
[000A]༄༅། །འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་གྱི་རྣམ་བཤད་རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་མཛད་པ་བཞུགས་སོ།།

[001B]༄༅། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ནམ་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་བའི་རྣམ་བཤད་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བླ་མ་དང་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་པདྨོ་ལ་སྐྱེ་
བ་རྐུན་ཏུ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཞིག་ཞི་བའི་རྒྱུ་སྐར་འཕྲེང། །རྒྱལ་སྲས་རི་བོང་འཛིན་པའི་དཔལ། །ཀུན་མཁྱེན་ནམ་མཁའ་ནོར་བུ་དག། གང་གིས་བསྐྲུན་དེ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག། ཐུབ་པ་ཕྱོགས་ཀུན་རི་དགས་མིག་ཅན་གྱི། །མཛེས་སྡུག་
རྫོགས་པ་སྙན་པའི་བ་གམ་རྩེར། །མི་ཉམས་བསོད་ནམས་རྐང་སྟེགས་ལ་འཇོགས་པ། །འཕྲོག་བྱེད་རལ་བའི་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག། གང་ཞིག་མ་ལུས་འགྲོ་བའི་སྙིང་ལ་རབ་དཀར་བྱམས་པའི་ག་པུར་ཐིགས་རྒྱུན་ལན་ཅིག་མིན་པར་ལྷུང་བ་གང། །དེ་
ཡི་རབ་བསིལ་གྲགས་པའི་དྲི་བཟང་ནོར་འཛིན་པ་མོའི་འགྲམ་བ་ལ་ནི་སྒོལ་བྱེད་མཛུབ་མོས་བྲིས་གྱུར་པ། །རྒྱལ་བའི་ཅོད་པ་ན་མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་སྙེ་མ་ཡིས་ཀྱང་གཞོན་ནུའི་ཁུར་བཞིན་གཙུག་ཏོར་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད། །དཔལ་ལྡན་ས་ཡི་མགོན་པོ་
ཁྱོད་ཀྱིས་བསྔས་པའི་ཡལ་འདབ་བ་དེ་གཤེགས་ཞལ་གྱི་རོལ་རྩེད་དགའ་བ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག། དངོས་པོར་སྨྲ་བ་གླང་ཆེན་སྨྱོན་པའི་ཐོད་པའི་བུམ་པ་བྲལ་བྱེད་ཅིང། །སྟོང་ཉིད་སེང་གེའི་གད་རྒྱངས་དྲག་པོས་སྲིད་པའི་བྲག་རི་ཧྲུལ་པོར་བྱེད། །བདེ་
གཤེགས་བསྟན་པ་གངས་རིའི་སུལ་ན་སྙིང་རྗེའི་མིག་དམར་གཡོ་བ་ཅན། །དཔལ་ལྡན་གདོང་ལྔའི་དབང་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཕྲན་ལས་བཟང་པོས་སྐྱོང་གྱུར་ཅིག། ལེགས་པར་བཤད་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས། །མ་ཉམས་རྣམས་དཔྱོད་དབྱིན་པ་གང། །དེ་

[002A]༄༅། །ཡི་ལེགས་བཤད་བདུད་རྩི་ཡང། །སྐལ་བཟང་སྙིང་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཕྲག་དོག་མེ་ཡིས་མགྲིན་པའི་ཕུག་སྐམས་ཤིང། །ལོག་པའི་ཕུད་སྒྲ་འབྱིན་པའི་གདུག་པའི་སྤྲུལ། །དེ་དག་འདབ་བཟང་དབང་པོའི་སྦར་ཁྱིམ་ལས། །ལེགས་
ལོངས་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་ལ་བག་ཡོད་བྱོས། །འདིར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་བ་ཉིད་ནི་ཀང་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཤིག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འགྲེལ་ནི། བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་
གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་ལས། ཐག་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཁོར་ལོ་བར་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མདོ་དང། ཐ་མ་ལེགས་པར་རྣམས་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ལོའི། །དེ་ལ་བར་པའི་གཙོ་བོ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་
པ་དང། ཐ་མའི་གཙོ་བོ་ནི་མདོ་སྡེ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའོ། །དེ་གཉིས་ལས། འཕགས་པ་ཀླུབ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་མན་ངག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། བར་པ་ངེས་དོན་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་
འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དང། དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་སྒོས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ངེས་དོན་དུ་གཏན་ལ་བབ་ནས་རྣམ་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་
པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཞེན་པོ་ལ་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འཁོར་ལོ་བར་པ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ངག་གི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ནི་གཉིས་ཏེ། སྙིང་པོའི་དོན་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པའོ། །སྙིང་པོའི་དོན་ནི་

[002B] དེ་ཡང་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་མདོས་དངོས་སུ་གཙོ་བོར་བཤད་ཅིང། དེ་ཉིད་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་དབུ་མ་རིགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་སུ་རྒྱས་པར་འགྲེལ་བར་མཛད་ལ། རྗེ་བཙུན་
བྱམས་པ་མགོན་པོས་སྙིང་པོའི་དོན་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་མཛད་པའི་ཚུལ་ནི་གཞན་དུ་འཆད་པར་འདོད་དོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་ནི་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལས། སྙིང་པོའི་དོན་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ས་འོག་གི་གཏེར་
ལྟར་རྟོགས་དཀའ་ཞིང་རྟོགས་ན་དོན་ཆེ་བར་དགོངས་ཏེ། རྗེ་བཙུན་གྱིས་མངོན་པར་ཏོགས་པའི་རིམ་པ་དེ་དག་གསལ་བར་སྟོན་པ་གཏེར་གྱི་ཁ་བྱང་ལྟ་བུའི་མན་ངག་མངོན་པར་རོགས་པའི་རྒྱན་མཛད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་སློབ་དཔོན་སྔ་མ་དག་གིས་རནྨ་འགྲེལ་མང་དུ་མཛད་
ཀྱང་ཁ་ཅིག་གིས་སྙིང་པོའི་དོན་རྣམ་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཀྲལ་ཞིང། གཞན་དག་གིས་མྠ༑ བྲལ་དབུ་མ་དང་མཐུན་པར་བཀྲལ་ཡང། ཡུམ་གསུམ་གའི་རྒྱན་དུ་མ་སྦྱར་ལ། འདིར་ནི་སྙིང་པོའི་དོན་མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་ཚུལ་དང། མངོན་
པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་ཡུམ་གསུམ་གའི་རྒྱན་དུ་སྦྱར་བའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་མཛད་པ་ཉིད་དུ་བཞེད་དེ། སློབ་དཔོན་སེང་གི་བཟང་པོ་རང་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་བྱོན་ཅིང། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཟབ་དོན་གྱི་ཉིང་ཁུས་བློ་གྲོས་ཀྱི་ལུས་རྒྱས་པ། ལྷག་པའི་
བསམ་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པས་རྗེ་བཙ་རང་ཉིད་ལས་གནང་བ་མནོས་ཏེ། སླད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་བ་འདི་ཉིད་མཛད་དོ། །འདི་ལ་གསུམ། བཤད་པ་ལ་འཇུག་པ། བཤད་པ་ཉེ་བར་དགོད་པ། བཤད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་

[003A]༄༅། །མཆོད་པར་བརྗོད་ཅིང་དམ་བཅའ་བ། རྣམ་བཤད་སྔ་མ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ། རང་ཉིད་འགྲེལ་པ་རྩོམ་པའི་རྒྱུ། ཁེངས་སྐྱུངས་ཤིང་རྩོམ་པར་སྤྲོ་བ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གུས་ཕྱག་འཚལ། གང་ལ་ན། ཤེར་ཕྱིན་ལའོ། །ཅིའི་ཆེད་དུ་ན། དེའི་རྒྱན་ཚིག་ལེའུ་
བྱས་པ་དག། ཡུམ་ཀུན་གྱི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་བར་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ན། འབྱེད་པའི་གེགས་བར་ཆད་སེལ་བ་དང། དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཤེར་ཕྱིན་ནི། དེའི་རྒྱན་ཚིག་ཅེས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་རྒྱན་དང། མངོན་པར་རོགས་པའི་
རྒྱན་དོན་གཅིག་ཏུ་བཤད་པས། མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་ཀ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་མངོན་རྟོགས་ཙམ་ལ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་བརྡ་སྦྱར་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་དང། ཁ་ཅིག་ཆོས་ཉིད་དང་ཁ་ཅིག་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་ཁོ་ན་ལ་འདོད་པ་དག་ནི་དོན་
མིན་ནོ། །གཞུང་འདིས་ཤུགས་ལ་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་འཕངས་ཏེ་དེ་ཡང་ཡུམ་གསུམ་རྒྱན་དང་བཅས་པ་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ། མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་དོན་གྱི་བརྗོད་བྱ། འགྲེལ་པ་འདི་ལས་བསྟན་བཅོས་ཡུམ་ཀུན་གྱི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་ཤེས་པ་དགོས་པ། བརྗོད་
བྱ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕང་པ་དེ་དག་བསྒོམ་བྱུང་གིས་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་རྣམ་མཁྱོན་འཐོབ་པ་ཉིད་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཅི་སློབ་དཔོན་སྔ་མ་དག་གིས་བྱས་པའི་འགྲེལ་པ་འྒའྮིག་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་བཙམ་མི་དགོས་ལ། མེད་ན་མན་
ངག་མེད་པས་བརྩམ་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་སྔ་མ་བཞིའི་འགྲེལ་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་ནི་བཤད་པ་ཕྱོགས་རེ་བ་ཡིན་ལ། འདིར་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པར་བྱའོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་སློབ་དཔོན་སྔ་མ་བཞིའི་འགྲེལ་པ་བྱས་ཚུལ་འཆད་པ་ལ་བཞི་ལས་

[003B] རྣམ་བཤད་མཛད། གང་གི་ན། བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྒྱན་གྱིའོ། །སུས་ན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ནི། སྙིང་རྗེས་འགྲོ་ལ་ཆགས་པས་ཀུན་ཆགས་མཛད་པའམ། །ཡང་ན་སྙིང་རྗེས་འགྲོ་ལ་ཆགས་པས་རང་དོན་
ལ་ཆགས་མེད་མཛད་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནོ། །རྩོམ་པའི་རྒྱུ་ནི་མི་ཕམ་མགོན་པོ་ལ་གསན་ནས་ནིའོ། །གཉིས་པ་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་ཚུལ་ནི། རྣམ་པར་བཀྲལ་ལོ། །གང་ན་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོའོ། །གང་གིས་ན། དབྱིག་
གཉེན་གྱིས་སོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་འགྲོ་བའི་དོན་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་རྩ་ལག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་རང་གི་མོས་པ་གཙོར་བྱེད་པས་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པ་སེམས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ལ་ཡང་དག་བརྟེན་ནས་སོ། །འདིས་སྔ་མ་ཡང་ལྟ་བ་འདི་དང་མཐུན་པར་བསྟན་ཏེ། འདིས་
ལྟ་བ་དེ་ལྟར་འགྲེལ་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་འཕགས་གྲོལ་གྱིས་མཛད་ཚུལ་ནི། རྣམ་པར་ཕྱེ། གང་ན། བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོའོ། །སུས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱས་ཀྱང་ངོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ནི། འཕགས་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཡིའོ་
ཇི་ལྟར་ན། དབྱིག་གཉེན་དེས་བྱས་པ་ཡང་དག་པར་བྱས་པ་མིན་པར་མཐོང་ནས་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་པ་དབུ་མར་གནས་པའི་བློས་མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་ཚུལ་དུའོ། །འདིས་འོག་མ་ཡང་ལྟ་བ་འདི་དང་མཐུན་པར་ཤེས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་སྔར་ལྟར་རོ། །བཞི་པ་བཙུན་པ་གྲོལ་
སྡེས་བཤད་ཚུལ་ནི། རྣམ་བཤད་བྱས་སོ། །གང་ན་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོའོ། །སུས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེའོ། །སུས་ནི་དེའི་འོག་ཏུའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་དད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཡིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་འདི་ཡུམ་གསུམ་པོ་མཐའ་དག་གི་རྒྱན་དུ་མ་རྙེད་པར་ཉི་ཁྲི་ཁོ་

[004A]༄༅། །ནའི་རྒྱན་དུ་སྦྱར་ཏེའོ། །འཕགས་པས་བཤད་པ་ལས་ནུས་པ་ལྷག་པོ་མེད་པས་དོན་མེད་དོ་སྙམ་ན། རང་གི་བློ་གྲོས་འཕེལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །གསུམ་པ་ལ་རྙེད་པ་ངོ་མཚར་བར་བསྟན་པ་དང། བཀའ་དྲིན་གྱི་ལན་དུ་དབྱེ་
རིགས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་མཁས་པས་སྣང་བྱས་ཤིང་དབྱིག་གཉེན་སོགས་འགའ་ཞིག་ཁོ་ནས་རིགས་སྟོབས་ཀྱིས་མ་རྙེད་པའི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་དེ་ནི་མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་ཡུམ་གསུམ་པོ་མཐའ་དག་གིས་བསྟན་པ་དང། མཐའ་བྲལ་དབུ་མ་དང་མཐུན་
པ་དེ་ལྟར་རྙེད་པ་གང་དེ་ཡ་མཚན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བའི་ཟབ་མོའི་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ཇི་ཞིག་ལྟར་སངས་རྒྱས་དབང་གིས་རྙེད་པ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབྱེ་བར་རིགས་ཏེ་བསྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་ཉིད་བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རོ། །བཞི་པ་ནི། ཡུམ་དོན་མ་ལུས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བདག་གི་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་ཡང་འགྲེལ་པ་འདི་རྩོམ་པ་ལ་སྤྲོ་བ་སྐྱེས་སོ། །ཅིའི་ཆེད་དུ་ན། རང་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་འདོད་པས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡུམ་དོན་འཆད་པ་འདི་བསོད་ནམས་
ཁྱད་པར་ཅན་དག་བསྒྲུབ་ཅིང་བསྐྱེད་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་བཤད་པ་ཉེ་བར་དགོད་པ་ལ་གསུམ། བསོད་ནམས་སྤེལ་བའི་ཡན་ལག་མཆོད་བརྗོད། བསྟན་བཅོས་ལ་གཞན་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་དགོས་འབྲེལ། འཇུག་བྱ་
བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དངོས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། མཚམས་སྦྱར། རྩ་བ། འགྲེལ་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། ཕྱག་འཚལ་བ་ཞེས་དྲང་ངོ། །སུས་ན་བྱམས་པས་སོ། །དུས་ནི་རེ་ཤིག་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དང་པོར་རོ། །གང་ལ་ན་ཡུམ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་

[004B] །དགོས་པ་ནི་དངོས་སུ་འཕགས་པ་བྱམས་པ་རང་ཉིད་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པས་དང། ཆེད་དུ་བྱ་བ་གདུལ་བྱ་གཞན་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡོན་ཏན་
རིན་པོ་ཆེ་ཕུལ་དུ་དབྱུང་དུ་མེད་ཅིང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འབྱུང་གནས་ལ་རབ་ཏུ་དྭང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུའོ། །དྭང་བ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དྭང་བའི་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཡུམ་ལ་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པས་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུའོ། །འཇུག་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་
ན་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཡུམ་ལ་རབ་ཏུ་དྭང་བས་འཇུག་པ་ནི་ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པའི་ཐོག་མའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེ་ན་བྱམས་པའི་མཉམ་གཞག་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དཔྱད་ནས་དེས་
དྲངས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ངེས་པར་བཟུངས་ནས་སོ། །རྩ་བ་ལ། ཚིག་དོན་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གང་ཟག་ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཚོལ་རྣམས་ཐབས་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཉེར་ཞིར་ཁྲིད་མཛད་གང་ཡིན་དང་གང་དག་བྱང་སེམས་འགྲོ་
ལ་ཕན་པར་བྱེད་རྣམས་ཐབས་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཐབས་རྣམ་མཁྱེན་གང་དང་ཡང་དག་ལྡན་པས་གང་དག་ཐུབ་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྲས་བུ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་དང་ལྡན་པ་དྲང་ངེས་
སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འདི་གསུང་བར་མཛད་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་བཅས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཡུམ་དུ་གྱུར་པ་ཤེར་ཕྱིན་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཐོག་མར་གཞི་ཤེས། དེ་ནས་ལམ་ཤེས་

[005A]༄༅། །དེ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་ལ་བསྟོད་པའི་གོ་རིམ་འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་ཅི། ཡུམ་སྲས་ཀྱི་དོན་ནི་གང། ཕྱག་ཡུལ་གྱི་ཡུམ་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། གོ་རིམ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདི་ནི་མདོའི་གླེང་གཞིའི་འགྲེལ་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་མཐུན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང། བྱ་རྒོད་ཕུང་
པོའི་རི་ལ་དགེ་སློང་ལྔ་སྟོང་ཙམ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྟེན་ཉན་ཐོས་བསྟན་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ། ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཉེར་ཞི་བསྟན་ཅིང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྟེན་བྱང་སེམས་
དང། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུངས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བསྟན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གདན་སེང་གེའི་ཁྲི་བཤམས་ནས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྐུའི་སྣང་བ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་སངས་རྒྱས་དང། གསུང་གི་སྣང་བ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་
འབྲས་བུ་ཆོས་འཁོར་བསྟན་ལ། གསུམ་གའི་སྐབས་སུའང་ཐབས་གཞི་ཤེས། ལམ་ཤེས། རྣམ་མཁྱེན་གསུམ་ཁོང་ན་གནས་པ་རྗེ་བཙུན་གྱིས་དངོས་སུ་ཁ་བསྐང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དོན་མི་འཐད་དེ། འཕགས་སེང་གཉིས་ཁས་མཆོད་བརྗོད་དང་གླེང་
གཞི་མ་སྦྱར་ཞིང། འགྲེལ་ཆེན་དུ་གླེང་གཞི་དགོངས་འབྲེལ་གྱི་མཇུག་ཏུ་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། རྩ་བའི་རྟེན་སྟོན་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ནི་ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་སློབ་མི་སློབ་གཉིས་ཀ་ལ་བྱ་དགོས་ཤིང། འབྲས་བུ་ཉེར་ཞི་ཐོབ་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་
དགྲ་བཅོམ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དོན་ཐ་དད་ལ། གླིང་གཞིའི་སྐབས་ཀྱི་དགེ་སློང་ལྔ་སྟོང་ཞེས་པ་དང། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་སོགས་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དང། ལམ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་ནི། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་

[005B] གླེང་གཞིའི་སྐབས་ཀྱི་གཟུངས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ནི་བྱང་སེམས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཁོ་ན་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གོ་རིམ་འདི་ནི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་གོ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བྱས་
པ་ཡིན་ནོ། །ཡུམ་སྲས་ཀྱི་དོན་ལ། སྔ་རབ་པ་དག་དང། ཕྱིས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ཁ་ཅིག་དུས་མཉམ་པའི་མཁྱེན་གསུམ་དང་འཕགས་བཞི་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་རྒྱ་འབྲས་ཡིན་ལ། སྔ་ཕྱི་དག་བསྐྱེད་བྱ་བསྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན། ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་ཆས་མི་རིགས་ཏེ། རྣམ་
པར་བཞག་འཇོག་ཡིན་ན་མཚན་མཚོན་ཡིན་དགོས་ལ། ཉན་ཐོས་དང་གཞི་ཤེས། བྱང་སེམས་དང་ལམ་ཤེས། དུས་མཉམས་དག་ཕན་ཚུན་གཅིག་ཡིན་ན་གཅིག་ཡིན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མཁྱེན་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམས་ནི་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་དག་བསྐྲུན་
པའི་ཡུམ་ཡིན་པས་རྒྱུ་འབྲས་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ལ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་པོ་དང། མཐོང་ལམ་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དག་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུད་པའི་རྣམ་མཁྱེན་དང་ལམ་ཤེས་སོགས་སྔ་མ་ལས་མ་སྐྱེས་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་སྔ་མ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས་
སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱག་ཡུལ་གྱི་ཡུམ་ལ་ཁ་ཅིག་སྐབས་འདིའི་ཕྱག་ཡུལ་གཞི་ཤེས་ནི། ཉན་རང་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟ་ན་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ལས་ཡུམ་ལ་དྭང་བ་སྐྱེ་བའི་གདུལ་བྱ་ཡང། ཉན་རང་
གི་རིགས་ཅན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་འདོད་ན། དེ་འདྲའི་དྭང་བ་ལས་ཡུམ་ལ་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པས་འཇུག་པའི་གདུལ་བྱ་ཡིན་ནའང། དེས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་འདོད་ན། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་དངོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་

[006A]༄༅། །ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། བསྟན་བཅོས་འདི་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སྡེ་སྣོད་མིན་པར་ཐལ་བ་དང། ཉན་རང་གི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་བརྗོད་བྱ་ཐོས་བསམ་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་མྱངས་པར་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་
ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ཡང། སྐབས་འདིའི་ཕྱག་ཡུལ་གྱི་ཡུམ་དུ་འཐད་པ་མིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན། ཡུམ་འདིས་ཉན་རང་གི་བཞེད་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ། འདིས་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་གཞི་བདག་མེད་པར་སྟོན་པའི་
ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བས་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེས་ཏེ། རིམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་སྤངས་ནས་ཞི་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་ཐབས་གཞན་མེད་པས། ཕྱག་ཡུལ་གྱི་ཡུམ་ཡིན་ན། ཉན་རང་གི་བཞེད་དོན་དངོས་སུ་མི་སྒྲུབ་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་བས་ན་རང་ལུགས་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དང། རྣམ་རྟགས་མཚན་མ་ལུས་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་གསུམ་ཀ་ཆ་ཤས་སུ་ལྡན་པའི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཙམ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་
མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཞིང། འཕགས་པ་བཞི་གའི་དངོས་ཀྱི་ཡུམ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་མཁྱེན་ཆ་ཤེས་སུ་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། འོ་ན་དོན་བྱེད་པ་ཆ་ཤས་སུ་ལན་པའི་ཆོས་ཡིན་ན་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་
ན་ལན་ཅི་ཡོད་སོམས་ཤིག། དེས་ན་ཤེར་ཕྱིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་ཞེས་སོགས་དང་ཡང་ལེགས་པར་འགྲིག་པར་འགྱུར་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉན་རང་གི་ཡུམ་ཡིན་ན་གནོད་པ་གཞན་ཡང་འབབ་པར་སེམས་

[006B] །གསུམ་པ་འགྲེལ་པ་ལ། དགོས་དོན། བསྡུས་དོན་ཚིག་དོན། བརྒལ་ལན་དང་བཞི། དང་པོ་ལ་དངོས་ཀྱི་དགོས་པ་དང། བརྒྱུད་པའི་དགོས་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་དྭང་པའི་རྐྱེན་དང། དྭང་བའི་རང་བཞིན་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ན་
ཡུམ་འདིའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ལས། དབང་རྟུལ་དྭང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་ནི་དེ་ཐོས་ནས་རེ་ཤིག་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ནི་ཡུམ་གྱིས་འཕགས་བཞིར་བསྐྲུན་པ་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་མྱུར་དུ་རབ་ཏུའམ། ཤུགས་
དྲག་པོའི་དྭང་བ་སྐྱེའོ། །གཉིས་པ་དབང་རྣོན་དྭང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་ནི་ཡུམ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །གང་ན་དབང་རྟུལ་དུ་མ་ཟད་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱང་ངོ། དྭང་བའི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། ཤེར་ཕྱིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་
བདག་ཉིད་ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་ཏེ་མཁྱེན་གསུམ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ལྡན་པ་དེས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་བསྐྲུན་པར་མཛད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་སྲིད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུངས་ཏེའོ། །ངེས་པ་དེ་གང་ལས་སྐྱེ་ཞེ་ན། དབང་རྟུལ་བཞིན་དུ་ཚིག་ཐོས་པ་ཁ་ན་ལས་
སྐྱེས་པ་མིན་གྱི། གཞི་དང་ལམ་དང་རྣམ་པ་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུམ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་ལ་རིགས་པས་གནོད་པ་འབབ་མི་འབབ་དཔྱད་པ་ན་གནོད་པ་མ་མཐོང་ནས་
ངེས་པ་དེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞུང་འདིས་དབང་རྣོན་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི། དབང་རྟུལ་བཞིན་ཚིག་ཐོས་པ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་བ་མིན་པར། ཚིག་དེའི་དོན་ལ་ཚད་མས་གནོད་པ་ཡོད་མེད་དཔྱད་ནས་མེད་པར་མཐོང་བ་ན་སྐྱེ་ཞེས་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གྱི་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་

[007A]༄༅། །ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། གནོད་བྱེད་འདི་འདྲ་ཞིག་མེད་པར་མཐོང་ཞེས་པ་དང། སྒྲུབ་བྱེད་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པར་མཐོང་ཞེས་པའི་གནོད་བྱེད་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་གཞི་ངོས་འཛིན་པ་མིན་ཞིང་དེའི་ཕྱིར་གཞན་དག་གིས་ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་
སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་བཟུང་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་རིགས་པའི་རྣམ་པ་མ་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡུམ་གྱིས་སྲས་འཕགས་བཞི་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྐྲུན་པ་དེ་ཡུམ་གྱིས་སྲས་འཕགས་བཞི་བསྐྲུན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པའང་སྒྲ་མི་རྟག་པའི་སྒྲུབ་
བྱེད་དུ་ཐལ་ལོ། །ཅི་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་སྨྲའི་དེས་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཤུགས་ལ་འཕངས་པར་སྨྲའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་བརྗོད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཤུགས་ལ་འཕངས་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་དམ་བཅའ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཕྱེད་པའི་གཏམ་དེ་ལ་རིགས་པ་ཤེས་
པ་དག་ངོ་ཚ་བའི་གནས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་དུ་གང་གིས་འགྲུབ་ན་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་འགྲུབ་བོ། །རྟགས་འདི་དག་གི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་རྒྱས་པར་ལོགས་
སུ་བཤད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་བརྒྱུད་པའི་དགོས་པ་ལ་དྭང་བ་ལས་འཇུག་ཚུལ་ནི་ཡུམ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་དྭང་བས་ཀྱང་དེའི་ཡོན་ཏན་རིགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཞེད་དོན་སྒྲུབ་པ་ཐོབ་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་གང་ཟག་གཉིས་ཀ་ཡང་ཡུམ་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་
པའི་གསུང་རབ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཤིན་ཏུ་གུས་པར་བྱེད་དོ། །ཞུགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཚུལ་ནི་དེ་ནས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་གསུམ་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་

[007B] །གསུམ་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་རབ་ཏུ་དྭང་བ་ནི་ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་བསྡུས་དོན་ནི། འདིར་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པ་ལ་རྒྱུ་
མཚན་དང་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་ནི་དོན་བརྒྱད་བསྡུས་ལ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཡོན་ཏན་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བསྟོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བསྟོད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་
དེ། མཁྱེན་གསུམ་དེས་ཀྱང་འཆད་པར་འགྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཕགས་བཞིའི་བཞེད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྒྲུབ་ནུས་པ་ཡིན་པས་ཡུམ་གྱིས་འཕགས་བཞི་བསྐྲུན་ནུས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་བསྟོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་དང་
དགོས་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་སྒོ་ནས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསྟོད་དོ། །དེས་ན་གཞུང་འདིས་མཁྱེན་གསུམ་ནི་མངོན་རྟོགས་མཐའ་དག་སྡུད་བྱེད་ཡིན་པས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཡོན་ཏན་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་
ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བསྟོད་ཅེས་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། གསུམ་གྱིས་བརྒྱད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་ལ་བསྟོད་པ་ན་བརྒྱད་ཀ་ལ་མ་བསྟོད་པའི་སྐྱོན་མེད་ཅེས་པ་ནི་ནོར་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྟོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་
དང། སྒྲ་སེལ་འཇུག་མིན་པར་ཐལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུས་ཚུལ་ལ་ལོ་ཆེན། མཁྱེན་གསུམ་གཏན་ལ་དབབ་བྱ་ཡིན་པས་དུས་གསུམ་གྱི་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་ལ། སྦྱོར་བཞི་དང་ཆོས་སྐུ་སྦྱོར་བ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་པོའི་རྒྱུད་དང་

[008A]༄༅། །འབྲེལ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་རྒྱ་ཆེ་བས་ཆུང་བ་བསྡུས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་མི་འཐད་དེ། གསུམ་གྱི་ལྔ་བསྡུས་ཚུལ་དུ་སོང་གི་བརྒྱད་བསྡུས་པའི་ཚིག་དོན་ལ་མ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་དང་སྦྱོར་བཞི་ཆོས་སྐུ་ལ་གཏན་ལ་དབབ་བྱ་
ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་མེད་ལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་དག་ལ་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་མ་འབྲེལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལར་སྡུད་བྱེད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་ཆོས་སུམ་ཅུ་ལ་བྱས་ནས། དེས་སྦྱོར་བཞི་དང་ཆོས་སྐུ་བསྡུས་པར་འདོད་པ་ལའང། ཚིག་དོན་ལ་མ་ཞུགས་པའི་ཉེས་པ་སྔ་མ་
སོ་ན་གནས་སོ། །འབྲི་དང། དེའི་རྗེས་འབྲང་དག་མཁྱེན་གསུམ་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། སྦྱོར་བཞི་དང་ཆོས་སྐུ་ནི། དེ་རབ་དེའི་གོ་རིམ་དེའི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱི་གནས་སྐབས་བསྡུའོ། །ཞེས་ཟེར་བ་ལའང། གསུམ་
གྱིས་ལྔ་བསྡུས་ཚུལ་ཙམ་དུ་སོང་ཞིང། ཚོགས་སྦྱོར་ནའང་མཁྱེན་གསུམ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ན་གསུམ་པོ་དེའི་གནས་སྐབས་ལ་བཞག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་སྐབས་ཅན་མེད་པར་དེའི་གནས་སྐབས་མི་སྲིད་དེ། སོར་མོ་མེད་པའི་ཁུ་ཚུར་བཞིན་
ནོ། །དེས་ན་འདི་ནི་མཁྱེན་གསུམ་དང། དེའི་རྣམ་པ་དང། དེའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལེགས་པར་མ་ཕྱེ་བའི་ནོངས་པའོ། །སྡུད་བྱེད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་སྡུད་བྱ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་དང་སྦྱོར་བཞི་དང་ཆོས་སྡུད་པར་བྱེད་པའང་
འཐད་པར་དཀའ་སྟེ། ཆོས་སུམ་ཅུས་མཁྱེན་གསུམ་དེ་དང་དེའི་གོ་ཆོད་ན། སེམས་བསྐྱེད་བཅུ་སོགས་རྣམ་མཁྱེན་དུ་ཐལ་ཞིང། གོ་མི་ཆོད་ན་སྡུད་བྱ་མཁྱེན་གསུམ་མི་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་ལུགས་ནི་མཁྱེན་གསུམ་ཙམ་སྡུད་བྱེད་ཡིན་ལ་

[008B] བསྡུས་ཚུལ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱིས་ཁྱབ་བྱ་བསྡུས་པའོ། །གསུམ་པ་ཚིག་དོན་ལ། བསྟོད་པ་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་
སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི། ཐོབ་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་དྲང་ངོ། །གང་ཟག་གང་གིས་ན་ཉན་ཐོས་དང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་ནས་ཞི་བ་ཚོལ་རྣམས་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་རིམ་པ་གཅིག་གིས་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྟེ་རང་དོན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་
བར་འདོད་པ་རྣམས་སོ། །འོན་ཀྱང་རང་སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་ལས་ཁྱད་པར་གཏན་མེད་པ་མིན་ཏེ། གཟུང་རྟོག་སྤངས་པ་སོགས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་གིས་ལྷག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་གང་གིས་ན་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཡོན་ཏན་གཞི་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་
ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འབྲས་བུ་གང་ན། ཕུང་པོ་དང་བཅས་པ་དང་ཕུང་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མྱང་འདས་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལ་ཐེག་དམན་གྱི་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ནི། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཤིང་ལས་
ཉོན་གྱི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་མ་སྤངས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་དང། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ནི། ལམ་དེས་ཉོན་མོངས་དང། སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གོ་གཉིས་པ་
ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི། གང་ཟག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་རྣམས་ཐབས་ལམ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་བསྒྲུབ་པར་མཛད་

[009A]༄༅། །པ་གང་ཡིན་པ་དང། གསུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི། བསྐོར་བར་མཛད། གང་ཟག་གང་གིས་ན། སངས་རྒྱས་ཉེས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྤངས་པས་ཡང་དག་པར་བསྡམས་པའི་སྐུ་ཅན་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་དབང་ཕྱུག་ནི་ཉན་
རང་དང། བྱང་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཐབས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་རྣམ་མཁྱེན། གང་དང་ལྡན་ནའོ། །འབྲས་བུ་གང་ན་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མ་
ལུས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐོར་བའོ། །འདིའི་མཐའ་དཔྱད་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་འཁོར་ལོ་ནི་གང། དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ། འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་དུ་བསྐོར་རམ། རིམ་ཅན་དུ་བསྐོར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་
བྱ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དང། སྨིན་པ་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་ཞི་ལྷག་གཉིས་ལས་ཞི་གནས་ཀྱི་ཆ་བསམ་གཏན་དང་
གཟུགས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ལྷག་པ་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད། ལྷག་མཐོང་གི་ཆ་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམས་སོ། །རྗོད་བྱེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་
སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། མདོ་སྡེ་དབྱངས་བསྙད་ལུང་བསྟན་དང། །ཚིགས་བཅད་ཆེ་བརྗོད་གླེང་གཞི་དང། །རྟོགས་བརྗོད་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་དང། །སྐྱེས་རབས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང། རྨད་བྱུང་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྡེ། ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ལས་

[009B] འདི་ལྟར། འདོད་ཆགས་ལ་གཙོ་བོར་སྤྱོད་པ་དང། ཞེ་སྡང་ལ་གཙོ་བོར་སྤྱོད་པ་དང། གཏི་མུག་ལ་གཙོ་བོར་སྤྱོད་པ་དང། གསུམ་པོ་ཆ་མཉམ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་རེ་རེ་སྟེ། བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་གཉེན་པོར་དེ་དག་གི་
གཉེན་པོ་སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གསུངས་སོ། ཞེས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་ཐབས་ཀྱི་ལེའུ་འགྲེལ་པར་གསུངས་པར་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས་བཤད་ལ། མཛོད་དུ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དག། ཅེས་འབྱུང་ངོ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་
ཚད་ལ། ཁ་ཅིག་ཤ་རིའི་བུས་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ཆོས་ཕུང་གཅིག་ཚད་མཉམ་ལ། དེ་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་དྲུག་སྟོང་ཡོད་དོ། ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ཕུང་པོ་དན་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་གྱི་སྣ་རེ་རེ་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་གཏམ་གྱི་ཚོགས་ལ་འདོད་ལ། ཐག་
ཆེན་པའི་ལུགས་ལ་གླིང་པོ་ཆེ་རབ་བརྟན་གྱིས་བཀུར་བར་འོས་པའི་སྣག་ཚས་ཆོས་ཕུང་གཅིག་འབྲི་ནུས་པར་འདོད་པ་སོགས་ལ་ཆོས་བཤེས་ཀྱིས་བཤད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དུ་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་རེ་རེའི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་གཏམ་གྱི་ཚོགས་རེ་རེ་ལ་
ཆོས་ཕུང་རེ་རེ་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐུན་པར་གསུངས། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རྣམ་ན་རེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་
ཤེས་ཀོའུ་དི་ནྱཱ་ལ་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་པ་ན། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཨ་ལ་ལ་འཇིག་རྟེན་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ། ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། ཞེས་ཟེར་ལ། དེ་ཡང་རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ལུང་གི་ཆོས་འཁོར་ལ་ནི། ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་དག། ཐེག་ཆེན་གྱི་

[010A]༄༅། །བཀའ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འཁོར་སོགས་ཁས་མི་ལེན་ལ། བདེན་པ་བཞིའི་འཁོར་ལོ་ཉིད་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཤང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བར་འདོད་དོ། །འདིར་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་ལས། རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་
ལོ་ནི། མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་དག་ཡིན་ལ། ཚོགས་སྦྱོར་ནི་མིན་ཏེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་བོན་གཅོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་གི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་དོ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་
ལ་རིམ་གྱིས་འཕོ་ཞིང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཅོད་བར་བྱེད་པས་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལོ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ལུང་གི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟར་བདེན་པ་བཞིའི་འཁོར་ལོ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་འཁོར་ལོ་དང། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་
འཁོར་ལོའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི། གནས་དྲང་སྲོང་རྒྱུ་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་སུ། དངོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་དུས་སྔར་གསུངས་ལ། འཁོར་ལོ་འདིའི་མདོ་དངོས་ནི། ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་ལ་བསྟན་པ་བདེན་བཞིའི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་
ལ། དེ་དང་བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་མདོ་རྣམས་འཁོར་ལོ་དེར་སྡུད་པ་ཡིན་གྱི། འཁོར་ལོ་དང་པོར་གཏོགས་པའི་མདོ་ཡིན་ན་དུས་སྔར་གསུངས་པས་ཁྱབ་པ་མིན་ཏེ། འདུལ་བ་རུང་མཐུན་གྱི་མདོ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པའི་འཁོར་ལོ་ནི་
གནས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་སོགས་པར་དངོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ། དུས་བར་དུ་གསུངས་ཤིང་བརྗོད་བྱ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མེད་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་ལ། མཚན་གཞི་

[010B] དེ་དང་བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་མདོ་རྣམས་འཁོར་ལོ་བར་པར་སྡུད་དོ། །ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་འཁོར་ནི། གནས་ཡངས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པར་དངོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་པ་
ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ། དུས་ཐ་མར་གསུངས་ཤིང། བརྗོད་བྱ་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་ལ། འཁོར་ལོ་
འདིའི་མདོ་དངོས་ནི་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཅིང། དེ་དང་བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་མདོ་རྣམས་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་མདོར་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་དོན་ནི། དེ་དང་དེའི་རིགས་
ངེས་པ་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཞེས་པ་ནི། རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ཐེག་པ་གང་དུ་ཡང་བསྒྱུར་དུ་རུང་པ་ལ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས་སོ། །ཐེག་པ་གསུམ་གའི་གང་ཟག་ཚང་བ་འཁོར་དུ་འདུས་པའི་དོན་ནི་མིན་ཏེ། རང་སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་འཁོར་དུ་མི་སྲིད་དོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པའི་འཁོར་ལོ་དུས་བར་པར་གསུངས་པ་གང་ལས་ཤེས་ན། ཡུམ་གྱི་མདོར། དེའི་ཆེ་ལྷའི་བུ་བརྒྱ་སྟོང་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལ་མེ་ཏོག་གཏོར་ནས་སྐད་མཐུན་པར་འདི་སྐད་དུ། ཀྱེ་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པས་ནི་དེང་
འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་བར་མཐོང་ངོ། ཞེས་གསུངས་ཤིང། དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། སྟོང་པ་ཉིད་སྨོས་པའི་རྣམ་པས་ཆེས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོ་

[011A]༄༅། །ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་ཞེས་དང། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་བསྐོར་ཞེས་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་དང། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་འཁོར་ལོ་
གསུམ་པར་བཤད་པས་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་འཁོར་ལོ་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་མཁས་རློམ་གང་དག་སྨྲ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བསྙོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་འདིའི་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང། ཕལ་ཆེན་སྡེ་པ་སོགས་ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་གསུང་ལ་དྲང་དོན་མི་སྲིད་པར་འདོད་ཅིང། ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སོགས་དྲང་ངེས་གཉིས་ཀ་ཁས་ལེན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་གཉིས་མི་མཐུན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ལྟར་ན། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་
བསྟན་པའི་མདོ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་སོགས་ལས་གསུངས་པ་ལྟར། སྟོང་པ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ངེས་དོན་དང། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་དྲང་དོན་ཡིན་ལ། དྲང་ངེས་ཀྱི་དོན་ཡང་གནས་ལུགས་བཙལ་བ་ན། དེས་དངོས་
སུ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་གནས་ལུགས་སུ་མ་སོང་བར། དེ་ལས་གོང་དུ་དྲངས་ནས་གནས་ལུགས་གཞན་ཚོལ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དྲང་དོན་དང། མདོ་སྡེ་དེའི་དོན་གནས་ལུགས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ངེས་དོན་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལས་ཀྱང་བདེན་
དངོས་བཤད་ཅིང། ཐ་མ་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་ལས་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་བཤད་ལ། དེ་དག་ལ་གནས་ལུགས་སེམས་པའི་རིགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་དྲང་དོན་ཡིན་ཞིང། བདེན་པར་མེད་པའི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་

[011B] བར་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་འཁོར་ལོ་ཉིད་ངེས་དོན་ཡིན་ནོ། ཞེས་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དག་ལས་ཆེས་གསལ་ཞིང་རྒྱས་པར་གཞུང་བཙུགས་ཏེ་བཤད་
དོ༑ འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཚད་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དང། དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་སོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། མདོ་གང་མདོ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་མདོ་དེའི་དགོངས་པ་བཤད་དགོས་པ་ནི་དྲང་དོན་དང། མི་དགོས་པ་ནི་ངེས་དོན་ཡིན་ལ། འཁོར་
ལོ་དང་པོ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང། བར་པ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དགོངས་པ་བཤད་དགོས་ཀྱི། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དང་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དྲང་དོན་ཡིན་
ལ༑ དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས་ནི། ཀུན་བརྟགས་བདེན་པར་མེད་པ་དང། གཞན་དབང་བདེན་པར་གྲུབ་ཅིང། དོན་དམ་བདེན་པ་མིན་པ་དང། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡང་ཡིན་ཅིང། བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་ལེགས་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་
དུ་ཁས་བླངས་པས་ཆོག་གི། མདོ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དགོངས་པ་བཤད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ངེས་དོན་ཡིན་ནོ། ཞེས་བྱང་ས་དང། རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་དང། ཐེག་བསྡུས་དང། རྒྱན་དང། དབུས་མཐའི་འགྲེལ་པ་འགྲེལ་བཤད་དག་དང། སུམ་
ཅུ་པ་རྩ་འགྲེལ་དང། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལ་སོགས་ལས་གསལ་བར་བཤད་ཅིང། དེས་ན་དགོངས་འགྲེལ་ལས། གཞན་དབང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དང། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་ཡིན་པར་རྐང་བཙུགས་ནས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ཤིང། མདོ་དེ་དང། དེའི་

[012A]༄༅། །རྗེས་འབྲང་གི་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་ལས་གཞན་དབང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀུན་བརྟགས་པ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པས་སྟོད་པ་གཞན་སྟོང་གི་དོན་དུ་བཤད་པས། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དང། གཞན་དབང་རི་བོང་གི་ར་དང་མཚུངས་
བ་དང། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་འདུས་མ་བྱས་འདུས་བྱས་ཀྱིས་སྟོང་པ་གཞན་སྟོང་གི་དོན་དུ་འདོད་བཞིན་དུ། དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་སོགས་དེ་དག་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི། རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མགུལ་པ་གཅོད་པ་དང་མཚུངས་སོ། འདིར་
ནི་ཡི་གེ་མངས་པར་འགྱུར་བས་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འཁོར་ལོ་དེ་དག་ཀྱང། ཁ་ཅིག་ཅིག་ཅར་དུ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་བསྐོར་བར་འདོད་པ་ནི་བབ་ཆོལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཅིག་
ཅར་དུ་བསྐོར་ནས། ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་མཛད་པ་རྫོགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་མཛད་པ་སྟོན་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་པའི་མཛད་པ་བསྟན་ནས་ཞག་འགའ་ཞིག་ལོན་པ་ཙམ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་མཛད་པ་བསྟན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་
རོ། །དེ་བས་ན་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རིམ་ཅན་དུ་གསུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཞི་བ་བརྒལ་ལན་ལ་
བརྒལ་བ་དང། ལན་གཉིས། དང་པོ་ནི། མཆོད་བརྗོད་བྱས་པས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པར་ཤེས་ནས་བྱ་བ་གང་ལ་འཇུག་ཅེས་འདྲི་བ་ལ། བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་ཅེས་ཁོང་ནས་དྲང་ངོ། འོ་ན་བརྗོད་བྱར་གང་སྡུད། གཞི་

[012B] འབད་པ་དོན་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་འདི་དག་ཡོད་ལ། གསུམ་ཀ་སྡུད་ན་ཡུམ་གྱི་མདོ་དང་ཟློས་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོགས་པ་གཅོད་པ་ལ་དོགས་པ་ཐ་མ་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་གཅོད་ཅིང། དང་པོའི་དོགས་གཅོད་སློབ་
དཔོན་གྱི་ཁ་བསྐངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མཐའ་མཆོད་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་ལ། ཁ་ཅིག་མཁྱེན་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བས་དེ་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་བརྐལ་ཡུལ་དུ་འཆད་པ་ནི། མཁྱེན་གསུམ་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་
ན་གང་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་ཞེས་འདྲ་བ། ལྷ་སྦྱིན་ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ཅི་ཞེས་འདྲི་བའི་བླུན་པོ་དག་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་དོན་ནི། དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་བསྟོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གཞི་དང་གཉེན་པོ་དང་རྣམ་
པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བསྡུས་པར་མཛད་གྲང། ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་རྩེམ་པའི་འབད་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་འདི་ལས་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དག་ལས་མ་སྨོས་པའི་གཞི་གང་
ཡིན་པ་དེ་འབྱུང་བ་ནི་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་གཉིས་བརྗོད་བྱ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་བསྡུས་ཤིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་མ་བསྡུས་པས་གཉན་པོ་འདི་གང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་ཁོང་
དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ལྟར་ན་ཡང་རྣམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་དད་གཞི་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་བསྡུས་པ་སྟེ། སྒྲོ་འདོགས་གང་ལ་གཅོད་པའི་གཞི་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་བསྟན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་གང་གིས་གཞི་གང་

[013A]༄༅། །ལ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའི་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པས་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་ལམ་ཁོ་བའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་གཞན་དག་སེམས་པར་འགྱུར་བ་མིན་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལན་ལ་དངོས་དང། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་
འཕགས་བཞིའི་མངོན་རྟོགས་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པའི་མདོ་དགོང་པ་དང། མདོའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་བཤད་པ་དང། ལན་གྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཆོས་ཅན། གསུམ་པོ་རེ་རེ་ཁོ་ན་བསྡུས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་དེ་ནི་མིན་ཏེ། ཕྱོགས་
གསུམ་ཆར་གྱིས་ཀྱང་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་ཆར་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མཁྱེན་གསུམ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཆད་དུའོ། །དེའི་དགོས་པ་ཡང། འདིར་ནི་འཕགས་བཞིའི་མངོན་རྟོགས་མཐའ་དག་གཏན་ལ་འབེབས་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཅིང། གང་
གི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མཐའ་དག་བསྡུས་པས་ནའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ལས་
བར་མའི་མདོ་དགོང་པ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་ནི། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་འཕགས་བཞིའི་མངོན་རྟོགས་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མདོ་ལས་བཤད་པ་འདི་ལྟར་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བར་མ་ལས་རབ་འབྱོར་ཅེས་སོགས་སོ་རྒྱས་བཤད་ལ་
གསུམ་ལས། གཞི་ཤེས་ཀྱིས་ཉན་རང་གི་མངོན་རྟོགས་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ། དྲིས་ལན་གཉིས་ལས། དྲི་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་སོགས་སོ། །ལན་ནི། རབ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ལ་དེ་དག་

[013B] གཟུང་བ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པར་ཤེས་ཤིང། དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་དག་གི་བཞེད་དོན་ཡང་བསྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མིན་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཁྱེན་པ་ཡང་མིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་
དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་གཉིས་ལས། དྲི་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་སོགས་སོ། །ལན་ནི། རབ་འབྱོར་ཅེས་བོས་ནས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་བཞེད་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཅིང། དེའི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་གཟུང་བ་བདེན་མེད་རྟོགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་འཛིན་པ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་བྱུང་གིས་བསྐྱེད་
པར་བྱ་ཞིང་ཐོས་བསམ་གྱིས་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྤངས་རྟོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་ཞིང་དེ་དག་གི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་ཡང་བྱེད་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར། འོ་ན་ལམ་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱ་འམ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱའོ། །དུས་ནམ་ཡང་
མི་བྱའམ་ཞེ་ན། རང་ཉིད་ཆོས་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་གཞན་དོན་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་བྱས་པ་དང། རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་མཛད་པ་སྟོན་པའི་དངོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་

[014A]༄༅། །བའི་གདུལ་བྱར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་ཆོས་ཐོས་པའི་ཚེ་དེ་ལ་འཕགས་ལམ་སྐྱེ་རུང་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མ་བྱས་པ་དང། རང་ཉིད་ཐོག་མར་ལོངས་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་མིན་པར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་འབྲས་བུར་གྱུར་བ་ཞིག་དགོས་པས་དེ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་རྫོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་མ་སྦྱངས་པར་མི་བྱའི། དེ་གསུམ་བྱས་ནས་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དོ། །
དེ་ལ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཡོད་པའི་སྤངས་རྟོགས་ཙམ་ཞིག་དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱིས་གང་དུ་རྫོགས་ཞེ་ན། དེ་འདྲ་བའི་ས་བདུན་པ་མན་ཆེད་དུ་མི་རྫོགས་ཏེ། ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་མ་སྤངས་པར་ཡང་ཉོན་མོངས་མ་ལུས་
པ་སྤངས་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རྟོགས་པ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་མི་འཐོབ་ཅིང། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་དེ་འདྲའི་རྟོགས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཏུ་ཉོན་མོངས་མ་ལུས་པར་མ་སྤངས་ཏེ། ཉོན་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུན་འཆད་པའི་མ་མཐའ་ཐེག་ཆེན་ལས་བརྒྱད་པར་བཤད་
པའི་ཕྱིར་དང། ཉོན་ཡིད་སྤངས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་ཐོབ་དགོས་པར། ཡིད་དང་འཛིན་དང་རྣམ་པར་རྟོག། གྱུར་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤངས་རྟོགས་ཐམས་ཅད་ས་དང་པོ་ནས་རྫོགས་པ་
དང། རྟོགས་པས་དང་པོ་ནས་རྫོགས་པར་བཞེད་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་འཐད་པ་མིན་ནོ། །ཡང་དག་མཐའ་ནི། ཁ་ཅིག་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ལ་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། རྫོགས་སྨིན་མ་སྦྱངས་པར་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པ་མི་སྲིད་པས། དེ་ལྟར་གདམས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་

[014B] །ཁ་ཅིག་ཆད་པ་མྱང་འདས་ལ་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་བྱས་ནས་མངོན་དུ་བྱེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་ལུགས་ནི། ཆོས་ཉིད་ཙམ་ལ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་ཞིང། དེ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཆད་ནི། དེ་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་
པ་ཡིན་ལ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེས་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཆོས་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་ནུས་ཀྱང་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་ནུས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་མིན་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ཡིན་ཀྱང་མཉམ་པར་འཇོག་ནུས་པ་ཙམ་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྐྱོན་མེད་དོ། །གསུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་
གཉིས་ལས། དྲི་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་སོགས། ལན་ནི། རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ངོ་བོ་གང་དག་དང། རྟགས་འབྲས་བུ་གང་དག་དང། མཚན་མ་རྒྱུ་གང་དག་གིས་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་དང། རྟགས་དེ་དག་དང། མཚན་མ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ཁོ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཅེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་མདོ་དྲང་བ་ནི། དེ་བཞིན་མདོར་
བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། རྒྱས་པ་ལས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་རྣམ་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅན་

[015A]༄༅། །འབྲས་བུ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་སྤངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། རང་དོན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་རྟེན་ཅན་གཞན་དོན་དུ་སེམས་ཅན་མ་སྡུད་པ་སྡུད་པ་ལ་སོགས་
པ་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྟེན་ཅན་འབྲས་བུ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་དང། ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཚུལ་
གྱིས་རྟོགས་པ་དང། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ལེན་པའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཉིད་སྤངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ནི་གཞི་དང་གཉེན་པོ་དང་རྣམ་པ་མཐའ་
དག་བསྡུས་པ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་རིལ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱར་ནི། སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་དམན་པ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱས་པ་དང། འབྲིང་དང། མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དད་པའི་
སེམས་ཅན་གསུམ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བཞེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གསུམ་པོ་དེ་དང་དེ་ལས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རིམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་མཐའ་དག་གསལ་བར་མཛད་པ་མིན་ནམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
འཕགས་པ་མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བས་ཡང་དེ་བསྟན་པ་ལ་དོན་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་དང། བསྟན་བཅོས་འདིའི་དགོས་སོགས་བཞིའི་དོན་ལ་ངོན་འགྱུར་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་རང་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་པར་

[015B] དགོས་པ་དང། དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་དང། འབྲེལ་བ་ཁོང་ན་ཡོད་པ་རྣམས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར། རྩ་བ་ནི། བདེ་བླག་ཏུ་ནི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱན་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་རྟོགས་པ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ལམ། །སྟོན་
པས་འདི་ལས་བཤད་པ་གང། །གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མིན་པ་དེའོ། །རྟོགས་པའི་ཡང་དགོས་པ་ནི། མཐོང་འགྱུར་ཕྱིར་དུའོ། །སུས་ན་བློ་དང་ལྡན་པས་སོ། །གང་ན་ཆོས་སྤྱོད་བཅུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མདོའི་དོན་ནོ། །གང་གི་སྒོ་ནས་ནི། དྲན་པ་ལ་བཞག་ནས་སྒོམ་པས་སོ། འབྲེལ་བ་ནི། རྒྱན་
ལས་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་རྟོགས་པ་ཞེ་ན། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དོན་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ཉམས་ལེན་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྟོགས་པ་ལ་ཡང་
དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དགོས་པའི་ཡང་དགེས་པའི་ཆེད་དུ་མངོན་པར་འདོད་དོ། །མངོན་དུ་བྱ་རྒྱུའི་བརྗོད་བྱ་དེ་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་
ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་སྟེ་
རྩེ་བར་དེ་གཅིག་པོ་སྨོས་པ་ནི་དེས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་སུས་མངོན་དུ་བྱེད་ན་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉན་རང་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ལ་གོམས་པ་

[016A]༄༅། །མ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་རིམ་གྱིས་དངོས་སུ་མ་མྱངས་ཏེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡུམ་གསུམ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ཐབས་དང་ཐབ་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་པར་མཛད་པའི་
ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཉན་རང་གིས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་ཐོས་བསམ་མི་བྱེད་པས་སོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་ཅི་ལ་ཡང་མ་རག་པར་ཆས་པ་དག་ཁོ་ནས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན། ཐོས་བསམ་གྱིས་ཉམས་
སུ་མྱོང་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོའི་དོན་མ་ལུས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ་ལེགས་པར་བཞག་
ནས་བསྒོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཆོས་ཅན། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་རྟོགས་པའི་རིམ་པས་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྩ་བར་ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་སྦྱིན་པ་ཞེས་པ་ཡིན་པས། འདིར་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་ལ་
ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྔ་རབས་པ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང། ཞེས་པས་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་དང། སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་ཐ་མ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཆོས་བཅུ་ལ་ཆོས་སྤྱོད་བཅུར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །གསུམ་པ་འཇུག་བྱ་བསྟན་
བཅོས་ཀྱི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ལ་རྒྱས་པ་ལ་དང་པོ་ལ་མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་དུ་དབྱེ། བར་མ་ལ་དད་པ་ལ་དྲུག་ཏུ་བསྡུ། བསྡུས་པ་ལ་དད་པ་ལ་གསུམ་དུ་བསྡུ་པའོ། །དང་པོ་ལ་བསྡུས་དོན་ལུས་རྣམ་གཞག། ཚིག་དོན་ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་ལ་བཞི་ལས་

[016B] དེ་ལྟར་འགྲེལ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྙད་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་གསུངས་སོ། །དགོས་པ་ནི། ཉན་པ་པོ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། འཆད་པ་པོས་ཡན་
ལག་རྒྱས་བཤད་དུ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱས་པ་ཡང་གོ་རིམ་མ་འཛིངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པར་བྱ་སླ་བར་གཟིགས་ནས་དེའི་ཕྱིར་དུའོ། །གང་གིས་ཇི་ལྟར་ན། ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་བཅོ་ལྔས་མདོ་དང་རྒྱས་པར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་རྩ་བ་ལ་
ལུས་མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། བཤད་བྱ་གཞུང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འཆད་བྱེད་དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡན་ལག་བཤད་དོ། །བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་ཀུན་ཅེས་པ་ནས་དེ་རྣམས་བརྒྱད། ཅེས་པའི་བར་རོ། །འདིར་
མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་རྣམ་གཞག། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག། དངོས་བརྒྱད་ཀྱི་གྲངས་དང་གོ་རིམ་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་ཉིད། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་གང་ཞིག་སྲིད་ཞིའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའམ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་དབྱེ་ན། གཞུང་
ལམ་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གཙོ་བོ་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན། དེ་ཉིད་ཡུལ་དང་བཅས་པ་རྫོགས་པར་སྟོན་པའམ། འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་ཐོབ་པའི་ཐབས་སྟོན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ་
ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ནི། འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་དེ་ཉིད་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་པར་མ་ཆོད་པར་འཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ལམ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་སློབ་ལམ་རྣམས་སོ། ཞེས་གཞན་དག་འཆད་ལ། དེ་ལྟར་ན་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་དངོས་ཡིན་ནམ་མིན་སླའི་ཐེག་ཆེན་སློབ་ལམ་

[017A]༄༅། །ཡིན་ན། ལམ་ཤེར་ཕྱིན་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཡིན་ན་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པ་ཡིན་ན་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་བས་ན་
ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་པ་རྣམས་ནི་གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་མིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཁོ་ན་གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་ཡིན་
ན། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དག་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཙམ་དུ་གྱུར་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དག་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་མིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་སློབ་ལམ་ཡིན་པས་ཀྱང་མ་
ཁྱབ་སྟེ། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་ཀྱང་སློབ་ལམ་དང་མི་སློབ་ལམ་གང་ཡང་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་མིན་ན། འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ལམ། དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྨྲས་པ་དང་འགལ་ལོ། །སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སའི་ལམ་བདེན་ཡང་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་ལ། ངེས་ན་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་དང་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་འགལ་བ་མིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །འདི་དག་ལས། གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་ན་ཤེར་ཕྱིན་དངས་མིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། ཤེས་པར་འགལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལ་ཤེར་
ཕྱིན་དུ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་ངེ་བརྗོད་བྱར་སྟོན་པས་སོ། །དགོས་པ་ནི། དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པར་འདོད་པས་འདི་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་དགོས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུའོ། །འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་ན་ཤེར་ཕྱིན་དངོས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅིང། ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་

[017B] ཤེར་ཕྱིན་དངོས་ཡིན་ལ་གལ་ཏེ་སློབ་ལམ་ན་ཤེར་ཕྱིན་མཚན་ཉིད་པ་མེད་ན་ཕར་ཕྱིན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་པས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་བྱང་སེམས་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བ་དང། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན་དུ་ཉམས་
སུ་ལེན་པའི་ལམ་དང། སྒྲུབ་པ་དང་སྦྱོར་བའི་རྣམ་གཞག་དུ་མ་ཞིག་སྨྲས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཁས་བླངས་ནང་འགལ་བ་དང། མདོ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བ་སོགས་
ཉེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་དང་མང་པོ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནི་དངོས་ཡིན་ལ། དེ་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཚིག་དང་ངག་གི་ཚོགས་ཀྱི་གཞུང་དང། མཐོང་བ་
ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལམ་ལ་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེ་ན། བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུའི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཉིས་མེད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་པར་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། གཙོ་བོ་ལས་དབང་དུ་བྱས་པའོ་
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཙོ་བོའི་ཤེར་ཕྱིན་དངོས་ཡིན་ལ་གཞུང་ལམ་ལ་ཡང་གཙོ་བོའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་སྒྲས་བཏགས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །གཉིས་པ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ། གཞན་ལུགས་
དགག་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞི་ཤེས་ཡིན་ན་ཉན་རང་འཕགས་པ་ཁོ་ན་དང། ལམ་ཤེས་ཡིན་ན་བྱང་འཕགས་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་ཁྱབ་ཅེས་སྨྲ་བ་མི་འཐད་དེ། སྐབས་གསུམ་པའི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མེད་པས། ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་

[018A]༄༅། །འདོད་ན། མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་ཀ་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཐོས་བསམ་གྱིས་དྲན་པ་ལ་བཞག་ནས་བསྒོམ་བྱུང་གིས་མངོན་དུ་བྱེད་པར་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ཉིད་དང། དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྡུས་པ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སངས་རྒྱས་ལ་ལམ་ཤེས་གཞི་ཤེས་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་གཞི་ཤེས་ཡིན་ན། ཉན་རང་
གི་རྟོགས་རིགས་དང། ལམ་ཤེས་ཡིན་ན་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་དང། རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་སྨྲས་ནས་གཞི་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གཞི་བདག་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་
ལམ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ལམ་གསུམ་རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་འགལ་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། གཞི་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། གཞི་གྲུབ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་
སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཉན་རང་གི་རྟོགས་རིགས་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་མོ། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་དང། ཉན་རང་གི་རྟོགས་རིགས་མི་འགལ་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་རིགས་དང། ཐེག་དམན་
གྱི་རྟོགས་རིགས་མི་འགལ་བར་ཐལ་ལོ། །ཡང་བྱང་སེམས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལམ་ཡིན་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་བཞེད་པའང་འཐད་པར་མི་སེམས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་མྱ་

[018B] ཉོན་མོངས་འགགས་པའི་འགོག་པ་དེ་ཡིན་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་འགོག་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་
ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་དེ་དག་གི་རྟོགས་རིགས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་སྨྲ་བ་ལའང། རིགས་སུ་ཐལ། ཞེས་པའི་སྒོ་ནས་ཉེས་པ་ཀུན་མཚུངས་སོ། །རང་ལུགས་ནི། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད། རྣམ་རྟགས་
མཚན་མ་མ་ལུས་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག། ས་མཚམས་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ཐ་སྙད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ནི་
རྣམ་མཁྱེན་མིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་ཡིན་ན་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་དགོས་ན། དངོས་པོ་ཡིན་ན་དོན་དམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་དངོས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་
བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་བུད། དེས་ན་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་ལ། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མིན་ནོ། །དེ་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། འོ་ན་ལམ་ཤེས་ན། ལམ་ཤེས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ཞིང། སྔོན་པོ་འཛིན་
པའི་མིག་ཤེས་ཡིན་ན་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་འདོད་ན། ཁྲ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱང་དེར་ཐལ་ལོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་ཡང་རེ་ཤིག་བཞག་གོ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་

[019A]༄༅། །དངོས་སུ་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་གསུམ་གང་ཡང་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་མཁྱེན་པ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་
ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྔ་མས་རིགས་བསྒྲེའོ། །ས་མཚམས་ནི། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་གཞག་དང། སངས་རྒྱས་ལ་ཡོད་དོ། །གཞི་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གཞི་ཕུང་སོགས་ལ་བཏགས་པའི་གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་མེད་པ་
ཙམ་དང། གཟུང་བ་བདེན་མེད་ཙམ་གང་རུང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཕྱེ་བའི་མཁྱེན་པ། ས་མཚམས་ཐེག་པ་གསུམ་གའི་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་དོ། དེ་ཡང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱང་འདས་
དངོས་སུ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡིན་ན་དེས་མ་ཁྱབ་པས། བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མིན་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉན་ཐོས་
ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཞིང། དེ་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཀྱང། བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡོད་མི་དགོས་སོ། །དེས་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཅིང། དེ་བྱང་སེམས་ལ་ཡང་ཡོད་པ་སོགས་ལ་དགོངས་ནས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། ཞེས་
སོགས་དང། ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པ་སོགས་ལ་དགོངས་ནས། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མིན་ལ། དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་རྟོགས་པའི་

[019B] ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་གྱིས་དེའི་རྒྱུའང་བྱེད་ཅེས་སོགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན། བུམ་པའི་ཁྱབ་བྱེད་དངོས་པོ་ཙམ་གྱིས་ཀ་བ་ལའང་ཁྱབ་ཀྱང་ཀ་བའི་དངོས་པོ་བུམ་པ་ལ་ཁྱབ་མི་དགོས་པ་
ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་པ་ནི་གཞི་ཤེས་ཡིན་གྱི་ལམ་ཤེས་མིན་ལ། ཆོས་བདག་མེད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་
མེད་མངོན་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་རྒྱུད་ལ་མྱོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཡིན་གྱི་གཞི་ཤེས་མིན་ནོ། །འདིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མྱོང་
སྟོབས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ལས་གཞན་རྣམས་ལའང་རིགས་བསྒྲེ་སྟེ་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ལམ་ཤེས་གཞི་ཤེས་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཀྱང་
དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ཡིན་ན་གཅིག་ཡིན་པར་འགལ་ལོ། །འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡང་རིགས་བསྒྲེའོ། །ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་ཚུལ་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོགས་
པ་མངོན་སུམ་དུ་འབྱེད་པར་གསུངས་པས་དེའི་སྒོ་ནས་ཤེས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ནི་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་དངོས་སུ་སྤྱོད་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ཆོས་ཉིད་ལམ་ཉམས་པར་བཞག་པའི་ཚེ་ན་མེད་པས་ཁྱབ་ལ་

[020A]༄༅། །དེའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་མེད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །ཁོ་རང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་སྤྱོད་པའི་བློ་ཡིན་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་དེའི་ཚེའང་ཡོད་
པར་མི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་དེའི་གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་སོགས་དབང་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ། ཞེས་སྨྲ་བ་ཅིས་འགོག་སོམས་ཤིག། ཁ་ཅིག་ཚོགས་སྦྱོར་བ་སོ་སྐྱེ་ལ་ཡང་གཞི་ཤེས་ལམ་ཤེས་དངོས་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་མི་འཐད་དེ། མདོ་
ལས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་བལྟས་ནས་འདའ། ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར། འཕགས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་མཐོང་བ་སྨོས་ལ། འཁྲུལ་པའི་མཐོང་བ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཤེས་པ་སྨོས་སོ། ཞེས་
བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། ལམ་གསུམ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པས་ལམ་ཤེས་ཀྱི་གོ་ཆོད་ན། ཚོགས་སྦྱོར་ན་རྣམ་མཁྱེན་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ཞིག་བཀོད་པ་ཡིན་ལ། མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཁོ་བོ་འབའ་
ཞིག་གི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དངོས་བརྒྱད་ཀྱི་གྲངས་དང་གོ་རིམས་ངེས་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་དུ་གྲངས་ངེས་ཞེ་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གཅིག་འཚང་རྒྱ་བའི་ཆ་རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྒྱད་དུ་གྲངས་ངེས་ཏེ་
འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ། འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་རྣམ་མཁྱེན་དང། དེའི་རྒྱུ་ལམ་ཤེས་དང། ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་གཞི་ཤེས་རྣམས་སུ་གྲངས་ངེས་ཤིང། དེ་ཉིད་སྒོམ་བྱུང་གིས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་དབང་དུ་

[020B] དབང་ཐེབ་ནས་བརྟན་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་སུ་ངེས་པས་སྦྱོར་བ་བཞིར་གྲངས་ངེས་ལ། ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ་སྐུ་བཞི་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པར་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་རིམ་ནི། སྐབས་རང་རང་གི་མཚམས་
སྦྱོར་ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང། ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དག་གི་ཚིག་དོན་ནི། ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་དག་བཤད་པས་བཤད་པར་འགྱུར་བ་དང། ཤིན་ཏུ་མདོར་བསྡུ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདིར་མ་བྲིས་ལ། ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། ཅེས་པ་ནི་
ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་ནོ། ཞེས་ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་མཚོན་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་དེ་ཉིད་རྟེན་ཐུབ་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དང། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་མ་མཐོང་
བའི་ལམ་ཞེས་པའང་འགྱུར་རྙིང་ལས། མཐོང་ལམ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་པ་ལྟར་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ངོས་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡུམ་གྱི་ལུས་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། །
དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྐང་གྲངས་ཙམ་བསྟན་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་ལྷག་མ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་ཆོས་ཅན། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། དོན་བདུན་ཅུའི་རྐང་གྲངས་ཙམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་
པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་རྒྱས་པར་མ་བཀྲོལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བསྡུས་པའི་དོན་གྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་རྣམས་ནི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་

[021A]༄༅། །པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་གིས་འཆད་པས་དེ་དག་རྣམ་པར་བཤད་པས་འདི་དག་ཀྱང་བཤད་པར་བསམས་ཏེ། འདིར་ཡང་བཤད་ན་ཟློས་བའི་ཉེས་པར་འགྱུར་དུ་དོགས་
ནས་རྣམ་པར་མ་བཀྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ཚིག་དོན་ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་ལ། གཏན་ལ་དབབ་བྱ་མཁྱེན་པ་གསུམ། །ཉམས་སུ་བླང་བྱ་སྦྱོར་བ་བཞི། ཐོབ་བྱ་ཆོས་སྐུའོ། །དང་པོ་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན། དེའི་རྒྱུ་ལམ་ཤེས། དེའི་ཤེས་བྱ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལ་གཞི་ཤེས་
བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་འགེལ་ཡ་དགོད། ཆོས་བཅུ་བཤད། སྐབས་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་བསྡུས་པའི་དོན་ཀུན་བསྟན་ནས་དངོས་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྡུད་པའི་ཚིག་ལེའུ་བཡྶ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་
སྒོ་ནས་བཤད་པར་བཞེད་དོ། །དང་པོར་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན། དེ་དེས་དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་
ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བསམ་པ་སེམས་བསྐྱེད། དེ་ནས་གདམས་ངག་ནོད་ཚུལ། དེ་ནས་དེ་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། སྤྱིའི་དོན་ལ། ངོ་བོ། མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ། ས་མཚམས་སོ། དང་པོ་ནི་
འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ལྟར་ན། སེམས་བསྐྱེད་པ་བྱེད་པས་སེམས་བསྐྱེད། ཅེས་སྒྲ་བཤད་ནས། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ། སེམས་བྱུང་དུ་བཞེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ས་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཆོག་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ཞེས་དང་

[021B] ཞེས་སོགས་སོ། །འཕགས་སེང་ལྟར་ན། སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་པའི་སྒྲ་བཤད་ཚུལ་སེམས་ཀྱང་ཡིན་ལ། བསྐྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པས་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱས་ནས་སེམས་
བསྐྱེད་ཡིན་ན་གཙོ་བོ་སེམས་ཡིན་དགོས་པར་བཞེད་ལ། དེ་ཡང་ཡིད་ཤེས་དགེ་བ་ཞིག་ལ་བཞེད་དེ། འཕགས་པས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ནི་དེ་ལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་ནི། གཞན་དོན་འདོད་པས་ཀུན་ནས་བསླང་ཞིང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་གྲོགས་སུ་ལྡན་པའི་གཙོ་བོ་ཡིད་ཤེས། གསུམ་
པ་དབྱེ་བ་ལ། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད། འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་སོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ། ཁ་ཅིག་ཆོགས་བླངས་མ་བླངས་ཞེས་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། ཚད་ལྡན་དུ་མས་སྨོན་སེམས་ལེན་པའི་ཆོ་ག་བཤད་པ་ལ་ཅོ་འདྲི་བའི་
ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་སོ་སྐྱེ་དང། འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་འཆད་པ་མི་འཐད་དེ། ཚོགས་སྦྱོར་ན་ལམ་ལ་འགྲོ་བཞིན་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ཉེར་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་གསུམ་དང། ཐ་མ་བཅུ་དགུ་ལ་བྱས་ནས། དང་པོ་གསུམ་
ཚོགས་ལམ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་འདུན་པ་སངས་མ་རྒྱས་པར་ཡོད་པས་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱང་དེ་དག་པར་དུ་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པ་

[022A]༄༅། །དང། རྒྱུ་ཕྱིན་དྲུག་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་ཅེས་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། ཅེས་པས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་འདི་གཉིས་ནི་
གྲོགས་བསླབ་པས་ཟིན་མ་ཟིན་ཁོ་ནས་ཕྱེ་བ་ཡིན་པ་དང། ཡང་དེ་གཉིས་འགལ་བར་ཁས་བླངས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བསླབ་བྱ་འཆད་པ་ན། སྨོན་སེམས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་དང། འཇུག་སེམས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཞེས་འཆད་པ་ནི་དངོས་སུ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །རང་ལུགས་
ནི། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་གང་ལམ་ལ་སློབ་པའི་བྱ་བས་མ་ཟིན་པ་ནི་སྨོན་སེམས་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་གང་དེས་ཟིན་པ་ནི་འཇུག་སེམས་ཡིན་ཅིང། སྨོན་འཇུག་འགལ་བ་མིན་ནོ། །སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དབྱེ་ཚུལ་གཞན་ནི་མདོར་བསྡུ་བར་འདོད་པས་མ་བྲིས་སོ། །བཞི་པས་
མཚམས་ནི། སྨོན་སེམས་ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པ་ལ་ཡོད་དེ། དང་པོར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐོབ་འདོད་མ་སྐྱེས་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་ཡང་སློབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡ་མཐའ་ནི་ས་བཅུ་བའོ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་སེམས་བསྐྱེད་མེད་དེ་
རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང། དེའི་ཆེད་དུ་ལམ་ལ་སློབ་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དག་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པས། རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་ལ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་དགོས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་གཉིས་ཀ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དུ་ཁས་བླངས་དགོས་པས། སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ན་གཙོ་བོ་སེམས་ཡིན་

[022B] །ད་ནི་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ཞེ་ན་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ན། གཙོ་བོ་སེམས་ཡིན་མི་དགོས་ཤིང། ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ན། དེ་ཡིན་དགོས་པའི་ཁྱད་པར་ཚིག་ལ་དགའ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲོས་
ཤིག། དེས་ན་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་དང་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་སོགས་ཀྱིས་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་བཤད་ཀྱང། འཕགས་སེང་གི་གཞུང་གང་ལས་ཀྱང། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་པ་ལན་ཅིག་མ་བཤད་དོ། །འོ་ན་སེམས་བསྐྱེད་ཉེར་གཉིས་ཀྱི་ཐ་མ་གསུམ་སངས་རྒྱས་ས་
ལ་བཤད་པ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་འོག་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཡང་ལག་གི་དོན་ལ། མཚན་ཉིད། དམིགས་ཡུལ། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་སོ། དང་པོ་ལ་དངོས་དང། རྩོད་སྤང་གཉིས། དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་རང་གི་ངོ་བོ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་སྟོན་ནོ། རྩ་
བ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཅེས་པ་མཚོན་པ་དང་ལྷག་མས་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནོ། །འགྲེལ་བ་ནི། རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་དགོས་པ་རྒྱུར་ལྡན་ཞིང། གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་གྲོགས་སུ་ལྡན་པའི་ཡིད་ཤེས་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་ན། སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། རྩོད་ཡུལ་ནི། རྩ་བའི་སྒྲས་ཟིན་ནོ། །དེ་ཡང་སེམས་བྱུང་ཡིན་ན་གཙོ་བོ་སེམས་ཡིན་པར་
འགལ་བས་འདོད་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་སྨོས་པ་མི་འཐད་སྙམ་པ་སྟེ། འདི་ལ་སེམས་སེམས་བྱུང་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད་མི་དགོས་སོ། །རྩོད་ཚུལ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ནི་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་སེམས་

[023A]༄༅། །ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་སེམས་ཡུལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྣང་བ་ཅན་འབྱུང་བ་མིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་གཞན་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་དེ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ལན་བསྟན་པ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་
ན་སེམས་བྱུང་ཡིན་པ་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྩ་ཚིག་འདིར་སེམས་བསྐྱེད་ལ་འདོད་པའི་མིང་གིས་ཏེ་བརྡར་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འདོད་པའི་ཆོས་གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་མི་བཟོད་
པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་གཞན་དོན་བྱེད་འདོད་པ་འབྱུང་ངོ། །དེ་ལྟར་འདོད་པ་ན་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་ལ་དེའི་ནུས་པ་མེད་པར་མཐོང་ནས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་འབྱུང་ལ། དེ་དང་
མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཡིད་ཤེས་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། གཞན་དོན་འདོད་པའི་འདོད་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དང། བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་འདོད་པ་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞིང། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ལ་གཉིས་ཡོད་པས། ལན་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་ཚུལ་གཉིས་འབྱུང་བ་ཡིན་
ནོ། ཊཱིཀ་བྱེད་གང་དག་འདོད་པ་གཅིག་བྱས་ནས། དེའི་མིང་གིས་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བཏགས་ཚུལ་གཉིས་བྱེད་པ་དག་ལ་འདོད་པ་དེ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དང། གྲོགས་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་དུས་མཉམ་པའང་ཡིན། མི་མཉམ་པའང་ཡིན་ཅེས་དངོས་
འགལ་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདོད་པ་ཅེས་པ་གཞན་དོན་འདོད་པ་ལ་བྱས་པའི་བཏགས་ཚུལ་འཆད་པ་ནི། རྩ་ཚིག་འདིར་ཆོས་ཅན། གཞན་དོན་འདོད་པའི་མིང་གིས་སེམས་བསྐྱེད་ལ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དགེ་བའི་ཆོས་གཞན་དོན་ལ་འདུན་པའི་

[023B] དེ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་གཞན་དོན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་ཆོས་མཐའ་དག་འཕེལ་བར་འགྱུར་
རོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལན་གྱི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ནི་འདོད་པ་ཅེས་པ་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ལ་བྱས་ནས་ཆོས་ཅན་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་མིང་གིས་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྐབས་འདིའི་སྨོན་ལམ་ནི་དོན་
དུ་གཉེར་བ་སྟེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་དེའི་སྒྲར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྨོན་ལམ་དང། མཚུངས་
པར་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་སྐྱེའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དམིགས་ཡུལ་ལ་གསུམ་ལས། དྲི་པས་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི། ངོ་བོ་ལ་རྩོད་པའི་དྲི་བར་མ་ཟད་ཀྱང་གང་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་དངོས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཡང་དག་པོར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་གང་ཡིན་
གང་གི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དམིགས་ཡུལ་གཞན་གྱི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྩ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་དང་གཞན་དོན་དེ་དང་དེ་ནི་ཡུམ་གསུམ་གྱི་མདོ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ལས་བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་དོ། །འགྲེལ་བ་ནི་རེ་རེ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་
རྣམ་པ་གསུམ་ཅར་ལས་ཀྱང་གཞན་དོན་དང་བྱང་ཆུབ་བསྟན་ལ་ཇི་ལྟར་བསྟན་ན། ཉི་ཁྲིའི་མདོའི་མགོ་འཇུག་གི་ཚིག་སྣ་བསྡུས་པ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་པ་ལ་མི་དམིགས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཅན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་མདོར་བསྟན། སྦྱིན་པ་ལ་

[024A]༄༅། །སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང། སྦྱིན་པ་པོ་དང། ལེན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཅན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་རྒྱས་པར་བཤད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དགོས་པར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་གཞན་དོན་མདོར་བསྟན་ཅིང། སེར་སྣ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགོད་པར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་
པས་གཞན་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་ཚིག་སྡུད་པའོ། །དེ་དག་གི་དོན་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་རྒྱན་གྱི་ངག་གིས་མདོ་དེ་འདྲའི་དོན་དང་མི་འགལ་བར་མཚན་ཉིད་སྟོན་པའི་རྩ་ཚིག་གིས་བྱང་ཆུབ་དང་གཞན་དོན་གྱི་མིང་ཙམ་
སྨོས་པའི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྡུས་པ་དང་རབ་དབྱེ་སྟོན་པའི་རྩ་ཚིག་གིས་ཕར་ཕྱིན་བཅུར་ཕྱེ་ཤིང། གཞན་དོན་བྱེད་ཚུལ་དཔེས་བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང། གཞན་གྱི་དོན་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་བསྐྱེད་
པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་རྗེ་བཙུན་གྱིས་རང་བཟོར་བསྟན་པ་མིན་གྱི་མདོ་གཞན་དུ་བཤད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་མདོ་མི་འགོད་པ་ཅི་ཞེ་ན། གཙུག་ལག་
གི་གཞུང་སྐབས་ཀྱི་དོན་སེམས་བསྐྱེད། སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ནི་ཡུམ་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་གསུང་མོད་ཀྱི་ཚིག་མངོས་སུ་དོགས་ནས་རྒྱས་བསྡུས་ཁུངས་ཉིད་དུ་མ་བྲིས་སོ། །གསུམ་པ་དབྱེ་བ་ལ་ས་མཚམས་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་སོགས་རྩ་བ་ནི་དེ་ཡང་

[024B] །འགྲེལ་བ་ལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། ས་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་སུ་གོ་རིམ་
བཞིན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་གོ་སླའོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་འདོད་ཙམ་དང། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད་འདོད་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་རྒྱུ་ལ་སློབ་འདོད་རྣམས་གྲོགས་སུ་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་འདུན་ལྡན་སོགས་གསུམ་
དུ་ཕྱེ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་སྦྱིན་པ་ལ་སློབ་འདོད་སོགས་བཅུར་ཕྱེ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ཡང། སྦྱིན་པ་དམིགས་ཡུལ་དུ་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་བཅུར་འགྱུར་ཞིང་
གཞན་དོན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས། རྐྱེན་ཡེ་ཤེས། བསྟན་བྱ་བྱང་ཕྱོགས་གཞན་དོན་བྱེད་པའི་གྲོགས་སྙིང་རྗེ་ལྷག་མཐོང་གཞན་དོན་བྱེད་ཚུལ་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་པས་ཆོས་སྟོན་པའི་བདག་རྐྱེན་གཟུངས་སྤོབས། ངོ་བོ་
ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན། གཞན་དོན་མཆོག་ལ་གཉིས་ལས། སློབ་ལམ་གྱི་གཞན་དོན་མཆོག་བདག་གཞན་མཉམ་ཉིད་དུ་དངོས་སུ་རྟོགས་ནས་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་བྱེད་པའི་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ། མི་སློབ་པའི་གཞན་དོན་ཁྱད་
པར་བ་ཆོས་སྐུའི་བདག་རྐྱེན་ལས་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སྟོན་པ་སྟེ། གཞན་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་དོན་གཉེར་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་དམིགས་ཡུལ་དུ་ལྡན་པའི་སེམས་

[025A]༄༅། །བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་ལ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་སུ་ལ་ཡང་ཡིད་བརྟན་ཡོད་པ་མ་མཐོང་ངོ། །དེས་ན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་
ཆོས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ལན་མང་དུ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལེགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་འདི་དག་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུ་དང། སྦྱོར་བ་མི་འཐད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི། དབྱིག་གཉེན་གྱིས། དཔེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་
པ་འདི་ནི་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་མི་ཟད་པ་ཉིད་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པ་མ་མཐོང་བར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་སོགས་སོ། །བཞི་པ་ས་མཚམས་ནི། དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་གསུམ་
ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་ལས་དང་པོ་པའི་ས་ཚོགས་ལམ་གསུམ་གྱིས་གཙོ་བོར་བསྡུས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཅིག་ནི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་གཙོ་ཆེར་བསྡུས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཅུ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་
ལ་སོགས་པས་བཅུས་བསྡུས་ཏེ་དང་པོ་མཐོང་ལམ་དང་ལྷག་མ་རྣམས་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ལྡན་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་སོ། །ཁྱད་པར་ལམ་ཨ་བྷྱས། ས་བཅུ་པ་ལ་བཤད་ཀྱང། འདིར་ནི་དག་ས་ཙམ་
ལ་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐ་མ་གསུམ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་གི་དབྱེ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་སོ། །འདིར་སངས་རྒྱས་པ་ནི། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་མིན་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་དབང་

[025B] །འདི་ཅིས་ཤེས་ཞེ་ན། ཉེར་གཉིས་པའི་སྐབས་ཀྱི་མདོར། ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པར་འདོད་པ་དང། ཞེས་པ་ནས། གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་བལྟ་བར་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་བསླབ་
པར་བྱའོ། ཞེས་གུསྔྶ་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ། །སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ཡིན། ཅེས་དང། མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པར། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། བགྲོད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ས་དེར་
གཏོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་དང། ཉི་ཁྲི་སྣང་བར་ཡང་བགྲོད་པ་ཉིད་ནི་ས་དེར་གཏོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་
པས་སོ། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ས་བཅུ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འགྲེལ་ཆེན་དུ་འདི་ནི་ངེས་པར་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བར་དུ་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་
འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དབྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ཅེས་པ་ནས། གཞན་དུ་ན་རྒྱུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བྱས་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
ཁ་ཅིག་གིའོ། ཞེས་པས་གཞན་ལུགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་དང་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྒྱད་པོ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ་

[026A]༄༅། །ཞེས་པ་རང་ལུགས་ཡིན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཤད་བ་ནི་ཕལ་ཆེར་སྤངས་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་རྒྱན་ལ་ཞག་ལ་བ་འདུ་བར་འགྱུར་རོ། །ས་མཚམས་འདི་དག་ཀྱང་ལམ་
དེ་དང་དེའི་གནས་སྐབས་ན། དོན་གཉེར་དེ་དང་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་གཙོ་ཆེ། ཞེས་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་བསྐྱེད་དེ་དག་དེ་ལས་གཞན་ན་མེད་པར་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ལས། སྤྱིའི་དོན་ནི་གདམས་ངག་ཅེས་བྱ་
བ་འདི་ཡང་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། ཕན་བདེའི་ཐབས་འདོམས་པའི་ངག་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་མཐོ་དང། ངེས་ལེགས་ཀྱི་ཐབས་འདོམས་པ་གཉིས་ཡོད་ཅིང། ཕྱི་མ་ལ་ཐེག་དམན་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་གཉིས་ལས། ཕྱི་མའི་མཚན་ཉིད། ཐེག་
ཆེན་གྱི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་གང་རུང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་འདོམས་པའི་ངག། དེ་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཡོན་ཏན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་ཕྱིར་འདོམས་པའི་རྗེས་བསྟན་དང། དེ་ཐོབ་ཟིན་མི་ཉམས་ཤིང་འཕེལ་བའི་འདོམས་པའི་གདམས་པ་གཉིས་སུ་
ཡོད་དོ། །ཐེག་ཆེན་གདམས་ངག་ཉན་པ་ནི་ཚོགས་ལམ་གྱི་གོང་ནས་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཚོགས་ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་ཉན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཉན་པ་པོ་ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པས་མ་ཁྱབ་ལ། ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ནི་བདག་རྐྱེན་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཚིག་དང་དོན་གོ་རིམ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བརྗེད་པར་འཛིན་ནུས་པའི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའོ། །འདི་ཡང་མ་མཐའ་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ནས་ཐོབ་

[026B] །གདམས་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་ཅན་མིན་པ་ནི་སྟོན་པ་པོ་འཕགས་པ་དང་སོ་སྐྱེ། བརྗོད་བྱ་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་སོགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་དོ། །ཆོས་ཤེས་ན་རེ། ཉམས་ལེན་སྒྲུབ་པ་ཡང་གདམས་ངག་གོ་
ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་ཡོད། ལས་ལ་ཡོད་པའི་གདམས་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེ་ན། གདམས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདམས་ངག་ཏུ་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་མཚོན་བྱ་མིན་ན་
མཚན་ཉིད་ཡིན་དགོས་པ་སོགས་སུ་འགྱུར་ཞིང། དེ་དག་ལ་གདམས་ངག་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡང་མ་ཚང་ངོ། །དེ་ལ་འདིར་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་གདམས་ངག་སྟོན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་དང། གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་དོན་གཉེར་སྐྱེས་ནས་
བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང། དེའི་རྒྱུ་ལ་སློབ་པར་དམ་བཅས་ཤིང་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་དང་གཞན་དོན་གྱི་རྒྱུ་ལ་བསླབ་དགོས་ལ། དེ་ཡང་རང་དགར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་སློབ་ཚུལ་ཤེས་མི་ནུས་ཤིང། གཞན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
ལ་མཉན་ནས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་མཉན་ནས་ཤེས་མི་ནུས་ཀྱི། ལམ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་མ་ལུས་པ་མཉན་ནས་ཤེས་པར་བྱེད་དགོས་པས་དེའི་ཕྱིར། ཡུལ་བཅུ་ལ་གདམས་ངག་འདོམས་ཚུལ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་
བསྐྱེད་པ་ལམ་ལ་སློབ་ཚུལ་ཤེས་པར་འདོད་པ་དག་གིས་ནི་ཡུལ་འདི་ཙམ་ཞིག་ལ་ཚུལ་འདི་ལྟར་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་མཉན་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། གདམས་ངག་སྟོན་པ་པོ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་ནི་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཉན་

[027A]༄༅། །ཐོས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་སྟོན་པ་ཡོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དོན་ལ། སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར། སོ་སོའི་དོན་བཤད། གྲངས་ངེས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ། རྟོགས་དཀའ་བྱེ་
བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཞར་ལ་དབྱེ་བ་བརྗོད་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གདམས་ངག་འཆད་དོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
གདམས་ངག་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་ཟིན་པ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་དོན་གྱིས་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། སེམས་ཉེར་གཉིས་པོ་དེས་ཡུལ་དུ་འཕངས་པའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་དང་གཞན་དོན་
རྒྱ་ཆེན་པོ་ནག་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཆོས་འདོམས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ལས། རྩ་བ་ནི། བསྒྲུབ་དང་ཞེས་སོགས་ཏེ། ཡུལ་བཅུའི་བྱེ་བྲག་གིས་གདམས་ངག་ཀྱང་བཅུའོ། ཞེས་པའོ། །འགྲེལ་བ་ལ་བཅུ་ལས། ལམ་
གྱི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལ་གདམས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ལ་གདོམས་པ་དང། ཞེས་པ་བཤད་གཞིའོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་སློབ་
པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་མི་འདའ་བར་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་ཅེས་པས་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དང། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཉན་ཐོས་ལ་སྲོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མིན་པ་འཇུག་ཅེས་པས་ཐབས་

[027B] །ངག་དོན་ནི། བྱང་སེམས་ཡིད་བཞིན་བྱང་སེམས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཚིག་ཆོས་ཅན། སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་ཡིན་ཏེ། ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཙན་གྱི་སྒོ་
ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཉམས་སུ་ལན་ཚུལ་བྱང་སེམས་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དབྱེ་གཞི་ཆོས་ཙམ་མོ། །དབྱེ་ན་ཀུན་རྫོབ་དང། དོན་དམ་པའི་
བདེན་པ་གཉིས་སོ། །འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གནས་ཚུལ་དང། སྣང་ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའོ། །སོ་སོའི་ངོ་བོ་ལ་གཉིས་ལས། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཅེས་པའི་སྒྲ་བཤད་ནི། བདེན་གཉིས་ལས། གང་ཞིག་གིས་སམ་གང་དག་ལ། ཡང་དག་
སྒྲིབ་བྱེད་དེ་ཀུན་རྫོབ། ཅེས་པ་ལྟར་གནས་ལུགས་ལ་སྒྲིབ་པའི་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ། རང་བཞིན་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་གསུངས་ནས། དེའི་དོན་བདེན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཅེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་ནི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་
མས་དངོས་སུ་རྙེད་པའི་དོན། ཁ་ཅིག་རྟེན་འབྲེལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། དོན་ལྡོག་དང་གཞི་ལྡོག་མ་ཕྱེད་པའོ། དབྱེ་ན་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ཏེ། དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་རིམ་བཞིན་སྣང་བ་ལྟར་ཐ་
སྙད་ཙམ་དུ་མི་བསླུ་བ་དང། སྣང་བ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བསླུ་བའི་ཆོས། དཔེར་ན་གསེར་བུམ་བུམ་པར་སྣང་བ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བསླུ་བའི་ཆོས། དཔེར་ན་གསེར་བུམ་བུམ་པར་སྣང་བ་དང། སྨིག་རྒྱུ་ཆུར་སྣང་བའི་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ཆོས་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་མི་

[028A]༄༅། །དགོས་ཏེ། བུམ་པའི་སྒྲ་དོན་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་སྒྲ་བཤད་ནི། བདེན་གཉིས་ལས། བསླུ་བ་མེད་པའི་རིག་པ་ནི། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དཔྱོད་པའི་རིག་ཤེས་
ནི༑ མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་ཞེས་བྱས་ནས། དེའི་དོན་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ཅེས་བྱ་སྟེ། མདོར་ན་རིག་ཤེས་ཀྱི་དོན་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་ཁ་ཅིག་རང་བཞིན་སྤྲོས་བྲལ་གང་ཞིག། །ཡོངས་
གཅོད་དུ་ཤེས་བརྗོད་གཞལ་བྱ་ལས་འདས་པ། ཅེས་ཟེར་བ་ལ་ནི་མེད་དགག་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ་ལོ། །རང་ལུགས་ནི། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་དངོས་སུ་རྙེད་པའི་དོན། དབྱེ་ན་རྣམ་གྲངས་པ་དང། རྣམ་གྲངས་མིན་
པའི་དོན་གཉིས། དང་པོ་ནི། གཅིག་དང་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ལས་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་དངོས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཡང་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་དགོས་པས་དོན་དམ་པ་དང་
མཐུན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་རྙེད་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་དངོས་ནི་མིན་པས་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་མིན་ཞེ་ན། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་མྱུ་གུ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན། །དེས་ན་རྣམ་གྲངས་མིན་
པའི་དོན་དམ་དངོས་ནི། མྱུ་གུའི་བདེན་མེད་ལྟ་བུ། དགག་བྱ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་མ་ལུས་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་དག་གོ། །མྱུ་གུ་བདེན་མེད་ནི་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་ནོ། །བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཐ་དད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་

[028B] །ཐ་སྙད་དུ་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་བདག་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་གཉིས་མདོ་ཙམ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་དམིགས་ཡུལ་བདེན་བཞི་ལ་གདམས་པ་ལ། གདམས་ཡུལ་
བདེན་བཞི་བཤད་པ་དང། ཚིག་དོན་གཉིས། དང་པོ་ལ་བདེན་བཞི་སོ་སོའི་ངོ་བོ་གྲངས་ངེས་དང་གོ་རིམ་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་ལས། སྡུག་བདེན་ལ་མཚན་གཞི་ནི། ལས་ཉོན་གྱི་འབྲས་བུ་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། སྡུག་
བསྔལ་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་མཚན་གཞིའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཟག་བཅས། བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་དང་
གནོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ངེས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། དོན་གཞན་གྱི་བདག་གིས་སྟོང་བ་དང། རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལས་གཉིས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། གཞན་གསུམ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ། བདེན་པ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་
ཐུན་མོང་མིན་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། ཅིའི་ཕྱིར་བཞི་པོ་འདི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གཉེན་པོར་ཏེ། རྟག་པར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་མི་རྟག་པ་དང། གཙང་བ་དང། བདེན་པར་འཛིན་པའི་གཉེན་
པོར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པ་ལྷག་མ་གཉིས་རྣམས་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱར་བསྟན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ཤེས་པ་ནི་བདེན་པ་གཞན་གསུམ་ལ་ཡང་བླང་དོར་ལ་འཇུག་པའི་ཐོག་མའི་སྒོ་

[029A]༄༅། །ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ། མཚན་གཞི་ནི། ཉོན་མོངས་པ་དང་དེས་བསགས་པའི་ལས་གཉིས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་རབ་སྐྱེ་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པར་སྤྱད་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ། དེ་ཡང་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་
གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་རྒྱུ་སྡུག་བྶངླ་རྫས་རིགས་ཀུན་སྐྱེ་བས་ཀུན་འབྱུང་སྡུག་བསྔལ་དྲག་ཏུ་བསྐྱེད་པས་རབ་སྐྱེ་བརྒྱུད་མར་སྐྱེས་པས་རྐྱེན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱར་བསྟན་ཞེ་ན། ཀུན་འབྱུང་མ་སྤངས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་
རོ། །གསུམ་པ་འགོག་བདེན་ལ། མཚན་གཞི་ནི། དགག་གཞི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ། འགོག་བྱེད་ལམ་བདེན་གྱི་དགག་བྱ། ལམ་རང་གི་སྤང་བྱའི་ས་བོན་བཀག་པའི་བྲལ་བ་དག་གོ། །འདི་དང་ཆོས་ཉིད་གཉིས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི་མིན་ཏེ། འདི་གཉིས་
དགག་བྱ་གང་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་དགག་གཞི་དགག་བྱ། འགོག་བྱེད། འགོག་ཚུལ་རྣམས་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ནི། འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། ངེས་འབྱུང་གི་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་བྲལ་བ་
དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་འགོག་པ། སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པས་ཞི་བ། འདི་ལས་འདོད་བྱ་མཆོག་མེད་པས་གྱ་ནོམ། ཐོབ་པ་སླར་མི་ལྡོག་པའི་རྟག་པའི་གནས་ཡིན་པས་ངེས་འབྱུང་ངོ། །དེ་ཡང་ཕན་ཡོན་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་ཐོབ་བྱ་དོན་དམ་པར་མ་
ཤེས་ན་ལམ་ལ་ཡང་སློབ་པར་མི་འགྱུར་བས་སྔོན་དུ་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །བཞི་པ་ལམ་བདེན་ལ། མཚན་གཞི་ནི། ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཏེ། འཁོར་དང་བཅས་ནས་ལམ་ལྔའོ། །མི་སློབ་ལམ་ལམ་བདེན་མིན་ན། འགོག་བདེན་ཡང་ནི་མིན་

[029B] ཚོགས་སྦྱོར་ལམ་བདེན་ཡིན་ན་སོ་སྐྱེ་ལ་འགོག་བདེན་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །མཚན་ཉིད་ནི། ལམ། རིགས་པ། བསྒྲུབ་པ། ངེས་འབྱིན་གྱི་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས། དེ་ཡང་
ཐར་པར་བགྲོད་བྱེད་ཡིན་པས་ལམ་རང་གི་སྤང་བྱ་ས་བོན་གྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པས་རིགས་པ། སེམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་འདིས་རྟག་པའི་གནས་སུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་དེས་འབྱིན་ནོ། །འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའང་
འདི་སྒོམ་པ་ལ་རག་ལས་པས་བསྒོམ་བྱར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་གྲངས་དང་གོ་རིམ་ངེས་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་བཞིར་ངེས་ཞེ་ན། ཐར་པ་དོན་གཉེར་བླང་དོར་ལ་འཇུག་པའི་གཞི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་གཉིས་སུ་ངེས་ཤིང། དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་
གཉིས་གཉིས་སུ་ངེས་པས་དེའི་ཕྱིར། བདེན་པ་བཞིར་ངེས་སོ། །གོ་རིམ་ནི། ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ན། དེ་སྤང་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་ལ་རྟོག་ཅིང་རྒྱུ་ཤེས་ནས་སྤོང་ནུས་པར་མཐོང་བ་ན། དེ་སྤངས་པ་ལ་ཐོབ་འདོད་རྫོགས་པར་སྐྱེ་ལ། དེ་ནས་དེའི་རྒྱུ་སྤང་པའི་ཕྱིར་
སྨན་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་དང་མཐུན་པར་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླར། ནད་ནི་ཤེས་བྱ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྤང་བྱ་ལ། །བདེ་གནས་ཐོབ་བྱ་སྨན་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ལྟར། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་དེ་འགོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ལམ། །ཤེས་བྱ་
སྤང་བྱ་རིག་པར་བྱ་ཞིང་བསྟེན་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ཚིག་དོན་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ལ་འདོམས་པ་ནི། འདོམས། གང་ལ་ན། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཉོན་གྱི་

[030A]༄༅། །འབྲས་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང། དོན་དམ་པར་དེའི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཤེས་ཕྱིན་པ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གཅིག་གོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། ཅེས་སྟོན་པས་སོ། །ངག་དོན་ནི། གཟུགས་
སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་ན་བརྩོན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པའི་མདོ་ཚིག་ཆོས་ཅན། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས་མི་འདའ་བར་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱེད་ཚུལ་ཚུལ་བཞིན་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ་འདོམས་པ་ནི། འདོམས། གང་ལན་ཀུན་འབྱུང་བ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན། ཐ་སྙད་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་
འགོག་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཅན་མིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུར་གྱུར་པ་དག་རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་སྟོན་པས་སོ། །ངག་དོན་ནི། གཟུགས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ནམ། ཞེས་
སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། ཆོས་རྟགས་སྔ་མས་འགྲེའོ། །གསུམ་པ་འགོག་པ་ལ་འདོམས་པ་ནི། འདོམས། གང་ལ་ན། འགོག་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན། ཐ་སྙད་དུ་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་འགོག་བདེན་ཡིན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དེ་ལ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ནས་
མ་རིག་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད། མ་རིག་པ་འགག་པ་ཡང་མེད། རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་སྔས་རྒྱས་ཀྱང་མེད། སྤངས་པ་ཕུན་ཚོགས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མེད། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་དང། འགོག་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་

[030B] འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་གྲལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སྟོན་པས་སོ། །ངག་དོན་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་སྟོང་པ་ཉིད་མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཚིག་ཆོས་ཅན་སོགས་སོ། །བཞི་པ་ལམ་ལ་འདོམས་པ་ནི། གང་ལ་ན། ལམ་ལའོ་
ཇི་ལྟར་ན་ལམ་དང། རིགས་སྒྲུབ་དང། དེས་འབྱིན་ལ་འདོམས་པ་གསུམ་གྱི། དང་པོ་ནི། བསྒོམ་བྱ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བྱང་སེམས་བདག་ཉིད་ཕན་ཚུན་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་དུ་ལྡན་པར་བདེན་པ་དང། མི་ལྡན་པར་བདེན་པ་
མིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ལ་སྒྲུབ་བོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ནང་ཡུལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱི་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ཕན་ཚུན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་ལྡན་པར་བདེན་པ་དང་མི་ལྡན་པར་བདེན་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ལ་
སྒྲུབ་བོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། གསུམ་པ་ནི། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལམ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་རྣམ་མཁྱེན་དག་ཕན་ཚུན་ངེས་པར་འབྱུང་བྱེད་དང་འབྱུང་བར་ལྡན་པར་བདེན་པ་དང་མི་ལྡན་པར་བདེན་པ་མིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ལ་སྒྲུབ་བོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། །
གཞན་དག་དོན་དམ་པར་ཕན་ཚུན་ལྡན་པ་ཡང་མིན། མི་ལྡན་པ་ཡང་མིན་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་དངོས་འགལ་ལོ། །ངག་དོན་ནི། བདག་ཉིད་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཚིག་ཆོས་ཅན། ལམ་ལ་འདོམས་
པའི་གདམས་ངག་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས་མི་འདའ་བར་ལམ་བདེན་ཤེས་དཔར་བྱེད་ཚུལ་བཞིན་འདོམས་པའི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྟེན་དཀོན་མཆོག་གུམ་ལ་འདོམས་པ་ལ་གཉིས་ལས། སྤྱི་དོན་ལ་ཐེག་ཆེན་ཐུན་

[031A]༄༅། །མོང་མིན་པའི་སྐྱབས་ངོས་གཟུང། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་སྐྱབས་གསུམ་གསུངས་པའི་དགོས་པ་བཤད། དེ་དག་ལས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མིན་པར་བསྟན། དཀོན་མཆོག་གི་སྒྲ་དོན་བཤད་
པའོ། །དང་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན། དེ་ཡང་རང་དོན་མཐར་ཕྱིན་གྱི་ཡོན་ཏན་གསུམ། གཞན་དོན་མཐར་ཕྱིན་གྱི་ཡོན་ཏན་གསུམ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གཞན་
ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པ། །མཁྱེན་དང་བརྩེ་དང་ནུས་པར་ལྡན། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད། ཅེས་གསུངས་པའི་དང་པོ་གསུམ་དང། ཕྱི་མ་གསུམ་མོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཞིག་གང་གིས་འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྣམ་བྱང་བདེན་པ། དེ་ལ་ཡང་འགོག་བདེན་གྱི་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང། ལམ་བདེན་གྱི་གསུམ་སྟེ། བསམ་མེད་གཉིས་མེད་རྟོགས་མེད་པ། །དག་གསལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས། །གང་ཞིག་གང་གིས་
ཆགས་བྲལ་བ། །བདེན་གཉིས་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཆོས། ཅེས་གསུངས་པའི་དང་པོ་གསུམ་དང། ཕྱི་མ་གསུམ་མོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དག་པའི་བྱང་སེམས་འཕགས་
པ༑ ༑དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ནི། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་སྤྲོས་པའི་མཐའ་མ་ལུས་པ་བཀག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་

[031B] །ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་དོན་ལ། རྒྱུད་བླར། ཤེས་བྱ་མཐར་ཐུག་རྟོགས་པའི་བློས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ། །མཐོང་ཕྱིར་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད། ཅེས་གསུངས་པའི་དོན། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པར་ཐལ་བས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ནས་མ་འདྲེས་པར་དེ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། དེ་
ལྟར་ཀུན་མཁྱེན་དུ་ཐལ་བས་སོ། །དེས་ན་འདི་ནི་མཉམ་གཞག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཆོས་ཉིད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ། སྣང་སྟོང་ཚོགས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དོན་མངོན་སུམ་
དུ་གྱུར་པ་ལ་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་དག་གོང་དུ་དྲངས་པའི་གཞུང་དེ་དག་གིས་སྐྱབས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས། དེ་ལྟར་ཕྱེ་བ་དེའི་དགོས་བསྟོན་པ། སྟོན་པ་བསྟན་པ་བསླབ་དོན་གྱི། །ཐེག་པ་གསུམ་དང་ཕྱེད་གསུམ་ལ། །མོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བྱས་ནས་
སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན། ཅེས་གསུངས་པར་སྨྲ་བ་དག་བབ་བཅོལ་ཏེ། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ངོས་བཟུངས་ནས། ཐེག་ཆེན་གྱི་འགོག་ལམ་ཁོ་ན་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ཁོ་ན་དགེ་འདུན་དཀོན་
མཆོག་ཏུ་བཞག་པའི་རྣམ་གཞག་དེ། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་འབྲེལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཅིང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གོང་དུ་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལ། འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོ་ལས། ཐེག་དམན་གྱི་མྱང་འདས་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་

[032A]༄༅། །དཀོན་མཆོག་དང། ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སོ་སོར་མོས་ཤིང། སོ་སོར་བྱ་བ་བྱེད་པར་འདོད་པས་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་
གའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པའི་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་གཞག་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླའི་འགྲེལ་པར། སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་ལ་རིམ་གྱིས་
གཞུག་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོགས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། སྤང་ཕྱིར་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཕྱིར། །མེད་ཕྱིར་འཇིགས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམ་གཉིས་དང་འཕགས་པའི་ཚོགས། །གཏན་གྱི་སྐྱབས་མཆོག་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ལ་
དེ་ཡང་གཞན་དག་སྔར་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དེ་དག་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མིན་པར་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱོར་བ་བབ་ཅོལ་ཏེ། སྔར་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་འགོག་ལམ་དང་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ཁོ་ན་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་
སྨྲས་ལ། འདིར་ནི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་དང། དམན་པའི་འགོག་བདེན་ཡང་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ཐུན་མོང་གི་སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པ་ལས་འཕྲོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་
དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་སུ་ཐེག་དམན་དང་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་དགེ་འདུན་དང། དེ་གཉིས་ཀའི་འགོག་ལམ་ཡང་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཏུ་བཤད་ཀྱང། དེ་དག་ནི་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མིན་ཏེ། ཆོས་ལ་ལུང་རྟོགས་གཉིས་ལས་ལུང་

[032B] རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་སློབ་པའི་ལམ་བདེན་ནི། དེ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་ཡིད་བརྟན་བཅས་ན་སླུ་བས་ད་དུང་དེ་ལས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་
གཞན་ཚོལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཡིན་ལ། འདུས་བྱས་ཡིན་ན་རྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་སུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་ནི། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མིན་
པར་ཐལ་ལོ། །སློབ་པའི་འགོག་བདེན་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱང་འདས་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མིན་པར་མེད་ཕྱིར། ཞེས་པས་དངོས་སུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཆོས་ཅན། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མིན་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་སྤང་བྱ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་དགོས་པ་
ལ་ཁྱོད་ཉོན་མོངས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཙམ་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་འགོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིས་མཚོན་ནས་སློབ་ལམ་གྱི་འགོག་པ་ཐམས་ཅད་དེར་རྟོགས་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པར་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་
རབ་ཏུ་ཕྱེ་ལ། ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་དག་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་མར་མེ་ཤི་བ་ལྟར་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྨྲ་བས་ནི་རང་མཚང་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་འདོད་ཅིང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱང་འདས་མེད་པར་འདོད་པའི་སྡེ་གཉིས་དེ་
གང་ན་ཡོད་སྟོན་ཅིག་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ནི་རྟག་རྫས་སུ་ཡང་འདོད་དོ། །དངོས་པོར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མིན་པར་ཐལ། གཞན་ཡང་རང་གི་དམ་བཅའ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་ལུང་འགོད་པ་ལས་ངོ་མཚར་བ་མེད་

[033A]༄༅། །དོ༑ ༑འཕགས་པ་སློབ་པ་དེ་དག་ཀྱང་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མིན་ཏེ། རང་ཉིད་ད་དུང་སྒྲིབ་པའི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་སུ་འཐད་དོ། །བཞི་པ་ནི། འབྱུང་བ་
དཀོན་ཕྱིར་དྲི་མེད་ཕྱིར། །མཐུ་ལྡན་ཕྱིར་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི། །རྒྱན་གྱུར་ཕྱིར་དང་མཆོག་ཉིད་ཕྱིར། །འགྱུར་བ་མེད་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་ཉིད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དོན་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་
ལ་གདམས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་འདོམས། ཇི་ལྟར་ན། དོན་དམ་པར་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་སྦྱོར་ཏེ། རྟོགས་པ་སངས་རྒྱས་དང་དབྱིངས་བྱང་ཆུབ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་དང་རྣམ་མཁྱེན་
མཚན་མཚོན་དུ་མི་སྦྱོར་ཏེ། སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དུ་དོན་དམ་པར་མི་སྦྱོར་བས་སངས་རྒྱས་དོན་
དམ་པར་མི་དམིགས་ཤིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་བདེན་མེད་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ། ཞེས་བྱ་བར་ལུང་འབོགས་པའོ། །ངག་དོན་ནི། གཟུགས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་དེ་ཅེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཚིག་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས་མི་འདའ་བར་སངས་རྒྱས་སྟོན་པར་འཛིན་ཚུལ་ཚུལ་བཞིན་འདོམས་པའི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་

[033B] ཆོས་ལ་འདོམས། ཇི་ལྟར་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་བྱང་ཆོས་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་གཞི་དང་གཉེན་པོ་དང་རྣམ་པ་མཐའ་དག་ཡུལ་དུ་བསྡུས་པ་མཁྱེན་པ་གསུམ་པོ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་བྱང་
གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་ལུང་འབོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གཞན་དག་གིས་འཆད་མ་ཤེས་སོ། །ངག་དོན་ནི། བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཚིག་ཆོས་
ཅན༑ རྟགས་ཆོས་རིགས་བསྒྲེའོ། །གསུམ་པ་ནི། དགེ་འདུན་ལ་འདོམས། ཇི་ལྟར་ན། ཐ་སྙད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་གྲོགས་དགེ་འདུན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དོན་དམ་པར་དེ་དག་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་
ཉིད་དུ་འཇུག་་་བྱའོ་ཞེས་ལུང་འབོགས་པས་སོ། །དགེ་འདུན་ལ་དབྱེ་བ་དུ་ཡོད་ན་རྩ་བའི་དབྱེ་བ་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་གསུམ་དང་ཞུགས་པ་བཞིའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་བདུན་པོ་རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྷན་ཅིག་བརྒྱད་པོ་ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ་
དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་གྲངས་ཉི་ཤུར་འཆད་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་པ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་འདུན་དུ་མ་གཏོགས་པའོ། །ངག་དོན་ནི། ཕྱིར་མི་
ལྡོག་པའི་བྱང་ཆེན་མ་གཏོགས་པ་དབང་པོ་རྟུལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཚིག་ཆོས་ཅན། རྟགས་ཆོས་འགྲེའོ། །བཞི་པ་བྱ་བ་ངན་ཞེན་གྱི་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་ལ་ཞེན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གདམས་པ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་

[034A]༄༅། །ཀྱིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་ཕལ་པ་ལ་ཆགས་པའི་བསོད་ནམས་ཉིད་ཀྱིས་ལ་ལ་བྱ་བ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བས་དེའི་གཉེན་པོར་མ་ཞེན་པའི་
བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཆགས་ཡུལ་ལུས་ལ་སོགས་པ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མདོར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་འདོམས་པའོ། །ལྔ་པ་སྒྱིད་ལུག་པའི་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོར་ངལ་བ་མེད་པ་ལ་གདམས་པ་ནི། ལམ་ལ་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་གོམས་
པར་བྱས་ཀྱང། འདོད་པའི་དོན་བྱང་ཆུབ་མ་གྲུབ་ན་ངལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་གཉེན་པོར་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་མེད་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་བདེན་
པར་རློམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་འདོམས་པའི་ངག་གོ་དྲུག་པ་ཞུམ་པའི་གཉེན་པོ་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གདམས་པ་ནི། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ། དོན་རེ་རེའི་
ཕྱིར་ལམ་གྱི་ལུང་ནོད་པར་བྱ་དགོས་ན། དེ་འདྲ་ག་ལ་ནུས་སྙམ་དུ་སེམས་ཞུམ་པར་འགྱུར་བས་དེའི་གཉེན་པོར་ལམ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་བསླབ་པའི་སྒོ་ནས་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་གོ་
བདུན་པ་སྤྱན་ལྔ་ལ་གདམས་པ་ན་མིང་དོན་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ན། ཤའི་སྤྱན་ནི། དངོས་པོ་ཚང་སོ་སོར་ངེས་པ་སྟོང་གསུམ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ལྷའི་སྤྱན་ནི་འཇིག་

[034B] ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མར་རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་
པོ་རྣོ་རྟུལ་སོགས་རྟོགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱས་ནས་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་
ཅིང་དོན་དམ་པར་སྤྱན་ལྔ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ལ་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་སློབ་པ་ནི་སྤྱན་ལྔ་ལ་འདོམས་པའོ། །ས་མཚམས་ནི། མ་མཐའ་ཤའི་སྤྱན་ཚོགས་ལམ། ལྷའི་སྤྱན་སྦྱོར་ལམ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་
ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་དེའི་རྗེས་ཐོག་ཐོབ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་རྗེས་མཐུན་པས་བརྒྱད་པ་ནས་ཡོད་ཅིང། ཐ་མ་འདི་དངོས་སངས་རྒྱས་ས་ནའོ། །ངག་དོན་ནི་བྱང་ཆེན་ཤའི་མིག་གང་གིས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཚིག་ཆོས་ཅན། སྤྱན་ལྔ་ལ་འདོམས་པའི་
གདམས་ངག་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས་མི་འདའ་བར་སྤྱན་ལྔ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཚུལ་ཚུལ་བཞིན་འདེམས་པའི་གདམས་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པ་མངོན་ཤེས་དྲུག་ལ་གདམས་པ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་
གྱི་མཐུས་ས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་སྒྲ་ཆུང་ངུ་དང་ཅིག་ཤོས་བསམ་གཏན་གྱི་མཐུས་ཐོས་པའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་དང། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་

[035A]༄༅། །མངོན་པར་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་མཐུས་གཞན་གྱི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་མཐུས་རང་དང་གཞན་གྱི་ཚེ་
རབས་སྔ་མ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། བསམ་གཏན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་གྱི་མཐུས་མཐོང་བ་དང། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའི་མངོན་
པར་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་སོ། ཞེས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང། དོན་དམ་པར་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་
ལ་འདོམས་པའོ། །ས་མཚམས་ནི། དང་པོ་ལྔ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ལམ་མ་ཞུགས་ལའང་ཡོད་ཅིང། དྲུག་པ་དགྲ་བཅོམ་གསུམ་ལའོ། །ངག་དོན་ནི། ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆེན་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཐོབ་སྟེ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་
ཚིག་ཆོས་ཅན། ཆོས་རྟགས་འགྲེ། དགུ་པ་སྤང་བྱ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལ་གདམས་པ་ནི། མཐོང་བའི་ལམ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དག་
རྣལ་འབྱོར་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མཐོང་སྤངས་ཀྱི་གཉེན་

[035B] ཞེས་སྟོན་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་འདོམས་པའོ། །ངག་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆེན་རྣམས་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཚིག་ཆོས་ཅན། མཐོང་ལམ་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་ཡིན་ཏེ། བདེན་
གཉིས་ལས་མི་འདའ་བར་མཐོང་སྤང་གི་གཉེན་པོར་མཐོང་ལམ་བསྒོམ་ཚུལ་ཚུལ་བཞིན་འདོམས་པའི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅུ་པ་སྤང་བྱ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལ་གདམས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་ལམ་དང་འདུས་མ་བྱས་འགོག་པ་
དག་བདེན་མེད་དུ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་ཕན་ཚུན་རིགས་ཐ་དད་དུ་གདགས་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་སྒོམ་ལམ་གྱིས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དངོས་པོ་ལས་རིགས་ཐ་མི་དད་པ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ་
གཉིས་ཀས་ཆོས་ཉིད་ཙམ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དག་རྟོགས་པ་རིགས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་མེད་པས་མཐོང་ལམ་གྱིས་དམིགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས་རིགས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སྒོམ་
པའི་ལམ་ཟག་མེད་མཚན་ཉིད་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ནི་མཐོང་ལམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་བར་བྱས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྒོམ་སྤང་གི་
གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འདོམས་པའོ། །ངག་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་འདུས་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་མེད་པར་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཚིག་ཆོས་ཅན། ཆོས་རྟགས་འགྲེ། གསུམ་པ་གྲངས་ངེས་མཇུག་བསྡུ་

[036A]༄༅། །པ་ནི། གདམས་ངག་ནི་བཅུར་གྲངས་ངེས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འདི་ཙམ་ཁོ་ནས་དོན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་དེས་
འཕངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེར་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒྲུབ་པའི་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་མི་དམིགས་པ་དང། དེའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དང། ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྟེན་གང་ཡིན་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་
གསུམ་དང། ལམ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཆགས་པ་དང། ལམ་བོར་ནས་མི་ལྡོག་པ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་བ་དང། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་མི་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། ལམ་སྒྲུབ་
པ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིན་མི་འཇོག་པར་འགྲོ་བའི་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ལ་སྤྱན་ལྔ་དང། གཞན་དོན་བྱེད་པས་ཚོགས་བསགས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང། སྤང་བྱ་མཐའ་
དག་སྤངས་བ་མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་དེ་དག་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་འདོམས་ཚུལ་གདམས་ངག་གི་སྐབས་སུ་བཤད་པའོ། །བཞི་པ་རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། སྤྱི་དོན་ནི་
འདིར་སྐབས་སུ་བབ་པའི་བརྗོད་བྱ་ནི། བོད་དག་གིས་མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་དགེ་འདུན་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཞུགས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཡིན་ལ། དེ་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་མཚོན་བྱེད་དཔེའི་དགེ་འདུན་དུ་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཉན་

[036B] ཐེག་ཆེན་གྱི་ཞུགས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ། དངོས་བཏགས་བཤད་པ། གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་
ལ་དཔྱད་པ། ས་མཚམས་སོ། །དང་པོ་ལ་དགག་བཞག་སྤང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་སྐབས་འདིར། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་འདོམས་པའི་སྐབས་སུ་མདོ་ལས་མིང་གི་ཐ་སྙད་དངོས་སུ་མ་སྨོས་པའི་བྱང་སེམས་མང་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། རྗེ་
བཙུན་གྱིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་འབྲས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཉི་ཤུར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ཅིང་དེ་དག་ཀྱང་གཞན་དག་ན་རེ་བཏགས་པ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཅིང། འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྤང་རྟོགས་
འགའ་ཞིག་ཆ་འདྲ་བ་ཙམ་དང། དགོས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གང་ཟག་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ལ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་སུ། ཞུགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐེག་ཆེན་དུ་དྲང་བའི་ཕྱིར་དང། དངོས་ལ་གནོད་
བྱེད་བྱང་སེམས་ཡིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་མི་འཐད་དེ། རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་ཀྱི་མིང་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་བྱང་སེམས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་ནས་འཇུག་པ་དེ་ཐེག་དམན་གྱི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་ཡིད་
ཆེས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ། ཐེག་ཆེན་གྱི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན། དང་པོ་དེ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་འདྲའི་རིགས་ཅན་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ལ། ལམ་དེ་ཡང་ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་དུ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་

[037A]༄༅། །དགོས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་སློབ་འདོད་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་དང། སེམས་བསྐྱེད་སོགས་གང་ཡང་རྒྱུད་ལ་མེད་པའི་ཐེག་ཆེན་ལམ་ཞུགས་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ཡང་
མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་ལ། བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པ་དང། བསྒོམ་ལམ་པ་སོགས་ལ་ཐ་སྙད་བཏགས་ན་ཐེག་དམན་གྱི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང། གཞན་ཡང་དེ་འདྲ་བའི་རིགས་ཅན་ཐེག་ཆེན་ལམ་
ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་དུ་བྱང་སེམས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཞུགས་འབྲས་ཀྱི་མིང་འདོགས་དགོས་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་འདོད་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་གྱི་མིང་འདོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་སེམས་
ཡིན་པ་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་དངོས་ཡིན་པའི་གནོད་བྱེད་དང། དངོས་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་དུ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་ཉིད་དངོས་ཡིན་མིན་རྩོད་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་སྒྲ་ཡིན་པ་དེ་སྒྲ་མི་རྟག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁ་
ཅིག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་སྨྲ་བ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་སེམས་གྱིས་ཐེག་དམན་གྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་འབྲས་
མཚན་ཉིད་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་དགོས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། བཏགས་པ་བར་མི་འཐད་དོ། །ཁ་ཅིག་བྱང་སེམས་ཡིན་ན། རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པར་འགལ་བར་ཁས་བླངས་ནས་དེ་མ་ཐག་

[037B] འདི་ལྟར་སྨྲ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ལ་གནས་པ། རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་ཀྱི་སྤང་རྟོགས་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པས་ན། འབྲས་བུ་དང་པོ་
ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲངས་དང། དབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་གཉིས་སོ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་འགལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་
འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཅེས་སྨྲས་ནས། འགྲེལ་པའི་ཚིག་དོན་འཆད་པ་ན། མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན། རྒྱུན་ཞུགས་སུ་གདགས་སུ་རུང་སྟེ། ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་
གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཕྱིར་བརྩོན་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ཆོས་ཅན། རྒྱུན་ཞུགས་སུ་ཐལ་ལོ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་དངོས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། མཐར་གྱིས་པའི་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པའི་མཚན་ཉིད། མཐོང་ལམ་
གྱི་སྔར་འདོད་པའི་བསྒོམ་སྤངས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅུང་ཟད་མ་སྤངས་པའམ། ལྔ་པའི་བར་ཅི་རིགས་པར་སྤངས་ཀྱང་རུང། དྲུག་པ་མ་སྤངས་ལ། རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་ལམ་སྟན་གཅིག་པ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་བཅོ་ལྔ་གང་རུང་ལ་གནས་པའོ་
ཞེས་ཟེར་ཞིང། བྱང་སེམས་ཡིན་ན་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པར་འགལ་ལོ། ཞེས་སྨྲས་ནས་ཚིག་དོན་འཆད་པ་ན། སྐབས་གཉིས་པར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གི་དང་པོ་བཅོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་

[038A]༄༅། །ནས་གནས་ཤིང། སྔར་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤངས་མ་སྤངས་པའི་བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨྲ་བའང་བྱང་སེམས་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་དེ་ཆང་བར་དངོས་སུ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རང་ལུགས་ནི། འདིར་བྱང་སེམས་ལ་ཞུགས་འབྲས་
ཀྱི་རྣམ་གཞག་མཛད་པ་ནི། དངོས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། བཏགས་པ་བའི་ཚུལ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གནོད་པ་འབབ་པའི་ཕྱིར་དང། བཏགས་པ་བར་བཞེད་ན་འདོགས་པའི་ཆོས་གསུམ་སོགས་འཆད་རིགས་པ་ལ། སློབ་དཔོན་གྱིས་གང་དུ་
ཡང་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འཁོར་ལོའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་པ་ནས་བརྩམས་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་གང་ཟག་གི་རྣམ་གཞག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གསལ་
བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་འཁོར་ལོའི་མདོ་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་ནས་བྱང་སེམས་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་ཡོད་པར་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། སྲིད་རྩེར་འགྲོ་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་བཅོམ་པ་ཙམ་ལ་བཤད་པ་ཡང། བྱང་
སེམས་ལ་སྲིད་རྩེར་འགྲོ་མཚན་ཉིད་པ་འཇོག་བཞེད་ཅིང། བྱང་སེམས་སྲིད་རྩེར་སྐྱེ་མི་བཞེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་འཁོར་ལོའི་མདོའི་དགོངས་པ་ནི་བྱང་སེམས་ལ་ཞུགས་འབྲས་ཀྱི་ཐ་
སྙད་བཏགས་པའི་དགོངས་པ་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སྨྲས་པའང་མི་འཐད་དེ། ཅི་ཐེག་དམན་གྱི་མདོར་བྱང་སེམས་ལ་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་འཁོར་ལོའི་མདོ་རང་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་དགོངས་གཞི་འཆད་པ་ཡིན་

[038B] ཡུམ་གྱི་མདོ་སོགས་སུ་དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་དགོངས་གཞི་འཆད་པ་ཡིན་ནམ། གང་འདོད་དྲང། དང་པོ་མི་འཐད་དེ། ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལས། དེ་ལྟར་བཏགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱེད་རང་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་མི་འཐད་དེ་
མདོ་དེའི་གླེང་གཞིའི་མཇུག་དེ་མ་ཐག་ཏུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ལ་དགོངས་ཏེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་དང། ཞེས་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་བསྟན་པ་བཤད་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་པས། དེའི་ལན་གསུངས་པ་གང་
ཞིག། མདོ་དེར་དེའི་གོང་དུ་ཞུགས་འབྲས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱང་སེམས་ལ་བཏགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་འཁོར་ལོའི་མདོ་ལས། དགྲ་བཅོམ་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ཡུམ་གྱི་མདོ་སོགས་
སུ་བྱང་སེམས་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་གསུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། སངས་རྒྱས་ལ་དགྲ་བཅོམ་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་སོགས་འཆད་པར་ཁས་ལེན་ན། སངས་རྒྱས་དགྲ་བཅོམ་བཏགས་པ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་འཁོར་
ལོའི་མདོ་ནི། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ལས། མཐར་ཐུག་གི་མྱང་འདས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ཞུགས་པའི་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་མེད་པར་བསྟན་ནས། བྱང་སེམས་ལ་དེ་དག་ཡོད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་
ལ༑ མདོ་འདིའི་འཆད་ཚུལ་རྒྱས་པར་གཞན་དུ་རྒྱས་པར་འཆད་པར་འདོད་དོ། །ཉན་ཐོས་ལ་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་དངོས་མེད་པའང་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟ་ན་ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་དངོས་མེད་པའང་གང་གིས་འགོག་ཉན་ཐོས་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་

[039A]༄༅། །ཡང་མེད་པར་འདོད་དགོས་པས། ཟག་མེད་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང། རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང། འགོག་བདེན་དངོས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཉན་ཐོས་ལ་མྱང་འདས་དངོས་ཀྱང་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། མཐར་
ཐུག་གི་མྱང་འདས་དངོས་མེད་པ་ཡིན་གྱི་མྱང་འདས་ཙམ་ཡང་མེད་པ་མིན་ཏེ། ཐར་པའང་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང། མྱང་འདས་ཡིན་ན་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པས་མྱང་འདས་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་བ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་
གཞི་ཤེས་ཀྱིས་ཉེར་ཞིར་ཁྲིད་པའི་བཞེད་དོན་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། བྱང་སེམས་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་མཚན་ཉིད་པ་མེད་པར་ཐལ། ཕྱིར་མི་འོང་གི་མིང་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས་དེ། ད་དུང་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་
འདོད་པར་སྐྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོ་ན་ཉན་ཐོས་ཕྱིར་མི་འོང་དེའང། སླར་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་གཞན་དོན་དུ་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་འཛིན་ནམ། མི་འཛིན། མི་འཛིན་ན་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་ཐལ་ལོ་འཛིན་ན་དེར་ཐལ། དེའི་
ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་དངོས་སོ། །འོ་ན་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། བྱང་སེམས་ལ་དངོས་ཡོད་པ་བཀག་པ་ཅི་ཞེ་ན། གཞུང་དེ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་སྟོན་པའི་མདོ་ངེས་དོན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་འདིར་མི་གནོད་དོ། །འོ་
ན་བྱང་སེམས་རང་སངས་རྒྱས་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། འདིར་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཉན་ཐོས་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་པའི་རང་སངས་རྒྱས་ནི་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་སྟེ། ཐེག་དམན་གྱི་དེ་ནི་རང་ཉིད་གཅིག་པུའི་ཕྱིར་དུ་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་

[039B] དེ་ཡིན་ན་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་བྱང་སེམས་གཞན་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་གནས་ནས་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་གསུངས་པས་དགྲ་བཅོམ་མིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། གཞན་
དུ་ན་ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་དུ་འགྱུར་བས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་ནང་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན། དེ་བས་ན་མདོ་དང་འགྲེལ་པ་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་པས་ཚུལ་དེ་ཡིན་པས་སྐབས་འདིར་ཐེག་དམན་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཚུལ་འདྲ་བས་
བཏགས་པ་བར་འདོད་པ་ནི་བབ་ཅོལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར། ཐེག་དམན་ལ་ནི་རང་ཉིད་གཅིག་པུའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་གནས་ནས་གནས་དེར་སངས་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་
སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཅིང། མདོ་ལས་རང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་དག་ཡོད་དེ། ཞེས་གསོལ་བར་གསུངས་ཀྱང་འགྲེལ་པ་གཉིས་སུ་རང་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཚིག་ཚོགས་སྐྱུངས་པ་ཡིན་པས། དོན་ནི་བསེར་རུ་ལྟར་གནས་
ནས་རང་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཅིང། དེ་ལྟ་བུ་དངོས་ཡིན་པའི་བྱང་སེམས་ཤིན་ཏུའང་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་གྲངས་ལ་དཔྱད་པ་ནི་ཉི་ཤུའི་གྲངས་འཇོག་ཚུལ་ལ། ལེ་བརྒྱད་མར། གཞུང་གིས་ཟིན་པ་ཉི་ཤུ་དང་བརྒྱད་པ་དང། འབྲས་གནས་
དང་པོ་གསུམ་དང། དགྲ་བཅོམ་འབྲས་ཞུགས་རྣམས་ཀྱི་མདོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་འབྱུང་བ་ལ། འཕགས་པས་གཞུང་གི་འོག་མིན་འགྲོ་ནས་སྲིད་རྩེར་འགྲོ་བའི་བར་ལྔ་པོ་གོང་འཕོབ་ཞེས་གཅིག་ཏུབ་གྲངས་ཤིང། བརྒྱད་པ་དང་འབྲས་གནས་པར་པ་གཉིས་དགྲ་བཅོམ་

[040A]༄༅། །ཞུགས་པ་དང་བཅས་པ་མནན་པས་ཉི་ཤུར་འཆད་ལ། སློབ་དཔོན་གྱིས་བརྒྱད་པ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་གནས་ཙམ་པོ་དང། འོག་མིན་འགྲོ་རྣམས་དབྱེ་གཞིར་བྱས་ནས་རང་རང་གི་དབྱེ་བ་ལས་གྲངས་འཛིན་ལ་སོགས་པ་མང་
གྲངས་ཤིང། བྱང་སེམས་གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བས་སྲིད་རྩེར་འགྲོ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཆགས་བཅོམ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་སོ་སོར་མ་བགྲངས་ཤིང། རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་འབྲས་གནས་ཙམ་པོ་དང། དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་གསུམ་
མདོ་ལས་ཁ་བསྐངས་ཏེ་ཉི་ཤུར་མཛད་དོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པའི་མ་མཐའ་ས་དང་པོ་དང། དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་ས་བཅུ་པ་ལ་འཕགས་པས་བཤད་ཅིང། གཞན་རྣམས་ཀྱི་ནང་གསེས་ཀྱི་ས་མཚམས་ཞིབ་ཏུ་དཀའ་བར་སྣང་
ན་ལོགས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དོན་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་སྐབས་སུ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་སོ། །རྩ་བ་ནི་དབང་པོ་ཞེས་སོགས་སོ། །
འགྲེལ་པ་ལ་ལྔ་ལས། ཟུང་དང་པོ་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཞུགས་གནས་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གི་དང་པོ་བཅོ་ལྔ་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་ཤིང། སྔར་འདོད་
པའི་སྒོམ་སྤངས་མ་སྤང་པའི་བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན། འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་སྦྱོར་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་བརྩོན་པས་སོ། །དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་

[040B] དབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གི་བྱེ་བྲག་གོ་གཉིས་པ་ལ་ཙམ་ཁྱད་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་གནས་པ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ཉིད་སྒོམ་སྤངས་གསུམ་མམ་བཞི་སྤངས་ཤིང། ལྷའི་སྐྱེ་
བ་རིགས་མཐུན་གཉིས་སམ་གསུམ་ལོན་པ་ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་བ་རིགས་མཐུན་གཉིས་སམ་གསུམ་ལེན་པ་ལྷ་དང་མིའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་གནས་ཙམ་པོ་ལས་གཞན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །ཟུང་གཉིས་པ་ཕྱིར་འོང་གི་སྐོར་
ལ་ཞུགས་འབྲས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་སྔར་གྱི་བྱང་སེམས་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་རྣོན་པོ་དེ་གཉིས་བཅུ་དྲུག་པ་གནས་པ་དང་པ་དང་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དག་ཆོས་ཅན། འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕལ་ཆེར་ལ་འདོད་ཆགས་དང་
བྲལ་བ་ལས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཐེག་དམན་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་བརྩོན་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་གནས་ལ་ཙམ་ཁྱད་ཀྱི་དང་པོ་ནི། འདོད་ཉོན་དྲུག་པ་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་པ་ཡིན་ནོ་
གོང་གི་འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། བྱང་སེམས་ཕྱིར་འོང་དེ་ཉིད་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་བདུན་ནམ་བརྒྱད་སྤང་ཞིང་དགུ་པ་མ་སྤངས་པ་ནི་ཆོས་ཅན། གཞན་པར་ཆད་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པར་སྐྱེ་
བ་ལན་ཅིག་བླངས་ནས་ཉེར་ལན་གྱི་ཕུང་པོ་སྤངས་པའི་ཞི་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟུང་གསུམ་པ་ཕྱིར་མི་འོང་གི་སྒོར་ལ་ཞུགས་གནས་གཉིས་ཀྱིས་དང་པོ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་བྱང་སེམས་དད་པ་དང་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དེ་དག་འདོད་པའི་

[041A]༄༅། །སྒོམ་སྤངས་ཉོན་མོངས་དགུ་པ་སྤོང་བ་ལ་བརྩོན་པ་ན་ཆོས་ཅན། འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར། དེ་
ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གྲངས་འཛིན་གཅིག་ཡིན། གཉིས་པ་ལ། དབྱེ་གཞི་ནི་དགུ་པ་དེ་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན། ཕྱིར་མི་འོང་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་དབྱེ་ན་ལྔ་
ལས། དང་པོ་བྱང་སེམས་བར་མ་དོར་འདའ་བ་ནི། གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཀུན་སྦྱོར་སྤངས་ལ། མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཀུན་སྦྱོར་མ་སྤངས་པས་གཟུགས་ཀྱི་བར་སྲིད་གྲུབ་པ་ན་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྤངས་པའི་ཞི་བ་འཐོབ་པའོ། །
སྐྱེས་ནས་འདའ་བ་ནི། ཀུན་སྦྱོར་གཉིས་ཀ་མ་སྤངས་པས་གཟུགས་སུ་སྐྱེས་ཙམ་ན་དེ་འཐོབ་པའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པས་འདའ་བ་ནི། གཟུགས་སུ་སྐྱེས་ནས་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོས་དེ་འཐོབ་པའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི། གཟུགས་སུ་སྐྱེས་ནས་འབད་པ་ཆུང་དུས་དེ་ཐོབ་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། གོང་དུ་འཕོ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་འོག་མིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ནི། འཕར་བ་དང། ཆེད་དུ་འཕར་བ་དང། གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་
འཕོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གོང་དུ་འཕོ་བ་སྲིད་རྩེར་འགྲོ་ལས་གཞན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རིམ་བཞིན་ཕྱི་མ་ལ་ཚངས་རིས་སུ་སྐྱེས་ནས། དེའི་རྗེས་མ་ལ་འོག་མིན་དུ་དེ་འཐོབ་པ་དང། ཚངས་རིས་ནས་གནས་འོག་མ་གསུམ་གང་རུང་དུ་སྐྱེ་ཞིང། བར་གྱི་གནས་

[041B] ཚངས་ཆེན་མ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་ནས་འོག་མིན་དུ་དེ་འཐོབ་པ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་བྱང་སེམས་ཕྱིར་མི་འོང་དེ་ཉིད་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་
ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་དེར་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་སྟེ། དབྱེ་ན། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཞི་བ་དེ་འཐོབ་པ་དང། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་གོང་འཕོ་ལས་གཞན་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །བཞི་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་
ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ནི། སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་དགུའི་ས་བོན་སྤོང་བ་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་སེམས་སོ། །ལྔ་པ་རྩ་བར་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ཞེས་གསུངས་པ་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་གནས་ནས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་བྱང་སེམས་ནི། སངས་རྒྱས་མི་
བཞུགས་ཤིང། བྱང་སེམས་གཞན་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཚེ་དེ་ལ་འཚང་རྒྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཉི་ཤུའོ། །གསུམ་པ་དེ་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་བཤད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྒོམ་བྱུང་གི་རྟོགས་པ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་སྐྱེ་
ཚུལ་བཤད་པ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། སྤྱིའི་དོན་ལ། རྟེན། ངོ་བོ། བློ་རིགས་དཔྱད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་སྐྱེ་བའི་ལུས་དང། སེམས་ཀྱི་རྟེན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཚེ་དེ་ལ་
སྐྱེ་བའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ནི། གླིང་གསུམ་གྱི་སྐྱེས་པ་དང། བུད་མེད་འདོད་ལྷ་དང་བཅས་པ་གང་རུང་ཞིག་དགོས་ལ། སེམས་ཀྱི་རྟེན་ནི། བསམ་གཏན་ས་དྲུག་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་ཅིང་བྱང་སེམས་ཐབས་མཁས་པས་འདོད་སེམས་ལ་ཡང་

[042A]༄༅། །བརྟེན་པར་ནུས་པ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ལ་མ་བརྟེན་པར་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་དངོས་སྐྱེ་མི་སྲིད་དོ། །གཟུགས་མེད་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ཏེ་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆུང་
བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེར་བསྡོགས་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་ཡང་མིན་ཏེ། དང་པོའི་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་པར་དེ་དག་མི་འཐོབ་ཅིང། དངོས་གཞི་ཐོབ་ནས་ཉེར་བསྡོགས་ལ་བརྟེན་པ་དགོས་པ་མེད་དེ། ཞི་གནས་ཤས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ངོ་བོ་ལ། མཚན་
ཉིད་དང་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་རྫོགས་རྗེས་སུ་བྱུང་ཞིང་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དྲོད། རྩེ་མོ། བཟོད་པ། ཆོས་མཆོག་བཞིའོ། །དྲོད་ཀྱི་
མཚན་ཉིད། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་སྒོམས་པས་གཟུང་བ་བདེན་མེད་ལ་གསལ་སྣང་དང་པོར་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང། རྩེ་མོའི་མཚན་ཉིད། ཐེག་ཆེན་གྱི་
དྲོད་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཟུང་བ་བདེན་མེད་ལ་གསལ་སྣང་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང། བཟོད་པའི་མཚན་ཉིད། འཛིན་པ་བདེན་མེད་ལ་གསལ་སྣང་དང་པོར་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕྱེ་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་
བྱུང། ཆོས་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། ཐེག་ཆེན་གྱི་བཟོད་པ་ལ་བལྟོས་ཏེ། འཛིན་པ་བདེན་མེད་ལ་གསལ་སྣང་ལྷག་པར་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང། དེ་ཡང་སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་སྒོམ་པར་འདྲ་ཡང། ཇི་ལྟར་རགས་

[042B] །གསུམ་པ་བློ་རིགས་དཔྱད་པ་ནི། ཁ་ཅིག་སྦྱོར་ལམ་འདི་དག་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ལ་སྒོམ་བྱུང་གི་གསལ་སྣང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐེག་
ཆེན་སྦྱོར་ལམ་པས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་འཕགས་པར་ཐལ་ཞིང་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་གྱིས་མཐོང་སྤང་གི་ས་བོན་སྤོང་ནུས་པར་ཐལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡང་མིན་ཞིང། སྒྲ་དོན་འཛིན་པའི་
རྟོག་པ་ཡང་མིན་གྱི། གཉིས་སྣང་གི་རྟོག་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འོ་ན་འདི་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ལ་སྒྲ་དོན་འཛིན་པའི་རྟོག་མེད་ཤེས་པ་ཡིན་ན། དེ་ཆོས་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་བའམ། མ་འཁྲུལ་བ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་ཅན་
ཆོད་ཉིད་ལ་ལོག་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཆོས་ཅན། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོག་མེད་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་
དོ། །དེས་ན་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ནི་སྒྲ་དོན་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་དེ་དེའི་དོན་སྤྱི་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ལ་གསལ་སྣང་ཡོད་པར་བཤད་པ་ནི། སྒོམ་
སྟོབས་ཀྱིས་དེའི་དོན་སྤྱི་གསལ་བར་སྣང་བའི་དོན་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བར་སྣང་བའི་དོན་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དོན་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། ལས་དང་པོ་པ་དེ་ལྟར་

[043A]༄༅། །གདམས་ངག་ཐོབ་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་འབྱུང་བས་དེའི་འོག་ཏུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་འཆད་དོ། །རྩ་བ་ནི། ཁྱད་པར་འཕགས་སོ། །གང་ལས་ན། ཉན་ཐོས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་བཅས་པ་དག་གི་སྦྱོར་ལམ་
ལས་སོ། །གང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་པ་ཡི་དྲོད་སོགས་སོ། །གང་གིས་ན་དམིགས་པ་དང་ནི་རྣམ་པ་དང། །རྒྱུ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། རང་གི་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་དུ་རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང། ཆུང་དང་འབྲིང་དང་
ཆེན་པོ་ནི། དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ངག་དོན་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་དྲོད་སོགས་བཞི་ཆོས་ཅན། ཐེག་དམན་གྱི་དྲོད་སོགས་བཞི་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ། དམིགས་པ། རྣམ་པ། རྒྱུ། ཡོངས་འཛིན། རྟོག་པ། དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་
འཕགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་འཕགས་སེང་གཉིས་ཀས་ཆུང་འབྲིང་གི་དབྱེ་བ་ཡང་ཁྱད་ཆོས་སུ་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་སུ་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཆུང་འབྲིང་གི་དབྱེ་བ་ཁྱད་ཆོས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། འདིར་
སྦྱོར་ལམ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་དམིགས་རྣམ་མི་འདྲ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་དམིགས་རྣམ་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཐེག་དམན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ལ་དབྱེ་བ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རྣམ་པའི་ཁྱད་ཆོས་
དང་བཟློས་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤྱིའི་ལྡོག་པ་ནས་བསྟན་ཞིང། འདི་ནི་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་དབྱེར་ཡོད་པའི་ལྡོག་པ་ནས་ཁྱད་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་ཉི་ཁྲི་སྣང་བར་

[043B] འབྲིང་དང། ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པས་ལེགས་པར་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་འགྲེལ་ཆུང་ངུ་ཆུང་འབྲིང་གི་དབྱེ་བ་ཁྱད་ཆོས་སུ་བཤད་པ་ཅི་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུའང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་
པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་དམིགས་རྣམ་མི་འདྲ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་བཅུ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་བྱེད་ཚུལ་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན། དེ་དག་
ནི་དམིགས་རྣམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཙམ་པོ་རྒྱས་པར་འཆད་པ་མིན་ལ། མདོར་བསྟན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཁྱད་གཞི་བསྟན་ནས། ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ཡན་
ཆད་ཀྱིས་ཆུང་འབྲིང་གི་དབྱེ་བ་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྟོན་ཅིང། དེ་ཉིད་ཁྱད་ཆོས་སུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ནི། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་དོ། །དེས་ན་གཞུང་ཕལ་ཆེ་
བར་ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་ལས་མི་འབྱུང་ཡང་མ་དག་པར་མངོན་པས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང། ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་འགྲེལ་ཆེན་དང་ཤིན་ཏུ་འགྲིག་པ་འགྱུར་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས་ངེས་པར་
པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལས། ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཁྱད་ཆོས་བསྟན་ཅིང། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་

[044A]༄༅། །ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་པ་འདི་དག་རེ་རེ་ཞིང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་ཆད་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱི་གཞུང་འདི་དག་ཆ་ཙམ་
ཡང་འཆད་ཤེས་པ་མ་བྱུང་བར་སྣང་ངོ། །འགྲེལ་པ་ནི། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་དྲང་ངོ། །གང་ལས་ན། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དྲོ་བ་ལས་སོ། གང་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་
པ་ཐོབ་པ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་འོག་ཏུ་བྱུང་བ་འབྲས་བུ་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ། ངོ་བོ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ། དབྱེ་ན། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་
མཐུན་པ་བཞི་པོ་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང། དེའི་འོག་ཏུ་རྩེ་མོར་གྱུར་བ་དང། དེའི་འོག་ཏུ་བཟོད་པར་གྱུར་པ་དང། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །ཁྱད་ཆོས་གང་གིས་ན་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་
སྐྱེ་བས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འབྲེལ་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཕྱེ་བ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང། དམིགས་པའི་
ཁྱད་པར་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་བདེན་པ་བཞིའི་དངོས་པོ་མི་རྟག་སོགས་ལ་དམིགས་པ་དང། ཆོས་སུ་བལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་དང། ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་

[044B] མཐོང་ལམ་དུ་བདག་མེད་གསུམ་ག་རྟོགས་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྲིད་ཞི་ལས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་དང། མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་
པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་རྩེ་མོའི་སྐབས་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་དག་དང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིས་སོ། །ངག་དོན་སྔར་དང་འདྲའོ། །དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། ཁྱད་ཆོས་ཐ་མ་ལྔ་པོ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་
འགྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་དེ་དག་གི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་ཐེག་དམན་གྱི་ལུགས་ལས་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པ་བཞི་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་བལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཉིད་
ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་དང། རང་གི་ཐེག་པ་བདག་མེད་ཉི་ཚེ་བ་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་དང། སྔར་བཤད་པའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ལ་ལྡན་པའི་ཚུལ་དེ་ཉིད་
ཀྱིས་མི་ལྡན་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་ཆོས་དང་པོ་ཆུང་འབྲིང་གི་དབྱེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་རྣམས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་
པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཟོད་པ་འབྲིང་གི་གནས་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུའི་གནས་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་གནས་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དྲོད་ཆུང་ངུ་སོགས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་

[045A]༄༅། །སྒོ་ནས་ཁྱད་ཆོས་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་བཞིན་ཁྱད་གཞི་བདེན་པ་བཞིའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཅིང། ཉན་རང་ཐབས་མི་མཁས་པའི་སྦྱོར་ལམ་ལ་དེ་འདྲའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་དམིགས་
རྣམ་མི་འདྲ་བ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེར་ངེས་སམ་ཞེ་ན། སྔ་མ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཀུན་ཏུ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་སྒྲིབ་རིགས་ཇི་སྙེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་དེ་
སྙེད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདིར་མི་འཆད་པ་ཅི་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུས་ཏེ་རྣམ་པར་བགྲོལ་བ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་མ་སྤྲོས་སོ། །བདེན་བཞི་ལ་རྣམ་པ་དེ་ཙམ་ཡོད་པ་མི་འཐད་དེ། བཅུ་དྲུག་ཏུ་ངེས་པར་གསུངས་པས་སོ་ཞེ་ན་
གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཐེག་དམན་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐབས་གང་དུ་ཡང་སུན་འབྱིན་པར་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དབྱེ་བ་
དང་རྒྱུའི་ཁྱད་ཆོས་རྟོག་པའི་ཁྱད་ཆོས། ཡོངས་འཛིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར། སོ་སོའི་དོན་བཤད། བརྗོད་ཚུལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། གང་གི་སྒོ་ནས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་བཅུ་གཉིས་སུ་འབྱེད་
པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་ཡི་དང་པོ་དྲོད་ལ་གསུམ་དུ་འབྱེད་པའི་ཚུལ་ལ། རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི་དམིགས་པ་ཞེས་སོགས་སོ། །ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་

[045B] རྩ་བར་དྲོད་ཆུང་ངུའི་མཇུག་ཏུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ཀྱང། འགྲེལ་པས་ཚིག་ཚོགས་སྐྱངས་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཤད་དོ། །འགྲེལ་བ་ལ། དམིགས་རྣམ་གྱི་ཁྱད་པར་གསུམ་
བཤད་པ་དང། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲོད་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་སྒྲ་དོན་དང་བཅས་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་དུ་་ཁ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་ལ་བརྟེན་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཆོས་ཅན། དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་བདེན་འཛིན་གྱི་སྒྲ་
འདོགས་གཅོད་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲོད་ཆུང་ངུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། ལྷག་པར་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་གྱི་དྲོད་ཆུང་ངུ་དེའི་རྣམ་པ་
ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་དེ་ལ་བདེན་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའི་དྲོད་ཆུང་ངུའི་འཛིན་སྟངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བ་འགོག་ཚུལ་འདི་གཉིས་དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་འགྲེའོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་
གསུམ་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་དུ་བདག་མེད་གསུམ་ག་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་དྲོད་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ནི། མོས་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་གིས་གྲངས་བཞིན་
དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་བདེན་པ་བ་དང། དེ་འགོག་པའི་དགག་པ་བདེན་པ་བདག་མེད་དམིགས་ཤིང་མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི། དོན་དམ་པར་མིད་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་མི་འད་

[046A]༄༅། །བ་དང། རྒྱུན་འདྲ་བར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དག་བདེན་པར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་དྲོད་འབྲིང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྡར་བཏགས་པའི་ཆོས་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་
ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དོན་དམ་པར་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་དྲོད་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་
པ་གསུམ་པོ་དེ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དྲོད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་སྔ་ལྟས་སུ་གྱུར་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་རྩེ་མོ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི། གཟུགས་སོགས་མི་གནས་དེ་དག་ནི། ཅེས་
སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ལ་སྔར་ལྟར་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བདེན་པར་
མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི། དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དག་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་
ལ་སོགས་པ་དག་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་བདེན་པར་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ནི་བདེན་པའི་རང་གི་

[046B] མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དག་ཕན་ཚུན་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་གིར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྩེ་མོ་འབྲིང་
གི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི། བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྤྲོས་པས་མཚན་མར་མི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་
པ་ནི། རྩེ་མོ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མི་དམིགས་པར་ངེས་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་རྩེ་མོར་གྱུར་བ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཅིའི་
ཕྱིར་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྩེ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་བཟོད་པ་ལ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། །གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཉིད། ཅེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ལ་སྔར་ལྟར་གཉིས་
ཀྱི་དང་པོ་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་རུང་སོགས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་དག་གི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་
ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི། བདེན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ངོར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །

[047A]༄༅། །འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཁོ་ནས་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཟོད་པ་འབྲིང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི། དོན་དམ་པར་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པས། ཆོས་ཐམས་
ཅད་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི། རང་བཞིན་ཁོ་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་གང་དུ་ཡང་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མི་
མོས་ཤིང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བཟོད་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་བཟོད་པར་གྱུར་པ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་
ཕྱིན་ཆད་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཆེན་པོ་སྟོང་ཉིད་ལ་བཟོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ཆོས་མཆོག་ལ་གཉིས་ཀྱིས་རྩ་བ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ལ་སྔར་ལྟར་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ་ཐེག་ཆེན་
ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་མ་འོངས་པ་ན་བསྒོམ་བྱ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་

[047B] །རྣམ་པ་ནི། རང་གི་སྨོན་ལམ་དང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། དོན་དམ་པར་
ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་དང་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ནི། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་སྟོན་པར་
མཛད་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་ནས་ལུང་སྟོན་པའི་རྒྱུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གང་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི། བདེན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མི་འཐད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་མཆོག་འབྲིང་
ལ་གནས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་གི་རྟོག་པ་ལ་བདག་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོགས་པ་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་
ཤེར་ཕྱིན་པ་དང། དོན་གསུམ་ཕུན་ཚུན་ངོ་བོ་གཅིག་པའམ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་ཡོད་པ་མིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཐབས་དམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་
བརྟགས་ནས་དེ་ལྟར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མཆོག་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་

[048A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་བརྗོད་ཚུལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་པ་ལ། དགག་བཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྩོད་པའི་ཡུལ་ནི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ལ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་འདུ་འགོད་གནས་བྲལ་ཞེས་སོགས་གཞུང་ལྷག་མ་
ཐམས་ཅད་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲར་ཡོད་པས་དེ་ལ་རྩོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། བོད་སྐད་ལ་རྩོད་ཡུལ་མེད་པས་རྩོད་ལན་འདི་འབྲེལ་མེད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང། འགྱུར་ལོག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང། ལེགས་སྦྱར་ལ་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་དོན་ལོག་
པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གསུམ་པོའི་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་གཅིག་ཏིང་འཛིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། ཅེས་སོགས་སུ་སྦྱར་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དག་དམིགས་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། །བདེན་པའི་རྟེན་ཅན་དེ་ཡི་ནི། ཞེས་པའི་དྲུག་སྒྲ་འདི་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ལའང་
རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་རྩོད་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེན་པའང་ཐད་པར་མི་སེམས་ཏེ། ཐལ་བ་ཕྱི་མ་སོ་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་བོད་ཀྱི་བཤད་པ་བྱེད་པ་གཞན་དག་ལ་ནི་སྙིང་པོ་ཅིའང་མི་སྣང་བས་དགག་ཡུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་དགོད་པར་མ་བྱས་སོ། །ཐམས་ཅད་
ཀྱང་མཐུན་པར། དམིགས་པ་དང་པོ་སྟོན་པའི་གཞུང་ཆོས་ཅན། བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲར་ཁས་བླངས་ནས། ལན་གྱི་སྐབས་སུ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་འདི་དག་ལ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་མི་སྤོང་མ་གཏོགས་
བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཅིའང་མེད་དོ། ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་བབ་ཅོལ་ཏེ། སྦྱོར་ལམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་རྣམ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཐལ། གཞུང་འདི་དག་གི་བརྗོད་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་ཅིའང་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་དྲོད་རྩེ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཁྱད་མེད་

[048B] གཞུང་ལས་དམིགས་རྣམ་གྱི་ཁྱད་པར་བཅུ་གཉིས་བཤད་པ་ལ་དངོས་སུ་བསྙོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་འགྲེལ་སོགས་སུ་བཤད་པའང། བ་ལང་གི་རྟ་མིན་པ་ཅེས་པའི་ཆོས་བརྗོད་ཀྱིས་སྒྲས་བ་ལང་ཆོས་སུ་བརྗོད་ཅིང། བ་ལང་རྟ་མིན་
པ་ཅེས་པའི་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲས་བ་ལང་ཆོས་ཅན་དུ་འཕངས་པས། སྒྲ་དེ་གཉིས་གཅིག་གིས་ཆོས་སུ་འཕངས་པ་དང། གཅིག་གིས་ཆོས་ཅན་དུ་འཕངས་པ་གཉིས་ཀ་བ་ལང་གི་ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་མེད་ཅེས་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲ་དེ་གཉིས་
ཀྱི་བརྗོད་བྱ། ཁྱད་པར་ཅིའང་མེད་ཅེས་པ་མིན་པས་རང་ཉིད་བསལ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ་རྩོད་པ་ནི། སྦྱོར་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེན་བཞི་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས། བདེན་བཞི་རྟེན་ཆོས་ཅན་ལྟ་བུ་དང། དམིགས་རྣམ་
ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ལྟ་བུར་བསྟན་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་བདེན་བཞི་དང་མ་འབྲེལ་བའི་དམིགས་རྣམ་ཡན་གར་བ་བསྟན་པར་འགྱུར་བས། གཞི་གང་གི་སྟེང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་ཇི་ལྟར་གཅོད་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་
ལྟར་ཡིན་པ་ལ་འདིར་དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་སྟོན་པ་ན། བདེན་བཞི་རྟེན་དང། མི་རྟག་སོགས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྟ་བུར་བརྗོད་ནའང། དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ན། ཁྱད་གཞི་བདེན་བཞི་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཁྱད་ཆོས་དམིགས་རྣམ་ཁོ་ན་
བརྗོད་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ལན་ལ་དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་བདེན་བཞི་དང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་དངོས་སུ་མ་བརྗོད་པར་དེ་དག་བདེན་བཞི་ལ་མ་བརྟེན་པར་མི་འགྱུར་པའི་ལན་དང། དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་བདེན་བཞི་ལ་བརྟེན་པར་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་

[049A]༄༅། །ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་དག་ཀྱང་བརྟེན་པར་འཕངས་པའི་ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། སྦྱོར་ལམ་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་སྟོན་པ་ན། བདེན་བཞི་ཁྱད་པར་
ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་ཏེ་ཁྱད་གཞི་དང། དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་བརྗོད་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཡང་དམིགས་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ་བདེན་པའི་རྟེན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར། དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་
རྣམས་སྟོན་པའི་ཚེ་བདེན་བཞི་ཁྱད་གཞིར་མ་བརྗོད་པར་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པས་ཐམས་ཅད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་བདེན་བཞི་དང་འབྲེལ་ཅིང། དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་རྣམས་
བདེན་བཞི་དང་མ་འབྲེལ་པས་མིན་གྱི་བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་ཐ་དད་པར་ཟད་ལ། བདེན་བཞི་དང་འབྲེལ་བར་དངོས་སུ་བརྗོད་མ་བརྗོད་ཀྱིས་བདེན་བཞི་དང་འབྲེལ་མ་འབྲེལ་གྱི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་མིན་ཏེ། ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲས་བ་ལང་ཁྱད་ཆོས་སུ་བརྗོད་
ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲས་བ་ལང་ཁྱད་གཞིར་བརྗོད་ཀྱང་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བ་མ་གཏགས་པར་འདི་དག་ལ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་བ་ལང་ཙམ་བརྗོད་པ་ནི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་གི་ལུགས་
ལས་འབྱུང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིས་ཆོས་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ་གཉིས་བརྗོད་ཚུལ་ཐ་དད་པ་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་དོན་བ་ལང་གི་ལྡོག་པ་བརྗོད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་བདེན་བཞི་དང་འབྲེལ་བར་དངོས་སུ་བརྗོད་མ་

[049B] དོན་ལ་བདེན་བཞི་དང་འབྲེལ་བའི་དམིགས་རྣམ་བརྗོད་པར་ཁྱད་པར་མེད་དེ་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི། དམིགས་པ་དང་པོ་སྟོན་པ་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་སྟོན་པ་རྣམས་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་
སྒྲ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་མིན་ནོ། །ངག་དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་སྟོན་པ་ན་བདེན་བཞི་དང་འབྲེལ་བར་དངོས་སུ་བརྗོད་ཅིང། དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་རྣམས་དེ་དང་འབྲེལ་བར་དངོས་སུ་མ་བརྗོད་པའི་བརྗོད་ཚུལ་ཐ་དད་པ་
ཙམ་གྱིས་དེ་དག་ལ་བདེན་བཞི་དང་འབྲེལ་མ་འབྲེལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་མི་དགོས་པར་ཐལ། བ་ལང་ལ་བལྟོས་པའི་ཆོས་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གཉིས་བརྗོད་ཚུལ་ཐ་དད་ཀྱང་བ་ལང་གི་ལྡོག་པ་བརྗོད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ལན་
གཉིས་པ་ནི། ལན་གྱི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཚིག་ལེའུ་བྱས་བ་སྡེབ་པའི་ངོར་བརྗོད་ཚུལ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་ཀྱང་དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་བདེན་བཞི་དང་འབྲེལ་པར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ལྷག་མ་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་
པ་བདེན་པར་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱ་བ་ཤུགས་ལ་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་དང་ལྡན་པ་དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་བདེན་བཞི་དང་འབྲེལ་ན་དེ་ཁོ་ནར་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དང་བྲལ་
བ་དྲོད་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ཡང་བདེན་བཞི་དང་འབྲེལ་བར་འགྱུར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མངོན་རྟོགས་རིགས་རྒྱུན་གཅིག་ཡིན་པས་སོ། །འོག་མ་དྲོད་ཆེན་པོ་སོགས་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་

[050A]༄༅། །པར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་སྐབས་དོན་འོག་མ་དག་ཅེས་ཟེར་རོ། །ངག་དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་བདེན་བཞི་དང་འབྲེལ་བར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་རྩ་ཚིག་གིས་སྦྱོར་ལམ་གྱི་དམིགས་རྣམ་ལྷག་མའང་དེ་དང་
འབྲེལ་བར་ཤུགས་ལ་འཕེན་པར་ཐལ། སྦྱོར་ལམ་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མངོན་རྟོགས་རིགས་རྒྱུན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གཞུང་སྔ་ཕྱི་འདི་དག་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ཡང། ཁོ་བོ་འབའ་ཞིག་ལས་
གཞན་གྱིས་ཕྱོགས་ཙམ་དུ་གོམ་པ་མ་དོར་རོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་ཆོས་རྟོག་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། སྤྱིའི་དོན་དང། ཚིག་གི་དོན་གཉིས། དང་པོ་ལ། ངོ་བོ་དང། རྣམ་གཞག་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རྩིང་བའི་རྣམ་པ་ལ་རྟོག་པར་བྱས་པ་དང། གཉིས་
སྣང་ཙམ་ལ་རྟོན་པར་བྱས་པ་དང། སྒྲ་དོན་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་གསུམ་ལས། འདིར་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་བསྟན་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་སྒྲ་དོན་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་སྤྱི་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་
ན་ཡང་གཉིས་སྣང་དང། རྩིང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་ཡིན་པར་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གཞག་དཔྱད་པ་ལ། དགག་བཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིར་བཤད་རྟོག་པ་ཙམ་དགག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྦྱོར་
ལམ་བཞི་ལ་ངོ་བོར་ལྡན་པ་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་གྱིས་སྤོང་བས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། འདིར་བསྟན་རྟོག་པ་ཙམ་དགག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ན། སྐབས་ལྔ་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་རྟོག་པ་

[050B] འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་ལྟར་འོག་ནས་འཆད་བའི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་བསྡུས་པའི་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱིས་
གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འདི་དག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བརྟེན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། ཞེས་བཤད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་འཇུག་པར་བྱའོ། ཞེས་གཟུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་
དངོས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྟོག་པ་བཞི་པོ་འདི་སྦྱོར་ལམ་ལ་ངོ་བོར་ལྡན་པ་མཐོང་ལམ་གྱིས་སྤོང་བར་ཁས་བླངས་པ་དང། །ཁྱོད་རང་གིས་རྟོག་པ་འདི་དག་ལ་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤངས་
གཉིས་གཉིས་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པས་དངོས་སུ་འགལ་ཞིང། གཞུང་རྩ་འགྲེལ་ཐམས་ཅད་དུ། མཐོང་སྤང་སྒོམ་སྤང་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རྟོག་པ་བཞི་པོ་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་
གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་ལྡན་ན། དེ་དག་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ལ་བདག་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་ཞིང། དེ་ལྟ་ན་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ཁེགས་ན། དེ་དག་ཁེགས་དགོས་པས། ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་ཡིན་ན་སྒྲིབ་པ་ཅི་ཡང་
རྒྱུད་ལ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་རྟོག་པ་འདི་དག་དང་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ་ཞེས་འདོད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་འཛིན་སྟངས་མཐུན་པར་ཐལ་

[051A]༄༅། །དམིགས་རྣམ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་ཅན། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མིན་པར་ཐལ། བདེན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་དང་འཛིན་སྟངས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྦྱོར་ལམ་འདི་དག་ཐེག་ཆེན་
གྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ནས། སླར་ཡང་སྦྱོར་ལམ་བཞི་པོ་རིམ་བཞིན་རྟོག་པ་བཞི་པོ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། དངོས་འགྲེལ་སྨྲ་བ་ལ་དང་གིས་ཆས་པ་ཞིག་གོ། ཡང་ཁ་ཅིག་སྤང་བྱར་ལྡན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡང་མི་
འཐད་དེ། དེའི་སྤང་བྱ་ཡིན་ན་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་དོན་མེད་པར་ཐལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེའི་སྤང་བྱ་ཡིན་ཀྱང་དེས་སྤོང་བའི་ཆ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་ཆོས་སུ་འཇོག་པ་མི་འགལ་ཞེ་ན་
སྒྲིབ་པ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་བརྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དག་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་རྟོག་པ་ཡིན་ན། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་
པས་ཁྱབ་ཅིང། དེ་ཡང་ཡུལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་དམིགས་ནས། དགག་སྒྲུབ་གང་རུང་གི་རྣམ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དག་རིམ་པ་བཞིན། གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། གཟུང་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་
ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་གི་གཟུང་བ་གཉིས་ཡོད་ཅིང། འཛིན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་རིག་གིས་བསྡུས་པ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང། བདག་ཏུ་ཐ་སྙད་བཏག་པ་གང་ཟག་གི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདིར། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་སྤང་བྱའི་གཙོ་

[051B] དགག་རྟོག་དང་སྒྲུབ་རྟོག་གཉིས་ཀ་བསྟན་དགོས་ཀྱི། གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བསྟན་པ་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ལ་ནི་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བཞི་ཡང་རིམ་པ་བཞིན་འདིར་བསྟན་རྟག་པ་བཞི་
ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས། ཉན་རང་གི་སྦྱོར་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་བཞག་ནས། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་མཛེས་
པ་མིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་འབད་པ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་མི་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་སྤང་བར་བྱ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་བྱེད་མིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་འཐོབ་པའི་གེགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་ན་ཉན་རང་གི་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དེ་བྱང་སེམས་ལམ་
གྱི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཉན་རང་སྦྱོར་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འཁོར་བ་པ་ཡིན་ན། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་ཐལ་ལོ། །ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་ཅན་
ཤེས་སྒྲིབ་མིན་པར་ཐལ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསལ་བ་ཁས། གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། འཛིན་རྟོག་ཡིན་པར་ཐལ། འཛིན་པ་དགག་སྒྲུབ་གང་རུང་གི་རྣམ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་

[052A]༄༅། །ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་དངོས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་ཐལ། འཛིན་རྟོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཀ་དངོས། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་རྟོག་པ་ཡིན་ན། སྒྲུབ་རྟོག་
ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། འདིར་བསྟན་རྟོག་པ་ཡིན་ན། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ལ། དགག་རྟག་ནི། དགག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་འཛིན་སྟངས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིར་གསུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་
གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིམ་བཞིན། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་དམིགས་ནས་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པས་ཞེན་པ། གསུང་འཛིན་གོང་གི་འདོད་པ་དང་འདྲ་ཞིང། ཁྱད་ཆོས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་ཡང། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་གྱི་མཉམ་གཞག་ཏུ་རྟོག་པ་འདི་དག་གིས་ས་བོན་ལྡན་ལ། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་
མངོན་འགྱུར་ལྡན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །ཞེས་ཟེར་ལ། འདི་ཡང་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ནི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་མིན་ནོ། ཞེས་སྨྲའོ། །ཕྱོགས་འདི་ཡང་རྣ་བ་ལ་འབབ་པ་མིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཆེད་ལྟ་ཡིན་ན་བདེན་
མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་འཛིན་སྟངས་མཐུན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དགག་རྟོག་ཡིན་ན། དེ་དང་འཛིན་སྟངས་མཐུན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བདེན་མེད་བདེན་པར་འཛིན་པ་སོགས་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་མིན་པར་འདོད་དགོས་པས། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་བསྡུས་
པའི་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ཕྱོགས་གཅིག་སྤང་བྱའི་རྒྱ་ལས་གྲོལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། གསུང་འཛིན་ལ་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྟོག་པའི་ས་བོན་མཉམ་གཞག་ཏུ་ལྡན་ཞིང། མངོན་གྱུར་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ལྡན་པས། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་

[052B] ཐེག་དམན་སྦྱོར་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མིན་པར་ཐལ། དེ་ཉིད་ཐེག་དམན་སྦྱོར་ལམ་ལ་ཡང་ཚུལ་དེ་ལྟར་དུ་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་དམན་སྦྱོར་ལམ་གྱི་མཉམ་གཞག་ཏུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཆོས་རྣམས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ས་བོན་ལྡན་
ཞིང། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་མངོན་གྱུར་ལྡན་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་ཞེན་པའི་ངར་འཛིན་ཆོས་ཅན། འདིར་བསྟན་འཛིན་རྟོག་ཡིན་པར་ཐལ། འཛིན་པ་ལ་དམིགས་ནས་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པས་ཞེན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་དངོས། འདོད་ན། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་སྤང་བྱའི་གཙོ་
བོ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཀ་དངོས། དེ་ནི་གཉིས་པ་རང་གི་ལུགས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་རྟོག་པ་ནི། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པར་གྱུར་པའི་
རྟོག་པ་དག་ནི་འདིར་བསྟན་པ་མིན་ལ། དེ་ལྟར་བས་ན་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཟག་བཅས་སུ་གྱུར་བའི་རྟོག་པ་ཙམ་དབྱེ་གཞི། དབྱེ་ན་གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་གཉིས་སོ། དེ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ནི་གང། ཚུལ་ཇི་ལྟར་དུ་རྟོག་ཅེ་ན། ལོ་ཙྪ་བ་ཆེན་པོ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཚུལ་གསུམ་
སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཟུགས་སོགས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུང་བ་དང། མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་འཛིན་པའོ། །ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་བེམས་པོ་རྣམས་གཟུང་བ་དང་རིག་པ་རྣམས་འཛིན་པའོ། །བདག་དང་བདག་གི་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ། ལོངས་
སྤྱོད་པ་པོའི་བདག་འཛིན་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་བྱའི་བདག་གི་བ་གཟུང་བའོ། །དེ་དག་ལས་འདིར་ནི་ཐ་མའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ཞེས་གསུངས་ཀྱང། འཕགས་སེང་གིས་མུ་བཞི་དཔྱད་པ་དང་མི་འགྲིབ་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་ལ། དེས་ན་འཛིན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའི་

[053A]༄༅། །དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཅིང། དེ་ཡང་ཤེས་པ་དང་གང་ཟག་གོ། གཟུང་བ་ནི་ལོངས་སྤྱད་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཅིང། དེ་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང། རྣམ་བྱང་་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གཉིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འཛིན་རྟོག་ཡང་
གཉིས་ཏེ། རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དང། བཏགས་འཛིན་རྟོག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་རྟོག་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་རྟོག་པའོ། །འཕགས་པས་གཟུང་རྟོག་དང་པོ་འདི་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟོག་
པར་བྱས་ནས་འདི་དང་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་མི་འགལ་ཞིང། གཟུང་རྟོག་ཐ་མ་ཡིན་ན་དང་པོའང་ཡིན་དགོས་ལ། དང་པོ་ཐ་མ་མིན་པའང་ཡོད་པར་བཞེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་འདི་སློབ་དཔོན་གྱིས། དང་པོ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང། ཐ་མ་རྣམ་བྱང་ལ་བརྟེན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་
པས་འགལ་བར་བཞེད་པའི་ལུགས་བཞིན་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་དེ་དག་ལ་ཡང་རྟོག་པའི་ཚུལ་ནི་གཉིས་གཉིས་ཏེ་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པས་རྟོག་པ་དང། དགག་པའི་རྣམ་པས་རྟོག་པའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཟུངས་བ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་
སྒྲུབ་རྟོག་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཟུང་བ་བདེན་པར་མེད་པ་དེ་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་དགག་རྟོག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཟུང་བ་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་དང་
དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཟུང་བའི་བདེན་མེད་དེ་ཉིད་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལ་བརྟེན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་འདིས་ལྷག་མ་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་དང། འཛིན་པ་གཉིས་ལའང་རྟོགས་ཚུལ་རིགས་བསྒྲེ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་འདིར་

[053B] ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཟག་བཅས་གང་ཞིག་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་གཟུང་བ་དེ་ཉིད་དགག་སྒྲུབ་གང་རུང་གི་རྣམ་པས་བདེན་པར་སྨད་བའི་རྟོག་པ། འདིར་བསྟན་འཛིན་རྟོག་གི་མཚན་ཉིད། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་
དགག་སྒྲུབ་གང་རུང་གི་རྣམ་པས་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ། དེ་དག་གིས་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རིགས་བསྒྲེའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་མཐོང་སྤང་གི་ཟག་བཅས་སྒོམ་སྤང་གི་ཟག་བཅས་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་བརྒྱད་འགྱུར་ལ། དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཆུང་ངུ་འབྲིང་
ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་དགུ་དགུ་དང། དེ་ཡང་ཁམས་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདིར་བསྟན་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་དང་དབྱེ་བ་བཤད་ནས། དེ་ནི་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྟོག་པ་བཞི་པོ་
འདི་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་གྱི། འདིར་བསྟན་རྟོག་པ་ཡིན་ན་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ནི་ཤེས་རིག་དང་ལྡན་པ་སུ་ཡང་དབང་ཡོད་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་ལ། གང་དག་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་
རྟོག་པ་ཡིན་ན། འདིར་བསྟན་རྟོག་པ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ནས། སླར་ཡང་འདིར་བསྟན་རྟོག་པ་ཡིན་ན། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་དག་གིས་ནི། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་ན། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་གྱི་ཁྱད་
ཆོས་ཡིན་པར་འདོད་དགོས་པས། དུད་འགྲོ་མཐའ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་མ་ལུས་པ་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། ཚུལ་འདི་ནི་ལྐུགས་པའི་འཛུམ་བག་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཐེག་

[054A]༄༅། །ཆེན་སྦྱོར་ལམ་མཉམ་གཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་སྒྲ་དོན་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་ཀྱང། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས། རང་ཡུལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་མེད་ཀྱི། རང་ཡུལ་གྱི་སྟེང་གི་ཆོས་ཉིད་
ལ་དངོས་སུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། བདེན་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ཞེན་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སོ་
སོ་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡིན་པས། རང་གི་ཞེན་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་དེའི་དོན་སྤྱི་འཆར་བ་ན། ཆོས་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་བདེན་སྣང་ཡོད་དེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡིན་ན་བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣང་ཡུལ་
ལ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཅིང། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཟག་བཅས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། བདེན་སྣང་དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་བདེན་པར་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང། ཆོས་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཡོད་མི་
དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་རང་གི་སྣང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་བུམ་པ་སྣང་བའི་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་རང་གི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་མེད་ཀྱི་བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ཙམ་ཞིག་གི་འཛིན་སྟངས་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་ཐེག་ཆེན་
སྦྱོར་ལམ་དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཞེན་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས། དེ་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་དགག་རྟོག་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཟག་བཅས་ཡིན་ཅིང་དེའི་སྒོ་ནས་ཉན་རང་གི་སྦྱོར་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་

[054B] །འོ་ན་རྣམ་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་བཟློས་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་ནི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཡིན་ལ། འདི་ནི་སྣང་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། འོ་ན་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཟག་བཅས་ཡིན་ན་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་མི་དགོས་སམ་ཞེ་ན། མི་དགོས་ཏེ། དེ་དགོས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་བཅས་ཡིན་ནའང་ཉོན་མོངས་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་འདོད་ན། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་ལྷག་བཅས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྡུག་
བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་དག་ཉོན་མོངས་ཡིན་པར་ཐལ་བས། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་པར་འདོད་པར་གྱིས་ཤིག་དང་གཞན་ཡང་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཟག་བཅས་ཡིན་ན་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་དགོས་ན། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་
པར་ཐལ་ལོ། །གལ་ཏེ་སོ་སྐྱེའི་རྟོག་པ་ཡིན་ན། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་བདེན་སྣང་ཡོད་པས་ཁྱབ་པས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཟག་བཅས་ཡིན་དགོས་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ལྟར་ན། ཉོན་མོངས་པ་དག་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཟག་བཅས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདོད་
པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ལས། །དེ་དག་སྤྲོས་ལས་སྤྲོས་པ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ནི་འཕགས་སེང་གིས་གཟུང་འཛིན་གྱི་
རྟོག་པ་ལ་མུ་བཞི་བརྩིས་པའི་དོན་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་གཟུང་རྟོག་ཡིན་ལ་འཛིན་རྟོག་མིན་པའི་མུ་ནི། གཟུགས་སོགས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དག་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ལྟ་བུའོ། །འཛིན་རྟོག་ཡིན་ལ་གཟུང་རྟོག་མིན་པའི་ནི། རང་གི་ཤེས་པའི་འཛིན་རྣམ་སྐད་

[055A]༄༅། །ཅིག་མ་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཛིན་རྣམ་དེ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་འཛིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ནི། གཟུང་རྣམ་རྒྱུན་ལྡན་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ནི་རང་ཡུལ་ལ་བལྟོས་ནས་
གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། འཛིན་རྣམ་ལ་བལྟོས་ནས་དེ་ལྟར་ཕྱེ་བའི་གཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་ཀ་མིན་པ་ནི། གཉིས་སྣང་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེར་ཕྱིན་ལྟ་བུའོ། །འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་སུ་མུ་གསུམ་པ་འདི་ལ་ཤེས་པ་རྒྱུན་ལྡན་ཞེས་
སྨོས་པ་ནི། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་སོ་སྐྱེས་ངེས་མི་ནུས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །ཁ་ཅིག་མུ་གསུམ་པ་ལ། གང་ཟག་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་པ་ཅེས་སྦྱོར་བ་ནི། འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་སུ། གསུམ་པ་ནི། སྐད་ཅིག་གཞན་གྱི་དེ་ཉིད་དོ། ཞེས་གསུངས་པའི་
སྐད་ཅིག་གཞན་ཞེས་པ། དེའི་གོང་དུ་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལས་གཞན་སྐད་ཅིག་དུ་མ་བསགས་པའི་རྒྱུན་ལ་གསུངས་པ་མ་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེ་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་འཕགས་དབྱེ་བས་
ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་གིས། འཛིན་རྟོག་གཉིས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ལ་སོ་སོར་ངེས་པར་བཤད་པ་ལ་དོགས་པ་བཅད་པ། འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ཀ་ལས་མཐུན་པར་གསུངས་པ་དེའི་དོན་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་ལས་
ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས། ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མིན་ནམ། དེས་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་མ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་དོན་ནི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་དེ་

[055B] ཞེས་དང། འཕགས་པ་ལ་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་མཚན་མོ་འདས་ན་ནང་བར་གྱི་དུས་སུ་ངས་སྲོག་ཆགས་ཅེ་སྤྱང་སྐད་འབྱིན་པ་ཐོས་སོ་ཞེས་གསུངས་བྱ་བ་དང། དེ་
བཞིན་དུ་ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ཡན་ལག་མ་སྨད་པ་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ཞེས་གང་གསུངས་པ་མིན་ནམ། དེས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་མ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚིག་དེ་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་ནི་
མིན་པ་དེས་དེས་ན་སྙིང་པོ་མེད་དོ། ཞེས་གསུངས་པ་འདི་དག་གི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ཡང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་འཕགས་དབྱེ་བས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་གིས་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་སོ་སྐྱེ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅིང། བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་འཕགས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་བཤད་པ་མིན་ཏེ་
དེ་ལྟ་ན་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་པ་ལ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་པོ་གྲངས་བཞིན་དུ་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོགས་སྨྲས་ཤིང། རྩ་
བར་ཡང་རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་ལྡན་རྟེན་པ་ཞེས་སྨྲས་པས་སོ། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང་རྫས་འཛིན་ཡོད་ཅིང། འཕགས་པ་ལ་ཡང་བཏགས་འཛིན་ཡོད་ཅེས་ཀྱང་བསྟན་པ་མིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་རྩོད་ལན་གོང་དུ་དྲངས་པ་འདི་དག་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སོ་སྐྱེ་
ལ་ཡང་ཡོད་ན། འཕགས་པ་ལ་མེད་དགོས་ལ། འཕགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་ན། སོ་སྐྱེ་ལ་མེད་དགོས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་འབྱུང་བ་ལ་འབྲེལ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། གལ་ཏེ་དེ་འདྲའི་དོགས་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང། ལན་འདེབས་ཚུལ་དེ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་

[056A]༄༅། །མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞུང་གིས་དེ་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྔ་མ་དག་གིས་འདིའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་བཤད་པ་མང་དུ་བྱས་པ་དག་ནི། རི་དགས་སྨིག་རྒྱུས་འདོད་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་འཕགས་དབྱེ་བས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས། རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་ནི་སོ་སྐྱེའི་ཞེན་ངོ་དང་མཐུན་པར་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ནི། འཕགས་པའི་གཟིགས་ངོ་དང་མཐུན་པར་བདེན་པར་སྣང་པ་ཡིན་
ནོ༑ ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཅིང། དེ་ལ་དོགས་པ་འདི་ལྟར་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དུ་འཛིན་པ་སོ་སྐྱེ་ལ་ཡང་ཡོད་པས། བདག་མེད་དང་བཏགས་ཡོད་སོགས་སུ་བདེན་པར་སྣང་བ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་གཟིགས་ངོ་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ནར་བརྗོད་ཅེ་ན། སོ་སྐྱེ་
འགའ་ཞིག་ལ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་བདག་མེད་པ་སོགས་སུ་འཛིན་པ་ཡོད་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མ་ཐོང་བ་མེད་ཅིང། འདིར་ནི་འཕགས་པས་ཆོས་བདག་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་དེའི་གཟིགས་ངོ་དང་མཐུན་པར་བདེན་པར་སྣང་བ་ཞེས་བརྗོད་
པར་འདོད་པ་ཡིན་པས་རྩོད་པ་དེ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འཕགས་པ་ལ་ཡང། ང་དེའི་ཚེ་ཞེས་སོགས་སུ་འཛིན་པ་ཡོད་པས། རྫས་འཛིན་རྟོག་པའང་འཕགས་པའི་གཟིགས་ངོར་མཐུན་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། འཕགས་པས་ང་ཐ་སྙད་པ་ཙམ་གཟིགས་པས། ཐ་
སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ། ང་དེའི་ཚེ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། ང་བདེན་པར་གཟིགས་པའམ། ང་རྫས་ཡོད་དུ་གཟིགས་པ་མིན་པས། ང་རྫས་ཡོད་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ནི་འཕགས་པའི་གཟིགས་ངོ་དང་མཐུན་པར་

[056B] །འོ་ན་འདིར་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་ལ་བཤད་པས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། གང་ཟག་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་
པ་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ཀྱང། འདིར་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་བདེན་པར་འཛིན་པའམ། བདེན་པར་སྣང་བ་ལ་བཤད་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱི་ཟག་བཅས་སུ་འགྱུར་གྱི། གང་ཟག་གི་བདག་
འཛིན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཐོགས་པ་ལ་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་རྫས་འཛིན་ལ་རྟོག་པ་དང། བཏགས་འཛིན་ལ་རྟག་པ་ཞེས་བྱས་
ནས། ཡུལ་རྫས་འཛིན་དང་བཏགས་འཛིན་གཉིས་སོ་སྐྱེ་དང་འཕགས་པ་ལ་སོ་སོར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་ཅན་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དང། བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་གཉིས་གང་ཟག་དེ་གཉིས་ལ་སོ་སོར་དེས་པར་བཤད་པ་མིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཉི་ཁྲི་
སྣང་བ་དང་འགྲེལ་ཆེན་དུ། སོ་སྐྱེ་ལ་ཡང་ཆོས་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པས། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་རྣམ་གཞག་མ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོགས་པ་བཀོད་པ་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བཏགས་འཛིན་སོ་སྐྱེ་ལ་མེད་པར་བཤད་པ་ལ། འོ་ན་བཏགས་
འཛིན་ལ་རྟོག་པའི་རྣམ་གཞག་མ་ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་སྟེ། སོ་སྐྱེ་ལ་ཡང་ཆོས་བདག་མེད་པར་འཛིན་པ་ཡོད་པས་བཏགས་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོགས་པ་འབྲེལ་མེད་འདི་ལྟ་བུ་རྟོགས་ལྡན་སུ་ཞིག་འགོད་པར་བྱེད། དེ་མ་ཟད་འདི་ལྟར་སྨྲ་བས་ནི་

[057A]༄༅། །རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས་ཀས། སོ་སྐྱེ་ལ་རྟོག་པ་དེའི་ཡུལ་མེད་ན་རྟོག་པ་དེ་ཡང་མེད་པས་ཁྱབ་པར་ཁ་འཆམ་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན། སོ་སྐྱེ་ལ་བཏགས་འཛིན་མེད་པར་བཤད་པ་ལ། འོ་ན་འཛིན་རྟོག་དང་པོའི་རྣམ་གཞག་མ་
ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཅེས་པའི་རྩོད་པ་འོང་དོན་མེད་ཅིང། ལན་གྱི་ཀྱང་བཏགས་འཛིན་མེད་ཀྱང་དེ་ལ་རྟོག་པ་མེད་མི་དགོས་པས་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པའི་རྣམ་གཞག་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་མེད་ཅེས་ལན་འདབས་པར་རིགས་ཀྱི་སོ་སྐྱེའི་བདག་མེད་
རྟོགས་པ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེས་པའི་ལན་བཏབ་པ་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སྐྱེ་ལ་རྟོག་པ་དེའི་ཡུལ་དེ་མེད་ན། དེ་ལ་རྟོག་པའང་མེད་པས་ཁྱབ་ན། སོ་སྐྱེ་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གཞན་ཡང་ལུགས་འདི་ནི་བཏགས་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟག་པ་ཅེས་སོགས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བསྙོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་བཏགས་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་སུ་འགྱུར་བས་སོ། །འདི་དག་ལ་བརྗོད་
པར་བྱ་བ་མང་ཡང་འདིར་ཡི་གེ་མངས་བར་འགྱུར་བས་མ་བྲིས་ལ། རྟོག་པའི་རྣམ་གཞག་འདི་དག་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ཡང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཆད་ཤེས་པ་གཞན་མ་མཐོང་ངོ། །གཉིས་པ་ཚིག་གི་དོན་ལ། སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར། སོ་སོའི་དོན་བཤད། ལྡན་ཚུལ་གྱི་
དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅེས་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། གཟུང་རྟོག་མདོར་བསྟན་ལ། རྩ་བ་ནི། གཟུང་བར་རྟོག་པ། དབྱེ་གཞི། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན། ཀུན་ནས་ཉོན་

[057B] །གཉིས་པོ་དེ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ་དགུ་སྟེ་རྨོངས་པ་དང། རྣམ་བྱང་གི་ཕུང་པོ་སོགས་ཡུལ་དགུ་དགུའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། གཟུང་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
དབྱེ་གཞི། དབྱེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞིའི་རྟེན་ཅན་དང་གཉན་པོའི་རྟེན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ལ་མ་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལའང་རྣམ་པས་དགུ་དགུའོ། །རྩ་འགྲེལ་གཉིས་
ཀ་ལ། ངག་དོན་ནི། གཟུང་རྟོག་ཆོས་ཅན། གཉིས་ཡོད་དེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་དང། རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་ཆོས་ཅན། དགུ་ཡོད་དེ། མ་རིག་པ་སོགས་ཡུལ་དགུ་ལ་རྟོག་པ་དགུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་
བྱད་གཟུང་རྟོག་ཆོས་ཅན། དགུ་ཡོད་དེ། རྣམ་བྱང་གི་ཕུང་པོ་སོགས་དགུ་ལ་རྟོག་པ་དགུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འཛིན་རྟོག་མདོར་བསྟན་ལ། རྩ་བ་ནི་རྫས་དང། ཞེས་སོགས་དང། འགྲེལ་པ་ནི། གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང། ཞེས་སོགས་ཏེ། ཚིག་དོན་དང་
དག་དོན་ནི། སྔ་མས་རིགས་བསྒྲེའོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དགུ་དགུར་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་དེ་ལ་དགུ་པོ་སོ་སོ་མིང་གི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཉིས་པ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ལ་བཞི་ལས། །
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་རྒྱས་བཤད་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཙོ་བོ་མ་རིག་པ་དང། དེའི་འབྲས་བུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མིང་དང་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་

[058A]༄༅། །མོངས་ཀྱི་བྱེད་ལས། གཞིའི་དུས་སུ་མཐའ་གཉིས་ལ་ཆགས་པར་བྱེད་པ་དང་ལམ་གྱི་དུས་སུ་མངོན་མཐོའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་བླང་དོར་མི་ཤེས་པ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་དང་པོར་
མི་གནས་པའམ་མི་འཇུག་པ་དང། ཞུགས་ཀྱང་ལམ་གྱི་ཡུལ་དམིགས་པ་དང་ལམ་བསྒོམ་པ་པོ་བདག་ལ་སོགས་པ་དང། ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡུལ་དགུ་པོ་དེ་དག་གམ། དེ་
དག་གི་སྟེང་གི་བདེན་པ་བཀག་པ་དག་བདེན་པར་སྣང་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཞིའི་རྟེན་ཅན་གཟུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་རྒྱས་བཤད་ནི། རྣམ་བྱང་གི་ངོ་བོ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་དང། དེ་ཉིད་ཀྱི་
རྐྱེན་རྣམ་བྱང་སྐྱེ་བའི་སྒོ་དང། ས་བོན་རིགས་དང་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་རྣམ་བྱང་གི་སྐྱེ་བ་དང་དེ་འདྲའི་རྣམ་བྱང་ལ་དབྱེ་ན། གཞིའི་རྣམ་བྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ལམ་གྱི་རྣམ་བྱང་ཙམ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དང། ལམ་གྱི་རྣམ་བྱང་ཁྱད་པར་བ་མཐོང་བ་
དང། བསྒོམ་པ་དང། འབྲས་བུའི་རྣམ་བྱང་མི་སློབ་པའི་ལམ་རྣམས་ཏེ་ཡུལ་དགུ་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་གཉེན་པོའི་རྟེན་ཅན་གྱི་གཟུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པོ་རྣམས་སོ། །གསུམ་པ་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། བདག་རང་དབང་ཅན་
དང་གཅིག་པུར་བདེན་པར་སྣང་བ་དང། རྒྱུ་ལས་གསོག་པ་པོའི་བདག་དང། ཡུལ་ལ་བལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཏུ་བདེན་པར་སྣང་བ་དང། འཁོར་བར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་

[058B] འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་རྟེན་དང། ལམ་གྱིས་དོན་བྱས་པ་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་རྟེན་རྣམས་སུ་འགྱུར་བ་བདག་བདེན་པར་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་
ཅན་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པོ་རྣམས་སོ། །བཞི་པ་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཙམ་གྱི་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། ཁམས་དང། སོ་སྐྱེའི་གདགས་གཞི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་
འབྱུང་བ་དང། འཕགས་པ་ཙམ་གྱི་གདགས་གཞི་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། འཕགས་པ་སློབ་པ་དམན་འབྲིང་མཆག་གསུམ་གྱི་གདགས་གཞི་རིམ་བཞིན་མཐོང་བ་དང། སྒོམ་པ་དང། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དང། འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པའི་གདགས་གཞི་
མི་སློབ་པའི་ལམ་རྣམས་ཏེ། སེམས་ཅན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་རྣམས་གདགས་གཞི་དང་དེ་དགྲ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བདེན་པར་སྣང་བ་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པོ་རྣམས་སོ། །རྒྱས་བཤད་འདི་
དག་ལམ་མདོར་བསྟན་དུ་བཤད་པའི་དབྱེ་སྦྱོར་དགོད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་པོ་གྲངས་བཞིན་དུ་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཆ་བཞི་པོ་དེ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གཟུང་འཛིན་བཞི་པོ་
དེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེན་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ཡོངས་འཛིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། རྩ་བར་ཚིགས་བཅད། སླར་མདོ་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་

[059A]༄༅། །རྟོག་པའི་སྔར་གསུངས་ན་ཡང་རྒྱས་བཤད་དུ་ཡང་ཆུང་འབྲིང་གི་དབྱེ་བ་དང་རྟོག་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཡོངས་འཛིན་གསུངས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཡོངས་འཛིན་ཕྱིས་བཤད་ཅིང་དེ་དག་དེའི་སྔར་
བཤད་པ་དེའི་སྟོབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་རྟོག་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་པས་སོ། །རྩ་བ་ནི། འཕགས་པ་ལྟར་ན། རྣམ་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་དང་ལྡན་ཞིང་ཟབ་མོ་ལ་སེམས་མི་འགོང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེའི་མི་
མཐུན་ཕྱོགས་ཉན་རང་གི་ཡིད་བྱེད་དང་དངོས་པོར་མངོན་ཞེན་སོགས་པོར་བས་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ནང་ཡོངས་འཛིན་ཐབས་མཁས་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་འཛིན་ཕྱིས་བཤད་ཅིང་དེ་དག་དེའི་སྔར་བཤད་པ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་དང་རྟོག་པ་ཇི་སྐད་བཤད་
པ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་པས་སོ། །རྩ་བ་ནི། འཕགས་པ་ལྟར་ན། རྣམ་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་དང་ལྡན་ཞིང་ཟབ་མོ་ལ་སེམས་མི་འགེང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉན་རང་གི་ཡིད་བྱེད་དང་དངོས་པོར་མངོན་
ཞེན་སོགས་བོར་བ་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད་ཅིང། དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྡིག་སྲོགས་བོར་བ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཕྱི་ཡོངས་འཛིན་དགེ་བཤེས་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ལྟར་ན་གསུམ་པ་འགྲེལ་
པ་ནི་སྟོང་ཉིད་ལ་སེམས་མི་འགོང་ཞིང་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་མཁས་པས་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མཐའ་དག་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་

[059B] ཐེག་ཆེན་གྱི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་པས་སོ། །བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། ཉན་རང་སྦྱོར་ལམ་པ་ལས་ཡོངས་འཛིན་གྱིས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་
དགེ་བཤེས་དེ་ལྟ་བུས་སྲིད་ཞིར་མི་ལྟུང་བར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་ལ། བསྒྲུབ་པའི་རྟེན། ཡུལ། དོན་དུ་གཉེར་བྱ། རང་གི་ངོ་བོ་དང་བཞི། དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། སྤྱིའི་དོན་ལ། གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་གཞན་
གྱི་ལུགས་བཤད་པ་དང། དབུ་མ་པ་རང་གི་ལུགས་བཤད་པ་ལས། དང་པོ་ནི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དག། རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་སེམས་མ་ཆགས་པ་འདོད་པ་ཆུང་བ་དང། ཆོག་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་འདོད་ཅིང། དབྱེ་ན། ཆོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། གནས་མལ་ངན་དོན་གྱིས་
ཆོག་ཤེས་པ་གསུམ་དང། སྤོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བའོ། །མཛོད་ལས། མ་ཆགས་འཕགས་རིགས་དེ་ལས་ནི། །གསུམ་ནི་ཆོག་ཤེས་བདག་ཉིད་དོ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ཚུལ་དང། ཐ་མ་ལས་བསྟན་ཏེ། ཚུལ་འདི་ལ་གནས་ནས་ལས་འདི་
བྱས་ན་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཛོད་ལས། གསུམ་གྱིས་ཚུལ་བསྟན་ཐ་མ་ལས། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །མདོ་སྡེ་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་པ། འཕགས་ཆོས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཉིད་ལ་རིགས་སུ་འདོད་དེ། སློབ་དཔོན་རྒྱལ་བའི་སྲས་
ཀྱིས། མདོ་སྡེ་པ་དག་གི་རིགས་ཤེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང། སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང། ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ས་བོན་ལ་རིགས་ཤེས་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །རྣམ་རིག་པ་དག་གི་འདོད་པ་

[060A]༄༅། །ནི། མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་དེ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་པ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་བསམས་ནས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་ནི་རང་
བཞིན་གནས་པའི་རིགས་དང། རྐྱེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ས་བོན་ནི་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་སུ་བཞེད་དེ། བྱང་ས་ལས། དེ་ལ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པས་
ཏེ། དེ་ནི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ། ཐོག་མ་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཡང་དག་པ་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ནི། སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཀུན་
གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་བཞག་ན་དེའི་སྟེང་ན་ཡོད་པ་དང། རྣམ་པར་མ་བཞག་ན་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ས་བོན་རིགས་འདྲ་སྔར་མེད་གསར་དུ་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་མིན་གྱི། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རིགས་
བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་འཕགས་ལམ་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་ཉེར་ལེན་བྱེད་པ་ཞིག་སྟེ། གལ་ཏེ་འདི་མེད་ན་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་འདྲའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ས་བོན་དེ་ནི་གང་ལ་ལྡན་པའི་ནང་གི་སྐྱེ་
མཆེད་དྲུག་པོ་རྣམས་ས་བོན་དེའི་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་སོ་སོར་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་ལ་ཐོས་པས་གསོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ཞིང་དེ་འདྲའི་

[060B] ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཐོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་བ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་དང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་སྟོན་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་གསོ་བར་བྱ་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་དུ་གནས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་པ་
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ལྡོག་སོགས་སྟོན་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་གསོ་བར་བྱ་བ་རང་རྒྱལ་གྱི་འཕགས་ལམ་བསྐྱེད་རུང་གི་ངོ་བོར་གནས་པ་ནི། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཤེས་བྱ་ལ། ཟག་མེད་ཀྱི་ས་བོན་གང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་
གང་རུང་གི་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་ངེས་པ་ནི་ངེས་པའི་རིགས་ཤེས་བྱ་ཞིང། རྐྱེན་དབང་གིས་ཐེག་པ་གསུམ་གའི་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་བསྒྱུར་དུ་རུང་པ་ནི་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཡིན་ལ། གང་ཟག་གང་གི་རྒྱུད་ལ་ཟག་ཨྨྡ་ཀྱི་ས་བོན་མེད་པ་ནི་རིགས་ཆད་པ་ཅེས་བྱའོ། །རྣམ་རིག་
པ་རིགས་ཆད་མི་འདོད་དོ། ཞེས་སྨྲ་བ་དག་ནི་བབ་ཅོལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཆད་པ་མི་འདོད་པ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དུ་འདོད་དགོས་པས། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་འདོད་པའི་གོ་སྐབས་མེད་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
རིགས་ཆད་པ་ཡོད་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིའང་རིགས་ཆད་འདོད་དགོས་པས། ཐེག་པ་གསུམ་གའི་རིགས་ཆད་འདོད་པ་དང། རིགས་ཆད་མི་འདོད་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དཀར་པོ་དམན་པ་ཡོད་པ་
རྒྱུ་དང་བྲལ། ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར། གཏན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་ཉིད་མེད་པའོ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་གཉིས་པ་དབུ་མ་པ་རང་གི་ལུགས་བཤད་པར་བ་

[061A]༄༅། །སྟེ༑ དེ་ཡང་རིགས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང། རྒྱས་པ་ལས་གྱུར་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཆོས་འདི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གང་ཟག་གང་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྟུལ་བས། རང་
གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་གྱི་རྟོགས་པའི་རྟེན་དུ་རེ་ཤིག་ངེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ངེས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་འབྲིང་དུ་གྱུར་པས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། རེ་ཤིག་བདག་མེད་ཕྱེད་
དང་གཉིས་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱི་རྟེན་དུ་ངེས་པ་ནི། རང་རྒྱལ་དུ་རིགས་ངེས་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོ་བས། རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་དང་པོ་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་པའི་རྟེན་དུ་ངེས་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་དུ་རིགས་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང། རང་གི་
སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་ཐེག་པ་གསུམ་གའི་རྟོགས་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་ནི་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །མཐར་ཐམས་ཅད་ཀྱང། ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་པའི་རྟེན་དུ་ངེས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀྱིས་
ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་གྱི་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་དག་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་
བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བཞག་པའི་མ་འོངས་པ་ན་གཟུགས་སྐུ་ཕུན་ཚོགས་འགྲུབ་པའི་ས་བོན་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱིས་

[061B] རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་ཉེར་ལེན་བྱས་ཤིང་རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དངོས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་
བྱེད་རྐྱེན་བྱས་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་དང། དེའི་བདག་རྐྱེན་ལས་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ཡིན་ཞིང། རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་གོ་མི་ཆོད་པར་སྨྲ་བ་ནི་སྐུར་བ་འདེབས་པ་
ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་མི་ཆོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཁྱབ་སྟེ། རིགས་འདི་གཉིས་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་སོ། །ཁ་ཅིག་རང་བཞིན་གནས་རིགས་འདུས་བྱས་ཀྱང་ཡོད་
དེ། དྲི་བཅས་ཀྱི་སེམས་འོད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ཡིན་པས་རིགས་སུ་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྨྲ་བ་དང། རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ནི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཅིང། དེའང་རིགས་དངོས་མིན་པར་སྨྲ་བར་བྱེད་
དོ༑ ༑འོ་ན་རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ག་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཉེར་ལེན་ཡིན་པར་སྐབས་སྔ་ཕྱི་དག་ཏུ་ལན་མང་དུ་སྨྲས་པས་
སོ༑ ༑གཞན་ཡང་སེམས་མྱོང་བ་གསལ་རིག་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཡིན་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་རིགས་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་པའི་ངེས་བཟུང་མི་འཐད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཉི་ཁྲི་སྣང་བར། རྣམ་རིག་པས་ཟག་མེད་ཀྱི་ས་བོན་རང་བཞིན་

[062A]༄༅། །གནས་རིགས་སུ་སྨྲས་པ་འགོག་པའི་སྐབས་སུ་ད་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གནས་རིགས་དང་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་དགག་པ་བརྗོད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། སེམས་མྱོང་བ་གསལ་
རིག་དེ་ཉིད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དག་པ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཡིན་པས། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་འདུས་བྱས་ཡོད་དོ། ཞེས་སྨྲ་བ་ཡང་དགག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་འདི་ཉེས་པ་དུ་མའི་གནས་སོ། །ལུས་ཅན་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྦྲང་མའི་རྩི་དང་འདྲ། ཞེས་པས་
ཤེས་པ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གནས་རིགས་བཤད་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་འདི་ནི་དྲི་བཅས་ཀྱི་ཁམས་ཙམ་མཚོན་པའི་དཔེ་སྟོན་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། དྲི་བཅས་ཀྱི་ཁམས་ཙམ་ཤེས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་བས། ཆོས་ཉིད་དྲི་
བཅས་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་དྲི་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར། དྲི་བཅས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རིགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྒྱུ་བྱེད་པས་རིགས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་དང། རྟེན་བྱེད་པས་རིགས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་གཉིས་གསུངས་པ་ལས། དང་པོའི་དོན་ནི། རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བསྐྱེད་པ་མིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་
རྣམ་དག་འདི་ཡོད་ན། དྲི་མ་སེམས་རྒྱུད་གློ་བུར་བར་འགྱུར་བས། དེ་འབྲལ་བར་བྱེད་པས་སྒྲུབ་པ་འབྱུང་བ་འཐད་ལ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་མེད་ན་དྲི་མ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྲོ་དགོས་པས། དེ་སེམས་རྒྱུད་ལ་འབྲལ་བར་བྱེད་པའི་

[062B] དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་རང་བཞིན་གནས་རིགས་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྟེན་བྱེད་པས་རིགས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཡོད་ན་རླུང་དང་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་
པས་གོ་སྐབས་འབྱེད་ལ། མེད་ན་མི་འབྱེད་པས་དེ་དག་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་པ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡོད་ན། སེམས་རྒྱུད་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་གནས་པའི་གོ་སྐབས་ཡོད་ཅིང། མེད་ན་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་
གནས་རིགས་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ས་ནི་ཆུ་ལ་ཆུ་རླུང་ལ། །རླུང་ནི་མཁའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །མཁའ་ནི་ས་ཆུ་དག་དང་ནི། །རླུང་གི་ཁམས་ལ་གནས་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་ཁམས་དབང་རྣམས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་དག་
ལ་གནས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཚུལ་བཞིན་མིན། །ཡིད་བྱེད་དམ་པ་རབ་ཏུ་གནས། །ཚུལ་བཞིན་མིན་ན་ཡིད་བྱེད་ནི། །སེམས་ཀྱི་དག་པ་ལ་རབ་གནས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་བས་ན་རིགས་ཀྱི་དོན་མདོ་ཙམ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ཚིག་
གི་དོན་ལ། རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་གཞན་
ཡང་འབྱུང་བས་སྦྱོར་ལམ་གྱི་འོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་འཆད་ཅིང་དེ་ཡང་རྟེན་ལ་རག་ལས་ཐོག་མར་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་རིགས་འཆད་དོ། །རྩ་བ་ནི། རྟོགས་པ་ཡི་ནི་ཞེས་སོགས་ཏེ། འགྲེལ་བ་བཤད་པས་ཤེས་སླའོ། །འགྲེལ་བ་ལ་རྟེན་ཆོས་སྒྲུབ་པ་བཅུ་

[063A]༄༅། །གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་དང་གོ་རིམ་བཤད་པ། གྲངས་ངེས་བཤད་པ། དེ་དག་གི་རྟེན་ཆོས་ཉིད་རིགས་སུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་ཐམས་ཅད་སྐྱོན་སེལ་བ་དང། ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ལ། དེ་
ཡང་སྐྱོན་མ་བསལ་བར་ཡོན་ཏན་མི་འཐོབ་པས། དང་པོར་སྐྱོན་སེལ་ཚུལ་འཆད་ཅིང་དེ་ལ་ཡང་སེལ་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་མ་སྐྱེས་པར་སེལ་མི་ནུས་པས་གཉེན་པོ་སྔར་བཤད་ལ། གཉེན་པོ་ཡང་མངོན་གྱུར་མགོ་གནོན་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་སྔར་
སྐྱེས་ནས་ས་བོན་སྤོང་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཕྱིས་སྐྱེ་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ས་བོན་སྔར་སྤོང་ཞིང། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ས་བོན་ཕྱིས་སྤོང་དགོས་ཏེ། དེ་བས་ན་རེ་ཤིག་དང་པོར་འཇིག་རྟེན་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་
མཐུན་པ་རྣམས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་དག་གོ་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་དེའི་འོག་ཏུ་གཉེན་པོ་དེ་དག་གིས་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་སྟོན་པ་ནི། གཉེན་པོ་དེ་དག་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་སྤོང་ལ། ཚུལ་
ཇི་ལྟར་སྤོང་ན། རྐུན་པོ་སླར་ནང་དུ་མི་ལྡོག་པར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱུང་བ་དང་སྒོ་ཕར་བཅད་པ་དུས་མཉམ་པ་ལྟར་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྐྱེ་བ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དགག་པ་དག་དུས་མཉམ་ཞིང། རྣམ་གྲོལ་ལམ་སྐྱེས་པ་དང། ངོ་སྐལ་གྱི་མི་
མཐུན་ཕྱོགས་འགག་པ་དུས་མཉམ་མོ། །དེ་ལྟར་གཉེན་པོ་དང་སྤོང་ཚུལ་བཤད་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་སྤངས་པའི་ངོ་བོ་བཤད་པ་ནི། སྤང་གཉེན་དེ་དག་བདེན་པར་མི་དམིགས་པས་དེ་དག་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་

[063B] །དེ་ལྟར་སྐྱོན་བསལ་ནས་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་སྟོན་ཅིང། དེ་ཡང་རང་རྒྱུད་ལ་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཐོབ་པར་དམན་པའི་གང་ཟག་ལས་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་
བ་མི་འཐོབ་པས་དེའི་འོག་ཏུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་
ཐོབ་པ་ན། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་སྐྱེས་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་བོ། །དེ་འཐོབ་པ་ན་གཞན་དོན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བྱེད་ནུས་པས་དེའི་འོག་ཏུ་གཞན་དོན་གྱི་སྒྲུབ་པ་འཆད་
ལ༑ དེ་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་ཀྱི་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་མངོན་དུ་སོང་བ་ལས་མཐར་ཐུག་གི་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་འབྱུང་དགོས་པས་དང་པོར་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའི་
སྒོ་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་དགོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་འཆད་དོ། །འདིར་ལྡེམ་དགོངས་རྣམ་པ་བཞི་ལས་གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་བ་བསྟན་པ་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་དུ། གང་
ཟག་བདེན་པར་ཡོད་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི། སེམས་ཙམ་པ་དག། མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་བཤད་པ་ལ་འདོད་ཀྱང། འདྲིར་ནི་

[064A]༄༅། །དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་སོགས་སུ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ལ་གཟུང་དགོས་སོ། །ཁ་ཅིག་འདིར་མངོན་པ་ལས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་ལ་འདོད་དོ། ཞེས་ཟེར་
བ་ནི། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཁས་ལེན་པ་མི་གོ་བས་གྲུབ་མཐའ་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པར་གསལ་བར་བྱས་སོ། །གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི། དགོངས་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ནི། སངས་
རྒྱས་ལ་བརྙས་པའི་གཉེན་པོར་མཉམ་པ་ཉིད་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་ང་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་སུ་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཉམ་པ་གསུམ་ནི། རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས། འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ། གཞན་དོན་འཕྲིན་ལས་མཉམ་
པའོ། །དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི། ལས་དང་སྲིད་པ་སྤང་བྱ་ཞིང། །སྦྱོར་བའི་རྣམ་ཤེས་མཆོག་འཛིན་གཉིས། །སྐྱེ་མཆེད་ཡུལ་དང་བཅས་བཅོམ་ན། །མི་དེ་དག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་ལ་དགོངས་ནས། ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱ་ཞིང། ཞེས་
སོགས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི། བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཙམ་གྱི་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་མཆོག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར། སྦྱིན་
པ་ལ་སྨད་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བསྔགས་པ་ལྟ་བུའོ། །བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི། རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་མ་གྲགས་པའི་དོན་ཟབ་མོ་སྟོན་བྱེད་དུ་བསྒྱུར་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ལེགས་

[064B] །ཉོན་མོངས་པས་ནི་རབ་ཉོན་མོངས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་སྙིང་པོ་ནི་རྣམ་གཡེང་ངོ། །དེ་མེད་པ་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། ཞེས་པས། ཞི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་བསྟན་ཏོ། །རྟགས་སོགས་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
ལ་ལེགས་པར་གནས། ཞེས་པས་མི་རྟག་བདེན་པའི་རྣམ་པ་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྟན་ལ། ཡུན་རིང་པོར་གཞན་དོན་གྱི་དཀའ་སྤྱད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པས་རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས། ཞེས་པས་སྙིང་རྗེ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་སྒོམ་ཞིང། སྙིང་
རྗེས་གཞན་དོན་ལ་འབད་ན་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་ཅེས་པའོ། །དེ་མང་དགོས་པའི་དབང་གིས་ལྡེམ་པོའི་ངག་གམ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པ་གསུངས་པ་ནི་ལྡེམ་དགོངས་ཡིན་ལ། དགོངས་གཞི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ཅིང། དགོངས་པ་ཅན་ལ་
ལྡེམ་དགོངས་ཀྱིས་ཁྱབ་ལ། ལྡེམ་དགོངས་ལ། དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་གཟུང་དུ་མི་རུང་བ་ལ་དགོངས་གཞི་ཡིད་བསམ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་ཀྱི་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་ལས་དེའི་འོག་ཏུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་མཚན་
མ་མེད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཕྱིན་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་སྒྲུབ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་གོ་རིམ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྒོམ་བྱུང་གི་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་བཅུ་གསུམ་པོ་འདིར་གྲངས་ངེས་ཏེ། འདིས་ཀྱང་རྣམ་མཁྱེན་དོན་དུ་
གཉེར་བའི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་ལམ་ནི་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་བས་རིགས་སད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རིགས་སད་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་གནས་སྐབས་མིན་

[065A]༄༅། །པས་འདིར་མ་སྨོས་སོ། །འགྲེལ་གཞུང་སྔ་མ་རྣམས་ལ་ངག་དོན་སོ་སོར་འགོད་ན། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་ཅན། རྟེན་ཆོས་བཅུ་གསུམ་གྱི་དང་པོར་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་བྱུང་གི་རྟེགས་པ་དང་པོ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་སོགས་སོ། །སྔར་བཤད་གོ་རིམ་ལ་དཔགས་ཏེ་དགོད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་
ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཞེས་བསྟན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞུང་འདི་རྟེན་ལ་རིགས་ཞེས་བྱ། ཞེས་པའི་འགྲེལ་བ་ཡིན་པས་དོན་སྡུར་འཆད་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྩོད་
པ་སྤང་པ་ལ། རྩོད་པ་དགོད་པ་དང་ལན་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། སྔ་འགྲེལ་ནི། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁོ་ན་འཕགས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་བླ་ན་མེད་པའི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱིར་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་མིན་སྙམ་པའི་སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་དམན་པའི་ངོར་
དོགས་པ་བསུ་བར་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། རྩ་བ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ནི་ཐ་དད་དུ་རུང་བ་མིན་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་

[065B] གཉིས་པ་ལན་ལ། རྒྱུའི་སྒོ་ནས་རིགས་གསུམ་དུ་འབྱེད་པའི་ལན་དང། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་རིགས་གསུམ་དུ་འབྱེད་པའི་ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་
གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་དང། བདག་མེད་ཕྱེད་དང་གཉིས་དང། འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རིམ་གྱིས་གང་ཟག་གང་ལ་རྟོགས་པ་དེ་དག་གནག་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྟོགས་ཨྤྲ་བྱ་བཱཨ་ཕྱིར་གང་
ཟག་དེ་དང་དེའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་པ་དེ་དང་དེའི་རྒྱུའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་ཞིག་ཀྱང་རྗེ་བཙུན་གྱིས་གཟིགས་ཤིང་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་དོན་
བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཏུ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་སོ་སོར་དབྱེར་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་
ཀྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འཕགས་ཆོས་སོ་སོའི་རྒྱུ་བྱེད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་རིགས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདིར་གང་ཟག་དག་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་དཔེ་སྟོན་པའི་གཞུང་ལ་སྦྱར་བའི་བཤད་པ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པ་སྟེ། ཉི་ཁྲི་
སྣང་བ་ལས། ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་ན་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་འདི་ལྟར་རིགས་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེས་ན། འདིར་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ཅི་སྟེ་ཚོལ་བར་བྱེད། ཅེས་གསུངས་པའང་དཔེ་སྟོན་བྱེད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་དང་དོན་གཅིག་པས་སོ། །གཞན་

[066A]༄༅། །ཡང་ཆོས་དབྱིངས་རིགས་ཡིན་ན། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་སོ་སོར་དབྱེར་མི་རུང་ངོ། ཞེས་པའི་རྩོད་པའི་ལན་འདེབས་པ་ན། རིགས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་སོ་སོར་དབྱེར་རུང་བ་དཔེར་བརྗོད་དུ་བྱས་ནས་དོན་ཇི་ལྟ་
བུ་ཞིག་ལན་དུ་སྨྲ། དེར་མ་ཟད། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པའི་འཕགས་པ་གསུམ་པོ་གང་གི་ཆོས་རྟོགས་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་པའི་བཤད་པ་བྱེད་པ་ནི། ཉན་རང་འཕགས་པའི་རྟོགས་པས་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་སྨས་པ་
དང། ཉན་རང་འཕགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མེད་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང། རྟེན་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རིགས་སུ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་གསུངས་པའི་ཕྱི་མ་ལ་བརྟེན་པའི་ལན་རྩ་བས་
དངོས་སུ་གསུངས་ཤིང། སྔ་མའི་སྒོ་ནས་ལན་གདབ་ཚུལ་འགྲེལ་བས་ཁ་བསྐངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སླ་ཆོས་ཉིད་དེ་གོ་སླ་བར་བྱ་བའི་དོན་འཇིག་རྟེན་པའི་དངགས་སམ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ལན་གཞན་དུ་
གསུངས་སོ། །རྩ་བ་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཏུ་འདྲ་ཡང་རིགས་གསུམ་དུ་དབྱེར་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེར་འདྲ་ཡང། བརྟེན་པའི་ཆོས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྟེན་ཆོས་དབྱིངས་དེ་ཡི་
དབྱེ་བ་རིགས་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་ནུས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་ནི། དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་ཕུང་པོ་གཅིག་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་ཅིང་མེ་ལྕེ་གཅིག་གི་སོ་བཏང་བའི་རྟེན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་གཅིག་ཀྱང་བརྟེན་པ་སྦྲང་རྩི་དང་ལི་ཁར་ལ་

[066B] དེའི་སྣོད་ཐ་དད་པར་འབྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་རིགས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། །ངག་དོན་རྩ་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་
པ་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། ཇི་སྐད་ཅེས་སོགས། རྩ་བ་ནི། དམིགས་པ་ཞེས་སོགས་ཏེ། འགྲེལ་པ་བཤད་པས་ཤེས་སླའོ། །འགྲེལ་པ་ལ་ཚིག་དོན་བཤད་པ་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་སོ་སོར་
བཤད་པ་དང། དེ་དག་ཀུན་བསྒྲུབ་པའི་དམིགས་པར་བསྟན་པ་གྲངས་ངེས་དང་བཅས་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚེ་རེ་ཤིག་དང་པོར་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སྟེ་གོ་རིམ་བཞིན་
དུ་དག་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཉིད་དང། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱེ་བྲག་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་སྤྱིར་དམིགས་ནས་རིམ་བཞིན་དུ་བླང་བྱ་དང། དོར་བྱ་དང། བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་
གཅོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དབྱེ་བ་བཞི་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཕྱེ་ནས་ཡོངས་སུ་གཅོད་དེ། འདི་ལྟར་གྲངས་བཞིན་དུ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་པའི་ཕུང་
པོ་ལྔས་བསྡུས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང། འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། ཞི་གནས་དམན་པ་དང། ཕྱི་མ་ཞི་གནས་མཆོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཟག་བཅས་ཉེ་བར་

[067A]༄༅། །ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་མིན་ཞིང། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ནི་དེར་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་གིས་
སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའི་གཞི་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མི་བལྟོས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་གི་གཞི་བདེན་
གཉིས་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པ་འབྲས་བུ་ཡང་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་སོགས་ནི་ཐུན་མོང་གི་ཡོན་ཏན་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་སྟོབས་བཅུ་སོགས་
ནི་ཐུན་མོངས་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་གོང་དུ་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་གོ་
རིམ་གྱི་དམིགས་པས་ནའོ། །ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གོ། །ཁྱོད་ལ་དགེ་སོགས་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ཡོད་པས་སོ། །གཞན་དག་གཞུང་འདི་དོན་བསྡུར་བྱེད་པ་དང། རྩ་བའི་རྐང་པ་དང་པོ་མདོར་བསྟན་
དུ་བྱེད་པ་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་སོགས་འདི་རྐང་པ་དང་པོའི་འགྲེལ་པ་ཡིན་པས་སོ། །གཞན་དུ་ན་དེའི་འགྲེལ་པ་གང་ཡིན་སྨྲོས་ཤིག། རྩ་འགྲེལ་ཀུན་ལ་ངག་དོན་ནི། དགེ་སོགས་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ་

[067B] ཅེས་སོ། གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། རྣམ་རིག་པའི་འདོད་པ་འགོག་ཚུལ་བཤད་པ་དང། རིགས་དང་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི་
ཉི་ཁྲི་སྣང་བར། རྣམ་རིག་པའི་འདོད་པ་འགོག་པའི་ཚུལ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་དུ་བླངས་པའི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་དང་པོར་རྣམ་རིག་པའི་འདོད་པ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ནི། འགྲེལ་ཆེན་ལས། གང་དག་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་དག་གིས་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་
བྱ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི། རྣམ་རིག་པས་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པར་འདོད་པ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྔར་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་ལ། ཕྱིས་ལམ་སྒོམ་སྟོབས་ཀྱི་དྲི་མས་
དག་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འགྲོར་མེད་པར་ཐལ། ཆོས་ཉིད་དེ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དྲི་བཅས་སུ་བདེན་པར་གྲུབ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དྲི་བཅས་དེ་ཉིད་དུ་གནས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཉིད་དྲི་བཅས་ཀྱི་གནས་སྐབས་
དེར་བདེན་པར་གྲུབ་ན་གནས་སྐབས་དེ་གནས་ལུགས་སུ་འགྱུར་བས་ནམ་ཡང་མི་འདོར་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཙམ་པས་སྐྱོན་སྤང་བ་འགོག་པ་ནི། འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས། །དག་

[068A]༄༅། །པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་
དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་མེད་པས་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་དག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ནི། ཆུ་དང་གསེར་གྱི་ངོ་བོ་བསལ་ནས་
དག་པར་བྱེད་པ་མིན་གྱི་དེ་དག་རྙོག་མ་དང་དྲི་མ་སལ་བ་ལྟར། ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་དག་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་བདེན་པར་གྲུབ་ཀྱང། དེ་ཉིད་གཉེན་པོས་སྦྱོང་པར་བྱེད་པ་མིན་གྱི་དེ་ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་སྦྱོང་བ་ཡིན་པས། ཆོས་ཉིད་བདེན་
པར་གྲུབ་ན་དྲི་མ་སྦྱངས་པའི་དག་པར་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོར་མེད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་སྦྱོང་བའི་གཉེན་པོ་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་ཐལ་
ཡུལ་བདེན་པར་གྲུབ་ནས་དེའི་ཡུལ་ཅན་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དྲི་མ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་ཐལ། གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བྱ་བྱེད་གཉིས་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་
ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང། གཟུང་བ་མེད་ན་དེ་འཛིན་མེད། ཅེས་དག་གི་ཁས་བླངས་པ་དང་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐལ་བ་དེ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སྤང་གཉེན་གཉིས་ཀ་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་ན་ནི་ཆོས་

[068B] ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དྲི་མ་བདེན་པར་གྲུབ་ན་ནམ་ཡང་མེད་པར་མི་འགྱུར་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་
སྐྱོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་མེད་པར་སོན་གནས་པས་ཆོས་ཉིད་དེ་དག་པ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཁོ་ནར་གནས་ནས་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་དག་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབུ་མ་པ་རང་ལ་མཚུངས་པ་སྤང་བ་
ནི། འགྲེལ་ཆེན་པས། ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྟར་ན། རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བྱ་བས་དམིགས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེས་པ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་རིག་པའི་
རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་བརྗོད་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྒྲིབ་པ་དེ་རིམ་གྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་ཏེ་དེའི་དོན་ནི་
ཁྱེད་ལྟར་ནའང། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་དམིགས་པ་དངོས་མེད་དུ་ཁས་བླངས་པས། དེ་ལ་དྲི་མ་དག་པ་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་མཚུངས་སམ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། ཁོ་བོས་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ན་བདེན་པའི་དངོས་པོར་མེད་
པ་དེ་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པར་ཁས་བླངས་ཀྱི། དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཙམ་དམིགས་པར་ཁས་མ་བླངས་ལ། དེ་འདྲའི་དངོས་མེད་དེ་ཡང་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཀྱི། ཁྱད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལྟར་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་མ་བླངས་

[069A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྒྲིབ་པའི་བློ་ལ་ཀུན་རྫོབ་འདི་དག་བདེན་པར་སྣང་བ་རིམ་གྱིས་དག་ནས། མཉམ་གཞག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཀུན་རྫོབ་འདི་དག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་
རྟོགས་པ་ཇེ་ཆེར་འགྱུར་བ་ནི། རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བརྒལ་ལན་འདི་དག་ནི་དོན་ལ་སྔར་གཞན་དག་གིས་ཕྱོགས་ཙམ་མ་མཐོང་བར་སྣང་བས། ཁོ་བོ་འབའ་ཞིག་འདི་ལྟར་དུ་དཔྱིས་ཕྱིན་
པར་བཤད་པ་ལ་འཕགས་པ་དང་སློབ་དཔོན་ཐུགས་རང་པར་མཛོད་ཅིག། གཉིས་པ་ནི། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་ལྟར་བྱས་ན། རང་བཞིན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་རིགས་ཡིན་ལ་རྣམ་འགྱུར་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་གཉིས་ཀ་
ཡང་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དགག་པ་མེད་དོ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་རིགས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དམིགས་པ་ལ་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པས། རིགས་དང་དམིགས་པ་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་
བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྤྱིའི་དོན་ལ། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། ས་མཚམས། གྲངས་དང། གོ་རིམ་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་ཉམས་
སུ་ལེན་པའི་དགོས་པ། གཉིས་པ་དབྱེ་ན། སེམས་ཆེན་པོ། སྤོང་བ་ཆེན་པོ། རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་གསུམ། དང་པོ་ནི། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པའོ། །དེ་

[069B] སྡེ་ཆེན་པོ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ནི། འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་སྤྱི་དང། སྡེ་ཆེན་པོ་ནི་ཞུགས་པ་དང་གནས་པའི་གང་
ཟག་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག་གཉིས་སུ་བྱ་བ་ཅི་རིགས་པའམ། མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང། གསུམ་པ་ན། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའོ། །ས་མཚམས་ནི། འདི་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་
དང་པོ་ཐེག་ཆེན་ཚོགས་ལམ་ནས་ཡོད་ཅིང། གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འགྲེལ་ཆེན་ལས། རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས་དང་པོ་པ་དང། མོས་པ་སྤྱོད་པ་སོགས་ནའང་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་སེམས་ཆེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་བ་དང། ཉི་ཁྲི་སྣང་བར་ཡང། སེམས་ཆེན་པོ་དང་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཡོད་པར་དངོས་སུ་བཤད་པས་སོ། །བཞི་པ་
ནི། རྒྱལ་པོ་ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་གཞོམ་པར་འདོད་པ་དང། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་དགྲ་གཞོམ་པ་དང། ཡུལ་འཁོར་ལ་སོགས་པར་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་དང། རང་ཉིད་འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་ཞིག་གི་དོན་
དུ་གཡུལ་སྤྲོད་པ་ལ་འཇུག་པ་བཞིན་དུ། བྱང་སེམས་ཀྱང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང། རྟོགས་བྱ་མ་ལུས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། དེའི་སྒོ་ནས་རང་ཉིད་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་གྱི་དོན་དུ་ཐེག་

[070A]༄༅། །ཆེན་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་པས། ཆེད་དུ་བྱ་བ་གསུམ་པོ་འདིར་གྲངས་ངེས་ལ། དེ་ཡང་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་སེམས་ཆེན་པོ་དང་པོར་བསྟན་ཅིང། དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་སྤངས་
པའི་སྒོ་ནས་འཐོབ་དགོས་པས། དེའི་འོག་ཏུ་སྤོང་བ་ཆེན་པོ་བསྟན་ལ། སྤང་བྱ་དང་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྤང་དགོས་པས། དེའི་འོག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ཚིག་དོན་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། དམིགས་
པ་ཞེས་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་ན་ཆེད་དུ་བྱ་བ་འདིའོ། །གང་གིས་ན། རང་འབྱུང་བྱང་སེམས་ཀྱིའོ། །གང་གི་སྒོ་ནས་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་སོ། །གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་སེམས་
ཆེན་པོ་དང། སྤོང་བ་ཆེན་པོ་དང། རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་གསུམ་པའོ། །འགྲེལ་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་
པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་ཆེན་པོ་ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན་པས་སོ། །དེར་ཐལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཆེན་པོ་ཉིད་དང། སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང། རྟོགས་
པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱང་སེམས་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར། རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་ལ་ངག་དོན་ནི། ཆེན་པོ་གསུམ་ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་གང་གི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པའི་དོན་དུ་གཉེར་

[070B] བཞི་པ་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ལ་གཉིས་ལས། སྤྱིའི་དོན་ནི། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད། སེམས་བསྐྱེད་ལ་གནས་ནས་རང་བཞིན་གྱི་དོན་རྩོམ་ཞིང། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་པའི་བྱ་བ། དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་
གནས་རྩོམ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཆེ་བདག་ཉིད། །རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་བསྔགས། ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་བཞི་ལས། གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད། རང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཕྱིན་དྲུག་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བསམས་པས་གོ་
དགོས་པའི་བྱ་བ། མ་མཐའ་ཚོགས་ལམ་ནས་ཡོད། འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད། རྒྱུའམ་འབྲས་བུའི་ཐེག་ཆེན་ལ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་དངོས་སུ་གནོན་པའི་བྱ་བ། མ་མཐའ་ཐེག་ཆེན་གྱི་དྲོད་ནས་ཡོད་དོ། །ཆོས་
ཉིད་ལ་སྒོམ་བྱུང་གི་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པས་སོ། །ཚོགས་སྒྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཟག་པ་མེད་པའི་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་དཔུང་དངོས་སུ་གསོག་པའི་བྱ་བ། མ་མཐའ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོ་ནས་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཟག་མེད་དངོས་
སུ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ཡོད་པས། ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དངོས་སུ་གསོག་པའི་བྱ་བ་མ་མཐའ་དེ་ནས་ཡོད་པས་སོ། །དེས་ན་ཚོགས་སྒྲུབ་ཀྱིས་བསག་བྱའི་ཚོགས་ནི་གཙོ་བོར་ཟག་མེད་ཡིན་པས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་དང། ཞེས་
སྦྱོར་ལམ་མ་སྨོས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དངོས་སུ་གསོག་པའི་བྱ་བ་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོ་ན་ཡོད་པས། ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་བརྩེ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གཟུངས་ཀྱི་བར་ནི་མངོན་སུམ་དུ་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོས་

[071A]༄༅། །བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་ལ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད། རྣམ་མཁྱེན་ནམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་རུང་དུ་དེ་མ་ཐག་ངེས་པར་འབྱིན་
པའི་བྱ་བ། ས་མཚམས་ས་བཅུ་པ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་ལ། ཕྱིས་ཀྱི་ཊཱིཀ་བྱེད་དག་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་འབྱུང་བས་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཡང། ཁྱད་པར་ལམ་ནི་དག་ས་ཙམ་མིན་གྱི་ས་བཅུ་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་འབྱུང་
བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་གཞན་མ་བཤད་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་བཞིར་དེས་ཞེ་ན། སྤྱིར་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་སུ་ངེས་ཤིང། སྦྱོར་པ་ལའང། སྦྱོར་བ་ཙམ་
དང་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་སུ་ངེས་ལ། ཁྱད་པར་ཅན་ལའང་རྒྱུ་གསོག་པ་དང། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དམག་དཔོན་དག་ཐོག་མར་རང་ཉིད་གོ་བགོས། དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱིར་
འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་རྩོམ། དེའི་འོག་ཏུ་དཔུང་གསོག་དེའི་འོག་ཏུ་གཡུལ་སྤྲད་དེ། ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་བཅོམ་ནས་ཡུལ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་མཐུན་པར་འདིའི་གོ་རིམས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དོན་ལ། དྲི་བས་མཚམས་
སྦྱར་བ་དང། དེའི་ལན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་སོགས་སོ། གཉིས་པ་ལ། དབྱེ་གཞི། དབྱེ་བ། ས་མཚམས། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་ངོ་བོའོ། །དང་པོ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་ནས་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་

[071B] དེ་ལྟར་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་རེ་རེ་
ཞིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྟེན་ཅན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྟེའོ། །ངག་དོན་ནི། ཐེག་ཆེན་ཚོགས་ལམ་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མཁྱེན་གསུམ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའམ། སྦྱོར་བས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན་དུ་ཉམས་
སུ་ལེན་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔ་རབས་པ་དག་སྤྱིའི་སྒྲུབ་པ་དང་བྱེ་བྲག་གི་སྒྲུབ་པ་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དེ། །གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ནི། གོ་ཆ་དང། འཇུག་པ་དང། ཚོགས་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་བཞི་གོ་རིམ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ས་མཚམས་དང་སྦྱར་ན། མ་མཐའ་རྒྱུད་པས་སྦྱོར་བ། ཚོགས་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གོ་ཆ་དང་མ་མཐའ་དངོས་སུ་སྦྱོར་བའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་དང། མངོན་དུ་
སྦྱོར་བ་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོ་དང། མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཚོགས་དང་ས་བཅུ་པའི་ཁྱད་པར་ཀྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །འདི་ལྟར་བྱས་ན་འགྲེལ་
ཆེན་དུ། དེ་ལ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། གོ་ཆ་དང་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་དག་ནི། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བརྒྱུད་པ་དང། དངོས་སུ་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་ཚོགས་དང་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་སས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི། བརྩེ་བ་ནས་བརྩམས་

[072A]༄༅། །ཏེ། གཟུངས་ཀྱི་བར་ནི་མངོན་དུ་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། གཉིས་
པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཅིང། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་ལམ་གཉིས་ཀའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་
བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་དང། མཐོང་བ་དང། སྒོམ་པ་དང། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད། གོ་ཆ་དང། འཇུག་པ་དང། ཚོགས་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་ཞེས་གསུངས་པ་ལེགས་པར་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་
རྩ་བར་སྒྲུབ་པའི་དཔྱོད་བ་བཞི་པོ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་མ་གཏོགས། དབྱེ་གཞི་དང། ས་མཚམས་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པ་འགྲེལ་བས་ཁ་བསྐངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ལ་བཞི་ལས། གོ་སྒྲུབ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་
ནས་བསམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དང་པོ་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། རྩ་བ་ནི། སོ་སོར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་དེ་དག་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིས་གོ་ཆ་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་དེ་དྲུག་ཚན་དྲུག་གི་མདོ་ཇི་ལྟ་བཞིན་བཤད་དོ། །འགྲེལ་པ་ལ་
སོ་སོར་འབྱེད་ཚུལ་དང། དྲུག་ཏུ་བསྡུས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སྦྱིན་པའི་གོ་ཆ་བཤད་པ་དང། ཚུལ་དེ་གཞན་ལ་བསྒྲེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། དེའི་ངོ་བོ་སྦྱིན་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་

[072B] སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་བཟོད་པ་བཟོད་པ་དང། འདུན་པ་སྐྱེད་པ་བརྩོན་འགྲུས་དང། ཐེག་པ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་
བསམ་གཏན་དང། སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པར་མི་དམིགས་པ་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡུལ་དྲུག་ལ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ། བསམ་པའི་གོ་ཆ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་གོ་ཆ་དྲུག་གོ་གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན་དུ་ཚུལ་
ཁྲིམས་བསྲུང་བར་བྱེད། བཟོད་པ་རྫོགས་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། བསམ་གཏན་སྒྲུབ། ཤེས་རབ་སྒོམ་པར་བྱེད་པར་གོ་བགོས་པ་དྲུག་དྲུག་གོ་དེ་དག་གི་སྦྱིན་པ་ནི་དེ་དག་ལ་གཞན་འགོད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྦྱིན་
པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སོ་སོར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་པས་ན་དྲུག་ཚན་དྲུག་གི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡིན་མོད་ཀྱི། གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བསྡུར་རུང་སྟེ་སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་བར་དྲུག་
སྦྱིན་པ་དང། ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པའི་ཤེས་རབ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དྲུག་ཤེས་རབ་ཏུ་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་པ་ཡན་ཆད་རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་ལ། ངག་དོན་ནི། ཚོགས་ལམ་པའི་གོ་ཆ་ཆོས་ཅན། གོ་
སྒྲུབ་ཡིན་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་རེ་རེ་ཡང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་གོ་བགོས་པའི་བསམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འཇུག་སྒྲུབ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། བསམ་གཏན་ཞེས་སོགས་

[073A]༄༅། །སོ༑ ༑འགྲེལ་པ་ལ། དངོས་དང། ཞར་བ་རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དགུའོ། །དགུ་གང་ཞེ་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་འཇུག་བྱ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་ཆེན་གཉིས་སུ་ངེས་
ལ༑ རྒྱུའི་ཐེག་ཆེན་ཡང་ཚོགས་གཉིས་སུ་ངེས་ཤིང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཞི་ལྷག་གཉིས་ལས། ཞི་གནས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་
དང༑ ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ། མཐོང་བ་དང། བསྒོམ་པ་དང། མི་སློབ་པ་དང། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དང། ཚོགས་གཉིས་གསོག་པའི་ཀུན་སློང་ཆད་མེད་པ་བཞི་དང། དངོས་གཞི་མི་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། རྗེས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་འཁོར་གསུམ་དག་པ་དང་
འབྲས་བུའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་དབྱེ་བ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་གསུམ་དང། ཡོན་ཏན་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང། ངོ་བོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དག་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བས་ཡང་དག་པར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་ནིའོ། །དེ་དག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་
སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་སྦྱོར་བས་གནོན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་ལ། ངག་དོན་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཆོས་ཅན། འཇུག་སྒྲུབ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་དགོད་དོ། །གཉིས་པ་རྟོགས་དཀའ་བྱེ་བྲག་ཏུ་
བཤད་པ་ལ། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་བཤད་པ་དང། ཚད་མེད་བཞི་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་རྒྱུ། ངོ་བོ། འབྲས་བུ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ནི། གང་གིས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་ཏེ། འདི་ལྟར་

[073B] མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། དགའ་བ་སྡུད་པ་དང། དཔྱོད་པ་དང། སྦྱོར་བའི་མཐའ་དང། སྦྱོར་བའི་མཐའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་བའི་
ཡིད་བྱེད་གང་གིས་ས་འོག་མ་རྣམས་རགས་པ་དང། ས་གོང་མ་རྣམས་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐོས་བསམ་འདྲེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་འདོད་པའི་རྟེན་ལ་བསྒོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། གཟུགས་
ཁམས་སུ་སེམས་ལོང་མེད་པར་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བས་བསམ་བྱུང་མེད་ལ། གཟུགས་མེད་ན་སྒྲ་མེད་པས་ཐོས་བྱུང་ཡང་མེད་དོ། ཞེས་བཤད་ཀྱང། གཟུགས་ཁམས་ན་བསམ་བྱུང་མེད་པས་སོ་སྐྱེའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །
གཉིས་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་ཐོས་བསམ་ལས་འདས་ཏེ། གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་ཞི་རིགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྒོམ་བྱུང་ངོ། །གསུམ་པ་ནི། ཐོག་མར་སྤོང་བའི་ལམ་དང་ལྡན་
པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ས་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཆེན་པོ་གསུམ་སྤོང་ཞིང། དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བ་འཐོབ་བོ། བཞི་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དེ་གསུམ་སྤངས་པའི་དགའ་བདེ་ཆུང་ངུ་ལ་རེག་ཅིང། ཉོན་
མོངས་འབྲིང་གསུམ་སྤོང་བའི་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་ཉོན་མོངས་ཀུན་སྤངས་སམ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་འབྱུང་བས་བརྟག་པའི་ཕྱིར། སྡུག་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིའོ། །དྲུག་

[074A]༄༅། །པ་ནི། དེ་ལྟར་དཔྱོད་པན་ཅུང་ཟད་སྤངས་པར་ཤེས་ནས། ཆུང་ངུ་གསུམ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །བདུན་པ་ནི། གོང་སའི་དངོས་གཞིའི་སེམས་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གཉིས་ནི། སྦྱོར་བའི་ལམ་མོ། ལྔ་པ་ནི། ཁྱད་
པར་ལམ་དང་བདུན་པ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་མོ། །དང་པོ་དྲུག་ནི་ཉེར་བསྡོགས་ཡིན་ལ། ཐ་མ་དངོས་གཞིའོ། །གཉིས་པ་ངོ་བོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། རྣམ་གཞག་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་གཉིས་ཀ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་གཉིས་
ལས་རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་གི་བསམ་གཏན་གྱི་མཚན་ཉིད། ཡན་ལག་གི་སྒོ་ནས་འོག་ས་ལས་འདའ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་སྙོམས་འཇུག་གི་བསམ་གཏན་བསྒོམ་པའི་
རྣམ་སྨྱིན། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ། དེ་ཡང་ཚངས་རིས་ནས་འོག་མིན་པར་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་གི་གཟུགས་མེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འོག་ས་ལས་འདས་པའི་
སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་གཟུགས་མེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྔ་མས་འགྲོ་ཞིང། གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་བསམ་གཏན་གྱི་སྙོམས་འཇུག་རྣམས་ནི་
ས་གོང་འོག་ཀུན་ཏུ་བལྟ་བའི་ཕྱིར། དམིགས་པས་འདའ་བ་མེད་ལ། འོག་མའི་ཡན་ལག་རགས་པ་རྣམས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་མི་འདྲ་བའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པར། ཡན་ལག་གི་འདའ་ཞེས་བྱ་ཞིང། གཟུགས་མེད་རྣམས་ནི། ཞི་གནས་

[074B] དམིགས་པ་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དམིགས་པས་འདའ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ནི། བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞིའོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞིའི་
སྙོམས་འཇུག་ནི། གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་རྟོག་དཔྱོད་གང་རུང་གིས་འོག་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་གང་ཞིག་སྡིག་པས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བདེ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་
ལག་ཏུ་ལྡན་པ། འདི་ལ་དངོས་གཞི་ཙམ་པོ་དང། །བྱང་པར་ཅན་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་ལ། གཉིས་པ་ནི། རྟོག་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་ལྡན་པའོ། །འདིའི་ཡན་ལག་ལྔའི་ནང་ནས་རྟོག་པ་ནི་ཆེས་
རགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བས་ཀྱང་སྤོང་ནུས་པས་ཡན་ལག་རགས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་མ་བྲལ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས། ཙམ་ཁྱད་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ལ། གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས། ཡན་ལག་རྣམས་ནི་རང་
ས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་པར་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཙམ་ཁྱད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་དོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་སྙོམས་འཇུག་ནི། ནད་རབ་ཏུ་དང་བ་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གི་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སེམས་རྩེ་
གཅིག་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་གང་ཞིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བདེ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་ལྡན་པ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ནི། གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་དྲན་ཤེས་བཞིན་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གྱིས་དགའ་བ་ལས་འདོད་ཆགས་

[075A]༄༅། །དང་བྲལ་བ་ལས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་གང་ཞིག་དགའ་བས་དབེན་པའི་བདེ་བ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་ལྡན་པ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ནི། གཉན་པོའི་ཡན་ལག་དྲན་པ་དང་བཏང་
སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་བདེ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་གང་ཞིག་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་ལྡན་པ། དེ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི་རྣམ་
པ་གསུམ་སྟེ། ཆེན་པོ་དང། འབྲིང་དང། ཆུང་ཏུ་འོ། །དང་པོ་ནི། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་རྣམ་འཚེ་སྟེ། དེ་དག་གིས་བསམ་གཏན་མ་ཐོབ་པ་འཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཐོབ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་
བ་ལ་གེགས་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། དགའ་བ་དང་བདེ་བ་སྟེ། དེ་དག་གིས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་གེགས་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཆེན་པོ་སྤངས་པ་དང་པོ་དང། འབྲིང་དང་བྲལ་བ་གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང། ཆུང་ངུ་དང་བྲལ་པ་བཞི་པ་སྟེ། དེ་
ལྟར་ན་བཞི་པ་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པའི་ཚོར་བ་མཐའ་དག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ན། རྣལ་འབྱོར་པས་འདུ་ཤེས་ཉིད་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་འཁྲུག་བྱེད་དུ་རྟོགས་ནས་
འདུ་ཤེས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་རྣམས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་ནི། སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་གཟུགས་དང་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བཤིག་སྟེ་

[075B] །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་ནི། སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་ནམ་མཁའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱང་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་དུ་ཡིད་
ལ་བྱས་པས་དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་ཞེས་སོགས་སོ། །ཅི་ཡང་མེད་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་ནི། སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་གཟུང་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་པས་དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་ཞེས་སོགས་སོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་
གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་ནི། འདུ་ཤེས་རགས་པ་ནི་ནད་དང་འབྲས་དང་ཟུག་རྡུའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ཡོད་མིན་ནི་མཆོག་ཏུ་ཞི་བའོ། །སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་པས་དངོས་གཞིའི་དུས་ས་དེ་ཉིད་མངོན་
དུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ཡང་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་ལ། ཉོན་མོངས་ཅན་དང། དག་པ་པ་དང། ཟག་མེད་གསུམ་གསུམ་ཡང་ལ། སྲིད་རྩེ་ལ་ནི་སྔ་མེ་གཉིས་ཡོད་
ཀྱི་ཟག་མེད་མེད་དེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཆེས་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་བཤད་པའང་ཐེག་ཆེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། ཐེག་ཆེན་ལ་ནི་འདས་ལམ་སྲིད་རྩེའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་ཡོད་དོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ལ། དག་པ་བ་དང་
ཟག་མེད་གཉིས་ཡོད་ལ། ཉེར་བསྡོགས་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་དག་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད་དོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་ནི་མེད་དེ། འདི་དག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་

[076A]༄༅། །པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཉེར་བསྡོགས་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཟག་མེད་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། གང་གིས་འོག་སའི་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་པར་གོང་མའི་ཉེར་བསྡོགས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་མི་ནུས་ལ། གོང་མའི་ཉེར་
བསྡོགས་ཐོབ་པ་དེ་ནི་འོག་མའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་སྒྲུབ་ཀྱི་འོག་མ་ནི་ཉེར་བསྡོགས་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ཏེ། གོང་མའི་ཉེར་བསྡོགས་ལས་འོག་མའི་དངོས་གཞི་ཆེས་ཞི་བས་ལམ་སྒྲུབ་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ལ་ནི་ཟག་
མེད་ཡོད་དོ། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་པའི་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི། དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཁོ་ན་ལ་བསྟེན་ནས་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདས་ལམ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ཡིན་ཅིང། དངོས་གཞིའི་སེམས་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑དེས་ན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས། ཁམས་གསུམ་ག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་གཞི་རྣམས་ཀྱིས་འོག་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མི་བྱེད་དེ། ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་
བྲལ་བར་བྱས་ཟིན་པས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་གཞི་ཟག་བཅས་རྣམས་ནི། རང་ས་དང་གོང་སའི་སྤང་བྱའི་གཉེན་པོ་མི་བྱེད་དེ། རང་སའི་སྲེད་པས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་དང། གོང་ས་ལས་དམན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི། མཐོང་ཆོས་ལ་
བདེ་པར་གནས་ཙམ་དང། ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ཡིན་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡིན་མིན་ལ། དངོས་གཞི་ཟག་མེད་རྣམས་ནི་རང་ས་དང་གོངས་སའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡང་

[076B] ཉེར་བསྡོགས་རྣམས་ནི་འོག་ས་ཁོ་ནའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ཡན་ལག་གིས་མ་ཟིན་པས་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ལམ་མིན་ལ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་པའི་རྩོལ་
པ་དང་བཅས་པ་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེར་གནས་མིན་ནོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་དེ་དག་ཉོན་མོངས་ཅན་ནི་རང་སའི་ཉོན་མོངས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །དེ་ལ་བཞི་ལས་སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་བ་ནི། བསམ་གཏན་
གྱི་བདེ་བ་ལ་རོ་མྱང་བའི་སྲེད་པས་བཅིངས་པའོ། །ལྟ་བ་ཤས་ཆེ་བ་དང། ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བ་དང། ཐེ་ཚོམ་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་ནི་རིམ་བཞིན་དེ་དང་དེས་བཅིངས་པའོ། །དེ་དག་ནི་ས་བོན་རུལ་བ་བཞིན་རྣམ་སྨིན་མི་འཕེན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་གི་
བསམ་གཏན་མིན་ལ། བསམ་གཏན་ཙམ་ནི་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་བསམ་གཏན་ཉོན་མོངས་ཅན་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །དག་པ་བ་ནི། རང་སའི་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་མ་བསླད་པའི་དགེ་བ་རྩེ་གཅིག་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེའང་བཞི་ལས་ཉམས་
པ་ཆ་མཐུན་ནི། བསམ་གཏན་དག་པ་བ་གང་གི་མཇུག་ཐེགས་སུ་རང་སའམ་འོག་སའི་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །གནས་པ་ཆ་མཐུན་ནི། གང་གི་མཇུག་ཏུ་རང་དང་ས་གཅིག་པའི་དག་པ་པ་གཞན་འདྲེན་པའོ། །ཁྱད་པར་ཆ་མཐུན་ནི། གང་
གི་མཇུག་ཏུ་ས་གོང་མའི་དག་པ་བ་གཞན་འདྲེན་པར་བྱེད་པའོ། །ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། འདས་ལམ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའོ། །སྲིད་རྩེ་ལ་ཁྱད་པར་ཆ་མཐུན་མེད་དེ། གོང་ནས་གཞན་མེད་པས་སོ། །གཞན་རྣམས་ལ་བཞི་ག་ཡོད་དོ། །འདས་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་

[077A]༄༅། །སྐྱེས་པའི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ནི་ཟག་མེད་དོ། །གསུམ་པ་རྣམ་གཞག་ལ། ཡན་ལག་དང། གྲངས་དང། གོ་རིམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ། ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ། ཕྱེ་བའི་སོ་སོའི་དོན། གྲངས་ངེས་དང་
གསུམ༑ དང་པོ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་དང། གཉིས་པ་ལ་བཞི་དང། གསུམ་པ་ལ་ལྔ་དང། བཞི་པ་ལ་བཞི་སྟེ། སྔར་མཚན་ཉིད་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཡན་ལག་རྟོག་པ་ནི། འདོད་པ་
རགས་པ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཞི་པའོ། །ཞེས་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །དཔྱོད་པ་ནི། དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཞིབ་མོར་དཔྱོད་པའོ། །དེ་གཉིས་གཉན་པོའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་
སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགེ་བས་དབེན་པ་ལས། སྐྱེས་པའི་དགའ་བདེ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ་དེས་བསམ་གཏན་པའི་ལུས་སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་
ནས་གཉན་པོ་དང་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ན་དྲན་ཤེས་བཞིན་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ནང་རབ་ཏུ་དྭང་བ་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་
དགའ་བདེ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་ཡིན་ཅིང། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་དྲན་ཤེས་བཞིན་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ཡིན་ལ། དགའ་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །བཞི་པ་ལ་དྲན་པ་དང། བཏང་སྙོམས་

[077B] ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ་དེ་ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ན། དྲན་ཤེས་བཞིན་བཏང་སྙོམས་གསུམ་ཡོད་ཀྱང་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་མངོན་པར་བསླབས་པས་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡན་
ལག་ཏུ་མ་སྨོས་ལ། གཉིས་པ་ན་ལས་བྱེད་ཀྱང་དགའ་བས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་མིང་གིས་མ་བསྟན་པར་ནང་རབ་ཏུ་དྭང་བ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་སྨོས་ཤིང། གསུམ་པར་དགའ་བའི་ཀུན་དཀྲིས་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རང་མིང་གིས་སྨོས་
ལ༑ བཞི་བར་བསམ་གཏན་གྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་དག་གི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དགའ་བ་དེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ནི། དགའ་བ་ཡིད་ཤེས་འཁོར་གྱི་ཚོར་བ་སིམ་པ་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་
སྦྱངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་དགའ་བ་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ནི། དབང་ཤེས་འཁོར་གྱི་ཚུལ་བ་སིམ་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ཞེས་འབྱུང་བའི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང། བསམ་གཏན་བཞི་བ་ན་ཤིན་སྦྱངས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་
བ་ཡིན་ཀྱང་བདེ་བ་ཡན་ལག་ཏུ་མ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདིར་ནི་བསྡུ་བར་བཤད་པ་ལྟར། ཡིད་ཤེས་འཁོར་གྱི་ཚོར་བ་སིམ་པ་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་འཁོར་བཅས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར། དགའ་བ་ཞེས་བྱ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཚུངས་པར་
ལྡན་པའི་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ཏེ། དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ན་ནི་ཡིད་ཤེས་འཁོར་གྱི་ཚོར་བ་སིམ་པ་དེ་ཉིད་དྲན་ཤེས་བཞིན་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་

[078A]༄༅། །སེམས་གཡོ་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དགའ་བ་ཞེས་མི་བརྗོད་ལ། ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ཏེ་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་འདི་དག་ཏུ་གྲངས་
ངེས་ཞེ་ན། གནོད་པ་སྤོང་བའི་ཡན་ལག་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག། རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཅིའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་བཞིར་གྲངས་ངེས་ཞེ་ན། རིམ་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་དང། བདེ་པའི་ཚོར་བ་རགས་
པ་དང་ཕྲ་བ་བཞི་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཞིར་ངེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་བཞིར་ངས་ཞི་ན། གཟུགས་མེད་རྣམས་ནི་འདུ་ཤེས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཅིང། དེ་ལ་འདུ་ཤེས་ནི་གཉེས་ཏེ། ཕྱིར་རོལ་
གཟུགས་དང་ནང་རྣམ་ཤེས་ལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པའོ། །དང་པོ་ལ་སྤང་བྱ་གཟུགས་དང། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང། གཉེན་པོ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་གཉིས་ལ་རིམ་བཞིན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། ནམ་མཁའི་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་
ཡས་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ལ་ཡིན་ལ། རྣམ་ཤེས་ལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པ་ལ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་ཤེས་ལ་ཞེན་པ་དང། དེའི་གཉེན་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མ་གཉིས་ལས་རིམ་བཞིན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གཟུགས་མེད་ཐ་མ་གཉིས་ཏེ་
དེ་ལྟར་ན་བཞིར་ངེས་སོ། །གོ་རིམ་ནི། རྣལ་འབྱོར་བའི་རྒྱུད་ལ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་བཞག་གོ། །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང། ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་ལས། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཚངས་རིས་དང། ཚངས་པ་མདུན་

[078B] ཚངས་ཆེན་རྣམས་སུ་སྐྱེ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང། བཞི་པ་རྣམས་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང། ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་བསྒོམས་པ་ལས། གོ་རིམ་བཞིན་དུ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང། བཞི་པའི་སྐྱེ་བ་
གསུམ་གསུམ་འགྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་རྣམས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོར་བསྒོམས་པ་ལས་ནི་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མཐོན་པོ་དང། དམའ་བ་དང། ངན་པ་དནག། བཟང་པོ་ཅི་རིགས་པ་འགྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆུང་ངུ་ནི་གུས་སྦྱོར་
དང༑ རྟག་སྦྱོར་གཉིས་ཀ་དང་མི་ལྡན་པ་དང། ཆེན་པོ་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པའོ། །བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་འདི་དག་གིས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་བཤད་པར་བྱ་བ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་ནི་ཤིན་ཏུ་མདོར་བསྡུས་སོ། །གཉིས་པ་ཚད་མེད་བཞི་བཤད་པ་
ལ༑ ཚད་མེད་པ་ནི། བཞི་སྟེ། བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་དང། དགའ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་ཚད་མེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་ཚད་མེད་པ་བྱ་ཞེ་ན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང། ཚོགས་ཚད་མེད་པའི་རྒྱུ་དང། ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་སྦྱོར་ཡུལ་
དུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ན། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས། མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་འཕྲད་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་དང། གཉིས་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་
དང༑ གསུམ་པ་ནི་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པ་དང། བཞི་པ་ནི། ཆགས་སྡང་གི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང། དམིགས་པ་མེད་པའི་

[079A]༄༅། །བྱམས་སོགས་གསུམ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་རྫས་ཡོད་ལ་དམིགས་པ་དང། གཉིས་པ་ནི། ཕུང་སོགས་ཆོས་ཙམ་དུ་བདེན་སྣང་མདོར་བར། དེ་འདྲའི་ཕུང་སོགས་ལ་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་
གསུམ་པ་ནི། ཕུང་སོགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། དང་པོ་སོ་སྐྱེ། གཉིས་པ་ཉན་རང་འཕགས་པ། གསུམ་པ་བྱང་འཕགས་རྣམས་ལ་ཡོད་དོ། །འདི་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡང། གནས་
སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི། ཚངས་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ། ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་བདག་པོའི་འབྲས་བུ། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ། རྟག་ཏུ་དེ་དག་དང་མི་འབྲལ་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ། གནོད་སེམས་
མགོ་ནོན་པ་བྲལ་འབྲས་སོ། །མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་མཁྱེན་འཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་ཚོགས་སྒྲུབ་ལ། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། རྟོགས་དཀའ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་སོགས་སོ། །རྩ་
བ་ནི། བརྩེ་དང་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་བ་ནི། སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ཅན། ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆེན་དངོས་སུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་ཡིན་པས་སོ། །དེར་ཐལ། འདི་དག་གིས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ངོ་བོས་བྱང་
ཆུབ་ཆེན་པོ་འབྲས་བུར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནའོ། །ཇི་ལྟར་འཛིན་ན་བདེན་པར་མི་དམིགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལས་མི་འདའ་བར་རྒྱུའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མཐའ་དག་སྒྲུབ་པས་སོ། །ཚོགས་སྒྲུབ་དེ་ཡང་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་བདུན་

[079B] ༑དེ་དག་གང་ཞེ་ན། སྙིང་རྗེ་དང་ཞེས་སོགས་སོ། །རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་ལ་ངག་དོན་ནི། འདིར་བསམ་གཏན་སྙིང་རྗེ་སོགས་བཅུ་བདུན་ཆོས་ཅན། ཚོགས་སྒྲུབ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་དགོད་དོ། །འདིར་ཚིག་ལ་སོགས་པའི་གཟུངས་ཤེས་བྱ་བ་
འདི་ཅི་ཞེ་ན། གཟུངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཡིན་པ། གསང་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་མིན་ནོ། །དབྱེ་བ་ནི། ཨ་ར་པ་ན་ཙ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་ལ་དམིགས་ནས། ཨ་
ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཡི་གེ་སྟོང་པ་ཉིད་མཚོན་བྱེད་དུ་བྱས་ཏེ། བསྒོམས་པས་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན། སྟོང་ཉིད་ལ་མི་སྐྲག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ནི་བཟོད་པའི་གཟུངས་དང། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་
དང་བྱང་སེམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་གོ་མིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འརྗོད་པ་མེད་པར་འཛིན་པར་ནུས་པའི་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ནི། ཚིག་གི་གཟུངས་དང། དོན་གྱིས་གཟུངས་སོ། །སྡིག་པ་ཞི་བ་
ལ་སོགས་པ་གཞན་སྐྱོབ་པའི་གསང་སྔགས་རྩོམ་པར་ནུས་པའི་དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་སོ། །ས་མཚམས་ནི། ཚིག་དང་དོན་གྱི་གཟུངས་མ་མཐའ་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ནས་དང། བཟད་པའི་གཟུངས་སྦྱོར་ལམ་
བཟོད་པ་ནས་དང། གསང་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་མཐོང་ལམ་ནས་ཡོད་ཅིང། སྒོ་དོན་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་གཟུངས་ཏེ། ཚིག་དང་དོན་འཛིན་པས་སམ། ལེགས་པའི་ལམ་ལས་མི་ཉམས་པར་འཛིན་པས་སོ། །གཉིས་པ་རྟོགས་དཀའ་བྱེ་བྲག་

[080A]༄༅། །ཏུ་བཤད་པ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས། སའི་ཚོགས། གཉེན་པོའི་ཚོགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡུལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་དབྱེ་བ་ལ་རག་ལས་ཤིང། དེ་ཡང་སྟོད་གཞི་ཆོས་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་རག་ལས་
པས༑ ཆོས་ཅན་ཉི་ཤུ་པོ་འདིར་སྨྲས་པ། མིག་སོགས་ནང་དང་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་རྣམས་དང་ནི། དབང་རྟེན་སོགས་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀས་བསྡུས་པ་དང། སྟོང་པའི་དངོས་པོ་དང་ཕྱོགས་བཅུ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལམ་དང། རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དང། ཅིག་ཤོས་
འདུས་མ་བྱས་དང། མཐའ་ལས་འདས་པའི་དབུས་དང། ཐོག་མ་དང་མཐའ་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་དང། བཏང་ཞིང་དོར་བ་མེད་པ་དང། འཕགས་པའི་ཤེས་མཐོང་གིས་མ་མཛད་པའི་རང་བཞིན་དང་ནི་ཆོས་ཀུན་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་དང་
འདས་སོགས་དུས་གསུམ་དང། རྒྱུ་རྐྱེན་ལྡན་པའམ་ཚོགས་པ་དང། གཅིག་ཤོས་ངོ་བོ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང། ནམ་མཁའ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ཆོས་ཀྱི་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། དེ་ལྟར་
ཆོས་ཅན་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་དོན་དམ་པར་རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་དེ་དག་གི་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་ལ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ནང་དང། ཕྱི་དང། དེ་གཉིས་ཀ་དང། ཆེན་པོ་དང། དོན་དམ་པ་དང། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་དང། མཐའ་ལས་
འདས་པ་དང། ཐོག་མ་དང། ཐ་མ་མེད་པ་དང། དོར་བ་མེད་པ་དང། རང་བཞིན་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། མཚན་ཉིད་དང། མི་དམིགས་པ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་དང། དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་དང། རང་གི་ངོ་བོ་དང། གཞན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་

[080B] སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུར་འདོད་ལ། དེ་ལྟར་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུའི་བྱེ་བྲག་གིས་དེ་དག་གི་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་ཉི་ཤུའོ། །དག་དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཉི་ཤུ་ཡོད་དེ། དེའི་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་
གཞི་ཆོས་ཅན་ཉི་ཤུར་ངེས་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་མཚམས་དང། དམིགས་པ་གང་ཡིན་དཔྱད་པ་སོགས་ཆེས་གལ་ཆེ་བའི་གནས་འགའ་ཞིག་མདོར་བསྡུས་ན་མཐའ་མི་ཆོད། རྒྱས་པར་བཤད་ན་མངས་པར་འགྱུར་བས་འདིར་མ་བྲིས་སོ། །
ལོགས་སུ་བཤད་པར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་སའི་ཚོགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། སྤྱིའི་དོན་ནི། སའི་ངོ་བོ། །དབྱེ་བ། ཁྱད་ཆོས། འཕོ་ཚུལ། སྒྲ་དོན་དང་ལྔའོ། །དང་པོ་ནི། རྟོགས་པ་དང། ཡོན་ཏན་ཕྱི་མའི་རྟེན་བྱེད་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཐབས་
དང་བཅས་པའོ། །གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ནི། རབ་ཏུ་དགའ་བ་སོགས་བཅུའོ། །གསུམ་པ་ཁྱད་ཆོས་ལ། ལུས་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ས་བཅུ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ། འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་པོ་དང། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། འཐབ་བྲལ་དང་
དགའ་ལྡན་འཕྲུལ་དགའ། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་བཞིའི་བདག་པོ་དང། སྟོང་གི་བདག་པོ་ཚངས་པ་དང། སྟོང་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་དང། འོག་མིན་དུ་ལྷའི་བུ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །
ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་ནི། ས་དང་པོར་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ། སྤྲུལ་སྐུའི་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་མཐོང། དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཤེས། ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ལ་འཇུག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་གཡོ་ཞིང་བརྒྱར་འགྲོ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་སྣང་བར་བྱེད། སེམས་

[081A]༄༅། །ཅན་བརྒྱ་སྨིན། བསྐལ་པ་བརྒྱར་གནས། དེ་དག་གི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་འཇུག་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱ་འབྱེད། ལུས་བརྒྱ་སྟོན། ལུས་རེ་རེ་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་འཁོར་བརྒྱ་ཕྲག་རེ་རེ་སྟོན་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འཐོབ་བོ། །དེ་བཞིན་
དུ་ས་གཉིས་པ་ལ་སྟོང་འགྱུར་དང། གསུམ་པ་ལ་བརྒྱ་སྟོང་འགྱུར་དང། ས་བཞི་པ་ལ་ཁྲག་ཁྲིག་དང། ས་ལྔ་བ་ལ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་དང། ས་དྲུག་པ་ལ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དང། ས་བདུན་པ་ལ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དང། ས་བརྒྱད་པ་ལ་སྟོང་གསུམ་
འབུམ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་སྙེད་དང། ས་དགུ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གྲངས་མེད་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་སྙེད་དང། ས་བཅུ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པའི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་འཐོབ་བོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ས་བཅུ་ལ་རིམ་བཞིན། ཕར་
ཕྱིན་བཅུ་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པ་འཐོབ་བོ། །གཞན་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང། གཟུངས་དང། སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་སོགས་དུ་མ་མདོ་ལས་བཤད་དོ། །བཞི་པ་འཕོ་ཚུལ་ནི། ས་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་འགྱུར་བའི་
ཆོས་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཇི་སྲིད་མ་རྫོགས་པར་དེ་སྲིད་དུ་ས་དེ་ཡིན་ལ། རྫོགས་ནས་ནི་ས་གཞན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་འགྲེལ་ཆེན་ལས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །ལྔ་པ་སྒྲ་དོན་ནི། རྒྱན་ལས། འབྱུང་པོ་དཔག་མེད་འཇིག་མེད་ཕྱིར། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་
དག་ལས། །ཕྱི་ཕྱིར་གོང་དུ་འགྲོ་ལྡན་ཕྱིར། །དེ་དག་ཉིད་ནི་སར་འདོད་དོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དོན་ལ། སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང། སོ་སོའི་དོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སའི་ཚོགས་ལ་ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་

[081B] འབྲས་བུའི་ས་གཉིས། དང་པོ་ལ་དགུའི་ས་དང་པོའི་ཡོངས་སྦྱོང་ལ། རྩ་བ་ནི། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཞེས་སོགས་གསུངས། འགྲེལ་པ་ནི། རྩ་འགྲེལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྦྱར་ན། གཞི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་གྱ་གྱུ་མེད་པའི་བསམ་
པ་དང། རང་དང་གཞན་གྱི་དགོས་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཕན་པ་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་སོགས་ཀྱི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མགུ་བར་བྱེད་པ་དང། རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་
ཕྱིར་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་འདོད་པ་དང། ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང། བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་འདོད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་དམ་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང། བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་
ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བཅུས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པས་བྱེད་པར་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དག་ཁོ་ནས་ས་དང་པོ་རབ་
ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་ཟིན་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་ལ། ངག་དོན་ནི། ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་ཆོས་ཅན། ས་དང་པོའི་ཡོངས་སྦྱོང་ཡིན་ཏེ། ས་དང་པོ་ཐོབ་ཟིན་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པར་བྱེད་
པའི་ས་དང་པོའི་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དག་དོན་འདི་ཡོངས་སྦྱོང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་འགྲེའོ། །གཉིས་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་ལ། རྩ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པ་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་

[082A]༄༅། །པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་འཐོབ་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ས་གསུམ་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་ལ། རྩ་བ་ནི། ཐོས་པ་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པས་ངོམས་མི་ཤེས་པ་ནས་རང་དང་གཞན་ལ་བལྟོས་ནས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མི་བྱེད་པ་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་སྔ་མ་
བཞིན་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱས་པས་ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། ས་བཞི་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་ལ། རྩ་བ་ནི། ནགས་གནས་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། རྟག་ཏུ་དགོན་པར་
གནས་པ་དང། རྙེད་པ་མ་ཐོབ་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་མེད་པ་དང། རྙེད་པ་ཐོབ་པ་ལ་ལྷག་པར་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པ་དང། ཟས་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་བསོད་སྙོམས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟན་གཅིག་པ་དང། ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པ་གསུམ་དང་
གནས་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་དགོན་པ་བ་དང། ཤིང་དྲུང་པ་དང། བླ་གབ་མེད་པ་བ་དང། དུར་ཁྲོད་པ་དང། གོས་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་གོས་གསུམ་པ་དང། ཕྱིང་བ་པ་དང། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་དང། མལ་སྟན་ལ་ཆགས་པའི་
གཉེན་པར་རྩོག་བུ་བ་དང། གཞི་ཇི་བཞིན་པ་སྟེ། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་དང། བསླབ་པ་བླངས་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟ་བས་སྨོད་པ་དང་

[082B] བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང། དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་སེམས་མི་ཞུམ་པ་དང། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་པར་མི་བལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་
ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་སྔ་མ་ལྟ་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པ་རྣམ་པ་བཅུས་ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་གནོན་པ་ཡིན་ནོ། །ས་ལྔ་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་ལ། རྩ་བ་ནི། འདྲིས་དང་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་པ་དང་
འགྲོགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་རྣམ་པར་སྤོང་ཞིང་དེ་དག་ལས་བཟློག་པའི་ཆོས་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་
ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་ས་ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ས་དྲུག་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་ལ། རྩ་བ་ནི། སྦྱིན་སོགས་བླང་བྱའི་ཆོས་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་སློབ་མ་དང་ནི་བསེ་རུ་ལ་དགའ་བ་སོགས་སྤང་བྱ་དྲུག་སྤངས་པས་ས་ནི་དྲུག་པ་ཡང་དག་
འཐོབ་བོ། འགྲེལ་པ་ནི། ས་དྲུག་པར། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གཞན་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་བསམ་
གཏན་རྫོགས་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་འདོད་པའི་སེམས་སྤོང་བ་དང། ཆོས་ལ་དུས་རྟོག་གི་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ལ་སྐྲག་པའི་སེམས་སྤོང་བ་དང། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པས་སློང་བ་པོའི་སྐྱེ་བས་བླངས་

[083A]༄༅། །ན་ཞུམ་པའི་སེམས་སྤོང་བ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པས་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངང་གིས་གཏོང་བར་ཞུགས་པ་ལ་མི་དགའ་བའི་སེམས་སྤོང་བ་དང། ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཤེར་ཕྱིན་རྫོགས་པས་རང་ཉིད་བཀྲེན་ཡང་སློང་བ་
པོའི་སྐྱེ་བོ་སྤོང་པའི་སེམས་སྤོང་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་ཟིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཀུན་ཤེས་
པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ས་བདུན་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་ལ། སྤང་བྱ་ཉི་ཤུ་སྤོང་ཚུལ་དང། གཉེན་པོ་ཉི་ཤུ་བསྟེན་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་རྩ་བ་ནི། བདག་དང་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། བདག་དང་ཞེས་པ་ནས། འགལ་བ་བརྗོད་པ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་སྟེ། ཉེས་
པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉི་ཤུ་དང་བྲལ་ནས་བཟློག་པའི་ཆོས་དོན་གྱི་འཕངས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་ཐོབ་ཟིན་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་ཀུན་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དོན་གྱིས་འཕངས་
པས་ཆོས་ཉི་ཤུ་པོས་འདི་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བ་ནི། རྣམ་ཐར་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་གྲུབ་པ་བཀག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་དང། ཟག་བཅས་ཀྱི་
ཆོས་ལ་སྨོན་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་གསུམ་ནི། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བསག་པར་བྱ་བ་དང། གསོད་པ་པོ་དང། བསག་པ་མི་དམིགས་

[083B] །སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་བརྩེ་བ་དང། དངོས་པོར་དམིགས་པ་མེད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང། གསུམ་ནི་རིམ་བཞིན་ཆད་པ་དང། རྟག་པ་དང། མཚན་
མར་འཛིན་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོའོ། །མཐར་ཐུག་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་རིགས་གསུམ་ཐ་དད་པར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོའོ། །མི་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་
ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཐབས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་གསུམ་ནི་རིམ་བཞིན་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བདེན་པར་འཛིན་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་གཅད་པ་ནས་གདུལ་བྱ་དང་
མཐུན་པར་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་གི་ལུས་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་བར་རྣམས་ནི། རིམ་བཞིན་ཁམས་གསུམ་ལ་གནས་པ་ནས་འགལ་བ་བརྗོད་པ་འཛིན་པའི་བར་གྱི་གཉེན་པོ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་པོ་འདིས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ས་བདུན་
པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ས་བརྒྱད་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་ལ། རྩ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་ཅེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་སོགས། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པར་
རྟོགས་པས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱངས་པ་ནས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་ཟིན་རྫོགས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ས་དགུ་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་ལ། རྩ་བ་ནི། སྨོན་ལམ་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་བ་ནི། སྨོན་ལམ་མཐའ་ཡས་པ་དང། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་

[084A]༄༅། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཤེས་པ་དང། སྤོབས་པ་ཆུ་བོ་ལྟར་མི་ཟད་པ་དང། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པའི་མངལ་དུ་འཇུག་པ་དང། རིགས་རྒྱལ་པོ་དང་ལ་སོགས་པ་བྲམ་ཟེར་གནས་པ་དང། རུས་ཉི་མ་ལ་སོགས་
པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང། ཆོ་འབྲང་མ་ལ་སོགས་པ་དང། བདུན་བརྒྱུད་ཚུན་ཆད་དུ་ལེགས་པར་འབྲེལ་བའི་གཉེན་དམ་པ་བྱོན་བྱོན་པ་དང། རང་དབང་པའི་འཁོར་དང། བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་བསྟོད་པར་སྐྱེ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་
བསྐུལ་ཏེ་ཁྱིམ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ཨ་ཤྭད་ཐ་དང། ཀླུ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དང། ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་དང། སྟོབས་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡོན་ཏན་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཞེས་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུའི་ས་ལ་གསུམ་གྱི་མཚམས་སྦྱར་ནི། རྒྱུའི་ས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དེ་ལྟར་ས་སོ་སོ་ལ་ངེས་པར་བསྟན་ནས་འབྲས་བུའི་ས་ཉིད་དུ་ཡོངས་
སྦྱོང་དེ་དག་མ་བཤད་པར་ས་འོག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་ས་བཅུ་པའི་མཚན་ཉིད་འཆད་དོ། །དེ་ཡང་ས་བཅུ་པ་ལ་ཡོངས་སྦྱོང་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ། ལོ་ཙྪ་བ་ཆེན་པོ་ས་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བར་
ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སྦྱོང་སྟོན་པ་ཡིན་པ་ལས་བཅུ་བ་འདིས་དགུ་པ་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུའི་སར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་བར་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་སྦྱོང་མ་བསྟན་ཅེས་གསུངས་ཀྱང། ཡོངས་སྦྱོང་བསྟན་པའི་དགོས་པ་

[084B] གཞན་དག་ས་དགུ་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་བཅུ་གཉིས་པོ་ཉིད་བཅུ་པའི་ཡང་ཡིན་པར་འདོད་པ་ནི། ས་དེ་དང་དེའི་ཡོངས་སྦྱོང་མ་རྫོགས་པར་དེ་སྲིད་དུས་དེ་ཡིན་པར་སྨྲས་པ་དང་ཆེས་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ས་བཅུ་པས་དགུ་པར་ཐལ་བས་སོ། །དེས་
ན་རང་ལུགས་ནི། ས་བཅུ་པ་ཐོབ་པ་ན་འོད་ཟེར་ཆེན་པོའི་དབང་བསྐུར་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་དུ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཡོངས་སྦྱོང་གི་འབད་རྩོལ་ལ་མི་བལྟོས་པའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བ་ནི། ས་དགུ་ཞེས་སོགས་སོ། འགྲེལ་
པ་ནི། ས་དགུ་འདས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་ལ་སྨོན་ལམ་ཤེས་པ་གང་གིས་གནས་པའི་ས་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡིན་ན་བྱང་སེམས་ཀྱི་སར་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནར་བརྗོད་པར་བྱ་ཡི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་མིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདའ་བྱ་ས་དགུ་གང་ཞེ་ན། མིང་དོན་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཐེག་དམན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་
བཞི་ཆོས་ཅན། རིགས་ཀྱི་ས་ཡིན་ཏེ། དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རིགས་ངེས་པའི་སོ་སྐྱེའི་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང། མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་རང་བཞིན་གྱིས་ངེས་པ་མི་འདོད་ཅིང། རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་
དང་རང་རྒྱལ་གྱི་ཐེག་པ་རྣམས་དྲོད་རྣམ་རིགས་ངེས་པར་འདོད་དེ། མཛོད་ལས། སྟོན་དང་བསེ་རུ་བྱང་ཆུབ་པར། །བསམ་གཏན་མཐའ་རྟེན་གཅིག་ལ་ཀུན། ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །ཉན་ཐོས་ནི་བཟོད་ཆེན་ནས་རིགས་ངེས་པར་འདོད་ཀྱི། དེའི་སྔར་མིན་ཏེ། གཉིས་སློབ་

[085A]༄༅། །རིགས་ལས་ལྡོག་ནས་ནི། །སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་གཞན་གསུམ་ཡང། ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཐོབ་བར་དུ་ཐེག་ཆེན་དུ་ཡང་འཇུག་སྲིད་ལ། བཟོད་འབྲིང་མན་ཆད་དུ་རང་རྒྱལ་དུ་ཡང་ལྡོག་པ་བཤད་པས་སོ། །དེས་ན་དེ་དག་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བཟོད་
ཆེན་དང་ཆོས་མཆོག་རིགས་ཀྱི་སར་འདོད་ལ། སེམས་ཙམ་པ་ཉན་རང་རིགས་མ་ངེས་པ་ལྷག་མེད་མ་ཐོབ་པར་དུ་ཐེག་ཆེན་དུ་འཇུག་སྲིད་པས་དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་ས་བཞག་ཏུ་མེད་ལ། ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཚོགས་ལམ་ནས་ངེས་ཀྱང། རྟོགས་པའི་སྟོབས་
ཀྱིས་ཆོས་མཆོག་ནས་ངེས་པས། ཆོས་མཆོག་རིགས་ཀྱི་སར་འདོད་ཅིང། འདིར་སློབ་དཔོན་གྱི་བཞེད་པས་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ལ་རིགས་ཀྱི་ས་མི་བཞག་ལ། ཉན་རང་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྦྱོར་ལམ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་
པས་སྦྱོར་ལམ་བཞི་རིགས་ཀྱི་སར་བཞག་སྟེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་རྟགས་པས་རང་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། ཞེས་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་མདོའི་འགྲེལ་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པས་སོ། །འདིར་
གཞན་དག་གིས་མཛོད་བཞིན་དུ་རང་ལུགས་ལ་བཤད་པ་ནི། གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བཞི་གས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་མ་གོ་བར་ཉན་རང་གི་ཐེག་པའི་རྣམ་གཞག་གང་བྱེད་ཐམས་ཅད་དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་བཞིན་དུ་བྱེད་དགོས་སྙམ་པའི་མུན་
སྤྲུལ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཆེན་པོའོ། །འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་བརྒྱད་པའི་ས་དང། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ས་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་རྟོགས་པ་ནི་སྲབ་པའི་ས་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་ས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་དང། དགྲ་བཅོམ་

[085B] ལྷག་མ་ཞུགས་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་པོ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ས་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ས་བཅུ་པའི་འདའ་བྱ་ལ་ཚུལ་ལམ་ཐེག་པ་གསུམ་
གྱི་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པར་དགོངས་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་པ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་རྣམ་པ་དགུ་པོ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་ཞེས་གྲངས་འཛིན་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ་
དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དགུ་པའོ། །རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་ལ། ངག་དོན་ནི། རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ས་བཅུ་པ་ཡིན་ཏེ། དམན་པ་ས་བརྒྱད་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་འོག་མ་རྣམས་ལས་འདས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཙམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་མངོན་
རྟོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། གཉེན་པོའི་ཞེས་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། མཐོང་དང་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་བ་ནི། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་དང། གཉེན་པོའི་རྟེན་ཅན་གཉིས་
དང། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང། སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གཉིས་སོ་སོར་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་མཐོང་བའི་ལམ་དང། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྤང་བས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྣམ་
པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་བདེན་པ་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་དུ་བྱ་དགོས་པའི་ལམ་གཉིས་པོ་ཁོ་ནའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །ངག་དོན་ནི། གཉེན་པོ་

[086A]༄༅། །ཚོགས་སྒྲུབ་ཆོས་ཅན། བརྒྱད་ཡོད་དེ། མཐོང་སྤང་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞིའི་གཉེན་པོ་མཐོང་ལམ་བཞི་དང། སྒོམ་སྤང་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞིའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་ལམ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་ལ་
བཞི་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། ཆེད་དུ་བྱ་དང་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། མཐར་ཐུག་གི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ནི། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དང། དེ་ལའང་གཞན་དོན་དང། རང་དོན་གཉིས་ལས། གཞན་དོན་འཕྲིན་ལས་
ཀྱི་རྒྱུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་བྱེད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། མཚན་མ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། རང་དོན་སྤང་རྟོགས་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པ་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དང་
བྲལ་བའི་ངོ་བོའི་གནས་སྐབས་གྱི་ཁྱད་པར་དང། སྤངས་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་དོན་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་སྤངས་པ་འཐོབ་པ་དང། ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང། གནས་སྐབས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་མཁྱེན་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་
རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་གཞི་དེ་ལྟ་བུ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་དག་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་པས་ངེས་
པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །ངག་དོན་ནི། ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་བརྒྱད་དུ་ངེས་ཏེ། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བརྒྱད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སྐབས་བསྡུ་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་

[086B] སྐབས་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།།    ༈    །།གཉིས་པ་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མིན་པ་ལམ་ཤེས་ལ། མཚམས་སྦྱར། ཆོས་བཅུ་གཅིག་བཤད། སྐབས་བསྡུ་
བའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་འོག་ཏུ་ལམ་ཤེས་འཆད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་ན་མེད་པས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཆོས་བཅུ་ནི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུ་
འབྲས་གཉིས་ཀ་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ནའང་སྔར་ནི་རྒྱུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་འཕགས་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་བཅུའི་ཡོངས་སྦྱོང་ཙམ་ཞིག་བསྟན་ཀྱང་བྱང་སེམས་ཀྱི་འཕགས་ལམ་ངོ་བོ་ལམ་གསུམ་ཤེས་པར་བྱེད་ཚུལ་དང། མཐོང་སྒོམ་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལམ་
དེ་དག་གི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་མ་བསྟན་པས། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་བཅུ་ལས། རྒྱུའི་ཆས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ལོགས་སུ་དྲངས་ཏེ་འདིར་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ན། །དེ་ལྟར་ཡང་འགྲེལ་ཆེན་ལས། མཐོང་བའི་ལམ་དེའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་
ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བཤད་པ་ལས་གཟུང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་རྣམས་ཀྱང། དེར་སྨོས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཅིའི་
ཕྱིར་བསྟན་ཅེ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ལུས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལ་བལྟོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ནི་དེ་ལས་གསུངས་པ་མིན་ནོ། ཞེས་དོགས་པ་

[087A]༄༅། །བསལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཙམ་ཞིག་དྲངས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་བདག་ཉིད་ཅན་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོགས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ལམ་
ཤེས་མེད་ན་རྣམ་མཁྱེན་མི་འཐོབ་པས་ལམ་ཤེས་འཆད་ཅེས་བཤད་མོད། ལམ་ཤེས་མེད་ན་མེད་ཅེས་པར་སོང་གི་ལམ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་ན་མེད་ཅེས་པར་མ་སོང་ལ། འདིར་མཁྱེན་པ་གསུམ་ནི། ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཡུལ་
དུ་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་པས། ལམ་ཤེས་ལས་རྣམ་མཁྱེན་སྐྱེ་བའི་གོ་རིམ་ལས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཆོས་བཅུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་གཅིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་བལྟོས་པའི་གོ་རིམ་ཉིད་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆོས་བཅུ་གཅིག་
བཤད་པ་ལ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལམ་ཤེས་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྩ་བ་ནི། ལྷ་རྣམས་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ལ། ལམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྟེན། རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གང་སྤོང་བ་རང་བཞིན། གཞན་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་བྱེད་
པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། དངོས་ཀྱི་རྟེན་དང། བརྒྱུད་པའི་རྟེན་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། གེགས་དང་བྲལ་བ་ནི། ལམ་ཤེས་གསུངས་པའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་དག་གིས་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འོད་མོག་
མོག་པོར་མཛད་པ་ནི་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། ལྷ་དེ་དག་ལ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་མ་ཐག་སྐྱེ་བར་རུང་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། ང་རྒྱལ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཁོ་ན་ལ་རྟོགས་པ་ལམ་ཤེས་དངོས་སུ་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བར་ཕྱིས་ཀྱི་གདུལ་བྱས་ཤེས་པར་

[087B] དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེའི་ཚིག་ཟུར་གྱིས་ལམ་ཤེས་དེ་མ་ཐག་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་ཞིག་དགོས་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་མཐུན་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་རྟེན་ནི། ལམ་ཤེས་དེ་ཡང་ཆོས་ཅན། སྐྱེ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ་
ཁྱོད་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་དང། དེ་ལས་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ཉན་རང་སློབ་པས་ཀྱང་
སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་བསྐོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཡུལ་ངེས་པ་དང་
ཞེས་པའི་མདོར། གང་ཡང་དག་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ལ་ནི། བླ་མེད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་མེད་དེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལམ་ཤེས་བསྒོམ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་མ་
ཐག་མི་སྐྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་ངེས་དོན་མཚན་ཉིད་པ་མིན་ནོ་ཞེས་མདོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལུགས་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་བྱང་སེམས་མིན་ཏེ། ལམ་
ཤེས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སྐྱེ་བར་བསྟན་མ་ཐག་ཡིན་པས་སོ། །ཕྱི་རོལ་པ་ལ་བྱེད་པ་ལ་འབྲེལ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །འདིའི་མཐའ་དཔྱད་པ་ནི། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། སེམས་ཙམ་པ་དག་དགོངས་གཞི་ཐེག་པ་གསུམ་

[088A]༄༅། །གྱི་ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཏུ་ཐ་དད་མེད་པ་དང། ལམ་བདག་མེད་རྟོགས་པ་དང། འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་དུ་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་ལ་དགོངས་ནས། དགོངས་པ་ཉན་ཐོས་མ་ངེས་པ་ཐེག་ཆེན་དུ་དྲངས་པ་དང། བྱང་སེམས་
མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ཐེག་ཆེན་དུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། ངེས་དོན་ལ་མཐར་ཐུག་གི་ཐེག་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་དང། མོས་པ་དང། སྒྲུབ་པ་དང། འབྲས་བུ་རྣམས་གསུམ་དུ་ངེས་ཤིང། དགྲ་
བཅོམ་ལྷག་མེད་དུ་ཞུགས་པ་སླར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འདོད་ཀྱང། འདིར་ནི་མཐར་ཐུག་གི་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཏེ། མཐར་ཐུག་པའི་མྱང་འདས་ཐོབ་ན་འཇིགས་པ་མེད་པའི་གནས་ཐོབ་དགོས་པ་ལ། ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་ཐོབ་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་
འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་པར་མྱང་འདས་མཐར་ཐུག་མེད་པས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་སོ། །དེས་ན་ཉན་རང་ལྷག་མེད་དུ་ཞུགས་པའང། དག་པའི་ཞིང་དུ་པདྨའི་སྤུབས་སུ་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་
བླངས་ཏེ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་སད་པར་བྱས་ནས་སླར་ཐེག་ཆེན་དུ་འཇུག་པར་ལང་གཤེགས་ལས་བཤད་ཅིང། ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་གསུང་པ་ནི། འཁོར་པའི་ལམ་གྱིས་དུབ་པའི་གདུལ་བྱ་འགའ་ཞིག་རེ་ཤིག་དབུགས་
འབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་གང་ནས་འཇུག་ཅེ་ན། ཚོགས་ལམ་ནས་འཇུག་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་སྒོམ་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དུས་མཉམ་མི་འོང་བས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གོང་

[088B] དེ་ནི་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་ལ། དེའི་སྔོན་དུ་ཚོགས་གསོག་པ་དང་འབྲེལ་པར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཉིད་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་འགྲོ་དགོས་ཤིང་
དེ་ནི་ཚོགས་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འཁོར་བའི་མཐའ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། འཁོར་བ་ཟད་པའི་མཐའ་ཡོད་པར་ཐལ། མྱང་འདས་ཡིན་ན་འཁོར་བ་ཟད་པའི་མཐའ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་མྱང་འདས་ཐོབ་ཀྱང་
འཁོར་བ་མ་ཟད་པར་འདོད་དགོས་པས་འཁོར་བའི་ཟད་མཐའ་མེད་དོ། ཞེས་འདོད་པ་ནི་ཐར་བ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའོ། །གལ་ཏེ་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་ན་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་རང་གི་འཁོར་བ་ཟད་པ་ཡིན་གྱི། འཁོར་བ་ཙམ་ཟད་པ་མིན་པས་
དེ་ཙམ་གྱིས་འཁོར་བ་ཟད་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སངས་རྒྱས་པ་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲིབ་གཉིས་ཙམ་སྤངས་པ་མིན་པས། སངས་རྒྱས་ཡོད་ཀྱང་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པ་ཡོད་མི་དགོས་སོ། ཞེས་སྨྲས་ན་ལན་ཅི་ཡོད་
སོམས་ཤིག་དེས་ན་འཁོར་བའི་ཟད་མཐའ་མེད་ན་ཉོན་མོངས་ཟད་པ་མེད་དགོས་པས། སྒྲིབ་གཉིས་མ་ལུས་པར་ཟད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་པ་དང། ཆོས་ཤིན་ཏུ་དངོས་སུ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཁོར་བ་ཟད་པ་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་ཟད་པ་ཡོད་
པས་སོ། །འོ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱའམ་མི་རྒྱ་ཞེ་ན། རྒྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་གློ་བུར་བ་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་དང་ཕྲད་ན་འབྲལ་རུང་ཡིན་ཅིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་

[089A]༄༅། །ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་རེ་རེའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་དགོས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅ་ཐུགས་རྗེའི་ཡུལ་དུ་དོང་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང། གང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཞུགས་པ་ལ་འཕྲིན་ལས་
འཇུག་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་དང། དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་དུ་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱང་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་རེ་རེ་འང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ཀྱི་བར་དུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསུངས་པ་ལེགས་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱ་ན། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་སྲིད་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་རྒྱུན་ཆད་པའི་གནས་སྐབས་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་པའི་གནས་སྐབས་སྲིད་མི་དགོས་ཏེ། སེམས་ཅན་
ལ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཉེས་པ་འདི་ནི། ཁྱོད་རང་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱ་མི་རྒྱ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་ལ། འཚང་རྒྱ་རྒྱུ་རྣམས་རྒྱས་ཚར་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་བས་སོ། །
ཁྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་འདི་ནི་ཁྱབ་པ་འགལ་བའང་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ལ་བཀོད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མ་ཆད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གདུལ་བྱ་སངས་རྒྱས་ལ་བཀོད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཡིན་པས་

[089B] གཞན་དུ་ན། དུ་བ་སྐྱེས་པ་ན། མེའི་འབྲས་བུ་རྒྱུན་ཆད་དགོས་པར་འདོད་པ་དང། ཁྱད་པར་ཅི་འདུག་སོམས་ཤིག་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན། འཁོར་བ་མིན་པར་ཐལ། འཁོར་བའི་མཐའ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེར་
འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང་མཐའ་མ་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི། འགྲོ་འོང་བྲལ་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཞེས་དང། དེའི་ཐད་ཀྱི་མདོ་ལས་ཀྱང། སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ནས་འདིར་འོངས་པ་དང། འདི་ནས་ཕྱི་མར་འགྲོ་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་དབང་
དུ་བྱས་ཀྱི་གཞན་དུ་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཁོ་བོས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་འདི་དག་ལ་བརྗོད་པར་མང་ཡང་རེ་ཤིག་བཞག་གོ་གཉིས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་སེམས་ནི་ཆོས་ཅན། ཉོན་མོངས་པ་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་སྤོང་བ་མིན་པ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་བཞུགས་པའི་སློབ་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དོན་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བ་དོན་དུ་གཉེར་གྱི། རང་དོན་དུ་ཉོན་མོངས་
སྤངས་པ་ཙམ་དོན་དུ་མི་གཉེར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཡིན་པས། དེ་ལ་ཞུགས་པར་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་ག་ལ་དགོས། དེའི་ཕྱིར་ཊཱིཀ་བྱེད་དག་གིས་མ་འཁྲུལ་བ་བྱས་
ལ་འདིར་ཉོན་མོངས་མི་སྤོང་བར་བཤད་པའང་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུར་དགོས་ནས་མིན་ཏེ། དག་ས་ལ་གནས་པས་གཞན་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་མི་སྲིད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང། སྐྱེ་བ་ལེན་ན་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་ལེན་པས་ཁྱབ་པར་

[090A]༄༅། །ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་གཏན་མི་སྤོང་བར་བཤད་པ་མིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་སངས་རྒྱས་ལའང་ཉོན་མོངས་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཉོན་མོངས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་མི་སྤོང་བར་བཤད་པ་
ཙམ་ཡང་མིན་ཏེ། བག་ལ་ཉལ་ཡིན་ན་ཉོན་མོངས་མིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དམིགས་རྣམ་མི་འཛིན་པས་ཤེས་པ་མིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་སྙིང་རྗེ་དང། སྨོན་ལམ་དང། སེམས་བསྐྱེད་སོགས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཆོས་
སུ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དེ་དག་འདིར་མི་སྤོང་བ་རྒྱུའི་ཉོན་མོངས་སུ་འདོད་ཅིང། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུར་འདྲ་བས་ཉོན་མོངས་སུ་བཏགས་སོ། ཞེས་ཟེར་བའང་མི་འཐད་དེ། ལམ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་
སོགས་སྤོང་མི་སྤོང་གི་དོགས་པ་བླུན་པོ་གནག་རྫིའི་ངོར་ཡང་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིར་ནི་ཉོན་མོངས་ཙམ་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་མི་སྤོང་བར་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ལྟ་བུའི་
རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ལས་ནི་རང་དོན་དུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་དང། གཞན་དོན་དུ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་མཁས་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མ་བསྡུས་པ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ལམ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཡིན་
ནོ། །ངག་དོན་ནི། དེ་འདྲ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཆོས་ཅན། ལམ་ཤེས་སྔ་མ་སྔ་མའི་བྱེད་ལས་ཡིན་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལམ་ཤེས་ལ། ཉན་ཐོས་དང། རང་རྒྱལ་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་གསུམ་

[090B] ལམ་ཤེས་དངོས་དང། རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྤྱིའི་དོན་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པར་བྱེད་ཚུལ་ལ། གཞན་དག་གིས་འདོད་པ་ནི། སྔར་བཀག་ཟིན་ལ་རང་ལུགས་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་
ཡེ་ཤེས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཅིང། ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ། དེའི་དོན་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྤྱིར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་
ཤེས་པར་བྱ་བ་ཙམ་གྱི་ལམ་དེ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཙམ་མིན་པས། གང་ཟག་དང་གཟུང་བ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡང་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་མངོན་རྟོགས་ཙམ་ཡིན་གྱི། མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་རྟོགས་མིན་པའི་
ཕྱིར། མཐོང་ལམ་དུ་བདག་མེད་གཉིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། སྒོམ་ལམ་དུ་རྟོགས་ཟིན་སྒོམ་པར་བྱེད་དགོས་པ་ནི་མིན་ནོ། །ཉོན་སྒྲིབ་ནི། འཛིན་པ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་ཞར་ལ་སྤོང་
པས་དེའི་གཉེན་པོར་སྒོམ་མི་དགོས་ལ། ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ནི་མཐོང་ལམ་དུ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་ཉན་རང་གི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་གཉིས་ཀྱང་མཐོང་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པས། །དེ་གཉིས་
མཐོང་ལམ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་འབྲེལ་བར་བསྟན་ཅིང། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ནི་མཐོང་སྒོམ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྦྱོར་ལམ་དུ་གཞི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང། གང་ཟག་

[091A]༄༅། །གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་བ་ལྟར་ཡང་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལྟར་བསྒོམས་པས་མཐོང་ལམ་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ན། དེའི་འོག་ཏུ་
རྟོགས་པ་དེའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་གཞག་ཏུ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་མཉམ་གཞག་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་དྲན་པའི་སྒོ་ནས། དེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ངེས་ཤེས་
འདྲེན་པར་ནུས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་ཅེས་བྱ་ཞིང། ཚུལ་འདི་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་པར་བྱེད་ཚུལ་ཡང་རིགས་བསྒྲེའོ། །གཉིས་པ་ཚིག་དོན་ལ་གསུམ་ལས་
མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་རྟེན་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ནས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལམ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པར་བྱ་དགོས་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་འཆད་དོ། །རྩ་བ་ནི། ཤེས་པར་བྱ། གང་དུ་ན། ལམ་ཤེས་
ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ནིའོ། །གང་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་གི་རྣམ་པ་རྟོགས་པའི་ཉན་ཐོས་ལམ་འདི་ལའོ། །གང་གི་སྒོ་ནས་ན་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ནིའོ། །འགྲེལ་བ་ནི་སྐབས་འདིར། མདོ་ལས་
བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་གསུངས་པ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་གཉིས་ནི་རང་མིང་གིས་བསྟན་ཅིང། སྟོང་བའི་མཚན་ཉིད་བདག་མེད་པ་ཅེས་པའི་མིང་གཞན་གྱི་བཤད་ལ་

[091B] གཞུང་འདི་འགྱུར་མ་དག་པས། གསེར་གླིང་བའི་འགྲེལ་བཤད་དུ། སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་བདག་མེད་པ་དང། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་
ཞི་བའི་རྣམ་པ་བཞི་དག་དང། ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པའི་རྒྱུ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོར་རྣམས་ནི་རིམ་བཞིན། ནད་དང། འབྲས་དང། ཟུག་རྔུ་དང། སྡིག་པའི་རྣམ་པ་ཅེས་པའི་མིང་གཞན་རྣམས་
ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་སྡུག་ཀུན་སོ་སོ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཅིང། དེར་མ་ཟད་སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དེ་དག་ཉིད་སོ་སོ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བ་དང། འགོག་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་ཡོད་
ལ༑ དེ་དག་ནི་མདོ་ལས་རིམ་བཞིན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་དང་གཉིས་དང་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྡུག་ཀུན་ཆོས་ཅན། མཐོང་ལམ་དུ་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཕྱིར་རྒོལ་
བས་ཕ་རོལ་དང། གནོད་བྱེད་ཡོད་པས་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། བསྒོམ་ལམ་ཐ་མར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བ་དག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། གཡོ་བ་དང་རབ་ཏུ་འཇིག་
པའི་རྣམ་པ་དག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ལྷག་མེད་དུ་འགོག་པར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཕྱིའི་གནོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པས་འཇིགས་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་གནོད་པས་གླགས་ཐོང་བས་ནད་འགོ་བ་དང་

[092A]༄༅། །སེམས་ཅན་མིན་པའི་གནོད་པས་གླགས་ཐོད་པས་འཚེ་བའི་རྣམ་པ་རྣམས་སུ་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཕ་རོལ་སོགས་ཀྱིས་ཡིད་འབྱུང་བ་སོགས་བསྟན་པ་ཡིན་ཀྱང་ཡིད་འབྱུང་བ་སོགས་གསུམ་སྡུག་ཀུན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་
པར་གང་ལས་བསྟན་ཞེ་ན། སྡུག་ཀུན་ལ་ཡིད་འབྱུང་བ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་དང། འགོག་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ལུང་དོན་བླངས་བའོ། །འགོག་པའི་བདེན་པའི་འགོག་
པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བདག་མེད་པའི་མིང་གིས་དང། ཞི་བ། རང་མིང་གིས་དང་གྱ་ནོམ་པའི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་དབེན་པ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་བ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་
པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དག་གི་མིང་གིས་དང། ལམ་གྱི་བདེན་པའི་ལམ་དང། རིགས་པ་དང། སྒྲུབ་པ་དང། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་རང་གི་མིང་གིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་མདོ་ལས་བསྟན་པའི་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་རྣམས་རྟོགས་པ་ཉན་ཐོས་
རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་ལ། ངག་དོན་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་
རྟོགས་པའི་ལམ་ལ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་

[092B] གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། བདེན་པ་ཞེས་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་
པ་ཕུང་པོ་དོན་དམ་པར། རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བདེན་པར་མི་དམིགས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པའང་བདེན་པ་མིན། མི་རྟག་པའང་
བདེན་པ་མིན་ཞེས་བདེན་པར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་བཀག་པ་དང། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བདེན་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་མི་དམིགས་པའི་
གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་པས་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདེན་པར་མི་གནས་པ་རྒྱས་པར་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་རྣམས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་བཞིའི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་དེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་
མཐུན་པ་བཞི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་ལ། ངག་དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་བདེན་པར་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དུ་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བདེན་མེད་རྟོགས་
པས་ཟིན་པར་བྱས་ཏེ་སྒོམ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་ལ། རྟེན་གང་གི་ཁྱད་པར་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱེད་ཚུལ། ལམ་ཤེས་དེའི་རྒྱུ་ངེས་ཆ་བཤད་པའང་གསུམ། དང་པོ་ལ་ཁྱད་ཆོས་དངོས་དང། དེ་ལ་དོགས་པ་བཅད་པའོ། །

[093A]༄༅། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བརྗོད་པར་རིགས་མོད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་རང་རྒྱལ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ན་གང་གིས་ན་དེ་དག་གི་ལམ་
ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར་རེ་ཤིག་ཉན་ཐོས་ལས་རང་རྒྱལ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་འཆད་དོ། །རྩ་བ་ནི། རང་བྱུང་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་བ་ལ། ལམ་བགྲོད་པའི་ཁྱད་པར་དང། ཆོས་སྟོན་པའི་
ཁྱད་པར་གཉིས། དང་པོ་ནི། ལུགས་ལས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་བལྟོས་ནས་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་རང་གི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པས་ཆོས་བསྟན་པས་དེ་དག་པ་ལ་འཇུག་
པར་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྔོན་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་
འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རང་རྒྱལ་དེ་དག་ལ་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་བསྟན་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལམ་ལས་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ནོ། །འདི་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་བའོ། །དེ་
བཞིན་དུ་སྒྲར་བརྗོད་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཆད་པ་པོའི་ཤེས་པའི་རྩ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། རང་རྒྱལ་དེ་དག་ནི་རང་གིས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་སྒྲ་མེད་པའི་ཆོས་

[093B] གཞན་དག་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ཉན་པ་པོས་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་ཁྱད་ཞུགས་པ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་པ་རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་བའོ། །ངག་དོན་ནི། རང་
རྒྱལ་ཆོས་ཅན། ལམ་བགྲོད་ཚུལ་ཉན་ཐོས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ། སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་གཞན་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན། ཆོས་སྟོན་ཚུལ་ཉན་ཐོས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ། སྒྲ་མེད་དུ་
ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། ཆོས་སྟོན་པ་ནི་ངག་གི་ལས་ཡིན་པས་ཡང་ཇི་ལྟར་སྒྲ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་པར། རྩ་བ་ནི་གང་གང་སོགས་སོ། །འགྲེལ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་མེད་
པར་ཆོས་སྟོན་པ་ཅེས་བྱ་བ་མི་འགལ་ཏེ། སྒྲ་མེད་ཀྱང་དོན་དེ་རང་རྒྱལ་གྱི་ཡིད་ལ་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་གདུལ་བྱ་གང་གི་དོན་གང་ལ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཉན་པར་འདོད་པ་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་དོན་དེ་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་
བས་སོ། །ཁྱབ་སྟེ་ཆོས་སྟོན་པས་ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ལྟར་སྟོན་ནུས་པ་ཅི་ཞེ་ན། རྣམ་པར་བརྟགས་རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པར་ཚིག་ཏུ་མི་སྨྲ་བས་བརྗོད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུད་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་ནང་གི་བརྗོད་པ་རྣམ་རྟོག་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་བོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་རྟོག་པ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པ་དང། རྒྱུའི་ཚུལ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་

[094A]༄༅། །ན༑ རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་སྔོན་སློབ་ལམ་གྱི་ཚེ། ངག་གི་བརྗོད་པ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའི་སྨོན་ལམ་དང་ལ་སོགས་པ་དེའི་རྒྱུར་ཚོགས་བསགས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་བསྒོམས་པའི་མཐུས་དེ་
ལྟར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱི་མཐུས་སངས་རྒྱས་རྟོག་མེད་དུ་ཆོས་སྟོན་ནུས་པ་ལྟར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེའི་མཐུས་སྒྲ་མེད་དུ་ཆོས་སྟོན་ནུས་ཞེས་དཔེ་དོན་སྦྱར་བ་ཡིན་རང་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་སྒྲ་མེད་དུ་ཆོས་སྟོན་
པར་འདྲའོ། ཞེས་སྦྱོར་བ་ནི་མིན་ཏེ། གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་སངས་རྒྱས་སྒྲ་མེད་དུ་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་ཅེས་འཆད་པ་དག་ནི་བབ་ཅོལ་སྟེ། ལུས་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལ་ཀུན་སློང་དགོས་མི་དགོས་
ཁྱད་པར་མེད་པས་ངག་གི་ཆོས་བསྟན་པས་ཤེས་པའི་རྩལ་རྟོགས་ན་ལུས་ཀྱིས་བསྟན་པས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསམས་པས་ལྷའི་དབང་པོའི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བར་མདོ་ལས་
གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་ལ་ངག་དོན་ནི། རང་རྒྱལ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་མེད་དུ་ཆོས་སྟོན་ནུས་ཏེ། སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་རང་གི་ཡིད་ལ་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་གདུལ་བྱ་ལ་དོན་
དེ་གོ་བར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བའི་གཟུང་བ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཆོས་ཅན། གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན། བདེན་འཛིན་

[094B] གཟུང་བ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སློབ་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། འཛིན་པ་བདེན་འཛིན་རྟོག་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་སྤོང་སྟེ། ཁྱོད་འཛིན་པ་བདེན་མེད་རྟོགས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན་
བྱང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁྱད་པར་གསུམ་པོ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་རང་རྒྱུད་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱིས། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ་གཟུང་བ་བདེན་མེད་
རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཡང་དག་བསྡུས་པར་བདེན་པར་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་དག་གི་འདིར་ལམ་ས་གང་གི་རྟེན་དང། ཆོས་ཉིད་ཉིད་རིགས་ཀྱི་རྟེན་བྱས་ནས་དང་པོ་རང་སངས་རྒྱས་དང། གཉིས་
པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། སྐབས་འདིའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་རྒྱལ་སྲས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་རྒྱལ་སྲས་བདེན་ལ་མཁས་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཅིང། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པ་
གསུམ་ཀ་ལས། བྱང་སེམས་ཆེན་པོར་བཤད་པ་དང་དངོས་སུ་འགལ་ལོ། །གཞན་དག་ཤེས་བྱ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུང་བ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཞེད་པ་དང་ལམ་དེའི་རྟེན་རིགས་རང་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་
བཞེད་པ་དང་འགལ་ལ། ཁ་ཅིག་སྐབས་འདི། རྟེན་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཤེས་བྱ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་རང་རྒྱལ་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་བྱང་སེམས་ཀྱིས་གཞན་རིག་གི་ཤེས་པར་འདོད་པ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ནང་འགལ་བ་

[095A]༄༅། །ཆེན་པོའོ། །དེས་ན་གཟུང་བ་བདེན་མེད་རྟོགས་པ་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཡིན་ཅིང། གཟུང་བ་བདེན་མེད་རྟོགས་པ་དེ་བྱང་སེམས་དང། རང་རྒྱལ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ། བྱང་སེམས་ཀྱི་
སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཅིང། རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ། རང་རྒྱལ་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནོ། ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་རང་རྒྱལ་ལ་ཐོས་བསམ་བྱ་བའི་གཞི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ལོགས་པ་མེད་ཅིང། ཐོས་བསམ་
གྱིས་ཇི་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལྟར་སྒོམ་བྱུང་གིས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་པ་ལ། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་ལ་གཟུང་བ་བདེན་མེད་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཅེ་ན། །གཉིས་ཀས་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་
ཐོས་བསམ་བྱེད་པ་འདྲ་ཡང། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གཉིས་བསྟན་ཏེ། རགས་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང། ཕྲ་བ་གཟུང་བ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་པོ་རྟུལ་བའི་ཕྱིར། ཐེག་དམན་
གྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས་ཀྱང། བདག་མེད་རགས་པ་ཙམ་དེ་དག་གོ་ཡི། ཕྲ་བ་མི་གོ་ལ། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་པོ་རྣོ་བས་བདག་མེད་ཕྲ་བའང་གོ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་ཆེན་གྱི་
སྡེ་སྣོད་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་པར་འདྲ་ཡང། གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གཉིས་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ནས་གཞན་དབང་བདེན་གྲུབ་བཀག་མ་བཀག་གི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གཉིས་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཆོས་ཀྱི་བདག་

[095B] ཞེས་ཤེས་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མིན་པར་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལས་མ་བཤད་ཀྱང། རང་རྒྱལ་དབང་པོ་རྣོ་བས་དེ་ལས་བཤད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ན། གཟུང་
མེད་རྟོགས་ནུས་ན། བྱུང་སེམས་དེ་ལས་ཀྱང་དབང་པོ་ཆེས་རྣོ་བས། དེ་ལས་བཤད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ན་འཛིན་མེད་རྟོགས་ནུས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཅན་གསུམ་ག་ལ་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་གཅིག་བུ་བསྟན་
པས་ཆོག་པར་ཐལ་ལོ། །འགྲེལ་བ་ནི། རང་སངས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སུས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་པས་སོ། །གང་གི་ཆེད་དུ་ན། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་རང་དོན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་དུ་ཤེས་པར་ནི་མིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནིའོ། །ཇི་ལྟར་ན། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བདེན་པ་བསྒོམ་པ་ཁོ་ན་དང། དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བསྒོམས་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དོན་
གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་བསྡུས་པ་གཟུང་བ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་གང་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཞིའི་ཁྱད་པར་རིགས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་
ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་རོ། །རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་ལ་ངག་དོན་ནི། གཟུང་བ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན་

[096A]༄༅། །རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་གཟུང་བ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ལམ་ལ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། ངེས་པར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། བཏགས་པའི་སོགས་སོ། །འགྲེལ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་ཆོས་ཀྱི་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་བཏགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་མ་འགལ་བར་ཐ་སྙད་
དུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་དམ་པར་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་སློབ་པ་དང། བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནང་དང། ཕྱི་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་
མཚན་མར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་ཆད་པ་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་བཞིའི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་པས་ངེས་པར་འབྱེད་
པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ངག་དོན་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་རིགས་བསྒྲེའོ། །གསུམ་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་ལ། སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང། སོ་སོའི་ངོ་བོའོ། །དང་པོ་ནི། དམན་མཆོག་གི་རིམ་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ལམ་གྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱིའི་དོན་ལ། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་མཐོང་ལམ་གསར་དུ་སྐྱེ་བའི་ལུས་རྟེན་ནི། གླིང་

[096B] ཁམས་གོང་གི་རྟེན་ལ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེ་དག་གི་སོ་སྐྱེ་རྣམས་སྐྱོ་བ་ཤས་ཆུང་བའི་ཕྱིར། སེམས་རྟེན་ནི། ཉན་རང་གི་མཐོང་ལམ་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ཅིང་
གཟུགས་མེད་ལ་མི་བསྟེན་ཏེ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ནི་ལྟག་མཐོང་ཤེས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་དང། གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་འདོད་ཁམས་ལ་མི་དམིགས་ལ། མཐོང་ལམ་ཁམས་གསུམ་ཀའི་མཐོང་སྤངས་གི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་
ཕྱིར། འོན་ཀྱང་བྱང་སེམས་ནི་ཐབས་མཁས་པས་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ས་དགུ་པོ་གང་ཡང་རུང་བའི་ངོ་བོར་སྐྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ས་དགུ་ལ་ནི་ཞེས་པའི་འགྲེལ་བར། ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་དང། འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ཀ་རུ། ས་དགུ་ཀ་
གཉེན་པོའི་རྟེན་དུ་བཤད་ཅིང། འདོད་པ་ཁམས་དང་སྲིད་རྩེ་ན། །བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་སྤངས། ཅེས་བཤད་པ་ཉན་ཐོས་ཐབས་མི་མཁས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས། དེ་དང་འདི་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་འགྲེལ་ཆེན་དུ་བཤད་དོ། །གང་ཟག་
གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཡིན་ན། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་བརྟེན་པ་མཐོང་ལམ་ལ། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། རྣམ་གཞག་གསུམ་དང་པོ་ན། ཐེག་ཆེན་མཐོང་
ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཐེག་ཆེན་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྐྱེས་ཤིང། བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་གསར་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས། གཞན་དག་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཆོས་ཉིད་

[097A]༄༅། །གསར་དུ་མཐོང་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་དུ་འགོད་པ་མི་འཐད་དོ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཡིན་ན། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་
པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཡིན་ན་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་ཆོས་ཉིད་གསར་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་མཐོང་ལམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཁས་
བླངས་ནས་ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཚད་མར་ཁས་ལེན་པ་དང། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་གསར་དུ་མི་བསླུ་པའི་ཤེས་པ། ཞེས་འདོད་པ་དག་ནི། ནང་འགལ་བའི་ཕུང་པོ་
ཆེན་པོ་སྤུངས་པའོ། །དབྱེ་ན་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གོ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་ནི། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་མོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་ནི། དེའི་རྣལ་གྲོལ་ལམ་མོ། །དེ་གཉིས་ཀའང་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་དངོས་སུ་དམིགས་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང། སྔ་མས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་སྤོང་བ་དང། ཕྱི་མས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ངེས་ཤེས་འདྲེན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་
བཟོད་དང། རྗེས་ཤེས་གཉིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་དངོས་སུ་དམིགས་པར་ཁྱད་པར་མེད་ལ། སྔ་མས་ཤེས་བཟོད་སྔ་མ་གཉིས་ལ་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་འདྲེན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་

[097B] ཕྱི་མས་རྗེས་བཟོད་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ངེས་ཤེས་འདྲེན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ལ། འདི་གཉིས་ཁྱད་པར་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། ཆོས་ཤེས་པས་ནི་གཟུང་པ་རྟོགས་ལ། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་
བཟོད་པ་དང། རྗེས་སུ་ཤེས་པས་འཛིན་པ་རྟོགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཀུན་ལས་བཏུས་སུ། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་
བཟོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་འདི་གཉིས། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་སོ་སོ་རང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ཡང། ཁོ་བོས་བཤད་པ་འདི་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་སྐད་བྱས་ན། འགྲེལ་
ཆེན་དུ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ངེས་ཤེས་འདྲེན་ཚུལ་གྱི་ནུས་པ་མི་འདྲ་བ་བཅུ་དྲུག་མཉམ་གཞག་ཏུ་རིམ་ཅན་དུ་ཐོབ་པས། མཐོང་ལམ་ལ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཕྱེ་བར་བཤད་པའང་ལེགས་
པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་པར་རྗེས་བཟོད་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལྟར་ན། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཡིན་ན། ཆོས་ཉིད་གསར་རྟོགས་ཁས་མ་བླངས་པ་དང་དངོས་སུ་འགལ་ཞིང། ཡེ་ཤེས་དེ་དག་དོན་དམ་
པར་བདེན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་ཀུན་ལས་བཏུས་སེམས་ཙམ་གྱི་བསྟན་བཅོས་སུ་ཁས་བླངས་ནས། སེམས་ཙམ་པ་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་བ་ཁོ་ན་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པར་འདོད་པ་ལ། དམིགས་པ་དག་ལ་

[098A]༄༅། །ཁྱད་པར་དུ་འགྲོར་མེད་པར་ཐལ་བ་དབུ་མ་པས་འཕེན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ནས། སླར་ཡང་ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་ལུགས་ལ། རྗེས་བཟོད་རྗེས་ཤེས་རྣམས་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ལ་དངོས་སུ་དམིགས་པར་འདོད་པ་ན་འགལ་བ་ཆེན་པོ་
ཡིན་ལ། ཀུན་ལས་བཏུས། དབུ་མ་ཆེན་པོའི་བསྟན་བཅོས་དང། དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་སྣང་མེད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་ཁས་བླངས་ནས། ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་ལུགས་ལ་རྗེས་བཟོད་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་དངོས་
སུ་དམིགས་པར་འདོད་པ་དེ་བས་ཀྱང་དངོས་འགལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་ཀུན་ལས་བཏུས། མདོ་སྡེ་པའི་གྲུབ་མཐའི་དབང་དུ་བྱས་པར་ཁས་བླངས་ནས། ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་ལུགས་ལ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་འདོད་པ་
ནི། གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག་མ་ཆགས་པའི་གཏམ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བཟོད་བཞི་བདེན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལའང་རིགས་བསྒྲེའོ། །གསུམ་པ་རྣམ་གཞག་ནི། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ལའང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་
བདག་མེད་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མར་འགྲོ་དགོས་པ་ལ། ཁོའི་རྙེད་དོན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
གལ་ཏེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དོན་དམ་ཡིན་ན། ཉན་རང་གིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ། །འོ་ན། མཐོང་ལམ་དེ་གཉིས་གོ་རིམ་ཇི་ལྟར་སྐྱེན། སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་

[098B] མཉམ་གཞག་ཏུ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པར་མ་ཆད་དུ་སྐྱེས་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཅན་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་
སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མདུ་ཡིན་ཅེ་ན། འདི་ལ་འགྲེལ་ཆེན་དུ། འབྲས་བུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡིན་ཅིང། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ལུགས་གཅིག་
དང༑ སོ་སོར་རྟོག་པའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ལུགས་གཉིས་བཀོད་ནས། ལུགས་ཐ་མ་ལ། ཞུགས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཅིག་ལུགས་དང་པོའི་གཞུང་བཙུགས་པར་མཛད་དོ། །དེའི་དོན་ལ་
གཞན་དག་ན་རེ། མཐོང་ལམ་དེ་འབྲས་བུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས་སཀྡ་ཅིག་གཅིག་ཡིན་ལ། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་ལས་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཀྱཻ་མ། སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པོ་ལ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་
རྣམ་གྲོལ་ལམ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བཀོད་ནས་འགལ་བར་ཁས་བླངས་བཞིན་དུ། སླར་ཡང་མཐོང་ལམ་དེ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཡིན་པར། ཁས་ལེན་པ་ནི་ཆེས་ངོ་མཚར་རོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་ལམ་ཆོས་ཅན། སྐད་ཅིག་གཅིག་ཀྱང་ཡིན། སྐད་
ཅིག་དུ་མ་ཡང་ཡིན་པར་ཐལ། འབྲས་བུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་པར། ཁས་ལེན་པ་ནི་ཆོས་ངོ་མཚར་རོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་ལ་ཆོས་་བཅུ་དྲུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་འབྲས་བུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཅེས་པ་

[099A]༄༅། །ནི། སྦྱོར་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ལ། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་བུའི་མངོན་རྟོགས་དེ་ཉིད་ཆ་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་མངོན་རྟོགས་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་པས་འབྲས་བུའི་
མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡིན་ཅེས་པ་ནི། མཐོང་ལམ་དེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་ཅེས་པའོ། །སོ་སོར་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ཅེས་པ་ནི། མཐོང་ལམ་གྱི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པའི་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་
ཡོད། ཅེས་པའོ། །སྐད་ཅིག་ཀྱང་རང་གྲུབ་དུས་ལས། དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་ལ་སྐད་ཅིག་པར་བྱས་པའོ། །དེས་ན་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དེ་རང་གྲུབ་དུས་ལས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་པ་དང། དེ་ལ་སྐད་ཅིག་བཅུ་
དྲུག་ཡོད་པ་མི་འགལ་ཏེ། སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པོ་རྫོགས་པར་མ་གྲུབ་པར་དུ་དེ་ཉིད་རྫོགས་པར་མ་གྲུབ་ཅིང། བཅུ་དྲུག་རྫོགས་ནས་དུས་གཉིས་པར་མི་བསྡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཅིག་རང་རྫོགས་པར་གྲུབ་ནས་དུས་གཉིས་པར་མི་
སྡོད་པ་དང། ཁོའི་ཆ་ཤས་ཞག་སུམ་ཅུ་ཡོད་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་ལམ་ལ་ཆ་ཤས་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་དབྱེར་རྒྱུ་མེད་ན་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ་དང། འབྲས་གནས་ཀྱི་རྟོགས་པ་སོ་སོར་དབྱེ་མི་ནུས་པས། ཞུགས་
འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་འཕེན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འབྲས་བུའི་མངོན་རྟོགས་ལས་མཐོང་ལམ་དེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡིན་ཅིང། མཐོང་ལམ་དེ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྐད་ཅིག་བཅུ་

[099B] །ཞེས་བཤད་པ་ཟུར་ཙམ་ཡང་མེད་ཅིང། འབྲས་བུའི་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གོ། ཞེས་བཤད་ལ། སྐད་ཅིག་གི་གྲངས་ལ་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་རྩོད་པ་དག་ཀྱང་
སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཡོད་མེད་རྩོད་པ་ཡིན་གྱི། མཐོང་ལམ་དེ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཡིན་མིན་རྩོད་པ་ག་ལ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་ལམ་དེ་འབྲས་བུའི་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡིན་ཅིང། དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་
ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས། འགྲེལ་ཆེན་དུ། དགོངས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན་མཐོང་ལམ་པའི་ལམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་སོ། །
དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་མཉམ་གཞག་ཏུ་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་ཡང། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ངེས་པ་འདྲེན་པའི་ནུས་པ་བཅུ་དྲུག་མཉམ་གཞག་ཏུ་རིམས་ཀྱིས་འཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ཅིང། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱི་ཚེ་བདེན་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་
མཐོང་ཡང། དེ་དག་ལ་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བའི་ནུས་པ་མེད་ན། སོ་སྐྱེ་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། གང་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་སྒྲོ་འདོགས་དེའི་ས་བོན་སྤོང་མི་སྤོང་གི་ཁྱད་པ་ཡོད་དོ། ཞེས་འགྲེལ་ཆེན་ལས་བཤད་དོ། །བདེན་བཞི་ལ་སྒྲོ་འདོགས་
སེལ་བའི་ནུས་པ་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་འཐོབ་པའང། ཚོགས་ལམ་དང། སྦྱོར་ལམ་དུ། ནད་ནི་ཤེས་བྱ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྤང་བྱ་ལ། བདེར་གནས་ཐོབ་བྱ་སྨན་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ལྟར། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་དེ་འགོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ལམ། ཤེས་བྱ་སྤང་བྱ་རིག་

[100A]༄༅། །བར་བྱ་ཞིང་བསྟེན་པར་བྱ། ཞེས་པའི་གོ་རིམ་དང་མཐུན་པར་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །མཐོང་ལམ་གྱི་རྣམ་བཞག་པ་འདི་དག་ཁོ་བོ་འབའ་ཞིག་གིས་འདི་ལྟར་ལེགས་
པར་བཤད་པ་ནི་མཁས་པ་དག་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སྐད་ཅིག་མདོར་བསྟན། རྣམ་པ་བརྒྱས་པར་བཤད། རྣམ་པ་མ་བསྟན་པར་འདོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་
སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། བདེན་དང་སོགས་སོ། །འགྲེལ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ལམ་ནི་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ཞེས་མདོ་ལས་བརྗོད་དོ། །སྐབས་གང་དུ་ན། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུའོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་
པ་དང། ཆོས་ཤེས་པ་དང། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང། ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པོ་སོ་སོར་བསྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་དང། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་འབྲེལ་བ་དབང་དང་ལྡན་པ་ཚེ་འདི་དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་དག་དང་ལྡན་
པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་དག་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་སྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྩ་བ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་བ་ལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་ལས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་
རྣམ་པ་བཞི་ནི། དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། སངས་རྒྱས་དག་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཕན་ཚུན་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་གནས་པར་ཁས་མི་ལེན་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་

[100B] དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་དོན་དམ་པར་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པ་ཉིད་དང། སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཚད་ཀྱིས་གུགས་དུ་མེད། ནམ་མཁའ་ཚད་མེད་པ་བཞིན་དུའོ། ཞེས་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་
ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རནྨ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉི་པ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བཞི་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟགས་པ་དང། ཚད་མའི་མཐའ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་
ལ་ཆོས་ཀྱི་ཤེར་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཤེར་ཕྱིན་དེ་ལ་གནས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བླངས་དང་དོར་བ་མེད་
པར་བསྒོམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང། བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མོས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་དག་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་
པ་དོན་དམ་པར་གཉུག་མ་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཚད་མེད་པར་མཉམ་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་འཐོབ་པ་དང། ཤེར་ཕྱིན་པར་གཉེན་པོ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟན་
པ་དང། ཤེར་ཕྱིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་འཚེ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་འགོག་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་བ་ལམ་བདེན་ཀྱི་རྣམ་པ་བཞི་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྒོམ་པ་ཁོ་ནས་

[101A]༄༅། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་དང། མ་བྱས་པ་འདུས་མ་བྱས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞི་བ་དང། ཤེས་རབ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ལྷས་བྱས་བ་དང། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང། ནང་
གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གནོད་པ་གསུམ་ལས་རིམ་བཞིན་བསྲུང་བ་དང། བསྐྱབ་པ་དང། སྦ་བ་དག་མཛད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཉིད་མངོན་པར་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་གནས་
ནས༑ དེ་ཉིད་ལ་གཞན་དག་འགོད་པ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་ཟད་པར་བྱེད་འདོད་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་
ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་ནི་ལམ་ཞེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་དག་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་འདི་དག་མཉམ་རྗེས་གང་གི་རྣམ་པ་ཡིན་ཅེ་ན། རྗེས་ཐོབ་སོགས་སུ་འབྱུང་བའི་ཚེ་འདི་ཕྱིའི་ཕན་ཡོན་སོགས་དངོས་སུ་བསྟན་པས་མཚོན་ནས། མཉམ་
གཞག་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཅིང། དེ་ལྟར་མཚོན་ནས་བསྟན་པ་ནི་གདུལ་བྱ་ཉེ་བའི་བསམ་པ་ལ་བལྟོས་པའི་དགོས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། འགྲེལ་ཆེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་
སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་སྐྱེ་བ་ན། རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུས་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་འདི་དག་གི་མཇུག་ཏུ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་སྐྱེ་བར་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །རྣམ་པ་འདི་དག་སྦྱོར་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་བཞེད་པ་ནི་ཚིག་

[101B] །ངག་དོན་ནི། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཆོས་ཅན། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་
ལ་ཆོས་བཟོད་ནས་ལམ་ལ་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ནི། རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག་ནི་འདིར། མཐོང་ལམ་མདོར་བསྟན་གྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པའི་དོན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་
གཞུང་གི་རྣམ་པའི་དོན་ལ་བཤད་པར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་པ་བཅུ་དྲུག་གི་གྲངས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉི་ཚེ་མཛད་པར་ཟད་དེ། བཤད་པ་དང་མ་བཤད་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་
རྣམས་སུའང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ནི། སེང་བཟང་སོགས་གཞན་དག་ན་རེ་དེ་ལྟ་ནའང་གཞུང་དེ་དག་གིས་ནི། མཉམ་གཞག་ཏུ་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་པའི་རིམ་པ་དང། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་མངོན་རྟོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་
པའི་རིམ་པ་སོགས་མ་བསྟན་པར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་ལ། གཞན་ཡང་ཚིག་དོན་ལའང་མ་ཞུགས་ཏེ། དམིགས་པ་དང་ནི་རྣམ་པ་དང། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དྲང་
ཞིང༑ ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ཉན་རང་གི་སྦྱོར་ལམ་ལས་དམིགས་རྣམ་གྱིས་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་བསྟན་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་དང། བྱེད་པ་ཅན་གྱི་སྒོམ་ལམ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གསུམ་

[102A]༄༅། །གྱི་མཚམས་སྦྱར་ནི། མཐོང་བའི་ཞེས་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་བཞི་དང། ལྔ་པ་དང། དྲུག་པ་རྣམས་ནི་རིམ་བཞིན། སྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེད་འབྲས། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ། བདག་འབྲས་
སོ༑ ༑འགྲེལ་པ་ནི། རྨུགས་རྒོད་སོགས་ཞི་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ལ་རང་དབང་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་དང། ང་རྒྱལ་བཅོམ་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འདུད་པ་དང། དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་
མཐུན་རྐྱེན་གཉིས་དང་ལྡན་པས་ནང་གི་ཉེར་འཚེ་སྒོམ་སྤང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང། ཕྱིའི་ཉེར་འཚེ་ཕ་རོལ་གྱིས་བྱས་པའི་གནོད་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ་མིན་པ་ཉིད་དང། མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་དང། གནས་སྐབས་སུ་རྟེན་སྒོམ་ལམ་པ་གནས་པའི་ཡུལ་ཡང་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ངག་དོན་ནི། ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་ཆོས་ཅན་
དྲུག་ཡོད་དེ། སེམས་ལས་སུ་རུང་ཞིང། ཐེག་ཆེན་དགེ་བཤེས་ཀྱིས་འཛིན་པའི་བྱེད་པ་གཉིས། ཕྱི་ནང་གིས་ཉེར་འཚེ་ཞི་བའི་བྱེད་པ་གཉིས། རྫོགས་བྱང་སྒྲུབ་ཅིང་རྟེན་ཡུལ་མཆོད་རྟེན་དུ་བྱེད་པ་གཉིས་རྣམས་སུ་བྱེད་པའི་
ཕྱིར༑ གཉིས་པ་ལ་དབྱེ་བ་བསྟན་ནས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། སོ་སོའི་ངོ་བོ་འོ། །དང་པོ་ནི། བྱེད་པའི་འོག་ཏུ་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ཟག་བཅས་སྒོམ་ལམ་དང། ཟག་མེད་སྒོམ་ལམ་གཉིས། དང་པོ་ལ་དབྱེ་བ་བསྟན་པས་

[102B] སོ་སོའི་ངོ་བོ། །བྱེད་ལས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གཉིས་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་ནི་སྒོམ་པའི་ལམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་འཆད་ཅིང། དེ་ལའང་མོས་པ་དང་བསྔོ་བ་དང། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅེས་
བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་མོས་པའི་ངོ་བོ་ནི། མཉམ་གཞག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡུམ་ལ་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ལྟར་ངེས་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་དང་པོའོ། །དེ་ཡང་ཡུམ་ལ་དོན་
གསུམ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ལས། ཡུམ་གྱིས་རང་དོན་སྒྲུབ་ནུས་པའི་ཆ་ལ་མོས་བཅུང་ཟད་ལྷག་པའི་སྒོམ་ལམ་ནི། རང་དོན་མོས་པ་ཅེས་བྱ་ལ་མ་དག་ས་བདུན་གྱི་སྒོམ་ལམ་རྗེས་ཐོབ་ན་ཡོད་དེ། ས་དེ་དག་ཏུ་གང་ཟག་གི་བདག་
འཛིན་ལྷག་མ་མེད་པར་མ་སྤངས་པའོ། །ཡུམ་གྱི་རང་དོན་སྒྲུབ་པ་དང། གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཆ་མཉམ་དུ་མོས་པ་ལྷག་པ་ནི་གཉིས་དོན་མོས་པ་ཡིན་ཅིང། ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པའི་རྗེས་ཐོབ་ན་ཡོད་དེ། ཉོན་ཡིད་
སྤངས་པས་བདག་གཞན་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུམ་གྱིས་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ལ་ལྷག་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་མོས་པ་ནི་གཞན་དོན་མོས་པ་སྟེ། ས་བཅུ་པའི་རྗེས་ཐོབ་ན་ཡོད་དེ། སྐབས་དེར་གཞན་དོན་སངས་
རྒྱས་དང་ཆ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། སྒོམ་ལམ་བསྔོ་བའི་མཚན་ཉིད། མོས་པ་སོགས་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་རྩ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་བསྒྱུར་བར་བྱེད་པའི་འདུན་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའོ། །སྒོམ་

[103A]༄༅། །ལམ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནི། རང་གཞན་གྱི་དགེ་རྩ་ལ་དགའ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་བའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ། ཁ་ཅིག་མོས་བསྔོ་ཡི་རང་གསུམ་པོ་འདི་སྒྲ་དོན་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་མིན་ནོ། ཞེས་སྨྲ་བ་བབ་ཅོལ་ཏེ་
སྒོམ་ལམ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། བསྔོ་ས་མ་འོངས་པ་ན་འཐོབ་འགྱུར་གྱི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང། བསྔོ་བྱ་རང་གཞན་གྱིས་བསགས་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་རྩ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ངམ། དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་དམིགས། དང་པོ་
ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་སྒྲ་དོན་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་མིན་པ་ཉམས་སོ། །འདིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ལའང་མཚུངས་ཤིང། མོས་པ་ཡུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ལྟར། ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་སུ་བཤད་པར་གསལ་ལོ། །འོ་ན་
འདི་དག་ཟག་བཅས་སུ་བཤད་པ་ཟག་པ་གང་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཟག་བཅས་ཡིན་ཅིང། དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་ཡིན་པས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་མེད་ཅིང། ཤེས་སྒྲིབ་མིན་ལ། ཞེན་ཡུལ་ལམ་
འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཀྱང། བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་པའི་རྒྱུད་གྱི་རྟོག་པ་ཡིན་པས་རང་ཡུལ་དེ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་བདེན་སྣང་ཡོད་ཅིང། དེའི་ཕྱིར་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ལ། བདེན་སྣང་དེ་ཡང་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ས་བོན་
ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཟག་བཅས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ས་བོན་ལས་བྱུང་ན། ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་ཐལ་ལོ། །འདི་དག་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་ལོག་པར་

[103B] གཞན་དག་ཡིད་བརྟན་མ་རྙེད་པར་སྒྱུ་ཐབས་ཀྱིས་དོར་བར་སྣང་ངོ། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ལ་གསུམ་ལས། མོས་པ་ལ་དངོས་དང། ཕན་ཡོན་གཉིས། དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སྒོམ་པའི་
ལམ་དང་པོ་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་དོ། །རྩ་བ་ནི། མོས་པ་ཞེས་སོགས་སོ། །ལུས་དང། ཡན་ལག་དང། ཉིང་ལག་གི་དབྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །འགྲེལ་བའང་དེ་ལྟར་གསུམ་ལས། རྩ་བའི་དབྱེ་བ་ནི། ཟག་བཅས་སྒོམ་ལམ་ལ་
གསུམ་ཡོད་པར་མ་ཟད། མོས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། ཡུམ་གྱིས་རང་དང། གཉིས་ཀ་དང། གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་གསུམ་ལ་རིམ་བཞིན་དམིགས་པ་ཉིད་དང། རང་དོན་དང། གཉིས་དོན་དང། གཞན་དོན་
མོས་པ་གསུམ་མོ། །འོ་ན་ཚོགས་ལམ་སོགས་སུ་ཡུམ་ལ་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ལྟར་མོས་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདིར་གཟུང་ངམ་ཞེ་ན། འདི་ནི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་མཉམ་གཞག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་
ཀྱི་རྟེན་ནམ། འབྲས་བུར་གྱུར་བ་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་དང་པོར་ཚོགས་ལམ་སོགས་སུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དོ། །ངག་དོན་ནི། ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་མོས་པ་ཆོས་ཅན། གསུམ་དུ་ཡོད་དེ། མཉམ་གཞག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བའི་
སྟོབས་ཀྱིས་ཡུམ་གྱི་དོན་གསུམ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ལ་རིམ་བཞིན་ལྷག་པར་མོས་པའི་རང་ཉིད་མོས་པ་སོགས་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞུང་འདི་ན་ཡང་ཅེས་པ་འགྱུར་མ་དག་པ་སྟེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་མཐོང་བའི་དགེ་

[104A]༄༅། །བའི་ཆོས་ཀྱི་རྟན་ཅན་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས། ཞེས་པ་ལྟར་བཤད་དོ། ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ་ནི། དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་སོགས་དང། ཉིད་ལག་གི་དབྱེ་བ་ནི། དེ་ཡང་སོ་སོར་ཞེས་སོགས་ཏེ། ངག་དོན་
དབྱེ་སྦྱོར་རོ། །དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ན། སོགས་སོ། །གཉིས་པ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་ལ། མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་སྒོམ་པའི་ཞེས་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཅེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་བ་ནི། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡུམ་དོན་གསུམ་གྱི་འབྱུང་
གནག་སུ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་མཉམ་གཞག་ཏུ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེར་ཕྱིན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་པོར་རང་དོན་མོས་པའི་གནས་སྐབས་དགུ་དག་ཏུ་སོ་སོར་བསྟོད་པ་རྣམ་པ་དགུ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་
སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་བསྟོད་པར་འདོད། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་གཉིས་དོན་མོས་པ་དང་གསུམ་པ་གཞན་དོན་མོས་པའི་གནས་སྐབས་དགུ་དག་ཏུ་སོ་སོར་བཀུར་པ་དང་བསྔགས་པ་རྣམ་པ་དགུ་
དགུས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་བཀུར་པ་དང་བསྔགས་པར་འདོད་དེ། དེས་ན་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མོས་པ་སྒོམ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་དོན་ཡང་དག་
པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟེགས་ནས་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དང་མི་འཚམས་པར་བརྗོད་པའི་གཅམ་བུའམ་ངོ་བསྟོད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མིན་ནོ། །རྩ་འགྲེལ་ལ། ངག་དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་

[104B] སྒོམ་ལམ་མོས་པ་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་སྒོམས་པའི་བྱང་སེམས་སྒོམ་ལམ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཐུགས་རང་ས་པའི་བསྟོད་བཀུར་བསྔགས་གསུམ་མཛད་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བསྔོ་བ་ལ་
མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་མོས་པ་ལས་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་བསྒྱུར་པའི་བསྔོ་བ་འབྱུང་བས་གཉིས་པ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འཆད་དོ། །རྩ་བ་ནི། ཡོངས་སུ་ཅེས་པ་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྔོ་བའི་ངོ་བོ་སྟོན་ཅིང། ཁམས་གསུམ་རྟོགས་
པ་མ་ཡིན་དང། ཞེས་པའི་བར་རྣམས་ཀྱིས་བསྔོ་བའི་ཁྱད་ཆོས་སྟོན་ལ། ལྷག་མས་བསྔོ་བའི་དབྱེ་བ་སྟོན་ནོ། །དེ་ཡང་དེ་ནི་ཞེས་པ་རྐང་པ་གཅིག་གིས་བསྔོ་བྱའི་རྫས་ལ། མངོན་ཞེན་འགོག་པ་དང། དེ་ནས་གཅིག་གིས་བསྔོ་བྱེད་ཀྱི་སེམས་
ལས་ངོན་ཞེན་འགོག་པ་དང། དཔེན་པ་དང་ཞེས་པས། བསྔོ་བ་པོ་གང་ཟག་ལ་མངོན་ཞེན་འགོག་པ་དང། སངས་རྒྱས་བསོད་རྣམས་ཚོགས། །རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། ཞེས་པས་བསྔོ་རྒྱུའི་དགེ་རྩ་ལ་རྟེན་གྱི་ངོས་ནས་བཟང་ངན་དུ་
བདེན་ཞེན་འགོག་པ་དང། ཐབས་བཅས་ཅེས་པས་དགེ་རྩ་ཕྱིན་དྲུག་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བཟང་ངན་དུ་བདེན་ཞེན་འགོག་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང། ཞེས་པས་བསྔོ་བྱེད་སོགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་མེད་དུ་བདེན་པར་ཞེན་པ་འགོག་
པ་དང། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང། ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་བསྔོ་བའི་ཚུལ་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པར་བསྔོ་བ་དང། ཁམས་གསུམ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་དང་ཞེས་པས་བསྔོ་བ་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་བསྔོ་བར་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོ་བར་བསྟན་ནོ་

[105A]༄༅། །འགྲེལ་བ་ནི་བསྔོ་བ་པོ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ལམ་གསུམ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོའི་བྱེད་པ་དང་སྡོམ་པ་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་
དགོས་པ་མི་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྔོ་ས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའི་ཚུལ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་བྱེད་དོ། །བཅུ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། མིང་དོན་གོ་རིམ་སྦྱར་ནས་བཤད་པ་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མོས་པའི་དགེ་བ་
བྱན་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བས་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་དེ་ལྟར་མདོ་ལས་མིང་དུ་བཏགས་པའི་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་བསྔོ་བའོ། །མི་དམིགས་པའི་བསྔོ་བ་ཞེས་དེ་ལྟར་མིང་
དུ་བཏགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་བསྔོ་བྱ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་བདེན་པར་མི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་སྔོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དང། དབེན་པ་ནི་བསྔོ་བ་པོའི་གང་ཟག་བདག་ལ་སོགས་པ་
དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་དང་དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲན་པའི་བསྔོ་བ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགེ་བ་དང། བྱང་སེམས་རང་གི་དགེ་བ་བཟང་ངན་དུ་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་བསྔོ་བའོ། །
ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བཅས་པའི་བསྔོ་བ་ཡིད་བྱེད་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ལ་བཟང་ངན་གྱི་ཁྱད་པར་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་བསྔོ་བའོ། །མཚན་མ་མེད་ཅེས་པའི་མིང་དུ་བཏགས་པའི་བསྔོ་བ་ཡིད་

[105B] བསྔོ་བྱ་སོགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་བདེན་པའི་མཚན་མ་མི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་བསྔོ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་མིང་ཅན་ནི་འཁོར་གསུམ་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་
པའི་བསྔོ་བའོ། །བསྔོ་ས་ཁམས་གསུམ་པར་མ་གཏོགས་པའི་མིང་ཅན་ནི། འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བདེན་པར་མི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་ཆུང་ངུ་ཞེས་དེ་ལྟར་མིང་དུ་བཏགས་པའི་བསྔོ་བ་
ནི་གདུལ་བྱ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བཀོད་པའི་དགེ་བ་བདེན་པར་མི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་བསྔོ་བའོ། །བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་འབྲིང་གི་མིང་ཅན་ནི་གདུལ་བྱ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཀོད་པའི་
དགེ་བ་མི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་བསྔོ་བའོ། །བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་མིང་དུ་བཏགས་པའི་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གདུལ་བྱ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གནས་པར་བྱས་པའི་དགེ་བ་རྣམས་བདེན་པར་མི་
དམིགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་བསྔོ་བའོ། །རྩ་འགྲེལ་ལ་ངག་དོན་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཡུམ་ལ་མོས་པ་སྒོམ་པ་སོགས་ཀྱི་དགེ་རྩ་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོས་པའི་བསྔོ་བ་ཆོས་ཅན། ཚུལ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དེ། བསྔོ་བའི་རང་བཞིན་དང། ཁྱད་ཆོས་བརྒྱད་
དང༑ དབྱེ་བ་གསུམ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ལ་གསུམ་ལས་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། ཐབས་དང་སོགས་ཏེ་དང་པོས་རང་ཚུལ། །གཉིས་པ་ལ་རང་ཡུལ། ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ངོ་བོ་བསྟན་ནོ། །འགྲེལ་པ་

[106A]༄༅། །ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐབས་ཀྱིས་དགེ་རྩ་རྣམས་དམིགས་ནས་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གཞན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །ངག་དོན་ནི་
ས་གཉིས་པའི་སྒོམ་ལམ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཆོས་ཅན། སྒོམ་ལམ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡིན་ཏེ། རང་གཞན་གྱི་དགེ་བ་ལ་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་དགའ་བ་སྒོམ་པའི་སྒོམ་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། གསུམ་ཡོད་པ་དེ་ལ་
མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་འབྱུང་ཁུངས་དག་ནས་གསེར་གྱི་གར་བུ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་གསར་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་བསོད་ནམས་དེ་གསེར་མགར་གྱིས་གསེར་སྦྲམ་རྒྱན་དུ་བསྒྱུར་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་བྱེད་དོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་བསོད་ནམས་བྱ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་འཐོབ་ཅིང་གཞན་གྱི་དགེ་བ་འདུས་བྱས་དང། དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་བསོད་ནམས་མཉམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་
དེ་ཡང་ས་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གཉིས་པ་ཟག་མེད་སྒོམ་ལམ་ལ། དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་མཚམས་སྦྱར། སོ་སོའོ་ངོ་བོ་རྒྱུས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་ཡང་སྒྲུབ་
པ་སྒོམ་ལམ་དང། རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཁ་ཅིག་རྟོགས་པ་དང། སྤངས་པའོ། ཞེས་སྨྲ་བ་མི་འཐད་དེ། སྤངས་པ་ནི་འགོག་བདེན་ཡིན་པས། སྒོམ་ལམ་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། དེས་ན་བར་

[106B] རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ལས། སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། གཉིས་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོམ་པའི་ལམ་འཆད་དོ། །རྩ་བ་ནི། དེ་
ཡི་ངོ་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། ཟག་མེད་སྒོམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་ཉིད་དོ། །དེ་མ་ཟིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གཞན་གྱིས་སངས་རྒྱས་མི་འཐོབ་པའི་མཆོག་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཀུན་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་སྒོམ་ལམ་གྱི་རྣམ་པའོ། །གནས་སྐབས་སུ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་གོང་མ་
གོང་མ་རིམ་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་བའི་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་ནི་གཏོད་པར་བྱེད་པའོ། །མཐར་ཐུག་དོན་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །ངག་དོན་ནི། ས་གཉིས་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་
སོགས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་བས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པའི་སྒོམ་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་ལ་རྒྱུ་དང། རང་བཞིན་གཉིས། དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་སོགས་ཏེ། དང་པོ་གསུམ་གྱིས་མཐུན་རྐྱེན་དང། ལྷག་མས་འགལ་རྐྱེན་བསྟན་ནོ། །འགྲེལ་བ་ལ་གཉིས་ལས། མཐུན་རྐྱེན་

[107A]༄༅། །ནི། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང། ཞི་གནས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དག་ཡིན་
ནོ། །འགལ་རྐྱེན་ནི། ནང་གི་རིགས་དམན་པས་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མ་མོས་པ་དང། དབང་པོ་དམན་པས་དངོས་པོར་འཛིན་པ་དང། ཕྱིའི་རྐྱེན་བདུད་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་དང། མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དང་འགྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོམ་ལམ་མི་སྐྱེ་བའི་
རྒྱུ་དག་ཡིན་ནོ། །ངག་དོན་ནི། རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཕྱི་ནང་གི་མཐུན་རྐྱོན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཚངས་ཤིང། ཕྱི་ནང་གི་འགལ་རྐྱེན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་དག་དང་བྲལ་པ་ལས་སྐྱེ་དགོས་ཏེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལྷག་
མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་འཐོབ་པ་དང་མི་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་དག་དང། དེ་ནས་སྐབས་སུ་བབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་འཕགས་པ་སོ་
སོའི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེ་པར་སྤྱིར་འཆད་དོ། །རྩ་བ་ནི། འབྲས་བུ་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། འདིར་གང་དག་ཡུལ་ཅན་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དྲི་མས་དག་པ་ན། དེའི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱང་དྲི་མ་དེ་དག་ཅེས་འཆད་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མས་དག་པ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲི་མས་དག་དགོས་པས་དྲི་མ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ཕྱོགས་དེ་ལ་དགག་པ་ད་ལྟར་བརྗོད་ནས། རང་ལུགས་འཇོག་པ་ན་དེས་ན་རྒྱུ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་བསལ་བའི་དྲི་

[107B] འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པས་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པར་བརྗོད་ཀྱི། སྤྱིར་ཡུལ་ཅན་དག་པས་ཡུལ་དག་ཅེས་བརྗོད་པ་ནི་མིན་ནོ། ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། དེ་མ་ཐག་ཏུ་བར་
མ་ཆད་པར་ནང་འགལ་དངོས་སུ་སྨྲ་བ་སྟེ། རྣམ་མཁྱེན་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་རྒྱུ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་བསལ་བའི་དྲི་མ་དེས་རྣམ་མཁྱེན་དེའི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱང་དག་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མས་དག་ན། ཆོས་
ཐམས་ཅད་དྲི་མས་ངག་མི་དགོས་པ་ཉམས་སོ། །བར་ཆད་མེད་ལམ་དྲི་མས་དག་པ་ན་དྲི་མ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། དེའི་ཡུལ་སོགས་ཀྱང་དག་དགོས་པ་དང། ཡུལ་ཅན་དག་པས་ཡུལ་དག་མི་དགོས་པ་འང་རང་ཚིག་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདིའི་
གཟུགས་སོགས་ཞེས་པ་ནི། ཡུལ་ཙམ་ལ་ཟེར་བ་མིན་གྱི། རྣམ་གྲོལ་ལམ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་གི་གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་ཆེན་དུ་ཀུན་རྫོབ་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན། །ཅེས་པ་ལུང་
དྲངས་ནས་དེ་དང་མཐུན་པར་བཤད་ཅིང། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་སོགས་སོ། །དེས་ནས་གཉིས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་དག་པའི་དག་པ་དང། ས་
གཉིས་པའི་ཕུང་པོའི་ཆོས་ཉིད་དྲི་མས་དག་པའི་དག་པ་རིགས་ཐ་མི་དད་དེ། གཉིས་ཀའི་དག་པས་གཉིས་པའི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱར་གྱུར་པའི་དྲི་མ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་དོན་ནི། འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་དགེ་

[108A]༄༅། །སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གང་ཟག་དེའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་
ཉིད། རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པ་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་ཅིང། རིགས་སོ་སོར་བཅད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་དང། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་རྣམ་
དག་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་རིགས་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཉིད་མིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་གཉིས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང། ས་གཉིས་པ་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ཡང་ས་གཉིས་
པའི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རྣམ་དག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་
པར་མདོ་ལས་བརྗོད་དོ། །ངག་དོན་ནི། ས་གཉིས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་དག་པའི་དག་པ་དང། ས་གཉིས་པ་བ་ཕུང་པོའི་ཆོས་ཉིད་དྲི་མས་དག་པའི་དག་པ་ཆོས་ཅན། རིགས་དང་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་དེ། ས་གཉིས་པའི་
ངོ་སྐལ་གྱི་དྲི་མས་དག་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་འཕགས་བཞིའི་རྣམ་དག་གི་དབྱེ་བ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་དག་ཤིན་ཏུ་བར་སྒྲུབ་པ། སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ཀླན་ཀ་སྤངས་ཏེ་བཤད་པའོ། དང་པོ་ལ་མཚམས་

[108B] རྣམ་པར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་དག་པའི་དག་པ་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དག་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་
པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཙམ་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ཆོས་ཅན། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་དེ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་གཟུང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་སྤངས་
པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་དེ་ཆོས་ཅན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་སྟེ། རང་གི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཉོན་མོངས་དང། གཟུང་རྟོག་དང། འཛིན་རྟོག་
གཉིས་ཀ་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གློ་བུར་དྲི་མས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན། བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིན་པར་འདོད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་
ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། དྲི་བ་ནི། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་སྨོས་པའི་ཞར་ལ་སོགས་སོ། །ལན་
ལ་གཉིས་ལས། རྩ་བ་ནི། ས་དགུ་ལ་ནི་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་དང། བསམ་གཏན་དང། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་སྟེ། ས་དགུ་ལ་བརྟེན་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་

[109A]༄༅། །རྣམ་པ་དགུ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དགུའི་གཉེན་པོའི་ངོ་བོར་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་དྲི་མའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་དང། ཉན་རང་གི་སྒོམ་
ལམ་ཅིག་ཤོས་དྲི་མ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་རང་གི་རྣམ་པར་དག་པ་ཤིན་ཏུ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱའོ། །ངག་དོན་ནི་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་དང་ཉན་རང་
གི་རྣམ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་བ་མིན་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་དེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་དེ་དྲི་མ་མ་ལུས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་སྒོམ་ལམ་ཤིན་ཏུ་བ་ཡིན་ཅིང། ཉན་རང་གི་སྒོམ་ལམ་དྲི་མ་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་གྱི་
གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་སྐབས་སུ་བབ་པ་གཉེན་པོས་སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་ཚུལ་ལ་མཐའ་དཔྱད་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྤང་བྱ་གང་གཉེན་པོ་གང་གིས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཞེ་ན། སྤང་བྱ་ནི་གཉིས་ཏེ། མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་
ངོ༑ ༑དང་པོ་ནི། བཤེས་གཉེན་ངན་པས་ཆོས་ལོག་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆ་དང། གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་མཚུངས་པར་འབྲེལ་བའི་སྒྲིབ་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་
ཆ་རྣམས་ཏེ། རེ་རེ་ལ་ཡང་མངོན་གྱུར་དང། ས་བོན་གཉིས་གཉིས་སུ་ཡོད་ཅིང། ས་བོན་ནི་དམིགས་རྣམ་མི་འཛིན་པའི་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཡིན་ལ། ནུས་པ་དེ་ལས་དམིགས་རྣམ་འཛིན་པར་སྐྱེས་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་མངོན་འགྱུར་

[109B] ༑ཡང་སྒྲིབ་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཞི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྒྲིབ་པ་དང། ལྷག་མཐོང་ལ་སྒྲིབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་ནི། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ཞིང་དེ་ཉོན་མོངས་མིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཉན་ཐོས་ཤེས་རབ་རྐྱང་པས་
རྣམ་གྲོལ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་སྒྲིབ་མིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་དག་གིས་ཀྱང་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྤྲུལ་པ་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སོགས་ལ་བར་དུ་
གཅོད་པ་ལུས་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ལ་སྒྲིབ་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཙོ་བོར་ཐར་པ་ཙམ་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་སྒྲིབ་པ། གཉིས་པ་ནི། གཙོ་བོར་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་སྒྲིབ་པ། རེ་རེ་ལའང་མངོན་གྱུར་དང་ས་བོན་གཉིས་གཉིས་ཡོད་ཅིང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་མངོན་གྱུར་ནི། སེར་སྣ་དང་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པ་དང་རྩ་བ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ནི་ཉོན་
མོངས་པ་དང་དེའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ལ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ནི་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་མིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཡིན་ན། ཤེས་པ་ཡིན་པས་དམིགས་རྣམ་འཛིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་སྒྲིབ་མངོན་གྱུར་ནི་
བདེན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་དག་ཡིན་ལ། ས་བོན་ནི་དེ་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་བག་ལ་ཉལ་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་མངོན་གྱུར་དང་ས་བོན་གཉིས་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཉེན་པོ་ནི་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་

[110A]༄༅། །དངཱ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་དང། རྟེན་གཉེན་པོ་དང། ཐག་བསྲིང་གཉེན་པོའོ། །དང་པོ་ནི། ཐོག་མར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟ་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་མི་སྡུག་པ་
སྒོམ་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་མིན་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ལ། མི་སྡུག་པ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པས། རེ་ཤིག་འདོད་ཆགས་མངོན་གྱུར་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཙམ་
ཡིན་གྱི། གཉིས་ཀའང་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ནི། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་མངོན་གྱུར་དང། ཕྱི་མ་ས་བོན་གྱི་སྤོང་གཉེན་
ཡིན་ནོ། །རྟེན་གཉེན་པོ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དང། ཐག་བསྲིང་གཉེན་པོ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མོ། །གསུམ་པ་གཉེན་པོས་སྤང་བྱ་ཇི་ལྟར་སྤོང་བའི་ཚུལ་ལ། དགག་བཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྤང་བྱ་མངོན་གྱུར་
འདས་པ་འགགས་པས་སྤང་མི་དགོས། མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས་པས་སྤང་མི་ནུས། ད་ལྟར་བ་ལམ་དང་མཉམ་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ས་བོན་སྤོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ས་བོན་མ་འོངས་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །ས་བོན་མ་འོངས་
པ་ཆོས་ཅན། སྤང་མི་ནུས་པར་ཐལ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས་སོ། །སྣང་བས་མུན་པ་མི་སེལ་བར་ཐལ། མུན་པ་འདས་པ་འགགས། མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས། མུན་པ་ད་ལྟར་བ་སྣང་བ་དང་མཉམ་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་

[110B] །ཁ་ཅིག་ཕྱོགས་དེ་ལ་གནོད་བྱེད་ཕྱི་མ་འདི་རང་གིས་ཀྱང་བཀོད་ནས་དེ་མ་ཐག་དེ་བས་ན། མངོན་གྱུར་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སྤོང་བ་མིན་ཏེ། འདས་པ་འགགས། མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས། ད་ལྟར་བ་ནི་ལམ་དང་མཉམ་དུ་
མི་འཇུག་པས་དངོས་སུ་གནོད་པ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར། ས་བོན་ལ་མི་མཚུངས་ཏེ། དམིགས་རྣམ་མི་འཛིན་པས་ལམ་ད་ལྟར་བ་དང་མཉམ་དུ་འཇུག་ཏུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །སྣང་བས་མུན་པ་ལ་དངོས་སུ་གནོད་པ་བྱར་མེད་པར་ཐལ། མུན་པ་
འདས་པ་འགགས། མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས། ད་ལྟར་བ་སྣང་བ་དང་མཉམ་དུ་མི་འཇུག་པས་དངོས་སུ་གནོད་པ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཕུད་མཚམས་དང་བཅས་པ་དེ་མ་ཐག་རང་ཉིད་ལ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བས་དྲན་པ་རྣལ་དུ་མ་བཞག་
པའོ། །ས་བོན་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་མཉམ་དུ་འཇུག་པའང་མིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐོང་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཤེས་དེ་ལ། མཐོང་སྤང་གི་ས་བོན་ཡོད་དམ། མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་གི་ཚེ་དེའི་རྒྱུད་ལ་མཐོང་སྤང་གི་ས་བོན་ཅན་
གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཡོད། དང་པོ་ལྟར་ན་ཡིད་ཤེས་དེ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་ཀའི་གཞི་མཐུན་དུ་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་དུས་ཅིག་ཅར་
ཡོད་པར་འགྱུར་བས་གང་ཟག་དེ་རྒྱུད་དུ་མར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་རང་ལུགས་ནི། བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པ་དང། སྒོམ་ལམ་པ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་པའི་རྒྱུད་ལ། དེའི་ཚེ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་གང་གིའང་ས་བོན་མེད་དེ། ཡོད་ན་གོང་་

[111A]༄༅། །བཤད་པ་ལྟར། མཐོང་ལམ་སྒོམ་སྤངས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཡིན་པ་སོགས་སུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །དེའི་ཚེ་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་མེད་ཀྱང། སྤངས་པའི་དབང་གིས་མེད་པ་མིན་གྱི། ཟག་མེད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་དང། སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་ཅན་གྱི་ཡིད་ཤེས་ཟག་བཅས་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། ཡིད་ཤེས་ཟག་བཅས་དེ་རེ་ཤིག་སྐྱེ་བའི་གོ་བཀག་པའི་དབང་གིས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སླར་ཡང་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་སྐྱེ་
པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ཚེ་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་མཐོང་སྤངས་མེད་ཀྱང་སྤངས་པ་མིན་ལ། སྤོང་བཞིན་པ་ཡིན་ཞིང། རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་ཚེ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྤྱིར་མངོན་གྱུར་དང། ས་བོན་གང་སྤོང་ཡང། ད་ལྟར་བ་
སྤོང་བས་ཁྱབ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་མངོན་གྱུར་དང། ས་བོན་གང་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟར་བ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདས་མ་འོངས་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་གཉེན་པོ་རང་དུས་ན་འདས་པ་དང། འགགས་པའི་ས་བོན་སྤང་མི་དགོས་ལ། གཉེན་པོ་རང་དུས་ན་
ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་ད་ལྟར་བ་ཡིན་པའང་མི་སྤོང་གི་དེ་གསུམ་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་རང་གི་ངོ་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱའི་ས་བོན་ཙམ་སྤོང་བ་ཡིན་ལ། སྤངས་བའི་དོན་ས་བོན་དེ་མ་འོངས་པ་ན་རང་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་མི་རུང་དུ་བྱས་པའོ། །དེས་ན་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། འདས་པ་ན་
འགགས་པའི་ཕྱིར་མིན། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང། གཉེན་པོ་རང་དུས་ན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང། ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་གང་ཡང་མི་སྤོང་བར་བསྟན་ལ། འོན་ཀྱང་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་སྤོང་སྟེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དེ་གསུམ་གང་ཡང་

[111B] གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་སྤངས་པས་མ་འོངས་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གནས་པ་དེ་ནི་སྤོང་བའོ། ཅེས་པ་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྐྱེ་འདོད་ཉེས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་
ཀྱིས་ས་བོན་སླར་སྐྱེ་མི་རུང་དུ་བྱས་པ་སྤངས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། ས་བོན་མ་འོངས་པ་སྤོང་བར་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །ཚུལ་འདིས་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་ཕྱོགས་འདི་ལ་མཁས་རློམ་དག་གིས་རང་གི་ངང་ཚུལ་གསལ་བར་བྱས་པའོ། །
གསུམ་པ་ལ་དྲི་བ་ནི། ཇི་ལྟར་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་ཤིན་ཏུ་བ་ཡིན་ཞེན་ཞེས་པ་སྟེ། ས་དགུ་ལ་ནི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་ཤིན་ཏུ་བ་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་དག་ཤིན་ཏུ་བ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དེ་ལ། འོ་ན་དེ་དྲི་མ་མ་ལུས་པའི་
གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་སྒོམ་ལམ་ཤིན་ཏུ་བར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེས་དྲིས་པ་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་དག་ཤིན་ཏུ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནི། ས་དགུ་ལ་ནི་ཞེས་པའི་དྲི་བ་དང་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །ལན་ལ་གཉིས་ལས། རྩ་བ་ནི། འཕགས་པ་ལྟར་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་
ལམ་ཁམས་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་མ་ལུས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇལ་དང་གཞལ་བྱ་དག་མཉམ་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་འོ་ན་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ན། གཉེན་པོས་སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་རིམ་པ་མི་འཐད་པས་དྲི་མ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོར་འགལ་
ལོ་ཞེས་པའི་ཀླན་ཀ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྤང་གཉེན་གྱི་གོ་རིམ་མི་འཐད་ཀྱང། ཐ་སྙད་དུ་སྤང་གཉེན་གྱི་རིམ་པ་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་མེད་ཅེས་པའི་སྒོ་ནས་སྤངས་པ་ཡིས་འགལ་བ་མེད་པར་གྲུབ་བོ། ཞེས་པའོ། །སློབ་དཔོན་ལྟར་ན་

[112A]༄༅། །འགྲེལ་པ་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་པའི་ལམ་ཤིན་ཏུ་བ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་དེ་དྲི་མ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན། ཁམས་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་འཛིན་པ་དང། ཤེས་བྱ་གཟུང་བདག་བདེན་པར་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་
མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འདི་རྒྱུ་མཚན་ལ་མི་སྦྱོར་བདག་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པའི་རྩ་ཚིག་ལ་མ་བརྟགས་པའོ། །རྟགས་དེ་སྤྱིར་དྲི་མ་མ་ལུས་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང། གཉེན་པོ་བྱེད་ཚུལ་དེ་ལས་དགུ་
ལ་ནི་ཞེས་པར་བཤད་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཆེ་རིམས་ནས་འགག་ཅིང། གཉེན་པོ་ཆུང་རིམས་ནས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་གཉེན་པོ་ནི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆེ་རིམ་ནས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དང་པོར་སྐྱེ་བའི་ལམ་རྣམས་ནི་རྩོལ་བ་ཆེན་པོས་སྐྱེ་དགོས་པས་ཆེན་
པོ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་རྣམས་ནི་རྩོལ་བ་ཆུང་ངུས་སྐྱེད་པས་ཆུང་ངུ་ཡིན་པས་སོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི་ཆུང་ངུའི་ལ་སོགས་པ་ཆུང་རིམས་ནས་འགག་པར་རིགས་ཏེ། དང་པོ་ནི་སྤང་སླ་བས་ཆུང་ངུ་དང། ཕྱི་མ་རྣམས་ནི་སྤང་དཀའ་བས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་
ཞེས་བྱ་བའི་ཀླན་ཀ་གོས་ལ་ཆགས་པའི་དྲི་མ་རགས་པ་འབད་པ་ཆུང་ངུས་སེལ་ཞིང། ཕྲ་མོ་སེལ་བ་ལ། བཙོ་བླག་མཁན་ཆེ་ཐང་དུ་འབད་པའི་དཔེས་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་སློང་ཚུལ་དེ་འཐད་པར་འགྲུབ་བོ། །དེ་ཡང་མདོ་ལས། དོན་དམ་པར་སྤང་གཉེན་
མ་གྲུབ་པའི་ལན་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ལན་ཤུགས་ལ་འཕེན་ཅིང། བསྟན་བཅོས་ལས། མདོའི་ཤུགས་བསྟན་ཁོན་གནས་པ་དེ་ཉིད་དངོས་སུ་གསལ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་གྲུབ་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་

[112B]གསུམ་པ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་བའི་རྣམ་བཤད་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་སྣང་བ་ལས། སྐབས་གཉིས་
པའི་འགྲེལ་པའོ།།    ༈    །།གསུམ་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཤད། སྐབས་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གཞི་ཐམས་ཅད་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་
པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་འཆད་དོ། །འདིར་གང་དག་གཞི་ཤེས་སྤང་བྱར་མ་ཤེས་པར། ལམ་ཤེས་དེའི་གཉེན་པོར། མི་ཤེས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་པ་བྱེད་པ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཏེ། ལམ་ཤེས་གཉེན་པོར་མ་ཤེས་པར་ཡང་གཞི་ཤེས་དེའི་སྤང་བྱར་
མི་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་ཕན་ཚུན་རྟེན་བརྟེན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང། གཞི་མ་ཤེས་པར་ལམ་མི་ཤེས། ཞེས་འབྱུང་གིས། གཞི་ཤེས་མ་ཤེས་པར་ལམ་ཤེས་མི་ཤེས་ཞེས་མི་འབྱུང་བས། གཞུང་གི་ཚིག་དོན་ལམ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དང། གང་ཟག་
རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་རྟོགས་པ་ཕན་ཚུན་སྤང་གཉེན་དུ་འགུར་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟར་ན་སྐབས་གསུམ་པའི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་མཚན་འཛིན་གཞི་ཤེས་སུ་འགྱུར་དགོས་ན་ཡང། དེ་ནི་ཆེས་མི་འཐད་དེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་བརྗོད་བྱ་མངོན་རྟོགས་
བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ཉན་རང་གིས་མ་མྱངས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བདེན་གཞི་མི་རྟག་སོགས་སུ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་

[113A]༄༅། །པས་མ་ཟིན་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཉིད་སྐབས་འདིའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཉན་རང་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཡང་བཤད་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཁོ་ན་
བཤད་པ་མིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལོགས་སུ་བསྟན་ཅེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་གཞི་དག་གི། །རྣམ་པ་མི་དམིགས་སྒོ་ནས་ནི། །ཉན་ཐོས་ལམ་འདི་ཤེས་པར་བྱ། ཞེས་མི་དམིགས་
པར་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་འཕངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞི་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དོན་དུ་
ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལོགས་སུ་བཤད་པར་བཟུང་ངོ། ཞེས་གསུངས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང། ཞར་ལ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ། །ཉེ་རིང་གི་རྒྱུ་མཚན། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་དབྱེ་བ། གཞི་
ཤེས་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ། སྦྱོར་བ་དེའི་མཉམ་ཉིད། མཉམ་ཉིད་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་ལམ་དང་དྲུག་གོ། །དང་པོ་ལ། རྩ་བ་ནི། ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན་ཞིང། དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་པ། བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཆོས་ཅན། འབྲས་བུའི་ཤེར་
ཕྱིན་པ་ལ་ཉེ་བར་འདོད་དེ། དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ལས་ཀྱང་འདི་ཁོ་ན་བཞིན་བཤད་དོ། །འགྲེལ་བ་ལ། དངོས་བསྟན་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཆོས་ཅན། སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་ལ་མི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། །གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས་

[113B] སྙིང་རྗེས་ཕ་རོལ་གྱི་མཐའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། དེ་དག་གི་བར་ན་ཡང་མི་གནས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་སྲིད་ཞི་ལ་མི་གནས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་བར་འདོད་དེ། དུས་གསུམ་པའི་ཆོས་རྣམས་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་སོ། །ཤུགས་བསྟན་ནི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རང་གིས་
རྟོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཤེར་ཕྱིན་པ་གཞི་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཕུང་པོའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་བདེན་པར་མི་དམིགས་པའི་མཚན་འཛིན་གྱི་ས་བོན་གྱིས་བཅིངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྙིང་
བརྩེ་བ་དང། རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བའི་གཞི་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་ཆོས་ཅན། ཡང་དག་པའི་ཤེར་ཕྱིན་པ་དང་རིང་པར་གྱུར་ཏེ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་མདོ་བསྟན་བཅོས་ལ་ཇི་ལྟར་
བཤད་ཅེ་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོན་པའི་སྐབས་ལས་བཟློག་སྟེ་བསྟན་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ལས། རྩོད་པ་ནི། རྒྱུ་མཚན་དེའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཤེར་ཕྱིན་
པ་རིང་པ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་འགྱུར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ན་གཞིའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གཞིའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མིན་ནམ་སྟེ་

[114A]༄༅། །ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་ཤེས་ཡོད་པས་སོ། །རྟགས་སྔ་མ་དེར་ཐལ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ནི་སྟོང་བར་བཞེད། ཅེས་འབྱུང་བས་སོ། ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལམ་ལ་གཉིས་ལས། རྩ་བ་ནི། དེ་ནི་
སོགས་སོ། །འགྲེལ་བ་ལ་ཐེག་དམན་གྱི་གཞི་ཤེས་རིང་བའི་རྒྱུ་མཚན། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བའི་རྒྱུ་མཚན། ཐུན་མོང་གི་མཇུག་བསྡུར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཉན་རང་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཅན། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རིང་བར་གྱུར་ཏེ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་
མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོའམ་གནས་ལུགས་མི་ཤེས་པས་སོ། །དེར་ཐལ། དངོས་པོ་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པས་སོ། །དཔེར་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་དངོས་པོ་རྟ་གླང་
སོགས་སྣང་བ་ལ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་ཤེས་པས་རྟ་གླང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མི་སྣང་བ་བཞིན་དུའོ། །རྟགས་དེར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་སོགས་ཐབས་མཁས་པ་དང་བྲལ་བས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤེས་བྱ་
ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་དེ་དག་ལ་ཡུམ་འདི་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑དེར་ཐལ། དུས་རིང་མོ་ཞིག་ནས་ཐེག་ཆེན་དགེ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཉེན་ཡང་དག་པར་མགུ་པར་བྱས་པའི་མན་ངག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཅན་བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་དངོས་པོར་

[114B] །གསུམ་པ་ནི། དེས་ན་གཞི་ཤེས་པར་འདྲ་ཡང་ཐབས་མིན་པས་ནི་རིང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཐབས་ཀྱིས་ནི་མི་རིང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ། གཞི་ལམ་ལ་མཚན་འཛིན་གྱི་སྤང་གཉེན་དང་
འབྲས་བུ་ལ་མཚན་འཛིན་གྱི་སྤང་གཉེན་དང། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་སྤང་བྱ་དང། གཉེན་པོའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། གཟུགས་སོགས་སོ། །དེ་ཡང་སྐབས་འདི་དག་ཏུ་ཉན་རང་གི་གཞི་ཤེས་ལ་མཚན་
འཛིན་གཞི་ཤེས་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་སུ་བཤད་ཅིང། བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ལ། གཉེན་པོ་གཞི་ཤེས་སུ་བཤད་པའི་དོན་ནི། ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་མཚན་འཛིན་ཡིན་པ་དང། དེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྤོང་བའི་
དོན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་བའི་གཞི་ཤེས་ནི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། མཚན་འཛིན་ཡིན་ན་རྟོག་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་ཀྱི་མཚན་འཛིན་ཡིན་ན། བདག་འཛིན་ཡིན་དགོས་ལ། ཉན་རང་འཕགས་པའི་
རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་ཀྱི་མཚན་འཛིན་ཡིན་ན། ཤེས་སྒྲིབ་མངོན་གྱུར་ཡིན་དགོས་པས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཀུན་ལས་བཏུས་དང། གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་
པ་ལས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་མཚན་མར་འཛིན་མི་འཛིན་ལ་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་འཛིན་སྤོང་བ་ལ་

[115A]༄༅། །བདག་འབྲེལ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་སེམས་གཅིག་སངས་རྒྱས་པ་ན། ཉན་རང་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་མཚན་འཛིན་ལས་གྲོལ་བར་ཐལ་ལོ། །གལ་ཏེ་བྱང་སེམས་རང་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བ་སྤང་བ་ཡིན་གྱི། ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་
འབྱུང་བ་སྤོང་བ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་སྤང་མི་དགོས་ཏེ། ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ནམ་ཡང་འབྱུང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་འཕགས་པ་གཞི་ཤེས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་
ན་ཡང། ཆོས་བདེན་འཛིན་གྱི་ས་བོན་རྒྱུད་ལ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་ཅིང། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་མཚན་འཛིན་མངོན་གྱུར་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་ཉན་རང་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ན་ཡོད་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་
ཀྱང༑ ཆོས་ཀྱི་མཚན་འཛིན་གྱི་ས་བོན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའམ། ས་བོན་དང་བཅས་པའི་གཞི་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཚན་འཛིན་གཞི་ཤེས་བྱ་ཞིང། ཆོས་ལ་མཚན་འཛིན་བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་ཞིང། ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་
ཤེས་ཀྱང་མཚན་འཛིན་དེའི་ས་བོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཁོ་རང་བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་སྤོང་བ་ག་ལ་ཡིན། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ནི། ཆོས་ལ་མཚན་འཛིན། གཉེན་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཤེས་
རབ་ཀྱིས་ཟིན་པས་གཉེན་པོ་གཞི་ཤེས་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེས་ན་ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས། ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་མེད་ཡིན་ཀྱང་ཆོས་ལ་མཚན་འཛིན་གྱི་ས་བོན་བཅས་པས་ཤེས་

[115B] །གསུམ་པ་འགྲེལ་བ་ནི། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དུས་གསུམ་པའི་ཆོས་སོ་སྐྱེའི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཟག་པ་མེད་པ་དང། འཕགས་པ་སློབ་པའི་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་བདེན་པའི་དངོས་
པོར་མ་གྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་པའི་དངོས་པོར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་གཞག་ཏུ་གཞན་གྱིས་ཀུན་བརྟགས་པ་ལྟར་གྱི་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བ་དང། སྦྱིན་སོགས་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་
གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང་སེར་སྣ་སོགས་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་ན་ཡང་གང་གིས་བཅིངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་འཛིན་དེ་གནས་ལུགས་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཚན་འཛིན་དེས་བཅིངས་པའི་
གཞི་ཤེས་ཀྱང་བྱང་སེམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བའི་གཞི་ཤེས་ཡིན་ནོ། །ངག་དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་དེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་
གཉེན་པོ་ཡིན་ན་ཡང། བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་སྤང་བྱ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་འཛིན་དེའི་ས་བོན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅེས་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་ཅེས་པ་རྐང་བ་གསུམ་མོ། །དེའི་
འགྲེལ་བ་ནི། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་དང་གཞན་སྦྱོར་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ནི་ཆོས་ཅན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གཉེན་པོ་གཞི་ཤེས་ཡིན་ཏེ། གནས་ལུགས་ལ་ཡང་

[116A]༄༅། །དག་པར་ཞུགས་པའི་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་བདེན་པར་ཆགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སམ། ས་བོན་ཐམས་ཅད་བཀག་པའམ་མེད་པས་བླང་བར་བྱ་བའི་གཞི་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་སྤང་བྱ། སྤང་བྱའི་རྒྱུ་
མཚང་གཉེན་པ། །རྒྱུ་མཚན་ལས་འཕྲོས་པའི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ། རྩ་བ་ནི། རྒྱལ་ལ་སོགས་ལ་དམིགས་པའི་དད་སོགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་དང་མི་མཐུན་པ་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་
པའི་སྒོ་ནས་ཕྱག་འཚལ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སམ་མ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་མོད་ཀྱི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཆགས་པ་ཕྲ་མོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་བླང་བྱ་མིན་པས་མི་མཐུན་པའི་
ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། འདིས་སངས་རྒྱས་ལ་མཚན་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་སོགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་བླང་བྱ་མིན་པར་བསྟན་གྱི། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་སོགས་བླང་བྱ་མིན་པར་མ་བསྟན་ནོ། །ངག་དོན་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བདེན་
པར་འཛིན་པས་ག་འཚལ་བ་ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་ཀྱི་བླང་བྱ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། བདེན་འཛིན་གྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ལས། དྲི་བ་ནི། ཡང་ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལན་ལ། རྩ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་
སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་བདེན་པར་དམིགས་པ་ཡང་བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་སྟོང་པས་ཆོས་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་

[116B] །གསུམ་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། འོ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་སྤང་ཞེ་ན། རྩ་བ་ནི། ཆོས་རྣམས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བདེན་པར་ཆགས་པ་སྤོང་བ་ཡིན་
ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤས་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ་ཟབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། རྟོགས་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་
གཉིས། དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས་དྲི་བ་ནི། ཡང་ཇི་ལྟར་སོགས་སོ། །ལན་ལ། རྩ་བ་ནི། མཐོང་བ་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཅན། ཟབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་མདོ་ལས་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྟོགས་དཀའ་བའི་དོན་
ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པའི་དོན་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་དྲི་བ་ནི། ཡང་དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །ལན་ལ་རྩ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སོགས་སོ། །འགྲེལ་
པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པའི་བར་གྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སྣང་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་བའི་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའམ། ཤེས་པར་བྱར་མེད་པས་
གཉིས་སྣང་གི་བློས་བསམ་པ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་

[117A]༄༅། །གཞི་ཤེས་ལ་ཆོས་ཅན། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གོང་དུ་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཚན་འཛིན་གྱི་ས་བོན་དང་བཅས་པ་དང། ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་
བྱེ་བྲག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི་གཟུགས་སོགས་ཅེས་པས་གཞིའི་ངོ་བོ་ལ་ཞེན་སྤྱོད་འགོག་པ་དང་དེ་མི་རྟག་སོགས་དང། ཞེས་པས་གཞིའི་ཁྱད་པར་ལ་ཞེན་སྤྱོད་འགོག་པ་དང། དེ་མ་རྫོགས་
དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གཞིའི་དབྱེ་བ་ལ་ཞེན་སྤྱོད་འགོག་པ་དང། སྣང་བ་རྣམ་བདུན་ཤེས་བྱེད་དོ་ཞེས་པས་གཞི་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ལ་ཞེན་སྤྱོད་འགོག་པ་བསྟན་ནོ། །འགྲེལ་པ་ལ། དངོས་བསྟན་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང། ཤུགས་བསྟན་
ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བའོ། །དང་པོ་ནི། བསྟན་ཅེས་དྲང་ངོ། །གང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་དེ་དང་དེ་ལ་ཞེན་སྤྱོད་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཅུའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དངོས་བསྟན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །བཅུ་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གི་
བདག་མེད་གོམས་པར་བྱེད་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་ཅན། གཞིའི་ངོ་བོ་ལ་ཞེན་སྤྱོད་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བའི་རྣལ་
འབྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། གཞིའི་ཁྱད་པར་ལ་ཞེན་སྤྱོད་འགོག་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གསལ་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན་

[117B] སོ་སོར་མ་རྫོགས་པ་ཀུན་བརྟགས་དང། རྫོགས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང། དེ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པ་གཞན་དབང་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཞེས་སོགས་སོ། །སྦྱོར་བ་འགོད་ཚུལ་དེས་འགྲེའོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་
དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་གཉེན་པོ་ལ་ཞེན་སྤྱོད་འགོག་པ་དང། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང། བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དང། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་
ཤིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་པས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བྱ་དཀའ་བ་དང་ལམ་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་ཤིང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལམ་གསུམ་ལ་སློབ་ཀྱང་རྫོགས་སྨིན་མ་སྦྱངས་པར་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་
བྱེད་པས་སྦྱོར་བ་བྱ་དཀའ་བ་དང། གཞི་ཤེས་ནི། དེ་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ནས་དེའི་སྒོ་ནས་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ཀྱང། རང་ཉིད་ཉོན་མོངས་ཙམ་སྤངས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པས་བྱེད་པའམ་ལས་སུ་བྱ་བ་བྱ་དཀའ་བའོ། །དེ་དག་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ནི་
བྱ་དཀའ་རྣམ་གསུམ་སྦྱོར་བ་ལ་དང། གདུལ་བྱའི་སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་མི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ལ་དང། བསྲུང་བྱེད་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མི་འགྲོ་བ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་སྦྱོར་བའི་ཕན་ཡོན་ལ་དང་
ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་སོགས་བདུན་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་གཞི་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་བྱེད་ཀྱིས་རྟགས་ལ་ཞེན་སྤྱོད་འགོག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །རྟགས་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་བྱེད་ཅེ་ན། སྣང་བ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་བདེན་

[118A]༄༅། །པར་མེད་དེ། གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་བཞིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་བུ་མོ་གཞོན་ནུའི་རྨི་ལམ་ན། །བུ་ཕོ་བྱུང་ཞིང་ཤི་བ་དེས་མཐོང་ནས། །བྱུང་ན་དགའ་ཞིང་ཤིན་མི་དགའ་
ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཅན། དེ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་མཉམ་དུ་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྱུ་མ་བཞིན་དེ་ལས་སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་དག་གིས་གཟུགས་སྤྲུལ་ཏེ། རྟ་དང་གླང་པོ་ཤིང་རྟ་སྣ་
ཚོགས་བྱས། །དེ་ལ་ཇི་བཞིན་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། ཞེས་སོ། །བདེན་པར་སྣང་ཡང་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར། སྨིག་རྒྱུ་བཞིན་ཇི་ལྟར་སོ་ཀའི་ཉི་མ་ཕྱེད་དུས་སུ། །སྐྱེས་བུ་སྐོམ་པས་གདུངས་ཤིང་འགྲོ་བ་
ཡིས། །སྨིག་རྒྱུ་དག་ལ་ཆུ་ཡི་ཕུང་པོར་སྣང། ཞེས་སོགས་སོ། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་བརྙན་བཞིན། ཇི་ལྟར་མི་དག་ནགས་ཀྱི་ཁྲོད་འདུག་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་གླུ་ལེན་དུ་དང་དགོད་པ་ལས། །བྲག་ཆ་སྣང་ཡང་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད། །ཆོས་རྣམས་
ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་ལས་མ་འཕོས་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིག་ཡོར་རམ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དྭངས་པར་ཟླ་ཤར་པ། །དེ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་དྭང་བའི་མཚོར་སྣང་ཡང། །ཟླ་བ་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་འཕོས་པ་
མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། ཞེས་སོ། །བདེན་པའི་རྫས་ཀྱིས་རྟེན་མེད་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན། བདེན་པའི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྤྲུལ་པ་བཞིན། ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་

[118B] །མཚན་མ་སྒོམ་པའང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་དག་ཇི་སྲིད་གཞིའི་ཆོས་ལ་མངོན་ཞེན་གྱི་དྲི་མ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་སྒོམ་དགོས་པས་ལས་དང་པོ་
བའི་ས་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་མིན་ནོ། ཞེས་གཞན་དག་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། འཕགས་པ་དང། སློབ་དཔོན་གཉིས་ཀས་བཟློས་སྤོང་གི་སྐབས་སུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དུ་བཤད་པ་དང། འགལ་ཞིང་
རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བཟློས་སྤོང་གི་སྐབས་སུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དུ་སྨྲས་པ་དང། དངོས་སུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་སྟོང་བའི་གཞི། གཟུགས་སོགས་རྣམས་བདེན་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། དེ་ལྟར་བདེན་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་
གཞི་དེ་ཉིད་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་སྟོང་བར་སྒོམ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དུ་གྱུར་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དགོས་པ་ཡང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་དུ་དེ་ལྟར་སྒོམས་པས་མཐོང་ལམ་དུ་གཞི་ཤེས་མཚན་
འཛིན་དང་མ་འབྲེལ་བར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཉན་རང་གིས་དེ་ལྟར་མ་སྒོམས་པར་མཚན་འཛིན་དང་འབྲེལ་བར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཡི་ནི། དེ་ལྟར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལས་
བཟློག་སྟེ། གཞི་ལ་བདེན་འཛིན་མ་བཀག་པ་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་སྟོད་པ་ཙམ་ཞིག་བསྒོམས་ཏེ། སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ལ། མཚམས་སྦྱར་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེའི་མཚན་མའམ་

[119A]༄༅། །ཁྱད་ཆོས་དང། རབ་དབྱེ་དུ་མའི་སྤྲོས་པ་དང། དེ་དག་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་རློམ་པ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་ལམ་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་དམ་འཛིན་སྟངས་ཡིན་
པས་སམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཉན་རང་གི་མཉམ་ཉིད་བཞི་དང་མི་ལྡན་པར་ཤུགས་ལ་ཤེས་སོ། །ངག་དོན་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཆོས་ཅན། ཉན་རང་གི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་ཞུགས་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ལ་མངོན་ཞེན་
འགོག་པའི་མཉམ་ཉིད་བཞི་ལྡན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་མཉམ་ཉིད་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་ལམ་ལ། སྐད་ཅིག་མ་མདོར་བསྟན། རྣམ་པ་བསྒོམ་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད། ཞར་བྱུང་སྒོམ་ལམ་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་
མཚམས་སྦྱར་ནི། སྦྱོར་བའི་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། འདིར་བསྟན་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཅན། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ་
གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་མཐོང་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། བདེན་པའི་སོ་སོ་ལ་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། བདེན་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་
ཞེ་ན། རྩ་བ་ནི། གཟུགས་རྟག་མིན་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ལ། དངོས་བསྟན་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོང་ལམ། ཤུགས་བསྟན་ཉན་རང་གི་མཐོང་ལམ། དང་པོ་ལ། སྐད་ཅིག་མའི་རྣམ་པ་སོ་སོར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། དང་པོ་ལ་བཞི་ལས། སྡུག་

[119B] བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་ན། རྟག་པ་ཡང་མིན། མི་རྟག་པ་ཡང་མིན་པ་དང། དོན་དམ་པར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་མིན་པ་དང་བྲལ་བ་
ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་རྒྱུན་རྟག་པ་དང། རྒྱུན་ཆད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་དང། དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་དང། དོན་དམ་པར་བདག་དང་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་པས་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པ་མིན་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་མིན་པ་དང། ཉམས་འཕེལ་མེད་པ་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་མཐོང་ལམ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་སོགས་བཞི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མངོན་
སུམ་དུ་གསར་དུ་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་པ་སོགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་དང། དོན་དམ་པར་སྡུག་བསྔལ་རྫས་རིགས་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་མེད་པ་
དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་སྤངས་པ་དང། དོན་དམ་པར་སྡུག་བསྔལ་དྲག་ཏུ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། རབ་ཏུ་མི་སྐྱེ་བ་དང་མ་འདྲེས་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བ་དང། དོན་དམ་པར་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུད་མར་བསྐྱེད་
པའི་རྐྱེན་དང་རྐྱེན་མིན་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་དག་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་འགོད་ཚུལ་སྔ་མས་འགྲེའོ། །གསུམ་པ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ནི། གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཉོན་མོངས་

[120A]༄༅། །འགགས་པའི་འགོག་པ་དང་འགོག་པ་མེད་པ་དང་མ་འབྲེལ་བ་དེའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་བདེན་པའི་དོན་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་རྒྱུད་གཞན་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་དང་དོན་དམ་པར་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་དང་མ་ཞི་བ་མེད་པས་དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་
དོན་དམ་པར་འདོད་ཆགས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་གྱ་ནོམ་པ་དང། གྱ་ནོམ་པ་མིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་ལས་འདས་ཤིང་རྣམ་པར་དག་པ་དང། དོན་དམ་པར་རྟག་པའི་གནས་སུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ནད་
ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ནི། དོན་དམ་པར་ལམ་དང་ལམ་མིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངན་སོང་ཆད་པ་དང། དོན་དམ་པར་ཉོན་མོངས་ཀྱི་
གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མིན་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཐབས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དང། དོན་དམ་པར་སེམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པ་མིན་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་བ་དང། དོན་དམ་པར་ངེས་པར་འབྱིན་པ་དང་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མིན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཤེས་བྱ་དང་སྒྲ་གཉིས་ལ་གཉིས་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་
པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་དག་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཀུན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཉན་

[120B] ཀུན་ཤེས་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་སྐབས་འདིར་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དེ་ལས་བཟློག་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་ཏུ་སྒོམ་པར་བྱ་བ་
མཚན་འཛིན་དང་འབྲེལ་བའི་མཐོང་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་ལྟར་འདིར་ཡང་སྒོམ་ལམ་ལོགས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་ཅེ་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཟིན་གོམས་པར་བྱེད་པའི་
སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་སྐབས་འདིར་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་ས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྗེས་སུ་གཟུང་ཕྱིར་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རང་ཉིད་དེའི་
འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་ཙམ་སྤངས་པ་མངོན་དུ་བྱ་ཕྱིར་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་མིན་པས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདིར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གོམས་པར་བྱེད་པའི་སྒོམ་ལམ་བསྟན་མ་བསྟན་དཔྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉན་
ཐོས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་འཛིན་གཞི་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་སྒོམ་ལམ་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གོམས་པར་བྱེད་པའི་སྒོམ་ལམ་བསྟན་མ་བསྟན་དཔྱོད་པ་གང་ཡང་འབྲེལ་མེད་དེ། མཚན་འཛིན་གཞི་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་མཐོང་ལམ་བྱང་
སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་མངོན་རྟོགས་མིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གོམས་པར་བྱེད་པའི་སྒོམ་ལམ་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་མངོན་དུ་བྱ་ནྦའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱང་མིན་པས་འདིར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་མངོན་རྟོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་

[121A]༄༅། །རྟོགས་མིན་པས་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཀོད་པ་དག་དང། རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དང་ཚུ་རོལ་བཞིན་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མཐོང་བྱེད་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་དངོས་སུ་བསྟན་པས་མཐོང་བྱ་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་ཤུགས་
ལ་འཕངས་ཞེས་སྨྲ་བོ་ནི། སྐབས་འདིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མཐོང་བྱེད། བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་སུ་སྨྲས་པ་དང། གོང་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་ཚུལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཤེས་པར་སྨྲས་པ་ཆེས་འགལ་
བའི་ཁུར་བླངས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་མཐོང་བར་ཟད་དོ། །གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་ལམ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་གྱིས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་ཤུགས་ལ་འཕེན་ནུས་པར་མཚུངས་པས། སྐབས་འདིར་མཐོང་ལམ་ཡང་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་
པ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་མཇུག་བསྡུ་བར་མཛད་དེ། མངོན་རྟོགས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྩ་བ་ནི་འཕགས་པ་ལྟར་ན། རབ་འབྱོར་ཤེར་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་
ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མིན་ཞེས་པ་འདི་དང། རབ་འབྱོར་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་བྱེད་པའམ་གནས་པར་བྱེད་པ་མིན་ཞེས་པ་ཡང་འདི་དང་ཡང་རབ་འབྱོར་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྟེར་བར་བྱེད་
པའམ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་མིན་ཞེས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་སམ་མདོ་ཆེན་གསུམ་པོ་དག་གིས་མཁྱེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ནི་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་རྫོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མདོ་དང་པོས་གཞི་ཤེས། གཉིས་པས་ལམ་ཤེས་

[121B] དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པས་གཞི་ཤེས་ནས་མས་རིམས་སུ་བསྡུ་བ་མཛད་པ་ནི། ཉི་ཁྲི་དང་མཐུན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཅིང། སློབ་དཔོན་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན་ནས་ཡས་རིམས་སུ་བསྡུ་བ་མཛད་པ་ནི་བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་མཐུན་པར་མཛད་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ངག་དོན་ནི། མདོ་ཚིག་གསུམ་པོ་དེ་ཆོས་ཅན། རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ། མཐའ་གཉིས་རྣམ་དག་གི་ལེའུ། སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལེའུ་གསུམ་གྱིས་མཇུག་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། ལེའུ་གསུམ་པོ་དེས་མཁྱེན་གསུམ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་མཇུག་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཁྱེན་གསུམ་
མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་དག་ལེའུ་དེ་གསུམ་གྱིས་རྫོགས་པར་བསྟན་ཅས་སྦྱོར་བ་ནི་བབ་ཅོལ་ལོ། །འགྲེལ་པ་ནི། གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དང་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་
བཅུ་པོ་འདི་དང་གཞི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དགུ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལེའུ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན། ལམ་ཤེས་གཞི་ཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་གིས་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར་
མ་གོ་བར་སྐྱོན་སྤོང་ལ་སྦྱོར་བ་སོགས་མུན་སྤྲུལ་བྱས་སྣང་ངོ། །གསུམ་པ་སྐབས་བསྡུ་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་འགག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རོཏོགྶ་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་བའི་རྣམ་བཤད་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་སྣང་བ་ལས། སྐབས་
གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ། །    ༈    ། །གཉིས་པ་ཉམས་སུ་བླང་བྱ་སྦྱོར་བ་བཞི་བཤད་པ་ལ། དབང་དུ་བྱེད་པ་རྒྱུ་འབྲས་དང། བསྟན་པ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས། དང་པོ་ལ་དབང་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྣམ་ཀུན་དང། དབང་དུ་ཐོབ་པ་རྩེ་མོའི་སྦྱོར་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ་

[122A]༄༅། །འབྲེལ་བཀོད་པས་མཚམས་སྦྱར། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རབ་དབྱེ་བཤད། སྐབས་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་སྒོམ་པར་བྱེད་པས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་གི་ཕྱིར་སྒོམ་ན་ཐོས་བསམ་གྱིས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་སོགས་ཤེས་པར་མི་ཟད་དེ་དག་གི་རྟོགས་པ་རང་
རྒྱུད་ལ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ། །ཇི་ལྟར་སྒོམ་ན། རྣམ་པ་དང་ལམ་དང་གཞི་ཤེས་པ་རྣམས་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བའི་དང་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྤྲོས་པ་མིན་པར་ཡེ་ཤེས་རང་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་
དུ་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེའི་དགོས་པ་ཡང་ཡེ་ཤེས་འདི་དག་སྒོམ་པ་ནི། འདིའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདིའོ། །དབྱེ་ན་འདི་སྙེད་ཅིག་གོ་སྙམ་པ་སོགས་སྒོམ་པ་ཡང་མིན་ལ། ལྷ་བསྒོམ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་མིན་གྱི། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ཡེ་ཤེས་དེ་དང་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྐྱེད་ནས་
སྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་སྙིང་རྗེ་སྒོམ་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་རྣམ་པ་སྦྱོར་བས་སྒོམ་ཚུལ། སྦྱོར་བ་དང་པོར་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས། སྐྱེས་བ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས་ཀྱི་རབ་དབྱེ། ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་གི་སྒོམ་རིམ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། བསྒོམ་བྱ་རྣམ་པའི་
རབ་དབྱེ། སྒོམ་པ་པོ་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གང་གིས་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ། སྦྱོར་བ་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོན་ཏན། སྦྱོར་བ་བསྒོམས་པའི་ཚེ་དོར་བྱའི་གོལ་ས་སྐྱོན། སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། སྒོམ་བྱུང་གི་སྦྱོར་བའི་ཉེར་རྒྱུ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་བཤད་པའོ། །དང་

[122B] སྤྱི་དོན་དང། ཚིག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་རྣམ་པ་ལ་དོན་རྣམ་དང་ཤེས་རྣམ་གཉིས་ལས། འདྲི་བསྟན་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་ནི་དོན་རྣམ་ཉིད་ཡིན་ལ། མདོར་བསྟན་དུ་ཤེས་རྣམ་དངོས་སུ་བསྟན་ཅིང། རྒྱས་བཤད་དུ་དོན་རྣམ་དངོས་སུ་བསྟན་ཏོ། ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་ལ། དོན་རྣམ་ནི་ཡེ་
ཤེས་ཀྱི་སྒོ་འདོགས་བཅད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང། ཤེས་རྣམ་ནི་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་འཐད་པ་མིན་ཏེ། འདིར་བསྟན་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བསྒོམ་བྱ་རྣམ་པ་ཡིན་ན་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོར་བསྟན་གྱི་རྩ་འགྲེལ་
འདི་དག་བསྒོམ་བྱ་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གཞི་ཤེས་དང། ལམ་ཤེས་དང། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་པོ་འདི་ལས་གང་ཡང་མིན། འདིས་སྒོམ་བྱའི་རྣམ་པ་སྐབས་འདིར་ཟུར་ཙམ་ཡང་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་
དེ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་གཞུང་རྩ་འགྲེལ་ལ་དངོས་སུ་བསྟན་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདིར་བསྟན་བསྒོམ་བྱའི་རྣམ་པ་ནི་ཤེས་རྣམ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་ཀྱང། རྣམ་པ་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲས་གསུངས་ཤིང། མདོར་བསྟན་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སུ་གསུངས་བའི་
ཕྱིར་དང། མདོར་བསྟན་དུ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་འཆད་པ་མིན་ན། ལུས་དང་ཡན་ལག་མི་མཐུན་པས་སྐྱོན་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མེད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་སོགས་བཤད་པ་ཅི་ཞེ་ན། མེད་པ་དང་མེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཆ་སྟེ། མེད་པ་ཞེས་པས་ཡུལ་བདེན་པའི་
རྣམ་པ་བསྟན་ཀྱང། མེད་པའི་རྣམ་པ་ནི་ད་རྟོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་མིག་ཡོར་གྱི་རྣམ་པ་ཡང་མིག་ཡོར་ཉིད་ལ་འདོད་དགོས་ན་ཡང། མིག་ཡོར་གྱི་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འདོད་

[123A]༄༅། །དགོས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ལམ་དུ་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ། །དེས་ན་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་སྒོམ་པ་ན་ཡང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་མཁྱེན་པ་གསུམ་དང། འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རིགས་མཚུངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ད་ལྟ་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་
བསྐྱེད་ནས་སྒོམ་པ་ལ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་རྣམ་མཁྱེན་དང། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པ་གཞན་དག་གི་ལྟར་ན་ནི། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་སྦྱོར་བས་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ནས་བསྒོམས་པ་ན་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ནས་སྒོམ་དགོས་པས་ཆོགས་ལམ་ནའང་རྣམ་མཁྱེན་ཡོད་
པར་ཐལ་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ཚིག་དོན་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ། རྩ་བ་ནི། བཞི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དབྱེ་ན་དུ་ཡོད་ཅེ་ན་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་
འདོད་དེ། འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན། ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ངེས་པས་དེས་ན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་མཚན་གཞི། སྐབས་འདིར་བསྟན་བསྒོམ་བྱ་རྣམ་པར་མཚོན། བདེན་པའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། ཞེས་དགོད་པར་བྱའོ། །འགྲེལ་
པ་ནི། མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྟག་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་བསྒོམ་བྱ་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་འདིར་བསྟན་
རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ནར་བཞེད་དོ། །འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །མཚོན་སྦྱོར་སྔར་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར། སོ་སོའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་པ་རྣམས་

[123B] འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ། རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ལས། རྩ་བ་ནི། རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ནི་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ཞེས་པ་ནས་མི་གྱོ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པའོ༑ ཞེས་པའི་བར་གྱི་མདོ་དགོད་པའོ། །རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་མདོའི་མཚམས་ཕྱེ་ནས་འཆད་པའོ། །འགྲེལ་པ་ལ། བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་སོ་སོར་བཤད། གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་བདེན་པ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བཤད་པ་དང། ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་བཤད་
པའོ༑ ༑དང་པོ་ནི། མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་དེས་རེ་ཤིག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་ཉེར་བདུན་གསུངས་པ་དེ་དང་པོར་འཆད་དོ། །དེ་ཡང་སྐབས་འདིའི་མདོ་ལས་མེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་བཤད་པ་རྣམས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་
སུ་གྲགས་པའི་རྣམ་པ་དག་དང་སྦྱར་ནས་བཤད་ནས། རྟག་ཏུ་མེད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བ་དང་དོན་གཞན་གྱིས་བདག་གིས་དབེན་པ་དང། རང་གི་ངོ་བོ་བདག་ཏུ་རྟོག་པས་མི་བརྫི་བ་རྣམས་ནི་ག་རིམ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེན་པའི་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་
པ་བདག་མེད་བཞིའི་མཚན་ཉིད་དག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། འདིར་བསྟན་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངག་དོན་ནི་
རིགས་འགྲོའོ། །དོན་དམ་པར་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་གནས་མེད་པ་དང་ནམ་མཁར་ལྟར་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་དང། སྒྲ་རྗོད་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པ་དང་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་བདེན་པར་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་གི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་

[124A]༄༅། །ཉིད་དག་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རྐང་གིས་སོང་ནས་ཐོབ་བྱ་མིན་པས་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང། གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་མི་འཕྲོགས་པ་དང། དོན་དམ་པར་དྲི་མ་མི་ཟད་པ་དང། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྣམས་ནི་
འགོག་པའི་བདེན་པའི་འགོག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་རྟེན་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ། བརྟེན་པ་རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ། གྲངས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་
པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་དང་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་གི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པའི་ལམ་གཟུང་རྟོག་གི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྗེས་ཐོབ་དང། མཉམ་གཞག་དེ་ཟག་པ་མེད་པ་གཉིས་ཡིན་པས་སོ། །
ཟག་མེད་དེས་མཉམ་གཞག་མཐོང་སྒོམ་གཉིས་ཀ་བསྡུས་སོ། །གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྟོན་པ་མ་འབྲེལ་ལོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་བསྡུས་པས་དེའི་ཕྱིར་རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གིས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་
པ་གཟུང་རྟོག་གི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་གཞི་ཤེས་སྒོམ་པས་སོ་ངག་དོན་ནི། གཞི་ཤེས་བསྡུས་པའི་ལམ་བདེན་ཆོས་ཅན། གསུམ་དུ་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་མེད་དང། ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་གི་ཟག་བཅས་གཅིག་དང། ཟག་མེད་གཅིག་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་
རང་སངས་རྒྱས་གཟུང་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་གཞི་ཤེས་སྒོམ་པར་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་གཉེན་པོར་གྱུར་བའི་གཞི་ཤེས་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་ཡིན་གྱི། སྐབས་འདི་ཉིད་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྟེན་ལམ་གསུམ་པོ་དེ་ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་མིན་ཏེ། ད་ལྟ་ན་

[124B] དེ་ལྟ་ན་རྣམ་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་པོ་སྒོམ་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་བྱས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གང་
ཟག་དགོས་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་པའི་ཕྱིར་དང། གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་དག་སྒོམ་པའི་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཉན་རང་ལའང་ཡོད་པར་ཐལ་ཞིང། དེ་ལྟ་ན་རྩེ་སྦྱོར་སོགས་ཀྱང་ཡོད་དགོས་པས་ཉན་རང་ལ་སྦྱོར་པ་བཞི་ཀ་ཡོད་པར་ཐལ་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས་
ལམ་དང་པོའི་རྣམ་པ་ནི། ལམ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ལམ་དང་པོའི་རྣམ་པ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་རྣམ་པ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང། ཤེས་པ་པོའོ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང། གོང་དུ་འཕོ་བ་པོའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང། ཉོན་མོངས་འདུལ་བ་པོའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་
རྟོགས་པ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ལམ་རིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་གཉིས་པའི་རྣམ་པ་ལ་རྨི་ལམ་དང། སྒྲ་བརྙན་དང། མིག་ཡོར་དང། སྨིག་རྒྱུ་དང། སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་སྟེ་ལྔ་མདོ་ལས་གསུངས་
པའི་དོན་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་དཔེ་དེ་དག་གིས་མཚོན་པ། ཕྱིའི་གཟུང་བ་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་འགགས་པ་དང། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་
སྤྱིར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཟུང་རྟོག་ཙམ་གྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ལམ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང། གོས་པ་མེད་པ་དང། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང། རློམ་པ་མེད་པ་དང་མི་གྱོ་བའི་རྣམ་པ་སྟེ་དྲུག་མདོ་ལས་གསུངས་

[125A]༄༅། །པ་དག་གི་དོན་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཟུང་རྟོག་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། དད་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་དང། རང་གི་
རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དང། ཐོབ་ཟིན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་ངེས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དག་ཡིན་ནོ། །གཞུང་ཚན་གསུམ་ལ་ངག་དོན་ནི། རིམ་བཞིན། བྱེད་པ་པོའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་
ཆོས་ཅན། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོའི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་གཞི་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། གཟུང་བ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་རྣམ་པར་རྟོགས་པའི་གཟུང་རྟོག་གི་གཉེན་
པོ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་མེད་རྟོགས་པའི་མི་གཡོ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་བར་དུ་དགོས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་སྟེའོ། །གཉིས་པ་ནི་སྤྱིར་ན་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་
ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་འཆད་དོ། །རྩ་བ་ནི། མདོ་ལས། ཤེར་ཕྱིན་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནས། ཤེར་ཕྱིན་འདི་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ནོ། ཞེས་པའི་བར་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གསུངས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་
བདེན་པ་བཞི་པོ་ལ་སྦྱར་ནས་འཆད་དོ། །འགྲེལ་པ་ལ། སྤྱིར་བསྟན། སོ་སོར་བཤད། གྲངས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མདོ་ལ་ཀ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གསུངས་པ་དེ་དག་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། ལམ་དང། སྡུག་བསྔལ་དང། འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་གྲངས་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་

[125B] །བདེན་བཞིའི་གོ་རིམ་སྐབས་གཞན་དང་མི་མཐུན་པ་ཅི་ཞེ་ན། གཞན་དུ་བཤད་པ་ཡུལ་ཅན་རྟོགས་པའི་གོ་རིམ་ཡིན་ལ། འདིར་དོན་གྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏེ་
དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་དག་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དག་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞིང་ཅིག་ཤོས་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་དག་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་
པས་སོ། །ངག་དོན་ནི། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆོས་ཅན། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་དེ། ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་བརྒྱད། ལམ་གྱི་བདུན། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་ལྔ། འགོག་བདེན་པའི་བཅུ་དྲུག་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་སྤང་གཉེན་དང། ལམ་
གྱི་རྣམ་པ་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དང། དུ་་ཁའི་རྣམ་པ་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང། འགོག་པའི་རྣམ་པ་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་རབ་སྐྱེ་རྐྱེན་གྱི་གཉེན་
པོར་གྱུར་པ་གསུམ་དང་གསུམ་དང། གཅིག་དང་གཅིག་སྟེ་དེ་ལྟར་ནོའོ། །གང་ཞིག་གང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཅེ་ན། ད་ལྟར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། མ་འོངས་བའི་ཕུང་པོ་ལ་འདུན་པས་མི་གནས་པ་དང། ཡང་སྲིད་ལ་དགའ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་
ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཆོས་ཅན། རྒྱུ་གང་ཡིན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་དགའ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང། གཏི་མུག་མེད་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་ནི་ཆོས་ཅན། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ཡིན་པའ་

[126A]༄༅། །གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་ནི་ཆོས་ཅན། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེན་པའི་
སེམས་ཅན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་ནི་ཆོས་ཅན། རྐྱེན་གང་ཡིན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་སྤངས་བྱར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་སྤང་གཉེན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི་
ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ནི་བདུན་ཡིན་ཏེ། ལམ་རིགས་པ་སྒྲུབ་པ་ངེས་འབྱིན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་དང་གཉིས་དང་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ནའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། དམ་བཅའ་དང་འཐད་པའི་ཚུལ་དུ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ནས་བཤད་པ་ནི། ཚད་མེད་པའི་ལམ་
ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་ནི་ཆོས་ཅན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་སྐབས་འབྱེད་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་སྐབས་འབྱེད་པའི་ཚུལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་འབྱེད་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དབྱིངས་ཐ་མི་དད་
ལ་རྟོགས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་ནི་ཆོས་ཅན། རིགས་པ་གང་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཉན་རང་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པས་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་
ནི་ཆོས་ཅན། སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས་སེམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེན་པར་ཆགས་པ་མེད་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་ནི་ཆོས་ཅན། ངེས་པར་འབྱུང་

[126B] ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལམ་རིགས་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྔ་མ་རྣམས་ཕྱི་མ་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་ལ་དགོངས་ནས། འདི་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ལོགས་པ་མ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང་
བདག་མེད་པ་དང། ལྔ་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ཆོས་ཅན། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། མདོ་
ལས་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གསུངས་པ་འགོག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་སྦྱར་བ་ནི། ནང་དང་ཕྱི་དང་གཉིས་ཀ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་ཆོས་ཅན། འགོག་པ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ནང་དང་ཕྱི་དང་གཉིས་ཀའི་དངོས་པོ་རྣམས་སུ་
བདེན་པར་ཞེན་པའི་དྲི་མ་དགག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་དང། ཆེན་པོ་དང། དོན་དམ་པ་དང། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་དང། མཐའ་ལས་འདས་པ་དང། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དང། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་
པ་སྟེ་བརྒྱད་ནི་ཆོས་ཅན། ཞི་བ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཀུན་པོ་རྟགས་པའི་བདག་གིས་སྟོང་པ་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང། དོན་དམ་པ་དང། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་དང། རྟག་པ་དང། ཆད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་དང་འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་
དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་དོར་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པས་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ཆོས་ཅན། གྱ་ནོམ་པ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་བྱེད་པ་པོར་

[127A]༄༅། །ཞེན་པ་དགག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་གསུམ་ཆོས་ཅན། ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྟོགས་པའི་
རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་བདེན་པའི་ཡུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་དང། མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་དང། དུས་སུ་འཁྲུལ་པ་རྣམས་དགག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་
རྣམ་པ་གཅིག་པོ་ཆོས་ཅན། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་དགག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་འགོག་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ལམ་བསྟེན་
བྱར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་འཐད་པའི་སྒོ་ནས་དང། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང། འགོག་པ་ཐོབ་བྱར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་ནི། ཕྱིར་ནི་སོགས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་
དེའི་འོག་ཏུ་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས། མདོ་ལས་ཡུམ་འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ཞེས་པ་ནས། ཡུམ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ཞེས་པའི་བར་བཤད་བྱའི་མདོ་དགོད་པའོ། །ལྷག་མས་དེ་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །གསུམ་
པ་འགྲེལ་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དྲན་པ་ཉེར་བར་བཞག་པ་ནས་བཟུངས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པའི་མཚར་ཐུག་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ་མདོ་ལས་གསུངས་པ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་གྲངས་

[127B] ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་དང། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུར་བཞེད་དོ། །རྣམ་མཁྱེན་
གྱི་རྣམ་པ་སྟོན་པ་ན་ཉན་རང་བྱང་སེམས་དང་ཐུན་མོང་བའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན་ཅེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་ཡར་ལྡན་དུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་ཡང་གཞི་ཤེས་དང། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉན་རང་
དང། བྱང་སེམས་དང། སངས་རྒྱས་ལ་རིམ་བཞིན་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་སྟོན་པ་ན་དེ་དག་དང་ཐུན་མོང་པའི་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་གྱི་དགོས་སོ། ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་བཅུའི་ནང་ནས་འདི་དག་ཉན་རང་ཐུན་མོངས་
པའི་རྟོགས་རིགས་ཡིན་ལ། འདི་དག་བྱང་སེམས་དང་ཐུན་མོང་བའི་རྟོགས་རིགས་ཡིན་ཅིང། འདི་དག་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་རྟོགས་རིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཞེས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་
དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་ཤེས་སུ་སྟོན་པ་ནི་མིན་ནོ། །གཞན་དག་གིས་ནི་ཕྱོགས་མ་མཐོང་བར་སྣང་ངོ། །ངག་དོན་ནི། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཆོས་ཅན། བརྒྱ་དང་བཅུ་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་བའི་རྟོགས་རིགས་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་བདུན། བྱང་སེམས་དང་ཐུན་མོང་པའི་
རྟོགས་རིགས་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་བཞི། སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་རྟོགས་རིགས་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་སོ་དགུ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་ལས། གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ། སོ་སོར་བཤད། སྤྱིའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་

[128A]༄༅། །རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་བདུན་ལས་དན་གཔོ་དངོས་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ལམ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པའི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །འདི་ལ་དམིགས་པ། རྣམ་པ། ངོ་བོ། །དགོས་པ། ས་མཚམས་དང་ལྔ་ལས། དམིགས་
པ་ནི། ལུས་དང། ཚོར་བ་དང། སེམས་དང། ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་དམིགས་པར་བཞག་ཅེ་ན། བྱིས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཅན་རྣམས་ལུས་ལ་བདག་གི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང། ཚོར་བ་ལ་བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གཞི་དང། སེམས་ལ་བདག་གི་དངོས་པོ་དང་
ཆོས་ལ་བདག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུར་རྟོག་པ་དེ་ལས་ལོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ལུས་ནི་གསུམ་སྟེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་སོགས་ནང་དང། གཟུགས་སོགས་གྱི་དང། གཞན་གྱི་དབང་པོ་དང། རང་གི་དབང་རྟེན་སོགས་གཉིས་ཀའི་ལུས་སོ། །ཚོར་བ་སོགས་
གསུམ་ལའང། རྟེན་དང་དམིགས་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་གསུམ་མོ། །རྣམ་པ་ནི། ལུས་མི་གཙང་བ། ཚོར་པ་སྡུག་བསྔལ། སེམས་མི་རྟག། ཆོས་བདག་མེད་པར་སྒོམ་བའོ། །ངོ་བོ་ནི། ལུས་ཚོར་སོགས་ལ་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་
དང། དེའི་དམིགས་རྣམ་མ་རྗེད་པའི་དྲན་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའོ། །དགོས་པ་ནི། བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་དང་པོས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། ལུས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པས་
ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་གི་གཙོ་བོར་སྲེད་པ་གསུམ་དུ་རྟོགས་ནས་སྤོང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པས་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། བདག་དང་བྲལ་པའི་རྣམ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མར་རྟོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚེ་བདག་ཆད་ཀྱི་དོགས་པ་མེད་པའི་

[128B] །བཞི་པས་ལམ་བདེན་ལ་འཇུག་སྟེ། ཆོས་ཚོགས་སོགས་སྤང་བྱ་དང། རྣམ་བྱང་བླང་བྱར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་མཚམས་ནི་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ནས་སོ། །ངག་དོན་ནི། ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུའི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བཞི་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ་
ལུས་ཚོར་སོགས་ལ་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་དྲན་པ་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་འབྱུང་བས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་པའི་ལམ་འཆད་ལ། དེ་ཡང་ཚོགས་
ལམ་འབྲིང་གིས་བསྡུས་པའི་ཡང་དག་པར་སྤོང་པ་བཞི་ཆོས་ཅན་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། མི་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་དང། མ་སྐྱེས་བ་དག་ལ་དམིགས་ནས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང། མི་སྐྱེ་བ་དང། དགེ་བ་སྐྱེས་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དག་ལ་དམིགས་ནས་གོ་རིམ་
བཞིན་དུ་འཕེལ་པ་དང་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བླང་དོར་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྒོམ་ཚུལ་ནི་དེ་ལྟར་བླང་དོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་འདུན་པ་བསྐྱེད། འབད་པ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན། རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དགོས་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་ཤིང་གཉེན་
པོ་འཕེལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ལམ་ནི། བླང་དོར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་ནི་སེམས་ལས་སུ་རུང་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པས་དེའི་འོག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ལམ་འཆད་དོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོས་བསྡུས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་རྣམ་པ་
ཆོས་ཅན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བྱ་བ་སྤྲུལ་བསྒྱུར་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་གྲོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཞིའོ། །གཞི་གང་

[129A]༄༅། །ཞེ་ན། འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གུས་སྦྱོར་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྟག་སྦྱོར་དང། སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྔོན་གོམས་པའི་ས་བོན་བརྟས་པ་དང། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་
རིམ་བཞིན་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རིག་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དབུས་མཐར། ལེ་ལོ་དང་ནི་གདམས་ངག་རྣམས། །བརྗེད་དང་བྱིང་དང་རྒོད་པ་དང། །འདུ་མི་བྱེད་དང་འདུ་བྱེད་དང། །འདི་དག་ཉེས་པ་ལྔར་འདོད་དོ། ཞེས་པ་ལྟར། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལྔ་ཡོད་ཅིང། དེའི་གཉེན་པོར་སྤོང་པའི་
འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བསྒོམ་སྟེ། དེ་ལ་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་དངོས་ནི། རྩོལ་བའོ། །དེའི་གནས་ནི་འདུན་པའོ། །རྒྱུ་ནི་དད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའོ། །གདམས་ངག་བརྗེད་པའི་གཉེན་པོ་དྲན་པའོ། །བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཤེས་བཞིན་ནོ། །བྱིང་རྒོད་སོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་འདུ་མི་བྱེད་པའི་
གཉེན་པོར་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་སེམས་དཔའོ། །བྱིང་རྒོད་ཞི་བ་ན་སེམས་འདུ་བྱེད་པའི་གཉེན་པོར་བཏང་སྙོམས་སོ། །དགོས་པ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །བཞི་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱས་པ་ལ་དྲོ་བ་དང་རྩེ་
མོའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྦྱོར་པའི་ལམ་ཆད་ལ། དེ་ཡང་དྲོ་བ་དང་རྩེ་མོ་གང་རུང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བདེན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་དང། བླང་དོར་བྱེད་པར་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། བདེན་པའི་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དང། དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་དང། བདེན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་རྣམ་པ་ལྔ་ཆོས་ཅན། མངོན་པར་རྟོགས་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ལ་དབང་བྱེད་པའི་རྣམ་བྱང་དབང་པོ་གང་ཞིག་སྟོབས་ཀྱི་ངོ་བོར་མ་གྱུར་བའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་ལ་

[129B] ཆོས་ཀྱི་མཆོག་འབྱུང་བས་དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ལམ་འཆད་ལ། དེ་ཡང་བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་གང་རུང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། །ཤེས་རབ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདེན་པ་མངོན་པར་
རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་བརྫི་བར་མི་ནུས་པའི་སྟོབས་སུ་གྱུར་བའི་སྒོམ་བྱུང་གི་དད་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ནི། དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་རྟོགས་པ་ལ་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ལམ་འབྱུང་བས་དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་
ལམ་འཆད་ལ། དེ་ཡང་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ལ་དམིགས་ནས། དེ་ལས་སེམས་མི་གཡེང་བར་བྱེད་པའི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་དྲན་པ་དང། རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། མཐོང་སྤངས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བརྩོན་འགྲུས་དང། ཕན་ཡོན་གྱི་
ཡན་ལག་དགའ་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་གཞི་གནས་དང་ངོ་བོའི་ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་བདུན་ཆོས་ཅན། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གསར་དུ་མཐོང་བའི་
ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་ནས་དེས་དབེན་པ་ཚོལ་ཞིང་གནས། ཀུན་འབྱུང་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཚོལ་ཞིང་གནས། འགོག་པ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་མངོན་
དུ་བྱེད་བ་ཚོལ་ཞིང་གནས། ལམ་ལ་དམིགས་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་སྤོང་བས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཚོལ་བ་སྟེ། ལྷག་མ་དྲུག་སྒོམ་ཚུལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནི་རྣམ་པར་མི་

[130A]༄༅། །རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཡན་ལག་གོ། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ནི་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེ་དག་གི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པས་ན་ཡན་ལག་གོ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །བདུན་པ་ནི་
བདེན་པ་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སྒོམ་པའི་ལམ་འབྱུང་བས་དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་འཆད་ལ། དེ་ཡང་ངེས་པར་དམིགས་པ་དང་སྒོམ་ཚུལ་གོང་དང་འདྲ་ཞིང། ངོ་བོ་ནི་མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་
བཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། རང་གིས་རྟོགས་པ་ལྟར་གཞན་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བ་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་རང་གིས་རྟོགས་པ་ལྟར་གཞན་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པའི་ངག་དང། སྲོག་གཅོད་སོགས་ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམ་
པར་དག་པ་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། ཁ་གསོག་དང་ཚུལ་འཆོས་སོགས་མེད་པས་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང། སྒོམ་སྤང་མ་ལུས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དུ་དེའི་གཉེན་པོ་ལ་རྩོལ་བ་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང། ཞི་གནས་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མ་བརྗེད་པའི་དྲན་
པ་དང། མངོན་ཤེས་སོགས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲིབ་པ་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་པ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་དག་པར་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་སྤང་རྣམ་པར་
དག་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་དང་སློབ་མ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་ཀུན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། །གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་དྲུག་ལས། །དང་པོ་གཉེན་པོའི་ལམ་ལ། རྣམ་

[130B] །གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་སྟོང་བ་དང། བདག་མེད་པ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་དང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བས་བྱས་པའི་
གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གཉིས་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ལྟ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་
དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན། གསུམ་པ་སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་པ་ལ་བླང་བྱར་སྨོན་པའི་གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། རྣམ་པར་ཐར་
པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། བསྡུ་བར། གང་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་གསུངས་པ་དེར་ནི་དེ་དག་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་དུ་དེ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲ་
ཁོ་ནར་གསུངས་པ་དེར་ནི་དེ་དག་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་དུ་དེ་དག་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོའི་སྒྲར་གསུངས་པ་དེ་ནི། དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་ཡའོ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་སྤྲུལ་པའི་ལམ་ལ་
རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་མོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་ནང་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མིན་པས་ཕ་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཐར་པ་འདི་གཉིས་དང། སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཅིག་སྟེ་དེ་ལྟར་ནའོ། །རྣམ་ཐར་འདི་དག་ས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་གང་གིས་བསྒོམ་ཞེ་ན། གང་ཟག་

[131A]༄༅། །ནི་ཐེག་ཆེན་པོ་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོས་ཀྱང་བསྒོམ་སྲིད་ལ། ཉན་ཐོས་ཕྱིར་མི་འོང་ལུས་མངོན་བྱེད་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང། རྣམ་ཐར་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཐོབ་པ་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་
མཛོད་ལས། གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་ཁམས་གསུམ་གྱི། །རྟེན་ཅན་ལྷག་མ་མི་ལས་སྐྱེ། ཞེས་པ་ལྟར་མིའི་རྟེན་ལ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ནི་མཛོད་ལས། མི་སྡུག་བསམ་གཏན་གཉིས་ན་ཡོད། ཅེས་པ་ལྟར། རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས། འདོད་པ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སས་བསྡུས་པའི་
ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་རིམ་བཞིན་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་ལ། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། བསམ་གཏན་བཞི་བའི་རབ་མཐའ་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་ཅིང། འགྲེལ་ཆེན་ལས། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་བདག་
ཉིད་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན། ཞེས་གཟུགས་མེད་ལ་ཡང་བརྟེན་པར་བཤད་པ་དང། ཉི་སྣང་དུའང་དེ་དང་མཐུན་པར་བཤད་པ་ནི། མཛོད་ཀྱི་དེ་ཉན་ཐོས་པའི་ལུགས་དང། ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་དེ་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་གཞག་ཡིན་ལ། འདིའི་སྤྲུལ་
པའི་ལམ་ནི་ལམ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་བྱང་སེམས་ཁོ་ནས་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཅིང། བྱང་སེམས་ཐབས་ལ་མཁས་པས། གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་གཟུགས་ལ་བལྟ་ནུས་ཏེ། འདོད་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་འདས་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པ་བཞིན་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་འགྲེལ་ཆེན་
གཉིས་སུ་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་ཐར་དང་པོ་སྒོམ་པ་པོ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་ན་རང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བཞག་ལ། རྣམ་ཐར་གཉིས་པ་སྒོམ་པ་པོ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་ན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་

[131B] མ་ཐོབ་ན་རང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་བཤིག་ནས་སྒོམ་ནོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་ཞེ་ན། རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི་བལྟའོ། །དམིགས་པ་གང་ལ་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ཆེན་པོ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་རྣམས་ལའོ། །ཆེ་ཆུང་ནི་
སྣོད་བཅུད་ཀྱི་གཟུགས་དང། བཟང་ངན་ནི་མཛེས་མི་མཛེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཐར་དང་པོས་ནི། ནང་ལྟ་བ་པོ་རང་ལ་གཟུགས་ཅན་དང། རྣམ་ཐར་གཉིས་པས་གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་བཞག་པས་བལྟ་ལ། གཉིས་ཀས་ཀྱང་ཆེ་ཆུང་སོགས་དེ་དག་ལ་དེ་བས་
ཀྱང་ཆེ་པའམ་ཆུང་བ་སོགས་གང་དང་གང་དུ་སྤྲུལ་འདོད་པ་དེ་དང་དེར་མོས་པར་བྱེད་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་རྣམ་ཐར་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རིམ་བཞིན། རང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་མ་བཤིག་པ་དང། རྣམ་པར་རང་ཤིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོས་
པ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྤྲུལ་པ་ལ་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་རོ། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཤིག་མ་བཤིག་གཉིས་ཀྱི་དགོས་པ་ནི། སྤྲུལ་པ་བྱེད་པའི་ཚེ། སྤྲུལ་པ་པོ་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ཐར་གསུམ་པ་སྒོམ་ཚུལ་ནི། གནས་སོ་གང་ལ་ན། སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལའོ། །དགོས་པ་
དེ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སྡུག་པ་སྤྲུལ་པ་ལ་དགའ་བ་དང། མི་སྡུག་པ་སྤྲུལ་པ་ལ་མི་དགའ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དེ་དག་གི་གཉེན་པོར། ཇི་ལྟར་ན་སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་སྡུག་མི་སྡུག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང། དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་སྡུག་པར་རོ་གཅིག་
པའི་འདུ་ཤེས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་མོ། །འདི་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཐར་གསུམ་གྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་རྣམས་འདི་ལ་ལན་མང་དུ་གནས་པས། མདོ་ལས་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། ཞེས་སོགས་སོ། །རྣམ་ཐར་འདི་དག་ལ་སྒོ་ཞེས་

[132A]༄༅། །པའི་ཚིག་འགྱུར་མ་དག་པའོ། །ངག་དོན་ནི། ལམ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཐར་གསུམ་པོ་འདི་ཆོས་ཅན། སྤྲུལ་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་གཞན་དོན་དུ་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་དབང་འབྱོར་བར་བྱ་བའི་ཆེད་གཙོ་བོར་སྒོམ་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ གསུམ་པ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ལས་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ཆོས་ཅན། ཐར་པ་དང་མཐུན་པར་གནས་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། རང་སའི་རོ་མྱང་གི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་
ཕྱིར་དུ་སྒོམ་པའི་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་ཆོས་ཅན། ཞི་བར་གནས་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ལྔའོ་
ཞེས་དོན་བསྡུ་བའོ། །བཞི་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་ཆོས་ཅན། དགུ་ཡོད་དེ། འདས་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་དང། འདས་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདིར་
འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། སློབ་དཔོན་སྔ་མའི་ལུགས་དགོད་པ་དང། འདིར་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུགས་གང་ཡིན་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་ནི་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ལྟར་ན། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་
ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པའི་ཞི་བར་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་མིན་པ་རྣམས་དང། བསྟན་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་འགོག་པ་ལ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་

[132B] ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཞི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་སྲིད་རྩེའི་སེམས་དང། ལྷག་མཐོང་ཁྱད་པར་ཅན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས། ཉན་རང་འཕགས་པ་དག་ཚོར་འདུ་རགས་པ་སོ་མི་གསོད་པ་ཞི་བར་གནས་པའི་འཕགས་པའི་གནས་པ་མཆོག་
ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་གཞན་དོན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྩལ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་དུ། དགག་བྱ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་མིན་པ་ཚོགས་དྲུག་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང། བསྟན་པ་ཀུན་གཞི་དང། ཉོན་ཡིད་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཉོན་
ཡིད་འཁོར་དང་བཅས་པ་བཀག་ཅིང། རེ་ཤིག་སྐྱེ་བ་དང་མི་མཐུན་པར་བྱས་པ་ལ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བཞེད་ལ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་དག་ནི་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་མ་ལུས་པ་འགོག་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་
སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཏུ་བཞེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། འདིར་འཕགས་སེང་གཉིས་ཇི་ལྟར་བཞེད་ཅེ་ན། ཁ་ཅིག་སྤྲོས་པ་བཀག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འཕགས་སེང་གི་དགོངས་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟ་ན་འདིར་འདས་ལམ་དངོས་སུ་
འཆད་པར་རིགས་པ་ལ། ཉི་ཁྲི་སྣང་བར། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་འདས་ལམ་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པས་འདས་ལམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་མ་ཟད། ཉན་རང་འཕགས་པ་སྤྲོས་པ་བཀག་པའི་མི་རྟོག་
ཡེ་ཤེས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡོད་དགོས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཉན་རང་འཕགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་བས་ན། ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མེད་པར་འདོད་བཞིན་དུ་ཚུལ་འདི་ཁས་བླངས་ན་འགལ་བ་འདུ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་གཞུང་གི་དགོངས་པ་

[133A]༄༅། །དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་སྐབས་སུ་ཡེ་ཤེས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མ་ངེས་ཏེ། ཐོད་རྒལ་གྱི་སྤེལ་ཆོས་བཤད་པས་དེར་འགྱུར་ན། འདོད་སེམས་ཀྱང་
དེར་ཐལ་ཞིང། ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དུ་བཤད་པས་དེར་ཁས་ལེན་ན། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་སྤྲོས་པ་བཀག་པའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལ་འདོད་དགོས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་སེང་གི་དགོངས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་
ཀྱིས་བཤད་པ་དང་མཐུན་པར་གསལ་ལོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་དགོས་པ་ལ་དབུ་མ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དབུ་མ་པ་ཡིན་པས་ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་
སེམས་ཙམ་པ་དང་མཐུན་པར་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དང། ཉི་ཁྲི་སྣང་བར། སློབ་དཔོན་བཟང་སྐྱོང་གིས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་བྱ་རྣམ་པ་བཅུས་བསྡུས་པའི་སྙིང་པོ་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆེས་ལེགས་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །ཞེས་ཐེག་བསྡུས་སུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་གནས་བཅུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གནས་དེ་དག་མཁྱེན་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་དོན་དུ་གསུངས་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་བཞེད་པར་ཆེས་ཤིན་
ཏུ་གསལ་ལོ། །ཚིག་མངས་པས་འཇིགས་ཏེ་མདོར་བསྡུས་པར་བཀོད་དོ། །ལྔ་པ་སྤོང་བའི་ལམ་ལ་ཡུལ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་བཟོད་པ་བཞི་ཆོས་ཅན། སྤོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[133B] སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཏེ། རྫོགས་བྱང་གི་རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་གཙོ་བོ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་སོགས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་
བཤད། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟོབས་སོགས་སོ་དགུ་ནི་ཆོས་ཅན། ཐུན་མོང་མིན་པའི་ལམ་གཅིག་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སློབ་ལམ་དུ་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་རྟོགས་རིགས་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་སྒོ་ནས་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡོན་ཏན་དང། རྟེན་ཡེ་ཤེས་སོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་ལས། སྟོབས་བཅུ་ནི། ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལ་ནི་བཞི་ཡོད་པ་ལས་རེ་ཞིག་སྟོབས་བཅུ་དང་པོར་འཆད་ལ། དེ་ཡང་སྦྱིན་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བ་གནས་དང་དབུལ་པོ་འབྱུང་བ་གནས་མིན་པ་སོགས་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་
སྨིན་པ་དང་གདུལ་བྱའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སམ་རིགས་དུ་མ་དང། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མིན་པ་དང། མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་དང། བསམ་གཏན་སྙོམས་འཇུག་གི་འདུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་
སྔོན་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། འཆི་འཕོ་དང། སྐྱེ་བ་དང། ཟག་པ་ཟད་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་འཇུག་པའི་མཁྱེན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ཆོས་ཅན། སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇོམས་པ་ལ་མཐུ་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་
མཁྱེན་པ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ནི། ང་ནི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཞལ་གྱིས་འཆེས་པ་དང། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་དང། ཐམས་ཅད་ཞེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ལམ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་

[134A]༄༅། །ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་དང། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཞལ་གྱིས་འཆེས་པ་ལ་རྒོལ་བ་པོ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་བཞི་ཆོས་ཅན། མི་འཇིགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་དོན་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་དམ་བཅས་པ་དང། གཞན་ལ་
ལམ་དེའི་བར་ཆད་བསྟན་པ་ལ་ཆོས་མཐུན་གྱི་རྒོལ་བས་བག་ཚ་བ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ནི། ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཆོས་དང། དོན་དང། ངེས་པའི་ཚིག་དང། སྤོབས་པ་སོ་སོ་
ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང། ཆོས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང། ཡུལ་གྱི་སྐད་སོ་སོ་དང། ཆོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པ་དང། ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པ་ནི། སྐུ་
ལ་འཁྲུལ་པ་དང། གསུང་ལ་ཅ་ཅོ་དང། ཐུགས་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པ་དང། ཐུགས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང། འཁོར་འདས་ལ་བདེན་པའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པར་གདུལ་བྱ་ཡལ་བར་འདོར་བའི་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་བའི་སྤྱོད་པ་
རྣམ་པ་དྲུག་ཆོས་ཅན། སྤྱོད་པ་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་མངའ་བའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དོན་ལ་འདུན་པ་དང། དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། དེའི་ཐབས་མ་བརྗོད་པའི་དྲན་པ་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་
མཁྱེན་པ་ཟང་མི་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་རྣམ་པར་གྲེལ་བ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བའི་རྣམ་པ་དྲུག་ཆོས་ཅན། རྟོགས་པ་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་མངའ་བའི་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་

[134B] འཕྲིན་ལས་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང། དེ་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འཕྲིན་ལས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་གཟིགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་ཆོས་ཅན། ཡེ་ཤེས་མ་འདྲེས་
པ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པས་མ་ཆགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་གོ་གཉིས་པ་རྟེན་ཡེ་ཤེས་ལ་གསུམ་
ལས༑ ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནས་ལུགས་སུ་མཐུན་པར་བཤད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་
པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། རང་བྱུང་གི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་དབང་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཆ་ཤས་སུ་ལྡན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་
ཡེ་ཤེས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་སོགས་སོ། །ཅི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་འདི་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྒོམ་པའི་
ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྤྱིར་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོམ་དང། མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་སྒོམ་དང། སྨོན་ལམ་གྱི་སྒོམ་མོ། །དང་པོ་ནི། གང་སྒོམས་པ་ན་བློ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་མི་སྐྱེ་བར། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཙམ་དུ་སྐྱེ་བས་ཏེ། དཔེར་ན་ཚོགས་

[135A]༄༅། །ལམ་དུ་དབང་པོ་ལྔ་བསྒོམས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་བསྒོམས་པ་ན་བློ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་སྐྱེ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཚོགས་ལམ་དུ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བསྒོམས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི། མ་འོངས་པ་ན་རང་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དེ་
དང་དེའི་མཚན་ཉིད་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། གོ་འབང་དེ་དང་དེ་ཐོབ་པར་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པར་བྱེད་ཅིང། དེའི་ཆེད་དུ་ཚོགས་གསོག་པར་བྱེད་པའོ། །ལས་དང་པོ་བ་ཉིད་ནས་ཚུལ་བཞི་པོ་འདས་བསྒོམ་བྱར་མ་གྱུར་
པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་འདི་དག་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ། ཐུན་མོང་གི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་བདུན་དང་སུམ་བུ་བཞི་ནི་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་སྤྱིར་གཞི་ཤེས་ལམ་
ཤེས་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་སྐྱེ་ཡང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ལམ་ཤེས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཙམ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོབས་སོགས་སོ་དགུ་ནི་རྗེས་མཐུན་པ་ཙམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བས་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པ་དང། སྨོན་ལམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པར་བྱེད་ལ། ས་
བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་དུ་ནི་སྟོབས་སོགས་ཀྱང་རྗེས་མཐུན་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་དང། གྲངས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་དེ་ལ་
ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉེར་བདུན་ནི། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡོད་པའི་བྱེ་བྲག་གི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་པ་མེད་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་དྲུག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་

[135B] ཞེས་དགོས་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་སྤོང་བའི་གཉེན་པོར་གཞི་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་གང་ཡང་སྒོམ་པར་
མི་བྱེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་བཅས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་མིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བས་སོ། །ཡང་ན་གཞུང་
ཆེན་གསུམ་པོ་འདིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གཞི་ཤེས་ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་བཅས་མེད། བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ལམ་ཤེས་གཉིས་ཀ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་བཅས་ཡོད། སྒྲིབ་གཉིས་གང་གི་འང་ཟག་བཅས་མི་སྲིད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་པར་བཤད་པར་བྱ་ཞིང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་
ནའོ༑ ཞེས་པའང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའོ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་ན་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་ནི་སྐབས་འདིར་རང་གི་ངང་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །གཞུང་ཚན་གཉིས་ལ་ངག་དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་
ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་བཅས་མེད། བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ལམ་ཤེས་གཉིས་ཀ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་བཅས་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ཉོན་མོངས་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་སྤོང་པས་ཁྱབ། བྱང་སེམས་གཞི་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་གང་ཡང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་མི་
སྒོམ་གྱི་གཙོ་བོར་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོར་ལམ་སྒོམ་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ་པོ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་དག་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བ་

[136A]༄༅། །ཆགས་དང་བཅས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རྣམ་པ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ན་རྣམ་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་བསྒོམ་པ་པོ་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ལ་གསུམ་
ལས༑ མཚམས་སྦྱར་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དག་གིས་རྣམ་པ་རྣམས་སྒོམ་དགོས་ན་དེ་དག་ཀྱང་སྦྱོར་བ་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྟན་པ་མེད་པར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པས་སྦྱོར་བའི་སྔོན་དུ་ཡུམ་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་སྦྱོར་བ་པོ་འཆད་དོ། །རྩ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་
རྣམས་པ་ཞེས་སོགས་དང། དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་མགོན་བཅས་པ། ཞེས་པས་འདི་རེ་རེ་ཞིང་གི་མཇུག་ཏུ་སྦྱར་ནས་འགྲེལ་བས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །འགྲེལ་བ་ནི། ཐེག་ཆེན་ཚོགས་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བར་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡུམ་འདིའི་གཞུང་
ཉན་པའི་སྣོད་ཉིད་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་བཞེད་དེ། ཁྱོད་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྤྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་པོར་བསྐྲུན་ཅིང་ཕྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་སྦྱངས་པ་ཐེག་ཆེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་
ཆོས་ཅན། དེའི་ཆོག་འཛིན་པའི་སྣོད་ཉིད་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་བཞེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པ་བསྙེན་བཀུར་གྱིས་མཉེས་པར་བྱས་པ་ཐེག་ཆེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། དེའི་དོན་
མ་བརྗོད་པར་སེམས་དཔའི་སྣོད་ཉིད་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་བཞེད་དེ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་ཐེག་ཆེན་དགེ་བའི་གཤེས་གཉེན་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། དེའི་དོན་སྒོམ་བྱུང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་

[136B] སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཐེག་ཆེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གང་གིས་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་ལས་
མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་པོ་བསྟན་ནས་སྦྱོར་བ་འཆད་དོ། །རྩ་བ་ལ། རང་བཞིན་གྱི་སྦྱོར་བ། གནས་སྐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ། དེ་འགྲུབ་བྱེད་རྒྱུའི་སྦྱོར་བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། ཞེན་སྤྱོད་འགོག་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་དང། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་
པ་མི་གནས་ཕྱིར། ཞེས་པས་ཡུལ་ལ་ཞེན་སྤྱོད་འགོག་པའི་སྦྱོར་བ་དང། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་ཡུལ་ལ་ཞེན་སྤྱོད་འགོག་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞིའི་ཆོས་དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་ཕྱིར། གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྒོམ་པ་ཟབ་པའི་སྦྱོར་བ་དང། ལམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་
དེ་རྣམས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བ་དང། རྣམ་པ་དེ་དག་ཚད་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །སྦྱོར་བ་ལྔ་པོ་འདི་ལས་དང་པོ་བའི་ས་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་
ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ། དེ་ནས་སྦྱོར་བ་བཅུ་བཞི་ནི་སའི་གནས་སྐབས་སོ་སོ་ལ་རིགས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་ཞིང་སྦྱོར་བ་ཐ་མ་ནི་སྦྱོར་བ་འདི་གཉིས་ཀའི་འགྲུབ་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ། །ས་མཚམས་གང་ན་གང་ཡོད་པ་ནི་འགྲེལ་
བ་འཆད་པ་ན་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་འགྲེལ་བ་ནི། རང་བཞིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལྔ་དང། གནས་སྐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཅོ་ལྔ་སྟེ་ཉི་ཤུ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་མིང་དོན་གྲངས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་

[137A]༄༅། །ཆོས་ཅན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པར་མི་གནས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་བདེན་པར་མི་སྦྱོར་བ་
ཉིད་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཟབ་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ལམ་གྱི་
ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཆོས་ཉིད་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ། དོན་དང་མིང་གོང་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་ནི། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་དབང་
རྟུལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆོས་ཅན། ཚོགས་ཆེན་པོ་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ས་ལ་སྐྲག་པ་མངོན་གྱུར་སྐྱེ་སྲིད་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་དྲོད་ཆོས་ཅན། ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ་
ཡུམ་ལ་མི་སྐྲག་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་རྩེ་མོ་ཆོས་ཅན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། ཡུམ་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་བཟོད་པ་ཆོས་ཅན། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཟབ་
མོ་དེའི་ཆོས་བསྒོམ་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་ཆོས་མཆོག་ཆོས་ཅན། བར་ཆད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། བདུད་བཞི་དང་ས་གཉིས་ཀྱི་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་སྤོང་བའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཆོས་ཅན། ཡང་དག་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་

[137B] ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གསར་དུ་སྐྱེས་པའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། མྱུར་དུ་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། གཞན་གྱི་དོན་དང། འཕེལ་བ་དང། འགྲིབ་པ་མེད་པ་དང། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པ་འགོག་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་
རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དང། དོན་དམ་པར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མི་མཐོང་བ་དང། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་མི་དམིགས་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པར་བདེན་པའི་རློམ་
པ་མེད་པ་དང། གཟུགས་དང་དེའི་མཚན་མ་དང། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བདེན་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་དགུ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་པོ་མཐོང་བའི་ས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་
ལ་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་བཅུ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚོགས་ལམ་ནས་ས་བདུན་པའི་བར་གྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་
སྒྲུབ་པ་ཆོས་ཅན། ས་མཚམས་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། ལོ་སྐོར་དང་ཟླ་བ་སོགས་སུ་ས་མཚམས་བཅད་ནས་བརྩོན་པའི་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་སྦྱོར་བ་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་ཏན་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། ཡོན་ཏན་

[138A]༄༅། །མཐོང་བ་སྔོན་དུ་བཏང་ན་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིའོ། །འགྲེལ་བ་ལ། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་གྲངས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ནས་བཤད་པ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཅི་མ་ལོག་པའི་
སྦྱོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན། བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུའི་གནས་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཐོབ་པས་སོ། །དེ་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་ཤིང་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་
མཛད་པ་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་གྱུར་བ་དང། དོན་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་དང་འཕྲད་ཅིང་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང། རང་གང་དུ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དཔྱད་ཅིང་ལུང་བསྟན་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་དང་
ཡུམ་དོན་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དང། བདུད་ལས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཉན་རང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པ་སྐྱེ་བ་དང། དམ་བཅས་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་དང། འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། མ་འོངས་པ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་
ཚེ་རབས་གཞན་དུའང་ཤེར་ཕྱིན་ཚང་བར་ངེས་པར་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་འབྱུང་སྟེ། རིམ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་ཅིང་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པ་དང། བྱང་ཆེན་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་བ་དང། ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་ཤེར་ཕྱིན་སྟོན་
པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང། གཉེན་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གྲོགས་མཛད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཚོལ་བའི་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་སོགས་བསྐྱེད་པ་དང། དེའི་

[138B] ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་མངོན་པར་འདོད་པ་དང། དེ་ལྟ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དང། ད་ལྟ་ཤེར་ཕྱིན་པ་ཚང་བར་རྙེད་པ་ཅེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཐོབ་པས་སོ། །ལྔ་པ་སྦྱོར་བ་སྒོམ་པའི་ཚེ་དོར་བྱའི་གོལ་ས་སྐྱོན་གསུམ་
ལས་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་སོགས་སོ། རྩ་བ་ནི། སྐྱོན་ནི་ཞེས་སོགས་ཏེ་འདི་དག་ལས་དང་པོ་བའི་ས་ནས་ཤས་ཆེ་བ་དང། སྦྱོར་ལམ་བཞི་ན་ཆ་ཕྲ་བ་དང། མ་དག་ས་བདུན་ན་ཤིན་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བར་ཡོད་ལ། མདོ་ལས་འདི་ཐམས་ཅད་བདུད་ལས་སུ་གསུངས་པ་ནི། ཁ་ཅིག་བདུད་
ལས་དངོས་དང། ཁ་ཅིག་བདུད་ལས་དང་འདྲ་བ་དང། ཁ་ཅིག་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་བདུད་ཀྱིས་གླགས་རྙེད་པར་འགྱུར་བས་བདུད་ལས་སུ་བཞག་གོ་འགྲེལ་པ་ལ། སྦྱོར་བའི་འགལ་རྐྱེན་རང་ལ་གནས་པ་ཉི་ཤུ། རང་གཞན་གང་རུང་ལ་གནས་པ་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ཉེ་གསུམ། གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་རྙེན་གསུམ་
མོ༑ ༑དང་པོ་ལ་སྤོབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཚོགས་ཆེན་པོས་འཐོབ་པ་དང། སྤོབས་པ་ཧ་ཅང་མྱུར་བའོ། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང། སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང། རིགས་པ་མིན་པས་བསྐྱེད་པ་ཁ་དོན་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའོ་
ཐེག་ཆེན་ལས་ཉམས་པའི་རྒྱུ་བདུན་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཛིན་པ་ཉིད་དང། ཤེར་ཕྱིན་པོར་ནས་དམན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉམས་པ་དང། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ཡུམ་གྱི་ནོམ་པའི་རོ་མྱང་བ་ཉམས་པ་དང། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་དུ་ཐེག་པའི་མཆོག་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་ཉམས་པ་དང། དེ་ལྟར་བྱེད་བ་རྟག་ཏུ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྣམ་མཁྱེན་ལས་ཉམས་པ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་ཚན་དང་པོའོ། །དམན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་རྣམ་མཁྱེན་ཚོལ་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་བ་ཉམས་པ་དང། དེ་ལྟར་ཚོལ་བ་གོང་ན་མེད་པ་ཆོས་སྐུ་

[139A]༄༅། །ལས་ཉམས་པའོ། །ཐེག་ཆེན་ལས་གཡེང་བའི་རྒྱུ་ནི་ཡུལ་རྣམ་པ་མང་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤོབས་པ་འབྱུང་བ་དང། ཡུམ་ཡི་གེར་འདྲི་བ་ལ་ཡུམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཡུམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། ཡི་གེ་ལ་ཡུམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་
ཡི་གེ་མེད་པ་ཙམ་ལ་ཡུམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། ཡུལ་དང་གྲོགས་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རོ་མྱང་བ་དང། ལམ་མིན་པ་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་ཚན་གཉིས་པའོ། །གཉིས་པ་སྐྱོན་
སློབ་དཔོན་ལ་བསྟེན་པ། རང་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ། གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གྲངས་བཞིན་དུ་ཉན་པ་པོ་སྔ་མ་དང་འཆད་པ་པོ་ཕྱི་མ་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་བས་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་ཉམས་པ་སྟེ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་པ་ནི། བཟློག་ན་ཡང་ཉེས་པར་འགྱུར་བར་སྟོན་པའོ། ཞེས་
ཟེར་བ་བབ་ཅོལ་སྟེ། སློབ་དཔོན་འདུན་པ་ཆེ་ཞིང་སློབ་མ་སྙོམས་ལས་ཆེ་བ་སོགས་སྐྱོན་ཡིན་ཡིན་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དཔོན་སློབ་བློ་མཉམ་དགོས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སློབ་མ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་ཁྱབ་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་པ་ནི། ཉན་
པ་པོ་ཕྱི་མ་དང་མ་འབྲེལ་ཞིང། འཆད་པ་པོ་སྔ་མ་དང་མ་འབྲེལ་བར་སྟོན་པ་སྟེ། འོག་མ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཉན་པ་པོ་འདུན་པ་དང་འཆད་པ་པོ་སྙོམས་ལས་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོགས་པའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པ་དང། ཞེས་སོགས་སུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་གོ་སླའོ། །གཉིས་
པ་ནི། གཞན་དོན་དུ་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་ལས་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་དང། རང་དོན་དུ་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ལ་ཡིད་བདེ་བ་སྟེ་གཉིས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་དག་ཅེས་སོགས་ཏེ་གོ་སླའོ། །གསུམ་པ་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་རྐྱེན་ནི། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདུད་

[139B] མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་གནས་ལུགས་སྒོམ་པར་སྟོན་པ་བཅོས་མ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང། ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མིན་པ་བདུད་སངས་རྒྱས་སུ་སྤྲུལ་པ་སོགས་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་ཅེས་བྱ་བ་གཞན་གསུམ་སྟེ། དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ན་སྐྱོན་
བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ངག་དོན་ནི། འདིར་བསྟན་སྦྱོར་བའི་སྐྱོན་ཆོས་ཅན། བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་དེ། རང་ལ་གནས་པའི་འགལ་རྐྱེན་ཉི་ཤུ། མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ཉེར་གསུམ། འགལ་རྐྱེན་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་གསུམ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་སྦྱོར་བའི་རང་བཞི་
མཚོན་བྱེད་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ལ། སྤྱིའི་དོན་དང། ཚིག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ། གཞན་གྱི་འདོད་པ་བརྗོད་ཅིང་དེ་དགག་པ་དང། རང་གི་ལུགས་བཞག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བོད་ཀྱི་བླ་མ་དག་འདི་ལྟར་བཞེད་དེ། སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། མཚོན་བྱ། མཚོན་ཚུལ། མཚོན་པའི་དགོས་པའོ། །དང་
པོ་ལ་ཤེས་ཁྱད་བྱེད་པ་གསུམ་ལས། ཤེས་མཚན་ནི། སྐབས་འདིར་མདོ་བསྟན་བཅོས་ལས་ཤེས་པ་བཅུ་དྲུག་པ་ཕྲག་གསུམ་དངོས་སུ་གསུངས་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་མིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་བཅུ་དྲུག་པ་གསུམ་སྦྱོར་བ་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐབས་འདིར་ཤེས་པ་བཅུ་དྲུག་པ་ཕྲག་གསུམ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་ནི། ནུས་པ་ལ་ཤེས་པའི་སྒྲ་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འབྲས་བུ་རྒྱུ་
ལ་བརྟགས་པའོ། །དོགས་པ་ནི་ནུས་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ནི། ཤེས་པ་འདི་དག་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་དངོས་མིན་ཏེ། དེ་བསྡུས་པ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེར་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་བསྡུས་པ་དང་གཡེངས་

[140A]༄༅། །པ་མཁྱེན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་པར་བཤད་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བཅུ་དྲུག་ཕྲག་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ནི་གདུལ་བྱ་ཉེ་བའི་བསམ་པ་ལ་བལྟོས་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་
པའི་ནུས་པ་གསུམ་མོ། །ཁྱད་མཚན་ནི། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ལ། བྱེད་མཚན་ནི། སྦྱོར་བ་བཞི་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྟོགས་པ་ལ་གཞན་འགོད་པའི་ནུས་པའོ། །མཚོན་བྱ་ནི་མཁྱེན་གསུམ་སྦྱོར་བས་སངས་རྒྱས་བསྐྱེད་
པའི་ནུས་པ་ཡིན་ལ། ནུས་པ་དེ་གང་ལ་ལྡན་པའི་མཚན་གཞི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གོ། མཚོན་ཚུལ་ནི། ཤེས་མཚན་གྱིས་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བ་སངས་རྒྱས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་ལྡན་དུ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པར་བྱེད་ལ། ཁྱད་མཚན་གྱི་ནུས་པ་དེ་གཞན་ལ་
བཀག་ནས་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་སྐྱེད་བྱེད་དུ་མཚོན། ཞེས་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་ཞིང། བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཕུན་ཚོགས་སྐྱེད་བྱེད་དུ་མཚོན་པར་བྱེད་དོ། །མཚོན་པའི་དགོས་པ་ནི། བྱང་སེམས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། སངས་
རྒྱས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་པས་ཤེས་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བ་སངས་རྒྱས་སྐྱེད་པའི་ནུས་ལྡན་དུ་ཤེས་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ། ཁྱད་མཚན་གྱིས་ནུས་པ་དེ་གཞན་ལ་ཡོད་པས་ཐེག་དམན་ལ་འཇུག་པ་སོགས་ལམ་གྱི་གོལ་ས་སྤོང། བྱང་སེམས་སངས་
རྒྱས་དོན་དུ་གཉེར་བའང་གཞན་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་ལ་བྱེད་མཚན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་སྐྱེད་བྱེད་དུ་མཚོན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། བྱང་སེམས་རང་གི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་ལ་ཤེས་ནས་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བ་

[140B] ཞེས་བཞེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཤེས་ཁྱད་བྱེད་པ་གསུམ་པོ་གང་ཡང་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་མིན་པར་སངས་རྒྱས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་ལྡན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཞུང་གི་ཚིག་ལ་མི་ཞུགས་ཀྱང་སྐབས་སུ་བབ་
པའི་དོན་ཉམས་སོ། །ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བ་མཚན་གཞི། སངས་རྒྱས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་ལྡན་དུ་མཚོན་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཀྱང། དེ་ཉིད་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། བུམ་པ་མཚན་གཞི་དངོས་པོར་མཚོན་པ་
ལ༑ དོན་བྱེད་ནུས་པ་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་བའི་ཚེ། དོན་བྱེད་ནུས་པ་དེ་བུམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་ལ་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ལ་ཤེས་བྱེད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡིད་བརྟན་པར་དཀའོ། །ཡང་ཕྱིར་བས་
ཀྱི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་ཤེས་པ་བཅུ་དྲུག་པ་པྲག་གསུམ་པོ་དག་ནི། སངས་རྒྱས་པའི་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། འདི་དག་གིས་མཚོན་པའི་ཚུལ་ནི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པས་རྒྱུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་
མཚོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་མཚན་གཞི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུར་མཚོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་རུང་དང་ལྡན་པ་མཚན་ཉིད་དོ། །མཁྱེན་གསུམ་སྦྱོར་བ་མཚན་གཞི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཁྱེན་པའི་རྒྱུར་མཚོན། དེ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་ལྡན་
མཚན་ཉིད་དེ་བུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་ལྡན་གྱིས་བུར་མཚོན་བ་བཞིན་ནོ། ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟ་ན་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བ་མཚན་གཞི་དང། སངས་རྒྱས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་ལྡན་མཚོན་བྱར་སོང་གི། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བ་མཚོན་བྱར་མ་སོང་པས་འདི་དག་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བའི་མིན་པ་

[141A]༄༅། །ཐལ་བའི་སྐྱོན་སོ་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཁྱེན་པའི་རྒྱུ་དང། དེ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་ལྡན་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་འབྲས་མིན་པས་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མཚོན་དུ་སྨྲས་པ་དང། མཚོན་སྦྱོར་དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་ཁས་བླངས་ནང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་
ཞེས་པ་འདི་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པ་ལ་ཤེས་བྱེད་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་བཤུས་པ་དང་གཡེངས་པ་མཁྱེན་ཞེས་སོགས་བཤད་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་
དྲུག་པ་ཕྲག་གསུམ་སྒྲས་ཟིན་ལ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་དེའི་ཤུགས་ལ་རྒྱུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་དྲུག་པ་ཕྲག་གསུམ་སྦས་དོན་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཅིང། བསྟན་བཅོས་སུ་མདོའི་སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཡིན་
པས་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཁྱེན་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་དྲུག་པ་ཕྲག་གསུམ་བསྟན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཁྱེན་པ་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་མིན་ནོ། འོ་ན་བསྟན་བཅོས་སུ་ཡང་ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ཏེ། ཞེས་བཤད་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། ཐུབ་པ་ཅེས་པ་
འབྱུང་ཡང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། བྱང་སེམས་ལ་ཡང་ཐུབ་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐུབ་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་པ་ཡིས། ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལུགས་བཞག་པ་ལ། མཚན་ཉིད། མཚོན་བྱ། མཚན་གཞི་
མཚོན་ཚུལ། མཚོན་པའི་དགོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཤེས་པ། ཁྱད་པར། བྱེད་པ་རྣམས་ཏེ། ཤེས་པ་ལ་ཡང་གཞི་ཤེས། ལམ་ཤེས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་མཚན་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་གང། གཞི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་

[141B] བྱང་སེམས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་གང་ལམ་གསུམ་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྒོ་ནས་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ལམ་ཤེས་གྱི་ཤེས་མཚན་ཡིན་ཅིང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་སོགས་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་སའི་ཤེས་རྣམ་དག་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ནས་དེ་དག་དང་དམིགས་རྣམ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྒོམ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ནི། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་མཚན་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་མཚན་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་མཁྱེན་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ཏེ། སྔ་མ་གསུམ་
དང་འདི་ཉིད་ལ་བཅུ་དྲུག་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་གདུལ་བྱ་ཉེ་བའི་བསམ་པ་ལ་བལྟོས་ནས་ཡིན་ནོ། །བྱེད་མཚན་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ད་ལྟ་རང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་ལ་གདུལ་བྱ་གཞན་འགོད་པའི་བྱེད་པ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་གདུལ་བྱ་ཉེ་བའི་བསམ་པ་
བལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །མཚོན་བྱ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང། ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་གསུམ་ཡིན་ལ། མཚན་གཞི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་སྟེ། དེ་ཡང་མཚོན་པའི་ཚུལ་ནི། ཉན་ཐོས་རྟག་སོགས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་བཞི་པོ་དེ་མཚན་གཞི། ཐེག་
ཆེན་གྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་མཚོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་སོགས་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་གཞི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་ཅིང། གདུལ་བྱ་མྱང་འདས་ལ་འགོད་པའི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་
པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པ། དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་དཀའ་བ་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་བར་པ་ལྔ་པོ་དེ་མཚན་གཞི། ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་མཚོན། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པ་སོགས་ལམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་ཅིང། ཕན་བདེ་སྐྱོབ་

[142A]༄༅། །པ་སོགས་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་ལ་འགོད་པའི་བྱེད་པ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པ། ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་མ་བདུན་པོ་དེ་མཚན་གཞི། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་མཚོན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་སོགས་འབྲས་བུའི་ཤེས་རྣམ་དག་གི་
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་ཅིང། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟེན་མཛད་པའི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པ། ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་མཚན་རིམ་པ་གསུམ་གྱིས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་རིམ་བཞིན་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཚོན་
པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ན་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་རྣམས་ལེགས་པར་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་མཚན་གྱིས་
མཚོན་པའི་ཚུལ་ནི། ལམ་ཤེས་དང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་མཚན་གཞི། ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་མཚོན། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པ། འོ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་མཚན་
གཞི་ཡིན་གྱི། མཚོན་བྱ་མིན་ན། ངོ་བོ་ཉིད་གང་མཚོན་བྱ་ཡང། ཞེས་གསུངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གཞིར་བྱས་ནས་སྦྱོར་བ་གསུམ་དུ་མཚོན་པར་བྱ་བ་མིན་པས་ན། ངོ་བོ་ཉིད་གང་མཚོན་བྱ་ཡང། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཅིང། འདི་དག་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བ་དག་མཚོན་པའི་བྱ་བ་འཇུག་པའི་གཞི་ཡིན་པས་འདི་དག་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བ་དེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ལས་ལ་འཇུག་པར་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཆས་ཤིན་ཏུ་འཐད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ལམ་ཤེས་དང་རྣམ་

[142B] ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟར་མ་བསྟན་པ་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ལ་མཁས་པ་དུ་མ་དག་གཞི་ཤེས་ཙམ་གྱི་ལྡོག་པ་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་ཅིང། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེ། ལམ་
ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བས་འདིར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བཞེད་པ་མི་འཐད་དེ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་བྱེད་པ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཙམ་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་ཅིང། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་
པའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བས་སོ། །དེས་ན་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཅན་དུ་འདྲ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཚུལ་མི་འདྲ་སྟེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་ཁོ་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཟག་གི་བདག་
མེད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ཀྱང་ཁོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཆ་ནས་ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ལ། སྦྱོར་བ་གཞན་གཉིས་ནི་རང་གི་ངོ་བོའང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས། ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་
འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་འཕགས་ཚུལ་སྔ་མ་ནི། སྐབས་གསུམ་པར། བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེ་མཉམ་ཉིད་གཞིའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཟིན་པས་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལའང་ཁྱད་
མཚན་སྟོན་པའི་སྐབས་སུ་མཐོང་ལམ་ཁོ་ན་ལ་དངོས་སུ་སྦྱར་ནས་གསུངས་པ་ནི་མཚོན་པའི་དོན་དུ་ཡིན་གྱི། མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཁོ་ན་ཁྱད་མཚན་དུ་སྟོན་བཞེད་པ་མིན་ལ། ཊཱིཀ་བྱེད་གང་དག་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཉན་རང་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ནས་

[143A]༄༅། །གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དང། དེས་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མཚོན་ཚུལ་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མཚན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་ནང་འགལ་བའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། གང་དག་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་ཡང་ཉན་རང་ཁོ་
ནའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་སྨྲ་བ་ནི་གཞུང་དུ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་བཅུ་དྲུག་པ་དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་རྟོགས་པ་སྟེ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དངོས་སུ་བསྟན་པ་དང་འགལ་
ཞིང༑ ཁ་ཅིག་ཤེས་མཚན་གྱིས་སྦྱོར་བ་སངས་རྒྱས་སྐྱེད་བྱེད་དུ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པ་དང། ཁྱད་མཚན་གྱིས་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མཚོན་པ་མི་འཐད་པར་སྨྲས་ནས། སླར་ཡང་ཤེས་མཚན་གྱིས་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་
མཚོན་པར་བྱེད་ལ། ཁྱད་མཚན་གྱིས་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱིས་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ཁྱད་མཚན་ལ་གཞི་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱད་མཚན་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་བ་ནི་དངོས་སུ་འགལ་བ་ངོ་མི་ཤེས་པར་ཟད་དོ། །ལྔ་པ་མཚོན་པའི་དགོས་པ་ནི། སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་ཇི་
ལྟ་བར་མ་ཤེས་ན་སྒོམ་མི་ནུས་པས་དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་སྒོམ་པའི་སྔོན་དུ་རང་བཞིན་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དོན་ལ། སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར། སོ་སོའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་བླང་བ་དང་སྐྱོན་དོར་བས་སྦྱོར་བ་
རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་ཞེས་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ། རྩ་བ་ནི། བྱེད་པ་གང་གིས་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དེ་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཏེ། ཤེས་པ་དང་

[143B] །ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྦྱོར་བར་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་མཚན་ཉིད་ཅེས་པའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྔ་མ་ནི། མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐད་དོད། ལུགས་ཞེས་པ་དེ་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པར་བསྒྲུབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་
དང༑ ཕྱི་མ་ནི་ལས་ལ་འཇུག་པར་བསྒྲུབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་འགྲེལ་པ་ལ། བྱེད་པར་བསྒྲུབས་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ལས་སུ་བསྒྲུབས་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་བྱེད་པར་བསྒྲུབས་པ་འདིས་སྦྱོར་བ་རྣམས་མཚོན་
པར་བྱེད་པས་ན་མཚན་ཉིད་ཅེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཤེས་པ་དང། ཁྱད་པར་དང། བྱེད་པ་རྣམས་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཅིང་ལས་སུ་བསྒྲུབས་པ་དེ་རྣམས་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་བར་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་ཤེས་
པར་བྱའོ། །རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་ལ། ངག་དོན་ནི། ཤེས་ཁྱད་བྱེད་པ་གསུམ་པོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ་
མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ལས་སུ་བསྒྲུབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁྱོད་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་ཤེས་པ། ཁྱད་པར། བྱེད་པ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དང་པོ་ལ་གཞི་ཤེས། ལམ་ཤེས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་མཚན་གསུམ། དང་པོ་ལ་མཚམས་
སྦྱར་ནི། མཚན་ཉིད་བཞི་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཞེས་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་ཅིང། རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་བསྡུས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་དེ་འཇིག་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང། སེམས་

[144A]༄༅། །ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང། སེམས་ནང་དུ་བསྡུས་པ་དང། སེམས་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཡེངས་བ་དང། སེམས་ནམ་མཁའ་ལྟར་མི་ཟད་པའི་རྣམ་པ་དང། སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་དང། རྩ་བའི་སོགས་པ་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྡུས་
པ་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་དབྱིངས་ཡིན་པས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང། སེམས་བདེན་མེད་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་མཉམ་པས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང། དོན་དམ་པར་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྟེན་མེད་པས་སེམས་ཚད་མེད་པ་དང། སེམས་དབང་པོ་ལ་བསྟེན་
དུ་མེད་པ་དང། སེམས་སྤྱན་ལྔས་ལྟར་མེད་པ་དང། སེམས་གཡོ་བ་དང་ལ་སོགས་པ་འདུ་བ་དང། བཀྲམ་པ་དང། བཅུམ་པ་རྣམས་འཁྲུལ་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པ་དང་ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་བ་བཞིའི་མཐའ་ཟད་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་དྲང་སྲོང་འགའ་ཞིག་གིས་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཐམས་
ཅད་བཅུ་བཞིར་བསྡུས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ་ན། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྱད་གཞི་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལས་བརྩམས་ཏེ། འདྲི་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་དགོངས་ཤིང། ཁྱད་གཞི་བདག་བཀག་ན་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བར་དགོངས་ནས་དེའི་ཚེ་གང་དུ་ཡང་ལུང་མ་བསྟན་པས་ན། ལུང་
དུ་མ་བསྟན་པའི་ལྟ་བ་བཅུ་བཞི་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང། མྱང་འདས་ལ་བརྟེན་པ་བཞི་བཞི་དང། ལུས་སྲོག་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས་རྣམས་ཏེ། དང་པོ་གསུམ་ནི་རིམ་པ་བཞིན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང། གྲོལ་བའི་བདག་གི་གནས་སྐབས་
ལ་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་ལུས་སྲོག་གི་གནས་སྐབས་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་དང། མི་རྟག་པ་དང། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དང། གཉིས་ཀ་མིན་པའི་ཕུང་གསུམ་དུ་བདེན་པར་བལྟ་བ་ནི། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་བཞིའོ། །བདག་དང་འཇིག་རྟེན་

[144B] གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དང། གཉིས་ཀ་མིན་པ་བདེན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ནི། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་བཞིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོང་ཕན་ཆད་འབྱུང་བ་དང། མི་འབྱུང་བ་དང། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དང་གཉིས་ཀ་མིན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་མྱང་
འདས་ལ་བརྟེན་པ་བཞིའོ།།ལུས་སྲོག་གཅིག་ཏུ་བལྟ་བ་དང། ཐ་དད་དུ་བདེན་པར་བལྟ་བ་ནི་ལུས་སྲོག་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་བདག་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་དང། འཇིག་རྟེན་ནི་དེའི་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང། ལུས་ནི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ཡིན་ལ། སྲོག་ནི་བདག་གི་
རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་དེ་ཉིད་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མེད་གང་ལས་ཀྱང་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་མིན་གྱི། གདོད་མ་ནས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་བལྟ་བ་ནི་རྟག་པར་བལྟ་བའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མེད་དུ་གསར་དུ་སྐྱེས་པར་བལྟ་བ་ནི་མི་རྟག་པར་བལྟ་བའི་དོན་ཡིན་ཅིང། དེ་
གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོད་མ་ནས་ཡོད་པ་དང། གནས་སྐབས་གསར་དུ་སྐྱེས་པར་བལྟ་བ་ནི་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་བལྟ་བ་ཡིན་ཅིང། དེ་གཉིས་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བལྟ་བ་ནི་གཉིས་ཀ་མིན་པར་བལྟ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་དེ་དག་ཤི་འཕོས་པའི་འོག་ཏུ་རྒྱུན་ཆད་
པར་འདོད་པ་ནི། མཐའ་དང་ལྡན་པར་བལྟ་བ་དང། ཚེ་འདིའི་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་དེ་དག་མ་འགྱུར་བར་ཚེ་ཕྱི་མར་འཇུག་པར་འདོད་པ་མཐའ་དང་མི་ལྡན་པར་བལྟ་བ་དང། དེ་དག་རང་བཞིན་འཇུག་ཅིང་གནས་སྐབས་མི་འཇུག་པར་འདོད་པ་གཉིས་ཀར་བལྟ་བ་དང། དེ་གཉིས་གང་
དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་མིན་པར་བལྟ་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་གྲོལ་བ་བདག་ཡོད་པར་བལྟ་བ་དང། སྔར་བདག་ཡོད་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་རྒྱུན་ཆད་པར་བལྟ་བ་དང། རང་བཞིན་ཡོད་ཅིང་གནས་

[145A]༄༅། །སྐབས་རྒྱུན་ཆད་པར་བལྟ་བ་དང། དེ་གཉིས་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་མྱང་འདས་ལ་བརྟེན་པ་བཞིའོ། །འདི་དག་ལས་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་དང། མཐའ་དད་མི་ལྡན་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོངས་ནས་འབྱུང་བར་བལྟ་བ་
རྣམས་ནི་གྲངས་ཅན་སོགས་རྟག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ཅིང། དེ་ཡང་ཡུལ་ལ་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གཡོ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མི་རྟག་པ་དང་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོངས་ནས་མི་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་རྣམས་ནི། རྒྱང་པན་སོགས་
ཆད་པར་བལྟ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཡུལ་ལ་དགག་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འདུ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་འགྲེལ་ཆེན་དུ་བཞི་ཚན་དང་པོ་ལ། དང་པོ་གྲངས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་གཡོ་བ། གཉིས་པ་རྒྱང་པན་གྱི་ལྟ་བ་འདུ་བ་ཞེས་གསུངས་ནས། ལྷག་མ་
ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས། བཞི་ཚན་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་མཐའ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་ཞེས་གོ་རིམ་བསྒྱུར་དགོས་པར་སྨྲ་ལ། ཁ་ཅིག་གོ་རིམ་བསྒྱུར་མི་དགོས་ཏེ། ཚེ་ཕྱི་མའི་ཐོག་མ་དེ་ཚེ་འདིའི་མཇུག་གམ་མཐའ་ཡིན་པས་མཐའ་ལྡན་དུ་ལྟ་བ་གྲངས་
ཅན་ལ་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མཐའ་ལྡན་གྲངས་ཅན་ལ་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་དེ། དབུ་མ་རྩ་བ་ལས། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ན། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཐའ་ལྡན་གྱི་དོན་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་རྒྱུན་ཆད་པ་མཐའ་དང་མི་ལྡན་པའི་དོན། ཚེ་འདིའི་བདག་
དང་འཇིག་རྟེན་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཕྱི་མར་འཇུག་པ་ལ་བྱས་ནས་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་མཛད་པས་སོ། །དེས་ན་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་དེ་ནི་ཇི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། ཞེས་པའི་དོན་ནི། གསུམ་པ་རྣམས་ནི་གཅེར་བུ་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། ཆ་

[145B] །བཞི་པ་རྣམས་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཁས་ལེན་པ་གནས་མ་བུ་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ཅིང། དགག་སྒྲུབ་གཉིས་ཀ་འགོག་པའི་རྣམ་པས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་བཅུམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་སྲོག་
གཅིག་ཏུ་བལྟ་བ་བྱེ་བྲག་པ་དང། ཐ་དད་དུ་བལྟ་བ་གྲངས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བར་སའི་དངོས་གཞི་ལས་བཤད་ཅིང། སྔ་མ་གཡོ་བ་དང། ཕྱི་མ་བདུ་བའི་ལྟ་བའོ། །གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་
པ་དེ་བཞིན་ལ་བསྟན་ཅིང་མིང་གི་བརྔར་བརྟགས་པ་ཤེས་པ་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མདོར་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་ཆོས་ཅན། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དབེན་པ་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་བཞི་པོ་
རྣམས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཚོན་པ་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ནའོ། །གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི་སྟོང་ཉིད་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་དང། རྒྱུའི་མཚན་མ་མེད་པ་དང། འབྲས་
བུ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པ་དང། བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགག་པ་མེད་པ་དང། རྩ་བའི་སོགས་པ་ཅེས། བྱ་བའི་སྒྲས་བསྡུས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང། སྤང་བྱའི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་
ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྟེན་མེད་པ་དང། རང་བཞིན་མི་འགྱུར་བས་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ་དྲུག་དང། ཆོས་ཉིད་སུས་ཀྱང་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་མེད་པ་དང། ཆོས་ཉིད་གཞན་གྱིས་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་ཆོས་ཉིད་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་བྱས་པས་རྣམ་པར་མི་

[146A]༄༅། །རྟོག་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བར་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། དོན་དམ་པར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དེ་དག་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པ་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མདོར་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་བཅུ་དྲུག་ཆོས་
ཅན། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྔ་པོ་དེ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བདག་ཏུ་མཚོན་པས་ནའོ། །གསུམ་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། དེ་ནི་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་
ནི༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་མཁྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་དང་གུས་པར་བྱ་བ་དང། བླ་མར་བྱ་བ་དང། མཉེས་པར་བྱ་བ་དང། མཆོད་པར་བྱ་བ་དང། བདེན་པའི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང། སྤྲོས་པའི་མཐའ་
གང་དུ་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་དོན་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང། སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྟོན་པ་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བ་སྤྱིར་བསྟན་ནས། དེ་ཉིད་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་འཆད་པ་ནི། གདུལ་བྱ་འཁོར་དུ་མ་བསྡུས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ནས་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་
རབ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་མཛད་པ་དང། བསྡུས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་ནས་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་མཛད་པ་དང། སྨིན་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་
རབ་བསྐྱེད་ནས་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་མཛད་པ་དང། ཞེས་པའམ། ཡང་ན་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་མཛད་པ་དང། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་པ་བྱང་

[146B] ཆེད་དུ་བྱ་བའི་དོན་མཐར་ཕྱིན་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་མཛད་པ་དང། ཞེས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྔ་མ་ནི་ཡུམ་ལ་
བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཞན་དོན་མཛད་པ་དང། ཕྱི་མ་ནི་ཡུམ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་བཞིའི་བཞེད་དོན་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང། སྤྲོས་པ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་རང་བཞིན་གྱིས་འགོག་
བ་དང། མཚན་འཛིན་གྱིས་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ཤེས་བ་ཅེས་བྱ་བ་རྣམས་ཏེ། མདོར་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་བཅུ་དྲུག་ཆོས་ཅན། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་སོགས་
ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་མ་བདུན་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེ་དག་ཏུ་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ནའོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་མཚན་ལ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་དངོས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དགུས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་
དེ་དག་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དེ་དང་དེར་འཇོག་པ་ཙམ་གྱི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ནས་ཤེས་པའི་རྣམ་པས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་འཇོག་བྱེད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འོག་ཏུ་བར་སྐབས་ཀྱི་
ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་དོ། །དེ་ཡང་ཤེས་མཚན་གྱིས་ནི་རིམ་བཞིན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཙམ་དུ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མཚོན་ཞེས་བྱ་ལ། ཁྱད་མཚན་གྱིས་ཉན་རང་གི་རྟོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འཇོག་བྱེད་

[147A]༄༅། །ཡིན་པས་ཁྱད་པར་དུ་མཚོན་པ་ཅེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད། དམན་ལམ་དངོས་སུ་མ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་རྩ་བ་ནི། བསམ་མི་ཁྱབ་ཅེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། མདོ་ལས། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པའི་ཡུལ་
ཅན་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གིས་མཚོན་ནས་བསྟན་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སློབ་ལམ་གྱི་མངོན་རྟོགས་ཆོས་ཅན། ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་
ནོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དང། ལ་སོགས་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་པ་དག་ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་མཚོན་པས་ནའོ། །གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། ཡང་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་དང་ཞེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་
པ་ཉིད་དང། ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་མཁྱེན་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཞི་ནི་ཆོས་ཅན། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་བཅུ་དྲུག་གང་གིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་རྣམས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟོབས་ཀྱིས་རྟོག་གིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བ་ཉིད་དང། ཟླ་དང་མི་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཚད་མས་གཞལ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང། གྲངས་ཀྱིས་བགྲངས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་
བཞི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་སྡད་ཅིག་མ་བཞིས་མཚོན་ནས་བསྟན་པའི་ཁྱད་པར་དག་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྡུད་པ་དང་སྐྱེས་བུ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ལ་མཁས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པའི་དངོས་

[147B] ཐེག་ཆེན་རང་གི་ལུགས་ལ་བལྟོས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཉན་རང་ལས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་ཤེས་པ་དང་བཞི་ནི་ལ་སོགས་པ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞིས་མཚོན་པའི་ཁྱད་པར་དག་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་
པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པ་བྲི་བ་མེད་པ་དང་གང་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་དང། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྟག་ཏུ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་དང། ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་བསྐལ་པ་དུ་མར་སྒྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་
པར་འགྲུབ་པ་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་རྣམས་ནི་འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞིས་མཚོན་པའི་རྣམ་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་རྟེན་རིགས་དང་ལྡན་པ་དང། སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་དད་ལྡན་པ་དང་ཐེག་ཆེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང། བྱང་ཆུབ་གཞན་དང་གཟུགས་སོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་རྣམས་ནི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཞིས་མཚོན་པའྐི་ཁྱད་པར་
དག་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། གང་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཉན་རང་གི་ལམ་མ་བཤད་ན་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་མི་ཤེས་སོ། ཞེ་ན། ཉན་རང་དེ་དག་གི་ལམ་ནི་ཆོས་ཅན། འདིར་དངོས་སུ་མ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དོ། གོ་སླ་བས་མ་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོ་སླ་བར་
ཐལ། ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པས་བཅིངས་པར་སྐྱེ་བ་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་སྔར་བཤད་དེ་དག་གི་ཤུགས་ལ་ཤེས་ནུས་པའི་ཕྱིར། གང་དག་སྐབས་གསུམ་པའི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོའི་གཞི་ཤེས་དང། གཞི་ཤེས་རྣམ་པ་ཉེར་བདུན་སོགས་ཉན་རང་

[148A]༄༅། །གི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དག་གིས་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཁད་མཚན་གྱིས་ལམ་ཤེས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་མཚོན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན་ཁྱད་
པར་འཕགས་ཡུལ་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པ་ཉམས་སོ། །དེས་ན་མུན་སྤྲུལ་ཆེན་པོའོ། །གསུམ་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། ཁྱད་པར་གྱི་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི་ཕན་དང་སོགས་སོ། །འགྲེལ་བ་ལ་སོ་སོར་བཤད་པ་དང། བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། གཞི་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པ་
ནི། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་བ་ཆོས་ཅན། གསུམ་ཡོད་དེ། གདུལ་བྱ་རྒྱུད་ལྔའི་འགྲོ་བ་ལས་བཏོན་ནས་མྱང་འདས་ལ་འགོད་པ་མ་འོངས་པའི་ཕན་པ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བཀྲོལ་ནས་མྱང་འདས་ལ་འགོད་པ་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་དང། ཡང་སྲིད་མི་ལེན་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་མེད་
པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་རིམ་བཞིན་ཕན་དང། བདེ་དང། སྐྱོབ་པའི་བྱེད་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པ་ནི། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་ཆོས་ཅན། བདུན་ཡོད་དེ། ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་ལ་འགོད་པས་གཏན་
དུ་ཕན་པ་དང་འདྲེ་བ་མེད་པར་ཆོས་བསྟན་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བཟློག་པ་དང། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང། སྲེད་པའི་བརླན་དང་བྲལ་བའི་མྱང་འདས་སྟོན་པས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྟོགས་པའི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་དང། གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་
དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་དང། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱིས་རང་རང་གི་སྤང་བྱ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་མཐའ་རྫོགས་སྨིན་མ་སྦྱངས་པར་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམས་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་

[148B] དཔུང་གཉེན་དང། གླིང་དང། ལོངས་འདྲེན་དང། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་བྱེད་པ་ནི། རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ནི་ཆོས་ཅན། བྱེད་པ་གཅིག་ཡོད་དེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་དེ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཀྱིས་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདིར་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉེ་བར་
སྒྲུབ་པ་རྣམ་མཁྱེན་སྦྱོར་བའི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་རིམ་པ་གསུམ་པོ་དག་ཆོས་ཅན། བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དག་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་མཛད་པའི་ཆ་ཡིན་པས་ནའོ། །བཞི་པ་ངོ་བོ་
ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ། མཚམས་སྦྱར་ནི། བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་བསྟན་ནས། རྐང་བ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ནོ། །འགྲེལ་པ་ལ་དབྱེ་བ་དང། དེ་དག་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་
མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་ཅན། བཞི་ཡོད་དེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང། དེའི་རྟགས་ལུས་ཀི་གནས་ངན་ལེན་དང། དེའི་མཚན་མ་ཚུལ་བཞིན་མིན་པ་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་གི་རྣམ་རྟོག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབེན་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཆོས་

[149A]༄༅། །ཅན། ལྔ་ཡོད་དེ། དོན་དམ་པར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གོ་གྱོན་པས་བྱ་དཀའ་བ་དང། ཐེག་པ་གཞན་དུ་མི་ལྟུང་བ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་མཁྱེན་དུ་ངེས་པ་དང། ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མཆོག་ཉིད་
ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་གསུམ་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང། བསྒོམ་པ་པོའི་ཆོས་མ་དམིགས་པ་དང། བདེན་པའི་ངོ་བོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མཐའ་དག་བཀག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཅན། བདུན་ཡོད་
དེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དང་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་དུ་བསྡུས་པའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ལ་དམིགས་ནས་སྒོམ་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་བར་བདེན་པར་འཛིན་པ་ལས་བཟློག་སྟེ་བསྟན་པས་མི་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐོགས་
པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང། ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་བདེན་པར་མི་དམིགས་པས་གཞི་མེད་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་དང། ལ་སོགས་པ་དེ་གཉིས་ཀ་
མིན་པ་དང། གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་ཆོས་ཅན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞེད་དོ། ཞེས་རྩ་བར་ཁྱོད་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་
དེ། ཁྱོད་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དག་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་མཚོན་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ལས་སུ་བྱ་བ་ཡིན་པས་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་ན་ཁྱོད་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི་

[149B] ཁྱད་མཚན་བཅུ་དྲུག། བྱེད་མཚན་བཅུ་གཅིག། ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་སོགས་སོ། །བདུན་པ་སྒོམ་བྱུང་གི་སྦྱོར་བའི་ཉེར་རྒྱུ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་བཤད་པ་ལ། སྤྱིའི་དོན་དང། ཡང་ལག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ། རྟེན། མཚན་ཉིད། སྒྲ་དོན། དབྱེ་བའོ། །
དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་སྐྱེ་རུང་བའི་རྟེན་ཀུན་ལ་འྡིའང་རུང་ཞིང། དེའང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། གླིང་གསུམ་གྱི་མི་དང་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་དང། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་འགའ་ལའང་སྐྱེར་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐར་ཆའང་དེ་དག་ལ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །
སེམས་རྟེན་ནི། འགའ་ཞིག་ན་རེ། འདོད་སེམས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ཏེ། འདི་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ཅིང། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་སྒོམ་བྱུང་དུ་འགྱུར་བས་སོ། ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཐེག་ཆེན་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་པའི་ཆོས་རྒྱུན་ཏིང་ངེ་འཛིན་
བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐེག་ཆེན་ཐར་ཆ་ནི་འདོད་སེམས་དང་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་གཞན་དང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་ལམ་ན་ཐོས་བསམ་གཟོ་ཡི་སྒོམ་བྱུང་མེད་ཅེས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་
པར་གཏན་ལ་ཕབས་པ་ཡོད་ཀྱང། སྒོམ་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་གསལ་སྣང་སྐྱེས་པ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་ཚོགས་ལམ་ན་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་གཏན་མེད་དུ་འཆད་པ་མིན་ལ་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཡིན་ན་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་ཁྱབ་ན། ཉན་རང་ལ་སྒོམ་བྱུང་གི་
ཤེས་རབ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྒ་དོན་ནི་ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་ལས། ཐར་པ་ནི་བྲལ་བའི་ཁྱད་པར་ཞིག་སྟེ། ཅེས་བཤད་པ་ལྟར། ཐར་པ་ནི་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་མ་ལུས་པ་ཟད་པའི་བྲལ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཆ་ནི་སྦྱོར་ལམ་དུ་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ཟད་པ་

[150A]༄༅། །དེ་ཕྱིན་ཞིང། དེ་དང་མཐུན་པའམ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་མཚན་ཉིད་ནི། རང་འབྲས་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་བའི་ཚོགས་ལམ་གྱི་དགེ་པ། བཞི་པ་དབྱེ་ན། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཐར་ཆ་གསུམ་མོ། །དེ་དག་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གོ་རིམ་བཞིན། རང་འབྲས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ངེས་ཆའི་རྒྱུའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚོགས་ལམ་གྱི་དགེ་བ། ཞེས་སོགས་སུ་འདོན་པ་བསྒྱུར་ཞིང་བཤད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དོན་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་དངོས་བཤད་པའོ། དང་པོ་ནི་
ཐར་པའི་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ངོ་བོ་དང། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ། རྩ་པ་ནི། མཚན་མེད་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། བདེན་པའི་མཚན་མ་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་པ་
རྣམས་རང་རྒྱུད་ལ་ས་བོན་ནུས་ལྡན་བཞག་ཅིང། རིགས་སད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྐྱེད་པར་མཁས་པའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ནི་ཆོས་ཅན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་འདི་ལ་ཐེག་ཆེན་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་
པར་འདོད་དོ། །རང་འབྲས་ཐེག་ཆེན་ངེས་ཆའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཚོགས་ལམ་གྱི་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། མཚམས་སྦྱར་ནི། མཁས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ལ། མཁས་པའི་དབྱེ་བ་དང། དེ་
དག་ཆེ་ཆུང་འབྲིང་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡུལ་ཅན་དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ལ་དབང་བྱེད་པའི་སྒོམ་བྱུང་མིན་བས་དང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲངས་བཞིན་

[150B] སྦྱིན་སོགས་དང། བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་སེམས་བསྐྱེད་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ངག་དོན་ནི་ཐེག་ཆེན་ཐར་པ་ཆོས་ཅན་
ཁྱོད་ལ་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ལྔར་ཡོད་དེ་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པའི་དད་སོགས་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་ཐར་ཆ་ཡུལ་ལྔ་ལ་མཁས་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་བར་མཆོད་པར་འཐོབ་པས་ཁྱབ་
པ་མིན་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་སྤྱིར་ཐེག་ཆེན་ཐར་ཆ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྫོགས་བྱང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐར་ཆ་དང། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་རྫོགས་བྱང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐར་ཆ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་ཐེག་ཆེན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུད་
ཀྱི་ཏར་ཆ་གསུམ་ཡོད་ལ། གསུམ་པ་ལ་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་གྱི་བྱུང་སེམས་དབང་པོ་རྣོ་འབྲིང་རྟུལ་གསུམ་གྱི་ཐར་ཆ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྫོགས་བྱང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུད་
ལ་ཡོད་པས་ཆེན་པོ་དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་རྟོགས་པར་སླ་ཞིང་ཚོགས་ཆུང་དུས་རྟོགས་ནུས་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྫོགས་
བྱང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཐར་ཆ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་བྱངས་སེམས་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་རྒྱུད་ལ་ཡོང་པས་ན་རྫོགས་བྱང་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་རྟོགས་པར་དཀའ་བའམ་ཚེགས་ཆེན་པོས་རྟོགས་ཤིང་འཐོབ་པར་བྱེ་

[151A]༄༅། །དགོས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འབྲས་བུ་ལ་འཐོབ་དཀའ་སླའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླངས་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྫོགས་བྱང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དབང་པོ་འབྲིང་པོའི་
རྒྱུད་ཀྱི་ཐར་ཆ་ནི་སྔ་མ་པས་རྟོགས་དཀའ་ཞིང། ཕྱི་མ་བས་རྟོགས་སླ་བར་དོན་གྱིས་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྫོགས་བྱང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དབང་རྟུལ་གྱིས་ཀྱང་རྫོགས་བྱང་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་ཐོབ་པར་དཀའ་བར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཤུགས་
ཀྱིས་ན་རང་རྒྱལ་དུ་རིགས་ངེས་པ་དང། ཉན་ཐོས་སུ་རིགས་ངེས་པ་རྫོགས་བྱང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐར་ཆས་རྫོགས་བྱང་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་པར་བསྟན་ཅིང། འོ་ན་གང་དག་དེ་དག་གིས་རྫོགས་བྱང་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་བར་
ཆོད་པར་མི་འཐོབ་ཅེ་ན། སྐབས་འདིར་བསྟན། ཐར་ཆ་འབྲིང་པོ་རང་རྒྱལ་དུ་རིགས་ངེས་པ་རྫོགས་བྱང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དད་སོགས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྫོགས་བྱང་གི་གོང་དུ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ། སྐབས་འདིར་བསྟན་ཐར་ཆ་ཆུང་ངུ་ཉན་ཐོས་སུ་
རིགས་ངེས་པ་རྫོགས་བྱང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དད་སོགས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྫོགས་བྱང་གི་སྔ་རོལ་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །དག་དོན་ནི། ཐེག་ཆེན་ཐར་ཆའི་ངོ་བོར་གྱུར་བའི་དད་སོགས་ལྔ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་
རྫོགས་བྱང་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཁྱོད་རང་རྒྱལ་དུ་རིགས་ངེས་པ་རྫོགས་བྱང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་དེའི་སྔ་རོལ་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདིར་གཞན་དག་སྐབས་འདིའི་ཐར་ཆ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་

[151B] རྟུལ་འབྲིང་རྣོ་གསུམ་ཁྱད་མེད་དུ་བྱས་ནས། དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་དང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐར་ཆ་གསུམ་ལ་འཆད་པ་ནི་རྣམ་པར་འཁྱམས་ཏེ། མདོ་དང་འགལ། བསྟན་བཅོས་དང་འགལ། འགྲེལ་པའི་ཚིག་དོན་ལ་མ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། མདོ་དང་ཇི་ལྟར་འགལ་
ན༑ སྐབས་འདིའི་ཐར་ཆེ་ཆུང་དུ་སྟོན་པའི་མདོར། བྱང་ཆེན་ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། རྣམ་མཁྱེན་དང་ལྡན་པས་སྦྱིན་གཏོང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པས། ཆུང་ངུའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་བྱང་སེམས་ཡིན་པར་བསྙོན་མི་ནུས་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། ཉི་སྣང་ལས་ཀྱང་
དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མར་མི་བྱེད་པར་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པས་ནི་ཆུང་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་བསླབ་པར་བྱའོ། ཞེས་པས་ནི་འབྲིང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་ཤིང། ཉན་རང་གི་ཐར་ཆ་ཡིན་ན། མཚན་
མ་མེད་པའི་རྣམ་པས་སྦྱིན་སོགས་བསྒྲུབ་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་སློབ་པ་སོགས་སུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་དང་ཇི་ལྟར་འགལ་ན། རྩ་བར་སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་དད་སོགས་ལྔ་པོ་ཡུལ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་མཁས་པར་བཤད་ཅིང། ཉན་
རང་གི་ཐར་ཆ་ཡིན་ན་བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་ལ་མཁས་པ་སོགས་སུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲེལ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་མ་ཞུགས་ཏེ། ཆེན་པོ་དང་རྣོན་པོས་ཞེས་བཟླས་ནས་སྨོས་པ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ཆེན་པོ་དང་རྣོན་པོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྫོགས་བྱང་
དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཐར་ཆ་དང། འབྲིང་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་རྫོགས་བྱང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཐར་ཆ་དང། ཆུང་ངུའམ་རྟུལ་པོ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྫོགས་བྱང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཐར་ཆ་ལ་འཆད་པའང་མི་འཐད་དེ། མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆེན་ཆོས་

[152A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་སེམས་པ་ན། བྱང་ཆེན་གང་གིས་སེམས་མི་ཞུམ། མི་འགོད་ཡིད་ལ་འགྱོད་པ་མེད་ཅིང། མི་དངང། ཀུན་ཏུ་མི་སྐྲག་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པས་ཟིན་པར་མི་འགྱུར་ན་བྱང་ཆེན་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་
པ་མི་ཞུམ་མི་དངངས་པའི་རྟུལ་པོའི་ཐར་ཆའི་རྟགས་དང། མི་འགོང་ཞིང་མི་སྐྲག་པ། འབྲིང་གི་རྟགས་དང། མི་འགྱོད་ཅིང་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པས་ཟིན་པར་མི་འགྱུར་པ་རྣོན་པོའི་རྟགས་སུ་བཤད་ལ། ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་རྫོགས་བྱང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལས་དང་པོ་བ་ཡིན་ན་སྟོང་
ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་སེམས་མི་ཞུམ་པ་དང་མི་དངངས་པ་སོགས་སུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཁོ་བོས་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག་གཉིས་པ་སྦྱོར་བ་དང་པོར་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ལ། དངོས་དང། བཟློས་སྤོང་གཉིས། དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། ཐར་པའི་
སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། དྲོ་བ་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ལ་སོ་སོར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་དྲོད་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནམ་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་
ཞེ་ན། ཆགས་སྡང་མེད་པའི་མཉམ་པའི་རྣམ་པ་དང། ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་བསྒྲུབས་པས་བྱམས་པ་གཉིས་ནི་ཆུང་ངུ་དང། ཕྱི་མའི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པས་ཕན་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ནི་འབྲིང་སྟེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་དང། སྐྱེས་པ་དང་
བུད་མེད་རྒན་པ་རྣམས་ལ་ཕ་དང་མའི་སེམས་དང། མཉམ་པ་རྣམས་ལ་སྤུན་དང་སྲིད་མོའི་སེམས་དང། གཞོན་པ་རྣམས་ལ་བུ་དང་བ་མོའི་སེམས་དང། ཕན་འདོགས་པའི་བཤེས་དང། ཡིད་བརྟན་པའི་གྲོགས་དང། རུས་གཅིག་པའི་གཉེན་དང། མི་གཅིག་པའི་སྣག་གི་ཉེ་

[152B] །ལྔ་ཚན་གཉིས་སུ་བྱས་པ་ནི། ལྔ་ཚན་དང་པོ་ལ་རེ་རེ་དང། ཕྱི་མ་ལ་གཉིས་གཉིས་བགྲང་བར་ཤེས་པའི་ཆེད་དོ། །གཉིས་པ་རྩེ་མོ་ནི། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྩེ་མོར་གྱུར་བ་ཡིན་ན། །རྣམ་པ་གང་གིས་ཞེ་
ན༑ མདོར་ན་མི་དགེ་བ་ལ་གྲངས་བཞིན་དུ་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་ལྡོག་པ་དང་གཞན་བདག་ཉིད་ཅན་དེའི་སྒོ་ནས་གཞན་རྣམས་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང། གཞན་བདག་ཉིད་མ་བསྐུལ་བར་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པ་དང་
དགེ་བ་ལ་གྲངས་བཞིན་ལེན་པའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེའི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་དང། གཞན་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང། མཐུན་པར་བྱེད་པ་ནི་འབྲིང་གི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ནང་གསེས་ཀྱི་
ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གསུམ་པ་བཟོད་པ་ནི། རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ལ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་ཞེ་ན། རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ལ་རང་དང་
གཞན་གྱི་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དག་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་རང་གི་རྟེན་ཅན་ཞེས་པ། རང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་གནས་ནས་གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་ཞེས་པ་གཞན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། བསྔགས་
པ་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེས་ན་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ལ་དམིགས་པ་དག་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པས་སེམས་ཅན་དམིགས་པར་བསྟན་ཅིང་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅེས་པའི་དམིགས་པ། ཞེས་པ་དེ་ཤེས་པ་ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་ཡིན་པ་ལ། དེ་ལྟར་མ་གོ་

[153A]༄༅། །བར་བོད་དག་སློབ་དཔོན་ལ་བདེན་པ་དམིགས་པར་བཤད་པ་ནོར་ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་འཆད། གང་ལ་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་ངེས་པ་གཟུང་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པར་བྱེད་པའོ། །བཞི་པ་ཆོས་མཆོག་ནི། སྔ་མ་
བཞིན་དུ་རང་དང་གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་ཁོ་ནས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གཞུང་རིམ་པ་བཞི་ལ། ངག་དོན་ནི་རིམ་པ་བཞིན། དྲོད་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་
ཆོས་ཅན། ཁྱོད་འདིར་བསྟན་དྲོད་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་མཉམ་པའི་སེམས་སོགས་བཅུས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་དོན་མངོན་རྟོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ཆོས་ཅན། འདིར་བསྟན་
རྩེ་མོ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་དགེ་སྡིག་ལ་བླང་དོར་བྱེད་པ་ལ་རང་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་སོགས་སོ། །བཟོད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ཆོས་ཅན། འདིར་བསྟན་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ་
ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་གནས་ནས། གཞན་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་སོགས་སོ། །ཆོས་མཆོག་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ཆོས་ཅན། འདིར་བསྟན་ཆོས་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་
རང་སེམས་ཅན་སྨིན་གྲོལ་བྱེད་པ་ལ་གནས་ནས། གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་དོན་མངོན་རྟོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ན་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས་དང་པོ་

[153B] སྐབས་དང་པོ་དྲུག་ཕལ་ཆེ་བར། སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་གསུམ་ཀ་བསྟན་པ་མི་འཐད་དེ། བཟློས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལན་ལ། དགག་བཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་གཞན་ལུགས་དགག་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ། སྐབས་དང་པོ་གསུམ་དུ་
ལྡོག་པ་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་སྟོན་ཆུ་བ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ལ། སྦྱོར་པ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་དག་སའི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ལ་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་པའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་ཆོས་མཐུན་པས་སོ། །
བཏགས་པའི་དགོས་པ་དག་སར་འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྐྱེའམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་བཟློས་པར་འགྱུར་བའོ། ཞེས་ཟེར་ལ། ཁ་ཅིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཅེས་
པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་ཏོ། ཞེས་ཟེར་རོ། །བཏགས་པ་བར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ཙམ་ཞིག་ལ་མཐུན་ལ། འོ་ན་དག་སའི་ཡེ་ཤེས་གང་དང་གང་ལ། སྐབས་གང་དང་གང་གི་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་པའི་མིང་གིས་བཏགས་ཞེ་ན། འདི་ལ་མི་མཐུན་ཏེ། དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ས་
བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། དགུ་པ་དང་བཅུ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན་རྣམ་ཀུན་གྱི་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་པའི་མིང་གིས་བཏགས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་གསུམ་ལ་རྩེ་སྦྱོར་དང་མཐར་གྱིས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ལམ་གསུམ་གྱི་མིང་གིས་བཏགས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་
ནི་མི་འཐད་དེ། སྦྱོར་བ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་བཟློས་སྐྱོན་ཆགས་པར་ཐལ། དག་སའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་དེ་མཚན་ཉིད་པ་ལན་གསུམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་བསྟན་པའི་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ན་བཟློས་སྐྱོན་འབྱུང་བ་བུད། ཡང་ཁ་

[154A]༄༅། །ཅིག་ན་རེ། ས་བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་རྣམ་ཀུན་གྱི་སྐབས་སུ་དང། ས་དགུ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་རྩེ་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་སུ་དང། ས་བཅུ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་མཐར་གྱིས་པའི་སྐབས་སུ་སྦྱོར་
མཐོང་སྒོམ་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟ་ནས་བརྒྱད་པ་མན་ཆད་དང། ས་བཅུ་པ་ན་རྩེ་སྦྱོར་མི་སྲིད་པར་ཐལ། སྦྱོར་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་དང་མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་དང། སྒོམ་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་གང་ཡིན་ཀྱང། ས་དགུ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་
ན་ས་དེ་དག་ན་མཁྱེན་གསུམ་བསྡུས་བསྒོམ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་ཕྱིར་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཐལ་ཞིང། འགྲེལ་ཆེན་ལས། མཐོང་ལམ་པ་དང་སྒོམ་ལམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་ཀྱང་ས་བཅུ་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་
ལམ་ལ་སྤོང་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་དང། སྒོམ་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་གྱི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་རྟོག་པ་དེ་དག་གི་བག་ལ་ཉལ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བའི་དངོས་གཉེན་ས་བཅུ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། སྡུད་འགྲེལ་ལས། ལེགས་པའི་བློ་
གྲོས་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ལ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏོ། ཞེས་རྩེ་སྦྱོར་ཁྱད་པར་ཅན་ས་དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་གཉིས་ཀ་ལ་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། གཞན་ཡང་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པའི་གོང་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་
འཐོབ་པར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དོན་བསྡུ་དང། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་མཚམས་སྦྱར་ལས་ཤེས་ལ། སྲེད་ཞི་མཉམ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ས་བརྒྱད་པ་འཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་འཐོབ་པས་ཁྱབ་ཅིང། ཁྱེད་རང་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཀུན་གྱི་སྦྱོར་མཐོང་བསྒོམ་གསུམ་

[154B] །ཡང་ཁ་ཅིག་ས་བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆུང་ངུ། ས་དགུ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆུང་ངུ། ས་བཅུ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆུང་ངུ་གསུམ་པོ་རྣམ་ཀུན་གྱི་སྐབས་སུ་དང། ས་
གསུམ་པོ་དེའི་ཡེ་ཤེས་འབྲིང་གསུམ་ལ་རྩེ་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་སུ་དང། ས་གསུམ་པོ་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་མཐར་གྱིས་པའི་སྐབས་སུ་སྦྱོར་མཐོང་བསྒོམ་པའི་མིད་གིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། །དང་པོ་ས་བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆུང་ངུ། དེ་ནས་ས་དགུ་
པ་དང་བཅུ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆུང་ངུ། དེ་ནས་ས་བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྲིང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐལ། གདགས་གཞིའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་དང་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་པའི་ལམ་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་ཆོས་མཐུན་པར་གང་ཟག་གི་གདགས་གཞི་དེ་ལྟར་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་
གཉིས་ཀ་ཁས་བླངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་ནི་དག་སའི་བྱང་སེམས་དབང་པོ་རྣོ་འབྲིང་རྟུལ་གསུམ་གྱི་མངོན་རྟོགས་ལ་འདོད་པའང་མི་འཐད་དེ། གང་ཟག་གསུམ་པོ་དེའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྦྱོར་
བ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་སྐབས་ཀྱི་སྦྱོར་མཐོང་བཏགས་པ་བར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། བཏགས་པའི་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་འཐད་པ་མིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དག་སའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་ཆར་སྐྱེ་པའི་དོགས་པའི་རྒོལ་བའི་དོར། དེ་གསུམ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་
བར་སྒྲུབ་པ་ན། རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་རྩོད་གཞི་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་ཚད་མས་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་བམ་མ་གྲུབ། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་རྒོལ་བ་དེའི་ངོར་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །གྲུབ་ན་ཆོས་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་

[155A]༄༅། །ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་དང། ས་དགུ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་དང། ས་བཅུ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་ངེས་ནས། ཡེ་ཤེས་དེ་དག་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དོགས་པ་མཆོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ངེས་ཀྱང་དེ་འདྲ་དོགས་པ་མི་ཆོད་
ན་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་ངེས་པས་ཀྱང་དོགས་པ་དེ་མི་ཆོད་པར་ཐལ་ལོ། །དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱང་མི་འཐད་དེ། སྐབས་དང་པོ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་ཡང་བཟློས་པར་ཐལ། དངོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བརྗོད་ན་ལན་ཅི་ཡོད། གལ་ཏེ་
སྐབས་དང་པོ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཀྱང་སྟོན་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པས་བཟློས་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པའང་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཀྱང། བཟློས་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། སྟོན་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དག་སའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའང་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་སྨྲ་བ་ནི་བབ་ཅོལ་ཏེ། དག་སའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་མིན་རྩོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩོད་པའི་སྐབས་ཡིན་ཀྱང་གནོད་བྱེད་དུ་འགྱུར་ན། སྦྱོར་ལམ་ཡིན་པའང་དག་སའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་འགྱུར་
བར་མཚུངས་པས་སྦྱོར་བ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པ་དང། དག་སའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་གཉིས་ཀའང་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོད་སྙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །བག་ལ་ཉལ་ཀུན་འཛོམས་པ་དང། ཞེས་པ་དང། ཆོས་མཆོག་གི་སྐབས་སུ་མདོ་ལས། རང་
རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གནོད་དོ། ཞེ་ན། མི་འཐད་དེ། བག་ལ་ཉལ་མ་ལུས་པ་བཅོམ་པ་ས་བརྒྱད་པ་ནའང་མེད་ཅིང། འཇོམས་པའི་བྱ་བ་རྗེས་མཐུན་པ་ཙམ་སྦྱོར་ལམ་ནས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་

[155B] བརྒྱུད་ནས་བསྐྱེད་པ་སྦྱོར་ལམ་ནའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྦྱོར་བ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་ལམ་བཏགས་པ་བར་འཕགས་པ་མི་བཞེད་ཀྱང་སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་འདིའི་བཟློས་སྤོང་གི་དགོངས་
བ་ལམ་གསུམ་བཏགས་པ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་ལ་འདྲིས་པར་མ་བྱས་པའི་བབ་ཅོལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ནའང་བཟློས་སྤོང་གི་གཞུང་ཚིག་འདི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པས་འགྲེལ་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་དགོངས་པ་ལམ་གསུམ་བཏགས་
པ་བར་འགྱུར་ནའང་དེ་ནི་མིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་ལམ་གསུམ་བཏགས་པ་བར་བཞེད་ན། སྦྱོར་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཏུ་སྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་བྱང་སེམས་ཡིན་ན་ས་བརྒྱད་པ་བར་འགྲེལ་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་བཞེད་རིགས་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། འགྲེལ་
ཆེན་དུ་ལ་ལ་རིགས་ངེས་པ་ཡིན་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྦྱོར་ལམ་པ་རིགས་མ་དེས་བ་དབང་རྣོན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཏུ་
རྟགས་འདི་དག་གིས་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་རྟུལ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་གསུངས་ལ། ཡང་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ས་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བཞག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་དབང་པོ་རྣོན་པོ་འབྲིང་རྟུལ་གསུམ་ཐམས་ཅད་
ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་རྟགས་སུ་བཤད་པ་འདི་དག་ས་བརྒྱད་པ་ཁོ་ནའི་རྟགས་མིན་པར་བཞེད་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་ལམ་གསུམ་ཡང་བཏགས་པ་བར་མི་བཞེད་

[156A]༄༅། །པར་གྲུབ་ལ། དེ་ལྟར་མིན་པར་བཞེད་ན་བཟློས་སྤོད་གི་གཞུང་གིས་བཏགས་པ་བར་སྨྲས་པ་དང། དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བཤད་པར་བྱའོ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་པར་སྨྲས་པ་རང་ཚིག་དངོས་སུ་འགལ་བར་ཡང་འགྱུར་
རོ༑ ༑གཞན་ཡང་སྒོམ་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུ་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དག་སའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་སྒོམ་ལམ་དངོས་ཡིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་སོགས་ཆོས་གསུམ་ཚང་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་སྒོམ་ལམ་མིན་པར་ཐལ་ལོ། །གལ་ཏེ་སྒོམ་ལམ་བཏགས་
པ་བ་ཡིན་ཅེས་པ་ནི། ས་དགུའི་དབྱེ་གཞིར་གྱུར་པའི་སྒོམ་ལམ་བཏགས་པ་བ་ཡིན་པ་ལ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་སྦྱོར་བ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དག་སའི་ཡེ་ཤེས་དང། སྐབས་གཉིས་པར་བཤད་པའི་ཟག་བཅས་སྒོམ་ལམ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་
སྒོམ་ལམ་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ས་དགུའི་དབྱེ་གཞིར་གྱུར་བའི་སྒོམ་ལམ་མ་ཡིན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན་ཁྱེད་རང་གིས་ཁྱད་པར་དངོས་སུ་ཕྱེ་བ་དང་འགལ་ལོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྦྱོར་བ་དང་པོ་གསུམ་
གྱི་ལམ་གསུམ་བཏགས་པ་པ་ཡིན་པ་མི་འཐད་པས། སློབ་དཔོན་གྱི་བཟློས་སྤོང་གི་གཞུང་གི་དགོངས་པའང་ལམ་གསུམ་མཚན་ཉིད་པར་སྨྲ་ལ། དེའི་ཚུལ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ས་བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ། རྣམ་ཀུན་གྱི་སྐབས་སུ་ལམ་གསུམ་དང། ས་
དགུ་པ་དང། ས་བཅུ་པའི་དཀྱིལ་སྟོད་ཀྱི་ཆ་གཉིས་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་རྩེ་མོའི་སྐབས་སུ་དང། ས་བཅུ་པའི་དཀྱིལ་སྨད་ལ་ཆ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་མཐར་གྱིས་པའི་སྐབས་སུ་ལམ་གསུམ་མཚན་ཉིད་པ་དག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དག་སར་འབད་

[156B] དག་སའི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་དག་མཚོན་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཚོན་ནུས་
པའི་རྒྱུ་མཚན། དམིགས་རྣམ་མཚུངས་ཤིང་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་ཆོས་མཐུན་པས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྐབས་དང་པོ་གསུམ་དུ་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་ལན་གསུམ་བསྟན་བས་ཀྱང་དག་སའི་ཡེ་ཤེས་ཟག་མེད་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་དེ་
དག་མཚོན་ནུས་པར་ཐལ། དེ་དག་དང་དམིགས་རྣམ་མཚུངས་ཤིང་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། འདོད་ན་སྐབས་དང་པོ་གསུམ་དུ་སྦྱོར་མཐོད་སྒོམ་གསུམ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་དོགས་པ་ཁེགས་ཟིན་པའི་
ཕྱིར་ན་དོགས་པ་དེ་བཅད་པའི་ཕྱིར་དུ་སྦྱོར་བ་དང་པོ་གསུམ་དུ་ལམ་གསུམ་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་ལམ་གསུམ་དང་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་ཆོས་མཐུན་པས་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་དོགས་པ་གཅོད་པ་དང་མི་འཐད་པར་བཤད་ཟིན་ཅིང་
ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཞེས་པའང་ས་བཅུ་པའི་དཀྱིལ་སྟོང་དཀྱིལ་སྨད་དུ་ཕྱེ་བའི་ཆ་སོགས་ལ་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་ངོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལུགས་ལ། སྐབས་དང་པོ་གསུམ་དུ་ལམ་གསུམ་བསྟན་པ་
རྣམས་མི་བཟློས་པར་བསྟན་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྐབས་ལ་ནི་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མཐོང་

[157A]༄༅། །བའི་ལམ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ཅི་རིགས་པར། ལམ་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཀྱང་བཟློས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དང། ལམ་གསུམ་དང། གཞི་
ཐམས་ཅད་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་དབྱེ་བས་དགོས་པ་དང་སྟོན་ཚུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བ་དང་པོ་གསུམ་བསྟན་པ་མི་བཟློས་པར་བསྟན་པ་ནི། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་དང་པོ་གསུམ་གྱི་སྐབས་ལ་ནི་
ལན་གསུམ་གསུམ་བསྟན་ཀྱང་བཟློས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་གསུམ་གོམས་པར་བྱས་ནས། སྒོམ་པ་གོང་ནས་གོང་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་
པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པ་ཆུང་ངུས་མཐོང་ལམ་དང། འབྲིང་མ་དག་ས་བདུན་དང། ཆེན་པོ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་གསུམ་པོ་རེ་རེའང་ལམ་གསུམ་ཀའི་གནས་
སྐབས་སུ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྦྱོར་ལམ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་སུ་རྒྱུན་གཅིག་པ་ཅིག་ཅར་རྫོགས་པར་སྐྱེས་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་རྩེ་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་མཐོང་ལམ་ལྟ་བུའི་སྐབས་སུ་རྒྱུན་གཅིག་པ་ཅིག་ཅར་རྫོགས་པར་སྐྱེས། དེའི་
རྗེས་སུ་མ་དག་ས་བདུན་ལྟ་བུའི་སྐབས་སུ་མཐར་གྱིས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་རྫོགས་པར་སྐྱེ་བའི་ལམ་གསུམ་ངོ་རེ་རེའི་སྐབས་སུའང། སྦྱོར་བ་གསུམ་པ་ཚང་བར་སྐྱེ་བ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་དགོས་པ་སྐྱེ་བ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། སྦྱོར་བ་

[157B] །འོ་ན་མཐར་གྱིས་པའི་སྦྱོར་བའི་སྐབས་སུ་ཐ་སྙད་དངོས་སུ་ཇི་ལྟར་སྨོས་ཞེ་ན། མིང་གི་ཐ་སྙད་
དངོས་སུ་མ་སྨྲོས་ཀྱང། ལམ་དེ་དང་དེ་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྒྲའི་ཐ་སྙད་དངོས་སུ་སྨོས་པ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །ངག་དོན་ནི། རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཅན། སྦྱོར་བ་དང་པོ་གསུམ་ཀའི་སྐབས་སུ་ལམ་གསུམ་ཀ་སྟོན་པའི་སྒྲའི་ཐ་སྙད་དངོས་སུ་སྨོས་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ་ལ་
དགོས་པ་ཡོད་དེ། ལམ་གསུམ་པོ་རེ་རེའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་སྦྱོར་བ་གསུམ་ཀ་ཡོད་པ་མིན་པར་ལམ་རེ་རེ་ཁོ་ནའི་སྐབས་སུ་སྦྱོར་བ་རེ་རེ་ཁོ་ན་རྒྱུན་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་རྫོགས་པར་སྐྱེའམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་འབྱུང་བ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་འབའ་
ཞིག་གིས་དབྱིས་ཕྱིན་པར་བཤད་པ་ལ་བློ་གྲོས་ལྡན་པ་དག་དགའ་བར་བྱོས་ཤིག་གསུམ་པ་སྐྱེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རྟོགས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་བཤད་པ་ལ་སྤྱིའི་དོན་དང། ཡན་ལག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དོན་ནི་གང། དེར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུ། རྟགས་
དེ་དག་གིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་སྒྲུབ་ཚུལ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཅེ་ན། དེ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། བསམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང། སྦྱོར་བ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བློ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི། སྦྱོར་བས་ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་ལ་སློབ་
མི་སྲིད་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གང་ཟག་གཉིས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང། རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་དུ་རིགས་ངེས་པས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ནས་རྫོགས་བྱང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་

[158A]༄༅། །པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །དེ་ལ་རིགས་ངེས་པ་ནི། སྦྱོར་པའི་སྔོན་དུ་སྙིང་རྗེ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་རྟགས་ལས་ཤེས་ལ། རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་འདིར་བཤད་པའི་རྟགས་རྣམས་ཀྱིས་
དཔོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་བཤད་པའི་རྟགས་རྣམས་ནི་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ཀྱང། རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཐོབ་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་སྦྱོར་ལམ་དུ་ངན་འགྲོ་
རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་བརྟགས་མིན་འགོག་པ་ཐོབ་ཀྱང་སླར་ཡང་མཐོང་ལམ་དུ་ངན་འགྲོའི་ས་བོན་བཅོམ་པའི་སྒོ་ནས་བརྟགས་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རིགས་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ཀྱང་ཇི་སྲིད་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་འདིར་བཤད་པའི་ཕྱིར་མི་
ལྡོག་གི་རྟགས་འདི་དག་འཐོབ་པ་མིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་བཤད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དཔག་པར་བྱ་བའི་གང་ཟག་ནི་རིགས་ངེས་པ་དང། མ་ངེས་པའི་བྱང་སེམས་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཐོབ་པ་དག་གོ་དེ་ཡང་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གང་ཟག་ནི་
གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་ལམ་པ་དང། མ་དག་ས་བ་དང། དག་ས་ལ་གནས་པའོ། །དེ་དག་ལས། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་པ་དབང་རྣོན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། དབང་འབྲིང་དང་དབང་རྟུལ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་དང། ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་
པར་འགྲེལ་ཆེན་ལ་གོང་དུ་དྲངས་པ་ལྟར་དངོས་སུ་གསུངས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་མ་དག་ས་ལ་གནས་པ་དབང་འབྲིང་དང་དབང་རྣོན་སྒྲུབ་ནུས་ཤིང་དབང་རྟུལ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་ཤུགས་ལ་ཤེས་སོ། །དེ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ནི་མདོ་ལས་ཉི་ཤུ་དང་བཅུ་དྲུག་ལ་

[158B] དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་དག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཁྱད་པར་ཅན་དག་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་
ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཕ་རོལ་པོས་མ་གྲུབ་བས་ལུས་ངག་གི་རིག་བྱེད་ཁོ་ན་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཐབས་ཤེས་ཕ་རོལ་པོས་ལུས་ངག་གི་རྟགས་ལས་ཀྱང་རྟོགས་མི་ནུས་སམ་ནུས། དང་པོ་ལྟར་ན་ལུས་ངག་གི་རྟགས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་ཐལ་ལོ།།
ནུས་ན་རྟགས་ཡང་དག་གི་ཕྱོགས་ཆོས་ཡིན་ན་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཐབས་ཤེས་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་ལུས་ངག་གི་རྟགས་ལས་རྟོགས་ནུས་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་པས་དེ་ཉིད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོ་ན་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་
སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཇི་ལྟར་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེ་ན། དེའི་དོན་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་བྱང་འཕགས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི། སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་དགོས་པའི་དབང་མ་གཏོགས་པར་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་
གཞག་གིས་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མིན་ན་དེ་དག་གི་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་དེ་དག་ཇི་ལྟར་གཞན་བྱང་འཕགས་ལ་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཡིན་ཏེ་མིན་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་པའོ། །རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི། བྱང་སེམས་
སྦྱོར་ལམ་པ་དབང་རྣོན་ཡིན་པ་ལ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སྦྱོར་ལམ་པ་དབང་རྣོན་ཡིན་པར་མ་ངེས་ཤིང། བྱང་སེམས་ཙམ་ཡིན་པར་ངེས་པའམ། སྦྱོར་ལམ་པ་དབང་རྣོན་ཡིན་པར་ངེས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ལ་རྫོགས་བྱང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པར་མ་ངེས་པར་འདི་བླ་མེད་རྫོགས་

[159A]༄༅། །བྱང་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གམ་མི་ལྡོག་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ངོར་སྔ་རྒོལ་ཀྱང་བྱང་སེམས་དེ་ཉིད་དམ། གང་ཟག་གཞན་གྱིས་བྱང་སེམས་དེ་ཆོས་ཅན། བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྟེ། རང་དོན་ཡིད་བྱེད་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་
ཅན་དང། འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལ་གནོད་བྱེད་སྟོབས་ལྡན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོད་པར་བྱེད་ལ། དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་རྗེས་ཐོབ་ལུས་ངག་གི་རྟགས་ལས་སྒྲུབ་དགོས་སོ། །ཁྱབ་པ་ནི། དེ་ལྟ་
བུའི་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་རྫོགས་བྱང་བསྐྱེད་པ་ལ་འགལ་རྐྱེན་གྱིས་གེགས་བྱེད་མི་ནུས་ཤིང། གེགས་མ་བྱས་ན་རྫོགས་བྱང་བསྐྱེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ལ། རྫོགས་བྱང་བསྐྱེད་པའི་གེགས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་སྤྲོས་པ་དང། ཤེས་
བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སུ་ཟད་ལ། དང་པོ་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་མི་སྲིད་ཅིང་གཉིས་པས་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གོམས་བྱ་ལ་གསལ་སྣང་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ནུས་པ་ཉམས་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་
གང་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་རྟགས་ཀྱི་ཁྱབ་འབྲེལ་ལུང་ཁོ་ནས་གྲུབ་དགོས་པར་འདོད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བདག་འཛིན་སྤོང་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་སྔོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བློ་འགོག་པ་ཙམ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་
ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་ལས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཙམ་ཡང་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་པས། གང་ཟག་དེ་དག་གིས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་པ་ཙམ་དུའང་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཡང་རྫོགས་བྱང་

[159B] ཕྱིར་ལྡོག་མི་སྲིད་པར་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རུང་ཙམ་དུ་བསྒྲུབ་པས་ཅི་ལའང་མི་ཕན་ཏེ། སངས་རྒྱས་སྲིད་ན་ཕྱིར་ལྡོག་མི་སྲིད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་རྫོགས་བྱང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཏུ་འགྲུབ་པ་ལ། དམན་པའི་བསམ་སྦྱོར་གང་གིས་ཀྱང་བར་
མ་ཆོད་པར་སངས་རྒྱ་ངེས་སུ་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །འོ་ན་འགྲེལ་ཆེན་ལས་རུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། ཞེས་བཤད་པ་ཅི་ཞེ་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་ཏུ་རུང་བ་ཁོ་ན་དཔོག་ཅེས་པ་མིན་གྱི། སངས་རྒྱས་སྲིད་པ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་ཅེས་པ་མིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་
སྐད་བཤད་པ་ནི་གཞན་ངོར་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། སྔར་ཚོགས་ལམ་དུ་ཁྱབ་འབྲེལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་ངེས་པ་མ་བརྗེད་པར་ཡོད་པ་ལ་ཕྱིས་ཕྱོགས་ཆོས་རང་ལ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ན། ཁོ་བོ་རྫོགས་བྱང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་གློ་བུར་བའི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་
འགྱུར་བའང་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དོན་ལ། སྤྱིའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་འབྱུང་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་དོ། །འགྱུར་
འདི་ལྟར་གདོན་ནོ། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་དོན་བཤད་པ་ལ། བྱང་སེམས་གསུམ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དམ་བཅའ་དགོད། དེ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་བཤད། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ། རྩ་བ་ནི། ངེས་འབྱེད་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི་སྲིད་ཞིའི་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བའི་དཔའ་བོ་གང་དག་ངེས་པར་འབྱེད་
པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་དང། མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ཡིན་ནོ། །འོག་ནས་འཆད་པའི་རྟགས་དེ་དང་དེ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པའི་བྱང་སེམས་

[160A]༄༅། །ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་སྦྱོར་ལམ་དང། མཐོང་ལམ་དང། སྒོམ་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་སོ། །དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། མཚམས་སྦྱར་ནི། གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་
འདྲེས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་རེ་ཤིག་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཅེས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་
གཞན་པའི་དབང་རྣོན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། ཡང་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པས་ཞེས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། དོད་དང། རྩེ་མོ་
དང། བཟོད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་རྣོན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་པར་རྟགས་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་གིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉི་ཤུ་པོ་གང་ཞེ་ན། བཞི་ལས། དང་པོ་དྲོད་ཀྱི་རྟགས་ནི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལས་བདེན་ཞེན་ལྡོག་པ་དང། དཀོན་མཆོག་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟད་པ་དང། སྨོན་ལམ་གྲུབ་བས་ལས་འབྲས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དང། དམྱལ་བ་དང། ཡི་དྭགས་དང། དུད་
འགྲོར་སྐྱེ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མི་ཐོས་པ་དང། འཁོར་རྣམ་བཞི་མེད་པའི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། ཡིད་དང་ལྕེའི་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་རིམ་བཞིན་གླེན་པ་དང་ལྐུགས་པའི་དངོས་པོ་དང། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་འདུ་ཤེས་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་

[160B] སྙིང་རྗེས་བདག་དང་གཞན་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་དང། བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྡོས་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང། དེར་མ་ཟད་ཆོས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་སྟོང་ཉིད་
ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སོམ་ཉི་མི་བྱེད་པ་དང། གཅིག་ཏུ་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པས་བྱམས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་འདོད་པ་ལ་
འདུན་པ་དང། གནོད་སེམས་དང། ཞི་གནས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་གཉིད་དང། རྨུགས་བ་དང། ལྷག་མཐོང་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་རྒོད་པ་དང། ངན་པ་བྱས་པ་ལ་ཡིད་ལ་བཞག་པའི་འགྱོད་པ་དང། བཏང་སྙོམས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཐེ་ཚོམ་དང་མི་འགྲོགས་པ་དང་
ཞེས་ཏེ། དེ་ལ་གཉིད་རྨུགས་གཉིས་དང། རྒོད་འགྱོད་གཉིས་སྒྲིབ་པ་རེ་རེར་བྱས་པ་ནི། རྒྱུ་དང་བྱེད་ལས་གཉེན་པོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པར་སྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་ངང། ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་དང། བླང་དོར་གྱི་གནས་
ལ་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་ཡོངས་པར་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་ངང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པ་དང། ཕྱི་ནང་གི་གཙང་སྦྲ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གོ། །དག་དོན་ནི། སྦྱོར་ལམ་
དྲོད་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་དབང་རྣོན་ཆོས་ཅན། རྫོགས་བྱང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པས་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྟགས་པ་བཅུ་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་ལས་མི་འཁྲུལ་

[161A]༄༅། །པའི་རྗེས་ཐོབ་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་བཅུ་གཅིག་མཐོང་བས་སོ། །གཉིས་པ་རྩེ་མོའི་རྟགས་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་ཐ་མ་ལ་བ་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ལ་སྲིན་བུའི་རིགས་བརྒྱད་ཁྲི་མི་འབྱུང་བ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་སེམས་
བསྐྱེད་སོགས་རྣམ་པར་དག་པས་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་སེམས་གྱ་གྱུ་མེད་པ་དང། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་དྲུག་འཇིག་རྟེན་པ་དང་
ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་བསྒྲུབས་བས་དེ་དག་དང་འགལ་བ་སེར་སྣ་དང་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་ཤེར་ཕྱིན་པའི་རྣམ་ཐར་དང་ལྡན་པར་འགྲོ་བ་
དང། སྙིང་རྗེས་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དམྱལ་བར་ཡང་འགྲོ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། ངག་དོན་ནི་རྩེ་མོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་དབང་རྣོན་ཆོས་ཅན། རྫོགས་བྱང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྟེ། དགེ་རྩ་འཇིག་རྟེན་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པ་
སོགས་བཤད་པའི་རྟགས་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་བཟོད་པའི་རྟགས་ནི། རང་གི་རྟོགས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བདུད་སོགས་གཞན་གྱིས་ལམ་གཞན་དུ་བཀྲིར་མི་བཏུབ་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་པ་
ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་དྲུག་དང་འགལ་བ་ལམ་ལྟར་བཅོས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་བདུད་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དག་དོན་ནི། བཟོད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་དབང་རྣོན་ཆོས་ཅན། རྫོགས་བྱང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྟེ། གཞན་གྱིས་བཀྲིར་མི་

[161B] ལ་སོགས་པའི་རྟགས་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཆོས་མཆོག་གི་རྟགས་ནི། ཆོས་མཆོག་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་དབང་རྣོན་ཆོས་ཅན། རྫོགས་བྱང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྟེ། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་སྤྱོད་པ་ཐམས་
ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་དགོས་པ་ཅེས་བྱ་བ་རྟགས་རྣམ་པ་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། མཐོང་བའི་སོགས་སོ། །འགྲེལ་
པ་ནི་བསྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་མིང་ཅན་རྒྱས་བཤད་ནས་འཆད་པའི་རྟགས་བཅུ་དྲུག་ནི་ཆོས་ཅན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་
མི་ལྡོག་པའི་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། སྐད་ཅིག་མ་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། གཟུགས་སོགས་ཞེས་སོ། །འགྲེལ་བ་ལ་རྟགས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་དང། རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དོགས་པ་བཅད་
པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་རྣམ་པ་ནི་དོན་དམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སུ་བདེན་པར་རྟོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་
པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཡོ་བར་བརྟན་པ་ཉིད་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབས་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་ལོག་པ་དང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱད་པའི་

[162A]༄༅། །པའི་མཐུས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཀུན་འབྱུང་གི་སྐད་ཅིག་མ་ནི། མཐོང་སྤང་གི་མི་དགེ་བ་
དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་ཡང་ཞིང་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མཐུས། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དང། ཡུལ་གྱི་ཉིས་དམིགས་མཐོང་བས་རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་དང། བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་པ་ལ་དབང་བའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཡོ་བྱད་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བཞི་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་ཆོས་བཟོད་ཀྱི་མིང་གིས་བསྟན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་
མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་དང། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་དག་ཏུ་མི་བྱའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་དང་པོར་ཞེན་པས་སྦྱོར་བ་དང། རྒྱུན་དུ་ཞེན་པས་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་
པའོ། །གཉིས་པ་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་མིང་གིས་བསྟན་པ་ནི། མཐོང་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་གྱི་རྟོགས་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་
གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པའོ། །གསུམ་པ་འགོག་པ་ལ་རྗེས་བཟོད་ཀྱི་མིང་གིས་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ནི། རྣམ་པར་དག་པའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་པ་དང། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་གཏམ་ལ་

[162B] །དེ་ཡང་གཏམ་ཞེས་པའི་དོན་ནི། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དངོས་པོའི་རྣམ་རྟོག་སྡུག་ཀུན་ཤེས་པའི་དུས་སུ་བཅོམ་པས་འདིར་འགོག་པའི་གཏམ་ཙམ་གྱི་གཉེན་པོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྤང་གཉེན་གྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་
མཐོང་སྤངས་སྔར་གཅོམ་ཟིན་པས་འདིར་སྤང་གཉེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ཞེན་པའི་མཐོང་སྤང་གི་སྤྲོས་པ་ཙམ་འགོག་པར་སྟོན་པའོ། །བཞི་པ་འགོག་པ་ལ་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་མིང་གིས་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ནི། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཞེན་པ་མཐའ་དག་སྤང་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་
སྤང་གྲི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆར་གྱུར་པའི་དབང་པོ་དང། རྟེན་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང། མཐོང་ལམ་གྱིས་རྣམ་སྨིན་དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཐོང་སྤང་འཇིག་ལྟ་སྤོང་བའི་གཡུལ་འགྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དང་པོར་ཞེན་པའི་སྦྱོར་བ་དང། རྒྱུན་དུ་ཞེན་པའི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་
པའི་གནས་པ་རྗེས་སུ་བཀག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞི་ནི་འགོག་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། མདོ་ལས། གཡུལ་དང། གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། དམག་གི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་
ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། མཐོང་ལམ་གྱིས་འཇིག་ལྟ་མཐོང་སྤང་སྤོང་བཞིན་པ་ནི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་སྒྲས་བསྟན་ལ། འཇིག་ལྟ་མཐོང་སྤང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ཟག་བཅས་ཀྱི་དབང་པོ་བཅུ་བཞི་དང། དེ་དག་གི་རྟེན་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་བ་
དང། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ཇུག་པོ་རྣམས་ནི་གྲོང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ཅིང། དེ་ཡང་དབང་པོ་རྣམས་གྲོང་གི་སྒྲས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། གྲོང་སྐྱེས་བུའི་རྟེན་ཡིན་པ་ལྟར་དབང་པོ་འདི་དག་ཀྱང་རང་འབྲས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པས་སོ། །དབང་པོའི་རྟེན་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་

[163A]༄༅། །འགྱུར་རྣམས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྒྲས་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་གི་རྟེན་ཡིན་པ་ལྟར་འདི་དག་ཀྱང་དབང་པོའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དྲུག་པོ་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྒྲས་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚོང་འདུས་དང་བཅས་པའི་གྲོང་ནི་གྲོང་རྡལ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་
སྐྱེས་བུའི་འཇུག་ལྡོག་གི་གཞི་ཡིན་པ་ལྟར་འདི་དག་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འཇིག་ལྟ་མཐོང་སྤངས་བཞི་དང། འཇིག་ལྟ་དེས་མཐོང་སྤང་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆ་འདི་དག་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་སོགས་སྡུག་ཀུན་ཤེས་པའི་དུས་སུ་
བཅོམ་ཟིན་ཅིང། དེ་དག་དང་མཐོང་ལམ་ལ་ཡང་སྤང་གཉེན་དུ་ཞེན་པའི་མཐོང་སྤང་ཡང་སྔར་བཅོམ་ཟིན་ལ། འདིར་ནི་སྤང་གཉེན་དེ་དག་གཡུལ་འགྱེད་པའི་མིང་ཙམ་ལ་ཞེན་པའི་མཐོང་སྤངས་འགགས་པར་སྟོན་པ་ཉིད་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་
སྐབས་འདིར་མིག་དབང་ནས་ལུས་དབང་གི་བར་ལྔ། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གཉིས། སྲོག་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་གཉིས། ཚོར་བ་བདེ་སྡུག། ཡིད་བདེ། ཡིད་མི་བདེ། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་སྟེ། བཅུ་བཞི་པོ་དག་འགགས་པའི་འགོག་པ་དུ་ཐོབ་དཔྱོད་པ་དང། དབང་པོ་ཉི་
ཤུ་རྩ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་རྒྱ་ཆེར་འཆད་པ་དག་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པའི་དོན་མིན་པས། འདིར་དེ་དག་འཆད་པའི་སྤྲོས་པ་མ་བྱས་སོ། །བཞི་པ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འཁོར་གསུམ་རྣམ་དག་རྟོགས་པས་སེར་སྣ་དང་འཆལ་པའི་
ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་སོགས་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པ་དང་

[163B] གཅིག་ཏུ་གཞན་དོན་ལ་གཞོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པའི་མིང་ཅན་དག་ཡིན་ནོ། །ངག་དོན་ནི། བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པ་དབང་འབྲིང་ཆོས་ཅན། རྫོགས་བྱང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྟེ། ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མའི་མིང་གིས་མདོ་
ལས་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོབ་ལུས་ངག་གི་རྟགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཅུ་དྲུག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་འགོད་ན། ཆོས་ཅན་དང་སྒྲུབ་ཆོས་འདྲ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱི་མིང་གིས་བསྟན་པའི་གཟུགས་སོགས་ལ་བདེན་
པར་རྟོགས་པ་ལས་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་སུ་དགོད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དོགས་པ་བཅད་པ་ནི། གལ་ཏེ་འདིར་བཤད་པའི་རྟགས་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ་སོགས་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་རྗེས་ཐོབ་ལུས་
ངག་གི་ཐ་སྙད་དུ་སྣང་བ་ལ། རྩ་བར། དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི་ཞེས་མཉམ་གཞག་གི་སྐད་ཅིག་མར་གསུངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། རྗེས་ཐོབ་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་ལ་མཉམ་གཞག་སྐད་ཅིག་མའི་མིང་གིས་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་བཤད་པའོ། །འོན་འདོགས་
པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། བཏགས་པའི་དགོས་པ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་ལྟར་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པ་འདི་རྣམས་མཉམ་གཞག་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པ་ན་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་

[164A]༄༅། །པ་ཅན་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་རྣ་བ་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སྐྱེ་ཞིང། དེས་ཀུན་ནས་བསླང་ནས་རང་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ངག་གི་རིག་བྱེད་བཅུ་དྲུག་བསྐྱོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མིང་འབྲས་
བུ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཉམ་གཞག་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་རྗེས་ཐོབ་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དག་
ཡིན་ནོ། །དག་དོན་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྐབས་འདིར་གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་བཅུ་དྲུག་ལ་མཉམ་གཞག་སྐད་ཅིག་མའི་མིང་གིས་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མཉམ་གཞག་དེས་བསྐྱེད་པའི་རྗེས་ཐོབ་
ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགོས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྐབས་འདིར་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། བདེན་པ་མཐོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་ནི་
སེམས་ཅན་གདུལ་པའི་དགོས་པའི་དབང་མ་གཏོགས་པར་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་གཞག་གི་རྟོགས་པ་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། བཟློག་པ་ལ་གནོད་བྱེད་སྟོན་པ་ནི། འཕགས་པའི་ལུས་ངག་གི་ཐ་
སྙད་དེ་དག་མཉམ་གཞག་གི་རྟོགས་པ་དང་མཐུན་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན་དེ་དག་རྣལ་འབྱོར་བ་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་གང་ཟག་ཕ་རོལ་པོ་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཡིན་ཏེ། མིན་

[164B] །འདིར་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ནི་བསྟན་མི་དགོས་ཏེ། དོགས་པ་སྨྲ་བ་པོ་རང་གིས་དངོས་མིན་པར་གྲུབ་ཟིན་པས་རྩོད་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་གིས་གཞུང་འདི་ལོག་པ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ལ། སྒོམ་ལམ་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་
སྒོམ་ལམ་ལ་གནས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དངོས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། སྒོམ་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས། ཁྱད་གཞི་སྒོམ་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་ཉིད་དེ་ལྡན་གྱི་དབྱེ་བ། དེ་དག་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དཀྱུས་མའི་དོན་ལྟར་
ན། དེའི་འོག་ཏུ་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། རྐང་པ་དང་པོས་སྒོམ་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཟབ་པར་བསྟན། གཉིས་པས་ཟབ་མོའི་མཚན་གཞི་ངོས་གཟུང། རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་མཚན་གཞི་དེ་ཟབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏོ། །འགྲེལ་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་སྒོམ་པའི་
ལམ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་གནས་ལུགས་ཟབ་མོ་ཉིད་དུ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ལུགས་ཟབ་མོ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟབ་མོ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གཟུགས་
མེད་ཅིང་གཟུགས་སོགས་དོན་དམ་དུ་མ་གྲུབ་པས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ལས་གཞན་པ་ཡང་མིན་པར་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སྐུར་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཟབ་མོ་ཡུལ་དུ་ལྡན། ཅེས་སྦྱོར་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་རྩོད་ལན་རྣམས་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ནི་ཡུལ་ཅན་སྒོམ་ལམ་ལ་ཡུལ་ཟབ་མོའི་མིང་གིས་བཏགས་པའི་བརྗོད་ཚུལ་ལ་རྩོད་པ་ཡིན་ནོ་

[165A]༄༅། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ན་རྩོད་པ་དེའི་ལན་དུ་ཡུལ་ཅན་ལ་ཡུལ་གྱི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ལན་འདེབས་པར་རིགས་ཀྱི། དོན་དམ་དུ་ཉམས་འཕེལ་མི་བྱེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ལན་འབྲེལ་བ་མེད་དོ། །འོ་ན་ཁྱེད་རང་ལའང་སྟོང་ཉིད་
རང་བཞིན་དུ་ལྡན་པས་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་མི་འཐད་དེ། ཉན་རང་གི་སྒོམ་ལམ་ལའང་ཉན་རང་གི་སྟོང་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེ་ན། འདི་ནི་སྒོམ་ལམ་ཟབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་སྒྲུབ་པ་མིན་ཏེ་
སྐབས་འདིར་སྒོམ་ལམ་ཉན་རང་གི་སྒོམ་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་ཅིང། དགོས་པའང་མེད་དེ་སྔར་ནས་རིམ་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སྒོམ་ལམ་ལ་དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱར་
མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ། སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྒོམ་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན། ཤླཽ་ཀ་འོག་མ་གཉིས་པོས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་བྱེད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་
མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒོམ་བྱ་དང། ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་སྒོམ་ཚུལ་དང། ངོ་བོ་བསྟན་ཏོ། །འགྲོལ་བ་ནི། ས་གཉིས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་སྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་སྒོམ་
པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དག་གམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་དང་རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་གང་རུང་གིས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་དང། ལ་སོགས་པ་མཐོང་ལམ་དང། རང་གི་སྔ་ལོགས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་གསུམ་གང་

[165B] སྒོམ་ལམ་དེ་ཉིད་དེའི་ཡུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུན་ཆགས་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་
ཕྱི་མའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་རྣམ་པ་དུ་ཅིག་ཅེ་ན། རྩ་བ་ནི། སྒོམ་ལམ་དེ་ནི་ས་བཅུ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དགུར་དབྱེར་རུང་བར་བཞེད་དོ། །གང་གི་སྒོ་ནས་ན། ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་ཆུང་དང་འབྲིང་
དང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སོགས་སུ་སྤང་བྱའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ཡི་རྣམ་པས་རྣམ་པ་དགུར་དབྱེའོ། །འགྲེལ་པ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ན་སྒོམ་ལམ་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒོམ་པའི་ལམ་དགུ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་
རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པའི་དབྱེ་བ་ལས་གྲངས་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་དགུ་དག་ཏུ་སྒོམ་ལམ་དགུ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ས་དགུ་གང་རུང་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོམ་ལམ་དགུ་རྣམ་རྟོག་དགུའི་གཉེན་
པོར་གྲངས་བཞིན་དུ་འབྱུང་ཞེས་པ་ཡིན་གྱིས་དགུ་དང་སྒོམ་ལམ་དགུ་གྲངས་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་མིན་ཏེ། དང་པོའི་ཉེར་བསྔོགས་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོམ་ལམ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་ཀ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་རྟོག་གི་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟར་དབྱེ་ཞེ་ན། སྒོམ་སྤང་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུ་རྣམས་རེ་རེ་ཞིང་ཆེན་པོ་དང། འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་རེ་རེ་ཞིང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤན་

[166A]༄༅། །གཉེན་གྱི་རིམ་པ་དེ་མི་འཐད་དེ་ཞེ་ན། མུན་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ནི་སྣང་བ་ཆུང་དུས་སེལ་ལ་ཆུང་ངུ་ནི་ཆེན་པོས་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེས་འཐད་དོ། །སྤང་བྱ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་འབྱེད་པ་ཅི་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ཀྱིས་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྟོག་པའི་ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །ངག་དོན་ནི། ས་དགུ་གང་རུང་ལ་བརྟན་པའི་སྒོམ་ལམ་ཆོས་ཅན། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སོགས་དགུར་དབྱེར་རུང་སྟེ། སྤང་བྱ་རྣམ་རྟོག་ཆེན་པའི་ཆེན་པོ་སོགས་དགུར་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ བཞི་པ་ལ་གྲངས་ངེས་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ། རང་བཞིན་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ། བྱེད་ལས་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རྩོད་པ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་གསུམ་པོ་དེ་དང་དེ་ལས་སྒོམ་ལ་མ་ཀྱི་རྣམ་པ་རེ་རེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་འབྲས་བུ་བསོང་
ནམས་གྲངས་མེད་པ་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ཚད་མེད་པ་སྐྱེ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒོམ་ལམ་རེ་རེས་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་སྐྱེད་པ་བཞིན་དུ་སྤང་བྱ་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་གྲངས་མེད་སྤོང་དགོས་པས། སྒོམ་ལམ་རེ་རེས་སྤོང་བའི་རྟོག་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་
མང་བ་མིན་ནམ། ཇི་ལྟར་རྟོག་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཊཱིཀ་བྱེད་གཞན་དག་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་སོགས་བསྐྱེད་པར་གསུངས་ཤིང་འབྲས་བུའི་མང་ཉུང་རྒྱུའི་མང་ཉུང་ལ་རག་ལས་པས་སོ། ཞེས་འགོད་པ་ནི་ཆེས་མ་འཐད་
དེ༑ རྒྱུ་སྒོམ་ལམ་རེ་རེས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་སོགས་བསྐྱེད་པར་དེས་ནས་རྒྱུ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་དུ་མ་སྐྱེད་མི་སྲིད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་འབྱུང་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་ལ། རྩ་བ་ནི། འཕགས་པ་ལྟར་ན། གྲངས་མེད་

[166B] དོན་དམ་པར་མི་འཐད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཐུགས་བརྩེ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་གྱིས་གསུང། དེ་དག་ཐུབ་པའི་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་འཆད་ལ། སློབ་དཔོན་ལྟར་ན་འགྲེལ་བས་འཆད་
པ་ནི། རྩོད་པ་དེ་ལ་དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་སོགས་བསྐྱེད་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཙམ་ལན་འདེབས་པ་ནི། མདོ་ལས། སྒོམ་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། ཚད་མེད་པ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་ཚིག་ཏུ་བརྗེད་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་
ཀྱིས་ནི། དོན་དམ་པར་ན་རྒྱུ་སྒོམ་ལམ་དོན་གཅིག་ཏུ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་རྣམ་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱང། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཚུལ་གྱི་ལྡོག་པ་ལ་བལྟོས་ནས་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་སོགས་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་དབྱེ་བ་བྱ་བར་བཟོད་པ་མིན་ནོ། །སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་
ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གནས་ལུགས་སུ་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངག་དོན་ནི། སྒོམ་ལམ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་སོགས་བསྐྱེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྟོང་ཉིད་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མདོ་ལས་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒོམ་ལམ་ལ་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་སོགས་སྐྱེ་བར་ཇི་སྐད་བཤད་ཅིང་བསྟན་པའི་དེ་དག་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་སྒོམ་ལམ་
ལས་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ལ་བོད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པར་གྱུར་བའི་གསུང་ཡིན་པར་དེ་བཞིན་

[167A]༄༅། །གཤེགས་པས་བཞེད་པས་དེ་ཙམ་གྱི་སྒོམ་ལམ་སྤང་བྱའི་ངོས་ནས་དགུ་ལས་མང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ངག་དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་རེ་རས་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་སོགས་བསྐྱེད་པར་གསུངས་
པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། སྒོམ་ལམ་དེ་རྟོག་པའི་ངོས་ནས་དགུར་གྲངས་མེ་ངེས་མི་དགོས་པར་ཐལ། རྣམ་རྟོག་ཆེན་པོའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་སྒོམ་ལམ་ཆུང་ངུ་ལྟ་བུ་ཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་སོགས་བསྐྱེད་པར་གདུལ་བྱའི་ཆེད་དུ་
ཐུབ་པས་གསུངས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞུང་འདི་དག་ལ་ཊཱིཀ་བྱེད་གཞན་དག་གིས་མ་རྟོགས་པའི་ང་རོ་ཅི་ཡང་བསྒྲགས་མོད་ཀྱི་མངས་སུ་དོགས་པས་འདིར་དགག་བཞག་མ་སྤྲོས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་རྩོད་པ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་
སྦྱར་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི་དངོས་པོ་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི་གང་ལ་རྩོད་ན། སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྒོམ་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲས་པ་ལ་རྩོད་ངོ། །ཇི་ལྟར་རྩོད་ན། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོར་འདོད་པའི་
ལམ་གྱི་དངོས་པོ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ན་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དང་གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མིན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་དང་
སྐྱེ་བར་མི་རུང་ངོ། །དེ་བས་ན་སྒོམ་པ་ཅེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་སྔང་བྱ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཅི་ཞིག་བོར། གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་ཅི་ཞིག་འཐོབ་སྟེ། བེར་ཐོབ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཉིད་པས་ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་ཉེ་

[167B] རྩ་འགྲེལ་ལ། ངག་དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་གྱིས་རྣམ་རྟོག་ཉམས་པ་དང། གཉེན་པོ་འཕེལ་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ། །
གཉིས་པ་ལན་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་ཉམས་འཕེལ་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྩ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སོགས་སོ། །འགྲེལ་བ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་ངེས་པ་དང། དོན་དམ་དུ་འདོད་པའི་ལན་ནོ། །དང་པོ་ལ་དཔེ་དགོད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རྐྱེན་གྱིས་ཁྱད་པར་
དུ་བྱར་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་པོ་ཙམ་གྱིས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་
ཆ་ཆུང་དེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། དོན་ཁྱད་པར་ཅན་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་སྨེས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གདུལ་བའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཀྱང། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་
དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པའི་འགྲེལ་པའོ། །དོན་ལ་སྦྱར་བ་ནི་བསྒོམ་པས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་སྒོམ་ལམ་འདི་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཀྱང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྤང་བྱ་ཉམས་པ་དང་གཉེན་པོ་འཕེལ་བ་སོགས་
མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། ཞེས་བ་སྟེ། དེ་ཡང་དེའི་མཚན་ཉིད་བཞེད་ཀྱང། འདི་ནི་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་བྱེད། ཅེས་པའི་འགྲེལ་པའོ། །དངེ་དོན་གཉིས་ཀ་ལ་ངག་དོན་ནི། ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་

[168A]༄༅། །ཉམས་འཕེལ་མི་བྱེད་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཁྱོད་དོན་དམ་པར་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཀྱང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁྱོད་བསྒོམས་པས་སྤང་བྱ་ཉམས་ཤིང་གཉེན་པོ་འཕེལ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བྱང་ཆུབ་དོན་དམ་པར་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་
ཆོས་སྐུའི་བདག་རྐྱེན་ལས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་དོན་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དོན་དམ་པར་ནི་ཉམས་པ་དང་འཕེལ་བ་དགག་པའི་ཚུལ་དུ་བཞེད་པས་དེའི་ཚེ་བདེན་པར་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་ཉམས་
པ་མེད་དོ། །ངག་དོན་ནི། ཐལ་འགྱུར་དེ་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་གནོད་བྱེད་ཡང་དག་མིན་པར་ཐལ། འདོད་ལན་དོན་མཐུན་ཐེབས་པའི་ཕྱིར། འདི་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ཡོངས་སུ་
འཕེལ་བ་འམ་འགྲིབ་པ་མེད་དོ། ཞེས་པས་བསྟན་ལ། རྩ་བའི་དེ་ཡང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞེད། ཅེས་པས་ཤུགས་ལ་འཕངས་ཤིང། དེ་ཉིད་འགྲེལ་བས་ནུས་པ་ཕྱུང་སྟེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ། རྩོད་པ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ལ་མཚམས་
སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། རྐང་པ་གཉིས་སོ། །འགྲེལ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་སྣང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་དེ་བྱེད་མི་རིགས་པར་ཐལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྔ་ཕྱི་རེ་རེ་ཁོ་ན་དང། སྔ་ཕྱི་ལྷན་ཅིག་
ཚོགས་པ་དང། སྔ་ཕྱི་རིམས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་པར་མི་རིགས་པ་དེ་བས་ནའོ། །རྟགས་གསུམ་རིམ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་ནི། སྔ་ཕྱི་རེ་རེ་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་པར་ནི་རིགས་པ་མིན་ནོ། །སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རེ་རེ་ལ་སངས་

[168B] །འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་སྣང་བ་སེམས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མིན་ཏེ་
གཙོ་བོ་སེམས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། དེར་ཐལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུད་རེ་རེ་བའོ། ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །བླ་ན་མེད་པའི་ཞེས་པ་ནས། སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པའི་རིམས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་
ཀྱང་མིན་ཏེ། ཕྱི་མ་དེ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དེ་ཉིད་དུ་འཇིག་པས་ན་སྔ་ཕྱི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གཞན་དག་གཉིས་པས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བའི་མང་པོ་འདུས་པས་བསྐྱེད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ལ། གསུམ་པ་ནི་
རིམས་ཀྱིས་འབྱུང་ཡང། སྔ་མ་རྣམས་ཕྱི་མ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ནས་སྔ་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་མང་པོ་ཁན་ཅིག་ཚོགས་པས་བསྐྱེད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སྨྲ་བ་མི་འཐད་དེ། བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་ཚུལ་གསུམ་པོ་འདིར་མཐའ་ཆོད་ན། གསུམ་པོ་གང་ཡང་མི་
འཐད་པས་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །མཐའ་མཆོད་ན། མཐའ་མ་ཆོད་པའི་དེགས་པ་བསུ་ནས། སློབ་དཔོན་དོགས་པ་བསུ་བ་ལ་མི་མཁས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཞིང། དོགས་གཅོད་བྱས་ཀྱང་དོགས་པའི་མཐའ་མ་ཆོད་པས་དགོས་ནུས་
མེད་པར་ཐལ་ལོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྒྲུབ་བྱེད་གསུམ་པོ་དེར་མཐའ་ཆེད་དམ། མ་ཆོད། ཆེད་ན་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་པར་མི་འཐད་ལ། མ་ཆོད་ན་སློབ་དཔོན་དོགས་པ་བསུ་བ་ལ་མི་མཁས་པར་ཐལ་ལོ། ཞེས་བཟློག་ན། འཁོར་གསུམ་ཀ་དངོས་སུ་ཁས་

[169A]༄༅། །ལེན་པས་དེ་ནི་སུན་འབྱིན་ཡང་དག་མིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ནི་བཞང་གད་ཀྱི་གནས་སུ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་ཚུལ་གསུམ་པོ་དེར་མཐའ་ཆོད་ཅིང། གསུམ་པོ་གང་ཡང་མི་འཐད་ན། བྱང་ཆུབ་མི་བསྐྱེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་
གསུམ་པོ་དེར་མཐའ་ཆོད་ཅིང། གསུམ་པོ་གང་ཡང་མི་འཐད་ན་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་རང་གི་སྨྲས་སོ་ཅོག་འདི་དང་མཚུངས་པར་ཡིད་བརྟན་མེད་པར་གསལ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་འདི་ལ་ཡང་ཁ་ཅིག་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་རེ་རེ་བ་དང་
ཚོགས་པ་གཉིས་སུ་ངེས་ལ། མ་ཚོགས་པར་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་མི་སྲིད་ཅིང། ཚོགས་པ་ལ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མང་པོ་ཚོགས་པ་དང། རིམས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་མང་པོ་ཚོགས་པ་གཉིས་སུ་ངེས་སོ། ཞེས་པའི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་ནུས་པས་སུན་འབྱིན་ངེས་སུན་མི་
ཕྱིན་ནོ། ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་བབ་ཙོལ་ཏེ། རྒྱུ་རེ་རེ་བ་དང། ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཚོགས་པ་དང། རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་པས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་གསུམ་དུ་མཐའ་ཆོད་ཅིང། གསུམ་པོ་དེ་གང་ཡང་མི་འཐད་པས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བ་བཟློག་ཏུ་
མེད་པར་སོན་གནས་པས་སོ། །དེས་ན་འགྲེལ་ཆེན་ལས་སྔར་བཤད་པའི་ཕྱོགས་མངོན་པར་འདོད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དཔེའི་ཚུལ་གྱིས་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རིམ་གྱིས་འབྱུང་བས་མི་བསྐྱེད་པ་ལ་རྟགས་
མ་གྲུབ་པའི་ལན་དང། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་མ་ངེས་པའི་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལན་ལ། མཚམས་སྦྱར་ནི། བསྐྱེད་ཚུལ་གསུམ་པོ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མི་བསྐྱེད་པར་བརྩོད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མིན་པས་ལན་འདི་ལྟར། རྩ་བ་ནི། འཕགས་

[169B] མར་མེའི་དཔེའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་ཚུལ་དེ། ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། ཞེས་འཆད་དོ། །སློབ་དཔོན་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་ཚུལ་དང་ཟབ་མོ་
བརྒྱད་དོན་རེ་རེར་བྱས་ནས་མར་མེའི་དཔེས་དེ་གཉིས་མཚོན་པར་བཞེད་དེ། །འགྲེལ་བ་ལ། དཔེ་སྒྲུབ་པ། དཔེ་དོན་སྦྱར་བ། དོན་གཞན་ཡང་མཚོན་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་མི་སྲེག་པ། ལྟོས་ནས་སྲེག་པ། དེ་གཉིས་ཀའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ། སྐད་ཅིག་
དང་པོས་ལྟོས་མེད་དུ་མི་སྲེག་པ་ནི། ཇི་ལྟར་མེ་ལྕེ་དང་སྙིང་པོ་ཕྲད་པ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་ཆོས་ཅན། མེ་ལྕེའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་མེད་པར་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་བསྲེག་པར་བྱ་བ་ཚིག་པ་མེད་དེ། རང་གི་རྒྱས་ཁྱོད་སྙིང་པོ་དང་
ཕན་ཚུན་གྱི་སྒོ་ནས་དུས་མཉམ་དུ་ཕྲད་ཙམ་དུ་བསྐྱེད་པས་སྙིང་པོ་སྲེག་པ་ལ་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལྕེ་དང་སྙིང་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ཡང་ཆོས་ཅན། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་མ་བལྟོས་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་
མཚན་ཉིད་སྲེག་པར་བྱད་པ་དང་བསྲེག་པར་བྱ་བ་མེད་དོ། །སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་མེད་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་གཏན་ནས་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱི་ལྟོས་མེད་དུ་མི་
སྲེག་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། མར་མེའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་སྙིང་པོ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་བསྲེག་པར་བྱ་བ་ཚིག་པ་ཡོད་དེ། མར་མེ་དང་སྡོང་བུ་གཉིས་ཀ་ཕྲད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་བསྟོས་ནས་མེ་ལྕེ་དང་པོ་

[170A]༄༅། །དེས་བྱས་པ་སྔོང་བུ་སྲེག་པ་ལ་སྔ་མ་ལས་མཐུ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ན། དེའི་ཚེ་ཕྱི་མ་སྐྱེས་པ་ན་སྔ་མ་འཇིག་རྒྱུ་དོན་གཞན་མེད་པར་ཞིག་ཀྱང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མེ་ལྕེ་ཐ་མ་སྐྱེ་བ་དང་
འབྲས་བུ་སྙིང་པོ་རྫོགས་པར་འཇིག་པའམ་ཚིག་པ་དུས་མཉམ་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མེད་པར་ཞིག་ཀྱང། ཞེས་པ་རྩོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཕྱི་མ་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པར་སྟོན་པའི་ཚིག་གོ་སྔ་མ་ལ་བལྟོས་ནས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གང་གི་ཚེ་རྐྱེན་
ཉིད་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མ་བརྟགས་གཅིག་བུར་ཉམས་དགའ་བ་ཉིད་དུ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲལ་བ་གྲུབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་བས་ན། ཞེས་པ་ནས། ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ། །གཉིས་
པ་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སེམས་བསྐྱེད་སྔ་ཕྱི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་རིགས་ཏེ། མར་མེའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་སོགས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ཚད་ཡོད་པ་ཞིག་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ལ་
བརྟེན་ནས་སྔ་མ་དེ་ལ་སྣང་བའི་དོན་གྱིས་དབེན་པ་སྔ་མ་བས་ལྷག་པར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དོན་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་བྱང་ཆུབ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འདིར་ནི་མར་མའི་དཔེས་ཤེས་ཏེ། མར་མེའི་དཔེའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་བསྐྱེད་སྐད་ཅིག་
མ་སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པ་གཉིས་ཡུལ་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་པ་གཅིག་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་ཤེས་པ་ལྷུར་ལེན་པས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྨོས་པའི་དཔེ་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་ཚུལ་འགལ་འགལ་འདྲ་ཡང་མི་འགལ་བར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལྟར་དཔེ་དེས། ཟབ་མོའི་ཆོས་

[170B] །ཡིན་པས་ཞེས་པ་འགྱུར་མ་དག་ཅིང། འགྲེལ་ཆེན་དང་འགྱུར་རྙིང་ལས། བྱའོ་ཞེས་རྫོགས་ཚིག་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་འོག་མའི་མཚམས་སྦྱར་དུ་བྱེད་པ་ནོར་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་
ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད། ཅེས་པའང་འོག་མའི་མཚམས་སྦྱར་དུ་ཐལ་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སོགས་སོ། །འགྲེལ་བ་ལ་ཟབ་མོའི་དབྱེ་བ་དང། ཟབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན་
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ངག་རེ་རེ་ཁོ་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་གང་གི་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཀྱང་མིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྒོམས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་
ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན། འགག་པ་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བྱུང་བ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་དོན་དམ་པར་འགག་པ་མེད་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འགག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན། བྱང་
སེམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཚུལ་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་གནས་སྐྦས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་གོམས་པར་བྱས་ཀྱང་ཐབས་ཀྱིས་རྫོགས་སྨིན་མ་སྦྱངས་པར་དེ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་
རྣམས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པར་མཐོང་བ་མེ་

[171A]༄༅། །པ་ཉིད་དེ་གནས་ལུགས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མར་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་སྤྱོད་ཕར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་རྣམས་མཚན་མ་ཡོད་མེད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་
པ་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་དོན་དམ་དུ་དེའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་མི་ཐོབ་པ་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྐྱེ་བ་སོགས་བརྒྱད་པོ་དེ་རྒྱ་མཚན་དེ་དག་གི་སྒོ་ནས་ཟབ་པ་
ཉིད་ཡིན་པ་འཐད་དེ། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གི་སྒོ་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ནས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ལྟར་སྣང་བའི་དོན་མི་འགལ་བར་སྒྲུབ་པས་སོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་དག་དོན་ནི། བྱང་སེམས་སྒོམ་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། རྫོགས་
བྱང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྟེ། ཟབ་མོ་བརྒྱད་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཊཱིཀ་བྱེད་གཞན་དག་ཟབ་མོ་བརྒྱད་རྟོགས་པ་རྟགས་སུ་སྨྲ་བ་དང། གོང་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་རྟགས་ལུས་ངག་གི་རིག་བྱེད་ཁོ་ནར་སྨྲས་
པ་དངོས་སུ་འགལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། སློབ་པ་སོགས་སོ། །གསུམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གི་སྒོམ་རིམ་ལ་ཆོས་སྐུའི་ཉེར་རྒྱུ་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད། གཟུགས་སྐུའི་ཉེར་རྒྱུ་ཞིང་དག་སྦྱོར། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཉེར་རྒྱུ་ཐབས་མཁས་སྦྱོར་བའོ་

[171B] ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་རྟགས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཆོས་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འབད་རྩོད་གྱིས་སློབ་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་
ཐོག་མས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་དེའི་ཉེ་རྒྱུ་ལ་འབད་པས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བ་ནི། དངོས་དང། ཀླན་ཀ་སྤང་པ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། སྲིད་དང་ཞི་བ་ལ་བླང་དོར་དུ་བདེན་པར་མི་རྟོག་སྟེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྨི་
ལམ་འདྲ་བར་བདེན་མེད་དུ་མཉམ་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་སྨྲས་པ། རབ་འབྱོར་རྨི་ལམ་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨྲོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ན། ཅི་ཤེར་ཕྱིན་རྣམ་པར་འཕེལ་ལམ། རབ་
འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཉིན་པར་བསྒོམས་པས་འཕེལ་ན་རྨི་ལམ་དུ་བསྒོམས་པས་ཀྱང་འཕེལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྨི་ལམ་དང་ཉིན་པར་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་སོ། ཞེས་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚུལ་དེ་ལ་ལས་མེད་པར་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡི་ཀླན་ཀའི་ལན་
ནི་མདོ་ལས། ཇི་སྐད་བཤད་པར་ཟད་དོན་མདོ་ལས་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལས་མེད་པར་ཐལ་བ། རྨི་ལམ་དམིགས་བཅས་སུ་ཐལ་བ། ལུང་དང་འགལ་བར་ཐལ་བ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཀླན་ཀ་སྤང་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཀླན་ཀ་དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཤཱ་རྭིའི་བུས་རབ་འབྱོར་
ལ་སྨྲས་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྨི་ལམ་དུ་གང་ཟག་གིས་བྱས་བའི་ལས་དེ་གསོག་པའམ་འབྲི་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ། ཞེས་པས་ཏེ་འདི་ནི་སྔར་རྨི་ལམ་དང་ཉིན་པར་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོགས་རབ་འབྱོར་གྱིས་

[172A]༄༅། །སྨྲས་པ་ལ་རྩོད་པའོ། །དོན་ནི་སད་པ་ན་དགེ་སྡིག་གི་ལས་གསོག་པ་མེད་པར་ཐལ། བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་བཞིན་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་
དེ་ལྟར་ན། དེ་ལས་གསོག་པའམ་བྲི་བ་མེད་དོ། ཞེས་པས་དོན་དམ་དུ་འདོད་པའི་ལན་དང། འོན་ཏེ་སད་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་ན་ནི་དེ་ལས་གསོག་པའམ་བྲི་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། ཞེས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དཔེ་མ་གྲུབ་ཅིང་རྟགས་མ་ངེས་པར་སྟོན་ནོ། །འདིའི་མཇུག་
ཏུ་ཉི་ཁྲིར། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཉིན་པར་སྲོག་གཅོད་པ་དང། རྨི་ལམ་ན་སྲོག་གཅོད་པ་དེ་ལ་དེ་བདག་གིས་བསད་དོ། །དེ་བདག་གིས་བསད་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་པ་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་དེ་ལ་ཇི་སྐད་ཟེར་ཅེས་འབྱུང་ལ། འདི་ཊཱིཀ་བྱེད་གཞན་དག་
ཀླན་ཀ་གཉིས་པར་བྱས་ནས་ཀླན་ཀ་གཉིས་པ་སྨྲ་བ་པོ་རབ་འབྱོར་དང། ཀླན་ཀ་གསུམ་པ་སྨྲ་པ་པོ་ཤཱ་རིའི་བུར་འཆད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཀླན་ཀ་འདི་དག་སྔ་མ་སྔ་མའི་ལན་ལ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྒོལ་བའི་ཕྱིར་ན། རབ་འབྱོར་རང་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཀག་
པ་དང། ཤཱ་རིའི་བུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་ལན་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀླན་ཀ་འཕངས་པར་ཐལ་བས་སོ། །དེས་ན་འདིའི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་ཤའ་རིའི་བུ་ལ་ཁོ་བོ་ནི། རྨི་ལམ་དུ་བསད་པ་སོགས་རྨི་བ་ལ་རྫས་ཀྱིས་གསོས་བཏབ་ན་ལས་གསོག་པས་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་སྨྲ་
ལ༑ ཁྱོད་རྨི་ལམ་དུ་བསད་པ་སོགས་རྨི་བ་ལ་རྗེས་ཀྱིས་གསོས་བཏབ་ན་ལས་གསོག་མི་གསོག་ཇི་ལྟར་སྨྲ། ཞེས་དྲིས་པའོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ཀླན་ཀ་དང་པོའི་ལན་གྱི་འཕྲོ་ཡིན་ལ། ཀླན་ཀ་གཉིས་པ་འདི་ལས་འཕྲོས་པའོ། །ཀླན་ཀ་གཉིས་པ་ལ་རྩོད་པ་ནི། ཤའ་རིའི་བུས་སྨྲས་

[172B] རབ་འབྱོར་དམིགས་པ་མེད་པར་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ལས་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་སྐྱེའོ། །དམིགས་པ་མེད་པར་སེམས་མི་སྐྱེ་སྟེ། སེམས་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནར་སྐྱེའོ། ཞེས་པ་སྟེ། དོན་ནི། རྨི་ལམ་ན་ཆོས་ཅན། གསད་བྱ་གསོད་བྱེད་སོགས་ཀྱི་དམིགས་
ཡུལ་བདེན་པ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ལས་གསོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སད་པའི་གནས་སྐབས་བཞིན། ཞེས་ཁོ་བོ་ནི་སད་དུས་སུ་ལས་གསོག་པ་ཡོད་ཅིང་རྨི་ལམ་ན་མེད་པར་འདོད་དེ། དེ་ལྟ་མིན་ན་སྐྱོན་དེ་ཡོད་དེ། ཞེས་པའོ། །ལན་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཤཱ་རིའི་
བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དམིགས་པ་མེད་པར་ལས་མི་སྐྱེའོ། །དམིགས་པ་མེད་པར་སེམས་དཔའ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སོགས་ཏེ། དོན་ནི་ལས་གསོག་པ་ལ་དམིགས་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཙམ་དགོས་པར་ཁོ་བོ་ཡང་འདོད་ལ། དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དུ་བསད་པ་སོགས་རྨི་བ་
ལ་རྗེས་ཀྱིས་གསོས་བཏབ་པའི་ཚེ་ན་ཡང་དམིགས་ཡུལ་རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཙམ་ཡོད་ལ། དོན་དམ་པར་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དམིགས་ཡུལ་མེད་པས་དཔེ་མ་གྲུབ་ཅིང། ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པའོ། །གསུམ་པ་ལ། ཀླན་ཀ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། རབ་
འབྱོར་ལས་དང་སེམས་དཔའ་ནི་དབེན་པའོ། ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ན། ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ལས་སྐྱེ་སྟེ། དམིགས་པ་མེད་པར་མིན་ཅེས་སོགས་ཏེ། དོན་ནི་ཊཱིཀ་བྱེད་གཞན་དག་འདིར་ཤཱ་རིའི་བུ་ལས་དང་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་ཁས་
བླངས་པར་འཆད་པ་ནི་ཆེས་མི་རིགས་ཏེ། ཀླན་ཀ་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་ཤའ་རིའི་བུ་རང་གིས་ལས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཡང་ཡང་ཁས་བླངས་པ་དང་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ཡིན་ཏེ་རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་

[173A]༄༅། །གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ན། ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལས་དང་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་གྲུབ་པས་དབེན་པར་གསུངས་པར་ཁས་བླངས་ལ། འདིར་ལས་དང་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དམིགས་བཅས་སུ་ཁས་བླངས་པས་དེ་
གཉིས་ཁས་བླངས་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལན་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་མཚན་མར་བྱས་ནས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ལས་སྐྱེ་སྟེ་དམིགས་པ་མེད་པར་མིན་ཞེས་པ་སྟེ། དོན་ནི། དམིགས་བཅས་སུ་ཁས་བླངས་པ་ནི། བདེན་པའི་དམིགས་
བཅས་མིན་གྱི། མཚན་བཅས་ཀྱི་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་ཙམ་གྱི་དམིགས་བཅས་སུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཞི་པ་ལ། ཀླན་ཀ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆེན་རྨི་ལམ་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་
བར་སྒོམས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་ཞེས་སོགས་ཏེ། དོན་ནི། འོ་ན་རྨི་ལམ་དུ་དགེ་རྩ་བསྔོས་པས་བསྔོ་བ་ཡང་དག་ཏུ་ཐལ། རྨི་ལམ་ན་ལས་གསོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ལས་དང་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དམིགས་སུ་ཁས་བླངས་
པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་པའོ། །ལན་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་བྱམས་པ་ལ་ཁ་འཕངས་ཤིང་བྱམས་པས་བྱམས་པའི་མིང་ལན་ལོན་ནམ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པས་བསྔོས་ན་བསྔོ་བ་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཅིང། དངོས་སུ་
བྱམས་པས་ཀྱང་ལན་མ་བསྟན་པ་ནི་དབུ་མ་པ་ལ་བདེན་གཉིས་འགལ་བར་བརྩོད་པའི་དོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཁོ་བོས་ཀྱང་བཅད་མི་ནུས་ཀྱི་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་བརྒྱུད་མར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླན་ཀ་དང་ལན་

[173B] །གསུམ་པ་འགྲེལ་པ་ལ་དངོས་དང། ཀླན་ཀ་སྤང་པའོ། །དང་པོ་ནི། དག་སའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། སྲིད་ཞི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་བླང་དོར་ཐ་
དད་པ་ཉིད་དུ་བདེན་པར་མི་རྟོག་པའི་དག་སའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པས་ནའོ། །དེར་ཐལ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡང་འཁོར་བ་དང་རྣམ་པར་བྱང་པ་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་རྣམས་སྣང་བརྙན་ཙམ་གྱི་ངོ་བོས་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་ཀླན་ཀ་
དང། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། གཉིད་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཆོས་ཅན། མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མིན་ནམ་སྟེ་ཡིན་པར་ཐལ། རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིད་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུའོ། ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་པའི་ཀླན་ཀ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་འགྲེལ་པའི་རྣམས་ཞེས་པ་རྩ་བའི་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་སོགས་ཁོངས་ནས་ཀླན་ཀ་ལྷག་མ་གསུམ་སྡུད་ལ། དེ་ཡང་ཀླན་ཀ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ན་དགེ་སྡིག་དང་བསྔོ་བ་སོགས་མི་རུང་བར་རྩོད་པ་ཤ་
སྟག་ཡིན་པས་མདོའི་ལན་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ནས་དངོས་སུ་མ་བཀྲལ་ཡང། དོན་དམ་དུ་ལས་མེད་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལས་འབྲས་འཇོག་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ལན་བཏབ་པ་གཅིག་པུ་འདི་ཉིད་ཀྱིས། བདེན་གཉིས་འགལ་བར་བརྩོད་པའི་ཀླན་ཀ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལན་ཐེབས་
པར་དགོངས་ནས་ལན་གཞན་རྣམས་རེ་རེ་ནས་དངོས་སུ་མ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལན་ལ། རྟགས་མ་ངེས་པར་བསྟན། དཔེ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན། དེས་གྲུབ་པའི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ། དོན་སྨྲ་བ་ལ་གྲགས་པའི་དཔེ་སྒྲུབ། དེ་དབུ་མ་པ་ལའང་མཚུངས་པར་བསྟན་

[174A]༄༅། །པའོ། །དང་པོ་ལ་དགག་གཞག་གཉིས་ལས། གཞན་ལུགས་དགག་པ་ནི། ཊཱིཀ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཁ་མཐུན་པར་འདི་སྐད་དུ། དོན་སྨྲ་བ་སྡེ་གཉིས། དོན་དམ་སྐད་ཅིག་མ་ལ་བསང་བྱ་གསོང་བྱེད་སོགས་མེད་པས། ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས། རང་
ལུགས་ལའང་མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་སྦྱིན་སོགས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་འདོད་ཀྱང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་རྒྱུན་ལ་བསད་བྱ་གསོད་བྱེད་སོགས་སྒྲོ་བརྟགས་ནས། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་མི་དགེ་བ་བཅུ་དང། སྦྱིན་སོགས་སུ་འཇོག་པ་ལྟར་ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་ནི་ཆེས་མི་
འཐད་དེ། དེ་ལྟ་ན་དབུ་མ་པས། ལས་འབྲས་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལ། དངོས་སྨྲ་བས་ཉིན་པར་ཡང་ལས་གསོག་པ་མེད་པར་ཐལ། ལས་བདེན་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཕངས་པའི་ཐལ་བ་འདི། དེ་མ་ཁང་བཟློག་ན་
འཁོར་གསུམ་ཀ་དོན་སྨྲ་བས་དངོས་སུ་ཁས་ལེན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལས་འབྲས་བདེན་མེད་དུ་རང་ཡང་ཁས་ལན་བཞིན་དུ། དབུ་མ་པས་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཐལ་བ་འཕེན་པའི་དོན་སྨྲ་དེ་གཉིས་གང་ན་བཞུགས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོན་ཅིག། གཞན་
ཡང། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལས་ལས་སྐྱེས། ཞེས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པས། དོན་སྨྲ་ལས་རྫས་གྲུབ་ཏུ་ཁས་ལེན་པར་སྨྲས་ལ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་དོན་སྨྲ་གཉིས་ལས་རིགས་རྒྱུན་ལ་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་འདོད་པར་སྨྲས་
པས་དངོས་སུ་འགལ་བ་བར་མ་ཆད་དུ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། གཞན་ཡང། དངོས་སྨྲ་བ་རིགས་རྒྱུན་ལ་གང་འཇོག་སྒྲོ་བརྟགས་སུ་སྨྲ་བར་འདོད་པ་འདི་ནི། དངོས་སྨྲ་བའི་ལུགས་འཇོག་པ་ན། དངོས་པོ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་དང། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་

[174B] དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་ཅིང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་བཟད་པའི་གདོན་སྙིང་ལ་འོངས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། གཞན་དུ་རྒྱས་པར་བཀག་ཟིན་ཅིང། དཀྱུས་མ་འཆད་པའི་གེགས་སུ་འགྱུར་བས་འདིར་མ་བྲིས་
སོ། །རང་ལུགས་ནི་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྨྲ་བའི་རང་སྡེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། བསད་བྱ་གསོད་བྱེད་སོགས་གཉིས་ཆོས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་པོའི་རྟོག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དོན་དམ་པར་སུས་ཀྱང་སུ་ཡང་བསད་པ་ཡང་མེད། མ་བསད་
པ་ཡང་མིན། སུས་ཀྱང་སུའི་ནོར་བླངས་པ་ཡང་མེད་མ་བླངས་པ་ཡང་མིན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྲུབ་ན། རྟོག་པ་དེ་དག་སྣང་ཡུལ་ལམ་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་བས། བསད་བྱ་གསོད་བྱེད་སོགས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ཐམས་ཅད་དུས་འདྲེས་པར་གནས་དགོས་པ་ལ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིས་རྒྱུ་མེད་
པར་འཇིག་པ་ཡིན་ལ་གཞན་ཡང་རྟོག་པ་དེ་དག་སྣང་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་ན་བསད་བྱ་དེ་ཡང་གསོད་པ་པོས་མཚོན་བསྣུན་པ་སོགས་ཁོ་ནའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤི་བ་དང། རྐུན་པོ་ཕྲོགས་པ་ཁོ་ནའི་དབང་གིས་ནོར་དང་བྲལ་བ་སོགས་སུ་འགྱུར་དགོས་ཤིང། དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ལས་ལ་མི་
བལྟོས་པ་དགོས་པ་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལས་ལས་སྐྱེས། ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་བསད་བྱ་གསོད་བྱེད་སོགས་ཀྱི་གཉིས་ཆོས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཇི་
ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཀྱང། བསད་བྱའི་སྲོག་གི་རྒྱུན་འཇུག་པ་དང་འགལ་བ་དངོས་པོ་སྐྱེད་པ་ལ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་རྟོག་པས་བསད་བྱ་གསོད་བྱེད་སོགས་གཉིས་གཉིས་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་རྣམ་གཞག་བྱས་པ་ལྟར་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་

[175A]༄༅། །སོགས་པ་མི་དགེ་བར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཚུལ་བཞིན་མིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་འཇོག་པ་དང་འདྲ་བར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་རང་གི་ལུགས་ལ་
གསད་བྱ་གསོད་བྱེད་སོགས་གཉིས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཀྱང། རྟོག་པ་དེས་མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བའི་རྣམ་གཞག་བྱས་པ་ལྟར་འཇོག་པ་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ངེད་དབུ་མ་པའི་ལུགས་ལ་ཡང་དངོས་པོ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་
བདེན་མེད་ཡིན་ཡང་བྱིས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལེག་འཆིང་བ་མཐའ་དག་མཉམས་པ་རྣམས་ལ་དགེ་མི་དགེ་དེ་དང་མཐུན་པའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དེ་དག་མི་དགེ་བའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་དང་མཐུན་པར་བློ་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྣམ་གཞག་བྱས་པའི་
རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་དགེ་མི་དགེའི་ལས་སུ་འཇོག་པ་འགལ་བ་མེད་དོ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལན་དེ་དང་དེ་དངོས་སྨྲ་བ་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པའི་གསུང་རབ་ལས་ཕྱོགས་གཞན་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་གསུངས་སོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་
ཕྱོགས་གཞན་འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་མདོ་འགྲེལ་བྱེད་པའི་སློབ་དཔོན་གཞན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ཞེས་འཆད་པ་ནི། རྩ་འགྲེལ་ཙམ་ཡང་སྦྱོར་མ་ཤེས་པས་ཏེ། འདི་ཉིད་ལན་ཇི་སྐད་བཤད་པར་ཟད། ཅེས་པའི་འགྲེལ་པ་ཡིན་པས་སོ།།
གཞན་དུ་ན། རྩ་བ་དེའི་འགྲེལ་པ་འཆད་པའམ། ཡང་ན་ལན་ནི་འཕགས་གྲོལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པར་ཟད་ཅེས་བྱམས་མགོན་གྱིས་འཕགས་གྲོལ་སོགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཁ་འཕངས་པར་ཐལ་ལོ། །དག་དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་དུ་

[175B] དོན་དམ་དུ་མེད་ཀྱང་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་དགེ་མི་དགེའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་འཐད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དངོས་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་རྟོག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་
བ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཀྱང། རྟོག་པས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་དང་མཐུན་པར་གསད་བྱ་གསོད་བྱེད་སོགས་གཉིས་ཆོས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་མི་འགལ་བར་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་དང། མདོ་ལ་བརྟེན་ནས་མ་གྲུབ་
བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞན་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་མི་བསྐྱེད་པའི་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། ཉི་ཤུ་པ་ལས། རྨི་ལམ་སེམས་ནི་གཉིད་ཀྱི་ཉམས། །དེས་ན་འབྲས་བུ་འདྲ་མ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བས་རྨི་ལམ་གྱི་ལས་ཀྱིས་སད་དུས་ལས་འབྲས་བུ་དམན་པ་ཙམ་ཞིག་སྐྱེད་པར་
བཤད་པ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཉི་ཤུ་པའི་ལུགས་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་ཐ་སྙད་དུ་རྣལ་འབྱོར་དཔྱོད་པའི་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག་དང་མཐུན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་མདོ་ལས་རྨི་ལམ་ན་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་སྤྱད་
པ་ནི་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཀྱེ་མ་བྱས་སོ་ལེགས་པར་བྱས་སོ་ཞེས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནས་རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གསོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གསོས་ཏེ་དགེ་མི་དགེ་འཕེལ་བར་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་དཔེ་མ་གྲུབ་བོ། །གསུམ་པ་ནི། དེས་ན་ཀླན་ཀ་
མེད་ཅིང། ལུང་རིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བདེན་མེད་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། གཉིས་ཀ་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། སེམས་ཅན་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། ས་དགུ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཕྱིན་དྲུག་གི་སྦྱོར་བ་ཆོས་ཅན་

[176A]༄༅། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཅུང་ཟད་བཀྲེས་པ་དང། སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང། སྣོད་རྡོ་བ་དང། ཚེར་མ་ལ་
སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་དག་པ་གང་ཡིན་དེའི་གཉེན་པོར་རང་འཚང་རྒྱ་པའི་ཞིང་གི་བཅུད་ལ། ལྷའི་ཉེ་བར་དཔྱད་པ་དང། སྣོད་ལ་གསེར་གྱིས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དག་པ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པའི་ཉེར་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དག་སའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་
པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། རང་གི་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། འཕགས་པ་ལྟར་ན། ཡུལ་དང་ཞེས་པས་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་དང། སྦྱོར་བ་ཅན་འདི་ན་ཞེས་པས་ངོ་བོ་བསྟན་ལ། ལྷག་མས་དབྱེ་བ་བསྟན་ཞེས་འཆད་ཅིང། སྔ་མ་གཉིས་ལའང་མདོ་སོ་སོར་སྦྱོར་རོ། །སློབ་དཔོན་དེ་གཉིས་ལ་
མདོ་སོ་སོར་མི་སྦྱོར་བར་དགྲ་རྣམས་ལས་ནི་འདས་པའི་ཡུལ་ལ་སྦྱོར་བ་ཅན་ཞེས་སོགས་སུ་སྦྱར་ནས་འཆད་དོ། །འགྲེལ་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡུལ་རྣམ་པ་བཅུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་དུས་དང་དུས་མིན་པ་ཤེས་པའི་དག་སའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྦྱོར་བ་
ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ས་བཅུ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་བདུད་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། མྱང་འདས་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཆོས་ལས་ཡང་དག་པར་བརྒལ་བའི་དག་སའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བདུད་བཞིའི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོའི་བདུད་ནི་ཉེར་ལེན་
གྱི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་སོ། །འཆི་བདག་གི་བདུད་ནི་རང་དབང་མེད་པར་སྲོག་འགག་པའོ། །ལྷའི་བུའི་བདུད་ནི། བདུད་གཞན་གསུམ་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པའི་དགེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་

[176B] །ཅིའི་ཕྱིར་བདུད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། འཆི་བ་མེད་པའི་མྱང་འདས་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞིར་ཕྱེ་བ་ནི། བསྡུ་བ་ལས། གང་འཆི་བ་དང། གང་གིས་འཆི་བ་དང། འཆི་བའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དང། འཆི་བ་ལས་འདའ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་
བྱས་པར་བཤད་དོ། །འདི་དག་ལས་ས་གང་དུ་འདའ་ཞེ་ན། ཉན་རང་གི་མཐོང་ལམ་ནས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལས་འདའ་སྟེ། ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་ལྷག་བཅས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ལས་འདའ་ཞིང། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཚེ་བྱིན་གྱིས་རློབ་ནུས་
པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ལས་ཀྱང་འདའ་ལ། ལྷག་མེད་དུ་ཕུང་པོའི་བདུད་ལས་འདའོ། །ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དུ་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལས་འདའ་སྟེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཐོབ་པས་སོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཉོན་མོངས་དང་ཕུང་པོའི་བདུད་ལས་འདའ་སྟེ་ཉོན་མོངས་མ་ལུས་པ་སྤངས་ཤིང་ཡིད་
ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཐོབ་པས་སོ། །ས་དེར་ཚེ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་འཆི་བདག་ལས་ཀྱང་འདའོ། །ཆོས་ཅན། མི་གནས་པར་གནས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྒོམ་པའི་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་
གཞན་གྱི་དོན་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྨོན་ལམ་གྱི་ཕྱིར་གྲུབ་པས་སོ། །ཆོས་ཅན། ཉན་རང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་དཀའ་བསྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་ཅན། ཆོས་
ཐམས་ཅད་ལ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རེ་མྱང་གི་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པས་སོ། །ཆོས་ཅན། བདག་གི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པས་སོ། །ཆོས་ཅན། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་

[177A]༄༅། །ཐར་བ་དེ་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པས་སོ། །ཆོས་ཅན། འཁོར་བ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་ཅན། རང་རྒྱུད་ལྡན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཏུ་གཞན་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་
པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ལས་བརྩམས་ཏེ། དྲི་བ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཅན་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་བརྗོད་པའི་ནུས་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན། ཚད་མེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། རིག་
པའི་གནས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དག་སའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་བའི་རྣམ་བཤད་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་སྣང་བ་ལས་
སྐབས་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའི་བཤད་པའོ།།    ༈    །།གཉིས་པ་དབང་ཐོབ་པ་རྩེ་མོའི་སྦྱོར་བ་ལ། འབྲེལ་དགོད་པས་མཚམས་སྦྱར། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རབ་བྱེད་བཤད། སྐབས་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བའི་མཇུག་ཏུ། རྟགས་ལ་སོགས་པ་བསྙད་པ་སྔོན་དུ་
འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ལ་དེ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྩེ་མོའི་རྟོགས་པ་འབྱུང་བས་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོས་པ་ཡོད་དེ། གོ་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་
ལ་སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོ་དང། མཐོང་ལམ་རྩེ་མོ་དང། སྒོམ་ལམ་རྩེ་མོ་དང། བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་མོའོ། །དང་པོ་ལ། སོ་སོའི་རང་བཞིན་དང་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་རྟགས་དང། རྣམ་འཕེལ་དང། བརྟན་པ་དང། སེམས་ཀུན་དུ་གནས་པའི་རྩེ་སྦྱོར་རོ། །དང་པོ་ལ་རྩ་བ་ནི། དྲོང་ལ་གནས་

[177B] རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་ནི། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་
ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྟགས་ཡིན། དེ་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ནི། རྫོགས་བྱང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱི་རྟགས་ཡིན་ལ། འདི་རྩེ་སྦྱོར་ཐོབ་པའི་རྟགས་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་གྱི་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྟགས་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ནིའོ། །བཅུ་གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་འབྲས་
བུའི་རྟགས་བརྒྱད། རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་བྮིའམ། དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྨི་ལམ་གྱི་རྟགས་དྲུག་དང། སད་པའི་རྟགས་དྲུག་གོ་དང་པོ་ནི། ཆོས་ཅན། རྩེ་སྦྱོར་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ལ་སོགས་
བར་བལྟ་བའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོག་མ་རྣམས་ལའང་འདི་བཞིན་སྦྱར་རོ། །རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ལ་དགའ་བའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་དང། རྨི་ལམ་ན་ཡང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཟབ་མོའི་ཆོས་སྟོན་པ་མཐོང་བ་དང། རྨི་ལམ་
ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་དམིགས་པ་དང། རྨི་ལམ་ན་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ན་སད་པའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་སྟོན་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་དང། རྨི་ལམ་དུ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རང་གི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ངན་སོང་སྤོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། གཉིས་པ་ནི། བདག་རྫོགས་བྱང་དུ་ལུང་བསྟན་ན་མེ་འདི་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པས་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ཚིག་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་གྲུབ་པ་དང། བདག་དེ་ལྟར་ལུང་བསྟན་ན་

[178A]༄༅། །མི་མིན་པས་བཟུང་བ་འདི་བཏང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པས་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་མི་མིན་པ་མེད་པར་བྱེད་པའི་བདེན་པའི་ཚིག་གྲུབ་པ་དང། རང་ཉིད་ཀྱིས་བདུད་ལས་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཕ་རོལ་བདུད་དང་སྡིག་གྲོགས་ཟིལ་གྱིས་
གནོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བདེན་པ་དང། གཞན་དོན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེར་ཕྱིན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་དང། ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང། བདེན་མེད་དུ་སྤྱོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་
སོ༑ །གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། མདོ་ལས་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སྐྱེ་བོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཅེས་སོགས་ཀྱིས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སྐྱེ་བོ་སྙེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་དགེ་ལ་སོགས་རྣམ་མང་དུ་ནི་དང་པོར་དཔེར་
མཛད་ནས་དེ་དག་ལས་བསོད་ནམས་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཅུ་དྲུག་གིས་མཚོན་ནས་བསྟན་པའི་སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོའི་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་འཕེལ་གྱི་རྩེ་སྦྱོར་རོ། འགྲེལ་པ་ནི། རྣམ་པར་འཕེལ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ན་རྩེ་མོའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་
བཅུ་དྲུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནིའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་བསྟན་པ་དང་པོ་དཔེར་མཛད་ནས་དེ་ལས་གོང་ནས་གོང་དུ་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་
ཀྱིས་སོ། །བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། འཛམ་བུ་གླིང་ལ་སོགས་པ་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་སྙེད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་པས་རྩེ་སྦྱོར་བསྒོམས་པ་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་དང། དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་རྩེ་མོའི་ཤེར་ཕྱིན་ཡིད་

[178B] དེ་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་མོས་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དང། དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བདེན་པར་མི་དམིགས་པ་དང། དེ་ལས་བྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུ་
ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ལས་རྩེ་སྦྱོར་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང། ལྷའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ལ་བསྐུར་བ་དང། བདུད་ལས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང། སྟོན་པ་དང་འདྲ་བར་ཐེག་པ་གཅིག་
ལ་མ་ཞུགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་མཚུངས་པར་གནས་པ་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང། ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་ཀྱང་དེར་མི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། རྩེ་
མོ་ཐོབ་ནས་གདོན་མི་ཟ་བར་སངས་རྒྱས་སུ་ངེས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཉིད་དང། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་གཞན་ལས་ལྷག་པ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དང། བདེན་པའི་
གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པའི་སེམས་རབ་ཏུ་མི་སྐྱེ་བ་དང། ཤེར་ཕྱིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀུན་བསྡུས་པ་ཤེས་པ་དང། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པ་དང། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་
བར་གྱུར་པ་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱི་ལས་གཞན་ནང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །ངག་དོན་ནི། རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་ལ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོ་ཆོས་ཅན། རྣམ་འཕེལ་གྱི་རྩེ་སྦྱོར་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། བསོད་ནམས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་མཚོན་

[179A]༄༅། །ནས་བསྟན་པའི་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ཆོས་ཅན། བརྟན་པའི་རྩེ་སྦྱོར་ཡིན་ཏེ། རང་དོན་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་དང། གཞན་དོན་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་ནས་མདོ་ལས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་བ་ནི། གཞན་དོན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟར་
བསོད་ནམས་འཕེལ་བའི་ཡང་དག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་མཚན་ཉིད་རང་དོན་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཆོས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་སྨོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ནི་ངེས་པར་བསྟན་པའི་རྩེ་མོ་ཡིན་ནོ། །ངག་དོན་ནི་རྩ་བ་ལྟར་རོ། །བཞི་པ་ལ་
མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། ཤུགས་ལ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ན་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་རྩེ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནིའོ། །གང་གིས་ན། མི་ལྡོག་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡི། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་བསམ་པ་ཐག་པས་ཡི་
རང་བ། །སྟོང་གསུམ་རི་རབ་སྲང་ལ་གཞལ་བས་ཚད་བཟུང་རུང། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་དགེ་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མིན། ཞེས་པའི་མདོ་ཚིག་གིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་གླིང་བཞི་པ་དང། སྟོང་སྤྱི་ཕུད་དག་དང། སྟོང་གཉིས་པ་བར་མ་དང། སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་དག་གིས་ཆུ་ལ་སོགས་

[179B] །འདིར་ནི་ཤུགས་བསྟན་མངོན་རྟོགས་
ཀྱི་རིམ་པ་ཉིད་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་པས་དངོས་བསྟན་གྱི་དཔེ་དང། ཤུགས་བསྟན་གྱི་དོན་གཉིས་སྦྱར་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་སེམས་བཞི་ནི་འཕགས་པས་རྣམ་རྟོག་བཞིའི་གཉེན་པོ་མཐོང་སྒོམ་ལམ་རྟོགས་པ་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པར་བཤད་པས། ས་དང་
པོ་དང། ས་བདུན་པའི་བར་དྲུག་དང། ས་བརྒྱད་པ་དང། ས་བཅུ་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་གོ་རིམ་བཞིན་བཞེད་པར་བསལ་ལ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཡུལ་ནི། བྱང་སེམས་དེ་དག་གི་དགེ་བའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་བཞི་པོ་ནི་ཆོས་མཆོག་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་སོ། །དེས་ན་དཔེ་
དེས༑ མདོར་དངོས་སུ་ཆོས་མཆོག་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་གཞན་བཞི་པོ་དེའི་དགེ་བ་ལ་ཡི་རང་བའི་བསོད་ནམས་མཚོན་ནས་ཤུགས་ལ་བྱང་སེམས་ཆོས་མཆོག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསོད་ནམས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །མཚོན་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་
དངོས་བསྟན་ཡི་རང་གི་དགེ་བ་དང། ཤུགས་བསྟན་རྩེ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་གཉིས་གྲོགས་དང་གྲོགས་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི། མདོ་ལས། གླིང་བཞི་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་ཆུ་སོགས་གཅལ་བའི་སྲང་གྲངས་སོ་སོར་
དཔེར་མཛད་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་དཔེ་དེ་དག་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསོད་ནམས་མང་པོར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཤུགས་ལ་བརྗོད་པ་ནི་སེམས་ཀུན་ཏུ་

[180A]༄༅། །གནས་པའི་རྩེ་སྦྱོར་ཡིན་ནོ། །དཔེ་དེ་ལས་དོན་དེ་ཚད་མང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚད་སྲིད་པ་ནི་སྲང་ཚད་ཀྱིས་གཞལ་བར་ནུས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་ཚད་གཟུང་བར་ནུས་ལ། ཚོགས་གཉིས་དེ་དག་ཚད་ཅན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཤིང་ཚད་ལས་འདས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་འགྲེལ་ལ། ངག་དོན་ནོ། ཐེག་ཆེན་ཆོས་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆོས་ཅན། སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་རྩེ་སྦྱོར་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། སྟོང་གསུམ་སྲང་ལ་བཅལ་བའི་ཚད་ལས་བསོད་ནམས་མང་བར་བསྟན་པས་མཚོན་ནས་གསུངས་པའི་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་དོན་བསྡུ་པ་ནི། རྟགས་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞིའི་ངོ་བོས་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་ལ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། སོ་སོའི་དོན་བཤད་
པའོ༑ ༑དང་པོ་ནི། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་འོག་ཏུ་མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་པ་ལ། རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ད་སྐྱེ་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང། གཉེན་པོའོ། །དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པ། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ། གཟུང་
རྟོག་དང། འཛིན་རྟོག་མདོར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལ་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། རྐང་པ་དང་པོས་ཡུལ་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་ཅེས་པས་ངོ་བོ། །སོ་སོར་དེ་དགུའི་བདག་ཉིད་ཅེས་པས་དབྱེ་བ། ལྷག་མས་རྟོག་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་བསྟན་ཅིང། དེ་ཡང། མདོ་
ལས་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གཉེན་པོ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་རྟོག་པ་ཤུགས་ལ་འཕངས་ཤིང་འདིར་རྟོག་པའི་དབྱེ་བ་དངོས་སུ་བསྟན་ནོ། །འགྲེལ་བ་ལ། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། འཇུག་པ་མཚན་མར་མི་དམིགས་པ་དང་

[180B] མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་
སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐྱེ་བའི་གེགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མཐོང་སྤངས་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲ་བར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ་དགུ་ཡོད་དེ། ཡུལ་དགུ་དགུའི་དབྱེ་བའོ། །གསུམ་པ་ནི། རྟོག་པ་དེ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མིན་པར་སྣང་
བའི་རང་གི་ངོ་བོ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་དང་མ་འབྲེལ་བར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས། རང་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། རྟོག་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི་
འཛིན་རྟག་ཆོས་ཅན། སེམས་ཅན་དོན་དམ་པའི་རྫས་དེས་ཏགས་ཡོད་དུ་བདེན་པར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འཛིན་པ་གཉིས་ཡོད་པ་དག་ཏུ་འདོད་རིགས་ཏེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་འཛིན་ཚུལ་ལྟར་བདེན་པར་སྣང་བ་དང། འཕགས་པའི་གཟིགས་ཚུལ་ལྟར་བདེན་པར་
སྣང་བའི་རྟོག་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་དག་སོ་སོར་དགུ་དགུའི་བདག་ཉིད་དུ་དབྱེར་ཡོད་དེ། ཡུལ་དགུ་དགུ་ཡོད་པས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རྟོག་པ་དེ་དག་འཛིན་པ་ཡང་དག་པ་ཡི་ངོ་བོས་སྟོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཡུལ་ཡང་དག་པ་གང་གི་འཛིན་པར་འདོད་དེ་
འཛིན་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གལ་ཏེ་དེ་དག་གི་ཡུལ་དེ་དག་གིས་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་དོན་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་བ་ནི། གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། གཉིས་ཡོད་དེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དག་གི་འཛིན་སྟངས་དང་མཐུན་པར་གོ་རིམ་

[181A]༄༅། །བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་བདེན་པར་ཡོད་པར་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་དང། འཕགས་པའི་གང་ཟག་དག་གིས་གཟིགས་ཚུལ་དང་མཐུད་པ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པར་བདེན་པར་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་གྱི་འཛིན་པ་དག་ཡོད་
པས་སོ། །དེ་འདྲའི་འཛིན་རྟོག་ཀུན་བརྟགས་གཉིས་ཆོས་ཅན། མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེ་ཆོས་ཅན། སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ་དགུ་ཡོད་དེ། ཡུལ་དགུ་དགུ་ཡོད་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་
རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན། ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མིན་པར་སྣང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འཛིན་པ་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོས་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས། རང་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྣང་ཡུལ་ཡང་དག་པ་གང་གི་ཡང་འཛིན་པ་མིན་པའི་
ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་གི་ཚེ་དེ་དག་གི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་བཟུང་བའི་དོན་དག་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་གཟུང་བའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེའོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་
ལ། གཟུང་རྟོག་དང། འཛིན་རྟོག་དང། རྒྱས་བཤད་དོ། །དང་པོ་ལ་འཇུག་པ་དང། ལྡོག་པ་གཟུང་རྟོག་གོ། །དང་པོ་ལ། མཚམས་སྦྱར་ནི། གཟུང་བའི་སོ། །རྩ་བ་ལ། རྟོག་པའི་ཡུལ། ངོ་བོ་དབྱེ་བས་སོ། །དང་པོ་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་དང། ལམ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །
དང་པོ་ལ། ལམ་གྱི་རང་བཞིན། ལམ་གྱི་རྒྱུ། ལམ་གྱི་རྐྱེན། དམིགས་པ་བྱེད་པ་སྟེ་ལྔ་ཡོད་ལ། དེ་དག་ཀྱང་རྐང་པ་དང་པོ་བཞིས་སྟོན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་རང་དོན་གཉིས། གཞན་དོན་གཉིས་ཏེ། རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ནོ། །དེ་ནས་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་ངོ་

[181B] ཕྱེད་ཀྱིས་དབྱེ་བ་བསྟན་ནོ། །འགྲེལ་པ་ལ། དབྱེ་བ་དང། གཉེན་པོའོ། །དང་པོ་ནི། དོན་དམ་པར་ཕྱིན་དྲུག་དབེན་པས་དབེན་པ་བྱང་ཆུབ་མ་གཏོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཀྱང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སངས་རྒྱས་སུ་བགྲོད་བྱེད་ཡིན་པས་ཡུལ་དེ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འཇུག་
པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་བླང་བྱར་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བ་འགོད་ཚུལ་འདིས་འགྲེའོ། །ས་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རིམ་
གྱིས་འཇུག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པ་དང། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་གྱིས་ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང། དམིགས་པ་སྣང་བརྙན་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་བ་དང་
ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དེར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་གཉེན་པོ་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལེན་པ་དང་འདོར་བ་དང། དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང། རྒྱུ་དམན་ཞིང་འབྲས་བུ་གྱ་ནོམ་པ་
མིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ཐག་བསྲིངས་པར་བྱེད་པ་དང། གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པར་སྤྲུལ་བས་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དང། ཡང་དག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དགོད་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུ་
ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་བླང་བྱར་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་

[182A]༄༅། །པ་ནི། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའི་རྟོག་པ་ཀུན་བརྟགས་རྣམ་པ་དགུ་པོ་དེ་ཡང་མངོན་གྱུར་རྣམས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཆོས་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྤང་བར་བྱ་བར་བཞེད་པ་ཡིན་ན། །གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། གཟུང་བར་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་དགུའི་བདག་ཉིད་འདི་དག་གི་ལྡོག་ཡུལ་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་ཡིད་ལ་འབྱུང་ངོ། ཡུལ་དགུ་པོ་གང་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་དང། ཡོངས་འཛིན་དང། ལམ་དང་
དབང་པོ་དང། ཐབས་དམན་པ་སྟེ། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དམན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལྔ་ནི། རྐང་པ་དང་པོ་དྲུག་གིས་བསྟན་ཏོ། །སྤངས་པ་དང། ཡེ་ཤེས་དང། གཞན་དོན་དང། མྱང་འདས་དམན་པ་སྟེ། ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་དམན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་བཞི་ནི་ལྷག་མས་བསྟན་ཏོ། །
འགྲེལ་པ་ལ། རྟོག་པའི་དབྱེ་བ་དང། གཉེན་པོའོ། །དང་པོ་ནི། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་ལྟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དམན་པ་ཉིད་ལ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་
པ་ཆོས་ཅན། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་གི་ལམ་ལྡོག་བྱར་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བ་དེས་འགྲེའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཡོངས་
སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་མིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྫོགས་བྱང་སྒྲུབ་པ་ལ་མ་ཆང་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་གདམས་ངག་ལ་བལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་

[182B] ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་འབའ་ཞིག་གི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉི་ཚེ་བའི་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་དང། མཚན་མར་དམིགས་པས་བཅིངས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དང། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཀྱང་མ་
རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་དོན་དུ་མཉམ་གཞག་ལ་གནས་པ་དང། གཞན་དོན་ལ་འགྲོ་བ་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་འོག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་པས་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་ཡུལ་དེ་དག་ལྡོག་བྱར་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ཀུན་བརྟགས་
རྣམ་པ་དགུ་པོ་དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྤང་བར་བྱ་བར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་འཛིན་རྟོག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་རྒྱས་
བཤད་ལ། མཚམས་སྦྱར་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ལ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ལས། ཡུལ་ལ་གཙོ་བོ་ཤེར་ཕྱིན་དང། ཕལ་པ་ཕར་ཕྱིན་གཞན་ལྔའོ། །དང་པོའི་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གསུམ། རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གསུམ། སྤྱོད་པ་དང་ནུས་པའི་
དབང་དུ་བྱས་པ་རེ་རེ་རྣམས་ནི། རྐང་པ་དང་པོ་དྲུག་གིས་སོ། །གཞན་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འགྲོ་ཉམས་ལ། ཞེས་པའོ། །ཡུལ་ཅན་ནི། རྐང་པ་ཐ་མའོ། །འགྲེལ་བ་ལ་དབྱེ་བ་དང། གཉེན་པོའོ། །དང་པོ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་

[183A]༄༅། །ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་དང་སྐྱོན་གཏོང་བ་ལ་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་སྐྱེ་བུ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཏེ། སོ་སྐྱེའི་ཞེན་ཚུལ་ལྟར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
སྦྱོར་བ་འདིས་འགྲོའོ། །ཡང་དག་པར་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་བདེན་མེད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། བདེན་པར་འཛིན་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་ཅར་དང་ཉེ་བར་འབྲེལ་བ་དང། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ནས་བདེན་པའི་མི་གནས་པར་གནས་པ་དང་
དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་མེད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། བདེན་པའི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྡར་བཏགས་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་མ་ཆགས་པས། མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆགས་པ་དང་
འཁོར་འདས་མཉམ་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས། བླང་དོར་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་དང། ཤེར་ཕྱིན་དང་བྲལ་བའི་ཕར་ཕྱིན་ལྔ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་མ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཐོགས་པ་ལ་
དོན་དམ་པའི་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྣམ་པ་དགུ་པོ་དེ་ཡང། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། མཚམས་སྦྱར་ནི། འཛིན་པར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ལ། ཡུལ་དང། ངོ་བོ་གཉིས་སོ། །ཉན་རང་གི་ལམ་
གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ། ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། རིམ་པ་ལྟར་རྐང་པ་གཉིས་དང། བཞི་དང་གཅིག་གིས་སོ། །ངོ་བོ་ནི་ཐ་མས་སོ། །འགྲེལ་པ་ལ། དབྱེ་བ་དང། གཉེན་པོའོ། །དང་པོ་ནི། ཉན་རང་གི་

[183B] འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་སྐྱེས་བུ་
བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པའི་གཟིགས་ཚུལ་ལྟར། བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བ་འདིས་འགྲེའོ། །ཐེག་དམན་རང་གི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལམ་མེད་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་གཞན་ལ་ལམ་མིན་པར་ངེས་པར་འཛིན་པ་དང། བྱང་སེམས་ལམ་
གྱི་རྒྱུ་དང། འབྲས་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་དང། འགག་པ་དང། དག་པ་དང་མ་དག་པར་རིམ་བཞིན་མཚན་འཛིན་གྱི་བར་ཆད་མེད་པ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཅིག་ཤོས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་གྱི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་རྗེས་ཐོབ་ཏུའང་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་
ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པའི་བྱ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ནས་འཇིག་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འདོད་བྱའི་ཆོས་མེད་པས་དོན་དམ་པར་འདོད་པ་མེད་པ་དང། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་
བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པ་དང། སེར་སྣས་མཚོན་པ་ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འདུད་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རྒོལ་བའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ལ་བཏགས་པ་དངོས་པོར་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྣམ་པ་དགུ་པོ་དེ་ཡང་མཐོང་བའི་
ལམ་གྱི་སོགས་སོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དགུས་དངོས་སུ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་ལ་སོ་སོར་མཐོང་ལམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་པ་དགུ་དགུར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་དག་སྤངས་

[184A]༄༅། །པ་ཉིད་དུ་གཉེན་པོ་སྦྱོར་བ་དང་འཇུག་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་སྤང་བྱ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་སེལ་གྱི་དབྱེ་བ་རེ་རེ་ལ་དགུ་དགུར་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉེན་པོ་ལ་གསུམ། མཐོང་ལམ་གྱིས་བྱང་ཆེན་བསྐྱེད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་
རྐྱེན། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཉེར་ལེན་མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་རོ། །དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། གཞན་འབྲས་བུ་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་འགོད་པ་དང། རྒྱུ་ལུང་གི་ཆོས་ལ་འགོད་པ་དང། རང་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་སྦྱོར་བ་གསུམ། རིམ་བཞིན་རྐང་པ་
གཅིག་དང་གཅིག་དང་གཉིས་སོ། །འགྲེལ་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་གདུལ་བྱ་གཞན་དག་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པས་རབ་ཏུ་འགོད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གཅིག་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཁོ་ནར་དེ་དག་ལ་ཡང་དག་
པའི་ཚིག་དང་དོན་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་གཏོང་པ་ནི་རྐྱེན་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རང་གི་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་པའི་མཚན་
ཉིད་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །དག་དོན་ནི། གཞན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལུང་རྟོགས་ལ་འགོད་པ་དང་རང་ཉིད་ཀྱང་ཆེན་གྱི་རྒྱུ་ཚོགས་ལ་སློབ་པ་ཆོས་ཅན། བྱང་ཆེན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་གྱིས་བྱང་ཆེན་བསྐྱེད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། དབུ་མ་པའི་བྱང་
ཆེན་ངོས་བཟུང། དངོས་སྨྲ་བའི་བྱང་ཆེན་དགག། ཐར་པ་ཁས་ལེན་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་ཁས་བླང་རིགས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། གང་གི་དོན་དུ་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། དྲི་མ་ཟད་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་བརྗོད་དེ་དེ་

[184B] སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་པ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔར་མེད་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འདོད་ཀྱང། དེ་ཉིད་འོག་ནས་འགོག་ལ། འདིར་རང་ལུགས་ལ་དྲི་མ་
བདེན་པ་སྔར་ཡོད་ཟད་པར་བྱར་མེད་ཅིང་སྔར་མེད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་གདོད་མ་ནས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་དེ་དག་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འགྲེལ་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་
སོགས་པ་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཅན། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། དྲི་མ་རྣམས་གདོང་མ་ནས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ལ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་
མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པ་ལ་ལུང་རིགས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་དངོས་སྨྲ་བས་བདེན་པ་སྔར་ཡོད་སྐྱེས་པ་དང། སྔར་མེད་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་བཏགས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་འགག་པ་དང་
སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུའོ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དངུས་མཐའ་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མ་གཏོགས་པར། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་
གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཐའ་བཞི་འགོག་པའི་ཚད་མ་ལ་སོགས་པས་བདེན་པར་འཐད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པས་སོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་པདྨ་བཞིན་དུའོ། །གཉིས་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་དང། ཁས་བླངས་

[185A]༄༅། །ནང་འགལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ། མཚམས་སྦྱར་ནི། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་སྨྲ་བ་གང་དག་ཀུན་འབྱུང་གི་དངོས་པོ་བདེན་པ་བ་སྔར་ཡོད་འཇིག་པའི་བསམ་པས་ཟད་པ་ལ་ཟད་དོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་
གྱི་དངོས་པོ་བདེན་པ་བ་སྔར་མེད་མི་སྐྱེ་བའི་བསམ་པས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་མི་སྐྱེའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དེ་འདྲའི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེ་དག་ལ་དྲི་མ་བདེན་པ་བ་གཉེན་པོའི་
སྟོབས་ཀྱིས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནས་ཤེས་པ་དེ་རུང་བ་མིན་ནོ་ཞེས་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་གསུངས་པ། རྩ་བ་ནི། འགོག་པ་སོགས་སོ། །འགྲེལ་བ་ནི། དངོས་པོ་ལ་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པ་ལྟར་མཐོང་
བའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་སྔར་ཡོད་སྐྱེས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཟད་ཅིང། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་སྐྱེས་པའི་སྤངས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ་ཟད་ཐོབ་བདེན་པ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཐལ། དྲི་མ་
སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྔར་བཤད་པའི་གཞུང་ལུགས་ཁོ་
ན་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟ་མིན་ཏེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན། བདེན་པར་གྲུབ་པ་སུས་ཀྱང་མེད་པར་བྱ་མི་ནུས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་

[185B] བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པས་སོ། །རྩ་བ་མི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་གཉེན་པོས་སྤངས་པ་འགལ་བར་ཐལ། ཤེས་སྒྲིབ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཅེས་པའོ། །འགྲེལ་པ་
ལ། ཤས་སྒྲིབ་གཉེན་པོས་སྤོང་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་བཤད་པ་དང། ཚུལ་དེ་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་མཐའ་དཔྱད་པ་དང། ཚིག་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣལ་འབྱོར་གྱིས་འདི་དག་སྤང་བྱ་གང་གི་གཉེན་པོར་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ། གང་ཟག་གང་གིས་དགོས་པ་
གང་གི་ཕྱིར་སྒོམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་སྤྱིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་མངོན་རྟོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རིམ་པ་དང། སྙིང་པོའི་དོན་སྒོམ་པའི་རིམ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཞུང་གི་ཚོགས་སྐབས་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཆད་ལ། འདིར་ནི་ཕྱི་མ་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྙིང་པོའི་དོན་སྒོམ་
པའི་རིམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ཞི་བ་ཙམ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས། སྤོང་བའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་འཕགས་ལམ་མི་བསྒོམ་ཀྱང་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་མགོ་མ་མནན་ན་ནི་སེམས་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་ཞིང་ལས་སུ་མི་རུང་བར་
གྱུར་པས་རང་གི་དོན་ཙམ་ཡང་མི་འགྲུབ་ན། གཞན་གྱི་དོན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པར་མཐོང་སྟེ། ཚོགས་ལམ་དུ་དང་པོར་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་མགོ་གནོན་པ་ལ། ཉན་ཐོས་ལས་ཀྱང་བརྒྱ་འགྱུར་གྱིས་བརྩོན་པར་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་ལམ་དུ་ཉོན་མོངས་མངོན་
གྱུར་མགོ་མནན་པ་ཙམ་གྱི་ཆེད་དུ་བདག་མེད་ལ་དམིགས་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བསྒོམས་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་ལ་རྒྱུད་སྣོད་དུ་རུང་བ་ཙམ་དུ་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི། དང་པོར་རྟགས་ཡང་དག་་

[186A]༄༅། །བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་རྟགས་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་ངེས་ཤེས་དེའི་རྒྱུན་རྩེ་གཅིག་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་གོམས་པར་བྱེད་ཅིང། འཇོག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་གང་
ལ་འཇོག་པའི་ཡུལ་ནི། དགག་གཞི་ཕུང་པོ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་གང་ཟག་རང་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་དེ་ལའོ། །གང་གིས་འཇོག་པ་ནི་དེ་ཉིད་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབས་པའི་ངེས་ཤེས་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་གང་ཟག་གིས་སོ། །གང་འཇོག་ན། ཞི་
གནས་མཚན་ཉིད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ལམ་རྗེས་མཐུན་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་སེམས་སོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་འཇོག་ན། དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཡང་དཔྱོད་པར་མི་བྱེད་ན་གཞན་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་
གཡོ་པར་བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བར་འཇོག་གོ། དེས་ན་བདག་མེད་ལ་སེམས་མི་གཡོ་བར་འཇོག་པ་མེད་ན་བདག་འཛིན་མགོ་གནོན་ཡང་མི་ནུས་ལ། མི་གཡོ་བར་འཇོག་པ་ལ་གང་འཇོག་པའི་སེམས་དེ་ཞི་གནས་རྗེས་མཐུན་པ་ཙམ་ཞིག་ཡན་ཆད་ཀྱི་ངོ་བོར་སྐྱེས་བ་ཅིག་མེད་ན་དེ་
ལྟའི་སེམས་རང་དགའ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་གཡོ་བར་རྒྱུན་ལྡན་དུ་འཇོག་མི་ནུས་སོ། །འདིར་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་སྔོན་དུ་ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་འགྲོ་དགོས་པའི་དོན་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་པའི་ཆེད་དུ་རྣལ་འབྱོར་ལྷག་མ་
གསུམ་ལ་འཇུག་གོ། དེ་ཡང་བོད་གང་དག་རྣལ་འབྱོར་དང་པོ་ཉན་ཐོས་པའི་རྣལ་འབྱོར། གཉིས་པ་སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་པ་རང་རྒྱལ་གྱི། གསུམ་པ་རྣམ་བརྫུན་པའི། བཞི་པ་དབུ་མ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་ནོ། ཞེས་འཆད་པ་ནི་ཆོས་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་སྒྲིབ་

[186B] རྣལ་འབྱོར་བཞི་སྟོན་པའི་གཞུང་གི་མཐའི་ཚིག་རྣམས་དང། ལང་གཤེགས་ཀྱིས། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བཟླས་ནས་ཀྱང། །སྣང་
བ་མེད་ལ་བཟླ་བར་བྱ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཐོག་མཐའི་ཚིག་གི་ནུས་པ་ལས། འདི་དག་གང་ཟག་གཅིག་གིས་རིམ་ཅན་དུ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་ཆེས་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང། སེམས་ཙམ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་བཀའ་ལ་བརྟེན་ནས་
གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དང། རང་རྒྱལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོས་བས་མ་སྒོམ་གསུམ་བྱེད་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང། སེམས་ཙམ་རྣམ་བརྫུན་པ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཤེས་པ་ཁས་ལེན་པར་ཐལ་པའི་ཕྱིར་
རོ། ཡང་ཕྱིས་ཀྱི་ཊཱིཀ་བྱེད་དག། རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གཉིས་པ་ནི། དྲོད་རྩེའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེར་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་གསལ་སྣང་ལྷག་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གསུམ་པ་ནི། བཟོད་མཆོག་སྟེ། དེར་འཛིན་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་གསལ་སྣང་ལྷག་པའི་ཕྱིར། ཅེས་
འཆད་པའང་ལེགས་པ་མིན་ཏེ། དྲོད་རྩེར་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་རྟགས་ལས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལྟར་གཟུང་བ་མེད་པའི་རྟགས་ལས་གཟུང་རྣམ་བདེན་པར་མེད་པར་རྟོགས་པར་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་ལ། བཟོད་མཆོག་ཏུ། རིགས་པ་དེ་ལས་གཟུང་རྣམ་བདེན་
མེད་དུ་ངེས་པ་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ལས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚོགས་ལམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་ཟིན་མ་བརྗོད་པར་

[187A]༄༅། །ཡོད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་འདིའི་རྟོགས་པ་ནི། སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གསལ་སྣང་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པས་ཀྱང་ཆོག། དང་པོ་ལྟར་
ན། རྣལ་འབྱོར་བར་པ་གཉིས་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་པ་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བདེན་མེད་ལ་གསལ་སྣང་མ་ཐོབ་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་གསུམ་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་
པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ཉིད་ནི་བཟོད་མཆོག་རྣམས་ལ་བརྗོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་དངོས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་དུ་གྱུར་པ་མིན་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་ན། བྱང་སེམས་
ཀྱིས་གཟུང་བ་བདེན་མེད་ལ་གསལ་སྣང་མ་ཐོབ་བར་དུ་འཛིན་པ་བདེན་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་སྒོམ་པར་མི་བྱེད་པར་ཐལ་ཞིང། དེ་ལྟ་ན་གཟུང་བ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་བདེན་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་འབད་པས་
བསྐྱེད་དགོས་པར་མཚུངས་ཤིང། དྲོད་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་སྒོམ་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་བས་ན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་ལམ་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་སྒོམས་ནས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་མགོ་མནན་པ་ཙམ་བྱས་ན། ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་
བའི་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་རྒྱུད་ལས་སུ་རུང་བར་བྱས་ཏེ། གདོད་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བ་ལ་འཇུག་པ་ན། དང་པོར་ཤེས་སྒྲིབ་ཀུན་བརྟགས་མངོན་གྱུར་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་པའི་ངེས་ཤེས་ཀྱིས་མགོ་མནན་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྤོང་བའི་བྱ་བ་མ་བྱས་པར། བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་

[187B] སྒྲ་རྟག་འཛིན་ཀུན་བརྟགས་མངོན་གྱུར་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་བར་ལ། སྒྲའི་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་ལ་གསལ་སྣང་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་བདེན་འཛིན་ཀུན་བརྟགས་མངོན་གྱུར་མགོ་གནོན་པ་ཙམ་ནི། རྟགས་ཡང་དག་
ལ་བརྟེན་བ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ངེས་ཤེས་ཀྱིས་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་གི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་ཀྱི་བར་ལ། སྒྲ་རྟག་འཛིན་ཀུན་བརྟགས་མངོན་གྱུར་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བདེན་མེད་ལ་སྒོམ་བྱུང་གི་གསལ་སྣང་མ་སྐྱེས་ན་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་མངོན་གྱུར་
རྟགས་ལ་བརྟེན་པའི་ངེས་ཤེས་ཙམ་གྱིས་མགོ་གནོན་མི་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཀྱང། དེ་ཙམ་གྱིས་ཁ་སངས་གི་སྒྲ་དེ་འདིའོ་སྙམ་དུ་དུས་འདྲེས་པར་འཛིན་པའི་རྟག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་མངོན་གྱུར་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པར་སྐྱེ་བ་འགོག་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །
དེས་ན་ཚོགས་ལམ་དུ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བརྟགས་མངོན་གྱུར་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་པའི་ངེས་ཤེས་ཀྱིས་མགོ་མནན་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་མངོན་གྱུར་སྒོམ་བྱུང་གི་བདེན་མེད་ལ་གསལ་སྣང་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་མགོ་གནོན་པའི་སྦྱོར་ལམ་ལ་འཇུག་ཅིང། དེའི་འོག་ཏུ་
བདེན་མེད་མངོན་གྱུར་དུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་བདེན་འཛིན་གྱི་ས་བོན་སྤོང་བའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་མཐོང་ལམ་དག་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལ། ཚོགས་ལམ་དུ་བདེན་མེད་རྟགས་ལས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་རིགས་པའི་རིམ་པས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ལྷན་ཅིག་
དམིགས་ངེས་ཀྱི་རྟགས་ལས་ཕྱི་དོན་ལ་བདེན་འཛིན་བཀག་སྟེ། ཕྱི་དོན་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གཉིས་པའི་གཞུང་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་དུ་བདེན་པ་ཁེགས་པ་ན་ཡུལ་བདེན་པའི་རྟགས་

[188A]༄༅། །ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་མིག་ཤེས་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་པ་སྟོན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གསུམ་པའི་སྐབས་སུ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ཡང་བསལ་ཏེ། ཞེས་དང། རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་
འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་མ་བོར་བས། ཞེས་གསུངས་པས་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་པ་ནི། མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་གཟུང་རྣམ་དང་འཛིན་རྣམ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་འཛིན་རྣམ་མིན་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གཉིས་པར་དེ་བདེན་མེད་དུ་
རྟོགས་པར་བཤད་པས། གཉིས་སྣང་དང་བྲལ་པའི་རང་རིག་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་འདི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བྱས། ཞེས་པ་གཉིས་སྣང་དང་བྲལ་བའི་རང་རིག་བདེན་པར་བཟུང་བར་
བཤད་པས་དེ་གཉིས་དངོས་སུ་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཅེས་པ་ནི། གང་གཟུང་བར་བྱ་བ་སྔོན་པོ་དང། དེའི་བློ་དག་ཅེས་པའི་ཞེས་པ་དང་སྤྲེལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་མིག་ཤེས་ལ། ཞེས་བཤད་པར་བྱ་
ཞིང་དེ་ན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་པར་དོན་སྣང་གི་ཤེས་པ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ཀྱང་གཉིས་སྣང་དང་བྲལ་བའི་རང་རིག་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་པར་གཟུང་བ་མེད་ན་དེ་འཛིན་མེད་པའི་རིག་པས་མིག་ཤེས་བདེན་མེད་
དུ་རྟོགས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གཉིས་པར་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་སོགས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་གཟུང་བ་མེད་ན་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། སྔ་མས་ཡུལ་དང། ཕྱི་མས་ཡུལ་ཅན་བདེན་འཛིན་འགོག་པ་མིན་

[188B] །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་སོགས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ནུས་ན་ནི། སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་སྔོ་སོགས་ལ་བདེན་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཀུན་བརྟགས་ཆོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་ན། དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་
ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་ཕྱི་དོན་དུ་བདེན་པ་ཁེགས་པ་ན། དེ་ཉིད་རྟགས་སུ་བྱས་ནས། འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ན། རང་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་བདེན་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རང་གནས་ཚུལ་གཞན་དུ་གནས་ནས། རང་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་ཚུལ་
གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་སོང་གི་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འགལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྔོན་པོ་ནི་རང་འཛིན་མིག་ཤེས་ལས་གཉིས་སུ་ཆད་པར་སྣང་ཡང་གཉིས་སུ་བདེན་པ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། བདེན་པར་གྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་
ངེས་པ་ན། མིག་ཤེས་དེ་ཡང་བདེན་པར་གྲུབ་ན་དོན་དམ་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའམ། ཡང་དག་པར་འགྲུབ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་མིག་ཤེས་ནི་རང་ཡུལ་དེ་རང་ལ་སྣང་བ་ལྟར་མི་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འཛིན་མིག་ཤེས་དོན་དམ་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མིན་པས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པོ། ཞེས་
ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི། གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དགོས་པ་དེ་དག་གི་ཀླན་ཀའི་སྐབས་མེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཉིས་སྣང་དང་བྲལ་བའི་རང་རིག་ཙམ་ཡང་བདེན་མེད་དུ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ཡང་ཞེས་པ་
ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། ཞེས་པའི་བར་རོ། །དེས་ན་འདི་དག་གིས་ནི་ཚོགས་ལམ་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཀུན་བརྟགས་མངོན་གྱུར་མགོ་གནོན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རིགས་པ་དང། ཕྲ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་གསུམ་པོ་དེ་རྟོགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་

[189A]༄༅། །བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་ན། ཞེས་པ་ནས་སྙམ་དུ་བསྒོམས་པས་ཞེས་པའི་བར་གྱིས། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་མངོན་གྱུར་མགོ་གནོན་པའི་ཆེད་དུ་སྦྱོར་ལམ་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྒོམ་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྒོམ་པའི་སྟོབས་གྲུབ་
པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ནི། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱི་ས་བོན་གྱི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དག་སྦྱོར་ལམ་དེའི་རིམ་པས་སྐྱེས་ནས་མཐར་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ཡང་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ལ་ཚོགས་ལམ་དུ་རྟགས་ཀྱིས་
ངེས་པར་བྱེད་ཚུལ། སྦྱོར་ལམ་དུ་སྒོམ་ཚུལ། འཕགས་ལམ་མངོན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་གསུམ་སྟོན་པའི་ཆ་གསུམ་ཡོད་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ལ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བར་བ་གཉིས་ལ་རྟགས་ཀྱི་ཚོགས་ལམ་དུ་བདེན་མེད་ངེས་པར་བྱེད་ཚུལ་གྱི་ཆ་རེ་རེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་
རེ་རེར་བགྲངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། བར་པ་གཉིས་ནི། རྟགས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱ་བ་ཕྲ་རགས་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཆེར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་རྟགས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང། རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གཉིས་སུ་བྱས་ལ་དེ་ཡང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཚོགས་ལམ་དུ་ངེས་བྱ། སྦྱོར་
ལམ་དུ་བསྒོམ་བྱ། འཕགས་ལམ་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་བྱ་གསུམ་ཀ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པར་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གཅིག་ཏུ་བྱས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་ལྷག་མ་དག་གི་རྟགས་ཡང་དག་གིས་
ངེས་པའི་དོན་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་དང་པོ་ལ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་འདི་དག་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ཞིང་དོན་ཆེ་བའི་གནས་ཡིན་ཀྱང། གཞན་དག་ལ་ཡིད་བརྟན་ཅི་ཡང་མི་སྣང་བས་འདིར་ཅུང་ཟད་ཙམ་

[189B] མ་ངེས་པས་འཇིགས་ཏེ་མ་བྲིས་སོ། །གཉིས་པ་ཚིག་གི་དོན་ལ། རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ་བསམ་བྱུང་གི་རིག་པ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་པ་དག་ཉེ་བར་འགོད་པའི་ཚིག་ཕྲད་དོ། །ཕུང་སོགས་ཆོས་ཅན། གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་
པའི་རྟག་རྫས་སུ་གྱུར་བའི་བདག་གིས་སྟོང་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངེས་པས་ངེས་པར་བྱེད་པའོ། །སྒོམ་བྱུང་གི་རྣལ་འབྱོར་ནི། བདག་དེས་དབེན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་
ཡང་དག་པར་དམིགས་ཏེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སྒོམ་པའོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། ཚོགས་ལམ་དུ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཀུན་བརྟགས་མགོ་མནན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བོར་ནས་ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་
པའི་ཉོན་མོངས་པས་སེམས་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་རྩེ་གཅིལ་བར་གྱུར་བའོ། །ངག་དོན་ནི། བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན། ཚོགས་ལམ་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཐོས་བསམ་གྱིས་ངེས་པར་བྱས་ནས་བསྒོམས་བ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཀུན་
བརྟགས་མངོན་གྱུར་མགོ་མནན་པའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་སེམས་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་རྩེ་གཅིལ་བའི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གཉིས་པ་ནི། སྔོན་པོ་དང་དེ་འཛིན་པའི་བློ་དབང་ཤེས་དག་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་དེར་སྔོན་པོ་འདི་ནི་
སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་ཕྱི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ངེས་པར་བྱེད་ལ། དེ་ལྟར་ངེས་པའི་བྱེད་ལས་ནི། དེའི་ཚེ་སྔོན་པོ་དེ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་སྔོན་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ་བདེན་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་མ་བོར་ཡང། སྔོན་པོ་

[190A]༄༅། །ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཀུན་བརྟགས་མངོན་གྱུར་མགོ་གནོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤངས་པའོ། །ཏེ་ཅེས་པ་ནི། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་པ་ལ་འཇུག་ཅེས་པའི་གོ་རིམ་སྟོན་པའི་ཚིག་གོ། ངག་དོན་ནི། ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་རྟགས་
ལས་སྔོན་པོ་སྔོ་སྣང་དབང་ཤེས་དང་རྫས་གཞན་མིན་པར་ངེས་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་སྔོན་པོ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་ཞེན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཀུན་བརྟགས་མངོན་གྱུར་མགོ་གནོན་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྔོན་པོ་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས་པའི་བློ་ཆེད་མ་གཞན་ལ་ལྟོས་
མེད་དུ་འདྲེན་ནུས་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་པ་ནི། དངོན་པོ་དེ་བདེན་པར་གྲུབ་ན། རང་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་དགོས་ཤིང། དེ་ལྟར་ན་སྔོ་སྣང་དབང་ཤེས་ལ་རྒྱངས་ཆད་དུ་སྣང་བ་ལྟར་བདེན་པར་གྲུབ་དགོས་པ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་
རྟགས་ཀྱི་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། སྔོན་པོ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཅིང། གཟུང་པ་སྔོན་པོ་བདེན་པར་སྣང་བ་མེད་ན་དེ་འཛིན་པའི་དབང་ཤེས་ཀྱང་བདེན་པར་མེད་དགོས་ཏེ། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་སེམས་པས་སྔོན་པོ་སོགས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་
གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ཡང་བདེན་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཀུན་བརྟགས་མངོན་གྱུར་མགོ་མནོན་པའི་ཚུལ་གྱི་ས་བསལ་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེའི་ཚེ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་རིག་པ་འབའ་ཞིག་འདི་བདེན་པ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་
སྒྲོ་འདོགས་པ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱང་མགོ་མནན་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་བྱས་ནས་སོ། །ངག་དོན་ནི། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། གཉིས་སྣང་གི་ཤེས་པ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བརྟགས་མངོན་གྱུར་མགོ་གནོན་ནུས་ཏེ། སྔོ་སོགས་བདེན་མེད་དུ་ངེས་ཤིང་དེ་དག་བདེན་པར་མེད་ན་

[190B] རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞི་པ་ལ། བསམ་བྱུང་གི་རིགས་པ། སྒོམ་བྱུང་གི་ཉམས་ལེན། བསྒོམས་པས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སྔོ་སོགས་དང་གཉིས་སྣང་གི་ཤེས་པར་མ་ཟད། གཉིས་མེད་ཀྱི་རང་རིག་དེ་ཡང་
བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུའོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ན་གཅིག་ཏུ་བདེན་པའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསྒོམས་
པར་ཉམས་སུ་ལེན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་གྲུབ་པ་ན་བློ་གསལ་བ་ཁ་ཅིག་གིས་ནོར་བུ་ཆུ་ཤེལ་དང་དངུལ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་སྒྲོ་མི་འདོགས་པར་ཇི་ལྟ་བར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་བདེན་སྣང་གི་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་མཐའ་དག་སྤངས་
པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་སྣང་པའི་བློ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རང་གི་མྱོང་བ་ལྟར་གཞན་ལ་བརྗོད་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་གཞན་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་མྱོང་བ་སྐྱེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཇི་ཞིག་ལྟར་ཡང་དག་པར་
སྐྱེས་པ་ན་དེ་ཉིད་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ས་བོན་རིམས་ཀྱིས་སྤངས་ཏེ། མཐར་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྤོང་ངོ། །ངག་དོན་ནི་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མཐར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་
ལུས་པར་སྤངས་པར་འཐོབ་ནུས་ཏེ། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང། སྒོམ་བྱུང་གིས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་འཕགས་ལམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེས་རེ་བདེན་འཛིན་གྱི་ས་བོན་མ་ལུས་པར་སྤོང་ནུས་པའི་ཕྱིར་

[191A]༄༅། །གཉིས་པ་ཚུལ་དེ་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དོན་དམ་དུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་མིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ཤེས་བཙལ་གྱི་ངོ་བོ་དང་གཟུགས་སོགས་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་དྲི་མ་དེ་དག་
ལ་ཆོས་ཅན། གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པར་ཐལ། སེམས་རྒྱུད་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཉེན་པོ་བསྐྱེད་དུ་མེད་པ་དང། ཁྱོད་སྤང་དུ་མེད་པས་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུན་མཁའ་
ཐོགས་བཅས་ཀྱི་རྫས་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པས་དེ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལ་མེད་པར་གཉེན་པོས་བྱེད་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུའོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་སྨྲ་བ་གཞན་དག་གིས་འདོད་པ་ལྟར་ན། དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནམ་ཡང་མི་བཟློག་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་
ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པའང་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཁས་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་ཁས་ལེན་པས་བྱམས་པ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ངག་དོན་ནི་དྲེ་
མ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སེམས་རྒྱུད་ལ་སྤང་དུ་མི་རུང་བར་ཐལ་ཁྱོད་སེམས་རྒྱུད་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་འདོད་ན། ཐུབ་པས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་བ་འགལ་བར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཐར་པ་ཀས་ལེན་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་ཁས་ལེན་རིགས་པར་བསྟན་པ་ལ་
མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་ངེས་པ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་བསལ་ནས་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ལ་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ། བསྒོམས་པས་གནས་ལུགས་མཐོང་ཚུལ། མཐོང་བས་གྲོལ་བ་ཐོབ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་ཆོས་འདི་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དངོས་པོ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་

[191B] དོན་དམ་དུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡང་དག་པར་ལྟའོ། །གཉིས་པ་ནི་སྒྲོ་སྐུར་དང་
བྲལ་བའི་ལྟ་བས་གཏན་ལ་ཕབ་བའི་དོན་དེ་ཉིད་གོམས་པར་བྱས་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དེ་སྐྱེས་ན་རིམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །འགྲེལ་པ་ལ་རྩ་བ་ལྟར་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་
གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་གྲོལ་བར་མི་འཐང་བ་དེའི་ཕྱིར་ཆེས་གང་ལ་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ངོ་བོ་བསལ་བ་མ་བྱས་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་འདི་ཉིད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཙབ་དུ་ཡོད་
པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ངོ་བོས་བཞག་པར་མ་བྱས་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་ཉིད་ལ་བདེན་པའི་རང་བཞིན་མེད་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་བརྟག་པར་བྱས་ཏེའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ལྟ་བས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་གོམས་པར་བྱས་
ངས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་དེ་སྐྱེས་པ་ན་རིམས་གྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཟློག་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ངག་དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བདེན་གཉིས་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བར་ལྟ་བས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་གོ་གནས་པར་བྱས་ན་གྲོལ་
བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཟློག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བདེན་པར་མེད་ཀྱང་སྤང་གཉེན་འཐད་དོ། །སྒྱུ་མའི་གླང་པོས་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་གཞན་ཞིག་ཕམ་པར་བྱས་པ་བཞིན་དུའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མཐོང་ལམ་དངོས་དང། དེའི་སྤངས་པ་ལ་

[192A]༄༅། །དབང་བྱེད་བའི་སྒོམ་ལམ་མོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་སོགས་སོ། །འགྲེལ་བ་ལ་ངོ་བོ་དང་བྱེད་ལས་གཉིས། དང་པོ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་བསྡུས་པ་འཁོར་
གསུམ་རྣམ་བར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་སོ་སོར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོར་རེ་རེ་རེ་སྔ་མགོ་སྒྲུབ་ཏུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་ངོ་བོ་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཅན་སྐྱེས་པ་
གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བའི་དོན་ནི། རྩེ་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་སུ་ཕར་ཕྱིན་རེ་རེར་དྲུག་དྲུག་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་མཐོང་ལམ་བསྟན་ནས། སྐབས་གཞན་དུ་ནི་མཐོང་ལམ་དེ་ཉིད་སྟོན་ཚུལ་
གཞན་གྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །ངག་དོན་ནི། ཐེག་ཆེན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཡིན་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་རེ་རེར་ཡང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མཐོང་
ལམ་རྩེ་སྦྱོར་དེ་རྫོགས་པར་སྐྱེས་པ་ན་མཐོང་སྤངས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འཐོབ་སྟེ། འབྲས་བུ་
མཐོང་སྤངས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་པས་སོ། །རྣམ་རྟོག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་དབྱེར་རུང་སྟེ། གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་དྲུག་ཏུ་ཡོད་པ་དེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱིས་སོ་དྲུག། །གཟུགས་ཀྱི་

[192B] གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སོ་དྲུག་རྣམས་སུ་དབྱེ་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། མཐོང་ལམ་གྱི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ལ། མཉམ་གཞག་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་དང། རྗེས་ཐོབ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་རྟོག་པ་གཉིས། རིམ་
བཞིན་རྐང་པ་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ལ། དང་པོ་ནི་མདོ་ལས། དེ་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་དང་སྙོམས་འཇུག་དགུ་པོ་དེ་དག་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་སོགས་དང། གཉིས་པ་ནི་མདོ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་
གཉིས་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །འགྲེལ་པ་ལ་ཡང་སྔར་ལྟར་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་དང་སྙོམས་འཇུག་དགུའི་རང་བཞིན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེང་གེ་
རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དེ་ལས་ལངས་ཏེ་རྗེས་ཐོབ་ལ་འཇུག་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སེང་གེ་བསྒྱིངས་པ་རི་དགས་གཞན་གྱིས་བག་ཚ་བ་མེད་པ་ལྟར་མཐོང་སྤངས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་
འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་མཉམ་གཞག་དེ་ལས་ལངས་པའི་དུས་ཕྱིས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྟོག་གོ་གང་ལ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་
སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་བྱང་གི་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་རོ། །དེ་ལ་སྔ་མས་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་སོགས་རྣམ་བྱང་ལུགས་འབྱུང་དང། གཉིས་པས་རྒ་ཤི་གང་ལས་བྱུང་ཞེས་སོགས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ལུགས་

[193A]༄༅། །མི་མཐུན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤུགས་ལ་འཕེན་པར་བྱེད་དོ། །དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་རྟོག་ཅེ་ན། འཁོར་བའི་འཇུག་པ་རྒྱུ་འབྲས་སྡུག་ཀུན་གྱི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ལུགས་མཐུན་དང་ལུགས་ལྡོག་སྒོམ་པར་བྱེད་ལ་
འཁོར་བའི་ལྡོག་པ་རྒྱུ་འབྲས་འགོག་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་རྣམ་བྱང་ལུགས་མཐུན་དང་ལུགས་བཟློག་ཏུ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་མཐུན་དུ་བསྒོམས་པས་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའི་རང་
བཞིན་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལས་ཉོན་གྱི་གཙོ་བོ་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་གཉིས་འཁོར་བའི་རྩ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལུགས་བཟློག་ཏུ་བསྒོམས་པས་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་དག་ལས་ཉོན་གྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་
པ་མཐར་ཐུག་པའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བྱང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་མཐུན་དུ་བསྒོམས་པས་ལམ་བདེན་གྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་རིག་པའི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་གཅོད་ནུས་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑དེ་ལུགས་བཟློག་ཏུ་བསྒོམས་པས་འགོག་བདེན་གྱི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་སྤངས་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་ནི། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་འགགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་དོན་ནི། ས་གཉིས་པའི་ཡེ་
ཤེས་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན། མཉམ་གཞག་ཏུ་སེང་གེ་རྣམ་པ་བསྒྱིངས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་རྟོག་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། མཐོང་ལམ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་རྟོགས་པའི་རྒྱུན་ལ་དབང་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་ནང་གི་

[193B] །ཚེ་དུ་ཞིག་ལ་རྫོགས་པ། ས་མཚུངས་སྤྱད་པའོ། །དང་པོ་ལ། མ་རིག་པ་ནི། གང་གི་དབང་གིས་བདེན་པ་དང་ལས་འབྲས་སོགས་ལ་
རྨོངས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་ཉོན་མོངས་ཅན། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས། འདི་མཐོང་སྤངས་དང་སྒོམ་སྤངས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྒོམ་སྤངས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་མི་འཐད་དེ། མཐོང་སྤངས་ཀྱི་མ་རིག་པས་ལས་འབྲས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ངན་
པ་བསྐྱེད་དེ་ངན་འགྲོའི་སྐྱེ་བ་འཕེན་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གསང་མཁན་པོ་སོགས་མཐོང་སྤངས་ཁོ་ནར་འདོད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ན་དགྲ་བཅོམ་ཡང་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པས་ཁྱབ་
པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོར་གྱུར་བའི་མ་རིག་པ་ཡིན་ན་མཐོང་སྤངས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་བུད། དེ་བས་ན། འདི་ལ་མཐོང་སྤངས་དང་སྒོམ་སྤངས་ཀྱི་ཆ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་འཐད་ལ་དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པས་ཡན་ལག་དུ་སྤངས་ཞེ་
ན༑ ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ་གང་ཡང་རིལ་གྱིས་སྤངས་པ་ནི་མིན་ནོ་ཞེས་སོགས་སོ། །འདུ་བྱེད་ནི། མ་རིག་པ་དེའི་དབང་གིས་བསགས་པའི་ཡང་སྲིད་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། འདུ་བྱེད་དེས་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་གང་ལ་བགོས་པའི་ཀུན་གཞིའི་
རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །མིང་དང་གཟུགས་ནི་རྣམ་ཤེས་མའི་མངལ་དུ་ཉིད་འཚམས་སྦྱར་བའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི། མིང་གཟུགས་འཕེལ་བ་ལས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་

[194A]༄༅། །དོད་པས་སོ། །རེག་པ་ནི། ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་ཕྲད་པ་ལས་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོད་པར་མ་གསུམ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའོ། །ཚོར་བ་ནི་རེག་པས་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དང་མཐུན་པར། སིམ་གདུང་བར་མཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །སྲེད་པ་ནི་ཡང་སྲིད་དོན་དུ་གཉེར་
པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །ལེན་པ་ནི་སྲེད་པ་བྱེ་བྲག་པ་འཆི་ཁའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱུང་བ་ཕྱི་མིའི་ཕུང་པོ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའོ། །སྲིད་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ལེན་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་གི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་དེ་ཉིད་གསོས་བཏབ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་མངོན་པར་གྲུབ་པར་
བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་བའོ། །སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བག་ཆགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་མའི་མངལ་དུ་ཞུགས་ནས་ཕུང་པོ་རིམ་གྱིས་གྲུབ་པས་སོ། །རྒ་ཤི་ནི། ན་ཚོད་དང་སྲོག་གྱུར་བའོ། །རྒ་ཤི་ཡན་ལག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། མ་རྒས་པར་འཆི་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མ་རིག་པ་
ལ་རྐྱེན་གཞན་མེད་ན་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་ལ། ཡོད་ན་མ་རིག་པ་ཡན་ཆད་དད་པོ་ཡིན་པ་ཉམས་སོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཡན་ལག་སྔ་མ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྐྱེན་དུ་བཞག་པ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། མ་རིག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ནི་མ་རིག་པ་
སྔ་མ་ཉིད་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཀྱང་དུས་ཇི་སྲིད་གཅིག་ལ་ཚར་གཅིག་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཚེ་གསུམ་ལ་རྫོགས་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི། སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལ་ཡོངས་
སྟ་རྫོགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ལས་བསགས་པའི་ཚེ་དེ་ལ་ཚེ་རབས་བཞན་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་གཟུགས་ནས་ཚོར་བའི་བར་ནི་ཚེ་བར་པ་ལ་རྫོགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[194B] ༑སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་དང་སྲིད་པ་གསུམ་ཡང་ཆོ་བར་བ་ལ་རྫོགས་ཏེ། ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྐྱེན་ཅན་ཡིན་ཅིང། ཚེ་རབས་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་དང་ན་ཤི་ནི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་རྫོགས་ཏེ། ཚེ་འདིའི་ཐ་མ་སྲིད་པ་ཡིན་ཅིང། དེའི་རྐྱེན་
ལས་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ལས་ཀྱང་རྒ་ཤི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་པོ་གཉིས་ནི། བར་མ་ཆད་དུ་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་གྱི་མིང་གཟུགས་འདི་དག་བསྐལ་པ་བརྒྱའི་སྔ་རོལ་གྱི་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་འཕངས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་
ནས་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱང་བར་མ་ཆད་དུ་འབྱུང་བ་སྲིད་ལ། ཚེ་ཐ་མ་གཉིས་ནི་བར་མ་ཆད་ཁོ་ནར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་དང་རྒ་ཤི་རྣམས་ནི། ཚེ་འདིའི་མིང་གཟུགས་སོགས་དང་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཅིག་
པ་མིན་གྱི། སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་མིང་གཟུགས་སོགས་དང་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཚེ་འདིའི་སྲིད་ལེན་སྲིད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མིན་གྱི། ཚེ་སྔ་མའི་སྲིད་ལེན་སྲིད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཚེ་གཅིག་ཉིད་ལ་ཡང་ཡན་ལག་
བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ཚང་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་ནི་མིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ས་མཚུངས་ཡང་ཡོད་དེ། གང་གི་ཚེ་འདོད་པ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདོད་
བར་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེའོ། །འགའ་ཞིག་མི་མཚུངས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ཁམས་དང་ས་གཞན་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེའོ། །དེ་ལ་འདུ་བྱེད་དང། མིང་གཟུགས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནས་སྲེད་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གང་དུ་སྐྱེ་བའི་ས་བ་ཁོ་ནར་གཏོགས་པའི་

[195A]༄༅། །ཕྱིར་ས་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ས་གཞན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་ས་གཞན་གྱི་རྣམ་སྨིན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། ས་གཞན་གྱི་ཚོར་བ་ལས་གཞན་གྱི་སྲིད་པ་མི་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གང་དུ་ལས་གསོག་པའི་རྟེན་དེའི་
རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། མ་རིག་པ་ཡང་ཤས་ཆེར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གང་དུ་སྐྱེས་བ་དེ་ཡི་ས་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེན་པ་དང་སྲིད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་གང་དུ་གཏོགས་པ་དེའི་ས་པ་
ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་གང་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཉེ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། གསུམ་པ་སྒོམ་ལས་རྩེ་སྦྱོར་ལ། གཉེན་པོ་སྒོམ་ལམ། སྤང་བྱ་རྣམ་རྟོག། གཉེན་པོས་སྤང་བྱ་སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི། དེ་
ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་བརྗོད་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་རྟེན་སྒོམ་པའི་ལམ་འཆད་དོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང། ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་བརྟེན་པ་ནི་གྲུབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ནའོ། །དགོས་པ་ནི་གོ་སླ་བས་སོ། །རྩ་བ་ལ་མཐའ་དཔྱད་པ་དང། ཚིག་གི་དོན་གཉིས། དང་
པོ་ལ་མདོ་ལས་བསྟན་ཚུལ། བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསྡུས་ཚུལ། ཐོད་བརྒལ་གྱི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་གང་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆེན་འདོད་པས་དབེན་
སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་དབེན་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས། བདེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་

[195B] རབ་འབྱོར་བྱང་ཆེན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཐོད་བརྒལ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ཉེ་བར་
བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་ལུགས་མཐུན་དུ་ཡར་སོང་བ་བར་དུ་གང་ཡང་མ་སྤེལ་བའི་དངོས་གཞི་ཐོད་པ་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕྲུགས་གཅིག་དང། ཡང་མདོ་ལས། འགོག་པ་ལས་ལངས་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལའོ། །དེ་ལས་ལངས་ནས་འགོག་
པ་ལའོ། །ཞེས་པ་ནས་སྲིད་རྩེ་བར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཡར་སོང་སྙོམས་འཇུག་བརྒྱད་ལ་འགོག་པ་སྤེལ་བ་དང། ཡང་མདོ་ལས། མཉམ་པར་མ་བཞགས་པའི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མར་འོང་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་འདོད་སེམས་སྤེལ་བ་
སྟེ། དེ་ལྟར་ཕྲུགས་ལྔ་མདོ་ལས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་གྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པའི་མཐར་གནས་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། འདིའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྲུགས་དང་པོ་གཉིས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་ཀྱི་རིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པར་ཁྱད་
པར་མེད་ཀྱང། སྔ་མ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་ཐོད་རྒལ་ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་ལ་ཆེས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །འོ་ན་ཕྲུགས་དང་པོ་དང་གསུམ་མཐར་གྱི་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་ལུགས་མཐུན་དེ་ཡར་སོང་བ་ཙམ་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་
སྦྱོར་བ་ལ་དངོས་གཞིའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་ཅི་ཞེ་ན། རང་གི་མཇུག་ཐོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྙོམས་འཇུག་བརྒྱད་དམ་དགུ་ལ་སྤེལ་ཆོས་མི་འདྲ་བ་གཞན་སྤེལ་བའི་སྒོ་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ནུས་པ་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩལ་འབྱོངས་པ་དང་མ་འབྱོངས་པའི་ཁྱད་པ་

[196A]༄༅། །ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རྩ་བའི་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྦྱར་བ་ཕྲུགས་གཉིས་དང་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྲུགས་ཐ་མ་དངོས་སུ་བསྡུས་ཤིང། བར་པ་གཉིས་དང་མཐའ་བསྡུས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་སླ་བར་དགོངས་ནས་དངོས་སུ་མ་བསྡུས་
པར། ནས་ཞེས་པའི་སྒྲས་ཁོང་ནས་འདྲེན་པ་ཡིན་ལ། འགྲེལ་བར་ཕྲུགས་བཞི་པ་ཡང་དངོས་སུ་བསྟན་ཅིང། ཕྲུགས་གསུམ་པ་ཕྲུགས་དང་པོ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་ཚུལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་གོ་སླ་བར་དགོངས་ཏེ་དངོས་སུ་མ་བསྡུས་སོ། །འདི་དག་ལ་ཤཱནྟི་བ་སོགས་ཀྱི་འཆད་ཚུལ་
མི་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི་འདིར་སེང་གེ་བཟང་པོའི་གཞུང་ལུགས་འཆད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་པ་ལ་ངལ་བ་མ་བྱས་སོ། །གསུམ་པ་ལ། གང་ལ་སྤེལ་བའི་གཞི། གང་སྤེལ་བའི་དངོས་པོ། །ཇི་ལྟར་སྤེལ་བའི་ཚུལ། དགོས་པ་
ས་མཚམས་སོ། །དང་པོ་ནི། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། འགོག་པ་དང་འདོད་སེམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སེམས་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་
ནང་ནས་ཞི་བ་དང་མ་ཞི་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པས། འདི་དག་དང་སྤེལ་ཏེ་སྒོམ་པ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩལ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞི་ལ་འགོག་པ་སྤེལ་གྱི་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཀ་ལ་ནི་མིན་ཏེ། འགོག་པ་དང་འགོག་པ་རིགས་མི་
འདྲ་བ་མེད་པས་ཐོད་བརྒལ་གྱི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་སེམས་ནི་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཀ་དང་སྤེལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། དངོས་གཞི་ཕྲུགས་གསུམ་གྱི་དང་པོ་རྫོགས་པའི་རྗེས་སུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་དེ་ལས་ལངས་ནས་འགོག་པ་ལའོ།།

[196B]དེ་ལས་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་པའི་བར་ནི། ཡར་སོང་འགོག་པ་སྤེལ་བའི་འཇུག་ཚུལ་ཡིན་ལ། དེས་ན་ཡར་སོང་འདི་ལ་གནས་བཅུ་དྲུག་ལས་མེད་དོ། །འོ་ན་སྲིད་རྩེའི་རྗེས་ཀྱི་འགོག་པ་ལས་ལངས་ནས་
ཡང་སྲིད་རྩེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་འདོད་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་གནས་བཅུ་དྲུག་ལས་མེད་ཅེ་ན། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་སྲིད་རྩེའི་མཇུག་གི་འགོག་པ་ལས་ལངས་སྲིད་རྩེར་ནུད་ཆུང་བྱས་པའི་དགོས་པ་ནི། འགོག་པ་དང་འགོག་པ་སྤེལ་དགོས་ལ་
ནུད་ཆུང་མ་བྱས་ན་དེ་མི་ནུས་པས་དེའི་ཕྱིར་ནུད་ཆུང་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་ནུད་ཆུང་བྱས་པའི་སྲིད་རྩེའི་སེམས་དང་དེའི་རྗེས་སུ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་གཉིས་ཀ་ཡར་སོང་གི་གནས་སུ་བགྲང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། འགོག་པ་དང་འགོག་པ་སྤེལ་དགོས་ན་
བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་སྤེལ་དགོས་པ་སོགས་སུ་རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་དུ་བཤད་པས་ཀྱང་གནོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཡར་སོང་གི་རྗེས་སུ་འགོག་པ་དང་འགོག་པ་སྤེལ་བ་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་རྩ་འགྲེལ་གང་དུའང་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་
ནུད་ཆུང་བྱས་པའི་དགོས་པ་ནི། སྲིད་རྩེའི་རྗེས་ཀྱི་འགོག་པ་དེ་འགོག་པ་གཞན་ལས་ཀྱང་ཆེས་ཞི་བ་ཡིན་པས་དེ་དང་བར་མ་ཆད་དུ་འདོད་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྲིད་རྩེར་ནུད་ཆུང་བྱས་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་མཚམས་འཛིན་གྱི་འདོད་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་
འདོད་སེམས་ནི་ཡར་སོང་མར་འོང་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་འཛིན་ཞིང། དེའི་སྔ་རོལ་གྱི་སྲིད་རྩེ་ནི་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་འདི་གཉིས་ཡར་སོང་མར་འོང་གང་གི་ཡང་གནས་སུ་བགྲང་བར་བྱ་བ་མིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །ནུད་ཆུང་གི་དགོས་པ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཡུམ་རྒྱས་པ་དང་

[197A]༄༅། །འབྲིང་དང། ཉི་ཁྲི་ལས་ནུད་ཆུང་མེད་པར་སྲིད་རྩེའི་རྗེས་ཀྱི་འགོག་པའི་མཇུག་ཐོགས་དེ་ཉིད་དུ་འདོད་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་དང་པོར་སྦྱོར་བའམ། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་ནུད་ཆུང་དགོས་ལ། ལེགས་པར་བྱང་བ་དང་
དབང་པོ་རྣོན་པོ་ལ་ནུད་ཆུང་བྱེད་མི་དགོས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡང། སྦྱོར་བ་དང་དབང་རྟུལ་ལ་ནུད་ཆུང་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རྫུན་གྱི་རིབ་མ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེས་ན་རང་གི་ལུགས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་འགའ་ཞིག་སྲིད་རྩེའི་རྗེས་ཀྱི་འགོག་
པ་ལས་ལངས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྩལ་སྦྱང་བའི་ཆེད་དུ་སླར་ཡང་སྲིད་རྩེར་ལོག་སྟེ། དེ་ནས་འདོད་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྲིད་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་དེ་ལྟ་བུའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། འོང་ཀྱང་ཕལ་ཆེ་བ་
དེ་ལྟར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པ་གང་དུ་ཡང་སྲིད་རྩེའི་རྗེས་ཀྱི་འགོག་པ་ལས་ལངས་ནས། འདོད་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་པར་བཤད་པ་མ་གཏོགས། སྲིད་རྩེར་ནུད་ཆུང་བྱེད་པར་བཤད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཅིང། བསྟན་བཅོས་
རྩ་འགྲེལ་དུ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་བཤད་པ་ཡིན་པས། སྲིད་རྩེར་ནུད་ཆུང་བྱས་པ་དེ་གང་གི་གནས་སུ་བགྲང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་རྩོད་པའི་གཞི་མེད་དོ། །འོ་ན་འགྲེལ་བར་དེ་ལས་ཡངས་ནས་དེ་མ་ཐག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་དམིགས་ཏེ། ཞེས་
པས་ནུད་ཆུང་བྱེད་པར་བཤད་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། མིན་གྱི་དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཉེ། ལར་སོང་གི་མཇུག་གི་འགོག་པ་དེ་ལས་ལངས་ནས་སླར་ཡང་སྙོམས་འཇུག་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མར་འོང་གི་ཐོག་མའི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་

[197B] འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དེ་ཉིད་འཚམས་ཕྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་འཚམས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདོད་སེམས་དེ་ནི་ཡར་འོད་དང་མར་འོད་གཉིས་ཀྱི་
འཚམས་འཛིན་ཡིན་པར། གང་གིའང་གནས་སུ་བགྲང་བར་བྱ་བ་མིན་ནོ། །དེ་ནས་མར་འོང་གི་ཐོག་མ་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་འདོད་སེམས་ལའོ། །ཞེས་པ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལའོ། །དེ་ནས་འདོད་སེམས་ལའོ། ཞེས་པའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་ནས་མར་འོང་འདི་ལ་
གནས་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །འོ་ན་སེམས་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། གསེར་གླིང་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའོ། །ཞེས་དང། འདོད་པ་ལ་ནི་མི་དགེ་བའོ། །ཞེས་སོགས་དང། ཆོས་ཤེས་ཀྱིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་
པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རིགས་པ་དང། ཐ་པ་དང། ངན་པ་དང། རྩིབ་པ་རྣམས་སྟུག་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ལྟ་བའམ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ལྟ་བའོ། །ཞེས་བཤད་ཅིང། བོད་ཁ་ཅིག་ཀྱང་དེ་ལྟར་
སྨྲ་བ་དང། ཁ་ཅིག་འདོད་པའི་སེམས་རང་དགའ་བ་ལ་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་ནོར་པ་སྟེ། དེ་དག་གང་ཡིན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འགལ་བས་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གནས་སུ་རང་ཉིད་ཀྱི་ས་བགྲང་བ་དང་ཁས་བླངས་ནང་འགལ་བའི་ཕྱིར་
དང༑ ཐོད་བརྒལ་སྙོམས་འཇུག་སྒོམ་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་མིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ན་ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་འདོད་སེམས་སུ་ཐལ་ཏེ། འདོད་པའི་རྣམ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང། གཟུགས་ཀྱི་སོ་སྐྱེ་དམྱལ་བ་སྡུག་

[198A]༄༅། །བསྔལ་བར་དམིགས་ཤིང་དྲན་པའང་འདོད་སེམས་སུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་ལུགས་ནི་འདོད་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཆར་གྱུར་པའོ། །འོ་ན་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་སུ་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མཉམ་བཞག་མིན་པ་ཞེས་
གསུངས་པ་ནི། མཉམ་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཡིན་གྱི་མཉམ་བཞག་མིན་ཞེས་པ་མིན་གྱི། སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པ་དང། དེ་ལས་བཟློག་པ་ལ་མཉམ་བཞག་མིན་པའི་ས་པར་བྱས་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་མཉམ་
པར་བཞག་པའི་ས་པ་མིན་ཞེས་པའོ། །ཐོད་བརྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་དག་སྒོམ་ལམ་དངོས་སམ་དངོས་མིན་ཞེ་ན། དངོས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཕྱིར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་ཅེས་པའི་དོན་ནི། ཕྲུགས་གཉིས་གཉའ་ཞིང་གཅིག་གིས་སྦྲེལ་བ་
ལྟ་བུ་ནི་མིན་གྱི། ཡུལ་ཅན་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་ན་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་སྒོམ་ལམ་པའི་འདོད་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དང། བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞི་གང་རུང་གི་དེ་བར་སྐྱེས་
པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། དེ་འདྲའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་འགོག་སྙོམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་དགོས་པ་ནི། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩལ་སྦྱང་བ་དང། དག་སར་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་
བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འཇུག་གོ་ལྔ་པས་འཚམས་ནི། ས་གཉིས་པ་ནས་འཇུག་སྟེ། མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་གྱི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་དབང་དུ་བྱེད་པ་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་ཡིན་ཅིང། སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་ཞེས་མཉམ་རྗེས་ཀྱི་ཐོགས་ནས་ཐོད་རྒལ་ལ་འཇུག་པར་

[198B] །གཉིས་པ་ཚིག་གི་དོན་ལ། སྦྱོར་བ་ཕྲུགས་གཉིས་ནི། འགོག་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུར་ལུགས་མཐུན་དང་ལུགས་བཟློག་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཡར་
སོང་ཞིང་མར་འོངས་ནས་དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་གོ་དངོས་གཞི་ཕྲུགས་གསུམ་ནི། སྙོམས་འཇུག་ལ་བར་དུ་ཡང་མ་སྤེལ་བའི་ཡར་སོང་གཅིག་དང། དེ་ནས་ཡར་སོང་སྙོམས་འཇུག་བརྒྱད་ལ་འགོག་པ་སྤེལ་བ་གཅིག་རྫོགས་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འདོད་པར་གཏོགས་པའི་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་པ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པ་མིན་པ་གཅིག་གིས་འཚམས་གཟུང་སྟེ་མར་འོད་ལ་ཐོད་རྒལ་དུ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འཚམས་འཛིན་གྱི་འདོད་སེམས་དེའི་འོག་ཏུ་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་འདོད་སེམས་ལའོ། །དེ་ནས་
འགོག་པ་གཅིག་པུ་བརྒལ་ནས་སྲིད་རྩེ་ལ། དེ་ནས་འགོག་པ་དང་སྲིད་རྩེ་གཅིག་བརྒལ་ཅི་ཡང་ལ། དེ་ནས་འདོད་སེམས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་བརྒལ་རྣམ་ཤེས་ལ། བཞི་བརྒལ་ནམ་མཁའ་ལ། ལྔ་བརྒལ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ། དྲུག་བརྒལ་གསུམ་པ་ལ། བདུན་
བརྒལ་གཉིས་པ་ལ། བརྒྱད་བརྒལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ། དེ་ནས་འདོད་སེམས་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་ཐོད་བརྒལ་གྱི་སྙོམས་འཇུག་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་འགོག་པའི་བར་དུ་སྤེལ་གཞི་དང་སྤལ་ཆོས་རིགས་མི་འདྲ་བར་སྤེལ་ནས་འགྲོ་བའི་
ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འགྲེལ་བ་ལ་སྦྱོར་བ། དངོས་གཞི། མིང་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སོང་ཞིང་འོངས་ནས་ཞེས་དྲང་ངོ། །སུ་ཞིག་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒོམ་ལམ་པ་རྣམས་ནིའོ། གང་ལ་ན་བསམ་གཏན་བཞི་དང། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་དང་

[199A]༄༅། །འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བཟུང་ནས་འགོག་པའི་བར་དུ་འོངས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་འགོག་པ་ནས་བཟུངས་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་དུ་འོངས་ཏེ་ཚུལ་དེ་ལྟར་ལུགས་དང་
མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ལ་ཆུང་ངུ་ནི་གོ་སླའོ། །འབྲིང་ནི། ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། དེ་ལས་ལངས་ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་ལ་རེ་
རེའི་མཇུག་ཏུ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་མར་འོང་ཙམ་མོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡར་འོང་གི་མཐའི་འགོག་པ་དེ་ལས་ལངས་ནས་དེ་དང་སྙོམས་འཇུག་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པའི་དེ་མ་ཐག་པ་མར་འོང་གི་ཐོག་མའི་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་
ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དམིགས་ཏེ། ཡར་སོང་གི་མཐའ་དང། མར་འོང་གི་ཐོག་མའི་འགོག་སྙོམས་དེ་གཉིས་འཚམས་ཕྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་པ་འཚམས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞག་ནས་བྱང་སེམས་ཐབས་
མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡར་སོང་གི་མཐའི་འགོག་པ་ལས་ལངས་ཏེ། འཚམས་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་འདོད་སེམས། དེའི་འོག་ཏུ་མར་འོང་གི་ཐོག་མའི་འགོག་པ་ལའོ། ཞེས་པ་ནས། དེ་
བཞིན་དུ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་བོར་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་ལ་ངག་དོན་ནི། བྱང་སེམས་སྒོམ་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མཐར་གནས་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་གཞན་མ་སྤེལ་བར་ལུགས་འབྱུང་

[199B] དེའི་རྗེས་སུ་ཡར་སོང་གཅིག་དང། དེའི་རྗེས་སུ་མར་འོང་སྙོམས་འཇུག་བརྒྱད་ལ་འདོད་སེམས་སྤེལ་བ་གཅིག་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྩལ་སྦྱང་ཞིང་ཡོན་
ཏན་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་ནི། ས་གཉིས་པའི་ཐོད་བརྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆོས་ཅན། མི་འདྲ་བར་འགྲོ་བ་ཐོད་བརྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་གཅིག་ལ་སོགས་པ་བོར་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་འགོག་པའི་
སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་སྤེལ་གཞི་དང་སྤེལ་ཆོས་རིགས་མི་འདྲ་བ་སྤེལ་བའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པས་ནའོ། །ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། སྒོམ་ལམ་གྱི་རྩེ་སྦྱོར་ཡིན་ཏེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ་དབང་པོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐོད་བརྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྗེས་ལ་མངོན་རྟོགས་ཡིན་པས་ནའོ། །གཉིས་པ་སྤང་བྱ་རྣམ་རྟོག་ལ་སྤྱིའི་འཚམས་སྦྱར་བ་དང། སོ་སོའི་དོན་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། གཉིས་པ་ལ། གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་གོ་དང་པོ་ལ། འཇུག་པ་
གཟུང་རྟོག་དང། ལྡོག་པ་གཟུང་རྟོག་གཉིས། དང་པོ་ལ་འཚམས་སྦྱར་ནི། རེ་ཤིག་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གསུམ། དེ་ནས་གཉིས་ཀྱིས་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དྲུག་སྟེ་ཡུལ་དགུ་དང། དེ་ནས་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཅན་རྟོག་
པའི་ངོ་བོ་དང། རྐང་པ་ཐམས་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་བ་ནི། མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་སྟོན་པས་ཆོས་མདོར་བསྡུས་པ་གསུངས་པ་དང། རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་ཆོས་རྒྱས་པ་གསུངས་པ་དང།།

[200A]༄༅། །སྟོན་པས་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བ་སྟངས་ཏེ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་དང། །བྱུང་བ་འགོག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་ལམ་གྱི་དུས་སུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་
མེད་པ་དང། ཡང་དག་པར་བྱང་ཆུབ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བདེན་པར་མེད་པ་དང། མ་འདས་པ་དངོས་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་གྱི་དུས་སུ་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཞི་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་གསར་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་པའི་ལམ་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་མཐོང་ཟིན་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་
ཉིད་ཀྱིས་སྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ་མདོར་ན་དངོས་དང་ལྡོག་པ་ཅི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་ཡུལ་དགུ་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྒོམ་སྤངས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་དངོས་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འཇུག་བྱར་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །གཉེན་པོ་གང་གིས་སྤོང་ཞེ་ན། སྒོམ་སྤངས་འཇུག་པ་གཟུང་རྟོག་རྣམ་པ་དགུ་ཆོས་ཅན། སྒོམ་པའི་ལམ་
གྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་འདི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་གཉེན་པོ་དང།།

[200B] །འགྲེལ་བ་ནི། ཉན་རང་གི་ཚོགས་ལམ་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དང་
གཞན་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང། །སྦྱོར་ལམ་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སོགས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སོགས་དང།།
མཐོང་ལམ་དུ་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་འབྲེལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སོགས་དང། །སྒོམ་ལམ་དུ་མཚན་མར་དམིགས་པ་སོགས་དང། །མི་སློབ་ལམ་དུ་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་སྒོམ་པ་ལ་བལྟོས་པ་མེད་
པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒོམ་པ་མེད་པ་དང། །ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡང་མེད། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མི་དམིགས་པ་ཡང་མེད་པས། །གནས་ལུགས་སྒོམ་པ་ཡང་མེད་གཏན་ནས་སྒོམ་པ་མེད་པ་ཡང་མིན་པ་དང། །ཕྱིན་
ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་མིན་པ་ཉིད་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དགུའོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་གང་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་དེ་ན་སྤང་བར་བྱ་བ་
ཉིད་ཀྱིས་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པ་བར་ཆད་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནམ་གཉེན་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ངག་དོན་ནི། ཉན་རང་གི་ལམ་འབྲས་ལྡོག་བྱར་བདེན་པ་བསྣང་བའི་

[201A][FIRST]༄༅། །རྟོག་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཆོས་ཅན། སྒོམ་སྤང་ལྡོག་པ་གཟུང་རྟོག་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་སྤང་བྱ་གང་གིས་ཐེག་དམན་ལ་ལྡོག་བྱར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་
འཛིན་རྟག་ལ། རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དང་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། རྐང་པ་དྲུག་གིས་ཡུལ་དང། ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་སྟོན་
ཏོ། །ཡུལ་ལ་ཡང་ཤེས་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གསུམ། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་གཉིས། ཐབས་གཉིས། སོ་སྐྱེའི་ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་རྣམས་རིམ་བཞིན་ནོ། །འགྲེལ་བ་ནི། ཕུང་པོ་ལས་
མ་གཏོགས་པའི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ཡང་མ་སྐྱེས་པས་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་དང་བློ་འཁྲུལ་བ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་དང། ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐ་སྙད་དུ་སྟོང་བ་ཡིན་པ་ཉིད་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་སྤངས་པས་ཉན་རང་གི་ཤེས་རབ་ཆོས་ལ་ཆགས་པ་དང། བདེན་པའི་ངོ་བོ་
ཉིད་མོད་པར་རྟོགས་པས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཇི་ལྟ་བར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། ཉན་རང་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པས་རང་དོན་དུ་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང། བྱང་

[201B] བྱིས་པ་རྣམས་འཕགས་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མ་དག་པ་དང་
བདེན་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཚན་མར་དམིགས་ཏེ་བསྒྲུབས་པས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཡུལ་དགུ་ལ་སྔ་མ་མཐོང་སྤངས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བདེན་པར་ཞན་པའི་རྟོག་པ་
ལྷན་སྐྱེས་རྣམ་པ་དགུ་ཆོས་ཅན། སྒོམ་སྤངས་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཉེར་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནམ་གཉེན་པོ་ཅན་གང་གི་རང་ཡུལ་གྱི་འཛིན་པ་བདེན་
པར་སྣང་བའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་པས་འཆད་
པ་ནི་སྒོམ་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་དང་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་དང་སེམས་ཅན་དེར་རྣམ་པར་བཞག་པ་རྒྱུ་ཕུང་པོ་དག་བདེན་པར་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་དགུ་ཆོས་ཅན་
སྒོམ་ལམ་དེ་དང་སྤང་གཉེན་དུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་སྤང་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། ཇི་ལྟར་ཞེས་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། རྐང་པ་དང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་

[201A][SECOND]༄༅། །ཡུལ་དང། ཐམས་ཡུལ་ཅན་བསྟན་ཏོ། །འགྲེལ་བ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་མ་ལུས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སོགས་དང། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་སོགས་དང། གཞི་ཕུང་པོ་སོགས་སམ་
ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་སོགས་དང། གཉེན་པོ་ཤེར་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་སྤང་བྱ་ཐམས་ཅད་སོགས་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་ཡོངས་
སུ་མ་ཤེས་པས་སོགས་དང། བདུད་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཐེག་དམན་དང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ལམ་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང། དོན་ལ་སོགས་དང། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་
བོ་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་དང། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བདེན་པས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། མདོར་ན་ཡུལ་དགུ་པོ་དག་ལ་དམིགས་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཏགས་
པ་ཙམ་དུ་བདེན་པར་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ལྷན་སྐྱེས་རྣམ་པ་དགུ་ཆོས་ཅན། སྒོམ་སྤངས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པ་བར་ཆད་
མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནམ། གཉེན་པོ་གང་གི་རང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་འཛིན་པའི་བདེན་སྣང་གི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི།། སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཞེས་སོགས་ཏེ། ངག་

[201B] གཉེན་པོ་སྒོམ་ལམ་ལ་བཞི་ཡོད་དེ། སྒོམ་སྤངས་རྟོགས་པ་རིགས་མི་འདྲ་བ་བཞི་ཡོད་པས་སོ། །གསུམ་པ་ཕན་ཡོན་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒོམ་པའི་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་གནས་
པ་ལ་ཆོས་ཅན། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་བརྟེན་ཏེ། སྔ་མ་མཐོང་སྤངས་སྤོང་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྒོམ་སྤངས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་པ་དང། དུས་མཉམ་པ་ཁོ་ནར་དེ་དག་གིས་བསྡུས་
པའི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་པས་སོ། །རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་པས་འཆད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒོམ་པའི་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་
འབྲས་བུ་རབ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་འཐོབ་པ་དེ་དག་གིས་མཛེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཆོས་ཅན་སྙིང་རྗེའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་བདེ་བ་སྐྱེས་པར་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་མངོན་དུ་འོད་པའི་རྣམ་པས་བརྟེན་པར་བྱེད་དེ། སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པས་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་རིགས་བཞི་པོ་འཚེ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡམས་ཀྱི་ནད་དུ་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་ཟད་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པས་སོ།། །དཔེར་ན་ནད་ཟད་ཅིང་

[202A][FIRST]༄༅། །ལུས་རྒྱས་ཏེ། དགའ་བས་དབུགས་འབྱིན་པ་ཐབ་པ་བཞིན་དུའོ། །ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་མངོན་དུ་འོང་ཞེ་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཆུ་བོ་བཞི་པོ་དག་བཞིན་དུའོ། །བཞི་པ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་མོ་ལ། ངོ་བོ། །དམིགས་པ་ལ་ལོག་རྟོག་པས་ལས་བའོ། །དང་
པོ་ལ་འཚམས་སྦྱར་ནི། སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སོགས་སོ། །རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་བས་འཆད་པས་ནི། འདིར་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །གང་ཞེ་ན། རང་གི་དངོས་འབྲས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་པས། སངས་
རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པ་ལ་ལམ་གཞན་གྱིས་བར་ཆད་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནིའོ། །འདི་མདོ་ནས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཅེ་ན། འགའ་ཞིག་ནས་དཔེར་མཛད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བར་ཆད་མེད་རྩེ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་
མཚོན་ནས་བསྟན་ཏོ། ངག་དོན་ནི། རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་སྦྱོར་ཡིན་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་དངོས་སུ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བསོད་ནམས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་མདོ་ལས་བསྟན་པའི་རྩེ་སྦྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་འཚམས་
སྦྱར་ནི། དེའི་དམིགས་པ་ཞེས་སོགས་སོ། །རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་བ་ལས་འཆད་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དུ་ཐ་སྙད་བྱ་སྟེ། དེས་བདེན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲོ་འདོགས་
གཅོད་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་དམིགས་རྣམ་མ་བརྗོད་པའི་དྲན་པ་ཆོས་ཅན། རང་འབྲས་བར་ཆད་མེད་རྩེའི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པ་ཞི་བའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཆོས་ཅན་

[202B] དེའི་འཛིན་སྟངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། འདི་ལ་ནི་ཞེས་སོགས་རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་བས་འཆད་པ་ནི། གནས་འདི་ལ་ནི། ཞེས་སོགས་ཏེ་ངག་དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བར་ཆད་
མེད་རྩའི་དམིགས་པ་ལ་བདེན་གཉིས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བདེན་གཉིས་འགལ་བར་རྩོད་པའི་ཀླན་ཀ་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། མ་གསལ་ན། དམིགས་པའི་རང་བཞིན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། བར་ཆད་མེད་རྩེ་ཆོས་ཅན། ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལ་མི་
མཁས་པས་ཁྱོད་ཀྱི་དམིགས་པ་རྟོགས་དཀའ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་འཚམས་སྦྱར་ནི། བློའི་ནོར་ཅན་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི། རྐང་པ་དང་པོ་དགུས་ཡུལ་དང་དེ་ནས་ཕྱེད་ཀྱིས་རྟེན་གང་ཟག་དང། དེ་ནས་ཕྱེད་ཀྱིས་ངོ་བོ་དང། དེ་ནས་གཉིས་ཀྱིས་དབྱེ་གྲངས་བསྟན་ཏེ། །འགྲེལ་པ་
ལ། བསལ་བྱ་ཀླན་ཀ་དང། དེ་བསལ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ལོག་པར་རྟོག་པ་བཅུ་དྲུག་གོ། གང་ཟག་གང་གི་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་མི་ཤེས་པས་དངོས་པོར་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །ངོ་
བོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བའི་དོན་གཞི་གཅིག་ལ་བསྒྲུབས་པས་མི་འཐད་པ་སེམས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་མཐའ་གཞན་དུ་དགོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གང་ལ་ལོག་པར་རྟོག་ཅེ་ན། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་མཁྱེན་
ཀྱི་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པར་གཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཞེས་སོགས་སོ། །བཅུ་དྲུག་པོ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་དམིགས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་དོན་དམ་

[202A][SECOND]༄༅། །གྱི་ཁས་བླངས་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སུན་འབྱིན་པ་དོན་དམ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་དམིགས་པ་འཐད་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབུ་མ་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཁས་བླངས་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་དོན་དམ་གྱི་རྣམ་བཞག་སུན་འབྱིན་
པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་དེ་དག་ལ་ལན་ཇི་ལྟར་བདབ་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་དོན་དམ་སྒོ་ཅན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཅེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཀྱི་ལན་འདེབས་པར་འདོད་པ་དང། ཁ་ཅིག་དོན་དམ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་
ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟགས་མ་གྲུབ། དོན་དམ་དུ་འདོད། དོན་དམ་དེའི་ཕྱིར་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེར་ཐལ་ལ་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལན་འདེབས་པར་འདོད་པ་ནི་ཆེས་མི་འཐད་དེ། ཁོས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་དམིགས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ། དོན་དམ་དུ་རྣམ་མཁྱེན་
གྱི་དམིགས་པ་མི་འཐད་པའམ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་དམིགས་པ་མི་འཐད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ངེས་པར་ཐལ་ཆོས་སུ་འགྲོ་དགོས་སམ། དེ་གཉིས་གང་ཡང་མ་སོང་བར་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་དམིགས་པ་མི་འཐད་པ་ཙམ་ཐལ་ཆོས་སུ་སོང། དེ་བཞིན་དུ་རྟགས་
ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ལན་འདེབས་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་དང་འགལ་ལོ། །དང་པོ་ལྟར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚེ། སྒྲའི་མི་རྟག་པ་འམ་བུམ་པའི་མི་རྟག་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ངེས་པར་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འགྲོ་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །ཅི་སྟེ་མི་རྟག་
པ་ཐམས་ཅད་དེ་གཉིས་སུ་ཁ་ཆོན་མཆོད་ཅིང། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་དམིགས་པ་བདེན་གཉིས་གང་རུང་དུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པས་མི་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། བདེན་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པ་ཙམ་གྱིས་དམིགས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དམིགས་པ་མི་འཐད་པ་

[202B] དོན་དམ་དུ་དམིགས་པ་མི་འཐད་པ་གང་རུང་ཐལ་ཆོས་སུ་ངེས་པར་འགྱུར་དགོས་ན། སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚེ། དོན་དམ་དུ་མི་རྟག་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་རྟག་པ་གང་རུང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་ངེས་པར་འགྱུར་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་རང་ལུགས་ནི་
དོན་དམ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ལ་དོན་དངོས་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དམིགས་པ་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་མ་ངེས་སོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པའི་ལན་དང། ཀུན་རྫོབ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོད་ཀྱང། བདེན་དངོས་མེད་པའི་ཕྱིར་
དོན་དམ་དུ་མི་འཐད་པས། ཁྱབ་པ་མ་ངེས་སོ་ཞེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པའི་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་མེད་པར་ཐལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་
པར་གཟུང་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་མི་དམིགས་པས་སོ། །ཞེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་དང། བདེན་གཉིས་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་
ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་དང་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་སོ། །ཞེས་སྦྱོར་བ་ལ་དང། སངས་རྒྱས་མེད་པར་ཐལ། རྟོགས་པར་བྱ་བ་མེད་པས་སོ། །ཞེས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་དང་
ཆོས་མེད་པར་ཐལ། མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་སོ་ཞེས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་དང། དགེ་འདུན་མེད་པར་ཐལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པ་བཀག་པས་སོ་ཞེས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་དང། ཐབས་མཁས་མེད་པར་ཐལ། ལམ་སྦྱིན་

[203A]༄༅། །པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་སོ་ཞེས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་མེད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་བཀག་པས་སོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་
ལ་དང། རྟག་པ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མིན་པར་ཐལ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ལ་དང། ལམ་སྒོམ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལམ་རྣམ་པར་འབྲས་བུ་མངོན་
སུམ་དུ་མི་བྱེད་པས་སོ་ཞེས་ལམ་ལ་དང། སྤང་བྱ་མེད་པར་ཐལ། དོར་བྱ་མེད་པས་སོ། །གཉེན་པོ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བླང་བྱ་མེད་པས་སོ་ཞེས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པ་གཉིས་དག་དང། མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྟེན་
ཆོས་ཅན་མེད་པས་སོ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དང། ཡུལ་སྒོ། པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བསྒོམ་བྱ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པས་སོ་ཞེས་སྒོམ་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཀྱེད་པར་བྱའོ། །སུ་
ཞིག་གིས་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཐབས་གང་གིས་ཞེ་ན། འགལ་རྐྱེན་ལོག་རྟོག་དེ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་སྟོང་དུ་བསལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས། མཐུན་རྐྱེན་དམིགས་རྣམ་ལ་རྗེས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་
བསྐྱེད་ནས་སོ། །ལོག་རྟོག་ཇི་ལྟར་སེལ་ཞེ་ན། བདེན་པ་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེལ་དགོས་ཏེ། རྩོད་པའི་ཚུལ་བདེན་གཉིས་གང་རུང་རེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཁས་བླངས་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་ཅིག་ཤོས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་

[203B] དོན་དམ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པའི་ལན་གདབ་དགོས་པས་སོ། །ངག་དོན་ནི། བར་ཆད་མེད་རྩེ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པའི་བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་བར་ཆད་མེད་རྩེ་བསྐྱེད་
པའི་འགལ་རྐྱེན་སེལ་ཞིང་མཐུན་རྐྱེན་ངེས་པར་བསྐྱེད་པ་ལ་བདེན་གཉིས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་དགོས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདེན་གཉིས་འགལ་བར་བརྩོད་པའི་དོན་དམ་སྒོམ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ལ་ཀུན་རྫོབ་དང། ཀུན་རྫོབ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཀླན་ཀ་ལ་དོན་དམ་གྱི་སྒོ་ནས་ལན་
གདབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སྐབས་བསྡུ་བ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་བའི་རྣམ་བཤད་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་སྣང་བ་ལས་སྐབས་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་བརྟན་པ་ཐོབ་
པའི་དོན་དུ་སྒོམ་པ་མཐར་གྱིས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གསུམ། འབྲེལ་བཀོད་པས་འཚམས་སྦྱར། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རབ་བྱེད་བཤད། སྐབས་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ། རྩེ་སྦྱོར་གྱི་འོག་ཏུ་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་
རྟོགས་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སོགས་སོ་སོ་བ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང། མཁྱེན་གསུམ་རྣམ་པར་བསྡུས་པ་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་སྐབས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་སླངས་ནས་བརྟན་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། རྩ་བ་ནི། སྦྱོར་བ་ཕུན་ཚོགས་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དག་དང། བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་དང། དེ་དག་རྣམ་པར་དག་

[204A]༄༅། །བྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་རྟོགས་ཟིན་གོམས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ཆོས་ཅན། མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བར་བཞེད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་སྔར་ཐོབ་ཟིན་རྣམས་བརྟན་པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་སྒོམ་པའི་
བྱང་སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་བ་ལ་གསུམ་ལས། སྦྱོར་བ་ཕུན་ཚོགས་ནི། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དྲུག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ས་བཅུ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་
པར་བྱེད་པའི་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། སྐབས་འདིར་མཐར་གྱིས་བའི་བྱ་བར་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གིས་སྔར་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཐབས་ཤེས་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་བའི་སྒོ་ནས་བརྟན་པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་སྒོམ་པའི་བྱང་སེམས་
ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་བཅུ་རྫོགས་པ་ལ་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་རྫོགས་པ་དགོས་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དོ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལྷག་མ་བཞི་ནི་ཤེར་ཕྱིན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པར་རོ། །གཉིས་པ་བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་ལ། རྟེན་དཀོན་མཆོག་དྲན་པ་ནི། དྲན་པ་ཉེ་
བར་བཞག་པ་ལ་སོགས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་དང། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ་ལམ་གསུམ་དོན་དམ་པར་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་ལམ་གསུམ་པོ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་
པོ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང། མཐོང་བ་དང། སྒོམ་པའི་ལམ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ངག་དོན་ནི། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། ཆོས་རྟགས་སྔར་

[204B] འོག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ངག་དོན་འདི་བཞིན་དུ་ཕྲལ་ཏེ་དགོད་པར་བྱའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་སྔར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་བདེ་བཞིན་དུ་ལམ་གྱི་གཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གཏོང་བ་དང། ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དབང་པོ་ལྷར་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་དན་དྲན་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་
ནས་རྫས་སུ་དྲན་པའི། །གསུམ་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པར་བྱད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྔར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཕྱིས་རྟོགས་ཟིན་གོམས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། སྐབས་འདིར་
མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བར་བཞད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ནི་སྔར་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་བའི་རྣམ་བཤད་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་སྣང་བ་ལས་སྐབས་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་
པའོ།།    ༈    །།བཞི་པ་བརྟན་པ་ཐོབ་ནས་སྒོམ་པ་སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་བ་ལ། འབྲེལ་བཀོད་པས་འཚམས་སྦྱར། འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་རབ་བྱེད་བཤད། སྐབས་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མཐར་གྱིས་པའི་འོག་ཏུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་
པའི་སྦྱོར་བ་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དོ། མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྣམ་པར་སྒོམ་པ་ན། སྔར་ཐོབ་པ་དེ་དག་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་བསྒམས་པས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྒོམ་ནུས་ཏོ། བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པའི་

[205A]༄༅། །ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་སྤྱིའི་དོན་དང། ཚིག་གི་དོན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་བ་བཞི་པོ་འདི་དག་དབྱེ་གཞི། གང་ལ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་དབྱེ་ཞེ་ན། དབྱེ་གཞི་ནི་ས་བཅུ་རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དབྱེ་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མིན་པ་དང། རྣམ་པ་
སྨིན་པ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང། གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་བཞིའོ། །ཇི་ལྟར་འབྱེད་པའི་ཚུལ་ནི། རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་དང། ཡུལ་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་ལྡོག་པས་བཞིར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ས་
བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་འབད་རྩོལ་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མིན་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་དག་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ལྡོག་པ་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་ཞེས་བྱའོ། །དག་སའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡོན་
ཏན་རྣམས་ནི་འབད་མེད་དུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་དག་རིགས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ལྡོག་པ་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་བྱང་གི་ཆོས་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པའི་ལྡོག་པ་ནས་མཚན་
ཉིད་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ལྡོག་པ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་ནི་རྒྱུན་མཐའ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྔར་སློབ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཐོབ་པའི་ཟག་
མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རིགས་གཅིག་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དུས་དེའི་ཚེ་སློབ་ལམ་དུ་ཐོབ་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང། དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་དེ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་

[205B] དེ་ལྟར་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ནི་ཚིག་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། གཉིས་པ་ནི། སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་ལྡོག་པའི་
མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པ་ལས་དང་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མིན་པའི་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་ལ། དངོས་དང། དེ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་གཉིས། དང་པོ་ལ་འཚམས་སྦྱར་ནི། དང་པོ་སོགས་སོ། རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་པས་འཆད་པ་ནི། ཐུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱུན་མཐའ་པའི་རྟོགས་
པ་ནི་ཆོས་ཅན། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་པོར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མིན་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་རིགས་གཅིག་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དུས་སུ་ཀུན་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པའི་སློབ་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཇི་ལྟར་མངོན་དུ་བྱེད་ན། མང་པོ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་གཅིག་ཡུལ་དུ་བསྡུས་པ་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་གཅིག་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དུ་མ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་དེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་
གཅིག་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་རྒྱུན་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སོ་སོར་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བ་ངོ་བོས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་དཔེ་བྱེད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་བར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་
རྣམས་ཡུལ་དུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་གཞུང་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་ཅན་གྱིས་གཅིག་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་ཀུན་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་ཏེ། ཡུལ་གཅིག་གིས་ཀུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི། བློ་ཆོས་དང་དོན་ཆོས་ཁྱད་པ་

[206A]༄༅། །མེད་པར་འཁྲུལ་བའི་ནོར་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་མངོན་དུ་བྱས་པ་ན་ཀུན་མངོན་ཏུ་བྱེད་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞུང་འོག་མ་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་འཆད་པ་ཡིན་ཅིང། འདིར་ནི་དེའི་སྒྲུབ་བྱ་ཉིད་འཆད་པ་ཡིན་ནོ་
གཞན་ཡང་གཅིག་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པར་ལུང་གིས་ཀྱང་འགྲུབ་སྟེ། འཕགས་པ་ལྷའི་གཞུང་ལུགས་ལས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོར་གཅིག་པ་ལ་དགོངས་ནས། ཆོས་དབྱིངས་དེ་དངོས་པོ་གཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་
ཡིན་པར་མ་ཟད་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པར་མ་ཟད་དངོས་པོ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་གང་གིས་དངོས་པོ་གཅིག་གི་གནས་ལུགས་སུ་གྱུར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དེ་ཡིས་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དེ་
བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ངོ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། དེས་ན་ལུང་འདིས་ཆོས་ཉིད་དངོས་པོ་གཅིག་གི་གནས་ལུགས་ཡིན་པ་ལྟར་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་ཅེས་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། ཊཱིཀ་བྱེད་གཞན་དག་གིས་འཆད་པ་ལྟར་དངོས་པོ་གཅིག་
གི་ཆོས་ཉིད་དེ་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཅེས་པར་བཤད་ན། བུམ་པའི་སྟེང་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་བཀག་པའི་ཆ་དེ་ཀ་བའི་སྟེང་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་བཀག་པའི་ཆ་ཡིན་པ་སོགས་སུ་འགྱུར་བས་གྲངས་ཅན་གྱི་སྤྱི་གཙོ་བོ་དང། ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་
མེད་ལ། ཁ་ཅིག་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདུས་ཞེས་འཆད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞི་མ་གྲུབ་པས་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདུས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། གཉིས་

[206B] ཡང་ཇི་ལྟར་སོགས་སོ། རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་བས་འཆད་པ་ནི། བྱང་སེམས་རྒྱུན་མཐའ་པ་ཆོས་ཅན། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་དམིགས་ན་དེ་དང་རིགས་མཐུན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་
སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་འཕེན་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་པར་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་མཐུས་དེ་ལྟར་ནུས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཞེས་སོགས་སོ། གཉིས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་ལ། འཚམས་སྦྱར་ནི་
དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འཆད་པ་ནི། རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཤེར་ཕྱིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་
ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་སློབ་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནམ་གྱི་ཚེ་རྟོགས་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉན་པོ་བསྒོམས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ན་རྣམ་པར་བྱང་བའི་
ཕྱོགས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་སྟོན་ཀའི་ཟླ་བའི་འོད་བཞིན་དུ་དཀར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེའོ། གསུམ་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་ལ། འཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་
སོ། རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འཆད་པ་ནི། རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པ་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བ་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་སློབ་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མཐར་ཐུག་

[207A]༄༅། །ཡིན་པས་ནའོ། དེ་ལྟར་ཤེས་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྔོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནས་སྒྲུབ་པས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་སྦྱར་ལ། འཚམས་སྦྱོར་ནི། དེ་ལྟར་
སོགས་སོ། རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འཆད་པ་ནི། རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ནས་རྟོགས་པའི་
སློབ་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས་ནའོ། དེ་ལྟར་རྟོགས་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཡུན་རིང་མོ་ཞེས་པ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་བདེན་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ནུས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སྐབས་བསྡུ་བ་ནི། ཤེར་
ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་པའི་རྣམ་བཤད་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་སྣང་བ་ལས་སྐབས་བདུན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།།    ༈    །།གསུམ་པ་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ། འབྲེལ་བཀོད་པས་འཚམས་
སྦྱར། འབྲལ་བ་ཅན་གྱི་རང་བྱེད་བཤད། སྐབས་བསྡུ་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སྐད་ཅིག་སྦྱོར་གྱི་འོག་ཏུ་ཆོས་སྐུ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པར་སྒོམ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐུར་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་སྤྱི་དང། ཡན་ལག་གི་དོན་ནོ། དང་པོ་ལ་སྐུ་དང། ཡེ་ཤེས་དང། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་གསུམ་མོ། དང་པོ་ལ་དབྱེ་བ་དང། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་དང། དངོས་བཏགས་དཔྱད་པ་

[207B] དང་པོ་ནི། གཞན་དག་ན་རེ། འཕགས་པ་ལྟར་ན། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་སྟེ་གསུམ་ཁོ་ནར་ངེས་པ་ཡིན་ལ། སློབ་དཔོན་ལྟར་ན་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉེར་གཅིག་པོ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་སྐུ་ལོགས་པར་རྣམ་པར་བཞག་
ནས་སྐུ་བཞི་ཁོ་ནར་བཞེད་ཀྱི། སྐུ་གསུམ་དུ་མི་བཞད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། སློབ་དཔོན་སྐུ་གསུམ་དུ་མི་བཞེད་ན། འགྲེལ་ཆེན་དུ། རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་སྐུ་ནི་གསུམ་པོ་ངེས་པར་ཐོབ་པར་ཤོག་ཅེས་གསུངས་པ་དང་དངོས་སུ་འགལ་ལོ། །འཕགས་པ་ཡང་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང། གཟུགས་སྐུ་གང་ཡང་མིན་པའི་སྐུ་ལོགས་པར་བཞེད་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་མཁྱེན་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པའི་ཆ་ཐམས་ཅད་སྐུ་མིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་
ལ་ཁ་ཅིག་འཕགས་པ་ལྟར་ན། ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཅིང། ཡོན་ཏན་ཡང་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་པས་སྐུ་ལོགས་པར་མི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱང་སྐུ་ལོགས་པར་མི་འཐད་པར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་
ཉིད་སྐུ་དང། གཟུགས་སྐུ་རང་བཞིན་དང་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་ཁོངས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་གསུམ་ཁས་སོ། །གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ལྟར་ན། ཆོས་སྐུ་ཡིན་ན་སྐུ་མིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ཏེ། ཆོས་སྐུ་ཡིན་ན་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བཞེད་ཅིང་སྐུའི་དོན་ནི་
ལུས་ཀྱི་དོན་ནམ། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ལ་སྐུ་ཞེས་པའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་དེ་བཏགས་པ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་ཁྲི་སྣང་བར། དེ་ལ་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་པར་རིགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་

[208A]༄༅། །པས་སོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་ལྷ་དང་སློབ་དཔོན་གཉིས་ཀ་ཡང། མདོར་བསྡུ་ན་རང་དོན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། གཞན་དོན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་སུ་བསྡུ་བ་དང། གཟུགས་སྐུ་ལ་ལོངས་སྤྲུལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སྐུ་གསུམ་དང། ཆོས་སྐུ་ལ་སྤངས་པའི་
ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང། རྟོགས་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སྐུ་བཞིར་དབྱེར་རུང་བར་བཞེད་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། འོན་ཀྱང་སྐབས་འདིའི་གཞུང་གི་འཆད་ཚུལ་ལ་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་
མཐུན་ཚད་མེད་དང། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། ཞེས་སོགས་ཀྱི་རྒྱས་བཤད་ཡིན་པས། གཞུང་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཆོས་སྐུར་བཞག་པའི་སྐུ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་གཉིས་ལས་གང་རུང་ཞིག་བསྟན་ན་བསྟན་མཉམ་
དུ་འདོད་དགོས་ལ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྐུ་ལ་ལོགས་པར་བཞག་པའི་ཆོས་སྐུར་འཆད་པ་ཡིན་ན། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། སོགས་ཀྱང་དེ་ཉིད་འཆད་པར་འགྱུར་བས། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་
མ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞུང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཁོ་ན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཞེད་ལ་སློབ་དཔོན་ནི་གཞུང་དེ་གཉིས་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་མིན་གྱི། དང་པོས་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང། གཉིས་པས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཆོས་སྐུར་
བཞག་པ་དེ་ཉིད་འཆད་པ་ཡིན་པས་འདིར་སྐུ་བཞིར་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཞེད་པ་ཙམ་ཡིན་ཅིང། དེ་དག་གི་བརྒལ་ལན་ནི་ཚིག་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་ནུས་སོ། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་མཚན་ཉིད། སྟོབས་སོགས་བྲལ་

[208B] ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་མཚན་ཉིད། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་གྱི་གཟུགས་སྐུ་མཐར་ཐུག་སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན་ཉིད། བསོད་ནམས་ཀྱི་
ཚོགས་ཀྱི་བདག་འདྲས་གང་ཞིག་སོ་སྐྱེ་ལས་དག་ལ་ཡང་དངོས་སུ་སྣང་བའི་གཟུགས་སྐུའོ། །བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་སྐུའི་མཚན་ཉིད། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་
ཤེས་མཐར་ཐུག་གོ་འདི་དག་གི་སྤྲོས་པ་རྒྱས་པར་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་འདིར་མངས་པས་འཇིགས་ཏེ་མ་བྲིས་སོ། །གསུམ་པ་དངོས་བཏགས་དཔྱད་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་སངས་རྒྱས་མིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་མི་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཟེར་བ་ནི་བབ་
ཅོལ་ཏེ། མཁྱེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཟེར་རམ། མཁྱེན་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར། དང་པོ་ལྟར་ན་མ་གྲུབ་སྟེ། སྟོབས་སོགས་བྲལ་འབྲས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འདི་ལ་མངའ་བའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་འདིའི་བདག་ཉིད་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་མིན་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཡིན་པར་ཐལ། དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་འགོག་
བདེན་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་མིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་རྒུད་བླར། ཇི་ལྟ་བཻ་ཌཱུ་རྱས་གཞི་གཙང་མ་ལ། །ལྷ་དབང་ལུས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་

[209A]༄༅། །ལྟར། །དེ་བཞིན་འགྲོ་སེམས་ས་གཞི་གཙང་མ་ལ། ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་འཆར། ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བའི་མཚམས་མེད་མི་སྲིད་པར་ཐལ་
བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཡིན་ན་དངོས་སུ་ཆོས་འཁོར་མི་བསྐོར་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ་བ་དང། བྱང་སེམས་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་སངས་རྒྱས་མི་སྲིད་པར་ཐལ་ལོ། །རྒྱུད་བླའི་ལུང་དེ་ནི། ཇི་ལྟར་བཻ་ཌཱུ་རྱའི་ས་གཞི་གཙང་
མ་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་གྱི་ས་ཕལ་པ་ལ་མི་འཆར་བ་ལྟར། གདུལ་བྱའི་སེམས་ལས་དག་ཅིང་གཙང་བ་ལ་གཟུགས་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་ནམ་རྣམ་པ་འཆར་གྱི་མ་དག་པ་ལ་མི་འཆར་ཞེས་པ་དང། རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་དོན་བྱེད་པའི་དཔེ་ཙམ་
ཡིན་གྱི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བརྒྱ་བྱིན་མིན་པ་ལྟར། གཟུགས་སྐུ་སངས་རྒྱས་མིན་ཞེས་སྟོན་པ་མིན་པས་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཚིག་གིས་རྒྱུད་མ་རུངས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ནི། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་སོ་
སོར་ཕྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པ་དང་ཇི་སྙད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཆོས་ཉིད་འཇལ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་
ནི། ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཆོས་ཅན་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་འཇལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཅིང། དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་པ་དངོས་སུ་འཇལ་བ་མིན་ལ། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་དངོས་སུ་འཇལ་བ་མིན་ནོ། །འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་

[209B] གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་མིན་པར་འཇལ་ན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་དངོས་སུ་རྙེད་དོན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་
ཡིན་པ་བུད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མའི་དངོས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ན། དེས་དངོས་སུ་རྙེད་དོན་ཡིན་དགོས་པར་སོང་བས། མྱུ་གུ་དང་བདེན་མེད་ཀྱི་ཚོགས་དོན་དེ་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་འཇལ་བའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གིས་དངོས་སུ་རྙེད་དོན་དུ་ཐལ་
དེའི་དངོས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་དངོས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པ་ལ་དཔེ་དངོས་སུ་རྙེད་དོན་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅིང། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་
སུམ་ཚད་མས་དངོས་སུ་གཞལ་ན་དེས་དེ་དངོས་སུ་རྙེད་དོན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཐལ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་ཡིན་པ་ལ། རང་གི་དངོས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ན་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇལ་བས་མ་ཁྱབ་ཅིང། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་
ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་རང་གི་དངོས་ཀྱི་གཞལ་བྱར་གང་སོང་ཐམས་ཅད་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇལ་བས་ཁྱབ་བའི་ཕྱིར་དང། ཡུལ་དེ་ལ་གཉིས་སྣང་ཡོད་ན་ཡུལ་དེ་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མར་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་
གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པ་ཡང་ཞི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་འདྲའི་རིག་ཤེས་དེ་ཡང་མྱུ་གུའི་སྟེང་དུ་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ཀྱང། དེ་ལ་གཉིས་སྣང་མེད་ལ། མྱུ་གུ་དང་བདེན་མེད་ཀྱི་ཚོགས་དོན་ལ་གཉིས་སྣང་

[210A]༄༅། །ཡོད་ཀྱང་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མིན་ནོ། །འདི་དག་གི་དགག་སྒྲུབ་རྒྱས་པར་གཞན་དུ་འཆད་པར་འདོད་དོ། །གཞན་ཡང་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དང། ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མི་འགལ་ན། དེ་དག་གི་དངོས་སུ་རྙེད་དོན་གཉིས་ཀྱང་མི་
འགལ་བར་ཐལ། འགལ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ག་ཡིན་པ་འགལ་ལོ། །འོ་ན་རྣམ་མཁྱེན་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་ཀ་ཆ་ཤས་སུ་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཡིན་
ནོ། །དེས་ཇི་ལྟ་བ་ཡང་འཇལ་ལ། ཇི་སྙེད་པ་ཡང་འཇལ་མོད་ཀྱི། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་མི་དགོས་ཏེ་དཔེར་ན་ཁྲ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་འཛིན་ཡང་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཡིན་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། དེ་
ལ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་བྱ་ལ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཡུལ་འཇལ་ཚུལ་གྱི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཡེ་ཤེས་བཞིར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་
འདི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དེས་ཆོས་ཅན་མཐའ་དག་ལ་རིས་སུ་མཆད་པར་དམིགས་པའི་ལྡོག་པ་ནས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དནག། བདག་གཞན་མཉམ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ལྡོག་པ་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དནག། ཆོས་ཅན་མཐའ་དག་གི་ནང་སེལ་གྱི་དབྱེ་བ་མ་
འདྲེས་པར་རྟོགས་པའི་ལྡོག་པ་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། སྒོ་ལྔའི་སྣང་བ་ལ་འདོད་དགུར་དབང་བསྒྱུར་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྡོག་པ་ནས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཞག་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་མ་ཏ་ཅི་ཏྲིས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །འོ་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་

[210B] འོན་ཏེ་རྣམ་པ་མེད་པར་འཇལ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དག་གི་འཆད་ལུགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་འབྱུང་མོད་ཀྱི་གཞུང་འདིར་འཐད་པའི་ཕྱོགས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་གསལ་རིག་
གི་ཆ་དང། ཡུལ་རྟོགས་པའི་ཆ་གཉིས་དབྱེར་མི་རུང་ན། སངས་རྒྱས་ལ་རང་རིག་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ཡོད་ན་གཟུང་རྣམ་དང་འཛིན་རྣམ་གྱི་ཆ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་འཆར་བར་གྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འཐད་དོ། །དེ་ཡང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་པོ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་མིན་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་པ་སྲིད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། གདུལ་བྱ་སོ་སྐྱེས་ཀྱང་རྣམ་མཁྱེན་མངོན་གསུམ་དུ་མཐོང་བ་སྲིད་པར་ཐལ་བའི་
ཕྱིར། འོན་ཀྱང་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་པོ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་ཡིན་གྱི་རྫས་གཞན་ནི་མིན་ཏེ། རྫས་གཞན་ཡིན་ན་རྣམ་མཁྱེན་དང་དུས་མཉམ་ཞིང་རྫས་གཞན་ཡིན་པས་འབྲེལ་མེད་དུ་གྱུར་ལ། ངེས་ན་སངས་རྒྱས་མིན་པར་ཐལ་བའི་
ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མིན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མི་འགལ་ཏེ། རྟོག་པ་དང་དེ་མྱོང་རང་རིག་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་འཕྲིན་ལས་ལ་བྱེབ་ཡུལ་ལ་ཡོད་པ་དང། བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་
ལས་བྱུང་བའི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་མངོན་མྠོའམ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དགེ་ལེགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡོད་པའི་དེ་དག་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པའོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་དངོས་དང། ཕྱི་མ་བཏགས་པ་བའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དོན་ལ། རྟེན་སྐུའི་

[211A]༄༅། །དབྱེ་བ་དང་བརྟེན་པ་འཕྲིན་ལས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་པ་ལས། དང་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་འཆད་དོ། །དེ་ལ་རྩ་བ་ན་འཕགས་པ་ལྟར་ན་ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྣམ་
པར་དག་ཅིང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་དག་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཞེས་འཆད་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སློབ་དཔོན་ལྟར་ན། ཐུབ་པའི་
ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི་སློབ་ལམ་དུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་དག་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་དབྱིངས་སྐྱེ་བ་
མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཞེས་འཆད་དོ། །འགྲེལ་པ་ལ་དངོས་དང། ཆོས་ཅན་གྱི་སྐུ་གསུམ་ལོགས་སུ་བཞག་པའི་དགོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཅན། ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་
ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་འདི་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་རྣམས་
གློ་བུར་བ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང། རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མས་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་འགོག་བདེན་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་མངོན་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་

[211B] རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པར་ཆོས་ལ་དྲི་མ་བསལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཐོབ་པ་ཡིན་ཅིང། རང་ཉིད་བཅོས་མ་མིན་པའི་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་
ས། །གཉིས་པ་ནི། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཙས་སོགས་སྨྲས་པ་ལ། སྐུ་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ལ་སྐུ་ལེགས་པར་འཇོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐུ་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་ཆོས་ཅན། དོན་
དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་ཀྱང། ཐ་དད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དོ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་གང་ཟག་སོ་སོའི་ཇི་ལྟར་མོས་པས་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྣང་
ཚུལ་ཐ་དད་པས་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་ན། སྐུ་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་རིམ་པ་བཞིན་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ཐ་མི་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལུགས་ལས། སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱ་
ཤེས་པ་ལས། །གཞན་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ། །གང་ཕྱིར་དབེན་པས་དབེན་གྱུར་ལས། །ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ། དངོས་ཀྱི་དོན། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། གཞུང་འདིས་
ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་པར་བཤད། མ་བསྟན་པར་འདོད་པ་དགག། བསྟན་པར་འདོད་པ་ལ་རྩོད་པ་སྡང་བའོ། །དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་སོགས་སོ། །འགྲེལ་པ་ལ། ཡོན་ཏན་སོ་སོར་བཤད་པ་དང་བསྡོམས་ཏེ་སྐུར་

[212A]༄༅། །བཞག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཕལ་ཆེར་སྔར་བཤད་ཟིན་པས་ཡར་མི་འཆད་ཅིང། སྔར་མ་བཤད་པ་རྣམས་འདིར་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་གི་སྡང་ཟད་པར་ལ་བརྒྱད་ལས། མཚན་ཉིད་ནི། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་
ནས་དམིགས་པའི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་པ་སྤྲོ་བ་བྱེད་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའོ། །གཉིས་པ་སྒྲ་དོན་ནི། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཁྱབ་པར་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་ཟད་པར་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་རྟེན་ལ་ལུས་རྟེན་ནི། མཛོད་ལས་
གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་ཁམས་གསུམ་གྱི། །རྟེན་ཅན་ལྷག་མ་མི་ལས་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། སེམས་རྟེན་ནི། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་ལ། མཛོད་ལས། དང་པོ་བརྒྱད་བསམ་གཏན་བཞི་
པ་དང། ཐ་མ་གཉིས་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་དོ། །བཞི་པ་དམིགས་པ་ལ། སའི་དམིགས་རྟེན་མ་བཤད་ཅིང། གཞན་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟར། སྣོད་ཆུ་གཙང་མས་བཀང་བ་དང། མེ་སྦར་བ་དང། རླུང་ལུས་ལ་ཕོག་པ་དང། ཚོན་སྔོན་པོས་དཀྱིལ་
འཁོར་བྱས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོས་བྱས་པ་དང། མཐོ་གང་སོར་བཞི་ཙམ་གྱི་བུ་ག་ནས་ནམ་མཁའི་མཐོངས་བཏོད་པ་དང། བུམ་པའི་ནང་དུ་མར་མེ་བཞག་པའི་འོད་བུ་གའི་ངོས་ནས་རྩིག་པ་ལ་ཕོག་པ་རྣམས་སོ། །ལྔ་པ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་ནི་
བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་རྟེན་དེ་དག་ཡུལ་དུ་བྱས་ཏེ། ཆུ་ཞེས་སོགས་སོ་སོའི་མིང་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ཡང་སྦྱངས་པ་མ་བྱས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། སྔར་སྦྱངས་པ་བྱས་པ་ལ་ནི་

[212B] འཕགས་པ་ལེགས་མཐོང་བཞིན་ནོ། །དྲུག་པ་མཚན་མ་ལ། འཛིན་པའི་མཚན་མ་ནི། སྔ་མ་བརྒྱད་ལ་དམིགས་རྟེན་གཡོ་བའི་རྣམ་བཅན་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་རིམ་བཞིན། བསྐྱེད་ཀྱང་མི་འཕེལ་བ་དང་
ཐོགས་བཅས་སུ་སྣང་བ་སྟེ་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་སོ། །སྣང་བའི་མཚན་མ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པའི་ནོར་བུའི་རླུང་ལྟར་མི་གཡོ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་དང། ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པའི་ཟླ་བ་དམར་པོ་ལྟ་བུ་དང། འདུག་པ་ལྟར་མི་གཡོ་བ་དང། སྔོན་པོ་སོགས་བཞིའི་
དམིགས་རྟེན་ནམ་མཁར་འཕགས་ནས་ནོར་བུའི་རླུང་གཡབ་སྣང་བ་དང། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་གྱུར་ནས་གནས་ཤིང་བསྐྱེད་ན་འཕེལ་བ་དང། སྣང་བའི་ཚོགས་སྟུག་པོ་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་འདྲ་བར་ཐམས་ཅད་ལ་གསལ་བ་རྣམས་ཏེ། གྲུབ་པའི་རྟགས་སོ། །བདུན་པ་བྱེད་
ལས་ནི། རིམ་པ་ལྟར་སྤྲུལ་ནས་གོམས་པ་འདོར་བ་སོགས་དང། ཕུང་པོ་སྦྱོང་བ་སོགས་དང། རླུང་ལྟར་མགྱོགས་པ་སོགས་དང། རིན་པོ་ཆེ་སྔོན་པོ་སོགས་ཀྱི་ས་གཞིང་བསྐྱུར་བ་སོགས་དང། རྩིག་པ་སོགས་ལ་ཐོགས་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང། རྨུགས་པ་དང། གཉིད་ཀྱང་རིང་
དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི། །བརྒྱད་པ་དབྱེ་བ་ནི། ཟད་པར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ལ་དབྱེ་ན་བདག་རྐྱེན་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་ཡུལ་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་ནམ་མཁའ་
དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་དམིགས་ནས་ཇི་ལྟར་འདོད་བ་བཞིན་ཁྱབ་པར་སྤྲོ་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་རྣམས་སུ་ཡོང་བའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་གཞན་ལ་ཟད་པར་མ་བཞག་ཅེ་ན། དབང་པོ་

[213A]༄༅། །རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྤྲོ་མི་ནུས་ལ། སྒྲ་ལ་རྒྱུན་མེད་ཅིང། དྲི་རོ་གཟུགས་ཁམས་ན་མེད་པས་ཁྱབ་པར་སྤྲོ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང། རྟེན་འབྱུང་བ་མེད་པར་བརྟེན་པ་འབྱུང་འགྱུར་ཁྱབ་པར་སྤྲོ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་རྐྱེན་གྱིས་མི་གནོད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ། ནང་གཟུགས་
སུ་འདུ་ཤེས་པ་དག་གིས་སོ་སོར་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པ་དག་ཏུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་བལྟ་བ་དང། ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་དག་ཏུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་གཉིས་དང། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བལྟ་བ་གཉིས་གྱི་སྒོ་ནས་དམིགས་
པ་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་ནི། རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཅིང། ཆེ་ཆུང་ནི་སྣོད་བཅུད་དང། བཟང་ངན་ནི་ལྷ་མི་དང། མཛེས་མི་མཛེས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་
དང། མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་སོ། །ཡང་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དག་ཁོ་ནས་ཕྱིའི་གཟུགས་སྔོན་པོ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་བའི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་སྟེ། སྡུག་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་
བའོ། །དེ་ཡང་མདོ་ལས། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་གམ་ཡུལ་བར་ན་སེའི་རས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྔོན་པོ། ཁ་དོག་

[213B] སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བའི་གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་སྟེ་
དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པའོ། །ཞེས་དང། དེ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་ལ་དོང་ཀའི་མེ་ཏོག་དང། དམར་པོ་ལ་བནྡྷུ་ཛི་ཀའི་མེ་ཏོག་དང། དཀར་པོ་ལ་སྐར་མ་པ་བ་སངས་དང་སྦྱར་ནས་གཞན་གསུམ་ཀ་ལ་ཡང་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ནི་སྔོན་པོར་མདོར་
བསྟན་པའོ། །ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཉིད་ནི་ལྷན་སྐྱེས་སོ། །སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་ནི་སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་སྔོན་པོའི་མདངས་ཡོད་པའོ། །མེ་ཏོག་ནི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དཔེའོ། །རས་ནི་སྦྱོར་བྱུང་གི་དཔེའོ། །ཡུལ་བ་ར་ན་སིའི་རས་དཔེར་མཛད་
པ་ནི་ཁ་དོག་ཆེས་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །ངག་དོན་ནི། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཆོས་ཅན། རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དབྱིབས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་བཞི་དང། ཁ་དོག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་བཞི་རྣམས་སུ་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པ་གང་ཟག་ཕ་རོལ་གྱིས་སོགས་སོ། །བརྒྱད་པ་སྨོན་གནས་མཁྱེན་པ་ནི། ཡང་དག་པར་སོགས་སོ། བཅུ་གཅིག་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་ལུས་འདོར་ལེན་
དང། དམིགས་པ་སྤྲུལ་བསྒྱུར་དང་ཐུགས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲངས་མེད་པ་དང། ཡེ་ཤེས་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བཅུ་གཉིས་པ་ནི་ཆོས་ཅན། དབང་བཅུ་ཐོབ་སྟེ། ཚེ་ལ་དབང་བ་སོགས་བཅུ་ཡི་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཚེ་ལ་དབང་བ་ནི། ཚེ་ཇི་ལྟར་

[214A]༄༅། །འདོད་པ་བཞིན་བྱིན་གྱིས་རློབ་ནུས་པའོ། །སེམས་ལ་དབང་བ་ནི། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ནུས་པའོ། །མས་པ་ལ་དབང་བ་ནི་ནོར་གྱི་ཆར་འབེབས་པའི། །ལས་ལ་དབང་བ་ནི། ས་གང་མར་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ས་འོག་མར་
སྨིན་པར་བསྒྱུར་ནུས་པའོ། །སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་ནི། བསམ་གཏན་ལས་མཉམས་བཞིན་དུ་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་ནུས་པའོ། །མོས་པ་ལ་དབང་བ་ནི། ས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བསྒྱུར་ནུས་པའོ། །སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་ནི། གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་སྨོན་ལམ་གྲངས་མེད་པ་
འགྲུབ་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་ནི། གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟོན་ནུས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་ནི། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པའོ། །ཆོས་ལ་དབང་བ་ནི། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་
སྟོན་ནུས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །གཉིས་པ་བསྡོམས་ཏེ་སྐུར་བཞག་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཟག་བཅས་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་ཟག་མེད་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ལས་ཐ་
དད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེང་གེ་བཟང་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་གི་བཞེད་པའོ། །གང་དག་བདག་ཉིད་མཁན་པོ་རྣམ་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པ་བཀོད་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་རིགས་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་བརྟན་མེད་དོ་
གཉིས་པ་མ་བསྟན་པར་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། སུན་འབྱིན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི་འདི་ལྟར། བཞུང་སྔ་ཕྱི་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དུ་འདོད་པ་གཞན་དག་ནི། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་དག། ཐོབ་གྱུར་རྣམ་ཀུན་རྣམ་

[214B] །དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བའི་རྐང་པ་གཉིས་པོ་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཁོ་ན་སྟོན་པར་ཁས་བླངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་དམ་ཆོས་
ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་སྤྲེལ་ལོ། །འོ་ན་ཆོས་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་ཅི་སྟེ་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པ་ལས་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་དབང་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་
ཕྱིས་ཏེ་མི་མངོན་པར་བྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཐ་སྙེད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་ནས་འོ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་གང་དག་གི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་ཆོས་ཅན། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གང་དག་ཅིག་ཡིན་ཅེ་ན། དེ་རྒྱས་
པར་འཆད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང། ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞུང་སྔ་ཕྱི་དེ་གཉིས་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དུ་
མི་འདོད་པ་གཞན་དག་ན་རེ། སྐུ་གསུམ་པོ་གང་ཡང་མིན་པའི་སྐུ་བཞི་བརྒྱན་གྱི་རྩ་ཚིག་གིས་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་སྐྱོན་འདི་ཡོད་དེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་
སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་གྱི་བྱ་བ་མཛད་པ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཇི་ལྟར་སྐུ་གསུམ་དུ་བསྡུ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང། ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་

[215A]༄༅། །གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་གང་ཡང་མིན་པའི་སྐུ་སྐབས་འདིར་མ་བསྟན་པ་གང་ཞིག། ཁྱོད་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླངས་དགོས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་རོ། །གསུམ་པ་བསྟན་པར་བཤད་
པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རྩོད་པ་དགོད་པ་དང། ལན་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བཅས་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་རྒྱས་
བཤད་དུ། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་སྟོན་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟོན་པའི་ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་འབྱུང་བར་མི་རིགས་སོ། །དེ་བས་ན་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སྐུ་ནི་གསུམ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི། གཞན་དག་ན་རེ། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་
མཐུན་ཚད་མེད་དང། ཞེས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་མིན་པའི་ཆོས་སྐུ་འཆད་པའི་ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་ཡིན་ཀྱང། འདིའི་ལུས་རྣམ་བཞག་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། ཆོས་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ། ཞེས་པའི་ཆོས་སྐུ་ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་འདིའི་ལུས་རྣམ་གཞག་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཚིག་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མ་སྨོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་དང་མཛད་པ་སྦྱར་བའི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་སྦྱར་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་འཕྲིན་ལས་
ཀྱི་བདག་རྐྱེན་གྱི་གཙོ་བོར་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཆོས་སྐུ་དང་མཛད་པ་གཉིས་ཀ་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྨོས་བས་ཆོག་མོད་ཅེ་ན། ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་སྦྱར་བདེ་བའི་ངོ་བོར་མཐའ་ཉིད་དུ་སྨོས་པ་ཡིན་

[215B] །དེའི་ཕྱིར་གསུང་རབ་ཀྱི་ཕྱོགས་གཞན་ནས་སྐུ་བཞིར་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་སྐུ་ལ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཚུལ་འདི་དང་མི་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་
དང་སྨན་གནས་མཁྱེན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། ཉན་ཐོས་སོགས་སོ། །རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་པས་འཆད་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བདག་མཐོང་བ་ལས་འགའ་ཞིག་གི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསམས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་ནས། བདག་ལ་དམིགས་ནས་མིའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་
ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཉིད་ཙམ་ཡིན་ལ། ཁྱོད་གྲོང་ལ་སོགས་པར་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་དྲུངས་འབྱིན་པར་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། འཚམས་སྦྱར་ནི། ཉན་ཐོས་སོགས་སོ། །རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་པས་འཆད་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྨོན་གནས་མཁྱེན་པ་ནི་ཆོས་ཅན། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མཚོན་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རང་གི་རང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པས་སོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁྱེན་པ་ཐོགས་པ་
མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་ཏེ་སྤངས་པས་སོ། །རྒྱུན་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། འདྲི་བ་ཀུན་གྱི་ལན་འདེབས་པར་མཛད་པ་ཡིན་པར་བཞེད་དེ། ཡང་དག་པའི་སོ་སོར་རིག་པ་བརྙས་པས་

[216A]༄༅། །སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྨོན་གནས་མཁྱེན་པ་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྨོན་གནས་ཤེས་པ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ། ཁྱོད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལྔ་དང་ལྡན་ཞིང། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཡི་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལས་བཟློག་པ་
ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་མིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། བསྟན་བཅོས་སྔ་ཕྱི་ལ་འགལ་བ་སྤང་བ་དང། མདེ་དང་བསྟན་བཅོས་ལ་འགལ་བ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རྩོད་པས་འཚམས་སྦྱར་བ་དང། དེའི་ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། གང་ལ་རྩོད་ན། སྔར་སྐྱེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་
ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་སྐུ་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་པ་དང། རྟག་གནས་དང། ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་སྐུ་འཁོར་བ་ཅི་སྲིད་པར་རྒྱུན་རྟག་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་རྩད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་དེ་རྟག་ཏུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་
ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བཞུགས་ན་ཡང་རྟག་ཏུ་ཇི་ལྟར་དོན་མི་མཛད་དེ། རེས་འགའ་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་གི་དོན་མི་མཛད་པར་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཅེས་བྱ་བའི་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གཉིས་པ་ལན་ལ། སྐལ་ལྡན་ལ་དངོས་སུ་སྣང་
པའི་ལན་དང། སྐེལ་མེད་ལ་མི་སྣང་བ་དཔེས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་པས་འཆད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཅན། སྐལ་ལྡན་གྱི་གདུལ་བྱ་གང་གིའང་དོན་མི་མཛད་པ་མི་སྲིད་དེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་དང་འཕྲེད་པས་སྔོན་
བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ས་བོན་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་བརྟས་པར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་གང་ལ་གང་གི་དུས་སུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་ནས་ཡུན་དུ་འཕྲད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་

[216B] །འོན་ཀྱང་སྐལ་མེད་ཀྱི་དོན་དངོས་སུ་མི་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་ཉེ་བར་གནས་ཀྱང། རང་གི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པས་སྐྱེད་པ་ལ་
སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་སྣང་བ་རྒྱུ་མ་ཆད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པའི་འབྲས་བུ་དངོས་སུ་སྨིན་པར་རེ་ཤིག་མཛད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། སྙམ་དུ་བྱམས་པས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་འཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་སོགས་སོ། །རྩ་བའི་
ཚིག་དོན་འགྲེལ་པས་འཆད་པ་ནི། དཔེར་ན་སོགས་ཏེ་གོ་སླའོ། །གཉིས་པ་ལ་རྩོད་པ་དང་ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་ཞེས་ཆོས་སྐུ་ལ་སྦྱོར་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ། ཆོས་སྐུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་པར་སྔར་རྩ་བའི་སྐབས་གང་དུའང་དངོས་སུ་མ་སྨྲས་པས་
རྩོད་པ་འདི་བསྟན་བཅོས་རང་གི་རྩོད་སྤང་ལ་སྦྱར་ན་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆོས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཆོས་སྐུ་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། དེ་དང་འགལ་ལོ། །ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འབྱུང་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མདོ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟག་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། དེ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། ལན་ལ། རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀའི་ངག་དོན། དེ་གཉིས་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་
པར་ཐལ། མདོ་ལས། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མཛད་པས་ཁྱབ་པ་དང། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་དོན་གོ་སླའོ། །དོན་འདིའི་ཕྱིར་ཉི་ཁྲི་སྣང་པ་ལས་ཀྱང། དེ་ལྟར་དགོངས་པ་འདིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་དང་རྟག་པ་ཡིན་པར་

[217A]༄༅། །བཤད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་རང་བཞིན་དང། ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་འཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་པས་
བཤད་པ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་སྤྲས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ས་བཅུ་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་དང། ཐབས་གཅིག་ཏུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་དངོས་དང། དེའི་རྒྱུ་བཤད་པའོ། །
དང་པོ་ལ་འཚམས་སྦྱར་ནི། མཚན་ཅེས་དང། རྩ་བ་ནི། དོན་འགྲེལ་པས་རྒྱུ་དང་བཅས་ཏེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཆད་པར་བྱེད་ལ། རྩ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་དོན་གོ་སླའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མཚན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་དག་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོར་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་
ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་ལ། འཚམས་སྦྱར་ནི། རྒྱུ་གྲུབ་པས་ཞེས་སོགས་དང། རྩ་བའི་དོན་འགྲེལ་པས་འཆད་པ་ནི། མཚན་གང་གི་ཞེས་སོགས་ཏེ། དེ་ཡང་གོང་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་དེ་རྣམས་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་གཅིག་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་
ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གྱིས་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ལས་འདི་དག་འགྲུབ་པའི་དོན་ཏོ། །རྒྱས་བཤད་ལ་འཚམས་སྦྱར་ནི། རྒྱུ་དེ་སོགས་དང། ཚིག་དོན་ནི། རྒྱུ་ནི་བློ་མ་སྐྱེལ་བ་སོགས་ཏེ། སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་དཔེ་བྱད་བཤད་པ་ལ། འཚམས་

[217B] དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བའི་ཚིག་དོན་ཕལ་ཆེ་བ་གོ་སླ་ཞིང། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེས་པ་ནི་སྦོམ་ཕྲ་སོགས་འཚམ་པའོ། །སྐུ་ཟླུམ་པ་ནི། ལྟེ་བའི་འོག་ཕྱོགས་དབྱིབས་ཟླུམ་པའོ། །སྐུ་སྐབས་ཕྱིན་པ་ནི་རྐེད་པ་སྐབས་ཕྱེ་པའོ། །སྐུ་མ་རྙོངས་པ་
ནི་ཧ་ཅང་མི་རིང་པའོ། །ཕྱལ་བྱང་བ་ནི་མཐོ་དམའ་དང། རྫེང་རྫེང་པོར་རྒྱུར་བ་མིན་པའོ། །ལྟེ་བ་ཟབ་པ་ནི་གཏིང་རིང་པའོ། །དཔལ་བེའུ་སོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ནི། ཕྱག་ཞབས་ལ་དེ་འདྲའི་རི་མོ་ཡོད་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དཔེ་བྱད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་དག་གང་ལ་ཡོད་པའི་ནང་
གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའི་དཔེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུས་ནང་གི་ཡོན་ཏན་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆེགས་དང་བྲལ་བ་མཚོན་པ་ལྟ་བུའོ། ཞེས་སོགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་སྤྲུལ་
པའི་སྐུ་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་པས་འཆད་པ་ནི། ཤཱ་ཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་གང་གི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་
རྣམས་ཀྱི་འདོད་པའི་དོན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཅན་གསུམ་ཀ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་གཟུགས་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་སྐུ་ཆོས་ཅན། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་
དུ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སྟོན་པ་རྒྱུན་ཆགས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འཕྲིན་ལས་ལ་གསུམ་ལས། མཚམས་སྦྱར་ལ་བཤད་ཟིན་གྱི་མཚམས་སྦྱར་དང། འཆད་འགྱུར་གྱི་མཚམས་སྦྱར་རོ། །དང་པོ་ནི། གོང་དུ་དི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་རང་

[218A]༄༅། །བཞི་རྣམ་དག་གི་ཆ་དེ་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བསོམས་པའི་སྟོབས་ལས་འབྱུངས་བ་སངས་རྒཡྶ་ནང་ཁོ་ནའི་དངོས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་སྐུར་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཤིང་ངེས་པར་གཟུང་
བ་དང། ལ་སོགས་པས་བཅུའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་དངོས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཚན་དཔེ་ལ་ལྟོས་ནས་ལོངས་སྐུར་རབ་ཏུ་བཏགས་པ་དང། ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡང་དངོས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སྟོན་
པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྤྲུལ་སྐུར་རབ་ཏུ་བཏགས་ཤིང་ངེས་པར་གཟུང་བའི་སྐུ་གསུམ་བསྟན་ནས་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་འཕྲིན་ལས་གསུངས་སོ། །དགོས་པ་གང་གི་ཆེད་དུ་ན། གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་པ་འཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་
ཡིན་ནོ། །ཆོས་སྐུ་དེའི་བདག་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུའོ། །དེའི་བདག་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་བསྐྱེད་པའི་སྐྱོན་ནས་དེ་ནི་བྱ་བ་མཛད་པའོ། །རྩ་བ་ནི་
དེ་བཞིན་ཅེས་སོགས་སོ། །དེའི་དོན་འགྲེལ་པས་འཆད་པ་ལ། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དུས་དེས་གོ་རིམ་གཞན་མཚོན་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་ལམ་གྱི་རྟེན་མངོན་མཐོ་ལ་འགོད་པ་དང། ངེས་ལེགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལམ་ལ་འགད་པ་དང། ངེས་ལེགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལམ་
གྱི་འབྲས་བུ་ལ་འགོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། གདུལ་བྱ་ངས་ལེགས་ལ་འགོད་པའི་དང་པོར། མངོན་མཐོ་ལ་འགོད་པར་མཛད་དེ། འགྲོ་པ་བཟང་པོ་ལྷ་ཡི་དང་བཟང་པོ་མིན་པ་ངན་འགྲོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་གནས་པ་མཚན་ཉིད་

[218B] །གཉིས་པ་ལ་ཚོགས་ལམ་ལ་འགོད་པ་དང། སྦྱོར་ལམ་དང། མཐོང་ལམ། སྒོམ་ལམ་འགོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ལྟ་བ་དང། སྤྱོད་པ་རྣམ་དག་ལ་འགོད་དེ། སྦྱིན་པ་དང། ལ་སོགས་པ་སྙན་པར་སྨྲ་
བ་དང། དོན་སྤྱོད་པ་དང། དོན་མཐུན་པ་སྟེ་བསྡུ་པའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི་ལྟ་པ་རྣམ་དག་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ལས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དོན་བ་དང། བླང་བར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་རྟགས་པར་
མཛད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་གཞན་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང། རང་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང། གཉིས་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་འགོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞན་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམ་དག་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དེ། སྒྱུ་མ་མཁན་སྒྱུ་མའི་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་སྡང་མེད་པ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་ཆགས་
པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་བདག་ཉིད་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་རང་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམ་དག་ལ་འགོད་དེ། དེའི་རྗེས་ལ་རང་གི་དོན་འཁོར་གསུམ་
རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱིན་པ་དྲུག་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་འགོད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་གཉིས་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམ་དག་ལ་འགོད་དེ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་སྟེ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་
ལ་འགོད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེ་ནས་སྦྱོར་ལམ་ལ་འགོད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་གོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་འགོད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དེའི་རྗེས་ལ་མཐོང་ལམ་ལ་འགོད་དེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་

[219A]༄༅། །པ་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་དང་པོ་ཆོས་གྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དང་པོར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་སྒོམ་ལམ་ལ་འགོད་པ་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་ནི། ས་གཉིས་པ་
ནས་ལྔ་པའི་བར་ལ་རིམ་གྱིས་འགོད་དེ། དེ་ནས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྒྱུར་གྱུར་པས་ས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྡ་རབ་ཏགས་པར་ཤེས་པའི་སྒོམ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འགོད་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེའི་རྗེས་ལ་སྔ་མ་དེ་བཞིན་དུ་རིམ་གྱིས་ས་དྲུག་པ་ལ་འགོད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགོད་པའི་
ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་ས་བདུན་པ་ལ་འགོད་དེ། ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། དེ་ནས་ས་བརྒྱད་པ་ལ་འགོད་དེ། སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཉན་
ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ས་བརྒྱད་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པའི་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་འགོད་དོ། །ལྔ་པ་ནི། དེའི་རྗེས་ལ་ས་དགུ་པ་ལ་འགོད་དེ། སྨོན་
ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་པའི་མཐུས་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་འཐོབ་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ས་བཅུ་པ་ལ་འགོད་པ་ལ། ས་བཅུ་ཐོབ་མ་ཐག་དང། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་བ་དང། སྲིད་པ་ཐ་མ་ལ་འགོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་ས་བཅུ་པ་ལ་འགོད་དེ། ཡེ་ཤེས་

[219B] གཉིས་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ལ་འགོད་དེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཚོ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ། སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་
འགོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒཡྶ་ཀྱི་དྲུག་དུ་ནེཡ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དང། ནུས་པ་དང། སྤངས་རྟོགས། དག་པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་སོ། །དང་
པོ་ན། ས་བཅུ་ཐོབ་མ་ཐག་དང། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ལ་བཀོད་ཞིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རིམ་པས་ཡང་ས་བཅུ་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་མཐའ་དག་གི་ཡོན་ཏན་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ཚོགས་གཉིས་
ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དནག་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་ཆུང་མི་ཟབ་དང། ཇི་སྙེད་པའི་རྟོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དང་སྤངས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མངོན་གྱུར་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཞིས་བོན་གཏན་མེད་པར་སྤངས་པའི་ཡེས་ཤེས་
དང། དག་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་ཚོགས་དང་ཇི་ལྟ་བའི་རྟོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དོན་དམ་
པར་ཐ་མི་དད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་བཀོད་ནས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་རང་ལ་བསྟན་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་དོན་བདུན་ཅུའི་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟོན་པ་ན། གྲང་ཚན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཉེར་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས། ལས་དང་

[220A]༄༅། །པོ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་བསྟན་པའི་གོ་རིམ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་རིམ་པས་ལྷག་མ་བར་གྱི་ཚིག་གི་དོན་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་ལམ་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གོ་རིམས་ཀྱང་ཤུགས་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་བྱ་ཞིང། གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་རྐྱེན་གྱི་གཙོག་བོ་དོན་བདུན་ཅུའི་ཐམ་འཕྲིན་ལས་སྟོན་པ་ན་གདུལ་བྱ་མངོན་མ་ཐོས་འགོད་པ་ནས་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ལ་འགོད་པའི་བར་བསྟན་པའི་གོ་རིམ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་རིམ་པས་ལྷག་མ་བར་གྱི་གདོན་གདུལ་བྱའི་
རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་གོ་རིམ་ཀྱང་ཤུགས་ལ་ཁོང་དུ་ཆུང་པར་བྱ་སྟེ་འོན་ཀྱང་དངོས་སུ་བཀོད་ན་ཚིག་མངས་སུ་དོགས་ནས་སེང་བཟང་བདག་གིས་ནི་མ་བྲིས་སོ། །དག་དོན་ནི། སེང་བཟང་ཆོས་ཅན། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་གྲོགས་ལམ་རྣམས་
ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལན་པའི་གོ་རིམ་དང། འཕྲིན་ལས་ལ་བསྟེན་ནས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་གོ་རིམ་དངོས་སུ་མ་དྲིས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་སེམས་བསྐྱེད་ཉེར་གཉིས་དང། འཕྲིན་ལས་ཉེར་བདུན་གྱི་གོ་རིམ་དངོས་སུ་བཀོད་པའི་ཤུགས་
ཀྱིས་གོ་ནུས་ཤིང། དེ་དག་དངོས་སུ་བཀོད་ན་ཚིག་མང་དུ་དོགས་ནས་མ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། ཊཱིག་བྱེད་གཞན་དག་དོན་བདུན་ཅུའི་དང་པོ་དང་ཐ་མ་ལ། ཇོག་རིམ་ས་འཚམས་བསྟན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ལྷག་མ་དོན་རེ་བརྒྱུད་ཀྱི་གོ་རིམ་ས་འཚམས་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་
ཞེས་འཆེད་མོད། ཁོང་དུ་པར་བྱ་ཚུལ་རྫུན་གྱི་རིབ་མ་མ་མབྱེད་པར་གསལ་ཕོར་སྨྲོས་ཤིག་དང། ཁོ་བོས་ནི་སུ་ལ་ཡང་སྨྲ་མི་ནུས་པ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ངོ། །གསུམ་པ་སྐབས་བསུད་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་

[220B]།    ༈    །།གཉིས་པ་བར་མ་ལ་དད་པ་ལ་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་པ་ལ། འཚམས་སྦྱར་ནི་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་སོ། །རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་
པས་འཆད་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན། གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དང་པོར་ཐོབ་བསམ་གྱི་ཚེ་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཆོས་སུ་ཅུས་མངོན་པར་མཚོན་པའི་གྲ་ནས་ཡིན་པས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟགས་པ་ནི་ཚིག་ཅན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། མཁྱེན་གསུམ་ཐོས་བསམ་གྱིས་བཏན་ལ་ཕབ་པའི་རྗེས་དེ་ནས་རྟོགས་པ་ལ་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་འདིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་བྱ་
ལ་སྦྱོར་བས་སོ། །རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་ཅན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གུསྨ་སྒོམ་པའི་རྟོགས་པ་རབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཏེ། མཁྱེན་གསུམ་རྣམ་པར་སྒོ་ནས་བསྒོམས་པ་དེ་ནས་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། མཐར་གྱིས་པའི་
མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་ཅན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གུསྨ་གྱི་གོ་རིམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཏེ། དབང་ཐོབ་པ་དེ་ནས་སྔར་རྟོགས་པའི་དངོས་པོ་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་སོ་སོ་བ་དནག་མྠ་དག་ཏུ་རྣམ་འབྱོར་བསྒོམས་པའི་དོན་སླར་
ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡིན་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གཞུང་སྲོང་བར་བྱེད་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མདོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ཆོས་ཅན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཏེ། གོ་རིམས་ཀྱིས་གོམས་

[221A]༄༅། །པ་མཐར་ཐུག་པའི་རྗེས་དེ་ནས་སླར་སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོར་མེད་པས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་ཆོས་ཅན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ནས་སྦྱོར་བ་དེའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་
ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སོགས་སོ། །ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་ནི་སྔ་མ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་བསྡུས་པ་ལ་དད་པ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གསུམ་དུ་བསྡུ་བ་ལ། མཚམས་སྦྱར་ནི། བར་མ་ལ་སོགས་སོ། །རྩ་བ་ནི་ཡུལ་ཅན་སོགས་སོ། །
འགྲེལ་པ་ནི། དང་པོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན། འཇུག་པའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཞེ་ན། དེའི་
འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཆོས་ཅན། སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། མཁྱེན་གསུམ་རྣམ་པས་སྐོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པས་སོ། །སྦྱོར་བ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དེའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཅེ་ན། དེའི་འོག་ཏུ་
ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་ནི་ཆོས་ཅན། འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བཞི་བསྒོམས་པས་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དོན་བསྡུས་པ་བརྒྱད་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལས་གཞན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྒྱས་བཤད་ནི་བརྒྱད་དུ་
ཕྱེ་བའི་སྐབས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པའི་ཁྱད་པར་གཉིས་ལས། ཚིག་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པ་ནི་ཡུམ་གསུམ་སྟེ། གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྟུལ་འབྲིང་རྣོ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དོན་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པ་ནི། མངོན་པར་རྟོགས་

[221B] དྲུག་དང་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། ཡུམ་གསུམ་པོ་རེ་རེས་ཀྱང་འདི་གསུམ་ཀ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གདུལ་བྱ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ་གསུམ་ཀ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བདག་གི་བླ་མ་བཞེད་དོ། །གསུམ་པ་བཤད་པ་
མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱ་བ་ལ། ཡུམ་གསུམ་བརྗོད་བྱ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་དང། འགྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་དང། བྱས་པའི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་དང། ཁེངས་བསྐྱུང་ཞིང་དགའ་བ་རྗེས་སུ་བསྒྲག་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་བརྒྱད་དང། དྲུག་དང་གསུམ་ལ་བདུན་ཅུར་ཕྱེ་བ་ཐམས་
ཅད་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པ་ཀུན་གྱི་བསྡུས་དོན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་ན། ཅི་ཡུམ་ཀུན་བརྗོད་བྱ་གཅིག་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སྨྲ་སྟེ། དེ་ཡང་ལ་ལ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་དོན་ཚང་བ་ཙམ་དང། གཞན་བར་མ་ཉི་ཁྲི་ལས་མངོན་
དོན་རེ་རེ་ལ་ཡང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་བཤད་བྱེད་དེའི་སྟོན་པའི་ཚིག་ཀྱང་ཆང་བ་ཙམ་དང། གཞན་རྒྱས་པ་ལས་དོན་རེ་རེ་ལ་ཡང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་བཤད་བྱེད་དེའི་ཕྱིར། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུམ་གསུམ་པོ་ཀུན་ལའང་དོན་བསྡུས་དེ་ཙམ་དུ་
ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ཡུམ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་གཅིག་འཚང་རྒྱ་བའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་གྱུར་བའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་ལེགས་པར་བསྡུས་པ་མིན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་བཟློས་པའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་
ཏོ༑ ཡུམ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ཚིག་བསྡུས་པ་དང། རྒྱས་པ་སོགས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ཟད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚིག་ལེའུ་བྱས་པའི་འགྲེལ་བ་གསལ་བ་འདི་ནི་བྱས་སོ། །སུས་ན། སེང་གེ་བཟང་པོས་སོ། །གང་གི་སྒོ་ནས་ན། འཕགས་པ་

[222A]༄༅། །རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེ་ཡི་མཐུ་ཡིས་ཡུམ་གྱི་དོན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ནིའོ། །དགོས་པ་མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་གོ་བར་སླ་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མདོའི་ཚིག་དང་ནི་བརྒལ་ལན་གྱི་དག་སོགས་དང་རེ་རེ་ནས་སྦྱོར་བ་མ་བྱས་པར་མཁན་པ་ཡང་ངག་རྣམ་
སྣང་མཛད་བླ་མ་བཟང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་གནང་བ་ཐོབ་ནས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་སྡེབས་ཅེས་སོགས་ཏེ་གོ་སླའོ། །བཞི་པ་ལ། ཁེངས་བསྐྱུང་ཞིང་བཟོད་པར་གསོལ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་བདག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ན་ཞིག་ཡིན་ཏེ་
མིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་རབ་མི་གསལ་བ་དང། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་རང་གི་བློ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱུར་པས་སོ། །དེས་ན་འདི་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དོན་ནི་མ་ལུས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་
གང་ན་ཡིན། བདག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པ་འོན་ཀྱང་རང་དང་གཞན་གྱི་ངོར། བདག་གིས་འབད་པ་བགྱིས་པ་ལ་ནོངས་པ་ཡོད་ན་སྐྱེ་བོ་མཁས་པ་རྣམས་བཟོད་པར་མཛོད་ཅིག་དགའ་བ་རྗེས་སུ་བསྒྲགས་པ་ནི་ཀྱེ་མ་ནི་ངོ་མཚར་བའི་ཚིག་གོ། དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་
གཞུང་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ལོག་ཤེས་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་མྱ་ངམ་གྱི་ཐང་ལ་ཡུན་རིང་དུ་འཕྱིན་པར་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་དུབ་པར་གྱུར་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ངལ་བསོའི་བསྟི་གནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུགས་འདི། ཐེག་ཆེན་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་མགུ་བར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་བཤད་ཟིན་ཏོ།།    ༈    །།དཔལ་ལྡན་མཁས་ལ་རང་གི་འོད་ཟེར་གྱིས། །ལེགས་པར་བྱུང་བའི་མདངས་

[222B] །ཕམ་བྱས་ཐུན་འཚམས་མཛེས་པའི་བློ་གོས་ཅན། །སྨྲ་བའི་ཏོག་དེར་སླར་ཡང་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མགོན་པོ་འཁོར་བའི་ཟམ་སྟེགས་ལ། །རིངས་པར་ཆས་པ་དེ་ཡི་ཞལ། །འཛུམ་དཀར་ཟླ་འོད་བྱུ་རུ་ཡི། །ཡལ་འདབ་ངོས་ལ་རབ་བརྡར་ནས། །རབ་དཀར་
ལེགས་བཤད་མེ་ཏོག་གི། དོག་པ་ཤེས་བྱའི་མེ་ལོང་ལ། །མཁྱེན་པ་བཞིན་དུ་འགྲེམས་མཛད་ཅིང། །འགྲོ་ལ་གསུང་གི་བདུད་རྩི་ཡི། །བགོ་སྐལ་མཛད་པ་གང་ལགས་པ། །དེ་དག་ཀུན་ལས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི། །གཏམ་འདི་ཁོ་ན་སྙིང་པོར་བསྙད། །སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང་སྙིང་པོར་ནི།།
གཅེས་པར་སྦས་པའི་རིམ་པ་འདི། །རིན་ཆེན་མར་གད་ཆུ་བ་ཅན། །གསེར་གྱི་པདྨོའི་ཁོང་གནས་པ། །དྲི་བཟང་རྫོགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན། །ལེགས་བཤད་རྡུལ་ཚོགས་ཐིག་ལེ་ལ། །མ་ཕམ་ཆོས་ཀྱི་བླ་མ་དེས། །སྦྲང་རྩི་རྒྱལ་མཚན་མཛད་པར་གྱུར། །དེ་ཉིད་རིང་ལུགས་གངས་
ཀྱི་སུལ། །བགྲོང་བ་ཀུན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལ། །བཟང་པོ་རི་དྭགས་དབང་པོ་ཡིས། །སྦར་མོ་ངལ་བསོ་བགྱིས་པ་ལགས། །བྱང་ཕྱོགས་རྒྱུད་འདིར་དེ་ཡི་གཞུང། །སྨྲ་བ་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱིས། །མྱོས་པ་ཡི་གེ་འཐོར་བའི་ཚིག། འགྲན་པ་བཞིན་དུ་ཟློས་གར་བྱས། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྔོན་སྤྱད་
པ༑ ༑བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་བགོ་སྐལ་ནི། །མི་མཉམ་རྣམ་དཔྱོད་བྱིན་པའི་དཔལ། །བཟང་པོ་དཔལ་འབྱོར་མཚུངས་པ་ཐོབ། །འདི་ནི་མི་ཕམས་ཞལ་གྱི་བཅུད། །ག་བུར་ཐིགས་རྒྱུན་མ་ཉམས་པ། །བསིལ་བའི་མཐུ་ལས་གདུང་བྲལ་ཞིང། །སྙིང་ལ་མཛའ་བཅུགས་སྦྱིན་པར་བྱེད། །
དེ་ཕྱིར་བདག་གིས་བློ་ལྡན་རི་དྭགས་མིག་བསྐལ་བཟད་གཞུང་ལུགས་ནགས་མཐར་རྩེ་བ་ལ། །སྔོན་མེད་དྲི་བཟང་རྫོགས་པའི་མེ་ཏོག་འཕྲེད། །གཏམ་འདི་རྣ་ལུང་མཛེས་པའི་རྒྱན་དུ་བྱས། །ཚུལ་འདིར་འབད་ལས་རབ་དཀར་དགེ་བའི་དཔལ། །གང་ཞིག་ཐོབ་དེས་དགའ་

[223A]༄༅། །ལྡན་གཞལ་མེད་ཁང། །རྒྱལ་ཚབ་ཞལ་གྱི་དགའ་སྟོན་གྱིས་མཐོ་བར། །ཤེར་ཕྱིན་དམ་པའི་དཔལ་ལ་སྤྱོད་པར་ཤོག། །།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་བའི་རྣམ་
བཤད་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་འགྲན་པའི་ཟླ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་རྒྱལ་བའི་རིང་ལུགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ཏེ་རྗེ་བཙུན་དམ་པ་ཀུ་མ་ར་མ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང། འགྲོ་བ་མ་
ལུས་པའི་མིག་གཅིག་པུ། རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་དམ་པའི་ཆོས་མ་ལུས་པ་འཛིན་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དང་མི་གཉིས་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ལ་སོགས་པ་རྗེ་བཙུན་དམ་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་
རྣམས་ཀྱི་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོས་ལེན་པ། རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་གི་དགོངས་དོན་འབྱེད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པའི་སྤོབས་པ་དགེ་བ་ཅན། མང་དུ་ཐོས་པའི་དགེ་སློང་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བས། གཙང་ཉང་སྟོད་རིག་པའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཆ་དགེ་སྦྱང་དང་
བྲམ་ཟེ་ཆོས་དང་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དག་གིས་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་གནས་རྡོ་རྗེའི་གདན་དུ་སྦྱར་བའོ་



