[#THE FOLLOWING TEXT HAS INCOMPLETE SECTIONS, WHICH ARE ON ORDER]
༄༅། །བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་བཤད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དཀའ་བའི་གནད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་ཀླུ་དབང་གི་རོལ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་དང་པོའི་སྤྱི་དོན་བཞུགས་སོ། །

[001A] །ན་མོ་གུ་རུ་ཨཱརྱ་མཻ་ཏྲ་ཡེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་འགྲེལ་
པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལེགས་བཤད་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་རྣམ་བཤད་སྙིང་པོའི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱི་དཀའ་
བའི་གནད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལེགས་བཤད་སྐལ་བཟང་ཀླུ་དབང་གི་རོལ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ། བླ་མ་དང་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོའི་
ཞབས་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་གཟུང་དུ་གསོལ་ལོ། །

[002A]༄༅། །རྣམ་མང་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་བསམ་པ་ཀུན། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་སྤྱན་གྱིས་ལེགས་གཟིགས་ནས། །རྣམ་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་མཛད་པ། །
རྣམ་འདྲེན་ཐུབ་པའི་དབང་པོར་གུས་ཕྱག་འཚལ། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཁྱེན་བརྩེ་གཅིག་བསྡུས་པ། །རྒྱལ་སྲས་ཐུ་བོ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་བཟུང་སྟེ། །རྒྱལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྲིད་
ལ་དབང་བསྒྱུར་བ། །རྒྱལ་ཚབ་དམ་པའི་ཞབས་ལ་གུས་པས་འདུད། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུམ་དོན་རྒྱ་མཚོ་ཡི། །འཇུག་ངོགས་ཆེ་དེར་བདེ་བླག་གྲོལ་བའི་གྲུ། །རྒྱལ་ཡུམ་རྒྱན་
འདི་གང་གི་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །འགྲོ་ལ་སྣང་མཛད་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་དང། །སངས་རྒྱས་གཉིས་པར་རབ་གྲགས་དབྱིག་གི་གཉེན། །རབ་དགའི་ས་ཐོབ་འཕགས་པ་རྣམ་

[002B] །དེ་ཡིས་རྗེས་བཟུང་བཙུན་པ་གྲོལ་སྡེ་དང། །མཆོག་སྡེ་འདུལ་བའི་སྡེ་དང་རྣམ་སྣང་མཛད། །སློབ་དཔོན་སེང་བཟང་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས། །ཡོན་ཏན་བཤེས་གཉེན་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང། །ཟླ་བ་བཟང་པོ་དཧི་ར་བ་ལ་དང། །
བསྟན་སྐྱོང་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པ་རྡོག་ལོའི་ཞབས། །འབྲེ་ཨར་གཞོན་ནུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤེས་རབ་འབུམ། །བྱང་ཆུབ་འབུམ་དང་གཉལ་ཞིག་འཇམ་རྡོར་དང། །བཟང་རིང་དར་ཚུལ་བརྩོན་འགྲུས་རྡོ་རྗེ་དང། །བོ་དོང་རིན་ཆེན་བརྩོན་འགྲུས་སེང་གེ་
དང༑ ༑ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན། །མཁས་པ་ཉ་དབོན་རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་པ། །ལ་སོགས་རྒྱ་བོད་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ། །བདག་ཅག་སྒོ་གསུམ་གྲུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཁྱད་པར་ལུགས་འདིར་བཀའ་དྲིན་མཉམ་
མེད་པའི། །སྐད་གཉིས་སྨྲ་བ་ཀུན་གྱི་མཆོག་གྱུར་པ། །རྡོག་ལོ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ཁུ་དཔོན་ལ། །སྒོ་གསུམ་གུས་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་དགོངས་འགྲེལ་མཁས་པའི་གསུང། །སྒྲ་དོན་ཇི་བཞིན་ལེགས་བསྒྱུར་
གངས་ཅན་འདིར། །འགྲོ་ལ་ཐར་པའི་ལམ་མཆོག་གསལ་མཛད་པ། །སྤྲུལ་པའི་ཆོས་རྒྱལ་ལོ་པཎ་རྣམས་ལ་འདུད། །མདོ་རྒྱུད་ལུང་གི་ཆུ་ཁུར་ཅིར་ཡང་འཛིན། །དྲི་མེད་རིགས་པའི་གློག་ཕྲེང་དྲག་ཏུ་འཁྱུག་སྟོང་ཉིད་འབྲུག་སྒྲའི་གད་རྒྱངས་
མཐོན་པོ་ཅན། །བློ་བཟང་དབྱར་སྐྱེས་དབང་པོ་དེ་ལ་འདུད། །རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་རྒྱལ་ཚབ་དར་མའི་ཞབས། །མཁས་གྲུབ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དགེ་ལེགས་དཔལ། །གངས་ཅན་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་དགེ་འདུན་གྲུབ། །ཀུན་མཁྱེན་གཉིས་པ་ཆོས་

[003A]༄༅། །འབྱོར་དཔལ་བཟང་དང། །འཇམ་དབྱངས་རྣམ་འཕྲུལ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཞབས། །དེ་སྲས་མཐུ་བོ་དཔལ་འབྱོར་རྒྱལ་མཚན་དང། །བཀའ་དྲིན་མཉམ་མེད་བདེ་ལེགས་མཚན་ཅན་ཏེ། །ལུགས་འདིའི་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་རྣམས་ལ་འདུད། །
རང་ཉིད་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་འདྲིས་ཕྱིར་དང། །རང་དང་སྐལ་མཉམ་གཞན་ལའང་ཕན་པའི་ཕྱིར། །མདོ་རྒྱན་འགྲེལ་བའི་རྣམ་བཤད་རྣམ་གཉིས་ཀྱི། །དཀའ་བའི་གནད་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡི། །མདོ་དང་རྩ་འགྲེལ་སྦྱོར་བའི་ཆུ་གཏེར་ཆེ། །
ལེགས་བཤད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུས་རབ་ཏུ་གཏམས། །སྐལ་བཟང་ཀླུ་དབང་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་གྱིས། །རོལ་པའི་མཚོ་ཆེན་བདག་གིས་བྲི་བར་བྱ།    ༈    །དེ་ལ་འདིར་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་འདི་འཆད་པ་ལ་
བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྤྱིར་བཤད་པ་དང། སྐབས་སུ་བབས་པའི་བསྟན་བཅོས་དངོས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྒྱན་གྱི་བཤད་བྱའི་རྩ་བའི་མདོ་ངོས་གཟུང་བ་དང། རྒྱན་གྱིས་མདོ་དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་དང། རྒྱན་ལ་འགྲེལ་པ་
ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་དང། འགྲེལ་པ་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཇི་ལྟར་འཆད་པའི་ཚུལ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད། བར་དུ་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་
གསུམ་གྱི་ཚོགས་བསགས། མཐར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རི་བོ་ཉི་ཤུ་མཐོ་ལ་བརླིང་པས་ངོས་ཀུན་ནས་བསྐོར་ཞིང་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སྟུག་པོ་ཅན། ལྟ་བ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འཁྲི་ཤིང་གིས་ཐར་པའི་ལམ་

[003B] ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་དྲུག་གི་ལྗོན་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྟེར་བས་དཀྲིགས་པ། སྲིད་པའི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་འཁྱུད་པའི་འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་ལས་ལུས་ཅན་མཐའ་དག་བསྒྲལ་ཏེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ཉམས་སུ་
བསྟར་བའི་འབྲས་བུ་མཆོག་ལ་འགོད་པར་མཛད་ནས། སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་གཞོམ་པའི་ཐབས་སུ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བཀའ་སྩལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་
བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འཚལ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །
ཞེས་དང། མཇུག་ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་ལེའུ། ཀུན་དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་སྲིད་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་སྟོན་
པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འདིའི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོ་ལ་སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག་དེ་ལ་ཡུམ་སྲས་བཅུ་བདུན་དུ་ཡོད་དེ། ཡུམ་དྲུག་སྲས་བཅུ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡུམ་དྲུག་ནི། འབུམ། ཉི་ཁྲི་
ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ། ཤེས་རབ་ཁྲི་བ། བརྒྱད་སྟོང་པ། མདོ་སྡུད་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ལ་ཡུམ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་བརྗོད་བྱ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་

[004A]༄༅། །གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། སྲས་བཅུ་གཅིག་ནི། ཤེར་ཕྱིན་བདུན་བརྒྱ་པ། ལྔ་བརྒྱ་པ། སུམ་བརྒྱ་པ། ཚུལ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ། ལྔ་བཅུ་པ། སྒོ་ཉེར་ལྔ་པ། རབ་རྩལ་རྣམ་གནོན་གྱིས་ཞུས་པ། ཀོའུ་ཤི་ཀས་ཞུས་པ། ཤེར་
ཕྱིན་ཡི་གེ་ཉུང་ངུ། ཤེར་ཕྱིན་ཡི་གེ་གཅིག་མ། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ལ་སྲས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་བརྗོད་བྱ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་ནས་མི་སྟོན་པར་བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་རེ་བ་ཙམ་སྟོན་
པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལ་བཅུ་བདུན་གྱིས་གྲངས་ངེས་བྱེད་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་གྲངས་ཉུང་བའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད། དེ་གྲངས་མང་བའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཤེར་ཕྱིན་ཉི་མའི་སྙིང་པོ། ཟླ་བའི་སྙིང་པོ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ། ལག་ན་རྡོ་རྗེ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཞུས་པ་རྣམས་དེར་མ་འདུས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལ་ལེའུ་གྱ་བདུན་ཡོད་པའི་མདོ་སྡུད་པ་དེའི་ལེའུ་གྱ་བཞི་པ་
ཡིན་པས། དེ་ཟུར་བར་འདྲེན་ན་ལེའུ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཨར་ཆེན་པོ་དང་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་ལུགས་དེ་བཀག་ནས་དེ་ལ་དགུར་ཡོད་དེ། རྒྱས་པའི་རྒྱས་པ་ཤེར་ཕྱིན་བམ་པོ་ལྔ་བརྒྱ་པ། རྒྱས་པའི་འབྲིང་
བམ་པོ་བཞིར་རྒྱ་པ། རྒྱས་པའི་བསྡུས་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ། འབྲིང་གི་རྒྱས་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ། འབྲིང་གི་འབྲིང་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ། འབྲིང་གི་བསྡུས་པ་ཤེས་རབ་ཁྲི་པ། བསྡུས་པའི་རྒྱས་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ། བསྡུས་པའི་འབྲིང་ཤེར་ཕྱིན་

[004B] བསྡུས་པའི་བསྡུས་པ་མདོ་སྡུད་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་བ་རིགས་པ་སྔ་མས་ཁེགས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། མདོ་སྡུད་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པའི་ནང་ཚན་དུ་གསུངས་པ་ལོ་ཙྪ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གླེགས་བམ་བོང་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཚེ་
བཀོད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོད་པའི་ནང་ཚན་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཐད་ཀྱི་སྡུད་འགྲེལ་ལས། རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་པའི་རྗེས་དེ་མ་ཐག་ནས་
ཞེས་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་མདོ་བསྡུས་པ་གསུངས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལ་ཤླཽ་ཀ་ཁྲི་ཚོ་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་མ་ཚང་བས་ལོ་ཙྪ་བ་རྣམས་ཤླཽ་ཀའི་གྲངས་ཙམ་ལ་
ཡང་འཁྲུལ་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བསྡུས་པ་ལ་གསུམ་དུ་འབྱེད་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་དེ། མདོ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལ་བམ་པོ་ཉེར་བཞི་ཡོད་པར་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བས་སྐབས་འདིར་བམ་ཚད་ལ་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།    ༈   
ལུགས་ནི། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་པོ་འདི་ཉིད་འདིའི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་པར། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ལས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ། ཞེས་དང། ལ་ལ་ལས་དོན་གཞན་ལས་ཚིག་གཞན་
ལས་རྣམ་གྲངས་མིང་གིས་ཏེ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུམ་ཀུན་ལས། །དོན་བསྡུས་དེ་ཙམ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་གྱུར་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དེ་ལ་བཞིར་

[005A]༄༅། །ཡོད་དེ། རིགས་ཚོགས་དྲུག་མངོན་རྟོགས་རྒྱན། བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས། གཞུང་འགྲེལ་གནོད་འཇོམས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་ཀྱིས་ཐོགས་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་
འབྲངས་ནས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དགོངས་པ་འགྲེལ། གཞུད་འགྲེལ་གནོད་འཇོམས་ཀྱིས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་ལས། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་
ཕྱིན་པ་ནི། །བསྟན་པ་གསུམ་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །བརྟགས་པ་དང་ནི་གཞན་དབང་དང། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །མེད་ཅེས་བྱ་ལ་སོགས་ཚིག་གིས། །བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་པར་བྱེད། །སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་དཔེ་རྣམས་ཀྱིས། །
གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡང་དག་བསྟན། །རྣམ་པར་བྱང་བ་བཞི་ཡིས་ནི། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་བསྟན་མེད། །ཅེས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་མདོ་འགྲེལ་ཐེག་བསྡུས་སོགས་
ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཞུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གནོད་འཇོམས་སོགས་སུ་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་བཤད་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་རྩ་ཤེའི་ལུང་དྲངས་ནས་བཤད་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས་བརྒྱད་
སྟོང་པའི་དོན་ཚན་སོ་གཉིས་སུ་བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་ལ་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་གཉིས་ནི། དེ་ཉིད་ལས། རྟེན་དང་དབང་དུ་བྱ་བ་དང། །ལས་ནི་སྒོམ་པ་དང་བཅས་པ། །རབ་དབྱེ་རྟགས་དང་ལྟུང་བ་དང། །ཕན་ཡོན་བཅས་

[005B] །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རབ་དབྱེ་ལ་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་སྒོམ་པ་ལ་རྣམ་གཡེང་གི་རྟོག་པ་བཅུའི་གཉེན་པོར་བཅུ། རྟེན། དབང་དུ་བྱ་བ། ལས། རྟགས། ལྟུང་བ། ཕན་ཡོན་དང་དྲུག་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་རྟེན་ནི་སྟོན་པའོ། །དབང་
དུ་བྱ་བ་ནི་བྱང་སེམས་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་རོ། །ལས་ནི་ཡུམ་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པའོ། །རྟགས་ནི་བདུད་ལས་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་སོ། །ལྟུང་བ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་སྤངས་ན་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའོ། །ཕན་ཡོན་ནི་སྟོང་གསུམ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་བཀང་
ནས་བྱིན་པ་བས་ཤེར་ཕྱིན་འབྲི་བ་སོགས་བསོད་ནམས་ཆེ་བའོ། །འོ་ན་གཞུང་འགྲེལ་གནོད་འཇོམས་དེ་གང་གིས་མཛད་ཅེན། འདི་ལ་ཡུམ་གསུམ་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་གནོད་འཇོམས་ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་བ་ཞིག་དང། འབུམ་རྐྱང་བའི་གཞུང་
འགྲེལ་གནོད་འཇོམས་ཞེས་པ་འགྱུར་བྱང་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱི་མ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། འཕང་ཐང་གི་དཀར་ཆག་ཏུ། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་མཛད་པའི་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་གྱི་རྒྱ་
ཆེར་འགྲེལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེ་ལ་མི་མཐུན་པ་མང་དུ་འབྱུང་ཡང། སྔ་མ་རྣམས་ལ་ཁ་ཆེ་མ་ཆེ་བའི་སྡེས་མཛད་པར་གྲགས་པ་ལྟར་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་གཉིས་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་གསུམ་གྱི་
རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་གཞུང་འགྲེལ་གནོད་འཇོམས་ཀྱིས་སྒོ་གསུམ་དང་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་ཡུམ་འགྲེལ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྒོ་གསུམ་ནི། གླེང་གཞིའི་སྐབས་ཕྱེ་བའི་རྗེས་ལ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ། ཞེས་པ་ནས་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་

[006A]༄༅། །བར་གྱིས་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་རྣམས་ལ་གང་གིས་གང་གི་ཕྱིར་གང་ལ་ཇི་ལྟར་སློབ་ཚུལ་བཞི་སྟོན་པ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་སྒོ། དེ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་རྣམ་པར་སྤྲོས་ནས་གོ་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་མཁྱེན་ལས་
བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེར་ཕྱིན་བཟུང་ནས་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པ་འབྲིང་དུ་བསྟན་པའི་སྒོ། དེ་ནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་དྲངས་དགོས་པའམ། ཚིག་ལ་འཆེལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ལམ་ཤེས་ལས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་
པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེར་ཕྱིན་བཟུང་ནས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་སྒོའོ། །རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་ནི་དང་པོར་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་ནས་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་
གཅིག་གོ་དེ་ནས་རབ་འབྱོར་གྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་བརྒྱ་བྱིན་དང། དེ་ནས་རབ་འབྱོར་དང། བྱམས་པ་དང། རབ་འབྱོར་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། རབ་འབྱོར་དང། བྱམས་པ་དང། རབ་འབྱོར་དང། དེ་ནས་ཀུན་
དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་ནས་ཡོངས་སུ་གཏང་པའོ།    ༈    །རང་ལུགས་ལ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་གྱུར་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དེ་ལ་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་དང་
རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསེར་ཕྲེང་ལས། དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་རིགས་ཚོགས་དྲུག་དང། ཤུགས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་བཤད་པ་ན་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་མངོན་རྟོགས་སྐྱེ་བའི་

[006B] རྗེ་བཙུན་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་གཉིས་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་འགྲེལ་ཚུལ་གཉིས་སུ་བྱུང་ངོ། །ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དང་པོ་ནི། རྒྱལ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཚུལ་བསྟན་ནས་ལོ་
བཞི་བརྒྱ་ལོན་པ་ན། རྒྱལ་བའི་མདོ་རྒྱུད་དུ་མ་ནས་ལུང་བསྟན་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་ནས། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་དེ་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་
པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་རིགས་ཚོགས་དྲུག་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལུང་གི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་བ་མཛད་དོ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ལུང་བསྟན་ཚུལ་ཡོད་དེ། ལང་གཤེགས་ལས། ལྷོ་ཕྱོགས་བེ་ཏའི་ཡུལ་དུ་ནི། །དགེ་
སློང་དཔལ་ལྡན་ཞེས་གྲགས་པ། །དེ་མིང་ཀླུ་ཞེས་འབོད་པ་དེས། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་པ། །ང་ཡི་བསྟན་པ་འཇིག་རྟེན་དུ། །བླ་མེད་ཐེག་ཆེན་རབ་བཤད་ནས། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་ཏེ། །བདེ་བ་ཅན་དུ་དེ་འགྲོའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཚོགས་དྲུག་པོ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡུལ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གཞུང་བཞི། ཡུལ་ཅན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱི་རྩ་བར་སྟོན་པའི་གཞུང་གཉིས་ལས། དང་པོ་
ལ་ཡང། དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་གཙོ་བོར་འགོག་པའི་གཞུང་གཉིས། བདེན་པར་མེད་ཀྱང་བྱ་བྱེད་འཐད་ཚུལ་སྟོན་པའི་གཞུང་གཉིས་ལས། དང་པོ་གཉིས་ཡོད་དེ། དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བསྒྲུབ་

[007A]༄༅། །བྱ་བདེན་དངོས་འགོག་པ་རྩ་ཤེ་དང། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྟོག་གེའི་ཚིག་དོན་བཅུ་དྲུག་འགོག་པ་ཞི་བ་མོ་རྣམ་འཐག་གཉིས་སུ་མཛད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། རབ་བྱེད་བདུན་པར་སྐྱེ་གནས་འཇིག་གསུམ་བརྟག་
པ་ལས་འཕྲོས་ནས་བདེན་པར་མེད་ཀྱང་བྱ་བྱེད་འཐད་ཚུལ་སྤྱིར་སྟོན་པ་སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་དང། རབ་བྱེད་དང་པོར་རྐྱེན་བརྟགས་པ་ལས་འཕྲོས་ནས་བདེན་པར་མེད་ཀྱད་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཐད་ཚུལ་སྟོན་པ་ལ་རྩོད་བཟློག་མཛད་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་གཉིས་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལས། བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དེ་ལྟར་དུ་རྟོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་ཡང་མེད་
མི་རུང་ངོ་ཞེས་གཞུང་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་པས། ཞེས་དང། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐར་ལྟ་བ་སྤངས་པའི་ལམ་དགོས་པ་ནི་གཞུང་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་སུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས་ལོ་དགུ་བརྒྱ་ལོན་པ་ན། ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་ལ། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྔོན་རྒྱལ་བ་དུ་མ་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་ཤིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་
རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ། ད་ལྟ་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མགོན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུ་གཞན་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པ། ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཁུར་བཞེས་པའི་སྨོན་ལམ་ལེགས་

[007B] དྲང་ངེས་ཀྱི་མདོའི་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་འགྲེལ་པར་ལུང་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་རབས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལྟ་བ་ལ་མགྲོན་པོ་ཕྱོགས་བསླད་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏེ། ཚིག་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་
ཙམ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་ན་དོ་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་པར་གཟིགས་ཤིང། རང་ཉིད་ཀྱང་ཐུབ་པའི་གསུང་གི་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་མཁྱེན་ནས། ཐུབ་པའི་གསུང་གི་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་
གྱུར་པའི་སྤྱན་མངའ་བའི་རྒྱལ་ཚབ་དམ་པ་དེ་མཉེས་པར་བྱས་ན་ཅི་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་བོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཞུགས་པས་ཞལ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་བརྟེན་ནས་དགའ་ལྡན་ལ་བྱོན་ནས་
ལྷའི་དྲོ་སྐད་གཅིག་གམ། མི་ལོ་ལྔ་བཅུའི་བར་དུ་ཆོས་གསན་པས་གསུང་རབ་མཐའ་དག་གི་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་རྟོགས་ནས། འཛམ་བུ་གླིང་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེས་ཀྱང་གནང་སྟེ། འབྱེད་རྣམ་
པ་གཉིས། རྒྱན་རྣམ་པ་གཉིས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་གནང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་ཐོགས་མེད་ལུང་གང་དུ་བསྟན་སྙམ་ན། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས། ཐོགས་མེད་ཅེས་བྱའི་དགེ་སློང་ནི། །བསྟན་བཅོས་དེ་ནི་དོན་ལ་
མཁས། །མདོ་སྡེ་ངེས་དོན་དྲང་པའི་དོན། །རྣམ་པ་མང་པོ་རབ་ཏུ་འབྱེད། །འཇིག་རྟེན་རིག་པ་སྟོན་བདག་ཉིད། །གཞུང་འབྱེད་དང་ཚུལ་ཅན་དུ་འགྱུར། །དེ་ཡི་རིག་པ་སྒྲུབ་པ་ནི། སཱ་ལའི་ཕོ་ཉ་མོ་ཞེས་བྱ། །དེ་ཡི་སྔགས་ཀྱི་མཐུ་ཡིས་ནི། །བློ་ནི་བཟང་

[008A]༄༅། །པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །བསྟན་པ་ཡུན་རིང་གནས་བྱའི་ཕྱིར། །མདོ་ཡི་དེ་ཉིད་དོན་སྡུད་བྱེད། །ལོ་ནི་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུར་འཚོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ལྷ་ཡུལ་འགྲོ། །འཁོར་བ་རྣམས་སུ་འཁོར་བ་ན། །ཡུན་རིང་བདེ་བ་རྗེས་མྱོང་ནས། །
བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཐར་བགྱིས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་བྱམས་ཆོས་ལྔ་པོ་དེས་མདོ་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་དང། སྦས་དོན་
མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་འགྲེལ་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རེ་ཞིག་ཟབ་མོའི་དོན་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དུ་མ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤེར་
ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་དུ་འགྲེལ་པར་བྱེད་པ་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དང། འབྱེད་རྣམ་པ་གཉིས་གསུངས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དབང་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་
རྣམས་ལ་དང་པོ་ཉིད་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པས་སྟོང་ཞིང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་དེ་ཉིད་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་
བཀྲལ་པ་དང་མཐུན་པར་དབུ་མ་པའི་ཚུལ་དུ་འགྲེལ་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་དང་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འགྲེལ་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་བླ་མ་གསུངས། གཉིས་པ་ནི་

[008B]
བྱེད་པ་ལ་རྗེ་བཙུན་གྱིས་གཏེར་གྱི་ཁ་བྱང་ལྟ་བུའི་མན་ངག་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྐྱན་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ། སྤྱིར་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལ་འགྲེལ་པ་རྒྱ་གར་མར་གྲགས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་དེ། དེ་ལ་མདོ་རྒྱན་སྦྱར་བའི་
འགྲེལ་པ་བཅུ་གཉིས་དང། མ་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་དགུ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཉི་ཁྲི་དང་སྦྱར་བ་བཞི། བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་སྦྱར་བ་གསུམ། མདོ་སྡུད་པ་དང་སྦྱར་བ་གསུམ། འབུམ་རྐྱང་པ་དང་སྦྱར་བ་གཅིག་འབུམ་ཉི་ཁྲི་
བརྒྱད་སྟོང་པ་སྟེ་ཡུམ་གསུམ་ག་དང་སྦྱར་བ་གཅིག་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེས་མཛད་པའི་ཉི་ཁྲི་སྣང་བ། བཙུན་པ་གྲོལ་སྡེས་མཛད་པའི་ཉི་ཁྲི་རྣམ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོས་མཛད་པའི་
ཉི་ཁྲི་ལེའུ་བརྒྱད་མ། ཤཱན་ཏི་པས་མཛད་པའི་ཉི་ཁྲི་དག་ལྡན་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་མཛད་པའི་རྒྱན་སྣང། ཤཱན་ཏི་པས་མཛད་པའི་སྙིང་པོ་མཆོག་ཨ་བྷྱ་ཀཱ་རས་མཛད་པའི་གནད་ཀྱི་ཟླ་འོད་རྣམས་
སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོས་མཛད་པའི་སྡུད་པའི་དཀའ་འགྲེལ་རྟོགས་སླ། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྡུད་པའི་དཀའ་འགྲེལ། ཁ་ཆེ་དྷ་རྨཱ་ཤྲཱིས་མཛད་པའི་ཤེར་ཕྱིན་མཛོད་ཀྱི་ལྡེ་

[009A]༄༅། །མིག་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁ་ཆེ་དྷ་རྨཱ་ཤྲཱིས་མཛད་པར་གྲགས་པའི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་བཤད་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། ཇོ་བོ་སྨྲྀ་ཏིས་མཛད་པར་གྲགས་པའི་ཡུམ་གསུམ་དོ་ན་བརྒྱད་
ཀྱིས་མཐུན་པར་བསྟན་པ་དེ་དེ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ། ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་ གསེར་གླིང་པས་མཛད་པའི་རྟོག་གེའི་
སྣང་བ། ཤེར་འབྱུང་བློ་གྲོས། ཇོ་བོ། གཞོན་ནུ་དཔལ་གསུམ་གྱིས་མཛད་པའི་བསྡུས་དོན་གསུམ། རཏྣ་ཀཱི་རྟིའི་གྲགས་ཆ། ཁ་ཆེ་བུདྡྷ་ཤྲཱིའི་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་ ཁ་
ཅིག་ཕྱི་མ་འདི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པར་མི་འཐད་དེ། འདི་ཐུབ་པའི་གསུང་རབ་སྤྱིའི་དགོངས་འགྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། འདིའི་ལེའུ་ཕྱི་མ་གསུམ་པ་ལའང་ དེ་རྒྱན་གྱི་
འགྲེལ་པར་བགྲངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འདི་མདོ་རྒྱན་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཟུང་མདོ་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ།  ཁ་ཅིག་ཤེར་
ཕྱིན་མཛོད་ཀྱི་ལྡེ་མིག་མདོ་རྒྱན་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་མདོ་ཚིག་དངོས་སུ་མ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེར་མདོ་སྡུད་པའི་དོན་ཚན་རྣམས་སོ་སོར་ཆད་དེ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་

[009B] འདིས་གླེང་གཞི་དང་མཆོད་བརྗོད་སྦྱར་ནས། དེ་ཡང། གླེང་གཞི་རྒྱས་པར་བཀའ་སྩལ་དོན་མཆོག་རྣམས། སྡུད་པར་མཛད་ལ་མཆོད་བརྗོད་ཚིགས་བཅད་
མཛད། །ཅེས་པའོ། །ཞེས་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པ་འདི་བསྟན་བཅོས་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་ལས་འབྱུང་བ་གང་ཞིག་དེ་འདྲ་བ་དེ་བ་རེ་ཐོས་པ་དགས་མཛད་པར་མཁས་པ་རྣམས་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་མི་འཐད་དེ། དེར་ཡུམ་ཆེན་
མོ་ལ་བམ་པོ་སུམ་བརྒྱ། ཞེས་བམ་གྲངས་ཀྱི་བཤད་པ་དང། གདམས་དག་གི་སྐབས་སུ། མཁས་པ་པཎྜི་ཏཱི་ལུགས་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་ཕྱི་རུ་གཅོད། ལྟ་རྟོག་ཕྱི་རུ་བྱེད། ཡུལ་དཔྱད་པས་དེ་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་བ་ལྡོག་པར་འདོད། ཀུ་སུ་
ལུའི་ལུགས་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་ནང་དུ་གཅོད། ལྟ་རྟོག་ནང་དུ་བྱེད། རང་ངོ་རང་གིས་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་སྐྱེ་དགོས། ཞེས་སོགས་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་ལུགས་ལ་མི་འབྱུང་བའི་བོད་ཚིག་དུ་མ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། བཞི་པ་འགྲེལ་པ་གང་གི་རྗེས་སུ་
འབྲང་བ་ནི། འོ་ན་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལ་འགྲེལ་པ་དེ་ཙམ་ཡོད་ན། རང་ཉིད་འགྲེལ་པ་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་འཆད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་སེང་གེ་བཟང་པོས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་
འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་པ་འདི་ཚིག་ཉུང་ཞིང་དོན་འདྲིལ་ལ་དོན་གསལ་བས་ན་འགྲེལ་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར།    ༈    འོ་ན་འགྲེལ་པ་འདིའི་རྗེས་སུ་

[010A]༄༅། །འབྲངས་ནས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་འཆད་ཚུལ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་འཆད་པ་ལ་གསུམ། རྗོད་བྱེད་དོན་ལྡན་གྱི་མཚན་དང། བརྗོད་བྱ་དེ་ལྡན་གྱི་གཞུང་དང། གང་གིས་བསྒྱུར་བའི་འགྱུར་བྱང་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་
ལ༑ དངོས་དང། ཞར་བྱུང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བཧི་ས་མ་ཡ་ཨ་ལཾ་ཀཱ་ར་ནཱ་མ་པྲ་ཛྙཱ་པ་ར་མི་ཏ་ཨུ་པ་དེ་ཤ་ཤཱ་སྟྲ་པྲི་ཏྟི། བོད་སྐད་དུ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཆད། འདི་ལ་ཡང་མཚན་བསྒྱུར་བ་དང། མཚན་བཤད་པ་དང་
དགོས་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱ་གར་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཡུལ་ལ་འདོད་རྒྱལ་དུ་བརྡ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་ནི། འདུལ་བ་ཆིག་ལེའུ་བྱས་པ་ལས། མཉན་ཡོད་གནས་བཅས་ཙམ་པ་ཀ། བ་ར་ཊཱ་སི་ཡངས་པ་
ཅན༑ ༑རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནི་དྲུག་པ་སྟེ། །འདི་དག་གྲོང་ཁེར་ཆེན་པོར་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཡུལ་དེར་སྐད་རིགས་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད་དེ། ཟུར་ཆག་གི་སྐད། ཤ་ཟའི་སྐད། ཡུལ་མི་རང་བཞིན་པའི་སྐད། ས་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དང་བཞི་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། དེའི་ནང་ནས་ས་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་བསྟན་བཅོས་འདིའི་མཚན་ལ། ཨ་བཧི་ས་མ་ཡ། ཞེས་སོགས་འབྱུང་ལ། དེ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བའི་
འགྲེལ་པ། ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཨ་བཧི་ས་མ་ཡ་ནི། མངོན་པར་རྟོགས་པ། ཨ་ལ་ཀཱ་ར་ནི། རྒྱན། ནཱ་མ་ནི། ཞེས་བྱ་བ། པྲ་ཛྙཱ་པ་ར་མི་ཏ་ནི། ཤེར་ཕྱིན། ཨུར་དེ་ཤ་ནི། མན་ངག་ཤཱ་སྟྲ་ནི། བསྟན་བཅོས། པྲྀ་ཏྟི། ཞེས་པ་ནི། འགྲེལ་པའི་སྐད་དོད་

[010B] གཉིས་པ་ལ། བསྟན་བཅོས་འདི་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལ་མན་ངག་ཅེས་
བརྗོད་པའི་རྒྱུན་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་མདོ་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་མན་ངག་སྟེ་ཐབས་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལ་བསྟན་བཅོས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འཆོས་སྐྱོབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ངག་རྣམ་དག་
ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རྒྱན་ཅེས་བརྗོད་
པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱན་སྐྱེས་བུའི་ལུས་བཟང་པོ་ལ། འཇོས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱན་གདུ་བུ་ལ་སོགས་པས་སྤྲས་པ་དེ་ཉིད་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱན་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་ཤར་བ་ན་དགའ་བའི་རྒྱན་འདོད་པ་པོ་དགའ་
བསྐྱེད་པ་བཞིན་དུ། རང་བཞིན་གྱི་རྒྱན་ཡུམ་གྱི་ལུས་བཟང་པོ་ལ་མཛེས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱན་དངོས་བརྒྱད་དོན་བདུན་ཅུས་སྤྲས་པ་དེ་ཉིད་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱན་བསྟན་བཅོས་འདིའི་ནང་དུ་ཤར་བ་ན། དགའ་བའི་རྒྱན་ལྟ་བ་པོ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་པས་ན་དེ་ལྟར་
བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། གཟུགས་རྒྱན་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་མེ་ལོང་ནང་སོང་བ། །མཐོང་བའི་དབང་གིས་མི་རྣམས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་མཆོག་སྐྱེད་པ། །དེ་བཞིན་ལེགས་གསུངས་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་

[011A]༄༅། །ལྡན་པ་ཡི། །ཆོས་ཀྱང་དོན་རྣམས་ཕྱེ་བ་མཁས་རྣམས་འདི་ན་དགའ་མཆོག་སྐྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་འདི་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་འགྲེལ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་
བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དོན་གྱི་ཆ་གཙོ་བོར་འགྲེལ་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དང་པོར་རྒྱ་སྐད་སྨོས་པ་ལ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྐང་ལ་བག་ཆགས་
འཇོག་པ་དང། རྒྱུད་ལ་བྱིན་རླབས་འབྱུང་བ་དང། བསྟན་བཅོས་ཁུངས་བཙུན་པར་བྱ་བ་སོགས་ཀྱི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བོད་སྐད་སྨོས་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། ལོ་པཎ་རྣམས་ལ་བྱས་པ་ཤེས་ཤིང་དྲིན་དུ་གཟོ་བའི་ཆེད་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་ཀ་སྨོས་པ་ལ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྐད་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    གཞུང་ཚད་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བམ་གྲངས་དང། འགྱུར་མཐར་
ཕྱིན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཕྱག་བྱས་པ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བམ་པོ་དང་པོ་ཞེས་བཤད། དོན་ནི། བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་བམ་པོ་ལྔ་ཡོད་པའི་དང་པོ་འདི་ནི་འཆད་པ་ལ། བམ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་རྩྭའི་ཕུང་པོ་མང་
པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ལ་རྩྭའི་བམ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར། གཞུང་གི་ཆ་མང་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་བམ་ཚད་ལ་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཤླཽ་ཀ་བདུན་བརྒྱ་རེ་ལ་བམ་པོ་རེར་བྱས་པ་དང། ཡུམ་

[011B] ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ཉེར་ལྔ་ལ་བམ་པོར་བྱས་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་ནི་ཤླཽ་ཀ་སུམ་བརྒྱ་རེ་ལ་བམ་པོ་རེ་རེ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་རྒྱ་དཔེ་ལ་ཤླཽ་ཀ་སྟོང་
ལྔ་བརྒྱ་ཞེས་འབྱུང་ཞིང། བོད་དཔེར་བམ་པོ་ལྔར་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དང་པོར་བམ་གྲངས་སྨོས་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་ཚད་ལ་སྒྲོ་སྐུར་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི་
སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བཤད། དོན་ནི། ལོ་ཙྪ་བས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཐོག་མར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པའི་འགྱུར་ཕྱག་སྨོས་པ་ཆོས་ཅན་
དགོས་པ་ཡོད་དེ། འགྱུར་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྔོན་གྱི་ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི་བཀས་བཅད་དང་མཐུན་པར་བསྟན་བཅོལ་འདི་ལྷག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཤེས་པར་
བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བརྗོད་བྱ་དེ་ལྡན་གྱི་གཞུང་བཤད་པ་ལ། གཞུད་སྤྱིའི་གྲངས་དང། གཞུང་དངོས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞུང་འཆད་པའི་ཐོག་མར་གཞུང་གི་མཚམས་སོ་སོར་བཤད་པ་དང། གཞུང་དེས་རང་གི་རྩ་བ་
ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བསྟན་ན། དཀྱུས་ས་བསྟན་པའི་རྟ་བཞིན་དུ་འཆད་པ་དང་ཉན་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་མི་འཁྲུག་ཅིང་དོན་རྣམས་སོ་སོར་གོ་བར་འགྱུར་བས། རྩ་བས་དོན་དུ་ཞིག་གིས་མདོ་དོན་བཀྲལ་བ་དང། འགྲེལ་པས་རྩ་བ་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་རིམ་

[012A]༄༅། །པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྩ་བས་མདོ་དོན་བཤད་ཐབས་ཡན་ལག་ལྔའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། མདོ་དོན་སྨྲ་བ་དག་གིས་ནི། །དགོས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་བཅས་དང། །ཚིག་དོན་བཅས་
དང་མཚམས་སྦྱར་བཅས། །བརྒལ་ལན་བཅས་ཏེ་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མདོ་དོན་གྱི་ཆེ་པ་ཐོས་ནས་ཉན་པ་དང་འཛིན་པ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཐོག་མར་མདོ་དོན་དགོས་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་
འཆད་པ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ལམ། །ཞེས་སོགས་གསུངས། མདོ་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དགོས་དོན་དེ་ཡང་བསྡུས་དོན་ལུས་རྣམ་བཞག་ལ་རག་ལས་པས་ན། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་
མདོ་དོན་བསྡུས་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པར་བྱེད། དངོས་བརྒྱད་དོན་བདུན་ཅུའི་བསྡུས་དོན་དེ་ཡང་ཚིག་དོན་ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་ལ་རག་ལས་པས། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མདོ་དོན་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་
ནས་འཆད་པར་བྱེད། ཚིག་དོན་གྱི་གོ་རིམ་རྣམས་འབྲེལ་བ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་ལ་རག་ལས་པས། དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །ཅེས་དང། དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་པའི། །ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་དོན་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་སྒོ་
ནས་འཆད་པར་བྱེད། ཅེས་ཁ་ཅིག་བཞེད། རིགས་པ་སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བ་ནི་བརྒལ་ལན་ལ་རག་ལས་པས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་དང། དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ། །ཞེས་དང། གཞན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་

[012B] ༑ཞེས་སོགས་འགའ་ཞིག་གིས་མདོ་དོན་བརྒལ་ལན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་ཅིང། བརྒལ་ལན་ཕལ་ཆེར་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་བརྒལ་བ་དང་ལན་གཉིས་ཡོད་པས་བཤད་ཐབས་ཡན་ལག་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་
བཤད་རིགས་པར་བརྒལ་བ་དང་ལན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ན་བརྒལ་བའི་ལན་གདབ་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་བཤད་རིགས་པར། མདོ་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོས་ནས། །ཉན་པ་དང་ནི་འཛིན་པ་ལ། །ཉན་
པ་པོ་དེ་གུས་བྱེད་པས། །ཐོག་མར་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱ། །དེ་སྒྲུབ་དེ་ནི་བསྡུས་དོན་ལས། །བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཚིག་དོན་ལས། །གོ་རིམ་རིམས་པ་སྔ་ཕྱི་དག་མི་འགལ་བ་ནི་གཉིས་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མདོ་དོན་
གྱི་བཤད་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་པོ་གསུམ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། མཚམས་སྦྱོར་ཤུགས་ལ་བསྟན་ལ། བརྒལ་ལན་ཕལ་ཆེར་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཅིང། ཤུགས་བསྟན་དེ་རྣམས་སློབ་དཔོན་གྱིས་འགྲེལ་པར་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ལ་
ཤུགས་བསྟན་གྱི་མཚམས་སྦྱོར་དང་པོ་ནི། འཕགས་པ་བྱམས་པ། ཞེས་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཆོས་བཤེས་ནི་སྐབས་དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་སོ་དྲུག་གཉིས་པ་ལ་ཉི་ཤུ། གསུམ་པ་ལ་བཅུ་བཞི། བཞི་པ་ལ་སོ་ལྔ། ལྔ་པ་
ལ་ཉེར་བདུན། དྲུག་པ་ལ་གཅིག་བདུན་པ་ལ་ལྔ། བརྒྱད་པ་ལ་བཅུ་གསུམ། བར་བ་ལ་གཅིག་བསྡུས་པ་ལ་གཅིག་སྟེ་བསྔོམས་ན་བརྒྱ་དང་ང་གསུམ་ཡོད། དེ་ཡང་སྐབས་ཀྱི་དང་པོར་བསྟན་པ་བརྒྱད་ནི་སྐབས་ཀྱི་གོ་རིམ་ངེས་པའི་མཚམས་

[013A]༄༅། །སྦྱོར་ཡིན་ཞིང། མཚམས་སྦྱོར་གཞན་རྣམས་ཅི་རིགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་མི་རིགས་ཏེ། མཚམས་སྦྱོར་གྱི་རིམ་པ་འདི་དག་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚིག་ཟིན་དྲངས་པ་ཡིན་ནམ། དོན་ཐོབ་དྲངས་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་
ན་མི་འཐད་དེ། སྐབས་དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་ཉེར་ལྔ་ལས་མེད་པས་གྲངས་མང་བར་འགྱུར་ལ། བཞི་པ་ལ་སོ་དྲུག་དང། བརྒྱད་པ་ལ་སོ་དྲུག་ཡོད་པས་གྲངས་ཉུང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། དང་པོ་སོ་དྲུག་གི་དོན་ཐོབ་དེ་
གང་ལ་བྱེད། གལ་ཏེ་དམིགས་རྣམ་རྒྱས་བཤད་ལ་མཚམས་སྦྱོར་གཅིག་ལས་མེད་ཀྱང་ངེས་འབྱེད་བཞི་ཡོང་པས་མཚམས་སྦྱོར་བཞི་ཐོབ་ཅིང་སའི་ཡོངས་སྦྱོང་ལས་བདུན་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་དང་པོ་དང་བཅས། ས་བརྒྱད་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་
བརྒྱད་ཐོབ་པས་སོ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། འོ་ན་གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་མཚམས་སྦྱོར་གཉིས་ཐོབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྐབས་གཉིས་པ་ལ་ཉི་ཤུ་དང། བཞི་པ་ལ་སོ་ལྔ་ལས་གྲངས་
མང་བ་སྨོས་དགོས་པར་ཐལ། སྐབས་གཉིས་པའི་ཉན་རང་གི་ངེས་འབྱེད་བཞི་ཚན་གཉིས་དང། སྐབས་བཞི་པའི་ངེས་འབྱེད་བཞི་ལ་ཡང་མཚམས་སྦྱོར་བཞི་བཞི་དོན་གྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སོང། དེས་ན་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་
ཀྱང་དཔྱོད་པ་མེད་པར་དང་པོ་ལ་སོ་དྲུག་ཅེས་སོགས། རང་ལུགས་སུ་མཛད་པ་མི་འཐད་དེ། སློབ་དཔོན་ཆོས་བཤེས་ཀྱིས་བཤད་པ་དེ་པཎྜི་ཏ་ཐུགས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུ་ལ་དཔྱང་མི་བཟོད་པར་སྣང་བའི་

[013B] འོ་ན་རྩ་བས་མདོ་དོན་འཆད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། འགྲེལ་བས་རྩ་བ་འཆད་ཚུལ་གང་ཞེ་ན། རྩ་བས་མདོ་དོན་བཤད་ཐབས་ཡན་ལག་ལྔའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འགྲེལ་པས་ཀྱང་རྩ་བ་བཤད་ཐབས་ཡན་ལག་ལྔའི་སྒོ་ནས་འཆད་པར་
བྱེད་དེ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྩ་བ་བཤད་ཐབས་ཡན་ལག་ལྔའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ནས། བཤད་ཐབས་ཡན་ལག་ལྔའི་སྒོ་ནས་འཆད་ཚུལ་དངོས་དེ་སྟོན་པ་ལ། འཕགས་པ་བྱམས་པ་
ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་བྱ་བ། བརྩམ་བྱ་གཞུང་གི་རང་བཞིན། བརྩམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། འགྲེལ་པ་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་
དང༑ རྩ་བ་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་བྱ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱག་འཚལ་བ་དང། སློབ་དཔོན་སྔ་མས་གཞུང་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་ཚུལ། རང་གི་བློའི་ཆེ་བ་བསྟན་པ། བརྩམས་པ་ལ་གཞན་འཇུག་རིགས་པར་གདམས་པ། ཁེངས་
བསྐྱངས་ཏེ་རྩོམ་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པ་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་འགལ་པ་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར་གཞུང་ལམ་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་མཆོད་བརྗོད་མཛད་པ་དེ་སྟོན་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ། །གུས་ཕྱག་
འཚལ། །ཞེས་གསུངས། དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་ཕྱག་འཚལ་ཞེ་ན། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཡུམ་གསུམ་གའི་རྒྱན་དུ་འགྲེལ་བའི་འགྲེལ་པ་རྩོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཆེད་དུ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་དེ་སྟོན་པ་ལ། དེའི་རྒྱན་ཚིག་ལེའུ་

[014A]༄༅། །བྱས་པ་དག་ཀུན་གྱི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་བར་ནི། །རྣམ་པར་དབྱེ་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས། རོང་ཊཱིཀ་པས་འབྲེལ་པ་འདི་མདོ་རྒྱན་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་གྱི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་བར་ནི། །ཞེས་དང། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རྣམ་
པ་གསུམ་ཆར་ལས་ཀྱང། ཞེས་སོགས་དང། འཕགས་བཞིའི་མངོན་རྟོགས་བསྡུས་ཚུལ་གྱི་སྐབས་སུ་ཡུམ་གསུམ་གའི་ལུང་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་འགྲེལ་པ་འདི་དབུས་མཐའ་དང་རྒྱན་སྦྱར་
བའི་འགྲེལ་པ་སོགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། སྐབས་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པར། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་དབུས་མཐའི་ལུང་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་ཤིང། སྐབས་བཞི་པའི་འགྲེལ་པར། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་
ལས་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་སོགས་མཛོད་ཀྱི་ལུང་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་འགྲེལ་པ་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར་གཞུང་ལམ་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་གསུམ་ལ་མཆོད་བརྗོད་མཛད་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་
པ་ཡོད་དེ། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པའི་མདོ་ལས། བསོད་ནམས་རྣམ་སྨིན་བདེ་སྟེར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སེལ། །བསོད་ནམས་ལྡན་པའི་མི་ཡི་བསམ་པ་རྣམས་ཀྱང་འགྲུབ། །བདུད་བཅོམ་ནས་ནི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་རེག་པར་འགྱུར། །མྱ་ངན་ལས་
འདས་ཞི་བ་བསིལ་བའི་དངོས་པོ་འང་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཕྱག་བཙལ་བས་བསོད་ནམས་དཔག་མེད་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ལ། དེའི་མཐུས་བསོད་ནམས་མིན་པ་སོགས་ཀྱི་བར་ཆད་ཞི་སྟེ་རྩོམ་པ་མཐར་

[014B] འཇིག་རྟེན་ན་དམ་པ་རྣམས་བྱ་བ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ཐོག་མར་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཕྱག་མཆོད་བྱེད་ལ། འདིར་ཡང་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་མཆོད་བརྗོད་བྱས་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ནི་དམ་པའོ་
ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་མཛད་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། རྩོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་ཤེས་རབ་སྡོང་བུ་ལས། དམ་པ་མང་པོ་ཁས་འཆེ་མི་
བྱེད་ལ། །གལ་ཏེ་དཀའ་བས་ཁས་ནི་བླངས་གྱུར་ན། །རྡོ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་ལྟ་བུར་ནི། །ཤི་ཡང་གཞན་དུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་ཚིགས་བཅད་འདིས་འགྲེལ་པ་འདིའི་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་བསྟན་ཏེ་
རྐད་པ་དང་པོས་ཉིད་དགོས་དང། གསུམ་པས་དགོས་པ་དང། དམ་བཅས་བརྗོད་བྱ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། འབྲེལ་བ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འགྲེལ་པ་འདི་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཡོད་དེ། བསྟན་བཅོས་མངོན་
རྟོགས་རྒྱན་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཁྱོད་ཀྱི་བཤད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཡུམ་གསུམ་གའི་རྒྱན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ཉིད་དགོས་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཡུམ་གསུམ་གའི་རྒྱན་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཐོས་བསམ་གྱིས་ཞུགས་ཏེ་མཐར་ཤེར་ཕྱིན་ཐོབ་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཉིད་དགོས་ཡིན་པའི་

[015A]༄༅། །ཕྱིར༑ དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཉིད་དགོས་ཁྱོད་ཀྱི་དགོས་པ་ལ་འབྲེལ། དེ་ཁྱོད་དང་འབྲེལ་བ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། ཁོ་ན་རེ། ཀུན་གྱི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་བར་ནི། །
ཞེས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཡུམ་གསུམ་གའི་རྒྱན་དུ་འགྲེལ་བའི་འགྲེལ་པ་རྩོམ་མི་རིགས་ཏེ། ཁྱོད་ལ་འགྲེལ་པ་རྩོམ་པའི་ཕྱི་ནང་གི་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པའི་རྒྱུ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནས་བཟུང་སྟེ་དམ་པ་བར་མ་ཆད་པའི་གདམས་ངག་དང་ལྡན་པ། ཤེས་བྱ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པ་སོགས་ནང་གི་རྐྱེན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་
ལྡན་པ། ཡི་དམ་ལྷའི་ཞལ་གཟིགས་ཤིང་གསུང་གི་གནང་བ་ཐོབ་པ་དང་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོ་དེ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དང་པོ་དེ་དང་ལྡན་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནས་
བྱམས་པ། དེ་ལ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་དངོས་སུ་གསན་པའི་མན་ངག་རིམ་པར་བརྒྱུད་དེ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དང། འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེ་དང། བཙུན་པ་གྲོལ་སྡེའི་བར་གྱི་མན་ངག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཕྱིའི་རྐྱེན་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་གྱི་མན་ངག་དང་ལྡན་ཚུལ་དེ་འཆད་པ་ལ། འགྲོ་ལ་ཆགས་པས་ཀུན་ཆགས་མཛད། །ཅེས་སོགས་ཤླཽ་ཀ་བཞི་གསུངས་ཏེ། རྣམ་བཤད་སྙིང་པོའི་རྒྱན་ལས། སློབ་དཔོན་བཞིའི་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་

[015B] དམ་པ་བར་མ་ཆད་པའི་མན་ངག་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། འདི་ལ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་རྣམ་བཤད་མཛད་ཚུལ་དང། དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བཀྲོལ་ཚུལ་དང། འཕགས་པས་ཕྱེ་ཚུལ། བཙུན་པས་
རྣམ་བཤད་བྱས་ཚུལ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། འགྲོ་ལ་ཆགས་པས་ཀུན་ཆགས་མཛད། །ཅེས་སོགས་ཀྱིས་འཆད། གཉིས་པ་ནི། འགྲོ་དོན་རྩ་ལག་དབྱིག་གི་གཉེན། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཆད། གསུམ་པ་ནི། འཕགས་པའི་ཁོངས་སུ་
གཏོགས་པ་ཡི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཆད། བཞི་པ་ནི། དེ་ཡི་འོག་ཏུ་རྣམ་གྲོལ་སྡེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཆད། ཁ་ཅིག་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་དེ་ཉིད་རྣམ་ངེས་དེ་མདོ་རྒྱན་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ་
མདོ་རྒྱན་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་བཅུ་གཉིས་དང། མ་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་དགུ་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་གྲགས་ཤིང། མདོ་རྒྱན་སྦྱར་བའི་ཐོག་མ་ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་ནས་འཛིན་པར་མཁས་པ་རྣམས་ལ་གྲགས་པ་ལྟར་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་
ན༑ བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོའི་རྣམ་བཤད་མཛད། །ཅེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དེ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལ་བྱེད་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན། བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་འདི་དེ་ལྟར། །ཞེས་དང། བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་མ་རྙེད་པར། །ཞེས་
པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱང་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལ་བྱེད་དགོས་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཤེར་འབྱུང་གི་བསྡུས་དོན་ལས་ཀྱང། འཕགས་པ་དང་སློབ་དཔོན་དག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་སྦྱར་བ་ལམ་བལྟོས་པར་བཤད་

[016A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་དེ་ཉིད་རྣམ་ངེས་མདོ་རྒྱན་མ་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པར་གསལ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་ཉིད་རྣམ་ངེས་དེ་ཉི་ཁྲི་ཁོ་ནའི་འགྲེལ་པ་ཡིན་གསུངས་པ་མི་ཐད་དེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། འདི་ལ་ཉི་
ཁྲི་དེ་ཉིད་རྣམ་ངེས་ཟེར་བ་ནི་བརྟག་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོའི་རྣམ་བཤད་མཛད། །ཅེས་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉི་ཁྲི་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་རིགས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། དེ་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལ་བྱེད་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་བཤད་ཚིག་གསལ་ལས། ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ན་བསྟན་བཅོས་ཏེ། དེ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཐད་པའི་
ཕྱིར༑ གསུམ་པ་ནི། ཁོ་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་རྩོམ་མི་རིགས་ཏེ། སློབ་དཔོན་སྔ་མའི་འགྲེལ་པ་ཡོད་པས་ཟློས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། མཁས་པ་སྔ་མ་བཞིའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཚིག་དོན་ཅི་རིགས་པར་རྙེད་ཅིང། ཤེས་
རབ་ཅན་དབྱིག་གཉེན་དང། དད་པ་ཅན་གྲོལ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ནས་མ་རྙེད་པའི་ཡུམ་དོན་མཐའ་དག་ཁོ་བོས་རྙེད་ཅིང་རྙེད་པ་ལྟར་འགྲེལ་བ་བརྩམ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ནང་གི་རྐྱེན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་རྟོགས་
པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཚུལ་དེ་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་མཁས་པས་སྣང་བྱས་ཤིང། །ཞེས་སོགས་ཤླཽ་ཀ་གཅིག་གསུངས། བཞི་པ་ནི། དེས་ན་སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་རྩོམ་རིགས་ཏེ། ཡང་དག་

[016B] འགྲེལ་པ་རྩོམ་པའི་གསུང་གི་གནང་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ན་ཕྱིར་བས་ཀྱི་གཟུར་གནས་རྣམས་འགྲེལ་པ་འདི་ལ་འཆད་ཉན་གྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་
རིགས་སོ། །ཞེས་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟས་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ། །ཞེས་སོགས་ཤླཽ་ཀ་གཅིག་གསུངས། ལྔ་པ་ནི། འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ནས་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་
ཡུམ་དོན་མཐའ་དག་ཁོ་བོ་ཅག་གི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཡང་འགྲེལ་པ་རྩོམ་པ་ལ་སྤྲོ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རང་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པར་འདོད་པའི་བསམ་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་འགྲེལ་པ་བརྩམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་ཁེངས་བསྐྱུངས་ཏེ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཆད་པ་ལ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བདག་གི་ནི། །ཞེས་སོགས་ཤླཽ་ཀ་གཅིག་གསུངས། གཉིས་པ་རྩ་བ་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་བྱ་བ་ལ། གདུལ་བྱ་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཡན་ལག་མཆོད་བརྗོད་
རྟོག་ལྡན་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་དགོས་འབྲེལ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། དངོས་དང། རྩོད་པ་སྤོང་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ་མཚམས་སྦྱོར། རྩ་བ། འགྲེལ་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། འཕགས་པ་བྱམས་པ་ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་འཆད། གཉིས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཞི་བ་འཚོལ་རྣམས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཆད། གསུམ་པ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཆད། གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཆད། དེ་

[017A]༄༅། །ཡང་དག་པོ་ནི། རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར་ཡུམ་ལ་མཆོད་བརྗོད་མཛད་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། རང་ཉིད་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པར་བྱ་བ་དང། གདུལ་བྱ་
གཞན་དག་ཡུམ་ལ་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། འཕགས་པ་བྱམས་པ་རང་ཉིད་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པས། ཞེས་སོགས་གསུངས། འདི་ལ་ཡང། དགོས་
དོན༑ བསྡུས་དོན། མཚམས་སྦྱར་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། རང་དོན་གྱི་དགོས་པ་དང། གཞན་དོན་གྱི་དགོས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འཕགས་པ་བྱམས་པ་རང་ཉིད་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པས། ཞེས་
པས་འཆད། གཉིས་པ་ནི། གཞན་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཕུལ་དུ་དབྱུང་དུ་མེད་ཅིང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འབྱུང་གནས་ལ་དོན་གྱིས་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ། ཞེས་པས་འཆད། གཉིས་
པ་ནི། ཡུམ་ལ་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཕྱག་འཚལ་བ། ཞེས་པས་འཆད། གསུམ་པ་ནི། རེ་ཤིག་དང་པོར། ཞེས་པས་བསྟན་ནོ། །དེས་ན་གཞུང་འདིའི་དོན་ལ། ཕྱོགས་སྔ་མ་དགོད་པ་དང། དེ་དགག་
པ་དང། སྙིང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། གསེར་ཕྲེང་སོགས་སུ་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་གཞུང་རང་དོན་གྱི་དགོས་པ་ལ་སྦྱར་ནས་བཤད་པ་ལ། རོང་ཊཱིཀ་པ་ན་རེ། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ངག་རང་དོན་གྱི་དགོས་པ་ལ་སྦྱོར་

[017B] རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ལ་རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་ཆེད་ཁོ་ནར་སྣང་བས་སོ། །ཞེས་ཟེར། གཉིས་པ་དེ་འགོག་པ་ལ། སྙིང་པོའི་རྒྱན་ལས། རྗེ་བཙུན་ལ་རང་དོན་དོན་གཉེར་མེད་
པར་འདོད་པས་སོགས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལ་ངལ་བ་ཞིབ་ཏུ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེ་བཙུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་དབང་དུ་བྱེད་ན་ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་མ་ཕྱེད་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
དབང་དུ་བྱེད་ན་ནི་རང་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཕ་ལ་ཆོས་སྐུ་དགོས་པར་མ་མཐོང་ན་རང་དོན་དུ་ཞི་བ་རྐྱང་བས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་མི་ཟློག་ལ། དེ་མ་ཟློག་ན་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མི་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་དོན་ཆོས་
སྐུ་ལ་དོན་གཉེར་ས་བཅུ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་རང་དོན་གྱི་སྐུ་དང་གཞན་དོན་གྱི་སྐུ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ལ་ཡང་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། རོང་ཊཱིཀ་པའི་རྩོད་པ་དེ་མི་
འཐད་དེ། དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་དེ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནམ། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མཆོད་
བརྗོད་ཀྱི་ངག་རང་དོན་གྱི་དགོས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་དེ། རྗེ་བཙུན་ལ་རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྨྲ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལ་ངལ་བ་ཞིབ་ཏུ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ངག་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་རྗེས་སུ་

[018A]༄༅། །གཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་གང་ཞིག་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་ངོར་དེ་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ངོར་དེ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ན། གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་ངོར་དེ་སངས་རྒྱས་མིན་ལ། དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་
དེ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་མ་ཕྱེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་དེས་རང་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ཆོས་སྐུ་དགོས་པར་མ་མཐོང་བར་ཐལ། དེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་དེའི་རྒྱུད་ལ་རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེས་རང་དོན་དུ་ཞི་བ་རྐྱང་པས་ཆོག་པར་འཛིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་
གཅིག་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང། དེའི་རྒྱུད་ལ་རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ཡོད་པར་ཐལ། དེས་བཅུ་པ་བ་གང་ཞིག་ས་བཅུ་པ་བའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དོན་གྱིས་སོང། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་
དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་དོན་ཆོས་སྐུ་དེ་རང་དོན་གྱི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་རང་དོན་གྱི་སྐུ་དང། གཞན་དོན་གྱི་སྐུ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་
ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེས་ན་འདི་དང། རྒྱུད་བླ་མའི་དར་ཊཱིཀ་ལས། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་ཡང་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་འགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་གྱི་ངེས་པའི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་

[018B] །ཞེས་པ་དང། སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། དེ་དག་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་གདུལ་བྱ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་མི་སྟོན་པ་མི་འགལ་ཏེ། ཞིང་འདིར་སྟོན་པའི་
འཁོར་དུ་བྱོན་པའི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཡང་འདི་འབའ་ཞིག་གོ་གསུམ་པ་ནི། རྗེ་བཙུན་གྱིས་འདིར་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་ཡུམ་ལ་བསྟོད་ཕྱག་མཛད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ་
དཀོན་མཆོག་ཏ་ལའི་གཟུངས་ལས། དད་པ་སྔོན་འགྲོ་མ་ལྟར་སྐྱེད་པ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྲུང་ཞིང་སྦེལ་པར་བྱེད། །ཅེས་དང། དད་པའི་རྩ་བ་རབ་བརྟན་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དད་པ་དཀར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་
དགོས་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ལ་དད་པ་ཤུགས་དྲག་པོ་ཡོད་ན་དེས་འདུན་པ་ཤུགས་དྲག་དྲངས་ནས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་སོགས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་དད་པ་སྔོན་དུ་
མ་སོང་ན། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་དོན་དུ་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་བློ་རྣལ་མ་མི་སྐྱེ་བར་གཟིགས་ནས་ལམ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མར་མཐའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་
ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང། དེ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་ཟློག་ཏུ་མེད་པའི་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་འདིར་མཆོད་བརྗོད་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རྣམ་བཤད་ཀྱི་འཕུལ་

[019A]༄༅། །མཚམས་ལ། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ངག་རང་དོན་གྱི་དགོས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་དེ། རྗེ་བཙུན་ལ་རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྟགས་མ་གྲུབ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཐོགས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་པའམ། དེ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་གང་རུང་གང་ཞིག་དེ་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། དེ་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་ཚེ་དེ་ལ་ལོངས་སྐུ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ་
དེ་སངས་རྒྱས་གང་ཞིག་མཐོང་ལམ་པར་གྱུར་པའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱམས་སེམས་ཉེ་བའི་སྲས་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན་
སྐབས་འདིའི་ཐུན་མོང་བ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་ཚེ་དེ་ལ་ལོངས་སྐུ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། སྐབས་འདིར་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ཐེག་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་རུང་བར་ཐལ། ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དོན་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འཚང་རྒྱ་བ་ལ་
བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་མི་དགོས་པར་ཐལ། ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་འཚད་རྒྱ་ནུས་པའི་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མཐོང་ལམ་པར་གྱུར་པའི་རྗེ་བཙུན་

[019B] རྒྱན་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་དང་ཚེ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། མཐོང་ལམ་པར་གྱུར་པའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་རྒྱན་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ན། མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་ཚེ་
དེ་ལ་ལོངས་སྐུ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། འཚང་རྒྱ་བ་ལ་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་མི་དགོས་པར་ཐལ། མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་ཚེ་དེ་ལ་ས་བཅུ་པ་ཐོབ་པར་ངེས་པའི་
མཐོང་ལམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱན་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་དེ་ས་བཅུ་པ་བ་གང་ཞིག་དེ་དང་ཚེ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐོང་ལམ་པར་གྱུར་པའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཡོད་པ་
གང་ཞིག་དེ་ཡིན་ན་དེ་དང་ཚེ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གཞན་ཡང། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་དེ་མ་འོངས་པ་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་བྱོན་པའི་ཚེ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ད་ལྟ་སྐྱེ་བ་
གཅིག་ཐོགས་ཀྱི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེའི་ཚེ་དེ་རྟེན་དེ་ལ་འཚང་རྒྱ་བར་ཐལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་སྐབས་འདིའི་ཐུན་མོང་བ་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དབུ་སེམས་གཉིས་ལ་བྱེད་དེ། གསེར་
ཕྲེང་ལས། ཚུལ་འདི་ལྟར་ན་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་སྟེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་སོ། །ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བ་ལྟར་ན་ཀུན་བཏུས་སོགས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་དང་པོ་དགུ་བྱང་སེམས་དང། ཕྱི་མ་གསུམ་སངས་རྒྱས་

[020A]༄༅། །ཀྱི་མཛད་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་དང། རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལུང་འདི་གཉིས་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རྗེ་བཙུན་བྱམས་
པ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྒྱན་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཟེར་བ་དང། ཁ་ཅིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཟེར་བ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་དེ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཡིན་ན། རྒྱན་
རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དེ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱིས་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་སངས་རྒྱས་
མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ཉེ་བའི་སྲས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཅན་དེ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་
དགའ་བོ་དེ་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དང་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་གླེང་གཞིའི་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་ཀུན་དགའ་བོའི་མིང་ཅན་གྱི་རྒྱུན་ཞུགས་དེ་ཀུན་དགའ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སོང། ཁ་ཅིག་རྒྱན་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་དེ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་མངོན་པར་སྐྱེ་བའི་མཛད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་མཛད་པ་དེ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་

[020B] རྟགས་གྲུབ་སྟེ། མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་དར་ཊཱིཀ་ལས། འདི་རྣམས་གང་ཟག་གང་ཡང་རུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཁོ་ནའི་དབང་
དུ་བྱས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དྲི་ཟའི་རྒྱལ་པོ་རབ་དགའ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་དུ་པི་ལྦང་མཁན་གྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་མཛད་པ་དེ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་མཛད་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བཟོ་བོ་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
དམ་པ་ཏོག་དཀར་པོ་སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མའི་དར་ཊཱིཀ་ལས། འདད་པ་ཁམས་སུ་ཐོག་མར་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་སྟོན་པ་དགའ་ལྡན་དུ་ལྷའི་བུ་དམ་པ་ཏོག་དཀར་པོ་ལྟ་བུར་མངོན་པར་སྐྱེ་བ་དང། དེ་ནས་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་
དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འཕོ་བ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་འོངས་པ་ན་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་མཛད་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་
སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁོ་ན་རེ། དེ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། མགོན་པོ་བྱམས་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་བཟུང་བའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

[021A]༄༅། །བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་ཡི། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཞེས་མི་བྱ་ལ། དེ་དགའ་ལྡན་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་ཡི། སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་ཞེས་མི་བྱ་ལ། དེ་མ་འོངས་པ་ན་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་པའི་
ཚེ་སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་ཡི། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཞེས་མི་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་དེ་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་ཐལ། དེ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མ་འོངས་པ་ན་འཚང་རྒྱ་འགྱུར་ཡིན་
པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་དེ་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན། དེ་མ་འོངས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་དེ་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེ་ཆོས་ཅན། མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་ཐལ་
མ་འོངས་པ་ན་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་མཛད་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་སྐྱེ་བའི་མཛད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།    ༈    །ཉན་ཐོས་ཞི་བ་འཚོལ་རྣམས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཞུང་
དེས་ཡུམ་མཁྱེན་གསུམ་ལ་མཆོད་བརྗོད་མཛད་ན། དེའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བསྟོད་པ་དང། ཕྱག་འཚལ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཞི་བ་འཚོལ་རྣམས། ཞེས་
སོགས་རྐང་པ་གསུམ་གྱིས་འཆད། འཕགས་བཞིའི་ཡུམ་བྱེད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི། ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་བཅས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཡུམ་དེ་ལ། ཞེས་པས་འཆད། ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། ཕྱག་འཚལ་ཞེས་པས་འཆད་

[021B] ལམ་ཤེས་ལ་བསྟོད་པ། རྣམ་མཁྱེན་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། མངོན་རྟོགས་རིགས་སོ་སོར་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་གཞག་གི་རྟེན་ནི། ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཚོལ་རྣམས་
ཞེས་པས་འཆད། ཐབས་གཞི་ཤེས་དེ། ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས། ཞེས་པས་འཆད། ཐབས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་དེ། ཉེར་ཞིར་འཁྲིད་མཛད་གང་ཡིན་དང། །ཞེས་པས་འཆད། གཉིས་པ་ལ། མངོན་རྟོགས་རིགས་སོ་སོར་འབྱེད་
པའི་རྣམ་གཞག་གི་རྟེན་དེ་སྟོན་པ་ལ། འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་རྣམས། ཞེས་གསུངས། ཐབས་ལམ་ཤེས་དེ་སྟོན་པ་ལ། ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས། ཞེས་གསུངས། འདིའི་འབྲས་བུ་དེ་སྟོན་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ་གང། །ཞེས་
གསུངས། གསུམ་པ་ལ། མངོན་རྟོགས་རིགས་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་རྣམ་གཞག་གི་རྟེན་དང་སྐྱེ་བའི་རྟེན་གཉིས་ཀའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཐུབ་རྣམས། ཞེས་པས་འཆད། ཐབས་རྣམ་མཁྱེན་དེ་འཆད་པ་ལ། གང་དང་ཡང་དག་ལྡན་པས། ཞེས་
གསུངས། དེའི་འབྲས་བུ་དེ་སྟོན་པ་ལ། རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་སྣ་ཚོགས་འདི་གསུངས་པ། །ཞེས་གསུངས། དེས་ན་སྐབས་འདིར་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་གོ་རིམས། གྲངས་ངེས། ཡུམ་སྲས་ཀྱི་དོན། བསྟོད་ཡུལ་གྱི་མཁྱེན་
གསུམ་ངོས་གཟུང་བ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ། རོང་ཊཱིཀ་པས། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་དང་པོར་གཞི་ཤེས་ལ་བསྟོད་པ་དེ་མཆོད་བརྗོད་གླེང་གཞི་ལེའུ་འགྲེལ་པ་ཡིན་པས། དེའི་གོ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟོད་པའམ། ཡང་ན་

[022A]༄༅། །གདུལ་བྱ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་ད་ལྟར་བསྟོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། བཅོམ་ལྡན་རིགས་རལ་གྱིས་དམན་མཆོག་གི་རིམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གསུང། རོང་ཊཱིཀ་པས། གདུལ་བྱ་
ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟོད་པ་ཡིན་གསུང། དང་པོ་མི་འཐད་དེ། མཆོད་བརྗོད་གླེང་གཞི་དང་སྦྱར་བའི་བཤད་པ་འཕགས་སེང་གཉིས་ཀས་མ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པས་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་
སྐབས་སུ་གླེང་གཞིའི་བཤད་པ་མཛད། སློབ་དཔོན་གྱིས་དགོས་འབྲེལ་གྱི་སྐབས་སུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང། མདོའི་གླེང་གཞིའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་ན། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་ནས་དངོས་
སུ་བསྟན་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་དུ་མ་ཡོད། གཉིས་པ་དེ་ཡིན་ན་ཐེག་དམན་སློབ་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་
གདུལ་བྱ་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། གདུལ་བྱས་ལམ་ཉམས་ལེན་གྱི་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་དུ་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་གོ་རིམ་འདི་ལྟར་མཛད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། གདུལ་བྱ་ཐེག་
ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་སྟོན་པའི་སྐབས་འདིར་དེ་ལྟ་བུའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ལམ་ཤེས་ཐོབ་པ་ལ་གཞི་ཤེས་ཐོབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པས་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་

[022B] ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ལམ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཁ་མའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། གཞི་ཤེས་ཐོབ་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། ཁོ་ན་རེ་
བསྟན་བཅོས་ལུས་ཀྱི་སྐབས་སུ། དང་པོར་རྣམ་མཁྱེན་བསྟན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་གོ་རིམ་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་
པར་སྐབས་འདིར་དང་པོར་གཞི་ཤེས་ལ་བསྟོད་ལ། བསྟན་བཅོས་ལུས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གདུལ་བྱ་འབྲས་བུ་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་རྣམ་མཁྱེན་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྐབས་གསུམ་པར་བསྟན་པའི་སྐྱེས་བུ་
འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་ལ་བློ་མ་སྦྱངས་པར། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་གཅིག་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེས། དེ་མ་སྐྱེས་ན་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དང་ལམ་ཤེས་སོགས་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བས། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་རིམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་
སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་བསམ་པ་སྦྱོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ། སྐབས་འདིར་དང་པོར་གཞི་ཤེས་ལ་བསྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཡུམ་ལ་མཁྱེན་པ་གསུམ་
དུ་གྲངས་ངེས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་གསུམ་དུ་དབྱེར་ཡོད། དེ་ལ་དེ་གསུམ་ལས་གྲངས་མང་མི་དགོས་ཤིང། དེ་ལ་དེ་གསུམ་ལས་གྲངས་ཉུང་ན་མི་འདུ་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཡུམ་ལ་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པས་

[023A]༄༅། །ཁྱབ་སྟེ། སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཡུམ་ལ་མཁྱེན་པ་གསུམ་དུ་གྲངས་དེས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཉན་ཐོས་མཐོང་ལམ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་པ་པའི་ཡུམ་དེ་ཚིགས་རྐང་དང་པོའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་
བསྟན་པའི་ཡུམ་དང། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་པ་པའི་ཡུམ་དེ་ཚིགས་རྐང་གཉིས་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཡུམ་དང། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡུམ་དེ་ཚིགས་རྐང་གསུམ་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཡུམ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེས་དེ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་ཁྱོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེས་དེ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་
སྦྱོར་ལམ་ཁྱོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་ལ་དེ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་ཏེ། ཚོགས་སྦྱོར་རྣམས་གཞི་ཤེས་དང། ལམ་ཤེས་གང་རུང་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཉི་སྣང་ལས། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་འགོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་མཁྱེན་གསུམ་གང་རུང་ལ་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་
པས་ཁྱབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། འཕགས་པ་དེའི་ཡུམ་ཡིན་ན། འཕགས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཁྱབ། མཁྱེན་པ་དེའི་སྲས་ཡིན་ན། མཁྱེན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་བསྐྲུན་པར་

[023B] ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་སྙིང་པོའི་རྒྱན་ལས། ཡུམ་དང་སྲས་ནི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། བཞི་པ་ནི། མཁྱེན་གསུམ་འཕགས་བཞིའི་ཡུམ་ཡིན་ཟེར་ན། རྣམ་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་
ཡུམ་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཡུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དང་དུས་མཉམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རང་སྲས་འཕགས་བཞིའི་
བཞེད་དོན་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྲས་སུ་གྱུར་པའི་འཕགས་བཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེར་གྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་མེད་པའི་
ཕྱིར༑ མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་སྲས་སུ་གྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་འབྲས་ཡུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྲས་སུ་གྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་འཕགས་
པའི་སྲས་སུ་གྱུར་པའི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲས་སྒྲ་གཅན་འཛིན་དེ་འཀྱ་ཐུབ་པའི་སྲས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་སྲས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁ་ཅིག་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡུམ་ཡིན་ན། སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་
པའི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡུམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། རང་རྒྱལ་གྱི་མཐོང་ལམ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྐབས་འདིར་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་པ་

[024A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཅན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་
པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གཞི་ཤེས་དང། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཁྱེན་པ་ལམ་ཤེས་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཅན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེའི་འོག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་
གཞི་དང་ལམ་དང་རྣམ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ལྗོན་པ་རྟ་མགོ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཕ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། །མ་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཞེས་ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཆ་ཐུན་མོང་བའི་རྒྱུ་དེ་ལ་མ་ཞེས་དང། ཐབས་ཀྱི་ཆ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེ་ལ་ཕ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར། ཡུམ་གྱི་ལྡོག་པ་ངོས་གཟུང་བར་བཞེར་ནས། གཞི་ཤེས་ཀྱི་གཙོ་བོ་གཞི་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་
རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ལམ་ཤེས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལམ་གསུམ་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཡུམ་དང་མཁྱེན་པ་ལ་བདག་མེད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

[024B] མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། དེ་ལ་དབྱེ་ན་ལམ་ལྔ་གསུམ་བཅོ་ལྔ་ཡོད། གཞུང་དོན་ནི། གཞི་ཤེས་ཆོས་ཅན། བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཏེ་
རང་སྲས་ཉན་རང་སློབ་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཉེར་ཞིར་ཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་ཤེས་ཆོས་ཅན། བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཏེ། རང་སྲས་བྱང་སེམས་འཕགས་པས་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་
གསུམ་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཏེ། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུས་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་ལ་ཆོས་འཁོར་རྫོགས་པར་སྐོར་བའི་
བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་ཆོས་ཅན། མཁྱེན་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་གུས་པས་འདུད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈   
འགྲེལ་པའི་དོན་འཆད་ཚུལ་ལ། སྔ་འགྲེལ་གྱི་འཕྲོས་དོན་དང། རྩ་བའི་ཚིག་དོན་བཤད་པ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། དགོས་དོན་ལས་འཕྲོས་པའི་དོན་དང། བསྡུས་དོན་ལས་འཕྲོས་པའི་དོན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་
ཀྱི་དགོས་པ་དང། མཐར་ཐུག་གི་དགོས་པ་དང། དེ་དག་གིས་གྲུབ་པའི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ། ཐོས་པའི་དགོས་པ། དད་པའི་དགོས་པ། གུས་པའི་དགོས་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། འོ་ན་མཚམས་སྦྱར་དུ། གཞན་དག་དང་བ་

[025A]༄༅། །བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཞེས་བཤད་ན། གཞན་དག་ནི་གང། དང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེན། གཞན་དག་ཅེས་པ་གཉིས་ཚིག་ཡིན་ལ། དང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། དབང་རྟུལ་དང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་དང། དབང་
རྣོན་དང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་འདིས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱན་གྱི་ཆེད་
དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཡུམ་ལ་དང་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ་ལ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་འདིའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་དེ། དེ་ཐོས་ནས་རེ་
ཞིག་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ནི་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་མྱུར་དུ་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེའོ། །ཞེས་གསུངས། དགོས་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་དམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་
རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱང། ཡུམ་གྱི་ངོ་བོ་དང་ནུས་པ་ལ་དང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་གསུངས། དེ་ཡང་དབང་
རྣོན་དང་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་སྟོན་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་གཞི་དང་ལམ་དང་རྣམ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཚིགས་སུ་

[025B] ཞེས་གསུངས། དེ་ཡུམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་དང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་སྟོན་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་
གདོན་མི་ཟ་བར་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་ནས་དེ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཡུམ་གྱི་ནུས་པ་ལ་དང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་དེ་སྟོན་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་བསྐྲུན་པར་མཛད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་
བར་སྲིང་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་ནས་དེ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས། འོ་ན་དབང་རྟུལ་དང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་སྐབས་སུ། འདི་ལ། ཞེས་དང། དབང་རྣོན་གྱི་སྐབས་སུ་དེ་ལ་ཞེས་སྨོས་པའི་དོན་གང་ཞེ་
ན། དེའི་དོན་ཡོད་དེ། གཞུང་དེ་གཉིས་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་ལ་ཉེ་རིང་གི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྨོས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རབ་ཏུ་དང་བ་ཞེས་སྨོས་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན། ངེའི་དོན་ཡོད་དེ། རབ་དང་པོ་དེ་དང་བ་ཆེན་པོ་ལ་
འཇུག་ཅིང། རབ་གཉིས་པ་དེ་ལྡོག་ཏུ་མེད་པའི་དང་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དང་པའི་དགོས་པ་ནི། རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེ་བའི་ཆེད་དུ། ཞེས་འཆད་ན། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་གཉིས་པོ་དེས་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་
ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུམ་ལ་དང་བ་སྐྱེད་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མཁྱེན་གསུམ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་གསུང་རབ་ལ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་གུས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་

[026A]༄༅། །ཞེས་འཆད་པ་ལ། དེ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བས་ཀྱང་དེའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་འདོད་པའི་གང་ཟག་གཉིས་ཀ་ཡང་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་གསུང་རབ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཤིན་ཏུ་གུས་
པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ་གུས་པའི་དགོས་པ་ནི། དེ་ལྟར་གུས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
ཞེས་འཆད་པ་ལ། དེས་ནས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་མཐར་ཐུག་གི་དགོས་པ་ནི། དེ་ལྟར་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་ཐོས་པས་དང་བ། དེ་ལས་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་
པ༑ དེ་ལས་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཞུགས་པ་ལ། དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་ལེགས་པའི་མཆོག་རྣམ་མཁྱེན་འཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། ཞེས་འཆད་པ་ལ། ལེགས་པའི་མཆོག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས། གསུམ་
པ་དེ་དག་གིས་གྲུབ་པའི་དོན་ནི། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱ་ཡུམ་ལ་དང་བའི་དད་པ་ཆོས་ཅན། རང་གི་འབྲས་བུར་གྱུར་བའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱ་ཡུམ་ལ་གུས་པའི་སྒོ་ནས་ཐོས་
བསམ་གྱིས་འཇུག་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱས་ལེགས་པའི་མཆོག་རྣམ་མཁྱེན་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་ནི་ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་

[026B] །ཞེས་གསུངས། རོང་ཊཱིཀ་པ་ན་རེ། དགོས་དོན་ལ་དངོས་ཀྱི་དགོས་དོན་དང། བསྡུས་པའི་དགོས་དོན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་ཐོས་ནས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཆད། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བས་ཀྱང། ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་འཆད། ཅེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཁྱེད་ལྟར་ན་དབང་རྣོན་མཆོད་བརྗོད་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། དབང་རྣོན་དང་བ་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་མཚན་ལ་བལྟོས་པས་གནོད་པ་མ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་
གྱི༑ མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ལུང་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དབང་རྣོན་གྱིས་ལུང་དོན་ལ་དཔྱད་པས་དག་ནས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཁས་ལེན་པ་གང་ཞིག་དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་དེ་ཉན་ཐོས་ཞི་བ་
ཞེས་སོགས་རང་གི་བསྟན་བྱའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བའི་རྟགས་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཁྱེན་གསུམ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱང། ཞེས་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གྱི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡུམ་ལ་གནོད་པ་མ་མཐོང་ནས། ཞེས་དང། དེ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་རྣོན་ཡུམ་ལ་དང་བ་བསྐྱེད་ནས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་
གསུམ་གྱིས་འཇུག་པར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་ནས་བསྒོམས་པར་བྱས་པས་བསྒོམ་བྱའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་འཕགས་པའི་གོ་འཕང་ཡོད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་

[027A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། གཞི་དང་ལམ་དང་རྣམ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དེ་དང་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་བསྟན་པ་བུད་དོ། །ཞེ་ན། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མ་གང་རུང་དང་
བྲལ་བའི་རྟགས་ཀྱིས་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཁྱབ་ཚད་མས་ངེས་ཤིང། དེ་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ཟིན་གོམས་པར་བྱས་པས་བསྒོམ་བྱའི་དོན་ལ་གསལ་སྣང་འབྱུང་བར་གྲུབ་ནུས་པའི་གང་
ཟག་ཡིན་ན། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས་མི་འཇུག་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་རྩ་པའི་ཐལ་འགྱུར་ལ་ཁྱབ་འབྲེལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཡིན་ན་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལེགས་པར་ཤེས་པའི་གང་ཟག་
ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། དེའི་རྟགས་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱི་རྒོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་ཚོགས་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གཞི་དང་ལམ་དང་རྣམ་པ་སྐྱེ་བ་
མེད་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་སྐྱེ་མེད་གསུམ་ག་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་ལ་བཞེད་དམ་ཞེན། མཁྱེན་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་གསུམ་ག་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་དུ་རྟོགས་ཀྱང། གཞི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ། ཞེས་པས། ཆོས་ཀྱི་
བདག་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གཞི་ཤེས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སློབ་ལམ་ན་དེ་འདྲའི་གཞི་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེའི་དོན་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཚིགས་རྐང་དང་པོ་འདིས་གཞི་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་

[027B] །ཁ་ཅིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་ཆོས་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡོད་
པར་སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོས་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེ་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ཡོད་པར་ཐལ། གཞན་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དམ་པར་གཞན་སྐྱེ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་གཞན་སྐྱེ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་
པའི་རང་རྒྱུད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་འཇུག་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་ཆོས་ཅན། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་ཐལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞི་མཐུན་སེམས་ཙམ་པས་འཇོག་ཤེས་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་
གཞི་མཐུན་རང་རྒྱུད་པས་འཇོག་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་འདོད། གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་

[028A]༄༅། །པས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དོན་དམ་པར་གྲུབ་ན། དོན་དམ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན། རང་མཚན་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་
མ་ཁྱབ། མ་གྲུབ་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ལམ་རིམ་ལས། ཤེས་པ་ཡིན་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་དགོས་པས་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་མི་འབྱེད་ལ། ཞེས་གསུངས་པ་
མི་འཐད་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སུ་འབྱེད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ན། བདེན་པར་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ་
རྫས་སུ་གྲུབ་ན་རྫས་ཡོད་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། མ་གྲུབ་ན། གང་ཟག་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ལམ་རིམ་གྱི་ལུང་དེས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པས་
ཁྱབ་པར་བསྟན་པར་ཐལ། དེས་ཀུན་རྫོབ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སུ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་
གཟུགས་བརྙན་ཆོས་ཅན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། བདེན་པའི་གཅིག་ཏུ་ཡང་མེད། བདེན་པའི་དུ་མར་ཡང་

[028B] དེ་ཆོས་ཅན་ བདེན་པའི་གཅིག་ཏུ་མེད་དེ། ཆ་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཆ་བཅས་ཡིན་ན་སྣང་ཚུལ་ལ་རང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཡང་གནས་ཚུལ་ལ་རང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་
པས་ཁྱབ། དེ་ཡིན་ན་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ། དེ་ཡིན་ན་བདེན་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ། དེ་ཡིན་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཆ་བཅས་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་གང་ཞིག་ཆ་བཅས་དང་ཆ་མེད་དངོས་འགལ་
ཡིན༑ ཆ་མེད་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། བདེན་པའི་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་བདེན་པའི་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བདེན་པ་དང་གཅིག་གི་གཞི་མཐུན་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་དང་དུ་མའི་གཞི་མཐུན་ཡང་ཡོད་དེ། བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་ཀ་བའི་ཆོས་ཉིད་གཉིས་པོ་དེ་བདེན་པ་དང་དུ་མའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་པ་གང་ཞིག་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་
བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན། སྣང་ཚུལ་ལ་རང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཡང་གནས་ཚུལ་ལ་རང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པར་ཐལ། ཆ་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། རྫུན་པ་ཡིན་
པར་ཐལ་ལོ། །ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། གནས་ཚུལ་ལ་གྲུབ་པར་ཐལ། གནས་ཚུལ་ལ་རང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། གནས་

[029A]༄༅། །ལུགས་སུ་གྲུབ་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། བདེན་པར་གྲུབ་པར་ཐལ་ལོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། གནས་ཚུལ་ལ་གྲུབ་པར་ཐལ། དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། རོང་ཊཱིཀ་པ་ན་རེ། །
ཡོད་ན་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་པ་འཇལ་བའི་ཚད་མས། བདེན་པར་ཡོད་ན་བདེན་པའི་གཅིག་དང་བདེན་པའི་དུ་མ་གང་རུང་དུ་མ་ཁྱབ་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཟེར་ན། བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པ་
འཇལ་བའི་ཚད་མས། སྒྲ་བྱས་ན་མི་རྟག་པས་མ་ཁྱབ་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེས་སྒྲ་ལ་རྟག་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། བྱས་པའི་རྟགས་ལས་
སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་གིས་སྒྲ་རྟག་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་གསར་དུ་མི་གཅོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་དམ་བཅའ་འཐད་པར་ཐལ། ཡོད་པ་ཡང་ཡིན། གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཚད་
མ་དེས། བདེན་པར་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་བདེན་པའི་གཅིག་དང་བདེན་པའི་དུ་མ་གང་རུང་མིན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན། གཅིག་དང་དུ་
མ་གང་རུང་མིན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས། གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྟེང་དུ་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་གཅིག་དང་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་དུ་མ་གང་རུང་མིན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་

[029B] རྣམ་བཤད་ལས། གཞི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྟེང་དུ་གཅིག་དང་དུ་མ་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་དུ་ངེས་པའི་ཚད་མ་དེས་གཅིག་དང་དུ་མའི་ཕུང་སུམ་མི་སྲིད་པར་རྟོགས་པར་དེས་
པས་ན་གཞི་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མའི་ཕུང་སུམ་མི་སྲིད་པར་རྟོགས་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོན་འོག་ཏུ་འཆད་དོ།    ༈    །རང་ལུགས་ལ། སློབ་དཔོན་
གྱིས་བཞེད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་ཆོས་ངོས་གཟུང་བ་དང། དེ་གཞི་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་
ནས་གྲུབ་པ་དེ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་དེ་ལྟར་གྲུབ་ན། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་ཅིང་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གིས་གཟིགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་རྡེའུ་ཤིན་རྟ་གླང་དུ་སྤྲུལ་བའི་ཚེ། རྡེའུ་ཤིང་བུ་སོགས་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ན་དེ་ཉིད་བློ་འཁྲུལ་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྡེའུ་ཤིང་བུ་སོགས་ཀྱི་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་གི་རིགས་འདྲ་སྡ་
མའི་ལག་རྗེས་སུ་འགྱུར་བས་མིག་མ་བསླད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐོང་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང། བདེན་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་དཔྱད་པ་མི་འཇུག་གོ་རྣལ་འབྱོར་དཔྱོད་པར་བྱེད་ན་དོན། །

[030A]༄༅། །གཞན་དུ་སོང་བས་གནོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས། གཞན་ཡང། དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཡོད་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་
དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་དང། འཇུག་ཊཱིཀ་ལས། དབུ་མ་སྣང་བར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་པའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་
བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པར་ཤེས་པས། ཞེས་དང། བདེན་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཁོ་ན། །ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་ཅིག་ཤོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པ། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ། ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་སོགས་
མེད་ཀྱང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ། རྫས་སུ་གྲུབ་པ་སོགས་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། སྤྱིར་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རིགས་པ་ལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་
ལ་དཔྱོད་པ་གཅིག་དུ་བྲལ་ཀྱི་གཏན་ཚིགས། རྒྱུ་ལ་དཔྱོད་པ་རྡོ་རྗེ་གཟིགས་མའི་གཏན་ཚིགས། འབྲས་བུ་ལ་དཔྱོད་པ་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་གི་གཏན་ཚིགས། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་ལ་དཔྱོད་པ་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་གཏན་ཚིགས། རིགས་
པའི་རྒྱལ་པོ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གརྟན་ཚིགས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེ་འོག་ཏུ་འཆད། གཉིས་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་སྟེ། དོན་དམ་པར་བདག་དང། གཞན་དང། གཉིས་ཀ་དང། རྒྱུ་མེད་གང་རུང་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་

[030B] རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། དོན་
དམ་པར་མི་སྐྱེ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུའི་དུས་སུ་ཡོད་པར་ཡང་མི་སྐྱེ། རང་གི་རྒྱུའི་དུས་སུ་མེད་པར་ཡང་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། ཡོད་པ་རྣམ་པར་མིས་སྐྱེ་སྟེ། །མེད་པ་ནམ་མཁའི་པདྨོ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
བཞི་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་དོན་དམ་པར་སྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཁོ་ན་དོན་དམ་པར་སྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། རྒྱུ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཁོ་ན་དོན་དམ་པར་སྐྱེད་པ་
ཡང་མ་ཡིན། རྒྱུ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་དོན་དམ་པར་སྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། དུ་མས་གཅིག་གི་དངོས་མི་བྱེད། །དུ་མས་དུ་མ་བྱེད་པའང་མིན། །གཅིག་གིས་དུ་མའི་དངོས་མི་བྱེད། །གཅིག་གིས་གཅིག་
བྱེད་པ་ཡང་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། གཟུགས་བརྙན་བཞིན། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། གཏན་ཚིགས་དང་པོ་དེ་འཆད་པ་ལ་
རྟགས་འགོད་པ་དང། ཚུལ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་བདེན་གྲུབ་གྱི་དུ་མ་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། གཟུགས་བརྙན་བཞིན་

[031A]༄༅། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། བདག་དང་གཞན་སྨྲའི་དངོས་འདི་དག་ཡང་དག་པར་ནི་གཅིག་པ་དང། །དུ་མའི་རང་བཞིན་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །བདེན་པར་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དང། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། བདེན་པའི་གཅིག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པ་དང། བདེན་པའི་དུ་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་ཆོས་ཅན་
བདེན་པར་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཏུ་མེད་དེ། ཆ་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཆ་བཅས་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་གང་ཞིག་ཆ་མེད་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད། ཆ་བཅས་ཆ་མེད་དང་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆ་མེད་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་པ་འགོག་
པའི་ཚད་མ་དེ་གང་ཞེ་ན། ཆ་བཅས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་མིན་པར་གྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་ཚད་མས་ངེས་པ་ལ་ཚད་མ་གསུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་རྟགས་ཀྱི་མཚན་གཞི་ཆ་བཅས་ངེས་པའི་
ཚད་མ་དང། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་མིན་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་དངོས་འགལ་དུ་ངེས་པའི་ཚད་མ། ཆ་བཅས་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་གི་གཞི་མཐུན་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གསུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་
ཀྱི་ནང་ནས་ཚད་མ་གསུམ་པ་འདི་རྟོགས་དཀའ་བས། དེ་བཤད་ན། ཆ་བཅས་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་གི་གཞི་མཐུན་ཡོད་ན། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། རང་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་རང་གི་ཆ་ཤེས་རྣམས་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་དང། རང་གི་

[031B] རང་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་རང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་གང་ཞིག་རང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བུམ་པ་ཆ་བཅས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
ལོ༑ ༑རྩ་བར་འདོད་ན། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། བརྫུན་པར་གྲུབ་པར་ཐལ་ལོ། །ཁྱབ་སྟེ། སྣང་ལུགས་ལ་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཡང་སྡོད་ལུགས་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་བརྫུན་པར་གྲུབ་པའི་སྡོད་ལུགས་ལ་མི་འགལ་ཡང་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་སྡོད་
ལུགས་ལ་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཆ་ཅན་དང་ཆ་དུ་མ་ཆོས་ཅན། ཐ་དད་དུ་མེད་པར་ཐལ། ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན། ཐ་དད་དུ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གིས་གཟིགས་དགོས་པ་ལས། དེས་ཐ་དད་དུ་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། དང་
པོ་གྲུབ་སྟེ། ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཐ་དད་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་དེའི་གཟིགས་ངོར་ཐ་དད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། སྣང་ལུགས་ལ་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཡང་སྡོད་ལུགས་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་དང། བདེན་
པར་གྲུབ་པའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། ཆ་དུ་མ་ཆོས་ཅན། གཅིག་ཏུ་ཐལ། གྲུབ་ཅིང་ཆ་ཅན་དང་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་
གཅིག་ཡིན་པ་ལ་ཁྱོད་དུ་མར་འཇལ་བའི་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར། ཆ་ཅན་ཆོས་ཅན། དུ་མར་ཐལ། གྲུབ་ཅིང་ཆ་དུ་མ་དང་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་དུ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱོད་གཅིག་ཏུ་འཇལ་བའི་ཚད་མས་གནོད་

[032A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཆ་བཅས་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་གི་གཞི་མཐུན་ཁེགས་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆ་ཅན་དང་ཆ་དུ་མ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན་ཐ་དད་དུ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གིས་གཟིགས་
དགོས་པ་དེ་ཁེགས། དེ་ཁེགས་པས་དེ་གཉིས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཐ་དད་ཡིན་པ་དེ་ཁེགས། དེ་ཁེགས་པས་ཆ་བཅས་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་གི་གཞི་མཐུན་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། དོན་བསྡུ་ན། གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་ཆོས་ཅན། བདེན་གྲུབ་
ཀྱི་གཅིག་ཏུ་མེད་དེ། ཆ་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ན་གང་ལའང་བལྟོས་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་ཆ་བཅས་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཆ་བཅས་ཡིན་ཏེ། གཞི་གྲུབ་པ་གང་
ཞིག་ཆ་མེད་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད། ཆ་བཅས་ཆ་མེད་དང་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། དེ་ཆོས་ཅན། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མར་མེད་དེ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དུ་མ་གཅིག་ལ་བལྟོས་ནས་བཞག་
དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ནི། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མ་གང་རུང་དང་བྲལ་བའི་རྟགས་ཀྱིས། གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་ཚད་མས་ངེས་པ་ལ་ཚད་མ་གསུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཏེ། དེ་
ལ་དེ་གང་རུང་དང་བྲལ་བ་ངེས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ། བདེན་མེད་བདེན་གྲུབ་དང་དངོས་འགལ་དུ་ངེས་པའི་ཚད་མ། དེ་གང་རུང་དང་བྲལ་བ་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཞི་མཐུན་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གསུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་ཕྱི་

[032B]
བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཞི་མཐུན་འགོག་ནུས་ཏེ། ཚད་མ་དེའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བར་དུ་ཚད་མ་གཞན་བརྒྱུད་པ་ལ་བལྟོས་མི་དགོས་པར། དེ་འདྲའི་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པར་རྟོགས་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་
དབང་རྣོན་ཆོས་ཅན། ཡུམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་དང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཡུམ་མཁྱེན་གསུམ་ཡོད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཡུམ་ལ་དང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཡུམ་གྱི་ནུས་པ་ལ་དང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་ཡོད་དེ། མཁྱེན་གསུམ་དེ་རང་སྲས་འཕགས་པའི་
བཞེད་དོན་ཕུན་ཚོགས་གྲུབ་ནུས་སུ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཡུམ་ལ་དང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མ་གང་རུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། བདེན་གྲུབ་
ཀྱིས་གཅིག་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མ་གང་རུང་དུ་མེད་པ་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་གྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དུ་སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ལས་བཤད་ཅིང། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་དཀའ་འགྲེལ་
ལས༑ རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱར་རུང་བ་འདི་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་ཕྱོགས་གཅིག་གི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ལས་དམིགས་པ་མེད་པའི་

[033A]༄༅། །ཕྱིར༑ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་འབྲེལ་ཟླ་མ་དམིགས་པའི་
རྟགས་ཡང་དག་གང་ཞིག་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱན་སྣང་ལས། གང་དག་གཅིག་དང་དུ་མའི་
རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །བདག་དང་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་དམིགས་པ་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར།    ༈    མཚམས་སྦྱར་དུ་རེ་ཞིག་དང་པོར་ཡུམ་ལ་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་
བ་ཅན་གྱི་ཕྱག་འཚལ་བ། ཞེས་བཤད་ན། ཉན་ཐོས་ཞི་བ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མཆོད་བརྗོད་འདིས་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པ་དེ་ཡུམ་གྱི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་བསྟོད་པ་ཡིན་ནམ། ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་བསྟོད་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་
སྦྱོར་བཞི་དང་ཆོས་སྐུ་ལ་དངོས་སུ་མ་བསྟོད་པས་གྲངས་ཉུང་བར་འགྱུར་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན། གཙོ་བོ་རྣམ་མཁྱེན་ལྟ་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་བསྟོད་པས་ཆོག་མོད། ཅིའི་ཕྱིར་མཁྱེན་པ་གསུམ་ཆར་བསྟོད་ཡུལ་དུ་སྨོས་ཤེ་ན། མཁྱེན་

[033B] དེ་ལྟར་བསྟོད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་དང་དགོས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བསྟོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་
མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་བསྒོམ་བྱའི་རྣམ་པར་བསྡུས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བསྟོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ་ལ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་
ནི་དོན་བརྒྱད་བསྡུས་ལ། དེ་ལྟར་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྟོད་དོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟར་བ་སྟོད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་རང་སྲས་འཕགས་པའི་བཞེད་དོན་ཕུན་ཚོགས་སྒྲུབ་
ནུས་སོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཞིང། དེས་ཀྱང་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་
ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྟོད་དོ། །ཞེས་གསུངས། འོ་ན། ཀྱང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་སྨོས་པའི་དགོས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་དེ། སྔ་མས་མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་
རྟོགས་པ་བརྒྱད་བསྡུས་པས་མཁྱེན་གསུམ་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡུམ་ཡིན་པར་མ་ཟད། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱང་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡུམ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ལ། ཀྱང་གཉིས་པས་ནི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་

[034A]༄༅། །ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པར་མ་ཟད་དགོས་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། མཁྱེན་
གསུམ་རྫོགས་པར་ཉམས་སུ་བླངས་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་རྫོགས་པར་ཉམས་སུ་བླངས་པར་འགྱུར་བ་དང། མཁྱེན་གསུམ་འདོད་བྱའི་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་མཐོང་ན། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་འདོད་བྱའི་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་མཐོང་
བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་སྦྱོར་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་སྦྱོར་བར་བསྡུས་པ་དེ། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །
ཁོ་ན་རེ། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་མཁྱེན་གསུམ་བསྡུས་པར་ཐལ། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མཁྱེན་གསུམ་མཁྱེན་གསུམ་དང་བསྡུ་བྱ་སྡུད་བྱེད་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། དེ་
དེ་དང་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་དང་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དེ་དང་བསྡུ་བྱ་སྡུད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་གྱིས་ཕུང་
ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། ཕུང་པོ་དང་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དང། །ཁམས་གཅིག་གིས་ནི་ཐམས་ཅད་བསྡུས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། མངོན་པར་

[034B] མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་དེ་བརྒྱད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་སྡུད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་མཁྱེན་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་བསྡུས་པར་ཐལ་ལོ། །
ཟེར་ན། མཁྱེན་གསུམ་སྡུད་བྱེད་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཡོད་པར་ཐལ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་མཁྱེན་གསུམ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། དེ་དེ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྔར་
བཞིན་རིགས་འགྲེའོ། །དེ་བཞིན་དུ། བུམ་པ་སྡུད་བྱེད་ཀྱི་ཀ་བུམ་གཉིས་ཡོད་པར་ཐལ། བུམ་པ་ཀ་བུམ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེ་དེར་ཐལ། དེ་དེའི་ནང་ཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་རྣམ་
རྫོགས་སྦྱོར་བ་བསྡུས་པར་ཐལ། དེས་སྦྱོར་བཞི་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཆོས་ཅན། ལམ་བདེན་གྱིས་བསྡུས་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། དེ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་པར་ཐལ། ལམ་བདེན་གྱིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་
བྱང་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དེ་ལམ་བདེན་གྱིས་བསྡུས་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ལམ་བདེན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལམ་བདེན་གྱི་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། ལམ་གྱི་བདེན་
པ་གང་ཞེ་ན། ལམ་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བ་དང། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང། ལམ་སྒོམ་པ་སྟེ་འདི་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྡུས་པའོ། །ཡང་ལམ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་

[035A]༄༅། །ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དང། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང། མཐོང་བའི་ལམ་དང། སྒོམ་པའི་ལམ་དང། མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་མོ། །ཞེས་དང། དེའི་ཐད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་པོ་སྲས་ལས། འདི་ཡང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་
འཁོར་དང་བཅས་པའི་སྐབས་ལས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་དེ་ལམ་བདེན་གྱི་འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དེའི་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་
ཁ་ཅིག་གིས། མཁྱེན་གསུམ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བསྡུས་པ་དེ། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན། ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། རྗེ་བཙུན་གྱིས་དེ་སུམ་ཅུའི་ཡོན་ཏན་
བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན། མཁྱེན་གསུམ་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དེ་དེའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། མཁྱེན་གསུམ་གང་རུང་ལ་འཕགས་
རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རོང་ཊཱིཀ་པ་ན་རེ། འཕགས་བཞིའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མཁྱེན་གསུམ་དུ་བཞག་དེ་མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་བསྡུས། ཆོས་སྐུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་བསྡུས་པ་དེ་དེའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ་
མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བསྡུས་པ་དེ་དེའི་དོན་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མཁྱེན་གསུམ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བས་རྒྱ་ཆེ། སྦྱོར་བཞི་དང་ཆོས་སྐུ་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་

[035B] རྒྱ་ཆེ་བ་མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་རྒྱ་ཆུང་བ་སྦྱོར་བ་བཞི་དང་ཆོས་སྐུ་བསྡུས་པ་དེ་དེའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོས་ཆུ་ཐིག་བསྡུས་པ་བཞིན། ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་གསུམ་གྱིས་བརྒྱད་
བསྡུས་པའི་དོན་མིན་ལ། གསུམ་གྱིས་ལྔ་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་གྱི་འཕགས་པ་རྣམ་མཁྱེན་དང་ལམ་ཤེས་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས། སྦྱོར་བཞི་དང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ངེས་པར་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དགོས་
པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཁས་བླངས་ཀྱང་གནོད་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མཁྱེན་གསུམ་ནི་སྦྱོར་བཞི་དང་ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། སྦྱོར་བཞི་དང་ཆོས་སྐུ་ནི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས། རང་བཞིན་མཁྱེན་
གསུམ་གྱིས་གནས་སྐབས་སྦྱོར་བཞི་དང་ཆོས་སྐུ་བསྡུས་པ་དེ་དེའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རང་བཞིན་སོར་མོའི་ནང་དུ་གནས་སྐབས་ཐལ་མོ་དད་ཁུ་ཚུར་བསྡུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། མཁྱེན་གསུམ་སྦྱོར་བ་ཞིའི་རང་བཞིན་
ཡིན་ན། སྦྱོར་བཞི་ཡང་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། སྦྱོར་བཞི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་བཞག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན། བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་མཁྱེན་གསུམ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་
པའི་ཕྱིར།    ༈    མཚམས་སྦྱར་དུ། རེ་ཞིག་དང་པོར་ཡུམ་ལ་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཕྱག་འཚལ་བ། ཞེས་བཤད་ན། ཉན་ཐོས་ཞི་བ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་

[036A]༄༅། །མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡུམ་ལ་བསྟོད་ན་བསྟོད་ཕྱག་མཛད་ཚུལ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་སོ་སོའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དང། བསྡུས་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། གཞི་ཤེས་ཀྱིས་
ཉེར་ཞིར་ཁྲིད་ཚུལ། ལམ་ཤེས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་ཚུལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཆོས་འཁོར་སྐོར་བའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་ཚུལ་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། གཞི་ཤེས་སྒོམ་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཐབས་གཞི་ཤེས་ཀྱི་
ངོ་བོ༑ ཐབས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་པ་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་གིས་ལྷག་པ་རིམ་པ་གཅིག་གིས་བསྟན་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྟེ་
མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པ་རྣམས། ཞེས་པས་འཆད། གཉིས་པ་ནི། གཞི་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས། ཞེས་པས་འཆད། གསུམ་པ་ནི། ཕུང་པོ་དང་བཅས་པ་དང་ཕུང་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཞེས་པས་འཆད། གཉིས་པ་ལ་ཡང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་རྣམས། ཞེས་པས་འཆད་
གཉིས་པ་ནི། ལམ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས། ཞེས་པས་འཆད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཞེས་པས་འཆད། གསུམ་པ་ལ་ཡང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་

[036B] སངས་རྒྱས་ཡང་དག་པར་བསྡམས་པའི་སྐུ་ཅན་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་གཙོ་བོ་རྣམས། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུས་ཆོས་འཁོར་སྐོར་བའི་ཐབས་རྣམ་
མཁྱེན་དེ་སྟོན་པ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གང་དང་ལྡན་ན། ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་སྟོན་པ་ལ། སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མ་ལུས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་བསྐོར་བར་མཛད་པ། ཞེས་གསུངས། འོ་ན། མ་ལུས་པ་དང་ཐམས་ཅད་གཉིས་ཀ་སྨོས་པ་ལ་ཟློས་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །ཞེས་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་ཅེས་པས་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དཔང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་རེ་བ་ལ་ཡང་ཟེར་བས་དེ་ལྟ་
བུའི་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུ། མ་ལུས་པ་དང་ཐམས་ཅད་གཉིས་ཀ་སྨོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསེར་ཕྲེང་ལས་བཤད་དོ། །རྣམ་བཤད་ལྟར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། མ་ལུས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྗོད་བྱེད་གསུང་རབ་ལ་འཇུག་ལ། ཐམས་ཅད་ཅེས་
པ་བརྗོད་བྱ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་གཙོ་བོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཉན་རང་བྱང་སེམས་རྣམས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣལ་འབྱོར་ལྷག་པས་
རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་ལ། དེ་གསུམ་ལས་སྤངས་རྟོགས་ལྷག་པས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་གཙོ་བོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བསྡུས་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། སངས་

[037A]༄༅། །རྒྱ། རྒྱས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པས་འཆད། འདིའི་བསྐོར་ཅེས་པའི་དོན་ནི། སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་སེམས་ཏེ་སྲས་
བཞིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡུམ་མཁྱེན་པ་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེར། ཉན་ཐོས་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་
སུ་བསྐོར་བ་དེ་ལྟ་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་དག་གི་ཡུམ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཕྱག་འཚལ། ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཉི་ཁྲི་རྣམ་འགྲེལ་ལས། སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ལྡན། ཞེས་གསུངས་པས་ན། རྩ་བའི་ལྡན་
པའམ་བཅས་པའི་དོན་འགྲེལ་པར་བསྐོར་བ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡུམ་སྲས་ལ་གཙོ་འཁོར་གྱི་ཐ་སྙད་བྱས་པས་ཆོག་སྟེ། མཁྱེན་པ་གསུམ་པོ་དེས་རང་སྲས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་དོན་ཕུན་ཚོགས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
སྙིང་པོའི་རྒྱན་ལས། སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་སྟེ་བཞེད་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ། ཞེས་གསུངས་པ་མ་གཏོགས་གསལ་བར་མ་བཤད་དོ། །དེ་དག་གི་
ནང་ནས།    ༈    ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་འཐོབ་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཞེས་བཤད་ན། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་དང། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་

[037B] འདི་ལ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་ལུགས། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས། ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དོན་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ལོག་མ་ལོག་གི་གནས་
སྐབས་ལ་ལྷག་མེད་དང་ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཇོག་སྟེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར། དེ་ལ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པ་ནི་ཕུང་
པོའི་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། ཞེས་ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་འདོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མྱང་འདས་ཀྱི་ངོ་བོ་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ཏུ་བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀས་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དོན་སྔར་བཞིན་དང་
མྱང་འདས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་འདོད་དེ། བསྡུ་བར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ། ཞེས་བཤད་ཅིང། བྱེད་བཤད་འགྲེལ་པར། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་
དབྱིངས་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདི་དག་གིས་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་ཕུང་པོ་རྒྱུན་ཆད་པར་འདོད་པས། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ལ་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་འདོད་ཀྱང་ལྷག་
མེད་མྱང་འདས་ལ་དེ་མི་འདོད་དེ། ཐེག་དམན་གྱི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་ལམ་གྱིས་སྤངས་པའི་སྒྲིབ་གཉིས་ཟད་པ་མེད་ཀྱང་སྒྲིབ་པའི་རྟེན་མེད་པས་སྒྲིབ་གཉིས་རང་གི་ངང་གིས་ལོག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྡུ་བར། ཕུང་པོའི་

[038A]༄༅། །ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་ལ་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་དང། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡོད་ཀྱི། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་
ལ་གནས་པ་ལ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཚན་མ་དང་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་འགགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་
དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁྱད་མེད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ལ་གཞན་དོན་བྱེད་མི་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་གཞན་དོན་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་མ་བཏབ་ཅིང་རང་བཞིན་གྱིས་རིགས་དམན་
པས༑ སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྡུ་བར། གལ་ཏེ་དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་མངའ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་
ཅིའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་མི་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སྔོན་སྨོན་ལམ་གོམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཅན་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ལྡང་བའི་བསམ་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཡོངས་སུ་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དོན་བདེན་སྣང་གི་ལྷག་མ་དང་བཅས་མ་བཅས་ལ་འདོད་ཅིང། ངོ་བོ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་འདོད་དོ།    ༈    །བཞི་བ་ལ་

[038B] དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཉོན་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས། མི་གནས་
པའི་མྱང་འདས། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ལྟ་བུ། དེ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་གཉིས་པ་ནི། སྒྲིབ་གཉིས་ཟད་པར་སྤངས་
པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ལྟ་བུ། དེ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་འགོག་བདེན་དོན་གཅིག་གསུམ་པ་ནི། ཐེག་དམན་གྱི་མྱང་འདས་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དཔེར་
ན་ཁམས་གསུམ་གང་རུང་གི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་ལྟ་བུམ་བཞི་པ་ནི། དེ་གང་ཞིག་དེ་དང་བྲལ་བ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དཔེར་ན་དག་ཞིང་གི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་
རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་ལྟ་བུ། དེས་ན་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ལ་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཀྱི་སྒྲས་སྟོན་པའི་རྒྱུན་མཚན་ཡོད་དེ། ཉོན་སྒྲིབ་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཤིང་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་སྐུ་ལ་
ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཉོན་སྒྲིབ་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཤིང་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་དཔོན་ཀླུའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་སྐུ་གསུམ་

[039A]༄༅། །ལ་འདུག་པའི་སྒོར། ཕུང་པོར་བཅས་པའི་མྱ་ངན་འདས། །ཐུབ་སྐུ་གཉིས་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཕུང་པོ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཕུང་པོ་མེད། །ཅེས་དང། གསེར་འོད་དམ་པ་ལས། སྐུ་དེ་གཉིས་
ལ་དགོངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དགོངས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གསུམ་པ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་མཐའ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་དོ། །ཁོ་ན་རེ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་ཆོས་ཅན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པར་ཐལ། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། འདོད་ན། གཟུགས་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། དེ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ན་མིང་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ན་མིང་གི་ཕུང་པོ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། དེ་ན་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཆོས་ཅན། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པར་ཐལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། འདོད་
ན༑ ཟག་པ་དང་བཅས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། ཟག་བཅས་སུ་ཐལ་ལོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཟག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགོག་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ལ་གནས་བའི་ཉན་

[039B] དེའི་རྒྱུད་ལ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་ཡང་མེད། འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་མེད་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད། མྱང་འདས་ཀྱི་ངོ་བོར་འདོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་དང་
སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱང་འདས། ལྷག་བཅས་
མྱང་འདས་ཀྱི་ངོ་བོར་འཇོག་པ་མི་རིགས་ཏེ། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་ཚེ་དེ་ལ་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་དེ་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཁ་ཅིག་ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བཏང་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མྱང་འདས། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་སུ་འདོད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བཏང་བའི་ཐེག་དམན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་སོགས་
ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་མེད་པའི་དུས་སུ་དེ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དམན་པའི་མྱང་འདས་མྱང་འདས་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར་དུ་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་

[040A]༄༅། །བླ་མར། གང་ཕྱིར་དེ་ནི་ཆོས་སྐུ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །དེ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དོན་དམ་མྱང་ངན་འདས། །དེའི་ཕྱིར་ཉི་དང་ཟེར་བཞིན་ཡོན་ཏན་དབྱེར་མེད་པས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་མྱ་ངན་འདས་
པ་མེད། །ཅེས་དང། དེས་ན་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མི་འཐོབ་སྟེ། །འོད་དང་འོད་ཟེར་སྤངས་ནས་ནི། །ཉི་མ་ལྟ་བར་མི་ནུས་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར་སྒྲིབ་གཉིས་ཟད་པར་
སྤངས་པའི་མྱང་འདས་མ་འཐོབ་པ་ལུང་དེའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་འགྲེལ་པར། ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་མངའ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཐོབ་པར་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མེད་དེ། འོད་དང་འདོད་ཟེར་མ་མཐོང་བར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞུང་དོན་རྩ་བའི་ཚིགས་རྐང་གསུམ་པའི་དེ་འགོད་དོ།    ༈    །རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། འོ་ན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མ་ལུས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྐོར་བར་མཛད་པ། ཞེས་བཤད་ན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་མཐའ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ་དང། རང་
ལུགས་གཞག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་སྟོན་པས་གསུངས་པའི་དམ་ཆོས། ཆོས་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད། ཟེར་ན། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ཆོས་ཅན། ཆོས་འཁོར་དུ་ཐལ། མཚན་ཉིད་འཐད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སྟོན་པས་གསུངས་

[040B] སྟོན་པའི་གསུང་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཆོས་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ལུང་གི་ཆོས་
འཁོར་དུ་ཐལ། ཆོས་འཁོར་གང་ཞིག་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བཀའ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་བཤད་པས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འཕོ་བྱ་དང་འཕོ་བྱེད་གང་རུང་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་དཀར་གྱི་ཡོན་ཏན། ཆོས་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད་
ཟེར་ན། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། ཆོས་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བཤད་པས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འཕོ་བར་ཐལ་ལོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མདོ་ལས། ཐུབ་རྣམས་སྡིག་པ་ཆུ་ཡིས་མི་འཁྲུ་ཞིང། །
འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱག་གིས་མི་སེལ་ལ། །ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་གཞན་ལ་འཕོ་མིན་ཏེ། །ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་བསྟན་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོན་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་མཁྱེན་དེ། །
དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འཕོ་མི་ནུས་པ་ལུང་དེའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་གཏོགས་པའི་དམ་ཆོས། ཆོས་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་གཏོགས་པའི་ལུང། ལུང་གི་ཆོས་འཁོར་
ཀྱི་མཚན་ཉིད། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་པར་འགྱུར་བའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ལམ་ཞུགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ། རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཟེར་ན། ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་ཆོས་ཅན་

[041A]༄༅། །ཆོས་འཁོར་དུ་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་དུ་ཐལ། ཆོས་འཁོར་གང་ཞིག་ཤེས་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལམ་ཞུགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང། ཆོས་འཁོར་ལ་ལུང་གི་ཆོས་འཁོར་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་གཉིས་སུ་གྲངས་མ་ངེས་པར་ཐལ། ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བསླབ་པ་
གསུམ་པོ་དེ་ཆོས་འཁོར་གང་ཞིག་དེ་དེ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་འདོག་གཉིས་པ་སླ། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མཛོད་ལས། སྟོན་པའི་དམ་ཆོས་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ་
ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་འཁོར་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་འཁོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁ་ཅིག་བཀའ་དང་སྤངས་རྟོགས་གང་རུང་གིས་བསྡུས་
པའི་དམ་ཆོས། ཆོས་འཁོར་གྱིས་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འགོག་བདེན་ཆོས་ཅན། ཆོས་འཁོར་དུ་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། སྤངས་པས་བསྡུས་པའི་དམ་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་དཀར་གྱི་ཡོན་ཏན་དུ་ཐལ་ལོ། །
འདོད་ན། དགེ་བ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། རང་བཞིན་གནས་རིགས་དགེ་བ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། འཁོར་བ་མི་དགེ་བ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། ཁམས་གོང་གི་སས་

[041B] །འདོད་ན། མཛོད་ལས། དེ་ལས་འགྱོད་གཉེད་མི་དགེ་རྣམས། །བསམ་གཏན་དང་པོ་དག་ན་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང། འགོག་བདེན་ཆོས་ཅན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་
རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་བྱེད་ལས་ཆོས་མཚུངས་པར་ཐལ། ཆོས་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇོམས་བྱེད་དུ་ཐལ་ལོ། །ཁོ་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇོམས་བྱེད་
ཡིན་པར་ཐལ། འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་བྱེད་ལས་ཆོས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། དེའི་སྤང་བྱ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། ཁོ་ན་རེ། འགོག་བདེན་ཆོས་ཅན་
རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་ཡིན་པར་ཐལ། རྟོགས་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁ་ཅིག་བདེན་བཞི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ། བཀའ་དང་པོ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད། སྟོང་ཉིད་
དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ། བཀའ་བར་བ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། བདེན་བཞི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དེ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ལུང་ཕྲན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་ཀཱཏྱཱ་ཡ་ན་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ངེས་སྟོང་ཉིད་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་ཀྱང། དེ་འཁོར་ལོ་བར་

[042A]༄༅། །བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་བཅོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་སྟོང་ཉིད་དངོས་སུ་བསྟན་ཏེ། རྩ་ཤེ་ལས། བཅོམ་ལྡན་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །མཁྱེན་པས་ཀཱཏྱཱ་ཡ་ན་ཡི། །གདམས་
དག་ལས་ནི་ཡོད་པ་དང། །མེད་པ་གཉིས་ཀ་དགག་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་བདེན་བཞི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མཚན་ཉིད། ཅེས་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱང་ཁེགས་
པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁོ་ན་རེ། ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་ཀཱཏྱཱ་ཡ་ན་ལ་གདམས་པའི་མདོ་དེ་ཐེག་དམན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མདོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་མདོ་
འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་ལ་གཙོ་བོར་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་མདོ་དང། རང་གི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་ལ་གཙོ་བོར་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་མདོ་གཉིས་
འགལ་བའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མི་འཐད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། རང་གི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་ལ་གཙོ་བོར་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་མདོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་གི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་
དམན་གྱི་རིགས་ཅན་ལ་གཙོ་བོར་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་མདོ་གང་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། བསལ་བ་

[042B] །གཞན་ཡང། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མདོ་མི་འགལ་ཏེ། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་དེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཐུན་མོང་བའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས་
གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཡང་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་མདོ། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ལས་
ཤུགས་ལ་གནས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་སྦྱར་བའི་དྲང་ངེས་སུ་འགྱུར་ཚུལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་དང་པོར་ཝ་ར་ཎཱ་སིར་ལྔ་སྡེ་ལ་གསུངས་པའི་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་དང། བར་
དུ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རིར་གསུངས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དང། ཐ་མར་ཡངས་པ་ཅན་དུ་གསུངས་པའི་ལེགས་པར་རྣམ་པར་བྱེ་བའི་ཆོས་འཁོར་གསུམ་དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། དྲང་ངེས་རྣམ་
འབྱེད་ལས། དགོངས་འགྲེལ་ལས་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་གསུངས་པ་ནི། འཁོར་གྱི་འདུ་ཐེབས་དང་སྟོན་པའི་སྐུ་ཚེའི་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་ངོས་ནས་འཇོག་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་
པར་དུས་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཐད་པའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་འཇོག་པ་དང། འདུལ་བ་ལུང་སྡེ་བཞི་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མཚན་གཞིར་འདོད་པ་ནང་འགལ་ཏེ། འདུལ་བ་རུང་མཐུན་གྱི་མདོ་

[043A]༄༅། །དེ་དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་མདོ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། འདུལ་བ་ལུང་
སྡེ་བཞི་པོ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང། དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ལས། སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར་འདུལ་བ་རུང་མཐུན་ཞེས་བྱ་བ་མདོར་བསྡུས་སུ་གྲགས་པ་གཅིག་གསུངས་ཀྱང་དེ་འདིར་ངེས་དོན་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ལ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་མཚོན་ནས་དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མངོ་ཆོས་ཅན། འཁོར་ལོ་དང་པོར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། དེ་དེར་ཐལ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོན་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་
པའི་ཕྱི་ལོ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་དུ་དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་གསུངས་པ་གང་ཞིག་དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རིར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ས་གའི་
ཉའི་སྐྱ་རེངས་འཆར་བའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱ་ཀྱ་ཐུབ་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཞིང་ཐེག་པ་གསུམ་བསྟན་པར་མཛད་ནས། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པ་ནག་པའི་ཉ་ལ་ཤྲཱི་དྷཱ་ན་ཀ་ཊ་ཀར་ཆོས་
ཀྱི་དབྱིངས་གསུང་གི་དབང་ཕྱུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུངས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་ལས། སྟོན་པས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་རུ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཚུལ་བསྟན། །མཆོད་རྟེན་དཔལ་ལྡན་

[043B] །དེ་བཞིན་གསང་སྡགས་ཚུལ་གསུངས་པ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ཆོས་ཅན། འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ནས་ལོ་བཅུ་པ་ལ་གསུངས་པར་མདོའི་གླེང་གཞི་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་བར་བ་དང། གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་
ཡང༑ མཚན་ཉིད་དེ་མི་འཐད་དེ། སྟོན་པས་ཆོས་འཁོར་གསུམ་ཅིག་ཅར་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མདོ་ཅིག་ཅར་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མདོ་ལས། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་ལ་གང་
གི་ཚེ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་གསུང་འདི་སྐད་དུ། ཀཽཎྜི་ནྱ། མིག་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ལ་མི་རྟག་པའི་སྒྲས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་མི་རྟག་གོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །
ཞེས་ཐོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སྔར་ལུང་མ་བསྟན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང། །སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་གྲུབ་པ་དང། །ཞེས་དང། དེའི་ཐད་ཀྱི་འགྲེལ་བར། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་ཆེན་
པོ་དང་དུས་མཉམ་པར་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་ཕྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སྟོན་པས་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ཅིག་ཅར་དུ་བསྟན་པར་ཐལ། དེས་ཆོས་འཁོར་གསུམ་ཅིག་ཅར་དུ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེས་

[044A]༄༅། །ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་མཛད་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཛད་པ་ཅིག་ཅར་དུ་བསྟན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་བྱུང་གི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་བོ། །ཁོ་ན་རེ། སྟོན་པས་རྒྱས་
འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཅིག་ཅར་དུ་གསུངས་པ་དང། དེ་ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཅིག་ཅར་དུ་གསུངས་པ་དང། དེས་འདུལ་བ་ལུང་སྡེ་བཞི་ཅིག་ཅར་དུ་གསུངས་པར་ཐལ། དེས་ཆོས་འཁོར་གསུམ་ཅིག་ཅར་དུ་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་ན། ཐོག་མཐའ་གཉིས་ལ་མ་ཁྱབ། ཁ་ཅིག་རང་གི་བསྟན་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་རུང་བའི་མདོ་དེ། ངེས་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལྟར་མི་རུང་བའི་མདོ། དྲང་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད། ཟེར་ན། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ཆོས་
ཅན༑ དེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་དྲང་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་
བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ། དེས་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད་དང། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ། དྲང་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ཆོས་ཅན་
དེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། འཁོར་ལོ་བར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་སྨོས་པའི་རྣམ་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དྲད་དོན་དངོས་ཀྱི་བསྟན་

[044B] ངེས་དོན་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ་ཡིན་ན། དྲང་དོན་
གྱི་མདོ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། བརྒྱད་སྟོང་པས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་དེ་ཤུགས་ལ་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་
སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། བརྒྱད་སྟོང་པ་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དངོས་ཀྱི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་པར་ཐལ། ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་དེ་
ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཆོས་ཅན། གསལ་བ་དེར་ཐལ། འདུས་བྱས་བདེན་མེད་དུ་གྲུབ་པའི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། ཁོ་ན་རེ། བརྒྱད་བསྟོང་པ་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དངོས་
བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཀྱབ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་སྐབས་དང་པོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་ལམ་ཤེས་དངོས་
བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ལམ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་མཁྱེན་དེ་དེ་ཡི་པའི་ཕྱིར། དེས་མཚོན་ནས་གཞན་ཡང་

[045A]༄༅། །ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ངེས་དོན་གྱི་མངོ་ཡིན་ཟེར་ན། འདོད་དག་ལས་བསྟན་པའི་དོགས་གཅོད་རྒྱས་པར་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཐད་དུ་བཤད་པས་དེར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
ཁ་ཅིག་གཟུངས་རྒྱལ་ནས་གསུངས་པའི་གདུལ་བྱ་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་དེ་དེ་ནས་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ རྒྱུད་བླ་མར་ཡང། སླར་ཡང་བླ་མའི་རྒྱུད་འདིར་ནི། །ཉེས་པ་ལྔ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་དར་ཊཱིཀ་ལས། སླར་ཡང་བླ་མའི་རྒྱུད་དེ་རྒྱུད་ཕྱི་མ་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་འདིར་ནི། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    ལུང་གི་ཆོས་འཁོར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། དྲང་ངེས་ཀྱི་དོན། ཆོས་ཕུང་གི་ཚ་
སྐོར་ཆུལ། སྒྲ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱེད་བྲག་སྨྲ་པ་ཁ་ཅིག་མཐོང་ལམ་ཁོ་ན་ཆོས་འཁོར་དུ་འདོད་དེ། ལྔ་སྡེའི་རྒྱུད་ལ་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་སྤཱཨ་ཚེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཨ་ལ་ལ་དེང་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ། །
ཞེ་བཤད་པའི་ཕྱིར། བྱེ་བྲག་སྨྲ་པ་ཁ་ཅིག་མཏོང་ལམ་ཁོ་ན་ཆོས་འཁོར་དུ་འདོད་དེ། འཁོར་ལོ་རིམ་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་མཐོང་ལམ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐོང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་འཁོར་

[045B] ཁམས་གོང་མའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པས་མཐོ་བ་ལ་འཕར་བ་དང་ཆོས་མཚུངས། ཁམས་འོག་མའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པས་དམའ་བ་ལ་འབབ་པ་དང་ཆོས་མཚུངས། བར་ཆད་མེད་
ལམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་ས་བོན་གཅོད་པས་མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བ་དང་ཆོས་མཚུངས། རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱིས་བྲལ་ཐོབ་འཛིན་པས་རྒྱལ་བ་རྣལ་དུ་འགོད་པ་དང་ཆོས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འདོད། བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོག་ན་རེ་
འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཁོ་ན་ཆོས་འཁོར་ཡིན་ཏེ། འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། རྟོག་པ། རྩོལ་བ་གསུམ་ནི་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་རྩིབས་དང་ཆོས་མཚུངས་ཏེ། དེ་
གསུམ་ཤེས་རབ་གྱི་བསླབ་པ་ཡིན་པས། རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ངག་ལས་ཀྱི་མཐའ། འཚོ་བ་གསུམ་ནི་རྟེན་པར་བྱེད་པའི་ལྟེ་བ་དང་ཆོས་མཚུངས་ཏེ། དེ་གསུམ་ཚེལ་ཕྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་པས་
བསླབ་པ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་མུ་ཁྱུད་དང་ཆོས་མཚུང་ཏེ། དེ་གཉིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པའི་ནང་དུ་འདུ་བས་སེམས་དམིགས་པ་ལས་སྡུད་བྱེད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཞེས་འདོད་དེ། མཛོད་ལས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མཐོང་བའི་ལམ། །མྱུར་བར་འགྲོ་སོགས་རྩིབས་སོགས་ཀྱིས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    བཀའ་དང་ལམ་ཞུགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གང་རུང་གིས་

[046A]༄༅། །བསྡུས་པའི་རྣམ་དཀར་གྱི་ཡོན་ཏན། ཆོས་འཁོར་གྱི་ངོ་བོ། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་ལུང་གི་ཆོས་འཁོར་དང། རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་གཉིས་སུ་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཀས་བསྡུས་པའི་རྣམ་དཀར་གྱི་ཡོན་
ཏན༑ དང་པོའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀས་བསྡུས་པའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཡོད། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི། འགྲེལ་ཆེན་ལས། མདོ་སྡེ་དབྱངས་བསྙད་ལུང་བསྟན་
དང༑ ༑ཚིགས་བཅད་ཆེད་བརྗོད་རྟོགས་པ་བརྗོད། །དེ་ལྟར་བྱུང་དང་གླེང་གཞི་དང། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་སྐྱེས་རབས་བཅས། །གཏན་ལ་ཕབ་རྨད་བྱུང་ཆོས་ཏེ། །དེ་ལྟར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། དེ་ཡང་བསྡུ་
ན༑ སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འདུ་སྟེ། དང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་དུ་འདུ། རྟོགས་བརྗོད། དེ་ལྟར་བྱུང་བ། གླེང་གཞི། སྐྱེས་རབས་བཞི་ནི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དང། རྨད་དུ་བྱུང་བ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་གཉིས་ནི་ཐེག་ཆེན་
གྱི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་དང། གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་ཁ་ཅིག་ཏུ། གསུང་རབ་ཡན་ལག་དགུ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་གཙོ་བོ་གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང། འཁོར་རྟོགས་བརྗོད་དང། དེ་ལྟར་བྱུང་བ་
སྐྱེས་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང་བཅས་པ་གཙོ་བོ་བཞི་གཅིག་ཏུ་འདྲེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ལང་གཤེགས་ཀྱི་འགྲེལ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ལ་བཀའ་དང་པོ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར། བར་བ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འཁོར། ཐ་མ་

[046B] བདེན་བཞི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་ཐེག་དམན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མདོ། དང་པོའི་མཚན་ཉིད། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མདོ་ལྟ་བུ། སྟོང་ཉིད་དངོས་
ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མདོ། གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཆ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་དྲང་དོན་དང། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པའི་སེམས་ཙམ་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མདོ། གསུམ་པའི་མཚན་ཉིད། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལྟ་བུ། ལམ་
ཞུགས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་བསྡུས་པའི་རྣམ་དཀར་གྱི་ཡོན་ཏན། རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་གྱི་ངོ་བོ། དབྱེ་ན། ལམ་ཞུགས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་བསྡུས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ཡོད། གསུམ་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་
བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་རུང་བའི་མདོ། ངེས་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་མདོ་དང། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་བའི་མདོ་གང་རུང་དུ་དམིགས་པ་
དྲང་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད། བཞི་བ་ནི། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ཤླཽ་ཀ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དྲུག་ལ་ཆོས་ཕུང་རེ་རེའི་ཚད་དུ་འཇོག་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུས་མཛད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་ཆོས་ཕུང་གཅིག་གི་ཚད་ཡིན་པས་དེ་ལ་དེ་

[047A]༄༅། །ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་བརྩམས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཆ་ཚང་བ་རེ་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ལ་ཆོས་ཕུང་རེ་རེའི་ཚད་དུ་འཇོག་གོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། མཛོད་ལས། ཁ་ཅིག་
བསྟན་བཅོས་ཚད་ཅེས་ཟེར། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་གཏམ་རེ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས། རང་ལུགས་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རེ་རེའི་གཉེན་པོ་ཆ་ཚང་བ་རེ་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ལ་ཆོས་ཕུང་རེ་རེའི་ཚད་དུ་འཇོག་སྟེ། མཛོད་ལས། སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་
གཉེན་པོར་ནི། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐུན་པར་གསུངས། །ཞེས་དང། རྒྱན་སྣང་ལས། མདོར་ན། གད་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལ་སྤྱོད་པ་རེ་རེའི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་གཞུང་ཅི་རྩམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པར་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་གྱི་གཞུང་གི་ཚོགས་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དང། འདིར་ཡང། སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མ་ལུས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྐོར་བར་མཛད་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ལྟར་
ན་ཆོས་ཕུང་རེ་ལ་ཤླཽ་ཀ་སྟོང་ཕྲག་རེ་རེ། སྤྱིར་བསྡོམས་ན་ཚིགས་བཅད་བྱེ་བ་བརྒྱད་དང། འབུམ་ཕྲག་བཞི་བཅུར་ཡོད་དོ། །ཚིགས་བཅད་ལ་ཡང་མི་མཐུན་པ་མང་ཡང། རང་ལུགས་ལ་ཚེག་པར་རྒྱ་ཡིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་སོ་གཉིས་དང་
བོད་ཡིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཉེར་བརྒྱད་རེ་ལ་ཚིགས་བཅད་རེ་རེ་བྱའོ། །ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་གླང་པོ་ཆེས་ལ་རབ་བརྟན་གྱིས་བཀུར་བར་འོས་པའི་སྣག་ཚས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་འབྲི་བར་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་

[047B] འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་དེ་ཙམ་མི་སྣང་བ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་རྣམས་དང། ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ན་བཞུགས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སློབ་སྤྲིངས་ལས། བསྟན་པ་རིན་ཆེན་མཆོག་
ལྟར་བཟང་ལ་འཕན་མེད་པ། །རྣམ་པར་དག་ཚུལ་གང་ཡིན་ཀླུ་མགོའི་གདེངས་ཀ་ཅན། །ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཙུག་གི་རྒྱན་བཞིན་གུས་མནོས་ནས། །ས་ཡི་གཏིང་ན་གནས་པའི་རབ་རིབ་སེལ་བར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་
ནི༑ སྟོན་པས་ཆོས་འཁོར་གསུམ་ཅིག་ཅར་དུའང་གསུངས། རིམ་ཅན་དུ་ཡང་གསུངས་ཏེ། དེས་ཅིག་ཅར་དུ་བསྐོར་པའི་ཆོས་འཁོར་གསུམ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླའོ། །དྲུག་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གདུལ་
བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པའི་བཀའ་དང་ལམ་ཞུགས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་བསྡུས་པའི་དམ་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཆོས་འཁོར་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཆོས་ཀྱང་ཡིན། འཁོར་
ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་བྱེད་ལས་ཆོས་མཚུངས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ཡུལ་གཞན་ནས་གཞན་
དུ་རིམ་གྱིས་འཕོ་ཞིང། རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་ལྟར། ཁྱོད་རྣམས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་རིམ་གྱིས་འཕོ་ཞིང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང། གཞི་བསྡུ་

[048A]༄༅། །བར༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་ཤེས་ཀོའུ་དི་ནྱའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པར་བསྐོར་ལ། དེ་ཡང་གཞན་ལ་མཐུན་པར་བསྐོར་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་དག་ཀྱང་གཞན་དག་ལ་མཐུན་
པར་བསྐོར་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་མཐུན་པར་བསྐོར་བའི་དོན་གྱིས་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། །ཞེས་གསུངས་བ་ལྟར་
རོ༑ ༑གཉིས་པ་ལུང་གི་ཆོས་འཁོར་བྱེ་བྲག་དུ་བཤད་པ་ལ། འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་མིང་གི་ཐ་སྙད་དངོས་སུ་གསུངས་པ་དོན་ཟབ་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དང། འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་མིང་གི་ཐ་སྙད་
དངོས་སུ་མ་གསུངས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་འཕགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས་གསུང་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། བཤད་བྱའི་མདོ་འགོད་པ་དང། མདོའི་དོན་བཤད་པ་གཉིས་
ལས༑ དང་པོ་ནི། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང་པོར་ཡུལ་ཝར་ཎཱ་སིར་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་སུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་
བསྟན་པས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སྔོན་ལྷར་གྱུར་པ་འམ་མིར་གྱུར་བ་སུས་ཀྱང་མཐུན་པར་འཇིག་རྟེན་ན་མ་བསྐོར་བ་གཅིག་རབ་ཏུ་བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དེ་ཡང་བླ་ན་

[048B] སྐབས་མཆིས་པ། དྲང་བའི་དོན། རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང། འགག་པ་མ་མཆིས་པ་དང། གཟོད་མ་
ནས་ཞི་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྨོས་པའི་རྣམ་པས་ཆེས་རོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་
བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དེ་ཡང་བླ་ན་མཆིས་པ། སྐབས་མཆིས་པ། དྲང་བའི་དོན། རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་
ལས་བརྩམས། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང། འགག་པ་མ་མཆིས་པ་དང། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་
པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་འདི་ནི་བླ་ན་མ་མཆིས་པ། སྐབས་མ་མཆིས་པ། དེས་པའི་དོན་ལགས་ཀྱི། རྩོད་
པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ལ། མདོའི་ཚིག་དོན་བཤད་པ་དང། དྲང་ངེས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། གྲུབ་དོན་དང་པོ་དང། བར་བ་དང། ཐ་མའི་ཚིག་དོན་བཤད་པ་

[049A]༄༅། །དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དུས་དང་པོར་ལྔ་སྡེ་ལ་གསུངས་པའི་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གསུང་པ་པོའི་སྟོན་པ་དང་གནས་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དེ། སྟོན་པ་ཤཱ་ཀྱ་ཐུབ་པས་
དུས་དང་པོར་ཡུལ་ཝ་ར་ཎཱ་སིར་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དྭགས་རྒྱུ་བའི་ཚལ་དུ་ཁྱོད་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང་མདོ་སྡེ་པ་སོགས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཡོད་དེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བླ་ན་མ་ཆིས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་གོང་ན་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་གཞན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་
ལ་སྐབས་མ་ཆིས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་རྒོལ་བ་གཞན་གྱི་ཀླན་ཀའི་སྐབས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལ་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་དེ་གཞན་དུ་
དྲད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལ་རྩོད་བའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལགས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཚིག་ཟིན་ལ་མ་ཕྱེ་བས་དོན་ལ་མི་མཐུན་པའི་རྩོད་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་
གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། འཁོར་ལོ་བར་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་བྱ་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང། གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་

[049B] དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཡོད་དེ། མདོ་གཞན་གྱིས་དགོངས་པ་བཀྲལ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འཁོར་གྱི་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་རྟོགས་
ནུས་པའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་རྣོད་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྨོས་པའི་རྣམ་པས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དེ་སྒྲས་ཟིན་ལ་མ་བསྟན་པར་
ཤུགས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་པས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། མི་མངོན་པའི་རྣམ་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བླ་ན་མ་ཆིས་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡང་སྡང་བཞིན་ནོ། །གསུམ་
པ་ནི༑ འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང། གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དེ་དེ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དེ་ལ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་རིགས་ཅན་གཉིས་ཀ་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན་
ཁྱོད་ལ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་

[050A]༄༅། །ལ་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་གོང་ན་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་གཞན་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སྐབས་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་
མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་རྒོལ་བ་གཞན་གྱི་ཀླན་ཀའི་སྐབས་མེད་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་གཞན་དུ་དྲད་མི་དགོས་
པར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལ་རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་མ་ལགས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་ཀྱི་
ཁྱད་པར་གསལ་བར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པས་དོན་ལ་མི་མཐུན་པའི་རྩོད་པ་མི་འབྱུང་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་ཞེས་པའི་ཉེ་ཚིག་སྨོས་པའི་མཚན་གཞིར་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་
འདི་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་རིལ་པོ་འཛིན་པ་མི་འཐད་དེ། མདོ་དེར། དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ། ཆོས་འཕགས། བློ་གྲོས་རྣམ་དག་རབ་འབྱོར། བློ་གྲོས་ཡངས་པ། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས། དོན་དམ་ཡང་
དག་འཕགས། བྱམས་པ། སྤྱན་རས་གཟིགས། འཇམ་དབྱངས་ཏེ་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་བཟུང་བའི་སྟོན་པའི་འཁོར་རྣམ་པ་བཅུས་སྟོན་པ་ལ་དྲི་བ་མི་འདྲ་བ་རེ་རེ་མཛད་པའི་དྲིས་ལན་གཞན་རྣམས་འདིའི་མཚན་

[050B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་ཕྱེ་ནས་ལན་མཛད་པ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་རྣམས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་ལ༑ མདོ་འདིའི་དོན་ལ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་བྱུང་སྟེ། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་གྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དུ་མ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་སེམས་
ཙམ་པ་རྣམས་ནི། མདོ་འདི་ལས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་འདི་ལྟར་དུ་ཕྱེ་བ་དང། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཞེད་ལ། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པར་བཀྲལ་བ་དང་
ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གི་ཐལ་འགྱུར་པ་རྣམས་ནི་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་དྲང་ངེས་འདི་ལྟར་ཕྱེ་བ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ལ་དྲང་དོན་གྱི་མདོས་ཁྱབ་པ་དང། འཁོར་ལོ་བར་བ་ལ་ངེས་དོན་གྱི་མདོས་ཁྱབ་པ་དང། འཁོར་ལོ་དང་པོ་
ལ་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཆ་གཉིས་སུ་ཡོད་པར་བཞེད་ཅིང། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དང་ཐ་མ་གཉིས་ལ་དྲང་དོན་གྱི་མདོས་ཁྱབ་པ་དང། བར་བ་ལ་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཆ་གཉིས་སུ་ཡོད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དབུ་སེམས་གཉིས་ཤེར་ཕྱིན་
གྱི་མདོའི་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་ཡང། གྲུབ་དོན་གྱི་མདོ་ཚན་གཉིས་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་འཁོར་ལོ་བར་པའི་མཚན་གཞིར་བཞེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དེ་དེའི་སྐབས་ནས་

[051A]༄༅། །དངོས་སུ་བསྟན་པའི་འཁོར་ལོ་བར་པའི་མཚན་གཞིར་བཞེད་ཅིང་དྲང་དོན་གྱི་མདོར་བཞེད་ཀྱི། དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དེའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་འཁོར་ལོ་བར་པའི་མཚན་གཞིར་བཞེད་ཅིང་
ངེས་དོན་གྱི་མདོར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཞི་བ་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ལུགས་ལ། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་དབུམ་པའི་བཀའ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དེས་དོན་གྱི་མདོར་གཞུང་གཙུགས་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་
པའི་དབུ་མ་པའི་བཀའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏགས་དོན་དམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་དོན་དུ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་བཞེད་
པ་བཞིན་དུ། སློབ་དཔོན་འདིས་ཀྱང་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་དུ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པར་བཞེད་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡང་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཤད་པ་ཁོ་ནར་རྗོད་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་
དབུ་མའི་ལམ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་ཁོ་ནར་གཞུང་འཛུགས་པར་མཛད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང། དེ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་

[051B] དེ་ཉིད་ལས། ངེས་པའི་དོན་ཀྱང་གང་ལ་བྱ་ཞེན་ཚད་མ་དང་བཅས་པ་དང་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་གཞན་གྱིས་གང་དུ་ཡང་དྲང་བར་མི་ནུས། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཕགས་སེང་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ། དེ་དབུ་མ་པའི་བཀའ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སེམས་ཙམ་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཀའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་ནི་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་བཤད་ཟིན་པས་དེར་
བལྟའོ།    ༈    །གཉིས་པ་གཟུངས་རྒྱལ་གྱིས་གསུངས་པའི་ཚུལ་ལ་བཤད་བྱའི་མདོ་འགོད་པ། དེའི་དོན་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནོར་བུ་མཁན་མཁས་པ་ནོར་བུ་སྦྱོང་
ཚུལ་ལེགས་པར་ཤེས་པ་དེས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ནས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བླངས་ཏེ། ལན་ཚྭའི་ཁུ་བ་རྣོན་པོས་སྤངས་ཏེ་སྐྲའི་རེ་བའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་བརྩོན་པ་འདོར་པ་ཡང་མ་ཡིན་
ཏེ༑ དེའི་འོག་ཏུ་ཟས་ཀྱི་ཁུ་བ་རྣོན་པོས་སྤངས་ནས་པལ་གྱི་ལ་བའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་བརྩོན་པ་དོར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་ཆེན་པོའི་ཁུ་བས་སྤངས་ནས་རས་སྲབ་མོའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་སྦྱོང་
བར་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ཏེ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ན་བཻ་ཊཱུ་རྱའི་རིགས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཁྱེན་ནས། མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་

[052A]༄༅། །བ་དང། བདག་མེད་པ་དང། མི་གཙང་བས་ཡིད་འབྱུང་བའི་གཏམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་སྐྱོབ་བསྐྱེད་པར་མཛད་དེ། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་འཛུད་པར་
མཛད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བརྩོན་པ་འདོར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་གཏམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་རྟོགས་པར་མཛད་དོ། །དེ་ཙམ་
གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བརྩོན་པ་འདོར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་གཏམ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གཏམ་གྱིས་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་ཡུལ་ལ་འཛུད་པར་མཛད་དོ། །ཞུགས་པར་གྱུར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ན་བླ་ན་མེད་པའི་ཡོན་གནས་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ལ། མདོའི་ཚིག་དོན་བཤད་
པ་དང། དོན་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། དཔེ་བཤད་པ་དང། དོན་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ནོར་བུ་མཁན་མཁས་པས་ནོར་བུ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་དེ་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། དང་པོར་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་རྒྱ་
མཚོ་ཆེན་པོའི་འཇིམ་རྡུལ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་གོང་བུ་བླངས་ཏེ། ལན་ཚྭའི་ཁུ་བ་སྟེ་རྒྱ་ཆེའི་ཆུ་ལ་སྤངས་ཏེ་སྐྲའི་རེ་བས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད། དེ་ཙམ་གྱིས་བརྩོན་པ་མི་འདོར་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཟས་རྣོན་པོ་སྟེ་ཉ་ཁུལ་

[052B] དེ་ཙམ་གྱིས་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བར། དེའི་འོག་ཏུ་སྨན་ཆེན་པོའི་ཁུ་བ་སྟེ་དངུལ་ཆུལ་སྤངས་ཏེ་རས་སྲབ་མོས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ཏེ་དྲི་མ་དང་
བྲལ་བ་ན་བཻ་ཊཱུ་རྱའི་རིགས་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དཔེའི་སྐབས་སུ་ནོར་བུ་སྦྱོང་ཚུལ་གསུམ་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གདུལ་བྱ་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་དེ་ལ་ཡང་གསུམ་ཡོད་དེ། ཐོག་མར་སྐྱེས་བུ་
ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་བསམ་པ་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་བློ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་ལ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་དང། ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་
པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང། འཁོར་བ་མི་གཙང་བའི་དོང་དུ་ལྷུང་བས་མི་གཙང་བས་ཡིད་འབྱུང་བའི་གཏམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་འཁོར་བ་ལས་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་ནས། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་སྟེ་བསླབ་པ་རིན་པོ་
ཆེ་གསུམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་འཛུད་པར་མཛད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བར། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་གསུམ་བདེན་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་བ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་གཏམ་གྱིས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཏེ་གནས་ལུགས་རྟོགས་པ་ལ་འཛུད་པར་མཛད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བར། དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་གཏམ་ལས་བྱ་བྱེད་སོགས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བདེན་པས་སྟོང་པའི་གཏམ་

[053A]༄༅། །གྱིས་ཁམས་དང་མོས་པ་སྟེ་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས། དེ་གཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཏེ་ཐབས་ཀྱི་ཆ་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཟིན་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལམ་ལ་འཛུད་པར་མཛད་དོ། །ཞུགས་
པར་གྱུར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་བླ་ན་མེད་པའི་ཡོན་གནས་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མདོ་འདིས་གནས་སྐབས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ལམ་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་དང་
དང་པོ་ཉིད་ནས་ཐེག་ཆེན་དུ་རིགས་ངེས་པའི་གང་ཟག་གི་ལམ་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་གཉིས་བསྟན་ལ། དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ན། རིམ་པ་དང་པོས་རྒྱུ་སྨིན་པར་བྱས་ནས། གཉིས་པས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་བྱས། གསུམ་པས་ཐེག་
ཆེན་ལམ་དུ་བཀྲི་བར་བྱེད། གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། དང་པོས་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱས། གཉིས་པས་ཟབ་པའི་ལམ་རིམ་དང། གསུམ་པས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་རིམ་བསྟན་ལ། རིམ་པ་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་བདག་
མེད་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དང་པོ་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་དང། གཉིས་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རིམ་པ་གཉིས་པས་ཟབ་པའི་ལམ་རིམ་དང། གསུམ་པས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་རིམ་བསྟན་པ་མི་
འཐད་དེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་སྡོན་དུ་ཐབས་ཀྱི་ཆ་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཟིན་པ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མི་འཐད་དེ། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། ཡང་དག་ཤེས་འཚོལ་སྔོན་བཏང་སྟེ། །དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་གྱུར་ནས། །ལྟ་

[053B] །སྙིང་རྗེ་ཀུན་ཏུ་བསྐྱེད་ནས་སུ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་རྣོན་གྱིས་དང་པོར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་རང་རྒྱུད་ལ་བཙལ། དེ་རྗེས་སུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་
པ་གང་ཞིག་རིམ་པ་འདི་ཡང་གཙོ་བོའི་གདུལ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞུང་དོན་རྩ་བའི་ཚིགས་རྐང་གསུམ་པའི་དེས་འགྲེའོ།    ༈    །འདིར་སྙིང་པོའི་རྒྱན་གྱི་ལུགས་གཉིས་པ་རྟོག་ལྡན་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་
པའི་ཡན་ལག་དགོས་འབྲེལ་བཤད་པ་ལ། བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པ་ལ་དགོས་མེད་ཀྱི་དོགས་པ་སོ་སོར་བསལ་ནས་བརྗོད་བྱ་མཁྱེན་གསུམ་སྦྱིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང། མདོ་དང་ཟློས་པའི་སྐྱོན་སྤངས་ནས་དགོས་པ་ཡོད་པར་
སྒྲུབ་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། རྩོད་ལན་འདི་དག་འགྲེལ་པ་གང་དུ་བཀོད་པ་དང། མཆོད་བརྗོད་དང་དགོས་འབྲེལ་གྱི་གཞུང་གང་ཡིན་དཔྱད་པ། རྩོད་པ་པོ་དངོས་སུ་ཡོད་མེད་དང། ཇི་ལྟར་
རྩོད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཉི་སྣང། རྣམ་འགྲེལ། རྒྱན་དང། འགྲེལ་པ་འདི་དང་བཞིར་བཀོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཨར་ཆེན་པོ་དང། འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པ་སོགས་དགོས་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་དུ་མཛད། ལོ་ཆེན་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་
གཞུང་དུ་མཛད། ལེགས་བཤད་གསེར་ཕྲེང་ལས། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་ལས་འཕྲོས་ནས། དགོས་འགྲེལ་གྱི་མཚམས་སྦྱར་གྱི་སྡོན་དུ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ལོ་ཆེན་གྱི་བཞེད་པ་འཐད་པར་གསུངས། གསུམ་པ་ནི་

[054A]༄༅། །རྩོད་པ་པོ་དངོས་སུ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་མདོ་ལ་རྩོད་དམ། བསྟན་བཅོས་ལ་རྩོད། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། མདོ་ལས་མཁྱེན་གསུམ་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་སྟོང་ཉིད་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་བབ་ཟིན་པའི་
ཕྱིར༑ གཉིས་པ་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་རྫོགས་པར་མཐོང་ནས་རྩོད་དམ། མཆོད་བརྗོད་ཙམ་ཞིག་མཐོང་ནས་རྩོད་དམ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་བར་རྩོད། གསུམ་པ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་
པ་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལྟར་ན་བརྗོད་བྱ་གང་སྟོན་ཤེས་ནས་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྩོད། གཉིས་པ་ལྟར་ན། རྗེ་བཙུན་གྱིས་མཆོད་བརྗོད་ཙམ་ཞིག་བརྩམས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་འདྲ་བའི་དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་གང་ཟག་དེ་སུ་ཞིག་ཡིན་
མཆོད་བརྗོད་ཀྱིས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པ་ལ་བསྟོད་ཡུལ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་སུ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་ལ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཡང་མཁྱེན་གསུམ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་
གང་བརྗོད་བྱར་བྱེད་ཅེས་པ་རྟོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་དྲི་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུའི་བརྒལ་ལན་བསྟན་བཅོས་འདིར་འོང་དོན་མེད་ལ། རྩོད་པ་པོ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་སློབ་དཔོན་གྱིས་དོགས་པ་ཁོང་ལ་གནས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན༑ རྒྱན་
སྣང་ལས། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཞེས་སོགས་དང། གཞན་དག་ན་རེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་གང་ཡིན་བརྗོད་དགོས་ལ། རྒེལ་བ་འདི་དག་གང་ལས་འཕྲོས་པ་ཡང་བརྗོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་མཆོད་

[054B] མངོན་རྟོགས་རྒྱན་རྩོམ་པར་གོ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་
པར་གོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཉི་སྣང་ལས། ཕྱག་འཚལ་ཞེས་བརྗོད་ནས་དེ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱིས་ཉེ་བར་བཤད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་འདི་ལྟར་བཤད་པ་བྱེད་པས། འདི་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་
པའི་རྒྱན་གྱིས་ཉེ་བར་བཤད་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ལམ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པས། ཕྱག་འཚལ་བ་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། འདི་སྐད་ཀྱང་
བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱིས་གཞི་བསྡུས་སམ། ཞེས་སོགས་དང། འདིར་ཡང། དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་བསྟོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱིས། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་
ནི༑ དེ་ལྟར་རྒོལ་པའི་གང་ཟག་དངོས་སུ་ཡོད་ན། མཁྱེན་གསུམ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པ་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་ངེས་ནས། མཁྱེན་གསུམ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་དེའི་དམིགས་པ་གཞི་གཉེན་རྣམ་གསུམ་གཏན་ལ་འཕེབས་དགོས། དེ་ལྟར་ན་
འཆད་འགྱུར་གྱི་མདོ་དང་ཟློས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རྩོད་པ་ཡིན་ཞིང། དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་གཞི་ནི་མཆོད་བརྗོད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེ་ལྟར་རྒོལ་བའི་གང་ཟག་དངོས་སུ་མེད་དེ། དོགས་པའི་གཙོ་བོ་ནི་མཁྱེན་

[055A]༄༅། །གསུམ་རྫོགས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་ན་མདོ་དང་ཟློས་པས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་དགོས་མེད་དུ་ཐལ་བ་དཀོས་འགྲེལ་གྱི་མཚམས་སྦྱར་དུ་འབྱུང་བ་འདི་ཉིད་ཡིན་ལ། དེའི་མཐའ་དཔྱོད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཡ་
གྱ་ལ་རེ་རེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་འདི་ཉིད་ཡིན་ཞིང། འགྲེལ་ཆེན་དང་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །དེ་ལྟར་རྒོལ་བའི་གང་ཟག་དངོས་སུ་བྱུང་ན་སུན་འབྱིན་འདི་དག་འཕེན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་བསྡུ་ན་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་
སུ་མཁྱེན་གསུམ་ལ་དངོས་སུ་བསྟོད་ནས་ཤུགས་ལ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་རྩོམ་པར་དམ་བཅས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བ་དང། བསྟོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་རྩོམ་ན། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་
བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུ་གཞི་ཁོ་ན་བརྗོད་བྱར་བྱེད་དམ། སྤང་བྱ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤང་བའི་ཕྱིར་དུ་གཉེན་པོ་ཁོ་ན་དང། ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་རྣམ་པ་ཁོ་ན་རྗོད་པར་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་དང་ཟློས་པར་འགྱུར་
ཏེ༑ ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས་གཞི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། འདིས་སྤང་བྱ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བརྗོད་བྱར་མ་བསྡུས་པར་ཐལ་ལོ། །
འདོད་ན། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྤང་གཉེན་གྱི་རྣམ་གཞག་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །གསུམ་པ་ལྟར་ན། རྣམ་པ་གཞི་བཅས་ཁོ་ན་བརྗོད་བྱར་བྱེད་དམ། གཞི་མེད་ཁོ་ན་བརྗོད་བྱར་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན། ཆོས་མངོན་པ་དང་ཟློས་པར་

[055B] གཉིས་པ་ལྟར་ན་ནི། ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞི་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་བསྟན་བཅོས་འདི་བས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བསྟན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། འདིས་འཇུག་ཡུལ་དོན་གཉེར་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བར་དོན་ཅུང་ཟད་
ཀྱང་མ་བསྟན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། བསྟན་བཅོས་འདི་བརྩམས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །ཞེས་རྩོད་པ་ལ། དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་བསྟོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གཞི་དང་གཉེན་པོ་དང་
རྣམ་པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བསྡུས་པ་མཛད་ན། ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་འབད་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་མི་སྨོས་པའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་དེ་འབྱུང་བ་ནི་
མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དངོས་པོ་ཙམ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་མ་བསྡུས་པས་དེ་གང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ལྟར་ན་ཡང་རྣམ་པ་གཞི་མེད་པ་ཙམ་
ཞིག་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་གཞན་དག་སེམས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལན་ལ། ལན་དངོས་དང། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་
ལུང་འགོད་པ་དང། བསྡུ་བྱ་གསུམ་ངོས་གཟུང་བ་དང། དེ་དག་གིས་གྲུབ་པའི་དོན་བསྡུ་པའོ། །དང་པོ་ནི། བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱིས་གཞི་གཉེན་རྣམ་གསུམ་གང་རུང་རེ་རེ་ཁོ་ན་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་མདོ་དང་ཟློས་པའི་

[056A]༄༅། །སྐྱོན་ཡོད་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིས་མཁྱེན་གསུམ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བཞེད་ནས་དེའི་དམིགས་པ་གཞི་གཉེན་རྣམ་པ་གསུམ་ག་བརྗོད་བྱར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར། མཁྱེན་གསུམ་གཏན་ལ་
འབེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འཕགས་བཞིའི་མངོན་རྟོགས་མཐའ་དག་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་འཕགས་བཞིའི་མངོན་རྟོགས་མཐའ་དག་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ལ་
དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མཐའ་དག་
བསྡུས་པས་ན། ཕྱོགས་གསུམ་ཆར་གྱིས་ཀྱང་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ནི། འོ་ན། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་འཕགས་བཞིའི་མངོན་རྟོགས་བསྡུས་ན་དེ་གང་གིས་འགྲུབ་ཅེ་ན། འདི་ལ་ཡུམ་བར་མའི་ཤེས་བྱེད་འགོད་
པ་དང། བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱེད་འགོད་པ་དང། རྒྱས་པའི་ཤེས་བྱེད་ཁ་འཕངས་པའོ། །དང་པོ་ལ། བསྟན་བཤད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འདི་ལྟར་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་
དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་

[056B] གཉིས་པ་ལ། གཞི་ཤེས་ཀྱིས་ཉན་རང་འཕགས་པའི་མངོན་རྟོགས་བསྡུས་ཚུལ་དང། ལམ་ཤེས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་མངོན་རྟོགས་བསྡུས་ཚུལ་དང། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་མངོན་རྟོགས་བསྡུས་
ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། དྲི་བ་དང། ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཐམས་ཅད་འཚལ་བ་ཉིད་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལགས། ཞེས་བཤད། གཉིས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་
ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ་འདི་ཙམ་ཡིན་ལ་དེ་དག་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་ཀྱི། ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་
ཀྱི་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་བཤད། གཉིས་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ལམ་ཀྱི་རྣམ་པ་འཚལ་བ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལགས། ཞེས་བཤད། གཉིས་པ་ནི། རབ་
འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། ཞེས་བཤད། གསུམ་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་
བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལགས། ཞེས་བཤད། གཉིས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་གང་དག་དང། རྟགས་གང་དག་དང། མཚན་མ་གང་དག་གིས་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་དང་

[057A]༄༅། །རྟགས་དེ་དག་དང། མཚན་མ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་
བྱའོ༑ ༑ཞེས་བཤད། གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་མདོར་བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། ཞེས་བཤད། གསུམ་པ་ནི། རྒྱས་པ་ལས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །ཞེས་
གསུངས། གསུམ་པ་ལ། གཞི་ཤེས། ལམ་ཤེས། རྣམ་མཁྱེན་ངོས་གཟུང་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཡུམ་པར་མར། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི། ཞེས་སོགས་དང། བསྡུས་པར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས། ཞེས་སོགས་
དང༑ རྒྱས་པར། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་གཞི་ཤེས་དེ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་དུ་སྟོན་པ་ལ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་མི་རྟག་པ་
ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཅན་འབྲས་བུ་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་སྤངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། ཡུམ་བར་མར། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི། ཞེས་སོགས་དང། བསྡུས་པར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས། ཞེས་སོགས་
དང༑ རྒྱས་པར། ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་ཤེས་དེ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་དུ་སྟོན་པ་ལ། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། དེ་ཁོ་ན་

[057B] །ཞེས་གསུངས། ཡུམ་བར་མར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི། ཞེས་སོགས་དང། བསྡུས་བར། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས། ཞེས་སོགས་དང། རྒྱས་པར། སྟོབས་བཅུ་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་དེ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་དུ་སྟོན་པ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་སྐྱེས་པ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་འབྲས་བུ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང། ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་རྟོགས་པ་དང། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཉིད་སྤངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས། བཞི་པ་དེ་དག་གིས་གྲུབ་པའི་དོན་བསྡུས་ནས་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་བས་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ནི་གཞི་དང་གཉེན་པོ་དང་རྣམ་པ་མཐའ་དག་བསྡུས་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རིལ་པོའི་རིམ་ཐོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་
འདི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། འདི་དག་གི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་གཞི་ཤེས་ཉན་རང་འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་མངོན་རྟོགས་དང། ལམ་ཤེས་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་མངོན་རྟོགས་དང། རྣམ་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་
མངོན་རྟོགས་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཆོས་བཅུ་ལམ་གྱི་གཞིར་བྱས་ནས་དེ་ལ་གནས་སྐབས་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་གི་ཉམས་སུ་བླང་བྱར་འགྲེལ་ཆེན་ལས་གསུངས། འདིར་ཡང། མངོན་པར་

[058A]༄༅། །རྟོགས་པ་བརྒྱད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱན་སྣང་ལས། ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པའི་
མདོའི་དོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་གདམས་ངག་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གནས་སྐབས་བརྒྱད་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཐམས་ཅད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པ་ཅི་ལ་ཡང་རག་མ་ལས་པར་ཆས་པ་དག་ཁོ་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ནི། རྣམ་གཞག་གི་རྟེན་འཆད་པ་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་གཞི་ཤེས་ཉན་རང་འཕགས་པའི་མངོན་
རྟོགས་དང། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་གསུམ་རྫོགས་པར་སྒོམ་པའི་ལམ་ཤེས་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་མངོན་རྟོགས་དང། རྣམ་རྟོག་མཚན་མས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་
པའི་མངོན་རྟོགས་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་སློབ་པ་འཕགས་པས་ཉེར་ཞི་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་ཐབས་གཞི་ཤེས་དགོས་ཤིང། དེ་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་ནུས། བྱང་སེམས་འཕགས་པས་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་ཐབས་ལམ་ཤེས་
དགོས་ཤིང། དེ་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་ནུས། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བ་ལ་ཐབས་རྣམ་མཁྱེན་དགོས་ཤིང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས།    ༈   

[058B] ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། གཞུང་འདིའི་དོན་ལ་ཡང། ཤེས་རབ་ལ་གདམས་པ་དང། ཐབས་ལ་གདམས་པ་དང། དོན་བསྡུ་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་དེ་སྟོན་པ་ལ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པར་བྱ་ཞིང། དེ་དག་གིས་ལམ་གྱི་བྱ་བ་ཡང་བྱ་ལ། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་དེ་སྟོན་པ་ལ། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་བྱས་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མ་བྱས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་
མ་སྦྱངས་པར་དེ་དག་གིས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་ནི་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ་དེ་སྟོན་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། བྱང་སེམས་
འཕགས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ལམ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཏེ། འདིར་བསྟན་
ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའི་རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཏེ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་རང་རྒྱུད་ལ་སྒྲུབ་

[059A]༄༅། །པ་ལ་མཁས་པའི་རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    ལམ་གསུམ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ། འདིར་བསྟན་བསྐྱེད་བྱའི་ལམ་དང། ཤེས་བྱའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་
ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་རྫོགས་པའི་ཚད་བཤད་པ། རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་བྱས་པའི་ཚད་བཤད་པ། འདིར་མསྟན་ཡང་དག་མཐའ་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཚད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་
མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དང། གཉིས་སྟོང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་
དང༑ ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དང། བདེན་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ལམ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་སློབ་པ་འཕགས་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད། རང་རྒྱལ་སློབ་པ་འཕགས་པས་
གཉིས་སྟོང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད། བྱང་སེམས་འཕགས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་

[059B] གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཀྱང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མ་ཡིན། ཞེས་ཟེར་བ་སོགས་ནི་མི་འཐད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ན། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་
བསྡུས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་སེམས་འཕགས་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
ལམ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཡིན་ན། རང་རྒྱལ་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་རྒྱལ་གྱི་
སློབ་ལམ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་རྒྱལ་སློབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ། ཁོ་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་
ཉན་ཐོས་ཀྱི་བགྲོད་བྱའི་ལམ་ཡང་མ་ཡིན། དེ་དེའི་བགྲོད་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མི་སློབ་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། དེ་དེའི་སློབ་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་
ཡང༑ གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་

[060A]༄༅། །ཁྱབ་སྟེ། རིམ་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་སྦྱར་ནས་འཁོར་གསུམ་བྱའོ། །དར་ཊཱིཀ་གི་རྗེས་འབྲང་ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ན། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཁྱབ་པ་སོགས་ཁས་
ལེན་པ་མི་འཐད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་སྒོམ་པའི་བྱང་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་རྫོགས་པར་སྒོམ་པའི་བྱང་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟེན་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ནས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལམ་
ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱ་དགོས་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ། ཞེས་དང། དེའི་རྣམ་བཤད་ལས། རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱ་དགོས་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་
བྱང་སེམས་འཕགས་པས་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་མིག་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་པར་ཐལ། དེས་དེ་ཤེས་པར་བྱ་ཚུལ་གཅིག་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེས་དེ་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སོང། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལམ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་བཤད་ལས། རྟོགས་པ་འདིས་བསྡུས་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱང་རྣམ་གཞག་
གི་རྟེན་རང་སངས་རྒྱས་ལ་རྣམ་པར་བཞག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་སྐྱེ་བས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ཚུལ་མིག་གིས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གོ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་

[060B] གཟུང་བ་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ནི་དེའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྟེན་ལ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་
བ་ལ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་བསམ་པ་སྐྱེད་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་གསུངས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། ལམ་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་
ཡིན་ནོ། སངས་རྒྱས་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་
མ་ཁྱབ། འདོད་ན། འཕགས་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སློབ་ལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མི་སློབ་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་སློབ་ལམ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། སངས་རྒྱས་སློབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཟེར་ན། སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་ཡོད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་

[061A]༄༅། །ཉན་ཐོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་གང་ཟག་དང་
ཐེག་དམན་གྱི་གང་ཟག་མི་འགལ་བར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེས་མཚོན་ནས། དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་ཡིན་ན། དགེ་བསྙེན་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་བ་སོགས་རིགས་འགྲེ་བྱ་ཚུལ་
ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་འདིར་བསྟན་ཤེས་བྱའི་ལམ་དང། བསྐྱེད་བྱའི་ལམ་གཉིས་མི་གཅིག་སྟེ། ལེགས་བཤད་གསེར་ཕྲེང་ལས། བསྐྱེད་བྱར་བཤད་པའི་ལམ་འོག་མ་གཉིས་བཏགས་པ་བ་དང། ཤེས་བྱར་བཤད་
པའི་ལམ་གསུམ་ག་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། རང་ལུགས་ནི། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་སྟེ། བྱང་སེམས་འཕགས་པས་འདིར་བསྟན་ཉན་རང་གི་ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་འཕགས་པས་ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་
རྫོགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་སྟེ། དེས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་དང། ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། དེས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་ཉོན་

[061B] ཅིག་ཅར་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྨན་དང་སྔགས་ཀྱིས་བསད་པའི་དུག་ལྟ་བུ་དང། སྲིད་ཉོན་
སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྟར་དེས་ས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་རྫོགས་ན་རང་རྒྱལ་གྱི་དེ་རྫོགས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་
རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་རྫོགས་ཀྱང་དེས་རང་རྒྱལ་གྱི་དེ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་གཟུགས་ཕྱི་རོལ་དོན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཉི་སྣང་ལས། གཞན་ཡང་
རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་གྱི་ཤེས་པ་དང་སྤང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པའོ། །བཟོད་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །འདི་
གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན་ལམ་གཞན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པ་ཡིན་ན། རིགས་དང། དབང་པོ་དང། ཚོགས་ཁྱད་ཞུགས་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པའི་བྱེད་པར་གཞན་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་བྱེད་པ་མ་ལུས་པ་
འདུས་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ཤེས་པ་དང་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བཟོད་པ་ཡིན་གྱི་རྟོགས་པའི་ཚད་འདི་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན། བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པས་

[062A]༄༅། །ཉན་རང་ལྟར་ཉོན་སྒྲིབ་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་དང་པོར་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ལུས་པར་སྤོང་ནུས་པའི་དུས་པ་ཡོད་པ་དེ་དེའི་དོན་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་མཐོར་ལམ་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རིགས་པའི་
རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་སྟེང་དུ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ལ་གནས་པ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །མཁས་པ་ཁ་ཅིག་
ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་ས་དང་པོ་ནས་རྫོགས། སྤངས་པ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་རྫོགས་ཏེ། ས་བརྒྱད་པར་ཉོན་ཡིད་གནས་གྱུར་པས་ཉོན་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་དང། རོང་ཊཱིཀ་པས། ས་དང་པོ་ནས་ཉན་
རང་གི་སྤངས་རྟོགས་གཉིས་ཀ་རྫོགས་ཏེ། ཉོན་སྒྲིབ་ལ་འཁོར་བར་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་སྒྲིབ་དང། བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཉོན་སྒྲིབ་གཉིས་ལས་སྔ་མ་ས་དང་པོ་ནས་ཀྱང་སྤངས། ཕྱི་མ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པས་ཀྱང་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེས་མ་རིག་
བག་ཆགས་ཀྱི་ས་ལས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཉོན་ཡིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ལས་མང་བ་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་མ་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་དང། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་ལ་བཅུ་དྲུག་གི་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་ས་དང་པོ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སྤོང་ནུས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་བས་ན་ས་དང་པོའི་སྐད་

[062B] དེ་ལས་གཞན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་བརྗོད་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གང་ལ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་དང་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཆོག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་རྟོགས་པར་སྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་དྲུག་ཅི་རིགས་པར་སྤོང་ངོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་དང། འཇིག་
ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དྲུག་གོ་དེ་དག་ཉིད་ལས་ཞེ་སྡང་མ་གཏོགས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་བཅུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལམ་ཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡོངས་སུ་སྤྱོང་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་
བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུར་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཉི་སྣང་ལས་ཀྱང། རྟོགས་པའི་ཆད་འདི་ཙམ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ས་དང་པོར་ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་
རིགས་མ་རྫོགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱད་པར་ལུགས་ཕྱི་མ་མི་འཐད་དེ། ཉན་ཐེས་དགྲ་བཅོམ་པས་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པར་ཐལ། དེས་ཉོན་སྒྲིབ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བོན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་རྗེས་
ཤེས་དེས་ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ས་བོན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་སྐྱབས་གནས་ཡང་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ས་བོན་ཟད་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་རྗེས་བཟོད་དེ། དངོས་གཉེན་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་པའི་

[063A]༄༅། །ཕྱིར༑ ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་རྗེས་བཟོད་པ་དེའི་རྒྱུད་ལ་དེའི་དངོས་གཉེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། ཉན་ཐོས་སློབ་པ་འཕགས་པ་རྣམས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་བཞག་ཏུ་མི་རུང་བར་ཐལ། སྐྱབས་གནས་ཡང་
དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ས་བོན་གྱི་དངོས་གཉེན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་མ་མྱོང་བའི་སློབ་པ་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དམ་བཅའ་དེ་མི་འཐད་དེ། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཉོན་སྒྲིབ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། ཉོན་སྒྲིབ་ལ་དེ་གཉིས་སུ་འབྱེད་མི་རིགས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཀུན་བཏུས་ལས། ཉོན་མོངས་པ་
དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བསའི་བྱང་འཕགས་ཀྱིས་ཉོན་སྒྲིབ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་ཅིག་ཅར་དུ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ངེས་ཤེས་སྒྲིབ་དང་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་བག་
ཆགས་ཅིག་ཅང་དུ་སྤོང་བའི་དོན་ཡིན་ཞེ་ན། དཔེར་ན་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྟར། ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཉོན་སྒྲིབ་དེ་ཡང་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་བྱེད་རིགས་པར་ཐལ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཞེས་པའི་ཉོན་མོངས་དེ་དེ་ལ་བྱེད་
རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་འཕགས་པས་ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་རྫོགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་ཟེར་ན། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་

[063B] དམ་བཅའ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་གང་རུང་ཡིན་ན། ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གདུལ་
བྱའི་ཆེད་དུ་དམ་བཅའ་བའི་སྨོན་ལམ་གྱི་དོན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་དགེ་རྩའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་དེ་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚད་དང། རང་གང་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་གདུལ་བྱ་རྣམས་མངོན་པར་
ཤེས་པ་ལྔ་དང་མི་ལྡན་པ་མེད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདག་འཚང་མི་རྒྱའོ། །ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱུའི་དགེ་རྩའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ། རྒྱལ་བ་འོད་དཔག་མེད་ལྟ་བུ་སྤྲུལ་སྐུའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པའི་ཚད་དང། བདག་གང་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་འཁོར་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་ཤ་སྟག་གིས་བསྐོར་བ་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདག་སངས་མི་རྒྱའོ། །ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་སྨོན་ལམ་གྱི་དོན་འགྲུབ་པའི་
རྒྱུའི་བགེ་རྩའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ། ལོངས་སྐུའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །ཞིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་སྐུའི་བཀོད་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་དང། སྐུ་རེ་རེའི་འཁོར་དུ་སེམས་ཅན་གྲངས་ལས་འདས་
པལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རེ་རེས་འཕགས་པའི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་པར་ནུས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་དོན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་དགེ་རྩའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པའི་ཚད་དང། ལོངས་སྤྲུལ་གྱི་ཞིང་ཁྱད་པར་

[064A]༄༅། ། ཅན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་དགེ་རྩའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་བཤད་ལས། སྤྲུལ་སྐུའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྒྱལ་བ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱིས་བདག་
སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་མི་ལྡན་པ་མེད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདག་སངས་མི་རྒྱའོ། །ཞེས་དམ་བཅས་པ་ལྟ་བུ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆེད་དུ་དམ་བཅས་པ་དང། ཞེས་གསུངས་
པའི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་རྣམ་བཤད་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ཅན་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་ན། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མི་འཐད་དེ། བདེ་བ་ཅན་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་སློབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་འདྲའི་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེ་བ་ཅན་དུ་སྡུག་བདེན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། ཡོངས་སུ་དག་པའི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་དགེ་
བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་དག་གོ་ཞེས་དག་པའི་ཞིང་གི་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བདེན་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་པའི་ངང་ནས་གཞན་དོན་འབད་མེད་

[064B] དེ་འགོག་པ་ལ་རྣམ་བཤད་ལས། སྨོན་ལམ་རྫོགས་པའི་ཚད་ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་དུ་གཞན་དོན་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལ་འཆད་པ་ནི། ཆོས་སྐུ་མཐོབ་
པར་དུ་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་མི་བྱའོ། །ཞེས་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བས་དོགས་པའི་གནས་མེད་ལ། ཞེས་གསུངས། དེའི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་ མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུས་དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ལ་ཆོས་སྐུ་མ་ཐོབ་བར་དུ་ཆོས་
སྐུ་མངོན་དུ་མི་བྱའོ། །ཞེས་གདམས་པ་སྟེར་རིགས་པར་ཐལ། དེས་དེ་ལ་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་མ་བྱས་པར་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་གདམས་པ་སྟེར་རིགས་པ་གང་ཞིག་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་བྱས་བའི་གང་
ཟག་ཡིན་ན་ཡང་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས། ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ཡང་དེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ན་ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་དུ་གཞན་དོན་འབད་
མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྨོན་ལམ་རྫོགས་པའ་ཚད་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འབུད་དོ། །ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེས་དེ་ལ་དེ་གསུམ་མ་བྱས་པར་ཆོས་སྐུ་
མངོན་དུ་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་གདམས་རིགས་པར་ཐལ། དེས་དེ་ལ་དེ་གསུམ་མརྫོགས་པར་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་གདམས་རིགས་པ་གང་ཞིག་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་བྱས་

[065A]༄༅། །པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དང་པོ་དངོས། གཉིས་པ་འབུད། རང་ལུགས་ཀྱི་ལུང་དོན་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །ཁ་ཅིག་གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དམ་བཅས་པའི་སྨོན་
ལམ་གྱི་དོན་གྲུབ་པ་དེ། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚད་དང། རང་གི་སྐུ་དངོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་གཉེན་པོ་དངོས་སུ་སྐྱེ་རུང་དང། སྤང་བྱ་དངོས་སུ་སྤོང་རུང་དུ་བྱས་པ་དེ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱས་པའི་ཚད་དང། སངས་རྒྱས་རང་སྣང་ལ་
ཞིང་དག་པ་རབ་འབྱམས་པའི་ཞིག་ཏུ་སྣང་བ་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོང་སུ་སྦྱངས་པའི་ཚད་ཡིན་ཟེར་ན། བྱང་སེམས་རྒྱུན་མཐའ་པ་ཆོས་ཅན། ཚད་དང་པོ་དེར་ཐལ། སྨོན་ལམ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྫོགས་སྨིན་
སྦྱངས་གསུམ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་པར་ཐལ་ལོ། །སྟོན་པ་འཀྱ་ཐུབ་པ་ཆོས་ཅན། ཚད་གཉིས་པ་དེར་ཐལ། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་སྐུ་དངོས་ཀྱི་
གདུལ་བྱ་ཡིན་ན་གཉེན་པོ་དངོས་སུ་སྐྱེ་རུང་དང་སྤང་བྱ་དངོས་སུ་སྤོང་རུང་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། དེ་ཡིན་ན་ལམ་ཞུགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང། སེམས་ཅན་སྨིན་པ་དང་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱས་
པ་དོན་གཅིག་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱས་པར་ཐལ། སེམས་ཅན་སྨིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་

[065B] མ་དག་པའི་ཞིང་སངས་རྒྱས་ལ་མི་སྣང་བར་ཐལ། ཚད་གསུམ་པ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ལ་སྣང་བར་ཐལ། ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། ཁ་ཅིག་རྫོགས་སྨིན་སྤྱངས་གསུམ་བྱས་
པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། སྨོན་ལམ་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་སྤངས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། བར་བ་ནི་ཞིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་སྐུའི་བཀོད་པ་དེ་སྙེད་དང་སྐུ་རེ་རེའི་འཁོར་དུ་སེམས་ཅན་གྲངས་ལས་འདས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རེ་རེས་འཕགས་པའི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་པར་ནུས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ཀུན་སློང་གི་
རྟོག་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་མི་ནུས་པས་དེ་འདྲ་དུས་གཅིག་ཏུ་ལན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡང་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལ་རག་ལས་ཤིང། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱང་སྤངས་ནས་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་
སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲ་བྱེད་བཞིན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་སྤངས་པས་ཁྱབ་པ་དེ་དེའི་དོན་ནོ། །ཁ་ཅིག་རང་ཉིད་འཚང་རྒྱ་འགྱུར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཚད་ཡིན་ཟེར་ན། སྟོན་པ་འཀྱ་ཐུབ་པ་ཆོས་ཅན། ཚད་དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྤྱངས་པའི་ཕྱིར་

[066A]༄༅། །འདོད་ན། ཁྱོད་འཚང་རྒྱ་འགྱུར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། ཁྱོད་འཚང་རྒྱ་འགྱུར་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཁོ་ན་རེ། རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོད་ན། རང་
ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། རང་ཉིད་འཚང་རྒྱ་འགྱུར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོད་ན་རང་ཉིད་འཚང་རྒྱ་འགྱུར་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ལྔ་པ་ནི། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་འདིར་
བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན། ཞི་བདེ་དེས་ཐུགས་འཕྲོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉེར་ཞི་དེ་ལ་རང་གི་བསམ་ངོ་ལ་བལྟོས་ཏེ་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པ་དེ། ཐེག་དམན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་
མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཚད་དང། དེ་དང་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་མ་བྱས་པར་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དོན་གཅིག་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། འདི་ནི་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་དེ་
ཉིད་ཡིན་ལ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་སླ་རོལ་ཏུ་ཞི་བའི་བདེ་བ་དེས་ཐུགས་འཕྲོགས་ནས་བསམ་ངོ་ལ་བལྟོས་ཏེ་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྐལ་པའི་
བར་དུ་ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པའི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉེར་ཞི་དེ་ལ་དངོས་གནས་ལ་སླར་མི་ལྡང་

[066B] ཐེག་ཆེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་དང་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་བྱས་རྗེས་སུ་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དོན་གཅིག་འདིར་
བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་ན། ཁྱད་ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ཡིན་དགོས་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་འཕགས་པས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་མ་བྱས་པར་རང་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པ། རྫོགས་
སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་མ་བྱས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་རང་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་ཀྱང་མི་བྱེད་པ། དེས་དེ་གསུམ་བྱས་རྗེས་སུ་རང་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། དུས་དེའི་བར་དུ་སུ་གང་གིས་ཡང་དག་
མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པ་གཅིག་མི་སྲིད་ན་སྐབས་འདིར་དེ་ལྟ་བུའི་གདམས་པ་བྱིན་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཡང་བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་ཙམ་ཡིན་གྱི་
ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་ཆོས་གསུམ་མ་རྫོགས་པའི་བར་དུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ག་ལ་སྲིད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཆད་པའི་མྱང་འདས་ལ་བྱེད་པ་ཡང་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་བྱས་
ནས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་བཏད་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་དོན་ནི། དེ་དག་གིས་ལམ་གྱི་བྱ་བ་ཡང་བྱ་ལ། ཞེས་པས་སྤྱིར་བཏང་ནས། ལམ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་བྱ་བ་

[067A]༄༅། །མཐའ་དག་བྱའམ་སྙམ་ན། རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་མ་བྱས་པར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱའོ། །ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། མདོའི་གླེང་གཞིའི་སྐབས་སུ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཟག་པ་ཟད་པ། ཞེས་སྦྱིར་བཏང་ནས། གང་ཟག་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་ནི་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་རྣམ་བཤད་ལས། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ལ་བྱས་ནས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དོན་དེ་ལས་སླར་མི་ལྡང་པའི་ཚུལ་གྱིས་
མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཉིད་དྲི་བྲལ་གྱི་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང། དེ་ཐོབ་པ་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དོན་དུ་བཞེད་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར་དུ་སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་མི་བྱའོ། །ཞེས་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བས་འཐད་པར་
དཀའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། རོང་ཊཱིཀ་སོགས་ཊཱིཀ་སྔ་མ་རྣམས་སུ་ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་དུ་གཞན་དོན་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་ནུས་པ་སྨོན་ལམ་རྫོགས་པའི་ཚད་དང། ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་
དང་དེ་ལ་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པ་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དོན་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་གཉིས་ལ་ནང་འགལ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་འདི་དང་གོང་གི་སྨོན་ལམ་མ་རྫོགས་པའི་ཚད། ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་
གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུས་དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར་དུ་སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་མི་བྱའོ། །ཞེས་གདམས་པ་སྟེར་བར་རིགས་པར་ཐལ། དེས་དེ་ལ་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་

[067B] །ཞེས་གདམས་པ་སྟེར་བར་རིགས་པ་གང་ཞིག་དེ་གསུམ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས། འདིར་བསྟན་ཡང་
དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྨོན་ལམ་རྫོགས་པའི་གང་ཟག་ལ་དེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྨོན་ལམ་རྫོགས་པའི་ཚད་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ན་ཆོས་
ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དངོས་
གཉིས་པ་འདུད་དོ། །ཁ་ན་རེ། བྱང་སེམས་རྒྱུན་མཐའ་པ་ཆོས་ཅན། ཐལ་འགྱུར་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། གཞན་ཡང། དེ་ཆོས་ཅན། ཐལ་འགྱུར་དང་པོ་ལ་དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མཉམ་
པར་བཞག་པ་གང་ཞིག་མཉམ་གཞག་དེ་ལས་སླར་ལྡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཆོས་ཅན། རང་རྒྱུད་ལ་སྒྲིབ་པ་སྐྱེ་མི་རུང་གི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། གང་ཟག་གང་ཞིག་རང་རྒྱུད་ལ་སྒྲིབ་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་གཞན་
ཡང༑ གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་འགོག་པ་ཆོས་ཅན། རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་མ་བྱས་པར་ཁྱོད་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡོད་པ་དང། བྱང་སེམས་འཕགས་པས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་མ་བྱས་པར་ཁྱོད་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པར་ཐལ། ཁྱོད་འདིར་

[068A]༄༅། །བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་འཕགས་པས་རྫོགས་
སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་མ་བྱས་པར་ཁྱོད་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པར་ཐལ། ཁྱོད་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་
ཉིད་ཐོབ་ན་ལམ་བདེན་ཐོབ་པར་འཇོག་ནུས། རང་ཉིད་མ་ཐོབ་ན་ལམ་བདེན་མ་ཐོབ་པར་འཇོག་ནུས་པའི་ལམ་བདེན་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། མ་གྲུབ་ན། དེ་འདྲའི་ལམ་བདེན་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་
རྒྱུད་ལ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལམ་བདེན་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་ཁོ་ཁོ་རང་དུ་ཐལ། ཁོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་ཉིད་ཐོབ་ན་ལམ་བདེན་ཐོབ་པས་འཇོག་ནུས། རང་ཉིད་མ་ཐོབ་ན་
ལམ་བདེན་མ་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་འདྲའི་ལམ་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བྱང་འཕགས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་དེ་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་དེ། ཉན་
ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་ཡང་དག་མཐའ་དང། གཟུགས་ཕྱི་རོལ་དོན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་དེ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་ཡང་དག་མཐའ་དང། ཤེས་

[068B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་འདིར་བསྟན་གདམས་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་མཐའ་མ་ཡིན། དེས་ན་ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་ཁྱབ་པ་
འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་ལ་རང་གི་བསམ་ངོ་ལ་བལྟོས་ཏེ་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པ་དེ་ཐེག་དམན་གྱི་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཆོད་དང། ས་བཅུ་པ་བས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ན་ཞི་བ་དེས་ཐུགས་
འཕྲོགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཉེར་ཞི་དེ་ལ་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པ་དེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཚད་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ན། ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དེ་དག་གིས་ཡང་དག་པའི་
མཐའ་མངོན་དུ་ནི་མི་བྱའོ། །ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། འདིར་བསྟན་གདམས་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པར་
ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང། ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མངོན་དུ་བྱས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་གང་ཟག་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་གང་ཟག་ཡོད་
ཁྱོད་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པས་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང། ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་པས་རང་གི་བསམ་

[069A]༄༅། །ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཉེར་ཞི་དེ་ལ་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་བཞག་པ་དེ་ཐེག་དམན་གྱི་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཚད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཐེག་དམན་
གྱི་གང་ཟག་གིས་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། གཞན་ཡང། ས་བཅུ་པ་བ་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་ཉེར་ཞི་དེས་ཐུགས་འཕྲོགས་པ་མ་ཡིན་པར་དེ་ལས་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་བཞག་
པར་ཐལ་ལོ། །ཚད་གཉིས་པ་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བྱང་སེམས་ཀྱིས་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། ཁོ་ན་རེ། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་འཕགས་པས་རྫོགས་
སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་མ་བྱས་པར་རང་གི་ཐོབ་བྱར་གྱུར་པའི་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པར་ཐལ། དེས་དེ་གསུམ་མ་བྱས་པར་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཐོབ་བྱའི་མྱང་འདས་དེ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ཐོབ་བྱར་གྱུར་པའི་དེ་དེར་ཐལ། ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། ཁ་ཅིག་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་
བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་དེ་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་དང། དེ་ཐོབ་པ་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དོན་ཡིན། ཟེར་ན། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་ས་བརྒྱད་པ་བ་ཆོས་ཅན། དེ་དེར་ཐལ། དེ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་

[069B] འདོད་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཏུ་ཐལ། འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པར་ཐལ་
དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་བྱང་འཕགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཉན་རང་ཞི་བའི་དབྱིངས་ལས་ལངས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བར་བར་དུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་ཀྱང་སྔོན་གོམས་པའི་དབང་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། འདི་ལ་
དུས་ཡུན་རིང་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བློའི་འཕེན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་སྔོན་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་
འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་དེ་ལ་བར་བར་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡོད་པ་ལུང་དེའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་འདྲའི་ས་བརྒྱད་པ་བ་དེ་ཆོས་ཅན། རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་མ་བྱས་པར་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་
མངོན་དུ་བྱས་པར་ཐལ། དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དུས་མ་ཡིན་པར་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཏུ་ཐལ་ལོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའི་རྒྱལ་སྲས་
འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེག་དམན་ལམ་དུ་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་དམན་གྱི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་མངོན་དུ་བྱས་

[070A]༄༅། །པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་དམན་གྱི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་རྗེས་ཐོབ་ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་
བཅོམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་ལ་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་གང་ཟག་ཏུ་ཐལ། ཐེག་དམན་ལམ་དུ་དེ་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་དམན་
གྱི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ཁོ་ན་རེ། དེ་འདྲའི་ས་བརྒྱད་པ་བ་དེས་འདིར་
བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དང། རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པར་ཐལ། དེས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། དེས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པ། རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་གསུམ་དུས་མཉམ་
པར་ཐལ། འདོད་པ་གང་ཞིག་དེས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དང་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་ཐོབ་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་
བྱས་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་གང་ཟག་མེད་དེ། དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་ཉེར་ཞི་དེ་ཐོབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཉན་རང་ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྷག་

[070B]
མཉམ་དུ་དེ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེར་ཞི་དེ་མ་ཐོབ་པར་ཉེར་ཞི་དེས་ཐུགས་འཕྲོགས་པ་མི་འགལ་ཏེ། སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མ་ཐོབ་བར་དེས་ཐུགས་འཕྲོགས་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་ཉེར་ཞིའི་
དབྱིངས་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་མཉམ་གཞག་དེ་མ་ཐོབ་པར་སྐབས་འདིའི་ཞི་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་དེ། ཞི་བའི་བདེ་བ་དེས་ཐུགས་འཕྲོགས་ཞེས་པའི་བདེ་བ་དེ་མཉམ་གཞག་གི་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་བྱེད་རིགས་པའི་
ཕྱིར༑    ༈    མཚམས་སྦྱར་བ། རྩ་བ། འགྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁོ་ན་རེ། མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་བཔར་ཐལ། མདོ་ལས་ཀྱང་གཞི་གཉེན་རྣམ་པ་
གསུམ་ག་བརྗོད་བྱར་བསྟན། བསྟན་བཅོས་སུ་ཡང་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མདོ་དང་ཟློས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། བསྟན་བཅོས་འདི་བརྩམས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །ཞེས་རྩོད་པའི་སྒོ་ནས། མཚམས་སྦྱོར་བ་
ལ༑ སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་དམན་པ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱས་པ་དང་འབྲིང་དང་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བཞེད་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་དེ་དང་དེ་ལས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རིམ་པ་ཤེས་རབ་

[071A]༄༅། །ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་མཐའ་དག་གསལ་བར་མཛད་པ་མ་ཡིན་ནམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཕགས་པ་མ་རྒྱལ་པ་ལས་རྒྱལ་བས་ཀྱང་དེ་བསྟན་པ་ལ་དོན་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། དོན་ལ་ཐེ་
ཚོམ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་རང་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་ངོས་བཟུང་བའི་སྒོ་ནས་མདོ་དོན་དགོས་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ལམ། །ཞེས་སོགས་གསུངས། དེ་ཡང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ལམ། །སྟོན་པས་འདི་ལས་བཤད་པ་གང། །ཞེས་པས་བརྗོད་བྱ་དེ་བསྟན། གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་པས་བརྗོད་བྱའི་ཁྱད་
པར་དེ་བསྟན། ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །མདོ་དོན་དྲན་པ་ལ་བཞག་ནས། །བློ་དང་ལྡན་པས་མཐོང་འགྱུར། ཞེས་པས་ཉིད་དགོས་དེ་བསྟན། བདེ་བླག་ཏུ་ནི་རྟོགས་པ་ཞེས། །བྱ་བ་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་དགོས་པ་
བསྟན་ཅིང། འབྲེལ་བ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་དགོས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཤུགས་ལ་བསྟན། ཕྱིར༑ ༑ཞེས་པས་ཉིང་དགོས་དང་དགོས་པའི་འབྲེལ་བ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི་
གཞུང་འདི་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་སྟེ། དེར་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་མཚོན་བ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་

[071B] །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་སྟེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་གྱིས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ། ཞེས་པས་བརྗོད་བྱ་བསྟན། རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་བརྗོད་
པར་བྱ་བ་དག་ཐབས་དང་ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བར་མཛད་པ། ཞེས་པས་འབྲེལ་བ་དེ་བསྟན། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ལ་གོམས་པར་མ་བྱས་པ་
རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་རིམ་གྱིས་མ་མྱངས་པ་དེ། ཞེས་པས་བརྗོད་བྱའི་ཁྱད་པར་དེ་བསྟན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པ་ཅི་ལ་ཡང་མ་རག་པར་ཆས་པ་དག་ཁོ་ནས་ཉམས་
སུ་མྱོང་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དོན་མ་ལུས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ་ལེགས་པར་བཞག་
ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་རིམ་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ། ཞེས་པས་ཉིང་དགོས་དེ་བསྟན་ནོ། །དགོས་པའི་ཡང་དགོས་

[072A]༄༅། །པའི་ཆེད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཤེར་ཕྱིན་འདིའི་དོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་
དགོས་པ་དེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དགོས་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཅེས་གསུངས། བསྡུས་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། རང་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང། དགོས་པ་དང་དགོས་
པའི་ཡང་དགོས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཁོང་ན་ཡོད་པ་རྣམས་གསུངས་ཏེ། ཞེས་དང། བརྒལ་ལན་ནི། དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ནོ། །དག་དོན་ནི། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དང་པོར་དགོས་འབྲེལ་གྱི་དག་བཀོད་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་
ཡོད་དེ། རྟོག་ལྡན་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་བགེགས་བཞི་བཟློག་ནས། དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཐོས་བསམ་གྱིས་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བགེགས་བཞི་ནི། བསྟན་བཅོས་འདི་
ཆོས་ཅན། བརྩམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བྱ་རོག་སོ་རྟོག་གི་བསྟན་བཅོས་བཞིན། དེ་ཆོས་ཅན། བརྩམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དགོས་པ་ཡོད་ཀྱང་དགོས་པ་དེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་
འཇོག་པོའི་གཙུག་རྒྱན་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་བཞིན། དགོས་པ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱང་ཉིང་དགོས་གྱ་ནོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། མ་བག་མར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་བཞིན། ཉིང་དགོས་ཡོད་ཀྱང་ཐབས་དེ་བསྟན་བཅོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་

[072B] མཐོ་རིས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕྱུགས་ཀྱི་མཆོད་སྤྱིན་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།    ༈    །དེས་ན་འདིའི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། དགོས་སོགས་ཆོས་བཞིའི་རྣམ་གཞག་དང། དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྣམ་
གཞག་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། སྤྱིར་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་ལ་དབྱེ་ན། ངག་ཙམ་ལ་ཡོད་པ། དགོས་འབྲེལ་ངག་ལ་ཡོད་པ། བསྟན་བཅོས་ལུས་ལ་ཡོད་པའི་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་རྣམས་སུ་ཡོད་ལ། དང་པོ་ལ། ངག་དོན་མཐུན་ཐམས་ཅད་ལ་
དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། བུམ་པར་ཆུ་ལོངས་ཤིག་ཅེས་པའི་ངག་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། བུམ་པར་ཆུ་ལེན་པ་ངག་དེའི་བརྗོད་བྱ་དང། ངག་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕ་རོལ་པོས་དོན་གོ་བ་ངག་དེའི་དགོས་པ། དེ་ལྟར་གོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་བུ་
སྐོམ་ནད་དང་བྲལ་བ་ངག་དེའི་ཉིང་དགོས། དེ་གསུམ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་འབྲེལ་བ་དེ་ངག་དེའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། དགོས་འབྲེལ་ངག་གི་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་ཡོད་དེ། བསྟན་བཅོས་ལུས་ཀྱི་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་
པོ་དེ་དེའི་བརྗོད་བྱ། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་བཅོས་ལུས་ལ་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་དེ་དེའི་དགོས་པ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱ་བསྟན་བཅོས་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དེའི་ཉིང་དགོས། དེ་གསུམ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་འབྲེལ་བ་ནི་དེའི་
འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཡོད་དེ། ཕྱི་རོལ་བ་དང་ཉན་རང་སོགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་རྟོགས་པའི་སྟོན་པས་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལས་བཤད་པའི་དངོས་པོ་

[073A]༄༅། །བརྒྱད་པོ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་མདོ་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་ཉིང་དགོས་ཡོད་
དེ༑ ཁྱོད་ཀྱི་གདུལ་བྱས་ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་མདོ་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ས་བཅུ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་དེ་མཐར་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཉིད་དགོས་ཁྱོད་ཀྱི་དགོས་པ་ལ། དེ་ཁྱོད་ཀྱི་བརྗོད་
བྱལ༑ དེ་ཁྱོད་ལ་འབྲེལ་བ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན། ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །ཞེས་འཆད་ན། ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་པོ་དེ་གང་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་དབུས་མཐའ་ལས། ཡི་གེ་འབྲི་མཆོད་སྦྱིན་པ་དང། །ཉན་དང་ཀློག་དང་ལེན་
པ་དང། །འཆད་དང་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང། །དེ་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པ་སྟེ། །ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་པོའི་བདག་ཉིད་ནི། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་འདོད་ཀྱང། རང་ལུགས་ནི། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་པོ་དེ་སྐབས་འདིའི་
ཆོས་སྤྱོད་བཅུར་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དུ་འགྲེལ་བཤད་གཉིས་དང་ཤེར་འབྱུང་གི་བཤད་པ་རྩ་བའི་དགོངས་པར་གསེར་ཕྲེང་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར།    ༈    བཤད་བྱ་བཀའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ། འཆད་བྱེད་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་
རྣམ་གཞག་བཤད་པ། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བྱེད་ལས། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། སྒྲ་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཁྱད་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་

[073B] བཀའི་མཚན་ཉིད། ཁྱད་ཆོས་བཞི་ནི་བརྗོད་བྱ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་སྐྱོན་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ། བྱེད་ལས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་སོགས་སྤང་བྱ་ཅི་རིགས་སྤོང་ཕྱིར་དུ་གསུངས་
པ༑ དགོས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པར་མཛད་པ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གང་ཞིག་དོན་ལྡན་ཆོས་དང་ཉེར་འབྲེལ་ཞིང། །ཁམས་གསུམ་ཀུན་ལ་ཉོན་མོངས་སྤོང་ཕྱིར་གསུངས། །ཞི་བའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་
པར་མཛད་པ་གང། །དེ་ནི་དྲང་སྲོང་གསུང་ཡིན་ལྡོག་པ་གཞན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། བཀའ་ལ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཡོད། བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་སྡེ་སྣོད་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་དང། དྲང་ངེས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་སུ་ཡོད་
ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མདོ་གཉིས་ཡོད། བདག་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་བཀའ། རྗེས་སུ་གནང་བའི་བཀའ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་བའི་བཀའ་དང་གསུམ་ཡོད། དང་པོ་ནི། མདོ་སྡུད་པ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི་
གླེང་གཞིའི་ལེའུ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ལ་སྐུའི་སྒོ་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བཀའ་མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལྟ་བུ། གསུང་གི་སྒོ་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་འགྱོད་སེལ་གྱི་མདོ་ལྟ་བུ། ཐུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བཀའ་ལ་ཐུགས་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཤེར་སྙིང་གི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་སྟོད་པའོ། །ཞེས་སོགས་ལྟ་བུ། ཐུགས་བདེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ། ལྷའི་རྔ་པོ་ཆེའི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་བཀའ་ལྟ་བུ། ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་

[074A]༄༅། །བརླབས་པ་གནོད་སྤྱིན་སོགས་ཀྱི་དག་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི། བརྒྱད་སྟོང་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བཀའ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ལེགས་པར་བཤད་པའི་ངག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་
དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་ཡང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། འཆོས་སྐྱོབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ངག་རྣམ་དག་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན། རྩོམ་པ་པོ་རྣམ་གཡེངས་
མེད་པའི་ཡིད་ཅན་གྱིས་བཀའི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་བརྩམས་པའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ངག་རྣམ་དག་གང་ཞིག་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་དག་གི་
མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གང་ཞིག་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་འབའ་ཞིག་གིས། །དབང་བྱས་རྣམ་གཡེང་མེད་ཡིད་ཅན་གྱིས་བཤད། །ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་དང་རྗེས་མཐུན་པ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་བཀའ་བཞིན་སྤྱི་བོས་བླངས། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། རིགས་གནས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཀ་ལཱ་པ་དེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་དག་ཏུ་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བསྟན་བཅོས་ལ་དབྱེ་ན། བཀའ་སྤྱིའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པའི་
བསྟན་བཅོས་དང། བཀའ་སོ་སོའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། རྗོད་བྱེད་རྣམ་པར་དག་བྱེད་དང། བརྗོད་བྱ་རྣམ་པར་དག་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྒྲའི་བསྟན་བཅོས། མིང་གི་མངོན་བརྗོད་

[074B] སྡེབ་སྦྱོབ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། ཚད་མ་སྡེ་བདུན་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ལ། འཁོར་ལོ་དང་པོའི། བར་བའི། ཐ་མའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་ལྟ་བའི་ཆ་དང། སྤྱོད་པའི་
ཆ་གཙོ་བོར་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མངོན་པ་སྡེ་བདུན། བྱེ་བྲག་བཤད་མཛོད་ཆེན་མོ། མཛོད་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། མདོ་རྩ་བ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ལ་ཡང་ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། དངོས་བསྟན་
གྱི་ཆ་གཙོ་བོར་འགྲེལ་པ་རིགས་ཚོགས་དྲུག་དང། སྦས་དོན་གྱི་ཆ་གཙོ་བོར་འགྲེལ་བ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ལ་ཡང་ལྟ་བའི་ཆ་གཙོ་བོར་འགྲེལ་བ་ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་འབྱེད་དང། དབུས་མཐའི་རྣམ་འབྱེད་ལྟ་
བུ༑ སྤྱོད་པའི་ཆ་གཙོ་བོར་འགྲེལ་པ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ཏེ། དེར་མ་ཟད་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ས་སྡེ་ལྔ། སྡོམ་རྣམ་པ་གཉིས། དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་པྲ་ཀ་ར་ཎ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྡེ་བརྒྱད་རྣམས་སུ་ཡོད་ལ། ས་སྡེ་ལྔ་ཡང་ཡོད་དེ་
སའི་དངོས་གཞི། སའི་གཞི་བསྡུ་བ། རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བ། རྣམ་པར་བཤད་པའི་སྒོ་བསྡུ་བ། གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྡོམ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བའི་སྡོམ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་
མ་ཡིན་པའི་སྡོམ་ཐེག་བསྡུས་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། པྲ་ཀ་ར་ཎ་སྡེ་བརྒྱད་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཉི་ཤུ་པ། སུམ་ཅུ་པ། རྣམ་བཤད་རིགས་པ། ལས་གྲུབ་པའི་རབ་བྱེད། ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད། རྟེན་འབྲེལ་མདོ་འགྲེལ། དབུས་མཐའི་འགྲེལ་པ། མདོ་སྡེའི་

[075A]༄༅། །རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་བསྟན་བཅོས་ལ་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས། འཐོར་བ་སྡུད་པ། འཁྲུགས་པ་གོ་རིམས་སུ་སྡེབ་པ། སྤས་བ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་
ནི༑ ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། མདོ་རྩ་བ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལྟ་བུ། དེ་ལ་དམན་མཆོག་གི་སྒོ་ནས་ལྟར་སྣང་དྲུག་ཡང་དག་གསུམ་དང་དགུར་ཡོད་དེ། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། དོན་མེད་དོན་
ལོག་དོན་དང་ལྡན། །ངན་གཡོ་བརྩེ་བྲལ་སྡུག་བསྔལ་སྤོང། །ཐོས་རྩོད་སྒྲུབ་པ་ལྷུར་ལེན་པ། །བསྟན་བཅོས་དྲུག་བྲལ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དང་པོ་ནི། བྱ་རོག་སོ་རྟོག་གི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། སྐྱེ་བ་
སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལྟ་བུ། བཞི་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་པའི་སྒྱོགས་དང། འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ། ལྔ་པ་ནི། མཐོ་རིས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕྱུགས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པའི་བསྟན་
བཅོས་ལྟ་བུ། དྲུག་པ་ནི། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལྟ་བུ། བདུན་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་པའི་རིགས་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ། བརྒྱད་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་པའི་རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ། དགུ་པ་ནི། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལྟ་བུ། ཡང་དེ་ལ་རིག་པའི་གནས་
ལྔ་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལྔ་ཡང་ཡོད་དེ། བཟོ་རིག་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་མཛད་པའི་ཐིག་རྩ་ལྟ་བུ། གསོ་བ་རིག་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་སློབ་དཔོན་དཔའ་པོས་མཛད་པའི་སྨན་དཔྱད་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལྟ་བུ། སྒྲ་རིག་པ་གཙོ་བོར་

[075B] ཙནྡྲ་པ་ལྟ་བུ། གཏན་ཚིགས་རིག་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཚད་མ་སྡེ་བདུན་ལྟ་བུ། ནད་རིག་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལྟ་བུ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་
གྱིས་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ཕྱི་རྒོལ་ཚར་གཅོད་པ་ལ། གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དང། སྒྲ་རིག་པ་ཤེས་དགོས། གདུལ་བྱ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལ་བཟོ་རིག་པ་དང། གསོ་བ་རིག་པ་དགོས། བདག་ཉིད་རིག་པའི་གནས་ལ་མཁས་པར་
བྱེད་པ་ལ། དེ་བཞི་ཀ་ཤེས་དགོས། གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་ལ་ནད་རིག་པ་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་བརྩོན་པར་མ་བྱས་ན། །འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་མི་འགྱུར་བས། །དེ་ལྟ་བས་
ན་གཞན་དག་ཚར་གཅོད་རྗེས་འཛིན་དང། །བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་བྱ་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་བརྩོན་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བསྟན་བཅོས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གདུལ་
བྱའི་ཤེས་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ལས་འཆོས་ཤིང། འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་འཆོས་སྐྱོབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། ཉོན་
མོངས་དགྲ་རྣམས་མ་ལུས་འཆོས་པ་དང། །ངན་འགྲོའི་སྲིད་ལས་སྒྱོབ་བྱེད་གང་ཡིན་པ། །འཆོས་སྐྱོབ་ཡོན་ཏན་ཕྱིར་ན་བསྟན་བཅོས་ཏེ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། བཀའ་བསྟན་བཅོས་

[076A]༄༅། །བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཏེ། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འཆད་ཉན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷའི་བུས་ཞུས་པའི་
མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་འདུ། །ལེགས་པར་གསུང་དང་དེ་ཡི་དགོངས་འགྲེལ་པ། །དེ་ཡི་དབང་གིས་ཤཱ་ཀྱའི་བསྟན་པ་ཡང། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདིར་ཡུན་རིང་གནས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
བཞི་པ་ནི། བཀའ་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་འགལ་ཡང། སྤྱིར་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་མི་འགལ་ཏེ། བཀའ་ཡིན་ན་བསྟན་བཅོས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཀའ་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་པ་ལྷུར་
ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་ལས། དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་བའི་བཀའ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། བཀའ་ཡིན་ན་བཀའི་དགོངས་
འགྲེལ་མ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་བསྟན་བཅོས་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཁོར་ལོ་
དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་འགྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། བཀའ་གསུང་པ་པོ་ཡིན་ན། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་པོ་མ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། རྟགས་སྔ་མ་དེའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་

[076B] དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བཀའ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱན་སྣང་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་སྡུད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀར་བཀའ་མ་ཡིན་པ་བཅུག་པའི་ཉེས་པའི་གོ་སྐབས་རྒྱང་རིང་བ་ཉིད་དུ་བྱས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་
མི་ནུས་ཏེ། དེས་བརྩམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཡོད་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། བསྟན་བཅོས་
མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཡིན་ན། རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་འབུད་དོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་ཡོད་པར་ཐལ། སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་
དོན་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་གཞུང་ཚིག་དེ་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་གཞུང་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་བཀའ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། ཞེས་པའི་གཞུང་ཚིག་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡུམ་བར་མའི་མདོ་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་སོང། དེ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་

[077A]༄༅། །བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི། སྐྱེས་བུ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་རྣམ་འགྱུར་མིན། །ཞེས་པའི་གཞུང་ཚིག་དེ་ཕྱི་རོལ་པའི་གཞུང་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འདྲ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི། སེམས་བསྐྱེད་པ་
ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་གཞུང་ཚིག་དེ་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་གཞུང་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། བསྟན་བཅོས་རྣམ་དག་ཡིན་པར་ཐལ། བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པའི་གཞུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསེར་ཕྲེང་ལས། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་སོགས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་སྣང་ལས། དེ་བས་ན་གདུལ་བྱའི་ཤེས་པ་སྒྲར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་
ཉིད་ཡིན་པས་བསྟན་པ་ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ཡིན། ཞེས་བྱས་ནས་མཆོད་པར་བྱ་བ་དེ་
བཞིན་དུ། ཞེས་གསུངས། རེ་ཞིག་དཔྱད་ན། སངས་རྒྱས་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བཀའ་མེད་པར་ཐལ། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སངས་རྒྱས་རང་རྒྱུད་
ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བཀའ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཐོས་པའི་ཉན་ཤེས་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །

[077B] འགྲེལ་ཆེན་གྱི་ལུང་དེས་བཀའ་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཚིག་དང་ངག་གི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཞུང་དང། ཞེས་གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་ཚིག་དང་ངག་གིས་བསྡུས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་
གཞན་ཡང། ངག་མ་སྨྲས་པར་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་མེད་པར་ཐལ། བསྟན་བཅོས་ཡིན་ན་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རང་མཚན་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱལ་གྱིས་སྒྲ་མེད་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་
སྟོན་པ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁ་ཅིག་འཆོས་སྐྱོབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ངག་རྣམ་དག་བསྟན་བཅོས་རྣམ་དག་གི་མཚན་ཉིད། ཟེར་ན། མངོན་མཐོའི་གོ་འཕང་ཡོད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱི་རོལ་པས་
བརྩམས་པའི་མངོན་མཐོའི་གོ་འཕང་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱི་རོལ་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། བསྟན་བཅོས་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དེར་ཐལ། དེ་མངོན་མཐོའི་གོ་འཕང་ཡོད་པར་དམ་བཅས་པའི་དམ་བཅའ་དེ་
དམ་བཅའ་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེ་དེར་ཐལ། ཁྱོད་རང་གི་ཞེན་དོན་དམ་བཅའ་བ་པོའི་གང་ཟག་གི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དམ་བཅའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པའི་
བསྟན་བཅོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གདུལ་བྱའི་ཉོན་མོངས་སྤོང་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང། བཀའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། བཀའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཡིན་ན། ཉོན་མོངས་སྤངས་དགོས་ཀྱི་གང་ཟག་ཡིན་པས་

[078A]༄༅། །མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེར་གྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཤཱ་རིའི་བུའི་ངག་ཏུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། བདེ་གཤེགས་གསུང་ནི་མཐའ་ཡས་པས། །ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་བསམ་མི་
ཁྱབ༑ ༑ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་མཚོན་ནས་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ།    ༈    །གཉིས་པ་བརྩམ་བྱ་གཞུང་གི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ལ། རྒྱས་པ་ལ་དད་པ་ལ་བརྒྱད་དུ་དབྱེ་བ་དང། འབྲིང་ལ་དད་པ་ལ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་
བསྡུས་པ་ལ་དད་པ་ལ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ། ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན་པ། ཡན་ལག་གི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། ངག་ཉེ་བར་འགོད་པ་དང། བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དང། ཚིག་དོན་
གཞན་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །ཞེས་ཚིགས་བཅད་བཅོ་ལྔ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་ལུས་རྣམ་གཞག་ཏུ་གསུངས་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། དཀྱུས་ས་མཐོང་བའི་ཁ་ལོ་པས་རྟ་ལེགས་
པར་ཚར་གཅོད་ནུས་པ་བཞིན་དུ། རྒྱས་བཤད་དུ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དབྱེ་བ་རྣམས་མ་འཛིངས་པར་འཆད་པ་པོས་འཆད་སླ་བ་དང། དཀྱུས་ས་བསྟན་པའི་རྟ་ཚམ་ཚོམ་མེད་པར་རྒྱུགས་པ་བཞིན་དུ་ཉན་པ་པོའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་བཤད་

[078B] ཞེས་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་འབྲེལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྙད་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། བསྟན་བཅོས་
ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ཡང་མ་འཛིངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པར་བྱ་སླ་བར་གཟིགས་ནས། ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་བཅོ་ལྔས་མདོ་དང་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་གསུངས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་
དེ་ཡང་འབྲེལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྙད་ནས་ཞེས་པས། མཚམས་སྦྱར་བསྟན་ནས། དགོས་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས། ཞེས་སོགས་གསུངས། འདིའི་སྐབས་སུ་ལུས་རྣམ་གཞག་ལ། ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ངེས་
ཚིག་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཡན་ལག་དུ་མ་ཚོགས་པ་དེ། ལུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་དང་ལུས་དང་འདུས་པ་ནི། །རྣམ་གྲངས་དག་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རིགས་ཐིགས་ཀྱི་འགྲེལ་པར། རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ལུས་
ནི་གཉིས་ཏེ་སྒྲ་དང་དོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཚིགས་བཅད་བཅོ་ལྔ་པོ་དེ་ནི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ལུས་དང། དངོས་པོ་བརྒྱད་དང། དོན་བདུན་ཅུ་ནི་བརྗོད་བྱའི་ལུས་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དང། བསགས་པ་དང། ཡན་ལག་
ལ་ཁྱབ་པ་དང། དེའི་རྟེན་བྱེད་པས་ལུས་ཞེས་བྱའོ།    ༈    །གཉིས་པ་ལ་ལུས་མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། བཤད་བྱ་འཆད་བྱེད་མདོར་བསྟན་པ་དང། འཆད་བྱེད་ཀྱི་རྐང་གྲངས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་

[079A]༄༅། །ནི༑ ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་འཆད། དེ་ཡང་འཕྲོས་ནི། འཕགས་པ་ལྟར་ན་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསྟོད་པ་ལ་བསྟོད་ཡུལ་གྱི་ཤེར་ཕྱིན་དེ་
གང་ཞེ་ན། དེ་སྟོན་པ་ལ། གཞུང་འདི་གསུངས་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་གང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བཤད་པ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་ལྟར་ན། བདེ་བླག་ཏུ་ནི་རྟོགས་པ་ཞེས། །བྱ་བ་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་ཡིན། །ཞེས་རྒྱན་ལ་བརྟེན་ནས་མདོ་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་རྩོམ་པའི་དགོས་པར་བསྟན་པ་ལ། འོ་ན། བསྟན་བཅོས་
འདིས་མདོ་དོན་བཤད་ཚུལ་དེ་གང་ཞེ་ན། འཆད་བྱེད་གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་དེ་ལ་རྗོད་བྱེད་སྐབས་བརྒྱད་དང། དེའི་བཤད་བྱ་ལ་དངོས་པོ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་ནས་མདོར་བསྟན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། གཞུང་འདི་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དངོས་
པོ་བརྒྱད་པོ་དེ་གང་ཞེ་ན། དེའི་རྐང་གྲངས་ཙམ་ངོས་འཛིན་པ་ལ། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་དང། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་
མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། ཞེས་གསུངས། དེ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་སྟོན་པ་ལ། དེ་རྣམས་བརྒྱད། །ཅེས་གསུངས། གཉིས་པ་ནི། དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་དེ་ཡང་དོན་བདུན་ཅུའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་

[079B] །ཞེས་སོགས་གསུངས། འོ་ན། གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་བརྒྱད་དུ་འབྱེད་ན་དབྱེད་ཚུལ་དེ་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་
རྣམ་མཁྱེན་བསྟན་ནས། རྣམ་མཁྱེན་དེ་ཉིད་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུར་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། ཅེས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་དང། །ཞེས་པ་ནས། ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད། །
ཅེས་པའི་བར་གསུངས། མཐའ་གཉིས་རྣམ་དག་གི་ལེའུ་ལམ་ཤེས་བསྟན་ནས། ལམ་ཤེས་དེ་ཉིད་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་གཅིག་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས། ལམ་ཤེས་ཉིད། །ཅེས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་དང།།
ཞེས་པ་ནས། ལམ་ཤེས་ཉིད་ནི་དེ་འདྲར་བཤད། །ཅེས་པའི་བར་གསུངས། སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལེའུ་གཞི་ཤེས་བསྟན་ནས། གཞི་ཤེས་དེ་ཉིད་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དགུར་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས། དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་རྒྱས་
པར་བཤད་པ་ལ། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང། །ཞེས་པ་ནས། ཀུན་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་པའི་བར་གསུངས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་བསྟན་ནས། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་དེ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་ཕྱེ་བའི་
སྒོ་ནས། རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་དང། །ཞེས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། རྣམ་པ་སྦྱོར་བར། ཞེས་པ་ནས། བཅས་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལེའུ་རྩེ་སྦྱོར་བསྟན་ནས། རྩེ་སྦྱོར་མཚོན་བྱེད་

[080A]༄༅། །ཀྱིས་ཆོས་ལ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས། རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང། ཞེས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དེ་ཡི་རྟགས་དང། ཞེས་པ་ནས། རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས། ཞེས་པའི་བར་གསུངས། བསླབ་པ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ལེའུ་
མཐར་གྱིས་སྦྱོར་བ་བསྟན་ནས། མཐར་གྱིས་སྦྱོར་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བཅུ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས། མཐར་གྱིས་པ། །ཞེས་པའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། མཐར་གྱིས་པ་རྣམ་གསུམ་རྣམ་བཅུ། ཞེས་གསུངས། བསླབ་པ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ལེའུ་སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ནས། སྐད་ཅིག་སྦྱོར་དེ་ཉིད་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཞིར་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས། སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཅེས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། སྐད་ཅིག་མ། །གཅིག་གི་
མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ་པ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་གསུངས། བསླབ་པའི་འབྲས་བུའི་ལེའུ་འབྲས་བུའི་ཆོས་སྐུ་བསྟན་ནས། འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་དེ་ཉིད་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཞིར་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། ཞེས་པ་
རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བཅས་དང། །དེ་བཞིན་གཞན་པ་སྤྲུལ་པ་ནི། །ཆོས་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས། གསུམ་པ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལ་ཚིག་ལེའུ་བྱས་
པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། དངོས་པོ་བརྒྱད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་ནི། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་ན་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ལེགས་

[080B] །ཞེས་འཆད། བཞི་པ་ཚིག་དོན་གཞན་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པ་ལ། བསྡུས་པའི་དོན་གྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་རྣམས་ནི། བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
འཆད་པར་འགྱུར་བའི་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་གིས་འཆད་པས། དེ་དག་རྣམ་པར་བཤད་པས་བཤད་པར་བསམས་ཏེ་ཟློས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་དུ་དོགས་ནས་རྣམ་པར་མ་དཀྲོལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་དག་གི་ནང་ནས།    ༈   
ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། བཤད་བྱའི་ལུང་འགོད་པ་དང། དེའི་དོན་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་ལྟར་ན་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏེ། རབ་གྱི་མཐར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནི་དངོས་ཡིན་ལ། དེ་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཚིག་དང་ངག་གི་ཚོགས་ཀྱི་གཞུང་དང། མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལམ་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པའོ། །དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཉིས་མེད། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་དེ་དང་ལྡན་པས། །གཞུང་ལམ་དག་ལ་དེ་སྒྲ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་

[081A]༄༅། །ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ག་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཉིད་
ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་གའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང། འདི་ཉིད་ལས། ཉན་ཐོབ་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མཉན་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ལ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་སྒྲ་བཤད་པ་དང། དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་འགོད། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར། ཞེས་པ་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་
ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད། དོན་ནི་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཤེས་རབ་ཅེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་
ཅན༑ ཁྱོད་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་བློ་གང་ཞིག་རང་རྒྱུ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས། ཞེས་པ་ནས། བཏགས་
པའོ༑ ༑ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད། དོན་ནི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་དེ་ཤེར་ཕྱིན་དངོས་དང། གཞུང་ལམ་གཉིས་ཀྱི་ཤེར་ཕྱིན་དེ་ཤེར་ཕྱིན་བཏགས་པ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁྱད་ཆོས་

[081B] ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། སྙིང་པོ་དོན་གྱི་ཤེར་ཕྱིན། གཞུང། ལམ། འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་དང་བཞི་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་
བདེན་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དང། དེའི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་གྱུར་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་དང་རྣམས་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི། རང་གི་ཐོབ་བྱར་གྱུར་པའི་འབྲས་
བུ་ཤེར་ཕྱིན་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར། ལམ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་དང་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་དོན་གཅིག་བཞི་པ་ནི། རང་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་
མཐར་ཐུག་གི་མཁྱེན་པ། འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་ཉིད། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། ཁྱད་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ། རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་གཉིས་སུ་མེད་པ། ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ཡེ་
ཤེས་ཡིན་པ། དགག་བྱ་དང་བྲལ་བའི་ཁྱད་པར་བདེན་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དེ་ཡང། ཞེས་པ་ནས། བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད། དོན་ནི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ་
དེ་ལྟར་དུ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། ཅེས་པས། མཚོན་བྱ་ཤེར་ཕྱིན་དེ་བསྟན་ནས། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། དངོས་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་

[082A]༄༅། །གཉིས་མེད། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི། ཞེས་གསུ་མཚན་ཉིད་དེ་བསྟན་ནས། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། གཉིས་སུ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནི། ཞེས་གསུངས། དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་པས་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་བསྟན་
ནས༑ དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི། ཞེས་གསུངས། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་དེ་དང་ལྡན་པས། །གཞུང་ལམ་དག་ལ་དེ་སྒྲ་ཡིན། ཞེས་པས། གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཤེར་ཕྱིན་དུ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་བསྟན་ནས། དེའི་
ངོན་འཆད་པ་ལ། དེ་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཚིག་དང་ངག་གི་ཚིག་གཞུང་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་དེ་དང་ལྡན་པས། །གཞུང་ལམ་དག་ལ་དེ་སྒྲ་ཡིན། །
ཞེས་པས། ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཤེར་ཕྱིན་དུ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་བསྟན་ནས། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལམ་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་
དོན་བསྡུ་ན། གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། འབྲས་
བ་ཤེར་ཕྱིན་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་སུ་གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཐོས་བསམ་བྱ་དགོས་སོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོད་དེ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་

[082B] ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་ཐོབ་གྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་ཤེར་
ཕྱིན་ཉམས་སུ་བླང་དགོས་སོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོད་དེ། སྔར་བཞེན་ནོ། །བཞི་བ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད། དོན་ནི། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱས་འབྲིང་
བསྡུས་གསུམ་གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་དངོས། ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་རྣམས་དེའི་གཟུགས་བརྙན། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་སློབ་ལམ་རྣམས་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་དངོས་དང། ཐེག་དམན་གྱི་སློབ་ལམ་རྣམས་དེའི་གཟུགས་བརྙན་
ཡིན༑ རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་མི་སློབ་ལམ་རྣམས་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་དངོས་དང། ཐེག་དམན་གྱི་མི་སློབ་ལམ་རྣམས་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན། སྐབས་འདིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞུང་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་ཁོ་
ན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ཐེག་དམན་གྱི་དེ་གསུམ་གཏན་ལམ་འབེབས་པ་མིན་ཏེ། ཐེག་དམན་གྱི་དེ་གསུམ་མེད་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་དེ་གསུམ་མི་འབྱུང་བས་བྱང་ཆུབ་
གསུམ་གའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། གང་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་ན། ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་པའི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོར། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཞུང་དོན་ནི་

[083A]༄༅། །བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཆོས་ཅན། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དོན་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལ་བརྗོད་བྱེད་སྐབས་བརྒྱད་དང་བརྗོད་བྱ་ལ་དངོས་པོ་
བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་ཐལ། སྦྱོར་བ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་
ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དུས་གསུམ་ཅིག་ཅར་དུ་གྲུབ་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་དུས་གསུམ་ཅིག་ཅར་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་སོང། ཁོ་ན་རེ། དུས་གསུམ་ཅིག་ཅར་དུ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་རྟོགས་པར་ཐལ་
སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་དུས་གསུམ་ཅིག་ཅར་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁ་ཅིག་སྤྲོས་བྲལ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སུ་ཕྱིན་ཟིན་དང་ཕྱིན་བྱེད་གང་རུང། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་
ཉིད་ཟེར་ན། སློབ་ལམ་ན་ཤེར་ཕྱིན་ཡོད་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལམ་ཤེར་ཕྱིན་དུ་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། ཤེར་ཕྱིན་ཆོས་ཅན། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སུ་ཕྱིན་ཟིན་པར་ཐལ། དེ་དང་དེར་ཕྱིན་བྱེད་གང་
རུང་གང་ཞིག་གཉིས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དངོས། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་མཁྱེན་ཁྱོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཁྱོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སློབ་ལམ་ན་ཤེར་ཕྱིན་ཡོད་པར་ཐལ་

[083B] ཁྱབ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། བསླབ་གསུམ་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི། །རྒྱལ་བའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཤེར་ཕྱིན་ཡོད་
པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། ཁོ་ན་རེ། ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཆོས་ཅན། ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་པར་ཐལ། ཤེར་ཕྱིན་ཕལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་ཀྱི་འགྲེལ་པར། ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲ་འདི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཙོ་བོ་དང་ཕལ་བའོ། །གཙོ་བོ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཕལ་བ་ནི་གཞུང་དང་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེ་འབྲས་བུ་ཤེར་
ཕྱིན་ལ་མིང་གཙོ་བོ་དངོས་མིང་དུ་འཇུག་ལ། གཞུང་ལམ་གཉིས་ལ་མིང་ཕལ་བ་བཏགས་མིང་དུ་འཇུག་པ་དེ་དེའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སློབ་ལམ་ན་ཤེར་ཕྱིན་མེད་པར་ཐལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། ཞེས་པའི་ཕ་རོལ་དེ་སྒྲིབ་
གཉིས་སྤངས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བྱེད་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་ཕ་རོལ་ནི་གང་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕར་འགྲམ་མ་མདོགས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་རང་བཞིན་མངའ་པའི་
སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །དེར་སོན་པ་ནི་དེར་ཕྱིན་པ་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མ་མཐའི་ས་མཚམས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ནས་འཇོག་སྟེ། རྒྱན་སྣང་ལས། མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལམ། ཞེས་

[084A]༄༅། །གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གོ་སྒྲུབ་ཀྱི་མ་མཐའི་ས་མཚམས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་དང་ཚོགས་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཚམས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་ནས་འཇོག་རིགས་པར་ཐལ། མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་ཁྱད་
པར་གྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གོ་ཆ་དང་ཚོགས་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྣམས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། གཞན་ཡང། སྡུད་འགྲེལ་ལས། དང་པོ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལམ་སྟེ། དོན་དུ་སྦྱོར་
བ་གཉིས་ཉིད་ཀྱི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་སྦྱོར་རྣམས་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་མིག་ཤེས་སོགས་
ཤེར་ཕྱིན་མ་ཡིན་ཟེར་ན། རྒྱན་སྣང་ལས། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་སྤངས་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་བློ་དང་འདྲ་བར་དབང་པོའི་བློས་ཡུལ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
མཁྱེན་པ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་པར་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སློབ་ལམ་ན་ཤེར་ཕྱིན་ཡོད་པར་ཐལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་ཤེར་ཕྱིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་
རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་ནི་སྒྲ་བཤད་པ་དང་འཇུག་པའི་ཁྱད་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལ་ཡང་འདིས་ཕ་

[084B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་ན་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་
སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་ན་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་ལ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཤེར་ཕྱིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་དེ། འདིས་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ལ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་ནོ།    ༈    །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད། །ཅེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། མདོར་བསྟན། དངོས་པོ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་འཆད་ན་
ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་ལ་དངོས་པོ་བརྒྱད་དུ་གྲངས་ངེས་པའི་དོན་དེ་གང། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། བརྗོད་བྱ་ཕུང་པོ་ལྔར་བསྡུས་
ཤིང༑ རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་བསྡུས་པ་ནི་བསྡུས་པ་དང། དོན་རྒྱས་ལ་ཚིག་ཉུང་ཞིང་བསྡུས་པས་ན་འབྲིང་དང། དེ་གཉིས་ཀ་རྒྱས་པ་ནི་རྒྱས་པར་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པ་དེ་ཡང་འགྲེས་རྐང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པ་ཡིན་ལ་
འགྲེས་རྐང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲེས་རྐང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ། རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲེས་རྐང་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ། དབང་པོ་དྲུག་ཡུལ་དྲུག་རྣམ་པར་ཤེས་

[085A]༄༅། །པ་དྲུག་རེག་པ་དྲུག་ཚོར་བ་དྲུག་ཁམས་དྲུག་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྤྱོད་པའི་ལམ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལྟ་བའི་ལམ་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་དེ་ཉེར་
བཞི༑ རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་གྱི་སྡེ་ཚན་བདུན། ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི། བསམ་གཏན་བཞི། ཚད་མེད་པ་བཞི། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད། མཐར་གྱིས་
གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་མངོན་པར་ཤེས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ། འབྲས་བུའི་ལམ་སྟོབས་བཅུ། མི་འཇིགས་པ་བཞི། སོ་སོར་ཡང་དག་པར་
རིག་པ་བཞི། བྱམས་པ་ཆེན་པོ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད། གང་ཟག་གི་ལམ་རྒྱུན་ཞུགས། ཕྱིར་འོང། ཕྱིར་མི་འོང། དགྲ་བཅོམ་པ། རང་སངས་རྒྱས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡུམ་གྱི་མདོའི་བརྗོད་བྱ་དངོས་པོ་བརྒྱད་དུ་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་ཡུལ་ལ་མཁྱེན་པ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས། ཉམས་སུ་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བ་བཞིར་གྲངས་
ངེས༑ ཉམས་སུ་བླངས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུར་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀྱང་དེ་ལ་དེ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས། འཕགས་བཞིའི་

[085B] དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེས་རྣམ་མཁྱེན་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་གསུམ་རྫོགས་པར་སྒོམ་པའི་ལམ་ཤེས་ཐོབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས། དེ་ལ་ཡང་གཞི་ཤེས་
ཀྱི་རྣམ་པ་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཉོན་སྒྲིབ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་མ་ལུས་པར་སྤོད་པ་ལ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་བ་རྫོགས་པར་སྒོམ་དགོས་པས། དེ་ལ་ཡང་
མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དབང་ཐོབ་དོན་དུ་སྒོམ་པ་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་དང། དབང་ཐོབ་ནས་སྒོམ་པ་རྩེ་སྦྱོར་གཉིས་སུ་ངེས་པས་དེ་གཉིས་བཞག་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་དངོས་སུ་ཐོབ་པ་ལ་དེའི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཡིད་
ལ་བྱས་པ་ན་གཞན་རྣམས་ལ་རྩོལ་བ་མི་དགོས་པར་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མའི་ཐུང་མཐའ་གཅིག་ལ་ཡིད་ཡུལ་དུ་འཆར་ཐུབ་པ་གཅིག་དགོས་ལ། དེ་ལ་དེའི་སྔ་རོལ་དུ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་རྩོལ་བས་རིམ་ཅན་དུ་སྒོམ་པའི་མཐར་གྱིས་སྦྱོར་
པ་ཐོབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པས་སྦྱོར་བ་ཕྱི་མ་གཉིས་བཞག་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་གོ་རིམ་འདི་ལྟར་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་སྐུའི་མཚམས་སྦྱར་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། གང་གི་ཚེ་སྒྱུ་དང་གཡོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པ་
ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ། སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱེད་པ་དང། ལམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་

[086A]༄༅། །འཇུག་པ་དང། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་སེམས་པ་དང། མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་འཇལ་བ་དང། སྐད་ཅིག་མའི་
མངོན་པར་རྟོགས་པས་ཉེ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐུར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་ཀྱང་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡོན་ཏན་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་མཚན་
ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རང་གི་ངོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་བ་རྙེད་དཀའ་བར་མི་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དོན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། རྒྱུ་འབྲས་དོན་གྱི་
རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། དང་པོར་གཞི་ཤེས་བཤད་རིགས་ཏེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཆོས་བཅུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པ་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་
ཐོབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས། དེ་ལ་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་བསམ་པ་སྤྱོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདིར་ནི་བཤད་པའི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དང་པོར་རྣམ་མཁྱེན་བཤད་པ་ཡིན་
རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཕན་ཡོན་མཐོང་ནས་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་དང་པོར་རྣམ་མཁྱེན་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ཚོང་བས་ཚོང་གི་ཁེ་ཕོག་མཐོང་ནས་ཚོང་

[086B] ཞིང་པས་ལོ་ཏོག་གི་ཕན་ཡོན་མཐོང་ནས་སོ་ནམ་ལ་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །མཁྱེན་གསུམ་དང་སྦྱོར་བཞིའི་རིམ་པ་ཡང་བཤད་པའི་རིམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་དོན་གྱི་རིམ་པ་ལྟར་ན། དང་པོར་སྦྱོར་བཞི་འཆད་དགོས་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཁྱེན་གསུམ་ཐོབ་པ་ལ་སྦྱོར་བཞི་ཐོབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་དེ་གང་ཞེ་ན། སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཆེས་བཅུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་
དབྱེ་ན། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་ཕྱེ་བའི་རྣམ་མཁྱེན་དང། རྒྱུ་འབྲས་གཙོ་བོའི་ཆོས་བཅུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་ཕྱེ་བའི་རྣམ་མཁྱེན་གཉིས་སུ་ཡོད། ས་མཚམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོ་ནར་ཡོད། རང་
རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཁྱེན་པ་དེ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས། རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་
ཤེས༑ བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་དང་གསུམ། ས་མཚམས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད། ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པའི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་
མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་དང། གཉེན་པོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་གཉིས་སུ་ཡོད། ས་མཚམས་འཕགས་པ་མཐའ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར། རྣམ་རྫོགས་

[087A]༄༅། །སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡོད། ས་མཚམས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་ཡོད། མཁྱེན་གསུམ་བསྡུས་སྒོམ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ལས་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཤེས་
རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར། རྩེ་སྦྱོར་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་བཞི་ཡོད། ས་མཚམས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་ཡོད། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་དོན་དུ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་རིམ་
གྱིས་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་གང་ཞིག་རྒྱུན་མཐའི་སྔ་ལོགས་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་བསྡུས་པ། མཐར་གྱིས་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། བཅུ་གསུམ་ཡོད། ས་མཚམས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ནས་
རྒྱུན་མཐའི་སྔ་ལོགས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད། བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མའི་ཐུང་མཐའ་གཅིག་ལ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་མཐར་ཐུག་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་གྱི་
མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་བཞི་ཡོད། ས་མཚམས་རྒྱུན་མཐའ་ཁོ་ནར་ཡོད། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་སྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་བཞི་ཡོད། ས་མཚམས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཁོ་ནར་ཡོད། འོ་ན། དངོས་པོ་
བརྒྱད་པོ་དེ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བདུན་ཅུ་པོ་དེ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་མཁྱེན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བཅུ་ཡོད་དེ། སེམས་བསྐྱེད། གདམས་ངག་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ། སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་

[087B] འཇུག་སྒྲུབ། ཚོགས་སྒྲུབ། ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལམ་ཤེས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དེ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས། རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་
ཤེས༑ ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེད་པ། མོས་པ་སྒོམ་ལམ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན། བསྔོ་བ་སྒོམ་ལམ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྒོམ་ལམ། སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ། རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞི་ཤེས་མཚོན་
བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་དགུ་ཡོད་དེ། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་པའི་ལམ་ཤེས། སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་པའི་ལམ་ཤེས། འབྲས་ཡུམ་ལ་རིང་བའི་གཞི་ཤེས། དེ་ལ་ཉེ་བའི་གཞི་ཤེས། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་
ཤེས༑ གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ། གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་མཉམ་ཉིད། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པའི་མཐོང་ལམ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དེ། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བའི་བསྒོམ་བྱའི་
རྣམ་པ་སྦྱོར་བ་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན། སྦྱོར་བའི་སྐྱོན། སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན། ཐེག་ཆེན་གྱི་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ། ཞིང་དག་སྦྱོར་བ། ཐབས་མཁས་སྦྱོར་
བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩེ་སྦྱོར་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྒྱད་དུ་ཡོད་དེ། རྟགས་བཅུ་གཉིས་པོ་དང་ལྡན་པའི་རྩེ་སྦྱོར། བསོད་ནམས་རྣམས་པར་འཕེལ་བའི་རྩེ་སྦྱོར། བརྟན་པའི་རྩེ་སྦྱོར། སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་རྩེ་སྦྱོར། མཐོང་ལམ་

[088A]༄༅། །རྩེ་སྦྱོར། སྒོམ་ལམ་རྩེ་སྦྱོར། བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་སྦྱོར། བསལ་བྱ་ལོག་སྒྲུབ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཐར་གྱིས་སྦྱོར་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བཅུ་གསུམ་དུ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་མཐར་
གྱིས་སྦྱོར་བ་དྲུག། རྗེས་དྲན་དྲུག་གི་དེ་དྲུག་དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་དང་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་སྦྱོར་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྐད་ཅིག་
སྦྱོར་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་དང། གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་དང་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ། ལོངས་སྐུ། སྤྲུལ་སྐུ། ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་མཛད་པ་
འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང། དབྱེ་བ་སོགས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་རང་རང་གི་སྐབས་སུ་འཆད་དོ། །འདི་དག་གིས་ཟློས་པ་སྤོང་བ་ལ་འཕགས་པའི་ལུགས་དང། སློབ་དཔོན་གྱི་ལུགས་གཉིས་
ལས༑ སློབ་དཔོན་གྱི་བཞེད་པ་ནི་སྐབས་བཞི་པར་འཆད་ལ། འཕགས་པ་ལྟར་ན་སྒྲུབ་པ་དང། སྦྱོར་བ་དང། གང་ཟག་དང། རྟོག་པ་དང། སྒོམ་ལམ་དང། མཐོང་ལམ་དང། སྦྱོར་ལམ་ལ་ཟློས་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། གདམས་
ངག་གི་སྐབས་སུ་སྒྲུབ་དང། ཞེས་དང། སྒྲུབ་པ་བཞི་རྣམས་ཟློས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡང་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དང་པོ་དེ་གདམས་ངག་གི་བརྗོད་བྱའི་ཆ་ནས་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་དེ་སྒྲུབ་པ་རང་གི་

[088B] དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང། རྣམ་ཀུན་གྱི་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཡང་ཟློས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དང་པོ་དེ་བཞི་གང་ཟག་བདག་གི་སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་ནས་སྒོམ་པ་ཉེ་རང་གི་སྦྱོར་བ་
ཟློག་ནས་འཕེན་བྱེད་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་སྐྱེ་མེད་གསུམ་ག་བསྡུས་ནས་སྒོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། སྐབས་དང་པོར་གང་ཟག་ཉིད་ཤུ་བཤད་པ་དང། གཉིས་པར། མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་དང། །ཞེས་དང། རྟེན་གྱི་བསེ་རུ་ལྟ་
བུའི་ལམ། །ཞེས་དང། སྐབས་བཞི་པར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་བྱས། །ཞེས་དང། སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ཟློས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། དང་པོ་དེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་བཤད་
པའི་སྐབས་ཀྱི་དགེ་བདུན་དཀོན་མཆོག་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་དེ། ལམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དང། གསུམ་པ་དེ། རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་གྱི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དང། བཞི་པ་དེ། ཡུམ་ཉན་པའི་སྣོད་རུང་གི་གང་ཟག་དང། ལྔ་པ་དེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟེན་
ངོས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ། སྐབས་དང་པོར་སྦྱོར་ལམ་གྱི་རྟོག་པ་བཞི་བསྟན་པ་དང། སྐབས་ལྔ་པར་མཐོང་སྤང་རྟོག་པ་དང། སྒོམ་སྤང་རྟོག་པ་བཞི་ཚན་གཉིས་བཤད་པ་ལ་ཟློས་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་
དེ༑ དང་པོ་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་བསྟན། གཉིས་པ་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་གྱི་སྤང་བྱར་བསྟན། གསུམ་པ་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྤང་བྱར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་ཀྱི་

[089A]༄༅། །སྐབས་སུ། རྟོག་པ་བརྒྱད་བསྟན་པ་དང་ཡང་མི་ཟློས་ཏེ། དེ་ནི་གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་བ་ལ། སྐབས་རྣམས་སུ་སྒོམ་ལམ་ཡང་ཡང་བསྟན་པས་ཟློས་སྐྱོན་ཡོད་
དོ་ཞེ་ན། ལམ་ཤེས་སུ་བཤད་པའི་སྒོམ་ལམ་ནི། ལམ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱ་ཞེས་འབྱུད་བས་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ཆ་ནས་བསྟན། སྐབས་བཞི་པར། སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། །
ཞེས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན། སྐབས་ལྔ་པར། སྒོམ་ལམ་བཤད་པ་ནི་སྒོམ་སྤང་རྟོག་པའི་གཉེན་པོའི་ཆ་ནས་བསྟན། གདམས་ངག་གི་སྐབས་སུ། སྒོམ་ཞེས་བྱ་ལ། ཞེས་གསུངས་པ་ནི། གདམས་ངག་གི་བརྗོད་
བྱའི་ཆ་ནས་བསྟན། གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་ཏུ་སྒོམ་པའི་ལམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན། དྲུག་པ་ལ། སྐབས་རྣམས་སུ་མཐོང་ལམ་ཡང་ཡང་བསྟན་པ་ལ་ཟློས་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །
ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། གདམས་ངག་གི་སྐབས་སུ་མཐོང་ལམ་དང། ཞེས་གསུངས་པ་ནི། གདམས་ངག་གི་བརྗོད་བྱའི་ཆ་ནས་བསྟན། ཚོགས་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ། མཐོང་ལམ་དང། ཞེས་བཤད་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་
ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་བསྟན། སྐབས་གཉིས་པར་ནི་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་པའི་མཐོང་ལམ་བསྟན། སྐབས་གསུམ་པར་ཐེག་དམན་གྱི་ས་ལས་འདའ་བར་བྱ་བའི་མཐོང་ལམ་བསྟན། སྐབས་བཞི་པར། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང་

[089B] སྐད་ཅིག་མ་ནི་བཅུ་དྲུག་གིས། །ཞེས་པས་ནི་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན། སྐབས་ལྔ་པར་མཐོང་ལམ་བསྟན་པ་ནི་མཐོང་སྤང་རྟོག་པའི་གཉེན་པོའི་ཆ་ནས་
བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ནི། སྐབས་རྣམས་སུ་སྦྱོར་ལམ་ཡང་ཡང་བསྟན་པས་ཀྱང་ཟློས་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །ཞེས་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། སྐབས་དང་པོར་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་བསྟན་པ་ནི། དམིགས་རྣམ་རྒྱུ་གསུམ་ལྡན་ཆོས་རྟོག་པ་ཡོངས་
འཛིན་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་སྟེ་ཁྱད་ཆོས་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ཉན་རང་གི་སྦྱོར་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན། སྐབས་གཉིས་པར་ངེས་འབྱེད་བཞི་ཚན་གཉིས་བསྟན་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དམིགས་
པ་གཟུགས་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་སྟོང་ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བསྟན། རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་སུ། དམིགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་བཏགས་པ་དང་མི་
འགལ་བར་ཆོས་ཉིད་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པས། དེ་གསུམ་ལ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དམིགས་རྣམ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། སྐབས་བཞི་པར། དྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་འདིར། །ཞེས་སོགས་སུ་བསྟན་པ་ནི་དམིགས་
པ་སེམས་ཅན་དང། རྣམ་པ་སེམས་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པས་མི་ཟློས་ལ། སྐབས་ལྔ་པར། སྦྱོར་ལམ་བསྟན་པ་ནི་རྩེ་སྦྱོར་གྱི་བསྟན་པ་ཡིན་པས་མི་ཟློས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ནི་འཕགས་པའི་བཞེད་པ་གསེར་

[090A]༄༅། །ཕྲེང་དུ་བཀོད་པའོ།    ༈    །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་གཞན་བཤད་པ་དང། ཚིག་ལེའུ་བྱས་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་
མདོ་དང་ཇི་ལྟར་སྦྱར་བ་དང། སྦྱོར་ཚུལ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་འདིས་མདོའི་དོན་ཀུན་བསྡུས་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འདིར་གླེང་གཞི་དང། རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཞུས་བ། །རྟག་དུས་ཀྱི་ལེའུ། ཆོས་
འཕགས་ཀྱི་ལེའུ། ཤེར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་ལེའུ་རྣམས་མ་བསྡུས་ཤེ་ན། གླེང་གཞི་མ་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཡུམ་འདི་གསུངས་པའི་ཚེ་འཁོར་འདུས་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པས་གོ་སླ་ལ། དེ་ལྟར་དུ་གདུལ་བྱ་རྣམས་
ཀྱིས་རང་གིས་རྟོགས་ནུས་བཞིན་དུ་ཡང་དེ་སྟོན་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྗེ་བཙུན་ཉིད་ཀྱིས་ཞུས་པ་འདིར་མ་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་དང་རིགས་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འཇམ་དཔལ་གྱི་མན་ངག་ལ་
སོགས་པའི་མདོ་སྔེ་དུ་མ་དང། དཔུ་མའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པར་གསལ་བར་མཛད་པས་འདིར་བསྟན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཆོས་བཤེས་བཞེང། རྟག་དུས་དང་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་མ་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་
སློབ་མ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རྣམ་ཐར་བསྟན་པ་ཡིན་པས། དེ་ཡང་མ་འོངས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་སློབ་པའི་ཆེད་དུ་སྤོན་བྱུང་བ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་གོ་སླ་བ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་གཏད་ཀྱི་ལེའུ་བསྡུས་མི་དགོས་ཏེ་

[090B] གཞན་ཡང། བར་པར་དུ་གང་ཟག་ལུང་བསྟན་པ་དང་སྔོན་རབས་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་མ་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་གོ་སླ་པ་ལ་
དགོངས་ནས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ལེའུ་ཕྱི་མ་གསུམ་པོ་དེ་གོ་སླ་པ་ལ་དགོངས་ནས་མ་བསྡུས་པར་རྒྱན་སྣང་དང། གནད་ཀྱི་ཟླ་འོད་གཉིས་ལས་གསལ་བར་བཤད་དོ། །བྱམས་པས་ཞུས་པ་བསླབ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ལེའུ་ནི་ལེའུ་
བརྒྱད་མ་དང་དག་ལྡན་སྙིང་པོ་མཆོག་ཟླ་འོད་རྣམས་སུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བ་ལ་འགོད་པའི་འཕྲིན་ལས་དང་སྦྱར་བས། བྱམས་ཞུས་རྒྱན་གྱིས་མ་བསྡུས་པས་ལེའུ་བཞི་པོ་དེ་རྒྱན་གྱིས་མ་བསྡུས་སོ། །འོ་ན་གླེང་གཞི་རྒྱན་གྱིས་མ་བསྡུས་ན། འཕགས་
པས་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐབས་འབྱེད་པ་ནས། བརྩམས་ཏེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དངོས་
པོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཞེ་ན༑ སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ནི་རྟོགས་དཀའ་བའི་དབུ་ཞབས་ཀྱི་དོན་ཙམ་བསྡུས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པས། གླེང་གཞིར་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
པདྨའི་སྐྱེས་བསྐུར་བ་དང། བྱང་སེམས་གཞལ་དུ་མེད་པ་འདུས་པར་གསུངས་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་བཤད་པ་རྫོགས་པའི་བར་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ། སེམས་ཅན་དུ་མ་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་

[091A]༄༅། །བསྐྱེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་མང་བོར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མཆོད་བརྗོད་དང་གླེང་གཞི་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཆོད་བརྗོད་དང་དགོས་འབྲེལ་གཉིས་རྐྱན་གྱིས་མདོ་
བཤད་པའི་སྔོན་འགྲོ་ཡིན་གྱི་མདོའི་བཤད་པ་དངོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འགྲེལ་པ་འདིའི། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ། །ཞེས་སོགས་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ། རྒྱན་འདིའི་རྩ་བའི་མདོ་ཇི་ལྟར་
འབྱུང་ཚུལ་སྟོན་པས་སྦྱོར་རིགས་པའི་ཕྱིར་ན། ལེའུ་ཕྱི་མ་གསུམ་ལ་ཡང་སྦྱོར་རིགས་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་གྱིས་ཤེར་ཕྱིན་སྔོན་ཇི་ལྟར་བཙལ་ཚུལ་དང། དེ་ཇི་ལྟར་གཏོད་ཚུལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཡོངས་གཏོད། དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་ཡོངས་གཏོད་
དང༑ ༑ཞེས་པས་བསྡུས། གླེང་གཞི་ནི། སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་དག་པ་ཉིད། །ཅེས་པས་བསྡུས། རྟག་ཆོས་གཉིས་ཡོངས་འཛིན་གྱིས་བསྡུས། ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཡོངས་གཏད་གཉིས་ཡོད་པའི་དང་པོ་དེ་ནི་ཡོངས་གཏད་དང། ཞེས་པས་
བསྡུས་ལ། ཐ་མ་ནི་རྟག་དུས་ཀྱིས་དཀའ་བས་བཙལ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཟུངས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྣོད་ཁྱད་པར་ཅན་ན་བཞུགས་ནས་ཐེག་ཆེན་གསུངས་པའི་གླེང་གཞི་ཐམས་ཅད་དང། ནོར་བཟང་གིས་བླ་མ་
བསྟེན་པའི་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱན་གྱིས་བསྡུས་པར་ཐལ། གླེང་གཞིར་ཞིང་དག་པར་བཤད་པ་ཙམ་དང་ཆོས་འཕགས་སློབ་དཔེན་དང། རྟག་ཏུ་དུ་སློབ་མ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་

[091B] ཁོ་ན་རེ། རྒྱན་དང་མདོ་སྦྱར་ནས་འཆད་མི་རིགས་ཏེ། མདོ་ཁ་ཅིག་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཡིན་པས་སྦྱར་རུང། ཁ་ཅིག་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མིན་ཡང་རྒྱུ་མཚན་སྣང་བས་སྦྱར་རུང་ཡང། བྱང་ཆུབ་རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་
སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་པ་བསྟན་པར་འདོད་པ་ལྟ་བུ་མདོ་དེས་དོན་དེ་སྟོན་པ་ལ་ངེས་བྱེད་མེད་པ་དང། དྲོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བུད་མེད་དུ་མི་སྐྱེ་བར་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་དང། རྒྱན་དུ་དོན་ཡོད་པ་གླེགས་བམ་ཁ་ཅིག་ཏུ་མདོ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན་
མདོ་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ནི་དེ་དག་ཏུ་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཡོད་པས་སྦྱར་རུང་སྟེ། རིམ་པ་བཞིན་སྦྱར་རིགས་པ་རྣམས་སྦྱར་བ་ན་ལྷག་མ་རྣམས་དེ་དང་སྦྱོར་བར་ཤུགས་ལ་གོ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེ་
བཙུན་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱར་བའི་ལུང་མངའ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྗེ་བཙུན་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བས་དམ་པའི་ཆོས་མཛོད་གཞན་གྱིས་ལྟ་བའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་པའི་ལུང་གིས་དབང་བསྒྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དྲོང་དང་བུད་མེད་དུ་མི་སྐྱེ་བར་བསྟན་
པ་ལྟ་བུའི་རྒྱན་གྱི་སྒྲས་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ནི་ཟླས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཁ་ཅིག་གཅོ་བོ་བསྡུས་པས་འཁོར་ཞར་ལ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་འཁོར་བཅས་གཤེགས་པ་ལ་རྒྱལ་པོ་གཤེགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ མདོ་ཁ་ཅིག་སྐབས་བརྒྱད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བསྟན་ཡང་གོ་སླ་བའི་ཆ་མ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྲིད་མོ་གང་གའའི་ལྷ་མོ་བསྐལ་པ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བར་ལུང་བསྟན་པ་དང། དགེ་སློང་བརྒྱ་ཕྲག་

[092A]༄༅། །དྲུག་ཅུ་བསྐལ་བ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་ལ་མེ་ཏོག་བཀྲམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚེ་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ཉི་ཤུ་ཐུབ་བ་ཤ་སྟག་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བར་ལུང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དུ་དོན་
ཡོད་པ་མདོའི་གླེགས་བམ་ཁ་ཅིག་ཏུ་མི་སྣང་བ་ནི། གཞུང་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་འདི་སྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་དང། ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་མ་ལ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་བློའི་སྟོབས་བྲི་བས་ལུང་ཚིག་ཉམས་པར་ཟད་ཀྱི་འདི་ལ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་དྲི་མ་མེད་དེ། རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཡུམ་
དེ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སློབ་དཔོན་ཆོས་བཤེས་འཆད་པ་ལྟར་ལེགས་སོ། །འདི་དག་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མ་ཏི་བྷ་དྲ་ཀི་རྟིའི་ལེགས་བཤད་དོ།    ༈    །གཉིས་པ་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་འཆད་པ་ལ། ཤེས་བྱ་མཁྱེན་གསུམ་
གྱི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། ཉམས་ལེན་སྦྱོར་བཞིའི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུའི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། ཐོབ་བྱ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། ཐོབ་
བྱེད་ལམ་ཤེས་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ལམ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་བྱེད་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། འབྲེལ་བཀོད་པས་མཚམས་སྦྱར། མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱས་པར་བཤད་པ། སྐབས་བསྡུ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྐབས་
བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོར་དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྣམ་མཁྱེན་དེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས་གདུལ་བྱས་འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཕན་ཡོན་མཐོང་ནས་ལམ་ཉམས་

[092B] ཞས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ། དེ་ལྟར་བསྡུས་པའི་དོན་ཀུན་བསྟན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་
ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་པས་དང་པོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་སྡུད་པའི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་པར་བཞེད་དེ། ཞེས་གསུངས། རྒྱན་སྣང་ལས་ཀྱང། དེ་ལ་འབྲས་བུ་སྟན་པས་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན། དང་པོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས། སྤྱིར་མཚམས་སྦྱར་ལ་བཤད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་
མཚམས་སྦྱར་དང། བཤད་པ་ལ་འཇུག་པའི་མཚམས་སྦྱར་དང། དྲི་བས་ལན་འདྲེན་པའི་མཚམས་སྦྱར་གསུམ་ལས། འདིས་དང་པོ་གཉིས་ཀ་བསྟན།    ༈    ལམ་གྱི་རང་བཞིན་
སེམས་བསྐྱེད་བཤད་པ་དང། སེམས་བསྐྱེད་དེ་དག་བྱེད་ཀྱི་གདམས་དག་ནོད་པ་དང། གདམས་ངག་གི་འབྲས་བུ་ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་བཤད་པ་དང། གདམས་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་
མཚན་ཉིད་དང། རབ་དབྱེའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚན་ཉིད་དངོས་དང། དེ་མདོ་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ། མཚམས་སྦྱར། རྩ་བ། འགྲེལ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྣམ་མཁྱེན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུའི་ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་

[093A]༄༅། །འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ་ལ་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་འདི་ལྟ་བུ་གཅིག་དགོས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་རང་གི་ངོ་བོ་
དམིགས་པ་དང་བཅས་པ། ཞེས་གསུངས། ཡང་ན། རྣམ་མཁྱེན་འཆད་པའི་ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་འཆད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཆོས་བཅུས་རྣམ་མཁྱེན་མཚོན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཚོན་
ཚུལ་ཡང། རྣམ་བཤད་ལས། རྒྱུས་འབྲས་བུ་མཚོན་ཚུལ་ལ་ཅུང་ཟད་བཤད་དུ་ཡོད་ཀྱང། འགྲེལ་ཆེན་དུ་ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་མཚོན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཏེ། ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཆོས་བཅུས་རྣམ་མཁྱེན་མཚོན་
ཚུལ་ཡོད་དེ། རྒྱུས་འབྲས་བུ་མཚོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོར་ཐེག་ཆེན་དུ་རིགས་སད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་གདམས་པ་ཉན་པའི་དོན་སྒོམ་པས་སྟོང་
ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་ཅིང། དེ་ཡང་དམིགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ་སྒྲུབ་པ་བཞི་ཉམས་སུ་བླངས་པས་མཐར་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་མཚོན་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟར་ཅུང་ཟད་བཤད་དུ་ཡོད་ཀྱང། སྐབས་འདིར་ཆོས་བཅུས་ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་མཚོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་སྣང་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་

[093B] །ཞེས་དང། རྒྱུ་དང་
འབྲས་བུ་མ་ལུས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མཚོན་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། དང་པོར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་
དེ༑ སྒྲུབ་པའི་གདམས་ངག་ཉན། གདམས་ངག་གི་དོན་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་རིགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་བཞི་ཕལ་ཆེར་དང་བྲལ་ནས་རིགས་སད། རིགས་ལ་དམིགས་པའི་བསྒོམས་བྱུང་གི་མྱོང་བ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ཡང་དམིགས་
པ་བཅུ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་སྒྲུབ་པ་བཞི་ཉམས་སུ་བླངས་པས་མཐར་ཆེན་པོ་གསུམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་ནོ། ཞེས་མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། ཁོ་ན་རེ། ཆོས་བཅུའི་ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་དེ་
འཆད་ན། འཆད་ཚུལ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་མདོ་ལས་གསུངས་ཚུལ། བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་འགྲེལ་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཡུམ་བར་མའི་མདོ་ལས། གླེང་གཞིའི་ལེའུ་རྫོགས་མ་ཐག་ཏུ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་
ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆེན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འཚལ་བས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས། གཉིས་པ་ནི། མདོ་དེའི་དོན་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་

[094A]༄༅། །ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་འཆད་པ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་གསུངས། དེ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་
ཞེས་པས་མཚོན་བྱ་དང། གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་པས་མཚན་ཉིད་དེ་བསྟན། གསུམ་པ་ལ། མཚན་ཉིད་དངོས་དང། རྩོད་པ་སྤོང་བའོ། །དང་པོ་ལ། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་གསུམ་ལས་
དང་པོ་ནི། གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་པའི་དོན་འཆད་པ་ལ། གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད། ཅེས་གསུངས། གཉིས་པ་དེ་སྟོན་པ་ལ། སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་
ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཞེས་པའི་དོན་འཆད་པ་ལ། སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབད་པར་བྱའོ། །ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་པ། ཞེས་གསུངས་
གཉིས་པ་ལ་རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཁོ་ན་རེ། གཞན་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་ཆོས་ཅན། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སེམས་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སེམས་བསྐྱེད་
པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། ཞེས་པའི་རྒོལ་བ་དེ་སྟོན་པ་ལ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ནི་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་སེམས་

[094B] སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་སེམས་ཡུལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྣང་བ་ཅན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་དེ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ལ། རྒྱུའི་མིང་གིས་འབྲས་བུ་ལ་བཏགས་པ་
དང༑ གྲོགས་ཀྱི་མིང་གིས་གྲོགས་ཅན་ལ་བཏགས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྩོད་པ་དེའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་རང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཞན་དོན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འདོད་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་དེ་ལ་འདོད་པའི་མིང་གིས་
བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ་ལ། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འདིར་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡོད་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པས་རྒྱུས་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟར་བཏགས་པ་
ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། གཞན་དོན་དོན་དུ་གཉེར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་མཐའ་དག་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་པར་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ནི། བདེན་མོད་ཀྱི་ཞེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ལན་
གྱི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་མིང་གིས་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་རང་གི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་འདོད་པ་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་

[095A]༄༅། །ཕྱིར༑ ཞེས་འཆད་པ་ལ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སྨོན་ལམ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་སྒྲར་
བསྟན་པ་ནི། ཞེས་གསུངས། བཏགས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་འདོད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་དེ་སྐྱེའོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྨོན་ལམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་སྐྱེའོ། །ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་སྔར་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་མདོ་དང་སྦྱར་
བ་ལ་དྲི་བས་མཚམས་སྦྱར། མདོ་ཡིས་ལན་བསྟན། དྲིས་ལ་ན་དེས་གྲུབ་པའི་དོན། མདོ་གཞན་མ་བཀོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་འཆད་
ན༑ ཡང་གང་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་གང་ཡིན། དེ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཐོབ་བྱའི་ཡུལ་དུ་འཇོག་པར་གང་ལས་ཤེས་ཞེས་དང། གང་གི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཞན་གྱི་དོན་ནི་གང། དེ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆེད་
དུ་བྱ་བའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་འཇོག་པར་གང་ལས་ཤེས། ཞེས་པའི་དྲི་བ་དེ་སྟོན་པ་ལ། ཡང་གང་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་དང་གང་གི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་གང་ཡིན་གཞན་གྱི་དོན་ནི་གང་ཡིན་

[095B] ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བྱའི་ཡུལ་དང་གཞན་དོན་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཡིན་པར་མདོ་ལས་བསྟན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་དང་གཞན་དོན་ལ་དམིགས་པ་མདོ་ནས་བསྟན་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་
བྱའི་ཡུལ་དང་གཞན་དོན་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ག་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡུམ་པར་མ་ལས་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ་
ལ༑ དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་བཞིན་དུ། །བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས། གཉིས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་དང། གཞན་དོན་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་མདོ་ནས་བསྟན་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་སེམས་
བསྐྱེད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་བྱང་ཆུབ་མདོ་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་དེ་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆེན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་
པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པས་བྱང་ཆུབ་དེ་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན་ནས། དེ་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ལ། དེ་ནས་ཆེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆེན་ཆོས་
ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཇི་ལྟར་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆེན་གནས་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་གནས་ཏེ་

[096A]༄༅། །སྦྱིན་པ་དང། གཏོང་བ་དང། ཡོངས་སུ་ལེན་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ལྟུང་བ་དང་མི་ལྟུང་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། འཁྲུགས་པ་མེད་
པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་དང། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་དང། རོ་མྱང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་དང་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ལས་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང། སྦྱིན་པ་དང། ལེན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་
པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཅན་དང། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གཞན་དོན་དེ་མདོ་ལས་བསྟན་ཏེ། དེ་མདོ་ལས་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་ཕྱོགས་བཅུ་རེ་རེ་ཞིང་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ཉིད་སྒྲུབ་ཅིང་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པས་དེའི་དམིགས་ཡུལ་གཞན་དོན་དེ་མདོར་བསྟན་ནས། དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་སེར་སྣ་

[096B] ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ། གནོད་སེམས་མང་བ་རྣམས་པ་ཟོད་པ་ལ། ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་བརྩོན་འགྲུས་ལ། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམས་བསམ་གཏན་ལ། ཤེས་རབ་
འཆལ་བ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་འགོད་པར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་བ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། སེར་
སྣ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགོད་པར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ཉིད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལྷུར་བྱེད་པའི་ངག་གིས་མདོའི་དོན་དང་མི་འགལ་བར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་གཞན་གྱི་དོན་བསྟན་ཏེ། ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ་དྲིས་ལན་དེས་གྲུབ་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་དོན་དང་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གོང་དུ་
མདོ་བཞི་ལས་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ་ལ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། བཞི་པ་མདོ་གཞན་མ་བཀོད་
པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་དོན་དང་བྱང་ཆུབ་གཉིས་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་སྟོན་པའི་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་གཞན་བློ་གྲོས་མི་བཟད་པའི་མདོ་དང། སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་

[097A]༄༅། །མདོ་སོགས་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་སྟན་པའི་མདོ་རྣམས་ཁུངས་སུ་མི་འདྲེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཚིག་མང་དུ་དོགས་ནས་དེ་ལྟར་མ་དྲངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ་ལ། གཙུག་ལག་གི་གཞུང་སྐབས་
ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་གསུངས་མོད་ཀྱི་ཚིག་མང་དུ་དོགས་ནས་ཁུངས་ཉིད་དུ་མ་བྲིས་སོ། །ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རབ་དབྱེ་སྟོན་པ་ལ། མཚམས་སྦྱར་བ། རྩ་བ། འགྲེལ་པ་དང་གསུམ་
ལས༑ དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་བཤད་ནས། ད་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་གསུངས་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་དེའི་རབ་དབྱེ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་
དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དམིགས་པ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་ནས། དེ་ནི་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ལ། འོ་ན། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དབྱེ་
པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་ད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་སྟོན་པ་ལ། དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །ཞེས་སོགས་ཤླཽ་ཀ་གཉིས་གསུངས། གསུམ་པ་ལ་ཡང། ངོ་བོ་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བ་དང། ས་མཚམས་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། འོ་ན་ཐེག་ཆེན་
སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གཉིས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ན། དབྱེ་བ་མདོ་ལས་གསུངས་སམ་ཞེ་ན། དེ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་འདུན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱིས་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་གོང་དུ་དྲངས་པའི་བྱང་ཆུབ་མདོར་བསྟན་

[097B] དེའི་དོན་བཤད་པ་ལ། དེ་ཡངས། ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། འདུན་པ་དང། ཞེས་དང། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ས་དང། ཆོས་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིའི་དངོས་པོ་དང། ཞེས་གསུངས་
བྱང་ཆུབ་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་མདོ་དེས། བསམ་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་གསེར་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་བསྟན་ནས། དེའི་དོན་བཤད་པ་ལ། གསེར། ཞེས་དང། བསམ་པ་དང། ཞེས་དང། གསེར་བཟང་པོ་དང། ཞེས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་
དུ་མི་འགྱུར་བ་དང། ཞེས་གསུངས། མདོ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་དེ་གཉིས་དི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྔ་མས་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་དང་དེའི་རྒྱུའི་ཆོས་དཀར་པོ་ཅན་གྱི་རྒྱུར་བསྟན་པས་ས་ལྟ་བུ་དང་
ཕྱི་མ་ནི་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཐབས་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པས་ཕྱིན་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བ་དང་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་པས་བསམ་པ་ནི་གསེར་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་བསྟན་པ་ལ་
དེ་བཞིན་དུ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་གནས་ཏེ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་བཤད་པ་ལ། ཟླ་བ། ཞེས་དང་
དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང། ཞེས་དང། ཟླ་བ་ཚེས་པ་དང། ཞེས་དང། དགེ་བའི་ཆོས་མཐའ་དག་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང། ཞེས་གསུངས། སྦྱོར་བ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་མེ་ལྟ་བུའི་སེམས་

[098A]༄༅། །བསྐྱེད་དེ་སྟོན་པ་ལ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་རྣམ་པར་བལྟས་ནས་འདའ་བར་འདོད་པའི་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོམ་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་
བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་འགྲེལ་བ་ལ། མེ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་བ་ལ། སྦྱོར་བ་དང། ཞེས་དང། མེ་དང། ཞེས་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་
གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པའི་བུད་ཤིང་སྲེག་པ་དང། ཞེས་གསུངས། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་གཏེར་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་སྦྱིན་པ་ལ་འགོད་པར་འདོད་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་དང་
རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་
བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། དེའི་དོན་བཤད་པ་ལ། གཏེར་དང། ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། སྦྱིན་པ་དང། ཞེས་དང། གཏེར་ཆེན་པོ་དང། ཞེས་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་
བྱེད་པ་དང། ཞེས་གསུངས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་གནས་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འགོད་པར་འདོད་པ་དང། ཉན་ཐོས་

[098B] དེའི་དོན་བཤད་པ་ལ། རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས། ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་གྱི་གནས་དང་
ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་དང། ཞེས་གསུངས། བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱ་མཆོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། གནོད་སེམས་ཅན་རྣམས་བཟོད་པ་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས། དེའི་དོན་འཆད་པ་
ལ༑ མཚོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། བཟོད་པ་དང། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང། མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཐོག་ཏུ་བབ་པས་མི་འཁྲུག་པ་དང། ཞེས་གསུངས། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་
རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་བརྩོན་འགྲུས་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། རྡོ་རྗེ། ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། བརྩོན་འགྲུས་དང། རྡོ་རྗེ་དང། ཡིད་ཆེས་པ་
བརྟན་པས་མི་ཕྱེད་པ་དང། ཞེས་གསུངས། བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རི་པོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམས་བསམ་གཏན་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། རི། ཞེས་གསུངས་
དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། བསམ་གཏན་དང། རིའི་རྒྱལ་པོ་དང། དམིགས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བས་མི་བསྐྱོད་པ་དང། ཞེས་གསུངས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྨན་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། ཤེས་རབ་

[099A]༄༅། །འཆལ་བ་རྣམས་ཤེས་རབ་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། སྨན། ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། ཤེས་རབ་དང། སྨན་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་
ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང། ཞེས་གསུངས། ཐབས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། དགེ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་ཙམ་ཡང་ཐབས་མཁས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྔོས་པས་
གཞལ་དུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད་པར་བྱ་བར་འདོད་པས་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་
དོན་འཆད་པ་ལ། བཤེས་གཉེན་དང། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། ཐབས་མཁས་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང། ཞེས་གསུངས་
སྨོན་ལམ་གྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་སྒྲུབ་པར་འདོང་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་གིས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟིར་བྱ་བ་དང། བླ་མར་བྱ་བ་དང་རིམ་གྲོར་བྱ་བར་འདོད་པས་བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བས་དེ་དང་དེར་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་

[099B] །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ། ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། སྨོན་ལམ་དང། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང། ཇི་ལྟར་སྨོན་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་དང། ཞེས་གསུངས་
སྟོབས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཉི་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་ཟས་དང། སྐོམ་དང། དྲི་དང། ཕྲེང་བ་དང། མེ་ཏོག་དང། བདུག་སྤོས་དང། ཕྱེ་མ་དང། བྱུག་པ་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ཁྱིམ་
དང༑ ནོར་དང། འབྲུ་དང། རྒྱན་དང། རིན་པོ་ཆེ་དང། ནོར་བུ་དང། མུ་ཏིག་དང། བཻ་ཌཱུརྱ་དང། མན་ཤེལ་དང། བྱུ་རུ་དང། ས་ལེ་སྤྲ་མ་དང། དངུལ་དང། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང། རྒྱལ་སྲིད་ལ་སོགས་པ་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆེན་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་ཡིན་པ་དང་དེ་དག་གིས་བདག་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས་
དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ཉི་མ། ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། སྟོབས་དང། ཉི་མ་དང། གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང། ཞེས་གསུངས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒྲ་དབྱངས་སྙན་པ་ལྟ་བུའི་
སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་

[100A]༄༅། །སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། གླུ༑ །ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་སྙན་པ་དང་
གདུལ་བྱ་འདུན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང། ཞེས་གསུངས། མངོན་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་འདའ་བར་འདོད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ལྟོ་དང། ཞེས་པ་ནས་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་ཤེས་མངོན་དུ་བྱ་བར་འདོད་ཅིང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་ཡང་མི་བྱེད་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །
ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། རྒྱལ་པོ། ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དང། མཐུ་ཐོགས་པ་མེད་པས་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང། ཞེས་གསུངས་
བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་བང་མཛོད་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་ཕྱོགས་བཅུ་རེ་རེ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཞུགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསོད་སྙོམས་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། ཕུང་པོ་མ་ལུས་པའི་མྱ་

[100B] །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། མཛོད་དང། ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང། བང་མཛོད་དང་
བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མང་པོའི་མཛོད་ལྟ་བུ་དང། ཞེས་གསུངས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདས་པ་དང། མ་
བྱོན་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས། ཞེས་པ་ནས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས་
དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ལམ་པོ་ཆེ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དང། ལམ་པོ་ཆེ་དང། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པ་དང། ཞེས་གསུངས་
སྙིང་རྗེ་དང་ལྷག་མཐོང་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་བཞོན་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པས། ཞེས་པ་ནས། །གང་དག་དེ་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་ཤིང་འཚོ་སྐྱོང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མཐོང་བར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་

[101A]༄༅། །འཆད་པ་ལ། བཞོན་པ། ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། སྙིང་རྗེ་དང། ལྷག་མཐོང་དང། བཞོན་པ་དང། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་དུ་ཡང་མི་ལྟུང་བར་བདེ་བླག་ཏུ་
འགྲོ་བ་དང། ཞེས་གསུངས། གཟུགས་དང་སྤོབས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་བཀོད་མའི་ཆུ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པར་གྱུར་པ་དང་
འཆད་པ་དང། འཆད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཇི་སྙེད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོ་དང། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་དང། ལུང་བསྟན་པ་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དང། གླེང་གཞི་དང། རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་ལྟར་བྱུང་བ་དང་
སྐྱེས་པའི་རབས་དང། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང། ཆེས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དང། གཏན་ལ་བབས་པར་བསྟན་པ་དང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཟུང་བར་འདོད་པ་དང། བཅད་བར་འདོད་པ་དང་
བཀླག་པར་འདོད་པ་དང། ཀུན་ཆུབ་པར་འདོད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དང། གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། སྟེང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཅུང་ཟད་བཤད་པར་གྱུར་པ་དང། འཆད་པ་དང། འཆད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བར་འདོད་པ་དང། བཅང་པར་འདོད་པ་དང། ཀླག་པར་འདོད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་

[101B] གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། བཀོད་མའི་ཆུ་དང་ནི། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་
ལ༑ གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་དང། ཞེས་དང། བཀོད་མའི་ཆུ་དང། ཞེས་དང། ཐོས་པ་དང་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་འཛིན་པས་མི་ཟད་པ་དང། ཞེས་གསུངས། འོ་ན་བཀོད་མའི་ཆུ་དང་ཆུ་མིག་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ཡོད་དེ། སའི་དངོས་གཞི་
ལས༑ ཆུ་མིག་ནི་གློ་ནས་ཆུ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །བཀོད་མའི་ཆུ་ནི་ཆུ་གྱེན་དུ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒྲ་སྙན་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་
ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་མུན་པ་མུན་ནག་སྨག་ཏུ་གྱུར་པ་གང་དུ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དག་གིས་འོད་ཀྱི་གནས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སྣང་བར་བྱེད་པར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་
ནས༑ སྟེང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲ་སྒྲོག་པར་
འདོད་པ་དང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་འགོད་པར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། སྒྲ་སྙན། ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་

[102A]༄༅། །དགའ་སྟོན་དང། སྒྲ་སྙན་པ་དང། ཐར་པ་འདོད་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་སྙན་པར་སྒྲོག་པ་དང། ཞེས་གསུངས། བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཆུ་བོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ་
གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གླའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ན་མུན་པའི་མཐུས་ལྷང་ངེར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བར་བྱའོ། །ཞེས་
པ་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་འགོད་པར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ཆུ་བོ༑ ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ་
བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང། ཆུ་བོའི་རྒྱུན་དང། གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཐ་མི་དད་པ་དང། ཞེས་གསུངས། ཆོས་སྐུ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྤྲིན་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སྟོན་པ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་
ལམ་སྟོན་པར་འདོད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་སྐུའི་འཕྲིན་ལས་དང། གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་དང། ཐུགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་
སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་ལྟ་བར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆེན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུར། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་རྣམས་

[102B] །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། སྤྲིན་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཞེས་དང། སྤྲིན་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་དང། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་
ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། འོ་ན། གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་ལྟ་བར་འདོད་པས། ཞེས་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན། དེའི་དོན་ཡོད་དེ། སྟེང་ན་འདུག་པ་ལ་བཀྱེད་དེ་མི་ལྟ། འོག་
ན་འདུག་པ་ལ་བཏུད་དེ་མི་ལྟ། གཡས་གཡོན་ན་འདུག་པ་ལ་མིག་བཟུར་ཏེ་མི་ལྟ། རྒྱབ་ཏུ་འདུག་པ་ལ་འཇིངས་པ་བསྒྱུར་ཏེ་མི་ལྟ། ཐག་རིང་པོ་ན་འདུག་པ་ལ་བསྒྲིམས་ཏེ་མི་ལྟ། ཐག་ཉེ་བ་ན་འདུག་པ་ལ་བསྒྲིམས་པ་མེད་པར་ཡང་མི་ལྟ་བར་
ཇི་ལྟར་འདུག་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང། ཇི་ལྟར་ལྟ་བའི་མིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བ་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་ལྟ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡུམ་གསུམ་གནོད་འཇོམས་
ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དོན་བསྡུ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ་ས་མཚམས་སྟོན་པ་ལ། དེ་ལ་དང་པོ་གསུམ་
ནི་ཆུང་དུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་དང་པོ་པའི་སས་བསྡུས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཅིག་ནི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཅུ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅུས་བསྡུས་ཏེ། མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་

[103A]༄༅། །ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ལྔ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུམ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་དང་མཇུག་གི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་
བསྐྱེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་ས་ནས་བཟུང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། འོ་ན། འདིའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དེ་གང་ལ་བྱེད་ཅེ་ན། ཁ་ཅིག་ས་བཅུ་གའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་བྱེད་པ་མི་འཐད་
དེ༑ རྒྱན་སྣང་ལས། འདི་དག་གི་རིམ་པ་རྣམས་དོན་གྱི་རིམ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ནས་བཅུ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་བཞག་གོ་འོ་ན། ཐ་མ་གསུམ་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་དང་མཇུག་གསུམ་པོ་དེ་གང་ལ་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་སྦྱོར་བ་རྒྱུན་
མཐའ་ལ་བྱེད་ཅིང། དངོས་གཞི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མཉམ་གཞག་དང། རྗེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་རྗེས་ཐོབ་ལ་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་དངོས་བསྟན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། སྤྲིན་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་བྱང་སེམས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་
མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། །སྤྲིན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྟེན་བཤད་པ་དང། བརྟེན་པ་ཐེག་ཆེན་
སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ལུས་རྟེན་བཤད་པ་དང། སེམས་རྟེན་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་ཤིང། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་འགྲོ་བ་

[103B] མདོ་ལས། དེ་ཚེ་ལྷ་མི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱས། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། ལམ་ཤེས་ཀྱི་མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་གང་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཀླུ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་གིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་
པར་གསུངས་པ་དང། ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གིས་ཡི་དྭགས་མང་པོ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་བཀོད་པར་གསུངས་པའི་དོན་བདེན་པ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བཀོད་པ་ལ་འཆད་རིགས་ཤིང་
བདག་ཅག་གི་སྟོན་པས་སྔོན་དམྱལ་བའི་རྟེན་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པར་དྲིན་ལན་བསབ་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། བྱང་སེམས་སོ་སྐྱེ་འགའ་ཞིག་ལས་དབང་གིས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། བློ་ལྡན་
རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་ནི། །གཞན་ཡང་སྨོན་ལམ་དག་དང་ནི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དབང་འབྱོར་བའི། །དབང་གིས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། མཛོད་འགྲེལ་ལས། གསུམ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཁོ་ན་དང་གླིང་གསུམ་
དག་ན་འཕེན་བར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་ཤེས་རབ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལ་ཞེ་ན་མི་འཐད་དེ། དེ་ནི་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ལ་འཇུག་སྡོམ་གསར་དུ་སྐྱེ་

[104A]༄༅། །བ་ཡོད་དེ། དེའི་རྟེན་ལ་སྨོན་སེམས་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་ལམ་རིམ་ལས། ལྷ་ཀླུ་ལ་སོགས་ལུས་དང་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སྨོན་སེམས་སྐྱེ་རུང་བ་ཐམས་ཅད་འདིའི་
རྟེན་དུ་རུང་ཡང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཇུག་སྡོམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་དགོས་སམ་ཞེ་ན། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་གཅིག་མ་སྐྱེས་ཀྱང་འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་པ་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་སེམས་
བསྐྱེད་ལ་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་མྱོང་བ་ཙམ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་དེ། འཇུག་སྡོམ་ལེན་པའི་རྟེན་དུ་རུང་བ་གང་ཞིག་དེ་མཚན་ཉིད་ཚང་བརྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་དེ་ལ་རྩོལ་མེད་ཀྱི་མྱོང་བ་ཐོན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་འདྲ་བ་དེ་སྨོན་སེམས་
ཆོགས་ལེན་པའི་རྟེན་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། ལེན་པའི་རྟེན་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱངས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡིད་འགྱུར་གྱི་མྱོང་བ་ཅུང་ཟད་གཅིག་རྙེད་པ་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་དང། སྤྱིར་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མྱོང་བ་མ་སྐྱེས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསླབ་བྱའི་བྱ་བ་རྣམས་ཤེས་ཤིང་ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པ་བརྟན་ནས་སྔོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་སྡོམ་པ་ཆོགས་བཟུང་ནས། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བ་
ཡང་ཡོད་དོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས་སྔོན་དུ་སྡོམ་པ་བཟུང་ནས་དེའི་བསླབ་བྱ་ཕྱིན་དྲུག་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་ལུགས་རྣམས་རྒྱས་བར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་

[104B] དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པར་དྲངས་པར་དམ་བཅས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒྲིམས་མི་དགོས་པར་སྐྱེ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཚད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྒོམ་རིམ་གྱི་ཤེས་བྱེད་དང་བཅས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་པའི་ཚད་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་སྒྲོན་ལས། སོ་སོ་ཐར་པ་རིགས་བདུན་གྱི། །རྟག་ཏུ་སྡོམ་གཞན་ལྡན་པ་ལ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡི། །སྐལ་བ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་དུ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་འཇུག་སྡོམ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ལ་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་ལྡན་དགོས་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཇུག་སྡོམ་ལེན་པའི་རྟེན་ཁྱད་པར་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་འགྲེལ་
པར༑ ལན་པའི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ངན་འགྲོའི་རྟེན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་རྟེན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། གཉིས་པ་ནི་
ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སེམས་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་འདོད་སེམས། བསམ་གཏན་གྱི་ཉེར་བསྡོགས། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་སོགས་ཅི་རིགས་པར་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཐོབ་ན་བསམ་གཏན་གྱི་ཉེར་བསྡོགས་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཐོབ་ན་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ནི་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་དོན་བསྟན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པས། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཐོབ་ན་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པར་

[105A]༄༅། །བསྟན་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ནི་གཙོ་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ། བརྟེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ལ། རྒྱུ༑ ངོ་བོ༑ དབྱེ་བ། ཕན་ཡོན། སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། བསླབ་
བཏུས་སུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་ནས་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་ན་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་པ་ནུབ་པ་ལ་མ་བཟོད་པ་དང། སེམས་ཅན་སྡུག་
བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་མཐོང་ནས་མ་བཟོད་པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་བཞི་གསུངས་ལ། བྱང་སར། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཟིན་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པ་སྟེ་རྒྱུ་བཞི་
དང༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོ་འཕྲུལ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཐོས་པ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ནུབ་ཏུ་ཉེ་བ་མཐོང་བ། སྐབས་འདིར་སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་པར་མཐོང་བ་སྟེ་རྐྱེན་བཞི་དང། རང་
སྟོབས། གཞན་སྟོབས། རྒྱུའི་སྟོབས། སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཏེ་སྟོབས་བཞི་ལས་སྐྱེས་པར་བཤད་ལ། དཀོན་མཆོག་སྒྲོན་མེའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་དང་རྒྱལ་པའི་ཆོས་ལ་དད་གྱུར་ཅིང། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལ་དད་བྱེད་པ། །བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་ལ་
དད་བྱེད་ནས། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེའོ། །ཞེས་རྒྱལ་བ་ལ་དམིགས་པའི་དད་པ། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ། རྫོགས་བྱང་གི་ཕན་གཡོན་མཐོང་ནས་དད་པ་དང་གསུམ་ལས་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མཐའ་དཔྱད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་

[105B] སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ལ་རང་གི་ཉེར་ལེན་དུ་གྱུར་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བ་གཅིག་དགོས་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དེ་ཡི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རང་གི་གྲོགས་སུ་གྱུར་
པའི་གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་བྱུང་ཞིང། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་འཇུག་སྒོར་གྱུར་པའི་ལམ་གྱི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཐེག་ཆེན་གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རིག་ཁྱད་པར་ཅན་དེ། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་
ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། གཞན་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་བྱུང་བའི་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན། ཞེས་དང། དྲིས་ལན་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་དོགས་ལས། ཐེག་ཆེན་སེམས་
བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཞན་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་ཞེས་ཐེག་ཆེན་སྨོས་པའི་དགོས་
པ་ཡོད་དེ། ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པ་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་
རྣམ་རིག་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དོ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་རང་གི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་བྱུང་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་

[106A]༄༅། །རིག་ཡིན། དེ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཡིན་པས་དེ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པ་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་འཁོར་དུ་བྱུང་
བའི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་འདུན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་ཡུལ་ངེས་ལྔ་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་དེ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་
གཙོ་བོ་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེའི་ཟུར་དུ་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་འཇུག་སྒོ་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དེ་འདྲ་བའི་
ཐེག་ཆེན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རིག་ཡིན་ཀྱང། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པ་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་རིགས་གནས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་འབྲིང་ཡན་ཆད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་
རྣམས་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་འཇུག་སྒོམ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་འཇུག་སྒོམ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐོབ་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་
གང་ཟག་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཁྱད་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། གཞན་དོན་གྱི་བྱ་དཀའ་ལ་སྤྲོ་བ་ཆེ་བ། སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྩོམ་པ་ཆེ་བ། རང་གཞན་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པས་དོན་ཆེ་བ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་

[106B] མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སྤྲོ་བ་ཆེ་དང་རྩོམ་པ་ཆེ། །དོན་ཆེ་བ་དང་འབྱུང་བ་ཆེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །དེ་ན་གཉིས་ལྡན་པའི་སེམས་འབྱུང་བ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རང་གི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་ལ་དམིགས་པའི་འདུན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་བྱུང་བའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རིག་ཐེག་
ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་བྱུང་བའི་གཙོ་བོ་སེམས་དེ་མཚན་ཉིད་དེ་ཡིན་ཀྱང་དེ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླའོ། །ཁ་ཅིག་
སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མར་པར་གྱུར་པའི་ཐེག་ཆེན་གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རིག་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་ལ་དམིགས་ཤིང་གྲོགས་འདོད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་བྱུང་བའི་ཐེག་ཆེན་
གྱི་གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རིག་དེ་སྤྱོད་པའི་རྟེན་གྱ་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་བར་གྱུར་བའི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཐེག་ཆེན་ཀུན་
རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་འདོད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་བྱུང་བའི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་སེམས་

[107A]༄༅། །བསྐྱེད་མ་ཡིན་ཟེར་ན། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དང་པོ་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་
རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤས་པ་ཆོས་ཅན། མཚོན་བྱ་གཉིས་པ་དེར་
ཐལ༑ མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞིག་གཉིས་པ་དེའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཙོ་བོ་སེམས་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ གཞན་ཡང། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་འདྲའི་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པ་
གང་ཞིག་གཉིས་པ་དེའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྫོགས་བྱང་དེ་དེ་འདྲའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཁྱོད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གང་ཞིག་དེ་ཀུན་རྫོབ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་གཞན་
དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་སྤྱོད་པའི་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེ་དེར་ཐལ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དབྱེ་བ་ལ། དཔེའི་སྒོ་ནས། ས་མཚམས་ཀྱི་སྒོ་ནས། བསྐྱེད་

[107B] ཕྲ་རགས་ཀྱི་སྒོ་ནས། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས། སྒྲས་བརྗོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་དྲུག་དང་པོ་ལ། དཔེའི་སྒོ་ནས་ས་ལྟ་བུ་ནས། སྤྲིན་ལྟ་བུའི་བར་ཉེར་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །ཞེས་སོགས་དང། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་
ལས༑ སྐྱེད་པ་ས་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། གཞན་ནི་བཟང་པོའི་གསེར་དང་འདྲ། །ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ཚེས་པ་བཞིན། །གཞན་ནི་མེ་དང་འདྲ་ཤེས་བྱ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་
སེམས་བསྐྱེད། མ་དག་ས་བདུན་དུ་ལྷག་བསམ་དག་པའི་སེམས་བསྐྱེད། དག་པ་ས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དང་བཞི་ཡོད་དེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སེམས་བསྐྱེད་
དེ་ནི་ས་རྣམས་ལ། །མོས་དང་ལྷག་བསམ་དག་པ་དང། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་དུ་འདོད། །དེ་བཞིན་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། དང་པོར་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་ནས་དེ་རྗེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སར་འགོད་པར་འདོད་པ་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད། དང་པོར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བཀོད་ནས་དེ་རྗེས་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་པར་འདོད་པ་ཕྱུགས་རྫི་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད། རང་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་དང་མཉམ་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་མཉན་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་དང་གསུམ་དུ་ཡོད། བཞི་པ་ལ། ཕྲ་རགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རགས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཕྲ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་

[108A]༄༅། །ལས༑ དང་པོ་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། གྲོགས་སྟོབས་རྒྱུ་སྟོབས་རྩ་བའི་སྟོབས། །ཐོས་སྟོབས་དགེ་བ་གོམས་པ་ལས། །མི་བརྟན་པ་དང་བརྟན་འབྱུང་བ། །གཞན་གྱི་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་བཤད། །ཅེས་
གསུངས་པ་ལྟར། གྲོགས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་མི་བརྟན་པ་དང། རྒྱུ་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་བརྟན་པ་དང། སྔོན་དགེ་བ་གོམས་པའི་སྟོབས་བརྟན་པ་དང། མང་དུ་ཐོས་པའི་སྟོབས་བརྟན་པ་དང་
ཚེ་འདིར་དགེ་བ་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་རྣམས་སུ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ལྟ་བུའོ། །ལྔ་པ་ལ། སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད། འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་ལས། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་
ཡངས་ཐོབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་འཇོག་སྟེ། ས་མ་ཐོབ་པའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་སྡོམ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བསླབ་བཏུས་སུ། ཅི་སར་མ་ཆུད་པ་རྣམས་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཀ་ལ་བིང་ཀའི་ཕྲུ་གུ་སྒོ་ངའི་ནང་ན་སྐད་འདོན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་
མཐོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མི་འཇོག་སྟེ། འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་ལ་ཉམས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ཀྱང་སྨོན་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་ཟིན་མ་ཟིན་གྱི་སྒོ་

[108B] བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྨོན་སེམས་རྣམས་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ས་ཐོབ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་ཅིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཇུག་སྡོམ་རྒྱུད་
ལ་ལྡན་མི་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་མི་འཇོག་སྟེ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་འཇུག་སྡོམ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ཞིང། སྨོན་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དེར་ཐལ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དེའི་རྒྱུད་ལ་གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་སྟོང་ཉིད་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བ་མངོན་གྱུར་པས་ཟིན་མ་
ཟིན་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་འཇོག་པ་མི་འཐད་དེ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བ་མངོན་གྱུར་པས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་མངོན་གྱུར་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཤེར་
ཕྱིན་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བ་མངོན་གྱུར་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་བློ་མངོན་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དམིགས་རྣམ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ན་མ་ཁྱབ། ཁ་ཅིག་ཚིག་གསལ་ལས། སྨོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་ལམ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་ཚོགས་བསགས་པ་ལས་སེམས་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཚེ་གཡང་དག་པར་བླངས་པར་བྱང་མ་བྱས་པའོ། །འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་

[109A]༄༅། །མཉེས་པར་བྱས་ཏེ་ཡང་དག་བར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དུ་བསམས་ནས། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆོགས་ཐོབ་མ་ཐོབ་ལ་བྱེད་པ་མི་འཐད་དེ་
སྨོན་སེམས་ལེན་པའི་ཆོ་ག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ལ། །ཞེས་སོགས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་མེད་པར་འདོད་པ་མི་
འཐད་དེ། རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་རང་གི་
དངོས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་དུ་གྱུར་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེ་དེར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དེ་ཡི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གཞན་ཡང། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་རྫོབ་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་མེད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་འདུས་བྱས་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་འདུས་བྱས་མི་རྟག་པར་ཁས་ལེན་
བའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། བསླབ་བཏུས་སུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའི་སེམས་དང། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཆས་པའི་སེམས་སོ། །སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་

[109B] སེམས་ཅན་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྨོན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དཀོན་ནོ། །དེ་བས་ཀྱང་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཆས་པའི་སེམས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་
ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། སྒོམ་རིམ་ལས། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གང་ཐོག་མར་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་སྨོན་པའི་སེམས་སོ། །གང་ཕན་ཆད་སྡོམ་པ་བཟུང་ནས་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཞུགས་པ་ནི་འཇུག་པའི་
སེམས་སོ། །ཞེས་དང། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་སྨོན་པའི་སེམས་དང་ནི། །བྱང་ཆུབ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། འགྲོ་བར་འདོད་དང་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་
ཤེས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་མཁས་པས་འདི་གཉིས་ཀྱི། །བྱེ་བྲག་རིམ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སྨོན་འཇུག་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའི་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། དཔེར་ན། གྲོང་ཁྱེར་དེར་འགྲོ་བར་བྱའོ་
སྙམ་པ་གཞིར་བྱས་ལ། གོམ་པ་པོར་བ་སོགས་ལུས་ཀྱི་འགྲོ་བའི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་མ་ཟིན་གཉིས་ཡོད་པ་ལྟར། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་གཞིར་བྱས་ལ། སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་མ་ཟིན་གཉིས་ཡོད་པ་ལ། སྔ་མ་འཇུག་
སེམས་དང་ཕྱི་མ་སྨོན་སེམས་སུ་འཇོག་ལ། འཇུག་སྡོམ་བླངས་ནས་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པའི་ཚེ་སྨོན་སེམས་མེད་པ་ལུང་དེའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་སྡོམ་བཟུང་བའི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པ་ལ་བློས་འཇུག་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པས་དེ་ཐོབ་པའི་

[110A]༄༅། །གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་རྗེས་སུ་སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་པ་དངོས་སུ་ཉམས་སུ་ལེན་བཞིན་པའི་དུས་ན་རྣམ་མཁྱེན་དོན་གཉེར་གྱི་དྲན་འདུན་དུ་རེ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པ་སེམས་
བསྐྱེད་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། གཏོང་བའི་སེམས་པ་སྤེལ་བའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་དུས་ཉིད་ན་རྣམ་མཁྱེན་དོན་གཉེར་གྱི་དྲན་འདུན་དུ་རེ་བ་ཡོད་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་
དངོས་སུ་ཟིན་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་དུས་ན་དེ་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྨོན་སེམས་ཚོགས་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་པར་མངོན་ཏེ། རྒྱུན་
མཐའ་པའི་རྒྱུད་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བློ་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་ཀྱང། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རྣམ་མཁྱེན་དོན་
གཉེར་གྱི་དྲན་འདུན་དུ་རེ་པས་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་ཀྱང། དེའི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་མཁྱེན་དོན་གཉེར་གྱི་དྲན་འདུན་དུ་རེ་བ་དངོས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། འཇུག་སྡོམ་
ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་བཞིན་པའི་དུས་ན་ཡང་རྣམ་མཁྱེན་དོན་གཉེར་གྱི་དྲན་འདུན་དུ་རེ་བ་དེས་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་སྐབས་དུ་མར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་བཤད་ལས། སྨོན་སེམས་

[110B] ས་ཐོབ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང་དེས་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་སྐབས་དུ་མར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་
ལམ་རིམ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་དེའི་རྩིས་ཟིན་པ་མི་འགལ་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། སྨོན་འཇུག་གང་རུང་ཡང་ཡིན་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་
གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ། སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་གང་རུང་ཡང་ཡིན་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ། འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་
དང་པོའི་ས་མཚམས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་ཡོད། གཉིས་པའི་ས་མཚམས་དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད། དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱང་ཆུབ་སྨོན་པའི་སེམས་ལས་ནི། །འཁོར་ཚེ་འབྲས་བུ་ཆེར་
འབྱུང་ཡང། །ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ཉིད་བཞིན་དུ། །བསོད་ནམས་རྒྱུན་ཆགས་འབྱུང་བ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་ས་བརྒྱད་པ་པ་ཡོད་
པར་ཐལ། སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་པ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་དེ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། ཁོ་ན་རེ། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་

[111A]༄༅། །རྒྱུད་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་ཡོད་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མདོ་ལས་
སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་རེ་རེ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་མཐུན་རྫས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་གྱུར་དུ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་སེམས་ཅན་མེད་པ་ལུང་དེའི་དོན་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རྩ་བར་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སེམས་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་སར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །ཞེས་དང། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། བརྟན་
པ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི། །སེམས་པ་འདུན་དང་བཅས་པ་སྟེ། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བར། ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་གཉིས་ལ་དམིགས་པའི་འདུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེས་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སྨོན་ལམ་དང་འདུན་པའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སྤྲོ་བ་ཆེ་དང་རྩོམ་པ་ཆེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་གཙོ་
སེམས་སུ་བསྟན་པར་རྒྱན་སྣང་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རིག་པའོ་རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་

[111B] ཁ་ཅིག་གོང་གི་མདོ་དེའི་དོན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྫས་ཐ་དད་དུ་མ་མངོན་གྱུར་དུ་ཅིག་ཅར་དུ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་སེམས་ཅན་མེད་པར་འཆད་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་མཐུན་རྫས་ཐ་དད་བ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་
གྱུར་དུ་མེད་པར་འཆད་པ་མི་འཐད་དེ། བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་པ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བདེན་འཛིན་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་ཀ་ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་དུ་གྱུར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་
གཏོང་སེམས་སྤེལ་བཞིན་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གཏོང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་དང། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་
གཉིས་རིགས་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་ལ། སྒྲས་བརྗོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་དང། ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་སུ་ཡོད་ལ། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ས་མཚམས། སྒྲ་བཤད། ཁྱད་
ཆོས་སོ། །དང་པོ་ནི། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་དང། ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་གང་རུང་གང་ཞིག་རྫོགས་བྱང་གི་གནས་ལུགས་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་ཅིང་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་གཙོ་
བོ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རིག་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་གང་རུང་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་

[112A]༄༅། །དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པ་གཅོད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་གྱི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པའི་
རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དེ་ཡིན་པ་གཅོད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་སེམས་
བསྐྱེད་དེ་དེ་ཡིན་པ་གཅོད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་དབྱེ་ན། ས་དང་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་བཅུ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ས་མཚམས་ས་དང་པོ་ནས་འཇོག་སྟེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དེ་ཡི་
རབ་དགའ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡང་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ཡན་ཆད་ན་ཡོད་ཀྱི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་མེད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་
ལ༑ དེ་ཡང་སྒྲ་བཤད་ཙམ་ལ་ཁྱབ་པ་མི་འཆའོ། །ལྔ་པ་ལ་ངེས་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན། རྣམ་གཞག་གི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པའི་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རབ་ཏུ་མཉེས་པར་གྱུར་པ་དང། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རབ་ཏུ་བསགས་པ་དང། ཆོས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རབ་མཉེས་བྱས།།

[112B] །ཆོས་ལ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྐྱེ་ཕྱིར་དེ་ནི་དམ་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། རབ་དགའ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་ལྡན་ཏེ། ཆོས་དང། །སེམས་ཅན་དང་
རང་གཞན་གྱི་བྱ་བ་དང། ཐོབ་བྱ་མཆོག་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་
སྟེ༑ རང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་བདག་གིས་སྟོང་པ་གཉིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་
ལ་ནི༑ ༑དེ་ཡི་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཉིད། །མཆོག་ལ་སེམས་མཉམ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རབ་དགའ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། ཁྱད་པར་དྲུག་དང་ལྡན་ཏེ། སྐྱེ་
པའི་ཁྱད་པར། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཁྱད་པར། སྤྲོ་བའི་ཁྱད་པར། བསམ་པ་དག་པའི་ཁྱད་པར། ས་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་མཁས་པའི་ཁྱད་པར། སྤང་བྱ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་
སྐྱེ་བ་རྒྱ་ཆེན་དེ་ལ་སྤྲོ། །བསམ་པ་ཡང་ནི་དག་པ་དང། །ལྷག་མ་དག་ལ་མཁས་པ་དང། །ངེས་པར་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། ཁྱད་ཆོས་དུ་མ་དང་ལྡན་ཏེ། རྒྱུ་

[113A]༄༅། །དང་བཅས་པའི་ཁྱད་པར། བསམ་པའི་ཁྱད་པར། མོས་པའི་ཁྱད་པར། དམིགས་པའི་ཁྱད་པར། འགྲོ་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར། རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར། ཉེས་དམིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཕན་
ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་སྤང་བྱ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་འདོད་ཀྱི་ཁྱད་པར། མཐར་ཐུག་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དེ་ཡི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེར་འདོད། །ཅེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་སེམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཕན་པར་སེམས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ལ་ཆོས་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འཚོལ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་དེའི། །ཡེ་ཤེས་འཚོལ་བར་དམིགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་
པ་གྲུབ་སྟེ། ས་གོང་ནས་གོང་དུ་འདུན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། གོང་དུ་འདུན་པས་འགྲོ་བ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་གྲུབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་
སྡོམ་པ་རྒྱ་ཆེན་དེ་ཡི་རྟེན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འགོག་པ་དེ་དེའི་ཉེས་དམིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ལམ་འགོག་པ་ནི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པ་གྲུབ་སྟེ། ཐེག་དམན་

[113B] དེ་ཉིད་ལས། མི་མཐུན་ཕྱོགས། །སློང་ཞིང་དང་དུ་ལེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དགུ་པ་གྲུབ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དགེ་
བ་འཕེལ་བའི་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་གྱི། །དགེ་བ་འཕེལ་བ་དེའི་ཕན་ཡོན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཅུ་པ་གྲུབ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྦྱོར་ཞིང་ཉམས་སུ་ལེན་པར་
བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་རྟག་སྦྱོར་བ། །དེ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཅུ་གཅིག་པ་གྲུབ་སྟེ། སོ་སོ་རང་གི་སྐབས་དང་སྦྱོར་བས་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་
འདི་ཡི་མཐར་ཐུགས་ཡིན་ཏེ། །སོ་སོ་རང་གི་དེར་སྤྱོད་པས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་བསྐྱེད་པ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མ་དང་ལྡན་ཏེ། འདི་ཐེག་ཆེན་ལམ་
གྱི་འཇུག་སྒོ་དམ་པ་ཡིན་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསོད་ནམས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་དང། ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་སྔར་བསགས་འདག་ཅིང་ཕྱི་མ་འཕྲོ་ཆད་པ་དང། བདེ་འགྲོའི་རྒྱུ་གསར་དུ་བསག་ཅིང། སྔར་བསགས་གོང་འཕེལ་
དུ་བྱེད་པ་དང། དགེ་བ་སྔར་བསགས་རྣམས་གསེར་འགྱུར་གྱི་རྩིས་ལྕགས་སྲང་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་གསེར་དུ་བསྒྱུར་བ་ལྟར། བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་གི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་ཟད་པའི་མཐའ་མེད་པ་དང། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཇི་ལྟར་དམན་ཡང་སེམས་

[114A]༄༅། །བསྐྱེད་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་འགྲོ་བ་ལྷ་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱག་མཆོད་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མ་བསྐྱེད་པར། །
སངས་རྒྱས་ནམ་ཡང་མི་ཐོབ་ཅིང། །འཁོར་བར་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པ་ཡི། །ཐབས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། བདག་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འདོད་ན། །དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ནས་བཟུང་སྟེ་སེམས་ཅན་ཁམས། །མཐའ་ཡས་རབ་ཏུ་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར། །མི་ལྡོག་པ་ཡི་སེམས་ཀྱིས་སུ། །སེམས་དེ་ཡང་དག་བླངས་གྱུར་པ། །དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་གཉིད་
ལོག་གམ། །བག་མེད་གྱུར་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཤུགས། །རྒྱུན་མི་ཆད་པ་དུ་མ་ཞིག་ནམ་མཁའ་མཉམ་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྡིག་པ་སྟོབས་ཆེན་མི་བཟད་བྱས་ན་ཡང། །
དཔའ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལྟར། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུད་ཀྱིས་འགྲོལ་འགྱུར་བ། །དེ་ལ་བག་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཅིས་མི་རྟེན། །ཞེས་དང། སྡིག་པ་སྟོབས་ཆེན་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ། །དེ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་མིན་པ། །
དགེ་གཞན་གང་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང། དེ་ནི་དུས་མཐའི་མེ་བཞིན་སྡིག་ཆེན་རྣམས། །སྐད་ཅིག་རེ་རེར་སྲེག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང། བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་

[114B] དཔེར་ན་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆག་ཀྱང་གསར་གྱི་རྒྱན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཡང་མི་འདོར་ལ་དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཟློག་གོ་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ནན་ཏན་དང་བྲལ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་མི་འདོར་ལ་འཁོར་བའི་དབུལ་བ་ཐམས་
ཅད་རྣམ་པར་བཟློག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་གྲུབ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གསེར་འགྱུར་རྩི་ཡི་རྣམ་པའི་མཆོག་ལྟ་བུ། །མི་གཙང་ལུས་འདི་བླངས་ནས་རྒྱལ་བའི་སྐུ། །རིན་ཆེན་རིན་ཐང་མེད་པ་བསྒྱུར་བས་
ན༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་རབ་བརྟན་གཟུང། །ཞེས་དང། དགེ་བ་གཞན་ཀུན་ཆུ་ཤིང་ཇི་བཞིན་དུ། །འབྲས་བུ་སྤྱད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་རྟག་པར་ཡང། །འབྲས་བུ་སྤྱད་པས་མི་ཟད་འཕེལ་བར་
འགྱུར། །ཞེས་དང། དཔལ་སྦྱིན་གྱི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་གཟུགས་མཆིས་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཀུན་གང་སྟེ། །དེ་ནི་དེ་བས་ལྷག་པར་གྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་གྲུབ་
སྟེ༑ སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་གྱུར་ན་སྐད་ཅིག་གིས། །འཁོར་བའི་བརྩོན་རར་བསྡམས་པའི་ཉམ་ཐག་རྣམས། །བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ཞིང། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་མིར་བཅས་པའི་ཕྱག་བྱར་འགྱུར། །

[115A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ། སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཚད། ཆོགས་གཟུང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། ཇོ་བོའི་ལུགས་དང། རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷའི་ལུགས་
གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་བློ་སྦྱོང་བར་གསུངས་ཏེ། མར་ཤེས་ནི། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། མ་ཡི་ཐུག་མཐའ་རྒྱ་ཤུག་ཚིག་གུ་ཙམ། །རིལ་བུས་བགྲངས་ཀྱང་ས་ཡིས་ལང་མི་འགྱུར། །ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་ཅན་གཅིག་གིས་བདག་གི་མ་དེའི་ཡང་མར་བྱས་པའི་གྲངས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སའི་རྡུལ་རིལ་བུ་རྒྱ་ཤུག་གི་ཚིག་གུ་ཙམ་དུ་བྱས་ཏེ་བགྲངས་ཀྱང་བགྲངས་མི་ཆོད་པར་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
བདག་གི་མ་བྱས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་སྙམ་དུ་བསྒོམ། དྲིན་དྲན་ནི། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། རེ་རེས་རྒྱ་མཚོ་བཞི་ལས་ལྷག་པ་ཡི། །འོ་མ་འཐུང་སྟེད་དུང་སོ་སོ་ཡི། །སྐྱེ་བོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འཁོར་བ་བས། །དེ་བས་ཆེས་མང་ཉིད་དུ་བཏུང་
འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བདག་གི་མ་བྱས་པར་མ་ཟད། མ་བྱས་རིས་ཀྱི་བདག་གི་བདེ་བ་གྲུབ། སྡུག་བསྔལ་བསལ་བཞིན་ནུ་ཞོས་བསྐྱངས་བཤ་སྟག་ཡིན་སྙམ་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དྲིན་གཟོ་བ་ནི་སློབ་སྤྲངས་ལས། ཉེ་དུ་
འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཁོངས་སུ་ཆུད་གྱུར་པ། །ཀློང་གི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བཞིན་དུ། །སྐྱེ་འཆི་འཕོས་པས་ངོ་མ་ཤེས་པ་དེ་བོར་ནས། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཐར་བྱེད་ན་དེ་ལས་ཁྲེལ་བོར་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བདག་གིས་

[115B] སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་གི་བདེ་བ་སྒྲུབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་དྲིན་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་སྙམ་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །
ཡིད་འོང་གི་བྱམས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་དྲིན་ཅན་འདི་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ཕྲད་ན་འཕྲད་པར་གྱུར་ཅིག་འཕྲད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྱམས་པ་དེ་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་ཏེ། ཏིང་ངེ་
འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དཀྲིགས་པའི་ཞིང་དག་ན། །མཆོད་པ་རྣམ་མང་དཔག་མེད་ཇི་སྙེད་པར། །སྐྱེས་མཆོག་རྣམས་ལ་དེ་ཡིས་རྟག་མཆོད་པས། །བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱི་གྲངས་དང་ཆར་མི་ཕོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྙིང་
རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་དྲིན་ཅན་འདི་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་སྙིང་རྗེ་སྙམ་དུ་ཡིད་འཁུལ་འཁུལ་གྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ནི། དེའི་རྗེས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
འདི་བདག་གཅིག་པུས་བསལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཡིད་འཁུལ་གྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་དྲུག་པོ་དེ་རྒྱུའི་མན་ངག་དྲུག་གོ་འབྲས་བུ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ནི་དེ་ལྟར་བློ་སྦྱངས་པའི་རྗེས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་
དང། བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དེ་ལྟར་བདག་ལ་མི་འདུག་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་

[116A]༄༅། །ཀྱི་ས་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དམ་བཅའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག་གཞན་བརྗེ་པའི་སྒོ་ནས་བློ་སྦྱངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བདག་
གཅེས་འཛིན་གྱི་བློ་དོར་ནས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་
སྙམ་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཞིག་བདག་དང་གཞན་དག་ནི། །མྱུར་དུ་བསྐྱབ་པར་འདོད་པ་དེས། །བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བྱ་བ། །གསང་བའི་དམ་པ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་དང། འཇིག་རྟེན་
བདེ་བ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་གཞན་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང། །འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་བདག་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཚད་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མན་
ངག་བཞིན་དུ་སྦྱངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ལེགས་པར་འཁུལ་ཐུབ་པའི་མྱོང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་སྐྱེས་པའི་ཚད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བུ་རམ་གྱི་ཤུན་པའི་ནང་གི་རོ་མངར་བ་དང་འདྲ་ལ། མྱོང་བ་ཁྱད་པར་
ཅན་མ་སྐྱེས་གོང་གི་གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་ནི། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཤུན་པའི་རོ་མངར་བ་ཙམ་དང་འདྲ་སྟེ། ལྷག་བསམ་བསྐུལ་བའི་མདོ་ལས། བུ་རམ་ཤིང་ཤུན་སྙིང་པོ་ཅི་ཡང་མེད། །དགའ་བར་

[116B]ཤུན་པ་ཟོས་པའི་མིས་ནི་བུ་རམ་རོ། །ཞིམ་པོ་རྙེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཤུན་པ་དེ་བཞིན་སྨྲ་བ་སྟེ། །རོ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་ལ་དོན་སེམས་ཡིན། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྨྲ་ལ་དགའ་སྤོངས་ལ། །རྟག་ཏུ་བག་
ཡོད་བྱས་ལ་དོན་སེམས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། བླང་པའི་ཡུལ། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཇི་ལྟར་བླང་བའི་ཆོ་གའོ། །དང་པོ་ནི། གོང་མ་རྣམས་སྨོན་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་དེའི་བསླབ་བྱ་ལ་གནས་པས་མི་
ཆོག་གི་འཇུག་སྡོམ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་དགོས་པར་བཞེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྷ་ཀླུ་སོགས་ལུས་དང་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སྨོན་སེམས་སྐྱེ་རུང་བ་ཐམས་ཅད་འདིའི་རྟེན་དུ་རུང་ཡང་འདི་ནི་ལམ་སྒྲོན་འགྲེལ་པར་འཁོར་བའི་
ཡིད་འབྱུང་བ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་དྲན་པ་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ལ། སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སྐྱབས་འགྲོ་ཁྱད་པར་ཅན་བྱ་བ་དང། གནས་བརྒྱན་ཅིང། རྟེན་བཀྲམ་
མཆོད་པ་བཤམས། གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱི་མདུན་དུ་ཙོག་པུར་འདུག་སྟེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ་ལམ། སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་སྐྱེ་བ་འདི་དང་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་གཞན་དག་ཏུ་སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་བཞིན་

[117A]༄༅། །དང༑ སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བདག་གིས་བགྱིས་པ་དང། བགྱིད་དུ་སྩལ་བ་དང་བགྱིས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་ཇི་ལྟར་སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ས་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པར་མཛད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་
མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ཀྱང་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ། །མ་གྲོལ་བ་རྣམས་གྲོལ་བར་བགྱིའོ། །དབུགས་
མ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བགྱིའོ། །ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་དེ་བླང་ངོ། །སློབ་དཔོན་མ་རྙེད་ན། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོ་ག་ཇོ་བོས་མཛད་པ་
ལས༑ དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་མེད་ཀྱང་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བསམས་ཏེ། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་མཆོད་པའི་ཕྱིར་
ཆོ་ག་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང། སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཆིག་སྤངས་པའི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་གོ་རིམས་སྔ་མ་བཞིན་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་

[117B] དེས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པའི་བསླབ་བྱ་རྣམས་དང། གཞན་ཡང། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ལ་ཐོས་བསམ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་
ནས་ཉེས་སྤྱོད་མཐའ་དག་སྤོང་བ་དང། དགེ་ཚོགས་མཐའ་དག་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཅིང་གཞན་ཡང་དེ་ལ་འགོད་པ་དང། དེ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་ལེགས་པ་བརྗོད་ཅིང་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བསྒོམས་ཤིང་རང་གཞན་གྱི་དགེ་རྩ་
ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པ་དང། ཐོབ་པ་མི་ཉམས་ཤིང་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་དུ་བསྔོ་བ་དང་སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པས་རྒྱས་གདབ་པར་བྱའོ།    ༈    །
གཉིས་པ་སེམས་བསྐྱེད་དག་བྱེད་གདམས་ངག་བཤད་པ་ལ། མཚམས་སྦྱར་བ་དང། དོན་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ལུས་རྣམ་གཞག་ཏུ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་དང། །ཞེས་བཤད་ན། སེམས་
བསྐྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་གདམས་ངག་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་གང་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་འདོད་པའི་ཡུལ་དུ་འཕངས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ་ལ་གདམས་ངག་ཐོབ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་ལེན་
དགོས་སོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ། དབྱེ་བ་ཞར་ལ་བརྗོད་ནས་ད་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་

[118A]༄༅། །གཉེར་བར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། དེས་འཕངས་པའི་ཆོས་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་པའི་དོན་གྱིས་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོམས་
པ་ནི་གདམས་ངག་སྟེ། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ལ། གདམས་ངག་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། བསྟན་བཤད། མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གདམས་ངག་ནི། །
བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གདམས་པ། སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་བདེན་བཞི་ལ་གདམས་པ། རྟེན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གདམས་པ། སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ལ་གདམས་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། སྒྲུབ་དང། ཞེས་བཤད། གཉིས་པ་ནི། བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །ཞེས་བཤད། གསུམ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །ཞེས་བཤད་
བཞི་པ་ལ། སྒྲུབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བ། སྒྲུབ་པ་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ། སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ། སྒྲུབ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུ་ལ་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལེ་ལོ་ངན་
ལ་ཞེན་པ་དང། །སྒྱིད་ལུག་བདག་ཉིད་བརྙས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྙོམས་ལས་འཛིན་པའི་ལེ་ལོ་སྤོང་བྱེད་མ་ཞེན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གདམས་པ། སྒྱིད་ལུག་པའི་ལེ་ལོ་སྤོང་བྱེད་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་བའི་བརྩོན་

[118B] བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པའི་ལེ་ལོ་སྤོང་བྱེད་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གདམས་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། མ་ཞེན། ཞེས་བཤད། གཉིས་པ་ནི། ཡོངས་སུ་མི་ངལ་དང། །ཞེས་
བཤད། གསུམ་པ་ནི། ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། །ཞེས་བཤད། གཉིས་པ་ནི། སྤྱན་ལྔ་དང་ནི། ཞེས་བཤད། གསུམ་པ་ནི། མངོན་ཤེས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་དྲུག་དང། ཞེས་བཤད། བཞི་པ་ལ། མཐོང་ལམ་ལ་གདམས་
པ་དང། སྒོམ་ལམ་ལ་གདམས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མཐོང་ལམ་དང། །ཞེས་བཤད། གཉིས་པ་ནི། སྒོམ་ཞེས་བྱ་ལ། ཞེས་བཤད། གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང། ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་ནི་
གདམས་ངག་གི་སྐབས་སུ་རྟེན་འདི་ཙམ་ཁོ་ནས་དོན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བས་གདམས་ངག་ནི་རྣམ་པ་བཅུའོ། །ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། དབང་པོ་རྟུལ་དང་རྣོན་པོ་དག་
ཅེས་སོགས་གསུངས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དབྱེ་བ་ཞར་ལ་བརྗོད་ནས་གདམས་ངག་སྟེ། ཞེས་པའི་སྐབས་སུ། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་ཉན་པའི་རྟེན། རྒྱུ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཉན་པ། ཡུལ་གང་ལ་ཉན་
པ༑ གདམས་ངག་གི་ངོ་བོ། ས་མཚམས་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། སྤྱིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་ཉན་པའི་ལམ་མ་ཞུགས་གང་ཟག་ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོད་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་སངས་

[119A]༄༅། །རྒྱས་དངོས་ལ་གདམས་ངག་ཉན་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ། ཞེས་དང། མདོ་སྡེའི་
རྒྱན་ལས། བསམ་གཏན་ལ་ཐོབ་མངོན་པར་ཤེས། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ནི། །སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ། །མཆོད་པའི་ཕྱིར་དང་ཉན་པའི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཆོག་
གི་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་དངོས་སུ་ཉན་པའི་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཡོད་དེ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་གང་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ལས་གདམས་ངག་དངོས་སུ་
ཉན་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཞི་གནས་དང། །ཡེ་ཤེས་ཡངས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེན་ནོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན༑ ཆོས་རྒྱུན་གྱི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་ངོ་བོ། སྒྲ་བཤད། ས་མཚམས་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གསེར་ཕྲེང་ལས། མཚན་ཉིད་ནི་གང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ན་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དོན་གྲངས་ལས་འདས་པ་འཛིན་

[119B] ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། རྣམ་བཤད་ལས། ལམ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་མཐོང་བ་དང། དེ་ལ་ཆོས་ཐོས་པའི་སྒྲིབ་བྱེད་རགས་པ་ཕལ་ཆེར་
སྦྱངས་ནས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ལས་གདམས་ངག་དངོས་སུ་ཉན་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེའི་རྒྱུར་བསྐལ་པ་དུ་མར་ཚོགས་བསགས་པ་
དང་ལྡན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་དང། ཐོས་པ་མང་བ་དང། རིགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་བཞི་ཕལ་ཆེར་དང་བྲལ་བ་དགོས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་
ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དོན་གྲངས་ལས་འདས་པ་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པར་འཛིན་ནུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། རྒྱན་སྣང་ལས། ཚོགས་ལམ་པ་ཉིད་དུ་
སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་གྱུར་ན་གང་ཞིག་ཐོས་པས་ཚིག་དང་དོན་མ་ལུས་པར་འཛིན་པར་ནུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་ལ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
སའི་བར་དུ་ཡོད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཉན་རང་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སོགས་

[120A]༄༅། །དུ་མ་ཡོད། བཞི་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་གཉེར་བྱའི་ཐབས་མ་ནོར་བར་སྟོན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ངག་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་གི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། གདམས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་
གདམས་ངག་དང། རྗེས་བསྟན་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་གཉིས་ལས། ཐོབ་ཟིན་གྱི་ཡོན་ཏན་འཕེལ་ཕྱིར་དུ་གདམས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་དང་པོའི་མཚན་ཉིད། སྔར་མ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་གསར་དུ་
ཐོབ་ཕྱིར་དུ་འདོམས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་དེ། གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཉི་ཁྲི་རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་དོན་ཐོབ་པའི་བྱ་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོབ་
ཟིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་དོན་གྱིས་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ནི་གདམས་ངག་ཡིན་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་འདི་ལྟར་ན་གོ་
རིམས་བཟློག་སྟེ་འཇོག་དགོས་ཏེ། དེས་འཕངས་པའི་ཆོས་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་དོན་གྱིས་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོམས་པ་ནི་གདམས་ངག་སྟེ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་གཉེར་བྱའི་ཐབས་མ་ནོར་བར་སྟོན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ངག་རྣམ་དག་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་གི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན་མི་འཐད་དེ། གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་གྲུབ་

[120B] མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ངག་རྣམ་དག་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་
ཕྱིར༑ ཁ་ཅིག་དེ་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་དེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ལྔ་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད་དེ། ཤིར་འབྱུང་གི་བསྡུས་དོན་ལས། ལས་དང་པོ་པའི་ས་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་
དུ་གདམས་ངག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སེམས་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་པ་དེ་གདམས་ངག་དངོས་སུ་ཉན་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཆོས་ཉིད་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་
བཞིན་པའི་ངང་ནས་རྣམ་མཁྱེན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ལ་ནི་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མི་བྱེད་དེ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་
སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་གདམས་ངག་དངོས་སུ་མི་ཉན་ཏེ། མདོ་ལས། ཉེར་འགྲོང་ནི་སངས་རྒྱས་ཏེ། །ང་ལ་སློབ་དཔོན་སུ་ཡང་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྲིད་པ་ཐ་མྭའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ་སློབ་

[121A]༄༅། །དཔོན་གཞན་གྱི་གདམས་ངག་ལ་མི་ལྟོས་པ་ལུང་དེའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ཡོན་ཏན་
སྡེ་ཚན་བཅུ་གཉིས་ཐོབ་པའི་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་སེམས་མེད་པར་ཐལ། དེ་དང་གྲངས་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་ཉན་པའི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ངག་དོན་ནི། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུས་རང་གི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་
གདུལ་བྱ་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་གསུངས་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེས་སྔར་མ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་གསར་དུ་ཐོབ་པ་དང། ཐོབ་ཟིན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མི་ཉམས་ཤིང་གོང་ནས་གོང་དུ་
འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ངག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་གྱི་ངག་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐེག་དམན་གྱི་ངག་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ཐལ་འགྱུར་གཉིས་པ་ལ་མ་ཁྱབ། ཁོ་ན་རེ། ངག་མ་སྨྲས་པར་གདམས་ངག་སྟོན་པ་མེད་པར་ཐལ། གདམས་ངག་ཡིན་ན། དག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ངག་མ་སྨྲས་
པར་ཆོས་སྟོན་པ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། གཞན་ཡང། གདམས་ངག་ཡིན་ན། རང་རྒྱུ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལྕེ་རྐན་ལས་བྱུང་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་ངག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་བོ།    ༈    །འོ་ན་

[121B] ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་འཆད་ན་འཆད་ཚུལ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་མདོ་ལས་གསུངས་ཚུལ་དང། བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་འགྲེལ་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་
དང་ཁྱད་པར་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གོང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་མང་དུ་གསུངས་པ་ལས་འཕྲོས་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་
རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པར་བགྱི། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་
འདིས་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བྱང་སེམས་ཡོད་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཞེས་པ་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
པའི་བར་གྱིས་འཆད། གཉིས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་དགེ་སློང་ཤཱ་རིའི་བུ་དང། མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་དང། ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་པོ་ཡིན་ན་
ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་མདོ་དེའི་དོན་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་སྟོན་པ་ལ། སྒྲུབ་དང། ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་

[122A]༄༅། །ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ། ཞེས་སོགས་གསུངས། དེ་ལ་ཡང། ཤེས་རབ་ལ་གདམས་པ་དང། ཐབས་ལ་གདམས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མདོ་ཚན་དང་པོའི་དོན་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་
ལ་གདམས་པ་དེ་སྟོན་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལས་མི་འདྲའ་བས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་སློབ་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་འདོམས་པ་དང། ཞེས་གསུངས་
གཉིས་པ་ནི། མདོ་ཚན་གཉིས་པ་དེའི་དོན་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་ཐབས་ལ་གདམས་པ་དེ་སྟོན་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མི་དམིགས་པའི་
ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་སློབ་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་འདོམས་པ་དང། ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་མདོ་དང་པོའི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་བཞིན་དུ། ཞེས་པས། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བསྟན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་
དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཞེས་པས་དོན་དམ་བདེན་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དང་པོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང། ཕྱི་མས། དོན་དམ་པར་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མདོ་ཚན་གཉིས་པའི་དོན་བཤད་པ་
ལ༑ དངོས་བསྟན་གྱི་དོན་བཤད་པ་དང། ཤུགས་བསྟན་གྱི་དོན་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཉན་རང་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་

[122B] ཉན་ཐོས་མི་སློབ་པའི་མིང་ཅན་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་གཉིས་མཆོག་ཟུང་གཅིག་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་དང་སྤངས་རྟོགས་ཆ་འདྲ་བའི་ཉན་ཐོས་མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིས་མཚོན་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཀྱང། དེ་དག་གིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐལ་པ་མང་པོར་བསྒོམས་པའི་བསོད་ནམས་ལས། བྱང་ཆེན་ཉིན་གཅིག་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་བསོད་ནམས་
ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་ལ། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་དེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་ནི། ཉི་སྣང་ལས། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། འདམ་བུའི་ཚལ་ལྟར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གནོད་པ་ཆུང་དུ་ཡང་མི་བཟོད་པ་དང། འོད་
མའི་ཚལ་མེ་མཚོན་དག་གིས་གཅོད་དཀའ་བ་བཞིན་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོའི་གནོད་པ་དང་ཕྲད་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་ཆད་པ་དང། བུ་རལ་ཤིང་དང་འདྲ་པར་གནས་སྐབས་གཞན་ཐོབ་ཀྱང་ངན་སོགས་ཆད་པའི་ཕྱིར་བདེ་འགྲོའི་
སྐྱེ་བ་རྒྱུན་མཆད་པའི་སྦྱོར་བས་ཆོས་བསྒོམ་པའི་མངར་བ་ལས་མི་འདའ་བ་ཉིད་དང། སྨིག་མ་དང་འདྲ་བར་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང། འབྲས་དང་འདྲ་བར་འཕགས་པའི་

[123A]༄༅། །གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པ་དང། ཇི་ལྟར་མཐོང་ལམ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏིལ་དང་འདྲ་བར་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐ་མི་དད་དུ་ཟིན་ཀྱང་
དུས་གཞན་དུ་སྒོམ་པ་ལས་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་དྲུག་པ་རྣམས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི་སྔར་གྱི་མདོ་དེས་ཤུགས་ལ་འཐོབ་བྱའི་རྟོགས་པའི་ཆོས་དྲུག་བསྟན་ལ་
དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་དེ་འདམ་བུ་དང་འདྲ་སྟེ། འདམ་བུ་གནོད་པ་ཆུང་དུ་ཡང་མི་བཟོད་པ་བཞིན་དུ། འདིས་ཀྱང་ལས་ཉོན་གྱི་གནོད་པ་ཆུང་དུ་ཡང་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར། རྩེ་མོ་ནི་འོད་མ་དང་མཚུངས་ཏེ། འོད་མ་དེ་མེ་
མཚོན་གྱིས་གཅད་དཀའ་བ་བཞིན་དུ། འདི་ཐོབ་ནས་ལོག་ལྟས་དགེ་རྩ་གཅོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། བཟོད་པ་བུ་རམ་ཤིང་དང་འདྲ་སྟེ། བུ་རམ་ཤིང་དེ་མངར་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལྟར་འདི་ཐོབ་ནས་བདེ་འགྲོའི་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་མི་
ཆད་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྒོམ་པའི་མངར་བ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་མཆོག་སྨིག་མདང་འདྲ་སྟེ། སྨིག་མས་རང་གི་ཤུན་པ་མྱུར་དུ་གཅོད་པ་བཞིན་དུ། འདིས་ཀྱང་མཐོང་ལམ་མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
མཐོང་ལམ་འབྲས་དང་མཚུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འཆགས་པའི་ཚེ་འབྲས་དེ་ལོ་ཐོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མར་འབྱུང་བ་ལྟར། དེ་འཕགས་པའི་རྟོགས་པའི་ས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒོམ་ལམ་ཏིལ་

[123B] ཏིལ་དེ་མེ་ཏོག་དང་སྡོང་བུ་སོགས་རིགས་ཐ་མི་དད་ཀྱང་ནུས་པ་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་གཉིས་ལ་ངོ་བོ་མི་འདྲ་བའི་དབྱེ་བ་མེད་
ཀྱང༑ སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་ནུས་པ་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན༑ ཚལ་སྨོས་པའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དབང་པོ་རྣོ་འབྲིང་རྟུལ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ནང་ཚན་ཐ་དད་ཀྱང་དྲོད་ལ་སོགས་པར་རིགས་གཅིག་
པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། ཚལ་སྨོས་པའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཡང། དྲོ་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་
རིགས་ཐ་མི་དད་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་མང་པོ་རྟོགས་པ་ནི་དཔེ་གཅིག་གིས་ཆོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འམ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དྲང་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
འོ་ན་ཐ་མར་འམ་སྨོས་པ་མི་འཐད་དེ། དེས་ཕྱི་མ་དྲང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། །འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་པར་གནས་པའི་དཔེ་གཞན་དྲང་བར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་
སྣང་ལས། རེ་ཤིག་འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྔ་མ་སྔ་མ་སྨོས་པ་ནི་དེས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དྲང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཏེ། ཐ་མར་འམ་སྨོས་པ་ནི་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིན་ཞེ་ན་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་ཆོས་ལ་བ་དེ་བར་གནས་

[124A]༄༅། །པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དཔེ་གཞན་དྲང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དོན་ལ་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་ཚིག་ཟིན་ལ་ཐ་མར་སྨོས་པ་མེད། ཏིལ་གྱི་ཚལ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གང་བར་
གྱུར་ཀྱང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་གསེར་ཕྲེང་ལས། དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་འདི་རྣམས་ལ་ཐ་མར་འམ་སྨོས་པ་མི་སྣང། ཞེས་གསུངས། བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ཉིན་གཅིག་སྒོམ་པའི་ཞེས་གསུངས་པའི་བྱང་ཆེན་དེ་གང་ཞེ་ན་
དེ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་དང་བཞི་ལས། བཞི་པ་ལ་བྱེད་པ་མི་འཐད་དེ། ས་བཅུ་པར་སངས་རྒྱས་དང་སྤངས་རྟོགས་ཆ་འདྲ་བར་བཤད་པས་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་
ཞུགས་པར་རྟོགས་སླ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་ཉི་སྣང་ལས། རེ་ཞིག་བཞི་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ས་རྒྱད་པ་པ་ལ་བྱེད་པ་མི་འཐད་དེ། དེར་
དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་བཀག་པས་དེ་དེ་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པར་རྟོགས་སླ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། གསུམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་དེའི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཀག་པ་ཉན་
ཐོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཤེས་པ་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་མ་དག་ས་བདུན་ལ་གནས་པ་ལ་བྱེད་པ་མི་འཐད་དེ། ས་དང་པོར་ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་འདུས་པར་གསུངས་པས་དེ་དེ་ལས་

[124B] ཉི་སྣང་ལས། གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་རྣམས་ལས་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས། དེའི་ལན་སྟོན་པ་ལ། ཉི་སྣང་ལས། དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་
པའི་ཆོས་ཅན་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐབས་དང་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འདིར་མངོན་པར་བཞེད་པར་མངོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། མདོ་ལས་དེ་
ལྟར་གསུངས་པའི་བྱང་སེམས་དེ། བྱང་སེམས་ཕྱི་མ་གསུམ་པོ་དེ་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་པ་མི་འཐད་དེ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་སེམས་ལ་དོན་དམ་པའི་བྱང་སེམས་དང་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱི་མ་
དེ་ཡང་འདིའི་སྐབས་ཀྱི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཕྱི་མ་འདི་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་པ་མི་འཐད་དེ། སྔར་བཤད་པའི་བྱང་སེམས་བཞི་པོ་དེ་ཡང་འདིའི་སྐབས་ཀྱི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲུབ་དང། ཞེས་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞི་
གའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་གསེར་ཕྲེང་ལས། སྒྲུབ་པ་འདི་བྱང་སེམས་དེ་བཞི་བའི་ལམ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཀུན་བཏུས་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་པ་མི་འགལ་བར་དགོངས་པར་སེམས་སོ། །ཞེས་གསུངས། རེ་ཞིག་བཞི་པ་ནི་མ་ཡིན་
ཏེ༑ ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ཏེ། དེ་ཕྱོགས་སྔ་སྟོན་པའི་གཞུང་ཡིན་གྱི་རང་གཞུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན༑ ས་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་དེའི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཀག་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གང་

[125A]༄༅། །ཞེ་ན༑ དེའི་དོན་ནི། རྣམ་བཤད་ལས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་མཐོང་བས་བལྟས་ནས་འདའ་བ་དང། ཞེས་དང། གཞོན་ནུའི་ས་ལས་འདའ་བར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་འདའ་བ་དང་གནས་
ནས་འདའ་བ་གཉིས་ལ་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉན་རང་གིས་མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཤེས་མཐོང་གིས་བལྟས་ནས་འདའ་བ་དེ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་བརྒྱད་པ་པ་སྟེ། དེ་ལས་འདའ་བའི་དོན་ནི་ས་བརྒྱད་
པར་བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་གི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྐུལ་ན་དེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་རྒྱུན་བཅད་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྐུལ་ཏེ་ས་བརྒྱད་པ་
ལ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཀྱང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལས་འདའ་བའི་དོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ས་བརྒྱད་པ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསོག་པ་ལ་མ་བསྐུལ་
ན་དེས་དུས་མ་ཡིན་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དབྱིངས་དེ་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱང་འདས་ཡིན། དེས་ན་རྣམ་བཤད་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དེ་
འདྲའི་ཉེར་ཞིའི་དབྱིངས་དེ་ལ་བྱེད་རིགས་ཏེ། འདིའི་ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་གསུམ་མ་བྱས་པར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཡང་དག་མཐའ་དེ་ལ་བྱེད་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་

[125B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་གསུམ་མ་རྫོགས་པར་དུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་སམ། མངོན་དུ་བྱས་ན་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མངོན་དུ་བྱེད་པར་འདོད་ན་
ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་རྗེས་དེ་ནས་ནུས་ནས་བརྒྱད་པ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འོན་ཀྱང་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་དོགས་པ་ཆུང་ལ། ས་བརྒྱད་པར་དོགས་པ་ཆེ་བས་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་པ་
ལས་སློང་བར་མཛད། དེ་ཡང་བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཞེས་སོགས་དང། བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་གི་ཚུལ་གྱིས། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། འདིར་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་
དཀར་པོ་ཚད་མར་མཛད་པ་ན་ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆེན་རྣམས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དུས་དེའི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་རྒྱུན་བཅད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱང་འདས་བཏགས་པ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་
དུ་འདི་ཡང་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱང་འདས་དེ་མྱང་འདས་བཏགས་པ་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེས་འདིར་ཚལ་དྲུག་གི་དཔེས་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཚལ་དེ་རྣམས་འཐུག་པའི་དཔེ་ཡིན་པས་གང་བའི་དོན་ཡིན་

[126A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། གནོད་འཇོམས་སུ་འཐུག་པ་དང་མཐོ་བ་ལ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་དུ་བྱས་ནས། འཐུག་མཐོ་ཆེ་བ་གཉིས་འདམ་འོད་གཉིས་དང། དེ་འབྲིང་གཉིས་བུར་སྨིག་གཉིས་དང། འཐུག་མཐོ་
ཆུང་བ་གཉིས་འབྲས་ཏིལ་གཉིས་དང་སྦྱར་ནས་སྔ་མ་སྔ་མ་འཐུག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྲབ་པར་བཤད་ཀྱང། མདོ་དང་བསྒྲིགས་ན་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འཐུག་པ་འགྲིག་སྟེ། ཉན་ཐོས་མང་པོས་གང་བ་མཚོན་པ་ལ་དེས་
འདམ་གཅན་འདི་རྣམས་བྱུང་བའི་ཕྱིར།    ༈    བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི། གྲངས་ངེས། དབྱེ་བ་སོ་སོའི་རང་བཞིན། སྒྲ་བཤད་པ། གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྟགས་པ། ཤེས་
པའི་ཕན་ཡོན། མ་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་དང་བདུན་ལས། དང་པོ་ནི། བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་ཡང་ཡོད་དེ། ཤེས་བྱ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་ཏེ། ཡབ་སྲས་མཇལ་
བའི་མདོ་ལས། འདི་ལྟར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་གཉིས་སུ་ཟད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གསུམ་པ་ལ། དོན་དམ་བདེན་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ། དོན་དམ་བདེན་པའི་

[126B] དེ་ལ་སྟོང་གཞིའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་དང། བཅོ་བརྒྱད་དང། བཅུ་དྲུག་སོགས་སུ་བཤད་ཀྱང་བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་མ་གཏོགས། ངོ་བོས་བྱས་པའི་དབྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་རྣམས་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཙམ་གྱི་
མེད་དགག་ཏུ་རིགས་གཅིག་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་ཙམ་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཡུལ་ཅན་དོན་དམ་དང། ཡུལ་དོན་དམ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས། རྣམ་གྲངས་པའི་དང། རྣམ་
གྲངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་དོན་དམ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། དོན་དམ་གཟིགས་པའི་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལ། རྣམ་གྲངས་པའི་དང་
རྣམ་གྲངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་དོན་དམ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མྱུ་གུ་དང་བདག་མེད་ཀྱི་ཚོགས་དོན་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། མྱུ་གུ་བདེན་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ལྟ་བུ། དེ་ལྟར་ཡང། སྟོང་ཐུན་ལས། བདེན་མེད་ལྟ་བུའི་མེད་
དགག་དོན་དམ་དངོས་དང། བདེན་མེད་དང་མྱུ་གུ་ཚོགས་པའི་མ་ཡིན་དགག་ལྟ་བུ་ནི་མཐུན་པའི་དོན་དམ་དུ་འཇོག་པས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་ལ་འབྱེད་ཚུལ་ཤེས་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས། འོ་ན༑ བདེན་གཉིས་ལས། སྐྱེ་
བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡང། །ཡང་དག་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། །དོན་དམ་ཡིན་པར་ཁོ་བོས་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་དང། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། དམ་པའི་དོན་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། །འདིར་ནི་དམ་པའི་དོན་ཞེས་བྱ། །ཡང་དག་དུ་

[127A]༄༅། །མ་སྤྲོས་པ་ཡི། །ཚོགས་རྣམས་ཀུན་ལས་དེ་གྲོལ་ཡིན། །ཞེས་དང། དབུ་མ་སྣང་བར། དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདི་ཡང་དོན་དམ་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་ཡི། དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་
སུ་ནི་ཡང་དག་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་དང། ཞར་བྱུང་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་
པོ་ལ༑ ཡུལ་ཅན་དོན་དམ་དངོས་དང་མཐུན་པའི་ཡུལ་ཅན་དོན་དམ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གང་གི་གཟིགས་དོན་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པར་ལོག་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རིག་
ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་མེད་ནི་ཡུལ་ཅན་དོན་དམ་དངོས་ཡིན་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་ནི་རང་གི་བློ་ངོར་བདེན་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་གཅོད་ནུས་ཀྱང་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་གཅོད་མི་ནུས་
པས་མཐུན་པའི་ཡུལ་ཅན་དོན་དམ་ཡིན་ཀྱང། ཡུལ་ཅན་དོན་དམ་དངོས་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དེ་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་ངོར་བདེན་འཛིན་གྱི་
སྤྲོས་པ་གཅོད་པའི་དོན་དམ་ཡིན་ཀྱང། དེའི་ངོར་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་གཅོད་པའི་དོན་དམ་དངོས་མ་ཡིན་ཞིང་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ངོ་བོར་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་དོན་དམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་

[127B] ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །ཁ་ཅིག་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན། དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། གཞི་གྲུབ་ན་དེའི་རྙེད་དོན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞི་གྲུབ་ན་ཇི་ལྟ་བ་
རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེའི་དངོས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཟེར་ན་མི་འཐད་དེ། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང། དེས་རང་
གི་གཞལ་བྱ་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤིས་ཀྱི་རྙེད་དོན་གང་ཞིག་དེ་ཁྱོད་ལ་བལྟོས་ཏེ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་སུ་སོང་བ་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། བུམ་པ་ལ་བལྟོས་ཏེ་མཐར་
ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་སུ་སོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་བལྟོས་ཏེ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བལྟོས་ཏེ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་
མངོན་སུམ་ཚད་མས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཞིག་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོགས་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཟེར་ན། སྡོར་སྣང་དབང་ཤེས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་
ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོགས་བྱ་མ་ཡིན་པ་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྡོར་སྣང་དབང་ཤེས་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་དེ་ཡང་དེར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན་

[128A]༄༅། །དེ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། དང་པོ་སླ། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དགག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པར་ཚད་མས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེར་ཐལ། སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་
གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་སྟེ། །འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་
ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས། དེ་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སུ་ཡོད། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གང་རུང་གང་ཞིག་རང་སྣང་
ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་འཇིག་རྟེན་རང་ག་པས་རྟོགས་མི་ནུས་པ། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དཔེར་ན། གཟུགས་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ། དེ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་འཇིག་རྟེན་
རང་ག་པས་རྟོགས་ནུས་པ་དང་རང་ཉིད་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཚད་མས་གནོད་པ་ད་བབ་པ་གང་རུང། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དཔེར་ན་མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དང། གང་ཟག་གི་བདག་ལ་སོགས་པ་

[128B] དེ་ལྟར་ཡང། བདེན་གཉིས་ལས། སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་པ། །ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱས། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པར། ཤེས་པ་ལ་གསལ་བར་སྣང་
བའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཅན་དུ་འདྲ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་དོན་བྱེད་པ་ལ་མི་སླུ་བ་དང་བསླུ་བའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། ཆུ་ལ་སོགས་པ་དང། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་
ཁོ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་
པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ཁྱོད་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་གང་ཞིག་དེས་ཁྱོད་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཚད་མ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མ་གྲུབ་
ན༑ ཚད་མ་དང་ཐ་དད་དུ་ཐལ་ལོ། །རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཚད་མ་ལ་རང་རིག་ཏུ་ཐལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་
རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་གིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉན་ཐོས་

[129A]༄༅། །ཀྱི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མི་འཐད་དེ། གང་ཟག་མི་རྟག་པ་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་བློ་ཡོད་པར་ཐལ། གང་ཟག་རྟག་པས་སྟོང་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་རྟག་
གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་སྟོང་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁ་ཅིག་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དམིགས་པ། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང། དེ་ལྟར་མི་ནུས་པའི་
ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དམིགས་པ། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། དངོས་པོ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། བུམ་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་
རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་དང། ཆུ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། འདོད་ན། སྨིག་རྒྱུ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྒྱན་སྣང་ལས། སྨིག་རྒྱུ་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་
དེ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐལ་ལོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་མི་འཐད་དེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་ནམ་མཁའ་སོགས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གང་
ཞིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང། དེ་གང་ཞིག་དེར་མ་གྲུབ་པ། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དང། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་

[129B] གང་ཟག་གི་བདག་དང། རི་བོང་གི་རྭ་སོགས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་རང་ཉིད་སྣང་བ་ལྟར་རྟོགས་མི་ནུས་པ། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང། དེ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་རྟོགས་
ནུས་པ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། གཟུགས་དེ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་རང་ཉིད་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་
སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པས་དེ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་འཁྲུལ་ཤེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
དེས་གཉིས་སྟོང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། གཟུགས་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་གཟུགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་གནས་ལུགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། གཞན་ཡང། དེ་རྟོགས་ནས་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན། གཟུགས་སྣང་བ་ལྟར་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པར་ཐལ། གཟུགས་སྣང་བ་ལྟར་མེད་པར་རྟོགས་
པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་བདེན་པར་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁ་ཅིག་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན། སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཤེས་པ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རང་

[130A]༄༅། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁོ་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་ལ་སྣང་བ་ཆོས་ཅན། སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་མཁྱེན་
ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སྣང་བ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། གཞན་ཡང། མཚན་ཉིད་དེ་མི་འཐད་དེ། བདེན་གྲུབ་དེ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་
པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་དེར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་
ཡོད་དེ། བློ་དོན་དམ་པ་མ་འཁྲུལ་བ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་བདེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་
དེ༑ བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་དབང་ཤེས་ཀྱི་དོར་བདེན་གྱི་དོན་ལ་རྫུན་པས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་བློ་ཡིན་པས་དེ་
ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། སྤྱིར་གཅིག་ལ། རྫས་གཅིག་དང། ངོ་བོ་གཅིག་དང། བདག་ཉིད་གཅིག་དང། དོན་གཅིག་དང། ལྡོག་པ་གཅིག་དང། ཐ་དད་ལ། རྫས་ཐ་དད། ངོ་བོ་ཐ་དད། རང་བཞིན་ཐ་དད། དོན་ཐ་དད། ལྡོག་

[130B] གཅིག་བཀག་པའི་ཐ་དད་སོགས་དུ་མ་གསུངས། འདིར་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་བྱས་པ་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུར་གནས་ཏེ། བདེན་པར་མེད་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལས་ཀྱང་བདེན་སྟོང་ངོ་བོ་གཞན་མ་ཡིན། བདེན་སྟོང་ལས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ངོ་བོ་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་སྟོང་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དེ་
ཉིད་བདེན་སྟོང་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལས། གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། བྱང་
ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ལས་ནི་ཐ་དད་པར། །དེ་ཉིད་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཀུན་རྫོབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པའི་ཕྱིར། །བྱས་དང་མི་རྟག་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང། དགོངས་
འགྲེལ་ལས། འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་རྣམས། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་ནི་གང་རྟོག་པ། །དེ་དག་ཚུལ་མིན་ལྟ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཞེས་དང། དབུས་མཐར། ཐ་དད་གཅིག་
པའི་མཚན་ཉིད་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། རྣམ་བཤད་ལས། བདེན་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ན་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པའི་ཉེས་པ་བཞིར་འགྱུར་ལ། ངོ་བོ་ཐ་ད་ད་ཡིན་ན་ཡང་ཉེས་པ་བཞིར་འགྱུར་བས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་

[131A]༄༅། །པའོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། དགོངས་འགྲེལ་ལས་སེམས་ཙམ་པ་རང་ལུགས་ཀྱི་བདེན་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བཞི། ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བཞི་གསུངས་ནས་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་
གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་སྒྲུབ་ཅིང། དེ་བཞིན་དུ་དབུ་མའི་སྐབས་འདིར་དབུ་མ་པ་རང་ལུགས་ལ་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པར། །འདི་ལྟར་ཆོས་
ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་པའི་ཆོས་དབྱིངས་དེ་དབུས་མཐའ་ནས་གསུངས་པའི་ཆོས་དབྱིངས་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ལ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གནོད་བྱེད་ནི། བུམ་པ་དང་བུམ་པ་བདེན་
སྟོང་གཅིག་ཡིན་ན། བུམ་པ་བདེན་སྟོང་ཆོས་ཅན། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་མངོན་སུམ་གྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། བུམ་པ་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དམིགས་པའི་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ཐལ་
ཁྱོད་བུམ་པ་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བུམ་པ་མཐོང་བ་ལས་ལོགས་སུ་ཁྱོད་སྒོམ་པའི་འབད་རྩོལ་བྱས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་བུམ་པ་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན་
ཁྱོད་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་བུམ་པ་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་ན། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བདེན་སྟོང་འཇལ་བའི་ཚད་མས་བུམ་པ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་

[131B] ཁྱོད་བུམ་པ་བདེན་སྟོང་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་བདེན་སྟོང་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་བུམ་པ་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ཆོས་ཅན་
ཁྱོད་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དགག་གཞི་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་བུམ་པ་བདེན་སྟོང་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་བུམ་པ་བདེན་སྟོང་དུ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་དང། བུམ་པ་བདེན་སྟོང་བུམ་པ་དང་ངོ་
བོ་ཐ་དད་དུ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་གཉིས་ཡོད་པར་ཐལ། བུམ་པ་བདེན་སྟོང་བུམ་པ་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ནི། བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པས་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཏེ། རྒྱལ་བའི་བཀའི་དོན་ལ་མི་
རྨོངས་ཤིང། ཚོགས་གཉིས་རླབས་ཆེན་བསགས་ནས་རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། བདེན་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་པ་དག་ཐུབ་པའི་བཀའ་ལ་མི་རྨོངས་ཏེ། །དེ་དག་མ་ལུས་
ཚོགས་བསགས་ནས། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དག་ཏུ་འགྲོ། །ཞེས་དང། འཇུག་པར། ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་གཤོག་ཡངས་དཀར་པོ་རྒྱས་གྱུར་པ། །ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་སྐྱེ་བོ་ངང་པ་ཡི། །མདུན་དུ་བདར་ནས་དགེ་བའི་རླུང་གི་ཤུགས་སྟོབས་
ཀྱིས༑ ༑རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཉན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་མཆོག་ཏུ་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་ནས། །ལས་དང་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་གང། །རྨད་བྱུང་བས་ཀྱང་འདི་རྨད་བྱུང། །

[132A]༄༅། །ངོ་མཚར་བས་ཀྱང་འདི་ངོ་མཚར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ནི། བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་ཉེས་པ་དུ་མའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་ཏེ། ཀཱཏྱ་ཡ་ན་ལ་གདམས་པ་ལས། ཀཱཏྱཱ་ཡ་ན་
གང་གི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་པལ་ཆེར་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་
བདེ་བ་དང། འཁྲུགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་གྲོལ་ལོ། །ཞེས་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པར་ཞེན་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པར་ཞེན་པ་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་ལྟ་ངན་ཡིན་པས་དེའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བར་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་དང། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། གང་དག་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི། །ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམས་མི་མཐོང། །ཞེས་དང། འཇུག་པར། དེ་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་གང་
གིས་མི་ཤེས་པ། །དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་ལོག་པའི་ལམ་ངན་ཞུགས། །ཞེས་དང། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་ཀྱི་སྐས། །མེད་པར་ཡང་དག་ཁང་པ་ཡི། །སྟེང་དུ་འཛེག་པར་བྱ་བ་ནི། །མཁས་ལ་རུང་བ་མ་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཉིས་ཀ་ཡང་མ་ཡིན། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། ཆོས་ཐམས་

[132B] མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཉིས་ཀ་ཡང་མ་ཡིན། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པར། འོད་སྲུང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་
གཉིས་སོ། །མཐའ་དེ་གཉིས་སྤངས་པ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ལུང་དང་པོའི་དོན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་བདེན་པར་མ་གྲུབ། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེར་མ་གྲུབ། དོན་
དམ་པར་ཡོད་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཡང་བདེན་པར་མ་གྲུབ། དེ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཡང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཅེས་པའི་དོན་དང། གཉིས་པའི་དོན་ནི་བདེན་པར་ཡོད་པར་ལྟ་བ་རྟག་ལྟ་དང། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཆད་ལྟ་
ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། ཡོད་པ་ཡིན་པར་ཐལ། མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་མ་ཡིན་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩོད་བཟློག་ལས་
རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལོག་ན། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རབ་གྲུབ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བདེན་སྟོང་ལ་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་མི་རུང་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་
འདོད་ན། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས། །ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་རང་གཞུང་དུ་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། གལ་

[133A]༄༅། །ཏེ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས། །ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་གཞུང་དུ་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་
རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བདེན་སྟོང་ལ་བྱ་བྱེད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གཟུགས་མེད་པར་ཐལ། མདོ་ལས། གཟུགས་མེད། སྒྲ་མེད་
ཅེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། གཞན་ཡང། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན། མེད་པ་ཡང་ཡིན། གཉིས་ཀ་ཡང་ཡིན། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཉིས་ཀ་ཡང་མ་ཡིན། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་ཁས། གཞན་ཡང། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལྟ་བ་བཅུ་བཞི་པོ་དེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཉིས་ཀ་ཡང་མ་ཡིན། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་
དེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡོད་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྒྱང་འཕེན་གྱི་ལྟ་བ་དེ་

[133B] སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བ་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་ཅིང། ཀུན་གཏགས་དང་གཞན་དབང་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ་
གཞན་དབང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པ་གང་ཞིག་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན། ཕྱིན་དྲུག་ཉམས་
ལེན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་
མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། བཟོད་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། བསམ་གཏན་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། ཤེས་རབ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལུས་
སྤྱི་གང་ཡང་མི་ཤེས་པའི་ལྷ་བཟོ་བས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྲི་ཤེས་པར་ཐལ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཉམས་ལེན་གྱི་སྤྱོད་པ་མ་ཚང་བའི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་
ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་རྣམས་ངེས་དོན་དུ་སྦྱར་ནས་རིགས་ལམ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཇི་ལྟར་རི་མོ་འབྲི་བྱེད་པ། །གཞན་དང་གཞན་ལ་མཁས་པ་དག་ཅེས་

[134A]༄༅། །པ་ནས། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་ལ་སོགས། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་པའི། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་པའི་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞུང་དོན་ནི། བྱང་ཆེན་ཡོད་བཞིན་དུ་བྱང་ཆེན་ཡང་
དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འདོམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་བདེན་པ་གཉིས་ལས་མི་འདའ་བར་ཡུལ་ཅན་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་ལོངས་ཤིག་ཅེས་འདོམས་པའི་མདོ་
ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། སྒྲུབ་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་འདོམས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་དུ་ཐེག་དམན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བསམ་པ་དང་མ་འདྲེས་པར་
སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལོངས་ཤིག་ཅེས་འདོམས་པའི་མདོ་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན༑ བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །ཞེས་པས་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ལ་འདོམས་པ་དེ་འཆད་ན་དེའི་ཚུལ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་མདོ་ལས་གསུངས་ཚུལ་དང། བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་འགྲེལ་
ཚུལ་དང། མཐའ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གོང་དུ་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་མང་དུ་གསུངས་པ་ལས་འཕྲོས་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆེན་ཇི་ལྟར་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆེན་གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་ན་བརྩོན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས། ་གཉིས་པ་ནི། མདོ་དེའི་དོན་བཤད་པ་ལ། བདེན་པ་

[134B] །ཞེས་གསུངས་ཞིང། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས། འདི་ལ་ཡང་སོ་སོར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་པ་
གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ། འབྲས་བུ་འགོག་བདེན་དང། རྒྱུ་ལམ་བདེན་ལ་གདམས་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་ན་བརྩོན་ཞེས་བྱའོ། །
ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ་མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་མི་མཐོང་ངོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད། དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད། བདེན་པ་བཞི། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་
ལག་བཅུ་གཉིས་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས་ཞིང། འབུམ་དང། ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པར། སྟོང་ཉིད་བདུན་པོ་འདི་དག་ལ་བརྩོན་ན་བརྩོན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནི། གནོད་འཇོམས་སུ། ཕུང་པོ། ཁམས། བདེན་པ། རྟེན་འབྲེལ་
ཆོས་ཐམས་ཅད། འདུས་བྱས། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་ལ་བཤད་དོ། །མདེ་དེའི་དོན་འགྲེལ་པར་འཆད་པ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཤེར་ཕྱིན་དག་དེ་བཞིན་
ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་རང་བཞིན་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ལ་འདོམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཤེས་བྱར་བདེན་ཞེན་དགག་པའི་ཕྱིར་དུ་འདོམས་པའི་

[135A]༄༅། །མདོ་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མདོ་ལས། གཟུགས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ནམ་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་
པར་ཤེས་པའོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད། དེའི་དོན་བཤད་པ་ལ། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུར་གྱུར་བ་དག་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང། ཞེས་གསུངས། དོན་ནི་ གཟུགས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ནམ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ལ་གདམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྤང་བྱར་བདེན་པར་ཞེན་པ་དགག་
པའི་ཕྱིར་དུ་འདོམས་པའི་མདོ་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན། འགྲིབ་པ་མ་ཡིན། འཕེལ་བ་མ་ཡིན་
འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། དེ་ལྟར་བརྩོན་ན་ནི་བརྩོན། ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་བཤད་པ་ལ་
འགོག་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང། འགག་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། ཉམས་པ་དང། འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི། གཟུགས་མེད་པ་ནས། མ་རིག་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད། མ་རིག་པ་འགག་པ་

[135B] སངས་རྒྱས་ཀྱང་མེད། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང། ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། སྟོང་ཉིད་མི་སྐྱེ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། འགོག་བདེན་ལ་གདམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཐོབ་བྱར་བདེན་ཞེན་དགག་པའི་ཕྱིར་
དུ་འདོམས་པའི་མདོ་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་དེ་ལྟར་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བདག་ཉིད་ལ་སྤྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེར་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །
ཞེས་པ་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆེན་དེ་ལྟར་བརྩོན་པ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བརྩོན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་བཤད་པ་ལ། ལམ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བདག་ཉིད་དམ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་
ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་དག་ཕན་ཚུན་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་བོ། །ཞེས་གསུངས། འདི་ལ་ཡང། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལོ་ཆེན་ནི། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཚུལ་ངེས་འབྱིན་
ལ་གདམས་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ལྟར། དང་པོ་ནི། བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བདག་ཉིད་ལ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དེའི་དོན་ལ་ལ་ཞེས་སོགས་ཚིགས་རྐང་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་
དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི། ཞེས་སོགས་ཚིག་གསུམ་གྱིས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། སྔོན་གྱི་མཐའ། ཕྱི་མའི་མཐའ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད། ཅེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་

[136A]༄༅། །བཤད་པ་ལ། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས། དོན་ནི། བདག་ཉིད་ལ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། ལམ་བདེན་ལ་གདམས་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་བྱར་བདེན་ཞེན་དགག་པའི་ཕྱིར་དུ་འདོམས་པའི་
མདོ་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཞེས་བསྟན་པ་བདེན་པ་ལ་འདོམས་པ་དང། ཞེས་བརྗོད། གསུམ་པ་ལ། ངེས་ཚིག་གྲངས་ངེས། གོ་རིམས། སོ་སོའི་རང་བཞིན། གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྟག་པ། ཁྱད་ཆོས་བཅུ་དྲུག་ངོས་གཟུང་བའོ། །
དང་པོ་ནི། འདི་བཞི་ལ་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འདིའི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་གསུང་རབ་ལས་བསྟན་པ་ལྟར་དོན་ལ་གནས། འདི་ཉིད་རྟོགས་ཟིན་གོམས་པར་བྱས་པས་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྡུ་བ་ལས་
བདེན་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་བསྟན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང། དེ་མཐོང་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་དོན་ནི་བདེན་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཞེས་བརྗོད་
པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འཕགས་པས་གཟིགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་དྲུག་དོན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་སར། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་པར་བདེན་པའི་སྒོམ་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་ཀྱི་
བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐུན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་མི་མཐོང་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་བཞིར་གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་

[136B] ཐར་པ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་གཙོ་བོ་ལ་དེ་བཞིར་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེའི་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་གཙོ་བོ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྡུག་ཀུན་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས། རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་
ཀྱི་གཙོ་བོ་ལ་འགོག་ལམ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བར་འཇུག་ལྡོག་གི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཞི་པོ་དེར་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ལ་ཡང་རྒྱུ་འཆིད་བྱེད་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ། འབྲས་བུ་བཅིངས་པ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་
གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས། རྣམ་བྱང་ལ་ཡང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་བདེན་དང། གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་འགོག་བདེན་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་དོན་གྱི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཀུན་
འབྱུང་དང་ལམ་བདེན་དང་པོར་བསྟན་ནས། སྡུག་བདེན་དང་འགོག་བདེན་ཕྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བདེན་རང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ལས་བྱུང་ཞིང། འགོག་བདེན་ལམ་བདེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་
ཡུལ་ཅན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་གོ་རིམས་འདི་ལྟར་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཐོག་མར་འཁོར་བ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་ཉེས་དམིགས་ལེགས་པར་བསམས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལས་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་དགོས། དེ་སྐྱེས་
པ་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ནུས་སམ་མི་ནུས། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་དམ་མེད། རྒྱུ་དེ་ཡང་རྟག་གམ་མི་རྟག་སྙམ་དུ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྟོག་པར་བྱེད། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཚན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་

[137A]༄༅། །མོངས་པ་གཉིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་དེ་ལ་སྤོང་འདོད་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བས། སྡུག་བདེན་དང་པོ་དང་ཀུན་འབྱུང་གཉིས་པར་བསྟན། དེ་ལྟར་ཀུན་འབྱུང་སྤོང་ནུས་སུ་མཐོང་བ་ན་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་
ནུས་སུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བས། དེ་མདོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ལམ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་རག་ལས་པས། འགོག་བདེན་དུས་གསུམ་པ་དང་ལམ་བདེན་དུས་བཞི་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ནད་པ་འགའ་ཞིག་
དང་པོར་ནད་དེ་ཉིད་ཤེས་པར་འདོད་པ་དང། དེ་རྗེས་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་སྤོང་བར་འདོད་པ་དང། དེ་རྗེས་ནད་དེ་ལས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་དང། དེ་རྗེས་སྨན་བསྟེན་པར་འདོད་པ་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་བླ་མར། ནད་ནི་ཤེས་བྱ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་
སྤང་བྱ་ལ། །བདེ་གནས་ཐོབ་བྱ་སྨན་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ལྟར། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་དེ་འགོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ལམ། །ཤེས་བྱ་སྤང་བྱ་རེག་པར་བྱ་ཞིང་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་
བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དེ་ལ་བཞི་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏུས་ལས། བདེན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་
དང༑ ལམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་རང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཟག་བཅས། སྡུག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད། རང་འབྲས་སྡུག་བདེན་གྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་

[137B] ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། མ་དག་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན། གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
མཛོད་རྩ་བ་ལས། སེམས་ཅན་བརྗོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མི་དགེ་བའི་ལས་དེ་ཡང་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟག་བཅས་སུ་གྱུར་བའི་དེ་ཡིན་ན་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་རྩ་བ་ལས། རྣམ་
སྨིན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཆོས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། བསམ་གཏན་གཉིས་པར་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཀུན་སློང་དུ་གྱུར་པའི་མ་རིག་པ་དེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་ཟག་བཅས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་
སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ལ་མི་དགེ་བ་དང། དགེ་བ་ཟག་བཅས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཁམས་གོང་གི་སས་བསྡུས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མཛོད་རྩ་བ་ལས། གོང་མ་ཐམས་ཅད་ལུང་མ་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མཛོད་རྩ་བ་ལས། རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་དང། །དགེ་བ་ཟག་བཅས་རྣམས་ཁོ་ན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་བཞིའི་ཚོགས་དོན། སྡུག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ་མི་
འཐད་དེ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོར་གྱུར་བའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དེ་སྡུག་བདེན་མ་ཡིན་ཞིང། མཚན་ཉིད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་

[138A]༄༅། །ཕྱོགས་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞིག་རྣམ་གྲོལ་དོན་གཉེར་གྱི་སྐྱེས་བུས་ནད་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་གང་ཞིག་དེས་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ལྟར་སྤང་བར་བྱ་བ། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་
རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞིག་དེས་སྨན་ལྟར་བསྟེན་བར་བྱ་བ། ལམ་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་གང་ཞིག་དེས་ནད་དང་བྲལ་བ་ལྟར་མངོན་དུ་བྱ་བ། འགོག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཡིན་ན་
སྤང་བྱ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁམས་གོང་མའི་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ཟག་བཅས་དགེ་བའི་ལས་དེ་སྤང་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་མཁྱེན་དེ་དེའི་ནད་དང་བྲལ་བ་ལྟར་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
དེ་དེའི་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྡུག་བདེན་དང་ལམ་བདེན་མི་འགལ་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་དུ། འགོག་བདེན་དང་གཞན་གསུམ་གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་ཡིན་ལ། གཞན་གསུམ་གྱི་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ལམ་
བདེན་དང་སྡུག་བདེན་རྫས་ཐ་དད་ལ་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ལམ་བདེན་ནི་སྡུག་བདེན་དང་མི་འགལ་ལོ། །སྡུག་ཀུན་གཉིས་ཀྱང་ཀུན་འབྱུང་ལ་སྡུག་བདེན་གྱིས་ཁྱབ་ལ། སྡུག་བདེན་ལ་དེས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་
སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང། དབང་པོ་ལྔ་དང། གཞན་ཡང་མ་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་ཟག་བཅས་རྣམས་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ལམ་བདེན་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འགལ་བ་ལུང་དེའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། དེ་

[138B] ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེན་པ་དང་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་དང། རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱན་སྣང་ལས་
འདི་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་འདི་གཉིས་ཐ་དད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ངེས་པའི་རྒྱུན་ཞུགས་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་བ་ཆོས་ཅན། ལམ་བདེན་
མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྡུག་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། ལས་ཉོན་གྱིས་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ངེས་པའི་རྒྱུན་ཞུགས་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་པ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་
དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འདོད་པར་རིགས་མཐུན་གྱི་སྐྱེ་སྲིད་ལན་བདུན་ལེན་པར་ངེས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། ཁ་ཅིག་ཟག་བཅས་འབྲས་དུས་ཀྱི་ཆར་གྱུར་པ། སྡུག་བདེན་གྱི་མཚན་
ཉིད༑ ཟག་བཅས་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་ཆར་གྱུར་པ། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། ཟེར་ན་མི་འཐད་དེ། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྡུག་ཀུན་གང་རུང་ལ་སྤང་བྱས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་སྦྱོར་ལམ་
པ་དང། ཁམས་གོང་གི་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ཟག་བཅས་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་སྡུག་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོར་དམིགས་པ། སྡུག་བདེན་གྱི་

[139A]༄༅། །མཚན་ཉིད། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་འབྲས་བུ་དང་པོ་གསུམ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཤེས་པར་དམིགས་པ། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་པ་མི་འཐད་དེ། དམན་
ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་ས་གསུམ་པ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་དེ་དང་པོ་ཡིན་ཞིང། དེ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་མཚན་ཉིད་དེ་ཡིན་ཞིང། དེ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་སྡུག་
བདེན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འཕགས་པས་འཆི་དང་རྒ་བ་དང། །ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྩད་ནས་སྤངས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་དབང་གིས་སྐྱེ། །དེ་ལ་དེ་མེད་ཕྱིར་དེ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བདེན་ཡིན་ན། འཁོར་
བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་ཕུང་དེ་སྡུག་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ལ་སེམས་བྱུང་གིས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དང་གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་
བདེན་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་གང་རུང་ལ་སེམས་བྱུང་གིས་ཁྱབ་བོ།    ༈    །དེས་ན་རང་ལུགས་ལ། བདེན་པ་ལ་བཞི་ཡོད་པའི། དང་པོ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞིག་མི་རྟག་པ་དང་
སྡུག་བསྔལ་བ་དང། དོན་གཞན་གྱི་བདག་གིས་སྟོང་པ། རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བཞིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ། སྡུག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་མ་དག་པའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་སུ་

[139B] ཀུན་བཏུས་ལས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་
བསྔལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། མཁལ་མའི་ཟུག་གཟེར་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། ཟས་ཞིམ་པོ་ལ་སྲེད་ནས་རོ་མྱངས་པའི་ཚོར་བ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། དེ་གང་ཞིག་རྒྱུ་
ཀུན་འབྱུང་རབ་སྐྱེ་རྐྱེན་བཞིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏུས་ལས། ཀུན་འབྱུང་བའི་
བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལ་དབྱེ་ན། འཁོར་བས་བསྡུས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས། མི་གཡོ་བའི་ལས་དང་གསུམ་ཡོད་
དང་པོ་ལ། མིར་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང། འདོད་ལྷར་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་གླིང་བཞིའི་མིར་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་བཞི་ཡོད། གཉིས་པ་ལ། འདོད་ལྷ་རིགས་དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་
དྲུག་ཡོད། གཉིས་པ་ལ། ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་གསུམ་དུ་ཡོད། གསུམ་པ་ལ། གཟུགས་ཁམས་དང། གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོ། གཉིས་

[140A]༄༅། །པ༑ གསུམ་པ། བཞི་པར་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ། ཚངས་རིས། ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན། ཚངས་ཆེན་དུ་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་གསུམ་དུ་ཡོད། གཉིས་པ་ལ། འོད་ཆུང། ཚད་མེད་འོད། འོད་
གསལ་དུ་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་གསུམ་དུ་ཡོད། གསུམ་པ་ལ། དགེ་ཆུང། ཚད་མེད་དགེ་དགེ་རྒྱས་སུ་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་གསུམ་དུ་ཡོད། བཞི་པ་ལ། སྤྲིན་མེད། བསོད་ནམས་སྐྱེ། འབྲས་བུ་ཆེ་བ། མི་ཆེ་བ། མི་གདུང་བ་
གྱ་ནོ་མ་སྣང་བ། ཤིན་ཏུ་མཐོང་བ། འོག་མིན་དུ་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་བརྒྱད་དུ་ཡོད། གཉིས་པ་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས། ཅི་ཡང་མེད། སྲིད་རྩེར་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་བཞི་ཡོད། གཉིས་པ་ལ་
རྩ་ཉོན་དྲུག་དང། ཉེ་ཉོན་ཉི་ཤུ་ཡོད། དང་པོ་ནི། འདོད་ཆགས། ཁོང་ཁྲོ། ང་རྒྱལ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཁྲོ་བ༑ ཁོན་དུ་
འཛིན་པ། འཆབ་པ། འཚིག་པ། ཕྲག་དོག་སེར་སྣ། གཡོ༑ སྒྱུ༑ རྒྱགས་པ། བརྣབ་སེམས། ཁྲེལ་མེད་པ། ངོ་ཚ་མེད་པ། རྨུགས་པ། རྒོད་པ། མ་དད་པ། ལེ་ལོ༑ བག་མེད། བརྗེད་ངས། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ། རྣམ་
པར་གཡེང་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། རྣམ་བྱད་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞིག་འགོག་པ་ཞི་བ་གྱ་ནོམ་ངེས་འབྱུང་བཞིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ། འགོག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། དངོས་བཏགས་སོ་

[140B] ཟབ་པའི་འགོག་པ། བརྡའི་འགོག་པ། དོན་དམ་པའི་འགོག་པ། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་འགོག་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འགོག་པ། རྒྱན་མེད་པའི་འགོག་པ། རྒྱན་དང་བཅས་པའི་འགོག་པ། ལྷག་
བཅས་ཀྱི་འགོག་པ། ལྷག་མེད་ཀྱི་འགོག་པ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འགོག་པ་དང་བཅུ་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏུས་ལས། འགོག་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཟབ་པ་དང། བརྡ་དང། དོན་དམ་པ་དང། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང། ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པ་དང། རྒྱན་མེད་པ་དང། རྒྱན་དང་བཅས་པ་དང། ལྷག་མདང་བཅས་པ་དང། ལྷག་མ་མེད་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་ལྟ་བུ་
གཉིས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་འདོད་ཉོན་མངོན་གྱུར་པ་རེ་ཤིག་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་ལྟ་བུ། བཞི་པ་ནི། ཐེག་དམན་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་ལྟ་བུ། ལྔ་པ་ནི་
ཐེག་དམན་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་ལྟ་བུ། དྲུག་པ་ནི། ཤེས་རབ་རྐྱང་བའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ལྟ་བུ། བདུན་པ་ནི། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ལྟ་བུ། བརྒྱད་པ་ནི། ཤེས་
རབ་རྐྱང་བའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འགོག་བདེན་ལྟ་བུ། དགུ་པ་ནི། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འགོག་
[#DATA APPARENTLY MISSING HERE]

[142A]༄༅། །ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་གཞན་གྱི་བདག་གིས་སྟོང་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབང་སྒྱུར་བ་པོའི་བདག་དོན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་དབང་བའི་བདག་གི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའི་
ཕྱིར༑ ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་ལས་དང་སྲེད་པ་ཆོས་ཅན། རྒྱུའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་འབྲས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་འབྲས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་
སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རབ་སྐྱེའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་འབྲས་སྡུག་བསྔལ་ཤུགས་དྲག་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྲིད་པའི་སྲེད་པ་ཆོས་ཅན། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་འབྲས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གཏན་ཟད་པའི་བྲལ་བ་ཆོས་ཅན། འགོག་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
གྱ་ནོམ་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕན་བདེའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཐར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སླར་མི་ལྡོག་པའི་ཐར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་
ཅན༑ ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐར་པར་བགྲོད་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར། རིག་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་གཉེན་དུ་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་

[142B] ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གཏན་ཟད་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །ཞེས་པས་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་འཆད་
ཚུལ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་མདོ་ལས་གསུངས་ཚུལ་དང། བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་འགྲེལ་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཤཱ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་དེ། འདི་
ལྟར་གཟུགས་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས། གཉིས་པ་ནི། མདོའི་དོན་བཤད་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་
སངས་རྒྱས་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས། འདི་ལ་ཡང་སོ་སོར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། བྱང་
ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་གཟུགས་ལ། ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཤཱ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆེན་དེ་ལྟར་བརྩོན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་
བཤད་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་དག་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་སྦྱོར་བས་

[143A]༄༅། །དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། གཟུགས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མེ་སྦྱོར་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། སངས་
རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱབས་གནས་ཡང་དག་ཏུ་བདེན་ཞེན་དགག་པའི་ཕྱིར་དུ་འདོམས་པའི་མདོ་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཤཱ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་
གཟུགས་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །གཟུགས་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཞེས་པ་ནས། ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་
དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ཆོས་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་གཞི་དང་གཉེན་པོ་དང་རྣམ་པ་མཐའ་དག་བསྡུས་པ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཞེས་གསུངས། དོན་ནི་
གཟུགས་དནོགས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མངོན་དུ་བྱ་བར་བདེན་ཞེན་དགག་པའི་ཕྱིར་དུ་འདོམས་པའི་མདོ་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་
པ་ལ༑ གོང་དུ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆེན་མང་དུ་གསུངས་པ་ལས་འཕྲོས་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རི་དྭ་ཏིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆེན་

[143B] འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་
འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་འདིས་གནས་པ་དེ་ནི། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། དགེ་འདུན་ལ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་གཏོགས་
པ་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང་ཞུགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་བདུན་པོ་རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྷན་ཅིག་བརྒྱད་པོ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གྲངས་ཉི་ཤུར་འཆད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་སློབ་པ་ཕྱིར་
མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་ལུང་འབོགས་པ། ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། བྱང་ཆེན་གང་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་པ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པ་ཡིན་
ཏེ༑ དེ་ལ་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཟླ་གྲོགས་སུ་བདེན་ཞེན་དགག་པའི་ཕྱིར་དུ་འདོམས་པའི་མདོ་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འདོམས་པ་དང། ཞེས་པས་འཆད།    ༈   
རྒྱུད་བླ་མ་ལས་གསུངས་ཚུལ་དང། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་གསུངས་ཚུལ་དང། ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རིམ་པ་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ངོས་གཟུང་བ་དང། སྐྱབས་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་

[144A]༄༅། །བཤད་པ། ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་དང་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ། དཀོན་མཆོག་གི་སྒྲ་དོན་བཤད་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་མཐར་
ཐུག་གི་སྐྱབས་གནས། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། ཀུན་རྫོབ་པའི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང། དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་
ཉིད་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། བདག་ཉིད་ཀྱི་ནི་སྦྱོར་བའི་གནས། །དམ་པའི་དོན་གྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། །དྲང་སོང་རྣམས་ཀྱི་བརྔ་ཡི་སྐུ། །ཕ་རོལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་
དཀོན་མཆོག་ཆོས་ཅན། ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་ཏེ། སྐྱེ་འཇིག་དང་བྲལ་བ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན། འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན། རང་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་
རྟོག་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན། ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན། བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན། ནུས་པའི་ཡོན་ཏན། རང་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན། གཞན་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
དེ་ཉིད་ལས། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པ། །མཁྱེན་དང་བརྩེ་དང་ནུས་པར་ལྡན། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བསྡུ་ན་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ་

[144B] ཕྱི་མ་གསུམ་གཞན་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དང་པོ་གསུམ་ནི་རང་དོན་ཏེ། །ཕྱི་མ་གསུམ་ནི་གཞན་དོན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བསམ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་པོ་གང་
རུང་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་བྱང་བདེན་པ། ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང། དོན་དམ་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་
གཉིས་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། འགོག་བདེན་དང་ལམ་བདེན་ལྟ་བུ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཆོས་ཅན། ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་ཏེ། མུ་བཞིར་རྟོག་གེ་པའི་བློས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན། ལས་ཉོན་གཉིས་ཅི་རིགས་པ་
མེད་པ། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་པ་དང་མ་འདྲེས་པས་དག་པ། གསལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་རིག་པ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན། གང་ཞིག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་འགོག་
བདེན་གྱི་ཡོན་ཏན། གང་གིས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ལམ་བདེན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བསམ་མེད་གཉིས་མེད་རྟོག་མེད་པ། །དག་གསལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས། །གང་ཞིག་གང་གིས་ཆགས་བྲལ་
བ༑ ༑བདེན་གཉིས་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཆོས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བསྡུ་ན་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། དང་པོ་གསུམ་འགོག་བདེན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང། ཕྱི་མ་གསུམ་ལམ་བདེན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཆགས་བྲལ་གཉིས་

[145A]༄༅། །ནི་འགོག་པ་དང། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་གིས་བསྡུས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིག་གྲོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་
སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་པའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དང། དོན་དམ་པའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གཉིས་ལས། དང་པོ་དང། འཕགས་པའི་གང་ཟག་དོན་གཅིག་གཉིས་པ་ནི། འགོག་བདེན་དང། ལམ་བདེན་ལྟ་བུའོ། །
ཐེག་ཆེན་གྱི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཆོས་ཅན། ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་རིག་པའི་ཡོན་ཏན། ཇི་སྙེད་པ་རིག་པའི་ཡོན་ཏན། ནང་རིག་པའི་ཡོན་ཏན། རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་ཆགས་ཐོགས་དམན་གསུམ་ཅི་རིགས་པས་དག་
པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ། རིག་པའི་ཡོན་ཏན། གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ནང་གི་ནི། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དག་པའི་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །བླ་མེད་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཉིད། །
ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བསྡུ་ན་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། དང་པོ་གསུམ་རིག་པའི་ཡོན་ཏན། ཕྱི་མ་གསུམ་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་དུ་འདུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་དང་ལྡན་པའི་
སྐྱབས་གནས་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན་མི་འཐད་དེ། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་ན། དེ་བརྒྱད་ཀ་དང་ལྡན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཟུགས་སྐུ་

[145B] ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་
དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རིག་གྲོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་པ་
དེ་དེ་བརྒྱད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་དེ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དགེ་འདུན་ལ་སངས་རྒྱས་དཀོན་
མཆོག་གི་ཁོངས་སུ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་གཏོགས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་ན། འདིར་བསྟན་གདམས་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་མ་ཡིན་དགོས་པ་ལུང་དེའི་དོན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་མཐར་ཐུག་གི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མེད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་དེ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། དྲི་བཅས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དྲི་མ་མེད། །དྲི་མེད་སངས་རྒྱས་
ཡོན་ཏན་རྒྱལ་བའི་མཛོད། །གང་ལས་དཀོན་མཆོག་དགེ་བ་གསུམ་འབྱུང་བ། །དོན་དམ་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དོ། ཞེས་དང། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་འདི་ཡི་རིགས། །ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ། །ཞེས་དང་

[146A]༄༅། །དེའི་དར་ཊཱིཀ་ལས། དོན་བསྡུ་ན། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་དཀོན་མཆོག་ནི་ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང། མཐར་ཐུག་གི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དུ་བསྒྲུབས་པས། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་པར་ཐལ་བའི་
སྐྱོན་མེད་དེ། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་གསུམ་མེད་པར་ཐལ། མཐར་ཐུག་གི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྐྱབས་གསུམ་པོ་དེ་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་ཐལ་ལོ། །
འདོད་ན། སྐྱབས་གསུམ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་སློབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཁོ་ན་རེ། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་སུ་ཐལ། སྐྱབས་གསུམ་པོ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁ་ཅིག་སྐྱབས་གསུམ་ཡིན་པ་མེད་ཟེར་ན། མི་འཐད་
དེ༑ སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང། ཆོས་དཀོན་མཆོག་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ་
ལམ་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་གི་སྒྲ་དངོས་སུ་འདོགས་
ཏེ༑ འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྲིད་པ་ལེན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་ཏུ་ཁས་བླངས་ནས། དོན་དམ་པར་བདག་མེད་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་དམ་བཅའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་

[146B] ཅེས་དང། རྒྱན་སྣང་ལས། ཇེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱུན་ཉིང་གང་ཟག་གཅིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཀུན་རྫོབ་པའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དང། དོན་དམ་པའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་འགལ་ཟེར་ན་མི་
འཐད་དེ། བྱང་འཕགས་ཡིན་ན། དོན་དམ་པའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དེ་ལྟར་དགོས་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་ནི་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་བསྙད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སྟོན་པ་བསྟན་པ་སློབ་དོན་གྱིས། །ཐེག་པ་གསུམ་དང་
བྱེད་གསུམ་ལ། །མོས་པ་གསུམ་གྱིས་དབང་བྱས་ནས། །སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། སྤྱིར་གསུང་རབ་ལས་སྐྱབས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གསུངས་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་
ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ཐོབ་བྱའི་སངས་རྒྱས་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་དང། གཞན་རྒྱུད་ལ་གྲུབ་ཟིན་པའི་སངས་རྒྱས་རྒྱུའི་སྐྱབས་དང། རིགས་ཅན་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ཡང་རྒྱུའི་སྐྱབས་དང། ལམ་ལ་མ་ཞུགས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་
མཆོད་པ་དང་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་བྱེད་པར་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་སུ་རྣམ་པར་བཞག་རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་

[147A]༄༅། །དང༑ ལམ་དུ་མ་ཞུགས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་བྱེད་པར་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་སུ་རྣམ་པར་བཞག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་
ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་དང། ལམ་ལ་མ་ཞུགས་ཀྱང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་བྱེད་པར་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་སུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གསུམ་ག་གྲུབ་སྟེ་
སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དེ་རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དེ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རྒྱུན་མཐའ་བའི་རྒྱུད་ལ་
འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རྣམ་མཁྱེན་དེ་དེའི་འབྲས་སྐྱབས་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་དེ་ཆོས་ཅན། དེའི་དུས་སུ་མེད་པར་ཐལ། དེའི་འབྲས་སྐྱབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བཞིན་པའི་མྱུ་གུ་ས་བོན་གྱི་དུས་སུ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡོད། དེ་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ས་བོན་འགག་བཞིན་པ་དང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། མྱུ་གུ་དེ་རང་དུས་སུ་སྐྱེ་བཞིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཞེས་
ཟེར་ན། ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བཞིན་པའི་མྱུ་གུ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། དེ་ཁོ་ཁོ་རང་དུ་ཐལ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མྱུ་གུ་ཡིན་ན་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་རྒྱུན་མཐའ་པའི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་

[147B] དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དེ་དེའི་
རྒྱུའི་སྐྱབས་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་འདྲའི་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཡིན་ན། དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་སེམས་
ཚོགས་ལམ་པ་དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ཡིན་ན། དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཡིན་ན་དེ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་
དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་ཏུ་ཐལ། དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་འཕགས་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཆོས་ཅན། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་ངེས་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། དེར་ཐལ། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་དང་རྒྱུད་
གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྔོན་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྐྱེ་བ་བླངས་མྱོང་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུས་དེ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ཆོས་ཅན། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ད་ལྟར་

[148A]༄༅། །གྱི་དུས་སུ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དམ་བཅའ་དེར་ཐལ། དེ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་དུས་སུ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དེའི་དུས་སུ་དེར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། གཞན་ཡང། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་རྒྱལ་པོ་ང་
ལས་ནུས་ཀྱི་དུས་སུ་རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུས་སུ་ཐལ། རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུས་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་དུས་སུ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེའི་དུས་སུ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་
དུས་སུ་རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་དུས་སུ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མདུན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལན་འདེབས་པ་པོ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་དེ་ད་ལྟར་
མེད༑ ཟེར་ན། དེ་ད་ལྟར་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་འབྲས་སྐྱབས་མཐར་ཐུག་ཏུ་གྱུར་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དེ་ད་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུས་ཆོས་ཅན། ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། སེམས་
ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཡིན་ན། ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མདུན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལན་འདེབས་པ་པོ་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཆོས་ཅན་
དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མདུན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལན་འདེབས་པ་པོ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་ཟིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར། ཁ་ཅིག་གིས། གང་ཟག་དེའི་འབྲས་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཡིན་ན་

[148B] ཟེར་ན། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་གྱུར་པའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རྟགས་གསལ་སླའོ། །གསུམ་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་དང། དོན་
དམ་པའི་སྐྱབས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སྤང་ཕྱིར་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཕྱིར། །མེད་ཕྱིར་འཇིགས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམ་གཉིས་དང་འཕགས་པའི་ཚོགས། །གཏན་གྱི་སྐྱབས་མཆོག་མ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་ནི། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཆོས་ཅན། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཚེ་གཟིངས་ལྟར་དུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དོན་ཤེས་པས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །གཟིངས་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རིགས། །ཞེས་དང། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་བར། ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྟན་པའི་ཆོས་དང། རྟོགས་པའི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་
མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་བརྗོད་པ་སྟེ་མིར་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །དེ་ཡང་ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་གཟིངས་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་བཤད། ཞེས་གསུངས། སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་བདེན་ཆོས་
ཅན༑ མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་གཟིགས་ངོར་རང་ཉིད་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་མ་བྲལ་བའི་རྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ་

[149A]༄༅། །དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ལས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར་དགོས་པའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རྟོགས་པའི་ཆོས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བས་རྣམ་
པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་འགོག་པའི་བདེན་པ་སྟེ། གང་གིས་དང་གང་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །དེ་ལ་ལམ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏོགས་ལ། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་
སོ༑ ༑དེ་ལ་ལམ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏོགས་ལ། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །གང་རྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མི་བདེན་པ། གང་མི་བདེན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་
གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཆོས་ཅན། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ལམ་དུ་མ་
གཏོགས་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་མར་མེ་རྒྱུན་ཆད་པ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མེད་པ་ནི་སྐྱབས་སམ་སྐྱབས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ལས་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་བཅུ་པ་བ་དང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཆོས་ཅན། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་དང་

[149B] །དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་འཚོལ་བ་བསླབ་པ་དང་བཅས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འཇིགས་
པ་དང་བཅས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་སྲིད་ཟད་པ་རྣམས་ཀྱང་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཟད་པར་འཇིགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་
རལ་གྲི་གདེངས་པའི་གཤེད་མས་སྐྱེས་བུ་ལ་བྱ་བ་བཞིན། དེས་ན་དེ་དག་ཀྱང་གཏན་དུ་མེད་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱབས་ནི་སྐྱབས་འཚོལ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། འོ་ན༑ དོན་དམ་
པའི་སྐྱབས་དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་མཐར་ཐུག་པའི་སྐྱབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། དམ་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི། །
སྐྱབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཡིན། །ཐུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལོན་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མ་ཚང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན༑ དེ་ལ་དེ་གསུམ་ཚང་སྟེ། སྐྱབས་གསུམ་གྱི་ཟླས་
ཕྱེ་བའི་ཚོགས་དགེ་འདུན་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ན་སྐྱབས་དེའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཚོགས་ཀྱང་དེ་ཡི་མཐར་ཐུག་ཕྱིར། །ཞེས་དང། གསེར་ཕྲེང་ལས། ཚོགས་ཀྱང་དེ་ཡི་མཐར་ཐུག་ཕྱིར། །

[150A]༄༅། །ཞེས་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མ་ཚང་ངམ་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་གཅད་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁྱོད་ཡིན་པའམ་ཁྱོད་ཀྱི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་དོན་དམ་པའི་
སྐྱབས་མེད་པ་གང་ཞིག་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་ལམ་གྱི་བགྲོད་པ་མཐར་མཐུག་པའི་སྐྱབས། ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྐྱབས་དོན་གཅིག་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་ལམ་གྱི་བགྲོད་པ་མཐར་ཐུག་
པའི་སྐྱབས། དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་དང་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་དོན་གཅིག་རོང་ཊཱིཀ་པ་ན་རེ། ལུང་གི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཆོས་ཅན། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཚེ་
གཟིངས་ལྟར་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སློབ་པའི་ལམ་བདེན་ཆོས་ཅན། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སློབ་པའི་འགོག་བདེན་ཆོས་ཅན། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་དགག་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། སློབ་པ་འཕགས་པ་ཆོས་ཅན། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན། ལུང་གི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་ན། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་
དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བཀའ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཆོས་ཅན། དམ་བཅའ་གཉིས་པ་ལ། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[150B] རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སླུ་བའི་ཆོས། །དེས་ན་དེ་དག་བརྫུན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཆོས་ཅན། དམ་བཅའ་གསུམ་པ་ལ། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་ག་ལ་འདོད་ན། མཐར་
ཐུག་གི་སྐྱབས་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ཡང། རྣམ་བཤད་ལས། ཁ་ཅིག་འདུས་བྱས་ཡིན་ན་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བསྟན་པར་འདོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བདེན་དང་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་མཐར་
ཐུག་གི་སྐྱབས་ཡིན་པ་འགོག་པའི་ལོག་རྟོག་གི་ཐ་ཆད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ལ་རྒྱང་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང། མེད་དགག་གཏན་ཚིགས་སུ་འགོད་པ་སོགས་ནི་དོན་མ་རྟོགས་བཞིན་དུ་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་
པ་དྲི་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་གཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ན་མཛེས་སོ། །ཞེས་གསུངས། ཁོ་ན་རེ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཆོས་ཅན། བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བསླུ་བར་ཐལ། འདོད་
པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། དེ་བརྫུན་པར་ཐལ། བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེ་ཆོས་ཅན། བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེ་ཆོས་ཅན། མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་
རི་བོང་རྭ་ཆོས་ཅན། མ་འོངས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་འོངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་ཅན། བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། ཁ་ཅིག་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་པའི་

[151A]༄༅། །སྐབས་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་དོན་དམ་པའི་སྐབས་ཡིན་ཟེར་ན་མི་འཐད་དེ། ཀུན་རྫོམ་པའི་སྐབས་ཡིན་ན། གནས་སྐབས་ཀྱི་སྐྱབས་ཡིན་དགོས། དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ཡིན་ན། མཐར་ཐུག་
གི་སྐྱབས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བཇོད་པའི་རྒྱུན་མཚན་ཡོད་དེ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཐུན་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་པས་
དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་པྱིར། ཆོས་མཐུན་དྲུག་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་དཀོན། དྲི་མ་མེད། མདོ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན། བསམ་པ་དགེ་བའི་རྒྱན་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་
མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང། ཆགས་སྡང་གིས་གཞན་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འབྱུང་བ་དཀོན་ཕྱིར་མེད་པྱིར། མཐུ་ལྡན་ཕྱིར་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི། །རྒྱན་གྱུར་ཕྱིར་དང་མཆོག་ཉིད་པྱིར། །འགྱུར་བ་
མེད་ཕྱིར་དཀོན་ཆོག་ཉིད། །ཆེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་གསུངས་ཚུལ་ནི། ཆེ་བ་ལྔ་ལྡན་གྱི་སྐབས་མདོར་བསྟན་པ། དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་མཆོག་ཏུ་སྒྲུབ་
པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཕྱིར་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཅན། སྐྱབས་སུ་སོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཆེས་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ། སྒྲུབ་པ་ཁས་ལེན་ཆེ་བ། རྟོགས་

[151B] ཉན་རང་ཟིལ་གྱིས་གནོད་པ། དབྱེ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དམོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་དང་ཁས་ལེན་རྟོགས་དང་ཟིལ་གནོད་པར། །དབྱེ་བའི་རང་བཞི་
དོན་རྣམ་བཞི་ཡི་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཐེག་པ་མཆོག་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་རར་སོང་བ་གང། །དེ་ནི་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་ལྔ་ཡོད་པའི་དབང་པོ་ནི། བློ་ལྡན་རྒྱལ་སྲས་
ཕགས་པ་ཆོས་ཅན། སེམས་ཅན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་ལས་བསྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཐེག་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། ཏེཧྒ་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་
མཁས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་གཉིས་ཀ་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། མྱང་འདས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་ཞིའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་གིས་སྟོང་པར་རོ་ཅིག་ཏུ་རྟོགས་
པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་བློ་ལྡན་དེ་སྐབས་འདིར་དམིགས་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བར་ཞུགས་པ་དང། ཐེག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་
ལ་མཀས་པར་ལྡན། །གང་ཞིག་མྱ་ངན་འདས་ལ་འཁོར་ཞི་རི་གཅིག་པ། །དེ་འདྲའི་བློ་ལྡན་དེ་འདིར་ཀུན་འགྲོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པ་ཆོས་ཅན། དགའ་བ་མང་པོས་བྱང་ཆུབ་

[152A]༄༅། །མཆོག་དོན་དུ་གཉེར་ཏེ། དེའི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པའི་སྨེས་དཔའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པ་དང་ལྡན་སྟེ། སྐྱོ་བ་མེད་པར་གཞན་དོན་གྱི་དཀའ་བ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་ནུས་པའི་ཕྱིར་
དེ་ཆོས་ཅན། ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་ཏེ། རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་སྤང་རྟོགས་མཉམ་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བློ་ལྡན་དེ་ནི་ཀས་ལེན་མཆོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་
ཉིད་ལས། གནག་ཞིག་དགའ་བ་མང་པོས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་དོན་གཉེར། །གང་ཞིག་སྐྱོ་བ་མེད་པར་དཀའ་བ་ཡང་དག་སྤྱོད། །གང་ཞིག་རྣམ་སངས་རྒྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀུན་མཉམ་འགྱུར། །བློ་ལྡན་དེ་ནི་ཁས་ལེན་མཆོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པ་ཆོས་ཅན། རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་ཏེ། བསོད་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཐོབ། སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་བླ་མར་གྱུར། སྲིད་པའི་བདེ་བ་ཐོབ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་
རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད། བློ་ཆོག་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། དེ་ཆོས་ཅན། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ལྡན་ཏེ། ཆོས་མང་པོའི་ཕུང་པོ་མ་ཆོག་རབ་རྟག་པའི་སྐུ་སྟེ་སྟོབས་སོགས་དགེ་བའི་ཚོགས་བསགས། སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་བག་
ཆགས་བཟློག་ཅིང་སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་མཐའ་ལས་རྣམ་པར་འགྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བསོད་ནམས་ཕུང་ཆེན་སྲིད་གསུམ་བླ་མ་སྲིད་པའི་བདེ་བ་དང། །སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་ཆེན་པོར་བཞི་བློ་མཆོག་བདེ་བ་དང། །ཆོས་མང་

[152B] །བདག་ཆགས་བཟློག་ཅིང་སྲིད་དང་ཞི་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ། །ཆེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པ་ཆོས་ཅན། ཉན་རང་གི་ཆོགས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོད་པ་ཡིན་
ཏེ། དེ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། དོན་ཆེ་བ་དང། མཐའ་ཡས་པ་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང། ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དགེ་བ་བཞི་པོ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། བྱེད་ལས་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ། ཡོན་ཏན་ལ་དབང་འབྱོར་བ་རྙེད་པ། ལྷག་མེད་དུ་ཡོན་ཏན་ཟད་མི་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ཉིད་ལས། བློ་ལྡན་ཡན་ཐོས་ཚོགས་བཅས་དགེ་བ་རྒྱ་ཆེ་དོན་ཆེ་དང། །
མཐའ་ཡས་རྟག་རྒྱུམ་མི་འཆད་ཟད་མི་ཤེས་པས་ཟིལ་གིས་གནོད། །དགེ་བ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་ཡོང་སྨིན་བྱེད། །དབང་འབྱོར་རྙེད་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ཞི་པོ་ཞི་བས་ཟད་མི་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། ཐེག་པ་
ཆེན་པོའི་སྐྱབས་འགྲོ་འདི་ཆོས་ཅན། ངོ་བོའི་དོན་དང་ལྡན་ཏེ། སངས་རྒྱས་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་འདོད་པས། དེ་སྐྱབས་སུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། རྒྱུའི་དོན་དང་ལྡན་ཏེ། སྙིང་བརྩེ་བ་ལས་བྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་
བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། འབྲས་བུ་དོན་དང་ལྡན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བྱེད་ལས་དང་ལྡན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕན་བདེ་ལ་འགོད་ཅིང་གཞན་དོན་གྱི་དཀའ་སྤྱད་ལ་སྐྱོབ་མེད་པར་

[153A]༄༅། །བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དུ་མ་དང་ལྡན་ཏེ། སྤང་བྱ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང། ཚོགས་གཉིས་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དབྱེ་ན་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། རགས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བ། བྲ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་
སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་འགྲོ་འདི་ནི་ཐེག་དམན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། འདི་ནི་དེ་དངོས་འདོད་པས་ཁས་
ལེན་དེ་ཡང་སྙིང་བརྩེ་ལས་རིག་བྱ། །དེ་ལས་རྣམ་པ་ཀུན་མཀྱེན་ཕན་དང་དཀའ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད། །ངེས་པར་འབྱུང་ལ་ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་རྟག་ཏུ་ལྡན། །བརྡ་དང་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པའི་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་
དཀྱབས་འགྲོ་འདི་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི། གསུམ་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་འགི་ཆོས་ཅན། རང་དོན་གྱི་ཆེ་བ་དང་ལྡན་ཏེ། ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་
དོན་གྱི་ཆེ་བ་དང་ལྡན་ཏེ། འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་ཏེ། མཚུངས་པ་མེད་པའི་འཕགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྒྱས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འདིར་
སོང་དོན་ཆེན་ལྡན། །དེ་ནི་ཚད་མེད་ཡིན་ཏན་འཕེལ་བར་འགྱུར། །འགྲོ་བ་འདི་ལ་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པས་ཁྱབ། །མཚུངས་མེད་འཕགས་ཆེན་ཆོས་ཀྱང་རྒྱས་པར་བྱེད། །ཆེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ། ཉམས་སུ་

[153B] ཡུལ་གང་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱུ་གང་ལ་བརྟེན་ནས། ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ། སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་ཕན་ཡོན། སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་བསླབ་པར་བྱ་བའི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་ཅན་
རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་སྐྱབས་གནས་མཐར་ཐུག་ནི་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱལ་མཚན་དམ་པ་ལས། །འཇིགས་པས་སྐྲག་པའི་མི་རྣམས་ནི། །ཕལ་ཆེར་རི་དང་ནགས་ཚལ་དང། །ཀུན་དགའ་ནི་མཆོད་ཀྱི། །
ལྗོང་ཤིང་རྣམས་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་སྟེ། །སྐྱབས་དེ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཞིང། །སྐྱབས་དེ་ཆོག་གྱུར་མ་ཀྱིན་ལ། །དཀྱབས་དེ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་ཀྱངྨ། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་མི་འགྲོལ་གྱིས། །གང་ཚེ་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་དང། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་སྐྱབས་
སོང་བ། །སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དང། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་འདས་བ་དང། །ཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བདེ་བ། །མྱ་ངན་འདས་པར་འགྲོ་འགྱུར་དང། །ཞེས་སོགས་དང། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གཙོ་བོ་རྒྱལ་བ་འགྲོ་བའི་མགོན། །
ཞེས་སོགས་དང། བསྟོད་པ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། །གང་ཞིག་ལ་ནི་ཉེས་པ་ཀུན། །གཏན་ནས་ཡོང་ཡེ་མི་མངའ་ཞིང། །གང་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལྡན་གྱུར་པ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཞིག་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་
ཞིང། །ཞེས་དང། སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ནི། །ཐར་པ་འཅོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ཆོས་ཅན། གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་གྱི་སྐྱབས་སུ་འོང་ཏེ། རང་ཉིད་

[154A]༄༅། །འཇིགས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ། གཞན་འཇིགས་པ་མྟཧཱ་དག་ལས་གྲོལ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས། གཞན་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉེ་རིང་མེད་པར་ཀུན་ལ་འཇུག་ཅིང། ལུས་ཅན་མཐའ་དག་གི་མགོན་སྐྱབས་དང་
དཔུང་གཉེན་དམ་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྐྱབས་འགྲོའི་རྒྱུ་ཡོད་དེ། རང་ཉིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་གིས་འཇིགས་ཤིང། དེ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་ལ་ཡོད་པར་ཤེས་པ་ནི། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་བློ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ལམ་ངོ་བོ་ཡོད་དེ། རྒྱུ་གཉིས་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་སྡུག་
བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་དཀྱོབས་པར་བློ་ལིངས་ཀྱིས་སྒྱུར་ཞིང་དམ་བཅའ་ལ་ཁས་ལེན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རིགས་སུ་གནས་པ། སྐྱབས་འགྲོའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་ནི་འཇིགས་པས་རྣམ་སྐྲག་ནས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་
ལ་བདག་ཉིད་འབུལ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ལུས་ངག་གི་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་གསུམ་ཡོད། མཚན་གཞི་ནི་ལུས་ཀྱི་ཕྱག་སོགས་སོ། །དེ་ལ་དམན་མཆོག་གི་སྒོ་ནས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོའི་དེ་
གསུམ་དུ་ཡོད། དང་པོ་ནི། རང་ཉིད་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ཙམས་ལས་ཐར་པའི་ཕྱིར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། རང་ཉིད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པའི་ཕྱིར་དུ་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། སེམས་

[154B] །ས་མཚམས་ཀྱི་སྒོ་ནས། རྒྱུ་དུས་ཀྱི་སྐྱབས་འགྲོ་དང། འབྲས་དུས་ཀྱི་སྐྱབས་འགྲོ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་
སྐྱབས་འགྲོ་ལྟ་བུ། །གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་སྐྱབས་འགྲོ་ལྟ་བུའོ། །ཕྲ་རགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྡ་རྣམས་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་དེ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་མཁན་སློབས་ལ་སོགས་པ་
གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔོན་སྐྱབས་འགྲོ་བྱས་བའི་བག་དཕྱགས་གློ་བུར་དུ་འཆར་བ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་རྟོགས་པའི་མཐུན་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་ལྟ་
བུའོ། །བཞི་པ་ཕན་ཡོན་ནི། སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཏེ། སྡིག་ལྟུང་མཐའ་དག་འཇོམས་པར་བྱེད། ཚོགས་གཉིས་རླབས་པོ་ཆེ་རྫོགས་པར་བྱེད། ཉེར་འཚེ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱོབས་པ་དང། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་
པ་སོགས་ཡོན་ཏན་གསར་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང། ཐོབ་ཟིན་མི་ཉམས་པར་སྤེལ་བ་དང། རིགས་སད་པར་བྱེད་པ། བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྡད་དུ་ཡང། སྐྱབས་སོང་བསོད་
ནམས་གཟུགས་མཆིས་ནས། །སྟོང་གསུམ་འདི་ཡང་སྣོད་དུ་ཆུང། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཆུ་ཡི་གཏེར། །ཕུལ་གྱིས་གཞལ་བར་གལ་ནུས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ལ། སོ་སོའི་བསླབ་བྱ་དང། ཐུན་མོང་པའི་བསླབ་བྱ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། དགག་པའི་བསླབ་བྱ་དང་

[155A]༄༅། །སྒྲུབ་པའི་བསླབ་བྱ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མྱང་འདས་ཀྱི་མདོ་ལས། གང་ཞིག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་བ། །དེ་ནི་ཡང་དག་དགེ་བསྙེན་ཏེ། ནམ་དུའང་ལྷ་ནི་གཞན་དག་ལ། །སྐྱབས་སུ་སོང་བ་མ་ཡིན་
ནོ། །དྨ་པའི་ཆོས་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་བ། །འཚེ་ཞིང་གསོད་པའི་སེམས་དང་བྲལ། །དགེ་འདུན་ལ་ཡང་སྐྱབས་འགྲོ་བ། །མུ་སྟེགས་ཅན་དང་འགྲོགས་མི་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བཤེས་སྦྲིང་ལས། ཇི་ལྟར་
བདེ་གཤེགས་སྐུ་གཟུགས་ཤིང་ལ་སོགས། །བགྱིས་པ་ཇི་འདྲ་ཡང་རུང་མཁས་པས་མཆོད། །ཆེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་རང་གི་སྲོག་ལས་ཀྱང་གཅེས་པར་བཟུང་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་
དྲན་པ་དང། ཕྱག་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་གུས་པར་བྱ་ཞིང། མ་དད་པའི་སེམས་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་མི་འབྱུང་བ་ལ་བསླབས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཚུགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེ་བདག་
ཉིད་ཆེན་པོས་ཀྱང། སྐྱེད་དགུ་འཇིགས་རུང་འཁོར་བའི་གཡང་ས་རུ། །གྲོགས་མེད་གཅིག་པུ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་ན། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་འདྲ་བའི་སྐྱབས་གནས་མེད། །དེ་ཕྱིར་བསམ་པ་ཐག་པས་སྐྱབས་སུ་སོང། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    མ་ཞེན་ཞེས་པས་བྱ་བ་ངན་ཞེན་གྱི་ལེ་ལོ་སྤོང་བྱེད་མ་ཞེན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གདམས་པ་དེ་འཆད་ན། དེའི་ཚུལ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་མདོ་ལས་གསུངས་ཚུལ་དང། བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་འགྲེལ་

[155B] དང་པོ་ནི། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའི་སྐྱབས་སུ། བྱང་ཆེན་ཁ་ན་མ་ཐོབ་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལས་འཕྲོས་ནས། དེ་སྐད་
ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤའ་རི་དཝ་ཏིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆེན་ལུས་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོབ་པ་དང་བཅས་པ་གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤའ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤའ་རི་དཝ་ཏིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆེན་འདི་སྙམ་དུ་གང་གི་ལུས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་བརྩོན་པའི་ལུས་དེ་ནི་གང་ཡིན། གང་གིས་ངག་གི་ལས་གང་གིས་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡང་
དག་པར་བརྩོན་པའི་ཡིད་དེ་ནི་གང་ཡིན་སྣམ་པ་འདི་ནི་ཤའ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆེན་ལུས་དང་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་བརྩོན་པ་ཁ་མ་མ་ཐོབ་པ་དང་བཅད་པའོ། །ཞེས་པ་ནས་ཤའ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལམ་འདི་ལ་འགྲོ་ཞིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་མདོའི་དོན་བཤད་པ་ལ། མ་ཞེ་ན། ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། བརྩོན་འགྲུས་བཙམས་པ་ཉིད་
ཀྱིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ལས། ལུས་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ཉམས་ཉིད་ཀྱིས་ལ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བས་མ་ཞེན་པ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ནོག་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པའི་མདོམས་པ་དང། ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ཤའ་

[156A]༄༅། །རི་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆེན་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། སྒོ་གསུམ་བྱ་བ་ངན་པ་ལམ་ཞེན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གདམས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བསོད་ཉམས་དེ་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་ཞེན་པར་
འགྱུར་པའི་ལེ་ལོ་སྤོང་ཕྱིར་དུ་ལུས་ངག་སོགས་བདེན་མེད་དུ་མཚུངས་པར་གདམས་པའི་མདོ་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན༑ ཡོངས་སུ་མི་ངལ་དང། །ཞེས་པས་སྐྱིད་ལུག་པའི་ལེ་ལོ་སྤོང་བྱེད་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གདམས་པ་དེ་
འཆད་ཚུལ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་མདོ་ལས་གསུངས་ཚུལ་དང། བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་འགྲེལ་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་སྤྱོད་པ་ནི་ཐུབ་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལས་འཕྲོས་ནས། བཅོམ་ལྡན་
འདས་བྱང་ཆེན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་རྣམས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུབ་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཞཱ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་སུ་མི་རློམ་པ་དང་
ཞེས་པ་ནས། ལུས་གང་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནང་ནས་པདྨར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བུའི་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ཡོངས་སུ་མི་ངལ་
དང༑ ༑ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་ཀྱང་འདོད་པའི་དོན་མ་གྲུབ་ན་དངངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བས་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་མེད་པ་ལ། གཟུགས་ལ་

[156B] ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་གཟུགས་སུ་མི་རློམ་པ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། ཡོངས་སུ་ངལ་བ་
མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གདམས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ནས་རྫོགས་བྱང་གི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་སྐྱོ་ངལ་སེལ་བའི་ཕྱིར་དུ་འདོམས་པའི་མདོ་ཚིག་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན༑ ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། །ཞེས་པས་བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པའི་ལེ་ལོ་སྤོང་བྱེད་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གདམས་པ་འཆད་ཚུལ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་མདོ་ལས་གསུངས་ཚུལ་བསྟན་བཅོས་
ཀྱིས་འགྲེལ་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རི་དྭ་ཏིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་
ཤཱ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆེན་ཡེ་ཤེས་གང་དང་ལྡན་པས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །དེ་
དག་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་ཡང་ཉན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་རློམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། ཞེས་གསུན་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིགས་

[157A]༄༅། །དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་རེ་རེའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་ལུང་མོད་པར་བྱ་ན་སེམས་ཞུམ་པར་འགྱུར་བས་ལམ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་
པ་ཉིད་དུ་བསླབ་པའི་གདམས་ངག་དང། ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། བྱང་ཆེན་ཡེ་ཤེས་གང་ལགས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གདམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་
མེད་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལ་དོན་རེ་རེའི་ཕྱིར་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ལུང་ནོད་པར་བྱ་དགོས་ན་དེ་ལྟ་བུ་བདག་གིས་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་སེམས་ཞུམ་པར་གྱུར་པའི་ལེ་ལོ་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་དུ་འདོམས་པའི་
མདོ་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་དུ་བསྟན་པའི་གདམས་ངག་ལ་བསླབས་པས་སེམས་ཞུམ་པ་སེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་ལ་བསླབས་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་བསླབ་པར་
འགྱུར་པའི་ཕྱིར། འོ་ན༑ སྤྱན་ལྔ་དང་ནི། ཞེས་པས་སྒྲུབ་པ་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འགོག་པའི་རྒྱུ་སྤྱན་ལྔ་ལ་གདམས་པ་དེ་འཆད་ན་འཆད་ཚུལ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་མདོ་ལས་གསུངས་ཚུལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་འགྲེལ་ཚུལ། མཐའ་
དཔྱད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤཱ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆེན་གང་དག་མིག་ལྔ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་སྦྱོང་བར་འདོད་པ་ཡོད་དེ། མིག་ལྔ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་དང་སྦྱོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤཱི་མིག་དང། ལྷའི་མིག་དང་

[157B] ཆོས་ཀྱི་མིག་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིག་གོ་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆེན་ཤཱི་མིག་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ལགས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། སྤྱན་ལྔ་དང་
ནི༑ ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། ཤའི་མིག་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས། འདི་ལ་ཚིག་དོན་དངོས་དང། མཇུག་བསྡུ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མི་གི་སྒོ་ནས་གདམས་པ་དང། དོན་གྱི་སྒོ་ནས་
གདམས་པ་དང། ཇི་ལྟར་གདམས་པའི་ཚུལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤའི་མིག་དང། ལྷའི་མིག་དང། ཤེས་རབ་གྱི་མིག་དང། ཆོས་ཀྱི་མིག་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ཤའི་མིག་
དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྷའི་དང་ཤེས་རབ་དང་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤའི་སྤྱན་ལ་གདམས་པ་ནི། མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རི་དྭ་
ཏིའི་བུ་བྱང་ཆེན་ཤའི་མིག་གིས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་མཐོང་བ་ཡོད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐོང་བ་ཡོད་དོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་སོ་སོར་ངེས་
བ་དང། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ལྷའི་སྤྱན་ནི། ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆེན་ལྷའི་མོག་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ལགས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་རིགས་ཀྱི་

[158A]༄༅། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་མིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་འཆད་པ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང། ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ་ཤེས་
རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནི། ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆེན་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆེན་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་དང་ལྡན་པས་འདུས་བྱས་སམ་
འདུས་མ་བྱས་སམ། དགེ་བའམ་མི་དགེ་བའམ། ཁ་ན་མ་ཐོབ་བ་དང་བཅས་པའམ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའམ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའམ། ཟག་པ་མེད་པའམ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའམ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའམ་
འཇིག་རྟེན་པའམ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་རུང་སྟེ། ཆོས་གང་ཡང་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་
མི་རྟོག་པ་དང། ཞེས་གསུངས། བཞི་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནི། ཤཱ་རི་དྭ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་མིག་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་
མིག་ནི་གང་ཟག་འདི་དི་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་དང། ཞེས་གསུངས། ལྔ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ལ་གདམས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་

[158B] བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིག་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་
བཞག་ནས། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རྦ་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅན་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་
པར་རིག་པ་བཞི་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མིག་གང་གིས་བྱང་ཆེན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་མཐོང་བའམ། མ་ཐོས་པའམ། མ་བསམ་པའམ། རྣམ་པར་
མ་ཤེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ནི་བྱང་ཆེན་བླ་ན་མེད་པའི་རྫོགས་བྱང་དུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིག་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམས། ཞེས་གསུངས། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་ཏེ་སྟོན་པ་ལ། ཤཱ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆེན་མེག་ལྔ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཕྱིན་དྲུག་ལ་བསླབ་པར་
བྱའོ༑ ༑ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ་སྟོན་པ་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་སློབ་བ། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་སྟོན་པ་ལ། སྤྱན་ལྔ་ལ་འདོམས་པ་དང། ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ་ལ་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ས་

[159A]༄༅། །མཚམས། རྒྱུ༑ རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བའི་དགོས་པ་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་
བའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་རིག་པ། སྤྱན་གྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་ལ་ལྔ་ལས། སྤྱན་ལྔའི་ནང་ཚན་གང་ཞིག་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ཤའི་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་དཔག་ཚད་བརྒྱའི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་མངོན་
སུམ་དུ་མཐོང་བའི་རིག་པ། ཤའི་སྤྱན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་གང་ཞིག་དེར་གྱུར་པའི་ལྷའི་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མངོན་གསུམ་མཐོང་བའི་རིག་པ། ལྷའི་སྤྱན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་གང་ཞིག་
རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་དམིགས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་གང་ཞིག་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་པ། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་གང་ཞིག་ཆོས་
ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་མཚན་ཉིད། ཁོ་ན་རེ། ཤའི་སྤྱན་ཡིན་ན། ཤེས་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཤའི་མིག་དེ་དེ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཤའི་མིག་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཤའི་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བར་ཐལ། ལྷའི་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཚེ་འདིར་བསམ་གཏན་བསྒོམ་

[159B] མངོན་པར་ཤེས་
པ་ནི་དེས་བདག་རྐྱེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་གཉིས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྷའི་མིག་གིས་དེ་འདྲའི་གཟུགས་མཐོང་བའི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་པའི་དོན་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྤྱན་དང་པོ་དབང་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། སྤྱན་ལྔ་པོ་གང་རུང་ལ་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཡིད་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཆོས་
ཅན༑ དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁོ་ན་རེ། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་
ལམ་པར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ལུང་གི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་
རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་བོ། །ཞེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མིག་དེ་མཐོང་ལམ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱན་སྣང་ལས། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །ཞེས་

[160A]༄༅། །གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། དེས་ན། ཤའི་སྤྱན་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ནས་སྟོང་གསུམ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་མདོ་ལས་གསུངས་ན། འདིའི་ཡུལ་སྟོང་གསུམ་ཚུན་ཆད་དུ་ངེས་སམ་ཞེ་ན་
སྟོང་གསུམ་ཚུན་ཆད་ངེས་པར་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དཔག་ཚད་བརྒྱའི་གཟུགས་ཙམ་མཐོང་བ་ནས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་གཟུགས་མཐོང་བའི་བར་ཅི་རིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ནས་སྟོང་
གསུམ་ཚན་ཆད་ཅི་རིགས་པ་ཡུལ་དུ་ངེས་པར་ཉི་སྙང་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤའི་མིག་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་
སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལུང་དེས་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་བསྟན་ཡུལ་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཤའི་སྤྱན་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་
སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དང། ཤའི་སྤྱན་དེ་ནི་བདག་འབྲས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྤྱིར་ཡུལ་ལྔ་པོ་འདི། དབང་པོ་ལྔའི་བདག་འབྲས་སམ་
དབང་འབྲས་ཡིན་ཏེ། ནང་དུ་དབང་པོ་ལྔ་གྲུབ་པའི་དབང་གིས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཡུལ་ལྔ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ལ་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གང་རུང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་ཟེར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་

[160B] དེ་གང་རུང་དེའི་དངོས་གཞལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ༑ ལྷའི་སྤྱན་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆི་འཕོ་བ་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་
ནུས་མཐུ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རང་གི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་མིག་དབང་གཟུགས་ཅན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དཔག་ཚད་བརྒྱའི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་རིག་པ། ཤའི་སྤྱན་གྱི་མཚན་ཉིད། རང་གི་བདག་
རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་དབང་གཟུགས་ཅན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་གསུམ་ཚན་ཆད་ཀྱི་གཟུགས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་རིག་པ། །ལྷའི་སྤྱན་གྱི་མཚན་ཉིད། ཟེར་ན། དང་པོ་ལ། བྱང་
སེམས་ཚོགས་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤའི་སྤྱན་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དབང་ཤེས་སུ་ཐལ་ལོ། །འདོད་ནི་ནུས་ཏེ། ཚུལ་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཕྲ་རགས་ཚད་བསྐལ་གྱི་གཟུགས་མི་
མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། བར་ཆོད་ལ་སོགས་ཡོད་ན་ཡང། །དབང་ཤེས་བློ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷའི་སྤྱན་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། ལྷའི་
སྤྱན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དབང་ཤེས་སུ་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་དབང་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་རང་གི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུད་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ལས་

[161A]༄༅། །གཞན་པའི་རང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ངོནས་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རིག་པ། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་མཚན་ཉིད། ཟེར་ན། རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་
ཅན༑ མཚོན་བྱ་དེར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ཐོབ་པའི་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། འཕགས་པའི་གང་ཟག་པོ་རྣོན་རྟུལ་གྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྒྱུན་
ཞུགས་ཞུགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་དེ་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། རྣམ་བཤད་ལས། ཤའི་སྤྱན་ཚོགས་ལམ་ནས་དང། ལྷའི་སྤྱན་སྦྱོར་ལམ་ནས་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་
མཐོང་ལམ་མཉམ་གྮ་ནས། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་མཐོང་ལམ་རྗེས་ཐོབ་ནས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང། རྗེས་མཐུན་པ་ས་བརྒྱད་པ་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། དམན་ལམ་སྣོགྣ་དུ་སོང་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་
ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཤའི་སྤྱན་ཐོབ་པ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ལྷའི་སྤྱན་ཐོབ་པ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པ་དང་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་
ཤེས་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པར་གསུངས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་མཚན་ཉིད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དང་རྗེས་མཐུན་པ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། འོན་ཀྱང་ལྷའི་སྤྱན་ཚོགས་ལམ་ནས་ཐོབ་པ་ལ་སྐྱོན་

[161B] ས་བརྒྱད་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་གི་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཐོབ་པར་གསུངས་པས་རྗེས་མཐུན་པ་དེ་ནས་ཡོད་དེ། །ཞེས་གསུངས། དེ་རྣམས་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་ངེས་བཟུང་གི་ས་མཚམས་དེ་ནས་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷའི་སྤྱན་ཐོབ་
པའི་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཀྱང་ཡོད། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ཐོབ་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འཕགས་པའི་
གང་ཟག་གི་དབང་པོ་རྣོན་རྟུལ་གྱི་རིམས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ཐོབ་པའི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། མདོ་ལས། བྱང་ཆེན་མིག་ལྔ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་
འདོད་པ་དང། རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སློབ་པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། རྣམ་བཤད་ལས་
སྤྱན་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་སྟོང་གསུམ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང། རང་གི་གདུལ་བྱ་ལ་སོགས་པ་གང་ན་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང། གཉིས་པས་གདུལ་བྱ་གང་དུ་ཤི་འཕོས་ཤིང་
སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང། གསུམ་པས་གདུལ་བྱ་གདུལ་བའི་ཐབས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་ཤིང། བཞི་པས་གྲོགས་དང་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྣོན་རྟུལ་བྱེ་བྲག་རྣམས་ལེགས་པར་ཤེས་པ་དང། ལྔ་པ་

[162A]༄༅། །རྗེས་མཐུན་པ་ཙམ་ཐོབ་ནས་ཡང་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ཕལ་ཆེར་ཤེས་ནས་སྒྲུབ་པ་ལ་ནང་ནས་བསྐུལ་ཞིང་བཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་རང་དབང་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། །
དོན་བསྡུ་ན། སྤྱན་ལྔ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་རང་དབང་དུ་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྤྱན་ལྔ་ལ་བརྟན་པ་ལ་དེ་
ལྟར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བརྟེན་ཚུལ་དང། འགལ་རྐྱེན་སྤོང་ཚུལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཐེན་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་
ལེན་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དེ་ལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་པ་དང། བདག་གི་ལེགས་སྨོན་སྔོན་ཡང་བསོད་ནམས་བགྱིས། །འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་ཁྱོད་
ལ་མངའ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མཐུན་པའི་ཡུལ་ཡོད་དེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། བློ་ལྡན་གང་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ། །ལེགས་པར་རྙེད་དང་གནས་བཟང་དང། །ས་བཟང་བ་དང་གྲོགས་བཟང་དང། །རྣལ་འབྱོར་བདེ་
བའི་ཡོ་བྱད་ལྡན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བསྟེན་བྱའི་སྐྱེས་བྱ་དམ་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོས་མང་དང། །བདེན་མཐོང་སྨྲ་མཁས་བརྩེ་བ་ཅན། །སྐྱེ་མེད་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ནི། ཆེན་པོ་ཡིན་

[162B] །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྨོན་ལམ་བཏབ་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། དམིགས་པ་བཟང་དང་སྟོན་པ་བཟང། །ཐབས་བཟང་བ་དང་ངེས་འབྱུང་དང། །སྦྱོར་བ་བཟང་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །ཡང་དག་སྨོན་ལམ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ༑ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དམིགས་པ་བཟང་པོ་ཐེག་ཆེན་ལ་དམིགས། སྟོན་པ་བཟང་པོ་ཚོགས་སྤེལ། ཐབས་བཟང་པོ་ཞི་ལྷག་བསྒོམས། ངེས་འབྱུང་བཟང་པོ་ཅུང་ཅད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན། སྦྱོར་བ་བཟང་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟག་སྦྱོར་དང་
གུས་བྱོར་རྒྱུན་དུ་བརྟེན་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྔོན་བསོད་ནམས་གསགས་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། དགའ་དང་དལ་བར་སྐྱེ་བ་དང། །ནད་མེད་དང་ཏིང་འཛིན། །རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། །སྔོན་ཆད་
བསོད་ནམས་བྱས་པ་ཉིད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། །གཞུང་དོན་ནི། བྱང་ཆེན་ཆའི་མིག་གི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། སྤྱན་ལྔ་ལ་གདམས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱན་ལྔ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་མཐོ་དམན་དང་ཡོན་
གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཐོབ་བོ། །ཞེས་འདོམས་པའི་མདོ་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན༑ ཤའི་སྤྱན་གྱི་སྐབས་སུ། དཔག་ཚད་བརྒྱ་མཐོང་བ་ཡོད་དོ། །ཞེས་སོགས་སྨོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་མཐོ་མན་དང་ཡོན་
ཏན་ཆེ་ཆུང་གི་རིམ་པས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་མིག་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་གསུངས་པའི་དོན་ཡོད་དེ། དེ་དག་གིས་མིག་དང་དེའི་ཡུལ་དང། ལྷ་དེ་དག་གི་བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་བྱང་སེམས་

[163A]༄༅། །ཀྱི་ལྷའི་མིག་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་མིག་གིས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལྷའི་མིག་མི་ཤེས་པར་གསུངས་པའི་དོན་ཡོད་དེ། དེ་དག་གིས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལྷའི་སྤྱན་ཅི་འདྲ་བ་དང་དེའི་སྤྱོད་
ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གནས་གཙང་གི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཤེས་མི་ནུས་པ་མེད་དེ། དེ་རྣམས་འཕགས་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ནི་གནས་གཙང་གི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཐེན་གྱི་འཕགས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑    ༈   འོ་ན༑ མངོན་ཤེས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་དྲུག་དང། ཞེས་པས་སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་མངོན་ཤེས་དྲུག་ལ་གདམས་པའི་གདམས་ངག་འཆད་ཚུལ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་མདོ་ལས་གསུངས་ཚུལ་དང། བསྟན་བཅོས་
ཀྱིས་འགྲེལ་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཤཱ་རི་ཏིའི་བུ་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆེན་མངོན་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་སྟེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། མངོན་ཤེས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་དྲུང་དང། ཞེས་གསུངས། དེ་
ཉིད་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས། འདི་ལ་ཡང་མིང་གི་སྒོ་ནས་གདམས་པ་དང། དོན་གྱི་སྒོ་ནས་གདམས་པ་དང། ཇི་ལྟར་གདམས་པའི་ཚུལ། མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན།༑ མངོན་ཤེས་དྲུག་དང་
ཞེས་འཆད་ན། དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་སྟོན་པ་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་དང། ལྷའི་རྣ་བ་དང། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ལྷའི་མིག་དང། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་

[163B] གཉིས་པ་ལ་དྲུང་ཡོད་པའི་རྡུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་ལ་གདམས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆེན་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་སྟེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ས་ཆེན་
པོ་འདི་ཡང་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད་ཅིང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང། ཞེས་གསུངས། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་ནི། དེ་ནི་ལྷའི་རྣ་བའི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་མི་
ལས་འདས་པས། ལྷ་དང་མི་གཉིས་ཀའི་སྒྲ་ཐོས་ཏེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་སྒྲ་ཆུང་ངུ་དང་ཅིག་ཤོས་ཐོས་པ་དང། ཞེས་གསུངས། གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ནི་
དེས་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་དང་གང་ཟག་ཕ་རོ་གྱི་སེམས་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། གཞན་གྱི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་
ཞེས་གསུངས། སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་མངོན་ཤེས་ནི། དེ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པས་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །།ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། རང་དང་གཞན་གྱི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་དུ་
མརྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ཞེས་གསུངས། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ནི། དེ་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མི་ལས་འདས་པས་སེམས་ཅན་འཆི་འཕོ་བ་དང། སྐྱེ་བ་དང། མདོག་སྐུག་པ་དང། མི་སྡུག་པ་དང། བཟང་བ་དང། ངན་པ་དང། ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་

[164A]༄༅། །དུ་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དང། ཞེས་གསུངས། ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་ཤེས་ལ་གདམས་པ་
ནི༑ དེ་མི་སྐྱེ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མི་ལྟུང་ཞིང། བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པར་བྱའོ་སྙམས་པ་མ་གཏོགས་ཆོས་གཞན་འགའ་
ལ་ཡང་སྨོན་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། དེའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་རྣམས། ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟར་དོན་བསྡུས་ནས་གདམས་པ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པས་མངོན་
པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ་སྟོན་པ་ལ། གཟོད་མ་ནས་ཞི་ཉིད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། བཞི་པ་སྟོན་པ་ལ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་འདོམས་པ་དང་
ཞེས་གསུངས་གཞུང་དོན་ནི་བྱང་ཆེན་མངོན་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་བོ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་གདམས་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡུལ་གཟིགས་པའི་ནུས་པ་བསྟན་ནས། དེ་དྲུག་
པོ་དོན་དམ་པར་ཅེས་འདོམས་པའི་མདོ་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། མངོ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན། བརྟེན་པ་མངོན་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན། ས་མཚམས། རྒྱུ༑ དགོས་པ། ཁྱད་པར་དང་དདྲུག་ལས། དང་པོ་ནི། མངོན་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་རང་གི་བདག་

[164B] ཀུན་བཏུས་ལས། ཕྱི་རོལ་པའམ། ཉན་ཐོས་སམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་རུང་སྟེ་དག་པའི་བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་འགྲུབ་བོ། །
ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཤེས་པར་རྣམས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་རབ་མཐའི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡོན་ཏན་ལྷག་མ་རྣམས་ནི། ཉན་ཐོས་སམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲུབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མངོན་ཤེས་དྲུག་ཀ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ལ་མི་བརྟེན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། མངོན་ཤེས་དྲུག་ཀ་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་
ནས༑ ཞེས་གསུངས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རང་གི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རིགས་སུ་གནས་པ། མངོས་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་དྲུག་
ཡོད་དེ། མངོན་ཤེས་དྲུག་གི་ནང་ཚན་གང་ཞིག། ས་གཡོ་བ་དང་གཅིག་ཏུ་སྒྱུར་ཞིང་མང་པོར་སྤྲུལ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་ནུས་པའི་རིག་པ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། རྫུ་འཕྲུལ་ཙམ་ལ་དབྱེ་ན་ལས་ལས་བྱུང་བ། སྔགས་ལས་བྱུང་བ། སྨན་ལས་
བྱུང་བ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། མིའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུ་དང། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང། སྲིན་པོ་དང། ཤ་ཟ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི་སྔགས་འགའ་ཞིག་བགྲངས་པའི་

[165A]༄༅། །མཐུས་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན་ནུས་པ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི།སྨན་འགའ་ཞིག་བཅངས་པ་ཙམ་གྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན་ནུས་པ་ལྟ་བུ། བཞི་པ་ནི། སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་ལྟ་བུ། དེ་གང་ཞིག། རང་གི་བདག་རྐྱེན་
དུ་གྱུར་བའི་ལྷའི་རྣ་བ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སྒྲ་ཕྲ་རགས་ཤེས་པ། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ལྷའི་རྣ་བ་ཙམ་ལ་དབྱེ་ན། སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ། ལས་ལས་བྱུང་བ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་
བསམ་གཏན་བཞི་པ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷའི་རྣ་བ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་དེ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་དེ་ལྟ་བུ། ཁ་ཅིག། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟེར་ཕྱི་མ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་སྣོན་
བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དུ་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་གང་ཞིག། གཞན་གྱི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་མ་བཅས་སོགས་ཤེས་པའི་རིགས་སུ་གནས་པ། གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་
ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། རིགས་གནས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་རོལ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་དེ་གཞན་གྱི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་མ་བཅས་སོགས་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་དེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་
དེ་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཞན་སེམས་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་དབྱེ་ན། སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་དང། ལས་ལས་བྱུང་བ་དང། རིག་བྱེད་ལས་ཤེས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བ་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི་འདོད་ལྷ་དང་འདྲེ་ཕལ་ཆེར་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་

[165B] བར་སྲིད་པ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། རྟོག་གེ་བ་མཁས་པ་ལྟ་བུ། བཞི་པ་ནི་སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་དེ་ལྟ་བུ། དེ་གང་ཞིག། རང་གཞན་གྱི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རིགས་སུ་གནས་པ། སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། རིགས་
གནས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྔར་བཞིན། སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་ཙམ་ལ་དབྱེ་ན་སྔར་བཞིན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ལྷ་འདྲེ་ཕལ་ཆེར་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི་དམྱལ་བ་པ་ལྟ་བུ།། གསུམ་པ་ནི། སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་མངོན་ཤེས་ལྟ་བུ། དེ་གང་ཞིག་
རང་གི་བདག་སྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ལྷའི་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་སུ་མི་འཐད་དེ། དེ་གཉིས་ཡིད་ཤེས་ཡི་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་
བཞི་པའི་ལྷ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི་སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་དེ་ལྟ་བུའོ། །ལྷའི་མིག་དང་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་འདི་ཉིད་དབང་ཤེས་སུ་འཐད་དེ། དེ་གཉིས་ཡིད་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་
ཡིན་ཨ་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་བཞི་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་མེད་པར་ཐལ། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་
དབང་ཤེས་གང་ཞིག། དེའི་རྒྱུད་ལ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཅད་ཀྱི་སས་བསྡུས་ཀྱི་དབང་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཡན་ཅད་ཀྱི་སས་བསྡུས་ཀྱི་དཔྱོད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་དེ་
[#DATA INCOMPLETE HERE]



