
[001A]༄༅། །ཕར་ཕྱིན་སྤྱི་དོན་གསལ་པའི་སྒྲོན་མེའི་སྐབས་ལྔ་པ་དྲུག་བ་བདུན་པ་བརྒྱད་པ་སོགས་ཀྱི་ཟུར་མཆན་ཡུམ་དོན་རབ་གསལ་སྐྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

[001B] །མདོ་ལས་རྩེ་སྦྱོར་ཐོབ་པའི་རྟགས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་དྲུག་ལ་རྨི་ལམ་དང། བདུན་པ་ལ་སད་རྨི་གང་རུང་སྦྱར་ནས་ལྷག་མ་ལྔ་ལ་དེ་
གཉིས་གང་གི་ཡང་ཐ་སྙད་མ་མཛད་ལ། གསེར་ཕྲེང་ལས་དང་པོ་དྲུག་རྨི་ལམ་དང། དེ་ནས་གཉིས་པ་སད་རྨི་གཉིས་ཀ་དང། ཐ་མ་བཞི་སད་པའི་རྟགས་སུ་
བཞེད། རྣམ་བཤད་ལས་དང་པོ་ལྔ་རྨི་ལམ་དང། དེ་ནས་གཉིས་པ་སད་རྨི་གཉིས་ཀ་དང། ཐ་མ་ལྔ་སད་པའི་སྐབས་དང་སྦྱར་རྟོགས་དཀའི་སྣང་བར་
དང་པོ་དྲུག་རྨི་ལམ་དང། ཕྱི་མ་དྲུག་སད་པའི་རྟགས་སུ་བཤད། འགྲེལ་བར་དང་པོ་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཞེས་གསུངས་ནས་གཞན་ལ་སད་རྨི་གང་གི་

[002A] །ཡང་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་པ་ལ། ཡང་སྒྲའི་ནུས་བས་སད་རྨི་གཉིས་ཀ་དང། དེ་ཡང་ཐོག་མའི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པར་དགོངས་ནས་སྤྱི་དོན་འདིར་རྟགས་
བཅུ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སད་པ་དང་རྨི་ལམ་གྱི་རྟགས་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །གྲོང་ཁྱེར་སོགས་མེས་ཚིག་པ་བདེན་ཚིག་གིས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་མིན་
གཉིས་དང་དེ་རེ་རེ་ལ་མེ་མ་ལུས་པར་ཞི་མ་ཞི་གཉིས་རེ་ཡོད་པས་མུ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་ལ་མེ་མ་ལུས་པར་མ་ཞི་བ་དང། མེ་མ་ལུས་པར་ཞི་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ་
དང༑ དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དང། དེ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི་བདེན་ཚིག་བརྗོད་པ་པོ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ཀྱང་བྱང་སེམས་རང་ཉིད་དམ་ཡུལ་གྱི་སེམས་

[002B]ཞི་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་བདེན་ཚིག་བརྗོད་པ་པོ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་བཟུང་ཀྱི་མཐུས་མེ་མ་ལུས་པར་ཞི་པའོ། །མུ་ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་གོ་སླའོ། །
མི་མ་ཡིན་པའི་གནོད་པ་བདེན་ཚིག་གིས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་མུ་བཞི་སྔར་ལྟར་སྦྱར་རོ། །རྣམ་བཤད་ལས། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ལྟ་བ་
ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་མདོ་ལས་བཞེད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཁས་ལེན་དུ་མི་རུང་དམ་སྙམ་སྟེ། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྒོམ་བྱུང་མེད་པའི་ཕྱིར། པཎ་ཆེན་གྱིས་གོང་མའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་
གཉིད་ཡོད་པར་བཤད་པ་ལྟར་ན་དཔྱད་གཞིར་སྣང་ཡང། དེ་ལྟར་འཆད་པའི་ཁུངས་མེད་པས་ན་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་གོང་མའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་གཉིད་མད་པར་འདོད་དགོས་སོ།    ༈    །རྣམ་འཕེལ་བཅུ་དྲུག་ནི་རྩེ་མོ་
རྩེ་སྦྱོར་ཀོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་པའི་གནས་སྐབས་བཅུ་དྲུག་གི་མིང་ཡིན་པས་རིམ་ཅན་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་འཕེལ་དང་པོའི་སྐབས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་གི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་ནི་ཉི་ཁྲི་དང་དེའི་འགྲེལ་བ་དག་ཏུ་
མཆོད་ཡུལ་དུ་མཛད་ཅིང། བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་དེའི་འགྲེལ་བ་རྣམས་སུ་མཆོད་པ་པོར་བཤད་དོ་ཞེས་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་ཤིང། འགྲེལ་བ་འདིར་ཡང་མཆོད་ཡུལ་དུ་མཛད་པར་སྣང་ཡང་རྣམ་བཤད་

[003A]༄༅། །དང་རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་གཉིས་ཀར་མཆོད་པ་པོ་ལ་བྱས་ནས། མཆོད་ཡུལ་དུ་མཛད་པའི་མདོ་དྲངས་པ་ནི་ཡ་མཚན་ན་   ༈    །ཕྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་བསོད་ནམས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང། ནང་གཙོ་
པོར་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་རྣམ་པར་བརྒྱད་ཅེས་གཞུང་མང་བོར་འབྱུང་ཡང། ཕྱི་དང་ནང་གཙོ་བོར་འགྱུར་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེས་གསལ་པར་བཤད་པ་མི་སྣང་ལ། རྣམ་བཤད་ལས། གང་ཟག་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་ལྟོས་ལ་
བྱེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བས། འདི་ལྟར་ན་བརྒྱད་ཚན་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚེ་རིམ་བཞིན་གཞན་གྱི་གདམས་ངག་སོགས་ལ་གཙོ་ཆེར་བརྟེན་དགོས་པ་དང་མི་དགོས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དམ་
དབྱོད་དགོས་སོ།    ༈    །བྱང་སེམས་བཞིའི་དགེ་རྩ་ཐམས་ཅད་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཡི་རང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པར་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་ཤིང། རྟོགས་དཀའི་སྣང་པར་ཆོས་
མཆོག་པས་བྱང་སེམས་བཞིའི་དགེ་བ་ལ་ཡི་རང་བའི་བསོད་ནམས་མང་པོར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསོད་ནམས་མང་པོར་མཚོན་ལ། མཚོན་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡི་རང་གི་དགེ་
དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་གྲོགས་དང་གྲོགས་ཅན་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་བཤད་ལ། རྣམ་བཤད་ཀྱང་འདི་དང་མཐུན་པར་སྣང་ངོ། །མདོ་བསྡུད་པར། མི་ལྡོག་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡི། །སེམས་

[003B] །སྟོང་གསུམ་རི་རབ་སྲང་ལ་གཞལ་བས་ཚད་བཟུང་རུང། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་དགེ་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟེ་མིན། །ཞེས་པས་ཆོས་མཆོག་རྩེ་སྦྱོར་བསྟན་པར་བུདྡྷ་ཤྲཱིས་བཤད་པ་ལྟར་རྗེ་ཡབ་སྲས་
གསུམ་གས་བཞེད་པས། སློབ་དབོན་གྱི་བསྡུད་འགྲེལ་ལས་གཞུང་འདིས་བཟོད་པ་དང། དགེ་བ་དོན་གཉེར་པ་ན་འདོད་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་།ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་མཆོག་བསྟན་པར་བཤད་པའི་དགོངས་པ་བཙལ་པར་བྱའོ། །
བྱང་སེམས་བཞིའི་ངོས་འཛིན་ལ་ལུགས་མི་འདྲ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་སྤྱི་དོན་འདིར་གསལ་པར་བཀོད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་ལུགས་གསུམ་གྱི་དང་པོ་འཕགས་པའི་ལུགས་ནི། ཉི་སྣང་དུ། རྣམ་རྟོག་བཞིའི་གཉེན་པོ་མཐོང་སྒོམ་གྱི་
རྟོགས་པ་བཞི་ལ་སྦྱར་བ་ལས་གཞན་པ་སོ་སོར་སྦྱར་པ་མི་སྣང་ཡང། སྦྱི་དོན་འདིར་ས་དང་པོ་སོགས་དང་སྦྱར་བ་ནི་རྟོགས་དཀའི་སྣང་བར་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ།    ༈    །རྒྱུ་ཕྱིན་དྲུག་
གིས་འབྲས་བུ་བྱང་ཆེན་ཐོབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དགུ་པོ་གང་རུང་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཇུག་བྱའི་གཟུང་བར་བདེན་པར་ཞེན་པའི་བློ་ཀུན་བཏགས་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་རིགས་དང་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་
སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་འཇུག་པ་གཟུང་རྟོག་གི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པ་དམན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དགུ་པོ་གང་རུང་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྡོག་བྱའི་གཟུང་བར་བདན་བར་ཞེན་པའི་བློ་ཀུན་བཏགས་དེ། སྲིད་དང་

[004A]༄༅། །ཞི་བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ལྡོག་པ་གཟུང་རྟོག་གི་མཚན་ཉིད། ཡོན་ཏན་འཛིན་ཞིང་སྐྱོན་འདོར་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དགུ་པོ་གང་རུང་ལ་དམིགས་
ནས་རྫས་ཡོད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་པ་བོར་བདེན་བར་ཞེན་པའི་བློ་ཀུན་བཏགས་དེ། འཛིན་པ་དང་ནི་འདོར་བ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་རྫས་འཛིན་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་ངས་བར་མི་འབྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དགུ་བོ་གང་རུང་ལ་དམིགས་ནས་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་བདེན་པར་ཞེན་པའི་བློ་ཀུན་བཏགས་དེ། ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་
ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད། །།གསེར་ཕྲེང་དང་རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་ལ་གཞན་སྟོན་པ་དང། །ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་ཆོས་གསུམ་ནི་མཐོང་ལམ་
རྩེ་སྦྱོར་གྱི་གྲོགས་དང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་བཤད་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱང་ཆེན་གྱི་རྒྱུར་མ་གསུངས་ཤིང་མི་བཞེད་པར་སྣང་ངོ། །རྣམ་བཤད་ལས། མཐའི་བྱང་ཆེན་གྱི་རྒྱུ་ཡང་སྟོན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། གནས་སྐབས་
ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུ་སྟོན་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་སྔར་གྱི་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱང་ཆེན་གྱི་རྒྱུར་བཤད་དོ།    ༈    །དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་པའི། །ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཅས་

[004B] །ཞེས་པའི་དོན་ནི། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་དྲི་མ་གདོད་མ་ནས་ཟད་པ་དང་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ནི། འདིར་བསྟན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཅེས་པའོ། །བདེན་པར་གྲུབ་
པའི་དྲི་མ་གདོང་མ་ནས་ཟད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང། དེ་འདྲ་བའི་དྲི་མ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ལྟར་དོན་དམ་པར་སྐྱེས་ཟིན་པའི་
དྲིམ་ལམ་གྱིས་ཟད་པར་བྱས་པ་ལ་དྲི་མ་དེ་དག་བདག་གི་རྒྱུད་ལ་ཟད་དོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་པད་པ་ཤེས་པ་དང། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་དྲིམ་ལམ་གྱིས་མི་སྐྱེ་པར་བྱས་པ་ལ་ཕྱིན་ཆད་བདག་གི་རྒྱུད་ལ་དྲི་མ་མི་སྐྱེའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་
ཤེས་པར་འདོད་པ་དང། དེ་འདྲ་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་བྱང་ཆུབ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་དྲི་མ་སྔར་ཡོད་ཟད་པ་མེད་པ་དང་སྔར་མེད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཆད་པར། ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་དག་
གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ནི་དྲི་མ་ཟད་སྐྱེ་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐར་ཐུག་གི་ཡེ་ཤེས་སམ། དྲི་མ་ཟད་མི་སྐྱེ་པ་དེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མ་ཐར་ཐུག་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་བྱང་ཆུབ་
ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་བཤད་པ་ནི། དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བའི་།ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ། །ཞེས་པའི་ཚིག་དོན་ལ་འགྲིག་པར་མི་སྣང་སྟེ། ཟད་པ་ཤེས་པ་ལ་ཟད་པ་མེད་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྦྱར་པའི་ཕྱིར་རོ། འདི་
[005A]༄༅། །ལྟར་བཤད་པ་ནི་ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་དག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་སྙམ་དུ་དགོངས་ཀྱང། གཞུང་འདི་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་གྱི། ཟད་དང་མི་སྐྱེའི་དོན་བཤད་
པ་མིན་ཏེ། རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་ལས། དྲི་མ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་བརྗོད་དེ་དེའི་དོན་ཡང་དངོས་སྨྲ་བ་དག་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་བ་གཉེན་པོའི་སྟེབས་
ཀྱིས་ཟང་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་བ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔར་མེད་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཤས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འདོད་ཀྱང་དེ་ཉིད་འོག་ནས་འགོག་ལ། འདིར་རང་ལུགས་ལ་དྲི་མ་བདེན་པ་བ་
སྔར་ཡོད་ཟད་པར་བྱར་མེད་ཅིང་སྔར་མེད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་གདོད་མ་ནས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་དེ་དག་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་
གསལ་བར་གསུངས་བ་ལྟར་རོ།    ༈    །གསེར་ཕྲེང་དང་རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་གཉིས་ཀར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞིར་གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་བ་དང། གཟུང་བ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་
པ་དང། འཛིན་པ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་དང། རང་རིག་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་སྟེ་བཞིར་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ནི་རིམ་བཞིན་ཕུང་སོགས་གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་

[005B] སྔོ་སོགས་ཕྱི་དོན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་དང། སྔོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་དང། གཉིས་སྣང་དང་བྲལ་བའི་རང་རིག་
བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡིན་པར་རྟོགས་དཀའི་སྣང་བར་བཤད་དེ། ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་མ་གཏོགས་འཛིན་སྟེངས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་འདྲ་བར་བཤད་དོ། །གསེར་ཕྲེང་ལྟར་ན། དང་པོ་
གཉིས་དང་བཞི་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་དང་འདྲ་ལ། གསུམ་པའི་དོན་ལ། འཛིན་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པའམ་འཛིན་པ་ཙམ་དུ་ཞེན་པ་དེ་ཡང་བསལ་ཏེ། །ཞེས་པ་ལས་གསལ་པར་མ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་
ན་རེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གཉིས་པས་སྔོན་པོ་སྔོན་འཛིན་ལས་རྫས་གཞན་དུ་མེད་པར་རྟོགས། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་པས་སྔོན་འཛིན་དབང་མངོན་དེ་སྔོན་པོ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཟེར་
ན༑ དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འཇུག་པའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ཕྱི་དོན་མེད་པར་གྲུབ་ན་དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཟུང་པ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སུ་དབང་པོ་རྟུལ་ཡང་གྲུབ་པས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང། སྔོན་
པོ་སྔོ་སྣང་ཤེས་པ་ལས་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་པ་ཁེགས་ནས། སྔོ་སྣང་ཤེས་པ་སྔོན་པོ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མ་ཁེགས་པའི་གང་ཟག་གི་རིམ་པ་མི་འཐད་ལ། ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་འདིར་བསྟན་རྣལ་

[006A]༄༅། །འབྱོར་གྱི་ས་བཞི་ལ་སྔ་མ་སྔ་མས་མ་གསལ་པའི་མངོན་ཞེན་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་སེལ་དགོས་པའི་མཐོད་མན་གྱི་རིམ་པ་ཡོད་པར་འགྲེལ་པ་རང་ལས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འགྲེལ་བར། དེ་
ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསྒོམས་པས་བདག་ཏུ་མངོན་བར་ཞེན་པ་བོར་ནས། དེས་དབེན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡང་དག་པར་དམིགས་
ཏེ། ཞེས་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་དང་པོས་ཕུང་སོགས་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་མངོན་བར་ཞེན་པ་མ་བསལ་བ་དང། སྔོན་པོ་དང་དེའི་བློ་དག་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་དེས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་
སེམས་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་མ་བོར་བས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་ཏེ། ཞེས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་
གཉིས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་ཡང་དེ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་བསལ་བ་དང། གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དེས་པར་སེམས་པས་འཛིན་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་
ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ཡང་བསལ་ཏེ། ག་ཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བྱས་ནས། ཞེས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་པས་དེ་འཛིན་པའི་

[006B] གཉིས་སྣང་དང་བྲལ་བའི་རང་རིག་ལ་བདེན་པར་ཞན་པ་མ་བསལ་བ་དང། དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ་
ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གཉིས་སྣང་མེད་པའི་རང་རིག་བདེན་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བཞི་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་པས་ནི་རྣམ་བ་དེན་རྫུན་གྱིས་བདེན་
པར་ཡོད་མེད་རྩོད་པའི་གཞི་དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་མ་བོར་བས། ཞེས་པའི་
འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དང། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་པའི་སྐབས་སུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ཡང་བསལ་ཏེ། ཞེས་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཤེས་པའི་གཟུང་རྣམ་ཡིན་གྱི་
གཟུང་རྣམ་འཛིན་རྣམ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་འཛིན་རྣམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་བས་རང་རིག་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པར་ཐལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བདེན་པས་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་དེ་
གཟུང་བ་སྔོན་པོ་དེ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་འདོད་པས་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་གསུངས་ཀྱང། རྣམ་རྫུན་པས་དེ་སྒྲོ་བཏགས་དང་དངོས་མེད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དང་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་

[007A]༄༅། །ནི་དོན་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀ་རྣམ་བདེན་པས་དངོས་པོ་དང། རྣམ་རྫུན་པས་དངོས་མེད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བདེན་རྫུན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྔོ་སེར་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དངོས་
པ་དང་དངོས་མེད་དུ་འདོད་པས་འབྱེད་པ་ནི་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བདེན་པའི་ལུགས་ལ་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་ཞེས་པ་ནི། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་
པོའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་ཚ་དང་མྱོང་བ་གསལ་རིག་གི་ཆ་གཉིས་ཡོད་པའི་དང་པོ་ཡིན་ལ། མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་དོན་ལང་མིག་ཤེས་དེ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཡིན་གྱི། སྔོན་པོ་དང་སྔོན་
འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་བར་ན་རྣམ་པ་རིབ་མ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་མིན་པར་གསུངས་སོ། །རྣམ་པ་ཤར་བའི་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་མདོ་སྡེ་བ་དང་རྣམ་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་འདོད་པ་མཐུན་ལ་རྣམ་རྫུན་པས་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དེ། སྡེ་བདུན་རྒྱན་ལས་
རྣམ་པ་ཤར་པའི་དོན་ཀྱང་རང་རྒྱུ་ལས་རྣམ་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་དང། རྣམ་པ་ཤར་པའི་དོན་དེ་ལྟར་འདོད་པར་མདོ་སེམས་གཉིས་ག་མཐུན་ཀྱང། མདོ་སྡེ་པ་མིག་ཤེས་གཟུངས་ཀྱི་རྣམ་
ལྡན་དུ་རང་རྒྱུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུངས་ལས་སྐྱེས་བར་འདོད་ལ་རྣམ་རིག་པ་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་རྣམ་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པར་འདོད་པ་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་རྣམ་རིག་པ་ནི་རྣམ་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་

[007B] །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །འདོད་ཚུལ་འདི་དག་ནི་སྔ་མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེ་རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞེད་ཚུལ་ནི་འོག་ཏུ་ཅུང་ཟད་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གསེར་ཕྲེང་ལྟར་ན། ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་
ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དོན་ནི། དོན་སྣང་དང་དེ་སྣང་གེ་བློ་གཉིས་སོ། །དམ་བཅའི་དོན་ནི་དེ་གཉིས་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་རྫུན་པ་ལྟར་ན་ཐ་དད་བཀག་ཙམ་ཡིན་གྱི་རྣམ་བདེན་པ་ལྟར་ན་རྫས་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་དེ་
རྟགས་ཀྱི་དོན་ནི་དེ་གཉིས་དུས་ག་ཅིག་པས་ན་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ནི་རྟོགས་པ། དེས་པ་ནི་གཅིག་རྟོགས་པ་ལ་གཅིག་ཤོས་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཕྱི་དོན་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ནམ་ན་མདོ་སྡེ་བས་ཀྱང་ཕྱི་
དོན་མེད་པར་འདོད་པར་ཐལ། དེས་སྡོར་སྣང་དང་སྔོན་འཛིན་དབང་མངོན་གཉིས་རྫས་གཞན་མིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་དེས་སུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ཙམ་ལ་མདོ་སེམས་མཐུན་ཀྱང། མདོ་སྡེ་བས་
སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོན་པོས་གཏད་པར་འདོད་ལ་སེམས་ཙམ་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུས་ཤས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་བཞེད་ལ། རྗེ་མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞེད་པ་ལྟར་ན་
དམ་བཅའི་དོན་ལ་རྣམ་བདེན་རྫུན་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བ་དེ་རྣམ་པ་ཆོས་ཅན་དུ་གཟུང་བའི་ལུགས་ཡིན་ཡང་རྣམས་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་མི་འཐད་དེ། ཕྱི་རྒོལ་མདོ་སྡེ་པས་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་ཤར་བའི་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དེ་སྔོན་འཛིན་

[008A]༄༅། །མིག་ཤེས་ལས་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་དེ་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་གཞི་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་ན་
བྱེ་བྲག་སྨྲ་པའི་ངོར་ཆོས་ཅན་མི་འགྲུབ་སྟེ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་མིག་དབང་གིས་གཟུགས་མཐོང་གི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་མི་མཐོང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བརྟེན་བཅས། །
དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་མིན། །གང་ཕྱིར་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡི་།གཟུགས་ནི་མཐོང་བ་མིན་ཕྱིར་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་མི་སྣང་བས་དེ་སྔོན་པོའི་རྣམ་
པར་མི་སྐྱེས་ལ། དབང་ཤེས་རྣམ་མེད་དུ་འདོད་པའི་དོན་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །སྡེ་བདུན་རྒྱན་དུ་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་མི་འཛིན་པར་གསུངས་ཏེ། དེའི་ལྟར་ན་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ལ་གཉིས་ཀྱིས་
རྣམ་ཤེས་ཕྱི་ཡི་ལྔ། །ཞེས་པ་དང་ཡང་འགལ་བར་མི་འགྱུར་རམ་དཔྱོད་དགོས་སོ། །རྗེ་རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞེད་པ་ལྟར་ན་འདིར་བཤད་པའི་རྣམ་པ་བདེན་པ་དང་རྫུན་པའི་དོན་ནི། དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་
པ་དང་དབུ་སེམས་རྩོད་པའི་བདེན་རྫུན་སོགས་ལ་མི་བྱེད་ཀྱི། རྣམ་བདེན་རྫུན་གཉིས་ཀས་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་ཤར་བའི་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དེ་དངོས་པོ་དང། བདེན་གྲུབ་དང། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་

[008B] །དབང་ཤེས་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་རགས་པར་སྣང་བ་དང། ཁ་དོག་གི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང། ཆ་དུ་མ་འདུས་པའི་གོས་གནོན་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་བ་རྣམས་ནི་རྣམ་བདེན་རྫུན་རྩོད་པའི་གཞི་ཡིན་ལ་
མ་རིག་པས་བསླད་པའི་དབང་གིས་མ་བཞག་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་ཡུལ་ནི། སྐབས་འདིའི་བདེན་པའི་དོན་དང། མ་རིག་པས་བསླད་པའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་ཡུལ་ནི། སྐབས་འདིའི་རྫུན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་
བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ནི་སྐབས་འདིའི་བདེན་རྫུན་གྱི་དོན་མིན་ནོ་།དེས་ན་དབང་ཤེས་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་རགས་པར་སྣང་བ་རྩོད་གཞིར་བཟུང་ནས་མ་རིག་པས་མ་བསླད་པའི་སྣང་བ་ཡིན་མིན་ལ་རྩོད་པ་ནི། རྣམ་བདེན་རྫུན་གྱི་
རྩོད་ཚུལ་ཡིན་གྱི། དབང་ཤེས་ལ་ཤར་བའི་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་རྩོད་གཞིར་གཟུང་ནས་དངོས་པོ་ཡིན་མིན་དང་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ལ་རྩོད་པ་གཏན་མིན་པར་བཤད་ལ། བཤད་ཚུལ་འདི་ནི། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པ་བློ་བཟང་གྲངས་པའི་དཔལ་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་བཀོད་པ་སྟེ། ཞེས་ཀྱང་རྣམ་ངེས་དར་ཊཱིཀ་ལས་བཤད་དོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་འདི་མི་འཐད་པར་ཐལ་
དབང་ཤེས་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་རགས་པར་སྣང་བ་དེ་རྣམ་པ་དེན་པས་བདེན་གྲུབ་དང། རྣམ་རྫུན་པས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པར་དར་ཊཱིཀ་དེ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་དེ་ཉིད་ལས་

[009A]༄༅། །སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གིས་ཀྱང། དབང་ཤེས་ལ་རགས་པར་སྣང་བ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་བྱེ་བྲག་པ་འདོད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་དང་མཚུང་པས་ལེགས་པར་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་
ལུས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དྭ་ཟེད་དེ་བ་མེད་ཀྱི་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རགས་སྣང་བདེན་པར་གྲུབ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་མིང་ཙམ་དུ་གསུངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། རགས་སྣང་དེ་སྐབས་འདིའི་བདེན་གྲུབ་
མ་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། དབུ་སེམས་ཡོད་མེད་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་བདེན་གྲུབ་མིན་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐབས་འདིའི་བདེན་རྫུན་གྱི་དོན་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་དར་ཊཱིཀ་དེའི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་
པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ཙམ་རྣམ་རྫུན་པ་རྣམས་དབང་བོའི་མངོན་སུམ་ལ་རགས་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་དང་གསལ་བར་སྣང་བ་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་རྫས་སུ་བཞེད་པས་དངོས་པོར་ཡོད་མེད་སོགས་
སྐབས་འདིའི་བདེན་རྫུན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཡིན་ན་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྣང་གཟུགས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་
ངེས་ཡིན་ཀྱང་རྫས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྣང་གཟུགས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གཟུགས་གཞན་མཐོང་པའི་བློ་མ་སྐྱེས་པར་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་མཐོང་པའི་

[009B] སྣང་བ་མཐོང་པའི་བློ་མ་སྐྱེས་པར་མུན་ཁུང་ནང་གི་གཟུགས་མཐོང་བའི་བྱི་ལའི་མིག་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་སུ་གྱུར་བའི་སྣང་གཟུགས་མེད་
པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་འདི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དབང་ཤེས་གཅིག་གི་གཟུང་ཡུལ་དུ་རུང་ཞིང་གཟུགས་སྣང་བར་མཆད་པའི་སྣང་གཟུགས་ནི་ལྷན་ཅིག་དམིགས་དེས་ཡིན་པར་རྣམ་ངེས་དར་
ཊཱི་ག་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པར་སྣང་བ་དེ་མདོ་སྡེ་པས་ཤེས་པའི་རྫས་སུ་འདོད་པ་དང། བྱེ་སྨྲས་གཞི་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་མི་འཐད་
པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་གཉིས་ཀས་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དེ་སྔོན་པོ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་དེས་དར་ཊཱིཀ་ལས། ཁ་ཅིག་སྔོན་པོར་སྣང་བ་རྩོད་གཞིར་འཛིན་པ་མི་རིགས་ཏེ་
ཉེས་བ་དེ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཀས་དབང་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ་ལ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་སྔོན་པོ་སྣང་བ་དང་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཁྱད་མ་ཕྱེད་པའི་གཏམ་མོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་དཔྱད་བྱ་སྟེ། དར་ཊཱིཀ་འདི་དང་སྡེ་བདུན་རྒྱན་གཉིས་བཤད་ཚུལ་ཆེས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ་།ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྔོན་པོ་ཆོས་ཅན། སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་

[010A]༄༅། །སྔོན་པོར་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དེ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་མ་རིག་པས་
བསླད་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་འདྲ་བའི་སྣང་བ་དེ་རྣམ་རྫུན་པས་མ་རིག་པས་བསླད་པར་འདོད། རྣམ་བདེན་པས་དེས་མ་བསླད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བདེན་རྫུན་གྱི་དོན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་
ན་རེ། སྔོ་སེར་སོགས་རགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དབང་ཤས་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་རགས་པར་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ། འོ་ན་ཁྱོད་རང་ལ། ལྗོན་ཤིང་དེ་ཡལ་འདབ་ཅན་གྱི་ཤིང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལྗོན་
ཤིང་འགྲོ་བར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ལ་ཁྱོད་ཡལ་འདབ་ཅན་གྱི་ཤིང་དུ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིགས། དོན་པ་སྡུ་ན། རྣམ་བདེན་རྫུན་གྱི་རྣམ་པ་ནི། དབང་ཤེས་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་རགས་པར་སྣང་བ་
དང། ཁ་དོག་གི་རྣམ་པར་སྣང་པ་དང། ཆ་དུ་མ་འདུས་པའི་གོ་ས་གནོན་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་རྣམས་ཡིན་ལ། སྐབས་འདིའི་བདེན་རྫུན་གྱི་དོན་ནི། མ་རིག་པས་མ་བསླད་པའི་མ་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་ནི་སྐབས་འདིའི་
བདེན་པའི་དོན་དང། དེས་བསླད་པའི་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ནི་སྐབས་འདིའི་རྫུན་པའི་དོན་ནོ། །དབང་ཤེས་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་རགས་པར་སྣང་བ་དེ་མ་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པའི་སེམས་ཙམ་པ་ནི་སེམས་

[010B] དེ་འདྲ་པའི་སྣང་པ་དེ་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པའི་སེམས་ཙམ་པ་ནི་སེམས་ཙམ་པ་རྣམ་རྫུན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ནི་རྗེ་རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞེད་པ་ལྟར་པ་ཀོད་པའོ། །དེས་ན་རྣལ་
འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་པས་དབང་ཤེས་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་རགས་པར་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་རྟོགས་པར་འདོད་དགོས་སོ། །འོན་ཀྱང་རྣམ་བཤད་ལས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞིར་འདོད་པ་འགགས་ནས། བར་བ་ལ་རིམ་པ་གཉིས་འབྱུང་བ་ནི་
མཉམ་གཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་གྱི་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་ལྟ་བ་གོང་འོག་གི་རིམ་པ་བསྟན་པ་མིན་པར་གསུངས་ཀྱང་དཔྱད་གཞི་ཆེ་སྟེ། འཛིན་པའི་རྣམ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་མདོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཤོར་བས། ཞེས་
གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་སེལ་མི་ནུས་པའི་མངོན་ཞེན་དེ། འཛིན་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ཡང་བསལ་ཏེ། ཞེས་གསུམ་པའི་སྐབས་སུ་སེལ་དགོས་པར་འགྲེལ་བ་རང་ལས་གསལ་བར་གསུངས་པ་ལ། རྣམ་བཤད་
ལས་མངོན་ཞེན་དང་པོ་ལ་སེམས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་དང་གཉིས་པ་ལ་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བའི་འཛིན་པ་མ་འཁྲུལ་པར་ཞེན་པའི་བློ་བཞག་པ་ནི་འགྲིག་དཀའ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གཉིས་
པའི་མཉམ་གཞག་གི་ཚེ་སེམས་ལ་བདེན་ཞེན་སྤོང་མི་ནུས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཚེ་སྤོང་ནུས་པར་འདོད་དགོས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་བཤད་ལས་བར་བ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་དུ་མཛད་པ་ནི།་༄༅། །བར་བ་གཉིས་དང་རྒྱལ་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་འདུས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞིའི་ཐ་སྙད་གཏན་ནས་ཁས་ལེན་པར་མི་རུང་བ་ནི་མིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་དོན་ནི། རྣམ་
ངེས་དར་ཊཱིཀ་དང་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལྟར་ན། ཕན་ཚུན་གཅིག་རྟོགས་ན་གཅིག་ཤོས་རྟོགས་པ་དང་གྲུབ་པ་དེ་རྫས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་བས་ཁྱབ་པ་དེའི་དོན་ཡིན་པ་དང། སྡེ་བདུན་རྒྱན་ལྟར་ན། ཕན་ཚུན་གཅིག་ཚད་མས་
དམིགས་དུས་སུ་གཅིག་ཤོས་ཀྱང་ཚད་མས་དམིགས་པས་ཁྱབ་པ་དེའི་དོན་ཡིན་པ་དང། རིགས་རྒྱན་ལྟར་ན། ཕན་ཚུན་གཅིག་དམིགས་ན་གཅིག་ཤས་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པས་ཁྱབ་བ་དེའི་དོན་ཡིན་ནོ། །
རིགས་རྒྱན་ལས་ལྷས་བྱིན་མཆོད་སྦྱིན་གཉིས་ཀའི་གཟུང་བྱ་ཐུན་མོང་བར་གྱུར་བའི་སྔོན་པོ་གཅིག་ཡོད་ཀྱང། དེའི་གཅིག་ལ་སྣང་བའི་ཆ་དེ་གཅིག་ཤོས་ལ་མི་སྣང་བར་བཤད། སྡེ་བདུན་རྒྱན་ལས་གཅིག་ལ་སྣང་བའི་ཆ་
དེ་གཅིག་ཤོས་ལ་མི་སྣང་ན་གཟུང་བྱ་ཐུན་མོང་བར་འགལ་བསན་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་སྣང་བའི་སྔོན་པོ་གཅིག་གི་ཡིན་པ་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །དེ་དག་ལ་སྤྲོ་བྱ་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་ཡི་གེ་མངས་སུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །སེང་གེ་
རྣམ་པར་བསྐྱངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། མཐོང་རྩེལ་དབང་བའི་ཕྱིར་སྒོམ་པའི་དེ་དང། ཐོད་བརྒལ་སྦྱོར་བའི་ད་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསེར་ཕྲེང་ལྟར་ན། དྲུག་ཚན་དྲུག་གི་མཐོང་རྩེ་དེ་ཉིད་དང་པོའི་སེང་གེ་

[011B] དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་བསྐྱིངས་པའི་།ཞེས་པའི་དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི། དྲུག་ཚན་དྲུག་གི་མཐོང་རྩེལ་སྙོམས་བར་བཞུགས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སེང་གེ་རྣམ་བསྐྱིངས་ལ་སྙོམས་བར་འདུག་ཅེས་པའི་དོན་མིན་གྱི། དྲུག་ཚན་
དྲུག་གི་མཐོང་རྩེའི་ངོ་བོར་གྱུར་བའི་སེང་གི་རྣམ་བསྐྱིངས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འཕྲུག་བཞིར་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་བཞེད་དེ། འདི་ལྟར་ན་དེ་ནས་ཞེས་རྐང་པའི་ཐོག་མར་འབྱུང་
པ་ནི་འགྱུར་སྐྱོན་ཡིན་པར་འདོད་དམ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །རྣམ་བཤད་ལྟར་ན། དེ་ནས་ཞེས་པ་ངེས་པར་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་ལ་སྦྱོར་མི་དགོས་ཤིང། སྦྱར་ན་ཡང་གཞུང་སྔ་མས་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང། ཕྱི་མས་རྣམ་གྲོལ་ལམ་
བསྟན་པ་ལ་བྱ་དགོས་ཀྱི། དེ་ནས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྒོམ་ལམ་བསྟན་པར་འདོད་པ་ནི་མི་འཐད་པར་གསུངས་སོ།    ༈    །བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་གྱི་ཡུན་ལ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་རྟེན་འབྲེལ་
ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང། སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བླངས་པའི་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་ཚེ་ཡོངས་རྫོགས་གསུམ་གྱི་ཡུན་ལ་རྫོགས་པའི་གནས་སྐབས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་
ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་རྒྱུན་ཆགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བ་སྟེ་གསུང་ཡོད་པ་དེ་དག་རྡེ་གུང་ཐང་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཏུ་ཉུང་གསལ་བཤད་འདུག་པས་དར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གནས་སྐབས་པའི་མ་

[012A]༄༅། །རིག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་མ་རིག་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཙོ་བོའི་ཕྱིར་ན་ཡན་ལག་བཏགས། །ཞེས་ཐོག་མའི་མ་རིག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་དུས་ཀྱི་འཁོར་བས་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ག་
གནས་སྐབས་པའི་མ་རིག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེས་ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་རིགས་བསྒྲེས། གནས་སྐབས་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནང་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མའི་
སྲེད་ལེན་ཕྱི་མའི་མ་རིག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དང། སྔ་མའི་སྲིད་པ་ཕྱི་མའི་འདུ་བྱེད་དང། སྔ་མའི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་རྣམ་ཤེས་དང། སྔ་མའི་རྒ་ཤི་ཕྱི་མའི་མིང་གཟུགས་ནས་ཚོར་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་བར་ལྔ་བོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། དེ་ལྟར་ལས་རང་རང་དང་ཚར་གཅིག་པའི་སྲིད་ལེན་སོགས་ལས་དེས་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་པའི་གྲོགས་སུ་མི་འོང་ཞིང། སྐྱེ་རྒ་གཉིས་ཀྱིད་ལས་དེའི་རྣམ་སྨིན་མ་ཡིན་པས། ཚར་གཅིག་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་
ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་རྒྱུ་དང། དེ་ནས་ལྔ་འབྲས་བུ་དང། སྲེད་སོགས་གསུམ་རྒྱུ་དང། སྐྱེ་རྒ་གཉིས་འབྲས་བུར་བྱས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཚར་རེ་རེས་ཀྱང་འཁོར་ཚུལ་ཆ་ཚང་རེ་རྫོགས་པར་འདོད་དེ། མཛོད་ལས། དེ་ནི་
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བའི། །ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཆ་གསུམ་མོ་།སྔོན་དང་ཕྱི་མཐར་གཉིས་གཉིས་དང། །བར་དུ་བརྒྱད་ཡོངས་རྫོགས་ལྡན་ལ། །ཞེས་དང། མ་རིག་ཉོན་མོངས་སྔོན་གནས། ཞེས་མ་རིག་

[012B]མའི་མ་རིག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་དུས་ཀྱི་འཁོར་བས་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང། འདུ་བྱེད་དག་ནི་སྔོན་ལས་ཀྱི། །ཞེས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དེ་ནི་སྔོན་ཚེ་སྔ་མ་ལ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་གསོག་པའི་གནས་
སྐབས་ཀྱི་དེ་འདྲ་བའི་ཕུང་པོ་ལ་དང། རྣམ་ཤས་མཚམས་སྦྱོར་ཕུང་པོ་ཡིན། །ཞེས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ནི་ཚེ་འདིར་རྫུས་སྐྱེས་མ་གཏོགས་པའི་སྐྱེ་གནས་གཞན་གསུམ་དུ་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་དུས་ཀྱི་དེ་ལྔ་དང། མིང་དང་གཟུགས་ནི་དེ་ཕན་ཆད། །
སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དོད་ཚུན་ཆད་དོ། །ཞེས་མིང་གཟུགས་ཀྱི་དེ་ནི་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་སྐྱེ་མ་ཆེད་དྲུག་མ་དོད་ཀྱི་བར་གྱི་དེ་ལྔ་དང། དེ་ནི་གསུམ་འདུས་ཚུན་ཆད་དོ་།ཞས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དེ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་
དོད་པ་ནས་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་མ་འདུས་པའི་བར་གྱི་དེ་ལྔ་དང། རེག་པ་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཤེས་ནུས་པ་ཚུན་ཆད་དོ། །ཞེས་རིག་པའི་དེ་ནི་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་པ་ནས་བདེ་སྡུག་གི་
རྒྱུ་ལ་བླང་ངོར་ཤེས་མི་ནུས་པའི་དུས་ཀྱི་དེ་ལྔ་དང། ཚོར་འཁྲིག་ཚུན་ཆད། །ཅེས་ཚོར་བའི་དེ་ནི་བདེ་སྦུག་གི་རྒྱུ་ལ་བླང་དོར་ཤེས་པ་ནས་འཁྲིག་པ་ལ་སྤྱོད་མི་ནུས་པའི་སྐབས་ཀྱི་དེ་ལྔ་དང། སྲེད་པ་ནི། །ལོངས་སྤྱོད་
འཁྲིག་པ་ཆགས་ཅན་གྱི། །ཞེས་སྲེད་པའི་དེ་ནི་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་ནུས་པ་ནས་ཡུལ་ཚོལ་པ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་དེ་ལྔ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས། །ཐོབ་པར་བྱེ་ཕྱིར་ཡོངས་རྒྱུག་བའི། །ཞེས་ཉེ་

[013A]༄༅། །བར་ལེན་བའི་དེ་ནི་སྲེད་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཆལ་པ་ལ་ཞུགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དེ་ལྔ་དང་དེ་སྲིད་འབྲས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་བའི། །ལས་བྱེད་དེ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་།ཞེས་
སྲིད་པའི་དེ་ནི་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པའི་དུས་ཀྱི་དེ་ལྔ་དང། ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མར་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐབས་ཀྱི་དེ་ལྔ་དང། ཚོར་བའི་པར་ནི་
རྒ་ཤི་ཡིན། །ཞེས་རྒ་ཤིའི་དེ་ནི་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མའི་མིང་གཟུགས་ནས་ཚོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་བར་བཞི་ནི་རྒ་ཤི་ཅི་རིགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །སྤྱ་དོན་འདིར་ཐོག་མའི་མ་རིག་པ་ལ་མཐོང་སྤང་སྒོམ་
སྤང་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་བཤད་ལ། སྒོ་མང་ཡིག་ཆར་ཡང་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང། དོན་གསང་མཁན་པོས་དེ་མཐོང་སྤང་ཁོ་ནར་འདོད་ལ། གསེར་ཕྲེང་ལས་དེ་སྒོམ་སྤང་ཁོ་ནར་བཤད་པ་ལྟར་བླ་མ་དམ་ཆོས་ཀྱིས་
ཀྱང་དེ་སྒོམ་སྤང་ཁོ་ནར་འདོད་དོ། །སྒོ་མང་ཡིག་ཆར་ཡན་ལག་དང་པོའི་མ་རིག་པ་ལ་ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པ་རང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་གཉིས་ཡོད་པར་བཤད་ཀྱང། སྤྱི་དོན་འདི་ལྟར་ན། ཡན་ལག་དང་པོའི་མ་རིག་
པ་ཡིན་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་གི་མ་རིག་པ་ལ་དེ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང། དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་གི་མ་རིག་གི་མ་རིག་པ་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་མ་རིག་

[013B] གསེར་ཕྲེང་ལས་ཀྱང། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡང་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ལ་དགོངས་གྱི་རྒྱུའི་ཀུན་སློང་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་གཅིག་པུ་སྟེ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་
ཀྱི་དང་པོ་ཡང་དེ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈   །ཐོགས་མེད་སྐུ་མ་ཆེད་ཀྱི་ལུགས་ལ། མ་རིག་པ་ཡིན་ན་རྨོངས་ཅིམ་གྱི་མ་རིག་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལམ་རིམ་ལས། ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ནི་
ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། རྨོངས་ཙམ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མར་བཞེད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མ་རིག་པ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་རྨོངས་ཙམ་མ་གཏོགས་ལོག་རྟོག་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལྟ་བ་ལྔ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་མ་རིག་པ་དེ་རང་སྟབས་ཀྱིས་རྨོངས་ཙམ་ཡིན་ཀྱང། གྲོགས་ལྟ་བའི་དབང་གིས་ལོག་རྟོག་ཏུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །ཐོག་མཱ་མི་རིག་པ་ནི་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་
གྱིས་མ་བཤིག་བ་དང། སྒོམ་ལམ་གྱིས་མ་བཅོམ་པ་དང། བལ་ལ་ཉལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་སྟེ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །མདོ་འགྲེལ་ལས། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཉིད་དུ། །མ་རིག་བསྟན་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །
ཉོན་མོངས་གཞན་ལྡན་སྤྱི་ཡི་རྐྱེན། །དེ་མེད་པ་ནི་གཙོ་བོའི་རྐྱེན། །ཞེས་པའི་དོན་ཡོད་དེ། དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་གི་ཉོན་མོངས་ཡོད་ན། ཐོག་མའི་མ་རིག་པ་དེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་དེའི་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་གི་ཉོན་མོངས་གཉིས་ཀའི་སྤྱིའི་

[014A]༄༅། །རྐྱེན་དང་གཙོ་བོའི་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་བྱེད། དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་གི་ཉོན་མོངས་མེད་ན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་དེའི་གཙོ་བའི་རྐྱེན་གཅིག་བུ་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཐོག་མའི་མ་རིག་པ་དེ་
རང་གི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མའི་རྐྱེན་བྱེད་དགོས་པས་ཞི་བ་ཆ་བྱེད་དགོས་སམ་སྙམ་མོ།    ༈    །མ་རིག་པ་ཞེས་པའི་དགག་ཚིག་ནི། ཡོད་པ་དག་ནི་འགོག་པ་དང། །གཞན་པ་ཉིད་དང་འདྲ་པ་དང། །སྨད་དང་ཉུང་དང་བྲལ་དོན་དང། །གཉེན་
པོ་དག་ལ་འདི་ཡོད་དོ། །ཞེས་པའི་དགག་སྒྲ་བདུན་གྱི་དང་པོ་དྲུག་ལ་མི་བྱེད་པར། ཐ་མ་གཉེན་པོ་སྟོན་པའི་དགག་ཚིག་ཡིན་པར་གསུངས་ཀྱང། འཇིག་ལྟ་མ་རིག་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་སྨད་པ་ཙམ་ལ་མི་བྱེད་ཅེས་ཞིབ་
ཆ་འདོན་དགོས་པར་བཤད་པའང་ཡོད་དོ། །མ་རིག་པ་ཞེས་པ་ནི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་བྱེད་དགོས་ཀྱི། རིག་པ་མེད་པ་ལ་མི་བྱེད་དེ། མདོ་ལས་མ་རིག་པའི་ཀུན་སྦྱོར་དང་འཆིང་བ་དང་ཕྲ་རྒྱས་དང་
ཆུ་བོ་དང་སྦྱོར་བ་ཞེས་བའི་ཚིག་གིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་།གལ་ཏེ་དབུ་མ་བས། བུ་ངན་པ་ལ་བུ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ། རིག་པ་ངན་པ་ལ་མ་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་པའང་ཡོད་དེ། འཇིག་ལྟ་དེ་མ་རིག་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་པ་ལ། བྱེ་སྨྲ་སོགས་ན་རེ། ཤེས་རབ་ངན་པ་སྟེ་འཇིག་ལྟ་མ་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལྟ་བ་དང་མ་རིག་པའི་ཀུན་སྦྱོར་འགལ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ལྟ་བ་

[014B]དེ་མི་འཐད་དེ། ལྟ་བ་ནི་མ་རིག་པ་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཡང་དེ་ལས་ལོགས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྫས་ཞིག་བཞག་ན་རྫས་མཚུངས་ཉམས་
པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་དན་པ་ནི་མ་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་མ་རིག་པས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་བའི་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པར་མི་འདག་གོ་ཞེས་མ་རིག་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་བར་བྱེད་པ་བོ་ཡིན་པར་གསུངས་བའི་ཕྱིར་
རོ༑ །ཞེས་པའི་འདོད་ཚུལ་འཆད་པར། མཛོད་ལས། རིག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཆོས་གཞན། །མ་རིག་མི་མཛའ་རྫུན་སོགས་བཞིན། །ཀུན་སྦྱོར་སོགས་ཆིག་ཕྱིར་གལ་ཏེ། །ཤེས་རབ་དན་པའོ་མིན་ལྟ་ཕྱིར། །ལྟ་བ་
དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་བསྟན་ཕྱིར་རོ་།ཞེས་འབྱུང་ངོ།    ༈    །སྤྱིར་མ་རིག་པ་ལ་དབྱེ་ན་སུམ་ཅུ་ཡོད་དེ་སྔོན་དང་ཕྱི་མཐའི་དང་གཉིས་ཀ་ལ་རྨོངས་པ་གསུམ་དང་ནང་དང་ཕྱི་དང་གཉིས་ཀ་ལ་རྨོངས་
པ་གསུམ་དང། ལས་དང་རྣམ་སྨིན་དང་གཉིས་ཀ་ལ་རྨོངས་པ་གསུམ་དང། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་རྨོངས་པ་གསུམ་དང། བདེན་པ་བཞི་ལ་རྨོངས་པ་བཞི་དང། ཀུན་བྱང་ལ་རྨོངས་པ་བཅུ་གསུམ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་
རྨོངས་པ་གཅིག་སྟེ་སུམ་ཅུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སུམ་ཅུ་པོ་རེ་རེ་ལམ་རྟོགས་ལོག་རྟོག་ཐེ་ཚོམ་དང་མཚུངས་ལྡན་གསུམ་གསུམ་སྟེ་དགུ་བཅུ་དང། དགུ་བཅུ་པོ་རེ་རེ་ལ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་གསུམ་སྟེ་ཉིས་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་དང། དེ་རེ་རེ་

[015A]༄༅། །ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་གེགས་གསུམ་གསུམ་སྟེ་བརྒྱད་བརྒྱ་དང་བཅུ་ཡོད་པར་གསུངས་ཏེ། སའི་དངོས་གཞིར་ཀུན་བྱང་གི་བཅུ་གསུམ་བསྡོམས་ན་བཅུ་དགུར་གསུངས་སོ། །ཀུན་བྱང་གི་བཅུ་
གསུམ་ནི། ཀུན་བྱང་གི་རྒྱུ་དང། ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་དང་དགེ་མི་དགེ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་མ་བཅས་དང། བསྟེན་བྱ་ཡིན་མིན་དང། ངན་པ་དང་བྱོན་མ་དང། ནག་པོ་དང་དཀར་པོ་དང། རྣམ་དབྱེ་དང་
བཅས་པ་ལ་རྨོངས་པ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་མོ། །ཡུལ་དེ་དག་གི་ངོས་འཛིན་ནི། ཀུན་ཉོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཡན་ལག་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་རྒྱུ་དང། ཕྱི་མ་སྔ་མ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་འབྱུང་བ་དང། རྣམ་བྱང་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། དམ་པ་
བསྟེན་པ། ཆོས་མཉན་པ། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ། སྔོན་གོམས་པ་བཞི་ནི་རྒྱུ་དང། དེ་དག་ལས་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་འབྱུང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་དག་གཉིས་སུ་བྱའོ། །དྲན་ཉེ་སོགས་སྡེ་ཚན་
བདུན་ནི་དགེ་བ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་མ་བཅས་པ་དང་བསྟེན་བྱ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། ཤེས་འཆལ་དང་ལེ་ལོ་སོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བདུན་ནི་མི་དགེ་བ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་སོགས་ལྔ་ཡིན་ཏེ་
དེ་དག་བཅུར་བྱའོ། །བྱང་ཕྱོགས་རྣམས་མ་དག་ས་བདུན་དུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་འདྲེས་པར་འབྱུང་ཡང་དག་པ་ལ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་དབྱེ་སྟེ་གཅིག་གོ་ཡང་མདོ་ལས། མི་ཤེས་པ་དང་མི་མཐོང་བ་དང་མངོན་

[015B]མུན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་གསུམ་ནི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་མ་རིག་པ་གསུམ་དང། ཕྱི་མ་གསུམ་ནི་ཐེ་
ཚོམ་ལོག་རྟོགས་མ་རྟོགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གསུམ་དང། ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་དང། གཟུགས་མེད་གཟུགས་དང་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་གསུམ་ལ་ཡང་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་ཚུལ་སོ་སོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་འགལ་བ་ཡིན་ཀྱང། སྤྱིར་མི་ཤེས་པ་
སོགས་དྲུག་ནི་མི་འགལ་ཏེ། རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་འགྲེལ་ལས། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །ཡི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །ལས་ལ་དབྱེ་ན། སེམས་
པའི་ལས་དང་བསམ་པའི་ལས་གཉིས་ཡོད་ལ། དེ་ལ་བྱེ་སྨྲས། སེམས་པའི་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང། བསམ་པའི་ལས་ནི་ལུས་ངག་གི་ལས་ལ་འདོད་ཅིང། ལུས་ངག་གི་ལས་ནི་གཟུགས་ཡིན་ལ། རེ་རེ་ལ་རིག་བྱེད་དང་རིག་
བྱེད་མ་ཡིན་པ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པ་དང། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལུས་
ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡིན་པས་ཁྱབ། ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་ན་ངག་གི་ལས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དུ་གྱུར་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོད་

[016A]༄༅། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དུ་གྱུར་པའི་ངག་གི་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ༑ ངན་སྔགས་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་རྣམ་འགྱུར་གྱིས་བརྫུན་བྱས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལ་བྱེ་སྨྲ་ན་རེ་
འདི་དག་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། ངན་སྔགས་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་ངག་གི་ལས་ཡིན་གྱི་སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་མ་ཡིན་ལ། ངན་སྡགས་ཀྱིས་སྲོག་བཅད་པའི་ལས་ནི་རྣམ་རིག་མིན་པའི་གཟུགས་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་རམ་སྙམ་སྟེ་དཔྱོད་དགོས་ཤིང། རྣམ་འགྱུར་གྱིས་བརྫུན་བྱས་པ་ལ་ཡང་རིགས་འགྲེའོ། །ཐལ་འགྱུར་བས་ཀྱང་ལུས་ངག་གི་ལས་གཟུགས་ཅན་དུ་བཞེད་དེ། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། གཞུང་གཞན་ལས་བྱེ་
བྲག་ཏུ་སྨྲ་པས་ལུས་ངག་གི་ལས་གཟུགས་ཅན་དུ་འདོད་པ་བཀག་ནས་ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པའི་དུས་ཀྱི་སེམས་པ་ལ་བཤད་མོད་ཀྱང་ཟླ་བས་གཟུགས་ཅན་དུ་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འོན་ཀྱང་བྱེ་སྨྲ་ལྟར་
ལུས་ངག་གི་ལས་རེ་རེ་ལ་རྣམ་རིག་དང་རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པར་འདོད་དམ་རྣམ་རིག་པ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འདོད་དཔྱོད་དགོས་སོ། །མདོ་སེམས་རང་རྒྱུད་པ་གསུམ་གས་ལུས་ངག་གི་ལས་སེམས་པར་འདོད་པར་བཤད་
ལ༑ མདོ་སྡེ་པས། བརྣབ་སེམས་གནོད་སེམས་ལོག་ལྟ་གསུམ་ལས་ཡིན་པར་འདོད་ཅིང། ལས་ཉོན་གཉིས་མི་འགལ་བར་འདོད་ཀྱང། གཞན་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །སེམས་པར་འདོད་པའི་

[016B] མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས། ལས་ཡིན་ན་སེམས་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བཤད། མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས། ལས་ཡིན་ན་སེམས་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། བཅུ་བ་སྲིད་པ་ནི་ལས་དང་བག་ཆགས་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རྟེན་འབྲེལ་མདོ་འགྲེལ་ལས། བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་སྲིད་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། དབུ་མ་རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོ་ལས། གཉིས་པ་བཅུ་པ་ལས་ཡིན་ཞིང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང། ལས་ལ་བག་ཆགས་ཡོད་
དེ། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་ལ་ས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས། སྤོང་བའི་སེམས་པ་རྒྱུན་ཆགས་པ། །ས་བོན་དང་བཅས་ཡིན་ནོ་ཞེས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལས་ལ་བག་ཆགས་ཡོད་དེ། དགྲ་བཅོམ་པ་རྒྱུད་ལ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་
ལས་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་སོ་སྐྱེའི་གནས་སྐབས་ནས་བཟུང་སྟེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་པར་སེམས་པ་ཡིན་བཞིན་པར་འགོ་པ་ཡིན་ན། གྲུབ་མཐའ་སོ་སོས་ལས་འགག་ཀྱང་འབྲས་བུ་འབྱིན་ནུས་པའི་སྐྱོན་སྤོང་སྣ་ཚོགས་མཛད་པ་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་པའི་
ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སྔོན་སོ་སྐྱེའི་དུས་སུ་བསགས་པའི་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཡོད་ཀྱང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལས་ལ་བག་ཆགས་ཡོད་དེ། སྲོག་གཅོད་གཞན་ལ་བཅོལ་
ནས་རང་ཉིད་དགེ་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་སྲོག་བཅད་པའི་ལས་ལམ་རྫོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་རོ། །དཀར་པོ་དང་ནག་པོ་དང་དཀར་ནག་འདྲེས་མའི་ལས་གསུམ་ལ་བཤད་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། ཀུན་བྟུས་༄༅། །པའི་ལུགས་ཀྱི་དཀར་ནག་འདྲེས་མའི་ལས་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ་ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་བཏང་པའི་ལས་ལྟ་བུ་བསམ་པ་ནག་ལ་སྦྱོར་པ་དཀར་བའི་
ལས་དང། དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱིས་མི་ནག་མ་དུང་ཐུང་ཅན་བསད་པའི་ལས་ལྟ་བུ་སྦྱོར་བ་ནག་ལ་བསམ་པ་དཀར་བའི་ལས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལུགས་ནི། མི་དགེ་གཟུགས་དང་འདོད་གཏོགས་
པའི། །དགེ་བ་རྣམས་ནི་རིམ་བཞིན་དུ། །ནག་དང་དཀར་དང་གཉིས་ཀའི་ལས། །ཞེས་མི་དགེ་བའི་ལས་ནི་ནག་པའི་ལས་དང། གཟུགས་ཀྱི་སས་བསྡུས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་ནི་དཀར་པའི་ལས་དང། འདོད་པའི་
སས་བསྡུས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་ནི་དཀར་ནག་འདྲེས་མའི་ལས་སུ་བཤད་དོ། །དེས་ན་ཀུན་བཏུས་ནས་བཤད་པའི་དཀར་པའི་ལས་ཡིན་ན་མཛོད་ནས་བཤད་པའི་དཀར་པའི་ལས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདོད་པའི་སས་
བསྡུས་ཀྱི་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀ་དཀར་པའི་ལས་དེ་དང་པོ་ཡིན་ལ་གཉིས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་གཉིས་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་མཚོན་ནས་དེ་གཉིས་ནས་བཤད་པའི་ནག་པའི་ལས་ལ་མུ་གསུམ་དང་
དཀར་ནག་འདྲེས་མའི་ལས་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའོ་།མཛོད་ལས། དེ་ཡང་ངེས་དང་མ་ངེས་དང། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལ། །མྱོང་འགྱུར་ཕྱིར་ན་ངེས་རྣམ་གསུམ། །ཁ་ཅིག་ལས་རྣམ་ལྔ་

[017B] གཞན་དག་མུ་ནི་བཞི་ཞེས་ཟེར། ཞེས་པ་ལྟར། དེས་བ་དང་མ་ངེས་པའི་ལས་གཉིས་དང། དང་པོ་ལ་མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར་སོགས་གསུམ་སྟེ་བཞི་ཡོད་ལ། སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་མ་ངེས་པ་ལ་རྣམ་སྨིན་མ་ངེས་པ་
དང་རྣམ་སྨིན་ངེས་ཀྱང་གནས་སྐབས་མ་ངེས་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་ལྔར་འདོད་པ་དང། སྡེ་བ་གཞན་དག་གནས་སྐབས་ངེས་ལ་རྣམ་སྨིན་མ་ངེས་པ་དང། རྣམ་སྨིན་ངེས་ལ་གནས་སྐབས་མ་ངེས་པ་དང། གཉིས་ཀ་ངེས་པ་དང་
གཉིས་ཀ་མ་ངེས་པ་སྟེ་བཞིར་འདོད་པའང་ཡོད་དོ། །བྱེ་སྨྲས་ངེས་པའི་ལས་ཡིན་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བར་ངེས་པས་ཁྱབ་སྟེ། ངེས་བའི་ལས་སྟོབས་བཞིས་འདག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་
མ་གཏོགས་ས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། གྲུབ་མཐའ་གོང་མས། དེས་པའི་ལས་ཡིན་ན་རྣམ་སྨིན་མྱོང་ངེས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ངེས་པའི་ལས་སྟོབས་བཞིས་འདག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་
མདོའི་དོན་ནི་རྣམ་སྨིན་གྲུབ་ཟིན་པའི་ ཚེ་  ད་ལྟར་གྱི་གཉེན་པོས་སྦྱང་དཀའ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་སྨིན་མྱོང་དེས་དེ་ངེས་པའི་ལས་ཀྱི་དོན་མ་ཡིན་གྱི། བྱས་བསགས་གཉིས་ཀ་ཚང་བ་ནི་ངེས་པའི་ལས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པར་
སའི་དངོས་གཞིར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བཞེད་དོ་།སྲོག་གཅོད་བྱས་ལ་མ་བསགས་པ་ནི། མི་མཁས་པས་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་བདན་དང། བསགས་ལ་མ་བྱས་པ་ནི། གསོད་སེམས་ཡུན་

[018A]༄༅། །རིང་དུ་བརྩམས་ཀྱང་སྲོག་མ་བཅད་པ་ལྟ་བུ་དང་བྱས་ལ་བསག་པ་ནི། བྱས་བསགས་གཉིས་ཀ་ཚང་བའི་སྲོག་བཅད་པའི་ལས་ལྟ་བུ་དང། མ་བྱས་ཤིང་མ་པ་སགས་པ་ནི། མུ་སྔ་མ་གསུམ་
པོ་དེ་མ་གཏོགས་པའོ། །མ་བྱིན་ལེན་ནས་ངག་འཁྱལ་གྱི་བར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་བར་རིག་པར་བྱ་ལ། ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ལ་མུ་གཉིས་པ་མེད་ཅིང། མུ་དང་བོ་ལ་ཡང་ཆེད་དུ་མ་བྱས་བ་དང་གཞན་གྱིས་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ཡང་མེད་
དོ་ཞེས་ལམ་རིམ་ལས་གསུངས་སོ། །མཁས་པ་ཁ་ཅིག་རྨི་ལམ་དུ་མི་བསད་པར་རྨིས་ནས་མངོན་ཞེན་གྱིས་གསོས་མ་བཏབ་པའི་ལས་དེ་སྲོག་གཅོད་བྱས་ལ་མ་བསགས་བའི་ལས་ཡིན་པར་བཤད་པ་ནི་དཔྱད་གཞི་ཆེ་སྟེ་
དེ་ནི་སྲོག་གཅོད་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རྨི་ལམ་དུ་སྲོག་གཅོད་བྱས་པ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་གཞན་ལ་མཚོན་བསྣུན་ཏེ་བསད་བ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད་ཀྱི། གཞན་མ་བསད་བཞིན་དུ་བསད་པར་རྨིས་པ་ལ་མི་བྱེད་པའི་
ཕྱིར་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་ཏེ་དཔྱོད་དགོས་སོ། །རྨི་ལམ་དུ་བྱས་པ་དང། མ་ཤེས་པར་བྱས་པ་དང། བསམ་བཞིན་མིན་པར་བྱས་པ་དང་དྲག་པོ་མིན་ལ་རྒྱུན་ཆགས་མིན་པར་བྱས་པ་དང། ནོར་བར་བྱས་
པ་དང། བརྗེད་པར་བྱས་པ་དང། མི་འདོད་བཞིན་དུ་བྱས་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང། འགྱོད་པས་བསལ་པ་དང། གཉེན་པོས་བསལ་བ་སྟེ་ལས་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་མ་བསགས་པའི་ལས་

[018B] དེ་བཅུ་པོ་མ་གཏོགས་པའི་ལས་གཞན་ནི་བསགས་པའི་ལས་ཡིན་པར་སའི་དངོས་གཞིར་བཤད་དོ། །སྲོག་གཅོད་བྱས་ལ་མ་བསགས་པ་བདུན་ནི། བསྡུ་བ་ལས། བྱིས་པ་མི་མཁས་པས་བྱས་པ་དང། རྨི་
ལམ་ན་བྱས་པ་དང། ཆེད་དུ་མ་བྱས་པ་དང། མི་འདོད་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང། ལན་ཅིག་ཁོ་ན་བྱས་ཤིང་དེ་ནས་སྤོང་པ་དང་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སེམས་དྲག་པོས་བཅོམ་ནས་སྤོང་བའི་སྡོམ་པ་
བླངས་ནས་ཤིན་ཏུ་སྲབ་མོར་བྱས་པ་དང། རྣམ་སྨིན་མ་བསྐྱེད་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆགས་བྲལ་གྱིས་ས་བོན་ཉམས་སྨད་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྤོང་ལམ་གྱིས་ས་བོན་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའོ། །ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །བསྡུ་བ་དང་ལམ་རིམ་གཉིས་ཀར་འདི་ཙམ་ལས་གཞན་མ་བཤད་པས་ན། བསྡུ་བར་བཤད་པའི་སྲོག་གཅོད་བྱས་ལ་མ་བསགས་པའི་ལས་བརྒྱད་ཅེས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཡིག་ཆ་དུ་མར་བཤད་པ་ནི་དཔྱད་
བྱར་སྣང་ངོ། །ཁ་ཅིག་སའི་དངོས་གཞི་ནས་བཤད་པའི་ལས་བཅུ་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན་བསྡུ་བ་ནས་བཤད་པའི་ལས་བདུན་པོ་གང་རུང་དུ་བསྡུ་བས་ཁྱབ་ཟེར་ན། རང་བཞིན་གྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ལས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་
དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྲོག་བཅོད་པའི་ལས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བསྡུ་བ་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ལས་བདུན་པོ་དེ་སྲོག་གཅོད་བྱས་ལམ་བསགས་པའི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སའི་དངོས་གཞིར་བཤད་

[019A]༄༅། །པའི་ལས་བཅུ་ནི་སྤྱིར་བྱས་ལ་མ་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང། བསྡུ་བར་བཤད་པའི་ལས་བདུན་ནི་སྲོག་གཅོད་བྱས་ལ་མ་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་མི་འཐད་
པར་ཐལ། སྲོག་བཅད་པའི་ལས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ཁོ་ན་རེ། སྲོག་བཅད་པའི་ལས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་མེད་པར་ཐལ། དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ལུང་མ་བསྟན་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་
ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ལུང་མ་བསྟན་མེད་ཀྱང་ཀུན་སློང་གིས་ལུང་མ་བསྟན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྲོག་གཅོད་པ་ནི་ཀུན་སློང་གི་སྒོ་ནས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་དུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་སྙམ་སྟེ་དཔྱད་པར་
བྱའོ། །དགེ་མ་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ལ། དོན་དམ་པའི་དགེ་སོགས་གསུམ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་གསུམ་དང། མཚུངས་ལྡན་གྱི་དེ་གསུམ་དང། སུན་སློང་གི་དེ་གསུམ་གྱི་དགྱེ་བ་རྣམས་ཤེས་དགོས་ཤིང། གཞན་
ཡང་དགེ་སོགས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མང་པོ་ཀུན་བཏུས་ལས་ཤེས་དགོས་སོ། །འཕེན་བྱེད་དགེ་བས་འཕངས་པ་ལ་རྫོགས་བྱེད་དགེ་བས་རྫོགས་པ་དང་མི་དགེ་བས་རྫོགས་པ་གཉིས་དང། འཕེན་བྱེད་མི་དགེ་བས་འཕངས་པ་ལ་
རྫོགས་བྱེད་མི་དགེ་བས་རྫོགས་པ་དང་དགེ་བས་རྫོགས་པ་གཉིས་ཏེ་མུ་བཞི་ཡོད་པར་གསུངས་ལ། མཛོད་ལས། གཅིག་གི་བ་སྐྱེ་བ་གཅིག་འཕན་ནོ། །ཞེས་འཕེན་བྱེད་གྱི་ལས་གཅིག་གིས་སྐྱེ་བ་གཅིག་འཕེན་གྱི་དུ་མ་

[019B] དུ་མས་ཀྱང་གཅིག་མི་འཕེན་པར་བཤད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་ལས་ལས་གཅིག་གིས་ལུས་གཅིག་འཕེན་པ་དང། ལས་གཅིག་གིས་ལུས་དུ་མ་འཕེན་བ་དང། ལས་དུ་མས་ལུས་གཅིག་འཕེན་པ་དང། ལས་དུ་མས་
ལུ་སེ་དུ་མ་འཕེན་བ་བཞི་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་འཐད་དེ། མ་འགགས་པ་རྩ་འཐུན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ། རང་སངས་རྒྱས་སྟེར་གནས་བསམ་ཤེས་ལ་བསོད་ནམས་གཅིག་ཕུལ་བས། ལྷར་ལན་བདུན་དང་འཁོར་བསྒྱུར་དུ་ལན་བདུན་
སྐྱེས་ནས་མཐར་ཤཱཀྱའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པར་ལུང་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མི་ཕལ་བར་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་དུ་མ་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ནས་འཁོར་བསྒྱུར་དུ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར་ནི། ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ཚེ་
དེ་ཉིད་ལ་སྨིན་པར་འགྱུར་པའོ། །དེ་ལ་བརྒྱད་ཡོད་པར་ལམ་རིམ་ལས་གསུངས་སོ། །སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་ནི། ཚེ་གཉིས་པ་ལ་འབྲས་བུ་མྱོང་པའོ། །ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་ན། ཚེ་གསུམ་པ་ཕན་ཆད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར་
པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཚེ་དེ་དང་དེ་ལ་འབྲས་བུ་མྱོང་བའི་མགོ་རྩོལ་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། ཚེ་དེ་དང་དེ་ལ་འབྲས་བུ་རྫོགས་པར་མྱོང་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། མྱོང་འགྱུར་གསུམ་རེ་རེའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དུ་མར་སྨིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གྲུབ་མཐའ་གོང་
མས་འདོད་དོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར་ལ་ཡང་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཡོད་པ་དང། ཚེ་གཅིག་ལ་མཚམས་མེད་དུ་མ་བསགས་པ་ལ། དེའི་མཚམས་མེད་ཐམས་ཅད་འཕེན་བྱེད་དུ་བཞག་ཆོག་པར་འདོད་དོ། །

[020A]༄༅། །བྱེ་སྨྲ་ལྟར་ན། ལས་གཅིག་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དུ་མར་སྨིན་པ་མི་སྲིད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར་ལ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་མེད་ལ། ཚེ་གཅིག་ལ་མཚམས་མེད་གསུམ་
བསགས་པ་ལྟ་བུ་ལ། མཚམས་མེད་གཅིག་ནི་འཕེན་བྱེད་དང་གཞན་གཉིས་ནི་རྫོགས་བྱེད་དུ་འགྱུར་བར་འདོད་དེ། མཛོད་ལས། གསུམ་གྱིས་རིས་ནི་འཕེན་པར་བྱེད། །ཅེས་མྱོང་འགྱུར་ཕྱི་མ་གཉིས་
དང་མ་དེས་པའི་ལས་ཏེ་གསུམ་གྱིས་རིས་མཐུན་འཕེན་པར་བཤད་ལ་ལྷག་པའི་གནོད་པ་ལྷག་པར་འགྱུར། །ཞེས་མཚམས་མེད་གཉིས་དང་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་བྱས་བས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཉིས་
འགྱུར་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་ཚེ་གཅིག་ལ་རྣམ་སྨིན་རྫོགས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་ནི་སྐྱེ་བ་གཉིས་པ་ལ་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བའི་
མགོ་རྩོམ་པ་ལ་བྱེད་ཀྱི་ཚེ་དེ་ལ་རྣམ་སྨིན་རྫོགས་པར་མྱོང་མི་དགོས་པས། མཚམས་མེད་མང་པོ་བྱས་པས་དམྱལ་བར་ཡང་ཡང་སྐྱེ་ཡང་ལས་དེ་སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་འདོད་
དོ༑ །དགེ་མི་དགེའི་ལས་མང་པོ་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་གྱི་སྨིན་ཚུལ་ནི། །མཛོད་འགྲེལ་དུ་དྲངས་པ་ལས། ལས་ཀྱིས་འཁོར་བར་ལྕི་གང་དང། །ཉེ་བ་གང་དང་གོམས་པ་གང། །སྔོན་བྱས་

[020B] །སྔམ་སྔམ་རྣམ་སྨིན་འགྱུར། །ཞེས་ལས་གང་ལྕི་བ་དེ་ཐོག་མར་སྨིན་པ་དང། ལྕི་ཡང་མཉམ་ན་འཆི་བའི་དུས་ན་གང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཐོག་མར་སྨིན་པ་དང། དེ་ཡང་འདྲན་གང་གོམས་བ་ཤས་ཆེ་བ་དེ་དང། དེ་
ཡང་འདྲན་གང་ཐོག་མར་བྱས་པ་དེ་སྔོན་ལ་སྨིན་བར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །སྒོ་བློའི་ཡིག་ཆ་གཉིས་ཀར་གནས་གཙང་ལྡར་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཡོད་པར་བཤད་ཀྱང། མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་གནས་གཙང་ལྔར་སྐྱེ་བ་
འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་མེད་དེ། འབྲས་བུ་ཆེ་བར་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་དེ་སྤེལ་སྒོམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་གཙང་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་བསྒྱུར་བཤད་ཀྱི་འཕེན་བྱེད་དུ་བསྒྱུར་བར་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་ཁས་བླངས་ན་
ལུང་དང་མི་འགལ་ཞིང་རིགས་པའི་གནོད་པ་འང་མི་འབྱུང་བར་སྣང་ངོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བཤད་ཚུལ་ཕྱི་མ་འདི་མི་འཐད་པར་ཐལ། གནས་གཙང་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མི་འོད་དེ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བླངས་བ་
པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་རྒྱུད་ལ་འཕང་འབྲས་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་དེ་འབྲས་བུ་ཆེ་བར་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་
དེ་དག་ས་གཅིག་ཡིན་པས་རྣམ་སྨིན་ས་གཞན་དུ་གཡོ་བའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འདོད་ལྷར་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་མིར་སྐྱེས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྤེལ་སྒོམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་

[021A]༄༅། །གཙང་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་བསྒྱུར་མ་ཐག་བའི་ལས་དེ་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེ་པར་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཡིན་པར་ཐལ་ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་གཙང་
དུ་སྐྱེ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་ཆེ་བར་སྐྱ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མིར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ལྷར་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཡོད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་གནས་གཙང་
ལྔར་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཡོད་པར་འདོད་ན། དེ་དག་སགས་མ་ཐག་པའི་གང་ཟག་ནི་འཕགས་པར་འདོད་དགོས་པས། འཕགས་པའི་རྟེན་ལ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་གསར་བསགས་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རམ་
སྙམ་མོ། །ཁ་ཅིག་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་བཅུ་པ་སྲིད་པ་འགལ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ལྷས་བྱིན་གྱི་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་དེའི་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་བཅུ་བསྲིད་པ་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་བཅུ་བ་སྲིད་པ་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལས་གཅིག་གིས་འཁོར་བསྒྱུར་སྟོང་འཕངས་པ་ལ་མཚོན་ན། བསགས་མ་ཐག་པའི་འཁོར་བསྒྱུར་སྟོང་གི་སྐྱེ་བ་འཕེན་
བྱེད་ཀྱི་ལས་ནི་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ལ་བཅུ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། འཁོར་བསྒྱུར་ཐ་མའི་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་བཅུ་པ་སྲིད་པ་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་ལ་དང་པོ་མ་ཡིན་པ་དང། འཁོར་བསྒྱུར་དང་པོའི་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་

[021B]   ༈    །སྤྱི་དོན་འདིར་འབྲས་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཉིད་མཚམས་སྦྱར་མ་ཐག་པ་ཁོ་ནར་བཞག་པ་དང། བཞི་པ་མིང་གཟུགས་དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་སྐྱེ་མཆེད་
དྲུག་རྫོགས་པར་མ་དོད་པའི་བར་དུ་བཞག་པ་ནི། བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་མོད་འགྲེལ་སོགས་ལས་
འབྲས་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་བཞི་པ་མིང་གཟུགས་དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་ནས་ཇི་སྲིད་མ་ཤིའི་བར་དུ་མ་དུང་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བ་འཇུག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་འགྲེལ་ལས། ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཞི་
མིང་གཟུགས་དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་ཅིང། ཞེས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་མིང་གཟུགས་རྣམས་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་སྟེ། ནམ་མ་ཤིའི་བར་དུ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་རྒྱུན་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་
ཀྱི། ཞེས་གསུངས་ཤིང། སའི་དངོས་གཞིར་ཡང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་ཀྱང་བྱ། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྱི་དུས་ན་ཆེ་ཇེ་
སྲིད་པར་མདུང་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱེ་སྨྲས་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁས་མ་བླངས་ཤིང་གསུམ་རྣམ་ཤེས་ནི་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་པའི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། ཉིད་མཚམས་

[022A]༄༅། །སྦྱོར་བའི་རྣམ་ཤེས་དང་མིང་གཟུགས་རིམ་ཅན་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་དེ། རྣམ་ཤེས་དང་མིང་གཟུགས་རིམ་ཅན་དུ་འགྲུབ་པར་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །གྲུབ་མཐའ་གོང་
མས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་གཟུགས་ཞེས་པ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པའི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཀ་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནར་འདོད་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འབྲས་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་
དང་མིང་གཟུགས་དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་གཟུགས་ཀྱི་མིང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ནི་ཁམས་གསུམ་གར་ཡོད་ལ། གཟུགས་ནི་འདོད་གཟུགས་ན་ཡོད་ཅིང། གཟུགས་ཁམས་ན་འབྱུང་བ་བཞི་དང་
འབྱུང་འགྱུར་གཟུགས་རེག་གཉིས་ཡོད་ལ། འདོད་པ་ན་འབྱུང་བ་བཞི་དང། སྒྲ་མ་གཏོགས་པའི་འབྱུང་འགྱུར་བཞི་སོགས་ཡོད་པར་གསུངས་   ༈   
དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་ལ། སྐྱེ་གནས་གཞན་གསུམ་ལ་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་མིད་གཟུགས་ཀྱི་དུས་ནས་ཡོད་ཀྱང་ལྔ་སྐྱེ་མཆེད་གྲུབ་པར་མི་འཇོག་ཅིང། ལྔ་པ་སྐྱེ་མཆེད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོ་བཞི་ཅི་རིགས་
གྲུབ་པ་འམ་དེའི་ཚད་དུ་སླེབས་ནས་འཇོག་ཕར་གསུངས་སོ།། བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ། སྐྱེ་མཆེད་དང་པོ་བཞི་རྫོགས་འབྲས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་གང་སྤལ་ལས་བཤད་ཀྱང། གྲུབ་མཐའ་གོང་མས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་རེ་རེ་

[022B]།    ༈   པ་ནི་སྐྱེད་སྲིད་དུ་ཉིད་མཚམས་སྦྱར་མ་ཐག་པ་ནས་ཡོད་ཀྱང་དྲུག་པ་རེག་པ་ནི་ལྔ་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་དེའི་ཡུལ་དང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་པ་ནས་འཇོག་གོ་
འཕེན་བྱེད་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་འཕངས་འབྲས་སུ་གྱུར་བའི་རེག་པ་དྲུག་ཀ་ཡོད་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོར་སྐྱེ་བ་འཕེན་ཕྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འཕངས་འབྲས་བུ་གྱུར་བའི་རེག་པ་བཞི་དང། བསམ་
གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ན་འཕངས་འབྲས་སུ་གྱུར་བའི་རེག་པ་གཅིག་ཙམ་ཡོད་དེ། གོང་མའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་སྣ་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་མེད་ཅིང། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ས་བསྡུས་པའི་དབང་ཤེས་མེད་པའི་
ཕྱིར། འོན་ཀྱང་མདོ་སྡེ་བས་བསམ་གཏན་དང་པོ་གསུམ་གའོ་སས་བསྡུས་ཀྱི་དབང་ཤེས་ཡོད་པས་འདོད་པས་ན། དེའི་ལུགས་ལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མི་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ལ། བྱེ་སྨྲས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མི་
འདོད་དེ། མི་དགེ་བའི་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡིན། །ཞེས་མི་དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་པྡུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་ཡིན་ན་ལུས་ཚོར་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བཤད་པས་ན། དེར་གྱུར་བའི་རེག་པ་ཡང་དབང་ཤེས་ཁོ་ནར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། འོན་
ཀྱང་འདི་ལ་དཔྱད་གཞི་ཡོད་དོ།    ༈   ཡོད་ཀྱང་བདུན་པོ་ཚོར་བཞི་རང་དང་ཚར་གཅིག་པའི་དྲུག་པ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་བ་དང། རེག་པ་དེས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ཡུལ་གསུམ་མྱོང་བ་ཞི་༄༅། །དགོས་སོ།། འདི་ལ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་དང་དེ་རེ་རེ་ལ་དྲུག་དྲུག་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་ལ། འཕེན་བྱེད་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་འཕངས་འབྲས་སུ་གྱུར་བའི་ཚོར་བ་
སྡུག་བསྔལ་དང་བཏང་སྙོམས་དྲུག་དྲུག་སྟེ་བཅུ་གཉིས་དང་འཕེན་བྱེད་བསོད་ནམས་ཀྱི་འཕངས་འབྲས་སུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་དྲུག་དྲུག་སྟེ་བཅུ་གཉིས་དང། བསམ་གཏན་དང་པོར་སྐྱེ་བ་
འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འཕངས་འབྲས་སུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་བརྒྱད་དང། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང། གསུམ་པའི་གཉིས་གཉིས་དང། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ན་སེམས་ཚོར་བཏང་སྙོམས་ཁོ་ན་ཡོད་
པའི་ཁྱད་པར་དང། དེ་དག་ལ་བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་མི་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་རེག་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དེས་རིགས་བསྒྲེའོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ། འཕེན་བྱེད་མི་དགེ་བའི་
ལས་དང་ཚར་གཅིག་བའི་རེག་ཚོར་ལ་དྲུག་དྲུག་མེད་པར་ཐལ། དེའི་འཕངས་འབྲས་སུ་གྱུར་པའི་རིག་པ་དྲུག་དང་ཚོར་བ་དྲུག་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དང་ཚར་གཅིག་པའི་དྲུག་པ་རེག་པ་དང་བདུན་པ་ཚོར་བ་
རེ་རེ་ལ་དྲུག་དྲུག་ཡོད་ཀྱང་དེའི་འཕངས་འབྲས་སུ་གྱུར་པའི་དེ་དྲུག་མེད་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་གོང་མས། འབྲས་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནས་ཚོར་བའི་ལྔ་བོ་གང་རུང་ལ་འཕངས་འབྲས་

[023B] བྱེ་སྨྲས་དེ་དག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འཁོར་བས་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ག་འཇོག་པས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །སྤྱི་དོན་འདིར་ཚོར་བ་གསུམ་གང་རུང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་དེ་ལ་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་དེ་
བརྒྱད་པ་སྲེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ལ་ཞིབ་ཆ་བྱེད་དགོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་ནས་འབྲེལ་བར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལ་སྲེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱད་པ་སྲེད་པ་ལ་འདོད་སྲེད་འཇིག་སྲེད་སྲིད་
གསུམ་ཡོད་པར་བཤད་པ་ཡང་དཔྱད་གཞི་ཆེ་སྟེ། བརྒྱད་པ་སྲེད་པ་ཡིན་ན་སྲིང་སྲེད་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་ནི་འདོད་སྲེད། གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྲེད་པ་ནི་སྲིད་སྲེད། ཕུང་པོ་
རྒྱུན་ཆད་པར་སྲེད་པ་ནི་འཇིག་སྲེད་ཅེས་འཆད་ཀྱང། ལུགས་འདིར་རྣམ་འགྲེལ་ལྟར་བདེ་བ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་འདོད་སྲེད་སྡུག་བསྔལ་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་འཇིག་སྲེད། སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ལུས་སོགས་འདོད་པའི་སྲིད་སྲེད་ཅེས་འདོད་དགོས་པའི་
ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་དང་པོ་གཉིས་ལ་བརྒྱད་པ་སྲེད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཐ་མ་ལ་དེ་མེད་དེ། བརྒྱད་པ་སྲེད་པ་ཡིན་ན་ཚོར་བ་ལ་དམིགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་བཤད་དོ། །བརྒྱད་པ་སྲེད་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་བའི་ཚོར་བ་
ཡིན་ན་རང་གི་འབྲས་བུར་གྱུར་བའི་བརྒྱད་པ་སྲེད་པ་དེ་དང་ཚར་མི་གཅིག་པས་ཁྱབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། སྲེད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཚོར་བ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཞན་ཞིག་གི་འབྲས་བུའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[024A]༄༅། །བྱས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བརྒྱད་བ་སྲེད་པ་ཡིན་ན་རང་དང་ཚུར་མི་གཅིག་པའི་བདུན་པ་ཚོར་བ་ལ་དམིགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལམ་རིམ་གྱི་ལུང་དེའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས་དེ་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་
གཞན་ཞིག་གི་འབྲས་བུའི་སྐབས་ཡིན་པར་གསུངས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཞན་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདོད་རྟེན་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁམས་གོང་མའི་བརྒྱད་པ་སྲེད་པའི་དམིགས་
རྐྱེན་དུ་གྱུར་བའི་ཚོར་བ་དེ་བདུན་པ་ཚོར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་རྟེན་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བདུན་པ་ཚོར་བ་དེ་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་འོག་མའི་ཟག་བཅས་ལ་དམིགས་པའི་གོང་མའི་ཉོན་མོངས་མེད་
པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །བྱེ་སྨྲས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ལེན་པ་འདི་བཞིས་བསྡུས་པར་འདོད་དེ། ལྟ་བ་མ་གཏོགས་པའི་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་ཉེར་ལེན་དང། ལྟ་བ་མ་གཏོགས་པའི་གོང་མའི་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅོད་
བདག་སྨྲ་ཉེར་ལེན་དང། ཁམས་གསུམ་གའི་ལྟ་བ་ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་ཉེར་ལེན་དང་ཚུལ་ཞུགས་ཉེར་ལེན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་མཐའ་གོང་མའི་འདོད་ཚུལ་ནི་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། འདོད་ཡོན་
ལྔ་དང། འཇིག་ལྟ་མ་གཏོགས་པའི་ལྟ་ངན་རྣམས་དང། ལྟ་ངན་དང་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ངན་པ་དང། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་བདུན་ཞིང་ཆགས་བ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་

[024B] ༑འདིས་སྤྱི་དོན་འདིར་གཉིས་པ་ནི་ལྟ་པ་དྲན་པ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ལྟ་བུ། ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ཞིབ་ཆ་འདོན་དགོས་ཤིང། བཞི་བའི་དམིགས་པ་ལ་ང་རྒྱལ་བཞག་པ་ནི་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དང་ལམ་རིམ་ལས་མ་འབྱུང་ཡང་
གསེར་ཕྲེང་ལས་བཤད་དོ།    ༈    །བར་སྲིད་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་བཅུ་པ་སྲིད་པ་དང་སྐྱེ་སྲིད་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་བཅུ་པ་སྲིད་པ་གཉིས་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། དང་པོ་ཡིན་ལ་གཉིས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོའི་ཕྱིར་མི་འོང་བར་འདའ་བའི་
རྒྱུད་ཀྱི་བཅཔ་སྲིད་པ་དང། གཉིས་པ་ཡིན་ལ་དང་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི། གཟུགས་མེད་ཀྱིས་ས་བསྡུས་ཀྱི་བཅུ་པ་སྲིད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་གཉིས་གོ་སླའོ།    ༈    །སྤྱི་དོན་འདིར་བཅུ་གཅིག་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་སྐྱེ་གནས་
སུ་ཉིད་མཚེམས་སྦྱར་མ་ཐག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞིག་དགོས་པར་གསུངས་པ་ནི་མཛོད་དང་མཐུན་ལ། མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་དེར་མ་ཤི་ཚུན་གྱི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཕྱིར་ས་མཚམས་
མཛོད་དང་མི་མཐུན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྤྱི་དོན་འདི་ལས་སྐྱེ་སྲིད་ནི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཉིད་མཚམས་སྦྱར་མ་ཐག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡུན་ཐུང་དུ་ཞིག་ལ་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཕྱིར་མི་འོད་སྐྱེས་འདའ་བ་ལ་གསུམ་ཡོད་
པར་གསུངས་པས་རྟོགས་ནུས་པར་བཤད་ཀྱང། ལམ་རིམ་ལས། སྲིད་པ་བཞི་སྟེ། ཤི་ནས་སྐྱེ་བ་མ་བླངས་པའི་བར་ནི་བར་སྲིད་དང་སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནི་སྐྱེ་སྲིད་དང། དེའི་སྐད་ཅིག་

[025A]༄༅། །མ་གཉིས་པ་ནས་འཆི་སྲིད་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མའི་སྔོན་རོལ་ནི་སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང། འཆི་བའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་ནི་འཆི་སྲིད་དུ་མཛོད་ལས་གསུངས་པས། ཞེས་སྐྱེ་སྲིད་འཆི་སྲིད་རེ་རེ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་
ཏུ་གསུངས་པས་དཔྱོད་དགོས་སོ།    ༈    །སྐྱེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ན་ཚོད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་རྒ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང་རྒ་ཤི་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་ནི། རྒ་པ་མེད་པར་ཡང་འཆི་བ་འབྱུང་པས་ཡན་ལག་
རིམ་ཅན་དུ་མ་ངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཉིད་མ་ཚམས་སྦྱར་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་རྒ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་འགྲུབ་པར་ཐལ། དེར་ཉིད་མ་ཚམས་སྦྱར་མ་ཐག་པའི་
ཕུང་པོ་དེ་རང་དུས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་ན་ཚོད་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཞིའི་རྒ་བ་ཡང་དེ་ནས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཉིད་མཚམས་སྦྱར་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་
པར་འཆི་པ་ཡོད་པར་ཐལ། རྒ་བ་མེད་པར་འཆི་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ན། དེ་ལ་སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ལ་སྐྱེ་སྲིད་འཆི་སྲིད་གཉིས་སྲིད་པ་གཞན་གྱིས་པར་དུ་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བའི་
ཕྱིར་ཟེར་ན་དབྱོད་དགོས་ལ། གཞན་ཡང་འགྲུབ་བྱེད་དང་གྲུབ་འབྲས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེ་སྲིད་གཞན་གྱིས་ཆོད་པ་ཡོད་པར་ཐལ། སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཉིད་མཚམས་སྦྱར་བའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་བར་འཆི་བ་དེ་ལ་སྲེད་

[025B]དཔྱད་པར་བྱའོ། །འཆི་སྲིད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཡུན་ཚད་ཅན་དུ་འདོད་ན། འཆི་སེམས་ཡིན་ན་འཆི་སྲིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པས་མ་ཁྱབ་པར་འདོད་དགོས་
ཏེ༑ འཆི་སེམས་ལ་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཡོད་པ་དང། འཆི་སེམས་རགས་པ་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཡོད་པར་ལམ་རིམ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །བར་དོའི་ཚེ་ཚད་ནི་མིའི་ཞག་ཚད་ཀྱིས་འཇོག་པར་ཁ་ཅིག་
གིས་བཤད་ཀྱང། མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གང་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་འགྲོ་བའི་ཞག་ཚད་ཀྱིས་འཇོག་པར་བཤད་པ་ལྟར་འདོད་དགོས་སམ་སྙམ་མོ།    ༈    །རྐྱེན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་གྱི་སྐབས་སུ་ཀུན་བཏུས་ལས། ཡན་ལག་རྐྱེན་ཉིད་དུ་
རྣམ་པར་བཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བག་ཆགས་དང་ཤུགས་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་པས་ཀྱང་ཡན་ལག་རྣམས་རྐྱེན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་དོན་ལ། སྤྱི་དོན་ལས་བག་ཆགས་ཞེས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ཤུགས་ཞེས་པས་དམིགས་རྐྱེན་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་བ་ཞེས་པས་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཞེས་པས་བདག་རྐྱེན་བྱེད་ཚུལ་བསྟན་
པར་བཤད་པ་ནི་ཡི་གེ་ནོར་བ་ཡིན་ཏེ། ཤུགས་ཞེས་པས་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་པས་དམིགས་རྐྱེན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་དར་ཊཱིཀ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་དེ་ཉིད་ལས་

[026A]༄༅། །བག་ཆགས་ཞེས་ཏེ། རྟེན་འདྲེལ་ཡན་ལག་སྔ་མས་ཕྱི་མ་ལ་བག་ཆགས་དེ་རྒྱུའི་རྐྱེན་བྱེད་དེ། དངོས་སུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་རིགས་འདྲ་སྔ་མས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་
ཡིན་ཡང། འདུ་བྱེད་སྔ་མས་ཡང་སྲིད་འཕེན་ནུས་ཀྱི་བག་ཆགས་འཇོག་པ་མ་རིག་པས་བསྒོས་པའི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་མ་རིག་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་བྱེད་ཚུལ་བསྟན་ཏེ་དོན་ནི་
རྐྱེན་བཞིར་ཕྱེ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི་ཉེར་ལེན་ལ་བྱེད་དགོས་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ནི་རིགས་འདྲ་སྔ་མས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཡིན་གྱི་མ་རིག་པ་དེ་མ་ཡིན་ཡང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཉེར་ལེན་དུ་གྱུར་བའི་བག་ཆགས་དེ་ནི་མ་
རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བས་ན་མ་རིག་བ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་བཤད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དར་ཊཱིཀ་ལས་ཤུགས་ཏེ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་བྱེད་དེ། དངོས་སུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་
རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ཡིན་ཡང། མ་རིག་པའི་འཕེན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་རིགས་འདྲ་སྔམ་ལས་ཕྱི་མ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་མ་རིག་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་བྱེད་ཚུལ་བསྟན་ཏེ་
དོན་ནི། འདུ་བྱེད་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ནི་སྔ་རོལ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་མ་རིག་པ་དེ་ཡིན་མི་དགོས་ཀྱང། མ་རིག་པའི་འཕན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རང་གི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མ་རིག་

[026B]ཕྱིར། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་བྱེད་ད། དངོས་སུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་རང་གི་དམིགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་ཡིན་ཡང། མ་རིག་པས་
ཤེས་བྱ་ལ་རྨོངས་པར་བྱས་པའི་དབང་གིས་འདུ་བྱེད་རང་གི་དམིགས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དེས་དེའི་དམིགས་རྐྱེན་བྱེད་ཚུལ་བསྟན་ཏེ། དོན་ནི། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྣང་པའི་དམིགས་རྐྱེན་ནི་དེའི་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི་
མ་རིག་པ་དེ་ཡིན་མི་དགོས་ཀྱང། མ་རིག་པའི་དབང་གིས་འདུ་བྱེད་དམིགས་པ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དེ་དེའི་དམིགས་རྐྱེན་དུ་བཤད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་རྐྱེན་བྱེད་ཚུལ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་
པས་ཀྱང་སྟེ་བདག་སོ་སོའི་རྐྱེན་བྱེད་དེ། མ་རིག་པས་ཤེས་བྱ་ལ་རྨོངས་བ་བརྟེན་ནས་འདུ་བྱེད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རང་དབང་དུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། དོན་ནི། ཐོག་མའི་མ་རིག་པས་འདུ་བྱེད་དང་
དབང་དུ་བསྐྱེད་པས་ན་དེ་དེའི་བདག་རྐྱེན་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་ཀྱང་ཞེས་པའི་དོན་ནི་གསེར་ཕྲེང་ལས། དེའི་དབང་གིས་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་དམིགས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་
པས། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མ་རིག་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་བཞི་ག་བྱེད་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཐེག་བསྡུས་ལས་བདག་རྐྱེན་གཅིག་པུ་བྱེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབས་སྟེ། དེ་ནི་

[027A]༄༅། ངེས་པ་ལ་དགོངས་ལ་ཀུན་པ་ཏུས་ནི་སྲིད་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་དེས་དེའི་རྐྱེན་བཞིག་བྱེད་པ་མི་འཐད་དེ། ས་ལས་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་གཏོགས་པ་གསུམ་བྱེད་པར་གསུངས་
བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་མ་རིག་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཉེར་ལེན་མི་བྱེད་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་དར་ཊཱིཀ་ལྟར་ན་དེའི་བདག་རྐྱེན་མ་གཏོགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་གསུམ་བཏགས་པ་བར་བཤད་དམ་དཔྱོད་
དགོས་སོ།    ༈    །སྤྱི་དོན་འདིར་ཁམས་གོང་མའི་རྟེན་ལ་རང་སར་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་གསར་གསོག་མེད་པར་བཤད་པ་ལ། མཁས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བཤད་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་
ཁུངས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། གསེར་ཕྲེང་ལས་རང་སའི་རྟེན་ལ་ས་དེར་སྐྱེ་བའི་ལས་གསོག་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་མ་གཏོགས་ཁམས་གོང་མར་དེ་མེད་པའི་དམིགས་བསལ་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། འཕེན་བྱེད་མི་གཡོ་
བའི་ལས་ལ་དངོས་གཞིའི་སྙོམས་འཇུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། སྲིད་རྩེའི་རྟེན་ལ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་གསར་གསོག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ལམ་རིམ་ལས། འཁོར་བར་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་གསོག་པ་པོ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་
སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་མན་ཆད་ཀྱི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ན་དཔྱད་པར་བྱའོ།    ༈    །གསེར་ཕྲེང་ལས། ཡན་ལག་དང་པོ་དང་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་ལས་

[027B]འདོད་པའི་ལུགས་ཡིན་པས་སྐབས་འདིར་ཁས་ལེན་མི་དགོས་ཀྱང། སྲིད་ལེན་ལ་དོན་གསང་ལས་སྐྱེ་བའི་ས་བ་གང་ཡིན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་
ཡང་ངེས་བར་དེའི་ས་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། འོག་གནས་གང་སར་སྐྱེ་བ་ལས་གོང་མའོ་ཉོན་མོངས་མངོན་དུ་རྒྱུ་ཡོད་པས་རིགས་སུ་ཆུག་ཀྱང། གོང་སའི་སྐྱེ་སྲིད་ཀྱི་རྟེན་ལ་འོག་སའི་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་འོག་ས་འོགས་ལས་ཆགས་པ་དང་མ་འབྲལ་
སྤྱི་ལུགས་དང་མི་མཐུན་ཞིང། རིགས་པས་མ་ཐོབ་པས་གོང་མ་ནས་འོག་མར་སྐྱེ་བ་ལ་མི་འགྲིག་གོ་ཞེས་གསུངས་བ་ནི། །ལུང་དང་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པ་ཡིན་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁས་མི་ལེན་ཞེས་མི་རུང་ངོ།    ༈    །སྤྱི་དོན་
འདིར་གོང་མར་སྐྱེ་པ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་ཚར་གཅིག་པའི་ཐོག་མའི་མ་རིག་པ་ཡིན་ན་རང་གི་ཀུན་ནས་བ་སླར་བྱར་གྱུར་བའི་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་ས་མི་མཚུངས་བས་ཁྱབ་པར་བ་ཤད་པ་དང། གོང་ས་གོང་སར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་ཀུན་སློང་གི་
མ་རིག་པ་འོག་ས་འོག་སར་གཏོགས་བཤད་པ་ནི་དཔྱད་གཞི་ཆེ་སྟེ་གོངས་གོད་སར་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་གསར་དུ་གསོག་བཞིན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་འོག་ས་འོགས་ལས་ཆགས་པ་དང་མ་འབྲལ་བས་ཁྱབ་སྙམ་པ་དང། འོག་ས་
ལས་ཆགས་པ་དང་མ་འབྲལ་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་གོང་མའི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་མེད་སྙམ་དུ་དགོངས་བ་ཡིན་ཀྱང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འདུག་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གིས་བསམ་གཏན་དང་བོར་སྐྱེ་བ་

[028A]༄༅། །འཕེན་བྱེད་ལས་གསར་དུ་ག་སོག་པ་དང། འོགས་ལས་ཆགས་པ་དང་མ་འབྲལ་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་གོང་མའི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཡོང་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ལུང་དང་རིགས་
པའི་ངོད་བྱེ་ད་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙམ་སྟེ། །ཡིག་ཆ་འདི་ལ་ཐུགས་རྒྱུས་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ།    ༈    །རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བ་ཅུ་གཉིས་ཕྲུགས་བཞིར་སྒོམ་ཚུལ་དང་དེ་རེ་རེ་ལ་
སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་དང་འབྲེལ་ནས་སྒོམ་ཚུལ་དང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་དང་འབྲེལ་ནས་གོ་མ་ཚུལ་སོགས་ནི་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།    ༈    །སྐྦས་འདིའི་མདོ་ལས་སྱོམྶ་འཇུག་ཆར་ལྔ་
འམ་ཕྲུགས་ལྔ་གསུངས་ཏེ། སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་ཕུ་ནས་མཐུན་དང་ལུགས་མི་མཐུན་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་བའི་སྦྱོར་བ་སེང་གེ་རྣམ་བསྐྱིངས་ཕྲུགས་གཉིས་དང་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་པར་དུ་གང་ཡང་མ་
སྤེལ་བའི་ཡར་སོང་དང། བསམ་གཙུགས་བརྒྱད་ལ་འགོག་པ་སྤེལ་བའི་ཡར་སོང་དང། སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་འདོད་སེམས་སྤེལ་བའི་མར་འོང་སྟེ་ཕྲུགས་གསུམ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་བསྟན་
བཅོས་ཀྱིས་བསྡུས་ཚུལ་ལ་བཤད་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས། རེ་ཞིག་གསེར་ཕྲེང་ལྟར་ན། འགོག་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུར། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སོང་འོངས། །ཞེས་པས་སྦྱོར་བ་

[028B] འདི་ལ་འགོག་བ་ལ་ཞུགས་ཐེབས་གཅིག་ལས་མེད་པས་གཉིས་ཀ་སྔོམ་པ་ལ་གནས་བཅུ་བདུན་དང། ནས་ཞེས་པས་ཐོང་རྒོལ་དུ་ནི་སྙོམས་འཇུག་ཅས་འདྲེན་ནོ།།
དངོས་གཞི་ལ་གསུམ་ལས་དང་པོ་ནི། སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་བར་དུ་གང་ཡང་མ་སྤེལ་པའི་ཡར་སོང་སྟེ། འདི་སྦྱོར་བ་ལུགས་མཐུན་དང་རིགས་གཅིག་པས་གོ་སླ་བར་དགོངས་ནས་རྩ་ཚིག་གིས་མ་ཟིན་ལ་
འདི་ལ་གནས་དགུའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཅིག་དང་ཞེས་སོགས་ཚག་རྐང་གསུམ་གྱིས་བསམ་གཟུགས་བརྒྱད་ལ་འགོག་པ་སྤེལ་པའི་ཡར་སོང་བསྟན་ལ། འདོད་པར་ཞེས་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཐའི་
འགོག་བ་ལས་ལྔས་ནས་སྲིད་རྩེ་དང། དེ་ནས་འདོད་སེམས་ལ་གནས་པའི་ནུད་ཆུང་བ་སྡུས་ཏེ། འདི་ལ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལྟར་ན་གནས་བཅོ་བརྒྱད་དང། ཉི་ཁྲི་ལྟར་ན་བཅུ་བ་དུན་ཡོད་ལ། སྟེ་ཞེས་པས་ཐོད་
རྒལ་དུ་ནི་སྙོ་མས་འཇུག་ཅེས་པ་དྲན་པར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་འདོད་པར་ཞེས་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་དང། གཅིག་དང་ཞེས་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་དང། མི་འདྲར་འོངས་ཞེས་འདོན་པ་བསྒྱུར་བས་
སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་འདོད་སེམས་སྤེལ་བའི་མར་འོངས་སྡུས་ཏེ། འདི་ལ་གནས་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ནས་ཞེས་པས་ཐོད་རྒལ་དུ་ནི་སྙོམས་འཇུག་ཅེས་འདྲེན་པ་དང། རྐང་པ་དང་པོ་སྦྱོར་དངོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་༄༅། །གསུངས་སོ། །སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་ཡར་སོང་མར་འོངས་སྦྱར་བས་སྦྱོར་བ་གཉིས་དང་ཡར་སོང་དང་པོ་བསྟན་ལ། གཅིག་རྒལ་ཞེས་སོགས་ལ་ཡར་སོང་མར་འོངས་སྦྱར་བས་འགོག་པ་
སྤེལ་བའི་ཡན་སོང་དང་འདོད་སེམས་སྤེལ་བའི་མར་འོངས་གཉིས་བསྟན་ཏེ། གཅིག་རྒལ་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། ཡར་སོང་གི་ཚེ་དེ་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བྱེད་ཅིང། མར་འོང་གི་ཚེ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་
པོར་བ་ལ་བྱེད་པས་གྲངས་མི་འགྲིག་པའི་སྐྱོན་མེད་ལ། དེས་ན་གཅིག་རྒལ་སོགས་ནི་ཡར་སོང་གི་ཚེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་ཐོག་མའི་མཚམས་གཟུང་ལ། མར་འོང་གི་ཚེ་འགོག་སྙོམས་པར་བའི་སྲིད་རྩེ་ནས་ཐོག་
མའི་མཚམས་གཟུང་དགོས་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། གཅིག་རྒལ་སོགས་ཀྱི་དོན་དེ་དག་ལ་འཇུག་པ་ལ་མཛད་ཅིང། ཞེས་དང། རྒལ་བའི་དོན་ཞུགས་ནས་བོར་པ་ལ་མཛད་དོ། །ཞེས་ཡང་སོང་མར་འོངས་ལ་
མི་འདྲ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བཤད་ལྟར་ན། རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་ཕྲུགས་གཉིས་དང། རྐང་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་མར་འོང་འདོད་སེམས་སྤེལ་བ་དོན་བསྡུ་དང་བཅས་པ་ཙམ་ཞིག་
དངོས་སུ་བསྟན་ནས་བར་བ་ཡར་སོང་གཉིས་གོ་སླ་བར་དགོངས་ནས་དོན་གྱིས་འཕངས་སོ། །རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་ཡང་འདི་དང་འདྲ་ལ། བར་བ་ཡར་སོང་གཉིས་ཐོག་མཐའི་དངོས་སུ་བསྡུས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་

[029B] །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྲིད་རྩེ་དང་སྤེལ་བའི་འགོག་པའི་རྗེས་སུ་ཕྱིར་སྲིད་རྩེལ་ནུད་ཆུང་བྱས་པ་དེ་འགོག་པ་ལས་འགོག་པར་ལྡང་མི་ནུས་པས་སླར་འགོག་པར་འཇུག་པའི་ཆེད་ཡིན་ཟེར་
ན། འོ་ན་སྲིད་རྩེའི་རྗེས་སུ་འདོད་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། སྲིད་རྩེའི་ནུད་ཆུང་བྱས་རྗེས་སུ་མར་འོང་གི་སྤེལ་གཞིའི་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཆོག་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། ནུད་
ཆུད་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་མངོན་དུ་བྱེད་རྒྱུའི་འགོག་སྙོམས་དེ་མར་འོང་གི་སྤེལ་གཞི་མིན་གྱི་ཡར་སོང་གི་སྤེལ་ཆོས་དགུ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྲིད་རྩེའི་ནུད་ཆུང་དང་མཚམས་འཛིན་གྱི་འདོད་སེམས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འགོག་
པ་ལ་འཇུག་པར་གསུངས་པའི་མདོའི་ཁུངས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་གསེར་ཕྲེང་ལས། སྲིད་རྩེ་དང་སྤེལ་བའི་འགོག་པ་ལས་ཕྱིར་སྲིད་རྩེལ་ནུད་ཆུང་བྱས་པ་དེ། འགོག་པ་ལས་འགོག་པར་ལྡང་མི་ནུས་པས་མཐའི་འགོག་པ་ལ་
འཇུག་པའི་ཆེད་ཡིན་པས་ཤེ་ན། འོ་ན་སྲིད་རྩེ་ལ་ནུད་པས་ཅི་མཆོག་གང་གིས་ན་སྲིད་རྩེའི་རྗེས་སུ་ཡང་འདོད་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་དགོས། ཞེས་དང། འགྲོ་འོང་གཉིས་ཀ་ལ་མཐའི་འགོག་པ་ལ་ཡོད་པའི་མདོ་བྲིས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་
ཟ་ལ། ཞེས་གསུངས་སོ། །སྤྱི་དོན་འདིར་བར་དུ་གང་ཡང་མ་བཅུག་པའི་ཡར་སོང་དེ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཉེ་སྦྱོར་ཡིན་པར་བཤད་པ་ནི་དཔྱད་བྱར་སྣང་སྟེ། རྒྱ་འགྲེལ་རྣམས་དང་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱིས་རིང་སྦྱོར་ཉེ་སྦྱོར་གྱི་ཐ་སྙད་

[030A]༄༅། །མ་མཛད་ལ། མཛོད་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་སྐབས་མ་ཡིན་ཞིང། གསེར་ཕྲེང་དང་རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་གཉིས་ཀར་དེ་ཉིད་ཐོད་རྒལ་གྱི་དངོས་གཞིར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་ལས་དེ་ཐོད་
རྒལ་གྱི་དངོས་གཞི་མ་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱང་དངོས་གཞིའི་ས་ཁུངས་སུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །འདིར་བསྟན་ཀླན་ཀ་བཅུ་དྲུག་ནི། བར་ཆད་མེད་རྩེའི་དམིགས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡུལ་འདུས་བྱས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དོན་
དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བར་རྩེའི་དམིགས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་པའི་ཀླན་ཀ་དང། དེ་བཞིན་དུ། དམིགས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་
དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པར་རྩེའི་རྣམ་པ་མི་འཐད་པ་དང། འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡུལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
པར་རྩེའི་འབྲས་བུ་མི་འཐད་པ་དང། ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བདེན་གཉིས་དོན་དམ་པར་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གཞིའི་གནས་ལུགས་མི་འཐད་པ་དང་
སྦྱིན་སོགས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྦྱོར་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་བདེན་པར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྦྱོང་པའི་ངོ་བོ་མི་འཐད་པ་དང། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་མི་འཐད་པར་

[030B] ཤེས་བྱ་ལ་བློ་རྒྱས་པའི་རྟོགས་བྱ་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྦྱོང་པའི་རྟེན་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་མི་འཐད་པ་དང། ཆོས་དཀོན་མཆོག་མི་འཐད་པར་ཐལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་
མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དེའི་ཡུལ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་མི་འཐད་པ་དང། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་མི་འཐད་པར་ཐལ་དགེ་འདུན་དུ་བཏགས་པའི་གཞི་གཟུགས་སོགས་བདེན་བར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དེའི་
ཡུལ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་མི་འཐད་པ་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཐབས་མཁས་ཡོད་ན་སྦྱིན་སོགས་སུ་དམིགས་དགོས་པ་ལ། བྱང་སེམས་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་འཁོར་གསུཾ་
དུ་བདེན་པར་མི་ཞེན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པ་དང། འདི་དང་ལྔ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རིམ་བཞིན་ཡུལ་ཅན་གྱིས་བདེན་པར་མི་ཞེན་པ་དང་ཡུལ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་
རྟོགས་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཡུལ་མཐའ་བཞིར་རྟོགས་པ་བཀག་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་མངོན་རྟོགས་མི་འཐད་པ་དང་འདི་དང་གསུམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཡུལ་ཅན་གྱིས་མཐའ་བཞིར་མི་འཛིན་པ་དང་
ཡུལ་མཐའ་བཞིར་མ་གྲུབ་པའོ། །ཕུང་པོ་རྟག་པ་སོགས་སུ་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ན་མི་རྟག་པ་སོགས་སུ་དོན་ལ་གནས་དགོས་པ་ལ། རྟག་མི་རྟགས་སོགས་དོན་དམ་པར་བློས་

[031A]༄༅། །བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མི་འཐད་པ་དང། བྱང་སེམས་ཀྱིས་ལམ་གསུམ་བསྒོམ་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེས་ལམ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་
མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་མི་འཐད་པ་དང། མ་ཆགས་པ་སོགས་གཉེན་པོ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བླང་བྱ་བདེན་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གཉེན་པོ་མི་འཐད་པ་དང། ཆགས་སོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མི་
འཐད་པར་ཐལ། དོར་བྱ་བདེན་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྤང་བྱ་མི་འཐད་པ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པར་ཐལ། མཚན་གཞི་ཆོས་ཅན་རྣམས་བདེན་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྒོམ་བྱ་
རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པ་དང། རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་ལམ་སྒོམ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བསྒོམ་བྱ་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ལམ་སྒོམ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་གོ་
དེ་རྣམས་ལས་དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་དང་བཅུ་གཉིས་པ་གསུམ་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་ཀུན་རྫོབ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་དང། གཞན་བཅུ་གསུམ་གྱི་དངོས་བསྟན་རྗེས་འགྲོའི་ཀླན་ཀ་བཅུ་གསུམ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་དོན་དམ་སྒོ་ཅན་
གྱི་ཀླན་ཀ་དང། ཤུགས་བསྟན་ལྡོག་འགྲོའི་ཀླན་ཀ་བཅུ་གསུམ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཀུན་རྫོབ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ཡིན་ལ། རིགས་མཐུན་པའི་དོན་དམ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ནི་རྩ་འགྲེལ་འདིར་མ་ཟིན་པར་གསུངས་

[031B] ༑རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཀུན་རྫོབ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ལ་དོན་དམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱབ་མེད་ཀྱི་ལན་དང། རིགས་མི་མཐུན་པའི་དོན་དམ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁྱབ་མེད་ཀྱི་ལན་གདབ་དགོས་ལ། རིགས་མཐུན་
པའི་ཀུན་རྫོབ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ལ་ཀུན་རྫོབ་དང། དོན་དམ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ལ་དོན་དམ་གྱི་སྒོ་ནས་ལན་གདབ་དགོས་པར་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བཤད་ཚུལ་འདི་དག་མི་འཐད་པར་ཐལ། རིཊ་
མི་མཐུན་པའི་དོན་དམ་སྒ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁྱབ་མེད་ཀྱི་ལན་གདབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྲོལ་བྲལ་དུ་ངེས་པར་བཟུང་པའི་རྣམ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཆོས་རྐུན་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་དོན་དམ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ཡིན་ཞིང་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་གདབ་པར་བྱ་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྟགས་ལ་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་དངོས་སུ་
སྦྱར་ན་དོན་དམ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ཡིན་ཞིང། དེ་དངོས་སུ་མ་སྦྱར་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་གདབ་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རིགས་མི་མཐུན་པའི་དོན་དམ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ཡིན་ན་དོན་དམ་ཚད་
མར་བྱས་ནས་ཀུན་རྫོབ་སུན་འབྱིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་དོན་དམ་རྟགས་སུ་བཀོད་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ས་བོན་གྱིས་རང་ངོས་ནས་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ས་བོན་ཀྱིས་མུ་གུ་

[032A]༄༅། །སྐྱེད་པ་བློའི་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར། ཅེས་བ་དོན་དམ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ཡིན་ཡང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདི་ནི་ཡི་གེ་ཆད་པའམ་
ཡང་ན་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པར་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དོན་དམ་སྒོ་ཅན་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་དེའི་མཇུག་ཏུ། ཡང་ས་བོན་གྱིས་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པ་བློ་ལ་སྣང་
བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པར་མྱུ་གུའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་ཐལ། ས་བོན་རང་གི་ངོས་ནས་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པ་ཀུན་རྫོབ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ཡིན་ཡང་
ཞེས་སྔ་མའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀླན་ཀ་བཀོད་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀླན་ཀ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བྱེད་ཚུལ་ལ། དེང་སང་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ཚིག་ཟིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྤང་གཉེན་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་
མཛད་པ་ནི་འགྲེལ་ཆུང་དང་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཞིང་རྒྱན་སྣང་དུ་བདེན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་སྤང་གཉེན་སོ་སོར་མཛད་པ་ནི་སྔ་རྩོམ་ཡིན་པས་ཁས་མི་ལེན་པར་གྲགས་ཀྱང། རྣམ་བཤད་
ལས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་འགྲེལ་ཆུང་གི་དགོངས་པ་ཡིན་མིན་དཔྱད་བྱར་སྣང་སྟེ། གསེར་ཕྲེང་དང་རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་གཉིས་ཀར་རྒྱན་སྣང་ལྟར་བཤད་ནས། དེ་དང་འགྲེལ་ཆུང་གི་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བར་མ་

[032B] དེར་མ་ཟད་གསེར་ཕྲེང་ལས། བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཇི་ལྟར་བྱེད་ན་འགྲེལ་པ་གཞན་རྣམས་སུ་གྲངས་གསལ་པར་བྱས་པ་མེད་ལ། གྲགས་ཆར་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་བྱས་ནས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བྱེད་ཀྱང་རྒྱན་སྣང་དུ་
སྤང་གཉེན་གཉིས་སོ་སོར་མཛད་པ་ཉིད་རྩ་བའི་དགོངས་པའི་།ཞེས་གྲགས་ཆ་དང་རྒྱན་སྣང་མ་གཏོགས་པའི་འགྲེལ་བ་གཞན་རྣམས་སུ་གྲངས་གསལ་པར་བྱས་པ་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་།གལ་ཏེ་
འགྲེལ་ཆུང་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་དང། ཞེས་སྨོས་པས་དེ་གཉིས་སོ་སོར་མཛད་པ་ཡིན་ཟེར་ན། དར་བ་དང་བླང་བ་མེད་པས་མི་མཐུན་པའི་
ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་དང། ཞེས་སྨོས་པས་ཀྱང་སྤང་གཉེན་གཉིས་སོ་སོར་མཛད་པར་འགྱུར་ཏེ། དག་ཅེས་པ་གཉིས་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྔ་མ་ལ་རྒྱུ་མཚན་སོ་སོར་མ་བྱས་ཤིང་
ཕྱི་མ་ལ་རྒྱུ་མཚན་སོ་སོར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིར་ལོག་རྟོག་མཐའ་ཡས་ཀྱང་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཤད་པ་ནི་གདུལ་བྱ་ཉེ་བ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་པར་གསུངས་སོ།    ༈    །མཐར་གྱིས་སྦྱོར་པ་ནི། མཁྱེན་
གསུམ་གྱི་ཤེས་རྣམ་ཅིག་ཆར་དུ་སྐྱེ་བའི་རྟོགས་པ་བརྟན་པོར་བྱ་བའི་མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྒོམ་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །ས་མཚམས་ནི། གསེར་ཕྲེང་ལས་ཚོགས་ལམ་

[033A]༄༅། །ནས་རྒྱུ་མ་མཐའི་བར་ན་ཡོད་པར་གསུངས། རྣམ་བཤད་ལས་རྒྱུ་མཐའི་སྔ་ལོགས་པར་དུ་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །དབྱེ་ན་བཅུ་གསུམ་སྟེ། སྤྱིན་པའི་མཐར་གྱིས་པ་སོགས་
དྲུག་ནི། སྦྱིན་སོགས་དྲུག་རེ་རེ་ནས་རིམ་ཅན་དུ་སྒོམ་པ་དང། རྗེས་དྲན་དྲུག་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང། དགེ་སོགས་གསུམ་གྱི་ཆོས་དང། སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་
དང། སྦྱིན་པ་དང། ལྷར་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་རེ་རེ་ནས་རིམ་ཅན་དུ་དྲན་པ་དང། ཐ་མ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ནས་རིམ་ཅན་དུ་སྒོམ་པ་ལ་བྱེད་པར་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་ཏེ་
ཚུལ་འདི་ཡང་མཐར་གྱིས་པས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཚང་བར་ལེན་གྱི་རེ་རེ་ཞིང་ཕྲལ་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་དྲུག་མཐར་གྱིས་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། དྲན་པ་དྲུག་དེའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཞིང་
ཐ་མ་ནི་འཛིན་པ་དག་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ན་དཀོན་མཆོག་རྟེན་དུ་དང་ལྷ་དབང་པོར་དང། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དྲན་པ་སྟེ། མདོར་ན་ལམ་གྱི་
རྟེན་དང་དབང་པོ་དང་ཕན་ཡོན་དྲན་པར་བྱེད་ལ། ཉམས་ལེན་དང་དྲན་པ་ཀུན་ཀྱང་ཐ་མས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་ཏེ། རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་ཡང་འདི་དང་ཕྱོགས་མཐུན་པར་སྣང་ངོ། །

[033B] ཆོས་བཅུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་རིམ་ཅན་དུ་བསྒོམ་པ་དེ་མཐར་གྱིས་པ་ཡི་བྱ་བར་བཞེད་དེ། ཞེས་དང། ཁ་ཅིག་ཆོས་བཅུ་གསུམ་པོ་འདི་ཉིད་རིམ་ཅན་དུ་བསྒོམ་པ་
མཐར་གྱིས་པའི་སྒོམ་ཚུལ་དུ་བྱེད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་དང་འགལ་ཏེ། འོག་བསྡུས་དོན་དྲུག་ཏུ་བཤད་པའི་འགྲེལ་བར་མཁྱེན་གསུམ་རིམ་ཅན་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།    ༈    །སྐད་
ཅིག་མའི་སྦྱོར་བ་ནི། མཁྱེན་གསུམ་རིམ་གྱིས་སྒོམ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །ཞེས་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་ལ་རྣམ་བཤད་སོགས་ཀྱང་འདི་དང་དགོངས་པ་གཅིག་གོ་ལྡོག་པས་ཕྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཡོན་
ཏན་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་གྱིས་ཕྱེ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་དེ་ཡིན་པ་གཉིས་དང། ཡུལ་རྟོགས་ཚུལ་གྱིས་ཕྱེ་བ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་གཉིས་དང་བཞིའོ། །དེའི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་མིན་གྱི་དོན་ནི། རྟོགས་
དཀའི་སྣང་བ་ལྟར་ན། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་འབད་རྩོལ་རགས་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་དེ་དག་གི་རིགས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་
བ་ཞེས་བྱ་ལ། དག་སའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་འབད་རྩོལ་རིགས་པ་མེད་པར་ཐོབ་པས་ན། དེ་དག་གི་རིགས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུན་མཐའ་ཡེ་ཤེས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་བཤད་ཀྱང་འདི་

[034A]༄༅། །དང་དགོངས་པ་མཐུན་ནོ། །གསེར་ཕྲེང་ལྟར་ན། བཤད་ཚུལ་འདི་མི་འཐད་དེ། སྦྱོར་བ་དང་པོའི་མདོ་དང་འགྲེལ་པ་རྣམས་སུ་མཚན་དཔེ་དང་སྟོབས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་གསུངས་པས། དེ་དག་ས་
བདུན་པ་མན་ཆད་ལ་མ་འགྲིགས་པའི་ཕྱིར་གསུངས་ནས། རང་ལུགས་ནི། སྐད་ཅིག་མ་འདི་དག་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཡུལ་ཅན་ལ་རྣམ་སྨིན་ཡིན་མིན་མི་རུང་བས་ཡུལ་ལ་བྱ་ཞིང། དེ་ཡང་གཅིག་གི་ཡུལ་
གཉིས་ཀའི་ས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མདོ་བསྟན་བཅོས་ནས་བསྟན་ཆོད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་རྣམ་སྨིན་དང་དེ་མིན་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། དང་པོའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ནུས་པ་མཐར་ཐུག་པ་མ་སྨིན་པ་དང། ཕྱི་མ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི་
གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞག་གོ། ཞེས་གསུངས་སོ།། གསུམ་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་བཞི་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་
རྟོགས་པར་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གི་དགོངས་པ་མཐུན་པར་གསུངས་ཏེ་བཞི་ག་བར་ཆད་མེད་ལམ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པས་ཕྱེ་བ་ཇི་ལྟར་འགྲིག་དཔྱད་བྱར་སྣང་ངོ། །སྨྲས་པ། རྒྱལ་ཡུམ་སྤས་དོན་སར་གནས་འཕགས་
པས་ཀྱང། །རྟོགས་པར་དཀའ་ཡང་རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་མགོན་སོགས་།རྩ་བ་རྒྱུད་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་ཕལ་བས་ཀྱང། །ཕྱོགས་ཙམ་ཤེས་འདི་ཨེ་མ་སྐལ་བ་བཟང། །ཞེས་པ་ནི་སྐབས་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཟུར་མཆན་ནོ། །

[034B]   ༈    ཆོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་དང། རང་དོན་གཞན་དོན་གྱི་སྐུ་གཉིས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་སྤྲུལ་གྱི་སྐུ་གསུམ་དང། ཆོས་ལོངས་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་གསུམ་
དང། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་བཞི་དང། དེ་ལ་ལོངས་སྐུ་ཆེ་ཆུང་དམ་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་སྨིན་ཡིན་མིན་དུ་ཕྱེ་བའི་ལྔ་རྣམས་སོ།    ༈    །རྟོགས་དཀའི་སྣང་པར་འཕགས་སེང་གཉིས་རྒྱན་གྱི་རྩ་
ཚིག་གིས་དངོས་སུ་སྐུ་གསུམ་མམ་བཞིར་བསྟན་ཚུལ་ལ་རྩོད་པ་ཡིན་གྱི་སྐུའི་གྲངས་ངེས་ལ་རྩོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པས་ཀྱང་སྐུ་བཞིར་བཞེད། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་སྐུ་གསུམ་དུ་འདུས་པར་
ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ཕྱིར་གསུངས་ཀྱང། གསེར་ཕྲེང་གི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་ན་གྲངས་ངེས་ལ་རྩོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱིས། རྣལ་འབྱོར་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། ཞེས་པ་ནས། གཉིས་སུ་མེད་
པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་དགོས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྡུ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། གསེར་ཕྲེང་རྣམ་བཤད་གཉིས་ཀར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་དགོས་
པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཇི་ལྟར་བསྡུ་སྟེ་བསྡུ་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐུ་གཞན་གསུམ་གང་གིས་ཀྱང་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་༄༅། །སྐུ་གསུམ་བསྟན་པའི་རྩ་ཚིག་གང་གིས་ཀྱང་དངོས་སུ་མ་བསྡུས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་པོ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་བསྟན་པའི་རྩ་ཚིག་གིས་
དངོས་སུ་བསྡུས་པར་འཕགས་པས་གསུངས་པ་དེ་གསེར་ཕྲེང་རྣམ་བཤད་གཉིས་ཀར་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་སྤྲུལ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་བར་བཞེད་གསུངས་པ་ནི་དཔྱད་གཞིར་སྣང་སྟེ་
གསེར་ཕྲེང་ལས། ཆོས་ལོངས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་དུངས་པར་སློབ་དཔོན་བཞེང་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་སྤྲུལ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་པར་མི་བཞེད་དེ། སངས་རྒྱས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་སྐུ་དེ་མིན་པས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པས་
སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པས་ཀྱང་སྐུ་གཞིར་བཞེད་གསུངས་པའང་དཔྱོད་དགོས་ཏེ། དེས་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང་ཆོས་སྐུ་དོན་གཅིག་ཏུ་བཞེད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་འདོར་ལེན་ལ་
དབང་ཐོབ་པའི་རྟེན་དག་པ་དང། མེད་པ་སྤྲུལ་ཡོད་པ་སྒྱུར་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་དམིགས་པ་དག་པ་དང། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲངས་མེད་པ་ལ་འཇུག་བའི་ཐུགས་དག་པ་དང། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་
དབང་འབྱོར་བའི་ཡེ་ཤེས་དག་པ་སྟེ་བཞིའོ།    ༈   ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བ་གསུམ་མི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དང། ལས་དང་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་གཉིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང། མོས་པ་ལ་དབང་བ་

[035B] སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་དང། ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ལ་དབང་བ་གཉིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འབྲས་བུར་གསུངས་སོ།    ༈    །
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི། ཉིན་མཚན་ལན་དྲུག་ཏུ་སུ་ནི་སྨིན་སུ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་སུ་ནི་མངོན་མཐོའི་སྣོད་སུ་ནི་ངེས་ལེགས་ཀྱི་སྣོད་ཅེས་སོགས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་ནི་
མཛོད་ལས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཀུན་རྫོབ་བློ། །ཚོགས་དང་རྣམ་པ་སྤྱོད་ཡུལ་དང། །མཉམ་པའི་ཕྱིར་དང་ཆེས་ཆེའི་ཕྱིར། །ཐ་དད་བྱ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ།    ༈    །ས་ལ་སྔར་སྤྱངས་པས་འགྲུབ་
ཚུལ་དང་མ་སྦྱངས་པས་སྦྱོང་བའི་དམིགས་རྟེན་དང་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་མ་ཉི་སྣང་ལས་མ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་ཤེས་བར་སྣང་ངོ། ཞེས་གསེར་ཕྲེང་ལས་གསུངས་ཤིང། རྣམ་བཤད་ལས་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་མ་
གསུངས་པར་བཤད་ཀྱང། གོ་དཀའ་སླའི་རྒྱུ་མཚན་འདོག་དཀའ་བར་སྣང་ངོ། །ཟད་པར་རླུང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་རེག་གཉིས་ཀ་དང། གཞན་ཟད་པར་གཟུགས་ཅན་བདུན་གྱི་དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་
མཆེད་དང། ཐ་མ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་རང་སའི་མིང་བཞི་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ས་ཆུ་མེ་གསུམ་ནི་ཁ་དོག་དབྱིབས་ལ་འཇོག་པ་དང། རླུང་ནི་གཟུགས་རེག་གཉིས་ཀ་ལ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་

[036A]༄༅། །ནོ།    ༈    །ཟིལ་གནོན་བ་རྒྱད་འདྲེན་ལུགས་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པར་དབྱིབས་ཟིལ་གནོན་གཉིས། ཁ་དོག་ཟིལ་གནོན་བཞི། ནམ་མཁའ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཟིལ་གནོན་གཉིས་ཏེ་
བརྒྱད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཆུང་དུ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཡིན་ལ་དེའི་བཟང་ངན་ནི་ལྷ་མི་ལ་བྱ་ཞིང། ཆེན་པོ་ནི་ཁང་པ་གཞལ་མེད་ཁང་རི་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེའི་ཁ་དོག་མཛེས་སྡུག་ནི་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ལ་བྱ་བར་གསུངས་
སོ།    ༈    །ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཛོད་ལས། ཉོན་མོངས་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས། །བསམ་གཏན་མཐའ་ན་མི་གཡོ་ཆོས་།མིས་བསྐྱེད་ཉོན་མོངས་འདོད་གཏོགས་པ། །མ་སྐྱེས་གཞི་བཅས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན།།
ཞེས་ངོ་བོ་དངས་དང་རྒྱུད་དང་རྟེན་དང་དམིགས་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་དུ་གསུངས་ཤིང། སྨོན་གནས་ཤེས་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལས་སྨོན་གནས་ཤེས་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ་།ཞེས་ཁྱད་པར་གཞན་
རྣམས་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་ལ་དམིགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་མཛད་དོ། །།སྤྱི་དོན་འདིར་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཞེས་བཤད་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་ནས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་བཤད་པའི་ཁུངས་ཡོད་མེད་འཚོལ་དགོས་སམ་སྙམ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དུ་མར་ཡེ་
ཤེས་ལྔར་བཤད་ཀྱང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་ཡེ་ཤེས་བཞིར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་ལྔར་བཤད་པ་ནི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཟེར། ཁ་ཅིག་དབུ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཟེར། ཁ་ཅིག་

[036B]ཡོད་ཀྱང་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཡིན་ཟེར་རོ་།གསེར་ཕྲེང་ལས་ཡེ་ཤེས་བཞིར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལས། ཤིན་ཏུ་འདུས་སངས་
རྒྱས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་བསྡུས་ཏེ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་
ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་བཞི་ནི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཞེས་སོགས་འདིར་དྲངས་པ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །ལོངས་སྐུ་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་དུ་རྣམ་བཤད་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་འདིར་
གང་བཤད་ཀྱང། གསེར་ཕྲེང་ལས། འདི་ལ་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ནི་དོན་བསྡུས་སྒྲོན་མེར། ངེས་པ་བཞི་སྟེ་འཁོར་དང་ནི། །གནས་དང་སྟོན་པ་ཆོས་སུ་སྟེ། །ཞེས་པ་ཙམ་ལས་མ་མཐོང་ལ། །འདིས་ནི་
ཁུངས་མི་ཐུབ་ཅིང་དེར་མ་ཟད་ཐེག་བསྡུས་ལྟར་ན་གནོད་པ་ཡང་སྣང་བས་དབྱད་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། ཐེག་བསྡུས་ལས། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཅིའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་དྲུག་གི་ཕྱིར་ཏེ་
ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འདྲེས་བས་འདྲེས་པར་སྣང་བ་དང་ཞེས་ལོངས་སྐུའི་འཁོར་དུ་གྱུར་བའི་ཉན་ཐོས་ཀྱང་ཡོད་པར་གསུངས་བའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །

[037A]༄༅། །མཚན་རྣམས་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རེ་རེ་ཡང་ཕྱིན་དྲུག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་བསྟན་ཏེ། རྒྱས་པར་མདོ་སྡེ་བསྐལ་བཟང་ལས་ཤེས་དགོས་ལ། དཔེ་བྱད་རྣམས་ནི་འཁོར་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་མ་བསྟན་ཏེ། གཙོ་
བོས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་འཁོར་དུ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ནི། སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟར་དམར་བ་དང། སེན་མོའི་མདོག་སྣུམ་པ་དང་སེན་མོ་མཐོ་བ་དང། །སོར་མོ་ཟླུམ་པ་དང། སོར་མོ་རྒྱས་པ་དང་
སོར་མོ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་སྟེ་དཔེ་བྱད་དྲུག་ནི། ཕྱག་སོར་རིང་པའི་མཚན་གྱི་འཁོར་དང། དབུ་གདུགས་ལྟར་རྒྱས་པ་དང། དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་བ་དང། དབུ་སྐྲ་སྡུག་པ་དང། དབུ་སྐྲ་འཇམ་པ་དང། དབུ་སྐྲ་
མ་འཛིངས་པ་དང། དབུ་སྐྲ་མི་གཤོར་བ་དང། དབུ་སྐྲ་དྲི་ཞིམ་པ་སྟེ་དཔེ་བྱད་མདུན་ནི། གཙུག་ཏོར་དང། སྤུ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་དང། སྦུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པའི་མཚན་གསུམ་གྱི་འཁོར་དང། དཔྲལ་བ་ལེགས་བར་
འབྱེས་པ་དང། དབྲལ་པ་དབྱེས་ཆེ་བ་དང། ཤངས་མཐོ་བ་དང་ཤངས་གཙང་བ་སྟེ་དཔེ་བྱད་བཞི་ནི། མཛོད་སྦུའི་མཚན་གྱི་འཁོར་དང། སྤྱན་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། གཟིགས་པ་དྲི་མའི་རབ་
རིབ་མེད་ཅིང་དག་པ་དང། སྤྱན་ཡངས་པ་དང། སྤྱན་པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བ་དང། རྫི་མ་སྡུག་པ་དང། སྨིན་ཚུགས་རིང་བ་དང། སྨིན་མ་འཇམ་པ་དང། སྨིན་མ་སྣུམ་མ་དང། སྨིན་མའི་སྦུ་

[037B] སྦྱོན་ཐོན་མཐིང་དང། རྫི་མ་པའི་རྫི་མ་ལྟ་བུའི་མཚན་གྱི་འཁོར་དང། སྙན་མཉམ་པ་དང། སྙན་གྱི་དབང་པོ་མཉམས་པ་སྟེ་དཔེ་བྱད་གཉིས་ནི། འགྲམ་པ་སེངྒེ་འདྲ་བའི་
མཚན་གྱི་འཁོར་དང། ཞལ་ཧ་ཅིང་མི་རིང་བ་དང། མཆུ་བིམ་པ་ལྟར་དམར་བ་དང། ལྗགས་གཉེན་པ་དང། ལྗག་སྲོབ་པ་དང། ལྗགས་དམར་པ་དང། གསུང་འབྲུག་གི་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་དང། གསུང་མཉེན་
ཞིང་འཇམ་པ་དང། མཆེ་བ་ཟླུམ་པ་དང། མཆེ་རྣོ་བ་དང། མཆེ་བ་དཀར་བ་དང། མཆེ་བ་མཉམ་པ་དང། མཆེ་བ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་སྟོ་དཔེ་བྱད་བཅུ་གཉིས་ནི། ལྗགས་རིང་བ་དང། ཚངས་དབྱངས་དང་
ཚེམས་དཀར་བ་དང། ཚེམས་ཐགས་བཟང་པ་དང། ཚེམས་ཚད་མཉམ་པ་དང། ཚེམས་བ་ཞི་བཅུའི་གྲངས་ཚང་བ་དང། རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་མཁྱེན་པ་སྟེ་མཚན་བདུན་གྱི་འཁོར་དུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་བ་དང། རྩ་
མི་མངོན་པ་དང། རྩ་མདུད་པ་མེད་པ་དང། ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་དང། སྐུ་གཞོན་མདོག་ཅན་དང། ཕྱག་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་པ་དང། ཕྱག་གི་རི་མོ་མདངས་གསལ་བ་དང། ཕྱག་གི་རི་མོ་ཟབ་པ་དང་
ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང་བ་སྟེ་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ནི། ཕྱགས་ཞབས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་དང། ཞབས་ལོང་མི་མངོན་པའི་མཚན་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་དང། ཕྱག་རིང་ཞིང་རྒྱས་པ་ནི། ཕྱག་རིང་མཛེས་

[038A]༄༅། །པའི་མཚན་གྱི་འཁོར་དང། ཞབས་མཉམ་པ་ནི། བྱིན་པ་ཨེ་ན་ཡའི་འདྲ་བ་དང། རུས་སྦལ་ཞབས་ཀྱི་མཚན་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་དང། སེང་གེ་དང། གླང་པོ་ཆེ་དང། བྱ་དང་པ་
དང། ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་དང། གཡས་ཕྱོགས་སུ་གཤེགས་པ་དང། མཛེས་པར་གཤེགས་པ་དང། དྲང་པོར་གཤེགས་པ་དང། གོམས་པ་སྙོམས་པ་སྟེ་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ནི་
སོར་མོ་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་དང། རྟིང་བ་ཡངས་པའི་མཚན་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་དང། སྐུ་འཁྲིལ་བག་ཆགས་པ་དང། སྐུ་ཕྱི་དོར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དང། སྐུ་རིམ་པར་མཚམ་པ་དང། སྐུ་གཙང་བ་དང་སྐུ་འཇམ་པ་དང་
སྐུ་དག་པ་དང། མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། སྐུའི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་བ་དང། སྐུ་ཤ་ཞུམ་པ་མེད་པ་དང། སྐུ་ཤ་རྒྱས་པ་དང། སྐུ་ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པ་དང། ཡན་ལག་རྣམ་པར་འགྱེས་པ་དང། དཀུ་
ཟླུམ་པ་དང། དཀུ་སྐབས་ཕྱིན་པ་དང། དཀུ་མ་རྙོངས་པ་དང་ཕྱལ་ཕྱང་དེ་བ་དང། ཀུན་ནས་བལྟན་སྡུག་པ་དང། ཀུན་སྤྱོད་གཙང་བ་དང། སྐུ་ལ་སྨེ་བ་དང་གནག་པག་མེད་པ་སྟེ་དཔེ་བྱད་བཅུ་དགུ་ནི། སྐུ་ཆེ་ཞིང་
དྲང་བ་དང། བདུན་མཐོ་བ་དང། གསེར་མདོག་འདྲ་བ་དང། པགས་བ་སྲབ་པ་དང། དབུང་མགོ་ཟླུམ་པ་དང། ཐལ་གོང་རྒྱས་པ་དང། རོ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ་བ་དང། ནྱ་གྲོ་ཏ་ལྟར་མཆུ་ཞིང་ག་བ་པའི་

[038B] ལྟེ་བ་ཟབ་པ་དང། ལྟེ་བ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་སྟེ་དཔེ་བྱད་གཉིས་ནི། གསང་གནས་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཚན་གྱི་འཁོར་དང། དཔལ་བེའུ་བཀྲ་ཤིས་ཉ་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབེ་
བྱད་ནི། འཁོར་ལོའི་མཚན་དང། སོར་མོ་དཔེ་ས་འབྲེལ་བའི་མཚན་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ། སོར་མོ་དྲ་བས་འབྲེལ་བའི་མཚན་ལན་གཉིས་སྨོས་པ་དཔྱོད་དགོས་སོ།    ༈    །སྤྱི་དོན་འདིར་མཚན་དབེའི་རྒྱུར་གྱུར་
བའི་བསོད་ནམས་བཤད་པ་ནི། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་དང་འགྲིག་དཀའ་བར་སྣང་བས་དཔྱད་བྱ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་གསུངས་པ་ནི། བྱང་སེམས་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྱི་བསོད་ནམས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་
བཅུར་བསྒྱུར་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བ་སྦུའི་བུ་ག་གཅིག་འགྲུབ། བ་སྦུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་དེ་དང་འདྲ། བ་སྦུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་བརྒྱར་བསྒྱུར་བས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་གཅིག་འགྲུབ། །དཔེ་བྱད་ཐམས་ཅད་དེ་དང་
འདྲ། དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་བརྒྱར་བསྒྱུར་བས་མཛོད་སྦུ་གཙུག་ཏོར་མ་གཏོགས་པའི་མཚན་གཅིག་འགྲུབ་མཚན་གཞན་ཐམས་ཅད་དེ་དང་འདྲ། མཚན་སུམ་ཅུ་འགྲུབ་པའི་བསོད་
ནམས་སྟོང་བསྒྱུར་གྱིས་མཛོད་སྦུ་འགྲུབ། མཛོད་སྦུ་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་འབུམ་བསྒྱུར་གྱིས་གཙུག་ཏོར་འགྲུབ། གཙུག་ཏོར་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་ཕྲག་བཅུས་གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་

[039A]༄༅། །འགྲུབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ལ་གསུམ། ལམ་གྱི་རྟེན་དང། ལམ་དང། འབྲས་བུ་ལ་འགོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འགྲོ་རྣམས་ཞི་བའི་
ལས་དང་ནི། །ཞེས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཞི་བ་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པ་སྐྱེ་བའི་སྣོད་རུང་ལ་འགོད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་ཚོགས་ལམ་ལ་འགོད་པའི་འཕྲིན་ལས་ལ་སྟེ། བསྡུ་རྣམ་བཞི་ལ་འགོད་
པ་དང། །ཞེས་གདུལ་བྱ་རྣམས་བསྡུ་བ་བཞི་ལ་འགོད་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བཅས་པ་ཡིས། །རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་དང་།ཞེས་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་གི་བླང་དོར་རྟོགས་པ་ལ་འགོད་པ་དང། སེམས་
ཅན་རྣམས་དོན་ཇི་བཞིན་གྱི། །དོན་དང། ཞེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཚད་མེད་བཞིའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྒྲུབ་པ་ལ་འགོད་པ་དང། ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་དང། །ཞེས་རང་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ལ་འགོད་པ་དང་
སངས་རྒྱས་ལམ་དང། ཞེས་རང་གཞིན་གཉིས་ཀའི་དོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དགེ་བའི་ལས་ལམ་བཅུ་ལ་འགོད་པ་སྟེ་ལྔའོ། །གཉིས་པ་སྦྱོར་ལམ་ལ་འགོད་པ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས། །སྟོང་བ་ཉིད་དང་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པའི་
སྒོམ་བྱུང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་འགོད་པ་གཅིག་གོ་གསུམ་པ་མཐོང་ལམ་ལ་འགོད་པ་ནི་གཉིས་ཟད་དང། ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཉིས་སྣང་ཟད་པའི་ས་དང་པོ་ལ་འགོད་པ་གཅིག་གོ་

[039B]ས་གཉིས་པ་ནས་ལྔ་བའི་བར་དང། དྲུག་པ་དང། བདུན་པ་དང། བརྒྱད་པ་དང། དགུ་པ་དང། བཅུ་བ་ལ་འགོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བརྡ་དང། ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྡ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་ས་
གཉིས་པ་ནས་ལྔ་པའི་བར་ལ་འགོད་པ་གཅིག་གོ་གཉིས་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་དང། །ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ས་དྲུག་པ་ལ་འགོད་པ་གཅིག་གོ་གསུམ་པ་ནི་ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་
སྨིན་དང། །ཞེས་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ས་བདུན་པ་ལ་འགོད་པ་གཅིག་གོ་བཞི་པ་ལ་གཉིས་ལས། རྟོགས་པ་ལ་འགོད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་ནི། །ཞེས་ཉན་རང་དུ་མི་ལྟུང་པར་ངེས་པའི་
བྱང་སེམས་ས་བརྒྱད་པའི་ལམ་ལ་འགོད་པ་དང། སྤངས་པ་ལ་འགོད་པ་ནི། མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པ་དང། །ཞེས་ས་བརྒྱད་པར་བདེན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པ་ལ་འགོད་པ་སྟེ་གཉིས་སོ། །ལྔ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་
དང། ཞེས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དང་འདྲ་བའི་སྤྲུལ་སྐུའི་མཛད་པ་ནུས་པའི་ས་དགུ་པ་ལ་འགོད་པ་གཅིག་གོ་དྲུག་པ་ལ་གསུམ། བཅུ་བ་ཐོ་བ་མ་ཐག་པ་དང། སྐྱེ་བུ་གཅིག་ཐོགས་དང། སྲིད་པ་ཐ་མ་ལ་འགོད་པའོ་
པའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཞིང། །རྣམ་པར་དག་དང། རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་པའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་ཞིང་དག་པའི་ས་བཅུ་པ་ཐོབ་མ་ཐག་པ་ལ་འགོད་པ་གཅིག་སྟེ། ས་བཅུ་པ་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་འོད་ཟེར་ཆེན་པོའི་དབང་

[040A]༄༅། །བསྐུར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཚུལ་ནི་གསེར་ཕྲེང་ལས་ཤེས་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ངེས་པ་དང། ཞེས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ཞིང་འདིར་དུས་འདིའི་ཚེ་སངས་
འདི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བར་ངེས་པའི་ནུས་པ་ལ་འགོད་པ་དང་གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཅན་དོན་ན་ཚད་མེད་དང། །ཞེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཚད་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་འགོད་པ་དང། གསུམ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་
བསྟེན་སོགས་ཡོན་ཏན་དང། །ཞེས་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བའི་ཡོན་ཏན་ལ་འགོད་པ་སྟེ་གསུམ་མོ། །གསུམ་པ་ལ་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ཅེས་བྱང་ཆེན་གྱི་
ཚོགས་མཐའ་དག་སྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་འགོད་པ་དང། གཉིས་པ་ནི། ལས་རྣམས་ནི། །ཆུད་མི་ཟ་དང། ཞེས་ལས་ཆུད་མི་ཟ་བ་སྟེ་རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་རྫོགས་བྱང་དངོས་སུ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ལ་འགོད་པ་
དང། གསུམ་པ་ནི། བདེན་མཐོང་དང། ཞེས་བདེན་བཞི་མཐོང་བའི་ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པ་ལ་འགོད་པ་དང། བཞི་པ་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤངས་པ་དང། །ཞེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་སྤངས་པ་ལ་འགོད་པ་དང། ལྔ་པ་ནི་
དེའི་གཞི་མེད་པའི་ཚུལ་དང་ནི། །ཞེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཞི་བདེན་འཛིན་མེད་པ་སྟེ་སྤངས་པ་ལ་འགོད་པ་དང། དྲུག་པ་ནི། རྣམ་པར་བྱང་དང། ཞེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཆོགས་དྲི་མས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་འགོད་པ་དང། བདུན་

[040B] ཚོགས་དང་ནི། །ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོགས་ཚོང་པ་ལ་འགོད་པ་དང། བརྒྱད་པ་ནི། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ། །ཐ་དད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་དང། །ཞེས་འཁོར་འདས་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་མེད་པར་མཐོང་པའི་ཇི་
ལྟ་བརྟོགས་པ་འགོད་པ་སྟེ་བརྒྱད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་བཞིར་བསྡུས་ཏེ། དང་པོ་གཉིས་ནི་ནུས་པ་དང། གསུམ་པ་དང་བརྒྱད་པ་ནི་རྟོགས་པ་དང། བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་ནི་སྤངས་པ་དང། དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་ནི་དག་སའི་རྒྱུ་ཚོགས་ལ་
འགོད་པ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། མྱ་ངན་འདས་ལ་འགོད་པ་སྟེ། །ཞེས་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་འགོད་པ་གཅིག་གོ་དེ་དག་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུགས་ཡིན་ལ། འཕགས་པའི་བཞེད་
བལྟར་ན། དང་པོ་གསུམ་ནི་ཚོགས་ལམ་དང། དེ་ནས་བཞི་ནི་སྦྱོར་པམ་དང། གཉིས་བད་དང། ཞེས་པ་གཅིག་ནི་མཐོང་ལམ་དང། བརྡ་དང། ཞེས་པ་གཅིག་ནི་ས་གཉིས་པ་གསུམ་པ་གཉིས་དང། དམིགས་པ་མེད་པ་
དང། །ཞེས་པ་གཅིག་ནི་ས་བཞི་པ་སོགས་གསུམ་དང། ལུས་ཅན་ཞེས་སོགས་གཅིག་ནིས་བདུན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞེས་སོགས་བཞི་ནི་ས་བརྒྱད་བ་དང། དེས་པ་དང་ཞེས་སོགས་གཉིས་ནི་ས་དགུ་
བ་དང། སངས་རྒྱས་བསྟེན་ཞེས་སོགས་དགུ་ནི་ས་བཅུ་པ་ལ་འགོད་པ་སྟེ་ལམ་ལ་འགོད་པ་ཉེར་དྲུག་དང། མྱ་ངན་འདས་ལ་འགོད་པ་སྟེ་།ཞེས་པ་གཅིག་ནི་འབྲས་བུ་འགོད་པ་སྟེ་ཉེར་བདུན་ནོ། །དེ་དག་རྒྱས་པར་རྣམ་བཤད་ལས་ཤེས་པར་༄༅། །བྱ་དགོས་ལ། གཞན་ཡང་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས་འཕྲིན་ལས་སོ་གཉིས་བཤད་དེ། སྟོབས་བཅུའི་འཕྲིན་ལས་བཅུ་དང། མི་འཇིགས་པ་བཞིའི་འཕྲིན་ལས་བཞི་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲིས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་བཅོ་བརྒྱད་དང་སོ་གཉིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་འཕྲིན་ལས་བཅུ་བཤད་དེ། ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་བའི་འཕྲིན་ལས་དང་སེམས་ཅན་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་འཕྲིན་ལས་དང། མཐུན་པར་གཤེགས་པའི་འཕྲིན་ལས་དང། ཆོས་སྟོན་པའི་འཕྲིན་ལས་དང། སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པའི་འཕྲིན་ལས་དང། ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པའི་འཕྲིན་
ལས་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འཕྲིན་ལས་དང། སྣ་ཚོགས་སུ་འཇུག་པའི་འཕྲིན་ལས་དང། སྐལ་མེད་ལ་མི་འཇུག་པའི་འཕྲིན་ལས་དང། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འཕྲིན་ལས་དང་བཅུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་
དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་བྱ་བ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་འཕྲིན་ལས་དང་བྱེད་པ་བོ་རང་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་འཕྲིན་ལས་གཉིས་གཉིས་ཡོད་ལ་བྱ་བ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་འཕྲིན་ལས་ཉེར་བདུན་འགལ་བ་ཡིན་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་རང་ཉིད་
ལ་ཡོད་པའི་འཕྲིན་ལས་ཉེར་བདུན་མི་འགལ་བར་བཤད་པ་ཡོད་དོ་།མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་བཤད་པ་ནི་འཇུག་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱི་བ་དང། གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་ནས་བཤད་པ་ནི་བཤད་པ་ནི་བདག་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་

[041B] མདོ་སྡེ་རྒྱན་ནས་བཤད་པ་ནི་འཕྲིན་ལས་མཛད་ཚུལ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་ཡིན་པར་སྣང་ངོ་།དེ་དག་ཀྱང་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཤིང། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཡང་འཁོར་བ་ཇི་
སྲིད་པར་རྒྱུ་ན་མི་ཆད་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་བར། དེ་བཞིན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་འདིའི། །ལས་ནི་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། སྨྲས་པ། ལུང་རིགས་ཟླ་པའི་མ་མ་ལས་འོངས་པའོ། །ཟུར་མཆན་ཀུན་གསལ་
མིའི་འོད་ཟེར་གྱིས། །གཞུང་དོན་དཀའ་གནས་འདབ་སྟོད་ཁ་ཕྱེ་བར་།ཟུར་གནས་བྷྲིངྒའི་ཚོགས་རྣམས་དགའ་བར་བྱོས། །ཞེས་པ་ནི་སྐབས་བརྒྱད་པའི་ཟུར་མཆན་ནོ། །ཡང་འདིར་སྨྲས་པ། ལྷག་བསམ་དག་པའི་གོ་ལའི་རླུང་གིས་
བསྐྱོད། །རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་པའི་བྱང་བགྲོད་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ཟབ་དོན་གོ་འབྱེད་དབྱིངས་སུ་རྟག་རོལ་པའི། །རྒྱལ་ཡུམ་པདྨའི་གཉེན་གྱིས་འགྲོ་ཀུན་སྐྱོངས། །རྣམ་དཔྱོད་སྡང་པོ་མངོན་པ་མཐོ་བ་ལས། །ལུང་རིགས་ཡལ་ག་ལོ་
འདབ་རབ་རྒྱས་ཤིང། །གསར་བཤད་རོ་བརྒྱའི་འབྲས་བུ་གཡུར་ཟ་པའི། །མཆན་འགྲེལ་དབག་བསམ་ལྗོན་པ་དེང་འདིར་བསྒྲུབས། །གསར་དུ་སློབ་པ་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི། །བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བས་བྱས་མོད་
ཀྱང། །མཁས་རློམ་འགའ་ཞིག་འདི་ཡིས་ག་དུང་སྲིད་དེ། །ཕྱོགས་ལྷུང་ཕྲག་དོག་ཅན་གྱི་གཤིས་དེ་ཡིན། །ནམ་མཁའི་གླང་པོ་ལང་ལོང་གཡོ་བ་ལས། །དབྱར་གྱི་རྔ་གསང་དགོད་པའི་སྒྲ་སྙན་གྱིས། །མདོངས་མཐའ་ཅན་

[042A]༄༅། །གྱི་ག་ཤིས་དེ་ཡིན་མོད་ཀྱི། །གཉིས་སྐྱེས་ཀུན་གྱི་དགའ་སྟོན་བྱེད་མི་ནུས། །བློ་རྨོངས་བདག་འདྲའི་རྣམ་དཔྱོད་ཉ་ཆུང་གིས། །གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོའི་བཆི་ང་མཐའ་ཇི་ལྟར་གཞལ། །དེ་ཕྱིར་འདི་ཡ་
འཁྲུལ་བར་གྱུར་བ་གང། །རང་ལས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་མཐོལ་ཞིང་བཤགས། །འདིར་འབད་རྣམ་དཀར་དགེ་བས་འགྲོ་བ་ཀུན། །ཤེས་བྱ་མཁྱེན་པ་གསུམ་ལ་མཁས་གྱུར་ནས། །ཉམས་ལེན་སྦྱོར་པ་རྣམ་བཞི་པ་སྒོམ་
བྱས་ཏེ། །འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུའི་གོ་འཕང་མྱུར་ཐོབ་ཤོག་རྒྱལ་དང་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་བསྟན་པ་དང། །བསྟན་འཛིན་སྐྱེས་བུའི་སྐུ་ཚེ་འཕྲིན་ལས་དང། །དགེ་འདུན་འདུས་བའི་ཚོགས་ཀྱི་བཤད་སྒྲུབ་རྣམས། །ཕན་ཚུན་
འགྲན་པ་བཞིན་དུ་འཕེལ་གྱུར་ཅིག་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གི་འགལ་རྐྱེན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀུན་ཞི་བ་དང་།མཐུན་རྐྱེན་ཚེ་བསོད་མངའ་ཐང་ལོངས་སྦྱོད་རྣམས། །ཡར་ངོའི་ཟླ་བ་
བཞིན་དུ་རྒྱས་གྱུར་ཅིག་བདག་ཀྱང་མ་འོངས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །ངན་སོང་མི་ཁོམ་གནས་སུ་མི་སྐྱེ་བར། །རྟེན་བཟང་ཐོབ་ཅིང་བསྟན་དང་མཇལ་བ་དང། །བཤེས་གཉེན་བཟང་པོས་རྗེས་སུ་
འཛིན་གྱུར་ཅིག་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱིས་མ་ཆོང་བར། །དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་དེར་སྐྱེས་ནས། །མི་ཕམ་འཇམ་དཔལ་སྙིང་པོའི་གསུང་སྙན་གྱིས། །ཡིད་དང་རྣ་དབང་ལྷན་ཅིག་ཚིམ་གྱུར་ཅིག་

[042B] །ཤེད་བུའི་ཁུར་ཆེན་བཏེག་པ་དེ་སྲིད་དུ། །མཆན་བུ་འདིས་ཀྱང་གཞུང་དོན་ཤེས་འདོད་ལ། །ལེགས་བཤད་གསར་པའི་གཏམ་སྙན་སྒྲོག་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་
གྲགས་པའི་དཔལ་རྣམ་དཔྱོད་མཆོག་གི་སྡེས་མཛད་པའི་ཕར་ཕྱིན་སྤྱི་དོན་གྱི་ཟུར་མཆན་ཡུམ་དོན་རབ་གསལ་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། ཡུ་རེ་ཆེན་མོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་ཆེན་པོ་གཉིས་གྱི་ཡ་གྱལ་ཀུན་དགའ་ཆོས་གླིང་གི་གྲ་རིགས་
མདོ་སྔགས་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་རྣམས་སུ་རྒྱུད་དང་བཀའ་བོད་རྣམ་ལྔའི་གྲྭ་སྐོར་ཚུལ་བཞིན་བྱས་པའི་བཀའ་བཅུ་པ་ངག་དབང་བསོད་ནམས་ཀྱིས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས་ཞེས་བསྐུལ་བ་ལྟར། མཁས་ཤིང་གྲུབ་བ་བརྙེས་པའི་དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མའི་ཞབས་ཀྱི་རྡུལ་སྦྱི་བོས་ནོད་པ། ་སྦྲང་བཙུན་ངག་དབང་དཔལ་ལྡན་གྱིས། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་བའི་བགྲང་བྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་པ་ཆུ་མོ་ཕག་ལོར། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་འགྱུར་རོ་
ཅོག་གི་ཚལ་དགའ་ལྡན་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་འཕེལ་གླིང་གི་ཉེ་འདབ་རང་གཤག་ཉམས་དགའ་བར་མ་འཇུག་རྫོགས་པར་སྦྱར་བ་འདིས་ཀྱང་བསྟན་འགྲོ་ལ་ཕན་ཐོགས་བར་གྱུར་ཅིག། སརྦ་མ་ངྒ་ལཾ་དགེའོ།།
ཨོཾ་སྭ་སྟི། བསྟན་བའི་བདག་པོ་འདྲེན་མཆོག་ཤཱཀྱིའི་ཏོག་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ། །ཡབ་སྲས་བརྒྱུད་པར་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །སྒོ་གསུམ་གུས་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བསོད་ནམས་ཞི་ང་

[043A]༄༅། །མཆོག་རྒྱལ་བསྟན་ལྷ་ལམ་དུ། །གྲགས་པའི་འོད་ཟེར་འགྲོ་ལ་ཟླ་མེད་པ། །སྨྲ་པའི་ཉི་མ་རྣམ་དཔྱོད་མཆོག་གི་སྡེ། །པཎ་ཆེན་གང་དེའི་ཞབས་ལ་སྙིང་ནས་འདུད། །མགོན་དེའི་
ལེགས་བཤད་ཕར་ཕྱིན་སྤྱི་དོན་གྱི། །ཟུར་མཆན་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་དཔལ་ལྡན་གྱི། །གསར་རྩོམ་ཁུ་རེ་ཀུན་དགའ་ཆོས་གླིང་དུ་།བློ་གསལ་རྣམས་ལ་ཕན་ཕྱིར་པར་དུ་བསྒྲུབས། །དགེ་པས་རྒྱལ་པའི་བསྟན་
པ་དར་ཞིང་རྒྱས། །བསྟན་འཛིན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དམ་པའི་མགོན། །ཞབས་པད་བརྟན་ཅིང་དགེ་འདུན་ཐུགས་མཐུན་པས། །བཤད་སྒྲུབས་ཡ་ར་ངོའི་ཟླ་བཞིན་འཕེལ་གྱུར་ཅིག་ །ཅེས་འདི་གྲྭ་ཚང་ཆེན་མོ་དེ་ཉིད་
གྱི། །པར་དབོན་དགེ་སློང་བློ་བཟང་ཚེ་རིང་གིས། །དགོས་ཞེས་བསྐུལ་ངོར་ངག་གི་དབང་པོ་ཡིས། །གཡར་ཁྲལ་ཙམ་དུ་བྲིས་པ་ཛ་ཡནྟུ།། །།།

[43B] བླནྐ་པགེ་