[LS]
༄༅། །སུ་ཀྟཾ་ག་རྦྷ་སྱ་པྲ་ཡཱ་ག་ནཱ་མ་ནེ་ཡ་ཙ་ནི་ཏ་སྱཱ་རྠ་བི་བྷ་ཛྱ་རུ་ཙི་ཀ་ར་སུ་ཀྟཾ་ག་རྦྷ་སྱཱ་རྠ་ནྱ་ཀྵ་བི་བྷ་ག་སྱ་ཤཱ་སྟྲཾ་སྱ་ཛ་གྷ་ནྱཾ་བི་ཧར། །

[000A]༄༅། །དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་དོན་མཐའ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་འཇུག་ངོགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྨད་ཆ་བཞུགས་སོ། །

[001A] །གཉིས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཉིས། མདོ་ནས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་དགོད་པ་དང། དེའི་དོན་ཇི་ལྟར་
བཀྲལ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། མདོ་དགོད་པ་དང། མདོ་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ། ཅེས་སོགས་བྱུང། དེ་ཡང་རབ་བྱེད་
དང་པོའི་ཚིག་གསལ་ལས། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ཞེས་མདོ་ཚིག་རྣམས་དྲངས་ཤིང། རབ་བྱེད་བཅོ་ལྔ་བའི་ཚིག་གསལ་ལས། འདི་ནི་
བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་རྒྱས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། ཤེར་སྒྲོན་འགྲེལ་བཤད་ལས། ངེས་པའི་དོན་དང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མཚན་

[002A] །ཉིད་ནི། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ནས། ངེས་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་དང་དྲང་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་དག་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་
བཤད་པ་སྟེ། ཞེས་དང། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བསྟན་པ་མཛད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པའི་དོན་དུ་གཟུང་བར་བྱ་ལ། བཟློག་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཏོ། །
དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས། ནས། དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དམ་པ་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། བཟློག་པ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ཁུངས་སུ་བྱས་ནས་དྲང་ངེས་འབྱེད་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོ་སྡེ་དེ་ལས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དག་

[002B] སེམས་བསྐྱེད་བསམ་སྦྱོར་ལྷག་བསམ་དང། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ཚད་མེད་དག་མངོན་པར་ཤེས་དང་བསྡུ་དངོས་དང། །སོ་སོ་རིག་རྟོན་ཚོགས་དག་དང། །བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཞི་གནས་སོགས། །གཟུངས་སོགས་
ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཤད་དང། །བགྲོད་གཅིག་ལམ་དང་ཐབས་མཁས་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་གྱི་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་དབྱིག་འགྲེལ་དུ་གྲགས་པ་དང་བསྟུན་ན། བརྗོད་དོན་ནི་གླེང་གཞི་
གླེང་བསླང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞི། དེའི་འབྲས་བུ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ། སྙིང་བརྩེ། ཡོ་བྱད། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་མཐུ། བསྟན་པར་བྱ་བའི་མཐུ་ཐོབ་པ། དེའི་ཐབས་ཤེས་པ། ཚོགས་ལམ། སྦྱོར་ལམ་
མཐོང་ལམ། སྒོམ་ལམ། དེར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ། ལུང་བསྟན་ཐོབ་པ། དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ། རང་བྱང་ཆུབ། ཆོས་འཁོར་སྒོར་བ་སྟེ་དོན་ཚན་བཅུ་དགུར་འདུ་ཞིང། རིམ་པར། ཚད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
དང་ཐབས་གཅིག་གོ་ཞེས་པ་ཡན་དང། ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་འདུས་སོ། །ཞེས་པ་ཡན་དང། སེམས་བསྐྱེད་མི་ཟད་པ་དང། བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་དང་ལྷག་བསམ་མི་ཟད་པ་གསུམ་དང། ཕྱིན་དྲུག་མི་ཟད་པ་དང། ཚད་མེད་བཞི་མི་ཟད་
པ་དང། མངོན་ཤེས་ལྔ་མི་ཟད་པ་དང། བསྡུ་དངོས་བཞི་མི་ཟད་པ་དང། སོ་རིག་བཞི་མི་ཟད་པ་དང། རྟོན་བཞི་མི་ཟད་པ་དང། ཚོགས་གཉིས་མི་ཟད་པ་དང། དྲན་ཉེ་དང་ཡང་དག་སྤོང་བ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་བ་དང་དབང་པོ་དང་

[003A]༄༅། །སྟོབས་མི་ཟད་པ་ལྔ་དང། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་མི་ཟད་པ་དང། འཕགས་ལམ་མི་ཟད་པ་དང། ཞི་ལྷག་གཉིས་མི་ཟད་པ་དང། གཟུངས་སྤོབས་གཉིས་མི་ཟད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་མི་ཟད་པ་དང། བགྲོད་པ་གཅིག་
པའི་ལམ་མི་ཟད་པ་དང། ཐབས་མཁས་མི་ཟད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་དོན་ཚན་བཅུ་བ་ལ་བཞི་ལས་གསུམ་པ་དང། མི་ཟད་པ་སུམ་ཅུ་བ་དྲང་དོན་ལ་མི་རྟོན་ངེས་དོན་ལ་རྟོན་པ་མི་ཟད་པའི་སྐབས་སུ། མདོ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་
ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་གང་དག་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་
ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ཀུན་རྫོབ་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་དོན་དམ་པ་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ལས་དང་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་
ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་
སྡེ་གང་དག་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱ་བ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་འཁོར་བ་དང་མྱ་

[003B] །མདོ་སྡེ་གང་དག་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་སུ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ཟབ་མོ་མཐོང་བར་དཀའ་བ་ཁོང་
དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ཚིག་དང་ཡི་གེ་མང་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཉུང་
ལ་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ངེས་པར་སེམས་པར་བྱེད་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་བདག་དང། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། གསོ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་དང། གང་ཟག་དང། ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་
ཤེད་བུ་དང། བྱེད་པ་པོ་དང། ཚོར་བ་པོ་དང། སྒྲ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བཤད་པ་དང། བདག་པོ་མེད་པ་ལ་བདག་པོ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་
དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་དང། བདག་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང། སྲོག་མེད་པ་དང། གང་ཟག་མེད་པ་དང། བདག་པོ་མེད་
པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒྲོའི་བར་དུ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞེས་ལམ་འབྲས་ལ་འཇུག་ཕྱིར་དར། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་བསྒྲུབ་པར་དང། ལས་དང་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་ལས་ཉོན་ཟད་ཕྱིར་དང་

[004A]༄༅། །ཀུན་ཉོན་བཤད་པ་དང་རྣམ་བྱང་དག་ཕྱིར་དང། འཁོར་བ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་ལ་འཇུག་པ་དང། ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་སུ་དང་ཟབ་མོ་དང། ཚིག་དང་ཡི་གེ་མང་ཞིང་སེམས་ཅན་
དགའ་བར་བྱ་བ་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཉུང་ངུར་བྱས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མན་ངག་ཉི་ཚེ་བ་དང། བདག་ཡོད་པ་ལྟར་དང་དངོས་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་སུ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དྲང་ངེས་སུ་འཇོག་ཚུལ་ཏེ་བརྒྱད་གསུངས་པ་ལས། འདིར་
གཉིས་པ་དྲུག་པ་བརྒྱད་པ་རྣམས་དྲངས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་བཞི། མདོ་དོན་བཤད་པ་དངོས་དང། མདོ་གཞན་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པ་དང། དྲང་ངེས་སུ་འཇོག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དང། དྲང་ངེས་ཀྱི་མཚན་གཞི་དོགས་གཅོད་དང་
བཅས་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་དང་པོ། ཞེས་སོགས་བྱུང། མདོ་ཚན་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱ་ཙམ་དང། བར་བ་གཉིས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱར་མ་ཟད་རྗོད་ཚུལ་དང། ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཇི་འདྲ་ཞིག་བསྟན་པས་བདེན་གཉིས་བསྟན་
པར་འགྲོ་བའི་བསྟན་ལུགས་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོའི་འབྲུ་གཉེར་ན། དྲང་ངེས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་གང་དང་གང་ཡིན། ཞེས་དྲིས་པ་ལ། ལན་དུ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དངོས་སུ་གཙོ་བོར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་བསྟན་པ་
དྲང་དོན་དང། དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་སུ་གཙོ་བོར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་བསྟན་པ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་ཞེས་པ་མདོ་ཚན་དང་པོའི་དོན་དང། དོན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་རྣམས་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་སྤྱར་ནས་

[004B] རྟོགས་པར་དཀའ་བས་ཟབ་མོ། དེ་དམིགས་པ་ཅན་གྱིས་ཤེས་མི་ནུས་པས་བལྟར་དཀའ་བ། སོ་སྐྱེའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་དཀའ་བས་
རྟོགས་དཀའ་བ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དམ་བདེན་པ་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་པ་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་སྟོན་པ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་ཞེས་པ་མདོ་ཚན་གཉིས་པའི་དོན་ཏེ། སྔ་མ་ལས་ལོགས་པའི་འཇོག་ཚུལ་མིན་ནོ། །བདག་
དང་སེམས་ཅན་སོགས་ཡོད་པ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་དག་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པར་སྟོན་པ་མིན་པར་བྱེད་པ་པོ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཏེ་དེས་མཚོན་པའི་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་སུ་བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་
སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་ཏེ། མདོར་ན་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་གང་ཟག་ཡོད་པར་སྟོན་པ་མཐའ་དག་གོ་དེས་ན་བདག་དང་སེམས་ཅན་སོགས་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་དགོས་པ་དེ་དག་གནས་ཚོད་ལ་རང་དབང་
བའི་བདག་པོ་མེད་པ་ལ་སྣང་ཚུལ་བདག་པོ་ལྟ་བུར་བཅོས་ནས་དངོས་སུ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་མདོ་ནི་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་སྟེ། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བས་བདག་དང། ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་
ཤེས་པ་དང་དེ་དག་ལ་ཆགས་པས་སེམས་ཅན་དང། ཚེ་དང་ལྷན་ཅིག་གསོན་ཞིང་གནས་པས་སྲོག་དང། ཡང་འབྱུང་བའི་སྲིད་པའི་ལམ་གྱིས་རྒྱས་པར་བྱས་པས་གསོ་བ་དང། སྐྱེས་བུའི་རྩལ་བྱེད་པས་སྐྱེས་བུ་དང། ཡང་དང་

[005A]༄༅། །ཡང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་མི་ངོམས་པ་དང་ཆོག་མི་ཤེས་པས་གང་ཟག་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ་བསྐལ་བ་དང་པོའི་མི་རྣམས་ཁུ་ཁྲག་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡིད་ཙམ་གྱིས་སྐྱེས་པས་ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང། ང་རྒྱལ་ལ་བརྟེན་ནས་
མ་ཟོ་དམན་དུ་འགྱུར་བས་ཤེད་བུ་དང། ལས་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པས་བྱེད་པ་པོ་དང། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་པོ་ཡིན་པས་ཚོར་བ་པོ་སྟེ་ཐམས་ཅད་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་སྟོང་གཞི་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། འདི་རྣམས་ལ་བཤད་
ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་ན་ཡང་རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བ་ལྟར་བཀོད་ཡོད་དོ། །དངོས་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་སུ་བཤད་པ་ནི་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དང། དེའི་སྟེང་
དུ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་ལས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་ཐར་སྒོ་བཞི་དང། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འབྲས་བུ་རང་ངོས་ནས་མ་སྐྱེས་པས་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་
བྱའོ༑ །སེམས་ཅན་མེད་པ་སོགས་སུ་སྟོན་པ་ནི་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་བཤད་པ་སྟེ་དེ་ཡང་རང་དབང་བའི་སེམས་ཅན་མེད་པ་ནས་རང་དབང་བའི་བདག་པོ་མེད་པ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུ་དངོས་སུ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་མདོ་ནི་ངེས་དོན་གྱི་
མདོའོ། །ངེས་དོན་གྱི་མདོ་འདི་ལ་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པ་བཤད་པ་གཉིས་བྱུང་བའི་གནད་ཀྱིས་འདིའི་གོང་མ་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ལ་ཡང་ཆོས་དང་གང་ཟག་སྟོན་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་དགོས་ལ། དེ་དག་ནི་མདོ་ཚན་

[005B] །འདི་ཡང་ཇོ་ནང་བ་ལྟར་ཆོས་རྟག་པ་ཡོངས་གྲུབ་ལྟ་བུ་གཞན་ཞིག་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་དེ་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་སུ་བཤད་པ་མིན་གྱི་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཕུང་
སོགས་དངོས་པོ་དང་གང་ཟག་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་དེ་དག་བདེན་པར་མེད་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ཆོས་དང་གང་ཟག་དེ་དག་བདེན་པར་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པས་དོན་དམ་བདེན་པ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ།    ༈    །འདིར་
ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ་དེ། དྲང་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཡོད། དྲང་དོན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ་ཡིན་པས་དྲང་དོན་
གྱི་མདོ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ་དེ། ངེས་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་སྔར་བཞིན། ངེས་དོན་དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ་
ཡིན་པས་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཞེས་བྱའོ། །དྲང་ངེས་འབྱེད་ཚུལ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོའི་དངོས་བསྟན་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་ནི་ལམ་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སོགས་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་
གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དང། འབྲས་བུ་མྱང་འདས་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་པའི་ཐབས་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་ཕྱིར་དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་མདོ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དང། གཉིས་པ་ནི་ཀུན་

[006A]༄༅། །རྫོབ་བདེན་པ་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དང། དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་མདོ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དང། གསུམ་པ་ནི་ལས་དགེ་སྡིག་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དང། ལས་
ཉོན་ཟད་པའི་ཐབས་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་མདོ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དང། བཞི་བ་ནི་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཐབས་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དང། རྣམ་བྱང་དག་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཐབས་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་མདོ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དང་
ལྔ་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཡིད་འབྱུང་བའི་ཐབས་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དང། འཁོར་འདས་གཉིས་དོན་དམ་པར་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་མདོ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དང། དྲུག་པ་ནི་ཚིག་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་
པ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དང། རྟོགས་དཀའ་བ་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་མདོ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དང། བདུན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དགའ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་
པའི་དོན་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དང། ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཉུང་ངུར་བྱས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པའི་མན་ངག་ཉི་ཚེ་ཙམ་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་མདོ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དང། བརྒྱད་པ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གིས་བསྡུས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་
དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དང། དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་མདོ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་འཇོག་གོ་གཉིས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་བོ། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོར། རྒྱལ་བས་སྟོང་

[006B] མཚན་མེད་སྨོན་མེད་སོགས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་མདོ་ཡང་ངེས་དོན་གྱི་མདོའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང། སེམས་ཅན་དང་བདག་
སོགས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་ཆོས་ཏེ་མདོ་རྣམས་དྲང་དོན་གྱི་མདོར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བའང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་དང་དོན་མཐུན་པར་ཚིག་གསལ་ལས། འཕགས་
པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ནས། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང། ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། དྲང་དོན་གྱི་མདོ་སྡེས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་དྲང་དོན་གྱི་མདོས་
གདུལ་བྱ་ཁ་དྲང་དགོས་པ་ཡང་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་ཁ་དྲང་ཞེས་པ་དེ་ནི་དྲང་དོན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་དྲང་གི་དོན་མིན་གྱི། མདོའི་དོན་དེ་འམ་དེ་ལས་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་དྲང་ཚུལ་དེ་ཡིན་ནོ། །མདོའི་དོན་དྲང་
དགོས་པ་ལ། སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པ་དང། ཡིན་ལུགས་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པའི་དྲང་དོན་དུ་བྱེད་པ་གཉིས་ལས་སྔ་མ་ནི་ཕ་མ་གསད་བྱར་གསུངས་པ་སྒྲས་ཟིན་ལས་གཞན་སྲིད་སྲེད་ལ་དྲང་དགོས་པ་ལྟ་བུ་
དང། ཕྱི་མ་ནི་ལས་དགེ་སྡིག་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་ལ་མདོ་སྡེ་བ་སོགས་ཀྱིས་མདོ་དེའི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དེར་ངེས་པས་དེ་ལས་གཞན་དུ་དྲང་མི་དགོས་སྙམ་པར། དབུ་མ་བས་དངོས་ཟིན་དེ་ལས་གཞན་

[007A]༄༅། །དུ་དྲང་དགོས་ཞེས་འཆད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་སྒྲས་ཟིན་ཚད་མ་དང་བཅས་པ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་ཁྱད་པར་གཉིས་ལྡན་གྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། ངེས་དོན་གྱི་
མདོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་བསྟན་གཙོ་བོའི་དོན་དེ་དེ་ལས་ཟུར་དུ་གང་གིས་གང་དུ་ཡང་དྲང་བར་མི་ནུས་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དབུ་མ་སྣང་བར་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟར་གྱི་དོན་ཡོད་མེད་ཙམ་ལ་དྲང་ངེས་སུ་བྱེད་ན་
ཚད་མ་དང་བཅས་པ་གཅིག་པུས་ཆོག་ཀྱང་དེས་མི་ཆོག་སྟེ། ཆོག་ན་འདུས་བྱས་མི་རྟག་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་གཙོ་བོར་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མི་ཆོག་སྟེ། ཆོག་ན་
རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་ཤེར་སྙིང་དེ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་ཐལ་བ་ལས་དེ་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པར་གཞུང་ལས། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ། ནས། དྲང་དོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱས་ཤིང། །ཞེས་
སོགས་ཀྱི་མདོ་ལྟ་བུ་སྒྲས་ཟིན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པ་དང་གནས་ལུགས་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པ་གཉིས་ཀ་དང། ལས་འབྲས་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་ཕྱི་མ་ཡིན་ལ་སྔ་མ་མིན་པ་དང། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་ཤེར་སྙིང་ལྟ་བུ་སྔ་མ་ཡིན་ལ་ཕྱི་མ་
མིན་པ་དང། འབུམ་པ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་མིན་པས་ཐལ་རང་ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་ཁྱད་པར་གཉིས་ལྡན་དགོས་སོ། །འདི་ལྟར་ན། དོན་དམ་བདེན་པ་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་

[007B] ངེས་དོན་དང། དོན་དམ་བདེན་པ་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་མ་ཡིན་པའི་མདོ་དེ། དྲང་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད་
དོ། །བཞི་པ་ནི། དེས་ན་ས་བོན། །ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡན་ནི་མཚན་གཞི་དངོས་སྟོན་པ་དང། ལུང་གཉིས་ནི་ཤེས་བྱེད་དང་སྦྱར་བ་དང། དགག་བྱ་ལ། ཞེས་སོགས་ནི་དོགས་
གཅོད་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་དོན་ནི། དེས་ན། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་སོགས་སྟོན་པའི་མདོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་རང་གི་བསྟན་དོན་ལ་ཚད་མའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་
པ་མིན་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་དོན་ལས་དོན་གཞན་འདྲེན་ལུགས་གནས་ལུགས་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པ་སྟེ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་རོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་དང། བསྟན་
དོན་ཆོས་དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མིན་པར་དོན་གཞན་དུ་དྲང་མི་ནུས་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་གཉིས་དང་ལྡན་ལ། དེ་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་མདོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་དོན་གཞན་དུ་འདྲེན་ཚུལ་
གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་གཞན་དུ་དྲང་བར་མི་ནུས་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལས་ལྡོག་པ་དྲང་དོན་གྱི་མདོར་འཇོག་པ་དེས་ནའི་ཕྱིར། མདོ་འདིའི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དྲང་ངེས་སུ་

[008A]༄༅། །འཇོག་ཚེ་གསུང་རབ་ཉིད་དྲང་ངེས་ཀྱི་མཚན་གཞིར་གཟུང་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་གསུང་རབ་ཀྱི་བསྟན་དོན་ལ་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་གསུང་རབ་ལ་དཔྱོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་དྲང་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་དོན་ལ་
དྲང་ངེས་སུ་འཇོག་ཚེ་བདེན་གཉིས་ལ་དྲང་ངེས་སུ་བྱ་དགོས་ཏེ། དྲང་ངེས་ཀྱི་དོན་ལ་དཔྱོད་པའི་གཞིར་བདེན་གཉིས་འཛིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་ལས། ཆོས་ཁོ་ན་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་
ནས། ཆོས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚིག་འབྲུ་དང་དོན་ཏོ། །ཞེས་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་ཆོས་ལ་རྟོན་པའི་ཆོས་ལ་ཚིག་དོན་གཉིས་དང། དེ་ལ་དོན་ལ་རྟོན་གྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་མ་ཡིན་པ་ནི། ནས། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་མདོ་ལས་
ངེས་པའི་དོན་ཡང་གསུངས་ལ། དྲང་བའི་དོན་ཡང་གསུངས་མོད་ཀྱི། ཞེས་དོན་ལ་དྲང་ངེས་གཉིས་དང། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་གྱི་དྲང་བའི་དོན་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ནས། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པས་ཡེ་ཤེས་ལ་
རྟོན་གྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ངེས་དོན་ལ་རྣམ་ཤེས་ལ་མི་རྟོན་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་ངེས་དོན་འཚོལ་བ་ལ་རྣམ་ཤེས་ལ་མི་རྟོན་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་སྦྱོར་རོ། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་
མདོའི་དོན་སླ་ཞིང། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་སྲོག་མེད་པ་དང་གང་ཟག་མེད་པ་དང་བདག་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་སྟེ་

[008B] དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་གཟུང་ངོ། །ཁོ་ན་ཞེས་པའི་དོན་ནི། ལྷག་མཐོང་དཀའ་
འགྲེལ་ལས། ཁོ་ན་ཞེས་པ་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་སྒྲ་སྟེ་ཆོས་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དེ་གཞི་དོན་དམ་རྗོད་པའི་གསུང་རབ་ལས་གཞན་ལ་ལྡན་པ་གཅོད་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་གཞན་དག་དགག་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་
སྐབས་དེར་མ་སྦྱར་བའི་སྐྱེ་མེད་སོགས་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། ངེས་དོན་གྱི་མདོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབུམ་ལས། དོན་དམ་པར་
མིན་ནོ། །ཞེས་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་སྐབས་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྐབས་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་ན་སྐབས་གཞན་དུ་འང་དོན་གྱིས་སྦྱར་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཞེས་པ་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་མདོའི་མཚན་གཞི་
   ༈    །སྤྲོ་ན། མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུ་ལ། བློ་གླིང་ཕར་མཆན་དུ། ཚོགས་གཉིས་ཞི་ལྷག་གཟུངས་སྤོབས་རྣམས་སོ་སོར་བགྲངས་པ་དང། ཆོས་མཛད་མཆན་དུ་ཚོགས་གཉིས་དང་ཞི་ལྷག་གཅིག་ཏུ་བགྲངས་
ནས་སྤོབས་པ་མ་བགྲངས་པར་གཟུངས་བཞིར་བགྲངས་པ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་དག་ལྡན་ལས། དུས་མདའ་དུས་མཚོ་དུས་ལག་པ། །སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལག་རྐང་མཚོ། །ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ། །བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་འདྲེན་པ་

[009A]༄༅། །ན་ཚིག་གསལ་དུ་མདོ་ཚན་དང་པོ་དང་བརྒྱད་པ། ཤེར་སྒྲོན་འགྲེལ་བཤད་དུ་བརྒྱད་པ། དབུ་མ་སྣང་བར་གཉིས་པ་དྲུག་པ་བརྒྱད་པ་གསུམ་དྲངས་ཤིང། དེ་གསུམ་དང་མདོ་རང་གི་འགྱུར་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་
པ་མང་ཞིང། འདི་དང་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོར་བཀོད་པ་ལའང་ཚིག་རིས་མི་འདྲ་བ་ཅུང་ཟད་སྣང་མོད། དབུ་མ་སྣང་བ་གཞིར་གཞག་མཛད་འདུག་གོ་ཀུན་རྫོབ་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་དང་དོན་དམ་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པའི་དོན། བ་སོས་
ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་པ་དང། པྲ་སྟིས། ཀུན་རྫོབ་སྒྲུབ་བྱེད་དང་དོན་དམ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཤད་ཀྱང། མདོ་འགྲེལ་ལས། མདོ་སྡེ་གང་དག་ཀུན་རྫོབ་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདོ་སྡེ་གང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་
མང་པོ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའི། །མདོ་སྡེ་གང་དག་དོན་དམ་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདོ་སྡེ་གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པར་བསྟན་པའི་
ཕྱིར་གསུངས་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་དཔགས་ན་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །བདག་པོ་མེད་པ་ལ་བདག་པོ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ཞེས་པའི་ཡོད་པར་སྟོན་རྒྱུ་དང་མེད་རྒྱུ་གཉིས་དོན་གཅིག་པ་དགོས་
ཚེ། གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྦྱོར་དགོས་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལ་བྱས་ན་བདག་པོ་མེད་ཚུལ་བཤད་དཀའ་བས་སོ། །ཞེས་ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་ལས་གསུངས་སོ། །

[009B] དྲང་ངེས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་དོན་སྟོན་ཚུལ་ལ་ཁྱད་མེད་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་སྟོན་སྐབས་དོན་གང་ཟག་གཅིག་ཉིད་མིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟར། དོན་དམ་སྟོན་སྐབས་ཀྱང་དོན་ཆོས་ཉིད་གཅིག་པུ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་
ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ལ་མིང་ཅི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་དོན་གྱི་ལྡོག་པ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་རྟོག་ངོར་འཆར་རྒྱུ་ཡོད་ལ། དོན་དམ་ནི་སྟོང་གཞིའི་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས་སྟོང་ཉིད་མཚན་མེད་སོགས་མིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཀྱང་རྟོག་ངོར་
འཆར་བ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་ཙམ་དུ་རོ་མཉམ་པ་ལས་མི་འདྲ་བཅུང་ཟད་ཀྱང་འཆར་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ཚན་གསུམ་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མས་མདོ་རྒྱས་ཡན་ལག་གི་བཤད་པ་གསུམ་ལ་སྦྱར་བ་མདོ་དོན་ཡིན་མིན་དང་
ཟབ་མོ་བལྟར་དཀའ་བ་རྟོགས་དཀའ་བའི་དོན་ལ། རྗེ་དེས། མདོ་སྡེ་གང་དག་དཔག་དཀའ་བས་ཟབ་མོ་དང་མཐོང་དགའ་བས་བལྟ་དཀའ་བ་དང་ཡིད་ཁོ་ནས་འཇལ་དགོས་པས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་དང། པྲ་སྟིས། གཏིང་རྟོགས་
པར་མི་ནུས་པས་ཟབ་མོའི་དོན་དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་སོགས་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བལྟ་བར་དཀའ་བ། དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་གང་དུ་ཡོད་པའི་ཚོད་ཙམ་ཞིག་ཤེས་ཀྱང་དོན་དེ་ཉིད་ངོ་བོ་རང་འདི་ལྟར་འདུག་སྙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་
དཀའ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་མདོ་འགྲེལ་དང་མཐུན་མིན་བརྟག་གོ་མདོ་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་དམིགས་པ་ལ་གནས་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པས་ན་མཐོང་བར་དཀའ་བའོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་

[010A]༄༅། །ཕྱོགས་གཅིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བའོ། །ཞེས་བྱུང་ཡང་ཕྱི་མ་ནི་ཉན་རང་གིས་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ཡིན་པས་ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་
སྔར་ལྟར་རམ། མདོ་འགྲེལ་གྱི་བཤད་འགྲོས་དང་བསྟུན་ན་ཉན་རང་གིས་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་དཀའ་བ་ལ་བཤད་ཀྱང་རུང་ངམ་སྙམ། རྣམ་བཤད་རིགས་པར་སྔོན་ཤེས་རབ་མ་སྦྱངས་པས་རང་
གིས་མཐོང་བར་དཀའ་བས་ཟབ་པ་དང། རང་གིས་བརྟག་པར་མི་ནུས་པས་མཐོང་དཀའ་བ་དང། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་དཀའ་བར་བཤད་དོ། །ཁ་ཅིག་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོའི་དྲང་ངེས་འཇོག་ཚུལ་བརྒྱད་
ཀྱི་དང་པོ་བརྗོད་བྱའི་སྒོས་དྲང་ངེས་འཇོག་ཚུལ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དེ་གང་གནད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་ལས། བརྗོད་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་འཇོག་ཚུལ་དང་དོན་གཅིག་པ་འདྲའོ། །
ཞེས་དང། དཀའ་གནས་བརྒྱད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ལས། ལམ་ནི་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་ནི་མི་རྟག་པར་སྟོན་པ་སོགས་སོ། །འབྲས་བུ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་
པའི་ཐབས་ནི་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་གདུལ་བྱའི་སྒོས་དྲང་ངེས་འཇོག་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། གདུལ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། ལམ་ལ་འཇུག་

[010B] འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ནི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་བརྗོད་བྱའི་སྒོས་འཇོག་ཚུལ་ལས་ལོགས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་
ལས། བརྗོད་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་སྟོན་པ་ནི་དྲང་དོན་དང། དོན་དམ་སྟོན་པ་ནི་ངེས་དོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱས་ཤིང། །ཞེས་པའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་ཕ་མ་བསད་པ་འཇོག་ཟེར་བ་དང་
སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་གཟུང་དུ་མི་རུང་བའི་མདོའི་སྒྲས་ཟིན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ཤིང་ཕ་མ་བསད་པ་ཡོད་པས་དེ་ལ་ཕ་མ་གསད་འོས་པ་འཇོག་ཟེར་བ་དང། ཕ་མ་གསོད་རུང་དུ་སྟོན་དགོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་མེད་པས་མདོ་དེའི་
སྒྲས་ཟིན་ལ་ཕ་མ་གསད་འོས་པ་འཇོག་མི་རུང་ཟེར་བ་དང། མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་ཕ་མ་གསད་རུང་བར་མ་བསྟན་ན་དེ་མྱ་ངན་གྱིས་ཆོས་སྟོན་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བས་ཕ་མ་གསོད་རུང་དུ་སྒྲས་ཟིན་ལ་སྟོན་དགོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ཡོད་ཟེར་བ་སོགས་
དཔྱད་བྱ་མང་ངོ། །ཁ་ཅིག་མདོ་དེའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་པ་མ་གསད་འོས་པ་དང། བརྗོད་བྱ་ལ་སྲིད་སྲེད་གཉིས་འཇོག་ཟེར་བ་ལ། འོ་ན། དེ་འདྲའི་མདོ་ཆོས་ཅན། དངོས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་མདོ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དངོས་ཟིན་གྱི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་ཀྱི་མདོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དོན་དྲང་དགོས་པ་ལ་གཉིས་ལས་དངོས་ཟིན་གྱི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པའི་མཚན་གཞི་ལ་

[011A]༄༅། །མདོ་དེ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞུང་ལས། ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱས་ཤིང། །ཞེས་ཕ་མ་བསད་པར་གསུངས་པ་ནི་དངོས་ཟིན་གྱི་དོན་ཕ་མ་ལས་གཞན་དུ་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་སྲེད་པ་ལ་དྲང་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཚུལ་གཅིག་
གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་བརྟག་གོ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལྟར་ན་རྒྱབ་རྟེན་ཚད་མ་དང་བཅས་པ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་པ་གང་རུང་གི་མདོ་ཡིན་ན་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་
ཐལ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། ངེས་པའི་དོན་ཀྱང་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ངེས་དོན་གྱི་མདོར་འཇོག་པ་ལ་ཁྱད་པར་དེ་གཉིས་ཀ་ཚང་དགོས་པས། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ལྟ་བུ་ནི་སྒྲས་ཟིན་
ཚད་མ་དང་བཅས་ཀྱང་དྲང་དོན་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལྟར་ན། སྒྲས་ཟིན་གཞན་དུ་དྲང་མི་དགོས་པའི་མདོ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་དེས་དོན་གྱི་མདོར་འཇོག་པར་ཐལ། དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པ་ལ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པ་ལ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་བྱེད་ཀྱང་དེའི་ཟླས་དྲངས་ནས་ངེས་དོན་དུ་འཇོག་པ་ལ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་བྱེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དམ་
པ་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། བཟློག་པ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་ངེས་དོན་གྱི་མདོའི་འཇོག་ལུགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་གསུངས་

[011B] དོན་གཞན་དུ་འདྲེན་ཚུལ་གཉིས་གཞུང་ལས་འབྱུང་ཞིང། དེ་གཉིས་དབུ་མ་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཟླས་དྲངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་དོན་གཞན་དུ་འདྲེན་ཚུལ་མཚན་ཉིད་པར་ཁས་བླངས་
ཀྱང། དེའི་ཟླས་དྲངས་པའི་ངེས་དོན་དུ་འཇོག་ཚུལ་མཚན་ཉིད་པ་གཉིས་མི་ཡོང་བའི་ཕྱིར། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་དུ་དབུ་མ་པའི་ལུགས་ལ་སེམས་ཙམ་པས་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་དང་དགག་བྱའི་དོན་དམ་ལྟ་བུས་མི་ཆོག་
པར་ཚད་མ་དང་བཅས་པའི་དོན་དམ་བསྟན་དགོས་པས་དབུ་མ་སྣང་བར་ངེས་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ཚད་མ་དང་བཅས་པ་བསྣན་པ་ཡིན་པར་གསུངས་ཀྱང། ཚད་མ་དང་བཅས་པའི་དོན་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་བྱེད་པ་འཐད་དེ་
དབུ་མ་སྣང་བའི། གང་དུ་ཡང་དྲང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་ཚིག་ནུས་དང། གཞུང་ལས། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟར་གྱི་དོན་ཡོད་མེད་ལ་དྲང་ངེས་སུ་བྱེད་ན་ཚད་མ་དང་བཅས་པས་ཆོག་ཅེས་དང། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་
བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི་ཚད་མ་དང་ཡང་ལྡན་ལ། ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་དེ་ཆོས་དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མིན་པར་དོན་གཞན་དུ་ཡང་དྲང་མི་ནུས་པ་དེ་འདྲ་བའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ངེས་པའི་དོན་ཏེ། འདྲེན་ཚུལ་གཉིས་གང་གི་སྒོ་ནས་
ཀྱང་གཞན་དུ་དྲང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དེའི་ཚད་མ་དང་བཅས་པའི་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་དུ་འགྲེལ་བ་དང། དགག་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་སྐབས་དེར་མ་སྦྱར་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པའི་ངེས་དོན་

[012A]༄༅། །མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་མི་གཟུང་སྟེ། དཔེར་ན། འབུམ་ལས། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་མིན་ནོ། །ཞེས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་སོགས་ལ་སྐབས་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་ན་སྐབས་གཞན་དུ་ཡང་དོན་གྱིས་
སྦྱར་ཟིན་པས་དངོས་སུ་མ་སྨོས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དོན་གྱིས་སྦྱར་བའི་མདོ་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པས་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སེལ་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ་
དེ་འདྲའི་མདོ་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་ན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་ཡང་ངེས་དོན་ཡིན་ཞེས་དོགས་པ་སེལ་དགོས་ཀྱི། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་སེལ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང། ལྷག་མཐོང་ལས་ཀྱང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་གཙོ་བོར་
བསྟན་པའི་མདོ་གང་རུང་ལ་དྲང་དོན་གྱི་མདོས་བྱབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཤེར་སྙིང་ལྟ་བུ་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མདོ་ཡིན་ཡང་སྒྲས་ཟིན་ཚད་མ་དང་བཅས་པ་མིན་ཏེ། སྒྲས་ཟིན་ལ་
ཕུང་པོ་ལྔ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་བསྟན་ཀྱང། དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡུམ་འབུམ་པ་ལྟ་བུ་ཁྱད་པར་དེ་གཉིས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་པར་གསུངས་ལ། དེ་ལྟར་གནས་པའི་ཕྱིར་
ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མདོ་ཡིན་ན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པས་དབུ་མ་སྣང་བའི་དངོས་ཟིན་ལྟར་གྱི་ངེས་དོན་གྱི་མདོའི་འཇོག་བྱེད་ཐལ་རང་གཉིས་ཀར་རུང་ཞིང། དོན་དམ་

[012B] །ཁ་ཅིག་ཤེར་སྙིང་ཆོས་ཅན། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ལུགས་ལ་དགག་བྱའི་ཁྱད་
པར་དོན་གྱིས་སྦྱར་བའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡུམ་འབུམ་པ་ལྟ་བུར་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་དངོས་སུ་སྦྱར་བ་གང་ཞིག་རྩོམ་པ་པོ་གཅིག་གིས་གཞུང་གཅིག་ལ་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་དངོས་སུ་སྦྱར་ན་གཞན་ལ་དོན་གྱིས་སྦྱར་
བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འབུམ་ལས། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གཞུང་ལས། ཡུམ་འབུམ་པ་ལྟ་བུར་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་ན་དེ་དང་
རིགས་མཐུན་པའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་དགོས་པས་དོན་གྱིས་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ད་ལྟར་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་གཅིག་གིས་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་བརྗོད་བྱ་མཐུན་པ་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བ་མ་བྱུང་སར་འཁྱེར་དགོས་པ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་
པ་ལྟར་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོར་ཡང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། ལ་ལས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་ཐལ་འགྱུར་བ་ལས་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རྒྱུད་པའི་སྐབས་ཤེར་སྙིང་ལྟ་བུ་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་མ་སྦྱར་བ་རྣམས་དྲང་
དོན་དུ་གསུངས་པ་གང། ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་དྲངས་མ་ཐག་པ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གཞུང་ལས། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་མདོ་དེའི་ནང་དུ་དོན་དམ་པ་དང་བདེན་པའི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་མ་སྦྱར་

[013A]༄༅། །བར་གཟུགས་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་གཟུང་དུ་མི་རུང་བས་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པས་དྲང་དོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གཞན་དག་འོན་
ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་འབྱེད་པ་རང་རང་གི་གྲུབ་མཐའི་གནད་ཅིག་ལ་ཐུག་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་ཐུག་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་བརྟག་གོ་ཁོ་ན་རེ། ཤེར་སྙིང་མདོར་བསྟན་གྱི་གཞུང་ཆོས་ཅན། རང་
རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དངོས་སུ་སྦྱར་བའི་མདོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཤེར་སྙིང་རྒྱས་བཤད་ཆོས་ཅན། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་དགག་བྱ་ལ་དོན་
དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྒྲས་ཟིན་ལ་སྦྱར་བར་ཐལ། དེའི་ལུགས་ལ་དེ་དངོས་ཟིན་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དངོས་ཟིན་ལ་སྦྱར་བའི་དོན། མིག་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ན་མིག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་སྟོན་བཞེད་ཡོད་པ་ལ་ཐུག་ཅིང་
སྒྲས་ཟིན་ལ་མ་སྦྱར་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅེས་ཚིག་གིས་གསལ་བར་མ་གསུངས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྒྲས་ཟིན་ལ་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བའི་འབུམ་གྱི་མདོ་ཚིག་རྣམས་ཆོས་ཅན། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་དྲང་
དོན་གྱི་མདོར་ཐལ། དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་མ་སྦྱར་བའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞུང་ལས། དོན་དམ་པ་དང་བདེན་པའི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་མ་སྦྱར་བར་གཟུགས་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་

[013B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ་སྟེ། མདོ་དེའི་གོང་འོག་གང་དུ་ཡང་དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་སྦྱར་བ་མེད་ན་དྲང་དོན་དུ་འགྱུར་ཡང་འབུམ་པར་
དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་སྦྱར་བའི་ཚིག་ཡོད་པས་དེ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞུང་ལས་ཀྱང། མདོ་དེའི་ནང་དུ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ་
དེ་ཆོས་ཅན། དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་མདོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྒྲས་ཟིན་ལ་མ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། སྒོ་མང་ཁས་ལེན་གྱི་རྒྱུན་ལ། གཞི་གྲུབ་ན་ངེས་དོན་ཡིན་པས་ཁྱབ་གསུངས་
པ་གཞི་གྲུབ་ན་ཚད་མས་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པ་ལ་བསམས་འདྲ་ཡང། གཞན་དག་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་དབུ་སེམས་གང་གི་ལུགས་ལའང་མི་འཐད་དེ། སྔ་མ་ལྟར་ན་གཞི་གྲུབ་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་དང། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་སའི་དངོས་
གཞིར་དོན་ལ་དྲང་ངེས་གཉིས་བཤད་པ་དྲངས་ཟིན་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་ལ་བཤད་བྱ་མང་ཡང་ཞིབ་པར་མ་སྤྲོས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་ལ་གཉིས། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མདོའི་དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་དང་
དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་དུ་བཀྲལ་ཚུལ་དང། དེ་ཉིད་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་གྱི་སྙིང་པོར་བསྔགས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྟེན་

[014A]༄༅། །འབྱུང་སྟོང་པའི་དོན་དུ་བཀྲལ་ནས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་ཚུལ་དང། སྟོང་བརྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་བཀྲལ་ནས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྟེན་འབྱུང་སྟོང་བའི་དོན་དུ་བཀྲལ་བ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲང་ངེས་ཀྱི་
ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་ཚུལ་དང། དགོངས་འགྲེལ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་འགྲོ་བ་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ཡིན་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། ཞེས་སོགས་བྱུང། འཁོར་ལོ་དང་པོར་སྐྱེ་འགག་སོགས་ཡོད་པ་དང། བར་བར་དེ་དག་མེད་པར་
གསུངས་པ་ལ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་གསུངས་པ་ངེས་དོན་དང། དགོངས་འགྲེལ་སོགས་སུ་དེ་དག་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ལས། རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་སོགས་མེད་པར་བཤད་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་
འདོད་པ་ལ་རྣམ་རིག་པས་བསྟན་པ་ལྟར་གྱི་རིགས་པའི་གནོད་བྱེད་ཡོད་ན། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དང་སྐྱེ་འགག་སོགས་མེད་པར་གསུངས་པ་ཀུན་བཏགས་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་ཤིང་གཞན་དབང་ཡོངས་
གྲུབ་གཉིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། ཆོས་བདག་ཀྱང་དེས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་རྟོག་པ་ཡིད་ཤེས་དང་རྟོག་མེད་དབང་ཤེས་ལ་ལྟོས་པའི་དེ་གཉིས་ལ་བཤད་ནས། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་འཆད་རིགས་
ནའང། དེ་ལ་དེ་འདྲའི་རིགས་པའི་གནོད་པ་མེད་དེ། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེས་ན་རྒྱུ་རྐྱེན། ཅེས་སོགས་བྱུང། དེས་ན་གཞན་

[014B] རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་དེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་འགལ་ཚུལ་དང། དེའི་ཤུགས་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་
པས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ཚུལ་གསལ་བར་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་ལས། །ཡོད་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བྱེད་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་རྣམས། །རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པར་ཁྱོད་ལྟའོ། །ཞེས་སོགས་རབ་བྱེད་ཉེར་བཞི་
བ་གཙོས་རྩ་ཤེའི་གཞུང་དུ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཏེ་མངས་དོགས་པས་མ་སྤྲོས་སོ། །ཆོས་ཀུན་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ། རྣམ་རིག་པས་བཅིངས་གྲོལ་སོགས་མེད་པར་ཐལ། གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་
པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མཐར་ཐུག་པ་ལ་གནོད་བྱེད་མཐར་ཐུག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མཐར་ཐུག་ཡིན་པ་ལ་དེའི་གནོད་བྱེད་དུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་
པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་བའི་ཚུལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དགོངས་འགྲེལ་དུ་ཆོས་ཀུན་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པར་བཟུང་ན་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བར་གསུངས་པ་རང་མཚན་
གྱིས་མེད་པ་དང་མེད་པའི་ཁྱད་པར་མི་ཕྱེད་པའི་གདུལ་བྱ་བློ་དམན་པ་ལ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་ལས་སྟོན་པའི་བཞེད་པ་མིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་ཁྱད་འབྱེད་ནུས་པའི་གདུལ་བྱ་ཐལ་འགྱུར་བ་ལ་ནི་རང་

[015A]༄༅། །མཚན་གྱིས་མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལྟ་བ་འགོག་པའི་ཐབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་རྒྱུ་འབྲས་བསྙོན་མེད་དུ་གཞག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་
པའི་ཕྱིར། གདུལ་བྱ་དམན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡུམ་གྱི་མདོ་དྲང་དོན་དང་དགོངས་འགྲེལ་ངེས་དོན་དུ་འགྲོ་སྟེ། བཞི་བརྒྱ་བ་ལས། དམ་པ་མིན་ལ་བདག་འཛིན་མཆོག་བདག་མེད་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གཅིག་ནི་ངན་འགྲོ་ཉིད་འགྲོ་ལ། །
ཐ་མལ་མ་ཡིན་ཞི་ཉིད་དུའོ། །ཞེས་བདག་མེད་བསྟན་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་བདག་དང་བདག་མེད་པ་བསྟན་པ་གཉིས་ལས་སྔ་མ་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་
བཀྲལ་ནས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་ཚུལ་ལ་གསུམ། སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་བཀྲལ་བ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་ཚུལ་དང། ཟབ་མོ་སྟོན་པ་རྣམས་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དང་དེ་ལས་གཞན་དྲང་དོན་གྱི་མདོར་བསྟན་པའོ་
དང་པོ་ནི། རྩ་ཤེ་ལས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དངོས་སྨྲ་བས་དབུ་མ་བར་རྩོད་ཚུལ་རྩ་ཤེར་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་སྐྱེ་འཇིག་མི་རུང་བས་བདེན་བཞི་སོགས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་ངོ་
བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ལ་མེད་པར་འགྱུར། ཞེས་པ་སྟེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐྱེ་འཇིག་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བརྩད་པ་ནི་ཡུམ་མདོ་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་

[015B] །དེ་ནི་ཕར་ལ་འཕེན་རྒྱུའི་སྐྱོན་ཚུར་ལ་འཕངས་པར་དགོངས་ནས་ལན་དུ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་སྐྱེ་འཇིག་མི་རུང་བས་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ལ་མེད་
པར་འགྱུར། ཞེས་པ་སྟེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐྱེ་འཇིག་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རྣམ་གཞག་ཀུན་མི་འཐད་ཅིང། དེས་སྟོང་པ་ལ་དེ་འཐད་
དོ་ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་དོན་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས། ཞེས་སོགས་བྱུང། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ཡིན་ཚུལ་འདི་ཉིད་རིགས་ཚོགས་སོགས་སུ་རིགས་པས་
གཏན་ལ་འབེབས་པས་ཅི་ཞིག་འགྲུབ་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ན། དེས་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྐྱེ་སོགས་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་པའི་གསུང་རབ་ཆོས་ཅན། ངེས་དོན་གྱི་མདོར་ཤིན་ཏུ་འགྲུབ་སྟེ། སྒྲ་
ཇི་བཞིན་པ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་མདོ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་པ་སོགས་སྒོ་གཞན་ནས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཐབས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་དགོངས་ནས་
ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་རྣམ་པར་བཞག་ན། འོ་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ནས། འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་འོ་

[016A]༄༅། །ཞེས་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འགག་པ་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཞེས་ཆོས་རྣམས་ལ་འགག་སོགས་བརྒྱད་ཡོད་པར་མདོ་ལས་
གསུངས་པ་དང། རྩ་ཤེར་དེ་དག་མེད་པར་གསུངས་པ་གཉིས་འགལ་ལོ་ཞེས་བརྩད་པའི་ལན་དུ། གང་གི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པར་ཐོས་པར་འགྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དྲང་
བ་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་འདི་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། ཡང་དེ་ཉིད་དུ། ཤེས་པ་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་པའི་རྩོད་སྤོང་མཛད་པའི་དགོངས་པ་མི་ཤེས་པས་
འདིར་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་བསྟན་པ་ཅན་གྱི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དང། དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མདོ་གང་ཡིན་ཐེ་ཚོམ་ཟབ་དང། བློ་དམན་གྱིས་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ལ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་འཛིན་པའི་ལོག་རྟོག་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་བསལ་ཕྱིར་རྩ་
ཤེ་མཛད་པར་གསུངས་ཏེ། ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ནི། ཚིག་གསལ་གྱི་ལུང་དེའི་འཕྲོས་སུ། དེ་ལ་བདག་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རིགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་གང་ཞིག་
ནས༑ མེད་པ་གཉིས་ཀའང་དགག་པར་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས། ཞེས་སོགས་བྱུང། འབུམ་སོགས་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་

[016B] མདོ་བཏུས་སུ་ཆོས་ཟབ་མོ་གང་ཡིན་དྲིས་པའི་ལན་དུ་འབུམ་སོགས་ཟབ་མོ་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་དྲངས་ཤིང། རིགས་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དག་གི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་མི་རུང་བར་ངེས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལས་གཞན་དུ་
གསུངས་པ་རྣམས་དགོངས་པ་ཅན་དུ་བཞེད་ཚུལ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་དུ་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཙམ་དང། སེམས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་ཐུབ་པས་གསུངས་པ་ནི་སོ་སྐྱེ་རྣམས་
སྐྲག་པ་སྤང་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཉིད་མིན་པར་གསུངས་ཤིང། བསྟན་འགྱུར་ཐོད་དུ་བཞུགས་པའི་འགྱུར་ལས། འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཞེས། །ཐུབ་པས་བསྟན་པ་གང་མཛད་དེ། །བྱིས་པ་རྣམས་
ཀྱིས་སྐྲག་པ་ནི། །སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་དེ་ཉིད་མིན། །ཞེས་འབྱུང་ངོ། །རིན་ཆེན་འཕྲེང་བར་བརྡ་སྤྲོད་པ་སྟེ་སྒྲ་སློབ་པ་དག་གིས་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བུར་སློབ་ན་དང་པོར་དབྱངས་གསལ་སོགས་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་རྣམས་ཀློག་ཏུ་འཇུག་དེ་བཞིན་དུ་ཐུབ་པས་གདུལ་
བྱལ་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་རྟོགས་དཀའ་བའི་ཟབ་དོན་མི་སྟོན་པར་སྐལ་བ་དང་འཚམས་པར་བློས་ཅི་ཙམ་བཟོད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་ཚིགས་བཅད་དང་པོའི་དོན་ཏེ། མཚུངས་སྤྲ་གཉིས་བྱུང་བ་བརྣན་པའི་དོན་དང། ལྟར་ཏེ་དཔེ་དེ་བཞིན་ཞེས་འགྲེལ་
ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་གང་འཐད་བརྟག་གོ་དེ་ནས་རྐང་པ་གསུམ་གྱི་དོན་ནི། སྡིག་པ་ཤས་ཆེར་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་ལ་དེ་ལས་བཟློག་ཕྱིར་ལས་འབྲས་སོགས་དང། བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལྷ་མིའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཕྱིར་

[017A]༄༅། །བསོད་ནམས་གསོག་ཚུལ་གྱི་ཆོས་སྟོན་ཏེ་འགྲེལ་ཚུལ་འདི་ནི། དར་ཊཱིཀ་ལས། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་སྲོག་གཅོད་སོགས་སྡིག་པ་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་གདུལ་བྱ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་བསམ་པ་
ཅན་ཁ་ཅིག་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལྟ་མིའི་གོ་འཕང་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཅུང་མི་མཐུན་ཡང་རྩ་བའི་ཚིག་ཟིན་དང་འབྱོར་སྙམ་མོ། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་གཉིས་བརྟེན་པ། །ཞེས་པས་ཁ་ཅིག་སྟེ་དོན་སྨྲའི་རིགས་ཅན་
ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཅིང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་དང། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་གཉིས་མི་བརྟེན། །ཞེས་པས་ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་པ་སྟེ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་
ཀྱི་སྟོང་ཉིད་དང། རྐང་པ་ཐམ་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐེག་ཆེན་པ་དབང་རྣོན་ཁ་ཅིག་ལ་ཟབ་མོ་ལ་ཁུ་འཕྲིག་ཅན་ཏེ་དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་འཇིགས་སྐྲག་སྐྱེ་བའི་སྟོང་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཐབས་ཤེས་ཡབ་བྲལ་བ་ལས་
བརྩམས་ནས་ཆོས་སྟོན་པར་གསུངས་ཏེ་ཁུ་འཕྲིག་ནི་དོགས་པའམ་རྣམ་རྟོག་གོ་དེས་ན་ཆོས་ཀུན་བདེན་མེད་དུ་བསྟན་ན་རྣམ་གཞག་ཀུན་འཇོག་མི་ནུས་པ་ལ་ཀུན་བཏགས་བདེན་པར་མེད་ལ་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་པར་ཡོད་པའི་
རྣམ་དབྱེ་མཛད་དགོས་ཏེ། བདག་མེད་པའི་ཕྱོགས་རེ་བསྟན་ནས་རིམ་གྱིས་བདག་མེད་ཡོངས་རྫོགས་ལ་འཁྲིད་དགོས་ལ། རྒྱུ་འབྲས་འཇོག་པའི་གཞན་དབང་བདེན་པར་མེད་ན་ཁོ་རང་གི་ངོར་གསུངས་པའི་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པ་དེ་ཡང་

[017B] །དེའི་ཕྱིར་སོགས་རྟོགས་སླ་ཞིང། རྟེན་འབྱུང་སྟོང་བའི་དོན་དུ་རྟོགས་ནུས་པ་ན་དེ་འདྲའི་ལྟ་བའི་གོ་རིམ་མང་པོའི་རྣམ་དབྱེ་མཛད་དོན་མེད་དེ། དེའི་ངོར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་རྣམ་གཞག་ཀུན་འཐད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་ནི་གདུལ་བྱ་མང་པོ་ཞིག་ཐེག་ཆེན་ལ་བཀྲི་བའི་ཐབས་མཁས་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀུན་བདེན་མེད་དུ་བསྟན་ན་ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་ལ་ཡང་ལས་འབྲས་སོགས་ལ་ཆད་པར་ལྟ་བའི་ཉེན་ཆུང་
བ་དང། ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་འཇོག་མི་ཤེས་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ལ་དགག་བྱ་བདེན་པ་རགས་པ་འགའ་ཞིག་བཀག་ཀྱང་ཕྲ་མོ་ནས་མི་ཁེགས་པ་མང་ཞིང། གཉིས་པ་ལ་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ནས་ཁེགས་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བྱ་
ས་མེད་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ཡིན་པ་ལྟར་དེ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ལང་གཤེགས་སོགས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་གསུངས་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དེ་དག་གི་འགྲེལ་
བྱེད་ཐོགས་མེད་སོགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་ལྟར་གྱི་དོན་དེ་རྣམ་རིག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ལས། རང་ལུགས་ལ་མི་བཞེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ས་སྡེ་སོགས་རྣམ་རིག་པའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་
བཀྲལ་བའོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ། སྟོང་པའི་དོན་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ཡིན་པ་ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པའི་དོན་དུ་འཇོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་རྟེན་འབྲེལ་ངེས་པའི་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡང་ངེས་པར་འགྱུར་བས་མི་རིགས་པ་དང། རྟེན་

[018A]༄༅། །འབྲེལ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་ཉིད་སྟོང་པའི་དོན་དུ་འདོད་ན་ཡང་གནོད་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་དང། རྟེན་འབྲེལ་དངོས་སུ་ངེས་པའི་ཤུགས་ཀྱི་དོན་ལ་འདོད་ན་ཡང་སྔར་ལྟར་མི་འཐད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་
རྟེན་འབྲེལ་ཆེན་མོར། བུམ་པ་རྟེན་འབྲེལ་དུ་བརྗོད་པའི་སྒྲས་བུམ་པ་བདེན་སྟོང་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་ལ་བརྗོད་པ་མིན་པ་དང། བུམ་པ་རྟེན་འབྲེལ་དུ་ངེས་པའི་བློ་བུམ་པ་བདེན་སྟོང་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་ལ་ངེས་པའི་བློ་མིན་པའི་དོན་དང་
རྗེའི་བསྟོད་འགྲེལ་དུ། གཅིག་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་སྒྲས་ཅིག་ཤོས་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་དང། གཅིག་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཚེ་གཅིག་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའང་མིན་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་གཉིས་ཕྱོགས་མཐུན་ཡང་ཟུར་ཅུང་ཟད་མི་
འདྲ་མོད། ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་སྔ་མ་དང་སྒྲས་ཟིན་མཐུན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བའི་དོན་གཏན་མེད་ལ་མི་བྱ་བར་རང་དབང་གིས་སྟོང་པ་དང། རྟེན་འབྱུང་ཞེས་པའི་རྟེན་ནི་ལྟོས་པ་ལ་བྱ་ཞིང། འབྱུང་བ་ནི་འདུས་བྱས་ལ་
སྐྱེ་བ་དང། མ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་བྱས་ནས་སྒྲ་རྟོག་དང་ཆ་ཤས་དང་གདགས་གཞི་ལ་ལྟོས་པའམ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཆོས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་ཞེས་པ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་ཅེས་པར་སོང་བ་སྟོང་བ་
རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དང། རྒྱུ་རྐྱེན་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ན་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ལས་རང་དབང་གིས་གྲུབ་པ་མིན་དགོས་པས་ཆོས་དེ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་ཅེས་པ་རང་དབང་གིས་སྟོང་ཞེས་པར་སོང་བ་རྟེན་འབྱུང་སྟོང་བའི་དོན་

[018B] །སྟོང་བརྟེན་འབྱུང་དང་རྟེན་འབྱུང་སྟོང་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་ཚུལ་ནི། ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་ལས། དེས་ན་ཆོས་གང་ཞིག་རྟེན་འབྱུང་དུ་དངོས་སུ་ངེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཚད་མ་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ངེས་
པ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་སྟོང་པའི་དོན་དུ་ངེས་པ་དང། ཆོས་གང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ངེས་པའི་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྟེན་འབྱུང་དུ་ངེས་པ་ནི་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་རྟོགས་པར་འཇོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་
ལྟར་ཏེ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཚད་མས་ཁེགས་པའི་དབུ་མ་བ་རྣམས་ལས་གཞན་ལ་མིན་པར་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་གསུངས་སོ། །ལྟ་མགུར་འགྲེལ་བ་ཚིག་གི་སྒྲོན་མེར་ལྟ་བ་རྙེད་རྗེས་ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་རྫོགས་པ་འབྱུང་བར་གསུངས་
ཤིང༑ རྗེའི་བསྟོད་འགྲེལ་དུ་དེ་དྲངས་པ་ཙམ་ལས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་མི་གསལ་ཡང། རྗེས་འབྲང་དག་གིས་ཡབ་སྲས་དེ་གཉིས་དགོངས་པ་མཐུན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་འདོད་པ་ཁ་ཅིག་གིས། སྣང་བས་ཡོད་མཐའ་དང་སྟོང་
པས་མེད་མཐའ་སེལ་བ། སྟོང་བརྟེན་འབྱུང་དང་རྟེན་འབྱུང་སྟོང་པའི་དོན་དུ་སོང་བ། སྟོང་ཉིད་རྒྱུ་འབྲས་དང་རྒྱུ་འབྲས་སྟོང་པར་ཤར་བ། ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་རྫོགས་པ་རྣམས་ལྟ་བ་རྙེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྱུང་ཟེར་བར། གཞན་དག་ན་
རེ༑ དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལམ་གཙོ་ལས། ནམ་ཞིག་རེས་འཇོག་མེད་པར་ཅིག་ཅར་དུ། །རྟེན་འབྲེལ་མི་སླུ་མཐོང་བ་ཙམ་ཉིད་ནས། །ངེས་ཤེས་ཡིད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀུན་འཛིག་ན། །དེ་ཚེ་ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་རྫོགས་པ་ལགས།།

[019A]༄༅། །ཞེས་རྟེན་འབྲེལ་མི་སླུ་བར་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་འཇིག་པ་ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་རྫོགས་པའི་ཚད་དུ་གསུངས་ཤིང། གཞན་ཡང་སྣང་བས་ཡོད་མཐའ་སེལ་བ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་
མཐར་ལྟས་རྒྱུད་འཕྲོག་མི་ནུས་པ་སྣང་བས་ཡོད་མཐའ་སེལ་བ་སོགས་ཀྱི་ལག་རྗེས་སུ་གསུངས་པ་དང། སྣང་བརྟེན་འབྲེལ་སླུ་བ་མེད་པ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཤུགས་ལ་སྣང་སྟོང་གི་གོ་བ་གཉིས་གཅིག་གྲོགས་སུ་གཅིག་སོང་བ་ན་ཐུབ་པའི་
དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་རྟོགས་པར་གསུངས་པ་དང། གང་ཞིག་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྒྱུ་འབྲས་མི་སླུ་བ་དང་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་གཏད་ཞིག་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མི་གནོད་པར་
སོང་བ་ན་རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་ལམ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྙེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་རྣམས་དང། མཐར་ལྟས་མི་འཕྲོག་པ་དང། ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་རྟོགས་པ་དང། རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་ཟབ་མོའི་ལམ་རྙེད་པ་
རྣམས་ལྟ་བ་རྙེད་པ་ནས་འབྱུང་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས་དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངེས་པ་དྲངས་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་མར་འཛིན་པའི་དམིགས་གཏད་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་གོལ་
ས་རྟག་ཆད་དང་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དེ་ནས་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་དོན་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་མ་རྟོགས་བར་དུ་ཡང་ན་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་གཏད་ཀྱི་ལྷག་མ་ལུས། ཡང་ན་རྒྱུ་འདི་ལས་འདི་འབྱུང་གི་

[019B] །ཞེས་སྟོང་བརྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་མ་སོང་བར་རྟག་ཆད་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་མི་རྙེད་པར་
གསུངས་པ་དང། མདོར་ན་ཇི་སྲིད་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་ལས་འབྲས་དང་འཆིང་གྲོལ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ཤེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤོང་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཀྱང་མཐའ་དེ་གཉིས་ལས་མི་འདའ་
སྟེ་ཆད་ལྟ་སྤོང་བ་ན་ཡོད་མཐའ་ཁས་བླང་དགོས་ལ་རྟག་ལྟ་སྤོང་བ་ན་མེད་མཐའ་ཁས་བླང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྟོང་བརྟེན་འབྱུང་སོགས་ཀྱི་དོན་དུ་མ་སོང་བར་མཐའ་གཉིས་སྤོང་བའི་དབུ་མའི་ལམ་མི་རྙེད་པར་གསུངས་པ་དང། དུས་
འཁོར་ཊཱིཀ་བཤད་ལས། མདོར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་དང་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཉིས་གཅིག་བཞག་ན་གཅིག་བཞགས་མེད་པར་འགྲོ་བ་འདི་མཐར་ཐུག་པའི་ལྟ་བ་གོ་བའི་གེགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང། ཐ་སྙད་དུ་དེ་གཉིས་
གཞི་གཅིག་ལ་འདུར་རུང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་ཚད་མས་གནོད་མེད་དུ་བཞག་པས་ཆོག་པའི་ཚུལ་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་མ་
ཆུད་ན་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་པ་རྙེད་པའི་ཐབས་མེད་ལ། ཞེས་སྟོང་བརྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་མ་སོང་བར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་མི་རྙེད་པར་གསུངས་པ་དང། རྗེ་ནོར་བཟང་བས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ། །རང་

[020A]༄༅། །རང་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ཤར་ཙམ་དེས། །རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ། །རང་ཡུལ་སྟོང་བར་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་འདྲེན། །ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་ལ། རྗེའི་གསང་རྣམ་ལས། དཔྱད་པ་
ནར་མར་བྱ་བྲལ་ལ་འབྱོན་པའི་གོང་ཉིད་ནས་དེ་བར་མཛད་ནའང་མཐར་ཐུག་པའི་གནང་ལ་མི་བདེ་བ་གཏན་ནས་ལོག་པའི་ངེས་པ་འདྲེན་མ་ཐུབ། ནས། སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་ངེས་པ་གཏིང་ཚུགས་པ་འཁྲུངས། ཞེས་གསུངས་པས་ལྟ་བ་
རྙེད་པ་ན་མི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་ཤེས་ནུས་ཤིང། དེའི་ཚེ་ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་རྫོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། ལུང་རིགས་ཀྱི་ལམ་ནས་དྲངས་པའི་ངེས་པ་རྙེད་ནས། བློས་དོན་དེར་ཐག་བཅད་ཀྱང། གཏིང་ནས་མི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་མེད་པ་
ཞིག་འོང། དེ་དུས་དོན་དེ་ལ་དཔྱད་པ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ཤེས་སོ་ཟེར། དེ་ལ། སྟོང་བ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་སོང་ན་དེ་དེའི་དོན་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་ཐག་
པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ན་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། གཞན་དག་ལྟ་བ་རྙེད་པ་དང་སྟོང་བརྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་སོང་བ་སོགས་དུས་མཉམ་ཡང། དེ་དང་དེའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་
སོགས་དུས་མི་མཉམ་ཟེར་བས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་དགོས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། རྩ་ཤེ་ལས། ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཡང་དག་མིན། །ཞེས་སོགས་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་སྡིག་པ་ལས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་དོན་འདྲ་བར་

[020B] རྩ་ཤེ་ལས། བདག་གོ་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་འགྱུར་ཞིང། །ཞེས་སོགས་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་དེའི་བསྟན་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བདག་ཡོད་པར་མ་བསྟན་ན་ལས་འབྲས་འཇོག་མི་ནུས་པ་ལ་མི་དགེ་བ་བཟློག་
ཕྱིར་བདག་ཡོད་པ་གཞིར་བྱས་ཏེ་མངོན་མཐོ་ལས་བརྩམས་པ་དང། མི་དགེ་བ་ལས་ལོག་པ་བདག་ལྟས་བཅིངས་པ་ཁ་ཅིག་ལ་རགས་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་དང། དེ་འདྲ་ཁ་ཅིག་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་དང་
ཟབ་དོན་མཐར་ཐུག་རྟོགས་ནུས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་སྙིང་པོ་ཅན་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ། བདག་གོ་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་འགྱུར་ཞིང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་བཀྲལ་མ་ཐག་རིམ་པ་འདི་ནི་བརྒྱ་བ་ལས། བསོད་
ནམས་མིན་པ་དང་པོར་བཟློག་བར་དུ་བདག་ནི་བཟློག་པ་དང། །ཐ་མར་ལྟ་ཞིག་ཀུན་བཟློག་པ། །གང་གིས་ཤེས་དེ་མཁས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་ཇི་ལྟ་བུར། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ནི་གདུལ་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་གུས་པའི་ཕྱིར་སྣོད་བཅུད་རྣམས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དང། ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་རྟོགས་ཕྱིར་འདུས་བྱས་རྣམས་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བའི་ཡང་དག་པ་མིན་པ་དང་
ཁ་ཅིག་ལ་སྣོད་བཅུད་ཀུན་བྱིས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་གྲུབ་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་གནས་པའི་ཡང་དག་པ་དང་འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས་རང་གྲུབ་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་པའི་ཡང་དག་པ་མིན་པ་དང། ཟབ་མོའི་ལྟ་

[021A]༄༅། །བར་གོམས་པ་དག་ལ་ཡང་དག་མིན་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འགྱུར་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མིན་ལ། ཡང་དག་པ་སྟེ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་འགྱུར་མེད་པ་ཡང་མིན་པར་བསྟན་པ་གང་ཞིག་དེ་ཉིད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་དང་
བཞི་བརྒྱ་བའི་ལུང་དེ་དག་གི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ། ཐམས་ཅད་ཡང་དག་སོགས་ཀྱི་དོན་རྒྱས་པར་ཕྱེ་རྗེས། བརྒྱ་བ་ལས། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་དང། །གཉི་ག་མིན་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། །ནད་ཀྱི་དབང་
གིས་ཐམས་ཅད་ནི། །སྨན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་མིན་ནམ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་བཞི་བརྒྱ་བའི་འདི་དང་གནད་གཅིག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞུང་ལས། བདག་མེད་པའི་ཕྱོགས་རེ་བསྟན་ནས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བདག་མེད་
ཕྱོགས་རེ་བ་དང་བདག་མེད་ཉི་ཚེ་བ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་འཇོག་ཟེར་བ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི་ཕྱོགས་རེ་བའི་སྟོང་བ་ཡིན་ཟེར་ན། དང་པོ་མི་འཐད་དེ། འདིའི་ཉི་ཚེ་བ་ནི་སྟོང་གཞིའི་སྒོ་ནས་མིན་པར་དགག་བྱའི་སྒོ་ནས་ཡིན་
ཞིང། དེ་ཡང་རང་རྒྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་བུམ་པ་བདེན་སྟོང་ཡང་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་ཉིད་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་གྱི་སྙིང་པོར་བསྔགས་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ་
དེ་ཉིད་གསུང་རབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྟེན་འབྱུང་རང་དབང་དུ་གསུངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་ཚུལ། རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་གསུང་རབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་ཚུལ། དེས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་

[021B] །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་ཏེ་བསྟོད་པའི་གཞུང་དགོད་པ། གཞུང་དོན་ཇི་ལྟར་འཆད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར། ཞེས་སོགས་བྱུང། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཅན་
རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་དེ། རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་དོན་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་རང་དབང་གིས་གསུངས་པ་འདི་ཉིད། རང་གི་སྟོན་པ་ནི་མུ་སྟེགས་སོགས་སྨྲ་བ་
ངན་པ་དང་ཉན་རང་བྱང་སེམས་སོགས་སྨྲ་བ་ཡང་དག་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་བླ་མེད་དུ་གཟིགས་ནས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གཞུང་མང་པོར་སྟོན་པ་ལ་རྟེན་འབྱུང་གསུངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་དེ། རྩ་ཤེར་རྟེན་འབྱུང་འགག་
སོགས་བརྒྱད་དང་བྲལ་བ་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བར་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པས་འགག་སོགས་བརྒྱད་དང་བྲལ་བ་དང། རྩོད་ཟློག་ཏུ་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་དབུ་མའི་ལམ་རྣམས་དོན་གཅིག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྟོད་པར་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་
པས་འགག་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་གསུངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དང་པོས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་ལུང་དང་པོའི་དོན་ནི། རྟེན་འབྱུང་རང་དབང་དུ་བསྟན་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་
མཆོག་གང་གིས་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་འགག་སོགས་བརྒྱད་ཀྱིས་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དེ་བརྒྱད་ནི། རྟེན་འབྱུང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པས་ན་མཉམ་གཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་ནས་སྐད་ཅིག་གིས་

[022A]༄༅། །འཇིག་པའི་འགག་པ་དང། རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བ་དང། སྔ་མ་རྒྱུན་ཆད་པ་དང། དུས་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་རྟག་པ་དང། ཡུལ་རིང་བ་ནས་ཉེ་བར་འོང་བ་དང། ཉེ་བ་ནས་རིང་བར་འགྲོ་བ་དང། དོན་སོ་སོ་བའི་
ཐ་དད་པ་དང། དོན་སོ་སོ་བ་མ་ཡིན་པའི་གཅིག་པ་རྣམས་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཉམས་འཕེལ་བྱེད་པའི་སྐྱེ་འགག་གཉིས། དུས་ལ་ལྟོས་ནས་རྟག་ཆད་གཉིས། ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་འགྲོ་འོང་གཉིས། ཟླ་ལ་ལྟོས་ནས་གཅིག་
ཐ་དད་གཉིས་སོ། །རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་གཟིགས་ངོན་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་མཚན་མཚོན་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཀུན་ལོག་པའི་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཉིད་ལ་སྤྲོས་བ་ཉེར་ཞི་དང། དེ་ལ་སེམས་སེམས་བྱུང་
གི་འཇུག་པ་རྣམ་རྟོག་གི་རྒྱུ་བ་མེད་པས་ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་ཐ་སྙད་ལོག་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་རྒན་འཆི་ལ་སོགས་པའི་ཉེར་འཚེ་ཀུན་དང་བྲལ་བས་ནི་བའོ་ཞེས་པ་སྟེ། འདིའི་ཚིག་གསལ་དུ། བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོར་རེད་པ། ཞེས་པ་ནི་བདག་
ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། ཞུ་འགྲེལ་ལས། ས་བོན་དུ་མ་རེད་པ་ནི། ནས། ས་བོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ལུང་གཉིས་པའི་དོན་ནི། རྟེན་འབྱུང་རང་དབང་དུ་གསུངས་པའི་ཐུབ་དབང་གང་གིས་
ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་འཇིག་ནི་རྟེན་འབྱུང་གི་ཚུལ་འདིས་སྤངས་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་པའོ། །ལུང་གསུམ་པའི་དོན་ནི། རྟེན་འབྱུང་རང་དབང་དུ་གསུངས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མཚུངས་པ་མེད་པའི་

[022B] བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་དང། རྟེན་འབྱུང་དང། དབུ་མའི་ལམ་སྟེ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དབུས་གསུམ་དོན་གཅིག་པར་གསུངས་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། འདིའི་རང་འགྲེལ་གྱི་རྩ་
འགྱུར་ལས། གང་ཞིག་སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་དག་ཅེས་བྱུང་པ་ལྟར་ན། ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་ལས། སྟོང་བརྟེན་འབྱུང་གཉིས་རེ་རེས་ཀྱང་མཐའ་གཉིས་སེལ་བས་དབུ་མའི་ལམ་དུ་དོན་གཅིག་པའམ་འདྲ་བའི་དོན་དུ་སྦྱར་ན་གོ་བདེ་
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འགྱུར་མོད། གཞུང་ལས། རྟེན་འབྱུང་དང་དབུ་མའི་ལམ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་དང། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་རྩོད་ཟློག་དྲངས་ནས། དེ་གསུམ་རྣམ་གྲངས་པར་གསུངས་སོ། །
ཞེས་པ་ལྟར་ན་སྔར་བཞིན་བྱ་ཞིང། རྩ་ཤ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །དེ་ནི་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནི། རྟེན་འབྲེལ་སྟོང་པཱི་དོན་དང། སྟོང་པ་
བརྟེན་ནས་གདགས་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དབུ་མ་བ་རྣམས་ཀྱི་བགྲོད་པའི་ཤུལ་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་གནད་འདྲ་བའི་དོན་ནོ། །ལུང་བཞི་བའི་དོན་ནི། ཡེ་ཤེས་མཉམ་ཟླ་མེད་པ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་དཔེ་མེད་པ་སྟེ་
ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་སྟོན་པ་གང་གིས་དངོས་པོ་ཀུན་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པས་འགག་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་ཞེས་པ་ཡིན་འདྲའོ། །དེ་ཡང་སྟོན་པ་ལ་བསྟོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རྟེན་འབྱུང་རང་དབང་དུ་གསུངས་པའི་

[023A]༄༅། །སྒོས་བསྟོད་པ་མཆོག་དང། དེ་ལ་རྟེན་འབྱུང་རང་དབང་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པའི་འཕགས་ཆོས་དང། དེ་ལ་རྟེན་འབྱུང་གསུངས་པ་ལུང་གི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་དང། དེ་ལ་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་
དང་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོར་ཤེས་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་གསུང་རབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་ཚུལ་ལ་བཞི། དངོས་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་དང། རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་མ་རྟོགས་ན་
རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྟུང་ཚུལ་དང། དེ་ལྟར་རྟོགས་དཀའ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྟོན་པའི་གསུང་རབ། ཅེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ། འཇོག་པ་མི་རིགས་ལ། ཞེས་པ་ཡན་གྱིས་རྟེན་འབྲེལ་བདེན་སྟོང་གསུང་རབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་
བསྒྲུབས་པ་དང། དེ་མན་གྱིས་དོན་དམ་བདེན་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ལྟ་བ་གསོར་མི་རུང་བའི་ལྟ་བ་དང་སྨད་པའི་གནས་སུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་བདེན་གཉིས་སྒོས་གསུང་རབ་འགྲེལ་ཚུལ་ཡང་སྟོང་བ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་
གསུང་རབ་རྣམས་ནི་བདེན་གཉིས་གང་རུང་ལ་བརྩམས་ནས་སྟོན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་མི་ཤེས་ན་བསྟན་པའི་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་འབྱུང་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང། དོན་དམ་པ་ནི་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་
པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པའི་སྟོང་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་བརྩ་འགྲེལ་བཞིན་དོན་དམ་བདེན་པ་བཞེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དགག་བྱའི་བདག་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ལ་དོན་དམ་བདེན་

[023B] སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་བའི་ལུང་དོན་ནི། དངོས་པོ་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པས་ན་སྟོང་པ་དེ་གང་གིས་སྟོང་བར་འཇོག་པའི་
རྒྱུ་མཚན་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་གི་ཚུལ་འདི་ནི་སྟོན་པས་ཉེ་བར་བསྟན་ཅིང་དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་རྟེན་འབྱུང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེར་ཟད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་རྫོབ་སྣ་
ཚོགས་པ་ཀུན་ཡང་དག་པར་བཏགས་པར་གསུངས་ཏེ། འགྱུར་མི་མཐུན་པ་མང་ཡང་འདིར་དྲངས་པ་རང་འགྲེལ་གྱི་འགྱུར་ཡིན་ལ་དེས་རང་འགྲེལ་གྱི་དོན་ཡང་ཤེས་ནུས་སོ། །རྩ་ཤེར་བ་བྱེད་བཅུ་གསུམ་པར་གང་དག་སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་
ལྟ་བ་དེ་དག་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་སྟེ་གསོར་མི་རུང་བའི་ལྟ་བར་དཀོར་བརྩེགས་སོགས་སུ་གསུངས་པར་བཤད་པ་དང། བུདྡྷ་བཱ་ལི་ཏ་ལས། གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མངོན་པར་
ཞེན་པ་དེ་ཟློག་པར་མི་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་ཉིད་བྱིན་ཅིག་ཅེས་ཟེར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཆེད་པ་ཉིད་འཛིན་ཏུ་གཞུག་པར་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་བཞིན་ཏེ། ཞེས་གསོ་བར་མི་རུང་བའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་བཤད་ཅིང། འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པར་བསྟོད་པ་ལས། རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་སྤང་ཕྱིར་སྟོན་པས་སྟོང་ཉིད་ལ་བརྩམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་སྟོན་པར་མཛད་ན། གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་དེ་ཉིད་ཐུབ་པས་ཤིན་ཏུ་སྨད་པའི་གནས་སུ་གསུངས་སོ། །

[024A]༄༅། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཅན་རྟེན་འབྲེལ། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ། ལན་དུ་མར་གསུངས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་དུ་ཡོད་མེད་མཚུངས་པ་ལ་དབུ་སེམས་མཐུན་ཚུལ་དང། དེ་མན་གྱིས་
མྱང་འདས་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རྩོད་སྤོང་མཛད་པ་ལས། མཉམ་གཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ངོ་ན་ཆོས་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་ཆོས་ཅན་མེད་པ་མི་འགལ་ཏེ། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་རྟེན་བརྟེན་པར་ཡོད་པ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་ངོ་ལས་འཕགས་པའི་མཉམ་
གཞག་གི་ངོར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་ཆོས་ཅན་མེད་ན་ཆོས་ཉིད་ཡན་གར་དུ་གནས་མི་ནུས་པས་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ན་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་འདོད་པ་ལ་དངོས་སྨྲ་བ་
དང། དབུ་མ་པ་གཉིས་ཁྱད་མེད་ཀྱང་འདི་བས་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བར་བཞེད་ཅིང། དངོས་སྨྲ་བས་དེ་ལྟར་མི་འདོད་ཨ། རྩ་ཤེའི་གྲུབ་མ་གྲུབ་དང། མདོའི་དམིགས་མ་དམིགས་
ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་མེད་ལ་བྱའོ། །ཁོ་ན་རེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། མྱ་ངན་འདས་པ་བདེན་གཅིག་བུར། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། །དེ་ཚེ་ལྷག་མ་ལོག་མིན་ཞེས། །མཁས་པ་སུ་ཞིག་རྟོག་པར་བྱེད། །ཅེས་མྱང་འདས་གཅིག་
པུ་བདེན་གྱི་གཞན་རྣམས་མི་བདེན་པར་གསུངས་བ་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེན། དེ་ནི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་བདེན་པ་དམ་པ་འདི་ནི་གཅིག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་རྫུན་པ་སླུ་བའི་

[024B] །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་བཀྲལ་བ་ཡིན་ཞིང། དེའི་དོན་ནི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་ཟླ་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་ལོག་པར་སྣང་བས་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་སླུ་བ་དེ་བཞིན་དུ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་
པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་འདུས་བྱས་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོར་ནམ་ཡང་མི་སྣང་ངོ། །དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་གནས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་
དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་མི་སླུ་བ་བདེན་པར་གསུངས་པའི་དོན་དང་དེ་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་པ་དང། མདོ་ཉིད་ལས་ཀྱང་མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བདེན་པའི་དོན་མི་སླུ་བ་དང། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་བརྫུན་པ་
སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་བརྫུན་པའི་དོན་སླུ་བ་ལ་གསུངས་པས་དེའི་ཟློག་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེན་པའི་དོན་ཡང་མི་སླུ་བ་ལ་བྱ་ཡི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་བདེན་པ་མིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་
ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞེས་པའི་སླུ་ལུགས་ནི། དེ་དག་རང་མཚན་གྱིས་མེད་བཞིན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་ནས་སོ་སྐྱེ་རྣམས་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ལ་སྒྲིབ་པའི་སྒོ་ནས་སླུ་བས་རྫུན་པའམ་སླུ་བ་ཟེར་བ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སླུ་བྲིད་བཞིན་ནོ། །མྱང་
འདས་དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བློའི་དོར་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་བཞིན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་ནས་སླུ་བ་མེད་པས་མི་སླུ་བའམ་བདེན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལས་དགག་བྱའི་བདེན་པ་མིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་

[025A]༄༅། །གསུམ། དངོས་དང། རང་སྟོང་གི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྨྲ་བ་དགག་པ་དང། རྟེན་འབྱུང་ལ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཟག་དང། ཞེས་སོགས་བྱུང། འདིར་
དྲངས་པའི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སོ་སོའི་སྔ་འགྲེལ་དང་བཅས་པས་རིམ་པར་གཞན་སྡེ་དང། དངོས་སྨྲ་བ་མཐར་ལྟུང་ཚུལ་དང། དབུ་མ་པས་མཐའ་གཉིས་སྤོང་ཚུལ་བསྟན་པའི་དང་པོའི་དོན་ནི། གང་ཟག་དང་ཆོས་
རྟེན་འབྲེལ་དུ་མི་འདོད་པར་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པའི་གཞན་སྡེ་གང་དག་གིས་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་སེམས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་བདག་གམ་འཇིག་རྟེན་དུ་ཞེན་པ་དེ་དག་ནི་ཀྱེ་མ་སྟེ་ངེས་པར་རྟག་ཆད་སོགས་སུ་ལྟ་
བས་ཐར་ལམ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་དང། ཡང་ན་གྲངས་ཅན་སོགས་གང་དག་གིས་བདག་ཕུང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་རྟག་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་རྟེན་འབྲེལ་མིན་པར་འདོད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ཏེ་ཕུང་པོའང་རྩ་བའི་
རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་དང། རང་བཞིན་དེ་མི་འགྱུར་བས་རྟག་ཏུ་གནས་པར་ཞེན་ཀྱང། རྣམ་འགྱུར་ནི་ལྡོག་པར་འདོད་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་དུ་འདོད་པའི་མུ་སྟེགས་པ་གཉིས་ཀ་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བས་འཕྲོག་པར་འགྱུར་ཞེས་འགྲེལ་
ཚུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་གཉིས་སྣང་ངོ། །གཉིས་པའི་དོན་ནི། གང་དག་གང་ཟག་དང་ཆོས་གཉིས་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ཡང། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བའི་སྐྱོན་ཇི་ལྟར་འབྱུང་

[025B] །གསུམ་པའི་དོན་ནི། གང་དག་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་འདོད་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ནི་རྟེན་འབྱུང་གི་དངོས་པོ་ཆུ་ཟླ་བཞིན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡང་དག་པ་མིན་པ་དང། གཏན་ནས་མེད་བཞིན་ཡོད་པར་སྣང་བའི་ལོག་པའང་མིན་པར་འདོད་པ་དེ་དག་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བས་འཕྲོག་པ་མིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པས་རྟག་ལྟ་སྤོང་བ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་འདི་
ཉིད་རྟག་ཆད་སྤོང་བའི་སྒོ་དམ་པར་བཞེད་དེ། རང་གཞན་གྱི་སྡེ་བ་དེ་དག་རྟག་ཆད་ཀྱི་དབང་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་བཅད་འདི་དག་བ་སོ་དང་པྲ་སྟིས་འབྲུ་གཉེར་བར་ཟླ་འགྲེལ་དང་མི་མཐུན་པ་མང་བས། ཟླ་འགྲེལ་དང་ཐད་
འདིའི་སྔ་འགྲེལ་བསྡུར་ནས་བྲིས་ཡོད་དོ། །གཞུང་དུ་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྟུང་བར་གསུངས་ན། དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པས་ཆད་མཐར་ལྟུང་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཚིག་གསལ་
ལས། གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པས་ནམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནས། སྔོན་གནས་པའི་སྐབས་སུ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཁས་བླངས་ནས་ད་ལྟར་དེ་ཕྱིས་ཞིག་པས་མེད་དོ་ཞེས་
ཁས་བླངས་པས་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་དང། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཁས་བླངས་པ་ལ་རྟག་ལྟ་དང་སྔར་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཕྱིས་ཞིག་པར་འདོད་ན་མེད་ལྟར་གསུངས་ཀྱི། ཞེས་དང་

[026A]༄༅། །རང་བཞིན་དེ་དུས་ཀུན་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་འདོད་ན་ནི་རྟག་ལྟར་འགྱུར་ལ། དུས་སྔ་མ་ན་ཡོད་པ་དུས་ཕྱི་མར་ཞིག་པར་འདོད་ན་ནི་ཆད་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེས་ན་ཕྱི་ནང་
ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ལ་སྟོང་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཆད་སྟོང་དུ་སྨྲ་བ་ཇོ་ནང་བའི་འདོད་པ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀའི་ལུགས་དང་འགལ་ཞིང། དབུ་མ་བར་རློམ་པ་མང་པོ་ཡང་བཤད་ཚུལ་སྔ་མ་དེ་དང་རང་གིས་
ཀུན་རྫོབ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་བར་འདོད་པ་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ཀ་ཡང་རང་སྟོང་གི་དོན་ལོག་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བ་ཙམ་ཞིག་ཆད་སྟོང་དུ་མི་འགྱུར་བར་ཡོད་པ་མེད་པར་སྐུར་བ་དེར་འགྱུར་བ་དང། ཀུན་རྫོབ་
རྣམས་རང་རང་གིས་སྟོང་པ་རང་སྟོང་གི་དོན་མིན་པར་སྟོང་གཞི་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་ཞིག་རང་སྟོང་གི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མ་སླའོ། །གསུམ་པ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་བས་ཆོས་ཀུན་
བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་མཚར་བའི་གནས་མིན་པར་སྟོན་པ་ལ་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་ཚིགས་བཅད་དང་པོ་དང། རང་སྡེས་རྟེན་འབྲེལ་ཁས་བླངས་ནས་ཆོས་ཀུན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་ཆེས་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སུ་སྟོན་པ་ལ་ཚིགས་བཅད་གཉིས་
པ་བྱུང་ངོ། །གལ་ཏེ་དངོས་ཀུན་རྟག་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱི་རོལ་བརྟེན་འབྲེལ་ཁས་མི་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་མཆོག་སྟེ་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཞེན་ནས་འདོད་པ་དེ་ལ་གནས་པ་ལ་ཡ་མཚན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ། དེ་དག་རྟེན་འབྲེལ་ཁས་

[026B] དབུ་མ་བ་ལ་རྩོད་པར་འདོད་ནས་དངོས་ཀུན་བདེན་པར་ཞེན་པས་འདོད་པ་དེ་ལ་གནས་པའི་རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་རྨད་དུ་བྱུང་བའོ་ཞེས་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་
སུ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཁས་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་ཀུན་མི་རྟག་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར། འདིའི་རྨད་བྱུང་གི་དོན་ཡང་ཟླ་འགྲེལ་ལས། ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕྱག་
འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བཞིན་དུ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྒྲ་བསྟོད་པའི་ཚིག་འདི་ཡང་བསྟིངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ཆུང་བར་ཡང། རྨོངས་པས་བྲན་དུ་བཟུང་བ་ཡིས། །ནས། འདི་ལ་ཁོ་
བོ་ངོ་མཚར་གྱུར། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འགྲེལ་འགྱུར་དུ་རྐང་པ་གཉིས་པ་ལ། དངོས་ལ་ཞེན་པར་གནས་པ་ནི། །ཞེས་དང། རྐང་པ་བདུན་པར། རྩོད་པ་ཡིས་ནི་དངོས་པོ་ལ། །ཞེས་པ་ལེགས་པར་མངོན་ནོ། །བཞི་བ་དེ་ལྟར་
རྟོགས་དཀའ་བར་བསྟན་པ་ནི། རྟེན་འབྲེལ་རྟག་ཆང་དང། ཞེས་སོགས་བྱང། རྟེན་འབྲེལ་རྟག་ཆད་དང་བྲལ་བ་ཆེས་རྟོགས་དཀའ་བས་སྔོན་པས་ཐུགས་ལས་ཆུང་ངུར་གཞོལ་བའི་ཚུལ་མཛད་དེ། རྩ་ཤེར། དེ་ཕྱིར་ཞན་པས་ཆོས་
འདི་ཡི། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་ནི་ཤེས་རབ་ཞན་པ་དག་གིས་ཟབ་མོའི་ཆོས་འདིའི་གཏིང་རྟོགས་དཀའ་བར་མཁྱེན་ནས། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ་ཞག་ཞེ་དགུར་

[027A]༄༅། །ཐུབ་པའི་ཐུགས་ཆོས་བསྟན་པ་ལས་ལོག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ལ་ལོག་པར་བཟུང་བས་འཛིན་པ་པོ་འཕུང་བ་དང། བློ་དམན་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་ལས་
སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཉེས་ན། །ཤེས་རབ་ཆུང་རྣམས་འཕུང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་ལ་བཟུང་ཉེས་ངང། །རིག་སྔགས་ཉེས་པར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན། །ཞེས་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། གཞན་ཡང་འདི་ནི་ལོག་བཟུང་ན། །བླུན་པོ་མཁས་པའི་
ང་རྒྱལ་ཅན། །སྤོང་བའི་མ་རུངས་བདག་ཉིད་ཅན། །མནར་མེད་པར་ནི་སྤྱིའུ་ཚུགས་འགྲོ། །ཞེས་དང། སྡུད་པ་ལས། སྤངས་ནས་སྐྱབས་མེད་གྱུར་བ་དེ་ནི་མནར་མེད་འགྲོ། །ཞེས་སོགས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལོག་པར་བཟུང་བ་དང་ཤེར་ཕྱིན་
སྤངས་པའི་ཉེས་དམིགས་མང་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ཙམ་དུ་རྟོགས་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ལྷག་མཐོང་ལས། མདོར་ན་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་འདི་སྟོང་པ་ཉིད་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་དེ་འགོག་ན་ཤེར་ཕྱིན་སྤངས་པའི་ཆོས་
སྤོང་གིས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་ལ། རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་མོས་ན་ཡང་རང་བཞིན་མེད་ན་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་ན་ཡང་ཆད་ལྟའི་གཡང་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་
རྟོགས་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཇུག་པར་ཡང། དེ་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཟབ་མོ་འཇིགས་རུང་འདི་ནི་སྔོན་གོམས་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །ངེས་པར་རྟོགས་འགྱུར་འདི་ནི་གསན་རྒྱ་ཆེ་ཡང་གཞན་གྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་མི་འགྱུར། །ཞེས་

[027B] སྲོལ་ཕྱེ་བ་དང་པོ་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་ལྟར་ན་དེ་ཙམ་མི་དཀའ་འོ། །གསུམ་པ་དེས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་ལ་འབད་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། དེས་ན་ཚུལ་འདིའི། ཞེས་སོགས་
བྱུང༑ ཤེར་མདོའི་ཚུལ་འདིའི་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀ་སྤོང་བ་དང། ཚིག་མི་སྤོང་ཡང་དོན་སྤོང་བ་དང། སྟོང་པའི་དོན་གཏན་མེད་དུ་བཟུང་ནས་ལས་འབྲས་སོགས་མེད་པར་ལྟ་བའི་མེད་ལྟ་རྣམས་སྤངས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ལ་འབད་
དགོས་པར་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང། ཁ་ཟས་འཕྲོད་པ་དང་ཚོད་ཟིན་པས་ལུས་སྟོབས་རྒྱས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་དང། དེ་ལས་ལྡོག་པས་ནད་སྐྱེད་པ་སོགས་སྐྱོན་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལོག་
པར་བཟུང་བས་འཕུང་བ་དང། ལེགས་པར་ཤེས་པས་གནས་སྐབས་བདེ་བ་དང་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པ་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་འདི་ལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱིས་སྤོང་བ་དང། མེད་པར་ལྟ་བ་གཉིས་ཀ་སྤངས་ནས་འདོད་དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་ཕྱིར་
གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པའི་ཐབས་ལ་ནན་ཏན་མཆོག་ཏུ་མཛོད་ཅེས་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རིགས་པ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཐབས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དབུ་མར་སྦྱང་བར་བྱའོ།    ༈    །སྤྲོ་ན་
བདེན་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུང་རབ་འགྲེལ་ཚུལ་ལ། གཉལ་སྟོན་གྱིས། དེ་ཤེས་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་བདེན་སྟོང་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ལ་དཔགས་ན་རྟེན་འབྲེལ་བདེན་སྟོང་ཤེས་པ་འཇོག་གམ་སྙམ་ཞིང། རྗེ་འཇིགས་

[028A]༄༅། །མེད་དབང་པོས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུང་རབ་འགྲེལ་ཚུལ་རྗེ་རང་གིས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་དོན་དང། ཟབ་གསལ་སྒྲོན་མེར་བདེན་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་པ་དེ་ཙམ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །འོན་ཀྱང་
གཞུང་གིས་བསྟན་ཚོད་ནི་སྟོང་བརྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་པ་སྨྲ་བ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཆོས་སུ་གསུངས་པའི་འཕྲོར། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུང་རབ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་
པས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་འཐད་དམ་སྙམ་མོ། །བུ། མཁས་གྲུབ། ཏཱ་ར་བ། རྗེ་རོལ་རྡོར་རྣམས་ཀྱིས་ཟླ་བའི་གཞུང་བགྲངས་པ་རྣམས་སུ་སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བ་མི་འབྱུང་ཞིང། རྗེའི་ལེགས་བཤད་དུ་མི་གསལ་བས་ད་ལྟའི་ཟླ་འགྲེལ་
དུ་གྲགས་པ་འདི་ཟླ་བའི་ཡིན་མིན་དཔྱད་པར་བྱ་ལ། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་བའི། ཡང་དག་བཏགས། །ཞེས་པར། རྩ་འགྱུར་དུ། རྟེན་བརྟགས། ཞེས་དང། ཟླ་འགྲེལ་གྱི་འགྱུར་དུ། བདེན་པར་གདགས། །ཞེས་འབྱུང་ཞིང། རང་འགྲེལ་
ལས༑ ཡང་དག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་ཟད་དོ། །ཞེས་དང། སློབ་དཔོན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་འགྲེལ་བ་ལས། ཡང་དག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་བརྟག་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་གཉིས་མཐུན་མིན་བརྟག་ལ། ཟབ་གསལ་སྒྲོན་མེར་ཡང་
དག་པར་རམ་ཚུལ་བཞིན་བརྟགས་པའམ་བསྟན་པ་ཞེས་བཤད་པ་རྒྱ་འགྲེལ་གསུམ་གང་དང་ཡང་མི་མཐུན་ནོ། །རྩ་ཤེའི། དེ་དག་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ལ། རྨ་ཊཱིཀ་ཏུ། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང། རེད་ཊཱིཀ་ཏུ་

[028B] རྒྱ་འགྲེལ་ལྔ་གར་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མི་གསལ་ལོ། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི། དངོས་མཆོག་ཅེས་དང། དངོས་རྣམས་མཆོག་ཅེས་པ་ལ་ཟླ་
འགྲེལ་དུ། རྩ་བ་ཡང། དངོས་ལ་ཞེན་ཞེས་དང། དངོས་པོ་ལ། །ཆགས་གནས་ཞེས་བསྒྱུར་ཅིང། འགྲེལ་ཡང། དངོས་ལ་ཞེན་པར་གནས་པ་དང། ཞེས་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་རྩོད་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་མི་སྲིད་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་
པ༑ ཞེས་དང། དེའི་ཟིན་བྲིས་སུ། དངོས་པོ་བདེན་པར་སྨྲ་བ། ཞེས་པ་ཙམ་ལས་མི་གསལ་ཡང། དར་ཊཱིཀ་ཏུ། དངོས་པོ་མཆོག་བདེན་པར་བཟུང་ནས་གནས། ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཟབ་གསལ་སྒྲོན་མེར། དངོས་པོ་མཆོག་སྟེ་
བདེན་པར་བཟུང་ནས། ཞེས་སྦྱར་བ་དགོངས་པར་སོན་འདྲ་ཞིང། དེ་རྨད་ཅེས་པ་ལ་དཔེ་འགར་ས་སྨད་བྲིས་པ་མ་དག་སྟེ། དེའི་ཟླ་འགྲེལ་ལས། ངོ་མཚར་ཆེ་བས་དེ་རྨད་དུ་གྱུར་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། དངོས་སྨྲ་བའི་
མཁས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཤེར་ཕྱིན་སྤངས་པའི་ཉེས་དམིགས་རྣམས་བཤད་པ་བཞིན་བྱུང་བར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལོག་པར་བཟུང་བ་དང་ཤེར་ཕྱིན་སྤངས་ན་ཉེས་དམིགས་ཆེ་བ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། མཆོག་མི་
འགྱུར་གྱི་མདོར་བསྡུས་ཀྱི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ལྟ་བ་པོ་ཕན་ཚུན་སྨྲ་བ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཕྱིར་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སེམས་

[029A]༄༅། །མེད་པའི་ཕྱིར་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་དགོངས་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གསུང་རབ་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་བརྟག་
པར་བཞེད་པ་ལས་ཀུན་སློང་ངན་བསམ་བསླད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་འདི་ཡི། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཀླུ་
སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གི་གཙོ་བོ་ནི་འཕགས་པ་ལྷ་ཡིན་ཏེ། དེ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་སོགས་རྗེས་འབྲང་ཀུན་གྱིས་འཕགས་པ་ཉིད་དང་ཁྱད་མེད་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་ལྷས་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་བཏུས། འཁྲུལ་ཟློག་
དབུ་མ་ལག་པའི་ཚད་སོགས་ཐོར་བུ་མང་དུ་མཛད་ཀྱང། བརྗོད་བྱ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དབུ་མའི་གཞུང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་བ་བརྩམས་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་གསལ་བར་མཛད་ཅིང། ཞི་བ་འཚོ་ལ་སོགས་པ། ཞེས་པའི་སོགས་
སྒྲས་བསྡུས་པའི་དབུ་མ་བ་ཆེན་པོ་ནི། དཔའ་བོ། ཞི་བ་ལྷ། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ། ཀ་ཤཱི། དཔལ་སྦས། འཕགས་སེང་སོགས་ཡིན་ནོ། །ཡབ་སྲས་གཉིས་ལ་གཞུང་ཕྱི་མོའི་དབུ་མ་བ་ཟེར་བ་དང། དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་ལ་གཞུང་ཕྱི་མོ་ཟེར་བའི་རྒྱུ་
མཚན་ནི། ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐའ་ལས། ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་སུ་གནས་ཀྱང་གཞུང་གི་བསྟན་ཚོད་ལ། ཐ་སྙད་དུ་དངོས་པོ་ལ་རང་མཚན་ཞལ་གྱིས་བཞེས་མི་བཞེས་དང། ཕྱི་རོལ་ཀྱི་དོན་

[029B] གཞན་གྲགས་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱི་རྒོལ་ལ་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་དུ་རུང་མི་རུང་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གསལ་བར་ཕྱེ་བ་མེད་པས་ཐལ་རང་གི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་སྤྱི་ལ་བཞུགས་པས་ན་ཕྱི་མོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་པ་ལྷག་མཐོང་ལས། ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀ་དབུ་མ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཁུངས་ཡིན་པས། སྔ་རབས་པ་རྣམས་དེ་གཉིས་ལ་གཞུང་ཕྱི་མོའི་དབུ་མ་པ། ཞེས་གསུངས་པ་དང། གཞུང་འདི་དང་མཐུན་ནོ། །ལེགས་ལྡན་སོགས་ལ་
ཕྱོགས་འཛིན་པའི་དབུ་མ་བ་ཟེར་དོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བ་ལ་ཐལ་རང་གི་སྲོལ་གཉིས་སུ་གྱེས་པའི་ཕྱོགས་སོ་སོར་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པ་སྟོང་ཐུན་ལས། དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་རྩ་ཤེའི་འགྲེལ་
བ་མཛད་ནས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་དུ་བཀྲལ་ཅིང། དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་རྩ་ཤེའི་འགྲེལ་བ་མཛད་ནས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཐལ་འགྱུར་དུ་བཀྲལ་བ་ལ་དགག་པ་མང་དུ་མཛད་དེ་རང་རྒྱུད་
ཀྱི་སྲོལ་ཐོག་མར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་སོ་སོའི་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་བོད་སྔ་མ་དག་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་དབུ་མ་བ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཞུང་ལས། འདིར་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དེ་
དག་གི་དགོངས་པ་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་བརྗོད་པར་བྱ་ལ། ཞེས་པའི་འདི་སྒྲ་སྙེགས་ས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་ཞེས་པའི་ས་ཁུངས་འདི་ལ་སྙེགས་དགོས་པས་ས་ཁུངས་འདིར་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡབ་སྲས་དེའི་

[030A]༄༅། །དགོངས་པ་བཀྲལ་ཚུལ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ། ཞེས་པའི་སོགས་སྒྲས་མ་ཏིཾ་གི་བ་དང་ཤ་བ་རི་སོགས་བསྡུས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་གཞུང་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་རྣམས་བཤད་
པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནི། དཔའ་བོ་དང་ཀླུ་བྱང་སོགས་ལས་གཞན་ལེགས་ལྡན་ཞི་འཚོ་སོགས་ཀྱི་དབུ་མའི་གཞུང་བོད་དུ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་
རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དབུ་མ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་ཡི། ཕྲ་མོ་རྣམས་སུ་ཞིག་གིས་བཤད་པར་ནུས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དབུ་མ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་རྣམས་བཤད་པར་
དམ་བཅས་ཏེ་མཚམས་སྦྱར་བའོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། མཚམས་སྦྱར་འདི་ལ་དཀའ་འགྲེལ་ལས། འཕགས་པ་ལྷས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ། ཞེས་གསུངས་ཀྱང། འདི་སྒྲ་སྙེགས་ས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གནས་སོ། །འོ་ན་གཞུང་དུ་འཕགས་པ་
ལྷས་བཀྲལ་ཚུལ་མ་གསུངས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། མེད་དེ། ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་དུ་གནས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་སུ་ཐལ་རང་གི་ཁྱད་མ་ཕྱེ་བར་མདོ་དོན་བཀྲལ་ཚུལ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་
བརྒྱ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ལ། བཞི་བརྒྱ་བའི་དར་ཊཱིཀ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྤྱོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་འདིས་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་བཞེད་པ་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་

[030B] ཅེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྤྱོད་པ་སྟོན་པས་དང། ཟླ་འགྲེལ་ལས། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་
བརྒྱ་བ། ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་སེམས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་ཚུལ་སྟོན་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་ཡོད་ཀྱང། མུན་སེལ་ལས། དབུ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་སྟོན་པས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་
པ་ཟེར། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་མཁན་ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་དང། བྱང་སེམས་དང། དབུ་མ་བར་འདོད་པ་གསུམ་དང། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་དང། རྣལ་འབྱོར་བའི་སྤྱོད་པ་སྟོན་པ་ཞེས་འགྲེལ་ལུགས་
གཉིས་བྱུང་ངོ། །དཔེ་འགར། ཤ་ཏ་ཀ་ཤཱ་སྟ་སྟེ་བསྟན་བཅོས་བརྒྱ་བཞེས་བྱུང་བ་ལ་འཁྲུལ་ནས་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོང་གིས་བཞི་བརྒྱ་བའི་ལུས་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་བྱས་ནས་རབ་བྱེད་དང་པོ་བརྒྱད་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་བརྒྱ་བ་དང། ཕྱི་མ་བརྒྱད་ལ་རྩོད་
བ་བརྒྱ་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་སྦྱར་ཀྱང། ཟླ་བའི་ཞེབས་ཀྱིས། དེ་འདི་ད་ལྟའི་སྙན་དང་གས་མཁན་གྱིས་རྣམ་གཉིས་བྱས། །ད་ནི་བདག་གིས་གཅིག་ཏུ་དེ་རྣམས་དབྱེ་བར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། དར་ཊཱིཀ་ལས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་བརྒྱས་
མཚོན་པའི་མཐའ་ཡས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པས་བསྟན་བཅོས་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མིང་བཏགས། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཟླ་འགྲེལ་ལས། བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་འདི་ནི། །བཞི་བརྒྱ་མི་མངོན་བྱས་པ་དང། །

[031A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྟོག་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །བརྒྱ་བ་ཞེས་བྱར་བརྗོད་པ་སྟེ། །ཞེས་ཀྱང་དེར་འབྱུང་བས་གཉིས་ཀ་རུང་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གཞུང་དུ་དཔའ་བོ་དང་ཀླུ་བྱང་གི་དབུ་མའི་
གཞུང་འགྱུར་བ་མེད་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོའི་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྒོམ་བོད་དུ་འགྱུར་བ་ཇོ་བོའི་ཆོས་ཆུང་བརྒྱ་རྩའི་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་དང་དེའི་མཚན་དུ། གཞུང་
གི་དོན་ནི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ལྟ་བའི་གཞུང་བོད་དུ་འགྱུར་བ་མི་སྣང་ཞེས་པ་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང། རྟག་བརྟན་ཆོས་འབྱུང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྒོམ་གཉིས་ཀ་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་དང། ཡོ་གའི་སློབ་དཔོན་ཀུན་སྙིང་སོགས་དང་
དུས་རགས་པར་མཉམ་པ་རྟ་དབྱངས་མིང་ཅན་ལས་དཔའ་པོ་དངོས་ཀྱིས་མཛད་པ་མིན་པར་བཤད་པ་ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་དུ་དོན་གནས་སུ་གསུངས་ལ། དཔའ་རིའི་ཡོངས་འཛིན་གྱིས་དེ་དཔའ་བོ་ཆུང་བས་མཛད་ཟེར་རོ། །འཇམ་
པའི་དབྱངས་སུ་དྷཱིའི་ཞབས་ནས་རྗེས་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྒོམ་དཔའ་བོའི་ཡིན་པར་བཞེད་ནས་ལམ་རིམ་དུ་ལུང་འདྲེན་ཡང་མཛད་ལ། གཉིས་ཀ་ཇོ་བོའི་ཆོས་ཆུང་དུའང་བཞུགས་མཉམ་ཡིན་པས། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྒོམ་
དཔའ་བོའི་ཡིན་ལ་ཅིག་ཤོས་དེའི་མིན་པའི་ཤེས་བྱེད་མེད་པས་དེ་དཔའ་བོའི་མིན་པར་ཡང་སྨྲ་མི་ནུས་ཤིང། དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྒོམ་ལ་དེབ་ལོངས་ཙམ་ལས་མེད་པས་དཔའ་པོ་སོགས་ཀྱི་དབུ་མའི་གཞུང་རྒྱས་པ་འགྱུར་བ་མི་སྣང་

[031B] རྗེ་ནོར་བཟང་བ་ཡང་འདི་དང་ཕྱོགས་མཐུན་ལ། དཔྱོད་ལྡན་དག་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྒོམ་རྗེས་དྲངས་ལ་ཅིག་ཤོས་མ་དྲངས་པས་དེ་དཔའ་པོའི་མིན་པར་གསལ་ཞེས་སྨྲའོ། །སྐབས་
འདི་དང་འབྲེལ་བ་སྒྱུ་མ་རིགས་གྲུབ་པ་དང་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་དཔྱད་བྱ་མང་ཡང་འདིར་གལ་མི་ཆེ་བས་མ་སྤྲོས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པས་འཕགས་པའི་གཞུང་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་དང་
དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བས་འཕགས་པའི་གཞུང་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་དང། ཞི་བ་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དོན་དམ་པར་གང་
ཟག་དང་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང། ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་འགྲེལ་བ་གང་ལ་
བརྟེན་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པར་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་འཆད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱི། ཞེས་སོགས་བྱུང། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། རྟེན་འབྲེལ་
གྱི་རྩིས། སྤོས་སྦྱོར། གསེར་འགྱུར་གྱི་གདམས་པ་སོགས་ཐུན་མོང་གི་རིག་པ་དང། ནང་རིག་པ་ལའང་སྔ་ལུ་ལྗང་བ་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་མདོ་འགྲེལ་དང། རང་རྐང་དུ་བརྩམས་པའང་མང་དུ་སྣང་ཞིང། ཁྱད་

[032A]༄༅། །པར་དུ་དབུ་མའི་གཞུང་ལ་ཟབ་དོན་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་མདོ་བཏུས་དང། རིགས་པས་སྒྲུབ་པ་རིགས་ཚོགས་དྲུག་སོགས་མཛད་པ་ལས་གཙོ་བོ་ནི་རྩ་ཤེ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ལས། བསྟན་བཅོས་
འདིའི་འགྲེལ་བ་བྱེད་པ་མང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་དང། གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་དང། ཙནྡྲ་ཀིརྟི་དང། དེ་བ་ཤརྨ་དང། གུ་ཎ་ཤྲཱི་དང། གུ་ཎ་མ་ཏི་དང། སྠི་ར་མ་ཏི་དང། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཉིད་ལ་ཐུག་
པའི་བར་དག་ཡོད། ཅེས་པ་ལྟར་རྒྱ་འགྲེལ་གྲགས་ཆེན་བརྒྱད་ལས། ག་ལས་འཇིགས་མེད་ནི་རང་གི་མཇུག་ཏུ། རང་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ག་ལས་ཀྱང་འཇིགས་པ་མེད་པ། ཞེས་བྱུང་བ་ལྟར་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་
སུ་བྱེད་ལ། དེ་བ་ཤར་མ་ནི་ལྷའི་དགེ་སྦྱོང་ངམ་དགེ་བའི་ལྷ། གུ་ཎ་མ་ཏི་ནི་ཡོན་ཏན་བློ་གྲོས། གུ་ཎ་ཤྲཱི་ནི་ཡོན་ཏན་དཔལ། སྠི་ར་མ་ཏི་ནི་བློ་གྲོས་བརྟན་པའོ། །བོད་དུ་ག་ལས་འཇིགས་མེད་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ཚིག་གསལ་བཞི་དང་
འགྲེལ་བཤད་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ལས་མ་འགྱུར་རོ། །འགྲེལ་བཤད་ལས། སློབ་དཔོན་དེ་བ་ཤར་མས་རང་གི་འགྲེལ་བ་དཀར་པོ་འཆར་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ། ནས། སློབ་དཔོན་དེ་བ་ཤར་མའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་ནི་འགྲེལ་བ་
བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལེགས་ལྡན་ནི་འགྲེལ་བ་དཀར་པོ་རྣམ་འཆར་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང། དེ་ཉིད་ལས། རང་གི་འགྲེལ་པ་ག་ལས་འཇིགས་མེད། ཅེས་དང། ལམ་སྒྲོན་རང་འགྲེལ་ལས། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་

[032B] ཅེས་པ་ལྟར་བོད་སྔ་རབས་དག་གིས་ཀྱང་ག་ལས་འཇིགས་མེད་རང་འགྲེལ་དུ་བཤད་ཀྱང། ཁ་གཡར་ལས་རང་འགྲེལ་མིན་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་བའི་ལུང་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པ་དང། དེ་རང་འགྲེལ་ཡིན་ན་སངས་
རྒྱས་བསྐྱངས་ལེགས་ལྡན་ཟླ་བ་གསུམ་གས་རྩ་ཤེའི་གཞུང་དོན་དུ་མ་སློབ་དཔོན་དང་མི་མཐུན་པར་བཤད་པར་ཐལ་བ་དང། རིགས་པ་ཕྲལ་རྟོགས་དཀའ་བ་དུ་མ་ཚིགས་བཅད་ལྷུག་པར་བཏང་ཙམ་ལས་མི་སྣང་བ་དང། སངས་རྒྱས་
བསྐྱངས་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་འགྲེལ་དུ་མི་བཞེད་པར་སྣང་བ་དང། རྩ་ཤེའི་གཞུང་མིན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བྱས་ནས་བཤད་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རབ་བྱེད་ཉེར་བདུན་པའི་འགྲེལ་བ་ལས། བཙུན་པ་འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང། ཉན་
པ་པོ་དང་མཉན་བྱ་དང། །ནས། མཐའ་ཡོད་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་མིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེར་མཆོད་བརྗོད་སྐབས་འགག་པ་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་ནས་རྟགས་སྒྲུབ་པ་ལ་
བདག་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་དང། དེའི་རྟགས་སྒྲུབ་པ་ལ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །སོགས་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་དང། བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ན། །སོགས་ཀྱིས་གཞན་སྐྱེ་མེད་པར་སྒྲུབ་ཅིང། དེས་གཉིས་སྐྱེ་འང་མེད་
པར་གྲུབ་པར་བཤད་ནས། དེའི་རྩོད་སྤོང་གི་རྩོད་པ། རྐྱེན་རྣམས་བཞི་སྟེ་སོགས་རྐང་པ་བཞི་དང། ལན་དུ། བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་མེད། །སོགས་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་གཞུང་གོང་འོག་གི་འབྲེལ་གོ་རིམ་འཆད་ཚུལ་རྣམས་དེ་དག་དང་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་

[033A]༄༅། །མི་འདྲ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རབ་བྱེད་གཉིས་པའི། འགྲོ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་འགྱུར་ན། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཐད་ཚིགས་བཅད་ཚིག་ལྷུག་ཏུ་བཏང་བ་ཙམ་ལས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ་
འདི་རང་འགྲེལ་ཡིན་ན་དེ་དག་གི་འགྲེལ་བར་འདིའི་ཟུར་ཙམ་ཡང་མ་བྱུང་ཞིང་ཟླ་བས་ལེགས་ལྡན་གྱི་ལེགས་ཆ་ཚུན་བླངས་ཤིང་འཕགས་པའི་གཞུང་རྩོད་ཟློག་གི་རང་འགྲེལ་སོགས་ཀྱང་དྲངས་པས་འདི་ཡང་འདྲེན་རིགས་པ་ལམ་དྲངས་པའི་
ཕྱིར༑ ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་ཡང་ཆགས་པ་ནི། །ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རིམ་པ་མཚུངས། །ཞེས་པའི་རྐང་པ་གཉིས་རྩ་ཚིག་ཏུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་བཤད་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྩ་བར་ཤླཽ་ཀ་བཞི་བརྒྱ་ཞེ་དགུར་རྩ་ཤེ་རང་
ལས་བྱུང་བ་དང་འགལ་ཞིང། དེའི་གོང་དུ། ཆགས་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ནི། །ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རིམ་པ་མཚུངས། །ཞེས་འདོད་ཆགས་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་མེད་བརྟགས་ནས་བཀག་པ་དེ་ཆགས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཡོད་མེད་ལའང་སྦྱོར་
ཅིག་ཅེས་དངོས་སུ་གསུངས་པ་མ་ངེས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་པ་པོ་དང་མཉན་བྱ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉན་པ་པོའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དང། མཉན་བྱ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་དང། དེ་སྟོན་པའི་བཤེས་གཉེན་ཚད་
ལྡན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་རྙེད་དཀའ་བས་ན་གསུམ་པོ་དེ་མ་ཚང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འཁོར་བ་ལས་འདི་ཙམ་ན་ཐར་ཅེས་ངེས་མི་ནུས་ཤིང། ཚང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དེ་ལྟར་ངེས་ནུས་ཞེས་པའོ། །དར་ཊཱིཀ་ལས། དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་

[033B] །ཞེས་པ་ལྟར་བཀྲལ་ཀྱང་རུང་ངོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྣམ་རིག་པས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་དགག་པ། རང་ལུགས་ཀྱིས་
དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྟོག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་པ་དགག་པ་དང། དེ་སྒྲ་རྟོག་གིས་བཏགས་
པའི་ཆ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། དངོས་དང། ཞར་བྱུང་བསྡུ་བ་ལས་ཀུན་བཏགས་ཆོས་ལྔར་མི་གཏོགས་པར་བཤད་ཚུལ་དང། དེ་དག་གིས་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་
པར་བཞེད་པར་གསལ་བ་དང། དེའི་ཕྱིར་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དགག་བྱ་བ་ལ་འགྱུར་བ་དང་མི་འདྲ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ལེགས་ལྡན་འབྱེད། ཅེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་ཤེར་སྒྲོན་གྱི་ལུང་འགོད་དང་དེའི་དོན་བཤད་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ཡང་ལེགས་
ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་བཀྲལ་བ་ལ་དོན་དམ་པ་བདག་མེད་གཉིས་འཆད་ཚུལ་ནི་དེས་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་ཚུལ་ཤེས་ན་གསལ་ཏེ། དེ་ཡང་ཤེར་སྒྲོན་དུ། དེ་ལ་འདིར་གལ་ཏེ་རྣམ་རིག་པས། ཀུན་བཏགས་རང་
མཚན་གྱིས་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཀུན་བཏགས་དེ་གཟུགས་སོ་ཞེས་ངོ་བོ་དང་གཟུགས་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་ཏུ་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་སྟེ་རྟོག་པ་དང། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་སྟེ་མིང་ལ་བྱས་ནས་དེ་རང་

[034A]༄༅། །མཚན་གྱིས་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེས་གཞན་དབང་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མིང་རྟོག་གཉིས་པོ་དེ་ཕུང་པོར་གཏོགས་ལ། དེ་གཉིས་ལ་དེ་ལྟར་སྐུར་བ་བཏབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
འགོག་པ་ན་གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་མེད་ན་གཞན་དབང་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་བར་གསུངས་པར་གཞན་དབང་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་བཞེད་དོ། །དེ་ཡང་དེས་གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་
བཞེད་དེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། འདི་ལྟར་དེ་ནི་མིང་དང་བརྡས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་རང་མཚན་
གྱིས་མེད་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྒྲས་ཟིན་ལ་གསུངས་ཤིང། ཤེར་སྒྲོན་གྱི་གཞུང་འདི་དག་གིས་ཀྱང་དེའི་དོན་འཆད་ཅིང། དེ་འཆད་པ་ན་གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པར་སྨྲ་བ་སྐུར་འདེབས་སུ་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ།།
གཉིས་པ་ནི། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཤེར་སྒྲོན་ལས། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བདག་གིས་སྨྲས་པ། ནས། དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ནས། བྱིས་པ་རྣམས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཞེས་རྣམ་རིག་པས་ཀུན་བཏགས་མིང་སོགས་ཆོས་ལྔའི་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲས་པ་ཕྱོགས་སྔར་བླངས་པ་ནི་

[034B] ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལས་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། གང་གིས་ཀྱང་མ་བསྡུས་སོ། །ཞེས་བཤད་པ་དེ་ཡིན་ལ། ཀུན་བཏགས་ཆོས་ཅན། མིང་སོགས་ཆོས་ལྔ་པོ་གང་དུ་ཡང་མི་གཏོགས་ཏེ། གཞན་བཞི་
པོ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མིང་ལྡན་མིན་དང། རྒྱུ་མཚན་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གདགས་གཞིར་བཤད་ཅིང། ཀུན་བཏགས་དངོས་པོར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་རྟོག་དང་
ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། མིང་ནི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། རྒྱུ་མཚན་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་མ་བཅས་གཉིས་ཀ་ཡིན་ལ། མིང་
དམིགས་མེད་དང། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང། རྣམ་རྟོག་དམིགས་བཅས་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་གཉིས་ཀ་མིན་པར་གསུངས་ནས། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་དེ་མིན་པ་འང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་
ཉིད་ལས། རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་མངོན་པར་རྗོད་པའི་ཚིག་གི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སླ། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཁོ་ན་རེ། མིང་ལྡན་མིན་དུ་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དབུས་མཐའ་ལས། རྒྱུ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། །མིང་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྡུ། །ཞེས་དང། དེའི་དབྱིག་འགྲེལ་ལས། རྒྱུ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ནི་གཞན་གྱི་

[035A]༄༅། །དབང་དུ་བསྡུའོ། །མིང་ནི་ཀུན་བཏགས་པར་བསྡུའོ། །ཞེས་མིང་ཀུན་བཏགས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་མིང་གིས་བཏགས་པའི་ཆ་ཡིན་གྱི་མིང་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་འགྲེལ་བཤད་ལས་
མིང་ནི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མིང་བརྡ་བཞིན་དུ་གོ་བར་བརྗོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རྒྱུ་མཚན་ལ་གཞན་དབང་གིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དབུས་མཐའི་ལུང་དྲངས་མ་ཐག་པ་དེས་དེ་
གཞན་དབང་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྡུ་བ་ལས། དུ་ཞིག་འདུས་བྱས་དག་ཡིན། དུ་ཞིག་འདུས་མ་བྱས་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་མཚན་
ནི་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དེ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སེམས་ཙམ་ལུགས་ལ་ཀུན་བཏགས་མིང་སོགས་ལྔར་མི་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཡང། ཀུན་བཏགས་ཆོས་ལྔ་པོ་དེར་མི་
གཏོགས་པ་དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་མིན་པ་དཔེར་ན་བུམ་པ་རྟག་དངོས་གང་རུང་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་དེ་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་མི་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་
ཞེས་སོགས་བྱུང། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་སོགས་སུ་ཐལ་འགྱུར་བའི་གཞུང་ནས་ཀྱང་བཤད་པ་དང། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ལེགས་ལྡན་གྱི་གཞུང་ནའང་མང་བས་ཐལ་རང་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་

[035B] ཤེར་སྒྲོན་ལས། དེ་ལ་འདིར་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང། ཞེས་སོགས་ལྟར་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་
འདི་ཉིད་ལེགས་ལྡན་གྱིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཞེད་པའི་ཁུངས་གསལ་ཤོས་སོ། །བཞི་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ཅེས་སོགས་བྱུང། དེའི་ཕྱིར་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པར་མ་རྟོགས་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་མཚན་ཉིད་ཚང་བར་
རྟོགས་པ་ཡོད་པར་ལེགས་ལྡན་གྱིས་བཞེད་ལ། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་བྱར་བྱེད་པ་མིན་པར་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོའི་དགག་བྱ་དང། ཆོས་རྣམས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་
གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུག་པ་སུ་གྲུབ་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོའི་དགག་བྱར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་སྒྲ་རྟོག་གིས་བཏགས་པའི་ཆ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་པ་
དགག་པ་ནི། ཡང་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཅི་སྟེ་རྣམ་རིག་པས། ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མེད་ཅེས་པའི་ཀུན་བཏགས་ནི། དེ་འདོགས་བྱེད་སྒྲ་རྟོག་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་ལ་བྱེད་པ་མིན་གྱི། སོ་སྐྱེ་གང་ཡང་རུང་
བས་མིང་རྟོག་གིས་ཀུན་བཏགས་པའི་ཆ་ཡིན་ཞིང་ཆ་དེ་ལ་རང་མཚན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། དེ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐག་པ་བསྡོགས་པར་བློས་སྤྲུལ་དུ་བཏགས་པ་ལ་སྤྲུལ་འཛིན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ།།

[036A]༄༅། །ཞེས་སྨྲ་ན། ལེགས་ལྡན་གྱིས་དཔེ་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་སྟོན་པ་ནི། དེ་འདྲའི་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་མིན་ཏེ། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་ཆ་དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པའི་དཔེར་ཐག་པ་
ལ་སྦྲུལ་དུ་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་མེད་པ་འཇོག་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་དང་འདྲ་བས་བློ་འཁྲུལ་བའི་དབང་གིས་ཕ་རོལ་པོས་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་ལོ་སྙམ་དུ་བཏགས་པ་ན་གང་དུ་ཀུན་བཏགས་པ་སྟེ་བཟུང་བ་དེའི་དོན་ཐག་
ཁྲ་སྦྲུལ་ཡིན་པ་མེད་ཀྱང་སྦྲུལ་འཁྱིལ་བ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཟུང་བའི་དོན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་གཟུགས་ལ་ཚོར་བར་བཟུང་བའི་ཡུལ་གཏན་མེད་ཀྱང་གཟུགས་ལ་གཟུགས་སུ་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེར་
སྒྲོན་ལས། ཀུན་བཏགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན། ཞེས་པ་དང། སྦྲུལ་འཁྱིལ་བ་ལ་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན། ཞེས་པའི་ཡོད་མེད་ནི་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་མེད་དང། དེ་ཉིད་ལས། སྦྲུལ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ནི་གྲགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་
སྦྲུལ་ལ་སྦྲུལ་མེད་པར་བཟུང་ན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པས་གནོད་པ་དང། དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་སེལ་བར་བྱེད་ན་ནི་དབུ་མ་བའི་ཚུལ་གྱི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སྦྲུལ་ལ་སྦྲུལ་དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་དབུ་
མ་བའི་ལུགས་སུ་འགྱུར་བར་གསུངས་སོ། །འདི་དང་མཐུན་པར་དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། ཀུན་བཏགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །བཏགས་ཕྱིར་སྦྲུལ་དང་འདྲར་ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་བསུས་པ་ལྟར་རྣམ་རིག་པས། ཀུན་བཏགས་ཆོས་ཅན་

[036B] སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཏགས་པ་བཞིན། ཟེར་བར། དེ་ཉིད་ལས། མི་འདོད། །ཐག་པའི་དངོས་པོར་མ་ངེས་ཕྱིར། །ཡང་ན་གྲགས་པས་
གནོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར། སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པས་ཀུན་བཏགས་ཐག་པའི་སྟེང་གི་སྦྲུལ་བཞིན་ནམ། ཐག་པའི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་སྟོན་འདོད། དང་པོ་ལྟར་ན་ཀུན་བཏགས་ཆོས་ཅན། མེད་པར་ཐལ། ཐག་པའི་
སྟེང་གི་སྦྲུལ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། དེ་ཆོས་ཅན། རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པར་ཐལ། ཐག་པའི་ངོ་བོ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ལ། ཁོ་ན་རེ། མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐག་པ་ཡང་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་ན། ཐག་པ་རང་
མཚན་གྱིས་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་དེ་ལྟར་མེད་ན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ནི་འཁྲུལ་མིན་གང་གི་ཕྱིར། །དུ་མའི་ཆ་དེ་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དཔེའི་སྐབས་སུ་སྦྲུལ་དུ་ལོག་པར་བཏགས་པའི་
ཆ་དང་གདགས་གཞི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐག་པ་གཉིས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། དོན་ལ་ཡང་བཏགས་པ་འཁྲུལ་བའི་ཆ་དང་གདགས་གཞི་མ་འཁྲུལ་བའི་ཆ་གཉིས་ཡོད་པར་ཐལ། དཔེ་ལ་དེའི་ཕྱིར། སྐྱོན་དེ་འཇུག་པ་ཡང་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་
པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པ་དེ་ཡོད་ན་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་དགོས་པ་ལ་དགོངས་སོ། །གཞན་ཡང། དེ་ཉིད་ལས། ཁྱོད་ནི་དངོས་ལ་སྐུར་འདེབས་འགྱུར། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡུལ་འགོག་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལྟར་རྣམ་རིག་པས་ཀུན་བཏགས་

[037A]༄༅། །ཀྱི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་དུ་འཁྲུལ་བར་བཤད་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ཀུན་རྫོབ་མེད་ན་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཡང་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་རང་ལུགས་ཀྱིས་
དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དོན་འཆད་པ་དབུ་མའི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དོན་ཇི་ལྟར་འཆད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དེས་
ན་ངོ་བོ་དང། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་འཆད་པར་འདོད་པས་དབུ་མའི་རིགས་པ་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་རིག་པས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་བཤད་པ་མི་
འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཤེར་སྒྲོན་ལས། ཀུན་བཏགས་པའི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པར་འདོད་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་དབུ་མ་བའི་ཚུལ་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་བཀའ་སྩལ་བ་ཉིད་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་པ་ཁོ་
ནས་ཡུལ་དེ་ལ་ཡིད་དང་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་འཇུག་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབུ་མའི་རིགས་པ་ཡང་རྩ་ཤེ་ལས། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ། །ཞེས་སོགས་ཏེ་དོན་ནི། དེའི་གོང་དུ་བདག་དང་བདག་མེད་གཉིས་བདེན་མེད་དུ་
བསྟན་པ་ན། འོ་ན་ཅི་ཞིག་བདེན་པར་བརྗོད་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། དོན་དམ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ་མེད་པར་ཐལ། དོན་དམ་པར་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པ་སྟེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཀུན་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མྱ་

[037B] ཞེས་པའོ། །དེ་ཡང་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པའོ་ཞེས་བཏགས་པའི་བརྡས་བཞག་པའི་ཡུལ་དེ་ཆོས་བདག་ལ་དོན་དམ་པར་བྱས་པའི་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ལ་དབུ་མའི་རིགས་པ་དགོས་ཀྱང་
སྒྲ་རྟོག་གིས་བཏགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ལ་དོན་དམ་པར་བྱས་པའི་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ལ་དེའི་རིགས་པ་དགོས་ཞེས་སྨྲ་བ་མིན་ཏེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། ལྐུགས་པ་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡི་གེ་དང་བརྡ་མི་
ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ངོ་ཤེས་པ་དང། བ་ལང་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དྲི་དང་མིག་གིས་རང་གཞན་གྱི་བེའུ་ལ་སོགས་པ་ངོ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མིང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེས་
དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་པར་རྗོད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡུ་བུ་ཅག་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་འདྲའོ། །ཞེས་ལྐུགས་འོན་སོགས་བརྡ་མི་ཤེས་པས་ཀྱང་བུམ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཤེས་ཤིང། བ་ལང་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་དྲི་གཟུགས་སོགས་ལས་རང་གཞན་གྱི་བུ་ཤེས་
ནུས་པས་མིང་བརྡས་བཞག་པ་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་གནས་པ་ལུགས་གཉིས་ཀ་ལ་འདྲ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མདོ་དོན་བཤད་པ། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མདོ་དོན་
བཤད་པ། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མདོ་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེས་ན་འདི་གཟུགས་སོ། །ཞེས་སོགས་བྱུང། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་འཆད་པ་དབུ་མའི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་དེས་ན་རྣམ་རིག་པས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་

[038A]༄༅། །བཏགས་པའི་དོན་ཞེས་པ་ཀུན་བཏགས་ལ་ངོས་འཛིན་པ་དང་མི་འདྲ་བར། འདིར་འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་ངོ་བོ་དང། འདི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པའི་རྟོག་པའི་ཞེན་ཡུལ་ནི་རིམ་པར་གཟུགས་དང་དེའི་
སྐྱེ་བ་ལ་ངོས་འཛིན་ཅིང་དེ་ལ་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པས་བཏགས་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །བཏགས་པའི་དོན་གཟུགས་དང་དེའི་སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་རང་མཚན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་པ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་དུ་འདི་བས་འཆད་
དེ༑ གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་འགོག་པ་ལས་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་མི་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དགོངས་འགྲེལ་དུ་ཀུན་བཏགས་
ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་གསུངས་པའི་ཀུན་བཏགས་ནི་འདི་གཟུགས་སོ་འདི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་འདོགས་པའི་ཞེན་ཡུལ་གཟུགས་དང་དེའི་སྐྱེ་བ་དེ་དོན་དམ་པར་ཀུན་བཏགས་པ་ཆོས་བདག་ཏུ་འཇོག་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཏེ། གདགས་གཞིའི་གཞན་
དབང་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བྱས་ནས། དེ་མེད་པ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མདོ་དོན་དུ་འཆད་པ་དེའི་ཚེ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར། དགོངས་འགྲེལ་དུ་ཀུན་བཏགས་མིང་བརྡས་བཞག་པར་གསུངས་པ་ནི་མེད་རྒྱུའི་ཀུན་
བཏགས་སྒྲ་རྟོག་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་དོན་ནོ། །འོ་ན། གཞན་དབང་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་ལས། ཀུན་བཏགས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། རྟོག་པས་ཀུན་བཏགས་པའི་དོན་ནི་

[038B] དེའི་སྟེང་གི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་གཟུགས་སོགས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོར་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་
ལུགས་ལ་ཡང་དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་བྱུང། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དགོངས་འགྲེལ་དུ་ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་དོན་ཡང་གཟུགས་
དང་དེའི་སྐྱེ་བ་སོགས་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་དེའི་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པ་མདོའི་དོན་ལས། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་ལྟར་མིན་པར་སྨྲ་བའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་སོགས་བྱུང། མདོ་ཚན་
གཞན་གཉིས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་དེ་ལྟར་དུ་གཞན་དབང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་པ་ཤེར་མདོ་སོགས་མདོ་གཞན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་
མེད་པར་གསུངས་པ་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་སློབ་དཔོན་འདིས་བཞེད་ལ། མདོ་གཞན་ལས་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་བཞེད་དོ། །བདག་ཉིད་དང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་པ་དེ་ལྟར་ན་རང་
བཞིན་ནི་རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དེ་དངོས་པོ་ལ་འགོག་པ་ན་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་སྦྱོར་དགོས་པར་འདོད་པས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་ཐ་

[039A]༄༅། །སྙད་དུ་སློབ་དཔོན་འདིས་བཞེད་དོ། །རྣམ་རིག་པས་ཀྱང་དགོངས་འགྲེལ་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང། མདོ་གཞན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བར་གསུངས་པ་རྣམས་དོན་མཐུན་ཞིང། བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་
བ་མེད་པ་ནི་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་འདོད་པས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་མི་དགོས་པར་བཞེད་དོ། །གཞན་དབང་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ་བདེན་པས་སྟོང་པ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
པ་སྟོན་པའི་མདོ་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ཏེ། གཞན་དབང་བདེན་པར་གྲུབ་ན་བདེན་འཛིན་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་དགོས་པས་མདོར་དེ་སྒྱུ་མ་བཞིན་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །འདིར། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་
པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་ཀུན་བཏགས་ཏེ། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་དང། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་དང། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་དམ་བདེན་པ་དེ། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེས་
ན་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཡོད་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་གསུམ་མེད་ཀྱང་དགོངས་འགྲེལ་དུ་བཤད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། དོན་དམ་པར་རང་མཚན་གྱི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པ་དེ། དེར་བཤད་པའི་
མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞུང་ལས། དེ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་འགོག་པས་དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་

[039B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོར་མེད་པས་ན་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པ་དེ། དེར་བཤད་པའི་སྐྱེ་
བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞུང་ལས། གཞན་དབང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། ནས། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་པས་ན་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དམ་པར་དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པ་དེ། དེར་བཤད་པའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་
གཞུང་ལས། དོན་དམ་པར་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་དེའི་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པ་མདོའི་དོན་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་པས་ན་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།
གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་གང་ཡིན་ཡང་རང་ཉིད་རང་སྟེང་གི་གཞན་དབང་དང། རང་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་པའམ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་རང་སྟེང་གི་ཀུན་བཏགས་དང། རང་ཉིད་བདེན་པར་མེད་པ་རང་སྟེང་གི་ཡོངས་གྲུབ་
ཏུ་འཇོག་གོ་མིང་སོགས་ཆོས་ལྔ་ལ། ཀུན་བཏགས་པའི་གཞིའི་ཆོས་དེ། འདིའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བསྡུ་བ་ལས། རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་མངོན་པར་རྗོད་པའི་ཚིག་གི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་

[040A]༄༅། །པའོ༑ །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་གི་བརྗོད་དོན་མིང་བརྡ་བཞིན་དུ་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ། འདིའི་མིང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། མིང་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་ལ་ཚིག་བླ་དྭགས་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁམས་གསུམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་རྟོག་གི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་དངོས་པོ་དེ། འདིའི་རྣམ་རྟོག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་དང་སེམས་
ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་དེ། འདིའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་བདག་མེད་པས་
རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ། མངོན་པར་རྗོད་པ་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིའི་གནས་སུ་མ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་
པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློའི་ཆ་ནས་བཞག་པ་དེ། འདིའི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྒྱུ་གཉིས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལས་
འདས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་ཅན་ཡང་ཡོད་དེ། བསྡུ་བ་ལས། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་གང་ཞེ་ན་

[040B] ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡིད་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་དང། ཁམས་གསུམ་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་ལན་མང་དུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ།།
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་ན། བསྟན་དང་མཉམ་པར་དབྱེ་བ་དང། །ཡོད་དང་རྫས་དང་ཀུན་རྫོབ་དང། །རབ་ཏུ་སྐྱེ་དང་གཞན་ཉིད་དང། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཟུགས་ཅན་ཡིན། །ཞེས་དང། བསྡུ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ནི། །
གཟུགས་དང་འཇིག་ཚོགས་སྲིད་པ་དང། །འཇིག་རྟེན་དེ་ཉིད་ཡོངས་ཚོལ་དང། །ཡང་དག་དགོངས་དང་གོ་རིམས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཆོས་ལྔའི་དོན་བཅུ་ཚན་གཉིས་སུ་བསྡུས་ཏེ་བསྡུ་བར་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང། མཚན་
ཉིད་རྣམས་ཀྱང་དགོངས་པར་སོན་མིན་དཔྱད་དགོས་སོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། ལམ་སྒྲོན་རང་འགྲེལ་དུ་རྩ་ཤེའི་འགྲེལ་བ་ཆེན་པོ་དྲུག་དང། ཊཱིཀྐ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཞེས་བྱུང་བ་དང། དབུ་མའི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་འགྲེལ་བ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཞེས་
པའི་བརྒྱད་ནི་དེ་ཉིད་ལས། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ག་ལས་འཇིགས་མེད་དང། སློབ་དཔོན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཚིག་དོན་གསལ་བ་དང། སློབ་དཔོན་བྷ་བྱ་སྣང་བྲལ་གྱིས་མཛད་པའི་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་དང། གནས་
བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས་མཛད་པའི་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་དང། སློབ་དཔོན་བློ་བརྟན་གྱིས་མཛད་པ་དང། སློབ་དཔོན་གུ་ཎ་མ་ཏི་དང། སློབ་དཔོན་གུ་ཎ་ཤྲཱི་དང། ཨཱ་ཙཱ་རྱ་གུ་ཎ་ད་ཏས་མཛད་པ་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་རྩ་ཤེའི་འགྲེལ་བཤད་

[041A]༄༅། །སོགས་དང་མི་འདྲ་ལ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལ་ཊཱིཀྐ་ཆེན་མོ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཨཱ་ཙཱ་རྱ་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་མཛད་པ་དང། ཨཱ་ཙཱ་རྱ་དེ་བ་ཤརྨས་མཛད་པའི་དབུ་མ་དཀར་པོ་འཆར་བའོ། །ཞེས་
གསུངས་པས་ཊཱིཀྐ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཞེས་པའང་འདི་ལ་དགོངས་པར་མངོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྩ་ཤེའི་འགྲེལ་བཤད་དུ་ཤེར་སྒྲོན་དཀར་པོ་རྣམ་འཆར་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པར་གསུངས་པ་དང་ཡང་མ་མཐུན་ཞིང། འགྲེལ་བཤད་ལས་ཤེས་རབ་
སྒྲོན་མེ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ཞིག་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་ཟེར། ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྣམ་རིག་པས་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་བཤད་པ་ལེགས་ལྡན་
གྱིས་འགོག་པ་ན་དེའི་དོན་འདོགས་བྱེད་མིང་རྟོག་གམ། བཏགས་ཆ་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་ལ་བྱེད། ཅེས་བརྟགས་པ་ནི། སེམས་ཙམ་ལུགས་ཀྱི་སྒྲ་རྟོག་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་རང་མཚན་དང། རང་རྒྱུད་
པས་ཀྱང་འདོད་པའི་ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་པའི་རང་མཚན་གང་ལ་བསམས། དང་པོ་ལྟར་ན། ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་མིང་རྟོག་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་ལ་བྱེད་པར་དེས་ཁས་མ་བླངས་ཤིང། དོགས་པ་ཆེ་བས་
ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དོགས་པ་ཆེ་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། མཐའ་ཆོད་པའི་ཆེད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེའི་དོན་ཀུན་བཏགས་འདོགས་བྱེད་མིང་རྟོག་གམ། གདགས་གཞི་གཞན་དབང་ངམ། བཏགས་པའི་ཆ་རང་མཚན་

[041B] གཉིས་པ་ལྟར་ན། དེའི་མིང་དོན་གང་ལ་རྩོད། དོན་ལ་མིན་ཏེ། ཆོས་ཀུན་ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་པའི་རང་མཚན་དུ་ཡོད་པ་ལ་དེ་གཉིས་མཐུན་པའི་
ཕྱིར། མིང་ལ་མིན་ཏེ། མིང་ཙམ་ལ་ལེགས་ལྡན་ལྟ་བུའི་པཎྚི་ཏས་མི་རྩོད་པའི་ཕྱིར་དང། རྩོད་ན། ཀུན་བཏགས་ཆོས་ཅན། རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་པའི་
ཕྱིར༑ ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ཚང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་རྩོད་དགོས་པ་ལ་དེ་ལྟར་མ་བརྩད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དབུ་མ་སྙིང་པོ་དང་བསྒྲིགས་ན་ཤེར་སྒྲོན་གྱིས་ཀྱང་ཕྱི་མ་ལྟར་བརྩད་དམ་སྙམ་སྟེ་བརྟག་པའི་
གནས་སུ་ཆེའོ། །ཤེར་སྒྲོན། དེའི་འགྲེལ་བཤད། བསྡུ་བ། གཞུང་གི་ཐད་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་ན་སེམས་ཙམ་ལུགས་ལ་གཞི་གྲུབ་ན་མིང་སོགས་ཆོས་ལྔའི་གང་རུང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་བཏགས་དེ་ལྔའི་ཁོངས་སུ་
མི་གཏོགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཀུན་བཏགས་མེད་རྒྱུའི་ཀུན་བཏགས་ལ་བྱར་མི་རུང་སྟེ། དེ་སེམས་ཙམ་དང་ལེགས་ལྡན་གྱིས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་མིན་རྩོད་པའི་གཞིའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུས་མཐའི་
འགྲེལ་བཤད་ལས། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདིར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམ་པ་འདི་ལྔ་ལ་བསྡུ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དང། རྩ་ཤེའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་

[042A]༄༅། །ལྔས་བསྡུས་ཏེ། ཞེས་པའི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་ན་གཞི་གྲུབ་ན་དེ་ལྔའི་གང་རུང་ཡིན་དགོས་ཏེ། དེ་ལྔས་ཆོས་ཀུན་བསྡུས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་འགལ་སྤོང་དུ་ཁ་ཅིག་ཀུན་བཏགས་ཆོས་
ལྔའི་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས་ཀྱང་དེ་དེས་བསྡུས་པ་མི་འགལ་ཏེ། དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ལ་དེ་ཡིན་དགོས་ཀྱང་དེར་བསྡུ་བ་ལ་དེ་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་དཔྱད། རྗེ་འཇིགས་མེད་དབང་པོས་མིང་ལྡན་མིན་མིན་པས་མིང་
གི་ཚོགས་ལ་ཟེར་དགོས་པར་གསུངས་པ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ལ་དགོངས་པ་འདྲ་ཡང། སྔར་དྲངས་པ་ལྟར་མིང་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་མིན་པ་ལས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་མིན་བརྟག་དེ་ལྟར་བྱས་ན་
གཉལ་སྟོན་གྱིས་མིང་ལྡན་པ་མིན་པའི་འདུ་བྱེད་དང། ཞེས་པ་ལྟ་བུའང་སེམས་ལྡན་མིན་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཡིན་པའམ་མཚུངས་ལྡན་མིན་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཡིན་པའི་དོན་དུ་བྱེད་དགོས་སོ། །བསྡུ་བར། རྒྱུ་མཚན་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་འཛིན་པ་
ན་དངོས་པོ་དང། དབུས་མཐར་དེ་གཞན་དབང་དང། བསྡུ་བར་ཀུན་བཏགས་ཆོས་ལྔའི་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས་པ་དང། གཞུང་དུ་ཀུན་བཏགས་ཆོས་བཞི་མིན་པར་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་དཔགས་ན་རྒྱུ་མཚན་ལ་རྟག་པ་མེད་པར་
མངོན་ཡང། བསྡུ་བར་རྒྱུ་མཚན་ལ་འདུས་མ་བྱས་དང། རྩ་ཤེའི་འགྲེལ་བཤད་དང་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བཤད་དུ་ཀུན་བཏགས་ཆོས་ལྔས་བསྡུས་པར་བཤད་པ་དང། གཞུང་དུ་དབུས་མཐར་རྒྱུ་མཚན་གཞན་དབང་དུ་གསུངས་

[042B] །དེ་གཉིས་ཀྱི་འགལ་སྤོང་དུ་ཁ་ཅིག་སྤྱིར་ཆོས་ལྔའི་ནང་གི་རྒྱུ་མཚན་ལ་རྟག་དངོས་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཀྱང། ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་
མིན་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ལྔའི་ནང་གི་དེ་ལ་དངོས་པོས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་བཏགས་ཁོངས་སུ་མི་འོང་བ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་དང། གཞན་དག་སྤྱིར་ཆོས་ལྔའི་ནང་གི་དེ་ལ་དངོས་པོས་ཁྱབ་པས་དབུས་མཐར་དེ་གཞན་
དབང་དུ་བཤད་པ་ཡང་ཆོས་ལྔའི་ནང་གི་དེའི་ངོས་འཛིན་ལ་དགོངས་པ་དང། བསྡུ་བར་དེ་ལ་རྟག་པ་བཤད་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པར་བཤད་པ་ཙམ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ན་ཆོས་ལྔའི་ནང་གི་དེ་
མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་བརྟག་གོ་ཁ་ཅིག་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གདགས་གཞི་ཡིན་ན་ཀུན་བཏགས་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞུང་ལས། རྒྱུ་མཚན་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གདགས་གཞིར་བཤད་ཅིང། ཞེས་གསུངས་དོན་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར། གཞན་དག་དེ་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཤེས་བྱའི་གདགས་གཞི་ཡིན་ན་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་དགོས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་དཔྱད་དགོས་སོ། །གཞུང་ལས། ཀུན་བཏགས་དངོས་པོར་མེད་པས་ཆོས་བཞི་མ་
ཡིན་ལ། ཞེས་པའི་དོན་དངོས་པོར་མེད་པ་ནི་ཀུན་བཏགས་ཆོས་བཞི་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པར་དཀའ་འགྲེལ་གཉིས་སོགས་གཞུང་ཕལ་ཆེར་དུ་འབྱུང་ཡང། ཀུན་བཏགས་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཟུར་

[043A]༄༅། །དུ་བཀོད་ཟིན་པས་རྣམ་རྟོག་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ནས་སྔར་ལྟར་སྦྱར་ལ། ཐབ་གསལ་སྒྲོན་མེར་འདི་དབུས་མཐའི་དངོས་བསྟན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ན་དངོས་མེད་མིན་དགོས་
པའི་དོན་དུ་བྱས་པ་ཡང་གཞུང་གི་ཐོབ་ཚོད་ལ་མི་ཡོང་བ་གཞུང་བཀླགས་པས་ཤེས་སོ། །གཞུང་ལས། དེས་ན་ཆོས་ལྔར་མི་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཡང་དེར་མི་གཏོགས་པ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་
དོན་མིན་ནོ། །ཞེས་པ་དཀའ་འགྲེལ་དུ་ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་ལ་སྦྱར་ཀྱང། མུན་སེལ་ལས། དེ་བསྡུ་བའི་ལུགས་ངོ་མ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་དངོས་པོ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུ་བཞེད་པའི་
ཁུངས་གསལ་ཤོས་ཤེར་སྒྲོན་དུ་མཚན་ཉིད་གསུམ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྐབས་ཀྱི་དེ་ལ་འདིར་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་ཡིད་ལ་བརྗོད་པ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་འདི་ཡིན་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སློབ་དཔོན་འདིས་མཚན་
ཉིད་གསུམ་བཤད་པ་དང། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་དང། ཐལ་རང་གིས་རང་རྒྱུད་བཞེད་མི་བཞེད་བཤད་པའི་སྐབས་གསུམ་གར་དངོས་པོ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཁུངས་གསལ་བོ་མང་
དུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན་བརྟག་གཞུང་ལས། ཡོད་མེད་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མེད་ཡིན་པས། ཞེས་པའི་དོན་ལ་གུང་ཐང་ཕར་མཆན་དུ། ལུང་འདིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་

[043B] རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཞེད་པ་ཡང་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ། ལུགས་འདིར་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པས། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་དེར་ཡོད་པ་མི་རུང་
ཞིང༑ དེར་མ་ཟད་ལུང་འདི་རྣམ་རིག་པས་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་པ་ལ། འདོགས་བྱེད་དང་གདགས་གཞི་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་འགོག་པའི་ཕྱི་མའི་སྐབས་ཡིན་ལ། དེ་རྣམ་རིག་པས་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་
གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་ལ་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཤེར་སྒྲོན་དུ། ཀུན་བཏགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་འདི་དང་དབུ་མ་སྙིང་པོས་འགྲུབ་
པར་བཤད་པ་ནི། ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་དུ་དཔྱད་དགོས་པར་གསུངས་པས། སྔར་དཀའ་འགྲེལ་དེ་སོགས་དང་བསྟུན་ནས་བཀོད་ཡོད་དོ། །དཀའ་འགྲེལ་ལས། མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ། །ཞེས་སོགས་རྐང་བ་ཕྱི་མ་གཉིས་
སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་མ་སྦྱར་ཀྱང། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་དེ་ལྟར་སྦྱར་ལ། དཀའ་འགྲེལ་ལས། དོན་དམ་པར་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དང་ཆོས་ཉིད་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། གཉལ་སྟོན་གྱིས་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་པར་གསུངས་པ་ཡང། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་

[044A]༄༅། །དང་མཚུངས། ཞེས་གསུངས་པ་དང་མི་མཐུན་ཞིང། སྔར་བཤད་པ་དེ་དང་མི་འདྲ་བའི་སྦྱོར་ཚུལ་གཞན་ཡོད་པ་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞུང་ལས། ལྟོ་ལྡིར་པ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བཏགས་པའི་བརྡས་
བཞག་པའི་ཡུལ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ལ་དབུ་མའི་རིགས་པ་དགོས་ཞེས་སྨྲ་བ་མིན། ཞེས་པའི་དོན་ལ་དཀའ་འགྲེལ་གཉིས་མཐུན་པར་ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་བརྡའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དེ་སྒྲ་རྟོག་ལ་མ་ལྟོས་པའི་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པ་འགོག་པ་
ལ་དབུ་མའི་རིགས་པ་མི་དགོས་ཏེ། དེ་སེམས་ཙམ་པའི་རིགས་པས་ཀྱང་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དེ་འདྲའི་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་ན་དེ་ལྟོ་ལྡིར་བའི་གནས་ལུགས་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་བུམ་བརྡའི་སྔར་ལྟོ་ལྡིར་བ་མེད་དགོས་པ་ལ་དེ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ ཞེས་བཞེད་དམ་སྙམ་མོ། །ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་བརྡའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ལ་དབུ་མའི་རིགས་པ་མི་དགོས་ཞེས་སྨྲ་མི་རུང་སྟེ། དེ་འགོག་ནུས་པའི་སེམས་ཙམ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དོན་
དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་ལས། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་ལ་འདི་གཟུགས་སོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པའི་ཞེན་ཡུལ་སྒྲོ་བཏགས་དེ་ཡོད་རྒྱུའི་ཀུན་བཏགས་དང། ཞེས་
གསུངས་པ་གཞུང་ལས། འདི་གཟུགས་སོ་འདི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་སོགས་སུ་འདོགས་པའི་ཞེན་ཡུལ། ཞེས་པ་ཞེན་ཡུལ་གྱི་རང་ལྡོག་ལ་ངོས་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་སྟེ། སྔར་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་གཞན་དབང་

[044B] ཞེས་སོགས་རྩོད་ལན་དང་ཡང་བསྒྲིགས་པའི་བཤད་པའོ། །ཁོ་ན་རེ། གཞུང་ལས། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་དུ་འཆད། ཅེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་
རང་རྒྱུད་པས་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡང་སྙིང་ལས། རང་རྒྱུད་པའི་གཞུང་རྣམས་སུ་བདེན་གྲུབ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མིང་གིས་བཤད་པའང་མང་བས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་
བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་མཐའི་མཆན་དུ། གཞུང་ལས། དེ་ཡང་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བཏགས་པའི། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་གང་
ལ་བྱེད་པའི་ཚུལ་ལ་རང་རྒྱུད་པ་དང་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་བཤད་ཀྱང་དེས་ནི་ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་བརྡའི་ཡུལ་དུ་དངོས་དབང་གིས་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ལ་དེ་གཉིས་འདྲ་བར་སྟོན་པ་ལས་སྔ་མ་ལྟར་སྟོན་པ་མ་
ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དང། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་
བཞེད་པ་དངོས་དང། ཞར་བྱུང་ཀུན་གཞི་སོགས་མི་བཞེད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་ཚུལ། ཕྱི་དོན་འདོད་པ་ལ་ལུང་གཉིས་ཀྱིས་མི་གནོད་པའི་ཚུལ། ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་རིགས་པས་

[045A]༄༅། །གྲུབ་པའི་ཚུལ། ཕྱི་དོན་མེད་པ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ད་ནི་ཀུན་རྫོབ། ཅེས་སོགས་བྱུང། སློབ་དཔོན་འདིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཕྱི་དོན་དང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་གཉིས་ལས་
གང་དུ་འདོད་བཤད་པ་ནི། ཀླུ་སྒྲུབ་དང་འཕགས་པ་ལྷས་དབུ་མའི་གཞུང་རྣམས་སུ་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་དོན་ཡོད་མེད་ཕྱེ་ནས་གསལ་བར་བཤད་པ་མེད་ལ། ཤེར་སྒྲོན་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་དམ་བཅས་
པའི་དོན་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་དེའི་དོན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པར་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་སྟོན་ན་དཔེ་
མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་ན་ནི་གྲགས་པས་གནོད་དོ། །ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་ཡོད་པ་དང། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་ཀྱི་གྲིབ་མ་ལྟ་བུས་ཉེ་བར་ཁ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་ལྟ་བུར་ཡང་སྣང་
ངོ༑ །དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་སྣང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་རྣམ་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་པར་གསུངས་ཤིང། ཕྱི་དོན་དང་དེ་འཛིན་དབང་ཤེས་གཉིས་རྒྱུ་
འབྲས་སྔ་ཕྱི་བ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དེ་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དེ་ལ་རང་ངོས་ནས་རང་གི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཞེད་དེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་

[045B] ནས། མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དང་འགལ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ས་བཅུ་པ་ལས། ཞེས་སོགས་བྱུང་
ཕྱི་དོན་བཀག་པ་མདོ་གང་གི་ཡང་དོན་མིན་པར་བཞེད་དམ་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ས་བཅུ་བར་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་དང། ལང་གཤེགས་ལས། ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཕྱི་དོན་བཀག་པ་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ས་བཅུ་པ་ལས། འདི་ལྟར། ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་སྟེ། ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲས་ཕྱི་དོན་འགོག་པ་མིན་ཏེ། དེས་སེམས་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་རྟག་པ་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པོ་
འགོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ། སེམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དང་སེམས་ཀྱིས་བྲིས་པ་ཡིན་གྱི་སེམས་ལས་གཞན་པའི་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟབ་བོ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེས་ཕྱི་དོན་དོན་དམ་པར་མེད་པར་གསུངས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེར་སྒྲོན་ལས། ལུང་ལས། ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ནས། དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་
ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཀྱང། ནས། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་སྣང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལང་གཤེགས་ཀྱི་དོན་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པོ་བདག་རྟག་པ་སོགས་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཙམ་ཞིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་

[046A]༄༅། །ང་ཉིད་སྨྲ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལོངས་སྤྱོད་གནས་རྣམས་དང་འདྲ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་གྲིབ་མ་ལྟ་བུས་ཁ་བསྒྱུར་བ་དང་མཚུངས་པར་སེམས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་དོན་དེ་
དག་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ཡང་དམག་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པའི་སྐབས་སུ་དེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ནས་དབང་ཤེས་ལ་མི་
སྣང་ཡང་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་བསགས་པའི་སྐབས་སུ་དེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ནས་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་སྟེ། དེ་འདྲའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེས་ཀྱང་དབང་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདུས་བསགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། རྟོག་གེ་འབར་
བ་ལས། བསགས་པ་དང་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རིགས་མཐུན་པ་དག་གཞི་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་དང་སྐྱེར་བ་དང་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པའི་
རྫས་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞི་ཐ་དད་པ་འདུས་པ་ལ་དམག་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པར་གདགས་པ་ནི་འདུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རིགས་མི་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་འདུས་པ་དང། རྟེན་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་རིགས་མཐུན་པའི་
ཕྲ་རབ་རྣམས་ནི་བསགས་པ་ཡིན་ཞིང། དེ་བཞིན་དུ་བུམ་སོགས་ཀྱང་བསགས་པ་ཡིན་པས་འདུས་པ་རྫས་སུ་མེད་པ་དང་བསགས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་ལ། འདིས་རྫས་བཏགས་འཇོག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་དཔྱད་དགོས་པར་ལྷག་མཐོང་དཀའ་

[046B] །དེ་ལ་དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། ཅི་སྟེ་བློ་ཡུལ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །གཅིག་དང་འདུས་པ་ཡིན་སྙམ་ན། །རིགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ན། །དེ་ནི་གཉིས་ཀར་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་རྣམ་རིག་པས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་
ཡན་གར་བ་འམ་དུ་མ་འདུས་པ་གང་དབང་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འདོད་སྙམ་ན། དང་པོ་ལྟར་ན། དེ་ལ་གཟུགས་རྡུལ་གཅིག་པུ་ནི། །གཟུགས་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་སྣང་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཕྱིར། །དབང་གཟུགས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་
ཡིན་བཞིན། །ཞེས་པ་ལྟར་གཟུགས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆོས་ཅན། གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་བཞིན། ཞེས་པའི་རིགས་པ་དང་
འགལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཕྲ་རབ་གཟུགས་ནི་དུ་མ་དེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་མི་འདོད། །རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཉིས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་གཟུགས་རྡུལ་བསགས་པ་ཆོས་ཅན། གཟུགས་འཛིན་
མིག་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བཞིན། ཞེས་པའི་རིགས་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཞེས་རྣམ་རིག་པས་ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་ལུགས་བཀག་པ་ལ། ལེགས་ལྡན་གྱིས། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕ་
རོལ་བོ། །བསགས་པ་མིན་པའི་གཟུགས་སེམས་ཀྱི། །སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །དེར་ནི་གྲུབ་པ་ཉིད་བསྒྲུབས་འགྱུར། །ཞེས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡན་གར་བ་དབང་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པར་སྒྲུབ་ན་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་དང་

[047A]༄༅། །ཅི་སྟེ་བསགས་པའི་གཟུགས་ལ་ནི། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །གཟུགས་གཞན་དག་གི་བསགས་པ་ནི། །དེར་སྣང་བློ་ནི་སྐྱེ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བསགས་པ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པར་སྒྲུབ་ན། རྫས་སུ་ཡོད་
པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྟགས་ཁོ་བོ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་རང་འཛིན་དབང་ཤེས་རང་གི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་དམིགས་ཉིད་ཡིན་འདོད་དེ། །དེ་སྣང་བློ་ཡི་རྒྱུར་འགྱུར་ཕྱིར། །འདོད་
ཆགས་བཞིན་དུ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཁྱོད་དམ་བཅས་ལ་རྗེས་དཔག་གནོད། །ཅེས་བསགས་པའི་གཟུགས་ཆོས་ཅན། རང་འཛིན་དབང་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འཛིན་དབང་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འཛིན་དབང་ཤེས་རང་གི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དཔེར་ན། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་བསགས་པ་ལ་དམིགས་པ་བཞིན། དེས་ན་རྣམ་རིག་པས་བསགས་པའི་གཟུགས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ལ་རིགས་པས་གནོད་ཅེས་རྩོད་སྤོང་མཛད་དོ། །བཞི་
པ་ནི། ཟླ་བ་གཉིས་སུ། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཤེར་སྒྲོན་ལས། ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་བའི་བློ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྐྱེ་བར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་གི་དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན་
ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་རྐྱེན་མེད་པར་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཟླ་བ་གཅིག་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུགས་སུ་

[047B] མིག་གི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བཞིན་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་མཛད་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བའོ། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཕྱི་དོན་མེད་ན་མདོ་ལས། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །ཞེས་སོགས་དབང་ཤེས་རྣམས་དམིགས་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བར་གསུངས་པ་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དོན་དམ་
དང་ཐ་སྙད་གང་དུ་ཡང་དམིགས་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། གལ་ཏེ་གཟུང་བར་སྣང་འདོད་པས། །གཟུགས་བློ་ཡང་དག་མ་ཡིན་ན། །ཞེས་པ་ལྟར་རྣམ་རིག་པས། སྔོན་པོ་རང་ལས་བདག་ཉིད་
ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་སྔོ་འཛིན་མངོན་སུམ་ཆོས་ཅན། སྣང་བ་ལ་མ་འཁྲུལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཕྱི་དོན་དུ་མེད་བཞིན་ཕྱི་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་གི་ཤེས་པ་བཞིན། ཞེས་བཀོད་པ་ལ། དེས་
ན་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་འགྱུར་ཞིང། །དམ་བཅས་པ་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་དེ་ནི་རྟགས་ཀྱི་དོན་གྲུབ་པ་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ལོག་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་ཟིན་པས་རྟགས་ཡང་དག་མིན་ཞིང། དམ་བཅས་པ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་
ལུང་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དང། སེམས་ཙམ་དུ་ནི་དམིགས་པ་དང། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་ན། །ཁས་བླངས་པ་དང་གྲགས་པ་ཡིས། །དམ་བཅས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་མིག་དང་

[048A]༄༅། །གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས། ཞེས་པའི་ལུང་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་ཞིང། འཇིག་རྟེན་ན་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་དེ་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་སོགས་མི་སྐྱེ་བར་གྲགས་པས་གནོད་པ་དང། དེ་ལྟར་
སྣང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། །རྨི་ལམ་གཟུགས་སོགས་བློ་བཞིན་དུ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་པར། །རྣམ་པར་ཤེས་ཞེས་བྱར་མི་རུང། །གང་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི། །རྣམ་ཤེས་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་
དཔེ་ཡང་མེད་པ་དང། །ཡུལ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཕྱོགས་སྔས། ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་དཔེར་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་བཞག་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒྲོས་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གཟུགས་སོགས་ཕྱི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་སྤངས་པས་ཡུལ་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པ་ཡང་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། ཞེས་བཤད་ལ། འདི་དང་མཐུན་པར་རབ་བྱེད་ཉར་ལྔ་བའི་ཤེར་སྠོན་དུ་ཡང་འབྱུང་མོད་མངས་དོགས་ནས་མ་དྲངས་སོ། །གཉིས་པ་ཞར་བྱུང་ཀུན་གཞི་སོགས་མི་བཞེད་པར་བསྟན་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞིའི། ཞེས་སོགས་
བྱུང། དེ་ལ། གསུངས་ཏེ། ཡན་གྱིས་ཀུན་གཞི་དང། མི་འཇོག་གོ་ཡན་གྱིས་ཉོན་ཡིད་དང། དེ་མན་གྱིས་རང་རིག་མི་འདོད་པར་བསྟན་པ་ལས། རྣམ་རིག་པས་དགོངས་འགྲེལ་ལས། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །

[048B] འདི་བས་ཕྱི་རོལ་དོན་སྟོང་མི་འདོད་པས་ན་ཀུན་གཞི་ཡང་མི་བཞེད་དེ། དེ་འདོད་ན་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་འདོད་ན་ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་དེའི་བག་ཆགས་སྨིན་པ་ལས་
ཕྱི་དོན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་སྐྱེ་བར་བཞག་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་སྙིང་པོའི་ལུང་དོན་ནི། སྟོན་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཙམ་ལྟར་གྱི་ཀུན་གཞིའི་
རྣམ་ཤེས་ཡོད་པར་སྟོན་པ་མིན་ཞེས་པའོ། །ཉོན་ཡིད་ཀྱང་མི་བཞེད་པར་ཐལ། ཀུན་གཞི་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞིར་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྤྱིར་བཏང་ལ་ཉོན་ཡིད་འདོད་ན་དེ་ཀུན་གཞི་ལ་དམིགས་ནས་ངར་སེམས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་
དུ་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། གལ་ཏེ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཉིད། །སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་འདོད་ན། །ཞེས་གཞན་རིག་གི་ཤེས་པ་རང་རིག་གི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རང་རིག་འདོད་པའི་མདོ་སེམས་དག་གི་སྨྲ་བ། ཡུལ་
དུ་སྣང་ལས་གཞན་གྱུར་པའི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འགོག་སྟེ་དོན་ནི། ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་སྔོ་འཛིན་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་དེ་མིན་པའི་དེའི་སྟེང་ན་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཉིས་པ་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་སྣང་སྟེ་མེད་དོ། །ཞེས་པའོ། །ཕྱི་འགྲེལ་གྱི་
དོན་ནི། རང་རིག་མི་འདོད་དེ། རྣམ་ཤེས་ཕྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཆ་དང། རྣམ་པ་དེར་མི་སྣང་བར་འཛིན་རྣམ་མྱོང་བའི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་ཆ་གཉིས་ཡོད་པས་ན་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ཉིད་ལ་རང་སྣང་བ་རང་རིག་དང་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་

[049A]༄༅། །གཞན་རིག་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འབྱུང་བ་དང། ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ནི་གཞན་རིག་དང། སྔ་མ་ནི་རང་རིག་སྟེ་རང་སྣང་བ་དང་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་གཉིས་ཀྱི་སྔ་མ་ཡིན་ལ། དེས་གཞན་རིག་མྱོང་བའི་ངོ་བོར་གྱུར་བའི་རང་རིག་དང་
དེའི་ཡུལ་གྱི་གཞན་རིག་དེ་གཉིས་དམིགས་བྱ་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་དུ་འཇོག་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། མུན་སེལ་སོགས་ལྟར་ན། སྔ་མས་ཞེས་པའི་ས་མ་དག་པས་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ལས་སྔ་མ་མྱོང་བའི་ངོ་
བོར་གྱུར་པའི་རང་རིག་ཅེས་འགྲེལ་བཞེད་པར་མངོན། དེ་ལ་རྣམ་རིག་པས། ཤེལ་སྔོ་སོགས་དང་འགྲོགས་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བ་དང་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་ཅན་དུ་ཡོད་པ་བཞིན་རྣམ་ཤེས་ལ་ཡང་ཡུལ་སྣང་ཚེ་ཡུལ་དུ་སྣང་
བའི་གཟུང་རྣམ་དང། རང་དུ་སྣང་བའི་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ཡོད་པར་རིགས་སོ་ཟེར་ན་དེ་ནི་དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་ཏེ། ཤེལ་སྔོ་སོགས་དང་ཉེ་བ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་སྔོ་སོགས་ཀྱིས་མ་བསྒྲིབས་པའི་གསལ་བ་མ་བཏང་བར་སྔོ་སོགས་
ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་མིན་ཞིང། ཤེལ་གྱི་ངོ་བོ་མ་བསྒྲིབས་པ་འགགས་ནས་བསྒྲིབས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་སྔ་མ་དེ་ཡིན་པར་སེམས་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་པ་རང་གི་གསལ་རིག་གི་ཆ་མ་བཏང་བར་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་
ཅན་དུ་སྐྱེས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། གཞན་ལྟར་སྐྱེས་ཕྱིར་དེ་གཉིས་སྣང། །ཤེལ་དང་འདྲ་བར་མི་འདོད་དེ། །ཉེ་བར་བཞག་ལས་དེར་སྐྱེ་བ། །ཤེལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མིན་ཕྱིར་རོ། །དེ་འགག་གཞན་

[049B] །དེ་ཡི་བློ་ནི་འཁྲུལ་བར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང། གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་གཉིས་མེད་དེ། སྔོ་སོགས་དང་བྲལ་བའི་ཤེལ་བཞིན་དུ། ཤེས་པ་ལ་རང་གི་ངོ་བོའི་གསལ་བ་ཡན་གར་བ་ནམ་ཡང་སྣང་དུ་
མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཤེལ་ཚོན་དང་ཕྲད་ན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་རུང་ཡང་ཕན་ཚུན་གཅིག་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཤེལ་ཚོན་ནམ་ཚོན་ཤེལ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་ཤེས་གཟུགས་དང་ཕྲད་ན་
དེ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གཅིག་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ས་སོགས་སེམས་ལྡན་དང་སེམས་སེམས་མེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྟོག་གེ་འབར་བར་
གསུངས་པའི་རིགས་པ་སྟེ། ལུགས་འདིས་རང་རིག་མི་འདོད་ཚུལ་དབུ་མ་སྙིང་པོ་རྩ་འགྲེལ་འདི་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཡེ་ཤེས་
སྙིང་པོས་དབུ་མའི་ཚུལ་བཀྲལ་བ་ཡང། དེའི་བདེན་གཉིས་ལས། སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། གང་ལ་དོན་གཞན་ཡོངས་གཅོད་པའི། །ཤེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ། །
དེ་ཡི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འདིར། །བརྟགས་ཡིན་ཅུང་ཟད་འདིར་མི་འགལ། །ཞེས་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང། རང་རིག་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་རང་རིག་མི་འདོད་ཚུལ་སོགས་ལེགས་ལྡན་དང་མཐུན་ནོ།    ༈    །སྤྲོན། ཁོ་

[050A]༄༅། །ན་རེ། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་དོན་ཡོད་མེད་ཕྱེ་ན་སགས་འཁོར་བཤད་པ་ཡོད་པར་ཐལ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་ཇི་ལྟ་བུར། །ནས། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་གཉིས་མི་བརྟེན། །ཞེས་
སོགས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཞེས། །ཐུབ་པ་ཡིས་ནི་གང་གསུངས་པ། །བྱིས་རྣམས་སྐྲག་པ་སྤང་དོན་ཏེ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང། ཤེས་པས་ཤེས་བྱ་རྟོགས་
པ་སྟེ། །ཤེས་བྱ་མེད་པར་ཤེས་པ་མེད། །ཅེས་དང། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་བཏུས་ལས། འདི་ནི་བག་ཆགས་བཅས་པ་ཡིས། །བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་ཁྲིད་ཅིང་ཁྱེར། །སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་འགོག་པ་ཡིས། །བག་ཆགས་ལས་ནི་བཀྲི་
ཞིང་བཀྱེར། །གང་དང་གང་གིས་མི་རྣམས་ཀྱི། །ཡིད་ནི་ཡང་དག་སྦྱོར་འགྱུར་བ། །སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ནོར་བུ་བཞིན། །ཞེས་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། ཕྱི་རོལ་མེད་པ་དང་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དྲང་
དོན་ཡིན་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས་གསལ་བར་གསུངས་ཏེ། ནས། འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །ཞེས་དང། འཇིགས་བྱེད་ཆོས་འབྱུང་ཆེན་མོ་ལས། ཕྱི་རྩོམ་
རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་དང། བསྟོད་པ་འགའ་ཞིག་ལས་སེམས་ཙམ་བཀག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཕྱི་དོན་ཡོད་མེད་གསུངས་

[050B] གཞུང་ལས། གསལ་པོར་བཤད་པ་མེད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར། གཞན་དག་ལུང་དང་པོས་ཆོས་འགའ་ཞིག་བདེན་ཞིང་འགའ་ཞིག་མི་བདེན་པར་སྟོན་པ་གདུལ་
བྱ་རབ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དགོངས་པ་ཅན་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ལས་མི་གསལ་ཡང་ཕྱི་མ་རྣམས་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། སེམས་འགྲེལ་ལས་གསལ་བར་གསུངས་ཏེ། ཞེས་དང། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་
གསལ་བར་གསུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་རྐང་བ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་ཚུལ་དང། དེ་ནས་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་བདེན་མེད་དང། ཐ་མ་གསུམ་གྱིས་ཕྱི་དོན་ཡོད་
པར་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཕྱི་དོན་ཡོད་མེད་གསལ་པོར་གསུངས་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཕྱེ་ནས་གསལ་པོར་གསུངས་པ་མེད་དེ། གཞུང་ལས། ཕྱི་ནས་གསལ་བོར་བཤད་པ་མེད། ཅེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་ཟེར། ལ་ལས། ཡབ་སྲས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡོད་ཀྱང། དབུ་མའི་གཞུང་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མེད་དེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་དྲངས་མ་ཐག་པར་མི་གསལ་ཞིང། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་གསང་འདུས་ལས་འཕྲོས་
པ་དང། བསྟོད་པ་རྣམས་བསྟོད་ཚོགས་ལས་དབུ་མའི་སྒེར་གཞུང་མིན་པ་དང། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་བཏུས་ཀྱང་དེའི་བཤད་སྦྱར་ལས། གཞན་དང་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྡུས་ཏེ་

[051A]༄༅། །བསྟན་ཟིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང། ནས། གཞུང་འདི་བརྩམས་པར་མཛད་དེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་གྲུབ་མཐའ་ལས་དབུ་མའི་སྒེར་གཞུང་མིན་པས་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དབུ་མའི་སྒེར་གཞུང་ལས་ཕྱི་དོན་ཡོད་མེད་
ཀྱི་ཚུལ་གསལ་བར་མ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སྡེའི་འདོད་པ་ལྷག་མཐོང་དུ་འགོད་པ་ན། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ལས་ཕྱིའི་དོན་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཚུལ་གསལ་བར་མ་མཛད་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཟེར་བ་རྣམས་ལས་ཕྱི་མ་ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པའོ། །ལམ་རིམ་སེར་མཆན་དུ། ཡེ་ཤེས་སྡེས་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དབུ་མའི་གཞུང་དུ་ཕྱི་དོན་ཡོད་མེད་གསལ་བར་མ་མཛད་ཟེར་བ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་དང་འགལ་བ་དང་
གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་དྲངས་ནས་ཡེ་ཤེས་སྡེ་སོགས་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་གསུངས་ནས། དེས་ན་སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྡེའི་གསུང་ལེགས་ལྡན་དང་ཞི་འཚོས་སྲོལ་ཕྱེ་བའི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་འཐད་ཀྱི་
ཚིག་ཟིན་ལ་བཤད་པ་ཀུན་དེ་ལྟར་མི་འཐད་པ་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ཡང་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། ཞེས་འཆད་པ་ནི་བྱུང་བའི་རིམ་པ་དེ་ལྟར་དུ་མངོན་ནོ། །འོན་ཀྱང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བཤད་ཚུལ་ལས་མི་འཐད་པའི་ཆ་ནི་དབུ་མ་བ་ལ་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་གཉིས་བྱུང་བར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་གྲགས་དེ་གཉིས་གང་དུའང་མི་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བདག་གི་བླ་མ་གསུང་

[051B] །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཞེས་པའི་དོན་འཆད་པ་ན། གཞུང་ལས། རྐང་བ་དང་པོའི་དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་མིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཤེར་སྒྲོན་ལས། དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་
རོལ་གྱི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང། ཞེས་པ་དང་མཐུན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ནི། ནས། ཕྱི་རོལ་ཡོད་མིན་གྱིས་ཀྱང་བློས་རྣམ་མེད་དུ་མཐོང་བ་འགོག་པར་
བཞེད་པས་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཕྱི་རོལ་འགོག་པ་མིན་པར་འཆད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཞུང་དང་སྒྲས་ཟིན་བསྒྲིག་དགོས་པའམ་ལེགས་ལྡན་གྱི་གཞུང་གཞན་དང་བསྟུན་ནས་བརྟག་དགོས་ཤིང། རྣམ་བཤད་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་ན་
ཙམ་སྒྲས་ཀྱང་བློས་ཡུལ་རྣམ་མེད་དུ་མཐོང་བ་འགོག་དགོས་པར་མངོན་པས་གཞུང་དང་ཤེར་སྒྲོན་དུ་ཙམ་སྒྲས་སེམས་ལས་གཞན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པོ་འགོག་པར་གསུངས་པ་དང་མ་མཐུན་ནོ། །གཞུང་ལས། ཕྱི་རོལ་བཀག་
པ་དེ་མདོ་གང་གི་ཡང་དོན་མིན་པར་བཞེད་དམ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་དོན་ལ་རྒོལ་ངན་ཚར་གཅོད་དུ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྒྲས་ཟིན་ལ་སྟོན་པའི་མདོ་མ་གཏོགས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་བཞེད་དེ། དེས་
ཀུན་གཞི་སྟོན་པའི་མདོ་འདོད་པ་གང་ཞིག་དེ་ཡིན་ན་ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཤད་ཀྱང། དེས་ཀུན་གཞི་སྟོན་པའི་མདོ་མི་འདོད་དེ། དེས་ཀུན་གཞི་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་ལ་མིང་བསྒྱུར་བ་ཙམ་

[052A]༄༅། །ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས། །བདག་ནི་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་དང། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་ཀྱང་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་
འབྱིན་པའི་བདག་གཅིག་པུ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནུས་པ་རབ་ཏུ་བསགས་པར་སེམས་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཙམ་གྱི་སྒྱུ་ཐབས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ལ་བདག་ཏུ་བཏགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་བདག་མེད་
པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ཡང་ཉམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་གཞི་སྟོན་པ་མིན་པར་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་གིས་གནས་སྐབས་འཁོར་འདས་ཀྱི་གཞི་བྱེད་པ་
དང་འཇིག་ལྟ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་གསུངས་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་ངར་སེམས་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པོ་དག་གི་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་
བཏགས་པ་ལྟར་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་མི་འདོད་དོ། །ནས། འདི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་དེ་དག་ཏུ་གདགས་པར་ནི་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱན་བཟང་བས། ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཀུན་གཞི་སྟོན་པའི་
མདོ་འདོད་པར་ཐལ། དེས་དེ་སྟོན་པའི་ལང་གཤེགས་སོགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཟེར། འོ་ན། ཕྱི་དོན་མེད་པ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་མདོ་དོན་དུ་འདོད་པར་ཐལ། ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། འཁོར་

[052B] དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཕྱི་དོན་བཀག་པ་མདོའི་དོན་དུ་འདོད་པར་ཐལ། དེས་སེམས་ཙམ་རིགས་ཅན་ལ་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཁ་ཅིག་
ལ་ནི་གཉིས་མི་བརྟེན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་གཞུང་ལས། དེ་ནས་གཅིག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་གཉིས་སྟོང་ཡོད་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་རང་ལུགས་ཐལ་འགྱུར་བའི་བཤད་ཚུལ་ཡིན་པས། ལེགས་ལྡན་གྱིས་དེའི་དོན་བདག་ཕུང་རྫས་སུ་གྲུབ་པའི་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་སྟོན་པ་སྟེ་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་མེད་པར་སྟོན་པ་ལ་འགྲེལ་ལམ་
ཁུངས་དང་བསྟུན་ནས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཀུན་གཞིའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་མདོའི་དོན་ཕལ་བ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་ཐོགས་མེད་ཀྱི་རང་བཟོར་འདོད་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྣམ་རིག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཐུན་མོང་མིན་པ་རྣམས་མདོའི་དོན་མིན་པར་ལེགས་ལྡན་གྱིས་འདོད་པར་ཐལ། རྣམ་རིག་པས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དང། ཕྱི་དོན་བཀག་པ་དང། ཀུན་གཞི་བཤད་པ་གང་
ཡང་མདོ་དོན་དུ་མི་འདོད་ཅིང། ཐོགས་མེད་སོགས་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་མི་ཤེས་བཞིན་ཤེས་པར་རློམ་པ་མཁས་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་ཡང་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་རིམ་བཞིན་གྲུབ་སྟེ། གཞུང་ལས། དགོངས་འགྲེལ་ལས་

[053A]༄༅། །མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུངས་པའི་དོན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་མདོའི་དོན་མིན་པར་དབུ་མའི་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ལམ་སྲོལ་འདི་ནི་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཕྱེ། ཞེས་དང། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་
བས་བཤད་པ་ལྟར་མདོའི་དོན་མིན་པར་སྨྲ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱི་རོལ་བཀག་པ་མིན་པར་བཞེད་པས་ཕྱི་རོལ་བཀག་པ་དེ་མདོ་གང་གི་ཡང་དོན་མིན་པར་བཞེད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས་
རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས། །བདག་ནི་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་དང་དབྱིག་གཉེན་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ནི། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་བསྟན་ཅིང་ས་རབ་ཏུ་བརྙེས་པའི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་གྱི་ལུགས་གཞན་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་ཅིང། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དོན་རྣམ་པར་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་རྣམ་
པར་ཤེས་ཤིང་མཁས་པར་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་དག་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དག་དེ་ལྟར་ན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བཞི་མི་འདོད་པའམ། རྣམ་རིག་པ་དེ་དག་གི་གྲལ་ནས་འབྱིན་འདོད་པའམ། དེ་སྟོན་
པ་དང་མདོའི་རྗེས་འབྲང་མིན་པ་གང་རིགས་སུ་འགྱུར་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་དེ་ནང་པ་དང་ཐེག་ཆེན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བར་བཞེད་པ་ནི་རང་གིས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་

[053B] ཞེས་གསུངས་པས་ཀྱང་ཤེས་ལ། རྣམ་རིག་པས་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོར་བཀྲལ་བ་ཕལ་ཆེར་སྟོན་པ་དང་མདོའི་དགོངས་པ་ཡིན་པ་དང། ཟབ་མོ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་རྣམས་མདོའི་དོན་མིན་པར་བྱེད་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དྲངས་མ་ཐག་པའི་ལུང་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་བསྟན་ཅིངས་རབ་ཏུ་བརྙེས་པའི་འཕགས་པ་ཞེས་པ་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་གཞུང་དེའི་སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་མིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་
རེ། ལེགས་ལྡན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་རྡུལ་ཆ་མེད་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། གཞུང་ལས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེས་ཀྱང་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་དམིགས་རྐྱེན་བྱེད། ཅེས་དང། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། རྡུལ་ཆ་མེད་དམིགས་རྐྱེན་དུ་བཞེད་དོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བདེན་དངོས་འདོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྟོང་ཐུན་ལས། ཆ་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་ན་བདེན་དངོས་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འདོད་པ་ལ་ནི་དབུ་
མ་ཐལ་རང་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །ཞེས་དང། དུས་འཁོར་ཊཱིཀ་བཤད་ལས། གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་གོང་འོག་སུའི་ལུགས་ལའང་ཆ་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་འདོད་ཕྱིན་ཆད་དེ་བདེན་དངོས་སུ་འདོད་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་ཟེར་བ་ལ་ཁ་ཅིག་དེས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ཡུལ་དང་དངོས་པོའི་ཆ་སོགས་ཆ་དུ་མ་ཡོད་པས་ཆ་བཅས་སུ་བཞེད་ཀྱང་རྡུལ་དེ་རང་ལ་ཆ་འབྱེད་རྒྱུ་མེད་པས་ཆ་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མཛད་ཟེར། དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་དུ། དེ་ལྟར་

[054A]༄༅། །ན་བྱེ་མངོས་རྡུལ་ཆ་མེད་དེ་ཆ་བཅས་སུ་འདོད་པར་ཐལ་བ་དང། རང་ལ་ཆ་འབྱེད་རྒྱུ་མེད་ན། དྲུག་གིས་ཅིག་ཅར་སྦྱར་བ་ན། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྔར་འགྱུར་བས་ཆ་བཅས་སུ་མི་བཞེད་པའི་ཐལ་བ་
བཀོད་དོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདོད་ན་རྡུལ་ཆ་མེད་འདོད་མི་དགོས་པས་གཞུང་གིས་མི་གནོད་པ་ཤེས་སླ་ཞིང། ལྷག་མཐོང་གི་ལུང་དོན་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ལས་ཕྲ་བའི་ཆ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པས་རྡུལ་ཆ་མེད་ཅེས་བྱས་པར་ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་
མཐའ་དང་ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་གཉིགས་བཞེད་དོ། །ལྡོག་ཆ་འབྱེད་དུ་ཡོད་ནའང་དེ་ལས་ཆུང་དུ་བློས་ཀྱང་གསིལ་རྒྱུ་མེད་པའི་རྡུལ་ལ་རྡུལ་ཆ་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་མི་སྦྱོར་གཉིས་ལས་ལེགས་ལྡན་གྱིས་དེ་ལ་ཐ་སྙད་དེ་སྦྱོར་བས་
རྡུལ་ཆ་མེད་དམིགས་རྐྱེན་དུ་བཞེད་ཟེར་དགོས་ཤིང། དེས་ལྡོག་ཆ་ཡང་འབྱེད་རྒྱུ་མེད་པའི་རྡུལ་ཁས་བླངས་པར་མི་འགྲོ་བ་དང། ལྡོག་ཆ་འབྱེད་རྒྱུ་མེད་པའི་རྡུལ་ཆ་མེད་ཁས་བླངས་ན་བདེན་དངོས་འདོད་དགོས་སོ། །གྲུབ་
མཐའ་དེ་ལས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ཡང་རྫས་ཡོད་དུ་བཞེད་དེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་ཅིང་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་མཐར་རྙེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་བརྟག་དགོས་ཏེ། འདི་བས་གཞི་གྲུབ་ན་
དེ་ལྟར་འཇོག་པས་ཁྱབ་པ་གང་ཞག་གཞི་གྲུབ་ན་རྫས་ཡོད་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལུགས་འདིར་གཞི་གྲུབ་ན་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འདུས་པ་ཀུན་བཏགས་

[054B] །གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། ཉན་ཐོས་སྡེ་བས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡན་གར་བ་ཡང་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མིན་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མ་བསགས་པ་ཡང་ཚོགས་
སྤྱི་ཡིན་པས་རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མི་རུང་བར་འདོད། ཅེས་པའང་བརྟག་དགོས་ཏེ། སྐབས་འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡན་གར་བ་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མིན་པར་འདོད་མཁན་ནི་སེམས་ཙམ་ལས་བྱེ་མདོ་མ་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། སེམས་ཙམ་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་བ་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཚོགས་སྤྱི་ཡིན་ན་རྫས་སུ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་
པའི་དངོས་སྨྲ་བ་སུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་མིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ཡིན་ན་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་སྣང་དགོས་པས་དབང་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་
བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞུང་ལས། ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཟླ་གཅིག་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་དགོས། ཞེས་གསུངས་པ་ལ་དཔགས་ན་དབང་ཤེས་ཀུན་ལ་དམིགས་རྐྱེན་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་
འདྲ་ཡང། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྒྲར་སྣང་དོན་མེད་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྐྲ་ཤད་འཛག་སྣང་གི་དབང་ཤེས་ལ་གཟུང་དོན་མེད་པར་བཤད་པ་མ་བརྟག་གོ་གསུམ་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་བསྟན་པ་ལ་

[055A]༄༅། །གསུམ། བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་ངོས་གཟུང་བ། དེ་ཉིད་རིགས་པའི་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ། རིགས་པ་དེ་ལ་ལེགས་པར་བསླབ་དགོས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སློབ་
དཔོན་འདིས། ཞེས་སོགས་བྱུང། ལེགས་ལྡན་གྱིས་བདེན་གྲུབ་འགོག་པ་ལ་ཤེར་སྒྲོན་དུ་རྩ་ཤེའི་རིགས་པ་རྣམས་དང། དེ་དང་དབུ་མ་སྙིང་པོ་རྩ་འགྲེལ་དུ་གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོ་ལྔ་སོགས་མང་པོ་དང། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་བདེན་གཉིས་
རྩ་འགྲེལ་དུའང་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་སོགས་མང་དུ་གསུངས་ཀྱང་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ནི་དགག་རྟགས་སྒྲུབ་རྟགས་གཉིས་ལས་སྔ་མ་དང། དེ་ཡང་འགལ་ཟླ་དམིགས་པ་དང་འབྲེལ་ཟླ་མ་དམིགས་པ་གཉིས་ལས་ཕལ་ཆེར་སྔ་མ་ཉིད་དང་
དེ་ལས་ཀྱང་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་མཐུན་དཔེ་སླ་བ་ལ་དགོངས་ནས་གཞུང་དུ་མཚན་གཞི་གཉིས་བཀོད་པ་ལྟར་མགོ་སྙོམས་ཀྱི་རིགས་པ་གཙོ་བོར་མཛད་དེ། རྟོག་གེ་འབར་བར། འབྱུང་བ་འབྱུང་བའི་བྱེ་བྲག་ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་
ཁམས་མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི་སྐྱེ་འཇིག་གི་བྱེད་པ་བཅིངས་ཐར་བརྟག་པ་སོགས་དུ་མ་གསུངས་པ་ཡང་རིགས་པའི་འགྲོས་གཅིག་གོ་གཉིས་པ་ནི། འདི་ནི་འཕགས་པ། ཞེས་སོགས་བྱུང། ལེགས་ལྡན་གྱིས་མགོ་སྙོམས་ཀྱི་
རིགས་པ་ལ་གཙོ་བོར་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེའི་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་མཐུན་དཔེ་སླ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དམ་པར་སྲ་བའི་ངོ་བོར་གྲུབ་ན་འབྱུང་བར་མཚུངས་པ་ལ་སྲ་མི་སྲའི་ཁྱད་པར་དང། དོན་དམ་པར་གཟུགས་

[055B] དེར་ཐལ། ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་འབྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་དབྱེ་བར་ནུས་པའི་ཚད་མ་མེད་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དོན་དམ་པར་ཡོད་ན་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པར་ཡུལ་རང་གི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་རྒྱུན་དང་ཆ་ཤས་སོགས་གཞན་སུ་ལའང་མི་ལྟོས་པར་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་རང་དབང་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དཔེ་གཞུང་ན་གསལ་ལོ། །དེས་ན་ཆོས་ཀུན་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་རྟག་པའི་རྫས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་དོན་
དམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་དགོས་ཤིང། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཡན་གར་བར་འབའ་ཞིག་པ་གནས་དགོས་པ་ལ་དེ་ལྟར་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆ་ཤས་
འདུས་པ་ལམ་ལྟོས་པར་ཆ་ཅན་དང། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་པར་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡན་གར་དུ་གནས་པའང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་རྣམས་ནི་རྫས་བརྒྱད་འདུས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མེད། སེམས་
སེམས་བྱུང་རྣམས་ཕན་ཚུན་གཅིག་མེད་ན་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། དངོས་པོ་ཀུན་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང་དེ་དང་བྲལ་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མགོ་སླའོ། །གསུམ་པ་ནི། འཕགས་

[056A]༄༅། །པའི་རྗེས་འབྲང། ཞེས་སོགས་བྱུང་སྟེ་ཚིག་དོན་གོ་སླའོ།    ༈    །འདིར། རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པ་མགོ་སྙོམས་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་རྟགས་འགོད་པ་དང། ཚུལ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མིག་ཆོས་ཅན་
དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་མི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྣ་དབང་བཞིན། ཞེས་པ་དང། སའི་ཁམས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་སྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཆུ་བཞིན། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་
སྟེ། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། ས་ནི་སྲ་བའི་ངོ་བོ་མིན། །འབྱུང་བ་ཉིད་ཕྱིར་རླུང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཤེར་སྒྲོན་ལས། མིག་ནི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་མི་བྱེད་དེ། མིག་གི་དབང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དེ་དང་མཚུངས་པ་བཞིན་ནོ། །
ཡང་ན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣ་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚུལ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་སླ་ཞིང། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ནི། དབང་པོ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་མི་ལྟ་བས་ཁྱབ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ལྟ་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་
གང་ལ་ཡང་ལྟོས་མེད་དུ་ལྟ་དགོས། དེ་ལྟ་ན་རྣ་བའི་དབང་པོས་ཀྱང་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མིག་གིས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྱུང་བ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པར་སྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་
པས་ཁྱབ་སྟེ། དོན་དམ་པར་སྲ་བར་གྲུབ་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་སྲ་བའི་ངོ་བོར་གྲུབ་དགོས། དེ་ལྟ་ན་ཆུ་ཡང་སྲ་བའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲ་བའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པ་དེའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་འདིའི་ཕྱོགས་

[056B] ཁས་བླངས་མངོན་སུམ་གྲགས་པ་གསུམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་སྐྱོན་སྤོང་རྣམས་རྟོག་གེ་འབར་བ་སོགས་སུ་ཤེས་པར་
བྱའོ།།    ༈    །།གཉིས་པ་ཞི་བ་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་ལ་བཞི། དོན་དམ་པར་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང། ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཤད་
བ་དང། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། མདོ་དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་
ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཞེད་དེ། དགོངས་འགྲེལ་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་པོ་གཉིས་གསུངས་པའི་དོན་ལེགས་ལྡན་ལྟར་དབུ་མ་སྣང་བར་བཀྲལ་བ་གང་ཞིག་དེ་ཞི་འཚོའི་ཡང་བཞེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་
སྟེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པ་བའི་རང་གི་ངོ་བོར་སྤྲོ་འདོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཚན་
ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་འཆད་པ་ན་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་

[057A]༄༅། །ནས། དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་སྒྱུ་མ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་འཆད་པ་ནའང་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་
པར་སྦྱར་ནས་བཀྲལ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་རྒྱན་དུ་མེད་ཀྱང་ཚད་ཆེན་དུ་ཚད་མ་སྡེ་བདུན་ལས་བཤད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཞིར་བྱས་རྣམས་ཐུན་མོང་བར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་
དང། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་ནའང་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དངོས་དང་དོན་གྱིས་མ་སྦྱར་བའི་འཁོར་ལོ་བར་བ་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པར་བཀྲལ་བ་འོག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་
པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། ཞར་བྱུང་ངོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཞི་བ་འཚོའི་སྔོན་དུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མའི་ལུགས་བྱུང་ཚུལ། ཞི་བ་འཚོས་སྲོལ་དེ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཐ་སྙད་དུ། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཞི་
བ་འཚོའི་སྔོན་དུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པའི་ལུགས་བྱུང་སྟེ། ཤེར་སྒྲོན་དུ་དང་པོར་རྣམ་ཤེས་བདེན་པར་འཛིན་ཏུ་བཅུ་གནས་ཕྱིས་དེ་བདེན་པ་འགོག་པའི་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་གི་འདོད་པ་བཀག་པ་གང། དེ་བཞིན་དུ་དེར་ཕྱི་དོན་
བདེན་མེད་དང་རྣམ་ཤེས་བདེན་མེད་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་སྒོམ་པར་བཤད་པ་ལ་ཡང་དགག་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཤེར་སྒྲོན་ལས། གཞན་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉེ་བར་བླངས་པ་ཡང་བྱས་ནས། གལ་ཏེ་དེ་ཡོངས་སུ་

[057B] །དོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱར་རུང་
ངོ༑ །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་ཅེས་དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་དགག་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་ལ། ཕྱིས་དོན་
དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དུས་སུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱང་སྤང་བར་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་གཞུང་ན་གསལ་ཞིང། འགྲེལ་བཤད་དུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་ཁ་ཅིག་གསུངས་ཀྱང་རྣམ་
རིག་པས་ཕྱིས་རྣམ་ཤེས་བདེན་མེད་རྟོགས་པ་ལ་འཁྲིད་པར་མི་འདོད་པས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་བ་ཁ་ཅིག་གིས་གདུལ་བྱ་བཀྲི་རིམ་ལ་དགོངས་པའོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཤེར་སྒྲོན་ལས། དང་པོར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཡུལ་སྒོམ་
པར་བྱེད་ཅིང། རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་སྒོམ་པར་བྱེད་ན་ནི་རིམ་ཁོ་ནས་བདག་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྔ་ནས་ཅིག་ཅར་དུ་སྒོམ་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱ་མི་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང། འགྲེལ་
བཤད་ལས། འདིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་དག་འདི་སྐད་ཅེས། ཞེས་སོགས་བཤད་པ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མདོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་འཆད་པ་དང། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་

[058A]༄༅། །གཞུང་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་འཆད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཕྱི་དོན་མེད་པ་མདོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཆད་ཚུལ་དང། ཚུལ་གཉིས་མདོ་གང་ལ་བརྟེན་ཅས་འཆད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དེས་ན་འདི་འདྲ་བའི་
ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ། རང་གི་བཞེད་པའོ། །ཡན་གྱིས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་བཤད་ཚུལ་དང། དེ་མན་གྱིས་དེ་ཉིད་གང་ལ་བརྟེན་པའི་མདོ་ངོས་བཟུང་བ་ཡིན་ལ། དེས་ན་ཞི་འཚོའི་སྔར་ཉི་སྣང་དུ་སྐབས་གཉིས་པའི། གཟུང་དོན་
རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང། །སོགས་དང། སྐབས་ལྔ་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སའི་སྐབས་སུ་ཕྱི་དོན་མེད་ཚུལ་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རེ་རེ་ཙམ་བྱུང་ཡང་གཞུང་རྒྱས་པར་བརྩམས་ནས་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་དོན་མེད་པའི་ཚུལ་གྱི་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའི་སྲོལ་ཞི་
འཚོས་ཕྱེ་བར་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བཞེད་དེ། དེའི་ལྟ་བའི་བརྗེད་བྱང་ལས། བར་གྱི་མཁན་པོ་ཤཱནྟ་རཀྵི་ཏ་ཞེས་བྱ་བས་ཨཱ་ཙ་རྱ་ཨ་སཾ་གྷས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་བཤད་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་མཛད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་
དེའི་ལུགས་དང་མཐུན་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་བསྒྲུབས་ལ། དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་བཤད་པའི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་དབུ་མའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་མཛད་དེ། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལུགས་ཅུང་
ཟད་མི་མཐུན་པ་གཉིས་བྱུང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་དོན་མེད་པར་བཤད་པའི་དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་གྱི་དོན་ནི། དབུ་མ་པ་གང་དག་གིས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དམ་བཅས་པའི་སྒོ་ནས། རྒོལ་བ་ངན་པ་དངོས་སྨྲ་བས་

[058B] གོ་སླ་བར་བྱས་ན་དངོས་སྨྲ་བས་དབུ་མ་པར་བརྩད་པ་ལ་དབུ་མ་པས་རྟེན་འབྲེལ་དམ་
བཅས་པའི་སྒོ་ནས་ལན་མཛད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་གང་ལ་བྱ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་དཔྱོད་ཚུལ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ནང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དམ། ཕྱི་དོན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་སོགས་ནི་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ལ་བརྟེན་ཏེ་
དབུ་མ་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལྔ་བ་ལས། བསྟན་བཅོས་སེམས་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པ། །སོགས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་ཏེ་མདོ་ལས། ཁམས་གསུམ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཕྱི་དོན་དགག་ཕྱིར་མིན་གྱི། སེམས་ལ་
གཞན་པའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་དང་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོ་དགག་ཕྱིར་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་དུ་དབུ་མ་སྙིང་པོ་དྲངས་ནས་ཕྱི་རོལ་བཞེད་པའི་ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་བཞག་པ་ནི་གཞུང་དུ་སྔར་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་
སྐབས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །ལེགས་ལྡན་སོགས་ལས་གཞན་ཞི་འཚོ་རང་གི་སེམས་པ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། ནང་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་གི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རང་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མས་ཉམས་
སུ་མྱོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པའི་རྫས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་སྟེ་ལུང་གཉིས་པ་ནི་དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་ཚིག་གོ་རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། རྫ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་

[059A]༄༅། །དབྱིབས། །སྣང་བ་གཞན་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་བློ་ཙམ་བས། །ཞེས་དང། དགོངས་འགྲེལ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཅི་སེམས་ལས་ཐ་དད་པ་ཞེས་
བྒྱིའམ་ཐ་དད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
བཤད་དོ། །ཞེས་དང། སོགས་སྒྲས་བསྟན་པ་ས་བཅུ་པ་དང་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་ཙམ། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ། ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡན་གྱིས་ཚུལ་གཉིས་རིམ་གྱིས་རྟོགས་ཚུལ་
དང། གསུངས་སོ། །ཡན་གྱིས་དེའི་བཤད་ཚུལ་དང། དེ་མན་གྱིས་དེ་རྟོགས་པས་ཐེག་ཆེན་འཐོབ་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །དབུ་མ་རྒྱན་ལས། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་གཞན་སྔ་
འགྲེལ་དུ་གསལ་ལ། ཚུལ་འདིར་ཞེས་པ་དབུ་མའི་ཚུལ་ཏེ། དེའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བློའི་མཐུ་མི་ཆུང་བ་དང་
བརྩོན་པ་ལྷག་པར་ཆེ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་ཞེས་པ་རྣམས་རིམ་པར་འགྲེལ་བཤད་ལས། བློའི་མཐུ་མི་ཆུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་དང། ལྷག་པར་མངོན་དུ་

[059B] ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་མེད་པར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་
གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་སྔ་མས་རྣམ་རིག་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གྱི་སྐྱེ་མེད་དང། དབུ་མའི་ལུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་དངོས་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཞེས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་
བས་དབུ་མའི་ལུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མེད་བསྟན་པར་བཤད་དོ། །ལང་གཤེགས་ཀྱི་དོན་ནི། རྒྱུ་རྐྱེན་ཕྱི་དོན་ལས་ལོག་པ་དང། དེ་ལོག་པས་ཕྱི་དོན་གྱི་རྒྱུ་ཡང་ངེས་པར་བཀག་པ་དང། དེ་ལྟར་བཀག་པས་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་བཞག་
པ་ནི་རྣམ་རིག་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གྱི་སྐྱེ་མེད་དང། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཕྱི་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པར་མ་ཟད་སེམས་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་བྱ་བ་མིན་པ་དང། བདེན་པར་ལྟ་བའི་ལྟ་ངན་ཀུན་
སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་བཤད། ཅེས་པའོ། །དབུ་མ་རྒྱན་ལས། ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟ་ཞོན་ནས་སུ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱིས་སྟོང་བའི་རྣམ་རིག་ཙམ་
དང། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀུན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟ་དང་འདྲ་བ་ལ་ཞོན་ནས་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་སྲབ་སྐྱོགས་ལ་འཇུ་བ་དང་འདྲ་བའི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་དེ་དག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅན་

[060A]༄༅། །གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་དེ་དག་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་བཟང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་འཆད་པ་ནི། འོ་ན་
ཐ་སྙད་དུ། ཞེས་སོགས་བྱུང། འདི་ལ་སྐྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །སོགས་ལང་གཤེགས་དང། འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །སོགས་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་ལུང་སྟེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་
གསུངས་པའི་ཁུངས། ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་འོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཞེས་དང། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་གསུངས་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ། འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ལུང་དང་པོས། དངོས་པོ་འདི་ལ་ཕྱི་དོན་གྱི་སྐྱེ་འགག་ཅི་ཡང་མེད་དེ། སྐྱེ་འགག་ནང་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་གི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དངོས་པོ་རྣམས་སེམས་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ལ། འོ་ན་མདོར་
འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཕྱི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུང་ཕྱི་མས་དེ་ལ་སྐྱོན་མེད་དེ། འབྱུང་བ་དང་སོགས་སྒྲས་བསྡུས་པ་འབྱུང་འགྱུར་གཉིས་མདོར་བཤད་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་དེ་དག་ཏུ་སྣང་བ་ལ་བཞག་
པས་རྣམ་ཤེས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་གཉིས་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དང་ཕྱི་དོན་གང་ཡིན་ཡང་བླ་ཡི་དེ་གཉིས་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་དོན་དམ་པར་མེད་དེ། དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལོག་པར་རྣམ་པར་

[060B] ། དེ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་ན། དེས་སྟོང་ཉིད་གཟིགས་ངོར་ཕྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་དང། འབྱུང་བ་འབྱུང་འགྱུར་དུ་སྣང་བ་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ་མི་སྣང་བའི་
ཕྱིར། ཤཱནྟི་བས་སེམས་ཙམ་རྒྱན་ལས། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ། འདིར་གང་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་མེད་པ། །ཅུང་ཟད་འགག་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དག་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་
སོ། །ཞེས་དང། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ། འབྱུང་བ་ཆེལ་སོགས་བཤད་པ། །ནས། ལོག་པར་རྣམ་བརྟགས་མ་ཡིན་ནམ། །ཞེས་ལུང་གཉིས་ཀ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡིན་པར་བྱས་པ་ནི། དབུ་མ་རྒྱན་གྱིས་རྒྱུན་གཅིག་ཏུ་
དྲངས་པ་ལ་བསམས་པར་མངོན་ཡང། དེ་ནི་མ་ངེས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་གསུངས་པ། ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཟབ་ལ། །ནས། སྙིང་རྗེར་མི་འགྱུར་སུ་ཞིག་ཡོད། །ཅེའོ། །ཞེས་ཚིགས་བཅད་བཞི་རྒྱུན་གཅིག་ཏུ་དྲངས་ཤིང། དེའི་
ཐད་ཀྱི་དཀའ་འགྲེལ་ལས། འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཕགས་པ་ལྷའི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གྱེད་པ་པོ་སོ་སོས་མཛད་པ་རྒྱུན་གཅིག་ལ་དྲངས་པ་དུ་མ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཞར་བྱུང་ནི། ལུགས་འདིས། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་པ་ལྟར་འདོད་པའི་དབུ་མ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པའམ་སྔོ་སེར་སོགས་རྟོགས་པའི་དབང་

[061A]༄༅། །ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་དངོས་པོར་འདོད་པ་གང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་བཞེད་པ་ཡང་སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པའི་ལུགས་ལྟར་དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་དུ་འགྲེལ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་
སྟེ། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། ཅི་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དེའི། །རྣམ་པ་འདི་དག་མེད་པ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་ན་རྣམ་མེད་པའི། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནོར་བར་སྣང། །ཞེས་རྣམ་རྫུན་པས་སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་མ་སྐྱེས་པའི་དབང་ཤེས་ཚོན་གྱིས་
ཁམ་བསྒྱུར་བའི་ཤེལ་གོང་དག་པ་ལྟར་གནས་ཀྱང། ཐོག་མེད་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་སྨིན་པའི་མཐུས་སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་མིང་ཅན་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆ་གསལ་བར་སྣང་བ་རྫས་སྔགས་
ཀྱི་མཐུས་འཇིམ་གོང་རྟ་གླང་སོགས་སུ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་ལྟར་དངོས་པོར་མེད་པའི་ཀུན་བཏགས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་འདོད་པ་བསུས་ནས། དེ་དགག་པ་ལ། གལ་
ཏེ་མེད་ན་ཇི་ལྟ་བུར། །དེ་དག་འདི་ལྟར་གསལ་བར་ཚོར། །དེ་ཡི་དངོས་ལས་ཐ་དད་པའི། །ཤེས་པ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆོས་ཅན། གསལ་བར་ཚོར་ཞིང་མྱོང་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དངོས་པོར་
མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་པས་དབེན་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྣམ་པ་མྱོང་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་དང། འདི་ལྟར་གང་ལ་དངོས་གང་མེད། །དེ་ལ་དེར་ཤེས་ཡོད་མ་ཡིན། །བདེ་བ་མིན་པ་བདེ་སོགས་དང། །

[061B] །ཞེས་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་ཤེས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བ་དང་དཀར་པོ་ལ་སྔོན་པོ་བཞིན། ཞེས་རྣམ་པ་ཤེས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་དང་
རྣམ་པ་འདི་ལ་ཤེས་པའི་དོན། །དངོས་སུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་པའི་བདག་དང་བུལ་བའི་ཕྱིར། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་རྣམ་པ་ཆོས་ཅན། དངོས་སུ་མི་མྱོང་བར་ཐལ། ཤེས་པའི་རྫས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན། ཞེས་དངོས་སུ་མྱོང་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་དང། མེད་པ་ནུས་པ་མེད་པས་ན། །བརྟགས་པའང་མི་རུང་རྟ་རུ་བཞིན། །མེད་པ་བདག་སྣང་ཤེས་སྐྱེད་པར། །ནུས་པ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་པ་
ཆོས་ཅན། །ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྟགས་ནས་མི་མྱོང་བར་ཐལ། རྣམ་པ་ལ་ཁྱོད་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟའི་རྭ་བཞིན། ཁྱབ་སྟེ། དངོས་པོར་མེད་ན་རང་སྣང་མཁན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་བརྟགས་མྱོང་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་དང། གང་ཕྱིར་དེ་ཡོད་ངེས་ཚོར་བ། །ཤེས་དང་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །བདག་མེད་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དང། །དེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་པ་མྱོང་ཚེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མི་མྱོང་
བར་ཐལ། རྣམ་པ་དང་ཤེས་པ་འབྲེལ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྣམ་ཤེས་འབྲེལ་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང། རྒྱུ་མེད་ན་ནི་གང་ཞིག་གིས། །རེས་འགའ་འབྱུང་བ་འདི་རུང་འགྱུར། །རྒྱུ་དང་ལྡན་ན་གང་ཞིག་གིས། །གཞན་གྱི་དབང་ལས་ཟློག་

[062A]༄༅། །པར་འགྱུར། །ཞེས་རྣམ་པ་ཆོས་ཅན། རེས་འགའ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། གཞན་དབང་དུ་ཐལ། འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རེས་འགའ་འབྱུང་
བ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་དང། དེ་མེད་ན་ནི་ཤེས་དེ་ཡང། །རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར། །ཤེལ་སྒོང་དག་པ་འདྲ་བ་ཡི། །ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ཚོར་བ་མེད། །ཅེས་གཟུང་རྣམ་མེད་ཟེར་ན། ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། འཛིན་རྣམ་འབའ་
ཞིག་པར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཛིན་རྣམ་འབའ་ཞིག་པར་ཐལ་བ་དང། འདི་ནི་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་ཞེ་ན། །དེ་ཅི་འཁྲུལ་ལ་རག་ལས་སམ། །དེ་ཡི་མཐུ་ཡིས་བྱུང་ན་
ནི། །དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དོ། །ཞེས་དོན་ལ་མེད་ཀྱང་འཁྲུལ་བས་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཡིན་ཟེར་ན། རྣམ་པ་ཆོས་ཅན། གཞན་དབང་དུ་ཐལ། འཁྲུལ་བའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གཞན་དབང་དུ་ཐལ་བ་སྟེ་བརྒྱད་
ཀྱིས་བཀག་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་དུ། དེ་དག་རྣམས་ལས་རིགས་མཐུན་པའི། །ཞེས་སོགས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དྲངས་ནས་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུ་
མ་རྒྱན་ལས། རྣམ་ཤེས་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་ལས། །བཟློག་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། །བེམ་མིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན། །ཞེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་རྣམ་

[062B] །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་རིག་
ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་གོ་ཀུན་གཞི་འཇོག་མི་འཇོག་མི་གསལ་ཡང་མི་བཞེད་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞིར་བཞེད་པ་གང། རིགས་མཐུན་གྱི་རྣམ་ཤེས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་མི་བཞེད་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་གཞི་འདོད་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞིར་མི་བཞེད་པར་ཀུན་གཞི་དེའི་མཚན་གཞིར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཀ་ཤཱིས། ཡིད་ཀྱི་བློ་ཁོ་ན་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་ཉིད་མཚམས་
སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཡང། ཆད་དང་མཚམས་སྦྱོར་འདོད་ཆགས་བྲལ། །ཉམས་དང་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་ནི། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནར་འདོད། །ཅེས་མཛོད་དྲངས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འཇུག་པའི་
རྣམ་བཤད་ལས། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང། ནས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནར་འདོད། །ཅེས་མཛོད་ལས་གསུངས་པ་དྲངས་པས། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཞི་བ་འཚོ་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་མི་བཞེད་པར་གསལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་རྣམས་ལ་རིགས་མཐུན་པའི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངེས་པར་འགྱུར། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས། །རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་ཡང་དག་རྟོགས། །ཞེས་

[063A]༄༅། །རིགས་མཐུན་གྱི་རྣམ་ཤེས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བར་སྟོན་པའི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་འདི་རང་ལུགས་འཐད་ལྡན་དུ་བྱས་ནས་དྲངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པས་ཉོན་ཡིད་ཀྱང་མི་འདོད་དོ། །ཐ་
སྙད་དུ་སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཤར་བའི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ཆ་དངོས་པོར་མེད་པ་སེམས་ཙམ་རྣམ་རྫུན་པ་ལྟར་འདོད་པའི་དབུ་མ་བ་ནི་ཝ་བྭ་པས་བཀྲལ་བ་ལྟར་ཡིན་པར་ལྷན་སྐྱེས་རྡོ་རྗེས་བཤད་
དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཅུ་པའི་འགྲེལ་བ་ལས། རྣམ་པ་མེད་པའི་དབུ་མ་ཡང་ཝ་བའི་ན་བཟའ་ཅན་ལ་སོགས་པས་ཁས་ལེན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་དེ་ཡིས། ཉེར་ལེན་ལས་སྐྱེས་དྲི་མ་ཡིས། །བདག་ཉིད་དབྱེར་མེད་པར་སྒྲིབ་སྟེ། །བློ་ནི་ཤེལ་སྒོང་དག་པ་
ལྟར། །གཞན་གྱི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་དྲངས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། དགོངས་འགྲེལ་དུ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་དོན་ལེགས་ལྡན་དང་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་མཐུན་ཚུལ་ནི། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པར་གསུངས་པའི་མེད་རྒྱུའི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ལ་བྱས་ནས་དེ་དངོས་པོ་ལ་འགོག་པ་ན་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་སྤྱོད་དགོས་པ་ལ་མཐུན་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ལེགས་ལྡན་གྱིས་བཞེད། ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་
ཀྱིས་བཞེད་པར་དབུ་མ་སྣང་བ་དྲངས་ཟིན་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་འཆད་པ་ན། གཞུང་ལས། གཞན་དབང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་

[063B] ནས། དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ་དེ་དངོས་པོ་ལ་
འགོག་པ་ན་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་སྦྱོར་བས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་ཐ་སྙད་དུ་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལའང་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། ཆོས་ཐམས་
ཅད་དོན་དམ་པར་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ནར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་འཆད་པ་ན་ཡང་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་ལ། ལེགས་ལྡན་གྱི་
བཞེད་པ་འཆད་པ་ན། གཞུང་ལས། དོན་དམ་པར་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་དེའི་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པ་མདོའི་དོན་ཡིན་གྱི། ཞེས་གསུངས་པས་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཞེད་པའི་རྒྱུ་
མཚན་འགོད་ཚེ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་བཀར་དོན་དཔྱད་དོ། །གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། ཤེར་སྒྲོན་གྱི་གཞན་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉེ་བར་བླངས་པ་སོགས་འགྲེལ་བཤད་ཀྱིས་རྣམ་རིག་པར་སྦྱར་ཅིང། དེ་ཡང་རྟོག་གེ་འབར་པར་སེམས་ཙམ་
སྐབས་སུ་དེ་འདྲ་ཞིག་བཤད་པ་ལ་དགོངས་ཀྱང། དེར་རྣམ་རིག་པའི་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ལ་འདི་སྨྲས་པ་དང། གལ་ཏེ་ལྟ་བུ་ལས་མི་འབྱུང་ན་ཡང། སྐབས་འདིར། གལ་ཏེ་གཞན་དག་ན་རེ། ཞེས་རྣམ་རིག་པ་ལས་ཟུར་དུ་དགར་ཚིག་

[064A]༄༅། །འབྱུང་བས་མི་རིགས་པར་གསུངས་པ་དཔྱད་གཞི་ཆེ་སྟེ། འགྲེལ་བཤད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱུང་བ་དག་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་བར་དགོངས་པ་ལས་རྣམ་རིག་པར་སྦྱར་བ་མིན་པ་དང། དབུ་མ་སྙིང་པོའི་
འདམ་རྫབ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་བས། །སོགས་ཀྱི་རྟོག་འབར་དུ། གལ་ཏེ་གཞན་དག་ན་རེ། ཞེས་པ་ཡང་བསྟན་འགྱུར་བྱིངས་གྲས་སུ་བཞུགས་པའི་ནག་ཚོའི་འགྱུར་འདིར་མི་སྣང་བ་དང། སྣང་ཡང་འགྲེལ་བཤད་ཀྱིས་གཞན་དག་ཅེས་པ་
རྣམ་རིག་པ་ལས་གཞན་ལ་བསམས་མིན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། དང་པོར་རྣམ་ཤེས་བདེན་པར་འཛིན་ཏུ་བཅུག་ནས་ཕྱིས་དེ་བདེན་པ་འགོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་ལ་འཕགས་གྲོལ་སོགས་འཇོག་པར་
ཐལ། ཞི་འཆོའི་སྔོན་དུ་བྱུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་ལ་དེ་སོགས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འཕགས་གྲོལ་གྱིས་དང་པོར་རྣམ་ཤེས་བདེན་པར་འཛིན་ཏུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་ལྟར་འཛིན་ཏུ་འཇུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་
སྤྱོད་པའི་དབུ་མའི་སློབ་དཔོན་འགའ་ཞིག་ཞི་འཚོའི་སྔོན་དུ་བྱུང་ཡང་དེ་འཕགས་གྲོལ་སོགས་མིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཞི་འཚོའི་སྔོན་དུ་ཕྱི་དོན་འགོག་པའི་གཞུང་རྒྱས་པར་བརྩམས་པའི་དབུ་མའི་སློབ་དཔོན་བྱུང་བར་ཐལ། འཕགས་
གྲོལ་གྱིས་ཉི་སྣང་དུ་ཕྱི་དོན་མེད་ཚུལ་བསྟན་ཅིང། ཉི་སྣང་གཞུང་རྒྱས་པ་མིན་པར་ཁས་ལེན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་པའི་གཞུང་དང་གཞུང་རྒྱས་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཡང་དེ་ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་པའི་

[064B] དེས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་རྒྱས་པར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི། རང་གིས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་པའི་དོན་དེའི་རྒྱ་གཞུང་དག་ན་ཆེར་མི་གསལ་ཡང། དེའི་བརྗེད་བྱང་ལས་སྔར་ལྟར་
གསུངས་ཤིང། མུན་སེལ་དུ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་གི་རང་གིས་གྲུབ་པའི་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །དཀའ་འགྲེལ་ལས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཁོང་དུ་
ཆུད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཞེས་བྱུང་ལ། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི། ཚུལ་འདིར་བརྟེན་ནས་དེ་ལ་ཡང། །ཞེས་པའི་དོན་འཆད་བྱེད་ཡིན་ཚེ་འགྲེལ་བཤད་དང་ཅུང་མི་མཐུན་པར་མངོན་ལ། ལང་གཤེགས་ཀྱི། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནི་རྣམ་ལོག་དང། །ཞེས་
པའི་ལུང་དོན་སྔར་བཤད་པ་འགྲེལ་བཤད་དང་བསྟུན་པ་སྟེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། རྒྱུ་ལོག་པས་སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི། ཞེས་གསུངས་པ་ལ་དཔགས་ན་རྣམ་ལོག་པས་ཞེས་ཡོད་པ་འདྲ་ཞིང། རྐང་པ་དང་པོ་ལ། མུན་སེལ་དུ་
སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་པ་གྲངས་ཅན་པའི་འདོད་པ་ལྟ་བུ་རང་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ནམ། ཡང་ན་ཕྱི་དོན་གྱི་དམིགས་རྐྱེན་ལས་དབང་ཤེས་སོགས་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ལ་སྦྱར་ན་ཨེ་འགྲིག་བརྟག་པར་གསུངས་
སོ༑ །ཁ་ཅིག་བཤད་པ་དེ་གཉིས་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ལ་རིམ་པར་སྦྱར་ན་རུང་ངམ་ཟེར་ཡང་སྐབས་འདིར་བདག་སྐྱེ་མེད་པ་བཤད་དོན་ཡོད་མེད་བརྟག་གོ་དབུ་མ་རྒྱན་ལས། བརྟགས་པའང་མི་རུང་རྟ་རུ་བཞིན། །ཞེས་པའི་དོན་དེའི་

[065A]༄༅། །བརྗེད་བྱང་དུ། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་བྱུང་ཡང་དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་གྱི་འགྱུར་དུ། གདགས་པའང་མི་རུང་རྟ་རུ་བཞིན། །ཞེས་བྱུང་ཞིང། རང་འགྲེལ་ལས། རང་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་མཐུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་
ལ་ནི་གདགས་པ་ཙམ་དུ་ཡང་རིག་པའི་དོན་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །རྟ་རུ་མེད་པ་ནི་རང་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རིག་པ་གདགས་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། འགྲེལ་བཤད་ལས། སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་
བཏགས་པའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟ་རུ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག་སྔོ་སེར་སོགས་ཁས་མི་ལེན་པ་རྣམ་རྫུན་པར་འཇོག་པ་མི་འཐད་དེ། དེས་ཀྱང་སྔོ་སེར་སོགས་ནང་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་
ཕྱིར་དང། དངོས་པོ་ལ་ཤེས་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པའི་རྣམ་རིག་པ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་སྔོ་སེར་སོགས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་པ་རྣམ་རྫུན་པར་འཇོག་པ་མི་འཐད་དེ། དེས་ཀྱང་སྔོ་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔོ་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྟག་ལོས་སྔོ་སོགས་ཤེས་པར་འདོད་པ་རྣམ་བདེན་པར་འདོད་པ་ལ། ཕུང་པོ་ལྔའི་རྣམ་གཞག་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་སོགས་མང་དུ་འབྱུང་བར་ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐར་
གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་དོན་མི་འདོད་པ་རྣམ་རྫུན་པར་འདོད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། རྣམ་རིག་པར་དེ་ལྟར་འདོད་མི་འདོད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་ཚབ་རྗེ་ལྟར་ན། རྣམ་རྫུན་པའི་ལུགས་ལ། དབང་ཤེས་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་རགས་པ་

[065B] ཁ་དོག་གི་རྣམ་པ་དང། གོ་ས་གནོན་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ནི་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་པས་ན་དེ་དག་རགས་སོགས་མིན་པར་འགྱུར་བའི་དོགས་པ་མེད་དེ། སྔོ་སེར་རགས་སོགས་མིན་ན་རགས་སོགས་མི་སྲིད་པར་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟའི་སྣང་བ་དེ་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་ཡང་སྔོ་སེར་རགས་སོགས་སུ་འདོད་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སོ་སྐྱེའི་དབང་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་རགས་སོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་དབང་ཤེས་དེ་ལ་སྔོན་པོ་རང་ལས་རྫས་
གཞན་པའི་རགས་སོགས་སུ་སྣང་བས་ཡིན་གྱི། སྔོན་པོ་རགས་སོགས་མིན་བཞིན་དུ་རགས་སོགས་སུ་སྣང་བས་དེ་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་གཏན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་དུང་སེར་སྣང་གི་དབང་ཤེས་དུང་གི་དབྱིབས་ལ་འཁྲུལ་
ཞེས་པ་ནི་དེ་དུང་སེར་གྱི་དབྱིབས་སུ་སྣང་བས་ཡིན་གྱི། དུང་གི་དབྱིབས་ལས་དབྱིབས་གཞན་དུ་སྣང་བས་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྐབས་འདིའི་རྣམ་པ་བདེན་པ་དང་རྫུན་པ་ནི། དོན་བྱེད་ནུས་མི་ནུས་དང་དབུ་སེམས་རྩོད་པའི་བདེན་རྫུན་
སོགས་ལ་མི་བྱེད་དེ། རྣམ་བདེན་རྫུན་གཉིས་ཀས་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་ཤར་བའི་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དེ་དངོས་པོ་དང། བདེན་གྲུབ་དང། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་ཡིན་པར་འདོད་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཤེས་ལ་སྔོན་པ་སོགས་
རགས་པ་སོགས་སུ་སྣང་བ་ནི་རྣམ་བདེན་རྫུན་རྩོད་པའི་གཞི་དང། མ་རིག་པས་བསླད་པས་མ་བཞག་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་ཡུལ་ནི་འདིའི་བདེན་པ་དང། དེས་བཞག་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་ཡུལ་ནི་འདིའི་རྫུན་པའི་དོན་དང། རྩོད་གཞི་དེ་འདིའི་

[066A]༄༅། །བདེན་རྫུན་གང་ཡིན་རྩོད་པ་ནི་རྩོད་ཚུལ་ཡིན་གྱི། དབང་ཤེས་ལ་ཤར་བའི་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྩོད་གཞིར་བཟུང་ནས་དངོས་པོ་དང་བདེན་གྲུབ་ཡིན་མིན་ལ་རྩོད་པ་གཏན་མིན་པར་བཤད་དེ། འདི་ནི་རྗེའི་བཞེད་པར་རྣམ་ངེས་ཊཱིཀ་
ཆེན་ལས་ཞལ་གྱིས་འཆེས་པར་མཛད་ཅིང་ཡིག་ཆ་ཕལ་ཆེར་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་སོ། །མཁས་གྲུབ་རྗེ་ལྟར་ན། རྣམ་བདེན་རྫུན་དབང་ཤེས་ཀྱི་གཟུར་རྣམ་དངོས་པོར་འདོད་མི་འདོད་ཀྱིས་འབྱེད་དེ། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་རྣམ་ཞེས་པ་
རྣམ་བདེན་པ་དང་མདོ་སྡེ་བའི་ལུགས་ལ་གཟུང་བ་ནི་སྔོན་པོ་དང། རྣམ་པ་ནི་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་དང། མིག་ཤེས་དེ་ཉིད་གཟུང་པ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་དོན་དུ་བྱེད་ལ། རྣམ་རྫུན་པའི་ལུགས་ལ་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྣང་བའི་ནམ་
མཁའི་སྐ་ཤད་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་སུ་གྱུར་པའི་སྔོན་པོའི་གཟུགས་བརྙན་ཞིག་ལ་བྱེད་ཅིང། རྣམ་པ་ཤར་པའི་དོན་དབང་ཤེས་ལ་དེ་སྣང་བ་ལ་བྱེད་དེ། འདི་ནི་གསེར་ཕྲེང་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་རྣམས་ལས་རྣམ་བདེན་རྫུན་གྱི་ཁྱད་
པར་ཟུར་ཅོམ་བྱུང་བ་དང་མཐུན་ཤས་ཆེ་བར་གྲུབ་མཐའི་མཆན་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་གསེར་ཕྲེང་ལས། རྣམ་རྫུན་པ་ལྟར་ན་ཐ་དད་བཀག་ཙམ་ཡིན་གྱི་རྣམ་བདེན་པ་ལྟར་ན་རྫས་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་དོ། །ཞེས་དང། གཞུང་ལས། སྔོ་
སེར་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དངོས་པོར་འདོད་དེ། ནས། ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་བདེན་པ་ལྟར་འདོད་པའི་དབུ་མ་པའོ། །ཞེས་དང། ཐ་སྙད་དུ་སྔོ་སེར་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་དངོས་པོར་མེད་པ་རྣམ་རྫུན་པ་ལྟར་འདོད་པའི་དབུ་མ་བ་ནི། ཞེས་

[066B] ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་བདེན་པ་འདོད་པ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་ཤེས་པའི་རྫས་སུ་བཞེད་པས། ནས། སྔོ་ཙམ་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞུང་དང་མཁས་གྲུབ་རྗེས་གསུངས་
ཚུལ་གཉིས་མཐུན་ཡང། གཞན་གཉིས་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་ལ་གཟུགས་ཤེས་རྫས་ཐ་དད་བཀག་ཙམ་དང། རྫས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་རྣམ་བདེན་རྫུན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་གསུངས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ལུགས་
རྣམ་བདེན་པ་དང་མཐུན་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་སུ་འགྲེལ་བར་ཐལ། གཞུང་ལས། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་བཞེད་པ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྲེལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་འགྲེལ་རང་ལུགས་སེམས་ཙམ་རྣམ་
བདེན་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པའི་ལུགས་སུ་འགྲེལ་བར་བཤད་པ་ལས་རྣམ་བདེན་པ་དང་མཐུན་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་སུ་འགྲེལ་བར་བཤད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་ལས། གང་གིས་དངོས་རྣམས་དེས་བརྟགས་
ན། །ཞེས་སོགས་དང། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དོན་བསམ་པ། །ཞེས་སོགས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དྲངས་ནས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ། དཀའ་འགྲེལ་ལས། དངོས་སུ་བཤད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལ་སོགས་པར་ནི་
རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་བཤད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནས། རིགས་པ་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་རུང་བ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་བྱང་

[067A]༄༅། །བཟང་གིས་ཕྱོགས་གླང་ཆོས་གྲགས་རྣམ་བདེན་པ་དང། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་ལྷ་ཤཱཀ་གིས་རྣམ་བདེན་དང། ཤེར་འབྱུང་གིས་རྣམ་རྫུན་དྲི་མེད་དང། ཆོས་མཆོག་གིས་རྣམ་རྫུན་དྲི་བཅས་སུ་བཀྲལ་ལ། རྣམ་
ངེས་དར་ཊཱིཀ་ལས། སློབ་དཔོན་གྱིས་སེམས་ཙམ་པའི་རྣམ་གཞག་མཛད་པའི་ཚེ་རྣམ་རྫུན་པའི་ལུགས་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་གཞག་མཛད་པའི་ཚེ་མདོ་སྡེ་བའི་ལུགས་མཛད་དོ། །ཞེས་དང། སྡེ་བདུན་གྱི་སྐབས་འདིར་སེམས་ཙམ་རྣམ་
བདེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་རང་ལུགས་སུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་མེད། ནས། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཁས་ལེན་པའི་ཚེ་རྣམ་རྫུན་ཉིད་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་རྣམ་རྫུན་པ་དང། སྡེ་བདུན་རྒྱན་ལས་
སྡེ་བདུན་གྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་དུ་སྨྲ་བའི་རྣམ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཁོ་བོས་ཀྱང་ལུང་དང་རིགས་པ་དུ་མ་ལས་ཤེས་ལ། ཞེས་རྣམ་བདེན་པར་གསུངས་ཤིང། ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐའ་ལས། སྡེ་བདུན་མདོ་དང་བཅས་པའི་
དགོངས་པ་ནི་རྣམ་བདེན་པ་ཡིན་པར་མ་ངེས་ཏེ། ནས། དེས་ན་ལུང་རིགས་རྗེས་འབྲང་གཉིས་ཀ་རེ་རེའི་གཞུང་ནའང་རྣམ་བདེན་རྫུན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འོང་བ་རྗེ་ཡབ་སྲས་སོགས་རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཀུན་འདོད་པས་འདི་གཉིས་སོ་
སོར་ཁྱབ་མཉམ་བྱས་ནས་སྦྱར་བར་ནམ་ཡང་མི་བྱའོ། །ཞེས་རྗེ་བཙུན་དམ་པ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེས་གསུངས་པ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པས་ཁོ་བོས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། ཞི་

[067B] རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་རྣམས་ལས་རིགས་མཐུན་པའི། །ཞེས་སོགས་དྲངས་པར་གསུངས་ཀྱང། གཞུང་ལས། ཀུན་གཞི་འཇོག་མི་འཇོག་གི་ཚུལ་གསལ་བར་མ་བཤད། ཅེས་གསུངས་པས་ལུང་དེ་
ཀུན་གཞི་མི་འདོད་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་འགྲོ་ཡང། ཞི་འཚོས་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་བྱེད་ལས་ཀུན་གཞི་མི་འདོད་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པ་མིན་ནོ། །འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་ལས། གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པའང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་
ངེས་པར་སེམས་པས་འཛིན་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ཡང་བསལ་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་འདི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བྱས་ནས། ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་མཐའ་
ཆེན་མོ་རྩ་འགྲེལ་དུ་སེང་བཟང་རྣམ་རྫུན་དང་མཐུན་པའི་དབུ་མ་བ་དང། ཛེ་ཏ་རི་རྣམ་རྫུན་པར་བཤད་པ་དེའི་མཆན་དུ་བཀག་ཅིང། དེ་ཉིད་བཅུ་པའི་འགྲེལ་བར་དྲངས་པའི། ཉེར་ལེན་ལས་སྐྱེས་དྲི་མ་ཡིས། །སོགས་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་ཝྭ་བ་བའི་ཕར་
ཕྱིན་ཚུལ་དགུ་བའི་ལུང་དུ་བྱས་པ་ཡང། མཆན་ལས། ཤེར་ཕྱིན་ཚིགས་བཅད་དགུ་པ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་གཉིས་དང་དེའི་འགྲེལ་བ་རྣམས་སུ་ལུང་འདིའི་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཡང་མི་སྣང་བསན་འདི་ནི་ཚིགས་བཅད་དགུ་པའི་གཞུང་མིན་ནམ་སྙམ་མོ། །
ཞེས་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་བཤད་ཚུལ། དེ་ཉིད་ཞི་འཚོའི་དགོངས་པར་གནས་ཤིང་ལེགས་ལྡན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སེམས་ཙམ་

[068A]༄༅། །པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དོན་གཙོ་བོ་མིན་པ་དང། དེ་མདོ་དོན་ཕལ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། རྩོད་
སྤོང་ངོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དགོངས་འགྲེལ་ཡུམ་གྱི་མདོ་ངེས་དོན་དུ་གཞུང་བཙུགས་ནས་སྒྲུབ་པའི་མདོ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ཡུམ་གྱི་མདོ་དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་ལུགས་འདིས། ཞེས་
སོགས་བྱུང། ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་རྣམ་རིག་པ་ལྟར་འདོད་དམ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། རྣམ་རིག་པས་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ཡུམ་མདོ་དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་ཅིང། འདི་བས་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་
གསུམ་གྱི་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་འབུམ་སོགས་ངེས་དོན་དུ་གཞུང་འཛུགས་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་ནི། སྒྲོ་སྐུར་གྱི་འཛིན་པ་བསལ་
བ་དེའི་དོན་དུ་སྟོན་པས་ཤེར་མདོར་སྐྱེ་མེད་སོགས་བསྟན་པ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཁོ་ནར་བརྗོད་ཅིང་ཞེས་པ་སྟེ་ལྷག་མགོ་སླའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་
ཡུམ་གྱི་མདོ་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་དང། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་ཡུམ་གྱི་མདོ་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་རྣམ་རིག་པ་དང་མི་མཐུན་པར་ལེགས་ལྡན་དང་མཐུན་

[068B] །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མདོ་དོན་བཤད་ནས་སྐུར་འདེབས་སེལ་བ་དང། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མདོ་དོན་བཤད་ནས་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པའི། ཞེས་སོགས་བྱུང་
གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པར་ལྟ་བའི་སྐུར་འདེབས་དང། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པ་རྟག་པའི་དངོས་པོ་སོགས་སུ་དང་གཟུགས་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྟེ་སྒྲོ་སྐུར་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་དོན་དམ་
བདེན་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་དེ་དག་གི་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་འཛིན་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གྱི་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་འབུམ་སོགས་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ལས། དེ་ནི་རྐྱེན་
གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྐྱེ་མེད་སོགས་སྟོན་པའི་ཤེར་མདོ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པ་བཀག་ནས་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པས་སྐུར་འདེབས་སེལ་ནུས་ཏེ། ཤེར་མདོས་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་སོགས་བསྟན་པ་དོན་
དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་བསྟན་པ་གང། དེས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་འགག་སོགས་ཡོད་པར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་པ་ནི་དེ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོའི་དོན་ཡིན་ཏེ། གཞན་
དབང་རྣམས་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལས་དེ་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་མིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ན་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཁས་པ་སྟེ་ཐལ་འགྱུར་བས་རྟེན་

[069A]༄༅། །འབྱུང་གི་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་འདོད་པས། མ་དྲོས་པས་ཞུས་པར། ཆོས་གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་ཤིང། རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་
མིན་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཞན་དབང་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་ཡོད་དེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་བསམ་མི་དགོས་ཏེ། དེ་དགོས་ན། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་ཆོས་ཅན། བདེན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ་
རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དགོངས་འགྲེལ་དུ་གཞན་དབང་སྒྱུ་མ་བཞིན་གསུངས་པ་ཡང་སྒྱུ་མའི་རྡེའུ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་མེད་བཞིན་དེར་སྣང་བ་ལྟར་གཞན་དབང་བདེན་པར་མེད་
བཞིན་བློ་འཁྲུལ་བ་ལ་བདེན་པར་སྣང་བ་ནི་སྒྱུ་མ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན། ཞེས་སོགས་བྱུང། རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་གཞན་དབང་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་དེ་ཉིད་ལ་རྟག་མི་
རྟག་སོགས་དོན་དམ་པར་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་དེ་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་མདོའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡོད་པར་བཟུང་བའི་དོན་ཏེ་མི་རྟག་སོགས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ནི་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ལ། དེ་
ཡང་ཇི་ལྟར་བཏགས་པ་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལ། ཞེས་པའི་དོན་བཤད་མ་ཐག་པ་ནི། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་

[069B] ཞེས་གསུངས་པ་དང་བསྟུན་པའོ། །མི་རྟག་སོགས་དོན་དམ་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པས་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་ནུས་ཏེ། དེ་དག་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མདོར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པ་ཀུན་བཏགས་ལ་སྦྱར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གཞན་དབང་ལ་སྦྱོར་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་དེ་
ཀུན་བཏགས་ཡིན་ལ། སོ་སྐྱེས་གཞན་དབང་ལ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཞེན་ཅིང། དེ་ལྟར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཞན་དབང་མེད་པར་གདུལ་བྱ་ལ་བསྟན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དགོངས་འགྲེལ་དུ་ཀུན་
བཏགས་དོན་དམ་པར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པས་ན་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མ་གསུངས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པར་གསུངས་པའི་དོན་གཙོ་བོར་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ལ་བྱེད་གོས་པར་འདི་བས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཀུན་བཏགས་དང་དེ་ལྟར་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཀུན་བཏགས་རང་
མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་གཙོ་བོའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སོགས་དོན་དམ་པར་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པས་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་དང། ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་སྤོང་སྟེ། དེ་དག་དོན་དམ་པར་

[070A]༄༅། །རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་གཙོ་བོའི་དོན་དང། དེ་དག་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་རྣམ་རིག་པ་དང་མི་མཐུན་པར་ལེགས་ལྡན་དང་
མཐུན་ཚུལ་ནི། དེས་ན་གཞན་དབང། ཞེས་སོགས་བྱུང། རྣམ་རིག་པ་དང་འདི་བས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་འཆད་ཚུལ་ལ་ཁྱད་ཡོད་དེ། རང་མཚན་གྱིས་མེད་ན་གཞན་དབང་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་བས་དེ་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་བར་འདོད་པ་
གཉིག་འདྲ་ཡང། འདི་བས་ཆོས་ཀུན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དོན་དམ་པར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་སྨྲ་ལ། རྣམ་རིག་པས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པས་ཁྱབ་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། ལེགས་ལྡན་དང་འདི་བས་ངོ་
བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གྱི་དོན་འཆད་ཚུལ་མཐུན་ཏེ། གཞན་དབང་གི་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོར་དོན་དམ་པར་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པས་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་གཞན་དབང་སྟོང་བར་དགོངས་འགྲེལ་དུ་གསུངས་
པའི་དོན་འདི་བས་ཀྱང་ལེགས་ལྡན་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་དོན་ནི་དེ་ལྟར་འདོགས་པའི་རྟོག་པའི་ཞེན་ཡུལ་དང། ཀུན་བཏགས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་དང་དོན་དམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་
པ་ནི་ཀུན་བཏགས་དང། གཞན་དབང་དེ་ཉིད་ཀུན་བཏགས་དེའི་ངོ་བོར་མེད་པ་ནི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་གཞན་དབང་སྟོང་པའི་དོན་དུ་འདོད་པ་སྔར་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་

[070B] གཞན་ཡང། ཞེས་སོགས་བྱུང། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས། ངེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཞེས་
བསྟན་ཏེ་དེ་ལྟ་བས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་དོན་དམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པར། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་ངོ་
བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་ཅེ་ན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁ་ཅིག་གིས། འབུམ་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཀུན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་
ཡིན་པར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་སོགས་སུ་ཤེར་མདོར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ལན་དུ་དེ་ཉིད་ལས། དེའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། མ་ཁྱབ་སྟེ། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་དགོངས་
པ་བསྟན་པའི་མདོ་དང་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་གཉིས་འགལ་བ་མ་ཡིན་པྤའི་ཕྱིར་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་
ན༑ དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས། ཆོས་རྣམས་གྱི་ཆོས་བདག་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ་དོན་དམ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་

[071A]༄༅། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་དོན་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀུན་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་འདིས་
ཆོས་ཀུན་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་འབུམ་སོགས་སུ་སྐྱེ་མེད་སོགས་བསྟན་པ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་སྒྲུབ་པ་དང། སྐྱེ་འགག་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང་འགལ་བ་སྤང་བ་དང། དོན་དམ་
གྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་མདོ་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དགོངས་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་
གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་ཆོས་བདག་མེད་པའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་དབུ་མ་སྣང་བར་དྲངས་སོ། །དབུ་མ་སྣང་བའི་ལུང་འདིས་ནི། འབུམ་
སོགས་སུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་བཀྲལ་ཏེ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པ་བཀག་ནས་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པར་བཤད་ལ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་
པར་འཛིན་པའི་དོན་ཡང་སྐྱེ་འགག་སོགས་གཏན་མེད་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་དེ་དག་དོན་དམ་པར་མེད་པར་འཛིན་པ་མིན་ཏེ། དབུ་མ་སྣང་བར་མདོ་ལས་སྐྱེ་མེད་སོགས་བསྟན་པ་ལ་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མི་ཞེན་པར་

[071B] ཁྱབ་སྟེ། དབུ་མ་སྣང་བས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་དང་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱེ་བ་སོགས་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྩོད་སྤོང་ལ་གཉིས། རྩོད་པ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་
དེ་ལྟ་ཡིན་ན། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཁོ་ན་རེ། དེ་ལྟ་ན་དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཆེས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དེ་ཡང་བླ་ན་མ་ཆིས་པ་སྐབས་
མཆིས་པ་དྲང་བའི་དོན་རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལགས། ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་འཁོར་ལོ་བར་བའི་མདོ་ངེས་དོན་
དུ་གཞུང་བཙུགས་ནས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། འདིའི་འགལ་སྤོང། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །ཡན་གྱིས་ངེས་དོན་དང། དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་པའི་འཁོར་ལོ་བར་བ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་
གཞི་མི་གཅིག་པར་བསྟན། དེ་མན་གྱིས་མདོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་ཚུལ་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་བསྟན་ཚུལ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དེས་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ཡིན་ཚད་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པ་མིན་ཏེ། དགོངས་
འགྲེལ་དུ་དགོངས་གཞི་བཞག་ནས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བ་དང། དོན་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ངེས་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་འཁོར་ལོ་བར་བ་གཉིས་མདོ་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་མ་ནི་ཤེར་སྙིང་ལྟ་བུ་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དངོས་

[072A]༄༅། །ཤུགས་གང་ལའང་མ་སྦྱར་བ་རྣམས་དང། ཕྱི་མ་ནི་འབུམ་པ་ལྟ་བུ་དགག་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་དེ་སྦྱར་བ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དངོས་ཤུགས་གང་ལ་ཡང་མ་སྦྱར་བར་གཟུགས་
མེད་ཅེས་གསུངས་པ་སོགས་སྒྲས་ཟིན་གྱིས་བསྟན་ཚོད་ལྟར་བཟུང་ན་ཆད་མཐར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་དང། འབུམ་ལས། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་མིན་ནོ། །ཞེས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་
སྦྱར་བས་ཁྱད་པར་དེ་སྦྱོར་དགོས་ཀྱི་འབུམ་གྱི་ཚིག་ཀུན་ལ་དོན་གྱིས་སྦྱར་ཟིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་པ་དེ་གཉིས་པ་ཐམས་ཅད་མིན། ཞེས་པ་འདི་ཡང། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ཤེར་མདོར་ངོ་བོ་ཉིད་དང་
སྐྱེ་འགག་སོགས་མེད་པར་གསུངས་པ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པ་བཀག་ཀྱང། དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་དང་སྐྱེ་འགག་སོགས་མེད་པར་གསུངས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པ་འགོག་པར་མ་གསུངས་ལ་
དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཁོ་ནར་བརྗོད་ཅིང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཤེར་མདོར་སྐྱེ་མེད་སོགས་བསྟན་པ་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་
པས་བསྟན་པ་དང། དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཡང་ངེས་པའི་དོན་ཉིད་དུ་འགལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དགོངས་པ་བསྟན་པ་སྟེ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བསྟན་པའི་གཞུང་གོང་འོག་བསྒྲིགས་ན་རང་

[072B] མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སྟོན་པའི་ཤེར་མདོ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ཡང། དགོངས་འགྲེལ་དུ་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་པ་དེ་
དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་བཀག་པ་དང། ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འདི་བས་བཞེད་འདུག་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། མདོར་བསྡུ་ན། ཞེས་སོགས་བྱུང་སྟེ་གཞན་གོ་སླ་ཞིང། འཁོར་ལོ་དང་པོ་དྲང་དོན་
དུ་འགྲེལ་ཚུལ་ནི། དེས་ཆོས་ཀུན་དོན་དམ་པར་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་མཉམ་དུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་ནི་དེ་དག་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང། དགོས་པ་ནི་དེའི་གདུལ་བྱ་ལ་དེ་ལྟར་མ་བསྟན་ན་ཆད་མཐར་ལྟུང་བས་དེ་འགོག་པ་དང་
དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ནི་དོན་དམ་པར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་རིགས་པ་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཡིན་པས་དགོངས་གཞི་སོགས་གསུམ་ག་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེ་མདོ་དོན་ཕལ་བར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་
རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ། ཞེས་སོགས་བྱུང། གལ་ཏེ་རྣམ་རིག་པས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བྱས་པ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དོན་མིན་ན་མདོ་གང་གི་ཡང་དོན་མིན་པར་འདི་བས་འདོད་དམ་སྙམ་ན། མིན་ཏེ། དེ་དགོངས་འགྲེལ་
གྱི་བསྟན་དོན་ཕལ་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མདོའི་གདུལ་བྱ་ལ་ཅིག་ཅར་དུ་ཆོས་ཀུན་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ནུས་པའི་དབང་རྣོན་དང། རིམ་གྱིས་བཀྲི་དགོས་པའི་དབང་རྟུལ་ཏེ། དང་པོར་ཕྱི་དོན་མེད་ཅིང་སེམས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་

[073A]༄༅། །འཛིན་ཏུ་འཇུག་མི་དགོས་པ་དང་དགོས་པ་ལ་བྱ་ཡི། ཆོས་ཀུན་བདེན་མེད་དུ་རིམ་གྱིས་རྟོགས་མི་དགོས་པ་དང་དགོས་པ་མིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་སྔ་མར་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རང་ལུགས་ལྟར་གསུངས་ཤིང། ཕྱི་མར་
དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་དང། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་དང། འཕགས་པ་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་གྱི་ལུགས་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་
སེམས་ཁོ་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད་ཀྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ནས། གང་ཞིག་ཅིག་ཅར་ཆོས་མ་ལུས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་དེ་རེ་ཞིག་སེམས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་གྱིས་ཕྱིའི་དོན་ངོ་
བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་སུ་ཕྱི་དོན་བཀག་ནས་གཟུགས་སོགས་ནང་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་བསྒྲུབས་པའི་སྐབས་འགར་སེམས་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མ་བཀག་པར་རྣམ་རིག་
པ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་གདུལ་བྱ་དེ་དག་གི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མདོ་གཅིག་ལའང་འདུལ་བྱའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་ཆ་གཉིས་ཕྱེ་ནས་མདོའི་དོན་དུ་འཇོག་དགོས་ཏེ། མདོ་གཅིག་
ལའང་གདུལ་བྱའི་རིགས་གཉིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སྡེ་དགེའི་པར་མ་སོགས་ཀྱི་དབུ་མ་སྣང་བའི་ཐད་འདིར་ལང་གཤེགས་མི་འདུག་པ་ཆད་པར་མངོན་ནོ། །གཉིས་པ་དེ་ཉིད་ཞི་འཚོའི་དགོངས་པར་གནས་ཤིང་ལེགས་

[073B] སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོའི། ཞེས་སོགས་བྱུང་སྟེ་གོ་སླའོ།    ༈    །འདིར། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་འཆད་པ་ལ། དྲི་ཞུས་དངོས་བསྟན་ནི། འཁོར་ལོ་དང་པོར་གཟུགས་ནས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བར་
གྱི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། བར་བར་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་དང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་གཉིས་སྒྲས་ཟིན་འགལ་ན་ཡང་དོན་ལ་འགལ་བ་མེད་དགོས་པས་བར་བའི་དེ་
ཅི་ལ་དགོངས་ཞེས་འཁོར་ལོ་བར་བར་དངོས་དང་དང་པོར་དོན་གྱིས་དྲི་བ་ཞུས་སོ། །དེས་ཤུགས་ལ་འཁོར་ལོ་དང་པོར་དངོས་དང་བར་བར་དོན་གྱིས་ཞུ་ཚུལ་ཡང་ཤེས་ནུས་སོ། །ལན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་སོགས་
སུ་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པ་གཉིས་ལས། སྔ་མའི་མདོར་བསྟན་ནི་འཁོར་ལོ་བར་བ་ཤེར་སྙིང་སོགས་སུ་དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། དོན་དམ་པར་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཀུན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་དང། རྒྱས་བཤད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་སྔར་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་སྐབས་བཤད་པ་ལྟར་ལ། དེ་གསུམ་དཔེ་དོན་སྦྱོར་ཚུལ་ནི། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་རྟོག་པས་
བཏགས་ཙམ་ལས་མེད་པ་བཞིན་གཟུགས་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ལས་མེད་པ་དང། སྒྱུ་མའི་རྫས་སྔགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་རྡེའུ་ཤིང་སོགས་རྟ་གླང་དུ་སྣང་ཡང་དེས་སྟོང་པ་བཞིན་གཟུགས་བདེན་པར་སྣང་ཡང་

[074A]༄༅། །བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང། ཐམ་སེམས་ཙམ་སྐབས་ལྟར་ལ། ཐལ་འགྱུར་བ་དང་རྣམ་རིག་པས་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ཀུན་བཏགས་གཏན་མེད་ཀྱི་དཔེར་མི་འདོད་ཀྱང་འདི་བས་དེ་ལྟར་འདོད་པར་གསུངས་སོ། །
མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དོན་ནི། འཁོར་ལོ་བར་བའི་ཤེར་སྙིང་སོགས་སུ་ཆོས་ཀུན་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་འགག་སོགས་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་ཤིང། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་སྔར་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་སྐབས་
བཤད་པ་ལྟར་རོ། །གྲུབ་དོན་ནི། མཚན་ཉིད་གསུམ་ག་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ཀྱང་ཀུན་བཏགས་དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པར་དོན་
དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འཕགས་ཞུས་ཀྱིས་གསལ་བར་བཤད་པས་དགོངས་འགྲེལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་དང། འཁོར་ལོ་དང་པོ་དང་བར་བའི་ཤེར་སྙིང་སོགས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པར་གྲུབ་ཅིང། འབུམ་པ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་བསྟན་
ནས་ངེས་དོན་དུ་གཞུང་བཙུགས་པར་གྲུབ་བོ། །ལེགས་ལྡན་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་སེམས་ཙམ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་འདོད་པ་མ་བསྟན་པ་དང། འབུམ་སོགས་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་གཞུང་བཙུགས་པར་མི་བཞེད་པ་མ་གཏོགས། དགོངས་
འགྲེལ་གྱི་དོན་འཆད་ཚུལ་འདི་ཙམ་ཞིག་དབུ་མ་པ་གཉི་གའི་འདོད་པ་མཐུན་པར་སྣང་ངོ། །ལེགས་ལྡན་གྱིས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དྲང་དོན་དང། བར་བ་ལ་དྲང་ངེས་གཉིས་དང། ཐ་མ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་འདོད་ཅིང། དང་པོ་དྲང་དོན་

[074B] དེས་གཟུགས་ནས་འཕགས་ལམ་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཆ་མ་ཕྱེ་བར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དང། འདིས་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་
གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བར་བ་ལ་དྲང་ངེས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་ཡོད་པར་འདོད་དགོས་ཏེ། བར་བར་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་པ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་མི་འདོད་ན་དབུ་མའི་ལུགས་སུ་མི་
འགྱུར་ལ། ཤེར་སྙིང་ལྟ་བུ་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བ་རྣམས་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་བཞེད་ན་དགོངས་འགྲེལ་རང་གཞུང་དུ་མཛད་པ་དང་འགལ་ཏེ། དེར་འཁོར་ལོ་བར་བ་དྲང་དོན་གྱི་མདོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐ་མ་ངེས་དོན་དུ་
འགྲེལ་ཚུལ་ཡང་སེམས་ཙམ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པའི་ཀུན་བཏགས་ནི་དེས་གཟུགས་སོགས་ལ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་དོན་དང་འདིས་བཏགས་དོན་དེ་
དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དྲང་དོན་དང། བར་བ་ལ་དྲང་ངེས་གཉིས་ཡོད་པར་བཞེད་ཀྱང། ཐ་མར་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་མེད་ཚེ་སྒྲས་ཟིན་ཚད་མ་དང་བཅས་པའི་
དོན་མི་ཚང་བས་དྲང་དོན་གྱི་མདོས་ཁྱབ་བམ་སྙམ་མོ། །འཁོར་ལོ་དང་པོ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་དགོངས་གཞི་སོགས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ལ། ཤེར་སྙིང་སོགས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ་ལ། དགོངས་གཞི་ཀུན་བཏགས་དོན་དམ་པར་

[075A]༄༅། །མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་གསུམ་དང། དགོས་པ་ཐལ་འགྱུར་བ་ཁ་དྲང་བ་དང། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཆོས་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་རྣམས་སོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། དབུ་མ་
སྣང་བའི། དེའི་དོན་དུ། ཞེས་པ་དཀའ་འགྲེལ་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པ་དེའི་དོན་དུ། ཞེས་གསུངས་ཀྱང། གཞུང་ལས། སྒྲོ་སྐུར་གྱི་འཛིན་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔར་ལྟར་བྲིས་
སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཆོས་ཅན། དགོངས་པ་བསྟན་ཏེ་གཞུང་བཙུགས་ནས་ངེས་དོན་དུ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་འཁོར་ལོ་བར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་བར་བ་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲི་བ་ཞུ་དགོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་སྦྱར་བའི་འཁོར་ལོ་བར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཞུང་ལས། དགོངས་འགྲེལ་
གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གྱི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་དེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་གཞུང་བཙུགས་པར་འཆད་དོ། །ཞེས་དང། དགོངས་འགྲེལ་ནི་ཡུམ་འབུམ་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ངེས་དོན་དུ་གཞུང་
འཛུགས་པའི་མདོར་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། དགོངས་པ་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་གཞི་བཞག་ནས་དགོངས་པ་བསྟན་པ་དང། དོན་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དགོངས་པ་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། ཡུམ་

[075B] ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཞེས་སོགས་དགོངས་པ་བསྟན་ཏེ་ངེས་དོན་དུ་གཞུང་འཛུགས་
དགོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཡུམ་འབུམ་པ་སོགས་ཀྱི་གཞུང་ཚིག་ཏུ་གྱུར་པའི་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་མ་སྦྱར་བའི་མདོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། དགོངས་པ་བསྟན་ནས་ངེས་དོན་དུ་གཞུང་འཛུགས་
རྒྱུའི་འཁོར་ལོ་བར་བམ་ཡིན་པར་ཐལ། དགོངས་པ་བསྟན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་པའི་མདོས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཅེས་དགོངས་པ་བསྟན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་
ཁྱབ་སྟེ། དགོངས་པ་བསྟན་པ་ལ་བཤད་ཟིན་ལྟར་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། དྲིས་ཞུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གྲུབ་དོན་གཉིས་པའི་འཁོར་ལོ་བར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དྲིས་ལན་སྐབས་ཀྱི་
ངེས་དོན་དུ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་འཁོར་ལོ་བར་བ་དང། གྲུབ་དོན་སྐབས་ཀྱི་དྲང་དོན་དུ་བཤད་རྒྱུའི་འཁོར་ལོ་བར་བ་གཉིས་མདོ་སོ་སོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་མ་ལ་འབུམ་སོགས་དང། ཕྱི་མ་ལ་ཤེར་སྙིང་སོགས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་
མཚམས་ཀྱི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དྲང་དོན་གྱི་མདོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་ཏེ། ནས། དྲང་བའི་དོན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག། དེ་དེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་

[076A]༄༅། །དངོས་བསྟན་ཚད་མ་དང་བཅས་པ་དང་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་གཉིས་ཀ་ཚང་བའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ལ་ལས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་དེས་མི་ཆོག་པར་སྒྲས་ཟིན་ཚད་མ་དང་བཅས་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་
སྔ་མས་དེ་ལ་དངོས་བསྟན་ཚད་མ་དང་བཅས་པས་ཆོག་སྟེ། གཞུང་ལས། དགག་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་སྐབས་དེར་མ་སྦྱར་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པས་ངེས་དོན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་མི་གཟུང་སྟེ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་བརྟག་ངེས་པའི་དོན་ཁོ་ན་གཞུང་འཛུགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་པའི་དོན་བློ་གླིང་བས། འཁོར་ལོ་ཐམས་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དངོས་སུ་མ་སྦྱར་བའི་འབུམ་གྱི་མདོ་ཚིག་རྣམས་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་གཞུང་བཙུགས་
པ་ཁོ་ནའི་དོན་མིན་ཏེ། ཡིན་ན། འབུམ་དང་ཤེར་སྙིང་གི་གཟུགས་མེད་ཅེས་གསུངས་པའི་སྔ་མ་དོན་དམ་དུ་མེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་རྟོགས་དཀའ་ལ། ཕྱི་མ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་པ་རྟོགས་སླ་བར་སོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱི་མ་དངོས་སུ་
མ་བསྟན་པར་སྔ་མ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ཤེར་སྙིང་གི་གཟུགས་མེད་ཅེས་སོགས་ཀྱིས་ངེས་དོན་སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་གཞུང་བཙུགས་ནས་དངོས་བསྟན་གཙོ་བོར་བྱེད་པར་བསྟན་པ་དང། ཤེར་སྙིང་དང་
འབུམ་གྱི་གཟུགས་མེད་ཅེས་པའི་མདོ་ཚིག་གཉིས་ལས་སྔ་མ་དྲང་དོན་གྱི་མདོར་འགྲེལ་བའི་ཤུགས་ལ་ཕྱི་མ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་གཞུང་བཙུགས་པ་ལ་བཤད་དོ། །རྗེ་བཙུན་པས། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་གཞུང་

[076B] དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་འབུམ་གྱི་གཟུགས་མེད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཚིག་དང། གྲུབ་དོན་གཉིས་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་མདོར་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བ་དང། དངོས་
སུ་སྦྱར་བ་དང། དངོས་སུ་མ་སྦྱར་བའི་རིགས་གསུམ་ལས། ཕྱི་མ་ནི་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་ངེས་དོན་དུ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་མདོར་འཇོག་ཀྱང། འབུམ་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་ངེས་དོན་དུ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་མིན་པ་དང། ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་ན་
དགོངས་པ་བསྟན་དགོས་མིན་པས་ཁྱབ་པ་དང། འབུམ་གྱི་གཟུགས་མེད་ཅེས་པའི་མདོ་ཚིག་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་དགག་དགོས་ཀྱང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་གཟུང་དུ་མི་རུང་བའི་མདོ་མིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་དག་ལྟར་ན་འཁོར་ལོ་བར་བ་དང་
དྲི་ཞུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བར་པ་འདྲ་བས་ཤེར་མདོ་རྣམས་དེ་གཉི་གར་ཁས་ལེན་ཀྱང། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་དུ་ཡུམ་རྒྱས་འགྲིང་བསྡུས་གསུམ་འཁོར་ལོ་བར་བ་ཡིན་ཡང་དྲི་ཞུས་ཀྱི་དེ་མིན་པ་དང། དེའི་ནང་གི་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དོན་
གྱིས་སྦྱར་བ་དང། ཤེར་སྙིང་དང་ཚུལ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ་སོགས་འཁོར་ལོ་བར་བ་དང་དྲི་ཞུས་དང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བར་བ་གསུམ་ག་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བ་དང། དོན་གྱིས་
སྦྱར་བ་རྣམས་དེ་གསུམ་ག་དང། སྔ་མ་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུ་དང། གྲུབ་དོན་གྱི་འཁོར་ལོ་བར་བ་དང། ཕྱི་མ་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པ་དང། ངེས་དོན་དུ་གཞུང་འཛུགས་རྒྱུར་རྒྱས་

[077A]༄༅། །འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་འཇོག་དགོས་པར་མངོན་ནོ། །རྒོལ་ངན་ཚར་གཅོད་དུ། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་སྐྱེ་འགག་སོགས་མེད་པ་འབུམ་གྱི་སྐྱེ་འགག་སོགས་མེད་ཅེས་པའི་སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་དུ་འཛིན་པ་བཀག་ནས་དེ་
དག་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེའི་སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་བསྒྲུབས་པར་བཤད་པའི་དོན་ཚེ་བརྟན་ལྷ་རམས་པས་བཤད་པ་བཞིན་ཤེས་དགོས་ཤིང། དེ་ཉིད་གཞུང་གི་དགོངས་པར་ཡང་སོན་ཏོ། །
ཁ་ཅིག་དངོས་བསྟན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་དང་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་གཉིས་ཁྱད་མེད་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། གཞུང་ལས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་སོགས་ལ་སྐབས་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་ན་སྐབས་གཞན་དུ་ཡང་དོན་གྱིས་སྦྱར་ཟིན་པས་དངོས་
སུ་མ་སྨོས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འབུམ་གྱི་གཞུང་ཚིག་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དོན་གྱིས་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་ཡང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་གསུངས་པ་གང། ལྷག་མཐོང་ལས། མདོ་འམ་བསྟན་བཅོས་དེའི་སྤྱི་ལུགས་གོང་
འོག་ཏུ་སྨོས་པ་མི་སྦྱོར་བར་ཚིག་ཅུང་ཟད་རེའི་དོ་གདོང་གི་བསྟན་ཚོད་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་གཟུང་དུ་མི་རུང་བས་ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ཡིན་པ་མི་འཇིག་ལ། ཞེས་ཚིག་གི་ངོ་གདོང་ངམ་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་གཟུང་དུ་མི་རུང་བའི་
ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དོན་གྱིས་སྦྱར་བ་རྣམས་དངོས་བསྟན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལས་འོས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་བརྟན་ལྷ་རམས་པས་སྒྲས་

[077B] སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་གཉིས་ལ་ཁྱད་ཕྱེ་བ་ཡང་སྒོ་མང་ཡིག་ཆའི་མདོག་བསྒྱུར་བཙམ་མོ། །ཁོ་ན་རེ། ཤེར་སྙིང་ཆོས་ཅན། དངོས་བསྟན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་མདོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་
བཞིན་པའི་མདོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འབུམ་པའི་གཟུགས་མེད་ཅེས་པའི་མདོ་ཚིག་ཆོས་ཅན། དངོས་བསྟན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་མདོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་གཟུང་དུ་རུང་བའི་མདོ་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་དྲངས་མ་ཐག་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་དེ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་མདོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་རྟོག་པ་བསལ་དགོས་
པར་དབུ་མ་སྣང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡང་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་བསལ་དགོས་པའི་དོན་དུ་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཤེར་སྙིང་ཆོས་ཅན། དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་
ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་མདོ་ཡིན་པར་ཐལ། གཞུང་ལས། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་མདོ་དེའི་ནང་དུ་དོན་དམ་པ་དང་བདེན་པའི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་མ་སྦྱར། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གསལ་བར་ཞེས་པའི་ཚིག་ནུས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཁོར་ལོ་བར་བར་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་མ་སྦྱར་གཉིས་ཡོད་པ་གང། ཤེར་སྙིང་ལྟ་བུ་དེ་ལམ་བཞག་ན་དེའི་མཚན་གཞི་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གཞུང་ལས། འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་གསུངས་པ་དེ་ལ་

[078A]༄༅། །དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དང་མ་སྦྱར་བ་གཉིས་བྱུང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་དཔྱད་དོ། །གཞུང་དུ་ཆ་ཕྱེ་ནས་མདོའི་དོན་དུ་འཇོག་པར་གསུངས་པའི་དོན་ལ། བློ་གླིང་བས། མདོ་གཅིག་
གི་བརྗོད་བྱ་ལ་ཆ་གཉིས་ཡོད་པའི་དོན་མིན་པར་འཁོར་ལོ་ཐ་མར་དགོངས་འགྲེལ་ལང་གཤེགས་རྒྱན་སྟུག་སོགས་སེམས་ཙམ་ལྟར་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པ་དང། མདོ་གཞན་དབུ་མ་བ་ལྟར་གྱི་དེ་སྟོན་པ་གཉིས་འབྱེད་
པའི་དོན་དུ་བཤད་དེ་ཕར་ཕྱིན་ཟུར་མཆན་ཡང་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་སོ། །རྗེ་བཙུན་པས། སེམས་ཙམ་ལྟར་གྱི་དེ་འཕགས་ཞུས་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་ཙམ་དང། དབུ་མ་བ་ལྟར་གྱི་དེ་དེ་དག་གི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་འཇོག་པའི་དོན་དུ་
བཤད་པ་དང། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བ་ལས། གཙོ་ཕལ་ཆ་གཉིས་རིམ་བཞིན་དབུ་སེམས་ལུགས། །ཞེས་དབུ་མའི་དེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོ་དང་སེམས་ཙམ་གྱི་དེ་ཕལ་བར་འཇོག་པར་གསུངས་པ་དང། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་
དཔྱོད་དུ་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་སུ་དབུ་མའི་དེ་གསུམ་གཙོ་བོ་དང་རྣམ་རིག་པའི་དེ་གསུམ་ཞར་བྱུང་དུ་བསྟན་པར་གསུངས་པ་གནད་འདྲའོ། །ཁ་ཅིག་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ལེའུ་རྣམ་རིག་པའི་དེ་གཙོ་བོ་དང། དབུ་མའི་དེ་ཞར་བྱུང་
དུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བཤད་ཅིང་ཕར་ཕྱིན་ཞིབ་ཆ་ཡང་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཤིང་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ཀྱི་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འཆད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་དགོངས་འགྲེལ་དབུ་སེམས་གཉིས་ཀའི་མདོར་འདོད་དམ་བརྟག་ཅིང། མུན་

[078B] །ཁོ་ན་རེ། རང་རྒྱུད་པས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་
ཐལ༑ དེས་དེ་ཡུམ་མདོ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་གཞུང་འཛུགས་པའི་བཀའ་དང། ལེགས་ཕྱེའི་ཆོས་འཁོར་དང། དྲང་ངེས་ཕྱེ་བའི་རང་གཞུང་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས༑ ཞེས་སོགས་དང། གཞུང་ལས། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས། ནས། ཡུམ་གྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་གཞུང་བཙུགས་པར་འཆད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་སྣང་བར་
དགོངས་འགྲེལ་ལང་གཤེགས་རྒྱན་སྟུག་རྣམས་དེའི་མཚན་གཞིར་བཞག་པ་དང། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་བཀོད་མ་ཐག་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། གཞུང་ལས། མདོ་སྡེ་ཁ་ཅིག་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ནི་དྲང་དོན་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་རྩོད་ལན་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་ཕྱིར་
རྟོགས་སླ། བློ་གླིང་བས་དཀའ་འགྲེལ་ལྟར་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དང། རྗེ་བཙུན་གྱིས་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་དང། སྒོ་མང་ལྟར་ན་ངེས་དོན་གྱི་མདོའི་ཁྱད་པར་ལ་ཚད་མ་དང་བཅས་པ་ཞེས་པ་བདེན་གྲུབ་ལྟ་

[079A]༄༅། །བུའི་དགག་བྱའི་དོན་དམ་མིན་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་དམ་སྟོན་དགོས་པ་ལས་སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མི་དགོས་པས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ལ་ངེས་དོན་གྱི་མདོས་ཁྱབ་པར་བཞེད་པ་འདྲའོ། །
འཕགས་སེང་ལུགས་ལ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་འཆད་ཚུལ་བློ་གླིང་བས་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་དང་མཐུན་ཏེ། མི་མཐུན་ན་འདིར་ལོགས་སུ་གསུང་རིགས་པ་ལ་དེ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འདོད། རྗེ་བཙུན་པས་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་དྲང་
དོན་དུ་འདོད་པ་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་དང་མཐུན་ཡང་དེ་དག་གིས་དགོངས་འགྲེལ་དབུ་མའི་གཞུང་དང། འཕགས་སེང་གིས་སེམས་ཙམ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་གཞུང་དུ་བཞེད་པར་བཤད། སྙིང་པོའི་རྒྱན་དུ་དགོངས་འགྲེལ་མཚན་ཉིད་ལྡེམ་
དགོངས་སུ་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གུང་ཐང་སྐབས་དང་པོའི་མཆན་དུ་དེ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པར་གསུངས་པ་ལ། ཕར་ཕྱིན་ཟུར་མཆན་དུ། འཕགས་སེང་གི་གཞུང་རྣམས་སུ་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཁུངས་ཡོད་མེད་བཙལ་དགོས་ཤིང་
གསེར་ཕྲེང་དུ། མཚན་ཉིད་ལྡེམ་དགོངས་རྣམ་རིག་པ་ཁོ་ནའི་འདོད་པར་གསུངས་པས་ན། འཕགས་སེང་གིས་མཚན་ཉིད་ལྡེམ་དགོངས་བཞེད་མི་བཞེད་ཀྱང་དཔྱད་དགོས་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་དེའི་མཚན་གཞིར་ཤེར་མདོ་བཞག་པ་
སེམས་ཙམ་པ་ཁོ་ནའི་འདོད་པ་ཡིན་པ་གསེར་འཕྲེང་གི་དགོངས་པ་ཡིན་ཡང་མཚན་ཉིད་ལྡེམ་དགོངས་ཁས་ལེན་པ་དབུ་སེམས་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཡང་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །གཞུང་ལས། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་དག་གིས་ཇི་

[079B] ནས། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཞིབ་ཏུ་ནི་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་བཤད། ཅེས་པའི་དོན་དབུ་མ་སྣང་བར། མདོ་དོན་གཙོ་བོ་མིན་པར་བཤད་པ་དང། དེར་མདོ་དོན་ཙམ་ཡང་མིན་པར་བཤད་པ་དང་
ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཀྱང་མདོ་དོན་ཙམ་དུ་བཞེད་པ་དང། རྣམ་རིག་པས་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ཆ་གཉིས་མི་འབྱེད་པར་བཀྲལ་ན་མདོའི་དོན་མིན་པར་བཤད་པ་གང་ཡང་མིན་པར་མདོ་དོན་མིན་པར་འཆད་མཁན་ལེགས་ལྡན་དང། སྲོལ་ནི་
ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཕྱེ་བའི་རང་རྒྱུད་པའི་སྲོལ་ལ་གོ་དགོས་སོ། །དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་བཤད། ཅེས་པའང་དེ་འདྲའི་སྲོལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཕྱེ་བར་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་བཤད་ཅེས་པའི་དོན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་ཀྱང། དེ་ལྟར་ན་ཕྱེ་བར་ཞེས་
འབྱུང་དགོས་ཤིང། ཞིབ་ཏུ་ཞེས་གསུངས་དོན་ཡང་མེད་པས་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཕྱེ་བའི་དོན་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་དོན་དུ་བྱ་དགོས་སོ། །བཞི་བ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་བསྟན་པ་
ལ་གཉིས། རིགས་པའི་དགག་བྱ་ངོས་གཟུང་བ་དང། དེ་ཇི་ལྟར་འགོག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དགག་བྱ་ངོས་ཟིན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། དགག་བྱ་ངོས་ཇི་ལྟར་འཛིན་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས། ཞེས་
སོགས་བྱུང། དེ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འདོད་ལ་དོན་དམ་པར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་འདོད་ན། ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཙམ་མིན་པའི་བདེན་གྲུབ་སོགས་སུ་བརྗོད་པའི་དགག་བྱ་དེ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ལ་བྱེད་སྙམ་ན་

[080A]༄༅། །རིགས་པའི་དགག་བྱའི་གཙོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་སྟེ། དགག་བྱའི་སྤྱི་ལེགས་བོར་མ་ཤར་ན་དེ་བཀག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མི་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང། དགག་བྱ་ངོས་མ་ཟིན་ན་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་གང་རུང་ངེས་པར་
སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་གྲུབ་སོགས་སུ་འཛིན་པའི་འཛིན་ལུགས་སམ་དེས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་བཟུང་བའི་མེད་རྒྱུའི་བདེན་གྲུབ་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་བློའི་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཤར་བར། བདེན་གྲུབ་སོགས་མི་སྲིད་ཅེས་པའི་མིང་
རྣ་བར་བྱང་བ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས། བདེན་གྲུབ་སོགས་ལ་གནོད་བྱེད་འདི་ཡོད་དང་བདེན་མེད་སོགས་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་འདི་ཡོད་ཅེས་མང་དུ་སྨྲས་ཀྱང་དོན་ལེགས་པོར་གོ་ནས་སྟོང་བའི་ངོ་བོ་ངོས་ཟིན་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས་
བཏགས་པའི་དངོས་ལ་མ་རེག་པར། །དེ་ཡི་དངོས་མེད་འཛིན་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དགག་བྱའི་ཚད་ལེགས་པོར་མ་ཟིན་ན་ཡང་ན་དགག་མི་དགོས་པ་ཡང་བཀག་པས་མེད་མཐར་ལྷུང་ནས་ངན་འགྲོར་
འཁྲིད་པར་བྱེད། ཡང་ན་དགག་བྱའི་གནད་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྲ་བ་ནས་མ་ཁེགས་པར་ལྷག་མ་ལུས་ནས་ཡོད་མཐར་ལྷུང་སྟེ་ཐར་པ་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ལྷག་མཐོང་ལས། དེ་ལ་དགག་བྱའི་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་མཐའ་ཡས་
ཀྱང་དགག་བྱ་མདོར་བསྡུས་པའི་རྩ་བ་ནས་བཀག་ན་དགག་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དགག་བྱ་རྩ་བ་ནས་ཁེགས་པ་གལ་ཆེ་ཞིང། དེ་ལ་ཡང་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་དང་དེས་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་

[080B] འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡང་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བས་འཕྲལ་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་བདེན་གྲུབ་དང་བདེན་འཛིན་ངོས་ཟིན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་གྲུབ་
མཐས་བློ་བསྒྱུར་མ་བསྒྱུར་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་དང་དེས་བཟུང་བའི་བདེན་གྲུབ་ལེགས་པར་ངོས་ཟིན་པ་ནི་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། དེ་ངོས་མ་ཟིན་པར་རགས་པའི་དགག་བྱ་བཀག་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་
པའི་བདེན་ཞེན་ལ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་པས་སྐབས་དོན་སྟོར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས་གསུངས་ཚུལ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་གསུངས་ཚུལ། དེ་དག་གི་གྲུབ་དོན་
བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཡང། ས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སོགས་བྱུང། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། འདིར་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་དག་དོན་དམ་པར་ནི་འབྱུང་བ་ཡི། །ངོ་བོ་ཉིད་མིན་ཞེས་ས་སོགས་དོན་དམ་པར་འབྱུང་བ་མིན་པར་གསུངས་
པའི་འགྲེལ་བར། སྤྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་པ་ལ་བཤད་ཚུལ་གསུམ་གསུངས་པ་ལས། དོན་དང་དམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡུལ་ལ་སྦྱར་བ་ནི། དོན་ཞེས་པ་བརྟག་པ་དང་གོ་བར་བྱ་བའི་མིང་ཡིན་ཏེ། དོན་ཞེས་པ་ཤེས་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐ་
ཚིག་ཅེས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་རང་རང་གི་ཐད་ཀ་ཐད་ཀ་སྟོན་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀ་ལ་བྱའོ། །དམ་པ་ཞེས་པ་མཆོག་གི་མིང་དང། དོན་དམ་པ་ཞེས་ཡུལ་ལ་གཞི་མཐུན་དུ་བསྡུ་བ་ནི་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་

[081A]༄༅། །དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་ཡུལ་དང་དམ་པ་ཡུལ་ཅན་ལ་སྦྱར་བ་ནི། དོན་དམ་པ་ཞེས་པ་དམ་པའི་དོན་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དམ་པ་སྟེ་མཆོག་
དང༑ དེའི་རྙེད་དོན་ཡོངས་གྲུབ་ནི་དོན་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་ཀ་ཡུལ་ཅན་ལ་སྦྱར་བ་ནི། དོན་དམ་པ་ཞེས་པ་དོན་དམ་པ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་
དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཤེས་རྟོག་བཅས་རྣམས་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་སྔ་མ་གཉིས་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གྱི་སྐབས་འདིར་བཤད་པའི་ཟླ་ལ་དྲངས་པ་ལས་མཁོ་མི་
ཆེ་ཡང། ཕྱི་མ་ནི་སྐབས་འདིར་མཁོ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་བ་དང་རང་སྡེ་གཞན་གྱིས་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་གཞན་དབང་དེ་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ནི། གཞི་གཞན་དབང་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་
རིགས་ཤེས་ཀྱི་དོར་མེད་པ་སྟེ་རིགས་ཤེས་དེས་མ་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། འོ་ན། དོན་དམ་པ་ནི་གང་དག་བློ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དགག་པ་ནི་ཡི་གེའི་ཡུལ་ཡིན་པས་དེའི་
ཕྱིར་དགག་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། ཞེས་བརྩད་པའི་ལན་དུ། དོན་དམ་པ་ནི་རྣམས་གཉིས་ཏེ། ཞེས་སོགས་བྱུང་སྟེ། རྩོད་ཚུལ་ནི། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དགག་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་རྟོག་བཅས་ཀྱི་

[081B] ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རིགས་པས་དགག་པ་དེ་ཙམ་ནི་མིང་ཚིག་གི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་སྟེ། ལན་དུ། དེ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དེ། ཡུལ་ཅན་དོན་དམ་པ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་དོན་སྤྱི་བརྒྱུད་དེ་
ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡིན་པ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མས་བསླད་པ་མེད་པས་ཟག་པ་མེད་པ། རང་གི་ངོར་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་
མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འཇུག་པ། མཉམ་གཞག་སྐབས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ། མཐོང་སྤང་གིས་དག་པ། འཇིག་རྟེན་པའམ་ཐ་སྙད་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོར་སྤྲོས་པ་དང་
བཅས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་བརྗོད་པའི་སྐབས་འདིར་ནི་རྗེས་ཐོབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་རྟོག་བཅས་དེ། ས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་སྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆུ་བཞིན་ཞེས་པའི་དམ་བཅའི་ཁྱད་
པར་ཉིད་དུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བཤད་དོ། །ལྷག་མཐོང་མཆན་དུ། ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་སྦྱངས་པས་དེ་གཉིས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་དག་པ་ཞེས་འབྱུང་ལ། འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་
ཤེས་སུ་མ་ཟད། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་རྟོག་བཅས་ཀྱང་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པའི་དོན་དམ་དུ་འདོད་དགོས་ཤིང། སློབ་དཔོན་འདིའི་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་གོ་སླའོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། དོན་དམ་གྱི་བཤད་ཚུལ་གསུམ་པར་བློ་

[082A]༄༅། །གླིང་ཕར་མཆན་དུ། དོན་དམ་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་ཡུལ་གྱི་མིང་ཡུལ་ཅན་ལ་བཏགས་ཞེས་བཤད་པ་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། ཡང་དག་པའི་དོན་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་
ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ། ཞེས་དང། གཞུང་ལས། ཤེས་རབ་གསུམ་ནི་ཡུལ་དོན་དམ་མ་ཡིན་པས་དོན་དམ་དུ་བཏགས་ནས་བཤད། ཅེས་པ་དང་མཐུན་ཞིང། བདེན་གཉིས་དང་གྲུབ་
མཆན་དུ། རིགས་ཤེས་རྟོག་བཅས་རྣམས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་དམ་པ་དང། སྒྲིབ་པ་སྤོང་འདོད་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་ཡིན་པས་དོན་ཏེ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །རྟོག་གེ་འབར་བའི་རྩོད་ལན་འགོད་ཚུལ་སྡར་པྲ་སྟི་ལྟར་བཤད་ཀྱང། ལྷག་
མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་ལས། དོན་དམ་བདེན་པ་བློའི་ཡུལ་ལས་འདས་པར་བཤད་པ་དང། རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་པའི་ངོར་མེད་པས་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་གཉིས་ནང་འགལ་བར་སྣང་སྟེ། དོན་དམ་བདེན་པ་གཏན་མེད་དུ་ཐལ་
བློའི་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན། དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་པའི་བློའི་ཡུལ་དུ་ཐལ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དགག་པ་ཡི་གེའི་ཡུལ་ལམ་སྒྲ་རྟོག་གི་ངོར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྩོད་པ་གཉིས་སུ་མཛད་དོ། །གཞུང་
ལས༑ དབུ་མ་བ་དང་གཞན་དག་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་གཞི་དེ་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་གཞི་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ངོར་མེད་པ་སྟེ་དེས་མ་གྲུབ། ཅེས་དང། ལམ་རིམ་ལས། དེ་ལ་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་ཡིན་

[082B] །ཞེས་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། རིགས་ཤེས་ལ་དོན་དམ་དུ་
བྱས་ནས་དེས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་དང། ཞེས་སྒྲས་ཟིན་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་མེད་པ་ལ་དོན་དམ་དུ་མེད་པར་གསུངས་པ་ལ། སྟོང་ཐུན་ལས། དེ་ཡང་བདེན་པར་གྲུབ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དཔྱོད་པའི་
རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་གྲུབ་དགོས་ཏེ། བདེན་པར་གྲུབ་ན་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནས། ཆོས་ཉིད་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོ་ན་ཡོད་པས་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པར་སོང་ཡང། གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་བདེན་གྲུབ་
ཏུ་འགྲོ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བདེན་པར་གྲུབ་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་གྲུབ་དགོས་ཀྱང། རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་གྲུབ་ན་བདེན་པར་གྲུབ་མི་དགོས་པས། མྱུ་གུ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་མེད་པས་མྱུ་
གུ་དོན་དམ་པར་མེད་པར་འཇོག་ནུས་ཀྱང། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་ཡོད་པས་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པར་མི་འཇོག་ཚུལ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་གསུངས་ཏེ་དགོངས་པ་བཀྲལ་ཅིང། ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐའ་
དང༑ ཆོས་རྗེའི་བདེན་གཉིས་སུ་ཡང་དེ་ལྟར་བྱས་སོ། །དེ་ལ་ཕར་ཕྱིན་ཟུར་མཆན་དུ། རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་མེད་པ་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་དོན་དུ་བྱས་ན་སྟོང་ཚུལ་དེས་ཆོས་ཀུན་ལ་མ་ཁྱབ་པས་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་བར་འགྱུར་བ་དང་

[083A]༄༅། །དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པའི་དོན་དམ་པ་ལ་རིགས་ཤེས་རྟོག་བཅས་ལས་རྟོག་མེད་མ་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མི་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང། གྲུབ་མཆན་དུ། དེ་ལྟ་ན་སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་དང། རིགས་
ཤེས་རྟོག་མེད་ནི་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པའི་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་སྦྱོར་མི་རུང་བར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་ཞེས་སྟོང་ཐུན་གྱི་སྒྲས་ཟིན་བཀག་ནས་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་ཚུལ་ལྟར་གྲུབ་པའམ་དེས་
དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་བྱ་དགོས་པར་བཤད་དོ། །ཟུར་མཆན་ལས། དབུ་སེམས་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་གཞི་གཞན་དབང་ལྟ་བུ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ངོ་ན་མེད་པ་དེ་གཞན་དབང་དེ་དོན་དམ་པར་མེད་
པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། འཇོག་ཚུལ་དང་པོའི་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གཞུང་འདི་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དཔྱོད་པའི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་
རིགས་ཤེས་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་ནས་དེའི་ངོར་མེད་པ་ལ་དོན་དམ་དུ་མེད་ཅེས་བཞག་པ་ཞིག་དང། ཞེས་པའི་དོན་མཐུན་པར་བཀྲལ་བ་ལྟར་མུན་སེལ་དུ་ཡང། དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་དོན་དམ་འཇོག་ཚུལ་དང་པོ་ལྟར་
ན་འདུས་བྱས་རྣམས་རྩོད་གཞིར་བཟུང་ཚེ་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་ཡོད་པ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་དང། དེའི་ངོར་མེད་པ་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཚད་དང། སྟོང་ཉིད་སོགས་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ན་འཇོག་ཚུལ་དང་པོ་ལྟར་དོན་དམ་པར་མེད་

[083B] ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་དུ། དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པའི་དོན་དམ་ལ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་འཇོག་པ། རྩ་ཤེའི་མཆོད་བརྗོད་དུ་འགག་སོགས་བརྒྱད་མཉམ་གཞག་གི་ངོར་མེད་
པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དང། དབུ་མ་སྣང་བ་སྔར་དྲངས་པས་ཤེས་ཤིང། ལམ་རིམ་ལས། དོན་དམ་པ་ནི་ཕྱི་མ་དེ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། གཞུང་ལས། ཕྱི་མ་ནི་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་མཉམ་གཞག་གིས་
གཟིགས་ཚུལ་གོ་དཀའ་བ་དང་རིག་ལ་ཤེས་རྟོག་བཅས་ལ་སྦྱར་ན་འཆར་སླ་བས། ལས་དང་པོ་བ་ལྟས་གསར་དུ་འཚོལ་བའི་སྐབས་སུ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཡིན་ཚུལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་པའི་ངོར་ཆོས་ཅན་དེ་མེད་པ་ངེས་སུ་གཞུག་སླ་བ་ལ་
དགོངས་པ་དང། དེ་ལ་སྦྱར་ན་སྐབས་ཀྱི་རྩོད་ལན་དུ་འབྲེལ་ཆགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །དཔལ་ལྡན་ཆོས་རྗེ་སོགས་ལྟར་ན། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། འདི་མ་ཕྱེད་པར་དགག་བྱའི་ཚད་འཛིན་རིགས་པས་དཔྱད་
བཟོད་དང་དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་འཛིན་པ་མང་དུ་བྱུང་ཞིང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་བདེན་པ་གཞི་མ་གྲུབ་པ་དང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པའི་ནོར་བ་མང་དུ་བྱུང་སྣང་ངོ། །ཞེས་དང། གཞུང་ལས། དེས་ན་བདེན་འཛིན་གྱི་ཡུལ་
དེར་གྲུབ་ན་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དང་ཆ་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་སོགས་སུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཕེན་ནུས་ཀྱི། དེ་དག་ཏུ་འཛིན་པ་བདེན་འཛིན་གྱི་དོན་མིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་

[084A]༄༅། །པས་མི་གནོད་དེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འཛིན་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་དགག་བྱའི་ཚད་འཛིན་དེ་དག་ལ་བྱེད་མི་རུང་བའི་དོན་ཡིན་པ། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལུང་དེའི་གོང་དུ། སྔ་མའི་ཡོད་འཛིན་ནི་
ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་མིན་ལ་དེའི་བདེན་འཛིན་ལ་ནི་ཕྱི་མའི་ཡོད་འཛིན་དགོས་སོ། །ཞེས་དང། གཞུང་ལས། སྔར་བཤད་པའི་བདེན་འཛིན་དེ་ནི་འདི་བའི་ལུགས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ཡིན་ལ། བརྡ་མི་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་
ལ་ཡང་དེ་དག་གི་མིང་དོན་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཛིན་པ་མེད་ཀྱང་དོན་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་དང་སྦྲེལ་ན་རྟོགས་སླ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་ནུས་སོ། །སྟོང་ཐུན་ལས། གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ཀྱང་བདེན་པར་གྲུབ་མི་དགོས་
ཞེས་དང། ཆོས་ཉིད་རིགས་ཤེས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པས་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པར་སོང་ཡང། གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྲོ་མི་དགོས། ཞེས་གསུངས་པ་ལ། ཕར་ཕྱིན་ཟུར་མཆན་ལས། འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་
གནས་ལུགས་ཡིན་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པར་འདོད་དགོས་ཀྱི། ཚིག་ཟིན་ལྟར་དུ་ཁས་ལེན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཤིས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པས་ཁྱབ་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཉིད་གཤིས་ལུགས་སོགས་ཡིན་ཡང་གཤིས་ལུགས་སོགས་སུ་མ་གྲུབ་པར་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་གསུངས་པ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང། སྟོང་ཐུན་དུ་གསུངས་

[084B] ཆོས་ཉིད་དང་མྱུ་གུ་ལ་བདེན་པ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཡོད་ཀྱང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་རང་གཉིགས་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། གཤིས་ལུགས་ཡིན་པ་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དགག་ནུས་
པས་གཤིས་ལུགས་ལ་གྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། འདི་ལེགས་པར་ཤེས་ན་གཤིས་ལུགས་ལ་དང། དོན་དམ་དུ་མེད་ཟེར་བ་དང། ཡང་ཆོས་ཉིད་ཡོད་པར་འདོད་ཅིང་དེ་ཉིད་གཤིས་ལུགས་དང་དོན་
དམ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་མི་འགལ་བའི་གནད་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཤིས་ལུགས་ལ་དང་གནས་ལུགས་ལ་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང། དྲངས་མ་ཐག་པའི་སྟོང་ཐུན་ལ་བརྟེན་ནས་གཤིས་ལུགས་སུ་དང་གནས་
ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་ཡོད་ཅེས་སྨྲ་བ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དང་མཐུན། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་ཡང་གཤིས་ལུགས་ལ་དང་གཤིས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་ཁྱད་མེད་དུ་མཛད་པ་གླེགས་བམ་བཀླགས་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་
དེས་ན་མྱུ་གུའི་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པས་གཤིས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་མིན་ཡང། དེ་མྱུ་གུའི་གཤིས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཊཱི་ཀ་ཆེན་ལས། མྱུ་གུའི་སྐྱེ་བ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དེ་མྱུ་གུའི་དོན་དམ་དང་མྱུ་གུའི་ཡིན་ལུགས་སུ་གྲུབ་
ཟིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གི་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ཀྱང་བདེན་པར་རམ་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་མི་དགོས་ཞེས་པ་དང། མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་དེའི་ཆོས་ཅན་ལ་དཔྱོད་

[085A]༄༅། །པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པས་ཆོས་ཅན་དེའི་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ཀྱང། ཆོས་གང་ཡང་རུང་བའི་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྲོ་མི་དགོས་པར་གསུངས་པའི་དོན་དུ་འགྲེལ་བ་
འདི་ནི་བདག་གི་བླ་མ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་དགོངས་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་བཀྲལ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱའོ། །གཞུང་དུ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་བདེན་གཉིས་སྐོར་ནས་དགག་
བྱ་གསལ་བར་ངོས་བཟུང་བ་མེད་པར་གསུངས་པ་ལ། གཞན་ཕྱོགས་པ་དག་གིས། དེ་མི་འཐད་དེ། བདེན་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་ཅིག་ཤོས་ཡིན། །ཞེས་པས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་དུ་
གྲུབ་ཚུལ་གཉི་ག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཞིང། རྗེ་བཙུན་དབུ་མར་ཡང། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །ནས། འདི་ལ་དཔྱད་པ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་སོགས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཆེས་གསལ་བར་བཤད་པ་དང། རྗེ་དྲུང་དབུ་མ་
ལས༑ དེས་ན་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་དགག་བྱའི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །ནས་
གཞན་དུ་སོང་བས་གནོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་དོན་མཐར་ཐུག་པའོ། །ཞེས་གཞན་ཕྱོགས་ལ་བདེན་ཁ་བྱིན་པ་འདྲ་བ་ཞིག་མཛད་ཅིང། ཕྱི་རབས་ཀྱི་རང་ལུགས་པ་འགས་དེ་དཔྱད་བྱར་བྱས་སོ། །དེ་དག་ལ། དབུ་མའི་མཐའ་

[085B] དེ་དག་གིས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྙེད་ཟིན་པ་དང། གཞུང་དེ་བདེན་གཉིས་ངོས་འཛིན་གྱི་གཞུང་མིན་པར་ཐལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཀག་ཅིང། བདེན་གཉིས་སུ། བདེན་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་པ་དག་
སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བདེན་གཉིས་ཤེས་པའི་དགོས་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དམ་པའི་དོན། །སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་གསུངས་ཚུལ་དང། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་
ངོ་བོ་ངོས་འཛིན་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པས་ཐ་སྙད་ཚད་མར་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚོད་དང་མཐུན་པར་ཇི་ལྟར་སྣང་ཞིང་མཐོང་བ་འདི་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ཞེས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་
ཉིད་དང། གཞན་ནི་ཅིག་ཤོས་ཡིན། །ཞེས་པས་དེ་ལས་གཞན་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་རྙེད་པའམ་གྲུབ་པའི་དོན་ནི་ཅིག་ཤོས་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ཞེས་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ལས། རྟགས་ཀྱི་དགག་
བྱའི་བདེན་ཚད་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་ཅིག་ཤོས་ཡིན། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཇི་ལྟར་བ་ལང་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་
ཡན་ཆད་ཀྱིས་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པ་རྣམ་པར་གནས་བྱི། ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བཤད་པས། བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་དོན་ཀྱང་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ལ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །ཞེས་པ་བསྣན་པ་ནི་

[086A]༄༅། །རིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་སྨོས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ་ཚིག་ཐ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལས་གཞན་པའོ། །དེའི་
ཕྱིར་འདིས་ནི་རིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་ཚད་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཡང། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་ངོ་
བོའི་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་ཚད་བསྟན་ཟེར་བ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་དོན་དམ་གྱི་དཔྱད་པ་མི་འཇུག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་
ལས༑ ཅི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དཔྱད་པའི་གནས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟབ་གསལ་སྒྲོན་མེར། རྗེ་བཙུན་དབུ་མར་ལུང་དེས་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གསལ་
བར་བཤད་ཅེས་གསུངས་པ་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་ལ་བཀྲལ་ཀྱང་མི་རུང་བ་མེད་པ་འདྲ་སྟེ། དཔེར་ན་རྩ་ཤེའི་རབ་བྱེད་ཉེར་གཅིག་པ་ལས། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ནི། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་
ཚིགས་བཅད་སངས་རྒྱས་བསྐྱང་དང་ལེགས་ལྡན་གཉིས་ཀས་དུག་གསུམ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་བདེན་པར་ཡོད་ཅེས་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་སྔའི་གཞུང་དུ་བཀྲལ་ལ། ཟླ་བས་དུག་གསུམ་རང་ངོས་ནས་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་སྔ་ཁོང་ནས་

[086B] དེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རང་གཞུང་དུ་བཀྲལ་ཀྱང་དེ་དག་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཅིག་འགོག་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། དོན་དམ་པ་རིགས་ཤེས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བྱེད་ཚུལ། ཡང་
དག་པ་རིགས་ཤེས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བྱེད་ཚུལ། བློ་གནོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པ་ལ་དོན་དམ་དང་ཡང་དག་ཏུ་བྱེད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་དབུ་མ་སྣང་བའི། འདིའི་དོན་དམ་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་གྱིས་ཤེས་རབ་གསུམ་ནི་དོན་དམ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་དོན་དམ་དུ་བཏགས་ནས་བསྟན་པ་དང། དེ་མན་གྱིས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སྐྱེ་བར་མ་གྲུབ་པས་དེའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་མ་སྐྱེས་པར་བཤད་དེ། གཞུང་
དུ་དྲངས་པའི་ལུང་གི་མགོར། གང་ཡང་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་དེ་ལའང་དོན་ནི་འདི་ཡིན་པར་འདོད་དེ། ཞེས་འབྱུང་བས་དེ་དང་བཅས་པའི་དབུ་མ་སྣང་བའི་ལུང་དོན་ནི། གང་གིས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་
འགག་མེད་ཅེས་སྨྲས་པ་དེ་ལའང་དོན་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་པོ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་འགག་མེད་ཅེས་པའི་སྐབས་འདིའི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ་ཡུལ་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་དེ་གསུམ་ལ་མངོན་སུམ་དང་བརྒྱུད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་བསམ་པའམ་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་པོ་འདི་དག་དོན་

[087A]༄༅། །དམ་པར་མ་སྐྱེས་པར་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའི་མཉམ་གཞག་དང། དོན་སྤྱི་བརྒྱུད་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་རྗེས་དཔག་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་ཟེར་བ་འདི་དག་ཡང་དག་པའི་ཤེས་
པས་སྐྱེ་བར་མ་གྲུབ་ཅེས་མཁས་པས་བཤད་པར་འགྱུར། ཞེས་པའོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་དམ་པ་ཡིན་ཞིང་དོན་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ་
དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཏེ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བདག་མེད་གཉིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་
བདག་མེད་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པ་གཅིག་དུ་བྲལ་ལྟ་བུ་དང། བརྒྱུད་ནས་སྒྲུབ་པ་རྡུལ་ཆ་མེད་འགོག་པ་སོགས་རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་དམ་པ་དང། སྒྲིབ་པ་སྤོང་འདོད་པས་རང་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་དང་
ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ན་དོན་ཏེ་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་པར་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་སོགས་བྱུང། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས། ཡང་ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡང་དག་པ་ལ་
སོགས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དེ། དེའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་གྱི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་ཡང་

[087B] ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་བྱེད་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་དབང་གིས་མིན་
པ་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། འོ་ན་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། ཡང་དག་པར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲོས་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་
ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་ཡང་ན་ཡང་དག་པ་ཞེས་པ་རྗེས་དཔག་གི་རྟོགས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བྱས་ནས་ཆོས་ཀུན་རང་རང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམག་ནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་
དཔྱད་ན་དེར་གྲུབ་པ་མེད་པར་བཤད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱེད་ཚིག་བྱ་ན་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པས་སྟོང་མི་སྟོང་དཔྱད་ན་སྟོང་ཞེས་པའི་དོན་ལ་ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་དུ་གསུངས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་དོན་དམ་
པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་ཐུབ་ཅེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་ན་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དེ་དངོས་པོའི་དོན་དམ་མམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཇལ་བའི་བློས་འགྲུབ་དགོས་ཀྱང། དེས་མ་
གྲུབ་པའི་ཕྱིར།    ༈    དབུ་མ་སྣང་བའི་ལུང་ལྷག་མཐོང་ཆེ་ཆུང་དུ་དྲངས་པར། ཡང་དག་པའི་རྦོས་པ། ཞེས་འབྱུང་ཞིང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་པ་ལྷག་མཐོང་མཆན་དུ། ཡུལ་དོན་དམ་པ་འཇོག་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་

[088A]༄༅། །བཤད་པ། གཞུང་ལས། ཡུལ་དོན་དམ་ཡིན་པས། ཞེས་པའི་སྒྲས་ཟིན་དང་མི་མཐུན་ནོ། །འདིའི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་མཆན་དེས། དོན་དམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པས་
ཡུལ་ཅན་ལ་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་མིང་བཏགས་པར་བཤད་ཀྱང། ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་ལས། ཡུལ་དོན་དམ་པ་འདིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། ཞེས་ཡུལ་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་ལ་མཛད་ནས། དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡུལ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དང་དོན་འདྲ་བར་མཛད་དོ། །མངོན་སུམ་དང་བརྒྱུད་པའི་དོན་ལ་མཆན་དེས། དངོས་སུན་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་ཡུལ་དོན་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད་པ་དང། བརྒྱུད་ནས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སྐྱེ་བ་བཅད་ཅིང་བཙལ་
བསམ་གྲུབ་པར་བཤད་པ་མི་བདེ་ཞིང། པྲ་སྟིའི་དྲང་ངེས་རྒྱས་པར། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དང་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་གཉིས་ལ་སྦྱར་ནས་བརྒྱུད་ཚུལ་རྗེས་དཔག་རྟེན་རྟགས་དང། རྟོག་པ་དོན་སྤྱིས་བརྒྱུད་པ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་གཙོ་
བར་བཤད་དོ། །མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཟླས་དྲངས་པའི་དོན་སྤྱི་བརྒྱུད་པ་ཡང་དངོས་བརྒྱུད་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་མིན་པས་འདིའི་བརྒྱུད་པ་ཞེས་པ་ལ་དེ་དགོས་ཀྱང་དེ་ལ་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཟླས་དྲངས་པའི་རྣམ་པ་མ་ཤར་བར་རྟོགས་པ་དང་
མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཟླས་དྲངས་པའི་དོན་སྤྱི་བརྒྱུད་དེ་རྟོགས་པ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མར་ངོས་འཛིན་དགོས་པས། ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་དུ། འདིའི་བརྒྱུད་པ་ཞེས་པ་དངོས་བརྒྱུད་ཀྱི་ནང་ཚན་ལ་མི་ཟེར་གསུངས་པའང་དངོས་

[088B] །དབུ་མ་སྣང་བའི་ཐོབ་ཚོད་ལྟར་ན། དེས་ན་འདི་སྐད་དུ། སོགས་དོན་བསྡུ་ལྟ་བུར་སྣང་ཞིང། ཕྱི་འགྲེལ་དུ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སྐྱེ་བར་མ་གྲུབ་པས། ཞེས་
པ་དབུ་མ་སྣང་བའི་གཞུང་ཚིག་དེ་དང། དེའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་མ་སྐྱེས་པར་བཤད་ཅིང། ཞེས་པ། དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས། སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་ཡིན་ཚེ་དབུ་མ་སྣང་བའི་དམ་བཅའ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཕྱི་འགྲེལ་གྱིས་བཟློག་པར་
སོད་མོད་ཕྱི་འགྲེལ་ཚན་གཉིས་པོ་དེ། དབུ་མ་སྣང་བའི་གཞུང་ཚན་དེ་གཉིས་འཆད་བྱེད་དུ་སོ་སོར་མི་སྦྱོར་རམ་བརྟག་གོ་དབུ་མ་སྣང་བའི་ལུང་ལྷག་མཐོང་དུ། དེ་དག་གི་དབང་གིས། ཞེས་དྲངས་ཀྱང། དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་
གིས་ཞེས་པ་དག་པར་མངོན་ཏེ། དེའི་དོན་འཆད་པ་ན་འདིར། བསམ་པའི་དབང་གིས་མ་སྐྱེས་པར་བཤད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུགས་འདིར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དོན་དམ་བདེན་པར་འདོད་མི་འདོད་ལ། ཕར་ཕྱིན་
ཡིག་ཆའི་སྐབས་དང་པོ་ལས། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཆོས་ཅན། ནས། རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་ལ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་གི་ཚུལ་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་བདེན་པ་མིན་ཏེ། རང་མངོན་སུམ་དུ་

[089A]༄༅། །རྟོགས་པའི་ཉན་ཐོས་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོར་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པར་ཤར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཉིས་སྣང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་གཉིས་
སྣང་ཅན་གྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེར་མདོ་ལས། ཇི་ཙམ་དུ་གཉིས་པ་དེ་ཙམ་དུ་དམིགས་པའོ། །ཞེས་དང། དེ་ལ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་
སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་པ་དང་མི་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་དང། བདག་མེད་པ་དང་མི་སྡུག་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་ལྟའོ། །ཞེས་དང། མདོ་བཏུས་སོགས་སུ་ཡང་མདོ་འདི་དག་དྲངས་ནས་གསུངས་པ་དང། རིན་
ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། བདག་དང་བདག་མེད་ལྟ་བ་དག་དེ་ཕྱིར་ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་བཟློག་ཅེས་དང། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དངོས་པོ་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད། ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ཞེས་དང་
སྟོང་ཐུན་ལས། སེམས་ཙམ་པ་དང་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་དག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དོན་དམ་བདེན་པར་མི་འདོད་ཅིང་གང་ཟག་གི་བདག་འགོག་པའི་རིགས་པའང་ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པར་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
དགོངས་པར་མངོན་ནོ། །སྐབས་གསུམ་པ་ལས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་ཡང་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཉི་ག་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་

[089B] དེ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་ཅིང། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི། ནས། དོན་དམ་པ་ཞེས་
བྱའོ༑ །ཞེས་དང། མདོའི་དོན་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་དམ་པའི་སྒྲར་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་པའི་
ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད། ཅེས་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། གཞུང་ལས། བདག་མེད་གཉིས་ནི། ནས་
དོན་དམ་མཚན་ཉིད་པར་བཤད་དོ། །ཞེས་དང། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་དབུ་མ་སྣང་བ་དྲངས་ཏེ་ཕྱི་འགྲེལ་གནང་མ་ཐ་དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོའི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་སྤྲོས་པ་བཅད་ཙམ་ནི། ནས། དོན་
དམ་བདེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དགོངས་ཏེ་ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐར་ཡང་འདི་བཞིན་འཆད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། འོ་ན་སྐྱེ་བ། ཞེས་སོགས་བྱུང། འོ་ན། སོགས་ཀྱིས་དྲི་བ་དང། དཔེར་ན། སོགས་ཀྱིས་ལན་དང་
དེ་ཡང་དཔེ་དང། དེ་དང་མཐུན་པའི་དོན་དང། ལུང་དང་སྦྱར་བ་གསུམ་གྱིས་སྟོན་པས། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་བའི་གཞི་རྡེའུ་ཤིང་སོགས་རྟ་གླང་དུ་སྤྲུལ་ཚེ་སྒྱུ་མ་མཁན་རང་དང། སྒྱུ་མའི་སྔགས་རྫས་ཀྱིས་མིག་བསླད་པའི་

[090A]༄༅། །ལྟད་མོ་བ་དང། དེས་མིག་མ་བསླད་པ་གནས་དེར་ཕྱིས་སླེབས་པའི་གང་ཟག་གསུམ་གྱི་དང་པོར་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་ཞེན་པ་མེད་ལ། བར་བར་སྣང་ཞེན་གཉིག་ཡོད་ཅིང། ཐ་མར་དེའི་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་
ཡང་མིག་བསླད་པ་ལ་རྡེའུ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ན་དེའི་ཤེས་པ་ལ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ཙམ་ལས་རྡེའུ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་མི་སྣང་བར་སྨྲ་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། དེ་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་ཡང་ས་བོན་
ལས་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་ན་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དེ་ལ་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་རང་ངོས་ནས་སྐྱེས་པ་མིན་ནོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་སྟེ། མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་དོན་སྟེང་ནས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མྱུ་གུ་
ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བར་ཐལ། རང་ངོས་ནས་ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྡེའུ་ཤིང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་རྟ་གླང་དུ་སྣང་ཡང་མིག་བསླད་པའི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་རྫས་སྔགས་
སོགས་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསྐད་པའི་རང་གི་གཉུག་མ་སྟེ་གདོད་མའི་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་ག་བ་རྡེའུ་ཤིང་ཁོ་ན་ལས་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་བསྐྱེད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མིག་མ་བསླད་པ་ལའང་རྡེའུ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་འབྱུང་བར་ཐལ་
བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཐ་སྙད་པའི་བློ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་དབང་གིས་འཇོག་དགོས་ཀྱི། དེ་ལྟར་མ་བཞག་པར་མྱུ་གུ་རང་གི་གནས་ལུགས་སམ་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བར་མ་ལྟོས་པར་སྐྱེ་བ་མིན་ནོ། །དེ་

[090B] རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་མ་བཞག་པར་མྱུ་གུ་རང་གི་གནས་ལུགས་སམ་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སྟེ་དེའི་ཞེན་ཡུལ་ནི་
བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེས་ཆོས་གཞན་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་མིག་བསླད་པའི་སྒྱུ་མའི་ལྟད་མོ་བ་
དང་སོ་སྐྱེ་རང་ག་བ་གཉིས། རྡེའུ་ཤིང་དང་སྣང་གཞིའི་ཡུལ་གཉིས། རྫས་སྔགས་ཀྱིས་བསླད་པ་དང་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པ་གཉིས། དེས་བསླད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྡེའུ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་མེད་པ་དང་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་
བཞག་པ་མིན་པར་ཡུལ་གྱི་སྡོད་ལུགས་ནས་མ་གྲུབ་པ་གཉིས། སྒྱུ་མའི་རྫས་སྔགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་དང་བློ་གནོད་མེད་གཉིས་རྣམས་ཆོས་མ་ཚུངས་སོ། །རྫས་སྔགས་ཁོ་ནའི་དབང་གིས་རྟ་གླང་སྣང་ན་རྡེའུ་ཤིང་མེད་སར་ཡང་སྒྱུ་མའི་རྟ་
གླང་སྣང་ཆོག་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་མྱུ་གུ་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཐལ་ཕུང་སོགས་ཀྱང་ཀུན་ལ་མྱུ་གུར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དང། རྡེའུ་ཤིང་ཁོ་ནའི་ངོས་ནས་རྟ་གླང་སྣང་ན་རྫས་སྔགས་མེད་སར་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་སྣང་ཆོག་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་འཕྲལ་
གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པར་ཡུལ་རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་བློ་གནོད་མེད་ཀྱི་དབང་གིས་མྱུ་གུ་སྣང་བ་མིན་ན་དེ་འདྲའི་བློ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མྱུ་གུ་སྣང་བར་འགྱུར་བས། ཆོས་གང་ཡང་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པར་

[091A]༄༅། །རང་གི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་འདི་བའི་ལུགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་ཚད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་དགག་བྱའི་གྲུབ་ཚད་ནི། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པ་དག་ལ་ཡང་དེ་ལས་བཟློག་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་འཁྲུལ་བའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་འམ་འདིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ལྟ་བུར་བྱེད། འགེབས་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་མདོ་ལས་ཀྱང་
དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །དམ་པའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་མེད་ལ་འཁྲུལ་བ་གང། །དེ་ནི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་རྫུན་པ་
ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་བྱུང་ལ། དེས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་
མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་རྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ། ཕྱིར་རོ། །ཡན་གྱིས་བདེན་འཛིན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་
བསྟན། དེ་སྐད་དུ། སོགས་ཀྱིས་དེའི་ཤེས་བྱེད་དུ་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་དྲངས། དེ་ལས། སོགས་ཀྱིས་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཡང་དག་པ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་དང། དེ་ཡང། སོགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྫུན་པ་རྣམས་གང་ལས་འབྱུང་བའི་བདེན་

[091B] དེའི་ཕྱིར། མན་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཚད་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཏེ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་མེད་པ་དག་ལ་
ཡང་དེ་ལས་བཟློག་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བློ་འཁྲུལ་བ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་ཆོས་ཅན་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐོང་བ་ལ་ཀུན་རྫོབ་བམ་སྒྲིབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་དམ་བཅའ་དང། བདེན་
འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་འདི་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་མིག་ལིང་ཏོག་གིས་སྒྲིབ་པ་ལྟ་བུར་ངོ་བོ་སྒྲིབ་བྱེད་དང། འདིས་བློ་གཞན་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་གོས་ཀྱིས་འགེབས་པ་ལྟ་བུར་གཞན་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྟགས་
བསྟན་ཏེ། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་དགོངས་རྒྱན་དུ་མིག་ལིང་ཏོག་གིས་སྒྲིབ་པ་ནི་འགེབས་པའི་དཔེར་མཛད་དོ། །མདོའི་དོན་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་དག་ལ་དོན་དམ་དུ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་དུ་སྐྱེ་
བའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཁྲུལ་བའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་འདོད། ཅེས་པ་སྟེ། རྐང་པ་དང་ཐས་བསྟན་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་མི་གཅིག་སྟེ། སྔ་མ་ནི་རྫུན་པ་དང། ཕྱི་མ་
ནི་སྒྲིབ་བྱེད་སོགས་ལ་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར། བདེན་འཛིན་དེ་ལས་བྱུང་བས་ན་བདེན་འཛིན་དེས་བདེན་པར་ཡོད་པ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་རྫུན་པ་སྟེ་བློ་ཀུན་བཏགས་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་

[092A]༄༅། །བྱེད་ཁོ་ནའོ། །བློ་ཀུན་བཏགས་དེ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ལས་བྱུང་བར་མ་ཟད་ལྷན་སྐྱེས་དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་ལ། ལྷན་སྐྱེས་དེས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ཏེ་སེམས་ཅན་
གྲུབ་མཐས་བློ་བསྒྱུར་མ་བསྒྱུར་ཀུན་ལ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའམ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དང་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་ཆོས་ཀུན་
བདེན་འཛིན་ལ་སྣང་བས་ཡོད་པར་འཇོག་མི་རུང་བ་དེའི་ཕྱིར་བདེན་འཛིན་གྱིས་སྣང་ཞེན་མ་བསྒྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་བསམ་པ་སྟེ་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་སྣང་ཚུལ་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པའི་རྫུན་པའི་དངོས་པོ་
རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནི་བློ་གླིང་པར་མཚན་དང་བསྟུན་པ་སྟེ། དངོས་པོ་རྫུན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན། ཞེས་པའི་དོན་ལ་འདོད་འགལ་དང་གྲུབ་མཆན་དུ། དངོས་སྨྲ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཀུན་
བཏགས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་དངོས་པོ་རྫུན་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་ལས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མིན་པར་བཤད་དེ་རྗེ་བཙུན་དབུ་མའི་སྤྱི་དོན་སོགས་མང་པོ་ཕྱོགས་འདིར་མཐུན་ཡང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། བདེན་འཛིན་
དེས་བདེན་པར་ཡོད་པ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་བ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི། ཞེས་གསུངས་པ་ལ་དཔགས་ན་སྔར་ལྟར་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས། ཞེས་སོགས་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་དགོངས་རྒྱན་

[092B] གཟུགས་སོགས་དངོས་པོ་རྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་ཡི་དོན་དམ་པར་མེད་དེ། སྲོག་ཆགས་དེ་དག་གི་བསམ་པའམ་བློའི་དབང་གིས་ཡོད་པར་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་
བསྡུ་ན། བདེན་འཛིན་ལྟ་ན་སྐྱེས་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལང་གཤེགས་ལས། དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་
ཆོས་ཅན། གནས་ལུགས་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཡིན་ཏེ། བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་བདེན་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཡོད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀུན་
བདེན་འཛིན་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འཇོག་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀུན་
བདེན་པར་ཡོད་པ་ལྟར་སྟོན་པས་ན་ཆོས་ཀུན་བདེན་འཛིན་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འཇོག་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་བདེན་འཛིན་གྱིས་སྣང་ཞེན་མ་བསྒྱུར་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཡོད་པ་
ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་གསུངས་པས། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ལ་དགག་བྱའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཚད་གསུངས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག་བྱའི་གྲུབ་ཚད་བཤད་དེ་འདི་ལ་རང་རྒྱུད་པ་ཀུན་འདྲའོ། །

[093A]༄༅། །གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ལྟ་བུ་ནི་མ་དཔྱད་པའི་བློ་ཡིན་ཡང་དེ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ནུས་ནའང། ཚད་མ་གཞན་གྱིས་མི་གནོད་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་
བའི་དབང་གིས་ཐ་སྙད་དུ་དོན་ཡོད་པར་འཇོག་ནུས་སོ། །འདི་བའི་ལུགས་ལ་དགག་བྱའི་གྲུབ་ཚད་སྟོན་པ་ན་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་སྨོས་ཏེ། ཚད་མ་གཞན་གྱིས་མི་གནོད་
པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཐ་སྙད་པའི་གནས་ལུགས་ཏེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བདེན་འཛིན་གྱི་ཡུལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་གཞི་དེ་དག་སྟོང་བའི་སྟོང་ཉིད་སྟོང་གཞི་དེ་དག་གི་དོན་དམ་པའི་
གནས་ལུགས་སུ་འདོད་མོད་ཀྱང་སྟོང་བ་དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་ཡུལ་ཅན་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མྱུ་གུ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་མྱུ་གུའི་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ཀྱང་
གནས་ལུགས་སུ་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་ནུས་ལ། འདིས་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ཀྱང་གནས་ལུགས་སུ་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྔར་བཤད་པའི་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པར་ཡུལ་
རང་གི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དེ་ནི་འདི་བའི་ལུགས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ཡིན་ལ་བརྡ་མི་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཡང་དེ་དག་གི་མིང་དོན་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཛིན་པ་མེད་ཀྱང་དོན་ཡོད་དོ། །གསུམ་པ་

[093B] དེས་ན་བདེན་འཛིན། ཅེས་སོགས་བྱུང། དེས་ན་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་ཡུལ་དེར་གྲུབ་ན་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དང། ཆ་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང། ངོ་བོ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་
གྱིས་མ་བསྐྱེད་པ་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་རྣམ་འཇོག་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་སྟེ་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་སོགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཕེན་ནུས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་སོགས་སུ་འཛིན་པ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བདེན་པར་འཛིན་
པའི་དོན་མིན་ཏེ། རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་སོགས་དེ་དག་ཏུ་འཛིན་པ་ཚད་མས་བཀག་པ་སྟེ་མེད་ན་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་དོན་གང་ཟག་དེས་འགྲུབ་པས་མ་ཁྱབ་པ་བ་ལང་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་བའི་བདེན་འཛིན་
ལྷན་སྐྱེས་དང་དེས་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་དོན་ལེགས་པོར་ངོས་མ་ཟིན་པས་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་པ་དང་དེས་གྲུབ་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བཟུང་སྟེ་རིགས་ཤེས་ལ་གཞལ་བྱ་ཡོད་ཕྱིན་བདེན་གྲུབ་ལས་འོས་མེད་དུ་སོང་ནས་ཕྱ་བ་ཆོས་སེང་གིས་
ཆོས་ཉིད་བདེན་གྲུབ་དང། རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་བདེན་གྲུབ་གཏན་མེད་པས་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་གྲུབ་པའང་མི་འཐད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་རྡོག་ལོ་ཆེན་པོས་དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་བྱ་མིན་པས་རིགས་ཤེས་ཡུལ་མེད་དང། གྲོ་ལུང་བས་
དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་བློ་གཅིག་པོ་དེར་ལྡོག་ཆས་ཕྱེ་སྟེ་རིགས་ཤེས་སུ་སོང་བའི་ཡུལ་མེད་ཅིང་རྗེས་དཔག་ཏུ་སོང་བའི་ཡུལ་ཡོད་པར་འདོད་དེ། མདོར་ན། སོགས་གོ་སླའོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། ཁ་ཅིག་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། རང་རྒྱུད་པའི་གཞུང་

[094A]༄༅། །ཁུངས་ཐུབ་གཞན་ལས་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གསལ་བར་མི་འབྱུང་ལ། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སྐྱེ་བར་མ་གྲུབ་པའོ་
ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གསལ་བར་གསུངས་པའི་གཞུང་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྤྱིར་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་དོན་དམ་ལ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིགས་
ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་ཚུལ་ལྟར་གྲུབ་པ་ལ་བྱས་པ་དང། བློ་གནོད་མེད་ཀྱིས་བཞག་པ་མིན་པའི་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་སུ་ཡོད་པ་ལ་བྱས་པ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་
འཛིན་གྱིས་བདེན་པར་བཟུང་ཚུལ་ལྟར་གྱི་དགག་བྱ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྔ་མའི་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་ཚུལ་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་གཞན་རང་རྒྱུད་པའི་གཞུང་ཁུངས་ཐུབ་ཏུ་མི་གསལ་བར་རྗེས་མི་བཞེད་དེ། དེ་དབུ་མ་སྙིང་པོ་དང་དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་
འགྲེལ་སོགས་སུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་རྗེས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དག་ལ་ཡང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བཟུང་ཚུལ་ལྟར་གྱི་དགག་བྱའི་གྲུབ་
ཚད་དངོས་སུ་བསྟན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེས་དངོས་སུ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་ཚུལ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་ཚད་སོགས་བསྟན་པའི་ཤུགས་ལ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུ་མ་སྣང་བའི་ལུང་དེའི་

[094B] ཞེས་ཕར་ཕྱིན་ཟུར་མཚན་དུ་བཤད་ཀྱང་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་དགོངས་རྒྱན་དུ་གསལ་བར་བཤད་སྣང་ངོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། བདེན་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་བར་དགག་
བྱ་བདེན་པ་དབང་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བར་བཤད་པ་འདིར་ཡང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་གླིང་དབུ་མའི་སྤྱི་དོན་ལས། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་རྟོག་མེད་དབང་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བར་བཤད་པ་ཞི་འཚོ་དཔོན་
སློབ་ཀྱི་ལུགས་འདིར་ཡང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་ཤིང། དབུ་མ་ཆེན་མོར། དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་གང་ཡིན་དབང་ཤེས་ལ་མི་སྣང་ཡང་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་སྟེ། དེ་དེ་ལ་མི་སྣང་བར་བཤད་པ་ནི་རིགས་ངོའི་བདེན་
གྲུབ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་དེ་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་དང་མི་མཐུན་པར་མཛད་དོན་བརྟག་གོ་རྗེ་བཙུན་དང་རྗེ་དྲུང་གི་དབུ་མ་སོགས་སུ། དབུ་མ་སྣང་བའི། དེས་ན་འདི་སྐད་དུ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །སོགས་ལ་
བརྟེན་ནས་ཁ་ཅིག་གིས་དགག་བྱའི་ཚད་འཛིན་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དང། དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་དོར་མེད་པ་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་དོན་དུ་ལུང་དེས་མ་བསྟན་ཅིང་
དེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་ངེས་ངོར་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཤད་དོ། །ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་ལྟར་ན་

[095A]༄༅། །འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། འདི་མ་ཕྱེད་པར་དགག་བྱའི་ཚད་འཛིན་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དང། དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་འཛིན་པ་མང་དུ་བྱུང་ཞིང། ཞེས་དང། གཞུང་ལས། དེ་དག་ཏུ་འཛིན་པ་བདེན་
འཛིན་གྱི་དོན་མིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དགག་བྱའི་ཚད་མིན་པའི་དོན་ཡིན་པས་འདི་ཡང་ཀུན་བཏགས་ཤིག་གི་འཛིན་ཚུལ་ལ་སྦྱར་ན་འགྲིག་ཅིང་
གཞུང་ལས། དེ་དག་བཀག་ཀྱང་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་སྔར་བས་པ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དགག་བྱའི་ཚད་དུ་འདོད་མཁན་དེའི་བློ་ངོར་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་བཀག་ཀྱང་
བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པའི་དོན་དུ་གསུངས་ཤིང། མུན་སེལ་དུ། དེ་དག་བཀག་ཀྱང་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་ཅེས་པ་ཆ་མེད་དང། ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་བཀག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་
ཁེགས་ན་བདེན་མེད་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཞེད་དོ། །ཟབ་གསལ་སྒྲོན་མེར། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་ཁེགས་པས་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་པ་གྲུབ་ནའང། དཔྱད་བཟོད་སོགས་དགག་བྱའི་ཚད་དུ་འདོད་པ་དག་གིས་
བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་རྙེད་རྒྱུ་ཞིག་བྱུང་ན་དཔྱད་བཟོད་དུ་སོང་བར་བཟུང་ནས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་གྲུབ་པའམ་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་མ་རྙེད་པ་བདེན་པར་མེད་པའི་དོན་དང། དེས་རྙེད་པ་བདེན་ཚད་དུ་འདོད་པ་ལ། འདིར་ཆོས་ཅན་

[095B] །དེ་ལ་དབུ་མ་སྣང་བའི་ལུང་དེས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་
ཀྱི་དོར་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བསྟན་མ་བསྟན་སྔར་རང་ཐད་དུ་བཀོད་པ་ལྟར་དཔྱད་གཞི་ཆེ་བས་རྗེ་བཙུན་སོགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དགོངས་པར་སོན་མིན་བརྟག་དགོས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། རིགས་པས་དཔྱད་
བཟོད་བཀག་ཀྱང་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ། གཞུང་ལས། དེ་དག་ཏུ་འཛིན་པ་བདེན་འཛིན་གྱི་དོན་མིན་ཏེ། དེ་དག་བཀག་ཀྱང་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་རིགས་པས་
དཔྱད་བཟོད་དུ་འཛིན་པ་ཚད་མས་བཀག་ན། གང་ཟག་དེས་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་གྲུབ་པས་མ་ཁྱབ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དངོས་པོ་རྣམས་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་
དགག་བྱའི་ཚད་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་བཀག་པ་ལས་ལོགས་སུ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་དགག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཀུན་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་བཀག་པའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་
མ་ཁྱབ། རྣམ་འཇོག་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་དོན་ཚིག་གསལ་དང་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོའི་གསུང་ཟིན་ཙམ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་པ་ཞེས་འབྱུང་ཡང། སྟོང་ཐུན་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་པ་རྒྱུས་མ་བསྐྱེད་པ་ལ་བྱས་ན་བཅོས་མ་མིན་པ་དང་ཟློས་པས་ཕ་

[096A]༄༅། །ཚུན་ལྟོས་ནས་བཞག་པ་མིན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འགོག་པ་ལ་གསུམ། དགག་བྱ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ། ཕ་རོལ་པོ་ལ་འགལ་འདུ་སྟོན་པའི་མཚམས་མཐར་ཐུག་ངོས་
གཟུང་བ། རིགས་པ་དེ་དག་ལ་བསླབ་དགོས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི། ཞེས་སོགས་བྱུང། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ཀྱི་དགག་བྱ་འགོག་པའི་རྟགས་ནི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོགས་འགལ་ཟླ་དམིགས་པ་རེ་གཉིས་
མ་གཏོགས་འབྲེལ་ཟླ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ལང་གཤེགས་ལས། གཅིག་དང་གཞན་ཉིད་སྤངས་པ་ཡི། །གཟུགས་ནི་ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ། །སྣང་ཡང་དེ་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད། །
ཅེས་དང། ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ལས། མེ་ལོང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་དག་ལ། །ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡི། །གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །ལྗོན་པ་ཆོས་འདི་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་
ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ནི། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། བདག་དང་གཞན་སྨྲའི་དངོས་འདི་དག་ཡང་དག་ཏུ་ན་གཅིག་པ་དང། །དུ་མའི་རང་བཞིན་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །དབུ་མ་སྣང་བ་
ལས། གང་དག་དོན་དམ་པར་རང་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་དེ་དག་ནི། ཡང་དག་པར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་པད་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་

[096B] གང་ཡང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་སྐྱེ་བར་དགག་པར་བྱ་བ། ནས། སྔོན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་པ་དེ་ནི་ནམ་ཡང་གང་གིས་ཀྱང་མི་སྐྱེད་དེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་པད་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་
ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་དང། གང་དག་དོན་དམ་པར་མུ་བཞི་བའི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་པདྨ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
ཡང་དག་པར་ན་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་དང། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་གྲུབ་ན་དུ་མ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་
དེ་ནི་དེའི་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གཅིག་དུ་བྲལ་གསུངས་ཏེ་དེ་དག་ལས་དབུ་མ་སྣང་བའི་དང་པོ་གསུམ་ནི་རྒྱུ་མ་དམིགས་པ་དང་གསུམ་པ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ལས། གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་
བར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་པས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་ཟླ་དམིགས་པའི་རྟགས་སོ།།
སྤྱིར་དགག་བྱ་འགོག་པའི་རིགས་པ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་ལུགས་འདིས་གཙོ་བོར་རིགས་པ་དེ་ལྔ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བ་ལས། རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མ་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་དང། །མུ་གཞི་སྐྱེ་འགོག་རྟེན་འབྲེལ་རྟགས་རྣམས་གཙོ། །ཞེས་

[097A]༄༅། །གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕ་རོལ་ལ། ཞེས་སོགས་བྱུང། རིགས་པ་དེ་དག་གིས་འགལ་འདུ་སྟོན་མཚམས་མཐར་ཐུག་ནི། ཕྱི་ནང་གིས་འདོད་པའི་ཆོས་ཚད་གྲུབ་གང་ལ་ཡང་ཆད་དུ་མ་དང་ལྡན་པར་འགྲུབ་སྟེ་
དེ་དག་ལ་དུས་དང་ཡུལ་དང་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་སོགས་ཆ་དུ་མ་མེད་པའི་ཆ་མེད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བསྟན་ནས་ཆོས་དེ་ཆ་དུ་མ་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་པ་ན། བུམ་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གཅིག་ཐ་སྙད་དུ་ལྡོག་ཆ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མི་
འགལ་མོད། ཆ་དང་ཆ་ཅན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་གང་རུང་ལས་མ་འདས་པས། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ལ་ནི་དེ་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་ན་རྟ་པ་ལང་བཞིན་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར། ངོ་བོ་གཅིག་ན་ཆ་རྣམས་ཆ་ཅན་བཞིན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་
བ་དང། ཆ་ཅན་ཡང་ཆ་བཞིན་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གནོད་པ་བསྟན་ཏེ་ཆོས་ཀུན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་བཀག་ནས་མ་གྲུབ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་ཏེ། འཕགས་པ་ལྷས། ཚིགས་ལས་སོར་མོ་གཞན་མེད་དེ། །ཞེས་སོགས་དང། བཞི་
བརྒྱ་པ་ལས། དངོས་པོ་གང་གང་ཡོངས་བརྟགས་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་གཅིག་ཉིད་མེད། །གང་གིས་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མིན་པ། །དེས་ན་དུ་མ་དག་ཀྱང་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་རིགས་པ་ནི་དབུ་མ་རྒྱན་ལས། དངོས་པོ་གང་གང་རྣམ་དཔྱད་
པ། །དེ་དང་དེ་ལ་གཅིག་ཉིད་མེད། །གང་ལ་གཅིག་ཉིད་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །ཅེས་སོགས་དང། དབུ་མ་སྣང་བ་སྔར་དྲངས་ཟིན་པ་དག་ལས་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་འཆད་པའོ། །དེ་ལ་གནོད་པ་སྟོན་མཚམས་མཐར་

[097B] དཔེར་ན་གཞན་སྐྱེ་འགོག་པ་ལ་ཡང་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། འདི་ལྟར་དེ་ལས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཞིག་ལས་འགྱུར་
གྲང་ན། ནས། དེ་ལྟར་ན་དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དངོས་པོ་རྣམས་དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་སྐྱེ་ན་རྟག་མི་རྟག་ལས་སྐྱེ་བ་གཉིས་ལས། རྟག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ན་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པར་ཅིག་ཅར་
དུ་སྐྱེ་བ་དང། དངོས་པོ་གཅིག་ཀྱང་དུས་ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བའམ་གཏན་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བས་བཀག་མི་རྟག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ན་དུས་མཉམ་མི་མཉམ་གཉིས་ལས་སྔ་མ་ལ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དུ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བས་བཀག་ཕྱི་མ་ལ་ཞིག་མ་ཞིག་གཉིས་
ལས་དང་པོར་ཞིག་པ་དངོས་མེད་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བས་བཀག་གཉིས་པ་འབྲས་བུའི་རང་དུས་ན་རྒྱུ་སྔ་མ་མ་ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་བར་ཆོད་མ་ཆོད་གཉིས་ལས་ཆོད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ན་རྒྱུ་དེ་ལས་འབྲས་བུ་དེ་དངོས་སུ་སྐྱེ་བ་
མི་སྲིད་པར་ཐལ་བས་བཀག་སྟེ་དེ་རྣམས་ཅུང་སླའོ། །མཆོད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་ཕྱོགས་རེས་མཆོད་པ་གཉིས་ལས། སྔ་མ་ལྟར་ན་དུས་ཅན་སྔ་ཕྱི་འདྲེས་པར་ཐལ་བས་བཀག་སྟེ། དཔེ་གཞུང་ལྟར་རོ། །ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ཆ་
དང་བཅས་པས་ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་བར་འཆད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། །གཞན་སྐྱེ་ལྟ་བུ་འགོག་པ་ལ་ཡང་གནོད་བྱེད་སྟོན་པའི་སྒོ་མང་བ་དེ་ལྟར་རོ། །བདེན་གཉིས་ལས། དུ་མས་གཅིག་གི་དངོས་མི་བྱེད། །དུ་མས་དུ་མ་བྱེད་མ་ཡིན། །གཅིག་གིས་དུ་མའི་

[098A]༄༅། །དངོས་མི་བྱེད། །གཅིག་གིས་གཅིག་བྱེད་པའང་མིན། །ཞེས་བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་དངོས་གཞི་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་ལ་མཛད་སྐབས་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་བརྟག་པ་བྱས་ནས་ཕ་རོལ་བོ་དགག་པའང་ཞི་འཚོ་ཡབ་
སྲས་དང་འདྲའོ། །གསུམ་པ་ནི། འདི་དག་ཀྱང། ཞེས་སོགས་བྱུང་སྟེ་སླའོ།    ༈    །འདིར། གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ། རྟགས་འགོད་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་བདེན་གྲུབ་
ཀྱི་དུ་མ་གང་རུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ནི། དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་མེད་པ་གང་ཞིག་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མར་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། དང་པོ་དེར་
ཐལ༑ ཆ་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཆ་དེ་ཆ་ཅན་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ན་ཆ་ཅན་གཅིག་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཆ་ཤས་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། ཆ་ཅན་དེ་ཆ་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ན་ཆ་ཤས་དུ་མར་ཡོད་པ་
བཞིན་དུ་ཆ་ཅན་ཡང་དུ་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། ཡོད་པ་གང་ཞིག་ཆ་མེད་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྟག་པ་ལ་ཆ་མེད་མི་སྲིད། མི་
རྟག་པ་ལ་ཡང་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་མ་ཡིན། ནམ་མཁའ་ཡང་དེ་མ་ཡིན། དེས་རྟག་པ་གཞན་ལའང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་ཀ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་

[098B] གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཤར་བུམ་དང་ནུབ་བུམ་གྱི་ནང་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སླ། གོང་གི་རྟགས་གཉིས་པ་དེར་ཐལ། ཆ་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཤེས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་
གསུམ་རེ་རེ་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་བ་དང་རགས་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྡུལ་གཉིས་གཤིབས་ཚེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྲད་ན་གོ་ས་འདྲེ་བར་འགྱུར་ཞིང། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཕྲད་ན་ཕྲད་མ་ཕྲད་
ཀྱི་ཆ་གཉིས་བྱུང་བས་ཆ་མེད་ཡིན་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་གཉིས་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་ན་རང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆ་དང་རང་འབྲས་སྐྱེད་པའི་ཆ་གཉིས་རེ་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན་
དེར་ཐལ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་ཆ་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་དགོས་པ་གང། ཆ་མེད་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ནི། ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་
གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་བདེན་པར་གྲུབ་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་འདིའི་རྣམ་གཞག་དབུ་མ་རྒྱན་དང་སྦྱར་ནས་དཔྱིས་ཕྱིན་བཤད་ན་མཁས་པ་མགུ་བའི་ལེགས་བཤད་དུ་འགྱུར་མོད་ཧ་ཅང་མངས་དོགས་པས་མ་སྤྲོས་ཏེ་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་
ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐའ་སོགས་སུ་གསལ་བས་དེར་བལྟའོ། །རྡོ་རྗེའི་གཟེགས་མ་ལ། རྟགས་འགོད་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མི་སྐྱེ་སྟེ། མཐའ་བཞི་གང་རུང་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་བཞིན། ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ནི་

[099A]༄༅། །དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཞིག་དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་མི་སྐྱེ། བདག་གཞན་གཉིག་ལས་མི་སྐྱེ། རྒྱུ་མེད་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། རང་གི་བདག་
ཉིད་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེ་ལས་སྐྱེ་ན་རྒྱུ་འབྲས་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེ་ལས་སྐྱེ་ན་སྐྱོན་སྔ་མ་གཉིས་འཇུག་པའི་
ཕྱིར༑ བཞི་པ་མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། འབྲས་བུའི་ཆེད་དུ་འབད་པ་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ནི། ཁྱབ་སྟེ། དེ་བཞི་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་བདེན་པའི་སྐྱེ་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་ལ། རྟགས་
འགོད་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པ་མི་སྐྱེ། རང་གི་རྒྱུ་དུས་ན་མེད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་བཞིན། ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ནི། དེ་ཆོས་ཅན། དང་པོ་དེར་ཐལ་
སྐྱེས་ཟིན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། རྒྱུའི་དུས་ན་མེད་པ་དོན་དམ་པར་རྒྱུས་བསྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུའི་དུས་ན་མེད་པར་དོན་དམ་པར་གྲུབ་ན་དུས་ཀུན་ཏུ་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
པ་སྒྲུབ་པ་ནི། ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་དུ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་ལ། རྟགས་འགོད་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། རྒྱུ་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་མི་སྐྱེ། རྒྱུ་

[099B] རྒྱུ་དུ་མ་ལས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་མི་སྐྱེ། དོན་དམ་པར་རྒྱུ་དུ་མ་ལས་འབྲས་བུ་དུ་མ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མིག་ཡོར་བཞིན། ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ། མུ་དང་པོ་གཉིས་འགོག་པ་རྐྱེན་གསུམ་
ལ་སྦྱར་ཏེ་བཤད་ན། མིག་དབང་གིས་མིག་དབང་གཉིས་པ་ཁོ་ན་སྐྱེད་དམ། མིག་ཤེས་ཁོ་ན་སྐྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན། འགྲོ་ཀུན་ལོང་བར་ཐལ། མིག་དབང་ལས་མིག་ཤེས་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ནའང། དེར་ཐལ། མིག་
དབང་སྐད་ཅིག་གཉིས་འཐུད་ནས་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། མུ་གསུམ་པ་འགོག་པ་ནི། རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེད་ན། མིག་ཤེས་ཀྱིས་མྱོང་བའི་ཆ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་ཆ་ཡུལ་རིས་སུ་ཆད་པ་འཛིན་ནུས་ཀྱི་ཆ་གསུམ་པོའི་ནང་ནས་
གཞན་གཉིས་མི་སྲིད་པའམ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་ན་དེ་གསུམ་པོའི་ནང་ནས་གང་རུང་གཅིག་ཁོ་ན་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྐྱེན་གསུམ་གའི་ལག་རྗེས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མུ་བཞི་པ་དགག་པ་ནི། རྐྱེན་གསུམ་གྱིས་བཞག་པའི་མིག་ཤེས་
ཀྱི་སྟེང་གི་ཁྱད་པར་གསུམ་པོ་དེ་དོན་དམ་པར་རྐྱེན་གསུམ་ཚོགས་པས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ན། རྐྱེན་གསུམ་གྱི་ལག་རྗེས་གསུམ་པོ་དེ་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་བློ་ལ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཙམ་མམ། བློ་གང་ལའང་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའམ་
དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། དེ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་པར་ཐལ། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་དུ་མ་མི་སྐྱེད་པར་ཐལ། རྐྱེན་གསུམ་གྱི་ལག་རྗེས་དེ་

[100A]༄༅། །གསུམ་པོ་གཅིག་ཏུ་སོང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། དེ་དག་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན་འཕགས་པའི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐ་དད་དུ་གཟིགས་དགོས་པ་གང། དེ་ལྟར་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་
དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དོན་དམ་པར་གྲུབ་ན་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ནི། ཁྱབ་སྟེ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་ན་ཚུལ་དེ་བཞི་པོའི་གང་རུང་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཐར་འགྱུར་བའི་སྐབས་འཆད་
པར་འགྱུར་རོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་རྒྱ་བའི་བདག་དང་སྤྱི་གཙོ་བོ་སོགས་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་མིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་གང་དང་གང་ལ་གཞི་མ་གྲུབ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ཚེ་དེ་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མེད་ནས་
མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་མ་གྲུབ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ཚེ་རྟགས་དེའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་ཚད་བསལ་འབབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཚད་མ་མདོ་ལས། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པའི་རང་
རྟེན་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེས་སྒྲུབ་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་བ་ལྟ་བུ་རྟགས་དང་ཆོས་དེ་ཡིན་ན་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ་ཅན་གྱི་རྟགས་ལ་གཞི་མ་གྲུབ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཉིད་རྟགས་སྐྱོན་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། ཡོད་
མེད་ཀྱི་ཆ་གཉིས་རེ་འབྱེད་དུ་ཡོད་པའི་རྟགས་ཆོས་རྣམ་བཅད་ཙམ་བཀོད་པ་ལ་ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེ་བས་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རང་

[100B] ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནས། སློབ་དཔོན་གྱིས་རང་གི་ཆོས་ཅན་སྨོས་པ་མཛད་དོ་ཞེས་འགྲེལ་བ་མཛད་པས་བཤད་
དེ༑ ཞེས་དང། སྡེ་བདུན་རྒྱན་ལས། རང་གི་རྟེན་དུ་གཞི་གྲུབ་དགོས་པའི་ཆོས་ཅན་བཀག་ན་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་བཀག་པ་ཙམ་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། རྣམ་འགྲེལ་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། རྟགས་
ཡང་དག་གི་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་གཞི་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པ་འདོད་པ་དག་གིས་ནི་རང་རྟེན་ལ་ཞེས་སྨོས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགོས་པ་སྟོན་པའི་གཞུང་གི་ཚོགས་འདི་དག་དང་ཁོ་བོ་ཅག་ཕན་ཚུན་བསྐལ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ཆོ་
དེ་སྒྲོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟུར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་དང། ཆོས་གྲགས་ཡབ་སྲས་དང། ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་དང། རྗེ་ཡབ་སྲས་སོགས་ཀུན་གྱིས་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འཇུག་པ་
ལས༑ མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་བདག་ནི་ཡོད་མིན་ཞིང། །ཞེས་མ་སྐྱེས་པ་དེ་རྟག་པའི་བདག་མུ་སྟེགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་
འགྲེལ་ལས། འདོད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། །གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་དང། ལྷ་དབང་བློའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས། འདིར་ཡང་ཆོས་ཅན་འབའ་ཞིག་འགོག་པ་ཡང་གནོད་པ་འདོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་མི་འདོད་དེ། ཆོས་ཅན་དངོས་པོར་

[101A]༄༅། །གྱུར་པ་བསལ་བ་ན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། གང་ལ་ཆོས་ཅན་འགོག་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་
པ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། བདག་དང་གཞན་སྨྲའི་དངོས་འདི་དག་ཡང་དག་ཏུ་ན་གཅིག་པ་དང། །དུ་མའི་རང་བཞིན་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །ཞེས་དང། ཚད་ཆེན་ལས། སྐྱེ་བ་མེད་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་
ནི༑ །སྐྱེ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །ཞེས་དང། དེའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས། གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་འགའ་ཞིག་གི་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་པདྨོ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་
འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །ཞེས་རྟག་དངོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་བཅད་པ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་ནི་མ་གྲུབ་པ་
ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། ནས། མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་བ་གྲུབ་སྟེ། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་
ལས༑ རྟགས་དེས་སྨྲས་པའི་ཆོས་ཅན་བཀག་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་རྟགས་དང་ཆོས་གཉིས་ཀ་རྣམ་བཅད་ཙམ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་དང། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས། གཞི་མ་གྲུབ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བའི་རྟགས་ཡང་དག་མང་

[101B] །ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ཤེས་བྱེད་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་གཞི་མ་གྲུབ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བའི་སྒྲུབ་རྟགས་ཀྱང་ཡོད་དེ། རྣམ་ངེས་དར་ཊཱིཀ་ལས། གཞི་མ་གྲུབ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པའི་
སྒྲུབ་རྟགས་ཡང་དག་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་སུ་བཀོད་ཅིང་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་དེ། རི་བོང་རྭས་ཕུག་པ་སྐྱེས་བུ་སྡུག་བསྔལ་བར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ལྟར་སྣང་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་རིགས་རྒྱན་
ལས་གསུངས་ལ། རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་དེ་རི་བོང་རྭ་ཟླ་སྒྲས་བརྗོད་རུང་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་རྣམ་འགྲེལ་མཐའ་དཔྱོད་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་
ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟགས་དེའི་ཁྱབ་འབྲེལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་དང་དགག་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་འགོག་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐོར་གྱི་དགག་བྱའི་ཆོས་ཀྱང་ཡིན། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་
རུང་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན་པ་འཇོག་རིགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བསྒྲུབ་ཆོས་བདེན་མེད་ཀྱི་ཟློག་ཟླའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་ཡིན། རྟགས་བདེན་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དང་བྲེལ་བ་ཡང་ཡིན་པ་ཞིག་སྲིད་ན་རྟགས་དང་དགག་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་དུ་
འགྱུར་གྱི། ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་དེར་ཡོད་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྟགས་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་སྐོར་གྱི་ཁྱབ་འབྲེལ་གྲུབ་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱིས་སྟོང་པས་

[102A]༄༅། །ཁྱབ་པ་ངེས་པ་ན་བྱེ་བྲག་གིས་སྟོང་པས་ཁྱབ་པ་ངེས་དགོས་པར་ཕར་ཚད་ཀྱི་དར་ཊཱིཀ་གཉིས་ཀར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྦྱོར་བདེའི་ཁྱབ་འབྲེལ་ངེས་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱའང་སྤྱི་འགྲོའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་དགོས་པ་ལུང་དེའི་དོན་ཡིན་གྱི་
དེའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པ་གཞུང་གི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཆོས་ཅན་དེ་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་བའི་སྟེང་དུ་བསྒྲུབ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ངེས་པས་དདུང་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་བྱས་པ་ཡང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་
རྟགས་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ནི་བྱས་ཡིན་འདི་འདྲ་ཀུན། །མི་རྟག་ཅེས་ནི་བརྗོད་པས་ཀྱང། །དོན་གྱིས་དེ་ནི་འཇིག་བློར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རྟགས་འདི་ཉིད་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་སུ་
བཤད་པའི་གསུང་ཟུར་འགའ་ཙམ་སྣང་ཡང། རྟགས་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་སྟོན་པའི་གཞུང་གི་ཕྱི་མོར་གྱུར་པ་ཞི་འཚོའི་དབུ་མ་རྒྱན་དང། དེའི་རྗེས་འབྲང་ཀ་ཤཱིའི་དབུ་མ་སྣང་བ་སོགས་སུ་ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་
པའི་རྟགས་སུ་གསུངས་པ་ལྟར་དབུ་མ་རྒྱན་ཟིན་དང་སྟོང་ཐུན་སོགས་སུ་ཡང་གསལ་བར་གསུངས་པས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། འོ་ན་རྟགས་འདི་དོན་དང་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྟགས་འདི་ཆོས་ཅན། དོན་
དང་ཐ་སྙད་གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ངེས་ཀྱི་རང་འགྲེལ་གཉིས་ཀར། རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་དམིགས་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཡང་གཏན་

[102B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལ། བ་ལིང་རྟགས་རིག་མཆན་དུ། མ་ཁྱབ་སྟེ། མེ་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་དུ་བས་དབེན་པའི་རྩིག་སྐོར་ན་དུ་བ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པར་སྒྲུབ་པ་དང། ཤིང་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཤིང་གིས་
དབེན་པའི་བྲག་ལྗོངས་ན་ཤ་བ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ནི་དོན་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ཞིང། རྣམ་འགྲེལ་མཐའ་དཔྱོད་ལས། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་
རྒྱུ་མ་དམིགས་པ་དང་ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཁྱབ་ལ། ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཀྱང་རྟགས་འདི་དོན་དང་ཐ་སྙད་གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཏེ། འདིའི་དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་ལ་མཚན་
མཚོན་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་པར་མེད་པ་ནི་འདིའི་དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་ཆོས་སུ་གྱུར་པའི་མཚོན་བྱ་དང། བདེན་པར་ཚད་མས་མ་དམིགས་པ་ནི་དེར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་སྟོང་ཐུན་དུ་རྟགས་འདི་ཐ་སྙད་འབའ་
ཞིག་སྒྲུབ་ཏུ་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་ཟིན་བྲིས་ལས། རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པ་ལ་དོན་དང་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་གསུངས་པས་འདི་ནི་ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་མ་དམིགས་
པ་མིན་པས་དོན་གྲུབ་ཟིན་པ་ཡང་དོན་ལྡོག་གི་དོན་དུ་མི་གཟུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདིའི་དོན་དང་ཐ་སྙད་ཅེས་པ་ནི་སྤྱིར་བཏང་ལྟར་མཚན་མཚོན་ལ་བྱ་བ་མིན་གྱི། མྱུ་གུ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མ་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པ་

[103A]༄༅། །དེ་སྐབས་འདིའི་དོན་དང། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་ངེས་པའི་རྟོག་པ་དང་དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་ཅེས་པའི་སྒྲ་དང་ལུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་གསུམ་ལ་སྐབས་འདིའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་ནས། སྐབས་ཀྱི་ཕྱི་རྒོལ་གྱིས་སྔ་མ་གྲུབ་
ཟིན་པས་ཕྱི་མ་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་རྟགས་འགོད་པས་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཅེས་འཇོག་ཚུལ་རྣམ་གྲངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཁ་ཅིག་མཐའ་བཞི་ལས་མི་སྐྱེ་བ་རྟགས་སུ་བཀོད་དེ་བདེན་མེད་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་
མི་འཐད་པར་ཐལ། རྩ་ཤེ་ལས། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །ཞེས་དེ་དམ་བཅའ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་རྟགས་སུ་བྱས་པའི་སྦྱོར་བ་དབུ་མ་སྣང་བར་གསུངས་པ་དྲངས་ཟིན་
བ་དང། འཇུག་པར་ཡང། གང་གི་ཕྱིར་ན་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་དང། །རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་ཡོད་པ་མིན་པས་དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་བྲལ། །ཞེས་མཐའ་བཞི་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་རྟགས་ལས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་
པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་ལས། དམ་བཅའ་བ་བཞི་པོ་དེ་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས། ཞེས་དང། དེའི་རྣམ་བཤད་ལས། བདག་ལས་ཞེས་སོགས་ཀྱི། ནས། དམ་
བཅའ་གཞན་གསུམ་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །ཞེས་དང། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། འཇུག་འགྲེལ་ལས་མཐའ་ཡི་ཡོད་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རང་ལས་སྐྱེ་བ་དང་འབྲེལ་གྱི་ཡོད་པ་དང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དགག་པ་དོན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་

[103B] །ཞེས་བཤད་པ་ནི་རྐང་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་དང་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟགས་བསྟན་པར་འཆད་པ་ལྟར་མི་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ་གཞན་གསུམ་ལའང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རྟགས་འདིའི་ཚུལ་སྒྲུབ་པའི་
སྐབས་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་སྐྱེ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་བ་མི་རིགས་ཏེ། སྟོང་ཐུན་ལས། དོན་དམ་པར་བདག་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་དང་རྒྱུ་མེད་གང་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མར་སྦྱར་བ་བཞིན་གསེར་ཕྲེང་དུ་ཡང་
འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ནི་མཐའ་བཞི་རྟགས་ཟུར་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་འགོད་ཚེ་ཁྱད་པར་དེ་ཐོག་མར་སྦྱར་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི། སོ་སོར་ཕྱེ་ཚེ་ཁྱད་པར་དེ་གཞན་སྐྱེ་ཁོ་ན་ལས་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐའ་གཞན་གསུམ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་སྲིད་པས་
དེ་ལ་ཁྱད་པར་དེ་སྦྱོར་མི་དགོས་ལ། གཞན་སྐྱེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་དེ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་དགོས་པ་སྟོང་ཐུན་རང་ཉིད་ན་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བདག་སྐྱེ་སོགས་གསུམ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་སྲིད་པར་ཐལ་རང་གཉིས་ཀ་མཐུན་
ཡང༑ ནས། གཞན་སྐྱེ་འགོག་པ་ལ་ངེས་པར་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར། ཞེས་དང། བདག་སྐྱེ་འགོག་པ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་མི་འཐད་པར་འོག་ཏུ་སྟོན། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གོང་གི་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་གི་
རྟགས་འགོད་ཚུལ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་འགོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོད་པ་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་ཏེ། །མེད་པ་ནམ་མཁའི་པདྨོ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི། རྩ་ཤེ་

[104A]༄༅། །ལས༑ མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར། །ཡོད་ན་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་ལྟར་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་
ཕྱིར༑ རྟགས་ཟུར་སྔ་མར་ཕར་ཕྱིན་ཟུར་མཆན་སོགས་སུ་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་ཀྱང། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་དགག་དགོས་པ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་དེ་སྦྱོར་མི་དགོས་པའི་གནད་ཀྱིས་སྔར་མ་སྦྱར་རོ། །ཁ་ཅིག་གོང་གི་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་རྟགས་
འགོད་ཚུལ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་རྟགས་ཟུར་བ་ཞིག་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ཁོ་ནའི་རྣམ་བཅད་ཉིས་ཆད་སྦྱོར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་དེ་ལྟར་སྦྱར་ལ། སྟོང་ཐུན་དུ་ཡང་རྟགས་ཟུར་གསུམ་ལ་དོན་དམ་གྱི་
ཁྱད་པར་དང་ཁོ་ནའི་རྣམ་བཅད་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་ལས་གཅིག་གིས་ལུས་དུ་མར་འཕེན་པ་སོགས་ཀྱི་མུ་བཞི་མི་འཐད་པར་ཐལ་བའི་ཚིག་འཁྲི་དགག་པ་དང། རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་དུ་མ་སྐྱེད་པ་ལས་གཞན་གསུམ་དོན་
དམ་དུ་ཡང་དགག་དགོས་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང། དོན་དམ་དུ་མ་ཟད་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་དགག་དགོས་པ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཁོ་ནའི་ཚིག་ཀྱང་སྦྱར་བ་ཡིན་གྱི། དེ་གསུམ་ལ་ཁོ་ནའི་རྣམ་བཅད་གཅིག་པུ་སྦྱར་བས་དེ་གསུམ་བདེན་
པ་ཉིས་ཆར་དུ་དགག་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་བསྣན་པ་མ་ཡིན་པས་སྤྱིར་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་འགོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉལ་སྟོན་དཀའ་འགྲེལ་དུ། གཉིས་པ་རིགས་པའི་དགག་བྱ་དེ་ཇི་ལྟར་འགོག་པའི་ཚུལ་ལ་དབུ་མ་

[104B] དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་གསུངས་ཚུལ། བདེན་གཉིས་ལས་གསུངས་ཚུལ། དེ་རྣམས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བསྟན་པ་ཞེས་ས་གཅོད་མཛད་ནས། ཕྱི་མར་གཞུང་གི་འདི་དག་ཀྱང་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་
སུ་འབྲང་བའི་རིགས་པའི་ལམ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཞེས་པའི་འདི་སྒྲ་སྙེགས་ས་ལེགས་ལྡན་སོགས་ལ་མཛད་པ་ནི་རང་ཚིག་སྔ་ཕྱིའི་ངོ་གདོང་འབྲེལ་ཆགས་ཚུལ་དཀའ་བར་སྣང་ཞིང། འབྲུ་གཉེར་ཚུལ་ཡང་ལེགས་ལྡན་དང་ཞི་འཚོ་སོགས་ཀླུ་སྒྲུབ་
རྗེས་འབྲང་གི་རིགས་ལམ་ཡིན་པས་རིགས་ལམ་ལ་བློ་རྒྱས་པར་འདོད་པའི་ལེགས་ལྡན་སོགས་སློབ་དཔོན་དེ་དང་དེ་དག་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པར་འགྱུར་བས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་ངོ།།    ༈    །།གཉིས་
པ་ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་ལ་གཉིས། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང། དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་
གསུམ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་འགོག་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པ་དང། ཚུལ་དེ་ལ་མདོ་སྡེ་རྣམས་དང་འགལ་བ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་
གཉིས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་འགོག་པ་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང། དགག་བྱ་དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ཇི་ལྟར་མེད་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་འགོག་པ་རང་

[105A]༄༅། །རྒྱུད་པས་མ་བྱས་པའི་ཚུལ་དང། དེ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་བྱས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས། ཞེས་སོགས་བྱུང། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་རྩ་ཤེའི་འགྲེལ་བ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་
མཛད་པ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་སྐབས་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་འགོག་པ་ལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་སྐྱོན་མ་བརྗོད་ལ། སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཤེར་
སྒྲོན་འགྲེལ་བར་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང་དོན་དམ་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་ལ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ལེགས་ལྡན་གཉིས་འདྲ་བར་བཤད་ཅིང། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་དང་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་བདག་
མེད་ཀྱི་དགག་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་ཚུལ་མ་བཤད་དོ། །སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དབུ་མའི་ཚུལ་འདི་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མ་བརྟགས་གཅིག་བུ་ན་ཉམས་
དགའ་བ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པར་ཡོད་ཅིང། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་དུ་འཁོར་ཞིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་ཡང་འབྲེལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་ཞིང་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པས་
ནི་སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་ཅིང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་དང། འཕགས་པ་ལྷ་དང། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དང། བུདྡྷ་

[105B] །ཞེས་རབ་བྱེད་བཅོ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་བར་བཤད་པའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་གཞུང་དུ་བཀོད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རང་
མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་དབུ་མ་བ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ། ཐལ་རང་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུ་འདོད་མི་འདོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཟླ་བ་གྲགས་པས། ཞེས་སོགས་
བྱུང༑ ཟླ་བས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་རང་གི་བདེན་གཉིས་འཇོག་ཚུལ་ལ་ཁྱད་མེད་པ་དང། ཚུལ་དེ་དབུ་མ་པ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མིན་པར་འཇུག་འགྲེལ་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་འཇུག་པ་ལས། འདི་ལས་གཞན་ན་ཆོས་འདི་ནི། །
ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། །འདིར་འབྱུང་ལུགས་ཀྱང་གཞན་ན་ནི། །མེད་ཅེས་མཁས་རྣམས་ངེས་པར་མཛོད། །ཅེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས། སོགས་ཀྱིས་རང་ལུགས་གཞན་གང་དང་ཡང་ཐུན་མོང་
མིན་པར་བཤད་ནས། དེའི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་གིས། སོགས་ཀྱིས་རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་མདོ་སྡེ་པས་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་དག་དབུ་མ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པར་སྨྲ་བ་དབུ་མའི་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་བཤད། ཡང་གང་དག་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་
ཀྱིས་གང་དོན་དམ་པར་སྨྲས་པ་དེ་དབུ་མ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཞེས་བྱེ་སྨྲའི་ལུགས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་མཐར། འདི་ལྟར་

[106A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི། སོགས་ཀྱིས་ལུགས་འདི་ལུགས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཚུལ་གྱི་དོན་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྩ་ཤེ་སོགས་ལས་གཞན་དུ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འདི་མ་ནོར་བར་བཤད་པ་མེད་
པ་དེ་བཞིན་དུ། སྐབས་འདིར་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་རྩོད་ལན་དང་བཅས་བཤད་པ་འཇུག་པ་འདི་ནས་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་ལྟར་བསྟན་བཅོས་གཞན་ན་མེད་པར་མཁས་པས་དེས་དགོས་ལ། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་བ་ཁ་ཅིག་གིས་
དོན་སྨྲས་གང་དོན་དམ་པར་སྨྲས་པ་དེ་ཉིད་དབུ་མ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ནི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཤེས་པས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་མ་ཉམས་པའི་འཇིག་རྟེན་
ལས་འདས་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ནི་དེ་ལས་ཉམས་པའི་རང་བཞིན་སྨྲ་བའི་ལུགས་དང་བདེན་གཉིས་འཇོག་ཚུལ་གྱི་སྐབས་གང་དུ་ཡང་མཚུངས་པར་སྦྱོར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་འདི་དངོས་སྨྲ་བ་
ལྟ་ཅི་རང་རྒྱུད་པ་དང་ཡང་ཐུན་མོང་མིན་པར་ཤེས་དགོས་པར་གསུངས་སོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ན་དོན་སྨྲས་དོན་དམ་པར་སྨྲས་པ་རྣམས་དབུ་མ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པར་འཆད་པས་ནི་དབུ་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དབུ་
མ་བས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་མི་འདོད་ལ། དོན་སྨྲ་ནི་ཆོས་གང་འཇོག་ཀྱང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟེང་ནས་འཇོག་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པ་ལས། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་ལམ་ལས་ནི། །

[106B] །དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་བདེན་ལས་ཉམས། །དེ་ལས་ཉམས་པས་ཐར་པ་འགྲུབ་ཡོད་མིན། །ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཞེད་མཐིལ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་དོན་
དམ་དུ་མ་ཟད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དངོས་སྨྲ་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་མ་ཉམས་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལུགས་ནི་དེ་ལས་ཉམས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་ལུགས་དང་བདེན་གཉིས་འཇོག་ཚུལ་གྱི་སྐབས་གང་དུ་
ཡང་མཚུངས་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་གཉིས་གང་རུང་གཅིག་ལས་ཉམས་ན་ཅིག་ཤོས་ལས་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། གཞན་གྱིས་དོན་དམ་བྱས་གང་ཡིན། །
ཞེས་སོགས་དེའི་ཁུངས་སུ་དྲངས་ལ། དེ་ཉིད་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བཤད་པ། ཞེས་དེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡིན་པར་ཞི་འཚོའི་བདེན་གཉིས་འགྲེལ་བཤད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁུངས་སུ་དྲངས་པའི་ལུང་གི་དོན་ནི། དངོས་སྨྲ་བས་དོན་དམ་
དུ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དབུ་མ་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པ་ནི། བུའི་མར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བུ་དེའི་ཕའི་ཆུང་མར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པའོ། །ལུང་དེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མིན་པ་ནི། འདོད་ཚུལ་དེ་འཇུག་འགྲེལ་གྱིས་བཀག་པས་ཤེས་ཤིང། འགྲེལ་
བཤད་དེ་རྩོམ་པ་པོ་ཞི་འཚོ་དང་མིང་མཐུན་པའམ་ཁ་གཡར་བ་ལས་དབུ་མ་རྒྱན་སོགས་རྩོམ་མཁན་མིན་ཏེ། དེར། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ནི་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྩམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་རོག་གི་སོ་བརྟག་པ་དང་འདྲའོ་སྙམ་དུ་དོགས་པའི་གཏན་

[107A]༄༅། །ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་བཤད་པ་ཀ་ཤཱིའི་ཚད་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་བར་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་འདོད་པ་དེ་བཀོད་རྗེས། དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུར་མངོན་ཏེ་
ཞེས་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྟོས་སོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་དེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ནི་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་མཁོ་ནར་
གྲགས་པ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་རིག་པས་དཀྲུགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། མྱོང་བ་དང་འགལ་བ་གྲུབ་པ་ཁྱོད་ལ་འགོག་པར་བྱེད་པ་སུ་ཞིག་ཡོད་དེ། བདག་ཉིད་མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཐག་
རིང་བོ་ཁོ་ནར་སྤང་ངོ། །ཞེས་ཕྱི་དོན་མེད་པ་མི་འཐད་པར་བཤད་པ་ནི། འགྲེལ་བཤད་ལས། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་འདོད་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དེ། རྟག་ཏུ་མེད་ཅེས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྟོས་སོ་ཞེ་ན། ནས་
འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཐག་རིང་བོ་ཁོ་ནར་སྤོང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་དང་མི་མཐུན་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྒྲ་སོར་བཞག་ནས་འཐད་ཕྱོགས་སུ་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཞི་འཚོས་ཕྱི་དོན་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་
གཞན་ཡང་འཇུག་འགྲེལ། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཐལ་རང་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུ་འདོད་མི་འདོད་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་དེ། ཕྱི་མས་དེ་ལྟར་འདོད་ལ་སྔ་མས་དེ་བདེན་པ་ཉིས་ཆར་དུ་མེད་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས་

[107B] ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་ནི། གོང་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་བཀག་པ་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་དོན་དམ་པར་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་དང། དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་དེ་ལྟར་དགག་
པ་ལ་རག་མོད་དེ་དགག་པ་ཡིན་མོད་ཅེས་པ་སྟེ། ནག་ཚོའི་འགྱུར་ལས། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་འདོད་ན་ཞེས་བྱུང་བ་གསལ་ལོ། །གཞན་སྐྱེ་ཡོད་པར་འདོད་དགོས་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཡུལ་གཟུགས་ཚོར་སོགས་ཀྱི་རང་
བཞིན་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་རང་བཞིན་ནམ་རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བའི་གཞན་སྐྱེར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མི་འདོད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བདེན་པ་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་གཅིག་བུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། གང་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་རྣམ་དཔྱད་ན། །ཞེས་སོགས་ཤླཽ་ཀ་གཅིག་གིས་རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དོན་དམ་པར་དང། དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་རིགས་པ་གང་ཞིག་གིས། །ཞེས་སོགས་ཤླཽ་ཀ་གཅིག་གིས་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་བཀག་ནས་
རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་ཉིས་ཆར་དུ་མེད་པར་བསྒྲུབས་སོ། །ཐལ་རང་ལ་དགག་བྱའི་ཁྱད་དེ་ཙམ་ཡོད་ན་ཟླ་བས་དེ་ལ་དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་དགག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་མཛད་ཅེས་སྨྲ་མི་རིགས་ཏེ། རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་ཉིས་ཆར་དུ་མེད་
པར་བསྒྲུབས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་དབུ་མ་བར་སྒྲུབ་ཀྱི་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་དངོས་པོ་རྣམས་དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །སྤྲོ་ན་

[108A]༄༅། །འཇུག་འགྲེལ་དུ་དོན་སྨྲས་དོན་དམ་པར་སྨྲས་ཚད་དབུ་མ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པར་བཤད་པ་མི་རིགས་པར་གསུངས་པའི་དོན་ལ། གཞུང་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། འདིས་ནི་རང་གིས་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་
པར་བཞག་པ་ཁས་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་འཇོག་པས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའི་སྟེང་ནས་རྣམ་གཞག་བྱས་པའི་དོན་སྨྲ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་རྣམས་རང་ལུགས་ཀྱི་དོན་དམ་དུ་མ་
ཟད་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་སོ། །ཞེས་དོན་སྨྲས་ཆོས་ཀུན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟེང་ནས་འཇོག་པས་དེ་དག་གིས་གང་འདོད་དབུ་མ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་འདོད་པའི་དོན་དང། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། སྡེ་བ་གཉིས་
ཀྱིས་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་རྣམས་དབུ་མ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་ཆ་མེད་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་བྱ་ཡི། དེ་གཉིས་ཀྱིས་བདེན་པར་གང་འདོད་དབུ་མ་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་མི་བླང་བར་སྟོན་པ་མིན་ཏེ། གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་
གིས་བདེན་པར་འདོད་ཀྱང་དབུ་མ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དོན་སྨྲས་བདེན་པར་གང་འདོད་དབུ་མ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་བཞེད་པ་མིན་པར་དེས་དོན་དམ་པར་སྨྲ་བ་ཆ་མེད་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལྟ་བུ་དབུ་མ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་
འདོད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་གཉིས་སྒྲས་ཟིན་མི་མཐུན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ལ། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་འཇུག་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་འདི་ཐལ་འགྱུར་བས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་བཞེད་པའི་ཁུངས་སུ་མི་འབྲེལ་ཞིང། སྔ་མ་ལྟར་ན་དེའི་ཁུངས་སུ་འགྱུར་

[108B] །མུ་ན་སེལ་དུ། འཇུག་འགྲེལ་གྱི་ལུང་གི་དོན། མདོ་སྡེ་བས་དོན་དམ་བདེན་པར་འདོད་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས་དབུ་མ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་ཟེར་བ་མི་འཐད་པ་དང། བྱེ་སྨྲས་དོན་དམ་བདེན་པར་འདོད་པའི་
གཟུགས་སོགས་དབུ་མ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་ཅེས་བཤད་པའི་ཞིབ་ཆ་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལྟར་གོ་དགོས་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་དགག་བྱ་དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ཇི་ལྟར་མེད་པ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སྒྲོ་
འདོགས་ཀྱིས་བཟུང་ཚུལ་བསྟན་ནས་དེ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་སུ་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་འཇོག་ཚུལ། སྒྲོ་འདོགས་གཉིས་ཀྱིས་
འཛིན་ཚུལ། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་ངོས་འཛིན། སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་དང་འགལ་བ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་བཞིན་སྨྲ་པའི་འདོད་ཚུལ་དང། ཐལ་འགྱུར་བའི་བཞེད་ཚུལ་ལོ། །
དང་པོ་ནི། འོ་ན། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ། འདོད་དོ། །ཡན་གྱིས་གང་ཟག་དང། དེ་མན་གྱིས་ཆོས་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འཇོག་ཚུལ་བསྟན་ཏེ། འདི་བས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་བཞེད་ན། ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་བཟུང་ན་རང་མཚན་
གྱིས་གྲུབ་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐོག་མར་རང་བཞིན་སྨྲ་བའི་ལུགས་བརྗོད་པ་ནི། གང་ཟག་འདིས་ལས་འདི་བྱས་སོ་ཞེས་པ་དང། འབྲས་བུ་འདི་མྱོང་ངོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ལ་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམས་པར་

[109A]༄༅། །དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་དོན་དེ་རང་གི་ཕུང་པོ་འདི་ཉིད་དམ། དེ་ལས་དོན་གཞན་ཞིག་ཡིན་ཞེས་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་དེའི་དོན་འཚོལ་ཏེ། དེ་ཡང་རང་རྒྱུད་པ་དང་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་རྣམ་རིག་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
ཤེས་དང། ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་རྣམ་རིག་པས་ཀུན་གཞི་དང། མདོ་སྡེ་བས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་དང། བྱེ་སྨྲ་ཁ་ཅིག་གིས་ཕུང་པོ་ལྔ་ག་དང། ཁ་ཅིག་གིས་སེམས་གཅིག་པུ་དང། གནས་མ་བུ་བས་བརྗོད་མེད་ཀྱི་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པ་སོགས་
དོན་གཅིག་པ་སྟེ་རང་གི་ཕུང་པོ་ཉིད་དམ། དོན་ཐ་དད་པ་སྟེ་རང་གི་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཞིག་རྙེད་ནས་གང་ཟག་དེ་གང་དུ་འཇོགས་ཞིག་བྱུང་ན་གང་ཟག་དེ་ལས་གསོག་པ་པོ་དང་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་
པོ་སོགས་སུ་འཇོག་ནུས་ལ། དེ་ལྟར་མ་རྙེད་པར་བཏགས་ཙམ་ཞིག་ལ་དེ་དག་འཇོག་མི་ནུས་པས་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཚིམས་པར་དེའི་ཐ་སྙད་གང་ལ་བཏགས་པའི་བཏགས་པའི་གཞིའི་དོན་གང་ཟག་དེ་ཕུང་པོ་དང་
གཅིག་གམ་དོན་གཞན་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་ཅིང་བཙལ་ནས་འཇོག་ན་གང་ཟག་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རྒྱུད་པ་མན་རང་གཞན་གྱི་སྡེ་བ་ཀུན་དེ་ལྟར་དུ་འདོད་དོ། །གཟུགས་སོགས་ཆོས་ཀུན་ཡོད་པར་འཇོག་པ་ན། ལྟོ་ལྡིར་
བ་ལྟ་བུ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིའི་དོན་ལྟོ་ལྡིར་བ་དེ་དེའི་གདགས་གཞི་དང་གཅིག་གམ་དོན་གཞན་དུ་གྲུབ་བཙལ་བ་ན། དེ་ལྟར་འཚོལ་བ་དེས་རྙེད་པའི་ལྟོ་ལྡིར་བའི་བཏགས་དོན་མེད་ན་བུམ་པ་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ནུས་པས་

[109B]དེས་ན་རྟོག་གེ་སྟེ་ཚད་མའི་གཞུང་ནས་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཁོ་ན་ལ་རང་མཚན་དང་ཞེས་སོགས་གོ་སླའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཐལ་འགྱུར་བའི་རང་ལུགས་ལ་ཆོས་དང་
གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ། དེ་ལྟར་འཇོག་དགོས་པའི་ཤེས་བྱེད། དེ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་པ་སྤང་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དཔྱད་ནས་འཇོག་མི་ནུས་པའི་ཚུལ་དང། མ་དཔྱད་པར་འཇོག་པའི་ཚུལ་
ལོ༑ །དང་པོ་ནི། ཟླ་བའི་ཞབས། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཟླ་བའི་ལུགས་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་བཞེར་པས་དེས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འཇོག་ལུགས་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། ཅི་སྟེ་ཡང་དཔེར་ན་མཆི་གུའི་ལུས་སྒྲ་གཅན་
གྱི་མགོ་ནས། ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཕྱོགས་སྔ་དངོས་སྨྲ་བའི་འདོད་ཚུལ་དང། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ནས། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་པའི་ལན་མཛད་
པའི་དོན་འཆད་པ་ལ། གཞུང་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་མཆི་གུའི་ལུས། ནས། ལན་མཛད་ནས། ཞེས་པའི་བར་དང། དེ་ནས་དཔེ་མགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་སྟོན་པ་ལ། ཚིག་གསལ་ལས། གཞན་ཡང་ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཅན། སོགས་དང་
དེ་འགྲེལ་བ་ལ་གཞུང་ལས། ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་རྟེན་ལུས་དང། ནས། དཔེར་མ་གྲུབ་པོའི་བར་བསྒྲིགས་ནས་གོ་རིམས་སུ་བཤད་ན་གོ་སླ་བས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལ། རང་བཞིན་སྨྲ་བས་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་རྙེད་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་གནོད་པ་

[110A]༄༅། །བསྟན་པ། དེ་ལ་རང་བཞིན་སྨྲ་བས་ལན་བཏབ་ཚུལ། དེ་ལ་དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་པ་དང་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་གནོད་པ་གཉིས་བསྟན་པ། དེ་ལ་བརྒལ་ལན་གྱི་སྒོ་ནས་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཚུལ་རྣམས་ལས། རང་
བཞིན་སྨྲ་བ་ཀུན་གྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་རང་གི་མིང་གི་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་དོན་བཙལ་ན་རྙེད་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ། འདི་བས། དེ་མི་འཐད་དེ། སྲ་བ་ལ་མཚན་ཉིད་དང་སལ་མཚོན་བྱར་བཏགས་པའི་དོན་བཙལ་ཚེ་རྙེད་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ན་ས་དང་
སྲ་བ་གཉིས་དོན་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟར་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲ་བ་མ་ཡིན་པའི་ས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཚིག་གསལ་ལས། ཅི་སྟེ་ཡང་དཔེར་ན་མཆི་གུའི་ལུས་སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་
དང་མགོ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་སའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཞེས་པ་
ལྟར་ཁོ་ན་རེ། ས་ལ་མཚོན་བྱ་དང་སྲ་བ་ལ་མཚན་ཉིད་དུ་བཏགས་ཚེ་སའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་ཞེས་པ་ལ་ཡང་སྲ་བ་མིན་པའི་ས་མེད་ཀྱང་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་དོན་བཙལ་བས་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ལྟར་ཡུལ་སྟེང་ནས་སོ་
སོར་རྙེད་རྒྱ་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་ན་མཆི་གུའི་ལུས་དང་སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་ཚེ་ལུས་དང་མགོ་ལས་དོན་ཐ་དད་པའི་མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། རྟོག་ངོར་ལུས་དང་མགོ་ཁྱད་གཞི་དང་མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་ཁྱད་

[110B] འདི་བས་དཔེ་དོན་གཉིས་མི་མཚུངས་པའི་ལན་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་མགོའི་སྒྲ་དག་ནི་བློ་དང་ལག་པ་ལ་
སོགས་པ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་ཏེ་འཇུག་པས། ལུས་དང་མགོའི་སྒྲ་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ལྟ་ཞོག་གང་གི་ལུས་གང་གི་མགོ་སྙམ་དུ་ལྷན་ཅིག་དཔྱོད་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་རེ་བ་དང་བཅས་
པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། ཅིག་ཤོས་ཀྱང་ཁྱད་པར་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་བསལ་བར་འདོད་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་བརྡའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་གྱི་སྒྲས་རྟོག་པ་པོའི་རེ་བ་སེལ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ན། འདིར་ནི་སྲ་བ་ལ་
སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དེ་གཉིས་མི་འདྲ་སྟེ། དེ་གཉིས་དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱིར་ལུས་དང་མགོ་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་ཉན་པ་པོས་ལུས་དང་མགོ་
ཁྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་དེ་གང་གི་ལུས་དང་གང་གི་མགོ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཤེས་འདོད་ཞུགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་དང་མགོའི་སྒྲ་ནི་རང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་ལུས་ཅན་དང་མགོ་ཅན་རྣམས་ལ་ཁྱད་མ་ཕྱེ་བར་ལྟོས་པ་དང་བཅས་
ཏེ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བློ་དང་ལག་པ་ཞེས་བརྗོད་ཚིག་གང་དང་གང་གི་བློ་དང་ལག་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་བློ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དཔེའི་སྐབས་སུ་ཉན་པ་པོས་ལུས་དང་མགོ་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་གང་གི་ལུས་དང་གང་གི་མགོ་

[111A]༄༅། །ཡིན་སྙམ་དུ་ཤེས་འདོད་ཞུགས་པ་ན་ཅིག་ཤོས་སྟོན་པ་པོས་ཀྱང་གཞན་གྱི་ལུས་དང་མགོ་ཡིན་པ་བསལ་བར་འདོད་ནས་མཆི་གུའི་ལུས་དང་སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པའི་བརྡའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་པ་ཁྱད་ཆོས་མཆི་གུ་དང་སྒྲ་
གཅན་གྱི་སྒྲ་སྦྱར་ཏེ་མཆི་གུའི་ལུས་སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲས་ཉན་པ་པོའི་དོགས་པ་སེལ་རིགས་པ་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ས་དང་སྲ་བ་གཉིས་དོན་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ས་དང་སྲ་བ་གཉིས་མཚན་མཚོན་དུ་འཇོག་
ཚེ་མཚན་མཚོན་གྱི་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་དོན་བཙལ་ནས་ཡུལ་སྟེང་ནས་འཇོག་ན་ཅི་ཙམ་དཔྱད་ཀྱང་ས་དང་སྲ་བ་གཉིས་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་གཏོགས། སྤྱིར་ཉན་པ་པོས་སྲ་བ་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་གང་གི་མཚན་
ཉིད་ཡིན་སྙམ་དུ་ཤེས་འདོད་ཞུགས་ཚེ། སྟོན་པ་པོས་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་བར་འདོད་ནས་སའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པས་སྲ་བ་དེ་ས་ལས་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་དོགས་པ་སེལ་ནུས་ཀྱང། བཏགས་དོན་
བཙལ་ནས་དེ་གཉིས་མཚན་མཚོན་དུ་འཇོག་ན་ཉན་པ་པོས་སྲ་བ་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་གང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་སྙམ་དུ་ཤེས་འདོད་ཞུགས་ཚེ། སྟོན་པ་པོས་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་བར་འདོད་ནས་སའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་
དུ་མི་རུང་ཞིང། དེ་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་ཉན་པ་པོའི་དོགས་པ་སེལ་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འཇོག་ན་དེ་གཉིས་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྟ་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་གང་གི་ཁྱད་ཆོས་

[111B] །དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ལན་ནི། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཅན། སོགས་གཞུང་དུ་དྲངས་
པ་ལྟར་དཔེ་དོན་གཉིས་མི་མཚུངས་པའི་ལན་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་ཀྱང་སྟོན་ཏེ། མཆི་གུ་དང་མཆི་གུའི་ལུས་སོགས་ནི་ས་དང་སྲབ་གཉིས་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་བཞག་ཀྱང་དོན་ཐ་དད་མེད་པའི་དཔེ་མ་གྲུབ་སྟེ་
ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་མཆི་གུ་ནི་ལུས་ཁྱད་པར་དུ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཁྱད་གཞི་ལུས་དང་མགོ་དང་ཁྱད་ཆོས་མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མཆི་གུ་དང་དེའི་
ལུས་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་གཞི་གང་ཡིན་བཙལ་ན་དོན་གྱི་ངོས་ནས་ཐ་དད་པ་མི་རྙེད་དེ། སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་ལ་སྒྲ་གཅན་དུ་བརྡ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང། མཆི་གུ་དང་དེའི་ལུས་ཞེས་པའི་དོན་བཙལ་ན་སོ་སོར་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་
ལ་བརྒལ་ལན་མཛད་ནས་གསལ་བར་གསུངས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ། ནས། ཞེ་ན། ཞེས་པའི་བར་གཞུང་དུ་དྲངས་པ་ལྟར་ཁོ་ན་རེ། མཆི་གུའི་ལུས་སོགས་ནི་ས་དང་སྲ་བ་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འཇོག་ཀྱང་འབྲེལ་མེད་དོན་
གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་དཔེར་གྲུབ་སྟེ། ཁྱད་གཞི་ལུས་དང་མགོ་དང་ཁྱད་ཆོས་མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་གཉིས་ཉན་པ་པོའི་རྟོག་ངོར་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སུ་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་དེའི་དོན་ལ་བརྟགས་པ་ན་ལུས་དང་མགོ་ལས་སོ་སོར་གྲུབ་པའི་

[112A]༄༅། །མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་མི་རྙེད་པས་དེ་གཉིས་དོན་ལ་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྩོད་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་གཞན་རང་བཞིན་སྨྲ་བས་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འཇོག་པ་གཞིར་བྱས་པའི་
ལུགས་སོ། །དེ་ལ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ནི། ནས། ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གཞུང་དུ་དྲངས་པ་ལྟར་འདི་བས་དེ་དེའི་དཔེར་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཡོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ནི་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་རྙེད་པའི་དོན་ལ་འཇོག་པ་མིན་
གྱི་མ་དཔྱད་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཞིང། བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འཇོག་པ་ལ་མཆི་གུ་དང་དེའི་ལུས་སྒྲ་གཅན་དང་དེའི་མགོ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ལན་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གང་ཟག་གི་འཇོག་ཚུལ་དང་
ཆོས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དཔྱད་ནས་འཇོག་ན། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་དཔྱད་ནས་འཇོག་ན་ཆོས་ཀུན་འཇོག་མི་ནུས་པ་དང་མ་དཔྱད་པར་འཇོག་ན་འཇོག་ནུས་པས་མ་དཔྱད་པར་གང་ཟག་འཇོག་ཚུལ་ནི། ཚིག་གསལ་
ལས། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། སོགས་གཞུང་དུ་དྲངས་པ་ལྟར། དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་གྱི་གཟུགས་དེའི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་དེ་བཏགས་པའི་གཞི་ལྷས་བྱིན་དང་བཏགས་པའི་ཆོས་དེའི་གཟུགས་སེམས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་དཔྱད་པ་
ན། དེའི་གཟུགས་སེམས་སོགས་ཀྱང་ལྷས་བྱིན་མིན་ལ་དེ་དག་ལས་དོན་གཞན་དུ་ཡང་ལྷས་བྱིན་མི་རྙེད་པས་དཔྱད་ཅིང་བཙལ་ནས་རྙེད་པའི་དོན་ལ་ལྷས་བྱིན་འཇོགས་མེད་པ་ནི་བདག་མེད་མོད་ཀྱི་ཞེས་པ་ཡན་གྱི་དོན་དང། འོན་ཀྱང་

[112B]
གཞན་དུ་མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་མི་རྙེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་དེ་གཉིས་གཞི་ཆོས་སུ་འཇོག་ནུས་པའི་དཔེ་གྲུབ་པ་མེད་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་
པ་ན་ཞེས་སོགས་གཞུང་དུ་དྲངས་པ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་གསུངས་ཏེ། དོན་ནི་གང་ཟག་བཞིན་དུ་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་དཔྱད་པ་ནས་སོགས་ལ་ཡང་སྲ་བ་སོགས་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་མཚན་གཞི་སྟེ་མཚོན་བྱ་མེད་ལ། མཚོན་བྱ་ལས་
ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་རྟེན་ནམ་མཚོན་བྱ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མེད་མོད་ཀྱི་དེ་ལྷན་འང་མཚན་མཚོན་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་དང་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་
བཞག་པར་གསུངས་པ་སྟེ་མདོར་ན་དེ་དག་མཚན་མཚོན་དུ་འཇོག་པ་ལ་ཡང་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འཇོག་ན་མཚན་མཚོན་དུ་འཇོག་མི་ནུས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་ནུས་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་དེ་ལྟར་འཇོག་དགོས་པའི་ཤེས་
བྱེད་ནི། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི། ཞེས་སོགས་བྱུང། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་འདི་ངེས་པ་ཁོ་ནར་ཁས་བླང་དགོས་པ་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། འདི་ནི་དེ་ཁོན་ལྟར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་

[113A]༄༅། །ཏེ། དོན་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འཇོག་ཚུལ་འདི་ནི་སྔར་བཤད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་མིན་པར་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འཇོག་ན་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་
འཐད་པས་དཔྱད་བཟོད་མ་ཡིན་ནམ་སྟེ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཏགས་དོན་འཚོལ་བའི་འཐད་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་བཙལ་ན་ལུས་ལས་ལོགས་སུ་མཆི་
གུ་དང་སྒྲ་གཅན་ལས་ལོགས་སུ་ལུས་དང་མགོ་མི་རྙེད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འཆད་འགྱུར་ལྟར་གྱི་བཏགས་དོན་འཚོལ་བའི་འཐད་པས་བཙལ་ན་ཆོས་གང་ཡིན་ཡང་མི་རྙེད་པས་དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པར་ཁས་བླངས་པར་
འགྱུར་ལ། དེ་རིགས་པ་མིན་པས་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་རྙེད་པའི་དོན་ནི་ཡོད་པ་མིན་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བརྟེན་ནས་བརྟགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་འདི་ཡང་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་དེ་ཉིད་ལས་ཡོངས་
སུ་བཙལ་བར་བྱའོ། །ཞེས་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་ཚུལ་འཇུག་པ་ལས་ཤེས་དགོས་པར་གསུངས་ཤིང། དེ་ལས་ཤེས་ཚུལ་ནི་འཇུག་པ་ལས། དེ་ནི་དེ་ཉིད་དུའམ་འཇིག་རྟེན་དུ། །རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་འགྲུབ་འགྱུར་
མིན་མོད་ཀྱི། །རྣམ་དཔྱད་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་འདིར། །རང་གི་ཡན་ལག་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཡན་ལག་ཅན་དེ་ཆ་ཤས་ཅན། །ཤིང་རྟ་དེ་ཉིད་བྱེད་པོ་ཞེས་འགྲོར་བསྙད། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ལེན་པོ་

[113B] །འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་མ་བརླག་ཅིག་ཅེས་དང། དེ་ནི་ཤིང་རྟའི་རྣམ་དཔྱད་བྱས་པས་རྣམ་བདུན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང། །དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན། །ཞེས་
སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ནི་བཏགས་དོན་དཔྱད་ནས་རྙེད་པའི་དོན་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འཇོག་ན་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པ་སྟེ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་འཐད་པས་བཞག་པ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཀུན་
རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་མིན་གྱི་སྟེ་མིན་པར་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་སྟོན་པས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་དགོས་པའོ། །གསུམ་པ་དེ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། འོ་ན་བདེན་གཉིས་
ལས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་རིགས་པས་དཔྱད་དོན་ལ་མི་འཇོག་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་གཉིས་སུ་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་གནོད་མེད་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་འདི་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་པའི་མཇུག་ལ་རིགས་པ་དེས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་དཔྱད་དོན་ལ་འཇོག་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ལས་གཞན་དཔྱད་བཟོད་དུ་སོང་བས་རིགས་པས་གནོད་
པར་འགྱུར་ཞེས་བ་ལྟར་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པའི་དོན་རྣམས་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་རྙེད་པའི་དོན་ལ་འཇོག་པ་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། ཐལ་རང་གཉིས་ཀས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་

[114A]༄༅། །པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མི་འཇོག་པ་མཐུན་ཡང་དཔྱོད་ལུགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་གིས་དཔྱད་པས་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་མི་མཐུན་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་དེ་དེ་གཉིས་མ་ཕྱེད་པའི་རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་
གཉིས་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པར་སོང་བའི་མཚམས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་བས་ནི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར་སྔར་ལྟར་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་དོན་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་དཔྱོད་པ་ནས་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་མ་གྲུབ་
དཔྱོད་པར་བཞེད་པ་གང་ཞིག་རང་རྒྱུད་པས་དེ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་པར་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱད་པ་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པར་སོང་
བར་འདོད་པས་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྔར་ཚིག་གསལ་དྲངས་པ་རྣམས་དང། རང་གཞུང་གཞན་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་མིང་དང་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ལན་མང་པོར་བཤད་པས་ཤེས་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེས་ཡུལ་རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཆོས་རང་གི་ངོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་མེད་སོགས་དཔྱོད་པ་ཙམ་ནས་དེ་ཁོ་ནར་
གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པར་འགྲོ་བར་འདོད་ཀྱི། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་ལུགས་དེ་ཙམ་ནས་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དཔྱོད་ལུགས་སུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བས་མིང་དང་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་གསུངས་

[114B] རི་བོང་རྭའི་མིང་ལྟ་བུ་མིང་དེ་མ་ཡིན་པའི་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལུགས་འདིར་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་བློས་གང་བཞག་ཐམས་
ཅད་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་མི་བཞེད་དེ། རི་བོང་གི་རྭ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་བློས་བཞག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ན་བློས་དབང་གིས་བཞག་པས་ཁྱབ་སྟེ། ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་བློས་དབང་གིས་མ་བཞག་
པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རྒྱུད་པ་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་བློ་ཙམ་གྱི་དབང་གིས་གཟུགས་སོགས་འཇོག་མི་ནུས་ལ། ཡུལ་རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་བློ་གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་
ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་འཇོག་ནུས་པར་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་ཐལ་འགྱུར་བས་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བློས་དབང་གིས་བཞག་པར་གསུངས་པ་དང། རང་རྒྱུད་པས་དེ་མི་ནུས་པར་གསུངས་པའི་བློ་གཉིས་
ལའང་ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ། སྔ་མ་ནི་མིང་ཙམ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་གནོད་མེད་ལ་བྱེད་ལ། ཕྱི་མ་ནི་ཡུལ་རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་བློ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུང་རབ་ལས་ཀུན་རྫོབ་མིང་དང་བརྡ་དང་བཏགས་པ་
ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ཙམ་གྱིས་སྒྲས་གང་གཅོད་པ་ཡང་མི་མཐུན་ཏེ་འཆད་པར་འགྱུར་ལ་རྩོད་ལན་ལྷག་མ་ནི་ཤེས་སླའོ། །དེ་དག་གི་གྲུབ་དོན་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་ནི། འདི་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་ཚད་དང། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་

[115A]༄༅། །པའི་དགག་བྱའི་གྲུབ་ཚད་གཉིས་ལས། མིང་བརྡས་ཕར་བཞག་པ་ཙམ་ལས་ཡུལ་རང་གི་ངོས་ནས་སྡོད་ལུགས་སུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ལ་མ་བརྟགས་ཤིང་མ་དཔྱད་པའི་ཤེས་པའམ་ཡུལ་གྱི་དོན་སྟེང་ནས་ཡོད་མེད་ལ་བློ་ཁ་མ་
ཕྱོགས་པའི་ཤེས་པ་རང་དགའ་བས་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པའི་ཚད་ཡིན་ལ། མིང་ཙམ་དུ་དང། བརྡ་ཙམ་དུ་དང། རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་དང། བརྡས་བཞག་ཙམ་དུ་དང། སྣང་ཙམ་དུ་དང། བཏགས་ཡོད་
དུ་གྲུབ་པ་རྣམས་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་ཚད་ཀྱི་ལྡོག་ཟླ་ནི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་གྲུབ་ཚད་དུ་ཤེས་དགོས་པས་ན་མིང་བརྡས་ཕར་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་གྱི་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དང། ཡུལ་རང་གི་སྡོད་ལུགས་
སུ་ཡོད་མེད་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང། ཡུལ་གྱི་དོན་སྟེང་ནས་གྲུབ་པ་དང། རྟོག་བཏགས་ཙམ་མིན་པར་དོན་གྱི་ངོས་ནས་ཡོད་པ་དང། བློ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་མིན་པར་གཞི་སྟེང་ནས་གྲུབ་པ་ནི་བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་གི་དགག་
བྱའི་གྲུབ་ཚད་ཡིན་ལ། བདེན་པར་དང། དོན་དམ་པར་དང། ཡང་དག་པར་དང། རང་བཞིན་གྱིས་དང། རང་གི་ངོ་བོས་དང། རང་མཚན་གྱིས་དང། རང་དབང་གིས་དང། རྫས་སུ་དང། རང་ངོས་ནས་དང། གཤིས་ལུགས་
སུ་དང། གནས་ལུགས་སུ་དང། མིང་བརྡ་ལ་རག་མ་ལས་པར་དང། གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་དང། ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དང། བདག་ཏུ་གྲུབ་པ་རྣམས་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །སོ་སྐྱེ་ལ་གང་སྣང་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་སྣང་

[115B] ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་གཞིར་བྱས་ནས་ཚུགས་ཐུབ་ཚུལ་གཞན་ཞིག་འཚོལ་བ་ནི་བློས་བྱས་ཀྱི་དགག་བྱ་འཚོལ་ཚུལ་ཡིན་ལ། དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ངོ་སྤྲོད་པ་ལ་སོ་སྐྱེ་ལ་ཇི་
ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་དང། ད་ལྟའི་སྣང་ཚུལ་འདི་བཞིན་གྲུབ་པ་སོགས་གོ་བ་འཚོལ་ཚུལ་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་མཛད་ཀྱང་དོན་རྩ་ཡུལ་གྱི་རང་ངོས་སམ་དོན་སྟེང་ནས་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་སྤྱི་ཤར་བ་ཞིག་བྱུང་ན་དགག་བྱ་ངོས་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་བྱེད་
རྒྱས་པར་མ་སྤྲོས་སོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། ཡུམ་ལས། གཟུགས་ནི་གློ་བུར་དུ་མིང་གིས་བཏགས་པའོ། །ཞེས་སོགས་དང། རྒྱན་སྣང་ལས། དོན་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དོན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་མ་དམིགས་པར་བརྗོད་
པ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་ནི། འདི་དག་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་ཙམ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །རྗོད་པར་བྱེད་ལས་མ་གཏོགས་པ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་བརྟག་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས། ཞེས་སོགས་དང། འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་
ལས། གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྡར་བཏགས་པའི་ཆོས་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། གཞུང་ལས། གསུང་རབ་ལས་ཀུན་རྫོབ་མིང་དང་བརྡ་དང་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ཙམ་གྱི་སྒྲས་
གང་གཅོད་པ་ཡང་མི་མཐུན་ནོ། །ཞེས་དང། ཕར་ཕྱིན་རྣམ་བཤད་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྡ་ཙམ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་

[116A]༄༅། །ནས་དཀའ་འགྲེལ་གཉིས་དང་རྒོལ་ངན་ཚར་གཅོད་ལྟར་ན་རང་རྒྱུད་པས་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་འདོད་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ལུང་དང་པོ་གཉིས་དང་ཐ་མས་ཆོས་རྣམས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་
དང༑ གསུམ་པས་ཆོས་རྣམས་མིང་བརྡས་བཏགས་པར་གསུངས་པ་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཏགས་ཙམ་དུ་མ་བཤད་ལ། བཞི་བའི་དོན་ནི་ཐལ་རང་གཉིས་ཆོས་རྣམས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་འདྲ་བའི་དོན་མིན་གྱི། མདོ་ལས་
ཙམ་སྒྲ་བསྙོན་མེད་དུ་གསུངས་པས་ཐལ་འགྱུར་བས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང། རང་རྒྱུད་པས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཙམ་གཅོད་པར་བཞེད་པའི་དོན་དུ་དྲང་ངེས་ཨུཏྤལ་ཕྲེང་བར་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་མི་འགྲུབ་པོ། །རང་
རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་ཆོས་རྣམས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་བཤད་པ་མི་འཐད་དེ། དེས་ཆོས་རྣམས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་མིན་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དང། ཆོས་རྣམས་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་དང་སྒྲ་རྟོག་གིས་
བཏགས་ཙམ་མིན་པ་མི་འགལ་བ་དང། ཆོས་རྣམས་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་མིན་པར་བཙལ་བས་ཡུལ་སྟེང་ནས་རྙེད་པར་འདོད་ལ། རྒྱུ་འབྲས་སོགས་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཡོད་པར་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་རིམ་བཞིན་གྲུབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་བླ་མའི་དྲིས་ལན་ལས། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་ཁེགས་ཀྱང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟོག་པས་བཞག་པ་ཙམ་མིན་པའི་རང་

[116B] དེ་ལྟར་ན་དེའི་ལུགས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྨྲ་བའི་དོན་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟོག་པས་བཞག་པ་ཙམ་མིན་པའི་དོན་ཆེས་འདོད་དོ། །ཞེས་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་ན་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་
པའི་སྡེད་ལུགས་མེད་ཀྱང་དེའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་སྡོད་ལུགས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་མིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལུགས་འདི་ལ་མི་འགལ་བས། ཞེས་དང། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ནི་སྔར་དཔྱོད་པ་དེ་ཙམ་ནི་དེ་ཁོ་
ན་ཉིད་དུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པ་མིན་པར་འདོད་པས་དེ་འདྲས་བཙལ་བའི་དོན་ཡོད་པར་འདོད་ལ། ཞེས་དང། རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཡོད་པར་མི་འདོད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་དུ་གསུངས་བ་ནི་མིང་གིས་ཕར་བཏགས་ཙམ་མིན་པའི་བཏགས་དོན་ཞིག་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་འདི་ལ་མི་འགལ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་འཕྲོ་ཉིད་
དུ༑ དབུ་མ་བ་གཉིས་ཀྱི་དགག་བྱ་ལ་བློའི་ངོར་མི་འདྲ་བ་ཆེན་པོ་འོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར། འོ་ན་རང་རྒྱུད་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་དུ་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་
མིང་གིས་ཕར་བཞག་ཙམ་མིན་པའི་བཏགས་དོན་ཞིག་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དངོས་འགལ་ལོ། །དབུ་མ་ཆེན་མོར། རང་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་རང་དབང་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་དགོས་པར་

[117A]༄༅། །འཆི་མེད་མཛོད་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་ནི། རང་རྒྱུད་རང་དབང་བདག་དབང་དང། །རང་དགའ་གཞན་གྱིས་མ་བཟུང་བ། །ཞེས་པ་ལྔ་རང་དབང་ཅན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་པར་སྣང་སྟེ། དེའི་ཐད་ཀྱི་
འགྲེལ་བར། རང་དབང་ཅན་ལ་མིང་ལྔ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་སྒྲོ་འདོགས་གཉིས་ཀྱིས་འཛིན་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་ཐ་སྙད། ཅེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ལ་དཔྱད་ནས་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་འཐད་དོ་ཞེས་འཛིན་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འཛིན་ཚུལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བའི་རྒྱུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཆོས་ཅན་
ཁྱོད་ཀྱི་འཛིན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ངོས་ཟིན་དགོས་ཏེ། ཁྱོད་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་དགག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ལུས་ཅན་འཁོར་བར་འཆིང་བྱེད་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་
འཛིན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་མིན་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་བདག་འཛིན་གཉིས་ལས། མཆོད་སྦྱིན་སོགས་གང་ཟག་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་འཛིན་ན་གང་
ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང། མིག་རྣ་སོགས་ཆོས་ལ་དེ་ལྟར་འཛིན་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་ལ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་འཛིན་ཚུལ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་གི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་གཉིས་

[117B] གང་ཟག་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་མིན་པར་རང་ངོས་ནས་ཡོད་པ་དང་པོ་དང། ཆོས་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞུང་རྣམས་སུ་དཔྱད་ནས་འགོག་པ་ཤ་སྟག་འབྱུང་བ་ལ་
བརྟེན་ནས་བདག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཡུལ་བཅས་ཁོ་ན་འགོག་དགོས་སྙམ་དུ་མི་གཟུང་སྟེ། བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཡུལ་བཅས་དགག་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དང། གཞུང་རྣམས་སུ་དཔྱད་ནས་འགོག་པ་ཤ་སྟག་འབྱུང་བ་མི་འགལ་བའི་
ཕྱིར་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་མིན་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་བཟུང་བ་དེས་བཏགས་དོན་དཔྱད་ནས་བཟུང་བ་མིན་ཡང། དེས་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་དོན་དེ་ཡོད་ན་བཏགས་དོན་དཔྱོད་པའི་བློས་རྙེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་མཐས་
བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ཁ་ཅིག་དང། བརྡ་མི་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་བློའི་དབང་གིས་མ་བཞག་པར་ཡོད་པའི་དགག་བྱའི་གྲུབ་ཚད་ཀྱི་མིང་དེ་སྦྱོར་མི་ནུས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ཐ་སྙད་བདོགས་པའི་བློའི་
དབང་གིས་མ་བཞག་པར་ཡོད་པའི་དོན་དེར་འཛིན་པ་ཡོད་དེ། དེ་མེད་ན་བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་དོན་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ནི། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་དང། ཞེས་
སོགས་བྱུང། སེམས་ཙམ་པ་དང་རང་རྒྱུད་པས་བདག་མེད་གཉིས་དགག་བྱ་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཀྱང། ཐལ་འགྱུར་བས་དེ་སྟོང་གཞིའི་སྒོ་ནས་འབྱེད་ཀྱི་མེད་རྒྱུའི་བདག་ལ་མི་འདྲ་བ་མི་བཞེད་པར་འཇུག་པ་དང་བཞི་བརྒྱ་བའི་

[118A]༄༅། །ཟླ་འགྲེལ་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འཇུག་པའི་དོན་ནི། བདག་མེད་འདི་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་དགྲོལ་ཕྱིར་སྟོང་གཞིའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་གསུངས་ཞེས་པ་དང། ཟླ་འགྲེལ་གྱི་དོན་ནི། ཆོས་དང་
གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཅེས་པའི་སྐབས་དེ་ལ་དེའི་བདག་ནི་རང་བཞིན་གང་ཞིག་དངོས་པོ་རྣམས་གྱི་སྟེང་གི་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ངོ་བོ་སྟེ་མིང་དུ་བཏགས་ཙམ་མིན་པར་རང་ངོས་ནས་ཡོད་པ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་དགག་
བྱ་དེ་མེད་པ་ནི་བདག་མེད་པ་ཕྲ་མོའོ། །བདག་མེད་ཕྲ་མོ་དེ་ནི་སྟོང་གཞི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་དབྱེ་བས་གཉིས་སུ་རྟོགས་པ་སྟེ་ཤེས་ཏེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའོ། །ཞེས་པའོ། །གཞན་ལ་རག་མ་ལས་ཞེས་པའི་དོན་
ཟླ་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རང་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་དཔགས་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་མ་ལས་པར་སྦྱར་བ་
ལྟ་བུར་སྣང་ཡང། དེ་མིན་པ་གཞུང་གིས་ཤེས་པར་མ་ཟད། ལྷག་མཐོང་ལས། དེ་ལ་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་མ་ལས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་ཅན་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ལ་གཞན་ཞེས་བྱ་
སྟེ༑ དེའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་རྒྱུ་མཚན་ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །བཞི་བ་སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་

[118B] གལ་ཏེ་རང་སྡེ། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་ཙམ་པས་གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་རང་མཚན་
གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་ནས་མིང་བརྡས་བཞག་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་གཞན་གྱི་སྡེ་བ་ཀུན་གྱིས་ཚད་མས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡུལ་དེའི་དོན་སྟེང་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ལ་
ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། དེས་འགོག་རྒྱུའི་རང་མཚན་དང་རང་རྒྱུད་པ་སོགས་ཀྱིས་འདོད་རྒྱུའི་རང་མཚན་མིང་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་དོན་གཏན་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཙམ་པས་འདོད་པ་དེ་ནི་མིང་བརྡས་འཇོག་
ནུས་པས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཅེས་སྨྲ་བ་ཡིན་གྱི་དེ་ལ་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པར་མི་འདོད་ལ། རང་རྒྱུད་པ་སོགས་ཀྱིས་འདོད་རྒྱུའི་རང་མཚན་ནི་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་རྙེད་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་གྱི་གཞུང་
ལས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པ་དེ་མིང་ཙམ་དུ་བཤད་པ་ཡང་ཀུན་བཏགས་དེ་དག་སྣང་བའི་བློར་གཟུང་འཛིན་རྒྱང་ཆད་དུ་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་དོན་མེད་པ་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ཐལ་འགྱུར་བ་ལྟར་དོན་སྟེང་ནས་མེད་པར་རྟོག་པས་
བཏགས་པ་ཙམ་ལ་མི་བྱ་བས་དེ་གཉིས་མི་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་

[119A]༄༅། །མེད་བསྟན་ཚུལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་གསུངས་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཉན་ཐོས་སྡེ་བས་འདོད་ཚུལ་དང་མི་འདྲ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ། ཞེས་སོགས་བྱུང། རྣམ་
རིག་པ་དང་རང་རྒྱུད་པས་ཐེག་དམན་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་བསྟན་ཅིང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྟན་ཀྱང་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་སྡེ་བས་བཤད་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལས་ལྷག་པ་ཐེག་ཆེན་
དུ་ཡང་བཤད་རྒྱུ་མེད་པར་བཞེད་མོད། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པ་དང། ཐེག་ཆེན་ལས་བསྟན་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱང་ཉན་ཐོས་སྡེབས་བཤད་པ་
དང་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བའི་དང་པོ་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བཤད་པའི་ཚུལ་སྟོན་པར་མཚམས་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། དངོས་དང། རྩོད་སྤོང་དང། དེ་འཕགས་པའི་དགོངས་པར་བསྟན་
པའོ༑ །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཟླ་བའི་ཞབས་གཉིས་ཀྱིས་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པར་བཞེད་དེ། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས། ནས། ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་དང། འཇུག་འགྲེལ་ལས། ཉན་ཐོས་ལ་བསྟན་པའི་མདོ་དག་ལས་ཀྱང། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བར་བྱ་

[119B] གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། །ཚོར་བ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བཞིན། །འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཆུ་ཤིང་བཞིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟར། །ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་
དབུ་བ་རྡོས་པ་དང། ཆུའི་ཆུ་བུར་དང། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་དང། ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་དང། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དག་གིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་
ཀྱིས༑ ཐེག་པ་ཆེ་ལས་སྐྱེ་མེད་བསྟན། །གཞན་གྱིས་ཟད་པ་སྟོང་པ་ཉིད། །ཟད་དང་མི་སྐྱེའི་དོན་དུ་ནི། །གཅིག་པ་དེ་ཕྱིར་བཟོད་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །མཁྱེན་པའི་ཀཱ་ཏྱཱ་
ཡན་ཡི། །གདམས་ངག་ལས་ནི་ཡོད་པ་དང། །མེད་པ་གཉིས་ཀའང་དགག་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བ་ལས། མེད་པ་ཅན་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་བ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པས་མེད་
པར་ལྟ་བ་ཁས་བླངས་བ་གང་ཡིན་པ། ནས། དེའི་ཆོས་མངོན་པ་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་གོ་དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་པ་རོལ་དག་ལ་གསལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མི་བཤད་དོ། །ཡོད་པ་བཟློག་པ་ནི་དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་འདི་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་གཅིག་པུའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །

[120A]༄༅། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་ཕྱིར་ཞིང་བསྟུད་དེ་གཞུང་གཅིག་ཏུ་མ་གསུངས་ལ། བྱིས་པ་དག་ཡུན་རིང་བོ་ནས་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་གསུང་རབ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་བཤད་པའི་གསུང་རབ་ལས་
བཏུས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིར་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ལུང་དང་པོའི་དོན་ནི། རྒྱལ་བས་དམན་མདོར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྒྱུ་མ་སོགས་དང་འདྲ་བར་བདེན་པར་མེད་པར་བརྫུན་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་
མེད་པར་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་གསུངས་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་བདག་མེད་པའི་དཔེར། ནས། རྫུན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་ཞེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་པར་གསུངས་སོ། །མདོ་སྔ་
མའི་དོན་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་བདག་མེད་པའི་དཔེར་སྒྱུ་མ་སོགས་ཀྱི་དཔེ་བརྒྱད་བཀོད་ཅིང། སྐབས་འདིའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དམ་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་མིང་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་
གནས་ཤིང་གྲུབ་པ་ཉིད་དམ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ལ་མ་ནོར་བའམ་མ་འཁྲུལ་བར་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཞེས་ཟབ་གསལ་སྒྲོན་མེར་འབྲུ་བསྣན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་
ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སྣང་གནས་མི་མཐུན་པའི་རྫུན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། །ཞེས་སོགས་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་བདག་མེད་པའི་དཔེར་དབུ་བ་སོགས་ལྔ་བསྟན་ཅིང། བྲག་ཅ་གཟུགས་

[120B]མདོ་ཕྱི་མའི་དོན་ནི་བདག་མེད་ཅེས་གསུངས་པས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐབས་འདིར་བདག་གི་སྒྲ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
བདག་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །འཇུག་འགྲེལ་གྱི་དོན་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བཤད་དེ། ཉན་ཐོས་ལ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་འདུ་བྱེད་
རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་གང་ཞིག་དེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པར་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་འགྲེལ་བའི་དོན་ནི། མེད་ལྟ་ཟློག་ཚུལ་ནི་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་རང་གིས་ཤེས་པས་དེའི་
རིགས་པ་བཤད་མི་དགོས་ལ། ཡོད་ལྟ་ཟློག་པ་ནི་མདོ་ལས་གསུངས་མོད་ཀྱང། ཕྱིར་ཞིང་སྟེ་ལན་མང་དུ་དང། བསྟུད་པ་སྟེ་བར་མེད་པར་དང། གཞུང་གཅིག་ཏུ་དེ་ཁོ་ན་རྩལ་ཏུ་བཏོན་ནས་མ་གསུངས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་
འབེབས་པའི་རིགས་པ་རྣམས་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བ་འདིར་བཤད་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པར་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་སངས་
རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་རབ་བྱེད་བདུན་པའི་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར། གཟུགས་

[121A]༄༅། །ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། །ནས། དེ་ཉིད་གཟིགས་པས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། ཞེས་མདོ་དེས་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྟན་པར་བཤད་ནས། གཞན་དག་ན་རེ། ཞེས་བུདྡྷ་པཱ་ལི་
ཏའི་གཞུང་སྔར་དྲངས་པ་དེ་བཀོད་ནས། གཞན་མ་ཡིན་པ་ན་རེ། དེ་ལ་འདིར་བདག་ཏུ་སྣང་བ་ནི་ནོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་བདག་གི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་བདག་གཞན་ཡང་མེད་
ལ༑ རང་ཉིད་ཀྱང་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་པ་བཞིན་པས་ཁུངས་དེས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་སྒྲའི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པར་མི་
ནུས་སོ། །ནུས་པར་གྱུར་ན་ནི་ཐེག་པ་གཞན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྒྱུ་མ་སོགས་ཀྱི་དཔེ་དེ་དག་གིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་དེ་དག་གིས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་སྣང་ཡང་
གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པ་མིན་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་ཞེས་པའི་བདག་གི་སྒྲའི་དོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་བདག་གི་ངོ་
བོ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་གང་ཟག་གི་བདག་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བཤད་ན་ནི་ཐེག་ཆེན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཀག་གོ་དེ་ལ་འཇུག་འགྲེལ་ལས། གང་ཞིག་གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་

[121B] དེའི་ཚེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ལུགས། ཞེས་ཤེར་སྒྲོན་ལས་བཤད་པ་ཕྱོགས་སྔར་བསུས་ནས། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་རིགས་པ་དང་ལུང་དང་འགལ་
བར་རྟོགས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པས་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། སྨོན་ལམ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་
པ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་ཚོགས་གཉིས་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལས་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་དང། །སྤྱོད་པ་ཡོངས་བསྔོ་མ་བཤད་
དེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ག་ལ་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་གནས་པའི་དོན། །མདོ་སྡེ་ལས་ནི་བཀའ་མ་སྩལ། །ཐེག་པ་ཆེ་ལས་བཀའ་སྩལ་བ། །དེ་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་དམན་མདོར་ཆོས་
ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཙམ་སྟོན་པ་མིན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་ཤེས་བྱེད་དང་བཅས་པས་བསྒྲུབས་
སོ། །གསུམ་པ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱང་བཤད་པ་ནི་འཕགས་པའི་དགོངས་པར་ངེས་པར་འདོད་དགོས་ཏེ། དམན་མདོར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རྫུན་པ་སླུ་

[122A]༄༅། །བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱིས་རྫུན་པའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལས་གཞན་དུ་འདྲེན་པ་ལ་གནོད་པ་བརྗོད་ནས་དོན་དེར་ངེས་པར་རྩ་ཤེ་ལས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར། ལུང་དང་བོའི་
དོན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པས་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ལ་གདམས་པ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་གཏན་མེད་པའི་མཐའ་གཉིས་དགག་པར་མཛད་ཅེས་པ་སྟེ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ནི་ཀ་ཏྱའི་བུ་
ཞེས་པ་སྟེ། དྲང་སྲོང་ཀ་ཏྱའི་རིས་སམ་རིགས་རྒྱུད་ལ་བུ་རྒྱུད་ཀྱི་རྐྱེན་ཨཱ་ཡ་ན་ཎ་བྱིན་པས་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ཞེས་པ་གྲུབ་པའོ། །མདོ་དེ་ཉིད་ལས། ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་
ཞེན་ཏེ། དེས་ན་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་དང་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུགས་བ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་འཆི་བའི་གདུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་
གྲོལ་བར་མི་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་སོ། །ལུང་གཉིས་པའི་དོན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་གང་ཞིག་སླུ་བ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྫུན་ནོ་ཞེས་སླུ་བ་ལ་བརྫུན་པས་ཁྱབ་པར་གསུངས་ལ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་
ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེས་ན་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་སྟེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་འདུས་བྱས་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་ལ། མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་

[122B] །ཞེས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་དེ་ནི་སླུ་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་དེ་ནི་རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །ལུང་གསུམ་པའི་དོན་ནི། དོན་དམ་བདེན་པའི་ལྷག་མ་སྟེ་
དེ་ལས་གཞན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམས་ལོག་པ་སྟེ་སྣང་ཚུལ་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་མིན་ཞེས་མཁས་པ་སུ་ཞིག་གིས་དཔྱོད་པར་བྱེད་དེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པའི་བདེན་པ་གཅིག་
པུར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནམ་གསུངས་པ་དེའི་ཚེ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུགས་འདིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་གྲུབ་པར་མ་གསུངས་པར་མི་སྒྲུབ་ཀྱི་དེ་གསུངས་པའི་སྐབས་མང་བར་འདོད་དོ།    ༈    །སྤྲོ་ན་
ཁོ་ན་རེ། གཞུང་དུ་རྣམ་རིག་པ་དང་རང་རྒྱུད་པས་དམན་སྡེར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་བསྟན་པར་འདོད་པར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སེམས་ཙམ་པས་དེ་ལྟར་འདོད་པ་གང་ཞིག་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པས་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དང་
པོ་དེར་ཐལ། སེམས་ཙམ་པས། སྡུམ་བྱེད་ཀ་ཏྱའི་བུས་ཞུས་པ་དང། སྲིད་པ་འཕོ་བའི་མདོ་དང། དོན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་མདོ་གསུམ་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། ཤེར་སྒྲོན་ལས། ཉན་
ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ་འདུས་བྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྫུན་པ་སླུ་པའི་ཆོས་སོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་མི་སླུ་བའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་གོ་འདུས་བྱས་དེ་ནི་སླུ་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་དེ་ནི་

[123A]༄༅། །རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། ནས། འདིས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ནི་སླུ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་འདུས་བྱས་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་
གསུངས་ཤིང། དེས་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཀྱེ་ཀོའུ་ཏ་མ། སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་
ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་བྱས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀས་བྱས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་ཀྱང་མ་བྱས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་
གསུངས་པ་དེ་དག་གིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་དོན་དམ་པར་གཞན་སྐྱེ་མེད་པར་བསྟན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་གཉིས་ལ་གནས་ཏེ། ཕལ་ཆེར་ཡོད་
པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ལའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་དགའ་བོ། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པར་འགྱུར་ལ། མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ཞེས་ལུང་ཕྲན་ཚོགས་ཀྱི་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་
ལ་གདམས་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པར་ཚིག་གསལ་བཞིན་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལས་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡང། ཐེག་དམན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་

[123B] ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་མ་བཤད་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། འདུལ་བ་ལུང་ལས་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་གྱི་སྐྱེས་རབས་སོགས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཟེར། རྗེ་བཙུན་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་
ཀྱང་འདི་བཞིན་དུ་གསུངས་ནས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གདུལ་བྱ་གཉིས་ཀའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པའི་ཐུན་མོང་གི་སྡེ་སྣོད་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ནོ། །དེ་ལ་དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ། ལེགས་ལྡན་ལུགས་གཞིར་ཞོག་མདོ་ཚན་དེ་གསུམ་རེ་རེ་ནས་
ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་དམན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་གཙོ་བོར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐེག་དམན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པ་
དེའི་ཕྱིར། རྟགས་དངོས། ཁྱབ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཁོ་ནའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་ན། བདེན་མེད་གཙོ་བོར་སྒོམ་པ་དང་བདེན་འཛིན་གཙོ་བོར་སྤོང་བའི་ཐེག་དམན་པ་ཡོད་པར་
ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཞེས་བཀག་ནས། གནོད་བྱེད་ཆར་ལྟར་འབབ་པས་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ཀུན་དང་རྒྱ་བ་འགལ་དུ་འགྱུར་བས་རྗེ་དང་ཟླ་བའི་གཞུང་ཇི་བཞིན་པ་ཁོ་ན་མཛེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། སྒོ་མང་
རང་ལུགས་ལ། ཤེར་སྒྲོན་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་དྲངས་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ནང་ནས་མདོ་ཚིག་འདི་འདྲ་འབྱུང་ཞེས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཞེས་འབྱུང་ཁུངས་ཙམ་ལས་མི་སྣང་བའི་

[124A]༄༅། །ཕྱིར། དེས་ན་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་མདོ་ཡིན་ཕྱིན་ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོར་འགྲུབ་པ་དང། རང་འགྲེལ་གྱིས་དམན་མདོར་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སོགས་མ་བསྟན་པར་སྟོན་ཡུལ་ལ་ལེགས་
ལྡན་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བས་དེ་ལྟར་སྟོན་ཡུལ་ལ་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་འཇོག་པར་བཞེད་དེ་བློ་གླིང་ཡང་བཤད་པའི་སྤྱི་བབ་འདི་དང་མཐུན་ནོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས། ཟླ་བས། གཟུགས་ནི་དབུ་བརྡོས་པ་འདྲ། །ཞེས་སོགས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་
དུ་མི་བཞེད་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ནང་ནས་མདོ་ཚིག་འདི་འདྲ་བྱུང་ཞེས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཞེས་འབྱུང་ཁུངས་ཙམ་ལས་མི་སྣང་བ་གང་ཞིག་གཞུང་དུ་ཡང། འཇུག་
འགྲེལ་ལས་ཀྱང། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། །ཞེས་སོགས་ཉན་ཐོས་ལ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་དྲངས་ནས། ཞེས་ཉན་ཐོས་ལ་བསྟན་པའི་མདོ་དྲངས་ནས་མ་གསུངས་པར་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་སྒྲ་མཛད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་
སོང་ཟེར་བ་དང། རྗེ་བཙུན་ཡབ་སྲས་ལ་གཞན་དག་ལེགས་ལྡན་གྱིས་མདོ་དེ་དག་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་མི་འདོད་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བཤད་ན་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བཀག་
པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་བརྟག་ལ། མུན་སེལ་ལས། ཐེག་དམན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་བསྟན་ཀྱང་ཐུན་མོང་བའི་སྡེ་སྣོད་ལས་དེ་བསྟན་ཟེར་བ། རྗེའི་ཀུན་གཞི་ལས། ཐེག་དམན་གཙུག་ལག་རྣམས་སུ་ནི། །

[124B] །ཞེས་སོགས་ལྟར་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་རྐུ་ན་གཞི་བསྟན་པར་གསུངས་པ་དང། སའི་སྟོད་འགྲེལ་དུ་ཀུན་གཞི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་བཅུ་བདུན་དྲངས་པ་ལས་བཞི་ཙམ་ཐེག་དམན་གྱི་ལུང་ཡིན་པ་ལ་
དཔགས་ན་རྗེ་བཙུན་པའི་དེ་བདེ་བ་འདྲ། ཞེས་གསུངས་སོ། །གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། །ནས། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ལུང་དེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པར་བཤད། ཅེས་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏར་
སྐབས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྟོན་པ་ལ་དྲངས་པའི་ལུང་ནི། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། །ཞེས་སོགས་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང། དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། རབ་བྱེད་བདུན་པའི་འགྲེལ་བ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས། དེ་བཞིན་དུ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་བདག་མེད་པའི་སྒྱུ་མ་དང་བྲག་ཅ་དང། ནས། ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་དེས་སྒྱུ་མ་སོགས་དཔེར་བཀོད་པའི་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་དོན་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་
དོན་དུ་བཤད། ཅེས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་སྐབས་འདིར་དྲངས་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ནི། འདུ་བྱེད་རྣམས་བདག་མེད་པའི་སྒྱུ་མ་དང་བྲག་ཅ་དང། ཞེས་སོགས་ལ་ངོས་བཟུང་བ་གཉིས་ལས་སྔ་མའི་སྒྲས་ཟིན་ནོར་ལ་ཕྱི་མ་
ལྟར་ཡིན་པ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ཤེར་སྒྲོན་གཞུང་འདི་གསུམ་གར་བལྟས་ནའང་ཆེས་གསལ་ཞིང། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། །ཞེས་སོགས་རྩ་ཤེ་རབ་བྱེད་བདུན་པའི་ལུང་དུ་བྱས་པའང་སྒྲས་ཟིན་ནོར་

[125A]༄༅། །རོ། །ཁོ་ན་རེ། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས་དྲངས་པའི་དམན་མདོར། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་འདི་ངོས་འཛིན་དགོས་པར་ཐལ། གཞུང་ལས་དེའི་དོན་འགྲེལ་བ་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་
བདག་མེད་པའི་དཔེར་རིམ་པ་བཞིན་དུ་དབུབ་དང་ཆུ་བུར་དང་ཆུ་ཤིང་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་སྒྱུ་མ་བསྟན་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་མདོ་གཉིས་བསྒྲིགས་ན་དཔེ་ལྔ་པོ་དེ་རིམ་པར་ཕུང་པོ་ལྔ་བདག་མེད་པའི་དཔེ་
དང་སྦྱར་བྱར་བསྟན་པ་ལས་སངས་བསྐྱངས་ཀྱིས་སྐབས་འདིར་དྲངས་པ་ཚིགས་བཅད་དེ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་གཉིས་དཔེའི་གྲངས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་གསུངས་པའི་
གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཉན་ཐོས་སྡེ་བས་འདོད་ཚུལ་དང་མི་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། རང་རྒྱུད་པ་མན་གྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་འཇོག་ཚུལ་དང། ཐལ་འགྱུར་བས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་འཇོག་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཟག་
གི་བདག་མེད་ནི། ཞེས་སོགས་བྱུང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི་རང་སྡེ་རང་རྒྱུད་པ་མན་ལྟར་ན། གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་གྲུབ་ཚད་དང། དེ་ལྟར་མེད་པ་གང་
ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་དོན་དུ་འདོད་དོ། །གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་འཛིན་ཚུལ་ནི། གང་ལ་བཞེས་འཛིན་པའི་གཞིའི་བདག་འདི་ཕུང་པོའི་དབང་སྒྱུར་བ་པོའི་རྗེ་བོ་ལྟ་བུ་དང་ཕུང་པོ་རྣམས་

[125B] །དེས་ན་རྗེ་ཁོལ་ལྟར་བདག་ཕུང་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་རང་རྐྱ་བར་མེད་ཀྱང་དེར་སྣང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་ཞེན་པ་ནི་གང་ཟག་
རྫས་སུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སྟེ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ནོ། །འདི་དོགས་གཅོད་དང་བཅས་རྒྱས་པར་སེམས་ཙམ་པའི་སྐབས་སུ་སོང་ཟིན་པ་ལྟར་རོ། །རྗེ་ཁོལ་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་པ་དེ་བཀག་པ་
ན། གང་ཟག་དེ་ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཐལ་འགྱུར་བ་ལྟར་རང་ངོས་ནས་ཡོད་པ་གཅོད་པ་མིན་པར་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་ཡོད་པ་གཅོད་དོ། །ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བའི་བཏགས་ལུགས་ནི་
རྟོག་འབར་དུ། ཁོ་བོས་རྣམ་ཤེས་ལ་བདག་ཏུ་འདོགས་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་ལེན་པའི་ཕྱིར། ལུས་དང་དབང་པོ་ནི་བདག་གི་གདགས་གཞི་ཡིན་ཏེ། བདག་ཡིན་ཞེས་ལུས་དང་དབང་པོ་ལ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དཔེར་
ན་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ལ། །ཤིང་རྟ་ཞེས་ནི་དྲན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྣམ་བརྟེན་ནས། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སེམས་ཅན་བརྗོད། །ཅེས་པ་འདྲེན་ནོ། །དེ་ནི་རབ་བྱེད་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཤེར་སྒྲོན། །སྒྲ་དང་བློ་ཡི་བཏགས་པ་དང། དངོས་ཀྱི་ངེས་
པ་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུ་འདོད་པས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལུང་ལས་གྱུར་བ་དག་གི་སྒྲ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་ལ། སྐྱེ་

[126A]༄༅། །བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་པས། ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྲིས་པ་ཡིན་ཡང་དགོངས་པར་སོན་མ་སོན་བརྟག་ཅིང། རྟོག་འབར་དུ་སྔར་བཞིན་ཡིན་ན་ཡང། སྟོང་ཐུན་ལས་
དེར་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པ་ནི། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི། །ཞེས་སོགས་དང། སེམས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པ་སྟེ། །ཞེས་སོགས་ལུང་ཚན་གཉིས་ལ་ངོས་བཟུང་ངོ། །དེ་ཡང་མདོ་ཁ་ཅིག་ལས། སེམས་དུལ་བ་ནི་
ལེགས་པ་སྟེ། །སེམས་ཐུལ་བ་ནི་བདེ་བ་འདྲེན། །ཞེས་སེམས་དུལ་ན་བདེ་བ་འཐོབ་པར་གསུངས་ལ། མདོ་ཁ་ཅིག་ཏུ། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི། །གཞན་ནི་སུ་ཞིག་མགོན་དུ་འགྱུར། །བདག་ཉིད་ལེགས་
པར་ཐུ་འཁས་ནི། །མཁས་པས་མཐོ་རིས་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བདག་དུལ་བས་མཐོ་རིས་འཐོབ་པར་གསུངས་པས་སེམས་ལ་བདག་ཏུ་འཇོག་ཅེས་ལུང་དང། རྣམ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བདག་ཏུ་འཇོག་སྟེ། ཕུང་པོ་
ལེན་མཁན་ནི་བདག་ཡིན་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྨྲའོ། །ཀུན་གཞི་མི་བཞེད་པ་ཐམས་ཅད་ལུས་ལེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་བཞེད་ཅིང་ཀུན་གཞི་འདོད་པས་ནི་ཀུན་
གཞིའི་རྒྱུན་ཉིད་གང་ཟག་ཏུ་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གཞན་ལུགས་དགག་པ་དང། རང་ལུགས་གཞག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་རྒྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་མེད་ཙམ་གོམས་པས་ཉོན་མོངས་ལྡོག་པ་དགག་

[126B] གང་ཟག་གི་ངོས་འཛིན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཟླ་བའི་ལུགས། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་བཞིན་ནོ། །ཡན་གྱིས་རང་ལུགས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་མིན་གཞན་ལུགས་དགག་
པ་དངོས་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཟག་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པ་ཁེགས་ཀྱང་གང་ཟག་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་ཙམ་མིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་
མི་ཁེགས་ལ། གང་ཟག་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་མིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་ཆོས་
ཅན༑ ཁྱོད་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་མི་ལྡོག་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཕྱི་རོལ་བས་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ནང་གི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པར་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་
མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པས་ཀྱང་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁ་བྲི་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་མ་ལོག་ན་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། གྲངས་ཅན་པས་བདེ་
སྡུག་སོགས་ལ་སྤྱོད་པ་པོ་དང། རྟག་པའི་དངོས་པོ་དང། རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་མིན་པ་དང། རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང། ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་བྱ་བ་མེད་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་གྱི་བདག་

[127A]༄༅། །དང༑ བྱེ་བྲག་པས་རྟག་པ་དང། བྱེད་པ་པོ་དང། ཟབ་པོ་དང། ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་དང། བྱ་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་བདག་དང། རིག་བྱེད་པས་རྟེན་ལུས་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་
པར་འཆར་བའི་བདག་གཅིག་ཉིད་ཁས་ལེན་ཅིང། རང་རྒྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་དུ་གསུངས་པའི་འཇུག་པའི་དོན་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་བས་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་
བས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་དེའི་ཚེ་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བཏགས་པའི་རྟག་བདག་ཙམ་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་གཟུགས་སོགས་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་
འདོད་ཆགས་སོགས་ད་དུང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་གཟུགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་དོན་ནི། གནས་ཏེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བདེན་འཛིན་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་
སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཆགས་སྡང་མངོན་གྱུར་བ་དང་བྲལ་བའི་བར་མར་གནས་ཀྱང། ཉོན་མོངས་པ་མ་རིག་པའི་གཞན་དབང་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་སྟེ་གཞུང་དུ་དྲངས་པའི་སྔ་འགྲེལ་གྱི་དོན་
ཡང་དེས་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་གྱི་གང་ཟག་ཅེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ། མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་གྱིས་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དང། ཞེས་སོ། །ཡན་གྱིས་ཕུང་པོའི་ཚོགས་ཙམ་གང་ཟག་ཏུ་མི་འགྲུབ་ཚུལ་དང་

[127B] །ཡན་གྱིས་ཕུང་པོ་བདག་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་མེད་ཅིང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ཚུལ་དང། དེ་མིན་གྱིས་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་ཏོ། །ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་མི་འགྲུབ་ཚུལ་ནི་
ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ན་ཕུང་པོ་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་བཞག་པའི་ཤིང་རྟ་ཡན་ལག་ཏུ་མི་རུང་བ་
ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་གང་ལ་བཏགས་པའི་ཕུང་བོར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ཤིང་རྟ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤིང་རྟ་དང་བདག་གཉིས་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ལ་འཇོག་མི་འཇོག་
འདྲ་བ་གང་ཞིག་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་བདག་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། འཇུག་པ་ལས། དེ་ཚེ་དེ་ཡི་ཡན་ལག་ཚོགས་གནས་རྣམས། །ཤིང་རྟ་ཉིད་འགྱུར་ཤིང་རྟ་དང་བདག་མཚུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕུང་པོའི་ཚོགས་ཙམ་གང་
ཟག་ཏུ་མི་འགྲུབ་ཚུལ་ནི། ཁོ་ན་རེ། ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཚོགས་ཙམ་ཤིང་རྟ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ཚོགས་ཙམ་གང་ཟག་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། གང་ཟག་གི་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཚོགས་པ་ཙམ་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོའི་ཚོགས་
པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པར་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དཔེ་གཞུང་ན་གསལ་ལོ། །དེ་སྐད་དུ་འཇུག་པར། མདོ་ལས་ཕུང་པོ་བརྟེན་ནས་ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །ཕུང་པོ་བདག་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་མེད་

[128A]༄༅། །ཅིང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ཚུལ་ལ། གལ་ཏེ་མདོ་ལས། ནས། ཞེས་སོ། །ཡན་གྱིས་དེ་དངོས་དང། འཛིན་པའོ། །ཡན་གྱིས་འཇིག་ལྟ་ངོས་འཛིན་དང། དེ་མིན་གྱིས་རྩོད་པ་སྤོང་བ་གསུམ་ལས་སྔ་མ་ནི། ཁོ་ན་རེ། ཕུང་པོ་
ལྔ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བདག་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་བདག་ལྟའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་དག་ཅེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མདོ་དེས་ནི་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་ཕུང་པོ་བདག་ལྟའི་དམིགས་པར་སྟོན་
པ་མིན་པར་དགག་ཕྱོགས་ནས་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་བདག་ལྟའི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་འགོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁོ་ནའི་སྒྲའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྟོན་པས་མདོ་ལས། ཕུང་པོ་བདག་གོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་
བདག་ཏུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པར་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་བདག་ལྟའི་དམིགས་པར་འདོད་པ་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་གཞན་ལས། གཟུགས་བདག་མ་ཡིན། ཚོར་བ་བདག་མ་ཡིན། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་རེ་རེ་ནས་བདག་ཡིན་
པ་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་སྟོན་པས་ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །འཇིག་ལྟ་ངོས་འཛིན་ལ། སྒྲ་བཤད་ནི་སྔར་བཤད་པ་འདི་དག་གིས་ཤེས་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ནི་འཇིག་ཅིང་ཚོགས་པ་ཡིན་
ཞིང་དེ་ལ་བཏགས་པའི་ང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བས་ན་འཇིག་ལྟ་ཞེས་བྱའོ། །ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཡང་སྔར་གྱི་ལུང་དེ་དག་གིས་ངོས་བཟུང་སྟེ། དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ང་དང། དེའི་རྣམ་པ་ནི་

[128B] རྣམ་པའི་ཡུལ་ནི་བདག་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་ང་ཡི་བའི་གང་ཟག་དང། རྣམ་པ་ནི་ང་ཡི་བ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་
འཛིན་པ་དང། རྣམ་པའི་ཡུལ་ནི་ང་ཡི་བ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །དེས་ན་སྐབས་འདིར་དམིགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་དང་ང་ཡི་བ་གང་རུང་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་དག་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་
ང་དང་ང་ཡི་བ་ཅི་རིགས་སུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་བྱེད་ལས་ལྟ་ངན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་ནི་འཇིག་ལྟའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེས་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་ཤེས་ནུས་སོ། །རྩོད་སྤོང་ལ། ཁོ་ན་རེ། བདག་ལྟ་སྤང་
བའི་ཆེད་དུ་མདོ་ལས་གཟུགས་སོགས་བདག་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་བདག་ཡིན་པ་འགོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཟུགས་སོགས་ངར་འཛིན་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པར་ཕུང་པོ་
མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཕུང་པོ་དང་བདག་གཅིག་དང་དོན་གཞན་དུ་འཛིན་པ་གཉིས་ཀ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་འཛིན་པ་ལས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་བརྟགས་ནས་འགོག་
པ་ཡང་འཐད་དེ། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་ཡོད་ན་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་དང་དེ་ལས་དོན་གཞན་གང་རུང་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་པ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་སམ་

[129A]༄༅། །གཞན་ཚོར་སོགས་ཀྱང་རུང་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། ཕུང་པོ་བདག་གི་ཉེ་བར་བླང་བྱ་དང་བདག་ནི་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་
ཕུང་བོ་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། དེ་སྐད་དུ་འཇུག་པ་ལས། ལེན་པོ་རང་ཉེར་ལེན་གཅིག་རིགས་དངོས་མིན། །དེ་ལྟ་ན་ལས་བྱེད་པོ་གཅིག་ཉིད་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་འཕགས་པའི་དགོངས་པར་བསྟན་ཕྱིར་
རྩ་ཤེའི་རབ་བྱེད་བཅུ་བ་དྲངས་པའི་ལུང་དང་པོའི་དོན་ནི། བྱེད་པ་པོ་མེ་དང་ལས་ཤིང་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། ཤིང་དང་མེ་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དང། གཉིས་པའི་དོན་ནི། ལེན་
པ་པོ་དང་བླང་བྱ་དང་བུམ་སྣམ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་ལྟོས་གྲུབ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པར་ཐལ། མེ་དང་བུད་ཤིང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་རིགས་པས་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའང་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །
གཉིས་པ་རང་ལུགས་གཞག་པ་ནི། གཞན་ཡང་རྩ་ཤེ་ལས། ཞེས་སོགས་བྱུང། རྩ་ཤེའི་རབ་བྱེད་བརྒྱད་པ་ལས། དེ་བཞིན་ཉེར་ལེན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པའི་དོན་ནི། ལས་དང་བྱེད་པོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་
པར་ཡོད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་བླང་བྱ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པོ་ཡང་ཕན་ཚུན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇོག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ལྟར་འཇོག་ནུས་པའི་ཚུལ། མིག་གིས་

[129B] ཞེས་སོགས་གོ་སླའོ། །ཚུལ་དེས་ཆོས་ལྷག་མ་འཇོག་ཚུལ་ཡང་ཤེས་དགོས་ཏེ། རྩ་ཤེ་ལས། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་གིས། །དངོས་པོ་ལྷག་མ་འང་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་ལས། གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ན་མུ་སྟེགས་པ་དེའི་རིགས་པས་མི་འཐད་པས། དེའི་རང་བཞིན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པར་ཞེན་ཅིང། རང་གི་སྡེ་བ་
རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པར་བདག་མེད་དོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་བས་ཕུང་པོ་ཙམ་ཉིད་བདག་ཏུ་ཁས་བླངས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་བས་མིག་སོགས་ལས་རྫས་གཞན་པའི་མཐོང་བ་པོ་སོགས་ཀྱི་གང་ཟག་དང། རང་སྡེ་གཞན་
གྱིས་རྣམ་ཤེས་སམ་ཕུང་པོའི་ཆོས་གཞན་གང་ཟག་ཏུ་འདོད་ལ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་རིགས་པར་བྱས་ནས། ནས། འདི་ལྟར་
རྣལ་འབྱོར་བས་ནི་དངོས་པོ་འགའ་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་དམིས་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཟག་ཐ་སྙད་དུ་
བཏགས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་གྲོལ་བར་གསུངས་ཏེ་བཏགས་ཙམ་ལ་བྱ་བྱེད་འཇོག་ཤེས་དགོས་སོ། །དེས་ན་ཞེས་སོགས་གོ་སླ་ཞིང། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་བའི་ཡང་དགོངས་པའི་

[130A]༄༅། །དངོས་གཞི་ཡིན་པ་རབ་བྱེད་བཅོ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་བ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏར་བལྟས་པས་གསལ་ཡང་འདིར་མངས་དོགས་ནས་མ་དྲངས་སོ།    ༈    །འདིར། འཇུག་པ་ལས། ཟ་བོ་རྟག་དངོས་བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག་ཡོན་ཏན་བྱ་
མེད་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་དེའི་དབྱེའི་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཞན་སྡེས་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་གྱི་བདག་སོགས་འདོད་པ་ལ། མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་སྐྱེ་བ་
དང་བྲལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྐྱོན་བསྟན་ཚུལ་དང། ཕུང་པོ་ལས་གཞན་བདག་གྲུབ་མེད་པའི་ཕྱིར། །བདག་ལྟའི་དམིགས་པ་ཕུང་པོ་ཁོ་ནའོ། །ཁ་ཅིག་བདག་ལྟའི་རྟེན་དུ་ཕུང་པོ་ནི། །ལྔ་ཆར་ཡང་འདོད་ཁ་ཅིག་སེམས་གཅིག་འདོད།།
ཅེས་པ་ལྟར་རང་སྡེ་སུའི་ལུགས་ལའང་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ང་ཞེས་པ་ངེས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོ་སོགས་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བདག་གི་མཚན་གཞིར་གནས་མ་བུ་པ་སོགས་མང་
པོས་བཀུར་བས་ཕུང་པོ་དང། དེ་ལས་ཁ་ཅིག་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་དང། ཁ་ཅིག་སེམས་གཅིག་པུ་དང། ཁ་ཅིག་བརྗོད་མེད་ཀྱི་བདག་དང། ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང་མདོ་སྡེ་བ་ཁ་ཅིག་གིས་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་དང། ཚད་མ་སྡེ་བདུན་སོགས་ནས་
བཤད་པའི་མདོ་སྡེ་བ་དང་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང། སེམས་ཙམ་པ་ཕལ་ཆེ་བས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང། ཁ་ཅིག་དབྱིབས་སུ་འདོད་པ་སོགས་ཡོད་དེ། ཤེས་བྱེད་རྣམས་སྟོང་ཐུན་ཆེན་མོ་སོགས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །

[130B] འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས། ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་དང། དེ་ལྟར་འདོད་མི་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང། དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་བྱེད་གཞན་དང། ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་
གཞན་གྱི་ལུགས་འབྲེལ་མེད་དུ་བསྟན་པ་ལྔ་བྱུང་བ་ལྟར་ཤེས་དགོས་སོ། །གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་དང་ང་ཡི་བ་གང་རུང་གི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་དོན་དེ། གང་ཟག་གི་མཚན་ཉིད། བདག་སོགས་བཅུ་རྣམ་གྲངས་ཏེ་དེ་དག་
གི་སྒྲ་བཤད་སྔར་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་དོན་བཤད་སྐབས་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་རོ། །དབྱེ་ན་བདག་དང་བདག་གི་བ་གཉིས་ཡོད། གང་ཟག་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་དུ་བཙལ་ཀྱང་མི་རྙེད་པས་ན་གདགས་གཞི་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་
དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞུང་ལས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི་རང་སྡེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་གཞན་གྱི་ལྟར་ན་གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་མེད་པ་ཙམ་ལ་
འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་སྡེ་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་འདོད་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་མའི་བུས་དེ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདི་ལ་གུང་རུ་རྒྱན་བཟང་བས་སྟོང་ཐུན་ཆུང་ངུར་
གནས་མའི་བུས་བུམ་པ་མེད་པ་དང་སྣམ་བུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་བརྗོད་མེད་ཀྱི་བདག་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་དང། བདག་མེད་ཅེས་པའི་མེད་རྒྱུའི་བདག་གང་ཟག་རང་རྐྱ་བའི་རྫས་ཡོད་ལ་འདོད་པར་བཤད་དོ་

[131A]༄༅། །རྗེ་བཙུན་པའི་ཤཱཀ་ལན་དུ་མང་བཀུར་བས་འཇིག་ལྟ་ལོག་ཤེས་སུ་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ་བ་དང། བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ་བ་དང། ཟླ་བས་མང་བཀུར་སོགས་
འགོག་ཚེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་འབྲེལ་མེད་དུ་ཐལ་བའི་གནོད་པ་བསྟན་ལ། དེ་དག་གི་རྒྱབ་རྟེན་དུ་དྲངས་པ་རྣམས་མང་བཀུར་ལ་སྒེར་དུ་
གནོད་པ་སྟོན་པའི་གཞུང་དུ་མི་སྣང་ཡང་དེ་ལ་འང་འདྲ་བར་དགོངས་ཤིང། དེས་མང་བཀུར་གྱིས་འཇིག་ལྟ་ལོག་ཤེས་སུ་འདོད་པ་དང། བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཁས་ལེན་པ་དང། གང་ཟག་གི་
བདག་ཁས་མི་ལེན་པར་བཞེད་པར་སྣང་ངོ། །གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། མང་བཀུར་བས་བརྗོད་མེད་ཀྱི་བདག་འདོད་ཀྱང་སྟོན་པས་ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་པར་གསུངས་པས་ཆོས་ཀུན་བདག་མེད་པར་ཡང་འདོད་པ་དང། གང་ཟག་
རྫས་བཏགས་གང་དུ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་པར་མཛོད་འགྲེལ་ལས་བཤད་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མི་འདོད་པས་རྟོག་གེ་འབར་བ་སོགས་སུ་ཡང་གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལས་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཞེས་མ་གསུངས་ཤིང། འཇུག་པར། ཁ་
ཅིག་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་རྟག་མི་རྟག་ལ་སོགས་བརྗོད་མེད་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའང་གང་ཟག་ནི་གོང་མའི་ལུགས་ཀྱི་རྫས་ཡོད་དུ་ཁས་བླངས་པར་སོང་བའི་དོན་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །ས་པཎ་རེད་

[131B]
སྐྱབས་གནས་སོགས་ཀྱིས་ནང་བ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང། ཁྱད་པར་རྗེ་ལྕང་སྐྱས་མང་བཀུར་གྱིས་ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་པར་གསུངས་བའི་ལུང་གིས་ཕུང་བོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་གང་ཟག་ཁས་མི་ལེན་པར་བསྒྲུབས་པས་ནི་གང་ཟག་
གི་བདག་མེད་འདོད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་གསུངས་པའི་དོན་མུ་སྟེགས་པས་བཏགས་པ་ལྟར་གྱི་ཕུང་བོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་མེད་པའི་དོན་དུ་བཀྲལ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ལུང་དེས་སྤྱིར་གང་
ཟག་གི་བདག་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ལ་མི་གནོད་པར་འདོད་པར་སྣང་བས་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྣང་བ་དང། དབུ་མ་རྒྱན་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་གསུངས་པའི་དོན་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་
པའི་ལུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དགག་པའི་དོན་དུ་གནས་མ་བུ་བས་འདོད་པར་བཤད་པ་དང། མཛོད་འགྲེལ་ལས། དེ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་འང་མིན་ལ། བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གནས་མའི་བུའི་འདོད་པ་བརྗོད་སྐབས་
གསུངས་པས་ཀྱང་ལུགས་དེས་གང་ཟག་རྫས་བཏགས་གང་དུ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ནི་དེའི་གོང་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་དམ། བཏགས་པར་ཡོད་པར་འདོད་ཅེས་དྲིས་ནས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་སྐྱོན་

[132A]༄༅། །བརྗོད་ན། དེས་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པར་སྨྲ་ན་ཡང་འདི་ལྟར་འགོག་ཅེས་གསུངས་པ་ཙམ་ལས་དེའི་ཁས་ལེན་ལ་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང། མཛོད་འགྲེལ་དུ་གང་ཟག་བཏགས་ཡོད་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་
མང་དུ་དྲངས་པར། དེ་དག་ནི་གཞུང་འདི་ཚད་མར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་སྡེ་བ་མི་འདོན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ཀྱང་དེ་དག་གིས་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པར་འགྲུབ་པ་དང། བྱེ་སྨྲ་
ཀུན་གྱིས་གང་ཟག་བདེན་པར་འདོད་པས་བདེན་པའི་དོན་ཚུགས་ཐུབ་དང། དེ་ཡང་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་ཐལ་འགྱུར་བའི་རིགས་པས་འཕུལ་ནུས་པས་མང་བཀུར་སྡེ་ལྔ་ཁོ་ན་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་དོན་མེད་སྟབས་
འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དོན། རིགས་པས་འཕུལ་ན་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་ཁས་བླངས་པར་སོང་བའི་དོན་དུ་བྱེད་པ་མི་འཐད་པ་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་དུ་འདིའི་འདོད་པ་བརྗོད་སྐབས། གང་ཟག་དེ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ཡང་
འདོད་དེ། ཞེས་གསུངས་པ་དང། འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལ་དཔགས་ན་ཡང་ཐལ་འགྱུར་བའི་རིགས་པས་འཕུལ་མཚམས་ཙམ་མིན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །གཞན་ཡང་མདོ་དེ་འགྲེལ་གནས་དགུ་བར་ནང་འགལ་བསྟན་པ་ལ་བལྟས་ནའང་
དེས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་བའི་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པ་གསལ་བར་འགྲུབ་པ་དང། མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྟ་བར་གོམས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་ཕྱིར་སྟོན་པས་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པར་བསྟན་པར་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་དང་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་གསུངས་པས་

[132B] གསེར་ཕྲེང་ལས་ཀྱང། ནང་པའི་
མུ་སྟེགས་བདག་ཁས་ལེན་པ་གནས་མ་བུ་སོགས། ཞེས་བྱུང་ངོ། །རྗེ་ངག་དབང་བྱམས་པས། གུང་རུར་རང་སྡེས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་འདོད་ཅིང། ཁྱད་པར་གནས་མ་བུ་བས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བའི་བདག་མེད་འདོད་
པར་གསུངས་པ་དང། བྱེ་སྨྲས་དོན་དམ་བདེན་པར་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང། རྫས་ཡོད་དང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་པར་བཤད་པ་ལ་འགལ་འདུ་བསྒྲིགས་ནས་གནས་མ་བུ་བས་གང་ཟག་གི་བདག་འདོད་པ་ལ་གནོད་
བྱེད་དུ་དེ་ནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་ལྔ་པ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་དང། གྲུབ་མཐའ་བཞི་བོའི་གང་རུང་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མང་དུ་བཀོད་ནས། རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་མཁས་གྲུབ་གསུང་ཟིན་ཡིན་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླང་མི་རུང་སྟབས། དེར་སྡེ་བ་ལྔའི་
ལྷག་མ་ལ་བྱེ་མདོ་གང་རུང་དུ་མ་གཏོགས་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་མི་ལེན་པ་དང། འཐད་ལྡན་དུ་བྱས་ཀྱང་སྡེ་བ་ལྔ་བོའི་དེའི་ལུགས་ཀྱི་གང་ཟག་འཇོག་ཚུལ་ལ་བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་སྤྱི་དང་མི་མཐུན་པ་ཡོད་ལ། ལྷག་མར་
དེ་འདྲ་མེད་པའི་དོན་དང། རྟོག་འབར་གྱིས་བྱེ་སྨྲས་འདི་ལྟར་དང། གནས་མ་བུ་བས་འདི་ལྟར་འདོད་ཅེས་གསུངས་པས་དེ་བྱེ་སྨྲ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་པ་དང། རྒྱུད་བླ་དང་ཊཱིཀ་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྣོད་རུང་ཙམ་ལས་བདག་མེད་རགས་པ་

[133A]༄༅། །ཡང་བསྟན་དུ་མི་རུང་ཞིང་ཐེག་ཆེན་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མདོར། ང་ནི་དེ་དག་གི་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པར་བཤད་པས་སྲིད་པ་འདོད་ཅིང་ཞི་བ་མི་འདོད་པ་ལ་ཐར་བ་མེད་པར་
སྐུར་བ་འདེབས་པ་དང། ཐར་བ་ཡོད་པར་ཤེས་ཀྱང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ལོག་སྲེད་ཅན་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་འདི་ཡིན་པར་བཤད་པས། མདོ་དེའི་དངོས་བསྟན་ལ་གནས་མ་བུ་བ་འཇོག་པ་ནི་དེས་ཐར་བ་འདོད་པ་མཛོད་འགྲེལ་ལས་བཤད་
པ་དང་འགལ་བ་དང། མཛོད་འགྲེལ་ལས། ཅི་འདི་ལས་གཞན་ལ་ཐར་པ་ཡོད་དམ་ཞེན་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཁོ་ན་ལ་བདག་ཏུ་འདོགས་པར་ནི་མི་འཛིན་ཏེ་
ཞེས་པས་ཀྱང་གནས་མ་བུ་བས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་བདག་ཁས་ལེན་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ནི་གནས་མ་བུ་བ་སོགས་རང་སྡེ་བདག་མེད་པར་དྲང་བའི་ཆེད་གཏན་ནས་མ་ཡིན་
གྱི༑ ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་ལས་འབྲས་མེད་ཅེས་སྐུར་བ་འདེབས་པ་རྣམས་དགེ་སྡིག་གི་བླང་དོར་ལ་བསྐུལ་བའི་ཆེད་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །དེས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་འདོད་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ། འདུལ་བ་སུམ་བརྒྱ་བ་ལས། ཕྱག་རྒྱ་
གསུམ་དང་ཡང་དག་ལྡན། །ཞེས་སྡེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་མམ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁས་ལེན་པ་ལས་མ་འདས་པར་བཤད་པ་དང། ཐར་བ་ཐོབ་པ་ལ་གང་གིས་འཁོར་བར་འཆིང་བའི་བདག་འཛིན་དང་དེའི་གཉེན་པོ་

[133B] ཀྲྀ་ཀྲྀའི་རྨི་ལམ་ལུང་བསྟན་ལས་སྡེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་པོས་ཐར་བ་ཐོབ་ནུས་པར་གསུངས་པ་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་རང་སྡེ་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལྟ་བར་འདོད་པར་གསུངས་ཤིང། དེ་ཐམས་ཅད་གང་ཟག་གི་བདག་ལས་བརྩམས་ཏེ་དྲི་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དང། གཞུང་འདིར་ཡང་རང་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་འདོད་པར་གསུངས་པ་དང་
སྟོང་ཐུན་དུ་ཐལ་འགྱུར་བ་ལས་གཞན་རང་སྡེ་སུའི་ལུགས་ལ་ཡང་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་ཉིད་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང། སྡེ་བདུན་རྒྱན་དུ་བདག་གཉིས་ཀ་འདོད་
པའི་ནང་བ་བ་མེད་པར་གསུངས་པ་དང། བློ་སྦྱོང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་ལེན་པ་རང་སྡེ་ཐམས་ཅད་མཐུན་ཞིང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཞེས་པའི་བདག་ཉན་ཐོས་སྡེ་བས་རང་རྐྱ་བའི་བདག་
ལ་བྱེད་པར་གསུངས་པ་དང། དཀའ་འགྲེལ་དུ་རང་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བ་ཁས་ལེན་པར་གསུངས་པ་རྣམས་དྲངས་སོ། །དེས་ན་གནས་མ་བུ་བས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང། རྟག་གཅིག་རང་
དབང་བའི་བདག་མེད་དང། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་འདོད་ཀྱང། རྫས་ཡོད་ཀྱི་གང་ཟག་དང་བདག་འདོད་དེ། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། གང་ཟག་དེ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ཡང་འདོད་དེ། ཞེས་གནས་མ་བུ་བའི་

[134A]༄༅། །འདོད་པ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཅིང། དེ་ཡང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ལ་རྫས་ཡོད་དུ་བྱས་པ་དེ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །གྲུབ་མཐའ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། གནས་མ་བུ་བས་ཁས་བླངས་པའི་བདག་རང་རྐྱ་བའི་
རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་ཏུ་གསུངས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞིའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་འང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་ཁས་ལེན་པའི་རང་སྡེ་ནི་གནས་མ་བུ་བར་གསུངས་སོ། །འོན་ཀྱང། ཡང་སྙིང་ལས། མང་བཀུར་སྡེ་ལྔས་
རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། དེས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་གིས་སྟོང་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། བདག་རང་རྐྱ་བའི་རྫས་སུ་ཡོད་ན་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་དུ་མེད་ཟེར་དོན་མེད་
ལ༑ རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་གིས་སྟོང་བར་ཁས་ལེན་ནའང་བརྗོད་དུ་མེད་ཟེར་དོན་མེད་པས་རྫས་ཡོད་དང་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བ་གང་དུའང་ཁས་མ་བླངས་པར་བརྗོད་དུ་མེད་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱ་ནག་པའི་བྱེ་སྨྲ་དོགས་སློང་
དུ་གནས་མ་བུ་བས་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་འདོད་པར་བསྒྲུབས་ནས། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་འཇུག་པའི་དོན་ཐལ་འགྱུར་བ་ལྟར་ན་རྫས་ཡོད་དུ་ཁས་བླང་པར་སོང་བའི་དོན་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་བས་གཞལ་ན་བརྗོད་མེད་
ཀྱི་བདག་ཁས་བླངས་པ་དེས་རང་རྐྱ་བའི་བདག་ཁས་བླངས་པར་སོང་བ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་དང། ཀུན་གཞིའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས་གསུངས་པ་ཡང་དེ་ལ་དགོངས་སམ་སྙམ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཡང་སྙིང་དང་མཆན་ལས་འབྱུང་བ་དང་

[134B] མང་བཀུར་སྡེ་ལྡས་གསུམ་ལྡན་གྱི་བདག་མེད་འདོད་ཀྱང། རང་རྐྱ་བའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བའི་བདག་མེད་མི་འདོད། རང་རྐྱ་བའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་ཁས་མི་ལེན་ཀྱང་བརྗོད་མེད་ཀྱི་བདག་རྫས་
ཡོད་དུ་ཁས་བླངས་པས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་རང་རྐྱ་བའི་རྫས་ཡོད་འདོད་པར་སོང་བ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། ཤེས་བྱེད་དུ་ཐོགས་འགྲེལ། རྩ་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད། རྒྱུད་བླ་དར་ཊཱིཀ་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས། པཎ་
ཆེན་ལྷན་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ། གསེར་འཕྲེང། སྟག་ལོའི་ལན་གྱི་ལུང་རྣམས་དྲངས་ཤིང། ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་གསུམ་ལྡན་གྱི་བདག་མེད་ཙམ་ཡང་མི་འདོད་པས་ནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་མིན་པར་གསུངས་པ་དང། མུ་སྟེགས་པས་
བཏགས་པ་ལྟར་གྱི་ཕུང་བོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་བའི་བདག་མེད་འདོད་པར་བཤད་པ་གཉིས་ནང་འགལ་ཞེས་ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐར་སྐྱོན་བསྟན་ཏོ། །གྲུབ་མཐའི་མཆན་དུ་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མ་ལྟར་ན། མང་བཀུར་སོགས་ཀྱིས་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་
ཁས་ལེན་ན་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་འདོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་འཇུག་པར་དེས་གང་ཟག་རྟག་མི་རྟག་གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ཞིང། གལ་ཏེ་དེས་གང་ཟག་འདུས་བྱས་སུ་མི་འདོད་ཟེར་
ན༑ ཚད་ཆེན་དཀའ་འགྲེལ་དུ་དེའི་ལུགས་ལ་གང་ཟག་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཟེར་བ་ལ། ཁ་ཅིག་གིས། དེས་གང་ཟག་འདུས་བྱས་སུ་མི་འདོད་དེ། མཛོད་འགྲེལ་དུ། གང་ཟག་འདུས་བྱས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་

[135A]༄༅། །བར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་མི་འདོད་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཞེས་བཤད། ཡང་ལྕང་སྐྱ་ལྟར་ན། སྡེ་བ་དེ་དག་གིས་གང་ཟག་མི་རྟག་པར་མི་འདོད་པ་དང། འདུས་
བྱས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་མིན་འབྱེད་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་མི་འདོད་པར་བཤད་པ་མེད་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དུའང་འདོད་དེ། བདག་ཕུང་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འདོད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དུ་གསུངས་
པ་དང་འགལ་བར་འདོད་པར་ཚད་ཆེན་དཀའ་འགྲེལ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་གིས། དེ་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དང་གང་ཟག་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་མི་འགལ་ཏེ། དེས་གང་ཟག་ཆོས་སུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
དེས་གང་ཟག་རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་མིན་པར་འདོད་པ་ལ་མཛོད་འགྲེལ་ལས་ནང་འགལ་བསྟན་ནས་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཟེར། གཞན་ཡང། དེ་དག་གི་འདོད་པའི་སྐབས་འདིའི་རྫས་ཡོད་ནི་བཅོམ་གཞིག་སོགས་ཀྱིས་རང་
འཛིན་གྱི་བློ་མི་འདོར་བ་ལ་བྱེད་ན་གང་ཟག་ཆ་མེད་འདོད་དགོས་པར་འགྱུར་ཞིང། རང་ཉིད་འཆར་བ་ལ་རང་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་གཞན་འཆར་མི་དགོས་པ་ལ་བྱེད་ན་མཛོད་འགྲེལ་ལས་གང་ཟག་རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་ཤེས་
བྱར་འདོད་ཚུལ་བཤད་པ་དང་འགལ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་དག་ལ་འཐད་མི་འཐད་དཔྱད་པ་ནི་ཧ་ཅང་མངས་པར་འགྱུར་བས་མ་སྤྲོས། རང་ལུགས་སྟོང་ཐུན་ལས། རང་སྡེ་ཁ་ཅིག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་གང་

[135B] ཞེས་དང། ཊཱིཀ་བཤད་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ལས། གནས་མ་བུའི་སྡེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་མེད་པར་ཁས་ལེན་པས་དེ་
ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའི་ནང་དུ་བསྡུ་དགོས་ཀྱི། ཞེས་དང། གྲུབ་མཐའ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་ནང་གི་བདག་མེད་ནི་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱིས་སྟོང་པའི་བདག་མེད་ལ་བྱེད་ཅིང་དེ་ནི་མང་བཀུར་སྡེ་
ལྔས་ཀྱང་ཁས་ལེན་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་དཔགས་ན་གནས་མ་བུ་བ་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་པར་འདོད་དགོས་སོ། །ཚད་ཆེན་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས། ཇི་སྐད་དུ། འཇིག་རྟེན་
སྐྱེ་བ་ན་གང་ཟག་གཅིག་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གནས་མ་བུ་བས་བདག་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་བཤད་ཀྱང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། ཕུང་པོའི་བདག་
ཉིད་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་བདག་སྐྱེ་འཇིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་རང་གིས་འདོད་པའི་བདག་དེ་རྟག་མི་རྟག་གང་དུ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ཀྱང་གང་ཟག་འདུས་བྱས་སུ་མི་འདོད་པས་འདུས་བྱས་
ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ལོ། །རང་སྡེ་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་བློ་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ཡང། སྤྱིར་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་བློ་དེ་

[136A]༄༅། །གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། སེམས་ཙམ་སོགས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་ཀུན་གཞི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས་
འདིར་བ་རོལ་བ་ས་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་རེ་གདགས་གཞིར་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་པར་ཁས་ལེན་ཞིང། ཞེས་དང། ལུགས་དེ་དག་གིས་ཉན་རང་གིས་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་མེད་པར་རྟོགས་
པར་འདོད་ཀྱང། རྣམ་ཤེས་གཉིས་པོ་རྫས་ཡོད་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པར་མི་འདོད་པས། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་གང་ཟག་གི་རང་གི་ལྡོག་པ་ནས་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། གང་ཟག་གི་མཚན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་དེ་
ལྟར་འདོད་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་སྡེ་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་པའི་བློ་ལ་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞུང་ལས། རང་
རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་བས་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ནང་གི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པར་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། ཞེས་དང། དེ་ལ་ཕུང་བོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་
པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་ནི་གང་ཟག་རྐང་ལག་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ལས་རྫས་གཞན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་པས་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ལ་མེད་དེ། ཞེས་དང། འཇུག་པ་ཨི་རྣམ་བཤད་ལས། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་

[136B] གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་གཞན་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་པ་ལ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་ནི་
ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་གཞིར་བྱས་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཐལ་འགྱར་བའི་ལུགས་ལ་ལྷན་སྐྱེས་རགས་པའི་རྫས་ཡོད་དང། རང་སྡེ་གཞན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྫས་ཡོད་དང། རང་སྡེ་ཀུན་གྱིས་ཀུན་བཏགས་སུ་འདོད་པའི་
རྫས་ཡོད་གསུམ་རིམ་པར། ཚོང་དཔོན་དང་ཚོང་བ་ལྟར་བདག་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཕུང་པོ་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་པོར་གྲུབ་པ་དང། ཕྱུགས་རྫི་དང་ཕྱགས་ལྟར་བདག་ཕུང་བོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕུང་བོ་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་
པོར་གྲུབ་པ་དང། མི་འཇིག་པའི་རྟག་པ་དང་ཆ་མེད་པའི་གཅིག་པུར་གྲུབ་པ་རྣམས་ཡིན་པར་དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་གང་ཟག་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ལ་
ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། སྟོང་ཐུན་ལས། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་དང། དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཉོན་སྒྲིབ་མངོན་གྱུར་ཀུན་བཏགས་ཡིན་
ལ༑ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་གྲུབ་མཐས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་ལ་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། གྲུབ་མཐས་བཏགས་པའི་བདེན་འཛིན་

[137A]༄༅། །དང༑ དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་མཐར་འཛིན་དང་མཆོག་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བློ་གླིང་དབུ་
མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་བའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་བློ་ཡོད་ཀྱང་དེ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་བློ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་འཛིན་པའི་བློ་ཡོད་ཀྱང་དེ་སྒྲ་
རྟག་པར་འཛིན་པའི་བློ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྒྲ་རྟག་འཛིན་གྱི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་མེད་དེ། གཟང་ཟག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་དུ་དེ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ནི་
གྲུབ་མཐའ་འོག་མའི་དབང་དུ་མཛད་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་འདོད་འགལ་དུ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་འགྲེལ་ལུགས་ལ་གང་ཟག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་མེད་པས་སྒྲ་རྟག་འཛིན་གྱི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་མི་འདོད་པར་འགྱུར་བ་
དང༑ གང་ཟག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་བློ་མཐོང་སྤང་དུ་མི་འདོད་པའི་རང་སྡེ་མེད་པས་སྒྲ་རྟག་འཛིན་གྱི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་འདོད་པའི་རང་སྡེ་མེད་པར་འགྱུར་བས་དཔྱད་དགོས་ཏེ། དོན་སྨྲས་འཛིན་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་
མཐོང་སྤང་དུ་འདོད་ལ། གྲུབ་མཐའ་གོང་མས་རྟག་གཅིག་རན་་དབང་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་རོ། །དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ། ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པའི་ལྷན་སྐྱེས་མེད་ཀྱང་ཕུང་

[137B] ཚེ་བརྟན་ལྷ་རམས་པས། ཀུན་བཏུས་དར་ཊཱིག་ལས། ཕུང་བོའི་ཚོགས་རྒྱུན་གང་ལ་ཡང་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ང་དང་ང་ཡིར་ཞེན་པ་
འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཡོད་ཀྱི། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་རྗེ་བོ་དང་ཕུང་བོ་དེའི་དབང་བསྒྱུར་བྱར་འཛིན་པ་ནི་ཀུན་བཏགས་མ་གཏོགས་ལྷན་སྐྱེས་ལ་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རྒྱུད་པ་མན་གྱི་ལུགས་ལའང་གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་
ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་བློ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་མི་འདོད་པར་བཤད་དོ། །འཇུག་པར། ཁ་ཅིག་བདག་ལྟའི་རྟེན་དུ་ཕུང་བོ་ནི། །ལྔ་ཆར་ཡང་འདོད་ཅེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་ནི། མང་བཀུར་བའི་
སྡེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་ཕྱོགས་སྡས་ཕུང་བོ་བདག་ལྟའི་དམིགས་པར་འདོད་ཅིང། མང་བཀུར་བས་ཕུང་བོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་མེད་ཀྱི་བདག་བདག་ལྟའི་དམིགས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ངར་འཛིན་གཞིར་ཡང་འདོད་
པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འདོད་པ་དང། དེས་ཕུང་བོ་དང་བརྗོད་མེད་ཀྱི་བདག་གཉིས་ཀ་དེར་འདོད་ཅེས་སྨྲ་བ་དང། དེ་ལ་ནང་གསེས་དེ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང། འཇུག་འགྲེལ་དང་རྣམ་བཤད་ལས་མང་བོས་
བཀུར་བ་ཞེས་འབྱུང་བ་མང་བཀུར་ལས་གཞན་ཟེར་རྒྱུ་ལ་ཡི་གེ་ནོར་ཟེར་བ་བཞི་ལས། དེ་མང་བཀུར་ཡིན་པར་འཇུག་འགྲེལ་ལྟར་རྗེའི་ལེགས་བཤད་མང་པོར་འབྱུང་བས་དང་པོ་དང་བཞི་བ་མི་འཐད་ལ། གསུམ་པ་ལ་ཁུངས་མེད་པས་

[138A]༄༅། །གཉིས་པ་ལྟར་ཁས་བླང་བར་ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་དུ་བཤད་ཀྱང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། མང་བཀུར་བ་ཁ་ཅིག་བདག་ལྟའི་རྟེན་དུ་སྟེ་དམིགས་པར་ནི་རང་གི་ཕུང་བོ་ལྔ་ཆར་ཡང་འདོད། ཅེས་དང་
མང་པོས་བཀུར་བ་བ་ཁ་ཅིག་ནི། ནས། བདག་གམ་གང་ཟག་ནི་ཕུང་བོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །ནས། བདག་དེ་ནི་ངར་
འཛིན་པའི་གཞི་སྟེ་དམིགས་པར་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས་གསུམ་པ་ལ་ཁུངས་ཡོད་ཅིང། གཉིས་པ་ལ་དྲངས་མ་ཐག་པའི་རྣམ་བཤད་དུ་ཁ་ཅིག་ཅེས་པས་གནོད་ཅིང། བརྗོད་མེད་ཀྱི་བདག་ཁས་ལེན་མཁན་དེས་
ཕུང་བོ་བདག་གི་མཚན་གཞིར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་དེ་འཛིན་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་རིགས་པས་གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མིན་ལ། ཕུང་པོའི་རང་བཞེན་ཅན་ཡང་མིན་ཏེ། ཡིན་
ན་བདག་དེ་སྐྱེ་འཇིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དེས་དེ་ལྟར་འདོད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་འཇིག་འགྲེལ་དུ་ཡང་བྱུང་བ་དང། ཕུང་བོ་བདག་ཡིན་ན་དེ་སྐྱེ་འཇིག་དང་ལྡན་པས་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་གང་ཟག་རྟག་མི་
རྟག་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་ཅེས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་གསུམ་པ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་མངོན་ནོ། །གྲུབ་མཐའ་ཙ་བར། མང་བཀུར་སྡེ་ལྔས་བརྗོད་མེད་བདག་སྨྲ་ཡང། །ཞེས་པ་ལ། མཆན་དུ། དེ་དུལ་

[138B] ལོ་དྲི་མཁན་པོས་སྨང་བཀུར་སྡེ་ལྔའི་ཐ་སྙད་གསུངས་ཀྱང་དེང་སང་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་མང་བཀུར་སྡེ་ལྔ་འདྲེན་ཚུལ་དང་མི་འདྲ་ལ། དེ་ལྔས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་
བདག་ཁས་ལེན་པར་ཡང་མ་གསུངས་པས་དཔྱད་གཞི་ཆེ་བར་བཤད་དོ། །ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་དུ། ལྷས་བྱིན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པར་གྱུར་བའི་ངལ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གཡོད་ཀྱང། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་མི་
ཡིན་པས་དེ་ལ་དེ་དྲུག་ག་མེད་པ་དང། སྟོན་པས་གང་ལ་དམིགས་ནས་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བའི་གཞིར་གྱུར་བའི་གང་ཟག་དང། སྟོན་པ་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་གང་ཟག་གཉིས་དོན་གཅིག་ཡིན་ཡང། ལྷས་བྱིན་དང་རྒྱུད་གཅིག་པ་ལ་དེའི་མངོན་
ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡོད་པས་ལྷས་བྱིན་གྱིས་གང་ལ་དམིགས་ནས་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པར་གྱུར་བའི་གང་ཟག་དང། ལྷས་བྱིན་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་གང་ཟག་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་པ་དང། ཚེ་འདིའི་དུས་ཀྱི་གང་ཟག་དེ་
སྐྱེ་བ་གྱི་མར་མི་འགྲོ་ཡང། དེ་བྱི་མར་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་དང། ལྷས་བྱིན་དང། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་དང། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་དང། དེའི་བདག་རྣམས་དོན་གཅིག་ཀྱང། བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པའི་ལྷས་བྱིན་ཡོང་པས་དེ་དང་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་
དགེ་སློང་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་པ་དང། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་ལྷས་བྱིན་གྱི་བདག་ཙམ་དེ་ཚེ་འདིར་གསར་དུ་བྱུང་བ་མིན་པར་གསུངས་པ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་གང་ལ་དམིགས་ནས་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བའི་བདག་ཙམ་དེ་མིན་པར་གསུངས་པ་ཡིན་

[139A]༄༅། །ཏེ༑ གཞན་དུ་ན་སངས་འཕགས་ཀྱི་བདག་སོ་སྐྱེ་དང། ལྷའི་བདག་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང། གང་ཟག་ཡིན་ན་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གའི་བདག་རྒྱུད་ལྡན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་
རོ༑ །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གང་ཟག་དེའི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་ངའི་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ཞེས་སོགས་སུ་འཛིན་པས་དེ་དག་གང་ཟག་དེ་དང་དེའི་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པར་རུང་བ་དང། སངས་འཕགས་ཀྱི་བདག་སོ་སྐྱེའི་
རྒྱུད་ལ་ཡོད་ན་སངས་འཕགས་སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ན་ཡོད་པ་སོགས་སུ་མི་འགྱུར་བས་ཐལ་བ་གསུམ་གར་འདོད་ལན་ཐེབས་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ཚེ་འདིའི་ལྷས་བྱིན་དང་དེའི་བདག་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོ་སོ་བ་
མི་འདོད་པས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདོད་ལ། དེ་ལྷན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་ཚེ་འདིའི་ལྷས་བྱིན་གྱི་སྐྱེ་ཤི་དང་དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་གཉིས་ལ་སྔ་ཕྱི་ཡིན་མིན་དབྱེ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་པའི་དོན་ལ་ཀུན་གཞིའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ། ལྷས་
བྱིན་གྱི་གདགས་གཞིར་གྱུར་བའི་ང་དེ་ཐོག་མེད་ནས་ཡོད་པར་ཐལ་འགྱུར་བས་འདོད་ཀྱང་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་པའི་དོན་ཡིན་ལ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་རང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐུན་མོང་དུ་འཇུག་ཅིང། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཐ་
སྙད་དེ་ཙམ་གྱིས་ང་འཇོག་ནུས་པས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀའི་གདགས་གཞིའི་ང་ཐུན་མོང་བ་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་སྔ་མའི་གདགས་གཞིའི་ང་དེ་ཕྱི་མའི་གདགས་གཞིའི་ང་ཡིན་མི་དགོས་པ་དང། དངོས་སྨྲ་བས་ལྷས་བྱིན་གྱི་

[139B] །དེ་ལ་ལེགས་
བཤད་རྗེས་འབྲང་དུ། དེ་མི་འཐད་དེ། ལྷས་བྱིན་གྱི་གདགས་གཞི་དེ་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་དུས་སུ་མེད་པ་གང། ལྷས་བྱིན་གྱི་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་བདག་དེ་ལྷས་བྱིན་གྱི་གདགས་གཞིར་གྱུར་པའི་དམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་
ལྷས་བྱིན་གྱི་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་བདག་དེ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་ང་འོ་སྙམ་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་བདག་ཡིན་ཡང་ལྷས་བྱིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་བདག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷས་བྱིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཐ་སྙད་
གདགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་བདག་ནི་ལྷས་བྱིན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ལྷས་བྱིན་གྱིས་དུས་ང་ཕྱིའི་བདག་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་དམིགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་བདག་ནི་ཐོག་མ་
མེད་པ་ནས་ཞུགས་པའི་ང་ཙམ་ཡིན་པས། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་བླངས་དུས་ཀྱི་འགྲོ་བ་སོ་སོ་བའི་བདག་རྣམས་ནི་སྔ་མའི་བྱེ་བྲག་རེའོ། །ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་བདག་ལ་ངའོ་སྙམ་དུ་བཟུང་བའི་བདག་ནི་ཚེ་རེ་རེའི་བདག་
ཕྱོགས་རེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་ནས་ལྷས་བྱིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལྷས་བྱིན་གྱིས་ངའོ་སྙམ་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་གཞི་ཡིན་ན་ལྷས་

[140A]༄༅། །བྱིན་གྱི་གདགས་གཞི་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། གཞན་དུ་ན་ལྷས་བྱིན་ཁོ་རང་ཡང་ལྷས་བྱིན་གྱི་གདགས་གཞིར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷས་བྱིན་དེ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་ངའོ་སྙམ་དུ་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་
གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ངའོ་སྙམ་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་མཁན་གྱི་མི་དང། ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་གཞི་བདག་གཉིས་ཁྱབ་མཉམ་དུ་མི་བཟུང་བར་མི་དེ་བདག་དེའི་ཆ་གཅིག་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ཞེས་བཤད་དོ། །དེར་ཤིང་རྟའི་གདགས་གཞི་ཡིན་ན་ཤིང་རྟ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པས་གང་ཟག་གི་གདགས་གཞི་ཡིན་ན་གང་ཟག་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བཤད་པ་ལ། ནམ་མཁའི་གདགས་གཞི་ལ་ནམ་མཁའ་ཡོད་མེད་དང་
དགེ་འདུན་གྱི་གདགས་གཞི་ལ་དགེ་འདུན་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ང་དང་ང་ཡི་བའི་དོན་ལ། བློ་གླིང་བསང་ཡི་བ་གང་ཟག་མིན་ལ། ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་མིན་པ་དང། ང་དང་ང་ཡི་བ་གཉིས་ཀ་
འཇིག་ལྟའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཡང་མི་རྣ་སོགས་དེ་མིན་པ་དང། རྗེ་བཙུན་པས་ང་ཡི་བ་གང་ཟག་མིན་ཡང། ང་ཡི་བ་ལ་གང་ཟག་དང་མིག་རྣ་སོགས་ཆོས་གཉི་ག་ཡོད་པ་དང། སྒོ་མང་བས། མིག་རྣ་སོགས་ང་ཡི་བའི་གདགས་གཞི་ཡིན་
ཡང་ང་ཡི་བམ་ཡིན་ཏེ། ང་ཡི་བ་ལ་གང་ཟག་གིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མིག་རྣ་སོགས་ངའི་ཡིན་རྒྱུའི་གཞི་དང་བདག་དེའི་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གི་བའམ་བདག་གི་ཅན་ཞེས་གང་ཟག་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྟ་ཅན་ལ་

[140B] །ཕྱིར་མར་གྲུབ་མཐའི་མཆན་སོགས་སུ། ང་ཡི་བ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གང་ཟག་ཡིན་པར་བཤད་པ་ནི་དཔྱད་གཞི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། མིག་རྣ་སོགས་ང་ཡི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གསལ་
ལས༑ ང་ཡིར་འཛིན་པའི་ཡུལ་བདག་གི་བ་ཕུང་བོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ། ཞེས་དང། ཕུང་པོའི་དངོས་པོ་བདག་གི་བ་ཡང། ཞེས་དང། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ང་ཡིར་འཛིན་ཡུལ་ཕུང་པོ་རྣམས། ཞེས་དང། ང་ཡི་བའི་གཞི་མིག་
རྣ་སོགས་ལ་དམིགས་ནས། ཞེས་དང། ལྷག་མཐོང་ལས། བདག་གི་བ་ཕུང་པོ་འང། ཞེས་དང། དེས་བདག་གི་བ་ཡང་ཁེགས་པར་བསྟན་པ། ནས། འདི་ནི་བདག་དེའི་མིག་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རྙེད་པར་འགྱུར། ཞེས་
དང༑ ལྷག་མཐོང་ཆུང་བ་ལས། བདག་གི་བ་མིག་སོགས། ཞེས་དང། འཇིག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟས་ངར་འཛིན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ལས་གཞན་པ་སྟེ་དེ་མིན་པའི་གཟུགས་དང་མིག་ལ་སོགས་པའི་
དངོས་པོ། ཞེས་དང། མིག་སོགས་རྣམས་བདག་གིར་བར་མཐོང་ནས། ཞེས་དང། བདག་གི་བའི་མཚན་གཞི་མིག་སོགས། ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། མིག་རྣ་སོགས་ང་ཡི་བའི་མཚན་གཞི་དང། ཞེས་སོགས་འཕགས་
པ་ཡབ་སྲས་དང། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་རབ་རྣམས་སུ་མིག་རྣ་སོགས་ང་ཡི་བར་བཤད་པ་ཆེས་མང་པའི་ཕྱིར། གཞུང་ལས་ཀྱང་མིག་བདག་དང་བདག་གི་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་མིན་པར་གསུངས་པ་ལས་མིག་བདག་གི་བ་

[141A]༄༅། །མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་མིན་ནོ། །རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་ང་ཡི་བའི་གཞི་མིག་རྣ་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཏུ་གསུངས་པ་ནི་མིག་རྣ་སོགས་དེ་
ལྟར་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཏུ་གསུངས་པ་ལས་ང་ཡི་བདེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཏུ་གསུངས་པའི་དོན་དུ་གོ་མི་རུང་ངོ། །ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་དུ། ཕྱིའི་ཡོ་བྱད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ང་ཡི་བར་
འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་མེད་པར་སྟོང་ཐུན་ལས་གསུངས་ཞེས་བཤད་པ་ནི། རང་རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་ཡོ་བྱད་དང་ཡུལ་ལ་ང་ཡི་ལོངས་སྤྱད་བྱར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཙམ་གྱིས་ང་ཡིར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་པ་འདི་ལ་བསམས་སྣང་ཡང། དེ་ནི། ཕྱིའི་ཡོ་བྱད་ལ་ང་ཡི་ལོངས་སྤྱད་བྱར་འཛིན་པ་ཙམ་གྱིས་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ང་ཡིར་བྱ་རྒྱུས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ང་ལ་དམིགས་པའང་ཚང་དགོས་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མིག་རྣ་སོགས་ང་ཡི་བ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་འཇིག་ལྟ་མིན་ཡང་ང་ཡིབ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡོད་པ་དང། མིག་རྣ་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ང་ཡི་བར་འཛིན་
བའི་འཇིག་ལྟ་ཡོད་ཀྱང་དེས་མིག་རྣ་སོགས་ལ་དམིགས་པ་མིན་པ་དང། མིག་རྣ་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡོད་ཀྱང། དེས་མིག་རྣ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ང་ཡི་བའི་གང་ཟག་ལ་དམིགས་པ་

[141B] མིག་རྣ་སོགས་ང་ཡི་བ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དེས་བྱེད་པ་པོ་ང་ཡི་བ་ལ་དམིགས་པས་ང་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དང། མིག་རྣ་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ན་ཆོས་ཀྱི་
བདག་འཛིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་ན་མིག་རྣ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ལ་མ་དམིགས་པས་ཁྱབ་པ་དང། མིག་རྣ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ལ་དམིགས་ནས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་
འཛིན་པ་ཡིན་ན་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ན་མིག་རྣ་སོགས་ལ་མ་དམིགས་པས་ཁྱབ་པར་ཤེས་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་
བ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། བདག་མེད་རྟོགས་པ་དང་བདག་འཛིན་ཕྲ་རགས་སོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་པར་དང། ཕྱི་དོན་འཇོག་ཅིང་ཀུན་གཞི་དང་རང་རིག་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་པར་དང། རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་པའི་
ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། བདེན་གཉིས་འཇོག་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ། ཉན་རང་གིས་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་དགོས་པར་བསྟན་པ། སྒྲིབ་གཉིས་ངོས་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བའི་ཚུལ་
དེ་དག་གི་གྲུབ་དོན་འཕྲོས་དང་བཅས་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་བདག་དང། ཞེས་སོགས་བྱུང། བདག་དང་ཆོས་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་མ་བཞག་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡོད་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་བཙལ་བ་ན་གདགས་

[142A]༄༅། །གཞི་དང་གཅིག་དང་དོན་གཞན་སོགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་རྙེད་ལ་མཆོད་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་མིག་གོ་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ངེས་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་ཆེས་ཤིན་
ཏུ་འཐད་པའི་ཞེས་སོགས་གོ་སྤའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་དོན་ནི། འཇིག་རྟེན་གནས་པ་སྟེ་སོ་སྐྱེ་ཕལ་བ་དག་སྐྱེ་འགག་སོགས་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྲག་པའི་རྒྱུ་སྤང་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཐ་
སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་འགག་གསུངས་པ་མ་གཏོགས་སྤྱིར་དེ་ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་འགག་མེད་ཅེས་པའོ། །སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་བའི་དོན་ནི། སྐྱེ་གནས་འཇིག་པ་དང། ཡོད་མེད་དང། མཆོག་དམན་པར་གསུམ་སོགས་སངས་རྒྱས་
ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ལས་དོན་དམ་པར་ཡོད་ནས་མིན་ཞེས་པ་སྟེ། ཟླ་འགྲེལ་དུ། འདིའི་ཡོད་མེད་ནི་ད་ལྟར་བའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སམ་འདུས་བྱས་དང། འདས་མ་འོངས་པའི་ཕུང་ཁམས་
སྐྱེ་མཆོད་རྣམས་སམ་འདུས་མ་བྱས་དང། དམན་སོགས་གསུམ་ནི་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་དང། ཁ་ཆེ་གཞན་ལ་ཕན་པའི་འགྲེལ་བར། གནས་དང་སྐྱེ་འཇིག་ཅེས་པས་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གོ་རིམས་བཞིན་
བསྟན་པ་དང། ཡོད་མེད་ཅེས་པ་ཚད་མས་དམིགས་མ་དམིགས་དང། མྱོང་བ་དང་དེ་ལས་གཞན་དང། གང་ཟག་དང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་སྦྱར་བའི་བཤད་པ་གསུམ་དང། དམན་སོགས་ཀྱིས་ཟག་བཅས་

[142B] །ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེར་མདོ་སོགས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་དབུ་མ་བས་
ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་དགོས་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ནི། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བྱེད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམས་པར་དེ་ལས་དེ་སྐྱེ་ན་བདག་ལས་སམ་གཞན་ལས་སྐྱེ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་
དཔྱད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འཇོག་ཅིང། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མ་དཔྱད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་སྔར་བཏགས་དོན་ལ་མ་དཔྱད་པར་གང་ཟག་འཇོག་ཚུལ་བཤད་པ་བཞིན་ལུགས་འདིས་བཞག་
པ་ལྟར་དོན་ལ་གནས་པ་ལས་ཕུང་པོ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པ་དང་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་ཙམ་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་དང་སེམས་དང་བརྗོད་མེད་ཀྱི་བདག་གང་ཟག་ཏུ་འཇོག་པའི་འོག་མའི་ལུགས་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་གཏན་
མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་དང་བདག་གི་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རྗེ་ཁོལ་ལྟར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྗེ་ཁོལ་ལྟར་འཇོག་ན་བྲན་རྗེ་བོར་མི་འཇོག་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་སོགས་བདག་ཏུ་འཇོག་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར།    ༈   
བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་ནི། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལྟར་ཤེས་བྱ་ལ་བྱེད་ཅིང་དེ་ཡང་ཕུང་གསུམ་སེལ་བའི་གྲངས་ངེས་སོ། །བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཅིང་རྟོགས་རིམ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཚད་མས་

[143A]༄༅། །ངེས་པ་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཚད་མས་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་སོ། །མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་དེ། དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དེ། ཀུན་རྫོབ་
བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་མཉམ་རྗེས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་མ་སོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་རྟོགས་ཚུལ་ལྟར་བཞག་པས་སྤྱིར་བཏང་སྟེ། དམིགས་བསལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་བདེན་པ་
གཉིས་ཀ་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་མཁྱེན་ཚུལ་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་རང་ཉིད་ལ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་སུ་སོང་བའི་རྙེད་དོན་དེ། དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། ཐ་སྙད་
པའི་ཚད་མ་རང་ཉིད་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མར་སོང་བའི་རྙེད་དོན་དེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་པ་ནི། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལམ་རིམ་ཆུང་ངུ་སྟོང་ཐུན་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་སྟེ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་
ལྟར་ཡིན་པར་ཐལ་རང་གཉིས་ཀ་མཐུན་ཡང་དགག་བྱ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་དབང་གིས་དཔྱད་པ་ཅི་ཙམ་གྱིས་དོན་དམ་དཔྱོད་པར་འགྲོ་ལུགས་མི་འདྲའོ། །བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་པ་སྤྱིའི་རྟོགས་ཚུལ་
ལྟར་བཞག་པས་རྟོག་མེད་ཤེས་པའི་སྣང་ཚུལ་ལྟར་ན། རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚད་མས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ། དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚད་མས་གཉིས་སྣང་

[143B] ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། སྤྱིར་དོན་དམ་ལ་རྟོག་གེ་འབར་བའི་བཤད་ཚུལ་གསུམ་སྔར་བཤད་ཟིན་པ་བཞིན་ཐལ་རང་གཉིས་ཀས་འདོད་ཅིང། དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པའི་དོན་
དམ་ལའང་བཤད་ཚུལ་གཉིས་བྱུང་བ་ལྟར་དེ་གཉིས་ཀས་ཁས་ལེན་མོད། དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་དོན་དམ་གྱི་སྒྲ་དོན་ལ་མི་འདྲ་སྟེ། རང་རྒྱུད་བས་དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་དམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་
ཤེས་དང། དོན་ཞེས་པ་དེའི་ཡུལ་ལ་འཆད་ཅིང། ཐལ་འགྱུར་བས་དོན་དང་དམ་པ་གཉིས་ཀ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཉིད་ལ་བཞེད་པར་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དང་སྟོང་ཐུན་ལས་གསུངས་པས་སྐབས་འདིར་ཆོས་ཉིད་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་མཆོག་ཡིན་
པས་དོན་དམ་དང། དེ་ཉིད་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པའི་མི་སླུ་བ་ཡིན་པས་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱིར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྐད་དོད་སཾ་བྲྀཏྟ་དོན་དུ་མར་འཇུག་ཅིང། ཚིག་གསལ་དུ་སྒྲིབ་བྱེད་དང། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཐ་སྙད་ལ་བྱས་པ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་མ་རིག་པའི་ངོར་གཟུགས་སོགས་བདེན་པས་ན་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས་པ་ལྟར་བྱེད་པ་ལའང་ཐལ་རང་མཐུན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་
གཉིས་འབྱེད་མི་འབྱེད་ཐལ་རང་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ལུགས་འདིར་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པ་དང་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀར་ཡང་ལོག་

[144A]༄༅། །གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མི་འབྱེད་ལ། རང་རྒྱུད་པས་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཕྱེ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཐུག་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ལུགས་འདིར་ཡང་རིགས་ཤེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་
པའི་ཤེས་པའི་ངོ་ཙམ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་དབྱེ་རུང་སྟེ། སྒྱུ་མའི་རྟ་དང་རྟ་དངོས་ལ་རིགས་ཤེས་ལ་ལྟོས་ཏེ་བདེན་འཛིན་གྱི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་ཀྱང་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བདེན་རྫུན་གྱི་ཐ་སྙད་ཐོབ་ཏུ་རུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་
ན་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་དང་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་ལོག་གཉིས་འབྱེད་ཀྱང་དེའི་ངོར་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་མི་འབྱེད་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་རིགས་ཤེས་དང་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ལོག་པར་འཇོག་ཀྱང་
རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་ལོག་པར་འཇོག་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་ལོག་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གང་རུང་དུ་འཇོག་མི་ནུས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རིགས་སུ་གནས་པ་དེ། འཇིག་
རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། གཟུགས་སོགས་དོན་ལྔ་དང་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་དབང་ཤེས་ལྔ་ལྟ་བུའོ། །དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་
ཤེས་པ་ཁོ་ནས་ལོག་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གང་རུང་དུ་འཇོག་ནུས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རིགས་སུ་གནས་པ་དེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བདུན་དང་འཕྲལ་

[144B] །དབྱེ་ན་དེ་རེ་རེ་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་གཉིས་ཡོད། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་ལོག་པར་འཇོག་མི་ནུས་པའི་རིགས་གནས་ཀྱི་ཡུལ་
ཅན་དེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། དེ་འདྲའི་རིགས་ཤེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་ལོག་པར་འཇོག་ནུས་པའི་རིགས་གནས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་
ཡུལ་ཅན་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་རེ་རེ་ལའང་རང་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་དང། ཤེས་པ་དང། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་གསུམ་གསུམ་ཡོད། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་ལོག་པར་འཇོག་མི་ནུས་
པའི་ཡུལ་གྱི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཡུལ་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་ལོག་པར་འཇོག་ནུས་པའི་ཡུལ་གྱི་རིགས་སུ་
གནས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཡུལ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད། སྐབས་འདིའི་བདེན་པ་ནི་རིགས་ཤེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་ངོ་ཙམ་ལ་ལྟོས་ནས་བདེན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐོབ་རུང་གི་དོན་ལ་བྱེད་ཀྱི་
བདེན་གྲུབ་ལ་མི་བྱེད་པ་དང། རང་ལུགས་ལ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཁས་མ་བླངས་ཞེས་པའི་ཡང་དག་དང། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཁས་ལེན་ཅེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཡང་དག་སྔ་ཕྱི་གཉིས་དོན་གཏན་ནས་མི་

[145A]༄༅། །མཚུངས་ཏེ། སྔ་མ་ནི་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དང། ཕྱི་མ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་པ་རང་དགའ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བདེན་པའི་ཐ་སྙད་ཐོབ་རུང་གི་དོན་ལ་བྱེད་པ་དང། དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན་སྟོང་
ཉིད་བཅུ་དྲུག་དང། དེ་ལས་བསྡུས་ན་སྟོང་ཉིད་བཞི། མདོར་བསྡུས་ན་བདག་མེད་གཉིས་དབྱེར་ཡོད་ཅིང་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུའི་ནང་ནས་དོན་དམ་སྟོང་གཞིར་བྱས་པ་ལྔ་དང་ཀུན་རྫོབ་སྟོང་གཞིར་བྱས་པ་བཅོ་ལྔ་ཡོད་པ་དང། ཡང་
དོན་དམ་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཡུལ་དོན་དམ་དང་ཡུལ་ཅན་དོན་དམ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་ལ་དོན་དམ་དངོས་དང། མཐུན་པའི་དོན་དམ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་དང་ཡུལ་ཅན་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་
གཉིས་དོན་གཅིག་གཉིས་པ་དང་ཡུལ་ཅན་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་གཉིས་དོན་གཅིག་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དེ་དང་པོ་དང། སྟོང་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་དེ་གཉིས་
བའི་མཚན་གཞིར་འཇོག་ཐ་སྙད་བདེན་པ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ། སླུ་བའི་ཆོས། ཀུན་རྫོབ་པ། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་དོན་གཅིག་གོ་དེ་ལྟར་བདེན་གཉིས་ཀྱི་སྤྱི་
དོན་ལ། དབྱེ་གཞི། གྲངས་ངེས། གཅིག་ཐ་དད། རྟོགས་རིམ། མཚན་ཉིད། སྒྲ་བཤད། དབྱེ་བ། རྣམ་གྲངས་ཏེ་བརྒྱད་ཀྱིས་མདོར་དྲིལ་ཏེ་བཤད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གཉིས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་རྒྱས་པ་རྣམས་ལ་དཔྱོད་པའི་ལྡེ་མིག་ཏུ་འཁྱེར་

[145B]    ༈    །སྤྲོ་ན། ལུགས་འདིས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་གཞུང་གིས་བཅད་དང་བསྟུན་ན། ཉན་རང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང། བདག་འཛིན་ཕྲ་རགས་སོགས་
ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་པར་དང། ཕྱི་དོན་འདོད་པ་སྟེ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁས་ལེན་གསུམ་དང། ཀུན་གཞི་མི་འདོད་ཚུལ་དང། རང་རིག་འགོག་ལུགས་ཐུན་མོང་མིན་པ་དང། རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་པ་སྟེ་དགག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁས་ལེན་
གསུམ་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་དུ་གཞུང་འདིར་བཤད་པའི་ཁྱད་ཆོས་དྲུག་གི་སྟེང་ཞིག་པ་དངོས་པོར་འཇོག་པ་དང། དུས་གསུམ་འཇོག་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་བསྣན་པས་ཁྱད་ཆོས་བརྒྱད་དང། དཀའ་གནས་བརྒྱད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་
གཉིས་ཀར་སྔར་གྱི་དྲུག་གི་སྟེང་དུ། རང་མཚན་ཁས་མི་ལེན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་བ་མཁྱེན་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་པ་གཉིས་བསྣན་ནས་བརྒྱད་དུ་མཛད་ཀྱང་རྗེའི་དངོས་རྩོམ་རྣམས་སུ་དཀའ་གནས་བརྒྱད་ཅེས་མིང་དངོས་སུ་ཐོན་པ་མེད་
པར་མ་ཟད། རང་མཚན་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པའི་གནང་ལ་ཐུག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། ཕྱི་དོན་དང་ཀུན་གཞི་ཡོད་མེད་དང། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང། བཅད་ཤེས་ཚད་མ་དང་ཐ་སྙད་ཁྱད་པར་དང། ཡིད་
མངོན་དང་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཁྱད་པར་དང། བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་དང་དུས་གསུམ་འདོད་ཚུལ་ཁྱད་པར་དང། ཞིག་པ་དངོས་པོ་དང་འབྲས་བུའི་འཐད་པ་རྩོད་སྤོང་དང་བཅས་པ་དང། རང་རྒྱུད་རང་རིག་མི་བཞེད་པ་དང། མངོན་སུམ་

[146A]༄༅། །དང་འགོག་བདེན་ཁྱད་པར་དང། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང། སྒྲིབ་གཉིས་དང་སྤངས་ཚུལ་ཁྱད་པར་དང། མཐའ་གཉིས་སེལ་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་འཕྲོས་དང་བཅས་པ་བཅུ་གཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་
ཁྱད་ཆོས་བཅུ་གཅིག་གམ་ཕྱེ་ན་ཉེར་གཉིས་སོགས་མང་དུ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་ཆོས་བརྒྱད་ཅེས་གྲགས་པ་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། རྣམ་པར་དག་པའི་གྲུབ་མཐའ་འགྲེལ་བྱེད་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མང་དུ་ཡོད་དེ། དེ་
གང་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་གཙོ་བོ་རྣམས་བརྗོད་ན། ཞེས་པ་དང་བསྟུན་ནས་ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐར། རྣམ་པར་དག་པའི་གྲུབ་མཐའ་འགྲེལ་བྱེད་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས་གཙོ་བོ་ནི་དཀའ་བའི་གནས་བརྒྱད་དུ་བསྡུས་ནས་
འཆད་པར་རང་རེའི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་གྲགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཐུན་མོང་མིན་པའི་གྲུབ་མཐའི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང། དེ་ཡང་ཡང་ལོག་མི་བཞེད་པ་སོགས་ཀྱང་ཁྱད་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་འདྲའི་གཙོ་བོ་མིན་པའི་ཁྱད་པར་
མི་རིགས་པས། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་སོགས་ལས་དངོས་སུ་ཐོན་པ་བརྒྱད་བྱུང་བ་ལས་དེར་གྲངས་ངེས་པ་མིན་པ་རྣམ་བཤད་དེ་ཉིད་ལས། སོགས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་སྒྲ་བྱུང་བས་ཤེས་སོ། །གྲངས་བརྒྱད་འདྲེན་ཚུལ་ལ་མི་
འདྲ་བ་བྱུང་ན་ཡང་སྐྱོན་མེད་དེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གྲུབ་མཐའི་གཙོ་བོ་ལ་མང་དུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཅི་རིགས་པ་བརྒྱད་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་གཞན་ཤུགས་ལ་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་

[146B] ཞིག་པ་དངོས་པོར་འདོད་པ་གཉིས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་གྲུབ་མཐར་མི་འཐད་དེ། ཀུན་གཞི་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཀྱང་འགོག་ལ། ཞིག་པ་དངོས་པོར་བྱེ་སྨྲས་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨྲ་བ་སོགས་
རྗེ་ལ་དགག་པར་མི་འགྲོ་སྟེ། ཀུན་གཞི་མི་འདོད་པ་ཙམ་དང། རང་རིག་འགོག་པ་ཙམ་དང། དུས་གསུམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་ཙམ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་
པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང། རང་རིག་འགོག་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང། ཞེས་དང། དུས་གསུམ་འཇོག་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་ཆོས་གཞན་རྣམས་རང་མཚན་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པ་ལ་ཐུག་ཚུལ་
ཤེས་སླ་ཡང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་ཚུལ་ལུགས་འདིའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་དང། དེ་རང་མཚན་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པ་ལ་ཐུག་ཚུལ་ནི་སྟོང་པས་རྟེན་འབྱུང་ལ་མི་གནོད་པའི་སྒོ་ནས་མཁྱེན་པ་ལ་བྱེད་དམ་
བརྟག་གོ་སྟོང་ཐུན་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་ངོ་ན་ཡང་ལོག་གི་དབྱེ་བ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་ངོ་ན་ཡོད་པའི་དབྱེ་བ་དེ་ཐལ་འགྱུར་བ་རང་ལུགས་ལ་ཁས་མི་ལེན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན། ཞེས་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་ངོ་ན་
ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ཡང། འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་རང་དགའ་བས་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་བྱེད་པ་གཏན་མ་ཡིན་

[147A]༄༅། །ཏེ། ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཁས་བླངས་ནས་རང་ལུགས་ལ་ཁས་མི་ལེན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ལས་འདས་པ་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། གཟུགས་སོགས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་གང་
གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་དོན་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའི་བློ་ནི་བདེན་འཛིན་ཡིན་པས་ཚད་མར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་ངོ་ན་ཡང་དག་དང་ལོག་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཤེས་ངོ་ན་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་གང་དུ་ཡང་མ་གསུངས་ལ། བདག་གི་བླ་མ་ཡང་མི་བཞེད་ཅིང། གཏན་ནས་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བའི་
ངོར་ཀ་བུམ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། བློ་གང་གི་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་བདེན་པར་འཇོག་པའི་བློ་དེའི་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྫུན་པར་འཇོག་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ། ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་དུ། དེ་མི་
འཐད་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་ལོག་གི་དབྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་མ་གཏོགས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་ངོ་ན་ཡང་ལོག་གི་དབྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་རྗེས་མ་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ཤེས་པ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཀུན་རྫོབ་པའི་དོན་ལ་
ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་དབྱེར་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མིན་གྱི་ཤེས་པ་མ་ཡིན། གང་ལ་ལྟོས་ནས་གཟུགས་སོགས་ཡང་དག་པར་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་བདེན་འཛིན་མ་ཡིན། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་

[147B] དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ཆུང་ངུ་ལས། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའམ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་གི་
འཕགས་པའི་གཟིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རིགས་ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས་མིན། ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་མང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཤེས་པ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཀུན་རྫོབ་པའི་དོན་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་དབྱེར་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ནི་
ཡིན་ཚུལ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་མི་དཔྱོད་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། དབང་ཤེས་རྣམས་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བར་འདྲ་ཡང། འཇིག་རྟེན་པའི་ངོར་སྣང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་སྒོ་
ནས༑ གཟུགས་བརྙན་སོགས་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་རྣམས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་ཤེས་གནོད་མེད་རྣམས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་
པའི་ཤེས་པ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་གཟུགས་སོགས་ཡང་དག་དང་གཟུགས་བརྙན་སོགས་ལོག་པར་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་གཉིས་ཀ་ལས། དེ་ལྟ་བུའི་གནོད་པ་མེད་
པའི་ཤེས་པ་དྲུག་གིས་བཟུང་བའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་དོན་དང་དེ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་ལ་ཡང་དག་དང་ལོག་པར་འཇོག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་དོན་དུ་ཡོད་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་

[148A]༄༅། །ཤེས་པས་གནོད་པ་མེད་པ་དང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་རིམ་ཆུང་ངུ་ལས། འཇིག་རྟེན་པའམ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་
འཇོག་གི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་དང་ཡིག་ཆར་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་པཎྚི་ཏས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཚིག་ལ་དཔྱད་པ་བྱེད་དགོས་པར་གསེར་འཕྲེང་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ནམ། བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་ལ་དེ་ལྟར་
རུང་དམ་སྙམ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་བདག་གི་བླ་མ་འཇམ་པའི་དབྱངས་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། ལམ་རིམ་ཆུང་ངུའི་ལུང་དེས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་ལོག་གི་དབྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ཀྱང་དེ་
སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་ངོ་ན་ཡང་ལོག་གི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་ངོར་སྣང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་
ནས༑ དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་ཤེས་གནོད་མེད་རྣམས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་མེད་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་པའམ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་ངོར་
སྐབས་འདིའི་ཡང་དག་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་ངོར་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་ཤེས་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ངོར་མཐུན་པའི་དོན་

[148B] སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོར་སྤྲོས་པ་ཉིས་ཆར་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་སྤྲོས་པ་ཉིས་ཆར་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་ཉིད་ཡོད་མི་དགོས་པ་རེ་རེ་ནས་
རང་གི་བདེན་གཉིས་ལས་བཤད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ཞེས་པ་ཡང་ཤེས་པ་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངོ་ལ་བྱེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་ངོ་ཞེས་པ་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངོ་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་ངོར་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་དེའི་ངེས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངོར་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་ངོར་མཐུན་པའི་དོན་དམ་
ཡིན་ཞེས་པ་དེའི་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མཐུན་པའི་དོན་དམ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེའི་ངེས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངོར་མཐུན་པའི་དོན་དམ་ཡིན་ཞེས་པ་དང། དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངོའམ་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མཐུན་པའི་དོན་དམ་ཡིན་ཞེས་པ་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་ངོར་སྟོང་ཉིད་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། ཁྱོད་རང་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་
ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་མེད་པའི་ཞིབ་ཆ་རིགས་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོར་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་མེད་པའི་ཞིབ་ཆ་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། རང་གིས་

[149A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཞེས་ཡང་ཡང་བྲིས་པ་དང་དངོས་སུ་འགལ་ལོ། །སྐྱོན་བར་བ་གཉིས་མི་འཇུག་སྟེ། སྟོང་ཐུན་རང་གིས་ཀྱང་ཤེས་པ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་དབྱེར་ཡོད་པའི་ཤེས་
པ་ནི་ཚད་མིན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་མི་བྱེད། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་གཟུགས་སོགས་ཡང་དག་པར་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་བདེན་འཛིན་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀར་ཡིན་ལུགས་ལ་མི་དཔྱོད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་
ལྷན་སྐྱེས་རང་དགའ་བ་གློ་བུར་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ། རིགས་ཤེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གཟུགས་བརྙན་སོགས་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ནུས་ཤིང། རིགས་ཤེས་ལམ་ལྟོས་པར་བྱད་བཞིན་དང་ཀ་བུམ་སོགས་
སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཐུན་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་འབྱེད་ཀྱི། ཞེས་སོགས་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་ངོ་ན་ཡང་ལོག་
གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ཡང། ཞེས་སོགས་སྔར་དྲངས་པ་དང། མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མིག་ཤེས་ལ་བྱད་བཞིན་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་མིག་ཤེས་དང་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་ཀ་ཡང་སྣང་བ་ལྟར་མ་
གྲུབ་པར་འཇིག་རྟེན་པ་རང་དགའ་བ་དག་གིས་ཀྱང་རྟོགས་ལ། བྱད་བཞིན་ནི་ཆ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་འཇིག་རྟེན་པ་རང་དགའ་བ་དག་གིས་རྟོགས་མི་ནུས་པས་འཇིག་རྟེན་པ་རང་དགའ་བའི་ཤེས་ངོ་ན་དེ་

[149B] ཞེས་དང། ཀ་བུམ་སོགས་དང་དེ་སྣང་གི་མིག་ཤེས་གཉིས་ཀ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་དོན་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་གློ་བུར་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་འཇིག་
རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བའི་ངོ་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པས་སྟོང་བར་རྟོགས་པ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ལ་ངེས་པར་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཙམ་
གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང། སྟོང་ཐུན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་མི་འབྱེད་ཅེས་པ་དེའི་ངེས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངོར་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་བྱས་ནས་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་མི་འབྱེད་ཅེས་པ་ཡིན་པ་
ནི༑ དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ། ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཁས་བླངས་ནས་རང་ལུགས་ལ་ཁས་མི་ལེན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ལས་འདས་པ་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། གཟུགས་སོགས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པའི་གློ་གང་གི་འཛིན་
སྟངས་ཀྱི་ངོ་ན་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའི་བློ་ནི་བདེན་འཛིན་ཡིན་པས་ཚད་མར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རྟགས་གཉིས་བཀོད་པས་རྟོགས་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་ཕྱི་མ་འདི་ཡང་གཟུགས་སོགས་ཡང་དག་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་
ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་ན་གཟུགས་སོགས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པའི་བློ་ནི་བདེན་འཛིན་ལས་མེད་པས་དེ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མར་ཁས་ལེན་བསམ་པ་ཡིན་ན་དེ་ཚད་མ་ཙམ་དུ་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཕ་རོལ་པོ་ལ་གནོད་བྱེད་

[150A]༄༅། །བཀོད་པ་ལས། རང་ལུགས་ལ་འཇིགས་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ཡང་དག་ཡིན་ཞེས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་བདེན་འཛིན་འཇོག་བཞེད་པ་གཏན་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་ཏུ་འཇོག་སའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་
ལ་གློ་བུར་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་ཐ་སྙད་ཚད་མ་འཇོག་པ་སྔར་དྲངས་པའི་སྟོང་ཐུན་གྱི་ལུང་རྣམས་སུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་བས་ཀྱང་མི་གནོད་དེ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་ལོག་གི་དབྱེ་བ་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེ་ལ་
ལྟོས་ནས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སུ་ཡང་དབྱེར་ཡོད་པར་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོས་ཀྱང་བཞེད་མོད། སྟོང་ཐུན་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་ངོ་ན་ཡང་དག་དང་ལོག་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི། ཞེས་སོགས་
ཀྱི་དོན་ནི། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་བློ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བ་གཅིག་ལ་ལྟོས་ནས་བདེན་བརྫུན་གཉིས་ཀའི་གཞི་མཐུན་འཇོག་མི་
རིགས་ཤིང། དེ་ལྟའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཟླ་བས་མ་གསུངས་ལ་རྗེས་ཀྱང་མི་བཞེད་གསུངས་པ་ལས། བློ་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་དང་སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པ་ལ་བསམས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་མི་
འདོད་ཅེས་གསུངས་པ་མིན་པ། བློ་གང་གི་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་བདེན་པར་འཇོག་པའི་བློ་དེའི་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་རྫུན་པར་འཇོག་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་འགོད་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང། བློ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་བདེན་པར་འཇོག་

[150B] བདེན་འཛིན་ལ་གོ་བ་གཏན་ནས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་སྒྲ་བཤད་སྐབས་བདེན་
འཛིན་གྱི་ངོར་བདེན་ཞེས་པ་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངོ་ལ་གོ་དགོས་ཤིང། འདིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ངོར་བདེན་ཞེས་པ་གང་གི་ངོར་ཡོད་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚད་མ་རང་དགའ་བ་དེས་རང་ལ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་དོན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིའི་སྟོང་ཐུན་གྱི་ལུང་དོན་དེ་ལྟར་བཀྲལ་བའི་སྒོ་ནས་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འགྲེལ་བ་འདི་ཡབ་རྗེ་བླ་མ་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་ཁོ་ནའི་ལེགས་བཤད་ཡིན་ཏེ། རྗེ་དེའི་གསུང་ཟིན་ལྟ་ཁྲིད་སྙིང་གི་བདུད་རྩི་ལས། ཆུ་
ལྟ་བུ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཐ་སྙད་ཟླ་བ་དང་རྗེ་བླ་མས་གང་དུ་ཡང་མ་མཛད་པར་སྟོང་ཐུན་དུ་གསལ་ཡང། ལམ་རིམ་ཆུང་ངུར་ཆུ་ལྟ་བུར་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་
ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འཇོག་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལ། དེ་ཡང་ཆུ་ལྟ་བུ་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡང་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་དུ་འཇོག་པ་ལ་དགོངས་པ་འདྲ་བས། དེ་ལྟ་ན་ཡབ་སྲས་གཉིས་
དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་ལེགས་པར་གྲུབ་པོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་སྔོན་བྱོན་གྱི་མཁས་པ་གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འདོམས་པར་མཛད་དོ། །ཐལ་འགྱུར་བས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་མི་བཞེད་ཅེས་པའི་ཡང་དག་

[151A]༄༅། །དང། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་བཞེད་ཅེས་པའི་ཡང་དག་གཉིས་ཀ་རང་མཚན་ལ་བྱེད་པ་མིན་པར་ཕྱི་མ་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བའི་བསམ་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བདེན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐོབ་
རུང་གི་དོན་ལ་བྱེད་པ་དང། བདེན་འཛིན་གྱི་ངོར་བདེན་གྲུབ་ཡོད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོར་བདེན་གྲུབ་མེད་པ་དང། སྐབས་འདིར་གཟུགས་སོགས་ཡང་དག་དང་གཟུགས་བརྙན་སོགས་ལོག་པར་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལ་
ལྟོས་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་ཤེས་དང་བདེན་འཛིན་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པ་མིན་པ་དང། སྐབས་འདིའི་ཡང་ལོག་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱང། དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་གང་
ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་མི་དགོས་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་བས་ཀུན་རྫོབ་འཇོག་པ་འཇིག་རྟེན་དང་སྒོ་བསྟུན་ཞེས་པ་ཡང་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། དེ་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཙམ་ཡིན་
གྱི། སྣང་བའི་དོན་དེ་བློ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་དོན་གྱི་ཡིན་ཚུལ་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་མི་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པ་མ་བརྟགས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ཉིད་ལ་མ་དཔྱད་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ཡི། བརྟག་པ་ཡེ་མི་
བྱེད་པ་ནི་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་མི་འཇོག་པར་སྣང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཇོག་པའི་དོན་ཏེ། ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་གྲུབ་མཐའ་བློ་བསྒྱུར་མ་བསྒྱུར་

[151B] འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒན་པོ་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ཁོ་ནར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔྱད་པར་བྱ་
བ་ལྷག་མ་ནི་འདིར་མངས་དོགས་པས་དཔལ་ལྡན་ཆོས་རྗེའི་འཇུག་འགྲེལ་དང་བདེན་གཉིས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཟག་དང། ཞེས་སོགས་བྱུང། གང་ཟག་དང་ཆོས་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་བདག་
མེད་གཉིས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་སྟོང་གཞིའི་སྒོ་ནས་འཇོག་དགོས་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་བདག་ཁས་ལེན་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་མེད་པས། འཇུག་འགྲེལ་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པས་ཕྱིན་ཅི་
ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་ཆོས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མི་འདོར་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མི་རྟོགས་པར་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉན་རང་གིས་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་དགོས་
སོ། །འདི་ནི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བ་དང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཤེས་ཏེ། དེ་ཡང་སྔ་མའི་དོན་ཕྱི་འགྲེལ་གསལ་ཞིང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་དོན་ནི། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་བསམས་ཏེ་སོང་བ་ལས་ཆུ་མེད་པར་མཐོང་བ་ན་ཆུ་སྔར་ཡོད་པ་དེ་མེད་པར་
འཛིན་པ་ནི་བླུན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའི་འཇིག་རྟེན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ཅེའམ་སྔར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཕྱིས་མེ་དྤ་ཉིད་དོ་ཞེས་འཛིན་པ་དེ་ནི་རྨོངས་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་

[152A]༄༅། །པ་ཡོད་ན་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་ལོ། །ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཡོད་པ་བ་ནི་དེའི་དབང་གིས་བདེ་འགྲོ་དང། ལས་འབྲས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མེད་པ་བ་ནི་དེའི་དབང་གིས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བས་ཡང་དག་པའི་
ལྟ་བ་དེ་ཙམ་ལས་མེད་ན་ངན་འགྲོར་མ་ལྟུང་ཡང་འཁོར་བར་འཁོར་ལ། མཐར་ལྟ་གཉིས་ལ་མི་རྟེན་པའི་འཕགས་པ་ནི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཐར་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་
ཞེས་པའོ། །དེ་ནི་དར་ཊཱིཀ་ལྟར་ཏེ། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་རྐང་པ་གཉིས་པའི་མེད་འཛིན་གྱི་རྨོངས་པ་ནི་ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཞེས་སོགས་གོ་སླའོ།    ༈    །འདིར། ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་
མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་ལུང་རིགས་གཉིས་ལས། ལུང་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་དང། ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་དང། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཤེས་བྱེད་གསུམ་ལས། ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་ལ། ས་བཅུ་བ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་འདི་ལྟ་
སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་ནི། ཞེས་སོགས་དང། ལྷག་བསམ་བརྟན་པས་ཞུས་པ་ཚིག་གསལ་དུ་དྲངས་པ་ལས། དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་རོལ་མོ་བྱུང་བའི་ཚེ་
ཞེས་སོགས་དང། བསམ་གཏན་དཔེ་མ་ཁུད་ཀྱི་མདོ་ཚིག་གསལ་དུ་དྲངས་པ་ལས། འཇམ་དཔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་བས། ཞེས་སོགས་དང། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས། རབ་འབྱོར་

[152B] རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་སེམས་སམ། ཞེས་སོགས་དང། ཉི་ཁྲི་ལས། འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་དགེ་སློང་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་ཤ་སྟག་
གིས་འདམ་བུའི་ཚལ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་གང་བའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེས། ཞེས་སོགས་དང། ཡུམ་ཚིག་གསལ་དུ་དྲངས་པ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་
བྱའོ། །ཞེས་སོགས་དང། སྡུད་པ་ཚིག་གསལ་དུ་དྲངས་པ་ལས། གང་དག་བདེ་གཤེགས་ཉན་ཐོས་འགྱུར་བར་བྱ་སྙམ་དང། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། ས་བཅུ་པའི་ལུང་འཇུག་འགྲེལ་དུ་དྲངས་མོད་འཇུག་འགྲེལ་དུ་དྲངས་པའི་ལུང་
ལྔའི་གྲངས་མ་ཡིན་ཏེ། བཤད་བྱའི་མདོར་བཀོད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ས་བཅུ་པའི་མདོས་ཉན་རང་ལ་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཁུངས་བསྟན་པ། ཞེས་ས་བཅུ་པ་
ཁུངས་བསྟན་པའི་གྲངས་སུ་མ་མཛད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་མང་པོར་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དུ་མས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ཞུས་ལན་བྱས་པ་དང། འཇམ་དཔལ་ལ་སོགས་པ་དང་དྲིས་ལན་དང། ཉན་ཐོས་ཕན་
ཚུན་དྲིས་ལན་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང། སྲིད་ཞིམ་མྱམ་པ་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་གསུངས་པ་ལ། ཉན་ཐོས་དེ་ད་གགིས་༄༅ ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཅུང་

[153A]༄༅། །ཟད་ཀྱང་མ་རྟོགས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྟོང་ཐུན་ལས་གསུངས་སོ། །ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལ། འཇུག་འགྲེལ་དུ། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། །ཞེས་སོགས་དང་
རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་ཟླ་འགྲེལ་དུ། གང་སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ། ཞེས་སོགས་དྲངས་པ་དང། ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ལས། ཀཱ་ཏྱ་ཡ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ལ་མངོན་
པར་ཞེན་ཏེ། ཞེས་སོགས་དང། མདོ་གཞན་ལས། དགེ་སློང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། ཞེས་སོགས་ཏེ་ཕྱི་མ་གསུམ་རིམ་པར། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། ཐེག་པ་ཆེ་ལས་སྐྱེ་མེད་བསྟན། །སོགས་དང། རྩ་ཤེ་
ལས། བཅོམ་ལྡན་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །སོགས་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བར། མ་རིག་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་བཤད་བྱའི་མདོའོ། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཤེས་བྱེད་ནི། རྩ་ཤེ་ལས། བཅོམ་ལྡན་
དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །ཞེས་སོགས་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོ་འཛིན་ཡོད་པ། །ཞེས་སོགས་དང། ཇི་སྲིད་མིག་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡི། །ཞེས་སོགས་དང། དེ་བཞིན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡི། །ཞེས་སོགས་དང་
ཐེག་པ་ཆེ་ལས་སྐྱེ་མེད་བསྟན། །ཅེས་སོགས་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། ཡོད་པས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ཏེ། །ཞེས་སོགས་དང། སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད། །ཅེས་སོགས་དང། མ་རིག་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་ལ། །ཞེས་

[153B] ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས། གང་ཞིག་ཀུན་ཏུ་མ་ཤེས་ན། །ཞེས་སོགས་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བསྟོད་པ་ལས། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས། །ཞེས་སོགས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས་
སེམས་ཞི་བ་ནི་རྨོངས་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་ཏེ། དེ་ནི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་དང། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་དེ། །ཞེས་སོགས་དང། རྒྱུད་བླ་ཐོགས་
འགྲེལ་ལས། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་སྟེ། ཞེས་སོགས་དང། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །ཞེས་སོགས་ཚད་ལྡན་གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་རྒྱས་པར་སྟོང་ཐུན་ཆེན་མོ་སོགས་
ལས་ཤེས་དགོས་ཤིང། ཉན་རང་ལ་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བླ་ན་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་མའི་མ་རིག་པར་གསུངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། དེས་ན་
ཉན་རང་ལ་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མ་རིག་པར་འགྱུར་བ་འདི་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་སོ། །རིགས་པ་ལ། འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་
དུ། ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མེད་ན་དོན་དམ་པའི་སེམས་དང་པོར་བསྐྱེད་པས་ཀྱང་ཉན་རང་དགར་བཅོམ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ཐལ་བ་དང། ཉན་རང་གིས་ཕྲ་རྒྱས་སྤོང་མི་ནུས་པར་ཐལ་བ་དང། གང་ཟག་གི་

[154A]༄༅། །བདག་མེད་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་མ་རྟོགས་པར་ཐལ་བ་གསུམ་དང། སྤྱོད་འཇུག་ཏུ་ཉན་རང་ལ་དེ་མེད་ན་སེམས་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པས་ལམ་གྱི་མྱང་འདས་མི་འཐོབ་པ་དང། ཉོན་
མོངས་མངོན་གྱུར་སྤངས་པས་ཐར་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་པ་དང། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་སྲེད་པ་མ་སྤངས་པར་འགྱུར་པ་དང། ལམ་གཞན་གྱིས་སྲེད་པ་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དང། མི་རྟག་སོགས་བསྒོམས་པས་རེ་ཞིག་མགོ་
མནན་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པ་ལྔ་དང། སྟོང་ཐུན་དུ་ཉན་རང་ལ་དེ་མེད་ན་མི་རྟག་སོགས་རྟོགས་པས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱང་སྤོང་ནུས་པར་ཐལ་བ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་སྤོང་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་
སྤོང་དགོས་པར་བསྟན་པ་དང། མི་རྟག་སོགས་རྟོགས་པས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་སྤོང་བ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཞི་རགས་རྣམ་ཅན་གྱིས་དེ་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱང་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་མདོ་
ལྟར་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ཙམ་ལ་བྱས་ཆོག་པར་ཐལ་བ་དང། ཆོས་དེ་ལ་བདེན་འཛིན་ཡིན་ན་ཆོས་དེ་ལ་བདག་འཛིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བསྟན་པ་དང། གཞི་ཆོས་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་རྟག་གཅིག་རང་དབང་བར་
འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་ན་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་བ་དང། འགོག་བདེན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་པ་དང། གང་ལ་དམིགས་ནས་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་

[154B] ཉོན་མོངས་མ་ལུས་པར་སྤོང་བ་ལ་གང་ཟག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་བར་འཛིན་པ་སྤོང་དགོས་པ་དང་གང་ཟག་བདེན་པར་འཛིན་པ་སྤོང་མི་དགོས་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པ་དང་
བདེན་སྟོང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གསུངས་པ་ན་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མང་དུ་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་སྟེ་བཅུ་གསུངས་སོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་ལས་བཤད་པ་དང། དེ་ལས་བཤད་པའི་རྩོད་སྤོང་གཉིས་ལས་
སྔ་མ་གཞུང་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པའི་སྐབས་སོང་ཟིན་པ་ལྟར་ལ། ཕྱི་མ་ནི། ཁོ་ན་རེ། ཉན་རང་འཕགས་པས་བདེན་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དང། བདེན་འཛིན་
ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་བཤད་པ་མི་འཐད་དེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང། །འཛིན་པ་མི་སྤོང་ཕྱིར་དང་ནི། །ཞེས་རང་རྒྱལ་གྱིས་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་དོན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་རང་ལམ་དུ་སྤོང་ནུས་ཀྱང། ནང་ཤེས་
པ་བདེན་པར་འཛིན་པ་རང་ལམ་དུ་སྤོང་མི་ནུས་པར་གསུངས་པ་དང། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ལམ་གསུམ་གྱི། །ཉམས་ཕྱིར་སློབ་མ་བསེ་རུ་དང། །ཞེས་གཟུང་བ་ལ་བདེན་ཞེན་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་
དེ་གཉིས་ནི་ཐབ་མོའི་ལམ་གྱི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པའི་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཉན་རང་འཕགས་པ་ཡིན་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་

[155A]༄༅། །བཤད་པ་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་མཛད་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མིན་པར་ཐལ། འཕགས་སེང་གིས་ཀྱང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་འཆད་པ་ན། ཉན་རང་
འཕགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་དགོས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དེའི་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་
བྱའོ། །ཡོད་པར་མ་གྱུར་པ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེས་ན་འདིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་
བྱེད་དོ། །ཞེས་དང། རྒྱན་སྣང་དུ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཟེར། གཞན་དག་འཕགས་སེང་གིས་ཉན་རང་འཕགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་བཤད་པ་ལས་དེ་ལ་དེས་ཁྱབ་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་
ཏེ། ཞང་ཞུང་ཕར་ཊཱིཀ་ལས། འཕགས་སེང་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ནི། ནས། ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་ལ་ངེས་བཟུང་དུ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་མི་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྟོང་ཐུན་དུ་
འཕགས་སེང་གི་ལུགས་ལ་ཉན་རང་འཕགས་པར་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་མ་རྟོགས་གཉིས་མེད་ཅིང། རྣམ་བཤད་དུ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་མཛད་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་ཚུལ་གཉིས་ཤེས་དགོས་པར་གསུངས་པ་ཡང་ཉན་རང་རིགས་ཅན་སོ་

[155B] །ཁ་ཅིག་རྒྱུད་བླར་ཉན་རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མི་བཞེད་དེ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་
འཁོར་འོད་འབར་བ། །མིག་མེད་པས་ནི་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་དང། ཐོགས་འགྲེལ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་མཐོང་བ་ལ་མིག་དང་མི་ལྡན་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ནས། ཉན་ཐོས་དང། རང་རྒྱལ་དང་
ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་བ་ཡང་མ་རྟོགས་པའི་ཉན་རང་འགའ་ཞིག་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་སྟོང་ཐུན་སོགས་སུ་གསུངས་པ་
ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུ་ཨམ་ཆེན་མོར། འཇུག་འགྲེལ་གྱི་རིགས་པ་གསུམ་གྱི་དང་པོར་ཉན་རང་པོར་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་དེ་དག་གིས་ཁམས་གསུམ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་ཏེ་བསྒོམས་པའི་དབང་གིས་མ་
ཡིན་པར་ཐལ་བ་གསུངས་ཀྱང། རང་འགྲེལ་དང་རྣམ་བཤད་སོགས་སུ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཡང་དོན་དམ་པའི་སེམས་དང་པོར་བསྐྱེད་པས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་བ་ལ་གསུངས་པ་བཞིན་དབུ་མ་ཆུང་ངུར་ཡང་མཛད་
དོ། །རྗེ་བཙུན་དང། གུང་རུས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་

[156A]༄༅། །ཡང༑ ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་འཛིན་ཀྱང་བློ་དེས་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་
འདྲེན་ནུས་པས་ན་ཕུང་པོ་ལ་རང་བཞིན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདག་མེད་གཉིས་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་དང་པོར་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ནས། དེ་རྗེས་ཕུང་སོགས་ཆོས་རང་བཞིན་
མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་ན་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བསམ་ཁྱབ་པར་ཁས་ལེན་
དགོས་པ་དང། དེས་རང་དུས་སུ་དང་དངོས་སུ་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་མི་གཅོད་ཀྱང་དེའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲོ་འདོགས་དེ་བཅད་པ་ལ་དེས་དེ་བཅད་ཅེས་བཤད་པ་དང། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོ་འཛིན་ཡོད་པ། །ཞེས་
སོགས་ཀྱི་དོན་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་ལ་ལམ་གསུམ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཞེས་སྦྱོར་བ་དང། རང་ལུགས་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བ་དེ་
སྲིད་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་འབྱུང་ཞེས་སྦྱོར་ཚུལ་སོགས་ཤེས་དགོས་ལ། རིགས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱིས་ལན་གདབ་ཚུལ་དང་དེ་འགོག་ཚུལ་སོགས་བརྟག་བྱ་མང་ཡང་མ་སྤྲོས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ཉོན་

[156B] ཤེས་སྒྲིབ་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཕྲ་བའི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་བསྟན་པ་དང། རང་རྒྱུད་པས་འདོད་པའི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀུན་བཏགས་སུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་
བྱས་ན། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ། གསལ་བར་བཤད་དོ། །ཡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཟླ་བས་གསུངས་ཚུལ་དང། དེ་ནས། འཇིག་ལྟ་མིན་ནོའི་བར་གྱིས་འཁོར་རྩ་གཉིས་བཞག་པ་མི་འགལ་ཚུལ་དང། དེ་མན་གྱིས་དེ་དག་
འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། སློབ་དཔོན་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཉེན་པར་གཟིགས་ནས། དེ་དག་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དངོས་
པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བཞེད་པས། ནས། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་བརྩམས་སོ། །ཞེས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་པ་རྣམས་
དེ་ལས་གྲོལ་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཡང་དག་པ་ཇི་བཞིན་བསྟན་པར་བཞེད་ནས་རྩ་ཤེ་བརྩམས་ལ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་གང་ཡིན། བཤད་པ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ། མི་མཁས་པ་གཏི་མུག་གི་མུན་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་
མིག་བསྒྲིབས་པ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ན་དེ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་ཡང་དག་པའི་དོན་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཞིང། གཏི་མུག་གིས་

[157A]༄༅། །བསྒྲིབས་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ན་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བ་དང། གང་གི་ཚེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཤེས་པའི་སྣང་བས་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་བསལ་ཞིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་
དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ན་གནས་མེད་པ་ལ་དེའི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེའོ། །ཞེས་རྟེན་འབྱུང་ཤེས་པས་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་ཞིང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་ཚེ་ཆགས་སྡང་མི་སྐྱེ་བ་
དང༑ དེ་དག་གི་ཤེས་བྱེད་དུ་བཞི་བརྒྱ་བ་དྲངས་སོ། །བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་བཞི་བརྒྱ་བའི་ཤེས་བྱེད་དང་བཅས་པས་བདེན་འཛིན་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་བཞེད་དེ། ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཏེ་ཟླའི་གཏི་མུག་ནི་བདེན་
འཛིན་དང་འཁོར་རྩར་བཤད་ཅིང། དེ་ལྡོག་པ་ལ་བདག་མེད་རྟོགས་དགོས་པ་དང། དེ་ཡང་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་ལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་བརྒྱ་བའི་དོན་ནི། སྲིད་པའི་ས་བོན་ཏེ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་
ནི་དངོས་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་རྣམས་ཤེས་པ་དེས་བདེན་པར་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་དང། ཡུལ་དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་མེད་པར་མཐོང་ནས་གོམས་པས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་འགག་པར་འགྱུར་
ཞིང་ཐར་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར། ཞེས་པ་སྟེ་ཟླ་འགྲེལ་གྱི་དོན་ཡང་དེས་ཤེས་སོ། །འཇུག་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དང་པོའི་དོན་ནི། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་

[157B] བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རང་བཞིན་ལྟ་བ་ལ་རྨོངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་
དང༑ གཉིས་པའི་དོན་ནི། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་གིས་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་བདེན་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བཞག་ཅེས་པའི་དོན་ནོ། །ཟླ་བས་རེས་འགར་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བ་
གཞུང་དུ་དྲངས་མ་ཐག་པ་སོགས་ལྟར་མ་རིག་པ་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གསུངས་ལ། རེས་འགར་འཇུག་པ་ལས། ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་མ་ལུས་འཇིག་ཚོགས་ལ། །ལྟ་ལས་བྱུང་བར་བློ་ཡིས་མཐོང་འགྱུར་ཞིང། །ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་
སོགས་ལྟར་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་འཁོར་རྩར་གསུངས་པ་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་འདི་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གཉིས་ཡོད་པས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་འདོད་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་བར། དངོས་པོ་རྣམས་བདེན་པར་འཛིན་པ་དེ་ནི་སྟོན་པས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་
གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཟུང་བ་ལས་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་བར་གསུངས་ཤིང། དངོས་པོ་སྟོང་བར་དེ་རྟོགས་ནས། །ཡང་དག་མཐོང་ཕྱིར་རྨོངས་མི་འགྱུར། །དེ་ནི་མ་རིག་འགོག་པ་ཡིན། །

[158A]༄༅། །དེ་ལས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འགག་ཅེས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བར་ཤེས་པ་ལས་མ་རིག་པ་འགག་ཅིང་དེ་ལས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འགག་པར་གསུངས་པ་དང། བཞི་བརྒྱ་བར། ལུས་ལ་ལུས་དབང་
གིས་ཁྱབ་ཅིང་ལུས་དབང་དབང་པོ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གནས་ལ། དེ་མེད་ན་དབང་པོ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་མི་གནས་པ་བཞིན་དུ། གཏི་མུག་གིས་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བར་
ཞེན་ནས་འདོད་པ་དང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་སོགས་སུ་ཞེན་པས་བདེན་པར་ཞེན་པའི་གཏི་མུག་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ནི། ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅིང་གནས་སུ་འགྱུར་བ་དང། དེའི་ཕྱིར་རྟེན་འབྲེལ་རང་
བཞིན་གྱིས་མེད་པ་བསྒོམས་ཏེ་གཏི་མུག་བཅོམ་པས་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་འབྱུང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ན་བདེན་འཛིན་གྱི་གཏི་མུག་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་
དེའི་ཕྱིར་འབད་པ་ཀུན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་བ་འདིར་སྟོང་བ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱི་གཏམ་དེ་ཁོ་ན་བསྙད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མ་རིག་པ་སྤང་བར་གདམས་སོ། །
གཉིས་པ་ནི། འོ་ན་ཆོས་དང། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཚིག་དོན་སླ་ཞིང། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས་ཀྱང། གཞན་ཡང་འདི་ན་སྨྲ་བ་པོ་དག་ས་བོན་བཏབ་ནས་བདག་གིས་ཤིང་ལྗོན་པ་འདི་བཙུགས་བདག་གིས་བུ་འདི་

[158B] །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ས་བོན་དང་ཤིང་ལྗོན་པ་དང་བུ་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དེ་དག་མི་སྲིད་པར་གྱུར་པ་ཞིག་ན། ཞེས་གསུངས་སོ་
ལྷག་མ་གོ་སླའོ། །གཉིས་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། དེ་ལྟ་ན། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ། དེ་བསྡུའོ། །ཡན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་དང་ས་བོན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་ངོས་བཟུང། བག་ཆགས་ཀྱི་
ངོ་བོ་ནི། སོགས་ཀྱིས་བག་ཆགས་དེའི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང། ཤེས་སྒྲིབ་འདི། སོགས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་བྱུང་ཚུལ་ལས་དང་པོའི་འཇུག་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དོན་ནི། ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་གྱུར་པའི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་
ནི་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་སྟེ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་བག་ཆགས་དེ་ནི་ལུས་ངག་གི་འཇུག་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡོད་པ་སྤྲེའུ་ལྟར་མཆོང་བ་དང་གཞན་ལ་རྨངས་
མོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ལུས་ངག་གི་གནས་ངན་ལེན་སྟོན་པས་བཀག་ཀྱང་མ་ལོག་པ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་དེ་ཡང་རྣམ་མཁྱེན་དང་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་ལྡོག་པར་འགྱུར་གྱི། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་སོགས་གཞན་ལ་མི་ལྡོག་པར་
གསུངས་སོ། །རྒྱུ་ཡང་ཡིན། ཞེས་པའི་ཡང་སྒྲའི་དོན་གཞུང་ན་གསལ་ཞིང། དེ་ཡང། ཞེས་པའི་ཡང་སྒྲའི་དོན་བརྟག་གོ་དེ་ལྟར་ན་བག་ཆགས་དང་ས་བོན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཤེས་སྒྲིབ་དང་

[159A]༄༅། །དེའི་འབྲས་བུ་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་ཆ་ཞེས་པ་ལྡན་མིན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། འཇུག་འགྲེལ་དུ། འབག་པ་དང་སྒོ་བ་དང་རྗེས་སུ་
བགྲོད་པར་བྱེད་པ་གསུམ་ལ། འགྱུར་རྙིང་དུ། གོས་པར་འགྱུར་སྒོ་བར་འགྱུར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར། ཞེས་འབྱུང་བའི་དོན་ལ། འགྲེལ་བཤད་དུ། འབག་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་ནི་སྒོ་བར་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་བགྲོད་པར་བྱེད་
པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འབག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་དང་འདྲེས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བགྲོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་དང། མུས་སྲད་པས། ཆོས་གང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་འབག་པར་ཏེ་གོས་པར་བྱེད་ཅིང། སྒོ་
བར་ཏེ་བསྒོས་པར་གྱུར་ལ། རྗེས་སུ་བགྲོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་སེམས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ། ཞེས་དང། ཟབ་གསལ་སྒྲོན་མེར། སེམས་སློད་པར་བྱེད་པ་དང། སེམས་སྟེང་ལ་འགོ་བར་བྱེད་པ་དང། སྨིན་པ་དང་གཉེན་པོ་
སོགས་ཀྱིས་མ་བཅོམ་བར་དུ་རིགས་དྲུག་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ལ་བཤད་དོ། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་དང་བག་ཆགས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་བག་ཆགས་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྣམ་གྲངས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མུར་ཐུག་པ་
སོགས་བཞི་སྟེ་རེ་རེའི་མགོར་ཉོན་མོངས། ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེ་ཡང་འགྲེལ་བཤད་དུ། ཉོན་མོངས་པ་མངོན་རྒྱུ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་མུར་ཐུག་པ་དང། རྩ་བ་ནི་ས་བོན་དུ་བཤད་ལ། ཟབ་གསལ་སྒྲོན་མེར། མུར་ཐུག་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པ་

[159B] གོམས་ནི་ཆགས་སོགས་གོམས་པ་དང། རྩ་བ་ནི་བདེན་སྣང་གི་གཞི་དང། བག་ཆགས་ནི་སེམས་ཀྱི་བག་ལ་ཞ་བར་བཤད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་བྱུང་ཚུལ་ནི། ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བ་ལ་དངོས་གཉེན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་
ལམ་ལས་ལམ་གཞན་མེད་ཀྱང་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཚང་མ་ཚང་དང་དུས་རིང་པོར་གོམས་མ་གོམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་བ་དེ་དག་གི་གྲུབ་དོན་འཕྲོས་དང་བཅས་པ་ནི། གསུང་རབ་ལས། ཞེས་སོགས་བྱུང། གསུང་རབ་ལས་བདག་འཛིན་
གཉིས་ཀྱང་དགག་བྱའི་སྒོ་ནས་དང། སྟོང་གཞིའི་སྒོ་ནས་བཞག་པ་མི་འདྲ་བ་དང། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ཕྲ་མི་འདྲ་བ་གསུངས་པའི་གནད་ཀྱིས་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་མི་འདྲ་ཞིང། བདག་མེད་མཐོང་བས་སྒྲིབ་
པ་ཇི་འདྲ་བ་ལས་གྲོལ་ཚུལ་ཡང་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་པའི་སེམས་ཙམ་པ་དག་ལྟར་ན་མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་མེད་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་བག་ཆགས་མི་འཛིན་
ཀྱང། དེའི་ཚེ་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་ན་སྒོམ་སྤང་གི་ས་བོན་ཡོད་པ་མི་འགལ་བས་སློབ་པ་མཉམ་གཞག་པའི་རྒྱུད་ལའང་སྤང་བྱ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་བཞག་ཆོག་པར་འདོད་པ་དང། ཀུན་གཞི་མི་འདོད་པ་ལ་རང་རྒྱུད་པ་ལྟར་ན། དེའི་ཚེ་ཀུན་
གཞི་མེད་ཅིང་རྣམ་ཤེས་མིན་པའི་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞི་ཡང་མི་འདོད་ལ། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་ན་སྤང་བྱའི་ས་བོན་ཡོད་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཟག་བཅས་སུ་འགྱུར་བས་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་

[160A]༄༅། །པ་འགལ་ཞིང། དེའི་ཚེ་དེའི་རྒྱུད་ན་སྤང་བྱའི་བག་ཆགས་འཛིན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཞན་ཡོད་ན་གང་ཟག་དེ་ཉིད་རྒྱུད་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་རྒྱུད་ལ་སྤང་བྱ་གང་གི་ཡང་ས་བོན་མེད་ཅིང། འོན་
ཀྱང་རྟེན་ལོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རེ་ཞིག་འགགས་པ་ལས་གཉེན་པོས་སླར་སྐྱེར་མི་རུང་དུ་བྱས་པ་མིན་པས་དེའི་ཚེ་སྤང་བྱ་དེ་དག་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཀུན་གཞི་མེད་ཀྱང་ང་ཙམ་ཞིག་བག་
ཆགས་བསྒོ་གཞིར་འཐད་པས་དེའི་རྒྱུད་ལ་སྒོམ་སྤང་གི་ས་བོ་ཉོད་པ་མི་འགལ་བར་འདོད་པ་སོགས་བག་ཞགས་ཀྱི་འཇོག་ལུགས་དང། གནས་ཚུལ་དང། ངོ་བོ་སོགས་ཀྱང་ཤེས་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གིས་ཆོས་ཀྱི་
བདག་མེད་རྟོགས་མ་རྟོགས་དང་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་གནས་ཚུལ་དང། ངོ་བོ་སོགས་ཀྱང་ཤེས་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ཏེ། ལུགས་འདིའི་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ལུགས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་
ཕྱིར་ཏེ། འདིའི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདེན་གཉིས་ཇི་ལྟར་འཇོག་པའི་ཚུལ་ལུགས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །འདིར། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པ་ཙམ་གྱི་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་གཙོ་བོར་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་
རིགས་སུ་གནས་པ་དེ། ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་ཀུན་བཏགས་དང། ལྷན་སྐྱེས་གཉིས། གྲུབ་མཐས་བསླད་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའམ་དེ་སྐྱེད་པའི་ས་བོན་གང་

[160B] དང་པོའི་མཚན་ཉིད། གྲུབ་མཐས་བསླད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོང་པའི་བག་ཆགས་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའམ་དེ་སྐྱེད་པའི་ས་བོན་གང་རུང་ཡིན་
པ་དེ༑ གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པ་འཐད་དོ་སྙམ་པ་དང། བདེན་པར་གྲུབ་པ་འཐད་དོ་སྙམ་པ་རེ་རེས་དྲངས་པའི་དུག་གསུམ་ཀུན་བཏགས་གཉིས་པོ་དེ་དང་པའི་མཚན་གཞི། བདག་
འཛིན་རགས་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དྲངས་པའི་དུག་གསུམ་སོགས་ཐུན་མོང་བ་དང། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་དུག་གསུམ་སོགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་གཉིས་པོ་དེ་གཉིས་པའི་མཚན་གཞི། དེ་རེ་རེ་ལ་དབྱེ་ན། མངོན་
གྱུར་དང་ས་བོན་གཉིས་གཉིས་ཡོད། ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་གང་ཞིག་དམིགས་རྣམ་འཛིན་པའི་བློ་དེ། ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་གྱི་མཚན་ཉིད། དམིགས་རྣམ་མི་འཛིན་ཀྱང་རང་འབྲས་ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་སྐྱེད་པའི་
ཉེར་ལེན་དུ་གྱུར་པའི་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ། ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་ས་བོན་གྱི་མཚན་ཉིད། ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེས་རིགས་བསྒྲེ། མཚན་གཞི་རིམ་པར་བདེན་འཛིན་གྱི་མ་རིག་པ་དང། ཆགས་བྲལ་བའི་རྒྱུད་
ཀྱི་འདོད་པའི་དུག་གསུམ་གྱི་ས་བོན་ལྟ་བུའོ། །བློ་གཅིག་གིས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཤེས་བྱ་བདེན་པ་གཉིས་མངོན་སུམ་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ལ་གཙོ་བོར་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་རིགས་སུ་གནས་པ་དེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་

[161A]༄༅། །ན་མངོན་གྱུར་དང། ས་བོན་གཉིས་ཡོད། བདེན་འཛིན་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་འཕགས་པ་སློབ་པའི་རྒྱུད་ལའང་འབྱུང་བའི་རིགས་སུ་གནས་པ་གང་ཞིག་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་
གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་ཆ་དེ། དང་པོའི་མཚན་ཉིད། རང་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པས་བཞག་ཅིང་རང་འབྲས་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་འཕགས་པ་སློབ་པའི་རྒྱུད་ལ་
ཡང་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པའི་རིགས་སུ་གནས་པ་དེ། གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི་རིམ་པར། བདེན་སྣང་གི་ཆ་ལྟ་བུ་དང། དུག་གསུམ་གྱི་ས་བོན་ལས་གཞན་པའི་དེའི་བག་ཆགས་ལྟ་བུའོ། །མ་དག་ས་བདུན་གྱི་བྱང་སེམས་
རྒྱུད་ཀྱི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་འཕགས་པ་སློབ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲིབ་པ་མིན་ཡང། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་རིགས་གཅིག་པས་སྒྲིབ་པ་དེའི་རིགས་སུ་གནས་པ་ཞེས་
བྱ་ལ༑ ཤེས་སྒྲིབ་དང་ཐོགས་སྒྲིབ་དོན་གཅིག་གོ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་དང་མཐོང་སྤང་ཉོན་སྒྲིབ་དོན་གཅིག་ལ། ཉོན་སྒྲིབ་ལྷན་སྐྱེས་དང་སྒོམ་སྤང་ཉོན་སྒྲིབ་དོན་གཅིག་ཅིང། ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་ན་སྒོམ་སྤང་ཡིན་པས་ཁྱབ་པོ། །གཞུང་
དུ་དྲངས་པའི་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་གྲུབ་པར་མ་ཟད་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་ལུང་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་འགྲུབ་སྟེ། ཉན་རང་གིས་ཆོས་རང་བཞིན་

[161B] ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་པར་བདེན་འཛིན་མི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཁོ་ན་རེ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་
ལ་བདེན་འཛིན་གྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞུང་ལས། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཉིད་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་བཞེད་དོ། །ཞེས་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ནི་བདག་མེད་
པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང། ནས། འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྗེ་བཙུན་པས་དེ་
སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་དང། དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་ངོས་འཛིན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཙམ་བསྟན་པར་གསུངས་ཀྱང་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་མ་རིག་པར་དགོངས་སམ་བརྟག་གོ་རྒྱུད་བླ་དར་ཊཱིཀ་ལས། ཤེས་སྒྲིབ་
ལྷན་སྐྱེས་ནི་གོ་བར་ཟད་ལ། ཀུན་བཏགས་ནི་གཟུགས་འཛིན་པའི་དབང་ཤེས་སོགས་ལ་ཡུལ་བདེན་པར་སྣང་བ་སྣང་བ་ལ་མ་འཁྲུལ་བ་འཐད་པར་འཛིན་པའི་བློ་ས་བོན་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་ཡོད་པར་གསུངས་
ཀྱང༑ སྟོང་ཐུན་ལས། ཤེས་སྒྲིབ་ལ་ནི་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་སུ་དབྱེར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་གཉིས་སུ་ཡང་དབྱེར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་འདོད་ན། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་གྱིས་གཉིས་

[162A]༄༅། །སྣང་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་སྤོང་ནུས་པར་འདོད་དགོས་པ་ལ། དེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ས་བོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྤོང་མི་ནུས་པར་ཁས་ལེན་པ་
དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། དེ་འདྲའི་བདག་འཛིན་བདེན་འཛིན་ཡིན་པས་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་གསུངས་སོ། །གཞུང་དང་རྣམ་བཤད་གཉིས་ཀར་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བསྡུ་བར་གསུངས་
པ་ཡང་ཤེས་སྒྲིབ་དངོས་སུ་བསྡུ་བའི་དོན་ཡིན་པ་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། ཤེས་སྒྲིབ་ནི། ནས། གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། བདེན་སྣང་གི་ཆ་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་མངོན་གྱུར་ཅེས་བྱའོ། །
ཞེས་གསུངས་པས་ཤེས་ཀྱང། བློ་གླིང་ཡིག་ཆར་དེ་ཤེས་སྒྲིབ་མིན་པར་ཁས་བླངས་ནས། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་བསྡུས་ན་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་དང། ཤེས་སྒྲིབ་མངོན་གྱུར་པས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གོ་མི་ཆོད་པས། ལུང་གཉིས་ཀྱིས་
མི་གནོད་པར་གསུངས་སོ། །འཇུག་འགྲེལ་ལས། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་རིག་པ་ཙམ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། མི་ཤེས་ཉོན་མོངས་མིན་སྤངས་ཕྱིར། །ཞེས་དང། མ་རིག་
ཉོན་མོངས་མིན་ཡོད་པས། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ལུང་དང། ཤེས་པར་གྱུར་བའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡོད་དེ། ཀུན་རྨོངས་ཉེར་གཉིས་དང་གནས་ངན་ལེན་བཅུ་གཅིག་གི་ནང་ཚན་ལ་དགྲ་བཅོམ་རྟོགས་པ་སྔོན་སོང་གི་མ་དག་ས་བདུན་གྱི་བར་ཆད་

[162B] ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཉལ་སྟོན་དང། པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་དང། སྒོ་མང་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་རྒྱས་བསྡུས་དང། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་དག་
གིས་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡོད་པར་བཞེད། རྗེས། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་མ་རིག་པའི་འབྲུ་སྣོན་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་ལ་མཛད་པ་ལས་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་མ་རིག་པར་གསུངས་པ་མེད་པ་དང། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་
ལས༑ ཐེག་དམན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་དང་ས་བརྒྱད་འཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ལ་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་གསར་དུ་འཇོག་བྱེད་ཟད་པ་ཡིན་ཡང། ཞེས་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། ས་བདུན་པའི་བར་དུ་ནི་མ་རིག་པས་
སློད་པ་ཡོད་ལ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་གཉིས་ལ་ནི་སློད་བྱེད་ཀྱི་མ་རིག་པ་ཟད་པས་དེས་བསླད་པ་མེད་ཀྱི། ཞེས་ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་དང་བྱང་སེམས་ས་བརྒྱད་པ་ལ་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་གསར་དུ་
འཇོག་བྱེད་ཟད་པར་གསུངས་ཤིང། ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡོད་ན་དེ་དག་ལ་དེ་ཟད་དོན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས། མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ། འཇམ་དབྱངས་དགའ་བློ། རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་
སེ་ར་རྗེ་བཙུན་པ་ཡབ་སྲས། པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པ། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན། རྗེ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེ་སོགས་མཁས་གྲུབ་མང་པོས་གསུངས་པ་ལྟར། ལྷག་མཐོང་དཀའ་འགྲེལ་ལས། ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་

[163A]༄༅། །སྒྲིབ་མེད་པར་བཤད་པ་རྗེའི་གསུང་ཟིན་དང་མཐུན་ནམ་སྙམ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་ཀུན་མཁྱེན་ཡོངས་འཛིན་པཎྚི་ཏ་ཆེན་པོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འདོམས་པར་མཛད་དོ། །སྤོས་མེའི་སྣང་བར་
དུས་འཁོར་ཊཱིཀ་ཆེན་ཁ་སྐོང་ཞང་ཞུང་བས་མཛད་པར། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དྲངས་པའི་མཇུག་ཏུ། གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་ཆར་གྱུར་པའི་སེམས་འབྱུང་བ་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་གཏམ་
མོ༑ །ཞེས་གསུངས་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ལ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཁུངས་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་འདི་ལས་གསལ་མེད་ལ། ཀུན་མཁྱེན་བླ་མ་མ་གཏོགས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ཡང་མེད། ཁུངས་འདི་སུས་དྲངས་པ་
ཡང་མི་སྣང་བས་ཀུན་མཁྱེན་མཆོག་དགྱེས་པའི་མཆོད་པར་བསམས་ནས་བདག་གིས་དྲངས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་འདྲའི་སེམས་ནི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་དང། བདེན་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ལ་
བྱེད་པ་གང་རུང་ལས་འོས་མེད་དེ། དེ་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཞིག་འཇོག་དཀའ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལྟར་ན་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་ཐལ་བ་དང། གཉིས་པ་ལྟར་
ན་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ལས་འོས་མེད་དོ། །རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་གྱི་ཟིན་བྲིས་གཉིས་ཀར། རིམ་པ་བཞི་བའི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཡན་དུ་ཐིམ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྟོག་པ་རྣམས་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པས་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་

[163B] དེ་ཉོན་མོངས་མ་ཡིན་པར་ཉོན་མོངས་དེ་དག་གིས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཡིན་ཟེར་བ་གཉིས་ཀ་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྟོག་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་ན་སྒྲིབ་པ་ཡིན་མིན་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྙིང་རྗེ་དང་ངོ་ཚ་ཤེས་
པ་སོགས་སྒྲིབ་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ། ཤེས་སྒྲིབ་མངོན་གྱུར་པ་ལ་དམིགས་རྣམ་འཛིན་པའི་བློ་དགོས་པར་བཤད་ནས་མཚན་གཞིར་བདེན་སྣང་གི་ཆ་བཞག་པ་ལ་སྐྱོན་སྤོང་བར་འདོད་ནས་དབུ་
མའི་ཞིབ་ཆར། ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་རང་འཛིན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་ཚེ་བདེན་པར་སྣང་བ་ལས། རང་སྟེང་གི་ཆོས་ཉིད་དང་དབྱེར་མེད་པའི་བདེན་མེད་དུ་འཆར་བ་ལ་རྨོངས་པའི་དྲི་མ་ལ་བྱེད་ཅེས་བཤད་དོ། །གཉལ་
སྟོན་དཀའ་འགྲེལ་དུ་བདེན་སྣང་གི་ཤེས་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བཞག་པ་ལྟར་ན་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་སའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་
དཔྱད་དགོས་མང་ཡང་མ་སྤྲོས་སོ། །ཁ་ཅིག་སྔར་ཀུན་གཞི་མི་འདོད་པའི་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་ཀུན་གཞི་མེད་ཅིང་རྣམ་ཤེས་མིན་པའི་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་དེ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་མི་ལྟ་བུའི་
ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ཅན་ལ་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཚོགས་པ་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞི་དང། འཁོར་བར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཁོར་མཁན་གྱི་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞི་ལ་གཙོ་བོ་རྣམ་ཤེས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། འདི་ལྟར་རྣམ་

[164A]༄༅། །པར་ཤེས་པ་ནི་སྲིད་པ་ལེན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ལུས་དང་དབང་པོའི་ཚོགས་དག་ལ་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། བདག་ཡིན་ནོ་ཡན་
ཆད་ཀྱིས་སྲིད་པ་རྒྱུན་པར་ལེན་མཁན་གྱི་བདག་ལ་རྣམ་ཤེས་བཞག་ཅིང། ལུས་དང་དབང་པོའི་ཚོགས་དག་ཅེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ལུས་དང་དབང་པོའི་ཚོགས་ཙམ་བདག་དང། ལུས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་གདགས་གཞིར་བསྟན་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། དཔེར་ན་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ཙམ་ཤིང་རྟ་དང་དེའི་ཡན་ལག་གདགས་གཞིར་འདོད་པ་བཞིན། ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྟོག་གེ་འབར་བར་ལུས་དང་དབང་པོའི་
ཚོགས་པ་གང་ཟག་གི་གདགས་གཞིར་གསུངས་པ་ལས་མཚན་གཞིར་གསུངས་པ་མིན་ཏེ། སྟོང་ཐུན་ལས། ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་དག་ལྟར་ན། དེའི་ཚེ་ཀུན་གཞི་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་
གང་ཟག་གི་མཚན་གཞི་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་གང་ཟག་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིར་མི་རུང་བར་ཐལ། བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ལ་སེམས་རྒྱུད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་
གང་ཞིག་གང་ཟག་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་ལས། གང་གིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འབག་པར་བྱེད་ཅིང། ནས། དེ་ནི་བག་ཆགས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། དེའི་

[164B] རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། གང་ཟག་དེའི་སེམས་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་བས་གང་ཟག་དེ་མཐོང་བ་པོར་འཇོག་པ་མི་འགལ་བ་ལྟར། དེའི་ཤེས་རྒྱུན་བག་ཆགས་བསྒོ་བའི་གཞི་ཡིན་པ་དང་དེ་ལ་བཏགས་པའི་གང་ཟག་བག་ཆགས་ཀྱི་
གཞིར་འཇོག་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཚུལ་གཅིག་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། ང་ཙམ་དེ་ཉིད་སེམས་རྣམ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྒྱུད་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཅེས་ཀྱང་བྱ་ལ། སེམས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་
འདྲ་ལ་དེའི་རྒྱུད་ཅེས་པ་ལྟར་ན་དེ་ཡང་རེས་འགའ་བའི་བག་ཆགས་བསྒོ་བའི་གཞིར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཚུལ་གཅིག་སྟེ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བྱུང་ཞིང། དེ་ལ་དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་བག་ཆགས་
འཛིན་པའི་བསྒོ་གཞི་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་དགོས་ཀྱང། གནས་སྐབས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ལ་སེམས་ཀྱི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ཕྱི་དོན་འཇོག་ཅིང་ཀུན་གཞི་དང་
རང་རིག་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་གསུམ། ཕྱི་དོན་འཇོག་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་པ་དང། ཀུན་གཞི་མེད་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་པ་དང། རང་རིག་ཁས་མི་ལེན་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། རང་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་
དོན་ཤེས་གཉིས་ཡོད་མེད་འདོད་ཚུལ་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པ། ཕྱི་དོན་འགོག་པའི་ལུང་རིགས་ཀྱིས་ཕྱི་དོན་མེད་པ་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ། རང་ལུགས་ལ་དོན་ཤེས་གཉིས་ཡོད་མེད་མཚུངས་པར་བསྟན་པ། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་

[165A]༄༅། །པོ་ནི༑ དེ་ལྟར། ཞེས་སོགས་བྱུང། རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་དང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་དོན་ཤེས་གཉིས་ལ་སྤྱིར་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་
པར་དབྱེར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་དོན་དམ་པར་མེད་མཉམ་དང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཉམ་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་སྔར་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ལེགས་ལྡན་སོགས་དོན་ཤེས་གཉིས་ཀ་ཡོད་མཉམ་དུ་སྨྲ་བ་
དང། ཞི་འཚོ་དཔོན་སློབ་སོགས་དང་རྣམ་རིག་པ་རྣམས་ཤེས་པ་ཡོད་ཅིང་ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོད་ན་ཐལ་འགྱུར་བས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་དགོས་ཤིང་དེ་འདྲའི་རང་མཚན་གྱིས་མེད་ན་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ཤེས་
པ་ཁོ་ནའོ། །ཐལ་འགྱུར་བས་ཕྱི་རོལ་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པར་བཞེད་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པས་ཕྱི་རོལ་མེད་མི་དགོས་པར་བཞེད་ཅིང། ཐལ་འགྱུར་བ་ལས་གཞན་གྱིས་ཕྱི་དོན་དང་མཚན་གྱིས་མེད་ན་ཕྱི་དོན་མེད་དགོས་པར་
འདོད་པས་མི་མཐུན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་གཅིག་རང་མཚན་གྱིས་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་འཇོག་ཤེས་ན་དོན་ཤེས་གཉིས་ཡོད་མེད་འབྱེད་མི་ནུས་པའི་རིགས་པ་ལེགས་པོར་གོ་ནུས་ལ། ཆོས་གཅིག་རང་མཚན་གྱིས་མེད་ནའང་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་ཤེས་
པ་མ་བྱུང་ན་དོན་ཤེས་གཉིས་ཡོད་མེད་འབྱེད་མི་ནུས་པའི་རིགས་པ་ལེགས་པོར་གོ་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེས་ན་རྡུལ། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ། དྲུག་གིས་ཅིག་ཅར་སྦྱར་བ་ན། །ཞེས་པ་ལྟར་རྡུལ་ཆ་མེད་བཀག་ནས་དེ་མེད་

[165B] །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པས་སྤྱིར་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་མི་གནོད་དེ། དེས་ནི་མདོ་སྡེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་ཕྱི་དོན་ཆ་
མེད་འགོག་ནུས་ཀྱང་སྤྱིར་ཕྱི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འགོག་མི་ནུས་པས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་ནི་ལུང་དང་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་གཉིས་ཀས་གནོད་པར་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། གང་དག་
རིགས་པ་བཅུག་ནས་རྫས་བརྒྱད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་སེལ་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཉིད། རྟོགས་པ་དེ་དག་ནི་རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ལ་མཁས་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སེལ་བ་ན་འཇིག་རྟེན་དང་ལུང་གི་
གནོད་པ་གཉིས་སེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡོད་པ་ཉིད་བསལ་བར་མི་ནུས་ཤིང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་འཐད་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ལྟར་དེའི་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་
འགག་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་དང་ཅིག་ཅང་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འཇུག་ལ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་
རྣམ་པར་དཔྱད་པ་མ་བཅུག་པར་འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱ་ཞིང། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་ཡིན་པས་འདིས་རིགས་པ་བཅུག་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསལ་བར་མི་ནུས་ཏེ་

[166A]༄༅། །དེའི་རིགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་ལུང་གི་གནོད་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་ཡང་མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལས། འདི་ལྟར། ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་སྟེ། ཞེས་ཙམ་སྒྲས་ཕྱི་དོན་
འགོག་པ་མདོ་དེའི་དོན་མིན་ཏེ། སེམས་ལས་གཞན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་བཀག་པར་མདོ་ཉིད་ལས་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལྗོན་པ་བྱེད་པ་པོ་དང། ཚོར་བ་པོ་
མེད་པ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །ནས། ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་སྟེ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་བཀའ་སྩལ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
ཀྱང་སེམས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་འཇུག་པ་ལས། མངོན་གྱུར་མངོན་ཕྱོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས། །སྲིད་གསུམ་རྣམ་ཤེས་ཙམ་དུ་གང་རྟོག་པ། །རྟག་བདག་བྱེད་པོ་བཀག་པ་རྟོགས་
ཕྱིར་དེས། །བྱེད་པ་པོ་ནི་སེམས་ཙམ་ཡིན་པར་རྟོགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་ས་བཅུ་པའི་མདོ་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་ལེགས་ལྡན་དང་འདྲའོ། །ལང་གཤེགས་ཀྱི། ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཞེས་པས་ཕྱི་རོལ་མ་བཀག་ཅེས་ལེགས་
ལྡན་གྱིས་འཆད་པ་ལྟར་ཟླ་བས་མི་བཞེད་ཀྱི་མདོ་དེས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཀྱང་དེ་དྲང་དོན་ཡིན་ཞེས་འགྲེལ་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། མདོ་སྡེ་གང་ལས་ཕྱི་རོལ་སྣང་ཡོད་མིན། །སེམས་ནི་སྣ་ཚོགས་སྣང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ། །གཟུགས་

[166B] །གཟུགས་ཟློག་པ་སྟེ་དེ་ཡང་དྲང་དོན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཟླ་བས་ས་བཅུ་པའི་མདོའི་ཚིག་ཟིན་ལ་སེམས་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་མདོ་དེའི་དོན་མིན་ཞེས་སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་པ་
བཀག་པ་དང། ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་འདིའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་མདོའི་དོན་མིན་ཞེས་མ་གསུངས་པར་དྲང་དོན་ཡིན་ཞེས་རྩོད་སྤོང་མཛད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡུམ་གྱི་མདོར། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ཡང་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས། རབ་
འབྱོར། གཟུགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ། །ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ། །ཞེས་ཕུང་པོ་ལྔག་ཁྱད་མེད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་གསུངས་ཤིང། ཆོས་མངོན་པར་ཕུང་པོ་ལྔ་གའི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་
ཡོད་མཉམ་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དོན་ཤེས་གཉིས་ཡོད་མེད་ཁྱད་མེད་པར་འདོད་དགོས་ཏེ། དོན་ཤེས་གཉིས་ཀ་ལ་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་ཡོད་ཚུལ་དཔྱད་ན་མི་རྙེད་པར་མཚུངས་ལ། དེ་ལྟ་ནའང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཀུན་
རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འཇོག་པ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། དེ་དག་ཤེས་རབ་ཚུལ་མདོར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །མཚུངས་པར་སྤངས་ཤིང་མངོན་པའི་ཆོས་ལས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་
སོ། །ངེས་ན་དོན་ཤེས་གཉིས་ལ་དོན་དམ་དང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་པའི་རྣམ་གཞག་གཉིས་ཀ་ལས་བརྒལ་པས་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བཞི་བརྒྱ་བ་ལས་གསུངས་

[167A]༄༅། །པ་གང། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དེ་ཉིད་དུ། རྣམ་རིག་པ་ཤེས་པ་བདེན་པར་ཡོད་ཅིང་ཕྱི་དོན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་འདོད་པས་དོན་ཤེས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་དེ་ཁོ་
ན་ཉིད་དང་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་གང་དུ་འང་བཤད་པར་མི་ནུས་པས་འདི་དོན་དམ་པར་ཡོད་ལ་འདི་དོན་དམ་པར་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་མི་ནུས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། འདི་
དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཞེས། །ཐུབ་པ་ཡིས་ནི་གང་གསུངས་པ། །བྱིས་རྣམས་སྐྲག་པ་སྤང་དོན་ཏེ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན། །ཞེས་ཕྱི་རོལ་མེད་པ་དང་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དྲང་དོན་ཡིན་པར་གསུངས་ནས་
ཤེས་པས་ཤེས་བྱ་རྟོགས་པ་སྟེ། །ཤེས་བྱ་མེད་པར་ཤེས་པ་མེད། །ཅེས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི། འབྱུང་བ་ཆེ་ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་བཞེད་པ་མི་འཐད་དེ་
དེས་དེ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་སུ་ཡང་དག་འདུ། །དེ་ཤེས་པས་ནི་འབྲལ་འགྱུར་ན། །ལོག་པར་རྣམ་བརྟགས་མ་ཡིན་ནམ། །ཞེས་འབྱུང་བ་སོགས་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ལུང་དེས་ཕྱི་རོལ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཟླ་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་གང་གི་རྣམ་པ་འཛིན་ཅིང་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པ་དེ། ནས། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ་

[167B] །ཞེས་གཟུགས་སོགས་ནི་རང་འཛིན་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་རྣམ་པ་གཏད་པའི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བ་སོགས་སུ་འདོགས་པར་གསུངས་ཤིང། དེ་བས་ན་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང། ནས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་
ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ཡང་དག་པར་འདུ་ཞིང་ཁོངས་སུ་ཆུད་དོ། །ཞེས་དེས་ན་འབྱུང་བ་སོགས་ནི་ཤེས་པས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཤེས་པའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་དང། གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་བས་ཡོད་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་དོན་སྒྲོ་འདོགས་
པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚངས་པ་དེ། ནས། ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བསྟན་པར་ངེས་སོ། །ཞེས་ཚངས་པ་དང་འདྲ་བར་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་བྱེད་པོར་གྱུར་པའི་རྣམ་ཤེས་རང་བཞིན་མེད་པར་
མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཚེ་ཤེས་པ་དེས་བཞག་པའི་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་དེའི་ངེས་ངོར་བྲལ་ཞིང་ནུབ་པར་འགྱུར་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ཚངས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ལ་གཉལ་སྟོན་གྱིས་བཤད་ཚུལ་མང་དུ་བྱས་པ་ཀུན་མཁྱེན་
འཇིགས་མེད་དབང་པོས་མི་འཐད་པར་གསུངས་སོ། །ཕྱི་དོན་མེད་པར་གསུངས་པའི་མདོའི་དགོངས་པ་འཆད་ཚུལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་མཐར་ཐུག་པ་ནི་སྟོང་ཐུན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཀུན་གཞི་མེད་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་པ་ལ་
གཉིས། དངོས་དང། ཞིག་པ་དངོས་པོར་སྒྲུབ་པ་དང་དུས་གསུམ་འཇོག་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པ། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དེ། འདི་ལྟར་

[168A]༄༅། །ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་ཀུན་གཞི་དགོས་ཏེ། ལས་ཀྱིས་རྣམ་སྨིན་ཡུན་རིང་ལོན་ནས་སྐྱེད་ལ། ལས་ཀྱང་རང་དུས་གཉིས་པར་ཞིག་ཅིང། ཞིག་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། ཟུར་ཕྱི་མ་མ་གྲུབ་སྟེ་
རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་དངོས་པོར་འཇོག་ནུས་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཞིག་པ་དངོས་པོར་ཤིན་ཏུ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་མི་འགག་པ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་
ནི། གང་གི་ཕྱིར་ལས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་མི་འགག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་འགག་པ་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་མི་འགལ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་སོགས་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་ལས་ལས་འབྲས་བུ་འདི་འབྱུང་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་
སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ལར་ལས་གཉིས་བྱས་པ་འགགས་ནས་ཡུན་རིང་པོ་ལོན་པ་ལས་ཀྱང་ལས་ལས་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པ་སྟེ་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་མི་འཁྲུལ་བར་འབྱུང་བར་རིག་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པའོ། །རང་མཚན་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་
འབྲས་འཇོག་ཤེས་ན་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤང་སླ་བར་མ་ཟད་ཀུན་གཞི་མེད་ཀྱང་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འཐད་པར་འཇུག་འགྲེལ་དུ་གསུངས་པའི་དོན་ནི། རང་བཞིན་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་རང་བཞིན་མེད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གོང་དུ་བཤད་
མ་ཐག་པ་དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པས་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤངས་པར་མ་ཟད། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་སེམས་ཙམ་པ་ཁ་ཅིག་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང། ཁ་ཆེ་བ་ལས་གཞན་པའི་བྱེ་སྨྲ་ཁ་ཅིག་ལྟར་

[168B] བྱེ་སྨྲ་ཁ་ཅིག་ལྟར་བུ་ལོན་གྱི་དབང་རྒྱ་དང་འདྲ་བའི་ཆུད་མི་ཟབ་དང། མདོ་སྡེ་བ་དང་ཁ་ཆེ་བྱེ་སྨྲ་ཁ་ཅིག་ལྟར་ཐོབ་པ་སོགས་རྟོག་པ་སྟེ་འདོད་པ་མེད་པར་ཡང་ལས་འགགས་ནས་ཡུན་རིང་ལོན་ཡང་ལས་ནི་ལས་ཀྱི་
འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་བ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ཞིག་པ་དངོས་པོར་འདོད་པས་ན་ཀུན་གཞི་འཇོག་མི་དགོས་པར་མ་ཟད་ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་མི་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་ན་དབུས་མཐའ་ལས་
དོན་དང་སེམས་ཅན་བདག་རྣམ་རིག་ཅེས་སོགས་ལྟར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་ནི་དོན་དུ་སྣང་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དང། སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བ་དབང་པོ་ལྔར་བདག་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྣང་བ་ཀུན་གཞི་དང། བདག་
ཏུ་སྣང་བ་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་སོགས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང། རྣམ་པར་རིག་པར་སྣང་བ་རྣམ་ཤེས་དྲུག་རྣམས་དོན་སྣང་གི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེ་ལ། དེ་དག་ཕྱི་དོན་དུ་མེད་ཅིང་དེ་མེད་པས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་དེ་ཕྱི་དོན་དུ་མེད་ཅེས་པའོ། །ཀུན་གཞི་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ནི། ཡིད་ཤེས་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པ་གནས་མེད་པས་ཕྱི་དོན་མེད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་རྣམས་
དང། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་དེ་ཉིད་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་གང་ལ་དམིགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་བདག་གི་མཚན་གཞིར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ལས་བྱེད་པ་པོའི་བདག་

[169A]༄༅། །གི་ཆ་ཤས་དང་གདགས་གཞི་དེའི་ཆ་ཙམ་བཏགས་ཆོས་སུ་ཁས་ལེན་དགོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་རྣམས་དང། ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་པ་དང་དབང་ཕྱུག་འགྲོ་བའི་བྱེད་པོར་ཁས་ལེན་པ་མཚུངས་པའི་ཚུལ་དང་
ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་ན་རང་མཚན་ཁས་ལེན་དགོས་པས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་འཐད་པའི་རིགས་པ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཞིག་པ་དངོས་པོར་སྒྲུབ་ཚུལ། ཞེས་སོགས་བྱུང། འདི་ལ་ཞིག་པ་དངོས་པོར་སྒྲུབ་པ་དང། དུས་
གསུམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ཡང་ཚིག་གསལ་ལས། གང་ཞིག་འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་འདུས་བྱས་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་དེའི་ལྟར་ན། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པས་
འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དང་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་འདུས་བྱས་ཉིད་དུའང་གྲུབ་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཐམས་ཅད་མི་འགྲིགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། དེའི་ཕྱོགས་སྔ་
སྨྲ་བ་ནི། དངོས་པོ་འཇིག་པ་ནི་དངོས་པོ་དེའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བས་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་ཕྱིས་འབྱུང་གི་རྒྱུ་མེད་པར་འདོད་ལ། དངོས་པོ་ཞིག་པ་ནི་དངོས་མེད་ཡིན་པས་རྒྱུ་གཏན་མེད་དུ་སྨྲ་ཞིང་ཞིག་འཇིག་འགལ་བར་འདོད་དོ། །
ལུགས་འདིར་ཞིག་པ་ཡང་འཇིག་པ་ཡིན་པས་ཞིག་འཇིག་མི་འགལ་བར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཚིག་གསལ་དུ་འཇིག་པ་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་ཞིག་པ་རྒྱུ་མེད་དུ་འདོད་པ་འགོག་པ་ཡིན་ལ། འགོག་ཚུལ་ལ་ཚིག་གསལ་དུ་ལུང་རིགས་

[169B] ལུང་ལ། ཞིག་པ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ནི། མདོ་ལས། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་སེམས་ཅན་ཤི་བ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པར་གསུངས་པ་དང། ཡང་མདོར་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་
འདུ་བར་གསུངས་པ་གཉིས་དང། ཞིག་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་ལུང་ནི། ས་བཅུ་བའི་མདོ་ལས། འཆི་བ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་འཇིག་པར་ཡང་བྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་རྒྱུན་མི་
འཆད་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །ཞེས་སེམས་ཅན་ཤི་བས་མ་རིག་པ་སྐྱེད་པར་གསུངས་པ་དང། རིགས་པ་ལ། དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། ཞིག་མ་ཞིག་གཉིས་རྒྱུས་སྐྱེད་མི་སྐྱེད་མཚུངས་པར་སྒྲུབ་པ་
དང། སྔར་མེད་ཕྱིས་འབྱུང་གི་རིགས་པ་གསུམ་རིམ་པར། ཚིག་གསལ་ལས། གང་ཞིག་འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས། ནས། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཐམས་ཅད་མི་འགྲིགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། ཅི་སྟེ་འཇིག་
པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན། ནས། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུ་དབས་ །ཞེས་དང། གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་སྔར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ནས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་
ལོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་བསྟན་ལ། རིགས་པ་དང་པོ་གཉིས་ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དང། གསུམ་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་ཆོས་ཅན། རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་

[170A]༄༅། །ཏེ། སྔར་མེད་ཅིང་མྱུ་གུ་འཇིག་བཞིན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱུ་གུ་ཞིག་པའི་སྟོང་ཉིད་མྱུ་གུ་ལ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་ཀྱང་མྱུ་གུ་འཇིག་བཞིན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུ་ཞིག་
པའི་སྟོང་ཉིད་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་རྣམས་དུས་གཉིས་པར་མ་བསྡད་པའི་ཞིག་པ་རྒྱུ་ལ་རག་མ་ལས་ན། དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པའི་འཇིག་པ་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པ་འགལ་ཏེ། དཔེར་ན་མི་འགའ་ཐག་རིང་
བར་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་རྟ་ལ་རག་ལས་ན། དེ་དེ་ལ་རག་མ་ལས་པ་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཞིག་པ་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་ན་འཇིག་པ་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་འགལ་བས། ཕྱོགས་སྔ་མའི་ལུགས་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་ཡང་སྒྲུབ་དཀའ་ཞིང་
ལུགས་འདིར་ཞིག་པ་དེ་ཞིག་རྒྱུའི་དངོས་པོ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་ཀྱི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པས། དངོས་པོ་རྣམས་འཇིག་པ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་སླ་སྟབས། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་གསུངས་པའི་རིགས་
པས་དུས་གཉིས་པར་ཞིག་པ་དེ་དུས་དང་པོར་སྐྱེས་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་ཀྱི་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པས་དངོས་པོ་རྣམས་དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པའི་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་ཡང་སྒྲུབ་སླ་སྟེ། དེས་ན་ཕྱོགས་འདི་ལ་དེ་ཐམས་ཅད་
ལེགས་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། རྒྱུ་ཟད་ཉིད་ལས་ཞི་བ་ནི། །ཟད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་སྟེ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གང་མ་ཟད། །དེ་ལ་ཟད་ཅེས་ཇི་སྐད་བརྗོད། །ཅེས་པའི་

[170B] མར་དང་རས་ཡོངས་སུ་མ་ཟད་པར་མར་མེ་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་རིགས་ན། ནས། ཤི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མར་དང་སྙིང་པོ་ཟད་པ་དེ་མར་མེ་ཤི་བའི་རྒྱུར་གསུངས་
པས་རྒྱུན་གྱི་ཞིག་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཕྱོགས་སྔ་མས་མར་དང་སྡོང་བུ་ཟད་པ་དེ་མར་མེ་ཤི་བའི་རྒྱུ་མིན་གྱི། མར་དང་སྡོང་བུ་ཟད་པ་ནི་མར་མེའི་སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་དེའི་རིགས་འདྲ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ་
ཞེ་ན། དེ་ལ་མར་དང་སྡོང་བུ་ཟད་པ་ཆོས་ཅན། མར་མེ་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུར་འདོད་རིགས་པར་ཐལ། དེའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མར་དང་སྡོང་བུ་མ་ཟད་ན་མར་མེ་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་
དེ་ལ་མར་དང་སྡོང་བུ་ཟད་པར་བརྩད་པ་ལ་མགོ་མཚུངས་ཀྱི་ལན་མཛད་ནས། གཞན་ཡང། དངོས་པོ་སྔར་ཡོད་ཟད་པ་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་མཐོང་བ་ལྟར་གཞག་དགོས་པ་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ན་ཆུ་ཟད་པས་ངའི་
འབྲས་ཉེས་སོ། །ཟས་ཟད་པས་ངའི་བུ་ཤིའོ་ཞེས་ཕྱི་མ་བརླག་པ་སྔ་མ་ཟད་པས་བྱས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ། ཟས་དང་ཆུ་མ་ཟད་པ་བུ་འཚོ་བ་དང་འབྲས་ལེགས་པའི་རྒྱུར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། ཟས་དང་ཆུ་ཟད་པ་ཡང་
བུ་ཤི་བ་དང་འབྲས་ཟད་པའི་རྒྱུར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞིག་པ་དངོས་པོར་བཞེད་པའི་གནད་ཀྱིས་དུས་གསུམ་འཇོག་པ་ལ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ། བྱེ་སྨྲས་མྱུ་གུ་སོགས་རེ་རེ་ཡང་དུས་གསུམ་དུ་འཇོག་པས་

[171A]༄༅། །མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་དང་མྱུ་གུ་འདས་པའི་དུས་སུ་ཡང་མྱུ་གུར་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང། མདོ་སེམས་རང་རྒྱུད་པ་གསུམ་གྱིས་སྤྱིར་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟ་དངོས་པོ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་དང། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཟིན་པའི་
དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སླར་ཞིག་པ་དང། སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པ་དང་ད་ལྟ་བར་བྱས་ཏེ། འདས་མ་འོངས་གང་རུང་ཡིན་ན་དངོས་པོར་མེད་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་བས་དུས་
གསུམ་ག་དངོས་པོར་བཞེད་ཀྱང་མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་དང་མྱུ་གུ་འདས་པའི་དུས་ན་མྱུ་གུ་ཡོད་པར་ཁས་མི་ལེན་པས་བྱེ་སྨྲ་དང་མི་འདྲའོ།    ༈    །འདིར། དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་སྐྱེས་ཟིན་ཞིག་པའི་ཆ་དེ། འདས་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་
གཞི་ནི་མྱུ་གུ་ཞིག་བ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་རང་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་དེ། མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི་དགུན་དུས་ཀྱི་ཤར་གྱི་ཞིང་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་
མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་པའི་ཆ་དང་དངོས་པོ་གཞན་མ་འོངས་པའི་ཆ་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་དེ། ད་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། མྱུ་གུ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དུས་གསུམ་གྱི་གཙོ་
ཕལ་ཡོད་དེ། ད་ལྟ་བ་དེ་རང་ཉིད་སྐྱེས་ལ་མ་ཞིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་གཙོ་བོ་དང། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ད་ལྟ་བ་དེ་ཞིག་པ་དང་དེ་མ་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་དགོས་པའི་སྒོ་ནས་ཕལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་

[171B] འདས་མ་འོངས་གཉིས་རང་རྒྱུད་པ་
སོགས་ཀྱིས་མེད་དགག་ཡིན་པས་དངོས་མེད་དུ་འདོད། ཐལ་འགྱུར་བས་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འདོད་དེ། ཞིག་པས་མ་ཞིག་པ་གཅོད། མ་འོངས་པས་སྐྱེ་རྒྱུ་ཞིག་བཅད་ཀྱང། དགག་བྱ་དེ་གཉིས་བཅད་ཙམ་མིན་གྱི་དངོས་པོ་
གཞན་ཞིག་འཕེན་པར་འདོད་དོ། །དུས་གསུམ་ནི་དངོས་པོ་རང་རང་གི་ད་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་གཞག་དགོས་ཀྱི། འཇོག་མཁན་གང་ཟག་གི་སྒོ་ཁོ་ནས་མི་རུང་སྟེ། གང་ཟག་གཅིག་ཁོ་ནས་དུས་གསུམ་གྱི་སོ་སོའི་གོ་ཆོད་ལ། དངོས་
པོ་གཞན་གྱིས་དུས་གསུམ་གྱི་སོ་སོའི་གོ་མི་ཆོད་པ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།    ༈    ཚིག་གསལ་དུ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཞི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་འདུ་བར་གསུངས་པ་དེ། ཡིག་ཆར་ཞིག་པ་དངོས་པོར་རིགས་
པས་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཀྱང། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས་ཞིག་བ་རྒྱུ་མེད་དུ་འདོད་པ་ལུང་གིས་འགོག་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ནི་ཚིག་གསལ་གྱི་དགོངས་པར་ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སྔར་ཡང་བཀོད་དོ། །
ཚིག་གསལ་གྱི་རིགས་པ་གསུམ་གྱི་དོན་སྔར་བཤད་པ་ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་དང་སྒོ་བསྟུན་པ་སྟེ། ཡིག་ཆ་ལས། སྐྱེ་འཇིག་སོགས་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་དང། གང་ཡང་རྒྱུ་ལས་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་

[172A]༄༅། །དང། སྔར་མེད་གསར་སྐྱེ་རིགས་པ་གསུམ། ཞེས་འབྱུང་ཞིང་ཚིག་གསལ་དང་སྦྱོར་ཚུལ་ཡང་སྔར་དང་མི་འདྲ་མོད། སྤྱིར་རིགས་པ་གསུམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས་མི་འབྱུང་ངོ། །རིགས་
པ་གསུམ་པ་ལ། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་གྱི་ཚིག་ཟིན་དང་བསྟུན་ནས་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་ཆོས་ཅན། རྒྱུ་དང་བཅས་ཏེ། སྔར་མེད་ལ་ཕྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་ན། མྱུ་གུའི་སྟོང་ཉིད་དང་མྱུ་གུ་དང་གཅིག་སོགས་ཀྱིས་མ་ངེས་ཤིང་
ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་ལས། མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་ཆོས་ཅན། རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་གྱི་དུས་ན་མྱུ་གུའི་སྐྱེ་བ་མེད་ཚུལ་ལྟར་དུ་སྔར་མེད་ལ། མྱུ་གུའི་སྐྱེ་བ་ཕྱིས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཚུལ་ལྟར་དུ་ཕྱིས་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་
ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པའང་ཧ་ཅང་བདེ་བ་ཞིག་མི་སྣང་བ་དང། སྔར་མེད་ལ་ཕྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་ན། སྐྱེས་བ་ངེས་ན་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ངེས་དགོས་པས་དེ་ངེས་ནས་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་མ་ངེས་པ་དཀའ་བ་དང། ཡིག་ཆར་དེ་
མྱུ་གུ་སྐྱེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་བྱུང་བ་སྐྱེས་པ་ལ་བྱེད་ན་དེ་དང་འདྲ་བས་སྔར་ལྟར་བཀོད་ན་ཅུང་བྡེའམ་སྙམ་མོ། །ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་ལས། ཁ་ཅིག་ན་རེ། མར་མེ་སྐད་ཅིག་ཐ་
མ་དེའི་རིགས་འདྲ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་དེ། མར་མེ་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་དེའི་རིགས་འདྲ་མ་འོངས་པ་དེ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མར་མེ་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་དེའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་

[172B] མེད་པ་ཡིན་ན། ཁྱོད་མ་འོངས་པ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེད་པ་ཡིན་ན་ཁྱོད་མ་འོངས་པ་མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། མར་མེ་རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་ཕྱི་མའི་
རིགས་འདྲ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པར་བཤད་པ་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་ཕྱི་མའི་རིགས་འདྲ་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་འོངས་པ་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རབ་བྱེད་བདུན་པའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས་
འདི་ལ་ཕ་རོལ་བས་མར་དང་སྡོང་བུ་ཟད་པ་མར་མེ་ཤི་བའི་རྒྱུ་མིན་གྱི། མར་དང་སྡོང་བུ་ཟད་པ་ནི་མར་མེ་སྐད་ཅིག་ཐ་མས་དེའི་རིགས་འདྲ་མ་འོངས་པ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པ་ཡང་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་མ་སྐྱེས་
སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་མ་ཡིན་ན་དེ་ངེས་པར་སྐྱེ་བས། རྐྱེན་མ་ཚང་བ་མ་འོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་ཁས་བླངས་ལ། དེའི་ཕྱིར་གནས་པའི་རྒྱུ་ཟད་པས་འབྲས་བུ་གནས་པ་ཟད་པར་ཁས་བླང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་
དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རབ་བྱེད་ཉེར་ལྔ་བའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ཉོན་མོངས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་ཕྱི་མའི་རིགས་འདྲ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མྱང་འདས་སུ་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རྒྱུ་སྔ་མ་ཟད་པས་
བསྐྱེད་པའི་མ་འོངས་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། གོང་དུ་བཤད་པ་ཡང་དྲངས་མ་ཐག་པའི་གཞུང་སྔ་མ་དེར་བཤད་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་རབ་བྱེད་བདུན་པའི་ཊཱིཀ་ཆེན་གྱི་

[173A]༄༅། །དེ་སྒྲ་རྣམས་མར་མེ་ལ་སྙེགས་པ་ལས་མར་མེ་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་ལ་སྙེགས་པ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྙེགས་ན་མར་མེ་སྐད་ཅིག་ཐ་མའི་རིགས་འདྲ་མ་འོངས་པ་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་མ་ཡིན་ན་ངེས་པར་སྐྱེ་བར་ཁས་
ལེན་དགོས་པ་ལ་དེ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མར་མེ་རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་མར་མེ་ཕྱི་མའི་རིགས་འདྲ་མ་སྐྱེས་པ་མ་འོངས་པ་ཡིན་ཡང། མར་མེ་རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་མར་མེ་སྐད་ཅིག་ཐ་མའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་མ་སྐྱེས་པ་མ་འོངས་པ་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་སྤྱིར་མར་མེ་རིགས་འདྲ་མ་འོངས་པ་ཤེས་བྱའི་གྲལ་ནས་དབྱུང་འདོད་པ་མིན་ན་རབ་བྱེད་བདུན་པའི་ཊཱིཀ་ཆེན་གྱི་ལུང་འདི་མར་མེ་སྐད་ཅིག་ཟ་མའི་རིགས་འདྲ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་
འདྲེན་པའི་གནས་མེད་དོ། །རབ་བྱེད་ཉེར་ལྔ་བའི་ཊཱིཀ་ཆེན་གྱི་ལུང་དོན་ཡང་ཉོན་མོངས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་ཉོན་མོངས་སོགས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་རིགས་འདྲ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མྱང་འདས་སུ་མི་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་
སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་ཉོན་མོངས་སོགས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་རིགས་འདྲ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་སྔ་མ་ཟད་པས་བསྐྱེད་པའི་མ་འོངས་པར་རབ་བྱེད་བདུན་པའི་འགྲེལ་བར་བཤད་ཟིན་ཅེས་འགྲེལ་དགོས་པས་ལུང་སྔ་མ་དང་གནད་
གཅིག་གོ་དེས་ན་ཉོན་མོངས་རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་ཉོན་མོངས་ཕྱི་མའི་རིགས་འདྲ་མ་སྐྱེས་པ་མ་འོངས་པ་ཡིན་ཡང་ཉོན་མོངས་རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་ཉོན་མོངས་སྐད་ཅིག་ཐ་མའི་རིགས་འདྲ་མ་སྐྱེས་པ་མ་འོངས་པར་ཁས་ལེན་མི་

[173B] །དེ་ལྟར་ན། རབ་བྱེད་བཅུ་དགུ་བའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ད་ལྟ་བར་མ་ཕྱིན་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་རི་བོང་རྭ་ལ་སོགས་པའང་ཡིན་པས་དེ་གཅད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པ་ལས་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་མ་བྱུང་བ་དང་ཞེས་
གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ད་དུང་མྱུ་གུར་མ་སྐྱེས་པའམ་མ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ཡིན་གྱི། གང་ཞིག་མ་འོངས་པའི་གཞི་དེ་ནམ་ཡང་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མེད་པས་མ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་འོངས་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
དོན་ཡང། ནམ་མཁའ་དང་རི་བོང་རྭ་སོགས་ཆོས་ཅན། ད་ལྟ་བར་མ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་དག་མ་འོངས་པ་ཡིན་པ་གཅད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པ་ལས་གང་མ་འོངས་པའི་གཞི་དེའི་
རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་དབང་གིས་རེ་ཞིག་མ་བྱུང་བ་མ་འོངས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན། མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་དགུན་དུས་ཀྱི་ཞིང་སར་ད་དུང་མྱུ་གུར་མ་སྐྱེས་པའམ་མ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ཡིན་གྱི། གང་
ཞིག་མ་འོངས་པའི་གཞི་ནམ་མཁའ་དང་རི་བོང་རྭ་སོགས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ད་ལྟ་བར་མ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ནམ་ཡང་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་དུ་གསལ་མོད། ལེགས་བཤད་རྗེས་
འབྲང་དུ། རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་མ་བྱུང་བ་ཞེས་པའི་དོན། གང་མ་འོངས་པའི་གཞི་དེའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་མི་སྦྱོར་བར། མ་འོངས་པ་ལ་རྒྱུན་འཆད་ཁ་མའི་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་རིགས་འདྲ་མ་འོངས་པ་ལྟ་བུ་གང་མ་འོངས་པའི་གཞི་དེ་

[174A]༄༅། །གཏན་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་མ་འོངས་པ་དང། དགུན་དུས་ཀྱི་ཞིང་སར་མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་ལྟ་བུ་རེ་ཞིག་མ་སྐྱེས་པའི་མ་འོངས་པ་གཉིས་ལས་སྔ་མ་ལ་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྔར་ཡོད་ཀྱང་ཟད་ནས་མ་སྐྱེས་
པ་ཞེས་དང། ཕྱི་མ་ལ་གང་མ་འོངས་པའི་གཞི་མྱུ་གུ་དེའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རེ་ཞིག་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་སྦྱོར་དགོས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་བཤད་དེ། རབ་བྱེད་བདུན་པ་དང་ཉེར་ལྔ་བའི་ཊཱིཀ་ཆེན་གྱི་ལུང་གཉིས་དང་རབ་བྱེད་བཅུ་དགུ་བའི་
ཊཱིཀ་ཆེན་གྱི་ལུང་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ཟིན་ལ་འགལ་བ་ནན་གྱིས་བསྒྲིགས་སོ། །ཡང་ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་དུ། རི་བོང་གི་རྭ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པས་མ་སྐྱེས་པ་དང། རྒྱུན་འཆད་ཁ་མའི་མར་མེའི་རྒྱུན་ཕྱི་མ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཟད་ནས་
མེད་པས་མ་སྐྱེས་པར་བཤད་པ་ལ། རྒྱུན་འཆད་ཁ་མའི་མར་མེའི་རྒྱུན་ཕྱི་མ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྒྱུ་རྐྱེན་ཟད་ནས་མེད་པས་མ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་པོ་ཉིད་ནས་གཏན་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་གཏན་མེད་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ནི་བདག་གི་བླ་མ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་ལུང་ཚད་མའོ། །དབུ་མའི་ཡིག་ཆར་ཞིག་པའི་སྟེང་ནས་དགེ་སོགས་གསུམ་འཇོག་ལུགས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ལ། ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་དུ། དེ་ལ་ལུང་
རིགས་ཀྱི་ཤེས་བྱེད་གང་ཡང་མེད་པས་བཤད་ཚུལ་དེ་ནི་དཔྱད་གཞི་ཆེ་སྟེ། ལས་བྱས་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་ལས་དེ་རྒྱུན་འཆད་པའི་ངེས་པ་མེད་པས། མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་ལྟ་བུ་ལ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་རྒྱུན་

[174B] ལུས་ཀྱི་ལས་ཞིག་པ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ན་གཟུགས་སུ་འགྱུར་ལ། མིན་ན་ལས་གསུམ་པོ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ལས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་གོ་
ཡིག་ཆར་ཟས་མེད་པ་དང་ཆུ་མེད་པ་རྒྱུ་ཡིན་པར་གསུངས་ཀྱང། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ཟས་དང་ཆུ་མ་ཟད་པ་བུ་འཚོ་བ་དང་འབྲས་ལེགས་པའི་རྒྱུར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཟད་པ་ཡང་དེ་རྣམས་ཟད་པའི་རྒྱུར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཟད་
པ་མིན་པའི་དེ་དག་མེད་པ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། དེས་འབྲས་བུའི་ཕྱོགས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཟས་དང་ཆུ་ཟད་པ་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་ཟས་དང་ཆུ་མེད་པ་རྒྱུ་མིན་པར་གསུངས་སོ། །ཡིག་ཆར་འདས་མ་འོངས་སུ་འཇོག་པ་ལ་གཏན་མེད་དང་གཏན་
བརླག་མ་ཡིན་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་མ་འོངས་པ་ལ་མ་འོངས་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་གཏན་མེད་དང། འདས་པ་ལ་འདའ་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་གཏན་བརླག་མ་ཡིན་པ་ཞིག་དགོས་པར་གསུངས་ཀྱང། ཏཱིཀ་ཆེན་ལས། རྒྱུན་གྱི་ཞིག་པའི་རྒྱུ་
ནི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་མར་དང་སྙིང་པོ་ཟད་པ་མར་མེ་ཤི་བའི་རྒྱུར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མར་མེ་ཤི་བ་འདས་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པས་འདས་མ་འོངས་ཁོ་རང་གཏན་མེད་དང་གཏན་བརླག་མ་ཡིན་པ་ཞིག་དགོས་
ཀྱང་ཁོ་རང་མ་འོངས་རྒྱུའི་འདའ་རྒྱུ་དང་དངོས་པོ་གཏན་མེད་དང་གཏན་བརླག་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་མི་དགོས་སོ། །གསུམ་པ་རང་རིག་ཁས་མི་ལེན་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་པ་ལ་གཉིས། གཞན་ལུགས་བརྗོད་པ་དང། ལུགས་དེ་དགག་པའོ། །

[175A]༄༅། །དང་པོ་ནི། རང་རིག་འདོད་པའི་ཕྱོགས། ཞེས་སོགས་བྱུང། ད་ལ་རང་རིག་འདོད་པའི་ཕྱོགས་སྔ་རྣམ་རིག་པའི་འདོད་པ་སྟོན་པར་འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་ལས། འདིར་ཁ་ཅིག་གིས་མདོ་སྤེ་བའི་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་
ནས་རང་རིག་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་དང། དེ་འགོག་པ་ལ། འཇུག་པ་ལས། གལ་ཏེ་ཕྱི་དུས་དྲན་པ་ལས་འགྲུབ་ན། །ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་བྱུང་བས་དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་རིག་པས་
རང་རིག་ཡོད་དེ། དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བྱས་ན་གཞན་ལ་གྲུབ་པའི་དཔེ་མི་རྙེད་པར་བསམས་ནས་དེ་ལྟར་མི་སྒྲུབ་པར། སྔོ་འཛིན་ཆོས་ཅན། མྱོང་བ་ཡོད་དེ། དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་བཞིན། ཁྱབ་སྟེ། དྲན་པ་མྱོང་
བ་ལས་སྐྱེ་བ་གང། སྔར་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡུལ་དང། ངས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྔར་མ་མྱོང་བ་དྲན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། རང་མྱོང་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་
མྱོང་བ་ལ་རང་མྱོང་གཞན་མྱོང་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ལ། གཞན་མྱོང་རིགས་བས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་མྱོང་ཡོད་ན་རང་དང་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་གྱི་ཤེས་པས་མྱོང་བ་དང་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཕྱི་མས་མྱོང་བ་གང་རུང་ལས་མ་
འདས་ཤིང། དེ་གཉིས་གང་ལྟར་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་མྱོང་བྱེད་དོན་གཞན་དགོས་པས་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ནའང་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྔོ་འཛིན་སྐད་

[175B] དེ་ལ་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་དང་སྔོ་འཛིན་སྔ་མ་མྱོང་བའི་མིག་ཤེས་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་སྐྱེ་བས་སྔོ་འཛིན་ཕྱི་མ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་མི་འཕོ་
པའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་པས་ཀྱང་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་དེ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་རེ་རེ་བར་གསུངས་པའི་མདོ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་པས་སྔར་གྱི་ཡུལ་མྱོང་བ་རང་རིག་ཏུ་འགྲུབ་པོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། གཞན་ལུགས་དགག་པ་དངོས་
རང་ལུགས་ལ་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་བཀག་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདིར་རྫས་གྲུབ། ཅེས་སོགས་བྱུང། གལ་ཏེ་རྣམ་རིག་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་རིག་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། སྔོ་འཛིན་ཆོས་
ཅན། རང་རིག་ཡོད་དེ། དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འགོད་ན་ཅི་རྫས་གྲུབ་བམ། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་རུང་སྟེ། རྟགས་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྫས་གྲུབ་ཀྱི་དྲན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་
དུ་འཇུག་པ་ལས། གལ་ཏེ་ཕྱི་དུས་དྲན་པ་ལས་འགྲུབ་ན། །མ་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཡི། །མ་གྲུབ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ནའང་མི་རུང་སྟེ། དེ་དང་དྲན་པ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་འགྲུབ་

[176A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རིག་ཕྱི་རྒོལ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཆུ་ཡོད་པས་ཆུ་ཤེལ་དང་མེ་ཡོད་པས་མེ་ཤེལ་སྒྲུབ་པ་བཞིན། ཕ་རོལ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་འབྲས་རྟགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞིང་བསྒྲུབ་ཆོས་སུ་རང་
རིག་བཟུང་བའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་དེ་ལྟར་ན་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་མཐུན་དཔེ་ཡང་མི་རྙེད་དོ། །དེ་བས་ན། སྔོ་འཛིན་ཆོས་ཅན། དྲན་པའི་སྔར་མྱོང་བྱེད་ཡོད་དེ། དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་
བཞིན། ཞེས་འགོད་ངོ་ཞེ་ནའང་ཅི་མྱོང་བྱེད་ཡོད་དེ། ཞེས་པ་མྱོང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ནམ། མྱོང་ཙམ་ལ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་རང་རིག་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། དེ་རང་རིག་བསྒྲུབ་ཆོས་སུ་བཟུང་བ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེ་ལ་
རྟགས་ཆོས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན། རང་རིག་བསྒྲུབ་ཆོས་སུ་བཟུང་བ། གལ་ཏེ་ཕྱི་དུས་དྲན་པ་ལས་འགྲུབ་ན། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཀག་པས་འདི་ཡང་ཁེགས་པ་ལ་དགོངས་
ནས་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་དགག་པ་དངོས་སུ་མ་སྨོས་སོ། །སྔོ་འཛིན་ཆོས་ཅན། མྱོང་ཙམ་ཡོད་དེ། དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོད་ནའང་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་མྱོང་བྱེད་བསྒྲུབ་ཆོས་སུ་བཟུང་བ་ལ་དགག་པ་དངོས་སུ་
མ་སྨོས་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་དངོས་སུ་མ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། རང་ལུགས་ཀྱིས། ཞེས་སོགས་བྱུང། འཇུག་པའི་ལུང་དོན་ནི། གང་གི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་གང་གིས་ཡུལ་མྱོང་

[176B] རྒྱུ་འབྲས་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གཞན་དུ་འཛིན་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་རང་དགའ་བ་ལ་མེད་པས་མྱོང་དྲན་དང་དེ་གཉིས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཡུལ་གཉིས་
རང་མཚན་གྱིས་གཞན་དུ་འཛིན་པ་གཉིས་ཀ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་ཤེས་པས་མྱོང་བ་དང་བཅད་པ་དེ་ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་པས་མ་མྱོང་བ་དང་མ་བཅད་པ་མིན་པས་འདི་སྔར་ཡང་ངས་མཐོང་སྙམ་དུ་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་
འདི་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་ཡིན་གྱི། བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འཇོག་པའི་ལུགས་མིན། ཞེས་པའོ། །རང་རིག་མེད་ན་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་འགལ་བར་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྔར་གཞན་ལུགས་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དེ། འཇུག་
པའི། གང་ཕྱིར་གང་གིས་ཡུལ་མྱོང་གྱུར་དེ་ལས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་འདིས་སེལ་བ་མིན་ཏེ། སྔར་གྱི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་དང་གཞུང་འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་མ་ནི་མ་མྱོང་བར་དྲན་པ་མི་སྐྱེ་པས་མྱོང་བ་ཡོད་ལ། མྱོང་བ་ལ་
རང་མྱོང་གཞན་མྱོང་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་གཞན་མྱོང་རིགས་པས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རང་མྱོང་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་དྲན་པ་སྐྱེ་བའི་དྲན་ཚུལ་ཁྱད་པར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔར་གྱི་མྱོང་བ་དེ་རང་རིག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་པར་
གཞུང་འདི་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་གཉིས་ཀར་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་ཚུལ་ཁྱད་པར་བ་ནི། དེ་ཡང་སྔར་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ཕྱིས་དྲན་པ་ན། ཞེས་སོགས་ལྟར་ཏེ་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡང་སྔར་ང་རང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་

[177A]༄༅། །ང་རང་གིས་དྲན་སྙམ་པ་ནི་དྲན་ཚུལ་ཁྱད་པར་བ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲན་ཚུལ་དེ་ནི་སྔར་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན་སྔོ་འཛིན་རང་གིས་རང་མ་མྱོང་ན་ཕྱིས་སྔོ་འཛིན་དྲན་པ་དེ་སྐྱེ་བ་འགལ་བས་དྲན་པའི་སྔ་མ་མྱོང་བ་རང་རིག་
གོ་སྙམ་པ་སྟེ། དྲན་པ་འདི་ནི་རང་རིག་གི་དབང་གིས་མ་བྱུང་ཡང་མྱོང་དྲན་གཉིས་ཡུལ་གཅིག་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པོ། །དེ་ལ་སྔོ་འཛིན་གྱིས་མྱོང་བའི་ཡུལ་དྲན་པས་མ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མྱོང་དྲན་གཉིས་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་རང་མཚན་
གྱིས་གཞན་དུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདིའི་རྟགས་སུ་རྩ་བ་ལས། གང་ཕྱིར་གང་གིས་ཡུལ་མྱོང་གྱུར་དེ་ལས། །དྲན་པ་འདི་གཞན་ང་ལ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་ཞེས་པའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་ངེད་ཀྱི་ལྟར་ན་མྱོང་དྲན་གཉིས་རང་མཚན་གྱིས་
གཞན་མིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་ཀྱང། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ན། བྱམས་པས་མྱོང་ན་ཉེར་སྦས་ཀྱིས་དྲན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྒྲུབ་བྱེད་འདི་ནི་མྱོང་དྲན་གཉིས་གཞན་ཕྱོགས་སྔའི་ལུགས་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་རྫས་
ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ན་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་རང་མཚན་གྱིས་རྫས་གཞན་དུ་འཛིན་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་མྱོང་དྲན་གཉིས་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བས་སྔོ་འཛིན་གྱིས་མཐོང་བ་ལ་ཕྱིས་དྲན་པས་ངས་མཐོང་ངོ་ཞེས་མི་འཛིན་པས་ན་མྱོང་དྲན་
གཉིས་ཡུལ་གཅིག་པ་འགལ་ཞིང། དེ་བས་ན་སྔར་ངས་མཐོང་ངོ་སྙམ་པའི་དྲན་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགལ་ལོ། །ཐལ་འགྱུར་བ་ངེད་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་རང་མཚན་གྱིས་རྫས་གཞན་མིན་ཞིང་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འཛིན་པའང་མེད་པས་

[177B] །ཤེས་པ་སྔ་མས་རྟོགས་པ་ལ་ངས་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་དྲན་པ་མི་འགལ་བ་དེ་ཡང་མྱོང་བ་སྔ་མ་སྔོ་
འཛིན་ལྟ་བུའི་དབང་གིས་ཡུལ་སྔར་མཐོང་བའི་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་ལ་ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་པ་འཇུག་པ་མ་གཏོགས་མྱོང་བས་ཡུལ་བཅད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་དབང་དུ་ཡུལ་གཅད་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་ཡིན་གྱི་གཞན་རང་དབང་དུ་ཡུལ་རྟོགས་རྒྱུ་ཡོད་པ་སྔོ་
འཛིན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་ལ་མི་འགལ་བ་མིན་ནོ། །དེས་ན་རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་མི་བཞེད་པ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པ་འདིའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། གཞན་མྱོང་བ་དང་
འབྲེལ་བ་ལས། །དྲན་འགྱུར་བྱི་བའི་དུག་བཞིན་ནོ། །ཞེས་རང་ལུགས་ལ་སྔོ་འཛིན་ལས་གཞན་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོ་འཛིན་དྲན་པ་འབྱུང་བར་ཁས་བླངས་པ་ལ། གལ་ཏེ་སྔར་གང་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་དྲན་དགོས་ཀྱི་སྔོན་པོ་མྱོང་
བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔོ་འཛིན་དྲན་པ་མི་རིགས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྔོན་པོ་མྱོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེར་པོ་དྲན་པ་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཉེས་པ་མེད་དེ། ཡུལ་མྱོང་བ་ལས་དྲན་པ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཡུལ་ཅན་སྤངས་ནས་ཡུལ་གཅིག་པུ་
དྲན་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྔར་ཡུལ་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་འབྲེལ་བར་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་དགུན་གྱི་དུས་སུ་བྱི་བས་ལུས་ལ་རྨུགས་པ་ན། བྱི་དུག་ཞུགས་ཡོད་ཀྱང་རྨུགས་པ་མྱོང་གི་དུག་མ་མྱོང་ལ། དུས་ཕྱིས་འབྲུག་

[178A]༄༅། །གི་སྒྲ་ཐོས་པ་ན་རྨུགས་པའི་ཚེ་དུག་ཞུགས་པར་འདུག་སྙམ་དུ་དྲན་ཡང་སྔར་དུག་མ་མྱོང་བ་བཞིན་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། མྱོང་བ་ལ་རང་གིས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ། མི་མཐོང་བར་འགྱུར་
རོ༑ །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མྱོང་བ་ལ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་མི་ཆོད་པ་དང། མདོར་ན། སོགས་ཀྱིས་རང་རིག་མི་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། འོ་ན། སོགས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་དྲན་ཚུལ་ཁྱད་པར་བ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་གསུམ་ལས་སྔ་མ་ནི། མྱོང་བ་
ལ་གཉིས་སུ་ངེས་མ་ངེས་ཟླ་བའི་གཞུང་དུ་གསལ་བར་མ་གསུངས་ཀྱང་མ་ངེས་པ་མར་མེ་བཞིན་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ། ཁོ་ན་རེ། དེ་གཉིས་མི་འདྲ་སྟེ། མར་མེ་རང་གིས་རང་གསལ་བར་མི་བྱེད་ཀྱང་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་མེད་
ལ། ཤེས་པ་རང་གིས་རང་ཤེས་པར་མི་བྱེད་ན་དེ་འདྲའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ལྟར་ན་སྒྲོན་མེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་གསལ་བ་དང་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་དུ་ཡང་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཟུར་
དང་པོ་དེར་ཐལ། རང་གིས་རང་གསལ་བར་མི་བྱེད་ལ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་གསལ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱས་ན་ལན་ཅི་ཡོད་བྱས་པ་ལ་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་གསལ་བར་མི་བྱེད་ཀྱང་བུམ་སོགས་གསལ་བར་བྱེད་པས་
གསལ་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། འོ་ན་ཤེས་པ་ལ་ཡང་རང་མྱོང་གཞན་མྱོང་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་ཡུལ་མྱོང་བས་མྱོང་བར་གྲུབ་པོ་བྱས་ན་ཡང་མཚུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་པ་ཉིད་རང་རིག་ལ་རག་ལས་པས་རང་རིག་མེད་ན་ཡུལ་

[178B] འོ་ན་མར་མེ་གསལ་བ་རང་གིས་གསལ་བ་ལ་རག་ལས་པས་རང་གིས་གསལ་བ་མེད་ན་གསལ་བར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་སྨྲས་ན་ཡང་མཚུངས་སོ་ཞེས་པ་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཁོ་བོ་ཅག་མར་མེ་རང་གིས་རང་གསལ་
བར་སྨྲའོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་མུན་པས་མུན་པ་སྒྲིབ་དགོས་པས་མུན་པས་གཟུགས་སྒྲིབ་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། མུན་པ་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རིག་མི་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། མདོར་
ན། རང་རིག་མི་འདོད་དེ། ཤེས་པ་ཤེས་བྱ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་ལ་ཤེས་བྱ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པར་མ་ཟད་དོན་ཡང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་དང། རྩོད་ཟློག་ལས། གལ་ཏེ་རང་ལས་ཚད་མ་གྲུབ། །ཅེས་སོགས་རང་རིག་བཀག་པའི་རིགས་པས་ཀྱང་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་ནི། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་མེ་བཞིན་དུ་རང་ལས་ཚད་མ་གྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་
སེམས་ན། གཞལ་བར་བྱ་བའི་དོན་རྣམས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡང་ཚད་མ་རྣམས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་ལས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལྟོས་ན་ནི་རང་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
རྣམ་བཤད་དུ་དྲངས་པར། གཞན་ལ་མི་ལྟོས་རབ་གྲུབ་འགྱུར། །ཞེས་འབྱུང་ཞིང། དོན་ཡང། ཚད་མ་འགྲུབ་པ་ལ་གཞལ་བྱ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་ཚད་མ་རང་ལས་ཚད་མ་འགྲུབ་པ་གཞན་དག་འདོད་པ་ལྟར་ཡིན་ན་

[179A]༄༅། །གཞལ་བྱ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཚད་མ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདོད་ན། དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཟབ་གསལ་སྒྲོན་མེར་དེ་གཉིས་མི་འདྲ་བར་
བྱས་ཀྱང་གནད་གཅིག་གོ་སྔོན་པོ་དྲན་ཚུལ་ཁྱད་པར་བ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ནི། ཁོ་ན་རེ། ངས་སྔར་སྔོན་པོ་མཐོང་ངོ་ཞེས་དྲན་པ་དེ་སྔོ་འཛིན་ཤེས་པ་དྲན་པའི་དྲན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ངས་སྔོན་པོ་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་
གྱི་དྲན་པའི་ང་ནི་གང་ཟག་ཡིན་ལ། སྔོ་འཛིན་ཤེས་པ་དང་གང་ཟག་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། སྔོ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་དྲན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངས་སྔར་སྔོན་པོ་མཐོང་ངོ་ཞེས་གང་ཟག་དྲན་པ་དེས་
སྔོ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་དྲན་པ་ཡང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། དཔེ་གཞུང་ན་གསལ་ལོ།    ༈    །འདིར། རང་རིག་འདོད་མཁན་ངོས་གཟུང་བ། རང་རིག་གི་གོ་དོན། གཞན་གྱིས་རང་རིག་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ཚུལ། རང་རིག་སྐྱེ་ཚུལ། དེ་
དབུ་མ་བས་བཀག་ཚུལ་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་མདོ་སེམས་གཉིས་དང། ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པ་ཁ་ཅིག་དང། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་བ་ཕལ་ཆེ་བ་སྟེ་སྐབས་འདིའི་
ཕྱོགས་སྔའི་གཙོ་བོ་ནི་སེམས་ཙམ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་དེ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཉིས་སྣང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རིག་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་མང་ཡང་གཙོ་བོ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །བཞི་

[179B] ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཉིས་སྣང་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡན་གར་བ་ཤར་བའི་བློ་གཅིག་དང་གཉིས་སྐྱེ་བའི་སྔ་མ་གཟུང་རྣམ་
དང་ཕྱི་མ་འཛིན་རྣམ་དུ་སྐྱེའོ། །དཔེར་ན་ཤེལ་གོང་དག་པ་རས་སྔོན་པོའི་སྟེང་དུ་བཞག་ཚེ་སྔོན་པོས་ཁ་བསྒྱུར་བའི་དངས་ཆ་གཅིག་དང། དེའི་ཚེ་ཤེལ་གོང་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བའི་ཆ་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ། །ལྔ་པ་ནི་
རྩོད་ཟློག་དང་རྩ་ཤེ་ལ་བརྟེན་པའི་དང། ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག་སོགས་ཀྱི་དང། ལེགས་ལྡན་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དང། མདོ་དང་སྤྱོད་འཇུག་གི་དང། མདོ་དང་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱི་རིགས་པས་བཀག་ཚུལ་ལྔ་ཡིག་ཆར་འབྱུང་ཡང་གཙོ་བོ་
ནི་སྔར་སོང་ཟིན་པ་ལྟར་རོ། །འདི་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཚད་མའི་རྣམ་གཞག་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། ཟབ་གསལ་སྒྲོན་མེར། གཞུང་ལས། རང་རིག་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་བ་དང་འདྲ་བས་
དངོས་སུ་མ་སྨོས་ཏེ། ཞེས་པ་རྣམ་རིག་པས་མྱོང་བྱེད་ཡོད་པར་དྲན་པའི་རྟགས་ལས་དོན་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཡང་རྟགས་སྦྱོར་དངོས་སུམ་བཀོད་པའི་དོན་དུ་བྱས་ནས། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བ་རྣམས་སུ་དེ་ལྟར་བཀོད་པ་དོན་
ཐོབ་ཙམ་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་རྩོད་སྤོང་བྱས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་དེ་འགོག་པ་དངོས་སུ་མ་བྱུང་བའི་དོན་དུ་བྱས་ན་བསྐྱང་བདེའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྔར་བྱི་བས་རྨུགས་པ་ཚོར་ཡང་བུག་མཚོར་ལ་ཕྱིས་

[180A]༄༅། །འབྲུག་སྒྲ་ཐོས་པ་ན་ཟུག་ལངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དུག་ཞུགས་པ་རྟོགས་པ་དེ་ཆོས་ཅན། དྲན་ཤེས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྗེས་དཔག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔར་བྱི་བས་རྨུགས་ཤིང་སྐབས་དེར་འབྲུག་སྒྲ་ཐོས་པ་ལས་ཟུག་
ལངས་པ་གཉིས་བསྡོམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱི་བས་རྨུགས་པ་དྲན་པ་དེས་བྱི་བའི་དུག་ཞུགས་པ་གསར་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཙམ་གསར་དུ་རྟོགས་ཀྱང་དུག་ཞུགས་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ཚད་མ་སྔ་མས་
རྟོགས་ཟིན་གྱི་དོན་བྱི་བས་རྨུགས་པ་དང་སྤྲེལ་ནས་དྲན་པ་དེས་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་དྲན་ཤེས་སུ་འགྱུར་གྱི་རྗེས་དཔག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། དྲན་ཤེས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྔར་འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་
པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱི་བའི་དུག་ཞུགས་པ་འདིའི་འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདིའི་འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཡང་སྔར་བྱི་བས་རྨུགས་པ་ལ་དམིགས་པས་འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པར་འཇོག་
རིགས་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཡོད་པར་གྲུབ། ཇི་ལྟར་གྲུབ་ན་སྔོན་པོ་གཞལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཅེས་མི་སྨྲ་ཡི། ནས། དེས་ན་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་གཞལ་
བ་ལ་ལྟོས་ནས་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཡང་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་གྲུབ་པ་མིན་པར་གསུངས་པ་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། སྔོ་འཛིན་

[180B] དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཚད་མས་འགྲུབ་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་ནི་སྔོ་འཛིན་གྱི་གཞལ་བྱ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྔོ་འཛིན་སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་གྱིས་
གྲུབ་པར་གསུངས་པ་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། སྟོང་ཐུན་ལས་གསུངས་པ་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་འགྲུབ་ཀྱང་རྟོགས་པ་མིན་པའི་དོན་དང། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡོད་པ་ནི། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྔོ་འཛིན་ཡོད་པ་སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་
གྱིས་རྟོགས་པ་མིན་པར་དེའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་ནུས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་པས་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་འགྲུབ་ཀྱང་དེས་དེ་རྟོགས་མི་དགོས་པ་གཉི་གས་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར་ལུང་འདི་གཉིས་ཀྱི་
འགལ་སྤོང་ལ་རྣམ་བཤད་ཀྱིས་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་རགས་པ་དང། སྟོང་ཐུན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཕྲ་མོའི་དབང་དུ་བྱས་པས་དགོངས་པ་མི་འགལ་བར་གསུངས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང། བཤད་པའི་གཞི་
གཅིག་ལ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཡིན། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེས་རྣམ་གཞག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བྱེད་པ་བོད་སྔར་བས་པ་ལས་རྗེའི་རང་ལུགས་མིན་པར་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཐད་པར་
ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་དུ་བཤད་དོ། །ལུགས་འདིའི་ཚད་མའི་རྣམ་གཞག་ལ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་མང་ཡང་གཞུང་དོན་ཤེས་པ་ལ་དེ་ཙམ་གལ་མི་ཆེ་བས་བཞག་གོ་གསུམ་པ་རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་པར་

[181A]༄༅། །བཤད་པ་ལ་གཉིས། རང་རྒྱུད་བཀག་པའི་བྱུང་ཚུལ་དང་དེའི་དོན་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་གཞན་ལུགས་དང། རང་ལུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡོད་པ་དང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་མེད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་
གཉིས། རང་རྒྱུད་བཀག་ཚུལ་དང། དེའི་དོན་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་གཞན་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གསུང་རབ་ཀྱི་དོན། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ། གསུངས་སོ། །ཡན་གྱིས་བྱུང་ཚུལ་དངོས་དང། དེ་མན་གྱིས་དེ་ལས་
འཕྲོས་པའི་དོན་བཤད་པ་ལས། བྱུང་ཚུལ་དངོས་ནི། གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་འགྲེལ་བ་ན། གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་ན་རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་རང་
མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པའི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་ན་རང་རྒྱུད་འདོད་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་ན་ཡང། ཐལ་རང་གང་འདོད་བརྟགས་ནས་རང་རྒྱུད་མི་འཐད་ཐལ་
འགྱུར་འཐད་ཅེས་པ་ནི་རང་སྡེའི་གཞུང་བོད་དུ་འགྱུར་བ་རྣམས་ལས་ཟླ་བའི་གཞུང་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་མིན་པ་ནས་དངོས་སུ་མ་བྱུང་ངོ། །ཟླ་བས་རང་རྒྱུད་མི་འཐད་ཐལ་འགྱུར་འཐད་ཅེས་ཕྱེ་བའི་བྱུང་ཚུལ་ནི། རྩ་ཤེ་
ལས༑ བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་དོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བུདྡྷཱ་པཱ་ལི་

[181B] འདི་ལ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། དངོས་པོ་དེའི་སྐྱེ་བ་དེ་བདག་ལས་སམ། གཞན་ལས་སམ། བདག་དང་གཞན་གཉིས་ལས་སམ། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འགྱུར་གྲང་ན། བརྟགས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
ལས་མི་འཐད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བདག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་དེ་ལ་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
དང༑ སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་རྣམས་ལ། ཡང་སྐྱེ་བ་དགོས་པ་མེད་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ཀྱང་ཡང་སྐྱེ་ན་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་
བཀྲལ་བ་ལ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེར། འདི་ལས་གཞན་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་
ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང། གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐབས་
ཀྱི་དོན་ལས་བཟློག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང། དེའི་ཆོས་བཟློག་པའི་དོན་མངོན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང། སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་

[182A]༄༅། །མཛད་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྐྱོན་བཟུང་བ་ལ། སྐྱོན་དེ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་མི་འཇུག་པར་སྟོན་པའི་སྐབས་ཚིག་གསལ་ལས། སྐྱོན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཁོ་བོ་ཅག་
གིས་མཐོང་ངོ། །ནས། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་རང་རྒྱུད་མི་བཞེད་པ་དང། དབུ་མ་བས་རང་རྒྱུད་བྱ་མི་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་བཟློག་ཕྱོགས་ལ་གནོད་བྱེད་མང་དུ་བསྟན་ནས་ཐལ་
འགྱུར་བའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་སྟེ་འདི་ལ་དཔྱད་པ་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱས་ཟིན་ཏོ། །དེར་མ་ཟད་བཞི་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་བ་ལས་ཀྱང་རབ་བྱེད་དགུ་བར་སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་གི་འདོད་པ་འགོག་པའི་སྐབས་ཤིག་ཏུ། འདིས་གཞན་
གྱི་དམ་བཅའ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཉིག་ལ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ལྟར་ན་གཉིག་ལ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
རང་རྒྱུད་འགོག་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གསུངས་སོ། །བྱུང་ཚུལ་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་དོན་ལ། ལེགས་ལྡན་ལ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་རང་ཉིད་རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་པ་ལ་མི་མཐུན་པའི་དོགས་པ་ཡང་མེད་པས་རང་བཞིན་འགོག་
པའི་དགག་བྱ་ལ་ཡང་ཁྱད་ཡོད་པར་མི་འདོད་ཅིང། སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་ཚིག་གསལ་གྱི་རྒྱུས་འདུག་པས་ཟླ་བས་ལེགས་ལྡན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་རྣམས་འཇུག་མི་འཇུག་གི་བཤད་པ་འོང་དགོས་རྒྱུར་སྣང་ཞིང། ཞི་

[182B] །དེ་ལ་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཟླ་བས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་
དང༑ འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་སོགས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྟེན་འབྱུང་དང། ཆགས་སྡང་སོགས་འཇིག་རྟེན་ལས་མ་འདས་པའི་རྟེན་འབྱུང་ཁས་བླང་དགོས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་དགག་བྱ་རང་མཚན་
འགོག་པའི་རིགས་པ་རྣམས་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟབ་ལ་ཕྲ་བའི་མཐར་ཐུག་ཏུ་དང། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་རང་རྒྱུད་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཕྲ་བར་སྣང་ངོ།    ༈    །འདིར། ཐལ་བཟློག་གི་རྣམ་གཞག་ལ། གྲངས་ཅན་པས་བདག་སྐྱེ་འདོད་
ཚུལ༑ སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་དེ་བཀག་ཚུལ། དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ། སྐྱོན་དེ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་མི་འཇུག་པར་ཟླ་བས་བཤད་ཚུལ་བཞི་ལས། གྲངས་ཅན་གྱིས་བདག་སྐྱེ་འདོད་ཚུལ་ནི། ནས་མྱུག་ལྟ་བུའི་འབྲས་
བུ་གཅིག་གི་ས་བོན་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྤྱི་གཙོ་བོ་དང་རང་བཞིན་ཆ་མེད་ཀྱི་ཕར་ཡིན་ཚུར་ཡིན་དུ་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ལ་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་ལྡན་རྣམས་ཆོས་ཅན། རང་རྒྱུའི་དུས་ན་ཡོད་དེ། རང་རྒྱུའི་
དུས་སུ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྫ་བུམ་རྒྱུ་འཇིམ་པའི་དུས་སུ་འཇིམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་བཞིན། དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཆ་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པས་ཕན་ཚུན་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་དུ་འདོད་དོ། །སངས་རྒྱས་

[183A]༄༅། །བསྐྱངས་ཀྱིས་དེ་བཀག་ཚུལ་ནི། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ། རང་གི་བདག་ཉིད་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ནམ་ཡང་སླར་མི་སྐྱེ་བར་
མི་འགྱུར་བར་ཐལ། གྲུབ་ཟིན་ཀྱང་སླར་ཡང་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱིས་བཀག་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་འདི་གཉིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་དགོངས་ཚོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་
གྲངས་ཅན་གྱིས། ཐལ་འགྱུར་སྔ་མ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། ནུས་པའི་ངོ་བོར་མི་གསལ་བར་ཡོད་པ་གསལ་བར་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་ཕྱི་མ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། གསལ་ཟིན་ནས་སླར་སྐྱེ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་རོ་
དེ་ལ་འོ་ན། མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་རང་གི་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན། རང་གི་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པའི་མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་མི་དགོས་པར་ཐལ། གསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། མེད་ན། མངོན་གསལ་
གྱི་བུམ་པ་ཆོས་ཅན། རང་གི་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པར་ཐལ། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་ཞེས་འགོག་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་ལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་བར། དངོས་
པོ་རྣམས་བདག་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཞེས་སོགས་མདོར་བསྟན་དང། དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་མ་དགོངས་པར་མདོར་བསྟན་གྱི་གཞུང་

[183B] ཤེར་སྒྲོན་དུ་ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་པ་འགོད་པ་ན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏའི་མདོར་བསྟན་གྱི་གཞུང་ཁོ་ན་ལས་མ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་ནི། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་ངག་ཆོས་ཅན་
རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དང། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་དང། རྒོལ་བ་གཞན་གྱིས་ཀླན་ཀའི་གླགས་ཡོད་པའི་སྐྱོན་གསུམ་འབྱུང་
བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འགྲེལ་ངག་དེའི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྦྱོར་བ་གཉིས་བཀོད་འདུག་ལ། རྟགས་
དེ་གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞི་རྟགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་ནས་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྦྱོར་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཐུན་
དཔེ་སྐྱོན་མེད་ཀྱང་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་ངག་དེའི་ཚིག་ཟིན་ལྟར་བཀོད་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་གཉིས་ལ་འགྲེལ་བའི་དངོས་ཟིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་གྲགས་སོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གྲངས་ཅན་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་གི་བདག་
ཉིད་ལས་མི་སྐྱེ་ཞེས་པའི་དོན་མངོན་པར་གསལ་ཟིན་གྱི་བདག་ཉིད་ལས་སམ། རྒྱུ་མི་གསལ་བ་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ལས་ཟེར། དང་པོ་ལྟར་ན་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པ་དང། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པ་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོས་སྐྱེ་ལྡན་

[184A]༄༅། །ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མི་གསལ་བ་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དམ་བཅའ་ལ་བརྟགས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱེ་འགྲེལ་ངག་དེའི་དངོས་ཟིན་
ལྟར་འགོད་ནའང་མི་རུང། དམ་བཅའ་མི་བཟློག་པར་རྟགས་ཀྱི་ཟློག་དོན་གཉིས་རྟགས་སུ་འགོད་ནའང་མི་རུང། རྟགས་དང་དམ་བཅའ་གཉིས་བཟློག་ནས་འགོད་ནའང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་
དང་ཁྲུག་མེད་སྦྱོར་བ་དེའི་རྟགས་སུ་མི་རུང་བ་གང་ཞིག་བདག་ལས་སྐྱེ་ན་དོན་མེད་ཐུག་མེད་ཀྱང་དེའི་རྟགས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་སྦྱོར་བ་དེའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་
དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྟགས་དེ་རྩོད་གཞིའི་སྟེང་དུ་རྟོགས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཚིག་ནུས་ལ་དཔགས་
ན་ཟློག་དོན་གཉིས་རྟགས་སུ་བྱེད་དགོས་པས་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་དགོས་པ་ལས་དོན་བཅས་དང། ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་དགོས་པ་ལས་ཐུག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འགོད་དགོས་པ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ན་དངོས་ཟིན་གྱི་
དམ་བཅའ་ཡང་བཟློག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྟགས་བཟློག་ནས་དམ་བཅའ་མ་བཟློག་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོད་དགོས་

[184B] ཁྱབ་སྟེ། བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྐབས་གཞན་སྐྱེ་བ་སྒྲུབས་ན་སྐབས་དོན་སྟོར་བའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྐབས་འདིར་སྐྱེ་བ་གཞིར་
བྱས་ཀྱིས་རིགས་པ་འགོད་པ་གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་ལ་བདག་སྐྱེ་གཞན་སྐྱེ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད། བདག་སྐྱེ་བཀག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་སུ་དངོས་སུ་སྨྲས་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་
གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། རྟགས་ཆོས་གཉིས་ཀ་བཟློག་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོད་དགོས་པ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་འགོད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དང་
པོ་དེར་ཐལ། དོན་མེད་ཐུག་མེད་བཟློག་ན། དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་སུ་འགྱུར་བ་ལྟར། བདག་སྐྱེ་མེད་པ་བཟློག་ན་བདག་སྐྱེ་ཡོད་དེ་ཞེས་པའམ། བདག་སྐྱེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བཟློག་པར་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་སྐྱེ་མེད་
པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། སྐབས་འདི་ཡི་བསྒྲུབ་བྱར་མ་ཡིན་དགག་བཟུང་བར་སོང་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདིའི་དམ་བཅའ་དེ་གཞན་སྐྱེ་
ཤུགས་ལ་འཕེན་པའི་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདིས་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་མ་ཡིན་པ་དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཤུགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་

[185A]༄༅། །འཕངས་འདུག་པའི་ཕྱིར་དང། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་མ་ཡིན་པ་དེ་གཞན་སྐྱེ་ཤུགས་ལ་འཕེན་པའི་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པ་ལ་དོགས་པ་མེད་ལ། དེ་མ་
ཡིན་དགག་ཡིན་ན་འཕེན་རྒྱུའི་ཆོས་ནི་གཞན་སྐྱེ་ལས་གཞན་དུ་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་དང། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་དགག་བྱའི་སྤོས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཆེད་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པས་སྐབས་འདིའི་བསྒྲུབ་ཆོས་ལ་མེད་དགག་
གཅིག་དགོས་ཀྱི། མ་ཡིན་དགག་བྱས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཚན་མ་ལ་མི་སྤྱོད་པར་གསུངས་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། བཀོད་མ་ཐག་པའི་རྟགས་ཆོས་གཉིས་བཟློག་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་
དགོངས་ཚོད་བླངས་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་གྲགས་ཏེ། བདག་སྐྱེ་མེད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པའམ། བདག་སྐྱེ་བཀག་ཙམ་མ་ཡིན་པའམ། བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་མ་ཡིན་པ་གང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་ཡང་འདྲའོ། །སྐྱོན་དེ་སངས་
རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་མི་འཇུག་པར་ཟླ་བས་བཤད་ཚུལ་ནི། ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་མི་འཇུག་སྟེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་སྐབས་འདིར་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་
པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡང་མེད། ཐལ་འགྱུར་གྱི་ཟློག་དོན་ཁས་བླངས་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་

[185B]གཞན་གྲགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དེ་འདྲའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད། དེ་ལ་ནུས་པའང་མེད། རང་རྒྱུ་ཁས་ལེན་ཀྱང་མི་
རིགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དཔེ་མ་བརྗོད་ཀྱང་སྔར་བཤད་པའི་འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱིས་བདག་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དེ་འཐད་པ་དང་བྲལ་བ་དང། རང་གི་ཁས་བླངས་དང་འགལ་བ་ཡིན་
པར་སྟོན་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱིས་གྲངས་ཅན་ལ་ནང་འགལ་བསྟན་པ་ན་དེ་མཐོང་ཡང་མི་ལྡོག་པར་བསྙོན་ན། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དཔེ་བརྗོད་ཀྱང་མི་ལྡོག་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་
གསུམ་པ་དེར་ཐལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་གཞན་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འདིར་གཞན་གྲགས་ངེས་པར་བརྗོད་མི་དགོས་པ་གང་ཞིག་བརྗོད་དགོས་པ་དག་ལའང་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་
དང་པོ་དེར་ཐལ། གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མ་བཀོད་ཀྱང་འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་པོའི་ཁས་བླངས་ལ་ནང་འགལ་བསྟན་ནས་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་
ཐལ༑ འགྲེལ་ངག་དང་པོའི་བསྟན་བཤད་གཉིས་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྟན་བཤད་དེས་རྒྱུ་དུས་ན་མངོན་པར་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པར་འདོད་པའི་མྱུ་གུ་

[186A]༄༅། །ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་བཞིན། ཞེས་པའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་དེས་དེ་འདྲའི་དངོས་པོ་
རྣམས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ནི་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པས་ཁྱབ་པར་མཐོང་སྟེ། མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་བཞིན། མངོན་
གསལ་གྱི་བུམ་པ་བཞིན་དུ་དེ་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རིམ་
པར་དམ་བཅའ་དང། རྟགས་དང། དཔེ་ལ་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་དང། དཔེ་དོན་ཉེར་སྦྱོར་དང། མཇུག་སྡུད་དེ་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་གྱི་སྒྲུབ་ངག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཀོད་མ་ཐག་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་དགོངས་
ཚོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་ལས་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བའི་དོན་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་བཞིན། ཞེས་བཀོད་ཀྱང་ཆོག་གོ་རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་
གྲུབ་སྟེ། རང་རྒྱུད་ལ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་སེལ་མི་དགོས་པ་གང་ཞིག་གཞན་གྲགས་ལ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་རང་

[186B] རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་མཐུན་དཔེར་བཀོད་པས་གཏན་ཚིགས་འགལ་བའི་སྐྱོན་བསལ་བ་གང་ཞིག་རྒྱུ་དུས་ན་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་
ཡོད་པར་འདོད་པའི་མྱུ་གུ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱར་བཀོད་པས་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་བསལ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་མཐུན་དཔེར་བཀོད་པས་ན་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དེ་བདག་སྐྱེ་
མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་འགལ་རྟགས་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་ནི་སྔ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲགས་པའི་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་མཐུན་དཔེ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གྲངས་ཅན་གྱིས་རྒྱུ་དུས་ན་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པར་འདོད་པའི་མྱུ་གུ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལ། དེ་འདྲ་བའི་མྱུ་གུ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་ན་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་བམ་སྙམ་པའི་
དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱི་ཐལ་ཆོས་དེ་བཟློག་པའི་དོན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ནི་གྲངས་ཅན་ཁོ་ན་འདོད་ཀྱི། རང་ལ་དེའི་ཁས་ལེན་མེད་པའི་ཕྱིར་
མཐའ་དཔྱོད་སོགས་ལས་སྐྱོན་དང་པོ་གཉིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སེལ་བ་དང། སྐྱོན་གསུམ་པ་སེལ་བའི་ཚུལ་མཛད་ཀྱང། འདིར་དཀའ་འགྲེལ་སོགས་ལས་སྐྱོན་གསུམ་སོ་སོར་སེལ་བའི་ལུགས་ལྟར་བཀོད་པ་སྟེ་གཉིས་ཀ་རུང་ཞིང་རྒྱས་པར་དབུ་

[187A]༄༅། །མའི་མཐའ་དཔྱོད་ཆེན་མོ་དང། ཚིག་གསལ་གུང་བསྒྲིགས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། རྣམ་བཤད་ལས། རང་སྡེ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། རང་ལས་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པས་བདག་སྐྱེ་མི་རིགས་ཤིང། ནས་
གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་དཔགས་ན་དངོས་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་མི་འདོད་པར་སྣང་ཡང། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་མ་གཏོགས་པའི་རང་སྡེས་འབྲས་བུ་གྲུབ་ཟིན་སླར་
ཡང་རྒྱུས་སྐྱེད་མི་དགོས་ཀྱང་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུས་བསྐྱེད་པར་འདོད་ལ། ཞེས་གསུངས་པ་དང། བྱེ་སྨྲས་མྱུ་གུ་ནི་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པའི་དུས་སུ་ཡང་མྱུ་གུར་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལྟར་ན་དེས་བདག་སྐྱེ་འདོད་དམ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །
ཁ་ཅིག་རང་རྒྱུའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་མི་དགོས་པར་ཐལ། གསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གྲངས་ཅན་པ་ལ་འཕེན་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ལྟར་འཕངས་པ་ན་དེས་འདོད་ལན་འདེབས་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པའི་མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་དགོས་ཟེར་ན། དེ་ལ་མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྒྱུའི་དུས་ན་ཡོད་པར་
ཐལ༑ ཁྱོད་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་གྲངས་ཅན་པས་ཁས་བླངས། འདོད་ན། རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པའི་མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་

[187B] ཁྱོད་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་ན་རྒྱུ་དུས་ན་ཁྱོད་ཡོད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་སྐྱེ་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། དེ་ལྟར་འཕུལ་ན་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པའི་མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་
མེད་ཅེས་གཞན་དག་འདོད་དོ། །ལ་ལས། གྲངས་ཅན་པས་མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་རང་གི་རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་ན་མངོན་གསལ་གྱི་ངོ་བོར་ཡོད་དགོས་ཀྱི་མངོན་གསལ་
གྱི་ངོ་བོར་མེད་ན་བུམ་པ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་ཡང་མངོན་གསལ་གྱི་བུམ་པ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་བྱ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་དེ་གཉིད་ལོག་པའི་དུས་སུ་མི་དེ་ཡོད་ཀྱང་དེའི་དུས་སུ་སད་པའི་མི་དེ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ན་སད་པའི་ངོ་བོ་ཐོབ་
ནས་ཡོད་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོག་གོ་གཉལ་སྟོན་དཀའ་འགྲེལ་དང། བློ་གླིང་དང། སྒོ་མང་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་སོགས་ཀྱིས། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་པའི་དོན་རང་
གི་རྒྱུ་དུས་སུ་ཡོད་པ་ལ་འཆད་བཞེད་ལྟ་བུར་མཛད་ཀྱང། གཞུང་འདིས་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་གཅིག་བསྟན་དགོས་ཤིང། དེ་ལ་རྟགས་དེ་ལྟར་བཀོད་ཚེ་གཞི་རྟགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མི་འགྲུབ་པས་རང་གི་བདག་ཉིད་ཐོབ་
ཟིན་པ་ཞེས་བཤད་དགོས་སོ། །གུང་རུ་རྒྱན་བཟང་བས་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་བཀག་ཚུལ་དང། དེ་ལ་སྟོང་ཐུན་ཆེན་མོ་ལས་ལན་བཤད་ཚུལ་རྣམས་སྙིང་པོ་རབ་གསལ་དུ་བཀའ་སྩལ་འདུག་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་ཡི། རྒྱན་བཟང་བའི་

[188A]༄༅། །གཞུང་བདག་གིས་མ་མཐོང་བས་སྤྲོ་མ་ནུས་སོ། །དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་གྲངས་ཅན་པ་ལ་ཉེས་པ་བརྗོད་ཚུལ་རྒྱུ་མི་གསལ་བ་དང་འབྲས་བུ་མངོན་གསལ་གྱི་སྟེང་ནས་བརྟག་པར་གསུངས་པ་དང། གྲུབ་
མཐའ་ཆེན་མོར་གཞན་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གང་ཡིན་དྲིས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བ་ལ་མཛད་པར། དེའི་མཆན་དུ་གྲངས་ཅན་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་བཤད་ཚུལ་སྔ་མ་དང་གནད་གཅིག་ཏུ་
བཤད་དོ། །རྟགས་ཟློག་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱང་ཟློག་དགོས་པའི་དོན་ནི་དེ་རིགས་པ་སྨྲ་བ་སྤྱི་ལུགས་སུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང། སྔར་བཤད་པ་ཉིད་སྟོང་ཐུན་ལས། ཐལ་འགྱུར་དང་རྟགས་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱིར་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་
གྱི༑ འདིར་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་འགོད་ན་བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་ལས་བཟློག་པའི་ཟློག་དོན་བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་ཡང་
མཚུངས་ཞེས་པ་སྟེ། ཞེས་དང། དེ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་སུ་དངོས་སུ་སྨྲས་པས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་སྨྲས་ཤིང། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་པས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་ལ། སྐྱེ་བ་གཞིར་
བྱས་ལ་བདག་སྐྱེ་གཞན་སྐྱེ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པས། དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞིང་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འཕེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷས་བྱིན་ཚོན་པོ་དང་ཉིན་པར་མི་ཟ་བར་སྨྲས་པའི་

[188B] ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་འཁྲུལ་བ་མེད་པའོ། །ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་དགོངས་ཚོད་བླངས་པའི་དམ་བཅའ་ལ་བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་
ཙམ་མ་ཡིན་པ་སོང་ན་ཡང་འགོད་ཚེ། དངོས་པོ་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོད་ཅིང་དེ་ལ་སྐྱོན་གསུམ་ག་འཇུག་པར་ལེགས་ལྡན་གྱིས་བཞེད་ཅེས་སྨྲའོ། །ལ་ལས་
ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་དགོངས་ཚོད་བླངས་པ་ལ་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ཀ་བཟློག་ནས་འགོད་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དགོངས་པ་ལ་རྟགས་ཟློག་པ་ཡོད་ཀྱང་དངོས་སུ་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཐུག་མེད་བཀོད་ཆོག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་
དེས་ན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་དངོས་ཟིན་ལྟར་བཀོད་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ། རྟགས་བཟློག་ལ་དམ་བཅའ་མ་བཟློག་ན་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་ཡོད་པས་དངོས་པོ་ཆོས་ཅན། བདག་སྐྱེ་རྣམ་
པར་བཅད་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོད་འདོད་པར་ངེས་སོ་ཞེས་ལེགས་ལྡན་གྱིས་དགོངས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ཟེར་ན་བརྟག་གོ་ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་དུ། སྟོང་ཐུན་དང་དབུ་མའི་
མཐའ་དཔྱོད་ལས་སྐྱེ་བ་གཞིར་བྱས་ལ་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཀོད་པའི་ལུགས་སུ་བྱས་ཏེ། དེ་བདག་སྐྱེ་མེད་པའི་ཟློག་དོན་མིན་པས་མི་རུང་བར་སྨྲས་ནས། རང་ལུགས་མཁས་གྲུབ་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་གྱི་དྲིས་

[189A]༄༅། །ལན་ལས། དངོས་ཟིན་ལ་བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ཆོས་སུ་སོང་ལ། དེ་བཟློག་པ་ནི་བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་མ་ཡིན་པ་ལ་བྱ་ཞིང། དངོས་པོ་གཞིར་བྱས་ལ་བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་མིན་ན་གཞན་
སྐྱེར་འགྱུར་ཏེ། བདག་གཞན་གང་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་ཕུང་གསུམ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཙམ་གྱི་ནུས་པ་གོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་ཞེས་བཤད་པ་མི་འཐད་དེ། སྟོང་ཐུན་དང་དབུ་
མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་ཆོས་སུམ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་དབུ་མའི་ཡིག་ཆར། ལེགས་ལྡན་ཁྱེད་རང་ལྟར། མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན། ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཀོད་ན་དེ་འདྲའི་དཔྱད་པ་འཇུག་པ་བདེན་ཡང། ཞེས་དང། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང། རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་གསུངས་
པའི་དོན་ནི། ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་དུ། དང་པོ་ནི་ལེགས་ལྡན་ཁྱེད་རང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འགོད་པར་འདོད་པས་དེ་འདྲ་བའི་སྦྱོར་བ་བཀོད་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་མ་བཀོད་པའི་དོན་དང། གཉིས་པ་ནི་དེ་འདྲ་བའི་སྦྱོར་བ་
རྣམས་ལེགས་ལྡན་གྱི་བསམ་ཚོད་ལྟར་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན་དེ་འདྲ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །རྣམ་གཞག་རིམ་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་པས་རྗེས་དཔག་གིས་བསྒྲུབ་

[189B] དེ་ལ་ནི་རྟགས་སྐྱོན་མེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དགོད་དགོས་པས་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ངོས་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང། སྒྲོན་གསལ་མཆན་ལས། མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་པས་རྗེས་དཔག་གིས་བསྒྲུབ་དགོས་ལ་དེ་ལ་གཏན་
ཚིགས་སྐྱོན་མེད་དགོས་པས། ཞེས་དང། བསྐྱེད་རིམ་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་ལས། རྗེས་དཔག་གིས་བསྒྲུབ་དགོས་ལ། དེ་ལ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྐྱོན་མེད་དགོས་དགོས་སོ། །ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། རྗེས་དཔག་གིས་
རྟོགས་པ་ཁས་ལེན་ན་རྟགས་ཡང་དག་ཁས་མི་ལེན་པ་རྩ་བ་ནས་ཉམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་གླིང་གིས་རྗེས་དཔག་ཡིན་ན་རང་རྟེན་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་པས་ཁྱབ་པས་འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་
བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་མི་ཐུབ་པར་བཤད་ནས། དེ་ལྟར་ཐུབ་པར་ཚིག་གསལ་སོགས་ལས་བཤད་པའི་དོན་ནི་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་ལོག་རྟོག་ཟློག་ནུས་པ་ལ་བྱས་སོ། །ཚིག་གསལ་ལས། གང་ལས་གཏན་
ཚིགས་དང་དཔེ་བཀོད་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ། འདི་དག་ཙམ་ཞིག་གིས་བརྩད་པ་ན་ཅི་ཕ་རོལ་པོ་ཁས་ལེན་པ་མི་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བས་བརྩད་པས་ཀྱང་མི་བཟློག་ན་ནི་
དེའི་ཚེ་ངོ་ཚ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང། གཞན་གྱིས་དམ་བཅའ་བ་ལ་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི་བྱ་དགོས་པས། ནས། འདིར་རྗེས་

[190A]༄༅། །སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་པ་ཀོ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཅེས་དང། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ཕྱི་རྒོལ་ཐམས་ཅད་ལ་གཞན་གྲགས་ངེས་པར་བརྗོད་མི་དགོས་ཤིང། ཞེས་དང། ལམ་རིམ་ལས་
འདི་ནི་ཐལ་འགྱུར་བྱས་པའི་ཚེ་དེའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་ངག་མེད་དོ། །ཞེས་དང། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ངེས་པའི་ལྟ་བ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་མིང་འདོགས་
ནའང་ཐལ་རང་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོ་མང་གིས་རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་ལ་སྦྱོར་ངག་དགོས་ཀྱང་དབང་རྣོན་གྱིས་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་ཐུབ་པས་ན་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་
རྗེས་དཔག་སྐྱེད་ནུས་པར་གསུངས་ལ། ལུང་རྗེས་མ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་གཙོ་བོར་འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་སྒོས་སྒྲུབ་པ་དང། དེ་ལྟར་གཙོ་བོར་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲུབ་ངག་གིས་སྒྲུབ་པས་ན་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་ལ་
དགོངས་པར་ཧལ་ཧ་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །སྤྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བ་ལ་རྟེན་གཏན་ཚིགས་དགོས་ཀྱང། རྒོལ་བ་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ན་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་ལས་འགོད་མི་དགོས་པ་ལུང་སྔ་ཕྱི་དེ་དག་གི་དོན་དུ་
བྱས་ན་དགོངས་པར་འགྲོ་མིན་བརྟག་གོ་རང་རྒྱུད་དང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པས་དེ་འགོག་པའི་རིགས་པ་ལ་ཕྲ་རགས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་བསམ་པར་བྱ་དགོས་ཤིང། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་མྱུ་

[190B] དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་འགོད་པ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་ངེས་པ་
དང་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་གཉིས་ཡོད་ཀྱང། དེ་འདྲའི་ཐལ་འགྱུར་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོ་ཁམ་ལ་དེ་ལྟར་མེད་པ་དང། མེད་དགག་ཡིན་ཕྱིན་ཤུགས་ལ་རང་དང་དགག་བྱ་རིགས་གཅིག་པའི་མེད་དགག་གང་འཕངས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་
པ་སོགས་མཐའ་དཔྱོད་དུ་བལྟའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ལུགས་དགག་པ་དང། བོད་སྔ་རབས་པའི་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལ་པཎྚིཏ། ཞེས་སོགས་བྱུང། འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། དེ་ལ་
འགའ་ཞིག་ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་ན་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནམ། ནས། ཇི་ལྟར་རིགས་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རྟགས་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་དང། ཁྱབ་པ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཕྱོགས་
གཅིག་ཏུ་འགོད་ན། དེ་ལ་པཎྚིཏ་ཛ་ཡ་ཨ་ནནྟས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་རང་རྒྱུད་མི་འཐད་དེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་དང་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་འཐད་ནའང། རྟགས་དང་ཁྱབ་པ་ཚང་
མས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མེད་པ་གང་ཞིག་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་རྟགས་སུ་འདོད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕྱི་

[191A]༄༅། །རྒོལ་གྱིས་ཚད་མས་གྲུབ་པར་སྔ་རྒོལ་གྱིས་མི་ཤེས་པ་གང་ཞིག་རང་གིས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྔ་རྒོལ་གྱི་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་ཤེས་པའི་
ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་གི་ཚད་མས་གྲུབ་པར་ཐག་བཅད་ཀྱང་སླུ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་མངོན་སུམ་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་པ་གང་ཞིག་རྗེས་དཔག་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་
དེར་ཐལ། མངོན་སུམ་ཚད་མས་ཚང་མང་གི་དུ་ཡོད་ལ་མེ་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་རྟོགས་ཀྱི། ཡུལ་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུ་ཡོད་ལ་མེ་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་ཡུལ་དུས་ཐམས་
ཅད་ན་ཡོད་པའི་རྟགས་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས་དཔག་ནི་ཡུལ་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་
ཟེར་རོ། །དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྟགས་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མི་འཐད་པ་གང་ཞིག་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་
སྒོ་ནས་འགོག་པ་མི་རིགས། རང་གིས་གནོད་བྱེད་བསྟན་ནས་འགོག་པ་ཡང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་དེ་ལྟར་ཞེ་བས་འདོད་པ་ཡིན་པར་རང་གིས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་སེམས་མི་

[191B] །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་གིས་གནོད་བྱེད་དུ་ཐག་བཅད་ཀྱང་སླུ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རིགས་པའི་གཞུང་ལས་ཁྱབ་པ་འགྲུབ་ཚུལ་བཤད་པའི་དོན་ལོག་པར་བཟུང་ནས་འགོག་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ། ཚང་མང་གི་སྟེང་དུ་དུ་ཡོད་ལ་མེ་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་ཚང་མང་གི་དུ་ཡོད་ལ་ཚང་མང་གི་མེ་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་སྒྲུབ་པ་གཞུང་གི་དོན་གཏན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞུང་གི་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། དུ་ལྡན་གྱི་ལ་ལ་
ཚང་མང་གི་དུ་བ་ཡོད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཚང་མང་གི་མེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལ་ལ་དུ་ཡོད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་མེ་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་ཚེ་རྟགས་སུ་གང་བཟུང་བ་ལ་ཆོས་སུ་གང་བཟུང་བ་དེས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དང། དེའི་སྒྲུབ་ཚུལ་ཡང་སྔར་ལྟར་ཚང་མང་གི་དུ་ཡོད་ལ་ཚང་མང་གི་མེ་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཚང་མང་ནི་སྤྱིར་དུ་ཡོད་ལ་མེ་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་གཞི་དང། སྤྱིར་དུ་ཡོད་ལ་མེ་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ནི་
གཞི་དེའི་སྟེང་དུ་ངེས་རྒྱུའི་དོན་ཡིན་གྱི། ཁྱེད་ལྟར་ན་ཚང་མང་གི་དུ་ཡོད་ལ་ཚང་མང་གི་མེ་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ངེས་གཞིའི་མཐུན་དཔེ་ཚང་མང་ལས་ཟུར་བ་ཞིག་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་
པར་སྒྲུབ་ཚེ་ཡང་བུམ་པ་ནི་བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་གཞིའི་མཐུན་དཔེ་ཡིན་གྱི་བུམ་པའི་བྱས་པ་ལ་བུམ་པའི་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་མིན་ཞིང། དུ་བས་མེ་ཡོད་དང། བྱས་པས་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ཡུལ་དུས་ཐམས་ཅད་

[192A]༄༅། །དུ་མི་འཁྲུལ་བར་ངེས་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཛ་ཡ་ཨ་ནནྟས་རང་རྒྱུད་མི་འདོད་པའི་དོན་རྟགས་དང་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ལ་གཏུགས་པའི་རིགས་པ་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ལོ་
ཙཱ་བ་ཁུ་མདོ་སྡེ་འབར་དང་རྨ་བྱ་བྱང་བརྩོན་དང་བོད་ཕྱི་རབས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ལྡོག་པ་རིགས་གཅིག་པ་སྟེ་རིགས་བསྒྲེའི་སྒྲུབ་བྱེད་མང་པོ་དཔུང་བསྒྲིགས་ནས་ཕྱོགས་འཕུལ་བྱེད་པ་ལ་ལྡོག་པ་གཅིག་པའི་དཔུང་འཕུལ་དུ་གྲགས་
པ་དེ་ལྟར་བྱེད་འདོད་པ་ནི་ཆུས་ཁྱེར་བའི་གང་ཟག་གིས་ཆུས་རྩ་བ་ཕྱུང་ཟིན་པའི་རྩྭ་ཕུང་ལ་འཇུབ་དང་འདྲ་སྟེ། ཛ་ཡ་ཨ་ནནྟའི་རིགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པས་ཆུས་རྩ་བ་ཕྱུང་བའི་རྩྭ་ཕུང་དང་འདྲ། ལོ་ཙཱ་བ་ཁུ་སོགས་ཀྱི་
རིགས་པ་པཎྚི་ཏའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རིགས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པས་དེ་འདྲའི་རྩྭ་ཕུང་ལ་འཇུ་བའི་ཆུས་ཁྱེར་བའི་མི་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་དུ་ས་བོན་དང་སོལ་བ་ནི་མྱུ་གུ་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ལྡོག་པ་གཅིག་
པས་ན་མྱུ་གུ་དེ་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་སོལ་བ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་དགོས་ཞེས་མཐུ་དཔུང་གིས་འཕུལ་བའི་དོན་དུ་བཤད་ཅིང། གྲུབ་མཐའི་མཚན་ཡང་དེ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་པ་དང། ཨ་གྱ་ཡོངས་འཛིན་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་ནུས་མེད་མང་པོ་
བཀོད་པའི་དོན་དང། རྗེ་འཇིགས་མེད་དབང་པོས་དཀྱུས་སུ་བཀོད་པ་ལྟར་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ལྡོག་པ་གཅིག་པའི་དཔུང་འཕུལ་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་ཁས་ལེན་པར་མ་ཟད་རྣམ་དག་ཏུ་སོང་ན་

[192B] སྐབས་འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་དག་གིས་དཔུང་འཕུལ་ཞེས་པའི་མིང་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་པ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་བར་བྱས་པས་ཁོང་དག་གིས་ལྡོག་པ་གཅིག་པའི་དཔུང་འཕུལ་བྱས་པ་
ཡང་དག་ཏུ་མ་སོང་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། འདི་ནི་དཔུང་འཕུལ་ཞེས་པའི་མིང་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་པ་མི་ཤེས་པའི་སུན་འབྱིན་དུ་གསལ་བར་བྱས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆུས་ཁྱེར་བ་རྗེས་འབྲངས་
རྣམས་དང། རྩྭ་ཕུང་དྲུངས་ཕྱུང་བ་ཛ་ཡ་ཨ་ནནྟར་བྱེད་པ་ཡང་རུང་མོད་དེ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པ་གཉིས་ལ་བྱས་ན་ལེགས་པར་མངོན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཡན་གྱིས་
རྨ་བྱ་བྱང་བརྩོན་སོགས་དང། ཡང་ཁ་ཅིག་སོགས་ཀྱིས་ཁུ་ལོ་ཙཱ་བ་སོགས་དང། གཞན་དག་སོགས་ཀྱིས་བོད་གཞན་འགའ་ཞིག་འགོག་པས། དེ་གསུམ་རིམ་པར་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོར་བཀོད་པའི་གཞན་ལུགས་བཞི་བ་དང་
གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དག་གོ་དེ་ལ་བ་ཚབ་རྗེས་འབྲང་རྨ་བྱ་བྱང་བརྩོན་སོགས་ཀྱིས། རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་གཞལ་བྱ་དང་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་སམ་འཛིན་སྟངས་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་བཀག་ནས་
མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞལ་བྱ་དང་ཚད་མ་འཇོག་ཅིང། རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་བཀག་པའི་སྐྱོན་རང་ལ་མི་འཇུག་སྟེ། ཁོ་

[193A]༄༅། །བོའི་རང་ལུགས་ལ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་མི་འདོད་ཅིང། ཕ་རོལ་བོས་དེ་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་མོད་ཀྱང། དེ་ནི་ཐ་སྙད་པར་གྲུབ་པ་དང་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་དཔྱོད་པའི་ཁྱད་དང། ཐལ་རང་གིས་དོན་
དམ་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པའི་དཔྱོད་མཚམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེད་པ་ཡང་མེད་ལ། བཏགས་དོན་བཙལ་བས་མི་རྙེད་པའི་མིང་དུ་བཏགས་ཙམ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་འཇོག་མི་ཤེས་པར་སྣང་བས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་མཚན་མེད་ཅེས་མང་
དུ་སྨྲས་ཀྱང་སྨྲས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཛ་ཡ་ཨ་ནནྟའི་སློབ་མ་ལོ་ཙཱ་པ་ཁུ་མདོ་སྡེ་འབར་སོགས་ཀྱིས་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་པས་ན་ཕ་རོལ་གྱི་ལོག་རྟོག་འགོག་པ་ནི་དེས་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་པའམ་དེས་ཁས་བླངས་པར་
སོང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་བྱེད་དགོས་ལ། དེ་ལས་གཞན་དུ་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཙམ་གྱི་བདེན་མེད་བསྒྲུབ་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དང་དམ་བཅའ་མེད་པའི་དོན་དུ་འདོད་དོ། །ཐལ་འགྱུར་བར་ཁས་འཆེ་བའི་ཕྱིས་ཀྱི་
བོད་གཞན་དག་གིས་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་པ་གང་ལ་བརྩམས་པའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་གཞན་ངོར་སྨྲ་བ་ལས་ཐ་སྙད་དུ་འང་རང་ལུགས་ལ་མེད་དེ། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་ཡོད་ན་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དང་རྟགས་ཀྱང་འདོད་དགོས་ལ་
དེ་ལྟ་ན་རང་རྒྱུད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་རང་གིས་མ་བྱས་ཀྱི་གཞན་གྱི་ངོར་སྣང་བ་ཙམ་མོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཕྱོགས་སྔ་བཞིའི་འདོད་ཚུལ་རྣམས་འདི་དང་ལྷག་མཐོང་གུང་བསྒྲིགས་ཏེ་ཤེས་དགོས་ཤིང། བཞི་

[193B] གཉིས་པས་ལུགས་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགག་བྱ་ཁས་བླངས་པར་སོང་ལ། གཞན་གསུམ་གྱིས་རྟེན་འབྲེལ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡང་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་
དགག་གཞག་རྒྱས་པར་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོའི་ཐལ་རང་གི་དོན་ངོས་བཟུང་བའི་གཞན་ལུགས་དགག་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས་ཟིན་པ་དང་སྦྲགས་ནས་བལྟ་བར་བྱའོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། གཞུང་ལས། བཀག་པའི་སྐྱོན་རང་ལ་མི་འཇུག་པའི་
རྒྱུ་མཚན། ཞེས་པའི་སྐྱོན་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་དང། དེ་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། དབུ་མ་བ་རང་གིས་ཕྱི་རྒོལ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ངག་བཀོད་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གིས་བདེན་པར་མེད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །
དེ་ལྟ་ནའང་རང་རྒྱུད་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི། ཞེས་པ་དང་བསྡུར་དུ་ཡོད་མིན་དང། ཕ་རོལ་པོས། ཁྱོད་ལའང་ཚད་མ་མི་རུང་བར་ཐལ། རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་ཚད་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྐྱོན་བསྟན་པ་ཡིན་ན། ཁོ་བོ་ལ་དེ་
འདྲའི་སྐྱོན་མི་འཇུག་སྟེ། ཁོ་བོས་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་མི་འདོད་ཅིང། ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་བཀོད་པ་འབྲེལ་ཡང། ཁོ་བོས་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་ཚད་མ་མི་འདོད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་
ཚད་མ་འཇོག་ཅེས་སྨྲས་མ་ཐག་པ་ལ་དེ་འདྲའི་དོགས་པ་སྐྱེ་དོན་ཡོད་མེད་དང། རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དམ་རང་མཚན་མི་འདོད་ཅེས་ཁོ་རང་གིས་བཤད་པ་ནི་བཤད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། རང་མཚན་གྱིས་མེད་ཚུལ་མ་

[194A]༄༅། །ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང། འདི་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་ཕྱོགས་སྔ་འགོད་ཚུལ་མཐུན་མི་མཐུན་དང། ལྷག་མཐོང་ལས་ལུགས་བཞི་བ་བཀག་པ་འདིའི་ཕྱོགས་སྔའི་ཁས་ལེན་གྱི་ཟུར་གང་དང་གང་འགོག་
བྱེད་དུ་སྦྱོར་བ་དཔྱད་དགོས་སོ། །འདིར་རྨ་བྱ་བྱང་བརྩོན་སོགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་མེད་ཅེས་མང་དུ་སྨྲས་པར་གསུངས་པ་དང། ལྷག་མཐོང་ལས། འདིས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་རང་མཚན་རིགས་
པས་དཔྱད་བཟོད་ཐ་སྙད་དུ་འགོག་པར་སྣང། ཞེས་གསུངས་པ་གཉིས་མཐུན་པར་བསྒྲིག་ཚུལ་དགོངས་པར་སོན་པ་གང་ཡིན་ཡང་ཞིབ་ཏུ་བསམ་པར་རིགས་སོ། །སྤྱིར་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་ཚད་མ་འདོད་མི་
འདོད་ནི། ཡིག་ཆར། རྗེས་དཔག་གི་དབྱེ་བའི་སྐབས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་གཞི་བཞག་སྟེ་ཤེས་བྱེད་དང་བཅས་གསུངས་ཀྱང། ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་དུ་རྗེས་དཔག་ཙམ་ལ་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ཅེས་
པའི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་མི་སྦྱོར་དཔྱད་བྱར་གསུངས་ལ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་དར་ཊཱིཀ་ལས་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཞེས་པ་ཡང་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཟེར་ན་ཡང་མི་འཐད་དེ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་བཀག་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྟན་དང་ལྷ་རམས་པས། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་དར་ཊཱིཀ་ལས་གསུངས་པ་གོ་དཀའ་ཡང། ལྷག་མཐོང་གི་ཐད་འདིར་དཔགས་ན་ཕལ་ཆེར་མི་བཞེད་པའི་ཕྱོགས་ཨེ་ཡིན་ཞེས་བཤད་དོ། །

[194B] རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ཡོད་ཚུལ་དང། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་
མེད་ཕ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཁས་ལེན་མེད་པའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་བཤད་ཚུལ་དང། གཞུང་གཞན་དེ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་གི་ལུགས་ནི། ཞེས་སོགས་བྱུང། འདི་ལ་ཐུག་གོ་ཡན་གྱིས་
རང་རྒྱུད་འདོད་དགོས་མི་དགོས་དང། ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡན་གྱིས་དེ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་འཐད་མི་འཐད་དང། དེ་མན་གྱིས་དེ་ལ་སུན་འབྱིན་དང་སྒྲུབ་པ་འཐད་མི་འཐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དང་པོ་ནི། རང་ལུགས་
དགོངས་འགྲེལ་ལྟར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འདོད་ན་ངེས་པད་རང་རྒྱུད་འདོད་དགོས་ཏེ། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རང་རྒྱུད་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རང་བཞིན་སྨྲ་བ་བཞིན་ནོ། །རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་བཞེད་
ན་རང་རྒྱུད་མི་བཞེད་དགོས་ཏེ། དེ་གཉིས་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ནས་འགོག་པ་ལ་ཐུག་གོ་ཁྱད་པར་གཉིས་པ་ནི། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ན་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་དེ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་
ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་རྣམས་འཇོག་པ་འགལ་བར་མཐོང་ནས་རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་པ་མིན་ཏེ། རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཕྲད་པའམ་མ་ཕྲད་པར་སྐྱེད་པ་ལ་བརྟགས་ན་མི་རིགས་པས་རང་རྒྱུད་ཁས་མ་བླངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་

[195A]༄༅། །འཇུག་པ་ལས། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱུ་ཡིས་ཕྲད་ནས་འབྲས་སྐྱེད་བྱེད་ན་དེ་ཡི་ཚེ། །དེ་དག་ནུས་པ་གཅིག་པས་སྐྱེད་བྱེད་འབྲས་བུ་ཐ་དད་མེད་འགྱུར་ཞིང། །སོ་སོར་ན་ནི་རྒྱུ་འདི་རྒྱུ་མིན་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་མེད་
འགྱུར་ལ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་སྤངས་ནས་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཞེས་དེ་ལ་རྒྱུས་འབྲས་བུ་ཕྲད་ནས་དང་མ་ཕྲད་པར་སྐྱེད་པ་གང་ཡང་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་གཉིས་བསྟན་ནས་བཀག་ཅིང། སྐྱོན་དེ་ཕ་རོལ་པོ་ལ་འཇུག་
པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ། རང་འགྲེལ་ལས། གང་གི་ལྟར་ན། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པ་ལ་བརྟག་པ་གཉིས་བྱས་པའི་སྐྱོན་དེ་འཇུག་ལ། གང་གི་ལྟར་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ལོག་པར་ཀུན་བཏགས་པས་བསྐྱེད་པ་
ཉིད་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟར་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞིང། རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་དམིགས་པའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ནི་བསམ་དུ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་
པའི་སྐྱོན་གྱི་སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཞེས་སྒྱུ་མ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱོན་དེ་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་གསུམ་པ་ལ། དེ་ལ་ཕ་རོལ་བོས། སོགས་ཀྱིས་རང་ཕྱོགས་ལ་སུན་འབྱིན་དང་སྒྲུབ་པ་འཐད་པར་
བསྟན། སྐབས་འདིར། སོགས་ཀྱིས་དེའི་དཔེ་མདོ་ལས་བསྟན་པ་འཇུག་འགྲེལ་དུ་གསུང་སྤ་བཀོད། དེ་ལ་ཐོབ་པ་ནི། སོགས་ཀྱིས་མདོ་དེའི་དོན་བཀྲལ་པ་གསུམ་ལས། རང་ཕྱོགས་ལ་སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་འཐད་ཚུལ་ནི་

[195B] ཕ་རོལ་བོས། རྒྱུས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་ཕྲད་མ་ཕྲད་ཀྱི་བརྟག་པ་བྱེད་པ་ནི་ཁྱོད་ལའང་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་སུན་འབྱིན་འདིས་སུ་
དབྱུང་བྱ་དང་ཕྲད་ནས་སུན་འབྱིན་ན་སུན་དབྱུང་བྱ་དང་འབྱིན་བྱེད་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང། མ་ཕྲད་པར་སུན་འབྱིན་ནམ་ཕྲད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སུན་འབྱིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ལན་དུ། འཇུག་པ་ལས། སུན་འབྱིན་
པས་སུན་དབྱུང་བྱ་མ་ཕྲད་སུན་ནི་འབྱིན་བྱེད་དམ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སུན་འབྱིན་པས་སུན་དབྱུང་བྱ་མ་ཕྲད་པར་སུན་འབྱིན་ནམ། ཕྲད་ནས་འབྱིན་ཞེས་པའི་ཉེས་པ་ནི། རྒོལ་བ་གང་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་དམ་འཆའ་བ་དེ་ལ་སྐྱོན་
དུ་འགྱུར་གྱི། བདག་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དམ་བཅའ་མེད་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཐལ་བ་འདི་མི་འབྱུང་བར་གསུངས་སོ། །རང་གིས་ཕ་རོལ་བོར་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་དང་ཕ་རོལ་བོས་རང་ལ་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་གཉིས་མི་མཚུངས་པའི་
རྒྱུ་མཚན་དུ། བདག་ལ་ཕྱོགས་འདི་ནི། །ཡོད་པ་མིན་ཞེས་རང་ལ་ཕྱོགས་མེད་པར་གསུངས་ཤིང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་
ནི་སུན་འབྱིན་པས་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཕྲད་ནས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སུན་འབྱིན་པས་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་མ་ཕྲད་པར་ཡང་སུན་འབྱིན་པར་མི་བྱེད་དེ། སུན་དབྱུང་བ་དང་སུན་འབྱིན་པ་གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་

[196A]༄༅། །གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྲད་པ་དང་མ་ཕྲད་པའི་བསམ་པ་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཁས་ལེན་མེད་པའི་དོན་དུ་དྲངས་མ་ཐག་པའི་རང་འགྲེལ་ལས་
བཤད་དེ། གོང་དུ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་འདོད་པ་ལ་བརྟག་པ་གཉིས་བྱས་པའི་སྐྱོན་འཇུག་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་མི་འཇུག་པར་བཤད་པ་དང་དོན་གཅིག་
གོ་དེའི་དཔེ་མདོ་ལས་གསུངས་ཚུལ་ནི། འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་དུ་ཡུམ་གྱི་མདོ་དྲངས་བ་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར། ཅི་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་
སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཁོ་བོ་ནི་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་འཐོབ་པར་མི་འདོད་ལ། མ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་འཐོབ་པར་མི་འདོད་དོ། །ཞེས་
ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཏེ་ལམ་གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་འཐོབ་བམ། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ལམ་གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་ཅེས་དཔྱད་
ནས་དྲིས་པ་ལ། ལན་དུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་དེ་གཉིས་ཀ་མི་འདོད་པར་གསུངས་པ་ན། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར། ཡང་ཅི་ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་དམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་

[196B] ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཐོབ་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་ལམ་མེད་དམ་ཞེས་དྲིས་པ་ལ། དེ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་
གྲུབ་པའི་ལམ་གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ལམ་གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་མེད་པར་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་
ཤཱ་རིའི་བུ་ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་ལ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་ལམ་འབྲས་གཉིས་དང་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་མེད་པར་གསུངས་པ་རྣམས་འཇུག་འགྲེལ་དུ་དྲངས་ནས། འཇུག་པའི་རང་
འགྲེལ་ལས། འདིར་ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་གཞུང་དུ་གསལ་བའི་ལུང་ཚན་གཉིས་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་ནས་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལན་མཛད་པ་བཞིན་བྱ་བར་གསུངས་
སོ། །དེ་ལ་ལུང་དང་པོའི་དོན་ནི། ཡུམ་གྱི་མདོ་འདིར་ཇི་ལྟར་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་པོ་གང་རུབ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་འཐོབ་པའམ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་འཐོབ་པ་

[197A]༄༅། །གཉིས་ཀ་བཀག་ཅིང། མཐའ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བརྟག་པ་བྱས་ནས་ཁས་ལེན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོ་སྟེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཞིག་ལ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་བརྟགས་ཤིང་མ་དཔྱད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་
སྙད་ཙམ་དུ་ཐོབ་པ་འཐོབ་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་གང་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་དང་གང་གིས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཕྲད་ནས་སུན་འབྱིན་པའམ་མ་ཕྲད་པར་སུན་འབྱིན་པ་གང་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་
དེ་ལྟར་མ་དཔྱད་པར་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང། ལུང་གཉིས་པའི་དོན་ནི། སྐབས་འདིར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བའི་
སུན་འབྱིན་པས་སུན་དབྱུང་བྱ་ཕྱོགས་སྔ་སུན་འབྱིན་ནུས་པ་དང། དེར་མ་ཟད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འཐད་པ་དང་བྲལ་བར་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་
རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །སྔར་བཀོད་པའི་མདོ་དེའི་དོན་གཞུང་འདིས་བཀྲལ་བ་ནི། ཤེར་མདོར་བཏགས་དོན་ལ་དཔྱད་ནས་འཐོབ་བྱེད་གང་གིས་ཐོབ་བྱ་གང་ཐོབ་དྲིས་ཚེ་དེ་གཉིས་ཀ་མི་འདོད་པའི་ལན་མཛད་
པ་ན། འོ་ན་ཐོབ་བྱ་ཐོབ་པ་མེད་དམ་ཞེས་དྲིས་པ་ནི་བཏགས་དོན་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་ན་དཔྱོད་བྱེད་དེས་ཐོབ་བྱ་དེ་ཐོབ་པ་བཀག་པར་འཛིན་པ་དང། ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཞེས་པ་

[197B] །གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་བཏགས་དོན་བཙལ་
ན་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡང་མ་ཐོབ་ཅེས་པ་དང། དེ་མན་གྱིས་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པ་དོན་དམ་དུ་མེད་པ་དང་མ་དཔྱད་པར་ཡོད་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་དོན་དུ་བཤད་དོ། །དེ་དཔྱད་མ་དཔྱད་ཀྱིས་ཚིགས་ཤེས་པ་ལ་ནི་སྔར་
ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱིས་བཟུང་ཚུལ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་ཐལ་རང་སོ་སོའི་ལུགས་ཀྱི་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་གཉིས་གཉིས་ཏེ་དཔྱོད་ལུགས་བཞི་པོ་དེ་ཤེས་དགོས་ཏེ། ཟབ་གསལ་
སྒྲོན་མེར་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་ཀྱི་སྤོ་ནས་བརྟགས་པ་གཉིས་དང། ཕྲད་མ་ཕྲད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ་གཉིས་ཏེ་བཞི་ལ་བཤད་ཀྱང་དེས་ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱི་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་ས་ཚིགས་ཤེས་མི་ནུས་སམ་སྙམ་མོ། །རང་འགྲེལ་ལས། གཉིས་
ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པར་འདོད་ན་དཔྱད་པ་དེ་རིགས་ཀྱང་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་ལ་དེ་མི་རིགས་པའི་དོན་ནོ། །ཤེར་མདོའི། ཅི་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་འཐོབ་པར་
འགྱུར་རམ། འོ་ན་ཏེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། ཞེས་པའི་དོན་ལྷག་མ་ཐོང་དུ་བསྡུས་པར། ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་གང་གིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པ་འཐོབ་ཅེས་

[198A]༄༅། །དཔྱད་ནས་དྲིས་པ་ན། ཞེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་གང་གིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པ་འཐོབ་བམ། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་གང་གིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པ་འཐོབ། ཅེས་པར་འདུག་པས་འཐོབ་བྱེད་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་གཉིས་དང་
ཐོབ་བྱ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སྦྱར་བ་འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་གྱི་འགྱུར་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་ཞིང་རྣམ་བཤད་དུའང་དེ་ལྟར་འབྱུང་ངོ། །གཞུང་དུ། ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་འཐོབ་བམ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་འཐོབ་
ཅེས་དཔྱད་ནས་དྲིས་པ་ལ། ཞེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་བམ། སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་འཐོབ། ཅེས་པར་འདུག་པས། འཐོབ་བྱེད་ནི་སྐྱེས་པ་རྐྱང་བ་དང། ཐོབ་བྱ་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་གཉིས་
ཀ་ལ་སྦྱར་ན་འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་གྱི་འགྱུར་དང་མི་མཐུན་ཡང་འགྱུར་གཞན་ལྟར་རམ་ཡི་གེ་ཆད་པ་གང་ཡིན་བརྟག་ཅིང། དགོངས་ཟབ་སྣང་བའི་སྒྲོན་མེར། འདི་བཏགས་དོན་འཚོལ་ཚུལ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་དཔྱད་ཀྱང་རུང་བ་ལ་
དགོངས་སམ་སྙམ། ཞེས་གསུངས་ལ། དཀའ་འགྲེལ་ལྟར་ན། སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་རང་དུས་ན་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཐོབ་པ་འཐོབ་ན་སླར་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཅིང། རང་དུས་ན་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའང་མི་
འཐད་ཅེས་བཀྲལ་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། དེས་ན་ཚིག་གསལ་ལས། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མ་དག་ཡོད་ན་གཞལ་བྱའི་དོན་དུ་འགྱུར་ལ། གཞལ་བྱའི་

[198B] ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་ནས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་འཇོག་པར་གསུངས་ལ། རྩོད་
ཟློག་རང་འགྲེལ་ལས། ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་དག་མེད་པར་ཡང་སྟེ། ཚིག་མ་གཏོགས་པར་ཡང་མེད་པའི་འགོག་པ་འགྲུབ་ན་དེ་ཅི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་དེས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་
འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་གོ་
བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན། འགའ་ཞིག་ན་རེ། ལྷས་བྱིན་ཁྱིམ་ན་མེད་བཞིན་དུ་ལྷས་བྱིན་ཁྱིམ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང། དེ་མེད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ན་ཚིག་དེས་ལྷས་བྱིན་མེད་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་ལྷས་བྱིན་ཁྱིམ་ན་
མི་སྲིད་པར་སྟོན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ནུས་པ་དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་གསུངས་སོ། །སྤྱིར་རྩ་ཤེ་རབ་བྱེད་ཉེར་བཞི་བར་གཞི་གང་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཁོ་ན་རུང་བ་དེ་ལ་བྱ་
བྱེད་ཐམས་ཅད་རུང་བར་གསུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་འཐད་པར་ཡང་ཡང་གསུངས་པ་ལ་བྱ་བྱེད་མི་རུང་བར་འཛིན་པ་བློ་གྲོས་ཡང་བར་སྟོན་པའོ། །གང་དག་ཐལ་འགྱུར་བ་ལ་རང་

[199A]༄༅། །ལུགས་མེད་དེ། རྩོད་ཟློག་ལས། གལ་ཏེ་ངས་དམ་བཅས་འགའ་ཡོད། །ཅེས་སོགས་དང། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་ཅེས། །ཞེས་སོགས་དང། ཚིག་གསལ་ལས། ཕྱོགས་གཞན་ཁས་
བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དབུ་མ་བ་ལ་ཕྱོགས་དང་དམ་བཅའ་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྩོད་ཟློག་གི་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི། འཇུག་པ་ལས། འདིར་གང་ལ། །ངེས་པར་ཕྱོགས་ཡོད་དེ་ལ་འགྱུར་གྱི་ཞེས་པའི་
དོན་དང། རྐང་བ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡང། འཇུག་པ་ལས། བདག་ལ་ཕྱོགས་འདི་ནི། །ཡོད་པ་མིན་པས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་སྲིད་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་དམ་བཅའ་དང་ཕྱོགས་མེད་པའི་དོན་འཇུག་འགྲེལ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་
གི་ཕྱོགས་ལ་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ནི། ནས། སུན་དབྱུང་བ་དང་སུན་འབྱིན་པ་གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །བཞི་བརྒྱ་བར་གསུངས་པ་ཡང་མ་
དཔྱད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཁུངས་མིན་ཏེ། དེར་ཕྱོགས་མེད་པས་སྐྱོན་གདགས་སུ་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡང་འཇུག་འགྲེལ་ལས་གང་གི་ཕྱིར་མིང་ཙམ་པའི་བཏགས་ཡོད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ། བཏགས་
དོན་འཚོལ་བའི་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་སུན་འབྱིན་པ་དང་ལན་སྨྲ་བས་དབུ་མ་བ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གླགས་མི་རྙེད་པའི་དོན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཞུང་གི་ཕྱི་འགྲེལ་གྱི་དོན་དེས་ཤེས་ནུས་ཤིང། བཞི་བརྒྱ་བའི་

[199B] དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང། དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཏན་མེད་པ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ནི་
གང་ལ་ཡོད་པ་མིན་པ་དེ་ལ་ཡུན་རིང་པོ་ནའང་ཀླན་ཀ་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ་འགྲེལ་བ་རྣམས་སུ་ཆེར་མི་གསལ་ཡང་དགོངས་ཟབ་སྣང་བའི་སྒྲོན་མེ་ལྟར་བཀོད་པ་སྟེ་ཟབ་གསལ་སྒྲོན་མེར་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བཀོད་དོ། །
དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གསལ་ལས་དབུ་མ་བ་ཡིན་ན་རང་རྒྱུད་བྱ་མི་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ། ཕྱོགས་གཞན་ཁས་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཀོད་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་ལུང་དེ་རྣམས་དྲངས་པ་ཡང་དབུ་མ་བ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་
བླངས་པ་མེད་པའམ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པའི་ཤེས་བྱེད་ཡིན་ལ། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་བླངས་པ་མེད་པའམ་དེ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱང་འདོད་མི་རིགས་ཞེས་རང་རྒྱུད་འགོག་པ་ཡིན་གྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་
ཙམ་ཞིག་འགོག་པ་མིན་ནོ། །འཇུག་འགྲེལ་ལས། གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་འདི་མི་རིགས་པ། ཞེས་པའི་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་ལ་ལུགས་གསུམ་ལས་ཐ་མ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་འཐོབ་པ་དང། རང་
བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་འཐོབ་པར་སྨྲ་བའོ། །གཉིས་པ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ། ཞེས་སོགས་

[200A]༄༅། །བྱུང་སྟེ་གོ་སླའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། རང་རྒྱུད་འགོག་པའི་རིགས་པ་དང། རིགས་པ་དེ་ཕ་རོལ་བོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་ཚུལ་དང། སྐྱོན་བརྗོད་དེ་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །
དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བསྟན་པ་དང། སྐྱོན་དེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དོན་མེད་པར་བཤད་པ་དང། ཆོས་ཅན་སྤྱི་
ཙམ་འཛིན་པའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཡང་ལེགས་ལྡན་གྱིས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ཡང་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཤེར་སྒྲོན་ལས། དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བཀོད་པ་ལ་ཟླ་བས་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་ནི། མི་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་ཆོས་ལ་སྦྱར་ན་དགོས་པ་མེད་པ་དང། ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་
བར་གྱིས་དེ་ཆོས་ཅན་ལ་སྦྱར་ན་དགོས་པ་མེད་པ་དང། དེ་མན་གྱིས་དེའི་སྐྱོན་སྤོང་དགག་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པ། ནས། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
དུ་ཁྱད་པར་དོན་དམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་ཆོས་ལ་སྦྱར་ན་ཡང་དགོས་པ་མེད་དེ། དེ་དབུ་མ་བ་རང་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་མི་དགོས། གཞན་གྲངས་ཅན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་

[200B] འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྔ་རྒོལ་དབུ་མ་བ་རང་གིས་བདག་སྐྱེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁས་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་དོན་དམ་གྱིས་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་
བར་བཀག་ན་ལེགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས་ཉམས་པའི་མུ་སྟེགས་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་འགོག་རིགས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བདག་སྐྱེ་འདོད་པ་དགག་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་
རྟེན་པས་ནི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཙམ་འདོད་ཀྱི་བདག་གཞན་གང་ལས་སྐྱེ་ཞེས་མི་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དགག་པར་འདོད་ནས། ནས། ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་
སོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་ཆོས་ཅན་ལ་སྦྱར་ན་ཡང་དགོས་པ་མེད་དེ། ཕ་རོལ་པོས་དོན་དམ་པར་འདོད་པའི་མིག་སོགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྐྱེ་བ་དགག་འདོད་ནས་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་ཆོས་ཅན་ལ་སྦྱོར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྔ་རྒོལ་ལ་
སྟོས་ཏེ་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གིས་དོན་དམ་པར་མིག་སོགས་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ནས། འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །
ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་མེད་དེ། དོན་དམ་པའི་མིག་སོགས་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པའི་མིག་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོ་ན་དོན་དམ་པ་ཞེས་པ་དེ་གང་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་

[201A]༄༅། །ལ། ཁོ་ན་རེ། དོན་དམ་པ་ཞེས་པ་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱོར་དགོས་ཏེ། རིགས་པ་དེས་མིག་སོགས་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་
དེ་ལྟར་སྦྱར་ནས་མ་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་དང། གལ་ཏེ་སྨྲས་ན་ཡང་གཞན་ཕྱི་རྒོལ་གྲངས་ཅན་པ་ལ་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲངས་ཅན་པས་མིག་སོགས་དབུ་མ་བས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་འདོད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེའི་སྐྱོན་སྤོང་ལ། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཚིག་གསལ་ལས། ཅི་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནས། ཆོས་ཅན་ཙམ་ཞིག་འཛིན་པར་
འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་ན་རེ། སངས་རྒྱས་པས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ན་འབྱུང་འགྱུར་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་བ་མི་འཛིན་ཏེ་
འཛིན་ན་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་ན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་མ་གྲུབ་ལ། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་ན་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་
བཞིན་དུ་དབུ་མ་བས་མིག་སོགས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གྲངས་ཅན་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ན་བདེན་རྫུན་གྱི་ཁྱད་པར་དོར་ནས་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་མིག་སོགས་ཙམ་ཞིག་ཆོས་ཅན་དུ་གཟུང་དགོས་ཏེ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་མིག་སོགས་

[201B] རྫུན་པར་གྲུབ་པའི་མིག་སོགས་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ན་གྲངས་ཅན་པ་ལ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་ཆོས་ཅན་ལ་མ་སྦྱར་བས་རྒོལ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་མེད་ཅེས་
ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དོན་མི་འཐད་པ་དང། དཔེ་བཀོད་པ་དང་མི་འདྲ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་རྙེད་པ་མིན་པར་ཁས་བླངས་པའི་སྟེང་ནས་བཤད་པ་དང། ཆོས་ཅན་དེ་ཁོ་ནར་མ་གྲུབ་
པ་ཁས་བླངས་པའི་སྟེང་ནས་བཤད་པ་ཡང་རང་རྒྱུད་འགོག་པའི་གྲུབ་མཐའ་མི་མཐུན་པ་མིན་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། རྩོད་སྤོང་ངོ། །དང་པོ་ནི། དེའི་ལན་དུ། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ནི་དེ་ལྟར་
མ་ཡིན་ཏེ། ནས། འདི་ལན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མིག་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་རྙེད་པ་མིན་པར་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་རིགས་པས་བཀག་གོ་ཞེས་མདོར་
བསྟན་ནས། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དེ་དག་གི་དོན་ནི། ཞེས་པ་མན་བྱུང་ངོ། །དེ་ཡང་མིག་སོགས་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དོར་བའི་མིག་སོགས་སྤྱི་ཙམ་གཞག་ཏུ་མི་རུང་
སྟེ༑ མིག་སོགས་ཆོས་ཅན་དེ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་ནི་མིག་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཁས་བླངས་པ་གང་ཞིག་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་འཁྲུལ་བས་རྙེད་པའི་ཡུལ་

[202A]༄༅། །ན་ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་བཞིན་དུ་དེར་སྣང་བའི་རྫུན་སྣང་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཡོད་པ་གང་ཡིན་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་ཚད་མ་གང་ཡིན་ཐ་
སྙད་དུ་སྒྲ་རྟོག་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་མིན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ལ་ཚད་མར་འགྲོ་དགོས་ཤིང་ཕྱོགས་སྔ་རང་གིས་ཁས་ལེན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ལུགས་ལ་ཆོས་ཅན་དེ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་གང་ཡིན་
ཡང་ཚད་མར་སོངས་རང་མཚན་ལ་མ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ལུགས་ལ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན་ཞེན་ཡུལ་རང་མཚན་ལ་མ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་དགོས་ལ། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན་སྣང་ཡུལ་རང་མཚན་ལ་
མ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ལུགས་ལ་རང་མཚན་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འཁྲུལ་བར་སོང་ན་དཔེ་རང་གི་གཞལ་བྱ་རྙེད་པར་འཇོག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཚད་མས་རྙེད་པའི་དོན་
ཡིན་ན་ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྫུན་པ་དང། མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བདེན་པ་གཉིས་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་
པ་འཁྲུལ་བའི་རྙེད་དོན་ཡིན་ན་ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པས་ན་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བའི་རྩོད་སྤོང་དང། ཚད་མའི་རྙེད་དོན་གྱི་རྩོད་སྤོང་ངོ། །དང་

[202B] གལ་ཏེ་སྒྲ་འཇལ་བའི། ཞེས་སོགས་བྱུང། མི་འཐད་དོ་སྙམ་ན། ཡན་གྱིས་རྩོད་པ་དང། མ་མཛད་དོ། །ཡན་གྱིས་དེ་སེལ་བ་ཟླ་བས་མ་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། དེ་མིན་གྱིས་ལན་དངོས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་མིག་སོགས་
སྤྱི་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་གཟུང་དུ་མི་རུང་བར་བསྟན་པའི་རིགས་པ་དེ་རྣམས་མི་འཐད་དེ། ཤེས་པ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཀྱང་ཆོས་ཅན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་སྟོན་པ་ན་དེ་གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྒྲུབ་མི་དགོས་པ་
དཔེར་ན། སྒྲ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་ལ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཀྱང་དེ་གཉིས་གང་རུང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཚད་མ་སྒྲ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མར་སྒྲུབ་མི་དགོས་པ་བཞིན་དང། དེ་བཞིན་དུ་མིག་སོགས་ལ་ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་གཉིས་
སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཅིང་མིག་སོགས་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་མིག་སོགས་ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་གང་དུ་ཡང་མ་རྙེད་ཀྱང་མིག་སོགས་འཇལ་བ་མི་འགལ་བ། དཔེར་ན། སྒྲ་ལ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཅིང་སྒྲ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་
སྒྲ་དེ་གཉིས་གང་དུ་ཡང་མ་རྙེད་ཀྱང་སྒྲ་འཇལ་བ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། ཟླ་བས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་དོགས་པ་སེལ་བར་མ་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་འདྲའི་དོགས་པ་མཁས་པ་ལ་སྐྱེ་འོས་པའི་དོགས་པ་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་བོད་ཕྱི་རབས་ཀྱི་རྒོལ་བ་མི་ཤེས་པ་ལ་སྐྱེ་སྲིད་པས་དེ་བཤད་ན། རང་རྒྱུད་པའི་འདོད་པ་ལྟར་ན། མིག་སོགས་སྤྱི་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ལ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟགས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་མི་འཇུག་

[203A]༄༅། །སྟེ༑ མིག་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ནི་ཤེས་བྱ་ཡང་དག་པ་སྟེ། རང་མཚན་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་དེ་འདྲ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་དུ་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་བས་རྙེད་ཀྱང་དེ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་དོན་
གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་གྲུབ་མི་དགོས་ཤིང། གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་མིག་སོགས་སྤྱི་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་དཔྱད་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚད་མས་གྲུབ་མ་གྲུབ་དང་འཁྲུལ་མ་
འཁྲུལ་སོགས་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པ་ཙམ་ཡིན་ཡང་བློས་འགྲུབ་པ་ལ་ཁ་ཚོན་མཆོད་པ་དང། ཤེས་བྱ་ཡང་ལོག་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པ་ཙམ་ཡིན་ཡང་བློ་ལ་ཁ་ཚོན་མ་ཆོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་
དོན་དེ་ཚད་མས་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པའི་དུས་སུ་ཚད་མས་གྲུབ་ཅེས་པའི་དོན་ནི། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན་དོན་དེ་ཚད་མ་དེ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་དང། རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན་དོན་དེ་ཚད་མ་དེས་ངེས་པའམ་ཞེན་པ་ལྟར་གྲུབ་པ་
ཞིག་ཏུ་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་གང་ལ་སྟོན་པའི་ཡུལ་དེས་གོ་དགོས་ལ། དེ་ནི་དོན་དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ཡུལ་དེ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པའི་རྣམ་འཇོག་གིས་བློ་དེ་སྣང་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་བ་
དང༑ ཡུལ་དེ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་རྣམ་འཇོག་གིས་བློ་དེ་ཞེན་ཡུལ་ལམ་ངེས་ཡུལ་ལམ་འཁྲུལ་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཤེས་པ་རང་མཚན་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་འཁྲུལ་བའི་རྙེད་དོན་ནི་ཤེས་

[203B]དེས་ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཀྱང་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་སྟེ་དེ་དག་རང་བཞིན་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལས་རང་ལུགས་མིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་དོགས་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། རང་རྒྱུད་པས་བཤད་
མ་ཐག་པ་དེ་ལྟར་བསམས་པ་གང་ཞིག་དེ་འདྲའི་བསམ་ཚོད་དེ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་འདྲ་བ་དེ་ཁས་བླངས་པས་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པར་སོང་ལ། རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེས་ན་ཟླ་བས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཙམ་པོ་གལ་སྲིད་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་ཁྱད་པར་དོར་བའི་སྤྱི་རང་རྒྱུད་པས་བསམ་ཚུལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་བཀག་གོ་འདི་དག་གི་གནད་རྟོགས་ན་རང་རྒྱུད་
པས༑ བདེན་གཉིས་ལས། སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག་ཅེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་པ་དང། དེ་ཡང་ཡུལ་ཅན་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་མི་བྱེད་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་བས་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀར་ཡང་ལོག་གཉིས་རེ་
འཇོག་ལ་རང་ལུགས་ལ་ཡང་ལོག་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་མཐའ་ཆོད་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །བདེན་གཉིས་ཀྱི་ལུང་དོན་ནི། རྟོག་མེད་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཅན་དུ་འདྲ་ཡང། སྣང་བ་ལྟར་དོན་བྱེད་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་སྒོ་ནས། ཆུ་དང་སྨིག་
རྒྱུ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་དག་དང་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱས། ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་རང་ལ་རང་མཚན་སྣང་བ་ལྟར་མེད་པའི་འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་གྲུབ་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇོག་ན་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་གྲུབ་

[204A]༄༅། །ཟིན་པས་ཁྱོད་དེ་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་ཕྱི་རྒོལ་དུ་མི་རུང་བས་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་སོ་ན་གནས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཤེས་པ། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཤེས་པ་འཁྲུལ་བའི་རྙེད་དོན་དང་ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་
མ་ལོག་པ་གཉིས་འགལ་ན། དོན་དམ་བདེན་པ་ཆོས་ཅན། ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤེས་པ་འཁྲུལ་བའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་དང། ཡང་ཁ་ཅིག་ཤེས་པ་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་རྙེད་པ་མིན་ན་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པས་ཁྱབ་ན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཆོས་ཅན། མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་རྙེད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་བའི་ཇི་
སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇལ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཙམ་སྒྲས་མ་འཁྲུལ་བས་རྙེད་པ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ། དང་པོ་ལ་མ་ཁྱབ་སྟེ། རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་ཡང་དེས་རྙེད་པ་
འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱིས་རྙེད་པ་མིན་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྣ་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲ་ཡང་ཡིན་ལ་བརྫུན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་དུང་སྒྲ་རྙེད་ཀྱང་དེས་དུང་སྒྲ་རྫུན་པ་མ་རྙེད་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཚིག་གསལ་ལས། ཕྱིན་ཅི་
ལོག་ཙམ་གྱིས་བདག་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་རྙེད་པ། ཞེས་པའི་ངེས་བཟུང་གི་ཙམ་སྒྲ་སྦྱོར་ས་ལ་བལྟས་ན་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པས་རྙེད་པ་གཅོད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེ་སྲིད་ཀྱང་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱི་བརྗོད་འདོད་ནི། ཡོད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་དཔྱོད་

[204B] ཚིག་གསལ་ལས། དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ། ཞེས་
སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་ནི། བཏགས་དོན་འཚོལ་བའི་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བཅུག་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་དགོས་ཞེས་ཟླ་གྲགས་ཁོ་བོས་ཀྱང་སྨྲ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་ཚུལ་
ལྟར་རྙེད་པ་ལ་མི་འཇོག་པར་རང་མཚན་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པའི་དཔྱད་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་གི་ངོ་བོ་རྙེད་པའི་དོན་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །དེས་ན་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བའི་དོན་ནི་ལྷག་
མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་ཕྱི་རྒོལ་ལ་ཚད་མ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་གྲུབ་པའི་ཚད་མ་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་སྔ་རྒོལ་ལའང་གྲུབ་པའོ། །ཞེས་དང། དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་རྒོལ་ལ་ཚད་མ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་ཆོས་ཅན་གྲུབ་པའི་
ཚད་མ་དེ་ནི་སྔ་རྒོལ་ལ་མི་རུང་སྟེ། ཆོས་གང་ལའང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་པས་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སློབ་དཔོན་འདིས་དགོངས་ནས་རང་རྒྱུད་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་
ཕྱི་རྒོལ་དངོས་སྨྲ་བས་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་དམིགས་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཚད་མ་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་སྔ་རྒོལ་དབུ་མ་བ་ལའང་གྲུབ་པ་སྟེ། ཕྱི་རྒོལ་གྱིས་རང་མཚན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཚད་མར་སོང་བར་

[205A]༄༅། །འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྔ་རྒོལ་གྱིས་ཀྱང་འདོད་པ་ནི་བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་གིས་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་གྲུབ་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཅན་དེ་ཁོ་ནར་མ་གྲུབ་པ་ཁས་བླངས་པའི་སྟེང་ནས་བཤད་པ་ཡང་རང་རྒྱུད་
འགོག་པའི་གྲུབ་མཐའ་མི་མཐུན་པ་མིན་པར་བསྟན་པ་ནི། རྟེན་ཆོས་ཅན། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གང་གི་ཚེ་འདིར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། ཞེས་
སོགས་ཀྱི་དོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་རྟེན་ཆོས་ཅན་གཟུགས་སོགས་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་པ་ཉམས་པ་སྟེ་དོན་དམ་པར་མེད་པར་ཁས་བླངས་པའི་སྟེང་ནས་ཀྱང་ལེགས་ལྡན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོར་བཤད་པ་དང། གཞུང་འདི་ལས་
ལེགས་ལྡན་གྱིས་རྟེན་ཆོས་ཅན་གཟུགས་སོགས་དོན་དམ་པར་ཁས་བླངས་པར་སོང་བའི་སྟེང་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་གཉིས་བཤད་ཚུལ་མི་མཐུན་ཡང་རང་རྒྱུད་འགོག་པའི་གྲུབ་མཐའ་མི་མཐུན་པ་མིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་མིག་
སོགས་དོན་དམ་པར་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཞེས་བཤད་པ་དང། དེས་དེ་དོན་དམ་པར་ཁས་བླངས་སོང། ཞེས་རིགས་པས་འཕུལ་བའི་ཁྱད་ཙམ་ལས་གཉིས་ཀས་རང་རྒྱུད་འགོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། བཤད་ཚུལ་དེ་གཉིས་མི་མཐུན་
ཚུལ་ནི། ལྷག་མཐོང་ལས། དེ་གཞུང་དང་སྦྱར་ནས་བཤད་ན། ཞེས་སོགས་ལྟར། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་དེ། ཆོས་ཅན་མིག་སོགས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་

[205B] ཁྱབ་སྟེ། ཕྱི་རྒོལ་དངོས་སྨྲ་བས་མིག་སོགས་འཇལ་བའི་ཚད་མ་དེ་མིག་སོགས་ཀྱི་རང་མཚན་ལ་མ་འཁྲུལ་བར་འདོད། སྔ་རྒོལ་དབུ་མ་བས་
མིག་སོགས་འཇལ་བའི་ཚད་མ་དེ་མིག་སོགས་ཀྱི་རང་མཚན་ལ་འཁྲུལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་སྔ་མའི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་མིག་སོགས་དེ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། མ་
ཁྱབ་མཚམས་ཕྱི་མའི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ཅིང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཡིན་ན་གཟུགས་སོགས་བརྫུན་པ་འཛིན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང། འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་
དང་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་གཉིས་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཚིག་གསལ་གྱི་འབྲུ་གཉེར་བ་ན་ཡང། གང་གི་ཚེ་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་སྟེ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་
ཆོས་སུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ན་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྦྱོར་བ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཆོས་ཅན་མིག་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་གི་ངོ་བོ་སྟེ་མིག་སོགས་དེའི་ངོ་བོ་རྙེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ནར་ཏེ་
དོན་དམ་པར་ཉམས་པར་ཏེ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བར་ལེགས་ལྡན་འདིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། མདོར་ན་བདག་སྐྱེ་འགོག་པ་ན་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འདོད་པས་ན་མིག་སོགས་དོན་

[206A]༄༅། །དམ་པར་མེད་པར་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཁས་བླངས་ཞེས་པའི་དོན་དང། གཞུང་ལས། མིག་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་རྙེད་པ་མིན་པར་ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ལ། ཞེས་
སོགས་ལྟར་ན། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་དེ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དོར་བའི་མིག་སོགས་ཙམ་པོ་ཆོས་ཅན་དུ་གཟུང་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེགས་ལྡན་ཁྱེད་ལྟར་ན་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་དོར་ནས་
མིག་སོགས་ཙམ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མིག་སོགས་དེ་རང་བཞིན་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་མ་ཡིན་པར་ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་
ལ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་དང་དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་གཉིས་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་ན་མིག་སོགས་དེ་ཡུལ་གྱི་རང་མཚན་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་མིག་སོགས་ཀྱི་རང་མཚན་
སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མས་ནི་མིག་སོགས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འཇལ་དགོས་ཀྱི། དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་དོར་བའི་མིག་སོགས་ཙམ་པོ་འཇལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་སྔ་མ་ལེགས་ལྡན་རང་གི་ཁས་བླངས་ཀྱིས་གྲུབ་པོ། །
དེས་ན་ཚིག་གསལ་གྱི་འབྲུ་གཉེར་བ་ན་ཡང། གང་གི་ཚེ་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར་དེ་ཁོ་ནར་ཏེ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་སྟེ་དུས་སུ་རྟེན་ཆོས་ཅན་མིག་སོགས་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་

[206B] །ཞེས་པ་སྟེ། མདོར་ན་བདག་སྐྱེ་འགོག་པ་ན་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་
བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འདོད་ལ་དེའི་ཚེ་མིག་སོགས་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་གི་ཡུལ་དུ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་ནོ།    ༈    །འདིར། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་གཉིས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་གཉིས་གཉིས་ལས། རང་བཞིན་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་
ནི་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། རང་བཞིན་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་དེ། ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མཚན་ཉིད། དེ་དང་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང། སྣང་ཚུལ་གནས་ཚུལ་
མི་མཐུན་པའི་ཆོས་དོན་གཅིག་རང་བཞིན་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་དེ། ཤེས་བྱ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་དང། སྣང་ཚུལ་གནས་ཚུལ་མཐུན་པའི་ཆོས་དོན་གཅིག་གོ་གཉིས་པ་དཔེ་བཀོད་
པ་དང་མི་འདྲ་བ་ནི། དེ་དག་གིས་དོན་བཀག་ནས། ཞེས་སོགས་བྱུང། བྱ་སྟེ། ཡན་གྱིས་མཚམས་སྦྱར་རོ། །ཚིག་གསལ་ལས། དཔེ་ལའང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གནས། འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་
ཡང་དཔེ་བཀོད་པ་དེ་དོན་དང་མི་འདྲ་སྟེ། ནང་བས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ན་ནང་པའི་ལུགས་ཀྱི་འབྱུང་འགྱུར་དང། བྱེ་བྲག་པའི་ལུགས་ཀྱི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གཉིས་གང་རུང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་ནི། ཆོས་ཅན་

[207A]༄༅། །འཇལ་བའི་ཚད་མས་མ་གྲུབ་ཀྱང། གང་ལ་ཚད་མར་སོང་སའི་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་གི་དོན་ཉན་བྱ་འདིའོ་ཞེས་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་ལ། མིག་སོགས་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པ་ན་མིག་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བ་ཐལ་
འགྱུར་བ་དང། དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྟོང་བར་སྨྲ་བ་རང་རྒྱུད་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་མིག་སོགས་རང་ངོས་ནས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་གཉིས་གང་ཡང་མི་འཇལ་ཀྱང་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་འདི་འདྲ་ཞིག་གཞལ་ལོ་ཞེས་གཉིས་ཀས་ཕན་
ཚུན་སྟོན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྒྲ་འཇལ་བ་ན་གལ་ཏེ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲ་གཞལ་ཆོག་ལ། སྒྲ་འཇལ་ན་ཚད་མས་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་དོར་ནས་གཞལ་འདོད་ཀྱང་གཞལ་མི་ཆོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རང་
རྒྱུད་པ་ན་རེ། རང་ངོས་ནས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དོར་བའི་མིག་སོགས་སྤྱི་ཙམ་པ་གཉི་གས་གཉིས་ཀ་ལ་སྟོན་རྒྱུ་མེད་ཀྱང། དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་མིག་སོགས་སྤྱི་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་གཟུང་རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཟེར་
ན། དེས་སྐྱོན་སྤོང་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ན་དེ་བདེན་པར་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐལ་རང་དགག་བྱའི་ཚད་ལ་མི་མཐུན་པའི་གནད་ཀྱིས་མིག་སོགས་ཆོས་ཅན་སྤྱི་ཙམ་གཟུང་ཆོག་མི་ཆོག་གི་ཁྱད་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་
པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་ནང་བ་དང་བྱེ་བྲག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལུགས་ཀྱིས་འབྱུང་འགྱུར་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན་འཇལ་བའི་ཚད་མས་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྒྲ་སྒྲུབ་ས་ལ་རྣ་ཤེས་ཀྱི་ཉན་བྱ་སྤྱི་ཙམ་

[207B] ནང་བ་དང་བྱེ་བྲག་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་ནི་སྒྲའི་དོན་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ཆོས་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ཚད་མར་སོང་ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟར་གྱི་ཚད་མ་གཉིས་ནི་མེད་དེ། བྱེ་བྲག་པས་
སྒྲ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་སྒྲའི་དོན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཚད་མར་སོང་ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟར་གྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྔ་རྒོལ་རང་ངོས་ནས་ཡོད་པར་
ཁས་ལེན་པ་རང་རྒྱུད་པ་དང་ཕྱི་རྒོལ་དེ་ལྟར་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་ཐལ་འགྱུར་བས་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། དེ་ལས་བཟློག་ནས་ཐལ་འགྱུར་བས་སྔ་རྒོལ་དང་རང་རྒྱུད་པས་ཕྱི་རྒོལ་བྱས་ཀྱང་ཕྱི་རྒོལ་ལ་རང་ངོས་ནས་ཡོད་མེད་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་
པར་དུ་མ་བྱས་པར་ཆོས་ཅན་འཇལ་བའི་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་རྒྱུ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་སྐྱོན་དེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི། རིགས་པ་དེ་དག་གིས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་
ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་བརྗོད་པའི་ཚུལ། ནས། སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལའང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་རྟགས་མཐུན་སྣང་བ་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་
དེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་མིག་སོགས་དང་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་གཉིས་བསྡོམས་པའི་ཕྱོགས་སམ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་

[208A]༄༅། །སྔར་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་མི་སྟོང་གི་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་རིགས་པ་དེ་ཕ་རོལ་
བོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་ཚུལ་ནི། ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད། ཅེས་སོགས་བྱུང། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ནས། རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དང་རྟགས་
སོགས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་བས་རྙེད་པ་དང། མ་འཁྲུལ་བས་རྙེད་པ་གང་ཡིན་ཞེས་ཁྱད་པར་ལ་བརྟགས་ནས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་དང་རྟགས་སོགས་མེད་པར་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་རང་རྒྱུད་འགོག་པའི་རིགས་པ་དེ་
དག་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེར་སྒྲོན་ལས། ཡང་ན་རང་གི་སྡེ་བ་དག་ཡང་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དེ། ནས། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང། དོན་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་
དངོས་སྨྲ་བས། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་དེ། སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། རྒྱུ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དམིགས་པ་ནི་སེམས་དང་
སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །དེ་མ་ཐག་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགགས་མ་ཐག་པ་རྣམས་ལས་ཐ་མ་མ་གཏོགས་པའོ། །བདག་པོ་ནི་གང་ཡོད་ན་གང་འབྱུང་བ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[208B] ལེགས་ལྡན་གྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་དེ་བདེན་གཉིས་གང་ཡིན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་རྟགས་ཀྱི་དོན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ནི་ཁྱེད་ལ་མ་གྲུབ། དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་
རྟགས་ཀྱི་དོན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ནི་ངེད་ལ་མ་གྲུབ་ཅེས་བརྟགས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཆོས་ཅན་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཤེས་པ་གང་གིས་རྙེད་ཅེས་བྱེ་བྲག་ལ་བརྟགས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དང་གནད་གཅིག་སྟེ། བདེན་གཉིས་གང་ཡིན་
ཞེས་པ་དེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཤེས་པ་གང་གིས་རྙེད་ཅེས་པ་དང་གནད་གཅིག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པས་རྙེད་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་དང། མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པས་རྙེད་པ་དེ་དོན་དམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཤེས་བྱ་ཡང་
དག་པ་མཐོང་བ་དང། ཤེས་བྱ་ལོག་པ་མཐོང་བའི་ཤེས་པས་རྙེད་པ་གཉིས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇུག་པ་ལས། དངོས་ཀུན་ཡང་དག་རྫུན་པ་མཐོང་བ་ཡིས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་
ནི། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངོ་བོ་གཉིས་གཉིས་འཛིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་འཇལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་བདག་གི་ངོ་བོ་རྙེད་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མ་རིག་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་
བརྫུན་པ་མཐོང་བའི་སྟོབས་ལས་བདག་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་རྙེད་པ་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པའི་དོན་འཇལ་བའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་ཡུལ་དོན་དམ་བདེན་པ་དང། ཤེས་བྱ་བརྫུན་པ་མཐོང་བ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་རྙེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་

[209A]༄༅། །པར་སྟོན་པས་གསུངས། ཞེས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྟགས་འདི་ལ་ཤེར་སྒྲོན་ལས། ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཁྱོད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དུ་འདོད་པ་
གང་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་སྐད་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རམ། འོན་ཏེ་དོན་དམ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་བརྟག་པ་གཉིས་ལས་མ་མཛད་པ་ལྟར་ན་རྟགས་ཀྱི་དོན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཁྱེད་རང་
ལ་མ་གྲུབ་ཅེས་སོགས་སྔར་ལྟར་བརྟག་དགོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ན་ནི་རང་ལ་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་དོན་དམ་པར་ན་ནི། ནས། དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་སུ་འགོད་དམ། དེས་དོན་དམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་སུ་འགོད་དམ། བདེན་གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་མ་བྱས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་པ་ཙམ་ཞིག་རྟགས་སུ་འགོད་ཅེས་བརྟག་པ་གསུམ་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་རྟགས་སུ་གང་འགོད་ཅེས་དྲི་དགོས་ཏེ། དང་པོ་ལྟར་ན་ཁྱེད་དང། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ངེད་ལ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། གསུམ་པ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་དུ་
འགྱུར་ཞེས་བརྟག་དགོས་སོ། །གསུམ་པ་སྐྱོན་བརྗོད་དེ་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ལྔ། ཕ་རོལ་པོའི་ལོག་རྟོག་འགོག་པ་ལ་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀར་གྲུབ་མི་དགོས་པ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་དོན་བཤད་དེ་དེ་མི་བཞེར་

[209B] གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་ངོས་བཟུང་སྟེ་དེ་ཤེས་ན་ལྟ་བ་རྙེད་ནས་སྤྱོད་ཕྱོགས་འདོར་བའི་ལོག་རྟོག་ཁེགས་པ། གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཕྱི་རྒོལ་གྱིས་ཚད་མས་གྲུབ་དགོས་པར་བསྟན་པ། རང་
རྒྱུད་པ་དབུ་མ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་དོགས་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་འདྲའི་སྐྱོན་བརྗོད། ཅེས་སོགས་བྱུང། ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ལ་སྐྱོན་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ནས། གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ལ་
ཕན་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ། ནས། སྐྱོན་འཇུག་པ་ག་ལ་ཡོད། ཅེས་བདེན་གཉིས་ལ་བརྟགས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་དེ་འདྲ་བ་རྣམས་རང་གི་གཞན་
གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་པ་བཀོད་ནས་རང་ལུགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་ཕྱི་རྒོལ་ལ་གྲུབ་པས་ཆོག་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལོག་རྟོག་ཟློག་པ་ཙམ་གྱི་ཆེད་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་ཤིང། ཙམ་སྒྲའི་དོན་ནི་རྣམ་བཤད་ལས། སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་པོས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་དམ་བཅས་པ་འགོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་མི་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་བཀག་པ་ཙམ་སྒྲུབ་
པ་འགོག་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ཡང་དེ་དང་མཐུན་ནོ། །ཚིག་གསལ་ལས། ཡང་ཅི་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང། ནས། གཞན་ལ་གྲགས་པ་ཉིད་དགག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

[210A]༄༅། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་སྦྱོར་བའི་རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་རྒོལ་བ་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གྲུབ་པས་མི་ཆོག་གམ་སྙམ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྩོད་པ་ནི་རེས་དབང་པོའི་ཚིག་གིས་རྒྱལ་ཕམ་དང་
རེས་རང་ཚིག་ཁོ་ནས་རྒྱལ་ཕམ་དུ་འགྱུར་བ་དཔེར་བྱས་ནས་དེས་ཆོག་པ་དང། དེ་ཉིད་ལས། གང་ཞིག་གང་གཉིས་ཀ་ལ་ངེས་པར་བརྗོད་པ་དེ་ནི། ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་སྟེ་སྦྱོར་བ་དང་སུན་འབྱིན་ཏེ་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀ་
ལ་རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀས་གྲུབ་པ་དགོས་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་གླང་གིས་བཞེད་པ་ནི་ཚད་མ་མདོའི་རང་འགྲེལ་ལས། བརྗོད་པ་གང་ཞིག་གཉི་ག་ལ་ངེས་པ་དེ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་གྱི། གང་ཡང་རུང་བ་ལ་
གྲུབ་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ། དེ་དག་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ལུགས་སྔ་མ་ཕྱི་རྒོལ་རང་ལ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི་ལུགས་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་རྒོལ་རྐྱང་བས་
འདོད་པའི་ལུང་གིས་སྐབས་འགར་གནོད་པ་གང་ཞིག་རང་དོན་རྗེས་དཔག་ལ་ཚུལ་གསུམ་རང་ལ་གྲུབ་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཚིག་གསལ་ལས་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེས་ན་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མར། ཞེས་སོགས་བྱུང། དོན་ཡིན་ནོ། །
ཡན་གྱིས་བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་གིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ངོས་བཟུང་ནས། དེ་མན་གྱིས་དེ་མི་འདོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཕྱི་རྒོལ་གྱི་ཁས་བླངས་ལ་མ་འཁྲིས་པར་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དང་དཔེ་ཆོས་ཅན་གཉིས་དང། རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་

[210B] ཤེར་སྒྲོན་ཅོག་རོས་བསྒྱུར་བ་ལས། རང་
དབང་དུ་བྱས་ནས་སམ་སུན་འབྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད། ཅེས་རང་དབང་ཞེས་བསྒྱུར་པ་འདི་དང་རང་རྒྱུད་གཉིས་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་རང་ལུགས་ལ་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་འདོད་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མི་
འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་སྨྲ་བ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་མ་ཟིན་པར་དུ་རང་ངོས་ནས་ཡོད་མེད་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་ཚད་མས་གཞལ་བྱ་གྲུབ་ལུགས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། རྟེན་
འབྱུང་གི་ཞེས་སོགས་བྱུང། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་དེ། རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། ཞེས་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཀོད་པ་ལ། ཐལ་འགྱུར་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མྱུ་
གུ་རྟེན་འབྱུང་དུ་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་རྟེན་འབྱུང་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་མི་ལེན་པས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་ཟེར་བ་མིན་གྱི། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཕྱི་རྒོལ་གྱི་ཁས་
བླངས་ལ་མ་འཁྲིས་པར་ཕྱི་རྒོལ་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚད་མས་རང་དབང་དུ་གྲུབ་པར་བསྒྲུབ་ས་མ་བྱུང་བས་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་གསུམ་ཕྱི་རྒོལ་གྱི་ཁས་བླངས་ལ་མ་འཁྲིས་པར་ཚད་མས་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པའི་

[211A]༄༅། །དོན་ནོ། །མྱུ་གུ་དང་མྱུ་གུ་རྟེན་འབྱུང་སོགས་སུ་ཐ་སྙད་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡང་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཀྱང་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་བར་དུ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཚད་མ་དེ་དང། རང་ངོས་ནས་ཡོད་པ་འཇལ་
བའི་ཚད་མ་གཉིས་ཕྱི་རྒོལ་གྱི་བློ་ངོར་འདྲེས་ནས་སོ་སོར་མི་ཕྱེད་པས་སྔ་རྒོལ་གྱིས་དེ་ཕྱེད་ཀྱང་དེའི་རིང་ལ་ཕྱི་རྒོལ་ལ་ཁྱད་ཕྱེ་ནས་སྟོན་མི་ནུས་སོ། །ཐལ་འགྱུར་བ་ནང་ཕན་ཚུན་ལའང་རང་རྒྱུད་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལའང་ཁས་བླངས་ལ་མ་འཁྲིས་
པར་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་དུ་ཡོད་ཀྱང་དེའི་ཚད་མ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ལས་དངོས་པོའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཚད་མ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུད་ན་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ལ་རང་ངོས་ནས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སོགས་གསུམ་གཡོད་ཀྱང་
ལྟ་བ་མི་རྙེད་པའི་རྒྱུད་ན་རང་ངོས་ནས་མེད་པར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་ན། བོད་དག་རྟོག་པས་གང་བཟུང་ཐམས་ཅད་རིགས་པས་འགོག་པ་ལྟར་མི་བྱེད་པ་དང། ལྟ་བ་སྐྱེས་པར་རློམ་པ་ན་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་འདོར་བའི་ལྟ་ངན་རྣམས་
ལེགས་པར་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་ནི། དེས་ན་གཞན་གྲགས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེས་ན་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཕྱི་རྒོལ་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་གི་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དཔེ་ཆོས་ཅན་རྟགས་
ཆོས་སོགས་དེས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་གཞིར་བྱས་ནས་གཞལ་ན་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་ལ་རིགས་པས་འཕུལ་ན་ཁོ་རང་གིས་ཀྱང་ངེས་པར་འདོད་དགོས་པའམ་དེས་འཕུལ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་འདོད་པ་གང་རིགས་ཤིག་དགོས་ཏེ། ཕ་རོལ་བོས་དེ་དག་

[211B] རྩ་ཤེར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ལ་མ་བརྟེན་པར་དོན་དམ་པ་རྟོགས་མི་ནུས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །འདིར། རྩ་ཤེ་རབ་བྱེད་གསུམ་པ་ལས་
ལྟ་དེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི། །དེ་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །གང་ཞིག་བདག་ལ་མི་ལྟ་ན། །དེ་གཞན་དག་ལ་ཇི་ལྟར་བལྟ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་རྣམ་གཞག་ལ། རྒོལ་བ་གཉིས་ཀར་རང་མཚན་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་
ཚད་མས་མི་འགྲུབ་པར་ཕྱི་རྒོལ་གཞན་ལ་གྲགས་པའི་ཚུལ་གསུམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་དེ། གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། རང་གྲགས་དང་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གཉིས་དོན་གཅིག་སྒྲ་བཤད་ནི། དེའི་
རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་དང་དཔེ་རྣམས་སྔ་རྒོལ་གྱིས་ཁས་མི་ལེན་པར་ཕྱི་རྒོལ་འབའ་ཞིག་གིས་ཁས་ལེན་པས་གཞན་གྲགས་ཞེས་པ་མིན་པར། ཆོས་ཅན་དང་རྟགས་དཔེ་སོགས་དངོས་སྨྲ་བ་རང་གི་ལུགས་ལ་རང་མཚན་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་
ཏེ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་འདོད་པས་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་རང་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང། དབུ་མ་བ་ལས་གཞན་དངོས་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་གྲགས་པས་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཅན་དང་རྟགས་དཔེ་སོགས་སྔ་
རྒོལ་གྱིས་ཁས་ལེན་ཀྱང་དེ་དག་རང་མཚན་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མས་རྙེད་པ་ཕྱི་རྒོལ་ཁོ་ན་ལས་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡང་ཤེས་དགོས་སོ། །གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་

[212A]༄༅། །བའི་མཚན་གཞི་ནི། མིག་ཆོས་ཅན། གཟུགས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ལྟ་སྟེ། རང་ལ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཚུལ་སྒྲུབ་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྔ་བ་ནི་
འདི་བ་ལྟར་ན། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་ཐལ་འགྱུར་བ་ལྟར་ན་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་གྲུབ་སོགས་མི་འདོད་ཀྱང་དེ་དག་གི་དོན་ཏེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་པས་དེ་དག་དབུ་མ་བར་མི་འཇོག་གམ་སྙམ་ན། དཔེར་ན་ལྟོ་
ལྡིར་བ་ངེས་ཀྱང་གཞི་དེ་བུམ་པར་མ་ངེས་པས་གཞི་དེ་བུམ་པར་འདོད་ཅེས་སྨྲ་མི་ནུས་པ་དང། བྱེ་བྲག་པ་རྫས་གཞན་འདོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་མིན་པར་སྨྲ་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་འགོག་ཅིང་བདེན་
མེད་ལེགས་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས་དབུ་མ་བ་ནི་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གསལ་ལས། དབུ་མ་བ་ཡིན་ན་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཞན་ཁས་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དབུ་མ་བ་ཡིན་ན་
རང་རྒྱུད་བྱ་མི་རུང་བར་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ཏེ། བཅས་པ་དང་འགལ་བ་ཙམ་གྱིས་དགེ་སློང་མིན་མི་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ལེགས་ལྡན་སོགས་རྟག་མཐའི་དོན་ཁས་ལེན་པའི་དབུ་མ་བ་ཡིན་ཡང་རྟག་མཐའ་
ཁས་ལེན་པའི་དབུ་མ་བ་མིན་པ་སོགས་ཀྱང་ཤེས་དགོས་སོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ཁོ་ནར་དེའི་རྟེན་ཆོས་ཅན། ཞེས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་པ་འཆད་བྱེད་ལྷག་མཐོང་ལས། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཆོས་ཅན་མིག་གམ་

[212B] ཞེས་པ་དང། ཆོས་ཅན་དེ་དག་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བརྟེན་པ་དེའི་ཚེ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་ན་དེ་བརྟེན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་གང་ཡིན་བརྟག་ཅིང། དཀའ་
འགྲེལ་དང་དགོངས་རྒྱན་མཐུན་པར། དེ་ཁོ་ནར་མ་གྲུབ་པ་དེའི་རྟེན་ཆོས་ཅན་མིག་སོགས་ཞེས་འབྲུ་བསྣན་ལ། རྗེ་དྲུང་དབུ་མར་དེ་ཁོ་ནའི་ཚེ་ཞེས་དེ་ཁོ་ནར་ཞེས་པ་གོང་དུ་བླངས་ནས་བཤད་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཞེས་པའོ། །དགོངས་ཟབ་སྣང་
པའི་སྒྲོན་མེར་ལྷག་མཐོང་ལྟར་ན་མ་དཀྲུགས་པར་འགྲེལ་ཚུལ་དང། འདི་ལྟར་ན། གང་གི་ཚེ་འདིར་དེ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ། ཞེས་དེ་ཁོ་ནར་ཞེས་པ་གོང་དུ་སྦྱར་ནས་བཀྲལ་བར་བཞེད་དོ། །གཞུང་ལས། མིག་སོགས་ཀྱི་ཆོས་
ཅན་ཤེས་བྱ་ཡང་དག་པ་དེ་འདྲ་བར་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་བས་རྙེད། ཅེས་པ་རང་རྒྱུད་པ་སོགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་མིག་སོགས་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྙེད་པའི་དོན་མིན་པར། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མིག་སོགས་འཇལ་
བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་མིག་སོགས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་དུ་རྙེད་དགོས་ཤིང། དེ་ལ་མིག་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་མིག་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་རྙེད་དགོས་པའི་དོན་ནོ། །རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དང། ལམ་
རིམ་ཆུང་ངུར། སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག་ཅེས་པའི་སྔ་འགྲེལ་དུ། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་གང་དག་ཤེས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་ནི་སྣང་བ་ལྟར་དུ་ཡོད་པར་ངེས་པས་ཡུལ་ཅན་ལ་ཡང་དག་དང་ལོག་པ་གཉིས་མི་

[213A]༄༅། །འབྱེད་པར། ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་འབྱེད། ཅེས་གསུངས་པ་ལ་དཔགས་ན་སྣང་དུ་འདྲ་ཞེས་པ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བར་འདྲ་བའི་དོན་དུ་བྱེད་དམ་སྙམ་ཡང་
རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་པ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཅན་དུ་འདྲ་ཡང། ཞེས་དང། དཀའ་འགྲེལ་དུ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་བ་ལྟར་དར་ཊཱི་ཀ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་དུ་འདྲ་ཡང། ཞེས་གསུངས་
པ་ལས་སྔ་མ་འབྲུ་གཉེར་བ་མིན་འདྲ་བས་སྔར་ཚིག་འགྲེལ་སྐབས་རང་འགྲེལ་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་བྱས་སོ། །དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། ལེགས་ལྡན་གྱི་དབུ་མ་སྙིང་པོས་མཉམ་གཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ངོན་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་
པར་བཤད་པས་དེ་ལ་སྦྱར་ནས་ཀྱང་བཤད་ཆོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་ནས། ཤེས་བྱེད་དུ་གཞུང་ལས། གཞན་དུ་བཤད་པ་དང་བཤད་ཚུལ་འདི་གཉིས་མི་མཐུན། ཞེས་སོགས་དྲངས་པ་ལ་དཔགས་ན་གཞན་དུ་བཤད་ཅེས་པ་དབུ་མ་
སྙིང་བོས་མཉམ་གཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ངོན་འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པར་བཤད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་སྣང་བས་དེའི་དགོངས་པ་བཙལ་དགོས་ཤིང། སྔར་བཤད་པ་ཉིད་གཞུང་གི་དོན་དུ་འབབ་པོ། །གཞུང་དང་ཚིག་གསལ་དུ། དངོས་སྨྲ་བས་
བཀོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་བའི་གསལ་ཁ་མེད་ཀྱང་སྦྱོར་བ་དོན་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྨྲ་བས་དབུ་མ་བ་ལ་མིག་སོགས་དོན་དམ་པར་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་ལྟར་ན་རྟགས་ལའང་

[213B] དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ན། ངོ་གདོང་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱར་ན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་བདེན་གཉིས་
ལ་བརྟག་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དམ་བཅའ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་ཞིང་རྟགས་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་མི་སྦྱོར་བར་འགོད་པ་ཉིད་དངོས་སྨྲ་བས་བཀོད་པའི་སྦྱོར་བའི་དོན་དུ་འགྲུབ་བོ། །ཁ་ཅིག་གཞུང་ལས། རྟགས་ལ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་
བརྟག་པ་གཉིས་ལས་མ་མཛད་པ་ལྟར་ན་རྟགས་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་ཞེས་དྲི་དགོས། ཞེས་བརྟག་པ་གཉིས་བྱེད་རུང་བར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། དེའི་དོན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་རྟགས་སུ་འགོད་དམ། དོན་དམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་སུ་འགོད་ཅེས་བརྟག་པ་བྱེད་པ་ནི་ཡེ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་བརྟག་པ་གཉིས་མཛད་པ་ལྟར་ན་རྟགས་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་འདྲི་བ་ལས་རྟགས་སུ་གང་
འགོད་ཅེས་འདྲི་མི་རུང་བའི་དོན་མིན་པས་གཞུང་འདི་དང་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྟག་པ་གཉིས་བྱེད་སྐབས་རྟགས་སུ་གང་འགོད་འདྲི་ན་སྔར་ཆོས་ཅན་སོགས་བདེན་རྫུན་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་གཞག་དགོས་ཀྱི་གཞན་དུ་ན་
རྒོལ་བ་གཉིས་གང་རུང་ལ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བར་འདོད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་འདྲིན་རྟགས་དེ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པར་སོང་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་བརྟག་པ་གཉིས་བྱེད་པ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་

[214A]༄༅། །གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་དེ་ཁྱེད་ལ་མ་གྲུབ། དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་དེ་ངེད་ལ་མ་གྲུབ། དེ་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་ན་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་དོན་དེ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་
བའི་ཕྱིར། ཞེས་བརྟག་པ་གསུམ་མ་བྱས་ན་བརྟག་པ་མཐའ་མཆོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། བརྟག་པ་གསུམ་པ་དེ་བསལ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། བདེན་གཉིས་གང་དུའང་མེད་པའི་དོན་ནི་མི་
འདོད་པས་དེ་བསལ་བར་མཛད་མི་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བརྟག་པ་གསུམ་བྱེད་སྐབས་ཁ་ཅིག་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་བརྟག་པ་བྱེད་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དོན་དམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་
པ་ལེགས་ལྡན་ལ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་དུ་གསུངས་པ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་ཡོད་
པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་ཅིང། བརྟག་པ་གཉིས་བྱེད་ལུགས་ལ་དཔྱད་པ་རྣམས་ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞུང་ལས། མྱུ་གུ་དང་དེ་རྟེན་འབྱུང་སོགས་སུ་ཐ་སྙད་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡང་
རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་མོད་ཀྱང་དེ་དང་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་གཉིས་ཕྱི་རྒོལ་གྱི་ངོར་འདྲེས་ནས་ལྟ་བ་མ་སྐྱེས་བར་དུ་མི་ཕྱེད་པས། ཞེས་དང། ལྷག་མཐོང་ལས། རང་བཞིན་མེད་པའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་གོང་

[214B] ཡོད་པ་ཙམ་
དང་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་གཉིས་སོ་སོར་མི་ཕྱེད་པར་གསུངས་པ་དང། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བྱ་བྱེད་འཐད་པའང་རྟོགས་པར་ནུས་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་མེད་པ་སོ་སོར་ཕྱེད་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་
ཡོད་པ་དང་ཡོད་པའང་སོ་སོར་ཕྱེད་པར་འགྱུར། ཞེས་ལྟ་བ་རྙེད་པ་ན་དེ་འདྲའི་ཁྱད་ཕྱེད་པར་གསུངས་པ་དང། ཡང་ལྷག་མཐོང་ལས། རང་བཞིན་ཡོད་མེད་དང་ཡོད་མེད་བཞི་བོ་འདི་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་ཕྱེ་བ་འདི་མ་རྟོགས་ཕྱིན་གདོན་མི་
ཟ་བར་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྟུང་བས་མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་དོན་མི་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་འགལ་སྤོང་ལ་འཇམ་དབྱངས་དགའ་བློས་ལྟ་བ་མ་སྐྱེས་པར་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དེའི་སྟེང་དུ་ཡོད་ཙམ་དང་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་
གཉིས་སོ་སོར་མི་ཕྱེད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་མི་ཕྱེད་པ་མིན་པ་དང། བསེ་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ལྟ་བ་མ་སྐྱེས་བར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ས་ཚོད་ཐིག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་གཉིས་སོ་སོར་འབྱེད་མི་ཐུབ་པ་
དང༑ ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེས་ལྟ་བ་མ་སྐྱེས་པར་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་ཕྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་མནན་པ་དང། དྲིས་ལན་ཡབ་རྗེའི་དགོངས་རྒྱན་དུ་ཚེ་དེ་ལ་དང་པོ་ནས་ཐལ་འགྱུར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་ཞུགས་པའི་གདུལ་བྱ་དབང་པོ་ཡང་རབ་

[215A]༄༅། །རྣམས་ལ་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག་བྱའི་གྲུབ་ཚང་ངེས་པའི་གོང་ཉིད་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་ལེགས་པར་ཕྱེད་པ་ཡོད་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་བ་དབང་རྣོན་འགར་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་རྣམ་བདུན་
དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་ངེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་སྐོར་གྱི་ཕྱོགས་ཆོས་ངེས་པའི་རྗེས་ཙམ་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེད་པའང་ཡོད་པ་དང། ཡང་འགའ་ཞིག་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་ངེས་ནས་ལྟ་བ་རྙེད་ནས་ཚད་མས་སོ་
སོར་བྱེད་པའང་ཡོད་པ་དང། དབང་རྟུལ་དང་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་ཡིད་དཔྱོད་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པར་ལྟ་བ་རྙེད་པ་ན་སོ་སོར་ཁྱད་ཕྱེད་པར་འགྱུར་བར་གསུངས་སོ། །ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། རང་བཞིན་
ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ་རྣམས་མཐོང་བ་ན་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདོར་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ནས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བྱ་བྱེད་འཐད་པའང་རྟོགས་པར་ནུས་པས་ཞེས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས། དབུ་མའི་
མཐའ་དཔྱོད་དུ་དངོས་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་བཏང་བ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྙེད་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བྱ་བྱེད་འཐད་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་དུས་མཉམ་པར་གསུངས་པ་དང། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་དུའང་ཕལ་ཆེར་དེ་དང་མཐུན་པར་གསུངས་
པ་ལ༑ དགོངས་ཟབ་སྣང་བའི་སྒྲོན་མེར། ཡིག་ཆའི་དེ་ཁྱབ་མཐའ་གཟུང་དཀའ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ལ་དེ་དག་དུས་རགས་པ་མཉམ་པའི་དོན་དང། ལམ་རིམ་ལས་གསུངས་པ་ནི་དེ་རྣམས་དུས་མཉམ་པ་མིན་ཡང་གཅིག་གི་བྱེད་པ་ལས་

[215B] །ཁ་ཅིག་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་བ་གསར་དུ་རྙེད་ཚེ་མཐུན་དཔེ་རྫུན་པ་ཕྲ་མོ་ངེས་དགོས་ཏེ། ལམ་རིམ་ཆུང་བ་ལས། འདི་
དག་དཔེར་ལེན་པ་ནི་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ལས་འདི་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་སླ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ལ། ཞེས་དང། འཇིག་རྟེན་ན་རྫུན་པར་གྲགས་པའི་དཔེ་འདི་རྣམས་ཐོག་མར་རང་བཞིན་མེད་
པར་རྟོགས་སུ་བཅུག་ནས་དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་ན་རྫུན་པར་མ་གྲགས་པའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་སྐྱེད་དགོས་ཤིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཚིག་ཟུར་དུ་དཔེ་རང་བཞིན་མེད་པར་
རྟོགས་ཞེས་པ་རྫུན་པ་རགས་པ་རྟོགས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། དེས་ན་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བར་རྟོགས་པས་བྱད་བཞིན་དུ་བདེན་པར་མི་འཛིན་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་བདེན་པར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལ་
འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འདི་ཡང་བརྡ་ལམ་བྱང་བའི་བྱིས་པ་ཆུང་དུ་རྣམས་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་ན་དེ་ལ་རྩེ་བ་སོགས་བྱེད་པས་དེ་དག་གིས་ནི་བྱད་བཞིན་དུ་བདེན་པར་འཛིན་ལ། རྒན་པོ་བརྡ་ལ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་
བྱད་བཞིན་དུ་མེད་བཞིན་དུ་བྱད་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བར་ངེས་ཀྱང། བྱད་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་བདེན་འཛིན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་མྱོང་བས་འགྲུབ་པོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་

[216A]༄༅། །ནའང་རང་བཞིན་མེད་པའི་དཔེར་རུང་ལུགས་ནི་གང་སྣང་བ་དེའི་ངོ་བོས་སྟོང་བས་གང་དུ་སྣང་བ་དེའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས་དེ་ཉིད་དཔེར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ལམ་རིམ་ཆུང་ངུ་ལས། བྱད་བཞིན་
གྱི་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བར་རྟོགས་པས་ནི་གཟུགས་བརྙན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་ཅིང། དེའི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བ་མེད་པར་གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་
སྟོང་ཉིད་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བློ་དེས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་མིན་ནོ། །འདིས་ནི་སྒྱུ་མ་རྟ་གླང་གིས་སྟོང་པ་དང། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་སོགས་གང་དུ་སྣང་བ་དེས་སྟོང་པར་རྟོགས་ཀྱང། སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་
རྙེད་པ་མིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འདི་དག་དཔེར་ལེན་པ་ནི་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ལས་འདི་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་སླ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ལ། ཞེས་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། སྐབས་འདིར་གཟུགས་
བརྙན་སོགས་དཔེར་བཀོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་གྲུབ་ཟིན་དཔེར་འགོད་པ་ཡིན་གྱི། དབུ་མའི་རྫུན་པར་བཞག་པ་གྲུབ་ཟིན་པ་ཞིག་དཔེར་འགོད་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དཔེར་བྱེད་པ་ནི་
བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དངོས་སྨྲ་བས་བདེན་མེད་ཚད་མས་ངེས་ཟིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མཐུན་དཔེར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནས། འོན་མཐུན་དཔེར་བྱེད་པ་ཅི་སྙམ་ན། མྱུ་གུ་སོགས་བདེན་པར་ཁས་ལེན་པས་ནི་མྱུ་གུ་སོགས་བདེན་

[216B] བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མི་བདེན་པར་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མགོ་བདག་གིས་ཀྱང་དེས་ཟིན་པས་དེ་ཉིད་དཔེར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། དབུ་
མའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། རྒྱུད་མ་སྨིན་པ་ལ་རང་གིས་གྲུབ་པའི་རྫུན་པ་རགས་པ་འགོད་པ་འདི་སྟོན་པ་དང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་དང་རྗེ་ཡབ་སྲས་སོགས་དུ་མའི་དགོངས་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་པའི་ལུགས་ལ་
སྒྲུབ་བྱེད་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་འགོད་པ་སྐབས་བབ་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་མཐའ་གཅིག་འཛིན་གྱི་ལོག་རྟོག་ཅན་ཞིག་དགོས་ཀྱང་ལུགས་འདིར་དེ་མི་དགོས་པ་དང། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་
པའི་ཐལ་འགྱུར་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཏུ་སོང་མ་ཐག་པ་ལ་མྱུ་གུ་བདེན་ཞེན་གྱིས་འདོད་པས་ཁྱབ་པར་དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་གསུངས་ཀྱང། དེས་མྱུ་གུ་བདེན་ཞེན་གྱིས་འདོད་པར་འཇོག་དཀའ་ཚུལ་སོགས་དགོངས་ཟབ་སྣང་བའི་སྒྲོན་མེ་
ལྟར་ལ། མཐའ་དཔྱོད་རང་ཉིད་ལས། ཐལ་འགྱུར་དེ་གནོད་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་ཕྱི་རྒོལ་ལ་སོང་བ་ན་ལོག་རྟོག་ཀྱང་ཟློག་ལ། བདག་སྐྱེའི་དམ་བཅའ་ཡང་ངོར་ཚར་ཞིང། བདག་སྐྱེ་མེད་པར་ཡང་རྟོགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ལྕང་
སྐྱའི་གྲུབ་མཐར། གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་འོག་མའི་གྲུབ་མཐའ་བཏང་ནས་གོང་མའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་ནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡོད་པར་གསུངས་ཀྱང། རྡོ་རྗེ་སྙིང་འགྲེལ་གྱི་དངོས་ཟིན་བཞིན། ནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ལ་

[217A]༄༅། །བཞིར་གྲངས་ངེས་པར་ཕར་ཕྱིན་ཡིག་ཆ་སོགས་སུ་གསུངས་སོ། །འོན་ཀྱང་བོད་དུ་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་གིས་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་ཡང་ད་དུང་དགེ་ལྡན་སོགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ལའང་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་བློ་
ཆིག་དྲིལ་གྱིས་མི་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རང་སྡེ་གྲུབ་མཐའི་ནང་ཚན་ལའང་འདྲ་བས་དཔྱད་དོ། །ཐལ་འགྱུར་བ་ནང་ཕན་ཚུན་དང། དངོས་སྨྲ་བ་ནང་ཕན་ཚུན་ལ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་དག་གི་བར་
ན་རང་རྒྱུད་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་ཡོད་དེ། གཞུང་ལས། ཐལ་འགྱུར་བ་ནང་ཕན་ཚུན་ལ་ཁས་བླངས་ལ་མ་འཁྲིས་པར་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་དུ་ཡོད་ཀྱང་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་
རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པས་རང་རྒྱུད་མི་རུང་ངོ། །ཞེས་དང། དཀའ་གནད་བརྒྱད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ལས། ཐལ་འགྱུར་བ་ནང་ཕན་ཚུན་ཐ་སྙད་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་པར་འདོད་པའི་ཚེ། གྲུབ་མཐས་བཞག་
པའི་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཡོད་ཀྱང་རང་རྒྱུད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འཛིན་སྟངས་ཀྱི་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། དེའི་ཕྱིར་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལྟ་བ་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་རྒོལ་བ་
གཉིས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འགའ་ཞིག་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་དུ་ནང་ཕན་ཚུན་བཀོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཆོས་ཅན་དང་ཚུལ་གསུམ་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་མ་

[217B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དངོས་སྨྲ་བ་གཅིག་སྔ་རྒོལ་དང་གཅིག་ཕྱི་རྒོལ་བྱས་ཏེ་ཕྱི་རྒོལ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་པ་ཡོད་ལ། དེ་གཉིས་ཆོས་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་ལ་འདོད་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང། ཐལ་
འགྱུར་བ་ནང་ཕན་ཚུན་ཇི་སྙེད་པ་འགའ་ཞིག་རྟོགས་ཕྱིར་རྩོད་པའི་ཚེ་ཆོས་ཅན་དེ་རང་མཚན་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་འདོད་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། གཞན་དག་དེ་དག་གི་བར་ནའང་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པར་
ཐལ། དེ་ཡོད་ན་དེ་དག་གི་བར་ན་རང་རྒྱུད་ཡོད་དགོས་པ་གང་ཞིག་རང་རྒྱུད་མེད་ན་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རྒྱུད་དང་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས་
དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་ནང་ཕན་ཚུན་དུ་ཇི་སྙེད་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་རང་རྒྱུད་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་དཔྱད་པ་ནི་རེ་ཞིག་བཞག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རང་རྒྱུད་ནི་ཆོས་ཅན་
མཐུན་སྣང་བ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགོངས་ཟབ་སྣང་བའི་སྒྲོན་མེ་ལས། དབུ་མ་བ་དང་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པར་བཤད་པ་དང། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་བཤད་པ་གནད་འདྲ་སྟབས་རང་རྒྱུད་ཅེས་གསུངས་
པ་ཙམ་ལས། གོ་རྒྱུ་ནི་ཕ་རོལ་བོ་ལ་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་གསར་དུ་སྐྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་དགོས་པ་འགོག་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དཀའ་གནད་བརྒྱད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ཀྱི་དོན་ཡང། དེ་འདྲའི་

[218A]༄༅། །རྒོལ་བ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་ཆོས་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་ལ་འདོད་པ་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་དོན་ལས་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་ཡོད་པའི་དོན་མིན་ལ། སྟོང་ཐུན་གྱི་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་
ཡབ་རྗེའི་དགོངས་རྒྱན་ལས། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང། ཚིག་གསལ་གྱི་སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་ཅེས་དམ་བཅས་ན་རྗེའི་གསུང་རབ་ཀུན་དང་དགོངས་ཟབ་སྣང་བའི་སྒྲོན་མེ་རྣམས་
གུང་བསྒྲིགས་པའི་དགོངས་པར་མཐུན་པར་གསུངས་ཤིང་ཐལ་བཟློག་སྙིང་པོ་རབ་གསལ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་ནོ། །གཞན་དག་དགོངས་ཟབ་སྣང་བའི་སྒྲོན་མེའི་དོན་ཐལ་འགྱུར་བ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་བྱས་ཚེ་དེ་དག་གི་བར་ན་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་
བ་ཡོད་ཀྱང་ཚུལ་གསུམ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མེད་པར་བཞེད་པ་ལ་བྱ་དགོས་ཟེར་རོ། །ཀུན་མཁྱེན་བླ་མས། དབུ་མའི་ཡིག་ཆར་དངོས་སྨྲ་བ་ནང་ཕན་ཚུན་དང་ཐལ་འགྱུར་བ་ནང་ཕན་ཚུན་རྩོད་པའི་ཚེ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱོགས་
དང། ལྷག་མཆན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་གསུངས་ཏེ་ཕྱི་མའི་རྗེས་འབྲང་ལ་ཤིང་བཟའ་པཎྚི་ཏ་དང་བདག་གི་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་སོགས་མཁས་པ་མང་ངོ། །བློ་གླིང་བས། དབུ་མ་ཐལ་རང་གཉིས་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་མེད་རྩོད་པའི་ཚེ་ཆོས་
ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཐལ་རང་གཉིས་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་མེད་རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ལེགས་ལྡན་གཉིས་དེ་ལྟར་རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་ཀྱང། སྒོ་མང་གསུང་

[218B] དེ་ལྟར་རྩོད་ཚེ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་མེད་ཅེས་ཁས་ལེན་པ་ལས་སྔ་མ་དཔེ་དག་མ་དག་དཔྱད་དགོས་པར་འདོད་འགལ་དུ་བཤད་དོ། །གཉལ་སྟོན་གྱིས་
གཞུང་ལས། དེས་ན་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཕ་རོལ་བོས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་གི་ཞེས་སོགས་ཕྱི་རྒོལ་ལ་མ་སྦྱར་བར་སྔ་རྒོལ་ལ་སྦྱར་བ། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །ཞེས་པའི་ཤེས་བྱེད་དང་འབྱོར་ཚུལ་
བརྟག་གོ་གསུམ་པ་ཚུལ་དེ་ལ་མདོ་སྡེ་རྣམས་དང་འགལ་བ་སྤང་བ་ལ་གཉིས། དགོངས་འགྲེལ་དང་འགལ་བ་སྤང་བ་དང། དེ་དང་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དངོས་
སོ། །དང་པོ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་གྲུབ་དང་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་ཏེ་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མེད་ཕྱེ་བ་དང། དྲི་
ཞུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན་དང་ཐ་མ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ངེས་དོན་དུ་འཇོག་ཚུལ་རྣམ་རིག་པ་དང་རང་རྒྱུད་པའི་སློབ་དཔོན་གཞན་གྱི་བཞེད་པ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ན་ཟླ་བས་ཇི་ལྟར་བཞེད་ཅེ་ན། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་
འགྲེལ་ཚུལ་འདི་ལ་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་གཉིས་དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་གསལ་བར་བཤད་པ་མེད་པས་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་དང་བསྟུན་ཏེ་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པའི་མདོ་བཞི་

[219A]༄༅། །དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ། ལུགས་འདིས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་མདོ་བཞི་ངོས་གཟུང་བ་དང། དེ་དྲང་དོན་དུ་ལུང་གིས་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་
བའོ། །དང་པོ་ནི། འོན་ཀྱང། ཞེས་སོགས་བྱུང། འཇུག་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟའི། ཞེས་སོགས་ཀྱི་འབྲུ་འགྲེལ་ནི། ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་ཁས་
བླངས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དྲང་དོན་ཉིད་དུ་འཆད་འགྱུར་གྱི་ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། དེའི་རང་འགྲེལ་གྱི་དོན། དགོངས་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་
ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་སོགས་སྔར་སེམས་ཙམ་སྐབས་རྒྱས་པར་དྲངས་པ་ལྟར་རང་བཞིན་གསུམ་སྟེ་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་ལས་ཀུན་བཏགས་བདེན་པར་མེད་པ་ཉིད་དང་གཞན་དབང་
བདེན་པར་ཡོད་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་གཉིས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་ཕྱེ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ལས། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་གཞི་བཤད་པ་གཉིས་དང་
སོགས་སྒྲས་བསྡུས་པ། དེ་ཉིད་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཅི། སེམས་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བགྱི་འམ་ཐ་དད་པ་མ་ལགས་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་

[219B] བྱམས་པ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་བཤད་པ་དང། དེ་ཉིད་
ལས། ཞིབ་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞག་སྟེ་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་པར་བྱར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་དང་
སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་རིགས་དམན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་རིགས་ངེས་པར་བཤད་པ་སྟེ་དྲང་དོན་དུ་འཆད་རྒྱུའི་མདོ་བཞིག་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་ཁོ་ནའོ།།
དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་ཚན་བཞིའི་ནང་ནས་གསུམ་པོ་འདི། ལང་གཤེགས་ལས། ཇི་ལྟར་ནད་པ་ན་བ་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ནད་པ་ལ་སྨན་པས་སྨན་སོ་སོར་གཏོང་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་སེམས་
ཙམ་དུ་གསུངས་བར་བཤད་པ་འདིས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བར་བཤད་དོ། །དགོངས་འགྲེལ་དུ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ག་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་ཕྱེ་ཡང་རང་འགྲེལ་དུ་ཡོངས་གྲུབ་མ་གསུངས་པ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། མདོ་
དེར་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་ཀ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་ཀྱང། འགྲེལ་བར་གཞན་དབང་ཙམ་ལས་མ་གསུངས་པ་ནི་དབུ་སེམས་བདེན་པར་ཡོད་མེད་རྩོད་པའི་གཞིའི་གཙོ་བོ་ནི་གཞན་དབང་ཡིན་ཏེ། ཀུན་

[220A]༄༅། །བཏགས་འདོགས་པའི་གཞི་ཡང་གཞན་དབང་ཡིན་ལ། ཡོངས་གྲུབ་ཀྱང་གཞན་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་གཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ཞེས་སོགས་
ཀྱི་དོན་སེམས་ཙམ་སྐབས་བཀྲལ་ཟིན་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། མདོ་སྔ་མ་གསུམ་མ་གཏོགས་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་དྲང་དོན་དུ་མ་བཀྲལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང། སེམས་ཙམ་དུ་སྟོན་པའི་མདོ་ལང་གཤེགས་ཀྱིས་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པའི་
ཚུལ་དང། ཀུན་གཞི་སྟོན་པའི་མདོ་ལང་གཤེགས་ཀྱིས་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དང། མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བའི་མདོ་ལང་གཤེགས་ཀྱིས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱི་མ་འདི་
ཞེས་སོགས་བྱུང། མདོ་སྔ་མ་གསུམ་མ་གཏོགས་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་ལུང་གིས་དྲང་དོན་དུ་མ་བཀྲལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཕྱི་མ་མཐར་ཐུག་ཐེག་གསུམ་སྟོན་པ་འདི་མདོ་བཏུས་ལས་ལུང་གིས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབས་
པས་གོ་ནུས་པར་དགོངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་བཏུས་ལས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། ཐེག་པ་གཅིག་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པར་ནི་མདོ་སྡེ་དུ་མ་ལས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་ནས། དམ་ཆོས་པད་དཀར་དང། བདེན་པ་པོའི་ལེའུ་དང། ཤེར་ཕྱིན་དང། འདུས་པ་ཆེན་པོ་དང། གཟུངས་རྒྱལ་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོ་དང། དཔལ་ཕྲེང་དང། ལང་གཤེགས་རྣམས་དྲངས་ནས་

[220B] དེ་བས་ན་གཞན་གསུམ་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་མདོ་སྡེ་གཞན་ཡང་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུང་དང། ཕྱི་རོལ་མེད་སེམས་དཔེ་ནི་གང་དུ་ཡོད། །ཅེས་སོགས་ཀྱིས་མདོ་ཚན་དང་པོ་དང་
གང་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་མི་འགག་པ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མདོ་ཚན་གཉིས་པ་དང། ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཤེས་པ་བསལ་བ་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མདོ་ཚན་གསུམ་པ་རིགས་པས་དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ། རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་
གྱི་སྐབས་འདིར་ལུང་གིས་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ལ། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་མདོ་ལ་ཕྱི་རོལ་འགོག་མི་འགོག་གཉིས་ཡོད་དེ། ལང་གཤེགས་ཀྱི། ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་
ཡོད་མིན་ཏེ། །ཞེས་པས་ཕྱི་རོལ་འགོག་པ་དང། ས་བཅུ་བའི། ཁམས་གསུམ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །ཞེས་པས་ཕྱི་རོལ་མི་འགོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྔ་མ་ནི་སྟོན་པའི་རང་ལུགས་ལ་མིན་པར་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ཡིན་པར་ལང་
གཤེགས་རང་ལས་གསུངས་པས་དྲང་དོན་དུ་གསལ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དགོངས་འགྲེལ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཅི། ཞེས་སོགས་སྔར་སེམས་ཙམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་
བྱེད་དུ་དྲངས་པའང་ལུང་འདིས་དྲང་དོན་དུ་གཙོ་བོར་འགྲེལ་དགོས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། འཇུག་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་དགོས་པ། འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ལུགས་དགག་པ། རང་གི་ལུགས་གཞག་པའོ། །དང་པོ་ནི་

[221A]༄༅། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ཡང་འཇུག་འགྲེལ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་བརྗོད་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གསུངས་བདེ། ནས། འཚང་རྒྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་
ཏེ༑ ཞེས་པའི་བར་སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པ་དང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མི་སྐྱེ་བ་དང། ནས། མདོ་སྡེའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་འདི། ཞེས་པའི་བར་རང་བཞིན་མེད་པ་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་པ་དྲངས་ནས་
དེའི་མཐར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པའི་དོན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པར་ལུང་འདིས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས། ཞེས་སེམས་ཙམ་
པས་ངེས་དོན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་ཀུན་གཞི་བསྟན་པ་དང་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་མེད་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་དྲང་དོན་དུ་ལུང་འདིས་གསལ་བར་གསུངས་ཏེ་ལུང་ནི་ལང་ནི་ལང་གཤེགས་ནས་
སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པ་དང། རང་བཞིན་མེད་པ་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་པ་གཉིས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། འདིར་འཇུག་པའི། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ཡང་འགྲེལ་བཤད་དེ་ཉིད་ལས། ཡང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་
མདོ་སྡེ་གཞན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གསུངས་བདེ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཙམ་གསུངས་པ་དེ་ཡང་དྲང་བའི་དོན་དུ་

[221B] །ཞེས་སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་པ་དཔེར་བྱས་ནས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ཡང་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པར་བཤད་པ་དང། ལུང་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལུགས་ལས་འབྱུང་བའི་
རྣམ་པ་ལ་རྟོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཞེས་ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་པའི་ལུང་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་རྟོག་པའི་སྐབས་བྱེད་པ་པོ་བཀག་པའི་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལ་བྱས་སོ། །དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ལུང་འདིས་དྲང་
བའི་དོན་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་དྲང་དོན་ཡིན་པ་དཔེར་བྱས་ནས་སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་ཁས་
བླངས་པའི་མདོ་སྡེ་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབས་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱིས་དཔེ་གོ་ཟློག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྩ་བའི་ལུང་འདིས་ཞེས་པ་ལ་དཔེ་ཕྱི་རོལ་མེད་པ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་མདོ་དང། དཔེ་ཅན་ཀུན་གཞི་བཤད་པ་དང་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་ཁྱད་ཕྱེ་བ་
དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་མདོ་གཉིས་གསུངས་པའི་གཅིག་ནི་སྐབས་འདིར་ལང་གཤེགས་ལས་སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པ་དང། རང་བཞིན་མེད་པ་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་པའོ། །བྱེད་པ་པོ་བཀག་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་
འབྱུང་བ་ལུགས་ལས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ལ་རྟོག་གོ་ཞེས་སོགས་ནི་ས་བཅུ་པ་ལས་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཕྱི་རོལ་མི་འགོག་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་གསུངས་ཀྱི། ཕྱི་རོལ་བཀག་པ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་ཤེས་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །

[222A]༄༅། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་ནི་སྔར་འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་གང་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བའི་མདོ་ལས། ཞེས་དགོངས་འགྲེལ་ལ་གསལ་བར་བཤད་པ་ལྟར་ལས། སྙིང་པོ་དྲང་
དོན་དུ་སྟོན་པའི་མདོ་ལ་རྣམ་རིག་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པ་ལ་སྐབས་འདིར་རྣམ་རིག་པ་དང་ཐལ་འགྱུར་བ་གཉིས་རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་ལང་གཤེགས་
ཀྱི་ལུང་ཡང་སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་མི་འདོད་པ་གང་ཞིག་ཐལ་འགྱུར་བས་སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་མདོར་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྐབས་འདིའི་རྩོད་པའི་གཞིའི་མདོ་ལ་སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་ལ་
ཐལ་འགྱུར་བས་མི་འདོད་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐབས་འདིར་ཐལ་འགྱུར་བས་སེམས་ཙམ་པ་ལ་རྩོད་གཞིའི་མདོ་དེ་དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལུང་དེས་མདོ་གཞན་
དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ལ་དགོངས་ནས་རྟག་བརྟན་གྱི་སྙིང་པོ་སྟོན་པར་གསུངས་པ་གང་ཞིག་སེམས་ཙམ་པས་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་དགོངས་ནས་སྙིང་པོ་སྟོན་པར་འདོད་
དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། ས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀུན་གཞི་སྟེ། །ཞེས་སོགས་དང། ལང་གཤེགས་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བསྒྲགས་པ། ཞེས་སོགས་གཞུང་

[222B] མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་བས་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་དྲང་དོན་དུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར། །
སྤྲོ་ན༑ སྟོང་ཐུན་ལས། སྤྱིར་སྐབས་འདིར་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་དུ་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ལྔ་ཡོད་ཅིང་སྒྲུབ་པའི་ལུང་བཞི་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ། ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་སོགས་ཀྱིས། སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་
པའི་མདོ་ལྔ་བཤད་པ་མི་འཐད་དེ། གཞུང་ལས། བཞི་དྲང་དོན་དུ་འཆད་དོ། །ཞེས་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། འདིར་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་དགོས་པ་བཞི་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྟོང་ཐུན་ལས། སྙིང་པོ་
བསྟན་པའི་མདོ་དེ་སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་མདོ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཡང་འཇུག་འགྲེལ་དུ་སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་དེ་ཀུན་གཞི་དྲང་དོན་ཡིན་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་
དྲངས་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་ནས་ལུང་ལྔར་བཤད་དོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །སྟོང་ཐུན་གྱི་སྒྲས་ཟིན་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དག་ན་རེ། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་ཕྱོགས་སྔའི་བཞེད་པ་མ་ལོངས་པ་དང། ལུང་དྲངས་པ་གནོད་བྱེད་དུ་མ་སོང་བ་དང་
སྟོང་ཐུན་ལ་དགོངས་པ་འཇོག་པའི་ཟོལ་གྱིས་སྟོང་ཐུན་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་བཙལ་བ་ནོར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། སྟོང་ཐུན་ལས་སྤྱིར་སེམས་ཙམ་པས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འདོད་པའི་མདོ་ཐལ་འགྱུར་བས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་

[223A]༄༅། །པ་མིན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་མདོ་ཚན་ལྔ་ཡོད་ཀྱང་ལྔ་ག་རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་མདོ་སྡེ་གཞན་ལ་མི་འཇོག་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། རྗེའི་
ལེགས་བཤད་གཉིས་སུ་བཞི་གསུངས་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་མདོ་སྡེ་མ་གཏོགས་སྤྱིར་སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་ལུང་ངོས་བཟུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེར་ཐལ། སྟོང་ཐུན་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་མདོ་སྡེ་ལ་བཞི་
དང༑ སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་མདོ་ལ་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་དང་བཅས་མདོ་ཚན་ལྔར་བཞེད་པ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་རྗེའི་ལེགས་བཤད་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་
ལུང་ལྔ་ལ་སྟོང་ཐུན་ལས། དེ་ལ་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ལྔ་ནི། ལང་གཤེགས་ལས་ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་དང། མདོ་གཞན་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་
གདོད་མནས་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པའི་རྟག་བརྟན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང། ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ལས་
གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་དང། ཡང་དེ་ལས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་སོ། །ཞེས་ལང་གཤེགས་དང། སྙིང་པོ་བསྟན་པ་དང། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་གསུམ་བཅས་ལྔ་

[223B] སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་ལུང་ལྔ་བྱེད་ན། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་གསུངས་པ་གཅིག་ལ་བགྲང་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་མདོ་བཞི་པོ་གང་རུང་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། གཞུང་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་གཉིས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་ཀུན་གཞི་བཤད་པ་གཉིས་དང། སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཕྱི་རོལ་མེད་པ་དང་མཐར་ཐུག་རིགས་ངེས་པ་བཤད་པ་སྟེ་བཞི་དྲང་དོན་དུ་འཆད་དོ། །ཞེས་དང་
རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་ནི་སྔར་དགོངས་འགྲེལ་ལ་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་གྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྤྱིར་སེམས་ཙམ་པས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འདོད་ལ་ཐལ་འགྱུར་བས་དེ་མིན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་དྲང་དོན་དུ་
བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་མདོ་དྲུག་ཡོད་ཀྱང་ཚན་པ་ལྔར་ངེས་ཏེ། ལང་གཤེགས་དང་དགོངས་འགྲེལ་དུ་ཕྱི་དོན་མེད་པར་བསྟན་པ་གཉིས་མདོ་སོ་སོ་བ་ཡིན་ཡང་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྟོང་ཐུན་ལས་མདོ་ཚན་ལྔ་ངོས་འཛིན་པ་ན་སྙིང་པོ་
བསྟན་པ་ངོས་བཟུང་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐབས་འདིའི་མདོ་ལ་དགོངས་འགྲེལ་ཁོ་ན་ངོས་འཛིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞུང་ལས། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་ནི་སྔར་དགོངས་འགྲེལ་ལ་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་གྱི་སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་མདོ་ལ་རྣམ་
རིག་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པར་སྟོན་པ་མིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་རྩོད་པ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་མདོ་སྡེ་མ་གཏོགས་སྐབས་འདིའི་མདོ་ངོས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་སྐབས་འདིར་སྙིང་

[224A]༄༅། །པོ་སྟོན་པ་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་མདོར་ངེས་ཅན་དུ་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་མདོ་ལ་སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་ལ་ཐལ་འགྱུར་བས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཞིག་དགོས་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། གཞུང་ལས། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་ནི། ནས། རྣམ་རིག་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པར་སྟོན་པ་མིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་རྩོད་པ་མེད་དོ། །ཞེས་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་ནི་དྲངས་མ་ཐག་
པའི་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་ཚན་པ་གཉིས་མིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀ་རྣམ་རིག་པས་ངེས་དོན་དུ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་སུ་དྲང་ངེས་ཀྱི་མདོ་ལ་རྩོད་པའི་སྐབས་
འདིར་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་དུ་འང་ལང་གཤེགས་ལས་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་དགོས་གནོད་གསུམ་བསྟན་པ་དྲངས་ནས་གསུངས་པ་དང། རྣམ་བཤད་ལས། རྟག་བརྟན་གྱི་སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་
པས་ཀྱང་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་ལས་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་གསུངས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་ཐོག་མར་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པར་ཤེས་དགོས་པས། ཞེས་དང། གཞུང་འདིར། ཐོག་མར་སྙིང་
པོ་བསྟན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པར་ཤེས་དགོས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་ཆོས་ཅན། སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་མདོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་

[224B] ཁྱབ་སྟེ། སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་ཁས་མི་ལེན་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་མདོ་གཞན་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། རྟགས་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ལྟར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་ལང་གཤེགས་ཀྱི་
མདོ་སེམས་ཙམ་པས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་མི་འདོད་པར་ཐལ། གཞུང་ལས། སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་མདོ་ལ་རྣམ་རིག་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པར་སྟོན་པ་མིན། ཞེས་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། དེ་གཉིས་ཀ་རྣམ་རིག་པས་ངེས་དོན་
དུ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་སྙིང་པོ་སྟོན་པའི་མདོ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་
སྟེ༑ སེམས་ཙམ་པས་སྙིང་པོ་སྟོན་པའི་མདོ་དང་དེ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་གཉིས་ཀ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་སྔར་བཤད་ཟིན་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞུང་ལས། ཕྱི་མ་འདི་དྲང་དོན་ཡིན་པ་མདོ་ཀུན་
ལས་བཏུས་པ་ལས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་གོ་ནུས་པར་དགོངས་ནས་སྔ་མ་གསུམ་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྐབས་འདིར་ལུང་གིས་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་
ཐལ༑ འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་འདི་ན་དེ་ཉིད་ཤེས་ལས་དྲི་མ་མཐའ་དག་སེལ་བ་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་ཐེག་གསུམ་བསྟན་པ་དགོངས་པ་ཅན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་གྲུབ་རིགས་

[225A]༄༅། །པས་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་བ་ལས་ལུང་གིས་མ་ཡིན་ལ། སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་མ་བསྒྲུབས་ཅེས་པ་ལུང་གིས་མ་བསྒྲུབས་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཐུན་ལས། དགོངས་འགྲེལ་ལས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་
གསུམ་དུ་བཤད་པ་དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ལུང་ནི་འཕགས་པས་མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་དྲངས་པ་ལ་དགོངས་ནས་འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་དུ་མ་དྲངས་ལ། རིགས་པ་དང། མཐར་ཐུག་གི་ཐེག་པ་གསུམ་མེད་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་གསུངས་
པའི་དགོས་པ་སོགས་ནི། གང་ཕྱིར་འདི་ན་དེ་ཉིད་ཤེས་ལས་དྲི་མ་མཐའ་དག་སེལ་བ་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་དུ། ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་
དུ་མ་བཤད་པ་མདོ་བཏུས་དང། འཇུག་པར་འོག་ཏུ་བཤད་པས་གོ་ནུས་པས་སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་མ་བཤད་ཅེས་འཆད་དོ། །ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁྱད་ཕྱེ་བའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་ལུང་གིས་
དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་པའང་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་བཤད་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེ་དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ལང་གཤེགས་ཀྱི་མདོ་མདོ་བཏུས་སུ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེར་དེ་དྲངས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་ཁྱད་ཕྱེ་བའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་
མདོ་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབ་ཕྱིར་དྲངས་པ་མ་ཡིན་པར་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་བརྒྱུད་ཅི་རིགས་པས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དྲངས་པ་གང། དེ་ལྟར་ན་དེས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་ཁྱད་ཕྱེ་བའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་གོ་

[225B] དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་བཏུས་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གདུལ་བའི་དབང་གིས་ཐེག་པའི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ཉེ་བར་སྟོན་པས་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་འདི་སྟོན་ཏེ། ཞེས་མཚམས་སྦྱར་བའི་འོག་ཏུ་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་བསྟན་
པ་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པར་གསུངས་པའི་གཞུང་དྲངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྟོང་ཐུན་ལས། སྒྲུབ་པའི་ལུང་བཞི་ཡོད་དོ། །ཞེས་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་ཚན་བཞི་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་བྱེད་
ལ་ལང་གཤེགས་ཀྱི། ཇི་ལྟར་ནད་པ་ན་བ་ལ། །ཞེས་སོགས་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོ་བརྗོད་པ་ལས། ཞེས་སོགས་དང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མི་སྐྱེ་བ་དང། ཞེས་སོགས་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་གསུམ་ལས་གཞན་
འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་པའི་ལུང་ལ་དེ་གསུམ་ལས་མེད་ཀྱང། སྟོང་ཐུན་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་མདོ་མདོ་བཏུས་སུ་དྲངས་པ་
ཡང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་བཞི་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བྱེད་གཅིག་ཡིན་པས་སྤྱིར་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་བཞི་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བ་ལ་འགྲེལ་བྱེད་ཀྱང་བཞི་ཡོད་པའམ། སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་དགོས་ཀྱི་ལུང་ཚན་ལྔ་དྲང་དོན་དུ་
སྒྲུབ་པའི་ལུང་བཞི་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་ལས། རྣམ་བཤད་ལས། རྩ་བར། དྲང་དོན་ཉིད་དུ་ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་པའི་ལུང་ལ་གསུམ་ལས། ཞེས་སོགས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གསུངས་

[226A]༄༅། །ལ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར། ལུང་འདིས་ཞེས་པ་ལ་གཉིས་གསུངས་པའི་གཅིག་ནི་སྐབས་འདིར་ལང་གཤེགས་ལས་སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་པ་དྲངས་
པའོ། །ཞེས་ལུང་ཐ་མ་གཉིས་ལས་མ་གསུངས་པ་ནི་ཅུང་མི་འདྲ་བར་སྣང་ཡང། འཇུག་འགྲེལ་ལས་སྐབས་འདིར་ལུང་གསུམ་ག་དྲངས་པས་རྣམ་བཤད་ལྟར་འདོད་དགོས་ལ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་དགོངས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ནད་
པ་ནབ་ལ། །ཞེས་པ་ནི། ལང་གཤེགས་ལས། ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་དྲང་དོན་ཡིན་པའི་ཤེས་བྱེད་དང། འདི་ནི་སྟོན་པས་དྲང་དོན་ཉིད་གསུངས་ཤིང། །ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ལུང་ཡིན་པས། སྐབས་འདིའི་
དགོངས་འགྲེལ་ལས་འབྱུང་བའི་མདོ་ཚན་བཞི་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་དུ་མ་བགྲངས་པ་ཙམ་ཡིན། ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་མི་འཐད་དེ། རྣམ་བཤད་ལས་ལུང་གསུམ་གསུངས་པ། རྩ་བའི། ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་
པའི་ལུང་འདི་ཞེས་པ་ངོས་འཛིན་པ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་མི་དགོས་ཤིང། གཞུང་འདིར་ལུང་གཉིས་གསུངས་པའི་དོན་སྔར་ཚིག་དོན་སྐབས་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞུང་འདིར་རྩ་བའི་ལུང་འདིས་ཞེས་པ་ངོས་འཛིན་པ་ན་
དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་གྱི་ལུང་གཉིས་སུ་བསྡུས་ནས་གསུངས་པ་ལས་ཕྱི་མར་ལུང་གཉིས་སོ་སོར་ཕྱེ་བས་ལུང་གསུམ་ཡོད་པ་དགོངས་མཐིལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟབ་གསལ་སྒྲོན་མེར། འདིར་གཉིས་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་རང་འགྲེལ་དུ། རྣམ་པ་

[226B] ཞེས་པ་ནས། ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱས། ཞེས་པའི་ལུང་འདི་ལ་ལུང་ཕྱི་མ་གཉིས་མ་གཏོགས་ལུང་དང་པོ་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ལུང་ཇི་ལྟར་ནད་པ་སོགས་གོང་དུ་
བཤད་ཟིན་པས་དེ་མ་བཞག་གོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་ན་ལུང་འདིས་ཞེས་པ་ལ་གཉིས་གསུངས་པ་ནི་ཞེས་གསུངས་རིགས་ཀྱི། ལུང་གཉིས་གསུངས་པའི་གཅིག་ལུང་འདི་གཉིས་པོ་བྱས་ན་མི་བདེ་བས་སྔར་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ཡང་
མུན་སེལ་ལས། ལུང་འདིས་ཞེས་པ་སྔར་བཀོད་པ་དེ་མ་གཏོགས། གཉིས་གསུངས་པའི་གཅིག་ནི་ཞེས་སྦྱར་ཀྱང་ཆོག་པ་འདྲ། ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། སྙིང་པོ་སྟོན་པ་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པ་དང། དེས་ཀུན་གཞི་སྟོན་པ་
དྲང་དོན་དུ་འགྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། སྙིང་པོ་བསྟན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་ན་བདག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། རང་ལུགས་ནི། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལམ་དྲངས་སོ། །བར་གྱིས་གཞུང་
བཀོད་ནས། ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །བར་གྱིས་དེའི་དོན་བཀྲལ། དེ་མིན་གྱིས་མདོ་བཏུས་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསུངས་ཚུལ་སྟོན་ཏོ། །སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དུ་ལང་གཤེགས་ལས་གསུངས་པ་དེས་དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀུན་གཞི་བསྟན་པ་དྲང་དོན་
དུ་སྒྲུབ་ཅིང། དེ་ལ་ཐོག་མར་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་གྱི་མདོ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པར་ཤེས་དགོས་པས། ལང་གཤེགས་དང། གཞུང་འདིར་དེའི་ཕྱི་འགྲེལ་གནང་བ་སྦྱར་ནས་བཤད་ན། འདི་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་དང། དྲི་བ་ཞུས་པ་དང། དེ་ལ་

[227A]༄༅། །ལན་མཛད་པ་གསུམ་ལས་དང་པོ་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་དོན་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཏེ། ནས། བསྟན་པ་བརྗོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་
གསུངས་ཏེ། གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་ནི་བསྟན་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་གྱི་སྨྲས་ཟིན་གྱིས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གཟུང་དུ་རུང་བའི་གཏམ་མིན་ནོ། །སྨིག་རྒྱུས་རི་
དྭགས་སླུ་བ་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱིས་པ་མགུ་བར་བྱེད་པའི་གཏམ་ཡིན་གྱི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་འགོད་པ་སྟེ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་
མིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་ལས་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ་ལང་གཤེགས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་གཉིས་འདི་དང་འདྲ་མིན་ཅུང་ཟད་རེ་ཡོད་དོ། །དྲི་བ་ཞུས་པ་ནི། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་བརྗོད་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་དེ། ནས། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་སྟོན་པར་བགྱིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་མདོར་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དང་རྣམ་པར་དག་པས་ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད། མཚན་སོ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་པར་

[227B] ཛྙཱ་ན་བཛྲའི་ལང་གཤེགས་འགྲེལ་བ་ལས། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱང་དག་པ། ཞེས་དང། མདོ་བཏུས་འགྲེལ་བ་ལས། ལུས་
ཀྱི་ནང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་གནས་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ནོར་བུ་གོས་དྲི་མ་ཅན་གྱིས་དཀྲིས་པ་བཞིན་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་སྡུག་བདེན་གྱིས་དཀྲིས་པ། དུག་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་འབྱུང་དང། ཤེས་སྒྲིབ་
ཀྱི་རྟོག་པས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། འགྱུར་གཞན་དུ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ། ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཞེས་བྱུང་ཡང་འདིར་རྒྱ་འགྱུར་ལས། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་
དང། གཏི་མུག་དང། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་རྡུལ་གྱིས་གོས་པ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་བསྟུན་པའོ། །རྟག་བརྟན་ཐེར་ཟུག་གསུམ་ནི་མདོ་བཏུས་འགྲེལ་བ་ལས། སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པས་རྟག་པའོ། །རྒྱུན་གྱིས་གནས་
པས་བརྟན་པའོ། །མི་འགྱུར་བས་ཐེར་ཟུག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །སྙིང་པོ་བསྟན་པ་འདི་ཕྱི་རོལ་བའི་གཞུང་དུ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་བཤད་པ་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད་དེ་མུ་སྟེགས་པས་ཀྱང་རྟག་པ་སོགས་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་གྱི་བདག་སྨྲ་
བའི་ཕྱིར་ཞེས་དྲིས་སོ། །དེ་ལྔ་ནི། རྟག་དངོས་དང། རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་མིན་པ་དང། རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང། མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་ལན་མཛད་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་

[228A]༄༅། །བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ནི། ནས། བདག་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བསྟན་བཤད་བསྡུ་བ་གསུམ་དང། རྒྱས་བཤད་ལ་
དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་སྟོན་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ལས། གཞུང་འདིར་དེ་དག་མངས་དོགས་ནས་རྒྱས་པར་མ་དྲངས་སོ། །དེ་ཡང་ལང་གཤེགས་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་མདོར་བསྟན་པའི་དོན་གོ་སླ་ཞིང། མདོ་བཏུས་གནའ་མཚན་དུ། མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་མདོར་བསྟན་ལ་སྦྱར་
ཀྱང་འདི་ལྟར་བྱས་ན་དོན་དང་འབྱོར་ཏམ་བརྟག་གོ་རྒྱས་བཤད་ལ་དགོས་པ་ནི། བྱིས་པ་རྣམས་བདག་མེད་པས་འཇིགས་པར་འགྱུར་བའི་གནས་རྣམ་པར་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་སྒོ་བསྟན་པས་ཞེས་དགག་
ཕྱོགས་ནས་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་སྐྲག་པ་སྤང་བ་དང། སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་བདག་ལྟ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ཁ་དྲང་བའི་ཕྱིར་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བསྟན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །དགོངས་གཞི་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་

[228B] ཞེས་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོན་ཏེ། ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་མང་པོས་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཏེ་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཀྱི་
བདག་མེད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ། ཞེས་པ་ནི་མདོ་བཏུས་འགྲེལ་བར། གནས་ནི་ཡུལ་ལོ། །སྣང་བ་ནི་འཁྲུལ་པའོ། །མེད་པ་ནི་
སྤངས་པ་སྟེ་འཁྲུལ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཐབས་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་ཡུལ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡུལ་འཁྲུལ་བ་དང་བྲལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བྱའོ། །ཆོས་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་ན་
ཇི་ལྟར་ཚིག་གིས་བསྟན་སྙམ་ན། ཐབས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་དཔེ་བཤད་པར་མདོ་བཏུས་འགྲེལ་བར་གསུངས་པས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དཔེར་ན་རྫ་མཁན་ནི་འཇིམ་པའི་རྡུལ་གྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་ལས་ལག་པ་དང་བཟོ་དང་ལ་གཟུངས་
དང་སྲད་བུ་དང་ནན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལས་སྣོད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དོ། །ཞེས་དཔེ་བསྟན་པ་ནི་གོ་སླའོ། །དེ་ཉིད་དོན་དང་སྦྱར་བ་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་
བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ལོག་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པའམ་བདག་མེད་པར་བསྟན་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྫ་མཁན་བཞིན་དུ་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་

[229A]༄༅། །རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཐབས་དང་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྟོན་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་དང་བདག་ཡོད་
པར་སྨྲ་བ་མི་མཚུངས་པར་བསྒྲུབས་པ་ནི། དེ་ལྟར་དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་བསྟན་པ་དང་མི་འདྲའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མུ་
སྟེགས་བྱེད་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་དྲང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོན་ཏེ། ཞེས་དང། འདི་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་དང། ཡང་དག་པའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བར་ལྷུང་བའི་བསམ་པ་ཅན་དག་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གནས་པའི་བསམ་པ་དང་
ལྡན་ཞིང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཞེས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྙིང་པོ་བསྟན་པ་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མི་འདྲ་སྟེ་འདི་ལ་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བར་ལྷུང་བའི་

[229B] མྱུར་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་གྱུར་ན་སྙམ་ནས་དེའི་དོན་དུ་སྙིང་པོ་སྟོན་ཏེ། འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་དུ། ཡང་དག་པའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ། ཞེས་
འབྱུང་ལ། ལང་གཤེགས་འགྱུར་གཉིས་དང། མདོ་བཏུས་སུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཞེས་པ་དང་མཐུན་པར་མདོ་བཏུས་འགྲེལ་བར་ཡང་འབྱུང་ངོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་མུ་སྟེགས་བདག་སྨྲ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ལ་བསམས་ནས་སྨྲ་བའི་བདག་ནི་སྨྲས་
ཚོད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྟོན་པས་སྙིང་པོ་བསྟན་པར་གང་ལ་བསམས་ནས་གསུངས་པའི་དགོངས་དོན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དང་སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་གཉིས་ཆེས་མི་མཐུན་པ་དང། བདག་སྨྲ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་
རྟག་པ་དང་བྱེད་པོ་མ་ཡིན་པ་སོགས་སུ་བསྟན་པ་ནི་སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་གང་ཟག་གི་བདག་དེ་ཉིད་ལ་ངེས་པ་ཇེ་བརྟན་དུ་གཏོང་ཕྱིར་ཡིན་ལ། སྟོན་པས་རྟག་བརྟན་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་ནི་བདག་ལྟ་ལ་གོམས་པ་རྣམས་ལ་རེ་ཞིག་སྒྲས་ཟིན་གྱི་
དོན་དེ་ཡོད་པར་བསྟན་ཏེ་ཕྱི་ནས་གང་ལ་བསམས་ནས་གསུངས་པའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ལ་ཁ་དྲང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་མི་མཚུངས་སོ་ཞེས་མཚུངས་པ་འབྱེད་དགོས་པས་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་ན་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་
དང་མཚུངས་པར་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱང་མཚུངས་པའི་ཚུལ་དེ་ཉིད་དོ། །དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བས་ན་མུ་སྟེགས་

[230A]༄༅། །བྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བདག་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཟློག་ཕྱིར་སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་མདོའི་དོན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྟོན་པའི་དོན་
དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་གསུངས་སོ། །ལང་གཤེགས་སུ་སྔར་སྨིག་རྒྱུའི་དཔེ་དོན་སྦྱར་ནས་དོན་ལས་ཚིག་རྗེས་མི་འབྲང་བར་གསུངས་པའང་སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་
ཇོ་ནང་བ་སོགས་བོད་ཁ་ཅིག་ལང་གཤེགས་ཀྱི་གཞུང་འདིས་སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པར་མ་བསྒྲུབས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དོ། །འོན་ཀྱང་ལང་གཤེགས་ཀྱིས་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པར་བཀྲལ་བ་ལྟར་
མི་འདོད་ན་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ཐད་འདིའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་རིགས་པའི་གནོད་བྱེད་བསྟན་ནས་དེ་ཉིད་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པར་འཆད་པ་ནི་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་མན་ངག་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བྱ་ཡི། མདོ་འདི་དང་མདོ་གཞན་ཞེས་པའི་སྔ་མ་
ལང་གཤེགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པར་མ་བསྟན་ཅེས་སྨྲས་ན་རང་གི་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ཙམ་ལས་དགོས་པ་གཞན་གང་ཡང་མེད་དོ། །མདོ་བཏུས་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གདུལ་བའི་དབང་གིས་ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་ནས་དྲངས་མ་ཐག་པའི་ལང་གཤེགས་ཀྱི་བཀའ་སྩལ་མ་གཏོགས་པའི་མདོ་ཚན་རྣམས་མཐར་ཆགས་སུ་དྲངས་སོ། །དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་གྱི་དོན་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་

[230B] འདི་ཞེས་ཉེ་ཚིག་སྨོས་པ་ནི་དེའི་གོང་དུ་
ཟབ་མོ་སྒོམ་པའི་ཐབས་ཞར་བྱུང་དང་བཅས་པ་སྟོན་ལ་ཤེར་མདོ་སོགས་མང་དུ་དྲངས་ནས་ཆོས་བདག་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་གསུངས་པ་རྣམས་ཏེ། གདུལ་བའི་དབང་གིས་ཞེས་པ་ནི་སྔར་ལང་གཤེགས་ལས་བཤད་པ་དང་གནད་
གཅིག་ཚུལ་གཞུང་ན་གསལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་ན། ཞེས་སོགས་བྱུང། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བུ་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པའི་སྤྲོས་པ་བཅད་ཙམ་དང། མ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བའི་སྤྲོས་པ་བཅད་ཙམ་དང། བདག་མེད་
ལྟ་བུ་ཆོས་བདག་གི་སྤྲོས་པ་བཅད་ཙམ་ལ་དགོངས་ནས་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་མིན་པར་སྒྲས་ཟིན་གྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་དོན་ལ་གནས་པ་ཡིན་ན་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་ཞེས་པའི་རྟག་པ་ཡང་དགག་བྱ་འཇིག་པ་བཅད་ཙམ་གྱི་འཇིག་མེད་
མིན་པས་དགག་བྱ་བཅད་པའི་ངོས་ནས་འཇོག་མི་དགོས་པར་སྔོ་སེར་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོར་འཆར་བའི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་རྟག་པ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བདག་རྟག་པར་སྨ་བའི་རྟག་ལུགས་
དང་རྟག་བརྟན་སྙིང་པོའི་རྟག་ལུགས་གཉིས་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟག་བརྟན་སྙིང་པོ་ལ་གནོད་བྱེད་ནི་གཞན་སྡེས་འདོད་པའི་རྟག་པ་འགོག་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཏེ་སྙིང་པོ་དེ་འདྲ་རང་སྡེ་འོག་མས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་ནོ། །སྙིང་པོ་བསྟན་

[231A]༄༅། །པའི་མདོས་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དེ་བདག་མེད་ལ་སྐྲག་པ་སྤང་བ་དང་བདག་སྨྲ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ཁ་དྲང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པའི་དོན་འཇིག་པ་བཅད་ཙམ་མིན་པར་མཚན་དཔེ་རྣམ་ཅན་གྱི་ཡོངས་
གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་ཕྱིན་ཆད་རྟག་པའི་དོན་འཇིག་པ་བཅད་ཙམ་དུ་སྟོན་མི་རུང་བར་མ་ཟད་བདག་གཉིས་བཅད་ཙམ་ཡང་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་བདག་མེད་གཉིས་གང་ཡང་རེ་ཞིག་བཤད་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་
ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དྲང་དོན་ལ་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཐུན་མོང་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རགས་པ་བཤད་པའི་སྣོད་རུང་གི་རང་སྡེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཁ་དྲང་ཕྱིར་གསུངས་པའི་དྲང་དོན་གྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་ནི་གནོད་བྱེད་
སྟོན་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ཞིང། བདག་མེད་གཉིས་སྟོན་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་གཞན་སྡེ་བདག་སྨྲ་དངོས་དང་དེའི་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པས་རེ་ཞིག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཐུན་མོང་བ་ཡང་རྫོགས་པར་བཤད་དུ་མི་རུང་བའི་གཞན་སྡེའི་རིགས་ཅན་
ཁ་དྲང་ཕྱིར་གསུངས་པའི་དྲང་དོན་གྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་སྟོན་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེས་ཀུན་གཞི་སྟོན་པ་དྲང་དོན་དུ་འགྲུབ་པ་ལ་གཉིས། དགོངས་གཞི་གཅིག་པས་དྲང་དོན་དུ་འགྲུབ་ཚུལ། དགོངས་དོན་གཅིག་ཀྱང་གདུལ་
བྱ་མི་གཅིག་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་རྟག་པ། ཞེས་སོགས་བྱུང། དུ་མར་གསུངས་སོ། །ཡན་གྱིས་དྲང་དོན་དུ་འགྲུབ་ཚུལ་དངོས་དང། དེ་མན་གྱིས་དེ་ལ་དོགས་པ་སྤོང་ངོ། །ལང་གཤེགས་ལས་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་སྒྲ་

[231B] སྙིང་པོ་དང་ཀུན་གཞི་གཉིས་གང་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིའི་དོན་གཉེས་གཅིག་པར་རྒྱན་སྟུག་
བཀོད་པ་དང་ལང་གཤེགས་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་མདོ་གཉིས་དགོངས་གཞི་གཅིག་ལ་དགོངས་ནས་སྒྲས་ཟིན་གྱི་བརྗོད་བྱ་མི་མཐུན་པ་གཉིས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་གཅིག་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་གིས་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་དྲང་
དོན་དུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྒྱན་སྟུག་ལས། ས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀུན་གཞི་སྟེ། །ཞེས་སོགས་དང། ལང་གཤེགས་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ། ཞེས་སོགས་གཞུང་དུ་དྲངས་པ་ལྟར་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོའི་དོན་ནི། མུན་སེལ་དུ། ས་ལམ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་གི་བག་ཆགས་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དོན་དམ་པའི་དགེ་བའང་ཀུན་གཞི་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང། བསྟན་སྒྲོན་ཕར་མཆན་
དུ། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ས་བོན་ནམ་རྣམ་ཤེས་བདུན་གྱི་ས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཀུན་གཞི་སྟོན་པ་སྟེ་དེ་འདྲའི་མདོ་དང། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་མཚན་དཔེ་སོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པས་དགེ་བའང་སྟོན་པའི་མེད་དེ། གང་ལ་དགོངས་ནས་བདེ་
གཤེགས་སྙིང་པོ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་དེ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་སྔར་གྱི་དེ་འདྲའི་རྣམ་ཤེས་སམ་ཀུན་གཞིའི་སྒྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྟོན་པར་མཛད། ཅེས་པ་དང། ཟབ་གསལ་སྒྲོན་མེར། ས་ཆེན་པོ་འདི་རྣམས་ནི་སྣོད་

[232A]༄༅། །བཅུད་སྣ་ཚོགས་པ་ཀུན་གྱི་གནས་དང་གཞི་སྟེ། རྟག་དངོས་ཀྱི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་གང་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་དགེ་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་དགེ་བ་ཞེས་བཏགས་པ་དེའང་གོང་གི་
དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་གཞི་སྟེ། རྟག་དངོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་གང་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་སྟོང་ཉིད་སོགས་ཀྱི་དོན་དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྟོན་པར་མཛད་ལ། སྙིང་པོ་གང་
ལ་དགོངས་པའི་གཞིའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཀུན་གཞིར་བསྒྲགས་པ་བློ་གྲོས་ཞན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས། ཞེས་བཀྲལ་ཏོ། །གཉིས་པའི་དོན་ནི། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དང་ཀུན་གཞི་ཞེས་རྣམ་གྲངས་སུ་བཤད་པ་རྣམ་ཤེས་
བདུན་དང་བཅས་པ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ། གཞན་ཡང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་དང། ཞེས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ། ཞེས་
སོགས་མང་དུ་འབྱུང་ངོ། །དེ་ཡང་མདོ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་ཀུན་གཞི་དང་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་དེ་དག་གི་སྒྲས་ཟིན་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་རྟག་པ་དང་སྔ་མ་མི་རྟག་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། འོན་
ཀྱང་དགོངས་པའི་དོན་ལ་ལྟོས་ཏེ་དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ལ་དགོངས་ནས་སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཀུན་གཞི་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་

[232B] །ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཟླ་བས་ཇི་ལྟར་འཆད་ཚུལ་ནི། འཇུག་པའི་རང་
འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་གཞུང་དུ་དྲངས་པ་ལྟར་ཏེ། དོན་ནི། སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་
ལྟར་དགོངས་གཞིའི། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལྟར་ཀུན་གཞི་དང་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་གཞིའི་དོན་གཅིག་ཀྱང་གདུལ་བྱ་མི་གཅིག་སྟེ་ཀུན་གཞི་གང་གི་ཆེད་དུ་གསུངས་པའི་གདུལ་བྱ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཐུན་མོང་བ་དང་
གཉིས་སྟོང་གི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པའི་སྣོད་དུ་རུང་ལ། གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་སེམས་ཙམ་པ་སོགས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་གང་གི་ཆེད་དུ་གསུངས་པའི་གདུལ་བྱ་ནི་བདག་མེད་གཉིས་
ཀ་བསྟན་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་གཞན་སྡེ་དང་དེའི་རིགས་ཅན་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་གཞི་འཇོག་པ་ན་ཕྱི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ངེས་ཅན་དུ་སྟོན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྟོན་ནམ་དག་པའི་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀུན་གཞིའི་བག་
ཆགས་སད་པ་ལས་བྱུང་བར་སྟོན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འཇུག་པར། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡོད་ཅིང་གང་ཟག་ཉིད་རྫས་སུ་ཡོད་ལ། ཕུང་པོ་འདི་དག་ཙམ་བདེན་པར་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པ་ནི་ཆེས་ཟབ་པའི་དོན་རེ་ཞིག་

[233A]༄༅། །རྟོགས་མི་ནུས་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་གསུངས་པ་ལས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ལང་གཤེགས་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མུ་སྟེགས་
བྱེད་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་དྲང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་ཕྱེ་
བའི་མདོ་ལང་གཤེགས་ཀྱིས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ་ནི། འཇུག་འགྲེལ་ལས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ཡང་འཇུག་འགྲེལ་དུ་སྔར་ལྟར་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་ལང་གཤེགས་ཀྱི་མདོ་རྣམས་དྲངས་པའི་འོག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཁྱད་མེད་པར་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་ཆུད་པའི་དོན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་སོགས་རྣམ་
གྲངས་རྣམས་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་གཞུང་ཁུངས་མ་དང་བསྟུན་ས་མ་རྙེད་པའང་བརྟག་པར་བྱ་ལ། ལྷག་མགོ་སླའོ། །གཉིས་པ་ལུགས་འདིས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། དོགས་པ་བསལ་བའོ། །དང་
པོ་ལ་གསུམ། འཁོར་ལོ་དང་པོ་དང། བར་བ་དང། ཐ་མའི་དྲང་ངེས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་ལུགས་འདིས། ཞེས་སོགས་བྱུང། འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལ་དྲང་ངེས་གཉིས་ཡོད་དེ། དེར་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་

[233B]
ཕྱིར། རྟགས་རིམ་བཞིན་གྲུབ་སྟེ། དེ་དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དགོངས་དགོས་གནོད་གསུམ་ཚང་བའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགོངས་གཞི་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་དང་
དགོས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བ་བསྟན་ན་ཆད་ལྟ་སྐྱེ་བས་དེ་བཟློག་པ་དང། རགས་པའི་བདག་མེད་བསྟན་པས་རྒྱུད་སྦྱངས་ཏེ་ཕྲ་བའི་བདག་མེད་ལ་གཞུག་པའི་ཆེད་དང། གནོད་བྱེད་ནི་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་འགོག་པའི་རིགས་པ་རྣམས་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེ་ནས་འཁོར་ལོ། ཞེས་སོགས་བྱུང། འཁོར་ལོ་གཉིས་པར་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་མཚན་གྱིས་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ཆོས་ཅན། ངེས་དོན་གྱི་མདོ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་
མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་བྱ་བྱེད་མི་རུང་ཞིང་རྟེན་འབྱུང་ཁས་བླང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཆོས་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ནི་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་ནུས་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་པ་ལ་དེ་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་
གཙོ་བོར་གསུངས་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེར་སྙིང་རྒྱས་བཤད་སོགས་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཐ་སྙད་དངོས་སུམ་སྦྱར་བ་རྣམས་ལ་ཡང་མདོར་བསྟན་དུ་རང་མཚན་གྱིས་སྟོང་བར་གསུངས་པ་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་སྐབས་སུའང་སྦྱོར་དགོས་

[234A]༄༅། །པས་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་དོན་གྱིས་སྦྱར་ཟིན་ལ། མདོ་དེ་དང་དེར་དགག་བྱའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བ་གཏན་མེད་ཀྱང་ཡུམ་འབུམ་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་ན་དངོས་སུ་སྦྱར་བ་ཡོད་ན་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པ་དེ་དང་རིགས་འདྲ་བའི་མདོ་གཞན་
མ་སྦྱར་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་དགོས་པས་གཞན་ལ་དོན་གྱིས་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་གཞུང་ན་གསལ་བ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། དེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེས་ན་འཁོར་ལོ་ཐ་མར་དགོས་པ་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་རིགས་
ཅན་ཡིན་ཡང་རང་མཚན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་འཇོག་མི་ནུས་པ་པ་འཁོར་ལོ་བར་བ་ལྟར་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པར་བསྟན་ན་ཆད་ལྟ་སྐྱེ་བས་དེ་བཟློག་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རགས་པ་བསྟན་ནས་རྒྱུད་སྦྱངས་ཏེ་ཆོས་
ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ལ་གཞུག་པའི་ཆེད་དུ། དགོངས་གཞི་ཀུན་བཏགས་དང་མཚན་ཉིད་གཞན་གཉིས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པས་འདོད་པ་ལྟར་ཏེ་དེའི་བསམ་ངོའི་མིང་བརྡས་བཞག་མ་བཞག་གི་ཁྱད་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་གཞན་དབང་
ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པར་གསུངས་སོ། །སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་བྱེད་མེད་ལ། རང་མཚན་
གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་མི་རུང་བར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་འདྲ་བའི་ཞེས་སོགས་གོ་སླའོ། །གཉིས་པ་དོགས་པ་བསལ་བ་ལ་གཉིས། འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོའི་རིམ་པ་གསུམ་དོན་མི་

[234B] གསུང་པ་པོ་ལ་ནང་འགལ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་སོགས་བྱུང། གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནོར་བུ་མཁན་གྱིས་ནོར་བུའི་རིགས་
ལས་སྦྱང་བ་མ་བྱས་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བླངས་ནས། བུལ་ཏོག་གི་ཆུ་རྣོན་པོས་བཀྲུས་ཏེ། སྐྲ་ནག་པོའི་ལ་བས་བྱི་དོར་བྱས་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་མི་གཅོད་ཀྱི། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དངུལ་ཆུ་རྣོན་པོ་དང་བཅས་པས་བཀྲུས་ཏེ། ཤིང་དང་
སྣམ་བུས་བྱི་དོར་བྱ་བས་བྱི་དོར་བྱེད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་མི་གཅོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་སྨན་ཆེན་པོའི་ཁུ་བས་བཀྲུས་ཏེ། རས་ཕྲ་མོས་བྱི་དོར་བྱས་པས་བྱི་དོར་བྱེད་དོ། །བྱི་དོར་བྱས་ཏེ་ནོར་བུ་མཆིང་བུའི་རིགས་དང་
བྲལ་ནས་བཻ་ཌཱུརྱ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རིག་ནས་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་པ་དང། མི་སྡུག་པ། ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་གཏམ་གྱིས་
འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དཀའ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་མི་གཅོད་ཀྱི། དེའི་འོག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་
མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་གཏམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཏམ་གྱི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་མི་གཅོད་ཀྱི། དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་

[235A]༄༅། །གཏམ་དང། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གཏམ་གྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ལ་འཛུད་དོ། །སེམས་ཅན་རྒྱུད་དང་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་དག་མཉམ་དུ་ཞུགས་ནས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པས། སྦྱིན་གནས་བླ་ན་མེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་ནོར་བུ་སྦྱོང་མཁན་གྱིས་ནོར་བུ་བུལ་ཏོག་གི་ཆུ་རྣོན་པོས་བཀྲུས་ནས་སྐྲའི་ལ་བས་ཕྱི་བ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བས་ཡིད་འབྱུང་བའི་གཏམ་གྱིས་
འཁོར་བ་ལས་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད། དེའི་འོག་ཏུ་བུལ་ཏོག་གི་ཆུ་དང་བཅས་པའི་དངུལ་ཆུ་རྣོན་པོས་བཀྲུས་ནས་ཤིང་དང་སྣམ་བུས་ཕྱི་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་གཏམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
གཏམ་གྱི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དང། དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་ཆེན་པོའི་ཁུ་བས་བཀྲུས་ཏེ་རས་ཕྲ་མོས་ཕྱི་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་གཏམ་དང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གཏམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བཙུད་
ནས་འཚང་རྒྱ་བར་གསུངས་སོ། །མདོ་བཏུས་འགྲེལ་བར། ནོར་བུ་སྦྱོང་མཁན་ནི་སངས་རྒྱས་དང། ནོར་བུ་མ་སྦྱངས་པ་ནི་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་དཀྲིས་པའི་ཁམས་དང། བུལ་ཏོག་གི་ཆུ་ནི་མི་རྟག་སོགས་བཞི་སྒོམ་པ་དང། སྐྲའི་
ལ་བ་ནི་དེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་མྱུར་དུ་སྤོང་བ་དང། དངུལ་ཆུ་ནི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་སྒོམ་པ་དང། དེ་བུལ་ཏོག་གི་ཆུ་དང་བཅས་པ་ནི་ཐབས་དང་འབྲེལ་བ་དང། ཤིང་དང་སྣམ་བུས་ཕྱི་བ་ནི་མཚན་འཛིན་སྤོང་བ་དང། སྨན་ཆེན་

[235B] རས་ཕྲ་མོ་འམ་སྲབ་མོ་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་སྲབ་མོ་སྤྱོད་པའི་དཔེར་གསུངས་ཤིང། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི། འགྲེལ་བ་དེ་ལས། འཕགས་པ་ཆོས་འདུལ་བའི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། རྒྱུད་བླ་དར་ཊཱིཀ་ལས། འཁོར་བའི་གཉེན་པོ་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་མ་ཆུད་པ་ཀུན་གྱིས་ཐུན་མོང་དུ་
ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བའི་ལམ་བསླབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་འཛུད་བར་མཛད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཏམ་གྱི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི། མདོ་བཏུས་འགྲེལ་བ་ལས། སྟོང་པ་
ཉིད་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཏམ་གྱི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པའོ། །ཞེས་དང། དར་ཊཱིཀ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་དེའི་
གནས་ལུགས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པར་མཛད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འཁོར་ལོའི་གཏམ་ནི། མདོ་བཏུས་འགྲེལ་བ་ལས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་གཏམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ། ཞེས་
གསུངས་ཤིང། མདོ་བཏུས་མཆན་དུ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་བཤད་དེ། སྟོང་ཐུན་ལས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གཏམ་ཞེས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ལ། ཞེས་

[236A]༄༅། །གསུངས་སོ། །སྒྲ་བཤད་ནི་གཞུང་ལས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་དེར་ཞུགས་ནས་ཐེག་པ་གཞན་དུ་འགྲོ་མི་དགོས་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གཏམ་ནི། མདོ་
བཏུས་འགྲེལ་བ་ལས། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་ལ། མཆན་དུ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འཁོར་ལོའི་གཏམ་ཐབས་དང་འདི་ཤེས་རབ་ལ་སྦྱར་བ་དང། དར་
ཊཱིཀ་ལས། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གཏམ་སོགས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཟིན་པའི་ལས་བྱ་བྱེད་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གཏམ། ཞེས་
གསུངས་པ་གཉིས་མཐུན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ནི། མདོ་བཏུས་འགྲེལ་བ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ནི་འཁོར་བ་དང་ཞི་བར་མི་རྟོག་པའོ། །ཞེས་དང། མཚན་དུ་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ལ་བཤད་ཀྱང། གཞུང་ལས་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཐེག་ཆེན་ལ་བཙུང་ནས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །རྒྱུད་དང་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་ལ་མདོ་བཏུས་འགྲེལ་བར། རང་བཞིན་ནི་ཁམས་དང། སྣ་ཚོགས་པ་ནི་བ་རུ་རའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་བཤད་
ལ། མཚན་དུ་རྒྱུད་རིགས་དང་རང་བཞིན་དབང་པོ་ལ་བྱས་སོ། །མདོ་བཏུས་འགྲེལ་བར། མཉམ་དུ་ཞུགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐར་རིམ་གྱིས་སོང་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་དང། ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་

[236B] སྦྱིན་གནས་བླ་ན་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་བྱས་པ་དང། མཆན་དུ་མཉམ་དུ་ཞུགས་པ་ནི་ལམ་གྱི་ཐེག་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་འབྲས་བུའི་
ཐེག་པ་ལ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་རིམ་པ་གསུམ་གསུངས་པ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་དང་དོན་མི་གཅིག་སྟེ། འདི་ནི་གང་ཟག་གཅིག་ཐེག་དམན་ནས་ཐེག་ཆེན་དུ་ཁྲིད་དེ་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ལ་
འཁོར་ལོ་གསུམ་ནི་གདུལ་བྱ་རྒྱུད་ཐ་དད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་བཏུས་སུ་གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་འདི་ཐེག་དམན་རྣམས་ཀྱང་མཐར་ཐེག་ཆེན་དུ་ཞུགས་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དྲངས་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པར་ནི་མདོ་དུ་མ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ནས་མདོ་མང་དུ་དྲངས་པའི་གྲས་སུ་མདོ་དེ་ཉིད་དྲངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རིམ་པ་དང་པོ་གཉིས་ཐེག་དམན་དུ་
འཁྲིད་པ་ཡིན་ཞིང་དང་པོའི་སྐབས་རྒྱུད་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ལམ་སྟོན་པ་ཡིན་པས་དེའི་བདག་མེད་ནི། བརྒྱ་བ་ལས། བསོད་ནམས་མིན་པ་དང་པོར་བཟློག་བར་དུ་བདག་ནི་བཟློག་པ་དང། །ཐ་མར་ལྟ་ཞིག་ཀུན་ལྡོག་པ། །གང་གིས་ཤེས་
དེ་མཁས་པ་ཡིན། །ཞེས་སྟོང་ཉིད་ལྟ་བའི་རྒྱུད་སྦྱོང་བྱེད་དུ་མི་རྟག་སོགས་བཞི་བཤད་པའི་བདག་མེད་དང་འདྲ་སྟེ། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའོ། །བདག་གི་བ་རྣམས་རང་དབང་དུ་གྱུར་པའི་བདག་མེད་པའོ། །ཞེས་

[237A]༄༅། །པའི་དོན་ཕུང་སོགས་བདག་གི་བ་རྣམས་རང་གི་དབང་བྱར་བྱེད་པའི་བདག་གིས་སྟོང་བའམ། ཡང་ན་ཕུང་སོགས་བདག་གི་བ་རྣམས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་གིས་དབང་བསྒྱུར་བྱར་མ་གྲུབ་པ་དང། ཕུང་
སོགས་བདག་གི་བ་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་པོ་བདག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བ་ཞེས་བཤད་དགོས་པར་ཤིང་བཟའ་པཎྚི་ཏ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྣམ་རིག་པས། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཁ་ཅིག་ན་རེ། མདོ་གསུང་
བ་པོ་ལ་ནང་འགལ་ཡོད་པར་ཐལ། རྣམ་རིག་པས་མདོའི་དོན་བཀྲལ་བ་དེ་མདོ་དོན་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེ་ལྟ་ན་དེ་དང་མི་མཐུན་པར་དབུ་མ་བས་བཀྲལ་བ་ཡང་མདོ་དོན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དབུ་མ་བས་མདོ་དོན་བཀག་པར་ཐལ་
རྣམ་རིག་པས་མདོ་དོན་བཀྲལ་བ་དེ་མདོ་དོན་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེ་དབུ་མ་བས་བཀག་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། འོ་ན་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་ལ་གནང་བ་མེད་པ་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནམ་མིན། མིན་ན་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་
སྣོད་ལ་སྲོག་གཅོད་ལ་གནང་བཀག་གི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་གནང་བ་མེད་པ་དང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ཏེ་གནང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིན་ན་མདོ་གསུང་
བ་པོ་ལ་ནང་འགལ་ཡོད་པར་ཐལ། དགོས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་སྲོག་གཅོད་ལ་གནང་བ་ཡོད་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པ་གང་ཞིག་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ཏེ་དེ་གནང་བ་མེད་པ་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་

[237B] དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། གདུལ་བྱ་ཐེག་དམན་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་ལ་ནམ་ཡང་གནང་བ་མེད་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ཏེ་གནང་བ་ཡོད་པ་གསུངས་པ་པོའི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་
ན། དེ་ལྟ་ན་དབུ་སེམས་གཉིས་ཀས་བཀྲལ་བ་མདོ་དོན་ཡིན་ཡང་མདོ་གསུང་བ་པོ་ལ་ནང་འགལ་ཡོད་མི་དགོས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་རེ་ཞིག་ཟབ་དོན་རྫོགས་པར་བཤད་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་གདུལ་བྱའི་བློ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རང་
མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་ལ། ཟབ་དོན་རྫོགས་པར་གོ་བའི་སྣོད་རུང་གི་གདུལ་བྱ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱས་ཤིང། །ཞེས་པའི་མདོའི་སྒྲས་ཟིན་བརྗོད་བྱའི་དོན་མིན་ཡང་སྨྲ་
བ་པོའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དོན་སྲིད་སྲེད་བརྗོད་བྱའི་དོན་ཡིན་པ་ལྟར་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་བསྟན་པའི་མདོ་འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་བྱར་མེད་དེ། གསུང་བ་པོས་གཉིས་པོ་འདི་རང་རང་གི་གདུལ་
བྱ་ལ་དངོས་བསྟན་གྱི་དོན་དེ་ཉིད་འཛིན་ཏུ་གཞུག་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མདོ་འདི་དག་གི་དངོས་ཟིན་གྱི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་ཤིང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་བསྟན་ནས་ངེས་དོན་མིན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་འདོད་དེ། གདུལ་
བྱ་དེ་དག་ལ་བརྗོད་བྱ་ཞིག་བསྟན་དགོས་ལ་སྒྲས་ཟིན་ལས་གཞན་པའི་བརྗོད་བྱ་ཡང་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གསུང་ར་བ། ཅེས་སོགས་གོ་སླ་ཞིང། གསུང་རབ་ཀྱི་བརྗོད་དོན་དང་གསུང་བ་པོའི་དགོངས་པ་གཉིས་ལ་མུ་བཞི་

[238A]༄༅། །བརྩིའོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། རྒྱུད་བླ་དར་ཊཱིཀ་དང། སྤྱོད་འཇུག་དར་ཊཱིཀ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེ་བཙུན་པའི་ཕར་ཕྱིན་སྤྱི་ཐལ་དང། བསོད་གྲགས་ཕར་ཕྱིན་སྤྱི་དོན་དུ་གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོར་གསུངས་པའི་གདུལ་བྱ་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་
གསུམ་ལ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་དང། དཀའ་འགྲེལ་དུ་དེ་ལ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་མི་ཐོབ་པར་གསུངས་ཏེ། སྟོང་ཐུན་དུ་ཡང་འཁོར་ལོ་གསུམ་གདུལ་བྱ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དྲི་མ་ཕྲ་རགས་གསུམ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་མི་རུང་བར་
གསུངས་སོ། །བློ་གླིང་ཕར་ཕྱིན་སྤྱི་དོན་དུ། འདི་ནས་བཤད་པའི་རིམ་པ་དང་པོའི་མདོ་ཡིན་ན་ཐེག་ཆེན་དང། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་ན་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ཡིན་དགོས་པས་དང་པོ་གཉིས་འགལ་བ་དང། ཡུམ་རྒྱས་
འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ནི་མདོ་བར་བ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་མི་འགལ་བ་དང། ཐལ་འགྱུར་བ་ལྟར་ན་འདི་ནས་བཤད་པའི་རིམ་པ་གསུམ་པའི་མདོ་ཡིན་ན་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དང། དགོངས་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་དེ་ཡིན་ན་དྲང་
དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་དགོས་པས་ཐ་མ་གཉིས་འགལ་བར་གསུངས་ཤིང། སྒོ་མང་ཡིག་ཆར། མདོ་ཡིན་ན་གཟུངས་རྒྱལ་ལས་བཤད་པའི་རིམ་པ་གསུམ་གང་རུང་གི་མདོར་འདུ་བས་ཁྱད་པར་བཤད་དོ། །ཨ་གྱ་ཡོངས་འཛིན་གྱི་
ཆོས་འཁོར་དོགས་གཅོད་དུ། གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་ཡིན་པས། དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱར་ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་དགོས་པ་དང། དེ་ལས་བཤད་པའི་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་གཞིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་

[238B] ཡང་ན་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོར་གསུངས་པའི་རིམ་པ་གསུམ་གར་ཁས་བླང་བར་བཤད་དོ། །བློ་གླིང་ཕར་ཕྱིན་ཟུར་མཚན་ལས། གཟུངས་རྒྱལ་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ནས་བཤད་པའི་
རིམ་པ་དང་པོའི་མདོ་ཡིན་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་ཡིན་དགོས། ཞེས་པ་དང། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་རིམ་པ་གཉིས་པའི་མདོ་ཡིན་གསུངས་པ་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། རིམ་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀ་ཐེག་དམན་དུ་
འཁྲིད་པ་ཡིན་པས། ཞེས་དང། རྒྱུད་བླ་དར་ཊཱིཀ་ལས་ཀྱང། ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་རིམ་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་རང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་བར་དུ་ཁྲིད་ནས། དེ་ནས་རིམ་པ་གསུམ་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་འཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་རིམ་པ་དང་པོ་གཉིས་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་དང་རིམ་པ་གསུམ་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་ལྟ་བུར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། འདོད་འགལ་དུ། གཞུང་ལས། འདིར་ནི་གང་ཟག་གཅིག་དང་པོར་ཐེག་དམན་དུ་ཁྲིད་དེ། ཞེས་སོགས་
དྲངས་ནས། རིམ་པ་དང་པོའི་མདོ་ལ་ཐེག་དམན་སྡེ་སྣོད་གཞག་དགོས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་རྐྱང་བས་གདུལ་བྱ་ཐེག་དམན་དུ་འཁྲིད་ལུགས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཤད་དོ། །ཟབ་གསལ་སྒྲོན་མེར། གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོར་
གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་མདོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་དབྱངས་ཅན་དགའ་བློ་དང། ཧལ་ལྷ་རབ་འབྱམས་པ་གཉིས་ཀས་གསུངས་ཤིང། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཕར་ཕྱིན་རྣམ་བཤད་ལས་

[239A]༄༅། །རིམ་པ་འྡིའང་གཙོ་བོའི་གདུལ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །རིམ་པ་འྡིའང་སོགས་རྣམ་བཤད་དུ་རིགས་མ་ངེས་པ་དང། ངེས་པའི་ལམ་
ལ་སྦྱར་བ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མའི་སྐབས་ཡིན་པས་དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལ་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་མདོས་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་བམ་སྙམ་ཞིང། གཞུང་དང་སྟོང་ཐུན་ལས་གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་གདུལ་བྱར་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ལ་རིམ་གྱིས་
འཇུག་པ་གསུངས་པས་གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་ལྟ་བུའི་གདུལ་བྱར་ཐེག་དམན་པ་ཡོད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཧལ་ཧ་རབ་འབྱམས་བས་ལུང་འདི་འདྲ་བ་རྣམས་རང་གི་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་ལ་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་རྗེས་སུ་
འཛིན་ཚུལ་བསྟན་པ་ཙམ་གྱི་དོན་དུ་འཆད་ཅེས་བཤད་དེ། གཟུངས་རྒྱལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་ཡིན་པས། དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱར་ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་དགོས་ཀྱང་དེ་ནས་བཤད་པའི་རིམ་པ་གསུམ་གང་རུང་གི་མདོའི་གདུལ་བྱ་
ལ་ཐེག་དམན་རིགས་ཅན་ཡོད་པ་མི་འགལ་བས་མདོ་ཐམས་ཅད་གཟུངས་རྒྱལ་ནས་བཤད་པའི་མདོ་རིམ་པ་གསུམ་པོ་གང་རུང་དུ་མ་འདུས་ཏེ། དེའི་གདུལ་བྱ་ལ་ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ཐེག་ཆེན་དུ་འཇུག་པ་ཞིག་དགོས་པ་
གང་ཞིག་ཐེག་ཆེན་རིགས་ངེས་ལ་ཆེད་དུ་བསྟན་པའི་མདོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱར་དེ་འདྲ་མི་ཡོང་བའི་ཕྱིར་སྙམ་མོ། །ཕྱོགས་སྔས་དམན་ལམ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་དེའི་རྗེས་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་འཇུག་པ་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་འགྱུར་བ་ལའང་

[239B] །གཉིས་པ་དེ་དང་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། རྩོད་པ་དགོད་པ་དང། དེ་ལ་ལན་བསྟན་པ་དང་
རྩོད་ལན་དེ་དག་གི་གྲུབ་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དགོངས་འགྲེལ་དང་ཉི་ཁྲིའི་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་འཆད་ཚུལ་མཐུན་ནམ་མི་མཐུན། དང་པོ་ལྟར་ན་
ཡུམ་གྱི་མདོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་མདོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་འཆད་ཚུལ་དགོངས་འགྲེལ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉི་ཁྲིའི་ལེའུ་དོན་གཉིས་པ་བྱམས་ཞུས་ཀྱིས་དེ་འཆད་
ཚུལ་དགོངས་འགྲེལ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་རྩོད་པ་དང་པོའོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། དེ་གཉིས་མཐུན་པར་ཐལ། ཉི་ཁྲི་བྱམས་ཞུས་ལས་ཀུན་བཏགས་རྫས་སུ་མེད་ཅིང། གཞན་དབང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་
པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་རྫས་སུ་ཡོད་མེད་ནི་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་རྩོད་པ་གཉིས་པའོ། །གཞན་ཡང། དེ་གཉིས་མཐུན་པར་ཐལ། ཉི་ཁྲི་བྱམས་ཞུས་ལས་གཟུགས་
ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པ་ན། མིང་གི་སྔ་རོལ་བློ་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་གྱི་རིགས་པ་གསུམ་གྱིས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་རྩོད་པ་གསུམ་པའོ། །འདི་ལ་གནོད་

[240A]༄༅། །འཇོམས་སུ། བྱམས་པ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྱོད་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་དེ་དང་དེ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དེ་ལ་མ་བརྟེན། མ་གནས། གནས་མ་བཅས་པར། ཞེས་སོགས་དང་
བྱམས་པ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མིང་དང་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་དང་བཏགས་པ་རྣམས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཉེ་བར་འདོགས་པའམ། ཐ་སྙད་དམ། འདོགས་པའམ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནམ་
ཞེས་སོགས་དང། བྱམས་པ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འདི་ལ་འགའ་ཞིག་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོར་མིང་འདོགས་སམ། ཞེས་སོགས་རིགས་པ་གསུམ་སྟོན་
བྱེད་ལ་སྦྱར་ཀྱང་དེ་ལེ་མང་དུ་ཇི་བཞིན་མེད་པར་མ་ཟད། ལེ་བརྒྱད་མར་ཐད་དེ་གཏན་ནས་མེད་པ་ཆད་ལྷག་བྱུང་མིན་བརྟག་ཅིང་འོག་ཏུ་རྩོད་པ་གསུམ་པའི་ལན་གྱི་སྐབས་སྦྱར་བ་ཡང་མདོའི་རིམ་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འོས་མེད་དུ་
སྦྱར་བ་ལས། རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་པས་དཔྱད་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩོད་པ་དང་པོ་དང་ཐ་མའི་ལན་བསྟན་པ། རྩོད་པ་བར་བའི་ལན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྩོད་པ་དང་པོའི་ལན་
རྩོད་པ་གསུམ་པའི་ལན། རྩོད་པ་དང་པོའི་ལན་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་རང་བཞིན་འགོག་པའོ། །ཡན་གྱིས་ལེའུ་དེ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་

[240B] མི་རིགས་པ་སྨྲ་བའོ། །ཡན་གྱིས་དེ་རྣམ་རིག་པས་བཀྲལ་བ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དང། དེ་མན་གྱིས་དེས་ན་དགོངས་འགྲེལ་དང་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་བསྟན་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་དེ་
གཉིས་མི་འདྲ་སྟེ། ལེའུ་དེ་ལས་རྣམ་བརྟགས་ཀྱི་གཟུགས་རྫས་ཡོད་དུ་གསུངས་པ་རྣམ་བརྟགས་སམ་གཞན་དབང་གི་གཟུགས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། ཉི་ཁྲི་ལས་དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཐ་མ་ཆོས་སྐུ་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་སྟོན་བན་འཕྲིན་ལས་ཉེར་བདུན་གྱི་ཉེར་གཉིས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་འགོད་པའི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མ་མཆིས་
པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་པར་འཚལ་བས་གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་
བགྱི། ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི། ཞེས་བྱམས་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་འདོད་པས་འགྲེས་རྐང་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་ཅེས་སྟོན་པར་དྲིས་པའི་ལན་དུ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་གཟུགས་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་བསླབ་པར་བྱའོ། །ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་

[241A]༄༅། །པ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་དེ་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བསླབ་པར་གསུངས་ལ། མིང་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་དང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སླར་ཡང་བརྒལ་
ལན་གྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་འདི་ནི་གཟུགས་སོ་འདི་ནི་མིང་ངོ་ཞེས་དངོས་པོ་དང་བཅས་པར་དམིགས། ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བགྱི་བ་གང་ལགས་པ་འདི་ཡང་མིང་ཙམ་ཁོ་ན་ཞེས་བགྱི་
བར་མི་རུང་ལགས་སོ། །ཞེས་བྱམས་པས་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་འདོགས་པའི་གཞིའི་དངོས་པོ་གཟུགས་སོགས་དང་བཅས་པར་ཡོད་ན་དེ་དག་མིང་ཙམ་དུ་མི་རུང་བས་གཟུགས་སོགས་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་
བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་དེ་མེད་ན་མིང་དེ་ཡང་མིང་ཙམ་ཞེས་མི་རུང་ངོ་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཙམ་སྒྲས་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་གཅོད་པས་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་ཙམ་སྒྲས་གཅོད་རྒྱུ་མེད་ལ། དེ་མེད་ན་མིང་འཇུག་པའི་གཞི་མེད་པས་
དོན་གྱི་དངོས་པོའི་ཡ་གྱལ་དུ་གྱུར་པའི་མིང་ཁོ་རང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །དེའི་ལན་དུ། གཟུགས་ཞེས་བགྱི་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་དེ་དང་དེར་གློ་བུར་དུ་མིང་དུ་བཏགས་པའོ། །ནས་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་དེར་གློ་བུར་དུ་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་ལ་གློ་བུར་དུ་མིང་དུ་བཏགས་པར་

[241B] དེའི་དོན་ནི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ནི་གློ་བུར་བ་སྟེ་མིང་གློ་བུར་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །སྐབས་འདིའི་གློ་བུར་བ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་སྟེ། འདིའི་གློ་བུར་བ་ནི་བཅོས་མའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་
དག་གོ་སླ་བར་བྱས་ན། གཟུགས་སོགས་ཡོད་དམ་མེད། དང་པོ་ལྟར་ན། དེ་དག་མིང་ཙམ་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་རྣམ་བཅད་ཀྱི་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། དོན་གཟུགས་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་མིང་དེ་
ཡང་མིང་ཙམ་དུ་མི་རུང་བར་ཐལ། དེའི་མིང་ཁོ་རང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བརྩད་པ་ལ། གཟུགས་ཡོད་ན་གཟུགས་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲའི་གཅད་བྱ་མེད་མི་དགོས་ཏེ། དེའི་ཙམ་སྒྲས་གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་འགོག་
གི་གཟུགས་ཡོད་ཙམ་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །དེས་ན་ལེའུ་འདིའི་དོན་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་རྣམ་རིག་པས་བཀྲལ་བ་དང་ཆེས་མི་མཐུན་ཏེ། ལེའུ་འདིས་རྣམ་རིག་པ་ལྟར་གཟུགས་སོགས་བདེན་གྲུབ་མི་འགོག་
པར་གཟུགས་གཟུགས་སུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོར་བདེན་པར་གྲུབ་པ་བཀག་ན་ནི་སྔར་དྲངས་པ་ལྟར་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་མིང་ཙམ་དུ་གསུངས་པས་ཀྱང་གཟུགས་གཟུགས་སུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོར་མིང་དུ་བཏགས་པ་
ཙམ་ལས་གཟུགས་སོགས་མིང་དུ་བཏགས་ཙམ་མིན་པར་བསྟན་ཅེས་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟ་ན་ལེའུ་འདིར་འོག་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟུགས་

[242A]༄༅། །མ་མཆིས་པ་ཁོ་ན་ལགས་སམ། ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མ་མཆིས་པ་ཁོ་ན་ལགས་སམ། ཞེས་གཟུགས་སོགས་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མེད་དམ་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། བྱམས་པ། རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་དུ་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟུགས་མེད་དོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ། །ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་མེད་དོ། །ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་ང་མི་སྨྲ་བར་གསུངས་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་
གཟུགས་མ་མཆིས་པ་ལགས། ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་མ་མཆིས་པ་ལགས། ཞེས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་མ་མཆིས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། བྱམས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་གཟུགས་ཡོད་ཀྱི་དོན་དམ་
པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་མཉམ་དང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཉམ་དུ་གསུངས་པ་མི་རིགས་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་
མཚན་དེའི་ཕྱིར་ཤེར་ཕྱིན་མན་ངག་ལས། མདོ་གང་དག་གི་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཁོ་ནའོ། །དོན་དེ་ལ་ནི་དོན་གཉིས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་དོན་ངེས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བས་ན་ངེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་གིས་དོན་
ངེས་ཤེ་ན། མདོ་དེ་ཉིད་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་དང་གཉིས་ཀས་ཀྱང་ངོ། །གང་དག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་དང། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དག་

[242B] འཕགས་པ་བརྒྱད་སྟོང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དག་གཉིས་ཀས་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ལེའུ་ལས། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་
འགོད་པའི་འཕྲིན་ལས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་བཤད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ལེའུ་འདིས་ཡུམ་མདོང་སྔར་ཆོས་ཐམས་
ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་ཏོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་མི་རིགས་པར་སྨྲ་བའོ། །དེས་ན་མིང་དུ་བཏགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་དང་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་
པ་མི་འགལ་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་བཞག་པ་ཙམ་མིན་པའི་མིང་འཇུག་པའི་གཞི་མེད་པ་ལས་སྤྱིར་མིང་འཇུག་པའི་གཞིའི་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མིང་དུ་བཏགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡོད་པར་བཞག་པའི་
བཅོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི། ཞེས་སོགས་བྱུང། གསུངས་སོ། །ཡན་གྱིས་བློ་བུར་དུ་མིང་དུ་བཏགས་པའི་དོན་དང། མི་རིགས་པའི་དོན་ནོ། །ཡན་གྱིས་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང། དེ་མན་
གྱིས་རྩོད་པ་གསུམ་པའི་ལན་དངོས་བསྟན་ཏེ། ལེའུ་དེ་ཉིད་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་འཚལ་བ་ལྟར་ན་དོན་དམ་པར་དབྱིངས་འདི་ནི་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པའོ། །ནས་

[243A]༄༅། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་ནི་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བགྱིར་མི་རུང་ལགས་སོ། །ཞེས་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་མ་བཏགས་པར་གཟུགས་མཐོང་བ་རྐྱང་བས་འདི་གཟུགས་སོ་སྙམ་པ་མི་སྐྱེ་ཡི་
གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བས་གཟུགས་རུང་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་དུ་མིང་དུ་བཏགས་པའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རིགས་ཞེས་དྲིས་ཏེ། གཟུགས་གཟུགས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་
བཞག་ཙམ་ཡིན་ན་གང་ཟག་འགར་གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་མ་སྦྱར་གོང་དུའང་གཟུགས་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཞག་པ་ཡོད་པས་གཟུགས་རུང་ལ་གཟུགས་སོ་ཞེས་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་རིགས་སོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ལན་དུ། བྱམས་པ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་
ཉིད་ལ་དྲི་ཡིས་ཇི་ལྟར་བཟོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལན་ཐོབ་ཅིག་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གློ་བུར་དུ་མིང་དུ་བཏགས་པ་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་དམིགས་སམ། ཞེས་སྟོན་པས་བྱམས་པ་ལ་གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་ལ་མ་
བརྟེན་པར་གཟུགས་རུང་ལ་གཟུགས་སོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་འམ་ཞེས་དྲིས་པ་ན། བྱམས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་དེ་འདྲའི་བློ་མི་སྐྱེ་བར་ཞུས་ཚེ། བྱམས་པ། རྣམ་གྲངས་འདིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་
གང་ཡིན་པ་དེ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གང་ལ་གློ་བུར་དུ་མིང་དུ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་གང་ཡོད་པ་ནི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་

[243B] །དྲིས་ལན་
འདི་དག་གིས་གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་ལ་མ་བརྟེན་པར་གཟུགས་རུང་ལ་གཟུགས་སོ་སྙམ་པའི་བློ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་གཟུགས་སོགས་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཞག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ་གཟུགས་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་
སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་གཟུགས་རུང་ལ་གཟུགས་སོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བ་དེ་གཟུགས་རུང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་མིང་བཏགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་
བརྒྱ་བྱིན་གཅིག་བུ་ལ་གྲོང་འཇོམས་དང་དབང་པོ་སོགས་མིང་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་འཇུག་པའི་ཚེ་མིང་དེ་དག་བརྒྱ་བྱིན་ལ་རང་མཚན་གྱིས་འཇུག་ན་བརྒྱ་བྱིན་དོན་དུ་མར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཉེར་སྦས་གཉིས་ལ་མིང་ཉེར་སྦས་
ཞེས་པ་གཅིག་པུ་རང་མཚན་གྱིས་འཇུག་ན་ཉེར་སྦས་དེ་གཉིས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར། ཐལ་བ་དང་པོའི་དཔེ་གཞུང་དུ་གསལ་ལོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་གཟུགས་རུང་ལ་གཟུགས་སུ་བཏགས་པ་གློ་བུར་བར་མདོ་ལས་
གསུངས་པའི་དོན་ཡང་གཟུགས་སོགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པའི་གློ་བུར་བ་མིན་ན་གཟུགས་རུང་ལ་གཟུགས་སོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མིང་གི་ཐ་སྙད་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་འཇུག་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་འཇུག་ན་སྔར་བཤད་པའི་

[244A]༄༅། །དེ་འཛིན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་མིང་བཏགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་སོགས་གསུམ་མི་རིགས་པའི་དོན་ནོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་རིགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་ཙམ་གྱིས་ཐེག་བསྡུས་ལྟར་སྒྲུབ་དགོས་པའི་ངེས་པ་གཏན་ནས་མེད་དེ་
ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག་ལས་རིགས་པ་གསུམ་པོའི་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་བཀག་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག་གི་དོན་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་བརྗོད་བྱ་བརྒྱ་བྱིན་གཅིག་ལ་
རྗོད་བྱེད་དབང་པོ་དང་གྲོང་འཇོམས་སོགས་དུ་མས་བརྗོད་པ་ན་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་འདྲེས་པ་སྟེ་རྗོད་བྱེད་དུ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་བརྗོད་བྱ་ཡང་དུ་མར་འགྱུར་བའམ། བརྗོད་བྱ་གཅིག་ཡིན་པ་བཞིན་རྗོད་བྱེད་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་མཐོང་
བའི་ཕྱིར་དང། ཤར་ནུབ་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ལ་ཉེར་སྦས་ཞེས་པའི་མིང་གཅིག་འཇུག་ཚེ་མིང་སོ་སོར་འཇུག་པ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང། དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྟགས་
སྒྲུབ་ལ་སྦྱོར་དགོས་པ་ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག་རང་དུ་གསལ་ཡང་དེ་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་དང། དེའི་ཡང་སྒྲའི་ནུས་པ་འདོན་ཚུལ་བརྟག་དགོས་ཤིང། གཞུང་དུ་དྲངས་པ་ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག་རྒྱས་པའི་ལུང་དུ་འདུག་མོད། དེ་ལའང་དཔེ་མི་འདྲ་བ་
བྱུང་བར་མ་ཟད། བསྡུས་པའི་ལུང་ནི་འདི་དང་གཏན་མི་འདྲའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ནས་དེ་ལྟ་ཡིན་ན། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་དེ་གཉིས་མི་འདྲ་སྟེ། ལེའུ་དེ་ལས་རྣམ་བརྟགས་ཀྱི་གཟུགས་རྫས་ཡོད་དུ་གསུངས་པ་རྣམ་

[244B] ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལེའུ་དེ་ཉིད་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ལགས་ན་ནི་གཟུགས་ཞེས་བགྱི་
བ་གང་ལགས་པ་འདི་དང། ནས། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ལགས་སམ། ཞེས་ཆོས་གང་མཚན་གཞིར་བཟུང་བས་མིང་དང་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་
ཞུས་པ་ནི། བྱམས་པས། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་མིང་འདོགས་གཞིའི་དངོས་པོ་གཟུགས་སོགས་ཡོད་པས་གཟུགས་སོགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མིན་ནམ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ལན་དུ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་
དངོས་པོ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་མིང་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་བྱམས་པ་འདི་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནམ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད། ཅེས་དང། བྱམས་པ་
འདི་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནམ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད། ཅེས་གཟུགས་སོགས་མིང་དང་ཐ་སྙད་དུ་
འདོགས་པའི་དོན་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་དམ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་གསུངས་པ་ན། བྱམས་པས། བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བས་ལགས་སོ། །

[245A]༄༅། །ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཡིན་ཞེས་ཞུས་པའི་ཚེ། བྱམས་པ། འོ་ན་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་གང་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་མིང་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་
ཐ་སྙད་འདོགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སེམས། ཞེས་དང། བྱམས་པ། འོ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་
གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་དེ་སྙམ་དུ་སེམས། ཞེས་འོ་ན་བྱམས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་ཡོད་ན་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བ་སྔ་མ་ལྟར་སེམས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་
ནི་ཞེས་སོགས་སླའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་གཟུགས་མིང་དང་འདུ་ཤེས་དང་བརྡ་དང་བཏགས་པ་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་ཁོ་ན་ལགས་ལ། ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་ལགས་སམ་
ཞེས་གཟུགས་སོགས་མིང་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནའང་གདགས་གཞིའི་དངོས་པོ་དང་འདོགས་བྱེད་སོགས་ཁས་ལེན་དགོས་པས་དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་ཞུས་ཏེ། ཕྱི་
འགྲེལ་དང་མདོ་གཉི་གར་བསྟུན་ན་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་དགོས་པར་གསལ་ལོ། །དེ་ནི་སྔར་ཏེ་གོང་འདིར་བྱམས་པས་གཟུགས་སོགས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཅེས་ཞུས་པ་དང། དེའི་སྔར་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་

[245B] དྲི་བ་སྔ་མ་ལྟར་སེམས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་འགལ་བར་སྟོན་པས་བསྟན་པ་ལ། ལན་དུ་བྱམས་པས་དེ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བས་ཀྱང་གདགས་གཞི་དང་འདོགས་
བྱེད་ཁས་བླང་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དགོས་པས་མི་འགལ་ཞེས་ཞུས་པའོ། །དེའི་ལན་དུ། བྱམས་པ། འདི་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དང་འདུ་ཤེས་དང་བརྡ་དང་བཏགས་
པ་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་ཁོ་ན་གང་ཡིན་པ་དང། ནས། དེ་ལ་ཅི་གང་སྐྱེ་བའམ་འཇིག་པའམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡོད་དམ། ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་ཙམ་ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་འཇིག་དང་ཀུན་བྱང་འཐད་དམ་ཞེས་དྲིས་པ་
ལ༑ བྱམས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །ཞེས་བཏགས་ཙམ་ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་འཇིག་སོགས་མི་འཐད་པར་ཞུས་པ་ན། བྱམས་པ། འོ་ན་ཁྱོད་འདི་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། གཟུགས་དང། ཚོར་བ་དང། འདུ་
ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་པའོ་སྙམ་དུ་གང་ལས་སེམས་པར་འགྱུར། ཞེས་སྟོན་པས་བྱམས་པ་ལ། འོ་ན་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པ་
དང། རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་གཉིས་མི་འགལ་བར་སྔར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་གཟུགས་མིང་དང་འདུ་ཤེས་དང་བརྡ་དང་བཏགས་པ་དང་ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དྲིས་པ་ཇི་ལྟར་འཐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་གཞུང་འདིར་སྔར་

[246A]༄༅། །རྩོད་པ་དང་པོའི་ལན་གྱི་སྐབས་གསུངས་པ་ལྟར་གཟུགས་སོགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དམ་ཞེས་པའི་དྲིས་ལན་དང། འོ་ན་ཇི་ལྟར་མ་མཆིས་ཞེས་པའི་དྲིས་ལན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་མཉམ་དང་
ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཉམ་དུ་བསྟན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་སྐྱེ་འགག་དང་ཀུན་བྱང་བཀག་པ་ནི་དེ་དག་དོན་དམ་པར་བཀག་པ་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་དུ་དེ་དག་ཡོད་པར་བསྟན་པས་མིང་དུ་བཏགས་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་
བསྟན་པ་ཡིན་པས་དགོངས་འགྲེལ་དང་མི་མཐུན་ནོ། །ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱིས་ཀྱང་ལེའུ་འདིས་ཡུམ་གྱི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་མི་འགྲེལ་ཞིང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་གོ་སླའོ། །གཉིས་པ་རྩོད་པ་བར་བའི་ལན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་
གཉིས། བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང། དེ་ལས་གསུངས་པའི་རྫས་སུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་གསུངས་ཚུལ་དང་
དེ་ཉིད་འཇུག་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞན་དབང་རྫས་ཡོད་དུ། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ་གཞན་དབང་རྫས་ཡོད་དུ་གསུངས་པ་དང། སོགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་ཞིང། ལེའུ་དེ་ཉིད་ལས་
བྱམས་པ་གང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་དེ་དང། ཞེས་སོགས་མན་གྱིས་མཚམས་ཕྱེ་ནས་བཀོད་དོ། །དེ་ལ། དངོས་པོ་དེ་དང་དེ་ལ་ཞེས་པ་ཡན་གྱིས་གང་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དང། བརྟེན་ནས་ཞེས་པ་ཡན་གྱིས་

[246B] རྟོག་པ་ཞེས་པ་ཡན་གྱིས་ཡུལ་དེ་གང་དུ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་བཏགས་སུ་བསྟན་པ་དང། འདི་ནི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཀུན་བཏགས་པའི་ཚུལ་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་འགྲེས་རྐང་ཐམས་ཅད་ལ་
སྦྱོར་བར་གསུངས་པས་དེ་ཡང། ཡུལ་འདུ་བྱེད་གཟུགས་རུང་ལྟ་བུ་ལ་དམིགས་ནས་དམིགས་ཚུལ་དེ་དང་དེའི་མིང་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡུལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ་འདོགས་ཚུལ་འདི་ནི་རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་པའི་གཟུགས་སོ་ཞེས་སོགས་སུ་འདོགས་པ་ཡིན་ལ། མིང་སོགས་བཞིའི་ཁྱད་པར་ནི་ཟབ་གསལ་སྒྲོན་མེར་གཟུགས་ཞེས་མིང་དང། གཟུགས་སོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པའི་རྟོག་པ་དང་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་མིང་དུ་
བཏགས་པ་དང། ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་དོན་གཟུགས་ཞེས་བཤད་དོ། །རྣམ་བཏགས་ཀྱང་དངོས་པོ་དེ་ཞེས་པ་ཡན་གྱིས་བརྗོད་བྱ་དང། བརྟེན་ནས་ཞེས་པ་ཡན་གྱིས་དེ་རྣམ་རྟོག་ལ་བརྟེན་པ་དང། མངོན་པར་བརྗོད་དེ་ཞེས་
པས་དངོས་པོ་དེ་རྣམ་རྟོག་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་པ་དང། གང་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཚུལ་དང། མིང་དང་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མིང་སོགས་རྣམ་བཏགས་སུ་བཤད་དེ་འདིས་བརྗོད་བྱ་དང་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་རྣམ་བཏགས་སུ་
བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་རྟོག་ནི་འདིས་རྣམ་པར་བཏགས་པ་དང། བརྗོད་བྱ་ནི་འདི་ལ་རྣམ་པར་བཏགས་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བརྗོད་བྱ་འདུ་བྱེད་གཟུགས་རུང་ལྟ་བུ་དེ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ངོ་

[247A]༄༅། །བོ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་རྟོག་ལ་བརྟེན་ནས་རྗོད་བྱེད་མིང་བརྡས་མངོན་པར་འདོགས་ཏེ། བརྗོད་ཚུལ་ནི། གཞི་གཟུགས་རུང་སོགས་ལ་འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་མིང་སོགས་
ཀྱང་འདིས་རྣམ་པར་བཏགས་པའི་རྣམ་བཏགས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱང་གང་ཀུན་བཏགས་པའི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དགག་བྱ་དང། རྣམ་པར་བཏགས་པའི་གཟུགས་ཞེས་པས་སྟོང་གཞི་དང། རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་སྟོང་ཚུལ་དང། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་སྔ་ཕྱིར་སྟོང་པའི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་སོ། །མེད་རྒྱུའི་བདག་ནི་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་དེ་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟག་པ་རྟག་
པའི་དུས་དང་ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་གེ་དུས་ནི་སྔ་མ་སྔ་མའི་དུས་དང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་དུས་ཞེས་པ་སྟེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་བཏགས་དེས་རྣམ་བཏགས་དེ་སྟོང་བར་སྟོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚུལ་འདི་ནི། ཞེས་སོགས་བྱུང། བཤད་པར་
བྱའོ། །ཡན་གྱིས་གཞུང་དོན་བསྡུས་ཏེ་བཀོད། སྔར་ཡང་བཤད་དོ། །ཡན་གྱིས་དེའི་དོན་བཤད། འཇུག་འགྲེལ་ལས། སོགས་ཀྱིས་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་དགག་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་རིམ་བཞིན་བཤད་ན། དབུ་མ་ཐལ་

[247B] འཇུག་འགྲེལ་ལས། དཔེར་ན་སྦྲུལ་ནི་ཐག་པ་བསྡོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་
དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྦྲུལ་དངོས་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ཏུ་མ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་ཡང་གཞན་གྱིས་དབང་བྱས་པ་ཅན་ལ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་དག་ནི་
བཅོས་མིན་དང། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བས་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བྱས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བཞིན་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བྱས་པ་ཅན་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བ་ལ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ནི་དངོས་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ཏུ་མ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་ལ་མ་རེག་པར་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པས་དེ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་
ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་མདོའི་དགོངས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནམ་གཤིས་
ལུགས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གཞན་དབང་གི་རྟེན་འབྲེལ་བྱས་པ་ཅན་ལ་མེད་བཞིན་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་བྱས་པ་ཅན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྦྲུལ་ཐག་པ་ལ་མེད་པས་ཐག་པ་བསྡོགས་པ་ལ་སྦྲུལ་ལོག་པར་བཏགས་པ་བཞིན་

[248A]༄༅། །རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྩ་ཤེར་རང་བཞིན་ནི་བཅོས་མིན་དང་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུང་བཞིན་པ་སྟེ་མཐོང་བཞིན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་བྱས་པ་ཅན་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བ་ལ་གཤིས་
སུ་ཀུན་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་གཤིས་ལུགས་དངོས་ཡིན་ཏེ། དེ་གཟིགས་ངོ་དེར་མེད་བཞིན་ཀུན་ཏུ་མ་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྦྲུལ་དངོས་ལ་སྦྲུལ་གྲུབ་པ་
བཞིན། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེས་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཅན་གཉིས་ཀ་གཟིགས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་དངོས་པོ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པ་ཅན་ལ་མ་རེག་པ་སྟེ་ཆོས་ཅན་དངོས་པོ་དེ་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་བཞིན་
འབའ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་འཇོག་ལུགས་འདིས་མདོ་དོན་བཤད་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ལྟར་ངོ་བོ་
ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་མདོའི་དགོངས་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་ཚུལ་དེས་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་མཚན་ཉིད་གསུམ་བཤད་པའི་དགོངས་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱས་ལ། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ངོ་བོ་
ཉིད་གསུམ་བཤད་པའི་དགོངས་པ་དྲང་དོན་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་བརྟགས་ནི་གཙོ་བོ་རྟེན་འབྱུང་གི་གཞན་དབང་དང། འདིའི་ཀུན་བཏགས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བཏགས་པ་སྟེ་གཤིས་སམ་

[248B] གཞན་དབང་གཤིས་སམ་རང་བཞིན་དེར་ཡོད་པ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་ན་གཤིས་སམ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཡོངས་གྲུབ་པོ། །དེ་ཡང། ཡིན་ལུགས་གཅིག་གཞི་སོ་སོར་
ལྟོས་ནས་ཀུན་བཏགས་དང་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་པ་མི་འགལ་ཏེ། གཞན་དབང་ནི་གཞན་དབང་ཡིན་ལུགས་སུ་ཡོད་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་གཞན་དབང་གི་ཡིན་ལུགས་ཡིན་ལ། ཡིན་ལུགས་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དམ་
གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རང་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དེར་མ་གྲུབ་ཀྱང་དོན་དམ་བདེན་པ་རྣམས་ཆོས་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དེར་གྲུབ་པས་རང་
བཞིན་ཡོད་མེད་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་ལ་མ་རེག་པར་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་གསུངས་པ་ནི། སྟོང་ཐུན་ལས། གང་ལ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་སོང་བའི་རིགས་ངོ་ན་
རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡུལ་དུ་མེད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་གང་ཡང་དེའི་ཡུལ་དུ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དོན་དམ་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་ཆོས་ཅན་ཡོད་
པ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་དགག་པ་ནི་འཇུག་འགྲེལ་ལས། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ལས་མ་གཏོགས་པར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་གཞན་གྱི་དབང་ལ་དེ་གཉིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཉིད་བསམ་

[249A]༄༅། །པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་སེམས་ཙམ་པས་གཞན་དབང་ལ་གཟུང་འཛིན་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་གཉིས་སུ་བཏགས་པ་ཀུན་བཏགས་སུ་འདོད་པ་ལ། དེ་ནི་བསམ་པའམ་བརྟག་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་ནི་གཞན་
དབང་ཡིན་གྱི། དེ་མིན་པའི་གཞན་དབང་ནི་དངོས་པོར་མེད་པའི་ཕྱིར། གཟུང་འཛིན་གཉིས་གཞན་དབང་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་དོན་དང་ཤེས་པ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་གཉིས་ཀུན་བཏགས་འདོགས་པའི་གཞི་ཡིན་གྱི་
དེ་གཉིས་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་ཀུན་བཏགས་པ་མི་འཐད་པའི་དོན་ནོ།    ༈    །འདིར། ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་གནས་ལུགས་སམ་ཡུལ་གྱི་གཤིས་ལུགས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆའམ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཅི་རིགས་ཀྱིས་
བསྡུས་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པ་དེ། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་སྒྲས་བརྗོད་ཀྱིས་དབྱེ་ན། ཡོད་རྒྱུའི་ཀུན་བཏགས་དང་མེད་རྒྱུའི་ཀུན་བཏགས་གཉིས། མཚན་གཞི་ནི་རིམ་པ་བཞིན། ཀུན་རྫོབ་ལ་གནས་ལུགས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་
པ་དང་དེ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྒྲ་བཤད་ནི། དེ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་སྒྲོ་བཏགས་པས་ན་ཀུན་བཏགས་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པ་དེ། རྣམ་བཏགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་
དབྱེ་ན། གཙོ་བོ་རྟེན་འབྱུང་གི་རྣམ་བཏགས་དང། ཕལ་བ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་རྣམ་བཏགས་གཉིས་ཡོད། མཚན་གཞི་ནི་རིམ་པ་ལྟར། གཟུགས་དང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྒྲ་བཤད་ནི། སྒྲ་རྟོག་གིས་ཕར་

[249B] །ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་གནས་ལུགས་དེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གང་ཟག་གི་ཆོས་ཉིད་དང། ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གཉིས་
ཡོད། མཚན་གཞི་རིམ་པ་བཞིན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་ཕུང་པོ་བདག་མེད་ལྟ་བུ་སྟེ། སྒྲ་བཤད་ནི། ཆོས་དེའི་སྡོད་ལུགས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་དེ་ལས་གསུངས་པའི་རྫས་སུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོན་བཤད་
པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་བྱམས་ཞུས་ལས། ཞེས་སོགས་བྱུང། བྱམས་ཞུས་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས། གཟུགས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་རྫས་སུ་མ་མཆིས་པར་ལྟ་བའི་གཟུགས་ནི་གང་ལགས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བྱམས་པས་རྫས་སུ་ཡོད་
མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དྲིས་པ་ལ། བྱམས་པ། གང་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པའི་གཟུགས་དེ་ནི་རྫས་སུ་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་བཏགས་པའི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བལྟ་བར་
བྱ་སྟེ་རང་དབང་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དེ་ནི་རྫས་སུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་དོན་དམ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་
ཀྱི་བར་དེ་དག་ནི་རྫས་སུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་དོན་དམ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་རྫས་སུ་ཡོད་མེད་གསུངས་པའི་རྫས་ནི་གཞུང་གཞན་ལས་རྫས་བཏགས་གཉིས་བཤད་པའི་རྫས་

[250A]༄༅། །དང། དབུ་མ་པས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རྫས་སུ་བཤད་པའི་རྫས་གང་ཡང་མིན་པས་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་བྱའོ། །དེས་ན་ཀུན་བཏགས་རྫས་སུ་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི་གཞན་དབང་ཡིན་ལུགས་སུ་འདོད་པའི་མེད་རྒྱུའི་
ཀུན་བཏགས་མི་སྲིད་པ་ལ་བྱ་བར་དགོངས་ཀྱི། ཡོད་རྒྱུའི་ཀུན་བཏགས་རྣམས་མིན་ནོ། །རྣམ་བཏགས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ནི་མདོ་དྲངས་མ་ཐག་པར་རྣམ་རྟོག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་སྟེ་ཤེས་བྱ་ཡིན་པས་རྫས་ཡོད་དུ་བཞག་གི་རང་དབང་དུ་འབྱུང་
བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྫས་ཡོད་དུ་བཞག་པ་མིན་པར་གསུངས་པས་འདིའི་རང་དབང་བ་ནི། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རང་དབང་བར་བཤད་པ་དེ་ཡིན་པས་ན་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་ལས་གཞན་དབང་རང་
མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་དང་མི་འདྲའོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །གསུམ་པ་རྩོད་ལན་དེ་དག་གི་གྲུབ་དོན་ནི། དེ་ལྟར་བྱས་ན། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དངོས་དང། དེ་མན་གྱིས་ཞིབ་པར་འཆད་དགོས་
པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པའི་དོན་གཞན་རྣམས་གོ་སླ་ཞིང་རྟོག་ལྡན་མཁས་པ་ནི་ཤཱནྟི་བའོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། གཞུང་དུ། སེམས་ཙམ་སྐབས་ཤེར་ཕྱིན་མན་ངག་གི་འདོད་པ་བཀོད་ནས། དེའི་ལྟར་ན་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་མཚན་ཉིད་
གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་བཤད་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་བཞེད་དོ། །ཞེས་དང། འདི་གཉིས་འདྲ་མོ་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དབྱེ་དཀའ་བ་དང་དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་

[250B] །ཞེས་གསུངས་པས་སྐབས་འདིའི་
ཕྱོགས་སྔ་ལ་ཤཱནྟི་བ་འཇོག་ཀྱང། ཤེར་ཕྱིན་མན་ངག་ཏུ་རྩོད་པ་གསུམ་བཀོད་པ་མེད་པས་རྗེས་དོགས་པ་ཁོང་སློང་གི་རྩོད་པ་གསུམ་བཀོད་དམ་བརྟག་གོ་གཞུང་ལས། དེ་ལ་རྣམ་བཏགས་ནི་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་
རྟེན་འབྱུང་གི་གཞན་དབང་ལ་བྱ་སྟེ་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཞེས་པ་དང་བསྟུན་ན་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་བཏགས་ཕལ་བར་འཇོག་པར་སྣང་བས་དེ་ལྟར་ན་གཞན་དབང་དང་རྣམ་བཏགས་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་
ཀྱང། དགོངས་ཟབ་སྣང་བའི་སྒྲོན་མེ་ལས། ཉི་ཁྲིའི་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་རྣམ་བཏགས་ནི་སྟོང་གཞིའི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྱུང་གི་གཞན་དབང་ལ་གོ་དགོས་མོད་
སྤྱིར་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ང་གསུམ་དང་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ང་ལྔ་སྟེ་འགྲེས་རྐང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲས་སུ་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་ཡོད་པས་དེ་ཐམས་ཅད་རྣམ་བཏགས་ཏེ་གཞན་དབང་
དུ་འཇོག་པ་དང། ཞེས་དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་གཞུང་གི་ལུང་དྲངས་མ་ཐག་པའི་དོན། ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་ཕལ་བ་དང། མྱུ་གུ་མྱུ་གུའི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་གཙོ་བོ་ལ་འཇོག་དགོས་

[251A]༄༅། །པའི་དོན་དུ་བྱེད་དགོས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། ནམ་མཁའ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་དང་ནམ་མཁའ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་སོགས་ཀྱང་ནམ་མཁའི་གཞན་དབང་ཡིན་པར་ཐལ། གཞུང་ལས། དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་མིང་སོགས་རྣམ་
བཏགས་སུ་བཤད་པས་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་བརྗོད་བྱ་དང་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་རྣམ་བཏགས་སུ་བཤད་པར་གཟུང་སྟེ། འདིས་རྣམ་པར་བཏགས་པ་དང་འདི་ལ་རྣམ་པར་བཏགས་པའི་གཞི་གཉིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་
དེས་ནི་དེ་དག་སྤྱིར་གཞན་དབང་ཡིན་པ་ལས་རང་ཡུལ་གྱི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་ཡིན་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་ཉིད་དང་ཀུན་བཏགས་གཉིས་ཀ་ཡིན་
པར་ཐལ། གཞུང་ལས། ཡིན་ལུགས་གཅིག་ཉིད་གཞི་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀུན་བཏགས་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་སུ་འཇོག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་ཡིན་ལུགས་ཞེས་པ་དོན་དམ་དང་དགག་བྱ་གང་
གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐབས་འདིའི་ཡིན་ལུགས་ལ་གཞན་དབང་ཡིན་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་གཞན་དབང་ལ་ལྟོས་ནས་ཀུན་བཏགས་སུ་འཇོག་ཚུལ་དང། ཡིན་ལུགས་དེ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་
པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་སོང་བའི་ངོར་ཡོངས་གྲུབ་དངོས་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གཞུང་ལས། དངོས་པོ་བྱས་པ་

[251B] ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དོན་དམ་བདེན་པ་བློ་གང་གི་
ཡང་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནི་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་གཟིགས་ཤེ་ན་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དག་
གིས་གཟིགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་ངོར་ཕུང་སོགས་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་ལ་
མ་རེག་པའི་དོན། གཉལ་སྟོན་དཀའ་འགྲེལ་ལས། དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་བདེན་གྲུབ་ལ་མ་རེག་པ་སྟེ་བདེན་གྲུབ་མི་སྣང་བར། རང་བཞིན་ཏེ་བདེན་མེད་འབའ་ཞིག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་བདག་གི་དཔལ་
ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་གསུང་ངོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་མི་འཐད་དེ། གཞུང་ལས། དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་ལམ་རེག་པར། ནས། དོན་དམ་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ངོན་ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། ལྷག་མཐོང་ཆུང་
དུ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པའི་ངོར་གཞན་དབང་ལ་མ་རེག་པར། ཞེས་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། དངོས་པོ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པ་ཅན་ལ་ཡེ་ཤེས་དེས་མ་རེག་པར་

[252A]༄༅། །ཞེས་དང། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞན་དབང་ལ་མ་རེག་པར། ཞེས་དང། སྔར་དྲངས་པའི་སྟོང་ཐུན་སོགས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་
ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་པའི་དོན་རྣམས་འཇལ་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་པའི་བདེན་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་བས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་བ་དང་
ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་གཞག་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གིས་ཀྱང་
ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་བཤད་པ་དང་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་དང་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཡང་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཡིན་མི་དགོས་པ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་
གྱིས་ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པ་མ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་ཀྱང། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ན་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེའི་སྟེང་
དུ་ཡང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཤེས་བྱ་གཉིས་མངོན་སུམ་དུ་འཇལ་མི་འཇལ་གྱི་རེས་འཇོག་མི་དགོས་སོ། །ཞེས་དང། ཡེ་ཤེས་གཅིག་གིས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་

[252B] །ཞེས་དང། བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་རྣམ་གཞག་འདི་གཉིས་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། མི་འགལ་ཏེ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྔར་བཤད་པ་ནི་སྤྱིར་བཏང་ལ་དགོངས་ལ། །
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁྱེན་ཚུལ་ནི་ས་བཅུ་པ་མན་ཆད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དམིགས་བསལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་ཤིང། ལམ་རིམ་ཆུང་དུ་ལས། འབྲས་བུའི་སྐབས་སུ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་འཇལ་
བ་ན་དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཡུལ་དེ་ལ་ཚད་མ་གཉིས་གང་དུ་སོང་ལེགས་པར་ཤེས་ན། ཡུལ་སོ་སོར་མ་ངེས་ཀྱང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་གཞི་མཐུན་དུ་མི་འོང་བ་ཡང་ཤེས་པར་ནུས་ཏེ། འདིས་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཞིབ་ཆའང་ཤེས་པར་
བྱའོ། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་མཁྱེན་གཉི་གས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པས་ཡུལ་སོ་སོར་མ་ངེས་ཀྱང། མཁྱེན་པ་དེ་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་སོང་གི་ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་མ་སོང། ཇི་སྙེད་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་
སོང་གི་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་མ་སོང་བས་གཞི་གཅིག་ལ་ལྟོས་ཏེ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་དང་ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གཉིས་གཞི་མཐུན་དུ་མི་འོང་བར་གསུངས་པ་ཡིན་པས་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་དང་གནད་གཅིག་གོ་སྤྱོད་འཇུག་དར་
ཊཱིཀ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་སྣང་བར་འདོད་པ་ནི་རིགས་པ་དང་འགལ་ཏེ། སྣང་ཚུལ་གཉིས་ལས་མ་འདས་པས་ཐ་དད་དུ་སྣང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བ་མི་སྲིད་པས་རང་ཉིད་རང་དང་ཐ་དད་དུ་

[253A]༄༅། །ཁས་ལེན་དགོས་ལ། ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་གི་ཚུལ་དུ་སྣང་ན་དེ་ཉིད་དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ་བ་ཟློག་ཏུ་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་ལས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་རང་དང་གྲུབ་བདེ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་མཐའ་དག་ལ་
སྣང་ནས་རྟོགས་ལ། ཤུགས་རྟོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་སམ་མི་འདོགས་ཀྱང་རུང་རང་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་མི་སྣང་ཡང་རྟོགས་པའོ། །ཞེས་རྣམ་མཁྱེན་ལ་རྣམ་མཁྱེན་མ་སྣང་ཡང་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན་རྟོགས་པར་བཞེད་དོ། །
དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ། སྤྱོད་འཇུག་དར་ཊཱིཀ་གི་ཚིག་ཟིན་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ལས། དགོངས་པ་ནི་རྣམ་མཁྱེན་ལ་རྣམ་མཁྱེན་ཆ་ལས་ཆ་ཅན་ཡན་གར་བའི་སྣང་བ་མི་འཆར་བ་ལ་བྱེད་པར་གསུངས་སོ། །སྟོང་ཐུན་ལས། རྣམ་
མཁྱེན་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་ཏེ་རྟོགས་ན་རྣམ་མཁྱེན་འཁྲུལ་སྣང་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་དགོས་ཤིང། དེ་ཡང་རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་གཉིས་སྣང་ནུབ་
པའི་སྒོ་ནས་དངོས་སུ་རྟོགས་ན་ཁྱོད་དོན་དམ་བདེན་པ་མིན་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེས་དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་ཁྱོད་རྣམ་མཁྱེན་དང་གཅིག་ཡིན་དགོས་པས་རྣམ་མཁྱེན་ཁྱོད་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ཡིན་དགོས་ཤིང། རྣམ་མཁྱེན་དང་གཅིག་
ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་ལ་རྣམ་མཁྱེན་རང་དང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་དག་དངོས་སུ་སྣང་ནས་རྟོགས་པར་ཁས་བླངས་ན་ཡེ་ཤེས་དེས་རང་ཉིད་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་ངེས་པར་

[253B] དེ་ཡང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན་དངོས་སུ་རྟོགས་དགོས་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་དེ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ལས་ལྡོག་པ་ཐ་དད། དེ་དེ་དང་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། དེ་ཡིན་ན་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དངོས་སུ་སྣང་ནས་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པ་བུད། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དངོས་སུ་རྟོགས་ཀྱང་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དངོས་སུ་རྟོགས་མི་དགོས་ན་ཇི་སྙེད་པ་
མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དངོས་སུ་རྙེད་པ་ལ་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དངོས་སུ་རྙེད་མི་དགོས་པས་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དངོས་སུ་མ་རྙེད་པ་དང། དགོས་ན་རྣམ་མཁྱེན་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དངོས་སུ་སྣང་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་
བཞེད་དོ། །དེ་ལ་འདྲ་རྣམ་མིན་པའི་རྣམ་པ་མ་གསུངས་པ་དང་མཁྱེན་ཚུལ་ཞལ་མི་གསལ་བས་དོགས་པ་འགོད་རུང་དུ་ཡོད་པར་དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་གསུངས་སོ། །རྣམ་བཤད་ལྟར་ན་བཞེད་པ་དང་པོ་མི་འཐད་དེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་
གང་རྟོགས་སྣང་ནས་མཁྱེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། མི་སྣང་ཡང་རྟོགས་པའི་ཤུགས་རྟོགས་སངས་རྒྱས་ལ་གཞག་ཏུ་མི་རུང། ཞེས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ལ་ཤུགས་རྟོགས་མི་རུང་བས་སྣང་ནས་མཁྱེན་
དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྣམ་མཁྱེན་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཡང་རང་ཉིད་ལ་ཡུལ་གྱི་ཆ་ལས་སུ་བྱ་བ་དང། རང་ཉིད་འཇལ་བའི་བྱེད་པའི་ལྡོག་ཆ་ཐ་དད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བྱ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་མི་

[254A]༄༅། །འགྱུར་བ་དང། རྣམ་མཁྱེན་རྣམ་མཁྱེན་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཉིས་སྣང་ནུབ་ཀྱང་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པ་དང། རྣམ་མཁྱེན་ལ་རྣམ་མཁྱེན་མི་རྟག་པ་སྣང་ན་དེ་དང་གྲུབ་བདེ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་རྫས་
གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་དགོས་པས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པའང་ཤར་དགོས་སོ། །ད་དུང་སྤྲོ་བྱ་མང་ཡང་དེ་ཙམ་ལས་མ་སྤྲོས་སོ། །ཁ་ཅིག་འདི་བའི་ལུགས་ལ་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། རྣམ་རྟོག་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཏེ། གཞུང་ལས། རྣམ་རྟོག་རྫས་སུ་ཡོད་པས་རྫས་ཡོད་དུ་བཞག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་བྱམས་ཞུས་ལས་མཚན་ཉིད་གསུམ་རྫས་སུ་ཡོད་མེད་བཤད་པའི་སྐབས་ཀྱི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་
ཡོད་པ་ཙམ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྤྱིར་ལུགས་འདིར་རྫས་ཡོད་དང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པ། འཇུག་པ་ལས། གཞན་གྱི་ལྟར་ན་རྫས་ལ་ཆགས་པ་ཡི། །ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་དང། བུམ་
སོགས་འདི་དག་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ཅིང། །ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་དུ་གསལ་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདི་བའི་ལུགས་ལ་རྫས་མེད་པར་ཐལ། འདི་བའི་ལུགས་ལ་རྫས་ཡོད་ན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞུང་ལས་
དབུ་མ་བས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རྫས་སུ་བཤད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་རྫས་གྲུབ་ཀྱི་རྫས་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། བུམ་པ་ནི་རྫས་མ་ཡིན་ཏེ་

[254B] རྨི་ལམ་གྱི་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སུན་འབྱིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་ཀྱི། ཞེས་དང། རྫས་རིན་ཐང་ཚང་བ་མེད་ན་ཕམ་པ་གཉིས་པའང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དོན་དམ་
དུ་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ་དང། དེས་རང་མཚན་འགོག་ཚུལ་དང། བཀག་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་མིན་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། རིགས་པའི་
གཙོ་བོ་གཉིས་སུ་འདུ་ཚུལ་དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ་དང། དེ་གཉིས་ཀ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་
ནི། ལུགས་འདིས། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཅེ་ན། ཡན་གྱིས་མཚམས་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་ལ་དབུ་མའི་གཞུང་ལས་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རིགས་པ་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་བདག་གཉིས་འགོག་པའི་རིགས་པ་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། རིགས་པས་
གང་དུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འགོག་པའི་གཞིའི་གཙོ་བོ་ཡང་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མའི་གཞུང་ལས་རིགས་པ་གང་གསུངས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་གྱིས་ཐར་པ་འཐོབ་པ་ཁོ་ནའི་ཆེད་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་
བདག་འཛིན་གཉིས་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བར་བཅིངས་ཤིང། དེ་ཡང་གང་ལ་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པ་གང་ཟག་དང་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་གཉིས་ལ་བདག་གཉིས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འཁོར་བར་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་

[255A]༄༅། །ཕྱིར། འཇུག་པའི་ལུང་དོན་ནི། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་མཛད་པ་ནི་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་རྩོད་པ་ལ་ཆགས་པས་མཛད་པ་མིན་པར་ཐར་འདོད་ཀྱིས་རྣམ་
གྲོལ་ཐོབ་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་མཛད་ཅེས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། འཇུག་པ་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། ཅེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ། རིགས་པའོ། །ཡན་གྱིས་མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་རིགས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་
རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན། དེ་མན་གྱིས་རིགས་པ་དེ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པ་ལ་གཏུགས་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་རིགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་
པ་ལས། དེ་ཉིད་དེ་ལས་འབྱུང་མིན་གཞན་དག་ལས་ལྟ་ག་ལ་ཞིག་ཅེས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འགོག་པའི་རིགས་པ་དང། ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་མ་ལུས་འཇིག་ཚོགས་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་འགོག་པའི་
རིགས་པ་གསུངས་པ་རྣམས་རང་འགྲེལ་དུ་བདག་མེད་གཉིས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བསྡུས་པའི་སྐབས་སུ། དེ་ཉིད་དེ་ལས་འབྱུང་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་དཔྱོད་པ་ནི་མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་
བར་འདིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་སོ། །ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་མ་ལུས་འཇིག་ཚོགས་ལ། །ལྟ་ལས་བྱུང་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་

[255B] །ཞེས་མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པར་གསུངས་ཤིང། ས་བཅུ་བའི་མདོ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལྔ་བ་ལ་ལམ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུས་འཇུག་གོ་བཅུ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་
མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། དབེན་པ་དང། གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང། བླང་བ་མེད་པ་དང་དོར་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་
དང་རྨི་ལམ་དང་མིག་ཡོར་དང་བྲག་ཅ་དང་ཆུ་ཟླ་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་མཉམ་ཉིད་བཅུས་ས་དྲུག་
པ་ལ་འཇུག་པར་གསུངས་པའི་ནང་ནས་མཉམ་ཉིད་གསུམ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་རིགས་པས་བསྟན་པས་མཉམ་ཉིད་གཞན་རྣམས་བསྟན་སླ་བར་དགོངས་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྩ་ཤེ་
མཛད་པའི་དང་པོར། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །ཞེས་སོགས་བཀོད་པར་འཇུག་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཆོས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་རིགས་པས་

[256A]༄༅། །བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་གཞན་བསྟན་པ་སླ་བར་དགོངས་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དང་པོར། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །
དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་འགོག་གི་རིགས་པས་མཐར་རྟེན་འབྲེལ་ལ་གཏུགས་ནས་དགག་བྱ་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ་
མྱུ་གུ་དང་འདུ་བྱེད་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ས་བོན་དང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་རྟགས་སུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་དག་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་
བ་ཡིན་པ་དང། བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་དང་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་མིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་ཕྱིར། འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་དང་དབང་ཕྱུག་གི་ཞེས་སོགས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་ནི། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་མེད་དང་དབང་ཕྱུག་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་སོགས་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཞིང། བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་
པ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་རྐྱེན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་འདི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་འདི་འབྱུང་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་འགྲུབ་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་

[256B] །འདི་ནི་གཙོ་བོར་སྐྱེ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་
གཏན་ཚིགས་ལ་གཏུགས་དགོས་ཀྱང་དེ་ནི་སྔ་མ་ལས་རྟོགས་དཀའ་བས་རྟོགས་སླ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གཏུགས་པ་ཡིན་ནོ།    ༈    །འདིར། རྩ་ཤེ་ལས། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་
པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང། འཇུག་པ་ལས། དེ་ནི་དེ་ལས་འབྱུང་མིན་གཞན་དག་ལས་ལྟ་ག་ལ་ཞིག་གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་དང། གང་གི་ཕྱིར་ན་བདག་དང་
གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་དང། །རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་ཡོད་པ་མིན་པས་དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་བྲལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་གཏན་ཚིགས་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་སྟེ། བདག་ལས་
མི་སྐྱེ། གཞན་ལས་མི་སྐྱེ། གཉིས་ཀ་ལས་མི་སྐྱེ། རྒྱུ་མེད་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་བཞིན། ཞེས་པའོ། །འདི་དང་རྣམ་བདུན་ལ་འཇུག་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནད་ཚང་བའི་འགག་སྡོམ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་
བ་ཞིག་གལ་ཆེ་ཡང་དེ་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པ་རྣམས་ལོགས་སུ་འགོད་པར་འདོད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་ཅེས་སོགས་བྱུང། དེ་ཡིན་ནོ། །ཡན་གྱིས་རིགས་པ་ངོས་བཟུང་ནས། དེ་མན་གྱིས་དེ་རྟེན་

[257A]༄༅། །འབྱུང་གི་རིགས་པ་ལ་ཐུག་ཚུལ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་རྟ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་བཙལ་བས་མི་རྙེད་ཀྱང་རང་གི་ཡན་ལག་ལ་
བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད་དུ་འཇོག་པ་བཞིན་གང་ཟག་ཀྱང་རྣམ་པ་བདུན་དུ་བཙལ་བས་མི་རྙེད་ཀྱང་རང་གི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད་དུ་འཇོག་པར་གསུངས་པ་གང། རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་
ཟབ་མོའི་ལྟ་བ་བདེ་བླག་ཏུ་རྙེད་པའི་ཐབས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འཇུག་པར། ཤིང་རྟ་བཏགས་དོན་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བཙལ་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་གྲུབ་པ་མིན་ཡང། བཏགས་དོན་འཚོལ་བའི་དཔྱད་
པ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ལས་ཤིང་རྟ་འཕང་ལོ་སོགས་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང། དེ་ཕྱིར་ངར་འཛིན་རྟེན་ནི་དངོས་པོ་མིན། །ཕུང་ལས་གཞན་མིན་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་མིན། །ཕུང་པོ་རྟེན་མིན་
འདི་ནི་དེ་ལྡན་མིན། །འདི་ནི་ཕུང་པོ་རྣམ་བརྟེན་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཤིང་རྟ་རང་ཡན་ལག་ལས་གཞན་འདོད་མིན། །གཞན་མིན་མ་ཡིན་དེ་ལྡན་ཡང་མིན་ཞིང། །ཡན་ལག་ལ་མིན་ཡན་ལག་དག་དེར་མིན། །འདུས་པ་ཙམ་མིན་
དབྱིབས་མིན་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ཤིང་རྟ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་བཙལ་ན་མེད་པ་བཞིན་ཕུང་པོ་འང་དེ་དང་འདྲ་བས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་བདུན་གྱིས་མེད་གང་དེ་ཇི་ལྟ་

[257B] །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་ནི། རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བཙལ་ན་ཤིང་རྟ་ཡོད་པར་མི་རྙེད་ལ། དེའི་ཚེ་དེ་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་མིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང། དེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བདེ་
བླག་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས། དབུ་མའི་སྐབས་འདིར་ཤིང་རྟ་དེའི་ཚུལ་མ་བརྟགས་པར་གྲུབ་པར་འདོད་དགོས་ཞེས་པའོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མར་རྣམ་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་བཙལ་ན་གང་ཟག་མི་རྙེད་པ་དང། གང་ཟག་རང་གི་ཕུང་པོ་ལ་
བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་འདི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་ལྟོས་ན་གོ་སླ་བས་བདག་མེད་གཉིས་ལ་འཁྲིད་རིམ་ཡང་དང་པོ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང། དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ལ་འཁྲིད་པའི་རིམ་པ་དེ་བཞིན་ཡིན་
ནོ། །རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པ་འདི་ཡང་མཐར་གཏུགས་ན་རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པས་རྣམ་བདུན་དུ་གང་ཟག་མི་རྙེད་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པ་འདི་ལ་རྟག་ལྟ་དང། ཆད་ལྟ་དགག་སླ་བ་དང། ཡོན་ཏན་དེ་གཉིས་ལ་དཔྱོད་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་པས་འགྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་བས་ཉེ་བར་བརྟག་པའི་རིམ་པ་སྟེ་ཡོན་ཏན་གསུམ་འབྱུང་ཚུལ་ལྷག་མཐོང་ལས་
ཤེས་པར་བྱ་ཞིང། ཕྱི་མ་འདི་ལ་བདག་གི་བླ་མས་བརྟག་ཚུལ་འདིས་བརྟགས་ན་སྒྱུ་མའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་གསུངས་སོ།    ༈    །འདིར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རིགས་པ་ལ་

[258A]༄༅། །མདོ་ལས། གཟུགས་བདག་མ་ཡིན། བདག་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། གཟུགས་ལ་བདག་མེད། བདག་ལ་གཟུགས་མེད། ཅེས་སོགས་དང། རྩ་ཤེ་ལས། ཕུང་མིན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་མིན། །དེ་ལ་
ཕུང་མེད་དེར་དེ་མེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་ལྡན་མིན།ཞེས་རྣམ་ལྔའི་རིགས་པ་གསུངས་ཤིང། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་དེའི་སྟེང་ཚོགས་ཙམ་དང། དབྱིབས་བདག་ཡིན་པ་འགོག་པ་གཉིས་བསྣན་ནས་འཇུག་པར་རྣམ་བདུན་
དུ་མཛད་པའི་གཞུང་སྔར་དྲངས་ཟིན་པ་ལྟར་ལ། དེ་ནི་རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བ་དང་རང་རྒྱུད་པ་ཁ་ཅིག་སེམས་ལ་བདག་ཏུ་འཇོག་པ་དང། ཡང་གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་འཇོག་
པ་སོགས་འགོག་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་ང་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། ཁྱོད་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་མ་ཡིན། ཁྱོད་གདགས་གཞིའི་
ཕུང་པོ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན། ཁྱོད་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་ལ་ཁྱོད་རང་བཞིན་གྱིས་བརྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཁྱོད་ལ་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་
རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་བརྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན། གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོའི་ཚོགས་ཙམ་ཡང་ཁྱོད་མ་ཡིན། གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོའི་དབྱིབས་ཁྱད་པར་བ་ཡང་ཁྱོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤིང་རྟ་དེ། རང་གི་ཡན་ལག་དང་

[258B] དེ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན། དེ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། དེའི་རྟེན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད། དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བརྟེན་ནས་ཀྱང་མེད། རང་གི་ཡན་ལག་འདུས་པ་
ཙམ་ཡང་མ་ཡིན། རང་གི་ཡན་ལག་ཚོགས་པའི་དབྱིབས་ཁྱད་པར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པའོ། །བཞི་བ་ནི། དེ་ལྟར་ན་བརྟེན་ནས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་དང། ཆ་ཤས་ལ་བརྟེན་
ནས་བཏགས་པའི་གཏན་ཚིགས་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ལས་སྐྱེ་བ་དང། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དང། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་དང། རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་ཕུང་སོགས་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འགོག་པ་དང། རང་གི་ཡན་ལག་དང་རང་བཞིན་གྱིས་
གཅིག་དང། ཐ་དད་དང། ལྡན་པ་དང། ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་གཉིས་དང། ཚོགས་ཙམ་དང། དབྱིབས་ཁྱད་པར་བ་སྟེ་རྣམ་པ་བདུན་ཅི་རིགས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ཟག་ལ་འགོག་པ་འདི་ཉིད་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་པོའམ་སྙིང་བོར་འཛིན་དགོས་ཏེ་
བདག་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་མཐར་འདི་ལ་ཐུག་པ་དང། འདིས་མཐའ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་སེལ་བ་དང་དེ་སེལ་བའི་ནུས་པ་འདྲ་བ་སྟོང་ཕྱོགས་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་རིགས་པ་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །འདིར། བློ་
གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས། གང་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང། །དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད། །ཅེས་དང། མ་དྲོས་པས་ཞུས་པ་ལས། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །ཞེས་སོགས་ལས་བསྟན་པ་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་

[259A]༄༅། །གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། ཞེས་པའོ། །དེ་ལ། རང་གི་ཆ་ཤས་ལ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་དེ། རྟེན་འབྱུང་གི་མཚན་ཉིད་
དེ་ལ་དབྱེ་ན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་དང། འདུས་བྱས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་གཉིས་ཡོད། རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་མ་བྱུང་བར་རང་གི་འདོགས་བྱེད་ལ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་དེ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་གི་མཚན་ཉིད། རང་གི་རྒྱུ་
རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་གི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན། ཕྱིའི་རྟེན་འབྲེལ་དང། ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་ཡོད། རང་གི་ཆ་ཤས་ལ་བརྟེན་ཅིང་རང་གི་ཆ་ཤས་དང་འབྲེལ་བར་གྲུབ་པས་ན། རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟེན་འབྱུང་ཞེས་པའི་སྒྲ་བཤད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་སྒྲ་བཤད་དེ་འདུས་བྱས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་གོ་རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཉིས་ལ་བརྟེན་ཅིང་དེ་དང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་རྟེན་འབྱུང་ཞེས་བཤད་པ་ནི་
རྟེན་འབྱུང་གི་སྒྲ་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་ཡང་འདུས་བྱས་འབའ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པས་འདུས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁས་ལེན་ནོ། །སྤྱིར་ཕྲད་ལྟོས་རྟེན་གསུམ་རྣམ་གྲངས་
པར་གསུངས་ཀྱང་ཕྲལ་ནས་སྒྲ་བཤད་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྐྱེ་འགག་གི་བྱ་བ་ཕྲད་ནས་སྐྱེ་བས་ཕྲད་པ་དང། རང་རང་གི་ཆ་ཤས་ལ་ལྟོས་ནས་རང་རང་གི་བདག་ཉིད་རྙེད་པས་ལྟོས་པ་དང། བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་པས་བརྟེན་པ་སྟེ་རང་

[259B] །དེ་ལྟར་གྲུབ་པས་ན་བྱུང་བ་ཞེས་བཤད་དེ་བརྟེན་པའི་སྒྲ་བཤད་འདི་ལུགས་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒྲ་བཤད་དང་དོན་ཤེས་པ་ལ་པྲཏཱི་ཏྱ་ས་མུདྤ་དཿའི་སྒྲ་སྒྲུབ་ཚུལ་
ཤེས་པ་གལ་ཆེ་ཡང་གཞན་དུ་གསལ་ལོ།    ༈    །སྤྲོ་ན། འཇུག་པ་ལས། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་མེད། །ཅེས་གཞན་སྐྱེ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་མེད་པར་གསུངས་པ་དང། རྩ་འཇུག་གི་ཊཱིཀ་ཆེན་གཉི་གར། ཉེར་
ལེན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་དུ་འཛིན་པ་མེད་ལ། ཞེས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བ་དང། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བུམ་སྣམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སོ་སོ་བར་འཛིན་པ་བཞིན་དུས་མྱུག་མི་འཛིན། ཅེས་བུམ་སྣམ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སོ་སོ་བར་འཛིན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པ་དང། ས་མྱུག་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་མེད་པའི་ཁྱད་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་
གཅིག་ཏུ་འགྲེལ་ཚུལ་བརྟག་དགོས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞུང་ལས། ཐོག་མར་གང་ཟག་ལ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པ་དང་རང་གི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་འདི་གོ་སླ་བས་འཁྲིད་པའི་རིམ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཞུང་ལས། ཤིང་རྟ། ནས། རང་གི་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད་དུ་འཇོག་པ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་ཀྱང་འཇོག་པར་གསུངས་ལ། ཞེས་དང། ལྷག་མཐོང་ལས། དེས་ན་

[260A]༄༅། །ཤིང་རྟ་རང་བཞིན་རྣམ་པ་བདུན་པོ་དེ་གང་དུའང་མེད་པ་དང། དེ་ལྟ་ནའང་རང་གི་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ལྟར་བདག་ཀྱང་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་དང་ཐ་དད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་བདུན་པོ་གང་དུའང་མེད་
པ་དང། འོན་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་གཉིས་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་དཔེ་དོན་དུ་མཛད་ནས་མདོར་གསུངས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། དེ་ལ་ཐོག་མར་ཤིང་རྟ་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བཙལ་
ནས་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་ན། ཞེས་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་བཏགས་ཡོད་དུ་ངེས་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཤིང་རྟ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་བཏགས་ཡོད་དུ་རྟོགས་དགོས་པར་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་དང། ལྷག་མཐོང་དུ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་ཡོད་པའི་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་གསུངས་ལ། ཆོས་དེ་བཏགས་ཡོད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ཆོས་དེ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་རྟོགས་དགོས་ཤིང། དེ་ལ་
ཙམ་སྒྲའི་གཅད་བྱ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལ། གཞན་དག་རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པས་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཤིང་རྟ་བཏགས་ཡོད་དུ་ངེས་
དགོས་ཀྱང་དེ་བཏགས་ཡོད་དུ་ངེས་པ་ལ་དེ་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་མི་དགོས་ཏེ། འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། ལུགས་འདི་ལ་ཆོས་རྣམས་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་ཤེས་ན་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་

[260B] ཆོས་རྣམས་རྟོག་པའི་དྦགྣ་གིས་འཇོག་ཚུལ་དང། དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་བསྟན་པའོ། །ཞེས་དང། ལྷག་མཐོང་ཆུང་བ་ལས། དེའི་ཕྱིར་
ང་ཙམ་ལ་བདག་ཏུ་བྱས་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང། ནས། འདི་ལེགས་པར་ངེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐབས་བཟང་པོ་ཞིག་གོ་ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཆོས་
ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཇི་ལྟར་འཇོག་པའི་ཚུལ་ཤེས་ན་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་ཡོད་ལུགས་སུ་འཛིན་ཚུལ་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པ་ནི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་ཚད་མཐར་
ཐུག་པ་ཡིན་པས་ཐོག་མར་ཆོས་རྣམས་རྟོག་པའི་དབང་གིས་འཇོག་ཚུལ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། མཁས་གྲུབ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། གང་ཤར་རྣམ་རྟོག་འཛིན་པར་ཡོངས་རིག་ན། །དོན་དམ་ཆོས་དབྱིངས་གཞན་
ལ་ལྟོས་མེད་འཆར། །ཞེས་དང། ཕྱག་ཆེན་ཡང་གསལ་སྒྲོན་མེ་ལས། འདི་ལྟར་གང་ཟག་དང་ཆོས་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་ངེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འཁོར་བའི་རྩ་བ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་ངའི་འཛིན་ཚུལ་ཇི་བཞིན་དུ་ངེས་
འོང་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག་བྱ་ཕྲ་མོའི་འཛིན་ཚུལ་མ་ལུས་པར་ངེས་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར། ལ་ལས། རང་བཞིན་མེད་པ་ངེས་པའི་སྔོན་དུ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ངེས་ན་དོན་དམ་བདེན་

[261A]༄༅། །པ་མ་ངེས་པའི་སྔོན་དུ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་རྟོགས་པ་ཞིག་འཇོག་དགོས་པ་དང། གཞི་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ལ་གཞི་དེ་བདེན་པས་སྟོང་བར་གོ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་མི་དགོས་པ་དང། གཞི་དེ་བདེན་
པ་མ་ཁེགས་པར་རྫུན་པར་གྲུབ་པར་ཐལ་བ་རྣམས་འབྱུང་བས་སྔར་གྱི་ལུང་དེ་དག་གི་དོན་དགག་བྱ་ངེས་པའི་སྔོན་དུ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་འཇོག་ཚུལ་ཤེས་དགོས་པ་ལས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཤེས་དགོས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་
བཤད་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ་ཞེས་ཟེར་ན་གང་འཐད་བརྟག་གོ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྔོན་དུ་རྟོགས་དགོས་པར་ཐལ། བདག་འཛིན་གཉིས་སྐྱེ་བ་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱིས་
གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་སྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། སྤྱོད་འཇུག་དར་ཊཱིཀ་ལས། བདག་མེད་གཉིས་ལ་རྟོགས་དཀའ་སླ་ཡང་མེད་དེ། གཞི་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་ལ་རྫས་ཡོད་དང་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་ཕྲ་རགས་ཀྱང་མི་འབྱེད་ལ་དགག་བྱའི་
བདག་ལ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་མི་འབྱེད་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། དེ་དང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་དར་ཊཱིཀ་ཏུ། གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་སྦྱོར་བ་འགོད་
པར་བཤད་པ་ནི་འགོད་ཡུལ་དེས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པ་ན་བདག་མེད་གཉིས་ཅིག་ཅར་རྟོགས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་སྔ་མ་དང་གུང་འགྲིགས་ཀྱང། ལམ་རིམ་ཆུང་ངུ་ལས། བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་སྐྱེ་རིམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་

[261B] བདག་མེད་ཀྱི་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ན། སྔོན་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་བསྐྱེད་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་དགོས་སོ། །ཞེས་དང། གཞི་
གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ངེས་རྒྱུའི་བདག་མེད་ལ་ཕྲ་རགས་མེད་ཀྱང། ཁྱད་གཞིའི་གནད་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་ངེས་སླ་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ངེས་དཀའ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །རྗེ་བཙུན་དབུ་མའི་སྤྱི་དོན་
ལས། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་མི་འཐད་དེ། གང་ཟག་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་
གཟུགས་བརྙན་བཞིན། ཞེས་བཀོད་པའི་ཚེ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་གང་ཟག་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱི་རྒོལ་ཡང་དག་གིས་གཟུགས་བརྙན་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་
གཅིག་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་གི་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དུ་ནམ་རྟོགས་པའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་ལ་
དགོངས་ཟབ་སྣང་བའི་སྒྲོན་མེར། རྗེ་བཙུན་སྤྱི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་གང་ཟག་དང། གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་རིམ་ཅན་ཁོ་ནར་འབྱུང་ཡང། གང་ཟག་དང་ཆོས་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་རང་

[262A]༄༅། །བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་གོ་རིམ་གྱི་ངེས་པ་མེད་པའི་དོན་དང། ཡིག་ཆར་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བཤད་པ་དངོས་སུ་རྟོགས་ཚུལ་གཙོ་བོར་བྱས་ཞེས་པ་ལྟར་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་
ཤུགས་ལ་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །བདག་མེད་གཉིས་རིམ་ཆར་དུ་རྟོགས་པ་རྗེའི་ལེགས་བཤད་དུ་གསལ་བས་ཡིག་ཆའི་སྒྲས་ཟིན་ཡང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློ་དེས་ཆོས་
ཀྱི་བདག་མེད་རིགས་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་གོ་དགོས་པར་གསུངས་སོ། །རྣམ་བདུན་སྐབས་འཇུག་པར། ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་འདོད་མི་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པར་ལེགས་བཤད་རྗེས་འབྲང་དུ་རྐང་པ་གཉིས་
སྦྱར་ཀྱང། དེ་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་སེམས་བདག་མི་རིགས། །ཞེས་པ་སྔ་མའི་དོན་བསྡུར་སྦྱོར་དགོས་པ་རྣམ་བཤད་དུ་གསལ་ལོ། །གཞུང་ལས། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ས་བོན་དང་མ་རིག་
པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས། ཞེས་སོགས་དང། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། འདིར་མྱུ་གུ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་དེ། རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ནི་རྟེན་
འབྲེལ་གྱི་དོན་འཇོག་ཚུལ་ཐུན་མོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་བཤད་པ་མིན་ནོ། །ས་སྟོན་སྡེ་བས་རྟེན་འབྲེལ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་མ་གཏོགས་དངོས་སྨྲ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་

[262B] རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ལུགས་གཞན་ལས་མེ་དུ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བཤད་པ་སོགས་དང་མི་འདྲའོ། །ཞེས་དངོས་སྨྲ་བས་མེ་དུ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདོད་པར་གསུངས་ཤིང་
རིགས་ཐིགས་དར་ཊཱིཀ་ལས། ཆོས་དེ་ལ་དེ་བྱུང་དུ་འབྲེལ་ན་ཆོས་དེ་ལས་བྱུང་མི་དགོས་པར་ཁོ་བོས་རྣམ་ངེས་ཊཱིཀྐར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་ཆོས་དེ་དང་རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་ཡིན་ན་ཆོས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་མི་དགོས་པར་གསུངས་
སོ། །ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐར་ཕྲད་ལྟོས་རྟེན་གསུམ་གྱི་རིགས་པ་སྟོན་པར་ལམ་རིམ་ཆུང་ངུ་ལས། དེས་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་དང། ཞེས་སོགས་དང། རང་ལ་རང་དབང་བའི་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི། ཞེས་སོགས་དང། འདིས་ནི་
གང་ཟག་དང་བུམ་པ་སོགས་ཀྱང། ཞེས་སོགས་སྦྱར་བ་དང། ལམ་རིམ་ཆུང་ངུ་ལས། རྟེན་འབྱུང་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཉིས་སོ། །ཞེས་པ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ལ་
ངོས་བཟུང་བའི་སྔ་མ་གསུམ་རིགས་པ་དེ་གསུམ་ལ་སྦྱོར་དགོས་པ་མི་གསལ་བ་དང། ཕྱི་མ་ནི་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་དང་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་ལམ་རིམ་ཆུང་ངུའི་དགོངས་
པ་ཇི་བཞིན་ཡིན་མིན་བརྟག་དགོས་ཤིང་ཁྱད་པར་ལུང་བར་བས་གཏན་ཚིགས་པར་བ་བསྟན་པ་དཔྱད་དགོས་པར་གྲུབ་མཐའི་མཚན་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དང། གྲུབ་མཐའ་དེར་མདོ་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་དང། རྩ་ཤེའི་

[263A]༄༅། །ལུང་གསུམ་རིགས་པ་གསུམ་གཙོ་བོར་སྟོན་བྱེད་དུ་རིམ་བཞིན་སྦྱར་བ་ལའང་ཁྱད་ཡོད་མེད་དང། མདོར། འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ལྟོས་པ་ལས་ཕྲད་པའི་རིགས་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་ཚུལ་ཡང་དཔྱད་དགོས་
སོ། །རྟེན་འབྲེལ་ཆེན་མོ་ལས། ཕྲད་ལྟོས་རྟེན་གསུམ་དོན་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་རྣམ་གྲངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་གསུངས་ཀྱང་གྲུབ་མཐའི་མཆན་ལས། གཞི་གྲུབ་ན་ཕྲད་ནས་གྲུབ་པ་དང་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་དང་
བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་གསུམ་ག་ཡིན་པས་ཁྱབ། ཅེས་དང། ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པའི་རྟ་དང་བ་ལང་ནི་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཡང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་མིན་པ་དང། སྣང་མུན་གཉིས་ཕྲད་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཡང། ཕྲད་པ་མ་ཡིན་
པར་ཁས་བླངས་ཆོག་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་དེ་དག་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད་དེ་འཐད་མི་འཐད་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། དེ་ལ་ཕྲད་ལྟོས་རྟེན་གསུམ་
རྣམ་གྲངས་པར་གསུངས་པས། ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལས་འཕྲོས་ཏེ་རྟ་ནག་ནོར་བཟང་རྒྱ་མཚོས་གཞི་གྲུབ་ན་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བཤད་པས་སོགས་ལ་དཔྱད་བྱ་མང་ཡང་མ་སྤྲོས་ཤིང། དཔྱད་པ་ལྷག་མ་རྣམས་རྟེན་
འབྲེལ་ཆེན་མོར་གསལ་བས་དེར་བལྟའོ། །གཉིས་པ་དེས་རང་མཚན་འགོག་ཚུལ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། རིགས་པ་བཞིས་འགོག་པ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་རྟེན་འབྱུང་གི་ཞེས་སོགས་བྱུང། རྟེན་

[263B]
མཛད་ཅེ་ན། འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་བས་བཤད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་འཇུག་པར་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བ་དང། ཐ་སྙད་བདེན་པ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཐལ་བ་དང། དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་
མི་ཁེགས་པར་ཐལ་བ་གསུམ་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་དུ་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བའི་རིགས་པ་གཅིག་སྟེ་བཞིས་བཀག་གོ་གཉིས་པ་ལ་བཞི། འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དངོས་པོའི་
འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་པས་དགག་པ། ཐ་སྙད་བདེན་པ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཐལ་བས་དགག་པ། དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས་པར་ཐལ་བས་དགག་པ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བས་
དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་དང་པོ། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཞེས་སོ། །ཡན་གྱིས་དགག་པ་དངོས་དང། དེ་མན་གྱིས་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་པར་བསྟན་པ་ལས་སྔ་མ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་
རྣལ་འབྱོར་བས་གཟུགས་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཚེ་གཟུགས་སོགས་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་ན་གཟུགས་སོགས་རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་དེའི་ཚེ་དེ་དག་

[264A]༄༅། །དམིགས་དགོས་པ་ལས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་འཇིག་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་སྔར་ཡོད་ཕྱིས་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི་ཞིག་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་སོགས་
དངོས་པོ་དེའི་འཇིག་རྒྱུ་ནི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་མཚན་གྱི་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁས་མི་བླང་སྟེ། འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་
དུ་འཇུག་པ་ལས། གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྟེན་འགྱུར་ན། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ་དོན་ནི། གལ་ཏེ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ནི་སྟོང་ཉིད་
མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཚེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དེ་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དངོས་པོ་དེ་དག་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྔར་ཡོད་པ་ཕྱིས་མེད་པའི་འཇིག་པ་སྟེ་ཞིག་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་
ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་དངོས་པོ་འཇིག་པ་དང་དེ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་ཡང་མིན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མིན། ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱོན་སྤོང་མི་
ནུས་པར་བསྟན་པ་ནི། རང་རྒྱུད་པ་དག་ན་རེ། གཟུགས་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གིས་དམིགས་མི་དགོས། དེ་དག་དོན་དམ་པར་ཡོད་ན་དེས་དམིགས་དགོས། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཡང་

[264B] རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། སྐྱོན་སྤོང་གི་ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཐ་སྙད་བདེན་པ་
ཞེས་སོགས་བྱུང། དངོས་པོ་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་སའི་དོན་ལ་དཔྱད་ན་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་རྙེད་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་མེད་དེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བཙལ་ཞིང་དཔྱད་པ་ན་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་འགགས་པ་ལས་གཞན་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་སྐྱེ་བ་སོགས་མི་རྙེད་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་པའི་དོན་རྣམས་དེ་ལྟར་དཔྱད་པས་རྙེད་པའི་དོན་དུ་མི་གཟུང་སྟེ། འཇུག་པ་ལས་
གང་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་རྣམ་དཔྱད་ན། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་ནི། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་དངོས་པོ་འདི་དག་བཏགས་དོན་ལ་དཔྱད་པ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་
སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་ཚུ་རོལ་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ལ་གནས་པ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བཏགས་དོན་འཚོལ་བའི་དཔྱད་པ་མི་བྱ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དཔྱད་བཟོད་དུ་མི་འགྱུར་པའི་སྐྱོན་སྤོང་དང། ལན་དེ་ལ་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལ། ཞེས་སོགས་བྱུང། འདི་ལ་ཐལ་རང་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དཔྱད་མཚམས་ལ་འདོད་པ་མི་མཐུན་པའི་གནད་

[265A]༄༅། །ཀྱིས་རང་རྒྱུད་པས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་བཤད་པ་འདྲ་བའི་དཔྱོད་ལུགས་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་ཡིན་ཡང་དོན་དམ་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མི་འདོད་པས་རིགས་པ་གཉིས་པས་མི་
གནོད་པར་སྨྲ་བ་ནི་སྐྱོན་སྤོང་གི་དངོས་གཞི་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་སྤོང་སྔ་མ་དང་གནད་གཅིག་གོ་གཉིས་པ་ལ་གསུམ། དངོས་དང། དཔྱད་ན་མེད་པར་མཚུངས་ཀྱང་ཡོད་མེད་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་དང། འཁྲུལ་ངོར་ཡོད་པ་ཐ་སྙད་
དུ་ཡོད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་དག་གིས་སྐྱོན། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ། དམིགས་དགོས་སོ། །ཡན་གྱིས་རང་ལུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་བསྟན་ནས་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་པ་དང། ཞེ་ན། ཡན་གྱིས་རང་
རྒྱུད་པས་ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་བཤད་ནས་དེའི་ལ་ན་བསྟན། དེ་མན་གྱིས་དེ་ལ་སྐྱོན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དང་དོན་དམ་མངོན་སུམ་དུ་འཇལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་
དམིགས་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་དཔྱད་པར་འཇོག་པའི་བཟློག་ཕྱོགས་དཔྱད་ནས་ཡོད་པར་འཇོག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཟླ་བས་སྐབས་དུ་མར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ནི་ཐ་
སྙད་དུ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱིས་གང་འཇོག་བཏགས་དོན་ལ་ཡེ་མ་དཔྱད་པ་ཁོ་ནར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་ཚུལ་ཕལ་ཆེར་མྱོང་བ་ལ་སྦྱར་ན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་

[265B] ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་ཤེས་སོགས་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པར་དངོས་པོ་རང་གི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱད་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་གྲུབ་ཚད་ཡིན་
པས་དངོས་པོ་རང་གི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པ་མིན་པར་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་དོན་མིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་ལ་གཉིས་
ལས། ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཡན་གྱིས་དང་པོ་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འཇོག་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པར་བསྟན་ཏེ་ལན་མཛད་པ་ནི། རང་རྒྱུད་པས་བཤད་པ་དེ་ལྟར་དུ་ཡིན་ན། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། འདི་
དག་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་མིང་ཙམ་བརྡ་ཙམ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་བརྗོད་པ་ཙམ་གདགས་པ་ཙམ་སྟེ། ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་དང་བརྡས་བཞག་པ་དང་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་དང། དེ་ཡང་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་
ཡོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ཏེ། བཏགས་དོན་བཙལ་བས་རྙེད་ན་མདོ་སྔ་མའི་ཙམ་སྒྲས་ཅི་ཞིག་གཅོད་ཅིང། ཕྱི་མས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡས་ཡོད་པའོ་ཞེས་ཀྱང་ཇི་ཏླྟར་བརྗོད་རིགས་ཞེས་ཐ་སྙད་
འཇོག་ཚུལ་ལུང་དང་འགལ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའོ། །ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་སྨྲས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་ཁས་ལེན་པའི་ཚུལ་དང་ཆེས་མི་

[266A]༄༅། །མཐུན་ལ། ཚུལ་དེ་དང་མཐུན་པའི་དོན་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་བསྟན་ཏོ། །གང་ཟག་གི་སོགས་ཀྱིས་ལན་ཕྱི་མ་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏེ་ལན་མཛད་པ་ནི་
གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་བཙལ་ཚེ་མི་རྙེད་པ་ནི་རྣམ་བདུན་གྱི་དཔྱད་པ་དང། སྐྱེ་བ་སོགས་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་བཙལ་ཚེ་མི་རྙེད་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་གཞན་སྐྱེ་འགོག་པ་སོགས་རྡོ་རྗེ་
གཟེགས་མའི་རིགས་པ་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོར་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཅིང། ཕྱིས་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་དུ་འང་ཞིབ་ཏུ་གསུང་བར་འགྱུར་བ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེས་ན་མྱུ་གུ། ཞེས་སོགས་བྱུང། མྱུ་གུ་
སྐྱེ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་དང། ངས་མཐོང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་དང། མྱུ་གུ་རྫས་སམ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་ལས་གཞན་པའི་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་དང། རྫས་ཡོད་དམ་རང་མཚན་གྱིས་
གྲུབ་པའི་བདག་གིས་མཐོང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་དོན་མི་མཐུན་རྣམས་གང་ལ་ཐ་སྙད་བྱས་པའི་དོན་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང། ཇི་ལྟར་བཏགས་པ་ལྟར་གྱི་དོན་ཡོད་པ་ལ་ཚད་མས་གནོད་མི་གནོད་ཁྱད་ཆེ་སྟེ་
ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པར་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་བརྟགས་པའི་དོན་ལ་ཚད་མས་མི་གནོད་ཅིང། རི་བོང་ལ་རྭ་ཡོད་པར་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་བཏགས་པའི་དོན་ལ་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྔ་མ་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་གྱི་ཡུལ་གཉིས་ནི་ཐ་

[266B] ཕྱི་མ་དོན་མི་མཐུན་གྱི་ཡུལ་གཉིས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པའི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །ཁྱད་པར་འདི་ཤེས་པ་ཡང་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་གནོད་པ་དང་རིགས་ཤེས་དེས་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་
རིགས་ཤེས་དེས་ཡོད་པར་མ་རྙེད་པ་དང་རིགས་ཤེས་དེས་མེད་པར་མཐོང་བ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ལེགས་པོར་ཕྱེད་པ་ལ་རག་ལས་སོ། །དེ་ཡང་སྔ་མ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་མི་
བཟོད་ནི་རིགས་ཤེས་དེས་དཔྱད་པ་ལྟར་རྙེད་མ་རྙེད་ལ་བྱེད་ལ། སྐབས་འདིའི་དེས་གནོད་མི་གནོད་ནི་དེས་མེད་པར་རྟོགས་མ་རྟོགས་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། བདེན་གྲུབ་ཡོད་ན་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་དགོས་ཀྱང་གཟུགས་སོགས་ཡོད་ན་གནས་
ལུགས་སུ་གྲུབ་མི་དགོས་པས། བདེན་གྲུབ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་མ་རྙེད་ན་དེས་ཁེགས་དགོས་པ་དང། གཟུགས་སོགས་དེས་མ་རྙེད་ན་དེས་ཁེགས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། གཟུགས་སོགས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་ན་
རིགས་ཤེས་དེས་རྙེད་དགོས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ལ་རིགས་ཤེས་དེས་རྙེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ། གཟུགས་སོགས་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་ཡོད་པར་མ་རྙེད་ཀྱང་
དེས་མེད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གིས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་སྐྱེ་འགག་མ་གཟིགས་པ་ལས་དེས་དེ་མེད་པར་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྐྱེ་འགག་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་མེད་

[267A]༄༅། །དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་ཀྱང་སྐྱེ་འགག་སོགས་མ་རྙེད་པ་ལས་སྐྱེ་འགག་སོགས་མེད་པར་འཇལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་དག་གི་ཁྱད་ལེགས་པར་ཕྱེད་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། དེའི་ཕྱིར་
རིགས་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་དང་རིགས་པས་གནོད་པ་གཉིས་དང། འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྐྱེ་འགག་མ་གཟིགས་པ་དང་མེད་པར་གཟིགས་པ་གཉིས་དང། རང་བཞིན་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་
ཀྱིས་སྐྱེ་འགག་མ་རྙེད་པ་དང་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་རྙེད་པ་གཉིས་མ་ཕྱེད་པར་གཅིག་ཏུ་བཟུང་བ་འདིས་ད་ལྟ་བ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། སྔོན་གྱི་མཁས་པ་འགའ་རེ་ལའང་འཁྲུལ་བ་བསྐྱེད་སྣང་བས། བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་
ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་ལ་དེ་དག་ཕྱེད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ནི་རྒྱས་པར་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོར་གནོད་བྱེད་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སུན་མི་ཕྱིན་པར་བསྟན་པའི་ས་བཅད་བཞིའི་དང་པོའི་སྐབས་གསུངས་ཟིན་པ་ལས་ཤེས་པར་
བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། འཁྲུལ་ངོར་ཡོད་མེད་ཐམས་ཅད་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་དང། འཁྲུལ་ཚུལ་མི་མཚུངས་པའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་དག་ཞིབ་ཏུ། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལྟར་འབྱེད་པའི་དཔྱད་པ་མ་
རྫོགས་པར་བོད་ཁ་ཅིག་གིས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་རིགས་པ་ལྟར་སྣང་རེས་བཀག་ཅིང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམས་འཁྲུལ་ངོར་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇོག་ནུས་ཏེ། དེ་དག་འཁྲུལ་ངོར་ཡོད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་འཁྲུལ་

[267B] དེ་ལའོ་ན། དབང་ཕྱུག་དང་གཙོ་བོ་སོགས་ལས་བདེ་སྡུག་སྐྱེ་བ་དང། དཀར་ནག་གི་ལས་གཉིས་ལས་བདེ་སྡུག་སྐྱེ་བ་གཉིས་འཐད་ན་འཐད་མཉམ་དང་མི་འཐད་ན་མི་འཐད་
མཉམ་ཡིན་པར་ཐལ། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་ན་ལས་དཀར་ནག་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་རྙེད་ལ། འཁྲུལ་ངོར་དབང་ཕྱུག་དང་གཙོ་བོ་སོགས་ལས་ཀྱང་བདེ་སྡུག་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་
འཇུག་པ་ལས། འདི་ནི་ངར་འཛིན་རྟེན་དུའང་མི་རིགས་ལ། །ཞེས་སོགས་དང། མི་ཤེས་གཉིད་ཀྱིས་རབ་བསྐྱོད་མུ་སྟེགས་ཅན། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རང་གཞན་གྱི་སྡེ་བ་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཐུན་མོང་མིན་པས་བཏགས་པ་རྣམས་
དང། སྒྱུ་མལ་རྟ་གླང་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་མི་རིགས་པར་ཐལ། བློ་འཁྲུལ་བས་ཀྱང་དེ་དག་དེ་ལྟར་མ་བཟུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
དང། འཁྲུལ་ངོར་ཡོད་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། བདག་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་རིགས་པས་བཀག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འགོག་མི་ནུས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འཇུག་པའི་
ལུང་དང་པོའི་དོན་ནི། གཞན་གྱིས་བཏགས་པའི་བདག་འདི་ནི་དོན་དམ་པར་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་མིན་ལ། དེ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འདོང། ཅེས་པ་དང། གཉིས་པའི་དོན་ནི། མི་ཤེས་

[268A]༄༅། །པའི་དབང་དུ་སོང་བའི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་བརྟགས་པའི་བདག་དང། སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་རྟ་གླང་དང་ཆུ་དང་བྱད་བཞིན་སོགས་སུ་བཏགས་པའི་བརྫུན་པ་དེ་དག་ཐ་སྙད་
པའི་ཚད་མ་ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཐོག་མེད་ནས་བརྒྱུད་པའི་འཁྲུལ་ངོར་ཡོད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ལན་མི་རིགས་པ་དང། ཙམ་སྒྲས་གཅད་བྱ་ངོས་གཟུང་བ་དང། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་
གིས་ཡོད་པར་འགྲུབ་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། འཁྲུལ་བ་དེ་དག་ཅེས་སོགས་བྱུང། གྲུབ་མཐའ་ཐུན་མོང་མིན་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམས་དང། སྒྱུ་མ་སོགས་སུ་བཏགས་པའི་རྫུན་པ་རྣམས་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་བློ་འཁྲུལ་བདེ་དག་སེམས་
ཅན་རང་དགའ་བའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འཁྲུལ་བ་མིན་ལ། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མ་རིག་པའི་འཁྲུལ་ངོར་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འཇོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་མེད་ཅེས་ཀྱང་སྨྲ་མི་ནུས་ཏེ། དེ་
ལྟ་ན་སྔ་ཕྱི་གཅིག་འཛིན་གྱི་རྟག་འཛིན་དང་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ན་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ལ་གྲགས་པ་དང། ཐ་
སྙད་པའི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པ་དང། རང་བཞིན་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་གནོད་པ་མི་འབབ་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་གསུམ་དང་ལྡན་དགོས་པར་སྟོན་པ་ལ། གཞུང་ལས། དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ན། ནས། ཚད་

[268B] །ཞེས་པའི་བར་དང། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། དེ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང་མེད་པར་འདོད་པ་ནི་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་སྙམ་ན། ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་པ་
དང། ཇི་ལྟར་གྲགས་པའི་དོན་དེ་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འམ་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་ཚུལ་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་གནོད་པ་མི་འབབ་པ་ཞིག་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འདོད་
ལ། དེ་དག་ལས་ལྡོག་པ་ནི་མེད་པར་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟ་ན་ཐ་སྙད་དུ། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པ་འགལ་ཏེ། ཐ་སྙད་
དུ་ཡོད་པ་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་ཙམ་སྒྲས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་མ་བཞག་པ་གཅོད་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡང་མི་གཅོད་ལ། མིང་གིས་བཞག་ཚད་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་སྟོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། རི་བོང་རྭ་ལྟ་བུ་མིང་གིས་བཞག་པ་ཡིན་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེའི་ཙམ་སྒྲས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་མ་བཞག་པ་གཅོད་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་མ་བཞག་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གཅོད་སྙམ་ན། ཐ་སྙད་
བཏགས་པའི་དོན་ངེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་དོན་ཁོ་རང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་སོང་བ་དེ་གཅོད་དེ། ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་དོན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་ཐ་སྙད་དེའི་དབང་གིས་དོན་དེ་ཡོད་པར་མ་སོང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་

[269A]༄༅། །ནི། དེ་འདྲ་བ་དེ། ཞེས་སོངས་བྱུང། ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་ཁེགས་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་མེད་ན་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར། དེ་
ལྟ་ན་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པར་འོས་མེད་ཀྱིས་འགྲུབ་སྟེ། དོན་དང་ཐ་སྙད་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དོན་རང་གི་ངོས་ནས་ཡོད་པར་མ་སོང་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་བདེན་པའི་ཡོད་ཚུལ་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་
བཞག་པར་སྨྲ་ཡི་ཐ་སྙད་ཚད་མས་གྲུབ་པར་མི་སྨྲ་སྟེ། དེའི་ཡོད་ཚུལ་དཔྱད་ན་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡོད་པ་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་དོད་འཇོག་པའི་དོན་ཡང་དོན་དམ་པ་ཡོད་པར་བཟུང་བ་དེ་རིགས་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ལ་མེད་པའི་
རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་བདེན་པ་ཐ་སྙད་ཚད་མས་གྲུབ་ཅེས་པ་མིན་ནོ། །བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བཤད་ཅིང་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པ་དག་གིས་བཤད་ཅིང་རབ་ཏུ་བསྟན་པས། ཞེས་རྒྱལ་བས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་སོགས་གསུངས་པ་དང། དེ་དག་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པར་བཤད་དོ། །
ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་གནོད་མེད་ཀྱི་གནོད་པ་ཡོད་མེད་ལ་ཡང་ཁྱད་ཆེ་སྟེ། རང་རྒྱུད་པས་སྣང་ཡུལ་ལམ་ཞེན་ཡུལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ལམ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་ལ་ཤེས་པ་གནོད་མེད་དུ་འདོད་ལ། འདི་བའི་ལུགས་ལ་

[269B] ལུགས་འདི་ལ་འཁོར་འདས་དང་འཆིང་གྲོལ་མཚན་ཉིད་པ་སོགས་ཐམས་ཅད་འཐད་ཀྱི་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་དེ་གཏན་ནས་མི་འཐད་དེ། འདི་འདྲ་བའི་
གནོད་མེད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ལ་བཏགས་ཡོད་དུ་གསུངས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དངོས་མིན་བཞིན་དུ་དེར་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད་དུ་བཤད་པ་གཏན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་འཕགས་པ་ལྷའི་དགོངས་
པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཟླ་བས་འགྲེལ་བའི་སྲོལ་འདི་ལ་རྣམ་གཞག་མཚན་ཉིད་པ་འཇོགས་མ་བྱུང་ན་རྒྱུ་འབྲས་འཇོག་པ་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟེང་དུ་ཁྱེར་བའི་གོམས་པ་ཆེས་པས་ལན་ཞིང་ད་དུང་ལུགས་
འདིའི་གོལ་ས་ཆེན་པོ་ལ་གནས་སོ། །གསུམ་པ་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས་པར་ཐལ་བས་དགག་པ་ནི། དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་བདག་གཞན་གང་ལས་སྐྱེ་དཔྱད་ནས་འགོག་
པས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས་པར་ཐལ། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་དེ་ལྟར་དཔྱད་པས་དེ་མི་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་འགོག་ནུས་སོ། །རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་མེད་
དེ། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་དགོས་པའི་གནད་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་རིགས་པས་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་འཇུག་པ་ལས། དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་རིགས་

[270A]༄༅། །བ་གང་ཞིག་གིས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། དོན་ནི། དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་སྐབས་བཏགས་དོན་འཚོལ་བའི་རིགས་པ་ཟང་ཞིག་གིས་གཟུགས་སོགས་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མིན་པ་དེ་བཞིན་
དུ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མིན་པས་རང་རྒྱད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཚད་མ་གང་གིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར། ཞེས་པའོ། །བཞི་བ་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བར་
གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བས་དགག་པ་ལ་གཉིས། རང་མཚན་ལས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་དང། གཞན་སྟོང་མི་འཐད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་
གྱིས། ཞེས་སོགས་བྱུང། རིགས་པ་དང་པོ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བས་དགག་པ་སྟོན་སྐབས་འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་ལས། འོད་སྲུངས། ཞེས་སོགས་དྲངས་པའི་སྟོང་ཉིད་ལ་སྦྱར་བའི་ལུང་ཚན་
དང་པོ་གཞུང་དུ་བཀོད་པ་ལྟར་དང། དེ་བཞིན་དུ་གང་མཚན་མ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་མཚན་མ་མེད་པར་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པ་དང། གང་སྨོན་པ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་སྨོན་པ་མེད་པར་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་
རྣམས་ཉིད་སྨོན་པ་མེད་པ་དང། གང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཉིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང། གང་མ་སྐྱེས་པས་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་བ་ཉིད་དུ་

[270B] ཆོས་རྣམས་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ་དང། གང་མ་བྱུང་བས་ཆོས་རྣམས་མ་བྱུང་བར་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཉིད་མ་བྱུང་བ་དང། ཞེས་མཚན་མེད་དང་སྨོན་མེད་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བས་སྔར་ལྟར་
གསུངས་པའི་དཀོན་བརྩེགས་འོད་སྲུངས་ལེའུ་གཞུང་ཚིག་རྣམས་དྲངས་ནས་ཆོས་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་སྟོང་བར་བསྒྲུབས་ཤིང། མདོ་དོན་ནི་དབུ་མའི་ལམ་སྟོང་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོད་ཚུལ་
དཔྱོད་པ་ནི། ཆོས་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གང་ཞིག་དགག་བྱ་སྣམ་བུ་ལྟ་བུ་གཞན་གྱིས་སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱིས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་གི་སྟོང་བ་དཔྱོད་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། བུམ་སོགས་ཆོས་དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པས་
སྟོང་བར་དཔྱོད་ཅེས་པའོ། །རང་འགྲེལ་ལས། གང་ཞིག་གཞན་གྱི་དབང་གི་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་ནས། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྟོང་བ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དེ་ཉིད་
དང་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་སེམས་པ་དེའི་ལྟར་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་མདོ་ལུང་དེས་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་ཀྱི་
གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་དུ་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་ཡང་མི་འཐད་པར་བསྟན་པར་བཤད་དོ། །ཆོས་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་ན་མདོ་དེ་ལས་ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྟོང་བ་དང། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཆོས་རྣམས་རང་ངོས་

[271A]༄༅། །ནས་སྟོང་བར་མ་སོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མདོ་ལས། གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་བར་མི་བྱེད། ཅེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ཏེ། རང་ཉིད་རང་ངོས་ནས་ཡོད་པ་མ་བཀག་པར་དགག་བྱ་གཞན་
ཞིག་གིས་སྟོང་བའི་སྒོ་ནས་སྟོང་བར་བསྟན་དགོས་པའི་ཕྱིར། མདོར་ན་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་རང་གི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བའི་རང་སྟོང་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེས་ན་མདོ་ལས་
ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྟོང་བ་དང་ཞེས་པས་རང་སྟོང་དུ་མིང་བཏགས་ཀྱང་གཞན་སྟོང་ལས་མི་འདབ་བར་ཐལ། ཆོས་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་རིག་པས་གཞན་དབང་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་
གྱིས་སྟོང་བར་བསྟན་པ་ཡང་གཞན་དབང་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ཡིན་བྱས་ན་མི་ཁེགས་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་མདོ་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སྔ་ཕྱི་
སོང། གཉིས་པ་ནི། དགག་གཞི་དེ། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཁས་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགག་གཞི་དེ་རང་རང་གིས་འདོད་པའི་དགག་བྱའི་ངོ་བོར་མེད་ཙམ་ལ་འདྲ་བ་དང་དགག་གཞི་དེ་དགག་བྱས་སྟོང་
ཚུལ་ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དགེ་སློང་གིས་སྟོང་བ་ལྟ་བུ་མིན་པར་དགག་གཞི་དེ་དགག་བྱ་དེ་ཡིན་པས་སྟོང་བར་ཏེ་སྟོང་བ་ལ་འདྲ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་ནི་རང་སྟོང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་

[271B] བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཚུལ་རྣམས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་རང་སྟོང་མཐར་ཐུག་མིན་པའི་ཁྱད་བྱུང་བའི་རྒྱུ་
མཚན་ནི། ཆོས་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་བའི་རང་སྟོང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་རྟོགས་ཟིན་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་རིང་ལ་གྲུབ་མཐས་གཞི་དེ་བདེན་པའམ་བདེན་
པའི་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་ཐ་དད་སོགས་སུ་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྟོང་ཚུལ་རྣམས་རང་ངོས་ནས་སྟོང་བའི་རང་སྟོང་མཐར་ཐུག་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ཟིན་བྱེད་པ་མ་ཉམས་ཀྱང་
གྲུབ་མཐས་ཆོས་རྣམས་བདེན་པའམ་བདེན་པའི་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་ཐ་དད་སོགས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །གསུམ་པ་བཀག་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་མིན་བསམ་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་
པ་དང། དགག་པའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང། རང་བཞིན་མེད་པ་རྟགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་གང་ཟག་དང། ཞེས་སོགས་བྱུང་སྟེ་གོ་སླའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དགག་པའི་རྣམ་གཞག་སྤྱིར་བཤད་པ་དང། ཆོས་
གཞན་འཕེན་ཚུལ་གྱི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་དགག་པ་ནི། ཞེས་སོགས་བྱུང། དགག་པ་ནི། རང་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲས་རང་ཉིད་བརྗོད་པ་ན་ཚིག་གིས་ཟིན་པར་རང་གི་དགག་བྱ་བཅད་པའམ། དེ་མིན་ན་ཡང་རང་

[272A]༄༅། །གི་རྣམ་པ་བློ་ལ་འཆར་བ་ན་རང་གི་དགག་བྱ་བཀག་པའི་རྣམ་ཅན་དུ་དངོས་སུ་ཤར་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཞིག་སྟེ། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། སྤྱིར་དགག་པ་ནི་བློས་དགག་བྱ་དངོས་སུ་བཅད་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་མ་
ཡིན་པ་ཅད་པ་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་ལ་དགག་བྱ་བཅད་པ་ཙམ་དགག་པ་མིན་ལ། ཆོས་ཉིད་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་ལྟ་བུ་སྒྲས་དགག་བྱ་དངོས་སུ་མ་བཅད་ཀྱང་དེའི་དོན་བློ་ལ་འཆར་བ་ནི་སྤྲོས་པ་བཅད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་བ་རྣམས་དགག་
པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་རང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་དངོས་སུ་བཅད་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ། རང་དགག་པ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། དང་པོ་སྒྲས་བརྗོད་པ་ན་ཚིག་གིས་ཟིན་པར་དགག་བྱ་
བཅད་པའི་མཚན་གཞི་ནི་བདག་མེད་ལྟ་བུ་དང། གཉིས་པ་རང་གི་རྣམ་པ་བློ་ལ་འཆར་བ་ན་དགག་བྱ་བཀག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་དངོས་སུ་ཤར་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་མཚན་གཞི་ནི་ཆོས་ཉིད་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལ་ཚིག་ཟིན་ལ་དགག་
བྱ་བཅད་པ་མེད་ཀྱང་དོན་བློ་ལ་འཆར་བ་ན་དགག་བྱ་སྤྲོས་པ་བཅད་པའི་རྣམ་ཅན་དུ་འཆར་བ་ཡོད་དོ། །དགག་པ་དེ་ལ་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན། ལྡོག་པ་བསྡུས་པ་ལས། མེད་དང་གཞན་དང་འདྲ་བ་དང། །དམན་དང་ཞུམ་དང་ཞན་
པ་དང། །ཕྲ་དང་ཉུང་དང་མྱུར་བ་དང། །ཆུང་དང་ལྷག་མ་མེད་པ་དང། །འགའ་ལས་མཐའ་དག་མ་ཡིན་དང། །མི་མཐུན་གཉེན་པོ་བྲལ་བ་ཡིས། །རྣམ་གྲངས་བཅོ་ལྔར་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བཅོ་ལྔ་

[272B] བསྡུ་ན་མེད་པར་དང། མ་ཡིན་པར་དང། འདྲ་བ་ལས་དང། དམན་སོགས་གསུམ་དམན་པར་བསྡུས་ཏེ་དམན་པར་དང། ཕྲ་སོགས་དྲུག་ཕྲ་བར་བསྡུས་ཏེ་ཕྲ་བར་དང། མི་མཐུན་པར་དང། གཉེན་པོར་དང། བྲལ་བར་
དགག་པ་བརྒྱད་དང། དེ་ལས་མི་མཐུན་པ་གཉེན་པོར་བསྡུས་ཏེ་བདུན་དང། དམན་པ་དང་ཕྲ་བ་གཉིས་ཞུམ་པར་བསྡུས་ཏེ་ཞུམ་པར་དགག་པ་སྟེ་དྲུག་དང། དོན་གྱིས་གོ་བ་དང། ཚིག་གཅིག་གིས་སྒྲུབ་པ་དང། དེ་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་
པ་དང། དེ་དག་ལས་གཞན་པ་དངོས་སུ་སྟོན་པ་ལྔ་དང། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་དང། དམན་སོགས་དགུ་བསྡུས་ཏེ་རང་གི་གཞི་ལས་ཞུམ་པའི་དང། གཞན་པའི་དང། འགལ་བའི་དགག་པ་བཞི་དང། མེད་ཕར་དང། གཞན་པར་དང་
གཉེན་པོར་དགག་པ་གསུམ་དང། མེད་པར་དགག་པ་དང། མ་ཡིན་པར་དགག་པ་གཉིས་སུ་འདུའོ། །དེ་གཉིས་ལས་མ་ཡིན་དགག་ནི། རང་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲས་རང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློས་དགག་བྱ་དངོས་སུ་བཅད་ནས་
ཆོས་གཞན་བློ་ངོར་འཕེན་པ་སྟེ། རང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་བཅད་ནས་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཞིག་རང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་
པ་གང་རུང་འཕེན་པ་དེ། རང་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྟོག་གེ་འབར་བའི་དོན་ནི། མ་ཡིན་དགག་ནི་རང་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་རང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློས་བྲམ་ཟེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་བཀག་པས་བྲམ་

[273A]༄༅། །ཟེ་དེ་དང་འདྲ་བ་བྲམ་ཟེ་དེ་ལས་གཞན་པ་དམངས་རིགས་ལྟ་བུའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པའམ་འཕེན་པར་བྱེད། ཅེས་པ་སྟེ་དཔེ་སླའོ། །མེད་དགག་ནི་རང་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་རང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློས་དགག་བྱ་
དངོས་སུ་བཅད་ནས་ཡུལ་དུ་བྱས་ཤིང་ཆོས་གཞན་བློ་ངོར་མི་འཕེན་པ་སྟེ། རང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་དངོས་སུ་བཅད་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཞིག་རང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་
ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་པ་གང་རུང་མི་འཕེན་པ་དེ། རང་མེད་དགག་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྟོག་གེ་འབར་བའི་ལུང་དོན་ནི། མེད་དགག་ནི་རང་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་རང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློས་བྲམ་ཟེ་ཆང་
བཏུང་བ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་འགོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དགག་བྱ་བཀག་ཙམ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཆང་དེ་དང་འདྲབ་ཆང་དེ་མ་ཡིན་པའི་བཏུང་བ་འཐུང་བ་དང་མི་འཐུང་བ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ་མི་
འཕེན་པའོ། །ཞེས་པ་སྟེ་རྟོག་གེ་འབར་བ་དང། གཞུང་གི་ཚིག་དོན་ལྷག་མ་རྣམས་སླའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ཅེས་སོགས་བྱུང། ཁ་ཅིག་བདག་མེད་ལྟ་བུ་མེད་དགག་ཡིན་གྱི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་གཞི་སྒྲུབ་པ་
དང་ཚོགས་ན་མེད་དགག་མིན་ཞེས་འདོད་པ་དང། གཞན་དག་ཤེས་བྱ་ལ་བདག་མེད་པ་ལྟ་བུ་གཞི་གཞན་དང་ཚོགས་པ་ན་ཆོས་གཞན་ཤེས་བྱ་ལྟ་བུ་བློ་ངོར་འཕངས་པས་དེ་མེད་དགག་མིན་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ཀ་མི་རིགས་ཏེ། དགག་

[273B] དེའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེས་ཆང་མི་བཏུང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་གཞི་སྒྲུབ་པ་བྲམ་ཟེ་དང་ཚོགས་ཀྱང་ཆོས་གཞན་མི་འཕེན་པའི་ཕྱིར་དང། བྲམ་
ཟེ་ལྟ་བུ་དེ་དགག་བྱ་ཆང་འཐུང་བ་ལྟ་བུ་བཅད་ནས་ཆོས་གཞན་འཕེན་མི་འཕེན་རྩི་བའི་གཞི་ཡིན་གྱི། འཕངས་པའི་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་ལུགས་སུ་ཆོས་གཞན་འཕངས་ཚུལ་ལ་ཤུགས་དང་དངོས་དང་དེ་
གཉིས་ཀ་དང་སྐབས་ཀྱིས་འཕངས་པ་བཞི་ཡོད་དེ། ལྡོག་པ་བསྡུས་པ་ལས། དགག་པ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་དང། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་ནི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་དགག་བྱ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་དང། ཚིག་གཅིག་གིས་
དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་དང། དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དང། རང་ཚིག་གིས་མི་སྟོན་པ་བཞི་རིམ་པ་བཞིན་དགག་པ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་སོགས་དང་དོན་འདྲ་སྟེ། དེ་དག་མ་ཡིན་དགག་དང། དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་དགག་པ་ནི་གཞན་མེད་དགག་
ཡིན་ཞེས་པའོ། །མཚན་གཞི་གཞུང་ན་གསལ་ཞིང། ཊཱིཀ་ཆེན་གཉི་གར་ཆོས་གཞན་འཕེན་པ་ལ་དངོས་ཤུགས་སྐབས་ཀྱི་འཕངས་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་གཉི་ག་ལྡན་པ་དང་པོ་གཉིས་ལ་བསྡུས་སོ། །རྗེ་ཡབ་སྲས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
ལྡོག་པ་བསྡུས་པའི་ཚིག་འདི་འདྲེན་ཚེ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་འགྲེལ་བཤད་དུ་དྲངས་པ་ལས། ཞེས་སོགས་ལས་གཞུང་དངོས་མིང་གིས་མ་དྲངས་པ་ནི་དེ་དུས་ལྡོག་པ་བསྡུས་པའི་གཞུང་བོད་དུ་མ་འགྱུར་བའམ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་གང་ཡིན་

[274A]༄༅། །བརྟག་གོ་དེ་ལ་མཆོད་སྦྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟ་བཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲས་སྐབས་ཀྱི་དགག་བྱ་ཚིག་ཟིན་ལ་བཀག་ནས་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་པ་གང་རུང་ཤུགས་ལ་འཕངས་ཏེ། ཚོན་པོ་
ཞེས་པས་ཟས་ཟ་བར་གྲུབ་ལ། ཟ་དུས་ལ་ཉིན་མཚན་གཉིས་སུ་ངེས་པས་ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟ་བ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་མི་ཞེས་པ་དེས་ཉིན་པར་ཟས་ཟ་བ་བཀག་ཤུལ་དུ་ཆོས་གཞན་མཚན་མོ་ཟ་བ་དོན་གྱིས་འཕངས་པའི་ཕྱིར་
བདག་ལས་མ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲས་སྐབས་ཀྱི་དགག་བྱ་ཚིག་ཟིན་ལ་དངོས་སུ་བཀག་ཤུལ་དུ་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་པ་གང་རུང་དངོས་སུ་འཕངས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ལ་ས་མ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་པའི་
སྒྲ་དེས་བདག་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་དངོས་སུ་བཀག་ནས་བདག་ལས་མ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་དངོས་སུ་འཕངས་ལ། བདག་ལས་མ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་དེ་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཆོད་སྦྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟ་བ་རིད་པ་མིན་པ་
ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲས་སྐབས་ཀྱི་དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་པ་གང་རུང་དངོས་ཤུགས་གཉིས་ཀ་ལ་འཕེན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དེས་མཆོད་སྦྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ཟས་ཟ་བ་དངོས་སུ་བཀག་ནས་མཚན་
མོ་ཟ་བ་ཤུགས་ལ་འཕངས་པ་དང། རིད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་དངོས་སུ་འཕངས་ལ། དེ་གཉིས་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲས་སྐབས་ཀྱི་དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་

[274B] དོན་ལ་རྒྱལ་རིགས་ཡིན་ཞིང་རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་གང་རུང་དུ་ངེས་ལ་ཁྱད་པར་མ་ངེས་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་རིགས་ཡིན་པར་སྟོན་འདོད་ནས་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེས་
བྲམ་ཟེ་ཡིན་པ་དངོས་སུ་བཀག་ནས་རྒྱལ་རིགས་ཡིན་པར་སྐབས་སྟོབས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སྡེ་བདུན་རྒྱན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་དང། དོན་རང་མཚན་གྱི་སེལ་བ་སལ་བ་བཏགས་པ་བར་གསུངས་ཤིང། རྣམ་
འགྲེལ་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་དོན་རང་མཚན་གྱི་སེལ་བ་སེལ་བ་བཏགས་པ་བར་འདོད་པ་ནི་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་དང་འགལ་བར་གསུངས་ལ། རིགས་རྒྱན་དུ་མི་རྟག་པ་དང། རྟོག་པ་ལ་བུམ་པར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་དགག་པ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་
པ་སོགས་གཞུང་གི་ཚིག་ཟིན་འདྲ་མིན་དང། དགག་པ་བཅོ་ལྔ་པོ་སོ་སོའི་མཚན་གཞི་དང་དབྱེ་བསྡུ་སོགས་ལ་དཔྱད་བྱ་མང་ཡང་མ་སྤྲོས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། རྟགས་དང་རྗེས་
དཔག་གིས་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བསྟན་པ། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞན་ལུགས་དགག་པ་དང། རང་ལུགས་གཞག་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལ་སྔོན་གྱི། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལ། མི་སྲིད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཡན་གྱིས་དབུ་མའི་ལུགས་ལ་རྟགས་དང་རྗེས་དཔག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་སྒྲུབ་པ་སྤྱིར་བཀག་དེ་མན་གྱིས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་དེས་དེ་མི་སྒྲུབ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཀག་སྟེ། སྔོན་གྱི་བོད་ཁ་ཅིག་དབུ་མ་བ་ལ་རང་བཞིན་

[275A]༄༅། །འགོག་པའི་རྟགས་དང་རྗེས་དཔག་ཡོད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྲུབ་པའི་དེ་གཉིས་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་མི་འཐད་དེ། བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པའི་རྟགས་ཡང་དག་དང་གཞལ་བྱ་མེད་པའི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
རྟགས་ཡང་དག་གི་དགོས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཡིན་ན་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་སྤུ་བ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་
རྟགས་དང་རྗེས་དཔག་ཡོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་གཞན་ལུགས་བཀག་པ་ཙམ་ལས་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་དང་རྗེས་དཔག་མེད་དེ། རབ་བྱེད་ཉི་ཤུ་བའི་ཚིག་གསལ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འདི་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི་
ཞེས་སོགས་གཞུང་དུ་དྲངས་པ་ལྟར་ཡོད་པ་འགོག་པ་ལས་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་མིན་པར་གསུངས་པ་དང། དེ་ཉིད་ལས། ཐལ་བ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་དམ་བཅའ་འགོག་པ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་དུ་
འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཐལ་འགྱུར་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་འགོག་པ་ཙམ་གྱི་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང། འཇུག་པ་ལས། རྟོག་རྣམས་ལོག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་དེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་དམ་བཅའ་
འགོག་པ་ཙམ་དཔྱད་པའི་འབྲས་བུར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་གཞན་ལུགས་བཀག་པ་ཙམ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་དེ་གསུམ་ག་མ་

[275B] རྒྱུ་མཚན་བར་བ་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་གྱི་དགོས་པ་ཅན་དུ་བཤད་པ་ནི་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་དང་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་དགག་བྱ་འགོག་པ་ཙམ་བྱེད་པར་རང་རྒྱུད་པས་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྱུང་
བའི་རྟགས་ཀྱིས་སའི་ཁམས་དེ་དོན་དམ་པར་ན་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་འགོག་པ་ཙམ་བྱེད་པར་རྟོག་གེ་འབར་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྟོག་གེ་འབར་བའི་དོན་ནི། འབྱུང་བའི་རྟགས་ཀྱིས་ས་སོགས་དོན་དམ་པར་ན་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་
ཡིན་པར་དགག་པ་སྟེ་ཡིན་པ་དགག་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དང། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་པར་མི་སྒྲུབ། ཅེས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་
ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་སྒྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་མེད་དགག་མིན་པས་དེ་གཉིས་སྒྲུབ་ན་དོན་དམ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མེད་དགག་མིན་པར་ཐལ་བས་སོ། །ཞེས་མུན་སེལ་དུ་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་གསུམ་པ་འཇུག་པའི་ལུང་
དྲངས་པས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ། འཇུག་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལོག་པ་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་དགོས་པ་ཡིན་པར་མཁས་པས་གསུངས་པར་བཤད་པ་ལས་རང་ལུགས་ལ་དམ་བཅའ་མི་སྒྲུབ་པའི་
དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་དང་པོ་ཚིག་གསལ་གྱི་ལུང་དོན་ཕྱོགས་སྔ་ས་བཀྲལ་བ་ལྟར་མིན་པ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་འནི། དེས་ན་ཆོས་རྣམས། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེས་ན་ཚིག་གསལ་དུ་ཆོས་རྣམས་རང་

[276A]༄༅། །མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ན་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་དང་ལོག་རྟོག་ལོག་ཙམ་ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་བཀག་ནས་མེད་དགག་ཏུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རིགས་པའི་ཡུལ་
དུ་དགག་བྱ་བཀག་ཙམ་མིན་པའི་ཆོས་གཞན་འཕེན་པ་གཅོད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། མེད་དགག་ནི་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་ལས་ཆོས་གཞན་མི་སྒྲུབ་པར་རྟོག་འབར་དུ་གསུངས་པ་སྔར་མེད་དགག་འཆད་སྐབས་གཞུང་དུ་དྲངས་པ་
ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། མཚོ་ལ་དུ་བ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ནི་མཚོ་ལ་དུ་བ་བཅད་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཆོས་གཞན་མ་འཕངས་ཀྱང་ཚིག་དེས་མཚོ་དུ་མེད་མ་བསྟན་པ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་བློས་མཚོ་དུ་མེད་མ་ངེས་པ་མིན་པ་བཞིན་མྱུ་གུ་
ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ནའང་མྱུ་གུ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཅད་ཙམ་ཡིན་ཡང་དེའི་སྒྲས་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་མེད་པ་བསྟན་པ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་བློས་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ངེས་པ་མི་འགལ་བས་ན་མཚོ་
ལ་དུ་བ་མེད་ཅེས་པའི་ཚིག་གིས་མཚོ་ལ་དུ་བ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཉིད་ནི་དུ་མེད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞིང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་བློས་ཀྱང་དུ་བ་བཅད་པ་ཉིད་ནི་དུ་མེད་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དགག་བྱ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དང། བཀག་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་
པ་གཉིས་གཅིག་མེད་ན་ཅིག་ཤོས་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་སྟོན་པའི་ལུང་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པ་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་དེ་ལ་བརྗོད་བྱ་མེད་པ་མིན་པ་དང། རང་

[276B] རང་བཞིན་འགོག་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་བཀག་པ་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པ་བསྒྲུབས་
པ་ཡིན་གྱི་རྟགས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་མིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སོགས་གོ་སླའོ། །རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་སྒྲུབ་ཅེས་གསུངས་པས་ས་སོགས་ནི་དོན་དམ་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོར་མེད་པ་མི་
སྒྲུབ་ཅེས་པ་མིན་གྱི། བཀག་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་ན་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན། ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་ས་སོགས་ནི་
དོན་དམ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་བཀག་པ་ཙམ་ཞིག་བྱེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་མེད་དགག་དེ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་བདེན་གྲུབ་ལྟ་བུའི་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་ལས་གཞན་ཞིག་
སྒྲུབ་བམ་མི་སྒྲུབ་འདྲི་ན། དཔྱོད་ལྡན་གྱི་འདྲི་ལུགས་ཡིན་མོད། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་གཅོད་པར་ཁས་བླངས་ནས། རྟགས་དེས་བདེན་མེད་བསྒྲུབས་མ་བསྒྲུབས་དང། བདེན་མེད་སྒྲ་བློས་ཡུལ་དུ་བྱས་མ་བྱས་
དཔྱོད་མི་རིགས་ཏེ། བདེན་གྲུབ་བཀག་ཙམ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ལ་བདེན་མེད་ཡུལ་དུ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ་གཉིས། ལུང་དོན་བཤད་དེ་རྩོད་པ་སྤང་བ་དང། དོགས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའོ། །

[277A]༄༅། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས། ཞེས་སོགས་བྱུང། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བརྟག་པ་ལས། འདི་ནི་ཡོད་ཉིད་འགོག་པ་སྟེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་རྟགས་ཀྱིས་རྣམ་
པར་བཅད་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེའི་དོན་ནི། དཔེར་ན་ནག་པོ་མིན་ཞེས་སྨྲས་པས་དཀར་པོ་ཡིན་པར་མི་སྟོན་པ་བཞིན་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཡང་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་
པ་བཀག་ཙམ་སྒྲུབ་པ་ལས། དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་མེད་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་མིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་སྒྲུབ་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་བྱེད་ལྔ་བའི་ཤེར་སྒྲོན་ལས་ཀྱང། འདི་ལྟར་ཁོ་བོས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་
ཉིད་དགག་པ་སྨྲས་པ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་དགག་པ་བྱས་པར་ཟད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མ་སྨྲས་ཏེ། ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། ཁོ་བོས་མེད་པར་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་དགག་པར་ཟད་
ཀྱི། མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ནི་མ་སྨྲས་པས། ཞེས་མ་ཡིན་དགག་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ་མེད་དགག་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཕ་རོལ་བས་འཇིག་རྟེན་བརྟག་པ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་
མིན་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པ་ལ་དེས་དེ་སྟོན་པ་མིན་པར་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་ཤེར་སྒྲོན་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་པ་དྲངས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་འགར། དཀར་པོ་མིན་ཞེས་མ་བརྗོད་བཞིན། །ཞེས་པ་ཡི་

[277B] དཔེར་བརྗོད་ཀྱིས། སོགས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་སླ་ཞིང། ཤེར་སྒྲོན་དུ། དེ་བཞིན་དུ་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་དག་ཏུ། འདི་ནི་ཡོད་ཉིད་འགོག་པ་སྟེ། །ཞེས་སོགས་དྲངས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་
ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ལས་དེ་སྐད་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དོགས་པ་འདིའི་སྐྱེ་ཚུལ། ཞེས་སོགས་བྱུང། ཁ་ཅིག་མྱུ་གུ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་
མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ན་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་མེད་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྟགས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱུ་གུ་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཡོད་པར་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་འགྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་དོགས་པ་
སྐྱེའོ། །དེའི་ལན་ལ། རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་པར་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་པ་ནི་རྩ་ཤེའི་རྣམ་བཤད་དུ་འཆད་འགྱུར་དུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། འདི་ལ་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བཟུང་བ་ཙམ་མ་
གཏོགས་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཡང་མི་འཛིན་པས་མེད་དགག་ཉིད་གཞལ་བྱར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་པ་སོགས་སུ་འཛིན་ན་ཆོས་གཞན་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འཕངས་པས་མ་ཡིན་དགག་
བསྒྲུབ་བྱ་དང་གཞལ་བྱར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རིགས་ཤེས་ཀྱི་དངོས་ཀྱི་བྱེད་པས་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ་རྒྱས་པར་ཊཱིཀ་ཆེན་དེར་བལྟའོ། །བསྒྲུབ་བྱ་མེད་དགག་ཡིན་པ་རྟོགས་ན་དོན་དམ་

[278A]༄༅། །པར་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་སྒྲུབ་ཀྱི་དེ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་མེད་ཡོད་པར་མི་སྒྲུབ་པ་གོ་བས། ཚིག་གསལ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འདི་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཞེས་སོགས་སྔར་དྲངས་པར་གཞན་གྱིས་
ཡོད་པར་བརྟགས་པ་འགོག་པ་མ་གཏོགས། གཞན་གྱིས་ཡོད་པར་བརྟགས་པ་མེད་པར་མི་བསྒྲུབ་པར་གསུངས་པ་ནི་བདེན་གྲུབ་འགོག་གི་བདེན་མེད་ཡོད་པར་རྟགས་དེས་མི་སྒྲུབ་པ་དང། གཞན་གྱིས་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་
འགོག་པར་གསུངས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་མེད་བདེན་པར་བཟུང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ལྟ་བུ་དང། ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་སྒྲུབ་པར་གསུངས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་མི་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་
འབྲས་བུ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ལ་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་མིན་གྱི། ཚོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་འགོག་གོ་དེ་བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་ཚོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་མི་སྒྲུབ་
ཀྱི་གཞན་གྱིས་དེ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་བརྟགས་པ་སེལ་ཏེ། ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་བསལ་ནས་དབུ་མའི་ལམ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་མྱུ་གུ་བདེན་གྲུབ་དང་དེ་བདེན་
མེད་བདེན་གྲུབ་གཉིས་ཀ་དགག་ནུས་པས་གཅིག་རྣམ་པར་བཅད་ནས་ཅིག་ཤོས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མིན་ཡང་མྱུ་གུ་བདེན་ཡོད་དང་བདེན་མེད་གཉིས་ནི་གཅིག་རྣམ་པར་བཅད་ན་ཅིག་ཤོས་ཡོངས་སུ་གཅོད་དགོས་པས་གཉིས་ཆར་

[278B] རྩོད་ཟློག་ལས། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་ཉིད་ཀྱིས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་ནི། གལ་ཏེ་ཚིག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཟློག་པར་བྱེད་ན་སྒྲས་སྒྲ་ཟློག་
པར་བྱེད་པ་དང་དཔེ་དོན་མཚུངས་པར་འགྲོ་བས་དཔེ་འདི་འཐད་པར་ཡང་འགྱུར་ན་ཚིག་རང་བཞིན་མེད་པས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་འགོག་པར་བྱེད་མི་རུང་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་པ་བཀག་ན་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་
བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱང་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་དེ་དང་འདྲ་བས། གཞི་དེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡང་མིན། དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཡང་མིན་ཞེས་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་གཉིག་དགག་མི་ནུས་ལ། དོན་
དམ་པར་ཡོད་པ་དང་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་གཉིས་ཀའང་དགག་ནུས་སོ། །འདི་ལ་དངོས་སྨྲ་བས་དགག་བྱ་མི་བདེན་ན་དེ་བཀག་པ་བདེན་ལ། དེ་བཀག་པ་མི་བདེན་ན་དགག་བྱ་བདེན་པར་འདོད་པས་དགག་བྱ་དང་དེ་
བཀག་པ་གཉིས་ཀ་བདེན་པ་འགོག་མི་ནུས་ལ། དབུ་མ་བས་དགག་བྱ་དང་དེ་བཀག་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་བཀག་ནས་མཐའ་དེ་གཉིས་སྤངས་པའི་དབུ་མའི་ལམ་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་ཟབ་མོ། བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་པའི་
གཏད་ས་མེད་པ། གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་ངེས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ལུང་རིགས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ནས་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཟབ་ལམ་རྒྱས་པར་མཛད་དོ། །དོན་དམ་དུ་མེད་པ་དེ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མེད་མཐའ་དང་

[279A]༄༅། །དེ་འགོག་པ་མེད་མཐའ་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་སྲིད་པས་ཡང་དག་པར་མེད་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པ་མེད་པའི་མཐར་
འཛིན་དང། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེས་འགོག་པ་མེད་མཐའ་འགོག་པ་མིན་ཡང། དགག་བྱ་བཀག་པའི་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་འཛིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཐར་ལྟུང་བས་དེ་འགོག་པ་ཡང་མེད་མཐའ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་རང་ཉིད་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བསྟན་ཅིང་མཇུག་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས། རང་ཉིད་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བསྟན་པ་དང། གཞུང་གི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ད་ནི་འདི་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་སོགས་
བྱུང། ད་ནི་དོན་འདི་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། ཅི་དབུ་སེམས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ལུགས་གཉིས་ཀྱིས་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་དང། རྣམ་རིག་པ་ལ་རྣམ་བདེན་རྫུན་གྱི་མཁས་པ་སོ་སོ་དང། དབུ་མ་བ་ལ་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་
དང་ཐལ་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་བཀྲལ་བའི་སྒོ་མངས་ན། རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དབུ་སེམས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དེ་གཉིས་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། དབུ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ན་ཡང་ལེགས་ལྡན་ཞི་འཚོ་ཟླ་
བ་སོགས་དགོངས་འགྲེལ་མཁན་པོ་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ངེས་དོན་དུ་བཞག་པ་གང་ལ་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་དུ་འདོད་ཅེས་འདྲི་ན། ལན་དུ་དབུ་སེམས་ཀྱི་མཁས་པ་འཛམ་གླིང་མཁས་པའི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་འདི་རྣམས་

[279B] གུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་དག་གི་ལེགས་བཤད་རྣམས་རང་རང་སན་ངོ་མཚར་ཆེ་བར་མ་ཟད། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། དེས་ན་གཞན་སྡེས་བདག་མི་རྟག་པར་ཁས་བླངས་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་འཇོག་
མི་ཤེས་ལ། བྱེ་སྨྲས་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་མདོ་སྡེ་བའི་དངོས་པོ་དང་རྫས་ཡོད་མིན་ཡང་འདུས་མ་བྱས་དང་འདུས་བྱས་བཏགས་ཡོད་འཇོག་ཤེས་པའི་སྟེགས་དང། མདོ་སྡེ་བས་དེ་ལྟར་འཇོག་ཤེས་པ་དང། མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་དངོས་མེད་བཏགས་
ཡོད་དུ་ཤེས་པ་དེ། སེམས་ཙམ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་གི་འཇུག་གཞིར་རང་དབང་གིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་བྱ་བྱེད་འཐད་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པར་གོ་བའི་སྟེགས་དང། སེམས་ཙམ་པས་དེ་ལྟར་
ཤེས་ཤིང་མཚན་ཉིད་གསུམ་འཇོག་ཤེས་པ་དེ། དབུ་མ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་བརྡའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་དང། དེ་ལ་བྱ་བྱེད་དང་དབུ་མ་བའི་ལུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་འཇོག་ཤེས་པའི་སྟེགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟར་འོག་མ་འོག་མའི་འདོད་ཚུལ་ཕལ་ཆེར་གོང་མ་གོང་མའི་ལུགས་ཤེས་པའི་སྟེགས་སུ་འགྱུར་བའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེ་ཉིད་ནས་ཀྱང་རྣམ་ཐར་གྱི་ཡི་གེ་ཆེན་་རྣམས་སུ་གསལ་བ་ལྟར་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་
ལེགས་བཤད་འགངས་ཆེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱོགས་མེད་དུ་སྦྱོང་བར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་བཟང་པོ་ཉིད་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྟེན་འབྱུང་སླུ་བ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་

[280A]༄༅། །འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་མར་འཛིན་པའི་དམིགས་པའི་གཏད་སོ་སྟེ་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་ལས་འོངས་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་འོད་དཀར་ལ་
བརྟེན་ནས་མཁྱེན་རབ་ཀྱི་ཀུནྡའི་ཚལ་ཁ་ཕྱེ་བ་སྟེ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཇི་བཞིན་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོགས་བརྗོད་འདུན་ལེགས་མ་ལས། མདོ་སྔགས་གཞུང་ལ་ངལ་བ་མང་བྱས་ཀྱང། །ཟབ་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་དང་སྨྲ་བ་
ན། །གང་ཡང་མ་བསླབས་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པའི། །ལྟ་བའི་ཚུལ་ལས་རིང་དུ་མ་སོང་བར། །མཐོང་ནས་ལྷག་པར་ཀླུ་སྒྲུབ་གཞུང་ལུགས་ཀྱི། །ཟབ་མོ་འབྱེད་པའི་ཕྲ་བའི་རིགས་ལམ་ནས། །ཡང་དག་ལྟ་བ་འདྲེན་པའི་གནད་
ཀུན་ལ། །ལེགས་པར་སྦྱངས་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་པར་བྱས། །ཞེས་དང། ཉམས་མགུར་ལས། ཡིན་ལུགས་ཕུ་ཐག་ཆོད་པའི་ཤེས་རབ་དེ། །གཡོ་མེད་ཞི་གནས་རྟ་ལ་བསྐྱོན་ནས་ནི། །མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་རིགས་པའི་མཚོན་
རྣོན་གྱིས། །མཐར་འཛིན་དམིགས་གཏད་ཐམས་ཅད་འཇིག་བྱེད་པའི། །ཚུལ་བཞིན་དཔྱོད་པའི་ཡངས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་གྲོས་རྒྱས་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་ཤིང། གཞུང་ལས་ཀྱང། འཇམ་
མགོན་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་ལེགས་མཐོང་ནས། །ཞེས་དང། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་མཐོང་ནས། །ཞེས་དང། གསུང་རབ་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་རིགས་སྨྲ་དེས། །ཞེས་ཚིག་ནུས་བཏོན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཟླ་བའི་

[280B] ཅེས་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་སོ། །དེས་ན་དེ་དང་མཐུན་པར་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་
འདི་ལྟར་སྨྲ་སྟེ། བསྟན་ལ་དགེ་བའི་ལེགས་བཤད་མཐའ་དག་ལ། །གུས་མོད་རྟེན་འབྱུང་མི་སླུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །མཚན་འཛིན་དམིགས་གཏད་འཇིག་བྱེད་སུ་དྷཱིའི་ཞབས། །གང་གིས་ལེགས་བཤད་ཉི་ཟེར་སྤྲོས་པའི་ཚེ། །
བློ་བཟང་བཞེད་གཞུང་པད་ཚལ་རབ་ཕྱེ་བས། །སློབ་དཔོན་གཉིས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་དོན། །འཁྲུལ་མེད་བླ་མའི་དྲིན་ལས་ཐོས་པ་ན། །ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་བཟང་གཙོ་བོར་འཛིན་ལ་གུས། །ཞེས་སྨྲའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་
སྔར་བཤད་པའི། ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཕྱེ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་གཉིས་པོ་འདི་ནི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་
གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ལམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱས་པར་གསུངས་ཀྱང། སྔགས་ཀྱི་གཞུང་འགྲེལ་བའི་པཎ་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་དེ་གཉིས་གང་རུང་ཞིག་དང་མཐུན་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་
དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལས། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་གསུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་སྔགས་རིམ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་སྒྲུབ་ཐབས་ཀུན་བཟང་དང་བདག་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་སུ་གཅིག་

[281A]༄༅། །དང་དུ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པས་དབུ་མ་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྔགས་སུའང་གཏན་ལ་ཕབ་པོ། །རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་གསུམ་ནས་ཀྱང་ཚུལ་དེ་ལྟར་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་སྔར་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རྡོ་
རྗེ་ཐེག་པ་ནས་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བའི་གོ་བ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་བཞིན་དུ་བྱ་དགོས་སོ། །ཞེས་དང། དེས་ན་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་ཡང་ཐོས་བསམ་གྱིས་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བ་དབུ་མའི་གཞུང་
བཞིན་དུ་བཙལ་ལ་མ་ནོར་བའི་ལྟ་བ་རྙེད་ནས་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་བསྐྱང་བར་བྱ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱས་པར་སྔགས་རིམ་སོགས་སྔགས་གཞུང་ཆེ་བ་རྣམས་ལས་ཤེས་དགོས་སོ། །ཤེས་པར་བྱས་
སོ་ཞེས་པ་ལ་དཔེ་འགར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱུང་བ་དག་གམ། ཡང་ན་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རང་གིས་ཤེས་པར་བྱས་སོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་འདི་གཏམ་དུ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཡོད་དེ་
གསུང་རབ་ཀྱི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཐབས་ཀྱི་ཆ་དང། ཟབ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་གཉིས་དང། ཟབ་མོའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཆེས་ཟབ་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཟླ་བའི་ལུགས། དེའི་ཟབ་གནས་སྟོང་བ་རྟེན་འབྱུང་དང་རྟེན་འབྱུང་སྟོང་བའི་དོན་དུ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་རང་
བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་གྲ་མ་ཆག་པར་འཇོག་ནུས་པའི་གནས་རྣམས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་བརྩོན་པ་རྒྱུན་དུ་བསྟེན་ཞིང། ཇི་ཙམ་ཤེས་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཤེས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱས་ཏེ་

[281B] དེ་ལ་གཞུང་འདི་གཏམ་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་དེ། དོན་གྱི་གནད་རགས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཞིག་མཐོང་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམས་པར་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་
རིགས་པའི་གནད་ཕྲ་རགས་རྣམས་ལ་འདྲིས་པར་བྱས་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འདྲིས་པར་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡོད་དེ། ཤིང་རྟའི་སྲོལ་གཉིས་གང་ལའང་མི་བརྟེན་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཚོལ་བ་ནི་ལོང་འཁྲིད་མེད་པའི་ལོང་བ་
ཉམ་ང་བའི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུག་པ་དང་འདྲ་ལ། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་དག་གི་གཞུང་ལ་རིང་དུ་མ་འདྲིས་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལ་འདྲིས་ཀྱང་དེ་དག་གི་རིགས་པའི་གནད་ཕྲ་མོ་རྣམས་མི་
ཤེས་པར་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་ལུང་ཚིག་འགའ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུང་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཀྱི་གཏམ་བྱས་ཀྱང་ཚིག་ཙམ་དུ་ཟད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར།    ༈    ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྔགས་
ལུགས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་གང་རུང་གི་ལུགས་དང་མཐུན་མི་དགོས་པར་ཐལ། ཁ་སྦྱོར་ལས། སྟོང་པ་བསྒོམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། །སྟོང་མིན་བསྒོམ་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
འགྲེལ་ལས། སྐྱེ་མེད་དང་ནི་སྟོང་ཉིད་དང། །ནས། དེ་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་མིན། །ཞེས་སྟོང་སྟོང་མིན་གང་དུ་ཡང་མི་འཛིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་སྔ་མས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆད་སྟོང་དང་དོན་དམ་པར་མི་

[282A]༄༅། །སྟོང་བའི་རྟག་པ་གཉིས་སྒོམ་པ་བཀག་པ་མ་གཏོགས། རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་དུ་ཡང་གཟུང་དུ་མི་རུང་བར་སྟོན་པ་མིན་པ་དང། ལུང་ཕྱི་མས་སྟོང་ཉིད་བདག་མེད་པའི་དོན་ལ་བདེན་པར་འཛིན་ན་མི་རུང་བར་སྟོན་པ་
ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་མེད་དོ་སྙམ་དུའང་གཟུང་དུ་མི་རུང་བར་སྟོན་པ་གཏན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དུས་འཁོར་ལུགས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གང་རུང་གི་ལུགས་དང་མཐུན་མི་དགོས་པར་ཐལ་
རིགས་པས་དཔྱད་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྟོང་ཉིད་སྙིང་པོ་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་ལྟ་བའི་འདོད་པ་མདོར་བསྟན་པ་ལས། ཕུང་པོ་རྣམ་དཔྱད་སྟོང་པ་ཉིད། །ཆུ་ཤིང་ཇི་བཞིན་སྙིང་པོ་མེད། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་
པའི༑ །སྟོང་ཉིད་དེ་ལྟར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེའི་དོན་ནི། རིགས་པས་དཔྱད་པའི་རྙེད་དོན་ལ་ཟེར་བ་མིན་གྱི། ཕུང་པོ་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་བདེན་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་མིན་པར། ཕུང་པོ་
རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ཅང་མེད་དུ་བཟུང་བའི་ཆད་སྟོང་འགོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲི་མེད་འོད་ལས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་སྟོང་པ་ཆད་པའི་སྟོང་བ་ལས་རིང་དུ་བྱས་པ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་དུ་ན་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་དང་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་དཔེས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་དབུ་མ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པར་ལེའུ་གཉིས་པའི་མདོར་བསྡུས་བདུན་པར་ཡེ་

[282B] རྡོ་རྗེ་ནི་མི་ཕྱེད་པ་དང་མི་ཆོད་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཐེག་པ་ཡིན་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་
བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པའོ། །ཞེས་རྒྱུའི་ཐེག་པ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང། འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་སྔགས་ཀྱི་བདེ་ཆེན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མཆོག་མི་འགྱུར་གྱི་མདོར་བསྡུས་
ལས་སུ་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཡིན་པ་འགོག་པའི་སྐབས་ལས། འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཤིན་
ཏུ་གཉིད་ལོག་པའི་སེམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ལེའུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། འདིར་འཁོར་བའི་སྒྱུ་མ་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་
གྱིས་རྨོངས་པར་བྱས་པ་ནི། དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་དང་དུད་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་དག་ལས་སྡུག་བསྔལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་ཡང་
དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ནི་རང་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མ་ཡིན་གཉི་ག་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ནས། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་མདོར་བསྡུས་པས་གསུངས་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་ལུང་རྒྱ་

[283A]༄༅། །ཆེན་པོ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པའོ། །ཞེས་མཐའ་བཞི་འགོག་པའི་རིགས་པ་སོགས་གསུངས་ནས། རྒྱས་པར་དབུ་མ་སོགས་ཀྱི་ལུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྒྱུད་སྡེ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་དམིགས་བཅས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་དགག་བྱ་བེམ་པོས་སྟོང་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་མཛད་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་པའི་གཟུགས་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་པར་དུས་འཁོར་གྱི་
སྐོར་ལས་ལན་མང་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་དེ་དག་ནི་དང་པོར་གོ་བ་འཚོལ་བའི་སྐབས་ལས་ཕྱིས་སྒོམ་པའི་སྐབས་མ་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། འདུས་པའི་རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་གཉིས་པ་དང། བཅོ་ལྔ་པ་དང། དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་
དང། རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་དང། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རྒྱན་གྱི་རྒྱུད་དང། གསང་བ་གྲུབ་པ་སོགས་སུ་སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་གསུངས་པ་གོ་བ་འཚོལ་བ་ཙམ་གྱི་སྐབས་མིན་པར་ཕྱིས་སྒོམ་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་དོན་ལ་སྤྲོ་བྱ་
མང་ཡང་མ་སྤྲོས་སོ། །གསུམ་པ་བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་ཚུལ་དགེ་བསྔོ་སྦྱར་བྱང་དང་བཅས་པ་ལ་གསུམ། འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་ཚུལ། བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་
དགེ་བ་ཇི་ལྟར་བསྔོས་པའི་ཚུལ། བསྟན་བཅོས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་མཛད་པ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཇི་ལྟར་མཛད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། སྦྱོར་ཚུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཇི་ལྟར་སྦྱར་བའི་ཚུལ། སྦྱར་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཆེ་བ་

[283B] དྲང་ངེས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ། དྲང་ངེས་རྟོགས་འདོད་པས་བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་འཇུག་པར་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱལ་བའི་དགོངས་ཟབ་ཅེས་སོགས་བྱུང། བྱས་སོ་ཞེས་དྲང་ངོ། །གང་ན་རྨད་
བྱུང་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་འདིའོ། །གང་གིས་ན་གསུང་རབ་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་རིགས་སྨྲ་དེས་སོ། །རྒྱུ་ཅི་ཞིག་གིས་ན་ཐོས་པ་དང། བསམས་པ་དང། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེས་སོ། །རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་
བསྒྲུབས་ན་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བདུད་བཞི་ལས་རྒྱལ་བས་ན་རྒྱལ་བ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་ཟབ་རྒྱས་གཉིས་ལས་ཟབ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་
དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི་ཟབ་མོའི་མདོ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པ་སོགས་ཡིན་པས་ཟབ་མོའི་མདོ་དེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན། བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འཛིན་པའི་ཆེད་དུ་ཐུབ་པའི་རང་ལུགས་སུ་གྱུར་བ་དབུ་
སེམས་ཀྱི་ལུགས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་མང་པོ་རྣམས་ལན་གཅིག་མ་ཡིན་པར་མང་དུ་ཐོས་པ་སྟེ། དེའི་ཚུལ་ནི་བླ་མ་རེད་མདའ་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཐེག་པ་མཆོག་གི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལས། བྱམས་ཆོས་ལྔ། ས་
སྡེ་ལྔ༑ སྡོམ་རྣམ་གཉིས། པྲ་ཀར་ཎ་སྡེ་བརྒྱད་སོགས་བྱམས་ཆོས་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་དང། རིགས་ཚོགས། བསྟོད་ཚོགས། མདོ་བཏུས། བཞི་བརྒྱ་པ། འཇུག་པ། སྤྱོད་འཇུག་དབུ་མ་སྙིང་པོ། དབུ་མ་

[284A]༄༅། །རྒྱན༑ དབུ་མ་སྣང་བ། བདེན་གཉིས་རྣམས་རྩ་འགྲེལ་སྐོར་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་འདི་མ་གསན་བྱ་བ་མེད་པར་མཛད་པ་ནི། འདུན་ལེགས་མ་ལས། བླང་དོར་གནས་ལ་ཀུན་ནས་འཐོམས་པའི་མུན། །ཡང་དག་ཐོས་
པའི་སྒྲོན་མེས་མ་བསལ་བར། །ལམ་མི་ཤེས་ན་ཐར་པའི་གྲོད་མཆོག་ཏུ། །འཇུག་པར་འགྱུར་བ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་དགོས། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་མི་ཕམ་ཆོས་རྗེ་དང། །འཛམ་གླིང་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཞེས་གྲགས་པའི། །གཞུང་
ལ་ཕྱོགས་རེ་བ་དང་རགས་པ་རེས། །ཚིམ་པར་མ་བྱས་ཀུན་ལ་ཞིབ་ཏུ་སྦྱངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དེའི་དོན་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་དབུ་སེམས་ཀྱི་རིགས་ཚུལ་རྣམ་དཔྱོད་དང་ལྡན་པ་དག་གི་ཡིད་འཕྲོག་པར་
བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསམས་པ་སྟེ། དེའི་ཚུལ་ནི་རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ནས་བྱང་ས་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གཉིས་པོ། །ལེགས་པར་སྦྱར་ཏེ་ཚུལ་བཞིན་རབ་འབད་པས། །མི་ཕམ་ཆོས་རྗེ་གཞུང་དང་རྗེས་འབྲང་གི་གཞུང་ཀུན་ཉམས་
སུ་ལེན་པའི་གདམས་པར་ཤར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྣམ་རིག་པའི་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ས་རྒྱན་གཉིས་སྦྱར་བའི་སྟེང་དུ་དྲིལ་ནས་བསམས་པས་སེམས་ཙམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལ་རིགས་ལམ་ནས་དྲངས་པའི་
ངེས་པ་རྙེད་པ་དང། ལྷག་པར་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་གསུང་རབ་ཚོགས། །བསྒྲིགས་པའི་གོ་རིམ་ཉིད་ལས་ལམ་གྱི་གནད། །ཀུན་ལ་ངེས་སྟེར་བསླབ་པ་ཀུན་བཏུས་ལ། །བརྟེན་ནས་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་སོགས། །ཀླུ་སྒྲུབ་

[284B] །ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རིམ་པ་ལེགས་པར་མཐོང། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དབུ་མའི་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསླབ་སྤྱོད་གཉིས་སྦྱར་བའི་སྟེང་དུ་དྲིལ་ནས་བསམས་པས་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་རིམ་
པ་རྣམས་ལ་རིགས་ལམ་ནས་དྲངས་པའི་ངེས་པ་རྙེད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མང་ཡང་འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་བླ་མ་ནི་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཞེས་གྲགས་པ་སྙན་པའི་གྲགས་པ་བར་
མ་ཆད་པའི་ཕྲེང་བས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་རིགས་བརྒྱའི་ཁྱབ་བདག་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞབས་པད་ནི། ངོ་བོ་ཤུགས་དྲག་པ་དུས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དད་པས་སྙིང་གི་པདྨའི་ལྟེ་བར། ལེགས་བཤད་ཀྱི་བདུད་རྩི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྩལ་བའི་བཀའ་
དྲིན་དྲན་པའི་གུས་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚུལ་ནི། གསང་རྣམ་གསོལ་འདེབས་ལས། ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་མདོག་ལྟར་རབ་སྔོ་བའི། །རབ་མཛེས་འོད་ཟེར་ལྔ་ཡི་དྲ་བ་ཅན། །ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པའི་དབུས་སུ་འཇམ་པའི་དབྱངས། །
མངོན་སུམ་གཟིགས་ཞེས་དང། དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྗེ་བཙུན་མཁྱེན་པའི་གཏེར། །ནམ་འདོད་གཟིགས་ཤིང་དཔལ་ལྡན་འདུས་པ་དང། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཞུང་ཟབ་མོའི་དོན། །རྒྱུན་དུ་གསན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། རྟོགས་
བརྗོད་ལས། དེ་ནས་གདུལ་བྱའི་བློ་མུན་སེལ་བའི་མཆོག་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཤུགས་དྲག་རྒྱུན་རིང་གི་དད་པ་བརྟན་པོས་གཞུང་ལུགས་གདམས་པ་རུ། །འཆར་ཕྱིར་གསོལ་བཏབ་རྒྱུ་ཚོགས་ཀུན་ལ་འབད། །ཅེས་གསུངས་

[285A]༄༅། །པ་དང་གནད་གཅིག་སྟེ། དེ་དག་ནི་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེ་ལ་གདམས་པ་ལས། བླ་མ་དང་ཡི་དམ་ཐ་མི་དད་དུ་བྱས་པ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་ཤིང་བསྙེན་སྒྲུབ་བྱེད་པ་དང། གསག་སྦྱང་གཉིས་ལ་
ལེགས་པར་འབད་པ་དང། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅིང་ཞིབ་ཏུ་སེམས་པ་རྣམས་སུམ་བསྒྲིལ་དུ་ཉམས་སུ་ལོངས་ལ། ཚིམ་མ་སླ་བར་རྒྱུན་བསྲིངས་ལ་ལེགས་པར་དཔྱོད་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་
ལྟར་གྱི་རྒྱུ་ཚོགས་དང་པོ་གཉིས་ནི། འཇམ་དབྱངས་ཞེས་གྲགས། ནས། ལྟེ་བར་གུས་བསྟེན་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། ཕྱི་མ་ནི་རྐང་པ་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པས་རྒྱུ་ཚོགས་དེ་གསུམ་གྲངས་ཚང་བར་ཕྱག་ཏུ་བཞེས་པ་ཡང་
བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཚོགས་གྲངས་ཚང་བར་བྱས་པ་ལས་གསུང་རབ་ཀྱི་དེ་ཉིད་དེ་དགོངས་དོན་ཇི་བཞིན་དུ་གཟིགས་པའི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་དེས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལེགས་པར་བཤད་པའི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི་བྱས་སོ། །
ཤུགས་དྲག་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དད་པ་ཡི། །ཞེས་པའི་གོང་དུ། རབ་འབྱམས་རྒྱལ་བ་སྤྲོ་བར་མཛད་པ་པོ། །མ་ལུས་ཡེ་ཤེས་སྡུད་པ་འཇམ་པའི་དབྱངས། །ཞེས་པའི་རྐང་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། རབ་འབྱམས་
རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་སྤྲོ་བར་མཛད་པའི་དོན་ནི་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡབ་ཏུ་གྱུར་པ་དང་གནད་འདྲ་ལ། དེ་ཡང་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དབྱངས་འཁོར་སྒྱུར་ནམ་མཁར་གྱུར་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྲུག་སྒྲའི་དབྱངས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་

[285B] ཞུགས་པ་རྣམས་ལམ་གོང་མར་སློབ་པ་དང། སློབ་བཞིན་པ་རྣམས་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཤེས་
གཉེན་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དབྱངས་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཞིན་ལག་ལྟའི་རྣམ་པར་ཤར་བ་ནི་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དབྱངས་ཉིད་ཡིན་པར་ལུང་རིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་
གྱིས༑ མ་ལུས་ཡེ་ཤེས་སྡུད་པ་འཇམ་པའི་དབྱངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ལེགས་བཤད་གཏེར་ཆེན་ཞེས་སོགས་བྱུང། སྤྱིར་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་མཛད་པའི་ལེགས་བཤད་རྣམས་ནི་མཁས་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་
རྒྱལ་པོས། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་བའི་ལུང་བསྟན་བརྙེས་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་དག་གི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ལ་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་དག་གིས་ཇི་ཙམ་དཔྱད་ཀྱང་ཁས་བླངས་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་སོགས་ཀྱི་དྲི་ཙམ་ཡང་བརྟག་པར་མི་ནུས་པ་
ལྟར༑ བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདིས་ཀྱང་མདོ་སྡེ་དང་རྒྱུད་སྡེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འདི་ཙམ་ཞིག་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ལའང། བདག་ཅག་གི་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་
རང་གི་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། ཡིད་ཕྲག་དོག་གི་དུག་ཆུས་ཆེས་ཆེར་མྱོས་པས་སྐྱོན་གདགས་པར་འདོད་པ་འབའ་ཞིག་གི་སེམས་ཀྱིས་སྐུར་བ་འདེབས་པ་གཉིས་ཀ་སྤངས་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པའི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་

[286A]༄༅། །འོངས་པའི་བློས་ཇི་ཙམ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཀྱང། རྒྱུད་སྡེ་གོང་འོག་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང། གྲུབ་པའི་མཐའ་སོ་སོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཞུང་ལུགས་དེ་དང་དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པར་ལུང་དང་རིགས་
པ་འདིས་གནོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའམ། ལུགས་དེ་ཉིད་གཞིར་བྱས་པ་ལའང་རང་ཚིག་འགལ་བའི་ཉེས་པ་འདི་ལྟ་བུས་རེག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་ཙམ་ཡང་བརྟག་པར་མི་ནུས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་འདི་ཉིད་འདིའི་རིགས་པ་ཡང་དག་པ་
ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་འདི་ནི་ཇི་འདྲ་བའི་མཁས་པ་རྨད་དུ་བྱུང་པ་གྲགས་པའི་བ་དན་གྱིས་མཛེས་པར་བྱས་པ་སྔོན་བྱོན་པའི་ཆེན་པོ་དག་ལའང་རང་གི་གཞུང་ལུགས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། ལུགས་དེ་ཉིད་གཞིར་བྱས་པ་ལའང་
རང་ཚིག་འགལ་བའི་ཉེས་པ་ལན་གཅིག་མ་ཡིན་པར་འབབ་པ་དག་མཐོང་བ་ལས་ན། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདིའི་བློ་གྲོས་དང་མཁྱེན་རབ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ལ་བསྒྲུན་པར་བཟོད་པའི་བཤེས་གཉེན་ནི་སྔོན་ཆད་གངས་རིའི་ཁྲོད་འདིར་
ལན་གཅིག་ཀྱང་མ་བྱོན་པ་ཉིད་དུ་ཁོ་བོས་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པར་མ་ཟད། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་འདི་ནི་དབུ་སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་དཔྱིས་ཕྱིན་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་
ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་བཤད་པའི་གཏེར་ཆེན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། དེའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་སྨྲ་བའི་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱུ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཇི་བཞིན་དུ་བཀྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལུགས་

[286B] ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཇི་བཞིན་དུ་བཀྲལ་བའི་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་གཉིས་པོ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དཔྱིས་ཕྱིན་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་འདི་ལས་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེའི་ཕྱིར་དཀའ་འགྲེལ་ལས། རབ་བརླིང་ཚིག་གི་ཕ་མཐའ་མི་མདོན་ཟབ་མོའི་གཏིང་མཐའ་དཔག་པར་དཀའ། །དགག་སྒྲུབ་རླབས་ཕྲེང་དྲག་ཏུ་འཕྱུར་བས་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་ཅིག་ཅར་འགེངས། །མི་མཁས་སྙིང་ནི་ཅི་ཡང་འདར་བྱེད་
ལེགས་བཤད་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཆེར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རླབས་ཆེན་སྤྱོད་ལ་ཞེས་སོགས་བྱུང། ཚིགས་བཅད་དང་པོས་དྲང་ངེས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ཚུལ། དེ་ནས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསླབ་གསུམ་གྱིས་ཡིད་ཚིམ་
ཚུལ། དེ་ནས་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་བ་ལ་དད་པ་སོགས་སྤྱིར་རྒྱས་ཚུལ། དེ་ནས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བོད་དུ་ཚུལ་འདི་ཉམས་པ་གསར་དུ་རྙེད་པ་ལ་དགའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱུང་ཚུལ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་དམིགས་ཡུལ་ངོ་
བོ་འབྲས་བུ་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་རླབས་ཆེ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་རིང་མོ་ཉིད་ནས་ཞུགས་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཐུན་མོང་བའི་རིག་གནས་ལ་མཁས་པ་དཔལ་ལྡན་ཆོས་སྐྱོང་དང། ཚད་མ་ལ་མཁས་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་བོ་དང་
ནང་རིག་ལ་མཁས་པ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ལྟ་བུས་ཀྱང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ནི། ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་བཞེད་པའི་ཟབ་མོའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། དེ་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཟབ་མོ་འཇིགས་རུང་འདི་ནི་སྔོན་གོམས་ཉིད་

[287A]༄༅། །ལས་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །ངེས་པར་རྟོགས་འགྱུར་འདི་ནི་གསན་རྒྱ་ཆེ་ཡང་གཞན་གྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་མི་འགྱུར། །ཞེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་གནས་བརྟན་དབྱིག་གཉེན་དང། ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་བོ་
དང། ཆོས་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱི་མཛད་པ་པོ་བྱོན་ཟིན་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཡི་གེ་ཙམ་ཐོས་པས་འཇིགས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་འདི་ཡོངས་སུ་སྤངས་
སམ་ཞེ་ན། དེ་སྐད་དུ་སྨྲའོ། །ཞེས་དང། དེ་དག་གིས་ཀྱང་མང་དུ་གསན་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མང་བར་ཟིན་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་ས་བོན་དང་བྲལ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟབ་མོའི་ལམ་དེ་དང་དེས་ཟིན་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་ཏེ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྙེད་ནས་ཡུན་རིང་བོའི་བར་དུ་ཚུལ་བཞིན་འདྲིས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། གནས་ལུགས་
རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང། དེ་དག་གི་གཞི་རྟེན་ཡན་ལག་དྲུག་ལྡན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དགའ་སྟོན་ཆེན་པོས་ཡིད་རབ་ཏུ་ཚིམས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་ལས། ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་
ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་ཤིང། ཐུབ་བསྟན་བྱི་དོར་དང། རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་འགྲེལ་མཐའ་དཔྱོད་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ན་ཞི་གནས་

[287B] ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ན་ལྷག་མཐོང་གིས་ཁྱབ་པར་གསུངས་ཤིང། རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་ན་བསླབ་གསུམ་མི་འགལ་བར་བཞེད་དེ། འདིར་བསླབ་གསུམ་གོ་རིམས་སུ་མ་གསུངས་པའི་དགོས་པ་བརྟག་གོ་དེ་ལྟར་
ཚིམས་པར་གྱུར་ནས། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ཆུང་བ་ལས། གང་གང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ། །ཞེས་སོགས་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་གཟིགས་ཤིང་གསུངས་པས་སྟོན་པ་སྨྲ་བ་གཞན་ལས་ཁྱད་ཞུགས་ཚུལ་དང། རྟེན་འབྲེལ་ཇི་ལྟར་གཟིགས་
ཤིང་གསུངས་པའི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་རེས་འགའ་རྒྱལ་བ་ལ་དམིགས་ཏེ་དང་བའི་དད་པའི་དགའ་བ་རྒྱས་པ་དང། དེ་ལྟར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡི། །ཞེས་སོགས་ལྟར་ཟབ་དོན་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཁྲུགས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་
གཞན་གྱི་སྡེ་བའི་གཞུང་ལ་སྦྱངས་པས་ལྷག་པར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་བཞེས་པ་ན་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ལེགས་བཤད་ལ་བརྟེན་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་དོན་དྲང་ངེས་ཀྱི་གནད་མཐོང་བ་ན་སྐབས་འགར་དབུ་སེམས་ཀྱི་ཤིང་
རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་དྲན་པ་དང། སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྟན་པ་དང། །མཇལ་བ་འདི་འདྲ་བླ་མའི་དྲིན་ཡིན་པས། །ཞེས་པ་ལྟར་སྤྱིར་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པའི་གནད་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཟབ་མོའི་དོན་མ་ནོར་བ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་རྙེད་
པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཁས་པ་རྣམས་ལ་གུས་པ་དང། མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས། རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཆུ་ཡི་ཕུང་པོ་བཞིན། །ཁྱོད་ཐུགས་སྙིང་རྗེའི་གཏིང་མཐའ་ཅི་ཙམ་ཞེས། །ཡེ་ཤེས་སྤྱན་ལྡན་ཀུན་གྱི་

[288A]༄༅། །ཡུལ་ལས་འདས། །རྗེ་བཙུན་ཐུགས་རྗེའི་གཏེར་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་ཉམ་ཆུང་བ་སྟེ་ཉམ་ཐག་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འཕེལ་
བས། གཞུང་འདིའི་རྩོམ་པ་དམ་བཅར་ཡང། ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བའི་བསམ་པས་བདག་གིས་བཤད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །སྔགས་རིམ་ལས། བསྟན་པ་ཁོ་ན་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བ་ཡི། །བདེ་ལེགས་ཀུན་གྱི་རྩ་བར་ཡིད་ཆེས་ནས། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་བདེའི་རྩ་བར་གཟིགས་ཏེ་རྒྱུན་དུ་དེ་ཉིད་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བཞེད་པའི་དབང་གིས་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་དང་རྩ་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་དང་རྒྱུད་འགྲེལ་རྣམ་
གཉིས་སོགས་བསྟན་བཅོས་ཆེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སྨོན་ཚིག་རེ་ངེས་ཅན་དུ་སྦྱོར་བར་མཛད་ཅིང། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ཆུང་བར་ཡང། བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་དེ་ཉིད་གསལ་མཛད་པ། །ཐུབ་པའི་
ལུགས་བཟང་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་བཏང་ནས་འཛིན་པ་ལ། །སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ལྷོད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་འདྲེན་པ་མཆོག་དེས་དཀའ་བ་དཔག་མེད་ཀྱིས། །ནན་ཏན་སྙིང་པོར་མཛད་ནས་བསྒྲུབས་པ་འདི། །
ཐབས་གང་ཞིག་གིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་སྙམ་པའི། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་ཉིན་མཚན་འདའ་བར་ཤོག་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེའི་གནད་ཀྱིས་རྒྱལ་ཚབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་མ་ལུས་པ་

[288B] ཞེས་དང། མདོ་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པའི་སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ། ཞེས་དང་
མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུང་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཆོས་མ་ལུས་པ་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ལ་ཟླ་དང་བྲལ་བའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་
ཞེས་དང། རྣམ་པར་དཀར་བའི་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་གོས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཀླས་པར་ཁྱབ་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་སྒྲེང་བ་ལ་འགྲན་པའི་ཟླ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ཞེས་སོགས་སྲས་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་དམ་ཆོས་འཛིན་པའི་ཆ་ནས་བསྔགས་པ་ལ་བསྔགས་པ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་གནད་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་འགྲན་གྱི་
ཚུལ་དུ་འཕེལ་བ་སྟེ། འདི་ནི་གཉལ་སྟོན་སོགས་ཀྱིས་རྗེ་རང་ལ་སྦྱར་བ་དང་བསྟུན་ཅིང། དེ་ལྟར་ན་འགྱུར་ཞེས་ཡོད་པ་མ་དག་པས་གྱུར་ཅེས་བྱ་དགོས་པར་སྣང་ངོ། །དེ་ལྟར་ཉམས་རྟོགས་འཕེལ་བ་དེའི་ཚེ་བོད་ཀྱི་ལྗོངས་འདིར་མཁན་
སློབ་ཆོས་གསུམ་དང། མར་མི་དྭགས་གསུམ་དང། ཇོ་འབྲོམ་ཡབ་སྲས་སོགས་རྩ་བའི་མཁན་པོ་འགའ་ཞིག་ལས། གཞན་ས་ཕྱག་ཇོ་རྫོགས་བཀའ་གདམས་པ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་མ་རྙེད་པར་ཉམས་པའི་རྟོགས་དཀའ་བ་ཟབ་

[289A]༄༅། །དོན་གྱི་གནས་དེ་གང་གིས་ཏེ་རྗེ་བླ་མ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་སྲོག་ལའང་ལྟོས་པ་མེད་པར་འབད་པ་ཆེན་པོས་བཙལ་ནས་རྙེད་པའི་ཟབ་མོ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རིགས་ལམ་གྱི་རྣམ་གྲངས་རྩ་འཇུག་བཞི་གསུམ་སོགས་ལས་
བསྟན་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་འཕྲུལ་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ནི་ཀྱེ་མའོ་འདི་ལྟར་ངོ་མཚར་རོ་ཞེས་རང་གཅིག་པུར་གནས་ནའང་དགའ་བའི་ཅ་ཅོ་དབང་མེད་དུ་འཆོར་བར་གསུངས་ཏེ། རྗེའི་བསྟོད་འགྲེལ་ལས། མཆོག་ཏུ་ཟབ་པའི་གནས་འདི་
ཉིད་ས་འོག་གི་གཏེར་བཞིན་སྔོན་ཆད་གངས་རིའི་ལྗོངས་འདིར་སུས་ཀྱང་གསལ་བར་མ་ནུས་པ་རྗེ་བླ་མ་འབའ་ཞིག་གིས་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་ལུང་དང་རིགས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་
གསལ་བར་བཀྲོལ་ཏེ་སྐལ་ལྡན་ཐར་འདོད་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ནོར་དུ་སྩལ་བ་ནི་སྔ་མ་རྣམས་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སྒོས་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཞིང། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་གནད་དང་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་ཕྲ་
མོ་ཚུན་ཆད་ལའང་འཁྲུལ་བ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་གང་ལས་འབྱུང་བའི་གཏེར་ལྟ་བུའང་སྟོང་བ་དང་རྟེན་འབྱུང་དོན་གཅིག་ཏུ་གཟིགས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འདིར། ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་
གནས། །ཞེས་པའི་སྟེང་ནས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གཉིས་དང། ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་དག་པའི། །ཞེས་པའི་སྟེང་ནས་བསླབ་གསུམ་གྱི་སྤྱི་དོན་དང་དེ་དག་གི་དོགས་སློང་རྣམས་སྦྲོར་འོས་ཀྱང་སྐབས་དོན་

[289B] །བཞི་བ་ནི། དེ་འདྲ་དེ་ལ་ཞེས་སོགས་བྱུང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ནས་གོམས་པ་དེ་འདྲའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་སྨྲ་བའི་ཟླ་བ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་དུ་མར་
སྒོམ་རིམ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་གང་གི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་མཆོག་གི་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ལྟར་རམ། ཡང་ན་
འདི་ནི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མཆོག་དང། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་བསམ་གཏན་མཆོག་དང། དེ་དག་གི་གཞི་རྟེན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲལ་མགོ་ལ་དབང་བསྒྱུར་ནས་འདུག་པ་པོ། རྒྱལ་བའི་
གདུང་འཚོབ་སྟེ་བྱང་སེམས་ངེས་དོན་གྱི་གནད་རྙེད་པ་པོའོ། །ཞེས་བསྟོད་པ་བར་མ་ཆད་པའི་ཕྲེང་བས་ལན་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྔགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པས་བསྔགས་པ་
གང་ཟག་གང་གིས་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་དེས། དབུ་སེམས་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཀྱི་གནད་རྣམ་པར་བཤད་པའི་གཞུང་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་འདིར་ཞུགས་ནས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་རྟེན་འབྱུང་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པའི་ལམ་
བརྒྱ་ཕྲག་གིས་དག་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བསྐུལ་བར་མཛད་པའོ། །གཉིས་པ་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་ཇི་ལྟར་བསྔོས་པའི་ཚུལ་ནི། ཚུལ་གཉིས་ཞེས་སོགས་བྱུང། ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་པར་ཤིང་

[290A]༄༅། །རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་བཞིན་རྒྱལ་བའི་དམ་ཆོས་འཛིན་པ་དང། ཀུན་བཟང་འཇམ་དབྱངས་གཉིས་བཞིན་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པར་སྨོན་པ་སྟེ། དབུ་སེམས་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་གྱི་དྲང་ངེས་
འབྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་འདི་རྩོམ་པ་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འབད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇམ་མགོན་བླ་མ་རང་གིས་རྒྱལ་བའི་དམ་ཆོས་འཛིན་པའི་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་གང་ཞིག་བསགས་
པ་དེའི་མཐུ་ལས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་བཞིན་རྒྱལ་བའི་དམ་ཆོས་མཐའ་དག་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་བཞིན་ཡུན་རིང་དུ་འཛིན་པར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་པ་དང། དེ་ལྟར་དམ་ཆོས་བཟུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་བ་དགྱེས་པ་
སྐྱེད་པ་ལ། འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་སྨོན་ལམ་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་ཕྲག་བཅུ་བོ་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པས་འདེབས་པ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། སྨོན་ལམ་མ་ལུས་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་སྨོན་ལམ་ལ་མཁས་པ་ཀུན་བཟང་
དང། ཞིང་མཆོག་སྒོ་འབྱེད་ལས། འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དོན་འབྱེད་པ་ལ་ཐབས་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་

[290B] ཞེས་པ་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ཤེས་རབ་ལ་མཁས་པ་འཇམ་དབྱངས་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་ཆེ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པ་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ལ་སྤྱོད་པར་
ཤོག་ཅེས་སྨོན་པའོ། །གསུམ་པ་བསྟན་བཅོས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་མཛད་པ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཇི་ལྟར་མཛད་པའི་ཚུལ་ནི། ཅེས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ། ཅེས་སོགས་བྱུང། བསྟན་བཅོས་འདིའི་གསལ་བར་བྱ་རྒྱུ་ནི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་
དབུ་མ་བའི་ལུགས་དང། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་གཉིས་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཀྱི་དོན་ལེགས་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་
དབུ་སེམས་སོ་སོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པས་ན་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་མཚན་དུ་གསོལ་བ་འདི་ནི་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ངོས་བཟུང་
བ་སྟེ། མཛད་པ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཞེས་སོགས་ཏེ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཞེས་པས་བཙུན་པ་དང། མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་པས་མཁས་པ་དང། རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་པས་གདུལ་བྱ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ལ་
ཤར་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་པ་མཚན་དངོས་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བློ་བཟང་ཞེས་པས་མཁྱེན་པ་ཕུན་ཧྪོགྶ་དང། གྲགས་པ་ཞེས་པས་སྙན་པ་ཕུན་ཚོགས་དང། དཔལ་ཞེས་པས་མཁས་བཙུན་བཟང་

[291A]༄༅། །པོའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་ཚུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཇི་ལྟར་སྦྱར་བའི་ཚུལ་ནི། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དབུར་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ལ། གནས་ར་ཁ་བྲག་ཏུ་དུས་དགུང་ལོ་ང་གཅིག་པའི་སྟེང་
མཛད་པ་ལ། ཡི་གེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལེགས་བཤད་མཛད་པའི་ཡི་གེ་བ་མང་དུ་ཡོད་ཅིང་གསུང་གིས་ཟིན་པའང་ཅི་རིགས་སྣང་མོད། གཙོ་བོ་ཡི་གེས་ཐུགས་ཟིན་གྱི་བུ་ཆེན་གསུམ་དུ་གྲགས་པ། སྐུ་
ཚེའི་སྟོད་དུ་ཡི་གེས་ཐུགས་ཟིན་གྱི་བུ་ཆེན་གཡག་སྡེ་བསོད་ནམས་དཔལ་བཟང། སྐུ་ཚེའི་བར་གྱི་ཡི་གེས་ཐུགས་ཟིན་གྱི་བུ་ཆེན་སྡོམ་བརྩོན་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས། སྐུ་ཚེའི་སྨད་ཀྱི་ཡི་གེས་ཐུགས་ཟིན་གྱི་བུ་ཆེན་དཀའ་བཞི་བ་རིན་
དཔལ་བ་དང་གསུམ་དུ་གྲགས་པ་ལས་བར་བ་སྡོམ་བརྩོན་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་ཏེ། འདིས་མདོ་ཕྱོགས་ལ་གཞུང་འདི་དང་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་སོགས་དང། སྔགས་ཕྱོགས་ལ་སྦས་དོན་ལྟ་བའི་མིག་འབྱེད། དཀྱིལ་ཆོག་རིན་
ཆེན་ཕྲེང་བ། འཕོ་ཊཱིཀ་གསེར་གྱི་སྒོ་འབྱེད་སོགས་ཀྱི་དྲུང་ཡིག་མཛད་དོ། །ཡི་གེས་ཐུགས་ཟིན་གྱི་བུ་ཆེན་དུ་གྱུར་བའི་ཚུལ་ཡང་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཆེ་བ་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩོམ་གདན་ཐོག་མར་
འབྲི་བ་དང། དེ་ལ་ཞལ་བཤུས་དུ་མ་མཛད་དེ་འགའ་ཞིག་གཟིམ་ཁང་དུ་འཇོག་ཅིང། ལ་ལ་བུ་ཆེན་སོ་སོར་གནང་བ་སོགས་རྗེའི་ཐུགས་བཞེད་བཞིན་ངལ་མེད་དུ་འབྲི་བར་མཛད་པ་དང། ཡིག་རིས་ཀྱང་དུ་མ་མཁྱེན་པར་

[291B] རྣམ་ཐར་འགར་ཡི་གེས་ཐུགས་
ཟིན་གྱི་བུ་ཆེན་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་མ་བགྲངས་པར་བློ་གྲོས་གྲགས་པ་ཞེས་བགྲངས་ཀྱང་རྗེའི་ལེགས་བཤད་ཆེ་ཆུང་གང་དུའང་ཡི་གེ་བ་མཛད་མཁན་ལ་དེ་འདྲའི་མཚན་ཅན་ཞིག་མ་བྱུང་བས་ཡི་གེ་ནོར་བར་མངོན་
ནོ༑ །འདིས་ཀྱང་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་སོགས་ཡོད་པ་ལྟར་ན། རྒྱལ་བའི་དམ་ཆོས་འཛིན་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་གཟུགས་སུ་ཤར་བ་ལྟ་བུས་སླར་ཡང་ནན་ཏན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཚིག་ལྷུག་པས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་
པའི་སྨོན་པ་མཛད་པའོ། །ད་ནི་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གྲྭ་ས་སོ་སོའི་ཡིག་ཆ་མཛད་པ་པོ་རྣམས་ནི་ཐུན་མོང་སྣང་བར་ཡང་ས་མཐོན་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐུགས་བསྐྱེད་གཞན་འགྲན་མེད་པ་ཤ་སྟག་བསམ་བཞིན་
ཁ་བ་རི་བའི་ལྗོངས་འདིར་རྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་རང་ལུགས་ཉི་མ་ལྟར་གསལ་བར་མཛད་ཕྱིར་བྱོན་པ་དང། བྱོན་པ་ལྟར་མཛད་པ་དང་ཕྱག་རྗེས་ཀྱི་མཐའ་དཔག་པར་དཀའ་བས་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་
བསྟན་པ་དུས་ཀྱི་མཐར་ཡང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དུ་གནས་པའི་སྲོག་ཤིང་དམ་པར་གྱུར་པ་དང། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལྟ་བུའི་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གྱི་པཎྚི་ཏ་རྩོད་མེད་ཡིན་པ་དང། བཀའ་དྲིན་གྱི་ཆ་རེ་ཡང་རང་ཅག་རྗེས་སུ་

[292A]༄༅། །འཇུག་པ་དག་གིས་གསབ་པར་དཀའ་བའི་ཁུར་དུ་ལྕི་བར་གྱུར་པ་ནི་རྗོད་པ་ཙམ་མིན་པར་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་དད་པ་དང་གུས་པ་དང་བཀའ་དྲིན་ཡང་དག་པར་དྲན་པ་རྣམས་རྨི་ལམ་ན་ཡང་མི་ཡལ་བའི་
ཚད་དུ་ལོངས་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པས་རྟོན་པ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་བཀའ་སྩལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་དགོས་པར་གསུངས་ཤིང། རང་རང་གི་བློས་དཔོག་ཚོད་ཀྱིས་རིགས་པའི་ལམ་པོ་ཆེར་
ཞུགས་ཏེ་འཐད་མི་འཐད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་ནི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱོན་པའི་སྤྱི་སྲོལ་དུ་གནས་པས་ན། འཇམ་དབྱངས་སྲས་པོ་རྩོད་དུས་ཀྱི་པཎ་ཆེན་ཡོངས་འཛིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་ངག་ཟབ་མོའི་
ལེགས་བཤད་ཀྱི་སྒོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲྭ་ས་སོ་སོའི་ཡིག་ཆའི་བཤད་སྲོལ་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བའི་རིགས་ཕྲ་མོ་ནས་ཇི་བཞིན་ངེས་པ་དང། རིགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་མི་འདྲ་བའི་རོལ་རྩེད་བགྱིད་པ་དང། ཕྱི་རབས་ཀྱི་བློ་
གསལ་ཞིང་གཟུ་བོར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱང་མཁས་པའི་ལམ་སྲོལ་གང་མཆིས་ལ་འདྲིས་པ་དང། རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པས་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་དགོངས་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་འཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་
ནས་དཔྱད་པའི་སྒོ་ཅུང་ཟད་རེ་བཏོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་མཁས་པས་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་དང་འཇམ་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་བཞེད་

[292B] །སྨྲས་པ། འཛམ་གླིང་གླིང་གི་རྩེ་མོར་སོན་པ་རབ་དཀར་གྲགས་པ་དཀར་
པོའི་མེ་ཏོག་ཕྱོགས་ནས་ཕྱོགས་སུ་བཞད་པའི་ཡུལ། །ཡུལ་དབུས་དབུས་འགྱུར་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོར་སྙིང་སྟོབས་ཉ་གང་སྟོབས་བཅུའི་ཟླ་བས་འཛུམ་ཞལ་འཛུམ་པའི་ཟེར་སྤྲོ་ཞིང། །ཞིང་ཀུན་ཀུན་ནས་འགེངས་པའི་ཚེ་
འཕྲུལ་དགེ་ལེགས་བདུད་རྩིས་ལེགས་ཚོགས་རྩི་ཐོག་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་ཕྱིར། །ཕྱིར་ཞིང་ཞིང་འདིའི་སྟོན་པ་མཆོག་གིས་ཟབ་གསང་གཏམ་གྱི་གསང་མཛོད་བརྡལ་བས་ཐར་འདོད་ཐར་བའི་ལམ་ཡངས་ཕྱེ། །
ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡངས་པའི་བཀོད་པ་ཡེ་ཤེས་མེ་ལོང་དག་པར་མ་རྙོགས་ཐུབ་དབང་གངས་ཀྱི་བུམ་པ་ལས། །གཏེར་དུ་གྲོལ་བའི་ཟབ་རྒྱས་ཆུ་བོ་ལྷག་མེད་མཁྱེན་པའི་ཀློང་དུ་སིམ་པ་མི་ཕམ་རྒྱལ་བའི་ཡབ་གཅིག་ཅེས། །
བདུད་རྩིའི་སྙེ་མ་ས་ལ་འགྲེམ་མཁས་སྔོན་མེད་དྲང་སྲོང་ཛ་ཧུ་གསར་བ་ཐུབ་དབང་དགོངས་པའི་འཁོར་ལོ་ནི། །དོག་མེད་བདེ་བར་འདྲེན་པའི་མཁྱེན་བརྩེ་གཏིང་མཐའ་བས་པའི་མཛད་བཟང་རི་མོ་བསྟན་ལ་མཛའ་བའི་ཟུར་མིག་
རིང༑ །སུལ་མང་ལན་བུའི་ཞག་མ་རིང་བོས་ཁོར་ཡུག་ཚལ་ལ་མཛེས་པ་སྤྱིན་པ་ཐུབ་བསྟན་གངས་ཀྱི་ཟུར་མིག་མ། །ཆེས་ཆེར་དཀར་བའི་ལང་ཚོའི་དུས་སྟོན་སྔོན་མེད་སྤྱིན་པའི་མཛད་བཟང་སྣང་བ་བར་མེད་འགྲེམ་པའི་ཟླ་བ་

[293A]༄༅། །ནི༑ །དང་པོའི་ཆ་ཡང་རྒུད་པར་མ་གྱུར་ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་མེད་ཅེས་བྱའི་སྤྲིང་ཡིག་སྲིད་པའི་གཙུག་ཏོར་ལས་རྒྱལ་བས། །ཚུལ་གཉིས་འཁོར་ལོ་བཅུ་བའི་ཤིང་རྟ་བདེ་བར་འདྲེན་པའི་ཕྲག་པ་མི་ངལ་ས་སྲུང་
འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་དགེ་ཐུབ་པའི་སྲོལ་འདི་སྲོལ་བཟང་གཉིས་ཀྱིས་རབ་བསྟན་བསྟན་པའི་གནད་དོན་ནི། །སྙན་པའི་གྲགས་པ་གྲགས་པའི་མཐར་ཁྱབ་རྒྱལ་དབང་དབང་པོའི་ཏོག་གི་སྲས། །བློ་བཟང་ཀུན་མཁྱེན་ཀུན་དའི་
ཚལ་ལས་རིགས་ཚུལ་ཚུལ་བཞིན་རྣམ་ཕྱེ་སྟེ། །འཆི་མེད་ལེགས་ལམ་ལེགས་པར་བཤད་པ་དགོངས་ཟབ་ཟབ་དོན་སྙིང་བོ་བྱིན། །གང་ཞིག་བཀའ་བསྟན་ཉིང་ཁུ་ཡིན་གྱི་ཁུངས་མེད་ཟོག་ཆོས་དེ་མ་ཡིན། །ཤིང་རྟ་ཆེན་
པོའི་ཐུགས་བཅུད་ཡིན་གྱི་ཕལ་བའི་ངག་རྒྱུན་དེ་མ་ཡིན། །ཐེག་མཆོག་དམ་པའི་གསང་ཚིག་ཡིན་གྱི་ཉམས་སྣང་ཟ་ཟི་དེ་མ་ཡིན། །ཐར་འདོད་བགྲོད་པའི་འཇུག་ངོགས་ཡིན་གྱི་རྟག་ཆད་གཡངས་དེ་མ་ཡིན། །སྒྲིབ་གཉིས་
ཆོ་འཕྲུལ་སྤངས་པའི་བཞེད་གཞུང་དོན། །གསལ་བར་མཚོན་པ་དྲང་ངེས་སེང་གེའི་སྒྲ། །རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བཞིན་རས་ཆེས་གསལ་བ། །དགེ་ལྡན་བསྟན་ལ་རིང་ནས་མཐའ་མ་རིག་དེ་ལས་ལེགས་
འདོམས་ཆུ་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་རྒྱུན། །འཛིན་པའི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་རྫོགས་ལྡན་སྤྲིན། །དབུ་སེམས་མཁའ་ལ་དཀྲིགས་པའི་བྱེད་པ་པོ། །ཀུན་མཁྱེན་ཧས་བཛྲ་ལས་གཞན་སུ། །བློ་ཆེན་གདོང་བ་འཛུམ་པའི་མེ་

[293B] །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་སྲོལ་བཟང་འོད་ལྔའི་གུར། །ཕིབ་ལས་དཔལ་སྟུག་རིགས་པའི་ཁ་རླངས་ཀྱིས། ས་གསུམ་འགེངས་པ་བཅོམ་ལྡན་ངག་གི་དབང། །གཡར་མོ་ཐང་གི་མཛེས་པ་ནོར་འཛིན་མས་
ཉེར་ཟིན་ལྷོ་རྒྱུད་རིག་པའི་དགའ་ཚལ་དུ། །ལྷུན་རྫོགས་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་སཾ་གྷའི་ཞབས། །རབ་དགྱེས་གསུང་གི་བདུད་རྩིས་མྱོས་པ་ལས། །ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་དོན་གནས་ལུགས་མངོན་གཟིགས་པའི་
ཀུན་བཟང་སྤྱོད་ཚུལ་མཁའ་འགྲོའི་གསང་གཏམ་དང། །རྣམ་པར་སྤྲེལ་བས་ཟུང་འཇུག་འཁོར་ལོའི་ཁྱིམ། །རབ་གནོན་ཐབས་མཁས་གྲུབ་པའི་རྣམ་ཐར་ངོམ། །དེ་ཡིས་བརྩེ་བའི་བཀའ་མཆིད་འཛུམ་པའི་
རླབས། །གཞན་གྱིས་མི་ཐོན་རྒྱ་ཆེར་བརྩེགས་པའི་སྤྲིན། །དྲང་ངེས་ཡིད་བཞིན་འཁྱིལ་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེ། །ཚ་བས་གདུང་བ་སེལ་བའི་རྔ་ཡབ་མཛེས། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་བཞེད་གཞུང་ནི། །གསལ་
བར་མཚོན་པའི་ལེགས་བཤད་སར། །སྐལ་བཟང་བློ་ཡི་ཁོར་ཡུག་ཏུ། །ཨུ་དུམྦ་རའི་ཚལ་དུ་སྤེལ། །སྲིད་ཞིར་གང་གི་བཀའ་དྲིན་ཚད། །མཚོན་པའི་མཛའ་བ་ཀུན་གསལ་གྱི། །པདྨའི་འདབ་རྩེ་
ལ་ཉལ་བས། །ཚེར་བས་ཕྲེང་བར་བདག་ཉིད་བཟུང། །གང་ཚེ་ཟབ་དོན་གཡས་འཁྱིལ་དུང། །ཀུན་ཁྱབ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་བརྒྱ་བ། །བློ་བཟང་གཉིས་པའི་མཁྱེན་པ་ལས། །ཁོ་བོའི་བསོད་ནམས་སྐལ་

[294A]༄༅། །བར་ཐོབ། །དེ་ནི་གླེགས་བམ་སར་བའི་ངོས། །རྣམ་པ་ཅི་ཡང་འཆར་བ་ཡི། །རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན་པའི་བྱེད་པ་པོ། །གཅིག་པུར་སྙེམས་པའི་ཅོད་པན་འཛུམ། །གང་འདིར་སེང་གེའི་
ལྟ་སྟངས་ཀྱིས། །དོན་གྱི་གཞི་ལ་ངེས་པ་སྦྱིན། །གཞུང་དོན་སྤལ་བའི་འཕར་འགྲོས་ཀྱིས། །དུམ་བུར་བཅད་ནས་མཚམས་རྣམས་འབྱེད། །ཚིག་དོན་རུས་སྦལ་བཞུར་འགྲོས་ཀྱིས། །
འབྲུ་ཕྲེང་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་སྤོར། །དཀའ་གནས་སྟག་གི་མཆོང་སྟབས་ཀྱིས། །མཐའ་རྣམས་དཔྱད་ནས་སོམ་ཉི་འདྲ་ལ། །བསྡུས་དོན་འབྱོར་ཞིང་འཚམས་པ་དང། །ཚིག་དོན་གསལ་ཞིང་ཞིབ་
པ་དང། །སྤྱི་དོན་འབྲེལ་ཞིང་འདུ་བ་དང། །དགོངས་དོན་འདྲིལ་ཞིང་ཕུག་པ་དང། །དཀའ་གནས་ལུང་རིགས་རྐྱ་བསྒྲིལ་ཏེ། །ཕྲ་མོའི་ཚིག་གིས་མཚོན་པ་སོགས། །བསྟན་བཅོས་གཞན་
གྱི་ཚངས་པ་ལ། །གོམ་པ་འགོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་མང། །ཐུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་ཡིས། །རང་བསྟན་སྲོག་གིས་བསྐྲུན་པ་ལ། །བཀའ་དྲིན་གཟོ་བའི་ཆོ་ག་ཡང། །ལེགས་བཤད་བུ་རམ་མཛོད་
འདི་ཡིན། །ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཟུང་དག་གི་ཞལ་ཆབ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་སྲོང་བའི། །གངྒཱའི་དཔལ་མོ་འདི་ན་སྒེག་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི། །བཞེད་

[294B] །གང་དུ་འབབ་ཅིང་གཞོལ་བ་ཡི། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གཅིག་འཁྱིལ་འདི་རྨད། །ཉ་གང་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་ཡི། །བསྟན་ལ་དགོངས་པ་དཀར་པོའི་འོད། །འཕྲོ་བའི་
བཞེད་པ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ། །རྨད་བྱུང་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལགས། །རྗེས་བརྩེ་ནོར་བུའི་ཟ་ར་ཚགས། །བདག་ལ་ཡོན་པོར་བསིལ་བ་ཡི། །ཐུགས་རྗེ་གཏེར་ཆེན་མཉེས་བྱེད་ཀྱི། །མཆོད་ཡོན་
བདུད་རྩིའི་རླབས་ཕྲེང་བརྩེགས། །པང་དཀར་འདབ་མའི་རྩེ་མོ་ལ། །རྐང་བས་སྣུན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་མཁན། །གྲོགས་སུ་ཐོབ་པའི་སྐལ་བཟང་ཚོགས། །འདི་ལས་རིག་པའི་ཟིལ་དངར་
འབྱུང། །དཔྱོད་པའི་མིག་དཀྱུས་རིང་བོ་ཅན། །འགའ་ཞིག་སྲིད་ན་བསྟན་བཅོས་འདིར། །གཞུང་དོན་སྒྲིབ་མེད་སྣང་བ་ཡི། །གཟིགས་མོ་ཉམས་སུ་བསྟར་བ་མཚར། །འཇམ་དཔལ་
ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ནི། །བླ་གོས་ཚལ་ལ་ཞུགས་པ་ཡི། །ལེགས་འདོམས་ཕྱིར་ན་འཁྲུལ་བའི་ཆ། །ཡུངས་ཀར་ཕྲ་མོའི་ལུས་མི་རིག་འོན་ཀྱང་ཁོ་བོ་རྨོངས་ཆེན་གྱི། །འཁྲུལ་འཁོར་སྟོང་གི་
དྲ་བ་ན། །བག་མེད་སྤྱོད་པའི་བྱིས་པ་ཡི། །ནང་ནའང་བྱིས་པའི་ཐ་མ་སྟེ། །གང་ཕྱིར་འཆི་མེད་ནར་བོའི་རྒྱུན། །དུག་གི་སྟོད་གཡོགས་མི་འཛིན་ཀྱང། །དུག་ཅན་འབྱུང་པོའི་མར་འཁྱུད་

[295A]༄༅། །པས༑ །དེ་ཡིས་རེག་པར་འགྱུར་བ་བཞིན། །སོ་སྐྱེའི་བློ་གྲོས་ལ་བརྡར་བས། །འཁྲུལ་གང་དམ་པའི་ཞིང་མཆོག་སྤྱི། །ཁྱད་པར་འཇམ་དཔལ་སྙིང་པོ་དང། །བདག་གི་འདྲེན་པ་
མཆོག་ལ་བཤགས། །ཡིད་ལ་ཉེས་པའི་དུད་རིས་ཅན། །མཇུག་རིང་ལང་ཚོས་བཟུང་མིན་ཡང། །བསམ་འཕེལ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ་ལ། །རིན་ཐང་བཅལ་བའི་ནོངས་པ་འཆགས། །ཉེས་ཚོགས་
ཆར་ལྡན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང། །བྱིན་རླབས་དྲི་བཞོན་དར་མའི་ཤུགས། །བསྐྱོད་པའི་ཤུལ་ཡང་མི་མཐོང་བའི། །དཔལ་གཅིག་ཡིད་ཀྱི་དུས་སྟོན་སྩོལ། །རང་མཐོང་གདེངས་ཀའི་འདུ་འཛི་ཅན། །
ཀླུ་དབང་ཁ་རླངས་མིག་སྨན་དུ། །གནག་པ་དག་ལ་མཐོལ་མིན་ཏེ། །ནོངས་པས་བཅིངས་པ་དག་གིས་སོ། །གསུང་གི་གསང་བའི་བཀོད་པ་རེར་ཡང་རབ་ཏུ་བརླིང་བའི་རྗོད་པ་དང་ལྡན་ཟབ་དོན་རིན་ཆེན་ཚོགས་
ཀྱིས་གང། །བཤད་སྒྲུབ་རླབས་ཕྲེང་དྲག་པོར་ཁྲོས་པས་མཁས་རློམ་སྙིང་ལ་འདར་བ་སྟེར་བ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ལ། །འབད་པས་ཡིད་འོང་ཟླ་བའི་ལང་ཚོར་ཟུར་མིག་ལྷུང་བའི་པ་སངས་འཛུམ་ཟེར་ཀུ་མུད་
ཚལ་ལ་འཐབ་པ་ཡིས། །འགྲོ་བའི་རྒུད་པ་སེལ་བའི་སྨན་གཅིག་རྒྱལ་བསྟན་ཛམྦུ་ནཱ་དའི་མཆོད་སྡོང་ཉམས་མེད་ཕྱོགས་སུ་རྒྱས་གྱུར་ཅིག་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་མངར་བའི་དྲི། །གཞན་ལས་ཕྱོགས་སུ་འཐུལ་བ་ཡི། །

[295B] །དགའ་ཚལ་ས་འདིའི་རྒྱན་དུ་སྨོན། །སྟོང་བས་སྣང་བར་ངེས་པ་དང། །སྣང་བས་སྟོང་བར་ངེས་སྟེར་བ། །ཀླུ་སྒྲུབ་འཇམ་མགོན་ཡབ་སྲས་ཀྱི། །ཐུགས་བཅུད་དུས་
མཐར་ཉམས་མེད་ཤོག་ཚུལ་དེ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་བའི་སྟོབས། །དར་བབ་མཁས་དང་གྲུབ་པའི་ཚོགས། །བཞིན་རྒྱས་པདྨོའི་སོར་རྩེ་ལ། །བུང་བའི་གྲོགས་སུ་ཁུགས་གྱུར་ཅིག་ལྟ་ངན་མུན་པས་
དབུལ་བྱས་ཏེ། །ཡང་དག་ལྟ་བའི་སྣང་བ་ནི། །གསུང་གི་ཟེར་མ་འགྲེམ་མཁས་པ། །བློ་བཟང་གཉིས་པ་ཞབས་བརྟན་ཤོག་དེ་ཡི་འཕྲིན་ལས་རྔ་ཡབ་དཀར། །སྲིད་ཞིའི་དཔལ་དུ་འཛུམ་ཕྱེ་བ། །
དེ་ལས་ཞིང་འདིའི་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས། །རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་སྟོན་ལ་འདུན། །རྟོག་གེ་རིགས་པའི་སྦུན་པ་ནི། །སོར་རྩེར་འཕྱར་མིན་གནས་ལུགས་དོན། །མངོན་གཟིགས་སྡོམ་བརྩོན་ལི་ཁྲི་ཡིས། །
ནོར་གྱི་བློ་གྲོས་བརྒྱན་གྱུར་ཅིག་ཉམ་ཐག་རྒྱུད་ལྔའི་འགྲོ་བ་ནི། །སྲིད་པར་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པའི། །གདུང་བ་སྙིང་ལ་འབྱར་རྩི་ཅན། །རྫོགས་ལྡན་དགེ་བཅུའི་རྩེ་ལ་རེ། །གདོད་ནས་རྣམ་དག་ལྟ་བའི་
མཚོན། །འཕྱར་བས་ཉོན་མོངས་མཐར་བྱས་ཏེ། །འགྲོ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་སར། །བདེ་བླག་བགྲོད་པའི་དཔལ་ཐོབ་ཤོག་བདག་ཀྱང་དལ་འབྱོར་ཆུ་ཤེལ་གྱི། །རབ་མཛེས་པའི་ལམ་

[296A]༄༅། །བརྒྱུད་དེ། །སྟོབས་བཅུའི་གྲོང་དུ་བགྲོད་པ་ཡི། །ས་སྲུང་གཞོན་ནུའི་ཐེག་པར་སྒྲུབས། །སྐྱེ་བའི་ཕྲེང་བར་ཟུར་ཕུད་ལ། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བར་གྲགས་པའི་རྔ། །ཕྱོགས་ཀྱིས་བརྡུངས་
པའི་དཔལ་ལྡན་ཞབས། །ཙནྡན་དྲི་བཟང་ཉིད་དུ་སྨོན། །དེ་ཡི་མཛད་པ་བཻ་ཌཱུརྱའི། །མེ་ལོང་འགྲོ་ལ་སྟོན་པ་དང། །ཁྱད་པར་གསུང་གསང་ཟབ་མོའི་ལམ། །ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་མཐུ་ཐོབ་ཤོག་
ཚེ་མཇུག་འདིར་ཡང་ཐེག་མཆོག་གི་འདྲེན་པ་ལ་བརྟེན་ཟབ་རྒྱས་བཅུད། །འཐུངས་པས་རྣམ་འབྱེད་སྟོབས་བསོས་ཏེ། །གཏན་གྱི་འདུན་མ་སྒྲུབ་ལ་གུས། །སྒྱུ་མས་གྲོང་དུ་ཉམས་བརྒྱ་རུ། །ཟློས་
པའི་ལྟད་མོ་སྤྲུལ་བ་ལྟར། །སྣང་ཡང་བདེན་པས་སྟོང་པ་ཡི། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཐུགས་བཅུད་མྱོང་གྱུར་ཅིག་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་ཡི། །ཞལ་ཆབ་དྲོན་མོར་ཉེར་བསྲེས་ཏེ། །ཐབས་མཁས་གོམ་པའི་
འཁོར་ལོ་ཡིས། །ཟུང་འཇུག་ས་ཆེན་གནོན་ལ་འདུན། །དེ་ལྟའི་བསོད་ནམས་ཡོངས་འདུའི་ལྗོན། །བསམ་པའི་མཁའ་ལ་མ་བསྙེགས་ན། །རྡོ་རྗེ་ལུས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ནི། །དཔལ་འབྱོར་ལྡན་ལ་རིམ་
བརྒྱུད་ཤོག་རྫོགས་ལྡན་ཕྱི་མའི་དགའ་སྟོན་གྱིས། །ཟིན་པའི་དུས་སུ་སྟོང་པའི་མདངས། །བདེ་བས་ཟིན་པའི་ཐབས་མཁས་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་རྩེན་གྱུར་ཅིག་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ཤར་རི་

[296B] །མི་ཕམ་ཉི་མ་ཤར་བའི་ཚེ། །དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་སྲོལ་རྙེད་ནས། །རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་གཙོ་བོར་སྨོན། །བསྐལ་བཟང་འདྲེན་པ་སྟོང་ཕྲག་གི་རང་སྲོལ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ཡི། །ཤིང་རྟ་འདྲེན་ལ་
མི་བསྙེངས་པའི། །ཅོད་པན་གཙུག་ཏུ་འཛུམ་པར་རེ། །རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་རྒྱལ་བའི་དམ་ཆོས་འཛིན་པ་ལ། །རྒྱལ་སྲས་ཤིང་རྟ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི། །རྒྱལ་ཐབས་བདག་ལ་ཐོབ་པར་
ཤོག་ཚུལ་དེས་ཐུབ་པ་སྲས་དང་བཅས། །དགྱེས་པ་སྐྱེད་ལ་འཇམ་དབྱངས་དང། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་གྱིས། །སྣང་བ་དཀར་བོས་སྐྱོད་གྱུར་ཅིག་ལེགས་བཤད་གསར་བའི་བ་ཌ་ཧ། །
གང་ཞིག་སྲིད་པའི་ཐ་མར་ཡང། །ཐར་འདོད་རྣ་བའི་བདུད་རྩི་རུ། །སྙན་ཞིང་རེ་བ་ཀུན་སྐོང་ཤོག་ ཅེས་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལེགས་བཤད་སྙིང་བོའི་དོན་མཐའ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བསྟན་
བཅོས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་འཇུག་ངོགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་མཁས་པར་བྱ་བའི་གནས་ལ་འཕགས་ཡུལ་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དག་གི་རྣམ་ཐར་བཞིན་སྦྱངས་པའི་མཧཱ་པཎྚི་ཏ། རང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་ཏེ་
ཀླུ་སྒྲུབ་སྙིང་བོའི་རང་སྲོལ་འཛིན་པ་ལ་ཐུགས་བསྐྱེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དུས་སུ་སོན་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བ་དང་སྒྱུ་མའི་མིག་འཕྲུལ་བཞིན་དུ་སྣང་ཡང་བདེན་པས་སྟོང་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཉིད་ཐ་མལ་གྱི་སྐུའི་

[297A]༄༅། །བཀོད་པ་བཟུང་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་བཟང་པོ་ལ་འགོད་པའི་ཁུར་བཞེས་པ། བདག་ཉིད་ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་སུ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་སྐྱོང་བ་ལ་ཟླ་མེད་པའི་བདག་ཅག་གི་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ། གསེར་ལྗོངས་ཡུལ་གྱི་
སྐྱབས་མགོན་བདུན་པ་ཆེན་པོའི་ཡོངས་འཛིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་༸བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་མི་ཕམ་མཚོ་བྱུང་བཞད་པའི་ལང་ཚོ་དཔལ་བཟང་པོ་ནས་རབ་རྒྱལ་ས་འབྲུག་ལོའི་སྨིན་དྲུག་ཟླ་བའི་དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་དགའ་པ་དང་པོ་ནས་བཟུང་ཟླ་ངོ་བརྒྱད་དང་རིལ་བོ་ཕྱེད་དང་ལྔ་
ལྷག་གི་བར་གཞུང་གི་འབྲུ་ཞིབ་གཉེར་གྱིས་ལུང་རིགས་གསལ་བར་བྱེད་དགོས་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་དུ་གཏོང་བ། སྐབས་སྐབས་སུ་སྤྱི་དོན་དགོས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱི་དོན་དང། དཀའ་གནས་ལ་སྔ་ཕྱིའི་མཁས་པ་སོ་སོའི་ལེགས་བཤད་གུང་བསྒྲིགས་ནས་རྒྱ་བོད་ཀྱི་གཞུང་ཁུངས་མ་དང་
གཏུགས་ཏེ་དགག་གཞག་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པའི་གསུང་གི་བདུད་རྩི་ཡིད་ཀྱི་ཐུམ་པར་སོན་པ་ལ། སྔར་དབུ་མའི་གཞུང་དོན་ལོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་རིང་ཞིབ་སྦྱངས་ཀྱི་ཁུལ་བྱས་སྐབས་རྗེ་བཙུན་དམ་པ་དེའི་གསུང་གི་བདུད་རྩི་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པས་ཀྱང་ཟུར་བརྒྱན་ཏེ། གྲུབ་ཆེན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་
མིའི་གར་དུ་ཟློས་པ་གསེར་ལྗོངས་ཡང་པའི་སྐྱབས་མགོན་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་ཡབ་སྲས་ཉི་ཟླ་ལྟ་བུ་དག་གི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་འཚོ་ཤིང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་བོད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཐུགས་བསྐྱེད་དེ་འཕགས་བོད་ཀྱི་མཁས་གྲུབ་མང་པོའི་རྣམ་པར་བྱོན་ནས་མ་འོངས་པ་ན་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་རབ་
གསལ་གྱི་ངོ་བོར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཚུལ་སྟོན་པ། རིགས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་བྱེད་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དགེ་འདུན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡབ་སྲས་སྤྱི་དང། ཁྱད་པར་དུ་འཇམ་མགོན་ངག་གི་དབང་པོ་བློ་བཟང་དཔལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ལས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་

[297B] ལྷ་སྡེ་དཀར་པོའི་རིགས་ལས་བྱུང་བའི་འགར་གྱི་སྤོང་བབ་༸མི་ཕམ་དབྱངས་ཅན་དགེས་པའི་རྡོ་རྗེས་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་དེ། རེབ་གོང་སྟོད་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་དགའ་ཚལ་དར་ཞིང་བདེ་འཛོམས་རི་བོའི་སུལ་དང། ལུག་ར་པད་དཀར་ཆོས་གླིང་གཉིས་ནས་
རིམ་པར་བྲིས་པ་ལ་ཕྱིས་གྲོགས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འབེལ་གཏམ་གྱིས་ཞིབ་མོར་བགྱིས་པའི་ཡི་གེ་པ་ནི་འཕགས་བོད་གཞུང་བརྒྱའི་དོན་ལ་གཏུགས་པ་མེད་པའི་བློ་འོད་ཅན་མཁས་པའི་དབང་པོ་ཟླ་མཛེས་དཔལ་གྱི་སྙེམས་བགྱིས་པས་ཟབ་དོན་དབུ་མའི་ལུགས་བཟང་དང་རྒྱལ་བ་འཇམ་དཔལ་
སྙིང་བོའི་རང་ལུས་དུས་ཀྱི་མཐར་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་ནུས་པར་གྱུར་ཅིག་  །།དགེ་ལེགས་བྱེ་བའི་སྣང་བ་དག་ནི་འདུན་ལྡན་བློ་ཡིས་ལ་འགྲེམ། །རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་བའི་མཛད་བཟང་ཕྱོགས་དུས་ཐུབ་པ་ཀུན་
ལས་ལྷག་དཔལ་སྟུག་གྲགས་པ་དཀར་པོའི་ཟླ་འོད་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་ལ་ལྡན་པ་རྣམས། །མཁས་གྲུབ་ཡོངས་ཀྱི་གཙུག་ཏོར་རྩེ་ལ་ཞབས་སེན་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ་བརྗིད། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་གླང་བོ་ཡིས། །
འདམ་བུའི་ཚལ་བཞིན་ཐུབ་པའི་སྲོལ། །རྣམ་པར་གྲུགས་བྱེད་དཀར་མིན་ཕྱོགས། །ཀུན་དགའི་བ་དན་འཛིན་པ་རྡོལ། །སྲིད་པ་ནགས་ཀྱི་དུག་ཅན་ཤིང། །རྒྱས་པའི་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་ནི། །གཉེན་དུ་
བསྟེན་ནས་ཆོས་མིན་གྱི། །འཁོར་ལོ་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་བ་མང། །ལུགས་གཉིས་སྤྱོད་པའི་ཟློས་གར་བརྒྱ། །འཁྲབ་པའི་སྙིང་གི་སྟོབས་བྲི་བས། །རང་དགར་དོན་མེད་ཀྱི་ན་རུ། །ལུས་པའི་གྲངས་ཀྱི་

[298A]༄༅། །མཐའ་མ་རིག་དེ་ལྟའི་མཚན་མ་མཐའ་དབུས་ཀྱི། །གཞན་ལྟ་བསྟན་ལ་བྱ་བ་དག་བགྱིད་པའི་སེང་གེ་རྐང་སྟེགས་མཐོར། །བཤམས་པ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད། །
གང་ཚེ་སྟེས་ཀྱིས་ཅོད་པན་ལ། །རྒྱལ་བའི་ཡབ་ཀྱིས་ཞབས་བཞག་སྟེ། །ཆོས་སྤྱན་མཛེས་པའི་རྩ་ལག་མང། །རྒྱས་པས་བདག་ནི་དཔལ་དུ་གྱུར། །རྒྱུ་དེས་དམ་པ་ལ་འོས་པའི། །བྱ་བ་གང་
ཞིག་གྲུབ་པ་ཡི། །ལག་རྗེས་བསྟན་བཅོས་འདི་ཉིད་དེ། །འཇམ་དཔལ་སྙིང་པོ་དགྱེས་བྱེད་ཡིན། །འདི་ལས་བློ་གྲོས་དགའ་སྟོན་དང། །སྐྱོན་འཚོལ་འདོད་པ་གང་ལ་ཡང། །པུ་སྟི་ཀ་ཡིས་
དབུལ་བའི་སྐབས། །འཕྲོག་བྱེད་པར་གྱི་འདུ་བྱེད་ནི། །དབྱངས་ལྡན་རིག་པའི་འདོད་འཇོ་ཞེས། །ཡུངས་འབྲུའི་དྲིན་ལ་རི་རབ་ཀྱི། །ལན་གྱི་གཏོང་བ་རབ་ཡངས་པའི། །ལྷག་བསམ་དགེ་བའི་
མཐུ་ལས་བྱུང། །གང་ཞིག་སྒྲུབ་ལ་ཞུས་ཆེན་དང། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་དང། །གང་གིས་སྒྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་དང། །མྱུར་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཁུར་རྣམས་ཁྱེར། །དེ་ལས་ཕྱོགས་ཀུན་གནོན་པ་ཡི། །
འཕྲུལ་བར་སྒྱུ་མ་ཆེན་པོའི་རྫོང། །གྲུབ་པས་བསྟན་བཅོས་ལས་འཁྲུངས་པའི། །དོན་བཟང་ཀུན་ལ་སྤྱོད་གྱུར་ཅིག་ཚུལ་འདི་སྒྲུབ་པའི་ཁུར་འཁྱེར་བ། །གང་ཞིག་སྐུ་ཚེ་རབ་བརྟན་ཅིང། །ཞབས་

[298B] །ཕྱོགས་མེད་བློ་གསལ་འདུ་བར་ཤོག་ཆོས་མཛོད་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་བརྒྱ་ཞེས། །བརྗོད་པའི་གསུང་རབ་ཞིང་འདི་ཡང། །བསྐལ་བའི་མཐར་ཡང་བསྟན་འགྲོ་ཡི། །ཕན་བདེ་བསྟེན་
པའི་གཞིར་གྱུར་ཅིག་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་སྡེ་གླིང་འདིས་གཙོས། །སྒར་བདུན་ཚོ་དྲུག་སྲིད་ཞི་ན། །ཟླ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས། །འཚོ་བ་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་སྨོན། །མཐར་འཛིན་གཡུལ་ལ་འཇིགས་མེད་
ཉམས། །དགའ་མགུར་སྟེར་བའི་སྙིང་པོ་མཆོག་གཏམ་འདིས་སྒྲིབ་གཉིས་མ་ལུས་པ། །མྱུར་དུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་གྱུར་ཅིག་འབྲེལ་ཐོགས་ཀུན་ཀྱང་གནས་སྐབས་སུ། །གང་བསམ་ལག་རྩེར་འཁྱོངས་པ་དང། །
རྫོགས་ལྡན་ཕྱི་མའི་ཉིན་བྱེད་ཀྱིས། །གཏན་བདེ་པད་ཚལ་འབྱེད་པར་ཤོག་མདོར་ན་དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཞབས་བརྟན་མཛད་འཕྲིན་གེགས་མེད་ཕྱོགས་སུ་རྒྱས། །རྒྱལ་བསྟན་སྐྱེ་དགུའི་ཉེར་འཚོར་རྟག་བརྟན་བཤད་
སྒྲུབ་བྱ་བ་ཉིན་བཞིན་འཕེལ། །འགྲོ་ལ་བདེ་སྐྱིད་དཔག་བསམ་རབ་བརྟན་དགེ་བཅུའི་ཁྲིམས་ཀྱིས་དུས་ཀུན་འཚོ། །པར་གྱི་ལེགས་བྱས་འདི་ཡང་ཡུན་བརྟན་བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོས་ཀུན་ཁྱབ་ཤོག་ ཅེས་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་
རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་དོན་མཐའ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་འཇུག་ངོགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མཁྱེན་རབ་ཟླ་དང་བྲལ་བ། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་འཇིགས་མེད་རིགས་པའི་བློ་གྲོས་ནས་གང་ཅིའི་ཐུགས་འགན་བཞེས་ཏེ་ཞུས་དག་འཕར་

[299A]༄༅། །[DD][DD][DD] བལྡབས་མང་པོ་བགྱིས་ཐོག་དོ་དམ་པ་དགེ་འདུན་དཔལ་ལྡན། ངག་དབང་དམ་ཆོས། ངག་དབང་ཐབས་མཁས། འཇིགས་མེད་ཤེས་རབ་རྣམས་བསྐོས་ཤིང། པར་ཤིང་རྣམས་ཤིང་བཟོ་ཀྲུའུ་གྱ་མགོན་པོ་ནས་
བསྒྲུབས། པར་ཡིག་པ་ལྟག་རྡོའི་གྲྭ་རིགས་བློ་བཟང་ནོར་བུ་དང། རྐོ་མཁས་དཀོན་མཆོག་བསམ་གཏན། དམ་ཆོས་རབ་རྒྱས། དཀོན་མཆོག་འཇིགས་མེད། དཀོན་མཆོག་དཔལ་ལྡན། འཇིགས་མེད་གྲགས་པ་ཆེ་ཆུང། དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོ་
འཇིགས་མེད་བློ་གྲོས། བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། འཇིགས་མེད་བྱམས་པ། འཇིགས་མེད་ཤེས་རབ། འཇིགས་མེད་ཐབས་མཁས། འཇིགས་མེད་ཡོན་ཏན། འཇིགས་མེད་ངག་དབང། འཇིགས་མེད་བསྟན་འཛིན། འཇིགས་མེད་
ཕུལ་བྱུང། བསོད་ནམས་དཔལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱིས་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་དེ། ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་གྲུབ་པར་བགྱིས་པའི་དགེ་བསྔོའི་སྨོན་ཚིག་ཏུ་ཆོས་སྨྲ་བ་༸མི་ཕམ་དབྱངས་ཅན་དགེས་པའི་རྡོ་རྗེས་སྨྲས་པ་
ཤྲེ་ཡཾ་མསྟུ།། །།སྭ་སྟི། མདོ་སྨད་དན་ཏིག་ཉེ་འཁོར་མཐུ་བ་དགོན། །བཀྲ་ཤིས་ཆོས་སྡེར་པར་འདི་བསྐྲུན་པའི་མཐུས། །
བླ་མའི་ཞབས་བརྟན་རྒྱལ་བའི་ལུགས་བཟང་རྒྱས། །འབྲེལ་ཐོགས་ཀུན་ཀྱང་ཤམ་བྷ་ལར་སྐྱེ་ཤོག་ །།



