
རིགས་པ་དྲུབ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་བར་ཟླ་བས་བཤད་ཅེས་པ་ཡང་རྩ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་གྱི་འདིའི་རྟགས་སྒྲུབ་མིན་ཞེས་བཤད་ན། །བརྒྱའི་དོགས་སློང་གི་དོགས་པ་རང་གྲོལ་ཏུ་འགྲོའོ། །ཞ་ལུ་པ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་

[018B] ཀུན་མཁྱེན་གྱི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཡིག་ཆར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་བརྒྱད་པ་ནས་ཐོབ་པར་གསུངས་པ་ནི་དེའི་རྩལ་རྫོགས་པ་སྟེ་འབད་རྩོལ་རགས་པ་ཞི་བའི་དོན་ནོ།སྒོ་མང་
ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་གཉིས་དང། སིར་རྗེ་བཙུན་པས་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དུ་གསེར་ཕྲེང་ལས། རྗེ་བཙུན་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་གཉིས་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་འགྲེལ་ཚུལ་གཉིས་སུ་བྱུང་ངོ། །
ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གནས་སོ། །ཞེས་པས་སྒྲུབ་པ་ནི་རྗེའི་དགོངས་པར་སོན་ངེས་སྟེ། སྔར་བོད་སྔ་མས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་བཞི་འདོད་པ་ལས་གཉིས་བཀག་ནས། དེ་ཕྱིར་ནས། གནས་སོ། །ཞེས་པས་
ཡུམ་གྱི་དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་དང། ཤུགས་བསྟན་ནམ་མངོན་རྟོགས་སྐྱེས་རིམ་གཉིས་དགོངས་འགྲེལ་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་འགྲེལ་བས་ཤིང་རྟའི་སྤོལ་འབྱེད་གཉིས་སུ་གནས་ཞེས་སྔ་མ་འཐད་
མི་འཐད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ནི་ནས། སྦས་དོན་ཁོང་ན་གནས་པ་གསལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་དང། རྟོགས་དཀའི་སྣང་བར་
ཡང། སྙིང་པོའི་དོན་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པའོ། །ཞེས་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་གཉིས་ཀ་ས་བྱམས་ཆོས་གཞན་བཞིའི་བསྟན་ཚུལ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་དང་མཐུན་པར་གསུངས་ནས་རྒྱན་འདིའི་གསུངས་

[019A]༄༅། །ཚུལ་ཟུར་དུ་བཀོད་པས། སྦས་དོན་ནམ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དུ་གསེར་ཕྲེང་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཀླུ་སྒྲུབ་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཤིང་
རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་རྒྱ་ཆེ་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ཟེར་ན་འདྲ་སྟེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྔོན་དུ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དབྱངས་སམ་ལྷའི་བུ་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་གྱིས་ཡུམ་གྱི་དངོས་བསྟན་
འགྲེལ་པའི་དགོངས་འགྲེལ་མ་བརྩམ་པས་དེའི་ཐོག་མའི་སྲོལ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ལྟར། བྱམས་པས་སྤས་དོན་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་རིམ་སངས་རྒྱས་ལས་གསན་ནས་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་རྒྱན་འདི་བརྩམ་སྟེ་སྲོལ་ཕྱེ་ཞིང་གྲགས་
ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐོགས་མེད་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་སྲོལ་འབྱེད་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བསོད་གྲགས་དང་ལྕང་སྒྱ་རིན་པོ་ཆེས་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་དབུ་མ་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཡིན་ན། །
སེམས་ཙམ་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དུ་ཐལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་དང་འབྱེད་གཉིས་སུ་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་ཀྱང་མི་འདྲ་སྟེ། ཕྱི་མ་གསུམ་གྱི་དགོངས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མ་གྲོལ་བར་དུ་
སེམས་ཙམ་གྱི་ལྟ་བ་གྲགས་ཆེན་པོ་མ་བྱུང་བས་ཐོགས་མེད་འཇོག་ལ། སྦས་དོན། རྒྱ་ཆེ་བ་དེའི་སྔོན་ནས་གྲགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་རང་ཅག་རྣམས་ལ་མཐུན་གྲུབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་དུ་ཕྱི་མའི་གྲུབ་མཐར་མངོན་

[019B] འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་དགོངས་པའང་ཤིང་རྟའི་སྤོལ་འབྱེད་གཉིས་ཁོ་ནར་ངེས་པར་འགྲུབ་མཐའ་རྩ་བར། བྱམས་མགོན་འཇམ་དབྱངས་དྲིན་གྱི་དགོངས་འགྲེལ་དང་
ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ནི། ཞང་ཞུང་ཆོས་དབང་གྲགས་པས། དེ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་འདིར་ནི་རང་རྒྱུད་པའི་ལྟ་བར་གྲགས་པ་དེའི་སྣོད་དུ་རུང་མང་བས་དེ་དག་ཆེད་དུ་དེ་དག་གི་ལྟ་བ་དང། སྒྲིབ་པའི་རྣམ་བཞག་དང། ལམ་དང་འབྲས་
བུའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྤྱིར་བཏང་དུ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ། ཞེས་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་དུ་འགྲལ་ཚུལ་མེད་པར་གསུངས་ལ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐལ་འགྱུར་རང་ཡིན་གྱི་རང་རྒྱུད་པར་འཇོག་པ་གནས་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཤཱནྟི་པ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱན་གྱི་དོན་དངོས་པོ་བརྒྱད་སོགས་སུ་ཕྱེ་སྟེ་བཀྲལ་བ་རྒྱན་གྱི་དགོངས་པར་སོང་ཀྱང། སེམས་ཙམ་དུ་བཀྲལ་བ་དགོངས་པར་མ་སོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོགས་རིགས་གསུམ་དང་རིགས་ཀྱི་རྩོད་ལན་སོགས་
དེར་བཀྲལ་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཡིག་ཆར། རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་མིའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ལ་གཉིས་སུ་ངེས་སྟེ། ཞེས་པ་ལྟར་གྲུབ་མཐའ་རྩ་བའི་དོན་ཡང་དེ་ཡིན་པ། དགོངས་འགྲེལ་དང། བློ་
གྲོས་མི་ཟད་མདོ་བཞིན་དབུ་སེམས་སྲོལ། །ཞེས་པས་ཤེས་ལ། ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེས་གཉིས་ཁོ་ནར་ངེས་པར་གསུངས་པ་ཡང་དེ་ལ་དགོངས་པས་ཚིག་ཟིན་ཆུ་མི་ཐུབ་ཀྱང་དགོངས་པ་མི་འགལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་གྲགས་ཐལ་འགྱུར་བའི་

[020A]༄༅། །ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཡིན་པ། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བར། ཟླ་བས་ལེགས་བཀག་ཐུན་མོང་མིན་པར་སྒྲུབ། ཅེས་པ་དང། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། ཚིག་གསལ་ལ་ལས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ནས། ཤིང་རྟའི་སྲོལ་
ཕྱེ་ལ། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ནི། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། དེ་ཡང་ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་གྱི་དོན་གཞན་དུ་འདྲེན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་དང། ཞེས་སོགས་ལྟར་ལུགས་དེ་དང་དེའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ལ་ལུགས་དེ་
འཐད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་དེ་ལས་གཞན་དུ་དྲངས་མི་རུང་བར་གསལ་བར་བཤད་པ་གཅིག་དགོས་སྙམ་པ་ཡིན་ལ། རང་ལུགས་ལ་མིའི་ཤ་ཚུགས་ཅན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཞེས་པས་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བྱམས་ཆོས་ཕྱི་
མ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ཀྱང། བྱམས་པ་མིའི་ཤ་ཚུགས་ཅན་མིན་པ་དང། རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ལེགས་པར་འགྲེལ་ཞེས་པས་དེ་ལེགས་པར་འགྲེལ་བས་ལུགས་དེ་གྲགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་ཆོག་གི་གཞན་དུ་དྲངས་
མི་རུང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་སོགས་དངོས་སུ་སྟོན་མི་དགོས་པ་དང། བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྣམ་ཅན་ཞེས་པས་སྟོན་པས་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་སུ་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཀྱང་དེ་གཅོད་ཆེད་ཡིན་པས། སྔ་མ་གསུང་
རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་གཞུང་ངམ་དེ་འབྱེད་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཀྱི་དོན་དང། ཕྱི་མ་སྤྱིར་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱས་ན་དགོངས་པ་མི་འགལ་ཞིང་གྲུབ་མཐའ་འདིར་རང་རེའི་གྲུབ་མཐའ་རྩ་འགྲེལ་དང་ཚིག་ཟིན་མི་

[020B] ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་དོན་ཡང་གནོད་བྱེད་མང་དུ་བསྟན་ནས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་
ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་བར་བཤད་ལ། ཞེས་འགྲེལ་དགོས་ཏེ། ཤེར་སྒྲོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་རང་རྒྱུད་མ་བཀོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ལ། ཟླ་བས་སྐྱོན་དེ་མི་འཇུག་སྟེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་རྩ་ཤེའི་དགོངས་
པ་གཙོ་བོ་ཐལ་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས། འབྲེལ་བའི་སྲོལ་ཕྱེ་བས་རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་ཞེས་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། ཟླ་བ་ལས་འོངས་ལེགས་བཤད་འོད་དཀར་གྱིས། །བློ་མིག་ཀུན་ཏའི་ཚལ་རབ་ཕྱེ་བའི་ཚེ། །
སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་མཐོང་ནས། །ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་བཟང་གཙོ་བོར་མི་འཛིན་སུ། །ཞེས་ཟླ་བའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་སྲོལ་མཐོང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་
ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀར་སློབ་དཔོན་ཟླ་བས་ནི་ནས། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་བཀྲལ་བར་གཟིགས་ནས་ལུགས་དེ་གཞིར་འཇོག་ཅིང་ཞེས་ཟླ་བ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་
སྲོལ་འཛིན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང། ལེགས་ལྡན་དང། ཞི་འཚོ་གསུམ་གྱིས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་འགྲེལ་བྱེད་ལ་བརྟེན་པས་སྤྱིར་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་མིན་ལ། རྩ་ཤེའི་དགོངས་པ་ལུགས་སོ་སོར་བཀྲལ་
[021A]༄༅། །བ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུགས་དེ་གྲགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་སོ་སོའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དུ་བཞག་གོ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ཆ་ཕྱེ་བ་དང་ཕྱི་དོན་
མེད་པ་སོགས་གྲུབ་མཐའ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཕལ་ཆེར་མདོ་དོན་མིན་པ། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། རང་གི་ལུགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་གྱིས། །མཁས་པར་རློམ་གཞན་འདི་སྐད་སྨྲ། །ཞེས་དང། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། ས་རབ་ཏུ་བརྙེས་
པའི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་གཞན་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད། ཅེས་པ་དང། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་རློམ་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པས། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་མདོའི་དོན་མིན་པར་སྨྲ་བའོ། །ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་འགྲུབ་ལ། བྱམས་ཆོས་དང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་འགོ་སྐྱབས་འགྲོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་འཁྲིད་ཚུལ་དང། འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་དང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་མིན་གྱིས་དགོངས་གཞི་གཞན་དུ་དྲངས་
དགོས་མི་དགོས་དང། ཚིག་གི་ཆ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་བསྡུ་ཚུལ་སོགས་ས་སྡེ་ནས་བཤད་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ལམ་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཐུན་མོང་བ་རྣམས་མདོའི་དོན་ཡིན་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། སངས་
རྒྱས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཅིང། ཞེས་དང། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས། བསྟན་བཅོས་དེ་ནི་དོན་ལ་མཁས། །མདོ་སྡེ་ངེས་དོན་དྲང་བའི་དོན། །རྣམ་པ་མང་པོ་རབ་ཏུ་འབྱེད། །ཅེས་པས་འགྲུབ་ལ། ཀུན་མཁྱེན་གྱི་དྲང་ངེས་

[021B] སེམས་ཙམ་པས་མཚན་ཉིད་གསུམ་འཇོག་ཚུལ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་ཕལ་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པའང་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ལྟོས་ན་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་མདོ་དོན་ཡིན་པའི་དོན་ནོ། །བསྡུ་ན་གྲུབ་
མཐའ་རྩ་བར། ཕལ་ཆེར་རྒྱ་ཆེའི་ལམ་མཐུན་ཞེས་པ་ལྟར། སེམས་ཙམ་པས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་འདོད་ཚུལ་མདོ་དོན་ཡིན་ཀྱང་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཕལ་ཆེར་མདོ་གང་ཡང་དོན་མིན་པར་བཞེད་པས་ས་སྡེ་བསྟན་
བཅོས་རྣམ་དག་མིན་པར་ཐལ་བ་མེད་དོ། །བདེན་གཉིས་ལས། ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །རྟོག་པས་བཅིངས་པ་གཟིགས་ནས་ནི། །སེམས་ཙམ་ལ་སོགས་བྱེ་བྲག་གིས། །བཅིངས་པ་ཐར་བ་བསྟན་
པར་མཛད། །ཅེས་དང། དེའི་དར་ཊཱི་ཀ་ལས། དེ་ལས་དབང་པོ་རབ་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བཀག་པའི་སེམས་ཙམ་དང། ལ་སོགས་པས་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོ་བ་ལ་རྟེན་འབྱུང་
སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་བསྟན་ནས། ཞེས་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་གསུངས་པས། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་གཉིས་མིན་བསྟན། །ཞེས་པའི་དོན་ཆ་མེད་བསགས་པའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་དགོངས་
འགྲེལ་གྱི་བསྟན་དོན་ཕལ་པར་བཞེད་པ་འདྲའོ། །ཁོ་ན་རེ། རིགས་ཚོགས་དྲུག་གི་སྐབས་སུ་སྭོལ་དྲུག་ཕྱེ་བར་ཐལ། གཅིག་ཕྱེ་ན་དེ་རྩ་ཤེའི་སྐབས་སུ་ཕྱེ་ཟིན་པས་སླར་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཕྱེ་རྒྱུ་མེད་

[022A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་བཤད་པའི་ལམ་སྲོལ་གཅིག་བུ་ཕྱེ་ཀྱང་ཕྱེ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དྲུག་ཡོད་པ་སྔར་བརྗོད་བྱ་སྟོན་ཚུལ་བཤད་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང། ཞལ་ནས་གསུངས་དུས་
རིམ་ཅན་ཡིན་ཀྱང་དྲུག་པོ་གཅིག་ཅར་བརྩམ་སྟེ། འཕྲོས་དོན་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཁ་བསྐང་བ་སོགས་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་དེ་རྩ་ཤེར་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཆོས་སྒྲ་དང་པོ་བསྒྲགས་མ་ཐག་པས་བརྩམ་པར་ཐལ་
འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བརྩོམ་པའི་ཐུགས་དགོངས་བཏང་ནས་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཤར་བ་ན་རྩོམ་པས་དེའི་སྔོན་མེད་པའི་ཕྱིར། འདིས་སྡེ་ལ་ཡང་འདྲའོ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་མེད་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན། ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་
ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཁྱབ་སྟེ། ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། ཡང་ཁ་ཅིག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་མེད་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན། ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ན། རང་ལུགས་ལ་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ནས། འོ་ན། ཤིང་རྟའི་སྲོལ་མ་ཕྱེ་བའི་སྐབས་ཀྱི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཆོས་ཅན་ཟེར་ན། དུས་སྦྱར་མའི་ལན་འདེབས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཡིག་ཆར་
དེའི་སྔོན་ནས་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་ཅེས་པའི་དབུ་མ་པ་གོང་དུ་འཕགས་གྲོལ་སོགས་ཀྱིས་ཞེས་པའི་སོགས་སྒྲས་དབུ་མ་པ་ཡིན་གྱི་འཕགས་གྲོལ་མིན་ཏེ། ཤེར་སྒྲོན་ལས། དང་པོ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཁས་

[022B] ཞེས་སོགས་དང། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་གདུལ་བྱ་ལ་རིམ་པ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་སྟོན་དགོས་ཞེས་འདོད་པ་ཞེས་པ་ལྟར། དེ་ལ་གདུལ་བྱ་ལ་དང་པོ་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་བསྟན་ནས་ཞུགས་པའི་
རྗེས་སུ་དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་བསྟན་ནས་དེར་ཞུགས་པའི་རིམ་པ་ངེས་པར་དགོས་པར་འདོད་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། ལུང་དེའི་དོན་དང་པོ་ཕྱི་དོན་མེད་པ་བསྟན་ནས་ཕྱིས་དེ་གཏང་བ་སྟེ་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་
ཆོག་པར་བདེན་མེད་རྟོགས་པར་འཁྲིད་དགོས་པར་འདོད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་འགའ་ཞིག་ན་རེ། དེ་ལ་ཞི་འཚོ་འཇོག་པར་ཐལ། རྟོག་གེ་འབར་བར། གཞན་དག་ཅེས་པ་དང། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། གཞན་
དག་སེམས་པ་ནི་ཞེས་པ་དང། འདི་འདྲ་བ་གང་ཞིག་དེ་དག་ལ་ཞི་འཚོ་འཇོག་པ་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། གཞན་དག་སེམས་པ་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་བཞེད་པའོ། །ཞེས་དང། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། ཞི་འཚོ་དེའི་མཚན་གཞི་
ཡིན་པ་རྗེའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱི་དོན་འདོད་མི་འདོད་གཉིས་ལས་མི་འདོད་པའི་མཚན་གཞིར་འཇོག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དབུ་མ་བ་ཁ་ཅིག་ལ་འཕགས་
གྲོལ་མི་འཇོག་ན། ཡིག་ཆར། ལེགས་ལྡན་གྱིས་དེ་བཀག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དེ་སྒྲ་འཕགས་གྲོལ་ཞེས་པ་མི་བསྙེག་དགོས་པས་གོང་འོག་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་ལ། སོགས་སྒྲས་བསྡུས་པ་བཙུན་པ་གྲོལ་སྡེ་

[023A]༄༅། །འཇོག་ལས། ཞི་འཚོས་དེའི་རྗེས་སུ་བཤད་པར་ལམ་རིམ་བླ་བརྒྱུད་སོགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བདེན་རྫུན་གྱི་དོན་ནི། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བར། འཇུག་པའི་ཤེས་པར་རགས་སྣང་རྩོད་པའི་གཞི། །
ཞེས་སོགས་ལྟར་འཇུག་ཤེས་དྲུག་གམ་དེ་ལ་རགས་པ་དང་ལུས་ཅན་སོགས་སུ་སྣང་བ་རྩོད་གཞི་དང། རྩོད་ཚུལ་དེ་ལ་སྔོ་སོགས་རགས་པར་སྣང་བ་ལྟར་བདེན་མི་བདེན་དང། དེ་ལྟར་དུ་ཡོད་མེད་དང་དེ་
ལ་མ་རིག་པས་བསླང་མ་བསླད་རྩོད་པས། དེ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་བདེན་པ་སོགས་སུ་འདོད་པ་རྣམ་པ་དེན་པ་དང། མི་བདེན་པ་སོགས་སུ་འདོད་པ་རྣམ་རྫུན་པའི་དོན་ཡིན་པར་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་འཐད་ལྡན་
དང། བདེ་གཤེགས་གཞུང་གི་རང་འགྲེལ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པས། དེ་ནི་མི་ཏི་པའི་དེ་ཉིད་བཅུ་པ་དང། རྗེའི་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་སོགས་དང། སྡེ་བདུན་རྒྱན་ལས། སེམས་ཙམ་པ་ལ་ཡང་ཤེས་
པའི་གཟུང་རྣམ་རྫས་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་རྣམ་བདེན་པ་དང། གཟུང་རྣམ་སྒྲོ་བཏགས་སུ་འདོན་པ་རྣམ་རྫུན་པ་གཉིས་ཡོད་ཅེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་ཅེས་པ་དང། སྒོ་བཏགས་
སུ་འདོད་ཅེས་པའང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དངོས་མེད་དང་སྒྲོ་བཏགས་སུ་འདོད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐའ་དཔྱོད་ལས། མྱོང་བྱའི་ཆ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པའི། ཞེས་དང། མཆན་ལས། སྣང་བའི་ཆ་

[023B] དེའི་སྣང་བའི་ཆ་ཐམས་ཅད་སྒྲོ་བཏགས་དང་དངོས་མེད་དུ་འདོད་པ་རྣམ་རྫུན་པ་ཞེས་
པ་ཡིན་པས། འདི་ལ་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུངས་ཟིན་མཐུན་ནོ། །དབང་ཤེས་ལ་རགས་པར་སྣང་བ་གཉིས་ཀས་དངོས་པོར་འདོད་ཀྱང་རགས་པར་སྣང་བའི་ཆ་ལ་མ་རིག་པས་བསླད་མ་བསླད་མི་འདྲ་བས་དེ་དངོས་
པོར་ཡོད་མེད་མི་འདྲ་ཟེར་དགོས་པས། རྣམ་ངེས་དར་ཊཱི་ཀ་སོགས་ལ་ནང་འགལ་མེད་པའང་ཤེས་སོ། །རྣམ་བདེན་པ་ལྔ་ལས་སྒོང་ང་ཕྱེད་ཚལ་པ་ནི་ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐར་གུང་རུ་རྒྱན་བཟང་བ་ལྟར་གསུངས་པ། གྲུབ་
མཐའ་ཆེན་མོར་ཆོས་མཆོག་གི་གཞུང་དྲངས་པར། སྔོན་པོ་རགས་པ་གཅིག་བུའི་རྣམ་པར་རྟོགས་ལ། ཞེས་དང། ཁྲི་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པའི་ནང་ནས་
ཡུལ་རགས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཞིག་སྣང་བར་འདོད་པས་སྒོང་ང་ཕྱེད་ཚལ་བ་དང། ཞེས་པ་ལྟར་ལ། གྲུབ་མཐའ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལྟར་ན་སྔོན་པོ་དང་དེ་འཛིན་མིག་ཤེས་གཉིས་གྲུབ་
དུས་ལ་ལྟོས་ནས་སྔ་ཕྱི་བ་ཡིན་ཀྱང། དམིགས་དུས་ལ་ལྟོས་ནས་རྫས་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་པས་སྒོང་ང་ཕྱེད་ཚལ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དཔྱད་དགོས་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། རྣམ་ངེས་ལྟར་

[024A]༄༅། །དབུ་མ་པས། འོ་ན། སྔོན་པོ་འདི་ངས་རིག་གོ་སྙམ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཚད་མས་གྲུབ་དུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། བྱས་བ་ལ། འདི་པ་ན་རེ། སྐྱོན་དེ་མེད་པར་ཐལ། གྲུབ་དུས་ཐ་དད་ཀྱང་
དེ་གཉིས་ཀས་ངས་རིག་གོ་སྙམ་པའི་དྲན་པ་སྐྱེད་བ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཚད་མས་གྲུབ་དུས་ཐ་དད་ཀྱང་ཚད་མ་གཉིས་ཀས་དེ་འདྲའི་ཤེས་སྐྱེད་པ་མི་འགལ་བར་གསུངས་ལ་
འདི་ལ་དབུ་མ་པས་དེ་གཉིས་དེ་ལྟར་ཐ་དད་ཡིན་ན། རྒྱུད་གཞན་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་རྩོད་པར། ཕན་ཚུན་དམིགས་ངེས་མིན་པར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེས་སྨོས་ཏེ། ཞེས་ཕན་
ཚུན་གཅིག་དམིགས་ཚེ་ཅིག་ཤོས་དམིགས་མི་དགོས་པར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བས། ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་མིན་པ་ཛི་ཏཱ་རིས། རང་འགྲེལ་ལས། ཕན་ཚུན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་མོད་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་
དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཕྲོག་བྱེད་ཟླ་བས། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་ཏེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་རིམ་ཅན་ཡིན་པས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་མིན་པ་བྱེ་སྨྲ་དང་མཐུན་
ཚུལ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྫས་ཐ་དད་དང་རིམ་ཅན་དུ་མདོ་སྡེ་པས་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར། བདེ་གཤེགས་གཞུང་གི་རང་འགྲེལ་ལས། ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་ནང་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་འདི་དག་གཞན་ཡིན་ལ་

[024B] །ཞེས་གཉིས་ཀར་སྣང་བ་སྦྱར་ལ། རྣམ་ངེས་རང་འགྲེལ་ལས། ཡུལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུར་གནས་པའི་ཕྱིར་སྔར་དམིགས་ལ། རིག་པ་ནི་ཕྱིས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་ཊཱི་ཀ་
ཆེན་ལས། དེ་ལས་སྔར་དམིགས་ལ་སྔོན་པོ་རིག་པ་ནི། ཕྱིས་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། ཞེས་དམིགས་དུས་སྔ་ཕྱི་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དམིགས་དུས་གཅིག་ན་དེས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་
རྟགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པར་བསྒྲུབ་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། །དེ་གཉིས་དམིགས་དུས་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་ངེས་ཊཱི་ཀ་ཆེན་ལས། འདི་
མདོ་སྡེ་པའི་འདོད་པ་མིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་སྤོན་འཛིན་སྔ་ཕྱི་བ་ཡིན་ཀྱང། དམིགས་བྱེད་གཉིས་གྲུབ་པ་དེ་རྫས་གཅིག་པར་འདོད་པས། གྲུབ་དུས་མི་གཅིག་ཀྱང་དམིགས་དུས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་རྒྱས་པར་དེར་ཤེས་དགོས་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་དམིགས་དུས་སྔ་ཕྱི་བར་འདོད་པ་འདི་ནི་མདོ་སྡེ་བའི་འདོད་པ་མིན་ཏེ། དེས་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་འཛིན་གྲུབ་དུས་མི་གཅིག་
ཀྱང་དམིགས་དུས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ལ། འོག་ནས་འཆད་པའི་སྒོང་ང་ཕྱེད་ཚལ་པ་འགོག་པའི་རིགས་པས་དེ་ཡང་འགོག་ཀྱང། རྣམ་ངེས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྔ་འདི་ནི་དེ་གཉིས་གྲུབ་དུས་གཅིག་མི་གཅིག་གང་ཡིན་ཀྱང་རུང་

[025A]༄༅། །དམིགས་དུས་མི་གཅིག་པར་རང་རིག་མི་འདོད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེའི་མཇུག་ཏུ་འོག་ནས་འཆད་པའི་རིགས་པས་དེ་ཡང་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་འདི་སྔོན་པོ་དང་སྔོ་འཛིན་བྱེ་བྲག་སྨྲ་
བ་ལྟར་གྲུབ་དུས་གཅིག་པ་དང། མདོ་སྡེ་པ་ལྟར་གྲུབ་དུས་མི་གཅིག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཀྱང་རུང་དམིགས་དུས་མི་གཅིག་པར་རང་རིག་ཁས་མི་ལེན་པའི་འདོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟར་མིན་ན་
འདི་མདོ་སྡེ་པའི་འདོད་པ་མིན་ཏེ། དེ་གཉིས་གྲུབ་དུས་མི་གཅིག་ཀྱང་དམིགས་དུས་གཅིག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་དགོས་པས་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་ཅིང། གཞུང་འོག་མ་དང་མ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གྲུབ་མཐའ་
ཆེན་མོར་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་ཞེས་པའི་སོགས་སྒྲ་ཆད་དམ་སྙམ་སྟེ། རྒྱས་པར་དེར་ཤེས་དགོས་ལ། ཞེས་པ་འོག་ཏུ་ལན་གྱི་སྐབས་སུ་ཊཱི་ཀ་ཆེན་ལས། སྔོན་པོ་དམིགས་པའི་ཚེ་སྔོན་འཛིན་
མ་དམིགས་སྔོན་འཛིན་དམིགས་པའི་ཚེ་སྔོན་པོ་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ན། ཞེས་དང། དམིགས་དུས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་དང། རིག་པ་བློ་ཕྱི་མ་གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་དགག་པའོ། །ཞེས་དང། རང་རིག་མངོན་སུམ་
མ་གྲུབ་ཀྱང་དོན་བཞིན་དུ་ཕྱིས་འབྱུང་གི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་ཅེས་པའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གསལ་བར་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེས་རང་རིག་འདོད་པར་ཐལ། བདེ་

[025B] གཉིས་པོ་དེ་ཡང་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། རང་རིག་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་པ་ཡུལ་གཞན་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ལུགས་མཐའ་དག་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། རྣམ་
བཤད་ལས། ཤེས་པ་སྔ་མ་ཕྱི་མས་གཅོད་ན་ནི་ཞེས་པའི་དོན་དབུ་མ་ལུང་རིགས་གཏེར་མཛོད་ལས། ལ་ལས་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་གཅིག་བུས་ཡུལ་སྔོན་པོ་དང་མིག་ཤེས་གཉིས་ཀ་འཛིན་ཟེར། ཞེས་པ་ལྟར་སྔོན་པོ་དང་
སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལྟ་བུ་མིག་ཤེས་རང་གི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པས་རིག་པ་དང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་བག་ཆགས་གཅིག་གི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྲམ་ཟེ་བདེ་བྱེད་དགའ་བས། གང་
སྣང་དེ་འདིར་རང་ཡིན་ཏེ། །གཞན་གང་དེ་ནི་མི་སྣང་ཉིད། །ཅེས་པའང་དེ་ཡིན་པ་འདྲའོ། །འཇུག་འགྲེལ་ལྟར་ན་འདི་ལ་མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་གཅིག་བུ་འཛིན་པའི་མིག་
ཤེས་གཞན་གཅིག་སྐྱེ་ཟེར་བའང་ཡོད་དམ་དཔྱད། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་གཉིས་དམིགས་དུས་མི་གཅིག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་ཚེ་དེ་གཉིས་ཀ་གཅིག་ཅར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་
[026A]༄༅། །སྔོན་པོ་དམིགས་བྱེད་སྔོ་འཛིན་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་དུས་དང་སྔོ་འཛིན་དམིགས་བྱེད་དེ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་སུ་གསར་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་དེ་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་དམིགས་
པ་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་ནམ་དཔྱད། གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པ་ལ་ཁྲ་བོའི་སྟེང་གི་སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དང། གཅིག་ཆར་འབྱུང་བར་འདོད་
པ་གཉིས་ཡོད་པས་ཕྱི་མས་རིགས་མཐུན་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་གཅིག་གམ་དཔྱད། སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ་ལ་གསུམ་ལས། འཁྲུལ་བ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་འདོད་པ་ནི། གཟུང་འཛིན་རྫས་
ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་སོགས་ཤེས་པ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ལ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། ལུགས་འགོད་དུས་དང་དགག་དུས་གཉིས་ཀར་ཐ་དད་དུ་བྱས་སྣང་བ་ལྟར་འདིར་ལོགས་སུ་བྱས་སོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་དོན་འོག་གི་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ་དང་འདྲ་སྙམ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། ཤེས་བྱེད་སོགས་རྣམ་རྫུན་གཅིག་སྨྲ་དང་མཐུན་ལ། ཞེས་རྣམ་ཤེས་གཅིག་སྨྲ་པ་ལ་རྣམ་བདེན་རྫུན་གཉིས་གསུངས་པ་
ལྟར་གྲངས་མཉམ་པ་སོགས་ལ་ཡང་གཉིས་ཡོད་དམ་དཔྱད། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་ཕྱིར་གཅིག་དོན་དུ་མ་ཅན། ཞེས་པ་ལྟར་ཁྲ་བོའི་སྟེང་གི་སྔོ་སེར་སོགས་ཁྲ་འཛིན་མིག་ཤེས་གཅིག་གིས་རྟོགས་པར་

[026B] །རྣམ་རྫུན་དྲི་བཅས་དྲི་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར། རྒྱལ་བ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཡོད་མེད་དང། སྣང་བ་དེ་ཡོད་པར་འདྲ་ཡང་རང་གཞུང་ན་དེ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ་མང་དུ་ཡོད་མེད་དང་
སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དྲི་མས་བསླད་པ་ཞུགས་པར་འདོད་མི་འདོད་གསུམ་ལས། ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐའ་ལུགས་བར་པ་ལ་ཅུང་ཟད་བཤད་དུ་ཡོད་མོད་ཅེས་གསུངས་ལ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། བཞག་ཚུལ་གཉིས་པ་ནི་རྣམ་
འགྲེལ་ངེས་སོགས་དུ་མ་དང་མཐུན་པས་འཐད་ལྡན་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སྔ་མ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་གསུམ་པ་རང་ལུགས་བྱས་ཏེ། རྩ་བར། རྒྱལ་ལ་ཞེས་པ་དོར་ཏེ་གཉིས་སྣང་དྲི་སོགས་ཀྱིས་དེའི་དོན་བསྟན་པར་
གསུངས་པས། བདེ་གཤེགས་གཞུང་གི་རང་འགྲེལ་ལས། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། ནས། བློ་ཡི་ངོ་བོ་རྣམ་མེད་ཡིན། །འཁྲུལ་བ་ཡིས་ནི་རྣམ་པ་རྣམས། །
ཞེས་པ་ལྟར་དྲི་བཅས་བས་སེམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་ལ་སེམས་ཁོ་རང་ཡང་བཞག་ནས་དེ་ལ་མ་རིག་པས་བསླད་པ་ཞུགས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པའི་རང་བཞིན་ལ་རང་རིག་དང་སེམས་ཀྱི་དྭངས་ཆ་འཇོག་ལ། དོན་དམ་པའི་
རང་བཞིན་ལ་སེམས་ཀྱི་སྟེང་གི་ཆོས་ཉིད་དམ་བདག་མེད་གཉིས་བཞག་ནས་དེ་དག་ལ་བསླད་པ་མ་ཞུགས་པར་འདོད་དོ། །དྲི་མེད་པས། ཛི་ཏཱ་རིས། འདི་ཡི་ངོ་བོ་རྣམ་མེད་ཅིང། །གོས་མེད་དྭངས་པ་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་ནི་

[027A]༄༅། །མཁས་པ་མ་ཡིན་པས། །ནམ་ཡང་ཤེས་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་རང་བཞིན་གཉིས་ཀ་ཁྱད་མེད་པས་ངོ་བོ་ལ་དྲི་མས་གོས་པ་མེད་པ་ཤེལ་སྒོང་དག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མཁས་
པ་འཕགས་པ་ཁོ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པར་སྨྲ་ལ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། སངས་རྒྱས་ཁོ་ནས་མཁྱེན་པར་སྨྲ་ཞེས་པ་འོག་ཏུ་དཕེ་ཁ་ཅིག་ལས་སོ་ཞེས་པ་ལྟར་དཔེ་ཁ་ཅིག་དང་བསྟུན་ཙམ་ལས་སྔར་ལྟར་ཡིན་
ཏེ། དེར་སོ་སྐྱེ་ཀྱིས་རྟོགས་མི་ནུས་པར་ཞེས་བཟློག་ཕྱོགས་སོ་སྐྱེ་ཁོ་ནར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཤེས་འདོད་པས། །ཞེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རང་དངོས་ནས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་དང། དབུ་མ་འབྲིང་ནི་
བདེན་མེད་ཙམ་ལ་བྱེད། ཞི་འཚོ་སོགས་གསུམ་གྱིས་སྔོ་སོགས་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བའི་ཆ་གཅིག་སྒྲོ་བཏགས་དང་མ་འདྲེས་པར་འདོད་པས་རྣམ་བདེན་དང་མཐུན་པར་བྱས་ལ། སེང་བཟང་གིས་མ་འཁྲུལ་
བའི་ཆ་མེད་པར་གསུངས་པས་རྣམ་རྫུན་པར་བསྒྲུབ་ཅིང། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། སློབ་དཔོན་འདིའི་སྐབས་འགའ་ཞིག་ལ་དཔག་ན་ཞེས་བ་ནས། དྲི་བཅས་ལྟར་འདོད་པའི་དབུ་མ་པར་བྱས། ཞེས་སྐབས་
གང་ཡིན་དཔྱད། ཛེ་ཏཱ་རིའི་གཞུང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ནུས་མེད་ན། །སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང། སྣ་ཚོགས་སྣང་ཅན་དོན་རྣམས་

[027B] །སོགས་དང། གང་གིས་དངོས་པོ་རྣམ་དཔྱད་ན། །སོགས་ཀྱིས་དབུ་མ་པའི་གཅིག་ཏུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ་བསྟན་སྙམ་ནས། དེ་དག་གིས་ཆོས་གྲགས་དབུ་མ་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་དེ་རང་ལུགས་བྱས་པས་བསྒྲུབ་
ལ། ཛེ་ཏཱ་རི་འཁྲུལ་ཚུལ་ལུང་དང་པོས་ས་བོན་གྱིས་མྱུག་སོགས་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པ་བགག་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་དོན་སྔོ་སེར་སོགས་ཕྱི་དོན་རགས་པ་གཅིག་
གི་བདག་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ན་ཁྲ་འཛིན་མིག་ཤེས་གཅིག་བུ་དེ་ལ་སྔོ་སེར་སྣ་ཚོགས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་ན་བློ་དེ་དུ་མའམ་དོན་དུ་མ་དེ་གཅིག་བུ་འགྱུར་ཞེས་རིག་པ་ཅན་པས་བརྩད་པར། རྣམ་རྫུན་པས་དེ་
ལྟར་སྣང་བ་མ་རིག་པས་བསླད་པས་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཅེས་པ་དང། གསུམ་པས་གཟུང་འཛིན་རིགས་གསུམ་ཐ་དད་པའི་ཆ་བདེན་པར་མེད་པས་བདེན་པས་གཅིག་དང་དེའི་དུ་མར་མེད་ཅེས་པ་ཡིན་པས་
དབུ་མ་པའི་ལུགས་མིན་ལ། དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་གསུངས་ཚུལ་གཉིས་ལས། ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་དང། ཛེ་ཏཱ་རི་ཆེན་པོ་དང། རྒྱན་མཁན་པོ་སོགས་ནས། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱིས་ཞེས་པའི་སྟོང་
པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པར་འདོད་ཟེར་ན་ཞེས་པ་དེའོ།།    ༈    །།སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་འཕྲོས་དོན་ཡིན་པས་ཡིག་ཆ་གཞན་ན་མེད་ཀྱང་སྒོ་མང་ཡིག་ཆར་བཀོད་པ་ནི། ལམ་རིམ་ལྟར་

[028A]༄༅། །གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་དོན་རྒྱན་འདིར་ཚང་བར་བསྟན་པ་ཤེས་ཆེད་ཡིན་ལ། འཕྲོས་ཚུལ་མཆན་ལས། དེའི་ཚུལ་ཡང་ཞེས་སོགས་ལྟར་རོ། །ཡིག་ཆར། ཙམ་ཞེས་པས་སྲིད་པའི་མདོན་མཐོ་ལས་གཞན་
གཅོད་ཅེས་པ་གཞན་གཙོ་བོར་དོན་དུ་གཉེར་བ་གཅོད་ཟེར་དགོས་པས། མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་གཙོ་བོར་སྦྱར་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་དང་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་བཅོས་མ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
ཕལ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་ཡིག་ཆ་རྙིང་པར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་དུ་གང་ཞིག་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་གང་ཟག་དེ། དང་པོའི་མཚན་ཉིད། ཅེས་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་འཁོར་བདེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བཞག་ཀྱང། ཕར་ཕྱིན་
ཟིན་བྲིས་ལས། དེ་ལ་ཡང་ཆོས་ཁོ་ནས་ཕྱི་མའི་འཁོར་བདེ་དོན་དུ་གཉེར་ཞེས་སྨོས་དགོས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པ་ལ་ཡང་ཕྱི་མའི་འཁོར་བདེའི་ཆེད་དུ་ཕྱུགས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་བཏང་ནས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལྟ་བུ་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
ཞེས་དང། ཡིག་ཆར། ཆོས་ཁོ་ནས་ཞེས་དང། བསྡུ་བ་ལས། གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཀྱིས་བབ་ཅོལ་མིན་པ་ཁོ་ནར་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བབ་ཅོལ་ནི་ཆལ་ཆོལ་གྱི་དོན་ནོ། །ཆུང་དུའི་འབྲིང་གི་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཞེས་པའི་ཆོས་ཡང་
ཟིན་བྲིས་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སྨོས་པའི་ཆོས་ལ་ད་ལྟར་གསུང་རབ་བྲིས་ནས་བཙོད་པ་སོགས་ཕལ་ཆེར་དེ་ཡིན་ལ། ཆོས་མིན་ལ་རི་དྭགས་བཤོར་བ་དད་ཤན་པ་བྱས་ནས་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་

[028B] །ཡིག་ཆར། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། ཞེས་པ་གཏན་ལ་བབས་པ་བསྡུ་བར་རྣམ་གྲངས་ཉེར་གསུམ་གསུངས་པའི་དང་པོ་ནི་སྒྲུབ་པ་བྱེད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བདག་གཞན་གཉིས་གང་ལ་ཕན་ཕྱིར་མིན་
པ་དང། གང་རུང་རེ་རེ་ཙམ་དང། གཉིས་ཀ་ལ་ཕན་ཕྱིར་ཉམས་ལེན་ལ་ཞུགས་པ་གསུམ་རིམ་བཞིན་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་བྱས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་གང་ཟག་གི་སྒོ་ནས། སྡིག་པ་ལས་ཕྱིར་མ་ལོག་པ་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་
རང་བཞིན་གྱིས་སྡིག་པ་ལ་དགའ་བ་སྡིག་པ་ལ་སྲེད་པ། གཉིས་ཀའི་སུ་བཞིས་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དང། རེ་རེ་བ་དང། གཉིས་མིན་དང། གསུམ་པ་རྒྱལ་པོའི་སྒོ་ནས་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། བྱ་བ་དང་། ཆོས་ལྷུར་ལེན་པ་་གསུམ་
དང། བཞི་པ་བྱ་བས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྡིག་སྤྱོད་སོགས་ཀྱིས་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་སྤྱོད་པས་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། དེས་གཞན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། ལྔ་པ་རྒྱལ་པོའི་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཚེ་རིང་བ་སོགས་རྣམ་སྨིན་ཕུན་
ཚོགས་དང། ཐམས་ཅད་མཁས་སོགས་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་ཕུན་ཚོགས་དང། སྦྱིན་གཏོང་སོགས་བསོད་ནམས་ཕུན་ཚོགས་གསུམ་ག་མེད་པ་དང་། གཉིས་ཙམ་དང་། གསུམ་ག་ཚང་བ་དང་། དྲུག་པ་རྒྱལ་པོའི་ཚལ་ནི། གུས་པ་
དང་ནུས་པ་དང་ཤེས་རབ་གསུམ་གའམ་ཕྱི་མ་གཉིས་དང་མི་ལྡན་པ་དང། ཕྱི་མ་གཅིག་བུ་མི་ལྡན་པ་དང་། གསུམ་ག་ལྡན་པ་དང་། བདུན་པ་ཚིག་གི་རྣམ་པ་བཞིས་ཚིག་སྙན་ནི། འཕྲོད་མི་འཕྲོད་དང། སྙན་པར་གྲགས་པ་འཇམ་པོ་དང་

[029A]༄༅། །མི་སྙན་པར་གྲགས་པ་རྩུབ་པོ་ཡིན་པས། མི་སྙན་ལ་སྙན་པར་གྲགས་པ་དང། མི་སྙན་པར་གྲགས་པ་གཉིས་སྨྲ་བ་དང་། སྙན་ལ་མི་སྙན་པར་གྲགས་པ་སྨྲ་བ་དང་། སྙན་ལ་སྙན་པར་གྲགས་པ་སྨྲ་བ་དང་་
བརྒྱད་པ་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ནི། ཡིག་ཆ་ལྟར་ཆོས་མིན་གྱིས་ཚེ་འདི་དང་། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་གྱིས་ཚེ་འདི་དང་། ཆོས་ཁོ་ནས་ཕྱི་མའི་འཁོར་བདེ་ཙམ་བསྒྲུབ་པ་དང་། དགུ་པ་ངེས་འབྱུང་གིས་མཆན་ལྟར་
ཟས་སོགས་འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་མི་ལྟ། དེ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་འདོད་མེད། དེ་ལས་འབྱུང་ཕྱིར་ཟས་སོགས་སྤངས་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་སུ་
ལྟ་འབྱུང་འདོད་ཡོད་ཀྱང་དོན་གཉེར་མེད་པ་དང་། གསུམ་ཡོད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བར་བརྟེན་པ་གསུམ་ལས། བཅུ་པ་སྦྱིན་བྱའི་དངོས་པོས། དྲི་རོ་རེག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུམ་མམ་གཉིས་
མི་སྦྱིན་པ་དང་། གཉིས་སྦྱིན་པ་དང་། གསུམ་ག་སྦྱིན་པ་དང་། བཅུ་གཅིག་པ་སྦྱིན་པའི་ཞིང་ངམ་གནས་ཀྱིས་མཆན་ལྟར་རམ་ཡང་ན་སྡུག་པ་འམ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་
སྦྱིན་པ་སྦྱར་རོ། །བཅུ་གཉིས་པ་སྦྱིན་པའི་བསམ་པས། སྦྱིན་པའི་སྔ་རོལ་དགའ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཚེ་མི་དགའ་ཞིང་བྱིན་ནས་འགྱོད་པ་དང། སྔོན་དང་སྦྱིན་ཚེ་དགའ་ལ་བྱིན་ནས་འགྱོད་པ་དང་། བྱིན་ནས་ཀྱང་མི་འགྱོད་པ་་

[029B] ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་བདུན་ལས། བཅུ་གསུམ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་བླངས་པ་ལས། མཆན་ལྟར་སྤང་བྱ་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་སྤངས་པ་་དང། མ་ལུས་པ་སྤངས་ཀྱང་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་སོགས་མི་བྱེད་པ་་དང་
འགོད་པ་སོགས་ཀྱང་བྱེད་པ་་དང། བཅུ་པ་བཞི་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེན་པའི་གཞིས། ཉེས་པར་བཤད་པའི་འདུལ་བ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེན་པ་་དང། ལེགས་པར་གསུངས་འདུལ་བ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེན་ཅིང་དེ་ཉམས་
པ་དང་སྐྱོན་ཅན་དུ་བྱེད་པ་་དང། དེ་ལ་ལེན་ཅིང་ཉམས་པ་དང་སྐྱོན་ཅན་དུ་མི་བྱེད་པ་་དང། བཅོ་ལྔ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེན་པའི་བསམ་པས། ཚེ་འདིའི་འཚོ་བ་་དང། མཐོ་རིས་་དང། མྱང་འདས་ཀྱི་བསམ་པས་ལེན་པ་་དང་
བཅུ་དྲུག་པ་སྡོམ་པ་བླངས་ནས་འདུག་པས། བསྙེན་གནས་་དང། དགེ་བསྙེན་་དང། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བླངས་ནས་འདུག་པ་དང་། བཅུ་བདུན་པ་སྡོམ་པ་བླངས་པའི་ཡན་ལག་གིས། བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ལན་ལག་
ལྡན་ལ། དེ་དང་མཐུན་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་བླངས་པའི་ཡན་ལག་དང། གཞན་གྱི་སེམས་བསྲུང་བའི་ཡན་ལག་དང། བསླབ་པའི་གཞི་བླངས་པ་བསྲུང་བའི་ཡན་ལག་གསུམ་མི་ལྡན་པ་་དང། ཐ་མ་གཉིས་ཙམ་མི་ལྡན་་པ་དང་
ཡན་ལག་བཞི་ག་ལྡན་པ་་དང། བཅོ་བརྒྱད་པ་སྡོམ་པས། སོ་ཐར་བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཙམ་་དང། དང་པོ་གཉིས་་དང། གསུམ་ག་ལྡན་པ་་དང། བཅུ་དགུ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས། བར་མའི་་དང་

[030A]༄༅། །ཉན་ཐོས་་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་་དང་ལྡན་པ་དང། འདི་གཉིས་སོ་ཐར་དང་བྱང་སྡོམ་ཡིན་སྙམ། བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་བཞི་ལས། ཉི་ཤུ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས། ནན་གྱིས་འཇུག་
པའི་་དང། རྩོལ་བཅས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་་དང། རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བསྒོམ་་པ་ཐོབ་པ་གསུམ་དང། ཉེར་གཅིག་པ་སྒོམ་ཐོབ་ཚུལ་གྱིས། འཇོག་སྡོམ་ཐོབ་ལ་དཔྱད་སྒོམ་མ་ཐོབ་པ་་དང་
དཔྱད་སྒོམ་ཐོབ་ལ་འཇོག་སྒོམ་མཐོབ་པ་་དང། གཉིས་ཀ་ཐོབ་པ་་དང། ཉེར་གཉིས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱིས། རྟོག་བཅས་དཔྱོད་བཅས་་དང། རྟོག་མེད་དཔྱོད་བཅས་་དང། རྟོག་མེད་དཔྱོད་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་་པ་
གསུམ་དང། ཉེར་གསུམ་པ་སྒོམ་པའམ་བསམ་གཏན་གྱིས། སྙོམས་འཇུག་ཉོན་མོངས་ཅན་་དང། དག་པ་་དང། ཟག་མེད་ལ་གནས་པ་གསུམ་རིམ་པ་བཞིན་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་དུ་བཞག་པའི་བར་ཡིན་ལ། ཞིབ་བར་
བསྡུ་བའི་བམ་པོ་བཅུ་བདུན་པར་གསལ་ལོ། །འབྲིང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་ལ་བློ་ལོག་ཅེས་པ་ཉེར་ལེན་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པས་འབྲལ་ངེས་དང། བཙོན་རྭ་ལྟ་བུའམ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་
སྡུག་བསྔལ་དུ་རྟོགས་པས་འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་ལ་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་ཞེན་ལོག་སྐྱེས་པ་ལ་བྱེད་ལ་དེ་ལ་རྩོལ་མེད་ཀྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པ་ན་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཀྱང། དེ་གཉིས་ཀ་ལ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ལས་ཉོན་

[030B] དོགས་སྨོང་སོགས་ལྟར་འཇིག་ལྟའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་རྟོགས་མི་དགོས་ལ། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་སྐྱེ་བ་ལ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་ལ་ཐུག་པར་ཤེས་ནས་དེའི་ཞེན་
ཡུལ་མེད་པ་རྟོགས་དགོས་པས་མི་འདྲ་སྟེ། རྒྱས་པར་ཉིན་བྱེད་སྣང་བར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་ཆེན་རིགས་ངེས་ཀྱིས་ཀྱང་སྡུག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་པོ་གཉིས་རྟོགས་རྗེས་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེས་ཀྱང་རང་ཁོ་ནའི་
དོན་དུ་མིན་པས་དེས་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པ་ནས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཁའི་བར་སྐྱེས་བུ་ཕུང་སུམ་པར་འཇོག་ལ། ཐར་པ་གཙོ་བོར་དོན་དུ་མི་གཉེར་བས་དེ་ལ་རྩོལ་མེད་ཀྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པ་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ནས་
ཡིན་ཏེ། དེས་ཟིན་ན་ཐར་ལམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་ན་དང། ཐར་པ་ཐོབ་ན་སྙམ་པའི་བློ་གཉིས་ལ་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པ་དང། ངེས་
འབྱུང་དང་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་དུས་མཉམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དུས་ལམ་ལ་མ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ལ་རྩོལ་མེད་ཀྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པ་དང་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དུས་མཉམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་མི་བྱེད་སྙམ་པའི་སྡོམ་སེམས་ཅན་ཡིན་པའི་ཁྱབ་ཀྱང། གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལམ་སྒྲོན་དངོས་བསྟན་གྱི་དེ་མིན་པས་ཡིག་ཆར་མ་ཁྱབ་སྟེ་
[031A]༄༅། །གསུངས་སོ། །མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་ཀྱང་འབྲིང་གི་ལམ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེ་པ་ཡོད་དེ། ཡིག་ཆར་དེའི་མ་མཐའ་ཉན་རང་ལམ་དུ་འཇུག་ཁ་མ་ནས་བཞག་པ་གང་ཞིག་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་
པའི་ཉན་ཐོས་ལམ་དུ་ཞུགས་མ་ཐག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ལམ་རིམ་ཆུང་ངུ་ལས། སྡུག་ཀུན་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཞིབ་དུ་ཤེས་པར་བྱས་པ་ན་དེ་འདོར་འདོད་པ་དང། དེ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་ཐོབ་
འདོད་བྱུང་བ་ཙམ་ནས་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱིས་དེས་མི་ཆོག་པས། མེ་འབར་བའི་ཁྱིམ་དུ་ཚུད་པ་དང། བཙོན་རར་ཚུད་པའི་བཙོན་གནས་དེ་ལ་མི་འདོད་པའི་བློ་ཅི་ཙམ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚོད་ཙམ་དུ་བསྐྱེད་
བར་བྱ་ཞིང་དེ་ནས་ཀྱང་ཇེ་འཕེལ་དུ་བཏང་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར་དགྲ་བཅོམ་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྷག་བསམ་སྐྱེས་ཁ་མའི་བར་དུ་ཡོད། ཅེས་པ་སྤྱིར་ཉན་རང་གི་བསམ་
པ་ལས་ལྷག་པའི་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ལྷག་བསམ་གཉིས་གཅིག་ཆར་སྐྱེ་བས་དེ་ཡིན་ལ། དབུ་མར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྷག་བསམ་གྱི་སྔ་རོལ་ནས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དྲུག་པ་ལྷག་བསམ་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཞིག་བདག་གིས་བྱའོ་སྙམ་པ་ལ་བྱས་ན། བདེ་ལམ་ལས། ཁྱད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་

[031B] །ཞེས་དང། རྗེ་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེས་རིན་བྱིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཞེས་པ་དང་འགྲིག་གོ་ཡང་དག་ཤེས་འཚོལ་སྔོན་གཏད་
སྟེ། ཞེས་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡིན་གྱི་སྙིང་རྗེའི་སྔོན་མིན་པ་ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཡང་དག་བླངས། ཞེས་པས་འགྲུབ་པས་ཞི་བ་ཆ་དེ་ལྟར་བྱའོ། །རྒྱས་པར་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཟུང་རྒྱལ་གྱི་མདོ་ལས་ནོར་
བུ་བཀྲུ་བའི་དཔེ་ནི། དང་པོ་ལན་ཚྭའི་ཁུ་བས་སྤངས་ཏེ་སྐྲའི་རེས་དང། དེ་ནས་ཉ་ཤའི་ཁུ་བས་སྤངས་ཏེ་བལ་གྱི་ལྭ་བ་དང། དེའི་འོག་དངུལ་ཆུས་སྤངས་ནས་རས་སྲབ་མོས་སྦྱོང་བ་གསུམ་སྐྱེས་བུ་གསུམ་དང་སྦྱར་ཞིང་
ཀུན་ནས་འདོད་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཞག་པ་རྟ་དབྱངས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྒོམ་ལས། མི་འཚེ་བ་དང་བདེན་པ་དང། བྱིན་ནས་ལེན་དང་ཚངས་པར་སྤྱོད། །སྦྱིན་པ་ཐམས་ཅད་བཏང་བ་ནི།།
འདི་ནི་བདེ་འགྲོའི་སྤྱོད་པ་ཡིན། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་མཐོང་ནས། །སྤངས་ཕྱིར་བདེན་པའི་ལམ་སྒོམ་ཞིང། །ཁ་ན་མ་ཐོ་གཉིས་སྤོང་བ། །འདི་ནི་ཞི་བའི་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཆོས་ཀུན་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པས། །འགྲོ་ལ་
སྙིང་རྗེའི་ཆུ་རྒྱུན་འབྱུང། །ཐབས་མཁས་སྤྱོད་པ་མཐའ་ཡས་པ། །ངེས་འབྱུང་མཆོག་གི་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་རིམ་བཞིན་སྐྱེས་བུ་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །དབྱིག་གཉེན་གྱིས། ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་ཡིད་ཇི་བཞིན། །ཞེས་པས་སྡོམ་

[032A]༄༅། །པ་ལེན་པའི་ཀུན་སློང་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གྱིས་སྡོམ་པ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་འཇོག་པར་གསུངས་པས། ལམ་རིམ་ལས། ལམ་སྒྲོན་བཞིན་དུ་མཛོད་འགྲེལ་ལས་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་མི་
འདྲ་བས། ཡིག་ཆར་ལམ་སྒྲོན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལྟར་བྱེད་ན་མི་རུང་གསུངས་སོ། །བསོད་ནམས་མྱ་ངན་འདས་པ་དང། །སོགས་ཀྱིས་དགེ་རྩ་གསུམ་བསྟན་ཀྱང། །ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། བསོད་ནམས་
ཞེས་པས་ཕྱི་མའི་མངོན་མཐོ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཆུང་ངུ་བསྟན། མྱ་ངན་འདས་པ་དང། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན་ཚོགས་ལམ་དང་སྦྱོར་ལམ་བཤད་པས། ཐེག་དམན་གྱི་ཚོགས་སྦྱོར་
བཤད་པས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང། ཐེག་ཆེན་དེ་དག་བཤད་པས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཡིག་ཆར་དཔེར་ན་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཞེས་རེས་ལེགས་ལ་གཉིས་བྱས་
པ་དང་དཔེའི་དོན་འགྲིག་གོ་མངོན་མཐོའི་ཆེས་བཅུ་དྲུག་ནི། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། འདི་དག་ལས་ལམ་དཀར་བཅུ་སྟེ། །བཟློག་པ་དག་ནི་ནག་པོ་ཡིན། །ཆང་མི་འཐུང་དང་འཚོ་བ་བཟང། །རྣམ་མི་འཚེ་དང་
གུས་སྦྱིན་དང། །མཆོད་འོས་མཆོད་དང་བྱམས་པ་སྟེ། །མདོར་ན་ཆོས་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དགེ་བ་བཅུ་དང་ཆང་མི་འཐུང་བ་སོགས་དྲུག་གོ་སྡུག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་རྟོགས་པའི་བློ་ལ་ཆུང་ངུ་

[032B] མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཞེས་པར་རགས་པ་རྒྱུན་གྱི་མི་རྟག་
པ་དང་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འབྲིང་གི་ལམ་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ལ་དེ་བཞི་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ལ་དེ་བཞི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་
མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་གཉིས་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཁྱབ་ཀྱང། ཕྱི་མ་གཉིས་རྟོགས་པའི་མ་ཁྱབ་ཚུལ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྗེའི་ཚད་མའི་ལམ་བསྒྲིག་ལས། དེས་ན་ཕུང་པོ་མི་
རྟག་པར་རྟོགས་པའི་ལག་རྗེས་ལ་དེ་དང་འབྲལ་དེས་དང་སྡུག་བསྔལ་དུ་རྟོགས་པས་འབྲལ་འདོད་སྐྱེས་ཀྱང། ཞེས་དང། ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་ཀྱི་བར་གྱི་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་
བསྔལ་མ་རྟོགས་ན་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་བསམ་པ་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མི་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆེ་འབྲིང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཆེ་འབྲིང་གཉིས་ཙམ་གྱི་ཉམས་སུ་བླངས་བྱ་ཡང་ཡིན་
ཞེས་སྦྱར་དགོས་ཏེ། མིན་ན་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྟ་བུ་དེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཆེ་འབྲིང་གཉིས་ཀའི་ཉམས་སུ་བླངས་བྱ་ཡིན་ཆེན་པོའི་ལམ་སྐྱེ་བ་ལ་ཐོག་མར་བློ་སྦྱོང་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།

[033A]༄༅། །འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་སོགས་བཅུ་ནི། བསམ་གཟུགས་ཆེན་མོ་ལས། སྡུག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ལ་འགྱུར་བའི་དང། འཇིག་པའི་དང། བྲལ་བའི་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དང། ཉེ་བའི་
རྣམ་པ་ལྔ་དང། དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དེ་ལ་ཀུན་སྦྱོར་དང་འཆིང་བའི་དང། མི་སྡུག་པའི་དང། གྲུབ་པ་དེ་མེད་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་དང། དེའི་སྟོང་པ་བདག་མེད་གཉིས་ལ་རིམ་བཞིན་དམིགས་བྱེད་དང། རང་
དབང་མེད་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བཅུ་ཞེས་པ་ལྟར་ལ། སོ་སོའི་དོན་རྒྱས་པར་ཉན་སར་གསལ་ལོ། །རིགས་པ་གཉིས་པས་རྫས་སྤྱི་ཆོད་ན་འགོག་བདེན་ལ་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་གཉིས་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་
པས། དེ་གཉིས་འགོག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཞིའི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་བཀག་ལ། གཞན་གསུམ་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་གི་ཁྱད་ཆོས་བཞིའི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་བཀག་པས། རིགས་པ་གསུམ་པས་དྲི་མ་གློ་བུར་
བར་རྟོགས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བར་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གློ་བུར་བར་རྟོགས་པ་ལ་དེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པ་འམ་ལོག་ཤེས་
སུ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཞེས་པའོ། །སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་རྟོགས་པའི་རིགས་པའི་བདག་མེད་ནི། རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་མེད་ལ་བྱ་སྟེ། རྗེ་པྲཛྙའི་ཞབས་ཀྱི་ལམ་རིམ་ཟིན་བྲིས་ལས། སྐྱེ་

[033B] རྒྱུན་གྱི་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པས་རྟག་པ་བཅད། དེ་གཉིས་ཁེགས་པས་གཅིག་བུ་ཁེགས་འགྲོ་བས་ཆུང་ངུས་
རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་མེད་ཀྱང་རྟོགས་རུང་ངམ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྟག་པ་ནི་རྒྱུན་གྱི་མི་འཇིག་པའི་རྟག་པར་ཕྱི་རོལ་པ་དགའ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ནས་ཕྱི་མར་མི་འཇིག་པར་འགྲོ་བ་
སོགས་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། སེམས་ཅན་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པར་ངེས་པ་ན་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་བློ་ངོར་ཁེགས་པས་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་
སེམས་ཅན་མེད་པར་ངེས་པར་ནུས་སོ། །ཞེས་པ་དང་མི་འགལ་ཏེ། དེ་ན་རྒྱང་བན་བས་བདག་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ནས་ཕྱི་མར་མི་འཇིག་པར་འགྲོ་བའི་རྟག་པར་མི་འདོད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་གིས་
གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་འདོད་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་བས། གསུམ་ལྡན་གྱི་བདག་གིས་སྟོང་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་འདྲའོ། །དོགས་སློང་དུ་ཕར་ཕྱིན་ལམ་སྒྲིག་དྲངས་ནས་ཕྱི་མར་གང་སྐྱེ་རང་དབང་བའི་བདག་མེད་པ་
ལ་བྱས་པའང་འཇོག་ཚུལ་སྔ་མ་དེ་ཡིན་ཏེ། བདག་སྐྱེ་འཆི་དང་བཅས་པས་རྟག་པ་དང། ལས་ཀྱི་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་པས་རང་དབང་ཅན་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། ཆུང་འབྲིང་ཐུན་མོང་གི་ལམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་

[034A]༄༅། །རྒྱུད་ན་མེད་པར་ཐལ། སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ན་དེ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་ཆུང་འབྲིང་གི་ཉམས་སུ་བླངས་བྱ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་བསམ་པ་ལྟ་
བུ་སྤྱི་ལྡོག་ལས་ཆུང་ངུའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ཡང་མི་འཇོག་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཐར་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཀྱང་ཐར་ལམ་དུ་མ་སླེབ་བ་དང། ཆུང་ངུ་ལ་སྟོང་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མེད་ཀྱང་ཆུང་ངུས་དེ་དག་རྟོགས་པ་ཡོད་ཅེས་གནས་གཞི་དང་བྱེད་ཚིག་
སོགས་ཁྱད་པར་ཕྱེ་དགོས་པ་མང་ངོ། །མཚན་ལས། སྐྱོན་གཏོང་ལུགས་འདི་ལ་དཔྱོད་ཅེས་པ། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་དང་ཟག་མེད་ལས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་མ་བླངས་པར་
ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ན་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལས་ཉོན་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། ལན་ཇི་ལྟར་འདེབ་དཔྱད་ཅེས་པ་ཡིན་ལ། འོག་གི་མྱང་འདས་ཀྱི་སྐབས་ལྟར་སྡུག་བདེན་ཕྲ་མོས་བསྡུས་པའི་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་
བླངས་པའི་དོན་ནམ། ཡང་ན་འོག་ནས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་ཚུལ་བཞི་གསུངས་པ་ལྟར། འཁོར་བའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་བླངས་པས་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་བླངས་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་རྒྱུད་ལ་མེད་ཅེས་ཀྱང་ཆོག་གམ་དཔྱད།། །
གཉིས་པ་བྱམས་གཞུང། འགྲེལ་པ་རྩོམ་རིགས་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནད་གི་དོན་རྟོགས་ཤེས་རབ་ལྡན་ཚུལ་དང། དེས་ན་འགྲེལ་པ་རྩོམ་རིགས་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའོ།།    ༈    དང་པོ་

[034B] རྒྱན་གྱི་ཐོག་མར་མཆོད་བརྗོད་བྱས་པས་རང་ཉིད་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པ་དེ་འཇོག་གི་རྗེ་བཙུན་རང་ཉིད་དམ་པའི་
སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་བརྩོམ་མི་འཇོག་སྟེ། ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། དེ་ཡང་རྒྱན་གྱི་དགོས་པ་ལ་རྒྱན་གྱི་སྔ་རོལ་ཏུ་གྲུབ་པ་གཅིག་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དོན་གྱི་དགོས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་
བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་མཁྱེན་གསུམ་ལ་མི་ལྡོག་པའི་དང་བ་བསྐྱེད་པ་དང། དེའི་དགོས་པ་དང་བ་ལས་འདུན་པ་དེ་ལས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་ཏེ་ལེགས་པའི་མཆོག་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་བའི་བར་རྗེ་བཙུན་རང་གི་མཉམ་བཞག་
གིས་གཟིགས་ནས་བསྟོད་པས། རྒྱན་རྩོམ་པ་པོ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་ཀྱང། བསོད་གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། དེ་བྱང་སེམས་ས་བཅུ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་གླེང་གཞི་དང་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་མདོ་གཉིས་དྲངས་ནས་སྒྲུབ་
ཅིང། འགྲེལ་པར་སངས་རྒྱས་དབང་གིས་ཞེས་སོགས་རྗེ་བཙུན་ལ་སངས་རྒྱས་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མིང་གིས་བསྙད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། རྒྱུད་བླ་རྩ་བའི་དོན་སྤྲུལ་སྐུ་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང། དར་ཊཱི་ཀ་གི་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་
པའི་བཤད་པ་ཤོར་བ་ཡིན་པ་དང། དམ་པ་ཏོག་དཀར་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཁུངས་ཡོད་ཀྱང། བྱམས་པ་འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་ནས་དགའ་ལྡན་དུ་བྱམས་པར་གྱུར་པའི་ཁུངས་མེད་པར་གསུངས་ལ། མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་སངས་

[035A]༄༅། །རྒྱས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཞེས་དང། ད་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །རྗེ་བཙུན་པའི་སྤྱི་དོན་ལས་
མགོན་པོ་བྱམས་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་བཟུང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་ཡི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཞེས་མི་བྱ་ལ། དེ་དགའ་ལྡན་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་ཡི་སངས་རྒྱས་
བྱམས་པ་ཞེས་མི་བྱ་ལ། དེ་མ་འོངས་པ་ན་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་ཡི། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཞེས་མི་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུར་རྒྱུད་བླ་དང་ཊཱི་ཀ་
ལས། འདོད་པ་ཁམས་སུ་ཐོག་མར་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་སྟོན་པ་དགའ་ལྡན་དུ་ལྷའི་བུ་དམ་པ་ཏོག་དཀར་པོ་ལྟ་བུར་མངོན་པར་སྐྱེ་བ་དང། ཞེས་པས་སྒྲུབ་བོ། །ཡིག་ཆར་ཞེས་གསུངས་པས་གཉིས་ཀ་ཡང་ཚུལ་བསྟན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རང་
ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་བྱེད་པའི་བྱང་འཕགས་མི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། དར་ཊཱི་ཀ་དང། སྔགས་རིམ་དྲངས་པ་དང། མཆོད་བརྗོད་སྐབས་མཁྱེན་གསུམ་ལ་དང་བའི་དད་པ་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོར་མཉམ་བཞག་
གིས་གཟིགས་པར་འགྲེལ་པ་དང་རྣམ་བཤད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔ་མ་བཀག་ལ། དེས་རྒྱན་རྩོམ་པ་པོ་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་འོག་མིན་རྟེན་ཅན་ཞིག་འཇོག་དགོས་ཏེ། དེའི་སྤྱི་དོན་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་ལས། རྗེ་

[035B] འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་དགའ་ལྡན་དུ་སྤྲུལ་པའི་ལུས་གཅིག་བཞག་འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་ནས་སླར་དེ་ཉིད་ལ་ཞུགས་
བའམ་མ་མ་ཞུགས་པར་འཛམ་གླིང་དུ་ཕེབས་པ་གང་ཡིན་དཔྱད་ལ། འོག་མིན་ཀྱང་དཀོན་བརྩེགས་ལྟར་གཞི་སྙིང་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན་པར་ཡང་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་སྐྱེ་བའི་མཛད་པ་ལ་གནས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་གང་འཇོག་སོགས་
དང། མཁྱེན་གསུམ་ལ་དང་བའི་དད་པ་དེ་ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་རྗེ་བཙུན་གྱི་མཉམ་བཞག་གིས་མ་རྟོགས་པར་དེ་ལས་ལངས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱིས་ངེས་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། གསེར་ཕྲེང་ལས། ཞེས་འཆད་པ་ནི་མ་འབྲེལ་ཏེ་
ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། ཚད་མ་གང་གིས་འགྲུབ་ན་ཞེས་སོགས་དང། རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་ལས། ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། བྱམས་པའི་མཉམ་བཞག་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དཔྱད་ནས། ཞེས་མཉམ་བཞག་གིས་
དེ་ལ་དཔྱད་པར་གསུངས་པ་གང་ཞིག་དཔྱད་ནས་ངེས་པ་མ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འགྲེལ་བའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ཡབ་སྲས་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་ཡིན་ནོ། །བྱང་སེམས་སུ་བྱས་པ་ལེགས་
བཤད་སྙིང་པོའི་མཆོད་བརྗོད་སོགས་གཞུང་མང་པོའི་ཚིག་ཟིན་ལ་ཡོད་ཀྱང། དེ་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་དོར་ཚུལ་བསྟན་བྱས་ན་གཞུང་ཐམས་ཅད་དང་འགྲིག་འོང་ངོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་མིན་གསུངས་པ་གོ་བ་
[036A]༄༅། །ལེན་ལུགས་ལེགས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་བྱམས་པ་དང་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཁྱད་མེད་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་གཉིས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང། མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སྟོན་པའི་མཆོག་གི་
སྤྲུལ་སྐུའི་མཛད་པ་ལ་གནས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་ཕྱི་མ་བཀག་ཀྱང། ཕྱི་མར་མ་ཁྱབ་སྟེ། དྲི་ཟའི་རྒྱལ་པོ་རབ་དགའ་འདུལ་ཕྱིར་བི་ཝང་མཁན་དུ་སྤྲུལ་བདེ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་མཛད་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་
མཛད་པ་དེ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་བའི་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་ཀྱང། དེ་པི་ཝང་མཁན་དུ་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུའི་མཛད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་མཛད་པ་མེད་པར་ཐལ་
བ་དང། མ་ཁྱབ་ན། སྤྲུལ་སྐུ་གཞན་གཉིས་པོ་གང་རུང་གི་མཛད་པ་ཡིན་ན། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་མཛད་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་པའི་མཛད་པ་ཡིན་ཀྱང་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་མཛད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཛད་
བ་བཅུ་གཉིས་ལོངས་སྐུའི་སྤྲུལ་པའི་མཆོག་སྤྲུལ་གྱི་མཛད་པ་ཡིན་ཀྱང། ལོངས་སྐུའི་མཛད་པ་མིན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་དར་ཊཱིཀ་ལས། འདི་རྣམས་གང་ཟག་གང་ཡང་རུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི་
མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་མཛད་པ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། སངས་རྒྱས་བྱམས་པར་རྗེ་བཙུན་གྱི་དོན་མ་

[036B] སྐྱེ་བ་མངོན་པར་སྐྱེ་བ་སོགས་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །འདིས་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་དགའ་ལྡན་རྟེན་ཅན་ཡིན་པ་རྒྱན་རྩོམ་པ་པོ་ཡིན་པས་སྒྲུབ་ཅིང། རང་ལུགས་
ལ་དེས་རྒྱན་བརྩམ་ཀྱང་རྩོམ་པ་བོ་མིན་ལ། རྒྱན་རྩོམ་པ་པོ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་མིན་པ་མཛོད་ལས། ལྷན་ཅིག་གཉིས་མིན་སངས་རྒྱས་བཞིན། །ཞེས་པས་སྒྲུབ་ཅིང། དེ་གླིང་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་པའི་མཛད་པ་གཅིག་ཆར་དུ་མཐུན་
སྣང་དུ་མི་སྟོན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །ཁྱུང་ཕྲུག་པས། དེ་དགེ་སློང་རྣམ་དག་ཡིན་པར་ཐལ། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་སྟེ། ལྷའི་རྟེན་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་མདོ་རྩ་བས་སྒྲུབ་བ་ཉན་རང་
གི་རིགས་ཅན་ལ་མི་སྐྱེ་བར་བཅས་ཙམ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ལ་བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔ་སྤྲུལ་སྐུས་བརྩམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། དེས་བརྩམ་པའི་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་དྲུང་དུ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་
སྐུ་གཞན་མི་ཕེབས་པར་ཐལ་བ་དང། ལོངས་སྐུས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་མ་ཐོབ་པར་ཐལ་བ་སོགས་མཐའ་ཡས་སོ། །གསེར་ཕྲེང་ལས། འཕགས་པ་བྱམས་པ་ཞེས་སོགས་རང་དོན་གྱི་དགོས་པ་དང་སྦྱར་བ་ལ། རོང་ཊཱིཀ་པས་
དེ་མི་འཐད་དེ། བྱམས་པའི་རྒྱུད་ལ་རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་ཆེད་ཁོ་ནར་སྣང་བས་སོ་ཟེར་བར། རྣམ་བཤད་ལས། རྗེ་བཙུན་ལ་རང་དོན་དོན་གཉེར་མེད་པར་འདོད་པ་སོགས་ནི་

[037A]༄༅། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཀག་ཚུལ་རྗེ་བཙུན་ལ་རང་དོན་གྱི་དགོས་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རང་དོན་དོན་གཉེར་མེད་པ་བཀོད་པ་དང། རྣམ་བཤད་ཀྱིས་སོགས་ནི་ཞེས་པའི་སོགས་སྒྲས་སངས་རྒྱས་དབང་
གིས་ཞེས་པའི་སངས་རྒྱས་བྱམས་པར་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་པ་དང། འཕགས་པ་བྱམས་པའི་མཉམ་བཞག་གིས་ཡུམ་ལ་དང་བའི་དད་པ་ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གཟིགས་པ་འགོག་པ་སོགས་
ནི་གཞུང་ལ་ངལ་ཙམ་བྱས་ཀྱང་ཞིབ་དཔྱོད་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཞེས་ཐུན་མོང་བ་སྣང་ཚོད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་མ་ཕྱེད་པར་བཤད་ན་ཐུན་མོང་བ་སྣང་ཚོད་ལ་སྐྱེ་
པ་གཅིག་ཐོག་པའི་ཚུལ་བསྟན་པར་གསུངས་པའི་དོན་མི་གོ་བའི་སྐྱོན་ཡོད། སྣང་ཚོད་ལྟར་བྱང་སེམས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རང་དོན་དོན་གཉེར་མེད་པ་དང། མཉམ་བཞག་གི་ཡུལ་དང་སོགས་ཀུན་
རྫོབ་པ་འགོག་པ་སོགས་ནང་འགལ་བས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་དོན་མཐར་ཐུག་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་དགོས་པར་མ་མཐོང་ན་རང་དོན་ཞི་རྐྱང་གིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་མི་ལྡོག་པས། སེམས་བསྐྱེད་མཚན་ཉིད་པ་མི་
སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང། འཚང་རྒྱ་ཁའི་བར་དུ་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་གྱི་སྐུ་གཉིས་དོན་གཉེར་ངེས་པར་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། དང་པོ་ལྟར་ན་ཐུན་མོང་བ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་དང་

[037B] ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་སྐབས་འདིར་རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཞེས་གསུངས་ལ། རྗེ་བཙུན་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། ངལ་བ་ཞིབ་ཏུ་མ་བྱས་
པ་ཡིན་ཏེ། མཆོད་བརྗོད་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་གང་ཞིག་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་ངོར་དེ་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ངོར་སངས་རྒྱས་ཡིན་ན། གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་ངོར་དེ་
སངས་རྒྱས་མིན་ལ། དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་དེ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་མ་ཕྱེད་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། དེའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རང་དོན་དོན་གཉེར་
གྱི་བློ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་རང་དོན་མཐར་ཕྱིན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་དང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་འདོད་ཀྱི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་རང་དོན་དོན་གཉེར་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །སྔ་མས་ཐུན་མོང་བ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་སོགས་ལ་བཤད་
པ་མི་འཐད་ཚུལ་ཡིག་ཆར་གསལ་ལ། རྒྱུད་ཕྱི་མའི་དོན་གསང་འདུས་ཀྱི་འཁོར་རྒྱལ་སྲས་བརྒྱད་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་སྤངས་རྟོགས་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་སུ་གསུངས་སོ། །ཁྱུང་ཕྲུག་པའི་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ལས། སྐབས་

[038A]༄༅། །འདིར་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ཐེག་པ་གཅིག་ཡོད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་སྐབས་འདིར་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་ལས་
མཆོག་ཏུ་མི་བཞེད་དམ་དཔྱད་གཞི་མང་ངོ། །ཕྱི་མས་མཆོད་བརྗོད་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་ངོར་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པར་གཙོ་བོར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་གཙོ་བོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཏེ། མཉམ་བཞག་གི་ཡུལ་དང་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་གཟིགས་ཚུལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་དག་གིས་ནི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྗེ་བཙུན་གྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་པའི་རྗེས་འགྲོ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་ལྡོག་
བ་ཤུགས་ལ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རྗེ་བཙུན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡུམ་ལ་དང་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་འཁྲུངས་ཚུལ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདིས་ཀྱང་དེ་དག་མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་པའི་རྗེས་ཐོབ་
ཀྱི་ངེས་པར་བསྟན་ཟེར་རམ་དཔྱད། དེ་སྐབས་བསོད་གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། དེའི་རྒྱུད་ལ་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་བོན་གཉེར་གྱི་བློ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་ལ་དམིགས་པའི་འདུན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
ན་མ་ཁྱབ། ནས། དེའི་རྒྱུད་ལ་འཁོར་བ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་འཁོར་བ་ལ་དམིགས་པའི་འདུན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། ཞེས་དང། ཡིག་ཆ་རྙིང་བར། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་

[038B] དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཞེས་པ་ལྟར་ཡིག་ཆར། ཁྱོད་རང་ལ་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་རྙེད་བཀུར་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། རྙེད་
བཀུར་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཀག་པས། སྔ་མས་འདུན་པ་ལ་ཡུལ་དེ་དོན་གཉེར་གྱིས་ཁྱབ་ཟེར་རམ་སྙམ་མོ། །ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀར་ཁྱོད་དེས་སངས་རྒྱས་
ཐོབ་པར་འདོད་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་དེས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་ཁས་ལེན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅེས་ཞིབ་ཆ་གནང་བས། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་
པར་འདོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་དང། དམྱལ་བ་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བར་འདོད་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ཀྱང། དེ་ལྟར་འདོད་པའི་གང་ཟག་མིན་ཞེས་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་ཁས་ལེན་སོང་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་
ཞིབ་ཆ་བྱའོ། །རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ཡང་ང་མི་འཆི། ཞེས་པའི་གཞུང་འདི་སྟོན་པས་བརྩམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་སྔོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱད་ཚེ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྒྱུ་འཕྲུལ་མའི་སྐྱེ་བ་ལྷ་ལ་དེ་ལྟར་
གསུངས་པའི་ཚིག་དེ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པའི་ཚིག་མིན་ཀྱང། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པར་དེ་གསུངས་ཚུལ་བཤད་པའི་ཚིག་དེ་སྟོན་པས་བརྩམ་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་དགོས་སྙམ་ལ། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ཡང་ང་མི་

[039A]༄༅། །འཆི། །ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པའི་ཚིག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ཀྱི་གཞུང་ཚིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཁྱོད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རང་ལྡོག་གཙོ་བས་མ་ཁྱབ་ཅེས། ཁྱོད་སྒྲ་གོང་འོག་སྤོ་བས་
ཞིབ་ཆ་དགོས་སོ། །རང་དོན་གཞན་དོན་གྱི་སྐུའི་ཁྱད་པར་མཆན་ལས། གདུལ་བྱ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་མི་སྣང་གི་སྒོ་ནས་བཤད་གསུངས་པ་གདུལ་བྱའི་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་མི་སྣང་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྣམ་མཁྱེན་བདེན་
མེད་སོགས་གདུལ་བྱ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་འདྲེན་ཚུལ་རྒྱུད་བླ་དར་ཊཱིཀ་ལས། དེ་ནས་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འཕོ་བ་
དང། གཉིས་པ་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པ་དང། གསུམ་པ་སྐུ་བལྟམས་པ་དང། ཞེས་དང། དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་པོར་བྱེད་ན་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པ་དང་བལྟམས་པ་གཅིག་ཏུ་བྱའོ། །ཞེས་ཚུལ་གཉིས་
གསུངས་པའི་ཡིག་ཆར་ཕྱི་མ་ལྟར་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། གཤེགས་དང་བལྟམས་དང་རོལ་བ་དང། །ཞེས་གཤེགས་པ་དང་པོར་བྱས་ནས་ལྷ་བབས་བགྲངས་སོ། །བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་ལས། ཐབས་ལ་
མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས། དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་ཆོས་ནུབ་བའང་མཛད་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ན་ནུབ་པར་བསྟན་ནས། སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་

[039B] ཞེས་གསུངས་པས། མཆན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཞེས་པ་མ་དག་གསུང། གཞན་དགའ་ལྡན་དུ་བཞུགས་པ་དང། གནས་པ་དང་པོར་བྱས་པ་སོགས་སྐབས་བརྒྱད་
པའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་གསལ་ལོ། །མཚན་གཞི་དགའ་ལྡན་དུ་དམ་པ་ཏོག་དཀར་དུ་སྐྱེ་བ་སོགས་རང་ལྡོག་འཇོག་པ་ལས་ལམ་སོགས་མི་འཇོག་སྙམ་ལ། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་རྒྱུད་ན་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དམ་
མེད། ཡོད་ན་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་སྐྱེ་བའི་མཛད་པ་ལྷའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ན། མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ་དང། དམ་པ་ཏོག་དཀར་
དང་སྟོན་པའི་མཛད་པ་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་དུ་ཐལ་བས། དགའ་ལྡན་རྟེན་ཅན་གྱི་བྱམས་པ་སངས་རྒྱས་ལྔ་པའི་མཛད་པ་སྟོན་དགོས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །མེད་ན་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་གཅིག་ཅར་དུ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་
ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིག་ཆར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སོ་སོའི་ངོར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་གཅིག་ཅར་སོ་སོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གདུལ་བྱ་སོ་སྐྱ་གཅིག་གི་ངོར་གཅིག་ཆར་མི་སྟོན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་མདོ་དྲངས་པ་ལས་སྐད་ཅིག་བསྐལ་པར་རླབས་ནས་རིམ་ཆར་དུ་མཛད་ཚུལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[040A]༄༅། །རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་ལ་འཁོར་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་ན་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་
མངོན་པར་ཕྱོགས་ཤིང་ཁྱིམ་ནས་མངོན་པར་འབྱུང་བར་ཤེས་སོ། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པར་ཤེས་སོ། །ཞེས་དང། མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་འཁོར་ལོ་
གསུམ་དང་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཅིག་ཅར་གང་ཞིག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་བྱང་སེམས་དགོས་པ་གཅིག་ལ་ཡང་གཅིག་ཅར་སྟོན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། གསང་བའི་གནས་ནི་རྣམ་གསུམ་རྟག་
ཏུ་ཡང་དག་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར། དམ་པ་ཏོག་དཀར་གྱིས་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་རིམ་ཅན་དུ་བསྟན་པར་ཐལ། མི་ཡུལ་དུ་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་ལ་རིམ་ཅན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་པ་ལྟར་ན་སྟོན་པའི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དེས་མཛད་པ་ཡིན་པས། དེས་མཛད་པ་ལ་དེའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མི་དགོས་ཟེར་རམ་ཡང་ན་དེས་མི་ཡུལ་དུ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་མཛད་ཀྱང། བཅུ་གཉིས་
པོ་དེའི་མཛད་པ་མིན་ཟེར་དགོས་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། ཁོ་ན་རེ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་མཛད་པ་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་

[040B] ཡང་འཛིན་ཚུལ་གཅིག་ལ་དེས་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་མཛད་ཀྱང་དེ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེའི་མཛད་པ་མིན་ཞེས་བཟུང་ནའང་བཟང། ཞེས་ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྗེ་བཙུན་
བྱམས་པ་དང། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་གཉིས་ཀྱི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་མཛད་པ་དང། ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་མཛད་པ་དང། སྐུ་ཚེ་རིང་ཐུང་སོགས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་ལོ་ནི་དྲུག་ཁྲི་དག་ཏུ་ཡང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ན་
ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་ཡིན་ཟེར་དགོས་ཀྱང། སྟོན་བ་དང་དམ་པ་ཏོག་དཀར་སོགས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད་མེད་དང། སྟོན་པའི་བ་སྤུའི་ཁུངས་བུར་སྟོན་པའི་སྔོན་གྱི་སྐྱེས་རབས་རྣམས་ཡོད་མེད་སོགས་དཔྱད་
བྱ་མང་ངོ། །ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། བོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགུང་ལོ་བཅུ་པའི་ཚད་དང། བརྒྱད་པའི་ཚད་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ཟེར་བ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འོད་འདོམས་གང་བ་སོགས་ཐུན་མོང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གསུངས་
དེ་ལྟར་ན་སྐུ་གཟུགས་དང་གཙུག་གཏོར་གཉིས་ལ་ཆེ་ཆུང་མེད་དམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང་ནམ་མཁའ་གཉིས་ལ་ཚད་མེད་པར་མཚུངས་ཡང། རྒྱར་ནམ་མཁའ་ལ་ཕྱོགས་མཚམས་
བརྒྱད་དུ་བགོས་པའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་ལ་ཕྱོགས་མཚམས་བདུན་ཡོད་པས་རྒྱར་ཆེ་ཆུང་ཡོད་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་གསུངས། ཞེས་པ་ལྟར་ཆེ་ཆུང་རིང་ཐུངས་སོགས་
[041A]༄༅། །དེ་ལྟར་འཇོག་གོ་ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། སེམས་ཙམ་པ་འགའ་ཞིག་དང་བྱེ་མདོ་གཉིས་སོགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་འཚང་རྒྱ་དགོས་ཞེས་གསུངས་བས་
ཡིག་ཆར། ཉན་ས་དང་ཀུན་བཏུས་ལྟར་གསུངས་བདེ་ལ་དགོངས་ལ། འོག་ཏུ་ཐུན་མོང་བ་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་སུ་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་ལ་སེམས་ཙམ་པ་མ་གསུངས་པ་གཙོ་བོ་ལ་དགོངས་སམ་དཔྱད། ཐུན་མོང་བ་
ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་སྟོན་པས་འཛམ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་མཛད་ན། དམ་པ་ཏོག་དཀར་དང་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་མ་ཐག་པའང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་འཇོག་དགོས་ལ། དེ་བཞག་ན་
ཡབ་ཡུམ་དང་སྲས་དང་ཀུན་དགའ་བོ་སོགས་ཀྱང་དེ་སྙེད་འཇོག་དགོས་པས། དེ་དག་རྒྱུད་གཅིག་ཐ་དད་དང་འཕེན་བྱེད་ལས་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ན་དཀའ་ལ། རང་རེས་སྐབས་བརྒྱད་པར། འཛམ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་
བརྒྱར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་གཅིག་ཅར་བསྟན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རྒྱ་རོལ་ཐུབ་དགོངས་སོགས་དྲངས་ལ་ཉན་ཐོས་སྡེ་བའི་གཞུང་མ་དྲངས་པས། འཛམ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་མཛད་པ་གཞན་མ་བསྟན་ཀྱང། ཆོས་
འཁོར་བསྐོར་བའི་མཛད་པ་བསྟན་པ་སྐབས་བརྒྱད་པར། འོ་ན་ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་འཛམ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱས་མཛད་པ་ཅིག་ཅར་བསྟན་པར་མི་འདོད་པར་ཐལ། དེས་དེ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་

[041B] ཞེས་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཞེས་ན་ཆོག་གམ་དཔྱད། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་བ་ལྟར་ན་འཛམ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ན་སྟོང་ཆེན་མོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་རྒྱུད་དང་པོ། དེ་
བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་རྒྱུད་གཉིས་པ། དེ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་རྒྱུད་གསུམ་པ། དེ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ཞིང་རབ་འབྱམས་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། ཞིང་དེ་སྙེད་ན་ཡབ་ཡུམ་སོགས་ཡོད་པས་དེ་དག་ལ་སྒྲོན་གསལ་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གཉིས་
འཇོག་དགོས་ལ། འཛིན་དུས་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་བའི་དེ་རྣམས་དེའི་མིང་ཅན་ཡིན་གྱི་ཟས་གཙང་སོགས་མིན་ཟེར་དགོས་ཏེ། ཡིན་ན་དེ་དག་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་བར་ཡོ་ག་པའི་ལུགས་གསུམ་
གྱི་དང་པོ་ཤཱཀྱ་བཤེས་གཉེན་དང། སངས་རྒྱས་གསང་བ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ཆུ་བོ་ནེ་རཉྫ་ནའི་འགྲམ་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་ཚེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་དེར་བཞག་ནས་འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཏེ་སླར་ལུས་དེ་
ཉིད་ལ་ཞུགས་པར་འདོད་པས། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཡན་ས་བཅུ་པ་བའི་མཛད་པར་འདོད་ལ། ཀུན་དགའ་སྙིང་པོས་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་འོག་མིན་དུ་རྣམ་སྣང་ཆེན་པོའི་ངོར་སངས་རྒྱས་ཏེ། རི་རབ་ཀྱི་རྩེར་ཡོ་གའི་རྒྱུད་
གསུངས། དེ་ནས་མི་ཡུལ་དུ་ཟས་གཙང་གི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་བར་གསུངས་པས། ཡོག་པའི་ལུགས་སྔ་མ་དེ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ཡང་ང་མི་འཆི། ཞེས་པ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་དགའ་

[042A]༄༅། །ལྡན་དུ་སྤྲུལ་པའི་ལུས་གཅིག་བཞག་ཟེར་བ་ཡོག་པའི་ལུགས་གཉིས་དང་མི་མཐུན་གསུངས་པ་ཡིན་པས། ཧལ་མཆན་དུ་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོའི་ལུགས་དེ་ཡོ་ག་པའི་ལུགས་གཞན་གཉིས་དང་
མི་མཐུན་པ་ལ་བཤད་པ་འབྲེལ་མེད་དོ། །དགའ་ལྡན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་ལུས་དེ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་དམ་པ་ཏོག་དཀར་ལྟ་བུ་འཛམ་གླིང་དུ་ཕེབས་ཚེ་ཐུན་མོང་བའི་ངོར་སྐུའི་བཀོད་པ་བསྡུས་ཀྱང་
སྤྱིར་མ་བསྡུས་པར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྟོན་པས་དེ་ལས་མ་གཡོས་ཞེས་པ་ཡིན་ཀྱང། གནས་ངེས་པ་དགའ་ལྡན་ཁོ་ནར་བཞུགས་པ་དང། ལྷན་ཅིག་གཉིས་མིན་སངས་རྒྱས་ཞེས་སོགས་ཐུན་
སྣང་དུ་མི་སྟོན་པའི་དོན་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་ལ། སྟོན་པ་དང་དམ་པ་ཏོག་དཀར་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་ཀྱང། དུས་མཉམ་དུ་ཡོད་པའི་དེ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་མིན་པ་སོགས་ཞིབ་ཆ་མང་ངོ། །དམ་པ་ཏོག་དཀར་གྱི་རྡོ་རྗེའི་
ལུས་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའི་སྐྱེ་བ་བཞེས་པ་དང་མཉམ་དུ་བླངས་ཀྱང་དེ་དུས་གསར་དུ་ཐོབ་པ་མིན་པ་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་མཁྱེན་དང་འདྲ་ལ། ས་བརྒྱད་པའི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་དེ་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་དང། དེ་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་
མེད་ཡིན་པས་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་དང་ཟག་མེད་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་མིན་ལ། བརྟག་གཉིས་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་དང་ཟག་མེད་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་མཚན་

[042B] ཞེས་པ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་སོགས་ཀྱི་སུས་རགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ལུས་དེ་ཡང་ཡིད་ལྟར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ལུས་ཡིན་པས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཞེས་བྱ་ཡི་ཡིད་ཤེས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ལུས་
ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་སས་བསྐྱེད་པའི་ཟག་མེད་ལས་ནི། གསེར་ཕྲེང་ལས། སྔར་བསྟན་པ་བརྒྱད་ལྟ་བུར་མངོན་ནོ། །ཞེས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་
ལས་གསུངས་པའི་རྒྱུ་བརྒྱད་པོ་དེའི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་ལ་ཡང་གྲོགས་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ལས་ཞིག་དགོས་པས་དེ་འཇོག་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་བརྒྱད་པོ་འཇོག་པའི་དོན་མིན་ཏེ། དེ་
དག་ལམ་ཡིན་པ་རྣམ་བཤད་སོགས་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་དག་ཞིང་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ལས་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱེ་བ་ལེན་རྒྱུ་མེད་བ་བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤངས་པས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱུད་བླ་དར་ཊཱི་ཀ་ལས། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མ་རིག་བག་ཆགས་
ཀྱིས་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཡིན་ལ། ལུས་དེ་དག་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་དང། མཐའ་དཔྱོད་ལས། མ་དག་ས་བདུན་གྱི་སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་ཡིད་ལུས་ལེན་ཚུལ་ཞེས་དེ་

[043A]༄༅། །འཁོར་བ་ཕྲ་མོར་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ལ་ལོངས་སྤྲུལ་གྱི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བ་འཇོག་གི་བྱང་འཕགས་དེའི་སྐྱེ་བ་དང་ལུས་འཁོར་བ་ཕྲ་མོས་བསྡུས་པས་མི་འཇོག་གོ་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཕྱག་སོར་དང་ཕྱག་གཉིས་ལ་ཆེ་ཆུང་རིང་ཐུང་ཡོད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཚད་མེད་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཇི་སྙེད་ཁྱབ་གྱུར་པ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕྱག་སོར་སོགས་ཆ་ཤས་རེ་རེས་ཡང་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་བྱེད་པས་ཡིན་ནོ། །
དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་འཛིན་པ་ནས་སྟོང་ཉིད་ལ་མོས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བར་དམ་ཆོས་འཛིན་པའི་བསོད་ནམས་ཡིན་ཀྱང། འདིར་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ལས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་དམ་ཆོས་འཛིན་
པར་མོས་ན་དེ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དང། དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི། བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་པས་དེ་ལས་མོས་པ་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། ཡིག་ཆའི་ཟུར་འགའ་ཞིག་ཏུ་དེ་དེའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོར་
བཤད་པ་འདྲ་བ་གཅིག་བྱུང་བ་ནི། དེའི་དང་པོའི་རྒྱུར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི་དེའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོར་བཤད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་ལ། དྲི་བ་ལྷག་བསམ་རབ་དཀར་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་ལས་
སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་ཞེས་པར། བློ་བཟང་བཞད་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ལས། ངེས་དོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཉིས་ལས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པ་ཡི། །ཐུན་མོང་མ་

[043B] །ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལགས་ཏེ། །ཞེས་དེས་ཟིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྲུབ་པས་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་གཙོ་བོར་གསུངས་པ་བཞིན་ཐོག་མར་ཡུམ་ལ་འཇུག་པ་དེ་དད་པ་ལ་རག་ལས་པས་
རྒྱུའི་གཙོ་བོར་བཤད་ཀྱང་གཙོ་བོ་མིན་ཞེས་ཀྱང་ཆོག་གོ་དགའ་ལྡན་རྟེན་ཅན་གྱི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་འདོད་ལྷའི་ལུས་རྟེན་ཅན་མིན་ཀྱང་འདོད་ལྷའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ལྷའི་རྟེན་ཞིག་བླངས་པས་
ཡིན་ལ། རི་བོང་རྣམ་ཅན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུས་རི་བོང་གི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་ལས་རི་བོང་གི་རྟེན་བླངས་པ་མིན་པས་འདྲའོ།།    ༈    །།མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་གསུམ་རྟེན་སོ་སོའི་
ཡུམ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ལ། ཡུམ་དུ་འགྱུར་ཚུལ་རང་རང་གི་བཞེད་དོན་སྒྲུབ་པས་ཡིན་ཞེས་མཆོད་བརྗོད་འདིར་གསུངས་པས་ཉན་རང་ལྷག་མེད་པས་ཀུན་འབྱུང་སྤངས་པར་འགྲུབ་སྟེ། རང་ལམ་དུ་བཞེད་དོན་འགྲུབ་
པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཤཱ་རིའི་བུ་ལྟ་བུ་ལྷག་བཅས་ནས་ཐེག་ཆེན་དུ་འཇུག་ན་མི་དགོས་སོ། །རང་རྒྱལ་མཐོང་ལམ་དང་རང་རྒྱལ་སློབ་པ་རྣམས་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཤུགས་བསྟན་ཡིན་ཀྱང། འགྲེལ་པའི་ཚིག་དོན་གྱི་དངོས་བསྟན་
ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་པར། དེའི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་པ་ཞེས་སོགས་དང། ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་ལས། དངོས་ཤུགས་གཉིས་ཀའི་དོན་འཆང་པ་ལ་གཞི་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[044A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པས་དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྐྱེ་མེད་ལ་ཡང་ཕྱི་དོན་གྱི་སྐྱེ་མེད་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཨར་དང་རོང་ཊཱིཀ་པས། མཆོད་བརྗོད་དང་གླིང་གཞི་རྩ་འགྲེལ་སྦྱར་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་
བསྟན་བཅོས་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་དྲངས་པ་དེ་སེང་བཟང་གི་ཡིན་པར་འདོད་དམ་སྙམ་སྟེ། ཉ་ཊཱི་ཀ་ལས། བསྟན་བཅོས་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེར་ནས། ཚིག་བཅད་ཡིན་ཞེས་སེང་བཟང་གིས་བཤད་དོ། །ཞེ་ན། བསྟན་
བཅོས་འདི་ནི་བོད་ཁ་ཅིག་གིས་བྱས་ཀྱི་སེང་བཟང་གིས་མཛད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ནས། གཞན་ཡང་རྒྱ་གར་མར་མིང་བཏགས་ནས་བོད་ཀྱིས་བྱས་པ་དོན་བསྡུས་སྒྲོན་མེ་དང། སྡུད་པའི་ལྡེ་མིག་དང། དྷརྨཱ་ཤྲཱིའི་
འབུམ་ཊཱི་ཀ་དང་ཉི་ཁྲིའི་གཞུང་འགྲེལ་ཆུང་བ་སོགས་མང་པོ་སྣང་ངོ། །ཞེས་དང། གསེར་ཕྲེང་དུ་བ་རག་ཐོས་པ་དགས་བྱས་པར་གསུངས་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསེར་ཕྲེང་དུ་དོན་བསྡུས་སོགས་བོད་མར་
བྱས་པ་ཡང་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མངོན་ནོ། །རོལ་མཚོ་ལས། མདོའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་ན། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་གཞི་
ཤེས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་དུ་མ་ཡོད། གཉིས་པ་དེ་ཡིན་ན་ཐེག་དམན་སློབ་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལེགས་ཏེ། མདོ་ལས། ཐམས་ཅད་ཀྱང་

[044B] འདི་རྟོགས་སྣང་གི་དགག་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །རོང་ཊཱི་ཀ་པས་འདི་དང་ཉན་ཐོས་རིགས་ཅན་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཆེད་གཉིས་ཀ་ཟེར་ལ། རེད་མདའ་བས་གདུལ་བྱ་ཐེག་པ་
གསུམ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་ཆེད་ཡིན་ཟེར་བ་ལྟར་རྟོགས་སྣང་དུ་གསུངས་ཀྱང་རྣམ་བཤད་དུ་བཀག་གོ་ཉ་དཔོན་གྱི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་དེ་དམན་མཆོག་གི་རིམ་དང། ལུས་ཀྱི་དེ་མཆོག་དམན་གྱི་རིམ་པ་ཡིན་ཟེར་བ། རེད་མདའ་
བས། མི་འཐད་དེ། དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཀག་པ་ལྟར་རོ། །བུ་ཊཱི་ཀ་ལས། ཡུམ་སྲས་མཚན་ཉིད་པ་བདག་ཉིད་མི་གཅིག་པ་འདོད་ཀྱང། ཞེས་ཡུམ་སྲས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གསུངས་ལ། ཉ་ཊཱི་ཀ་
ལས། སྔ་ཕྱི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དང་དུས་མཉམ་གསོ་བ་དང་བཞེད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཡུམ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཞེས་གཉིས་གསུངས་སོ། །རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང། འགྲེལ་པར། སངས་རྒྱས་ལ་
སོགས་པ་བསྐྲུན་པར་མཛད་པ་ནི་ཞེས་པ་དང། རྣམ་བཤད་ལས། མཁྱེན་པ་སྔ་མས་ནི་ནས། ཡུམ་དང་སྲས་གཉིས་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱང་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་དོན་དུ་བྱས་ནས་ཡུམ་སྲས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང། རྗེ་
བཙུན་པའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་རང་སྲས་འཕགས་པའི་བཞེད་དོན་ཕུན་ཚོགས་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དེ། རྒྱན་གྱི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད། ཞེས་གསུངས་ནས་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན་དེ་ཡིན་བས་

[045A]༄༅། །ཁྱབ་པར་གསུངས་པ་ལྟར། བསོད་གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་ཡང་གསུངས་སོ། །སྒོང་མང་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀས་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ཀའི་ཡུམ་གྱི་ཡིན་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང། རྒྱུན་
མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་འབྲས་ཡུམ་དུ་ཐལ་བ་འཕངས་ཀྱང། སྔ་མ་ལ་འདོད་དང། ཕྱི་མ་ལ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་ཡུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཟེར་རོ། །གསེར་ཕྲེང་དྲངས་ན་དེ་ཤཱནྟི་པའི་འདོད་པའམ། བཞེད་དོན་སྒྲུབ་
བྱེད་ཀྱི་ཡུམ་ལ་དགོངས་ཟེར་སྟེ། བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། སྔོན་གྱི་བཞེད་པ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་དེ། མཁས་གྲུབ་ཤཱནྟི་པས་ནི། ཞེས་དང། དེའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་ཡུམ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་
གཞེད་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་འགྲེལ་པའི་དོན་རང་སྲས་འཕགས་བཞིའི་གཞེད་དོན་མཐར་ཐུག་ཉེར་ཞི་སོགས་བསྐྲུན་པས་ཡིན་ཏེ། དེ་
ཡུམ་གྱི་ནུས་པ་ལ་དང་བ་སྐྱེས་ཚུལ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེའི་ནུས་པ་སྲས་བཞིའི་གཞེད་དོན་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་འཇོག་གི་སྲས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་ཐབས་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་
པའི་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བར། ཉེར་ཞེར་ཁྲིད་མཛད་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་གསུམ་ཐབས་གསུམ་གྱིས་སྲས་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་ལ་བསྐྲུན་པར་མཛད་པ་ནི་ཞེས་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྣམ་བཤད་

[045B] མཐར་ཐུག་གི་གཞེད་དོན་མྱང་འདས་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་
པས་ཡུམ་སྲས་ནི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡུམ་སྲས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དག་ལྡན་ལས། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ཆེན་པོ་གསུམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་དང། དོན་གྱིས་ན་སྐྱེད་པ་དང་གསོ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་
བའི་དོན་གསེར་ཕྲེང་ལས། དེ་ལ་ཡུམ་དུ་འཇོག་ཚུལ་སྔ་མས་ངོན་པོ་ནི་མཐར་ཐུག་དང། ཕྱི་མས་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བཞེད་པ་སྒྲུབ་པས་ཡུམ་དུ་བཞག་པར་སྣང་ཞིང། ཞེས་པ་ལྟར་གསུངས་ཏེ། རྣམ་བཤད་ཡས། སྲས་བཞིའི་གཞེད་
དོན་སྒྲུབ་པའི་འབྱུང་གནས་ཏེ་རྒྱུ་ལའོ། །ཞེས་སྲས་བཞིའི་གཞེད་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་ནི་ཤེས་རབ་བཅེས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཆོས་སྐྱེད་མ་དང་ཞེས་པ་ལང་ཐེག་ཆེན་ཚོགས་ལམ་ལྟ་བུའི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་
སྐྱེད་པས་དེའི་མར་བཞག་པ་ཡིན་གྱི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མ་ཙམ་དུ་བཞག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ལམ་རིམ་གྱི་དྲིན་དྲན་སྐབས་སུ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལུག་གསོ་པ་དང་མཐར་ནོར་རྫས་གཏོང་པ་སོགས་དང་མཐུན་པས་ཉམས་ལེན་
གྱི་གནད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཁྱོད་ལྟར་ན་མཆོད་བརྗོད་ཀྱིས་ཡུམ་ལ་རྟེན་ཐབས་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མ་བསྟོད་པར་ཐལ་བ་དང། རང་སྲས་འཕགས་པའི་ཡུམ་བྱེད་ཚུལ་དངོས་སུམ་བསྟན་པར་ཐལ། སྲས་དེ་ཐབས་
[046A]༄༅། །དེའི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གཞེད་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཡུམ་བྱེད་ཚུལ་ལས་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡུམ་བྱེད་ཚུལ་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་སྔ་མ་སྒྲས་བརྗོད་ཙམ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ཁས། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ལས་ནི་སྔ་མ་ཁོ་ན་སྣང་ངོ། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། བཞེད་དོན་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། གཞན་ཡང། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་ཡུམ་ལ་ཚོགས་ལམ་ཡོད་ན། དེའི་ཡུམ་ལ་ཐེག་དམན་ཚོགས་ལམ་ཀྱང་ཡོད་པར་ཐལ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་ཞུགས་མ་ཐག་པའི་ཡུམ་ལ་ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། དེ་རང་སྲས་སངས་འཕགས་ཀྱི་བཞེད་དོན་སྒྲུབ་བྱེད་ལེན་པར་ཐལ་ལོ། །གང་ཟག་དེའི་ཡུམ་དང་མཁྱེན་པ་དང་མངོན་རྟོགས་རྣམས་དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། འདིར་མངོན་རྟོགས་ཡུམ་དང་གང་ཟག་སྲས་སུ་འཇོག་པ་ནི། མ་བུ་ལྟར་ངོ་བོ་བསྐྱེད་
བས་འཇོག་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། ཡུམ་གྱི་ལྡོག་པ་ངོས་བཟུང་བཞེད་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་གཙོ་བོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་ཡུམ་དང་མཁྱེན་པ་ལ་དེས་ཁྱབ་པར་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་ཡུམ་དང་མཁྱེན་པ་ཁྱད་མེད་
བྱས་པའི་ཕྱིར། འདིས་རྗེ་བཅུན་པས་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡུམ་དུ་འདོད་པའང་ཁེགས་སོ། །ཡིག་ཆར། དེའི་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་འགལ་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་པ་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པས་

[046B] སྲས་དེ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པས་མི་འཇོག་ཅེས་རྗེ་ཡབ་སྲས་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འགྲེལ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། སངས་འཕགས་ཀྱི་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་སྐྱེད་བྱེད་
ཀྱི་ཡུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཡུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས་ཟེར་ན། རྩ་བར་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་སྲས་འཕགས་པའི་ཡུམ་ཡིན་ན། རང་སྲས་འཕགས་པའི་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་རང་སྲས་སངས་འཕགས་ཀྱི་ཡུམ་ཡིན་པས་སངས་འཕགས་
ཀྱི་ཡུམ་དུ་བཞག་ཀྱང། སངས་འཕགས་དེའི་སྲས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། ཁོ་ན་རེ། གཞི་ཤེས་ཉན་རང་འཕགས་པའི་ཡུམ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཉན་རང་འཕགས་པ་ཉེར་ཞི་དེར་འཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་ཡུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་
ཞི་བ་འཚོལ་རྣམས་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་མཁྱེན་པ་གཞན་གཉིས་ལ་ཡང་གསུངས་པ་ཡིག་ཆར། རྟེན་ཉན་རང་ཉེན་ཞི་འདོད་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་སྡུག་བདེན་རགས་པ་ཉེར་ཞིར་འཁྲིད་པའི་སྒོས་བསྟོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དང་འགྲིག་པ་ལྟར་སྣང་ཡང། དེ་ལ་
གཞི་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཉན་རང་འཕགས་པའི་གཞེད་དོན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡུམ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཉེར་ཞིར་འཁྲིད་པའི་ཡུམ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་བཞེད་དོན་སྒྲུབ་ཚུལ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་ཡུམ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །རྣམ་བཤད་ལས། སྒབས་འདིར་གཞི་ཤེས་ཉན་རང་གི་
མངོན་རྟོགས་སུ་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣམ་བཞག་གི་རྟེན་ཐ་དད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེར་ཞི་ཙམ་སྒྲུབ་པ་ལ་གཞི་ཤེས་དགོས་ཤིང། གཞི་ཤེས་ཙམ་གྱིས་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་རྣམ་བཞག་གི་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཉན་རང་

[047A]༄༅། །གི་ཡུམ་བྱེད་ཚུལ་གྱིས་སྒོས་བསྟོད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། བསྟོད་ཡུལ་གཙོ་བོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞི་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། ཡུམ་སྒྱུ་མ་ལྷ་མཛེས་འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཚོད་ཀྱི་སྟོན་པའི་ཡུམ་དང། སྒྲ་གཅན་འཛིན་འཇིག་རྟེན་
གྲགས་ཚོད་ཀྱི་སྲས་སུ་གསུངས་པ་ལེགས་སོ། །ཡིག་ཆར། གོང་ནས་གོང་དུ་སྐྱེད་པའི་ཡུམ་ཞེས་པ་ཡོན་ཏན་སྔར་མ་སྐྱེ་པ་སྐྱེད་བྱེད་དང། གསེར་ཕྲེང་དུ་རྣམ་མཁྱེན་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཡུམ་དུ་མི་གཟུང་ཞེས་པ་སྔར་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡུམ་
མིན་པ་ལ་དགོངས་ལ། དེ་ཡང་རང་སྲས་སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོན་ཏན་ཕྱི་མ་མ་སྐྱེ་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོགས་སློང་གི་དེ་མིན་སྙམ། ཉན་ཐོས་ཚོགས་ལམ་དེ་གསོ་བྱེད་ཀྱི་ཡུམ་དུ་འཇོག་ཚུལ་དོགས་སློང་ལྟར་རམ། ཡང་ན་ཟག་མེད་ཕུང་པོའི་
རྒྱུན་གནས་བྱེད་ཡིན་པའམ། ཡང་ན། ཟག་མེད་སྦྱར་བ་དངོས་བསྟན་གཙོ་བོའི་ཡུམ་ལ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་རྟོགས་པ་སྐྱེས་ཟིན་གནས་པར་བྱེད་པ་ལ་བྱས་ན་ཡིག་ཆའི་རང་ལུགས་སོགས་སུ་ཟག་མེད་མ་སྦྱར་བ་དང་འགྲིག་གམ་དཔྱད། བུ་ཉ་གཉིས་
ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཚོལ་རྣམས་ཞེས་པའི་རྣམས་མང་ཚིག་ཡིན་པས་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱས་ནས། དེ་ལ་བསྡུ་བ་ལས། སྤྲུལ་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི། ཞི་བ་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ཉན་ཐོས་སོ། །ཞེས་པ་
ལྟར་བཞི་དང། བྱང་སེམས་ལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། གཅིག་ནི་མོས་པ་དང་ལྡན་པ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་བཞིན། །མཚན་མ་དང་ནི་མཚན་མེད་དང། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མེད་སྤྱོད་པ། །ཞེས་པ་ལྟར་ལྔ་བྱས་པ་སྤྱིར་དབྱེ་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་ན་རུང་

[047B] རྣམས་ཞེས་པས་བསྟན་པར་བྱས་ན་མི་འཐད་དེ། ཉན་ཐོས་དང་པོ་གཉིས་ཉན་ཐོས་བཏགས་པ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངལ་ལྟ་བུའི་ལམ་ལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སེམས་དང་ཤེས་རབ་དང་ནི་ཚོགས་དང་སྙིང་རྗེ་འདིའི། །ཞིས་ཚོགས་གཉིས་བཞག་
པ་རང་ལྡོག་ཙམ་མམ་ཐམས་ཅད་འཇོག་དཔྱད།།    ༈    །།རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་རྟུལ་རྒྱན་ལ་ཐོག་མར་རྩ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པ་ན་མི་ལྡོག་པའི་དད་པས་ཞུགས་ཏེ། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱར་གྱུར་བ་དུས་མཉམ་པ་འགྲེལ་
བ་སོགས་ཀྱིས་འགྲུབ་ལ། དེར་གྱུར་མ་ཐག་པའི་སྦྱོར་ལམ་པ་ཡང་ཡོད་དགོས་ཏེ། བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་གྱུར་མ་ཐག་པའི་སྦྱོར་ལམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱན་ལ་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་ཞུགས་མ་ཐག་པའི་ས་བཅུ་
པ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་འདྲའི་སྦྱོར་ལམ་བ་དེས་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་དབང་རྟུལ་ཏུ་གྱུར་མ་ཐག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡིག་ཆར། དེས་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སོགས་ཐོག་མར་དང་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་
གསུངས་པའི་ཟེར་ན། དེ་དབང་རྟུལ་སྤྱི་ཙམ་ལ་དགོངས་ཀྱི་མ་ཁྱབ་ཅེས་ཆོག་གོ་གསེར་ཕྲེང་ལས། གང་ཟག་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་འཇུག་པའམ་ཚིག་ཙམ་ལས་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་བའི་ཞེས་པ་ལྟར་སྦྱོར་ལམ་པ་དེས་དོན་རྟོགས་ཀྱང་དེ་ཚེ་དེ་ལ་མི་དཔྱོད་པར་
ཚིག་ཙམ་གྱིས་མི་ལྡོག་པའི་དང་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་འགྲེལ་པའི་ཟིན་བྲིས་སོགས་ལས་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་རྣོན་གྱིས་ཐོག་མར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་དེའང་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་

[048A]༄༅། །ཏེ། ཞེས་པ་ཡང། དེས་མི་ལྡོག་པའི་དང་བ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་དུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་ཞེས་པ་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། འོག་ཏུ་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་རྟོགས་པས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྟེང་
གི་དོགས་པ་དེ་སེལ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དབུ་མ་རྒྱན་སོགས་ལས། ཐེག་ཆེན་རིགས་དེས་དབང་རྣོན་གྱིས་ཐོག་མར་སེམས་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པར་གསུངས་པ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྔོན་དུ་ཡིན་གྱི་རིགས་
ངེས་དབང་རྣོན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་ཐག་པ་ཡིན་ན། སེམས་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་རྣོན་རྒྱན་ལ་ཡིད་ཆེད་ཀྱི་དད་པས་ཞུགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་ཟེར་བ་
མི་འཐད་དེ། དེས་དགོས་སོགས་ཡོད་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་འཇུག་ཚེ་རྩ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་གང་ཞིག་དེའི་ཚེ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་དང་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ངེས་པ་མ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲང་ངེས་དཀའ་འགྲེལ་ལས། དེ་དུས་ཡིད་
ཆེས་རྙེད་ཀྱང་སླར་དེའི་དོན་ལ་ཚད་མས་ངེས་པ་རྙེད་དེ་སྒྲོ་འདོགས་ལྷག་མེད་དུ་ཆོད་པ་ན་ཡིད་ཆེས་ཤུགས་དྲག་ཏུ་སོང་སྟེ། མི་ལྡོག་པའི་དང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་ཆུང་གི་དོན་ཡང་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་
པའི་ཁྱད་ཆོས་བདུན་ནི། རིགས་ངེས་མ་ངེས་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར། རང་བཞིན་གྱིས་དབང་རྟུལ་དབང་པོའི་ཁྱད་པར། རང་གཅིག་བུ་ཐར་བར་སྨོན་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར། འཁོར་བར་ཡིད་འབྱུང་བ་སོགས་བསམ་པའི་ཁྱད་པར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་

[048B] ཐར་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར། ཐར་པ་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རོ། །རང་རྒྱལ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་འབྲིང་མ་གཏོགས་ཕལ་ཆེར་འདྲ་ལ། ཐེག་ཆེན་ལ་ཡང་སྔ་
མས་དཔག་སྟེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རིད་མདའ་བའི་ཉི་ཟེར་ལས། ཡུམ་གྱིས་སྲས་བཞི་བསྐྲུན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར། ནས། སྒྲུབ་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ལུང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་རྣམ་བཤད་ལས་
དབང་རྣོན་དང་བ་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་མཚན་ལ་ལྟོས་པས་གནོད་པ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་གྱི། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ལུང་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱར་མི་རུང་སྟེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འགོག་ཚུལ་མཆོད་བརྗོད་དོན་ལ་གནོད་པ་མ་མཐོང་པ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཞེས་དངོས་
སྟོབས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ་བཀག་ལ། ལུང་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ན། དབང་རྣོན་ལུང་དོན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་དཔྱད་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་དག་ནས་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་དགོས་པ་ལ། དེ་འདྲའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་
འདིར་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་མ་དག་པས་གསུམ་པའི་དཔྱད་པ་བྱེད་པ་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་གོ་དེས་ཁ་ཅིག་དང་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མ་བསྟན་ཟེར་བའང་ཁེགས་སོ། །དཔྱད་པ་གསུམ་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀར་བསྡུས་ནས་དང་པོ་གཉིས་
ཀྱིས་དག་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཚུལ། རྣམ་དེས་ཊཱི་ཀ་ཆེན་ལས། ཡུལ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་ན་དེའི་ཚེ་ཁས་ལེན་པའི་དུས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ནས། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ངག་ལ་སྔ་ཕྱི་བ་རང་དངོས་ཤུགས་

[049A]༄༅། །འགལ་བ་མེད་པ་ནི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པས། ཡུལ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པ་ན་དཔྱད་པ་གསུམ་ཀས་དག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རང་ཚིག་འགལ་བས་གནོད་པ་མེད་པ་དངོས་
སྟོབས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་དེའི་དཔྱད་པར་འདུའོ། །རྒྱུ་བཞིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཁྱད་པར་བཞི་ནི། །ཀུན་བཏུས་དར་ཊཱི་ཀ་ལས། འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་གྲུབ་པ་རྣམས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ལས་ཚེ་སྔ་མ་ལ་གནས་
གང་དུ་བྱས་པ་དང། སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱས་པ་དང། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཅི་འདྲ་བས་བྱས་པ་དང། རྣམ་སྨིན་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱས་པ་སོགས་རིགས་པ་ཙམ་གྱིས་བསམ་པར་བྱ་
བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ལས་ཕྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྦྱར་ཏེ། རྫས་དང། སྨན་དང། སྔགས་དང། མཁྱུད་སྦྱང་ཀྱི་ནུས་པ་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སྦྱར་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གཞན་ལུང་རྣམ་དག་ལ་གནས་གསུམ་སྟོན་པ་དང། དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་བས་ཁྱབ་པ་སོགས་གནས་གསུམ་སྐབས་ཀྱི་མཆན་གྱི་དོན་རྣམས་དབུ་ཚད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཁོ་ན་རེ། མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་གཉིས་རྟགས་
ཀྱིས་སྒྲུབ་ཚེ་ཐོག་མར་ངེས་ལེགས་སྒྲུབ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་དུས་འཁོར་བའི་མངོན་མཐོ་རྟོགས་ནས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདི་ཁྱད་པར་བཞི་སོགས་ཚང་བའི་

[049B] །རྣམ་བཤད་དུ་སྐབས་འདིར་དབང་རྣོན་དང་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མ་བསྟན་པར་འདོད་པ་བཀག་པ་དེ་རོང་ཊཱི་ཀ་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། བསོད་གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། འདིའི་ཕྱོགས་
སྔ་སྨྲ་པ་པོ་རོང་ཊཱི་ཀ་ལ་ཡིན་ཅིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྣམ་བཤད་ལས། དབང་རྣོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དབང་རྣོན་གྱིས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་དང་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་དེ་མཐོང་སྟེ་
དང་བཤུགས་དྲག་སྐྱེ་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་དྲིས་པར། དེ་ལྟར་ན་འགྲེལ་པར་བཤད་པའི་གོ་རིམ་དང་འགལ་ལོ་ཞེན། འོ་ན་ངོ་བོ་དད་ནས་པཱ་ཡོན་ཏན་རྟོགས་ན་རྒྱན་གྱི་དོན་ཀུན་ཤེས་པའི་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཀག་གོ་ཡིག་ཆར། རྣམ་བཤད་ལས་
འདི་དག་གིས་ནི་ནས། ཞེས་པའི་ནི་མི་དགོས་ཏེ། འདི་དག་གིས་འཁྲུལ་གཞི་བསྐྱེད་ནས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་སྐབས་རོང་ཊཱི་ཀ་བ་དགག་ཚུལ་ཡིག་ཆར་གསལ་ལོ། །དོན་དམ་སེམས་སྒོམ་ལས། སྒྱུ་མ་འདྲ་སོགས་དཔེ་མཐའ་ཡས། །ཐེག་པ་
སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཚུལ་གྱིས། །མི་གནས་དབུ་མ་ཉེ་བར་མཚོན། །ཞེས་པར་བརྟེན་ནས་ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐར། སྔ་རབས་བས་སྒྱུ་མ་རིགས་གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བཀག་གི་ཐ་སྙད་ཙམ་མ་བཀག་ཅེས་མཁས་གྲུབ་ནོར་བཟང་བས་
གསུངས་པ་འཐད་ཕྱོགས་སུ་མཛད་ཀྱང། གལ་ཏེ་འདོད་ན། དོན་དམ་པར་མི་གནས་ཤིང་ཐ་སྙད་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་དབུ་མ་པ་སྤྱི་ལ་སྦྱར་བ་ལས་ཐལ་རང་སོ་སོར་མི་སྦྱོར་རམ་དཔྱད་ས་སྐྱ་པ་སོགས་སྔ་མ་མང་པོས། རང་རྒྱུད་པས་རང་

[050A]༄༅། །མཚན་མི་འདོད་པར། །ཚིག་གསལ་ལ་ལས། དབུ་མ་པ་ཡིན་ན། རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པར་གསུངས་པས་སྒྲུབ་ཀྱང། རང་ལུགས་ལ་དེས་རང་མཚན་བཞེད་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། ཀུན་བཏགས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་
ཀྱིས་ཐག་པ་སྤྲུལ་ལོ་སྙམ་པའི་བཟུང་དོན་མེད་ཀྱང་སྤྲུལ་འཁྱིལ་བ་ལ་སྒྲུལ་ལོ་སྙམ་པའི་བཟུང་དོན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་ཚོར་བའོ་སྙམ་པའི་འདོགས་བྱེད་འཁྲུལ་པའི་གཟུང་དོན་མེད་ཀྱང་དེ་ལ་གཟུགས་སོ་སྙམ་པའི་འདོགས་བྱེད་
མ་འཁྲུལ་བའི་བཟུང་ཡུལ་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་ལ། གདགས་གཞི་གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མེད་ན་གྲགས་པས་གནོད་ཅེས་བཀག་པས། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། ཡོད་མེད་ནི་
ཞེས་སོགས་ཕྱི་མ་གདགས་གཞི་འགོག་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། དེས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པར་འདོད་པ་བཀག་པས་དེར་གྲུབ་པར་གསལ་བར་བསྟན་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་དེ་མ་འཐད་པར་ཤེར་
སྒྲོན་དང་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ལ་ལུང་དེ་གཉིས་གཞི་དེར་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ཡིན་པ་མཆན་ལྟར་རོ། །དེས་ཁ་ཅིག་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། འོན་ཀྱང་བརྡས་བཞག་པ་དངོས་པོའི་སྡོད་ལུགས་ཡིན་པ་
དང་མིང་བརྡས་བཞག་པའི་ཡུལ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཁོ་ལ་མེད་པ་ལ་དབུ་མ་པའི་རིགས་པ་དེས་པར་དགོས་པས་ཁྱབ་བམ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ཀ་མིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་རིས་ལ་འཁྲུལ་ནས་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་

[050B] །རྗེ་བཙུན་པའི་སྤྱི་དོན་དང་མཐའ་དཔྱོད་གཉིས་ཀར་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དང། ཤེས་བྱ་རང་མཚན་མིན་པར་གསུངས་ལ། ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀར། རྗེས་བྱང་ཆུབ་
བླ་མའི་དྲིས་ལན་ལས། དེའི་ལུགས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྨྲ་བའི་དོན་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟོག་པས་བཞག་ཙམ་དང་མིན་པའི་དོན་ཚང་ངོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཀག་ཀྱང། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། ཀུན་བཏགས་ནི་ནས། སྒྲ་རྟོགས་གིས་བཏགས་པ་
ཙམ་དུ་ཟད་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་པས་སྐབས་འདིའི་ཀུན་བཏགས་ཚུལ་ནི། སྒྲ་རྟོག་གི་གཞིར་དོན་དམ་པར་ཀུན་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། དེ་ཉིད་མིང་བརྡས་བཞག་པར་གསངས་པ་ནི་དོན་དམ་དེར་སྒྲ་རྟོག་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་
དུ་ཟད་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་དགོངས་འགྲེལ་ལས། མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་སོར་བཞག་མ་མཛད་པར་དགོངས་པ་བླངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་མི་བརྡས་བཞག་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་
པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མའི་རྟ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། དེ་ལྟར་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་ལྟར་ན་རང་རིག་མངོན་སུམ་དང། ཕྱི་རོལ་ཁས་ལེན་པའི་རང་རྒྱུད་པ་ལྟར་ན་ས་ཕྱོགས་
སམ་བར་སྣང་ལྟ་བུའི་གཞི་འཛིན་པའི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ་ལ། ཞེས་པ་ལྟར། མདོ་སེམས་རང་རྒྱུད་པ་རང་རིག་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་མཁན་པོའམ་མིག་བསླད་པའི་བལྟད་མོ་བ་སྒྱུ་མར་མཐོང་ཐོས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་
[051A]༄༅། །ཀྱིས་སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟར་སྣང་བའི་མིག་ཤེས་ཉམས་མྱོང་གི་རང་རིག་གིས་མིག་ཤེས་དངོས་སུ་མྱོང་བའི་ཤུགས་ལ་དེ་ལ་རྟར་སྣང་རྒྱུའི་སྒྱུ་མའི་རྟ་དེ་གྲུབ་པར་འདོད་པས་དེ་ལྡན་མིན་དང། ཕྱི་དོན་འདོད་པ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་དེ་
དག་གི་རྒྱུད་ལ་སྐབས་འགར་སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟར་སྣང་བའི་མིག་ཤེས་དང་སྐབས་འགར་ས་ཕྱོགས་དང་བར་སྣང་ཅི་རིགས་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་ཚད་མ་སྐྱེ་པས་དེས་གྲུབ་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་རྒྱས་པ་ལས། མདོ་
སྡེ་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་ལྟར་ན། རྟ་གླང་ཕྱི་དོན་དང་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བས་སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟར་སྣང་བའི་མིག་ཤེས་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་
པས་ངེས་བཞག་པ་ཡིན་ལ། སྣང་ཞེན་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་བལྟད་མོ་བའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་རང་གི་སྣང་བ་རྟོགས་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་རྟ་མ་རྟོགས་སྟེ། དེས་སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟོགས་ན་དེ་སྒྱུ་མའི་རྟར་རྟོགས་དགོས་ལ། དེ་རྟོགས་ན་རྟ་མ་ཡིན་པར་
རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེས་སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟོགས་པར་ཐལ། དེའི་སྣང་བ་དེ་སྒྱུ་མའི་རྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཟེར་དམ་དཔྱད་བྱ་མང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས། སྒྱུ་མའི་རྟ་འཇོག་བྱེད་དེ་རྟ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་རྟོག་པ་ཁོ་ན་འཇོག་
པར་དབུ་མ་སྣང་བ་དང་ལམ་རིམ་གྱིས་དེ་རྟ་གང་དུ་སྣང་བ་ལྟར་མེད་པ་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་ངེས་པར་གསུངས་པས་སྒྲུབ་ནས། སྔར་གྱི་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དེ་དེ་ཡོད་པར་འཇོག་བྱེད་ཡིན་གྱི་འཇོག་བྱེད་མིན་པར་བཤད་ནས། སྒྱུ་མའི་རྟ་དང་

[051B] རྨི་ལམ་གྱི་རྟ་ལྡན་མིན་མིན་པར་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཤེས་ཀུན་དོན་ལྡན་ཕྱིར་ཞེ་ན། །འཐད་མིན་རྨི་སོགས་རྣམ་གཞན་དུ། །མཐོང་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ལས་ཀྱང་མིན། །
ཞེས་པས་སྒྲུབ་ཅིང། སྒྱུ་མའི་རྟ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་པ་སྟོང་ཐུན་ལས། ཅི་རྟོག་མེད་དབང་ཤེས་ལ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་འཆར་ཞེན། དེ་འཆར་བ་འགལ་ན་ནི། དབང་ཤེས་ལ་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་གི་སྣང་བ་འཆར་མི་སྲིད་པར་ཐལ། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་
རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་སྒྲུབ་ནས་དེ་གཉིས་རྟག་པ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཚིག་ལ་འགྲིག་པ་ལྟར་སྣང་ཡང། དཔྱད་ན་སྙིང་པོ་མེད་དེ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་རྟོག་པའི་སྣང་ངོར་དེ་རྟར་སྣང་བ་མེད་པར་
མ་ཟད། དེ་ལ་སྒྱུ་མའི་རྟ་ཡང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སྒྲ་རྟག་སྟོང་དུ་རྟོགས་པའི་རྟོགས་པའི་སྣང་ངོར་སྒྲ་རྟག་པར་སྣང་བ་ཡོད་པ་དང། དེས་སྒྲ་ཡང་རྟོག་པར་ཐལ། སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་རྟོག་པ་དེ་ལ་སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟར་སྣང་བ་ཡོད་ལ། དེ་སྒྱུ་མའི་
རྟ་འཇོག་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དེ་རྨི་ལམ་གྱི་སྔོ་སོགས་སྣང་བའི་ཤེས་པ་བྱེ་སྨྲས་མིང་སྤྱི་ལྡན་མིན་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེས་པར་འདོད་པ་འགོག་བྱེད་ཡིན་གྱི་རྨི་ལམ་ལྡན་མིན་མིན་པར་སྟོན་པ་མིན་ཏེ། ཊཱི་ཀ་ཆེན་ལས་
དེའི་ཚེའང་མིང་སོགས་ལྡན་པ་མིན་པའི་འདུ་གཟུང་དོན་ནོ། །ཞེ་ན། སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་མིང་སོགས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མིན་ཏེ། དེ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་གི་མིང་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་སྣང་

[052A]༄༅། །བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྨི་ལམ་གྱི་སྔོ་སོགས་སྣང་བའི་བློ་ལ་རྟོག་པ་རྟོག་མེད་གཉིས་ཡོད་པའི་སྔ་མའི་སྣང་བ་རྟག་པ་དང། ཕྱི་མའི་སྣང་བ་ལྡན་མིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྐུན་བོ་རྨི་སོགས་ཀྱིས་བསླད་པས།།
ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གསལ་སྣང་ཅན་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟག་པ་མིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དེ་མེད་ན་ནི་དེ་ཡི་རྒྱུ། །གསལ་བར་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བར། །ཞེས་དང། དབྱིག་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དེ་མེད་ན་དེའི་རྒྱུ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལང་
དག་པར་གསལ་བར་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་དང། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། དེས་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བས་གཞན་དབང་ཡང་དག་པར་ཡོད་མི་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་བརྫུན་པ་རྣམས་ཀྱང་བདེན་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ།།
ཞེས་སྒྱུ་མ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པས་བདན་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བར་ཐལ་བ་འཕངས་ལ། རང་གི་གཉུག་མའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་དེར་སྣང་དུ་བསྐྱེད་པ་མིན་ཏེ། ཞེས་སྔགས་རྫས་སོགས་གློ་བུར་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་བར་གཉུག་མ་སྟེ་དང་པོའི་རྒྱུ་
སྤྲུལ་གཞི་ཙམ་ལས་བསྐྱེད་པ་མིན་པར་གསུངས་ལ། བསེས་བསྡུས་གྲྭ་རྩོམ་འཕྲོ་ལས། སྒྱུ་མའི་རྟ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་བདུན་པོ་རེ་རེ་དེ་དེ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་རྒྱུད་སྤྲུལ་གཞི་དང་སྔགས་རྫས་སོགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་གྱི་དོན་སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟ་ཡིན་པར་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་

[052B] གོང་དུ་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་ཚུལ་ལྟར་ཞེན་པ་འགོག་པ་གཙོ་བོར་མཛད་དོ། །ཞེས་དབང་ཤེས་ལ་མི་བརྡའི་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་ཡང་དེ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་པའི་དཔེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་ལ་སྒྱུ་མའི་རྟ་གཟུགས་ཀྱི་
སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་བྱས་ཀྱང། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། གཟུགས་བརྙན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཞེད་པ་ཏེ། ནས། ཚུལ་དེ་དག་ནི་མིག་ལ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བའི་སྒྱུ་མ་དང་བྲལ་ཆ་སོགས་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལུགས་དམ་པ་འདི་
ཡི་རྣམ་བཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་པ་དང་མི་འགལ་ཏེ། དེ་ནི་གོང་དུ་གཟུགས་སྒྲ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་དང། གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་གཉིས་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་འདྲ་བ་དང་
སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟར་མེད་ཀྱང་རྟར་སྣང་བའི་སྒྱུ་མའི་རྟ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་སྔོ་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང། དེར་སྣང་བའི་སྔོ་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དཔེ་དོན་སྦྱོར་བ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་འདིའི་རྣམ་བཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་གསུངས་
པ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བྱེ་སྨྲས་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བསྡུས་གྲྭ་རྩོམ་འཕྲོ་ལས། དེ་ལྔའི་ནང་ཚན་གྱི་ཀུན་བཏགས་པ་དང། དབང་འབྱོར་བའི་གཟུགས་གཉིས་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ལྟར་མདོ་
སེམས་རང་རྒྱུད་པ་གསུམ་གྱི་ལུགས་ལ་བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པ་གཟུགས་དང། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཤེས་པ་ལྡན་མིན་གཉིས་དང། གཞན་གསུམ་གཙོ་བོ་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ཙམ་ལ་འཇོག་པས་རང་ལྡོག་རྟག་པ་དང། སྒྱུ་མའི་

[053A]༄༅། །རྟ་དང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་རྟོག་མེད་ཤེས་པས་བཞག་པ་རྣམས་ལྡན་མིན་དུ་བྱས་ན་ལེགས་སྙམ་སྟེ་དཔྱད། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་སྒྱུ་མའི་རྟ་རྟར་སྣང་བའི་སྣང་བ་སོགས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མིན་ཀྱང་མིག་
མ་བསླད་པའི་སོ་སྐྱེ་མིག་ཤེས་ཚད་མ་ལ་མི་སྣང་སྟེ། རབ་རིབ་མེད་པའི་མིག་ཤེས་ལ་སྐྲ་ཤད་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲུལ་གཞི་རྟ་གླང་དུ་སྣང་མི་སྣང་སོགས་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས་
དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་དོན་དམ་ལ་གཉིས་ཤེས་དགོས་ཏེ། ཞེས་པའི་དོན་དམ་སྔ་མར་གྲུབ་ཚུལ། ཁ་ཅིག་གིས་རིགས་ཤེས་ཀྱི་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་པར་ལམ་རིམ་ལས། དེ་ལ་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་
པའི་དོན་ནི་ཡིན་ཚུལ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཚུལ་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་དེས་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་འདི་ཐམས་ཅད་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་
ལས། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་དང་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ལ་བཤད་པ་ཞེས་དང། རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་མེད་པ་དེའི་དོན་ཡིན་ན་སྟོང་ཚུལ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཁྱབ་པས་ཉེ་ཚེ་
བའི་སྟོང་པར་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱིས། དབུ་མ་རྒྱས་པ་ལས། རིགས་ཤེས་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་དང་དེའི་ཡུལ་དོན་དམ་དེར་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཅེས་ཁྱད་འབྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་བཀགས་ནས་ཁོ་བོ་ལྟར་དེ་

[053B] །ཞེས་བཤད་པ་བདེན་པར་སྣང་སྟེ། རྗེའི་རྗེས་འཇུག་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔ་མའི་དོན་དམ་ལ་རིགས་ཤེས་དང་དེའི་ངེས་ངོར་ཡོད་པ་ལ་དེའི་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པར་བཤད་པ་མ་གཏོགས་ཁྱོད་ལྟར་བཤད་པ་གཅིག་
ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། དང་པོའི་དོན་དམ་དང་དེའི་ངོར་གྲུབ་པ་ཡང་ཡོད་ལ། ཕྱི་མའི་དོན་དམ་དང་དེར་ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཐོས་
བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཤེས་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་ནས་དེའི་ངོར་མེད་པ་ལ་དོན་དམ་དུ་མེད་ཅེས་བཞག་པ་ཞིག་དང། ནས། དེ་ལ་འཇོག་མཚམས་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་ཡང་སྲིད་ལ། དེའི་ངོར་གྲུབ་པ་ཡང་སྲིད་ཅིང་
ཕྱི་མའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་དང། དོན་དམ་དེར་གྲུབ་པ་གཉིས་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀས་སྔ་མའི་དོན་དམ་དེར་གྲུབ་པ་ཡོད་ཅིང་ཕྱི་མའི་དེ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བ་ལྟར་སེར་འབྲས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཐམས་ཅད་དུ་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། ཁྱོད་རང་ལ་གཞན་དབང་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ངོར་མེད་པ་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པ་ཡིན་པར་ཐལ། སྟོང་ཚུལ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། ལམ་རིམ་གྱི་དེ་སྤྱིར་དོན་དམ་དུ་མེད་པའི་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་
པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་ཅེས་པ་ཡིན་གྱི་འཇོག་ཚུལ་དང་པོའི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ཀྱང་བདེན་པར་གྲུབ་མི་དགོས་པས་ནས། ཆོས་ཉིད་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་ཡོད་པས་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་

[054A]༄༅། །པར་སོང་ཡང། གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྲོ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་གྲུབ་པས་གཤིས་ལུགས་སུ་ཡང་གྲུབ་ཅིང། རྣམ་བཤད་སོགས་སུ་གཤིས་ལུགས་
ལ་མེད་ཅེས་པ་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་ཁོ་རང་གི་གཤིས་ལུགས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ནོ། །རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། རང་རྒྱུད་པའི་གཞུང་ཁུངས་ཐུབ་གཞན་ལས་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གསལ་བོ་མི་སྣང། ཞེས་པ་དགག་
མཁན་གཞན་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ལ། རྗེ་བཙུན་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་འཐད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་བདེན་གཉིས་ལས། བློ་ལ་སྣང་བའི་འདི་ཁོ་ན། ཞེས་སོགས་དང། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པར་བཞེད་ཀྱང་རྣམ་བཤད་
ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ལ་ཞུ་དགོས། དགག་ཚུལ་དབུ་མ་རྒྱས་པར་གསལ་ལོ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་དོན་དམ་གྱི་དཔྱད་པ་མི་འཇུག་ཅེས་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གཟུགས་སོགས་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་བས་
དེར་མ་གྲུབ་ཅེས་དཔྱད་པ་མི་འཇུག་ཅེས་པའོ། །བདེན་གཉིས་དཀའ་འགྲེལ་དུ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་སྦྱོར་དན་ཟློག་པ་ཙམ་དུ་བཤད་པ་དང། གཟུང་འཛིན་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་བཤད་པས་ཞི་འཚོའི་མིན་པར་ལེགས་བཤད་
སྙིང་པོར་གསུངས་ལ། འདི་ཞི་འཚོའི་མཛད་པར་ཁས་ལེན་ན། དེས་གཟུང་འཛིན་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་འདོད་ཅེས་མ་སྨྲ་ཞིག་དེས་ན་དབུ་མ་རྒྱས་པར། འདི་དག་གིས་བྱིས་པ་ཡན་ཆད་ལ་གཟུགས་སོགས་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་

[054B] ཞེས་དང། དེར་དྲངས་པའི་དབུ་མ་རང་འགྲེལ་ལས། བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་ནས་བཟུང་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་མྱོང་བ་གང་ནས་བཀག་པ་མེད་དེ། ཞེས་པ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཆ་གཅིག་འདོད་པའི་དོན་དང་
ཡུལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་འགྲོ་ཚུལ་ནི་ཡུལ་རང་གི་ངོས་ནས་ཚད་མར་སོང་བ་ལ་ཟེར་བམ། བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བུམ་པའི་རང་མཚན་རྟོགས་ཀྱང་བུམ་པའི་རང་མཚན་དེ་མ་རྟོགས་ཟེར་རཾ་དཔྱད། ཡིག་ཆ་གཞན་མང་པོས་
རྗེ་ཚད་མའི་ལམ་སྒྲིགས་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་ཁྱབ་ངེས་པའི་ཚད་མས་སྒྲ་ལ་རྟག་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ཟིན་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་གསར་དུ་གཅོད་རྒྱུའི་སྒྲོ་
འདོགས་མེད་ཟེར་བ་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་རྣམ་འགྲེལ་དུ་རྩ་ཤེས་ཊཱི་ཀ་ཆེན་དང་རྣམ་བཤད་སྙིང་པོ་རྒྱན་སོགས་དྲངས་ནས་བཀག་ཚུལ་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ནི། གདགས་གཞི་གདགས་ཆོས་འོ་ཆུ་འདྲེས་པ་ལྟ་
བུའི་ངོས་ནས་གདགས་གཞི་ལིང་དེ་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་འཆར་བའི་བློའམ་ལག་པ་ན་བ་ན་ང་ནའོ་ཞེས་ལག་པའམ་ལུས་ཀྱི་སྟེང་ན་ང་ལིང་ངེ་བ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་པས་དེས་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་བློའི་ཟུར་གཅིག་གིས་
བརྟགས་པ་ན་དེའི་བཟུང་བའི་གྮིའམ་ང་ཚུབས་སེ་བའི་དོན་སྤྱི་ཤར་ནས་དེའི་འཛིན་ཚུལ་ལམ་འགོག་རྒྱུའི་དགག་བྱ་ནི་འདིའོ་སྙམ་དུ་ངེས་པའི་བློ་ནི། དགག་བྱ་ངེས་པའི་གནད་ཡིན་གྱི། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར། བརྡའ་འཇག་པ་

[055A]༄༅། །ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་པ་ལྟར་འཛིན་ཚུལ་གྱི་སྒྲ་སྤྱི་ཤར་བས་གོ་མི་ཆོད་པ། དཔེར་ན་རྟ་བོར་བ་བཙལ་བ་ན་བོར་བའི་རྟ་དེའི་དོན་སྤྱི་འཆར་དགོས་ཀྱི་འདི་འདྲ་ཞེས་པའི་སྒྲ་སྤྱི་ཤར་བས་མི་ཆོག་པ་བཞིན་ནོ། །ཐལ་
འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་རང་རེས་ཚོའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་དགག་བྱའི་དོན་སྤྱི་རྟོགས་ཀྱང་དགག་བྱ་དེ་འགོག་རྒྱུའི་དགག་བྱར་མ་ངེས་སོ། །རྒྱས་པར་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐལ་འགྱུར་བ་ནང་ཕན་ཚུན་ཆོས་
ཅན་མཐུན་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང། སྤྱིར་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་འོག་མ་དང་མཐུན་སྣང་བ་ལ་བྱེད་པས་མེད་དོ། །དཔེ་ལ་འདྲ་བ་མེད་པར་གསུངས་ཚུལ་ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱིས་མཐུན་སྣང་བ་ཡོད་པའི་དཔེར་ཕྱི་ནང་གཉིས་
ཀྱི་སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་རྩོད་པ་ན་འབྱུང་འགྱུར་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དོར་བའི་སྤྱི་ཙམ་འཛིན་པ་བཀོད་ཀྱང། ཟླ་བས་དེ་ངོར་ནས་འཛིན་ལུགས་ཡོད་ཀྱང། རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་མ་སོང་བར་འཛིན་ཚུལ་མེད་པར་ཁྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། ཕལ་ཆེར་གྱིས་དོན་དམ་དཔྱོད་སྐབས་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་སྐབས་ཡོད་ཅེས་ཁྱད་འབྱེད་ཟེར་བ་ནི། ཟླ་བས་བདག་སྐྱེ་འགོག་སྐབས་དོན་དམ་མི་སྦྱོར་བ་དང་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པར་བཤད་
བས་ཉམས་སོ། །ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཡུལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་བློ་མེད་པས་དེས་བཞག་ཙམ་མིན་པར་གྲུབ་བོ་སྙམ་པ་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ལ་མི་འོང་བའི་གནད་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་པའི་འདོད་པའི་

[055B] བུམ་པ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་རང་རྒྱུད་པའི་འདོད་པའི་བདེན་འཛིན་ཡིན་མིན་དང། རྣམ་མཁྱེན་འདི་བའི་འདོད་པའི་བློ་གནོད་མེད་ཡིན་མིན་སོགས་དཔྱད་གཞི་
ཅུང་ཟད་ཡོད་དོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་བསླུ་བའི་ཆོས། །ཞེས་པའི་བསླུ་བའི་དོན་རང་རྒྱུད་པས་མི་རྟག་པ་ལ་བཤད་པས། མཆན་དུ་འདུས་བྱས་ལ་སྦྱར་ན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་སྙམ་ལ། དེས་ན་མྱང་འདས་བདེན་པར་གསུངས་པ་རྟག་
པ་ཡིན་བས་ཡིན་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་གྱི་ལམ་རིམ་མཆན་ལས། སྤྱིར་བདེན་པ་དང་རྟག་པ་ལ་སྐད་དོད་ཐུན་མོང་བ་ཡོད་པས་ལེགས་ལྡན་མན་ཆད་ཀྱིས་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་བསླུ་བ་དང་རྫུན་པར་གསུངས་པ་མི་
རྟག་པའི་དོན་དུ་འཆད་ཀྱང། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བརྫུན་པ་སྟེ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བས་འདིའི་དོན་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་ལ་བྱེད་དེ། ཚིག་གསལ་
ལས། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རྫུན་པ་སྟེ། བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་བདེན་པ་དེ་ནི་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་རིགས་པ་ལྔ་
ཞེས་པ་ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དཔྱོད་པ་ལྔ་དང། འདིར་བདུན་ཞེས་པ་རྣམ་ལྔ་རྣམ་བདུན་གཅིག་དུ་བྲལ་དུ་འདུ་བས་དེ་གསུམ་གཅིག་དུ་བྲལ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའོ། །མཐའ་གཉིས་གཅིག་
[056A]༄༅། །ཅར་སེལ་ཚུལ་རྟེན་ཞེས་པས་རང་རང་གི་ཆ་ཤས་སོགས་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་གྲུབ་པའི་རྟག་མཐའ་དང། འབྲེལ་ཞེས་པས་ཆ་ཤས་སོགས་ལ་ལྟོས་གྲུབ་ཙམ་དུ་ཡང་མེད་པའི་ཚད་མཐའ་གཉིས་ཀ་གཅིག་ཅར་སེལ་
བ་དི་རང་རྒྱུད་པས་ཀྱང་འདོད་ཆོག་སྟེ། ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐའ་ལས། འཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་འོག་མ་དང་ཡང་ཐུན་
མོང་བའོ། །ནས། འབྲད་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྐྱེ་དགག་གི་བྱ་བ་འཕྲད་པ་ལ་བྱ་ཡི་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་འཕྲད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདུས་བྱས་དང། འདུ་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་རང་གི་ཆ་ཤས་ལ་ལྟོས་
ནས་རང་གི་བདག་ཉིད་རྙེད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ་ས་མུ་ཏཱ་ད་གྲུབ་པ་ལ་འཆད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །འདི་ནི་སྔ་མ་ལས་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང་དངོས་བསྟན་གྱི་དོན་ཙམ་དབུ་མ་པ་གཞན་དང་ཡང་ཐུན་མོང་བའོ། །བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་
པས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་སྟེ། རང་རང་གི་དགག་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའོ། །འདི་ནི་ལུགས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འདི་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ཏེ་རང་
རྒྱུད་པ་མན་ཆད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་པར་པ་རང་ཐུན་མོང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཆན་ལས། རྟེན་འབྱུང་དང། ལྟོས་གྲུབ་དང། རྟེན་འབྲེལ་གསུམ་ལའང་ཚིག་ནུས་པ་ཆེ་ཆུང་གིས་ཞེས་གསུངས་

[056B] རྟེན་འབྱུང་བརྟེན་པ་ལ་སྦྱར་ན། ཐལ་འགྱུར་བས་རྟེན་འབྱུང་གི་མཚན་ཉིད་རང་གི་འདོགས་བྱེད་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་དང། རང་རྒྱུད་བས་རང་གི་ཆ་ཤས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་
པ་བཞག་པ་དང། ལུང་རིགས་བང་མཛོད་ལས། རྟྲ་འབྲེལ་ཞེས་པ་རྟེན་འབྱུང་ཞེས་པའི་ཟུར་གཅིག་ཡིན་ཞེས་པ་དང་ཡང་འགྲིག་གོ་ལམ་རིམ་ཆུང་དུ་ལས། གཏན་ཚིགས་ངེས་པས་ནི་ཆད་ལྟ་དང། ཞེས་པ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་
དོན་ངེས་པའི་ཡིན་གྱི་ཁོ་རང་རྟོགས་ཙམ་གྱིས་མིན་ནོ། །མཆན་ལས། བདག་ཕུང་བདེན་པར་གཅིག་པ་ལ་སྐྱོན་བདུན་དང། ཞེས་སོགས་ལམ་རིམ་ལ་བརྟེན་པར་སྣང་ལ། ཀུན་མཁྱེན་གྱི་མཆན་ལས། དང་པོ་ལ་རྟགས་ཟུར་བདུན་
གྱིས་ཞེས་པ་ལྟར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པ་གཅིག་དཀག་པའི་ས་བཅད་དུ་བསྡུས་པས་དེ་དང་བདུན་བྱས་སམ། ཡང་ན་ལམ་རིམ་ལས། དེ་ལྟ་ན་བདག་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཡིན་ན། བདག་མང་པོར་གྱུར་པ་དང། བྱ་
བ་དང་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང། ལས་བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པ་དང། མ་བྱས་པ་དང་འཕྲད་པ་དང། སྐྱེ་བ་དྲན་པའི་ཚིག་གསུངས་པ་མི་འཐད་པ་སྟེ། དྲག་ཡོད་པས་ཞེས་གསུངས་པས་བདུན་ཞེས་པ་ཡི་གེ་ནོར་རམ་དཔྱད། ཐ་དད་པ་ལ་
སྐྱོན་གཉིས་ནི། བདག་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་འཇིགས་སོགས་དང་མི་ལྡན་པར་ཐལ་བ་དང། ཕུང་པོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་བཟུང་དུ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། ཐ་དད་པར་ཡོད་ན་ནི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་

[057A]༄༅། །སྐྱེ་འཇིགས་ནས་པའི་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་དང། གཞན་ཡང་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་སུ་རུང་བ་སོགས་ལས་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་དུ་དམིགས་དགོས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས་སྔ་མ་དྲུག་གི་
སྟེང་དུ་བདག་སྐྱེ་འཇིགས་ཅན་དུ་ཐལ་བ་བཞག་ནས་བདུན་བྱས་པ་དང། ཐ་དད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་བསྣན་ནས་གསུམ་བྱས་པ་མི་འཐད་དེ། སྐྱེ་འཇིག་ཅན་དུ་ཐལ་བསྐྱོན་ཐ་མ་གསུམ་ལས་ཟུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་
ལས། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་སམ་ན། འདི་ལ་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་དུ་སྐྱོན་གསུམ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་སྙམ་ན། འོན། དེ་དག་ཏུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་གཞི་དང་
བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡུལ་དུ་མེད་དེ། འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། དེ་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟུར་པ་མིན་ནོ། རྣམ་ལྔའི་རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གཉིས་ལ་བདེན་པའི་སྒྲ་མ་སྦྱར་བ་རྣམ་བདུན་གྱིས་གོ་བས་
ཡིན་གྱི་སྦྱར་དགོས་ཏེ། གཅིག་ཏུ་བྲལ་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་སོ་སོའི་སྒྲུབ་ཚུལ་རྩ་ཤེས་སོགས་ལས་གསུངས་ཚུལ་དབུ་མར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལེགས་ལྡན་གྱིས་རྩ་ཤེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྦྱོར་བ། རྩ་ཤེས་མཆོད་
བརྗོད་ཀྱིས་མཉམ་བཞག་གི་ངོའི་སྐྱེ་མེད་བཤད་པ་ལས་འཕྲོས་པས་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་བར་གསུངས་པས། དེའི་ལུགས་ལ་དེ་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཡིན་མིན་དང། མཉམ་བཞག་གི་ངོར་བདག་སྐྱེ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་

[057B] རྩ་ཤེས་གཞུང་དེས་མཐའ་བཞིར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་དངོས་སུ་བསྟན་མ་བསྟན་སོགས་དཔྱད་དེ། དེ་ལ་དོན་དམ་མ་སྦྱར་ན་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་ཐུན་ལས། ཤེས་བྱ་དང་མེད་ངེས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་པར་ཁས་ལེན་པའི་རྒོལ་བ་སུ་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་
མེད་པ་བདེན་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དགོས་པས་དེ་རྒྱུས་བསྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་རྩ་ཤེས་དགོངས་པ་ཟབ་པ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང། དེ་ལྟར་བཀོད་ན་ཤེས་འདོད་མེད་པར་འགྱུར་བས། དོན་དེ་གོ་ཆེད་ཡིག་ཆར་འང་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་དེ་དང་
འདྲ་ལ། མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་ལ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་སྦྱར་ཀྱང། འདིར་མ་སྦྱར་བ་སྟོང་ཐུན་དང། བདེན་གཉིས་སོགས་དང་མཐུན་ནོ། །ཐ་མ་ལམ་སྦྱར་ཀྱང་ཆོག་གོ་བསོད་གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་ཆོས་
ཅན། བདག་གཉིས་གང་རུང་དུ་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེར་གྲུབ་པའི་གཅིག་དང་དེར་གྲུབ་པའི་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་གཅིག་དང། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་དུ་མ་གང་རུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་པ་གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྦྱོར་བར་འགོད་པ་མི་འཐད་དེ། གཞི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཞེས་པའི་བཞི་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་ལ་འཆད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་ཀྱང། གསེར་ཕྲེང་ལས། རིགས་པས་སྐྱེ་མེད་སྒྲུབ་པ་དོན་དམ་དུ་

[058A]༄༅། །ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། རྟགས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚང་མས་ཞེས་པ་ནས། ལམ་ཤེས་དང་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གཞི་ཤེས་མ་སྨོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་
བྱེད་པ་མ་དམིགས་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནི། སྡེ་བདུན་ཐུང་དུ་ལས། དོན་དང་ཐ་སྙད་གྲུབ་ཀྱི་དོན་གཉིས་གསུངས་པའི་དང་པོ་དགག་བྱའི་ཆོས་སུ་འགྲོ་རྒྱུ་དེར་ཚད་མས་མ་དམིགས་པ་དོན་དང། དགག་བྱའི་ཆོས་སུ་འགྲོ་རྒྱུ་དེར་
མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་བཞག་ནས། རང་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དུ་སོང་བའི་རྒོལ་བས་ཆོས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་དེ་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་ན་གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་པ་དང། སྔ་མ་གྲུབ་ཟིན་ན་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་དེ་ཡིན་ལ། གཅིག་ཏུ་བྲལ་
གྱི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཡང་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་སྒྲུབ་ཡིན་ཏེ། རང་ཕྱོགས་ཆོས་སུ་སོང་བའི་རྒོལ་བས་ཆོས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་དོན་སྒྲུབ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པ་ལྟར་ཕྱེད་དགོས་པ་
སྡེ་བདུན་རྒྱན་དང་རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་དང་པོའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་གསལ་ལོ། །དབུ་བརྒྱན་གྱི་ཟིན་བྲིས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་མིན་ཞེས་པའི་དེའི་ཕྱིར་རྒོལ་ཡང་དག་གིས་ཆོས་ཅན་དེ་བདེན་པར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནམ་དོན་
རྟོགས་ཀྱང། སྒྲ་བློས་བདེན་པར་མེད་པ་ཞེས་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ངེས་ཆེད་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་སོ། །དབུ་བརྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། གཏན་ཚིགས་འདི་ཞེས་སོགས་ནི། ཁ་ཅིག་གིས། གཞི་དེ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་བྲལ་དུ་རྟོགས་

[058B] དེ་ལ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་མི་དགོས་ལ། དེའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ན་རྟགས་ཆོས་ཐ་མི་དད་དང། གྲུབ་ཟིན་པ་སྒྲུབ་པའི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་རྩོད་པ་ཁོངས་ན་གནས་བ་ཀ་ཤིས་དཀའ་འགྲེལ་ལས། འདིར་ངམ་
བཅའི་དོན། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གསུངས་ལ། ལན་དུ་གཅིག་དུ་བྲལ་དང་བདེན་མེ་དོན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། བློ་ལ་འཆར་ཚེ་མི་འདྲ་ཞིང་འཆར་དཀའ་སླའང་ཡོད་པས་དམ་བཅའི་ཕྱོགས་གཅིག་བཀོད་པའི་རྟགས་ཆོས་ཐ་མི་དད་དང། གྲུབ་
ཟིན་པ་སྒྲུབ་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད་ཅེས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དབྱངས་དགའ་བློས་རྩ་ཤེས་གཞུང་འགྲེལ་དུ་སྟོང་ཐུན་གྱིས་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཏུ་གསུངས་ཚུལ་བཀོད་ནས་བཀབ་སྟེ། མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་རང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཐ་དད་སོགས་སུ་མ་གྲུབ་དོན་དམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་སླའོ། །ཞེས་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་བརྒྱད་པོ་སྟོང་ཉིད་མིན་ལ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་སོགས་བརྒྱད་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་
པ་དོན་དམ་བདེན་པར་བཤད་དོ། །འདིས་བུམ་པ་དུ་བྲལ་དུ་རྟོགས་ནས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མ་ཡིན་མིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མེད་པར་འདོད་ཀྱང་མི་འཐད་དེ། དེ་ཙམ་ལ་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མར་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་སྤྱི་མི་འཆར་བའི་ཕྱིར། དེས་
ན་སེམས་ཙམ་པའི་རྒྱུད་ན་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མར་མཐའ་གཅིག་འཛིན་གྱི་བློ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དུ་དངོས་སུ་ཁས་མི་ལེན་ལ། དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་ཏེ། རང་གི་ཆ་ཤས་དུ་མ་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེས་དུ་མ་ལ་

[059A]༄༅། །ཡང་ཤེས་སོ། །བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་བྲལ་སྒྲུབ་པ་ནི། དབུ་མ་བརྒྱན་ལས། འབྲས་བུ་རིམ་ཅན་ཉེར་སྦྱོར་བས། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དོ། །ཞེས་པས་ཁྱབ་པའི་གཅིག་བདེན་ཕྱི་རོལ་བའི་འདོད་པའི་
གཙོ་བོ་དང། རང་སྡེ་བྱེ་སྨྲའི་བཏགས་པའི་འདུས་མ་བྱས་གསུམ་སྟེ་རྟག་དངོས་དང། གནས་མ་བུས་བཏགས་པའི་བརྗོད་མེད་ཀྱི་གང་ཟག་གཅིག་བདེན་དང། མ་ཁྱབ་པའི་གཅིག་བདེན་ལ་ཕྱི་དོན་རགས་པ་ཕྲ་བ་གཉིས་
དང། ཤེས་པ་གཅིག་བདེན་ལ་རང་སྡེ་བྱེ་སྨྲ་དང། མདོ་སྡེ་བ་ལུགས་གསུམ་དང། ཕྱི་རོལ་པ་བྱེ་རིག་ཟད་བྱེད་པ། རྒྱང་ཕན་པ། གྲངས་ཅན་པ། གསང་བ་པ་ལྔ་དང། སེམས་ཙམ་རྣམ་བདན་པ་གསུམ་དང། རྣམ་རྫུན་པའི་
ལུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་གཅིག་བདེན་དགག་ཚུལ་དེའི་འགྲེལ་པ་རྣམས་སུ་གསལ་བས་ངེས་པར་ཤེས་དགོས་སོ། །དེ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དང་དོན་སྤྱི་སོགས་རྣམ་པ་དང། ཁ་དོག་དང་འབྲས་བུ་བསྐྱེ་དྤ་སོགས་
ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་དང་ལྡན་པར་སྒྲུབ་པས། ཡིག་ཆར། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་སྟེ་གསུམ་གསུམ་བར་ངེས་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་བསྡུས་དོན་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་བྲལ་དང། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་
ཡིན་མིན་སོགས་དཔྱད་གཞི་མང་ངོ། །མཆན་དུ། འདིའི་མདོར་བསྟན་དུ་ཞེས་པ་ཕྱི་རོལ་གཅིག་བདེན་འགོག་པའི་གྲུབ་དོན་གྱི་མདོར་བསྟན་ཡིན་ལ། རྒྱས་བཤད་ཀྱི་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཞེས་པས། རང་སྡེ་གཟུགས་ཅན་བཅུ་

[059B] རྡུལ་ཆ་མེད་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་དེས་གཟུགས་ཅན་བཅུ་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྲུབ་ལ། དེ་གྲུབ་པས་དབང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་པ་དང་ཡུལ་ང་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་ཤེས་ལྔ་དང། ལྔ་པོ་དེས་རྐྱེན་
བྱས་པའི་ཡིད་དང། དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཚོར་འདུ་སོགས་དང། དེ་དག་གིས་ལྡན་མིན་རྣམས་ཀྱང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དང། ཆ་མེད་ཁེགས་ལ། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་སྔར་རྟག་དངོས་གཅིག་བདེན་དགག་སྐབས་བསལ་ཟིན་པས་
ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བདེན་མེད་དུ་གསལ་བས། ཡིག་ཆར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆ་མེད་པ་གསལ་ཞེས་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ན་ཆ་མེད་ཀྱི་གཅིག་དང། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མ་ཡིན་ན་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ཆ་དང་ཆ་ཅན་དུ་མི་རུང་བས་བདེན་
པར་གྲུབ་ན་དོན་གྱིས་ཆ་མེད་དུ་ཁས་བླངས་སོང་བས་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་ཆ་མེད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་མེད་དོ། །དེས་བརྩམས་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྡུལ་དེ་རྩོམ་གཞི་བྱས་པའི་རྫས་དགུ་སོགས་ཚིག་དོན་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་
ཀྱང་དངོས་རྒྱུ་ཅི་རིགས་ཀྱི་རྡུལ་དེ་ལ་རག་ལས་པས། དེ་དག་ཀྱང་བདེན་མེད་དུ་འགྲུབ་ཅེས་པའོ། །འདིར་ཆ་བཅས་ལ་སྦྱར་བ་དངོས་སུ་ཆ་བཅས་སུ་སྒྲུབ་པའི་གྲུབ་དོན་ཡིན་པས་སོ། །བབ་ཅོལ་ལོ། །ཞེས་པ། ཁ་ཅིག་གིས། དབུ་མ་
རྒྱན་གྱི་ལུང་འདི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་དབང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་ཅེས་པའོ། །ཚད་མ་གཉིས་ནི་རྣམ་བཤད་ལྟར་ལ། རིགས་པ་གཉིས་ནི་ཆ་བཅས་སུ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་དང། ཆ་བཅས་ཆ་མེད་དངོས་འགལ་དུ་སྒྲུབ་པའི་

[060A]༄༅། །རིགས་པ་གཉིས་སོ། །རྗེས་ཁྱབ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཚད་མ་གསུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དོགས་པ་མ་ཡིན་གསུངས་པ། བསོད་གྲགས་པ་དང་རྗེ་བཙུན་པ་སོགས་ཀྱིས་རྟགས་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པའི་
སྔོན་དུ་འགྲོ་དོགས་པར་གསུངས་པ་བཀག་པ་ཡིན་གྱི་རྗེས་ཁྱབ་ངེས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཏེ། དེའི་སྔོན་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་ངེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། །མཆན་དུ་སྔོན་དུ་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་སྙམ་གསུངས་པའང། བྱས་ན་
མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་ངེས་ཁྱབ་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡིན་ནོ། །བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་བྲལ་ཆ་བཅས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཅིང། དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་རྩོད་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་ཁ་ཞབས་སོགས་ཀྱི་ཆ་དང་བཅས་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་
གཞི་ལ་རྣམ་གསུམ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་སྒྲུབ་ཚུལ་ཡིག་ཆར་གསལ་ལ། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཚད་མ་གསུམ་ལས། རྟགས་དང་དགག་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་འགོག་ཚུལ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དོན་ཡིག་ཆར་གསུངས་ཚུལ་ནི། ཆ་དང་ཆ་
ཅན་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་གཉིས་ཀ་གཅིག་ན་རྟོག་ངོར་ཡང་ཐ་དད་མེད་པས་ཆ་དང་ཆ་ཅན་དུ་མེད་དོགས། གཉིས་ཀ་ཐ་དད་ན་འབྲེལ་མེད་ཡིན་པས་ཆ་དང་ཆ་ཅན་
དུ་མེད་དགོས་པས། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་བདེན་རྫུན་པའི་སྡོད་ལུགས་ལ་རུང་ཡང། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྡོད་ལུགས་ལ་འགལ་ཏེ། ཆ་དང་ཆ་ཅན་སྣང་ཚེ་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཡང་སྡོད་ལུགས་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་

[060B] དེ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་དགོས་པས། དེས་ན་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་ཐལ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན། དེར་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གིས་གཟིགས་དགོས་པ་ལ། དེར་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། ཐ་
དད་དུ་མེད་པར་འདོད་ཟེར་ན། ཆ་ཅན་དེ་དུ་མར་ཐལ། ཡོད་པ་གང་ཞིག་ཆ་དུ་མ་དང་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཆ་དུ་མ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བ་འགངས་ནས། གཉིས་ཀ་རིམ་བཞིན་གཅིག་དང་དུ་མར་འཇལ་བའི་ཚད་མས་གནོད་
པས། རིགས་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་ཁེགས་ལ། དེ་ཁེགས་པས། ཐ་དད་དུ་མེད་པར་ཐལ་བའི་རྟགས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཐ་དད་ཡིན་དགོས་པས་
དེར་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གིས་གཟིགས་དགོས་པ་ཁེགས་ཤིང། དེ་ལེགས་པ་ཡང་ཡ་གྱལ་བདེན་གྲུབ་གྱི་གཅིག་དངོས་སུ་བཀག་ན་དེས་ཚོགས་པ་དུ་མངོན་གྱིས་ཁེགས་པ་ཡིན་པས། ཟུར་ཕྱི་མ་དུ་མའམ་ཚོགས་པ་
དེ་གཅིག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པས་དངོས་སུ་ཁེགས་པ་མི་འཐད་ཅིང། སྔ་མ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཁེགས་པས་དོན་གྱིས་ཁེགས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། དེ་ཡང་སྔར་གྱི་ཐལ་བའི་རྟགས་དེ་ཁེགས་པས་ཆ་བཅས་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་
གཅིག་གི་གཞི་མཐུན་ཁེགས་པས་ཡིན་ནོ། །དོགས་སློང་དུ་ཡིག་ཆ་དང་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ཡ་གྱལ་དང་ཚོགས་པ་མི་གཅིག་པར་གསུངས་ཀྱང། ཡིག་ཆར་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དོན་རྫོགས་པར་བཀྲལ་ནས་དེས་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་དུ་

[061A]༄༅། །མར་མེད་པའི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཞེས་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ལས། རྟགས་ཟུར་ཕྱི་མ་ཁེགས་པ་མི་འཐད་ཅིང། ཞེས་པའི་རྟགས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་སོ་སོར་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
སྙམ་སྟེ་དཔྱད། ཡིག་ཆར། དུ་མར་མི་སྣང་བའི་གཉིས་སྣང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པར་མཆན་དུ་ཞིབ་ཆ་དགོས། ཞེས་པ་གོང་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་སྐབས་འདིའི་དུ་མར་སྟེ་གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པར་མི་སྣང་བའི་གཉིས་སྣང་
མི་རུང་དགོས་སྟེ། བུམ་པ་དེ་རང་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ལ་ཆ་བཅས་སུ་སྣང་བས་སྐབས་འདིའི་དུ་མར་སྣང་ཡང་སྤྱིར་དུ་མར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་གིས། མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་
རགས་པ་དང་ཆ་བཅས་སུ་མི་སྣང་བར། སྡེ་བདུན་རྒྱན་ལས། སྔོན་པོ་རགས་པ་ཡིན་པར་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང། སྔོན་པོ་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་ཆ་བཅས་སུ་སྣང་
ན་ནས། དེ་ལྟར་ན་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་པོའི་ཆ་ཤས་རྣམས་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་སྒྲུབ་ཀྱང། དེ་ནི་རགས་པ་དང་ཆ་བཅས་ཀྱི་རང་ལྡོག་ཡིན་ཏེ། དེའི་གོང་དུ་དེ་ཉིད་ལས། རགས་རྒྱུན་སོགས་ཀྱི་ལྡོག་
པ་ནི། སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་དང་དུས་སྔ་ཕྱི་དང་ཡན་ལག་དུ་མ་ཆ་ཤས་སུ་ལྡན་པའི་ཆ་བཅས་ལ་འཇོག་དགོས་ལ། བློ་མ་འཁྲུལ་བ་ལ་ཆ་བཅས་སུ་དངོས་སུ་སྣང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ལྡོག་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྡུལ་དུ་མ་

[061B] ཆ་བཅས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་དེ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་དང་དེ་ཆ་བཅས་ཡིན་པ་ཤུགས་ལ་རྟོགས་ཏེ། དེ་ཆ་མེད་དུ་འཛིན་པའི་སྒྲོ་
འདོགས་ཆོད་པའི་ཕྱིར། འདི་མདོ་སེམས་སོགས་འདྲ་སྙམ་སྟེ་དཔྱད། བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། ཆོས་གཅིག་གི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་རྟོགས་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཟུར་པ་བཀོད་མི་དགོས་པར་སྔ་མའི་ཕྱོགས་
ཁྱབ་དྲན་པར་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་རྟོགས་ནུས་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་དངོས་གཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བ། །ཞེས་སོགས་དྲངས་ནས། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་
པའི་ཕྱི་རྒོལ་ཡང་དག་གིས་རྟེན་འབྲེལ་དང་གཟུགས་བརྙན་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་ཀྱང། གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྟེང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་རྟོགས་ཟེར་བ་ཡིག་ཆར་བཀག་ཀྱང། ཁོ་རང་གིས་རྟེན་འབྲེལ་བདེན་མེད་
ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་རྟོགས་ན། དེ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་མི་དགོས་ཟེར་བ་འདྲ་ལ། ཆོས་གཅིག་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ན་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་དགོས་པར་མི་འདོད་ལ། དེ་ལ་ཆོས་གཞན་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་
གཞན་གྱིས་བཀོད་པ་མེད་ན། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་ལས། རེས་འགའ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས། ཞེས་པ་དང་འགལ་ཞིང། དབུ་མ་པའི་རྫུན་པ་དཔེར་འགོད་རྒྱུ་ཡོད་མེད་དང། ཕྱིར་རྒོལ་རྒྱུད་སྨིན་པའི་དོན་གང་

[062A]༄༅། །ཡིན་དང། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱི་རྒོལ་ཡང་དག་གིས་བདེན་མེད་རྟོགས་མ་རྟོགས་སོགས་ཀྱིས་གནོད་སྙམ་ཡང། དེའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་
ཡང་དག་ཆོས་ཅན། དབུ་མ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟེན་འབྲེལ་བདེན་མེད་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གནོད་བྱེད་ཡང་དག་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པས། དེ་དབུ་མ་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་
དམ་དཔྱད་ལ། དེ་ལྟར་ན་སྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པ་དུས་མཉམ་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །རང་ལུགས་ལ་འཇུག་འགྲེལ་ལྟར། ཆོས་གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་རྟོགས་ན། གཞན་རྣམས་
ཀྱི་དེ་ཕལ་ཆེར་རང་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དང། འགའ་རེས་གཞན་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པ་ཡོད་ལ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་ཡང་དག་གིས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་
དོན་དང། རྟགས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་བདེན་མེད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་པས་ན། དེ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་པས་རྟེན་འབྲེལ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་གཞན་ངེས་པར་
མི་དགོས་སོ། །སངས་རྒྱས་པ་ལ་བཞི་པ་དང། །ཞེས་གསུངས་པས་ས་རྙིང་བཀའ་བརྒྱུད་ཕྱི་མ་རྣམས་དང། ཇོ་ནང་པ་རྣམས་ལ་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་མི་འཇོག་སྙམ་ལ། ས་སྐྱ་གོང་མ་དང་སློབ་དཔོན་པདྨ་མར་མི་སོགས་

[062B] སྐབས་འདིར་རང་རྒྱལ་རིགས་ངེས་ཀྱིས་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་འཁྲུལ་ཤེས་སུ་རྟོགས་ཏེ། ཕྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་ལ་འཁྲུལ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་
སྔོན་པོ་དེ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཀྱང། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པར་མ་རྟོགས་པས་སྔོན་པོ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་མ་རྟོགས་སོ།།    ༈    །།མཆོད་བརྗོད་ཀྱིས་མཁྱེན་གསུམ་ལ་བསྟོད་པའི་རྒྱུ་
མཚན། མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན། མཁྱེན་གསུམ་གང་རུང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྦྱོར་བའི་བསྒོམ་བྱའི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་འཇོག་པ་རྣམ་བཤད་དང་ཡིག་ཆའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་གྲངས་ཉུང་བའི་
ལན་དང། མཁྱེན་གསུམ་དངོས་སུ་གསུངས་པའི་དགོས་པ་དང། དོན་དུ་འཆད་རྒྱུའི་སྲས་བཞིའི་དོན་སྒྲུབ་ཚུལ་ཤེས་ཕྱིར་ཡིན། ཞེས་པ་རྣམ་མཁྱེན་གཅིག་བུས་ཆོག་གམ་སྙམ་པའི་གྲངས་མང་བའི་ལན་ནོ། །    ༈    །།
ཡིག་ཆར། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་མདོ་སྡེ་པས་ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེ་རིག་པ་འདོད་པར་ཚད་མ་རྒྱན་དང། ལྷ་དབང་བློའི་འགྲེལ་བ་དྲངས་པའི་དོན་བཀྲལ་ཚུལ་མཆན་དུ། གཉིས་གསུངས་པའི་སྔ་མ་ནི། ཡིག་ཆར་
དགྲ་བཅོམ་ཐ་མའི་སེམས་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དྲངས་པ་དེ་དང་སྦྱར་ནས་བཤད་སླ་ཞིང། དེ་སྐབས་སྒོ་མང་ཆོས་གྲྭར་དགེ་བཤེས་རྣམས་ཀྱི་གསུང་རྒྱུན་བསྡེབས་ཏེ་བཀོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་གཞུང་རང་གི་དོན་

[063A]༄༅། །མིན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཐ་མའི་སེམས་ནི་ཞེས་པའི་རྐང་པ་གཉིས་ཐ་མའི་སེམས་མཚམས་མི་སྦྱོར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་པའི་གཞུང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དགྲ་བཅོམ་སེམས་གང་ཡིན་ཏེ་ཡང། །ཞེས་
སོགས་དེའི་ལན་དགག་པའི་གཞུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱང་ཕན་གྱིས་སོ་སྐྱེའི་འཆི་སེམས་ཐ་མ་ཆོས་ཅན། རིགས་པ་ཕྱི་མ་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཏེ། འཆི་སེམས་ཐ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཆགས་བྲལ་འཆི་
ཁའི་རིག་པ་བཞིན་ཞེས་པ་དགག་པར། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་དང་ཊཱི་ཀ་ཆེན་གཉིས་ཀར་རྟགས་མ་ངེས་པ་དང། དཔེ་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་ཞེས་སྔ་མ་རྟགས་མ་ངེས་པ་དང། ཕྱི་མ་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་
གཞུང་དུ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དང། རྒྱན་དང་ལྷའི་ལུང་དེ་གཉིས་སྔ་མའི་འགྲེལ་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་ཐ་མའི་སེམས་དེ་རྟགས་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་དེས་དགྲ་བཅོམ་ཐ་མའི་སེམས་དང་ཕྱི་མ་རྩོད་གཞི་ལ་
བྱས་པ་དགོངས་པ་མིན་པས་འགལ་བའི་དོན་ཀྱང་མི་འཐད་དོ། །རྩ་བའི་ལུང་གི་དོན་ཡིད་བློ་སྔ་མ་རིམ་ཅན་དང་ཚོགས་པའི་ལུས་ལས་རིག་པ་ཕྱི་མ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འདོད་ན། ལུས་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་སྔ་མ་དེ་སེམས་སྐད་
ཅིག་ཕྱི་མ་རེ་རེར་སྔོན་མེད་གསར་དུ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུར་ཐལ། འདོད་ན། འཆི་ཁ་དང་སྐྱེ་མ་ཐག་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་སེམས་ཕན་ཚུན་རྒྱུར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཐལ་བ་འཕང་བ་ཙམ་ལས་རིག་པ་ཕྱི་མ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་

[063B] ཊཱི་ཀ་ཆེན་ལས། དེ་བས་ན་ལུས་ཀྱིས་ཡིད་བློའི་རྟེན་བྱེད་པར་ཁས་ལེན་ན། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་དུ་སྔ་མའི་ཟུར་ཙམ་ཡོད་པས་
བྲིས་ཀྱང་ཞེས་པ། དེ་ཉིད་ལས། སློབ་དཔོན་རྒྱན་མཁན་པོས། ངེད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ལས་ནི། དགྲ་བཅོམ་ཐ་མའི་སེམས་འབའ་ཞིག་མཚམས་སྦྱོར་བ་འགལ་བར་སྟོན་གྱི་འཆི་སེམས་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་གོང་
དུ་རྒྱུ་སྲེད་པ་ཡོད་མེད་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་འཁོར་བའི་སེམས་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་ལ་བྱེད་ཀྱང། སྔར་གྱི་ལུང་དེའི་སྐབས་མིན་པས། རྒྱན་རང་ལ་བལྟས་ན་ལྷའི་འགྲེལ་པ་དང་མཐུན་ཞེས་པའོ། །གཞུང་གི་དོན་ནི་ཞེས་པ་ལན་རང་ལུགས་
ཡིན་པས། ལུས་གཉིས་ཀའི་ཐ་མའི་སེམས་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་འཆི་བའི་སེམས་ཡིན་ལ། དེའི་རྟགས་ཀྱིས་སོ་སྐྱེ་འཆི་སེམས་སེམས་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་འབྲེལ་མེད་དེ། དེའི་ཡུལ་ལམ་བསྒྲུབ་བྱ་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་འགལ་
བ་ཅི་ཡང་མེད་པས་སོ། །ཞེས་པའོ། །དེ་སྦྱོར་བ་དེའི་དགག་བྱའི་ཆོས་ཡིན་ཀྱང། སྤྱིར་རིག་པ་ཕྱི་མ་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་བཏགས་སོ། །དེ་དག་གིས་རྟགས་སམ་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པར་བསྟན་ནས། །དགྲ་
བཅོམ་སེམས་གང་ཞེས་པའི་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་དཔེ་དེ་གང་ལས་ཤེས་ཞེས་པར། ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་ལས་གྲུབ་བོ་ཟེར་བར། ཚད་མས་མ་གྲུབ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངམ་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བར་ཐལ། གྲུབ་

[064A]༄༅། །མཐའ་དེ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཅན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའམ། ཡང་ན། ངེད་ཕེ་མི་རུང་བར་ཐལ། དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ། རྗེས་དཔག་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་འདོད་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཤེར་མདོ་སོགས་ལས། དགྲ་བཅོམ་ཐ་མའི་སེམས་མཚམས་མི་སྦྱོར་བར་གསུངས་པ། རྣམ་འགྲེལ་རང་ལུགས་ལ་ཉི་མ་སྤས་པ་དང་རྒྱལ་བཅན་ལྟར་འཁོར་བའི་སེམས་གཞན་མཚམས་མི་སྦྱོར་བས་ཐ་མ་
ཟེར་གྱི། བརྩེ་བའམ་ཞེས་པ་ལྟར་སྙིང་རྗེས་མཚམས་སྦྱོར་བར་འདོད་དེ། རྟག་ཉིད་ཕྱིར་རམ་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ངེས་ལས། སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བའི་སྐད་ཅིག་གཞན་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ནི་མཐའི་མཚན་ཉིད་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་རང་ལུགས་ཀྱི་བཀྲལ་ཚུལ་སྔར་ལྟར་ལ། མཐར་ཐུག་ཐེག་གསུམ་འདོད་པས་དེའི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བའི་སེམས་སམ། ཟག་བཅས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་མི་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་ཞེས་
བཤད་དེ། ཊཱི་ཀ་ཆེན་ལས། དེས་ན་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བཞེད་པར་གསལ་ལོ། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། གཞུང་འདི་དག་གིས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བསྟན་པར་འདོད་ན། གྲུབ་མཐའི་
རྣམ་བཞག་མ་ཆགས་པའི་གཏམ་མོ། །ཞེས་པས་དགྲ་བཅོམ་སེམས་གང་ཡིན་དེ་ཡང། །སོགས་ཐེག་གཅིག་ཁོ་ནའི་ལུགས་སུ་མི་བྱེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་གསུམ་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་རྣམ་ངེས་དང། བསྡུ་

[064B] ལེའུ་གཉིས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་དང། དབྱིངས་སམ་ཁམས་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་དང་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་ན་
སངས་འཕགས་ཡང་སེམས་ཅན་དུ་ཐལ་བ་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བསོད་གྲགས་པ་དང་རྗེ་བཙུན་པས་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པ་ནི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་
ཡིན་པས་ཞེས་པ་དྲངས་ནས་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེ་བེམ་རིག་གམ་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཆད་འདོད་པར་གསུངས་ཀྱང། རང་ལུགས་ལ། དེ་གཉིས་ལ་དེའི་ཚེ་རིག་པ་འདོད་མཁན་ཡོད་པར་སྔར་གྱི་རྣམ་འགྲེལ་དང་མཛོད་ཀྱིས་
སྒྲུབ་པས། མཛོད་ལས། ཟག་པ་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །སོགས་ཀྱིས་ཁམས་དྲུག་གི་རྣམ་ཤེས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ནམ་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཟག་བཅས་དགོས། ཞེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཁོར་བར་མི་སྐྱེ་བའི་ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེ་ཟག་མེད་
ཡོད་པ་དང། ཐ་མ་མིན་མཚུངས་ཞེས་པས་དགྲ་བཅོམ་ཐ་མའི་འཆི་སེམས་དེ་རིགས་འདྲའི་རྐྱེན་མི་བྱེད་པས་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་མིན་པར་བཤད་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་རྐྱེན་བྱེད་ཅེས་བྱེ་སྨྲ་ཁ་ཅིག་འདོད་ཅེས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། ལེའུ་གཉིས་པའི་
མཐའ་དཔྱོད་དུ་ཡང་དེ་དང་འགལ་བར་གསུངས་ཤིང། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ལ་ཇོ་བོའི་གསུངས་རྒྱུན་ལྟར། ལྷག་མེད་ཚེ་རིག་པ་འདོད་མཁན་ཡང་ཡོད་དེ། སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་ལུང་གིས་ཤེས་ནུས་སོ། །

[065A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ཇོ་བོའི་གསུང་རྒྱུན་དང་ལུང་འཚོལ་དགོས་ལ། བྱེ་སྨྲ་དེས་དེའི་ཚེ་ལྷག་མེད་པ་མེད་ཀྱང་འགོག་བདེན་ལྟར་ཟག་མེད་ཀྱི་རིག་པ་ཙམ་ལྟས་པར་འདོད་ན་དེ་རྟག་པར་འགྱུར་བའམ་
ཕུང་པོ་ཡིན་ན་དེ་ཚེ་ཕུང་པོ་བཞི་ཡོད་པས་གང་ཟག་གདགས་སུ་རུང་ལ། དེ་ཚེ་གང་ཟག་ཡིན་ན་སྲོག་དབང་ཡོད་མེད་དང་སྐྱེ་བ་བླངས་མ་བླངས་སོགས་དཔྱད་བྱ་མང་ལ། དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་བརླིང་བ་ཞིག་ཡོད་སྣང་
བས་བཙལ་བར་ཞུ། ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་ཐེག་དམན་ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེ་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཆད་པ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་དང་འདྲ་བར་བསོད་གྲགས་པ་དང་རྗེ་བཙུན་པ་གསུངས་ཀྱང། དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡང་ཕུང་པོ་ཡིན་པས་ཚིག་ཟིན་ལྟར་མི་རུང་ལ། དྲང་ངེས་མཐའ་དཔྱོད་ལས། བེམ་རིག་རྒྱུན་ཆད་འདོད་པ་ནས། ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་འདོད་གསུངས་པ། འཁོར་བའི་སེམས་ལ་བྱས་ན་
དེ་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གིས་ཀྱང་འདོད་པས་མི་རུང་ལ། ཟག་བཅས་ཀྱི་བེམ་རིག་ཆད་པ་ལ་དགོངས་ཀྱི། དེ་རྒྱུན་ཆད་པ་མིན་ཏེ། ཀུན་གཞིའི་རྒྱུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བརྒྱད་པ་རྣམ་ཤེས་ཟག་མེད་ཡིན་
ཀྱང་སྣང་བ་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན། བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་འཕགས་པར་ཐལ་ལོ། །དེའི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེ་སོགས་རྟོག་པ་མེད་པ། བསྡུ་པར། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་

[065B] ཉི་མ་སྤས་པའི་འགྲེལ་བར། ཡོངས་སུ་དག་པའི་སེམས་ཡོད་དོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པའོ། །མཆན་དུ་སྔ་མ་ཡང་ནས། དཔྱད་གཞི་ཡོད། ཅེས་པ་སྔར་དྲངས་
པ་ལྟར་རྣམ་བཤད་དང་ཊཱི་ཀ་ཆེན་དུ་རྣམ་ངེས་ཀྱི་ལུང་ཐེག་གསུམ་ཁོ་ནའི་ལུགས་ལྟ་བུར་བྱས་པས་ཡིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་སྲིད་པར་ཐལ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ལ་གནས་
པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་པ་ཐེག་གཅིག་འདོད་པའི་ལྷགས་ཡིན་ན་མི་འཐད་དེ། གཞི་གྲུབ་ན། དེ་འདྲའི་དུས་སྲིད་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཐེག་གསུམ་འདོད་པའི་ལུགས་ཡིན་ན། དེ་འདྲའི་སེམས་
ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྔ་མའི་ལུགས་ཡིན་ཀྱང། རྟགས་དེ་ཕྱོགས་སྔས་ཀྱང་འདོད་པས། དེའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་འབྲེལ་མེད་ཅེས་པ་ཡིན་གྱི། ངེས་ཁྱབ་མ་
གྲུབ་ཅེས་པ་མིན་ནོ། །མཆན་དུ་ལུགས་འདིར་དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་གསུངས་པ། ཐེག་གསུམ་འདོད་པའི་ལུགས་ཡིན་ནོ། །གསེར་ཕྲེང་ལས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་མྱང་འདས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར། ཡིག་ཆ་རྙིང་
པར། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་བྱང་སེམས་ལ་བཞག་པ་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ལ་དགོངས་ལ། རང་ལུགས་རྣམ་བཤད་ལྟར་དེའི་མྱ་ངན་ལ་སྲིད་ཞིའི་རྒུད་པ་པ་གཉིས་བཞག་
[066A]༄༅། །ནས། དེ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་བྱས་སོ། །སྡེ་བདུན་རྒྱན་གྱི་དོན་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ན། ཕུང་པོ་བྮིའམ་ལྔའི་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པའི་ནང་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་གཞུང་དང་འགལ་ཞེས་པ་
ཡིན་ལ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་དེས་གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་མེད་པར་བསྟན་པས་སྟོང་ཉིད་བསྟན་ནོ། །སྐབས་འདིར་ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་སོགས་བཀྲལ་ཚུལ་ཡོད་པ་མོའུ་འགལ་གྱི་བུའི་
གཏམ་རྒྱུད་སོགས་མདོ་ལས། དགྲ་བཅོམ་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་མྱོང་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པས་ཡིན་པས། རེ་ཞིག་ཉེར་ལེན་སྲིད་པ་ནི། །ཞེས་སོགས་རྩོད་ལན་ཐམས་ཅད་རང་ལུགས་སུ་
འགྲེལ་མྀ་དགོས་ཏེ། དོན་སྨྲ་དང་ཐལ་འགྱུར་བའི་རྩེད་ཚུལ་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཉན་ཐོས་ལྷག་མེད་པའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། མཐའ་དཔྱོད་ལས། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་ཉན་
ཐོས་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུད་ཀྱི་འཕེན་བྱེད་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། ཐལ་རང་གི་ལུགས་ལ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལྷག་མེད་པའི་རྒྱུད་
ལ་མེད་ཀྱང། རང་རེའི་ཡིག་ཆའི་མྱང་འདས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ཡོད་པར་བཤད་པ་ནི་ཉོན་སྒྲིབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་དེ་ལ་མི་བྱེད་ཤེས་སྒྲིབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་བཅུ་

[066B] ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཡིག་ཆར་ཡང། འཁོར་བ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་མ་རྒལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་རྒྱུད་བླ་རྩ་འགྲེལ་དྲངས་ནས་ཕྲ་མོ་ཡོད་པར་
སྒྲུབ་ཀྱི་རགས་པ་མ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྡུག་ཀུན་ཕྲ་རགས་གཉིས་གཉིས་བཞག་ཅེས་པ་ཡང་ལྷག་བཅས་པའི་རྒྱུད་ལ་རགས་པ་གཉིས་དང། ལྷག་མེད་པའི་རྒྱུད་ལ་ཕྲ་མོ་གཉིས་བཞག་པའི་དོན་ནོ། །ཡང་ཁོ་
ན་རེ། མཛོད་ཀྱི་བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ་དགྲ་བཅོབ་པའི་རྒྱུད་ལ་འཕེན་བྱེད་མི་དགེ་བའི་ལས་ཡོད་པར་ཐལ། མཛོད་འགྲེལ་དོན་གསལ་གྱི་ལུང་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མངོན་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་ལུགས་ལ་ཡོད་པའི་
དོན་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། འདུལ་བའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ལྷུང་པ་མི་དགེ་བ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། ལྷག་བཅས་པའི་གཟུགས་ཕུང་ཆོས་ཅན། འཁོར་བ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པར་ཐལ་
རང་འབྲས་འཁོར་བ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འབྲས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདུན་ལས་ཀྱང་གསུམ་འབྱུང་ཞེས་པ་ལྟར་གྱི་འཁོར་བསྐྱེད་བྱེད་མིན་པའི་དོན་ཡིན་ནམ་དཔྱད། བསོད་གྲགས་
པའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ། འཁོར་བར་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་གསུངས་སོ། །མཛོད་ལུགས་ལ། གཞི་གྲུབ་ན། རྫས་གྲུབ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པས། སྤྱི་མཚན་སོགས་རྫས་གྲུབ་ཡིན་ཀྱང་

[067A]༄༅། །འདུ་མ་བྱས་རྫས་གྲུབ་མིན་པས་དེ་ལ་གསུམ་བྱས་ལ། དེའི་རྫས་གྲུབ་ཀྱི་དོན་མཆན་ལྟར་རོ། །ཉི་འོག་བས། བཞི་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སྟོང་བདག་མེད་ལ་བྱའོ། །སེམས་ཙམ་པས་
འགོག་བདེན་ཆོས་དབྱིངས་སུ་འདོད་ཚུལ། གང་ཟག་གང་གིས། སྤང་བྱ་གང་སྤོང་བའི་གཉེན་པོར་གཙོ་བོར་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོར་སྤང་བྱ་དེ་ཟང་དགོས་པས། ཐེག་དམན་
གྱི་འགོག་བདེན་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོས་ཁྱབ་ཀྱང། ཐེག་ཆེན་གྱི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་སྟེང་གི་འགོག་བདེན་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོས་ཁྱབ་ལ། མཆན་གྱི་དོན་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་རྣམ་
གྲོལ་ལམ་པ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ལའང་འགོག་བདེན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་ལ་གཞི་ཤེས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་འགྱུར་བ་ལ་སྦྱར་ན་ལེགས་
སོ། །རོལ་མཚོ་ལས། ཐེག་དམན་གྱི་མྱང་འདས་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དཔེར་ན། ཁམས་གསུམ་གང་རུང་གི་རྟེན་ཅན་
གྱི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་ལྟ་བུ། བཞི་པ་ནི། དེ་གང་ཞིག་དེ་དང་བྲལ་བ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དཔེར་ན། དག་ཞིང་གི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་

[067B] ཞེས་དེ་གཉིས་ཐེག་དམན་ཁོ་ན་ལ་གཞག་པ་ནི། གསེར་ཕྲེང་ལས། ཐེག་དམན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་
དྲངས་པའི་དམན་པའི་མྱང་འདས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་བྱེད་པ་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་ལ་བརྟེན་པར་སྣང་ཡང། སྔ་མ་ནི་སྔ་མའི་བཤད་ཚུལ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་སྐབས་འདིའི་འབྲས་བུ་མྱང་འདས་
གཉིས་པོ་ཐེག་དམན་ཁོ་ན་ལ་འཇོག་པའི་དོན་ནོ། །ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དོན་སྔ་མའི་ལས་ཉོན་གྱིས་འཕངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་སྤངས་མ་སྤངས་ཀྱིས་འཇོག་པ་མདོ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོངས་པ་
ཡིན་པས། རང་ལུགས་སངས་རྒྱས་ལ་བཞག་གོ་ཁམས་གསུམ་གང་རུང་གི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཡིན་ན། ཁམས་གསུམ་གང་རུང་གི་རྟེན་ཅན་གྱི་
ལྷག་མེད་པ་མེད་ཕར་ཐལ་བ་དང། དག་ཞིང་རྟེན་ཅན་གྱིས་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་སྡུག་ཀུན་སྤངས་ན་དེ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལའང་ལྷག་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། ཐེག་དམན་གྱི་ལྷག་མེད་
མྱང་འདས་ཐོབ་པ་ལ་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་སྔོན་དུ་ཐོབ་མི་དགོས་པར་ཐལ་བ་དང། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེས་པ་བླངས་པའི་གླིང་གསུམ་གང་རུང་གི་རྟེན་ལ་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་མ་ཐག་པས་ཀྱང་ལྷག་མེད་མྱང་

[068A]༄༅། །འདས་ཐོབ་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཡོད་པ་རྣམ་འགྲེལ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་མ་སྤངས་ན་འབྲས་བུ་འཕངས་འབྲས་ཡང་མི་སྤོང་བས། ཡིག་ཆར་
ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སྐབས་སྒྲ་སྦྱར་རོ། །རྗེ་བཙུན་པའི་སྤྱི་དོན་དུ་ལྷག་བཅས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་འབྱུང་མེད་པར་གསུངས་ཤིང། མཐའ་དཔྱོད་དུ་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །ཡིག་ཆར། འདི་ལ་
ཉན་རང་གི་དེ་གཉིས་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པས། ལྷག་བཅས་ནས་ཐེག་ཆེན་དུ་འཇོག་པ་མེད་ཟེར་བ་ཡོད་ཅིང་ཤཱ་རིའི་བུ་ཚེ་དེ་ལ་ཐེག་ཆེན་དུ་ཞུགས་པར་མདོ་ལས་གསུངས་ཤིང། སེམས་ཙམ་སྐབས་སུ་
དེ་ལྟར་གསུངས་པས། དེའི་ལུགས་ལ་ཡང་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་ཐེག་ཆེན་དུ་ཞུགས་ནས་སླར་སྐྱེ་བ་བླངས་དུས་ལྷག་མེད་དུ་འཕོ་བ་ཡིན་ལ། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་གསེར་ཕྲེང་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་ལུས་
ཀྱིས་གཞན་ངོར་འདའ་ཚུལ་སྟོན་དུས་ལྷག་མེད་དུ་འཕོ་བ་ཡིན་ན། སྤྱིར་ལྷག་མེད་པའི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་བཞག་དགོས་སོ། །མདོ་ལས། གང་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཞེས་སོགས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཐལ་
འགྱུར་བས་སྤངས་པ་ལ་མི་བྱེད་པར། བདེན་འཛིན་ཟང་སྟོབས་ཀྱིས་བློ་མངོན་གྱུར་པའི་ངོ་བོར་དེ་དག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ལྷག་མ་མེད་པ་ལ་བཤད་དོ། །གསེར་འོད་སོགས་ལས་སྐུ་གསུམ་

[068B] གསེར་ཕྲེང་ལས། ཐེག་ཆེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཞེས་པ། ཐེག་ཆེན་གྱི་དེའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་དོན་ཏེ། སྒྲིབ་པའི་མྱ་ངན་དང་བྲལ་ཞིང་ཕུང་པོ་ཡིན་མིན་གྱིས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་
ཕུང་པོ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བྱེད། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཡོད་པས་ཤེས་པ་མི་དགོས་སོ། །བུ་དོལ་གཉིས་ཀྱིས་མྱང་འདས་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནར་བཞག་གོ་རྩ་ཤེའི་ཊཱི་ཀ་ཆེན་ལས་
མར་མེ་ཤི་བ་ནི་ཉོན་མོངས་ཟད་པའི་དཔེ་ཙམ་ཡིན་ལ། ཞེས་པ། མར་མེ་ཤི་བར་གྱུར་པ་བཞིན། །ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་ཡི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བ་དེ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། སྒོ་བློའི་
ཡིག་ཆར། གང་ལ་ལྟས་ཞིག་འདུ་ཤེས་འགག་ཅེས་པ་དང་སྦྱར་བའི་དེ་ལྷག་མེད་ལ་སྦྱར་བས་ཡིག་ནོར་མིན་ནོ། །ཡིག་ཆར། མཉམ་བཞག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་བཞག་པའི། །ཞེས་གསུངས་པས། མཉམ་བཞག་ཟག་བཅས་པ་མཉམ་བཞག་པ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁས་ལེན་གཉིས་བྱུང་ཡང་དོན་འདྲའོ།།    ༈    །།ཚིག་རྐང་གསུམ་
པར་དགོས་པ་དང་བཞི་བྱས་པ་ནི། གསེར་ཕྲེང་ལས། གང་གི་དོན་དུན་ཞེས་འགྲེལ་པར་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་དགོས་པ་གསུངས་པས་ཡིན་ལ། རྣམ་བཤད་སོགས་ལས་གསུམ་བྱས་པ་རྩ་བ་ལྟར་

[069A]༄༅། །ཡིན་ནོ། །རྗེ་བཙུན་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཁ་ཅིག་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་ཅན། འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཚུངས་པའི་དམ་ཆོས་ཡིན་
པར་ཐལ། ཆོས་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཁོ་རང་ལ། མེ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་
བའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། མེ་ཡོད་པར་ཐལ། མེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། ཞེས་གསུངས་ཀྱང། རང་ལུགས་ལ། ཆོས་ཅན་དེའི་སྟེང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཆོས་ཅན་དེའི་སྟེང་
དུ་མེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པར་རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་དགོས་ཏེ། དེའི་གསལ་བ་ལ་འདོད་ལན་མི་ཐེབས་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། མེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་རྒྱུད་
ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཞི་དེར་མ་ཁྱབ་ཟེར་དགོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སུ་གྱུར་པའི་མེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་མིན་སོགས་ལ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རིགས་པ་ཕྲ་ཞིབ་མ་བྱས་ན་སྔོ་ལོའི་རྒྱལ་མཚན་འཆར་ཡོང་
ངོ། །རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པས། བཀའ་དང་ལམ་ཞུགས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་དཀར་གྱི་ཡོན་ཏན་ཆོས་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་ནས་རྣམ་དཀར་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་དགེ་བ་དགོས་

[069B] ལུང་གི་ཆོས་འཁོར་དགེ་བ་འདོད་དམ་དཔྱད་ལ། ལུང་གི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བ་པོ་སངས་རྒྱས་དགོས་པས་དེ་ལ་བཀའ་དགོས་པར་སྒྲུབ་པས། བསྐོར་པ་པོ་དང་རྩོམ་པ་པོ་ཁྱད་མེད་དུ་འདོད་པ་འདྲ་ལ། རྟོགས་
པའི་ཆོས་འཁོར་ལ་ལམ་དགོས་པ་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་གསལ་པོ་མ་གསུངས་སོ། །ཡིག་ཆར། བློ་གྲོས་རབ་གནོན་གྱིས་ཞུས་པ་དང། མཛོད་ཀྱིས་ནི་ཆོས་འཁོར་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྒྲུབ་ཅིང་
གཞི་བསྡུ་བས་ནི། ཆོས་འཁོར་གྱི་དོན་སྟེང་ནས་སྒྲུབ་སྟེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཅོད་པའི་ཆེད་དུ་གདུལ་བྱ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་རིམ་གྱིས་འཕོ་བས་འཁོར་ལོ་ཟེར་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། གསེར་ཕྲེང་ལས། ལུང་དང་རྟོགས་
པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་འཁོར་དུ་འདོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མདོ་དང་མཛོད་ཀྱི་དགོངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས། འགོག་བདེན་ཀྱང་ཆོས་འཁོར་དུ་འགྲུབ་བོ། །རྣམ་བཤད་ལས། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཞེས་གསུངས་
པས་མངོན་རྟོགས་དགོས་ཟེར་ན་མིན་ཏེ། ཆགས་སོགས་ལས་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བྱེད་པ་དཔེ་དོན་སྦྱོར་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། བསྐོར་བའི་དོན་ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། བཀའ་དང་པོར་བདེན་བཞི་རེ་རེ་
ལ་བཟླས་པ་གསུམ་གསུམ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བའི་དུས་སུ་མདོ་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེ་བསྐོར་བའི་དོན་དུ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་སོགས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ནས། སྒྲོན་གསལ་ལས། ཆོས་ནི་འདུས་བྱས་

[070A]༄༅། །དང་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །འཁོར་ལོ་ནི་ཚོགས་ཏེ། དེ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བའོ། །ཞེས་བྱུང། རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པའི་མཆན་འགྲེལ་ལས། དེའི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ལུང་གི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་བརྗོད་དོན་ཤེས་ཏེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནས་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ཤེས་ཏེ་ཉམས་
སུ་ལེན་པ་ལྟར་པ་ནས་ཡིན་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་གདུལ་བྱ་ལ་བསྐོར་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྗེ་བཙུན་པའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་རྣམ་མཁྱེན་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འཕོ་བ་མེད་པར་གསུངས་ཀྱང་སྤྱི་དོན་དུ་ཡོད་པར་གསུང་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །
མཛོད་འགྲེལ་ལས། བཟླས་པ་འདི་ངག་གིས་ནི་གྲངས་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་རྣམས་བསྟན་ཏོ་ཟེར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་ནི། མཐོང་བའི་ལམ་ཁོ་ན་ལན་གསུམ་བཟླས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་
རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ན་མཐོང་བའི་ལམ་འདི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་རྣམ་པར་བཞག་དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་ཡིན་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་དང་རྣམ་པ་བཅུ་
གཉིས་ཀྱང་ཡིན་པར་རུང་ངོ། །ཞེས་བཟླས་པ་གསུམ་མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་གསུམ་ལ་བཟླས་ཟེར་བ་དང། མཐོང་ལམ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་དང། བཟླས་པ་གསུམ་ལུང་གི་ཆོས་འཁོར་དུ་འདོད་པ་ནང་

[070B] །ཁོ་ན་རེ། བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ་མཐོང་ལམ་ཡིན་ན། ཆོས་འཁོར་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ལྔ་སྡེ་དང་ལྷ་བརྒྱད་ཁྲི་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཐོང་ལམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྐྱེ་ཚེ་ཆོས་འཁོར་
བསྐོར་བར་ལྷས་བསྒྲགས་པར་ཐལ། ཆོས་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། སྒོམ་ལམ་སོགས་ཆོས་འཁོར་དུ་ཐལ་ལོ། །དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་པ་ཁྱད་པར་དྲུག་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གོའུ་དེ་ནྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་བཟོད་ཀྱང་
དེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཁྱད་པར་དྲུག་ཚང་བའི་སྒོམ་ལམ་ཡོད་མེད་སོགས་འཕེན་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་སྔ་མ་ལྟར་ན་ལྔ་སྡེ་གཞན་བཞིའི་མཐོང་ལམ་ཀྱང་ཆོས་འཁོར་མིན་ཏེ། དེ་བཟླས་པ་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་སླར་བདེན་བཞི་
རྒྱས་པར་བཤད་སྐབས་སྐྱེས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱེ་སྨྲས་བསྟན་པ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ལམ་འབྲས་ཙམ་གསུངས་པས་དཔྱད་བྱ་མང་ངོ། །ཚངས་སྤྱོད་ཡོན་ཏན་བཞིའི་ཐ་མ་གཉིས་ནི་ངོ་བོ་ཟག་པ་དང་མ་
འདྲེས་པ་དང། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དག་བྱེད་ཡིན་པ་ལ་བྱའོ། །སྤྱིར་བསྟན་པ་གནས་པ་འདུལ་བའི་ལག་ལེན་དང། བསྟན་པ་ཡང་སྙིང་གནས་པ་གསང་འདུས་ཀྱི་བཤད་སྒྲུབ་ཡོད་མེད་ལ་བྱེད་པར་གསུངས་སོ། །རྗེས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་བ་ལང་གི་རྗེས་མཆོག་ཡིན་པ་བ་ལང་གི་རྗེས་ཆེ་བས་ཡིན་གྱི་ཅང་ཤེས་སོགས་ལ་སྦྱར་བ་མི་འཐད་པར་ལམ་རིམ་མཆན་གཅིག་མར་གསུངས་པས། འདི་ཡང་ཅང་ཤེས་ལ་སྦྱར་བ་མི་འཐད་
[071A]༄༅། །སྙམ། བསོད་གྲགས་པ་དང་རྗེ་བཙུན་པས། དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་མདོ་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་ན། ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་དུས་ཆ་གསུམ་དུ་བགོ་དགོས་པས། ཤེར་མདོ་དང། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་འཁོར་ལོ་དང་པོར་ཐལ། སྔ་མ་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱི་ལོ་དང། ཕྱི་མ་སངས་རྒྱས་པའི་ལོ་བཅུ་པ་ལ་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱིས་བཀགས་ནས། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལས་
གཞན་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་མི་འཇོག་པར་གསུངས་ལ། རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་དྲང་ངེས་བཀའ་འགྲེལ་དུ་བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བཞག་ནས། འདི་དག་ནི་གོ་པ་འཚོལ་བའི་
དབང་དུ་བྱས་ལ། སྐྱོན་བཅད་དེ་ཞིབ་པར་སྨྲ་ན་ཞེས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གསུངས་ནས། དེས་ན་ཡབ་སྲས་གསུམ་ག་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་མ་འདུས་པར་བཞེད་དེ། ཞེས་
གསུངས་ལ། དེ་དང་ཕལ་ཆེར་མཐུན་པར་ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེའི་གྲུབ་མཐར། བཀའ་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་འདུ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། མཁས་གྲུབ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། ཞེས་དང། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེས་ཀྱང། དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་མཁས་པ་སྔ་མའི་བཞེད་པ་དགོད་པ་ཙམ་མཛད་ཀྱང། ཡང་

[071B] རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་དང་མཐུན་བའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པ་ཞིག་གསུངས་པ་དེ་ཁོ་ན་རྗེ་བཙུན་དེ་ཉིད་ཀྱི་བཞེད་པར་སྣང་ངོ། །ཞེས་སྤྱིར་འཁོར་ལོ་གསུམ་བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱིས་
འཇོག་པར་གསུངས་ནས། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་སྦྱར་ཞེས་པ་དྲིས་ལན་གཉིས་སུ་དྲང་ངེས་སུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་མདོ་ཚན་གསུམ་པོའི་མཚན་གཞི་རྣམས་དུས་ཀྱི་
རིམ་པ་དང་སྦྱར་གསུངས་པ་དང། དུས་དང་པོར་གསུངས་ཚད་ཀྱི་གསུངས་རབ་ཐམས་ཅད་ལ་མིན་ཏེ། ཞེས་པ་བུ་དོལ་སོགས་ཀྱིས་དགོངས་འགྲེལ་དུ་དུས་དང་པོ་དང་བར་བར་གསུངས་པའི་མདོ་ཐམས་ཅད་དྲང་དོན་
དང། ཐ་མར་གསུངས་པ་ངེས་དོན་དུ་གསུངས་པར་གཤད་པ་འགོག་ཆེད་ཡིན་པས། རྗེ་བླ་མས། དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་མདོ་ཡིན་ན། འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་གསུངས་པ་ཁྱབ་པའི་སྒྲུབ་
བྱེད་དུ་མ་འཛིན་ཅིག་ཅེས་བཀག་གོ་ཡིག་ཆར། །འཁོར་ལོ་གསུམ་བྱེད་པ་སྐུ་ཚེའི་ཚིགས་དང་འཁོར་འདུ་ཐེབས་ཀྱིས་མི་བྱེད་དེ། ཐུན་མོང་གི་སྣང་བ་གཙོ་ཆེ་བ་སོགས་ཤེས་དགོས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར། རང་ལུགས་ལ་འགའ་
ཞིག་གིས་དང་པོ་ལོ་བདུན་ཞེས་པ་ལྟར་རམ། སྐུ་ཚེའི་ཆ་མཉམ་གསུམ་དུ་བགོ་བ་དང། འདུས་པ་དང་པོ་ལ་དགེ་སློང་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཅུ་གསུམ་ཞེས་པ་སོགས་ལྟར་འཁོར་འདུས་པ་དང་པོ་སོགས་ཀྱིས་མི་འཇོག་

[072A]༄༅། །པར་ཐུན་མོང་སྣང་ཚོད་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཐོང་ངོ། །གཉིས་པ་བསྐོར་བར་མཐོང་ངོ། །གསུམ་པ་བསྐོར་ཏེ་ཞེས་པ་དང་བསྟུན་ནས། སངས་རྒྱས་ཚུལ་བསྟན་པ་ནས་ཤེར་མདོ་གསུངས་
ཁའི་བར་དུ་ས་དང་པོ་དང། དེ་ནས་དགོངས་འགྲེལ་གསུང་ཁའི་བར་དུ་ས་བར་བ་དང། དེ་ནས་འདའ་ཚུལ་བར་དུ་ས་ཐ་མར་བཞག་སྟེ། དུས་འདིར་གསུངས་པའི་མདོ་རྣམས་བཞག་པས་ཤེར་མདོ་སོགས་
འཁོར་ལོ་དང་པོར་ཐལ་བ་མེད་དོ། །དྲང་ངེས་ཆེན་མོར། ཡང་ན་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་དེ་བཞག་ནས། རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་གྱི་ལུགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པས། དེ་རང་ལུགས་སུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། གཞན་
དུ་ན་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་སོགས་ཀྱིས་རང་ལུགས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སྔ་མའི་བཞེད་པ་ཙམ་བཀོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཡིག་ཆར། དེ་རྗེ་ཡབ་སྲས་དང་སྟོན་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར། སྟོན་པས། ཤེར་
མདོ་ལས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་བར་མཐོང་ངོ། །ཞེས་པ་དུས་གཉིས་པ་ལ་དགོངས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་གཉིས་པ་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པས་ཡིན་ན། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་བརྗོད་དགོས་
པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་དུ་དགོངས་འགྲེལ་དྲི་ཞུས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་སོགས་ཀྱིས་དུས་དང་པོར་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སོགས་ཀྱིས་དུས་བར་བར་བཀའ་སྩལ་ཚུལ་རིམ་པར་ཞུས་ནས་འཁོར་ལོ་

[072B] གཉིས་པ་བསྐོར་ཏེ། གསུམ་པ་བསྐོར་ཏེ། ཞེས་སྔར་དི་ཞུས་ཀྱི་དེ་གཉིས་དང། ལན་རྣམས་ལ་དུས་ཀྱི་རིམ་
པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བས། དེ་དག་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་འཇོག་པ་བརྗོད་བྱས་ཡིན་ཀྱང། སྤྱིར་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་པ་ཟེར་བ་དུས་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་གསུངས་པས་
ཡིན་ལ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། ཤུགས་ལ་གནས་པའི་དོན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་གསུངས་པར་ཁྱེད་ཅག་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར། རང་རང་གི་གཞུང་ན་གསལ་ལོ། །དེས་ན་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་ཆོས་
ཅན། དྲི་ཞུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དྲི་ཞུས་སུ་བཀའ་སྩལ་ཚུལ་དང་པོར་བཀོད་པ་དང། གྲུབ་དོན་དུ་དང་པོ་ཞེས་
པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོ་སོར་ཕྱེ་ན་ཇོ་ནང་བས་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུས་ཀྱི་རིམ་པས་འཇོག་པ་རང་ལུགས་དང་མཐུན་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོ་གསུམ་
དང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་དོན་གཅིག་བྱས་ནས། དང་པོ་གཉིས་གའི་རུང་ལ་དྲང་དོན་དང། ཐ་མ་ལ་ངེས་དོན་གྱིས་ཁྱབ་པར་བཤད་པས། དེ་དགག་ཆེད་དུ་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། དེའི་ཕྱིར་

[073A]༄༅། །དུས་དང་པོར་བདེན་པ་བཞི་ལ་བརྩམས་ནས་ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། དེས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་མི་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་སོགས་སུ་
གསུངས་པའི་དྲང་དོན་དགོས་ལ། དང་པོ་ལ་བསླབ་བྱ་ཙམ་གསུངས་པ་ཡོད་པས་དེ་འདིར་དོགས་པ་གཅོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་པའི་ཕྱིར། ལྷུན་པོའི་མཛེས་རྒྱན་ལྟར་ན། བསླབ་བྱ་
ཙམ་གསུངས་པའི་དེ་ཆོས་ཅན། འཁོར་ལོ་དང་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་མདོ་ཡིན་ན། དེ་ཡིན་བས་མ་ཁྱབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འཁོར་ལོ་གསུམ་བརྗོད་བྱ་
ཕྱོགས་མཐུན་གྱིས་བཞག་པ་དང་འགལ་ལོ། །དཀའ་འགྲེལ་རྩོམ་འཕྲོ་ལས། ཀུན་མཁྱེན་བླ་མས་ཀྱང་ནས། རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་གྱི་ལུགས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་བ་ལ་དཔག་ན་དེ་ལྟར་
བཤད་ལུགས་བྱས་ཆོག་ཀྱང། འདིར་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་གཞུང་གི་ངོས་ཟིན་དང་མཐུན་ཚབ་ཆེ་ཞིང། སྤྱི་ཁྱབ་དུ་འཇོག་བདེ་བ་ནི་དུས་ཀྱི་རིམ་པས་འཇོག་ཚུལ་འདི་ཡིན་པས་དེ་གཙོ་བོར་བྱེད་དགོས་
ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་དུ་ཡང་དེ་ལྟར་འཇོག་ལུགས་བྱས་ཀྱང་སྤྱིར་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དོན་དུས་ཀྱི་རིམ་པས་བཞག་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་

[073B] ནས། རྟོགས་བརྗོད་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པའང་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མདོར་གཏོགས་སོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་གསུམ་དངོས་རྣམས་དུས་ཀྱི་རིམ་
པས་བཞག་ནས། གཞན་རྣམས་དེར་གཏོགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགོངས་ནས་མཐའ་དཔྱོད་དུ་དུས་ཀྱི་རིམ་པས་འཇོག་པ་མཁས་གྲུབ་རྗེའི་དགོངས་པར། དེ་ཉིད་ལས། འཁོར་ལོ་གསུམ་ལས་དང་པོ་ནི་ཐེག་
དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་དང། ཞེས་སོགས་འདིའི་དོན་བསྡུ་དྲངས་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་
བས། དེ་ལྟར་མི་སྟོན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་བསྟན་ཅིང། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལ་དྲང་དོན་གྱིས་ཁྱབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བསོད་གྲགས་པ་དང་རྗེ་བཙུན་པས། བདེན་བཞི་
དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་པའང་མི་འཐད་དོ། །ཁྱད་པར་དུ་དེ་ཉིད་ལས། འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ངེས་དོན་དུ་བཤད་པ་ཡང་སྔར་བཤད་
བ་ལྟར་ལེགས་པར་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་མིན་པ་ནི། ཞེས་པས་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ཐམས་ཅད་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་མིན་པར་གསལ་བར་གསུངས་པ་ནི། དེ་དག་གིས་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ལ་དགོངས་འགྲེལ་

[074A]༄༅། །གྱི་དེས་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་ལ་དངོས་སུ་གནོད་དོ། །དེས་ན་ཡིག་ཆར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་ན། དགོངས་འགྲེལ་ནས་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ། དེ་བཞིན་དུ་བར་པ་
དང་ཐ་མ་ལའང་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཞེས་རྒྱས་པར་དགག་པ་ནི་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་ལུང་དེ་དག་དྲངས་ནས་གཙོ་བོ་ཇོ་ནང་པ་དང་རྗེ་བཙུན་པ་སོགས་ཐུན་མོང་དུ་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གཞུང་དོན་ལ་ཕྱོགས་
མཐོང་ཙམ་ཡང་མེད་པས་སར་གནས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དགག་པར་མི་རིགས་མོད། ཀུན་མཁྱེན་བླ་མ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་ལ་བདག་འདྲའི་སྐུར་བ་བཟློག་ཕྱིར་བྱས་ཀྱི། དེ་རྣམས་ཀྱང་གདུལ་
བྱ་དྲངས་བའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་བཟུང་ནས་མ་དད་པ་མི་བྱའོ། །ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། ཤུགས་ལ་གནས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ཅེས་པའི་ཤུགས་ལ་གནས་པའི་དོན་ནི། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་མཚན་
ལས། འདི་དང་འདི་ལྟར་བཀའ་སྩལ་ཅེས་མདོ་སྡེ་སོ་སོར་ངོས་བཟུང་ནས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་མིང་སྦྱར་ཏེ་དྲང་ངེས་སུ་འཇོག་ཚུལ་ཀྱང་ཤེས་མོད། ཞེས་དང། དཀའ་
འགྲེལ་རྩོམ་འཕྲོ་ལས། མདོ་ཚན་གསུམ་པོ་དེ་དུས་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་གོ་རིམ་དེའི་སྒོ་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དང་མདོ་ཚན་གསུམ་མིང་དོན་སྦྱོར་དགོས་ནའང་ཞེས་

[074B] མཚམས་སྦྱར་གྱི་
དོན་བསྡུ་ན། གསུང་རབ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་དང། མེད་པར་སྟོད་པ་གཉིས་དང། ཡོད་མེད་ལེགས་པར་ཕྱེ་བ་དང་གསུམ་བྱུང། དེའི་དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན་དང་ཕྱི་མ་ངེས་དོན་དུ་སྔར་དྲི་ལན་གྱི་དངོས་སུ་བཤད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་
དོན་གཞན་ཞིག་ཤེས་བར་འགྱུར་རོ། །ཤུགས་ལ་ཤེས་རྒྱུའི་དོན་དེ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་མདོ་ཚན་གསུམ་པོ་དེ་ལ་དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་སྦྱར་ཏེ་དྲང་ངེས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་ཞེས་འགྲེལ་དགོས་པའི་ཕྱིར།།
དེ་ལྟར་ཕལ་ཆེར་གྱིས་མཆན་དུ་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་ཞིག་ཤེས་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པར། དེ་ལྟར་ན་ཤུགས་ལ་ཤེས་རྒྱུད་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པར་ཤུགས་ལ་གནས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ཅེས་པ་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་ཞེས་དང། འགའ་
ཞིག་གིས་དེ་དངོས་སུམ་སྨོས་པས་གཞི་མེད་ཀྱི་བཤད་པར་འགྱུར་ཞིང་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་དེ་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་སྦྱར་ཞེས་པ་ནི། ཚིག་གི་གཅོད་མཚམས་མ་ངེས་བས་མནོད་སྟེ། དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་
ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཤུགས་ལ་གནས་པའི་དོན་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་སླར་སྦྱར་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་དྲིས་ལན་གྱིས་དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན་དུ་དངོས་སུ་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འཁོར་ལོ་

[075A]༄༅། །གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དངོས་སུམ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཞེས་བཤད་ནས་དྲིས་ལན་གྱིས་པར་བའི་དགོངས་གཞི་དངོས་སུ་བསྟན་ཀྱང་དེའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པ་བཞིན་
དུ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ལ་ཡང་འདྲ་ཞེས་དང། ལ་ལས། དྲིས་ལན་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་གཉིས་དྲང་དོན་དང་གཅིག་ངེས་དོན་དུ་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཏེ། བར་བའི་དགོངས་གཞི་སོགས་དངོས་སུ་གསུངས་ཀྱང། དྲང་དོན་
ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དངོས་སུ་མ་སྦྱར་ལ། གཞན་གཉིས་ལ་དངོས་བཤད་ན་དང་པོ་ལ་དྲིས་ལན་དངོས་སུ་མཛད་པར་ཐལ་བ་དང། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆ་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པའི་ངེས་དོན་གཅིག་ཡོད་པར་དོན་གྱིས་གྲུབ་པར་
བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན་དུ་དངོས་སུ་གསུངས་ན་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཚིག་ལ་སྦྱར་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལྟར་ན་དྲིས་ལན་གྱིས་བར་བ་ཡང་དྲང་དོན་དུ་དངོས་སུ་མ་འགྲེལ་
བར་ཐལ། དེ་དྲང་དོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་དངོས་སུ་མ་གསུངས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་དེའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། བར་པའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཟེར་བ། མདོ་
ལས། ངས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནས། དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། ཞེས་སོགས་དང། བསྡུ་བ་སུམ་ཅུ་པ་སོགས་དང་འགལ་ལོ། །དྲིས་ལན་གྱིས་དང་པོའི་དྲིས་ལན་དངོས་

[075B] དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་ནས་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་མི་རུང་བར་དངོས་སུ་གསུངས་པས་དྲང་དོན་དུ་དངོས་སུ་འགྲེལ་ལ། ངས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ངས་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་སྒྲ་སོར་བཞག་
མི་རུང་བས་དེའི་དོན་ནམ་དགོངས་པ་དངོས་འདི་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པས་ལན་གྱི་མདོ་དེ་ངེས་དོན་ནམ་སྒྲ་སོར་བཞག་རུང་བར་དངོས་སུ་གསུངས་ལ། དེས་ཐ་མ་ངེས་དོན་དུ་དངོས་སུ་བསྟན་པར་འགྲུབ་པོ། །གཞན་
དུ་ན་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་ཐ་མས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་མ་ཕྱེ་བར་ཐལ་ལོ། །དཀའ་འགྲེལ་དུ་ཆ་ཕྱེ་པའི་ངེས་དོན་གཅིག་ཡོད་པར་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཞེས་པ་ཆ་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པ་ངེས་དོན་ནམ་གསུམ་པ་ཞེས་
པའི་ཐ་སྙད་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་པས་ནང་འགལ་མེད་དེ། འོག་ཏུ་དེའི་ཐ་སྙད་སྔར་མ་བྱུང་བའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོའི་མཆན་འགྲེལ་དུ་འདི་དང་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ཞིག་བྲིས་
ཞེས་པ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་མཆན་ལས། འཁོར་ལོ་གསུམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་གྲུབ་དོན་ཡན་ལ་མ་བྱུང་བས་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པ་འདྲའོ། །འདི་ད་ལྟར་མོན་གྱི་རྔོར་གཅོད་ལྟར་སོང་བས་རྒྱས་པར་བྲིས་སོ། །འགའ་
ཞིག་གིས། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཤེས་པར་བྱར་མེད། ཅེས་པ་བཟླས་པ་གསུམ་པར་བྱས་པ་ཁས་ལེན་གྱི་རྒྱུན་ཙམ་དུ་བཤད་པ་ནི་མཛོད་རྩ་བར། ཡོད་པ་ཤེས་བྱར་མེད་ཅེས་ལ་སོགས། ཞེས་དང། དེའི་རང་
[076A]༄༅། །འགྲེལ་ལས། བསྟན་བཅོས་ལས་ཟད་པ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་དང། ནས། མ་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་
ཤེས་ཏེ། ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱར་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་པའི་རྩ་བའི་མདོ་བཟླས་པ་གསུམ་པར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། མི་འཐད་ལ། མཆན་གྱི་དོན་ཡང་དེའོ། །ཡིག་ཆར། ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་འདིར་
བསྟན་འཁོར་ལོ་དང་པོ་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡིག་ཆ་རྙིང་པའི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་བཀོད་པ་ཡིན་གྱི། དཀའ་འགྲེལ་རྩོམ་འཕྲོ་ལས། གཉི་ག་དངོས་བསྟན་ལ་མ་སྦྱར་ན་མདོ་དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་
དགོངས་པ་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་དངོས་སུ་སྟོན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་ན། དྲིས་ཞུས་དངོས་བསྟན་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དྲང་ངེས་ཆེན་མོ་ལས། སྒྲ་རྟོག་རང་ཡུལ་ལ་སེལ་འཇུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཞེས་པས་ཕྱི་དོན་དུ་བཀའ་སྩལ་ཚུལ་དངོས་སུ་མི་སྟོན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དཀའ་འགྲེལ་ལས། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཅེས་པའི་བཤད་བྱའི་
མདོ་ལས། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཕྱི་དོན་ཡོང་པར་སྟོན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོར་མི་འཇོག་ན་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མཚན་གཞི་མི་རྙེད་པའི་

[076B] ཞེས་གསུངས་པ་ཡང། ཕྱི་དོན་དངོས་སུ་སྟོན་པའི་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མཚན་གཞི་མི་རྙེད་ཅེས་པ་དང། དངོས་བསྟན་གྱི་མ་གསུངས་པར་བཤད་བྱའི་མདོ་ལས་ཞེས་གསུངས་པས། དེ་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་
ཀྱང། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་མིན་ཏེ། ཞེས་བཤད་ན་འཁོར་ལོ་གཉིས་ཀའི་དགོངས་པར་འགྲོའོ། །རང་ལུགས་སྐབས་མཚན་ཉིད་བཞག་ལ་ཡང། དགོངས་འགྲེལ་དངོས་བསྟན་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་
དུ་བྱའོ། །མཆན་དུ་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཞེས་པ་མ་དག་ཁམས་ཀྱི་སེམས་རིལ་འཛིན་ཟེར་དགོས་སོ། །མངོན་པར། ཕུང་ཁམས་བཤད་པ་སེམས་སེམས་བྱུང་རིལ་འཛིན་གྱི་ང་རྒྱལ་བཟློག་ཆེད་ཡིན་ནོ། །ཡུམ་མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་གང་
དག་ནས། མཚམས་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་གསེར་ཕྲེང་དང་ཡིག་ཆར། ཡུལ་ངེས་ཀྱི་མདོར་མཛད་པ་ནི་མདོའི་གོ་རིམ་ལྟར་ཡིན་ལ། རྒྱན་སྣང་དང་རྣམ་བཤད་དུ་མདོ་གཉིས་གོ་རིམ་བཟློག་ནས་སྦྱར་བ་ནི་འདིར་མཐར་ཐུག་ཐེག་
གསུམ་གསུངས་པ་ཉན་ཐོས་མ་ངེས་པ་ཐེག་ཆེན་དུ་གཞུག་པ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་ཙམ་ལས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པ་གོ་ཆེད་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། འདིར་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་
གཞུག་པ་དང། ཞུགས་ཟིན་པ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་དོན་དུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་གཉིས་ཀས་ལམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་ངེས་པ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་དགོས་པ་དང། སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་ནས་

[077A]༄༅། །འཚང་རྒྱ་བར་བསྟན་པས་གཉིས་ཀ་གཉིས་ཀར་བཞག་གོ་ཐེག་གཅིག་ལྟར་ན་ཁྱབ་པའི་མདོར་བྱས་ནས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་མྱང་འདས་མ་ཐོབ་བར་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་མེད། ཅེས་དེས་དོན་ནམ་
སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཇོག་ལུགས་ཞིག་ཡོད་དམ་དབྱང་གཞི་ཆེ་ལ། སྣང་བ་གཉིས་ཀར་ཐེག་གསུམ་སྟོན་པའི་མདོར་བྱས་པས་མིན་པ་འདྲའོ། །རྗེ་བཙུན་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་འདིར་བསྟན་འཁོར་
ལོ་བར་བར་བཞག་པ། དར་ཊཱི་ཀ་ལས། འཁོར་ལོ་གསུམ་པ། པ་ཞེས་པ་དང་དངོས་སུ་འགལ་ཀྱང། གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་ཞུས་པའི་རིམ་པ་གསུམ་པ་ལ་བྱེད་ཟེར་རམ་དཔྱད། རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་དུ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་
གསུངས་ལ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྡེ་བརྒྱད་དུ་མ་ངེས་ཞེས་བཀག་ལ། བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་དུ་ཆོས་ཉིད་འགྲེལ་པ་མ་འབྲང་པས་རྟེན་འབྲེལ་མདོ་འགྲེལ་འདྲེན་པ་ཡིན་པ་འདྲའོ། །ཁོ་ན་རེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གཟུགས་ལ་
སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད། འཇིག་པ་ཡང་ཡོད། དེའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་མདོ་ཆོས་ཅན། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཅེས་དངོས་བསྟན་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་མ་
ཡིན་པར་ཐལ། སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང། འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཡིན་ཆ་དང་འགལ་ལ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཕུང་པོ་སྐྱེ་བ་དང་

[077B] གོང་དུ་མ་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་
པར་སྟོན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱད་པར་ལ་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་དངོས་སུ་སྟོན་པའི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དངོས་
བསྟན་གྱི་མདོ་ཡིན་ན། སྔ་མའི་དེ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བས་དཔྱད། རྣམ་བཤད་ལས། གཉིས་པའི་མཚན་གཞི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཞེས་པར་བརྟེན་ནས་བསོད་གྲགས་པ་དང་རྗེ་
བཙུན་པས། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་བར་བར་བཞེད་ཀྱང། རང་ལུགས་ལ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། བཞི་པ་ནི་དོན་འདི་ལྟར་ཡིན་སྟོན་པས་གསལ་བར་མ་ཕྱེ་བས་དོན་ལ་
མི་མཐུན་པར་རྩོད་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་སྒྲས་ཟིན་མི་གསལ་བའི་དབང་གིས་རྩོད་པ་དང་བཅས་པ་མིན་པ་དང། རྣམ་བཤད་ལས། འདིར་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པའི་མཚན་གཞིར་བཞེད་པ་ལ་ནི་འདྲའོ། །ཞེས་
གསུངས་པས། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་ཡང་དེ་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་ན། དེའི་ལུགས་ལ་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། སྐབས་འཆིས་པ། དྲང་བའི་དོན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[078A]༄༅། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དངོས་སུ་སྦྱར་བའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །མཆི་མས་ཆེན་པོས། འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལོ་བདུན་ཟེར་བ་སོགས་ལ་ཁུངས་
མ་མཐོང་ཞེས་བུ་སྟོན་གསུངས་སོ། །དགག་ཚུལ་ལུང་སྡེ་བཞིན་བསྙོན་མེད་དུ་བཤད་ཅེས་པ་དེར་འདའ་ཚུལ་བར་དུ་བདེན་བཞིའི་བླངས་དོར་རྟག་ཏུ་གསུངས་པས། བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་གྱིས་འདུལ་དགོས་པའི་
གདུལ་བུ་ཡོད་པར་འགྲུབ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་གསུངས་པ་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །ཤེར་མདོ་སོགས་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱི་ལོར་གསུངས་ཞེས་པ་དང། དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་ལས་
བཅུ་གཉིས་པ་ནག་པའི་ཉ་ཞེས་པའི་འགལ་སྤོང་དཀའ་འགྲེལ་དུ་ཊཱི་ཀ་ཆེན་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་པའི་ས་ག་ཟླ་བ་དེ་ནས་རྩིས་པའི་བཅུ་གཉིས་པ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་ལོ་འགོ་ནག་ཟླ་ནས་འཛིན་པས་དུས་འཁོར་ལུགས་ཀྱི་ཕྱི་
ལོ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཧོར་ཟླ་གསུམ་པའི་བཅུ་གཅིག་ལྟ་བུ་ལ་ལོ་འགོ་བཟུང་ན་དེའི་རྗེས་ཀྱི་ནག་པའི་ཉ་དེ་དུས་འཁོར་ལུགས་ཀྱི་ལོ་དེའི་བཅུ་གཉིས་པ་ཡིན་ཀྱང་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ཕྱི་ལོ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་ཆོག་ལ། མཆན་
དུ་གསུམ་པའི་བཅུ་དྲུག་ནས་ལོ་འགོ་བཟུང་ན་འཇུག་གི་ནག་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པ་དེ་ལ་གསུངས་པས། ལོ་དེའི་ས་གའི་རྗེས་ཀྱི་ནག་ཟླ་ཡིན་ན་ལོ་རྗེས་མའི་ཡིན་ན་མ་སྙམ་པ་འགོག་ཕྱིར། ས་གའི་ཕྱིའི་ལོ་དེའི་

[078B] །ནག་པའི་ཉ་ལ་སངས་རྒྱས་ཡིན་མིན་ལོ་གཅིག་ལ་ནག་ཟླ་གཉིས་ཡོད་མེད་སོགས་རྩོད་ཚུལ་མང་ངོ། །ཤཱ་རིའི་བུའི་རྒྱུད་གྱི་བརྒྱད་སྟོང་པཱི་གླིང་
གཞི་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་མེད་སོགས་དཔྱད་གཞི་ཅུང་ཟད་ཡོད་དོ། །ཚིག་གསལ་ལས། ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་ནི་དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་མེད་དེ། ནས། རྒྱ་ཆེར་ནི་འཕགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་མདོ་ལས་
ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། སྐད་ཅིག་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་བསྐོར་བ་སྟེ། དེ་ལ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་རིང་ཐུང་དང་གསུང་ཐ་དད་པར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པར་ཟད་དེ། ཞེས་རིམ་ཅར་བསྐོར་བ་བཀག་ཅིང། མཁས་གྲུབ་རྟོགས་
སྣང་དུ་དེ་བཀག་ནས། དེ་བས་ན་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རིམ་ཅན་དུ་གསུངས། ཞེས་པ། ཡིག་ཆར། བར་མཐའ་གཉིས་ཀྱང་རང་རང་གསུངས་པ་ནས་ཞེས་པ་ལྟར་དང་པོར་གསར་དུ་གསུངས་ཚེ་རིམ་ཅན་ཁོ་ན་ར་གསུངས་
པའི་དོན་དུ་བྱས་ན། མཆན་ལས། ཚིག་གི་ནུས་པས་ཞི་བ་ཆ་ཡོད་དམ་ཞེས་པའི་ཞིབ་ཆ་དེ་ཡིན་པས། འཁོར་ལོ་གསུམ་གཅིག་ཅར་བསྐོར་བ་དུས་གསུམ་པར་ཡིན་བྱས་ན། གསུམ་ག་འདའ་ཚུལ་བར་དུ་གསུངས་
ཞེས་པ་དང་འགྲིག་གོ་ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བར་མཐའ་གཉིས་དུས་བང་པོར་མ་གསུངས་ན། མཆན་ལས། འདི་ཡན་ལ་མ་གསུངས་འདི་ཕྱིན་ལ་མ་གསུངས་ཞེས་ཁ་ཚོན་གཅོད་མི་ནུས་ཀྱང། ཞེས་

[079A]༄༅། །པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ནི་སྐུ་ཚེ་ཆ་བཞག་སྟེ་ཞེས་པ་ལྟར་སྐུ་ཚེ་ཆ་མཉམ་གསུམ་དུ་བྱས་ནས་འདི་ཡན་ལ་མ་གསུངས་ཟེར་མི་རིགས་པའི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གཅིག་ཅར་དུ་
གསུངས་ན་དེ་གསུམ་ལ་དུས་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། དང་པོ་གཉིས་དང་དེའི་དྲི་ཞུས་དུས་མཉམ་དང། དྲི་ཞུས་དང་ལན་ཀྱང་དུས་མཉམ་པར་ཐལ་བ་སོགས་མཐའ་ཡས་སོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེ་གསུམ་འདའ་
ཚུལ་གྱི་བར་གསུངས་ཞེས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདའ་ཚུལ་སངས་རྒྱས་ཚུལ་བསྟན་མ་ཐག་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དུས་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དུས་མྱང་འདས་ཀྱི་མཛད་པ་དང་
ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོར་འདའ་ཚུལ་བསྟན་ཀྱང། སྤྱིར་འདའ་ཚུལ་མ་བསྟན་ཟེར་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སོ་ལྔ་དང་སོ་བདུན་ལ་སངས་རྒྱས་ཚུལ་བསྟན་པ་མི་འཐད་པ་མིན་པར་ཐལ་བ་དང། ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་
ཡུན་ཚད་དང། འདའ་ཚུལ་བསྟན་པའི་དུས་ཆེན་སོགས་ངེས་བཟུང་མེད་པར་འགྱུར་ལ། མཆན་ལས། དངོས་སུ་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་གསུངས་པ་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ། །དེས་ན་དུས་དང་པོར་
ཤེར་མདོ་གསུངས་ཡུལ་གྱི་གདུལ་བྱ་ཡོད་ཀྱང་བརྒྱད་སྟོང་པ་སོགས་གསུངས་ཡུལ་གྱི་གདུལ་བྱ་མེད་ཟེར་དགོས་ཏེ། དེ་དུས་སྟོན་པས་འོད་སྲུང་གིས་བརྩམས་པའི་ཤེར་མདོ་གསུངས་ཡུལ་གྱི་གདུལ་བྱ་ཡོད་

[079B] །འདི་ནི་ཞེས་པའི་ཉེ་ཚིག་འཇུག་པ་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱིས་གཉིས་བྱས་པ་མཚན་དུ་སྙིང་པོ་ཡོད་མེད་དཔྱད་གསུངས་ཀྱང། དཀའ་འགྲེལ་དུ་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ལེགས་བཤད་ཆེན་པོ་
ཡིན། གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །མཆན་དུ་རང་རྒྱུད་པ་ཡང་ཚིག་ཟིན་ལ་དེ་ལྟར་བྱེ་བས་འཇོག་གི་ཞེས་པ། ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། ལེགས་ལྡན་ལུགས་ལ་ནས། དེས་ནི་ལེགས་ཕྱིའི་ཆོས་འཁོར་གྱི་དོན་གཞན་དབང་སྟོང་གཞི་
དེའི་སྟེང་གི་བདེན་གྲུབ་ཀུན་བཏགས། དེའི་སྟོང་པར་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་པས་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བ་ལེགས་ཕྱིའི་དོན་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་མིན་པར་འདོད་ཅེས་པ་ལྟར། ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པ་གསུམ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ཚིག་ཟིན་ལ་ཕྱེ་བས་ཡིན་གྱི། བདེན་མེད་དང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་མདོའི་ཚིག་ཟིན་ལ་ཕྱེ་བ་མེད་པས་དེས་འཇོག་པ་མི་འཐད་དོ།།    ༈    །།རྒྱན་སྣང་ལས། དུས་གཅིག་གི་
ཚེ་ན་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་བཞུགས་སོ། །ཞེས་ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་གཞན་ལ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཚིག་ཕྱི་མ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་གཞུགས་ཏེ། ཞེས་པ་དང་སྦྱར་ནས། དུས་གཅིག་
ན་ཞེས་པ་དེ་ན་བཞུགས་པའི་དུས་གཅིག་ན་འདི་ཐོས་ཀྱི་གཞན་གསུངས་ཚེ་གཞན་ན་བཞུགས་ཞེས་གནས་ལ་སྦྱར་བ་ལྟར་གཉལ་ཞིག་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་རྒྱན་འགྲེལ་སོགས་ལས་གསུངས་ལ། སྔ་མ་ཐོས་པ་ཞེས་པ་

[080A]༄༅། །དང་སྦྱར་ཚུལ། འདི་སྐད་ཅེས་པས་ནང་གི་དོན་རྟོགས་ཤེས་རབ་སྟེ་ཚིག་ཆད་ལྷག་མེད་པར་ཚང་བར་རྟོགས་པ་དང། བདག་གིས་ཞེས་པས་སངས་རྒྱས་ལས་དངོས་སུ་ཐོས་ཞེས་སློབ་དཔོན་སྔ་མའི་མན་ངག་ལྡན་
ཚུལ་དང། ཐོས་པ་ཞེས་པས་ཚིག་ཙམ་ཐོས་པ་ལས་དོན་མ་རྟོགས་ཞེས་ཁེངས་སྐྱུང་མཛད་ལ། དུས་གཅིག་ན་ཞེས་པ་དེ་དང་སྦྱར་ཏེ། ཆོས་ཡུམ་མདོ་ལྟ་བུ་དང། གང་ཟག་སྡུད་པ་པོ་དང། དེས་དེ་ཐོས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གསུམ་
དང་སྦྱར་ཚུལ་ཡིག་ཆར་གསལ་ལ། དེ་གསུམ་གྱི་དཔེའི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དཀོན་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་སྨན་རྒྱལ་གྱིས་ནད་མང་པོ་གསོ་བ་དང། རྨི་ལམ་ཡུད་ཙམ་ལ་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པར་དམིགས་པ་ལ་སྦྱར་བས་ཕྱི་མ་ཐོས་པ་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདིར་གཙོ་ཆེ་ཚུལ་དེའི་སྒོ་ནས་ཐོས་པ་འཛིན་པའི་མཆོག་ཏུ་སྒྲུབ་ཅིང། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དང་འཁོར་ལོ་གསུམ་སོགས་ཐོས་པའི་རྣ་ཤེས་ཚད་མ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སྐྱེས་ཤིང་
སླར་བརྗེད་པ་ཡང་མེད་པས་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་བསྟེན་པར་གསུངས་ལ། བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་ལས། སྟོན་པ་དབང་པོ་འཁོར་དང་ནི། །ཡུལ་དང་དུས་ཀྱང་ངེས་བསྟན་པ། །དད་ལྡན་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ། །སྡུད་པ་རང་ཉིད་
ཚད་མར་ནི། །རང་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡིན་འཇིག་རྟེན་ན། །ཡུལ་དང་དུས་སོགས་ཀྱི་མཚོན་ཞིང། །དབང་པོར་བཅས་ཚིག་སྨྲ་པ་ཡིས། །སྨྲ་པོ་ཚད་མར་རབ་ཏུ་རྟོགས། །ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བར་ཡུལ་ཕྱོགས་དུས་སོགས་གསལ་པོར་

[080B] དད་ལྡན་རྣམས་འདི་ལ་འཇུག་ཕྱིར་སྡུད་པ་པོ་རང་ཉིད་ཚད་མར་སྒྲུབ་ཅེས་གླེང་བཞི་
གསུངས་པའི་དགོས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་བྱང་སེམས་དགས་པ་དང་ཀུན་དགའ་བོས་མགོ་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་གདུལ་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་སྐབས་འདིར་ཇི་ལྟར་གསུང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང། དེས་རྐྱེན་གྱིས་རྣ་ཤེས་ཀྱིས་
ཀྱང་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཅར་ཐོས། གདུལ་བྱ་གཞན་ལ་རིམ་ཅན་དང་སོ་སོར་སྣང་བས་འཁོར་ལོ་གསུམ་སོགས་རིམ་དང་གཅིག་ཅར་བསྐོར་ཚུལ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པའི་དག་ཏུ་འགྱུར་བའི་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་གྱིས་
སྟོང་ཉིད་མི་སྟོན་ལ། དེ་བསྒོར་བའི་གསུང་གཅིག་བུ་དེས་སྟོང་ཉིད་སོགས་སྟོན་ཅིང། བར་མཐའ་གཉིས་ཀྱང་བསྐོར་ལ་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་རིགས་ཅན་གསུམ་གཡོད་པས་གསུང་གཅིག་བུ་དེ་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་ཐེག་
པ་ཆེ་ཆུང་གི་མདོ་གང་ཡང་མིན་པ་མདོ་སྤྱི་ལྡོག་དང་འདྲ། ཞེས་བཤད་ན། གསུང་གཅིག་ཉིད་དུ་གསུངས་ན་ཡང། ཞེས་སོགས་དང་འགྲིག་གོ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་
པ་ཞེས་གྱིས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བསྡུ་བར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་འདི་དག་ཀུན་དགའ་བོས། ཡུམ་གྱི་མདོ་སོགས་བསྡུ་དུས་གསུངས་པས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་བཀའ་དང། ཀུན་དགའ་བོ་མདོ་སྡེ་སྡུད་པ་པོར་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲུབ་
[081A]༄༅། །ལ། ཡིག་ཆར། ཀུན་དགའ་བོ་མདོ་སྡེ་སྡུད་པ་བོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕྱག་རྡོར་མདོ་སྡེ་སྡུད་པ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མ་ཁྱབ། ཅེས་པ། ཀུན་མཁྱེན་དབྱིག་གཉེན་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་བོ་ཐེག་
དམན་གྱི་མདོ་སྡེ་སྡུད་པ་པོར་འདོད་པས་དེའི་ལུགས་སམ། ཡང་ན་སྒྲོན་གསལ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ་ནི་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སྟེ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ། ཞེས་པ་ལྟར་སྔགས་ལུགས་ལ་དེ་གཉིས་
རྒྱུད་གཅིག་པས་ཡིན་ནམ་དཔྱད་ལ། ཐལ་འགྱུར་བས་ཀྱང་ཀུན་དགའ་བོ་ཤེར་མདོ་སྡུད་པ་པོར་འདོད་དགོས་སོ། །འོག་ཏུ་འདིར་མ་ཁྱབ་ཅེས་པ་རང་ལུགས་ཡིན་ཀྱང། ཕྱག་རྡོར་སྔགས་ཕྱོགས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་སྡུད་པ་བོར་
འདོད་དགོས་ཏེ། སྔགས་ཕྱོགས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་སྡུད་པ་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་རྒྱུད་གཅིག་པར་གསུངས་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དེ་དག་གིས་ཕྱག་རྡོར་ཤེར་མདོ་སོགས་སྡུད་བ་པོར་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
བའི་མདོ་དང། ཕྱག་རྡོར་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱུད་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཚུལ་མཆན་ལྟར་ལ། ཀུན་དགའ་བོ་སོགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་སྡུད་པ་བོ་མིན་པར་སྒྲུབ་ཚུལ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གསུང་རབ་རྣམས་དེ་དག་གི་ཡུལ་
མིན་པར་གསུངས་པའི་དོན་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་ཆོས་ཕུང་ཐམས་ཅད་འཛིན་མི་ཐུབ་པར་ཤིང་ཤ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་དང། ཕལ་ཆེན་སོགས་གསུངས་པའི་འཁོར་ཉན་ཐོས་མེད་པ་དང། སྐྱབས་གསུམ་བདུན་ཅུ་བར་

[081B] ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་མིང་ཡང་བགྲང་མི་ནུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐའ་ཡས་པ་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་སོགས་ཡོད་
བས་སྒྲུབ་ཅིང། དབུ་མ་སྙིང་བོར། མདོ་སྡེ་སོགས་སུ་མ་བསྡུས་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་རྟོག་གེ་འབར་བར། ཉན་ཐོས་སྡེ་བས་ཐེག་ཆེན་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མིན་པར་རྟགས་ཟུར་བཅུ་དགུ་འམ་ཉེར་
གསུམ་གྱིས་སྲུབ་ཚུལ་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལྟར་ལ། ལན་དེ་ཉིད་ལས། ཐེག་ཆེན་སངས་རྒྱས་གསུངས་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བདག་མེད་སོགས་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སོགས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྤྱིར་གསུངས་
ནས། རང་འགྲེལ་དུ་རྟགས་དང་པོ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་མ་བསྡུས་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། ཀུན་དགའ་བོ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་མིན་པས་མ་བསྡུས་ཀྱང། ཀུན་བཟང་དང་འཇམ་དབྱངས་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང། བླ་མ་ཀུན་དགའ་
ཞེས་པ་ས་ཀུན་དགའ་བོས་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་མ་བཟུང་བར་སྒྲུབ་ལ། བ་ཏ་ལི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་ཀྱང་ད་ལྟ་སྡེ་བ་ཐ་དང་ཀྱིས་ཚིག་འདོན་ཚུལ་སོགས་ཀྱིས་ཉམས་པ་བཞིན་དུ་ཐེག་
ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཡང་དེང་དུས་མེད་པ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་སྦྱན་དྲངས་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཁྲུས་དང་སྔགས་བཟླས་པས་སྡིག་པ་འདག་པ་སོགས་ལམ་གཞན་སྟོན་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། གངྒལ་སོགས་ལ་ཁྲུས་དང་སྨྱུང་

[082A]༄༅། །གནས་སོགས་ཀྱིས་སྡིག་པ་འདག་པར་གསུངས་པ་ཀླུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་དང་རིག་སྔགས་སོགས་ཏིང་དེ་འཛིན་གྱིས་ལུས་སྦྱངས་ནས་གྲོལ་བས་རིག་བྱེད་པ་ལྟར་གྱི་ལམ་གཞན་སྟོན་པ་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྒྱང་བན་བཞིན་ལས་འབྲས་སོགས་མེད་པར་བསྟན་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། ལས་འབྲས་སོགས་བདེན་པར་མེད་པ་ལས་གཏན་མེད་དུ་སྟོན་པ་མིན་པས་རྒྱང་བན་ལྟར་ཆད་ལྟར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བཞི་པ་
སྡེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གཞུང་ན་མི་སྣང་བར་མ་གྲུབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་མི་སྣང་ཡང་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་རང་རང་གི་མདོ་སོགས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་བཀའ་བསྡུ་དང་པོ་
སོགས་སུ་མ་བསྡུས་ཀྱང། མ་ཁྱབ་སྟེ། བཀའ་བསྡུ་དང་པོ་སོགས་སུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་ལྷ་ཀླུ་སོགས་ཀྱི་གནས་ན་ཚང་བར་ཞུགས་བས་ཡིན་བའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ཕྱག་རྒྱ་བྮིའམ་གསུམ་
དང་འགལ་བར་མ་གྲུབ་སྟེ། ལོངས་སྐུ་འདའ་ཚུལ་མི་སྟོན་པ་དང། བྱང་སེམས་སེམས་བདེ་བ་དང། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སོགས་བདག་ཏུ་མི་འདོད་པ་དང། སངས་རྒྱས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་གནས་པས་
གཏན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མེད་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་སྤངས་བའི་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་མམ་བཞི་དང་མི་འགལ་ལོ། །བདུན་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལུང་བསྟན་བར་མ་ཁྱབ་སྟེ། སངས་

[082B] བརྒྱད་པ་དགྲ་བཅོམ་ལ་སྨོད་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡུངས་ཀར་དང་རི་རབ་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་
དོན་ལ་གནས་པས་དགྲ་བཅོམ་ལ་སྨད་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགུ་པ་ཁྱིམ་པར་ཕྱག་བྱ་བར་སྟོན་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་སོགས་བྱང་སེམས་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གཞུང་ན་ཡོད་པ་ལྟར་
ཡིན་གྱི་ཁྱིམ་པ་ཙམ་ལ་མ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། བཅུ་པ་སངས་རྒྱས་ལས་བྱང་སེམས་བསྔགས་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། བྱང་སེམས་རྣམས་རང་འབྲས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཁྱད་པར་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྔགས་པའི་ཕྱིར། བཅུ་
གཅིག་པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཚིག་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ནོར་གྱི་ཆར་ཕབ་ཀྱང། སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་མི་འབབ་ཕ་ལས་ཀྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་ཙམ་མིན་ནོ།།
བཅུ་གཉིས་པ་ཤཱ་ཀྱ་ཐུབ་པ་སྤྲུལ་པར་བཤད་ཀྱང་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཤཱ་ཀ་ཐུབ་ལོངས་སྐུའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྐུ་བསྙུང་ཚུལ་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱང་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གསུམ་པ་སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་མཉམ་
པར་བཞག་ཀྱང་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་ཀྱང་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་བྱ་བ་མཛད་པའི་ཕྱིར། བཅུ་བཞི་པ་ལས་འབྲས་མེད་པའི་བསྔགས་པ་དང། བཅོ་ལྔ་པ་སྡིག་ཆེན་པོ་རྩ་བ་ནས་འདག་ཀྱང་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཟུངས་

[083A]༄༅། །སྔགས་སོགས་བསྒོམ་པས་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཟད་པའི་བསྔགས་པ་དང། སྟོབས་བཞི་ཚང་ན་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་རྩ་བ་ནས་འདག་པ་མ་སྐྱེས་དགྲ་སོགས་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅུ་དྲུག་པ་
ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོར་ཆད་ལྟ་སྟོན་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་གཞན་སྟོན་ཀྱང་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ལམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། བཅུ་བདུན་པ་ཀྲི་ཀྲཱིའི་རྨི་ལམ་དུ་མ་བསྟན་
ཀྱང་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་ལ། སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི་ཤཱ་ཀ་ཐུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པས་ཀྲི་ཀྲཱི་རྨི་ལམ་དུ་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅྭོ་བརྒྱད་པ་མངོན་
སུམ་དང་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་སྨོས་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བྱེད་རུང་བར་བསྟན་པས་མངོན་སུམ་སོགས་དང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། བཅུ་དགུ་
བ་མི་རྟག་སོགས་དེ་ཉིད་མིན་ན་དེ་ཉིད་མེད་པའམ་ནམ་མཁའི་ལྷས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་མ་གྲུབ་སྟེ། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མིན་ཀྱང། ཆོས་བདག་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཚངས་
བས་སྥྲུལ་བར་འདོད་པའི་ནམ་མཁའི་ལྷས་བསྟན་པ་ཕྱུགས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་སོགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། རྩོད་ལན་འདི་དག་དབུ་མ་སྙིང་པོ་རྩ་འགྲེལ་ན་གསལ་ལོ། །འདིའི་ཕྱོགས་

[083B] ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱི་ལུགས་
ལ་བཙུན་པ་བླ་མའི་མདོ་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་པ་གཞན་ཡོད་མེད་དང། ཀུན་དགའ་བོས་དུག་གསུམ་རེ་རེ་ལ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཕུང་ཉི་ཁྲི་ཚིག་སྟོང་ཚང་བར་ཐོས་མ་ཐོས་དང་དེས་མ་བཟུང་
བའི་ཉིས་སྟོང་གང་གི་ནང་ན་ཡོད་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་མིང་ཡང་བགྲང་མི་ཐུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་མིན་སྤྲོ་ན་ཕྱོགས་སྔས་དེ་རྩོམ་པ་པོ་བདུད་དུ་འདོད་ཀྱང་དགེ་སློང་ཡིན་
མིན་སོགས་བརྩད་ན་ནང་འགལ་ཡིན་བས་ལན་གྱིས་བཟློག་པར་མི་ནུས་ལ། མདོ་དེ་གསུངས་པའི་འཁོར་ན་དེ་འཛིན་པ་བཙུན་པ་བླ་མ་གཅིག་བུ་ལས་མེད་པའི་དོན་དང། ཀུན་དགའ་བོས་གང་མ་བཟུང་
བ་སོགས་ཐེ་ཚོམ་ལས་མེད་དོ། །ཉན་ཐོས་གཅིག་གིས་ལུང་ཐམས་ཅད་འཛིན་མི་ནུས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་བགྲང་མི་ནུས་པ་སོགས་སུ་བྱས་ན་ཆོག་གམ་དཔྱད་བྱ་མང་ངོ་
སྔགས་ལྟར་ན་སྡུད་པ་པོ་སྟོན་པ་པོ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་བས་དེ་གསུངས་དུས་བསྡུས་སོ། །ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་འདའ་ཚུལ་བསྟན་རྗེས་སུ་ཕྱག་རྡོར་འཇམ་དབྱངས་བྱམས་པ་གསུམ་

[084A]༄༅། །གྱིས་མདོ་མངོན་འདུལ་བ་གསུམ་བསྡུས་པར་འདོད་ལ། སྤྱིར་བཀའ་བསྡུ་གསུམ་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་གཙོ་འམ་དཔྱད། རྣམ་བཤད་རིགས་པར་བཞི་བཅུ་ཆ་བས་ཀྱང་ཞེས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་སྟོན་པ་
སངས་རྒྱས་ནས་ལོ་བཞི་བཅུ་བཞུགས་པའི་ཉིས་ཆ་ལོ་ཉི་ཤུ་ལ་བྱས་པ་ཡིག་ཆར། བཞི་བཅུ་ཕྱེད་ལ་ཞེས་པ་དང་འགྲིག་པས། དེ་ལྟར་འདོད་ན་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བྱས་པ་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་
མདོ་ལས། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་སེམས་ཅན་དབང་པོ་མཐུ་ཆུང་བ་རྣམས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་གྱི་ཞེས་པ་ལྟར་དབང་རྟུལ་གྱི་
དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ན། འགྲོ་བ་སྤྱོད་པའི་སྒོ་རྣམས་ཇི་སྙད་པ། །ཞེས་པ་ལྟར་གྲངས་མེད་ཅེས་ཚད་ལ་ཞིབ་ཆ་བྱ་ལ། རང་ལུགས་ལ་ལོ་བཞི་བཅུ་ཆ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་སྔ་མ་ཉི་ཤུའི་དུས་དེ་སྲིད་དུ་ཆོས་ཕུང་
བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཆ་བཞི་བཅུར་ཕྱེ་བའི་ཆ་གཅིག་ལས་ཉུང་བ་ཙམ་གསུང་མི་རུང་ཞིང། དེའི་ཆ་གཅིག་ལ་ཡང་གཉིས་སྟོང་དང་བརྒྱ་ཡོད་པར་གང་ཞིག་དགེ་སློང་གཞན་ལས་ཐོས་པ་ཉིས་སྟོང་ལས་མེད་པས་ལུང་
ཀུན་མ་བཟུང་བར་གྲུབ་ཅེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། དེའི་ཕྱིར་སྔར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེས་མ་བཟུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ལས་བཟུང་བ་

[084B] །ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་དེ་སྲིད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཆན་དུ་གྲུབ་མཐའ་ཉིས་བརྒྱ་རེ་གཅིག་པར་ལྟོས་ཞེས་པ་དེ་ཉིད་ལས། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་འདོད་པ་ལྟར་ན་
ཞེ་སྡང་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོའི་སྒོ་བྱམས་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་བར་གྱི་ལམ་ཆ་ཚང་བས་ཆོག་ལ་འདི་འདྲའི་ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཀྱང་བཟུང་ནུས་སྲིད་ཚུལ་བཤད་མ་ཐག་པ་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་
གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ལྟར་ན་ཞེ་སྤང་གི་གཉེན་པོ་བྱམས་པའི་སྒོ་གཏོད་དེ་དགྲ་བཅོམ་གྱི་བར་ལ་བཀོད་ཀྱང། དེ་ཙམ་གྱིས་དེའི་འདུལ་བའི་དྲི་མ་མ་རྫོགས་པ་ཞེས་སོགས་ཡིན་བས་ཐེག་གསུམ་ལྟར་ན་ཆོས་ཕུང་གཅིག་གི་ཚད་རྫོགས་
བ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཤེས་པས་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་ཡང་ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འཇོག་དགོས་ལ། ཐེག་གཅིག་ལྟར་ན་མཇུག་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་གཉེན་པོ་ཆ་ཚང་སྟོན་དགོས་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་
སྣོད་དགོས་སོ། །ཆོས་ཕུང་གཅིག་རྟོགས་ན་ཆོས་ཕུང་གཅིག་གི་ཚད་རྟོགས་དགོས་མི་དགོས་དང། བརྒྱད་སྟོང་པ་ཆོས་ཕུང་གཅིག་ཡིན་མིན་སོགས་སྤྲོ་བྱ་མང་ངོ། །འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དགོངས་
གཞི། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། དེའི་དགོངས་གཞི་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་མོ། །ཞེས་པ་ཐལ་རང་གཉིས་ཀས་འདོད་ལ། ལེགས་ལྡན་དང་ཞི་འཚོས་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་བར་བ་ལ་དྲང་ངེས་གཉིས་བཞེད་ལ། ལེགས་

[085A]༄༅། །བཤད་སྙིང་པོ་ལས། འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་གསུངས་པ་དེ་ལ་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང་མ་སྦྱར་བ་གཉིས་བྱུང་བའི་ཕྱི་མའི་མདོ་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་མི་གཟུང་བར་སྔ་མ་ནས་
འབྱུང་བ་བཞིན་སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་དུ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་འགྲེལ་བས། ཞེས་དབུ་མ་སྣང་བའི་གཞུང་གོང་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་
པ་བསྟན་པ་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཞེས་པ་དང། འོག་མ་དེའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཡང་ངེས་པའི་དོན་ཉིད་དུ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་བར་དོན་གྱིས་སྦྱར་བའི་དེ་ངེས་དོན་དུ་གསུངས་པས་
མ་སྦྱར་བ་དྲང་དོན་དུ་ཤེས་ལ། དེས་དེ་ལ་དྲང་ངེ་ས་གཉི་ཡོད་བར་འགྲུབ་བས། ཡིག་ཆར། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། གཞུང་གོང་འོག་བསྒྲིགས་ན་ཞེས་སོགས་དྲངས་སོ། །ཤེར་སྙིང་ལྟ་བུ་མདོ་དེའི་ནང་ན་དོན་དམ་སྦྱར་
བ་མེད་པས་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དངོས་བསྟན་གཙོ་བོར་མ་བསྟན་པར་གསུངས་པས་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཀྱང་དྲང་དོན་དུ་བཞེད་པར་འགྲུབ་བོ། །ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། ཞི་འཚོའི་ལུགས་ལ་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་
ཐ་མ་ལ་དྲང་ངེས་གཉིས་ཡོད་གསུངས་པ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དགོངས་འགྲེལ་དང་ལང་གཤེགས་དང་རྒྱན་སྡུག་པོ་བཀོད་པ་སོགས་ལས་ཕྱི་རོལ་བཀག་ནས་སེམས་ཙམ་གྱི་ལུགས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་

[085B] །ཞེས་པའི་དགོངས་པར་བྱས་
ནས། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་ཆ་ཕྱེ་ནས་མདོའི་དོན་དུ་འཇོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གདུལ་བྱ་ཐོག་མར་དབུ་མའི་ལྟ་བར་ཁྲིད་རུང་དང་ཐོག་མར་སེམས་ཙམ་གྱི་ལྟ་བར་འཁྲིད་རུང་གི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་
གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། མདོ་དེ་ལས་གཅིག་ཆར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ནུས་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་བཤད་པ་དང་སྔ་མ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་
ཡིག་ཆ་འགའ་ཞིག་ལས་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ལེའུ་དྲང་དོན་དུ་བཞག་པ་ལྟར་དེས་སེམས་ཙམ་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གཙོ་བོ་དང། དབུ་མ་པའི་དེ་གསུམ་ཞར་བྱུང་དུ་བསྟན་ཅེས་ན། ཡིག་ཆར། མདོ་གཉིས་གཉིས་ཞེས་པ་
དང་འགྲིག་གམ་སྙམ། རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པས། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། ཚད་མ་དང་བཅས་པ་དང། དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་པར་བརྟེན་ནས་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ལ་དོན་དམ་
བདེན་པ་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་སྟོན་ཅིང་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་དགོས་པར་གསུངས་ནས་བར་པའི་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དོན་གྱིས་སྦྱར་བ་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འདོད་ལ། སྔ་མས་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་དྲང་
[086A]༄༅། །དོན་དུ་འདོད་ལ། དེ་དཔལ་ལྡན་ཆོས་རྗེས་ཀྱང་དེ་འཐད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཀྱང། དེ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་དམ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་མདོ་ཆོས་ཅན། ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་ཏེ། དྲང་དོན་དུ་འདྲེན་ཚུལ་གཉིས་གང་གི་སྒོ་ནས་
ཀྱང་དྲང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འདྲེན་ཚུལ་གཉིས་གང་གིས་དྲང་བར་མི་ནུས་པའི་མདོ་ཡིན་ན། ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་གསུངས་ཀྱི། ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་ན་དེ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེགས་
བཤད་སྙིང་པོ་ལས། དེ་འདྲའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ངེས་པའི་དོན་ཏེ། འདྲེན་ཚུལ་གཉིས་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཞན་དུ་དྲང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འདིའི་འོག་ཏུ་འདིའི་དོན་ཞེས་པ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་
ཁོ་ན་དོན་དམ་པ་དང་དེ་སྟོན་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ངེས་པའི་དོན་དུ་བཟུང་ངོ། །ཞེས་འདྲེན་ཚུལ་གཉིས་ཀ་བཀོད་ནས་ཕྱི་མ་ཁོ་ནས་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་འཇོག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཡིག་ཆར། ཚད་མས་གྲུབ་པ་མ་
སྦྱར་བར་ཡང་ངེས་དོན་བཤད་པའི་ཕྱིར། ནས། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དམ་པ་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ་ལྡོག་པ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་དྲངས་སོ། །དབུ་མ་སྣང་བའི་ཟུར་གཉིས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་གཉིས་
མཆན་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་ཚད་མས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ལས་ཀྱང། བོད་སྔ་

[086B] མིན་ན་དེ་དག་དྲང་དོན་དུ་ཐལ་ལོ་ཟེར་བ་ལ། དེ་སྐྱེ་མེད་སོགས་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་དགོས་པས་ཡེ་མེད་མིན་ལ། ཡུམ་གྱི་མདོ་ལྟ་བུའི་ནང་ན་དྲང་
དོན་ཡོད་ཀྱང། སྤྱི་ལྡོག་ངེས་དོན་ཡིན་པ་མི་འཇིག་པའམ། སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་དུ་མི་རུང་བས་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པ་མི་འཇིག་ལ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་པས་དྲང་དོན་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བར་གསུངས་པས། ངེས་དོན་
གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཞེས་སོགས་དོན་གྱིས་སྦྱར་བའི་མདོ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྲོ་སྟེ། གོང་དུ་ངེས་དོན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དབུ་མ་སྣང་བའི་ཚད་གྲུབ་མ་སྦྱར་བ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཚད་མ་དང་བཅས་པ་ཞེས་པ་ངེས་དོན་
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་གཞན་དུ་དྲང་མི་རུང་བར་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་རང་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་སེམས་བསྐྱེད་མེད་ཅེས་པའི་ཕྱི་མ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་
ཞེས་སོགས་ལ་རང་བཞིན་དངོས་སུ་སྦྱོར་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཡུམ་བར་པའི་དེ་ལ་ཡང་དག་ཚིག་ཟིན་ལ་ཡོད་པས་དེ་དོན་དེ་མ་ཡིན་ན་དངོས་སུ་སྦྱར་བར་འགྱུར་བ་མཆན་ལྟར་ལ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱེད་ན་དེས་གཟུགས་སོགས་རང་བཞིན་
གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། དོན་དམ་པར་མེད་པ་གཉིས་ཀ་སྒྲས་ཟིན་ལ་བསྟན་པར་ཐལ་ལོ། །ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པའི་ངེས་པའི་དོན་མིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཞེས་པ་ནས། དངོས་སུ་མ་སྨོས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་

[087A]༄༅། །ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་དོན་གྱིས་སྦྱར་བའི་མདོ་དེ་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པས་ངེས་དོན་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་དངོས་བསྟན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འཆད་པ་ལ་མི་མཁས་པར་མི་འགྱུར་
རོ། །གཞན་ཡང། དོན་གྱིས་སྦྱར་བའི་འཁོར་ལོ་བར་བ་ཆོས་ཅན། དགོངས་གཞི་ཅན་གྱི་མདོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། ངས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་
ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་ཡང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སེལ་བར་ཡང་མཛད་ལ། ཞེས་དང། དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་དགོངས་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་
ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཡང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཡིག་ཆར། དེ་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་ཀྱང་
དངོས་བསྟན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནས། དེ་ནི་རྗེ་རང་གི་བཞེད་ཚུལ་མ་ནོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་རྡོ་རྗེ་ཚིག་འདི་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཡང་
དགོངས་གཞི་ཅན་གྱི་འཁོར་ལོ་བར་བར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་བ་མ་ཡིན་ན་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། མཐའ་དཔྱོད་ལས། དེ་ཡིན་ན་དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་ཚངས་པའི་དྲང་དོན་

[087B] ཞེས་དང། ཀུན་མཁྱེན་གྱི་ལམ་རིམ་མཚན་ལས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་ཀྱང་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་དྲངས་དགོས་པ་དྲང་དོན་ཡིན་པ་ནི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་
མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་སྒྲས་ཟིན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པའི་དྲང་དོན་ཙམ་དུ་བཤད་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐལ་རང་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་དྲང་ངེས་ཀྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་ལམ་རིམ་སོགས་སུ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་དང་
དབུ་མ་སྣང་བ་སོགས་བསྲེས་ནས་དྲངས་པས་འགྲུབ་ལ། དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དོན་གྱིས་སྦྱོར་ཚུལ་རང་རྒྱུད་པས་རང་ལ་མ་སྦྱར་ཀྱང་རང་དང་དཀྱུས་གཅིག་པའི་མདོ་གཞན་ལ་སྦྱར་བ་དང། ཐལ་འགྱུར་བས་རང་ལ་
དངོས་སུ་མ་སྦྱར་ཡང་རང་དང་རིགས་མཐུན་པའི་མདོ་གཞན་ལ་སྦྱར་བས་ཆོག་སྟེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཐ་སྙད་དངོས་སུ་མ་སྦྱར་བ་ལ་ཡང་ནས། མདོར་བསྟན་དུ་
རང་མཚན་གྱིས་སྟོང་པར་གསུངས་པ་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྦྱར་དགོས་པས་དོན་གྱིས་སྦྱར་ཟིན་ལ། དེ་ལྟ་བུ་མིན་ཡང་ཡུམ་འབུམ་པ་ལྟ་བུར་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་ན་དེ་དང་རིགས་མཐུན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་དགོས་པས་
དོན་གྱིས་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དོན་གྱིས་སྦྱར་བའི་མདོ་རྣམས་ཀྱང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་འཕགས་སེང་གིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་

[088A]༄༅། །ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞི་འཚོ་དང་མཐུན་པར་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་ཟུར་དུ་མ་བཀོད་པས་བསྒྲུབ་ཀྱང། རང་ལུགས་ལ་དེ་དག་གི་དྲང་ངེས་ཐལ་འགྱུར་བ་ལྟར་འདོད་གསུངས་བ། རྣམ་བཤད་ལས་མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་
དགོངས་པ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་པས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཕར་ཕྱིན་རང་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན། རང་རེ་མཐའ་དཔྱོད་དུ་ཕར་ཕྱིན་
རང་ལུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པར་ཐལ། ཞེ་ན། ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་སུ་དངོས་སུ་གསུངས་ཟེར་རམ་དཔྱད། མཆན་དུ་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་གྲུབ་ལྟ་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲ་དོན་མ་
ཚང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ། རྩ་ཤེས་ལས། རང་བཞིན་དག་ནི་བཅོས་མིན་དང། །ཞེས་པ་དྲངས་ནས་དེའི་རང་བཞིན་དགག་བྱ་ལ་བྱ་ཚུལ་དང་གནས་ལུགས་ལ་བྱ་ཚུལ་གཉིས་གསུངས་པ་ནི། རྩ་ཤེས་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། དེ་འདྲ་བའི་
རང་བཞིན་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་རྣམས་གྲུབ་ལ། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །ཞེས་དང། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་
ལ་ངོ་བོ་ཉིད་བཏགས་པ་ཀུན་བཏགས་སུ་བཤད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཤིས་སམ་རང་བཞིན་ལ་བྱ་ཞིང། ཞེས་པ་ནས། ཡིན་ལུགས་གཅིག་ཉིད་གཞི་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀུན་བཏགས་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་སུ་འཇོག་

[088B] །ཞེས་པ་ལྟར་ཐལ་རང་ལུགས་ལ་རང་བཞིན་ལ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་དབུ་མ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར། ཞེས་པའི་དེ་གནས་ལུགས་ལ་བྱེད་ལ། ཕ་རོལ་པོ་དངོས་སྨྲས་གནས་ལུགས་དང་དོན་དམ་
ལ་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་དགོས་པར་གནད་ཀྱིས་གཉིས་ཀར་སྦྱར་ལ། རང་བཞིན་དང་གནས་ལུགས་ལ་སྟོང་ཉིད་དགོས་མི་དགོས་དང། རང་བཞིན་དང་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་དགག་བྱ་ཡིན་མིན་སོགས་སྤྲོ་བྱ་མང་ཞེས་པའོ། །
མཆན་དུ་ཁ་ཅིག་སོགས་སྒྲས་བསྡུས་པ་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་བར་བར་བཞག་པ་ལ་དགོངས་ཟེར། ཞེས་པ་རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པས་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དོན་གྱིས་སྦྱར་བའི་མདོ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འདོད་པས་
དེའི་རྗེས་འབྲང་ཁ་ཅིག་དོན་གྱིས་སྦྱར་བའི་མདོའི་ཡང་དག་དོན་དམ་ལ་བྱེད་ལ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་སོགས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པས་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པ་སོགས་སྒྲས་བསྡུས་བ་ཤེར་སྙིང་ལྟ་བུའི་དྲང་དོན་གྱི་བར་པ་བཞག་ན་མི་འཐད་ཅེས་
པ་ཡིན་ནམ་དཔྱད། ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་དངོས་བསྟན་ལ་གདུལ་བྱ་ཐལ་འགྱུར་བའི་བསམ་དོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕུང་སོགས་རང་ངོས་ནས་མེད་པ་བཞག་ན། མདོ་ཀུན་བཏུས་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་བས་གདུལ་བྱའི་བསམ་
པའི་དབང་གིས་ཐེག་པའི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ཉེ་བར་སྟོན་པས་ཞེས་པའི་དགོངས་པར་འགྲོ་ལ། དེས་ཀུན་གཞི་སྟོན་པ་སོགས་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐལ་རང་གཉིས་ཀའི་ཆོས་འཁོར་གྱི་རྩོད་སྤོང་ལྷན་

[089A]༄༅། །ཅིག་གསུངས་པས་དེ་ཡན་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ཡིན་ནོ། །ཡིག་ཆར། མདོ་སྔ་མའི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་ཕ་མ་བསད་བྱ་དེ་བརྗོད་བྱ་ཙམ་ཡང་མིན་ལ་ཞེས་པར། རིགས་གྲྭའི་བློ་བཟང་པས། སྒྲས་ཟིན་ལ་ཕ་མ་བསད་
བྱར་བསྟན་པར་ཐལ། དེ་དེའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྒྲས་ཟིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་སྒྲུབ་ཅིང། བསྟན་ན། སྟོན་པས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་ཕ་མ་བསད་བྱར་སྟོན་འདོད་ཡོད་དགོས་པ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་ན་
བརྗོད་བྱར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་གཉིས་ཀ་གསུངས་ཀྱང་རང་ལུགས་ལ་ཕ་མ་བསད་བྱར་རུང་བའམ་དེ་བསད་ན་ཐར་པ་ཐོབ་པ་དེའི་སྒྲས་ཟིན་གྱི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྒྲས་ཟིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྒྲ་ཇི་
བཞིན་པ་མིན་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྒྲས་ཟིན་བརྗོད་བྱའི་དོན་མིན་གསུངས་པ་སྒྲས་ཟིན་སྟོན་ཡུལ་གྱི་གདུལ་བྱས་འཛིན་དུ་གཞུག་རྒྱུའི་བརྗོད་བྱ་མིན་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིག་ཆར། སྒྲས་ཟིན་ལྟར་ཞེས་དང། ཕ་མ་ཞེས་
པའི་མདོ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ནས། རེ་ཞིག་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་རང་རྒྱལ་གྱིས་ཀུན་གཞི་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་ཀྱང། དེའི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཀུན་
གཞི་ཡོད་དེ། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་གསུམ་པ་རྣམ་ཤེས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་ཚིག་ཟིན་དང་དོན་གང་ལའང་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཁོ་རང་འདོད་མཁན་གྱིས་རྟག་པར་འདོད་པའི་

[089B] །ཕ་དང་མ་ནི་ཞེས་སོགས་སྲིད་སྲེད་སྤངས་པ་དངོས་བསྟན་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་མིན་ལ། འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དང་ཐ་མས་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་རང་གི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་ཁས་ལེན་ཀྱང་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་
གདུལ་བྱ་ཡིན་ན་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་ཁས་ལེན་པས་ཁྱབ་ན། དེ་ལ་སྦྱོར་ལམ་པ་མེད་དགོས་ལ། དེས་ན་དང་པོའི་དེ་ལ་ལྔ་སྡེ་མེད་དགོས་པས་ལྔ་སྡེས་བཟླས་པ་གསུམ་ལ་ཆེད་དུ་བསྟེན་ཀྱང་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་མིན་ཟེར་དགོས་
པ་དང། ཡོད་ན་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་རིགས་ཅན་ཡིན་མིན། ཐ་མའི་དེ་སེམས་ཙམ་པ་ཡིན་མིན་བཟླས་པ་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་འགལ་མི་འགལ་སོགས་དཔྱད། མཆན་ལས། ཞེས་སོགས་
ཀྱི་དོན་ནི་ཞེས་པ། ཡིག་ཆར། དོན་གྱི་གནས་གསུམ་ལ་གནས་བཞི་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུད་བླར་དོན་གྱི་གནས་དང་པོ་གསུམ་སྟེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱི་མ་བཞི་རྒྱུ་དང་བྱེད་པ་ཅི་རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་ནས་དེས་མཚོན་
པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དེའི་བཤད་བྱའི་མདོ་རྣམས་སུའང་བཤད་ཅེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོགས་འགྲེལ་ལས། གང་ཡོད་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་
དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དྲི་བཅས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དྲི་མ་མེད། །དྲི་མེད་སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་བའི་བཛད། །གང་ལས་དཀོན་མཆོག་དགེ་བ་གསུམ་འབྱུང་བ།།

[090A]༄༅། །ཞེས་དང། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་འདི་ཡིན་རིགས། །ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ། །དེ་ཡང་རྣམ་བཞི་ཞེས་དང། ལེའུ་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་དཀོན་མཆོག་གི་རིགས་
རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཞེས་རིགས་ཀྱི་སྐད་དོད་དྷ་ཏུ་རྒྱུ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། ཐོགས་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་གནས་བཞི་པོ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་དངོས་པོས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྣམ་
པར་བཞག་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། དར་ཊཱི་ཀ་ལས། འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགོངས་ནས་
མཆན་ལས། ཐོབ་བྱ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ནས། དང་པོ་གསུམ་ལ་ཕྱི་མ་བཞི་རྒྱུ་དང་བྱེད་པ་ཅི་རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་ནས། ཞེས་དང། འདི་བཞིས་བསྡུས་ཚུལ་རྒྱུད་བླར། རྟོགས་བྱ་རྟོགས་པ་དེ་ཡིས་ནི། །ཞེས་སོགས་
དྲངས་སོ། །དེས་ན་ལུང་འདི་མ་རྙེད་ཅེས་པ་ཡང་བསྟན་སྒྲོན་པ་ལྟར། གོང་དུ་དྲངས་པའི་ཐོགས་འགྲེལ་ལས། དོན་གྱི་གནས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཞེས་པའི་གནས་གསུམ་དང་འོག་གི་དོན་གྱི་གནས་གསུམ་
ལ་ཞེས་པའི་གནས་གསུམ་འདྲ་བར་འདོད་པ་ལ། འོག་མ་སྐྱབས་གསུམ་ལ་བྱེད་པས་སྐྱབས་གསུམ་བཤད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞེས་པའི་ལུང་ཞིག་མ་རྙེད་ལ། དར་ཊཱི་ཀ་

[090B] ལྷག་བསམ་བསྟན་པའི་ལེའུ་རྗེས་སུ་འབྲང། ཞེས་པ་ལ་ཡི་གེ་ནོར་ཟེར་ན། དེ་དཀོན་བརྩེགས་ཀྱི་ལེའུ་ཡིན་པས་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ངེས་དོན་
དུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པར་སྒྲུབ་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པས་སྤྱིར་ཐོགས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དེ་འདྲ་མ་རྙེད་ཅེས་བ་མིན་པས་ཕྱོགས་སྔའི་ནམ་ལངས་དགོས་སོ། །
བསྟན་སྒྲོན་པའི་མཆན་དུ། གོང་འོག་གི་གནས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་ཆོས་སྐུ་དེ་བཞིན་ཉིད་རིགས་གསུམ་འཇོག་པར་གོང་གི་ཐོགས་འགྲེལ་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། འོག་ཏུ་དེ་གསུམ་
ནི་རིགས་ལ་མིང་ཐ་དད་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་པས། ཞེས་པ་དང་གོང་འོག་འགལ་ལ། རྒྱུད་བླ་མར། རང་བཞིན་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཕྱིར་ཁམས། །ཞེས་པ་ལྟར་གོང་གི་གསུམ་ལ་ཡང་རིགས་གསུམ་
འཇོག་གི་ཆོས་སྐུ་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་རིགས་ཡིན་ན་ཕྱི་མའི་བསྡུ་བྱར་འགྱུར་གྱི་སྡུ་བྱེད་དུ་མི་རུང་ངོ། །དེ་གསུམ་གྱི་ནང་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་བསྡུས་པ་གསུམ་གྱིས་བཞི་
བསྡུ་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་གཉིས་སྡུ་བྱེད་དུ་མི་འོངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་རྒྱས་པར་མཁན་ཆེན་དག་གི་དབང་པོས་མཛད་པའི་ཀེ་ཏ་ཀའི་འབྲས་བུར་གསུངས་པས་དེར་ལྟོས། ཁམས་བསྟན་
[091A]༄༅། །པའི་དགོས་པ་སྟོན་པའི་རྩོད་ལན་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སྤྲིན་དང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་བཞིན་དེ་དང་དེར། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྣམ་ཀུན་སྟོང་པ་ཞེས། །གསུངས་ནས་ཡང་འདིར་རྒྱལ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ།།
སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཡོད་ཅེས་ཅི་སྟེ་གསུངས། །ཞེས་པས་འཁོར་ལོ་བར་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་གློ་བུར་བ་ལྟ་བུར་གསུངས་ནས། ཡང་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་སྙིང་པོའི་མདོ་སོགས་འདིར་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡོད་ཅེས་ཅི་སྟེ་གསུངས་ཏེ། གློ་བུར་བ་དང་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པ། འགལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་འགལ་བའི་རྩོད་པ་
དངོས་སུ་བཀོད་ནས་ཐ་མ་འདིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་མེད་དེ། བྱིས་པ་རྣམས་ལ་དེ་བསྟན་ཡང་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང། སྔར་འཁོར་ལོ་
བར་པར་གསུངས་པ་དང་ཟློས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དགོས་མེད་ཀྱི་རྩོད་པ་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཅིང། སེམས་ཞུམ་སེམས་ཅན་དམན་ལ་བརྙས་པ་དང། ཡང་དག་མིན་འཛིན་ཡང་དག་ཆོས་ལ་སྐུར། །བདག་
ཅག་ལྷག་པའི་སྐྱོན་ལྔ་གང་དག་ལ། །ཡོད་པ་དེ་དག་དེ་སྤོང་དོན་དུ་གསུངས། །ཞེས་པས་ཐ་མ་འདིར་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཉེས་པ་ལྔ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་པས། བར་པ་དང་མི་ཟློས་ཞེས་རྩོད་པ་གཉིས་པའི་ལན་

[091B] འགལ་བའི་ལན་ཤུགས་ལ་བསྟན་ལ། རྒྱས་བཤད་ཀྱི་ཡང་དག་མཐའ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱིས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཐ་མ་འདིར་བཤད་པའི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་བར་
བར་སྡུག་ཀུན་གྱིས་བསྡུས་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱིས་དཔེར་པ། ཉོན་མོངས་རྣམས་སྤྲིན་དང། ལས་རྨི་ལམ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོ་སྒྱུ་མ་དང་སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་གསུངས་
པས་འགལ་བ་མེད་པར་མ་ཟད་དོན་གཅིག་ཅེས་ལན་དང་པོ་དངོས་སུ་དང། སྔར་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་བཞག་ནས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་བར་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་ནས་སླར་ཡང་ཐ་མ་འདིར་
ཁམས་བཞིན་གྱིས་དག་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཉིས་པ་ལྔ་སྤངས་ནས་ཡོན་ཏན་ལྔ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་པའི་ཟློས་སྐྱོན་མེད་ཅིས་དགོས་པ་དེ་འདྲ་ཡོད་ཅེས་མདོར་བསྟན་ནས། འདིར་
ལྟར་དེ་ནི་མ་ཐོས་པས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གེགས་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་མི་ནུས་སྙམ་པའི་སེམས་ཞུམ་པ་དང། སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་གེགས་བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ནུས་པས་མཆོག་སྙམ་པའི་
རློམ་པ་དང། གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་གེགས་ཉེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དང། ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་མེད་པར་འཛིན་པ་དང། བྱམས་སྙིང་རྗེའི་གེགས་བདག་ལ་ལྷག་པར་གཅེས་པར་

[092A]༄༅། །འཛིན་པ་ལྔ་སྤངས་པ་དང། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཐོས་པ་ལས། །ཞེས་སོགས་ཐ་མའི་དོན་འདི་ཐོས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་སྤྲོ་བ་དང། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གུས་པ་དང། རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་རུང་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཡོན་ཏན་ལྔ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཞེས་དགོས་མེད་ཀྱི་ལན་དངོས་སུ་གསུངས་སོ། །མདོ་ལས། བློ་མིག་དག་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང། ཐམས་ཅད་མཐོང་
བ་ལགས། །ཞེས་པར་བརྟེན་ནས། ཐོགས་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་འཕགས་པའི་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡུལ་མ་ཡིན་ན། ཁམས་དེ་ལྟ་བར་དཀའ་བ་དེས་ན་བྱིས་པ་སོ་སོ་
སྐྱེ་བོ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བསྟན་པ་དེས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ལྟར། དར་ཊཱི་ཀ་ལས། ཁམས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་བས་བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་རྩོད་པ། ཞེས་དགོས་མེད་ཀྱི་རྩོད་པ་དེ་ཙམ་ལས་མེད་པས་དེ་ལྟར་
ན། སྔར་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་བཞག་ནས། ཞེས་སོགས་དེའི་ལན་དུ་སྦྱོར་ཚུལ་དཀའ་བའི་སྔར་ལྟར་ཟློས་སྤོང་གི་ལན་དུ་སྦྱོར་དགོས་པ་དང། རྩོད་ལན་འདི་དག་ཇོ་ནང་པ་སོགས་གསུམ་གྱིས་བཀྲལ་ཚུལ་མི་འཐད་ཚུལ་སོགས་དར་ཊཱི་ཀ་ན་ཞིབ་ཆ་མང་
ངོ། །རྗེ་བཙུན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་མདོ་ལ་དགོངས་འགྲེལ་དང་ལུང་སྡེ་བཞི་སོགས་བཞག་པ་ཡིག་ཆར། སྔ་མས་ཐེག་དམན་གྱིས་དོའི་དགོངས་པ་ཞར་བྱུང་དུ་འགྲེལ་བ་དང། ཐ་མ་ཐེག་ཆེན་གྱི་འདུལ་བའི་སྡེ་

[092B]ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་མདོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་སྡོམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅེས་གསུངས་སོ།།    ༈    །།ཁོ་ན་རེ། འགྲེལ་བ་
འདིའི་རྩོད་ལན་མདོ་ལ་མིན་པར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གསེར་ཕྲེང་ལས། འདིར་ལོག་རྟོག་མདོ་ལ་བྱུང་བ་དང། ཞེས་པ་ནས། ཤེར་ཕྱིན་ཏེ་རྒྱན་ཞེས་རིག་བྱིན་འཆད་ཀྱང་མདོ་ལ་བཟང་ན་ཡང་སྐབས་སུ་བབ་སྟེ་ཉི་སྣང་དང་རྣམ་
འགྲེལ་ལས་ཀྱང་མདོ་ལས་ཞེས་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིག་ཆའི་དེ་ཡུམ་མདོ་ཙམ་མིན་པ་ལ་དགོངས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་མདོ་ཙམ་ལ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་བསྟན་བཅོས་མེད་
པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་མདོ་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུས་བརྩམས་པའི་བཀའ་ཙམ་ལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སོགས་སྤྲོ་སླ། ཁོ་ན་རེ། འདིའི་རྩོད་པ་པོ་སློབ་དཔོན་སོགས་ཡིན་པར་ཐལ་
དེ་འགོད་པ་པོ་སློབ་དཔོན་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། འཕགས་གྲོལ་སོགས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིག་ཆར། འགྲེལ་པ་བཞིས་རིམ་བཞིན་བཀོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། དེ་དག་གིས་རང་ལ་བཀོད་
ནས་རང་གིས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་མིན། དེ་འདྲའི་རྩོད་ལན་ལ་ཐལ་འགྱུར་དང་སྦྱོར་ངག་ཡང་དག་དང་ལྟར་སྣང་གང་ཡོད་སོགས་སྤྲོ་བྱ་མང་ངོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེ་འདྲའི་རྩོད་པ་པོ་དངོས་སུ་བྱུང་བར་ཐལ། དེའི་ཕྱོགས་སྔ་དངོས་སུ་བྱུང་

[093A]༄༅། །བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕྱོགས་སྔས་བརྟག་པ་དངོས་སུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞུང་དེ་ཕྱོགས་སྔའི་བརྟག་པ་སེལ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱོགས་སྔས་བརྟག་པ་ཁས་བླངས་ན་རང་ལུགས་ལ་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྣམ་
བཤད་ལས། དེ་ལྟ་བུ་འདོད་པ་བྱུང་ན་འདིར་བརྒལ་བའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པའི་སུན་འབྱིན་འདི་དག་འཕེན་པའི་དོན་ཡིན་ལ་ཞེས་གསུངས་ལྟར། དེ་སྐབས་ཕྱོགས་སྔས་དེ་ལྟར་བརྩམས་པའི་གཞུང་དང་སློབ་དཔོན་སོགས་ལ་དེ་ལྟར་
བརྒལ་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མེད་པས་དོགས་པ་ཁོང་སློང་དུ་གསུངས་ཀྱི་སྤྱིར་དེ་འདྲའི་རྩོད་པ་པོ་དང་དོགས་པ་དངོས་སུམ་བྱུང་བ་མིན་ཏེ། ལན་གྱི་གཞུང་དེ་ཕྱིས་འབྱུང་གི་རྟོག་ལྡན་རྩོད་པ་པོ་ལ་ལན་འདེབས་ཚུལ་དང། དེའི་རྟོག་པ་
སེལ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། འགྲེལ་པ་ལས། གཞན་དག་སེམས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཞེས་པའི་གཞན་དག་དང། སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་དམན་པ་དག་ཅེས་པའི་བློ་དམན་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་དག་རྩོད་པ་པོ་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། དེ་འདྲའི་དོགས་པ་མེད་པར་ཐལ། ལན་དེ་སེལ་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གསེར་ཕྲེང་ལས། དོགས་པ་འདི་འགོད་པ་ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། དགོས་མེད་ཀྱི་དོགས་
བ་སོ་སོར་སྤངས་ནས་ཞེས་དང། རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་ལས། དོགས་པ་གཅོད་པ་ལ་དོགས་པ་ཐ་མ་དགོས་འབྲེལ་གྱིས་གཅོད་ཅིང་དང་པོའི་དོགས་གཅོད་སློབ་དཔོན་གྱི་གྱིས་ཁ་བསྐངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཡིག་ཆར་

[093B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྩོད་པ་པོ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་འཁྲུལ་གཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། དེ་དག་གི་འཁྲུལ་གཞི་ནི་མདོ་ལས། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་ཆེད་དང་
ཞེས་པ་ནས། འགྲེལ་དུམ་ཞེས་གསུངས་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གསེར་ཕྲེང་ལས། འདིར་གཞན་དག་ཅེས་པ་དང། ཕྱོགས་གསུམ་རེ་རེ་བསྡུས་པར་འདོད་པའི་རྒོལ་བ་གཉིས་མི་གཅིག་སྟེ། ཞེས་པས་ཕྱི་
མ་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཙམ་བསྡུས་ན་སྐྱོན་མེད་ཟེར་བ་ཕྱོགས་དང་པོ་ཞེས་སོགས་ལྟར་གྱི་ཕྱོགས་སྔ་དང་སྔ་མ་དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ནས་རང་ལུགས་ལ་རྩོད་མཁན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོགས་སློང་ལྟར་འོག་གི་རྩོད་པ་ཕལ་ཆེར་འདི་དང་འདྲའོ། །འོ་ན་
རྩོད་པ་དང་དོགས་པ་འདི་དག་ལྟ་བ་ནི་དུས་ན་མ་བྱུང་ཞེ་ན། སྤྱིར་འཁྲུལ་བའི་མཐའ་དགག་མི་ནུས་པས། ཡུམ་གྱི་མདོ་དང་རྒྱན་བརྩམས་པ་དགོས་མེད་ཀྱི་དོགས་པ་ཐོག་མེད་ནས་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་འདིའི་དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་གཞི་
རྣམ་བཤད་ལྟར་མཆོད་བརྗོད་འཇོག་པས་དེའི་སྔོན་དུ་མེད་པ་ཡིག་ཆར། ཐོག་མའི་དུས་བཟུང་བས་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་རང་སྡེ་གོང་འོག་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཆོག་ལ། གཞན་སྡེ་ལ་དེ་འདྲའི་དོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་རྟོག་ལྡན་གྱི་དོགས་པ་མིན་
ནམ་དཔྱད། ཁོ་ན་རེ། རྒྱལ་བ་ལ་རྩོད་པར་ཐལ། རྒྱལ་བས་ཆོས་བསྟན་ཚུལ་ལ་རྩོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྒྱལ་བ་ཕྱོགས་སྔར་བྱས་ནས་རྩོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། བཤད་བྱ་ལ་སྦྱར་ནས་རྩོད་པ་བཀོད་ན་ལན་མི་

[094A]༄༅། །ཐེབས་པར་ཐལ། གསེར་ཕྲེང་ལས། ཁོ་ནའི་སྒྲ་ཙམ་ལ་རེ་བས་ནི་རྩོད་ལན་འདི་དག་བསྐལ་པའི་བར་དུ་ཡང་མི་ཤོད་དོ། །ཞེས་དང། མཆན་ལས། ལན་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་མི་འགྲིག་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། འདོད་ན། བཤད་བྱ་ལ་སྦྱར་ན་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ལན་མི་ཐེབས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཟེར་ན། དེ་ནི་བོད་སྔ་མའི་བཏབ་པའི་ལན་དེ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་མི་འགྲིག་པའི་དོན་ཡིན་
པ་འོག་ཏུ་སྒྲུབ་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་བརྗོད་བྱ་དེ་གསུམ་ཡང་ཡང་བཤད་ན་ཟློས་པ་ཡིན་ཀྱང་ཟློས་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། སྐབས་འདིའི་རྩོད་ཚུལ་གཞི་གཉེན་རྣམ་པ་གསུམ་གང་རུང་རེ་རེ་ཁོ་ནའམ་
གསུམ་ཀ་སྟོན་ན་ཟློས་ཞེས་བརྩད་པར་ཐལ། ཡིག་ཆར། དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡིག་ཆར་དགོས་མེད་དང་ཟློས་པའི་རྩོད་ལན་གཉིས་ཀ་ལྷན་ཅིག་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས་
དོགས་པ་གཅོད་པའི་གཙོ་བོ་ནི་མཁྱེན་པ་གསུམ་ཀ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་ན་མདོ་དང་ཟློས་པས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་བརྩམས་པ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་རྩོད་པ་དགོས་འབྲེལ་གྱི་མཚམས་སྦྱར་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་
ལ། དེའི་མཐའ་གཅོད་པ་ལ་ཡ་གྱལ་རེ་རེ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤངས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས། ཞེས་དང། རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་ལས། གཞི་གཉེན་རྣམ་པ་གང་རུང་རེ་རེ་ཁོ་ན་སྡུད་ན་འབད་པ་དོན་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་

[094B] གསུམ་ག་སྡུད་ན་ཡུམ་གྱི་མདོ་དང་ཟློས་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོགས་པ་གཅོད་པ་ལ་དོགས་པ་ཐ་མ་དགོས་འབྲེལ་གྱིས་གཅོད་ཅིང། དང་པོའི་དོགས་གཅོད་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཁ་བསྐངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡིག་ཆའི་དོན་མཆོད་བརྗོད་ལས་འཕྲོས་ནས་རྒྱན་བརྩམ་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། ཆོས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་སོགས་དགོས་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་གཞི་གཉེན་རྣམ་གསུམ་གང་སྟོན་
ཀྱང་འབད་པ་དོན་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་སྐབས་འདིའི་རྩོད་པ་དང། རྒྱན་བརྩམས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། མཁྱེན་གསུམ་གཏན་ལ་འབེབས་ཕྱིར་གཞི་གཉེན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་ན་ཤེར་མདོ་དང་
ཟློས་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་དམན་པ་དག་ཅེས་སོགས་ཀྱིས་བརྩད་པ་ལ། དང་པོའི་ལན་དུ་རྩོད་ཚུལ་ཡུལ་ཅན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་དང། དགོས་པ་མཁྱེན་གསུམ་མཚོན་ཕྱིར་གཞི་གཉེན་རྣམ་པ་གསུམ་
ག་སྟོན་པས་གང་རུང་རེ་བསྡུས་པའི་སྐྱོན་མེད་ཅེས་དང་པོའི་ལན་དང། ཡུམ་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་པའི་གསུམ་ག་སྟོན་ཡང་ཡུམ་མདོ་དང་ཟློས་སྐྱོན་མེད་ཅེས་གཉིས་པའི་ལན་མཛད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །
ཡིག་ཆར་རྩོམ་ཡང་ཞེས་པ་མ་དག་སྙམ། །ཁོ་ན་རེ། འདིའི་བཟློས་ཞེས་པ་མངོན་པ་དང་བཟློས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐབས་འདིར་རེ་རེ་ཁོ་ནའམ་གསུམ་ག་བསྟན་ན་མངོན་པ་དང་བཟློས་ཞེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ།།

[095A]༄༅། །གཞི་ཙམ་བསྟན་ན་མངོན་པ་དང་ཟློས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་ནས་སླར་གསུམ་ག་སྟོན་ན་མངོན་པ་དང་ཟློས་ཞེས་རྟོགས་ལྡན་གྱིས་མི་རྩོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་བཤད་ལས། དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་གཞི་ནི་མཆོད་བརྗོད་
དོ། །ཞེས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡིག་ཆར་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། མཆན་ལྟར་རང་ཁུགས་ལ་རྩོད་པ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་མཆོད་བརྗོད་དུ་གཞི་གཉེན་རྣམ་གསུམ་བཤད་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་གཞི་བྱས་ཏེ་
ལུས་ལ་རྩོད་པ་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་དེས་རང་ལུགས་ལ་དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་གཞི་མཆོད་བརྗོད་ཟེར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དོགས་པ་དང་རྩོད་པ་མཆོད་བརྗོད་ལ་མིན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དོགས་པ་སྐྱེ་
བའི་གཞི་དེ་ལ་རྩོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཚུར་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་གཞི་གཉེན་རྣམ་གསུམ་དང་ཡུམ་གྱི་མདོ་ནས་བཤད་པའི་གཞི་གཉེན་རྣམ་གསུམ་འདྲ་བར་ཐལ། དེ་མི་འདྲ་བའི་
ལན་མ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྐབས་འདིའི་དེ་གཞི་ཤེས་པ་ཡི་བྱེ་བྲག་རྣམས། །ཞེས་པའི་དེ་ལ་བྱེད་དགོས་ལ། སྔ་མའི་དེ་གཞི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཙམ་དང་རྫས་བཏགས་
སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་བྱེད་པས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་བསྡོམས་ན་གཞི་བདེན་བཞིའི་སྟེང་དུ་བདག་མེད་གཉིས་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་

[095B] སོ་སོ་འཕྲལ་ན་གཞི་གཉེན་རྣམ་པ་གསུམ་ཅེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འོག་གི་གཞི་ཤེས་པ་ཡི་བྱེ་བྲག་རྣམས། །ཞེས་སོགས་ནས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གསེར་
ཕྲེང་ལས། གཞི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གྲངས་ནས་རྫས་བཏགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ་ཞེས་དང། རྣམ་པ་གཉིས་མིང་མཚུངས་ཀྱང་དོན་མི་འདྲ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པཱི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིར་བསྟན་
བསྐྱེད་བྱར་བྱེད་པའི་ལམ་གསུམ་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན། ཐེག་ཆེན་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གསེར་ཕྲེང་ལས། བསྐྱེད་བྱར་བྱེད་པའི་ལམ་འོག་མ་གཉིས་བཏགས་པ་པ་དང་ཞེས་དང་
མཆན་ལྟར་གསེར་ཕྲེང་ལས། རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་དང། རྒྱལ་ཚབ་དང་པོར་བསྐྱེད་པ་དང། མཁས་གྲུབ་རྗེས་སྒོམ་བྱུང་གིས་བསྐྱེད་པ་ལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། ལམ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་
རིགས་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཡིན་པར་ཞེས་པ་ལྟར་བསྐྱེད་བྱའི་ལམ་དེ་དག་གི་རྟོགས་རིགས་བྱང་སེམས་རང་རྒྱུད་ལ་སྒོམ་བྱུང་གིས་བསྐྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གསེར་ཕྲེང་གི་ལུང་སྔ་མའི་མདོའི་
དངོས་བསྟན་གཙོ་བོ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་དེ་ཡིན་པའི་འོག་མ་གཉིས་ཉན་རང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་བཏགས་པ་བ་དང། ཤེས་ཚུལ་ལམ་དེ་དག་སྟོན་ཚུལ་ཤེས་པ་དང། བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་
[096A]༄༅། །དང། ཐོས་བསམ་གྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ཤེས་བྱའི་ལམ་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གའི་ལམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡོད། ཅེས་པའོ། །འདིར་བསྟན་ཤེས་བསྐྱེད་བྱ་རྒྱུའི་ལམ་གཉིས་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་
བ་ལས། ལམ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དེ་གཉིས་ཁྱད་མེད་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཡིག་ཆར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་དེ་མདོ་
ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཤེས་བྱ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དང། ཞེས་པ་ལས་བསྐྱེད་བྱ་ཟུར་དུ་མ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལྟ་བུ་རང་གི་རྟོགས་
རིགས་བྱང་སེམས་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པས་བསྐྱེད་བྱར་བཞག་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་བསྐྱེད་བྱའི་ལམ་ལ་རྣམ་མཁྱེན་ཡང་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །རྗེ་བཙུན་པས། རྣམ་བཞག་གི་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཉན་ཐོས་
ཀྱི་ལམ་ཡིན་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ལུང། འགྲེལ་པར་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལམ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱ་དགོས་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ། ཞེས་དང། དེའི་རྣམ་བཤད་སོགས་དྲངས་
ལ། ཕར་ཕྱིན་བཅུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པར། འགྲེལ་པར། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་པས་སྒྲུབ་ཅིང། རིགས་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ན། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་

[096B] དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་ཡིན་ན་དགེ་བསྙེན་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་མ་ཁྱབ་པ་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་སངས་རྒྱས་ས་ན་ཡོད་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དེ་ན་ཡོད་པས་སྒྲུབ་ཅིང། ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་
ཆེན་རྟོགས་རིགས་རྣམས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་མིན་པ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་དགེ་སློང་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཁྱབ་པ་བཀོད་ནས། ཉན་ཐོས་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
དེ་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སོགས་གསུངས། དེ་ལ་སྒོ་མང་ཡིག་ཆ་གཉིས་དང་བསོད་གྲགས་པ་བསྟན་དར་པ་སོགས་ཀྱིས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་དེའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཁྱབ་པ། རྣམ་
བཤད་ལས། སྐབས་འདིར་གཞི་ཤེས་ཉན་རང་གི་མངོན་རྟོགས་སུ་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣམ་བཞག་གི་རྟེན་ཐ་དད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་ཞེས་རྣམ་བཞག་གི་རྟེན་སྦྱར་བ་དང། སྐབས་ལྔ་པར། ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཞེས་
ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལྡོག་བྱར་གསུངས་པ་སོགས་དང། རིགས་པ། མཐར་ཐུག་གི་གཞི་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཐེག་དམན་གྱི་ཐེག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔ་མས་མ་ཁྱབ་ཟེར། ཡང་
དེ་ཆོས་ཅན། ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་མ་ཁྱབ་ཟེར། ཐེག་ཆེན་ཚོགས་ལམ་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་

[097A]༄༅། །ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཟེར། དེ་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཟེར་བ་སོགས་སྔ་མས་གཞུང་གི་ཚིག་ཟིན་ཙམ་ལ་བརྟེན་ཅིང། ཕྱི་
མས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐར་པ་བགྲོད་པའི་གཤེགས་བཤུལ་ལ་བྱེད་དགོས་པ་དང། ཐེག་ཆེན་རིགས་ངེས་ཀྱི་དམན་ལམ་ཐོབ་ཟེར་དགོས་པ་དང། ཉན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་
མཁྱེན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མིན་ཀྱང། བྱང་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། ཞེས་པས་སྒྲུབ་པ། གསེར་ཕྲེང་
ལས། བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཞེས་པ་དང་ནང་
འགལ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཀྱང་ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དགོངས་པ་བཙལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་བྱང་
སེམས་མཐོང་ལམ་དེ། མདོ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཤེས་བྱ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་

[097B] འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ལམ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རོལ་མཚོ་ལས། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་སྟེ། བྱང་སེམས་འཕགས་པས་འདིར་བསྟན་ཉན་རང་གི་ལམ་
རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པས། ཤེས་བྱའི་ལམ་ལ་བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་བྱས་ཁྱབ་ཟེར་རམ་དཔྱད། བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། ཉན་རང་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་
བསྡུས་པའི་ལམ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ལམ་རྣམས་འདིར་བསྟན་ཤེས་བསྐྱེད་ཀྱི་ལམ་དུ་མི་བྱ་སྟེ། ཞེས་སྤྱི་ལྡོག་ལས་མི་འཇོག་པར་གསུངས་སོ། །བསྟན་དར་བའི་སྤྱི་དོན་ལས་
ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱེད། མཐོང་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱེད། ནས། ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་
རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ཀྱང། དེར་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཟིན་པ་མི་དགོས་ཏེ། བསྐྱེད་པ་དང་སྐྱེས་ཟིན་ལ་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ཡུལ་གསུམ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་དེ་བསྐྱེད་པའམ་ལམ་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་མངོན་དུ་ཤེས་པ་
བ་དང། དེ་བསྐྱེད་པ་ལ་སྦྱར་བས་དངོས་བསྟན་གྱི་ལམ་གསུམ་ཐམས་ཅད་བཞག་གོ་སངས་འཕགས་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་འགལ་བར་འདོད་པ་སུ་ཡིན་དཔྱད་ལ། དེ་གཉིས་ཀ་ལ་ཞེས་པ་སངས་འཕགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱིས་

[098A]༄༅། །གཞི་ཁོ་ན་རྟོགས་ན་ཐེག་དམན་གྱི་གཞི་ཤེས་སུ་འགྱུར། ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །མཆན་ལས། ཐེག་གཅིག་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས། ཞེས་པ། འཇུག་པ་ལས། ངལ་བ་ཉེར་སེལ་གྲོང་ཁྱེར་ཡིད་འོང་ཞེས་སོགས་ཡིན་ནོ། །སྐབས་བཞི་
པའི་རིགས་པས་ཉན་རང་ལ་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པ་ཁེགས་ཚུལ། ཁྱད་མཚན་གྱིས་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བ་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང། ཐ་མ་གསུམ་གྱིས་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། ཕྱི་
ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་དང་ལྡན་པ་དང། བདེན་ཞེན་དང་བྲལ་བའི་ཁྱད་པར་དང། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བས་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་དང། ཟབ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གསུམ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་གོམས་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་
པ་དང། བརྒྱད་པ་ཐབས་མཁས་ཟབ་པས་ཚོགས་རྫོགས་པའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་དུས་མ་ཡིན་པར་མི་ཐོབ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁེགས་ཏེ། ཐབས་ཤེས་དེ་དག་ཡོད་ན་སྲིད་ཞིའི་མཐར་མི་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཆན་དུ་ཨར་དང་ཉ་དཔོན་
སོགས་ཁ་ཅིག་ཅེས་པ། སྤངས་པ་ས་བརྒྱད་པར་རྫོགས་པར་འདོད་མཁན་ཡིན་གྱི། རྟོགས་པ་ས་དང་པོར་རྫོགས་པར་འདོད་མཁན་མིན་ཏེ། དེས་ཉན་རང་གི་རྟོགས་པ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་རྫོགས་པར་གནོད་འཇོམས་ཀྱི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པའི་
ཕྱིར། བུ་སྟོན་སོགས་ས་དང་པོ་ནས་ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་གཉིས་ཀ་རྫོགས་པར་བཤད་པ་ཉི་སྣང་ལ་བརྟེན་ཅིང། གཡག་པ་དང་རོང་སྟེན་སྤངས་པ་དེར་རྫོགས་པར་བཤད་པ། རྒྱུད་བླར། འཕགས་པས་འཆི་དང་ན་བ་དང། །ཞེས་སོགས་

[098B] །ངེས་ན་བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་དུ་གཡག་པས་སྤངས་པས་བརྒྱད་པར་རྫོགས་པར་འདོད་གསུང་པ་མི་འཐད་དོ། །ཡིག་ཆར། རང་སྟོན་ལ་ཉོན་མོངས་ཀུན་བཏགས་ས་གཉིས་པ་སོགས་
སུ་སྤོང་པ་མི་འཐད་ཅེས་པ་རིགས་པའི་འཕུལ་ཡིན་ལ། བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཉོན་སྒྲིབ་ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་བས་མ་སྤངས་པ་དང། དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འདོད་དེ། རིན་ཆེན་བང་མཛོད་ལས། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པས་ཉོན་སྒྲིབ་མ་
ལུས་བར་སྤངས་ཤིང། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉོན་སྒྲིབ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཟེར་བ་ནི་རྣམ་པར་འཁྱམས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མཛོད་དང་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་རམ་སྙམ་
ལ། ཀུན་བཏུས་ལས། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་པར་གྱུར་པ་དང། ཞེས་པ་དང། ཐོག་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པས་དངོས་སུ་གནོད་དོ། །
འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ཀས་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུ་མཛོད་ལྟར་བཤད་ཅེས་པ། སྤངས་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ཡིན་གྱི་སློབ་དཔོན་གྱིས་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུའི་འདྲེན་ཚུལ་ཀུན་བཏུས་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུ་མ་སྙིང་པོ་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་ནི་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་རྣམས་
ཉོན་མོངས་སྤོངས་བྱེད་ཡིན་པས་སྒྲུབ་པོ། ཉན་རང་མཐོང་ལམ་པས་ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་མ་སྤངས་པར་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་སམ་དཔྱད་ལ། བླངས་ན་མདོ་ལས། ཆོས་མཐོང་བ་ཐོབ་པ། རིག་པ། ངེས་པ་སྟེ། བཟོད་ཤེས་བཞི་

[099A]༄༅། །སྡོམས་པ་དང། རང་གིས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་སོམ་ཉི་དང། གཞན་གྱིས་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བ་གཉིས་བསྡོམ་པ་དང། ལམ་སྒོམ་ཚུལ་གཞན་གྱི་རྗེས་འདེ་མི་དགོས་པས་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པ་དང་
སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལས་མུ་སྟེགས་སོགས་གཞན་གྱིས་དཀྲིར་མི་བཏུབ་པ་དང། བདེན་བཞིའི་བླང་དོར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཆོས་རྣམས་དྲིས་ལན་གྱིས་སྟོན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ལྔའམ་སྔ་མ་རྣམས་སོ་སོར་ཕྱེ་
ན་བརྒྱང་ལྡན་དུ་གསུངས་པ་དང་འགལ་བས་དེ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །སྤྱིར་ཐེ་ཚོམ་སོམ་ཉི་ནེམ་ནུར་གསུམ་དོན་གཅིག་ཀྱང། སྔ་མ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་དེ་དམིགས་ཡུལ་རང་གཞན་གྱི་ཆོས་ལ་སྦྱར་
བ་སྔར་ལྟར་ལ། ནེམ་ནུར་དང། ཐེ་ཚོམ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ནེམ་ནུར་ནི་དོན་མི་འགྱུར་བ་དང། ཐེ་ཚོམ་ཆ་མཉམ་པ་ལ་བྱེད་པར་ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཉན་ཐོས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་པ་དེ་ཀུན་བཏུས་
པའི་ལུགས་ལ་འཕགས་པའི་ཁྱད་པར་བརྒྱད་ལྡན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ལམ་མཐོང་སྤོང་གི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཐེ་ཚོམ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་
ལས་བརྒལ་ན་ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །མ་གྲུབ་ན། ལམ་མཐོང་སྤོང་གི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ས་བོན་སྐྱེ་འགྱུར་གྱིས་སྤང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། བདེན་བཞིའི་མཐོང་སྤོང་རིམ་ཅར་འགག་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་

[099B] །ས་བོན་ཡོད་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་འགག་པས་ཡིན་ཟེར་ན། འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་སོགས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བར་ཐལ་ལོ། །མི་འདྲ་སྟེ་སྔ་མས་བདེན་བཞི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཡིན་ཟེར་ན། དེས་ལམ་བདེན་
མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་ཐལ། བདེན་བཞི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ལམ་བདེན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལ་གེགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བར་ཐལ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལམ་
མཐོང་སྥོང་གི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་དང་བྲལ་བར་ཐལ་ལོ། །ཐལ་རང་ལུགས་ལ་ཡང་དེ་ཁྱད་པར་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་ཐལ། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཆོས་མཐོང་བ་སོགས་བཞི་དང་ལྡན་པར་ཐལ། དེ་བརྒྱད་དང་
ལྡན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་གཉིས་དང་ལྡན་པར་ཐལ། དེ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་སྦྱར་ཚུལ་ཙམ་ལས་དེ་བཞི་བློ་མིག་ཤེས་རིག་བཞི་ལ་བྱས་ནས་ཆོས་བཟོད་གཅིག་བུའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་དེ་བཞི་
ཡོད་ཅེས་ན་ཡིག་ཆ་དང་མཆན་གྱི་དགོངས་པར་འགྲོ་སྙམ། འདིས་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འདོད་པས། དབུས་མཐའི་ཁྱབ་པཱི་སྒྲིབ་པ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀར་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་པས་སྒྲུབ་པས། ཀུན་བཏུས་
ལས། ཉོན་མོངས་དང་ཤེས་སྒྲིབ་ཅིག་ཅར་སྤོང་པར་གསུངས་པ་དང། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ས་བཅུ་གཅིག་པ་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་སྤངས་པས་ཞེས་པ་དང། རྒྱན་སྣང་ལས། ས་དང་པོའི་

[100A]༄༅། །སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་བརྗོད་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གང་ལ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་འོད་
ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་བར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཆོག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། སྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་ཅི་རིགས་སྤངས་པས་འདི་ལྟ་སྟེ་
འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་དང། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པ་དྲུག་གོ་དེ་དག་ཉིད་ལས་ཞེ་སྡང་བཏོན་ཏེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་
པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུའོ། །མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱོངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་པ་རྣམས་རོང་ཊཱི་ཀ་པས་ཉོན་སྒྲིབ་སངས་རྒྱས་
དུས་སྤངས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཉོན་མོངས་ས་དང་པོར་སྤོང་ཟེར་བས། མཆན་དུ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་གཅིག་ཅར་སྤོང་བ་ལ་བཤད་ཅེས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ལུང་འདི་རྣམས་སྤངས་པ་ས་བརྒྱད་པ་སོགས་
སུ་རྫོགས་པར་འདོད་པ་ལ་ཡང་གནོད་བྱེད་ཡིན་ནོ། །བུ་དང་གཡག་གཞོན་སོགས་ན་རེ། ཉན་རང་གི་རྟོགས་པ་ས་དང་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་ཤེས་པ་

[100B] །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་ཟེར་བར། འདི་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པའི་བྱེད་པར་གཞན་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་བྱེད་པ་མ་ལུས་པ་འདུས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ཤེས་པ་དང་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བཟོད་པ་ཡིན་གྱི་རྟོགས་
པའི་ཚད་འདི་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མདོ་ལས། དེར་ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་འདུས་པར་བསྟན་གྱི་དེ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པ་རྫོགས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་པས་ས་བརྒྱད་པར་རྟོགས་
རིགས་རྫོགས་ཟེར་བ་ལ་ཡང་གནོད་དོ། །ལོ་ཆེན་གྱིས་མ་དག་ས་བདུན་སྐབས་སུ་མི་རྟག་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ན་འབད་རྩོལ་དགོས་པས་ཐེག་དམན་དུ་ལྟུང་ལ། ས་བརྒྱད་པར་འབད་མེད་དུ་མི་རྟག་སོགས་
མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་དེར་རྫོགས་ལ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཀྱང་དེ་ནས་ཐོབ་ལ། ཉི་སྣང་གི་ཆོས་བཟོད་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཐེག་དམན་མཐོང་ལམ་ཡིན་ཟེར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས་
བླ་མ་ལོ་ཙྪ་བ་ཆེན་པོ་ནི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཉན་རང་གི་ཡིན་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གཙོ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་གཞི་ཤེས་འདིར་བཤད་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་
[101A]༄༅། །ས་བརྒྱད་པར་བསྐྱེད་ཅིང། ཞེས་པ་ནས། སྔར་མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་མི་རྟག་སོགས་ཤེས་པར་བཤད་པ་ནི། ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་
ཁ་ཅིག་གིས། དེས་རིགས་ངེས་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་དུ་མི་རྟག་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་ཡོད་ཟེར་བ་མི་འཐད་པ་ཤེས་སོ། །ཉི་སྣང་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་དུ་ཉན་
ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་པའི་བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་ནས་ཉན་རང་གི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་རྫོགས་པར་གསུངས་པས། མི་རྟག་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་
དགོས་ཞེས་བཀག་ལ། ཚོགས་སྦྱོར་ནས་བདུད་རིས་སོགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་བའི་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་བཤད་པས་དེ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ཡོད་པར་ཤེས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། ཡིག་ཆར། སློབ་ལམ་ན་
ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་རྫོགས་པའི་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་རྟོགས་རིགས་གཉིས་རྫོགས་པ་མེད་དེ་ཞེས་པ་མི་
འཐད་པར་ཐལ། གོང་དུ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ས་དང་པོར་ཉན་རང་གི་རྟོགས་རིགས་རྫོགས་ཟེར་ན། འོ་ན། དེར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་ཐལ། ཞེས་དེ་གཉིས་རྫོགས་པ་ཁྱད་མེད་ལྟ་བུར་བྱས་པའི་

[101B] དེ་ནི་རེད་མདའ་བའི་ཉི་ཟེར་ལས། དེ་ལ་ཉན་རང་གི་རྟོགས་བ་ས་དང་པོར་རྫོགས་ཏེ། འདིར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་དགག་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆ་རྙིང་པར་
རང་རྒྱལ་གྱི་རྟོགས་རིགས་རྫོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། རང་རྒྱལ་ཀྱི་སྤངས་རྟོགས་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་གསུངས་
ཀྱང། རང་རེའི་ཡིག་ཆ་བསོད་གྲགས་པ་དང་རྗེ་བཙུན་པ་སོགས་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། སྒོ་མང་གི་ཁས་ལེན་རྙིང་པ་ལ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་ཀྱིས་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་མ་རྫོགས་
པ་ཡིན་ཟེར་ནས། རང་རེའི་ཡིག་ཆ་འདིར་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་ཀྱིས་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཉན་རང་གི་སྤངས་པ་དང་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་
གྱིས་ཡིན་ཞེས་ཞིབ་ཆ་ཕྱེ་ནས་ལན་འདེབས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ནོར་མིན་ནོ། །འདི་ནི་ཉན་རང་གི་སྤངས་བྱ་གང་སྤངས་པ་དང། རྟོགས་པ་གང་སྐྱེ་བ་དེའི་རིགས་རྫོགས་བ་ལ་བྱེད་པ་གོ་ན་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་
པའི་རིགས་རྫོགས་པ་དང་མི་འདྲ་བ་ཤེས་སླའོ། །སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན། འདིའི་རྒྱུ་མཚན་དང་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། ཡང་དག་མཐའ་འམ་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་ཚུལ་སྔགས་ལ་རག་ལས་ཏེ་

[102A]༄༅། །དེ་ནི་འདི་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་དུ་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་བ་དགོས་ཤིང། གཟུགས་སྐུ་དེའི་རྒྱུ་དེ་དང་རྣམ་མཐུན་གྱི་ལམ་སྒོམ་པ་སྔགས་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྔགས་ལ་
རག་ལས་ཏེ། དེ་དང་རྣམ་མཐུན་གྱི་སྐུ་དེ་གྲུབ་པ་ལ་ཀུན་རྟོགས་དགག་དགོས་ཤིང། རྟོག་པ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་དེའི་གཞོན་པའི་རླུང་དགག་པ་ལ་ལྟོས་ལ། དེ་ཡང་གསང་འདུས་ལས་གསུངས་པའི་སྤྲོ་བསྡུ་ཁྱད་པར་
བ་ལ་རག་ལས་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སྔ་མའི་རྒྱུ་མཚན་རྟགས་དང་རྟོག་པ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་གསང་འདུས་ལ་ཐུག་པ་རྟགས་སྒྲུབ་ཏུ་བྱས་སོ། །དེ་གསང་འདུས་ཁོ་ནས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས། མཚན་
མ་དེ་ནི་ཁྱབ་བྱ་བ། །ཞེས་སོགས་སྤྲོ་བསྡུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེར་སྤྲོ་བསྡུ་ཙམ་གསུངས་ཀྱང། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་སྦྱོར་བའི་གནད་ཕྲ་མོ་མེད་པས་མི་འདྲ་ཞེས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་
དུ་གཞན་དོན་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ནུས་པ་སྨོན་ལམ་རྫོགས་པའི་ཚད་དུ་འདོད་པ་རེད་མདའ་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། དེ་ནི་ཉི་ཟེར་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་
ཅེས་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་བྱས་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བསོད་གྲགས་པས། རང་གང་དུ་སངས་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་ལོངས་སྤྲུལ་གཉིས་ཀྱི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲུབ་བའི་རྒྱུའི་དགེ་བའི་

[102B] རྒྱལ་བ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྦྱངས་པའི་ཚད་ཡིན་ཟེར་ན། ཞེས་པ་བསྟན་
དར་བ་སོགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ལས། དེ་ལ་ཡང་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་སྦྱངས་པའི་ཚད་དང། ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་སྦྱངས་པའི་ཚད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཡོད་དེ། རང་ཉིད་སྤྲུལ་སྐུར་
འཚང་རྒྱ་ཚུལ་སྟོན་པའི་བདེ་བ་ཅན་ལྟ་བུར་འཁོར་མངོན་ཤེས་ལྔ་ལྡན་ཤ་སྟག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ནུས་པ་རྫོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྨོན་ལམ་རྫོགས་པའི་ཚད་ལ་
ཡི་གེ་ནོར་བ་མིན་ཏེ། བུ་ཉ་རེད་མདའ་པ་སོགས་ཀྱིས། རང་སངས་རྒྱས་པའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་ཞིང་མ་སྦྱངས་པར་ཞེས་པ་ལྟར། འདི་ཉིད་ལས། འདི་ཡང་བཅུད་ཀྱི་ཞིང་སྦྱངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་སྣོད་ཀྱི་ཞིང་སྦྱངས་
པའི་ཚད་གཉིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲ་དེ་སྤྲུལ་སྐུའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྨོན་ལམ་རྫོགས་པའི་ཚད་ཟེར་བ་དང། དེ་སྤྲུལ་སྐུ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྨོན་ལམ་རྫོགས་པའི་ཚད་ཟེར་བ་གཉིས་ཀ་རྗེ་
བཙུན་པ་ཡིན་སྙམ་ཏེ། སྤྱི་དོན་རོལ་མཚོ་ལས། རང་གང་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་ནས། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་རྒྱལ་བ་འོད་དཔག་མེད་ལྟ་བུ་སྤྲུལ་སྐུའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚད་དང་

[103A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པས། ཁྱོད་ཀྱི་དེ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་སྤྲུལ་སྐུ་འོད་དཔག་མེད་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་མི་འཐད་ཅེས་པའོ། །ཡིག་ཆར། ཁྱོད་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། སྤྲུལ་སྐུ་འོད་དཔག་མེད་
ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ། དེས་རྒྱལ་བ་འོད་དཔག་མེད་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པ་ལྟ་བུར་བྱས་ཡོད་པས་ཡིན་ལ། དེས་ན་དེ་ལྟར་
སྨོན་པ་ལྟར་གྱི་དོན་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། ཞེས་པ་ཚིག་སྡུད་ཅེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ན། འོད་དཔག་མེད་ཡིན་ན། ཞེས་སོགས་འོག་གི་སྒྲུབ་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། རོལ་མཚོ་ལས་
བདེ་བ་ཅན་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་སློབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་འདྲའི་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེ་བ་ཅན་དུ་སྡུག་བདེན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། ཡོངས་སུ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁཾས་
འདི་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པར་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་དྲངས་ནས། བདེ་བ་ཅན་གྱི་རྟེན་ལ་མངོན་ཤེས་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་པར་གསུངས་ཤིང། །ཡིག་ཆ་རྙིང་པར་
དེའི་སྐུའི་དངོས་ཀྱི་གདུལ་བྱར་གྱུར་པའི་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་གཉིས་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་ན། མངོན་ཤེས་དང་མི་ལྡན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེར་གྱུར་བའི་

[103B] དེར་ཐལ། ཞིང་བཀོད་ཀྱི་མདོ་ལས། འགྲོ་བ་གཉིས་ཏེ། ལྷ་དང་མིའོ། །འབྲས་བུ་ནི་བཞི་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང། ཕྱིར་
མི་འོང་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་ཀྱང་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་མངོན་ཤེས་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡིག་ཆར་བཀག་གོ་ཡིག་ཆར། སྐུ་དངོས་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་གཙོ་བོ་རྣམས་ཞེས་
གསུངས་བས་སྐུ་དངོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ལ་མངོན་ཤེས་དང་ལྡན་པས་མ་ཁྱབ་བོ། །སྔ་མས་དག་ཞིང་རྟེན་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ན་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱང་མེད་ཟེར་རམ་དཔྱད། ཞིང་བྱེ་བ་ནས། འཕགས་ལམ་ལ་འགོད་ནུས་པ་ཟེར་བ་རྗེ་
བཙུན་པ་སོགས་ཡིན་ཏེ། རོལ་མཚོ་ལས། དེ་འདྲ་བྱེད་བཞིན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་སྤངས་པས་ཁྱབ་པ་དེ་དེའི་དོན་ནོ། །ཞེས་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དོན་ལྟར་བྱས་པའི་ཕྱིར། དཔལ་ལྡན་པ་
ན་རེ། ཡིག་ཆར། སེམས་ཅན་སྨིན་པའི་ཚད་བཤད་པའི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་ཁས་ལེན་མི་རུང་ཞིང་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དགོངས་པ་གཏན་ནས་མིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། རྣམ་བཤད་ལས། དུས་གཅིག་དུ་ཞིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་
སྐུའི་བཀོད་པ་གྲངས་དེ་སྙེད་དང། རེ་རེའི་འཁོར་དུ་ཡང་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་རྣག་སྨིན་པ་བཏོལ་པས་ཆོག་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་པས་རང་སངས་རྒྱས་

[104A]༄༅། །བའི་འཁོར་གྱི་ཐོག་མར་ཆོས་ཚིག་བཅད་རེ་བསྟན་ནས་འཕགས་ལམ་ལ་འགོད་རྒྱུའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཚིག་བཅད་རེ་བསྟན་ནས་རྣག་སྨིན་པ་བཏོལ་རུང་ལྟར་སྨིན་ལམ་ལ་འགོད་པའམ་འགོད་
ནུས་པ་ཟེར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་འདྲའི་གདུལ་བྱ་དེ་ཉིད་སྨིན་གྲོལ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་སྨིན་ལམ་ལ་བཀོད་ཟེར་ན། ཞེས་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་སྔོན་དུ་སྨིན་ལམ་ལ་བཀོད་པས་ཆོག་གི་དེ་འདྲའི་གདུལ་
བྱ་འཕགས་ལམ་ལ་བཀོད་པ་ལ་ཀུན་སློང་གི་རྟོག་པ་ལྡོག་པ་སོགས་དགོས་ཞེས་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་སྨིན་ལམ་ལ་བཀོད་ཀྱང་དེ་ལ་ཆོས་ཚིག་བཅད་རེ་བསྟན་ནས་སྨིན་ལམ་
ལ་འགོད་མི་ནུས་ཟེར་ན། ཆོས་ཚིག་བཅད་རེ་བསྟན་ནས་སེམས་ཅན་བརྒྱ་སྨིན་ལམ་ལ་འགོད་པའི་བྱང་སེམས་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀའི་ཡི་གེ་ནོར་བར་ཐལ་ལོ། །དོན་ལ་ཡིག་ཆ་ནོར་ཟེར་བ་
འདྲ། རྣམ་བཤད་ལས། ཇི་སྲིད་ཀུན་སློང་གི་རྟོག་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་མི་ནུས་བའི་ཞེས་པ་སྔར་གྱི་གདུལ་བྱ་དེ་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་དུས་གཅིག་ཏུ་ཞིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་སྐུའི་བཀོད་པ་དེ་སྙེད་དང་དེ་རེ་རེའི་འཁོར་དེ་སྙེད་ལ་ཆོས་
ཚིག་བཅད་རེ་བསྟན་ནས་འཕགས་ལམ་ལ་འགོད་ནུས་པའི་སེམས་ཅན་མེད་གསུངས་པ་མིན་ཏེ། ས་བཅུ་པ་པས་དེ་ལྟར་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་རེ་རེར་དེ་ལྟར་སྟོན་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། བ་སྤུའི་

[104B] །ལྷན་ཅིག་རྫོགས་སངས་རྒྱས་སྐུ་བགྲང་འདས་དང། །ཞེས་དང། དེའི་སྦྱོར་ཊཱི་ཀ་ལས། བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་རེ་རེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གྲངས་མེད་པ་རེ་རེ། ཞིང་ཡང་འཁོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བགྲང་པ་ལས་འདས་པས་བསྐོར་བ་དང། འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་མ་འདྲེས་པར་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྟོན་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཡིག་ཆར། བྱང་སེམས་ས་བརྒྱད་པ་པ་ཆོས་ཅན་
ནས། རང་གི་གདུལ་བྱ་སྨིན་པར་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་གི་གདུལ་བྱ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་དང། མཆན་ལས། འདི་ལ་འོ་ན། ས་དགུ་པ་དེས་སྐད་ཅིག་མ་
གཅིག་ལ་སྐུའི་བཀོད་པ་སྟོང་གསུམ་བྱེ་བ་འབུམ་གྱི་རྡུལ་སྙེད་སྟོན་པ་དང། གདུལ་བྱ་དེ་སྙེད་སྨིན་པར་བྱེད་ཀྱང་སྨིན་པར་མ་བྱས་པའི་ཞིབ་ཆ་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །ཟེར་བའི་ཞིབ་ཆ་མི་འཐད་ཅེས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་
ན་གདུལ་བྱ་སྨིན་པར་བྱས་པ་དང། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་མིན་སྔར་གྱི་གདུལ་བྱ་ལྔ་སྡེ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད་ཀྱི་སྤྱིར་རང་གིས་སྨིན་པར་བྱས་པའི་གདུལ་བྱ་ཡོད་པས་མིན་ཏེ། ས་བརྒྱད་པ་པ་རང་གི་གདུལ་བྱ་
སྨིན་པར་བྱས་པའི་གང་ཟག་མིན་ལ། རྒྱུན་མཐའ་བ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་ཚེ་དེ་དག་སྤྲུལ་སྙམ་པའི་ཀུན་སློང་གི་རྟོག་པ་གཅིག་སྐྱེས་པས་རྟོག་

[105A]༄༅། །པ་གཉིས་གཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་མེད་དོ། །སྤྱིར་སྨིན་པ་ལ་ཐོག་མར་རང་རྒྱུད་སྨིན་དགོས་པས། དེ་ནི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དགའ་དང་དད་དང་རབ་ཞི་སྙིང་བརྩེ་དང། །བཟོད་དང་ཡིད་གཞུང་མཐུ་ཅན་ཉིད་དང་
ནི། །མི་འཕྲོག་པ་དང་ཡིག་ལག་ལྡན་པ་རབ། །དེ་ནི་རྒྱལ་སྲས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན། །ཞེས་པའི་དགའ་བ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་། དེ་སྟོན་པའི་བཤེས་གཉེན་ལ་དང་པ་་དང། ཉོན་མོངས་་ཞི་བ་སྟེ་ཆུང་བ་དང་
སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་་དང། དཀའ་སྤྱད་བཟོད་པ་་དང། ཚིག་དོན་མི་བརྗེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུང་པ་ཡིད་གཞུངས་པ་་དང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཐུས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གནོད་པ་་དང། བདུད་དང་ཕས་རྒོལ་གྱིས་མི་འཕྲོག་པ་དང་
དད་པ་དང། གཡོ་སྒྱུ་མེད་པ་དང། ནད་མེད་པ་དང། ཤེས་རབ་སྟེ་སྤོང་པའི་ཡན་ལག་་ལྔ་དང་དགུ་ལྡན་པ་སྟེ་དགུ་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་བྱེད་ལས་གསུམ་གསུམ་གྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་ནས། ཇི་ལྟར་རྨ་དང་སོགས་ཀྱིས་གཞན་
སྨིན་ཚུལ་བསྟན་ནས། ལུས་ཅན་བྲལ་བར་སྨིན་བྱེད་དེ་བཞིན་དུ། །ཡོངས་སྨིན་རབ་སྨིན་མཐུན་པར་སྨིན་བྱེད་གཞན། །ལེགས་པར་སྨིན་བྱེད་རྟོགས་པར་སྨིན་བྱེད་དང། །རྟག་སྨིན་གོང་དུ་སྨིན་བྱེད་བཤད་པར་འདོད། །
ཅེས་བའི་གཞན་རྒྱུད་སྨིན་པ་བརྒྱད་ནི་མཆན་དང་འགྲེལ་པའི་ཟིན་བྲིས་སུ་གསལ་ལ། མཆན་ལས། ཟས་ཀྱིས་ལྟོར་ཞེས་པ་ཟས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལྟོ་སློང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཟེར་བ་ཡིན་ལ། ཞིབ་ཆ་དགོས་ཞེས་བརྟག་པ་དང། བདག་

[105B] །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ཞེས་སོགས་ཚིག་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་དེའི་བསམ་པ་སྟོན་ལ། དེ་ནས་ཚིག་བཅད་དྲུག་གིས་སྦྱོར་བ་ཕྱིན་དྲུག་གིས་སྨིན་པར་བྱེད་ཚུལ་དང་
དེ་ལྟར་ཞེས་སོགས། མཇུག་སྡུད་ཀྱིས་རྟེན་སུས་སྨིན་པ་དང། བསམ་པ་གང་གིས་དང། ཡུལ་གང་དང། གང་དུ་དང། རྣམ་པ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་དང། དུས་ཇི་སྲིད་དུ་སྨིན་པ་བསྟན་ཏོ། །གོང་དུ་སྨིན་ཚུལ་བརྒྱད་ཀྱི་
མ་མཐའ་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། ཞེས་པ་ཡང་དང་པོ་ལུས་ཅན་བྲལ་བར་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པས། འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་ལ་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་གྱི་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་
རྣམ་བཤད་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཅིང། ཡིག་ཆར་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དེ་གསུམ་ལྡན་དེ་མིན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། གསེར་ཕྲེང་ལས། མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་དུས་ཀྱི་མི་གནས་པ་དང་ཆད་པའི་མྱང་འདས་
གཉིས་སུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་ཁོ་བོས་ལེགས་པར་བརྟགས་པའོ། ཞེས་པ་ལྟར་སྔ་མ་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་བྱས་རྗེས་སུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང། ཕྱི་མ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་བཀག་པ་ཁོ་ནས་གདམས་པར་གསུངས་སོ། །
རྗེ་བཙུན་པ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་གསུམ་ལྡན་གྱི་ཡང་དག་མཐའ་ཡོད་ཀྱང། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་མེད་ཟེར། དེ་ལ་སངས་འཕགས་ཆོས་ཅན། གསུམ་ལྡན་གྱི་དེ་མ་ཐོབ་པར་ཐལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་མ་ཐོབ་པ་གང་ཞིག་
[106A]༄༅། །གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ཐོབ་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསོད་གྲགས་པས། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ཡོད་ཀྱང་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ཁྱོད་ཁྱོད་རང་མིན་ཟེར། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཡོད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཡོད་པའི་
ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སོགས་སྤྲོ་བྱ་མང་ངོ། །ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། སྒོ་མང་བའི་ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་ལ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་དང་འདིར་བསྟན་ཡང་
དག་མཐའ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཟེར་བ་ཡིན་ལ། རང་རེའི་ཡིག་ཆ་འདིར་མྱང་འདས་དང་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་དོན་གཅིག་ཐེག་དམན་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་དང། ཐེག་ཆེན་གང་
ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་སྤངས་ལ་གཉིས་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་གྱི་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མིན་གསུངས། དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས། འདི་དག་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་
རོ། །ཞེས་པ་ནི་རགས་པའི་བདེན་བཞི་ཉན་རང་གིས་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བྲལ་ཞིང་མཚན་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་ཏེ་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་ཐུབ་པས་བགྱི་བ་མཆིས་པའི་དེ་བཞི་དང། ཕྲ་མོ་བཞི་ཐེག་ཆེན་

[106B] གོམས་པ་མཐར་ཐུག་པས་མཚན་འཛིན་གྱི་བགྱི་བ་མ་མཆིས་པ་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ་གྱི་རྒྱུད་བླ་
མའི་ཊཱི་ཀྐ་ལས། དེ་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པས་གང་སྤངས་པ་དང་རྟོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཐེག་ཆེན་གྱིས་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ་སྤངས་ཤིང། རྟོགས་ཟིན་པས་དེ་མན་ཆད་དུ་བཞག་པའི་
བདེན་པ་བཞི་ནི་རྣམ་པར་བཞག་པ་གཅིག་གོ་ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་དུ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་རྣམས་ཀུན་
འབྱུང་དང་སྡུག་བསྔལ་དུ་རྣམ་པར་བཞག་ཅིག་དེ་དག་རིམ་གྱིས་སྤོང་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་དང། འགོག་པ་ཡང་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ་
དོན་འདི་ལས་ནི་དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བརྒྱད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་ཡང་བྱས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་དེ་ལས། འཁོར་བ་ལ་ཡང་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་མཆིས་སོ། །
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་མཆིས་སོ། །ཞེས་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་མ་རིགས་བ་ཆགས་ཀྱིས་ས་བརྒྱད་པའི་ཡིད་ལུས་དེ། ཟག་མེད་ལས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་པས་འདུས་

[107A]༄༅། །བྱས་འཁོར་བ་དང། ལས་ཉོན་གྱིས་མ་བྱས་པས་འདུས་མ་བྱས་འཁོར་བ་དང། ལས་ཉོན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཤིང་ཟག་མེད་ལས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་པས་འདུས་བྱས་མྱང་འདས་དང། མྱ་ངན་དེ་ལས་འདས་ཤིང་
ལས་ཉོན་གྱི་འདུས་མ་བྱས་པས་འདུས་མ་བྱས་མྱང་འདས་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སྐྱེ་སོགས་རྣམས་ལས་འདས་གྱུར་ཀྱང། །ཞེས་པས་མྱང་འདས་དང། སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང། འཆི་དང་རྒ་དང་ན་བར་སྟོན། །
ཞེས་པས་དེའི་འཁོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང། ཐོགས་འགྲེལ་ལས། འཁོར་བ་ནི་འདིར་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་ཁམས་གསུམ་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་གསུམ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་
དགེ་བའི་རྩ་བས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡིན་ལ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་མངོན་པར་འདུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དེ། གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེའི་སླད་དུ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་འཁོར་བ་ཡང་མཆིས་ལ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མཆིས་སོ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། དར་ཊཱི་ཀ་ལས། ལས་ཉོན་
གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་འཁོར་བའོ། །ཞེས་འཁོར་བ་གཉིས་དང། མྱང་འདས་གཉིས་སོ་སོར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འགོས་ལོའི་རྒྱུད་ཊཱི་ཀ་ལས་

[107B] ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་དང། ཉོན་མོངས་པས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་ལུས་ཀྱང་མ་
ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སོ་སོར་བཏགས་པའི་འགོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བརྗོད་པ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་མ་དག་པའི་འཁོར་བ་ལས་འདས་
བའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བརྗོད་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོག་མོད། འཁོར་བའི་མིང་གིས་བཏགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གནས་སྐབས་དེ་ལྟ་བུ་ལས་ཀྱང་འདས་ཏེ། དེ་བས་
ན་ལྟོས་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་སྒྲས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ལ་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀར་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སླད་དུ་འདུས་བྱས་པ་
དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་འཁོར་བ་ཡང་མཆིས་ལ། འདུས་བྱས་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མཆིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། འཁོར་བའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་མ་བྱས་
པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་གསུམ་པ་སྟེ། དེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས་ནི་འདུས་བྱས་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། དོན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་བརྗོད་དོ། །ཞེས་དང་

[108A]༄༅། །གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། དགྲ་བཅོམ་པ་གཉིས་དང་བྱས་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིད་ལུས་དེ་ལ་འཁོར་བ་དང། མྱང་འདས་ཟེར་ཡང། འཁོར་བ་དང། མྱང་འདས་སུ་མི་རུང་ལ་སྒྲ་བཤད་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། ཐེག་ཆེན་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་སོགས་སུ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་ཡོད། ཚོགས་ལམ་འབྲིང་ཐོབ་ནས་ཆོས་མཆོག་བར་དུ་བདེ་
འགྲོ་སོགས་སུ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་ཡོད་ཀྱང། ངན་སོང་ལ་དེའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་མེད། བྱང་འཕགས་རྣམས་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་དབང་གིས་འཁོར་བ་སྐྱེ་བ་བླངས་ན། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་མ་
ཡིན་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན། ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་རྟོགས་ན་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་པ་དེ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བླངས་ནས་ལུས་རྟེན་དེ་མ་དོར་བར་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་ཀྱང། དེ་
རྗེས་སུ་མཐོང་ལམ་པ་དེ་འཆི་དུས་ན་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཆི་དགོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་རྒྱུད་བླ་མ་ལྟར་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའམ། ལས་ཉོན་གྱིས་དབང་དུ་འཆི་བ་
མེད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཆི་བ་ཡོད་དེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཤི་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱང་འཕགས་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་དུད་འགྲོར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུད་ན་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་བ་དང་དུས་

[108B] །ཁོ་ན་རེ། དེ་འདྲའི་བྱང་སེམས་དེ་ཆོས་ཅན། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བླངས་པར་ཐལ། འཁོར་བར་སྐྱེ་ཚུལ་བཞི་པོ་གང་རུང་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁོ་ན་རེ། མ་དགས་པའི་བྱང་སེམས་
མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་དང་ཟག་མེད་ལས་དགང་གིས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་མེད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་པ་མངོན་གྱུར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་པས་ཀྱང་འབད་པས་བསྒྲུབས་ན་མ་རིག་བག་ཆགས་གྱི་ས་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ལེན་ནུས་མོད་ཀྱི། དང་དམ་ཤུགས་
ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སྔར་དྲངས་པའི་རྒྱུད་བླ་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་འགྲུབ་ཕོ། །ཁོ་ན་རེ་
སྟོན་པ་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་རྒྱུན་མཐའ་པ་དེ་རང་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་གང་ཟག་མིན་ཟེར་ན། དེ་རང་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་གི་རྟེན་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། དེ་གཉིས་
ཞིང་གཅིག་གི་རྟེན་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། དེ་གཉིས་ཞིང་གཅིག་ན་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །ཡིན་ཟེར་ན་དེ་འདྲའི་རྒྱུན་མཐའ་པའི་དུས་སུ་དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་འགྲུབ་པར་ཐལ། དེས་དེར་སྐྱེ་བ་

[109A]༄༅། །བླངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་རྒྱུད་ན་ཞིང་དེ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མེད་པར་ཐལ། ཞིང་དེ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དམ་བཅའ་བ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཞིང་འཛམ་གླིང་ན་མ་གྲུབ་པ་དང་
བསྐལ་བཟང་སངས་རྒྱས་སྟོང་སངས་རྒྱས་ཚུལ་སྟོན་པའི་འཛམ་གླིང་ནང་ཕན་ཚུན་མུ་བཞི་ཡོད་མེད་སོགས་དཔྱད། མྱང་འདས་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོ་ལ་རྩེ་མོ་ཐོབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་ཀྱི་དགེ་རྩ་
ཆད་པ་འགོག་པའི་ཆ་འཇོག་པས། རྩེ་མོ་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུད་ལ་མེད་དམ་སྙམ་སྟེ། རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་པོའི་དངོས་གཞི་
ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་ཡན་ཆད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་དེ། གསུམ་པའི་དངོས་གཞི་དགའ་བའི་ཡན་ལག་དང་བྲལ་བའི་ཆ་ལྟ་བུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། མཆན་དུ་བདེ་བ་ཞེས་པ་མ་དག་དགོངས་པ་ཅན་
གྱི་མྱང་འདས་ལས་བརྒྱད་པ་པ་ལ་བརྟགས་པ་མཐའ་བཟུང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་བསྐུལ་ན་གཞན་དོན་རེ་ཞིག་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཆ་འཇོག་པས་ས་བརྒྱད་པ་པའི་རྒྱུད་ལ་འཇོག་འགོས་སོ། །བསོད་
གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། ལུགས་དེ་ལ་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་དང། དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱང་འདས་དང། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་ལས་སློང་བར་མཛད། ཅེས་པའི་འགོག་པ་རྣམས་

[109B] ཉེར་ཞི་དེ་འགོག་ལས་སློང་བར་མཛད་ཅེས་དགོག་པ་དང། དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱང་འདས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལུགས་འདི་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐར་བྱེད་ཅིང། དེ་
བཞིན་ཉིད་དང་འགོག་བདེན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགལ་བས་འགོག་བདེན་དོན་དམ་བདེན་པར་བཞེད་པའི་ཞེས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་འགོག་བདེན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་མིན་པ་དང་
དེ་བཞིན་ཉིད་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱང་འདས་སོགས་སུ་བཞག་གོ་མཆན་ལས། མདོ་སྔ་ཕྱི་འདི་དག་ཅེས་པའི་མདོ་སྔ་མ་ནི། ཉི་སྣང་ལས། པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ཚད་མར་བྱས་ཞེས་པ། མདོ་དེ་ལས། ཤཱ་རིའི་
བུ་ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་སྨོན་ལམ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མན་ངག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གསང་ཆེན་མི་དྲན་པ་བདག་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་སྙམ་དུ་
སེམས་ཞེས་སོགས་དང། ཕྱི་མ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་མ་འོངས་དུས་སུ་ནི་སོགས་ཡིན་ལ། རྣམ་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། ཞེས་བ་གསེར་ཕྲེང་ལས་ཞེས་པ་བྲིས་ནོར་རམ་དཔྱད། ཐལ་འགྱུར་བ་དང་ལེགས་ལྡན་ལུགས་ལ་
ས་བརྒྱད་པ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་ཚེ་གསུམ་ལྡན་གྱི་ཡང་དག་མཐའ་ཐོབ་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དེ་དེ་ལ་ཞི་བ་དེས་ཐུགས་འཕྲོག་ནས་རང་གི་བསམ་ངོར་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་མེད་

[110A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། མཆན་དུ་དོགས་པ་བཀོད་ཙམ་ལས་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་གཞན་ལུགས་ལྟར་འདྲེན་ནོ། །དེའི་ཚེ་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གཅིག་ཅར་སྤངས་པས་ལེགས་ལྡན་
ལུགས་ལ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཐོབ་ལ། ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱང་རྫོགས་སོ། །མདོ་ལས། རྒྱུན་ཞུགས་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་གསུངས་
པས། འབྲས་གནས་བཞི་དང་རང་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཕན་ཚུན་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་རྫོགས་མ་རྫོགས་མུ་དུ་ཡོད་སོགས་དཔྱད་བྱ་མང་ངོ།།    ༈    །།རྗེ་བཙུན་པས། དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་
ནས། ཡན་ལག་ཅེས་པ་དགོས་དོན་དང། རང་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ནས། གསུངས་ཏེ། ཞེས་པ་བསྡུས་དོན་དང། དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་ནས། བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་བརྒལ་ལན་དུ་
གསུངས་པས། སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་ནས། དོགས་བ་བསལ་བར་ཕྱིར། ཞེས་པ་མཚམས་སྦྱར་དང། ཕྱི་འགྲེལ་ཚིག་དོན་དུ་བྱས་ནས་དགོས་འབྲེལ་ངག་བཤད་ཐབས་ཡན་ལག་ལྔས་བཤད་པར་
བྱས་ན་ལེགས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ནས་གཅིག་གིས་ཁྱད་པར་དང་ཞེས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གསེར་ཕྲེང་ལས། རྐང་པའི་གཅོད་མཚམས་ཅུང་མིན་ནོ། །ཞེས་དང། འགྲེལ་

[110B] དོན་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་པས་བརྗོད་བྱ་དང་ཉིད་དགོས་གཉིས་ཀར་སྦྱར་ཆོག་པའི་ཕྱིར། སྐབས་གཞན་དུ་འདི་འདྲ་མང་ངོ། །ཁོ་ན་རེ། རྒྱན་
གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་ཐོབ་བྱའི་འགོག་ལམ་རྒྱན་དང་འབྲེལ་པ་ཆོས་ཅན། འབྲེལ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ། འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
བསྡུས་གཞུང་ལས། འབྲེལ་བ་ཡིན་ན་ཐ་དད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ཆོས་ཅན། བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་པར་ཐལ། འབྲེལ་བ་གང་ཞིག་དེ་བརྟེན་བྱུང་འབྲེལ་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེས་ཐོབ་བྱའི་འགོག་ལམ་གཉིས་རྒྱན་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་གཉིས་རྒྱན་ལ་རགས་ལས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པས། དེ་གཉིས་རྒྱན་དང་རྟེན་བརྟེན་བའི་འབྲེལ་
བ་འགྲུབ་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ནི་རྒྱན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བཤད་ན་དེའི་དགོས་སོགས་བཞིའི་ནང་གི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བཤད་བས་མ་ཁྱབ་ཅེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་ལ་རྟེན་བརྟེན་པ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་
པས་འབྲེལ་བ་ཞེས་བཤད་པ་ཡོད་ལ། དགོས་སོགས་ཀྱི་དེ་རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་ཡིན་པས་དེར་བཤད་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འོག་ཏུ་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་ཡུམ་དོན་རྟོགས་པའི་
[111A]༄༅། །ཐོས་བསམ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་མཁྱེན་དེ་ཐོས་བསམ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་སྟེ། དེ་བྱུང་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཡང། དེ་དང་འབྲེལ་བ་དེ་ལ་དེ་བྱུང་
འབྲེལ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་དང་འབྲེལ་བ་དེ་དེ་བྱུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་དེ་གསུམ་ཕྱི་མ་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་བ་དེ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཞེས་འབྲེལ་
བའི་རང་ལྡོག་ཡིན་པ་ལྟ་བུར་གསུངས་པས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཚིག་ཟིན་ལྟར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། འབྲེལ་བར་གང་འཇོག་ཅེ་ན། རྒྱན་དང་དེའི་གདུལ་བྱ་ལ་བརྗོད་བྱ་དེ་བརྗོད་པ་གཉིས་ལྟ་བུ་འཇོག་སྟེ། གསེར་
ཕྲེང་ལས། གང་འབྲེལ་པར་མཛད་ན་བརྗོད་བྱེད་རྒྱན་དང། བརྗོད་བྱ་ལམ་དང། འབྲས་བུ་མ་ལུས་པ་གཉིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རྒྱན་གྱི་བརྗོད་བྱ་རྒྱན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཐལ་
འགྲེལ་པ་ལས། བརྗོད་པར་བྱེད་པ་དང། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དག་ནས། འབྲེལ་བར་མཛད་པའི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དགོས་སོགས་བཞིའི་ནང་གི་ཉིད་དགོས་དགོས་པ་དང། དེ་བསྟན་
བཅོས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱ་དེ་བརྗོད་པ་དང། དེ་བསྟན་བཅོས་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། དངོས་པོ་བརྒྱད་ཤེས་བྱའི་ཐབས་དང་རྒྱན་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཀྱིས་ཏེ། ཞེས་དང། ཡང་

[111B] བསྟན་བཅོས་དང་དགོས་པའམ་ཞེས་པ་ལྟར་ཡིག་ཆར་ཡང་བསྟན་བཅོས་དང་དགོས་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་དང་ཞེས་བརྗོད་བྱ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པས། དགོས་པ་བརྗོད་བྱ་དང་འབྲེལ་
བ་ཟེར་ལ། བསྟན་དར་པས། འདུས་བྱས་སུ་གྱུར་བའི་བརྗོད་བྱ་དང་འབྲེལ་བ་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། རྒྱན་གྱི་དགོས་པ་དང་ཉིད་དགོས་ཀྱི་དུས་སུ་རྒྱན་གྱི་བརྗོད་བྱ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །དགོས་སོགས་བཞི་ནི། དངོས་པོ་བརྒྱད་དང་
དོན་བདུན་ཅུ་བརྗོད་བྱ་དང། རྒྱན་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་དགོས་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པའི་ས་བཅུ་དང་རྣམ་མཁྱེན་ཉིད་དགོས་ལ་འཇོག་གི་དེའི་ཉིད་དགོས་སུ་གྱུར་པའི་འགོག་བདེན་སོགས་
དགོས་སོགས་བཞིའི་ནང་གི་ཉིད་དགོས་མིན་ཏེ། དེ་ལ་འདུས་བྱས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རྒྱན་གྱི་དགོས་བ་རྒྱན་གྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་དུས་སུ་རྒྱན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་དུས་སུ་ཡོད་བའི་
རྒྱན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེ་དུས་སུ་རྒྱན་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཡོད་མེད་དེ་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་མེད་སོགས་སྤྲོ་བྱ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང། དགོས་པ་དེ་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་རྒྱན་གྱི་དགོས་
པ་མེད་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །ད་ལྟའི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་དགོས་པ་དེ་ཁོ་རང་གི་སྔོན་དུ་གྲུབ་བའི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མིན་ན་རྗེ་བཙུན་གྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཤར་མ་ཐག་པ་དང། ཕྱི་རོལ་པའི་

[112A]༄༅། །རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་དགོས་པ་དང། དེ་ལ་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །དགོས་འབྲེལ་གྱི་དགོས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་རྗེས་སུ་རྒྱན་ལ་ཞུགས་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི་གདུལ་བྱར་ཡང་རིམ་
ཆར་གྱུར་ཏེ། ཞུགས་པ་རིམ་ཅར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། ཁས་ལེན་འགའ་ཞིག་ལ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་པའི་ཚིག་འདི་ལ་ཐོས་
སོགས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་དང། དེའི་གདུལ་བྱར་གྱུར་པ་དུས་མཉམ་ཡང་ཟེར། གོང་གིས་མཆོད་བརྗོད་དང་དགོས་འབྲེལ་ངག་ལ་ཞུགས་ཙམ་གྱིས་དེའི་གདུལ་བྱར་མི་འགྱུར་ཟེར། ཡང་མང་མང་གི་
ཁས་ལེན་གཅིག་ལ་མཆོད་བརྗོད་དང་དགོས་འབྲེལ་ངག་ལ་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ན་དེའི་གདུལ་བྱར་གྱུར་ཐུབ་ཟེར། ཞེས་གསུངས་པས་དཔྱད། སྤྱིར་རྒྱན་གྱི་དགོས་པ་དང་ཉིད་དགོས་
གཉིས་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་ལ་བརྟེན་ནས་མདོ་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་རྒྱན་གྱི་ཉིད་དགོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་གི་བསྟན་པའི་ཉིད་དགོས་ཡིན་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དགོས་སོགས་
བཞིའི་ནང་གི་ཉིད་དགོས་ས་དང་པོ་ནས་བཞག་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི་དགོས་པ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་བཞག་ཆོག་གོ།    ༈    །།བཀའ་བསྟན་བཅོས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུའི་གཟུགས་ཡིན་ཟེར་བ་

[112B] གཟུགས་མིན་གཟུགས་ཕུང་ཡིན་ཟེར་མཁན་སུ་ཡིན་དཔྱད་ལ། ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་མིན་ན་ཞེས་པ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུའི་གཟུགས་མིན་ཞེས་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་སྦྱར་ན་ལེགས་ལ། དེ་ལྟར་མིན་ན་སྤྱིར་
གཟུགས་དང་གཟུགས་ཕུང་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། ཁོ་ན་རེ། བྱེ་སྨྲས་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་ལྡན་མིན་དུ་མི་འདོད་པར་ཐལ། མཛོད་མཐའ་དཔྱོད་ལས། དེ་ཆོས་ཅན། ངོ་
བོ་ཡོད་དེ། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་སྟོན་པའི་སྒྲ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཚིག་ཆོས་ཅན། ངོ་བོ་ཡོད་དེ། དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་བར་སྟོན་པའི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ངག་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡི་གེ་ཆོས་
ཅན། ངོ་བོ་ཡོད་དེ། མིང་ཚིག་གི་དོད་གོ་བའི་གཞི་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཙམ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་མཛོད་རང་ལུགས་ཡིན་ལ། དེས་བྱེ་སྨྲས་ལྡན་མིན་དུ་འདོད་པ་བཀག་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་ནི་ངག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། ནས། ངག་ནི་མིང་ལ་འཇུག་ལ་མིང་གིས་དོན་གོ་བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་ངག་གིས་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་དོན་བུམ་པ་ཡིད་ལ་གསལ་
བའི་ཆ་མིང་དུ་བཞག་ནས་དེས་དོན་གོ་བར་བྱེད་ཀྱི་ངག་ཙམ་གྱིས་དོན་གོ་མི་ཐུབ་སྟེ། བ་ལང་གི་ངག་བཞིན་ཟེར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མཆིམས་མཛོད་མཆན་ལས། སྒྲ་ཙམ་གྱིས་དོན་མི་གོ་བའི་ཕྱིར། མིང་ཚིག་

[113A]༄༅། །ཡི་གེ་གསུམ་ནི་སྒྲ་མིན། དེས་ན་ངག་ནི་མིང་གསལ་བའམ་བསྐྱེད་པས་མིང་ལ་འཇུག་ལ། མིང་གིས་དོན་བརྗོད་དེ། རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཟེར་རོ། །ཞེས་དང། ཡི་གེ་ནི་ཡིད་
ཁོ་ན་ལ་གསལ་བའི་ཀ་སོགས་ཡིན་ལ་ཞེས་དང། མཆན་ལས། བྱེ་སྨྲས་བུམ་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་བུམ་པ་ལ་བཏགས་པའི་ཆ་དེ་ཡང་རྗོད་བྱེད་དུ་འདོད་ཅིང་མིང་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་མིང་
སོགས་གསུམ་དང་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀ་ལྡན་མིན་དུ་འདོད་ཀྱང། ངག་སྒྲས་བཏགས་པའི་ཆ་ལ་བཞག་པས་བེམ་པོའི་ངོ་བོར་འདོད་དོ། །མཛོད་རང་ལུགས་ནི་རང་འགྲེལ་ལས། མིང་བྱེད་པ་ནི་མིང་སྟེ། དཔེར་
ན། གཟུགས་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་མིང་བྱེད་པ་སྨྲ་བ་འདིའི་མིང་འདིའོ་སྙམ་པའི་སེམས་བྱུང་དང། དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་ཆ་ལྡན་མིན་སོགས་མིང་ཡིན་པ་གཅོད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྤེལ་ལས་
མིང་བྱེད་པ་སྟེ་མིང་གི་བྱེད་པའོ། །མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་སྨྲ་པ་བོ་དག་ལྷས་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་མིང་བྱེད་པ་པོ་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། མིང་
བྱེད་པ་ཞེས་བྱང་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། མིང་བྱེད་པ་སྟེ། གང་གིས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་འདུ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་སྐྱེད་པའོ། །ཡང་ན་མིང་ཉིད་བྱེད་པས་

[113B] མིང་སྨོས་པ་ནི་གཞན་བྱེད་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་སྨོས་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་མིང་གང་གིས་དོན་འདི་ནི་གཟུགས་སོ་སྙམ་པའི་སེམས་བྱུང་
སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་བྱེད་མ་ཞེས་པ་དང། ཡང་ན་མནོག་སོགས་འདུས་པའི་གོང་བུ་ལ་གཽ་ཞེས་སྨོས་པ་ན། ཕྱོགས་སོགས་དོན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་བཟློག་པ་དང། འདི་ལ་བྱེད་པ་འམ་བཏགས་ཞེས་སྨོས་པས་
འདི་ནི་གཟུགས་སོ་སྙམ་པའི་སེམས་བྱུང་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་སྒྲ་ལ་གོ་ཆེད་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། མིང་བྱེད་པ་ནི་མིང་
སྟེ། ཞེས་སོགས་མིང་ལྡན་མིན་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིག་ཆར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བྱེ་སྨྲས་གཟུགས་ཞེས་སོགས་ཆོས་
དེ་དང་དེ་ལ་མིང་བྱས་པའི་ཆའམ་བཏགས་པའི་ཆ་ལྡན་མིན་ལ་མིང་དུ་འདོད་པ་འགོག་ཆེད་དུ་རང་འགྲེལ་ལས། མིང་བྱེད་པ་ཞེས་སོགས་དང། དེ་འདྲའི་བཏགས་ཆ་དུ་མ་འདུས་པ་མིང་གི་ཚོགས་བར་འདོད་
པ་འགོག་ཆེད་དུ། དེ་ལ་མིང་གི་ཚོགས་ནི་དཔེར་ན། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་དག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་མཐའ་དཔྱོད་ལས། མིང་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་

[114A]༄༅། །ཡོད་དེ། མིང་བྱེད་པ་དང་མིང་བཏགས་པ་དོན་གཅིག་པས་འདིར་འདོགས་རྒྱུའི་མིང་གཅིག་དགོས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མིང་ཡིན་པ་བཅད་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། མཛོད་རང་ལུགས་མདོ་སྡེ་པ་ལྟར་ཡིན་པས་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་སྒྲ་དང། ཚོགས་གསུམ་དེ་དང་མི་འདྲ་བར་གཞི་ལྡོག་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་དག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང། བསྟན་བཅོས་སོགས་
སྒྲ་དང། རང་ལྡོག་ཚོགས་པ་ལྡན་མིན་དུ་འདོད་པ་རྩ་བ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། མཛོད་མཐའ་དཔྱོད་ལས། འདི་སྔར་ལྟར་མི་འདྲ་བས་བྱེ་བྲག་བཤད་མཛོད་ལྟར་གྱི་ཞིབ་ཆ་གྱིས། ཞེས་བྱེ་བྲག་བཤད་པར་གཟུགས་
ཕུང་གི་གཞི་ལྡོག་རྫས་ཡོད་དང་རང་ལྡོག་བཏགས་ཡོད་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཚོགས་གསུམ་ལ་ཡང་ཞིབ་ཆ་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། བསྟན་བཅོས་ལྡན་མིན་དུ་འདོད་པ་བྱེ་སྨྲ་སྤྱི་མ་ཡིན་
པར་ཐལ། རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། སྡེ་པ་གཞན་དག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མཛོད་རང་ལུགས་ལས་གཞན་པའི་དོན་ཡིན་བྱའོ། །འདོ་ན། ན་
བྱེ་སྨྲས་འདུ་བྱེད་དང་བེམ་པོའི་གཞི་མཐུན་འདོད་པར་ཐལ། ལྡན་མིན་དུ་འདོད་པས་དེ་ལྟར་འདོད་པར་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བེམ་པོ་དང་ལྡན་མིན་འདུ་

[114B] བེམ་པོའི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་མིན་དུ་གཏོགས་ན་གཉིས་ཀའི་གཞི་མཐུན་དུ་ཐལ། ཞེས་རིགས་པའི་འཕུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་རྣ་བས་ཐོས་ཤིང་བརྗོད་བྱ་ཡོད་ལ་རྣ་ཤེས་
ཀྱི་ཉན་བྱ་མིན་ཟེར་དགོས་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། ཁྱོད་ཀྱི་དངོས་བསྟན་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་དམིགས་ཡུལ་དང། དངོས་བསྟན་
དང་བརྗོད་བྱ་ཡོང་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། མཆན་ལས། དངོས་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་མིང་དང་དེ་སྒྲ་སྤྱི་དང་ལྡན་མིན་དུ་འདོད་ལ། བསྟན་བཅོས་སོགས་ཀྱང་དེར་འདོད་ཅིང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་གཞུང་མངོན་
སྤྱིའི་བཤད་པ་མེད་ལ། ཤེས་པ་རྣམས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེ་རྒྱུ་མེད་པས་འདྲ་རྣམ་ཀྱང་མེད་ལ། སྐལ་མཉམ་ནི་བློ་མཐུན་པར་འཇུག་བྱེད་ཡིན་པས་སེལ་འཇུག་གམ་ཡུལ་ལ་ཆ་ཤས་སུ་འཇུག་པ་མི་འདོར་ཀྱང་
རྩ་བར། རྣམ་པ་ཤེས་རབ་ཅེས་རྣམ་པ་ཡུལ་ལ་ལྟ་བའི་བློ་ལ་འདོད་ཅིང་དབང་ཤེས་ལ་ལྟ་བ་མེད་པས་རྣམ་མེད་དུ་རིགས་སོ། །བསྡུ་བ་ལས། གཞན་ཡང། ཚིག་ནི་མིང་ལ་འཇུག་ལ། ཞེས་སོགས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་
པའི་དངོས་པོ་ལ་རྒྱུ་ལྔའི་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཞི་པའི་སྐབས་ཡིན་ལ། ཚིག་ནི་མིང་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། མིང་དུ་མ་འདུས་པ་ཡིན་ལ། མིང་ནི་དོན་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དོན་སྟོན་པར་བྱེད་ལ། ཞེས་པ་ཡིན་ལ། མཛོད་འགྲེལ་

[115A]༄༅། །དང་ཚིག་འདྲ་བས་དཔྱད་གཞིར་བཀོད་པ་ཙམ་མོ། །རྒྱལ་སྲས་མ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ནས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཟབ་པ་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་བརྗོད་མི་ནུས་པས་དེ་
ཇི་བཞིན་བརྗོད་པའི་མིང་ལྡན་མིན་དང། རྫས་སམ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་དགོས་ཞེས་པ་རང་འགྲེལ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་གེའི་སོགས་ཀྱི་དོན་ནོ། །ཡིག་ཆར། བཀའ་དེ་གསུམ་ཡིན་པར་ཐལ་
སོགས་ནི་བཀའ་དེ་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དེ་གསུམ་ཡིན་པར་ཐལ། གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅེས་པ་ཡིན་པ་བུམ་པ་དཔེར་བཀོད་པས་ཤེས་སོ། །
འདི་དག་རྒྱས་པར་ཕར་ཕྱིན་དང་མཛོད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་གོང་བསྒྲིག་ནས་ཤེས་དགོས་སོ། །དཔྱོད་པ་པས། བསྟན་བཅོས་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་སྤྱིར་འདོད་པས་དངོས་མེད་དུ་དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་སོ། །
ཁོ་ན་རེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། ཉན་པ་པོའི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་གྱི་ཞེས་སོགས་རང་ལུགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡིག་ཆར་བོད་སྔ་མས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གསེར་ཕྲེང་ལས་
གཞན་དུ་ན་སངས་རྒྱས་ལ་ནང་གི་ཤེས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒྲར་ཞེན་པའི་ཞེས་ཕྱི་དོན་གྱི་སྣང་བ་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། གསེར་འོད་རྔ་སྒྲའི་མདོ་ཚིག་ཡིན་ན། ངག་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་དག་

[115B] མཛེས་པའི་ཏོག་གིས་སྟོན་པ་ལ་ཞུ་བཞིན་པ་དེ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཆོས་ཅན་དེ་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །རྔ་ལས་བྱུང་མ་ཐག་པ་མཛེས་པའི་ཏོག་
གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་དེ། དེ་ལས་བྱུང་བ་དེས་བློར་བཟུང་བ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གདུགས་དཀར་སོགས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ། རྩོམ་པ་པོ་ཡང་གང་གིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་འཇོག་གོ་རྗེ་བཙུན་ཡབ་སྲས་
ཀྱིས། བཀའ་བསྟན་བཅོས་རྣམས་རང་རྩོམ་པ་པོའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པར་འདོད་པས། རྔ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་མདོ་སོགས་རྩོམ་པ་པོ་སོགས་གང་འཇོག་དཔྱད་དེ། རོལ་མཚོ་ལས། རྒྱན་སྣང་ལས། རྗེས་
སུ་གནང་བ་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་སྡུད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བ་དྲངས་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་སོགས་བཀའ་རྩོམ་པ་པོར་གསུངས་ལ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཡིན་ན་རྗེ་བཙུན་བྱམས་
མགོན་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། མཐའ་དཔྱོད་ལས། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེས་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཁྱོད་
བཀའ་སྡུད་པ་པོའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པར་ཐལ། ཁྱོད་བཀའ་སྡུད་པ་པོས་བརྩམས་པའི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་མདུན་གྱི་སྐྱེས་
[116A]༄༅། །བུ་ལན་འདེབས་པ་པོའི་ངག་རྒྱན་གྱི་ཚིག་མིན་ཀྱང། བྱམས་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། ཞེས་པའི་མདུན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལན་འདེབས་པ་པོའི་ངག་རྒྱན་
གྱི་ཚིག་ཡིན་པས། བྱམས་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ཀྱི། ལན་འདེབས་པ་པོའི་ངག་མིན་ཟེར་བ་འདྲ་སྟེ། དེའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། མདུན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལན་འདེབས་པ་པོས་རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱི་རྒྱུད་
ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་ངག་སྨྲ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོག་ཏུ་བཀའ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་པས་
ཁྱབ་པར་ཐལ། ཞེས་སོགས་འདིས་ཡང་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིག་ཆར། སངས་རྒྱས་འདའ་ཚུལ་བསྟན་རྗེས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པར་སྟོན་པ་འདའ་ཚུལ་བསྟན་རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་
གསུང་ཡོད་མེད་དང། བཀའ་སྡུད་པ་པོའི་བསྡུས་པའི་བཀའ་སྡུད་པ་པོ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུད་ན་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡང་བཞག་ཆོག་ལ། མེད་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བཀའ་
རྣམས་སྡུད་པ་པོ་མེད་པར་གྱུར་པས་དཔྱད། བསྟན་དར་བའི་སྤྱི་དོན་ལས། རང་རྩོམ་པ་པོ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པའི་ངག་

[116B] ཅེས་དང། རང་རྩོམ་པ་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་རྙེད་བཀུར་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མ་བསླངས་པར་བཀའི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་བརྩམས་པའི་ངག་བསྟན་བཅོས་རྣམ་དག་གི་མཚན་ཉིད། ཅེས་དང་
བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། རང་ལུགས་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ན་བསྟན་བཅོས་ཏེ། དེ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རྣམས་སོ། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས་
སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་པས་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་མདོའི་ཞེས་གསུངས་པའི་ནུས་པས་འགལ་བ་ཁོ་ནར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཡུམ་མདོ་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་ཙམ་ཡོད་གསུངས་པས་བཀའ་
དང་བསྟན་བཅོས་འགལ་བར་འདོད་དོ། །དེས་ལུང་དང་རྣམ་བཤད་རིགས་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་རམ་དཔྱད། ཡིག་ཆར། རང་གི་བཤད་བྱའི་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་
འགྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་གོང་དུ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་མདོའི་དགོངས་འགྲེལ་མིན་པར་གསུངས་པས་བཤད་བྱའི་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་ཀྱི་
དགོངས་འགྲེལ་མིན་ཏེ། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དགོངས་འགྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་མདོའི་དགོངས་འགྲེལ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཐ་མའི་དགོངས་པ་ཡང་འགྲེལ་

[117A]༄༅། །བའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་བར་བའི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་བརྩམས་པས་སོ། །རགས་པའི་མི་རྟག་པ་སོགས་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བའི་ཐབས་ཙམ་སྟོན་པ་རྣམས་རིམ་
པ་དང་པོ་དང། གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་སྟོན་བ་ཤེར་མདོ་སོགས་གཉིས་པ་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་གཏམས་ཕྱིན་དྲུག་སོགས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དངོས་སུ་སྟོན་པ་
རྣམས་རིམ་པ་གསུམ་པར་བསྡུས་ནས་སྟོན་པས། གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་བཀའ་སྤྱིའི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་བཞག་ན་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་དང་འབྲེལ་ལོ། །སྟོན་པའི་བཀའ་ལ་དེ་གསུམ་གང་རུང་གིས་
ཁྱབ་སྟེ། ཡིག་ཆར། གདུལ་བྱ་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དེར་མ་འདུས་པའི་འགའ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས། ཤེར་མདོ་གསུམ་པར་བཞག་པ་
མཆན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱོགས་བྱས་སོ། །ཡིག་ཆར། བདེན་འཛིན་སྟོང་ཉིད་ལ་རྣམ་གཡེང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་མཆན་དུ་གསལ་ལ། དབྱོང་བའི་སྒོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་པ། ད་ལྟ་
ཚིག་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་བཞིན་དུ་ཆགས་སྡང་དང་ཕྱོགས་འཛིན་གྱིས་གཞུང་རྩོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེས་དམིགས་སོགས་ལ་དཔྱོད་པའི་སྒོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །རྒྱན་རྩོམ་དུས་ཀྱི་

[117B] ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། ངག་ཡང་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཀྱང། གསེར་ཕྲེང་ལས། ངག་ཏུ་མ་ཐོན་ན་བསྟན་བཅོས་མ་བརྩམས་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པས་
ངག་མིན་ནམ། ཡང་ན་གོང་དུ་བརྒྱ་སྟོང་བའི་ཚིག་བློ་ལ་ལེན་ཅིང་ངག་ནས་སྨྲ་བ་མེད་པར་ཐལ། ཞེས་པ་ལྟར་བློར་བཟུང་ནས་འདོན་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱན་དེ་དག་ཡིན་ཟེར་དགོས་པས་ངག་ཡིན་ཀྱང་
ངག་ཏུ་མ་ཐོན་བྱས་ན་ཆོག་གམ་དཔྱད། གཉིད་ལོག་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རྒྱན་འཇོག་དགོས་པས་དེ་ཐོས་པའི་སོ་སྐྱེའི་རྣ་ཤེས་དང་རྣ་དབང་སུའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང། རྗེ་བཙུན་པ་སོགས་ལྟར་ན། མདུན་
གྱི་སྐྱེས་བུ་ལན་འདེབས་པ་པོས་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ཐོས་ན་བྱམས་པའི་གསུངས་ཡང་ཐོས་པར་ཐལ་བ་སོགས་སྤྲོ་བྱ་མང་ངོ། །མ་གསུངས་ཀྱང་རྗོད་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཐུགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་རྩོམ་
བའི་ཐུགས་དགོངས་བཏངས་ནས་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་ཤར་བ་ཙམ་ལ་མི་འཇོག་པས། གླེང་གཞི་དང་ཡོངས་གཏད་སོགས་དང་པོ་ནས་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །རྗེ་
བཙུན་པས། དོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་སྣང་བས། ཞེས་གསུངས་པས། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོགས་པར་སྣང་བས་བཤད་ཅེས་པ་དེ་ཡིན་འདྲའོ། །མདོ་ལས། ཆོས་དང་ལྡན་པ། ཞེས་པ། ཚིག་

[118A]༄༅། །ཆོས་དང་ལྡན་པའི་འབྲེལ་ཆགས་པ་དང། མྱང་འདས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པ་དགོས་ཀྱི་མྱང་འདས་སྟོན་པ་མི་དགོས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་དེ་སྟོན་ན་སྟོང་ཉིད་སྟོན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དབྱིག་འགྲེལ་ལས། བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར། དོན་ཐམས་ཅད་བརྗོད་བྱར་བསྡུས་པའི་སྣོད་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་སྡེ་སྣོད་དང། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོར་མདོ་
སྡེ་དང། མཐའ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོར་འདུལ་བ་དང། རང་ལྟ་མཆོག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར་མངོན་པ་སྟེ་བྱེད་ལས་སམ་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་དང། མདོ་སྡེས་བསླབ་གསུམ་བཤད་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་
འདུལ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་དངོས་སུ་སྒྲུབ་ཅིང། དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ཞི་གནས་བརྒྱུད་ནས་སྒྲུབ། མངོན་པས་ལྷག་མཐོང་སྒྲུབ་པས་བསླབ་བྱའམ་རང་གི་ངོ་བོའི་དང། མདོ་སྡེས་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པར་
བྱེད། འདུལ་བས་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཉོན་མོངས་འདུལ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད། མངོན་པས། ཚིག་དོན་འབེལ་གཏམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབ་པ་སྟེ། ཤེས་བྱའམ་བརྗོད་བྱའི་དབང་གིས་
གསུམ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་དགུས་གསུམ་དུ་བཞག་ལ། དེ་ནི་བག་ཆགས་རྟོག་དང་ཞི་བ་དང། །ཞེས་སོགས་དང། དབུས་མཐའ་ལས། ཁམས་བརྟས་བྱེད་དང་འཇུག་བྱེད་དང། །དེ་ནི་དོན་རྣམས་འགྲུབ་

[118B] །ཞེས་པ་དེ་དག་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཚུལ་འདྲའོ། །མདོ་རྒྱན་ལས། མདོ་དང་ཆོས་མངོན་འདུལ་བ་དག་མདོར་ན་དོན་ནི་རྣམ་བཞིར་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར། དེ་ཉིད་ལས་
གནས་རྣམས་དང་ནི་མཚན་ཉིད་དང། །ཆོས་དོན་སྨོས་ཕྱིར་མདོ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མདོ་སྡེ་གསུངས་པའི་གནས་སོགས་དང། བརྗོད་བྱའི་མཚན་ཉིད་དང། བརྩམ་གཞིའི་ཆོས་དང། དོན་དགོངས་ལྡེམ་སོགས་གང་
ཡིན་པ་སྟེ་མདོ་སྡེ་དོན་ནམ་ཁྱད་པར་བཞི་དང། མངོན་དུའི་ཕྱིར་དང་ཡང་ཡང་དང། །ཟིལ་གནོན་རྟོགས་ཕྱིར་མངོན་པའི་ཆོས། །ཞེས་པ་ལྟར། ཐར་བ་སོགས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། དོན་གཅིག་རྣམ་གྲངས་
མང་པོས་ཡང་ཡང་སྟོན་པ་དང། འབེལ་གཏམ་གྱིས་ཕས་རྒོལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང། མདོ་སྡེའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མངོན་པའི་ཁྱད་པར་ཞི་དང། ལྟུང་དང་འབྱུང་དང་ལྡང་བ་དང། །དེས་བར་
འབྱུང་དང་གང་ཟག་དང། །བཅས་པ་དང་ནི་རབ་དབྱེ་དང། །རྣམ་པར་ངེས་ཕྱིར་འདུལ་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་ལྟར། ལྟུང་བའི་ངོ་བོ་རིས་ལྔ་སོགས་དང། ལྷུང་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་སོགས་དང། ལྟུང་བ་
ལས་ལྡང་བ་བསམ་པ་སོགས་དང། དེས་པར་འབྱུང་བ་བཤགས་པ་སོགས་ཏེ་བྮིའམ། ཡང་ན་གང་ཟག་གང་ལ་བཅས་པ་དང། བསླབ་པ་གང་བཅས་པ་དང། བཅས་པའི་རབ་དབྱེ་དང། ལྟུང་

[119A]༄༅། །བ་ཡོད་མེད་རྣམ་པར་དེས་པ་སྟེ་འདུལ་བའི་ཁྱད་པར་བཞི་གསུངས་ལ། དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་བཞི་ལྡན་དགོས་མི་དགོས་སོགས་སྤྲོ་སླའོ། །སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྔགས་བྱང་
སྡོམ་སོ་ཐར་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བསླབ་ཚུལ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཞི་གནས་སྒྲུབ་ཚུལ་དང། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྷག་མཐོང་སྒྲུབ་ཚུལ་གཙོ་བོར་སྟོན་པས་འཇོག་གི་རང་གི་བསྟན་
བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡོད་པས་མི་འཇོག་སྟེ། མཛོད་རྩ་སོགས་ཀྱི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོ་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་རང་གི་བསྟན་བྱའི་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་
པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་ལེགས་བཤད་ཡིན་ཀྱང་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་དེ་མིན་ཟེར་དགོས་སམ་དཔྱད། ཡིག་ཆར། མདོ་མངོན་གཉིས་མི་འགལ་བར་བཤད་དེ། དེ་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་
ལས་ཀྱང་ངོ། །ཞེས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ཡིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཡིན་སྙམ་ལ། དེ་ལྟར་ན་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ག་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཆོག་གམ། འོན་ཀྱང་རང་རེའི་དོན་བདུན་ཅུ་ཤེར་མདོའི་
དགོངས་འགྲེལ་ཡིན་ཀྱང་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་མིན་ཏེ། དངོས་པོ་བརྒྱད་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དབྱེ་བ་ས་མཚམས་ཙམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱན་ཡིན་ཏེ། བཤད་ཐབས་ཡན་ལག་ལྔས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་བྱས་ན་ཨེ་འགྲིག་

[119B] ཉན་སས་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལ་བརྟེན་པས་ཐེག་དམན་གྱི་འདུལ་བ་དང། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་མ་ཡིན་པ་རྣམས་མདོ་སྡེར་གསུངས་ལ། གཞི་བསྡུ་བ་དང། བྱང་སར་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་གསུངས་པས་
དམན་མདོར་རྟེན་ནམ་དཔྱད། ཀུན་བཏུས་ལས། ཡང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྟོགས་པར་ཕྱེད་པ་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེའོ། །ཞེས་དང། ཡང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་ལུང་བསྟན་པའི་སྡེའོ། །ཞེས་དེ་གཉིས་ལ་འཇོག་
ཚུལ་གཉིས་གསུངས་པས། བརྗོད་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རང་གི་དགོངས་པ་ཚིག་ཟིན་ལ་མི་གསལ་བ་དབྱངས་བསྙད་དང། གསལ་བར་སྟོན་པ་ལུང་བསྟན་དུ་བཞག་ལ། སྟོན་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་མཆན་ལྟར་རོ། །ཡིག་
ཆར། མཛོད་སོགས་ལྟར་ན་མངོན་པ་དེ་དག་གི་ནང་ན་ཡོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་པ་ལྟར། མངོན་པ་མདོ་འདུལ་ལས་ལོགས་སུ་མེད་ན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་བསྡུས་པའི་མངོན་པར་གང་འཇོག་སོགས་དཔྱད་གཞི་ཅུང་ཟད་
ཡོད་དོ། །བསྡུ་བ་ལྟར་ན་དེ་དུས་ནས་མཚང་བར་མངོན་ནོ། །ཞེས་པས། གཞི་བསྡུ་བར་མདོར་བསྟན་དུ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་བསྡུ་བར་གསུངས་ནས་མ་མོ་བསྡུ་བའི་རྒྱས་བཤད་མེད་པ་དང་པོ་ནས་མ་ཚང་བ་ཡིན་གྱི་བར་སྐབས་སུ་
ཉམས་པ་མིན་ཞེས་ས་སྡེ་ས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་བསྡུ་ཚུལ་ལ་དཔྱད་པ་འཇུག་ཆེད་ཡིན་པས་བསྡུ་ཚུལ་འཆད་པའི་སྐབས་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཡང་མེད་པས། བསྟན་སྒྲོན་པའི་དགག་པ་ཕྱོགས་སུམ་སོང་ངོ། །ཡིག་ཆར། དེ་ལ་

[120A]༄༅། །རྒྱལ་བའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་གང་རུང་གཅིག་འཆད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དགོས་ཀྱང། ཞེས་གང་རུང་སྨོས་པས་སྒྲ་དང་མངོན་བརྗོད་སྙན་ངག་སྡེ་བ་སྦྱོར་གྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལུང་གི་བསྟན་
བ་ཙམ་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། རོལ་མཚོ་ལས། རྗོད་བྱེད་རྣམ་པར་དག་བྱེད་དང། བརྗོད་བྱ་རྣམ་པར་དག་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་མིང་གི་མངོན་བརྗོད་སྙན་ངག་དང་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་
བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ། ཞེས་དང། རིགས་གནས་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཀ་ལཱ་བཱ་དེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་དག་ཏུ་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་
དེའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། གཞོན་ནུ་ཀ་རྟི་ཀ་དེ་ཕྱི་རོལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པའི་མཚན་གཞི་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རིགས་གནས་ཐུན་མོང་བའི་བསྟན་བཅོས་གཞི་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་
ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་མི་འཆད་ན་ཐར་ལམ་སྟོན་དགོས་པས་དཔྱད། འགྲེལ་པ་གཅིག་མི་དགོས་ཞེས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་བཀའི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་བརྩམས་ཤིང་
ཞེས་པ་འགོག་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་བ་སོགས་ཀྱི་དེ་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་སོགས་ནི་བསྟན་དར་བའི་སྤྱི་དོན་ལས། རང་རྩོམ་པ་པོའི་སེམས་ཅན་གྱིས་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དུ་བརྩམས་

[120B] ཅེས་གསུངས་ནས། བསྟན་བཅོས་རྣམ་དག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ། རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་ཉོན་མོངས་དགྲ་རྣམས་སོགས་དང། རྒྱུད་བླ་མའི་གང་ཞིག་རྒྱལ་བའི་སོགས་དྲངས་
པས་དེ་ཡིན་ནོ། །ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་ཕྱི་རོལ་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་ཙམ་གསུང་སྲིད་ན་ཡང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་
གྱི་ཕྱི་རོལ་པའི་བསྟན་བཅོས་མིན། དེ་བཞིན་དུ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཡང་སྦྱར། ནས། སོ་སྐྱེ་རང་འགའ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་ཡོད་པ་དེ་ཕྱི་རོལ་བའི་ཚིག་ཡིན། དེ་ལ་དེ་འདྲའི་ཚིག་ངན་
པ་བསྟན་བཅོས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་སོ།།    ༈    །།དོན་བསྡུས་སྒྲོན་མེར། ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སྦྱོར་བཞི་མཁྱེན་པ་གསུམ་དང་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་
ཡིན་པས་མངོན་རྟོགས་སུ་བཞག་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། མཁྱེན་པ་གསུམ་དང་ཆོས་སྐུ་ལ། །མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་མངོན་རྟོགས་ཏེ། །ཞེས་དང། དགག་ཚེ་སྦྱོར་བཞི་འཕགས་རྒྱད་ལ་ཡོད་པས་བཀག་
པའི་ཕྱིར། གསེར་གྲེང་དུ་མངོན་རྟོགས་བདུན་ལས་ཆོས་སྐུ་མངོན་རྟོགས་མིན་པ་དགག་པ་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་དེ་མིན་པར་བཤད་པ་ལ་ནང་འགལ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། བརྒྱད་ཀ་
[121A]༄༅། །མངོན་རྟོགས་སུ་འདོད་ཅེས་པར་དགག་པ་མ་བྱས་པ་བརྒྱད་ཀ་ལ་མངོན་རྟོགས་ཡོད་པས་ཡིན་ནོ། །རྣམ་བཤད་དུ་གཞན་ལུགས་དྲུག་བཀོད་པའི་དང་པོ་ལྔ་མཐའ་དཔྱོད་དུ་བཀོད་ནས་དང་
པོ་གཉིས་དགག་པ་སྒྲས་ཟིན་ལ། ད་ལྟའི་གང་ཟག་ཁོ་ན་ལ་སྐྱོར་བཞི་དང། མཁྱེན་གསུམ་ལ་ས་མཚམས་མེད་ཅེས་པ་དགག་པ་ཡིན་གྱི། དགོངས་པ་རང་ལུགས་དང་མཐུན་ཏེ། མཆན་ལྟར་སྐབས་
དང་པོ་གསུམ་དུ་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་མཁྱེན་གསུམ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་འཕགས་པ་སུའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་ཆོག་པས་རལ་གྲི་ཐང་ལ་བཞག་པ་དང་འདྲ་ལ། སྐབས་ཕྱི་མ་ལྔར་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བཞི་དང་
ཆོས་སྐུ་ནི་ད་ལྟར་ཏེ་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་འགྱུར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པས་རལ་གྲི་ལག་ཏུ་བླངས་པ་དང་འདྲ་ཞེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། སྔ་མ་ལས་ཁྱད་པར་ཆེར་མེད་ལ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མ་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་པ་དག་གིས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་སྐབས་བཞི་པར་ཐོས་བསམ་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་གཞུང་སོ་སོར་སྦྱར་བ་མི་འཐད་པར་གསུངས་པ་དང། ལྟ་བ་
གཞུང་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་ལ་བྱས་ཀྱི་སྒོམ་བྱ་ཙམ་ལ་མ་བྱས་པ་སོགས་འོག་གི་ལྟ་སྒོམ་སོགས་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་དང། ལྔ་པ་བཞི་པར་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་གོ་རིམ་ལ་ལོག་རྟོག་སྤོང་

[121B] །རྣམ་བཤད་ཀྱི་གཞན་ལུགས་དྲུག་པ་ཆོས་བཤེས་ཀྱིས་རྒྱན་གྱི་སྐབས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པས་ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་བསྐྱེད་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་སྟེ། སྐབས་དང་པོའི་སེམས་
བསྐྱེད་དང་པོ་གཉིས་དང་བཞི་པའི་མཐར་ཆ་བསྐྱེན་པའི་ཐེག་ཆེན་དུ་འཇུག་རིམ་གཙོ་བོ་སྟོན་ཟེར་བ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་པས་བཀག་ལ། རྣམ་བཤད་ལས། ཡང་ཁ་ཅིག་སྐབས་དང་པོ་
གསུམ་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་གི་འཇུག་ཡུལ་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། ནས། གཞི་ཤེས་ཉན་རང་ཁོ་ན་དང། ལམ་ཤེས་སངས་རྒྱས་ལ་མེད་པར་འདོད་པ་ཡང་བསམ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་གསེར་ཕྲེང་དུ་བུ་ཉ་སོགས་
ལྟར་གསུངས་པའང་བཀག་གོ་མཆན་ལས། རྟེན་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་དང། །ཞེས་པ་མ་དག་རྟེན་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་དང། ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱན་སྣང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡོངས་གཏང་ཆུང་
དུ་ནི། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་སོགས་དང། འབྲིང་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བཟུང་བར་བྱའོ། །སོགས་དང། ཆེན་པོ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟར་བཞུགས་ཏེ། འཚོ་བ་སོགས་དང། བྱང་
སེམས་དང་འབྲེལ་བའི་ཡོངས་གཏད་ཆུང་དུ་ནི། ཀུན་དགའ་བོ་གང་དག་འདས་པའི་དུས་སུ་བྱུང་བར་གྱུར་བའི་སོགས་དང། འབྲིང་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་སོགས་དང། ཆེན་པོ་ནི་ཀུན་

[122A]༄༅། །དགའ་བོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་སོགས་ཡིན་ལ། དང་པོ་གསུམ་ལ་རིམ་བཞིན་ཤེར་ཕྱིན་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུམ་ཡིན་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་
ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པ་དང། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་པས་དང། ཕྱི་མ་གསུམ་ལ་ཤེར་ཕྱིན་དེ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ་ཡིན་པ་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཕྱིན་དྲུག་དེ་ལས་
སྐྱེས་པ་དང། དེ་མ་ཟད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་ཡིན་པ་བཀོད་པས་འཇོག་གམ་དཔྱད། ཕྱི་མ་མདོ་ལས་དེ་དཔེར་བཀོད་ཅེས་པ། རྟག་དུས་དཀའ་བས་བཙལ་བ་དཔེར་བཀོད་པས་ལྔ་པའི་བཤད་བྱ་མིན་ཞེས་
པའོ། །ཡིག་ཆར། ཡུམ་གསུམ་གནོད་འཇོམས་ན་རེ། ཞེས་པ་དེའི་རྗེས་འབྲང་བོད་འགའ་ཞིག་ན་རེ་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། འདིར་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཁྲུལ་
ནས་ཤེར་ཕྱིན་དངོས་རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཞེད་པར་འཆད་པ་ནི་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཆན་དུ་ཡང་དེ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེ་བཙུན་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཁ་ཅིག་སློབ་ལམ་ན་ཕར་ཕྱིན་
དྲུག་ཡོད་པར་ཐལ། སློབ་ལམ་ན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་གོ་སྒྲུབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཞེས་དང། ཁ་ཅིག། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་མིག་ཤེས་དེ་ཤེར་ཕྱིན་མིན་ཟེར། དེ་ཆོས་ཅན། ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་

[122B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྒྱན་སྣང་ལས། ཡིད་ཀྱི་བློ་དང་འདྲ་བར་དབང་པོའི་བློས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གང་གི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། ཞེས་པས་སྒྲུབ་ལ། བསོད་གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་པས་
མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་རིག་དང་དབང་ཤེས་སོགས་རྣམ་མཁྱེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་ལ། ཁོ་ན་རེ། སློབ་ལམ་ན་ཤེར་ཕྱིན་ཡོད་པར་ཐལ། སློབ་ལམ་ན་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ན་དེའི་ཉམས་ལེན་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཁྱུང་ཕྲུག་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་མི་འགལ་བར་
ཐལ། དེ་དྲུག་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདོད་ན། སྦྱིན་ཕ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་གཉིས་མི་འགལ་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཏོང་སེམས་དང་སྤོང་སེམས་མི་
འགལ་བར་ཐལ། ཞེས་པ་ལྟར་རྗེ་བཙུན་པའང་འདོད་ལ། གུང་རུས། ཤེར་ཕྱིན་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནར་བཞག་ནས། ཁ་ཅིག་སློབ་ལམ་ན་ཕར་ཕྱིན་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན་འཇུག་པ་ལས། ཤེས་རབ་གནས་པས་འགོག་པ་

[123A]༄༅། །ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་ལུང་དོན་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། ཞེས་ཤེར་ཕྱིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཁྱད་ཕྱེ་ལ། སེར་སྨད་བསྟན་དར་བའི་སྤྱི་དོན་ལས། དེ་རྣམས་བཀག་ནས་རང་ལུགས་ལ་
ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཁྱེན་པ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡིག་ཆར། དེ་དག་དགག་པར་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ལྟོས་ནས་བཏགས་པ་པ་ཡིན་
པས་ཤེར་ཕྱིན་བཏགས་པ་པ་ཡིན་མི་དགོས་པ། དཔེར་ན། མེ་ཏོག་གི་ཤིང་ཞེས་པ་བཞིན་དུ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཉེར་ལེན་ཉོན་མོངས་རྣམས་རང་ལས་འབྱུང་བས་ཉེར་ལེ་ཞེས་བཤད་ཀྱང། ཉེར་ལེན་ཉོན་མོངས་དངོས་
མིན་པ་ལྟར་ཕྱོགས་གླང་སོགས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་བཏགས་པ་པ་དང། སྤྱིར་ཤེར་ཕྱིན་ཕལ་བར་གསུངས་པ་དང། ཕ་རོལ་གྱི་སྐད་དོད་པར་རྗེ་བཙུན་དང་དབྱིག་གཉེན་སོགས་ཀྱིས་དམ་པར་བྱས་ལ། བར་
མའི་ཨ་པྲི་ཥོད་རས་ཅི་མཛེས་ཀྱིས་ཕྱིས་ཏེ་ཕྱིན་པའི་སྐད་དོད་ཨི་ཏ་དང་སྦྱར་བས་ཕྱིན་པ་ཕྱིན་བྱེད་ལ་ཡང་འཇུག་སྟེ། ཡུམ་ལས། བྱང་ཆུབ་རོག་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་དང། འཇུག་པར། ཡོན་ཏན་བླངས་
ཏེ་རྒྱལ་ཉིད་འགྲོ། །ཞེས་སོགས་དང་གཞན་ཡང། དགོངས་འགྲེལ་དབུས་མཐའ་སོགས་དྲངས་ནས་སློབ་ལམ་ན་ཕར་ཕྱིན་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ཅིང། རང་ལུགས་སྐབས། གསུམ་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་

[123B] དང་པོ་ནི། དམ་པ་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཞེས་ཤེར་ཕྱིན་དང་ཕར་ཕྱིན་ཁྱད་མེད་བྱས་པས། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཡིན་ན། ཕར་ཕྱིན་བཅུག་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཕོ། །ཐེག་
ཆེན་གྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་ཉིད། ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ཡིན་གྱི། རང་རེའི་དབང་དུ་སྟོན་པའི་སྟོན་པའི་ཞེས་པ་མ་དག་སྟེ། མཆན་དུ་རྟོགས་དཀའི་སྣང་བའི་
བཤད་པ་བཀོད་ནས། དེའི་ཆ་ནས་འཇོག་ཀྱང་སྒྲ་སོར་བཞག་མི་རུང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དམ་པ་བཅུ་གཉིས་ནི། བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་དོན་དུ་ཡིན་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་རྒྱུན་
བསྒོམ་པས་ཡུན་རིང་བ་དང། ཆེད་དུ་བྱ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དང། མི་ཟད་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བས་ཟིན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་རྒྱུན་མི་
འཆད་པ་དང། ཚེགས་མེད་པ་དགེ་རྩ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང། ཕྱིན་དྲུག་མཐའ་དག་སྤྱོད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་དང། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང། རྩོམ་པ་མོས་སྤྱོད་
ལ་སྦྱར་ཡབ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་བཟོད་པ་ཆེ་བ་དང། ཐོབ་པ་ས་དང་པོར་སྦྱར་ཡང་བདག་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དང། རྒྱུ་མཐུན་ས་བར་པ་བརྒྱད་ལ་སྦྱར་ཡང་སྔ་མའི་རྒྱུ་མཐུན་

[124A]༄༅། །བདག་གཞན་ལ་ཉེ་རིང་མེད་པ་དང། འགྲུབ་པ་ས་བཅུ་པ་དང་སྦྱར་ཡང་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ལ་བྱའོ། །དབུས་མཐའ་ལས། དེ་ཕྱིར་དམ་པའི་དོན་གྱིས་ནི། །ཞེས་གསུངས་
པས། ཕར་ཕྱིན་ཡིན་ན། དམ་པ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་བོ། །ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་དམ་པ་དྲུག་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་ཚུལ་མཆན་དུ་གསལ་ལ། དབུས་མཐའི་དམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་
གཉིས་གནས་དམ་པ་དང། ལྔ་པ་དྲུག་པ་བདུན་པ་གསུམ་དངོས་པོ་དམ་པ་དང། ཐ་མ་བཞི་རྣམ་པར་དག་པ་དམ་པར་བྱས་ནས་དམ་པ་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་ན་ལེགས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཤེར་ཕྱིན་དང་ཕར་
ཕྱིན་དོན་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཁྱད་པར་མེད་དེ། ཞེས་པ་ལྟར་ཡུམ་ལས་གསུངས་ལ། གསེར་ཕྲེང་ལས་
ཤེར་ཕྱིན་མཚན་ཉིད་པའི་དོན་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་བློ་དམ་པ་ཡིན། ཞེས་དང། ཡིག་ཆར། ཕ་རོལ་ཕྱིན་བྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བྱེད་དགོས་པར་སྟོན་པའི་གསུངས་
བཞིན་དབུ་སེམས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་ཤེར་ཕྱིན་གཙོ་བོ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་དག་ལས་ཀྱང་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེར་ཕྱིན་གཙོ་

[124B] གཙོ་བོ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤེར་ཕྱིན་གཙོ་བོ་ལ་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་དགོས་པར་གོང་དུ་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་དང། གསེར་ཕྲེང་དྲངས་པ་དེའི་
ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཞུང་ལམ་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་དགོངས་པ། རྣམ་བཤད་དུ་བཏགས་པའི་ཆོས་གསུམ་གསུངས་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཕར་ཕྱིན་བཅུ་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་མ་
ཡིན་པར་ཐལ། སྦྱིན་ཕར་ལ་གཏོང་སེམས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བསྲུང་སེམས་སོགས་དགོས་པ་མདོ་རྒྱན་དུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་ངེས་ཚིག་སོགས་བཤད་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་སྦྱིན་སོགས་
ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སོགས་དང་སྦྱར་བ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། སྦྱིན་པ་ཡིན་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་མུ་བཞིའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་
མ་རྣམས་ལ་ཡང་མུ་བཞི་ཅི་རིགས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལ་ལར་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའི་སྒྲར་བསྟན་ལ། ལ་ལ་ར་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲ་བསྟན་ཞེས་སོགས་
གསུངས་པ་ལྟར། རང་རེའི་ཡིག་ཆར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སངས་འཕགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་དང་རང་རིགཱི་ཤེར་ཕྱིན་མིན་པར་ཡིད་ཤོས་དང་གཞན་རིག་གི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས་སྒྲུབ་ཅིང་ཁུངས་མ་དྲངས་

[125A]༄༅། །ཀྱང་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་དགེ་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་དང། འབྲེལ་བའི་དགེ་བ་གང་རུང་དགོས་ལ། དེ་ལ་དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་གང་རུང་དང་མཚུངས་ལྡན་དགོས་པས་ཡིན་ནོ། །ཡིག་ཆར་
ཉན་རང་དམ་པ་བདུན་པོ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ཅེས་པའི་དམ་པ་བདུན་ལ། བྱང་ས་ལས། དམ་པ་བདུན་གང་ཞེ་ན། སྐུ་དམ་པ་དང། སྒྲུབ་པ་དམ་པ་དང། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དམ་པ་དང། ཡེ་ཤེས་
དམ་པ་དང། མཐུ་དམ་པ་དང། སྤངས་པ་དམ་པ་དང། གནས་དམ་པའོ། །ཞེས་པའི་དམ་པ་བདུན་ལ་བྱས་ན་ཁུངས་དང་འབྲེལ་ཞེས་བསོད་གྲགས་པའི་ཕར་ཕྱིན་སྤྱི་དོན་གྱི་མཆན་དུ་བཤད་པ་ནི་
འོག་ཏུ་བྱང་ས་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནར་སྦྱར་བ་དང་ནང་འགལ་ལ། བྱང་སེམས་ལ་ཡང་སྦྱོར་དུ་རུང་སྟེ། མདོར་བསྟན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་པ་ནི་དམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པར་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། ཞེས་པ་ཡི་གེ་མ་དག་པ་མ་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ས་ལས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འདི་ནི་དམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པའི་དེ་སྒྲ་གོང་དུ་བྱང་ཆུབ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་པ་དེ་ལ་བསྙེག་
དགོས་པས་སེམས་དཔའ་ཡོང་ས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། འོག་ཏུ་ཡང་དེ་བདུན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཁོ་ནར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མདོར་བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་

[125B] བྱང་སེམས་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར་སྐབས་དོན་ལམ་དཔྱད་པའི་སྐྱོན་ནོ། །དེས་ན་མཆན་ལྟར་ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་དམ་པ་དྲུག་པོ་གཅིག་ཀྱང་
མེད་པས་ཕྱིན་དྲུག་གི་མིད་མི་ཐོབ་ཅེས་བདུན་ཞེས་པ་མ་དག་པར་བྱས་ན་ལེགས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། འགྲེལ་ཆུང་གི་འགོ་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་མཚམས་སྦྱར་ནས་འཛིན་པར་ཐལ། དེ་ཡན་ཆད་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། འགྲེལ་པ་འདི་ཡི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ། ཞེས་སོགས་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། འགྲེལ་
པའི་དབུ་ན་མཆོད་བརྗོད་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །འོ་ན། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ། །ཞེས་སོགས་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཡང་ན། འགྲེལ་པའི་དབུ་དེ་ནས་འཛིན་པར་
ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་དབུ་ན་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་སོགས་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །ཡོད་ན་འགྲེལ་པའི་དབུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། རྒྱ་དཔེ་ལ་འགྲེལ་པའི་དབུ་མེད་པར་ཐལ་ལོ་ཟེར། དེ་
བཞིན་དུ་རྒྱན་གྱི་མཆོད་བརྗོད་དང་དགོས་འབྲེལ་གཉིས་མདོའི་བཤད་པ་ཡིན་པར་ཐལ། མདོའི་དོན་མཁྱེན་གསུམ་སོགས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མདོའི་བརྗོད་བྱ་དེ་དབུ་དག་བཤད་པར་དམ་བཅའ་
[126A]༄༅། །བ་དང་བཤད་པའི་དགོས་པ་སྟོན་གྱི་བརྗོད་དོན་འགྲེལ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། མཆོད་བརྗོད་དང་དགོས་འབྲེལ་ནི་རྒྱན་གྱིས་མདོ་བཤད་པའི་སྔོན་འགྲོ་ཡིན་གྱི་མདོའི་བཤད་པ་དངོས་མིན་ཏེ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་དང་པོའི་འགོ་ཡང་རྩ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནས་དང། འགྲེལ་པའི་དེ་ལྟར་བསྡུས་པའི་དོན་ཀུན་བསྟན་ནས། ཞེས་པ་ནས་འཛིན་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། དེ་ནས་
སྐབས་བརྒྱད་རིམ་པར་བསྟན་པ་རྣམས་དང། ཞེས་དང། དེ་ལ་སྐབས་ཀྱི་དང་པོར་བསྟན་པ་བརྒྱད་ནི་སྐབས་ཀྱི་གོ་རིམ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།    ༈    །།མདོ་ལས། འདི་
ལ་ཞེས་པ། གསེར་ཕྲེང་ལས། འདི་ལ་ནི་ཐེག་ཆེན་ནམ་ཤེར་ཕྱིན་བསྟན་པ་དང། ཞེས་པ་ལྟར། ཐེག་ཆེན་བསྟན་པའམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་འདི་ལ་ཞེས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་
བདེན་སྟོང་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྔ་མར་མ་ཟད་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་གི་ཡང་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་དུས་ཆོས་ཅན་དང། དེ་གཟིགས་དུས་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་པ་ལ་བྱེད་པས་ཆོས་རེ་
རེ་སྟེང་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ནི་གང་ལའང་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་ཕྲལ་བས་རྒྱུད་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། ཡིག་ཆར། སེམས་བསྐྱེད་མདོར་བསྟན་དང་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་

[126B] ཞེས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་མདོར་བསྟན་གྱི་མདོ་ལ་བྱང་ཆུབ་དང། གཞན་དོན་མདོར་བསྟན་གྱི་མདོ་གཉིས་ཀ་འཇོག་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་མདོར་བསྟན་གྱི་མདོ་གཅིག་བུ་
འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དམིགས་རྣམ་མདོར་བསྟན་ནས། ལྷག་མས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཞན་དེ་ན་མདོར་བསྟན་དེའི་སེམས་བསྐྱེད་བཅུ་དྲུག་པ་མཛོད་ལྟ་བུའི་མདོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཡུམ་
བར་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འཚལ་བས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་
བགྱི། ཞེས་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་པའི་ལན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་པ་ནས་ཉེར་གཉིས་པའི་བར་གྱི་མངོས་དམིགས་རྣམ་རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོར་གསལ་ལོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཉ་ཊཱི་ཀ་ལས། བྱང་ཆེན་ཤར་ཕྱོགས་
ཀྱི་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་དགུ་ལ་སྦྱར་རོ། །ཞེས་པས་གཞན་དོན་མདོར་བསྟན་ནོ། །ཞེས་དང། འོག་ཏུ་དེའི་མཆན་ལས། འདི་བཞིན་མདོར་བསྟན་དུ་དྲངས་ཞེས་དང། གསེར་ཕྲེང་ལས། ཕྱོགས་བཅུའི་ནས། ཕུང་པོ་མ་
ལུས་པའི་མྱང་འདས་ཀྱི་བར་ལ་འགོད་པར་འདོད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་བཅུ་གསུམ་པ་ཉི་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མདོར་གཞན་དོན་རྒྱས་བཤད་གསུངས་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། སྐབས་འདིར་

[127A]༄༅། །གཞན་དོན་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་ཕྱིན་དྲུག་ལ་འགོད་པ་ཡང་གསུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཤད་གོ་རིམ་ལོག་པ་སྔ་མས་གཞན་དོན་གཙོ་བོ་མྱང་འདས་ལ་འགོད་པ་དང། ཕྱི་མས་དེའི་ཐབས་ཕྱིན་དྲུག་
སོགས་མང་པོ་གསུངས་པས་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་ཀྱི་བསྟན་བཤད་ལྟར་མིན་ཟེར་རམ་དཔྱད། ཁོ་ན་རེ། རྩ་བར། བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད། །ཅེས་པ་བར་མའི་མདོ་བཞིན་དུ་ཡུམ་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྗོད་ཟེར་བ་
མི་འཐད་པར་ཐལ། གསེར་ཕྲེང་ལས། ཡུམ་གྱི་མདོ་བཞིན་དུ་སྟེ་དེ་དང་མཐུན་པར་བྱས་ཀྱི་རང་དགར་ནི་མིན་ནོ། །ཞེས་ཡུམ་གྱི་མདོ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བརྗོད་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཉིས་ཀ་
ལྟར་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་སྡུད་པར་ཚིག་སོ་སོར་མེད་ཀྱང་མདོར་རྒྱས་ཀྱི་དོན་ཚང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱོགས་གླང་གིས། བརྒྱད་སྟོང་འདིར་དོན་མ་ཚང་བ་མེད་ཅེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། གཞན་གཉིས་
ལས་ཀྱང་དོན་ཚང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་རྟེན་ལ་སེམས་བསྐྱེད་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ཐལ། སེར་ར་སྟོད་སྨད་དང་བློ་གླིང་བའི་ཡིག་ཆར་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རིགས་དྲུག་གའི་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་གང་ཟག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་པའི་དམྱལ་བའི་ཤིང་རྟ་

[127B] དམྱལ་བ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། སེམས་དགའ་བ་དེས་བརྒྱན་པའི་གང་ཟག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དམྱལ་བ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ་
དེའི་སྐད་དོད་ནར་ག་ཞེས་པའི་ར་ག་དགའ་བ་དང། དེ་ནས་བཀག་བཀག་པས་དགའ་མེད་ཟེར་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གཉིས་ཀྱང་ཟས་ཀྱིས་ཡིད་གདུང་བ་དང། སེམས་བླུན་པས་ངན་འགྲོ་བར་བཞག་པའི་ཕྱིར། ཡིག་
ཆར། བདེ་ནས་བདེ་བར་འགྲོ་བ་ལ། །སོགས་དྲངས་པ་དེས་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ངན་འགྲོ་བའི་སེམས་རྟེན་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྟེན་གཙོ་བོ་སེམས་སོགས་
ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་བཞི་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། གཟུགས་མེད་རྟེན་ཅན་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཡིག་ཆ་རིང་པར། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གའི་ལུས་རྟེན་ལ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅིང། ངན་སོང་
གསུམ་གྱི་རྟེན་ལ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་མེད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྟེན་ལ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཡིག་ཆར། ངན་འགྲོ་བའི་སེམས་རྟེན་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས་ཡོད་པར་ཐལ། བྱང་
སེམས་ལས་དབང་གིས་དན་འགྲོར་སྐྱེ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ནས། བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡང་དུད་འགྲོར་སྐྱེས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལས་དབང་གིས་ངན་འགྲོ་བའི་ལུས་ལངས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ངན་འགྲོལ་གྱུར་པ་མ་

[128A]༄༅། །ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཉམས་པར་ལས་དབང་གིས་ངན་འགྲོའི་ལུས་བླངས་ན་ལུས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཡང་འཇུག་པ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་དགའ་བདེ་ལ་མི་
གནོད་བར་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བས་ངན་འགྲོ་བ་དང་དེར་སྐྱེས་པ་མིན་ལ། སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཉམས་ནས་ལས་དབང་གིས་དེའི་ལུས་བླངས་ཚེ་ངན་འགྲོ་བ་སོགས་ཡིན་ཀྱང་སླར་ཚེ་དེར་མར་ཤེས་སོགས་སྐྱེས་
ཚེ་བདེ་འགྲོ་བར་གྱུར་པ། ཡིག་ཆར། དང་པོར་ངན་འགྲོ་བ་གང་ཞིག་ཕྱིས་བདེ་འགྲོ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་པའི་དགོངས་པའོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། ལས་ཉོན་གྱིས་ངན་འགྲོའི་ལུས་བླངས་པའི་བྱང་སེམས་
སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ལས་ཆོས་ཅན། བདེ་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་འཕན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་བདེ་འགྲོ་བ་དེའི་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། དགེ་སློང་སྒྲུལ་དུ་གྱུར་མ་ཐག་
པའི་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཆོས་ཅན། ངན་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་སྤྲུལ་དེའི་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དགེ་སློང་དང་དེ་གཉིས་ཚེ་གཅིག་གིས་
བསྡུས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །བྱང་སར། གཞི་དང་རྟགས་དང་ཕྱོགས་རྣམས་དང། །ཞེས་སོགས་ནི། མདོ་སྡེ་རྒྱན་དང་བྱང་སའི་བརྗོད་བྱ་རྣམས་དོན་ཚན་བཅུར་བསྡུས་པའི་སྡོམ་ཡིན་ལ། བསྡུ་ཚུལ་མདོ་

[128B] ལེའུ་ཉེར་གཅིག་པས་ལྷག་མ་དགུ་བསྟན་ལ། བྱང་སར་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་དང་པོ་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་དང་
བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་རྟགས་དང། དེ་ལ་རབ་བྱུང་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང། དེས་སེམས་ཅན་ལ་ལྷག་བསམ་འཇུག་ཚུལ་དང། བྱང་སེམས་རིགས་ལ་གནས་པ་སོགས་གནས་བཅུ་གསུམ་སྟོན་པའི་ལེའུ་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་
གྱི་གནས་གཉིས་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་ཚུལ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཚུལ་དང། གནས་པ་བཅུ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་རིགས་ཀྱིས་ནས་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྲོ་བའི་སའི་བར་བདུན་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པཱཾ་སྤྱོད་པ་སོགས་སྤྱོད་པ་བཞིའི་བར་སྟོན་པའི་ལེའུ་བཞི་དང། ཐ་མར་བ་གནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་སྟོན་པ་མཚན་དཔེའི་ལེའུ། ལྷག་མ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞི་སོགས་སྟོན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་དྲུག་གིས་རྣལ་
འབྱོར་གྱི་གནས་ཐ་མ་བསྟན་ལ། དེ་ནས་སའི་གོ་རིམ་གྱི་ལེའུ་བཅས་གསུངས་སོ། །མདོ་རྒྱན་དུ་དོན་ཚན་ཕྱི་མ་དགུའི་གོ་རིམ་བྱང་ས་དང་མི་འདྲའོ། །འཇུག་སྡོམ་གསར་དུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་ལྡན་དགོས་ཀྱང་
འཇུག་སྡོམ་གྱི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་མི་དགོས་ཏེ། མཆན་ལས། རྣལ་འབྱོར་བ་ཆེན་པོའི་ཞལ་ནས། རྒན་པོ་ལོང་བའི་རྟེན་དབྱུག་པས་བྱེད་ཅིང། ཕྱི་ནས་དབྱུག་པ་མི་འགྱེལ་བ་རྒན་པོས་འགོ་ནས་བཟུང་བས་བྱེད་པ་ལྟར། དང་པོར་

[129A]༄༅། །སྐྱེ་བའི་རྟེན་སོ་ཐར་གྱིས་བྱེད་ལ། དེ་ནས་གཞན་གནོད་གཞིར་བཅས་ལས་ལོག་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར་མི་འཆོར་བར་བྱང་སྡོམ་གྱིས་བྱེད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། ནས། སྔ་མའི་ས་བོན་མ་ཉམས་ཤིང་གཞན་གནོད་
གཞིར་བཅས་སྤོང་བའི་རིགས་མ་ལོག་པས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཚེ་འཕོས་ཀྱང་སོ་ཐར་གྱི་ས་བོན་མ་ཉམས་ཤིང་གཞན་གནོད་གཞིར་བཅས་སྤོང་བའི་རིགས་མ་ལོག་ན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དུས་འཁོར་རྒྱུད་ལས། གསུམ་ལས་དགེ་སློང་མཆོག་ཡིན་འབྲིང། །དགེ་ཚུལ་ཁྱིམ་པ་ཐ་མ་ཡིན། །ཞེས་དང། ཟླ་བ་སྒྲོན་མེའིའམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལྟར་ན། རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཡང་མཆོག་འབྲིང་དམན་གསུམ་འབྱེད་
དགོས་སོ། །བུ་སྟོན་སོགས་སྔ་མ་མང་པོས། བྱམས་པ་ནས་ཐོགས་མེད་ཇོ་འོ་རྗེ་སོགས་ལ་བརྒྱུད་པ་སེམས་ཙམ་ལུགས་ཀྱི་བྱང་སྡོམ་ལེན་ཚུལ་དང། དེ་ལ་རྟེན་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་ལྡན་དང། ལེན་པའི་ཆོ་ག་སྨོན་འཇུག་
རིམ་ཆར་ལེན་པ་དང། རྩ་ལྟུང་བྱང་སའི་བཞི་ཙམ་དང། འཇམ་དབྱངས་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཞི་བ་ལྷ་ལ་བརྒྱུད་པ་དབུ་མ་པའི་ལུགས། དེ་ལ་རྟེན་འདོད་ལྷ་སོགས་དང། ཆོ་ག་སྨོན་འཇུག་གཅིག་ཅར་ལེན་པ་དང། རྩ་ལྟུང་ནམ་
སྙིང་གི་མདོ་ལྟར། བཅུ་བཞི་བྱས་ནས་ལུགས་ཐ་དད་པར་བྱས་པ་ཉ་ཊཱི་ཀ་ཏུ་ལམ་སྒྲོན་རང་འགྲེལ་དང། མདོ་བཏུས་འགྲེལ་པ་སོགས་དྲངས་ནས་བཀག་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་ལས། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་

[129B] །དེས་ན་ལུགས་དེ་གཉིས་ལ་དབུ་མ་པའི་ལུགས་དང་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་
ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱས་ནས་བླང་བའི་ཡུལ་དང་ལེན་པའི་ཆོ་ག་དང་རྩ་ལྟུང་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ནི་མ་བརྟགས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞུང་ལམ་ལས། དོན་འདི་ལ་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་ལུགས་གཉིས་བྱང་སྟེ་
འདི་ལྟར་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་ལ་སོ་ཐར་རྟེན་དུ་དགོས་པར་འདོད་པ་རྟེན་ཅན་པ་དང། སོ་ཐར་གང་ཡིན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡིན་པར་བཟུང་ནས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་གེགས་སུ་འདོད་པའི་
རྟེན་མེད་པའོ། །ཞེས་པའི་སྔ་མ་དེ་ལ་ལྷ་སོགས་མེད་པར་ཐལ་བས་བཀག་ལ། དེ་ཉིད་ལས། དེས་ན་བྱང་སར་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ངོས་བཟུང་བའི་སྐབས་སུ་སོ་ཐར་རིས་བདུན་ལ་གསུངས་པ་ནི། སོ་ཐར་
རིས་བདུན་དངོས་དང་དེ་དག་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཉིས་ཐུན་མོང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤོང་བ་གཉིས་ཆར་ལ་གོ་བར་བྱ་ཡི་རིས་མཐུན་འབའ་ཞིག་ལ་མི་བཟུང་ངོ། །ཞེས་དང། ཡིག་ཆར། སོ་ཐར་
གྱི་སྡོམ་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ལྷའི་འགྲོ་བ་རྒྱུད་ལའང་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་དེ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནས། རྣམ་བཤད་ཀྱི་ཁྱད་ཅན་ལ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས་བྱང་ས་དང། ལམ་སྒྲོན་

[130A]༄༅། །གྱིས་སོ་ཐར་རིས་བདུན་དགོས་པར་གསུངས་པས་བྱང་སྡོམ་ལྡན་པ་ལ་མ་མཐའ་མི་དགེ་བཅུ་སོགས་སོ་ཐར་དང་ཐུན་མོང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤོང་དགོས་པར་བསྟན་ཏོ། །རྟེན་མེད་པས་ནི་
དེ་ཉིད་ལས། རང་དོན་གྱི་བསམ་པ་མ་ལོག་ན་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་གེགས་ཡིན་ལ། ཞེས་པ་ལྟར་སོ་ཐར་བྱང་སྡོམ་སྐྱེ་བའི་གེགས་སུ་འདོད་པས་དེའི་ལུགས་ལ་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་དགེ་སློང་
ཡིན་མིན་སོགས་དཔྱད། བྱང་སེམས་སྡོམ་ལྡན་ལ་སྲོག་གཅོད་སོགས་བདུན་གནང་ཡུལ། བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་ལས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལྷག་པོ་མཐོང་ཚེ་བསླབ་པ་ཕུལ་ནས་བྱེད་པས་ཁྱིམ་པ་ལ་གནང་
བ་ཡིན་གྱི་རབ་བྱུང་ལ་གནང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། བསླབ་བཏུས་སུ་ས་མ་ཐོབ་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྱོད་པ་ལ་འདི་བསམ་པར་བྱ་ཡི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་བྱང་སེམས་ཁྱིམ་པས་མ་ཐོབ་པ་
བསྐལ་པ་དུ་མར་ཕྱིན་དྲུག་སྤྱོད་པ་ལ་གནང་ལ། དེ་ལ་དེ་བདུན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གང་གནང་ཞེ་ན། སྙིང་བརྩེར་བཅས་པ་མི་དགེ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་མི་དགེ་བ་གནང་བ་མིན་ཀྱང་མི་དགེ་བ་དེ་དག་གི་གཞི་ལ་ཞུགས་
པ་གནང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞུང་ལམ་ལས། དེ་ལྟར་སྲོག་དང་ཕྲལ་ན་ཉེས་པ་མེད་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱང་མང་དུ་འཕེལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དེའི་གཞི་ལ་ཞུགས་ན་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་སོགས་བསོད་ནམས་འཕེལ་

[130B] །དེ་དག་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཚེ་འཕོས་པའི་ཚེ་སྲོག་གཅོད་སོགས་ལས་ལམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་མི་འགྱུར་དང། ལས་སེམས་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་དེ་དག་གི་དམིགས་རྣམ་དང་
འཛིན་ཚུལ་ཅན་ཡོད་མེད་དང། སྤྱིར་ལུས་ངག་གི་ལས་བདུན་གྱི་དམིགས་རྣམ་གང་ཡིན་སོགས་དཔྱད་གཞི་མང་ངོ། རྩ་བར་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང། དམིགས་ཡུལ་དང་དཔེ་ས་སོགས་ཉེར་གཉིས་དང་དབྱེ་
བ་ཉེར་གཉིས་དངོས་སུ་བསྟན་ཅིང། གྲོགས་འདུན་སོགས་ཉེར་གཉིས་དང་དཔེ་དང་ཆོས་མཐུན་སྦྱོར་ཚུལ་ཤུགས་ལ་བསྟན་ནོ། །མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྤྲོ་བ་ཆེ་དང་སོགས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་དང། དོན་བྱེད་
པ་དང་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་བསྐྱེད་ཚུལ་བསྟན་ལ། སེམས་བསྐྱེད་དེ་ནི་སོགས་ཀྱིས་ས་མཚམས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་དང། དེ་ཡི་རྩ་བ་སྙིང་
རྗེར་འདོད། །སོགས་ཀྱིས་རྒྱུ་སྙིང་རྗེ་དང། བསམ་པ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང། ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པ་དང། དེའི་འཚོལ་བར་དམིགས་པ་དང། ས་གོང་དུ་འདུན་པས་འགྲོ་བ་དང། བྱང་སྡོམ་ལ་བརྟེན་པ་དང་
དམན་པའི་ཡིད་བྱེད་སོགས་ཉེས་དམིགས་འགོག་པ་དང། ཕན་ཡོན་ཚོགས་གཉིས་འཕེལ་བ་དང། ཕར་རྣམས་གོམས་པས་སེར་སྣ་སོགས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། ས་སོ་སོའི་ཡོངས་སྦྱོངས་ཀྱིས་དེའི་
[131A]༄༅། །ཕར་ཕྱིན་ལ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་བཅུས་གཏན་ལ་ཕབས་པ་དབྱིག་འགྲེལ་ལྟར་ལ། རོལ་མཚོར་ཉེས་དམིགས་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་བྱས་ནས་དང་པོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་
འགོག་པ་དང། གཉིས་པ་ཐེག་དམན་དུ་ལྟུང་བར་བྱས་ཏེ། ཁྱད་པར་བཅུ་གཅིག་གསུངས་པ། དབྱིག་འགྲེལ་ལས། ལམ་གཅོད་པ་ནི་ཉེས་དམིགས་ཏེ། ལམ་གཅོད་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐེག་པ་གཞན་གྱི་སེམས་
སློང་ཞིང་དང་དུ་ལེན་པའོ། །ཞེས་ཕྱི་མ་སྔ་མའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་རྩ་བ་ལྟར་ཡིན་པས་མི་འཐད་དོ། །མདོ་རྒྱན་འགྲེལ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱས་པའི་མེ་ཏོག་ཏུ་འོག་གི་བསྐྱེད་ཚུལ་དང། བཅུ་གཅིག་དང། ཕན་ཡོན་གྱི་རྐང་པ་དང་པོ་རང་བཞིན་
གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་སྦྱར་བ་འགྲེལ་བཤད་དང་མཐུན་གསུངས་ཀྱང། འགྲེལ་པ་དང་གསེར་ཕྲེང་སོགས་ལས་སྐྱེས་ཚུལ་གྱི་དེ་དབྱེ་བར་སྦྱར་བ་དང། ཕྱི་མ་ནི། འགྲེལ་པ་ལས། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་དགེ་བའི་
རྩ་བའི་འཕེལ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཞེས་དགེ་བའི་རང་བཞིན་ལ་སྦྱར་བ་མིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། དེར་སྐྱེས་ཚུལ་གྱིས་ལྔའི་སྔ་མ་བཞི་མི་བརྟན་ལ་ཕྱི་མ་བརྟན་པར་བཤད་པ་ཡང་འགྲེལ་པ་དང་གསེར་ཕྲེང་སོགས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་
རོ། །གྲོགས་སྟོབས་སོགས་ཀྱིས་སྐྱེས་ཚུལ་གྱིས་བརྔ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ལྔ་དང། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ལ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རབ་བསྙེན་བྱས། །སོགས་རྐང་པ་བཞིས་དམ་པ་གསུམ་ཚང་བའི་དོན་དམ་

[131B] ཆོས་དང་སེམས་ཅན་སོགས་མཉམ་པ་ཉིད་བཞིས་སའི་ཁྱད་པར་དང། སྐྱེ་བ་རྒྱ་ཆེན་སོགས་བཞིས་གང་ལས་སྐྱེས་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་བཞི་དང། ཐབས་རྒྱ་ཆེ་བ་སྨོན་ལམ་བཅུ་འདེབས་པ་དང། གཞན་དོན་ལ་སྤྲོ་
བ་དཀའ་སྤྱད་ལ་མི་སྐྱོ་བ་དང། བསམ་པ་ཡང་དག་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཐག་ཉེ་བར་ཤེས་ཤིང་དེའི་ཐབས་ཤེས་པ་རྙེད་པ་དང། ས་ལྷག་མ་ལ་མཁས་པ་གོང་མ་སྒྲུབ་པ་དང། ས་གོང་མར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་ཁྱད་པར་མདོར་བསྟན་ནས། ཚིགས་
བཅད་བཞིས་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། །བསྐྱེད་པས་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། ཚིགས་བཅད་དྲུག་གིས་དཔེའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ཉེར་གཉིས་བསྟན་པ། འགྲེལ་པར་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་དྲངས་ནས་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་བཅུ་དང་སྦྱར་བས་སྦྱོར་བ་དང་ལྷག་
བསམ་ཞེས་གོ་བཟློག་པ་དང། ཕར་ཕྱིན་ཕྱི་མ་བཞི་ལམ་སྦྱར་བར་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུ་ནས་ཚད་མེད་བཞི་དང། མངོན་ཤེས་ལྔ་དང། བསྡུ་དངོས་བཞི་དང། སོ་རིག་བཞི་དང། རྟོན་པ་བཞིའི་བར་ལ་ལྔ་སྦྱར་ལ། ཐ་མ་ལ་ཐབས་མཁས་དང་ལྡན་
བཟེར་བ་མ་གཏོགས་འདུན་སོགས་ཉེར་གཉིས་དང་སྦྱར་ཚུལ་འདྲའོ། །དེས་ན་མཆན་ལས། འདིར་འདུན་སོགས་ཉེར་གཉིས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུ་ནི་ཞེས་པ་དོན་ཐོབ་བམ་བྱང་ཕྱོགས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཚད་མེད་བསྡུ་
བཞི་སོ་རིག་རྟོན་བཞི་རྣམས་དེ་ལས་ཕྱེ་བ་མིན་ནོ། །འདིར་མངོན་ཤེས་ལྔ་དང་ཉེར་གཉིས་དྲུག་གྲངས་པ་བརྟེན་གཞིའི་མདོའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་ལ་ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞི་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན། བྱངས་ལས། སངས་རྒྱས་

[132A]༄༅། །དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་དོན་གྱི་ཆོས་ཕལ་ཆེར་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་མདོ་ཞེས་བྱའོ། །དུས་རྟག་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཐུབ་པ་ཐུགས་
ཞི་བ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་མདོ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་དང། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་གོང་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུམ་གསུངས་
སོ། །ཆེར་འོས་སེམས་བསྐྱེད་སྤངས་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་མ་བསྐྱེད་པའི་ཉེས་དམིགས་གཞན་དོན་སེམས་པ་དང། དེའི་ཐབས་རྙེད་པ་དང། དགོངས་ཅན་གྱི་དོན་རྟོགས་པ་
དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་མཐར་ལྟུང་བ་དང། བློ་ལྡན་སེམས་མཆོག་སོགས་བཞིས་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ནས་ཉེས་པ་ལས་སེམས་བསྲུང་ཞིང་གཞན་དོན་དུ་བདེ་སྡུག་གང་མྱོང་ཡང་
དགའ་བ་དང། གང་ཚེ་གཞན་གྱི་སོགས་བཞིས་ངན་ལས་ཀྱིས་གཞན་དོན་ལས་མི་བྱེད་པ་དང། དེ་ཡི་ཆོས་ཀུན་སོགས་རྐང་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང། གཞན་དོན་བརྩོན་ལྡན་སོགས་བཞིས་
མནར་མེད་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཕན་ཡོན་བཞི་དང། སློབ་དཔོན་བརྩེ་ཆེན་སོགས་བཞིས་སེམས་ཅན་ཡལ་བར་དོར་བ་དགག་པ་དང། མགོ་ལ་སེམས་ཅན་སོགས་བཞིས་ལེ་

[132B] འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཉེས་དམིགས་དང་ཕན་ཡོན་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་བསླབ་བྱ་ལ་བརྩོན་པ་བྱ་དགོས་པར་བསྟན་ཏོ།    ༈    །ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་
ཀྱིས་སེམས་བྱུང་དུ་བཞེད་པར་ཐལ། ཟེར་བ་ཉ་དཔོན་དང་རེད་མདའ་བ་སོགས་ཡིན་ལ། རྟོགས་སྣང་དུ་ཡང་དེ་དག་དང་མཐུན་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཡིག་ཆར་སེམས་པ་ཞེས་པ་བྱེད་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་གོང་དུ་དོན་གཉེར་
གྱིས་སེམས་པར་བྱེད་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་འམ་སྨོན་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་སེམས་པ་སོགས་མིན་ཞེས་པའོ། །ཤནྟི་པས་ཀྱང། མདོ་རྒྱན་
རྩ་འགྲེལ་གྱིས་སེམས་བྱུང་དང། རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་སེམས་སུ་བཤད་པར་འདུག་སྙམ་ནས་སེམས་སེམས་བྱུང་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་གསུངས་ལ། བུདྡྷ་ཤྲིས། དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། ཞེས་འཕགས་སེང་གི་ལུགས་བཀག་ནས་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་སེམས་སེམས་བྱུང་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །རྒྱན་སྣང་ལས། དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སེམས་འབྱུང་བ། །ཞེས་བཤད་པས་སེམས་པ་དང་
མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྣང་བ་སྐྱེ་བ། ཞེས་སེམས་སུ་གསུངས་པ་རྒྱན་གཉིས་དང། ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་དགོངས་པར་གསེར་ཕྲེང་དང་ཡིག་ཆར་གསུངས་ནས་སྔ་མ་དེ་དག་བཀག་

[133A]༄༅། །གོ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གསེར་ཕྲེང་ལས། སློབ་དཔོན་གཞན་དང་ནས། གྲོགས་འདུན་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་པ་ལ་སྨོན་ལམ་དུ་གསུངས་པས་སྐུ་
མཆེད་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འདུག་སྙམ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྔར་ལྟར་ཉ་དཔོན་སོགས་ཀྱི་བཤད་པ་བཀོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུན་གསེར་ཕྲེང་ལས་མདོ་རྒྱན་དང་བྱང་ས་སོགས་དགོངས་པ་
མི་གཅིག་པར་བསྟན་པའམ། ཡང་ན་རྒྱན་གཉིས་དགོངས་པ་མི་མཐུན་པར་གསུངས་པར་ཐལ་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། གཉིས་པ་ནི་གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་འབྱུང་བའི་སེམས་སོ།།
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཆན་ལས། རྫས་གཅིག་ཀྱང་རྫས་མཚུངས་མི་ཉམས་ཚུལ་ཞེས་པ། མཛོད་མཐའ་དཔྱོད་ལས། སེམས་སེམས་བྱུང་ངོ་བོ་དང་རྫས་མི་གཅིག་ཟེར་ན། ནས། མཚུངས་ལྡན་གྱི་
སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྫས་དང་བྱེད་ལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ། དེ་རྣམས་རྟེན་དམིགས་པ་རྣམ་པ་དུས་རྫས་ལྔ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྫས་མཚུངས་པ་རྫས་རེ་རེར་འདྲ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། རྟོག་གེ་འབར་བའི་སེམས་ཙམ་འགོག་པའི་སྐབས་དཔྱད་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་མཛད་སྣང། ཞེས་པ། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། ཕྲ་རབ་གཟུགས་ནི་དུ་མ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་མི་འདོད། །

[133B] །དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བཞིན། །ཞེས་སེམས་ཙམ་པས་འོག་མར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྫས་སུ་ཡོད་ན་ཡང་དེ་འདུས་པ་རྫས་སུ་མེད་པར་བཤད་པ་ལ། དེ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་འདོད་དེ། །ཞེས་པ་ལྟར་
བསགས་པ་དེ་དམིགས་པ་ཡིན་པ། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། བསགས་པ་དང་འདུས་པ་ཞེས་པ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རིགས་མཐུན་པ་གཞི་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གླང་པོ་དང་རྟ་
ལ་སོགས་པ་དང། སྐྱེར་པ་དང་སེང་ལྡིང་ལ་སོགས་པའི་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞི་ཐ་དད་པ་འདུས་བ་ལ་དམག་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པར་གདགས་པ་ནི་འདུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བསགས་པ་རྫས་ཡོད་དུ་གསུངས་
ནས། ཡང་ན་སེམས་ཙམ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ལས་བྱུང་རྣམས་སེམས་ལས་ནི། །ཐ་དད་མེད་པར་ཁས་བླང་བྱ། །ཡང་ན་རྣམ་རིག་ཙམ་མི་འགྲུབ། །ཅེས་སེམས་བྱུང་རྣམས་དོན་དམ་པར་སེམས་ཀྱི་བདག་
ཉིད་ཙམ་དུ་གྲུབ་ན། དེ་དག་སེམས་དང་ཐ་དད་མེད་པར་ཁས་བླང་ལ། ཡང་ན་དེ་དག་དོན་དམ་པར་སེམས་དང་ཐ་དད་ཡིན་ན་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ཅེས་དང། ཡང་ན་ཚོར་སོགས་འདུས་པ་ལ། སེམས་སུ་
གདགས་པར་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པར། རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ལ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ཉིད་ལ་སེམས་སུ་བཏགས་ན་སེམས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞིང། དེས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་

[134A]༄༅། །དང། རྣམ་པར་བྱང་པ་དག་གི་གཞི་ཅི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཞེས་སོགས་དངོས་སྨྲ་པའི་འདོད་པའི་རྫས་གཅིག་དང་རྫས་བཀག་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་
རང་དོན་བྱང་ཆུབ་ལ་སྤྱིར་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་འཇོག་ཀྱང། དམིགས་ཡུལ་གཞན་དོན་ལ་དཀར་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇོག་སྟེ། ཉི་སྣང་ལས། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ནི་དེ་ལ་སྲིད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། ལམ་སྒྲིགས་ལས། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྐབས་ནས་བསྟན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། སེམས་བསྐྱེད་ཉེར་གཅིག་པའི་མདོར་ལོང་བས་མིག་ཐོབ་
པ་ནས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་ཐར་པ་ལ་འགོད་པ་ལྟ་བུ་རེ་རེ་བ་ལ་དམིགས་མི་དགོས་ལ། དེ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པས་
ཀྱང་མི་ཆོག་སྟེ། ཕར་ཕྱིན་ལམ་སྒྲིགས་ལས། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་རང་གི་ཐོབ་བྱ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་
བདེ་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་དགོས་ཀྱི་སོ་སོར་ཕྱི་ནས་དམིགས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ལོང་བས་མིག་ཐོབ་པས་མཚོན་

[134B] བདེ་བ་མཐའ་དག་ལ་འགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ལོང་བས་མིག་ཐོབ་པ་ལ་དམིགས་པ་སོགས་གཞན་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་བསྐྱེད་
ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ལ་སེམས་ཅན་ཀྱང་འཇོག་དགོས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷག་མེད་དུ་འདའ་བར་འདོད་པའི་འདུན་པའི་དམིགས་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ལ་འགོད་འདོད་ཀྱི་བྱམས་
པའི་དམིགས་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཆན་ལས། གནས་སྐབས་ཀྱི་དམིགས་པར་ཅི་རིགས་ཡོད་པར་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་རྣམས་གསུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པས་མིག་དང་ཟས་སོགས་ཀྱང་དམིགས་པར་འཇོག་གམ་
སྙམ་སྟེ། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་མྱང་འདས་དེའི་དམིགས་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར། བསོད་གྲགས་པ་སོགས་ན་རེ། རྣམ་བཤད་ལྟར་ན་སྨོན་སེམས་ཚོགས་ལམ་ནས་ས་བདུན་པའི་བར་དང། འཇུག་སེམས་ཚོགས་ལམ་ནས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་ན་ཡོད་ལ། ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་དང། གསེར་ཕྲེང་ལྟར་ན་སྨོན་སེམས་ཚོགས་ལམ་ཁོ་ན་དང། འཇུག་སེམས་འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་པའི་ཚོགས་ལམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད་པས་ལམ་རིམ་སོགས་དང་
རྣམ་བཤད་མི་མཐུན་ཟེར། བསྟན་དར་པ་དང་གཉིས་ཀས་སློབ་པ་མཉམ་བཞག་པའི་རྒྱུད་ལ་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་པའི་ལམ་མེད་ལ། བདེན་འཛིན་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་བྱང་འཕགས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་

[135A]༄༅། །རྟོགས་ཀྱང་དེའི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་མཁྱེན་དོན་གཉེར་གྱི་དྲན་འདུན་དུ་རེ་བ་དང། སེམས་བསྐྱེད་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་པས་འཇུག་སེམས་ཡོད་ཟེར། བསྟན་དར་པས་སྨོན་སེམས་ས་བདུན་པའི་བར་ཟེར། རྗེ་བཙུན་པས་དེ་བཀག་ནས་
སྨོན་སེམས་ཚོགས་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་ཡོད་པར་དེའི་རྒྱུད་ན་རྣམ་མཁྱེན་དོན་གཉེར་གྱི་དྲན་འདུན་དུ་རེ་བ་དངོས་སུའམ་མངོན་གྱུར་དུ་མེད་པ་བཀོད་དེ། དེའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སྤྱོད་པ་ཉམས་
ལེན་གྱི་བྱ་བ་མངོན་གྱུར་པས་ཟིན་ཀྱང། དེས་མངོན་གྱུར་དུ་མ་ཟིན་ཞེས་སྨྲའོ། །ཞེས་ཟེར་བ། ཡང་བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། ཚིགས་གསལ་ལས། ཞེས་པ་ནས། འཇུག་སྡོམ་མ་ཐོབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སྨོན་སེམས་དང། འཇུག་
སྡོམ་ཐོབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་འཇུག་སེམས་སུ་བཤད་ལ། དེ་ལ་རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་དང་ལེགས་པར་བཤད་པ་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བར་ཚིག་གསལ་དང་སྒོམ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གསུངས་
ཤིང། ཞེས་སྨོན་འཇུག་གི་དོན་དེའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཕྱོགས་གཉིས་ཐུན་མོང་དུ་འཇུག་སྡོམ་གྱི་བསླབ་བྱས་བསྡུས་པའི་སྦྱིན་སོགས་པར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་གང་རུང་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། འཇུག་སེམས་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། དེས་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། སྨོན་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་སྨྲའོ། །ཞེས་སོགས་ནི། ཡིག་ཆར། རྩ་ལྟུང་བྱུང་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱིན་དྲུག་གི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་འཇུག་

[135B] འཇུག་སྡོམ་གྱི་བསླབ་བྱས་བསྡུས་པའི་ཕྱིན་དྲུག་གི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ནང་འགལ་བསྟན་ལ། ལུང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་སྡོམ་པ་བཟུང་ཞེས་པ་ཡང་
འཇུག་སྡོམ་དངོས་བཟུང་བ་ལ་མི་བྱེད་པར་དེའི་སྤང་བྱ་རྣམས་བསྲུང་བའི་སེམས་པའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཆན་ལས། འཇུག་སྡོམ་གྱི་སྤང་བྱ་རྣམས་བསྲུང་བའི་སེམས་པའི་རིགས་དང་མི་ལྡན་ན་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་ཀྱང་སྨོན་
སེམས་སུ་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་བས་དེ་འདྲའི་བསྲུང་སེམས་ཐོབ་པའི་སྟེང་ནས་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་འཇུག་སེམས་དགོས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། སྡོམ་པ་བཟུང་ཕྱིན་ཆད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཐམས་ཅད་དེར་སྟོན་པ་
མིན་པ་ལ་དགོངས་ནས་འདིར་ཡང་ལམ་རིམ་གྱི་ལུང་འདི་དྲངས་པར་སྣང་བས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཁོ་རང་གིས་ཕྱོགས་གཉིས་ཐུན་མོང་དུ་ཞེས་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པས། སྤྱི་དོན་དུ་ལམ་རིམ་དང། རྣམ་བཤད་མི་
མཐུན་ཟེར་བ་བརྟག་དགོས་པར་ཡང་གསུངས་སོ། །ཡིག་ཆར། འཇུག་སྡོམ་གྱི་སྔོན་དུ་འཇུག་སེམས་ཐོབ་པ། ལམ་རིམ་ཆུང་དུ་ལས། དེས་ན་བསླབ་བྱ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཅིང། དབུ་མ་རྒྱས་པ་ལས་
བསླབ་བཏུས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་དྲངས་ལ་དེ་སྨོན་སེམས་གཙོ་ཞིང། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཆགས་ཞེས་པ་ལྟར་ན། འཇུག་སྡོམ་ཤོར་ནས་འཇུག་སེམས་ལ་གནས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས་
[136A]༄༅། །མདོ་འདི་བསླབ་བཏུས་ལས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡང་བརྙེས་པར་མི་བྱ་བའི་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་དང། ས་ཐོབ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་པ་ཡིག་ཆར། གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སློབ་པ་མཉམ་བཞག་པའི་རྒྱུད་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་པར། ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཐམས་ཅད་ལས་ནི་སེམས་བསྡུས་ནས། །ནང་གི་
བདག་ཉིད་གཡོ་མེད་པར། །གནས་ནའང་མིག་གིས་གཟུགས་དག་ནི། །མཐོང་བའི་བློ་དེ་དབང་སྐྱེས་ཡིན། །ཞེས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་མིག་ཤེས་ཡོད་པ་དང། རྩེ་གཅིག་གསལ་བས་སྒྲིབ་ན་
ཡང། །སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྒྱུན་ངག་ལ། །ཞེས་ཚོར་བ་བདེ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུད་ལ་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང། རྣམ་བཤད་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་པའི་དུས་ན་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་
ལ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཞེས་སོགས་དང། ལམ་རིམ་ལས། དེས་ན་ཐེག་ཆེན་པ་ནི་སེམས་དེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་དོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཀག་གོ་བདེན་འཛིན་མངོན་དུ་གྱུར་བའི་བྱང་འཕགས་
རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སྨོན་སེམས་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་དྲུག་གི་བྱ་བས་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྨོན་སེམས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཕྱིན་དྲུག་གི་བྱ་བ་ཡིན་ཀྱང་དེས་ཟིན་པས་སྔ་མའི་གོ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་

[136B] དེ་ལ་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཚོགས་ཤུགས་མ་ཉམས་པས་དངོས་སུ་ཟིན་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིག་ཆར། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཚོགས་པ་དེ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ནས། ཐབས་ཤེས་གཉིས་དངོས་སུ་ཚར་བ་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
དང། སྨོན་སེམས་མངོན་གྱུར་དང་འཇུག་སེམས་མེད་པར་སྦྱིན་སོགས་སྤྱད་ཀྱང་འདིའི་སྤྱོད་པས་ཟིན་གོ་མི་ཆོད་པར་ཐལ། འདི་ལ་སེམས་ཅན་གཞན་དོན་དུ་ཆས་པའམ་སྤྱོད་པར་ཆོ་གས་ཞུགས་པ་གང་རུང་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འཆི་འཕོ་ལ་གནས་པའི་དགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། སྨོན་སེམས་ཡིན་པར་ཐལ། ཟིན་བྱ་ཟིན་བྱེད་གང་ཡང་མངོན་གྱུར་དུ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡིག་
ཆའི་དེ་ནི་འོག་ཏུ་ཕྱིན་དྲུག་གི་བྱ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཤུགས་དངོས་སུ་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་ཟིན་བྱ་ཟིན་བྱེད་ཀྱི་ཤུགས་དངོས་སུ་མི་འཇུག་པའི་དུས་ཀྱི་དེ་ལ་དགོངས་སོ། །འདི་དང་ལམ་རིམ་ཆུང་ངུ་ལས། སྟོང་ཉིད་
རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཤུགས་དྲག་ན་སོགས་ཀྱིས། རྗེ་བཙུན་པས། རྒྱུན་མཐའ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་མངོན་གྱུར་པ་མིན་པས་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པར་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དྲན་འདུན་དུ་རེ་བ་དངོས་སུ་ཡོད་པ་ནི། ཞེས་པས་སྒྲུབ་
བ་བཀག་སྟེ། དེ་དངོས་སུ་ཡོད་ན་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། གཏོང་བའི་སེམས་པ་སྤེལ་བའི་རྣམ་པར་ཤར་བའི་དུས་ཉིད་ན། ཞེས་པས་གྲོགས་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་དེ་བསྟན། རྣམ་མཁྱེན་དོན་གཉེར་གྱི་

[137A]༄༅། །དྲན་འདུད་དུ་རེ་ཞེས་བས་ཟིན་བྱ་སེམས་བསྐྱེད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་དངོས་སུ་ཡོད་ན་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར། ཉམས་ལེན་མ་སྨོས་པར་དེ་ལྟར་བྱ་བ་ལ་སྦྱར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ལ་ཁྱབ་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་སྔ་མ་རྣམས་བཀག་པས་དེ་དག་གིས་ཉམས་ལེན་གྱིས་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་བཞག་པ་འདྲ་ལ། རང་ལུགས་ལ་མི་སློབ་ལམ་སྟོབས་ཆེ་བས་རྒྱུན་མཐའི་ལམ་གྱིས་ཤུགས་མི་འཇུག་གམ་དཔྱད། མཆན་དུ་ཕྱོགས་
གླང་གི་བྱུང་པ་སོགས་ལ་བརྟག་ན་ཞེས་ཚད་མ་མདོ་བརྩོམ་དུས་མཆོད་བརྗོད་བཞུགས་གནས་ཀྱི་བྲག་ངོས་ལ་རྡོ་ཐལ་གྱིས་བྲིས་པ་ནས་གཡོ་བ་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་རེངས་པ་སོགས་ཀྱི་ལྟས་བྱུང་བན་མུ་སྟེགས་སྟོན་པ་ནག་པོ་ཐུབ་
རྒྱལ་གྱིས་ཤེས་ནས་ལན་གཉིས་བསུབ། གསུམ་པ་བྲིས་ཏེ་གྱལ་ག་སོགས་ཀྱིས་ཡིན་ན་དགོས་པ་ཆེ། རྩོད་འདོད་པ་ཡིན་ན་ལུས་སྣང་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྲིས་པས། བསོད་སྙོམས་ལས་འོང་བ་ན་ཁོ་རང་བྱུང་འདུག་པར་བསྟན་པ་དཔངས་
སུ་བཙུགས་ཏེ་བརྩད་པས་ལན་གསུམ་ཕམ་པས་བསྟན་པར་ཞུགས་ཞེས་པས་ཁོ་ཁྲོས་པའི་ཁ་ནས་མེ་འབར་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཆས་ཀ་རྣམས་ཚིགས་པ་ན། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་དོན་ཡང་མི་ནུས་ན་རྡོ་ཐལ་ནམ་མཁའ་འཕངས་ནས་
འདིས་ལ་བབས་པ་ན་སེམས་བསྐྱེད་འདོར་སྙམ་པ་ན་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དབྱངས་བྱོན་ནས་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་བདག་གིས་མགོན་བྱའོ། །འདི་མ་འོངས་པ་ན་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་མིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་

[137B] སླར་ཡང་དེ་ལ་སྤྱོད་འདོད་ཡོད་པ་དང། གཉིས་པ་ནི། རང་གི་ཆ་མིན་སྙམ་ནས་འཛེམ་བ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང། གཞན་ལ་འཇིགས་ནས་འཛེམ་པ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཆུང་ངུ་ཙམ་ཡང་མི་སྐྱེད་པ་དང། གསུམ་པ་
ནི། ཉེས་སྤྱོད་དེ་ལ་མགུ་བ་དང། དེའི་སྦྱོར་བ་ལ་དགའ་བའོ། །བཞི་པ་ནི། ཉེས་སྤྱོད་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བའོ། །ལོག་ལྟ་ངང་སེམས་འདོར་མ་གཏོགས་པ་གཞན་བཅུ་དྲུག་ལ་བཞི་ཀ་ཚང་ན་ཀུན་དཀྲིས་ཆེན་པོ་སྟེ་རྩ་ལྟུང་དང་ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བ་མེད་ན་
གཞན་མེད་ཀྱང་འབྲིང་དང། དོ་ཡོད་ན་ཆུང་ངུའོ། །བྱང་ཆུབ་བཟང་པོས་ནམ་སྙིང་གི་མདོའི་རྩ་ལྟུང་བཅུ་བཞི་རྩ་ལྟུང་མིན་པར་གསུངས་ཚུལ་དང། ཨ་བྷྱས་དེ་བཅུ་བཞི་བྱང་སའི་བཞིས་བསྡུས་པར་འདོད་ཚུལ་སོགས་བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་ལས་
ཤེས་པར་བྱའོ། །རྗེ་བཙུན་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་གང་ཟག་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སེམས་བཏང་བའི་ཚེ་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདོར་
བའི་རྩ་ལྟུང་འབྱུང་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པས། སེམས་འདོར་གྱི་རྩ་ལྟུང་བྱུང་ཁའི་ལམ་མ་ཞུགས་ཡོད་དམ་དཔྱད། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་མདོ་ལས། བདུད་ཀྱིས་གཡོ་བྱས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། བསྐལ་བཟང་དུ་ཐག་
བས་རས་ཀྱི་ཁ་ཚར་ཕུལ་ནས་སིམས་བསྐྱེད་པ་དང། རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས། རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་བྱ་

[138A]༄༅། །བར་ཕུལ་ཅིག་ཕུལ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པ་ལྟར། གསལ་རྒྱལ་གྱིས་གང་ཟག་ལྔའི་དགེ་རྩ་ལ་ཡི་རང་བྱས་ཏེ་སངས་རྒྱས་སོགས་ལ་ཕུལ་བདེ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་བསྔོ་བ་ལ་གསུངས་
པས། ཧ་ལ་མཆན་དུ། དབུལ་པོ་ངེས་པ་ལ་སྦྱར་བ་འཕྲེལ་མེད་དོ། །སྨོན་སེམས་ལམ་སྦྱོངས་པར་ཆོ་གས་བསྐྱེད་པ་ཡོད་པས། སྨོན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་མང་ངོ་བསླབ་བཏུས་ཟིན་དྲིས་ན་དཔྱད་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་པ། དེ་ཉིད་ལས། སྨོན་པའི་
སེམས་ནི་འབྲས་བུ་ལ་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་ཡིན་ན། ནས། དེ་ཙམ་ལ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་ན་བསླབ་བྱ་ལ་བསླབ་པར་དམ་འཆའ་བའི་འཇུག་པའི་སེམས་ལ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་མོད། ཅེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། ངེས་སྔ་མ་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་
ལ་སྨོན་པ་ཙམ་དང། ཕྱི་མས་དེའི་སྟེང་དུ་བསླབ་བྱ་ལ་བསླབ་པར་དམ་འཆའ་བར་གསུངས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ལ་དམ་བཅའ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་ཐ་སྙད་མ་བཏགས་སོ། །ཁ་ཅིག་འཇུག་སྡོམ་དང་འཇུག་སེམས་ཅིག་ཅར་ཁོ་ནར་
སྐྱེ་བར་རྣམ་བཤད་ལས། འཇུག་སྡོམ་དང་འཇུག་སེམས་གཉིས་འགལ་ཡང་དེ་བསྐྱེད་པ་ནི་སྡོམ་པ་བཟུང་བའི་དབང་ཁོ་ན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར། ལ་ལས། དེ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱས་ནས། ལམ་རིམ་
ལས། སྤྱིར་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་མྱོང་བ་མ་སྐྱེས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསླབ་བྱ་རྣམས་ཤེས་ཤིང་ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པ་བརྟན་ན་སྔོན་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་སྡོམ་པ་བཟུང་ནས་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བའང་ཡོད་

[138B] ཞེས་པ་དང་མི་མཐུན་ཟེར། མཆན་དུ་བསོད་གྲགས་སོགས་གསུངས་པ་དེའི་སྤྱི་དོན་སོགས་སུ་མི་གསལ་ཡང་དེ་གཉིས་ཅིག་ཅར་ཁོ་ནར་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཡིན་ནམ་སྙམ་ལ། ལམ་རིམ་དང་ལམ་རིམ་ཆུང་དུ་ལས། དེས་ན་བསླབ་བྱ་
རྣམས་ནས། སྡོམ་པ་བླངས་ན་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པས་ཞེས་པའི་འགྲེལ་ཚུལ་དང། ལམ་མ་ཞུགས་ན་དབང་ཐོབ་པ་མེད་པར་འདོད་དམ་དཔྱད། རྐྱེན་བཞིའི་སྒོ་ནས་བསྐྱེད་པའི་དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་མི་དགོས་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། སེམས་
བསྐྱེད་པ་འདི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐོབ་འདོད་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་བཞག་གི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་མ་བཞག་པར་སྣང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་པ་རྟན་མི་བརྟན་ནི་ལམ་རིམ་ལས། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་བརྒྱད་སོ་སོ་བའམ། ཚོགས་
པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་དང་རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་ན་བརྟན་ལ། རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་དང་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་ན་མི་བརྟན་པར་བྱང་ས་ལས་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །རྒྱུ་བཞི་དང་སྟོབས་བཞི་གང་རུང་གིས་
སེམས་བསྐྱེད་པ་སེམས་བསྐྱེད་དངོས་དགོས་སམ་དཔྱད། ཡིག་ཆར་རྙིང་པར། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་
ཅན། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་དང། ཁོ་ན་རེ། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ན། ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་ན་ཡོད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཞེས་སྡེ་རྒྱན་དང་འཇུག་པ་དྲངས་

[139A]༄༅། །ནས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ས་དང་པོ་ནས་ཐོབ་པ་དེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཕྱི་མ་རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གཅིག་ལ་
བསགས་པ་དགོས་པས་ཁེགས་ལ། སྔ་མ་ནི་མཆན་ལས། གཞུང་གི་ཐོབ་ཚོད་ནི་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་སྣང་ཡང། ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཡིག་ཆར། ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱས་
ན་སློབ་ལམ་ན་རུང་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་འདོད་ན་མི་རུང་བའི་ཞེས་སློབ་ལམ་ན་གཞི་མཐུན་མེད་པ་དང། གཞི་མཐུན་དེ་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་མིན་པ་དང། ཁྱད་པར་ཅན་སྔར་ས་བོན་སོགས་ལ་བཤད་པ་ལེགས་
པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལམ་དུས་ན་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་ནུས་སུ་མཐོང་ནས་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སྤྲོ་ཤུགས་ཆེར་འགྲོ་བས་དེ་སྒོམ་པའི་གྲོགས་བྱེད་ཚུལ་ཁྱད་པར་བདེ་འདྲ་མི་རྟག་སོགས་རྟོགས་
པ་ལ་མེད་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡེ་ཤེས་དེ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཞི་མཐའ་འགོག་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཉན་ཐོས་འཇིག་སྲེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སོགས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འགོག་པས། བྱེད་ལས་འདྲ་ལ། སངས་
རྒྱས་སན་སེམས་བསྐྱེད་སྤོན་གྱི་བྱེད་ལས་མ་གཏོགས་དམིགས་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཞག་ཏུ་མེད་པས་དེ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིག་ཆར། ཟིན་བྱ་ཟིན་བྱེད་གཉིས་གང་རུང་ཞིག་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་དངོས་སུ་ཟིན་པ་ཡོད་དེ་

[139B] རོལ་མཚོ་ལས། བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་བརྒྱུད་ལྡན་གྱི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བདེན་འཛིན་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་ཀ་ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། གཏོང་
སེམས་སྤེལ་བཞིན་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གཏོང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་དང། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་
དེ་གཉིས་རིགས་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རིག་སྨོན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིག་ཤེས་གཅོད་ཅེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །རྗེ་བཙུན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་བའི་སེམས་
བསྐྱེད་དེ་བདུན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལ། ཡིག་ཆར། རྣམ་མཁྱེན་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དང་དེ་བྱ་བ་མཚུངས་པར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པས་ཚིག་བསྡུས་ནས་མཚུངས་ལྡན་ཞེས་
བཤད་ཅེས་པ་ནི། འགྲེལ་པར། ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་དང། གསེར་ཕྲེང་རྣམ་བཤད་གཉིས་ཀར་འདུན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། ཞེས་པའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ལཾ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། འདུན་
པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ།    ༈    ཞེས་གསུངས་པས། རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། མངོན་ཤེས་དང་པོ་དང་རྟོན་བཞིའི་དང་པོ་དང་

[140A]༄༅། །མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པར་ཐལ། རྟོན་པ་བཞི་དང། མངོན་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རེ་རེ་དང་བྱ་བ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རེ་རེ་ཙམ་གྱིས་
གདུལ་བྱའི་དོན་རྫོགས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་མངོན་ཤེས་དང་བྱ་བ་མཚུངས་པའི་ལམ་ཡིན་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ལམ་མིན་ཟེར་བ་སོགས་ཞིབ་ཆ་དགོས་སོ། །ཡིག་ཆར། ཚོགས་ལམ་ན་སྦྱོར་བ་དང་
མཚུངས་ལྡན་གྱི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ན་རང་གྲོགས་སྦྱོར་བ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ན་མེད་པར་གསུངས་པ་དང། གསེར་
ཕྲེང་ལས། རྒྱན་ལས། སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཟླ་བ་དང། ལྷག་བསམ་དང་ལྡན་པ་མེ་ལྟ་བུར་གོ་བཟློག་སྟེ་བཤད་པ་ནི། གཉིས་ཀ་ཡང་ཚོགས་སྦྱོར་གཉིས་ཀར་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་འགལ་ཞེ་
ན། དེ་ནི་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་གི་དེ་ཚོགས་སྦྱོར་གཉིས་ཀར་ཡོད་པའི་དོན་ནོ། །འོ་ན། དེའི་སྦྱོར་བ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཡིག་ཆར། དེའི་སྦྱོར་བ་ལ་རྒྱས་སྲས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་
རིགས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུའི་དེ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པར་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་བཞི། ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཟད་པ་བཅུ་དྲུག་

[140B] །ཆ་བའི་ཕར་ཕྱིན་ལས། དེས་ན་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དང་འཕགས་པ་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་
པ་ནི་མདོ་རྒྱན་འགྲེལ་བ་དང་ཉི་སྣང་གཉིས་ཀར་བགྲོད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ས་དེར་གཏོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། ཞེས་དང། རྒྱན་སྣང་ལས། གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྒྱད་
པོ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་འཕགས་པ་ཕྱོགས་སྔར་བླངས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འཐད་ཅེས་པ་ཡལ་ག་ལྟ་བུའི་ཉི་སྣང་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོ་རང་གི་འགྲེལ་རྒྱུའི་
རྩ་བ་འགྲེལ་ཆུང་བཀག་ཅེས་པའོ། །རྒྱས་པར་མཆན་འགྲེལ་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འགྲེལ་པར་ས་མཚམས་གསུངས་པ་གཞུང་གི་དངོས་བསྟན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་རྣམས་གསར་ཐོབ་གྱིས་མཚམས་ཡིན་པས། གཞུང་གི་དངོས་
བསྟན་གྱི་གསེར་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ན་མེད་ཀྱང་སྤྱིར་གསེར་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་དེར་ཡོད་ཅེས་ན་དགོངས་པར་འགྲོའོ། །བསྡུ་བ་ལམ་གསུངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་བཅུའི་མ་ངེས་པ་དང་ངེས་པ་ནི་
དེ་ཉིད་ལས། དེའི་རིགས་ཅན་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡིན་པའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ངེས་པ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ལས་རིག་པར་གྱའོ། །ཞེས་རྫོགས་བྱང་ལས་སླར་ལྡོག་མི་ལྡོག་དང། སྟོབས་ཆུང་བ་

[141A]༄༅། །དང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི། ཀུན་དཀྲིས་ཀྱིས་ཉམས་མི་ཉམས་ལ་བྱས་པས་ཕལ་ཆེར་འདྲ་ལ། ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ལ་ལ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའམ་རྒྱལ་པོས་འཇིགས་པའམ། ནས། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་
པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་གསུངས་པས། སེམས་བསྐྱེད་མིན་ལ། གཞན་རྣམས་ཡིན་པ་འདྲའོ། །རོལ་མཚོ་ལས། གྲོགས་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་སོགས་རགས་པ་བརྔ་ལས་བྱུང་བར་གསུངས་ཀྱང། རང་ལུགས་
ལ་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཤུན་པ་དེ་བཞིན་སྨྲ་བ་སྟེ། །ཞེས་པ་ལྟར་རགས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཚིག་རྗེས་འབྲང་ཙམ་ཡིན་པས་སེམས་བསྐྱེད་མིན་ལ། བསྡུ་བའི་དེ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཙམ་ལས་བྱུང་བས་དང། མདོ་རྒྱན་གྱི་དེ་ཆོ་གས་སམ་ཆོས་
བསྟན་པ་ལས་བྱུང་བས་བརྡ་བྱུང་དུ་གསུངས་པས་མི་འདྲའོ། །རགས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་མེད་སོགས་དཔྱད། ཆེད་དུ་བྱ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རང་དོན་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་
དམ་བཅའ་བའི་དོན་ལ་བསམ་བྱུང་གིས་ངེས་པ་རྙེད་པ་ན་སེམས་བསྐྱེད་དངོས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།    ༈    །།རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པ་སོགས་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་བཀའ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངག་ཡིན་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ངག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། གདམས་ངག་གི་སྐད་དོད་ཨུ་བ་དེ་ཤ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཞེས་པ་ལས་ངག་གི་སྐད་དོད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་ངག་དེ་མིང་

[141B] ཙནྡྲ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཚིག་ཚོགས་པ་ནི་ངག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཡང་མ་ངེས་ཏེ། བདག་མེད་ཅེས་པའི་མདོ་དེའི་ངག་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
སྤྱིར་ངག་ལ་སྐྱེས་བུའི་ལྕེ་རྐན་ལས་བྱུང་བ་དགོས་ཏེ། ལྕེ་མེད་ན་ངག་ལྐུགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་གདམས་ངག་བཅུ་པོ་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་པར་རང་ལྡོག་ཡིན་གྱི་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་ཞལ་ནས་མ་གསུངས་པར་
ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེ་བཙུན་པའི་རོལ་མཚོར། གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྟོན་པའི་མདོ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་གཉེར་བྱའི་ཐབས་མ་ནོར་བར་སྟོན་པའི་ངག་ཡིན་པར་གསུངས་ཀྱང། མཐའ་དཔྱོད་
དུ་མིན་པར་གསུངས་ལ། དེ་རྗོད་བྱེད་རྣམ་དག་ཡིན་ཀྱང་ངག་རྣམ་དག་མིན་ཟེར། དེས་ཐར་ལམ་སྟོན་ཚུལ་ནོར་བར་ཐལ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་དག་རྣམ་དག་མ་ཡིན་པར་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཁོ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཐེག་ཆེན་
གདམས་ངག་དངོས་སུ་ཉན་པ་ལ་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཐོབ་དགོས་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་དངོས་ལ་ཉན་ན་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོར་སོན་པ་གཅིག་དགོས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལྟར་
ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཉན་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། རྒྱན་སྣང་ལས། ཚོགས་ཀྱིས་འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ལ། ཞེས་པ་ལྟར་བཟུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཆན་ལས། རྟོགས་

[142A]༄༅། །དཀའི་སྣང་བར་ནས། ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པའང་བཀག་སྟེ། རང་རྒྱལ་རང་གི་ཐུགས་ལ་ཤར་བ་ན་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུས་གདུལ་བྱ་ལ་གོ་བ་བསྐྱེད་པར་གསུངས་ཏེ། སྒྲ་མེད་ཀྱང་དེ་དེ་ལྟར་སྣང། ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་
པ་འདོན་ལུགས་འདི་ལེགས་སམ་དཔྱད་ཅེས་པ་ལྟར་སྒྲ་མེད་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གྱིས་སྟོན་པའི་དོན་ལུས་ཀྱི་རིག་བྱེད་མེད་པར་གདུལ་བྱ་ལ་དོན་འདི་སྟོན་དགོས་སྙམ་པ་ན། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཉན་པ་པོ་གོ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་བྱེད་པས་
རྟོགས་པའི་བསྟན་པར་འཇོག་སྟེ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་ཐོས་བསམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།    ༈    །།བུ་ཉ་གཉིས་ཀྱིས་མདོ་ལས། བྱང་ཆེན་ཡུམ་རྫོགས་བྱང་དེ་གསུམ་གྱི་མིང་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་མི་སྤྱོད་དེ་གཉིས་ཀ་གཉིས་མིན་དུ་ཐ་སྙད་
དུ་ཡོད་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་མེད་པར་གསུངས་པར་བཤད་པ་ལྟར་གསེར་ཕྲེང་དུ་ཡང་གསུངས་པས། མིང་བྱང་སེམས་ཀྱི་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་འདོད་པ་མི་འཐད་པ་མཆན་ལྟར་ལ། ཡིག་ཆར་གཞན་གཉིས་ཀྱི་མིང་དང་སྤྱོད་པ་
ལ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཚོལ། ཡིག་ཆར། དེ་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་ན་ཞེས་པའི་དེ་བདེན་གཉིས་དང། དེ་གཉིས་ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་སྒྱུ་མ་དང་རབ་རིབ་གྱི་སྣང་བ་གཉིས་ལ་བྱ་སྟེ། སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ཤེས་བྱ་དབྱེ་གཞིར་དགག་པ་རིགས་པའི་འཕུལ་ཡིན་པ་མཆན་ལྟར་ལ། དབྱེ་གཞི་གཞན་རྣམས་འདོད་ཚུལ་དང་གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་སོགས་དབུ་མར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བསོད་གྲགས་

[142B] རྟག་པ་ཡིན་ན། རང་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་རྟག་པ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདོད་དམ་དཔྱད། བདེན་གཉིས་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་རང་མངོན་
སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡུལ་གྱི་བར་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདབ་ན་དེ་དག་གིས་དེ་གཟིགས་ངོར་དོན་དམ་བདེན་པའོ། །ཞེས་ཡིད་དང་ངག་གི་རྗོད་བྱེད་དང་བརྗོད་པ་ཐ་སྙད་པ་རྣམས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་
ཞེས་པའོ། །འདི་དག་སྤྱོད་འཇུག་གི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁུངས་ཡང་ཡིན་ནོ། །དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། དཔེར་ན་ཡིད་ཀྱིས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཆོས་མངོན་པ་བཤད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ལན་བཏབ་པར་དེ་དང་
དེ་དག་གནས་འབྱུང་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ནས་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་པས་ཡིད་ཀྱིས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཆོས་བཤད་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མེད་ཅེས་པའི་རྒྱུ་བའམ་རྣམ་རྟོག་གི་མཚན་གཞིར་གསུངས་ཀྱི་ཁ་ཅིག་སྤྲོས་པ་དེ་མེད་པའི་དཔེར་འདོད་
པ་མི་རུང་ངོ། །བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོར། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཇི་སྙེད་པ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མྱོང་བྱ་མྱོང་བྱེད་ཐ་སྙད་པ་ཐམས་ཅད་དང། ཡི་གེ་སྟེ་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་འདོད་དང་ངག་གི་བརྗོད་པ་གཉིས་དང། བརྡ་དེ་ཕྱིས་འཇག་པའི་གནས་
སྐབས་ཀྱི་སྐད་དང། དང་པོར་བཏགས་པའི་བརྡ་དེ་བརྗོད་བྱེད་དང་བརྗོད་པ་ཐ་སྙད་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས་ལ། ཧ་ལ་མཆན་དུ་ཡི་གེ་དང། ཚིག་གམ་སྐད་རིགས་དང། མིང་གིས་བརྡ་སྟོན་པ་ཞེས་བརྩོད་སྤོང་གི་དེ་

[143A]༄༅། །འཆད་འདོད་ཀྱང་དེར་ཚིག་དང་མིང་མ་སྦྱར་བར་སྔར་ལྟར་མིང་དོན་གྱི་བརྡ་ཞེས་དང་པོར་བཏགས་པ་ལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྗེ་བཙུན་པའི་རོལ་མཚོར་སྤྱོད་འཇུག་ལྟར་གྱི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཇོག་ཚུལ་རང་རེའི་ཡིག་ཆ་
དང་མཐུན་ལ། བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་དུ་རྣམ་བཤད་ལས། སྔ་མ་ལ་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོགས་བྱ་མིན་པ་དང། ཕྱི་མ་ལ་རིགས་གནས་སྨོས་པ། ཁ་ཅིག་སྔོ་སྣང་དབང་ཤེས་སྔ་མས་བཅོད་ཅིང་ཕྱི་མས་བསྡུ་ཟེར་བ་དང། ཁ་ཅིག་དེ་ཞུ་དག་པས་བཀོད་
པའི་ཡི་གེ་མ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། བྲིས་མ་དག་པ་ཁ་ཅིག་ཏུ་མེད་ལ། སྤྱོད་འཇུག་དར་ཊཱི་ཀ་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་བཀོད་ནས། དེ་ཉིད་ལས། སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོགས་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་དཔེ་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་སྒྲུབ་
པ་ལ་མི་བྱེད་པར་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྣང་བའམ་གཉིས་སྣང་ལ་བྱེད་དགོས་པ་སྤྱོད་འཇུག་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞིབ་ཏུ་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་དང། དེའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། སྤྱོད་འཇུག་རྣམ་བཤད་ལས། རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མངོན་
སུམ་མཚན་མས་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་དེས་རྟོགས་པར་བྱ་བ། དོན་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་དང་གནད་གཅིག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། ཕྱི་མ་ཡང་དག་པར་བྱས་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ་
རྣམ་མཁྱེན་དེ་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཀྱང། དེ་དེའི་རིགས་གནས་སུ་གོ་བའི་ཆེད་དུ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་

[143B] ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རིགས་སུ་གནས་པ་ཀུན་རྫོབ་
བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་དེས་རྣམ་མཁྱེན་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་རྟོགས་ཏེ། དེས་དེ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དང་ཐ་དད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་
དང་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དོན་དེ་ལྟར་བྱས་ནས། རྣམ་མཁྱེན་ལ་རྣམ་མཁྱེན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ནས། དེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཐ་དད་གང་ཞིག་དེ་འདྲའི་ཚོར་བ་ལ་སྣང་ན་དེའི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ལ་སྣང་བས་ཁྱབ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚུངས་པའི་
དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་ཀྱང། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་མཁྱེན་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའམ། ཡང་ན་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཡོད་པས། རང་ལུགས་ལ་དེའི་རིགས་སུ་གནས་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་
པ་དང། སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོགས་བྱ་མིན་པ་དེ་མེད་དགག་ཁོ་ནར་གོ་ཆེད་དུ་གསུངས་བས་ཇོ་ནང་པ་སོགས་བཀག་ལ། སྔ་མ་ཡང་རུང་ངམ་དཔྱད། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། མཚན་ཉིད་དེ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནས། དེས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་
སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཡིག་ཆར། རྟགས་རིམ་བཞིན་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མེད་དགག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་བཀག་སྟེ། རིགས་ཤེས་དེས་ཆོས་ཉིད་དེའི་དགག་བྱ་བཙལ་མཐར་མ་མཐོང་བ་ལ་དེ་རྟོགས་ཞེས་བཤད་

[144A]༄༅། །བའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། མ་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བ་དམ་པའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་བུམ་པའི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་
བུམ་པའི་སྟེང་གི་དགག་བྱ་དེ་བཙལ་མཐར་མ་རྙེད་པ་བུམ་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེས་དེ་རྟོགས་པ་བྱ་བ་ཡིན་པས་ལས་དང་བྱེད་པ་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་
ཡུལ་དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡུལ་གྱི་འདྲ་རྣམ་དང་ཤེས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་འཇོག་ཀྱང་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་མིན་ལ། རྣམ་པར་སྐྱེས་བ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་
དེ་ཡུལ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེད་པ་ལ་བྱེད་པས་དེ་རྟོགས་པ་དང། མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བཞེད་པའི་ཐུགས་རྩེ་གཏད་སའང་དེར་སྣང་ངོ། །དེ་ལ་སྤྲོ་བྱ་མང་བོ། །རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་རང་མྱོང་རང་རིག་
གིས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཟེར་བ། ཡིག་ཆར། དེ་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཉིས་སྣང་ནུབ་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཉིས་སྣང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་གོ་མཆན་ལས། འདིའི་མཇུག་
ཐོགས་སུ་ཤེལ་དང་དཔེ་དོན་སྦྱར་ཏེ་རང་རིག་སྒྲུབ་ཚུལ་དང་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། ཡུལ་དུ་སྣང་བ་མ་གཏོགས་པར། །སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གཞན་ཅི་ཡོད། །ཅེས་སེམས་ཙམ་པས། སེམས་གཅིག་གི་སྟེང་ན་བཟུང་

[144B] ལེགས་ལྡན་གྱིས། དེའི་སྟེང་ན་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ལས་གཞན་རང་ཉིད་སྣང་བའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་པར། སེམས་ཙམ་བས་དེ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཤེལ་གོང་རས་སྔོན་པོའི་སྟེང་དུ་
བཞག་པ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བ་དང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གཉིས་ཡོད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བར། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ལྟར་སྐྱེས་ཕྱིར་དེ་གཉིས་སྣང། །ཤེལ་དང་འདྲ་བར་མི་འདོད་དེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཁྱོད་ལྟར་འདྲ་
བ་མིན་ཏེ། ཤེལ་སྔོན་པོ་དང་ཉེ་བའི་ཚེ་སྔོན་པོས་མ་བསྒྲིབ་པའི་ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཤེལ་གོང་སྔོན་པོ་དང་ཉེ་བ་ན་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་སྣང་ཡང་ཤེལ་ཉིད་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་པོ་ཤེལ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་བ་མིན་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་
ཤེས་སྔོན་པོ་དང་སྔོ་སོགས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་མི་རུང་ཞེས་བཀག་པ་དེའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་གཉིས་སྣང་དུ། ཤེར་མདོ་ལས། ཇི་ཙམ་དུ་གཉིས་པ་དེ་ཙམ་དུ་དམིགས་པའོ། །མི་གཉིས་པ་ནི་མི་དམིགས་པའོ།།
ཞེས་སོགས་ལྟར་ལ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། བདག་དང་བདག་མེད་ལྟ་བ་དང། །ཅེས་པ་ཡིག་ཆར། དགག་བྱའི་བདག་དང་བདག་མེད་རགས་པ་གཉིས་ལ་སྦྱར་ཀྱང། དར་ཊཱི་ཀ་ཏུ་བདག་མེད་ཙམ་དང། སྟོང་ཐུན་དུ་བདག་བདེན་གྲུབ་སྤྱི་དང་དེ་
ཁེགས་པས་དེའི་ཁྱབ་བྱ་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་བདེན་གྲུབ་འགོག་པ་ལ་སྦྱར་བ་གསུམ་ག་དེའི་དགོངས་པར་རུང་ངོ། །དེས་དོན་དམ་གཉིས་ཀྱང་རིགས་འདྲ་ཞེས་བ། ཧ་ལ་མཆན་དུ་ཀུན་རྫོབ་དང་དེའི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་པ་གཉིས་མི་འདྲ་བ་དེས་ཡུལ་

[145A]༄༅། །ཡུལ་ཅན་གྱི་དོན་དམ་གཉིས་ཀྱང་རིགས་འདྲ་སྟེ། དེ་གཉིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་གཉིས་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་ཅིང་དེ་གཉིས་དངོས་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་མི་འཐད་དེ། འདིར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་སྒྲ་བཤད་ཚང་ན་
དེ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན། གང་གི་ངོར་བདེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་པར་གསུངས་ཀྱི། ཀུན་རྫོབ་དང་དེའི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་བ་མི་འདྲ་བར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་གྱི་སྒྲ་
བཤད་རྣམ་བཤད་ལས། གནས་ཚོད་ལ་རྫུན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཆན་ལྟར་རྟོག་གེ་འབར་བར་ཤེས་པར་བྱ་བས་དོན་དང། མཆོག་ཡིན་པས་དམ་པ་ཞེས་དོན་དང་དམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡུལ་དང། ཡེ་ཤེས་དམ་
པའི་དོན་ཡིན་པས་དོན་དམ་ཞེས་དོན་དང་དམ་པ་སོ་སོར་བྱས་པ་དང། དབུ་མ་སྣང་བ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡུལ་ཅན་དོན་དམ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་དོན་དམ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་ལ་སྦྱར་བ་གསུམ་ཡོད་པས་དོན་དམ་གྱི་སྒྲ་བཤད་
ཚང་ན་དོན་དམ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ཡུལ་ཅན་དོན་དམ་དང། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ན་གང་གི་ངོར་བདེན་པའི་དོན་དམ་མ་མ་ཡུལ་ཅན་དོན་དམ་གྱི་སྒྲ་བཤད་ཚང་བས་ཁྱབ་པ་ཆོས་ཉིད་ལྟ་བུ་འཇོག་པ་སྔ་མ་དང་འདྲ། ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་
ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འཕགས་པའི་དོན་དམ་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་དེ་དོན་དམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡིག་ཆར། ཡུལ་ཅན་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་དང་མཉམ་

[145B] དོན་དམ་བཏགས་པ་པ་དང། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབུས་མཐས་ཀུན་རྫོབ་གསུམ་བཤད་པས་ཤེར་མདོའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་
གསུངས་པ་རིམ་བཞིན་ཀུན་བཏགས་ཕལ་ཆེར་ལོག་པར་བཏགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང། གཞན་དབང་གཙོ་བོ་ཕྱི་དོན་དུ་ཤེས་པ་སྟེ་ཞེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང། ཡོངས་གྲུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་
ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ཞེས་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་དོན་ནོ། །རང་རྒྱུད་པ་དག་གི་དངོས་སྨྲ་པ་ལ་མཉམ་བཞག་གི་ངོར་གཟུགས་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་སོགས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་ཅག་གི་གྲུབ་མཐས་སྒྲོ་བཏགས་
ཙམ་ཡིན་གྱི་ངེད་གཉིས་ལ་ཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་མིག་ཤེས་ཚད་མ་སོགས་ཀྱི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པར། དངོས་སྨྲས་མ་ཁྱབ་སྟེ། མིག་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཏུ་ཅུག་ཀྱང། ཁོ་རང་གི་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ངོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་
ལ། དེའི་ངོར་ཡོད་པས་མི་ཆོག་སྟེ། ཁྱོད་རང་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བར་འཛིན་པའི་བློ་ཀུན་བཏགས་དེ་ནི་རབ་ཅག་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བ་ལྟར་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པར། ཕྱོགས་སྔས་དེའི་ངོར་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལོག་པའི་
ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པ་ལྟར་དེ་བཀག་པའི་མ་ཡིན་དགག་གི་སྟོང་པ་དེའི་ངོར་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བས་སྟོང་པའི་གཟུགས་སོགས་ཀྱང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱེད་དགོས་ཞེས་མགོ་མཚུངས་བརྩད་པར། རང་རྒྱུད་པ་གཉིས་ཀས་དེས་སྟོང་པའི་
[146A]༄༅། །གཟུགས་སོགས་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བས་མི་མཚུངས་པར་འདོད་དེ། ཡིག་ཆར། དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཞི་འཚོའི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་དང། དབུ་མ་རྒྱས་པར། དགག་བྱ་བདེན་པ་དབང་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བ་འདིར་
ཡང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་པས་བདེན་གྲུབ་དབང་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བར་བཤད་པ་དང། དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གྱི་སྐབས་སུ་བདེན་གྲུབ་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བར་བཤད་པ་གཉིས་
མི་འགལ་ལཾ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གྱི་དེའི་དོན་གཟུགས་སོགས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་མིན་པར་ཡུལ་རང་གི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་ལ། འདིར་ནི་མཐར་ཐུག་
པའི་རིག་ཤེས་ཀྱི་ངོར་གཟུགས་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་དང་དེ་བདེན་པའི་གྲུབ་པ་སོགས་དབང་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་གསུངས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར། དབང་ཤེས་ལ་གསལ་བར་སྣང་ལ་མེད་ན་ལོག་པའི་
ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་དབུ་སེམས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རིག་ངོར་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བར་འདོད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་ལ་དངོས་པོ་དགོས་པར་འདོད་པའི་དངོས་སྨྲ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་གཟུགས་སོགས་
རིག་ངོར་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུད་པས་དེ་རང་འཛིན་རྟོག་མེད་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་དང། རྫུན་པར་གྲགས་པ་གཉིས་ལྡན་ཡིན་ཚུལ་རང་འཛིན་རྟོག་པ་གོམས་པས་གསལ་སྣང་འབྱུང་བས་སོ། །མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་

[146B] ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས་དབང་ཤེས་ལ་བདེན་སྣང་མི་བཞེད་པར་གསལ་ལོ། དཔེ་དྲུག་
གིས་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟིན་པས་ཡིན་པས། ལམ་རིམ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དགེ་བ་ནི་ཟོར་བ་བརྡར་བས་རྩ་རྔ་བ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་བ་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་བཟོད་ཀྱི་བྱེད་པར་ཉན་རང་གི་
སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་འདུལ་བ་ལ་ཡང་ངེས་པ་སྟེར་རོ། །དཔེ་དྲུག་གིས་མཚོན་ཚུལ་དང་བྱང་སེམས་ཕྱི་མ་གསུམ་ལ་མི་བྱེད་ཚུལ་མཆན་འགྲེལ་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་ན། གཟུགས་བདེན་མེད་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་
མིན་པ་དང། དེ་རྟོགས་པའི་བློས་བདེན་འཛིན་ལ་མི་གནོད་པ་དང། དེ་རྟོགས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་པ་དང། དེས་འཆིང་བ་མ་ལུས་པ་མི་སྤོང་པར་ཐལ་བ་བཞི་དང། ལྡོག་པ་གཅིག་ཡིན་ན་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་སྤོང་བ་དང་
སྟོང་གཞི་མི་འདྲ་བ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་པ་དང། སོ་སྐྱེས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དང། སོ་སྐྱེ་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་པར་ཐལ་བ་བཞི་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་ལས་གསུངས་ལ། རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་
གྲགས་པས། ངོ་བོ་ཐ་དད་ན་བུམ་པ་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དགག་གཞི་མིན་པར་ཐལ་བ་དང། ལྡོག་པ་གཅིག་ན་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་དཔྱད། སྟོང་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་

[147A]༄༅། །པའི་སྒྲ་ཡོངས་གྲུབ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཡིན་ཀྱང། ཡོངས་གྲུབ་ཅེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་མིན་པས་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་མིན་ལ། དེ་གཉིས་དངོས་མེད་ཐ་དད་ཀྱིས་གོ་བྱ་ཡིན་པའང་ལོག་ས་འམ་དགག་བྱ་གཞན་སེལ་ཚུལ་ཐ་དད་
པས་ཡིན་ནོ། །སྔོ་སེར་དང་སྥྱི་གསལ་གཉིས་སོགས་ངོ་བོ་སྟེ་ལྡོག་པའམ་རྣམ་པ་ཐ་དད་དུ་བློ་མ་འཁྲུལ་བ་ལ་གང་ལས་སྣང་སྟེ་མི་སྣང་བར་ཐལ། དེ་དག་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་སྟེ་རང་བཞིན་ཆ་མེད་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རང་བཞིན་ཆ་མེད་དགག་ལ། ཤེས་པ་ལ་སྣང་
བའི་དོན་སྤྱི་དེ་དཔེར་ན་བ་ལང་ནག་སྐུར་ལྟ་བུ་རིགས་མཐུན་དཀར་བྲལ་དང་རིགས་མི་མཐུན་རྟ་ལས་ལོག་པ་སོགས་ལྡོག་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡིན་ཞེས་ལྡོག་པའི་དོན་བཤད་ལ། གྲངས་ཅན་པས། ཤིང་འཛིན་རྟོགས་པ་མ་འཕྲུལ་བ་དང་ཤིང་གསལ་གྱི་སྤྱི་རྟག་
དངོས་སུ་འདོད་པ་ལ། ཤིང་འཛིན་རྟོག་པ་དེས་ཀུན་བཏགས་པ་དོན་སྤྱི་དེ་ནི་དོན་དམ་དུ་མེད་དེ། རྟོག་པ་དེ་ལ་སྤྱི་གསལ་རྣམས་འདྲས་པར་སྣང་ལ་གསལ་བ་ཤ་ཤུགས་རྣམས་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བས་རང་བཞིན་ཆ་མེད་གཅིག་ཀྱང་མིན་ལ། དེ་དག་རྗེས་སུ་
འགྲོ་བའི་སྤྱི་རྫས་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞི་དང་དེའི་སྟེང་གི་བག་ཆགས་གཉིས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་རྫས་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ན་གཅིག་དང། ཐ་དད་ཡིན་ན་རྟེན་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་འདི་དང་འདྲ་བས། ཀུན་གཞིའི་དཀའ་འགྲེལ་དུ་
ཤིང་མིན་ལས་ལྡོག་ངོ་བོ་དེ། །ཞེས་སོགས་དྲངས་སོ། །སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་དཀར་བྲལ་ལྟ་བུ་ལ་བ་ལང་གི་བརྡའ་སྦྱོར་ཚེ་བཏགས་པའི་དོན་སྤྱི་ཙམ་གོ་བར་བྱེད་ལ། བ་ལང་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེ་ནི་ཕྱིས་ནག་རྒུང་སོགས་ལ་ཐ་སྙད་དེ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་བྱས་ཀྱང་

[147B] དེས་ན་དཀར་ཟལ་ལ་བརྡའ་དེ་དོན་དམ་པར་འཇུག་པ་མིན་ནོ། །རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་རྟོག་སེལ་བའི་འཇུག་ཚུལ་དང་སེལ་ངོར་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་
གསུངས་སོ། །མཆན་ལས། ཊཱི་ཀ་ཆེན་ཤོག་གུ་གོ་བདུན་པར་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་པ། ཁ་ཅིག་གིས། ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པར་སྣང་བ་ཤིང་གསལ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ན། ཤིང་གཅིག་གི་སྟེང་གི་དེ་བརྗོད་དགོས་ཞེས་བརྩད་པར། ཊཱི་ཀ་ཆེན་ལས། དེའི་ལན་ནི་
ནས། སྒྲ་མི་རྟག་པར་བརྗོད་པའི་སྒྲའམ་དེ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ནི་སྒྲ་མི་རྟག་པ་གོ་བ་གཅིག་བུ་ཡི་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི། དེ་དག་གི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་མི་རྟག་པར་གོ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཡིན་ལ། ང་ལྔ་པར་གསལ་པོར་འདུག་
ཅེས་པ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ཡིན་ན་རྟོག་པ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བ་དང་སྒྲས་དངོས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་མི་འགལ་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྗེས་དཔག་ཚད་མས་རང་གི་གཞལ་བྱ་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་དང། བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་བུམ་པ་དངོས་
སུ་གོ་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཕལ་ཆེ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བུམ་པ་རྟོག་པ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་ཞིང། རྟོག་པ་ལ་བུམ་པར་སྣང་བ་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང། རྟོག་པ་ལ་བུམ་པར་སྣང་བ་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་ཡིན་ཅིང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཀྱང་
རྟོག་པ་ལ་བུམ་པར་སྣང་བ་ཡིན་ན་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་ཡིན་མི་དགོས་ཤིང་ནས། རང་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་བའི་ཚུལ་དུ་གཞན་གསལ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་བསལ་བའམ་དེ་མིན་རྣཾ་

[148A]༄༅། །པར་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་སེལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པས། གཞི་གྲུབ་ན། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་དང། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་
ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་དེ་འཕྲི་རྣམ་མཁྱེན་གཉིས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པས་སྒྲུབ་ཀྱང། ཡིག་ཆར། དེ་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇུག་པས་སྒྲུབས་ནས། དེ་འདྲའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་གསུངས་སོ།།
རྗེ་བཙུན་པས། ཡང་ལོག་གང་རུང་གང་ཞིག་རང་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བས་རྟོགས་མི་ནུས་པ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང། དེ་ལྟར་རྟོགས་ནུས་པ་དང། རང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཚད་མས་གནོད་
པ་དབབ་པ་གང་རུང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ། བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་དུ། ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི། །ཞེས་པ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་ཡང་དག་ཅེས་པ་སྦྱོར་ཞིང། དོན་
བྱེད་མི་ནུས་པ་ཡང་དག་མ་ཡིན་པ་སྦྱོར་རྒྱུ་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་གོ་ལྡོག་པར་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་དང། མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རང་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བས་རྟོགས་མི་ནུས་ཕྱིར། དེས་ན་
བདེན་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཕྱི་དོན་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས་སྐབས་འདིར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་འགྲིག་ཀྱང། ཞེས་དང། དེའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ། མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་ལུགས་ལ་གཟུགས་བརྙན་སོགས་དེ་དག་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་དང། སེད་བཟང་རྣམ་

[148B] ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གང་ཞིག་རང་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པའི་རིགས་
སུ་གནས་པ་དང། དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་རིགས་སུ་གནས་པ་ཡང་དག་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། ཅེས་གསུངས་ནས། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་སོགས་ཀྱང་བཞག་གོ་ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། འཇིག་རྟེན་ཐ་
སྙད་ལ་བདེན་པ་དང། མི་བདེན་པར་གྲགས་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་གོ་ཡིག་ཆར། རང་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའི་བློ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་དོན་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དག་པར་
གྲགས་པའི་ཆོས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་རྫུན་པར་གྲགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་དོན་དེ། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གསུངས་པས། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་བདེན་པ་སྦྱར་བ་བཀག་ལ། རྩོད་སྤོང་དུ་རི་བོང་ར་ལོག་
བའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པ་བཀག་པ་རོལ་མཚོལ་ཡིན་ནོ། །ཡིག་ཆར། རང་རིག་འདོད་པའི་རང་རྒྱུད་པས་ཞེས་ཟུར་དུ་བཀར་བ་དེས་ཤེས་པ་རྣམས་རང་རིག་ལ་དང། མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པས་རང་གསལ་བར་སྣང་བའི་རྟོག་མེད་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་སྣང་ཚུལ་གྱིས་
འཇོག་པས་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་པ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཅན་དུ་འདྲ་ཡང་ཞེས་དང། བདེན་གཉིས་ལས། བཏགས་པའི་དོན་གྱི་དབེན་གྱུར་པ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རང་གསལ་བར་སྣང་བའི་བློ་ལ་སྣང་

[149A]༄༅། །བ་ལྟར་གྲུབ་པ་ལ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ཡང་ལོག་འཇུག་པ་དང་འདྲ་ལ། ཞེས་སོགས་ནི། རང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་ཚུལ་གྱིས་བཞག་པར་འདྲ་བའི་དོན་ཡིན་གྱི། འཇུག་པར་རང་ལ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའམ་རང་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་
པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བས་རྟོགས་མི་ནུས་པ་དང། ནུས་པས་བཞག་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཆོས་རྗེ་དཔལ་ལྡན་པས་སྟོང་ཐུན་དང་དབུ་མ་ལུང་རིགས་གཏེར་མཛོད་སོགས་ཀྱི་དེ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་
ཚིག་ཡིན། ཞེས་སོགས་དགག་པ་བྱས་པ་ལ་འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ། ལམ་རིམ་ལས། དེ་རྣམས་འཁྲུལ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་ཤེས་པས་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གཏན་མི་འགྲུབ་པས་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འཁྲུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་ཐ་སྙད་
པའི་ཤེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་མིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་རིགས་པས་འགོག་པ་ནི་དོན་དམ་དུ་མི་རུང་བས་ཐ་སྙད་
དུ་བྱ་དགོས་ལ། དེ་འདྲ་བའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་ངོ་དེར་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམས་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་དང་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་ནི་འཁྲུལ་བ་མ་ཡིན་པས་མི་འགལ་ཏེ། དཔེར་

[149B] འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ལ་མི་ལ་ལ་ཡོད་མི་ལ་ལ་མེད་ཅེས་པ་བཞིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལམ་རིམ་ཆུང་བ་ལས། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའམ་ཐ་སྙད་ཚད་མ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་གི་ཞེས་པ་
སྐབས་འདིའི་ཡང་ལོག་གཉིས་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བའི་བློ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འཇོག་པའམ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཙོ་བོ་དང་བདག་རྟག་པ་སོགས་གྲུབ་མཐས་བློ་བསྒྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ནས་
ལོག་པར་འཇོག་ཅེས་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཡང་དག་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས་གྲུབ་མཐའ་ངན་པས་བཏགས་པ་ནི་གྲུབ་མཐས་བློ་བསྒྱུར་བ་ཁོ་ནས་བཏགས་པའི་གཙོ་བོ་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཇིག་
རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བས་མི་རྟོགས་ཀྱང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ལོག་པར་རྟོགས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་བའི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་པས། ཡིག་ཆར། དེ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དགོངས་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན་རིགས་ཤེས་ལ་ལྟོས་ཏེ་འཁྲུལ་ཤེས་དང་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འཁྲུལ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་དེས་
ངེས་ངོ་སྣང་ངོ་གང་ལ་ལྟོས་ཏེ་འཁྲུལ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གང་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དེ་བདེན་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མ་རྟོགས་པའི་

[150A]༄༅། །རྒྱུད་ན་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དེ་རང་གི་སྣང་བ་ལ་འཁྲུལ་པར་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འཁྲུལ་ཤེས་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། དེ་འདྲའི་
ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་ངོ་དེར་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམས་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་ལ། ཞེས་དང། འཇུག་འགྲེལ་ལས། འདུ་བྱེད་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བཅོས་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་
གྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་གསུམ་གྱི་ངོར་མི་བདེན་པའོ། །ཞེས་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་དང་དག་སའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་བློ་ངོར་མི་བདེན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་
ལྟར་ན་དེ་གསུམ་གྱི་ཤེས་པའི་ངོར་ཡང་དག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྣང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གཞུང་རྣམས་སུ་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བའི་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཞེས་པ་
དང་དེའི་ངོ་ན་ཞེས་པ་ཁྱད་མེད་དུ་གསུངས་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་ངོར་སྣང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ངོ་ན་ཞེས་པའི་ཟུར་མེད་པ་མིན་ནོ། །དབུ་མ་རྒྱས་
པ་ལས། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་གང་གི་དོན་ཡང་དག་བ་དང་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པ་དང་གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན་སོགས་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པ་རྣམས་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཚད་མིན་གཅིག་དགོས་

[150B] ཤེས་པ་གང་གི་ངོར་གཞི་བདེན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དང། མ་འཁྲུལ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འཇོག་པ་ལ་ཚད་མིན་གྱི་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཞེས་པས་སྔ་མ་ནི་གང་གི་ངོར་ཡང་དག་པ་དང། ལོག་པ་ཡིན་མིན་གྱི་ཡང་ལོག་འཇོག་ཚུལ་འཇུག་
པ་དང། རྩ་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་གཉིས་ལས། དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་དོན་དུ་ཡོད་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་གནོད་པ་མེད་པ་དང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དང། སྔར་དྲངས་པའི་ལམ་རིམ་དང་འཇུག་འགྲེལ་གྱི་དོན་དང་
ཕྱི་མ་ཤེས་ངོ་དེར་སྣང་བ་དང་མཐུན་པའི་དོན་ནམ་སྣང་གཞིའི་དོན་དེ་བདེན་པའི་ཐ་སྙད་ཐོབ་མི་ཐོབ་ཀྱི་ཡང་ལོག་ཏུ་བཞག་པ་བུདྡྷ་བཱ་ལི་ཏ་དང་ཟླ་བའི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུས་པའི་འགྲེལ་པ་དང། སྤྱོད་འཇུག་དང། ལམ་རིམ་ལས། འཇིག་
རྟེན་པའི་ངོར་སྣང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཞེས་སོགས་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་རྒྱས་པ་ལས། གཞན་ཡང་སྐབས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ཡང་དག་དང་ལོག་པར་འཇོག་པའི་དོན་ཀུན་ལ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པ་
དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་མི་དགོས་པར་ཐལ། ནས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་ངོ་ན་སྣང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རིམ་པ་བཞིན་གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་དེ་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས་
གཉིས་དག་ལ་ཡུལ་ཡང་ལོག་དང་ཡུལ་ཅན་ཡང་ལོག་ཏུ་བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྐབས་འདིའི་ཤེས་ངོར་འཇོག་པ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བཞེད་པ་གང་ཞིག་ཟླ་གྲགས་ཀྱང་བཞེད། ཞི་བ་ལྷ་ཡང་བཞེད་ལ། སངས་
[151A]༄༅། །རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བཞེད་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། དེས་ན་གཟུགས་སོགས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་ངོར་ཡང་དག་ཏུ་འཇོག་ཚུལ་ཤེས་ངོ་ལྟར་སྣང་ཚུལ་གནས་ཚུལ་མཐུན་པས་བཞག་པ་གཅིག་དང་
ཤེས་ངོ་དེར་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་ཡོད་པའམ་སྣང་གཞིའི་དོན་ཡོད་པ་ལ་ཡང་དག་པའམ་བདེན་པ་ཞེས་བཞག་པ་གཅིག་དབུ་མ་པ་ཡང་འདོད་ཚུལ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ན་ཤེས་པ་གནོད་མེད་དེ་རྣམས་གང་གི་ངོར་བདེན་ཞེས་ཐ་སྙད་འཇོག་
པའི་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། གང་གི་ངོར་ཡང་དག་པ་དང་བདེན་པ་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་མིན་ཏེ། དེའི་ངོར་ཡང་དག་དང་བདེན་པ་ཡིན་ན་བདེན་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོའི་ཡང་དག་ཏུ་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་
དེར་རྟོགས་པའི་ཚད་མས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཏུ་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་དང། གང་གི་ངོར་ཡང་དག་ཏུ་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ཁྱད་མེད་བྱས་པ་དང། གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་འཇིག་རྟེན་
ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡུལ་ཅན་ལོག་པར་བཞག་པ་སོགས་ལོག་པར་བཤད་པ་མང་ཡང་མ་བྲིས་ལ་སྔ་མར་རི་བོང་ཅལ་རྒྱུག་བྱེད་པ་མང་བས་བྲིས་སོ། །མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེར་དེ་ལྟར་དགག་པ་ནི་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་མིག་འབྱིན་པར་
འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་འཛིག་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཡུལ་དང་བཅས་པ་སྐབས་འདིའི་ཡང་དག་ཏུ་རྣམ་བཤད་ལས་གསུངས་པས། དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་དོར་སྣང་བ་དང་མཐུན་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཐོབ་ཀྱང། སྤྱིར་སྣང་བ་དང་མཐུན་པའི་

[151B] འཇོག་ཚུལ་ཕྱི་མ་ལྟར་གྱི་ཡང་དག་མིན་ཟེར་དཔྱད། ཐལ་རང་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་རྫུན་ཚིག་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཀྱང་ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་མིན་པ་མཆན་གྱི་དོན་ནོ། །རོལ་མཚོ་ལས། བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་དབང་ཤེས་ཀྱི་ངོར་བདེན་གྱི་
དོན་ལ་རྫུན་པས། དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་བློ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་ན་བདེན་སྣང་ཅན་གྱི་བློ་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ། །དེ་ནི་རྣམ་བཤད་
ལས། ཡང་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དངོས་སུ་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་འདི་དབང་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ངོར་གནས་པས་ཀྱང་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་དང། དེའི་ངོར་བདེན་པའི་སྒྲ་བཤད་པའོ། །ཞེས་པར་བརྟེན་ཀྱང་དེ་ནི་བདེན་འཛིན་ལ་སྣང་བ་ལྟར་དབང་ཤེས་
སོགས་ཀྱི་སྣང་ངོར་ཡོད་ཀྱང་སྤྱིར་མེད་པས། བདེན་འཛིན་ལ་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་དང་དེའི་ངོར་བདེན་པས་བཞག་ཅེས་པ་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་ཡུལ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བློ་ཐ་སྙད་པའི་བསམ་པའི་ངོར་བདེན་གྱི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བསོད་གྲགས་པའི་
མཐའ་དཔྱོད་དུ་གཞི་གྲུབ་ན་རང་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་དགོས་པས། གཞི་གྲུབ་ན་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་དང། སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པར་བཤད་ལ། རྗེ་བཙུན་
པས། གཟུགས་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རང་རྒྱལ་གྱིས་རྟོགས་པར། དེས་ཚུར་མཐོང་གིས་གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ་འཁྲུལ་ཤེས་སུ་རྟོགས་པས་སྒྲུབ་བོ། །ཁོ་ན་རེ། སྤྲོས་བྲལ་ཡོད་པར་ཐལ། སྤྲོས་བྲལ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་

[152A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དོན་དམ་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ངོར་སྤྲོས་བྲལ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་ཅན། ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་སྒྲ་སྦྱར་ཏེ་
རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་དགོས་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ན། གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་བྲལ་དགོས་པ་གཞུང་གི་དོན་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱོད་ལྟར་རོ།།    ༈    གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་ན་ཞེས་
པས་སྡུག་བདེན་གྱིས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་བདེན་པར་མེད་པར་བསྒོམ་ན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བརྩོན་ཞེས་དེ་བདེན་པར་མེད་པར་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་ཐ་སྙད་དུ་ནད་ལྟར་ཤེས་བྱར་སྦས་དོན་ནམ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པས་སྡུག་བདེན་ལ་གདམས་ཞེས་པ་
ཡིན་ལ། དེས་འོག་མ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདེན་པ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཀྱང་སྡུག་བདེན་ཁོ་ནར་ཤེས་བྱ་གསུངས་པ་བསྡུ་བར་སྡུག་བདེན་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་ཡིན་པ་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་དང། རང་མིན་
པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་བདག་མེད་གཉིས་ཏེ། མཚན་ཉིད་གཉིས་དང་ཕྱི་མ་གསུམ་ཁྱད་ཆོས་བཞི་རང་ཡིན་པ་ཁོ་ནས་ཤེས་པས་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། མཆན་ལས། གཞན་ཡང་གསུངས་མོད་ཀྱང། ཞེས་པ་གཞི་བསྡུ་བ་ལས་
དེ་ལ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཉེས་དམིགས་དང། ཡང་དག་པའི་དོན་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ལེགས་པར་འདྲེས་པར་བྱས་བས་ན་ཕྱིས་མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡང་དག་པར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་སྔར་བསྟན་ཏོ་རྒྱུ་ནི་ཕྱིས་བསྟན་ཏེ། །ཞེས་

[152B] སྟོང་པའམ་བདག་མེད་པར་བལྟས་
ཏེ་གནས་ཚུལ་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་འདྲེས་པར་བྱས་ནས། དེ་ལ་ནད་དང་འབྲས་སོགས་མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་དགོས་པས་སྡུག་བདེན་དང་པོ་དང། ཤེས་བྱར་བསྟན་པ་དང། རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྡུ་བར། སྡུག་བསྔལ་
གྱི་བདེན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གནས་ཡིན་པས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་རྟག་པ་དེར་འཛིན་པ་སོགས་ཕྱིན་ལོག་བཞི་བསལ་ཕྱིར་ཤེས་དགོས་པའི་ཤེས་བྱར་གསུངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གཡགས་པའི་རིན་ཆེན་བང་
མཛོད་ལས། དེ་ཡང་བསྡུ་བ་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱེ་སྨྲས་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་ཀུན་གཉིས་ཀར་བཞག་ནས། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཟེར་བ་འཕགས་པ་དང་མི་མཐུན་པར་ང་སྡུག་བསྔལ་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་བསྐྱེད་པས་ཡིན་
པར་གསུངས་ལ། མདོ་སྡེ་བས་ཀུན་འབྱུང་སྲེད་པ་ཁོ་ནར་འདོད་པ་མདོ་ལས་དེ་གཙོ་བོར་གསུངས་པ་མ་དགོངས་ལ་འདི་མདོ་སྡེ་པ་སྤྱི་ཡིན་མིན་དཔྱད། འདི་གཉིས་ཀྱིས་བདེན་བཞི་ལ་ཕྲ་རགས་མི་འདོད་ལ་དབུ་སེམས་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་འབྱུང་
ལ་སྡུག་བདེན་གྱིས་ཁྱབ་ཀྱང་སྡུག་བདེན་ལ་དེས་མ་ཁྱབ་པ་ཀུན་འབྱུང་ལས་ཉོན་གང་རུང་དང་མཚུངས་ལྡན་ཅི་རིགས་དགོས་པས་ཡིན་ནོ། །བསྡུ་བ་ལས། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་གནས་ངན་ལེན་དེ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉག་གཅིག་གིས་

[153A]༄༅། །སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་ལྟར་རང་རྒྱུད་པ་མན་གྱིས་སྡུག་ཀུན་དངོས་གཉིས་ཐེག་དམན་གྱི་སྤངས་ཐུབ་པས་རགས་པ་དང། ཤེས་སྒྲིབ་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དེ་གཉིས་ཕྲ་མོ་དང་བཏགས་པ་པར་འདོད་ལ་
ཐེག་དམན་གྱི་འགོག་ལམ་གཉིས་རགས་པ་དང། ཐེག་ཆེན་དེ་གཉིས་ཕྲ་མོར་འདོད་ཀྱང། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་ལ་ཕྲ་རགས་མི་འདོད་དོ། །ཐལ་འགྱུར་བའི་འདོད་ཚུལ་དབུ་མར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་
དོན་སྡུག་བསྔལ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་དང་འདུ་བྱེད་ཚུལ་དེ་ལས་དེ་གཉིས་ལྡང་རུང་དུ་ཡོད་པས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བདེ་ལམ་ལས། གསོད་པའི་ཁྲིམས་ལས་མ་གྲོལ་བ་དང། ལམ་རིམ་ལས། ཁུར་ཆེན་པོ་འཁྱེར་དགོས་པའི་མི་དང་
སྦྱར་བས། མདོ་ལས། ཕུང་པོ་ལྔ་ཁུར་དུ་གསུངས་པ་ཡང་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཁུར་འཁྱེར་དགོས་པ་སྲིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལྡང་རུང་ཡོད་པས་དེ་ལ་སྐྱོ་ཤས་སྐྱེ་ཆེད་མིན་པར་བདེན་བཞིའི་རྣམ་བཞག་ཏུ་གསུངས་སོ། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་
དྲུག་ལོག་འཛིན་བཅུ་དྲུག་གི་ལྡོག་ཟླར་སྦྱོར་ཚུལ་ནི། སྡུག་བདེན་མི་རྟག་པ་དེ་རྟག་པར་འཛིན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་གཙང་བ་དེར་འཛིན་པ་གཉིས་དང་སྦྱར་བ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་ལྟར་ལ། །གསེར་ཕྲེང་ལས། བདག་གི་བ་དང། བསོད་
གྲགས་པས། སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ་གཙང་བའི་བདག་དོན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་བདེན་བཞིའི་རྣམ་བཞག་ལས། ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ན་ལེགས་ཀྱི། གཙང་བར་འཛིན་པ་དང། སྟོང་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་སྦྱོར་དགོས་པར་འདོད་ན་མི་

[153B] ཞེས་པ་ལྟར་ཕུང་སོགས་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་གཙང་བའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལུང་མ་བསྟན་པ་དེ་སྟོང་པ་དང་སྦྱར་གྱི་སྤྱིར་གཙང་འཛིན་མི་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་འདི་འདྲེན་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། བདེན་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་པ་དང་
བདེ་དང་ང་དང་ངའི་ཞེས་སོགས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱེད་པོ་གཞན་གྱི་བདག་གིས་སྟོང་པ་དང། རང་གི་ངོ་བོ་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀ་བདག་འཛིན་དང་སྦྱར་བ་བསྡུ་བ་ལྟར་རོ། །ཡང་སྲིད་འགྲུབ་པའི་རྩ་བ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ནི་རྒྱང་བན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་
མེད་དུ་འཛིན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཡང་བསྐྱེད་པས་ཀུན་འབྱུང་ནི་སྲིད་བྱེད་པས་དུས་རྟག་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་གཅིག་བུར་འཛིན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་དག་ཏུ་བསྐྱོད་པས་རབ་སྐྱེ་ནི་རིག་བྱེད་པས་སྒྲའི་ཚངས་པ་དང། གྲངས་ཅན་གྱིས་གཙོ་བོ་སོགས་རང་
བཞིན་རྟག་ལ་གནས་སྐབས་འགྱུར་བས་བཅས་པར་འཛིན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱེད་པས་རྐྱེན་ནི་ཕྱི་རིག་པ་ལྟར་དབང་ཕྱུག་གིས་བློ་གཡོ་བ་ལས་བྱུང་བར་འཛིན་པ་བཞི་དང་སྦྱར་ལ། སྤང་བྱ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བས་
འགོག་པ་ནི་རྒྱང་བན་གྱིས་ཐར་པ་ཡེ་མེད་དུ་འཛིན་པ་དང། ཉོན་མོངས་དང་བྲལ་བས་ཞི་བ་ནི་ཟད་བྱེད་པ་ལྟར་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཐར་པ་འཛིན་པ་དང། འཕྲལ་ཕུགས་ཀུན་ཏུ་དགེ་བས་གྱ་ནོམ་པ་ནི། གྲངས་ཅན་གྱིས་གྲོལ་
བའི་བདག་ལྟ་བུ་གྱ་ནོམ་པའི་ཐར་པར་འཛིན་པ་དང། སླར་མི་ལྡོག་པས་ངེས་འབྱུང་ནི། དཔྱོད་པ་པ་སོགས་མི་ལྡོག་པའི་ཐར་པ་མེད་པར་འཛིན་པ་དེར་སྦྱར། ཐར་བར་བགྲོད་བྱེད་ཡིན་པས་ལམ་ནི་རྒྱང་བན་ལྟར་ཐར་ལམ་གཏན་མེད་དུ་

[154A]༄༅། །འཛིན་པ་དང། ཉོན་མོངས་ཀྱི་དངོས་གཉེན་བྱེད་པས་རིགས་པ་ནི། བདག་མེད་གོམས་པ་ལམ་དུ་མི་རིགས་པར་འཛིན་པ་དང། སེམས་འཕྲེག་བཀག་ནས་གནས་ལུགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་ནི། གཅེར་བུ་བས་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་སོགས་ཟག་བཅས་འགའ་ཞིག་
ཐར་ལམ་དུ་འཛིན་པ་དང། མི་ལྡོག་པའི་ཐར་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་བྱེད་ཀྱིས་ངེས་འབྱིན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཏན་ཟད་བྱེད་པའི་ལམ་མེད་པར་འཛིན་པ་དང་སྦྱར་རོ། །བདེན་བཞིའི་རྣམ་བཞག་ལས། ཕྱི་མ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཀུན་བཏགས་ལས་འོས་མེད་ཅིང། དང་པོ་བཞི་ཡང་མཐའ་གཅིག་
ཏུ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ན། ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་པོ་བཞི་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པ། ཚད་མའི་བརྗེད་བྱང་ལས། ཕལ་ཆེར་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ཕལ་ཆེར་སྨོས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་
རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་རིམ་བཞིན་ལོག་འཛིན་བཅུ་དྲུག་དང་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འཇོག་པར་ཐལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། བདེན་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་པ་དང། །ནས། དེ་ཉིད་ལ་ནི་དེ་འགལ་
དོན། །དེ་ཉིད་རྣམ་བརྗེས་རྟོགས་ཅན། །ཞེས་དང། ཡིག་ཆར། དཔེར་ན་མི་རྟག་སོགས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཅུ་དྲུག་དང་ལོག་འཛིན་བཅུ་དྲུག་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་དུ་འཛིན་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། ཀུན་འབྱུང་
ལ་དམིགས་པར་ཐལ། དེའི་ཁྱད་ཆོས་དང་པོ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དུས་རྟག་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་གཅིག་ཁོ་ནར་འཛིན་པ་དང། རྒྱལ་དཔོག་པས་འཇིག་

[154B] །དེ་དག་གི་དམིགས་ཡུལ་ལ་གང་འཇོག་དཔྱད་ལ། ཊཱིཀ་ཆེན་དང། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་དུ་འགལ་ཟླ་ལ་སྦྱར་གྱི་དམིགས་པ་གཅིག་པའི་ཟུར་ཙམ་ཡང་མེད་
པས། ཡིག་ཆའི་དེ་ལོག་འཛིན་དང་པོ་བཞི་ལ་དགོངས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། འགོག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་འགོག་པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཐར་པ་གཏན་མེད་དུ་འཛིན་པའི་བློའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། དྲང་ངེས་དཀའ་འགྲེལ་ལས་
ཐར་པ་གཏན་མེད་དུ་འཛིན་པ་བློ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་པས་འཁོར་རྩར་མི་འཐད་ཀྱང། དེའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོགས་ཞི་སྒོར་འཇོག་པ་གོང་དུ་བདེན་བཞིའི་ཁྱད་ཆོས་དང་སྦྱར་བས་འགྲུབ་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དང་
འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དང་ཞེན་ཡུལ་གྱི་ཟློག་ཟླ་འགོག་པ་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། དེའི་ཡུལ་མེད་པ་འགོག་བདེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལོག་འཛིན་བཅུ་དྲུག་གི་ཞེན་ཡུལ་འགོག་བྱེད་དམ་མི་རྟག་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་གཞན་བཅུ་གཉིས་ཕལ་
ཆེར་འདྲ་ལ། ཀུན་འབྱུང་གི་བཞི་པོ། རྣམ་བཤད་ལས། ལས་དང་སྲེད་བ་རྩོད་གཞིར་བཟུང་ཞིང། ཀུན་བཏུས་དར་ཊཱིཀ་ཏུ། དང་པོ་ལ་རྟག་པར་སྲེད་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་རབ་སྐྱེ་གཉིས་ལ་བདེ་བ་དང་གཙང་བར་སྲེད་པ་དང། ཐ་མར་བདག་ཏུ་སྲེད་པ་བཞག་པ་ནི་
གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུབ་ལས། ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ལ་རྣམ་པ་བཞིས་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྲེད་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་རྟག་པ་དང། བདེ་པ་དང། གཙང་བ་དང། བདག་ཏུ་སྲེད་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཁྱད་ཆོས་

[155A]༄༅། །བཞིའི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་ལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། །སྡུག་བསྔལ་འདི་རྒྱུ་བཅས་ཉིད་འགྲུབ། །ཅེས་སོགས་ཀྱིས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་དང། རྟག་པ་གཅིག་བུའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་
ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། ལོག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་གཙོ་བོར་འགོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས་མི་འགལ་ལོ། །དེ་ལ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་རང་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་རྟོགས་ན་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པར་རྟོགས་དགོས་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་སྦྱོར་བ་དེ་ཁྱད་ཆོས་དང་
པོ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་བྱས་པར་རྟོགས་ན་དེ་ལྟར་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་ན་ཀུན་འབྱུང་རྟོགས་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལས་དང་
སྲེད་པ་རང་འབྲས་སྡུག་བདེན་གྱི་རྒྱུར་རྟོགས་ན་ཀུན་འབྱུང་རྟོགས་དགོས་མི་དགོས་སོགས་དཔྱད་བྱ་མང་ངོ། །རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་ཕྱིར་མི་རྟག་ལས་སྡུག་བསྔལ། །ཞེས་སོགས་ལྟར་སྡུག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་རིམ་ཅན་ཁོ་
ནར་རྟོགས་དགོས་ལ་བདེན་བཞིའི་རྣམ་བཞག་ལས། དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འགོག་ལམ་དང་ཀུན་འབྱུང་གསུམ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་དང་སྦྱར་བས། ཁྱད་ཆོས་བཞི་ཚན་རྣམས་དངོས་
ཤུགས་ཅི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཅིག་ཆར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། ཞེས་པ་ལྟར་བདེན་པ་ཕྱི་མ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་ཚན་ཅིག་ཆར་རྟོགས་དགོས་ན་རྒོལ་བ་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་ལ་ཀུན་འབྱུང་ལྟ་བུའི་ཁྱད་ཆོས་དང་པོ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དཀོད་

[155B] དང་པོ་རྟོགས་ན་ཕྱི་མ་གསུམ་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་རྟོགས་ན་དེ་དང་རང་འབྲས་སྡུག་བདེན་གྱི་རྒྱུར་རྟོགས་དགོས་པར་ཐལ། དེ་རྟོགས་ན་དེ་ཀུན་འབྱུང་
དུ་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་རང་འབྲས་སྡུག་བདེན་སྐྱེད་བྱེད་དུ་རྟོགས་ན་རང་འབྲས་སྡུག་བདེན་གྱི་རྒྱུར་རྟོགས་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་ན། སྐྱེ་བྱེད་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ་ཟེར་བ་དང། སྡུག་བདེན་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་
ཕྱི་རྒོལ་ཡང་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྡུག་བདེན་རྟོགས་པའི་བློ་བདེན་པའི་རྣམ་ཅན་ཡིན་མིན་དང། སྡུག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ལ་རང་ལྡོག་ཙམ་བཞག་ནས་འགལ་བ་ཡིན་ཟེར་ལ། ཕྱི་མ་གསུམ་ལ་རྣམ་བཤད་སོགས་ལས་རྒྱུའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་
སོགས་རང་རང་གི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་ནམ་དཔྱད། གྲྭ་ཆུན་གྱོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ཀྱིས་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་བཞིའི་ཚོགས་དོན་སྡུག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་པར། ཡིག་ཆར། གང་ཟག་ཀྱང་འཕེན་མོད་ཅེས་
པ་བསོད་གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། དེ་དེ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེ་བཞིའི་ཚོགས་དོན་དུ་བཞག་ནས། རྗེ་བཙུན་པ་སོགས་ཀྱིས་དེ་བཞིའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པ་ཚོགས་དོན་དུ་བཞག་པས་སྒྲ་དེ་
སྒྲ་དང་མི་རྟག་པའི་ཚོགས་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཏག་པས་ཡིན་ལ། རང་ལུགས་ལ་གང་ཟག་ཕུང་པོ་བྮིའམ་ལྔའི་ཚོགས་པ་ལ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་བྱང་འཕགས་དང་སངས་འཕགས་ལམ་བདེན་དང་འགོག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་
[156A]༄༅། །གདགས་གཞིར་བྱས་པའི་བཏགས་པའི་དོན་ཡིན་པས་བཞག་གོ་ཁོ་ན་རེ། གང་ཟག་གི་གདགས་གཞི་ལ་འགོག་བདེན་ཡོད་པར་ཐལ། སངས་འཕགས་ཀྱི་གདགས་གཞི་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་སངས་རྒྱས་སུ་གདགས་
པའི་གཞི་ཡིན་གྱི་དེ་གང་ཟག་ཏུ་འཇོག་པའི་གཞི་མིན་པས་དེའི་གདགས་གཞིར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་གདགས་གཞི་སྐྱེ་འཇིག་མི་བྱེད་པར་ཐལ་ལོ། །ཡིག་ཆར་
སྡུག་བདེན་རྟོགས་ན་དེའི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པར་བསྒྲུབ་པ་སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བདེན་བཞིའི་རྣམ་བཞག་ལས། མཚན་ཉིད་སྔོན་དུ་ངེས་པའི་དབང་གིས་འཛིན་པ་རང་ལ་ཉེ་བའི་རྣམ་པ་དང། སྔོན་ནས་
གནས་པ་ལྟར་སྣང་བས་རྫས་ཡོད་དང་དོན་དུ་བཤད་ཅིང། མཚོན་བྱ་ངེས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་ཕྱིས་གསར་སྒྲུབ་དང་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བློ་ལ་རིང་བ་བཟུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་ཆད་པ་ལྟར་སྣང་བས་བཏགས་ཡོད་དང་ཐ་སྙད་དུ་བཤད་
ལ། ཞེས་རྣམ་འགྲེལ་ལས། བཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས། །མཚན་ཉིད་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ཁྱོད་རྟོགས་ནས་ཆོས་དེ་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡོད་པས་
ཁྱབ་དགོས་ལ། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་གི་ཡིན་པ་ཡོད་མི་དགོས་སོ། །རྗེ་བཙུན་པ་བསོད་གྲགས་པ་གུང་རུ་སོགས་ཀྱིས་འཕེན་བྱེད་དགེ་བའི་ལས་སྤང་བྱ་མིན་པར་དགེ་བའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་ཡིག་ཆར་བཞི་བརྒྱ་པ་རྩ་འགྲེལ་དང་

[156B] བཞི་བརྒྱ་པར་འཕངས་འབྲས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་འགོག་པའི་ཆ་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་བདེ་བ་རང་མཚན་པ་མིན་པར་སླར་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བ་
སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར། དངོས་སྨྲས་རང་མཚན་གྱིས་མེད་ན་མེད་པར་གོ་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་དུ་བཤད་པས་བདེ་བ་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་ཅེས་བརྩད་དེ། བདེ་བ་རང་མཚན་པ་འདོད་པས་དོན་དམ་དང་ཐ་སྙད་བཏགས་ཙམ་
མི་འདོད་པས་ཀུན་རྫོབ་ལས་ཉམས་ཞེས་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པར་འཇུག་པ་ཚུལ་དྲངས་ནས་བཀག་གོ་མཛོད་འགྲེལ་གྱིས་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་བཏགས་པར་གོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལ་བདེ་བར་བཞག་མི་རུང་བར་ཐལ། བསམ་
གཏན་གསུམ་པ་ན་བདེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སོགས་རྩོད་ཚུལ་མང་ལ། ལམ་རིམ་ལས། ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་མིན་ཞེས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལམ་སྡུག་བསྔལ་རང་མཚན་པ་ཡིན་ཞེས་
པ། བཞི་བརྒྱ་པའི་དར་ཊཱི་ཀ་ལས། དཔེར་ན་ཉི་མས་གདུང་ནས་གྲིབ་མ་ལ་འདུག་པའི་ཚེ་ཚིག་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཅུང་ཟད་ཤུགས་ཆུང་བའི་སྐབས་ཀྱི་ཚོར་བ་སིམ་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་ལ། ཚ་བས་ཉེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་
གྱི་ཤུགས་ཡལ་མ་ཐག་གྲང་བའི་སྡུག་བསྔལ་འགོ་འཛུགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཡེ་མེད་པའི་ཚོར་བ་མི་སྲིད་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཚོར་བ་མི་སྲིད་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ནི་དེའི་གཞིར་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཤུགས་ཚུང་དུ་ཙམ་ཡང་

[157A]༄༅། །དགོས་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་རང་མཚན་པ་ཡོད་ལ། བདེ་བ་རང་མཚན་པ་མེད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་བདེ་བ་དེ་དག་མི་གསོད་པའི་ཁྲིམས་མགྲོལ་བ་ལྟ་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཤུགས་དང་
ལྡན་པའམ་དེར་འགྱུར་རུང་དུ་ཡོད་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་བདེ་བ་རང་མཚན་པ་མིན་པར་དངོས་སྨྲས་ཀྱང་འདོད་པས། མཆན་ལས། འཇོག་མཚན་ཕྲ་མོ་མི་ཤེས་གསུངས་སོ། །མཆན་ལས་འདིའི་ཆོས་གསུངས་པ་རབ་དང་ཞེས་པ་
ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཞེས་པའི་ཆོས་དང། ཞེན་པ་སྤོང་པ་ཞེས་པ་གཟིངས་དང་འདྲ་བར་སྤོང་ཚུལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་ནས་ཆེད་དུ་མི་བརྟེན་པ་དང། མདོ་སྔ་མས་ཆོས་ཀྱང་ལོག་པར་བཟུང་བར་མི་བྱ་སོགས་ཀྱི་དོན་ལོགས་པར་མི་
འཛིན་པ་བདེན་ཞེན་སྤོང་པ་ཡིན་ཏེ། འོག་གི་ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྤངས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་པ་གཉིས་འདྲ་ལ། དེ་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་བར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྲོ་ཚུལ་ལས་དགེ་མི་དགེ་གཉིས་དོན་དམ་
པར་སྤངས་བྱར་ཞེན་པ་བཀག་པས་ཐ་སྙད་དུ་སྤངས་བྱར་བསྟན་ན་མ་བརྟག་ཀུན་བཏུས་ལས། སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པར་བརྟེན་ནས་རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས་ལས་
ཉོན་གྱིས་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་སྡུག་བདེན་དུ་བཞག་ཀྱང། ཡིག་ཆར། སེམས་ཅན་ཞེས་མ་གསུངས་པས་དེ་ལས་ཉོན་གྱིས་སྐྱེས་པ་འཇོག་པ་བཅུ་གཅིག་པ་སྐྱེས་བས་ཀྱང་ཤེས་ལ། སྡུག་ཀུན་གང་རུང་ལ་སྤང་བྱ་མི་དགོས་ན་

[157B] རྣམ་འགྲེལ་ལས། བླངས་དང་དོར་བྱའི་དེ་ཉིད་ནི། །ཞེས་བླང་དོར་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གསུངས་པ་སོགས་དང་འགལ་བས་བཞག་གོ་ཨ་བྷྱ་ཀ་རའི་ཐུབ་དགོངས་ལས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ས་བཅུ་པར་
གསུངས་པ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡོད་ཅེས་གསལ་བར་ངེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་ཡོད་པར་འཇུག་འགྲེལ་ལྟར་གསུངས་
ལ། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་རྣམས་ན་རེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡོད་ཀྱི་ཞེས་ས་བཅུ་པ་དང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་སོགས་ཀྱི་དོན་རང་རྒྱུད་པ་སོགས་ཀྱིས་བཀྲལ་སྐབས་ཚིག་ཁ་ཅིག་གམ་
འགའ་ཞིག་གི་དོན་སྐད་ཅིག་མའི་བདག་མེད་དམ་རང་རྐྱ་པའི་བདག་མེད་དང། འགའ་ཞིག་གི་དོན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ལ་སྦྱར་བས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོ་འཛིན་ཡོད་པ། །ཞེས་སོགས་སྐད་ཅིག་མའི་བདག་མེད་ལ་སྦྱོར་ན་ཕུང་པོ་རང་རྐྱ་པར་ཞེན་
པ་ལས་སང་རང་རྐྱ་པར་ཞེན་པ་འབྱུང་ཞེས་སྦྱོར་བ་མཆན་གྱི་དོན་ཡིན་ནམ་དཔྱད། ཡིག་ཆར། ཁ་ཅིག་སྡུག་བདེན་ཕྲ་མོ་མེད་པར་ཐལ། ཞེས་པ་བསོད་གྲགས་པས་བདེན་བཞི་ལ་ཕྲ་རགས་མེད་པ་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་འགོག་ལམ་ཕྲ་རགས་མེད་པ་དང། མ་
རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་སོགས་སྡུག་བདེན་མིན་པས་བསྒྲུབ་པས་ཡིན་ལ། ཐུན་མོང་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་མ་ཁྱབ་ཅེས་རང་རྒྱུད་པ་མན་གྱི་ལུགས་ལ་སྡུག་བདེན་ཕྲ་མོ་ཡོད་པ་འཁོར་བ་ཕྲ་མོ་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་ཅིང། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། མེ་གསུམ་འཆི་དང་

[158A]༄༅། །ན་བ་དང། །ཞེས་སོགས་ལྟར་ལས་ཉོན་གྱི་སྐྱེ་འཆི་སོགས་ངོས་ཟིན་སླ་བས་རགས་པ་དང། མ་དག་ས་བདུན་གྱི་ཡིད་ལུས་ལས་ཉོན་གྱི་སྐྱེ་འཆིས་དག་ཅིང་སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་སྐྱེ་འཆིས་མ་དག་པ་དང་ཉོན་མོངས་
མངོན་གྱུར་དང་འདྲེས་པས་ཕྲ་བ་དང། དག་ས་གསུམ་དང་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཡིད་ལུས་ནི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་དང་མ་འདྲེས་བས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་དག་ལ་འཁོར་བའི་མིང་ཐོབ་པ་དང། མདོ་ལས། འདུ་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པའི་
འཁོར་བ་ཡང་མཆིས་ལ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པོ། །དེས་ན་སྡུག་ཀུན་ཕྲ་རགས་ཡོད་པས་དེ་དག་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དང་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་ལ་ཕྲ་རགས་འཇོག་པ་དོན་གྱིས་འཕངས་སོ། །ལས་གྲུབ་པ་ལས། ཡང་ན་ལུས་
གཡོ་བ་ལས་ཀྱི་ལམ་སྟེ། སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལུས་ལས་སེམས་པ་གསུམ་པོ་དེས་ལུས་གཡོ་བར་བྱེད་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་ལམ་དུ་འཇོག་ཅེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་
ཉིད་ལས། ལུས་གཡོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་དམན་དང་ཐུན་མོང་བའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ལ་དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང་མི་དགེ་བ་གང་རུང་དགོས་ཀྱང། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབང་
དུ་བྱས་ན་དགེ་བ་ལ་རྣམ་སྨིན་རྒྱུས་ཁྱབ་སྙམ་ལ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་དག་པའི་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་ཅེས་པ་ཡིག་ཆ་ལྟར་མཐར་ཐུག་གི་སྐུ་གསུམ་ལ་བྱས་ན་ཐེག་བསྡུས་རང་གི་གསུངས་རིམ་གྱི་སྐབས་དང་འབྲེལ་

[158B] དབྱིག་འགྲེལ་ལས། དེའི་དང་པོས་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། བཅུ་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ། མདོ་རྒྱན་ལས། སྐུ་མེད་པ་དང་སྐུ་བཅས་སྐུ་ཐོབ་དང། སྐུ་ཡོངས་རྫོགས་དང་ཞེས་པ་ལྟར། འགོག་བདེན་ལ་ཆོས་
སྐུའི་ཐ་སྙད་བྱས་ནས་དེ་ཐོབ་པ་དང་རྫོགས་པའི་དོན་ཡིན་ཞེས་བཤད་ན། དབུ་མ་རྒྱས་པར། འགོག་བདེན་དེ་མཐོང་བ་དང་ཐོབ་པ་ལས་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཡང་དབུ་སེམས་འདོད་དེ། ཞེས་པ་དང་འགྲིག་གམ་དཔྱད། མཆན་ལས། སྡུག་
བསྔལ་དྲུག་ནི་རིགས་དྲུག་སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཞེས་པ། ལམ་རིམ་ལས། སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ་དྲུག་ཅེས་པ་དེ་ཡིན་ནམ་དཔྱད་དེ། གཞན་དུ་ན་ལམ་རིམ་དང་མི་མཐུན་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་བྱང་སའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་
རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་དྲུག་ཚན་ལ་བྱེད་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། བྱང་ས་ལས། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་ངན་སོང་གི་རྒྱུས་རྟེན་བའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་སྡུག་བསྔལ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཤེས་སྦྲིང་གི་ངེས་མེད་དྲུག་ནི། ལམ་རིམ་ལས། བཤེས་སྦྲིང་གི་
འགྲེལ་བར་བདུན་གསུངས་པའི་ཐ་མ་ནི་སོ་སོའི་ཉེས་དམིགས་ཡིན་པས་འདིར་དྲུག་བསམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར། ངེས་པ་མེད་པ། ངོམས་མི་ཤེས་པ། ལུས་ཡང་ཡང་འདོར་བ། ཡང་ཡང་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བ། ཡང་ཡང་མཐོ་དམན་དུ་
འགྱུར་བ། གྲོགས་མེད་པའི་ཉེས་པ་དྲུག་ཡིན་ལ། བྱང་སའི་ཉེས་མེད་དྲུག་ནི། བྱང་སར། སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་རྩ་བཅུའི་སྔ་མ་པ་ལྔ་གཅིག་ནས་བཅུ་ཚན་གྱི་བར་བྱས་ལ། ཕྱི་མར་ལྔ་རྣམ་པ་དགུར་བྱས་པའི་ལྔ་པ་འཇུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་

[159A]༄༅། །བྱང་ས་ལས། འཇུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་མ་ངེས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། འཁོར་བར་འཁོར་བ་ན་ལུས་མ་ངེས་པའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་ལས་མི་དབུལ་བར་གྱུར་པ་དང། ཕ་མ་མ་ངེས་པ་དང། བུ་དང་ཆུང་མ་མ་ངེས་པ་དང། བྲན་དང་
བྲན་མོ་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་མ་ངེས་པ་དང། མཛའ་བཤེས་དང་གྲོས་གྲོགས་དང་ཉེ་དུ་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་མ་ངེས་པ་ལས་བྱུང་ཞེས་པ་ནས། གསོད་པ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་དགྲ་བོར་གྱུར་པ་དང། འཁོར་བར་འཁོར་བ་ན་ལོངས་སྤྱོད་མ་ངེས་
པས། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ལས་ཕྱིས་དུས་གཞན་མཆོག་ཏུ་དབུལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དྲུག་གོ།    ༈    །།ཡིག་ཆར་མདོ་དྲངས་པ་ནི་ཉི་སྣང་དང་ལེའུ་བརྒྱད་མ་ལྟར་ཡིན་ལ། ད་ལྟའི་ལེ་མང་དུ། གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མི་
སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །ཞེས་པས་གཟུགས་རྣམ་མཁྱེན་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་དོན་དམ་པར་མི་སྦྱོར་བ་དང། དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་མི་སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་པ་མི་འབྱེད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། མི་བརྩོན་ཞེས་པ་དང། མི་སྦྱོར་
ཞེས་པ་དང། མི་འབྱེད་ཅེས་པ་དང། འགྲེལ་པར། མི་ལྡན་ཞེས་པ་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། དམིགས་བྱ་དམིགས་བྱེད་སོགས་བདེན་སྟོང་དུ་མཉམ་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་དང། གཞི་གཉེན་རྣམ་གསུམ་
བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་གསུམ་ཆོས་དང། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་བདུན་སོགས་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་གྲགས་པ་ལྟར་དགེ་འདུན་དུ་བསྟན་པས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གདམས་པར་བཞག་གོ་ཁོ་ན་རེ། བྱེ་སྨྲ་སྔ་མའི་ལུགས་

[159B] དེ་སྡུག་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ལས། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། གསེར་ཕྲེང་ལས། བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་
དང་དགེ་འདུན་གཉིས་ཀའི་རྟེན་ལུས་ནི་སྡུག་བདེན་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་མིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གདགས་པ་ལས། མི་སློབ་པ་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཞེས་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་སློབ་
ལམ་དེ་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རང་འགྲེལ་གྱི་དེ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་མིན་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། རང་འགྲེལ་ལས། རྟེན་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མ་བཀག་པས་ཞེས་བཀག་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ་
དེ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་མིན་པར་ཕྱི་མས་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། གང་ཞིག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་བ། །སངས་རྒྱས་དགེ་འདུན་བྱེད་པའི་ཆོས། །མི་སློབ་པ་དང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། །འདུལ་བ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལས་
དེ་ནི་དཀོན་མཆོག་གཞན་ཡིན་པས། དགེ་འདུན་གྱི་ལས་མི་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཚོད་དང་བསྟུན་པའི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང། དགེ་སློང་བཞི་སྡེ་ལ་དགེ་འདུན་གྱི་ཐ་སྙད་མཛད་པར་མཆན་ལས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐུ་ཚེ་ཐུང་བ་དང། སྐྱོ་བའི་གསུང་བྱོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་བརྟགས་ན་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་མིན་པར་འདོད་དམ་ཡང་ན་ནང་འགལ་ལོ། །འདི་དག་གིས་སྐྱབས་འགྲོ་ཤེས་པར་འདོད་ཀྱང་སྡོམ་པ་ལེན་པའི་ཆོ་གའི་

[160A]༄༅། །སྐྱབས་འགྲོ་གོང་འོག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚིག་ལ་བཞག་གོ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད་ལ། འདུས་མ་བྱས་སོགས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་དང་ལྡན་པ་སྦྱོར་མཁན་གང་ཡིན་དཔྱད་ལ། བསོད་གྲགས་པའི་
མཐའ་དཔྱོད་ལས། འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་རང་གི་ཡོན་ཏན་དུ་ལྡན་པའི་སྐྱབས་གནས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་པར་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་མཚོན་བྱ་དེ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་
མཚན་ཉིད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཡོན་ཏན་བརྒྱད་པོ་དེ་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཀྱང་དེ་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་རྣམ་མཁྱེན་དང་ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་
ཀ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ཀྱི་གསུམ་པ་ལ། རོལ་མཚོ་ལས། རང་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོགས་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་
ཡོན་ཏན་ཞེས་དང། བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། ཡོན་ཏན་དེ་གཉིས་སྒྲ་རྟོག་གིས་རྟོགས་ཚུལ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་ཡོན་ཏན་སྔ་མ་གཉིས་གྲ་རྟོག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་མི་ནུས་པ་
དང། བཞི་པ་ལ་གཉིས་ཀས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་འདྲེན་པ་ནི། དར་ཊཱི་ཀ་ལས། རང་བཞིན་དང། སྤང་པ་དང། ཇི་ལྟ་བ་རིག་པ་དང། ཇི་སྙེད་པ་རིག་པ་དང། བརྩེ་བ་དང། ནུས་པ་དྲུག་པོ་ཞེས་པ་དང་དངོས་སུ་འགལ་བས་

[160B] བཞི་པ་རང་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་དེ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་བྱར་མཁྱེན་པ་ལ་བྱས་ན་གཞན་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་དུ་བྱས་པ་དང་འགྲིག་
གོ་ཁོ་ན་རེ། ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ན་ཡོད་པར་ཐལ། གསེར་ཕྲེང་ལས། ཆོས་བསྟན་པས་གདུལ་བྱའི་འབྲས་བུའི་སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་སྤོང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་སྤོང་
ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་སྤོང་ནུས་སུ་བྱེད་པའི། ནུས་པ་འཇོག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་གཟུགས་ཤེས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་གསུམ་ཡོད་དམ་དཔྱད། ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་དབྱིངས་དང། གསུམ་པ་
རིག་པའི་ཡོན་ཏན་རང་གི་ཐོབ་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་དང། ཕྱི་མ་གསུམ་གྱི་དང་པོས་གདུལ་བྱའི་ངང་ཚུལ་གཟིགས་ནས་བརྩེ་བས་གཟུགས་སྐུ་སྤྲུལ་ཏེ། ནུས་པས་ཆོས་སྟོན་པས་གཞན་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་དུ་བཞག་
གི་ཕྱི་མ་གསུམ་ཡང་རང་དོན་གྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པས། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་སྦྱར་དགོས་ཏེ། རིགས་ངེས་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་
མེད་ལམ་པ་ལ་འགོག་བདེན་དང་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བར། ཡིག་ཆར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། འགོག་པ་ཙམ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་དུས་ན་རང་གི་སྤང་བྱའི་བརྟགས་མིན་ཐོབ་པས་ཁྱབ་
[161A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ། ཐོགས་འགྲེལ་ལས། གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང། ཞེས་དང། དར་ཊཱིཀ་ལས། རྩ་བ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ཅི་རིགས་པ་མེད་པ་དང། གཞི་
བདེན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པ་དང། ཆགས་ཐོགས་དང་དམན་པའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་བློ་མངའ་བའོ། །ཞེས་དེ་དག་ཅི་རིགས་རྒྱུད་ལ་མེད་པ་ཙམ་ལས་སྤངས་པ་མ་གསུངས་པའི་དགོངས་པའོ། །གཞན་ཡང་དེའི་རྒྱུད་ལ་
ལས་ཉོན་ཅི་རིགས་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང། སྒྲིབ་གཉིས་ཅི་རིགས་ལས་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་མེད་པར་ཐལ། འདོད་ན། དེའི་རྒྱུད་གྱི་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་དེ་འདྲའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། བར་ཆད་མེད་
ལམ་དེ་ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བ་མིན་པ་དང། དེའི་རྒྱུད་ན་གྲོལ་ལམ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། རྟོག་མེད་ཀྱི་རྟོག་པ་དར་ཊཱི་ཀ་ཏུ་བདེན་འཛིན་ལ་བྱས་པ་གཙོ་བོ་འམ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཡིན་ལ། གསེར་ཕྲེང་ལས། གཙང་
བ་དེ་སོགས་སུ་འཛིན་པ་གསུངས་པས། ཡིག་ཆར། བདེན་འཛིན་ནམ་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཅེས་པ་ཐེག་དམན་ལ་ཡང་འགྲིག་གོ་རྒྱུད་བླར་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དངོས་བསྟན་གཙོ་བོར་ཐེག་ཆེན་གྱི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་
ཙམ་བསྟན་ལ། དངོས་བསྟན་ཕལ་བར་ཐུན་མོང་གི་མདོ་དོན་ཐེག་པ་གསུམ་གའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཐེག་དམན་གྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་མྱང་འདས་རང་རྒྱལ་ལ་སྦྱར་བ་ཡང་དེའི་འབྲས་སྐྱབས་དང་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡང་

[161B] །ཁོ་ན་རེ། རིགས་གྲོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལྡན་དུ་བྱས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གསེར་ཕྲེང་ལས། དགེ་འདུན་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལྡན་དུ་འཆད་པ་ནི་ནས། བདག་གིས་དོར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་
ཁྱབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་རྩ་འགྲེལ་དུ་རིག་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང། གཟིགས་པ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་བཞི་ལས་མི་གསལ་བས་ཡིན་གྱི་གཏན་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འོ་ལ་སྤྱི་ཙམ་རུང་ཡང་འཕྲེལ་བས་མ་བཤད་
ཅིང་རྩ་བ་ལ་ཡང་སྔ་མ་ལྟ་བུར་མི་གསལ་བས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དར་ཊཱི་ཀ་ལས། དོན་བརྒྱད་དེ་ཇི་ལྟ་བ་རིག་པ་དང། ནས། སྤྱི་གཉིས་བགྲངས་པས་རིག་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ནང་
རིག་པ་རྗེ་བཙུན་པས་གསལ་བར་མ་བཤད་ལ། བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་པ་ནི། གཟིགས་པ་དག་པའི་སྟེང་ནས་བཤད་
ཚུལ་ཞིག་མེད་ན་གཉིས་པར་འགྱུར་རོ། །མཆན་ལས། རྩ་བར་ཡང་འདིའི་མཇུག་ཏུ་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་འགྲེལ་པས་ཀྱང་ཁ་མ་བྲལ་བར་བཤད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་འདྲེལ་བ་མགོ་བར་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་སོ་སོར་བགྲང་ན་གནད་མི་གོ་བས་
ཞེས་པ་ལྟར། རྩ་བར། ནང་གི་ནི། ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དག་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ཐོགས་འགྲེལ་ལས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཁ་མ་བྲལ་བར་གཟིགས་པ་དག་པ་ཡེ་ཤེས་

[162A]༄༅། །ཀྱི་ངོ་བོར་སྦྱར་ལ། འོག་ཏུ་དམན་སྒྲིབ་ལས་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་སྐབས། ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དག་པས་ན། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་བླ་མེད་ཕྱིར། །འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས་
ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཐོགས་སྒྲིབ་སོགས་ཅི་རིགས་སྤོངས་པའི་འགོག་པ་རང་སྟེང་དུ་མཐོང་བས་རང་རིག་པ་དང། རང་རྒྱུད་པ་ལྟར་ན་སྒྲིབ་པ་གསུམ་ཁ་བྲི་བའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱས་ན་སྤྱིའི་རིག་པ་
དང་མི་ཟློས་པས་གསེར་ཕྲེང་གིས་དེ་གོ་ཆེད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའོ། །ཞེས་པ་ཡང། དེ་གཉིས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་དག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའོ། །ཕལ་ཆེར་
གྱིས་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཤད་ཅེས་པ་བསོད་གྲགས་པ་སོགས་ཡིན་ནོ། །གསེར་ཕྲེང་ལས། ཆགས་པ་ཉོན་སྒྲིབ་དང། ཞེས་པ་ཐལ་འགྱུར་བ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པ་ཆོས་ཅན་
ཐོགས་སྒྲིབ་ཅི་རིགས་ལས་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་མི་ལྡན་པར་ཐལ། ཐོགས་སྒྲིབ་ཅི་རིགས་ལས་མ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཐོགས་སྒྲིབ་ཅི་རིགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐོགས་སླིབ་ཅི་
རིགས་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐོང་སྤོང་གི་དེ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེ་ཅི་རིགས་ལས་གྲོལ་ན་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་ཆོས་ཅན། ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ཉོན་ཅི་རིགས་དང་བྲལ་

[162B] དེ་ཅི་རིགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཅི་རིགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་ཅི་རིགས་རྒྱུད་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྡོམ་རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཅི་རིགས་མི་གཅིག་པའི་
ཕྱིར། སྒྲིབ་གཉིས་གང་རུང་སོགས་ལ་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན། རོལ་མཚོ་ལས། རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་ཆགས་ཐོགས་དམན་གསུམ་ཅི་རིགས་པས་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་པ་ལྟར་བྱ་ལ། འོན་ཀྱང་སྔར་གྱི་རིགས་པ་ཡོད་དོ། །རྗེ་བཙུན་
པས། སྤང་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྟགས་རོང་ཊཱི་ཀ་པ་ལྟར་བཀོད་པ་དང། བསོད་གྲགས་པས། སྤང་ཕྱིར་ལ་འགྲེལ་མེད་པར་ལུང་གི་ཆོས་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་ལ་བརྟེན་དགོས་པས་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་རྣམས་
མི་འཐད་ཚུལ་སླ་ལ། དར་ཊཱི་ཀ་ལས། གཟིངས་ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་མི་དགོས་པས་སྤངས་ཤིང་དོར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པས། ཡིག་ཆར། མཐར་ཐུག་པའི་ཚེ་དེ་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པས་
གཟིངས་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་སོ། །དར་ཊཱི་ཀ་ལས། འདི་དག་ཀྱང་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་པ་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་དོན་གྱི་གནས་བདུན་རེ་རེ་ལ་སྦྱར་བའི་སངས་རྒྱས་ལ་དོན་དམ་པ་སྤངས་རྟོགས་
ཆོས་སྐུ་དང་ཀུན་རྫོབ་པ་གཟུགས་སྐུ་དང། ཆོས་ལ་ཐེག་ཆེན་ལ་སྦྱར་བ་དངོས་བསྟན་ཡིན་པས། སྤྱིར་དོན་དམ་པ་དགོག་པ་དང་ལམ་བདེན་གཉིས་དང། ཀུན་རྫོབ་པ་གསུང་རབ་དང། དགེ་འདུན་ལ་དོན་དམ་པ་འཕགས་པའི་རིག་

[163A]༄༅། །གྲོལ་གཉིས་དང། ཀུན་རྫོབ་པ་འཕགས་པ་རྣམས་དང། ཁམས་ལ་དོན་དམ་པ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་དང། ཀུན་རྫོབ་པ་རྒྱས་རིགས་དང། བྱང་ཆུབ་ལ་དོན་དམ་པ་ཆོས་སྐུ་དང། ཀུན་རྫོབ་པ་གཟུགས་སྐུ་དང་
ཡོན་ཏན་ལ་དོན་དམ་པ་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་སོགས་དང། ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཚན་སོ་གཉིས་དང། འཕྲིན་ལས་ལ་དོན་དམ་པ་བྱ་སྒྲུབ་ཡེ་ཤེས་དང། ཀུན་རྫོབ་པ་གསུང་རབ་བཞག་པ། ཡིག་ཆར། དེ་འདྲའི་
དོན་དམ་བདེན་ཙམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་སོགས་སུ་འཇོག་བྱེད་དངོས་ལ་དོན་དམ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཀུན་རྫོབ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ལ་
ཐུབ་དགོངས་ལས། འདིར་སངས་རྒྱས་ནི་གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་པ་ནི་སྐུ་གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའོ། །ཐ་སྙད་པ་ནི་སྐུ་གདུང་གི་མཆོད་རྟེན་དང་སྐུ་གཟུགས་དང་མཆོད་རྟེན་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐུ་གཟུགས་
ཏེ། ཞེས་པ། ཡིག་ཆར་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་དོན་ལ་དངོས་མིང་དུ་འཇུག་པས་མི་བསླུ་ལ། སྐུ་འདྲ་དང་སྐུ་གདུང་དེ་མིན་ཀྱང་མཆོད་སོགས་སངས་རྒྱས་དང་མཉམ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱས་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་པ་ལྟར། དོན་ལ་སངས་རྒྱས་དངོས་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་དང། སངས་རྒྱས་དངོས་མིན་ཀྱང་མཆོད་པ་དང་ཕྱག་སོགས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་སངས་རྒྱས་དང་མཉམ་པས་ཀུན་རྫོབ་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་བཞག་པ་ཡིན་

[163B] །མཆན་དུ་དེའི་ཁུངས་སུ་མྱང་འདས་ ཐུབ་དགོངས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཐ་སྙད་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ཞེས་པ་ལྟར། བྱང་སེམས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ལྗོན་ཤིང་གི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཀྱང་བཞག་
གོ་འདི་དག་ནི་སྒོ་མང་ཡིག་ཆ་གསར་པ་ཁོ་ནའི་ལེགས་བཤད་དོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་མིན་གྱི་མུ་བཞི་ཡོད་ལ་མཆན་ལས། རྣམ་ཤེས་བདག་གི་མཚན་གཞིར་འདོད་པས་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་གསུམ་
གཞི་གཞི་མཐུན་འདོད་དགོས་པར་སྣང་ལ། ཞེས་སེམས་ཙམ་པ་དང་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་ལུགས་ལ། སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་པའི་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་དུ་བཞག་ལ། ཐུབ་དགོངས་ལས་
ཆོས་ཀྱང་གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཐ་སྙད་པ་ནི་ལམ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་གླེགས་བམ་རྣམས་ཞེས་ཆོས་གྱི་མཆོག་མྱང་འདས་ལ་དོན་དམ་དང། ལམ་ཐ་སྙད་པར་གསུངས་པས། ཀུན་རྫོབ་པའི་
ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཏུ་བཞག་ལ། དེས་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ཆོས་གཉིས་ལ་འང་མུ་བཞི་འཇོག་ལ། དགེ་འདུན་ལ་ཡང་མུ་བཞི་འཇོག་དགོས་ཏེ། དེ་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་པའི་དགེ་འདུན་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེ་བཙུན་པ་
སོགས་ཀྱིས་དེ་སྐྱབས་གསུམ་གྱི་གཞི་མཐུན་དུ་བཞག་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་སོགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཡང་དགེ་འདུན་ལ་མུ་བཞི་བཞག་ཆོག་སྟེ། ཐུབ་དགོངས་ལས། དགེ་འདུན་ཡང་རྣམ་པ་

[164A]༄༅། །གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང། གང་ཟག་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །ཐ་སྙད་པ་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ་སྡེ་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་དང། དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་རྣམས་
སོ། །ཞེས་བྱང་འཕགས་དང་ཞུགས་གནས་བརྒྱད་དོན་དམ་པའི་དགེ་འདུན་དུ་ཡང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཡིག་ཆར། དེས་ཆོས་དགེ་འདུན་གཉིས་གཉིས་ཀྱང་ཤིས་སོ། །ཞེས་དོན་དམ་པ་དེ་གཉིས་དངོས་ཡིན་པ་དང། ཀུན་
རྫོབ་པ་དངོས་མིན་ཀྱང། མཆོད་སོགས་མཉམ་པས་བཞག་པའི་ཕྱིར། རྗེ་བཙུན་པས་བྱང་འཕགས་རྣམས་དོན་དམ་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའི་དགེ་འདུན་དུ་བཞག་པ་བསོད་གྲགས་པས་བཀག་པ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་
དེས་མི་འགྲུབ་བོ། །སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སྤངས་ཕྱིར་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཕྱིར། །མེད་ཕྱིར་འཇིགས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམ་གཉིས་དང་འཕགས་པའི་ཚོགས། །གཏན་གྱི་
སྐྱབས་མཆོག་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར། ཡིག་ཆར། ལམ་གྱི་བགྲོད་པ་མཐར་ཐུག་པར་མ་རྫོགས་ཀྱང་རྫོགས་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་སྐྱབས་དེ་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཅེས་ཆ་བཞག་སྦྱར་
བ་སྔར་བཤད་པའི་སྐུ་གཟུགས་དང་ཚོགས་སྦྱོར་བ་དང། དགེ་སློང་ཕ་མ་སོགས་ལ་རྒྱུད་བླའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ལམ་བགྲོད་པ་རྫོགས་པར་སྣང་བ་མ་ཚང་བས་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་དེ་དག་ཀྱང་ལམ་གྱི་བགྲོད་པར་རྫོགས་པ་

[164B] དེ་དག་ལ་སྐྱབས་དེ་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཞག་སྟེ་མཆོད་པ་དང་ཕྱག་བསྐོར་སོགས་ཀྱིས་སྐྱབས་དེ་དངོས་དང་མཉམ་པའི་ཕན་ཡོན་དང་བྱིན་རླབས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡིག་ཆར། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚོད་ཀྱི་སྒོ་
ནས་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་དང་མཐར་ཐུག་ཏུ་མ་ཕྱིན་པའི་སྐྱབས་ཡིན་པས་གནས་སྐབས་དང། འཇིགས་བཅས་ཀྱི་སྐྱབས་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཅིག་ཅེས་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚོད་དང། འཇིགས་བཅས་སྒྲིབ་
བ་མ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིར། འདི་སྐྱབས་འགྲོ་བྱེད་པ་ལའང་ངེས་པར་ཤེས་དགོས་སོ། །རྒྱུད་བླ་ལྟར་གྱི་ལམ་བགྲོད་པ་རྫོགས་པར་སྣང་ཚུལ་ནི། སློབ་པའི་ལུང་གི་ཆོས་རྣམས་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཆེད་དུ་རྟེན་བྱ་
དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་གཟིགས་ངོར་དྲི་མ་མེད་པ་དང། དམན་པའི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་སྡུག་ཀུན་སྤངས་པ་དང། སློབ་པ་འཕགས་པ་རྣམས་སྤང་བྱ་ཅི་རིགས་དང་བྲལ་བར་སྣང་བས་ཡིན་གྱི། འཕགས་པ་
ཁོ་རང་དང་དེའི་ལམ་བདེན་ལ་སྣང་བ་ལ་བྱེད་པས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ལུང་གི་ཆོས་དང་མྱང་འདས་ལ་སྦྱར་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡིག་ཆར། འདིས་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་དང་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཐེག་པ་གསུམ་
གྱི་འཕགས་པ་སློབ་པ་རྣམས་སྐབས་དང། ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་ཡིན་ཚུལ་སོ་སོར་བཤད་ཀྱང་སྤྱིར་བཤད་ན་མཚན་ཉིད་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ས་མཚམས་སློབ་པ་འཕགས་པའི་གནས་

[165A]༄༅། །སྐབས་ཁོ་ནར་ཡོད་གསུངས་པ་ཡང་རྒྱུད་བླའི་དངོས་བསྟན་ལ་དགོངས་སོ། །དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། དམ་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི། །སྐྱབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཡིན། །ཐུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་ཕྱིར་
ཚོགས་ཀྱང་དེ་ཡི་མཐར་ཐུག་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལྟར། ཡིག་ཆར་ལམ་མམ་དགོས་དོན་མཐར་ཐུག་པར་རྫོགས་པར་སྣང་ཞིང། དོན་ལའང་དགོས་དོན་མཐར་ཐུག་པར་རྫོགས་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་སྐྱབས་དེ་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཅེས་པའི་ཆ་
བཞག་གིས་རི་བོང་རྣམ་ཅན་སོགས་ཐ་མལ་བར་སྣང་བས་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །རྣམ་བཤད་ལས། ལམ་གྱི་བགྲོད་པ་མཐར་མཐུག་པའི་སྐྱབས་དེ། ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་དང་ནས། དོན་ལ་ཡང་མཐར་ཐུག་པ་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་
ཀྱི་དོན་ཡིན་གྱི། ཞེས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་དང་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་དོན་གཅིག་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་སྐྱབས་དང་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་གཉིས་དོན་གཅིག་ཡིན་ནོ། །དར་ཊཱི་ཀ་ལས། ཉེ་རྒྱུ་ངག་པའི་གསུམ་ལ་དཀོན་
མཆོག་གསུམ་རིམ་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་དང། ཞེས་པས་མཐར་ཐུག་གི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིང་རྒྱུ་དང་ཉེ་རྒྱུ་གཉིས་ལས། སྔ་མས་བདུན་པ་མན་དང་ཉེ་རྒྱུ་དག་ས་གསུམ་གྱི་སྐབས་འགྲུབ་ཚུལ་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་མཆན་
དུ་ཁ་ཅིག་གིས། ས་བརྒྱད་པར་རྡོ་རྗེའི་ལུས་རྗེས་མཐུན་པ་ཐོབ་པ་དང། དགུ་པར་སོ་རིག་རྗེས་མཐུན་པ་ཐོབ་པ་དང། བཅུ་པར་ལོངས་སྐུའི་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཟེར་བའི་དང་པོ། དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ། དེ་རྡོ་རྗེའི་ལུས་མཚན་

[165B] ཕྱི་མ་གཉིས་གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་ལས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལེགས་པར་བསྐོར་བ་ཞེས་ལུང་གི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བ་དང། སློབ་མའི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་མཐའ་ཡས་པ་མངའ་བ་ཞེས་རང་ལ་འཁོར་
མངའ་བར་གསུངས་པས་བཀག་ནས། ས་བརྒྱད་པར་འབད་རྩོལ་རགས་པ་མེད་པར་གང་སྣང་བདེན་སྟོང་དུ་གཟིགས་པས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་བཏགས་པར་རང་ཉིད་བཞག་ན། ཡིག་ཆར། བྱང་སེམས་ཐ་སྙད་པའི་
སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དྲངས་པ་དང་འབྲེལ་ལ། དགུ་པར་སོ་རིག་རྗེས་མཐུན་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་སོ་སོའི་སྐད་རིགས་དང་མཐུན་པར་ཆོས་བཏགས་པ་པ་ལུང་གི་ཆོས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ས་ན་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་ཉེ་
རྒྱུ་དང། བཅུ་པར་རང་ལ་སློབ་མ་དགེ་འདུན་མཐའ་ཡས་པ་མངའ་བས་འབྲས་དུས་སུ་མཐར་ཐུག་གི་དགེ་འདུན་སྤྲུལ་སྐུའི་འཁོར་མང་པོ་མངའ་བས་ཉེ་རྒྱུ་འགྲུབ་ཅེས་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་ལུང་གི་ཆོས་དང་འཁོར་གྱི་དགེ་འདུན་བཞག་
གོ་དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་པའི་སེམས་སོགས་ཀྱི་དོན་སེམས་ཙམ་ལུགས་ལ། རྒྱན་སྟུགས། པོ་བཀོད་པ་ལས། སེམས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡིད་
ཡིན་ནོ། །རྣམ་ཤེས་སོ་སོར་རྣམ་རིག་པ། །དེ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་ཤེས་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་སྐད་དོད་ཀྱི་སྟེང་ནས་སོ་སོར་བཞག་ལ། ཕུང་པོའི་ནང་དུ་རྣམ་ཤེས། ཁམས་ཀྱི་ནང་དུ་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང། སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཡིད་
[166A]༄༅། །ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་པ་དང། འདས་པ་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ཡིད། མ་འོངས་པ་བརྟེན་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པས་རྣམ་ཤེས། ད་ལྟར་བ་དགེ་མི་དགེའི་བག་ཆགས་བསགས་པས་སེམས། ཞེས་སྦྱར་ཀྱང་སྤྱིར་དོན་
གཅིག་གོ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྐྱབས་གཉིས་ལས་འབྲས་སྐྱབས་ནི་གང་ཟག་རང་རང་གི་ཐོབ་བྱའི་སྐྱབས་རྣམས་འཇོག་ལ། རྣམ་བཤད་ལས། རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་བྱར་དོན་དུ་མི་གཉེར་ཡང། གང་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་ཆོས་
དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་རྒྱུའི་སྐྱབས་སུ་བྱའོ། །ཞེས་དང། དར་ཊཱི་ཀ་ལས། གཞན་རྒྱུད་ལ་གྲུབ་ཟིན་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་དཔུང་གཉེན་དུ་འཛིན་པ་རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རང་
རྒྱུད་ལ་ཐོབ་བྱར་མི་འཛིན་པར་དཔུང་གཉེན་ཞུ་སའི་སྐྱབས་རྣམས་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུ་སྐྱབས་ལ་འཇོག་གོ་དེས་ན་སྐུ་འདྲ་དང་གླེགས་བམ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་སྐྱབས་ཁོ་ན་དང། རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྐྱབས་རྣམས་གཉིས་
ཀ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། ཐེག་དམན་གང་ཟག་གི་འབྲས་སྐྱབས་ལ་སངས་རྒྱས་མེད་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། རིགས་ཅན་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ཡང་རྒྱུའི་སྐྱབས་གསུམ་དང། འབྲས་བུའི་སྐྱབས་གཉིས་ཀྱང་གོ་
བར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཐེག་པ་གསུམ་དང་བྱེད་གསུམ་ལ། །ཞེས་པ་ལྟར་རང་ལམ་དུ་གཙོ་བོར་དོན་དུ་གཉེར་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། རྗེ་བཙུན་པ་དང་

[166B] སེམས་ཅན་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ལ། སྔ་མས་སྟོན་པ་ཤཱཀ་ཐུབ། རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུའི་དུས་སུ་ང་ལས་ནུར་གྱུར་ཀྱང། དེ་དུས་སུ་ང་ལས་ནུ་མིན་ཟེར། ཕྱི་མས་སྟོན་པ་དེ་
དུས་སུ་ང་ལས་ནུ་ཡིན་ཀྱང། ང་ལས་ནུའི་དུས་སུ་སྟོན་པ་ང་ལས་ནུ་མིན་ཟེར་བ་ལེགས། གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་ལས། རྒྱུ་བཞིས་ན་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་དང། ཁྱད་པར་ཤེས་པ་དང། ཁས་བླངས་པ་དང་
གཞན་མི་སྨྲ་པས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཁྱད་པར་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་གཙོ་འཁོར་ཅི་རིགས་སྐྱབས་འགྲོའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡིག་ཆར་གསུངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་ཡོན་ཏན་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་
པ་དང། གསུང་གི་ཡོན་ཏན་གསུང་གཅིག་ཀྱང་སེམས་ཅན་རང་རང་གི་སྐལ་བ་བཞིན་གོ་བ་དང། ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཁྱེན་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང། བརྩེ་བ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་དང། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། རྒྱུན་
མི་འཆད་པས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་པ་རྣམས་དང། ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི། སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་ཅན་དེ། ལུང་གི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་དང། རྟོགས་པའི་ཆོས་འགོག་ལམ་སོགས་བསྒོམ་པ་ཁོ་ནས་
སྐྱེས་པ་དང། ཐོབ་པ་སོགས་དང། དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་ནི། འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ནི། ལུག་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡོན་ཏན་ཅན་ཏེ། སྨྲ་པ་དང་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའོ། ཞེས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་

[167A]༄༅། །ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ངེས་ཤེས་སྐྱེད་པ་ལམ་རིམ་ལྟར་དང། ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ནི། བསྡུ་བ་ལས། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་
རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དང། འཕྲིན་ལས་དང། མོས་པ་དང། སྒྲུབ་པ་དང། རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། བསོད་ནམས་འཕེལ་བས་སོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ལས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་
ནི། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ནི་རང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཆོས་དཀོན་མཆོག་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ནི་གཞན་
གྱི་མན་ངག་གིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ནི་སྤང་བྱ་བྱང་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུབ་པ་སྟེ་སྤངས་རྟོགས་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུ་དག་ཅན་དང། ཆོས་ནི་བྱང་
ཆུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་རྒྱུ་དག་ཅན་དང། དགེ་འདུན་ནི་གཞན་གྱི་མན་ངག་གམ་གདམས་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་དག་ཅན་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ནམ་རྒྱུ་དག་ཡིན་
གསུང། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར། སངས་རྒྱས་ནི་ཆོས་སྟོན་པ་དང། ཆོས་ནི་སྤང་བྱ་སྤོང་པ་དང། དགེ་འདུན་ནི་གཞན་གྱི་གྲོགས་སུ་མཐོང་ནས་སྤྲོ་བས་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་འཕྲིན་ལས་ཅན་ནོ། །མོས་པའི་

[167B] ཆོས་ལ་ཐོབ་འདོད་དང། དགེ་འདུན་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་འདོད་པའོ། །སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ལག་ལེན་བྱེད་ཚུལ་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་
ལ་མཆོད་པ་དང། རིམ་གྲོ་བྱ་བ་དང། ཆོས་བསྒོམ་པ་དང། དགེ་འདུན་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱད་དེ་གྲོགས་བྱ་བའོ། །རྗེས་དྲན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། རྒྱས་པར་དཀོན་མཆོག་རྗེས་དྲན་གྱི་མདོ་ལྟར་དྲན་པ་དང། མདོར་བསྡུ་ན་སངས་
རྒྱས་སྐྱབས་སྟོན་པ་པོ་དང། ཆོས་སྐྱབས་དངོས་དང། དགེ་འདུན་སྐྱབས་བསྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་དྲན་པའོ། །བསོད་ནམས་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་ནི། སངས་རྒྱས་གང་ཟག་གཅིག་དང། དགེ་འདུན་ཚོགས་པར་གསུངས་པས་
གང་ཟག་མང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྐྱབས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པས་རེ་རེ་ཙམ་
གྱིས་མི་ཆོག་པར་གསུམ་ག་ཚང་དགོས་ཚུལ་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་ནོ། །ཁས་བླངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་སྐྱབས་སྟོན་པ་དང། ཆོས་ལ་སྐྱབས་དངོས་དང། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་བསྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་ཡིད་དམ་བཅའ་བ་དང་
གཞན་དུ་མི་སྨྲ་བ་ནི། ནང་པ་བ་དང་ཕྱི་པའི་སྟོན་པ་དང་བསྟན་པ་དང། དེ་ལ་སྤོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དམན་ཤེས་ནས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཁོ་ན་སྐྱབས་སུ་འཛིན་གྱི། ཕྱི་བའི་སྟོན་པ་སོགས་ལ་གཏན་སྐྱབས་སུ་མི་འཛིན་

[168A]༄༅། །ཕའོ། །རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གིས་ཁྱད་པར་དེ་བཞིས་བརྟག་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཁོ་ན་རང་གཞན་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་དབུང་གཉེན་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་གཙོ་བོ་དང། རང་གཞན་གྱིས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐོབ་འདོད་དང། ཐོབ་ཕྱིར་བརྩོན་པའི་ལམ་རྣམས་དང། ཆོས་བྱང་ཕྱོགས་སྒོམ་པའི་བློ་དང། དགེ་འདུན་རྣམས་གྲོགས་སུ་འཚོལ་བའི་བླ་དང། དེ་དག་དང་མཐུན་པར་ལམ་ལ་སློབ་པའི་བློ་སོགས་
ཀྱང་སྐྱབས་འགྲོར་འཇོག་པས་གཙོ་འཁོར་ཅི་རིགས་གསུངས་ཏེ། འོག་ཏུ་ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་ཞིང། །སོགས་ཀྱིས་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲུབ་འདོད་དང། ཆོས་རང་གིས་ཉམས་
སུ་ལེན་པ་དང། དགེ་འདུན་རང་གིས་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་འཚོལ་བ་ལ་མཆན་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དར་ཊི་ཀ་ཏུ་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་དྲངས་པར། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་
གཉིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོན་པ་ལྟ་བུ་ནི། ཁྱིམ་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
པ་ནས། ཡང་སངས་རྒྱས་དང་འགྲོགས་པར་སྨོན་པས་སངས་རྒྱས་ལ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དང། ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དང། སྦྱིན་པ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་

[168B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡིག་ཆར། ཐུན་མོང་བ་དང་ཕལ་པ་གོ་བར་ཟད། དེས་ན་སྐྱབས་འགྲོའི་ཁུངས་སུ་མ་འདུས་པའི་ཐེག་པ་
གསུམ་གྱི་ལམ་མེད་པར་ཤེས་དགོས་ཏེ། ཞེས་པ་ལྟར་ནང་པའི་བསྟན་པས་བསྡུས་པའི་དགེ་རྩ་རྣམས་སྐྱབས་འགྲོར་འཇོག་སྟེ། སོ་སྐྱེ་ཕལ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་འདྲའི་དགེ་རྩ་རྣམས་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་རྫོགས་
བྱེད་ཡིན་པས། དེ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་སོགས་ལ་དཔུང་གཉེན་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ལམ་རིམ་སོགས་ལས་དེ་ཉམས་ལེན་གྱི་སྔོན་འགྲོར་གསུངས་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་དང། དེ་དཔུང་གཉེན་
དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་ན་ཐར་པའི་རྒྱུ་དང། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟིན་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བས་ཡིན་གྱི། སྔོན་འགྲོ་ཙམ་དུ་བཟུང་ན་དར་ཊི་ཀ་སོགས་དང་འགལ་ལོ། །རོལ་མཚོ་ལས། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ལུས་
ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་གསུམ་ཡོད། མཚན་གཞི་ནི་ལུས་ཀྱི་ཕྱག་སོགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པས། ལུས་དབྱིབས་དང་དག་སོགས་འཇོག་གམ། དེའི་སྒོ་ནས་འདུད་པ་འཇོག་དཔྱད། དེ་ལྟར་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་དེ་
དག་གིས་སྐྱོབ་མི་སྐྱོབ་བསླབ་བྱ་བསྲུང་བ་ལ་རག་ལས་པས། བསྡུ་བ་ལས་གསུངས་པའི་བསླབ་བྱ་བརྒྱད་ནི། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་

[169A]༄༅། །སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་བཞི་དང། དབང་པོ་མི་རྒོད་པ་དང། བསླབ་གཞི་ཅི་ནུས་སུ་ལེན་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱ་བ་དང། དུས་དུས་སུ་དཀོན་མཆོག་མཆོད་པར་བརྩོན་པ་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་སངས་
རྒྱས་དང། དེ་ནས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་དང། བཞི་པ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་བསླབ་བྱ་དང། ཕྱི་མ་བཞི་ཐུན་མོང་གི་ཡིན་ནོ། །མན་ངག་ནས་འབྱུང་བ་དགག་པའི་བསླབ་བྱ་ནི། ལྷ་གཞན་ལ་སྐྱབས་སུ་མི་འགྲོ་བ་དང། སེམས་ཅན་
ལ་གནོད་འཚེ་སྤོང་བ་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་མི་འགྲོགས་པ་གསུམ་དང། སྒྲུབ་པའི་བསླབ་བྱ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལེགས་ཉེས་ཅི་འདྲ་ཡང་བརྙས་ཐབས་སྤངས་ནས་སྟོན་པ་ལྟར་བཀུར་བ་དང། ཆོས་ཚིག་
བཞི་པ་ཡན་ལ་མ་གུས་པ་སྤང་ཞིང་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལྟར་གུས་པ་དང། རབ་བྱུང་གི་རྟགས་ཙམ་འཛིན་པ་ཡན་ལ་མི་བརྙས་ཤིང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལྟར་གུས་པ་གསུམ་དང། ཐུན་མོང་གི་བསླབ་བྱ་དྲུག་ནི་
མཆོག་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ཡོན་ཏན་དྲན་ནས་ཡང་ཡང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང། བཀའ་དྲིན་དྲན་ནས་དུས་རྟག་ཏུ་མཆོད་པ་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཅི་བཟའ་ཅི་འཐུང་གི་ཕུད་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང། སྙིང་རྗེས་འགྲོ་བ་གཞན་སྐྱབས་
འགྲོ་ལ་དགོད་པ་དང། བྱ་བ་ཅི་ལ་ཐུག་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་ཤིང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐབས་གཞན་སྤོང་བ་དང། ཕན་ཡོན་བརྒྱད་པོ་དྲན་ནས་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་དུ་སྐྱབས་འགྲོ་

[169B] དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཐ་ན་བཞད་གད་དམ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་བཏང་བའོ། །སྙིང་ནས་ཆོས་རྣམ་དག་གཅིག་བྱེད་འདོད་ན་བསླབ་བྱ་འདི་དག་ལས་མི་འདའ་བར་བྱའོ། །རྒྱུད་བླར་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་གཙོ་བོར་བཤད་
ཅིང། མདོ་རྒྱན་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་གཙོ་བོར་བཤད་པས། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་དང་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་བཞིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་མཆོག་ཏུ་མདོར་བསྟན། གང་ཕྱིར་དང་པོར་སོགས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་འཇུག་མི་
ནུས་ཏེ། བྱ་དཀའ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྩོད་སྤོང་དུ་དང་པོར་ངེས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། བར་དུ་ཚོགས་གཉིས་སྒྲུབ་དཀའ་ཡང། ཐ་མར་འབྲས་བུ་གྲུབ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །གང་ཞིག་སེམས་ཅན་
སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཀུན་བསྒྲལ་ཕྱིར་ཞུགས་པ་སེམས་ཅན་ཀུན་འགྲོ། ཐེག་གསུམ་གྱི་ལུང་རྟོགས་ལ་མཁས་པ་ཐེག་པ་ཀུན་འགྲོ། བདག་མེད་གཉིས་ལ་མཁས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་འགྲོ། འཁོར་འདས་བདག་མེད་དུ་རོ་གཅིག་
པར་རྟོགས་པས་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་བ་མྱང་འདས་ཀུན་འགྲོ་བཞིས་ཀུན་འགྲོ་རྒྱས་པར་བཤད། གང་ཞིག་དགའ་བ་སོགས་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་སེམས་བསྐྱེད་དང། སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དཀའ་སྤྱད་ལ་མི་སྐྱོ་བར་གཞན་
དོན་སྒྲུབ་པ་དང། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་སྤངས་རྟོགས་མཉམ་པར་འགྱུར་བ་གསུམ་གྱིས་སྐྱབས་སུ་ཁས་འཆེ་བའོ། །སངས་རྒྱས་སྲས་ཀྱི་སོགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་དེ་རྒྱལ་པོའི་སྲས་

[170A]༄༅། །དང་མཚུངས་ཚུལ་གསུམ་ལས་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བའི་ས་བོན་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་མ་ལྟ་བུའི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། མངལ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་གཉིས། མ་མ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་ལས་སྐྱེས་པ་དང། སྣ་ཚོགས་མཚན་རྣམས་སོགས་
ཀྱིས་གཟུགས་བཟང་པའི་ཁྱད་པར་མཚན་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དང། སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སེམས་ཅན་སྨིན་པའི་སྟོབས་མངའ་བ་དང། བདེ་བའི་ཁྱད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་བདེ་བ་རྙེད་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སེམས་ཅན་ཀུན་སྐྱབས་པའི་ཐབས་ཚོགས་གཉིས་བཤམ་པ་སྟེ་
སྒྲུབ་པ་བཞིས་སྟོབས་དང། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་སོགས་ཀྱིས་ས་བཅུ་པར་འོད་ཟེར་ཆེན་པོའི་དབང་བསྐུར་བ་དང། ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དབང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་དུ་དྲིས་ལན་སོགས་ཀྱིས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང། བསླབ་
གཞི་བཅའ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཚར་གཅོད་ཕན་འདོགས་བྱེད་པ་སྟེ་གདུང་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་མཚུངས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །བློན་པོ་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱིས་ཕྱིན་དྲུག་ལ་འཇུག་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་བརྟན་པ་དང། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་མདོ་སྡེ་སོགས་
སུ་ཐ་མར་བད་ལ་བ་མི་བརྗེད་པའི་སྤྱན་བྱེད་པ་དང། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་གསང་བ་གསུམ་འཛིན་པ་དང། སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་བྱེད་པ་བཞིས་བློན་པོ་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་པས་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་པའི་ཕན་ཡོན་གསུངས་
སོ། །བསོད་ནམས་ཕུང་ཆེན་སོགས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་ལམ་མ་ཞུགས་ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པའི་དུས་ན་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འཐོབ་པ་དང། སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་ན་སྲིད་གསུམ་གྱི་བླ་མར་གྱུར་པ་འཐོབ་པ་དང། མོས་སྤྱོད་དུ་ལས་ཀྱི་སྐྱེ་

[170B] འཕགས་ལམ་འཐོབ་པ་ན་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་སེམས་ཀྱིས་སྐྱེ་རྒ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཞི་བ་འཐོབ་པ་དང། ས་བརྒྱད་པ་ནས་འབད་རྩོལ་རགས་པ་ཞི་བས་བློ་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་འཐོབ་
པ་ལྔ་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་ཆོས་སྐུ་ཆོས་ཕུང་པོ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་མཆོག་ཟད་པ་མེད་པས་རྟག་པ། སྟོབས་སོགས་དགེ་བའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བརྒྱན་པ་འཐོབ་པ་དང། སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་
བག་ཆགས་ལས་བཟློག་པ་འཐོབ་པ་དང། སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་འཐོབ་པ་སྟེ་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་སྟེ་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་རྟོགས་པ་སྟེ་ཐོབ་པ་དང། བློ་ལྡན་ཉན་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་ཀྱིས་དགེ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་
དང་ཚད་མེད་པ་དང་ཟད་མི་ཤེས་པ་བཞིས་ཉན་རང་ཟིལ་གྱིས་གནོད་པར་མདོར་བསྟན། དགེ་བ་དེ་ཡང་སོགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་སོ་སྐྱེའི་དུས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད། འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་པ་མ་དག་ས་བདུན་དུ་
གདུལ་བྱ་སྨིན་གྲོལ་གྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད། དག་ས་གསུམ་དུ་རང་གཞན་གྱི་དོན་མཐའ་ཡས་པ་བྱེད། ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཀུ་ན་ཞི་བས་དོན་གཉིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའོ། །འདིར་ནི་དེ་དངོས་སོགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་
དེ་འདོད་པས་སྐྱབས་སུ་ཁས་ལེན་པ་དང། རྒྱུ་སྙིང་རྗེ་ལས་བྱུང་བ་དང། འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ་དང། བྱེད་ལས་གཞན་ཕན་བདེར་འགོད་པའི་དཀའ་སྦྱང་ལ་མི་སྐྱོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་སྤང་བྱ་ཀུན་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་ཞིང་ཐེག་པ་ཀུན་
[171A]༄༅། །གྱི་ཡིད་རྟོན་པ། འཇུག་པའི་རབ་དབྱེའི་མཁན་སློབ་སོགས་ལས་བླངས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དྲ་བའོ། །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འདིར་སོང་སོགས་ཀྱིས་རང་དོན་སྒྲུབ་པ་རྟོག་
གེ་སྟེ་རིགས་པ་དང་གྲངས་དང་དུས་ཀྱིས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་དང། གཞན་དོན་སྒྲུབ་པ་བསམ་པ་སྙིང་རྗེས་ཁྱབ་པ་དང། སྦྱོར་བ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་འདིས་སྐྱབས་འགྲོའི་ཕན་ཡོན་
ནམ་ཆེ་བ་བརྗོད་དེ་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །མཆན་ལས། ལས་ཀྱི་ཀུན་ཉོན་ནམ་ཉོན་མོངས་ལས་ཞེས་པ་མ་དག་སྟེ་ལས་ཀྱི་ཀུན་ཉོན་ནམ་ལས་ཀྱི་ལམ་ལས་སྐྱོབ་ཚུལ་ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་རྒྱན་ལས། འཚེ་བ་དག་ནི་སོགས་ཀྱིས་ཆུང་ངུ་ཕལ་
བ་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་གནོད་འཚེ་སོགས་དང། ཁྱད་པར་ཅན་ཕྱི་མར་ངན་སོང་དང། དེའི་ཐབས་མིན་མི་དགེ་བ་དང། འབྲིང་འཁོར་བའི་རྒྱུ་འཇིག་ལྟ་དང་འབྲས་བུ་སྡུག་བདེན་དང། ཆེན་པོ་ཐེག་དམན་གྱི་ཞི་བའི་འཇིགས་
པ་ལས་སྐྱབས་ཚུལ་བསྟན་ཏོ།།    ༈    །།རོལ་མཚོ་ལས། སྤྱན་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་ཞེས་སྦྱར་བས། ཡིག་ཆའི་ཁ་ཅིག་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཐའ་དཔྱོད་དུ་བཀག་གོ་
ཁོ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཤ་ཁྲག་དང་འདྲེས་པའི་དབང་པོ་ཡོད་པར་ཐལ། ཤའི་མིག་དབང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡིག་ཆར་མ་ཁྱབ་གསུངས་པས། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ལྟ་བུའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་དང་འདྲེས་པ་ལྟ་བུའི་

[171B] །ལྷའི་རྒྱུད་ན་ཤའི་མིག་ཡོད་པར་ཐལ། ཤའི་སྤྱན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྷར་སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤའི་སྤྱན་གྱི་བདག་རྐྱེན་ཤའི་མིག་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་རྒྱུད་ལ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་སྤྱན་དང་པོ་གཉིས་བདག་རྐྱེན་གྱིས་ལམ་ལ་མིང་ཆགས་ཚུལ་ཡང། ཐུབ་དགོངས་ལས། དབང་པོའི་བློར་སྡོམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་པ་ལྟར་རང་གི་རྫས་རྒྱུན་དུ་གྱུར་པའི་སློབ་པའི་སྤྱན་
གཉིས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་མིང་འདོགས་པས། དེ་དག་བདག་རྐྱེན་དུ་ཡང་བཞག་ཆོག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བདག་རྐྱེན་ཚོགས་གཉིས་དང་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ཚོགས་སྦྱོར་ནས་འཇོག་པ་ལྟར་འདི་གཉིས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་མིག་དབང་
དེ་དང་འྡྲའམ་མ་དཔྱད། འོ་ན་ཤའི་སྤྱན་ཐོབ་མ་ཐག་པ་ལ་འདོད་པ་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལྷ་ལ་ཤའི་མིག་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཚོགས་ལམ་པས་འདོད་པའི་ཤའི་མིག་སྤྲུལ་ནས་དེས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་ཤའི་སྤྱན་གསར་དུ་ཐོབ་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་འདོད་པའི་ལུས་སྤྲུལ་ནས་འདོད་པར་ཆོས་ཉན་པ་དང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པས། མཛོད་ལས། གང་ཕྱིར་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡི། །གཟུགས་ནི་མཐོང་བ་མིན་ཕྱིར་ལོ། །ཞེས་མདོ་སྡེ་པ་སོགས་
ཀྱིས་མ་རངས་པ་བྱས་པས་ཡིན་གྱི་ལུགས་ལ་མིག་དབང་གིས་གཟུགས་མི་མཐོང་བས་བེམ་པོ་ལ་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བཤད་པ། ཡིག་ཆར། བཞི་བརྒྱ་པ་རྩ་འགྲེལ་དང། དབུ་མ་སྙིང་པོ་རྩ་འགྲེལ་དང། མཛོད་རང་འགྲེལ་

[172A]༄༅། །སོགས་དྲངས་ནས་བཀག་གོ་ཡིག་ཆར། འདིས་འདོད་པའི་མིར་གྱུར་པའི་བྱང་འཕགས་ཀྱི་ཤའི་མིག་རབ་ཀྱི་རྟོགས་ཚད་བསྟན་པ་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པས་གོང་མའི་རྟེན་ཅན་གྱི་བྱང་འཕགས་ཀྱི་ཤའི་སྤྱན་
གྱི་ཡུལ་ལ་སྟོང་གསུམ་ཕན་ཆད་ཀྱི་གཟུགས་ཡོད་དོ། །མིར་གྱུར་པའི་བྱང་འཕགས་འོག་མིན་དུ་སོང་ན་དེའི་གནས་མཐོང་ལ། གླིང་འདིར་བཞུགས་ཀྱང་འཁོར་གྱི་གནས་གཙང་གི་ལྷ་མཐོང་བས། འདིར་བཞུགས་བཞིན་
དུ་ཆགས་འཇིག་མི་གཅིག་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པའི་གཟུགས་མི་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་དག་གི་སས་བསྡུས་ཀྱི་གཟུགས་མི་མཐོང་བ་མིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། ཤའི་མིག་དབང་གི་ཡུལ་ལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ་ཡོད་
པར་ཐལ། ཤའི་སྤྱན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཤའི་སྤྱན་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ན་དེའི་བདག་རྐྱེན་མིག་དབང་གི་ཡུལ་ཡིན་བས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སྐྱེ་འཆི་དང་སྙོམས་འཇུག་སོགས་ལྷའི་སྤྱན་གྱི་
བདག་རྐྱེན་ལྷའི་མིག་གི་ཡུལ་དང་གཟུགས་མི་རྟག་པ་མིག་དབང་གི་ཡུལ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། གནོད་འཇོམས་ལས། གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཞེས་པ་ལྟར་ཡིག་
ཆ་རྣམས་སུ་གཟུགས་ཆེ་ཆུང་གསུངས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། སྤྱན་ཡིད་ཤེས་ཡིན་པས་བདག་རྐྱེན་མིག་གིས་སེམས་ཅན་དེའི་ཁ་དོག་སོགས་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་དེའི་སྐྱེ་

[172B] དཔེར་ན་སེམས་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཞིན།    ༈    །ཞེས་པ་ལྟར་
དཔག་ཚད་བརྒྱའི་ནང་ན་དེ་ལ་མི་སྣང་བའི་གཟུགས་ཡོད་པས་ཡིན་ལ། ཆ་བཞག་གིས་ཤའི་མིག་གིས་བདག་རྐྱེན་མ་བྱས་པར་དེ་འདྲའི་ལྷའི་མིག་གིས་བདག་རྐྱེན་བྱས་པའི་ལྷའི་སྤྱན་དེ་གཅོད་ཅེས་སམ་དཔྱད། ལྷའི་སྤྱན་
གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་བཞག་སྦྱར་བ། གོང་དུ་མ་མཐའ་དང་ཡ་མཐའ་བཟུང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟར། མནར་མེད་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་ཙམ་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་འཆི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་དེ་བསྡུས་ཏེ་
དེས་གཟུགས་མེད་པའི་སྐྱེ་འཆི་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། སྙོམས་འཇུག་མཐོང་བའི་དེས་སྐྱེ་འཆི་མཐོང་ཆོག་གོ་ཁོ་ན་རེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ལ་མི་སྣང་བའི་སེམས་ཅན་ཕྲ་མོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་
བའི་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཁ་དོག་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་མེད་པར་
ཐལ་བ་དང། དེ་ལ་བྱང་སེམས་མེད་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཡོད་པས། ཐམས་ཅད་བྱང་སེམས་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་གི་མངོན་སུམ་ལ་མི་སྣང་བའི་དོན་ཡིན་ནམ་དཔྱད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་སྤྱན་ལྔའི་འཇོག་ཚུལ་འདི་

[173A]༄༅། །ལེགས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་སའི་སྤྱན་ལྔ་དང། མངོན་ཤེས་དྲུག་ཟད་པར་ཟིལ་གནོན་སོགས་དབང་ཤེས་ལྟར་སྔོན་གྱི་རྫས་རྒྱུན་གྱིས་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ།    ༈    །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་བདག་མེད་རྟོགས་པ་དང་
ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དབང་པོའི་རིམ་པ་རྟོགས་པ་སྦྱར་བ་ཡུམ་མདོ་དང་འགྲེལ་པའི་དངོས་བསྟན་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པར། བསྡུ་པ་ལས། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ནི་གཟུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་
རོ། །ཞེས་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཡིན་ན། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ། ཉི་སྣང་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་ཡུལ་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དྲངས་ནས་སྒྲུབ་ཅིང། རྣམ་བཤད་ལས་
གསུམ་པ་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་ཐབས་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་ལ་གསུངས་པས། དེ་རྣམས་གོང་བསྒྲིགས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་དོན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རམ་སྙམ་ལ། ཉི་སྣང་གི་ལུང་དེ་འགྲེལ་པ་སོགས་དང་བསྟུན་
ན། དེའི་ཡུལ་ལ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གྱི་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་འཇོག་ཅེས་པ་ཡིན་པ་འདྲ་ལ། ཡིག་ཆའི་དྲངས་མཚམས་ལྟར་ན་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་
སྤྱན་གྱིས་རྟོགས་ཞེས་པར་བྱས་པ་འདིའི་མདོར་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ལམ་བསྒོམ་ཚུལ་གདུལ་བྱའི་དོན་བྱེད་ཚུལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་བྱང་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་མིག་ཏུ་གསུངས་ལ། ཉི་སྣང་གི་

[173B] །ཁོ་ན་རེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ལ་གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཉི་སྣང་གི་ལུང་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་
བ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བྱང་འཕགས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མཚན་གྱི་དོན་ཡང་དེ་ཡིན་གྱི་དབང་པོའི་རིམ་པ་རྟོགས་ཚེ་སྔོན་གྱི་ལས་འདིའི་འབྲས་བུར་དབང་པོ་རྣོན་པོར་གྱུར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་རགས་
པ་དེའི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པས། སྤྱན་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་པ་དང། ཤེས་རབ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ཐེག་དམན་འཕགས་པར་བཞག་པ། ཨ་བྷྱས། དང་པོའི་བག་ཙམ་སྲོག་ཆགས་ཕལ་ཆེར་ལ། །གསུམ་
པའི་བག་ཙམ་རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་ཞུགས་ལ། །ཞེས་བག་ཙམ་གསུངས་པས་བཀག་གོ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་གཞན་གྱུར་ན། །དོན་ཀུན་འཇུག་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང། །ཞེས་པའི་ཡོན་ཏན་
བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ནི། འཇམ་དབྱངས་དགའ་བློའི་མདོ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། འགྲེལ་བཤད་བྱེད་པ་དག་སྤྱིར་ཕྱོགས་བཞི་སྟེང་འོག་དང་དྲུག་ལ། ཤར་ཕྱོགས་ལྟ་བུ་རེ་རེ་ལའང་ཕྱོགས་བཅུར་ཕྱེ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཡུལ་ལྔ་ལ་སྦྱར་ན་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་
བཅུའི་གཟུགས་བཅུ་ནས་རེག་བྱ་བཅུའི་བར་དང། ཡང་ལྷོ་དང་ནུབ་དང་བྱང་དང་སྟེང་འོག་གི་ཕྱོགས་བཅུ་བཅུས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་ནས་རེག་བྱའི་བར་དང། དེ་བཞིན་དུ་མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་ལའང་ཡུལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་

[174A]༄༅། །ནས་མིག་དབང་དྲུག་ཅུར་ཕྱེ་བའི་གཅིག་གིས་ཀྱང་རང་ཡུལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་མ་གཏོགས་སྒྲ་དྲུག་ཅུ། དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་སྟེ། ཉིས་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དང། རྣ་བའི་དབང་པོ་གཅིག་གིས་ཀྱང་རང་
ཡུལ་སྒྲའི་སྐོར་མ་གཏོགས་ཡུལ་གཞན་ཉིས་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ཡུལ་དུ་བྱེས་པས། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང། ཞེས་པ་ལྟར། རོལ་མཚོར་དབང་ཤེས་ལྔ་ལ་སྦྱར་བ་མ་གཏོགས། འདྲ་བས། དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་ལྔ་བསྡོམས་པའི་
བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ལ། དེ་པད་དཀར་ལས། མིག་སོགས་རེ་རེ་བརྒྱད་བརྒྱ་དད་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ཐོབ་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལ། ཡིག་ཆར། མིག་རེ་རེ་ལ་ཡོན་ཏན་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་འམ། བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་མངའ་འབྱོར་བ་
ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པས། དབང་པོ་རེ་རེ་ཡུལ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་མཐོང་བའི་ཡོན་ཏན་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་འམ། ཡང་ན་ཆོས་སྐུ་ལ་གཟུགས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ལྟར། མིག་ལ་རྣ་བའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པས། རེ་རེ་སྟོང་
ཉིས་བརྒྱ་ལྡན། ཞེས་ཀྱང་ཆོག་གམ་སྙམ་ལ། མིག་སྣ་ལུས་གསུམ་ལ་བརྒྱད་བརྒྱ་གསུངས་པ་དཔྱད།    ༈    །།མཐའ་དཔྱོད་ལས། སངས་རྒྱས་དཔལ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བར་ལུང་བསྟན་པའི་བར་གྱི་ཞེས་དེ་ནས་མངོན་ཤེས་ཀྱི་མདོའི་
ཕྱི་མཐའ་བཟུང་བ་ནི། མངོན་ཤེས་དྲུག་གི་ཕན་ཡོན་ཐོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། ལུང་བསྟན་པའི་མཚམས་ཡིན་གྱི། ཉི་སྣང་དང། ལེ་བརྒྱད་མར། དེ་ནས་འཁོར་མང་པོས། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་ནས་

[174B] སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་མེ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བར་ལུང་བསྟན་པའི་བར་མངོན་ཤེས་ཀྱི་མདོར་སྦྱར་རོ། །ཡིག་ཆ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། སེམས་རྟེན་
ཀུན་བཏུས་ཀྱི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་འདོད་ཀྱང། ཡིག་ཆར། མཛོད་དྲངས་ནས། ཁྱབ་སྟེ། སྐྱེ་དཀའ་ལ་མྱུར་བ་དང། ཕུལ་བ་གཉིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་ལམ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཕུལ་ལ་དཀའ་བའི་ལམ་
དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་ལ་དཀའ་བའི་ལམ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་བུལ་ལ་སླ་བའི་ལམ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་ལ་སླ་བའི་ལམ་མོ། །ཞེས་ལམ་དཀའ་བ་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་པ་དང། གོང་དུ་བདེ་བ་ཅན་དུ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་
སྐུ་དངོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རྒྱུན་ཞུགས་ཡོད་པར་གསུངས་པས་སྒྲུབ་བོ། །གསེར་ཕྲེང་དང་རྣམ་བཤད་སོགས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ། ཞེས་པ། ཡིག་ཆར། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ལམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་ཟུང་
འབྲེལ། ཞེས་གསུངས་སོ། །གནོད་འཇོམས་ལས། བྱང་སེམས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སོགས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་སོགས་ཐོགས་མེད་དུ་ཤེས་པར་གསུངས་པ། ཉན་རང་གི་མངོན་ཤེས་མཛོད་ལས། རང་དང་འོག་སའི་
ཡུལ་ཅན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ལྟར་ཡིན་ལ། བྱང་སེམས་ས་མཐོན་པོ་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་རང་ལས་རྟོགས་པ་མཐོ་བ་དང། ས་གོང་མས་བསྡུས་པ་ཤེས་པར་བཤད་པ་ལས། དེའི་སེམས་ཤེས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་ཤེས་

[175A]༄༅། །པར་བཤད་པ་མིན་ཞེས་ན་ཆོག་སྟེ། འགྲེལ་པའི་ཟིན་བྲིས་ལས། རྣམ་མཁྱེན་ཞིག་ཤེས་པ་མི་འཐད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་མཐུ་ཐོགས་མེད་དུ་ཤེས་པ་རྫུ་འཁྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་སོགས་ལ་སྦྱར་ཏེ། བྱངས་ལས། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའ་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ཀྱང་འདའ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཇི་སྐད་གྲགས་པ་དང། ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་དེ་ཡང་སྟོན་པ་དང། ཞེས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་དང། གསུང་གཅིག་ཉིད་དུ་གསུངས་ན་ཡང་
ཞེས་སོགས་ལྟར་ལྷའི་རྣ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་གཅིག་གིས་སོ་སོའི་བསམ་པ་ལྟར་གསུངས་པ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་སོགས་ལ་སྦྱར་ན་ལེགས་སམ་དཔྱད། འདིར་གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་དང་འཇུག་འགྲེལ་དྲངས་ནས་ཟག་མེད་ལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སས་
བསྡུས་མེད་པར་བཤད་ཀྱང། སྐབས་བརྒྱད་པར། འཁོར་བས་བསྡུས་པའི་ཁམས་གསུམ་ལས་འདས་པར་བཤད་ཅིང། ནས། དེ་ཁམས་གསུམ་གང་རུང་ཡིན་ཀྱང་འཁོར་བས་བསྡུས་པའི་ཁམས་གསུམ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་
ཕྱིར། ཞེས་སས་བསྡུས་ལ་ཟག་བཅས་མི་དགོས་པར་གསུངས་པས་དེའི་སྲེད་པས་བདག་གིར་བྱས་པ་དེའི་དོན་དུ་བཞག་པ་དང། དེ་ལ་དམིགས་པའི་སྲེད་པས་གང་གིས་བསྡུས་པ་སོགས་ལ་འགྲིག་ཀྱང། འདུས་མ་བྱས་ལ་དཔྱད། གཟུགས་མེད་
བཞི་ལ་དེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་གཟུགས་མེད་ཞི་གནས་ཤས་ཆེ་བས་ཡིན་ནོ། །མངོན་ཤེས་མངོན་སུམ་བཞི་ལས་ཡིད་མངོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་རང་ལྡོག་ཡིན་ཏེ་སློབ་བའི་རྒྱུད་ན་ཡང་སེམས་ཤེས་དང་ཟག་ཟད་ལ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་

[175B] དང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆ་བཞག་གིས་དེ་འདྲའི་སྤྲུལ་སྒྱུར་དུ་མ་བྱེད་པའི་རྫུ་འཁྲུལ་གྱི་རྐང་པ་གཅོད་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པའི་བཞི་ནི་མདོ་ལས། ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་འགྲོ་སྟེ། ཞེས་པ་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་འཆགས་
ཉལ་འདུག་བཞི་བྱེད་པ་དང། ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་ཡ་མ་ཟུང་བརྒྱད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ཡོད་དེ། ཞེས་པ་བྱངས་ལས། དེ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན་འདི་དག་སྟེ། གཡོ་བར་བྱེད་པ་དང། འབར་བར་བྱེད་པ་དང། རྣམ་
པར་སྟོན་པ་དང། གཞན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་དང། འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང། སྡུད་པ་དང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང། གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལུས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་གན་དུ་འགྲོ་བ་དང། སྣང་བར་བྱེད་ཅིང་མི་སྣང་བར་ཡང་བྱེད་པ་དང། དབང་
བར་བྱེད་པ་དང། གཞན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང། སྤོབས་པ་སྦྱིན་པ་དང། དྲན་པ་སྦྱིན་པ་དང། བདེ་བ་སྦྱིན་པ་དང། འོད་ཟེར་འབྱིན་པ་དང། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་རྫུ་འཕྲུལ་ཡ་བཅུ་དྲུག་དང་ཟུང་
དུ་སྡེབ་ན་བརྒྱད་ཡོད་པས་དེ་ཡིན་སྙམ་སྟེ། སྟོད་ནས་ཆུ་སྨད་ནས་མེ་སོགས་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་དེ་བྱང་ས་ལས། དེ་ལ་འབར་བར་བྱེད་པ་ནི་རོ་སྟོད་ནས་མེ་འབར་བར་བྱེད་ལ་རོ་སྨད་ནས་ཆུ་གྲང་མོའི་རྒྱུན་འབྱིན་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་
ན་གཡོ་བྱེད་དང་པོ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སོགས་སྦྱར་དགོས་ཟེར་ན། ཡུམ་མདོ་དང་འགྲེལ་བར་ས་གཡོ་བ་གསུངས་པས། དེ་སྔར་བགྲངས་ཟིན་ཀྱང། འབར་བྱེད་རང་ལྡོག་མ་གསུངས་པར་མཚན་བགྲངས་པ་དེ་དག་མཚན་གཞི་དང་བཅས་པ་བྱང་
[176A]༄༅། །སར་རྒྱས་པར་བཞུགས་པ་ཤེས་ཚེད་དུ་མི་འཕྱུག་པའི་གཟེར་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་གིས་ཡུམ་མདོ་ལས་ས་གཡོ་བ་ནས་ལུས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་ཏེ་ཞེས་པར་སྦྱར་བ་མི་འཐད་དེ། དེར་སྟོད་ནས་ཆུ་སྨད་ནས་མེ་སོགས་མེད་
པའི་ཕྱིར། ལྷའི་རྣ་བའི་ཆ་བཞག་ནི། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེའི་ཡུལ་གྱི་སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པ་ཕྲ་མོ་ཡོད་པས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པ་བསྡུས་ཀྱང་ཆོག་ལ། འདི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྟེན་བསམ་གཏན་གྱི་སྙོམས་འཇུག་ཅེས་པ་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་ལ་
བྱས་ན་དེས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དང་བཞི་པའི་ཆ་བཞག་གིས་སེམས་བྱུང་དང་རང་གི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ཙམ་ཤེས་པའི་དེ་བསྡུས་སོ། །ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ལ་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་ཉོན་མོངས་ཟད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མི་དགོས་ཏེ་
འོག་ཏུ་འདིར་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་མངོན་གྱུར་པ་ཟད་པ་ནི་བྱང་སེམས་རིགས་ངེས་ལ་ཡོད་དེ། ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་པ་ཟད་པ་ཉོན་མོངས་ཟད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ས་ལས། བདག་གཞན་དག་གི་ཟག་
པ་ཟད་པ་འཐོབ་པའི་ཐབས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་
སྒྲིབ་པ་སྤོང་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང། སྤངས་པའི་བྲལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའི་ཆོས་གཉིས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར། ཀུན་བཏུས་དར་ཊཱི་ཀ་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ངེ་སྦོང་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་

[176B] ཐབས་མ་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་པས་ཆ་བཞག་གིས་དེ་བསྡུས་སོ། །རོལ་མཚོ་དང་བསོད་གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། དེ་གང་ཞིག་ཉོན་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་པ་དེ། ཟག་ཟད་མངོན་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་དགྲ་
བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་རྣམས་བཞག་ལ། བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། མཐོང་སྤོང་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་སོགས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་པ་ཅི་རིགས་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས། ཞེས་མཐོང་ལམ་ནས་བཞག་གོ་
དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ས་བརྒྱད་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཡོད་པར་ཐལ། དག་ལྡན་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཟག་ཟད་མངོན་ཤེས་བྱང་ས་སོགས་
ལས་དེ་ན་ཡོད་པར་གསུངས་པས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་མཐུའི་ལེའུ་ལས། ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་ལྡན་འཇུག་པའི་རབ་དབྱེ་དྲུག་གིས་བཤད་པའི་དང་པོ་ནི། སྐྱེ་དང་ངག་སེམས་སོགས་ཀྱིས་ལྷའི་མིག་གིས་སྐྱེ་འཆི་
དང། རྣ་བས་ངག་སྨྲ་བརྗོད་དང། སེམས་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་དང། རྗེས་དྲན་གྱིས་སྔོན་དགེ་མི་དགེ་གང་བསྐྱེད་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་གནས་སོགས་དང། ཟག་ཟད་ཀྱིས་སྤང་བྱ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། དེའི་
ཐབས་ཤེས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཐུའི་ངོ་བོ་དང། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཐོབ་པ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ། སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སམ་རྣམ་གནས། གསེར་ཕྲེང་

[177A]༄༅། །ལྟར་མཆན་འགྲེལ་དུ་ཡང་བཤད་ཟིན་པས་ཁྱད་པར་དེ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་དང། གང་གི་ཕགས་དང་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་གནས་པ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་སོགས་དང། ལྷའི་གནས་པ་བསམ་གཟུགས་བརྒྱད་དང་
ཚངས་པའི་གནས་པ་ཚད་མེད་བཞི་སོགས་དཔེ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་གནས་ཤིང། ཕྱོགས་སུ་སོང་ནས་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་ལམ་རྣམ་དག་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་ཅན་དང། བཞི་པ་ལས་ལ་དྲུག་ལས། ཆགས་དང་
འཇིག་བཅས་སོགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་བའི་ལས་དང། དབང་ལྡན་སོགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གཡོ་བ་སོགས་ཀྱིས་དབང་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པའི་ལས་དང། འོད་ཟེར་བཏང་པ་སོགས་ཀྱིས་འོད་ཟེར་བཏང་
བས་ངན་སོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་དང། བདུད་རྣམས་སྐྲག་པ་འོད་ཟེར་བཏང་བའི་ལས་དང། དེ་ནི་མཆོག་ཚོགས་སོགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཚོགས་པའི་ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་མེད་ལ་རོལ་བ་རྣམ་པར་རོལ་
པའི་ལས་དང། བཟོ་དང་སྐྱེ་དང་སོགས་ཀྱིས་བཟོ་དང་སྐྱེ་བ་དང་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་སྤྲུལ་པའི་ལས་དང། ཡེ་ཤེས་དག་ལ་སོགས་ཀྱིས་སྣོད་ཀྱི་ཞིང་དག་པ་དང། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་མཚན་བསྒྲགས་པས་དག་ཞིང་དུ་འགྱེད་པ་ཞིང་དག་པའི་ལས་སོ། །འདབ་གཤོག་སོགས་ཀྱིས། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་སོགས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ཐོབ་པ་དང། གདུལ་བྱ་དད་པས་རང་གི་

[177B] །མངོན་པར་ཤེས་པ་སོགས་ཀྱིས་མངོན་ཤེས་དྲུག་སོགས་མཐུའི་འཇུག་པའི་རབ་དབྱེ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནི་དབང་མཆོག་སོགས་ཀྱིས། འགྲོ་བ་རྣམས་གཉེན་པོས་དབང་ཡོད་པར་
འགོད་པ་དབང་གི་ཆེ་བ་དང། གཞན་ཕན་ལ་དགའ་བ་དགའ་བའི་ཆེ་བ་དང། སྲིད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མི་འཇིགས་པ་སྲིད་ན་མི་འཇིགས་པའི་ཆེ་བ་སྟེ་མཐུའི་ཆེ་བ་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །མངོན་ཤེས་དྲུག་གི་བྱེད་ལས་ནི། ཀུན་བཏུས་ལས་
ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང། རྗེས་སུ་ཐོས་པ་དང། སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང། འོང་བ་དང། འགྲོ་བ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ། །ཞེས་པ་ལྟར། དང་པོས་ལུས་དག་པས་གདུལ་བྱའི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་དང། གཉིས་པས་ངག་དག་
པས་ཐོས་པའི་དོན་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང། གསུམ་པས་ཡིད་དག་པས་གཞན་དགེ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། བཞི་པས་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་དེ་འོང་བ་ཤེས་པ་རྟག་ལྟའི་དང། ལྔ་པས་ཕྱི་མར་འགྲོ་བ་
ཤེས་པ་ཆད་ལྟའི་དང། དྲུག་པས་ངེས་འབྱུང་ཤེས་པ་མཐར་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མྱུར་དུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །མངོན་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་རིམ་བཞིན་གཞན་ལ་ལྷམ་སོགས་སྦྱིན་པ་བླ་མ་ལ་བཀུར་བ་སོགས་དང་
མཆོད་རྟེན་ལ་རོལ་མོ་སོགས་ཕུལ་བ་དང། གཞན་གྱི་སྐྱོན་མི་གླེང་ཞིང་སེམས་བསྲུང་བ་དང། གཞུང་དོན་མི་བརྗོད་པར་གཞན་ལ་སྦྱིན་པ་དང། མཆོད་རྟེན་ལ་མར་མེ་སོགས་ཕུལ་བ་དང། ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་མེད་པར་ཤེས་

[178A]༄༅། །པ་རྣམས་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར་གསུངས་སོ།།    ༈    །།རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པས། རྣམ་བཤད་ལས། ཆོས་མཆོག་དངོས་སུ་སྐྱེས་པའི་རྟེན་མིན་ཡང། དྲོད་དང་རྩེ་མོ་གཟུགས་ཁམས་པ་འགའ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་མངོན་
ཞེས་པར་བརྟེན་ནས་ཆོས་མཆོག་གོང་མའི་རྟེན་ལ་མི་སྐྱེ་ཟེར་མཁན་དེ་ཡིན་ལ། བཟོད་པའང་མི་སྐྱེ་ཟེར་རམ། ལྷའི་བུ་བློ་གྲོས་རབ་གནོད་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་དང། ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མདོའི་དོན་ཅི་ལྟར་ཟེར་དཔྱད། དེ་ལ་ཁོ་
ན་རེ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་སྦྱོར་ལམ་སྐྱེ་རུང་སྟེ། དེ་སྐྱེ་བའི་འགལ་རྐྱེན་བྲལ་ཞིང་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་བའི་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འགལ་རྐྱེན་སྒྲིབ་པ་གསུམ་དང་བྲལ་ཀྱང་མཐུན་རྐྱེན་བཤེས་གཉེན་ལ་ཆོས་ཉན་པ་དང་
སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་སོགས་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། འགལ་རྐྱེན་ངན་སོང་གསུམ་སྒྲ་མི་སྙན་པའི་འཕངས་འབྲས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་དང། ཟ་མ་མ་ནིང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་སྟོབས་ཆེན་པོ་འདིའི་ཉོན་མོངས་
པའི་སྒྲིབ་པ་དང། ལས་སྒྲིབ་ནི་མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་ཆོས་སྤོང་གི་ལས་སོགས་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པས། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དངོས་སུ་གསར་སྐྱེ་བའི་སེམས་རྟེན་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིས་
ཁྱབ་སྟེ། ལམ་སླ་བར་ཡོད་བཞིན་དུ་དཀའ་བ་ཉེར་བསྡོགས་ལ་བརྟེན་པ་དགོས་པ་མེད་ཟེར་ཡང། རང་ལུགས་ལ་རྩལ་སྦྱངས་ཕྱིར་དཀའ་བ་ནན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡོད་གསུངས། སྔ་མས་དངོས་སུ་ཞེས་པ་མངོན་གྱུར་པ་ལ་བསམ་ཞིང། རྗེ་

[178B] ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་པའི་རྒྱུད་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་ཉེར་བསྡོགས་མེད་པར་ཡང་གསུངས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་ན། བསམ་གཏན་ས་དྲུག་དང་འདོད་སེམས་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཡིག་ཆར་
སྒོམ་བྱུང་གི་སྦྱོར་ལམ་རྣམས་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་གང་རུང་ལ་བརྟེན། ཐོས་བསམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་འདོད་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དང་ཟད་པར་སོགས་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསེར་བྱེད་ལས། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་ནི་ཞེས་པ་ནས། ཁྱད་པར་དུ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཟད་པར་འགོག་སྙོམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བས་གཙོ་བོར་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་གཙོ་བོ་
ལ་དགོངས་ཀྱི། གཟུགས་མེད་དངོས་གཞི་དང། གོང་མའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་ཐོས་བསམ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྟེ། གཟུགས་མེད་དངོས་གཞིས་སེམས་རྟེན་བྱས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་རྒྱུན་དུ་གྱུར་བའི་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རིགས་ངེས་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐེག་པ་གསུམ་གང་རུང་གི་སྦྱོར་ལམ་དངོས་སུ་གསར་དུ་སྐྱེ་པའི་སེམས་རྟེན་ལ་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་ཁྱབ་ཟེར་བའང་མི་འཐད་དེ། མཛོད་ལས། བསམ་གཏན་མཐའ་རྟེན་ཞེས་པ་
ལྟར། གཙོ་བོ་དེ་ལ་བརྟེན་དགོས་ཀྱང་མ་ཁྱབ་ཟེར་དགོས་ཀྱི། དྲོད་ཐོབ་མ་ཐག་པ་དེ་ལ་བརྟེན་མི་རུང་ཞེས་བཤད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། བདེན་པའི་རྣམ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་རིམ་ཅན་ཁོ་ནར་བཤད་པའི་གཞུང་རྣམ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་ལམ་ཐོབ་

[179A]༄༅། །མཐག་ཅིག་ཅར་ཐོབ་ཀྱང་ཆོག་ལ། བདེན་པའི་རྣམ་ཅན་གྱི་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་ཐོབ་ཀྱང་གཞན་བཞི་མ་ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་པ། མཐོང་ལམ་ཟག་མེད་ཀྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྙམ་སྟེ་དཔྱད། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དེ་ཐེག་དམན་སྦྱོར་
ལམ་ལས་ཁྱད་ཆོས་དྲུག་གིས་འཕགས་ཚུལ་ནི། ཐེག་དམན་སྦྱོར་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་བདེན་བཞིའི་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་དྲུག་སོགས་སུ་རིགས་པས་ཕྱེ་ནས་མི་དམིགས་པར་བདེན་བཞིའི་མཚན་གཞིའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཁམས་སོགས་སུ་བསྡུས་
ནས་དམིགས་ལ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་གྱིས་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སོགས་སུ་ཕྱེ་ནས་དམིགས་པས་དམིགས་པས་འཕགས་ཞེས་པ་ཡིན་པས། ཁྱད་ཆོས་དང་པོ་ལ་དམིགས་པ་
མི་རྟག་སོགས་མི་འཇོག་པར། སྦྱོར་ལམ་དེས་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་དང། དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་སྦྱོར་ལམ་བཞག་ན། འགྲེལ་པར། བདེན་པ་བཞིའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་དང། ཞེས་པ་དང་འགྲིག་ལ། མི་རྟག་སོགས་ནི་དེའི་སྒྲོ་
འདོགས་གཅོད་པར་བྱ་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཀྱང། དེའི་ཁྱད་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར། འདིས་འོག་མ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ནི། དམིགས་པ་མི་རྟག་སོགས་
ལ་བདེན་ཞེན་བཀག་པའི་སྦྱོར་ལམ་སོགས་འཇོག་པ་གསེར་ཕྲེང་རྣམ་བཤད་གཉིས་ཀ་ན་གསལ་ལོ། །ཐེག་དམན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ལ་དེ་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ཀྱང། བདེན་འཛིན་གཙོ་བོར་སྤོང་ཕྱིར་མིན་བས་སྐྱོན་མེད་དོ། །རོལ་མཚོ་ལས་

[179B] ཅིག་ཤོས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཆོག་གོ་རྒྱུ་བྱེད་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། བསོད་
གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། དེས་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་གྱི་རྟོགས་རིགས་གསུམ་ཚང་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་གྱི་རྒྱུར་བསྟན་པ་གང་ཞིག་ཐེག་དམན་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། རོལ་མཚོ་ལས། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དེས་རྟོགས་
རིགས་གསུམ་ཚང་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་གྱི་ཉེ་རྒྱུ་བྱེད། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པས། ཡིག་ཆའི་ཕྱོགས་སྔ་དེ་དག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་བཤད་དུ་མཐོང་ལམ་ལ་སྦྱར་བས་ཡིན་ལ། དེ་བུ་ཉ་སོགས་ལྟར་
རྟོགས་རིགས་ཚང་བའི་མཚན་གཞི་ཙམ་གསུངས་ལ། དེ་དང་རྟོགས་སྣང་དུ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་པས་འཕགས་པར་བཤད་པ་རྒྱུ་བྱེད་སའི་མཚན་གཞི་ཙམ་ཡིན་གྱི། དེ་ཁོ་ནར་བྱས་ན་བླུན་གཏམ་ཡིན་ཏེ། མདོ་
དང་རྩ་འགྲེལ་དུ་སྦྱོར་ལམ་བཞི་ཀ་རྒྱུས་འཕགས་ཚུལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་གང་ཞིག་དྲོད་རྩེ་མཐོང་ལམ་གྱི་ཉེ་རྒྱུར་མི་རིགས་ལ། མདོ་ལས། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཐེག་པ་གསུམ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་
གསུངས་པས། གསེར་ཕྲེང་ལས། འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་གསུམ་ཀའི་རྟོགས་རིགས་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་སྐྱེད་པ་དང། ཞེས་པ་ལྟར་སྐབས་བཞི་བར་བཤད་པའི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་ཐོས་བསམ་དང་སྒོམ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་

[180A]༄༅། །ཅེས་ན་ཐེག་པ་གསུམ་རྒྱ་ཆེར་ཞེས་སོགས་དང་འགྲིག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་པས་རྒྱུ་བྱེད་ཚུལ་དེ་འདྲའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་འཇོག་གོ་ཡོངས་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། རྗེ་བཙུན་པས་རྣམ་བཤད་ཀྱི་
ཚིག་ཟིན་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིའི་ཡོངས་འཛིན་མཆོག་སྤྲུལ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་ཡིན་ཟེར། བསོད་གྲགས་པས། རྒྱན་སྣང་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ། ཞེས་པར་བརྟེན་ནས། སློབ་དཔོན་གྱིས། སེམས་མི་འགོང་པ་
ཉིད་ལ་སོགས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་གིས་ཕྱིའི་ཡོངས་འཛིན་ཙམ་བསྟན་པར་འཆད་ཅིང། འཕགས་པས། རྐང་པ་དང་པོའི་མཐར་ཐ་མ་གཉིས་སྦྱར་བས་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་དང། རྐང་པ་གཉིས་པའི་མཐར་ཐ་མ་གཉིས་སྦྱར་བས་
ཕྱིའི་ཡོངས་འཛིན་བསྟན་པར་བྱས་ནས། འཕགས་སེང་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཟེར་བ། ཡིག་ཆར། ཡུམ་བར་པར་ཕྱི་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་གཉིས་ལ་མདོ་སོ་སོར་ཡོད་པ་ལྟར་ལེ་བརྒྱད་མར་སོ་སོར་སྦྱར་བས། འགྲེལ་ཆུང་ལས། ཡོངས་
སུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་དང། ཞེས་པས་ཀྱང་ཡོངས་འཛིན་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་མཐུན་ཞེས་བཀག་པས་རང་ཉིད་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་སྲིད་ཞིའི་མཐར་ལྟུང་བ་འགོག་པའི་ཕྱི་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་གཉིས་དང་ལྡན་པ་
དེའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ནོ། །སྤང་བྱ་རྣམ་རྟོག་ལྡན་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། རྟོག་པ་བཞི་དང་སྦྱོར་ལམ་བཞི་རིམ་མཚུངས་ལྡན་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་བུ་ཉ་སོགས་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀས། མཚུངས་ལྡན་རྟོག་པ་ཞེས་དང། བུ་ཊི་ཀ་ལས། ད་ལྟ་

[180B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟོགས་སྣང་དུ་དེ་དག་བཀག་ནས། དེས་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་དངོས་
སུ་རྟོགས་ཀྱང། དེ་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་བ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་སྣང་བྱེད་ཀྱི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ལ། དེའི་སྒོ་ནས་ཉན་རང་གི་སྦྱོར་ལམ་ལས་འཕགས་ཏེ། ཉན་རང་གི་སྦྱོར་ལམ་ལ་བདེན་
སྣང་ཡོད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཞེན་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྣང་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་འཕགས་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དེས་ན་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཞེན་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུར་
སྣང་བའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་དགའ་རྟོག་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཟག་བཅས་ཡིན་ཞིང། དེའི་སྒོ་ནས་ཉན་རང་གི་སྦྱོར་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་གི་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་ན། ཆོས་ཉིད་ཞེན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་རྟོགས་པ་
ཡིན་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། རྟོག་པ་བཞི་པོ་འདི་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་གྱིས་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་གྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཆན་ལས། རང་ཡིན་གྱི་ཚུལ་དུ་གསུངས་ཤིང། མཐོང་སྤང་སོགས་སུ་གསུངས་པ་དེའི་ཟག་པ་དང་བཅས་
པ་བཀྲལ་ལོ། །ཞེས་པ་རང་ཡིན་གྱི་ཚུལ་དུ་འདོད་པ་བཀག་ནས་གསུངས་ཤིང། མཐོང་སྤང་རྟོག་པ་སོགས་ལྡན་པར་གསུངས་པ་དེའི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་བཀྲལ་ལོ་ཟེར་བ་ཡིན་ཀྱང་ཡིག་སྐྱོན་ཞུགས་སམ་སྙམ། མཆན་འདི་ལ་ཡིག་སྐྱོན་མང་དུ་
[181A]༄༅། །སྣང་ངོ། །རང་ལུགས་རྣམ་བཤད་ལྟར་སྦྱོར་ལམ་བཞི་དང་མཐོང་སྤང་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་བཞི་རིམ་བཞིན་ཉམས་སྨོད་བྱེད་ཀྱི་སྤོང་གཉེན་དུ་ལྡན་པ་དེ་ཁྱད་ཆོས་སུ་འཇོག་ལ་རིམ་བཞིན་ཉམས་སྨད་ཚུལ། སྔོན་
ཐོག་མེད་ནས་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ལ་གོམས་ཆེ་བས་ཁོ་ངོས་ཟིན་སླ་བ་བཞིན་དུ་ཁོ་རང་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཡང་ངོས་ཟིན་སླ་ལ། དམིགས་ཡུལ་རྣམ་བྱང་ངོས་ཟིན་དཀའ་བ་ལྟར་དེ་ལ་དམིགས་པའི་བདེན་འཛིན་ཡང་ངོས་ཟིན་དཀའ་བས་
དྲོད་ཀྱི་ཚེ་སྔ་མ་ལྟ་བུར་ཉམས་སྨད་མི་ཐུབ་ལ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་ལས་འཛིན་པ་ངོས་ཟིན་དཀའ་བས་རྩེ་མོས་རྣམ་བྱང་བདེན་འཛིན་ལྟ་བུར་འཛིན་རྟོག་སྨད་མི་ནུས་ལ། དམིགས་ཡུལ་རྫས་འཛིན་ལ་སྔོན་གོམས་པ་ལྟ་བུ་བཏགས་
འཛིན་ལམ་གོམས་པས་བཟོད་པས་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་ཉམས་སྨད་པ་ལྟ་བུ་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པར་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། གོམས་པ་ཡུན་རིང་ཐུང་གི་
དབང་དང། ཡོན་ཏན་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་གནས་སྐབས་དེ་བཞིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་བཞི་རིམ་གྱིས་ཤས་ཆུང་དུ་འགྱུར་བས་མངོན་གྱུར་སྤང་བྱར་ཚུལ་དེས་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་དང་འདིར་བསྟན་སྦྱོར་ལམ་
ལ་སྦྱར་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་བྱེ་བྲག་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་སོགས་ལ་སྦྱར་ན། གསེར་ཕྲེང་ལས། རང་འབྲས་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་རྣམས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་བྱེད་དུ་

[181B] །ཞེས་པ་ལྟར་རང་འབྲས་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་རྣམས་རྟོག་པ་དེ་དག་སྤོང་བྱེད་དུ་སྐྱེད་པ་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ནོ། །ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ནི། རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པས། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་བཞི་ཀར་
ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་ལ། ཐེག་དམན་གྱི་ཆོས་མཆོག་ལ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བ་མེད་པས་འཕགས་ཟེར་བ་ཆོས་མཆོག་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་འགྱུར་བས་ཡིག་ཆར་བཀག་ལ། རྣམ་བཤད་ལས་ཆུང་འབྲིང་ཁྱད་ཆོས་སུ་
འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི། ཁྱད་ཆོས་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཉན་རང་རང་དོན་ལྷུར་ལེན་པས་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སྟན་གཅིག་པ་ཡང་ཡོད་
ལ། ཐེག་ཆེན་པ་ནི། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། མགོ་ལ་སེམས་ཅན་ཁུར་ཆེན་འཁྱེར་བ་ཡི། །སེམས་ཅན་མཆོག་ནི་དལ་གྱིས་འགྲོ་མི་མཛེས། །ཞེས་པ་ལྟར་རང་དོན་དོར་གཞན་ངོན་ལྷུར་ལེན་པས་དྲོད་སོགས་རེ་རེའི་ཡུན་ལའང་བསྐལ་ཆེན་དུ་མ་ཡོད་པས་
དྲོད་ཆུང་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་ནང་གསེས་ཀྱིས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བ་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཁྱད་ཆོས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ལྷག་བསམ་བརྟན་པས་མི་གཙང་པའི་དོང་དཔེར་བྱས་ནས་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་ལམ་རིམ་ལས། ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་མི་
གཙང་བའི་དོང་དང་བུ་གཅིག་བུ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང། མ་དང་གཉེན་ནི་སེམས་ཅན་འཁོར་བར་ལྷུང་བ་མཐོང་ནས་མྱ་ངན་དང་སྨེ་སྔགས་འདོན་གྱི་གདོན་པར་ནུས་པ་མེད་པ་ཉན་རང་དང། ཚོང་དཔོན་དང་ཁྱིམ་བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་

[182A]༄༅། །དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་གསུངས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པས། ཧལ་མཆན་དུ་མའི་བརྩེ་བ་བྱང་སེམས་ལ་སྦྱར་བ་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་མི་རྟག་སོགས་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་ལམ་དམིགས་རྣམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཚུལ་
མེད་པར་ཐལ། དེ་ཐེག་དམན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དང་དམིགས་རྣམ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྔར་རོལ་མཚོ་དྲངས་པ་ལྟར་གཞན་དོན་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤང་པའི་ཕྱིར་དུ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་ཤིང་རྣམ་པ་ཡིད་
ལ་བྱེད་པས་འཕགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས་དམིགས་རྣམ་ཕལ་ཆེར་ལ་གཟུགས་ནས་མ་འདྲེས་པའི་བར་སྦྱར་ཞིང། འཕགས་སེང་གཉིས་ཀས་ཆོས་སུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་རྒྱུ་མཚན་དུ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཡིག་ཆར། ཉོན་
མོངས་ཙམ་སྤོང་ན་བཅུ་དྲུག་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཀྱང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མཆན་ལས། ཐལ་འགྱུར་པ་རྣམ་རྟོག་བཞི་དང་ལྡན་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་དཀའ་སྟེ་ཞེས་པ་ཡང། གོང་དུ་དམིགས་པ་སོ་སོ་བ་དང་བསྡུས་ནས་དང། རྣམ་པ་
རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མང་ཉུང་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་པ་ལྟར། ཐེག་པ་གསུམ་གའི་སྦྱོར་ལམ་གྱིས་མཐོང་སྤང་གི་རྣམ་བཞི་ཉམས་སྨད་པར་འདྲ་ཡང། དམིགས་པ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་རྣམ་པ་རིགས་
པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཉམས་སྨད་པས་འཕགས་ཞེས་བཤད་དགོས་པའི་དོན་ནོ། །ཐེག་དམན་སྦྱོར་ལམ་པ་ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་དུ་མི་འགྱུར་ཚུལ་ཉམས་སྨོད་བྱེད་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་ལམ་ཞི་རགས་ཅི་རིགས་ཀྱི་

[182B] །རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པས། རོང་ཊཱི་ཀ་བ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་བཞི་ཆོས་ཉིད་ལ་གསལ་སྣང་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་པ་མདོ་རྒྱན་དང་རྒྱན་སྣང་སོགས་ཀྱི་དོན་དུ་བྱས་ནས། རྣམ་འགྲེལ་
ལས། གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་བློ་དང། །དེ་ནི་དེ་ལ་རྟོག་མེད་འདོད། །ཅེས་པ་དོན་སྤྱི་དང་མ་འདྲེས་པར་རང་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ལ་དགོངས་གསུངས་ལ། རང་རེས་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀར་དོན་སྤྱིས་སྒྲིབ་ནས་སྣང་བས་གསལ་སྣང་
མཚན་ཉིད་པ་མིན་ལ། ཚོགས་ལམ་མན་ཆད་དུ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྒྱང་ཆད་རགས་པར་སྣང་བ་ཆུང་ངུར་སོང་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་སྔར་ལས་ཇེ་གསལ་དུ་སོང་བ་ལ་དོན་སྤྱིའི་གསལ་སྣང་ཞེས་བཤད་གསུངས་ལ། རྒྱན་སྣང་དུ་སྣང་བ་གསལ་
ཞེས་པ་ལས་ཆོས་ཉིད་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཟུར་ཙམ་ཡང་མེད་ལ། རྣམ་བཤད་ལས། ཚུལ་དེ་ལྟ་བུར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་ཤར་བ་ལ། ཆོས་ཉིད་གསལ་བར་སྣང་ཞེས་བྱའི། ཞེས་དོན་སྤྱིའི་སྣང་བར་སྦྱར་བས་ཀྱང་གསལ་སྣང་དངོས་མིན་བར་ཤེས་
སོ། །གསེར་ཕྲེང་ལས། མཐོང་སྤང་སྒོམ་སྤང་གི་བདག་ལྟ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁ་མ་བྲི་བར་བདག་མེད་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་འདིས་ཡིག་ཆ་གཞན་གྱིས་ཉན་རང་འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་
འདོད་པ་ལ་གནོད་ཀྱང་དཔྱད། འདིར་བསྟན་སྦྱོར་ལམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་རྣམ་སོགས་རྩ་བའི་མཆན་འགྲེལ་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཁོ་ན་རེ། ཐེག་དམན་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ན་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཡོད་པར་ཐལ། ཆོས་

[183A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། སྟོང་ཉིད་
ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ནི་མེད་དེ། དེ་ཐོག་མར་ནམ་སྐྱེས་པ་ན་སྦྱོར་ལམ་དུ་འཕོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་དེ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཡིག་ཆར། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
འཕོས་ཚད་ཆོས་ཉིད་ལ་དོན་སྤྱིའི་གསལ་སྣང་བཞིའི་དང་པོ་ཐོབ་དུས་དྲོད་དང། དེ་ལ་དོན་སྤྱིའི་སྣང་བ་མཆེད་པ་སྟེ་ཆེར་འཕེལ་དུས་རྩེ་མོ་དང། དེ་ལ་དོན་སྤྱིའི་སྣང་བ་རབ་ཐོབ་པས་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་མཉམ་བཞག་གི་ངོར་གཟུང་བ་བདེན་སྣང་
ཡོད་པ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱི་ངེས་མི་ནུས་ཤིང་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་བུ་དེ་ལྟར་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་ནུས་ཚེ་བཟོད་པ་དང། དོན་སྤྱིའི་གསལ་སྣང་རྫོགས་པས་འཛིན་པ་བདེན་སྣང་ཡང་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་མི་ནུས་པར་ཆུ་ལ་
ཆུ་བཞག་པ་ལྟར་སྣང་དུས་ཆོས་མཆོག་ཏུ་འཕོས་པ་ཡིན་པས། དྲོད་སོགས་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་དུས་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་དོན་མངོན་རྟོགས་འཇོག་པས། ཡིག་ཆར་ཆ་ནས་བཞག་པའི་ཅེས་པ་ཡང་དེ་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཞག་ཅེས་
པ་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་བྱས་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་བསྡུས་ཆེན་དུ་གཞི་གཅིག་ལ་ལྟོས་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་རགས་བཤད་དང། འདིར་མིན་པར་གསུངས་པ་ཞིབ་བཤད་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་ལ་བདག་

[183B] །བྱས་པ་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གཞི་གཅིག་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཉིས་ཀ་བརྗོད་སྒྲ་ཡིན་ལ། དེ་ཆོས་ཅན་བྱས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་གི་སྒྲ་དང་ཁྱད་
པར་གཞན་མི་སྤོང་གི་སྒྲ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བསོད་གྲགས་པས་མ་ཁྱབ་ཟེར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བྱས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཁྱད་པར་གཞན་
སྤོང་གི་སྒྲ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་དེ་ཁྱད་པར་གཞན་གྱི་ཁྱད་གཞི་ལྟ་བུར་བློ་ཡུལ་དུ་སྤོང་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཁྱད་ཆོས་གཞན་གྱི་ཁྱད་གཞིར་བློ་ཡུལ་དུ་མི་སྤོང་ཞིང་དེར་སྟོན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བའི་སྒྲ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། དེ་དག་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་གཞན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ནམ། ཁྱད་གཞི་ལྟ་བུར་བློ་ཡུལ་དུ་མི་སྟོན་པ་ནི་སྤོང་པ་སྟེ། ཞེས་དང། དེ་ཉིད་ཁྱད་ཆོས་གཞན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ནམ་
ཁྱད་གཞི་ལྟ་བུར་བློ་ཡུལ་དུ་མི་སྤོང་ཞིང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རང་ལུགས་ལ་བྱས་པ་སྤྱི་ལྡོག་དེ་ཁྱད་གཞི་ལྟ་བུར་བློ་ཡུལ་དུ་མི་སྟོན་པ་མིན་ཀྱང་བྱས་པ་ཕྱི་མ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེས་བྱས་པ་ཁྱད་གཞིར་མི་སྟོན་པས་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་
དུ་བཞག་གོ། འོ་ན་བྱས་པ་བྱས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པར་ཐལ། བྱས་པ་བྱས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྟ་བུར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྟ་བུ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། སྒྲ་བྱས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་བྱས་པ་སྒྲའི་ཁྱད་ཆོས་མ་ཡིན་

[184A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་ཁྱད་གཞི་སྒྲ་དེ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་པ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་སྔ་མ་དེ་བྱས་པ་ཕྱི་མའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་པས་ཡིན་ནོ། །ཡིག་ཆར། མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བའི་སྒྲ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒྲ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བའི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒྲ་གཅིག་བུ་བརྗོད་ཚེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་པ་བསྡུ་ཆེ་བས་དཀྲོལ་ན། བྱས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་ལྟོས་
ཏེ་ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བའི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བའི་སྒྲ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རང་ལུགས་ལ་མ་ཁྱབ་ཟེར་དགོས་ལ། བྱས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བའི་སྒྲ་ཡིན་པར་
ཐལ། སྒྲ་གཅིག་བུ་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་ནས་དེའི་བྱས་པ་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཚེ་སྒྲ་བྱས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ་བྱས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བའི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་པ་ཡིན་པ། མཆན་ལས། སྤྱིར་སྒྲ་བྱས་པ་ཡིན་
ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ཀ་བུམ་སོགས་ཀྱི་བྱས་པ་ཡིན་པ་གཅོད་པས་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་ཡིན་ཀྱང། སྒྲ་གཅིག་བུ་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་ཏེ་བྱས་སམ་མ་བྱས་དྲིས་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་ཀྭ་བུམ་སོགས་ཀྱི་
བྱས་པ་གཅོད་དོན་མེད་པས་ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པས་ཤེས་ལ། སྒྲ་གཅིག་བུ་ཞེས་པས། གསེར་ཕྲེང་ལས། གོང་བུ་འདི་ལ་རྟ་མིན་པ་ཉིད་ཡོད་དོ། །ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་བ་ལང་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་བརྗོད་དང་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་གི་

[184B] དེ་ཉན་པ་པོས་གོང་བུའི་སྟེང་དུ་རྟ་བཅད་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འདིར་སྒྲ་གཅིག་བུའི་བྱས་པ་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཚེ་སྒྲ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲས་སྒྲ་ཁྱད་ཆོས་དང་བྱས་པ་ཁྱད་གཞི་ལྟ་བུར་
འཕངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱས་པ་དེ་སྒྲའི་སྟེང་དུ་ཡོད་མེད་དྲིས་བའི་ཕྱིར་རོ།།    ༈    །།བུ་སྟོན་སོགས་ཀྱིས་སྐབས་འདིའི་རྟོག་པ་རྟོག་པ་གསུམ་གྱི་སྔ་མ་གཉིས་མིན་ཕྱི་མ་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་ཅེས་པ་འདིའི་རྟོག་པའི་བརྡ་སྒྲ་དོན་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ལ་བྱེད་ཀྱི་
གསུམ་པ་ནི། གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་ཤེས་ལ་བྱེད་པས་དེ་ལ་དབང་ཤེས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཡིན་གྱི། འདིའི་རྟོག་པ་ལ་སྤྱིར་རྟོག་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡང་ཡོད། རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལ་གསུམ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་
བུ་ཊཱི་ཀ་ན་སྔ་མ་གཉིས་མིན་ཞེས་མེད་ཀྱང་དོན་ཐོབ་ཡིན་ནོ། །བུ་ཉ་གཉིས་ཀྱིས་རྟོག་པ་བཞི་བདེན་མེད་རྟོག་པའི་སྦྱོར་ལམ་བཞི་ལ་བཞག་པས་དགག་རྟོག་ཁོ་ན་ཡིན་ཟེར། ལ་ལས། སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་བདེན་པར་འཛིན་པས་སྒྲུབ་རྟོག་ཁོ་ན་ཟེར་ག་
རྣམ་བཤད་ལས། གཟུང་འཛིན་བདེན་སྟོང་བདེན་པར་ཞེན་པ་ཡང་དགག་རྟོག་ཏུ་བྱས་དགོས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྟོག་པ་ལོག་ཤེས་རྣམས་དམིགས་ཡུལ་གྱིས་འཇོག་དགོས་པས་བཀག་ལ། ཁོ་ན་རེ། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དགག་པ་ལ་དམིགས་
བའི་རྟོག་པ་ལོག་ཤེས་ཡིན་ན། དགག་རྟོག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཡིག་ཆར། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་འཆར་བ་དགག་བྱ་གཞན་བཀག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཐལ། སྒྲུབ་རྟོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་

[185A]༄༅། །དགག་བྱ་གཞན་བཀག་ཙམ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཐལ། ཞེས་པ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟོག་པ་གཉིས་དམིགས་ཡུལ་གྱིས་འཇོག་པར་ཐལ། ལུང་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བུམ་པ་བདེན་སྟོང་དུ་
འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དགག་རྟོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་རྟོག་པ་ལོག་ཤེས་དང་འཛིན་ཚུལ་མེད་པའི་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟོག་པའི་འཇོག་ཚུལ་ཡིན་གྱི་འཛིན་ཚུལ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་དོན་མཐུན་རྣམས་རང་ཡུལ་མེད་དགག་འཛིན་
མི་འཛིན་གྱིས་འཇོག་སྟེ། མེད་དགག་རྣམས་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དགག་རྟོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིག་ཆར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མུ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གཟུང་རྟོག་འཛིན་རྟོག་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་གསུངས་ཀྱང། རྗེ་བཙུན་པ་
དང་བསོད་གྲགས་པ་གུང་རུ་སོགས་ཀྱིས། རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་བདེན་པར་ཞེན་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་དུ་བདེན་པར་ཞེན་པ་ནི། གཟུང་བར་རྟོག་པ་དང་འཛིན་པར་རྟོག་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་
བྱ་དང་སྤྱོད་བྱེད་དུ་ཞེན་པ་དགོས་པས་འགལ་ཟེར་ཞིང། རྣམ་བཤད་ལས། སྤང་བྱ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་སྟངས་དེ་དང་འདྲ་བར་ཟད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་འབྲས་ལྡོག་བྱར་བདེན་པར་ཞེན་པ་ཡང་འདིར་བསྟན་སྤང་
བྱ་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་རྗེ་བཙུན་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། སྤང་བྱ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་ཙམ་དུ་བདེན་པར་ཞེན་པ་དང། འཛིན་པ་ཙམ་དུ་བདེན་པར་ཞེན་པར་ཟད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་འབྲས་ལ་དམིགས་

[185B] དེ་གཟུང་བ་ཙམ་དུ་བདེན་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དེ་ལྟར་བཀྲལ་ནས་ལྡོག་པ་གཟུང་རྟོག་གི་ལྡོག་བྱའི་ཡུལ་དུ་བདེན་པར་འཛིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་
འཛིན་པ་ཡིན་པར་བཤད། བསོད་གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། རྣམ་བཤད་ཀྱི་དོན་འཆད་ཚུལ་ནི། འདིར་བསྟན་ཤེས་སྒྲིབ་རྟོག་པ་ཡིན་ན། ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་དང་ཤེས་སྒྲིབ་འཛིན་རྟོག་གང་རུང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཉན་རང་
གི་ལམ་འབྲས་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་ལྡོག་བྱར་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཞེན་རིག་དེ། འདིར་བསྟན་ཤིས་སྒྲིབ་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལུང་དང་པོའི་དོན་ཞེས་དང། བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་ལྡོག་བྱར་གྱུར་པའི་ཉན་རང་གི་
ལམ་འབྲས་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཞེན་རིག་དེ། ཤེས་སྒྲིབ་རྟོག་པ་གཟུང་རྟོག་གི་མཚན་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུངས་པ་རྣམས་ཡིག་ཆར། སྣང་བ་གཉིས་ཀར་མུ་བཞི་བཤད་པ་དང། རྣམ་བཤད་
ལས། གཟུང་བར་རྟོག་པ་དང། འཛིན་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་སྤང་བྱ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་སྟངས་དེ་དང་འདྲ་བར་ཟད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། ཕུང་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པ་དང། དེའི་ཞེན་
ཡུལ་བཀག་པའི་དགག་པ་བདེན་པར་འཛིན་པ་གཉིས་ཀ་སྤང་བྱ་རྣམ་ཏྲྟོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀག་ནས་ལུང་དེ་དག་ལྟར་དམིགས་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཚུལ་གཅིག་དང། རྩ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་གཟུང་ཚུལ་གྱི་

[186A]༄༅། །སྒོ་ནས་བཞག་པ་གཉིས་ཡོད་པར་གསུངས་ནས། མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡུལ་དང་གཟུང་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་འདྲ་བས་རིགས་གནས་སྨོས་པས་ལྡོག་འཛིན་སྡུད་ཅིང། ཞེས་ལྡོག་འཛིན་གྱིས་ལོངས་སྤྱད་
བྱར་མི་འཛིན་ཀྱང་ལྡོག་བྱའི་ཡུལ་ལམ། ལྡོག་བྱར་འཛིན་པས་དེ་ཞེན་ཚུལ་གྱིས་གཟུང་རྟོག་ཏུ་སྡུད་ཅིང། ཆ་བཞག་གིས་ཕྱི་རོལ་དོན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པར་མ་ཟད་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་ལྟ་བུ་དམིགས་ཡུལ་གྱིས་བཞག་པའི་དེ་ཡང་བསྡུས་
ཏེ། སྔ་མ་རང་ཡུལ་གཟུང་བ་ཕྱི་དོན་དུ་འཛིན་པས་བསྡུས་ཤིང་འདིའི་རང་ཡུལ་གཟུང་བ་ཕྱི་དོན་དུ་འཛིན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་སོགས་སུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང། འཛིན་རྟོག་གི་ཆ་བཞག་གིས་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ཤེས་པ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་
ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་མི་འཛིན་པའི་འཛིན་རྟོག་རྣམས་སྡུད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསེར་ཕྲེང་ལས། གཟུང་བ་ལ་རྟོག་ན་གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་པ་ལ་རྟོག་ན་འཛིན་རྟོག་ཏུ་བྱས་ནས་ལ་རྟོག་ཏུ་བྱེད་པ་བྱུང་མོད་དེ་དག་གིས་ལེགས་
པར་མ་རྟོགས་ཏེ། ནས། རྟོག་པ་བཞི་པའི་ཡུལ་དུ་གཟུགས་ཅན་བཤད་པ་རྣམས་དོར་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་མདོ་དང་འགྲེལ་པར་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པའི་དམིགས་ཡུལ་ལ་གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་དང་མིག་སོགས་
སྐྱེ་མཆེད་བཤད་པ་དོར་དགོས་པར་གསུངས་པས། ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་ལ་སྐྱེས་བུར་བཏགས་ཙམ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་དམིགས་ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་མ་དམིགས་ཀྱང་ཞེན་ཚུལ་གྱིས་འཛིན་རྟོག་ཏུ་བཞག་པ་

[186B] རྗེ་བཙུན་པས་མུ་བཞི་བྱས་པ་ཉི་སྣང་གི་བཞེད་པ་ཡིན་ཀྱང་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པར་བཤད་ལ་བསོད་གྲགས་པས། སོ་སྐྱེའི་མངོན་སུམ་གྱི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་མུ་བཞི་བརྩི་ཚུལ་
ཡིན་ཟེར་ཕུང་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གཟུང་བ་ལ་དམིགས་པའི་བདེན་འཛིན་མིན་པར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གང་གི་ཆོས། །གང་གིས་གོ་བར་གྱུར་པ་དེ། །དེ་ལས་གཞན་གྱིས་ནུས་མ་ཡིན། །དེས་ན་ཐ་དད་
རྣམ་པར་གནས། །ཞེས་པ་ལྟར་དངོས་མིང་ཐ་དད་ཀྱིས་སོ་སོར་གོ་བྱ་ཡིན་པས་སྒྲུབ་ཀྱང། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཕུང་པོ་ལོངས་སྤྱད་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་གཟུང་བ་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་པར་འཛིན་
པའི་བློ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕུང་པོ་དང་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་གཟུང་བ་གཉིས་དངོས་མིང་ཐ་དད་ཀྱིས་གོ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། འདོད་ན། མཚན་ཉིད་དང་འགལ་ལ། འདིར་བསྟན་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་སོ་དྲུག་གང་རུང་
ཡིན་ན། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་གཟུང་འཛིན་གང་རུང་ལ་མ་དམིགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ལྟ་ཡིན་ན། རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་ང་ལ་དམིགས་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཁས་ལེན་
སོང་ཚུལ་མི་འདྲ་ཡང་ལན་གདབ་དཀའོ། །ཁོ་ན་རེ། འཛིན་རྟོག་གཉིས་འགལ་ཟེར་ན། རྣམ་མཁྱེན་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་དེ་དམིགས་ཡུལ་རྫས་འཛིན་དང་

[187A]༄༅། །བཏགས་འཛིན་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕུང་པོ་སོགས་དོན་བྱེད་ནུས་པར་འཛིན་པ་དང། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཛིན་པའི་བློ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། རྫས་འཛིན་དང་བཏགས་འཛིན་གྱི་ཁྱད་
པར་ནི། རྫས་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དང། དབང་པོ་དང། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པ་རྣམས་དེར་འཇོག་ལ། དེ་འཛིན་པའི་བློ་དང་གང་ཟག་རྣམས་རྫས་འཛིན་ཡིན་ནས། བཏགས་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་ནི། བདག་མེད་
གསུམ་གང་རུང་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་དང། དེ་གསུམ་གང་རུང་རྟོགས་པའི་བློ་དང། དེ་གསུམ་གྱི་རྗེས་ཐོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་གམ་སྐྱེས་བུ་དང། དེ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་དང། དེ་དག་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང། མངོན་
སུམ་རྣམས་དེ་ཡིན། དེ་དག་འཛིན་པའི་བློ་དང། གང་ཟག་རྣམས་བཏགས་འཛིན་ཡིན་ལ། ཞེས་དང། རྣམ་མཁྱེན་དེ་རྫས་འཛིན་དང། བཏགས་འཛིན་གཉིས་ཀ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་བཏགས་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་ཞེས་པ་
བཏགས་འཛིན་རྟོག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་མཐའ་དཔྱོད་དུ་གསལ་བས་བཏགས་འཛིན་གྱི་དམིགས་པར་བདག་མེད་གསུམ་དང་བདེན་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང། ཕུང་པོའི་ཚོགས་པར་སྐྱེས་བུར་བཏགས་པ་སོགས་དང། རྫས་འཛིན་གྱི་
དམིགས་བར། དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང། རང་རྒྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དང། བདེན་གྲུབ་སོགས་འཇོག་པ་རྣམ་བཤད་དང་ཡིག་ཆར་གསལ་ལ། ཡིག་ཆར། སྐྱེས་བུ་དང། དབང་པོ་དམིགས་ཡུལ་རྫས་འཛིན་ལ་བཞག་པས། ཟིན་བྲིས་ཀྱི་དེ་

[187B] དེས་ན་འཛིན་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡུལ་ཅན་ཐམས་ཅད་བཞག་པས་སྒྲ་ཡང་ཡོད་དགོས་ཏེ། དབང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆན་ལས། བདག་ནི་བཟུང་བ་དང། བདག་གི་བ་ནི་འཛིན་པའོ། །ཞེས་པ་མ་དག་སྟེ། བདག་ནི་འཛིན་
པ་དང། བདག་གི་བ་ནི་གཟུང་བའོ། །ཟེར་དགོས་སོ། །ཉི་སྣང་གི་རྩོད་པ། ཁ་ཅིག་རྫས་འཛིན་སོ་སྐྱེའི་རྟེན་ཅན་དུ་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སོ་སྐྱེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ། སོ་སྐྱེ་དེ་དག་གིས་མོས་པ་ཡིད་
བྱེད་ཀྱིས་རྟོགས་ཀྱི། འདིར་ནི་འཕགས་པ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་བྱེད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་མེད་པས་རང་རྒྱ་བར་འཆར་བས་ཤུགས་ཆེ་བས་དེའི་རྟེན་ཅན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྩོད་པ་སྙིང་པོ་མེད་ཅེས་དང། བཏགས་འཛིན་འཕགས་པའི་རྟེན་ཅན་དུ་བཤད་པ་མི་
འཐད་པར་ཐལ། འཕགས་པ་ངས་ཅེ་སྤྱད་སྐད་ཐོས་སོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ངར་ཞེན་ནས་བརྗོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བར། ཚིག་དེ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ཞེན་པ་མིན་ལ། འཕགས་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཤུགས་ཆེ་བས་
རྩོད་པ་སྙིང་པོ་མེད་ཅེས་པའོ། །ཉི་སྣང་ལས། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གང་ཡིན་བ་དེ་ནི་གཉིས་པ་ལང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་དོན་རོལ་མཚོ་ལས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་བྱང་གི་གཟུང་བ་གཉིས་ཀ་ལ་དམིགས་ནས་
གཟུང་བྱར་བདེན་པར་ཞེན་པའི་བློ་ཡིན་ན། ཤེས་སྒྲིབ་རྣམས་བྱང་གཟུང་རྟོག་ཡིན་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། གཟུང་རྟོག་དང་པོ་ལ་གཉིས་པས་ཁྱབ་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ། བསོད་གྲགས་པས། འཕགས་པའི་ལུགས་ལ་

[188A]༄༅། །གཟུང་རྟོག་དང་པོ་ཡིན་ན། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་ལ་ཀུན་བྱང་གི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ཡོད་པས་ཁྱབ། གཉིས་པ་ཡིན་ན། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་ལ་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ཡོད་པས་ཁྱབ་པས་དེ་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར་
ཞེས་བཀག་ནས། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ལས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་དང་པོའི་དམིགས་ཡུལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེན་པ་དང། རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དམིགས་ཡུལ་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་
ཀྱི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་བདེན་པར་ཞེན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡིན་ན་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་གཉིས་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་ལུང་དོན་དེ་ལྟར་བཤད་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཀུན་བྱང་གཉིས་ཀ་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་
བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་ལ་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་ཡོད་པར་ཐལ། ལུང་དོན་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་ན་
རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་ཏུ་ཐལ་བ་གཉིས་ཀར་ཁས། འདོད་ན། ཀུན་ཉོན་གཟུང་རྟོག་ཀྱང་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་ན། རྒྱན་སྣང་ལས། འདི་གཉིས་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ། །གཞན་ཡང། རྟག་དངོས་གཉིས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་དངོས་པོ་
བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། དེའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་འདུས་བྱས་སྟོང་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་སོགས་སོ། །དེས་ན་ཡིག་ཆར། མདོ་ལས། གཟུང་རྟོག་སྤྱིར་བསྟན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་ན། རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ། ཉི་སྣང་ལས་

[188B] རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་དང་པོ་གཟུང་པའི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་དགུར་འགྱུར་བ་ལས་ཞེས་གཟུང་རྟོག་སྤྱིར་བསྟན་གྱི་མདོ་དེ་རྟོག་པ་དང་པོ་ཀུན་
བྱང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དམ་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟོག་པ་སྤྱིར་བསྟན་གྱི་མདོར་བྱས་ནས་དེ་ལ་དགུར་དབྱེ་བར་གསུངས་པས། འཕགས་པའི་ལུགས་ལ་གཟུང་རྟོག་དང་པོ་ལ་ཀུན་བྱང་གི་གཟུང་རྟོག་གཉིས་ཡོད་ལ། ཉི་སྣང་ལས། དང་པོ་
གང་ཡིན་གཉིས་པ་ཡང་ཡིན། གསུངས་པ་དང་པོ་ལ་གཉིས་པས་ཁྱབ་པར་གསུངས་པ་མིན་གྱི་དེའི་ནང་གི་སྤྱིར་བསྟན་གྱི་མདོའི་དངོས་བསྟན་གྱི་རྟོག་པ་དང་པོ་ལ་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་གིས་ཁྱབ་ཅེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས་རེ་ཞིག་དང་པོ་ནི་
གཉིས་པ་ཡང་ཡིན་པ་ནི། དཔེར་ན། གཟུང་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོར་གྱུར་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང་པོའི་ནང་ནས་སྤྱིར་བསྟན་གྱི་རྟོག་པ་ཏེ་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་གསེར་ཕྲེང་ལས། དང་པོ་ལ་གཉིས་པ་ཡིན་
པ་དང། གཉིས་པ་ལ་དང་པོ་མིན་པས་ཁྱབ་པ་མཛད་ཀྱང། ཞེས་པ་ཡང་དང་པོའི་སྤྱིར་བསྟན་གྱི་དེས་གཉིས་པའི་དམིགས་པར་ཡང་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དང། གཉིས་པ་ལ་དང་པོའི་དམིགས་པ་སྤྱིའམ་དེའི་ཆ་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ལ་མ་དམིགས་
པས་ཁྱབ་པར་གསུངས་པ་མཆན་དུ་གསལ་ལོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འཕགས་པའི་ལུགས་ལ། གཟུང་རྟོག་དང་པོ་དགུ་པོ་རེ་རེ་ལ་ཀུན་བྱང་གཉིས་ཀ་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་པའི་

[189A]༄༅། །ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བར། དེ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་པའི་དེ་སྒྲ་དེ་ལ་བསྙེག་པར་ཉི་སྣང་གི་ལུང་དེ་དང་རྩ་བའི་འགྲེལ་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། དངོས་པོ་ཙམ་ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲས་ཀུན་བྱང་ཕྱོགས་
རེ་ལ་དམིགས་པ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། ཙམ་སྨོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གསལ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དང་པོ་རང་ཡུལ་མ་རིག་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཀུན་ཉོན་གཟུང་རྟོག་མ་ཡིན་པར་
ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། ཉི་སྣང་ལས། མ་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གསེར་ཕྲེང་ལས། སྔ་མས་གཟུང་
རྟོག་གཉིས་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་བཞག་པ་བཀག་ནས་རང་ལུགས་བཞག་པ་འདི་བཞིན་དུ་འཐད་དེ། གཞི་དང་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡིས། །ཞེས་སྤང་བྱའི་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་པ་དང། སྔ་མ་ལྟར་ན་མ་རིག་པའི་རྟོག་པ་
སོགས་རེ་རེར་ཡང་ཀུན་བྱང་མ་ལུས་པ་ལ་དམིགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རྒྱན་སྣང་དུ་ཉི་སྣང་བཀག་པ་འཐད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལུང་འགལ་དང་ནང་འགལ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་མཆན་ལས། གསེར་ཕྲེང་སྟེང་ནས་
དཔྱད་རྒྱུ་དུ་མ་ཡོད་ཅེས་པའི་དགོངས་པའོ། །ཨེ་མ་གཞུང་ཟག་དགོངས་དོན་ཝ་རའི་ཁ། །འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་ཡབ་སྲས་འགྲམ་ཆང་ལས། །གཞན་པས་ཕྱེ་མིན་ཚུལ་འདི་ལེགས་བསམ་ནས། །སླར་ཡང་སྙིང་ནས་དད་པས་ཕྱག་

[189B]    ༈    །ཇོ་བོའི་བླ་མ་ཤཱི་ལ་རཀྵི་ཏ་ཕལ་ཆེན་སྡེ་བ་ཡིན་ཟེར་བ་རྗེ་བཙུན་པ་ཡིན་ལ། རང་ལུགས་ལ་ཕལ་ཆེན་སྡེ་བའི་སྡོམ་རྒྱུན་འཛིན་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་ན། སྦྱོར་ལམ་པའི་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་ཡིན་
པས་ཁྱབ། དེ་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་སྟོན་པའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིའི་ཡོངས་འཛིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིག་ཆ་ལྟར་རོ།།    ༈    །།རྩ་བའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སྦྱོར་ལམ་ནས་བཞག་པ་
རྣམ་བཤད་དུ་རིགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་བཞི་དང་བྲལ་བ་དང། རང་བཞིན་གནས་རིགས་ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པས་ཡིན་གསུངས་ལ། །མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་གི་དོན་ཞེས་པའི་བྱང་སེམས་ལ་
གསེར་ཕྲེང་ལས། སེམས་སྐྱེད་ཀྱི་ལེའུ་ནས་བཟུང་སྟེ་ནས། ཡང་ཡང་གསུངས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཞུས་པའི་ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ལ་ཚོགས་ལམ་པ་ཡང་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། མདོའི་མདོར་བསྟན་གྱི་དེ་ལ་ཡོད་དམ་དཔྱད་
ཁོ་ན་རེ། འདིར་གཉེན་པོ་དང་སྤྱོང་བའི་སྒྲུབ་པ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གསེར་ཕྲེང་ལས། གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ནི། ནས། སྤོང་བ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ནི། ཞེས་པ་ལྟར་རང་རེས་དོན་བདུན་ཅུར་ཡང་སོ་སོར་
གྲངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གསེར་ཕྲེང་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མཛོད་ལྟར་འགག་འགྱུར་གྱིས་སྤོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་འགྲེལ་ལས། གཉིས་ཀྱིས་རྐུན་པོ་འབྱིན་པ་དང་སྒོ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བར་

[190A]༄༅། །ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་བཤད་པ་ལྟར་དུ་སློབ་དཔོན་འདིས་ཀྱང་མཛད་པས་སོ། །ཞེས་དང། དུས་མཉམ་ན་ལམ་གཉིས་སུ་མི་རུང་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང་སྤང་བྱ་འགག་པ་
ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དུས་མཉམ་པར་སྟོན་གྱི་ཞེས་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་དུས་སུ་སྤང་བྱ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལོ་ཆེན་གྱི་ཊིཀ་ཆུང་ལྟར་གསུངས་པ་ཙམ་ལས་རང་ལུགས་མིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཀུན་བཏུས་ལྟར་སྐྱེ་
འགྱུར་གྱིས་སྤང་བ་གཞེད་པའི་རྣམ་བཤད་ལྟར་རོ། །འོན་ཀྱང། འདྲེན་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། རྩ་བར། གཉེན་པོ་དང་ནི། ཞེས་དང་སྒྲ་སྦྱར་བ་མདོ་ལས་དཔེ་སོ་སོར་གསུངས་པ་དང། ཉི་སྣང་ལས། གཉེན་པོ་དང་སྤོང་བ་གཉིས་ཀྱི་
རྟེན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཞེས་དང། ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེ་གཉིས་མདོར་དཔེའི་ལྷན་ཅིག་བསྟན་ཅིང། རྩ་བར་དང་སྒྲ་མེད་པས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ལ། སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྤང་གཉེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ལྡོག་ཆ་མ་གཏོགས་
དོན་གཅིག་པས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ལ། ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེ་གཉིས་མདོ་ལས། ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱི་དཔེ་གསུངས་པ་ལྟར། ཤེས་རང་ཀྱི་ཉི་འོད་འབར་བས་སྲིད་པའི་བུད་ཤིང་བསྲེག་ཅིང། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འདོད་
པའི་བསིལ་ཟེར་གྱིས་ཞི་བའི་གདུང་བ་སེལ་བས་ཐབས་ཤེས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པས་སོ་སོར་བགྲངས་པས་འདི་གཙོ་ཆེའོ། །ཁོ་ན་རེ། ཆོས་གོས་སོགས་བདག་གི་བ་ཡིན་པར་ཐལ། མཛོད་ལས། བདག་དང་བདག་གིར་དངོས་འདོད་པ། །

[190B] སྔར་འཛིན་པ་ལ་བདག་དང། གཟུང་བ་ལ་བདག་གི་བར་བཤད་ལ། རྩ་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་གཉིས་སུ་མིག་རྣ་སོགས་བདག་གི་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། བདག་གི་བ་ལ་བདག་གིར་བྱེད་པ་པོ་དང། བདག་གིར་བྱ་བའི་ཡུལ་
ལ་སྦྱར་བ་གཉིས་ཡོད་ཟེར་ན། བདག་གི་བ་གང་ཟག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་གིར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དེར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལང་ཡི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་གང་
ཟག་གི་བདག་འཛིན་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། རྣམ་བཤད་སོགས་སུ་གང་ཟག་གི་བདག་དགག་པ་ལ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་དང། བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་ཞེས་གཞུང་ཐམས་ཅད་དུ་
གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེ་འདྲ་ལ་བསམ་ནས་མིག་རྣ་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དེ་ངེ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མིག་རྣ་སོགས་ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་ཚད་མ་དེ་
ང་ལ་དམིགས་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚད་མ་དེ་ང་ལ་དམིགས་ནས་མིག་རྣ་སོགས་ང་དེའི་ཡིན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་མིག་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ང་ཡི་བས་སྟོང་པ་ང་ཡི་བའི་སྟེང་གི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་དང་བོང་
བུའི་མིག་བོང་བུའི་ཡིན་པར་འཛིན་པའི་ཚད་མས་བོང་བུ་ལ་དམིགས་པར་ཐལ་བ་སོགས་རིགས་སྨྲ་གསར་བུ་བས་ཀྱང་བཞད་གང་ཀྱི་གནས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། རྣམ་བཤད་ཀྱིས་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་དྲག་ཤི་སོགས་ཐོག་མའི་མ་

[191A]༄༅། །རིག་པས་འཁྲུལ་སྣང་ཙམ་ལས་དོན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་བྱེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྒོམ་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡིག་ཆར། མངོན་རྟོགས་བདུན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་ཚུལ་མི་འདྲ་ཡང་
མངོན་རྟོགས་བདུན་ཉན་ཐོས་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར། དམིགས་པ་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོགས་སུ་ཕྱེ་སྟེ་རིགས་པ་འབྲིང་གིས་དཔྱད་ནས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཟག་
མེད་དཀོན་མཆོག་མངོན་རྟོགས་དང། ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བའི་མངོན་རྟོགས་ལ་འཇོག་པ་མཛོད་ལྟར་རོ། །དབུ་མ་པའི་ལུགས་ལ་རྒྱུད་བླ་མ་དང་བསྟོད་ཚོགས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ལ་
རོད་ཊཱིཀ་པས་དྲི་བཅས་ཀྱི་སེམས་གསལ་རིགས་དང། ཇོ་ནང་པས་གཞན་སྟོང་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་བཞག་པ་རྒྱུད་བླ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དོན་བཤད་ན་ཞར་ལ་ཁེགས་པས། དེ་ཡང་ཡིག་ཆར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་
པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང། སྦྲང་རྩི་སོགས་བཅུས་བཤད་པ་གང་ཞིག་ཅེས་པ་བསྟོད་ཚོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང། རྒྱུད་བླར་སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུར་བཤད་པའི་རིགས་དེ་རྣམ་བཞག་རྣམ་པ་བཅུས་བཤད་པ་གང་
ཞིག་ཅེས་འགྲེལ་དགོས་པ་གོང་འོག་བསྒྲིག་ན་ཤེས་སོ། །དེའི་མཆན་ལས། ཤོག་ཆུང་དེའི་འདབ་དུ་མ་ཤོང་གསུངས་པ་ཅུང་ཟད་བཀྲོལ་ན། རྒྱུད་བླའི་ལེའུ་དང་པོར་ཁམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་

[191B] རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང། །ཞེས་སོགས་ཚིག་བཅད་གཅིག་གིས་དོན་གྱི་གནས་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་མདོར་བསྟན་ཏེ། མདོ་རྒྱན་སོགས་ལས་རིགས་ཆད་བཤད་
པ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་བཞག་རྣམ་པ་བཅུས་བསྒྲུབ་པ་ནི། ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་ལྔར་འཇུག་པ་དང། །ཞེས་སོགས་ཚིག་བཅད་གཅིག་གིས་སྡོམ་གྱིས་
མདོར་བསྟན། རིན་ཆེན་ནམ་མཁའ་ཆུ་དག་བཞིན། །སོགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དོན་གཉིས་མདོར་བསྟན། མཐུ་དང་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་དང། །སོགས་ཀྱིས་གང་གི་མིང་བཏགས་པའི་ཆོས་སྐུ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྒྱས་རིགས་གསུམ་
ནོར་བུ་ནམ་མཁའ་ཆུ་དག་པ་གསུམ་དང་དཔེ་དོན་སྦྱར་ཏེ་ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད། ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བདག་ལྟ་དང། །སོགས་རྐང་བ་བདུན་གྱིས་ཁམས་ཀྱི་དྲི་མ་དག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་བཞིའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྒྲིབ་པ་བཞི་གང་ཟག་བཞི་
ལ་ལྡན་ཚུལ་གྱིས་ཕྱེ་བ་དང། ཐེག་མཆོག་ལ་མོས་ས་བོན་ཤེས་རབ་ནི། །སོགས་བཞིས་སྒྲིབ་བཞིའི་གཉེན་པོ་མོས་པ་སོགས་རྒྱུ་བཞི་པོ་དེ་དཔེའི་ས་བོན་སོགས་བཞི་དང་སྦྱར་ནས་དེ་རྒྱུད་ལྡན་རྒྱལ་སྲས་སུ་བསྟན་ནས་རྒྱུའི་
དོན་རྒྱས་པར་བཤད། གཙང་བདག་བདེ་དང་རྟག་ཉིད་ཀྱི། །སོགས་བཞིས་འབྲས་བུ་དང་ལས་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྟན། འདི་དག་འབྲས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། །སོགས་བཞིས་གཉེན་པོ་བཞིས་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་བཞི་ཀུན་རྫོབ་སྡུག་བདེན་གྱི་ལོག་འཛིན་

[192A]༄༅། །བཞི་དང། དོན་དམ་མི་རྟག་སོགས་བཞི་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ལས་ལོག་པ་དང། དེ་ནི་རང་བཞིན་དག་ཕྱིར་དང། །སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བཞི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ལ། བདག་སྲེད་མ་
ལུས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཅད་དེ། །སོགས་བཞིས་རྒྱུ་ཐབས་ཤེས་བཞི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ་ཉེ་རིང་མེད་པར་བསྟན་པས་འབྲས་བུ་གཙང་བདེ་བདག་རྟག་གི་ཕར་ཕྱིན་བཞི་རྒྱས་པར་བཤད། གལ་ཏེ་སངས་
རྒྱས་ཁམས་མེད་ན། །སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་བྱེད་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་དང་རིགས་ཡོད་མེད་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གིས་རྒྱས་པར་བཤད། རྒྱ་མཚོ་ཆེ་བཞིན་དཔག་མེད་པའི། སོགས་བཞིས་ལྡན་པའི་
དོན་མདོར་བསྟན། ཆོས་སྐུ་རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང། །སོགས་བཞིས་ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པ་སྣོད་དང། ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་རིན་པོ་ཆེ་དང། སྙིང་རྗེ་ནི་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་རྒྱུའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་མམ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་རིགས་རྒྱ་མཚོ་
དང་སྦྱར་ཞིང། དྲི་མེད་གནས་ལ་མངོན་ཤེས་དང། །སོགས་བཞིས་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་མངོན་ཤེས་ལྔ་སྣང་བ་དང། ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་དྲོ་བ་དང། ཟག་ཟད་ཀྱི་སྤངས་པ་མདོག་དང་མཚུངས་པས་དེ་བདུན་འབྲས་བུར་ལྡན་པའི་
ཁམས་མར་མེ་དང་སྦྱར་བས་ལྡན་པ་རྒྱས་བཤད། །སོ་སོའི་སྐྱེ་འཕགས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །སོགས་བཞིས་འཇུག་པ་མདོར་བསྟན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག། །སོགས་བཞིས་སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁམས་དྲི་མ་

[192B] འཕགས་པ་སློབ་པའི་ཁམས་དྲི་མ་ཅི་རིགས་ལྡོག་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཞེས་འཇུག་པ་རྒྱས་པར་
བཤད། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་འཇུག་པའི་རབ་དྦྱེའམ་ཡན་ལག་ཡིན་པས། ཁམས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང། གནས་སྐབས་ཐ་དད་པའི་དབྱེ་བ་ནི། མ་དག་མ་དག་དག་པ་དང། །སོགས་བཞིས་མདོར་བསྟན། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་
པའི་དོན། །སོགས་བཞིས་མ་དག་པ་སོ་སྐྱེ་དང། མ་དག་དག་པ་བྱང་འཕགས་དང། ཤིན་ཏུ་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སྐབས་གསུམ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང། བྱང་འཕགས་ཀྱི་རིགས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མིང་
གིས་བསྟན། ཞེས་རྒྱས་པར་བཤད། ཇི་ལྟར་རྟོག་མེད་བདག་ཉིད་ཅན། །སོགས་བཞིས་ཀུན་འགྲོ་མདོར་བསྟན། དེ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཉེས་པ་དང། །སོགས་བཞིས་ནམ་མཁའ་སྣོད་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ལ་ཁྱབ་པ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་
གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་འགྲོ་བས་ཀུན་འགྲོ་རྒྱས་པར་བཤད། ཉེས་པ་གློ་བུར་དང་ལྡན་དང། །སོགས་བཞིས་ཉེས་པ་གློ་བུར་བ་དང། ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པ་རང་བཞིན་དུ་ལྡན་པས་འགྱུར་བ་མེད་ཅེས་སྤྱིར་བསྟན། ཇི་ལྟར་ནམ་
མཁའ་ཀུན་སོང་བ། །སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ལས་ཉོན་སོགས་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བ་མདོར་བསྟན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་མེ་རྣམས་ཀྱིས། །སོགས་བཞིས་འཇིག་པས་མ་གོས་པ་དང། ས་ནི་ཆུ་ལ་ཆུ་རླུང་ལ། །

[193A]༄༅། །སོགས་བཞིས་དཔེ་དང། དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་ཁམས་དབང་རྣམས། །སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་དོན་དང། ས་དང་འདྲ་བ་ཕུང་པོ་དང། །སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་དཔེ་དོན་སྦྱར། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ནི། །སོགས་
བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་དང། ལས་ཉོན་དང་དེ་དག་གི་རྟེན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས་སྐྱེ་བས་མ་གོས་པ་རྒྱས་པར་བཤད། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། །སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀུན་ཉོན་
དང་དེའི་སྐྱེ་འཇིག་གིས་མ་གོས་པའི་དོན་བསྡུས། དུས་མཐའ་དམྱལ་བ་ཐ་མལ་པའི། །སོགས་བཞིས་ཕུང་སོགས་འཇིག་བྱེད་རྒ་བ་སོགས་ཀྱིས་མི་འགྱུར་པ་སྟེ་ཚིགས་བཅད་བཅུ་བཞིས་མ་དག་པའི་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་
མེད་པར་བཤད། སྐྱེ་འཆི་ན་དང་རྒ་བ་ལས་གྲོལ་བ། །སོགས་བཞིས་བྱང་འཕགས་སྐབས་སུ་ལས་ཉོན་གྱིས་སྐྱེ་སོགས་ལས་དག་པ་དང། སྙིང་རྗེས་སྐྱེ་སོགས་ཀྱིས་མ་དག་པ་མདོར་བསྟན། འཕགས་པས་འཆི་དང་ན་བ་
དང། །སོགས་བཞིས་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང། ཇི་བཞིན་ཡང་དག་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །སོགས་བཞིས་མ་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང། རྒྱལ་སྲས་འགྱུར་མེད་ཆོས་ཉིད་འདི། །སོགས་བཞིས་རང་དོན་དང། འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐོབ་པ་
གང། །སོགས་བཞིས་གཞན་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ། དོན་དམ་པའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས། །སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་སྙིང་རྗེས་

[193B] བྱ་བ་སྒྲུབ་ལ་རྟག་ཏུ་བློ། །སོགས་བཞིས་དག་ས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན། སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་དབང་དང་ནི། །སོགས་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ས་བཅུའི་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཐོགས་
པས་ཀུན་སློང་གི་རྩོལ་བ་རགས་པ་ཞི་བ་དང། གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕྲིན་ལས་འབད་མེད་དུ་འཇུག་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་འདི་ནི། །སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་སྲིད་པ་ཐ་
མའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་གྲངས་སོགས་སངས་རྒྱས་དང་མཉམ་པས་དག་པ་དང། མཛད་པ་མཛད་ཚུལ་ས་ཆེན་པོ་དང་རྡུལ་ཕྲན་ལྟར་མི་མཉམ་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། ཚིགས་བཅད་བཅུ་
གསུམ་གྱིས་མ་དག་ངག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་པ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་འགྱུར་མིན་བདག་མི་ཟད་ཆོས་ལྡན་ཕྱིར། །སོགས་བཞིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་མདོར་བསྟན། སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འཆི་བ་
མེད། །སོགས་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་བཅད་དང་ཡོངས་གཅོད་བཞི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བྱས་ཏེ་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་སུ་མ་ཟད་ཤེས་སྒྲིབ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང། འཆི་བ་དང། གནོད་པ་དང། རྒ་བ་མེད་པ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་དང། བསྟན་
པ་དང། ཞི་བ་དང། གཡུང་དྲུང་གིས་སྒྲུབ་ལ་རྒྱས་པར་བཤད། དེ་ལ་ཚིག་གཉིས་དེ་བཞིན་གཉིས། །སོགས་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་མདོ་ལྟར་མདོར་བསྟན་གྱི་ཚིག་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་པ་སོགས་བཞི་བཤད་ཅེས་བསྟན་བཤད་སྦྱར་ཏེ་

[194A]༄༅། །ཚིག་བཅད་བདུན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་ཕྱིར་དེ་ནི་ཆོས་སྐུ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །སོགས་བཞིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་གནས་སྐབས་སུ་ཡོན་ཏན་དབྱེར་མེད་པ་ཡོན་ཏན་
བཞིས་བསྒྲུབ་ཏེ་སྤྱིར་མདོར་བསྟན། མདོར་ན་ཟག་མེད་དབྱིངས་ལ་ནི། །སོགས་བཞིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྟན། སངས་རྒྱས་ཆོས་དབྱེར་མེད་པ་དང། །སོགས་བཞིས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཆོས་སྐུ་དང། དེ་རྟོགས་པའི་
ཡེ་ཤེས་དང། གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་འགོག་བདེན། དེ་གཉེན་པོས་ཐོབ་པ་བཞི་རྒྱས་པར་བཤད། རྣམ་ཀུན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་དང། །སོགས་བཞིས་གྲུབ་དོན་སྤངས་རྟོགས་དབྱེར་མེད་བསྟན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གྲངས་མེད་པ་
སོགས་ཉེར་བཞིས་ཡོན་ཏན་མ་ཚང་བ་མེད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཟབ་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པའི་མཐར་ཐུག་གི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་སྤངས་རྟོགས་གཉིས་དབྱེར་མེད་པ་དེ་ལམ་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་
ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཕྱིན་དྲུག་རྫོགས་པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲུབ་དགོས་པར་རི་མོ་མཁན་གྱི་དཔེས་བཤད་དོ། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་གྲོལ་རྣམས། །སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་རྟོགས་པའི་
ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་དང། དྲི་མ་མ་ལུས་པ་ཟད་པའི་རྣམ་གྲོལ་གསུམ་དབྱེར་མེད་པའི་མྱང་འདས། ཉན་རང་ལ་མེད་པ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དཔེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྙིང་པོ་ནི། །སོགས་བཞིས་ལྔ་མའི་དོན་བསྡུ་

[194B] །ཁམས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་སྒྲིབ་པ་དཔེ་དགུ་ཚན་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་པད་ངན་སྦྲང་རྩི་སྦྲང་མ་ལ། །སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་སྒྲིབ་བྱ་སྒྲིབ་བྱེད་ལྡན་པའི་དཔེ་དང། དྲི་མ་པད་མ་སོགས་
བཞིས་སྒྲིབ་བྱ་སྒྲིབ་བྱེད་སོ་སོའི་དཔེ་མདོར་བསྟན། ཇི་ལྟར་མདོག་ངན་པདྨའི་ཁོང་གནས་པ། །སོགས་བཞིས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་གློ་བུར་བར་བསྒྲུབ་པའི་དཔེ་དང། དེ་བཞིན་བདེ་གཤེགས་སོགས་གཉིས་ཀྱིས་དེས་སྒྲིབ་པའི་
དོན་ཁམས་དང། སྒྲིབ་མེད་ཕྱི་མའི་སོགས་གཉིས་ཀྱིས་ཁམས་ཀྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བྱེད་མདོར་བསྟན། ཇི་ལྟར་མི་སྡུག་སོགས་བཞིས་རྒྱས་པར་བཤད། དེ་བཞིན་དུ་དྲི་མ་ལྷག་མ་བརྒྱད་ཀྱང་གློ་བུར་བར་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གསུམ་གྱིས་
མདོར་རྒྱས་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད། པདྨ་སྲོག་ཆགས་བུང་བ་དང། །སོགས་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དགུས་སྒྲིབ་བྱའི་དཔེ་དགུ་སྒྲིབ་པ་བཞིན་དུ་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་སྒྲིབ་པ་ཐོག་མེད་ནས་
ཡོད་ཅེས་དོན་བསྡུས་སོ། །ཆགས་དང་སྡང་དང་རྨོངས་དང་དེའི། །སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་དཔེས་མཚོན་དོན་དྲི་མ་དགུའི་དབྱེ་བ་དང། དཔེས་བསྟན་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་ཅེས་རྒྱས་པར་བཤད། ཆགས་སོགས་དྲི་མས་སོགས་བཞིས་
དོན་སྡུས། དྲི་འདི་དག་གིས་སོགས་བཞིས་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཟག་གང་ལ་སྒྲིབ་པ་དང། ཇི་ལྟར་པདྨ་འདམ་སྐྱེས་དེ། །སོགས་ཚིགས་བཅད་དགུས་དྲི་མ་དགུའི་དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་སྦྱར། དེ་ལྟར་ཆགས་སོགས་སོགས་གཉིས་ཀྱིས་དོན་བསྡུས་

[195A]༄༅། །རང་བཞིན་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཕྱིར་ཁམས། །སོགས་གཉིས་དར་ཊཱི་ཀ་དུ་སྒྲིབ་བྱ་དོན་དགུའི་དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་བསྟན་པར་བྱས་ཀྱང། ཐོགས་འགྲེལ་ལྟར་ན་སྔ་མ་གཉིས་དང་བཞི་བོ་མཚམས་སྦྱར་བྱས་སམ་སྙམ་
འདི་ཡི་རང་བཞིན་ཆོས་སྐུ་དང། །སོགས་བཞིས་སྒྲིབ་བྱ་དོན་དགུའི་དཔེ་དོན་སྤྱིར་སྦྱར། ཆོས་སྐུ་རྣམ་གཉིས་ཤེས་བྱ་སྟེ། །སོགས་བཞིས་རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དང། བསྟན་པ་ཆོས་སྐུ་དྲང་ངེས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་ཏེ་ཆོས་སྐུ་གསུམ་གྱི་
འཕྲིན་ལས་འཇུག་རུང་གི་རིགས་གསུམ་གྱིས་དབྱེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་འདས་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན། །སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་ཁམས་དེ་གསུམ་པད་ངན་ནང་གི་སངས་རྒྱས་དང། དེས་དོན་གྱི་མདོའི་དོན་སྦྲང་རྩི་མངར་བོར་རོ་གཅིག་པ་
དང་དྲང་དོན་གྱི་མདོའི་དགོངས་དོན་ཤུན་པའི་ནང་གི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུར་ཆོས་མཐུན་པ་དང། རང་བཞིན་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང། །སོགས་བཞིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁམས་དེ་མི་གཙང་ནང་གི་གསེར་དང་སྦྱར། གཏེར་དང་འབྲས་
བུའི་ཤིང་བཞིན་དུ། །སོགས་ཚིགས་བཅད་བཞིས་རིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ལྔའི་རང་བཞིན་གནས་རིགས་དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་གྱིས་འོག་གི་གཏེར་དང། རྒྱས་རིགས་ཀྱི་རྟེན་ཁམས་ལྗོན་ཤིང་གི་འབྲས་ཤུན་ནང་གི་འབྲས་བུ་དང། རྒྱས་
རིགས་ཀྱི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ནམ་རྟེན་ལ་གསུམ་ལས། ཆོས་སྐུ་འགྱུར་རུང་གི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ནི་གོས་ཧྲུལ་ནང་གི་རིན་ཆེན་སྐུ་དང། ལོངས་སྐུར་འགྱུར་རུང་གི་ནུས་པའི་རྟེན་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་འཁོར་བསྒྱུར་འགྱུར་རུང་

[195B] སྤྲུལ་སྐུར་འགྱུར་རུང་གི་ནུས་པའི་རྟེན་ནི། སའི་སྦུབ་ཀྱི་གསེར་གཟུགས་དང་དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་སྦྱར་ཏེ། སྒྲིབ་བྱ་ཁམས་དགུའི་ཆོས་མཐུན་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། །དར་ཊཱི་ཀ་གི་སྤྱི་དོན་སྐབས་སུ་རྟོགས་པ་ཆོས་སྐུ་
དྲང་ངེས་ཀྱི་གསུང་རབ་གཉིས་དེ་བཞིན་ཉིད། རང་བཞིན་དང་རྒྱས་རིགས་གཉིས་ཆོས་ལོངས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་སྟེ་དགུ་དཔེ་དགུ་དང་སྦྱར་ཀྱང་རྩ་བའི་དངོས་བསྟན་ཁམས་ལ་སྦྱར་བ་སྔར་ལྟར་རོ། །དྲི་མ་དགུ་ཡང་དར་
ཊཱི་ཀ་ལས། དེ་དག་ནི་སྤང་བྱའི་རྟེན་དང་ངོ་བོ་དང་གཉེན་པོ་གསུམ་གསུམ་གྱིས་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར། ཐོགས་འགྲེལ་ལས། དང་པོ་གསུམ་འདོད་པ་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱས་པའི་བྱིས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གོང་མའི་དུག་གསུམ་དང། བཞི་པ་ཆགས་
བཅས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འདོད་པའི་དུག་གསུམ་སྟེ་བཞི་ཀ་ལམ་མ་ཞུགས་དང། ལྔ་པ་དམན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་སློང་བྱེད་དང། དྲུག་པ་ལམ་ཞུགས་སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཐོང་སྤང་དང། བདུན་པ་ཐེག་དམན་
སློབ་པ་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་དང། བརྒྱད་པ་མ་དག་ས་བདུན་གྱི་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྒོམ་སྤང་དང། དགུ་པ་དག་ས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་བཞག་པ་རྩ་བ་དང་མཐུན་ལ། དར་ཊཱིཀ་ལ། དུག་གསུམ་གྱི་ས་བོན་གསུམ་དང་
དེ་གསུམ་གྱི་མངོན་གྱུར་དྲག་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང། ཡང་ན་ཞེས་སྔ་མ་ལྟར་གསུངས་སོ། །འོ་ན་དྲི་མ་དགུ་གང་ཟག་བཞིའི་རྒྱུད་ལ་སོ་སོར་འཇོག་ན་བསྒྲིབ་བྱ་ཁམས་དགུ་ཡང་རྒྱུད་སོ་སོར་ངེས་སམ་ཞེ་ན། མི་དགོས་ཏེ། དར་ཊཱི་ཀ་ལས་

[196A]༄༅། །དཔེ་ལ་བསྒྲིབ་བྱ་སྒྲིབ་བྱེད་སོ་སོར་ངེས་པ་ལྟར་དོན་ལ་བསྒྲིབ་བྱ་སྒྲིབ་བྱེད་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡོད་པར་མི་འདོད་པས་འགལ་བ་མེད་ལ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་དེ། །སོགས་བཞིས་
འཇིག་ལྟར་ཞེན་པའི་སོ་སྐྱེ་དང། མེ་རྟག་སོགས་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཉན་རང་གཉིས་དང། ཐེག་ཆེན་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་དངོས་སྨྲའི་བྱང་སེམས་དེ་བཞིས་ཁམས་དེ་དད་པ་ཙམ་ལས་རང་དབང་དུ་རྟོགས་མི་ནུས་པ་ཉི་
མའི་དཀྱིལ་འཁོར་མིག་མེད་པས་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ཞེས་ཁམས་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །སོགས་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ལ་གསར་དུ་བསལ་བྱ་བདག་གཉིས་དང་རང་
བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཉོན་མོངས་ཅི་ཡང་མེད་དེ། དེ་དག་གིས་དང་པོ་ནས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་མེད་གཉིས་གསར་དུ་བཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། བླ་མེད་ཆོས་འབྱུང་རུང་གི་དམིགས་པ་དང་པོ་ནས་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཁམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང། དེ་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་དང། དེའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོས་བཟུང་ངོ། །སེམས་ཅན་ལ་ཁམས་ཡོད་པར་བཤད་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པ་སྔར་བྲིས་ཟིན་
ཏོ། །སྐབས་འདིར་རྒྱུད་བླར་ངེས་པར་བལྟ་དགོས་པས་ལེའུ་དང་པོའི་བསྡུས་དོན་ཙམ་བཀོད་དོ། །ཉི་སྣང་དུ་མདོ་ལས་ཆོས་དབྱིངས་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུའམ་རྟེན་དུ་ཡོད་པས་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སུ་བསྟན་

[196B] དེ་ལྟར་ན་ད་དུང་རིགས་དང་ལྡན་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གྲོལ་ཞེ་ན། མདོ་རྒྱན་ནས་བཤད་པའི་ཉེས་དམིགས་བཞི་དང་ལྡན་པས་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཤིང། སེམས་ཙམ་པའི་རིགས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་བཀོད་ནས་
དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་དོན་མེད་ཅེས་པར། ཐོག་མེད་ནས་འོངས་པའི་རྒྱུའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན། ཞེས་པར། རྒྱས་རིགས་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ། ཞེས་བཀག་པས། བསོད་གྲགས་པས། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་རིགས་
གཉིས་འགལ་ཟེར། རྗེ་བཙུན་པས་མི་འགལ་ཀྱང་རྒྱས་རིགས་ལ་སྔ་མས་མ་ཁྱབ་གསུངས་པ་གཉིས་ཀ་གསེར་ཕྲེང་དང་འགལ་ལོ། །ཡིག་ཆར། སྐབས་འདིའི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ནི་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་དམིགས་
བྱ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཡིན་ཏེ། ཁྲི་ཆེན་པའི་དབུ་མའི་ཟིན་བྲིས་ལས། དེའི་རྟེན་ཞེས་པ་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བྱེད་དགོས་པར་ཐལ་འགྱུར་བས་འདོད་ལ། རང་རྒྱུད་པས་མི་འདོད་དོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་དང་དོན་བདུན་ཅུར་ཆོས་དབྱིངས་གང་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་གཞི་བྱེད་པ། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་པ། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ཡིན་ཏེ་
འགྲེལ་པའི་ཟིན་བྲིས་ལས། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་སེམས་བདེན་སྟོང་དེ་སྐྱོན་སྤོང་བ་དང་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའི་གཞིར་ཡོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེའི་གྮིའམ་རྟེན་དུ་བྱས་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་

[197A]༄༅། །ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པས་སྐྱོན་སྤོང་བ་དང་ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་པ་དེའི་རང་བཞིན་བདེན་པས་སྟོང་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རྒྱུན་མཐའ་བའི་ཆོས་ཉིད་གནས་འགྱུར་མཐར་ཐུག་གི་ཚེ་ངོ་བོ་ཉིད་
སྐུར་གྱུར་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་རྒྱུན་མཐའ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་རྒྱུན་མཐའ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྒྱུན་མཐའ་བའི་ཆོས་ཉིད་གནས་འགྱུར་མཐར་ཐུག་གི་
ཚེ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་མ་ཡིན་ཐལ། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ཟེར་ན། གཞི་གྲུབ་ན། དེའི་ཚེ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། སོགས་ཚིག་གི་འཁྲིད་ཚུལ་མང་ངོ། །བྱེ་སྨྲས། དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གྱི་ཁྱད་པར་རིགས་སུ་
འཇོག་པས་རིགས་ཙམ་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དེ་མི་གཡོ་བའི་རིགས་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་རིགས་མ་ཆགས་པ་ལ་བཞག་ཀྱང་ནང་པའི་བསྟན་པས་བསྡུས་པ་དགོས་ཏེ། མཛོད་
འགྲེལ་ལས། འདི་དག་ལས་འཕགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བས་ན་འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་པས་ཟག་མེད་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་རིགས་སུ་འདོད། དེ་ཡང་དང་མོས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཉམས་པའི་ཆོས་
ཅན་ལྔ་དང། མེ་གཡོ་བ་ལ་དབང་པོ་སྦྱངས་པས་དེར་གྱུར་པ་དང། དང་པོ་ནས་མི་གཡོ་བའི་རིགས་ཅན་ཏེ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་བདུན་དང། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་དང། སངས་འཕགས་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་དགུའི་ཟག་མེད་སེམས་འབྱུང་

[197B] །སེམས་ཙམ་པ་ཀུན་གཞི་མི་འདོད་པས་ཐོག་མེད་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པའི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་སྟེང་གི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་རུང་དྲི་མ་
བྲལ་རུང་གི་ས་བོན་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་གསོས་མ་བཏབ་པ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཁོ་ན་དང། ཐེག་གསུམ་གང་རུང་གི་ལམ་འབྱུང་ངེས་སུ་བྱས་པའི་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་གསོས་བཏབ་པ་ན་ཐེག་གསུམ་གང་རུང་གི་རིགས་སད་པས་རྒྱས་
རིགས་དང་གཉིས་ཀར་འགྱུར་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཚང་རྒྱ་རུང་གི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཐོག་མེད་ནས་ཡོད་མེད་སོགས་དཔྱད་བྱ་མང་ཡང་མ་སྤྲོས་སོ། །ཀུན་གཞི་འདོད་པས་རྣཾ་
སྨིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནའི་སྟེང་དུ་འཇོག་པས་གདགས་གཞིའི་ཁྱད་པར་མཆན་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་བཏགས་པའི་གང་ཟག་གི་གདགས་གཞིའི་སྟེང་དུ་འཇོག་པའམ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གནས་འགྱུར་རུང་གི་ནུས་པ་ཡིན་པས་བཞག་
གོ་ཡིག་ཆར། ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་ཆོས་སྐུ། ཉོན་ཡིད་གནས་གྱུར་ལོངས་སྐུ་དང། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་སྤྲུལ་སྐུར་བཙུན་པས་བཞེད་ཅེས་པ་འོག་གི་བཙུན་པ་ཟླ་བའི་ལུང་ལ་བལྟོས་ན་ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་མེ་ལོང་ཡེ་
ཤེས་དང། ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་དང། ཉོན་ཡིད་གནས་གྱུར་མཉམ་ཉིད་དང། སོར་རྟོགས་ཡེ་ཤེས་ལོངས་སྐུའི་རྟེན་དང། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གནས་འགྱུར་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་སྤྲུལ་སྐུ་སྤྲུལ་བྱེད་དུ་

[198A]༄༅། །བྱས་ན། གསེར་འོད་ལས། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྦྱངས་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་གཞི་ལ་གནས་པའི་ཡིད་སྦྱངས་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སྟོན་ཏོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་སྦྱངས་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཐོབ་སྟེ། ཞེས་པ་དང། མདོ་རྒྱན་ལས། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཡེ་ཤེས་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། དཔག་མེད་དང་བསམ་ཡས་སྤྲུལ་པ་ཡིས། །སེམས་ཅན་དོན་
ཀུན་སྒྲུབ་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་དང་མཐུན་ལ། དེ་གསེར་ཕྲེང་ལས། དེ་ལོངས་སྐུར་བཤད་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་བཤད་དོ། །ཞེས་དང། གོ་མིས་དེའི་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་གསུངས་ཀྱང། འདིར་ནི་ཡེ་ཤེས་བཞི་ཡེ་
ཤེས་ཀྱི་སྐུར་བྱས་ནས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་དེའི་བདག་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་སྐུར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཉེ་བར་བཏགས་པས་དེ་བཞིན་གཞན། ཞེས་གསུངས་པས། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཡེ་ཤེས་བཏགས་པ་པར་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡིག་ཆར་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་དེ་ཡང་ཅི་རིགས་ཡོད་དེ། གསེར་ཕྲེང་དང་ལེ་བརྒྱད་མར་བཤད་དེ། །ཞེས་གསུངས་ལ། ལེ་བརྒྱད་མ་ཞེས་པ་དགོངས་རྒྱན་ཡིན་ནམ་དཔྱད། རྣམ་རིག་པའི་རིགས་ནི། མདོ་རྒྱན་ལས་
ཡོད་དང་མཆོག་དང་སོགས་བཞིས་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྒྱད་རྣམ་པ་བཞི་བཞིས་བཤད་པར་མདོར་བསྟན། ཁམས་རྣམས་དང་ནི་སོགས་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་སོ་སོར་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་ལ་ནི། ཁམས་དང་མོས་

[198B] ཞེས་པ་དང། དེ་དགེ་སོགས་ཀྱིས། དགེ་བ་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང། ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་རྟེན་དང། དོན་གཉིས་འབྱུང་བ་དང། ལྷག་མེད་
ཀྱི་ཚེ་མི་ཟད་པ་བཞིའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་མཆོག་དང། རང་བཞིན་དང་ནི་སོགས་ཀྱི་དོན་འཇམ་དབྱངས་དགའ་བློའི་འགྲེལ་པར། རང་བཞིན་རྟེན་དང། རྒྱས་འགྱུར་བརྟེན་པ་དང། དེ་གཉིས་ཀ་རྒྱུས་དུས་སུ་ཡོད་པ་འབྲས་
བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མེད་པ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་བཞི་དང། ཞེས་པ་དབྱིག་འགྲེལ་དང་མཐུན་ལ། གསེར་ཕྲེང་ལས། རིགས་གཉིས་རིམ་པ་ལྟར་རྒྱུར་ཡོད་འབྲས་བུར་མེད་པ་དང། འབྲས་བུར་ཡོད་པར་བཤད་པས་ཞེས་པ་བུ་ཉས་
བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ནམ་དཔྱད། སྦྱོར་བའི་སྔོན་དུ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་དང། ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པ་དང། དཀའ་སྤྱད་ལ་བཟོད་པ་དང། ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ་རིགས་སད་པའི་རྟགས་བཞི་དང། རིགས་ནི་ངེས་དང་
སོགས་ཀྱིས་རིགས་ངེས་མ་ངེས་གཉིས་དང། དེ་གཉིས་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་མི་ནུས་པ་དང་ནུས་པ་གཉིས་ཏེ་དབྱེ་བ་བཞི་དང། ཉོན་མོངས་གོམས་དང་སོགས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་མང་བ། གྲོགས་ངན་གྱིས་ཟིན་པ། ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་
བ། བླང་དོར་ལ་རང་དབང་མེད་པ་སྟེ་རིགས་མི་སད་པའི་ཉེས་དམིགས་བཞི་དང། རིང་མོ་ཞིག་ནས་སོགས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོ་བ་སོགས་མི་དགེ་བ་ཆེན་པོས་ཀྱང་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནང་ན་སོང་དུ་སྐྱེ་སྲིད་ཙམ་ལས་

[199A]༄༅། །མྱུར་དུ་མི་འགྲོ་བ་དང། སོང་ཡང་མྱུར་དུ་ཐར་བ་དང། དེར་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་བ་དང། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐྱོ་སྟེ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བཞི་རིགས་སད་པའི་ཕན་ཡོན་དང། གསེར་གྱི་
རིགས་སོགས་ཀྱིས་གསེར་གྱི་རིགས་ཆེན་པོ་ནི་མང་བ་འོད་གསལ་དྲི་མེད་ལས་རུང་གི་གནས་ཡིན་པ་བཞིན་བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་ནི་དགེ་བ་མང་བ། ཡེ་ཤེས་ལྔ། ཉོན་མོངས་ཀྱིས་དྲི་མ་མེད་པ། མངོན་ཤེས་སོགས་
གཞན་རྒྱུད་ལས་རུང་དུ་བྱེད་པའི་མཐུ་སྟེ་བཞིའི་གནས་ཡིན་པས་གསེར་དང་འདྲ་བ་དང། རིན་ཆེན་མཆོག་སོགས་ཀྱིས། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ནི། རིགས་ཁ་དོག་དབྱིབས་ཚད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཞིའི་གནས་ཡིན་
པ་ལྟར། བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དང། ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཏིང་འཛིན་ཁྱད་འཕགས་སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་གྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པས་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་ལ། རྗེ་བཙུན་པས། སྔ་མ་རང་བཞིན་
གནས་རིགས་དང་ཕྱི་མ་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་དཔེར་བྱས་ནས་དོན་ཚན་དགུར་གསུངས་སོ། །རྟགས་དང་ཕན་ཡོན་ཉེས་དམིགས་གསུམ་དབུ་མ་བས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འདོད་དོ། །ལ་ལ་གཅིག་ཏུ་སོགས་ཀྱིས་ཚེ་དེར་མི་དགེ་བ་
འབའ་ཞིག་སྤྱོད་པ་དང། ལོག་ལྟ་ལྟ་བུས་དགེ་རྩ་བཅོམ་པ་དང། ཐར་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བ་བཅོམ་པ་དང། ཐར་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དགེ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང་དེར་མི་བརྩོན་པ་སྟེ་གནས་སྐབས་རིགས་ཆད་

[199B] ཐར་པའི་རྒྱུའི་དགེ་རྩ་གཏན་མེད་པའི་གཏན་ནས་རིགས་ཆད་དེ་ལྔ་བསྟན་ཏོ། །རྗེ་བཙུན་པས། ཐ་མ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་བཞིར་བཤད་པ་དབྱིག་འགྲེལ་དང་འགལ་ལོ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེར་སོགས་ཀྱིས་ཟབ་
རྒྱས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཐོས་པ་ན་དང་པོར་དོན་མི་ཤེས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཕན་ཕྱིར་དེ་ལ་མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་དང། བར་དུ་དོན་དེ་སྒྲུབ་པའི་དཀའ་སྤྱད་ལ་བཟོད། ཐ་མར་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་དང་ཉན་རང་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང། ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་སོགས་ཀྱིས། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཤིང་བསྐྱེད་བདེ་འགྲོའི་མེ་ཏོག་ངན་འགྲོ་ཞི་བའི་ལོ་མ་རང་གཞན་ལ་ཕན་
པའི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པས་རྩ་བ་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ། །དབུ་མ་པའི་ལུགས་ལ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ལ་སྟོང་ཉིད་དགོས་ཀྱང་རིགས་ལ་མི་དགོས་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཟག་མེད་ཀྱི་
ས་བོན་འདུས་བྱས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེ་ལ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ཀྱི་དངོས་མིང་གི་ཐ་སྙད་མེད་ཅིང། འདིར་རིགས་སུ་ཁས་ལེན་ན་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ཡིན་པས། ཞེས་དང། ཕར་ཕྱིན་ཟིན་
བྲིས་ལས། རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་དེ་རིགས་ཡིན་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་དང། དོན་བདུན་བཅུར། རིགས་ལ་སྒྲས་བརྗོད་ཀྱི་སྒོ་ནས། ཞེས་པ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཀྱི་སྒྲས་བསྙད་ནས་རྒྱས་རིགས་བཞག་པའི་དོན་ཡིན་

[200A]༄༅། །པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་གསོས་བཏབ་པའི་ཞེས་པ་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་གསོས་བཏབ་ནས་འཚང་རྒྱ་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་གསོས་བཏབ་པ་མི་དགོས་སོ།།
ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཐེག་ཆེན་དུ་རིགས་ངེས་པའི་དོན་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཟག་མེད་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ཏེ། ནུས་པ་སེམས་སྟེང་ན་ཡོད་པ་དེ་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ཡིན་པས་
ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་ཐོས་སོགས་བྱས་ཏེ་གསོས་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་སུ་འགྱུར་པ་མ་གཏོགས་མེད་དམན་གྱི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱས་ཏེ་རིགས་ཀྱི་ནུས་པ་དེ་གསོས་ནས་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་སུ་བསྒྱུར་
མི་ཐུབ་པ་དེ་ཡིན་ལ་ཉན་རང་གི་དང་པོ་ཉིད་ནས་རིགས་ངེས་པའི་དོན་ཡང་ཉན་རང་ལས་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་མི་ཐུབ་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པའི་ཟག་མེད་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་དེ་ཐེག་
པ་གསུམ་པོ་གང་རུང་གི་ཆོས་ལ་ཐོས་སོགས་བྱས་པས་གསོས་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་གང་རུང་གི་རིགས་སུ་འགྱུར་བའི་རིགས་སད་པའི་རིགས་དེ་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཡིན་ནོ། །ཆོས་སྤོང་གི་ལས་བསགས་པའི་
ལོག་སྲེད་ཅན་དེ་བསྐལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མང་པོའི་བར་དུ་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་མི་ཐུབ་པས་གནས་སྐབས་ལ་རིགས་ཆད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟར་དེ་དག་རྒྱས་རིགས་ཀྱིས་འཇོག་ལ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཐེག་ཆེན་རིགས་ངེས་

[200B] ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་སད་པ་གཅིག་དགོས་གསུངས་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ཡིག་ཆར། ཁ་ཅིག་ཀུ་ལ་འདིར་བཤད་པ་ནོར་རོ། །ཞེས་པ་ཉ་ཊཱི་ཀ་ལས། ཡང་ན་ཀུ་
ལ་སྟེ། ཀུརྦ་ནི་ངན་པ་ལ་ཡ་ཐིམ་པ་སྟེ་ངན་ཐིམ་ཞེས་པ་ལྟར་ཆོས་བཤེས་དང་བུས་ཀྱང་བཤད་པས་དེའོ།།    ༈    །།རེད་མངའ་བ་དང་རོང་ཊཱི་ཀ་པས། ཀུན་བཏུས་ལས། འདས་པ་ནི་འགག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །མ་འོངས་པ་ནི་
མ་བྱུང་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་ལམ་དང་མཉམ་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལས་སྤོང་ངོ། །ཞེས་པར་བརྟེན་ནས་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་
ཆད་མེད་ལམ་དེ་མཐོང་སྤང་རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་པའི་གཉེན་པོ་མི་བྱེད་ཀྱི་དེའི་ས་བོན་རང་དུས་སུ་ཡོད་པ་སྤོང་ཟེར་བ། ཡིག་ཆར། མཐོང་སྤང་རྟོག་པ་སྤོང་བྱེད་མེད་པར་ཐལ་པ་སོགས་ཀྱིས་བཀག་ནས། ལུང་དོན་སྤྱིར་སྤང་བྱས་
འདས་མ་འོངས་རྟག་པ་ཡིན་པས། བར་ཆད་མེད་ལམ་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་དུས་གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་འཇོག་ཚུལ། རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་རང་དུས་སུ་འདས་ནས་ཡུན་རིང་སོང་བ་དང། མ་སྤངས་ན་མི་འོངས་པ་ན་སྐྱ་རུང་བ་དང་
ད་ལྟར་བ་རང་གི་སྔ་ལོག་དེ་མ་ཐག་འགག་པ་ལ་བྱ་ལ། །དེ་སྤོང་ཚུལ་དང་པོ་བུམ་པ་ཐོ་བས་བཅོམ་པ་ལྟར་མི་བྱེད་ཀྱང། ཁོ་རང་རིགས་འདྲའི་ས་བོན་སྤོང་བ་དང། གཉིས་པ་མདུན་ནས་འཕུལ་བ་ལྟར་ཕྲད་ནས་མི་སྤོང་ཡང་སླར་སྐྱེ་
[201A]༄༅། །རུང་གིས་བོན་སྤོང་བ་དང། གསུམ་པ་དུས་མཉམ་དུ་འགོག་པས་མི་སྤོང་ཡང་རང་སྐྱེ་བ་དང་སྤང་བྱ་དེ་འགག་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་ཞེས། མདོར་བསྡུས་ན་བར་ཆད་མེད་ལམ་རྣམས་ཀྱིས་རང་སྐྱེ་
བ་དང། རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་དེའི་ས་བོན་གྱི་རིགས་འདྲ་ཐ་མའམ་རྫས་རྒྱུན་ཐ་མ་འགག་པ་དུས་མཉམ་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེར་མི་རུང་བར་བྱས་པ་དེ་དག་སྤོང་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་དེ་འབྱུང་བ་དང་
གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་འགོག་པ་ནི་མཉམ་པས་མཉམ་སྟེ། སྣང་བ་དང་མུན་པ་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཡིག་ཆར། རང་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ཐོབ་པ་ཆད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དང། ཞེས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་
རྒྱུད་ཀྱི་དེ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་སྤོང་ཞེས་པ། དཔེར་ན། འདོད་ཉོན་དང་པོ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་འདོད་ཉོན་དང་པོ་སྤོང་བས་འཇོག་པ་སོགས་རང་དང་ཕྲ་རགས་མཚུངས་པའི་དེ་སྤོང་བས་དང། མཛོད་འགྲེལ་ལས། གཟུགས་ཐམས་
ཅད་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ནི་ཞེས་སོགས་བྱེ་སྨྲ་ལས་གོང་མས་མི་འདོད་དེ། འཕངས་འབྲས་སོགས་ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། བྱེ་སྨྲས་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང། དེའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤངས་བྱ་གཉིས་
འགག་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་བས་འགག་འགྱུར་གྱིས་སྤོང་བ་དང། གོང་མས་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྐྱེ་བ་དང་དེའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་འགག་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་བ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱིས་སྤོང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །

[201B] དེ་སྤོང་བའི་ཆ་ནས་སྤོང་བའི་སྒྲུབ་པར་བཞག་ཀྱང། ཡིག་ཆར། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལྟ་བུ་དེའི་གཉེན་པོ་
ཙམ་བྱེད་པ་དང་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་བྱེད་ཚུལ་ལ་ཁྱད་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དེས་སྒོམ་སྤང་བདེན་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོ་ཙམ་བྱེད་པ་ཉི་འོད་ཀྱིས་མུན་པ་སེལ་བ་དང། ངོས་སྐལ་གྱི་སྒྲིབ་པའི་སྤོང་གཉེན་བྱེད་ཚུལ་བསྐལ་བའི་མེས་
བསྲེག་བྱ་ལྷག་མེད་དུ་བསྲེག་པ་དང་སྦྱར་བ་ནི། གསེར་ཕྲེང་ལས། གཉེན་སྤོང་ནི། གཉེན་པོ་སྐྱེད་པ་དང་སྤང་བྱ་འགོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གཏུགས་པ་ནི་སྤང་གཉེན་གྱི་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་པ་དང། ཉི་སྣང་ལས། མི་མཐུན་
ཕྱོགས་སྤོང་བའི་རྟེན་ནི་ནས། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤོང་བའི་དོན་གྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་རྣམས་དང། མདོ་དང་རྩ་བའི་སྤོང་ཞེས་པའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས། ཡིག་ཆར། འདི་རྣམ་བཤད་དང་གསེར་
ཕྲེང་གི་དགོངས་པ་དཀའ་ས་ཡིན་པས་ཞེས་དང། གསེར་ཕྲེང་དུ་སྔར་ལོ་ཆེན་སོགས་ལྟར་བཀོད་ནས། རྩ་བ་རང་གི་དོན་ནི་ཞེས་སོགས་དང། རྣམ་བཤད་ཀྱིས་གཉེན་སྤོང་གི་ཁྱད་པར་འདི་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིག་ཆ་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །
གསེར་ཕྲེང་ལས། གཉིས་པ་ལ། ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེ་གཉིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཞེས་དེ་གཉིས་སོ་སོར་ཡང་བགྲངས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། དངོས་པོ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ས་བོན་ཁྱོད་དུ་འགྱུར་ངེས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། རྗེ་བཙུན་པའི་

[202A]༄༅། །མཐའ་དཔྱོད་ལས། གཞན་ཡང། མཐོང་སྤང་རྟོག་པའི་ས་བོན་མཐོང་སྤང་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཐམས་ཅད་ཞལ་འཆམ་པར་སྨྲ་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མཐོང་སྤང་རྟོག་པའི་ས་བོན་འགག་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་
མཐོང་སྤང་རྟོག་པ་འགག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་སྐད་ཅིག་ཐ་མའི་དུས་སུ་མཐོང་སྤང་རྟོག་པ་འགག་ཟིན་པ་གང་ཞིག་མཐོང་སྤང་རྟོག་པའི་ས་བོན་འགག་པ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་
བར་ཆད་མེད་ལམ་སྐྱེ་བ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ནས། ནས་མྱུག་གི་ས་བོན་དེ་ནས་མྱུག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཕྱི་མ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ནས་མྱུག་རྒྱས་ནས་དེའི་སྟེང་དུ་ནས་ཀྱི་
ས་བོན་ཆགས་དགོས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་མྱུག་ཕྱི་མའི་ས་བོན་ཡིན་གྱི་སྔར་གྱི་དེའི་ས་བོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔ་མ་ལ་ཡང་འདྲ་སྟེ། ཆོས་མཆོག་ཐ་མ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཐོང་སྤང་རྟོག་པའི་ས་
བོན་དེ་ཆོས་མཆོག་འབྲིང་པོ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཐོང་སྤང་རྟོག་པ་དེའི་ས་བོན་གྱི་རིགས་འདྲ་ཐ་མ་ཡིན་གྱི། དེའི་ས་བོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། སྤང་བྱའི་ས་བོན་གྱི་རིགས་འདྲ་ཐ་མ་འགག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་
པ་དུས་མཉམ་ཞིང། ཞེས་རིགས་འདྲ་ཐ་མ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་ཉོན་མོངས་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་སོགས་ལུང་རིགས་མཐའ་ཡས་སོ། །གཞན་ཡང། ཐེག་

[202B] ཆོས་མཆོག་ཐ་མའི་དུས་སུ་མཐོང་སྤང་རྟོག་པ་མེད་ན་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་དུས་སུ་སློབ་མ་དང་སེམས་ཅན་སོགས་མེད་པར་ཐལ་
ལོ།།    ༈    །།ཡིག་ཆར། ཡི་གེ་ནོར་རྟགས་སོ་ཞེས་པ། གསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། དགོངས་གཞི་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མདོ་དང། དགོངས་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་
ཡོད་ཅེས་ཕྱི་མར་དགོངས་པ་ཟེར་བ་ཡིག་ནོར་ཡིན་ཏེ། དེ་ཤནྟི་བས་བསྟན་པའི་སྒྲའི་དགོས་པ་བཤད་པ་ནི། ཞེས་པར་བརྟེན་པས་དགོས་པ་ཟེར་དགོས་པའི་ཕྱིར། བུ་ཉས་དགོས་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ། ཟེར་བ་གསེར་ཕྲེང་དུ་
བཀག་གོ་རྗེ་བཙུན་པས། དགོངས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་དུ་མི་རུང་བའི་མདོ་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་པའང་བཀག་སྙམ་སྟེ་འོག་ཏུ་དགོངས་གཞི་དེ་ལྟར་ཡོད་ཀྱང་དགོས་
དབང་གིས་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་མདོ་དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་ནས་གསེར་ཕྲེང་དང་བཤད་སྦྱར་དྲངས་པའི་ཕྱིར། དགོངས་པ་དང་དགོས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་མདོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་
བཞག་པ་ཉ་ཊཱི་ཀ་ཏུ་འོད་ཟེར་མགོན་པོ་སོགས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ཀྱང་ཉ་དཔོན་སོགས་ལྟར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའང་བཞག་པས། ཡིག་ཆར། བཤད་སྦྱར་ལས། ཕ་རོལ་ལ་ལྟོས་པར་ནི་ཁས་མི་ལེན་ཞེས་པས་སྒྲས་ཟིན་

[203A]༄༅། །ལྟར་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་ལྡེམ་པོའི་དོན་སྒྲས་ཟིན་འཁྱོགས་པའི་དོན་དང། ཀུན་བཏུས་ལས། དེ་ན་གཞན་དུ་བརྗོད་ལ་དོན་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ཞེས་སོགས་དྲངས་ནས་རྣམ་བཤད་ལྟར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་
ཡིན་པ་དགོས་པར་བསྒྲུབ་ཀྱང། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་དྲང་དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་མི་དགོས་ཏེ་ངེས་དོན་གྱི་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་བར་བ་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགོངས་གཞི་གཙོ་བོར་ཡོད་ཀྱང་ཚིག་ཟིན་ལ་
སྒྲས་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཡིག་ཆར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཞེས་དེ་ཡིན་ན། དོན་ལྡེམ་དང་
བསྒྱུར་ལྡེམ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་ལ་དྲང་དོན་གྱི་མདོས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཡིག་ཆར། དེ་ཡིན་ན། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ཟིན་ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་དྲང་དོན་དུ་བཤད་
པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འོག་ཏུ་དགོངས་གཞི་ཡོད་པའི་མདོ་ཡིན་ན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་སྒྲས་ཟིན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པའི་མདོ་
ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དབུ་སེམས་སུའི་ལུགས་ལ་ཡང་དགོངས་གཞི་ཅན་གྱི་མདོ་ཡིན་ན་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱི་མདོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་སྙིང་པོའི་ལུང་གསུམ་གྱིས་སེམས་ཙམ་པ་སོགས་ཀྱིས་

[203B] ཤེར་མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་གཟུང་དུ་མེད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པས་གནོད་པས། ལུང་དང་མི་འགལ་བར་རྗེས་དཔག་སྟེ་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གཞུང་དོན་དེ་ཉིད་
བསྒོམ་པ་ནི་མཁས་པའི་ལུགས་ཡིན་པས་ཕྱོགས་ལྷུང་དོར་ནས་གཞུང་དེའི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་གང་ཡིན་དཔྱད་པར་གྱིས་ཞེས་དྲང་ངེས་འབྱེད་ཚུལ་གསུངས་པས་དྲངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པའི་གཉེན་པོར་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་
པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་རིགས་ངན་གདོལ་བ་སོགས་ཀྱིས་སྤྱོད་རུང་བས་སླ་ཞིང་དོན་ཆུང་ཞེས་བརྙས་པའི་གཉེན་པོར་སངས་རྒྱས་གཾ་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་རྙེད་ལ་བརྟེན་ན་གདོད་རྟོགས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་པའི་དགོས་པ་ཉེས་པ་དེ་
སྤང་ཕྱིར་དང། སངས་རྒྱས་དེ་སྙེད་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་སྒྲས་ཟིན་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་དཀའ་བ་དགོངས་གཞི་ཡིན་ནོ། །ལེ་ལོའི་གཉེན་པོར་དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དགོས་པ་འདྲ་ལ། བདེར་
གཤེགས་ཟླ་འོད་ཀྱི་མཚན་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་སྒྲས་ཟིན་དང། དེ་སྨོས་པས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དགོངས་གཞིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཅུང་ཟད་མཆོག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར་གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་
སྦྱིན་པས་བྱང་ཆུབ་མི་འཐོབ་བའམ་དེའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་སྒྲས་ཟིན་དང། དེ་ལ་གྲོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་གཞན་དགོས་པ་དགོངས་གཞི། འདི་ཡིག་ཆར་དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ཞེས་པ་མ་དག་གོ་འགའ་ཞིག་ཞིང་དེའི་སྟོན་

[204A]༄༅། །པའི་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ང་རྒྱལ་བ་དང། འདིའི་སྟོན་པའི་ཞིང་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་རིམ་བཞིན་སྟོན་པ་འདི་དང་སངས་རྒྱས་གཞན་གྱི་ཕུན་ཚོགས་དང། ཞིང་ལ་མཆོག་དམན་ཡོད་པ་སྒྲས་ཟིན་དང་
སངས་རྒྱས་གཞན་ལ་ཡང་ཕུན་ཚོགས་དང་ཞིང་ཁྱད་པར་བ་ཡོད་པ་དགོངས་གཞི་དང། སྡིག་པ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་ལ་འགྱོད་པས་ཡིད་ཆད་པའི་གཉེན་པོར་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་
བ་སྒྲས་ཟིན་དང། དེས་ཀྱང་བཤགས་བསྡམས་བྱས་ན་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བ་དགོངས་གཞི་ཡིན་ནོ། །མདོ་ལས། ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱས་ཤིང། །རྒྱལ་པོ་གཙང་སྦྲ་ཅན་གཉིས་དང། ཡུལ་འཁོར་འཁོར་དང་བཅས་བཅོམ་
ན། མི་དེ་དག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ཞེས་པའི་དོན་གཡགས་པའི་རིན་ཆེན་བང་མཛོད་ལས། མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་སྲེད་པ་ནི་མ་དང་འདྲ་སྟེ། སྲེད་པའི་རླན་འཛིན་པས་སོ། །སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ནི་ཕ་དང་འདྲ་སྟེ་
བསྒོས་པའི་བག་ཆགས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པས་སོ། །མཆོག་འཛིན་གཉིས་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གཙང་སྦྲ་ཅན་དང་འདྲ་སྟེ་
ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མཆོག་དང། ལྟ་ངན་དང་འབྲེལ་བའི་སྤྱོད་ངན་ལ་དག་གྲོལ་ངེས་འབྱིན་གྱི་ལམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡུལ་དང་བཅས་པ་

[204B] རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་ཡིན་པས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕ་མ་སོགས་བསད་ན་དག་པར་འགྱུར་བ་སྒྲས་ཟིན་དང། སྲེད་པ་སོགས་སྤངས་ན་དག་པར་འགྱུར་བ་དགོངས་གཞི་
ཡིན་ལ། གདན་གཞིའི་འགྲེལ་པར་ཕ་མ་སོགས་རྫོགས་རིམ་ལ་སྦྱར་ནས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། དེའི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་མ་རིག་པ་སྤང་བྱར་བྱེད་པ་ལ་རྒྱལ་པོ་བསད་པའི་མིང་ཞེས་གསུངས་སོ། །མ་
ངེས་པ་ཐེག་ཆེན་ལས་ལྡོག་པའི་གཉེན་པོར་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་ན་མཐར་ཐུག་ཐེག་གཅིག་བསྟན་པ་དང། དབུ་མ་བ་ལྟར་ན། བསོད་གྲགས་པའི་སྤྱི་དོན་ལས། རིགས་མ་ངེས་པ་ལྡོག་པའི་ཉེས་པའི་གཉེན་
པོར་གསུངས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་སྟོན་པའི་མདོ་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལེགས་སོ། །མཚན་ཉིད་ལྡེམ་དགོངས་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་དགོངས་པ་དགོས་ལ། གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་འཇོག་ཚུལ་མཆན་འགྲེལ་དུ་
བཤད་ཟིན་ཏོ། །དགོངས་གཞི་ཅན་གྱི་མདོ་ཡིན་ན། དེ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་གསུམ་ལས་གཞན་ལྔ་ག་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། ཡིག་ཆར། དེ་ཡིན་ན། གཉེན་ལྡེམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་རྣམ་བཤད་
ཀྱིས་བསྒྲུབ་ཅིང། དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང་བསྒྱུར་ལྡེམ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་གསེར་ཕྲེང་གིས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞུག་པ་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱིས་ཁྱབ་སྟེ། ཡིག་ཆར། གང་ཟག་འགའ་ཞིག་གིས་རྗོད་བྱེད་ཁོ་ནར་ཆགས་

[205A]༄༅། །པ་བཟློག་ནས་བསྟན་པ་ལ་གཞུག་པའི་ཆེད་དུ་ལྡེམ་པོ་ཡིན་པས་གཞུག་པ་དང། ཞེས་དང། མདོ་རྒྱན་འགྲེལ་པ་ལས། བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མི་སྐྲག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སྒྲས་
ཟིན་ལྟར་ཞེན་པ་བཟློག་ནས་དགོངས་པའི་དོན་དེ་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པས་བཞག་པའི་ཕྱིར། རེད་མདའ་བའི་ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་པ་ལས། གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི། གདུལ་བྱ་ཉེ་བའི་བློ་ལ་
ལྟོས་ནས་འདི་ལྟར་བསྟན་ན་འཕྲལ་དང་ཡུན་དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ལྟར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ཐམས་ཅད་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་
སྟོན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།    ༈    །།གོང་མའི་ལུགས་ལ་འཇིག་ལྟ་ལ་ལུང་མ་བསྟན་གྱིས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྟེན་འབྲེལ་ལུང་རིགས་གཏེར་མཛོད་ལས། སྐབས་འདིར་འཇིག་ལྟ་ལ་མི་དགེ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ཞེ་སྡང་དང་
མཚུངས་ལྡན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་འབྲས་ཡིད་འོང་འབྱིན་པའི་ཆ་ནས་ལུང་དུ་བསྟན་པར་བཞག་པ་དགེ་བའི་མཚན་ཉིད། ཅེས་པ་ནི། མཛོད་ལས། ལས་བདེ་མི་བདེ་དང་གཞན་ནི། །ཞེས་པ་
ལྟར་ཡིན་ལ། རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པས། རྣམ་སྨིན་བདེ་སྡུག་འབྱིན་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་ལུང་མ་བསྟན་ལ་རྣམ་སྨིན་སྦྱར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བར་དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་དང། མི་དགེ་བར། མི་དགེ་

[205B] ལུང་མ་བསྟན་ལ་ཀུན་བཏུས་སུ་རྣམ་སྨིན་གྱི་གཟུགས་ཅན་བརྒྱད་བཞག་པ། མཛོད་ལས། ལུང་མ་བསྟན་བརྒྱད་ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །མཛོད་ལས། དགེ་བ་བཞི་སོགས་ལ་རྗེས་འབྲེལ་མ་བགྲང་བར་དོན་དམ་པ་
བགྲང་ལ། སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་དང་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་དགེ་བ་དགེ་བར་མི་འདོད་དོ། །ཁོ་ན་རེ། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ན། དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་གི་བཞི་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། །དོན་བདུན་ཅུར། འཇིག་རྟེན་སོ་སྐྱེའི་
ཕུང་པོ་དང། ཞེས་དང། འགྲེལ་པར་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱན་སྣང་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཉེ་བར་
ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང། ཞེས་དང་གསེར་ཕྲེང་ལས་དེ་དག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆ་ལ་བཤད་དོ། །ཞེས་དང། རྩ་བར། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྟོགས་པ་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། ལེ་མང་དུ་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཞེས་པ་ལས་ལྔ་སོགས་མེད་ལ། ལེ་བརྒྱད་མར། རབ་འབྱོར་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང། ཞེས་པ་ལྟར་སྣང་བ་གཉིས་ཀར་ཕུང་པོ་ལྔ་གསུངས་པ། གསེར་ཕྲེང་དུ་
དེ་དག་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་པ། རྩ་བར། སློབ་མཐུན་མོང་གསུངས་པས་དེ་ཞར་བྱུང་ཙམ་དུ་མངོན་ཞེས་པ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཞར་ལ་ལྔ་སོགས་གསུངས་སམ། ཡང་ན་རྒྱན་སྣང་ལྟར་
[206A]༄༅། །རྣམ་བཤད་དུ་འདུས་བྱས་མ་བྱས་གཉིས་བདེན་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་བྱས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བར་བཤད་པ་གཙོ་བོ་ལ་དགོངས་སམ་དཔྱད། །ལོ་ཆེན་གྱིས་དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་གི་
དང་པོ་གསུམ་དང། དེ་ནས་བཞི་དང། དེ་ནས་གཉིས་དང། ཐ་མ་གཉིས་ཏེ་ཚན་པ་བཞིས་བྱིས་པའི་གཙང་བདེ་སོགས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ལོག་བཞི་དང། དེའི་གཉེན་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་རྟོགས་པ་བཞི་དང། དེ་
བརྒྱད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་བཞི་རྟོགས་པ་སྟེ། བཅུ་གཉིས་པོའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས། དམིགས་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ངེས་པར་བཤད་པ་རྣམ་བཤད་ལས། བླ་མ་ལོ་ཙྪ་པ་ཆེན་པོས་རིམ་ཅན་དུ་དམིགས་པའི་ཚུལ་
མ་མཛད་པར་གཞན་དུ་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པས་མི་འཐད་དོ། །དམིགས་ཚུལ་ལ་ལོག་རྟོག་བསལ་བ་སྣང་བ་གཉིས་ཀར་བཀོད་པའི་དོན་བུ་སྟོན་སོགས་སྔ་མ་མང་པོས། སེམས་ཙམ་པས་མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་ཀྱིས་
གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དབུ་མ་པས་འགོག་ཅེས་པར། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་མཐོང་ལམ་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བར་ཉན་ས་ཀུན་བཏུས། དབུ་མཐའ་རྩ་འགྲེལ་
རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ཅིང། དེས་གཞན་དབང་ལ་མི་དམིགས་པར་འདོད་པ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། བདེན་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་པ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྤང་གཉེན་གཉིས་ཀ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་དགོས་པར་གསུངས་པས་

[206B] མཉམ་བཞག་གིས་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་མཐོང་བ་དང་དམིགས་པ་བཀག་ལ། སེམས་ཙམ་པས་ཁྱོད་ལ་མཚུངས་ཞེས་རྩད་པར། ཞི་བ་ལྷ་དང་ཨ་བྷ་སོགས་མཉམ་བཞག་ལ་ཀུན་རྫོབ་སྣང་བར་མི་འདོད་ཀྱང། འཕགས་
སེང་སོགས་རང་རྒྱུད་པས་མཉམ་བཞག་སྣང་བཅས་ཡིན་པས་སྟོང་གཞི་དང་སྟོང་པ་གཉིས་ཀ་སྣང་ཞེས་ལན་བཏབ་པར་འདོད་པ། མདོ་མང་པོས་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་པ་སྣང་བ་ཤེར་ཕྱིན་ལྟར་སྣང་དུ་གསུངས་པས་བཀག་གོ་རང་
ལུགས་ལ། དེའི་རྩོད་ཚུལ་རྣམ་རིག་པས། སོ་སྐྱེའི་གཉིས་སྣང་གི་ཤེས་པ་གཞན་དབང་བདེན་གྲུབ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་བདེན་གྲུབ་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ཟེར་བ་ལ། དབུ་མ་པས། ས་
བཅུའི་སྐབས་སུ་དྲི་མ་ཇི་ཆུང་དུ་སོང་བས་དག་པ་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ། དྲི་མ་གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་ཅིང། གཉེན་པོ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཏུ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པར། སེམས་ཙམ་
པས་དེ་དག་གི་ཚུལ་ཆུ་རང་བཞིན་གྱིས་དྭངས་པ་རྡུལ་གྱིས་སྒྲིབ་པ་བཞིན་ཟེར་བར། སྤང་གཉེན་གཉིས་ཀ་བདེན་པར་གྲུབ་ན་ཕན་ཚུན་གནོད་མི་ནུས་པས། གཉེན་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ཕྱོགས་གཅིག་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་དག་
ཤིན་ཏུ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཀག་གོ་དེ་ལ་རྣམ་རིག་པས། མདོ་ལས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་དམིགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པས། མྱུ་གུ་བདེན་སྟོང་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་ཡོད་པར་ཐལ། མཐར་ཐུག་

[207A]༄༅། །དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བར། དབུ་མ་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་ཡོད་ཀྱང། དེའི་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་
འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་བདེན་སྟོང་དེ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རིགས་ཏེ་རང་
བཞིན་ནམ་དོན་དམ་བདེན་པ་གཙོ་ལ། དམིགས་པའམ་རྣམ་འགྱུར་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གཙོ་ཆེ་ཡང་མི་འགལ། ཞེས་ཡིག་ཆ་རྙིང་བར་གསུངས་ལ། སེམས་ཙམ་པས་རིགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འབྱེད་བྱེད་ཡིན་
པར་ཡིག་ཆར་གསུངས་སོ།།    ༈    །།བྱང་སེམས་གང་གིས་གང་གི་ཆེད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་ན་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རོལ་མཚོ་ལས། ཐེག་
ཆེན་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་དེས་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཞན་དོན་དེ་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་མི་འཐད་དེ། དེའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། གང་གི་ཆེད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་
མཐར་ཐུག་དེ་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད། ཅེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་རོལ་མཚོར་དེ་སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་དོན་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོ་ནར་འཇོག་

[207B] ས་མཚམས་དང་འགལ་ལོ། །བསོད་གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཆེན་པོ་གསུམ་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཆེན་པོ་ཡིན་ན་ཐབས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པས་ཁྱབ། སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ན་གློ་བུར་རྣམ་
དག་གི་ཆར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཡིན་པས་ཁྱབ། རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་ཆེན་པོ་གསུམ་གང་རུང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། གསེར་
ཕྲེང་ལས། མཆོག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་ཏེ་སྤྱིའོ། །སྤོང་བ་ཆེན་པོ་དང་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་སྒྲིབ་གཉིས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་ཡུལ་གང་ལ་
ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་ཁྱད་པར་རོ། །ཞེས་དང་པོ་སྤྱི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་དེའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གསུངས་པ་དང། ཉི་སྣང་ལས། དེ་ལྟར་སྤངས་པ་དང་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང། སེམས་ཅན་
གྱི་སྡེ་ཆེན་པོའི་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང། ཞེས་མཆོག་ཉིད་དང་མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བ་ལ་སྤངས་རྟོགས་གཉིས་བཞག་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ལས། རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་རྟོགས་
པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །ཞེས་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་ཐམས་ཅད་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྒོ་མང་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀར། དང་པོ་ལ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་དང། གསུམ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་སའི་སེམས་བསྐྱེད་དང་

[208A]༄༅། །སྙིང་རྗེ་སོགས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་བཞག་པ་དེ་དག་དགག་ཆེད་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་སངས་འཕགས་མེད་ཟེར་བར། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སངས་འཕགས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་
ཕྱི་མར་ཐལ་བ་སོགས་འཕེན་ནོ།།    ༈    །།རོང་ཊཱིཀ་པས། སྐབས་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ཐོས་བསམ་ཙམ་དང། སྦྱོར་བཞིའི་སྐབས་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོར་སྟོན་ཞེས་པར། དང་པོ་གསུམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ཉེར་གཉིས་
སོགས་བཤད་པས་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོར་བཤད་པར་སྒྲུབ་ལ། ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་གྱིས་མ་ཟིན་པའི་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་ཡོད་ན་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཉི་ཚེ་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་ཞེས་རྩ་བས་བཀག་གོ་གསེར་
ཕྲེང་ལས། འདི་བྱང་ཡེའི་བཞེད་པར་བཤད་དོ། །ཞེས་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཡེ་འཆད་དེ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པས། མཆན་ལས། གསེར་ཕྲེང་ན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཞེས་འདུག་པས་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་
ཡིན་ནམ་དཔྱོད་ཅེས་པ། གསེར་ཕྲེང་ལས། དེ་ཡང་ཊཱིཀ་ཆུང་ལས། ཞེས་དང། ཚུལ་འདི་ལ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བཤད་པ་ཉིད་ཚད་མའོ། །ཞེས་འདུག་པས་ལོ་ཆེན་དེ་ལྟར་འདོད་དམ་དཔྱོད་ཅེས་པ་ཡིན་ནོ། །
ཡིག་ཆར། དེ་ཆོས་ཅན། མཁྱེན་གསུམ་ཡུལ་ཡིན་པར་ཐལ། མཁྱེན་པ་ཡུལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་ཟེར་བ་འཁྲུལ། ཞེས་པ། བསོད་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཁ་ཅིག་ཟིན་བྱེད་

[208B] ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
སློབ་དཔོན་ཆོས་བཤེས་ན་རེ། སྒྲུབ་པ་གཉིས་འགལ་བར་ཐལ། གོམས་པའི་མཐུ་མ་ཐོབ་པ་དང་ཐོབ་པས་བཞག་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། དེས་ན་གོ་སྒྲུབ་ནི་དང་པོ་གསུམ་དང་ལྷག་མ་བཞིའི་དབང་དུ་
བྱས་པའི་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཀར་འགྱུར་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་དོན་ཟེར་ན། ཕྱི་མ་གསུམ་ལ་གཉིས་ཀ་མེད་པར་ཐལ། འཇུག་སྒྲུབ་སོགས་གསུམ་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། དེ་གསུམ་རྒྱུན་མཐའ་ན་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཚིགས་གསལ་ལས། བཞིར་བསྟན་པ་ནི་རེ་ཞིག་ཤས་ཆེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་དེ་དག་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འགྲོ་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུན་མཐའ་བའི་ལམ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཕྱི་མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ཟེར་རམ་དཔྱད།།    ༈    །།འགྲེལ་བར། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དང་པོ་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་པས་གོ་སྒྲུབ་དང་པོར་གསུངས་པ་སེམས་
བསྐྱེད་ནས་སྒྲུབ་པ་ནན་ཏན་མ་བྱས་ན་བསམ་པ་བཟང་བ་ཙམ་ལས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་མི་ནུས་པས་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་སོགས་ངེས་པར་དགོས་ཞེས་མཁས་བླུན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་མང་ཉུང་མེད་སྙམ་པ་སོགས་བསལ་ལོ། །ཉི་ཟེར་

[209A]༄༅། །ལས། དོན་ནི་སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་བར་དྲུག་རྫས་ཐ་དད་ཀྱང་སྦྱིན་པར་ཆོས་མཐུན་པས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་དུ་བཞག་ལ། ནས། སྦྱིན་པས་བསྡུས་པའི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྦྱིན་པར་མཐུན་ཅེས་འཆད་
པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཕར་ཕྱིན་རེ་རེ་ལ་དྲུག་དྲུག་མ་ཚང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སྦྱིན་ཕར་དང་སྦྱིན་པའི་གོ་སྒྲུབ་ལ་སྦྱིན་པ་དགོས་པར་བཤད་པ། ཡིག་ཆར། ཉི་སྣང་ལས། ཇི་ལྟར་ན་དྲུག་ཚན་དྲུག་ཡིན་ཞེ་ན། ནས། ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་ཆ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ནི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་ལས་སྦྱིན་པའི་གོ་ཆ་སྟེ་དྲུག་ཚན་དང་པོའོ། །ཞེས་པ་དང་འགལ་བ་དང། དེ་འདྲའི་སྦྱིན་པ་ལ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་དམ་པ་དྲུག་མ་ཚང་
བར་ཐལ་བས་བཀག་གོ་རང་ལུགས་ལ། སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་ནས་སྦྱིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དྲུག་སྦྱིན་པའི་གོ་སྒྲུབ་ཏུ་བསྡུ་བ་སོགས་མདོ་དང་ཉི་སྣང་སོགས་སུ་གསལ་བས། ཡིག་ཆར། བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་
ཀྱི་སྦྱིན་པའི་འཁོར་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཅན། སྦྱིན་པའི་གོ་སྒྲུབ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་གོ་སྒྲུབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཤེས་རབ་དང་གོ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ནས། ཁྱབ་པར་ཐལ། སྦྱིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གོ་སྒྲུབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། སྦྱིན་པའི་གོ་ཆ་དྲུག་སྦྱིན་པའི་གོ་སྒྲུབ་ཏུ་འདུ་ཡི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གོ་སྒྲུབ་སོགས་ཕྱི་མ་ལྔར་མི་

[209B] གསེར་ཕྲེང་ལས། སྡུད་བྱེད་སྦྱིན་པ་དང་སོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་སྟེ་དྲུག་ཏུ་སྡུད་བྱ་སྦྱིན་སོགས་དེ་དག་སྡུད་ཚུལ་སོ་སོར་ཏེ་རེ་རེར་དྲུག་བསྡུས་པ་ཡིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་
སྐྱེ་བོ་གཞན་ཤེས་རབ་ལ་འགོད་པའི་སྦྱིན་པ་དང། ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་ལ་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་བཟོད་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་དགེ་རྩ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་དང། དེའི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སོགས་ཤེས་རང་
ཀྱི་གོ་སྒྲུབ་ཡིན་གྱི་སྦྱིན་པའི་གོ་སྒྲུབ་སོགས་སྔ་མ་ལྔ་གང་རུང་མིན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྦྱིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གོ་སྒྲུབ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གོ་
སྒྲུབ་ཀྱི་བར་དྲུག་པོ་ཡིན་འདྲ་པས། གོ་སྒྲུབ་ཡིན་ན། གོ་སྒྲུབ་དྲུག་པོ་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་མ་ཁྱབ་དང། གོ་སྒྲུབ་སོ་དྲུག་རེ་རེ་ལ་སེམས་སེམས་བྱུང་གཉིས་ཡོད་མེད་དང། དྲུག་ཚན་དང་པོ་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ན་ཡོད་མེད་སོགས་དཔྱད་
བྱ་མང་ངོ། །ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། རྩེ་གཅིག་པའི་སེམས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་མཚན་ཉིད། ཅེས་སྔ་མ་ལྔ་ལ་སེམས་པ་སྔར་ནས་དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གཏོང་བའི་སེམས་པ་ཆོས་བཞི་ལྡན་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་
མཚན་ཉིད་ཅེས་སོགས་དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱིན་སོགས་དྲུག་ཆོས་བཞི་ལྡན་དུ་བྱས་ཏེ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལ་བདག་མེད་གཉིས་ཕྲ་རགས་བཞི་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞག་ལ། རོལ་མཚོ་ལས། སྦྱིན་སོགས་

[210A]༄༅། །དང་པོ་བཞི་ལ་སེམས་པ་སྦྱར་བ་ལ། ཡིག་ཆར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་སེམས་བྱུང་ང་གཅིག་ལས་སྔ་མ་དགེ་བ་དང་ཕྱི་མ་མཛོད་སོགས་ཀྱི་ས་མང་དང། མངོན་པ་གོང་མའི་ཡུལ་
ངེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྔ་མ་དགེ་བའི་ས་མང་དང། ཕྱི་མ་སེམས་ཀྱི་ས་མང་བཅུ་བ་དང། ཕྱི་མ་ཡུལ་ངེས་ཡིན་པས་བཀག་ནས། མི་འཁྲུག་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་བཟོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། དགེ་རྩ་ཡང་སེམས་བྱུང་ཡིན་
ཞེས་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་དགེ་རྩར་བྱས་ལ། དགེ་ལ་སྤྲོ་བ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དགེ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དེ་བསམ་གཏན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་དག་ལ་གང་ཟག་དང་སེམས་རེ་རེ་ནས་སྐྱོན་དུ་འཕེན་ནོ། ཞེས་པ། དེ་འདྲའི་
ཆོས་བཞི་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན་ནམ་གང་ཟག་སྤྱི་ལྡོག་གཟུང་ཀྱང་འཕེན་ཆོག་གོ་ཅེས་པའོ། །ཆོས་བཞི་ལྡན་གྱི་གཏོང་བའི་སེམས་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་ཉིད། ཆོས་བཞི་ནི། ཆགས་
པ་བདུན་པོ་གང་རུང་དང། སེར་སྣ་ཅི་རིགས་ཉམས་པ་དང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་དང། གཞན་གྱི་རེ་བ་རྫོགས་པ་དང། སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་སྨིན་པ་གང་རུང་བྱེད་པ་བཞི་ཡིན་ལ། ཆ་བཞག་གིས་སངས་འཕགས་
ཀྱི་དེ་དང་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་དེ་སྡུད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སངས་འཕགས་ཀྱི་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མེད་པས་དང། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་དགོས་པར་གསུངས་སོ། །རྗེ་བཙུན་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཤེས་ཕྱིན་ཉམས་

[210B] འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཕྱིན་དྲུག་རེ་རེའི་ནང་དུ་དྲུག་དྲུག་ཚང་བར་བསྡུས་
ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དེ། གོ་སྒྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཅན། ནས། ཕྱིན་དྲུག་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་
སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དེ་ལ་ཕྱིན་དྲུག་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དགོས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། བསོད་གྲགས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསུངས་པས་དེ་དག་གིས་ཕྱིན་དྲུག་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་
སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གང་འཇོག་དཔྱད། རང་ལུགས་ལ། ཕྱིན་དྲུག་གང་རུང་གི་ཉམས་ལེན་ཡིན་ན། དྲུག་པོ་ཉམས་སུ་ལེན་པས་ཁྱབ་པོ། །མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། གྲངས་དང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཅེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་
གིས་མདར་བསྟན། ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་སོགས་རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་གྲངས་ངེས་མཚན་ཉིད་གོ་རིམ་ངེས་ཚིག་བཞི་མཆན་འགྲེལ་དུ་བཤད་ཟིན་ལ། ཡིག་ཆར། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞེས་པ་
ཐེག་བསྡུས་སུ། སེར་སྣ་དང་དབུལ་བ་འཇོམས་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཐོབ་པ་སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་འཆལ་དང་ངན་འགྲོ་ཞི་བ་དང། བདེ་འགྲོ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཁྲོ་བ་དང་
[211A]༄༅། །འཁོན་ཟད་པ་དང། བདག་གཞན་བདེ་བར་བྱེད་པ་བཟོད་པ་དང། ལེ་ལོ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་དང། དགེ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་བརྩོན་འགྲུས་དང། རྣམ་གཡེང་སེལ་བ་དང། སེམས་གནས་
པ་སྒྲུབ་པ་བསམ་གཏན་དང། ཤེས་འཆལ་སེལ་བ་དང། ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་ཅེས་ངེས་ཚིག་སྦྱར་བ་མདོ་རྒྱན་དང་མི་འགལ་ལ། དེ་ཉིད་ལས། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྦྱིན་
པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སོ། །ཞེས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ངེས་ཚིག་གསུངས་པས་སློབ་ལམ་ན་ཕར་ཕྱིན་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། ལྔ་པ་སྒོམ་ཚུལ། ཐམས་
ཅད་སྒོམ་པ་དངོས་པོ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྒོམ་པ་ལྔ་ལས། དང་པོ་དངོས་པོ་ལ་འགྲེལ་བར། རྒྱུ་རྣམ་སྨིན་སྨོན་ལམ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་བ་བཞི་གསུངས་པའི་དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་སམ་དགེ་བ་གོམས་
སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིན་དྲུག་སྒྲུབ་པ་དང། གཉིས་པ་ནི། དེ་སྤྱད་འོས་ཀྱི་ལུས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དང། གསུམ་པ་ནི། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དང། བཞི་བ་ནི། ཕྱིན་དྲུག་གི་ཕན་ཡོན་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེས་དམིགས་ལ་
དཔྱད་ནས་སྒོམ་པའོ། །གཉིས་པ་ཡིད་བྱེད་ལ། མོས་པ་རོ་མྱང་ཡི་རངས་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཡིད་བྱེད་བཞིའི་དང་པོ་ནི། ཕྱིན་དྲུག་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་མོས་པས་གོམས་པ་དང། གཉིས་པ་ནི། ཕྱིན་དྲུག་ཐོབ་པ་ལ་དགའ་བའི་

[211B] གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་སོགས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་པ་དང། བཞི་པ་ནི། རང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་འོངས་པ་ན་ཕྱིན་དྲུག་སྤྱོད་པར་དགའ་ཞིང་སྨོན་པ་བཞིའོ། །གསུམ་པ་བསམ་པ་
ལ། ངོམས་མི་ཤེས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དགའ་བ་ཕན་པ་མ་གོས་པ་དགེ་བའི་བསམ་པ་དྲུག་ལས་དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་རེ་རེ་ལ་དུས་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་མ་ལུས་པ་སྦྱིན་པ་དང། དུས་གྔྒའི་བྱེ་སྙེད་དུ་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་
ཤིང་མེ་མར་མུར་གྱིས་གང་བར་སྤྱོད་བཞིན་དུ་ཕར་ཕྱིན་ཕྱི་མ་ལྔ་སྒོམ་ཡང་མི་ངོམས་པ་དང། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་པར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང། གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་སེམས་ཅན་
ལས་རང་ཆེས་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང། བཞི་པ་ནི། རྗེས་སུ་བཟུང་བྱའི་སེམས་ཅན་དེས་རང་ལ་ཆེས་ཕན་བཏགས་པར་བསམ་པ་དང། ལྔ་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ལན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བས་མ་གོས་པ་དང། དྲུག་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྒོམ་པའི་བསོད་ནམས་
དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོ་བའོ། །བཞི་པ་ཐབས་མཁས་གསུམ་ནི། ཕྱིན་དྲུག་རེ་རེ་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པ་གསུམ་མོ། །ལྔ་པ་དབང་འབྱོར་ལ་བརྟེན་པ་ལ། སྐུ་དང་སྤྱོད་པ་དང་སྟོན་
པ་ལ་དབང་བ་སྒོམ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུ་གྲུབ་པ་དང། གཉིས་པ་ནི། སྤྲུལ་སྐུས་སེམས་ཅན་གྱི་ཆོས་མཐུན་གྱི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་དང། གསུམ་པ་ནི། ཕྱིན་དྲུག་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཐོགས་མེད་དུ་སྟོན་

[212A]༄༅། །པ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་སྟེ་དེ་དག་གིས་ཕྱིན་དྲུག་སྒོམ་པའོ། །འདིས་དབང་འབྱོར་བདག་སར་འཇོག་གོ་དྲུག་པ་རབ་དབྱེ་ནི། ཕྱིན་དྲུག་རེ་རེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་ལས་དང་ལྡན་པ་དང་འཇུག་པའི་
རབ་དབྱེ་དྲུག་དང་ལྡན་པར་ཤེས་ནས་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་རིམ་བཞིན་དོན་རྣམས་གཏོང་བ་དང། རྩ་བ་མ་ཆགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་པ་དང། གནས་ལྔའི་མདོ་ལས། ཚེ་དང་ཁ་
དོག་སྟོབས་དང་བདེ། །སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་དང་ལྔ། །ཞེས་པ་ལྟར། ལུས་ཚེ་ཕུན་ཚོགས་སོགས་དང། རང་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ཚོགས་པ་དང། སེར་སྣ་མེད་པ་དང། ཆོས་ཟང་ཟིང་མི་འཇིགས་པའི་དབྱེ་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་
ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། སོ་ཐར་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ། ཆོ་ག་ཕུན་ཚོགས་སྤྱོད་ལམ་དག་པ། སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་ཚོགས་གསོད་པའི་གནས་སོགས་ལྔར་མི་འགྲོ་བ། ལྟུང་བ་ཕྲ་མོ་ལ་ཡང་འཇིགས་པ། བསླབ་པ་བླངས་པ་ལ་སློབ་པ་སྟེ་ཡན་
ལག་དྲུག་གིས་ཟིན་པའི་སྤོང་སེམས་དང། མྱང་འདས་ཀྱི་བསམ་པ་དང། བདེ་འགྲོ་དང་སེམས་གནས་པ་ཐོབ་པ་དང། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དང། ཉོན་མོངས་སོགས་ཀྱི་གདུང་བཞི་བ། སྲོག་གཅོད་སོགས་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་
བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་དང། བརྡར་བཏགས་སོ་ཐར་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་བསམ་གཏན་ཟག་མེད་སྡོམ་པའི་དབྱེ་བ་དེ་ཐོབ་པ་ལ་ཡོད་པ་རྟེན་གྱི་འཇུག་པའོ། །བཟོད་པར། གནོད་བྱེད་ལ་མི་འཇིགས། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཅི་མི་སྙམ་

[212B] ཆོས་ལ་ངེས་སེམས་གསུམ་དང། སྙིང་རྗེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོས་པ་གསུམ་དང། མདོ་ལས། མཁོན་ཉུང་བ་ཡིན། དབྱེན་ཉུང་བ་ཡིན། བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་མང་བ་ཡིན། འགྱོད་པ་མེད་པར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་ཡིན། ལུས་ཞིག་ནས་ཀྱང་
བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ལྔ་དང། རང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དང། དཀའ་ཐུབ་མཆོག་ལྡན་པ་དང། སྔར་གྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལ། དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་དང། དད་འདུན་དང་
དྲན་ཏིང་འཕེལ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་དང། བདེ་བ་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། བུ་ཊཱི་ཀ་ལས། བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོན་པ་དྲུག་ཐུན་མོང་དུ་གུས་སྦྱོར་རྟག་སྦྱོར་ཏེ་བདུན་
ཞེས་དང། འཇམ་དབྱངས་དགའ་བློས། དབང་པོ་ལྔའི་སྒོ་སྡོམ་པའི་ལུས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ལྔ་དང། བསླབ་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་བརྩོན་པ་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་གཉིས་ཏེ་བདུན་བྱས། དཔལ་མང་རིན་པོ་ཆེས། བསླབ་གསུམ་ལ་བརྩོན་པ་གསུམ། ལུས་སེམས་ཀྱི་གུས་སྦྱོར་རྟག་སྦྱོར་བཞི་བྱས་སོ། །བསམ་གཏན་ལ། སེམས་ནང་དུ་གནས་པ་དང། དྲན་བརྩོན་གཉིས་དང། ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་དང། མངོན་ཤེས་དང་ཚངས་གནས་སོགས་
ལ་དབང་བ་དང། ཆོས་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་དང། རྟོག་བཅས་དབྱོད་བཅས་སོགས་གསུམ་གྱིས་དབྱེ་བའོ། །ཤེས་རབ་ལ། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཉོན་མོངས་ལས་གྲོལ་བ་དང། དགའ་བདེས་

[213A]༄༅། །འཚོ་ཞིང་ཆོས་ལེགས་པར་བཤད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང། སོ་སྐྱེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཤེས་རབ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བའོ། །འདི་དག་དོན་རྣམས་གཏོང་པར་བྱེད་པ་དང། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་
བཅད་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཡིག་ཆར་བསྡུ་བ་གོང་དུ་མ་བགྲང་བ་བཤད་གཞི་ཉུང་བས་ཡིན་ནམ་དཔྱད། བདུན་པ་བསྡུ་བ་ནི། དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་སྟེ་
རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་དང། ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་བཞག་དང། བར་བ་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་ཀའི་ལམ་བསྡུས་སོ། །བརྒྱད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་དང། ཚུལ་འཆལ་ནས་
ཤེས་འཆལ་གྱི་བར་མངོན་གྱུར་དྲུག་ལ་ཆགས་པ་དང། ཕྱིན་དྲུག་སྒོམ་པར་ཕྱི་བཤོལ་ལ་ཆགས་པ་དང། རེ་རེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་འཛིན་ལ་ཆགས་པ་དང། ལན་ལ་རེ་བ་དང། རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དྲུག་གི་བག་
ལ་ཉལ་དང། རྣམ་གཡེང་ལ་ཆགས་པ་སྟེ་བདུན་པོ་ཅི་རིགས་ཉམས་པར་བྱས་པའོ། །རྒྱན་འགྲེལ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱས་པའི་མེ་ཏོག་ཏུ། དྲུག་པ་ལ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ལ་མི་ཆགས་ཞེས་འཇམ་དབྱངས་དགའ་བློ་ལྟར་
བཤད་ཀྱང། དབྱིག་འགྲེལ་ལས། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་ཆགས་པའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་

[213B] ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི། སྦྱིན་པ་པོ་དང། ལེན་པ་པོ་དང། སྦྱིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་དང་འགལ་ཏེ། དེར་དྲུག་
པར་བག་ལ་ཉལ་དང། རང་དོན་ཡིད་བྱེད་བདུན་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། དགུ་བ་ཡོན་ཏན་ལ། ཕྱིན་དྲུག་གི་ཡོན་ཏན་སྤྱིར་བསྟན་པ། སྦྱིན་བརྩོན་གྱི་ཡོན་ཏན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གསུམ། དང་པོ་རྒྱ་ཆེ་བ་སོགས་བཞི་བསྟན་
པ་ལ་རྒྱས་བཤད་དང། དོན་བསྡུ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་སྲས་རྣམས་སློང་དང་ཕྲད་ན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སློང་བ་དང་ཕྲད་ན་རང་སྲོག་ཀྱང་གཏོང་བ་དང། སྡོམ་དང་བརྩོན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་རྟག་ཏུ་བླངས་པ་
དང། མིའི་གནོད་པ་ཀུན་བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དཔེ་མེད་བྱས་པ་དང། བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པ་དང། བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་ཤེས་པ་རྣམས་རིམ་བཞིན་ཕྱིན་དྲུག་གི་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། སྙིང་རྗེས་ལན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་
མི་རེ་བ་དང། འབྲས་བུ་མཐོ་རིས་སོགས་མི་འདོད་ཅིང། དེ་ཐོབ་ཀྱང་མ་ཆགས་པ་དང། མཐོ་རིས་དོན་གཉེར་ནས་ཕན་ལན་ལ་ལྟ་བ་བཞིའི་ཕྱིར་མིན་པ་དང། དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཕྱིར་དང། བསམ་
གཏན་ཐོབ་ཀྱང་སྙིང་རྗེས་དམན་པར་སྐྱེ་བ་དང། སྲིད་ཞི་གང་ལའང་མ་ཆགས་པ་རིམ་བཞིན་ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་འགྲོད་པ་དོན་ཆེ་བ་དྲུག་གར་འདྲའོ། །དང་པོ་ལྔ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་

[214A]༄༅། །པ་དང། ཐ་མ་སྙིང་རྗེས་ཟིན་པས་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་བཞི་དང་ལྡན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྦྱིན་སོགས་རེ་རེ་ཚིགས་བཅད་བཞི་དང་ཡོན་ཏན་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་
ཡོན་ཏན་ནི། སློང་བ་སོགས་ཀྱིས། སློང་མོ་པས་སྦྱིན་བདག་མཐོང་བ་དང། རང་གི་འདོད་པ་རྫོགས་པས་དགའ་བ་གཉིས་དང། དེ་གཉིས་མ་གྲུབ་ན་མི་དགའ་བ་དང། དེ་གཉིས་གྲུབ་པར་སྨོན་པ་གཉིས་ཏེ་བཞི་ལས་ལྷག་པའི་དགའ་བ་གཉིས་
དང། མི་དགའ་བ་དང་སྨོན་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པ་དང། བརྩེ་བས་སེམས་ཅན་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཞིས། བརྩེ་བས་སེམས་ཅན་ལ་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་མ་གསུམ་རྟག་ཏུ་གཏོང་བས་ལུས་ཀྱི་ལས་གསུམ་དང། ལུས་
སྲོག་ལ་མི་ལྟ། སེམས་ཅན་ལ་སེམས་སྙོམས། རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ། ཚེ་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་གྲགས་པ་ཉམས་པ་བཞི་སྟེ་འཇིགས་པ་ལྔ་དང་བྲལ། ཀུན་གཏོང་བས་རྫུན་དང། སེམས་སྙོམས་ཤིང་བརྩེ་བས་ཕྲ་མ་དང། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་
ལ་འཇིགས་པས་ཚིག་རྩུབ་དང། སེམས་ཅན་འདུལ་བ་ལ་བརྩོན་པས་ངག་ཀྱལ་དང། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་དང། སྙིང་རྗེ་ལྡན་པ་དང། རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་ལ་མཁས་པས་རིམ་བཞིན་བརྣབ་སེམས་གནོད་སེམས་ལོག་ལྟ་གསུམ་ཏེ་
ལས་ལམ་བཅུ་དག་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། གནོད་བྱེད་ལ་ཕན་པ་དང་དཀའ་སྤྱད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་རྙེད་པས་བཟོད་པ་དང། བདག་གཞན་བརྗེས་པའི་ལྷག་བསམ་དང། དཀའ་སྤྱད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བཟོད་པའི་བརྩེ་

[214B] འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་ནི། བདེ་བ་ཆུང་བ་བདག་ཏུ་ཞེན་པས་ཉམས་པར་འགྱུར་པ་དང། ཉན་རང་གི་བསམ་གཏན་རང་ཉིད་བདེ་བ་མྱང་འདས་ལ་ཞེན་པ་ལྷག་མེད་དུ་ཟད་པར་
འགྱུར་བ་དང། དང་པོ་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པའི་རྨོངས་པ་དང་བཅས་ལ། འདིར་དེ་གསུམ་ལས་བཟློག་པའི་བསམ་གཏན་དང། འཇིག་རྟེན་པ་སོ་སྐྱེའི་ཤེས་རབ་ནི་མཚན་མོ་ལག་ནོམ་བྱེད་པ་དང། ཉན་རང་གི་
ཤེས་རབ་བག་ཆགས་ཀྱིས་མུན་པས་ཁེབས་པའི་ནང་དུ་སྒྲོན་མེར་བརྟེན་པ་དང་མཚུངས། ཐེག་ཆེན་གྱི་ནི་ཉི་མའི་ཟེར་བཞིན་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མཚུངས་པ་མེད་པར་འཇུག་པས་ཤེས་རབ་སྟེ་ཕྱིན་དྲུག་རྣམ་པར་དག་ཚུལ་ལོ། །གསུམ་པ་མཆོག་
ཏུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། ཕྱིན་དྲུག་གི་རྟེན་གང་ན། བྱང་སེམས། གཞི་གང་ཞིག་ནི་སྦྱིན་པ་གསུམ་ལ་རང་ལུས་དང། ངན་སོང་དང་འཁོར་བས་འཇིགས་པ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་སྦྱིན་པ་མཆོག་གོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞི་བྱང་སྡོམ་བསྲུང་
བ་མཆོག་བཟོད་པའི་ནི་དམན་པ་སྟོབས་ཆུང་དུས་རང་གསོད་པ་སོགས་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ནི་ཕར་ཕྱིན་བསྒོམ་པ་དང། དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ནི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ནི་དེ་བཞིན་
ཉིད་བསྒོམ་པ་མཆོག་གོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་གང་གི་དབང་གིས་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན་རྫོགས་བྱང་ལའོ། །རྒྱུ་གང་ལས་ན་སྔོན་ཕྱིན་དྲུག་རང་རང་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སོ། །གང་གིས་ཡོངས་

[215A]༄༅། །སུ་ཟིན་པ་ནི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །ཞིང་གང་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་སློང་མོ་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། རྟེན་མེད་པ་དང། ཉེར་སྤྱད་སྤྱོད་པ་དང། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལྔ་ལའོ། །ཚུལ་
ཁྲིམས་སོགས་ལྷག་མ་ལྔའི་ཞིང་ནི་ཐེག་ཆེན་ནོ། གང་ལ་གནས་ན་སྔར་སྒོམ་ཚུལ་སྐབས་ཀྱི་ཡིད་བྱེད་དང། བསམ་པ་དང་དབང་འབྱོར་བ་ལ་གནས་པ་སྟེ་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་མཆོག་གོ་གཉིས་པ་སྦྱིན་བརྩོན་གྱི་ཡོན་ཏན་བྱེ་བྲག་
ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་བརྩེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི། བྱང་ཆུབ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ཕྱིར་བསྐལ་བར་རང་ལ་གནོད་པར་བརྩེ་བས་དགའ་ན་སེམས་ཅན་མང་པོ་དང་རང་ལ་
བསྐལ་མང་ཕན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་མ་ཆགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཞེས་སོགས་ཏེ། སྐྱེ་བོ་ལུས་སྲོག་འཚོ་ཕྱིར་ནོར་འདོད་པ་ལ་ལུས་སྲོག་བརྒྱ་ཕྲག་གཏོང་བས་དེ་ལ་མ་ཆགས་པའོ། །གསུམ་པ་གོང་
མར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ནི། གང་ཚེ་ཞེས་ཏེ། ལུས་གཏོང་བ་ན་ཡིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་གོང་མ་དེ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་དགའ་བར་གྱུར་བ་ནི་སྔ་མ་དེའི་ཡང་གོང་མའོ། །བཞི་བ་དགའ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་
ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་ཞེས་ཏེ། བདོག་པ་ཀུན་བཏང་སྟེ་སློང་པ་པོ་ཚིམ་པས་རང་དགའ་བ་ལྟར་སློང་མོ་བ་ཅི་འདོད་ཐོབ་པ་དགའ་བར་མི་འགྱུར་ལ། བློ་ཅན་ཀུན་བཏང་བས་ནོར་མེད་པ་རང་སྦྱིན་པའི་ནོར་དང་ལྡན་པར་སེམས་པ་ལྟར་སློང་མོ་པ་ལོངས་

[215B] །ལྔ་པ་འབྲས་བུ་ཆེར་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་ཞེས་ཏེ། སྦྱིན་པ་པོས་སློང་མོ་པ་ལ་དྲིན་དུ་རྩི་བ་ལྟར་སློང་མོ་པས་སྦྱིན་བདག་ལ་དྲིན་དུ་མི་རྩི་བར་བསྟན། དྲུག་པ་དཔེའི་
ཁྱད་པར་ནི། ལམ་ཀའི་འབྲས་མཆོག་ཞེས་ཏེ། དཔེར་ན་ལམ་གའི་ཤིང་འབྲས་ལྟར་གང་གི་ནོར་རྫས་བླངས་ནས་བདག་ལ་མི་དབང་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དང་བྲལ་བར་རང་གི་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལ་བཏང་བར་དགའ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་པ་ཅན་
ནི་བྱང་སེམས་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ་ནི། གཙོ་དང་ཞེས་སོགས་དང། གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་གཙོ་བོའི་དབྱེ་བ་ནི། དགེ་བའི་ཞེས་ཏེ་
བརྩོན་འགྲུས་དགེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོར་བསྟན་ཏོ། གཉིས་པ་རྒྱུའི་དབྱེ་བ་ནི། འདི་ལྟར་ཞེས་ཏེ། དགེ་ཆོས་རྣམས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པས་རྒྱུར་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་མོད་ལ་ཞེས་སོགས་
ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་ལས་མཐོང་ཆོས་བདེར་གནས་དང། འཇིག་རྟེན་དང་དེ་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་སྤྱི་དང། དེའི་བྱེ་བྲག་སྲིད་པ་སྤྱོད་པའི་འདོད་པ་རྣམས་དང། སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱིས་དག་པ་དང། འཇིག་
ལྟའི་གནས་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བ་དང། རྫོགས་བྱང་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ནི། གཞན་ཡང་ཉམས་དང་ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས། ཡང་དག་སྤོང་བ་གཉིས་ཀྱི་མེ་དགེ་བ་ཉམས་པ་དང་
[216A]༄༅། །གཉིས་ཀྱི་དགེ་བ་འཕེལ་པ་དང། ཐར་བར་དབང་བ་དབང་པོ་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་པ་སྟོབས་དང། དེ་ཁོ་ནར་ཞུགས་པ་བྱང་ལག་དང། ལམ་གོང་མར་སྒྱུར་བྱེད་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་དང་
རང་གཞན་གྱི་དོན་ཆེན་སྒྲུབ་བྱེད། ཕར་ཕྱིན་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་རྣམས་དང། ཐོག་མའི་བསམ་པ་མཐུ་ལྡན། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། སྦྱོར་བ་ལག་ལེན་གྱི་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་མི་ཞུམ་པའི་དང། ཚ་གྲང་
སོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་པའི་དང། རྟོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། སྔ་མ་དྲུག་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བར་འགྲེལ་པ་ཕལ་ཆེར་གསུངས་ཀྱང། དབྱིག་འགྲེལ་ལས། འདི་ནི་རྣམ་པའི་དབྱེ་
བ་སྟེ། ཞེས་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་མོད་ལ་ནས། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་བསྟན་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ལྟར་བྱས་སོ། །ལྔ་བ་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་ཞེས་ཏེ། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་བརྩོན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་
གསུམ་ཏེ་བསམ་པ་ཞན་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་བར་ཆད་རྣམ་བཞིའི་གཉེན་པོའི་དབྱེ་བ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ཞེས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་ཚེ་འདིའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་དང། སྤངས་བྱ་ཉོན་མོངས་དང་
གཞན་དོན་ལ་སྐྱོ་བ་དང། ཐོབ་བྱ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པས་ཕམ་པ་མེད་ལ། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིག་ཆར། སོ་སོའི་ཡོན་ཏན་ཚིགས་བཅད་ཉེར་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་ཅེས་པ། ཕྱིན་དྲུག་

[216B] མཆན་འགྲེལ་ལས། རྩ་བར་ཚིགས་བཅད་སོ་དྲུག་འདུག་ཅེས་པ་དེའི་སྟེང་སྦྱིན་བརྩོན་གྱི་ཡོན་ཏན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པར་ཚིགས་བཅད་བཅུ་བཞི་ཡོད་པ་བཞག་པས་སོ་དྲུག་ཡིན་ལ། དབྱིག་
འགྲེལ་ལས། ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་སྟེ། ཞེས་པ་ཡི་གེ་མ་དག་སྟེ། ཉེར་གཉིས་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་བ་ཕན་ཚུན་རྣམ་དེས་ནི། ཕན་ཚུན་བསྡུས་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཕྱིན་དྲུག་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་
རྣམ་ངེས་ཧེ་དྲུག་ཀ་དོན་གཅིག་པ་དང། རེ་རེ་ལ་དྲུག་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ཕྱིན་དྲུག་བརྗོད་དོན་དང་དེ་སྟོན་པའི་རྗོད་བྱེད་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དང། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ལ་མ་ཆགས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ལ་འཇུག་ལ་
དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བླངས་ན་སྦྱིན་སོགས་ལ་འཇུག་པ་སོགས་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་ངེས་བཞི་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པས་དོན་ཚན་བཅུས་ཕྱིན་དྲུག་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ།།    ༈    །།འཇུག་སྒྲུབ་ཏུ་གྱུར་
པའི་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་གང་རུང་ལ། འཇུག་སྒྲུབ་དང་པོས་ཁྱབ་སྟེ། མདོ་དང་གསེར་ཕྲེང་སོགས་ལས་དངོས་གཞི་དགོས་པར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར། བསམ་གཟུགས་བརྒྱད་
ཀྱི་འཇུག་པ་དང། ཞེས་པ་ཡང་དེ་ལ་བྱའོ། །སྦྱིན་སོགས་ཕྱིན་དྲུག་གི་མཐོང་ལམ་དུ་འཇུག་པ་དང། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་འཇུག་པ་དང། ཞེས་པ་ལྟར། བྱང་སེམས་འཕགས་ལམ་དང་དེ་གཉིས་དོན་

[217A]༄༅། །གཅིག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་དང་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་བྱེད་ལས་ཀྱིས་སོ་སོར་བཞག་གོ་གསེར་ཕྲེང་ལས། རང་གིས་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་བཞི་ལ་
འཇུག་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་དོན་ལ་སྤྲོ་བའི་ཚད་མེད་བཞི་ལ་འཇུག་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་འཇུག་པ་གཉིས་ཀྱང་བྱང་
འཕགས་ལ་འཇོག་གོ་གསེར་ཕྲེང་ལས། དེ་གཉིས་ཐེག་ཆེན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་མོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང་གསུངས་པས་ཕྱི་མ་བཞི་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ཀར་ཡོད་དགོས་སོ། །
རྣམ་རྟགས་མཚན་མ་གསུམ་མཚན་འགྲེལ་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མདོ་རྒྱན་ལས། དམིགས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཆེ་བ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་དམིགས་པ་དང། སྒྲུབ་པ་ཆེ་བ་རང་གཞན་གྱི་དོན་
གཉིས་སྒྲུབ་པ་དང། བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེ་བ་དང། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང། བརྩེ་བས་འཁོར་བ་མི་གཏོང་བ་ཐབས་མཁས་ཆེན་པོ་དང། སྟོབས་སོགས་ཡང་
དག་པར་འགྲུབ་པ་ཆེན་པོ་དང། ཡང་ཡང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པ་ནི་འཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ་སྟེ་ཆེན་པོ་བདུན་དང་ལྡན་པས་ཐེག་ཆེན་དང། སྒོམ་བྱུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་

[217B] འགྲེལ་བར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དག་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད། ཅེས་འཇུག་ཡུལ་ཐེག་ཆེན་
དགུ་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་པོར་ཐོབ་པ་འཇུག་པའི་དོན་དང། རྣམ་པར་གནོན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས། ཞེས་འོག་མ་ནས་གོང་མར་བགྲོད་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་འཛེག་པའི་དོན་དུ་གསུངས་ཀྱང། ཉི་སྣང་
ལས། དེའང་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་ནི་འཛེག་པ་ཡིན་ལ་འཛེག་པའང་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དོན་གཅིག་ལ། སངས་རྒྱས་སར་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོར་མེད་པས་མཚན་ཉིད་ལ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་
སྦྱོར་མི་དགོས་སོ། །འགྲེལ་བ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སུ་འཇུག་འཛེག་གི་དོན་སོ་སོར་གསུངས་པ་ནི། མདོར་ཅི་ཙམ་གྱིས་འཇུག་འཛེག་གམ་ཞུགས་པ་དང་གནས་པ་དྲིས་པའི་ལན་དུ་དང་པོ་ལྔ་འཇུག་པ་དང་ཕྱི་མ་བཞི་
འཛེག་པའི་སྒྲས་གསུངས་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འཇུག་སྒྲུབ་དགུ་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན། འཇུག་ཡུལ་དང་པོ་བརྒྱད་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བྱེད་དང། ཐ་མ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་སྒྲུབ་
ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྩ་བའི་ཚིག་རྐང་དང་པོ་དྲུག་གིས་འཇུག་ཡུལ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་འཇུག་སྒྲུབ་ཤུགས་ལ་བསྟན། ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་སྒྲུབ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་འཇུག་ཡུལ་ཤུགས་ལ་བསྟན་

[218A]༄༅། །ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ལས། རྒྱུ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་ཐམས་ཅད་རྣམ་མཁྱེན་ལ་འཇུག་པར་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྔོག་
ཊཱི་ཀ་ལས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་འཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་དེ་ཐོབ་ཟིན་ནས་ནི་སྒྲུབ་པ་རྒྱུན་ཆད་པས་འཇུག་པའི་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ལ་ནི་མི་ཉམས་པ་དང་
ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཞུགས་ནས་ཀྱང་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར། དང་པོ་བརྒྱད་ལ་འཇུག་ཡུལ་དེ་དག་ངོ་བོར་བསྐྱེད་ནས་དང་པོར་ཐོབ་པ་དང། མི་ཉམས་པ་དང་འཕེལ་ཕྱིར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་བྱེད་པས་མི་
འདྲའོ། །ཁོ་ན་རེ། ཡུལ་ཐ་མ་གསུམ་འབྲས་བུའི་ཐེག་ཆེན་ཡིན་པར་ཐལ། རྟོགས་སྣང་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཨར་དང་རེད་མདའ་བའི་བཤད་པ་བཀོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཆེད་དུ་བྱ་བ་
གསུམ་ཐེག་ཆེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསམ་གཟུགས་འབྲིང་ལས། དེ་གསུམ་ཐེག་ཆེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནས། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར་ས་མཚམས་སྦྱོར་
ལམ་རྩེ་མོ་ཡན་ནས་བཞག་པ། རྩ་བར། འཛེག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གཙོ་བོ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཛེག་པ་དེ་ནས་འཇོག་པའི་དོན་དུ་ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ན་ཟུར་ཙམ་གསལ་ལོ།། །།

[218B]   ༈    །ཡིག་ཆར། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མ་ཆོག་ཆོས་ཅན། ཚོགས་སྒྲུབ་ཡིན་པར་ཐལ་
རང་འབྲས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱང་ཆེན་མཐོང་ལམ་དངོས་སུ་འབྱིན་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ། རྗེ་བཙུན་པ་དང་བསོད་གྲགས་པས། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བྱང་ཆེན་མིན་པར་བཤད་པས་འགོག་ཆེད་ཡིན་གྱི་དེ་རང་
འབྲས་བྱང་ཆེན་དངོས་སུ་འབྱིན་བྱེད་ཡིན་ཀྱང་དེ་དངོས་སུ་འབྱིན་པའི་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་མིན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ཡིན་མིན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆ་བཞག་དེའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་དོན་ནོ། །ཐེག་
ཆེན་མཐོང་ལམ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཚོགས་སྒྲུབ་ཀྱི་དོན་རང་འབྲས་བྱང་ཆེན་དངོས་སུ་འབྱིན་པས་བཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། བཅུ་བདུན་པོ་འདི་དག་གིས་མྱུར་དུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་
ངོ་བོས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འབྲས་བུར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་མྱུར་བ་སྦྱར་བའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཚོགས་སྒྲུབ་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོ་ནས་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ་
ཞི་ལྷག་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཚོགས་གསུམ་ལ་མཉམ་བཞག་གིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གསེར་ཕྲེང་རྣམ་བཤད་གཉིས་ཀར་མཉམ་བཞག་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཚོགས་ལ་ཚོགས་

[219A]༄༅། །སྒྲུབ་ཐམས་ཅད་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཤེས་རབ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་དང་ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཟིན་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། དེ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཤེས་རབ་
དང། སྙིང་རྗེ་དག་གིས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བར་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་ཟུང་འབྲེལ་ཀྱང་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་དང་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་ལ་བྱེད་ཚུལ་གཉིས་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། བསྡུ་བ་ལྟར་ཚོགས་སྒྲུབ་དང་པོ་བཅོ་ལྔ་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོ་ན་ཡོད་ཅེས་པས་ཕྱིན་དྲུག་ཟུང་འབྲེལ་ཐབས་མཁས་ལམ་གྱི་ཚོགས་རྣམས་དོན་གཅིག་པ་འདྲའོ། །ཡིག་ཆར། ལས་ཉོན་གྱིས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་
བཀག་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ཐོབ་མྱོང་གི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པའི་སེམས་བྱུང་གཟུངས་སྤྱི་དང་གཟུངས་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱར་བ་འགོག་པ་བསོད་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྤྱི་དོན་
ལས། ངོ་བོ་དེ་ལྟར་བཞག་ནས། ས་མཚམས་ཡོད་དེ། གཟུངས་བཞི་ག་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ནས་འཇོག་པར་རྣམ་བཤད་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། སྐབས་འདིར་བསྟན་
བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གཟུངས་ཡིན་ན། དེ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པས་བསྡུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཟུངས་ཡིན་ན། སྐབས་འདིར་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གཟུངས་ཡིན་པས་

[219B] རྣམ་སྨིན་གྱི་གཟུངས་ལ་སོགས་པ་ལམ་མ་ཞུགས་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་ཞིབ་ཆ་བྱས་པས་དེས་ཀྱང་སྤྱི་དོན་ལྟར་མི་འདོད་སྙམ་མོ། །དེ་དགག་ཚུལ། རྗེ་བཙུན་གྱིས། རྣམ་སྨིན་ཐོས་ལ་གོམས་པ་དང། །ཞེས་
སོགས་ཀྱིས། རྣམ་སྨིན་དང་ཐོས་པ་གོམས་པ་གཉིས་ལམ་མ་ཞུགས་ནས་བཞག་པ་དང། ཐོགས་མེད་ཀྱིས། བྱང་སར། ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་གང་ཞེ་ན། འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་གིས་ཐོས་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་མ་
གོམས་ཤིང་ཁ་ཏོན་བྱང་པར་མ་བྱས་པའི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེར་གཏོགས་པ་རིམ་བཞིན་དུ་བསྡེབས་ཤིང་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་ཚད་མེད་པ་དག་དུས་ཚད་མེད་པར་དེ་ལྟ་བུའི་ཞེས་དང། ཆོས་དེ་དག་ཉིད་
ཀྱི་དོན་ཚད་མེད་པ་དག་ལ་གོམས་ཤིང་ཡིད་ཀྱིས་བྱང་བར་མ་བྱས་པར་དུས་ཚད་མེད་བདག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ཚུན་ཆད་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་ངམ་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ནས། གསང་
སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། རྒྱན་གྱི་དབྱིག་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་གཟུངས་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་ཞེས་སོགས་དང། གསེར་ཕྲེང་ལས། ཚེ་འདིར་ཆེད་དུ་མ་བཙལ་ཀྱང་ཞེས་
སོགས་དྲངས་ནས། སྨོན་ལམ་གྱི་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་དོན་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་གསུམ་ལམ་མ་ཞུགས་ནའང་ཡོད་པ་དང། བཟོད་པའི་གཟུངས་ཀྱང་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པའི་སྔོན་ནས་ཡོད་པར་གནོད་

[220A]༄༅། །འཇོམས་གཉིས་དང། གསེར་ཕྲེང་གིས་སྒྲུབ་ནས། རྣམ་བཤད་ལས། བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡན་ཆད་ཅེས་པ་སྒོམ་བྱུང་གིས་ཐོབ་པའི་གཟུངས་བཞི་ཙམ་ལ་བྱེད་པར་གསུངས་ནས། ལམ་མ་
ཞུགས་ན་ཡོད་པར། སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་ཀུ་འདྲི་དང། །ཞེས་སོགས་ལེན་འཛིན་གྱི་སྣོད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབས་སོ། །ཡིག་ཆར། གཟུངས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་ཞེས་པ་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
གྱི་གཟུངས་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་སྦྱར་བས། ཡིག་ཆ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱན་སྣང་སོགས་ཀྱི་ཚིག་ཟིན་ལ་བརྟེན་ནས། དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་གང་རུང་དགོས་ཟེར་བ་བཀག་གོ་
ཡིག་ཆ་རྙིང་པར་དྲན་ཤེས་གང་རུང་མི་དགོས་པར། ཀུན་བཏུས་ལས། དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཞེས་པས་བཀག་ཀྱང། དེ་བཞིའི་མ་མཐའ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ནས་འཇོག་
ཅེས་དང། དེ་གསུམ་ནི་གཟུངས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་མདོ་རྒྱན་གྱིས་རྣམ་སྨིན་གྱི་གཟུངས་སོགས་གསུམ་གཟུངས་མིན་པར་ཤད་དོ། །གསེར་ཕྲེང་ལས། མནྟྲའི་མན་ནི་
ཤེས་པ་དང་ཏྲ་སྐྱོང་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་དང་སྙིང་རྗེ་ནི་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་དང་འགྲོ་བ་སྐྱོང་བས་གསང་སྔགས་སོ། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལ་མི་སྐྲག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་སྐྱེས་པ་ནི་བཟོད་པའི་

[220B] ཐུབ་དགོངས་ལས། མ་ན་ཤེས་པ་ལའོ། །ཏྲཻ་ཉ་སྐྱོབ་པ་ལའོ། །ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་དང་སྙིང་རྗེ་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་ལ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དྲན་ཤེས་གང་རུང་མི་དགོས་པར་གསལ་བའི་
ཕྱིར། ཚིག་དོན་བསྐལ་བའི་བར་དུ་སྐྱེ་བ་བླངས་ཀྱང་མི་བརྗེད་པར་རྒྱུན་ཆགས་པ། རྩ་བར། དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་ཐེག་ཆེན་འཕགས་ལམ་ནས་འབྱུང་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལ། བཟོད་
པ་ནས་ཚེ་རབས་དྲན་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྐྱེ་དགོས་ན། སྔར་དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་ལོ་བསྐལ་བ་གཅིག་ནས་བརྒྱ་དྲན་པ་སོགས་ཡོད་པར་མདོ་དང་གསེར་ཕྲེང་ལས་སོ། །ཞེས་པ་བསྐལ་བའི་བར་དྲན་པས་མ་
ཁྱབ་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་ནས། རང་ལུགས་ལ། གཟུངས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་གཟུངས་བཞིའི་མཚན་ཉིད་བཞག་སྐབས། འདིའི་སྔགས་ལ་
གསུམ་ཡོད་དེ། གཟུངས་སྔགས་དང། གསང་སྔགས་དང། རིག་སྔགས་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་ཡིད་སྐྱོབ་པས་ངན་འགྲོ་སོགས་ལས་འཛིན་པས་གཟུངས་དང། མ་
རིག་པ་སྤོང་ཞིང་རིག་པ་བསྐྱེད་པས་རིག་སྔགས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གསང་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གསང་སྔགས་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཞེས་དེ་ལ་རྟགས་ཟུར་ལྔ་བྱས་པའི་དང་པོ་
[221A]༄༅། །ཐབས་ཀྱིས་ཡིད་སྐྱོབ་ཚུལ་དང། གཉིས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡིད་སྐྱོབ་ཚུལ་དང། གསུམ་པ་ངན་འགྲོ་སོགས་ཀྱི་འཛིན་ཚུལ་ལ་སྦྱར་ནས་དེ་གསུམ་གཟུངས་སྔགས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བྱས་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་
ལུང་རྣམས་དང་འགྲིག་གོ་དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་དང། ཐབས་ཀྱིས་ངན་འགྲོ་ལས་འཛིན་པ་འགྲོ་བ་སྐྱོང་བས་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་སམ་གཟུངས་སྔགས་དང། མ་རིག་པ་སྤོང་ཞིང་རིག་པ་
བསྐྱེད་པས་རིག་སྔགས་དང། གསེར་ཕྲེང་ལས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པས་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གསང་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་
གསང་སྔགས་རྣམས་ནི་ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ན། གཟུངས་སྔགས་གསང་སྔགས་རིག་སྔགས་གསུམ་ག་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང། ཞེས་དང། སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་ཨ་ར་པ་ཙ་ལྟ་བུ་རྒྱ་
སྐད་ཀྱི་སྔགས་ཡིག་མི་དགོས་ལ། བོད་སྐད་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་དང་དམིགས་བརྩེ་མ་ལྟ་བུ་ཡང་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཡིན་ལ། སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་བཏགས་པ་པ་ཡིན། སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་དངོས་ནི་དེ་དག་བྱིན་གྱིས་
རློབ་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐབས་ཤེས་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། སྔགས་ཨ་ར་པ་ཙ་ན་བཏོན་ན་ཤེས་རབ་འཕེལ་བ་འཇམ་དབྱངས་མཉེས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང། ཡིག་བརྒྱ་བཏོན་ན་སྡིག་པ་འདག་སྟོབས་

[221B] དེ་དག་ཀྱང་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་བཏགས་པ་པ་ཡིན། དཔེར་ན། གནོད་སྦྱིན་དང་ལྷ་ཀླུ་སོགས་རང་རང་གིས་སྔགས་སྨྲས་པ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་ནུས་པ་ཁྱད་
པར་ཅན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་འདྲ། སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་འདིའི་རིགས་པས་བླ་མ་དང་རྟེན་ཁམས་ཅན་ལ་མཇལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཤེས་ཏེ། ནས། མཇལ་བའི་ཚེ་ན་ང་དེ་ལ་མཇལ་བའི་མཐུས་རང་རྒྱུད་ལས་ལམ་གྱི་
རྟོགས་པ་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བ་དང། སྡིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་སྣ་མཐའ་དག་མྱུར་བར་འགག་པ་དང། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུར་དམིགས་ནས་མཇལ་ན་དགོས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་གསུངས་
ཞེས་པ་ལྟར། དེ་དག་བྱིན་གྱིས་རློབ་བྱེད་དམ་དེ་དག་རྩོམ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་སོགས་གཟུངས་མཚན་ཉིད་པ་དང། ཡི་གེ་དེ་དག་བཏགས་པ་བར་འཇོག་གོ་ཤེར་སྙིང་གི་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་དགོས་ཀྱང་བོད་ཊཱི་ཀ་དག་གིས་
མ་ཐོན་ཞེས་པའང་དེ་ཡིན་ནོ། །གཟུངས་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་བཞི་ནི། བྱང་ས་ལས། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང། གཞན་མ་ཐོས་པ་དག་ལ་ཕྲག་དོག་མི་སྐྱེད་དེ་རེ་བ་མེད་པ་དང། བསླངས་པ་ཐམས་
ཅད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ཞིང་འགྱོད་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དམ་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མ་མོ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་ལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་ཞིང་ཆོས་ལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་བཞི་གཟུངས་མཚན་ཉིད་པ་ལ་ངེས་

[222A]༄༅། །པར་ཚང་དགོས་གསུངས་སོ། །བྱེད་ལས་ནི། མདོ་རྒྱན་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དང་ཡང། །དེ་ལ་ཡང་དག་བརྟེན་ནས་ནི། །རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་དག་ཀྱང། །རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིང་འཛིན་པར་བྱེད། །
ཅེས་པ་ལྟར་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང། རང་གིས་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པའོ། །སྤྱིར་གཟུངས་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་སྨིན་དང་ཐོས་སྒོམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་སོགས་ལས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ཚད་མེད་པ་
ཐོས་ཙམ་གྱི་འཛིན་པའི་དྲན་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་ཤེས་པ་དང། རྣམ་སྨིན་དང་ཐོས་སྒོམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཆོས་དེ་དག་གི་དོན་ཚད་མེད་པ་དུས་ཚད་མེད་པར་
འཛིན་པའི་དྲན་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་ཤེས་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་ཡམས་དང་ཉེར་འཚེ་སྡིག་པ་སོགས་ཟད་པའི་ཕྱིར་དུ་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་འདི་ལྟ་བུས་དོན་དེ་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་རློབ་བྱེད་ཀྱི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་དང་སྨོན་ལམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་ཤེས་པ་དང། ཨ་ར་པ་ཙ་ན་སོགས་ཡི་གེ་ཞེ་གཉིས་རེ་རེའི་དོན་ཡང་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་ཡི་གེའི་གནས་ལུགས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྒོམས་པས་དེ་ལ་མི་
སྐྲག་པའི་བཟོད་པའམ་དེའི་དངོས་རྒྱུ་ཅི་རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་རིམ་བཞིན་བཞག་ན། བྱང་ས་ལས། གཟུངས་གང་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་དང། དོན་གྱི་གཟུངས་ནི་བྱང་ཆུབ་

[222B] ངེས་པ་དང། བརྟན་པ་དང། རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཚུན་ཆད་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་ངམ་བསམ་གཏན་ལ་
བརྟེན་ནས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན། བརྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན། རྒྱ་ཆེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དང་དོན་གྱི་གཟུངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
བཟོད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་གཟུངས་ནི། འདི་སྐད་བརྗོད་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་དགོངས་པར་འགྲོ་སྟེ། སྒོམ་བྱུང་གི་གཟུངས་དང་པོ་གསུམ་ནི་ས་ཐོབ་ནས་ངེས་པར་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པ། ངེས་པ་དང་
བརྟན་པ་དང། ཞེས་ཉམས་རྒྱུ་མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མོས་སྤྱོད་སྐབས་ཐོབ་པ་ཡོད་ཀྱང་ཉམས་པ་སོགས་ཡོད་པ། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་ཤིང་
རྣམ་སྨིན་དང་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཐོབ་པ་ལམ་མ་ཞུགས་ན་ཡོད་པ། གང་གིས་ཐོས་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་མ་གོམས་ཤིང་ཁ་ཏོན་བྱང་བར་མ་བྱས་པའི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འགྲུབ་ལ། བཟོད་པའི་གཟུངས་བཟོད་པ་ཐོབ་ཁ་ཡན་ལ་འཇོག་པ་
དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པོ། །དེ་ལ་དགོངས་ནས་གསེར་ཕྲེང་ལས། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཐོབ་པའི་གཟུངས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ལ། མོས་སྤྱོད་ནི་ཚོགས་སྦྱོར་གཉིས་ཀ་ལ་བྱས་ནས་སྔ་མ་ལ་

[223A]༄༅། །བཟོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དང། ཕྱི་མ་ལ་དེ་དང་དེའི་རྒྱུའི་གཟུངས་གཉིས་ཀ་བཞག་གོ་རྣམ་སྨིན་དང་ཐོས་ལ་གོམས་པ་ནི་ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པས། བཟོད་པའི་རྒྱུའི་གཟུངས་
ལ་བཟོད་པའི་གཟུངས་ཡིན་མི་དགོས་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་ཟིན་བྲིས་ལས། བཟོད་པའི་གཟུངས་ནི་བཟོད་པ་ཐོབ་ཁ་མ་ཡན་ཆད་ནས་འཇོག་གསུངས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་སྡེ་བས་རྩོད་ཚུལ་དང་ལན་སོགས་
རྟོག་གེ་འབར་བར་བལྟ་དགོས་ཞེས་པ་ནི། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཡི་གེ་དང་དོན་ཤེས་པར་མི་རུང་བའི་གཟུངས་སྔགས་དང། གསང་སྔགས་དང། རིག་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཡོན་མང་པོ་ཅན་བྱིས་
བའི་སྐྱེ་བོ་སླུ་བར་བྱེད་པ་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་རིག་བྱེད་དང་འདྲའོ། །བསྒོམ་པ་མེད་པ་ནི་སྐྱོན་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་ཟད་པར་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་བསགས་པ་དང་དེའི་རྩ་བ་ཡོད་ན་སྡིག་པ་
ཟད་པར་ག་ལ་འགྱུར། གཟུངས་སྔགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་དང་མི་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསང་སྔགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་
མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཀླ་ཀློ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བརྩད་པའི་ལན་དུ། དེ་ཉིད་ལས། གཟུངས་སྔགས་ནི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ནས། བསྒོམ་པའི་རྩ་བ་

[223B] ཤེས་རབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཏི་མུག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྩ་བ་མེད་ན་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྩ་བ་དང་འགལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྩ་བ་དང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་
བའི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྒོ་མཐའ་ཡས་པའི་གཟུངས་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་དྲངས་ནས་དེ་ལ་བསྒོམ་པ་དང་རྒྱུ་དང་འགལ་བ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ནས་སྡིག་པ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་རྩ་བ་དང་འགལ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསང་སྔགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ནས། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསང་སྔགས་རྣམས་འདོད་དོན་སྒྲུབ་
ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། མཐུ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔག་བསམ་ཤིང་གིས་འདོད་དོན་སྒྲུབ་པ་བཞིན། ཞེས་པ་དང། རིགས་སྔགས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས། བདག་མ་རིག་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པས་གཞན་དག་
གི་རིག་པ་ཡང་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ན། དེ་བསྟེན་པར་གྱུར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་གཞི་དང་བཅས་པ་ཞི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་རིགས་སྔགས་ཏཱ་རེ་ཏུ་ཏྟ་རེ་ཏུ་
རེ་ལྟ་བུས་མ་རིག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་རིག་པ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པས་སྡིག་པ་ཞི་ནུས་པ་བྱམས་པས་ཞེ་སྡང་ཞི་ནུས་པ་བཞིན། ཞེས་དང། རིག་པའི་ཚིག་གང་དག་གི་དོན་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྐད་

[224A]༄༅། །ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང། ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ནས། ལམ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་
ལ་སོགས་པའི་གསུང་རབ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གཟུངས་སྔགས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་སོགས་ལམ་བསྒོམ་པ་དང་མཐུན་པའི་དོན་སྟོན་པས་རིག་བྱེད་དང་ཀླ་ཀློའི་སྐད་དང་དཔེའི་མི་མཐུན་པ་གསུང་རབ་བཞིན། ཞེས་ལན་བཏབ་པ་རྣམས་ཡིན་
ནོ།།    ༈    །།ཁོ་ན་རེ། སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཤུ་པོ་ཚོགས་སྒྲུབ་ཡིན་པར་ཐལ། འགྲེལ་བ་ལས། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། ཡེ་ཤེས་སྐབས་སུ་
བཤད་ཚད་ཚོགས་སྒྲུབ་ཏུ་མི་འདོད་དེ། ལམ་གྱི་ཚོགས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ལམ་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཐེག་ཆེན་བཅུ་བདུན་བཤད་པ་བཞིན་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཤུའི་
དང་པོ་ཚོགས་ལམ་ཁོ་ནར་འཇོག་པ་སོགས་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་ས་ལ་སྲ་བ་དགོས་ཀྱང་སྒྲས་བརྗོད་ཀྱིས་ས་སྡེ་ལྔ་ལྟ་བུ་རང་རིས་ཀྱི་སྡེས་བསྡུས་པས་དང། ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་ལྟ་བུ་སྤང་བྱའི་སྐབས་འབྱེད་པས་དང། སྤངས་
རྟོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པས་ས་ཞེས་པ་རྣམས་ལས་འདི་ཐ་མ་ཡིན་པར་བུ་ཉ་སོགས་གསུངས་པས། ཡོན་ཏན་དུ་མའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལམ་ཞུགས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ས་ལམ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་སའི་མཚན་ཉིད་

[224B] ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པས་ཟིན་པའི་མངོན་རྟོགས། ས་ལམ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ས་ལམ་དང་སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་ས་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེས་
ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡིག་ཆར། ངོ་བོ་སོགས་ལྔའི་ཁྱད་ཆོས་ཞེས་པ། རྣམ་བཤད་དུ་ངོ་བོ་དང་སྤང་བྱའི་ཁྱད་པར་གཉིས་བྱས་པ་ལ། གསེར་ཕྲེང་སོགས་ནས་ཁྱད་ཆོས་གཞན་ཁ་བསྐང་ཆེད་ཡིན་ལ། ངོ་བོའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་
གཉིས་ལས་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་བསྐལ་བ་བརྒྱར་གནས་པ་ནི་ཐ་མལ་བས་བསྐལ་བ་བརྒྱར་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བྱ་བ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་བྱེད་པའམ། སྐད་ཅིག་བསྐལ་བ་བརྒྱར་བྱིན་གྱིས་རློབ་ནུས་པའི་དོན་ཡིན་ཀྱང་
བསྟན་དར་བའི་སྤྱི་དོན་ལས། དུས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་བསྐལ་བ་བརྒྱའི་ཡུན་ཚད་དངོས་སུ་བྱས་ན་ངན་སོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ཡུན་ཚད་ཀྱང་རིང་དུ་སོང་བས་ངན་སོང་བ་རྣམས་སྐད་ཅིག་ཡུད་གཅིག་ལ་སྡུག་བསྔལ་
ལས་ཐར་བར་འདོད་པ་དང་འགལ་ཞིང། ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཤུགས་དགག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ད་དུང་དཔྱོད་མཛོད་ཅེས་པ་དོགས་པ་ལེགས་ཀྱང། དེའི་ཐུགས་ངོར་བསྐལ་པ་བརྒྱ་འཇོག་ཀྱང་སྤྱིར་མི་འཇོག་པས་
སྐྱོན་མེད་དོ། །དེར་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་ཡང་དངོས་མ་ཡིན་པར་གསུངས་ཀྱང་ས་རང་རང་གི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ན། །འཛམ་གླིང་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོར་འགྱུར། །

[225A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསེར་ཕྲེང་དུ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་སློབ་ཚུལ་དང། ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྦྱོང་ཚུལ་དང། དབང་གི་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཚུལ་དང། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་སོགས་གསུངས་པ་བུ་
ཉའི་གཞུང་ལྟར་ཡིན་ལ། རྣམ་བཤད་དང་རྟོགས་སྣང་དུ་དོར་བ་རེ་མདའ་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་དག་མདོ་རྒྱན་སོགས་སུ་ས་སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་མ་སྦྱར་བས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཡིག་ཆར་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པའི་ཁྱད་པར་ཟུར་དུ་
མ་གསུངས་པ་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་ཚུལ་གྱིས་འཇོག་པས་ཡིན་ནམ་དཔྱད། སྤྱིར་ས་ལ་ཞུགས་པའི་རྟགས། མདོ་རྒྱན་ལས། སྣང་དང་བཅས་དང་མོས་པ་དང། །མ་ཞུམ་པ་དང་མི་དམན་ཉིད། །
གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་བདག་ཉིད་དང། །ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང། །ཀུན་ལ་སེམས་ནི་མཉམ་པ་དང། །བཀྲི་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་མེད་དང། །ཐབས་ཤེས་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བ་ནི། །ཀུན་ལ་རྟགས་སུ་འདོད་པ་ཡིན། །
ཞེས་ས་གང་ལ་ཞུགས་པ་དེའི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྣང་བ་སྟེ། མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང་ས་ཕྱི་མ་མ་ཞུགས་པ་ལ་མོས་པ་དང། ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་སེམས་མི་ཞུམ་པ་དང། གཞན་དོན་གྱི་དཀའ་སྤྱད་ལ་མི་སྐྱོ་བ་
དང། རང་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པ་དང། ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང། བདག་གཞན་ཀུན་ལ་སེམས་མཉམ་པ་དང། སྙན་མི་སྙན་སོགས་བདུད་ལས་ཀྱིས་བཀྲི་མི་ནུས་པ་དང་

[225B] སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་པ་དང། རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་བཅུའོ། །རོལ་མཚོར་ཐ་མ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་སྣང་བཅས་དང་མོས་པ་
སོ་སོར་བྱས་པ། དབྱིག་འགྲེལ་ལས། ས་གང་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ལ་སྣང་བ་དང། གང་ལ་མ་ཞུགས་པ་དེ་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྟགས་གཅིག་གོ་ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཕར་ཕྱིན་བཅུ་ཐོབ་པའི་རྟགས་བཅུ་དྲུག་ནི། དེ་ཉིད་
ལས། འདུན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཆགས་དང་འཁུ་བའི་སྙིང་མེད་ཁྲོ་མེད་ལོ་ལོ་མེད། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་མིན་པའི་བསམ་མེད་བློ་གྲོས་ངན་རྟོག་རྣམ་རྟོག་འཕྲོག་པ་མེད། །བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གཡེངས་མིན་བདེ་བས་མི་འཕྲོག་སྡུག་
བསྔལ་དག་གིས་གནོད་པ་མེད། །དགེ་བའི་བཤེས་ལ་ཉེ་བར་བསྟེན་ཅིང་ཐོས་པ་ལྷུར་ལེན་སྟོན་པ་མཆོད་ལ་བརྩོན། །ཐབས་མཆོག་ཤེས་པ་གང་ཞིག་བསོད་ནམས་ཡང་དག་བསྡུས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་ཀུན། །གཞན་དང་ཐུན་
མོང་བྱས་ནས་ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་བསྔོ་ཞིང། །བཟང་པོའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་རྟག་ཏུ་དགེ་བྱེད་མངོན་ཤེས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་རྩེན། །ཞེས་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་སྒྲུབ་པའི་འདུན་པ་མེད་པ་མིན་པ་དང་
ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བྲལ་པ་རིམ་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དར། མི་དགེ་བ་ཞེན་ཅིང་འཁུ་བའི་སྙིང་སྟེ་སེམས་མེད་པ་དང། ཁོར་བ་མེད་པ་དང། ལེ་ལོ་མེད་པ་དང། བྱམས་སྙིང་རྗེ་མིན་པའི་བསམ་པ་
[226A]༄༅། །མེད་པ་དང། བློ་གྲོས་ངན་པའི་རྣམ་རྟོག་གིས་འཕྲོག་པ་མེད་པ་དང། ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་རྟགས་ཐེག་དམན་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མིན་པ་དང། ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་བས་མི་འཕྲོག་པ་སྟེ་
མི་ཆགས་པ་དང། དཀའ་སྦྱང་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཞན་དོན་ལས་མི་ལྡོག་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཅིང་ཐོས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་དང། སྟོན་པ་མཆོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང། དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་
ཏུ་བསྔོ་བ་དང་དྲུག་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་རྟགས། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་གནས་པའི་ཞིང་བཟང་པོར་སྐྱེ་བ་དང། སྟོབས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་རྟགས། རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བས་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་བྱེད་པ་དང་ཡེ་
ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་རྟགས། མངོན་ཤེས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་རྩེན་ཅིང་རོལ་པ་སྟེ་དང་པོ་སྤྱི་དང་ལྷག་མ་སོ་སོར་སྦྱར་བའི་བཅུ་དྲུག་གོ་འཇམ་དབྱངས་དགའ་བློ་དང་དཔལ་མང་རིན་པོ་ཆེའི་འགྲེལ་བར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་
བ་དང་བཟང་པོའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ལ་སྦྱར་བ། དབྱིག་འགྲེལ་ལས། དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་དང། སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སངས་རྒྱས་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། གནས་བཟང་པོར་སྐྱེ་བ་དང། ཞེས་སོ་སོར་བྱས་ཏེ། སྔ་མ་ཐབས་མཁས་དང། ཕྱི་མ་སྨོན་ཕར་ལ་སྦྱར་བ་དང། འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཐབས་མཁས་བཞི་བྱས་པས་

[226B] །ཞི་ལྷག་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྟགས་སམ་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ས་རྣམས་ཀུན་ལ་རྣམ་ཀུན་ཏུ། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནི། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ཀ་ལ། །ལྔ་པོའི་བདག་
ཉིད་དག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ལུས་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཟད་པ་དང། སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་དང། ས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཚད་མེད་པ་
ཤེས་པ་དང། ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་རྟགས་མིན་པ་སྤྱོད་པ་ལྷག་མཐོང་གི་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྫོགས་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཛིན་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཕན་ཡོན་ཏེ་ལྔའོ། །རྨི་
ལམ་གྱི་རྟགས་རྣམས་ཡིག་ཆར་གསལ་ལོ། །རྟོགས་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་མཆན་འགྲེལ་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལྔ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསེར་འོད་ལྟར་ས་དང་པོར་རིན་ཆེན་ལང་དག་པར་འཕགས་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཁྱད་པར་གྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་གཟུངས་དང། གཉིས་པར་གནས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའི་གཟུངས་དང། གསུམ་པར་རབ་ཏུ་མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་
རབ་ཏུ་གནས་པའི་གཟུངས་དང། བཞི་པར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། གདུལ་དཀའ་བའི་གཟུངས་དང། ལྔ་པར་རིན་ཆེན་མེ་ཏོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཀོད་པའི་གཟུངས་དང་

[227A]༄༅། །དྲུག་པར་ཉི་མའི་འོད་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲོན་མེའི་གཟུངས་དང། བདུན་པར་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་
གཟུངས་དང། བརྒྱད་པར། ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། རྙོག་པ་མེད་པའི་རྟོག་པའི་གཟུངས་དང། དགུ་པར། ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྒོ་མཐའ་ཡས་པའི་
རྒྱུན་གྱི་གཟུངས་དང། བཅུ་བར་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་རོལ་མཚོར་ཡོད་ཀྱང་མ་དག་པ་མང་ངོ། །སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་
ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་སྤང་ཉོན་སྒྲིབ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་ཅིག་ཆར་སྤོང་ལ། སྒོམ་སྤང་ཉོན་སྒྲིབ་ལྷན་སྐྱེས་བཅུ་དྲུག་དང། ཤེས་སྒྲིབ་ལྷན་སྐྱེས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྔོན་
གོམས་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ལ་སྒྲིབ་ཚུལ་ཕྲ་རགས་མང་བས་ས་བཅུའི་སྒོམ་ལམ་བཅུ་གཅིག་གིས་རིམ་གྱིས་སྤོང་དགོས་སོ། །སོ་སོའི་སྤང་བྱ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྨོངས་ཉེར་གཉིས་དང། གནས་ངན་ལེན་
བཅུ་གཅིག་གིས་ས་སོ་སོ་ལ་སྒྲིབ་ཚུལ་ནི། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྨོངས་པས་བདག་མེད་གཉིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང། འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་ཉོན་མོངས་པས་འཇིགས་པས་

[227B] འཁོར་བའི་གནས་སུ་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པ་ལ་གེགས་བྱེད། ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་འཁྲུལ་བ་སྟེ་བཅས་པ་ལ་རྨོངས་པ་དང། ལས་དང་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་རྟག་ཏུ་ཚུལ་
བཞིན་སྐྱེད་པ་ལ་རྨོངས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་ཕར་ལྷག་པ་ལ་དང། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་རློམ་པའི་རྨོངས་པ་དང། གཟུངས་མཆོག་ཐོབ་པ་ལ་རྨོངས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོས་པས་མི་ངོམས་པར་དཀའ་སྤྱད་བཟོད་པའི་
དང། སྙོམས་འཇུག་གི་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པའི་རྨོངས་པ་དང། ཆོས་རྣམ་དག་ལ་སྲེད་པའི་རྨོངས་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསླབ་པ་བླངས་པ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་གཏོང་བར་བདོག་པ་ཀུན་གཏོང་བ་ལ་བརྩོན་པའི་དང། འཁོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་
བའི་རྨོངས་པ་དང། མྱང་འདས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་རྨོངས་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་དོན་དུ་ཁྱིམ་པ་དང་འགྲོག་འདྲིས་བྱེད་པ་སོགས་བཅུ་སྤངས་ཏེ་གཞན་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་དང། འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་
རྨོངས་པ་དང། མཚན་མ་མང་པོ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རྨོངས་པ་གཉིས་ནི་ཉན་རང་གི་ས་ལ་དགའ་བ་དང། སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྲག་པའི་མཚན་མ་སོགས་སྤོང་པའི་དང། མཚན་མ་ཕྲ་མོ་འབྱུང་བ་ལ་རྨོངས་པ་དང། མཚན་མེད་ཡིད་
ལ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལ་རྨོངས་པ་གཉིས་ནི་མཚན་མེད་རྩོལ་བཅས་ཀྱིས་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མཁས་ཀྱི་དང། མཚན་མེད་ལ་རྩོལ་བའི་རྨོངས་པ་དང། མཚན་འཛིན་འཇོམས་པ་ལ་དབང་བར་རྨོངས་པ་གཉིས་ནི་འབད་རྩོལ་

[228A]༄༅། །རགས་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བའི་དང། ཆོས་སྟོན་པ་དང་ཆོས་དང་ཡི་གེ་ཚད་མེད་པ་ལ་མཁས་པ་ལ་རྨོངས་པ་དང། སྤོབས་པའི་དབང་ལ་རྨོངས་པ་གཉིས་ནི་སོ་རིག་རྗེས་མཐུན་
པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་དང། མངོན་ཤེས་ཆེན་པོ་ལ་དབང་བསྒྱུར་མ་ཐོབ་པའི་རྨོངས་པ་དང། གསང་བ་ཕྲ་མོ་ལ་མཁས་པར་མ་གྱུར་པའི་རྨོངས་པ་གཉིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པས་སངས་རྒྱས་དང་ཆ་འདྲ་བའི་
མཛད་པ་སྒྲུབ་པའི་དང། སྤྱོད་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་རྨོངས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྨོངས་པ་གཉིས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་མཁྱེན་པའི་སངས་
རྒྱས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་གེགས་སམ་དེ་ལ་སྒྲིབ་པའི་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གཙོ་ཆེ་ལ། དེ་གཉིས་རེའི་ས་བོན་ལ་གནས་ངན་ལེན་ཟེར་རོ། །དང་པོ་གཉིས་ལ་མཐོང་སྤང་སྒོམ་སྤང་གཉིས་ཡོད་པས་སྒོམ་སྤང་གཉིས་ཀྱིས་ས་དང་
པོའི་སྒོམ་ལམ་ལ་གེགས་བྱེད་ཀྱང་ས་དང་པོ་ལ་མིན་ཟེར་རམ་དཔྱད། །འཕོ་ཚུལ་ནི། རྒྱན་སྣང་ལས། ས་གང་གི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་གྱུར་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཇི་སྲིད་མ་རྫོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ས་དེ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་
ནས་ནི་ས་གཞན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་ས་དེའི་ཡོངས་སྦྱོང་གི་ཆོས་རྫོགས་ནས་ས་གཞན་དུ་འཕོ་བར་གསུངས་སོ། །བསོད་གྲགས་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ས་དང་པོའི་ཡོངས་སྦྱོང་རྫོགས་པ་དང་ས་གཉིས་པར་

[228B] ས་དང་པོའི་ཡོན་ཏན་རང་རྒྱུད་ལ་རྫོགས་པར་སྐྱེས་པའི་ས་དང་པོ་པ་ཆོས་ཅན། ཞེས་དང། རྒྱན་སྣང་གི་ལུང་དོན་འདིའི་རྫོགས་མ་རྫོགས་ཞེས་པ་མཐར་ཕྱིན་མ་ཕྱིན་དང་འགགས་མ་འགག་ལ་
བཤད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་ཀྱང། རང་ལུགས་ལ། ས་གཉིས་པ་ཐོབ་ཁ་མས་ས་དང་པོའི་ཡོངས་སྦྱོང་རྫོགས་པར་ཐོབ་ཀྱང་ས་དང་པོའི་ཡོངས་སྦྱོང་མ་རྫོགས་ཟེར་རམ་དཔྱད། དེ་ཉིད་ལས། རང་ལུགས་ལ། ས་དང་
པོའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་ཞིང། ས་དང་པོའི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་ས་དང་པོའི་ཡོན་ཏན་དེ་ས་དང་པོའི་ཡོངས་སྦྱོང་གི་མཚན་ཉིད། ཅེས་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པ་ཞེས་པ་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ལ་བྱས་སམ་དཔྱད། རོལ་མཚོ་ལས། སའི་སྐྱོན་
སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་ས་དང་པོའི་ཡོངས་སྦྱོང་གི་མཚན་ཉིད། དེས་གཞན་རྣམས་ལ་རིགས་འདྲ། ཞེས་པ། བསོད་གྲགས་པས། ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་དེ་
མཚན་ཉིད་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དེའི་སྐྱོན་ཟད་ཅིང་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཁོ་རང་ལ་ནང་འགལ་ཡིན་ནོ། །རོལ་མཚོའི་དེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། ཡོན་ཏན་སྦྱོང་བའི་དོན་ནི་ཁང་བཟང་
སྦྱོང་བ་ལྷར་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། སྐྱོན་སྦྱོང་བའི་དོན་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་གཡའ་སྦྱོང་བ་ལྟར་སེལ་བའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་ལེགས་སོ། །རྒྱན་སྣང་གི་ལུང་དེ་དང། གསེར་ཕྲེང་ལས། ས་སྔ་མ་ན་ཡོད་པའི་སྤང་བྱ་རྣམས་ས་

[229A]༄༅། །ཕྱི་མ་རྣམས་མ་སྐྱེས་ན་རྒྱུན་ལྡན་དུ་འཇུག་པས་ས་ཕྱི་མ་སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱིས་ས་ཕྱི་མའི་སྐབས་དེར་སྐྱེ་བའི་གོ་མ་རྙེད་པ་ལས་ཕྱི་མས་སྤོང་བར་བཞག་གི་ཞེས་པར་བརྟེན་ནས། རོལ་མཚོ་ལས། ས་དང་
པོའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མའི་སྒོམ་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་ས་གཉིས་པའི་སྒོམ་ལམ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་རྣམས་མཉམ་བཞག་ཐུན་གཅིག་ལ་སྐྱེས་པ་སོགས་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་རིགས་འདྲ། ཞེས་ས་དེའི་སྤང་བྱ་སྤངས་པ་དང་ཡོན་ཏན་
རྫོགས་པ་ནས་གོང་མར་འཕོ་བར་གསུངས་སོ། །རང་ལུགས་ལ་སྒོམ་སྤང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ས་གཉིས་པ་མ་ཐོབ་བར་དུ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་འཇུག་ལ། ས་གཉིས་པར་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་སྐྱེ་བའི་གོ་བཀག་པས་སྔ་མའི་
སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པས་ས་གཉིས་པ་སོགས་སུ་འཇོག་ལ། གཉེན་པོའི་རྗེས་སུ་སྤང་བྱ་ཡོད་པ་སྤོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀར་སྤོང་བ་གསུངས་ཀྱི་སྤངས་པ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ས་དེའི་སྒྲིབ་
གཡོགས་དང་བྲལ་བ་ནས་དེ་ཐོབ་པས་དང་པོ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ས་གཉིས་པ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཀུན་རྨོངས་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ས་གཉིས་པའི་བྲལ་བའི་ཡོན་
ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་དང་ལམ་སྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པས་རྟོགས་པའི་བསྟན་པར་བཞག་དགོས་སམ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་ཚེ་འགོག་བདེན་དུ་འགྱུར་རམ་དཔྱད། །འོ་ན་རྒྱུན་མཐའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་པར་

[229B] ཀུན་རྨོངས་ཐ་མ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་བརྟགས་མིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་ཀྱང་ད་དུང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གསེར་ཕྲེང་ལས། ས་ཁ་ཅིག་ལ་སྤང་བྱ་སྤོང་བ་དང་
གཉེན་པོ་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ་ནི་མ་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མཚོན་པ་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ས་དང་པོ་ལྟ་བུ་ལ་དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བསམ་པ་དང། རང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་དོན་
དུ་རྣམ་མཁྱེན་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་སྤོང་བ་སོགས་ཡོངས་སྦྱོང་བཅུ་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་པ་དང། ས་ལྔ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བརྒྱུད་མར་སྐྱེས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་འདོད་པ་དང། རང་ལ་དང་པའི་ཁྱིམ་དུ་དགེ་སྦྱོང་སྤྱན་འདྲེན་
པ་སོགས་སྤང་བྱ་དེ་དག་སྤོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་སྤྱི་ཙམ་དང་གཉེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སྦྱར་ཏེ། ས་དྲུག་པ་བདུན་པ་གཉིས་ལ་སྤང་གཉེན་གཉིས་ཀ་དང། ལྔ་པ་ལ་སྤང་བྱ་དང། གཞན་དྲུག་ལ་གཉེན་པོ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཁོ་ན་རེ། ཡོངས་སྦྱོང་ལ་ལམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ས་དགུ་བའི་དེ་ལ་མངལ་གཙང་མར་འཇུག་པ་དང། རྒྱལ་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། འགྲེལ་བའི་ཟིན་བྲིས་ལས། ས་དགུ་བ་པ་དེ་དག་
འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཐོབ་པར་བྱས་ན་ལེགས། ཞེས་པ་ལྟར། དེ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དགུ་བའི་ཡེ་ཤེས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེས་གཞན་ལ་རིགས་འདྲ། ཡོངས་སྦྱོང་གོ་ལྔ་ཉི་ཁྲི་ན་གསལ་བས་ངེས་པར་བལྟ་དགོས་

[230A]༄༅། །སོ། །སའི་སྒྲ་བཤད་བཧུ་མི་ལ་ཡི་གེ་བསྣན་པའི་ངེས་ཚིག་གིས་བཤད་པ་ཡིག་ཆར་གསལ་ལ། ས་སོ་སོའི་ངེས་ཚིག་མདོ་རྒྱན་ལས་གསུངས་ཚུལ་མཆན་འགྲེལ་དུ་བཤད་ཟིན་ལ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བར་གསུངས་
ཚུལ་འཇུག་པ་ལྟར་རོ། །དམན་པ་ས་བརྒྱད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་དར་ཊཱི་ཀ་ལས། འྡིལྟར་རིགས་ཀྱི་ས་དང་པོར་བྱས་ལ། གཞན་ལས་དཀར་པོ་རྣམ་མཐོང་གྲངས་ནས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དོར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐེག་དམན་གྱི་
ལམ་རྣམས་བརྒྱད་དུ་མ་འདུས་སམ་དཔྱད།།    ༈    །།གཉེན་པོའི་ཚོགས་ལ་སེར་ར་སྟོད་སྨད་དང་བསོད་གྲགས་པའི་ཡིག་ཆར། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་ལ། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་ཁྱབ་པར་
གསུངས་ཀྱང། ཡིག་ཆར་གུང་རུ་ལྟར། ཚིགས་གསལ་དུ་གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གཉིས་མཉམ་བཞག་དང། སྒོམ་ལམ་སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་དུ་བཤད་པ། གསེར་ཕྲེང་ལས། མཉམ་བཞག་དགོས་པའི་ཞིབ་ཆ་རུང་
ཡང་ལམ་ཤེས་སུ་རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྣམ་རྟོག་དགུ་འཇོམས་བྱེད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་ཁོ་ནར་འདོད་པ་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་སྔ་མ་བཀག་ནས་རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་དེར་བཞག་
པས་རྣམ་གྲོལ་ལམ་རྣམས་དེ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །སྤྱིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་སྒོམ་གང་རུང་ཡིན་ན། གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པོ།།    ༈    །།ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པའི་ས་མཚམས་ཀ་ཤི་སོགས་ལྟར་

[230B] །རང་ལུགས་རྣམ་བཤད་ལྟར་ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཞག་པ། ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སྒོམ་ལམ་དང་
སློབ་དཔོན་གྱིས་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དུ་བཤད་པས་ཡིན་ལ། གཙོ་བོ་འབད་རྩོལ་རགས་པ་མེད་པར་རྣམ་མཁྱེན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བས་ཡིན་ནོ། །ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ན། དེ་བརྒྱད་ཀ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡིན་
ན། གཞི་བརྒྱད་ཀར་ངེས་པར་འབྱུང་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཐུབ་དགོངས་སུ་མཐོང་སྒོམ་གཉིས་གསུངས་པ་ངེས་འབྱིན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་གསུངས་སོ། །འབྱུང་ས་བརྒྱད་ཀྱི་ཐ་མ་རྟོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེའི་
དབང་དུ་བྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟར། མཐའ་འདས་དང་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ལ་སྤོང་བ་ཆེན་པོ་མི་དགོས་སམ་དཔྱད་དེ། མཐའ་འདས་རྟོགས་སྣང་དུ་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དང། ཐོབ་པའི་
མཚན་ཉིད་ལ། གསེར་ཕྲེང་ལས། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཐོབ་བྱའི་དོན་སྤང་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པ་དང། ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་རྟོགས་སྣང་གི་དེ་ཁོ་རང་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་དང། རྣམ་བཤད་ལས། སྤང་བྱ་ཟད་པས་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པས། ཁོ་རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་བྱ་ཀུན་ཐོབ་ཅེས་སྒྲ་བཤད་པ་གང་འཐད་དཔྱོད་

[231A]༄༅། །མཛོད། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གཞི་བརྒྱད་པོ་འདིར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གཞི་མཐའ་དག་ལྷག་ལུས་མེད་པར་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཐུབ་བསྟན་བདག་པོའི་མདུན་སར་ཐུགས་བསྐྱེད་མཐུས། །ཐུབ་བསྟན་
སྤེལ་སླད་ལྔ་བརྒྱའི་དུས་ཀྱི་མཐར། །ཐུབ་བསྟན་རྩ་ལག་ཧ་ས་བཛྲ་གྱིས། །ཐུབ་བསྟན་གྱི་དོར་བྱེད་པའི་ལེགས་བཤད་བསྐྲུན། །དེ་ཡི་བརྗོད་དོན་ཟབ་ཅིང་འདུ་ཆེ་བས། །གསལ་བྱེད་དི་བཾ་བླ་མའི་མཆན་འགྲེལ་གྱི། །
ལེགས་བཤད་ཉིན་མོའི་མགོན་པོ་མཁར་འཕགས་པས། །བློ་གསལ་ཡིད་ཀྱི་པད་ཚལ་ལྷག་པར་བཞད། །དེ་ཡང་རིང་ནས་གོམས་པའི་མཐུ་ལྡན་འགར། །ཚ་ཟེར་འོད་ཀྱིས་རེག་པས་བསིལ་བ་ཐོབ། །དེ་ཡི་སྣང་ཚུལ་བརྗོད་
པའི་ཆར་སྤྲིན་གྱིས། །ཉིན་བྱེད་སྣང་བ་སྒྲིབ་ལ་བརྟེན་པའང་མང། །དེའི་ཕྱིར་བླ་མ་ལྷ་ལ་གུས་བསྟེན་ནས། །ལུང་རིགས་མགྱོགས་འགྲོའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་གཡོགས་ཀུན། །བསལ་ཏེ་ཉིན་མའི་རང་མདངས་གསལ་བྱས་པ། །
གཟུར་གནས་བློ་ལྡན་མཆོད་པའི་རྟེན་དུ་འབུལ། །དེ་མཐུས་འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་ཡབ་སྲས་ཀྱི། །དགོངས་དོན་ཚུལ་བཞིན་དཔྱོད་པའི་རིགས་སྨྲ་དང། །ཟབ་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །ཉམས་ལྡན་མཁས་གྲུབ་
མང་པོས་ས་ཁྱབ་ཤོག་ཅེས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་སྐབས་དང་པོའི་མཐའ་དཔྱོད་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་དང། དེའི་མཆན་འགྲེལ་རྩོམ་འཕྲོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་དོན་མདོ་ཙམ་གསལ་བར་བྱས་ཟིན་ཏོ།།



