
[001A]༄༅། །དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་དཀའ་འགྲེལ་རྩོམ་འགྲོ་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་ཡང་སྙིང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

[001B] །ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ། །ཚད་མའི་སྟོན་པ་ཟླ་བྲལ་ཤཱཀྱའི་ཏོག་ཟབ་རྒྱས་བསྟན་པའི་སྲོག་འཛིན་བྱམས་འཇམ་དབྱངས། །དེ་རྗེས་བསྟན་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་པོ། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་
སོགས་གཙུག་ན་རྒྱལ། །རབ་འབྱམས་ཞིང་དུ་རྒྱལ་བསྟན་སྙིང་པོའི་དོན། །ཉི་ལྟར་གསལ་མཛད་འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་དང། །དེ་ཉིད་དགྱེས་བཞད་འཇིགས་མེད་སྨྲ་བའི་དབང། །རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞབས་པདྨར་སྤྱི་བོས་འདུད། །འདི་ཕྱིར་ཕན་དང་
བདེ་བ་ལེགས་པའི་ལམ། །ཇི་སྙེད་གསུངས་པའི་སྙིང་པོ་ཐར་པའི་སྒོ། །ཇི་བཞིན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་གདམས་པ་མཆོག་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ཐར་འདོད་འཇུག་ངོགས་ཡིན། །བདག་འབྲས་གཏིང་མཐའ་དཔོག་པར་མི་ནུས་
ཀྱང༑ ༑ཐེ་ཚོམ་ཙམ་གྱིས་སྲིད་པ་ཆུལ་བྱེད་ལ། །རྒྱལ་ཀུན་དགྱེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་གྱིས། །ཡིད་རབ་འཕྲོག་པས་ཆ་ཙམ་འབྱེད་ལ་སྤྲོ། །གང་ཞིག་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་བཟུང་མཐུས། །བླང་དོར་འབྱེད་པའི་

[002A] །བློ་མིག་རབ་གསལ་ཞིང། །ཡང་དག་ལམ་བཟང་སྒྲུབ་པའི་མོས་བརྩོན་ཅན། །སྐལ་ལྡན་དེ་དག་དང་བས་འདིར་ཞུགས་ཤིག་དེའང་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་བཅུད་
མདོ་དང་སྔགས་ཀྱི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་བའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་འགྲེལ་བ་ལ་གསུམ། བཤད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་གཞུང་དངོས་ཀྱི་
དོན༑ བཤད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ན་མོ་གུ་རུ། ཞེས་པ་ནས། སྨྲ་བ་ཟླ་མེད་འདོད་རྣམས་གུས་པས་ཉོན། །ཅེས་པའི་བར་ཏེ། ཐོག་མར་འགྱུར་ཕྱག་དང་སྒོ་མཚུངས་པར་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་
ཕྱག་བྱས་པ་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་མི་འདྲ་བའི་འགྱུར་ཕྱག་བྱེད་ཚུལ་བཀས་བཅད་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན། འྡིའང་ཐེག་ཆེན་གྱི་དོན་དམ་བའི་མངོན་པར་འདུ་བའི་དོན་ཡང་ཡིན་མོད། གཙོ་བོར་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་གང་

[002B] སྔགས་རིམ་ལས། དམར་སེར་སྐུ་ཡིས་ཡིད་འཕྲོག་གང་
གི་གཙུག་མཐོན་མཐིང་རལ་བའི་ཟུར་ཕུད་ལྔས་མཛེས་པའི། །འཇམ་དབྱངས་དེ་ཡིས་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་བདག་དགྱེས་བཞིན་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་དྲིན་ལས་ནི། །ཞེས་དང། རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་ལས། གང་གི་འཕྲིན་
ལས་གཟེག་མའི་ཆ་ཤས་ཙམ། །སྙིང་ལ་ཞུགས་པ་ཡིས་ཀྱང་རྙེད་དཀའ་བ། །ཤིན་ཏུ་སྦས་དོན་ལྷང་ངེར་གསལ་མཛད་པ། །རྗེ་བཙུན་མཁྱེན་པའི་གཏེར་དེས་བདག་སྐྱོངས་ཤིག་ཅེས་སོགས་གསུང་ཕལ་ཆེར་དུ་དེ་འདྲ་རེ་འབྱུང་
ཞིང༑ ཁྱད་པར་དུ་འདིར། འཇམ་མགོན་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་ལེགས་མཐོང་ནས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་བཤད་བའི་སྔོན་འགྲོ་དངོས་ལ། བསྟན་བའི་བདག་པོ་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པ། དེའི་སྲོལ་འཛིན་རྣམས་ལ་
མཆོད་པར་བརྗོད་པ། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ། སྣོད་ལྡན་ཉན་པར་བསྐུལ་བ་རྣམས་སུ་ཡོད་པས། དང་པོ་ནི། བདེ་འབྱུང་ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་ཏེ། དེའང་ཤམྦྷུ་སྟེ་བདེ་འབྱུང་ནི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་
མེ་བྷ་ཁཱ་ཧན་སྟེ་སྦྲིན་ལ་ཞོན་ནི་བརྒྱ་བྱིན། ཧིར་ཎྱ་གརྷ་སྟེ་གསེར་གྱི་མང་ལ་ཅན་ཚངས་པ། ཨ་ནམ་གཁུས་མེད་དང། དེ་ལ་པ་ཏི་སྦྱར་ན་ལུས་མེད་བདག་པོ་སྟེ་འདོད་ལྷ་དང། དཱ་མོ་དར་ནི་སྔ་མ་རྣམས་ཐ་གུའི་ལྟོ་བར་

[003A]༄༅། །བསྒྱུར་བ་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཚིག་གཏེར་འགྲེལ་པ་ལས། བྱས་བའི་དུས་ན་ཐ་གུའི་སྐ་རགས་བཅིངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཀྱང། འདོད་འཇོ་འགྱུར་གསར་ལས་
དཱ་མོ་དར་སྟེ་མེ་ཏོག་ལྟོ་འོ། །ཞེས་དང། གྲགས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་དག་རོལ་པ་དང། སེལ་བའི་དོན་གྱིས་མེ་ཏོག་གི་ཆུན་པོ་རྣམས་འདིའི་ལྟོ་བ་ལ་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེས་ཉེ་བར་མཚན་པ། ཞེས་སོགས་འབྱུང་བ་ལེགས་ཏེ་
མེ་ཏོག་གི་ཐོད་བཅིངས་སོགས་ལ་གཞོན་ནུའི་རྒྱན་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། འྡིའང་བྱིས་པ་གཞོན་ནུའི་སྐབས་མེ་ཏོག་གི་ཆུན་པོ་ལྟོ་བའི་ངོས་སུ་བཅིངས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །འདོད་འཇོ་ཤོང་སྟོན་གྱི་འགྱུར་ལས་
མེ་ཏོག་ལྟོ་ནི་ལྷ་མོ་གྲགས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱབ་འཇུག་གི་ཆུང་མའོ། །དེས་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་མགོ་ལ་འཇོག་པར་འདོད་པ་ལམ་སླེབ་པས་ལྟོ་བ་ལ་བཞག་གོ་དེ་ཡིས་ཉེ་བར་མཚོན་བས་མེ་ཏོག་ལྟོ་ཅན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་
སྟེ༑ སྔ་མ་དང་མི་མཐུན་པ་རྒྱ་དཔེ་མ་འདྲ་བར་མངོན། དབང་ཕྱུག་ལ་བདེ་འབྱུང་ཞེས་པའང་གཉན་སྟོན་གྱིས་ལྷ་མོ་ཨུ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་འབྱུང་བ་ལ་བཤད་པ་ནི་རང་ལས་བདེ་བ་འགྱུར་ཚུལ་བཤད་
དགོས་རྒྱུ་ལ་གཞན་ལས་བདེ་བ་འབྱུང་ཚུལ་བཤད་པ་དེ་སྡུག་བདེན་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་སྒྲ་བཤད་པ་བཞིན་འབྲེལ་མེད་པས། དཀའ་འགྲེལ་ལས། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་གཟུགས་འཆང་བའི་བདེ་འབྱུང་

[003B] རབ་འབྱོར་ཟླ་བས། ཤི་ཞེས་པ་ནི་མི་ཟད་པ་དགེ་བའི་དོན་ཅན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། ཤམྦྷུ་སྟེ་བདེ་འབྱུང་མ་དགེ་འབྱུང་ངོ། །
ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་ལས་ཐར་པ་སོགས་འཐོབ་པ་དགེ་འབྱུང་གི་དོན་དང། གནས་སྐབས་སུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་བདེ་འབྱུང་གི་དོན་ཡིན་ཅིང། དེ་དབང་ཕྱུག་གི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ཀྱི་ཐ་མ་དགའ་མགུར་གནས་པའི་དོན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱན་
རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་དུ་དབང་ཕྱུག་གི་གཞུང་དྲངས་པ་ལས། ཐར་པའམ་ཡང་ན་ལྷ་ཡི་ལུས། །གང་དུ་བདག་ཉིད་འདོད་པ་དག་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་ཐོབ་འགྱུར་བས། །དེས་ན་དགའ་མགུར་གནས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་
ཕྱིར༑ སྤྲིན་ཞོན་ཡང་ཁ་ཅིག་སྤྲིན་གྱི་ཤུགས་འཆང་བའི་གླང་པོ་ཆེ་ཞེས་མྱུར་མགྱོགས་ལ་བཤད་ཀྱང། འདོད་འཇོ་ལས། སྤྲིན་ཆེན་པོ་གླང་པོ་ཆེའི་གཟུགས་འཛིན་པའི་ས་སྲུང་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འདིའི་བཞོན་པ་ཡིན་པས། ཞེས་ཤིན་ཏུ་
ཆེ་ཞིང་དལ་གྱིས་གཡོ་བས་བརྗིད་པའི་ཉམས་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། གླང་པོའི་སྐྱེས་རབས་ལས། སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་ནམ་ན་བུན་གྱི་ཚོགས་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་བཞིན་དུ་ཚུར་འོངས་པ་མཐོང། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་གསེར་མངལ་ནི་ཡེ་ཤེས་
སྙིང་པོ་ཀུན་རྫེ་ཅུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་བྱང་བཟང་གིས་མཛས་པར། ཆུང་དང་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱུར་པར་གྱུར་ཅིང། མེའི་དབུས་སུ་སྒོང་ཆེན་པོ་འོདཱ་བར་ཞིང་གསལ་བར་གནས་པ་དེ་སྨིན་ཅིང་བརྟོལ་བ་ལས་འཇག་རྟེན་གྱི་མེས་པོ་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་

[004A]༄༅། །པདྨའི་མངལ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་པདྨ་གནས་པ་གདོང་བཞི་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེས་འཇིག་རྟེན་རྣམས་སྤྲུལ་པའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཚངས་པས་འདོད་པ་སྟེ། ཞེས་མེ་དཀྱིལ་གྱི་དབུས་སུ་གསེར་གྱི་སྒོང་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བར་བཤད་
དྲན་པའི་གཞུང་ལས། གསེར་གྱི་མདོག་ཅན་རབ་མཛེས་བའི། །སྒོ་ང་ཆུ་ལས་རང་བྱུང་སྟེ། །དེ་ལས་རང་ཉིད་ཚངས་པ་སྐྱེས། །རང་བྱུང་ཞེས་སུ་རྣམ་པར་གྲགས། །སྒོང་དུམ་བུ་གཉིས་གྱུར་དེས། །མཁའ་དང་ས་རུ་དེ་ནས་ཆགས། །ཞེས་སྒོང་ཆུ་ལས་བྱུང་བ་དང་
དེགས་ནས་ནམ་མཁའ་དངས་གཞི་བྱུང་བར་བཤད་དེ། རྒྱ་ནག་ཤེའུ་སྲོལ་འཛིན་པ་དག་དང་པོར་ཐུན་དུན་ཞེས་གནས་ས་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བའི་འཐིབ་པོར་ཡོད་ལ། དེ་ནས་ཡང་ཞིང་གསལ་བའི་ཆ་སྟེང་དུ་འཕགས་པས་གནམ་དང། ལྕི་ཞིང་རྙོག་པའི་ཆ་
ཐུར་དུ་བབས་བས་ས་བྱུང་ཞེས་སྨྲ་བའང་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པར་སྣང། ལུས་མེད་ཅེས་པ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལྷ་མོ་ཨུ་མ་མཆོད་ཅིང་དཀའ་ཐུབ་ལ་གནས་བ་ན་དགའ་དབང་ཕྱུག་གིས་མདའ་ལྔ་འཕངས་བས་དཀའ་ཐུབ་ལས་ཉམས་པས། དེ་
བདུད་ཀྱི་བྱེད་པར་ཤེས་ནས་དབང་ཕྱུག་ཁྲོས་ཏེ་ཉི་མ་ཟླ་བ་མེའི་མིག་གསུམ་གྱི་དབུས་མ་མེའི་མིག་ལས་མེ་སྦར་བས་བདུད་སྡིག་ཅན་བསྲེགས་ཏེ་ལུས་མེད་པར་བྱས་ཞེས་མངོན་བརྗོད་ལས་འབྱུང་ངོ། །མདའ་ལྔ་ནི་སྒྲོན་གསལ་ལས། དྲེགས་པར་བྱེད་པ་
དང། རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང། བརྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང། སེམས་མེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་མདའ་ལྔའོ། །ཞེས་གསུངས། རྒྱལ་བའི་ལྷའི་སྡེང་སྦྱོར་གྱི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལས། དགོད་བྱེད་རབ་ཏུ་འདུ་བྱེད་དང། །རྨོངས་

[004B] །འཆི་བྱེད་རྣམས་ནི་འདོད་དབང་གི། །མདའ་ལྔ་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་གྲགས། །ཞེས་གསུངས། རབ་འབྱོར་ཟླ་བས། མདའ་ལྔ་ནི་སྨྱོ་བྱེད་དག་སྲེད་བྱེད་དང། རྨོངས་བྱེད་དང། སྐེམས་བྱེད་དང། འཆི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་རྣམས་
སོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་མིང་འདོགས་མི་འྡྲའང། སྒྲོན་གསལ་གྱི་མཆན་ལས། འདོད་ཆགས་རྒྱས་ཤིང་མྱོས་པར་བྱེད་པས་དྲེགས་པས་བྱེད་པ། ཞེས་པ་ནས། མི་གཡོ་བས་རོ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་སེམས་མེད་པར་བྱེད་པ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་
ན་དོན་འདྲ་ལ། ཚིག་གཏེར་འགྲེལ་པར་མྱོས་བྱེད་འདྲ་བྱེད་སོགས་ལྔ་དང། མངོན་བརྗོད་གཞན་ལས་གསོད་བྱེད་རྗེད་བྱེད་སོགས་ལྔར་བཤད་པ་རྣམས་འདྲ་མི་འདྲ་བ་བརྟག་དགོས། ཐ་གུའི་ལྟོ་ནི་བཤད་ཟིན་ལ། སོགས་སྒྲས་བསྡུས་པ་གཞོན་ནུ་
གདོང་དྲུག་ཚོགས་བདག་ཉི་མ། ཟླ་བ། སྒྲ་མཁན་ཕུར་བུ་སོགས་སྡུད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞུང་འདིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྟོད་ཚུལ་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་ཆེན་པོ་རང་རང་གི་གནས་ན་འཁོད་པའི་ཚེ་བློ་གྲོས་དང་མཐུ་སྟོབས་རྫུལ་འཕྲལ་སོགས་
འགྲན་ཟླ་མེད་པར་རློམ་པ་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་སླེབ་པན་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་མེ་ཁྱེར་བཅོམ་པ་བཞིན་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་ཁེངས་དྲེགས་བསྙིལ་ཏེ་གཙུག་གི་ཅོད་བན་གྱིས་གི་ཞབས་ཀྱི་པདྨར་འདུད་བས་ན་སངས་རྒྱས་ནི་ལྷའི་
ཡང་ལྷར་གྱུར་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་དོན་ལ་ཅུང་ཟད་མཐའ་དཔྱད་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚངས་པ་ཆོས་ཅན། སྒོང་སྐྱེས་ཡིན་པར་ཐལ། གསེར་གྱི་སྒོང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལུང་སྔར་དྲངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མ་

[005A]༄༅། །ཁྱབ་སྟེ། གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཅན་གྱི་པདྨ་སྒོ་པའི་དབྱིབས་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་སྐྱེས་པས་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱི། སྒོ་ང་མཚན་ཉིད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྫུས་སྐྱེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ ལྷ་དང་དམྱལ་བ་བར་དོ་བ་གསུམ་གང་རུང་ལ་རྫུས་སྐྱེས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས། དམྱལ་བ་རྣམས་དང་ལྷ་རྣམས་དང། །སྲིད་པ་བར་མ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་
དང་པོ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་བོང་ཆོད་རྫོགས་ཤིང་གོས་དང་བཅས་པར་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་བའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས། གཟུགས་ཅན་རྣམས། །ཀུན་རྫོགས་གོས་དང་བཅས་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྐྱེ་གནས་བཞི་སོ་སོར་བཤད་ཀྱང་རྫུས་སྐྱེས་སྒོང་
སྐྱེས་འགལ་མི་དགོས་པར་ཐལ། སྒོང་སྐྱེས་དང་མངལ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒོང་ལས་སྐྱེས་པའི་བྱ་དེ་མངལ་སྐྱེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མངལ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། འོན་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཀྱང་
ཡིན་པར་ཐལ། ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་དང་ལུས་ཀྱི་དྲོད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག། ཡང་ཁ་ཅིག་གསེར་གྱི་སྒོ་ང་ཆུ་དཀྱིལ་ནས་བྱུང་བར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་པར་མེ་དཀྱིལ་ལས་བྱུང་བར་བཤད་པའི་
ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། གཉི་ག་རིག་བྱེད་ལ་གྲགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་བཀོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དོན་དངོས་གནས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིག་བྱེད་ལས་ཚངས་བ་དབང་ཕྱུག་གི་ས་བོན་ལས་སྤྲུལ་བ་དང། ཁྱབ་འཇུག་གི་ལྟོ་བའི་པདྨ་ལས་སྐྱེས་པ་

[005B] ཡང་ཚངས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བྱས་པར་བཤད་པ་དང། ཁྱབ་འཇུག་གི་སྒྲ་དོན་བརྟན་གཡོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅིང་འཇུག་པ་བཅུས་དོན་བྱེད་པ་ལ་བཤད་ནས། ཡང་ཁྱབ་འཇུག་སྐྲག་སྟེ་གཞན་དུ་པྲོས་ཚུལ་བཤད་པ་དང་
ཚངས་པ་སྒོང་སྐྱེས། ཁྱབ་འཇུག་མངལ་སྐྱེས། དབང་ཕྱུག་བདག་ལས་སྐྱེས་པར་བཤད་པ་སོགས་འགལ་འདུ་སྣ་ཚོགས་བཤད་པ་དངོས་གནས་སུ་ཁས་བླངས་མ་རུང་བའི་ཕྱིར། དོན་དངོས་པོ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པའི་ཚེས་ལམ་
བརྟེན་པའི་གནས་རྣམས་པས་རིམ་ནས་ཆགས་པ་དང། བརྟེན་པ་རྣམས་མས་རིམ་ནས་ཆགས་དགོས་ལ། འདིར་དེ་གཉི་ག་བསྲེས་ནས་བཤད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ཆགས་པའི་ཚེ་ཐོག་མར་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞེས་
བཤད་མི་རིགས་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་གསར་དུ་ཆགས་དུས་བསམ་གཏན་གཉིས་པུ་དང་གསུམ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཆགས་པའི་སྐབས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བསྐལ་བ་སྔ་མ་མེས་ཞིག་ན་ཕྱི་མ་བསམ་
གཏན་དང་པོ་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ་ཆགས་དགོས་ལ། སྔ་མ་ཆུ་དང་རླུང་གིས་ཞིག་ན་ཕྱི་མ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཆགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཞུང་ཕལ་ཆེར་རོ་ལས་ཐོག་མར་ཚངས་པའི་འཇིག་
རྟེན་ཆགས་ཚུལ་གསུངས་པ་ནི་བསྐལ་པ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས། འདིའི་སྔ་མའི་བསྐལ་པ་དེ་མེ་འཇིག་གིས་ཞིག་པ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །དོགས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཚངས་པའང་ཁ་

[006A]༄༅། །ཅིག་ན་རེ། བསམ་གཏན་བཞི་པར་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པ་མེ་དང་ཆུ་དང་ནི། །རླུང་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་པའི་ཚུལ་གྱིས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསམ་གཏན་གསུམ་ནི་
འཇིག་པས་དེ་ཉིད་ནི་ཡུན་རིང་པོར་གནས་བའི་ཕྱིར་བདག་པོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རློམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་གཞན་དུ་འཆད་དེ་འོད་གསལ་གྱི་ལྷའི་རིས་ལས་ཞེས་སོགས་ཡོངས་གྲགས་དང་མཐུན་པ་གཅིག་སྟེ་གཉིས་
མཛད་དོ། །བྱས་པ་ལ། འོ་ན་གསེར་འཕྲེང་ལས། གཙོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཟད་བའི་ལས་བསགས་པའི་ཕྱིར་དང། ལོག་ལྟའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའང་སྤྱིར་བཏང་མ་ཡིན་པར་བསྐལ་པ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་
པར་ཐལ། དེ་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པའི་ཐོག་མར་མ་ཕྱུང་ན་ཐམས་ཅད་རང་གིས་སྤྲུལ་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་སྐྱེ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་གྲུབ་སྟེ། དེར་ལོག་ལྟ་སྐྱེས་པ་འགྲོ་པའི་སྒྲིབ་པ་ལྟ་བུ་ལས་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་
ན་འཕགས་པ་རྣམས་དེར་མི་སྐྱེ་བ་དང། དང་པོའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་གཡོ་སྒྱུ་བཤད་པ་སོགས་རྣམ་གཞན་དུ་མ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་དགའ་རབ་དབང་ཕྱུག་ལ་ལུས་མེད་བདག་པོ་ཞེས་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ལུས་
མེད་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་པར་ཐལ། ལུས་མེད་དང་ལུས་མེད་ཀྱི་བདག་པོ་སོ་སོར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ནའང་མ་ཁྱབ་སྟེ། མངོན་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་འདོད་པ་དང་འདོད་ལྟ་གཉི་ག་དབྱེ་བ་མ་བྱས་པར་མིང་ཐུན་མོང་དུ་

[006B] སྒྲ་དེ་འདོད་ལྷ་ལ་སྦྱར་པའི་ཚེ་རྒྱུ་མཚན་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། འདོད་པའམ་འདོད་ཆགས་ལ་སྦྱར་བའི་ཚེ་དེ་ལ་ལུས་མེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་ལ་གནས་ཏེ་སྲིད་པའི་ཀུན་སྦྱོར་སྣ་ཚོགས་རྩོམ་པས། ཡིད་
ལ་ཉལ་དང་ལུས་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྤྱོད་འཇུག་ལས། གནོད་པའི་ཚོགས་རབ་འཕེལ་པའི་རྒྱུ་གཅིག་པུ། །བདག་གི་སྙིང་ལ་ངེས་པར་གནས་འཚའ་ན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདོད་སྲེད་ལ་ལུས་མེད་དང་
དགའ་རབ་དབང་ཕྱུག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འདོད་སྲེད་བསྐྱེད་ནས་སྲིད་པར་འཆིང་བར་བྱེད་པས་དེའི་བདག་པོར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ཁམས་གོང་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདོད་ཁམས་པ་རྣམས་ལུས་ཆུང་བས་
མེད་པ་དང་འདྲ་ཞིང། འདི་དེའི་བདག་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་དོན་མེད་དེ། གཟུགས་ཅན་དང་པོ་དཔག་ཚད་ཕྱེད། །འོད་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་ལྟག་ཡན་ཆད། །ལུས་ནི་ཉིས་འགྱུར་ཉིས་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པས། ལྟོས་ས་ལྟོས་འཇོག་གིས་
འབྲས་བུ་ཆེ་བ་མན་ཆད་ལུས་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཏུད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལའང། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་མདོ་ལས། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་
དང༑ སྐབས་གསུམ་པ་དང་དབང་པོའི་དགྲ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་གཙུག་རྒྱན་དུ་གྱུར་ཚུལ་གསུངས་པ་དང་དོན་འདྲ་ཟེར་ན། ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་དེ་དག་སྲིད་ཞིའི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་

[007A]༄༅། །པའི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ལྷ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་ལམ་ལྟར་སྣང་བསྟན་པ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུང་གི་འོད་ཟེར་གྱིས་རྨེག་མེད་དུ་བཅོམ་སྟེ་སྨྲ་བ་ཟླ་
མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྔ་མ་ནི། འདྲེན་པ་མཉམ་མེད་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཞེས་པ་ལྟར་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་སོགས་རྒྱ་ཆེན་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་ཚུལ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི། སྨྲ་བ་ཟླ་མེད་
འདྲེན་མཆོག་ཤཱཀྱའི་ཏོག་ཅེས་པ་ལྟར་ཟབ་མོ་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་ཚུལ་ཡིན་པས་སྐབས་འདིར་དེ་གཙོ་བོར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ནང་བའི་བསྟན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་དང། ཕྱི་པའི་བསྟན་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་
ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཡིན་ལ། ཀླ་ཀློ་རྣམས་ལྷ་མ་ཡིན་གྱིས་བྱས་པའི་གཞུང་གི་སྟེང་ནས་ལྟ་སྒོམ་གཏན་ལ་དབབ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་བསྟེན་ཅིང་ཚུར་སྟོང་གྲོགས་བྱེད་པས་ལྷ་མིན་གྱི་རྗེས་འབྲང་དུ་བཤད་ལ། དེའི་རྒྱུ་
མཚན་གྱིས་དེ་གསུམ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དམན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་པར་པ་གྲུབ་སྟེ། ཚངས་པ། ཁྱབ་འཇུག། །དབང་ཕྱུག་གསུམ་གྱིས་ཕྱི་པའི་གྲུབ་མཐའ་བསྟན་ཚུལ་གྲགས་ཆེ་ལ། བརྒྱ་བྱིན་སྨོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྤྱིར་ཚངས་པ་རྟག་
ཞི་བས་བྱས་པའི་སྒྲ་མདོ་སོགས་ཡོད་ཀྱང། །སྒྲའི་ཁུང་གཏུགས་ས་བརྒྱ་བྱིན་གྲགས་ཆེ་བས་རིག་བྱེད་དེ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་བརྒྱ་བྱིན་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུར་འཛིན་པ་འགོག་ཆེད་དང། བདུད་སྡིག་ཅན་ནི་བྱེད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་

[007B] གོང་གི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པས་གཞན་སྡེའི་སྟོན་པ་སོགས་སྨྲ་བ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་
མནན་ནས་སྨྲ་བ་ཟླ་མེད་པར་གྱུར་བ་དང། རང་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་གཞན་གྱིས་ཀླན་ཀའི་སྐབས་མེད་པས་སྨྲ་བ་བླ་ན་མེད་པར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མཐར་ཐུག་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་དབང་དུ་བསྟན་པའི་འདི་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལེགས་
བཤད་སྙིང་པོ་ཆུང་བར། ཁྱོད་ཀྱི་སྨྲ་བ་ཟླ་མེད་པར། །མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་རྟེན་འབྱུང་གི་ལམ་འདི་ཉིད། ཅེས་དང། སྨྲ་བ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་འདི་མདོ་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུད་པ་
ལས། མི་ཡི་སེངྒེ་ཤེ་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་མང་སྐྲག་བྱེད་འཇིག་རྟེན་སྒྲ་ཡང་སྒྲོགས། །ཞེས་དང། རྩ་ཤེ་ལས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འགྱུར། །ནས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དམ་པ། ཞེས་གསུངས་
ལ༑ དེའི་དོན་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཐུགས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉ་གཅིག་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསུངས་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་ཤིང། ཕ་རོལ་པོའི་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་བྱིས་པ་རྡོལ་
ཐབས་སྨྲ་བ་དང་འདྲ་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས། སློབ་དཔོན་ཤིན་ཏུ་དང་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས། སླར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་པ་ཁྱད་པར་དུ་མཛད་པ་ནི་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དམ་པ། ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་འདི་རང་ཅག་རྗེས་

[008A]༄༅། །འཇུག་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དུའང་གོ་དགོས་ཏེ། རང་གི་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་མཐོང་ན་དེའི་བསྟན་པ་ཁོ་ནར་འཇུག་པ་ལས། གཞན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ཆེན་པོ་དག་གི་རྗེས་སུའང་འབྲང་མི་རིགས་
ན། རའི་སྐར་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་ལྟ་བུ་མི་མ་ཡིན་ཕྲ་མོ་རེས་བསྟན་པ་དང། ཉམས་མྱོང་བ་ན་བུན་གྱི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་མན་ངན་ཟབ་མོར་གྲགས་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་གི་མི་འོས་པ་སྨོས་ཅི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་གི་
བསྟོད་པའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ཤེས་རབ་གོ་ཆགས་མཛད་པ་ལས། རི་བོ་ཏེ་སིར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་དང། ལྟ་ཆེན་པོ་དགྲ་བཅོམ་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་བསོད་སྙོམས་སྟོབ་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང་ཕྲད་དེ། དེ་ལས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ནི་
སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་བླ་མའི་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟེན་པ་དང་ངེས་བ་རྙེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་ནས། ཞེས་དང། དེས་མཛད་པའི་ཁྱད་པར་འཕགས་བསྟོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་སྔ་མའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པ་དང། དེ་ནས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཁ་ན་མ་ཐོབ་མེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པས་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་རྩ་ལྟར་བོར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས། ཆོས་ལུགས་ལྟར་སྣང་ལ་མགོ་མ་འཁོར་བར་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་གཤེགས་གཤུལ་
འཇམ་མགོན་བླ་མས་གསལ་བར་ཕྱེ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སློབ་དགོས་པ་ནི་མཆོད་བརྗོད་དང་པོ་འདིའི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་བབ་བྱམས་འཇམ་དབྱངས་གཉིས་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་ནི། མཁྱེན་བརྩེའི་ཞེས་སོགས་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་

[008B] རླབས་འཕྲེང་གཡོ་བ། རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་མེད་དང་ལྡན་པ་ལྟར། འདི་གཉིས་ཀྱང་མཁྱེན་བརྩེའི་གཏིང་མཐའ་དཔག་དཀའ་བའམ། ཡང་ན་མཁྱེན་པ་ནི་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་
དང་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་དང། བརྩེ་བས་གཞན་ཕན་གྱི་ཐབས་མཐའ་ཡས་པ་ལ་གཞོལ་བས་རྒྱ་ཆེན་བའོ། །ཁྱད་པར་གཉིས་པ་ནི། སྤྱིར་སྤྱོད་པ་ཕྱིན་དྲུག་སོགས་དུ་མ་དང། ཁྱད་པར་དུ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སངས་རྒྱས་
འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ཁུར་དུ་ལེན་པ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་སྲས་དང་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། དགེ་
འདུན་ཉི་ཤུའི་མདོར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལྟ་བུར་སྤྲུལ་ནས། ཞེས་སོགས་དང། བྱང་ཆེན་གང་དག་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་ཞིང་
ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ། ཞེས་སོགས་ལྟ་བུའོ། །འདི་འང་དེ་གཉིས་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཁྱད་པར་གསུམ་པ་ནི། དེ་གཉིས་ལེགས་བཤད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏེར་དུ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ལ་ལེགས་བཤད་འདི་ཐམས་ཅད་
ཀྱང་རྩབ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནས་དེ་གཉིས་ལ་བརྒྱུད་དེ་རིམ་པར་འོངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཚུལ་བསྟེན་ཅིང། འདིས་མཚོན་ཏེ་གདམས་པ་གང་ཡིན་ཀྱང་དམ་པ་བར་མཆད་པ་ལས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་ཆུ་མགོ་གངས་ལ་ཐུག་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་

[009A]༄༅། །དོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་རྟའི་སྲོད་འབྱེད་གཉིས་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་ནི། བདེ་གཤེགས་གསུང་རབ། ཅེས་སོགས་བྱུང། དེའི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་དགོངས་འགྲེལ་དང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བཤད་ཚུལ་ལྟར་
གྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་གཉིས་ཕྱེ་བར་བསྟན་ཟེར་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིའི་གསུང་རབ་ཅེས་པ་གཙོ་བོར་དེ་གཉིས་ཙམ་ལ་བྱེད་པའང་མི་འཐད། ཚུལ་ཞེས་པ་བཤད་ཚུལ་ཙམ་དུ་བྱས་པའང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འདིའི་བདེ་གཤེགས་
གསུང་རབ་ཅེས་པ་དང། འོག་ཏུ། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་དགོས། དེའང་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་པར་ལུང་བསྟན་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་དགོས། ཞེས་པའི་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་
འབྱེད་མཁན་གྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དངོས་བཟུང་ནས་མཆོད་བརྗོད་བྱས་པ་ཡིན་པས་གོང་འོག་གི་གསུང་རབ་འདྲ་དགོས་པ་གང་ཞིག། དེ་ལྟར་ན་གསུང་རབ་སྤྱི་དང་གཙོ་བོ་ཤེར་མདོ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་དང་བློ་གྲོས་མི་
ཟད་པའི་མེད་གཉིས་དྲང་ངེས་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་སྡེ་མིག་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། གང་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་གཞིའི་མཛོད་ལྟ་བུ་ཤེར་མདོ་གཙོ་བར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དབུ་མ་པ་སྨོས་མི་དགོས་ལ། སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་ཤེར་མདོ་
མདོ་སྡེ་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོ་དང། དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལས་དབང་པོ་རྣོ་བའི་སམས་ཙམ་པ་ཁོ་ནར་འདོད་པའི་ཕྱིར། འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །རྟགས་ཟུར་གཉིས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ཚུལ་གཉིས་ཞེས་པ་བཤད་

[009B] དྲངས་སུ་འཇོག་པའི་ལམ་མི་འདྲ་པ་གཉིས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྨྲ་སྒོམ་མཚོན་ཆ་ལས། ཚུལ་ནི་འདྲ་དང་སྨད་པ་དང། །སྒོ་དང་སྡོམ་པ་མཚན་ཉིད་དང། །ཐབས་དང་རིག་པ་དོན་དང་འདོད། །ལེགས་པ་དག་ལ་འཇུག་པ་
ལས། །ཞེས་ཚུལ་གྱི་སྒྲ་དོན་བཅུར་ཕྱེའང་ལམ་གྱི་གསལ་ཁ་མ་བྱུང་ལ། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། ཚུལ་གྱིས་སྒྲ་ནི་བདེན་པ་དང། ལམ་དང་འབྲེལ་འབྱུང་རིག་པ་དང། །ཞེས་གསུངས་བས། ལམ་ནིས་ལམ་གྱི་ལམ་ཁོ་ན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ལམ་
སྲོལ་ལའང་སྦྱོར་དགོས་ཤིང། དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དགོངས་དོན་མཐར་ཐུག་དབུ་སེམས་ཀྱི་ལུག་སུ་འགྲེལ་བའི་ལམ་སྒྲོལ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཕྱེ་བ་གཞུང་གི་དོན་དུ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་མཆོག་ཅེས་
པའང་མཆོག་གི་སྒྲ་ཉེ་ཚིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པ་སྤྱི་ལ་སྦྱར་ཡང་རུང་ལ། འོན་ཀྱང་ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་ནས་དཔལ་མགོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ནི་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་བཀའ་བ་དང། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་བཀའ་བ་ཡིན་པས། གཉིག་
བསྡོམས་ཏེ་ཟབ་རྒྱས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཐེག་པ་མཆོག་གི་ལམ་བཟང་གསལ་བར་མཛད་པའི་དོན་དུ་བྱས་ན་ལེག་པས། བསྟན་པ་མཆོག་ཅེས་པའང་ཐབས་ཤེས་ལ་བྲལ་དུ་མ་སོང་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ནས། ཤིང་རྟ་ཆེན་
མོའི་སྲོལ་གཉིས་ལེགས་བཟུར་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འཛིན་རྣམས་ལ་བསྔགས་ཤིང། དེའང། ཟླ་བ་གྲགས་བའི་ཞབས་ཞེས་པ་མྱན་གྱིས་དབུ་མ་དང། དབྱིག་གཉེན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་པའི་སྲོལ་འཛིན་གཙོ་བོ་

[010A]༄༅། །རྣམས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་དོན་གོ་སླའོ། །རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། གཞུང་ལུགས་མང་ཐོས། ཞེས་པ་ནས། ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བའི་བསམ་པས་བདག་གིས་བཤད། །ཅེས་པའི་བར་བྱུང། དེའང་
གཞུང་ལུགས་མང་ཐོས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ལ། གཞུང་ལུགས་མང་དུ་ཐོས་པ་རྔོག་ལོ། ས་པཎ། བུ་སྟོན་སོགས་དང། རིགས་ལམ་ལ་ངལ་བ་མང་དུ་བསྟེན་པ་ཕྱ་པ་ཆོས་སེང་སོགས་སང་ཆེན་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པ་དང། མངོན་བར་
རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་མི་དམན་པ་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་བུ་བ་སོགས་སུ་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གྶུརས་བ་ལྟར་སོ་སོར་སྦྱར་ཡང་རུང་ལ། འདི་ཉིད་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་འང། རླབས་ཆེན་སྤྱོད་ལ་རིང་ནས་ཞུགས་པ་ཡི། །རྒྱལ་སྲས་རིག་གནས་
ཀུན་ལ་མཁས་པས་ཀྱང། །ཤིན་ཏུ་དཔག་དཀའ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་གནས། །གསུངས་པ་བཞིན་ཐུན་མོང་དུ་སྦྱར་ན་གོ་བ་སྟེར་ཕུལ་ཆེ་སྟེ། དམ་པ་དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་སྤྱོད་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་
དུ་མ་དང་ལྡན་ཞིང་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྟེང་དུ་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཐོས་བསམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད། ཁྱད་པར་ལྟ་བའི་གནད་དོན་ཚོལ་བར་འདོད་ནས་རིགས་པའི་ལམ་ལ་སྐྱོ་
ངལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འབད་པ་བསྟེན་ཀྱང་རྟོགས་པར་མ་ནུས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཉིད་ཀྱིས་འོ་ལ་ཁ་སོགས་སུ་དཀའ་སྤྱད་ཤུགས་དྲག་པོས་པས་ག་སྦྱང་དང་གཞུང་དོན་ལ་དཔྱད་བ། ཁྱད་བར་དུ་

[010B] །འདི་དག་གིས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་སློབ་དཔོན་སྔ་མའི་མན་ངག་དང་ལྡན་
ཚུལ༑ ནང་གི་དོན་རྟོགས་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཚུལ་གཉིས་ཀྱང་ཚང་བར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ནས་བཟུང་དམ་པ་བར་མཆད་པ་དང། ཁྱད་པར་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་ཚུལ་གསུངས་པས་རྒྱུ་ཚོགས་དང་པོ་
བསྟན་ཅིང། དྲིན་གྱིས་ཞེས་པའི་ཤུགས་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཞེས་ཁེངས་བསྒྱུང་བ་འང་མཛད་དོ། །ལེགས་མཐོང་ནས་ཞེས་པས་རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས་པ་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་མ་ནོར་བར་གཟིགས་པའི་མཁྱེན་རབ་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན། ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བའི་བསམ་པས་ཞེས་པས་བརྩེ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཅིང་གདུལ་བྱ་ངེས་ལེགས་སུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཐབས་འདི་ལས་ལྷག་པ་མེད་པས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་རིགས་པར་བསྒྲུབས་པའང་
ཡིན་ནོ། །འདིས་མཚོན་སྐབས་དུ་མར་སྔ་མ་མང་པོའི་ལུགས་བཀག་ཀྱང་མིང་བཟུང་མ་མཛད་པ་དེ་དག་གི་ལྟ་བ་ལ་ནོར་བ་བྱུང་ཡང་སྤྱོད་ཕྱོགས་མི་ནུབ་པར་བསྐྱངས་པའི་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ལ། རྐང་པ་གཉིས་པར་
ངལ་བ་མེད་བསྟེན་ཞེས་ཀྱང་དཔེ་ཁ་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་སྟེ་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཆེར་མེད་དོ། །སྣོད་ལྡན་ཉན་པར་བསྐུལ་བ་ནི། བསྟེན་པའི་དེ་ཉིད་ཅེས་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་བྱུང། མདོ་དང་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་

[011A]༄༅། །པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་བ་ལ་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་ལས་གཞན་དུ་འདར་མེད་པས། དེ་ཉིད་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པས་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བསམ་སྦྱོར་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བསྐུལ་བ་ཡིན་ལ། སྔ་ཕྱི་བསྡོམས་པས་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་བང་བསྟན་ཏེ། གནས་འདི་ནི་ཞེས་པ་ཡན་གྱིས་བརྗོད་བྱ་དང། བསྟན་པའི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་
དཔྱོད་ཅེས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང། སྨྲ་བ་ཟླ་མེད་ཅེས་པས་དེའི་དོན་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་སྨྲ་བ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་གདུལ་བྱ་རྣམས་
བྱང་གྲོལ་ལ་འགོད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མཐར་ཐུག་གི་ཉིད་དགོས་སུ་བསྟན་ཅིང། དེ་དག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་བདེ་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་ཤུགས་ཀྱིས་ཐོན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་མཐའ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིའི་དགོས་
སོགས་ཆོས་བཞིའི་འབྲེལ་པ་དེ་འབྲེལ་བ་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འབྲེལ་པ་ལ་གཞན་སྡེས་རྟོག་བཏགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང། དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་བདག་གཅིག་འབྲེལ་དང་རྟེན་བྱུང་འབྲེལ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པར་གསུངས་
བ་གང་ཞིག། འདི་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་ཕྱིར་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བའི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད། །ལྡོག་པར་འགྱུར་བའམ་རྒྱུ་ཡིས་ནི། །འབྲས་བུ་འཁྲུལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་

[011B] དེ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་འབྲེལ་བ་བརྟག་བར་ཚུལ་དེ་རྒྱས་བར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། །གོང་གི་རྟགས་ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ། འདིའི་འབྲེལ་བ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ལ་བྱེད་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇོག་པོའི་གཙུག་རྒྱན་བླངས་ན་དུག་
ཞི་བར་བཤད་བལྟ་བུ་དགོས་པ་བཤད་ཀྱང་དེའི་ཐབས་མ་བསྟན་པས་སྐྱེ་བོའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བདེ་འདྲ་མ་ཡིན་པར། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་དང་ཐབས་དེ་ལས་བྱང་བའི་དགོས་པ་གཉིས་འབྲེལ་ཆགས་སུ་འབྱུང་བའི་ཐབས་ཐབས་བྱུང་གི་འབྲེལ་པ་ལ་བྱེད་
པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། འགྲེལ་པ་དང་ནི་རྗེས་མཐུན་ཐབས། །སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་རྗོད་བྱེད་དག། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེ་ཙམ་གྱིས་བདེའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བར་མ་འགྲུབ་བར་ཐལ། དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་འདྲེན་པའི་ཚེ་
བརྗོད་བྱ་དང་དགོས་པ་ཉིད་དགོས་ཞེས་འདྲེན་དགོས་པ་གང་ཞིག། དེའི་བརྗོད་བྱ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་ཡོད། ཉིད་དགོས་ལ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེ་གསུམ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འབྲེལ་ཚུལ་འཆད་པའི་ཚེ་བརྗོད་བྱ་ཙམ་ལ་མི་བྱེད་
བར་བརྗོད་བྱའི་དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་བཅོས་དེའི་བཤད་པ་ལ་བྱེད་ཅིང། དེ་དང་གདུལ་བྱས་དེའི་དོན་རྟོགས་པ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཉིད་དགོས་ལ་སྦངས་རྟོགས་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཀྱང་བརྗོད་བྱ་དང་དགོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་རྒྱུ་དེ་རྟོགས་
བའི་ཆལ་གཙོ་བོར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། བསྟན་བཅོས་དང་དགོས་པའམ། དགོས་པ་གཉིས་པ་འབྲས་སུ་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བརྗོད་བྱད་བཞེས་མ་གསུངས་པར་བསྟན་བཅོས་དང་ཞེས་

[012A]༄༅། །གསུངས་པ་དེ། དང་པོ་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད། དེ་ནས་དེ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པས་རིམ་གྱིས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། འདི་ན་དང་པོར་ཐོས་ལ་བརྟེན་ནས་
ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ལས་ཡང་དག་དོན་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང། །ཞེས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞུང་འདིས་བསྟན་པ་མཐའ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན་
པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་ཀྱང། སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལམ་ཕབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྔགས་ཀྱི་ལམ་རིམ་གཉིས་སོགས་གཏན་ལ་མ་ཕབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། འདིས་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་རྩ་རླུང་སོག་
གཏན་ལ་མ་ཕབ་ཀྱང། སྔགས་ལམ་གྱི་སྙིང་པོ་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གཏན་ལ་ཕབ་པས་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་མཐར་ཐུག་གཏན་ལ་ཕབ་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྔགས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲིབ་གཉིས་སྤོང་བ་ལའང་དངོས་གཉེན་
མདོ་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་སྒོམ་དགོས་ཀྱི། འདི་མེད་ན་སྔགས་ལམ་མཐོན་པོ་སྒོམ་ཁུལ་བྱས་ཀྱང་ཐར་ལམ་ཙམ་དུ་འད་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རྗེ་བརྩུན་རེད་མདའ་པའི་དྲིས་ལན་ལས། སྔགས་ཀྱི་རྫོགས་
རིམ་རྣམས་ལའང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བའི་མྱོང་བ་འདོན་ལུགས་འདི་མེད་པས། དེ་རྐྱང་པ་བྱས་ན་ལྟ་བའི་གོ་ཡུལ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ལམ་དུ་གཏན་མི་འགྲོ། ཞེས་དང། རྗེ་བླ་མས་དཀའ་བཞི་པ་ཤེས་རབ་དཔལ་བཟང་ལ་གདམས་པ་ལས། ཟང་

[012B] །ཞེས་གསུངས་ཤིང་
སྟོང་ཐུན་ལས་ཀྱང། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་ན། ཞེས་པ་ནས། འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེད་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབུམ་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་
མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་སྔགས་དང་ཕར་ཕྱིན་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཆོག་དམན་དུ་བཟུང་ན་རྩ་ལྟུང་དུ་འགྱུར་བར་གསུངས་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ། །དེ་ལ་སྨོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དྲུག་པའོ། །ཞེས་སོ། །མདོར་ན་འདི་ཉིད་ཀྱི་མཇུག་ཏུ། གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཕྱེ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་གཉིས་པོ་འདི་
ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱས་མདོ་ཀྱང། གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་འགྲེལ་པའི་པཎྜི་ཏ་དང་གྲུབ་ཐོབ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་གཉིས་གང་རུང་ཞིག་དང་མཐུན་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་
གསུམ་མེད་པས་ཚུལ་འདི་ནི་གསུང་རབ་མདོ་སྔགས་མཐའ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ལམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་གོན་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་དང། བསྟན་པའི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་

[013A]༄༅། །ཅེས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱོགས་རེ་བཙམ་མ་ཡིན་པའི་གོ་བ་མཐའ་ཆོད་པ་སྟེར་ཞིང་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ཆེ་ཆུང་གི་མིང་བཏགས་བའི་མཚན་གྱི་དོན་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་བསྟན་བཅོས་
ལ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་དགོས་སོགས་བཞི་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་སྔོན་དུ་དེ་བཞི་རྟོགས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་བརྗོད་བྱ་རྟོགས་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པ་གང་ཞིག་དེ་བསྟན་
བཅོས་ལ་ཞུགས་ནས་བཟོད་འབྱུང་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྟན་པའི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཅེས་པས་ཞུགས་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་འདིའི་འབྲེལ་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་རེ་རེ་ནས་ཁས་ཟེར་ན་
གོང་དུ་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་སྔོན་དུ་དེ་གཞི་རྟོགས་མི་དགོས་ཀྱང་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་ནས་འཇུག་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འཐད་ལྡན་ལས། གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དོན་གཉེར་ནི། །ཐེ་ཚོམ་ལས་ཀྱང་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། བེའུ་བུམ་
སྔོན་པོ་ལས། དོན་འགྱུར་དོན་མི་འགྱུར་བདག་ལ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནའང་འཇུག་ལྡོག་རྒྱུར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་ཐེ་ཚོམ་ཙམ་ཡང་བསོད་རྣམས་དམན་པ་ལ་སྐྱེ་དཀའ་ཞིང་སྐྱེས་ན་ཕན་ཡོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། བཞི་བརྒྱ་
བ་ལས། བསོད་ནམས་ཆུང་དུས་ཆོས་འདི་ལ། །ཐེ་ཚོམ་ཙམ་ཡང་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །ཐེ་ཚོམ་ཟོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང། །སྲིད་པ་ཧྲུལ་པོར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལེགས་བཤད་ས་ཧ་ཀ་རའི་ཚལ། །ལོངས་སུ་སྦྱད་པས་

[013B] །ལག་ལྡན་གླལ་བའི་ཁ་སྒོ་ལས། །ལུང་རིགས་དྲི་བཟང་ཅི་ཡང་སྤྲོ། །ཀྭ་ཡོ་སྙན་ཚིག་གཅམ་བུའི་གླུ་དབྱངས་ཀྱིས། །རྣ་བ་གཅེར་བའི་རྐང་དྲུག་མ་ཡིན་པར། །མདེ་རྒྱུད་མགྲིན་པའི་རྫ་རྔ་རྣམ་སྟོང་དུ། །འཁྲོལ་བ་མཁའ་འགྲོ་དཀར་
པོའི་རྗེས་སུ་ཞུགས། ་གཉིས་པ་གཞུང་དངོས་ཀྱི་དོན་ལ། དྲང་ངེས་འབྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན། དྲང་ངེས་ཇི་ལྟར་འབྱེད་པའི་ཚུལ། ཕྱེ་སྟེ་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་དགོས་པར་བསྟན་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་དངོས་ཀྱི་དོན་
དང༑ དེ་ཉིད་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་མདོ་དང་སྦྱར་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། འཕགས་པ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས། ཞེས་པ་ནས། རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང། འདི་ལ་སྤྱི་དོན་དང་མཐའ་དཔྱད་གཉིས། དང་པོ་ནི་
འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་དགོས། དེ་རྟོགས་པ་ལ་དྲང་དོན་གྱི་གསུང་རབ་བཙམ་ལ་སྦྱངས་པས་མི་ཆོག་པར་ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ཅིག་ལ་ཐོས་བསམ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱེད་དགོས། གང་ལ་
རྟེན་སའི་མདོ་དེའང་ངེས་དོན་ཡིན་པ་དེ་ངེས་དོན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་གོ་མི་ཆོད་དེ། མདོ་ལས་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དང་ཕྱི་དོན་ཡོད་མེད་སོགས་མི་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་གསུངས་ཡོད་པས། མདོའི་སྒྲས་
ཟིན་ལ་བསྟན་ཚད་ཁས་བླང་དུ་རུང་བས་ཁྱབ་པ་སྦྱིར་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ། འདི་ནི་དྲང་དོན་གྱི་མདོའོ། །འདི་ནི་ངེས་དོན་གྱི་མདོའོ། །འདི་ནི་ངེས་གསུངས་ཚད་དེ་ལྟར་གནས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱབ་པའང་མ་གྲུབ་སྟེ། འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་བར་བ་དགོངས་

[014A]༄༅། །འགྲེལ་ལས་དྲང་དོན་དུ་བཤད་ཀྱང་ངེས་དོན་དུ་གནས་པ་དང། ཐ་མ་དེས་དོན་དུ་བཤད་ཀྱང་དྲང་དོན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལུང་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཀྱང་དྲང་ངེས་ཀྱི་མདོ་སོ་སོར་འཇོག་
མི་ཐུབ་ལ། རང་ཅག་ལྟ་བུས་བློ་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་སོ་སོར་འབྱེད་མི་ཐུབ། པཎྜིཏ་དང་གྲུབ་ཆེན་ཡིན་ཚད་ཀྱི་གསུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་ཀྱང་འབྱེད་མི་ཐུབ་པས། གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་པོར་རྒྱལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་
པོ་གཉིས་གང་རུང་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཏེ་དྲང་ངེས་འབྱེད་དགོས། དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཚུལ་ཡང་དེས་མཛད་པའི་གཞུང་བཀླག་པ་ཙམ་ལ་མི་ཟེར་བར། རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐའ་གཞན་དུ་འདྲེན་པའི་གོ་ལས་མཐའ་དག་བཀག་
ནས་འདི་ཉིད་ཁོ་ནར་གནས་དགོས་ཞེས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་སྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་སྲོལ་ཕྱེ་བའི་རིགས་ལམ་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ལེགས་པར་དཔྱད་དེ་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་དོན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་
ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་དང། གཏན་ལ་འབེབས་བྱེད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་རིགས་ལམ་རྣམ་པར་དག་པའི་དཔྱད་པ་ཁོ་ན་ལ་ཐུག་གོ། །དེའང། སྟོང་པ་ཞི་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ། །ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེའང་
རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་གསུངས་ཏེ། སྟོང་བ་ཞེས་པས་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། གདོད་ནས་སམ་ཐོག་མ་ནས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་མ་མྱོང་བས་གཟོད་མ་ནས་ཞིབ་སྟེ་མཚན་མ་མེད་པ་དང། མ་འོངས་པ་ནའང་དོན་

[014B] །སྤྱིར་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་ལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། མཛོད་ལས། མཚན་མེད་ཞི་བའི་རྣམ་པ་དང། །སྟོང་ཉིད་བདག་མེད་སྟོང་ཉིད་དུ། །འཇུག་པའོ་སྨོན་
པ་མེད་པ་ནི། །དེ་ལས་གཞན་བདེན་རྣམ་པ་ཅན། །ཞེས་སྟོང་བདག་མེད་གཉིས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྡུག་བདེན་གྱི་ལྷག་མ་གཉིས་དང། ཀུན་འབྱུང་གི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་ལམ་གྱི་བཞི་རྣམས་སྨོན་མེད་དང། འགོག་བདེན་གྱི་ཁྱད་
ཆོས་བཞི་ནི་མཚན་མེད་དུ་བཤད་དེ། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ། སྐྱེ་རྒ་མི་རྟག་པ་སྟེ་འདུ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ། ཕོ་མོའི་མཚན་མ་གཉིས་ཏེ་མཚན་མ་བཅུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་བཞི་ལ་དེ་མཚང་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚེ་
ལམ་སུན་འབྱིན་པའི་ལམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་བཅད་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨོན་མེད་དུ་བཤད་དོ། །ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་ནི། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །བདག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་
པོ་དང། །བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟེན་དང་ནི། །དེ་རྟག་ཉེར་ཞི་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་དང། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་སྐབས་བཞི་པར་བདེན་བཞིའི་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་དྲུག་ལ་སྦྱར་བ་གཅིག་དང་གཉིས་ཡོད་པ་ཅུང་མི་འདྲ་སྟེ། རྒྱན་གྱི་བདག་མེད་གཉིས་
ཞེས་པ་དབྱིག་འགྲེལ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །ཞེས་བདག་མེད་གཉིས་གསུངས་ཤིང། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལས་དེ་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་གི་སྟོང་བདག་མེད་ཙམ་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་

[015A]༄༅། །མེད་མ་བཤད་ལ། འགྲེལ་པས་ལམ་གྱི་བཞི་མཚན་མེད་ལ་སྦྱར་ཀྱང། རྒྱན་ལས་ལམ་གྱི་བཞི་གང་ལའང་མ་སྦྱར་ཏེ། བདག་འཛིན་གཉིས་ཤེས་པ་དང། སྤོང་བ་དང་སྤངས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་
ཙམ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། བདེན་བཞིའི་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་དྲུག་ལ་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྡུ་བ་ལས། ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་གོ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་
བརྟེན་ནས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པར་བཞག་གོ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་བཞག་གོ། །ཞེས་བདག་གཉིས་སུ་ཀུན་བཏགས་བ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་
བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟེན་མ་དག་པའི་གཞན་དབང་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང། དེ་རྟག་ཏུ་ཞི་བའི་མྱང་འདས་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པས་ཟག་མེད་ཀྱི་དགའ་བདེ་འགྲུབ་ཅིང་སྲིད་པའི་བདེ་བ་སོགས་ལ་སྨོན་པ་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་
སྟེ༑ རྒྱན་ལས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས། །རྟག་ཏུ་དགའ་དང་ལྡན་པའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་རྒྱུ་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་སོགས་མང་སྟེ། རྒྱན་གྱི་ཊཱིཀྐ་རྣམས་ལས་ཤེས་དགོས་ཤིང་མདོར་བསྡུས་གཞན་དུ་
བཤད་ཟིན། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གསུམ་ལ་སྦྱར་བ་དང། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ལ་སྦྱར་བ་སོགས་ལས། དང་པོ་ནི་རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས། སེམས་ནི་རང་དངོས་མེད་ཕྱིར་དང། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་

[015B] །ཅེས་དང། ཤཱུ་ཉ་ཏའི་སྔགས་དོན་བཤད་པའི་ཐད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་གུན་བཟང་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་ཕྱིར་སྟོང་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་དང་བྲལ་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད། །རྟོག་པ་རྣམས་དང་བྲལ་ཕྱིར་དངོས་པོ་ནི་མས་ལུས་སྨོནྤ་ལས་ནི་ངེ་
པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལམ་དོན་དམ་པར་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་དང། དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་དང། དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པ་ཞེས་སྦྱོར་ན་ལམ་གྱི་དོ་གསུམ་ལམ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་བཞག་ནུས་ལ། དེའི་རྒྱུ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་
སོགས་སུ་སྦྱར་ན་མི་ནུས་སོ། །བྱ་བྱེད་ལས་སྦྱང་བ་ནི། སྤྱིར་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་གསང་འདུས་རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་གཉིས་པར། དངོས་པོ་མེད་པས་སྒོམ་པ་མེད། །བསྒོམ་པར་བྱ་བ་
བསྒོམ་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་དངོས་བོད་དངོས་མེད་པས། །བསྒོམ་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་འདི་ལ་ཚུལ་བཞིའི་བཤད་པ་འབྱུང་བ་ལས་སྤྱི་དོན་གྱི་སྐབས་སུ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གསུམ་ལ་སྦྱར་བ་དེ་ཉིད་བཤད་ཀྱང་ཡིག་དོན་གྱི་སྐབས་སུ་འདི་ཉིད་
བཤད་དོ། །དེའང་བྱ་བ་སྟེ་བསྒོམ་བྱའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་དང། བྱེད་པ་སྟེ་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་གཉིས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པས། དེས་དེ་བསྒོམ་པའང་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྩ་ཤེ་ལས། ལམ་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ནི། །བསྒོམ་པ་
འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་ན་བསྒྱུར་དུ་མེད་པ་ལ་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གསུམ་བཤད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ལས། རང་བཞིན་མེད་

[016A]༄༅། །པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པ་ནི། །ཡིན་དང་མཚན་མས་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །མ་ལུས་སྨོན་པ་ལས་ནི་ངེས་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡིན་དང་ཞེས་
པ་ནི་ཡིན་ན་ཞེས་པ་དང་འདྲ་ལ། སྨྲ་སྒོམ་ཚོན་ཆ་ལས། རྒྱུ་མཚན་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་དང། །ཞེས་ནའི་སྒྲ་རྒྱུ་མཚན་ལ་འཇུག་པར་བཤད་པས་འྡིའང་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔགས་རིམ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མེད་དང་སྨོན་
མེད་གསུམ་བརྗོད་བ་སྒྲའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པར་བཞག་ཀྱང། དོན་དམ་པར་སྟོང་བ་ཁོ་ནར་གཞན་གཉིས་འདུས་པར་གསུངས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ལས། རང་བཞིན་མེད་པས་སྟོང་ལ་ཞེས་སོགས་གོང་གི་ལུང་དེ་དྲངས་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་
པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་བའི་ལུང་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལུང་དེ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པའི་མདོར་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། མཁས་པ་ཁ་ཅིག་བོད་དུ་འགྱུར་བའི་མདོ་འདིར་མེད་ཀྱང་དབུ་མ་སྣང་བ་
སོགས་སུ་དྲངས་བ་འདིར་བཀོད་བ་ཡིན་པས་མི་འགལ་ཟེར། གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་ཞུས་བོད་དུ་འགྱུར་བ་འདིར་ཡང་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པ་ཆུང་དུ་ལོགས་སུ་བཞུགས་པ་དེར་
མེད་ཀྱང། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཅོ་བརྒྱད་པ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ནང་དུ་ཡོད་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སྟོང་པ་ཞིབ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ། །མི་ཤེས་པས་ནི་འགྲོ་བ་འཁྱམས་འགྱུར་ཏེ། །ཐུགས་རྗེའི་

[016B] །དེ་དག་རྣམས་ནི་འཛུད་པར་མཛད་པ་ལགས། །ཞེས་འབྱུང་བ་དང་སྔ་མ་གཉིས་འགྱུར་ཁྱབ་ཙམ་ལས་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགེ་སློང་དག་གམ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་སོགས་ཀྱང་དྲི་མེད་འོད་
རྭ་འགྱུར་དུ་འདིར་དྲངས་པ་བཞིན་འབྱུང་ཡང། འབྲོ་འགྱུར་ལས། བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་བརྟགས་ནས། །བདག་གསུང་བླང་བྱ་དགེ་སློང་དག་གུས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་ལ། འགྱུར་
གཞན་ཞིག་ཏུ༑ བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསར་བཞིན་དུ། །ལེགས་པར་བརྟགས་ལ་ང་ཡི་བཀའ། །མཁས་པ་དག་གིས་བླང་བྱ་ཡིན། །དགེ་སློང་ངག་གིས་གུས་ཕྱིར་མིན། །ཞེས་འབྱུང་བ་ཚིག་རིས་མི་འྡྲའང་མདོ་གཅིག་ཡིན་པ་བཞིན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དངོས་པོ་མེད་བས་སྒོམ་པ་མེད། །ཅེས་སོགས་ཀྱིས་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ལ་སྦྱར་བའི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཁོ་ན་བསྟན་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གསུམ་ལ་སྦྱར་བའི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཡང་བསྟན་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཤཱུ་ནྱ་ཏའི་སྔགས་དོན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གསུམ་ལ་སྦྱར་བའི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་བཤད་དགོས་པ་གང་ཞིག་དེའི་སྔགས་དོན་དང་དངོས་པོ་མེད་པས་ཞེས་སོགས་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྒྲུབ་ཐབས་ཀུན་བཟང་
ལས༑ ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་ཕྱིར་སྟོང་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་དང་བྲལ་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད། །རྟོག་པ་རྣམས་དང་བྲལ་ཕྱིར་དངོས་པོ་ནི། །མ་ལུས་སྨོན་པ་ལས་ནི་ངེས་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མདོར་བྱས་ལས། དངོས་པོ་

[017A]༄༅། །མེད་པས་སྒོམ་པ་མེད། །ཅེས་པ་ནས། ཚིགས་བཅད་འདི་ཡིས་རྒྱུ་མི་རྒྱུའི། །བདག་ཉིད་ཆེ་རྣམས་སྟོང་པར་བསྒོམ། །ཆོ་གའི་སྦྱོར་བ་འདི་ཡིས་ནི། །ཡེ་ཤེས་ས་གཞིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ཡང་ཁ་ཅིག་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་དེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ནང་གི་ལས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ནང་གི་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་
ནང་གི་བསྒོམ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁྱོད་ལྟར་ན། ཚད་མས་གཞལ་བྱ་རྟོགས་ཚུལ་དང་སྲོག་གཅོད་ལྟ་བུའི་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་ནང་གི་བྱ་བ་ལའང་གཞལ་བྱ་དང་བསད་བྱ་དེ་འཇོག་རིགས་པར་ཐལ། དེར་ཡང་གཞལ་བྱ་དང་
བསད་བྱ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཚེ་དེ་གཉིས་ལས་སུ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། གསེར་འཕྲེང་ལས། ལས་སུ་བྱ་བ་གང་བསད་སྤང་བྱ་བ་དང། སྐྱེད་པ་པོ་གང་གིས་གསོད་པ་པོ་དང་
བྱ་བའི་རང་བཞིན་བསད་བ་སྟེ། ཞེས་དང། རྣམ་འགྲེལ་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། འབྲས་བུ་ནི་མཚོན་བྱ། ཚད་མ་ནི་མཚན་ཉིད། གཞལ་བྱ་ནི་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལོ། །དེ་ངག་ནི་རིམ་པ་
བཞིན་བྱ་བ་དང། བྱེད་པ་དང། ལས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཁྱོད་ལྟར་ན་ཚད་མ་མདོ་ལས། བྱ་བ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ལ་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞིན་དུ་

[017B] ཞེས་བྱ་བ་རྫས་གཞན་མེད་ཀྱང་བྱ་བ་གཏན་མེད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་སྤོང་མཛད་པ་འབྲེལ་མེད་པར་ཐལ། བྱ་བ་དེ་བྱེད་པ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཁས་བླང་རང་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་བསད་བྱ་དེ་བྱ་བར་བཞག་པ་གང་ཞིག་བསད་བྱ་དེ་གསོད་པ་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་བཞད་གང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱ་བ་ཞེས་པ་གཞན་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་བཞག་ཙམ་པ་མ་གཏོགས་དེ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མེད་
པ་འདི་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དངོས་སུ་ཐ་དད་མེད་པར་འདོད། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་དག། ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གནས། ལྷས་ཀྱང། ཐམས་ཅད་དེ་ལྟའི་རྣམ་པ་ཅན་
ཉེ་བར་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྤྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གཞན་གཉིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འྡུའང། བུམ་པ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གསུམ་ལ་སྦྱར་བའི་ནང་གི་མཚན་
མེད་སྨོན་མེད་གཉིས་དེའི་སྟོང་ཉིད་དུའང་འདུ་ཚུལ་མེད་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། བུམ་པའི་རྒྱུ་བདེན་པར་མེད་པ་མཚན་མེད་དང། བུམ་པའི་འབྲས་བུ་བདེན་པར་མེད་པ་སྨོན་མེད་དུ་བྱས་པའི་ཚེ་བུམ་པའི་སྟོང་ཉིད་དུ་མི་འྡུའང། འཇོག་ཚུལ་དེ་ཁོ་ན་ངེས་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བུམ་པ་དོན་དམ་པར་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་དང། དེས་དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་པ་གཉིས་ཀྱང་མཚན་མེད་དང་སྨོན་མེད་དུ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པ་དང།།

[018A]༄༅། །ཞེས་པའི་བཤད་བྱའི་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ། འགག་པ་མ་མཆིས་པ། ཞེས་ཆོས་རེ་རེའི་སྟེང་དུའང་ཁྱད་པར་དེ་དག་སྦྱང་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཞི་བུམ་པ་གཅིག་པུ་ལའང་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཚེ། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆ་ནས་བདེན་པར་ལྟ་བ་དང། འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་བདེན་པར་ལྟ་བ་སོགས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བས། དེ་འགོག་ཆེད་དུ་རྣམ་ཐར་སྒོ་
གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མཛད་པའི་ཕྱིར། ཚངས་པས་ཞུས་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་ཆོས་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བའམ་འགག་པར་འཚལ་བ་དང་དེ་དག་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་ལ་འཁོར་བ་
དངོས་པོར་འཚོལ་བདེ་དག་ནི་འཁོར་བ་ལས་འདའ་བ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ལ་སྦྱར་བའི་ཚེ་འང་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་བསྒོམ་པའི་བྱ་བ་གསུམ་བདེན་པས་སྟེང་བ་རིམ་བཞིན་མཚན་མེད་སྨོན་མེད་སྟོང་
ཉིད་གསུམ་དུ་འཇོག་ཅིང་ཕྱི་མའི་ནང་དུ་སྔ་མ་གཉིས་འདུས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་
མཚན་མར་འཛིན་པ་སྤོང་བར་གནས་པ་སྟེ། ཞེས་ཡུལ་ལ་བདེན་ཞེན་བཀག་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ལུགས་འདིར་ཡུལ་སྔོན་པོ་སོགས་རྒྱུ་དང་སྔོ་འཛིན་སོགས་འབྲས་བུར་འཇོག་ཅིང་རྒྱུ་དང་མཚན་མ་རྣམ་གྲངས་སུ་འབྱུང་

[018B] སྨོན་པའི་ཡུལ་ནི་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་གྲགས་ཆེ་ལ། སྒོམ་བྱེད་ཡུལ་ཅན་ཡང་དེ་གཉིས་ལས་འབྲས་བུར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོའི་སྟེང་ནས་འཇོག་པ་གོ་སླ། རྟགས་ཟུར་ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ་
བསྒོམ་བའི་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་འཇོག་དགོས་པས་དེ་བདེན་སྟོང་དུ་གཞན་གཉིས་ཀྱང་འདུལ། བསྒོམ་བྱ་བདེན་སྟོང་དང་སྒོམ་བྱེད་བདེན་སྟོང་གཉིས་གཅིག་གཅིག་གི་ནང་དུ་མི་འདུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བུམ་
པ་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་བུམ་བའི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བུམ་པ་གཞན་སྐྱེ་མེད་པ་བུམ་པའི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུ་གཞན་སྐྱེ་མེད་པ་མྱུ་གུ་སྐྱེས་བའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་
ཁྱབ༑ མྱུ་གུའི་སྐྱེ་བ་གཞིར་བྱས་ནས་སྐྱེ་བ་ཞེས་པར་བཏགས་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར་བདག་ལས་ཡིན་ནམ་གཞན་ལས་ཡིན་ཞེས་བཙལ་བའི་ཚེ་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་གྲུབ་པ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལྟར་ན་གང་
ཟག་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དེའི་སྐྱེ་བའི་སྟེང་ཉིད་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལུགས་འདིར་བདག་མེད་གཉིས་སྟོང་གཞིའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གང་ཟག་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་
ཀྱང་མེད་པར་མཐོང་ནས་དོན་དམ་པར་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་ཐལ། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་རྟོགས་རིམ་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་མྱུ་གུ་དོན་དམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པ་མྱུ་གུའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཐལ་འགྱུར་

[019A]༄༅། །བའི་ལུགས་ལ་དེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྔ་མའི་ལུགས་ལ་མྱུ་གུ་འཇིག་པ་མྱུ་གུའི་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཀྱང། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་མྱུ་གུ་འཇིག་
པ་མྱུ་གུའི་རྗེས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ལུགས་ལ་མྱུ་གུའི་འཇིག་པ་དང་མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེས་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། སྐབས་འདི་དག་ཏུ་ཚིག་གསལ་ལས་འཇིག་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རང་ཉིད་ཞིག་པའང་འཇིག་
པར་བཞེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ཀྱི། ཕ་རོལ་པོ་ནི་ཞིག་འཇིག་འགལ་བར་འདོད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེ་གཞན་རྣམས་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཅིག་རྟག་ལ་གཅིག་ཤོས་མི་རྟག་པས་རིགས་འགལ་བར་འདོད་ཀྱང། རང་ལུགས་
གཉིག་འདུས་བྱས་སུ་རིགས་འདྲ་བར་འདོད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོག་ཏུ་འཆད་དོ། ཡང་ཁ་ཅིག། །རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་མེད་པར་ཐལ། ཞི་སྒོ་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་སྟེ་གཞུང་ལས་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་
སྦྱར་ཡང་ཞི་བའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་མ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ཡང། རང་ལུགས། དེར་ཐལ། ཞི་སྒོ་གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ཞི་སྒོ་གཉིས་པ་མེད་པ་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་རང་
ལ་བདེན་པ་བཞི་མེད་པར་ཐལ། བདེན་པ་གསུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ལས། བདེན་པ་གསུམ་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལའང་ཞི་སྒོ་གཉིས་པ་མེད་པར་

[019B] བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ལ་གཞུང་ཕྱི་མོའི་དབུ་མ་པ་ཞེས་ཐལ་རང་ཀུན་གྱིས་ཚད་མར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ལུང་དེའི་འཕྲར། བདག་མེད་ཅེས་ནི་བྱ་བར་བརྗོད། །ཅེས་འབྱུང་བས། གང་ཟག་
དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བའི་བདག་མེད་སྤྱི་ཙམ་དེ་ཞི་བའི་སྒོར་བཞག་ནས། དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཞི་སྒོ་མེད་པ་ལུང་དེའི་དོན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་བློ་
དེ་འཁོར་བའི་རྩ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བདེན་མེད་མ་རྟོགས་ཀྱང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་མེད་པར་མཐོང་ཟིན་གོམས་ན་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་ནུས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱན་ལས། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ལམ་
གསུམ་གྱི། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། བློ་དེ་འཁོར་བའི་རྩ་བར་འཇོག་པ་དང། དེ་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཞི་སྒོར་འཇོག་པ་གཉིས་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་མེད་པར་
རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞི་སྒོང་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་བ་ལྟར་ན་ཐར་པ་གཏན་མེད་དུ་འཛིན་པ་བློ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་པས་འཁོར་རྩར་མི་འཐད་ཀྱང། དེའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོགས་ཀྱི་
སྒོར་འཇོག་པ་གོང་དུ་བདེན་བཞིའི་ཁྱད་ཆོས་དང་སྦྱར་ངས་འགྲུབ་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ནའང་སྨོན་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་དུ་མཐོང་བ་གཅིག་ཡོད་པར་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འཕྲོད་དོན་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་

[020A]༄༅། །རྒྱས་པར་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་དག་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བས་ཐབས་ཚུལ་དང། །ཞེས་པའི་ཐབས་དེ་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཐབས་དང། རིགས་པ་བརྒྱ་དག་ཅེས་པའི་རིགས་པ་དེ་ཤེས་རབ་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། དེ་ལ་མི་བྱེད་པར་ཐལ། དེ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་ཁ་དྲངས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་ཤེ་ལས། བདག་གོ་ཞེས་ནི་བསྟན་གྱུར་ཅིང། །བདག་མེད་ཅེས་ཀྱང་བསྟན་པར་གྱུར། །ཅེས་
དང༑ འཕགས་པ་ལྷས། དམ་པ་མིན་ལ་བདག་འཛིན་མཆོག་བདག་མེད་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་གདུལ་བྱ་བློ་དམན་པ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པ་དང། རང་འཛིན་རྟོགས་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་
བདེན་གྲུབ་དང། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གྲུབ་པ་སོགས་གསུངས་པའང་བློ་འཚམ་པར་ཁ་ཁྲིད་དེ་མཐར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སུ་འཁྲིད་པའི་ཐབས་ཡིན་པ་དེ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སྐས་
གདང་འོག་མར་འཛེགས་པ་དེ་གོང་མར་འགོམ་པ་མིན་ཡང་དེའི་ཐབས་སུ་འགྲོ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིམ་ལྔ་ལས། ཐབས་ལ་འདི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །སྐབས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟ་བུར་གསུངས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་རིམ་གཉིས་
ཙམ་མ་ཡིན་པར་ལམ་འོག་མ་འགོ་མ་ནས་གོང་མ་གོང་མར་འཁྲིད་ཚུལ་ཀུན་ལ་སྦྱོར་དགོས་པ་སྤྱོད་བསྡུས་ཀྱིས་དེའི་དགོངས་པ་བཀྲལ་ནས་རིམ་གྱིས་སློབ་ཚུལ་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་ལས་ཀྱང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་

[020B] །ཞེས་མཐར་ཐུག་ཐེག་གསུམ་བསྟན་པ་དེ་རྫོགས་བྱང་དུ་འཁྲིད་པའི་ཐབས་སུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ནི་ཡིག་དོན་ལའང་མ་ཞུགས་ཏེ། འདིར་རིགས་པ་བརྒྱ་དག་
ཅེས་པ་རྟེན་འབྲེལ་དང་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་སྟོང་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སམ་རིགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་གློ་རིག་གི་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་
ལ་གསུངས་རབ་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་དགོས་ཟེར་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་དགོས་པར་ཐལ། གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞུང་འདིས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པར་
གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཀའ་འགྲེལ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ས་བཅད་བྱེད་པའི་ཚེའང། གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་དོན་ཆེ་བར་བསྟན་པ། དོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་
འབྱེད་ཚུལ། ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དང། དྲང་ངེས་ཕྱེ་མ་ཕྱེ་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་ཕྱེ་མ་ཕྱེ་ཡིན་པས། འདིའི་མཆོད་བརྗོད་དུའང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལ་དྲང་ངེས་ཕྱེ་ཚུལ་གྱིས་བསྟོད་པའི་ཚེ་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བའི་གཞིར། བདེ་གཤེགས་གསུང་རབ་
ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་གསུངས་རབ་ཀྱི་དོན་བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲང་ངེས་འབྱེད་དགོས་པར་ཐལ། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཚད་མའི་སྟོབས་

[021A]༄༅། །ཀྱིས་ངེས་པ་མ་རྙེད་ན། མོས་མནོས་ཡིད་དཔྱོད་ཙམ་གྱིས་ཕྱེའང་བློ་ཕུགས་སུ་ཐག་མཆོད་པར་ཡོད་པས་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འཇུག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་གྱི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས། གལ་ཏེ་ཡང་
དག་དམ་བཅའ་ཙམ་ཞིག་གིས། །ངེས་པ་རྙེད་ཀྱང་སྒྲུབ་དང་སུམ་འབྱིན་གྱི། །ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་མ་རྙེད་ན། །འདམ་ལ་བཏབ་པའི་ཕུར་བ་བཞིན་འགྱུར་བས། །ཡང་དག་བག་ཆགས་བརྟན་པོ་འཇོག་མི་ནུས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
སྟེ༑ ངེས་པ་རྙེད་ཀྱང་ཞེས་པ་ཡིད་དཔྱོད་ལ་མི་སྦྱོར་ན་བློ་རིག་བདུན་པོ་གང་ལའང་མི་འགྲིག་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་བདེན་གཉིས་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱེད་མི་དགོས་པར་ཐལ། བདེན་གཉིས་ཚད་པས་
རྟོགས་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དངོས་སུ་གླང་ཆེན་ཁྲུས་འདྲར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དེ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་
འབྱེད་དགོས་ཞེས་པ་འགོག་མི་རིགས་པར་ཐལ། གཞུང་ཉིད་ལས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། ཞེས་པ་ནས། དེའང་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་རག་ལས་ཤིང། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཞེས་པ་ནི། གསུང་རབ་ཀྱི་ནང་ནས་དྲང་དོན་གྱི་གསུང་རབ་དང་ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་གང་ཡིན་སོ་སོར་ངོས་བཟུང་བ་ལ་བྱེད་པས། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་དྲང་ངེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཀའ་འགྲེལ་ལས་

[021B] ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ཟབ་མོ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་མ་འབྲངས་པར་དྲང་བའི་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་མི་ནུས་ཤིང་
དེ་ལ་ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ངོས་ཟིན་དགོས། དེ་ངོས་ཟིན་པ་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཞེས་པ་དང། གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་ཞེས་པ་མི་
འདྲ་བར་ཐལ། སྔ་མ། ཀྱི་ནི་འབྲེལ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ལྟར་དེའི་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཚུལ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ། སྨོན་དང་ཚད་འཛིན་གཞི་དང་ནི། །ཞེས་པ་ལྟར། དེ་དཔྱད་གཞིར་བྱས་ཏེ་དེའི་སྟེང་ནས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་
གཞག་གཏན་ལ་འཕེབས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་དགོས་པའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་འབྱེད་ན་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱེད་དགོས་པ་གང་ཞིག་ངེས་
དོན་གྱི་གསུང་རབ་དེ་རང་གི་བསྟན་དོན་ལ་མི་བསླུ་བར་རྟོགས་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སྔ་མ་དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་ཤིང་ཕྱི་མ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་རྟགས་སྦྱོར་འགོད་ལུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། རྟགས་སྔ་མ་མ་
གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིག་འདྲ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཤིང་གཅོད་པ་ལ་ཟོར་ངས་མི་ཆོག་ཀྱང་རྩྭ་བྲང་བ་ལ་དེས་ཆོག་པ་ལྟར། དོན་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱེད་དགོས་ཀྱང། ཚིག་གི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་ཡིད་དཔྱོད་

[022A]༄༅། །ཀྱིས་ཚེག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དོན་གྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་བསམ་བྱུང་གི་སྐབས་ཡིན་པས་དོན་སྤྱི་ལེགས་པར་ཤར་ཏེ་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་འབྱེད་དགོས། གཅིག་ཤོས་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཏན་ལ་
འབེབས་ལུགས་ཡིན་པས་སྒྲ་སྤྱིའི་གོ་བ་ཆགས་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་ཆོག་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡ་རྒྱན་ལས། མདོ་ཡི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས། །མི་གཉིས་དོན་ནི་རབ་འབྱེད་པ། །མདོ་སོགས་མིང་ལ་སེམས་འཇོག་གོ། །དེ་ནས་དེ་ནི་རིམ་བཞིན་དུ། །ཚིག་
རབ་དབྱེ་ལ་འཇུག་བྱེད་ཅིང། །སོ་སོའི་ནང་དུ་ཚུལ་བཞིན་དུ། །དེ་ཡི་དོན་ཡང་རྣམ་པར་དབྱོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མཛོད་ལས། ཐོས་སོགས་ལས་བྱུང་བློ་རྣམས་ནི། །མིང་དང་གཉིས་ཀ་དོན་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་ཐོས་བྱུང་མིང་ལ་བརྟེན་
ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་དོན་སྤྱིའི་ངེས་པ་རྙེད་པ་ལ་ཚད་མ་དགོས་ན་སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་ངེས་པ་དེའང་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྙེད་དགོས་ཟེར་བ་ལྐུག་པའི་རིགས་འགྲེ་ཁོ་ནར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་འདྲའི་རིམ་པ་ཞིག་མེད་ན་བློ་རིམ་
གྱིས་སྦྱོང་ཚུལ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དབུ་མ་པ་རང་ལུགས་ལ་དྲང་ངེས་ཀྱི་མདོར་འཇོག་ཚུལ་སྟོང་ཉིད་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་སྟོན་མི་སྟོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཚུལ་མ་གཏོགས་མེད་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་ལྟར་
སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་མིན་གྱི་སྒོ་ནས་དྲང་དེས་ཀྱི་མདོར་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་པའི་ལུགས་ལ་དེ་འདྲའི་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་ཀྱང་དབུ་མ་པས་དེ་ལྟར་འཇོག་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ལུགས་ལ་གྲུབ་མཐའ་བཞི་ཀའི་འདོད་

[022B] གཞན་ཡང་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དབུ་མ་པ་རང་ལུགས་སུ་ཁས་ལེན་རྒྱུའི་དྲང་ངེས་འཇོག་ཚུལ་ལའང་སྔ་མའི་འཇོག་ཚུལ་དེ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདུས་པའི་རྩ་རྒྱུད་ལས་
རིན་ཆེན་ཆེན་པོ་ཁ་དོག་ལྔ། །ཡུངས་ཀར་གྱི་ནི་འཕྲུ་ཚད་ཙམ། །སྣ་ཡི་རྩེ་མོང་ནན་ཏན་དུ། །རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ནི་རྟག་ཏུ་བསྒོམ། །ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་པུར་ཡང་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཕྱག་མཚན་བསྒོམ་པ་བསྟན་པས་དྲང་དོན་དང། རྫོགས་
རིམ་པའི་རླུང་གི་རྡོར་བཟླས་བསྟན་པས་དེས་དོན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལུགས་བཞིན་དྲང་དེས་ལ་ཚིག་སོ་སོ་བ་མི་དགོས་པར་ཚིག་གཅིག་ལ་དོན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་སྟེ་དྲང་དེས་སུ་བཞག་ཆོ་ག་པས། འདི་བ་ཉེས་མཐའ་དྲུག་གི་ནང་
ནས་དོན་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ལས། དྲང་དེས་ཀྱི་བཤད་པ་གཉིས་ནི་དོན་སོ་སོར་དེས་ལ་གཞུང་ནི་གཅིག་ཏུ་དེས་སོ། །ཞེས་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་བདེན་
གཉིས་སྟོན་པའི་ཆ་ནས་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་དུ་བཞག་པ་ཡོད་མོད་ཀྱང། ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་གི་དྲང་དེས་ནི་གཞུང་ཕན་ཚུན་དུ་འགལ་བས་སོ་སོ་བ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་དྲང་དེས་གཉིས་ཀྱི་བཤད་པ་གཞུང་གཅིག་ལ་བྱེད་བའི། ཞེས་གསུངས་
བའི་ཕྱིར། ཚུལ་དེ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཀྱང་གསུངས་པ་ཐལ་འགྱུར་བ་རང་ཕུགས་ལ་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲོན་གསལ་ལས། སྐལ་ངན་རྣམས་ལ་རྒྱལ་བ་ཡིས། །སྦས་ཏེ་བཤད་པ་དྲར་བའི་དོན། །ཡང་དག་དོན་ནི་རབ་སྟོན་ཕྱིར། །དེས་

[023A]༄༅། །པའི་དོན་ཡང་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་དང། དེའི་མཆན་སྒྲགས་ལས། ཡང་དག་པའི་དོན་རྫོགས་རིམ་ཡན་ལས་དང་བཅས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་བྲང་དོན་གསུངས་པར་མ་ཟད་དེས་པའི་དོན་ཡང་གསུངས་
པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། མདོ་གང་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །མདོ་གང་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་
ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུར་དྲང་དགོས་པས་དྲང་དོན་དང། འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་གྲུབ་ནས་དེ་ལས་གོང་མར་དྲང་དུ་མེད་པས་དེས་དོན་དུ་གསུངས་ཏེ་མཐའ་དྲུག་གི་དྲང་དེས་དང་འགྲོས་མཐུན་ནི། །དེ་ལྟར་དྲང་དེས་ཀྱི་འཇོག་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་
པས་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་མཐའ་ཆོད་པ་ལ་དེའི་རེ་རེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་སྟེ། འདི་ཉིད་ལས། གསུང་རབ་ལས་དྲང་དེས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་གསུངས་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་འདྲའི་དྲང་དེས་དེས་དྲང་དེས་ཀྱི་གོ་མི་
ཆོད་པར་ཐལ། གསུང་རབ་ལ་དྲང་དེས་འབྱེད་པ་ལ་དབུ་མ་པ་རང་ལུགས་ཀྱི་དྲང་དོན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང། དེས་དོན་དོན་དམ་པ་གཉིས་ལེགས་པར་འབྱེད་དངོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གང་ཟག་ལ་སྦྱར་ཚེ་དེ་ལྟར་དགོས་ཀྱང་གཞུང་ལ་སྦྱར་ན་
མི་རུང་སྟེ། ས་སྡེ་ལྡས་ཀྱང་གསུང་རབ་ལ་དྲང་དེས་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དྲང་དེས་འབྱེད་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེར་མ་ཟད་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བཤད་པའི་ཕྱིར་

[023B] དེས་བརྒྱད་སྟོང་བའི་དོན་ན་སོ་གཉིས་སུ་བཀྲལ་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ། འོ་ན་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀླང་གིས་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བཤད་པར་ཐལ། དེས་བརྒྱད་སྟོང་བའི་དོན་བགྲེལ་ཚུལ་མོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དྲང་དེས་ཕྱེ་བར་ཐལ། དེས་
བདོན་པ་གཉིས་སོ་སོར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མི་མཚུངས་ཏེ། གཞུང་ལ་སྦྱར་ན་དེས་དྲང་དེས་འབྱེད་ཚུལ་ལ་བཤད་པ་ལས་ལྷག་པ་མེད་ཀྱང། གང་ཟག་སྦྱར་ན་དམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདི་ནི་དྲང་དོན་ནོ། །འདི་ནི་དོན་དམ་པའི། །ཞེས་
སྨྲས་པ་ཙམ་གྱིས་བཤད་པར་འཇོག་ཀྱང། གང་ཟག་དེས་དྲང་དེས་ཕྱེ་མ་ཕྱེ་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱེ་མ་ཕྱེ་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་མ་གྲུབ་ན། དངོས་སྨྲ་རྣམས་དང་དེའི་གཞུང་ལས་མཚན་ཉིད་གསུམ་དེན་གཉིས་བདེན་བཞི་ཁྱད་ཆོས་
བཅུ་དྲུག་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་ལམ་ལྔ་སོགས་གང་ཡང་མ་བཤད་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་མས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་བཤད་པར་ཐལ། དེས་སྟོང་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་བཤད་པར་ཐལ་
དེ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། དེས་གཞན་དཔང་ལོངས་གྲུབ་བདེན་པར་གྲུབ་ཅིང་ཀུན་བཏགས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དབུས་མཐའ་ལས། ཡོད་པས་མེད་པས་ཡོད་པས་ན། །དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་དེ་དབུ་མའི་དོན་དུ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བ་བཤད་པ་དེ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་བཤད་པ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཟེར་ན། ཁ་ཅིག་གོང་དུ་མ་ཁྱབ་རྩེར་ཡོང། དེས་མཐའ་གཉིས་

[024A]༄༅། །དང་བྲལ་བའི་དབུས་མ་བཤད་ན་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མྠའང་མ་བཀག་ཟེར་དགོས་པས་ཞིབ་ཆ་འདོན། གཉིས་པ་ཤེས་ཀྱི་ཁུངས་དགོད་པ་ནི། དོན་གྱི་དབང་འདི་གཟིགས་ནས། དགེ་སློང་དག་གམ། ཞེས་པ་ནས་
ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང། འདི་ལའང་སྤྱི་དོན་དང་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གཞུང་ཚིག་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོན་བཞི་གསུངས་པ་ཡིན་ཀྱང། རྩ་བའི་ཁུངས་འདི་ལས་འཕྲོས་པས། འདིར་རྟོན་བཞི་འཆད་ཚུལ་ཡོད་
དེ༑ ང་ཞེས་དང། གུས་ཕྱིར་མིན་ཞེས་པ་བསྡོམས་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྲགས་པས་གུས་པ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་པ་དང། ང་ཡི་བཀའ་བླང་བར་བྱ་ཞེས་དེས་གསུངས་
པའི་བཀའ་ལ་ཚད་མར་བྱས་ཏེ་ཆོས་ལ་རྟོན་པ་བཤད། ཡང་ང་ཡི་བཀའ་ཞེས་དང། གུས་ཕྱིར་མིན་ཞེས་པ་བསྡོམས་པས་བཀའ་ལས་གསུངས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་ཚད་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་མི་འཛིན་པས་ཚིག་ལ་མི་རྟོན་པ་དང། བརྟགས་
ལ་བླང་བར་བྱ་ཞེས་པས་དགོངས་དོན་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་འཛིན་པས་དོན་ལ་རྟོན་པ་བཤད། བསྲེགས་བཅད་བརྡང་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །ལེགས་པར་བརྟགས་ཞེས་པས་གསེར་གྱི་ཕྱིའི་སྐྱོན་ཡོན་རགས་པ་ཙམ་རྟོགས་སླའང། གཏིང་
ན་སྐྱོན་ཡོད་མེད་ནན་གྱིས་རྟོག་དགོས་པ་ལྟར་བསྟན་དོན་རགས་པ་ཙམ་ཤེས་སླའང་དེས་མི་དོམས་པས་དྲང་དོན་ལ་མི་རྟོན་པ་དང། དགོངས་པའི་གཏིར་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་འཆོལ་དགོས་པས་དེས་དོན་ལ་རྟོན་པ་

[024B] གསེར་ལ་སྐྱོན་ཡོན་ཕྲ་རགས་དང་མཐུན་པར་བརྟག་པའི་ཐབས་མེ་དང་གཅོད་བྱེད་བརྡར་སོགས་རིམ་པར་ཡོད་པ་བཞིན། གནས་ལུགས་ཟབ་མོ་འཇལ་བྱེད་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང། ཕྱི་མ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་མ་འདས་སོགས་
ཡོད་པས་སྔ་མས་མི་ཆོག་པར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དང། མཐར་མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རོ་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་པའི་བང་ལ་སློབ་དགོས་པས་རྣམ་ཤེས་ལ་མི་རྟོན་ཡེ་ཤེ་སླ་རྟོན་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྟོན་བཞི་
རྒྱས་པར་བཤད་པའི་གཞུང་ནི་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་དོན་དང་ཡེ་ཤེས་དང་དེས་དོན་དང་ཆོས་ལ་རྟོན་པར་གསུངས་པའི་གོ་རིམ་ནི་ཐར་འདོད་རྣམས་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་དགོས་པ་དང། དེའང་ཐ་སྙད་
ལའི་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མཐར་ཐུག་འབྱེད་མི་ནུས་པས་དེ་ལ་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དགོས་པ་དང། དེའི་སྒོ་ནས་དེས་དོན་གྱི་མདོའི་དགོངས་པ་འཕྱེད་ཚུལ་གསུམ་སྔར་བཤད་དེ། གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་པས་ནི་
དཔེར་ན་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་བར་གསུངས་པ་དེ་གདུལ་བྱ་དམན་པ་ལ་ལ་ལས་འབྲས་ལ་དེས་པ་སྐྱེད་ཕྱིར་གསུངས་པའི་དྲང་དོན་ཡིན་གྱི། དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉི་ག་བདེན་པར་མེད་པ་འདིར་གནས་ཞེས་དྲང་དེས་ཀྱི་
མཚན་གཞི་ངོས་འཛིན་པའི་དོན་དུ་མཇུག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། བློ་བྲོས་མི་ཟད་པའི་བཤད་ཚུལ་གཅིག་ཁ་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་ཞེན་མི་བྱ་བར་བདེན་མེད་ལ་ཡིད་རྟོན་

[025A]༄༅། །པ་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་ཆོས་ལ་རྟོན་པའི་དོན་དུའང་བཤད། ཅེས་དང། བློ་གྲོས་བརྟན་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས། གང་ཟག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའང་ཇི་ལྟ་བུ་
ཞེ་ན༑ གང་ཟག་ཀྱང་ཡོད་པར་བལྟས། ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པར་བལྟས་ནས། གང་ཟག་འདིས་དགེ་བ་བྱས་ན་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། མི་དགེ་བ་བྱས་ན་ནི་མི་དགེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལྟ་བ་ནི་གང་ཟག་གི་རྗེས་སུ་
འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་དང་ཆོས་གཉི་ག་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་གཉི་ག་ལ་མི་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ན་གང་ཟག་ལ་རང་ཉིད་ཀྱང་བཞག་ཆོག་པའམ། ཡང་ན་
དགག་བྱའི་བདག་ལ་བྱེད་དགོས་ཏེ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་རྒྱུན་ལས་དེའི་གོ་རིམ་བཟློག་སྟེ་ཡོངས་གྲགས་འདི་གསུངས་པ་ནི་གདུལ་བྱ་སྤྱིའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པའི་རྒྱན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། བྱངས་ལས་དོན་ལ་རྟོན་པ་དང་བོ་དང་
ཆོས་ལ་རྟོན་པ་གཉིས་པར་བྱས་པ་ནི་དོན་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་ཉན་ཚུལ་དང། དོན་དེའང་འཐད་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་ཏེ་རྒྱན་གྱི་བཤད་པ་ལ་ཟུར་བསྐང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱངས་ལས། རྟོན་པ་བཞི་པོ་དེ་
དག་ལས་ནི་མདོར་བསྡུན་ཚང་མ་ཉིད་བཞི་བསྟན་ཏེ། བསྟན་པའི་དོན་དང་རིགས་པ་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། གཙུག་ལག་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་ནི། །དེའི་དོན་དགོངས་པ་ཅན་དང་ནི། །དེས་དོན་ཚད་མ་ལྡན་པ་

[025B] ༑དེའི་དོན་བརྗོད་མེད་ཐོབ་པ་གཞེས་རྟོན་བཞིའི་ངོ་བོ་དང། སྤོང་དང་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དང། །ལོག་པར་ཡང་དག་ཤེས་པ་དང། བཅོད་དང་བཅས་པ་ཐོབ་པ་དག། །འདིར་ནི་དགག་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་དགག་བྱ་བཞི་དང། མོས་དང་
རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང། །གཞན་ལས་ཇི་བཞིན་ཐོས་པ་དང། །བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས། །བརྟན་རྣམས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཕན་ཡོན་བཞི་གསུངས་སོ། །སའི་དངོས་གཞིར་གང་ཟག་བཞི་ལ་སྦྱར་བ་དང་དུས་བཞི་ལ་
སྦྱར་བ་གཉིས་གསུངས་ལ། བྱང་ས་ལས་ཚད་མ་བཞི་དང་སྦྱར་བ་རྣམས་རྟོན་པ་སོ་སོར་རེ་རེ་བཞིན་སྦྱར་ཆོག་ལ། ཀུན་བཏུས་སུ་རིགས་པ་བཞི། རྒྱན་དང་ཐེག་བསྡུས་སུ་དགོངས་པ་བཞི་དང་ལྡེམ་དགོངས་བཞི་གསུངས་པ་རྣམས་སྤྱིར་
གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་ཡིན་པས་རྟོན་བཞི་དང་གནད་འྡྲའང་རིམ་པ་བཞིན་སྦྱོར་མི་དགོས་སོ། །བྱང་ས་ལ། རྟོན་པ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་རྩོམ་པ་ལ་ཞུགས་པའི་དེས་
པར་འབྱིན་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་ཐོས་བ་བྱེད་ཚུལ་ཡང་བཤད། བསམ་ཚུལ་ཡང་བཤད། སྒོམ་ཚུལ་ཡང་
བཤད༑ དེ་གསུམ་རེ་རེས་མི་ཆོག་བས་ཡ་མ་བྲལ་བར་བྱེད་ཚུལ་ཡང་བཤད། རྒྱུན་གྱི་ཉམས་ལེན་ཡང་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཐོས་པ་བྱེད་པ་ལ་ཐོག་མར་གང་ཟག་བཞིའི་དང་པོ་ཚུལ་འཆོས་པ་ལྟ་བུ་ཕྱིའི་རྣམ་འགྱུར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལྟར་

[026A]༄༅། །བཅོས་པ་དང་བླུན་པོའི་གྲགས་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཆོས་བཞིན་སྤྱོད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལེགས་པར་སྟོན་ནུས་པ་ཞིག་ལ་བརྟེན། ཆོས་ཉན་པའི་ཚེ་བང་རྒྱང་ཕན་པ་ལྟ་བུ་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པར་ཚིག་ཙམ་གྱི་
རྗེས་སུ་རྒྱུག་པ་མ་ཡིན་པར་དོན་གྱི་ཆ་ལ་བླང་དོར་འཇུག་ལྡོག་གི། །ནད་རྣམས་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་ཉན་པ་དང། ཉན་བྱའི་ཆོས་ཀྱང་རང་ལྟ་མཆོག་འཛིན་པ་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ལྟ་བུ་རང་བློར་མ་ཤོད་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དེས་དོན་གྱི་མདོ་
རྣམས་སྤོང་པ་དེ་འདྲ་མ་ལེན་པར། རང་གི་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་རྣམས་དེས་དོན་རྟོགས་པ་གཞན་ལས་མཉན་ཅིང་ཐོས་པར་བྱེད་པ་དང། མཉན་པའི་དགོས་པའང་ཐོས་པ་ཙམ་ལྷུར་ལེན་པའི་གང་ཟག་ལྟ་བུ་ཐོས་ལོ་དང་ཤེས་ལོའི་གྲགས་པ་འདོད་པ་ཙམ་དང་
གཤག་འགྱེད་པའི་རྩོད་པ་ལ་ཆགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་བར། གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་གྲོལ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་མཉན་པ་ཀུན་སློང་རྣམ་དག་གིས་ཟིན་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི་སའི་དངོས་གཞི་ལས། འབྲེལ་བའི་གཏམ་
གྱིས་རྣམ་པར་དེས་པར་བྱས་ནས་ཤེས་པས་རྟོག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། སྤྱོད་ལམ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། གཉིས་པ་ནི་བྱངས་ལས། དོན་འདོད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ཆོས་ཉན་པར་བྱེད་ཀྱི། ཚིག་འབྲུ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱན་ལས། གཞན་ལས་ཇི་བཞིན་ཐོས་པ་དང། །ཞེས་དང། བློ་བརྟན་གྱིས། སོ་སོར་རྟོན་པ་གསུམ་པས་ནི་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པར་བཤད་པའི་ཆོས་དག་བདག་གིས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ན་ང་རྒྱལ་མེད་པར་བྱས་ནས་དེའི་དོན་

[026B] ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། སོ་སོར་རྟོན་པ་བཞི་པས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་ཅིང་རྩོལ་བར་བྱེད་ཀྱི། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བསམ་
བས་དེས་པ་སྐྱེད་ཚུལ་ཡང་བཤད་དེ། རང་གི་ཞེན་ཕྱོགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཚད་མར་གྱུར་བའི་སྟོན་པའི་གསུང་གི་རྗེས་སུ་སློབ་བདག་གོས། སློབ་ཚུལ་ཡང་གསུང་གི་ཚིག་གཟུང་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ལུང་དོན་ལ་འཐད་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པ་
གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས། གཏན་ལ་དབབ་བྱའང་གང་བྱུང་གིས་མི་ཆོག་བར་གང་ལ་ཡིད་རྟོན་པར་བྱས་ན་ཐར་བའི་གོང་དུ་བགྲོད་ནུས་དེས་པའི་དོན་ཟབ་མོ་སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ལྟ་བུས་བཀྲལ་བ་བཞིན་གཏན་ལ་
དབབ་དགོས། རྟོགས་བའི་བློའང་བློས་བྱས་ཀྱི་ལྟ་བསམ་ཡིན་དགག་གི་སྟོང་བ་ལྟ་བུ་གཞལ་པས་མི་ཆོག་པར་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་གྱི་སྟོང་བ་མེད་དགག་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི་བྱངས་ལས། རིགས་པ་དང། ཞེས་
དང༑ འདི་ཉིད་ལས། རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་གྲུབ་པ་མཐའ་ཁས་ལེན་ན་སྨྲ་བ་བོ་ཚེད་མའི་སྐྱེས་བུར་མི་རུང། ཞེས་དང། ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་གི་བསྟོད་པ་ལས། བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ཕྱོགས་མི་འཛིན། །སེར་སྐྱ་སོགས་ལ་མི་སྡང་ཡང། །གང་
ཞིག་རིགས་པར་ལྡན་པའི་ཚིག། །དེ་ཉིད་སྟོན་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན། །ཞེས་དང། བློ་བརྟན་གྱིས། ཚད་མར་གྱུར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་བྱངས་ལས། བསྟན་པའི་དོན་དང། ཞེས་དང། སའི་དངོས་གཞི་

[027A]༄༅། །ལས༑ ཐོས་པ་ལྷུར་བླང་བར་མི་བྱ་ཡི། དོན་ལ་བསམ་པར་བྱ། གཞལ་པར་བྱ། ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། འདི་ཉིད་ལས། དྲང་བ་དང་དེས་པའི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་རག་ལས་ཤིང། དེ་
གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའང་འདི་ནི་དྲང་བའི་དོན་ནོ་འདི་ནི་དེས་པའི་དོན་ནོ་ཞེས་པའི་ལུང་ཙམ་གྱིས་ནུས་པ་མ་ཡིན། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། དེས་དོན་ཚད་མ་ལྡན་པ་དང་ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་དབྱིག་འགྲེལ་ལས། ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ནོ་
སྟོན་པ་ཚད་མར་གྱུར་བའམ། དེས་ཚད་མར་མཛད་པས་དེས་པར་བྱས་ཤིང། ཞེས་དང། བློ་བརྟན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་བསྟན་པ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུས་གཉིས་སུ་མེད་པར་བཤད་
པའི་དོན་ལ་རྟོན་པ་ནི་ཚད་མར་གྱུར་བས་བཤད་པའི་དོན་ལ་རྟོན་པ་ཞེས་བྱ། ཞེས་དང། འདི་ཉིད་ལས། གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་དེས་འབྱེད་པར་ལུང་བསྟན་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་གིས་དྲང་དེས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཀྲལ་ཅིང་དེའང་དེས་དོན་གྱི་
གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་འདྲེན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་དང། གཞན་དུ་དྲང་དུ་མི་རུང་བར་དོན་དེར་དེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དགོངས་པ་འཚོལ་དགོས། ཞེས་གསུངས་ལ། རྟོན་
པའི་སྒྲ་མི་བསླུ་བ་ལའང་འཇུག་ཅིང་དེས་དོན་ཡང་མི་བསླུ་བའི་དོན་དུ་འགྲོ་བས་ཐད་འདིར་བྱངས་ལས། རྟོན་པ་དང་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པ་ནི་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་བཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་བཞི་

[027B] བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་ན་གཟུགས་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་གནས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་ན་ཚོར་བ་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང། འདུ་ཤེས་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང། འདུ་བྱེད་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་གནས་
བ་སྟེ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། ཆོས་ལ་རྣམ་པར་རིག་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ནད་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྒྱུ་བ་མེད་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པས་ཆོས་གང་ཡང་མི་རྟོག་ཅིང་རྣམ་པར་མི་
རྟོག་པ་འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དང། བློ་བརྟན་གྱིས། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་མི་རྟོག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ། ཞེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་བཀག་ནས་བདེན་སྟོན་གཏན་ལ་དབབ་པར་
གསུངས་སོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱི་གནས་པ་བཞིར་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན། འདོད་ཁམས་པ་རྣམས་འདོད་ཡོན་ལྔས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་ལ་སྲེད་པ་དང། བསམ་གཏན་བཞི་ཚོར་བ་རིགས་བཞི་ལ་སྲེད་པ་དང། གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་ནམ་མཁའ་
མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་དང། སྲིད་རྩེར་དེ་འདྲའི་འདུ་ཤེས་ཚུན་ཆད་མེད་ཀྱང་ལས་ཉོན་གྱིས་བཅིངས་པའི་འདུ་བྱེད་མདོར་བས་དེ་དག་གིས་ས་བསྡུས་པའི་སེམས་ལ་རྣམ་ཤེས་དང། ཁམས་གསུམ་ལས་
འདས་པ་འཁོར་བའི་འཆིང་བ་དགྲོལ་བྱེད་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡེ་ཤེས་སུ་བྱས་པར་བློ་བརྟན་གྱིས་གསུངས་ལ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་འགྲེལ་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པ་ལས། འདུ་བྱེད་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་

[028A]༄༅། །པར་ཤེས་པ་ཐོག་མ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན། དེའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་དམིགས་ཤིང་བཅོལ་བའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཡུན་
རིང་པོར་གནས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པས་ན་འདུ་བྱེད་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་གནས་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཞེས་གཞན་རྣམས་འྡྲའང་འདུ་བྱེད་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་དོན་ཚུལ་གཉིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟོན་པ་བཞི་ལ། རིགས་པ་ཚད་མ་
དོན་ཚད་མ། རྟོན་བ་ཚད་མ། ཡེ་ཤེས་ཚད་མ་ཞེས་ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་གསུངས་སོ། །སྒོམ་པ་བྱེད་ཚུལ་ཡང་བཤད་དེ། དང་པོར་སྒོམ་གྱི་གོ་ལས་ཆེ་ཤོས་ནི་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་ཕྱིའི་གོ་རྒྱ་གཅོད་བྱེད་ཙམ་དུ་བཟུང་ནས་ཡལ་བར་དོར་ཏེ་མན་ངག་ཏུ་གྲགས་
བ་རེ་ལ་ཉམས་ལེན་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་མང་ཡང། སངས་རྒྱས་ལས་མཁས་པ་སུའང་མེད་ཅིང། དེ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ལྷག་པར་ཆེ་བས་དོན་དུ་འགྱུར་ན་མི་གསུང་མི་སྲིད་པས། དེའི་གསུང་རབ་ལ་མན་ངག་གི་རྒྱལ་པོར་གོ་ནས་མོས་པ་བྱེད་དགོས། དཀའ་ལ་
སྒྲས་ཟིན་འགལ་བ་ཡོད་ཀྱང་དགོངས་པའི་དོན་ལ་དཔྱད་ན་འགལ་བ་མེད་པས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འགལ་མེད་དུ་རྟོགས་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་པས་དྲང་དོན་རྣམས་ཀྱི་རིམ་གྱིས་ཁྲིད་ནས་མཐར་དེས་དོན་ལ་སྦྱོར་བས་དེ་ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་པོ་
དང་གཞན་རྣམས་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་གོ་སྟེ་གསུང་རབ་མ་ལུས་གདམས་ངག་ཏུ་འཆར་དགོས། གདམས་པར་ཤར་བ་ན་ཉིན་མཚན་མེད་བར་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མྱང་འདས་སུ་བགྲོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གང་

[028B] །མ་ལུས་དེ་ཉིད་མཆོག་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་མཁྱེན་གཞན་མིན་པས། །དེ་ཕྱིར་དྲང་སྲོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཞག་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་དེ་མི་དཀྲུགས། །ཐུབ་ཚུལ་ལ་ཤིག་ཕྱིར་དེ་ཡང་
དམ་ཆོས་ལ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང། རྒྱན་ལས། མོས་དང། ཞེས་དང། བློ་བརྟན་གྱིས། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པའི་གསུང་རབ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་གི། གང་ཟག་སོ་སོ་
ཐ་དད་པ་མི་མཐུན་པ་སྟོན་པའི་ཚིག་ལ་མི་སྙེགས་པ་ནི་ཞལ་ནས་གསུང་བའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞེས་སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་དོར་མི་རུང་བར་བཤད་དེ། གཙུག་ལག་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་ནི། །ཞེས་པ་དེར་འགྱུར་ཁྱད་ཞུགས་
པར་སྣང། །གཉིས་བ་ནི་རྒྱན་ལས། རྣམ་པར་དཔྱོད་བ་དང། ཞེས་དང། བློ་བརྟན་གྱིས། དགོངས་པ་དཔྱོད་པས་ན་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་བཟུང་ནས་དགོངས་པ་ལོག་པར་དྲངས་པ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་གྱི་
དགོངས་པའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཟུང་ན་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ཆུང་བར། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་བཀའ་སྩལ་པ། །རྟེན་འབྲེལ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་འཇུག་ཅེས་དང། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་
གིས་ཞུས་པ་ལས། དེ་དག་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བས་ཐབས་ཚུལ་དང། །རིགས་བ་བརྒྱ་དག་གིས་ནི་འཛུད་པར་མཛད། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ནི་རྒྱན་ལས། བརྗོད་བ་མེད་བའི་ཡེ་ཤེས། ཞེས་དང། ཊཱིཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ལས། ཡེ་ཤེས་ནི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་

[029A]༄༅། །རབ་དང། དེའང་གཙོ་ཆེར་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་བའི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཅིང། ཞེས་སོ། །བཞི་བ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ཡ་མ་བྲལ་བར་བྱེད་ཚུལ་ཡང་བཤད་དེ། གང་ཟག་ལ་མི་རྟེན་ཆོས་ལ་
རྟོན་པས་ཐོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད། ཚིག་ལ་མི་རྟོན་དོན་ལ་རྟོན་བས་གང་ཐོས་པ་དེའི་དོན་རྣམས་མི་བརྗེད་བར་འཛིན་པར་བྱེད། དྲང་དོན་ལ་མི་རྟོན་དེས་དོན་ལ་རྟོན་པས་དགོངས་པ་ཉེ་བར་བརྟགས་ཏེ་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་
ཐོས་པའི་དོན་ལ་བསམ་བྱུང་གི་ངེས་པ་རྙེད་པར་བྱེད། རྣམ་ཤེས་ལ་མི་རྟོན་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པས་ཐོས་བསམ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་མི་བྱེད་པར་ཐོས་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་སྒོམ་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། སའི་དངོས་གཞི་ལས། དུས་བཞིར་
ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བ་དང། ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གང་ཟག་བཞིར་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། ཆོས་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་བའི་དུས་དང། འཛིན་པའི་དུས་དང། དོན་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པའི་དུས་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་
དུས་ལས་རྟོན་པ་བཞིར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། བྱང་ས་ལས། རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྙིང་པོར་ལྟ་བ་ཡིན་གྱི། ཐོས་པ་དང་བསམ་པས་ཆོས་དང་དོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་རྒྱུན་གྱི་ཉམས་ལེན་ནམ་
སྤྱོད་ཚུལ་ཡང་བསྟན་ཏེ། གང་ཟག་བཟང་ངན་ལམ་ལྟོས་བར་དོན་དུ་འགྱུར་ན་སུས་བཤད་ཀྱང་ཉན་དགོས་པ་དང། ཁ་ནས་བཤད་ཤེས་བས་མི་ཆོག་གི་སྒོ་གསུམ་གྱིས་ཅི་བྱེད་དོན་དང་ལྡན་པ་དགོས་པ་དང། དོན་ཡང་ཕུགས་སུ་མི་བསླུ་བ་

[029B] མདོར་ན་ཅི་བྱས་ཐར་པོའི་རྒྱུར་འགྲོ་བ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི་བྱང་ས་ལས། ཕལ་པའི་སྐད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་ནའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་ལ་རྟོན་པས་ནི་གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཉན་པར་བྱེད། ཅེས་དང། དེའི་དོན་ཀུན་
མཁྱེན་བླ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ། དོན་ཟབ་ན་ཕལ་པའི་སྐད་དང་ཕལ་པས་སྟོན་ཀྱང་གུས་པར་བྱེད། ཅེས་ཕལ་ཚིག་གིས་བཤད་པར་མ་ཟད་བཤད་མཁན་མི་ཕལ་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་སྨྲས་པ་དོན་དུ་འགྱུར་ཚེ་འདོར་མི་རུང་བར་གསུངས་ཏེ་
འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱིས། ལེགས་བཤད་བྱིས་པ་དག་ལས་ཀྱང། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་ལེན། །དྲི་ཞིམ་འབྱུང་ན་རི་དྭགས་ཀྱི། །ལྟེ་བ་ལས་ཀྱང་གླ་རྩི་ལེན། །ཞེས་པ་ལྟར་སུ་དང་འགྲོགས་ཀྱང་ལེགས་བཤད་ལེན་ཤེས་པ་ཞིག་དགོས་སོ།།
གཉིས་པ་ནི་བློ་བརྟན་གྱིས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ནི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་རྟོན་པ་ནི་དོན་ལ་རྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྟོན་པ་ནི་ཚིག་ལ་རྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་འབྱོར་ཐམས་
ཅད་ནི་མིང་སྙན་ཡང་དོན་བསླུ་བྲིད་ལས་མེད་པས་དོན་ལྡན་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམ་དགེ་ཁོ་ན་ཞིག་བྱ་དགོས་པར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། མདོ་གང་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་
ཞེས་བྱའོ། །མདོ་གང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་ཆོས་ཀྱང་སྡིག་སྤོང་དགེ་བ་སྒྲུབ་བ་ཆུང་དུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་མངོན་མཐོའི་ཆོས་སྐོར་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར། ལས་ཉོན་ཟད་པར་

[030A]༄༅། །སྤངས་པའི་ངེས་ལེགས་ཐར་བའི་རྒྱུར་འགྲོ་པ་ཞིག་དགོས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། བཞི་པོ་ནི་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། གཞན་ཡང་དམིགས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཡང་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། སྙེམས་པ་མེད་པ་དང། དམིགས་པ་མེད་པ་དང། རྣམ་བར་རིག་པ་མེད་པ་དང། རྟོག་བ་མེད་པ་འདི་ནི་
ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་མཚན་འཛིན་དང་རྣམ་རྟོག་གི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཟད་པའི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་དབྱིབས་དང་རོ་གཅིག་བའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་བ་ཞིག་དགོས་པར་གསུངས་སོ། །ཡང་དགེ་སློང་དག་གམ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་དེས་
ལུང་དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ཚུལ་ཡང་བསྟན་ཏེ། ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས། དེ་ལ་བསྲེགས་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡར་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་དང་
ཆོས་མཐུན་པར་བསྟན་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རིགས་ཐིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྔ་མ་མདོར་བསྡུས་སུ་གསུངས་སོ། །རྟོན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་འདི་ལས་འཕྲོས་པ་གྲགས་ཆེའང་གོང་གི་རྩ་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་རྟོན་བཞི་བཤད་སྙམ་པ་དང། རྟོན་བཞིའི་ཁོངས་
འདིར་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ་སློབ་ཚུལ་གྱི་མན་ངག་ཆ་ཚང་བའི་སྡོམ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་པ་སུ་ལའང་མི་འདུག་པས་ཅུང་ཟད་རྒྱས་བར་བཤད་བ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གདུལ་བྱའི་བསམ་ཚོད་ལྟར་ཐར་པ་ཐོབ་

[030B] སྟོན་པས་དྲང་ངེས་ཀྱི་གསུངས་རབ་ཇི་སྙེད་ཅིག་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་བདེན་པ་དེ་ཆོས་ལ་རྟོན་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་འབྱུང་གི་གསུང་
ལས༑ གང་ཟག་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ལྟར་དུ་ཐར་བ་ཐོབ་བའི་ཐབས་སུ་མི་བདེན་གྱི། དེའི་བསམ་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་པས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཆོས་སྒོ་སྣ་ཚོགས་སུ་གསུངས་པ་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་བདེན་པ་དེ་གང་ཟག་
ལ་མི་རྟོན་ཆོས་ལ་རྟོན་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར། དོན་ལ་རུང་ཡང་རྩོད་བློ་འཕེལ་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་སྤྲོ་ན། མུ་སྟེགས་གཅར་བུ་བ་ཆོས་ཅན། ཆོས་ལ་རྟོན་བར་ཐལ། སྟོན་བས་ཆོས་གསུངས་ཚད་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་
བདེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོན་པས་དྲང་ངེས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུངས་ཚད་ཐར་འདོད་ཀྱི་དོན་ལ་མི་བསླུ་བའི་བསྙན་བཅོས་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ལ་མི་རྟོན་པར་གང་ཟག་ལ་རྟོན་པའི་ཕྱིར། སའི་དངོས་གཞི་ལས། དང་པོ་ནི་ཚུལ་
འཆོས་པའི་གང་ཟག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ནང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་མེད་པར་ཕྱིའི་ཀུན་སྤྱོད་དཀའ་ཐུབ་སོགས་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས་དམ་བར་འཛིན་པ་ཡིན་པས། དེ་ལས་
གོ་བཟློག་སྟེ་རང་ལུགས་ཀྱི་རྟོན་བ་དང་པོ་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་བརྒྱ་བ་ལས། ཤཱཀྱ་གོས་མེད་བྲམ་ཟེ་རྣམས། །ཆོས་ནི་རིམ་བཞིན་ཡིད་དང་ནི། །མིག་དང་རྣ་བ་ཡིས་འཛིན་པ། །དེས་ན་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་ཕྲ། །ཞེས་དང། དེའི་དང་ཊཱིཀ་

[031A]༄༅། །ལས༑ ཤཱཀྱ་པ་དང། གོས་མེད་གཅེར་བུ་པ་དང། བྲམ་ཟེ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་དང་མིག་དང་རྣ་བ་ཡིས་འཛིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་ཕྲ་བས། ཞེས་ནས། གཅེར་བུ་
བྱ་རྣམས་ལུས་ཉི་ལྷགས་ཀྱིས་གཟིར་ཞིང་གཙང་སྦྲ་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བས་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་གོ་བ་དང། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཐར་བ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་བདེན་པ་ཙམ་དེར་མི་འཇོག་གི། དེའི་ཐབས་སུ་བདེན་
པར་འཛིན་པ་དེ་ཆོས་ལ་རྟོན་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། དེའི་ཐབས་སུ་བདེན་པར་འཛིན་པའང་མི་རུང་བར་ཐལ། དེའི་ཐབས་སུ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་བདེན་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་བསྒོམ་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་བདེན་འཛིན་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་བསྒོམ་བྱར་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་ལས། དངོས་པོ་མེད་པས་སྒོམ་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེའི་ཐབས་སུ་བདེན་པར་རྟོགས་པ་དེ་དེའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། མི་འཐད་
པར་ཐལ། དེའི་ཐབས་སུ་བདེན་པར་བཟུང་ན་འཛིན་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེའི་ཐབས་སུ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ཚད་མ་དང། དེའི་ཐབས་སུ་བདེན་པར་མེད་པར་འཛིན་པའི་ཚད་མ་གཉིས་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང། དེར་
འཛིན་པའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་དང། དེར་འཛིན་པའི་མ་རིག་པ་གཉི་ག་ཡོད་པར་ཐལ་བ་སོགས་སྤྲོ་སླ་ཞིང། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག། གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་མི་བསླུ་

[031B] དྲང་ངེས་ཕྱེ་མ་ཐག་པའི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཆོས་ལ་རྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོན་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་
ཐར་འདོད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་མི་བསླུ་བར་རྟོགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་རང་གི་བསྟན་དོན་ལ་མི་བསླུ་བར་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་ཐལ། གསུང་རབ་མཐའ་དག་
རང་གི་བསྟན་དོན་ལ་མི་བསླུ་བར་རྟགས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་ཀྱི་རྟག་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་ལུང་དེ་རང་གི་བསྟན་དོན་ལ་མི་བསླུ་བར་རྟོགས་པ་ལ་དེའི་བསྟན་བྱའི་ཤིན་ལྐོག་གི་ཆོས་དེའང་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལས་འབྲས་
ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཕྲ་མོ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་རྟག་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་ཚུལ་དང་རྟོགས་ཚད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྒྱུད་རྟོག་གསུམ་ལས། རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པའི་རྟོག་གེ་བ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་དངོས་གྲུབ་རིང། །ཞེས་གསུངས་པས། གསུང་རབ་
མཐའ་དག་ཚད་མར་བྱེད་དགོས་ཀྱི། དེའི་དོན་ལ་འཐད་མི་འཐད་ཀྱི་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མི་རུང་ཟེར་ན། བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མར་མ་བཟུང་བར་མི་འགྲོ་བར་ཐལ། ལུང་སོ་སོའི་དགོངས་པ་བཙལ་ཏེ་སྒྲས་ཟིན་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་
མཚན་ཤེས་ནས་འདོར་ལེན་བྱས་པ་དེ་ཉིད་གསུང་རབ་ཚད་མར་བྱེད་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྤོང་དང་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དང། །ཞེས་རྟོན་པ་དང་པོའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ལུང་སོ་སོའི་སྒྲས་ཟིན་མི་མཐུན་པར་མཐོང་ནས་སྤོང་བ་

[032A]༄༅། །དང༑ རྟོན་པ་གཉིས་པའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཚིག་ཙམ་ལ་རྟོན་པས་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་གཉི་ག་ཆོས་ལས་ཉམས་བྱེད་དང་མ་དད་པའི་རྒྱུར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་
ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་རབ་ཏུ་སྒོམ་བའི་མདོ་རྣམ་བཤད་རིགས་པར་དྲངས་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ཚོས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་བའི་འབྱུང་གནས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །དགོངས་
པ་ཅན་གྱི་དོན་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་ཐེག་པ་ཆེན་བོ་ལ་དད་པའི་འབྱུང་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཁོ་ནར་བཟུང་བ་ལ་བརྟན་ནས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ལྟ་བ་དང། ངན་གཡོའི་ལྟ་བ་སོགས་ལྟ་ངན་ཉེར་བརྒྱད་
འབྱུང་ཚུལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་རང་ཉིད་ཀྱི་འགྱུར་ལས། དད་བ་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་འབྱུང། གཞན་ཡང་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ངེས་བསྐྱེད་ཚུལ་མེད་པར་ཐལ། ལུང་ཙམ་གྱིས་གོ་མི་ཆོད་ཅིང་རིག་བས་དཔྱད་པ་བྱས་ན་
གསུང་རབ་ལ་ཚད་མར་མ་བཟུང་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། དེས་ན་གསུང་རབ་ལ་ཚད་མང་བྱེད་དགོས་ཀྱང་བྱེད་ཚུལ་ཤེས་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། མོས་བློ་ཙམ་ཕྱིས་གང་གསུང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་བཟུང་ན་རྟོན་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་ཟློག་ཟླར་འགྱུར་
པས༑ རྒྱལ་བའི་དཀའ་ལས་འབྱུང་བའི་དྲི་མ་མེད་བའི་རིགས་པའི་ལམ་ཞེས་དོན་དངོས་པོའི་སྡོད་ལུགས་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་དྲི་མ་མེད་བཞིག་གིས་དྲང་ངེས་འབྱེད་བ་དེ་གསུང་རབ་ལ་ཚད་མ་བྱེད་ལུགས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔགས་རིམ་

[032B] གཞུང་ཁུགས་རྣམས་སུ་རིགས་བས་བསྒྲུབས་པ་ལྟར་རིགས་པས་གྲུབ་པ་དགོས་གྱི། དེ་དག་ཚུར་མཐོང་ལ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། བདག་ནི་སྟོན་པ་གཞན་སྤངས་ནས། བཅོམ་ལྡན་
ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་པ་འདི་ནི་བདག་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་རང་གི་སྐྱབས་འགྲོའི་མཚང་སྒྲོགས་པར་ཟད་དོ། །ཞེས་དང། དེའི་ཚེ་ལུང་གཉིས་ནི་བདེན་བའི་དོན་ཅན་ཡིན་མིན་དཔྱོད་པའི་གཞི་ཡིན་པས་རྩོད་གཞི་སྒྲུབ་བྱེད་
དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་མིན་དབྱེ་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང། འདི་ཉིད་ལས། མཐར་གཏུགས་ན་དྲི་མ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱེད་དགོས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ངག་སྣང་སྦྱོང་བའི་ཁུལ་བྱས་ཏེ་
གསུང་རབ་ལས་དགག་སྒྲུབ་སྤང་བླང་དང་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་སོགས་སྒྲས་ཟིན་མི་མཐུན་པར་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་རང་ལུགས་སུ་ཁས་ལེན་པ་ནི་བླུན་པོའི་གཏམ་འགལ་འདུའི་ཕུང་པོ་ཡིན་ཏེ། སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེ་ལས། ཁ་ཅིག་ཐེག་པ་
རངས་ན། །བདེན་པ་ཡིན་ཞེས་ཀུན་ལ་སྒྲོགས། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པ་སོགས། །ལྟ་ལོག་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་ཀུན། །རངས་ས་ན་ནི་བདེན་སྙམ་ན། །འདི་ཡང་ཅུང་ཟད་བརྟག་པར་བྱ། །སངས་རྒྱས་གསུང་ལ་དྲང་ངོན་དང། །ངེས་
དོན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད། །ཅེས་སོགས་དང། ཐུབ་བསྟན་བྱི་དོར་ལས། དེ་ཙམ་གྱི་འགལ་འདུའི་ཕུང་པོའང་འགལ་འདུར་མི་རིག་པ་ལས་ཆེས་ཆེར་བླུན་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་ཡོད། བླུན་པའི་རྟགས་བླན་མེད་བདེ་ཉིད་གང་ཟག་ངོ་མཚར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་

[033A]༄༅། །ཇི་ལྟར་རུང། ཞེས་གསུང་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཤེར་མདོ་ཆོས་ཅན། གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་ཆོས་ལ་རྟོན་ཞེས་པའི་ཆོས་ལ་འཇོག་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཚིག་ལ་མི་རྟོན་དོན་ལ་རྟོན་ཞེས་བའི་ཚིག་གམ་ཡི་གེ་ལ་
འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་དོན་ནི་གང། ཡི་གེ་ནི་གང་ཞེ་ན། མདོར་ན་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་བསྟན་པ་འདི་ནི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གོང་དུ་མ་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐས་ཀྱི་ཐེམ་
པ་བར་མ་དེ་འོག་མ་ནས་ཡར་བགྲོད་སའི་ཐེམ་པ་གོང་མ་དང། དེའི་སྟེང་མར་བགྲོད་བའི་ཚེ་འདོར་རྒྱུའི་ཐེམ་པ་འོག་མར་འཇོག་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གང་ཟག་ཡིན་ན་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་གང་ཟག་དང་
དགོས་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཡིན་ན་དེའི་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་ཁྱབ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཚིག་ལ་མི་རྟོན་ཞེས་པའི་ཚིག་དང། གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཡིན། སྟོང་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་སྐབས་ཀྱི་
དྲང་དོན་དང། ལམ་གྱི་བསྒོམ་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་སྐབས་ཀྱི་ངེས་དོན་ཡིན། འཕགས་པའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་དེའི་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང། ལམ་ཐམས་ཅད་དེའི་སྐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་
བྱིས་པ་ལ། ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྲོག་གཅོད་ཀྱི་ལས་དང་དམྱལ་བའི་སྡུག་བངལ་སོགས་དོན་ལ་རྟོན་ཞེས་པའི་དོན་དང། ངེས་དོན་ལ་རྟོན་ཞེས་པའི་ངེས་དོན་གཉི་གར་འགྲོ་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མ་གྲུབ་སྟེ། ངན་འགྲོའི་

[033B] མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་བ་ལའང་སོ་སོའི་ངོ་བོ་སྒྲ་སྦྱི་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དོན་ལེགས་པར་དེས་ནས་སྦྱོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་
དོན་ལ་བཞག་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དེའི་སྐབས་ཀྱི་ངེས་དོན་ལའང་བཞག་ཆོག་སྟེ། དེ་གཉིས་སོ་སོར་སྟོན་པའི་མདོ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་འདྲའི་མདོ་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་ཚེ་རང་གི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོ་དེ་ངེས་དོན་དུ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་མདོ་ལ་རྟོན་པ་བཞིས་དྲང་ངེས་འབྱེད་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐབས་འདིར་བྱངས་ལས་ནག་པོ་བསྟན་པ་དང་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་འཁོར་པའི་ཉེས་དམིགས་སྟོན་བྱེད་དང། ཞི་བའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་བྱེད་ལ་
སྦྱོར་ཟེར་ན། འོ་ན་དེ་གཉི་ག་དོན་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྦྱོར་ཚུལ་འཐད་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཁོར་བར་འཁྱམ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཁོ་ན་སྟོན་པ་དེ་ནག་པོ་བསྟན་པ་དང། འཁོར་བའི་
འཆིང་བ་དགྲོལ་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྟོན་པ་དེ་ཆེན་པོ་སྟོན་པར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་གྱ་ཊཱིཀ་ལས། ནག་པོ་བསྙན་པ་ལ་གཉེན་པོའི་དམིགས་པ་སྟོན་པ་མེད་པས། བཉེན་པོའི་དམིགས་པ་སྟོན་བ་ལ་ཆེན་པོ་སྟོན་པས་ཁྱབ་བོ། །
ཞེས་དང། བྱངས་འི་འགྲེལ་པ་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱིས་མཛད་པ་ལས། ནག་པོ་བསྟན་པ་དང་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་ལང་དག་པ་ཇི་ལྟ་པ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མདོ་སྔེལ་འཇུག་ཅིང། འདུལ་བ་ལ་སྣང་ལ། ཆོས་ཉིད་དང་

[034A]༄༅། །མི་འགལ་བདེ་ནི་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ནག་པོ་བསྟན་པའོ། །ཞས་གསངས་ཤང། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས་ཀྱང། མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་འདུལ་བ་ལ་སྣང། ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་བ་མེད་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་ཏེ། ཆེན་པོ་སྟོན་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལམ་ཐམས་ཅད་འདིའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་ཡོད་དེ། འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་ལ་ཞེན་པ་རྣམ་ཤེས་སུ་བྱས་བའི་ཚེ། འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་
ལ་ཞེན་པ་ལོག་པའི་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་བ་ཡེ་ཤེས་སུ་བྱེད་དགོས་བའི་ཕྱིར། འཁོར་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བློ་རྣམས་རྣམ་ཤེས་དང། མྱང་འདས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་བ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་སུ་བླ་གྲོས་མི་ཟད་པར་གསུངས་ལ། བདེན་བཞི་ཤེས་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་
སའི་དངོས་གཞིར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྟོན་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་དབང་རྟུལ་ལ་སྦྱར་ན་མི་རུང་བ་གང་ཞིག་དབང་རྣོན་ལའང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དབང་རྟུལ་གྱིས་ལུང་ལ་
ཡིད་ཆེས་བྱས་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་འཇུག་པས་དད་བའི་རྗེས་འབྲང་དང་ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་དུ་བཤད་པ་གང་ཞིག། དེ་ལྟར་ན་ཚིག་ལ་མི་རྟོན་དོན་ལ་རྟོན་བའི་དོན་མི་ཚང་བའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དབང་རྣོན་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་
རྟོགས་བའི་གོང་དུ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྟོན་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དབང་རྣོན་དེས་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དང་བ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་དུ་བརྗོད་བྱ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་དགོས་བའི་ཕྱིར་

[034B] གཞི་དང་ལམ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུམ་ལ་གནོད་པ་མ་མཐོང་ནས། ཞེས་པ་ནས། གདོན་མི་ཟ་བར་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེ་སངས་པར་བཟུང་ནས་
དེ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དྲེས་དོན་གྱི་མདོ་རྣམས་རྗོད་བྱེད་མི་བསླུ་བར་རྟོགས་པར་དེ་བརྗོད་བྱ་ངེས་དོན་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས་
བརྗོད་བྱ་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྗོད་བྱེད་ལུང་གི་བསྟན་པ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་སྐྱོན་མེད་པར་གྲུབ་པ་ན་དེའི་རྟགས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཅིང། ཞེབ་གསུང་པའི་ཕྱིར་ཟེར། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་
གིས། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་སྐྱོན་མེད་དུ་གྲུབ་པ་དང་ངེས་དོན་རྟོགས་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཤིན་ལྐོག་སྟོན་པའི་ལུང་བསྟན་དོན་ལ་མི་བསླུ་བར་རྟོགས་པ་དང་དེའི་བསྟན་བྱའི་ཤིན་ལྐོག་རྟོགས་པ་དུས་མཉམ་པའི་
ཕྱིར༑ ཟེར་རོ། །སྔ་མ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དབང་རྣོན་ལའང་དེ་ཁོན་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྔོན་དུ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་ཡིད་ཆེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྔོན་དུ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་དེ་ལ་འཇུག་པ་བླུན་པོའི་སྤྱོད་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། འཐད་ལྡན་ལས། གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དོན་གཉེད་ནི། །ཐེ་ཚོམ་ལས་ཀྱང་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་དེ་གཙོ་བོར་དཔྱད་ནས་འཇུག་པའི་དབང་རྣོན་གྱི་འཇུག་

[035A]༄༅། །ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དབང་རྣོན་གྱིས་མདོ་དེ་ལ་གནོད་བྱེད་མི་འཇུག་པར་མཐེང་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་འཐད་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་ལ། རྩེ་གཉིས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་ཟིན་
པ་མིན་ཡང། དོན་འགྱུར་ཙམ་ལས་ཆ་མཉམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་ཆེར་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་རྙེད་པར་བཞག་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དུས་ཡིད་ཆེས་རྙེད་ཀྱང་སླར་དེའི་དོན་ལ་ཚད་མས་ངེས་པ་རྙེད་དེ་སྒྲོ་འདོགས་ལྷག་མེད་དུ་ཆོད་པ་ན་
ཡིད་ཆེས་ཤུགས་དྲག་ཏུ་སོང་སྟེ་མི་ལྡོག་བའི་དང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་ཆུང་གི་དོན་ཡང་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྔོན་དུ་དེ་སྟོན་པའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་བཤེས་གཉེན་
ངོས་ཟིན་པ་དང་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེས་ནས་བསྟེན་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་གདམས་ངག་ལ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱན་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་མགོན་བཅས་པ། །འདི་མཉན་པ་ཡི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐོག་མར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ཚད་མས་རྟོགས་མི་ནུས་ཀྱང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་སོགས་གསུང་རབ་ནས་འབྱུང་བ་དང་གཞུང་དོན་འཆད་ལུགས་སོགས་ལ་བལྟས་
ནས་རང་གིས་དཔྱོད་ཅིང་གཞན་ལའང་དྲིས་ཏེ་ཡིད་ཆེས་ནས་བླ་མར་བསྟེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས། འོ་ན། དེ་ལྟར་དཔྱད་བའི་ཚེ་སྟོན་བར་འཛིན་པའི་སྔོན་དུ་དེ་ལ་བྱང་གྲོལ་གྱི་ལམ་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་ཤེས་སམ་མི་

[035B] ཤེས་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་ཐབས་ཤེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཚོལ་བདོན་མེད་ལ། མི་ཤེས་བར་བསྟེན་ན་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟེན་བར་བྱ་བ་མིན་བའི་རྣམ་དབྱེ་མི་ཕྱེད་པར་ཐོག་མར་གང་ཕྲད་བ་དེ་བསྟན་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན་
སྐྱོན་མེད་དེ། འདི་ནི་རྟོགས་ལྡན་གྱི་བཤེས་གཉེན་ཚུལ་བའི་ཚུལ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ནི་ཐོག་མར་དོན་དགས་པ་ཚད་མས་ཤེས་ཤིང་ཆུང་ཟང་ཕྲ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང། གཞན་ལ་དྲིས་པ་དང་གྲགས་བ་སོགས་ལས་
ཀྱང་ཕྱོགས་ཙམ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པར་ཐལ། དེ་ལ་སྔོན་དུ་དེ་སྟོན་པའི་བཤེས་གཉེན་ཚད་ལྡན་ཞིག་མོས་གུས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་པ་མེད་མི་རུང་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེའི་
སྔོན་དུ་དེ་ངོས་ཟིན་པ་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་མོས་གུས་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། དེ་ལྟར་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྙེད་བའི་སྔོན་དུ་དེ་སྟོན་པའི་བླ་མ་དང་གསུང་རབ་ལ་རྟོན་པའི་ཡིད་ཆེས་ཙམ་འབྱུང་བ་མི་འགལ་བར་ཐལ། ལ་མ་རིམ་ལས། དེ་འདྲའི་
ལྟ་བའང་དྲང་དོན་ལ་མི་རྟོན་ངེས་དོན་ལ་རྟོན་པ་གཅིག་གིས་པ་ཙལ་དགོས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུགས་ཕྱི་མ་ངེས་དོན་སྟོན་བའི་ལུང་གནོད་མེད་དུ་མཐོང་བ་དང་ངེས་དོན་རྟོགས་པ་དུས་མཉམ་པའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤིན་ལྐོག་སྟོན་པའི་ལུང་གནོད་
མེད་དུ་མཐོང་ན་ཤིན་ལྐོག་གོ་དོན་དེ་རྟོགས་བསམ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཤིན་ལྐོག་སྟོན་པའི་ལུང་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང། དབྱད་པ་གསུམ་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་བའི་ཕྱིར། འདིའི་འཁྲུལ་གཞི་ནི་ཤིན་ལྐོག་བསྟན་པ་ལ་

[036A]༄༅། །རང་ཚིག་འགལ་བ་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ལ་ཐུག་སྙམ་པར་སྣང་ཡང། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་བའི་སྐབས་སུ་སྔ་ཕྱི་དང་དངོས་ཤུགས་
འགལ་བ་མེད་པ་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་གིས་གྲུབ་པ་མི་འཐད་དེ། ད་དུང་དེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད་མས་ཀྱང་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེན། སྐྱོན་མེད་དེ། ནང་འགལ་མེད་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་
ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དེ་གྲུབ་མི་དགོས་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། བྱོད་ལྟར་ན། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཁྲིམས་ཀྱིས་བདེ། །ཞེས་པའི་ལུང་ཆོས་ཅན། རང་གི་བསྟན་བྱའི་དོན་ལ་མི་བསླུ་བ་ཡིན་ཏེ། དབྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཞེས་པའི་སྦྱོར་བའི་རྟགས་རྟོགས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེའི་རྟགས་དེའང་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་གིས་འགྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ཏུ་འགྲོ་སའི་ཡུལ་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དེས་མཚོན་ཏེ་ལུགས་སྔ་མ་ལ་སྦྱོར་བ་དེའི་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་རྟོགས་པ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པར་ཐལ་བའང་འཕེན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། སྤྱིན་པ་བཏང་བ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བར་བཤད་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དེ་ཡིད་ཆེས་རྗེས་
དཔག་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་པར་ཐལ། དེ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་སྒྲུབ་ལུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མ་གྲུབ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཀྱི་རྐྱེན་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་འབྱུང་བ་དང་མི་འབྱུང་ཟ་གཉིས་དངོས་འགལ་ཡིན་པ་སུས་ཀྱང་

[036B] སྤྱིན་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་མི་འབྱུང་གཉིས་ཀྱང་འགལ་དགེས་པ་ཤེས་སླ་ལ། གསུང་རབ་ལས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་བཤད་པ་གོང་འོག་མི་མཚུངས་བ་བྱུང་ན་དོན་དེ་ལ་གནོད་པ་གྲུབ་ནའང། དེ་འདྲ་དངོས་དང་དོན་ཐོབ་གང་
ལའང་སྟོན་རྒྱུ་མི་རྙེད་བས། གནོད་པ་མི་འཇུག་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱེས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་པ་ཁ་ཅིག་ཆགས་སོགས་འཁོར་བའི་རྩ་བར་འདོད་ཅིང། ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་སོགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་བཤད་པ་དེར་
གནོད་པ་སྟོན་པའི་ཚེ། ཁྲུས་ཀྱི་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་གནོད་པ་སྟོན་མ་ཐུབ་ཀྱང། ཆགས་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཁྲུས་བྱས་པས་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་གནོད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས། དེ་ལ་དབག་ན་དེའི་རྩ་བཅན་གྱི་
འཁོར་བ་ལའང་མི་གནོད་པར་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཆགས་སོགས་ཆོས་མིན་རྩ་བ་དང། །ཁྲུས་ཀྱིས་ཆོས་མིན་དག་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་དང། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། གང་ཞིག་གང་གི་རྒྱུ་ལ་མི་གནོད་པ་དེས་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་འཇོམས་བར་
ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངར་བ་དང་སྣུམ་པའི་རྫས་ཀྱིས་བདེ་ཀན་ལ་མི་གནོད་བ་བཞིན། ཆུའི་ཁྲུས་ཀྱིས་ཀྱང་སྡིག་པའི་རྒྱུ་ཆགས་སོགས་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་འགལ་ཁྱབ་དམིགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྟགས་ཡང་དག་
གང་ཡིན་ཀྱང་ཚུལ་གསུམ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང། དེའང་མཐར་མངོན་སུམ་ལ་ཐུག་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། སྤྱི་དོན་རིགས་རྒྱན་ལས། རྟགས་ཡང་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་མཐར་དངོས་པོ་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་

[037A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་ཚུལ། མཐོང་པ་མངོན་གྱུར་སྟོན་བའི་ཆ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མས་གནོད་པ་མེད་བ། མཐོང་བ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་བའི་ཆ་ལ་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་གིས་གནོད་བ་མེད་
བ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ཚལ་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་གིས་གནོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བཤད་རིགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་སྒོ་ནས་གསར་གྱི་སྐྱོན་ཡོན་ཕྲ་རགས་ལ་རྟོག་ཚུལ་གསུམ་དང་དཔེ་དོན་སྦྱོར་ལུགས་འཐད་བའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་ཡིན་ན་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཆར་སྟོན་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤིན་ལྐོག་ཁོ་ན་སྟོན་པའི་ལུང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མཐོང་བ་མངོན་གྱུར་མི་སྟོན་ན་དེ་སྟོན་པའི་ཆ་ལ་
གནོད་པ་ཡོད་མེད་དཔྱད་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། སྡེ་བདུན་རྒྱན་ལས། དེས་ན། མཐོང་དང་མ་མཐོང་དངོས་པོ་ཡི། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡང་མཐོང་བ་མངོན་གྱུར་སྟོན་པའི་ཆ་ལ་ཞེས་སོགས་སུ་སྦྱོར་རྒྱུ་མིན་གྱི། ཁྱོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱས་མཐོང་བ་མངོན་གྱུར་དུ་
འཇལ་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད། མ་མཐོང་བ་ལྐོག་གྱུར་དུ་འཇལ་བའི་ཚད་མས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད། རང་ཚིག་འགལ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་བའི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྦྱོར་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་
དེ་ནི་སྔམས་བཤད་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་ཡིན་གྱི། མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རང་གི་བཞེད་པ་མིན་ཏེ། ཊཱིཀ་ཆེན་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། འོ་ན་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་ལུང་ཞིག་གཞིར་བྱས་ནས་དེ་རང་གི་བརྗོད་བྱ་ལ་མི་སླུ་བར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་

[037B] མཐོང་བ་མངོན་གྱུར་སྟོན་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པ། དཔེར་ན་སྤོན་པོ་མངོན་གྱུར་དུ་བསྟན་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མེད་ཅིང་གྲུབ་པ་དང། གཞན་དག་མངོན་གྱུར་དུ་འདོད་པའི་སྤྱི་དོན་གཞན་
སོགས་མངོན་གྱུར་མིན་པར་བསྟན་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དང། མཐོང་བ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་སྟོན་པ་ལ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་རྗེས་དབག་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པ་མེད་པ། དཔེར་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གཏན་ལ་ཕབ་པ་
ལ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཤུགས་རྗེས་དཔག་གིས་གནོད་པ་མེད་ཅིང་གྲུབ་ལ། གཞན་དག་ལྐོག་གྱུར་དུ་འདོད་པའི་བདག་དང་གཙོ་བོ་སོགས་བཀག་པ་ལ་རྗེས་དཔག་གིས་གནོད་པ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དང། མ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་དེ་དག་ལུང་
དེ་ལས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ལ་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་ཅིང། རང་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་པ་དང་དངོས་ཤུགས་འགལ་བས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་པ། དཔེར་ན་ཆགས་སོགས་སྡིག་པའི་རྩ་བའང་ཡིན། ཁྲུས་དང་མར་
མེར་ལྡུགས་པ་སོགས་ཀྱིས་སྡིག་པ་དག་པའང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་བཀག་པ་དང། སྦྱིན་པ་དང་མི་འཚེ་བ་སོགས་ཆོས་སུ་བཤད་པ་ལ་ནང་འགལ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་བ་དེ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་ལུང་འདིའི་རང་གི་བརྗོད་བྱ་
ལ་མི་སླུ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉི་ག་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་ཡིན་ཀྱང། ཊཱིཀ་ཆེན་ནི་དཔྱད་པ་རྫོགས་དུས་ཀྱི་ཕྱི་རྩོམ་ཡིན་པས་དབང་བཙན་དགོས་ལ་རྩ་བ་དང་མཐུན་ཚབས་ཆེ་བས་དེ་བཞིན་བྱེད་དགོས་

[038A]༄༅། །ཏེ༑ དེའི་ཐད་ཀྱི་རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་དང་པོར། མཐོང་དང་མ་མཐོང་དངོས་པོ་ཡི། །དོན་དེ་དག་ལ་མངོན་སུམ་དང། །རྗེས་དབག་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང། །གནོད་མེད་འདི་ཡི་མི་སླུ་པའོ། །ཞེས་དང། ལེའུ་བཞི་བར་ཡང། མཐོང་
དང་མ་མཐོང་པ་དག་ལ། །རིགས་པས་གྲུབ་དང་རང་ཚིག་གིས། །གནོད་མེད་བསྟན་བཅོས་གང་ཡིན་དེ། གཟུང་བར་བྱ་ཕྱིར་དཔྱོད་འཇུག་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དོན་དེ་དག་ལ། ཞེས་དང། མ་མཐོང་བདག་ལ། ཞེས་དོན་དེ་དང་དེ་བསྟན་
པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་གསུངས་ཀྱི། དོན་དེ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་པ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ན། དོན་དེ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་དང། །ཞེས་སོགས་དྲུག་སྒྲ་བྱེད་དགོས་ཀྱི། གནས་གཞིར་བྱེད་མི་རིགས་བའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཤིན་
ལྐོག་སྟོན་པ་ལ་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དབག་གིས་གནོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤིན་ལྐོག་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས་དེ་རྟོགས་པའི་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་དེ་དུས་མ་སྐྱེས་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔར་བསྒྲུབས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྗེས་དཔག་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་པའི་གཉིས་པོ་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདི་ལ་དཔྱད་གཞི་ཅུང་ཟད་སྣང་གོ། །གཞལ་བྱའི་གནས་གཉིས་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་དུ་མ་མཐོང་བ་ལྐོག་གྱུར་ཅེས་འབྱུང་ཡང། ཊཱིཀ་ཆེན་
དུ་མཐོང་བ་ལྐོག་གྱུར་ཅེས་གསུངས་པའང་ཕྱི་མ་ལྟར་བྱེད་དགོས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གིས། རྟེན་མིག་མཐོང་བས་ཀྱང་མཐོར་བར་བརྗོད་དོ། །ཞེས་དབང་རྟེན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་མིག་མཐོང་བར་འཇོག་པ་བཞིན། ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་ནི་ཤིན་

[038B] རི། མི་རྟག་པ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་མི་རྟག་པ་མཐོང་བར་ཐལ། དེ་མཐོང་བ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་མིད་གོ་དུ་ཕྱིར། འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། བདེན་པ་མཐོང་བའི་སོ་སྐྱེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་པ་མཐོང་ལ་འཕེན་པ་མེད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་མདོ་ལས་ཆོས་མཐོང་བ་ཆོས་ཐོབ་པ་སོགས་འཕགས་པ་ཁོ་ནར་སྦྱར་ཞིང། གཞི་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། ཀྱི་མིག་ཅེས་བྱ་བ་
འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བས་ཏེ་རྒྱུ་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མ་ཁྱབ། ཁྱོད་དང་ལ་དབུས་མཐའ་ལས། དེ་ལ་དོན་མཐོར་རྣམ་པར་ཤེས། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་སེམས་ལས་བྱུང། །ཞེས་
གཙོ་སེམས་དེའི་རང་སྟོངས་ཀྱིས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་མཐོང་བར་བཤང་བ་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྗེས་དཔག་རྣམ་གཉིས་རང་དོན་ནི། ཚུལ་གསུམ་རྟག་ལས་དོན་མཐོང་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་གོ་བཟློག་རིགས་པར་ཐལ། རྗེས་དང་ག་ཡིན་ན་
ཚུལ་གསུམ་བའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་མ་མཐོང་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མཐོང་ན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁུས། ཡང་ཁོ་ན་ཏེ། དཔྱང་གསུམ་གྱིས་ངག་པའི་ལུང་གིས་སྦྱིན་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བ་སྒྲུབ་
མི་ནུས་བར་ཐལ། སྦྱིན་བས་ལོང་སྤྱོད་ཁྲིམས་ཀྱིས་བདེ། །ཞེས་པའི་ལུང། གིས་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ལུང་ཆོས་ཅན། རང་གི་བསྟན་བྱའི་དོན་ལ་མི་སླུ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔྱད་གསུམ་གྱི་དག་བའི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[039A]༄༅། །ཞེས་བཀོད་པའི་ཚེ། ལུང་དེས་སྦྱིན་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་འགོད་ཚུལ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། འདིས་ནི་དཔད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་
ལུང་སྤྱིན་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང། མི་འབྱུང་བལ་གནོད་བྱེད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཁྲིམས་ཀྱིས་བདེ། །ཞེས་པ་སྦྱིན་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང། མི་འབྱུང་བ་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་བསྟན་
པ་མ་ཡིན་ཞིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེ་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་སྒྲུབ་པ་མིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་ན། ཤིན་ལྐོག་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་རང་ལྡོག་དེ་མ་གཏོགས་མེད་
བར་ཐལ། ལུང་བྱེ་བྲག་པ་ཡིན་ན་དེ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་གཅིག་ཡིན་པང་ཐལ་ལོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། །མི་རྟག་པ་སྟོན་པའི་ལུང་རྩོད་གཞིར་བཟུང་ནས་དེ་ལྟར་བཀོད་ཆོག་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། མི་
རྟག་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་བྱས་པའི་རྟགས་ལྟ་བུས་སྒྲུབ་ན་སླ་བས་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྡེ་བདན་རྒྱན་ལས། འོ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལའང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྟོན་པའི་ལུང་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རང་གི་བསྟན་བྱའི་དོན་ལ་མི་སླུ་སྟེ། དཔྱད་
པ་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དགོས་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། ལུང་དེ་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པར་སྒྲུབ་གོས་ལ། དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་

[039B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་ནི། །ཟུང་ཞེས་ལུགས་འདི་སུ་ཡིས་བྱས། །གནས་གསུམ་པར་ནི་འཕོས་པ་ན། །ལུང་འདྲེན་པ་ནི་མཁས་པའི་ལུགས། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། རྟེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་འདི་རྣམས་སྤྱི་བཤད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་བས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལྟར་བྱེད་དགོས་ལ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོར་གསུངས་ཚུལ་དེ་དབུམ་པའི་ལུགས་ལས་གཞན་དུ་འདྲན་པའི་ཐབས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པས་
བཤད་གཞིའི་དབང་གིས་བློ་བརྟན་གྱིས་ཀྱང་དེའི་དོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཞེང་ཚུལ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟོན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་ཅུང་ཟང་བཤད་བའང། ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་གསུངས་ཟིན་པའི་དགག་གཞག་ལུང་རིགས་
རྣམས་ཚུར་དྲངས་ན་མང་གིས་དོགས་ཏེ་མ་བཀོད་པར། དེར་ཁ་སྐོང་གི་ཚུལ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་དོན་གཉེར་ཅན་རྡམས་གཉི་ག་སྒྲགས་ནས་དཔྱོད་དགོས་ཏེ། སྐབས་འོག་མ་རྣམས་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །སྟོན་པ་མཆོག་དེའི་ཐུགས་ཀྱི་བཅུང། །
རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་རྟོགས་པའི་ཐབས། རྟོན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་འདིར། །བཎེན་ནས་བློ་མི་ག་འབྱེད་པར་མཛོད། །འཛམ་གླིང་ཁོར་ཡུག་ཡངས་པར་ཐུབ་བསྟན་ལ། །སྣ་ཚོགས་རི་མོར་བྱིད་རྣམས་ཕྱག་གི་ཡུལ། །མི་མཉམ་ལས་འདིར་
བརྩོན་པར་འགྲིབ་ཀྱི། །གྲོགས་ཅན་སྐྱོ་བའི་རྒྱང་གླ་ཕྱོགས་བཅུར་ལེན།། །།གཉིས་བ་དྲང་ངེས་ཇི་ལྟར་འབྱེད་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱོགས་དང། བློ་གྲོས་མི་ཟད་བའི་མདོ་ལ་བརྟེན་པའི་

[040A]༄༅། །ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མདོ་སྡེ་ནས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཚུལ་དང། དེའི་དོན་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་སོགས་ཀྱིས་བཀྲལ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལའང། མདོ་སྡེ་ལ་འགལ་སྤོང་གི་དྲི་བ། འགལ་བ་དེ་སྦོང་བའི་ལན། ངོ་བོ་
ཉིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ། དེ་དག་གི་གྲུབ་པའི་དོན་ཞུས་ཚུལ་དང་བཞི། དང་པོ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ། ཅེས་པ་ནས། དོན་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལ་བདག་ཡོངས་སུ་ཞུ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དྲི་བའི་གཞུང་བཀོད་ཅིང། འདིས་ནི་མདོ་སྡེ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་དང། ཞེས་པ་ནས། མི་བསྐྱུད་པ་ནི་མི་བརྗེད་པའོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དེའི་དོན་གོ་
དཀའ་བ་རྣམས་བཀྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་དགོངས་འགྲེལ་ལ་དྲི་ལན་མི་འདྲ་བའི་ལེའུ་བཅུ་ཡོད་དེ། དང་པོ་རྣམ་རིག་ཙམ་གྱི་དེ་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་དང་ཚུལ་བཞིན་ཀུན་ཏུ་དྲི་བ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་ལན་གྱི་ལེའུ། གཉིས་པ་
ཆོས་ཉིད་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པར་སྟོན་པ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་ལེའུ། གསུམ་པ་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ་བློ་གྲོས་རྣམ་དག་གི་ལེའུ། བཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་དབྱེར་མེད་པར་སྟོན་པར་རབ་འབྱོར་
ཀྱི་ལེའུ། ལྔ་པ་ཀུན་གཞི་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་བློ་གྲོས་ཡངས་པའི་ལེའུ། དྲུག་པ་མཚན་ཉིད་གསུམ་སྟོན་པ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ལེའུ། བདུན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དྲང་ངེས་སོ་སོར་འབྱེད་པ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་

[040B] བརྒྱད་བཞི་ལྷག་གི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པ་བྱམས་པས་ཞུས་བའི་ལེའུ། དགུ་པས་བཅུའི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པ་སྤྱན་ངས་གཟིགས་ཀྱིས་ཞུས་བའི་ལེའུ། བཅུ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཞུས་པའི་ལེའུ་རྣམས་
སོ༑ ༑དཀའ་འགྲེལ་ལས་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་མ་བགྲང་བ་ནི། ཁ་ཅིག་རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་དུ་གླེང་གཞིའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་དང། འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང་འོག་ཏུ་གླེང་གཞིའི་ལེའུ་ཞེས་འབྱུང་བས་དེ་ལྟར་ན་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བསམ་
བགྲང་བ་ཡིན་ཟེར་ཡང། དེ་ནི་མདོ་གཞན་བཞིན་གླེང་གཞི་རྫོགས་མཚམས་ནས་ལེའུ་བྱས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཐོབ་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་གཞུང་རང་ན་ལེའུ་བྱས་ནས་ཡོད་ལ། གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དྲངས་
ངས་འདོར་ཐབས་མེད་དོ། །དེས་ན་དཀའ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་ནི། རྣམ་བཤད་སྙིང་པོ་རྒྱན་ལས། ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཅུས་སྟོན་པ་ལ་དྲི་བ་མི་འདྲ་བ་རེ་རེ་མཛད་པའི། ཞེས་གསུངས་པ་དང། མདོའི་གླེང་གཞིར་སེམས་
དཔའ་བཅུའི་མཚན་སྨོས་ཀྱང་རབ་འབྱོར་མ་བྱུང་བས་ལེའུ་དེ་སེམས་དཔའ་བཅུའི་དིས་ལན་གྱི་གྲངས་མ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་སོ། །སེམས་དཔའ་བཅུ་ཡོད་ཀྱང་དང་པོ་གཉིས་ལ་དྲི་ལན་ལེའུ་གཅིག་ལས་མེད་པས་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་ཡིན་ལ། དེ་
དག་གིས་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་ཆ་ཚང་བར་སྟོན་ཏེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཤེས་བྱའི་གནས་དང་མཚན་ཉིད་དང་འཇུག་དང། །དེ་ཡི་རྒྱུ་འབྲས་དེ་རབ་དབྱེ་བ་དང། །བསླབ་པ་གསུམ་དང་དེ་འབྲས་སྤངས་པ་དང། །ཡེ་

[041A]༄༅། །ཤེས་ཐེག་པ་མཆོག་གྱུར་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་ཤེས་བྱའི་གནས་ཀུན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་ཅེས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་སྟེ། དེ་བཞིའི་སྒོ་ནས་གཞིའི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབས། དེར་འཇུག་ཅེས་དྲོད་རྩེ་དང་
བཟོད་མཆོག་དང། མཐོང་ལམ་གསུམ་ན་ཀུན་བཏགས་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གསུམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་དང། དེ་ཡི་རྒྱུ་འབྲས་ཞེས་ཕྱིན་དྲུག་དང། དེ་རབ་དབྱེ་ཞེས་ས་བཅུར་འབྱེད་ཚུལ་དང། བསླབ་པ་གསུམ་ཞེས་པས་བསླབ་པ་གསུམ་དུ་བསྡུ་ཚུལ་
ཏེ་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབས། དེ་འབྲས་སྤངས་པ་དང་ཞེས་པས་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་དང། ཡེ་ཤེས་ཞེས་པས་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་སྟེ་གཉིས་ཀྱིས་འབྲས་བུའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པས་དགོངས་འགྲེལ་དང་ཁོག་མཐུན་ཀྱང་དོན་ཚན་རེ་
རེ་དང་ལེའུ་རེ་རེ་སོ་སོར་སྦྱོར་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལེའུ་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པས་ལམ་བསྟན། བཅུ་པས་འདྲས་བུ་བསྟན་ལ། གཞན་བདུན་ཀས་གཞིའི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལས་འདིར་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་
མདོ་སྡེ་ལ་འགལ་སྤོང་གི་དྲི་བ་ཞུས་ནས་དྲང་ངེས་ཕེ་བའི་ཚུལ་གཙོ་བོར་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ། སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང། འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་
དང་ཞེས་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། གཟུགས་ལ་སྐྱེ་བའང་ཡོད། འཇིག་པའང་ཡོད། དེའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཚོར་བ་དང། ཞེས་སོགས་ཡིན། སྤངས་

[041B] མདོ་དེ་ཉིད་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ནི་གཟུགས་ལའང་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་
བ་ལའང་ཡིད་ཇ་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་བྱུང་ན་འདོད་ཆགས་དང་འབྲལ་ལོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྤངས་པ་དང། དེའི་འཕྲོར། རྣམ་པད་གྲོལ་ན་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། །བྱ་བ་
བྱས་སོ། །སྲིད་བ་འདི་ལས་གཞན་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བསྟན་པར་བྱས་ན་གོ་རིམ་དང་མཐུན་ལ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དོན་ཕུང་པོ་ལྔའི་ངོ་བོ་བདག་ཏུ་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པ་
ལ་སྦྱོར་ན་གོང་དུ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུགས་གང་ཅི་ཡང་རུང། ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་ནི་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་འདི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བདག་གི་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་
རང་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་དོན་དུ་བྱ་དགོས་སོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང། ཟས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་བཀའ་སྩལ་ཅེས་པ་ནི། མངོན་བར་འབྱུང་བའི་མདོ་
ལས་གསུངས་པ་རལ་པ་ཅན་ལྔ་བརྒྱ་དང་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་སོགས་ལ་གདམས་པ་རྣམས་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཡང་དཔྱད་དགོས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་

[042A]༄༅། །སྤངས་པ་དང། མངོན་དུ་བགྱི་བ་དང་བསྒོམ་བའང་བཀའ་སྩལ། ཅེས་པ་ནི་འདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་ཏེ། དེའང་ཆོས་ཀྱི་འཁོང་ལོའི་མདོ་ཞེས་ཆོས་འབྱུང་གསན་ཡིག་རྣམས་སུ་མདོ་ཟུར་བ་ཞིག་བྱས་འདུག་
ནའང༑ མངོན་བར་འབྱུང་བའི་མདོར་སངས་རྒྱས་དང་པོ་བལྟམས་ཚུལ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རིམ་པར་གསུངས་པའི་ནང་གི་ལྔ་སྡེ་ལ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་ཚུལ་གྱི་ཐད་དེ་ལོགས་སུ་བཀོལ་བ་ཡིན་པ་བལྟས་པས་ཤེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་
ཁམས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་བཀའ་སྩལ། ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང། ཁམས་དུ་མ་པ་ཉིད་དང། སྤངས་ཕ་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའང་བཀའ་སྩལ། ཅེས་པའི་མདོ་ནི་སྤྱིར་མངོན་པ་སྡེ་བདུན་ནང་གི་ཁམས་ཀྱི་ཚོགས་ལྟ་བུ་བྱེ་སྨྲས་བཀར་འདོད་
ཀྱང་མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་དགྲ་བཅོམ་པ་གང་པོས་བྱས་པ་དང། ལ་ལ་དེའི་མིང་ཅན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་བརྩམས་པར་འདོད་པའི་རྩོད་པ་ཅན་ཡིན་ལ། འདིར་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ལ་གསུངས་ཤིང། དེ་གཉི་གར་རྩོད་མེད་དུ་ཁུངས་
བྱེད་པའི་མདོ་ཞིག་དགོས་པས་ཁམས་མང་པོའི་མདོ་བྱ་བ་འདི་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ། ཅེས་པ་ནས། འཕེལ་ཞིང་ཡང་བ་ཉིད་དུ་བཀའ་སྩལ་
ལ༑ ཞེས་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་སོགས་ཀྱི་ནང་གི་ཡིན་ལ། དྲན་ཉེ་འང་ལོ་ཙ་བ་ཁ་ཅིག་ཐེག་ཆེན་གྱི་བཀར་བཞེད་ཀྱང་ཐེག་དམན་གྱི་ཡིན་པར་དཀར་ཆག་འཕང་ཐང་མ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་སོ་སོར་ཁྱད་པར་སྦྱོར་ཆུལ་རྣམས་ཀྱི་

[042B] སྐྱེ་བ་དེང། འཇིག་པ་དང། སྤང་བ་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལྔ་སྦྱར་བའི་དང་བོའི་དོན། རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་
ཇི་སྐད་དུ་གཟུགས་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འཇོག་བྱེད་དམ་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱར་ཡང། འདི་ཉིད་ལས། མདོ་ཉིད་
ལས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཀུན་བཏགས་ལའང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚོན་བྱེད་ཡོད་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཀུན་བཏགས་ལ་བཤད་དུ་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་
དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ཡིན་པས་མི་འཐད་ལ། ཁྱད་པར་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་དོན་འགྲེལ་ཆེན་དེ་ཉིད་ཡས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་སྤངས་པར་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་
བའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཀུན་འབྱུང་བའི་དོན་གྱི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དེད་ནི་གཏན་དུ་སྤངས་བར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཟག་
བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྤང་བ་དང། ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་གཅིག་དང། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་དང། ཕུང་པོ་དེ་ལྔ་རང་གི་ངོ་བོ་ནད་དང་འདྲ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་

[043A]༄༅། །པར་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་གཅིག་སྟེ་གཉིས་གསུངས་པ་ལ་འདིར་དགག་པ་མ་མཛད་པས་འགལ་བ་མེད་པར་མངན། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ལ་ཁྱད་པར་བརྒྱད་སྦྱར་བའི་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ། ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་
འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་ཞེས་ཀྱང་ཝེན་ཚེག་གིས་བཤད་པའི་དོན་ནི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་མི་བསྐྱུད་པ་སྟེ་མ་བརྗེད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་གོམས་བར་བྱེད་པ་དང། དེ་ལྟར་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་
འཕེལ་ཞིང་འཕེལ་བ་དེའང་མཆོང་དང་ཆུའི་དྲོད་བཞིན་མཐའི་ཚད་བཟུང་དུ་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་པར་མཐའ་མེད་དུ་རྒྱས་པའི་དོན་ནོ། །མཐའ་དབྱད་པ་ལས། ཁ་ཅིག་ན་རེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང་པོ་ཡུལ་ཝར་ཎ་སིར་
ཞེས་པ་ནས། འཕགས་པའི་བདེན་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་བསྟན་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པས། དྲི་ཞུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལ་བརྗོད་བྱ་བདེན་བཞིར་བརྩམས་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་
གཟུགས་ལ་སྐྱེ་བའང་ཡོད། འཇིག་བའང་ཡོད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ། ཅེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་མདོ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
བདེན་བཞི་ལ་བརྩམས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཅེས་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟོན་པར་ཁྱད་མེད་ཀྱང་

[043B] བར་པའི་སྐབས་འགྲེས་རྐང་ཕྱེས་མ་ཕྱེས་ཀྱི་ཁྱད་ཙམ་ལས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཐམས་ཅད་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་མཉམ་དུ་གསུངས་ཚུལ་འདྲ་བས་དྲི་བ་འགོད་ཚུལ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཞུས་པ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་བསྟན་པས་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེར་བདེན་
བཞི་ལས་བརྩམས་མ་བརྩམས་ཅི་རིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བློ་དང་བསྟུན་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་འབེད་ཚུལ་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བྱེ་མདོ་གཉིས་
མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་གནས་དང་པོ་གསུམ་ཀས་སྡུག་བདེན། དེ་ནས་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་འབྱུང། དེ་ནས་གསུམ་གྱིས་འགོག་ལམ་བསྟན་བ་ལྟ་བུ་བདེན་བཞིའི་སྟེད་ནས་གཏན་ལ་འབེབ་པར་བྱེད། སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ཕྱི་དོན་མེད་པ་དང་རྣམ་རིག་
ཙམ་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབ་བ་གཙོ་བོར་བྱེད། དབུ་མ་པ་རྣམས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དང་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཙོ་བོར་གཏན་ལ་འབེབ་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གཟུགས་
ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཚིག་འདི་རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་རྣམས་སུ་མེད་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ད་ལྟ་དཀར་ཆག་སོགས་སུ་རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོའི་མིང་བཏགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མེད་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་བསུ་བ་ཞེས་པའི་མདོ་

[044A]༄༅། །དེར་ཡོད་ལ། དེ་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་གདམས་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་བཟོ་སྦྱང་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོར་གསུངས་པ་ཡིན་ཞང། དེའི་ནང་དུ་གཟུགས་སྐྱེ་བའང་མ་ཡིན། དེའི་
སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་འབྱུང་བས་དེ་ཡིན་ཟེར་བའང་མི་འཐད་དེ། མདོ་དེ་ཇི་ལྟ་བས་མངོན་བར་འབྱུང་བའི་མདོའི་ནང་དུ་ཡོད་ལ། དེར་གཟུགས་སྐྱེ་བའང་ཡོད་ཅེས་སོགས་འབྱུང་བས། འདི་འགྱུར་སྐྱོན་ནམ་རྒྱ་དཔེ་མ་དག་བ་མིན་པའི་ཕྱིར་མདོ་
གཉིས་བསྡུར་ན་ཤེས་ལ། བཟོ་སྦྱང་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་དང་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ཞེས་བའང་མིང་འདོགས་ལུགས་ཙམ་ཡིན་པར་འདུལ་བ་ལུང་དང་གླེང་འབུམ་ལས་གྶུགྣྶ་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཆོས་ཅན། ཕུང་
པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཅེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་མདོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དྲི་བ་ཞུས་བ་ལྟར་དོགས་པ་ཡོད་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སྐྱེ་
བ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་འཇིག་པའང་ཡོད་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་ར། མི་འཐད་པར་ཐལ། དེར་
སྐྱེ་འཇིག་ཡོད་ཅེས་པ་ཙམ་ལས་གོང་འོག་གང་དུའང་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ཅེས་པའི་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞུང་རང་གི་ཚིག་ལ་མེད་ན་ནན་གྱིས་འདིས་དེ་སྟོན་དགོས་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་

[044B] །ནན་གྱིས་ཁྱོད་འདི་འདོད་བྱས་པ། །གསལ་བར་དབང་ཕྱུག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དེ་ཁོ་ནང་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལ། གཞན་དག་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ། འདིའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ཡིན་ཞིང་དེའི་ལུགས་
ལ་སྐྱེ་འཇིག་ཡོད་ན་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར། ཕྱི་མ་ལ་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་མདོ་ལས། འོད་སྲུང། ང་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ནི་ངའི་ཉན་ཐོས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བ་དང་འདུལ་བའི་བསླབ་བྱ་
སྟོན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་ལའང་དོན་དེ་དང་དེ་རང་འཛིན་རྟོག་བའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་བསྟན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་རིགས་ཅན་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེའི་ལུགས་
ལ་སྟོན་པ་དང་ཉན་ཐོས་སོགས་ལ་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་ཀྱིས་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། དེ་དག་ལ་དགོངས་གཞི་གང་ལ་དགོངས་ཞེས་དྲིས་ནས་དོགས་པ་གཅོད་དགོས་བར་ཐལ། དེ་དག་རང་འཛིན་
རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་གྲུབ་ཅེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་སྟོན་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། བསླབ་བྱ་གསུངས་པ་ལ་འདིར་དོགས་པ་གཅོད་མི་དགོས་བ་བཞིན་ནོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་གོང་དུ་མ་ཁྱབ་སྟེ། གདུལ་བྱ་དེར་སྐྱེ་འཇིག་སོགས་ཡོད་པར་བསྟན་ཚད་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྟོན་མི་དགོས་ཀྱང། གོང་དུ་དྲངས་པའི་སྐྱེ་འཇིག་ཡོད་ཅེས་

[045A]༄༅། །པའི་ཚིག་གིས་དེ་སྟོན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྔར་གདུལ་བྱ་དེའི་བློ་ངོར་བུང་པོ་ལམ་ལྟོས་པའི་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་བ་པོའི་བདག་དང། དེས་དབང་བསྒྱུར་བྱའི་ཕུང་པོ་སོ་སོར་
ཡོད་ཅིང། དེ་ལས་ལོགས་སུ་བདག་ཕུང་འཇོག་ཚུལ་མི་ཤེས་པས་དེ་ཕྱུགས་དང་ཕྱུགས་རྫི་ལྟར་ལྟོས་མེད་ཀྱི་སོ་སོ་བ་ཞིག་སྟོན་རྒྱུ་མེད་ཀྱང། རང་རང་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་ང་ཞེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་
ལ༑ དེའི་ཞེན་གཞིར་ང་དེའི་བླང་བྱའི་ཕུང་པོ་ཞེས་རང་་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། དེ་ཡོད་པས་ཕུང་པོ་དེ་ལེན་པའི་སྐྱེ་བ་དང། འདོར་བའི་འཇིག་པའང་སྒྲོ་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཞེན་གཞི་དེར་ཡུལ་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་ཚུར་
རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བསྟན་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཚིག་ཟིན་ལ་སྐྱེ་འཇིག་ཙམ་གསུངས་ཀྱང། བརྗོད་དོན་ངོ་བོ་ལ་ཀུན་བཏགས་གཟུགས་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་
གྲུབ་བ་དང། ཁྱད་པར་ལ་ཀུན་བཏགས་པ་སྟེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བར་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བ་སོགས་སུ་སོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགོངས་འགྲེལ་ལས། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེའོ་ཞེའམ། འགག་གོ་ཞེའམ་
གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྤང་བ་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་གི་མཚོན་ཉིད་དུ་མིང་དང་བརྡས་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལགས། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་

[045B] རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ལས། ཕུང་པོའི་སྐྱེབ་
དམིགས་པ་དང་ཕུང་པོའི་འཇིག་པ་དམིགས་པ་དང། ཞེས་པ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ནི་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དམིགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟོན་པས་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བགྱིད་ཅིང་འདི་ལྟར་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་
མཚན་ཉིད་མ་འཚལ་བས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་མངོན་དུ་ཟིན་ཅིང་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པ་བགྱིད་པ་ཤ་སྟག་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་དེ་ལ་གནས་
སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་སྟོན་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་བསྟན་ན་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོའི་བདག་དང། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོ་སོགས་འཇོག་མི་ཤེས་པས་ལས་འདྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་སོགས་མི་འབྱུང་བ་གང་ཞིག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལ་
ལྟོས་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ཡང་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ལས། དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་དང་པོ་ཉིད་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པ། སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུམ་དག་པ། རྒྱུད་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ། མོས་པ་
མི་མ་ང་པ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ངས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ཤིང་

[046A]༄༅། །མི་བརྟན་བ་ཉིད་དང། ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དང། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལམ་ཡིད་སྔང་དར་བྱེད་སྐྱོ་བར་བྱེད་དོ། །ཡིད་སྡང་བར་བྱས་སྐྱོ་བར་བྱས་ནས་སྡིག་པ་ལས་
ཕྱིར་ཟློག་སྟེ། དེ་དག་གི་སྡིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་བྱེད་ཅིང་དགེ་བ་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་སྔོན་ལ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ་གཞན་དབང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བླང་དོང་ཙམ་ལ་འཇུག་ཐབས་དང། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ད་ལ། མཚན་ཉིད་དེ་
བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར། ཡང་དག་པར་གྲོལ་
བར་མི་འགྱུར་ཞེས་ཆོས་བདག་མ་བཀག་བས་འཁོར་བ་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བར་གསུངས་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་པར། བསོད་ནམས་མིན་པ་དང་བོར་བཟློག་ཅེས་པ་དང་གནད་གཅིག་གོ། །རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གང་ཟག་
གི་བདག་མེད་ལ་ལྟོས་པའི་དབུ་མ་སྒྲུབ་བ་ལ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་བློ་དེས་རྟག་མཐའ་འགོག་ཀྱང། གདུལ་བྱ་དམན་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་དེའི་སྔོན་དུ་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་རེ་ཞིག་འཛིན་དུ་མ་བཅུག་ན་ཆད་མཐར་
ལྟུང་སྟེ་དབུ་མར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དོན་དམ་རྟོགས་པ་ལ་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པས་ཐབས་དང་ཐབས་བྱུང་དུ་འཇུག་པ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒྲུབ་པ་ལའང་དེའི་སྔོན་དུ་སྟོང་གཞི་

[046B]བདག་ལྟ་གོམས་ཆེས་བའི་གདུལ་བྱ་དམན་པའི་རིགས་ཅན་ལ་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞེར་རང་མཚན་གྱི་མ་གྲུང་བའི་ལིང་དོར་ཞིག་ཡོད་པར་མ་བསྟན་ན་སེམས་ཀྱི་སྣང་
ཆ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་བྱས་ཀྱང་སྐྲ་ཤད་དུང་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལྟ་བུར་གོ་ནས་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་སེལ་མི་ནུས་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཆོས་ཅན་ཡོད་ན་ཆོས་རྣམས་ལ། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་དཔྱོར་པ་འཇིག་ཅེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འཁོར་ལོ་དང་པོར་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །དེ་ལ་ཁོན་རོ། དེའི་ཆེད་
དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་དང་པོའི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ཆོས་ཅན། ཚད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་ཡུལ་ལ་གསར་དུ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདག་ཕུང་སོགས་མེད་པར་ལྟ་བའི་ལོག་རྟོག་གཅོད་བྱེད་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སེལ་བའི་ཐབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དབེར་ན་ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་ནས་སྐྲག་བའི་ཚེ། དེ་ཤིང་གེ་ལྕུག་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ན་སྐྲག་པ་སེལ་བའི་ཐབས་སུ་འྒྲོའང། ཤིང་གི་ལྕུག་མར་འཛིན་
པའི་བློ་དེས་སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལ་ནི་སྦྲུལ་ཞེས་འཁྲུལ། །འཁྲི་ཤིང་བཟློག་པར་ཤེས་པ་ནི། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཁྱོད་རང་ལ་ཐེག་ཆེན་ཚོགས་ལམ་

[047A]༄༅། །བའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་བའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་བྱེད་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ས་བོན་དང་བཅས་བ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཐོབ་
པའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་བ་འགྲིག། འདོད་ན། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ངེས་བྱེད་ཡིན་བར་ཐལ། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གཅོད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ངེས་པ་དང་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ཡིད། །གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དངོས་པོའི་
ཕྱིར༑ ༑ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁམས་སྣ་ཚོགས་དང་ཁམས་དུ་མ་ཞེས་བའི་དོན། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བོ་དེ་དག་ལ་ནང་ཚན་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དང། གདགས་གཞིའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ལྡོག་
ཆ་ནས་མིང་གཉིས་བཏགས་བཙམ་ལས་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་པར་ཐལ། རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཉིད་སེམས་
ཅན་ཆད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་བ་ནི་ཁམས་དུ་མ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། སློབ་དབོན་ཝེན་ཚེག་གིས་དེ་ལྟར་གསུངས་ཀྱང་རང་ལུགས་ལ་དེ་མི་འཐད་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འོག་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ངོས་
འཛིན་གྱི་སྐབས་སུ། ཕུང་བོ་སྐྱེ་མཆེད་རྟེན་འབྲེལ་ཁམས་ཟས་རྣམས་དྲི་ཞུས་ཀྱི་རིམ་བ་བཞིན་གསུངས་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཐད་དུ། ཁམས་དྲུག་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་གི་ཁམས་ངེ་རེལ་འང་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འདི་གཉིས་

[047B] འདི་ཉིད་ལས། ཁམས་སྣ་ཚོགས་དང་ཁམས་དུ་མ་ལ་འགྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དུ་བཤད་ཀྱང་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་མདོ་དང་སྦྱར་ན་ཁམས་དྲུག་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་
གཉིས་ཀྱི་དོན་རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལྟར་འཐད་བར་ཐལ། རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་ལས་ཀྱང། ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་གང་ཞེན། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་བན་ཚུན་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །ཁམས་དུ་མ་ཉིད་གང་
ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་དབག་ཏུ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གནས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ནི་བ་རུ་རའི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་བ་རུ་རའི་ཕུང་པོ་འཕང་དུ་དབག་
ཚད་ཙམ་རྒྱར་ཡང་དབག་ཚད་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ལ་བ་རུ་རའི་ཕུང་པོ་དེ་ལས་འགའ་ཞིག་གིས་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་འདས་ཤིང་བ་རུ་ར་རེ་རེ་ཞིག་བླངས་ཏེ། བ་རུ་ར་འདི་ནི་ཁམས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་དོར་རོ། །བ་རུ་ར་འདི་ནི་ཁམས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་
དོར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཟེར་ན། བ་རུ་རའི་ཕུང་པོ་དེ་ནི་ཉུང་ཕ་ཁོ་ནང་ཟད་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་འགྱུར་གྱི། ཁམས་ནི་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། དེའི་དོན་བཞིན་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཁམས་རྣམས་དང་ནི་མོས་པ་
དང། །ཞེས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་གསུངས་བདེ་དང་སྒོ་བསྟུན་པའི་བཤད་ཚུལ་ཡིན་གྱི། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་དང་ཁམས་དུ་མ་ཞེས་པ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཤད་ཚུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགོངས་

[048A]༄༅། །འགྲེལ་ལས་ཁམས་ཀྱི་དྲི་བ་འགོད་པའི་མདོ་ནི་གཙོ་བོར་ཁམས་མང་པོའི་མདོ་ཡིན་པས། དེ་དང་རྒྱན་གྱི་རྟེན་སའི་མདོ་གཉིས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས། ཇི་སྐད་དུ་བདུ་
རའི་མདོ་ལས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་པ་ནས། གསུང་རབ་ལས་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་ཞེན། མི་ལག་སོགས་བའི་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དང། ཁམས་མང་པོའི་མདོ་དང་སྦྱར་ན་ནི་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་བ་མང་གོ་ཞིག་ཡོད་དོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིར་བ་རུ་རའི་མདོ་ལས་བཤད་ཚུལ་བཀོད་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་གསུང་རང་ལས་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བཤད་པ་འདི་ལ་སྙེགས་དགོས་པ་དང། ང་ཁམས་མང་པོའི་མདོ་དང་སྦྱོར་དགོས་བའི་དོན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། འདི་ཁམས་མང་པོའི་མདོ་དང་སྦྱར་ནའང་མི་འགྲིག་བར་ཐལ། དེར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཁམས་དྲུག་ཚན་དང་བཞི་ཚན་གསུམ་ཚན་དུ་མ་གསུངས་ལ། འདིར་ཁམས་དྲུག་ལས་མ་སྨོས་བའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། སྤྱིར་
དེ་ནས་གསུངས་བའི་ཁམས་ལྷག་མ་རྣམས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འྡུའང། བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་གདགས་གཞི་ཁམས་དྲུག་ལ་བརྟེན་ཚུལ་ཤེས་དགོས་པས། དེ་དངོས་སུ་སྨོས་ན་ལྷག་མ་རྣམས་དེས་མཚོན་ནས་གོ་ནུས་པའི་
ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གང་སྤེལ་ལས། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བོ་དེ་དག་ནི་དྲུག་ཚན་གསུམ་དང། བཞི་ཚན་གཅིག་དང། སུམ་ཚན་དྲུག་དང། གཉིས་ཚན་གཉིས་སུ་སྟེ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་རུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང། དེ་ལྟར་ན་ཁམས་བཞི་བཅུ་

[048B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། སྐྱེས་བུ་ས་མིན་ཆུ་མ་ཡིན། མེ་མིན་རླུང་མིན་ནམ་མཁའ་མིན། །རྣམ་ཤེས་མ་ཡིན་ཀུན་མིན་ན། །དེ་ལས་
གཞན་ན་སྐྱེས་བུ་གང། །སྐྱེས་བུ་ཁམས་དྲུག་འདུས་པའི་ཕྱིར། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཇི་ལྟ་བར། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲི་བ་ཞུས་ཚུལ་ལ་ཁ་ཅིང། །འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་དང་བོར་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བར་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་མཉམ་དང། བར་པས་དེ་མ་གྲུབ་མཉམ་དུ་གསུངས་པ་སྒྲས་ཟིན་འགལ་བས་དོགས་པ་ཞུས་ཟེར་བ་ནི། དང་བོར་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་སོགས་འགྲེས་རྐང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཁྱད་གཞིར་མ་བཟུང་བར་ཕུང་སོགས་ཉུང་ཤས་ཤིག་
བཟུང་བར་གསུངས་པས་ཁེགས་ལ། ཁ་ཅིག་དེར་ཞིབ་ཆ་ཕྱེ་སྟེ་གཟུགས་ནས་བྱང་ཕྱོགས་བར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་མཉམ་དུ་གསུངས་པ་ལ་ཟེར་བའང། ཕུང་སོགས་འདུས་བྱས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་བསྟན་ན། དངོས་ཤུགས་
ཀྱིས་བསྟན་དོན་ལ་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་སྟེ་ངེས་དོན་དུ་འགྲོ་བས་དྲི་མི་དགོས་པ་དང། ལ་ལ་དང་བོར་ཕུང་སོགས་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་མཉམ་དང། བར་བས་དེར་མེད་མཉམ་དུ་གསུངས་ཟེར་པའང་
བར་པ་ངེས་དོན་དུ་ཐལ་བས་འགོག་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་ཡིག་ཆར་གསལ། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་ཕུང་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་མཉམ་དང་མ་གྲུབ་མཉམ་དུ་བསྟན་བ་མི་འཐད་གསུང་མི་

[049A]༄༅། །རིགས་པར་ཐལ། དེ་སྟོང་ཐུན་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཐུན་ལས། དང་བོར་ཕུང་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོང་མཉམ་དང། བར་བ་ལས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་མཉམ་དུ་གསུངས་ཀྱི། རང་
བཞིན་ཡོད་མེད་དངོས་སུ་ཕྱེ་ནས་མ་གསུངས་བས་དྲང་དོན་དང་ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ཅེས་བའི་ཚིག་ཡོད་མཉམ་ཡིན་བལ་དགོངས་པར་བསྟན་ཟིན་པ་ད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་
ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྕལ་ཅེས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བ་ལ་བྱེད་པར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་
རང་མཚན་དེ་ཕུང་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མེད་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས་ཐུན་མིང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་པལ། འདི་ཉིད་ལས་དེ་སྟ་ན་ཀུན་བཏགས་ལའང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་
འཇོག་བྱེད་ཡོད་པས་རང་མཚན་དེ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་སྟེང་དུའང་ཡོད་པར་ཐལ་བ་འཕེན་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དགག་བྱའི་རང་མཚན་ལ་བྱེད་ན་དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཕུང་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ་འགོག་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དེར་ཀུན་
བཏགས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་དགོས་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདིར། མདོ་ཉིད་ལས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་གསལ་བར་གསུངས་ཞེས་པ་དེ་གཞན་དུ་ཀྱོག་མི་དགོས་པར་སྒྲ་སོར་བཞག་གི་རང་མཚན་ལ་བྱས་

[049B] མདོ་ཚིག་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བ་དེ་མིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བ་དེ་ལ་སྙེགས་དགོས་ཟེར་ན། འོ་ན། ཕུང་བོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཅེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་
འཁོར་ལོ་དང་བོའི་མདོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་ཕུང་བོ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚིག་ཟིན་གྱི་རྣག་མཚན་དེ་རང་མཚན་དངོས་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བྱས་བ་ལ། ཁོ་ན་རེ། དེ་ལ་ཁྱབ་
པ་མེད་དེ། དེའི་ཚིག་ཟེན་གྱི་སྐྱེ་འཇིག་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྤངས་བ་སོགས་ནས་འཕེལ་ཞིང་ཡང་བའི་བར་ཐམས་ཅད་དགག་བྱ་ལ་མི་བྱེད་པར། སྐྱེ་འཇིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེ་དངོས་ལ་བྱེད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཚུལ་སྐྱེ་སོགས་དེ་དང་དེ་དངོས་བཀའ་སྩལ་པ་མ་
ཡིན་པར། དེ་དག་རང་འཛིན་རྟོག་བའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་འང་དེ་དང་འདྲ་ཟེར་ན། འོ་ན། མདོ་ཚིག་དེས་ཕུང་པོ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞོན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཀའ་སྩལ་
པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འདི་ནི་སྡུ། བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་པ་འདིས་སྡུག་བདེན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བ་དེ་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བསྟན་བ་ཡིན་པར་ཐལ། སྔ་མ་ལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེས་
སྡུག་བདེན་གྱི་སྟེང་གི་ཁྱད་པ་རལ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་དེ་སྒྲས་ཟིན་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་བར་ཐལ། སྡུག་བདེན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྡུག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ངོ་པོ་ལ་བཟླས་པ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་དང། ངོ་བོ་ལ་ཀུན་

[050A]༄༅། །བཏགས་བའི་ཀུན་བཏགས་སྟོན་བྱེད་ཅིག་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱད་གཞི་ངོ་བོ་མ་བཤད་པར་ཁྱད་ཆོས་ཁོ་ན་སྟོན་མི་རིགས་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདི་ཉིད་ལས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་གུསྔྶ་པའང་དགག་
བྱའི་རང་མཚན་གཞིར་བཞག་ཡིན་ཏེ། སྔ་ལོགས་དེ་མཐག་ཏུ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་གསུངས་བ་ཅི་ལ་དགོངས་ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེའང་རང་མཚན་དངོས་ལ་བྱེད་ན་ཕུང་སོགས་དེར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་དྲི་མི་དགོས་པའི་
ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཀུན་བཏགས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་དགོས་བ་ཡོད་དེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་བར་གསུངས་བའི་དགོས་པ་ནི་འཁོར་ལོ་དང་པོས་རང་གི་མཚན་ཉིད་གསུངས་བ་དེ་འགོག་ཆེད་ཡིན་
པས་དེའི་རང་མཚན་དེ་ཡོད་ན། འདིའི་མཚན་ཉིད་ངོ་ནོ་ཉིད་མེད་པ་འདི་འཇོག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཡིག་ཆར། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཅེས་པའི་རང་མཚན་དེ། ཞེས་བ་ནས། མདོ་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་
པར་གནས་པ་ནི་མིན་པས། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། མདོ་ཉིད་ལས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཕང་པ་འབྲེལ་མེད་པར་ཐལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཅེས་པ་དང། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་གསུངས་ཞེས་པའི་རང་མཚན་དེ་དགག་བྱའི་རང་མཚན་ལ་བྱེད། རང་གི་མཚན་ཉིད་

[050B] མ་ཁྱབ། སྦྱིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རྣག་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཉིས་ཕྱོགས་མི་འྡྲའང། ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་
གྱིས་གྲུབ་ན་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་འདིར་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་པས། ཀུན་བཏགས་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གཞན་
དབང་བཞིན་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་ན། གཞན་དབང་གི་སྟེང་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་དེ་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་གཟུགས་འཛིན་རྟོག་བའི་ཞེན་གཞིར་སྣང་ཚུལ་དང་སྡོད་ཚུལ་དེའང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདི་
ནི་རིགས་པའི་འཕུལ་དང་གོ་བ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །དྲི་བའི་ངོ་བོ་ལ་ཁ་ཅིག་ཚིག་གིས་ཁྱབ་ཟེར། གཞན་དག་ན་རེ། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མདོ་གཉིས་སྒྲས་ཟིན་འགལ་བ་དེ་ཅི་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་འཇོག་དགོས་
ཟེར། སྔ་མ་ལ། དོན་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདག་ཡོངས་སུ་ཞུ་ལགས་སོ། །ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དང་བར་པ་གཉི་གའི་དྲི་བ་ཡིན་བར་ཐལ། དྲི་བ་ལ་ཚིག་གིས་ཁྱབ་པ་གང་ཞིག་ཚིག་དེ་ལས་གཞན་འགོག་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དྲི་བ་དངོས་སུ་ཞུས་པར་ཐལ། མདོ་དེ་ཞུ་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་དངོས་སུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང། དང་པོའི་དྲི་བ་ཡིན་ན་དངོས་སུ་ཞུས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་བར་པའི་དྲི་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་

[051A]༄༅། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དཀའ་འགྲེལ་ལས། འཁོར་ལོ་བར་པའི་དགོངས་གཞི་དངོས་སུ་དྲིས་ཤིང། ཤུགས་ལ་འཁོར་ལོ་དང་པོར་ཕུང་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གྮིའང་
དོན་གྱི་དྲིས་བ་ཡིན་པས། ཞེས་གསུང་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དྲི་བ་ལ་ཚིག་གིས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་རབ་འབྱོར་ལ་ཡིད་ཀྱིས་དྲི་བ་བྱས་པར་ཤེར་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོན་རེ། མ་ཁྱབ་སྟེ། ངག་ཏུ་མཐོན་
པར་ཡིད་ཀྱིས་དྲི་བ་བྱས་བའི་དྲི་བ་དེའང་ཚིག་ཏུ་བཞག་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྗེ་བཙུན་གྱི་ངག་ཏུ་མ་ཐོན་གོང་གི་ཟུགས་ལ་བཞུགས་པའི་རྒྱན་དང། རྒྱན་གྱི་ཚིག་བཟུང་སྟེ་ཡིད་སྐྱོར་བྱེད་པའི་དུས་ཀྱི་རྒྱན་སོགས་སྒྲ་ཡིན་པར་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ལྟར་བྱས་ཚེག་གས་མེད་པ་སྤྲུལ་བའི་ལུས་བཟུང་ནས་ཆོས་ཉན་པར་གསུངས་པ་དེ་སྦྲུལ་པ་བསྡུས་མ་ཐག་ཆོས་དེ་བརྗེད་མི་འགྲོ་བས་ཡིད་སྐྱོར་བྱེད་པ་འཇོག་དགོས་ལ། དེའང་སྒྲ་སྤྱིའི་ཕྲེང་བ་རིམ་པར་ཤར་བཙམ་ལ་མི་
བྱེད་ན་འཇོག་དཀའ་ཞིང། སྔ་མ་རྣ་ཤེས་ཀྱིས་ཐོས་ཚུལ་དང་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་ཚུལ་ཡང་འཇོག་དཀའ་བས་དཔྱད་དགོས་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བའམ། །ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །སྒྲ་ནི་རྣ་བའི་སྤྱོད་
ཡུལ་ཡིན། །ཞེས་དང། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། སྔགས་སྒྲ་རང་མཚན་པ་དང་ཡིད་ལ་ཤར་བའི་སྔགས་ཀྱི་སྤྱིའི་རང་བཞིན་རྣམས་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར། ཞེས་སོགས་རིག་བྱེད་པ་དང་རྩོད་ཚུལ་ཡང་ཤེས་དགོས་སོ། །གོང་གི་ལུགས་ཕྱི་མ་དེའང་མི་འཐད་པར་ཐལ་

[051B] ཁོང་རང་ལ་མདོ་གཉིས་སྦྲུས་ཟིན་འགལ་བ་ཅི་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། དོན་དམ་ཡང་དག་
འཕགས་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྟ་དང་མིར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུའི་དོན་དང། ཕན་པ་དང་འདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པལ་ཁྱོད་དོན་འདི་ཉིད་འདྲི་བར་སེམས་བ་དེ་ལེགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་འོད་ཟེར་ཆེན་བོའི་དབང་བསྐུར་ཐོབ་
པའི་གང་ཟག་ཡིན་པས་སྔར་མ་ཤེས་པ་གསར་དུ་ཤེས་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས་སོ། །རང་ལུགས་ལ་བར་པའི་དྲི་བ་དངོས་སུ་ཞུས་བའི་ཤུགས་ལ་དང་པོའི་དྲི་བཞུས་པར་འགྲོ་ཚུལ་ཡོད་དེ། དང་བོར་ཆ་མ་ཕྱེ་བར་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་གྱིས་
གྲུབ་ཅེས་པའི་མདོ་ཚིག་བཀའ་སྩལ། བར་བས་ཆ་མ་ཕྱེ་བར་རང་མཚན་གྱི་མ་གྲུབ་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཚུལ་གཉི་ག་བཀོད་དེ། བར་པས་ཆམ་ཕྱེ་བར་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་ཅི་ལ་དགོངས་ཞེས་དངོས་སུ་དྲིས་བ་ན། ཚིག་གི་ནུས་པས་ཆམ་ཕྱེ་བར་
གསུངས་པ་དེ་དྲང་དོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ལྟ་བུར་སོང་བས་ཆ་འབྱེད་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པར་གོ་ཞིང། དེ་ལྟར་ན་དང་པོར་ཡང་ཆམ་ཕྱེ་བར་གསུངས་ཚུལ་བཀོད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཡིན་པས་དེའང་དྲིས་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡིག་ཆ་རྙིང་པར་ཕྱེ་དོན་ཡོད་པར་དངོས་
སུ་སྟོན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དང། རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བར་དངོས་སུ་སྟོན་བའི་འཁོར་ལོ་དང་བོ་གཉིས་མདོ་སོ་སོ་བར་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ཡང་འདི་ཉིད་དུ། འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་

[052A]༄༅། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དུ་འགེལ་བའི་དགོངས་གཞི་ནི། ཞེས་པ་ནས། གནོད་བྱེད་ནི་ཕྱི་རོལ་འགོག་པའི་རིགས་པ་རྣམས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་གཞུང་འདིས་དང་པོ་དེ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ་བསྟན་
ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ལམ་ཕྱེ་བར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པའང་དྲང་དོན་ནོ། །ཞེས་པའི་གཞུང་འདིས་ཕྱི་མ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་
པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཁ་ཅིག་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དང། རང་འཛིན་རྟོག་པའི་གཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བར་སྟོན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་མདོ་སོ་སོ་བ་ཡིན་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། གཉི་ག་དངོས་བསྟན་ལ་མ་སྦྱར་ན་མདོ་དེ་
གཉིས་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་དངོས་སུ་སྟོན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཆོས་ཅན། རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ཡིན་པར་ཐལ། འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ཉིད་
ལས༑ འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་གསུངས། ཞེས་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་དང་པོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་ཡང་དྲང་དོན་ནོ། །ཞེས་ཡང་སྒྲས་ཕྱི་དོན་བསྟན་པ་དྲང་
དོན་དུ་འགྲེལ་བར་མ་ཟད། རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་བསྟན་པའང་དྲང་དོན་དུ་འགྲོལ་ཅེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཅེས་པའི་བཤད་བྱའི་མདོ་ལས། མིག་དང་

[052B] །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོར་མི་འཇོག་ན། ཕྱི་དོན་སྟོན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མཚན་གཞི་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མདོ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་སྒོ་གཉིས་
སོ་སོར་ཡོད་པ་ཡིག་ཆའི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟབ་བརླིང་དགོས་པ་སྣ་ཚོགས་རྒྱལ་པའི་བཀའ། །གྱ་ཚོམ་མི་འབྱེད་དགོངས་པའི་ཕུགས་བཙལ་ཏེ། །ཕྲ་ཞི་བ་རིགས་པའི་དཔྱད་པ་ལྟུང་ལེན་པ། །རྒྱལ་སྲས་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་བཞིན་བརྗོད། །དྲང་ངེས་
གསུང་རབ་ནམ་མཁའི་མཐར། །དྲིས་ཞུས་འཁོར་ལོས་བགྲོད་པ་ན། །དྲན་དབང་ཆེན་པོར་རློམ་རྣམས་ཀྱང། །དྲེགས་པའི་རལ་པས་ལ་བསྙིལ། །གཉིས་པ་འགལ་པ་དེ་སྤོང་པའི་ལན་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བཤད་པ་
དང༑ མ་སྐྱེས་བ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དེ་དག་གི་དཔེ་བསྟན་པ། དགོངས་གཞི་དེ་ལྟར་བཀྲལ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་དང་བཞི། དང་པོ་ལ་བཤད་བྱའི་མདོ་
འགོད་པ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་ལས། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས། ངས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་དང། དེའི་དོན་འཆད་པར། བསྡུ་བ་ལས་
ཀྱང༑ ཞེས་པ་ནས། སེམས་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ། །ཞེས་པའི་བར་ཕུང། གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ་གསུམ་ལས། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟོན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་རྣམས། ཞེས་པ་ནས། ཕྱི་མ་ལྟར་

[053A]༄༅། །འཛིན་པ་ནི་ཡོད་དོ། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བསྟོན་པར། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཉིས་པ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཞེས་པ་ནས། ངོ་པོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་མིན་པའི་ལུགས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང་
དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟོན་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་པ་ལ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་ལས། ཞེས་པ་ནས། དོན་དམ་གཞན་དུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཇོག་ཚུལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་
དང༑ དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའང་དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཞེས་པ་ནས། མི་བཞེད་པའི་ལུགས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང། གསུམ་པ་དེ་དག་གི་དཔེ་བསྟན་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་པོ་དཔེ་ཇི་དང་འདྲ་བ་ནི་དགོངས་
འགྲེལ་ལས། ཞེས་པ་ནས། དཀྱུས་ན་གསལ་པོ། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང། བཞི་པ་དགོངས་གཞི་དེ་ལྟར་བཀྲལ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་ནི་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། སྐྱེ་འགག་རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ན་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ལུགས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང། དེ་དག་གི་དོན་འཆད་པ་ལ་སྤྱི་དོན་དང་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། །དང་པོ་ནི། འཁོར་ལོ་བར་བ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་
བའི་དགོངས་གཞི་ཡོད་དེ། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་མདོར་བསྟན་གྱི་དོན་སྦྱོར་ཡིན་ཞིང། དཀའ་འགྲེལ་ལས། ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་

[053B] གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ནི་གོ་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། མདོར་བསྟན་སྐབས་ནས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་དང་སྦྱར་ཟིན་ན་རྒྱས་བཤད་དུ་མཚན་གཞི་དྲི་མི་དགོས་པར་ཐལ་བ་ཡིག་ཆ་
ལྟར་རོ། །བསྡུ་བ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་ལ་དགོངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། འདུལ་པའི་དབང་གིས་དེ་དང་དེར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཏེ། ཞེས་དང། སུམ་ཅུ་པ་ལས། ངོ་
བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་གྱི། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་རྣམ་གསུམ་ལ། །དགོངས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་ལུང་གཉིས་དྲངས་པའི་དགོས་པ་ནི། ཇོ་ནང་པས་ཤེར་མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་
གསུངས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དགོངས་ཀྱི་དོན་དམ་ལ་དགོངས་པ་མིན་ཞེས་ཟེར་བ་འགོག་ཆེད་ཡིན་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་མཉམ་དུ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དྲིས་ཞུས་ཀྱི་མདོར་ཅིལ་དགོངས་ནས་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་ཞེས་དྲི་དགོས་བྱུང་ཞིང། ལན་དུའང། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས། ངས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་
ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ། མདོའི་ཚིག་ཟིན་ཙམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་གསུངས་ཀྱང་

[054A]༄༅། །ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་དོན་དུ་དྲངས་དགོས་ཟེར་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དབུ་མ་ཆེན་པོར་འདོད་པའི་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་དགོངས་པ་མ་དྲངས་པར། སྔ་མ་སྒྲ་སོར་བཞག་
གི་འབྲུ་མནན་འདུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དེ་གཉིས་དྲངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ལུགས་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་ཚུལ་གསུངས་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པ་གསོར་མི་རུང་གི་ལྟ་བར་གསུངས་པ་སོགས་ཡིན་ལ། སེམས་ཙམ་པའི་སྐབས་འདིར་
ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཞེད་པ་དང་མཐུན་མི་དགོས་ཀྱང། ཐེག་ཆེན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཚེ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་གང་རུང་ཞིག་དང་མཐུན་དགོས་པ་དང། འདི་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་བཞེད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་བསྒྱུབས་ཟིན་པས། ཀླུ་སྒྲུབ་དང་མ་
མཐུན་ཚེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ལས་བརྒལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཅིང། ཕ་རོལ་པོས། ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་འདྲིལ་པའི་ལུགས་སུ་བྱས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་གྱུར་ཚུལ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དགོངས་འགྲེལ་ལས་
དྲིས་ལན་གྱི་སྐབས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་དགོངས་གཞི་བཀྲལ་ཅིང། རྩ་བ་ཤེར་མདོ་རང་ལས་འགྲེལ་རྐང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སོ་སོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། ཁྱད་པར་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཐམས་
ཅད་ནས་སྨོས་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་ཡོད་བཞིན་དུ། དེས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་རྒྱུའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་དོན་དམ་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་དོན་ལ་དཔྱོད་པའི་སེམས་ལྟ་ཅི། ཚིག་ཐོས་པའི་རྣ་བ་ཅན་ཞིག་གིས་ཀྱང་སྨྲ་མི་འོས་སོ། །རྒྱས་བཤད་ལ་

[054B] །ཞེས་པས་མཚན་གཞི་དྲིས་ཤིང། ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་པས་ཀུན་བཏགས་དེའི་མཚན་གཞིར་བསྟན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་པས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་
ཤིང༑ འདི་ལྟར་དེ་ནི་མིང་དང་བརྡས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་པས་དགག་ཕྱོགས་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
མ་གྲུབ་པ་དང། སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་མིང་དང་བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྒྱུ་མཚན་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འདི་པའི་ལུགས་ཀྱི་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་གྱི་དོན་དང། རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཚུལ་དེ་ཐལ་འགྱུར་པའི་འཇོག་ཚུལ་དང་
བསྟུན་ན་རགས་པས། ལུགས་འདིའི་རང་མཚན་དུ་འཛིན་པ་ལ་ཐལ་འགྱུར་ལུགས་ཀྱི་དེ་ཆང་ཡང། དེ་ལ་འདི་ཚང་མི་དགོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའང་མཚན་གཞི་དང་རྒྱུ་མཚན་དྲིས་ལན་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ནི་
དགག་ཕྱོགས་ནས་རང་དབང་པའི་སྐྱེ་བའམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ལ་བརྟེན་པས་སོ། །དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་སྔ་མའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
པ་གང་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲོལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་གང་དག་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གཞན་དབང་དེའི་མཚན་གཞིར་ངོས་བཟུང་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པ་ལ་

[055A]༄༅། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས། ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ལ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་
པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་དེར་མ་གྲུབ་བས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བཏགས་པར་གསུངས་སོ། །འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་
བྱས་པའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེའང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བདག་མེད་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ་དོན་དམ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་
དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས་ན་དོན་དམ་པ་དང། ཆོས་བདག་བཀག་ཙམ་མ་མ་མེད་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་མེད་དགག་ཡིན་པས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བཤད་དེ། འདི་དང་སྔ་མ་ལ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་དོན་དམ་པར་
སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ལུགས་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་དཔེ་ནི། ཀུན་བཏགས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་དང། གཞན་དབང་གི་གཙོ་བོ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོག་ལ་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་

[055B] ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅིང་རང་གི་དགག་བྱ་དེ་མེད་པ་ཙམ་ལ་བཏགས་པས་ཕོངས་གྲུབ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་དུ་མའི་སྒོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གཏན་ལ་
ཕབ་སྟེ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་གསུངས་པའི་མེད་ལུགས་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་དགོས་ཀྱི། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཀ་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
མ་གྲུབ་པས་དེ་གཉིས་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་ཞིང། ཀུན་བཏགས་ནི་རང་ཉིད་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པས་ཡེ་ཤེ་དུ་མི་འགྱུར་ནའང་འདོགས་པའི་གཞི་གཏན་མེད་པའི་དབང་གིས་ཡེ་མེད་དུ་འགྲོ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་གཞན་དབང་གི་སྐྱེ་
འགག་སོགས་བློ་འཁྲུལ་པས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཀུན་གྱི་གཞིར་དགོས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། མདོར་བསྟན་དངོས་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཟེར་ན་
མདོང་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་ཞེས་པའི་མདོ་ཚིག་འདི་སྟོང་ཉིད་དངོས་སུ་སྟོན་པའི་མདོ་ཚིག་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དངོས་
སུ་སྟོན་པའི་མདོ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྨོས་མི་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་མདོར་བསྟན་དངོས་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་དགག་

[056A]༄༅། །བྱ་ལ་རང་ཉིད་གང་གིས་སྟོང་བ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་པའི་སྐབས་ཀྱི་དགག་བྱས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་འགོག་བདེན་ལས་གཞན་པའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མདོར་བསྟན་དངོས་བསྟན་གྱི་མཚན་
ཉིད་མེད་པ་དེ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་གོ་བཟློག་རིགས་པར་ཐལ། དང་པོ་ཁས་བླངས་ཤིང་ཕྱི་མའི་མེད་རྒྱུ་དེར་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མཐར་
ཐུག་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་གཅིག་ཀྱང་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱས་བཤད་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་ལ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་བྱས་ནས་དང་པོར་དེ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མདོར་བསྟན་དངོས་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཆོས་ཅན་
ཁྱོད་རང་གི་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་ལ་ཁྱབ་ཅིང་དགག་བྱའི་བདག་བཀག་ཙམ་གྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་ནམ་མཁའ་དང་དཔེ་དོན་སྦྱོར་རིགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེ་འདྲ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མང་ཕྲ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏ། རྟོག་པས་བཏགས་བ་ཙམ་
མ་གཏོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་དཔེ་དོན་སྦྱོར་རིགས་པའི་ཕྱིར། དགོངས་འགྲེལ་ལས། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང། འདི་ཉིད་པས་
ཀུན་བཏགས་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བ་ནི་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གྱི་དཔེ་ཡིན་གྱི། ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་དཔེ་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་དཔེར་འདོད་ཀྱང། སེམས་ཙམ་པ་དང་

[056B] བྱས་པ་ལ། ཁོ་ན་རེ། དེ་དཔེར་བྱེད་ཚུལ་ཐལ་རང་སེམས་ཙམ་པ་གསུམ་མཐུན་པར་ཐལ། རང་རྒྱུད་པའི་ཐད་ཀྱི་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང། མཚན་ཉིད་ངོ་
བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཀུན་བཏགས་ནི་ཞེན་ཡུལ་དེ་དོན་དམ་པར་ཀུན་བཏགས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་མིང་དང་བརྡས་བཞག་པར་གསུངས་པ་ནི་སྒྲ་རྟོག་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་
ཁྱབ་སྟེ། སེམས་ཙམ་པ་དང་ཐལ་འགྱུར་བ་གཉི་གའི་ལུགས་ལ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ན་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་མི་དགོས་ཀྱང། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་དེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་ཀུན་བཏགས་ཀྱང་རང་
མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། ཀུན་བཏགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། དེའི་ཐད་ཀྱི་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། འདིར་ཡོད་མེད་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མེད་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་ཤིང། རྗེའི་
བྱང་ཆུབ་བླ་མའི་དྲིས་ལན་ལས་ཀྱང། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་པས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་ཁེགས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་མིན་པའི་རང་མཚན་འདོད་ལ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྔ་མ་ཕལ་ཆེར་བདེན་གྲུབ་ཁས་མི་ལེན་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའང་ཁས་མི་ལེན་པ་གཞིར་བཞག་བྱས་ཀྱང། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་རང་མཚན་ཁས་ལེན་པའི་ཁུངས་གསལ་ཤོས་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་

[057A]༄༅། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་ཚུལ་འདི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མདོར་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། ཡིག་ཆ་ལས། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ལ་འཇོག་
ཅེས་དང། སྔ་མའི་མེད་རྒྱུ་དེ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད། ཅེས་དང། དངོས་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། དེར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་རྣམས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་
ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་སྔ་མའི་གོང་འོག་གཉི་གར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཙམ་མ་གསུངས་པར་དེའི་དོན་ཞེས་གསུངས་ཤིང། དོན་སྟོང་ཉིད་དུ་འགྲོ་ཚུལ་འདིས་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བདག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པའང་ཡོད་པས་ཚིག་ལ་དེ་བཀག་པ་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་
དོན་འཆད་པའི་ཚེ་དེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་དུ་མེད་པ་ཞེས་བཤད་དགོས་ཤིང། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྟོང་ཉིད་དུ་འགྲོ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་གནོད་དེ། དེའང་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་འབྱུང་གི་གསུང་གཞིར་བཞག་ནས་ཚིག་སྣ་
བསྡུས་པར་སྣང་ཡ། དེ་ཉིད་ལས། སྔ་མ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད། ཕྱི་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གཞི་གྲུབ་སྣ་སྔ་མའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་པས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་མེད་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེར་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང། ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་དུའང་མ་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དེར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། གྲུབ་པར་

[057B] དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ལ་ཆོས་བདག་གིས་ཁྱབ་པའི་དོན་ཡིན་པ་
སོགས་སྔར་དང་འདྲ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མདོར་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང། བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་གི་དེའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་གང་
རུང་གིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ལ་རང་ཉིད་གང་གིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་ཀྱང། དེའི་སྐབས་སུ་མཁོ་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མདོར་བསྟན་དངོས་བསྟན་གྱི་དེ་ལ་
དེས་ཁྱབ་ཀྱང། མདོར་བསྟན་ཙམ་ལ་མེ་ཁྱབ་སྟེ། གང་ཆག་གི་བདག་ཏུ་གྲུབ་པ་དང། གྲུབ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་གཉིས་ཀྱང་མདོར་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཤུགས་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་
ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོར་བསྟོན་རྒྱས་བཤད་འདི་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པར་བའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དེ་
གསུམ་དང་པོའི་དགོངས་གཞིར་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐར་པར་འགྲོད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་དག་ལམ་དྲེས་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་སྟོང་ཕར་སྒོམ་ཚུལ་གཅིག་ཀྱང་འདིའི་ཞར་ལ་སྟོན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་

[058A]༄༅། །དགོངས་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐག་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལམ་འདི་ཉིད་དང་སྒྲུབ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཆོས་ཅན། མདོར་བསྟན་གྱིས་དངོས་སུ་བསྟན་པར་ཐལ། མདོར་བསྟན་དངོས་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་འགལ་བྱ་བ། ཁྱོད་རང་
ལ་ཕྱི་དོན་ཆོས་ཅན། སེམས་ཙམ་པའི་རང་ལུགས་ལ་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། སེམས་ཙམ་པའི་རང་ལུགས་ཀྱི་དགག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། མདོར་བསྟན་དངོས་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་
ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའམ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ཁྱབ་སྟེ། དེའི་མཚན་གཞི་དྲིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་ལ་ཞིབ་ཆ་དགོས། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཀུན་བཏགས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་མིང་བརྡས་པ་ཞག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རང་མཚན་གྱིས་
མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བའི་སྦྱོར་བ་དེ་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་དོན་སྦྱོར་དུ་དཀའ་འགྲེལ་ལས་བཀོད་པས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་ཟེར། ཁ་ཅིག། དོན་སྦྱོར་དེ་ལྟར་བཀོད་པ་ལ་ཡིག་ཆར། ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྐབས་

[058B] སྦྱོར་བ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མདོ་སྡེ་པས་དེ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དགག་བ་མཛད་ལུགས་ཀྱིས་འདིའི་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་དེར་མདོ་སྡེ་བསམ་
རྟོགས་པ་ཞིག་དགོས་བས། སྦྱོར་བ་འགོད་ཚེ་དགག་ཕྱོགས་ནས་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འགོད་དགོས་ཟེར་བ་གཉི་ག་མི་འཐད་པར་ཐལ། དཀའ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་
འདི་གཞིར་བཞག་ཡིན་པས། སྔམས་ཀུན་བཏགས་སྤྱི་ཙམ་རྩོད་གཞིར་བཟུང་བ་མི་འཐད། ཡིག་ཆས་དགག་བ་མཛད་ཚུལ་ཡང་རྩོད་གཞིར་ཀུན་བཏགས་སྤྱི་ལྡོག་བཟུང་བ་ལ་ཡིན་གྱི། རྟགས་ཆོས་འགོད་ཚུལ་ལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་
ལུགས་སྐབས་སུ་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲོ་བཏེགས་པ་རྩོད་གཞིར་བཟུང་བ་མ་གཏོགས། རྟགས་ཆོས་སྔར་བཞིན་བཀོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འགོད་ཀྱང་དགོས་པར་ཐལ། མདོ་ཉིད་ལས། མིང་དང་བརྡས་
རྣམ་པར་བཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཞེས་པས་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་བསྟན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་བ་ནི་མ་ཡིན། ཞེས་བས་དགག་ཕྱོགས་ནས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་བ་དེ་བསྟན་པ་
གང་ཞིག་འདིའི་མི་གནས་རྒྱུའི་རང་མཚན་དེ་དགག་བྱའི་རང་མཚན་ལ་མི་བྱེད་པར། རྟོག་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་བའི་རང་མཚན་ནམ་བདེན་གྲུབ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདི་ཉིད་ལས། ཀུན་བཏགས་ལ་མེད་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་

[059A]༄༅། །གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའམ་གནས་པ་ལ་བྱའོ། །འདིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་བསྟན་ཆོད་ནི་མིང་དང་བརྡ་ལ་ལྟོས་ནས་བཞག་མ་བཞག་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་
མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་འཛིན་རྟོག་བའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བརྩོད་གཞིར་བཟུང་ཡང། རྟགས་ཆོས་སྔར་བཞིན་བྱས་ན་དེ་དངོས་མེད་དུ་མདོ་སྡེ་པས་རྟོགས་ཟིན་པས། དེ་ལ་གྲུབ་ཟིན་གྲུབ་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་སོ་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་
ཟེར་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་བཏགས་སྤྱི་ལྡོག་དང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་རྩོད་གཞིར་བཟུང་སྟེ་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འཕང་ན་ཚིག་གིས་བསྟན་ཚོད་དེ་ཙམ་ལས་གོ་རྒྱུ་གཞན་མེད་ལ། འདིར་དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པ་རྩོད་
གཞིར་བཟུང་ནས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཕང་བ་ན་དེའི་དོན་གོ་ཚུལ་ཁྱེད་པར་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེའང་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའམ་སྣང་བ་དེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་རྟོག་པས་
པར་བཏགས་ཙམ་མིན་པར་དོན་སྟེང་ནས་བདེན་པར་གྲུབ་དགོས། དེ་གྲུབ་ན་སྣང་ཚུལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་བམ་མ་གྲུབ་དཔྱད་པའི་ཚེ་དཔྱད་བཟོད་ཀྱིས་རྙེད་དོན་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྲོ་ལ། ལུགས་འདིར་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་
མཚན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱད་པའི་མཐར་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་ཆོས་བདག་དང། དེར་མ་གྲུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མད་ཕྲ་མོར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཀུན་བཏགས་སྤྱི་ལྡོག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྐབས་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་འདི་ཉིད་གཞིར་

[059B] དེའི་སྟེང་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་རིགས་པའི་འཕྲུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དེ་སྟོང་ཉིད་དུ་འགྲོ་བས། འདི་ཉིད་ལས། འདིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
ཡོད་མེད་བསྟན་ཚོད་ནི། ཞེས་ཚིག་གིས་བསྟན་ཚོད་དང་དོན་གྱི་ཐོབ་ཚོད་གཉིས་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང། ཡིག་ཆར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཞེས་པ་ཡང་ཡང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་བཤད་
པའི་ཀུན་བཏགས་ལ་ཀུན་བཏགས་སྤྱི་ཙམ་མ་ཡིན་པར། རྟོག་བའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་འཛིན་པ་གོ་རྒྱུ་ཆེ་ཞིང་མདོའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ལས། རབ་རིབ་ཅན་
གྱི་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང། ཤེལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ལ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཨཎྜ་རྙིལ་དང། མཐོན་ཀ་ཆེན་པོ་དང། པདྨ་རཱ་ག་དང། མརྒད་དང། གསེར་དུ་ལག་བར་
འཛིན་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་བློ་འཁྲུལ་བས་ལོག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྣང་ཆ་དང་སྦྱར་ནས་ཀུན་བཏགས་ངོས་འཛིན་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལའང་
ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྟོག་བའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ནའང། དེའི་དོན་རིགས་པའི་འཕྲུལ་གྱིས་ཆོས་བདག་ཏུ་མི་འགྲོ་བར་ཐལ། བུམ་བ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ནའང་དེའི་དོན་རིགས་པའི་

[060A]༄༅། །འཕྲུལ་གྱིས་ཆོས་བདག་ཏུ་འགྲོ་དོན་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དེ་གཉིས་མི་མཚུངས་ཏེ། འདི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་ཆོས་བདག་ཏུ་འགྲོ་ཚུལ་སྔར་ལྟར་ཡིན་ཅིང། རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་ན་
གཏན་ནས་མེད་མི་དགོས་ལ། གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་ན་གཏན་ནས་མེད་དགོས་ཀྱང། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་ཆོས་བདག་ཏུ་ཐལ་མི་དགོས་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མི་ནམ་མཁར་འཕུར་ཐུབ་ན་ཡ་མཚན་ཡིན་ཀྱང་མི་ཐུབ་ན་སྐྱོན་ཡོད་མི་
དགོས༑ བྱ་ནམ་མཁར་འཕུར་མི་ཐུབ་ན་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡིན་ཀྱང་ཐུབ་ན་ཡ་མཚན་མིན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་འདི་ཉིད་ལས། ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དུ་འདོད་བའི་ཀུན་བཏགས་ནི་
ཕུང་པོ་ལ་སོགས་བ་ལ་འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་ངོ་བོ་དང། འདི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་སོགས་ཁྱད་པར་དུ་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པའི་དངོས་པོའོ། །ཞེས་གང་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཟུང་ན་དོན་གྱིས་ཆོས་བདག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཀུན་བཏགས་དེ་ཀུན་
བཏགས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་དགོས་པར་གསུངས་སོ། །ཡིག་ཆ་ཁ་ཅིག་ཏུ་རྣམ་གྲངས་པའི་ཀུན་བཏགས་རྣམས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ཀྱང། མཚན་ཉིད་ཡོངས་ཆད་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་རྣམས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་རྟོག་བསམ་
བཞག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བློས་མ་བཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློའི་ཡུལ་དུ་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཟེར། གཞན་དག་ན་རེ། ནམ་མཁའ་དང་སྒྲ་རྟག་སྟོང་སོགས་ཀྱང་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་མན་ཏེ། ནམ་མཁའ་མིང་བརྡས་འཇོག་མི་དགོས་ཤིང། སྒྲ་རྟག་

[060B] དེར་ཐལ། ནམ་མཁའ་བརྡ་མི་ཤེས་པའི་བ་ལང་ལྟ་བུའང་གཡང་ས་མཐོན་པོར་ཕྱིན་པའི་ཚེ་ཐོག་རེག་བཀག་པའི་སྟོང་སང་གི་སྤྱི་ཤར་ཏེ་འཇིགས་སྐྲག་སྐྱེ་བས་དེའི་རྣམ་པ་འཆར་བ་མིང་བརྔལ་ལྟོས་མི་དགོས་
པའི་ཕྱིར་དང། སྒྲ་རྟག་སྟོང་ནི་དངོས་བོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་རིགས་བས་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི། བརྡ་དང་གྲོགས་པ་ཙམ་གྱིས་འཇོག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང། དེ་དག་གི་མང་པོ་ཞིག་མིང་དང་བརྡས་འཇོག་མི་ནུས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མིན་ཏེ། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་ཟེར། སྔ་མ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ལ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་དང། འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང། འདིར་རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ས་ཡོད་མེད་ལས༑ མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་མ་བཞག་པའི་ཡོད་བ་མི་སྲིད་ཀྱང་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་གང་བཞག་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྟོན་པ་མིན་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་དང། འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང། འདིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་
བསྟན་ཚོད་ནི་མིང་དང་བརྡ་ལ་ལྟོས་ནས་བཞག་མ་བཞག་ཡིན་ལ། བཞག་པ་ལའང་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་ཅིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཆོས་ཅན། མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་མ་
ཡིན་པར་ཐལ། བརྡ་མི་ཤེས་བའི་གང་ཟག་ལའང་ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་འཆར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དགག་བྱའི་བདེན་སྣང་འབྱུང་བ་བརྡ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དེ་སྐབས་འདིའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མཚན་གཞིར་

[061A]༄༅། །དངོས་སུ་བསྟན་ནས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་མིང་དང་བརྡས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཞེས་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་དུ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། སྒྲ་
རུག་སྟོང་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ཡིན་ཀྱང། དེ་མིང་བརྡ་ཙམ་གྱིས་འཇོག་མི་ནུས་པ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཅོད་ལ། རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ཡང་
དགོས༑ མིང་བརྡ་ཙམ་གྱིས་བཞག་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲས་དེ་འཇོག་བྱེད་སྒྲ་རྟག་སྟོང་ངོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཙམ་དང། དེ་ལྟར་ཞེན་བའི་འདོད་དབང་ཙམ་གྱིས་བཞག་པ་ལས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་རིགས་པས་འཇོག་བྱེད་ཡོད་པ་གཅོད་ལ། དེ་ལྟར་ཁས་
ལེན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཞེས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་ལྟ་བུ་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པས་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་དང། སྒྲ་རྟག་སྟོང་ལྟ་བུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་འགྲུབ་དགོས་པས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་བྱར་
འཇོག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་བཞི་པ་ལས། སྒྲ་ནི་བརྡ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན། །དེ་ཡང་འདོད་ཙམ་བརྟེན་པ་ཡིན། །སྒྲ་ཡིས་གྲུབ་པ་མ་གྲུབ་མིན། །དེ་ལྟར་སྒྲ་བྱུང་གྲགས་པ་གསུངས། །ཞེས་དང། གལ་ཏེ་ལ་ལར་དེ་གྲུབ་ན། །དེ་ནི་དངོས་སྟོབས་ལས་གྲུབ་ཡིན། །
བརྡ་འགོག་མེད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡི། །གྲགས་པ་ཞེན་བྱའི་རྗེས་སུ་དཔག། །ཅེས་སོགས་གསུངས་ལ། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས་ཀྱང། དོན་གང་ལའང་འདོད་པས་བརྡ་སྦྱོར་བ་འགོག་པ་མེད་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་བ་

[061B] གཞན་ཡང་དེ་དག་གིས་སྒྲ་རྟག་སྟོང་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དང། རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་དུ་འདོད་ན་ནང་འགལ་ཡིན་ཏེ། མིང་བརྡ་ཞེས་པའི་བརྡ་ནི་རྟོག་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱོད་ལྟར་ན་དེ་ཆོས་
ཅན། རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་བཞག་བ་ཡིན་པར་ཐལ། རྟོག་བས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། འདོད་ན། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་སྒྲུབ་མི་དགོས་པར་ཐལ། རྟག་པས་སྟོང་ངོ་སྙམ་དུ་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་འཇོག་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བྱས་པ་ཁྱོད་སྒྲུབ་པའི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་པའི་མེད་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། དེ་
ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། སེམས་ཙམ་པས་དེ་མེད་པ་ཀུན་བཏགས་ལ་འདོད་ཀྱང་གཞན་དབང་ལ་མཚན་ཉིད་དེ་ཡོད་པས་རང་བཞིན་ཡོད་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ་
དེ་ནི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ཁྱད་མི་འབྱེད་པའི་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་བཤད་སྐབས་ཡིན་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། འཁོར་ལོ་ཐ་མས་ཀུན་བཏགས་རང་བཞིན་མེད་པ་
དང་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་དོན་དམ་པར་ཡོད་ཚུལ་བཤད་པའི་མདོ་གཉིས་དྲང་དོན་དང། ཞེས་གསུངས་པའང་དགོངས་པ་དེ་ལྟར་འགྲེལ་དགོས་ཀྱི། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀུན་བཏགས་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་

[062A]༄༅། །པའི་དོན་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པར་ཐལ་བ་དང། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་ཀུན་བཏགས་ཡེ་མེད་དུ་བསྟན་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་གཉིས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་
ཙམ་པའི་ལུགས་ལའང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་བའི་དོན་དང། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་བའི་དོན་ཁྱད་འབྱེད་མི་རིགས་པར་ཐལ། སྔ་མའི་དོན་ཡང་རང་གི་གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལ་བྱེད་དགོས་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་
རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཐམས་ཅད་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐད་ཀྱི་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་མཚིམ་པར་དེའི་ཐ་སྙད་གང་ལ་བཏགས་པའི་གདགས་གཞི་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་དཔྱད་ཅིང་བཙལ་ནས་འཇོག་
ན་གང་ཟག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་སྡེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནས་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་བར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཆོས་གང་ཡང་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་
རྙེད་དགོས་པར་འདོད་པས། དོན་གྱིས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་རང་མཚན་དེར་ཁས་བླངས་སོང་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ནི་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པའི་
རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ལ། དེའང་གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་བས། ཐལ་འགྱུར་བས་གཞལ་ཆེ་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལས་མ་འདས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། འོ་ན་སྔར་རྣལ་འབྱོར་

[062B] སྐྱོན་མེད་དེ་དེ་ནི་མིང་དང་བརྡས་འཇོག་ནུས་
པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཅེས་སྨྲ་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་རང་གི་མིང་བཏགས་པའི་བཏགས་གཞི་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པར་མི་འདོད་པས་འདི་པས་བཤད་པའི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁ་ཅིག་མཚན་
ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་མཉམ་ཡིན་ཟེར་བ་དང། ལ་ལ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གཞལ་བྱ། །ཞེས་པའི་དོན་དུ་བསམ་ནས་གཞལ་བྱ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་ཁྱབ་པར་
སྨྲ་བ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། གཞལ་བྱ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་ཁྱབ་ན་སྤྱི་མཚན་མེད་དགོས། ཡུལ་ལ་རང་སྤྱི་གཉིས་མེད་ན་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱང་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྡེ་བདུན་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་ལས། སྤྱི་མཚན་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་
པར་སྨྲ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་རྒྱང་འཕེན་བའི་རང་ལུགས་འཛིན་པ་སྟེ། ཞེས་སོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཉན་ཐོས་སྡེ་བའི་ལུགས་ལ་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བར་ཐལ། དེ་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་
གྲུབ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་ན་ཡོད་བར་འཇོག་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ཉིད་ལས། དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་རྟོག་པའི་ཞེན་

[063A]༄༅། །གཞི་དང་བརྡ་འདོགས་པའི་གནས་སུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁེགས་ན་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ཤེས་ཏེ། ཚད་མ་པ་ལ་གྲགས་པའི་རང་མཚན་ནི་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ལུང་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་
གནོད་བྱེད་ཡིན་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་ཏེ། ལུང་དེས་དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཆོས་གང་ཡང་མིང་བརྡ་འཇུག་པའི་གཞིར་གནས་ཚོད་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུབ་པ་ཁེགས་ན་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ཤེས་ཀྱང། ཚང་མ་པ་རང་ལ་གྲགས་པའི་རང་མཚན་དེ་ཁེགས་
ནའང་ཡོད་པར་བཞག་ཆོག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། འདིར་མདོ་སྡེ་པ་སོགས་ཀྱིས་བརྡ་འདོགས་པའི་གནས་སུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁེགས་ན་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་གཞལ་བྱ་གཉིས་
ཕྱིར་སོགས་ཀྱི་སྐབས་དེར་མདོ་སྡེ་པ་རང་ལ་གྲགས་པའི་རང་མཚན་དེ་ལ་མི་བྱེད་དེ། མདོ་སྡེ་པས་ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའི་མིང་འཇུག་པའི་གཞི་ཡིན་པ་དངོས་པོར་མི་འདོད་པས་དེ་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་རང་མཚན་མིན་
ཀྱང་ཡོད་པར་འཇོག་ལ། འོན་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའི་མིང་འཇུག་པའི་གཞིར་ནམ་མཁའ་རང་གི་གནས་ཚོད་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུབ་པར་འདོད་ཅིང། དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་ན་ནམ་མཁའ་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
དེ་ལྟར་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ཅེས་དངོས་སུ་ཁས་མི་ལེན་ཡང། རིགས་པའི་འཕུལ་གྱིས་དོན་ཐོབ་ལ་ཁས་བླང་སོང་ཡོད་ཅེས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་ཁས་བླངས་པ་དང་རིགས་པའི་

[063B] སྟོང་ཐུན་ལས། ནམ་མཁའ་དང་མྱང་འདས་སོགས་ནམ་མཁའ་དང་ཟག་པ་སོགས་ཀྱི་མིང་གང་ལ་འཇུག་པའི་གནས་སུ་རང་གི་གནས་ཚོད་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུབ་པར་མེད་
སྡེ་པ་འདོད་པ་དེ་ལ་མདོ་སྡེ་པ་རང་གིས་རང་མཚན་གྱི་མིང་མ་བཏགས་ཀྱང་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་ན་མདོ་སྡེ་པས་དེ་ལ་རང་མཚན་གྱི་དོན་ཁས་བླངས་པར་སོང་བའི་དོན་ཏེ་འདི་རྟོགས་པ་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་བར་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
བྱས་པ་ལ། འདིའི་ཚད་མ་པ་ལ་གྲགས་བའི་རང་མཚན་བདེན་གྲུབ་ལ་བྱས་ནས་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཀྱང་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ཤེས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། སྔ་མའི་ཉེས་པ་སོན་གནས་ཏེ། མདོ་སྡེ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་རང་
མཚན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཅེས་པ་དེ་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་དོན་དུ་གྲགས་ཤིང་དོན་ལའང་གནས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་གྲགས་པའི་རང་མཚན་དེ་བདེན་གྲུབ་ལ་བྱེད་རིགས་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བདེན་པར་
མེད་ན་རང་མཚན་གྱིས་མེད་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཀུན་བཏགས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འོ་ན་དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་
པར་ཐལ། སེམས་ཙམ་བས་ཀྱང་གཟུགས་སོགས་མིང་བརྡ་འཇུག་བའི་གནས་སུ་རང་གི་གནས་ཚོད་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུབ་པའམ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཁེགས་ན་ཡོད་བར་འཇོག་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ཡོད་ན་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་

[064A]༄༅། །པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གོང་དུ་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྤྱིར་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་རང་ངོས་ནས་
གྲུབ་པ་དང་ཡོད་པ་ཙམ་དོན་གཅིག་ཡིན་གྱི། དེ་དང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བ་དོན་མི་གཅིག་ལ། འོན་ཀྱང་མིང་བརྡ་འཇུག་པའི་གཞིར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དང། དེར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དོན་འདྲ་ཡི། དེར་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་དེར་རང་ངོས་
ནས་གྲུབ་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མིང་བརྡ་འཇུག་བའི་གནས་སུ་ཞེས་པའི་རྣམ་དབྱེ་བདུན་པའི་ཚིག་གི་ནུས་པས་དེར་རང་ངོས་ནས་ཚུར་གྲུབ་ན་མིང་བརྡས་ཕར་བཏགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་
གྱིས་སྟོང་ཐུན་ལས། མིང་གང་ལ་འཇུག་པའི་གནས་སུ་ནམ་མཁའ་དང་མྱང་འདས་སོགས་རང་གི་གནས་ཚོད་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུབ་པར་མདོ་སྡེ་པ་འདོད། ཅེས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ལ་ལན་རེ་
མདོ་སྡེ་པས་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ན་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་དགོས་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས། སྤྱིས་སྟོང་པར་ངེས་ན་བྱེ་བྲག་གིས་སྟོང་པར་ངེས་པའི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུའང་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ནས་རང་འཛིན་

[064B] ཟེར་ན། ལུང་དོན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྤྱིས་སྟོང་བར་ངེས་ན་བྱེ་བྲག་གིས་སྟོང་པས་ཁྱབ་པ་འགྲུབ་ཚུལ་སྒྲས་སྟོང་པར་ངེས་ན་དུང་སྒྲས་སྟོང་པས་ཁྱབ་པ་
གྲུབ་པ་དང། གཞི་དེར་མེ་མེད་པར་རྟོགས་ན་ཙནྡན་གྱི་མེ་མེད་པར་རྟོགས་དགོས་པ་ལྟ་བུ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་ཚུལ་ལ་ཁྱད་མེད་པ་རྣམས་ཡིན་གྱི། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་
གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཉིས་ནི་ཚིག་ལ་རང་མཚན་ཞེས་པ་ཙམ་འྡྲའང་དོན་གྱི་སྤྱི་བློ་དོར་འཆར་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཁྱོད་རང་ལ་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཆ་བཅས་དང་མི་རྟག་པ་གང་རུང་དུ་ངེས་ན་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་
གྲུབ་པས་སྟོང་པར་ངེས་དགོས་པར་ཐལ། དེ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་ནས་མི་འཇིག་པའི་རྟག་པ་ཡིན་མིན་དང། ཆ་བཅས་སུ་རྟོགས་ནས་ཆ་མེད་ཀྱི་གཅིག་པུ་ཡིན་མིན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། སྤྱིར་ཆ་མེད་ཀྱིས་སྟོང་པ་རྟོགས་ན་བྱེ་
བྲག་ཆ་མེད་སོགས་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱིས་སྟོང་པའང་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། བུམ་པ་ཁ་ཞབས་སོགས་ཀྱི་ཆ་དང་བཅས་པར་རྟོགས་ན་བུམ་པ་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་རྟོག་དགོས་པ་དང་
སེམས་ཅན་ཡིན་ན་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་སྟོང་པ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་པས་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་བ་རྟོགས་ཀྱང་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རྟོགས་མི་

[065A]༄༅། །དགོས་པར་ཐལ། དེས་ཀུན་བཏགས་དངོས་མེད་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ན་སྤྱི་མཆན་དུ་རྟོགས་དགོས་ལ། སྤྱི་མཚན་དུ་རྟོགས་ན་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཉིད་ལས། ཞེན་
ཡུལ་གྱི་རང་ལྡོག་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་ན་རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་སྤྱི་མཚན་དངོས་པོར་མེད་པ་མདོ་སྡེ་བས་གྲུབ་ཟིན་པས་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེས་ཞེན་ཡུལ་གྱི་རང་ལྡོག་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རྟོགས་ཟིན་
བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དེ་སྤྱི་མཚན་དང་དངོས་མེད་དུ་རྟོགས་ཟིན་པ་བཀོད་པ་དེ་ཆོས་ཅན་ཀུན་བཏགས་ལའང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དང། དེར་མ་ཟད་ཁྱོད་ལྟར་ན་མདོ་སྡེ་བས་རྟོག་པའི་ཞེན་ཡུལ་གྱི་རང་ལྡོག་ཀྱང་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། རང་
མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ན་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རྟོགས་དགོས་པ་གང་ཞིག་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཞེན་ཡུལ་གྱི་རང་
ལྡོག་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ལ་བྱས་ཆོག་པར་ཐལ། དེ་ལ་མདོ་སྡེ་པས་གྲུབ་ཟིན་གྲུབ་པར་ཐལ་པའི་སྐྱོན་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེ་པས་དེ་བྲུབ་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ཞེན་ཡུལ་གྱི་རང་ལྡོག་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་དགོངས་པ་འགྲེལ་པའང་ཁེགས་
སོ༑ ༑བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མདོ་སྡེ་པས་དེའི་ཞེན་ཡུལ་གྱི་རང་ལྡོག་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པར་ཐལ། དེའི་ཞེན་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཆ་དེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདི་ཉིད་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བརྡ་འདོགས་པའི་གནས་དང་རྟོག་

[065B] །ཞེས་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་དག་སྨྲ་མོད་ཀྱང་འདྲའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྟོག་པའི་དངོས་ཡུལ་སྒྲ་དོན་གྱི་སྤྱིའི་སྣང་བདེ་ཉིད་དོན་དེའི་ངོ་བོར་དང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་བརྡ་
འགྲེལ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་ཀྱང། གཟུགས་རང་ཉིད་གཟུགས་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སྐྱོན་དེར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་པས་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་
པར་ཐལ། དེས་ཀུན་བཏགས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེ་རྟོགས་ན་ཙམ་སྒྲའི་དོན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་ནས་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རང་རྒྱུད་པས་ཀྱང་
ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རྟོགས་པར་ཐལ། དེས་ཀུན་བཏགས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་དམ་བཅའ་བའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀུན་བཏགས་
ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་རང་མཚན་དེར་འཛིན་པ་སྨོས་མི་དགོས་ལ། སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་གྱི་རང་མཚན་དེར་འཛིན་མི་འཛིན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཞིག་ཡོད་དེ་རང་རྒྱུད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་སེམས་ཙམ་པ་
གཉིས་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཅེས་ཟེར་བ་དང། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་འྡྲའང་ཙམ་སྒྲས་གཅོད་ཚུལ་དང་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཚུལ་ཁྱད་ཆེ་སྟེ། མདོ་སེམས་གཉིགས་ཀུན་བཏགས་སེམས་ཙམ་བའི་ལུགས་ཀྱི་

[066A]༄༅། །རང་མཚན་དེར་མ་གྲུབ་པར་འདོད་ཀྱང། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་རང་མཚན་དེར་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་མིང་བརྡ་ལམ་ལྟོས་པར་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་འདོད་ཀྱང་སྤྱིར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་
འདོད་པའི་ཕྱིར། འདི་ཉིད་ལས། ཐལ་འགྱུར་བས་ཡོད་པ་རྣམས་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་དང་ཆེས་མི་མཐུན་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོན་ཡང་མི་མཐུན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འདིའི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡོད་ན་ཐལ་
འགྱུར་བའི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའང་ཡོད་ལ། གཞི་འགའ་ཞིག་སྔ་མ་ལྟར་མི་འཛིན་ཀྱང་ཕྱི་མ་ལྟར་འཛིན་པ་ནི་ཡོད་དོ། །ཞེས་དང། ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐད་ལས་ཀྱང། བཏགས་གཞི་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པར་མི་འདོད་པས་འདི་པས་བཤད་
པའི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེས་དགོས་པ་གཅོད་པ་ཀུན་བཏགས་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལུང་སྔ་མའི་དོན་ལའང་ཁ་ཅིག། །གཞི་དེ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་
འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་ན་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་རང་མཚན་དེར་གྲུབ་པར་
འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། ཀུན་བཏགས་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ལོག་ཤེས་དང། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་

[066B] དེས་ན་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་དེ་ལ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་དེའི་འཛིན་ཚུལ་ཚང་དགོས་ལ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་དེ་ལ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་དེའི་འཛིན་
ཚུལ་ཚང་མི་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་པ་སོགས་ཡིག་ཆར་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་ལ། འོ་ན། ཀུན་བཏགས་མིང་བརྡས་བཞག་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ལ་ཀུན་བཏགས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་འཛིན་པའི་འཛིན་
ཚུལ་ཚང་བར་ཐལ། ལུང་དོན་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་བཏགས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་བཏགས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལོག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་རང་བཟུགས་གཟུགས་འཛིན་ཚད་མ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུགས་ཡོད་པར་འཛིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་
ཡོད་པའི་འཛིན་ཚུལ་ཚང་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡོད་པའི་འཛིན་ཚུལ་གྱི་སྟེང་དུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཛིན་པས་ཡོད་མཐར་ལྟ་བ་དང་དེར་ལྷུང་བ་སོགས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཟུགས་ཡོད་པ་དེའི་ཡུལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། བློ་དོན་མི་མཐུན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་དོན་མཐུན་གྱི་འཛིན་ཚུལ་ཚང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡོད་བའི་འཛིན་ཚུལ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། དེའི་འཛིན་ཚུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་མ་བསླད་པའི་དོན་མཐུན་

[067A]༄༅། །གྱི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱལ་དབང་བློས། སེར་པོ་ལ་འཁྲུལ་ཞིང་དབྱིབས་ལམ་འཁྲུལ་པའི་འདོད་པའི་དོན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་ལོག་ཤེས་
ཡིན་ཀྱང་འཛིན་ཚུལ་ལ་དོན་དང་མཐུན་པའི་ཆ་གཅིག་ཡོད་པར་བཞེད་པ་དང། ཆོས་མཆོག་གི་འཐད་ལྡན་ཆུང་བ་ལས། ལོག་ཤེས་ཡིན་ན་ཤིང་དང་ཇི་ལྟར་ཕྲད་ཅེ་ན། ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཕྲད་པ་མེད་དེ། ཞེས་དང། དེ་བས་ན་ལོག་བའི་ཤེས་པ་
གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ནི་དོན་གྲུབ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཞེས་དེའི་འཛིན་ཚུལ་ལ་དོན་དང་ཕྲད་པའམ་མཐུན་པའི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་བཞེད་པའི་ལུགས་གཉིས་བྱུང་ཡང་ཕྱི་མ་འཐད་པ་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་མདོའི་དར་ཊཱིཀ་
ལས༑ བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་རིག་པར་དཀའ་མོད། འདྲེན་བ་དམ་པ་རྣམས་ཕྱི་མ་འཐད་པར་བཞེད་པས་ཕྱི་མ་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་མདོ་སྡེ་པ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་གཙོ་བོར་བྱས་པ་
ཡིན་ལ། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་རྒྱལ་དབང་བློའི་བཞེད་ཚུལ་དེའང་མི་རུང་བ་ཆེར་མེད་པར་ལེའུ་གཉིས་བའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན། གཞན་དབང་གཞན་དབང་ལས་མི་སྐྱེ་བ་
ལ་བཤད་པ་ཡིག་ཆར་བཀག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་དོན་དེ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་དང། བསྡུ་བ་ལས། རང་མི་

[067B] ཞེས་གསུངས་ལ། འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དེ་རྣམས་སུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞེས་དང། རང་
མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་གསུང་གི། བདག་ཉིད་ལས་མི་སྐྱེ་བ་དང། རང་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ལྟ་བུར་གཞན་གྱིས་འཁྲིད་དགོས་པ་ལ་གཞན་སུས་ཀྱང་མ་ཁྲིད་པར་ཞུགས་ན་རང་དབང་དུ་ཞུགས་པའམ་རང་ཉིད་ཞུགས་
ཞེས་ཟེར་བ་བཞིན། རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་མེད་གང་ལའང་མ་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་རང་དབང་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་འདོད་རྒྱལ་གྱིས་སྐྱེ་བའམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བའམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་ཟེར་ཞིང། དེ་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་ཚུལ་རྒྱང་འཕེན་གྱི་འདོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། མཐའ་བཞིའི་ནང་གི་བདག་སྐྱེ་ནི་
རྒྱུ་རྐྱེན་ཞིག་ལ་ལྟོས་པ་གཞིར་བཞག་སྟེ། རང་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་འམ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་དཔྱད་དེ་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་བཞག་པ་གྲངས་ཅན་པའི་ལུགས་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཆེས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་
ཅེས་པ་གཞན་དབང་གཞན་དབང་ལས་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུར་འདོད་མཁན་དེས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཞེས་པ་བདག་སྐྱེ་ལ་བྱེད་འདོད་པར་སྣང་མོད། བདག་སྐྱེའང་བུམ་པ་བུམ་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་མི་ཟེར་གྱི། རང་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་ཟེར་རོ།།
འོན་ཀྱང་བྱེ་སྨྲས་རང་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཁས་ལེན་པ་ནི་དུས་མཉམ་ལ་བསམ་གྱི། ས་བོན་གྱི་དུས་ན་མྱུ་གུའང་མངོན་པར་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་མི་འདོད་པས་བདག་སྐྱེའི་དོན་མེད་དོ། །རྒྱུ་འབྲས་གཅིག་གཅིག་གི་

[068A]༄༅། །དུས་ན་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོར་མེད་ན་སེམས་ཅན་སུའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་དུས་མེད་དགོས་པས། ད་ལྟར་ཡོད་ཀྱང་གྲངས་ཅན་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། འདིར་དེའི་ཚེ་དེ་ཡིན་པ་ཙམ་ལ་བསམ་ཞིང། གྲངས་ཅན་གྱིས་
དུས་ན་ཡོད་པའི་མྱུ་གུའི་རང་བཞིན་དེ་ག་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་དུས་ནའང་ཡོད་དགོས་ཀྱི། གཞན་དུ་འབྲེལ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བས་བྱེ་མ་ལས་ཀྱང་སྣུམ་འབྱུང་བར་ཐལ་བ་འཕེན་པ་སོགས་རྣམས་འགྲེལ་ལེའུ་དང་པོར། གལ་ཏེ་ལྡོག་བ་སྤངས་པ་ཡི། །ཞེས་
སོགས་ལྟར་ཡིན་པས་འདི་དང་ཆེས་མི་མཚུངས་སོ། །འདིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོར་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་འབྱུང་བས་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་ཙམ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཚང་མི་དགོས་ཞེས་ཡིག་
ཆའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་གསུངས་ཀྱང། འོག་ཏུ་འདུས་མ་བྱས་ལ་གཞན་དབང་དང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་བཏགས་པ་ཙམ་འཇོག་ཚུལ་རིགས་འགྲེ་སྦྱོར་དགོས་སམ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཁ་ཚོན་མ་བཅད་པའི་དགོངས་པ་བཙལ་དགོས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་
རེ༑ ཡིག་ཆར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཅེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། །ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱིས་དེ་
ལྟར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་བའི་དེའི་དོན་སེམས་ཙམ་བས་བཞག་པ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོད་པ་གང་ཞིག་རང་རྒྱུད་པ་ལྟར་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་བྱེད་དགོས་ཀྱི། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་ན་སྐྱེ་བ་གཏན་མེད་

[068B] ཟེར་ན། སྔ་མ་གྲུབ་ཅིང་ཕྱིམ་མ་ཁྱབ་བོ། །བྱས་པ་ལ། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་པ་རྣམས་དགོངས་འགྲོལ་ལས་གསུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གྱི་དོན་སེམས་ཙམ་བས་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པར་བཞེད་པའི་
ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེས་དགོངས་འགྲེལ་སེམས་ཙམ་བའི་རང་གཞུང་དུ་བཞེད་པས། དེ་ལས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། རང་ལུགས་དེ་
དང་སྒོ་མི་བསྟུན་པར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། འཇུག་པར་རང་འགྲེལ་ལས། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་དག་ལས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའང་རྟོག་བར་བྱའོ། །ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་སོགས་དང་
དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་བཤད་པ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ན་རང་ལུགས་ཀྱིས་དེ་གསུམ་འཇོག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་པ་ལ་དེའི་ཕྱོགས་ཙམ་སྟོན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང། དགོངས་
འགྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་སུ་འཆད་ན། ཞེས་དང། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་བཞག་པ་དང་མི་མཐུན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་དང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ དེ་ལྟར་ན་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པའི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་རང་དབང་དུ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་སེམས་ཙམ་པས་འདོད་པ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། ཐལ་འགྱུར་བ་རང་ལུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ནི། མ་བྲོས་པས་ཞུས་པ་ལས་

[069A]༄༅། །གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང། ལང་གཤེགས་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་དགོངས་ནས་སངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར་
གསུངས་སོ། །ཞེས་དང། ཤེར་ཕྱིན་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པར་ཡང། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་སྟེ། །རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཞེས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་བྱེད་པས་འདིར་ཡང་དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མིན་ན་
ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་དགོངས་འགྲེལ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པར་ཐལ། དེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བར་
ཐོག་མཐའ་དྲང་དོན་བར་བ་ངེས་པའི་དོན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་ཟུར་གཉིས་པའང་མི་འཐད་དེ། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་རང་གཞུང་དུ་བྱེད་པས་དེའི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཡང་སེམས་ཙམ་པ་དང་མི་འདྲ་
བར་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་བྱེད་ཅིང། རང་རྒྱུད་པའི་གཞུང་རྣམས་སུ་བདེན་གྲུབ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མིང་གིས་བཤད་པའང་མང་བས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་ཐད་ཀྱི་ལེགས་བཤད་
སྙིང་པོ་ལས། གཞན་དབང་བདེན་པར་གྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་དགོས་པས་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་མདོ་ལས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་བཞེད་པས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་དུ་འཆད་པའོ། །ཞེས་དང། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་འཐད་ལས་

[069B] སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་པ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འདོད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཞེས་བཤད་ཚད་ཐལ་འགྱུར་བ་ལྟར་གྱི་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་དེར་
བྱེད་མི་དགོས་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལའང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རང་བཞིན་དང་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོགས་སུ་ཐལ་འགྱུར་བའི་གཞུང་ནས་བཤད་པའང་མང་ལ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་དང་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་
པ་ལ་སོགས་པ་སློབ་དཔོན་འདིའི་གཞུང་ནའང་མང་བས་དབྱེ་དཀའ་བར་སྣང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དང་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཤན་ཤོར་བ་མིན་གྱི། རང་རྒྱུད་པའི་རང་གཞུང་
མང་པོར་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཅིང། དེ་དག་གིས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་མདོ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་པ་རྣམས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་དྲངས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ཉིད་ལས། མདོ་གཞན་ལས་ངོ་
བོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་པ་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་སློབ་དཔོན་འདི་བཞེད་ལ། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་
ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ནི། མདོའི་སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་གཞན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་[?0x1e?]ཨ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་གསུངས་པའི་དོན་དམ་དངོས་ནི་ཕྱི་མ་ཡིན་ལ། སྔ་མ་་

[070A]༄༅། །དོགས་པ་གཅོད་པའི་ཡན་ལག་ཙམ་ཡིན་ནོ་བྱས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇོག་ཚུལ་དང་པོའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའང་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། གཞན་དབང་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་གཟིགས་ངོར་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་
ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཕྱག་དམིགས་བ་མཐར་ཐུག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནའང་མ་ཁྱབ། འོ་ན་གཞན་དབང་དོན་དམ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། ཡེ་ཤེས་དམ་བའི་དོན་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་
འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཞན་དབང་དོན་དམ་བདེན་བ་དང་སྟོང་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་མི་སྲིད་ཅིང། དེ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མི་དགོས་ལ། གཞན་དབང་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པའི་དཔྱད་བཟོད་དུ་མདོ་སྡེ་པས་ཀྱང་
འཛིན་ཅིང། དེའི་སྟོང་བ་རྟོགས་པའང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་བས་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དབང་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་བ་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྱུར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཆེ་ལུགས་ཀྱང་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་འབྱུང་གི་གསུང་ལྟར་ན་འདིའི་དགོས་པ་
ཐལ་རང་གཉིས་ལ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེའང་སེམས་ཙམ་བར་གཞན་དབང་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པར་ཁས་བླངས་པའི་སྟེང་ནས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁས་ལེན་ཡོད་པས། དེའི་དམིགས་པར་བདེན་པར་གྲུབ་ན་དེའི་དམིགས་པར་གྲུབ་པའི་གྲུབ་ལུགས་དེ་
དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་པས་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ལས་འོས་མེད་ཅིང། ཀུན་བཏགས་དམིགས་བ་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་རྫུན་པར་གྲུབ་པས་སྐྱོན་མེད་སྙམ་པ་ཡིན་ལ། ལན་དུ་དེ་གཉིས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་མཚུངས་ཀྱང་བསྒོམས་ན་

[070B] སྒྲ་དང་སྒྲ་མི་རྟག་པ་སྒྲ་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་དུ་མཚུངས་ཀྱང་རང་ལ་དམིགས་རྟག་འཛིན་ལྡོག་མི་ལྡོག་གི་ཁྱད་ཡོད་པ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ་ལེགས་པར་བཤད་
པའོ༑ ༑སྣང་ཡུལ་ལ་ཞིབ་ཆ་དགོས། འདི་ཉིད་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་དམིགས་པས་སྒྲ་རྟག་འཛིན་ལྡོག་ཀྱང་སྒྲ་ལ་དམིགས་པས་དེ་མི་ལྡོག་པ་དཔེར་བཀོད་པའང་སྒྲ་དང་སྒྲ་མི་རྟག་པ་གཉི་ག་དེའི་ཡུལ་ཡིན་པའང་མཚུངས། བདེན་པར་གྲུབ་པའང་
མཚུངས་ཀྱང། བསྒོམས་པས་རྟག་འཛིན་ལྡོག་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་པ་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཆུ་ནང་དུ་ཉི་ཟེར་ཕོག་བའི་འོད་རྩིག་ངོས་སུ་ཐོལ་གྱིས་བྱུང་བ་ན་དེ་ནས་ཤར་བའི་ཉམས་འབྱུང་ཡང་དོན་ལ་
ཆུའི་རང་མདངས་ཡིན་པ་ལྟར། དོན་དམ་གཏན་ལ་འབེབ་བ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་སྣང་རགས་པ་ལོག་པའི་ཚེ་སེམས་ལས་ལོགས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་གཞན་མེད་པས་སེམས་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རྙེད་དོན་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྱུར་སྙམ་བའི་དགོས་པ་ཆེ་ལ་
སེམས་ཙམ་བའི་གཞུང་རྣམས་སུ། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །ཅེས་པ་ལྟ་བུ་གཞན་དབང་ངོས་འཛིན་པའི་ཚེ་སེམས་གཙོ་བོར་བྱས་པ་མང་བས་གཞན་དབང་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྱུར་སྙམ་པའི་དགོས་པ་ཆེ་
ཞེས་པའི་གཞན་དབང་ཡང་སེམས་ལ་བྱེད་ཟེར་རོ། །མི་འཐད་དེ། སྤྱིར་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་མཐོང་བ་དེ་ལ་སེམས་ཙམ་གྱི་ལྟ་བ་རྙེད་བར་འདོད་མཁན་དང། དེར་མ་ཟད་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་དང་འོད་གསལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བའང་དེ་

[071A]༄༅། །ལ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་བོད་སྔ་ཕྱི་མང་པོ་བྱུང་མོད་ཀྱང། སེམས་ཙམ་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཁས་ལེན་མེད་པས། དེའི་ལུགས་ལ་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་དོགས་གཅོད་དེ་ལྟ་བུ་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དགོངས་འགྲེལ་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་བ་ཉིད་ཆོས་ལ་བདག་མ་མཆིས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལགས། ཞེས་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཁོན་རྣམ་
དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཐེག་བསྡུས་ལས། མི་ཞིག་མིག་ནི་བཙུམས་པ་ལྟར། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ཤེས་དེ་འདྲ། །ཞེས་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ལ་དགག་བྱའི་སྟོང་པ་ཙམ་ལས་མི་འཆར་བས་སྣང་
མེད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཉན་ས་ལས་ཀྱང། དེའི་ཚེ་སེམས་དགག་པ་ལྟ་བུ་སྣང་མོད་ཀྱི། ཞེས་སྦྱོར་ལམ་ལ་བཤད་ན་མཐོང་ལམ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་བསྡུས་ཀྱི། ཤེས་བྱའི་གནས་དང་མཚན་ཉིད་དེར་འཇུག་དང། །ཞེས་
པའི་འཇུག་ཚུལ་ལ། དྲོད་རྩེ་གཉིས། བཟོད་མཆོག་གཉིས། མཐོང་ལམ་རྣམས་སུ་འཇུག་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་སོ་སོར་བཤད་པ་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་
གི་གཞན་དབང་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་གི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་དོན་དམ་ཡིན་ལ། ཁྱོད་དམིགས་པ་དེར་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་

[071B] །སྔ་མ་མང་པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་ལ་རང་རང་འཛིན་པའི་ཚད་མ་ལྟ་བུ་གཞན་དབང་དངོས་གནས་རེ་དགོས་པར་འདོད་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ན་མི་འཐད་པར་སླར་
འཆད་པར་འགྱུར་ལ། ཆོས་རང་རང་དེར་བཞག་ནས་དེའི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚེ་སྟོང་གཞི་རང་ཉིད་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྱུར་སྙམ་པའི་དགོས་པ་ཆེ་བ་དང། ཀུན་བཏགས་ལ་དོགས་པ་ཆུང་ཤེས་པའང་ཀུན་
བཏགས་སྤྱི་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཆོས་དེ་དང་དེའི་སྟེང་གི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ལ་བྱས་ན་བཤད་རུང་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་དགོངས་པ་རྣལ་མར་མི་འགྲོ་སྟེ། དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཅེས་པ་འཛིན་སྟངས་ལ་བྱེད་པས་དེའི་
དམིགས་ཡུལ་ཡིན་ན་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་སྙམ་པའི་དགོས་པ་མི་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ནི་རིགས་པས་འགག་བྱའི་གཙོ་བོར་བཤད་པ་ལ་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྱུར་སྙམ་པའི་དགོས་པ་ཆུང་ངུ་ཙམ་
ཡང་སྐྱེ་བའི་གནས་མེད་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་དེ་ལ་སྐྱོན་འཕེན་པ་ན། ཀུན་རྫོབ་རྣམས་རང་གི་སྟེང་གི་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྱུར་རམ་སྙམ་པའི་དགོས་པ་སེལ་དགོས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ལ་དེ་མི་དགོས་ཏེ། དེ་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་
དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་རོ། །དེའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། བུམ་པའི་གནས་ལུགས་བཙལ་བའི་ཚེ་བུམ་པའི་སྟོང་ཉིད་དེའི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་འྒྲོའང། བུམ་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་བཙལ་བའི་ཚེ་བུམ་པའི་སྟོང་ཉིད་དེའི་

[072A]༄༅། །དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་བ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། སྟོང་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་
ཁྱབ༑ འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་གི་དམ་བའི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་སྟེང་གི་ཡོངས་གྲུབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒོམ་བདེའི་ཡིག་ཆ་སོགས་སུ་ཀུན་བཏགས་ལ་དོགས་པ་ཆུང་
ཞིང་གཞན་དབང་ལ་དོགས་པ་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་གཞན་དབང་སྟོང་གཞིར་བཟུང་ཡང་ཀུན་བཏགས་སོགས་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་སྟོང་གཞིར་མ་བཟུང་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འབྱུང་ངོ། །འདུས་མ་བྱས་སྟོང་གཞིར་མ་བཟུང་བ་
མི་འཐད་པར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་གི་ཁམས་རེ་རེ་ལའང་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། །ཞེས་ཆོས་ཁམས་སོགས་སྟོང་གཞིར་བཟུང་སྟེ་དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་དང། དེ་བཀག་པའི་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་
ཏུ་བཤད་པ་ལས་ལྷག་པའི་སྟོང་གཞིར་འཛིན་ལུགས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེའི་གཞན་དབང་སྟོང་གཞིར་བཟུང་བ་ཡིན་གྱི། ཁོ་རང་སྟོང་གཞིར་བཟུང་བ་མིན་ཟེར། འོ་ན། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་གང་ཡང་སྟོང་གཞིར་བཟུང་བར་མི་
འགྲོ་བར་ཐལ། ཆོས་ཁམས་ལ་དེ་ལྟར་བསྟན་པས་ཁོ་རང་སྟོང་གཞིར་བཟུང་བར་མི་འགྲོ་བ་གང་ཞིག་དེ་དང་གཞན་རྣམས་སྟོང་ལུགས་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྐབས་དོན་སྟོར་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག། གཞན་དབང་ལ་དོགས་པ་ཆེལ་

[072B] ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ཟེར་བ་ནི། སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་མེད་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱིས་འགོག་ཚུལ་དང། འདི་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ཡིག་ཆ་རྙིང་པར་
རང་རྒྱལ་གྱི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་འགོག་བ་ཆོས་བཟོད་དུ་སོང་བའི་ཡུལ་ལ་འགོག་བདེན་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་འཇོག་པ་དང། འགོག་བདེན་ཕྱི་རོལ་དོན་འཛིན་གྱི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་མེད་པ་དང། འགོག་
བདེན་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྗས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ཆོས་བཟོད་དུ་སོང་པའི་ཡུལ་ལ་མི་འཇོག་པར་བཤད་པ་གསུམ་ག་ཁས་བླངས་མི་རུང་པའི་ཚུལ་སོགས་ཡིན་ཆ་ལྟར་རོ། །འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་འཇོག་ཚུལ་ལ་མི་འདྲ་སྟེ། གོང་
དུ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་པའི་མེད་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་དང། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མེད་རྒྱུའི་སྐྱེ་བའང་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་དང་ཆོས་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་བྱེད་ཚུལ་གྱི་ལུགས་མི་འདྲ་བ་རེ་རེ་བཀོད་པ་བཞིན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་པའི་སྐབས་སུ་དོན་
དམ་པའང་ཡིན་ལ། དགག་བྱའི་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བཞེས་བཤད་པ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་དང། ཆོས་ཅན་གཞན་གྱི་སྟེང་གི་དགག་བྱ་བཀག་ཙམ་གྱི་དོན་དམ་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཆོས་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོའང་
དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་མེད་པས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བཤད་བ་དབུ་མ་པའི་ལུགས་གཉིས་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཉིད་ལས། ཡོངས་གྲུབ་འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་

[073A]༄༅། །མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི། དགག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པས་ངོ་བོ་ཉད་མེད་པར་མི་བཞེད་བའི་ལུགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར། ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་
སྐབས་འདིར་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཡིན་པས། ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་སྒྲ་བཤད་ཚུལ་ཕྱི་མ་འདི་ཐལ་རང་གཉིགས་བཞེད་ཀྱང་གཙོ་བོར་ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་ཡིན་ལ། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་དགོངས་འགྲེལ་དང་སྒོ་བསྟུན་ནས་
སྒྲ་བཤང་ཚུལ་སྔ་མའང་རང་ལུགས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེའང་ཚད་མས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་
འདི་ནི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དགོངས་འགྲེལ་ལས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་ལ་གསལ་བར་གསུངས་ཀྱང། ཇོ་ནང་བས་དེ་ལས་བཟློག་ནས་སྒྲུབ་བ་རང་དབང་པའི་ངོ་བོ་
རྟག་བརྟན་ཐེར་ཟུག་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་མ་བྱས་པ། སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རང་ཆས་སུ་ལྡན་ཞིང་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཤིག་ཏུ་འདོད་དེ། ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོར། དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་འཁོར་བའི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་བས་གཞན་སྟོང་རྟག་བརྟན་གཡུང་དྲུང་ཐེར་ཟུག་དང། ཞེས་དང། ཡང་དེས་བརྩམས་པའི་བཀའ་བསྡུ་བཞི་པར། ཆོས་འཁོར་གསུམ་པར་གསུངས་པའི་ཟབ་མོ་ཀུན། །ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན། །མི་རྟག་མ་ཡིན་རྟག་བརྟན་

[073B] །ཀུན་བཏགས་མ་ཡིན་ཡོངས་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །དངོས་སྨྲ་མ་ཡིན་དབུ་མཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་དང། རྟག་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང། །རྟག་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་ལྔ། །རྟག་བརྟན་ཐེར་ཟུག་གཡུང་དྲུང་རིག་མ་ལྔ། །ཞེས་དང། ཡང་ངེས་དོན་རྒྱ་
མཚོར། གང་གིས་དག་པ་ནི་ཀུན་བཏགས་གཞན་དབང་གང་ཡིན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་དག་པ་སྟེ། ཞེས་སྙིང་པོའི་མདོ་བཅུར་གྲགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་རིས་ལ་འཁྲུལ་ནས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དེ་ཉིད་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་དང། ཡོངས་གྲུབ་རྟག་བརྟན་ཐེར་ཟུག་
པ་མཚན་དཔེ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་ཡང་རང་ཆས་སུ་ལྡན་པར་འདོད་དེ། རྒྱུད་བླ་མར། ལུས་ཅན་ལ་ཡོང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་བ་སྦྲང་མའི་རྩི་དང་འདྲ། །ཞེས་པ་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་དངོས་སུ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཞིང། དེ་ཉིད་གཟུགས་སྐུ་རྒྱལ་བ་ལྔ་སོགས་ཀྱི་
བདག་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ནི། འདིས་དག་བའི་བདག་ཅེས་བཏགས་བ་སྔར་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེའི་སྟེང་དུ་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་བཀག་པ་ན་མེད་དགག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་མཚན་དཔེས་བཀྲ་བའི་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཞིག་འཛིན་སྟངས་སུ་འདོད་པས། དུས་འཁོར་
གྱི་ཆོས་སྐད་ཅུང་ཞིག་བསྲེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་བསམ་ནས་རིན་ཆེན་ཏོག་གི་དབང་བོ་རྡོ་རྗེར། མཚན་ཉིད་ཐེག་པར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྔགས་སྦྱར་ནས་བཤད་པ་དེ་འདྲ་དོལ་པོ་བམ་ཡིན་པ་སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་ཞེས་བཤད་དོ། །ཁོ་ན་རེ། དེས་ཡོངས་གྲུབ་
དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དངོས་མེད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཐུན་ལས། སྟོང་གཞི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དངོས་མེད་དེ་སྙིད་གཞན་དབང་དངོས་པོ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་སྟོང་བའི་གཞན་སྟོང་གཞུང་དེ་དག་གིས་

[074A]༄༅། །བསྟན་ནོ་སྙམ་དུ་བཟུང་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མཁྱབ་སྟེ། སྤྱིར་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དངོས་མེད་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་པའམ། དེ་དག་གིས་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་འདུ་མ་བྱས་པར་འདོད་
པས་དངོས་བོའི་དོན་མེད་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་མ་བྱས་བར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོར་མདོ་དྲངས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་ནན་ཏན་དུ་བཙལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་
སྐྱེས་པ་མ་བརྙེས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་སྐྱེས་པ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་མཐའ་ཡས་བས་བརྒྱན་པའི་དབྱིངས་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཆོས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཐོག་མེད་ནས་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས་སྔར་མེད་པ་གསར་དུ་སྐྱེ་
རྒྱུ་མེད་ལ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དུས་ན་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཚེ་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་གིས་གཞི་འབྲས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དང། མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་འཆད་པའི་ཚེ་བྲལ་
བ་དང་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བརྡ་སྦྱོར་ཚུལ་མི་འདྲ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་འདི་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པར་མ་ཟད་རྟག་དངོས་གཉིས་གའི་གཞི་མཐུན་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྟག་པ་
རང་བྱུང་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཉི་གར་ཁས་བླངས་པས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་བའི་ལུགས་ལས་བརྒལ་ཞིང། རང་གིས་ཚད་མར་བྱེད་རྒྱུའི་གཞུང་ཐམས་ཅད་དང་རྒྱབ་འགལ་དུ་སོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་

[074B] ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ཡིན་ཀྱང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་དོན་བྱེད་ན། འདི་ནི་གྲངས་ཅན་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་བརྩུགས་པ་ཡིན་པས་རིགས་པའི་དབང་ཕུག་རྣམ་གྙྶི་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཀག་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་
དང༑ སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེར། ཁ་ཅིག་གྲངས་ཅན་ལུགས་བཞིན་དུ། །ཡོད་བའི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ། །རང་བྱུང་དུ་ནི་གྲུབ་པར་འདོད། །དེ་ལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཟེར། །ཞེས་དང། ཀར་ལན་ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན་ལས། རྣམ་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་ལྟ་བ་
དེ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་བཞེད་པའི་དབུ་མ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་ཡིན་ན། རྣམ་འགྲེལ་དབུ་མ་ཆེན་པོའི་བསྟན་བཅོས་སུ་བཞེད་དགོས་ཤིང་དེ་ལྟར་བཞེད་པའང་འདུག་པས། གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྟག་དངོས་སུ་བཞེད་པ་ནང་འགལ་ཏེ། ཞེས་
སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཇོ་ནང་བས་སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་དང་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་བར་འདོད་པར་ཐལ། དེས་བདེན་གྲུབ་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་ནི་སྟོང་ཉིད་དངོས་མ་ཡིན་ཆད་སྟེང་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཁོར་
ལོ་བར་པ་ཆད་སྟོང་དེ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་ལ། འཁོར་ལོ་ཐམས་གཞན་སྟོང་བདེན་གྲུབ་བསྟན་པས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཀར་ལན་ལས། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལས་ཆད་སྟོང་མེད་དགག་ཙམ་ཞིག་བསྟན་གྱི། སྔར་
བཤད་པའི་གཞན་སྟོང་ཆེན་མོ་བདེན་གྲུབ་དེ་མ་བསྟན་པར་བཞེད་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཁོར་ལོ་བར་པར་བདེན་མེད་དུ་གསུང་རྒྱུའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཞིག་མེད་པར་འདོད་དེ། སྟོང་ཐུན་ལས། དོན་

[075A]༄༅། །དམ་མ་ཆུད་པར་ཀུན་རྫོབ་འབའ་ཞིག་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཚུལ་དེ་ནི་འདི་ཉིད་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དོན་
དམ་པའི་རྣམ་གྲངས་ཐམས་ཅད་སྨོས་ནས་དེ་དག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པས། མདོ་སྡེ་དེ་དག་ལས་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་དོན་དམ་མེད་དོ་ཞེས་སེམས་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་
མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་གདེང་བ་ཁོན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཇོ་ནང་པ་ན་རེ། དེར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོགས་རྣམ་གྲངས་དུ་མའི་སྒོ་ནས་སྨོས་པ་དང། སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དང་ཉི་ཤུ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱས་ཏེ་ངེ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི་རང་
སྟོང་མེད་དགག་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་གྲངས་དང་དབྱེ་བ་དུམ་བྱས་ཏེ་བདེན་མེད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་སྟོང་ཆེན་མོ་ལ་དེ་འདྲའི་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་རང་བཞིན་མད་པར་བསྟན་པ་མིན་པས་ཀླན་ཀ་དེ་ཁོ་རང་ལ་མི་འཇུག་ཅེས་ཟེར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེས་སྐྱོན་
སྤོང་མི་ནུས་པར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་དང་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་གསུང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་བར་ཁས་ལེན་ཀྱང། ཤེར་མདོ་ལས་སྟོང་ཉིད་བདེན་མེད་དུ་མ་བསྟན་པར་འདོད་པ་ནང་འགལ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་སོགས་ནས་
གསུངས་པའི་དོན་དམ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཁོ་རང་ལུགས་ཀྱི་གཞན་སྟོང་ཆེན་མོ་ལ་བྱེད་ན། ངས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་

[075B] དོན་དམ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་དེ་ལ་དགོངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་འཁོར་ལོ་བར་པ་ལས་འོས་མེད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གཞན་སྟོང་ཆེན་མོ་འདིར་
བསྟན་འཁོར་ཡོ་བར་བའི་དགོངས་གཞི་ཡིན་ཀྱང། འཁོར་ལོ་བར་པས་དེ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོན་མི་དགོས་སྙམ་ན། གཞན་སྟོང་ཆོས་ཅན། འཁོར་ལོ་བར་པས་ཁྱོད་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་པར་ཐལ། འཁོར་ལོ་བར་པ་ལས་ཁྱོད་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་
པའི་དགོངས་གཞི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འཇོག་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་བཏགས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་གསུངས་པ་དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་དགོངས་པ་དང་
གཞན་དབང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་དེ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་དགོངས་པ་དང། ཡོངས་གྲུབ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་དེ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་དགོངས་ཞེས་མཚན་ཉིད་གསུམ་སོ་སོའི་སྟེང་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་
ཡིན་པ་རེ་སྦྱར་ནས་དེའི་དགོངས་གཞིར་འཇོག་དགོས་པ་གང་ཞིག་གཞན་སྟོང་ཆེན་མོ་ནི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་སྦྱོར་རྒྱུའི་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཡིན་པར་ཁྱོད་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་སྔ་མ་གྲུབ་སྟེ། སུམ་ཅུ་བ་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་
ནི་རྣམ་གསུམ་གྱིས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་རྣམ་གསུམ་ལ། །དགོངས་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་གྱིས། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་ཞེས་པ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉི་

[076A]༄༅། །མེད་པ་གསུམ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་ཡང། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་གཞན་དབང་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་རང་རང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ལུགས་རེ་ཡོད་པ་དེ་གསུམ་དང་སྦྱར་ནས་
དགོངས་པ་ལེན་དགོས་ཀྱི། ཁྱད་མ་ཕྱེ་བར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་མཉམ་དུ་འཁོར་ལོ་བར་བས་གསུངས་པ་ལྟར་ཁས་ལེན་མི་རུང་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་བློ་བརྟན་གྱིས་མཛད་པ་ལས། རང་རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལྟར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཞེས་དང། དུལ་བ་ལྷས་མཛད་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། གཞན་གྱི་དབང་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམས་
གསུམ་ལ་དགོངས་ནས། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིས་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་གཞན་དབང་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་དེ་དགག་ཕྱོགས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་དུ་འཇོག་དགོས་ཤིང། དེའི་དགོས་བའང་འཁོར་ལོ་
བར་པའི་དགོངས་བ་འགྲེལ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡིག་ཆར་སྔ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཕྱི་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་གཞིར་བསྟན་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པའང་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལའང་ཁོ་ན་རེ། ཇོ་ནང་པའི་ལུགས་ལ་འདིར་
བསྟན་འཁོར་ལོ་བར་བའི་དགོངས་གཞི་འགྲེལ་མི་དགོས་བར་ཐལ། དེའི་ལུགས་ལ་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་བར་བ་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བར་བས་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་རྒྱུའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་དོན་དམ་མེད་པ་གང་

[076B]ཀུན་རྫོབ་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་ཇོ་ནང་པ་རང་གིས་ཀྱང་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཐུན་གྱི་ལུང་སྔར་དྲངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེར་གཟུགས་སོགས་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཙམ་དོན་དམ་དུ་བཤད་བའི་ཆ་ནས་ཀྱང་དྲང་དོན་དུ་
འགྲོལ། ཆོས་ལ་བདེན་བར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་རྒྱུ་མེད་པར་མ་གྲུབ་མཉམ་དུ་བཤད་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་དྲང་དོན་དུ་འགྲོ་བར་བསམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇོ་ནང་པས་ཆོས་ཉིད་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་བར་བཞག་པ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་ལས་
འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་བདག་མེད་བཙམ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བ་ཙམ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར། ཞེས་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས། ཞེས་སོགས་རང་གིས་ཁུངས་གཏུགས་སའི་མདོ་
རྣམས་ལས་དགག་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་ཏུ་འཇོག་པར་གསལ་བར་གསུངས་པ་དང་རྒྱབ་འགལ་དུ་གྱུར་ཚུལ་ཡིག་ཆར་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་
བདག་མེད་ཕྲ་མོས་ཁྱབ་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། དངོས་བསྟན་གྱི་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བྲ་མོ་དགོས་ཀྱང་ཤུགས་བསྟན་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བྲ་མོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དགོངས་གཞི་གང་ཟག་གི་
བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྒྱུས་པར་བཤད་པའི་གཞུང་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་མི་ཡོང་བར་

[077A]༄༅། །ཐལ༑ དེ་ལ་ཡོངས་གྲུབ་དགོས་ཤིང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡོངས་གྲུབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་བདག་མེད་དེ་ལ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་ཡོངས་གྲུབ་ནི་དེའི་
ནང་གི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཅིག་པུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུས་མཐའ་ལས། རྣམ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །གཅིག་པུ་ཁོ་ནར་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། །ཤིན་ཏུ་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལུང་དོན་དེ་ལྟར་གཏན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་དག་
ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་དགག་བྱ་མི་འདྲ་བའི་བདག་མེད་གཉིས་ཡོད་ཀྱང། དེ་གཉི་ག་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཡོངས་གྲུབ་གཅིག་པུར་འཇོག་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བློ་བརྟན་གྱི་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། རྣམ་བར་དག་
པའི་སྤྱོད་ཡུལ་འདི་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པུས་བརྗོད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་པ་དམིགས་ཡུལ་ལ་བྱས་ནས་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་འཛིན་
སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ཡོངས་གྲུབ་ཁོ་ན་ཡིན་ཟེར་བའང་གཞུང་གི་དོན་མིན་པར་འདིས་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་བདག་མེད་གཉི་ག་ཡོངས་གྲུབ་དང་ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་སོགས་སུ་འཇོག་པ་འདྲ་བར་ཐལ། དབུས་མཐའ་ལས། གང་ཟག་དང་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །དངོས་
བོ་མེད་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་དང། འགྲེལ་བཤད་ལས། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཁྱོད་རང་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་པར་ཐལ། ཡོད་བ་གང་ཞིག་

[077B] འདོད་ན། བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། ཀུན་བཏགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན༑ ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱང་འདས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་
ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཉན་རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མི་སྒོམ་པས་དེའི་ངོ་བོར་སྒྲིབ་པ་ཟད་དོན་མེད་ཅིང། ཉན་རང་གི་མཐོང་ལམ་པར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་བཟོད་དུ་སོང་བའི་ཡུལ་གྱི་བདག་མེད་དེ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པས་དེའི་ངོ་བོར་སྒྲིབ་པ་ཟད་པའི་
འགོག་བདེན་དེའང་བདེན་པར་གྲུབ་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་ན། གཞན་དབང་བདེན་བར་མ་གྲུབ་བར་ཐལ། འཁོར་བ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱང་འདས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞན་དབང་ཡོངས་
གྲུབ་གཉིས་བདེན་པར་གྲུབ་མཉམ་ཡིན་དགོས་བའི་རྩ་བའང་འདི་ལ་ཐུག་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེས་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་རང་སྡེ་དངོས་བོར་སྨྲ་བས་ཀྱང་འཁོར་འདས་ལ་བདེན་བར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འབྱེད། ཅེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་དང། འཁོར་འདས་གཉིས་གཅིག་བདེན་བར་མེད་ན་གཅིག་ཤོས་ཀྱང་བདེན་པར་མེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན། འཁོར་མཁན་དང་གྲོལ་མཁན་གཉིས་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་འབྱེད་ཚུལ་མེད་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་
ཡང་དག་བར་སྡུད་པ་ལས། སྡུག་བསྔལ་ནི་འདུ་བྱས་ཏེ། རྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་སོ་ཞེས་མ་སྨྲས་སམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སྨྲས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཙོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་བ་རབ་འབྱོར། ཆོས་གང་རྫུན་

[078A]༄༅། །པ་ཡང་དག་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་འགོག་པ་མེད་ན། ཁྱོད་སྡུག་བསྔལ་དེ་འགོག་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཞེས་སོ། །བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སེམས་ཙམ་བས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དོན་དམ་པར་མི་འདོད་པར་ཐལ། སྟོང་
ཐུན་ལས། །སེམས་ཙམ་པ་དང་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་དག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དོན་དམ་བདེན་པར་མི་འདོད་ཅིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གྲུབ་མཐའ་བཞི་པོ་གང་རུང་གིས་བདག་བཀག་པའི་སྟོང་པར་འདོད་རྒྱུའི་ཕྱག་རྒྱ་
བཞིའི་ཡ་གྱ་ལ་གྱི་བདག་མེད་ཙམ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དོན་དམ་བདེན་པའང་ཡིན་མོད། སྟོང་ཐུན་ལས་དེ་དོན་དམ་མ་ཡིན་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་གསུངས་པ་གང་ཟག་
གི་བདག་མེད་སྤྱི་ལྡོག་ལ་དགོངས་གསུངས་པའི་སྤྱི་ལྡོག་གི་དོན་ཡང་དེ་ལ་བྱེད་དགོས་སོ། །སྤྱི་ལྡོག་ཅེས་པའི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་རང་ལྡོག་ཟེར་པ་དང། ལ་ལ་ཕྲ་རགས་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེ་བའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་ལ་བྱེད་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། བདག་
མེད་དོན་དམ་ཡིན་ན་བདག་མེད་རང་ཉིད་དོན་དམ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེ་བའི་བདག་ཁེགས་ན་བདག་ཁེགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོམ་བདེའི་ཡིག་ཆ་སོགས་སུ། སྟོང་ཐུན་ལས། ཡོངས་གྲུབ་ནི་གཞན་དབང་གི་སྟེང་དུ་བདག་
འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་བཏགས་བ་ལྟར་གྲུབ་པས་སྟོང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པ་སྟོང་ཐུན་གྱི་དགོངས་པར་བྱེད་ཅིང། ཡང་ལུགས་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་

[078B] དེར་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གསུངས་བའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་འོ་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཆོས་ཅན། སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། འདུས་མ་བྱས་གང་ཞིག་བདེན་པར་གྲུབ་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དབུས་མཐའ་ལས། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལ་ཡོད། །ཅེས་བདེན་གྲུབ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོག་སྟེ་གཞན་དབང་དང་སྟོང་ཉིད་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པར་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་དོན་དམ་ཡིན་མི་དགོས་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་མཐའ། །མཚན་མ་མེད་དང་དོན་དམ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམས་རྣམ་
གྲངས་སོ། །ཞེས་དེ་རྣམས་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་ཡིན་པར་ཐལ། མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་དག་ལམ་གྱི་
དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གཞན་ཡང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཆོས་ཅན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། གང་ལ་དམིགས་ནས་ཉོན་སྒྲིབ་ཟད་པའི་འགོག་བདེན་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་བཏུས་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་

[079A]༄༅། །ནས་གང་དུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་འགག་པ་དེ་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཉན་རང་གི་གཙོ་བོར་བསྒོམ་བྱའི་བདག་མེད་དེ་ཡོངས་གྲུབ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
དེ་གཞན་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། སེམས་ཙམ་བས་གཞན་དབང་དང་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན་གང་ལ་དམིགས་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང། གང་ལ་དམིགས་ནས་སྒྲིབ་
བ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་པའི་དམིགས་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ནས། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་བར་སྤོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་གཞན་དབང་ཡིན་པས་ཁྱབ་དིང། ཡོངས་གྲུབ་ལ་དམིགས་པ་མི་སྲིད་
དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའི་ནང་འགལ་བ་ཆེན་པོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། དེ་དབུ་མ་བའི་ལུགས་འཆད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་དབུ་མ་པས་གཞལ་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དེ་ཙམ་ཞིག་དོན་སྨྲས་ཀྱང་རྟོགས་པས་དེ་གནས་
ལུགས་མཐར་ཐུག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་སེམས་ཙམ་པས་ཀྱང་ཁས་ལེན་འོས་མེད་ལ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་མི་རིགས་ཤིང་བདེན་པར་གྲུབ་ན་གཞན་དབང་ལས་འོས་མེད་པའི་རིགས་པའི་འཕུལ་གྱིས་ནང་འགལ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་
སེམས་ཙམ་བ་རང་ལུགས་ལ་རང་ལ་ནང་འགལ་མེད་དགོས་བས་དེ་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉི་གར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། ཉན་རང་གིས་གང་ལ་དམིགས་ནས་སྒྲིབ་པ་དག་པར་འགྱུར་པའི་དམིགས་

[079B] དེ་ལ་ཡོངས་གྲུབ་དགོས་པ་གང་ཞིག། །གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཡོངས་གྲུབ་མ་ཡིན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལས་གཞན་དུ་དེའི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་རེ་རེ་ནས་སྟོང་ཐུན་གྱི་ལུང་དེས་
འགྲུབ་བོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ན་གྲུབ་མཐའ་བཞི་གང་རུང་གི་ཕྱག་རྒྱའི་ཡ་གྱལ་ལ་འདོད་རྒྱུའི་བདག་མེད་དེའང་དོན་དམ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། མང་བཀུར་སྡེ་ལྔས་ཀྱང་དེའི་ཡ་གྱལ་གྱི་བདག་མེད་དེ་
རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་གིས་སྟོང་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་སྟོང་བ་བདག་མེད་ཕྲ་མོར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་གིས་སྟོང་པ་བདག་
མེད་རགས་པ་དང། དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་སུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། འདི་པའི་ལྷན་སྐྱེས་རྫས་ཡོད་དང། རང་སྡེ་གཞན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་རྫས་ཡོད་དང། རང་སྡེ་ཀུན་གྱིས་ཀུན་བཏགས་སུ་འདོད་པའི་
ཁྱད་པར་གསུམ་ཡོད་དེ། ཞེས་པ་ནས། མི་འཇིག་པའི་རྟག་པ་དང་ཆ་མེད་པའི་རིལ་པོར་འཛིན་པ་དེ་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མཁྱབ་སྟེ། ཕལ་ཆེ་བལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་རྟག་
གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་ལས། རང་སྡེ་ཁ་ཅིག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་བདག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འདོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་

[080A]༄༅། །ཁོ་ན་རེ། མང་བཀུར་སྡེ་ལྔས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། དེས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་གིས་སྟོང་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱག་བདག་རང་རྐྱ་པའི་རྫས་
སུ་ཡོད་ན་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་དུ་མེད་ཟེར་དོན་མེད་ལ། རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་གིས་སྟོང་བར་ཁས་ལེན་ནའང་བརྗོད་དུ་མེད་ཟེར་དོན་མེད་པས་རྫས་ཡོད་དང་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་གང་དུའང་ཁས་མ་བླངས་པར་བརྗོད་དུ་མེད་བྱས་བ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་མད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་དེ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དེ་དབུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་རེད་
དོན་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱོད་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་ན། ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་ཆོས་ཅན་
དོན་དམ་དཔྱད་ནས་རྙེད་པའི་རིགས་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་གང་ལ་རིགས་ཤེས་སུ་སོང་པའི་ཡུལ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྙེད་པ་གང་ཞིག་ཡུལ་དེ་དོན་དམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། རྣམ་བ་གཅིག་ཏུ་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉན་ཐོས་སྡེ་བས་དོན་
དམ་མ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་བའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་བློར་བདེ་པ་མི་འདུག་ཀྱང་གྲུབ་མཐའི་ནང་འགལ་ཡིན་པས་ཁས་ལེན་དེ་ཙམ་གྱིས་

[080B] སྟོང་ཐུན་ལས། འགོག་བདེན་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་ལ་དབུ་སེམས་ཀྱི་མཁས་པ་སུའང་མི་མཐུན་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན། ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་
ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་འགོག་བདེན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གསལ་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་ཤིང། ཁྱབ་པའང་དོན་གྱིས་ཁས་ལེན་པས་མཆོག་ཏུ་ལྕི་བའི་ནང་འགལ་གྱི་ཁུང་ཆེན་པོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་
ཉིད་མེད་པ་ལ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་མཛད་པའི་འཇོག་ཚུལ་དང་པོ་ནི་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་དོན་དམ་གཏན་ལ་འབེབ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གོ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མེད་ནས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ནི་རང་གི་སྣང་ཚུལ་འདི་ཙམ་ལ་བདེན་པར་
ཞེན་ཏེ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཆགས་སྡང་གིས་ལས་སྣ་ཚོགས་བསགས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པས། འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པ་ལ་སྣང་ཤས་འདི་ཉིད་འགོག་དགོས། དེའང་མིག་བཙུམ་པ་བཞིན་མི་སྣང་བར་བྱེད་པ་མིན་གྱི། ད་ལྟའི་སྣང་
ཚུལ་འདི་ཙམ་ལ་གནས་ལུགས་སུ་མི་ཞེན་པར། གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གཟོད་བཙལ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ད་ལྟ་སེམས་ཅན་རང་དགའ་བ་རྣམས་མཐོང་ཐོས་རྣམ་པར་ཤེས་རྒྱུའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་སྟོང་གཞི་གཞན་
དབང་གི་སྣང་ཚུལ་འདི་ཙམ་ལས་ལྷག་པ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལྐོག་གྱུར་ཅིག་བཙལ་རྒྱུ་མེད་ན་སོ་སྐྱེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བདེན་པ་མཐོང་ཟིན་པར་ཐལ་བ་དང། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་ཚོལ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བ་སོགས་སུ་

[081A]༄༅། །འགྱུར་པའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་རྣམ་དག་གི་ལེའུ་ལས། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི། དེས་ན་བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཡིན་
པར་ཡང་འགྱུར། ཞེས་དང། རྣལ་འབྱོར་བ་དག་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང། ཇི་ལྟར་ཐོས་བ་དང། ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གོང་དུ་དོན་དམ་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། དབུ་སེམས་གཉིས་ཅི་ཙམ་གྱིས་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དམ་གྱི་འཇོག་མཚམས་མི་འྡྲའང། ད་ལྟའི་སྣང་ཚོད་འདི་ཙམ་ལ་ཞེན་ན་འཁོར་བར་འཆིང་བ་དང། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སྣང་
ཚོད་དེ་ཙམ་ཞིག་གནས་ལུགས་སུ་ཞེན་པ་དེ་འགོག་དགོས་པར་བཞེད་པ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། སྣང་གཞི་དེ་ཉིད་ཀུན་བྱང་གི་འཆིང་གྲོལ་གཉི་གའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུ་སེམས་གང་གི་ལུགས་ཀྱིས་
ཀྱང་ད་ལྟ་སེམས་ཅན་ལ་སྣང་ཞིང། སྣང་བལྟར་དུ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཞེན་ཡུལ་དེས་ཞེན་ཡུལ་དེས་སྟོང་བར་བསྟན་པ་གཅིག་ཡོད་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་གྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་བོ་བོད་དག་དཔེའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ལ་
བཤད་བྱའི་མདོ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དྤ་ཉིད་བལྟ་བར་བྱའོ། །དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་

[081B] །དོན་དམ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ་ལས་ཀྱང་གཅིག་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱའོ། །དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་
དེ་ལྟ་བུར་ནི་ངོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལས་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་གཅིག་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་དཔེར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཀོད་པ་དེ་གཏན་མེད་ཀྱི་དཔེར་འདོད་
མཁན་མེད་པར་ཐལ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་དཔེ་ཡིན་གྱི། ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་དཔེ་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། སེམས་ཙམ་པ་དང་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་གཏན་མེད་ཀྱི་དཔེ་མིན་ཡང་
རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་བཤད་ཟིན། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞན་དབང་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། སྒྱུ་མ་དཔེར་བྱེད་ཀྱང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་དཔེར་བྱེད་མི་དགོས་
བའི་ཕྱིར། འདི་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གཞན་དབང་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་གསུངས་ཤིང། རྒྱན་ལས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་གསུངས་པས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དེ་དག་གི་དོན་མིན་ནོ་ཞེ་ན། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་
དུ་བཤད་པས་བདེན་པར་མི་སྟོན་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དཔེར་བྱེད་ལུགས་ལ་རག་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདིར་སྒྱུ་མ་དཔེར་བཀོད་པ་ནི། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་དེ་བཞིན་དུ། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་

[082A]༄༅། །རྟོག་འདོད། །སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པ་བརྗོད། །ཅེས་སྔགས་རྫས་ཀྱིས་མིག་བསླད་པ་བཞིན་དུ་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྣང་ཡང་ཕྱི་
རོལ་གྱིས་སྟོང་པའི་དཔེར་བཀོད་ང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་གྲུབ་ནམ་མཁའ་དང་དཔེ་སྦྱར་བ་ནི། ནམ་མཁས་གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་རང་གི་ངོ་བོ་ཐོགས་རེག་བཀག་ཙམ་ལ་འཛེག་བ་ལྟར། ཡོངས་གྲུབ་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
ཁྱབ་ཅིང་རང་གི་ངོ་བོ་དགག་བྱ་བཀག་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་ལ་འཇོག་པའི་དོན་དུ་ཆེས་གསལ་བས། འདིས་ཀྱང་ཇོ་ནང་པས་ཡོངས་གྲུབ་སྒྲུབ་བ་རང་དབང་བར་འདོད་པ་ལེགས་བར་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་གསུམ་རང་རང་གི་སྟེང་
གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་དང་མ་སྦྱར་བར། འཁོར་ལོ་བར་བའི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་མཉམ་དུ་ཁས་བླངས་ན་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་དགོངས་འགྲེལ་ལས། ངའི་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་ཟབ་མོ་ཡང་དག་
པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་ཏེ་ཆོས་དེ་ལ་མོས་ཀྱང་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནའོ། །མ་འགགས་པ་ཁོ་ནའོ། །གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཁོ་ནའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཁོ་ནར་མངོན་བར་ཞེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གཞི་དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་ཉིད་ཐམས་

[082B] ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལའང་སྐུར་པ་འདེབས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལའང་སྐུར་པ་འདེབས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་ཡར་
དག་འཕགས་འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་ན་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལ་གང་དག་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཚན་
ཉིད་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་གིས་ནི་ཀུན་བཏགས་བའི་མཚན་ཉིད་ལའང་སྐུར་བ་བཏབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ལའང་སྐུར་པ་འདེབས་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན་ཞེས་པ་མན་ཆད་
གྱིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ག་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དངོས་སུམ་གསུངས་པར། ཀུན་བཏགས་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གསུངས་
བ་ནི་དོགས་པ་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་གིས་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་དེ་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་བཟུང་ན་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་བ་རྟོགས་སླ་ལ། ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་བས་དེ་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་
ཚུལ་ཤེས་དཀའ་བའི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་པར་གྲུབ་ཅིང། ཀུན་བཏགས་བདེན་བར་མ་གྲུབ་བ་ནི་མདོས་དོགས་པ་གཅོད་ཚུལ་འདིས་ཀྱང་ལེགས་པར་འགྲུབ་མོད། འོན་ཀྱང་མདོས་དམིགས་

[083A]༄༅། །འབྱེད་ཚུལ་རྗེ་བླ་མས་གསལ་བར་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་ལས་ད་ལྟ་ཀུན་ལ་རླུང་ལྟར་གྲགས་བ་ཡིན་གྱི། དེའི་སྔར་ཇི་བཞིན་ཤེས་བ་དཀོན་པར་བྱུང་སྣང་ངོ། །གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་བདེན་བར་མེད་ན་གཏན་
མེད་དགོས་ལ། ཀུན་བཏགས་བདེན་བར་མེད་ཀྱང་གཏན་ནས་མེད་མི་དགོས་པའི་ཚུལ་ནི། དཔེར་ན་ཐག་པ་སྦྲུལ་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་སྣང་མེད་མི་དགོས་ལ། རྩ་བའི་ཐག་ཁུ་མེད་ན་ཐག་ཁུ་མེད་ན་ཐག་ཁུ་སྦྲུལ་སྣང་ཡང་གཏན་མེད་དགོས་པ་བཞིན་ཏེ། སྔ་
མ་ནི་བློ་འཁྲུལ་བའི་སྣང་ཆ་ཙམ་ཡིན་པས་འཇོག་བྱེད་གཞན་མེད་ཀྱི་བློ་ལ་སྣང་ཙམ་མམ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གྱིས་འཇོག་ནུས་པ་ལྟར། ཀུན་བཏགས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གྱིས་འཇོག་ནུས་ལ། ཐག་ཁྲ་ནི་དོན་རང་གི་ངོས་ནས་ཐག་ཁྲར་གྲུབ་པ་
བློའི་སྣང་བཙམ་གྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལྟར། གཞན་དབང་ངེས་པར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་དུ་རློམ་པ་དང། འདྲ་བར་བློས་རློམ་ཙམ་ཡིན་ན་ཐག་པའི་སྦྲུལ་དེར་གཞན་ལ་
འཚེ་བ་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་པ་ལྟར། གཞན་དབང་ལའང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་ཀུན་ལ་ནུས་མེད་ན། །ས་བོན་སོགས་ནི་མྱུག་སོགས་ལ། །ནུས་མཐོང་གལ་ཏེ་དེ་ཀུན་རྫོབ། །འདོད་ན་ཅི་
སྟེ་དེ་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་པ་སྨྲ་བ་ནི་དོན་གྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་ཁས་བླངས་སོང་བས། ས་བོན་གྱིས་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པ་ལྟ་

[083B] དེ་བསྐྱེད་ཀྱང་བསྐྱེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། ངས་མི་དེ་མཐོང་ཡང་མཐོང་བ་རྫུན་ཡིན་ཟེར་བ་ལྟར་འབྲེལ་མེད་དངོས་འགལ་གྱི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་སྐྱེ་བ་མེད་ན་སྐྱེ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་འགགས་
པའང་མེད་དགོས་ལ། དེ་གཉི་ག་མེད་ན་ལས་དགེ་སྡིག་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བའི་ལས་འབྲས་དང། ལས་ཉོན་འགགས་པའི་ཐར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་སེམས་ཙམ་པས་གཞན་དབང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་དགོས་པའི་གཙོ་
བོ་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འགྲུབ་བའི་ཆེད་ཡིན་པས། སྟོང་ཐུན་ལས་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པར་མེད་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་རྫས་སུ་མེད་དགོས་ལ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྫས་ནི་རང་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལ་འདོད་པས་རྒྱུ་
འབྲས་འཇོག་པ་ལ་དེ་ངེས་པར་དགོས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་འཇུག་པར་ཡང། དེ་སྐད་དུ་འཇུག་པར་ཡང། གཞན་གྱི་ལྟར་ན་རྫས་ལ་ཆགས་པ་ཡ། །འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་རྣམ་གཞག་ཀུན་ཀྱང་བརླག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་བརྫས་ཡོད་བཀག་པའང་འདི་ཡིན་གྱི། རྫས་
གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་རྫས་ཉེར་ལེན་སོགས་ལ་བྱེད་པས་མི་འགོག་གོ་དེའི་ཕྱིར་རྫས་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་རྫས་གྲུབ་ཡོད་མི་དགོས་ཏེ། བདེན་པའི་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་ཡོད་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཕྱེ་ན་རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། བུམ་པ་ནི་
རྫས་མིན་ཏེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སུན་འབྱིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་ཀྱི། ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་བས་སེལ་བ་ཡིན་པས་མི་རུང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[084A]༄༅། །དང༑ རྫས་རིན་ཐང་ཚང་བ་མེད་ན་ཕམ་པ་གཉིས་པའང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདི་པའི་ལུགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་དེ་ལས་ལྷག་པའི་འགག་རྒྱ་ཞིག་མེད་པར་འདོད་ཀྱང། དབུ་མ་བ་རྣམས་ནི་འགྲེལ་པ་དོན་
གསལ་ལས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བྱུང་བ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུའང་འགག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འགག་པ་དང། ཞེས་པ་ལྟར་རང་དུས་ནས་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཞིག་མེད་ཀྱང་བློལ་སྣང་བའི་དབང་ཙམ་གྱིས་སླར་
འགག་པའང་བསྙོན་མེད་དུ་བཞག་ཆོག་པ་ནི་ཟབ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་འགག་པ་ཟབ་པ་ཡིན་པས་དངོས་སྨྲའི་བློར་མ་ཤོང་བར་འཆད་དོ། །གཞན་དབང་བདེན་བར་གྲུབ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཀུན་བཏགས་ཡོངས་གྲུབ་འདུས་མ་
བྱས་སུ་འདྲ་བ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་གང་གིས་དབྱེ་ཞེ་ན། སྔར་གྱི་དཔེ་དེས་འགྲུབ་སྟེ་ཐག་ཁྲའི་སྦྲུལ་སྣང་དེ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་གྱིས་བཞག་པ་ཡིན་ཀྱང། སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་རློམ་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་པར་དོན་སྟེང་དུ་གནས་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ་རློམ་པ་ཙམ་
གྱིས་འགྲུབ་ན་ཐག་ཁྲས་ཀྱང་སྟོང་པར་རློམ་པས། དེས་སྟོང་པར་འགྱུར་དགོས་པ་ལ་མི་འགྱུར་བ་ནི་སྔམ་དངོས་པོའི་གཤིས་སུ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཡིན་པས། འདིར་ཡང་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཉིད་དངོས་པོའི་གཤིས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་རློམ་ཙམ་མིན་པ་ཞིག་དགོས་པར་
གསུངས་སོ། །གཞན་ངག་ན་རེ། དེ་ལྟ་ན་ཐག་པ་སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་པ་དང། ཤེས་བྱ་དང་ནམ་མཁའ་སོགས་དོན་དམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རློམ་པ་ཙམ་གྱིས་འཇོམ་མི་ནུས་ཀྱང་རློམ་པས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པ་མི་འགལ་ཚུལ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཅིང། དེ་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་མཚུངས་

[084B] ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་པ་སོགས་འཇོག་བྱེད་གཙོ་བོ་ཚུར་མཐོང་གི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ་
སྔ་མ་གང་གི་ངོར་འཇོག་པ་དེའི་ངོར་གཞི་དེ་ཁེགས་དགོས་ལ། ཕྱི་མའི་སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་བའི་ཐག་ཁྲ་ངེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེའང་ངེས་དགོས་ཤིང། དེའི་སྣང་ཆ་ཙམ་ལས་ཟུར་ན་སྟོང་པ་གཏན་ལ་དབབ་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཉིད་ལ་སྤྲོས་བྲལ་ཞེས་བཤད་
ཀྱང་མེད་དགག་ཐམས་ཅད་ལམ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཇི་སྐད་བཤད་བཞིན་དོན་མིན་བཅོམ་ལྡན་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་བརྟགས་ན་ཆོས་འདིས་སྐྲག་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར། ཤེར་མདོར་
རང་བཞིན་མེད་བར་གསུངས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཞེན་མི་རུང་བའི་ལུགས་ཡིན་པས། ལུགས་འདིར་དེ་ལྟར་ཞེན་ན་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་གསུངས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡང་རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། མེད་
པར་ལྟ་བ་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བའོ། །ལྟ་བ་གཉིས་པོ་འདི་ལའང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། མེད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་སྐུང་བའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
ཀུན་བཏགས་མེད་པར་སྐུར་བའོ། །ཞེའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་ཆ་ཕྱེ་ནས་སྦྱོར་ཚུལ་གསུངས་པའང། འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དང། ཞེས་སོགས་ལ་འགྲིག་པ་ལྟར་སྣང་ཡང། མེད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་པ་མདོར་བསྟན་དང་

[085A]༄༅། །མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བ་རྒྱས་བཤད་དུ་བྱེད་དགོས་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལེའུ་གསུམ་པར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མེ་ལོང་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས་གསུངས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཆོས་རྣམས་འབྱེད་པ་ལ་ལྟ་བ་ངན་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་འབྱུང་སྟེ། ལྟ་བ་ངན་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། མཚན་མར་ལྟ་བ་དང། བཏགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང། ཀུན་རྟོག་ལ་
སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང། དེ་ཁོ་ན་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང། ཞེས་སོགས་དྲངས་ཤིང། དེའི་དོན་ཀུན་བཏུས་དར་ཊཱིཀ་ལས། མེད་ལྟ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་གཅིག་དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་གསུམ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མེད་ལྟ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན། དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེན། བཏགས་པ་སྟེ་ཀུན་བཏགས་དང། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོག་གཞན་དབང་དང། དེ་ཁོ་ན་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་
གསུམ་དུ་ཕྱེ་སྟེ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་སྦྱར་ན། གོང་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་སོགས་དང་ཆེས་འགྲིག་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞན་དབང་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ཀུན་བཏགས་ལུགས་འདིར་ཡང་འཁོར་ལོ་བར་བས་རང་མཚན་གྱིས་མེད་
པར་གསུངས་པ་ལྟར་འཛིན་རུང་བར་ཐལ། དེ་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། འཁོར་ལོ་བར་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་བའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་ཁྱད་པར་མེད་པས་

[085B] ཡོང་ན་རང་ངོས་ནས་ཡོད་དགོས་པ་གང་ཞིག་དེ་གཉིས་ཀས་རང་ངོས་ནས་མེད་པར་བཟུང་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཤེར་མདོས་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་མ་བསྟན་པར་ཐལ། དེས་
བསྟན་པ་ལྟར་གྱི་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འཛིན་བ་དེ་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་ན་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་དུ་སྟོན་དགོས་ལ། དེ་བསྟན་ན་
རྟོག་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ཁེགས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འདིའི་ཞ་རལ་བསྟན་བར་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་དེའི་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་སྒྲས་ཟིན་ཚད་མས་བསལ་བ་
གང་ཞིག་འདི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་འདིའི་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆ་མ་ཕྱེ་བར་གསུངས་པའི་གནད་ཀྱིས་
སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གོང་དུ་འདོད་དྲིགས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་བཏགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་བཤད་
པའི་བཤད་སྲོལ་ཆེན་པོ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་རུང་བར་ཐལ་བ་དང། སེམས་ཙམ་པའང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་སོགས་སྤྲོ་

[086A]༄༅། །སླའོ༑ ༑གཉིས་པ་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་བཤད་པའི་དགོངས་གཞི་འཆད་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་གང་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། ཞེས་བ་ནས། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་དེ་ལྟར་བཤད་
དོ༑ ༑ཞེས་བྱུང། དེ་ལ་བཤད་བྱའི་མདོ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མུ་
ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་ཡང་ངག་འཕགས། འདི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན། མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་འགགས་པ་ཡིན། མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཡིན། གཟོད་མནས་ཞི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་
དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས། ངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས། ཡང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་
ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། གཟོད་མ་ནས་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན། འདི་ལྟ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་

[086B] ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ་རྟག་བརྟག་པའི་དུས་དབ། ཐེར་
ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་སུ་ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་བ་འདུས་མ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཟིན་གྱིས་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལ་དགོངས་ནས་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། གཟོད་མ་ནས་ཞིབ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་
བསྟན་ཏོ། །ཞེས་པའོ། །འདི་ལའང་སྤྱི་དོན་དང་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི་ཤེར་མདོ་ལས་སྐྱེ་འགག་སོགས་རང་བཞིན་མེད་པར་གསུངས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་པ་ཟུང་ན་ལས་འབྲས་དང་རྟེན་འབྱུང་གི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྲོ་བས་
དགོངས་པ་གཞན་དུ་འགྲེལ་དགོས་ལ། འགྲེལ་ཚུལ་སྐྱེ་སོགས་རང་བཞིན་མེད་ཅེས་པ་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་བའི་རང་བཞིན་མེད་པ་མིན་གྱི། དགག་བྱའི་རང་བཞིན་དང་གནས་ལུགས་ལ་རང་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།
དེའི་ཚུལ་ཡང་དང་པོ་མདོར་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བའི་མཚན་གཞི་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་གྲུབ་པར་སྒྲོ་བཏགས་སོགས་ནི་སྐབས་འདིའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའང་ཡིན་པས། དེ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་བ་ཙམ་

[087A]༄༅། །ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་གོང་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་སོང་ཟིན་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དེས་རིགས་འགྲོས་སྦྱར་ནས་རང་འཛིན་རྟོག་བའི་ཞེན་གཞིར་རང་
མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་སོགས་མེད་པའང་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་མ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་བཀོད་ཀྱང་
རང་མཚན་གྱིས་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་སྟོན་ཚུལ་ཡང། སྟོང་གཞི་གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ནི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་
ཉིད་མེད་པའི་མཚན་གཞི་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་དེ་ནི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་ནམ་གྱི་ཚེའང་སྐྱེ་འཇིག་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བསླད་པ་སོགས་མེད་པར་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་ཅེས་བཤད་བ་
ཡིན་པས། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མ་སྐྱེས། མ་འགགས། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པ་ནི་དེའི་རང་ལྡོག་གཙོ་བོར་བཀར་བ་མིན་གྱི། དེའི་མཚན་གཞི་གཞན་དབར་ལོགས་
སུ་བཀར་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་གཞིར་མ་གསུངས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན། ཞེས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཇོག་པའི་ཆེད་ཡིན་

[087B] གོང་དུའང་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པར་བསྒྲུབས་པས་ལུགས་འདིར་སྐྱེ་ན་རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཁུངས་གསལ་ཤོས་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ལས། རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་ནི་སྔ་མ་སྔ་མའི་དུས་དང། ཤེར་ཟུག་
ཐེར་ཟུག་གི་དུས་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱ་མའི་ཅུས་ལ་རྒྱ་ནག་འགྲལ་ཆེན་ལས་བཤད་དོ། །ཞེས་བཤད་པ་བཀོད་ནས་དགག་པ་མ་མཛད་པས་རང་ལུགས་སུ་ཁས་ལེན་རུང་ལ། སའི་དངོས་གཞིར། རྟག་པའི་དུས་དང་ཐེང་ཟུག་གདུས་སུ་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་མི་
རུང་སྟེ། ཞེས་གཉི་ག་སྔ་མའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུངས་པ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཆོག་སྟེ། སྔོན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། རྣམ་བཤད་རིགས་པར། གཟུགས་རྟོག་པ་དང་པ་བརྟན་པ་དང་ཐེར་ཟུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་དུམ་བུའོ། །དེ་
ལ་རྟག་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཐེར་ཐུག་ནི་རྒྱུད་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུམ་ག་ཕྱི་མའི་དུས་ལ་སྦྱར་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་སླར་
འཇིག་པ་དང། དེའང་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་དང། དེར་མ་ཟད་རྒྱུན་དང་བཅས་པ་འཇིག་པ་གསུམ་ལས་བཟློག་སྟེ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པས་གཅིག་ཏུ་ངེས་གཟུང་མི་དགོས་སོ། །གཞན་དབང་གཟོད་མན་ས་ཞི་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་པ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་གཞིར་མ་བསྟན་པ་ནི། མདོ་སྡེ་རྣམས་སུ་འཁོར་བ་དང་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཅྥྱོགྶ་རྣམས་འདུས་བྱས་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང། ཆོས་སྐུ་མྱང་འདས་སོགས་རྣམ་བྱར་གྱི་ཕྱོགས་རྣམས་འདུས་མ་བྱས་

[088A]༄༅། །ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་གསུངས་པ་མང་ལ། ཁྱད་པར་དུ་སེམས་ཙམ་པའི་སྐབས་འདིར་གཞན་དབང་གི་གཙོ་བོ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོག་ལ་བཤད་པ་མང་ཞིང། བློ་གྲོས་རྣམ་དག་གི་ལེའུ་ལས་ཀྱང། དོན་
དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན། ཞེས་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏོགས་པ། ཞེས་འབྱུང་བས། དེ་མ་ཞི་བ་འཁོར་བའི་ཕྱོགས་དང་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཕྱོགས་ཤས་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་ནས་
གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་པ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་གཞིར་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་བའི་དགོངས་གཞི་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདི་ཉིད་ལས་
སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་གང་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་པོ་དང་ཐ་མ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་བའི་དགོངས་གཞི་དྲིས་བའི་ལན་དུ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་དགོངས་
ཚུལ་མ་གསུངས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་དགོངས་གཞིར་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ལས། ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་ལ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་
ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་འབྱུང་བའི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟར་མ་སྐྱེས་སོ། །ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དེ་

[088B] །ཇི་ལྟར་ན་སྐྱས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དེ་ལྟར་གཟོད་མ་ནས་ཞིའོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །ཞེས་དང། འདི་ཉིད་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རང་རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་རྒྱུ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
པ་དེ་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དང་ན་འགགས་ལ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང། གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཀུན་བཏུས་ལས་དེ་ལྟར་བཤད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་རྗེ་བཙུན་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྐྱེན་
ལས༑ ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྟེན་ཡིན་བས། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཡིས། །སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་གཟོད་ནས་ཞི། །རང་བཞིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་བ་གྲུབ། །ཅེས་གསུངས་ཤིང། གོང་དུ། རང་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ། །ཞེས་སོགས་གཙོ་བོ་གཞན་དབང་ལ་སྦྱར་ཏེ་དུས་གསུམ་དུ་
སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་གསུངས་པ་ནི་མདོའི་དགོངས་པ་ཁ་བསྐངས་ཏ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་གྱི་མན་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་སྤྱིར་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་བའི་དགོངས་བའི་དགོངས་གཞི་ཡིན་ཀྱང། དགོངས་འགྲེལ་
ལས་དེ་དེའི་དགོངས་གཞིར་མ་གསུངས་པར་ཐལ། འདི་ཉིད་ལས། སྐྱེ་བ་སོགས་མེད་པའི་གཞི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་བར་པ་ལ་མི་མཛད་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་མ་གསུངས་
ཞེས་པ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རང་ལྡོག་མིན་གྱི། དེའི་གཞི་ལྡོག་གཞན་དབང་དེ་ལྟར་དངོས་སུམ་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ཉིད་ལས། སྐྱེ་འགག་མེད་པར་གསུངས་བ་གཞན་དབང་ལ་དགོངས་པ་མིན་ལ། ཞེས་ལུང་གི་དོན་འགྲེལ་པའི་ཚེ་གཞན་དབང་གི་མིང་གིས་

[089A]༄༅། །སྨོས་ལ། ཡིག་ཆར་ཡང། མདོ་འདིར་གཞན་དབང་སྐྱེ་འགས་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པ། ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
པ་དེ་སྑེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་བའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་བའི་དགོངས་གཞི་དྲིས་བའི་ཡན་གྱི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཀྱང། འོག་ཏུ་མདོའི་དོན་གདུལ་བྱས་གོ་ཚུལ་མི་འདྲ་བར་
ད་པའི་སྐབས་སུ་གསལ་བར་གསུངས་བའི་ཕྱིར། དགོངས་འགྲེལ་ལས། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་བརྗོད་བའི་རྣམ་
པས་དེ་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་བའོ་ཞེས་སྟོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཡིག་ཆར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་
སྐྱེས་བ་སོགས་སུ་གསུངས་བའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ན་ཇོ་ནང་བ་ལ་སྐྱོན་བསྟན་པ་དག་གིས་ཀྱང་གནོད་པར་གསུངས་པའི་ཚུལ་ནི། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བ་བར་བའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ན་བར་བས་ཡོངས་གྲུབ་རང་
མཚན་གྱིས་མེད་བར་གསུངས་བའི་དགོངས་གཞི་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་བས། འདིར་དྲང་དོན་དུ་དངོས་སུ་བཀྲལ་བའི་འཁོར་ལོ་བར་པ་དེར་ཡོངས་གྲུབ་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པར་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞེས་བཀག་པ་ཡིན་པ་ལ། རང་ལུགས་ལའང་

[089B] གཞན་དབང་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་བའི་དགོངས་གཞི་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མེད་བ་ལ་དགོངས་
ནས་གཞན་དང་དམ་སྐྱེས་བ་སོགས་སུ་གསུངས་ཟེར་དོན་མེད་ཅིང་གཞན་དབང་རང་སྟེང་ན་དེའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སྐྱེ་མེད་ཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར། འདིར་དངོས་སུ་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་བའི་འཁོར་ལོ་བར་པ་དེར་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་བའི་
ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་གཞན་དབང་མེད་ཅེས་སྨྲ་དགོས་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ནོ། །འདི་དག་ལ་དབག་ནའང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་མཚན་ཉིད་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཚེ་གཞན་དབང་ཁོ་ན་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་བར་གསུངས་བའི་དགོངས་གཞི་དང། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཁོ་ན་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་ཡིན་ཆོད་དུ་སྣང་སྟེ། དེ་མིན་ན་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཞན་དབང་མ་སྐྱེས་པར་གསུངས་བའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཀྱང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བ་དེར་དངོས་སུ་
བསྟན་བྱས་ཆོག་པས་ཇོ་ནང་བར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་འཇུག་དོན་མེད་བའི་ཕྱིར། གོང་དུ་ཡིག་ཆའི་གསུང་ཟིན་དགོངས་པ་ཡིན་མིན་བརྟག་དགོས་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་
པའི་དགོངས་གཞི་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཞན་དབང་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་བའི་དགོངས་གཞི་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཡོངས་གྲུབ་དོན་ལའང་སྐྱེ་བ་མེད་བའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་ཁས་ཟེར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་

[090A]༄༅། །མཉམ་དུ་གསུངས་པ་དེ་མཚན་ཉིད་གསུམ་གའི་སྟེང་ན་གོ་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རེ་ཡོད་པས་དེའི་དགོངས་གཞིར་བཀྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱེད་ལྟར་ན་བུམ་པ་འང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་པ་དེ་ཆོས་སྐུའི་ངོ་
བོ་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་དགོངས་པར་ཐལ། སྐྱེ་མེད་བརྒྱད་ག་ཁྱད་མེད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་བའི་དགོངས་གཞིར་འཇོག་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་བར་པས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་བར་གསུངས་པར་ཐལ། མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་འཆད་རིགས་བའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པར་གསུངས་བའི་དགོངས་གཞི་ཡིན་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་གཟུགས་
སོགས་མ་སྐྱེས་པར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་སོགས་འགག་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་བའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་བསྟན་པར་ཐལ། གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་དངོས་ཨུ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་གཞན་དབང་གི་སྐྱེ་བ་དོན་དམ་པར་མེད་པར་གསུངས་པའི་

[090B] དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གཞན་དབང་གི་སྟེང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཐོག་མཐའ་གཉི་ག་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། གཞན་དབང་སྐྱེ་བའི་སྟེང་གི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ག་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འདིར་མྱ་ངན་
ཞེས་པ་ཀུན་ཉོན་དུ་གསུངས་པ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་ཅེས་ཁྱད་འབྱེད་པ་མི་རིགས་ཏེ། གཉི་གའི་ལུགས་ལ་ཀུན་ཉོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དབུ་མ་བའི་ལུགས་ལ་
མྱ་ངན་དེར་ཀུན་ཉོན་མི་ཡོང་བར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་དེ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བཞི་བརྒྱ་པར། །མདོར་ན་ཆོས་ནི་མི་འཚོ་བར། །དེ་བཞིང་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །སྟོང་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཏེ། །འདིར་
ནི་དེ་གཉིས་འབའ་ཞིག་གོ། །ཞེས་དང། དེའི་དར་ཊཱིཀ་ལས། དེས་ན་མཐོ་རིས་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ནི་མི་འཚོ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་སོ། །ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱི་
མྱང་འདས་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ཉོན་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དགག་བྱར་མིའི་རིགས་པས་དེ་སྐབས་འདིའི་མྱ་ངན་ལ་བཞག་ནས་རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་སྟོང་ཉིད་དུ་བྱ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། རྩ་ཤེ་ལས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་
རྟོག་ལས། །དེ་དག་སྤྲོས་པས་སྤྲོས་བ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགགས་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང། ཟླ་བའི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་ལས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལོག་པས་སྐྱེ་བ་ལོག་པ་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་

[091A]༄༅། །ཡིན་པས། རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་གཟུགས་ཅན་གཞན་གྱིས་བསྒྲིབས་བའི་ཚེ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སོང་ན་ནམ་མཁའ་གདོས་བཅས་སུ་
འགྲོ་བ་ལ། དེར་མ་སོང་བར་ཐོགས་རེག་བཅད་ཙམ་དུ་གནས་པ་དེ་ག་ནམ་མཁའ་ཡིན་པ་ལྟར། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དྲི་མས་བསྒྲིབས་ཀྱང་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པར་རང་བཞིན་ལས་ཉོན་གྱི་སྤྲོས་བ་དེ་དག་གིས་དབེན་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆ་དེ་རང་བཞིན་གྱི་མྱང་
འདས་ཡིན་ཏེ། སློབ་བའི་ཚེ་མྱ་ངན་དེ་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞགས་བའི་ཆ་ནས་རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་ཞེས་བྱ་ལ། མི་སློབ་བའི་ཚེ་མྱ་ངན་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ཡང་བསྒྲིབ་མི་ནུས་པས་མྱང་འདས་དངོས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོབ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་བཞིན་གྱི་མྱ་ངན་དང་དེའི་ཚིག་
ཟུར་གྱི་མྱ་ངན་དོན་མི་གཅིག་སྟེ། རང་བཞིན་སྨོས་པའི་དགོས་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། དཔེར་ན་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པའི་བཙའ་མེད་ཅེས་པས་དེའི་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པའི་བཙའ་ཡོད་པ་བཀག་ཀྱང་སྤྱིར་བཙའ་ཡོད་པ་མི་འགོག་པ་ལྟར། རང་
བཞིན་ལ་ཞུགས་པའི་མྱ་ངན་དེ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དགག་བྱ་ཡིན་ཀྱང་དེའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་མྱ་ངན་ཙམ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དགག་བྱ་དང་མེད་པ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་པའང་ཐེག་བསྡུས་སོགས་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མས་མ་བསླད་པའི་འོད་གསལ་
བར་ཁས་ལེན་ཀྱང་ངོ་བོ་དྲི་མས་བསྒྲིབ་ཚུལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་བར་དྲི་མ་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་དེ་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་སྐྱེས་བར་འདོད་པ་དེ་དབུ་མ་བས་གཞལ་ན་རང་བཞིན་བསླད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་ན་འབྲལ་མི་རུང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་

[091B] དེ་འདྲ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་སྒྲིབ་པར་རློམ་ཙམ་ཡིན་པས་སྒྲིབ་པ་དངོས་སུ་མི་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཞིང་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཡེ་མེད་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་དོ། །གནད་འདིམ་གོ་བར་རང་
བཞིན་ཤེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ལ་རེ་བས་གྲུབ་མཐའི་གཏིང་དཔོག་ག་ལ་ནུས་ཏེ། མཐར་ཐུག་ཐེག་གཅིག་དང་ཐེག་གསུམ་འདོད་པའི་རྩ་བའང་འདིས་བྱས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མས་བསླད་པ་དང་དྲལ་བ་དེ་སྐབས་འདིའི་མྱང་འདས་ཀྱི་དོན་ཡིན་
པར་ཐལ། གོང་འོག་གི་འཆན་ཚུལ་འཐད་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་གཞན་དབང་གིས་སྟོང་པ་སྟོང་ཉིད་དུ་འཆད་པ་དོལ་པོ་པ་སོགས་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། བློའི་ཤེད་མ་ཕྱེ་བ་
རྣམས་ལ་དོགས་པ་འདི་སྐྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་བདེན་པས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཕ་རོལ་པོས་ཡོངས་གྲུབ་གཞན་དབང་གིས་སྟོང་པར་བཤད་པ་ནི་ལང་གཤེགས་ལས་སྟོང་ཚུལ་བདུན་གསུམ་པའི་ཐམས་ཕྱོགས་བུམ་བས་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་དོན་གཞན་གྱི་རྟེན་བརྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་
གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། སྟོང་གྮིའང་ཡོངས་གྲུབ་རང་ལ་བྱེད་དགོས། འདིར་བཤད་པ་ནི་དྲི་མ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་ན་རང་བཞིན་དང་དེ་གཉིས་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་གང་ལ་ལྟོས་ཏེ་དབྱེ་མི་རུང་ཡིན་དགོས་པས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་
བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོར་ཡང་དྲི་མ་ལས་ཉོན་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དེ་དག་གི་སྤྲོས་པ་ཁེགས་མི་ནུས་པས། ཡེ་ཤེས་དེའི་ངོར་ལས་ཉོན་གྱི་དྲི་མ་ཡོད་པ་རང་བཞིན་གྱི་མྱ་ངན་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དགག་བྱར་བཤད་པ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་རིག་

[092A]༄༅། །ཤེས་ཀྱི་དོར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པ་རིག་དོའི་དགག་བྱར་དོལ་པོ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་ཀྱང་འདོད་དགེས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདིའི་སྟོང་གཞིར་སེམས་དེ་ཉིད་ཡོད་སྟེ། སམས་སྟེང་དུ་ཚེས་བདག་པ་བཙལ་མཐར་སྒྲུབ་ཕྱོགས་
ནས་རྙེད་རྒྱུ་ཞིག་བྱུང་ནས་སེམས་སྟེང་གི་ཆོས་བདག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྒྲིབས་པའི་དྲི་མ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟད་ཆའི་འགོག་བདེན་དེ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གནས་ལུགས་ཁོ་རང་གི་བདག་ཉིད་སློང་བྱེད་ཀྱི་
དྲི་མ་གདོད་ནས་ཟད་པ་དེ་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལས་ཕྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་འཇོག་པ་ལ་དོགས་པའང་ཆེར་མེད་ལ། སྔ་མ་ནི་ལམ་བྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ཞིང། ཆོས་ཉིད་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་བཞིག་དགོས་སྙམ་ནས་རང་
རྒྱུད་པ་སོགས་འགོག་བདེན་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བཞེད་པ་དང། སེམས་ཙམ་པས་དྲི་མ་ཟད་པ་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ཀྱང་གང་གི་ངོ་བོར་ཟད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་ནི་ནམ་ཡང་འགྱུར་ལྡོག་མེད་པས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོད་ནས་གནས་པ་དེ་ཡིན་པའི་
སྐྱོན་མེད་བར་སྨྲ་སྟེ། འདིར་ཡང་རྟག་བརྟག་པའི་དུས་དང་ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་འགག་མེད་ཅིང་ཀུན་ཉོན་དང་བྲལ་བས་རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་སུ་གསུངས་པའང། རྒྱུད་བླ་མར་རྣམ་གཞག་རྣམ་པ་བཅུའི་
ནང་ནས་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་ངོ་བོ་སྒྲིབ་བྱེད་ཡོད་མེད་ཀྱི་མིང་འདོགས་སོ་སོ་བར་བྱས་ཀྱང་རང་བཞིན་ནམ་ཡང་དྲི་མས་བསླད་པ་མེད་པས་སྔ་ཕྱིའི་དུས་ཀུན་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་གནས་པ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ། ཐེག་བསྡུས་ལས། གཞན་དུ་མི་

[092B] །ཞེས་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་སྒྲ་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དང། རྒྱན་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྟེན་ཡིན་པས་ཞེས་པ་ལྟར་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་དགོས་ཀྱི། སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་དུ་སྔ་ཕྱིའི་དུས་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་གནས་བའི་
ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པས་མདོའི་དོན་མི་རྫོགས་སོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་དྲི་མའི་བསླང་པ་མ་ཞུགས་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོག་གསལ་ཏེ།།
དྲི་མ་རྣམས་ནི་བློ་བུར་བ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་རང་བཞིན་འདི་གསལ་བ་དེ་ཆོས་ཉིད་ལ་བྱས་ནས་ནམ་མཁའ་དང་དཔེ་སྦྱར། དྲི་མ་གློ་བུར་བ་སྤྲིན་དང་དཔེ་སྦྱར་ནས་དེ་ནམ་མཁའི་ངོ་བོར་ཟད་པ་ལྟར་དྲི་མ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཟད་པར་འདོད་
པའི་ཕྱིར། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་དུ་རང་བཞིན་དྲི་མས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་བྱེད་ལ་ཐེག་བསྡུས་ཀྱི། ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་ཞེས་སོགས་དྲངས་པ་ལེའུ་དང་པོའི་ཆོས་ཉིད་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལེའུ་བཞི་པར་ཡང། ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །རྣམ་པར་དག་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན། །གཉིས་ནི་གློ་བུར་བྱུང་བ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་གཉིས་ཞེས་པ་དག་མ་དག་གཉིས་ཡིན་ལ། ཞིབ་ཆ་འགྲེལ་བཤད་དུ་གསལ། དྲི་མ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པ་
དེ་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆད་ཚུལ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས། སེམས་ལ་བདག་འཛིན་གྱི་མུན་པ་བབ་པ་དེས་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པའི་དོན་ཏེ། ཞུགས་ན་བདག་འཛིན་གྱི་འཛིན་སྟངས་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་ཇི་ལྟར་

[093A]༄༅། །ཡོད་པ་དེ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་བདག་མེད་མེད་ཅིང་བདག་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བདག་འཛིན་དེའི་ཞེན་ཚུལ་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་སུ་སོང་མ་སོང་ལ་གསུངས་པས། དེས་བཟུང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་དྲི་
མ་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པའི་དོན་དུ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་གོ་བར་ཆོས་ཉིད་དྲི་མས་བསླད་མ་བསླད་ཀྱི་དོགས་པ་འབྲེལ་མེད་སྙམ་ནས་རང་བཞིན་དེ་ལྡན་མིན་ཞིག་ཏུ་སྨྲ་བ་སོགས་མཐོང་རྒྱ་ཆུང་བས་བློ་སུ་དོག་པར་ཐད་དོ། །མདོ་ཡི་
དགོངས་པ་འགྲེལ་པའི་ཚུལ། །མདོ་རྒྱས་གཉིས་སུ་གསུངས་པ་རྣམས། །མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་གུང་བསྒྲིགས་ཏེ། །མདོ་ཙམ་གཏམ་དུ་བསྙད་པ་ཡིན། །ཆོས་དཀར་འོད་ཀྱིས་འཁྱུད་པ་པདྨའི་སྤྱན། །དབང་འབྱོར་རྒྱ་མཚོས་མི་ངོམས་རྒོད་མ་ཁ། །བཀོལ་བའི་
བསྟན་འཛིན་མཁས་པ་ཀུ་ནའི་ཚལ། ཀུན་ལ་བདུད་རྩིའི་མཆོད་ཡོན་སྦྲེངས་སམ་སྙམ།    ༈   །།གསུམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་ལ། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད། ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་
བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་ཡོད་པས། དེ་གསུམ་རེ་རེ་བཞིན་དྲི་བས་མཚམས་སྦྱར། བཤད་བྱའི་མདོ་བཀོད། མདོའི་དོན་བཤད་པ་གསུམ་གསུམ་གྱིས་གཏན་ལཱ་འབེབས་པར། ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཀུན་བཏགས་ཉིད་གང་
ཡིན་སྙམ་ན། ཞེས་པ་ནས། ཀུན་བཏགས་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཕྱི་མའི་དོན་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ཇོ་ནང་པ་ལ་འགལ་བ་སྟོན་ཚུལ། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་

[093B] དེ་ཉིད་གོང་མས། ཞེས་པ་ནས། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ལ་གསོལ་བའོ། །ཞེས་པའི་བར་བྱུང། བཤད་བྱའི་མདོ་གསུམ་ནི་དགོངས་འབྲེལ་
ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་བདག་གིས་འདི་ལྟར་འཚལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མིང་དང་
བརྡས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེའོ་ཞེའམ། འགག་གོ་ཞེའམ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྤང་བ་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་བ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མིང་དང་བརྡས་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ལགས་
པ་དེ་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ། དེ་ལ་བརྟན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་འདོགས་པར་མཛད་ལགས་སོ། །ཞེས་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་
གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ལགས་བ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དང་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་དེ་ལས་གཅིག་ཀྱང་འདོགས་པར་
མཛད་ལགས་སོ། །ཞེས་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་ཉིད་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཆོས་བདག་མ་

[094A]༄༅། །མཆིས་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་དེ་ལས་གཅིག་འདོགས་པར་
མཛད་ལགས་སོ། །ཞེས་དང་པོར་གཟུགས་ཕུང་གི་སྟེང་ནས་ཚན་གསུམ་གསུངས་ལ། དེ་ནས། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བགྱི་ལགས་སོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་
གཉིས་པོ་དག་གི་སྐྱེ་མཆེད་རེ་རེ་ལའང་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། །སྲིད་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་གི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་རེ་རེ་ལའང་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། །ཟས་བཞི་པོ་དག་གི་ཟས་རེ་རེ་ལའང་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། །ཁམས་དྲུག་དང་ཁམས་བཅོ་
བརྒྱད་པོ་དག་གི་ཁམས་རེ་རེ་ལའང་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། །ཞེས་དང། སྡུག་བདེན་ལ་གཟུགས་ཕུང་གི་སྐབས་བཞིན་རྒྱས་བར་གསུངས་པའི་མཇུག་ཏུ། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལའང་དེ་
བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བགྱི་ལགས་སོ། །བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་དང། ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་རྣམས་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་དང། དབང་པོ་རྣམས་དང། སྟོབས་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་
རྣམས་དང། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་རེ་རེ་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བགྱི་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ནས་མཐར་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཡང་གོང་བཞིན་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་སྤྱི་དོན་དང་མཐའ་དཔྱད་པ་

[094B] དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་པོ་དེའང་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལས་ལོགས་སུ་མེད་ཀྱང། དང་བའི་དགོངས་གཞིར་སྟོན་བ་ན་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྒྲས་མ་བསྟན་པ་དགག་ཕྱོགས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མིང་
གིས་བཏགས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། བར་བས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་མེད་པ་མིན་གྱི། མེད་ཚུལ་འདི་དང་འདི་འདྲ་བ་ར་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གདུལ་བྱས་གོ་བདེ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་
ན་བཏགས་ཆོས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ངེས་པ་ལ་གདགས་གཞི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ངེས་དགོས་པས་འདིར་དེ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་གསུངས་སོ། །དེའང་སྒྲ་རྟོག་གིས་སྒྲ་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། རི་བོང་རྭ་ལྟ་བུ་མེད་རྒྱུའི་ཀུན་
བཏགས་སམ་མཚན་ཉིད་ཡོངས་ཆད་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་དང། སྤྱི་མཚན་དང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་རྣམ་གྲངས་པའི་ཀུན་བཏགས་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང། འདིའི་དངོས་བསྟན་ནི་གཟུགས་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེ་ན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའམ་གྲུབ་
པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་ངོ་བོ་ལ་ཀུན་བཏགས་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་གྲུབ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་ཁྱད་པར་ལ་ཀུན་བཏགས་པ་གཉིས་སུ་མཛད་པས། ཤུགས་བསྟན་གང་ཟག་གི་
བདག་ལ་སྦྱར་ཏེ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་ཀུན་བཏགས་པ་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །སྒྲ་དོན་ཡང་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲ་རྟོག་གིས་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པ་ལ་བྱེད་ཅིང། འདིར་བསྟན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ལ་སྐྱོན་ཆགས་

[095A]༄༅། །པའི་དབང་གིས་ཟས་ལ་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བ་བཞིན་གཞི་གཞན་དབང་གི་སྟེང་དུ་ལོག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆ་ཙམ་ལ་བྱེད་དེ། དང་པོ་ནི་ཐེག་བསྡུས་ལས། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ཅིང་དམིགས་པ་གང་དང་མཚན་
མར་འཛིན་པ་དང། མངོན་བར་ཞེན་པ་གང་དང། ངག་ཀུན་ནས་སློབ་བ་གང་དང། ཐ་སྙད་གང་དང། སྒྲོ་འདོགས་པ་གང་གིས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ཅེས་སོ། །གཉིས་པའང་དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་པ་གང་གིས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་དེ་ནི་དེ་
ལ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ལས། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་བ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། ཁྱད་པར་དུ་འདིར་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་
ལྡན་གྱི་གཞན་དབང་གཞིར་བཟུང་ནས་དེར་སྒྲོ་འདོགས་ཚུལ་དང་བཅས་གསལ་བར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་བྱུང་བ་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ། དེ་ལ་འཁོར་བའི་གནས་ལུས་རྒྱུ་བཅས་ལྟ་བུ་མ་དག་པའི་གཞན་དབང། འཕགས་པའི་མཉམ་
རྗེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་ལྟ་བུ་དག་པའི་གཞན་དབང་གཉིས་ཡོད། སྒྲ་དོན་ནི་གོང་དུ་དྲངས་པའི་མདོར། འདི་ལྟར་དེ་ནི་རྐྱེན་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་པས། ཞེས་པ་ལྟར་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་
དགོས་པས་ན་གཞན་དབང་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ལ། ཡང་ཐེག་བསྡུས་སུ། སྐད་ཅིག་ལས་ལྷག་པར་བདག་ཉིད་གནས་པར་མི་ནུས་བས་ན་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་སྡོད་པའི་དབང་མེད་པར་འཇིག་དགོས་པའི་ཆ་ནས་

[095B] །སྒྲིབ་གཉིས་ཅི་རིགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་གང་ཞིག་རང་གི་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ། དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་བཀག་ཙམ་གྱི་ཡོངས་གྲུབ་
དང༑ ཆོས་བདག་བཀག་ཙམ་གྱི་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས། དེ་རེ་རེ་ལའང་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཉི་ཤུ་ཡོད། སྒྲས་བརྗོད་ཀྱི་ཕྱེ་ན། བསྒོམ་བྱའི་དོན་སྟོང་བ་ཉིད་ནི་དོན་དོན་དམ་དང། དེ་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ནི་སྒྲུབ་པ་དོན་དམ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་
དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཐོབ་བ་དོན་དམ་སྟེ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱར་བ་གསུམ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལ་སྦྱར་ཏེ་འཕགས་པའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་
ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་སུའང་མཛད་དོ། །སྒྲ་དོན་ཡང་དཔེར་ན། རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་མིག་གིས་ནམ་བལྟས་ཀྱང་དོན་དངོས་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་སྣང་བ་བཞིན། འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གཟིགས་པ་བཞིན་དག་མ་དག་སྔོན་
དང་ཕྱི་མའི་དུས་གང་གི་ཚོའང་འགྱུར་ལྡོག་མེད་པར་ཡུལ་གྱི་གནས་ལྕགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་གདོད་ནས་གྲུབ་བས་ཡོངས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ལས། མིག་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་
གྱུར་པ་མིག་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ནོར་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བ་ལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སོ་སོའི་སྒྲ་དོན་རྒྱས་བར་ཕྱེ་སྟེ་དབུས་མཐའ་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་

[096A]༄༅། །དང་ཡང་དག་མཐའ། །མཚན་མ་མེད་དང་དོན་དམ་དང། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམས་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཞེས་དང། གཞན་མིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན། །དེ་འགོག་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང། །འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་
ཕྱིར༑ ༑རྣམ་གྲངས་དོན་ཏེ་གོ་རིམ་བཞིན། །ཞེས་རིམ་བ་ལྟར། གནས་ཚུལ་དེ་ལས་གཞན་མིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་བས་ཡང་དག་པའི་མཐའ། དགག་བྱའི་མཚན་མ་འགོག་པས་མཚན་མེད། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སྤྱོད་
ཡུལ་གྱི་དོན་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ། གང་ལ་དམིགས་ཏེ་བསྒོམས་ན་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྲོ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། དབྱིངས་ཀྱི་སྐད་དོད་དྷཱ་ཏུ་ཞེས་པ་སྐབས་འདིར་རྒྱུ་ལ་བྱེད་པར་འགྲེལ་པ་ལས་གསུངས་སོ། །སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དོན་འདིར་མི་གསལ་
ཡང༑ ཀུན་བཏུས་ལས། ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སྟོང་ཐུན་ལས་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་བཏགས་པ་ལྟར་གྱིས་སྟོང་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་
ཅེས་གསུངས་ལ། དཀའ་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་སྟོང་ཐུན་དུ་གསུངས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་གཏོགས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཡོངས་གྲུབ་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་ནའང། ཡིག་ཆར་སྒྲས་ཟིན་དེ་ཉིད་རྩོམ་པ་པོའི་བཞེད་པ་
དངོས་མིན་པར་གསུངས་ཤིང། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བར། བདག་གཉིས་བརྟག་པས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་སྟེ། །ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་ཀྱང་སྟོང་ཐུན་བཞིན་གསུངས་པས། རང་ལུགས་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་དགོས་ཏེ། གོང་

[096B] དེར་མ་ཟད་མདོ་འདིར་ལན་གྱི་སྐབས་ནས་གསུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ལ་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དགོངས་གཞི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་
པའི་དེ་གསུམ་དང། བར་པའི་དགོངས་གཞི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དེ་གསུམ་སྟེ་ཚན་གཉིས་འབྱེད་དགོས། དེ་ལྟ་ན་སྐབས་འདིར་གསུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཡང་དེའི་མཚན་གཞིར་གསུངས་པ་ཡིན་པས། བདག་མེད་
གཉི་གའི་དབང་དུ་བྱས་བའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུམ་འབྱེད་དགོས་པར་འགྲུབ་ཅིང། དེ་འདོད་ན། གཞན་དབང་གང་གིས་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ཀུན་བཏགས་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་དང་ཆོས་བདག་གཉིས་ཡོད་ཅིང། བདག་དེ་གཉིས་རྣམ་པར་
བཅད་ཙམ་གྱིས་སྟོང་བ་གཉི་ག་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་དང་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་དགོས་པ་མདོ་ཚན་གསུམ་གའི་འབྲེལ་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་ཐེག་དམན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་སྒྲིབ་རྣམ་པར་དག་བྱེད་ཀྱི་དམིགས་པ་
གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་དང་པོའི་དགོངས་གཞི་དང། ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་ཤས་སྒྲིབ་རྣམ་པར་དག་བྱེད་ཀྱི་དམིགས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བར་པའི་དགོངས་གཞིར་བྱས་ཏེ་གཉི་ག་མདོ་འདིར་དངོས་ཤུགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པས། འདིར་
ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་བ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཡང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉི་གའི་བསྒོམ་བྱའི་ཡོངས་གྲུབ་མི་འྡྲའང་གཉི་ག་འདི་ནས་བཤད་བའི་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་རིགས་འདྲ་བའི་

[097A]༄༅། །དབང་གིས་མདོ་ཉིད་ལས། ཀུན་གྱི་རྣམ་དག་ལམ་ནི་གཅིག་བུ་འདི་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་བར་དག་བའང་གཅིག་སྟེ་བ་ཉིས་པ་གང་ཡང་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་འདི་ནི་འདོགས་བྱེད་ཀྱང། །སེམས་ཅན་རིགས་ནི་རྣམས་
སྣ་ཚོགས་མེད་པ་མིན། །ཞེས་ཐེག་བ་གསུམ་ཀའི་རྣམ་དག་གི་ལམ་དང་རྣམ་དག་གཅིག་བར་གསུངས་པ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་དང། ལང་གཤེགས་ལས་ཀྱང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་བ་མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་བར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉི་གའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡང་རྣམ་དག་ལམ་མཚན་ཉིད་བར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་
གཉིས་ཀྱང་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྲུབ་བོ། །དེས་ན་རྗེ་བཙུན་གྱིས། རྣམ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་གཉིས་ཞེས་གསུངས་པའང་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་བའི་ཐར་ལམ་འཛིན་སྟངས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་མདོ་དེ་དག་ཏུ་
གསུངས་པ་དེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། ཐེག་དམན་ལ་རྣམ་དག་ལམ་མཚན་ཉིད་པ་མེད་ན་རྣམ་དག་ཐར་བ་མཚན་ཉིད་པའང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་འདི་ཉིད་ལས། ཚིག་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ཀུན་བཏགས་འདོགས་
པའི་གཞི་བསྟན་ལ། ཞེས་པ་ལྟར། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་དང། ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཞེས་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བ་གསུམ་གྱིས་གཞན་དབང་དེ་ཉིད་ཀུན་བཏགས་འདོགས་པའི་གཞིར་གྱུར་

[097B] །དེ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་མཛོད་གནས་བདུན་པར། རྣམ་པ་རྣམ་པ་སྤྱོད་ཡུལ་དང། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དམིགས་ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བཏགས་པ་སྐབས་དུ་མར་འབྱུང་ཞིང། འདིར་ཡང་རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་
ལས༑ གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིའི་དམིགས་རྐྱེན་ཞེས་པ་སྣང་བའི་དམིགས་རྐྱེན་ནམ། དམིགས་རྐྱེན་བཏགས་པ་བ་ལ་འཆད་དགོས་
སོ༑ ༑ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཞེས་པ་ཀུན་བཏགས་འདོགས་གཞི་ཡིན་པས་གོ་སླལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། འདུ་བྱེད་ནི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་སྟེ་འདུ་བྱེད་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དམིགས་པའི་ཤེས་པའོ། །མཚན་མ་
ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་བ་སྟེ་དམིགས་བར་བྱ་བའི་མཚན་མའོ། །ཞེས་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་གི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེའོ། །ཞེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་
སྒོ་ནས་དེས་དགོས་པ་ལ་འཆད་ཚུལ་གཅིག་དང། མཚན་མ་ཞེས་པ་མཚན་ཉིད་ལ་བྱས་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་བ་ཙམ་ལ་བྱ་ཚུལ་གཅིག་སྟེ་གཉིས་བཀོད་ནས་ཕྱི་མ་བཟང་བར་བཤད་ཀྱང་སྔ་མ་གནད་ཆེ་
སྟེ༑ འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ་རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མ་སྟེ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་མཚན་རེ་རེ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་དེས་དགོས་ལ། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱ་དགོས་པ་ནི་མྱོང་བས་

[098A]༄༅། །འགྲུབ་པས། ལུགས་འདིར་ཡང་དེ་རང་སྤྱིའི་དོན་དུ་མི་འདོད་ཀྱང་སྣང་ཚུལ་དེ་ལྟར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདྲ་དང་མི་འདྲ་ཉིད་ཕྱིར་དང། །ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་རྣམ་འགྲེལ་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། འདྲ་བ་སྟེ་རང་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་
བའི་ཤེས་པ་ལ་ཐུན་མོང་བར་སྣང་བ་དང། མི་འདྲ་བ་སྟེ་རང་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་དང། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་ཡོད་པ་ན། །བློ་ནི་ཡོད་དང་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་
རྩ་འགྲེལ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། གཞན་དབང་ལ་ཁྱད་པར་གསུམ་ཡོད་དེ། ཕྱི་རོལ་མེད་པར་འབྱུང་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང། དོན་དམ་པར་སྤྲོས་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ། །
ཞེས་པ་ལྟར། སེམས་ཙམ་པས་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་འདོད་ཚུལ་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ་འཇུག་པ་ལས། ཕྱི་རོལ་གཟུང་བ་མེད་པར་འབྱུང་འགྱུར་ལ། །ཡོད་དང་སྤྲོས་ཀུན་ཡུལ་མིན་རང་བཞིན་ཡོད། །ཅེས་ཁྱད་པར་གསུམ་སྦྱར་བ་དང་ཅུང་ཟད་
མི་འདྲ་བའང་གནད་མཚུངས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་མེད་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་གླང་པོ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་གི་སྣང་ཆ་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་འབྱུང་ཚུལ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་གཉིས་ཀར་འབྲེལ་ལོ། །རང་ངོས་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་
རྣམ་པ་གཏོད་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ལུགས་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མར་འཇོག་ཚུལ་གཉི་ག་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། དང་པོས་གང་གི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང། གཉིས་པས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གདགས་གཞི་དང། གསུམ་

[098B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་གནང་གཅིག་སྟེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྫུན་པ་
ཡིན་གྱི། དོན་དམ་བ་མ་ནོར་བ་དེ་དེའི་ཡུལ་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དགོངས་བ་རབ་གསལ་ལས། དོན་དམ་པར་སྒྲ་རྟོག་གི་སྤྲོས་བ་ཀུན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་མིན་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཡོད་དེ། ཕྱི་ནང་གི་མངོན་བར་བརྗོད་པ་ནི་དངོས་སུ་ན་
བརྟག་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལ་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དང་ཉི་ཤུར་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཙོ་བོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསྒོམ་
བྱ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྲིད་ཞི་གཉི་གའི་མཐའ་འགོག་པ་དང་ཆོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་སྒྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དབུས་མཐའ་ལས། ཟ་བ་བཟའ་དང་དེ་ཡི་ལུས། །གནས་ཀྱི་གཞི་ནི་སྟོང་བ་ཉིད། །དེ་ཡང་གང་གིས་ཇི་ལྟར་མཐོང། །གང་ཕྱིར་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཕན་བྱའི་ཕྱིར། །འཁོར་བ་གཏང་བར་མི་
བྱའི་ཕྱིར། །དགེ་བ་མི་ཟད་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རིགས་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་བྱའི་ཕྱིར། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་དག་བྱའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། ཅེས་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་སྤྱད་བྱ་སྤྱོད་པའི་

[099A]༄༅། །རྟེན་དེའི་ཞིང་རྣམས་ལ་ནང་ཕྱི་གཉི་ག་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་བཞི་དང། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དོན་དམ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་དགེ་བ་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་འདུས་
བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་ཉིད་གཉིས་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཐུན་མོང་དུ་སྦྱར་རུང་ཡང། མཐའ་ལས་འདས་པས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ། ཐོན་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པས་འཁོར་བ་མི་འདོར་བའི་རང་བཞིན། དོར་བ་མེད་བས་ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེའང་གཞན་
ཡལ་བར་མི་འདོར་བ། རང་བཞིན་སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སྦྱོང་བ། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་དཔེ་སྒྲུབ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་
རྣམས་བྱང་སེམས་མ་གཏོགས་པ་ལ་མི་འབྲེལ་ཞིང། འདིའི་མཇུག་ཏུའང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། དང་པོ་ནས་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་ན་རྗེས་སུ་བདག་མེད་བསྒོམ་པའི་
ལག་རྗེས་ལ་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ཡང་དང་པོ་ནས་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་མ་ཟིན་ན་བདག་མེད་བསྒོམས་ཀྱང་དེ་འདྲ་འོང་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སོགས་བསྒོམས་པས་སྲིད་མཐའ་ཁེགས་བྱེད་དུ་འྒྲོའང། ཉན་
རང་གིས་དེ་བསྒོམས་པ་སྲིད་མཐའ་ཁེགས་བྱེད་དུ་མི་འགྲོ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་བཅུ་བཞི་པོ་དེ་དབྱེ་ཚེས་སུ་བྱས་ནས་དེའི་དབྱེ་གཞི་ལ་བདག་མེད་གཉི་ག་འཛེག་དགོས་པ་གང་ཞིག་

[099B] འདིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཟུར་དུ་གསུངས་པ་དགོས་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུས་མཐའ་ལས། གང་ཟག་དག་
ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །དངོས་པོ་མེད་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་དངོས་མེད་པའི་དངོས་ཡོད་པ། །དེ་ནི་དེ་ལས་སྟོང་ཉིད་གཞན། །ཞེས་དང། འགྲེལ་བཤད་ལས། ཟབ་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་
ཟག་དང་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟུར་ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ། དབྱེ་གཞི་བདག་མེད་གཉིས་དང་དབྱེ་ཆོས་སྟོང་ཉིད་བཅུ་བཞི་པོ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་དགག་བྱ་བཀག་ཙམ་དུ་འཇོག་དགོས་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་
མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཡང་དེ་དགག་བྱའི་དངོས་བོ་མེད་ཙམ་ལ་བཞག་པ་ན་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་རམ་སྙམ་པ་ལ་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་དེ་ཉིད་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་ཡོད་པར་གོ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོད་པ་
ཉིད་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་བཤད་ལས། གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་གོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་
པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བོད་སྔ་མ་མང་པོས་དབུ་མ་པའི་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དང། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་བཅུ་བྮིའམ་བཅུ་བདུན་དུ་གྲངས་ངེས་པར་འདོད་པའང་མི་འཐད་དེ། སྔ་མ་དབུས་མཐའི་ཚིག་

[100A]༄༅། །ཟིན་ཙམ་ལ་འཁྲུལ་བར་སྣ་ཡང་དེ་བཅུ་བཞིའི་སྟེང་དུ་ཐ་མ་གཉིས་བསྣན་པས་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བ་དབུས་མཐའ་རང་ལས་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང། དབྱིག་འགྲེལ་གྱིས་ཀྱང། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བྲོ་
འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མའི་བློ་རྩེ་དགོངས་འགྲེལ་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་མཚན་མ་བཅུའི་གཉེན་པོ་སྟོང་ཉིད་བཅུ་བདུན་དུ་གསུངས་པ་དེ་ལ་བསམ་པར་སྣང་གང་ཤེར་མདོ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་གྲངས་ངེས་ཀྱང་མི་འདོད་བམ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། བློ་བརྟན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས། ནང་སྟོང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟོང་བ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
འདི་དག་གིས་ཀྱང་ལུགས་འདིར་བདག་མེད་གཉི་ག་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་གོ་ནུས་ལ། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགའ་ཞིག་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཅིང་ད་དུང་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱིས་ཀྱི་ཊཱིཀ་བྱེད་ཕལ་མོ་ཆེ་ན་རེ། སྐབས་འདིར་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུམ་སྦྱོར་དགོས་པ་དང། དེའི་ནང་གི་ཆོས་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གཞི་གཞན་དབང་ལ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་གཞན་དབང་མཚན་ཉིད་པ་ཞིག་དགོས་པར་གསུངས་ལ། འདུས་
མ་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་དེ་གསུམ་ཚང་བས། དེ་དག་འཛིན་པའི་ཚད་མ་རྣམས་དེ་དང་དེའི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་ལ་འཇོག་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་དཔྱོད་པའི་གཞི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་

[100B] དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གཞལ་བྱ། །ཡོད་མད་ཉིད་དུ་དཔྱོད་རྣམས་ཀྱིས། །དོན་བྱད་ལས་འགྲུབ་
ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་པའི་ཐད་དུ་འདི་ཉིད་ལས། ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དཔྱོད་པས་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཆོས་ཅན་མེད་ན་ཆོས་ཉིད་ཡན་གར་བར་གནས་པའི་མཐུ་མེད་
པས༑ གཞན་དབང་གི་རྟེན་འགྲེལ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་ན་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱང་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་ལུགས་སྔ་མས་ཀྱང་སྨྲ་ལ། ཞེས་དང། རྩ་ཤེས་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རྟེན་རྫུན་པས་བྱེད་པ་འགལ་
བའི་ཕྱིར། ཚུལ་འདི་ལ་དབུ་སེམས་གཉི་ག་མཐུན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཆོས་རང་རང་དང། རང་འཛིན་ཚད་མ་དང། དེ་ཉམས་མྱོང་གི་རང་རིག་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་པས་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འདུས་མ་
བྱས་སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱང་མི་འགལ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དང་པོ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དོན་ཁྱོད་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་དོན་སྤྱིར་གཞལ་བྱ་ཙམ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་མི་དགོས་ཀྱང། རྟོག་བཏགས་ཙམ་མིན་པའི་གཞལ་བྱ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་
དགོས་ཞེས་པ་ཡིན་པས། དེའི་རིགས་པ་ཆོས་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དམིགས་པ་ལ་སྦྱོར་ནའང་ཆོས་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་དམིགས་པ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་དགོས་ཀྱང། རྟོག་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་ངོས་ནས་དེའི་

[101A]༄༅། །དམིགས་པར་འགྲོ་བ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་གོ་བཟློག་ནམ་གཞལ་བྱ་ཙམ་དང་ཆོས་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དམིགས་པ་ཙམ་ལའང་རང་མཚན་དགོས་ཞེས་བཤད་པ་
ནི་གཞུང་དོན་ལ་ཞིབ་ཏུ་མ་བརྟགས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། བློས་བཏགས་མིན་པའི་གཞལ་བྱ་ནི་རང་མཚན་གཅིག་པུའོ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། རང་སྤྱི་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དོན་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་གཞལ་བྱ་རང་གི་
མཚན་ཉིད་གཅིག་བུ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་མེད་ཉིད་དུ་དཔྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱ་བའི་ནུས་པ་རང་སྤྱི་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་རང་མཚན་དེ་ཁོ་ན་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། ཐར་ལམ་
གསལ་བྱེད་ལས། དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཡོད་མེད་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་རྟོག་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དོན་བྱ་བ་ནི་རང་མཚན་གཅིག་པུ་དེ་ལས་འགྲུབ་པས། ཞེས་དང། གཞལ་བྱ་ཡིན་ན་རང་མཚན་ཡིན་པས་ཁྱབ་བ་གཞུང་འདིས་
བསྟན་པར་འདོད་པ་ཞིབ་ཏུམ་བརྟག་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་འགྲེལ་གུང་མ་བསྒྲིགས་པར་དྲངས་ན་འདི་འདྲ་ཡོད་དོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ལུང་རླངས་པའང་སྤྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རིག་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་པའི་
དགག་བྱའི་དོན་དམ་དེར་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་གཉི་ག་ཡོད་མེད་མཚུངས་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་པ། གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དཔྱོད་པའི་དོན་དམ་དུ་ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །རྩ་ཤེས་ཊཱིཀ་ཆེན་གྱི་ལུང་དོན་ཡང་ཆོས་ཉིད་རང་

[101B] རང་ངོས་ནས་གྲུབ་གྲུབ་ལྟར་སྣང་ཡང་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་གིས་མི་ཆོག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར་ལུང་འདིའི་དོན་དམ་ཡང་ལུགས་རང་རང་གི་དགག་བྱའི་
དོན་དམ་ལ་སྦྱར་བ་མཁས་པ་སྔ་མའི་བཤད་པ་བཀོད་བ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེའི་འཕྲོར། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལ་དེའི་རྟེན་གཞན་དབང་བདེན་པར་གྲུབ་དགོས་པར་མཐོང་ནས་གཞན་དབང་
བདེན་པར་གྲུབ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་སེམས་ཙམ་པའང་རང་ལུགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་དོན་དམ་དེར་གྲུབ་པ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉི་གའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མཐུན་བཞག་པའི་དབང་གིས་ལྷས་སྦྱིན་འཛིན་པའི་རྣམ་
མཁྱེན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ལྷས་སྦྱིན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པས། ལུགས་འདིར་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའང་འཇོག་དགའ་ཞེས་པཎ་ཆེན་བསོད་གྲགས་ཀྱིས་གསུངས་ལ། སྒོམ་བདེའི་ཡིག་ཆར། དེ་འཛིན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་
གྱི་ཆོས་ཉིད་ལྷས་སྦྱིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་མིན་ཡང། ལྷས་སྦྱིན་དང་དེ་འཛིན་རྣམ་མཁྱེན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་གཉི་གའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འབྱུང་ངོ། །གཉིས་ཀས་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་ཕྱིར་གཉིས་སྟོང་གང་
ཡིན་པ༑ ༑དེ་ནི་དེ་ཡིའང་དེ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འང་སྒྲའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས་ཀྱང། གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། གཉིས་

[102A]༄༅། །མེད་ཀྱི་ཤེས་པར་མ་ཟད་གཉིས་སྣང་དེ་ཡིའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཞེས་འབྱུང་བས། གཉིས་སྣང་ཞེས་པ་གཟུང་བྱ་ལ་བྱེད་དགོས་ཤིང། དེ་ལྟར་ན་གཟུང་འཛིན་གཉི་གའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མཐུན་བཞག་པར་
འདུག་སྙམ་པ་སྐྱེའང། དེའི་དོན་འཆད་ཚུལ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཟུང་འཛིན་གཉི་གའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་བཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་དོན་མིན་གྱི། གཟུང་འཛིན་གཉི་གའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཚུལ་མཐུན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
རྩ་ཤར་བ་བྱེད་ཉེར་ལྔ་པར། མྱ་ངན་འདས་མཐའ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འཁོར་བའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་ཚིག་ཟིན་ལ་མྱང་འདས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་དེ་འཁོར་བའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང། དེའི་དོན་འཆད་པའི་ཚེ་རིགས་པའི་རྒྱ་
མཚོ་ལས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁོར་བའི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་འཁོར་འདས་གཉིས་དགག་བྱའི་བདག་གིས་སྟོང་ཚུལ་འདྲ་བའི་
དོན་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཕྱི་ཡུལ་དང་ནང་གི་ཤེས་པ་གཉི་ག་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་མཉམ་ཡིན་པས། གཉིས་སྟོང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་གཉི་གའི་སྟེང་དུ་གནས་ཚུལ་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
གོང་དུ། དེ་ཕྱིར་དོན་དང་ཤེས་པ་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གཟུང་བྱ་དང། ཡོངས་གཅོད་ནང་ཡིན་ཕྱི་རོལ་ལྟར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཛིན་པ་རྫས་གཞན་བཀག་ནས། དེའི་དོན་བསྡུར། དེ་ལ་གཅིག་ནི་མེད་པས་ཀྱང། །གཉིས་ཀའང་

[102B] །དེ་ཕྱིར་གཉིས་སྟོང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དེ་ཡིའང་དེ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ལྷས་སྦྱིན་དང་དེ་འཛིན་རྣམ་མཁྱེན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་གཉི་གའི་སྟོང་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ནི་རྩོང་བ་གཞི་མེད་
ཡིན་ཏེ། དེ་འདའི་སྟོང་པ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་ནའང་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་གང་ཟག་གི་སེམས་དང་རྫས་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲོ་བར་བསྒྲུབ་པ་ལ་རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་ཟུར་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་དོ།།
དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་དང་ལྷས་སྦྱིན་གཉི་གའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་གཉི་གའི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་འགལ་བམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་གཉི་གའི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཡིན་ན་གང་དྲན་དྲན་
ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་སྒྲ་སྦྱར་ཏེ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཀྱི་ལན་འདེབས། ཡང་དེ་གཉི་གའི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ན་གང་དྲན་དྲན་ཡིན་དགོས་བར་ཐལ། །དེ་གཉི་གའི་སྟོང་ཉིད་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་
སྐྱོན་ཅན་གྱི་ལན་འདེབས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་གཉི་ག་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བས་སྟོང་པ་དེ་དེ་གཉི་གའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེ་གཉི་གའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་བར་ཐལ། དེ་གཉི་
གའི་སྟེང་གི་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིག་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་བར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གི་གཞུལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་

[103A]༄༅། །རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉི་ག་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་གཉི་གའི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་འགལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉི་གའི་
སྟེང་གི་ཡོངས་གྲུབ་འགལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉི་གའི་སྟེང་གི་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དབུ་སེམས་སུའི་ལུགས་ལའང་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་གྱི་
སྟེང་དུ་དགག་བྱ་ཆོས་བདག་འགོག་པའི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་འཇོག་ཚུལ་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོན་ཀ་བུམ་གཉི་གའི་རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉི་གའི་ཆོས་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་
ཁས༑ འདོད་ན། དེ་གཉི་གའི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དག་རེ་རེ་ནས་མཚོན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དོན་གྱིས་ཁས། འདོད་ན། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་ནམ་
མཁའི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་ལ་དེ་འཛིན་ཚད་མ་སོགས་ནམ་མཁའ་ལས་དོན་གཞན་ཞིག་བཞག་པ་འབྲེལ་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་སྟེང་དུ་མཚན་ཉིད་གསུམ་སྦྱར་བའི་དགོས་པ་དེའི་སྟེང་གི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་འགོག་པ་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཏན་ལ་
འབེབས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་པས། དེ་ལ་མེད་མི་རུང་དུ་ནམ་མཁའ་ཁོ་རང་གཞིར་བཟུང་བ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནོད་འཇོམས་མཁན་པོ་འགོག་པའི་སྐབས་སུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དང་དབུ་མ་པ་སུའི་ལུགས་ལའང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ཡོངས་གྲུབ་གཏན་

[103B] དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་སྤྲུལ་དུ་བཟུང་ནས་སྐྲག་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་ན་ཐག་བ་སྟོང་གཞིར་གཟུང་ནས་དེ་
སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་དགོས་པ་ལྟར། གངུལ་བདག་ཏུ་གཟུང་བའི་གཞི་གཞན་དབང་དེ་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་ལྟར་གྱི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་བདག་གིས་སྟོང་བ་ཡོངས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་སྟོང་ཚུལ་དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་ན་བདག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བ་ཡིན་
གྱི༑ སྟོང་གཞི་དང་སྟོང་ཚུལ་གཞན་ཞིག་བྱས་ན་འདྲེ་ཤར་སྒོ་དང་གླུད་ནུབ་སྒོའི་དཔེ་ལྟར་གནད་དུ་མི་འགྲོ་ཚུལ་གསུངས་པ་དང་དངོས་སུ་འགལ་ཞིང། དེར་མ་ཟད་གཟུགས་ཕུང་ལ་སྦྱོར་ནས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུངས་པའི་ཚེ་ཁོ་རང་གཞན་དབང་བྱས་ཏེ་
དེའི་སྟེང་དུ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་ཀུན་བཏགས་ཚུལ། དེས་སྟོང་བ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་ཚུལ་བཅས་རྒྱས་པར་གསུངས་ཏེ། ཕུང་པོ་གཞན་བཞི་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སྡེ་ཚན་བདུན་གྱི་པར་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུམ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བྱེད་དགོས་པར་
འོད་རང་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་གསུངས་ཤིང། འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང་གདགས་གཞི་སྔར་བཞིན་ལ་ཞེས་ཡང་ཡང་གསུངས་བཞིན་དུ་གདགས་གཞིའི་གཞན་དབང་འཇོག་ཚུལ་གཟུགས་ཕུད་དང་སྡུག་བདེན་སོགས་ཀྱི་ཚེ་དངོས་སུ་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་འཇོག་པར་
ལོགས་ཤིག་ནས་བཙལ་བ་མདོ་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ཀ་དང་འགལ་ཚུལ་སོགས་ཡིག་ཆ་ལྟར་རོ། །ཡང་གཟུགས་དང་གཟུགས་འཛིན་ཚད་མའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཟུགས་ཕྱི་དོན་གྱི་བེམ་པོར་མ་གྲུབ་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་

[104A]༄༅། །གཟུགས་འཛིན་ཚད་མ་ཕྱི་དོན་གྱི་བེམ་པོར་མ་གྲུབ་བ་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་མདོ་སྡེབས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་དེ་ཤེས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྣམ་ཤེས་བེམ་
བོའི་རང་བཞིན་ལས། །ལྡོག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་མདོ་ལས། གབུགས་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ན་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་པར་ལྟག་ལ་འགྱུར། ཞེས་དང། རྩ་ཤེས་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་
མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལ་དེའི་རྟེན་གཞན་དབང་བདེན་བར་གྲུབ་དགོས་པར་མཐོང་ནས། ཞེས་པའི་དོན་དུ་བསམ་སྟེ་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་གྲུབ་ཡིན་ཕྱིན་དེའི་སྟོང་གྮིའང་བདེན་པར་གྲུབ་དགོས་ཟེར་ན། ནམ་མཁའི་
སྟོང་ཉིད་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའམ་ནམ་མཁའ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་ཚུལ་དང། བུམ་འཛིན་རྟོག་པའི་ཆོས་ཉིད་བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན་བུམ་པ་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་བུམ་འཛིན་རྟོགས་པའང་མེད་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱང་ཡིག་ཆར་
གསལ་བ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་ནམ་མཁའི་གཞན་དབང་ལ་ནམ་མཁའ་རང་ཉིང་འཇོག་དགོས་པར་ཐལ། རྣམ་བརྟགས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་ནམ་མཁའ་རང་ཉིད་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་ཕུང་གི་སྟེང་དུ་རྣམ་བརྟགས་ཀྱི་
གཟུགས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་རྣམ་བརྟགས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་གཟུགས་རང་ཉིད་བཞག་སྟེ། སྟོང་གཞི་རྣམ་བརྟགས་ཀྱི་གཟུགས་དེ་ཉིད་དགག་བྱ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་

[104B]གཟུགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་དེ་གསུམ་འཇོག་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་སྦྱོར་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དབྱིག་
གཉེན་གྱི་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བར། གཟུགས་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་བཏགས་བའི་གཟུགས་ནི་གང་གཟུགས་ཀྱིས་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་བཏགས་པའི་གཟུགས་ནི་གང་གཟུགས་ཀྱི་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དེ་
ལ་གཟུགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་གང་གཟུགས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་འདིས་རྣམ་བརྟགས་ཀྱི་སྒྲ་དོན་
བསྟན་པར་བློ་བརྟན་བྱིས་བཤད་པས། གཟུགས་ཀྱི་བྱ་སྙད་གང་ལ་འདོགས་པའམ་གང་ལ་འདི་ནི་གཟུགས་སོ་སྙམ་དུ་འཛིན་རྒྱུའི་མཚན་གཞི་དེ་ཉིད་དགོས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་
ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆོད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང། བློ་བརྟན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས། གཟུགས་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་བསྡུས་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་
རྣམས་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ལའང་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་

[105A]༄༅། །རྣམས་དང། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང། དབང་པོ་རནྨྶ་དང། དུས་གསུམ་དང། བདེན་བ་བཞི་དང། ཐེག་པ་གསུམ་དང། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་ཏེ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང། ཁམས་ལ་
སོགས་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་བཏགས་པ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལས་ཀྱང། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་བ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་
དབྱེ་བ་དང། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ཞེས་བ་ནས། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དེ་
དག་ཉིད་དོ། །ཞེས་དེའི་སྟེང་གི་རྣམ་བརྟགས་སམ་གཞན་དབང་ལ་དེ་དག་རང་རང་ཁོ་ན་འཇོག་པར་གསུང་གི་གཞན་ཞིག་བཙལ་ནས་འཇོག་བར་མ་གསུངས་སོ། །ཡིག་ཆ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་ཁྱད་པར་
དེ་གསུམ་འདྲ་བར་སྦྱོར་དགོས་ན་མཚོན་བྱའི་སྟེང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལའང་རྣམ་བརྟགས་ཀྱི་མཚོན་བྱ། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མཚོན་བྱ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚོན་ཆ་གསུམ་དུ་འཇོག་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཀུན་བཏགས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་
མཚན་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་འཕང་བ་ནི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མཚོན་བྱ་ཞེས་པ་མཚོན་བྱའི་ཀུན་བཏགས་ལ་བྱེད་ཀྱི། ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་དུ་བྱས་ནས་དེའི་མཚོན་བྱ་བཞག་

[105B] དེར་ཐལ། རྗོད་བྱེད་རྣམས་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལྟར་ན་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ། ཀུན་བཏགས་ཆོས་ཉིད་གཉིས་ལ་གཟུགས་
ཤིག་འཇོག་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དབྱིག་འགྲེལ་སྔར་དྲངས་པ་དང། ཉི་ཁྲི་ལས་ཀྱང། བྱམས་པ། གཟུགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་བཏགས་པའི་གཟུགས་དང། རྣམ་པར་བཏགས་
པའི་གཟུགས་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱི་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་འདུས་བྱས་རེ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདི་ཉིད་ལས། ཆོས་ཅན་འདུས་བྱས་ལ་
ཆོས་ཀྱི་བདག་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད་དགག་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཇོ་ནང་བས་ཆོས་ཅན་ལ་སྟོང་ཉིད་བཞག་ནས་དེ་གང་གིས་
སྟོང་ན་འདུས་བྱོས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཚུར་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བཤད་པ་མདོའི་དོན་མིན་གྱི། འདུས་བྱས་ཆོས་ཅན་ལ་བཞག་ནས་དེ་དགག་བྱ་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་ཕར་འཇོག་པ་མདོའི་དོན་དུ་གསལ་ཞེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེས་ན་འདུས་བྱས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བའི་དགོས་པའང་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་འབྱུང་གིས་གཙོ་ཆེ་བར་དགོངས་པར་གསུངས་པའང་རུང་མོད། གཙོ་བོ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མས་འདུས་བྱས་རྣམས་གང་གིས་སྟོང་རྒྱུའི་དགག་བྱ་ལ་བཞག་པ་དེ་བཟློག་

[106A]༄༅། །ནས་འདུས་བྱས་སྟོང་གཞིར་བྱས་ཏེ་དགག་བྱ་ལ་ཀུན་བཏགས་ཤིག་འཇོག་དགོས་ཞེས་པ་ཡིན་པས་ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་བ་བརྗོད་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ལུང་འདིས་ཀྱང་ཡོངས་གྲུབ་ལ་ཆོས་
ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་དགོས་བར་བསྟན་ཟར་བ་ནི་མ་བརྟགས་པ་སྟེ། འདིར་གོང་འོག་གཉི་གར་ཆོས་ཀྱི་ཞེས་སྨོས་བས་ཆོས་བདག་བཀག་ཙམ་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བཤད་པའི་ཤུགས་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་བཀག་
ཙམ་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་ལྷག་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། ཡོངས་གྲུབ་ཙམ་ལ་ཆོས་བདག་བཀག་པ་དགོས་པར་སྟོན་པའི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཉིད་ལས། ཆོས་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་
བདག་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་བ་གང་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་སྒྲིབ་བ་དག་པར་འགྱུར་བདེ་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་ངོས་བཟུང་ངོ། །ཞེས་པའི་ལུང་འདིས་ཡོངས་གྲུབ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཁོ་ན་འཇོག་པར་བསྟན་ཞེས་སྨྲ་
བའང་མ་བརྟགས་བ་སྟེ། དེ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་ཚིག་དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་བར་གསལ་ལ། ཐེག་ཆེན་སློབ་པའི་བསྒོམ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དེ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པ་ལ། གང་ལ་
དམིགས་ནས་བསྒོམ་པས་སྒྲིབ་པ་དག་པར་འགྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཐེག་དམན་རྣམས་གང་ལ་དམིགས་ནས་བསྔོམས་པས་སྒྲིབ་བདག་པར་འགྱུར་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དེའང་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་སྒྲུབ་ནུས་བའི་

[106B] །ཡང་ཁ་ཅིག་བདག་གཉིས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་གྲུབ་བས་སྟོང་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། ཆོས་བདག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་གྲུབ་པས་སྟོང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་
ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སོགས་སུ་འཇོག་རིགས་པར་ཐལ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་གང་ཟག་ག་བདག་དང་ཆོས་བདག་གཉིས་སུ་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་སྒོ་བཏགས་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པས་སྟོང་བའི་དེ་བཞིན་
ཉིད་དེ་ལོངས་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། གོ་ཐོབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་ན། བློ་དེས་ཡོངས་གྲུབ་རྟོགས་ན་བདག་མེད་གཉི་ག་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཡོངས་
གྲུབ་རྟོགས་ན་བདག་འཛིན་གཉིགས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་གྲུབ་པས་སྟོང་བརྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདག་འཛིན་གཉིགས་
སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡིན་བར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉན་ཐོས་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཆོས་ཅན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡོངས་གྲུབ་

[107A]༄༅། །ཡིན་པར་ཐལ། གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཆོས་ཡིན་ན་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་
ཆོས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། སོགས་སྤྲོ་སླ། ཁོ་ན་རེ། སྟོང་ཉིད་ཡིན་ན་ཁྱོད་ལ་སྟོང་གཞི་འདུས་བྱས་ཤིག་ཡོད་དགོས་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་དུ་མ་ཟད་འདུས་མ་བྱས་གང་ཡིན་ཀྱང་རང་འདོག་པའི་གཞིར་འདུ་བྱས་རེ་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་རྟགས་གྲུབ་
སྟེ། རྩ་ཤེ་ལས། གང་ཞིག་བརྟེན་ནས་མ་ཡིན་པའི། །དངོས་མེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས། འོན་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའི་ཤེས་བྱ་ཡིན་མིན་དཔྱོད་པའི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་ཇི་ལྟར་རུ་བཞེན། དེ་ལ་ཐོག་མར་འདུས་མ་བྱས་
ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསལ་ནས་དེ་སྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་ལ། དེའང་མིག་ཤེས་ལ་སྣང་བའི་བར་གྱི་སྣང་བ་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་ཀྱི་གཟུགས་འདི་མངོན་སུམ་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་གཞིར་བཟུང་ནས། དེར་ཐོགས་པའི་རེག་བྱ་ཡོད་མེད་དཔྱད་
ནས་ཐོགས་པའི་རིག་བྱས་སྟོང་པར་ངེས་པ་ན་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེར་ཡང་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་གཞི་དང་ཡོད་མེད་དང་དཔྱོད་པའི་ཆོས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་ཞེན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་དགོངས་འགྲེལ་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་ཞེས་པའི་དོན། ཡིག་ཆར། མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་གང་གི་མེད་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཞེན། ཀུན་པོ་བཏགས་ཁོ་ནའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བྱ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་

[107B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞས་པའི་དོན་དུ་བསམ་སྟེ། མ་མཆིས་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གྱི་དང་པོའི་མེད་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་དང། གཉིས་པའི་མེད་
རྒྱུའི་སྐྱེ་བ་དོ་བོ་ཉིད་དང། གསུམ་པའི་མེད་རྒྱུའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། མི་འཐད་བར་ཐལ། ཡིག་ཚའི་དགོངས་བསྐབས་ཐོབ་གོ་རྩ་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིའི་མ་མཆིས་རྒྱུའི་ངོ་
བོ་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་པའི་མེད་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལང་ཡོངས་ཀྱང། དེ་ཡོངས་གྲུབ་ངོས་བཟུང་བའི་ཞར་བྱུང་ཙམ་ཡིན་ལ། དགག་བྱ་ངོས་བཟུང་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་བ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་གཙོ་བོར་བྱས་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལྟར་ན་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་པའི་མེད་རྒྱུལ་ཆོས་བདག་གི་ཡོང་བར་ཐལ། ཁོ་ནའི་སྒྲས་དེ་བཀག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་མི་ཡོང་བར་ཐལ་ལོ་
ཇོ་ནང་པ་ལ་སྐྱོན་སྟོན་མཚམས་ཀྱི་གནད་ཀྱང་འདི་ན་ཡོད་དེ། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་བཞིག་བཞག་པ་དེ་ཤེར་མདོའི་སྐབས་སུ་སྟོང་གཞིང་བཟུང་ནས་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་ཞེས་སྒྲུབ་བ་མི་རུང་བས། དེ་ལ་ཤེར་མདོས་སྟོ་པ་ཉིད་
བདེན་མེད་དུ་བསྟན་བར་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་འདི་ལྟར། ཤེར་མདོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་བདེན་མེད་དུ་བཤད་པར་ཐལ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དགག་བྱའི་བདག་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་དེ་བདེན་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁྱབ་བ་ཡོད་བར་ཐལ་

[108A]༄༅། །སྟོང་ཉིད་ལ་དགག་བྱ་དེ་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དབག་གཅིག་དགོས་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་དགོས་པ་ཇོ་ནང་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ངེས་དོན་མཐར་ཐུབ་ཏུ་འདོད་རྒྱུའི་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་སྐབས་སུ། ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནས་ངོ་པོ་ཉིད་མ་
མཆིས་པ་ཉིད་ཆོས་ལ་བདག་མ་མཆིས་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོག་དགོས་སོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ངོ་བ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་ཞེས་པ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གྱི་མེད་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་
ནང་ནས་གཅིག་ཁོ་ནའི་ངོ་བོར་མ་མཚིས་པའམ་བཀག་ཙམ་ལམ་སྦྱར་བར། མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་བྱས་པའི་ནང་གི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་པུ་བཀག་ཙམ་ལ་འཇོག་གི་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་ཀྱ་ངོ་བོ་བཀག་
པ་ལ་མི་འཇོག་ཅེས་ཁོ་ནའི་སྒྲས་མཚན་ཉིད་གཞན་གཉིས་གཅོད་པའི་དོན་དུ་སྦྱོར་རུང་སྟེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེར་མ་གྲུབ་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་དེ་
ཁོ་ནས་ཞེས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གོང་དུ་སྨོས་བ་ལ་གསུངས་ནས་ཁོ་ནས་ཞེས་པས་ནི་གཞན་གཅོད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལ་མི་བྱེད་ཀྱི། ཀུན་བཏགས་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་མེད་ལ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་ཅེས་བའི་དོན་ནོ། །
ཞེས་དང། མདོ་འདིས་སྟོང་ཚུལ་བསྟན་པ་ངེས་དོན་དུ་འདོད་བ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་མ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བོ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་བ་ཡོངས་ཟུང་ཏུ་འདོད་བའང་འགལ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་འདི་ཉིད་ལས། སྡུག་བདེན་ལ་ནི་གདགས་གཞི་

[108B] གཞན་དབང་སྦར་བཞིན་དང་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱང་སྔར་དང་འདྲ་ལ་ངོ་བོ་ཉི་བདེ་ཁོ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་བ་
ཞེས་གསུངས་ཤིང། དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ལྷག་མ་ལའང་སྦྱར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའང་ཇོ་ནང་པའི་འདོད་ཚུལ་དེ་ལ་ལུང་འགལ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གོང་གི་གཟུགས་ཕུང་དང་འདིར་སྡུག་བདེན་གྱི་སྟེང་དུ་ཡོངས་གྲུབ་འཇོག་ཚུལ་མདོ་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཡང་
མི་འདྲ་བ་མེད་པས་ཡོངས་གྲུབ་སྔར་དང་འདྲ་ཞེས་པས་ཆོག་མོད་ཀྱང། དེའི་སྟེང་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་བ་ཞེས་གསུངས་ཞེས་བསྣན་བའི་དགོས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་ཆོས་ལ་ཆ་ཕྱེ་ནས་ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་
སྟོང་པ་དང་ཆོས་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོབས་ཞེས་བཤད་ཀྱང། མདོ་ལས་གོང་འགོག་དང་དུ་འང་ཁྱད་མ་ཕེ་བར་གཟུགས་ཕུང་ནས་འདིའི་བར་ཐམས་ཅད་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་པ་དང། ཁྱད་
པར་འདིའི་མཇུག་དེ་མ་ཐག་འགོག་ལམ་གཉིས་ཀྱང་སྨོས་པར་འགྱུར་བས་ཀུན་བྱང་གང་ལའང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ཁྱད་མེད་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་མི་འཁྱུག་བའི་གཟེར་བཏབ་པ་ཡིན་པར་དགོངས་ནས་རྗེ་བླ་མས་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་གསུངས་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། འདིར་མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུམ་སྦྱར་བར་གསུངས་སོ་ཞེས་པ་འབྲེལ་མེད་པར་ཐལ། གསུམ་གསུམ་སྦྱོར་མཁན་མདོ་ཡིན་པ་གང་ཞིག། དེ་ལྟར་ན་གསུངས་སོ་ཞེས་པ་མདོ་ལས་གཞན་གཅིག་ལ་ངོས་འཛིན་

[109A]༄༅། །དགོས་པའི་ཕྱིར་ན། མགྲུབ་སྟེ། གཉི་ག་ལེའུ་འདིའི་ནང་གི་ཡིན་ཀྱང་མདོ་ཚིག་སོ་སོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཚན་ཉིད་གསུམ་སྦྱོར་མཁན་ནི་དྲི་བཞུས་པའི་ལན་དུ་སྟོན་བས་བཀའ་སྩལ་པའི་
མདོ་ཚིག་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་བདག་གིས་གོ་ལགས་ཞེས་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱི་ཡར་ཞུས་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུམ་སྦྱར་བའི་ནང་གི་གཞན་དབང་དེར་གཞན་དབང་མཚན་ཉིད་བཞིག་
དགོས་པར་བསམ་ནས་རང་རང་མི་འཇོག་པར་གཞན་རེ་བཙལ་ནས་འཇོག་པ་ནི་སྐབས་དོན་གྱི་དགོས་པམ་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་དགོས་བསྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་ཐོག་མར་སྟོང་གཞི་ངོས་བཟུང། དེ་ནས་དེའི་སྟེང་དུ་འགོག་
རྒྱུའི་དགག་བྱ་ངོས་བཟུང། དེ་ནས་དེས་སྟོང་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ངོས་འཛིན་པའི་ཆེད་ཡིན་པས་སྟོང་གཞིར་འགྲོ་མི་འགྲོ་གཙོ་ཆེ་བ་མ་གཏོགས་གཞན་དབང་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་མིན་ལ་ལྟོས་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདི་ཉིད་ལས་
མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུམ་གྱི་འཇོག་ལུགས་བྱས་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་པ་འདོན་ལྕགས་དོན་དེ་དངོས་མ་ཡིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཙམ་འདྲ་བ་ལ་ཚུལ་དང་ལུགས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་བས། འདིར་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་དབང་ལ་གཞན་དབང་གི་
དོན་དངོས་མཚང་ཡང། སྟོང་གཞི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གཞན་དབང་དུ་འཇོག་ལྕགས་བྱས་ཆོག་པའི་དོན་དུ་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་འབྱུང་གིས་གསུངས་པ་བཞིན་ཡིན་བའི་ཕྱིར། སྟོང་གཞིར་འགྲོ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་གཞན་དབང་གི་སྒྲ་བཤད་ལུགས་ཡོད་

[109B] རྟོག་གེ་འབོར་བ་ལས། ཀུན་བཏགས་བ་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གཞན་དག་ལ་དབང་བས་ཏེ། ཀུན་བཏགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་བདེ་དག་གི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མི་གཅིག་
རང་ལ་གཏད་སོ་མེད་བར་གྲོགས་བཟང་ངན་གྱིས་གར་ཁྲིད་ཡིན་བ་དེར་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འགྲོ་ཟེར་བ་ལྟར། སྟོང་གཞི་རང་ངོས་ནས་ཡང་དག་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གང་དུ་ངེས་པ་སྐྱེང་མི་ནུས་ཀྱང། བདག་འཛིན་གྱིས་ལོག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆ་
ནས་ཀུན་བཏགས་པའི་སྣང་ཚུལ་དང། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅིམ་ལོག་པར་གཟིགས་པའི་ཆ་ནས་ཡང་དག་པའི་གནས་ཚུལ་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་གཅིག་པུ་དེ་ལ་དམིགས་པར་ཁྱད་མེད་ཀྱང་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་
དུ་སོང་བ་ཡིན་བས་ཐུན་མོང་གི་དམིགས་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞན་དབང་དང། འཛིན་སྟངས་སོ་སོའི་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མཚན་ཉིད་བཞན་གཉིས་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ནམ་མཁའི་སྟེང་གེ་གཞན་དབང་ལ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་
ཆོད་ཚུལ་བཤད་དུ་མེད་ཀྱང། དེའི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་བར་ཐལ། འདོད་བའི་ཕྱིར། །འདོད་ན། ནམ་མཁའ་ལ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་གཅིག་བཤད་དུ་མེད་བར་ཐལ། ནམ་མཁའི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་
ལ་དེ་མེད་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། འདོད་ན། ནམ་མཁའ་གཞན་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེའི་ཡོངས་གྲུབ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་གཅིག་མེད་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཚུལ་གཅིག་བཤད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། བྲམ་

[110A]༄༅། །ཟེའི་བུ་སྣ་ཉག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སོང་གེ་ཡིན་ཚུལ་བཤད་དུ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་སེང་གེར་བཤད་ཚུལ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེར་བཤད་ཚུལ་གཅིག་ཡོད་
ན་དེ་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་ཚུལ་ཡོད་ཀྱང་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་དབང་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བློ་དེའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་ན་བློ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་དགོས་བར་ཐལ། རྣམ་པར་རྟོག་
པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བ་དེའི་དམིགས་ཡུལ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། འདོད་ན། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་སྤྱོང་ཡུལ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་འགྲོའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྟེང་གི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་དངོས་གཉེན་བར་ཆད་མེད་ལམ་མིན་པས་བདག་
འཛིན་དེ་དང་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཚེ། སེམས་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སེམས་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་
དུམ་གྱུར་པའི་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཕྲ་མོ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་མི་ཁྱབ་འཇོག་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས། རྒྱལ་སྲས་རང་རྒྱལ་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་ཀུན་གྱིས་ཀྱང། །སྤྱོད་ཡུལ་མ་གྱུར་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསང་

[110B] །ཞེས་དང། མཛོད་འགྲེལ་རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གཏོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་དག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཟུགས་དེ་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་ཀུན་
བཏགས་བའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གདགས་གཞི་ཡིན་པར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཞེས་གསུངས་ཤིང། དེའི་དོན་འདི་ཉིད་ལས། གཉིས་པས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གདགས་གཞི་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ འདོད་ན། གཟུགས་ཀྱི་སྟེང་གི་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ན་གཟུགས་ཁྱོད་ཀྱི་གདགས་གཞི་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཟུགས་དེ་གཟུགས་ལ་མོ་གཤམ་གྱི་
བུར་འཛིན་པའི་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་བའི་ཆ་དང། དེས་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་གཉི་གའི་གདགས་གཞི་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་རྟོག་ལ་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་རྟོག་པ་དེ་ལོག་ཤེས་སུ་ཁས་
ལེན་དགོས་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་པར་ཐལ། གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཤིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔ་དེའི་གདགས་གཞི་ཡིན་པར་ཁས་ཟླངས་ཤིང་ངོ་པོ་
དང་ཁྱད་པར་ལ་ཀུན་བཏགས་བའི་ཀུན་བཏགས་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དོན་ལ་འགལ་བ་ཆེར་མེད་པས་ཐ་སྙད་གྲགས་ཚོད་དང་མཐུན་བའི་ལན་འདེབས། ཁེ་ཅིག་ན་རེ། རྩ་ཤེས་རྣམ་བཤད་ལས། རང་སྡེ་དངོས་པོར་

[111A]༄༅། །སྨྲ་བས་ཀྱང་འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་བྱེད་གསུངས་བ་མི་རིགས་བར་ཐལ། དེ་ལ་ཁྱད་འབྱེད་བའི་དངོས་སྨྲ་བ་ཡོད་བའི་ཕྱིར་ན། མཁྱབ་སྟེ། སྐབས་འདིར་གཙོ་བོ་སེམས་ཙམ་པར་
དགོངས་བའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། མདོ་སྡེ་པ་དེ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་འཁོར་བ་དངོས་པོ་དང་མྱང་འདས་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་གང་ཞིག་རྟག་དངོས་གཉིས་ལ་རིམ་བཞིན་བདེན་མེད་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། སྣམ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་སྤྱི་མཚན་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང། ཕྱི་མ་ལ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་དང་རང་མཚན་གྱིས་ཁྱབ་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིར་དོན་དམ་ཡོད་པ་སྟེ། །གཞན་ནི་
ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པའོ། །དེ་དག་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་གསུམ་གྱི་གཞི། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་གྱི། །ངོ་བོ་གསལ་བར་ངོས་འཛིན་ཚུལ། །ངོ་མཚར་རིག་སྤགས་རྒྱལ་པོ་འདི། །རྒྱ་རྣམས་དགྱེས་བྱེད་
མཆོང་བའི་སྤྲིན་གྱི་གཟུངས། །མཁས་པ་དགའ་བྱེད་ཤེས་རབ་ཟློ་འཕེལ་སྔགས། །རྒོལ་ངན་མཐར་བྱེད་དམོད་བའི་དྲག་སྔགས་ཏེ། །སྒྲ་ཙམ་འདོད་ལ་ནི་རྩོའི་མ་ནི་ཡིན།།    ༈    །།བཞི་པ་དེ་དག་གི་གྲུབ་པའི་དོན་ཞུས་ཚུལ་ལ་
དྲི་བས་མཚམས་སྦྱར་བ། བཤད་བྱའི་མདོ་འགོད་པ། མདོའི་དོན་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ན་གསུང་རབ་ལ་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་དང། རང་

[111B] མ་ཕྱེ་བ་ནི་དན་གཞན་དུ་
དྲང་དགོས་པས་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ལའང་གཉིས་ཡོང་པས་མདོ་སྡེ་གཉིས་དྲང་དོན་དང་གཅིག་ངེས་དོན་དུ་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤུགས་ལ་གནས་བའི་དོན་དེ་ཉིད་དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་
འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་སྦྱར་བའི་དྲང་ངེས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ལ་ཞུས་པ་ནི། ཞེས་བྱུང། ཉེས་པ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང་པོད་ཡུལ་བར་ཎཱ་སིར་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བའི་དྭགས་
   ༈   ལོ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བསྔོན་ལྷར་གྱུར་པའམ་མིར་གྱུར་པ་སུས་ཀྱང་མཐུན་པར་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་
བསྐོར་བ་གཅིག་རབ་ཏུ་བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོང་བ་དེའང་བླ་ན་མཆིས་པ་སྐབས་མཆིས་པ་དྲང་བའི་དོན་རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་
བོ་ཉིད་མ་མཆིས་བ་ཉིད་ལུས་བརྩམས། སྐྱེ་བམ་མཆིས་པ་དང་འགག་པ་མ་མཆིས་པ་དང་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་

[112A]༄༅། །སྟོང་པ་ཉིད་སྨོས་པའི་རྣམ་པས་ཆེས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དེའང་བླ་ན་མཆིས་པ་སྐབས་མཆིས་པ་དྲང་བའི་དེན་
རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས། སྐྱེ་པ་མ་མཆིས་པ་དང་འགག་པ་མ་མཆིས་པ་དང་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་རེངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་
འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་འདི་ནི་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སྐབས་མ་མཆིས་པ་ངེས་པའི་དོན་ལགས་ཏེ་རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་མདོའི་ཚིག་དོན་དང། དེ་ནས་འབྱུང་བའི་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཚུལ་
བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེ་ལ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་བསྐོར་བའི་གནས་ཞེས་སོགས་དང། གཉིས་པ་ནི། དེ་འདྲ་བའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་དང་ཞེས་སོགས་གསུངས། འདི་ལ་སྤྱི་དོན་དང་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས་
དང་པོ་ནི། མདོ་ཚིག་འདི་དག་གིས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་སྟོན་ཚུལ་ཡང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་དུས་དང། ཡུལ་བར་ཎཱ་སིར་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གང་དུ་བསྐོར་པའི་

[112B] ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཐེག་པ་དམན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་གཙོ་བོར་བརྟེན་པའི་གདུལ་བྱ་དང། བདེན་པ་བཞིའི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གང་ལས་བརྩམས་པའི་བརྗོད་བྱ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་དོའོ་
དང། ངོ་མཚར་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆེ་བ་དང། དེའང་བླ་ན་མ་ཆིས་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དོན་ཚན་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏོ། །ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་གནས་དང་དུས་དངོས་སུམ་གསུངས་ཀྱང་
སྔ་མའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྦྱོར་དགོས་ལ། རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་དུ་མདོ་དྲངས་པ་ན། དྲུས་གཉིས་པའི་ཚེ་ཞེས་དང། དུས་གསུམ་པ་འདིར་ཞེས་ཕྱི་མ་གཉིས་ལའང་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དངོས་སུ་གསུང་སྣང་ངོ། །དེ་ལ་འཁོར་
ལོ་དང་པོ་བསྐོར་བའི་གནས་པར་ཎཱ་སི་ཞེས་བའི་དོན་ནི། ཀུན་གཟིགས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་ལས། ཝ་ར་ཎ་ཕུབ་དང་ཨ་སི་རལ་གྲི་སྟེ་སྔོན་ཡུལ་དེར་འཁྲུགས་པ་ཤིན་ཏུ་དར་བས་གོ་མཚོན་རྒྱུན་དུ་བསྟེན་པས་ཕུབ་རལ་ཅན་
ནམ། ཡང་ན་ཝ་རཱ་འཁོར་མོ་དང་ན་སི་འཇིགས་པར་བཞེད་པ་དང། པཎྜི་ཏ་འགའ་ཞིག་ཆུ་བོ་ཝ་ར་ཎ་དང་ཨ་སིའི་བར་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་མཚམས་སྦྱར་བས་ཝར་ར་ཎཱ་སི་ཡིན་གསུངས། །ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཕྱི་མ་ནི་
བྱེ་བྲག་བཤད་མཛོད་ལས། ཅིའི་ཕྱིར་ཝ་ར་ཎཱ་སི་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ནི་ཆུ་ཀླུང་གི་མིང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་མི་རིང་བ་ན་རྒྱལ་པོའི་གྲོང་ཁྱེར་བརྩིགས་པས། དེའི་ཕྱིར་གྲོད་ཁྱེར་འྡིའང་པར་ཎཱ་སི་

[113A]༄༅། །ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་དུ་དྲངས་བ་དང་མཐུན་ནོ། །དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་ཞེས་པའང། བཀོད་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ཚེ་གཅིག་
གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པར་དགོངས་པ་ན། ལྷའི་བུ་དག་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་བབས་ནས་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་འཕགས་པ་དག་ཞིང་འདི་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་རིགས་སོ། །དེ་
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལོ་བཅུ་གཉིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དང། དེའི་ཚེ་ཡུལ་བར་ཎཱ་སིར་རང་སངས་རྒྱས་ལྔ་བརྒྱས་ལྷའི་བུའི་ཚིག་ཐོས་པས་འདུག་
པའི་སྟན་ལས་ལངས་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་ཏཱ་ལ་བདུན་ཙམ་དུ་འཕགས་ཏེ། མེས་རང་གི་ཕུང་པོ་བསྲེགས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱི་ཤཱ་རི་རཾ་འབའ་ཞིག་ནམ་མཁའ་ལས་བབས་པས། དེའི་ཕྱིར་གནས་འདི་
དྲང་སྲོང་ལྷུང་བའི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་ལས་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱོན་པའི་གོང་དུ་དེ་ལྟར་བྱུང་བར་བཤད་དོ། །བྱེ་བྲག་བཤད་མཛོད་དུ། སྔོན་དྲང་
སྲོང་ལྔ་བརྒྱ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ན་རྫུ་འཕྲུལ་ཉམས་ཏེ། གནས་འདིར་ལྷུང་བས་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་དང། དྲང་སྲོང་མཆོག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་འཁོར་ཐོག་མ་བསྐོར་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་

[113B] །སློབ་དཔོན་ཡང་དང་བདེན་པའི་བརྗེད་བྱང་ལས། དུས་དང་པོར་ཡུལ་བར་ཎཱ་སི་རི་དྭགས་ཀྱི་ཚལ་དྲང་སྲོར་འདུས་པའི་གནས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་རྣམ་པ་གསུམ་རྟག་ཏུ་
དེར་འདུའོ། །ཞེས་ཚུལ་དང་ཆུ་དང་གནས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་པས། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པའི་ཆོ་འཁོར་འཕགས་པའི་ཚོགས་འདུ་བ་དང། དེ་མ་ཡིན་པའི་ཚོ་རེས་འགའ་རང་སངས་རྒྱས་དུ་མ་འདུལ། རེས་འགའ་
འཇིག་རྟེན་པའི་དྲང་སྲོང་དུ་མ་འདུ་བས་དྲང་སྲོང་འདུས་པའི་གནས་ཞེས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ། རི་དྭགས་དུ་རུ་མང་པོ་གནས་པ་དང། ཤ་བ་སྦྲུམ་མའི་དོན་དུ་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་སྲོག་བཏང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱལ་
པོས་དེ་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་བྱིན་པ་དང། ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་ཚེ་རི་དྭགས་ཤ་བ་གསུམ་རྟག་པར་ཆོས་ཉན་དུ་འོངས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་དང། རི་དྭགས་བྱིན་པའི་ཚལ་དང། རི་དྭགས་རྒྱུ་བའི་
གནས་ཞེས་སོགས་དུ་མར་བསྒྱུར་རོ། །འཁོར་ལོ་བར་པ་ནི་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི། མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ། གཞན་འཕྲུལ་དཔང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་རྒྱལ་པོའི་ཁང་པ། ཀ་ལནྡ་ཀའི་ཚལ་ཏེ་གནས་བཞིར་འདུས་པ་
བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པར་བཤད་པས་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་གནས་གཅིག་ཏུ་ངོས་མ་བཟུང་ངོ། །འོན་ཀྱང་གྲགས་ཆེ་བ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ཡིན་ལ། དེའི་སྒྲ་དོན་ནི། ས་ལུ་ལྗང་པའི་མདོར་བྲག་བྱ་རྒོད་ཀྱི་མགོའི་དབྱིབས་ལྟ་

[114A]༄༅། །ཡོད་བས་དེ་ལྟར་བཏགས་པར་གསུངས་ལ། ལོ་རྒྱུས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཤེར་མདོ་གསུངས་པའི་ཚོ་ཞིང་གཞན་ནས་བྱང་སེམས་དུ་མ་བྱ་རྒོད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ཏེ་ཆོས་ཉན་པར་འོངས་པས་ཡིན་པར་
བཤད་ཀྱང། རྒྱན་སྣང་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་སྟོན་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་ཁུར་ཡུལ་གཞན་གྱིས་འདེགས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་བྱང་
ཆུབ་པའི་གནས་དང་འདྲ་པར་འདོད་པར་བྱ་བ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ལྷ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་འདོད་པ་རྣམས་ཆོས་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཚིགས་
རྣམས་སུ་འདུ་བ་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚལ་གྱིས་ན་རིའོ། །ཞེས་གྷྲྀ་དྷ་ཀུ་ཊཿ་དང་པར་བཏའི་ངེས་ཚིག་གི་སྟེང་ནས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་དཔག་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་སོགས་མདོ་སྡེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱ་
རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་འདི་བསྐལ་པ་སྔ་མ་རྣམས་ལ་ཡོད་པར་གསུངས་པའང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་རུང་སྟེ། བསྐལ་པ་འཇིག་པའི་ཚེའང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་གནས་རྡོ་རྗེ་གདན་ནི་མི་འཇིག་པར་གསུངས་ལ་འྡིའང་དེ་དང་འདྲ་པར་
མངོན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོ་ཐམ་བསྐོར་བའི་གནས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་ངེས་བཟུང་མ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པའི་བརྗེད་བྱང་ལས། གལ་ཏེ་ཡངས་པ་ཅན་དུ་བཞུགས་ནས་ཞེས་བསྟན་ན་དེས་ཞིང་

[114B] །ཞེས་དང། གནས་བདུན་དུ་འདུས་པ་རྒྱོད་ཀྱིས་གསུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། མདོ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་དགོངས་
འགྲེལ་ཡངས་པ་ཅན་དུ་གསུངས་པས་དེ་གཙོ་བོར་སྨོས་པ་ཡིན་གྱི། འཁོར་ལོ་ཐ་མ་བསྐོར་བའི་གནས་དེ་ཁོ་ནར་མ་ངེས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་འཐད་དེ། ལང་གཤེགས་ལྔའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གསུངས་ལ། རྒྱན་སྟུག་ལས། འདོད་པ་
དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་འདས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྟུག་པོ་ན། ཞེས་འོག་མིན་དུ་གསུངས་ཚུལ་གླེང་གཞིའི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྒྱ་ནག་
འགྲེལ་ཆེན་ལས་ཀྱང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ནི་གནས་གཉིས་སུ་བཞུགས་ནས་གསུངས་ཏེ། ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཞིང་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ། ཞེས་བཤེད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཕལ་ཆེད་དུ་ཡངས་པ་ཅན་སྨོས་པ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་
འཁོར་ལོ་གསུམ་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། དེ་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཁང་པར་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ནོ། །དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལ་དུས་དང་པོར་ཞེས་གསུངས་པས། ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་
བར་པ་དང་ཐ་མར་ཞེས་པ་དོན་གྱིས་འཐོབ་ཅིང། ཐུན་མོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐོག་མར་གསུང་རིམ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་ཕལ་ཆེར་མཐུན་ཀྱང། སོ་སོའི་ལོ་གྲངས་ལ་འཁྲུངས་ལོ་དང་འདས་ལོའི་རྩི་ཚུལ་སོགས་མ་འདྲ་བའི་དབང་

[115A]༄༅། །གིས་བཤད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། ཆག་ལོ་ཙཱ་བས་དང་པོ་ལོ་བདུན། བར་པ་སོ་གཅིག་ཐམ་བདུན་ནམ་དགུར་བཤད་པ་ནི་རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་དང་མཐུན། ཁྲོ་ཕུ་ལོ་ཙཱ་བས་གསུམ་དང་སུམ་ཅུ་དང་བཅུ་གཉིས་
སུ་བཤད། བསྟན་པ་གསལ་བྱེད་རྒྱན་གྱི་འོད་ཟེར་ལས་དང་པོ་ལོ་བདུན་མ་ལོང་བ་དང། བར་པ་བཅུ་གཉིས། ཐ་མཉེར་བརྒྱད་དུ་བཤད། མཆིམས་ཆེན་པོས་བདུན་དང། ཉེར་བདུན་དང། བཅུར་བཤད་ཀྱང། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས། དུས་ཀྱི་ངེས་པ་
འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁུངས་གསལ་བ་ཁོ་བོས་མ་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་བ་ལྟར་ལོ་རྩི་ཚུལ་གྱི་བཤད་རྒྱུན་ཙམ་ལས་རྩོད་མེད་ཀྱི་ཁུངས་དང་མི་ལྡན་ཞིང་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ཚུལ་བསྟན་པ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་གྱི་བར་
དུ་གསུངས་པ་ལུང་སྡེ་བཞིས་གྲུབ་ཚུལ་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གདུལ་བྱ་ནི་དང་པོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་དང། བར་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་དང། ཐ་མར་ཐེག་
པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཙོ་བོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་བརྟེན་པ་དང། ཐེག་བ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ལ་བརྟེན་པ་དང། ཐེག་པ་གོང་འོག་གཉི་གའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དགོངས་པ་འཚོལ་བའི་གདུལ་བྱ་རིགས་
གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་གསུངས་སོ། ༑གང་ལས་བརྩམས་པའི་བརྗོད་བྱ་ནི། འཁོར་ལོ་དང་པོར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་བསྟན་པས། ཞེས་གསུངས་ཤིང། བར་པ་དང་ཐ་མ་གཉིས་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་

[115B] འགག་པ་མ་མཆིས་པ་དང། གཟོད་མེ་ནས་ཞི་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས། ཞེས་ཁྱད་མེད་དུ་ངོ་པོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་ལྔ་ལས་བརྩམས་པ་འདྲ་བར་
གསུངས་སོ། །འོན་ཀྱང་སྟོན་ཚུལ་མི་འདྲ་སྟེ། ཐ་མ་ལ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་འབྱུང་ཞིང། བར་པ་ལ་མདོའི་འགྱུར་འདིར་སྟོང་ཉིར་སྨོས་པའི་རྣམ་པས་ཞེས་འབྱུང་ཡང། རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་དུ་བསྒྱུར་སྐབས་མི་མངོན་
པའི་རྣམ་པས་ཞེས་བསྒྱུར་བས་འགྱུར་དེ་ལེགས་པར་འདི་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་མཚན་ཉིད་གསུམ་གང་ལའང་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་གསལ་བར་མ་བསྟན་པར་སྟོང་ཕྱོགས་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བདེན་པར་མེད་མཉམ་དུ་
གསུངས་ཏེ། ཡོད་པ་མཁྱུད་པའམ་སྦས་པས་ན་མི་མངོན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་གསུངས་བ་ཡིན་པར་དེ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་མི་མངོན་པ་ཞེས་བསྒྱུར་ན་འབྲེལ་ཆགས་པ་ནི་ཕྱི་མ་ལེགས་པར་ཕྱེ་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་པས་ཀྱང་ཤེས་ཏེ། མདོ་དེ་
གཉི་ག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལས་བརྩམས་པར་འྡྲའང། གཅིག་གིས་བདེན་པར་ཡོད་མེད་གསལ་བར་ཕྱེ་ཞེས་པའི་ཤུགས་ལ་གཅིག་ཤོས་ཀྱིས་གསལ་བར་མ་བྱེ་བ་གོ་བའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ལེགས་པར་ཕྱེ་ཞེས་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་དང་
བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ལ་བྱས་ན། སྔ་མས་སྟོང་ཕྱོགས་གཅིག་པུ་གཙོ་བོར་བྱས་པ་གོ་ནུས་པས་དེའང་འབྲེལ་མེད་པ་མིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་པས་ངོ་བོ་བསྟན་ཅིད། དེའང་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་མཛོད་ལས་

[116A]༄༅། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་བལྟར་རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་ལ་མཐོང་ལམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང། ལུང་གི་ཆོས་འཁོར་ལ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་གྱིས་ཁྱབ་བར་འདོད་ཅིང། དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་
ཆོས་འཁོར་དངོས་ནི་སྔ་མ་ཁོ་ནར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་འཁོར་ལོའི་མིང་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མཛོད་ལས། མྱུར་བར་འགྲོ་སོགས་རྩི་བས་སོགས་ཕྱིར། །ཞེས་དཔེ་དོན་སྦྱོར་ཚུལ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། འཁོར་སྒྱུར་གྱི་འཁོར་ལོ་ནི་བགྲོད་པ་
མྱུར་བ། ས་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ། ཡུལ་འཁོར་དབང་དུ་མ་བསྡུས་བ་རྣམས་སྡུད་པས་ན་མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བ། བསྡུས་ཟིན་བརྟན་པར་བྱེད་པས་རྒྱལ་བ་རྣལ་དུ་འགོད་པ། མཐོ་བ་ལ་འབར་བ། དམའ་བ་ལ་འབབ་པ་དྲུག་
དང་ནོས་མཐུན་པར་མཐོང་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་སྤོང་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ། བདེན་པའི་དམིགས་རྣམ་སྔ་མ་སྔ་མ་དོར་ནས་གཞན་དང་གཞན་ལ་འཇུག་པ་མཐོང་སྤང་སྔར་མ་སྤངས་པ་སྤོང་བ། སྤངས་
བྲིན་བརྟན་པར་བྱེད་པས་འགོག་བདེན་ཐོབ་པ། ཁམས་གོང་མའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པས་འཕར་བ། འོག་མའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པས་འབབ་པ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཛོད་རང་འགྲེལ་ལས། མྱུར་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་
འདོར་བ་དང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང། མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང། རྒྱལ་བ་རྣལ་དུ་འགོད་པའི་ཕྱིར་དང། འཕར་བ་དང་འབབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱུར་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྩིབས་སོགས་

[116B] བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས་ན་རེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱང་པ་ནི་རྩིབས་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་རྟོག་པ་དང་རྩོལ་བ་དང་དྲན་པ་རྣམས་ནི་
རྩིབས་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་བའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་འཚོབ་རྣམས་ནི་ལྟེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མུ་ཁྱུད་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་འཕེགས་མ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས་ཏེ། འཁོར་ལོའི་གཞན་དུ་སྒྲོད་
བྱེད་དམ་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་བྱེད་རྩིབས་ཡིན་པ་ལྟར། གཞལ་བྱ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོག་བྱེད་དང་བསྒོམ་པའི་བྱ་བར་འཇུག་བྱེད་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སོགས་ཡིན་པས་དེ་བཞི་གཅོད་པའི་རྩིབས་དང་སྦྱར། རྩིབས་ཀྱི་རྟེན་གཞི་ལྟེ་བ་ཡིན་པ་
ལྟར་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྟེན་གཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཡང་དག་པའི་ངག་སོགས་གསུམ་རྟེན་པའི་ལྟེ་བ་དང་སྦྱར། རྩི་བས་རྣམས་མི་འཐོར་བར་སྡུད་བྱེད་མུ་ཁྱུད་ཡིན་པ་ལྟང་ཤེས་རབ་ཀྱང་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་
མི་གཡེང་བར་དམིགས་པ་ལ་གནས་བྱེད་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པས་དེ་སྡུད་པའི་མུ་ཁྱུད་དང་སྦྱར་རོ། །བདེན་བཞི་ཤེས་པ་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཇི་ལྟར་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ལྟེ་བར་རུས་སུ་གནས་པས་
རྩིབས་ལྟེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་དང་མུ་ཁུད་ཀྱིས་ལྟེབ་བསྡུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་ནི་རྩིབས་ལྟ་བུའོ། །འགོག་པའི་བཟོད་བ་དང་འགོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་ལྟེ་བ་ལྟ་བུའོ། །ལམ་གྱི་བཟོད་

[117A]༄༅། །བ་དང་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་མུ་ཁྱུད་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྡུག་ཀུན་གཉིས་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་བྱ་དང། འགོག་བདེན་མངོན་དུ་བྱ་རྒྱུའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ལ། དེ་
ལྟར་བྱེད་མཁན་ལམ་ཡིན་པ་ལ་བསམ་པར་སྣང་ངོ། །རྒྱན་ལས། ཤེས་བྱམ་རྒྱལ་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར། །དྲན་པ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད། །ཅེས་པའི་དབྱིག་འགྲེལ་ཏུ། ཤེས་བྱ་མ་རྒྱལ་བ་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་
བའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ཡུལ་མ་ཕེབས་པ་འབབ་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན་དང་སྦྱར་བའི་ཡ་གྱལ་ཙམ་ཡིན་པས་འདི་དང་མི་འདྲའོ། །བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་ལ་བཟླས་པ་གསུམ་དང་རྣམ་
གྲངས་བཅུ་གཉིས་སུ་བྱེད་པ་འདྲ་འང་ངོས་འཛིན་མི་འདྲ་སྟེ། བྱེ་སྨྲས་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་སོགས་ངོ་པོ་ལ་བཟླས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱའོ། །འགོག་པ་མངོན་
དུ་བྱའོ། །ལམ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཟླས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤངས་སོ་ཞེས་སོགས་བྱེད་པ་ལ་བཟླས་པོ་ཡིན་ཞིང། བཟླས་པ་རེ་རེའི་མཐར་མིག་སྐྱེ། ཤེས་པ་སྐྱེ། རིག་པ་
བློ་སྐྱེ་ཞེས་ཞི་བཞི་བྱུང་པས་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཉིས་དང། ཡང་ངོ་བོ་ལ་བཟླས་པ་དེར་བདེན་བཞིའི་ངོ་བོ་ལ་བཟླས་པ་བཞི་ཡོད་པ་ལྟར་བྱི་མ་གཉིས་ལའང་བཞི་བཞི་ཡོད་པས་བཟླས་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བྱས་ནས་རེ་རེའི་མཐར་མིག་

[117B] །འོན་ཀྱང་སུམ་ཚན་དང་བཅུ་གཉིས་ཚན་དུ་མཚུངས་པས་སྔར་བཤད་པ་དང་མ་འགལ་ཏེ། དབེར་ན་དགེ་སློང་གནས་བདུན་ལ་མཁས་ཞེས་བདེ་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་གཟུགས་
ཕུང་ལ་སྦྱར་ན་དེའི་ངོ་བོ་དང། དེའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་དང། དེ་འགོག་བ་དང། དེར་འགྲོ་བའི་ལམ་དང། དེ་དག་གི་ཕན་ཡོན་དང། ཉེས་དམིགས་དང། ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་ཚུལ་བདུན་ལམ་ཁས་པ་ཡིན་པས། ཕུང་པོ་གཞན་བཞིའི་
སྟེང་ནས་བདུན་རེ་སྟེ་མཁས་བྱའི་གནས་སོ་ལྔ་འབྱུང་ཡང་བདུན་ཚན་དུ་འདྲ་བས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཛོད་འགྲེལ་ལས། གསུམ་ཚན་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ་རྣམ་པ་བཅུ་
གཉིས་ཞེས་བཤད་དེ། ཆོས་གཉིས་དང་གནས་བདུན་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །བཟླས་པ་འདི་དག་གིས་ནི་གྲངས་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་རྣམས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
མདོ་སྡེ་པས་དེ་བཀག་ནས་བཟླས་པ་གསུམ་གས་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བར་བསྐོར་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་གྲངས་རེར་རྩེབས་ལུགས་འདིར་བཟླས་པ་བཅུ་
གཉིས་དང་རྣམ་གྲངས་ཞེ་བརྒྱད་བྱར་མེད་དོ། །མིག་བློ་ཤེས་རིག་བཞི་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། རྣམ་བཤད་པྲིགས་པ་ལས། ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མིག་གོ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིལ་ཤེས་པའོ། །ཡང་དག་པར་

[118A]༄༅། །དོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རིག་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་བློ་སྟེ། ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་བློ་ཡིན་ནོ། མིག་ལ་གཞན་པ་དང། ནོར་པ་དང། རྙོག་པ་ཉིད་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་བསྟན་བའི་ཕྱིར་རྣམ་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཆོས་ཀྱི་མིག་ཁྱད་གཞིར་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་བྱེད་ལས་ཐ་དད་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་གཞན་གསུམ་བཏགས་པར་གསུངས་ཤིང། རྒྱན་སྣང་ལས་ཀྱང། མངོན་སུམ་
དུ་བྱེད་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་སྐྱེས་སོ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་པའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་སྐྱེས་སོ། །ཞེས་གསུངས། ཡང་
རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། གཞན་ཡང་བཟླས་པ་གསུམ་དག་ལ་ཐོག་མར་མཐོང་བ་ནི་མིག་གོ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་ཤེས་པའོ། །གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཅན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་པ་སྟེ། ཇི་སྙེད་ཡོད་བ་
ལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཅན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དར། ལོག་རྟོག་འགོག་ཚུལ་གྱིས་བྮིའང་གསུངས་པས། སྔ་མ་དང་རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་ལ་
མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་སུ་བཟོད་པའོ། །ཤེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་སུ་ཤེས་པའོ། །རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བློ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །ཞེས་པ་གཉིས་ཕྱོགས་མཐུན་ནམ་སྙམ། བུ་སྟོན་

[118B] བཟླས་པ་རེ་རེར་མིག་སྐྱེས་སོ། །ཤེས་པ་དང་རིག་པ་དང་བློ་སྐྱེས་སོ་ཞེས། སྦྱོར་བ་དང། བར་ཆད་མེད་པ་དང། རྣམ་གྲོལ་དང། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་སྐྱེས་པར་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཞེས་ལམ་རང་
རང་གི་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་ལ་སྦྱར་བ་ནི་བྱེ་སྨྲས་བཟླས་པ་གསུམ་མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་གསུམ་སྐྱེ་བར་བསྐོར་ཅེས་འདོད་པ་དང་འགྲིག་ཕྱིས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དུ་མར་མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་གསུམ་སྦྱོར་ལམ་དང་བཞི་ལ་སྦྱར་བ་དང། རྣམ་གྲངས་
བསྡུ་བ་ལས། མིག་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་དངོས་པོ་འཛིན་པའོ། །ཤེས་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རིགས་འཛིན་པའོ། །རིག་པ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །བློ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་སོགས་བཤད་
ཚུལ་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ། །མཐོང་ལམ་ཁོ་ན་ཆོས་འཁོར་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། གསེར་འཕྲེང་ལས། བྱེ་སྨྲ་རྣམས་མཐོང་ལམ་ཁོ་ན་ཆོས་འཁོར་དུ་འདོད་དེ། ལྔ་སྡེ་ལ་ཝར་ཎཱ་སིར་ཆོས་བསྟན་པས་ཀུན་ཤེས་ཀོའུ་དི་ནཡ་ལ་མཐོང་
ལམ་སྐྱེས་པ་ན་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པས། རྒྱུ་མཚན་འདི་ལ་དཔག་ན་མཐོང་ལམ་གྱི་ནང་ནས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་གདུལ་བྱ་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་མཐོང་ལམ་འབའ་
ཞིག་ཆོས་འཁོར་དུ་བྱེད་དགོས་པར་མངོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་དང། བར་པ་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འཁོར་ཞེས་བཏགས་སོ། །ཐ་མལ་

[119A]༄༅། །རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས་དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཆོས་འཁོར་ཞེས་བཏགས་ཀྱང། རྗེ་བླ་མས་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྔ་མའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དོན་དམ་ཡང་དག་
འཕགས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་འདིའི་མཇུག་ཏུ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིར་བསྟན་པ་འདིའི་མིང་ཅི་ལགས། འདི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས། འདི་ནི་དོན་དམ་པ་ངེས་པའི་
དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དོན་དམ་པ་ངེས་བའི་དོན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཟུངས་ཤིག་ཅེས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་པར་སྣང་ཡང། དེ་འདྲ་རེ་ལེའུ་རང་རང་གི་མཐར་འབྱུང་བའི་སྒེར་གྱི་མིང་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཆུང་ལ། འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་
སོ་སོར་མིང་འདོགས་པའི་ཚེ་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ལ་མདོ་རང་ཉིད་ལས་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལགས་པར་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས་མིང་བཏགས་པ་ནི་སྔ་མ་གཉིས་ལ་
མིང་འདོགས་ཚུལ་གྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་ཞིང། ལང་གཤེགས་སོགས་འདི་འདྲ་བ་གཞན་ལའང་འབྲེལ་ཆགས་པས་ཁྱབ་ཆེ་བར་དགོངས་ཏེ་རྗེ་བླ་མས་འདི་གཙོ་བོར་མཛད་པ་ཡིན་སྣང་ངོ། །ངོ་མཚར་རྨང་དུ་བྱུང་བ་སྔོན་ལྔར་གྱུར་པའམ་
མིར་གྱུར་པ་སུས་ཀྱང་མཐུན་པར་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བསྐོར་བ་ཞིག་རབ་ཏུ་བསྐོར་ཏེ་ཞེས་ཆེ་བ་བསྟན་ཅིང། ཁྱད་པར་དུ་འཁོར་ལོ་བར་པ་ལ་ཆེས་བོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་པ་ཞེས་བསྣན་ནས་གསུངས་པ་ནི་བརྗོད་བྱ་སྟོང་པ་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་

[119B] །ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་པ་ནི་བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་ལས། །རྒྱུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ངོ་མཚར་རོ། །འབྲས་བུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་རྨད་དུ་བྱུང་པའོ། །ཞེས་རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས་
དང་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བས་ངོ་མཚར་བ་དང། འབྲས་བུ་སོ་སོའི་སྐལ་པ་བཞིན་རྣམ་གྲོལ་གསུམ་ལ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལས་ལྷག་པ་བྱར་མེད་པས་རྨད་དུ་བྱུང་བར་གསུངས་ཤིང། སྒྲོན་གསལ་ལས། ངོ་མཚར་དུ་
གྱུར་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པས་སོ། །རྨད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། སྔོན་ཆད་དེ་འདྲ་མ་མཐོང་བས་ངོ་མཚར་བ་དང། དེ་འདྲ་མ་ཐོས་པས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་གསུངས་སོ་
གཞན་སུས་ཀྱང་མ་བསྐོར་བ་ནི་དེའི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་མཁྱེན་མ་ཐོབ་པར་དེ་བསྐོར་མ་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། རྣམ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཐོབ་བར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བྡེའང་བླ་ན་མཆིས་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་ལ། དེ་དག་སོ་སོའི་དོན་ནི། བླ་ན་མཆིས་པ་ནི་གུ་རུ་ཞེས་པ་བླ་མ་དང་གོང་མ་གཉི་གའི་སྐད་དོད་ཡིན་ཞིང། ན་གནས་གཞིའི་དོན་ཡིན་
པས། དེའི་བླ་ནའམ་གོང་ན་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་གཞན་ཡོད་པ་དང། སྐབས་མཆིས་པ་ནི་འདིས་བཤད་པ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ལ་རྒོལ་བ་གཞན་གྱི་ཀླན་ཀའི་སྐབས་ཡོད་པ་སྟེ་གནོད་བྱེད་བརྗོད་རྒྱུ་རྙེད་པ་དང། དྲང་

[120A]༄༅། །བའི་དོན་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྒྲས་ཟིན་ལ་བཤད་བ་ལྟར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བར་དགོངས་པ་གཞན་དུ་འདྲེན་དགོས་པ་དང། རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་
མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་མ་མཛད་པས་རྗེས་འཇུག་རྣམས་དེའི་དགོངས་པ་རྣལ་མ་ཡིན་མིན་ལ་མི་མཐུན་པར་རྩོད་པ་འབྱུང་པའོ། །རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འདི་སྟོང་བ་ཉིད་མཁྱུད་ཅིང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་
པས་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ལ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་དང། འབྲས་བུ་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྟོན་ཅིང། ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པས། དེའི་བསྟན་པ་འདི་ནི་གོང་ན་
ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པའི་བསྟན་པ་དང། སྐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པའི་བསྟན་པ་དང། གཞན་དག་གིས་གཞིག་པར་བྱ་བ་དང། སྡེ་བ་ཉི་ཤུ་བོ་རྩོད་པར་སྨྲ་བདག་གི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཞེས་དྲང་དོན་དུ་འགྲོ་ཚུལ་ཐོག་
མར་སྨོས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བླ་ན་མཆིས་བ་སོགས་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཚུལ་གསུངས་སོ། །འདིར་སྐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་ཅེས་པ་དང། འོག་ཏུ། ཕྱིས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བའི་སྐབས་མེད་ཅེས་པ་གཉིས་དོན་ལམ་ཞུགས་པས་རྗེས་རང་ལུགས་སུ་
མ་མཛད་ལ། ཝེན་ཚེགས་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྒོལ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བསྒྱུར་བ་དང་ཡང་མ་འབྲེལ་ཏེ། འགྱུར་དེའང་རྗེས་གསུངས་ཚུལ་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་འགྲིག་གོ་ཁྱད་པར་གཞན་གསུམ་ལ་དགག་པ་མ་མཛད་པས་རང་ལུགས་ཀྱི་འགྲེལ་ཚུལ་དང་

[120B] །འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་བར་པ་ལའང་བླ་ན་མ་ཆིས་པ་སོགས་བཞི་གསུངས་པ་ཕལ་ཆེར་སྔ་མ་ལྟར་ཡིན་ལ། འདིའི་གོང་ན་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་གཞན་ཡོད་ཅེས་པ་ནི་སྒྲས་ཟིན་སྟོན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་
པའི་བརྗེད་བྱང་ལས། བར་བ་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཆུང་དུ་ལས་ཐ་དད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའོ། །ད་དུང་ཐེག་པ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གོང་མ་དང་བཅས་བའོ། །ཐེག་པ་ཆུང་དུ་བ་དག་དང་ཐ་དད་བའི་ཕྱིར་ཐེག་
པ་ཆུང་དུ་བ་དག་དང་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཐེག་པ་གཅིག་གིས་རྣམ་པར་འྗཱིག་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་བཅས་བའོ། །ཞེས་བཤད་པ་ནི་མི་ལེགས་པར་འདི་ཉིད་དུ་གསུངས་ལ། མི་ལེགས་ཚུལ་བར་པའི་སྐབས་སུ་དང་པོའི་སྒྲས་
ཟིན་བཀག་ཀྱང་དགོངས་གཞི་མ་བསྟན་པས་དེ་གཏན་ནས་དོན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུར་སོང་སྟེ་ཐེག་པ་ཆུང་དུ་བ་དག་དང་ཐ་དད་དམ་རྒྱབ་འགལ་དུ་སོང་ཞིང་དེའི་དབང་གིས་མི་མཐུན་པའི་རྩོང་པ་འབྱུང་བ་དང། འདིའི་གོང་ན་སྔགས་
ཀྱི་ཐེག་པ་ཡོད་ཅིང་དེས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དོན་དུ་བཤད་དེ་སྐབས་དང་མ་འབྲེལ་བར་སོང་བའམ། ཡང་ན་བར་པས་མཐར་ཐུག་ཐག་ཆེན་གྱི་ཐེག་པ་གཅིག་པུ་ལས་མ་བཤད་པས་དྲང་དོན་སོགས་སུ་བསྒྲུབས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ་
པོ་རང་ལམ་གྱིས་སྡུག་ཀུན་མ་ལུས་པར་ཟད་པའི་རྣམ་གྲོལ་ཐོབ་ནུས་མི་མཚུངས་པར་ཐག་དམན་གྱི་ཞི་བ་ཉི་ཚེ་བར་བཤད་པས་དྲང་བའི་དོན་དང། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་སྟོན་པའི་མདོ་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་བརྗོད་བྱ་

[121A]༄༅། །རྫོགས་པའི་མདོ་གཞན་རང་གི་གོང་ནའམ་བླ་ན་ཡོད་པ་དང། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་སོགས་ལས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ནས་ཐེག་ཆེན་དུ་མི་འཇུག་པར་བཤད་པར་དང་ཕྱོགས་ཅམ་ཡང་མི་མཐུན་པས་རྩོད་
པའི་གནས་དང། མཐར་ཐུག་ཐེག་གསུམ་སྟོན་པའི་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་ལུང་རིགས་ཀྱིས་འཇིག་པས་སྐབས་མཆིས་བའམ་རྒོལ་དང་བཅས་ཞེས་པ་ཡིན་ནའང། འདིར་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་བཤད་པ་གཙོ་ཆེ་ཡི། ཐེག་
གསུམ་དང་ཐེག་གཅིག་ལྟ་བུ་བརྗོད་བྱ་སྣ་རེའི་སྒོ་ནས་མི་འབྱེད་པས་མི་འཐད་པ་ཡིན་ནམ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཐ་མ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་འདི་ནི་བླ་ན་མཆིས་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་སྔར་གྱི་བླ་ན་མཆིས་བ་སོགས་བཞི་གོ་བཟློག་སྟེ། འདིའི་
གོང་ན་གཞན་མེད་པ། རྒོལ་བའི་སྐབས་མེད་པ། སྒྲེས་ཟིན་གྱི་དོན་དེར་ངེས་པ། ཞིབ་ཏུ་ཕྱི་ནས་གསུངས་ཡོད་པས་མཁས་པས་བརྟགས་ན་རྩོད་པའོ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྩོད་པ་མེད་བའི་དོན་སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པས། ཐེག་པ་
ཆུང་དུ་བཀུན་གྱིས་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩོད་བ་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་ལ་དཔག་ན་རིགས་ཅན་གསུམ་གས་འདི་ལ་ཆེད་དུ་བརྟེན་ནས་རང་གི་ཐར་པ་འཐོབ་ནུས་པ་དང། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་དོན་ཡང་དེར་
འདོད་དམ་སྙམ་ལ། དེ་ལྟ་ན་མི་འཐད་པའོ་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིའི་མཚམས་སྦྱོར་དུ་ཤུགས་ལ་གནས་ཞེས་པའི་དོན། གྲུབ་དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་སོ་སོར་སྦྱར་བ་

[121B] དེའི་སྔོན་ལ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འཁོར་ཟེར་བ་ཙམ་ལས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འདིར་ཡང་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན་ཞེས་མ་གསུངས་པར། མདོ་སྡེ་
གཉིས་དྲང་དོན་དང་གཅིག་ངེས་དོན་དུ་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤུགས་ལ་གནས་པའི་དོན་དེ་ཉིད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་སྔོན་ནས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱུང་
བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་སྤོན་མ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྒྲགས་ཚུལ་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་མདོ་ལས་གསུངས་ཤིང། ཤེད་མདོ་གསུངས་པའི་
ཚེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཨ་ལ་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་བ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྒྲགས་པར་བརྒྱད་སྟོང་པའི་རྣམ་མཁྱེན་མཇུག་སྡུད་ཀྱི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། གཉིས་པ་འཇོག་པ་ལ་དང་པོ་ཞིག་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་
ཡང་ཁ་ཅིག་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན་ཡིན་པ་དང། ཐ་མ་ངེས་དོན་ཡིན་པ་རེ་རེ་ནས་གྲུབ་དོན་ཡན་ལ་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཅིང། འདིར་བླ་ན་མཆིས་པ་སོགས་ཚན་གཉིས་ཀྱིས་དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན་དུ་དངོས་སུ་བསྟན། བླ་ན་མཆིས་
ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཐ་མ་ངེས་དོན་དུ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། གོང་གི་དྲིས་ཞུས་དང་ལན་སོགས་ཀྱིས་དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན་དུ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ནི་མིང་དང་བརྡས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཙམ་

[122A]༄༅། །ཡིན་གྱི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་ནས་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན། འདི་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཞན་གཉིས་ཏེ་གསུམ་གས་འཁོར་ལོ་
བར་པའི་དགོངས་གཞི་བསྟན། དེ་ནི་རྐྱེན་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གཞན་དབང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བསྟན་པ་དང། རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་ཡིན་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཡོངས་གྲུབ་
བདེན་གྲུབ་ཏུ་བསྟན་ནས་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དགོངས་གཞི་དང་བར་པའི་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན། དའི་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དྲང་ངོན་གྱི་མདོའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཞེན་ན་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བར་འགྱུར་ཚུལ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་
གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གྲུབ་དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་དྲང་བའི་དོན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཙམ་བྱུང་ཡང་དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་དེ་གཙོ་མི་ཆེ་བར་དྲང་དོན་དུ་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་
བྱེད་སོགས་བསྟན་པ་གཙོ་ཆེ་ཞིང་དེ་གྲུབ་དོན་གྱི་གོང་ནས་དངོས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ། འོ་ན་འདིར་ཤུགས་ལ་གནས་པའི་དོན་ཞེས་པ་དེ་བསྙེགས་པ་ཞིག་མེད་པར་ཐལ། འཁོར་ལོ་དང་པོ་དྲང་དོན་ཡིན་པ་སོགས་འདིའི་
ཤུགས་བསྟན་དུ་བཤད་པ་འང་མིན། འཁོར་ལོ་སོ་སོའི་ཐ་སྙད་ཤུགས་ཀྱིས་ཐོབ་ཡོད་ཀྱང་སྔར་དངོས་སུམ་གྲགས་པའི་དོན་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། གོང་གི་དྲིས་ལན་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དང་བར་པ་གཉི་གས་

[122B] དང་པོའི་དགོངས་གཞི་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཅིང་བར་པའི་དགོངས་གྮིའང་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཆ་
ཕྱེ་ནས་སྟོན་པའི་ངེས་དོན་གཅིག་ཡོད་པར་འགྲུབ་ལ། ཚན་གསུམ་པོ་དེ་དུས་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་གོ་རིམ་དེའི་སྒོ་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དང་མདོ་ཚན་གསུམ་ག་མིང་དོན་སྦྱོར་དགོས་ནའང། དེ་དྲིས་ཞུས་
སོགས་ཀྱི་ཤུགས་ལ་ཐོན་པ་མ་གཏོགས་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པ་གྲུབ་དོན་འདིར་དངོས་སུ་གསུངས་ཞེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ལས། བཀའ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ན་དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་
འཁོར་ལོ་དང་པོ་དང། དུས་བར་པར་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་བར་པེ་དང། དུས་ཐམས་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གྲངས་ངེས་པར་དགོངས་འགྲེལ་དྲིས་ཞུས་ཀྱི་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
དང༑ དེས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དང་བར་པ་གཉིས་ལ་དྲི་བ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་ཐ་མ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དེའི་ཤེས་བྱེད་དུ་ཤུས་ལ་གནས་དོན་ཞེས་སོགས་དྲངས་པའི་དགོངས་པའང་ལེགས་པར་གོ་ནུས་ཏེ། དྲིས་ལན་
གཉིགས་དང་པོ་དགོངས་གཞི་དངོས་སུ་དྲིས་པ་དང་ལན་བཏབ་པ་མེད་ཀྱང་དྲི་བའི་གཞི་འགོད་པའི་ཚེ་བཀའ་སྩལ་ཚུལ་དངོས་སུ་ཐོན་ཡོད་པས་ཐ་མ་ལ་ལྟོས་ན་དེའང་གསལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིག་ཆར་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དང་བར་པ་གཉིས་

[123A]༄༅། །ལ་དྲི་བ་དངོས་སུ་བསྟན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན། ཐ་མ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དེར་དྲི་བའི་ཤུགས་ལ་བཀོད་ཅེས་བའི་དོན་མིན་གྱི། ཆ་མ་ཕྱེ་བ་གཉིས་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཆ་
ཕྱེ་བའི་ངེས་དོན་གཅིག་ཡོད་པར་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཅིང། ཡང་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་དེ་བསྣན་ན་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཚུལ་ཡང་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཅེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན་དང་ཐ་མ་ངེས་དོན་དུ་སྔར་
བཤད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་མ་གསུངས་པར། མདོ་སྡེ་གཉིས་དྲང་དོན་དང་གཅིག་ངེས་དོན་དུ་ཞེས་གསུངས་པའང་སྤྱིར་དེའི་སྔོན་དུ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་ཐ་སྙད་མེད་པ་མིན་ཀྱང། ལེའུ་འདིར་གྲུབ་དོན་གྱི་གོང་དུ་
འཁོར་ལོ་སོ་སོའི་ཐ་སྙད་དང་དྲང་ངེས་སྦྱར་ནས་བསྟན་པ་མེད་ལ། གཙོ་བོར་ནི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་ཟེར་བ་ལ་ཐ་མ་ཞིག་ཡོད་དགོས་ཤིང། དེའི་ཐ་སྙད་སྔར་མ་བྱུང་བའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོའི་མཆན་འགྲེལ་དུ་འདི་དང་མི་འདྲ་ཙམ་ཞིག་གྲིས་ཡོད་
ཀྱང་ཡིག་ཆའི་ཁོག་བསྒྲིགས་ན་འདི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པར་སྣང་ངོ། །གཉན་སྟོན་གྱི་དཀའ་འགྲེལ་ལས་འཁོར་ལོ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཙམ་སྨོས་ཤིང། དང་པོ་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་སྔོན་ལྟར་གྱུར་པའམ་རིར་གྱུར་པ་སུས་ཀྱང་མཐུན་པར་
འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བསྐོར་བ་གཅིག་རབ་ཏུ་བསྐོར་ཅེས་པས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་པར་བསྟན་ཅེས་བཤད་པ་མི་འཐད་དེ། འདིར་སྔོན་ཞེས་པ་སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བྱོན་གོང་ལ་བྱེད་ཀྱི། མདོ་དེ་གསུངས་པའི་སྔོན་ཙམ་ལ་མི་བྱེད་ཅིང་མ་བསྐོར་

[123B] སྟོན་པས་སྔར་མ་བསྐོར་བ་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་ཤེར་མྡོའང་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཉི་ཁྲི་ལས་ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོར་ངམ། བྲམ་ཟེའམ་
ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། གཞན་སུས་ཀྱང་རུང་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་འཇིག་རྟེན་དུ་བསྐོང་བར་མ་ནུས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་དེས་ན་སྟོན་པ་ཉ་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་གཞན་སུས་ཀྱང་བསྐོར་མི་ནུས་
པའི་ཚངས་པའི་འཁོར་ལོའམ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་འཇོག་ཚུལ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་འཁོར་ལོ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལའང་སྦྱོར་དགོས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་ན་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང། བདེན་བཞི་
གང་རུང་ལས་བརྩམས་ནས་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྟོན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། མདོ་ལས། འཕགས་པའི་བདེན་བ་བཞིའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཞེས་གསུངས་ཤིང། འདི་ཉིད་ལས། བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བསྟན་
པའི་ཞེས་བ་ནི་བརྗོད་བྱ་གང་ལས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པའོ། །ཞེས་དང། དེ་འདྲ་བུའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཀྱི་བློ་དང་འཚམ་པའི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་
འབེབས་ཚུལ་མངོན་པ་མཛོད་ལྟར་བདེན་བཞི་དང་སྦྱར་བ་འདི་ཡིན་པས་དེ་གྩ་ཆ་ལ་དགོངས་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དོན་གཞན་བདེན་བཞིའི་སྟེང་ནས་གཏན་ལ་འབེབས། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བས་བར་

[124A]༄༅། །པའི་དོ་ནང་བཞིན་བདེན་གཉིས་སམ་སྣང་སྟོང་གཉིས་ཚོགས་པའི་སྟེང་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིར་རྒྱུར་སྡེ་གོང་འོག་གི་ལམ་དང་རིམ་གཉིས་སྔ་རྗེས་ སེམས་
ཙམ་པས་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་དོན་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྟེང་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བར། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དོན་བཞིན་དོན་སྨྲ་གཉིས། །བར་མཐའི་ལུགས་བཞིན་དབུ་སེམས་གཉིས་བཞག་ཕྱིར། །གྲུབ་མཐའ་བཞི་
ཡང་ཐུབ་དགོངས་མཆོག་དམན་བཞེད། །ཅེས་དང། རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། རི་དྭགས་ཀྱི་ཚལ་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་བཞི་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཆོས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ན་བདེན་པ་གཉིས་
རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །ཡང་པ་ཅན་དུ་ཆོས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་བདེན་པ་རྣམ་པར་མ་བཞག་པ་སྟེ། ཞེས་དང། ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རིགས་པ་
མ་ལུས་ཤིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དུས་གསུམ་པའི་བསྟན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འཁོར་ལོ་སོ་སོའི་རྩོམ་གཞི་ལ་གང་གཙོ་ཆེ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ཁྱབ་མཐའ་བཟུང་བ་
མིན་ཏེ། འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་པར་པ་ལའང་བདེན་པ་གཉིག་ཁྱད་གཞིར་བསྲུང་བསམ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་བརྩམས་ཞེས་པ་དགོངས་པ་དེར་འབབ་པ་ཙམ་ལ་བཤད་ཚུལ་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་འདིར་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་

[124B] རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྗེ་བླ་མས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་བཀའ་སྩལ་པ། །རྟེན་འབྲེལ་ཉིད་ལ་བརྩམས་ཏེ་འཇུག་ཅེས་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་ལས་བརྩམས་པར་གསུངས་ཤིང། དགོངས་
འགྲེལ་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ཀྱང། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཞོལ་བ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འབབ་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བབས་པ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟུར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྐབས་འདིའི་བདེན་
བཞི་ལ་བཙམས་པའི་མདོ་ལ་བདེན་བཞི་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་བ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲིས་ཞུས་ཀྱི་ཚེ་བུང་པོ་ལྔ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས། ཟས་བཞི། བདེན་པ་བཞི། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད། བྱང་ཕྱོགས་སོ་
བདུན་ཏེ་སྡེ་ཚན་བདུན་ལ་བརྩམས་ནས་བཀའ་སྩལ་ཚུལ་སོ་སོར་གསུངས་པས་དེ་དང་དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་མདོ་མ་འདྲིས་པར་སོ་སོར་འཇོག་དགོས་ཀྱི། དེ་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཅེས་པའི་དངོས་
བསྟན་གྱི་འགྲེས་རྐང་ལྔ་པའི་མདོར་འཇོག་པ་འབྲེལ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞིབ་པར་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་གསུང་ལྟར་རོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གཟུགས་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་འདིས་བདེན་བཞི་གང་རུང་ལ་བརྩམས་པར་
ཐལ༑ དེས་སྡུག་བདེན་ལས་བརྩམས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལས་བཙམས་པ་གང་ཞིག་དེ་སྡུག་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། འོན་ཕུང་པོ་ལ་བརྩམས་ན་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་

[125A]༄༅། །ལའང་བཙམས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་དག་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྣོ་འབྲིང་རྟུལ་གསུམ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དེ་གསུམ་ལ་རྩོམ་ཚུལ་སོ་སོར་འཇོག་
དགོས་པའི་ཕྱིར། མཛོད་འགྲེལ་ལས། ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྩོམ་པར་མཛད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི། རྨོངས་དབང་འདོད་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར། །ཕུང་
པོ་ལ་སོགས་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བརྗོད་འདོད་དང་ཕ་རོལ་པོས་གོ་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ཀྱི། ཆོས་དེ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕུང་པོ་རྟོགས་ན་སྡུག་བདེན་རྟོགས་པ་དང། བུམ་པ་མཐོང་ན་སྡུག་
བདེན་མཐོང་བས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ལ། དེའང་ཁྱབ་པར་ཐལ། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་དེ་གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདུན་གྱི་དམ་བཅའ་བ་འདིའི་རྒྱུད་ལ་གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་མངོན་
དུ་གྱུར་བའི་སྐབས་ཤིག་དང་དེའི་མཚན་གཞི་འཇོག་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། གཟུགས་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་འཇོག་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཝེ་ན་ཚེག་གིས་བླ་ན་མཆིས་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་བཤད་
ཚུལ་འདིར་འགོད་པའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་གཞིག་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་རྩོད་པ་དང་བཅས་པའི་དོན་དུ་སྦྱར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཝེན་ཚེག་གིས་དེ་སྐབས་མཆིས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་འགྲེལ་པར། སྐབས་ཁྱད་

[125B] གཞན་དག་གིས་གཞིག་པར་བྱ་བ་དང། སྡེ་བ་ཉི་ཤུ་པོ་རྩོང་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་བས། གཞན་དག་གིས་གཞིག་པར་བྱ་བ་དང་ཞེས་པ་དེ་གོང་དེ་མ་ཐག་ཏུ། སྐབས་
ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པའི་བསྟན་པ་དང་ཞེས་པ་དེའི་མཇུག་ཏུ་ཡར་སྦྱར་ནས་བཤད་དགོགས་ཀྱི། སྡེ་བ་ཉི་ཤུ་པོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མགོར་མར་སྦྱོར་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བླ་ན་མཆིས་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་འཆད་པའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་
ལས༑ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་འདི་མཆོག་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་ཞིང་དེ་ལས་ལྷག་པའི་མཆོག་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱིས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་མེད་ཅིང་ཕྱིས་གཞིག་བའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐབས་མེད་
པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ཞིང་རྩོད་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཞིའི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གཞན་གྱིས་གཞིག་ཏུ་མེད་པ་དེ་སྐབས་མེད་ཚུལ་དང་སྦྱར་བ་འདིས་གཞན་གྱིས་
གཞིག་ནུས་པ་དེ་སྐབས་ཡོད་ཚུལ་ལ་སྦྱོར་བ་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང། འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང་སྐབས་མེད་པའི་སྔ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དེས་སྐབས་མེད་པ་ལ་བཤད་ཚུལ་གཉིས་བྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟར་སྐབས་ཡོད་པ་ལའང་བཤད་ཚུལ་
གཉིས་བྱས་ན་གོང་འོག་མཐུན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གོང་འོག་གི་ཚིག་རིས་ཙམ་ལ་བལྟས་ཚེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་རྗེའི་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་བརླིང་བས་འདི་བཞིན་བྱེད་དགོས་ཏེ། ཐོག་མར་སྐབས་ཡོད་མེད་ཅེས་པས་སྐབས་ཀྱི་དོན་

[126A]༄༅། །ཇི་ལྟར་འཆད་ཤེས་དགོས་སོ། །དེའང་སྒྲོན་གསལ་ལས། ལེའུ་དེ་བཞིན་ཆོག་དང། །དུམ་བུ་དེ་བཞིན་རིམ་པར་ཕྱེ། །ཞེས་པ་ལྟར། ལེའུ་ནི་བ་རིཙེཚེ་དཿ་ཞེས་དོན་ཚན་སོ་སོར་གཅོད་བ་དང། ཆོག་ནི་ཀ་ཝ་ཞེས་
སྒྲུབ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལ་འཇུག་ཅིང་ཐབས་དེ་རྟོག་པར་བྱེད་བའི་དོན་དུའང་འགྲོ་བས་ལ་ལར་རྟོག་པ་ཞེས་བསྒྱུར། པཎྜ་འམ་དུམ་བུ་ཞེས་པ་སྡེ་ཚན་དུམ་བུར་གནས་པ་དང། སརྒ་ནི་རིམ་པ་གཉིས་དང་ཐེག་པ་གོང་འོག་ལྟ་བུ་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ལ་
འཇུག་ཅིང་དེ་དག་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུངས་ལ། རྒྱན་ལས་སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་རིམ་པར་བགྲོད་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཆ་ནས་སྐབས་བརྒྱད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས། གསེར་འཕྲེང་ལས་སྐབས་ཞེས་པའང་ལེའུ་སོགས་དང་དོན་འདྲ་བར་
གསུངས་སོ། །ཡང་སྐབས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་ཚུལ་རྣམ་པ་གཅིག་ནི། ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་པ་རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཟློག་པར་བྱེད་པའི་རེག་བྱ་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་བར་སྣང་སྐྱ་སེང་ལྟ་བུས་གཟུགས་གཞན་
འགོག་མི་ནུས་པར་གོ་འབྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་དོན་ཞིབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བའི་དབང་གིས་རྒོལ་བའི་རྩོད་པ་འགོག་མི་ནུས་པར་ཀླན་ཀ་འཇུག་ཏུ་རུང་པ་ལའང་སྐབས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་གོ་དེས་ན་ཝེན་ཚེག་གིས་སྔ་མ་
བཞིན་ལམ་གོང་འོག་ལྟ་བུ་དམན་མཆོག་གི་རིམ་པར་ཕྱེ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་དོན་དུ་བསམ་སྣང་བས་སྐབས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་འདིའི་དགོངས་པ་རྟོགས་ན་ཕྱིས་དེ་ལས་ལྷག་ཅིག་རྟོགས་རྒྱུ་ཡོད་མེད་ལ་འདོད་འདུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་

[126B] ཕྱིས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྒོལ་བའི་སྐབས་ཡོད་མེད་ལམ་སྦྱང་བར་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོང་མེད་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ལས་མཆོག་
ཏུ་གྱུར་པའི་མདོ་ཡོད་པ་ལ་བྱས་ན་བླ་ན་མཆིས་བའི་དོན་བཤད་བ་དང་ཟློས་ལ། དེར་ཕྱིར་གྱི་སྒྲའང་སྦྱོར་མི་དགོས་བས་འདིར་གདུལ་བྱ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མདོ་དོན་རྟོགས་ཚུལ་ལ་སྦྱོར་དགོས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོན་དེ་ཝེན་ཚེག་གིས་
ཀྱང་སྐབས་མེད་པའི་དོན་རྒོལ་བའི་ཀླན་ཀས་འཇིག་པའི་སྐབས་མེད་པ་ལ་འདོད་པར་ཐལ། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཕྱིས་གཞིག་བའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐབས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། རྒོལ་བའི་
ཀླན་ཀས་གཞིག་མི་ནུས་བའི་དོན་ཡིན་ཕྱིས་ཞེས་སྨོས་དོན་མེད་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒོལ་བའི་ཀླན་ཀས་གཞིག་ནུས་ན་དུས་དེར་ཡང་གཞིག་ནུས་པ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་གཞོག་ཚུལ་ནི་སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་
བློ་ཁྱད་ཀྱིས། །གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རང་གི་གདུལ་བྱས་མདོ་དེའི་དོན་རྟོགས་ནས་རང་གི་བསམ་ངོར་མེད་ལས་ལྷག་ཅིག་རྟོགས་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟ་བུར་བསམས་ཀྱང་ཕྱིས་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་མདོ་ཟབ་མོ་གཞན་གྱི་
དགོངས་བརྟོགས་པ་ན་སྔར་གྱི་དམ་བཅའ་གཞིག་བ་དེ་སྐབས་འདིའི་གཞིག་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་བཞིན་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་ཀའི་ལམ་གྱི་བགྲོད་ཚུལ་ཚང་བར་རྟོགས་པ་ན་ཤེར་མདོ་ལྟར་མཐང་ཐུག་ཐེག་པ་

[127A]༄༅། །གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་དམ་བཅའ་འཇིག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདིས་བཤད་ཚུལ་རྣམས་སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པ་ཁུངས་སུ་བྱས་པར་སྣང་ཞིང། དེའི་བརྗེད་བྱང་ལས། ཐེག་པ་གཅིག་
གིས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་བར་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བཤད་པ་སྔར་དྲངས་པ་བཞིན་ཐེག་པ་མ་རྟོགས་པ་གོང་མ་སྐྱེས་པ་ན་འཇིག་པར་བཤད་ཅིང། འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་ཐད་དུའང། ཐེག་པ་ཆུང་འདུ་བ་ཀུན་གྱིས་
བགྲོད་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་མེད་པའོ། །རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞིག་ཏུ་མེད་པའོ། །གཞིག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མེད་པའོ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདིས་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ་དཔག་ནའང་གཞིག་ཏུ་ཡོད་མེད་རྩོད་པ་ཡོད་མེད་ལ་སྦྱར་
བསློབ་དཔོན་འདིའི་དགོངས་པར་བྱེད་དགོས་པར་མངོན་ནོ། །སློབ་དབོན་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་དོན་ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་གདུལ་བྱ་ཐེག་པ་གསུམ་གའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་
རང་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་ཐུག་གི་སར་བགྲོད་དུ་ཡོད་པ་ལ་འདོད་པར་སྣང་སྟེ། རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དུའོ། །གསུམ་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གའི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དུའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཝེན་ཚེག་གིས་སྐབས་མེད་པའི་དོན་བཤད་ཚུལ་ཕྱི་མ་མདོ་དེ་ལས་གོང་མར་གྱུར་པ་ཞིག་གི་དོན་རྟོགས་ནས་འདོར་དུ་མེད་པ་ལ་བཤད་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་རྒོལ་པ་གཞན་གྱིས་གཞིག་ཏུ་མེད་པ་ལ་

[127B] དེར་ཐལ། རང་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེའི་དོན་བཤད་ཚུལ་རང་ལུགས་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདི་ཉིད་ལས་སྐབས་མེད་པའི་སྔམ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བས་གཞན་རྣམས་འདྲ་
བ་དེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདི་ལ་དཔྱད་གཞི་ཅུང་ཟད་སྣང་ཡང་ལུགས་གཉི་གས་གཞིག་ཏུ་མེད་པར་བཞག་པ་ཙམ་འདྲ་བ་ལ་དགོངས་སམ་སྙམ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཝེན་ཚེག་གིས་རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་དོན་བཤད་པའང་
མི་འཐད་པར་ཐལ། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་སྒྲས་ཟིན་གྱི་དོན་ལ་རྩོང་པ་སྨྲ་བ་པོར་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་མི་ཡོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་མི་རུང་ཞེས་རྩོད་པ་འགོད་བ་པོར་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་མི་ཡོང་བའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། འདིར་ཉན་
ཐོས་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྩོད་ཅེས་པ་དེར་མི་འཐད་ཅེས་རྩོད་པ་མིན་གྱི། དེ་རང་ལུགས་སུ་འཐད་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་དེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ལ་རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་
གྲུབ་ཅེས་གསུངས་ཁང་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཚམས་གསལ་བར་ངོས་གསལ་བར་ངོས་བཟུང་སྟེ་འདི་ལས་ལྷག་ན་རྟག་མཐར་ལྟུང། འདི་ལས་གཞན་ན་ཆད་མཐར་ལྟུང་ཞེས་ཞིག་ཏུ་ཕྱེབ་མེད་པའི་དབང་གིས་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང། མདོ་སྡེ་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་སོགས་ནང་
ཕན་ཚུན་རྩོད་པ་འབྱུང་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། སྡེ་པ་ཉི་ཤུ་པོ་རྩོད་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞིབ་ཆ་འདི་ལྟར་མ་བྱས་ན་རང་ལུགས་ལའང་

[128A]༄༅། །སྐབས་མཆིས་པ་དང་རྩོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་བ་གཉིས་ཟློས་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་འདིས་སྟོང་པ་ཉིད་མི་སྟོན་ཞིང་ཡོད་པ་བསྟན་པས་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པའང་མི་རུང་བར་ཐལ་
ཡོད་བ་བསྟན་པས་དྲང་དོན་དུ་འགྲོ་དོན་མེད་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བསྟན་པས་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཡིན་པས་སྐབས་འཆོལ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མིན་ཏེ། འཁོར་ལོ་དང་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཁྱུད་ཅིང་ཡོད་པ་སྟོན་པ་
དང༑ བར་པ་ལ་ཡོད་པ་མཁྱུད་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ཞེས་འབྱུང་བས། སྔ་མའི་དོན་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་མཁྱུད་ཕ་སྟེ་སྦས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་གྲུབ་ཅེས་པའི་ཚིག་མཉམ་པར་བཀའ་
སྩལ་བའི་དོན་ཡིན། ཕྱི་མ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཆོས་གང་གི་སྟེང་དུའང་མ་བསྟན་པར་རང་མཚན་གྱིས་མེད་མཉམ་དུ་གསུངས་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེར་ཐལ། འདིའི་སྟོང་ཉིད་ཅེས་པ་རང་ལུགས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་
ལ་མི་བྱེད་བར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་སྨོས་པའི་རྣམ་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཅེ། ཁ་ཅིག་གིས་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་རྗེས་རང་ལུགས་སུམ་མཛད་པའི་
ཕྱིར༑ འདི་ཉིད་ལས། སྟོང་ཉིད་སྨོས་པའི་རྣམ་པས་ཞེས་པའི་དོན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པ་ལ་འགྲེལ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་བཤད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་བར་པའི་སྐབས་སུ་ཡོད་པ་མཁྱུད་ཅིང་སྟོང་ཉིད་བསྟན་ཅེས་

[128B] དེ་སྟོང་ཉིད་དངོས་ལ་བྱེད་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་གའི་སྟེང་དུ་འཇོག་དགོས་ཀྱང་འདི་ཆ་ཕྱེ་སྟེ་ཀུན་བཏགས་ཙམ་ལ་སྦྱར་བ་ལན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཁོར་ལོ་ཐ་
མའི་སྐབས་སུ་ཡོད་མེད་རྫོགས་པར་བསྟན་ཅེས་པའི་དོན་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལས་རེ་རེ་སྦས་ནས་རེ་རེ་བཙམས་བསྟན་ཀྱང། འདིར་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་ཆ་ཕྱེ་ནས་ཕྱོགས་གཉིག་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་ཚིག་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེན་དགོངས་འགྲེལ་ལས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས། ཞེས་དང། རྐྱེན་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཞེས་སོགས་སྔར་དྲངས་བརྣམས་དང། ལང་གཤེགས་ལས་
བརྟག་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་ཡིན། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་པའི། །མཐའ་ལ་རྟོག་པ་རྣམ་པར་བརླག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་
པོ་གང་རུང་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱི་གོང་ན་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་གཞན་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ་དང། འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱི་གོང་ན་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་གཞན་མེད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། བླ་ན་མཆིས་པ་དང་བླན་མ་མཆིས་པའི་དོན་
བཤད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རིམ་བཞིན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་དང། སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྔམ་དོན་དམ་པའི་

[129A]༄༅། །སྐྱབས་ཡིན་པས་དེ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་མེད་པ་གང་ཞིག་ཕྱི་མ་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་ཡིན་པས་ངོ་བོ་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་གོང་ན་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་གཞན་ཡོད་མེད་
ནི་བརྗོད་བྱ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་མཆོག་དམན་གྱི་དབང་གིས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སྤངས་ཕྱིར་ཞེས་དང། ཆོས་རྣམ་གཉིས་གཏན་གྱི་སྐྱབས་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང། དེའི་
རྩ་བའི་དཔལ་འཕྲོང་གི་མེད་ལས། ཆོས་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི། ཞེས་པ་ནས། སྐྱབས་འདི་གཉིས་ནི་དེའི་ཡན་ལག་གི་སྐྱབས་ཞེས་བགྱི་སྟེ་སྐྱབས་ཀྱི་རབ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་
དང་པོ་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱི་གོང་ན་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་གཞན་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། བར་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འཁོར་དེའི་གོང་ན་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་
བྱོན་པའི་དགོས་པའི་གཙོ་བོ་གདུལ་བྱ་འཁོར་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་ཆེད་ཡིན་ལ། འཁོར་རྩ་གཅོད་བྱེད་སྟོང་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་དང་སྒོ་མཐའ་ཡས་པས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་ཤེར་མདོ་ལས་ལྷག་པ་མེད་པས་དེ་མདོ་སྡེ་ཀུན་
གྱི་གཙོ་བོའམ་གོང་མར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་གླེང་གཞི་དང་ཡོངས་གཏད་ཀྱིས་ཤེས་ཤིང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་འདོད་པ་དབུ་སེམས་གཉིས་ཀ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་སྙིང་པོ་རྒྱན་ལས་

[129B] ཞེས་པ་ནས། དྲང་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་མདོ་སྡེ་རྣམས་
ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཤེར་མདོ་དང་དགོངས་འགྲལ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་ཤེར་མདོ་གོང་མར་བྱེད་དགོས་པར་ཐལ། དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤེར་མདོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་གོང་
མར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་ལམ་བརྟེན་པར་ཤར་མདོའི་དགོངས་པ་རྟོགས་ནུས་ལ། གཅིག་ཤོས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་ནུས་པས་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དབང་པོ་རྟུལ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་
གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་གྱིས་དགོངས་བ་བཀྲལ་བ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་རྟོགས་ཤིང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་མི་འཛིན་ནོ། །མདོ་དགོངས་འགྲེལ་ལྟ་བུས་དེའི་དགོངས་པ་གསལ་བར་ཕྱེ་
ནས་བསྟན་དགོས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་ཡིན་ཡང་སྔ་མ་ལས་དབང་པོ་དམན་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྡེ་སྣོད་དང་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་གོང་འོག་གི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་
གདུལ་བྱའི་དབང་པོ་མཆོག་དམན་གྱི་རིམ་པ་ཡིན་གྱི། བཀའ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མཆོག་དམན་དབྱེ་དཀའ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་མདོ་སྡེ་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོར་བྱེད་རིགས་པར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་འཁོར་ལོ་ཐོག་མཐའ་གཉིས་ལ་

[130A]༄༅། །ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཙམ་ལས་མ་སྨོས་ཤིང། བར་པ་ལ་ཆེས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་ཁྱད་པར་འབྱེད་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཐ་མ་ལ་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་
པ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་བརྟན་པར་མ་དང་རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས་དེ་ལྟར་འབྱུང་ཡང། སྔོན་གྱི་དཔེ་དག་པ་དུ་མ་དང་གཏན་བ་དབབ་པ་བསྡུ་པར་དྲངས་པ་སོགས་སུམ་འབྱུང་བས་རྗེ་བླ་མས་ཀྱང་མ་བཀོད་
པ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། བར་པ་ལ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་བླ་ན་མཆིས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་གོང་ན་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། བརྗོད་བྱ་སྟོན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བླ་ན་མཆིས་པར་བཞག་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་མཆོག་དམན་འབྱེད་ཚུལ་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་མི་རྒྱས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡིན། དེ་སྟོན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་འབྱེད་ཚེམ་སྤས་པར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་སྟོན་མི་སྟོན་གྱི་སྒོ་ནས་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་གཙོ་བོ་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཀྱང་ལས་དོན་གསལ་པོར་སྟོན་པ་ལ་བློན་པོ་བཟང་བའི་སྐབས་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་ཐེག་
དམན་གང་ཟག་གིས་ཁྱབ། བར་བའི་དེ་ལ་ཐེག་ཆེན་གང་ཟག་གིས་ཁྱབ། ཐ་མའི་དེ་ལ་རིགས་ཅན་གསུམ་གཡོད་པར་ཐལ། རིམ་པ་བཞིན་མདོ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་དང། ཐེག་པ་ཆེན་

[130B] ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། འདིའི་ཐེག་པ་ཞེས་པ་དེ་དང་དེའི་ལམ་ལ་མི་བྱེད་པར་དེའི་ལམ་འབྲས་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་
བཀའ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་ཚེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལ་ཆེད་དུ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་རྟོགས་ནུས་པ་དང། བར་བའི་གདུལ་བྱས་བར་པ་
རང་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་དགོངས་གཞི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་རྟོགས་ནུས་པ་དང། ཐ་མའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་ཇ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཀའི་དགོངས་པ་དང་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོགས་
རྟོགས་དགོས་པ་དེ་རིམ་བཞིན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞིབ་པར་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་གསུང་དུ་གསལ། དེས་ན་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་འབྱུང་གིས་ཀྱང། ཉན་
ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལའང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཐེག་པ་དེ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལ་བྱེད། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཐེག་པ་དེ་འཁོར་ལོ་བར་པ་ལ་བྱེད། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་
བར་ཞུགས་པ་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཐེག་པ་དེ་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཀ་ལ་བྱེད་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཐེག་པ་ཞེས་པ་འདིར་བགྲོད་པའམ་འདིས་བགྲོད་པའི་ལམ་ལ་བྱེད་དགོས་ཀྱི། དེ་སྟོན་

[131A]༄༅། །པའི་གཞུང་ལ་བྱེད་པ་འབྲེལ་མེད་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མ་གྲུབ་སྟེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བའི་ལམ་དང་དེ་སྙོན་པར་བྱེད་པའི་གཙུག་ལག་ཀྱང་
ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞེས་དང། བློ་བརྟན་གྱི་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་
དེར་མ་ཟད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས། རིགས་ལ་ཐེག་བ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཐེག་པ་དེ་དང་དེའི་རིགས་ལ་དེའི་ཐེག་པར་བཤད་པའི་སྐབས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་མི་འཐད་པར་
ཐལ། མདོ་གཅིག་གི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉི་གའི་གང་ཟག་འོང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མདོའི་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་དུ་འཇོག་ཚུལ་
ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཀའ་འགྲེལ་ལས། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གསུང་རབ་གཉིས་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དང་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་གཉིས་ལ་གཙོ་བོར་དགོངས་ནས་
གསུངས་བའི་ཆ་ནས་རིམ་པ་ལྟར་སོ་སོར་འབྱེད་པར་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་སོགས་རྗེའི་གསུང་རབ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལས་གསུངས་ཤིང། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གསུང་རབ་གཉིས་སོ་སོར་མི་འབྱེད་ན་དེ་གཉིས་སོ་

[131B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཐེག་པ་གསུམ་སོ་སོར་འབྱེད་བྱེད་ནི་བསམ་པ་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་དང། གང་ལ་ཆེད་དུ་བརྟེན་པའི་སྡེ་སྣོད་དང། དེ་ནས་བཤད་བ་ལྟར་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་
དེས་བསྒྲུབ་པའི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེ་ཆུང། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲས་བུ་མཆོག་དམན་ཏེ་ལྔས་འབྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བསམ་པ་དང་ནི་བཤད་ཉིད་དང། །སྦྱོར་བ་དང་ནི་ཚོགས་དག་དང། །འགྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིས། །ཐེག་ལ་
རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་དང། དེའི་དབྱིག་འགྲེལ་ལས། དམན་པ་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །འབྲིང་རྣམས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །མཆོག་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། འདོད་པ་ཇི་ལྟ་
བར་ཆོས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་སྦྱོར་རོ། །སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཚོགས་སོགས་སོ། །ཚོགས་ཇི་ལྟ་བར་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིར་བསྟན་
འཁོར་ལོ་དང་པོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་བྱང་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐབས་འདིའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་ལ་བྱང་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། རེ་ཞིག་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་
སྒྲས་ཟིན་ཙམ་བསྟན་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལ་བཀྲི་དགོས་པའི་བྱང་སེམས་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་སྐབས་འདིའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དང་པོའི་གདུལ་བྱས་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དོ་ཙམ་

[132A]༄༅། །ཞིག་རྟོགས་ནུས་ལ། བར་པའི་དགོངས་གཞི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་མི་ནུས་པས་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཙམ་ལ་ཞུགས་པར་བཤད། ཐ་མའི་གདུལ་བྱས་ཐ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་ལོ་སྔ་མ་གཉི་གའི་དགོངས་གཞི་གང་
ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཉིག་ཚར་བར་རྟོགས་ནུས་བས་ཐག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ཉིད་ལས། འཁོར་ལོ་དང་པོ་གསུངས་པའི་གདུལ་བྱ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་
རྟོགས་པའི་སྣོད་དུ་རུང་ལ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྟོགས་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བ་ལ་གསུངས་པར་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲེལ་པས། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཆོས་འཁོར་ཐེག་པ་ཐམས་
ཅད་ལ་ཞུགས་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པའི་དོན་ནི་དེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་བྱེ་མདོ་གཉིས་ལ་ཉན་ཐོས་པ་དང། དབུ་སེམས་གཉིས་ལ་ཐེག་ཆེན་པ་ཞེས་པའང་དེ་དང་དེའི་སྡེ་སྣོད་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་ཚུལ་ཡིན་གྱི། སྔ་མར་
བྱང་སེམས་དང་ཕྱི་མར་ཉན་རང་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོང་བས་ཉན་ཐོས་དང་ཐེག་ཆེན་གང་ཟག་དངོས་ལ་བྱེད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟག་ལོ་སོགས་སྔམ་མང་པོས་ཐེག་པ་གསུམ་དང་གྲུབ་མཐའ་བཞི་སྦྱར་བ་སོགས་འབྲེལ་མེད་མང་དུ་བཤད་
པའི་འཁྲུལ་གྮིའང་འདི་འདྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐུབ་བསྟན་བྱི་དོར་ལས། ཐེག་ཆེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་ཐེག་ཆེན་པའི་གང་ཟག་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བའི་ནོར་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཞེས་དང། སྟོང་ཐུན་ལས་ཀྱང་ད་བཞིན་གསུངས་ལ། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བར་

[132B] །ཞེས་པར་འགྲེལ་གྱིས་ཀྱང་ཁེགས་སོ། །གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐེག་པ་དམན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱར་ཐེག་ཆེན་གང་ཟག་འཇོག་པ་འབྲེལ་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་པ་
ཆེན་པོར་འགྲོ་བ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ལ་སློབ་པ་སོགས་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། རྒྱན་ལས། དམིགས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་ནི། །དེ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་གཉིས་དག་དང། །ཡེ་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང། །ཐབས་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ་
དང༑ ༑ལང་དག་འགྲུབ་པ་ཆེན་པོ་དང། །སངས་རྒྱས་འཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཆེན་པོ་འདི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །ཐེག་ཆེན་ཞེས་ནི་ངེས་པར་བརྗོད། །ཅེས་དང། འགྲེལ་བ་ལས། ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་ངེས་
པར་བརྗོད་དེ་དམིགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་ཐེག་ཆེན་གང་ཟག་མེད་པ་
སོགས་མི་འཐད་པར་ཐལ། དང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། འོ་ན། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང། འཁོར་ལོ་བར་བའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་བ་ལ་ཐེག་ཆེན་གང་ཟག་གིས་ཁྱབ་པར་ཐལ་
འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དང་པོ་གཉིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་ཞེས་པའི་ཐེག་པ་གཉིས་དེ་དང་དེའི་ལམ་དངོས་ལ་བྱེད་ན་ཐེག་པ་

[133A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་ཞེས་པ་འདི་ཐེག་པ་གསུམ་གའི་ལམ་དངོས་ལ་བྱེད་པ་ལས་འོས་མེད་པས་གཙོ་བོར་དེ་འགོག་པ་ཡིན་ལ། ཡང་དེར་ཐེག་དམན་རིགས་ཅན་དགོས་ཀྱང་ཐེག་དམན་ལམ་ཞུགས་མི་དགོངས་པས་པ་
རོལ་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འདོད་བའང་བཀག་ཆོག་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་སྐབས་སུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དངོས་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། དགོངས་ལྡེ་མ་དགོངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དྲང་ངེས་འབྱེད་ཚུལ་
འཁོར་ལོ་དང་པོར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཕུང་སོགས་བསྟན་བདེ་དགོས་དབང་གིས་གསུངས་པས་གཞུག་པ་ལྡེམ་དགོངས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་ཤེས་ནས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་པ་དང། བར་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་
གསུངས་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གཏན་ནས་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་མཚན་ཉིད་གསུམ་སོ་སོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མེད་ལུགས་རེ་ཡོད་པས་མཚན་ཉིད་ལྡེམ་དགོངས་དང། དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པར་ཤེས་ནས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་པ་ཡིན་
པ་གང་ཞིག་སྔ་མའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་གཞུག་དགོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་དེར་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བློ་གྲོས་བརྟན་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས། ཉན་ཐོས་དག་མི་སྐྲག་ཅིང་བསྟན་བར་གཟུད་པ་དང་ཆོས་ཡོད་པར་བཤད་
པའི་སྒོ་ནས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡོད་ཅེས་བཤད་པར་ནི་རྗེས་སུ་གཞུག་པའི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། ཕལ་ཆེ་བས་དགོངས་པའི་ཕྱིར། མཁས་

[133B]
རང་ལུགས་སུ་མི་རུང་ངོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་ཐམ་གསར་དུ་བསྐོར་པའི་ཚེ་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་མེད་པར་ཐལ། དེ་དུས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ལ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་དོན་མཚང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེས་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་དོན་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྟོགས་དགོས་ཀྱི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་གསུངས་མ་ཐག་ཡིན་
པ་གང་ཞིག་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་དོན་རྟོགས་པ་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞིའི་ནང་གི་དགོས་པ་ཡིན་པས། དེའི་སྔོན་དུ་དེའི་བརྗོད་དོན་ལ་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འདི་ཉིད་ལས། གདུལ་བྱ་ནི་
ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ་སྔ་མ་གཉིས་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སོ་སོ་བ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་གཉི་གའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཡང་མི་འགྲིག་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་ཚུལ་ལྟར་ན་འཁོར་ལོ་བར་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་
བྱའང་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་པར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་འཁོར་ལོ་དང་བོ་དང་བར་པ་གཉི་གའི་དགོངས་གཞི་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[134A]༄༅། །རྟགས་ཁས། མ་ཁྱབ་མཚམས་ཀྱི་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཐ་མའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་གང་ཞིག་བར་བའི་གདུལ་བྱ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པར་དབང་པོ་རྣོ་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་
འདིར། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པའི་དེའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱང་འཁོར་ལོ་ཐམས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ངོས་བཟུང་བ་མིན་ཏེ། ཡང་
དག་པར་ཞུགས་པའི་དོན་དེའོ་ཞེས་མ་གསུངས་པར། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པའི་དོན་དེའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་སོ་སོར་ཞུགས་པ་དང་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་པའི་གོ་དོན་སོ་སོའི་དགོངས་དོན་ལ་དགོས་པ་སྐྱེས་པ་དང་སྔ་
མ་གཉི་གའི་དགོངས་དོན་ལ་དོགས་བསྐྱེས་ནས་ཞུགས་པའི་དོན་ཡིན་ཞེས་པཎ་ཆེན་བསོད་གྲགས་ཀྱི་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ལས་བཤད་དོ། །དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གསུང་འདིས་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ངོས་བཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེས་གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་གསུངས་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གདུལ་བྱ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ་ཞེས་དེས་གདུལ་བྱ་ངོས་བཟུང་བ་ཡིན་པ་བསྙོན་མེད་ལ། དེའི་ཚེད་དུ་གསུང་པར་ཡང་གཞུང་ཚིག་གིས་དངོས་
སུ་ཐོན་ཅིང་རང་གིས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གདུལ་བྱ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་གསུངས་ཞེས་སྟོན་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་གདུལ་བྱ་དེ་ངོས་འཛིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། བར་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་

[134B] བར་པའི་གདུལ་བྱ་དེས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉི་གའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་དོགས་པ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དང་པོའི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་མཉམ་དུ་བཟུང་ན་རྟག་མཐའ་དང། བར་པའི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་རང་མཚན་
གྱིས་མེད་མཉམ་དུ་བཟུང་ན་ཆད་མཐར་འགྲོ་ཚུལ་ལ་དོགས་པ་ཆོད་དེ་སེམས་ཙམ་གྱི་ལྟ་པ་མཐར་ཐུག་རྙེད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ། དེ་འགལ་ཁྱབ་ཡིན་ཏེ། དང་པོའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་དགོས་པ་ཆོད་ན་དེར་དགོས་པ་ཆོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་
འོ་ན་བར་བའི་སྒྲས་ཟིན་ལའང་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེར་དོགས་པ་ཚད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་དགོངས་གཞི་རྟོགས་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེར་དགོས་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་དགོས་པ་
ཞུགས་པ་དེ་ཐེག་པ་དེ་ལ་ཞུགས་པའི་དོན་དུ་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཁོ་ན་རེ། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱར་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉི་གའི་གང་ཟག་ཡོད་པར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉི་གའི་
མདོའི་དགོངས་འགྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་གའི་དགོངས་འགྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཁོར་ལོ་གསུམ་གའི་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་འབྱེད་པའི་དགོངས་འགྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། ཚད་མ་
རྣམ་འགྲེལ་ཆོས་ཅན། ཕྱི་རོལ་པའི་ལྟ་བསྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པར་ཐལ། ཕྱི་ནང་གཉི་གའི་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོན་པ་བསྟན་པ་ལྟ་བ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་འབྱེད་

[135A]༄༅། །པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་གོང་དུ། དེར་ཐལ། འཁོར་ལོ་གསུམ་གའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། བར་པའི་དགོངས་པ་གཙོ་བོར་འགྲེལ་ཅིང་དང་པོའི་དགོངས་
པ་ཞར་བྱུང་ཙམ་དུ་འགྲེལ་བ་ཡིན་པས་དང་པོའི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་མི་འཇོག་པར་ཡིག་ཆར་གསུངས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ། ཡིག་ཆའི་བཤད་ཚུལ་ལའང་ནང་འགལ་ཡོད་པར་ཐལ། བཀའ་བསྟན་བཅོས་སྐབས་ཀྱི་མཐའ་
དཔྱོད་ལས། འཁོར་ལོ་གསུམ་གའི་དགོངས་འགྲེཀ་ཀུན་བཏུས་དང། དབུ་མ་སྣང་བ་དང། དབུ་མ་རྒྱན་ལྟ་བུ། གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་འགྲེལ་ལམ་སྒྲོན་དང། ལམ་རིམ་གཉིས་དང་ཐུབ་དགོངས་ལྟ་བུ། ཞེས་འབྱུང་བས་
དེ་དག་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉི་གའི་བསྟན་བཅོས་སུ་འགྱུར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉི་གའི་མདོའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཀྱང་གཙོ་ཆེ་ཆུང་ཡོད། ཀུན་བཏུས་ཀྱིས་དེ་གཉི་གའི་
དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ལ་གཙོ་ཆེ་ཆུང་མེད་པར་ཆ་མཉམ་དུ་འགྲེལ་པས་གཉི་གའི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་འཇོག་དགོས་ཀྱང་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་བཅོས་སུ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་
ཁོ་ན་རེ། ཀུན་བཏུས་ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་བཅོས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། ཀུན་བཏུས་ལས་ལོངས་སྐུའང་མ་བསྟན་ལ། ས་བཅུ་ལའང་མིང་ཙམ་ལས་མེད་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་དགོངས་འགྲེལ་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་

[135B] མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དེ་མིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་ལས། སྔོམ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་དགོངས་འགྲེལ་ལྟ་བ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཏེ་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་མི་འགལ་བར་ཐལ། གཏན་ལ་དབབ་པའི་སྡེ་དེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉི་གའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དེ་གཉི་གའི་མངོན་བའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
ཀུན་བཏུས་ལས། གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་ནི་གཉི་གའི་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལ་ནང་གསེས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆ་ཆུང་གི་མངོན་པ་གཉིས་འབྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་
ཁོ་ན་རེ། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉི་གའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཡིན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཐུན་མོང་གི་སྡེ་སྨོད་ཀྱི་ཡིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། འོ་ན་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉི་གའི་ལམ་གྱི་ཡིན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཐུན་མོང་གི་
ལམ་གྱི་ཡིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐྱེས་བུ་ཆེ་འབྲིང་ཐུན་མོང་གི་ལམ་གྱི་ཡིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེ་བླ་མས། ལམ་མཆོག་གཉིས་ཀར་དགོས་པའི་
ཐུན་མོང་ལམ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་སྡེ་སྣོད་མི་འགལ་བར་ཐལ། དེ་གཉི་གའི་ལམ་གྱི་གཞི་མཐུན་མེད་ཀྱང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གཞི་མཐུན་བཞག་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་གཉི་གའི་སྡེ་

[136A]༄༅། །སྣོད་ཀྱི་གཞི་མཐུན་བཞག་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། རང་རྒྱལ་གྱིས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་སྙེན་ནས་ལམ་ལ་སློབ་བམ་གཏོགས་རང་གི་སྡེ་སྣོད་ཟུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་བོ་གྲུབ་སྟེ། ཀུན་
བཏུས་ལས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་བ་གང་ཞེ་ན་བདག་ཉིད་མངོན་བར་རྫོགས་བར་སངས་རྒྱས་བའི་བསམ་པ་ཅན་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཟུར་ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ་
དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཆོས་འཁོར་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་བའི་ཆོས་འཁོར་གིས་སུ་གྲད་ས་དེས་བའི་ཕྱིར། མྱང་འདས་རྒྱ་ནག་མ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་གང་ཟག་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དབང་བོ་
འབྲིང་དང་དབང་བོ་རབ་བོ། དབང་བོ་འབྲིང་ལ་ནི་ཝ་ར་སིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ། དབང་པོ་རབ་ལ་ནི་མིའི་ན་ནས་སྒྱུ་མཆོག་གི་རྒྱལ་བོ་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དབང་པོ་ཐ་མ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མི་བསྐོར་ཏེ། དབང་བོ་ཐ་མཆེས་བྱ་བ་ནི་ལེག་སྲེང་ཅན་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་པཎྜི་ཏ་གཞན་ཕན་བཟང་པོས་རིགས་མེད་ལ་མངོན་མཐོའི་ཆོས་འཁོར་ཟུ་རང་བསྐོར་ཟེར་བདང། བམ་ཟེས་ཛྫ་ནས་
རང་རྒྱལ་རིགས་ཅན་ལ་དེའི་ཆོས་འཁོར་ཟུར་དུ་བསྐོར་ཟེར་པ་གཉིས་ཀྱང་ལེགས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ཐེག་བ་ཆེ་ཆུང་གི་མདོའི་ཡིན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དབུ་སེམས་གཉི་གའི་མདོའི་ཡིན་པ་ཡོད་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཤེར་མདོ་དེ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་

[136B] དེ་དེ་གཉི་གས་རང་གཞུང་དུ་ཁས་ལེན་བའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་རང་གིས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ཀྱང་སེམས་ཙམ་པས་གཞལ་ན་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རང་གཞུང་དུ་མ་སོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ད་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པ་མ་ཤེས་པར་སྒྲ་ཇི་
བཞིན་དུ་ཞེན་ནས་ཉམས་པར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། རང་གཞུང་བྱས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པར་མ་སོང་བའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། དེ་ལྟ་བས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉམས་བར་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་དུ་བྱས་པ་མ་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། འོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨ་བའི་རང་གཞུང་དུ་གྱུར་པའི་མདོ་ཞིག་མེད་པར་ཐལ། འཁོར་ལོ་བར་མཐའ་གཉིས་གང་ཡང་དེར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་རང་གཞུང་དུ་འགྱུར་བའི་མདོ་
ཞིག་མེད་ན་མདོ་གང་གིའང་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེའི་རང་གཞུང་དུ་གྱུར་པའི་མདོ་རིལ་པོ་ཞིག་འཇོག་དཀའ་ལ་ཤེར་མདོ་ལྟ་བུ་དེའི་རང་གཞུང་མིན་ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་དེ་དེའི་དགོངས་པ་ཕལ་པར་འགྲོ་བ་འགལ་བ་མེད་པའི་
ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་མ་ལགས་ཞེས་པའི་དོན་དེའི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ལ་མཁས་བའི་རྩོད་པ་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་སྒྲས་ཟིན་ལ་གནོད་བྱེད་སྟོན་པའི་མཁས་པ་མེད་
བར་ཐལ། དེའི་དོན་འཐད་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐལ་འགྱུར་བ་ལ་མཁས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་སྒྲས་ཟིན་ལ་གནོད་བྱེད་སྟོན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་ནས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་པའི་ཕྱིར་

[137A]༄༅། །འཇུག་པ་ལས། རྣམ་བདེ་ལྟའི་མདོ་སྡེ་གཞན་ཡང་ནི། །དྲང་དོན་ཉིད་དུ་ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་དུ་གསུངས་པའི་མདོ་ངོས་འཛིན་པ་ན། རང་འགྲེལ་ལས། རྣམ་བ་དེ་ལྟ་
བུའི་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་ཞེན། ཇི་སྐད་དུ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བའི་མདོ་ལས། བཏགས་པ་དང། གཞན་གྱི་དབང་དང། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གསུམ་བསྟན་པ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་
སྒྲས་ཟིན་ལ་རྒོལ་བའི་མཁས་པ་གཏན་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་མཁས་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་བརྟག་པ་མཐའ་ཆོད་པར་བྱས་པའི་མཁས་པ་མེད་པའམ། ཡང་ན་མདོ་རང་གི་སྟོན་ཚུལ་ཞལ་མི་གསལ་བའི་དབང་གིས་དེའི་དགོངས་པ་དེ་
ལྟར་ཡིན་ནམ་མིན་ཞེས་རྩོད་པོའང་བོན་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ཉིད་ལས། རྩོད་པ་ཡོད་མེད་ནི་མདོ་དེའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མེད་སྟོན་བས་དེ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་མིན་ལ་མཁས་པས་བརྟགས་ན་རྩོད་པ་མེད་པ་ལ་བྱ་ཡི། རྩོད་
པ་གཞན་མེད་པར་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་དང། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། མདོ་འདིས་དེ་ལྟར་བཤད་མི་བཤད་ལ་ཁ་མི་གསལ་བའི་དབང་གིས་རྩོད་པ་མེད་པས་རྩོད་བཞིའི་གནས་མིན་པ་ལགས་ཀྱི། དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་དབུ་མ་བ་ལྟ་
བུས་མི་འཐད་ཅེས་རྩོད་བ་མེད་པ་ནིམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། དེའང་མདོ་དེའི་དོན་ལ་རྩོད་བའོ་ཚུལ་ལ་མདོ་རང་གི་སྒྲས་ཟིན་མི་གསལ་བའི་དབང་གིས་མདོ་དེའི་དགོངས་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་ནམ་མིན་ཞེས་རྩོད་ཕ་གཅིག་དང་

[137B] ཐལ་འགྱུར་བས་དགོངས་འགྲེལ་ཕྱི་དོན་ལ་རྩོད་ཚུལ་ནི་ཕྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
པ་སོགས་ལྔ་པོ་དེ་འཁོར་པོ་བར་མཐའ་གཉི་གའི་རྩོམ་གཞིར་འཇོག་པ་འདྲ་བར་ཐལ། འདི་ཉིད་ལས། འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་བརྗོད་བྱ་གང་ལས་བརྩམས་པ་བར་པ་དང་འདྲ་ཞིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་
ལྔ་བོ་དེ་འཁོར་ལོ་བར་མཐའ་གཉི་གའི་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། བར་མཐའ་གཉི་གས་དེ་ལྡག་ལ་བརྩམས་ཞེས་པ་དེ་གཉི་གའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་འཇོག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་
དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་བར་པའི་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་ལ་བྱེད་
དགོས་པས་དེའི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་གྱི་དེ་ལྔ་ཚད་མས་བསལ་བ་ཡིན། ཐ་མའི་སྒྲས་ཟིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ལུགས་རེ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པས་སྔ་ཕྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་མིང་འྡྲའང་དོན་མི་
འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་ལྔ་བར་པའི་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། བར་པའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་སུ་མིང་མཐུན་པའི་གྲགས་

[138A]༄༅། །ཚོད་དང་བསྟན་དགོས་བའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་བར་པ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་དྲི་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་སུམ་གསུངས་
བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་དེ་ལྟར་མ་གསུངས་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདི་ཉིད་ལས། མདོ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ལ་སྐྱོན་གྱི་སྐབས་ཡོད་ལ་འདིར་མེད་པ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་དེ་ལས་གཞན་
དུ་དྲང་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ལ། ཞེས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཞན་དུ་འདྲེན་དགོས་པར་མཐོང་ནས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མདོ་དེ་གཉིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་མི་རུང་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྔོན་དུ་དེའི་
སྒྲས་ཟིན་ལ་གནོད་བྱེད་མཐོང་ནས་དེ་རྗེས་དགོངས་པ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འདྲེན་དགོས་སྙམ་དུ་དགོངས་གཞི་ཚོལ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དོན་སྨྲའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་གནོད་བྱེད་མཐོང་ནས་སེམས་ཙམ་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་
ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་འཐད་ལྡན་དུ་གོ་ནས་དེ་རྗེས་དོན་སྨྲའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་གནོད་བྱེད་མཐོང་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཐར་བ་དོན་གཉེར་བཅོས་མིན་སྐྱེས་ནས་གཟོད་འཁོར་བ་ལ་ཞེན་ལོག་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདིར་བཤད་
པའི་རིམ་བ་ནི་དོགས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་དགེ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་གསུངས་པ་པོ་དང་ཆ་ཕྱེ་ནས་གསུངས་པ་པོ་གཅིག་ཡིན་པས་གཅིག་གི་སྒྲས་ཟིན་ཁས་ལེན་ལ་གཅིག་ཁས་མི་ལེན་པ་ནང་

[138B] ཕྱི་མ་ཤེས་བྱེད་དུ་རུང་ན་སྔ་མ་ཤེས་བྱེད་དུ་རུང་དགོས་སོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་པོ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འཁྲུལ་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཁྱོད་བདེན་ཡང། སྟོན་པས་ནི་མཁྱེན་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་རང་གི་ལུགས་གཅིག་དང་
གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ཡིན་པ་གཅིག་སྟེ་གཉིས་འབྱེད་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་འབྱེད་པའང་རིགས་པས་འབྱེད་དགོས་པས་མཁས་པས་མཐའ་ཆོད་པར་དཔྱད་ན་རྩོད་བ་མི་འཇུག་པ་ནི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ཡིན་པས་མདོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་ལའང་འཐད་
མི་འཐད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་རུང་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། མདོར་བསྡུན་སྟོན་པའི་བཀའ་ལ་འདི་ནི་དྲང་དོན་ནོ། །འདི་ནི་ངེས་དོན་ནོ་ཞེས་གྱ་ཚོམ་དུ་དྲང་ངེས་འབྱེད་མི་རུང་བས། སྔོན་ལ་མདོ་དེའི་དགོངས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་སམ་གཞན་དུ་འདྲེན་
དགོས་ཞེས་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་དེ་ནས་དྲང་ངེས་འབྱེད་དགོས་ཞེས་པ་ཡིན་པས་གོ་རིམ་འཆོལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཁ་ཅིག་སྟོང་ཐུན་ལས། དེའི་ཕྱིར་གསུང་རབ་ཡིན་པ་ལ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གང་རུང་གི་མདོ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ཀྱི། གསུམ་དུ་
ཕྱེ་བ་ནི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་བའི་དབྱེ་བའོ། །ཞེས་བའི་དོན་དུ་བསམ་ནས་བཀའ་ལ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གང་རུང་གིས་མ་ཁྱབ་བར་འདོད་པ་མི་འཐད་བར་ཐལ། དེ་དྲིས་ཞུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གང་རུང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ཅེས་བའི་དོན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་གོང་དེ་མ་ཐག་ཏུ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་གསུངས་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ལྔ་སྡེལ་ཤམ་ཐབས་ཟླུམ་པོར་བགོ་བར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་

[139A]༄༅། །གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དྲང་ངེས་སོ་སོར་འབྱེད་པ་འདི་འདྲ་བའི་དྲང་ངེས་དཔྱོད་པའི་གཞིར་འོང་དོན་མེད་དེ། ཤམ་ཐབས་ཟླུམ་པོར་བགོ་བར་གསུངས་པའི་སྟོན་ཚུལ་ནི་བདག་མེད་སྟོན་ཚུལ་གསུམ་པོ་གལ་ཡང་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུང་རབ་ཅེས་སོགས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དྲི་བ་ཞུས་ནས་དྲང་ངེས་སོ་སོར་འབྱེད་རྒྱུའི་ཆོས་འཁོར་གཞིར་བཞག་འདུག་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་འདི་ཉིད་ལས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་སོགས་སུ་
སྟོན་པའི། ཁོར་ལོ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་བ་ཡིན་གྱི། ཞེས་སོགས་དང། འོག་ཏུའང། མདོ་སྡེ་གཞན་རྣམས་འདིའི་དྲང་ངེས་དཔྱོད་པའི་གཞིར་འོད་དོན་མེད་དེ། །ཞེས་གསུངས་བའི་དོན་བསྡུས་ནས་བཀྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གསུང་
རབ་ཐམས་ཅད་ཆོས་འཁོར་གསུམ་དུ་འདུ་བར་ཐལ། གསེར་འཕྲེང་ལས། ཆོས་འཁོར་གསུམ་གྱིས་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྤྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་མཐའ་ཡས་ཀྱང་དེ་ཐམས་ཅད་སྡེ་ཚན་
དུ་བསྡུས་ན་དུས་ཐོག་མཐའ་བར་དུ་གསུངས་པར་མི་འདུ་པ་མེད་པས་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐོར་བུར་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཕྱོགས་གཙིག་ཏུ་གོ་སླ་བར་
བསྡུས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དངོས་སུ་གསུངས། ཞེས་དང། འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང། དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་སྦྱར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་འཁོར་

[139B] བྱེ་བྲག་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱ་འཇག་ཚུལ་
ཡང་དེས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་མདོ་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་པ་གཞུང་འདིའི་དགོངས་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། དུས་དང་པོར་བདེན་པ་བཞི་ལ་བརྩམས་ནས་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཡོད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་དང་བོར་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། དུས་དང་པོར་གསུངས་ཚད་ཀྱི་གསུངས་ཚད་ཀྱི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ལ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུས་དང་པོར་ཝར་ཎཱ་སིར་ལྔ་སྡེ་ལ་ཤམ་ཐབས་ཟླུམ་བོར་བགོ་བར་བྱའོ། །
ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བསླབ་བྱ་གསུངས་པ་ལ་འདིར་དོགས་པ་བཅད་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་དོགས་པ་གཅོད་ལུགས་ནི་གོང་དུ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན་དང་ཐ་མ་ངེས་དོན་ཞེས་པའི་
ཚིག་ཡང་ཡང་བྱུང་བ་ལ། འོན་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཐམས་ཅད་དྲང་དོན་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་དེའི་ནང་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་དྲང་དོན་ཡིན་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཐམས་ཅད་མིན་ཏེ། ལྔ་སྡེ་ལ་ཤམ་ཐབས་ཟླུམ་བོར་བགོ་
བ་ལ་བསླབ་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དུས་དང་པོར་ཡང་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་གསུངས་བས་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་དོགས་པ་གཅོད་དོན་མེད་ཅེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་མདོ་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་

[140A]༄༅། །དོན་མིན་ན་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཐམས་ཅད་དྲང་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་དང་བོར་གསུངས་པའི་མདོ་ལ་བསླབ་བྱ་ཙམ་སྟོན་པའང་ཡོད་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྟགས་ཆོས་ལ་འབྲེལ་ཅིའང་མེད་དེ། དཔེར་ན། དངོས་
པོ་ལ་ལྡན་མིན་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དོན་བྱེད་ནུས་བར་གྱུར་བའི་གཟུགས་ཤེས་ལྡན་མིན་གསུམ་གཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་ན་འབྲེལ་པ་མ་གཏོགས། དངོས་པོ་ལ་ལྡན་མིན་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཤེས་བྱར་གྱུར་བའི་རྟག་པའང་ཡོད་བའི་ཕྱིར་
བྱས་ན་འབྲེལ་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གྲུབ་མཐའ་ལྷུན་པོའི་མཛེས་རྒྱན་ལས། རྗེ་བླ་མས་དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་མདོ་ཡིན་ན་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་གཟུང་གིས་དོགས་ནས་དེ་འགོག་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས། ཞེས་
ལུང་འདིས་དུས་དང་བོར་གསུངས་བའི་མདོ་ལ་འཁོར་ལོ་དང་པོས་མ་ཁྱབ་པང་བསྟན་གསུངས་པའང་མཁས་པ་སྔ་མའི་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་བགོད་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་མིན་གསུང་བ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཙམ་ཡང་མིན་པ་ལ་བྱེད་ན་
འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཙམ་ལའང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ཞིག་དགོས་བར་འགྱུར་པ་ལ་འདིར་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཞེས་སྨོས་པས་དེ་ལྟར་མ་གསུངས་པ་ཞིག་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང། རྗེ་བཙུན་དམ་པ་
དེས་ཀྱང་སྤྱིར་བཀའ་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་འདུ་བར་ཡང་ཡང་གསུངས་པས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལ་དྲིས་ཞུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་བོས་ཁྱབ་པར་མི་བཞེད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བཀའ་ཐམས་ཅད་སྤྱིར་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་བྱངས་

[140B] དུས་དང་བོར་གསུངས་པའི་མདོ་སོགས་གསུམ་ལ་བྱེད་པ་མིན་ཟེར་ན། འོ་ན་འདི་ཉིད་ལས། འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ངས་
དོན་དུ་བཤད་པའང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ལེགས་པར་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་མིན་པ་ནི་མདོ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལ། དབེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར་འདུལ་བ་མདོར་བསྡུས་ཞེས་བྱ་བ་རུང་མཐུན་དུ་གྲགས་པ་གསུངས་ཀྱང་དེ་མདོ་
འདིས་ངེས་དོན་དུ་སྟོན་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟར་འགྲེལ། གོང་དུ་ཐམས་ཅད་མིན་ཞེས་པ་དེ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཙམ་ཡང་མིན་པ་ལ་བྱེད་པ་ལྟར་ན་འདི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་མིན་ཞེས་བའི་དོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་འཁོར་
ལོ་ཐ་མ་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་མིན་ཞེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མིན་རྒྱུ་དེ་དྲི་བ་ཞུས་ནས་ངེས་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་མདོ་དང། ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ལ་བྱེད་དགོས་ཏེ། འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ལ་གྲུབ་དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་བླ་ནམ་མཆིས་ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་ངེས་དོན་དུ་བཤད་རྒྱུ་དེས་ཁྱབ་བམ་ཞེ་ན། དེའི་ནང་ནས་ལེགས་ཕྱེའི་ཆོས་འཁོར་རྣམས་དེ་ཡིན་གྱི། འཁོར་ལོ་ཐ་མཙམ་ལ་འདིར་ངེས་དོན་དུ་བཤད་རྒྱུའི་མདོས་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདུལ་བ་མདོར་བསྡུས་རུང་མཐུན་དུ་གྲགས་པ་དེ་སྟོན་པ་
མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར་གསུངས་པས་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ཡིན་ཀྱང་འདིར་དེ་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་མི་དགོས་པ་བཞིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་འདོད་ན། འདུལ་བ་མདོར་བསྡུས་དེ་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ཡིན་ན་འདིར་ངེས་དོན་དུ་

[141A]༄༅། །བཤད་རྒྱུའི་མདོ་ཡིན་བས་མ་ཁྱབ་ཀྱི་སྐྱོན་ལ་འཇོག་རིགས་པར་ཐལ། འདོད་བདེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དུས་ཐ་མར་གསུངས་བའི་མདོ་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་དོན་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་ལ་འདིར་ངེས་དོན་དུ་བཤད་རྒྱུའི་
མདོས་མ་ཁྱབ་བའི་སྐྱོན་ལ་བཞག་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ལ་དེས་མ་ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་དུའང་མི་འཇོག་དྲིས་ཞུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ལ་དེས་མ་ཁྱབ་བའི་སྐྱོན་དུའང་མི་འཇོག་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་
ན་དངོས། གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། འདུས་བ་མདོར་བསྡུས་ཆོས་ཅན། བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་འཁོར་ལོ་ཐམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལུང་སྡེ་བཞི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་ལས། བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་མདོ་ནི་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མདོ་དངོས་ཡིན་ཞིང། དེ་དང་བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་འདུལ་བ་ལུང་དང། མདོ་བླན་བ་ཉེར་གཞག་དང། མདོ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་དང། མདོ་
སྡེ་ལས་བརྒྱ་བ་དང། མདོ་སྡེ་རྟོགས་བརྗོད་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པའང་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མདོར་གཏོགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་མ་གྲུབ་ན་དྲིས་ཞུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ལ་འདིར་ངེས་དོན་དུ་བཤད་རྒྱུའི་མདོས་ཁྱབ་པར་ཐལ་
དེ་ལ་ལེགས་ཕྱིའི་ཆོས་འཁོར་གྱིས་ཁྱབ་བའི་ཕྱིར་དང། འདི་ཉིད་ལས། ངེས་དོན་དུ་བཤད་པའང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ལེགས་པར་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱ་བ་སྟེ། ཡིན་ཞེས་པའི་ཡིན་རྒྱུ་དང་ཐམས་ཅད་མིན་ཞེས་

[141B] དེས་ན་རྗེ་བླ་མས་མ་ཁྱབ་བའི་སྐྱོན་འཇོག་ཚུལ་འྡིའང་དུས་ཐ་མར་གསུངས་བའི་མདོ་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་དོན་དུ་འཇོག་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་བར་མངོན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར་ཞེས་སྨོས་བའི་
དགོས་པ་དུས་ཐ་མར་གསུངས་པ་གོ་པའི་ཆེད་ཡིན་ལ། དེ་བཞི་འཁོར་ལོ་ཐ་མར་འབད་མེད་བདུ་གྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལ་དྲིས་ཞུས་ཀྱི་དེས་མ་ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་དུ་ཤམ་ཐབས་ཟླུམ་པོར་བགོ་བ་
ལ་བསླབ་པར་གསུང་བ་བཞག་པའང་ལྕང་ཕྲན་ཆོགས་ལས། ཤམ་ཐབས་ཟླུམ་བྱོར་བགོ་བའ་བསླབ་གར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་དང་པོར་བཅས་པའི་འདུལ་བ་ཡིན་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས་བ་དེས་དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་མདོར་གྲུབ་པ་
ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་དེས་འཁོར་ལོ་དང་བོར་སྒྲུབ་སླ་པའི་དབང་དུ་བྱས་བ་ཡིན་ཏེ། ལུང་སྡེ་བཞིའི་ན་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཆ་འབྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདི་དུས་ཀྱི་རིམ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་གཏོགས་གང་ལའང་མི་འགྲིག་གོ་སྤྱིར་འཁོར་ལོ་
གསུམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་ལ་དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང། བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་བ་གཉི་ག་རང་ལུགས་སུ་ཁས་ལེན་དགོས་ཀྱང། ཁྱབ་མཐའ་བཟུང་བའི་ཚེ་དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་དེ་གཙོ་བོར་བྱེད་དགོས་ཏེ། ཀུན་
མཁྱེན་བླ་མས་ཀྱང་རྒྱུ་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་ལྟར་ན་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་འབྱེད་ཚུལ་གསུངས་ནས་མཇུག་ཏུ་རྒྱུ་དེ་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་གྱི་ལུགས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་པ་ལ་དཔག་ན་དེ་ལྟར་བཤད་ལུགས་

[142A]༄༅། །བྱས་ཆོག་ཀྱང་འདིར་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་གཞུང་གི་དངོས་ཟིན་དང་མཐུན་ཚངས་ཆེ་ཞིང་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་འཇོག་བདེ་བ་ནི་དུས་ཀྱི་རིམ་པས་འཇོག་ཚུལ་འདི་ཡིན་པ་བདེ་གཙོ་བོར་བྱེར་དགོས་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ་
འཁོར་ལོ་གསུམ་དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་མི་རུང་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་ཅིག་ཅར་བསྐོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཅིག་ཅར་བསྐོར་ན་དང་བོ་བསྐོར་བའི་དུས་སུ་བར་མཐའ་གཉིས་ཀྱང་
བསྐོར་བ་ཡིན་ངས་དུས་སྔ་ཕྱིའི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཁྱོད་རང་ལ་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཅིག་ཅར་ཁོ་ནར་བསྐོར་བ་ཡིན་བར་ཐལ། རིམ་ཅན་དུ་མ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིམ་ཅན་དུ་བསྐོར་ན་དང་པོ་འདི་བསྐོར། དེ་རྗེས་འདི་བསྐོར་
ཞེས་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་ལ་རིམ་ཅན་དུ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་དང། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཉི་ག་དངོས་གནས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཁྱོད་ལྟར་ན་འཁོར་ལོ་གསུམ་
བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བཞག་མི་ཆོག་བར་ཐལ། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མདོ་ཚིག་དེས་བར་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་བརྗོད་དོན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཁོར་ལོ་དང་པོ་བསྐོར་བའི་གསུང་གཅིག་ཕུ་ངེས་པར་མཐའ་གཉིས་ཀྱང་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་བ་འགྲིག་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དོན་ཚད་མེད་བའི་མདོ་རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་དུ་དྲངས་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་གསུང་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གསུངས་པར་མཛད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་ལོ་གསུམ་ཙམ་དུ་མ་

[142B] བདེན་པ་པོའི་ལེའུ་ལས། འདི་ལྟེར་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་ངེས་པའི་ཚིག་མང་པོ་དག་གིས་དུས་གཅིག་
ཞུ་ཞུས་ན། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཐུགས་ཆུད་ནས། །གསུང་དབྱངས་གཅིག་གིས་སོ་སོར་ལན་ཀྱང་འདེབས། །ཞེས་དང། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གང་ཡོད་ཀྱིས་དུས་གཅིག་ཏུ་དྲི་བ་མི་འདྲ་བ་ཁོ་ན་རེ་རེ་
ནས་དྲིས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཟུང་ནས་གསུང་གཅིག་གིས་དྲི་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལན་མཛད་ཅིང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་རང་གི་སྐད་དུ་གོ་བར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྟོན་པའི་ངག་ཏུ་གྱུར་བའི་
བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་དེས་ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དངོས་སུ་སྟོན་ན་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་བ་ཞིག་ཀྱང་འཇོག་དགོས་པས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མདོ་དང་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ངོས་འཛིན་འཆོ་འཁར་ཐལ་བ་འཕེན་
ཚུལ་དང་ལན་གྱི་ཞིབ་ཆ་འབྱེད་ཚུལ་ཀྱང་ཤེས་དགོས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་ཐོ་ནས་མི་འཇོག་པར་བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་འཇོག་དགོས་པར་ཐལ། འདི་ཉིད་ལས། དགོངས་འགྲེལ་ལས་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་
གསུངས་པ་ནི་འཁོར་གྱི་འདུ་ཐེབས་དང་སྟོན་པའི་སྐུ་ཚེའི་ཚིགས་ལ་སོགས་པས་འཇོག་པ་མིན་གྱི་བརྗོད་བྱའི་ངོས་ནས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དྲིས་ཞུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསམ་དུ་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་འཁོར་གྱི་འདུ་

[143A]༄༅། །ཐེབས་དང་སྐུ་ཚེའི་ཚིགས་ཀྱིས་འཇོག་པ་མ་ཡིན་པར་བདག་མེད་གཉིས་སྟོན་ཚུལ་དང་དགག་བྱ་འགོག་ཚབས་ཆེ་ཆུང་གི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཅེས་བའི་དོན་ཡིན་པས་དེས་སྦྱིར་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་
ནས་འཛོག་པ་ལ་མེ་གནོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཁོར་འདུ་ཐེབས་དང་སྐུ་ཚེའི་ཚིགས་ཞེས་བ་སྐབས་འདིའི་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཚུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོ་ནི་མདོ་སྡེ་བསྐལ་བཟང་ལས། འདུས་པ་དང་བོ་ལ་ནི་དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་
བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །ཞེས་ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་འཁོར་བཅས་ལྔ་བརྒྱ། གཡ་འོད་སྲུངས་འཁོར་བཅས་ལྔ་བརྒྱ། མཆོག་ཟུང་འཁོར་བཅས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་སྟེ་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཅུ་གསུམ་གྱི་དགེ་འདུན་ལ་འདུས་བ་དང་བོར་གསུངས་
བས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དེ་རྣམས་ལ་བསྐོར་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བར་པ་འདུས་པ་གཉིས་པ་ལ་གསུངས་པ་སོགས་མན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། འདུས་པ་དང་པོ་ལ་གསུངས་པས་འཁོར་ལོ་དང་པོར་འཇོག་ན་ཤེར་མདོ་འང་འཁོར་ལོ་དང་པོར་
འགྱུར་ཏེ། གླེང་གཞིར་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཅུ་གསུམ་ཞེས་འབྱུང་བས་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པོ་དེར་སྣང་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་གླེང་བཞི་ལ་ལར་ལྔ་སྟོང་ཞེས་འབྱུང་བས་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་བསྐོར་ཡུལ་མི་གཅིག་ཟེར་
དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཞུ་བ་བོ་མཐུན་པར་འབྱུང་ཞིང། ཞིང་དག་སྦྱོར་བའི་ཐད་དུ་གངྒའི་ལྷ་མོ་ལུང་བསྟན་པར་འདྲ་བས་དུས་གཅིག་ལ་གསུངས་པ་གདུལ་བྱས་ཐོས་ཚུལ་གྱིས་རྒྱས་བསྡུས་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་མདོ་སྔ་ཕྱི་

[143B] འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་ལས། དེ་ལ་བསྡུས་སོགས་རབ་དབྱེ་བས། །ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ཟད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་མི་མཚུངས་པ་ནི་གསུངས་བའི་ཚིག་ལ་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་སྣང་
ཚུལ་མི་འདྲ་བ་རུང་བ་ལྟར། གསུང་ཡུལ་གྱི་འཁོར་ལའང་མང་ཉུང་གི་སྣང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་འགལ་བ་མེད་མོད། སྔམ་འགའ་ཞིག་གང་ཟག་བགྲང་ན་ལྔ་སྟོང་ཡིན་ཀྱང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་འདུན་ཞེས་འབྱུང་བས། བཞི་ཚན་དུ་
བསྡེབས་ཏེ་དགེ་འདུན་བགྲང་ན་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་པ་དཔྱད་དགོས་སོ། །སྐུ་ཚེའི་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཚེ་སྐུ་ཚེའི་སྟོང་སྨད་པར་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་ལ་བྱེད་དགོས་ཀྱང་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་ནི་དགུང་ལོ་སོ་ལྔ་པའི་
ས་གའི་ཉ་ལ་སངས་རྒྱས་བདེ་ནས་བརྩིས་པའི་ཞག་ཞེ་དགུ་ལ་རགས་རྩིས་ཀྱིས་ཆུ་སྟོད་ཟླ་བའི་ཚེས་བཞི་དང། ཞིབ་རྩིས་ལ་ཞག་མི་ཐུབ་དོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཚེས་དྲུག་ལ་བསྐོར་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱི་ལོ་ནག་ཟླའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་ཤེར་
མདོ་དང་དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་མཉམ་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་གང་དུ་ཟླ་བ་བཅུ་ཙམ་ལས་མེད་པར་སྐུ་ཚེའི་སྟོད་ཡིན་མིན་གཉིས་འབྱེད་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་ལས། སྟོན་པས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་རུ། །ཆོས་བསྟན་དཔལ་ལྡན་འབྲས་
སྦུངས་སུ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཛུལ་བཞིན། །དེ་བཞིན་གསང་སྔགས་ཚུལ་རབ་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དུས་དང་པོ་དང་བར་པར་ཡང་འཇོག་མི་ཐུབ་པར་ཐལ། བར་དུ་ཟླ་བ་བཅུ་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། མི་མཚུངས་

[144A]༄༅། །ཏེ། དེ་གཉིས་བརྗོད་བྱ་སོགས་ཆེས་མི་འདྲ་ལ། ཕྱི་མའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་གཉིས་ལ་བསྐོར་བ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་ལྟ་བུ་སྔ་མ་ལས་ལོགས་སུ་གྲགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་སྣ་ཚོད་དེ་དང་བསྟུན་པ་
ཡིན་ཞིང། སྐུ་ཚེའི་བར་དུ་འཇོག་པ་ལ་དེ་འདྲའི་རྒྱུ་མཚན་ཅིའང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ལས། འཁོར་ལོ་གསུམ་བྱེད་པ་སྐུ་ཚེའི་ཚད་དང་འཁོར་འདུ་ཐེབས་ཀྱིས་མི་བྱེད་དེ། ཐུན་མོང་གི་སྣང་བ་གཙོ་ཆེ་བ་སོགས་ཤེས་དགོས། ཞེས་
གསུངས་པའི་དགོངས་པའང་དེ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་སྒྲ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཆེར་མ་འགྱང་ལ། ཆོས་སྒྲ་གསུམ་པ་དང་བར་དུ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་འགྱང་ཞིང་དེའི་བར་ལ་རྩོམ་པ་མཛད་པ་མང་ཡང་ཆོས་སྒྲ་གསུམ་པོ་གྲགས་ཆེ་ཚུལ་
དང་བཤད་པའི་སྒོ་མི་འདྲ་ཚུལ་གྱི་སྟེང་ནས་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེལ་ཁོ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱི་ལོ་ཤེར་མདོ་དང་དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་དུས་ཀུན་དགའ་བོ་འཁོར་དུ་མེད་པས་དེའི་ཚེ་ཤེར་
མདོ་གསུངས་པ་ཡིན་ན། མདོའི་གླེང་གཞི་ལས། གང་ཟག་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ། དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་ནི་འགྲེབ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་ལས། སག་ཟླ་བའི་ཚེས་
བཅོ་ལྔའི་ཉིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཞིང་ཐེག་པ་གསུམ་སྟོན་པར་མཛད་དེ། བཅུ་གཉིས་པ་ནག་པ་ཉལ་ཤྲཱི་དྷཱ་ནྱཱ་ཀ་ཊ་ཀར་ཆོས་དབྱིངས་གསུངས་གི་དབང་ཕྱུག་

[144B] །ཞེས་གསུངས་པས། བཅུ་གཉིས་པ་ཞེས་པ་དང་བསྟུན་ན་སངས་རྒྱས་བའི་ལོ་དེར་གསུངས་པར་བྱེད་དགོས། ཐེག་པ་གསུམ་སྟོན་པར་མཛད་དེ་ཞེས་པ་དང་བསྟུན་ན་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཕོ་ཕལ་ཚེར་བསྒོར་ཟིན་ནས་
མྱ་ངན་ལས་འདའ་རྒྱུའི་ལོ་དེའི་ནག་ཟླ་ལ་བྱེད་དགོས་པས། དུས་འཁོར་བ་སྔ་མ་རྣམས་ལུགས་དེ་གཉིས་གང་རུང་རེ་འདོད་པ་མ་གཏོགས་དེའི་ཕྱི་ལོའི་ནག་ཟླ་ལ་བྱེད་པ་ལུགས་གང་དང་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྐྱོན་དང་པོ་མི་འཇུག་པར་
ཐལ༑ ཤེར་མདོ་གསར་དུ་གསུངས་པའི་ཚེ་ཀུན་དགའ་བོ་མེད་ཀྱང་དེ་ཐོས་བའང་འཛིན་པའི་མཆོག་ཡིན་པས་ཕྱིས་བསྐྱར་ནས་གསུངས་པའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་དགེ་སློང་གཞན་ལས་ཐོས་པའང་སངས་རྒྱས་ལས་ཐོས་པར་བཞག་ཆོག་པ་
དང༑ འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་ཞེས་པའང་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་གསུམ་དུ་བྱེད་དགོས་པ་རྣམས་རྒྱན་སྣང་ལེས་ཞིབ་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིག་ཆར་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན་པས། དོན་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་ལེའུ་གོ་རིམ་ངེས་གཟུངས་སོགས་བཀའ་བསྡུ་བའི་དུས་དང་
བམ་གྲངས་སོགས་བསྒྱུར་བའི་དུས་སུ་བཀོད་པ་ཡིན་གྱི་ཐོག་མ་ནས་འདི་ལྟར་ཡོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་དུས་ཀྱི་བརྒྱད་སྟོང་བ་ལ་གླེང་གཞི་དང་ཡོངས་གཏད་མ་ཚང་ན་ལེའུ་སོ་གཉིས་དང་ཤོ་ལོ་ཀ་བརྒྱད་སྟོང་མ་ལོང་པས་བརྒྱད་སྟོང་བར་
འཇོག་མི་ཐུབ་པའམ། དེ་ལ་ཡང་ཚང་ན་ཕྱིས་ཀྱི་དེ་ལ་ལྷག་པས་བརྒྱད་སྟོང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ་ཟེར་ན། གསར་དུ་ཚེས་བའི་ལོའང་ལོ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པས་ཟླ་བ་བྕ་གཏིས་ཚང་དགོས་ཀྱང་ལོ་གསར་མ་ཐག་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པ་

[145A]༄༅། །གྲུབ་མི་དགོས་པ་དང། སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་བར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་ལྟར་ཡིན་བས་སྐྱོན་མི་འཇུག་གོ། །དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་ཀྱང་དེ་དང་མཉམ་དུ་གསུངས་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པར་ཐལ་
འགྲེལ་ཆེན་གྱི་བཅུ་གཉིས་བཞེས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་བའི་ས་ག་ཟླ་བདེ་ནས་བརྩིས་པའི་བཅུ་གཉིས་པ་ལ་བྱས་ནས་ཀྱང་བཤད་ཆོག་པ་གང་ཞིག་ལོ་དེའི་བཅུ་གཉིས་པར་བྱེད་ནའང་དེ་དུས་འཁོར་རང་ལུགས་ཡིན་པས་ཡོངས་གྲགས་ལ་
དེ་ལྟར་ཁས་ཡེན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བུ་སྟོན་དང་མཁས་གྲུབ་རྗེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསུངས་བས་དུས་འཁོར་བ་ལ་དེ་འདྲའི་བཤད་པ་མ་བྱུང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། མཁས་གྲུབ་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། སངས་རྒྱས་བའི་དུས་
དེ་ནས་བརྩིས་པའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པ་ནག་པའི་ཟླ་བ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་བ་གྲུབ་སྟེ། མཁས་གྲུབ་ནོར་བཟང་བས་དུས་འཁོར་ལུགས་ལ་ལོ་མགོ་ནག་ཟླ་ནས་འཛིན་པ་དང་གནས་འཛིན་པ་གཉིས་བཤད་པས། དེ་
ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་པའི་ལོ་དེའི་བཅུ་གཉིས་པར་བྱས་ཆོག་བའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ལུག་ཁྱིམ་གྱི་རི་མོ་ཤར་བ་ནས་ལོ་མགོ་འཛིན་དགོས་ལ། དེ་རབ་བྱུང་གི་ལོ་ལྟ་བུར་ཧོར་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་ཤར་ནའང་ཚེས་ཞག་
གི་ཟླ་བས་ཁྱིམ་ཞག་གི་ཟླ་བའི་དོད་མ་ཐུབ་པར་ཞག་གཅིག་མ་ལོང་ཙམ་རེ་ལྷག་པ་བསགས་ནས་དེའི་ཕྱི་ལོ་ལུག་ཁྱིམ་གྱི་རི་མོ་ཚེས་བཅུ་གཅིག་ལ་འཆར་བའི་ལོ་དེ་གཉིས་ལ་ཡར་ངོ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་གྱི་ནག་ཟླ་ལོ་མགོར་བྱེད་དགོས། དེའི་

[145B] ཟུར་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ཉི་མས་ནག་པའི་སྐར་ཁྱིམ་གྱི་
ཆ་གསུམ་ལ་ལོངས་སྤྱད་ཟིན་ཏེ་བཞི་ཆར་སླེབ་པ་ནས་ལུག་ཁྱིམ་གྱི་རི་མོ་ཤར་དུས་ལུག་ཁྱིམ་དང་ས་ག་མཉམ་དུ་རྫོགས་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། ལོ་དེར་ལུག་ཁྱིམ་དང་ས་ག་སྦྱོར་དགོས་པས་ལོ་མགོ་འང་དེ་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དྲི་མེད་འོད་ལས་
ལྟུན་པོའི་ལྷོའི་དུམ་བུ་འདིར་ལུག་ལ་ཉི་མ་གནས་པ་དབྱིད་ཀྱི་དུས་ས་ག་ཟླ་བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དགོངས་པའང་འགྲེལ་ཆེན་དུ་ནག་ཟླའི་ཚེས་གཅིག་དང་ལུག་ཁྱིམ་སྦྱར་བའི་
བཤད་པ་མང་བས་དེར་སྒོ་བསྟུན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རི་མོ་འཆར་སྔ་ཕྱིའི་དབང་གིས་ལོ་མགོ་འཛིན་ཚུལ་མི་འདྲ་བར་བྱེད་པ་འདི་མི་བཞེད་པ་མིན་ཏེ། མཁས་གྲུབ་རྗེའི་རིགས་ལྡན་དྲིས་ལན་ལས། དུས་བཞིའི་མཐར་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལོ་དཔྱིད་
ཟླ་ར་བའི་གནམ་སྟོང་ལ་གཟའ་ཐམས་ཅད་སྐར་མནམ་གྲུའི་སྟེང་དུ་སྟོངས་པ་ལ་ཞུགས་ནས་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་འགྱུར་ཞིང། སླར་ཡང་ནང་པར་ནས་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོ་རྩོམ་པ་ན་ལོ་རབ་བྱུང་ཟླ་བ་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོ་
ནག་པས་ཉ་བ། གཟའ་ཉི་མ་སྐར་སྦྱོར་པ་རྣམས་སེལ། བྱེད་པ་བྷ་ཝཾ་རྣམས་ཤར་ནས་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་རིམ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ལོའི་དང་པོ་རབ་བྱུང་དང། ཟླ་བའི་དང་པོ་ནག་ཟླ། རྒྱུ་སྐར་དང་པོ་ཐ་སྐར་

[146A]༄༅། །གཟའི་དང་པོ་ཉི་མ། སྦྱོར་བའི་དང་པོ་རྣམ་སེལ། བྱེད་པའི་དང་པོ་བྷ་ཝཾ་དུ་བྱས་པ་ལགས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཟླ་བ་དང་པོ་ན་གཟླར་བྱས་བ་ནི་དེ་འདྲའི་དུས་བྱེ་བྲག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་
ཡིན་གྱི། ལོ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་གཟུང་མིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མཆན་དུ་ཕྱི་དེ་ལོ་ཞེས་པ་ལ་བཤད་ཚུལ་གཞན་ཞིག་བྱས་ཡོད་བ། དེ་སྐབས་གོང་གི་རྩོད་པ་མ་སོང་བར་ལུགས་གཉི་གའི་ཞི་བ་ཆ་མ་ཕྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ་
ནག་ཟླ་དང་ས་ག་གཉི་ག་ནས་ལོ་མགོ་འཛིན་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལོ་སྔ་མར་ནག་ཟླ་ནས་ལོ་མགོ་བཟུང་ན་ཕྱི་མར་ས་གནས་ལོ་མགོ་འཛིན་ཚུལ་མེད། ལོ་སྔ་མར་ས་གནས་ལོ་མགོ་བཟུང་ན་ཕྱི་མར་ནག་པ་ནས་ལོ་མགོ་འཛིན་ཚུལ་
མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཟླ་བཤོལ་མ་ཡིན་པར་ལོ་གཅིག་པོ་དེའི་མགོ་མཇུག་ལ་ནག་ཟླ་གཉིས་འབྱུང་བའམ་ལོ་དེའི་མཇུག་གི་དབོ་ཟླ་དང་ཕྱི་མའི་ལོ་མགོའི་ས་ག་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་བར་ནས་ནག་ཟླ་ཞིག་ཆད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་
བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། ལོ་སྔ་མས་གནས་མགོ་བཟུང་ཕྱི་མ་ནག་ཟླ་ནས་མགོ་བཟུང་ན་ལོ་སྔ་མ་དེར་ནག་ཟླ་མ་ཚང་བར་ཐལ་བའམ། ལོ་སྔ་ཕྱིའི་ནག་ཟླ་གཉིས་བསྟུད་ནས་འོང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཡར་ངོ་མར་ངོའི་མིང་འདོགས་ལུགས་
ཙམ་སོ་སོར་སོང་བ་ཡིན་གྱི། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཆད་ལྷག་བྱུང་བ་མིན་པས་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་གྱི་ཞིབ་ཆ་ཡོད་པར་སྣང་ཡང་སྐབས་མ་ཡིན་པས་ཧ་ཅང་མ་སྤྲོས་ཏེ་དཔྱོད་པའི་སྒོ་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེར་མདོ་གསུངས་པ་དང་མཉམ་དུ་དུས་འཁོར་

[146B] འགྲེལ་ཆེན་ལས་ཐེག་པ་གསུམ་སྟོན་པར་མཛད་ནས་ཞེས་པའི་ལུང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་དེ། དེས་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་དང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་གསུངས་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི། གསུངས་པའི་གོ་རིམ་བསྟན་པ་
མིན་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ལོ་གསུངས་ནའང་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱི་ལོ་མ་གསུངས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཉི་མཐང་པའི་དུས་ཚིགས་ལས། སྟོན་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱི་དེ་ལོ་ནག་པ་ཟླ་བར་དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་གསུངས་པར་
ཁས་ལེན་པ་དང། དེ་རྗེས་སླར་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ལོ་ལྕགས་འབྲུག་ལ་དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་གསུངས་པར་ཁས་ལེན་པ་གཉིས་ལ་ནང་འགལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། སྟོན་བས་གདུལ་བྱའི་ངོ་བོར་དུས་དང་པོར་རྩ་རྒྱུད་སྔ་ཕྱི་རིམ་པར་དུ་མ་གསུངས་
པ་ལ་འགལ་ལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་སྟོན་པས་གདུལ་བྱའི་ངོ་བོར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དུས་སྔ་ཕྱི་རིམ་པར་དུ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱད་པར་བཀའ་བརྒྱད་སྟོང་པ་གཅིག་པོ་དེ་གདུལ་བྱའི་ངོ་བོར་དུས་སྔ་ཕྱི་རིམ་པར་ལན་
གཉིས་གསུངས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དཔལ་འཕྲེང་གི་མྡོའང་གྲོང་ཁྱེར་མཟའ་མེད་དུ་བྱོན་ནས་བུ་མོ་དཔལ་འཕྲེང་ལ་གསུངས་ཏེ་སླར་རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་དུ་བྱོན་ནས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་གསུངས་ཚུལ་མདོ་རང་ཉིད་ལས་
གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བསྐྱར་ནས་གསུངས་བ་མི་འཐད་ཟེར་བ་རྣམས་ཁེགས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་བཀའ་བསྡུ་བ་པོའི་རྣམ་གཞག་ནི་སྐབས་འདིར་དོགས་བ་ཆུང་ཡང་སྤྱིར་མཁོ་ཆེ་བས་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། ཉན་ཐོས་

[147A]༄༅། །སྡེ་བ་སྔམ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་བོའི་མདོ་སྡེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་གསུངས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཀུན་དགའ་བ་སོགས་ཀྱིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་བསྡུ་བའི་ཚེ་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཕྱོགས་སྔ་འགོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་དབུ་
མ་སྙིང་པོ་ལས། ཐེག་ཆེན་སངས་རྒྱས་གྶུགྣ་མིན་ཏེ། །མདོ་སྡེ་སོགས་སུམ་བསྡུས་ཕྱིར། །རིག་བྱེད་མཐའ་ཡི་ལྟ་བ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ལ་གྲུབ་མཐའ་གོང་མས་ལན་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཀུན་དགའ་བོ་སོགས་ཀྱིས་མ་བཟུང་
ན་བཀའ་མ་ཡིན་པས་མཁྱབ་པར་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་རང་ལ་གྲགས་པའི་ལུང་གིས་བསྒྲུབས་པ་དང། ཀུན་དགའ་བོ་སོགས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་ཀྱང་སྡུད་པ་པོ་མེད་མི་དགོས་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་གྲགས་པའི་ལུང་
བཙུན་པ་བླ་མའི་མདོ་སྡེ་ལས་མདོ་དེ་འཛིན་པའི་ཉན་ཐོས་བཙུན་པ་བླ་མ་གཅིག་པུ་ལས་མེད་པར་གསུངས་པ་དང། ཀུན་དགའ་བོའི་མདོ་ལས་རང་ཉིད་སྟོན་པའི་དྲུང་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་ལ་དངོས་སུ་ཉན་ཅིང་དེས་སྔར་གསུངས་པའི་ཆོས་
ཕུང་ཉིས་སྟོང་ཙམ་ཞིག་དགེ་སློང་གཞན་ལས་ཐོས་པར་གསུངས་ལ། སྔོན་གྱི་ལོ་དེ་སྙིད་ཅིག་ཏུ་ཉིས་སྟོང་པོ་དེ་ལས་མ་གསུངས་པར་ཁས་ལེན་མི་ནུས་པས་དེའི་རྟགས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་བོས་ལུང་ཐམས་ཅད་མ་བཟུང་བར་འགྲུབ་པ་དང། བར་
ལིའམ་འོད་སེལ་གྱི་མདོར་རྟ་ཅང་ཤེས་བཟང་པོའི་རྟེའུ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ཞིག་གསུངས་པ་དེའང་དེས་མ་བཟུང་བསོགས་དེ་འདྲ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར། དབུ་མ་སྙིང་པོར་སྡོམས་ཚིག་བཀོད་པ་ལས། བླ་མ་ཀུན་དགའ་བ་ཏ་ལི། །སྡུག་བསྔལ་

[147B] །འཆར་བྱེད་སྟོང་བ་འཆར་བ་དང། །གང་པོ་སླངས་པ་དམ་པ་དང། །མྱ་ངན་འདས་དང་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང། །ཞས་བྱ་གཞན་ཡང་འགྲོ་བའི་མདོ། །རྩ་བའི་སྡུད་པར་མཚང་པས། །རྒྱས་པ་མིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །ཞས་འབྱུང་
ངོ༑ ༑ཚིགས་བཅད་དེ་རྣམ་བཤད་རིགས་པར་བཀོད་པ་ལས། བླ་མ་ཀུན་དགའ་འོད་སེལ་དང། །སྡུག་བསྔལ་ཕུང་སྟོན་ནས་སྟོན་དང། །འཆར་ཀ་སྟོང་ཉིད་ཆུ་ལས་སྐྱེས། །གང་པོ་ས་མཚོ་ཆུ་ཤིང་དང། །མྱ་ངན་འདས་དང་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང། །འགྲོ་
བའི་མདོ་དང་དེ་བཞིན་གཞན། །ཡང་དག་བསྡུས་པའི་གཞི་ཉམས་ཕྱིར། །མཐའ་དག་མིན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འགྱུར་ཁྱད་ཙམ་ལས་རྒྱུ་དཔེ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པར་སྣང་ཞིང་འདྲེན་རྒྱུའི་མདོ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་པ་ཡིན་པར་
སྣང་ངོ། །འོན་ཀྱང་ཚིག་རྐང་ཐམ་གཉིས་ལ། རྩ་པའི་སྡུད་པར་མ་ཚང་བས། །རྒྱས་པ་མིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །ཞེས་པའི་འགྱུར་ལྟར་ན་བཀའ་བསྡུ་བའི་དུས་ནས་མཚང་བར་བྱེད་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཀུན་དགའ་བོས་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་བཟུང་
བ་མིན་པར་བཤད་པ་དང་འགྲིག་ཡང། ཡང་དག་བསྡུས་པའི་གཞི་ཉམས་ཕྱིར། །མཐའ་དག་མིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང། དེའི་ཐད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་གཞི་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དགྲ་
བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛོད་བ་གང་ཡིན་པ་དེའང་ད་ལྟར་ཉམས་ཏེ། ཞེས་པ་ལྟར་ན་དེ་དག་གིས་བསྡུས་ཀྱང་ད་ལྟ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པར་ཡོད་མི་དགོས་ཞེས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ལུང་ཡང་ད་ལྟ་སྡེ་པ་སོ་

[148A]༄༅། །སོས་འདོན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་བས་གང་བསྡུས་པ་ལྟར་གནས་ཡོད་བར་མ་དེས་པ་དང། ཤེར་མདོ་ཀུན་དགའ་བོས་བསྡུས་ཀྱང་ཁྱེད་རྣམས་ལ་གྲགས་མི་དགོས་ཞིས་སྐབས་དོན་དང་ཡང་འགྲིག་བས་འགྲེལ་
རྒྱག་ཚུལ་གཉི་གར་རང་ལུགས་སུ་བྱེད་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་འགའ་ཞིག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སམ་བསྡུས་ཀྱང་བཀའ་མིན་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེ་མ་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཀའ་མིན་ནས་མ་བསྡུས་བ་མིན་གྱི། དེ་དག་གི་ཡུལ་མིན་ནས་
མ་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། བདག་ཅག་གི་རྩ་བའི་སྡུད་པར་བྱེད་བ་བོ་ཉན་ཐོས་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་བ་ཆེན་པོའི་གསུངས་རབ་ནི་དེ་དག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོང་གི་རྟགས་ཟུར་གཉིས་པ་
ཉན་ཐོས་ཆེན་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་ཀྱང། དེ་སྡུད་བ་བོ་མེད་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། ཐེག་བ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་བའི་སྡུད་བར་བྱེད་བ་བོ་ཀུན་ཏུ་
བཟང་པོ་དང། འཛམ་དབྱངས་དང། གསང་བའི་བདག་པོ་དང། བྱེམས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང། རྒྱན་སྣང་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྐལ་བ་བཟང་པོ་
པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་བསྲུང་བ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་པོར་བྱས་བ་ཡིན་བའི་ཕྱིར་དང། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་པ་གཏད་པ་ཡིན་པའི་

[148B] གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ལྕང་ལོ་ཅན་ན་བཞུགས་པས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་གཟུངས་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པར་གསོལ་པ་
འདེབས་པ་འཕགས་བ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་འཆད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟོག་གེ་འབར་བར་ཀུན་བཟང་གསང་
བདག་ལས་ལོགས་སུ་བྱས་པ་ནི་གཉིས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུད་སྒྲོན་གསལ་དུ་དྲངས་པ་ལས། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ནི་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་པའི་ཚིག་རིས་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། རང་ལུགས་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དགོས་ཏེ་
སྒྲོན་གསལ་ལས། བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་སོགས་པ་སྡུད་པར་བྱེད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས། སྨྲས་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ནི་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སྟེ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའང་
དེ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཅུག་སྟེ་དབང་བསྐུར་བའི་གསང་མཚན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱུད་ལས། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་
དབང་ཆེན་བོ་བསྐུར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དབང་བསྐུར་ནས་དེ་ཉིད་ལ་བསྟན་པ་གཏད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ཐེག་ཆེན་གྱི་བཀའ་བསྡུ་བ་པོ་དེ་ལྟར་བཞག་བ་མི་འཐད་བར་ཐལ། རྒྱུ་ང་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་ལས་

[149A]༄༅། །ཁ་ཅིག་ཐེག་ཆེན་གྱི་བཀའ་བསྡུ་བ་བྱུང་ཚུལ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་བི་ནས་སྲ་བྷ་ཝ་ཞེས་བྱ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་འདུས་ནས་
འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་དང། བྱམས་པ་དང། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱིས་རིམ་བ་བཞིན་ཐེག་པ་ཆེན་བོའི་མངོན་པ་འདུལ་བ་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་བསྡུས་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཞེས་པ་ནས། ཨེཝཾ་གྱི་ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱི་
བརྡ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་དང་འགལ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་བསྡུ་ལྟར་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་བསྟན་རྗེས་སུ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མིན་ཞེས་བའི་དོན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ མདོ་ཕྱོགས་ལའང་ཆོས་ཡང་དག་བར་སྡུད་པ་ལས། དགེ་སློང་དག་ངའི་གསུང་རབ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མར། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང། བར་དུ་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཚིག་རྣམས་ཆུང་
ལ་སྡུས་ཤིག་ཅེས་དང། ལང་གཤེགས་ལས་ཀྱང། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་ལ་སོགས། །ཤཱཀྱ་སེང་གེས་བཤད་བ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་ཡང། སླར་འདི་ལྟར་སྡུས་ཤིག་ཅེས་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡིན་གྱི། བསྡུས་ཡིན་པའི་གླེང་
གཞིའི་དོན་བཤད་བ་མིན་བས་རྒྱུད་ལས་གླེང་གཞིའི་ཡི་གེ་བཞི་བཅུའི་དོན་བཤད་པ་སོགས་དང་མི་འདྲ་སྟེ། སྒྲོན་གསལ་གྱི་མཆན་ལས། མདོ་སྡེའི་ཕྱོགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་རྗེས་སུ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་བསྡུས་

[149B] ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། ཚུལ་འདིས་ཀྱང་བརྒྱད་སྟོང་བ་ཡོད་ན་གླེད་གཞི་ནས་བཟུང་ད་ལྟའི་འདི་བཞིན་ཡོད་མི་དགོས་པར་འགྲུབ་སྟེ། དེ་དགོས་ན་སངས་
རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་མ་འདུས་པར་དུ་བརྒྱད་སྟོང་བ་མ་བྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཀུན་དགའ་བོ་ཉན་ཐོས་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་མི་ཞེན། གཅིག་ཏུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལ་སྤྲུལ་བ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་ལ་སྙན་ཐོས་དངོས་གནས་
གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཐུབ་བསྟན་བྱི་དོར་ལས། སྲས་སྒྲ་གཅན་འཛིན་དང། ཀུན་དགའ་བོ་དང། ལྷས་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་སོ། །ཚུལ་འདི་ལྟར་གསུངས་པ་ལས་ན་རྒྱལ་
བོ་ཟས་གཙང་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་དང་དེའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་གྱི། གང་ཟག་རང་རྒྱུད་བ་མིན་ནོ། །ཞེས་དང། མཁས་གྲུབ་རྗེའི་དུས་འཁོར་ཟིན་བྲིས་ལས། དེ་ལ་ཀུན་དགའ་བོ་རྒྱུད་དོན་མི་ཤེས་པའི་ཆགས་བྲལ་
གྱི་དཔེར་སྨོས་པ་ནི། ཆགས་བྲལ་གྱི་སྤྱོད་པ་དང། རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱོད་བ་དང། ཆགས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཀུན་དགའ་བོ་དང་བོ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་བཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་མདོ་ལུགས་
ལའང་འདོད་དགོས་ཏེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལེའུ་ལས། འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཁྱོད་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐོང་བ་བཞི་ན། །དེ་སྙེད་ཀྱི་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་གསུས་བོ་ཆེ། །ཀ་པི་ན་དང་ནམ་གྲུ་ཀ་ཏ་ཡ་ནའི་བུ། །གང་པོ་དང་ནི་རབ་འབྱོར་འོད་སྲུང་

[150A]༄༅། །མཐོང་བར་གྱུར། །ཐོས་བརྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་བོ། ཀུན་ཏུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཞུ་བ་བདག་གིས་མཐོང། །ཞེས་སངས་རྒྱས་གང་དུ་བྱོན་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་སོགས་སུའང་དེ་
ཉིད་ཀྱི་མཆོག་ཟུང་ཀུན་དགའ་བོ་སོགས་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་དེང་དུས་ཆེན་པོའི་གོས་རེར་སླེབ་པ་ན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་མང་པོ་ཁ་བདག་བྱས་ཏེ། དང་པོར་སངས་རྒྱས། བར་དུ་ཚོགས་བསགས། མཐར་འཁོར་བའི་གཏིང་
རྡོར་ལྟུང་སྟེ་ཆགས་སྡང་གི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་རྣམ་ཐར་རྣམས་དང་མི་མཚུངས་པར་ཚད་མའི་ལུང་གིས་གྲུབ་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །གོང་གི་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྟོང་ཐུམ་ལས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པའི་ཉན་ཐོས་ཡིན་པས་ཉན་ཐོས་མཚན་
ཉིད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ལྔ་སྡེ་བཟའ་བོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་དང་བོའི་མདོ་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
ཞིང༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དངོས་ཀྱི་འཁོར་ན་ཉན་ཐོས་མཚན་ཉིད་པའི་མཚན་གཞི་གཟུང་རྒྱུ་སུ་ཞིག་ཡོད་པ་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། མདོ་དྲན་བ་ཉེར་གཞག་བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོར་འཇོག་
བ་མི་འཐད་བར་ཐལ། དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་རང་ཉིད་ལས། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་བོའི་མདོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མཁྱབ་སྟེ། བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་ལས། འདི་ལོ་ཙཱ་བ་ཐེག་

[150B] དཀར་ཆག་ཆེན་མོ་དག་ལས་ཐེག་ཆུང་དུ་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡོ་ཙཱ་བས་བསྒྱུར་དུས་དེ་ལྟར་བཤད་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་རྒྱེད་བེལ་ལར་ཡང་ཐེག་ཆེན་དུ་བཤད་བ་ཡོད་པར་མངོན་ཏོ། སའི་སྟོད་འགྲེལ་ལས། ལུང་
ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་བ་ནི་འོ་གནས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བརྗོད་བར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་དམ་བའི་ཆོས་དྲན་བ་ཉེ་བར་བཞག་བའི་མདོ་ལས། ཞེས་བར་སྲིད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདྲེན་བའི་སྐབས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུང་ཡིན་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་དྲངས་སྣང་ངོ།།
ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བཀའ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དུ་གྲངས་མ་དེས་པར་ཐལ། ཉོན་མོངས་པའི་སྦྱོད་པ་ལ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དུ་གྲངས་མ་ངེས་པ་གང་ཞིག་ཆོས་ཕུང་གི་གྲངས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྤྱོད་པའི་སྒོ་དང་
བསྟུན་ནས་དེ་སྙེད་ཅིག་གསུངས་པ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། མདོ་ལས། འགྲོ་བ་སྤྱོད་པའི་སྒོ་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ལ་རབ་ཞུགས་ཏེ། །ཞེས་དང། མཛོད་ལས། སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐུན་པར་
གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་བ་གྲུབ་སྟེ། ཉོན་མོངས་བའི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཞེས་བཤད་པ་ནི་གདུལ་བྱ་དབང་རྟུལ་ལ་བསྟན་པའི་དྲང་དོན་ཡིན་གྱི། དངོས་གནས་ལ་དེར་མི་འདུས་པའི་ཕྱིར། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཞེས་འབྱུང་བས་ནི་སེམས་ཅན་དབང་པོ་མཐུ་ཆུང་བ་རྣམས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་གྱི། ཞེས་བ་ནས། སྤྱོད་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སྐལ་བཙམ་དུ་བསྟན་ཀྱང་

[151A]༄༅། །དེ་དག་རེ་རེས་ཀྱང་དེ་བས་ལྷག་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་ན། མཁྱབ་སྟེ། རྐྱེན་འདི་ཁོ་ན་དང་འབྱུང་ཚུལ་ཡང་འདི་ཁོ་ན་ཉེས་དམིགས་འདི་ཙམ་ཁོ་ན་སྐྱེད་བཞེས་ཁ་ཚོན་བཅད་བའི་སྤྱོད་པ་བྱེ་བྲག་པ་
ཞིག་ངོས་བཟུང་སྟེ་འདི་ལྟ་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལས་མེད་ཅེས་གྲངས་ངེས་པ་དང། ཆོས་ཕུང་གཅིག་ལའང་ཤོ་ལོ་ཀ་སོགས་ཀྱི་ཚད་བཟུང་སྟེ་འདི་འདྲ་བ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལས་མེད་ཅེས་གྲངས་ངེས་བྱེད་མི་ནུས་པའི་དོན་ཡིན་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
ནང་གསེས་རེ་རེ་ལ་དབྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོད་ཀྱང་སྤྱི་སྡོམ་གྱི་གྲངས་ངེས་བྱས་ཆོག་བ་འགལ་བ་མེད་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་རེ་རེ་ལའང་དབྱེ་བ་མཐའ་མེད་བ་ཡོད་ཀྱང་སྤྱིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ལྔར་
གྲངས་ངས་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྲངས་ངེས་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ཡིན་བའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ནང་གི་སྤྱོད་པ་སྣ་གཅིག་གི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པ་ལའང་མངོན་གྱུར་ཅུང་ཟད་མགོ་གནོན་པ་ལས་དང་པོ་བའི་
སྐབས་ནས་བཟུང། དེའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཕྲ་མོ་སྤོང་བའི་རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་དང་དེས་དྲངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་བར་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་བ་ཞིག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྤྱོད་པ་
སྣ་གཅིག་གི་གཉེན་པོ་ཆ་ཚང་ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཕལ་ཆེན་སྡེ་པའི་ལུང་ལས། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་

[151B] རྟོགས་སམ། མཐོང་ངམ། དེ་དག་དང་མཐུན་པར་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱེད་ནུས་སམ། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། འདི་ལས་
འཕྲོས་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་དེ་མི་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པར་བྱས་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངོ་འཛིན་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་མཐའ་དག་ཤེས་ཏེ་དེ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་ནུས་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཉན་ཐོས་
རྣམས་བྱང་སེམས་ལ་ཕྱག་བྱ་བར་བཤད་དོ། །ཁོ་ན་རེ། རབ་འབྱོར་གྱིས་ཉོན་མོངས་བ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་གཉེན་པོ་ཆ་ཚང་བར་ཤེས་བར་ཐལ། དེས་ཉོན་མོངས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཚང་བར་སྤོང་ཕྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་
རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྒོམ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡོད་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་དང། གདུལ་བྱས་དེའི་ཉམས་ལེན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་རྩ་བ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་ཏེ་སླར་སློབ་རྒྱུ་མེད་བ་ཞིག་དགོས་བ་གང་ཞིག་ཉན་རང་གི་ཐེག་བ་ནི་རེ་ཞིག་ངལ་བསོ་བའི་
དྲང་དོན་ཡིན་པས་དེའི་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་ཤིང་སློབ་པ་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་རྣམ་བཤད་ལས། འདི་ནི་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་ཞེས་ཉེ་ཚིག་སྨོས་པའི་

[152A]༄༅། །མཚན་གཞིར་མདོ་སྡེ་དགོངས་བ་ངེས་འགྲེལ་རིལ་པོ་འཛིན་པའང་མི་འཐད་དེ། དེར་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཅུས་སྟོན་པ་ལ་དྲི་བ་མི་འདྲ་བ་རེ་རེ་མཛད་པའི་དྲིས་ལན་གཞན་རྣམས་
འདིའི་མཚན་གཞིར་འབྲེལ་མེད་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་ཞུས་བའི་ལན་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ཉིད་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ནི་བླ་ན་མ་མཆིས་
ཞེས་ཉེ་ཚིག་སྨོས་པའི་མཚན་གཞིར་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་གཅིག་པུ་འཛིན་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་ལེགས་བར་ཕེ་ཚུལ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མཉམ་དང། མེད་མཉམ་དང། ཡོད་མེད་ཆ་ཕྱེ་
པ་གསུམ་ལ་དྲང་ངེས་སུ་འཇོག་ཚུལ་དྲིས་ལན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་གྲུབ་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ཁྱད་པར་ལེགས་པར་ཕྱེ་བའི་མདོ་ཐམས་ཅད་ངེས་དོན་དུ་འདིས་གྲུབ་དགོས་པས་
དེ་ཐམས་ཅད་འདི་ནི་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་དང་ངེས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པའི་མདོར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་འདིར་སྐབས་སུ་མ་བབ་པ་དང་སྒྲུབ་མི་ནུས་པ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མདོ་རེ་རེ་
ནས་མ་སྨོས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་ཆ་མ་ཕྱེ་བར་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་མཉམ་དུ་སྟོན་ཚུལ་འདྲ་བའི་མདོ་ཚིག་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པ་གང་གི་ནང་དུ་བྱུང་ཡང་འདིས་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པར་འགྲོ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡོན་

[152B] ཚུལ་བཞིན་ཀུན་ཏུ་དྲི་བའི་ལེའུ་གཉིས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ། དེར་མ་ཟད་ལང་གཤེགས་དང་རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ། འོད་སྲུང་གིས་ཞུས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་མཚན་གཞིར་འོངས་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། འདི་ནི་ཞེས་ཉེ་ཚིག་
སྨོས་པ་ནི་དེམ་ཐག་ཏུ་སྨོས་པའི་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་འཁོར་ལོ་དགོངས་འགྲེལ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱེ་བ་རྣམས་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་གྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་བཞིན་ཕྱེད་རྣམས་ཞེས་མང་ཚིག་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དེས་ན་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མས། བསྟན་ཚུལ་འདི་ནི་ཞེས་བརྗོད་བྱའི་ངོས་ནས་བཤད་པའི་མཚན་གཞི་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལྟར་དང། ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བཞིན་བའི་ལེའུ་འདི་ནི་ཞེས་བརྗོད་བྱེད་ལ་སྦྱར་ན་རྣམ་བཤད་ལྕར་བྱའོ། །ཞེས་བརྗོད་བྱ་
རྗོད་བྱེད་ལ་སོ་སོར་སྦྱར་ཏེ་ཡང་སྲས་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབས་པ་ནི་ལེགས་བཤད་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཉེ་ཚིག་སྨོས་བའི་ཚེ་བསྐོར་བཞིན་པ་འདི་ནི་ཟེར་དགོས་བས་ལང་གཤེགས་སོགས་ཡོང་དོན་མེད་ཀྱང། བརྗོད་བྱའི་ཆ་
ནས་ཉེ་ཚིག་སྨོས་པའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བའི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་འདི་ནི་ཟེར་དགོས་པས་རང་དང་སྟོན་ཚུལ་མཚུངས་པའི་མདོ་ལང་གཤེགས་སོགས་ཐམས་ཅད་ཡོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་དོན་འདི་འཁོར་ལོ་
ཐ་མ་ལེགས་ཕྱེའི་ཆོས་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལང་གཤེགས་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་དངོས་མ་ཡིན་པར་དེ་དང་བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་འཁོར་

[153A]༄༅། །ལོ་ཐ་མར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་ལས། འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་མཚན་གཞི་དགོངས་འགྲེལ་དང་དེའི་འཕགས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་དངོས་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་གཏོགས་རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་སོགས་
ཡིན། དབུ་མ་པས་གཞལ་ན་ལང་གཤེགས། མདོ་སྡེས་བཅུ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་སོགས་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་ཕྱོགས་མིན་ཀྱང། སེམས་ཙམ་པས་འདི་དག་དྲངས་ནས་ཤེར་ཕྱོགས་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབས་པས་ལེགས་ཕྱེའི་ཕྱོགས་གཏོགས་
ཀྱི་མདོར་འཇོག་དགོས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱ་སྟོན་ཚུལ་དང་འདྲ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ཡིག་ཆར་དགོངས་འགྲེལ་རིལ་པོ་འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་ཐམ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ་
དགོངས་འགྲེལ་རིལ་པོ་དང་དགོངས་འགྲེལ་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་རིལ་པོ་གེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལེའུ་བཅུ་ཚོགས་པའི་གཙུང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་རིལ་ཕོ་ར་ལེའུ་བཅུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
དེ་དང་དགོངས་འགྲེལ་གཉིས་ལ་མང་ཉུང་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། རིལ་པོ་ཞེས་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལེའུ་བཅུ་ཡོངས་རྫོགས་དང་དགོངས་འགྲེལ་མང་ཉུང་འབྱེད་མི་ཐུབ་ཀྱང་ལེའུ་བཅུ་ཡོངས་རྫོགས་
ལ་ལེའུ་བཅུ་རེ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟན་ལེའུ་བརྒྱ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མདུན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལན་འདེབས་པ་པོ་འདིའི་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་དང་འདིའི་ལུས་ལ་ཆེ་ཆུང་དང་གཅིག་གི་གོ་སར་གཅིག་ཆུད་མི་ཆུད་ཀྱི་ཁྱད་མེད་ཀྱང་

[153B] ལུས་ཡོངས་རྫོགས་ལ་མིག་ཡོད་བས་བརྒྱ་བྱིན་ལྟ་བུར་ཐལ་བ་དང། ལུས་ཡོངས་རྫོགས་ལ་སྐྲ་དང་སོ་སེན་སོགས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་དང། མེད་ན་དབང་པོ་ལྔ་ཚང་
བའི་མི་ལུས་གཅིག་མེད་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཚིག་གི་འཁྲི་ཚུལ་ཤེས་སླ་ཞིང་རིགས་ལམ་བྱང་བའི་ཡན་ལག་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་འཇོག་ཚུལ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་འདི་སྒྲི་ཆུང་ཞིན་པར་འདོད་པའི་ལུགས་སུ་རློ་མ་ཡང་
མདོའི་དགོངས་དོན་ལས་གཞན་དུ་སོང་བ་མང་སྟེ། འདི་ཉིད་ལས། ཁ་ཅིག་མདོ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་གསུམ་པར་གསུངས་པའི་མདོ་ཐམས་ཅད་ངེས་དོན་དུ་བསྒྲུབས་ནས་གཞན་སྡེའི་རིགས་ཅན་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་དྲང་བའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་
པ་འགའ་ཞིག་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འདོད་ཅིང། ཆོས་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པའི་བློས་རློམ་པ་མ་གཏོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཅིང་ཆོས་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་བདེན་མི་བདེན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནི་སྔར་བཤད་
བའི་ལེགས་པར་རྣམ་པར་བྱེ་བའི་དོན་དུ་འདོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་གྱི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་པོ་ནི་དོལ་བོ་ཤས་རབ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་འདོད་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་དག་གིས་རང་གི་གྲུབ་མཐའི་ཁུངས་སུ་བྱེད་རྒྱུའི་མདོ་ནི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་
མདོ༑ འཕགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། སོར་མོའི་ཕྲེང་བ་ལ་ཕན་བའི་མདོ། དཔལ་འཕྲེང་སེང་གེའི་ང་རོས་ཞུས་པའི་མདོ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ། འཕེལ་བ་དང་འགྲི་

[154A]༄༅། །པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་མདོ། རྔ་བོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་མདོ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུངས། མདོ་དགོངས་འགྲེལ་རྣམས་ཡིན་ཞིང་དེ་བཅུ་ལ་ཇེ་མོ་ནང་པས་སྙིང་བོའི་མདོ་བཅུ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡང་འདི་ཉིད་པས་
གཞན་དག་གིས་ནི་མདོ་འདིས་དྲང་ངེས་བྱེ་བ་ལྟར་ཡིན་ན་ཕྱོགས་སྔ་མས་སྨྲ་བ་ལྟར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཚུལ་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་ནོ་ཞེས་འགོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མའང་རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་ལས། བུ་སྟོན་རིན་བོ་ཆེས་མདོ་
བཅུ་པོ་དེ་བཀའ་ཐ་མའི་མདོ་ཡིན་ཞིང། མདོ་དེ་དག་ལས་ཇོ་ནང་པས་འདོད་པ་ལྟར་དུ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་དག་དྲང་དོན་དུ་བཞེད་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དོན་གཅིག་པར་མཛད་ནས་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་
མེད་པར་བཞེད་ཅིང་བཀའ་བར་པ་ཁོན་ངེས་དོན་དུ་བཞེད་དོ། །མདོ་བཅུ་པོ་དེ་བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་དུ་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །ཡང་ལ་ལས་ནི་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཚུལ་འདིར་གསུང་བ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་བྱེད་ཀྱང་འདོད་ལ། ཤེར་མདོ་དྲང་
དོན་བྱེད་མ་བདེ་བས་འགལ་བ་སྤོང་བར་འདོད་ནས་བར་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་གཞི་གོ་བཟློག་ནས་འཇོག་སྟེ། སྟོང་ཐུན་ལས། དགོངས་འགྲེལ་ལས་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ངེས་དོན་དུ་གསུངས་པས་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ངེས་དོན་ཡིན་ཞིང་དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་བྱིན་པ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་སོགས་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་མདོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། འཁོར་ལོ་བར་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་སོར་བཞག་བྱས་ནས་མདོའི་མཚན་གཞི་གོ་ཟློག་པ་ནི་དོན་ལ་ཅུང་ཟད་

[154B] །ཞེས་གསུངས་པས། འདི་ལྟར་སྨྲ་བའི་བོད་སྔ་མ་མང་པོ་བྱུང་ལ། ཡར་འབྲོག་པ་རིན་ཆེན་ཏོག་གིས་ཀྱད། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལེ་གསུམ་པ་ནི། །ཤེར་ཕྱིན་པ་ལ་ཆེན་ཆོས་པད་དཀར། །དེ་
སོགས་ཁྱབ་བྱེད་དབུ་མ་ཆེ། །ཟབ་ཡངས་རྩོང་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་དང། ཡུམ་ལས་ཆོས་སྐོར་ལན་གཉིས་ཞེས། །འབྱུང་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་བར་པར་འདོད། །ཅེན་བདེན་མོད་གཞུང་འདིའི་དོན། །ཐེག་ཆུང་གཅིག་ཤོས་གཉིས་སུ་འདོད། །དཔེར་ན་སྡེ་
སྣོད་གསུམ་གཉིས་བཞིན། །ཞེས་འཁོར་ལོ་གསུམ་སྐོས་ཀྱི་གདང་བུ་ལྟར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མཐོ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེར་མདོ་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ཡིན་ལ། དགོངས་འགྲེལ་སོགས་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་མིན་ཏེ་རྟག་བརྟན་
བཤད་པ་དྲང་དོན་ཡིན་ཞིང་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ངེས་དོན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེར་མདོ་རང་ཉིད་ལས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་བ་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ཀྱང་དེ་འཁོར་ལོ་བར་པ་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། འདིའི་གཉིས་པ་ཞེས་པ་
འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་གཉིས་པ་མིན་གྱི་ཐེག་པ་དམན་པའི་ཆོས་འཁོར་དང་ཐེག་ཆེན་པའི་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྡེ་སྣོད་དག་ནི་གསུམ་མམ་གཉིས་ཀྱང་རུང། །ཞེས་པའི་སྡེ་སྣོད་གཉིས་པ་ལ་སྡེ་སྣོད་
གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་གཉིས་པ་མི་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འདོད་ཅིང་དོལ་པོ་བ་ཚིག་ངན་གྱིས་ཚར་བཅང་མདོ། དགོངས་འགྲེལ་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་སྟོན་པའི་མདོར་རང་གིས་ཀྱང་ཁས་བླངས་ནས་ཐོག་ཏོག་དང་དབང་པོ་རྡོ་རྗེ་སོགས་བྲི་

[155A]༄༅། །བའི་ངལ་པ་བྱས་པ་ནི་རལ་གྲི་དགྲ་ལ་ཤོར་ཏེ་ཤུབས་ཀྱི་སྟེང་ནས་དཔའ་སྐད་འདོན་པ་དང་འདྲ་བས་སྙིང་པོ་ཅིའང་མེད་དོ། །འདིའི་འཁྲུལ་གཞི་འང་སྙིད་པོ་རྟག་བརྟན་དང་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དོན་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་
དང༑ གཟུངས་རྒྱལ་གྱི་མདོ་ལས་གསུངས་བའི་གདུལ་བྱ་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་གསུམ་དང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་རིམ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་དགོས་པར་བཟུང་ཞིང་དེ་གསུམ་སྔ་མ་སྡེ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་བའི་
སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཐུན་ལས། ཁ་ཅིག་འཕགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ནོར་བུ་མཁན་མཁས་པས་ནོར་བུ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ། ཞེས་པ་ནས། འདིས་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་གྱིས་རིམ་
པ་བཞིན་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དག་སྦྱོང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ཉིད་ངེས་པའི་དོན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་མི་འཐད་བའི་ཚུལ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་ན་
དཔེ་དོན་ཆོས་མཐུན་སྦྱོར་བ་ན་ནོར་བུ་གཅིག་ཉིད་སྦྱོང་བྱེད་གསུམ་གྱིས་རིམ་ཅན་དུ་སྦྱོང་བ་ལྟར། གདུལ་བྱ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དྲི་མ་ཕྲ་རགས་གསུམ་སྦྱོང་བྱེད་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱིས་རིམ་ཅན་དུ་སྦྱོང་བར་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། དེ་ལྟན་དགོངས་
འགྲེལ་ལས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་གདུལ་བྱའི་རིགས་ཐ་དད་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། རང་གིས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་རིགས་ཐ་དད་དུ་སྨྲས་པ་དང་ཁས་བླངས་འགལ་ཞིང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཆེད་དུ་

[155B] །གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གཏམ་ཞེས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ལ། འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ལས་མཐར་
ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པར་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན་པས་འབྲེལ་མེད་དོ། །ཞེས་དང། རྣམ་བཤད་ལས། མདོ་སྡེ་འདི་ཉིད་དུ་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་བདོན་པར་གྲུབ་པ་དང་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་དང། འཕགས་པ་དཔལ་འཕྲེང་གི་མདོ་ལ་སོགས་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པས་སྟོང་ཞིང་དྲི་མ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པ་དང། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པར་ཐེག་པ་ཆེན་བོ་རྒྱུད་བླ་མས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པས་དེ་
དག་གི་དོན་གཅིག་ཡིན་མིན་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ལུགས་སྔ་མ་གཉི་གས་སྙིང་བོའི་མདོ་བཅུ་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་དུ་བྱེད་ནའང། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་སྟོན་ལ། དཔལ་འཕྲེང་
གི་མདོ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་སོགས་ལས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་དང། ཡང་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་དྲང་ངེས་སུ་འཇོག་ཚུལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་མིན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་ལ། ཡི་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོས་བློ་
གྲོས་མི་ཟད་པ་ལྟར་བདེན་གཉིས་གཙོ་བོར་བསྟན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་སོགས་གནད་ཚེས་ལ་མི་མཐུན་པ་མང་དུ་ཡོད་པས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱར་མི་རུང་བའི་ཚུལ་སོགས་ཀྱང་སྟོང་ཐུན་ན་གསལ་བས་དེར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་སྙིང་

[156A]༄༅། །བོའི་མདོ་བཅུར་གྲགས་པའི་ནང་གི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་མདོ་དེ་དྲང་ངེས་གང་ཡིན་སྙམ་ན་འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་དྲང་དོན་ཡིན་པར་ཐལ། གཞན་སྡེའི་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པ་ཚོ་བ་འགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་
གཟུང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པའི་དྲང་དོན་དགོངས་བ་ཅན་གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ལས། སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་གསུང་ཡུལ་གཞན་སྡེ་འམ་སྔོན་གཞན་སྡེའི་ལྟ་བར་གོམས་ཆེས་པས་རེ་ཞིག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཐུན་མོང་
པའང་བསྟན་མི་རུང་བའི་གང་ཟག་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་དེ་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་སྟོན་པའི་མདོར་མི་འཇོག་ན་ཇོ་ནང་པས་ཁུངས་སུ་བྱེད་ཅིང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འདོད་རྒྱུའི་མདོ་བཅུའི་
ནང་དུ་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་སྟོན་པའི་མདོ་གཅིག་མེད་དགོས་ལ་དེ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། གཞན་སྡེའི་རིགས་ཅན་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་ཞིན་པ་རྣམས་དྲང་བའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་འགའ་ཞིག་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འདོད་ཅིང། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་དེ་ལོགས་སུ་ཡོང་ན་སྙིང་པོའི་མདོ་བཅུ་གཅིག་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཇོ་ནང་བས་གྲུབ་མཐའི་རྩ་བར་བྱེད་རྒྱུའི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་མདོ་དེ་རྒྱུད་བླ་མར་རིགས་སྒྲུབ་བྱེད་དཔེ་དགུ་དོན་དགུ་སོགས་ཀྱི་བཤད་བྱ་
རྩ་བར་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་དའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལ་བྱེད་བར་ཐལ། སྟོང་ཐུན་ལས། སྙིང་བོའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་ཚེ་ནི་རྒྱུད་བླ་རྩ་འགྲེལ་ཏུ་མཐར་ཐུག་གི་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བཤད། ཅེས་དང། རྒྱུད་སྡེ་

[156B] དེ་དག་གིས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དོན་གཅིག་ཅིང། བདེན་པར་གྲུབ་པ། རྟག་བརྟན་ཐེར་ཟུག། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འཁོར་
བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ན་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པ་དེ་དཔེ་དགུ་དོན་དགུའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་འདོད་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དཔེ་དགུའི་དང་པོ་གླེང་གཞིའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་ཅིང། ལྷག་མ་བརྒྱད་གཞུང་དོན་དངོས་
བྱས་ཏེ་སྟོན་པའི་མདོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་འོས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྐྱོན་དེ་དག་མི་འཇུག་པར་ཐལ། ལང་བཤེགས་ལས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་སྟོན་པའི་མདོ་ནི་དྲང་དོན་ཡིན་
ཞིང་དེའི་མིང་ལའང་གཞུང་དུ་མར་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་མདོ་ཞེས་བཤད། དེ་རང་ཉིད་བོད་དུ་མ་འགྱུར་བས་ད་ལྟ་ཡིག་ཆ་སོགས་སུ་དྲངས་ཡོད་པ་འདི་དེའི་བཤད་པ་ལང་གཤེགས་སུ་བཀོད་པའི་ཚིག་རྣམས་ཡིན། རྒྱུད་བླ་མའི་བཤད་བྱ་
དཔེ་དགུ་དོན་དགུ་སོགས་སྟོན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ད་ལྟ་བོད་དུ་འགྱུར་ཡོད་པ་འདི་ནི་ངེས་དོན་སྟོང་ཉིད་གཙོ་བོར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཤེར་མདོ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་དར་ཊཱིཀ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་
པོའི་མྡོའང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དང་འདྲ་བར། ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པའི་དྲང་དོན་དུ་བྱེད་ན་འོག་ནས་ཁམས་བསྟན་པའི་དགོས་པ་སྟོན་པའི་རྩོད་ལན་འབྲེལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་

[157A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཞུམ་སེམས་ཅན་དམན་ལ་བརྙས་པ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཤེར་མདོ་དང་མི་ཟློས་པའི་རྩོད་སྤོང་མཛད་པ་གང་ཞིག་མདོ་གཉི་ག་བརྗོད་བྱ་སྟོན་ཚུལ་མི་འདྲན་ཟློས་ས་
སྙམ་པའི་རྩོད་པ་འོད་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ལང་གཤེགས་སུ་བཀོད་པའི་ཚིག་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ད་ལྟ་འགྱུར་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་འདིར་མེད་ཀྱང། ལང་གཤེགས་ཀྱི་མདོ་འདེའི་གོང་འོག་ཀུན་ཏུ་བཤད་
པའི་དོན་བསྡས་ནས་བཀོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལང་གཤེགས་སུ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་མདོ་བཀོད་པ་ལས། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་མཆིས་པར་བརྗོད་དེ། ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོའི་དཔེ་དང་པོའི་སྐབས་སུ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྲུལ་པའི་པདྨ་ཁ་དོག་ངན་པ། དྲི་ང་བ་སྨད་པར་འོས་པ་མངོན་
པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་འདི་དག་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་མཛེས་པ་གཟུགས་བཟང་པ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་དག་པདྨའི་སྙིང་པོ་འདི་དག་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཤིང་འཁོད་དེ། ཞེས་བ་ནས། ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་སུ་
གྱུར་བ་དེ་དག་གི་ནང་ནང་འདྲ་བར་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ། མིག་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མང་པོ་འཁོད་ཅིང་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ནས་མི་གཡོ་བར་འཁོད་པ་མཐོང་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ད་དག་

[157B] ཞེས་དང། དཔེ་བདུན་པའི་སྐབས་སུ། སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དཀྲི་བས་དཀྲིས་པར་གྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་
ནའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལུས་བཅི་འདྲ་བ་ཡོད་པར་མཐོང་ངོ། །ཞེས་དང། ངས་ནི་ཉོན་མོངས་དཀྲིས་པའི་ནང་དག་ན། །རྒྱལ་བའི་སྐུ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་གྱུར་ལ། །དེ་ནི་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་མི་འགྱུར་ཡང། །ཞེས་དང། དཔེ་ལྔ་བའི་སྐབས་
སུ༑ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཁྱིམ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་འོག་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོབས་དང། མི་འཇིག་པ་དང། མ་འདྲེས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛོད་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོ་
ཡོད་ཀྱང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་སྣ་བསྡུས་པ་ཡིན། ཡང་ལང་གཤེགས་སུ་བཀོད་པའི་ལུང་གི་འཕྲོར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་གོས་དྲིམ་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་བ་ལྟར། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་བ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་བ། ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། རྟག་པ། བརྟན་པ། ཐེར་ཟུག་པར་ནི་བརྗོད་ན། ཞེས་བའང་དཔེ་བདུན་པའི་སྐབས་སུ། ཡོངས་སུ་
དཀྲིས་བ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གཟུགས། །རིན་ཆེན་བྱས་པ་རས་དུམ་དཀྲིས་པ་དེ། །ཞེས་སོགས་དང། དཔེ་དྲུག་པའི་སྐབས་སུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་བ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང། སྲེད་པ་དང་མ་

[158A]༄༅། །རིག་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱི་ཤུན་གྱི་སྦུངས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་དཀྲིས་པར་མཐོང་ངོ། །ཞེས་དང། དབ་ལྔ་པའི་སྐབས་སུ། དེར་དེ་ལོ་ནི་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཏུ། །དེ་ལྟར་གནས་ཀྱང་མི་འཇིག་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཞེས་རྟག་གརྟན་
དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དཔལ་འཕྲེད་ཀྱི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་རྟག་བརྟན་ཐེར་ཟུག་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་འབྱུང་ལ། སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་སྟོན་བའི་མདོ་ཞེས་པ་སྤྱི་མིང་ཡིན་པས་སྒེར་དུ་འཇོག་མི་དགོས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་མདོ་
བཅུ་ཀ་དེར་འཇོག་ཅེས་ཟེར་འདོད་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ། འོན་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། དེ་ལྟར་མཛད་བརྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཁྱབ་བར་ངེས་པར་བརྗོད། །དེ་ཉིད་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྟག་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བ་འདིས་ཀྱང་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་བ་སངས་རྒྱས་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པ་དང་དེ་ཉིད་རྟག་བརྟན་ཐེར་ཟུག་ཏུ་བཤད་པར་ཐལ། དེར་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅེས་པ་དང། རྟག་ཅེས་པའི་ཚིག་རིས་ཙམ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ། མི་མཚུངས་ཏེ། རྒྱན་གྱི་དེས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པས་ཁྱབ་པ་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མས་མདོ་དེའི་དགོངས་པ་བཀྲོལ་བ་ཡིན་བར་ཕྱོགས་གཉི་ག་མཐུན་ལ། དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུས་
ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཚུལ་དྲང་ངེས་ཀྱི་གསུང་རབ་སོགས་མཛད་བ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང། འཁོར་འདས་གཉི་ག་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་དང། མ་འོངས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་འབྱུང་རུང་གི་རིགས་གཉིས་ཡོད་པ་

[158B] དེར་ཐལ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེ་མེད་ཕྱིར་དང། །རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་ལུས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་མདོར་བསྟན་ཏེ་རྒྱས་བཤད་དུ་
དཔེ་དོན་བཅོ་བརྒྱད་སྦྱར་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུས་ཁྱབ་ཅེས་པའི་ཁྱབ་ལུགས་འདི་ལྟར་གོ་དགོས་ཀྱི། རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས་གང་ཡང་མ་བསྒྲུབས་གོང་ནས་སངས་རྒྱས་རྒྱས་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པར་བཟུང་ན་མདོ་འདིའི་དགོངས་པར་
གཏན་མི་འགྲོ་ཞེས་པ་ཡིན་པས། ཇོ་ནང་བས་མདོ་འདིའི་དགོངས་བ་ལེན་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སོང་ཡོད་པ་རྒྱུད་བླ་མས་མདོ་འདི་འགྲེལ་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱུད་བླ་མས་འགྲེལ་ཚུལ་འདི་ལེགས་པར་གོན་འདིའི་
བཤད་བྱའི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་མདོ་སོགས་བརྗོད་བྱ་ཤེར་མདོ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་བར་སེམས་བདེན་སྟོང་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཡིན་པས། རྟག་བརྟན་གྱི་སྙིང་པོ་བདེན་གྲུབ་མ་བསྟན་པར་མ་ཟད་འགོག་བྱེད་མཐར་ཐུག་ཏུ་སོང་ཡོད་བར་རྗེ་བདག་
ཉིད་ཆེན་པོས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་སྡེ་སྦྱི་རྣམ་ལས། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞེད་པས་བཀའ་བར་པའི་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་མདོ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་མདོ་དང། གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་དང། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་
མདོ་དང། སོར་མོའི་འཕྲེང་བ་ལ་བ་ན་བའི་མདོ་དང། འཕགས་པ་དཔལ་འཕྲེང་གི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་དགོངས་པ་གཙོ་བོར་འགྲེལ་ལ། དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་དུ་གནས་ཤིང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་དུ་བཀྲལ་བར་བཞེད་དེ་

[159A]༄༅། །ཇོ་ནད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་འདི་ལས་གནོད་བ་མེད་གསུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་སོགས་བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་འཁོར་ལོ་བར་པ་ཡིན་པར་ཐལ་
ལུང་དེའི་དོན་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འཁོར་ལོ་བར་བ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་དར་ཊཱིཀ་ལས། སླར་ཡང་བླ་མའི་རྒྱུད་འཁོར་ལོ་གསུམ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལ་སོགས་པ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མའམ་ཕྱི་མ་དངོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་སོགས་ལ་བྱེད་པས་འདིར་བཤད་བྱའི་མིང་འཆད་བྱེད་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱུད་ཅེས་པ་སེམས་ཀྱི་
ཆོས་ཉིད་ལ་བྱས་ནས་དེ་གཙོ་བོར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་འཁོར་ལོ་བར་པ་ཤེར་མདོ་རྒྱུད་སྔ་མར་བཞག་སྟེ། འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་སོགས་དེ་ལ་ལྟོས་པས་རྒྱུད་ཕྱི་མར་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདུས་བ་ཕྱི་མ་
ལས། རྒྱུད་ནི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས། །རྒྱུན་དེ་རྣམ་པ་གསུམ་འགྱུར་ཏེ། །གཞི་དང་དེ་བཞིན་རང་བཞིན་དང། །མི་འཕྲོག་བ་ཡིས་རབ་ཕྱི་བ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་གསུམ་ལས་རྒྱུ་རྒྱུད་དམ་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུད་དེ་འདིར་བཤད་
བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་སྟེང་ནས་སྒྲ་དོན་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཙེམ་མདོ་སྔགས་གཉི་ག་འདྲ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་པོས་འཛིན་མི་འདྲ་འང་གྱུ་རྒྱུད་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇོག་པ་ཙམ་དབུ་སེམས་གཉི་གའང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། སྦས་དོན་ཀུན་གསལ་ལས་

[159B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མདོའི་ཚིག་རིས་ཙམ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ཅེས་པ་འགའ་ཞིག་བྱུང་མོད་ཀྱང། སྐབས་
གཞན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡོད་པས། ཞེས་དང། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན། ཞེས་ཞིབ་ཆ་ཕྱེ་ནས་གསུངས་ཡོད་པ་དེ་མ་ཕྱེ་བར་གསུངས་པའི་སྐབས་
རྣམས་ལ་སྦྱོར་དགོས་བ་སྤྱི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། མངོའི་མཚན་ལའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོ་ནི་རིགས་ས་མཁམས་ལ་བྱེད་དགོས་པ་གང་ཞིག་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རིགས་ཁམས་སྦྲང་རྩི་དང་འདྲ་འདི་གཟིགས་
ནས༑ ༑ཞེས་དང། ཐོགས་འགྲེལ་ལས། འདིར་ཁམས་ཀྱི་དོན་ནི་རྒྱུའི་དོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས། ཁྱེད་ཅག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཡོད་པར་འདོད་པ་ནི་གྲངས་ཅན་པའི་ལུགས་ངན་གྲ་མཉམས་
པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་ན་རེ། སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་སྟོན་པའི་མདོའི་སྒྲས་ཟིན་འགོག་མི་རིགས་པར་ཐལ། སྙིང་བོ་རྟག་བརྟན་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་མི་འཇིག་བའི་རྟག་པ་དང། རྒྱུན་ཇི་འཆད་པའི་བརྟན་
པར་ཁས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། ཁྱོད་རང་ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། དེ་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞིར་གྱུར་པའི་བདག་ཏུ་ཁས་ལེན་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་ཤེར་མདོ་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ཡིན་

[124A]༄༅། །པའི་དེ་ནང་བཞིན་བདེན་གཉིས་སམ་སྣང་སྟོང་གཉིས་ཚོགས་པའི་སྟེང་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིར་རྒྱུར་སྡེ་གོང་འོག་གི་ལམ་དང་རིམ་གཉིས་སྔ་རྗེས་ སེམས་
ཙམ་པས་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་དོན་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྟེང་ནས་བསྟན་ལ་འཕེབས་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བར། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དོན་བཞིན་དོན་སྨྲ་གཉིས། །བར་མཐའི་ལུགས་བཞིན་དབུ་སེམས་གཉིས་བཞག་ཕྱིར། །གྲུབ་མཐའ་བཞི་
ཡང་ཐུབ་དགོངས་མཆོག་དམན་བཞེད། །ཅེས་དང། རྒྱན་འགྲེལ་ཆེན་ལས། རི་དྭགས་ཀྱི་ཚལ་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་བཞིན་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཆོས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ན་བདེན་པ་གཉིས་
རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །ཡང་པ་ཅན་དུ་ཆོས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་རྣམ་པར་མ་བཞག་པ་སྟེ། ཞེས་དང། ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རིགས་པ་
མ་ལུས་ཤིང་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དུས་གསུམ་པའི་བསྟན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འི་ཕྱིར། དེས་ན་འཁོར་ལོ་སོ་སོའི་རྩོམ་གཞི་ལ་གང་གཙོ་ཆེ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ཁྱབ་མཐའ་བཟུང་བ་
མིན་ཏེ། འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་པར་པ་ལའང་བདེན་པ་གཉིག་ཁྱད་གཞིར་བསྲུང་བསམ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་བརྩམས་ཞེས་པ་དགོངས་བདེར་འབབ་པ་ཙམ་ལ་བཤད་ཚུལ་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་འདིར་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་

[124B] རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྗེ་བླ་མས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་བགའ་སྩལ་པ། །རྟེན་འབྲེལ་ཉིད་ལ་བརྩམས་ཏེ་འཇུག་ཅེས་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་ལས་བརྩམས་པར་གསུངས་ཤིང། དགོངས་
འགྲེལ་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ཀྱང། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཞོལ་བ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འབབ་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བབ་ས་པ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟུར་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སྐབས་འདིའི་བདེན་
བཞི་པ་བཙམས་པའི་མདོ་ལ་བདེན་བཞི་ཁྱད་གཞི་བཟུང་བ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲིས་ཞུས་ཀྱི་ཚེ་ཕུང་པོ་ལྔ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས། ཟས་བཞི། བདེན་པ་བཞི། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད། བྱང་ཕྱོགས་སོ་
བདུན་ཏེ་སྡེ་ཚན་བདུན་ལ་བརྩམས་ནས་བཀའ་སྩལ་སོ་སོར་གསུངས་པས་དེ་དང་དེའི་དངོས་བསྟན་གྱི་མདོ་མ་འདྲིས་པར་སོ་སོར་འཇོག་དགོས་ཀྱི། དེ་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཅེས་པའི་དངོས་
བསྟན་གྱི་འགྲེས་རྐང་ལྔ་པ་འི་མདོར་འཇོག་པ་འབྲེལ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞིབ་པར་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་གསུང་ལྟར་རོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་གཟུགས་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་འདིས་བདེན་བཞི་བར་རུང་ལ་བརྩམས་པར་
ཐལ༑ དེས་སྡུག་བདེན་ལས་བརྩམས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལས་བཙམས་པ་གང་ཞིག་དེ་སྡུག་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ། འོན་ཕུང་པོ་ལ་བརྩམས་ན་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་

[125A]༄༅། །ལའང་བཙམས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་དག་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་པའ་ འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྣོ་འབྲིང་དུ་རྟུལ་གསུམ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དེ་གསུམ་ལ་རྩོམ་ཚུལ་སོ་སོར་འཇོག་
དགོས་པའི་ཕྱིར། མདོས་འགྲེལ་ལས། ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྩོམ་པར་མཛད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འདུལ་བ་རྩམས་ཀྱི། མྲོངས་དབང་འདོད་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར། །ཕུང་
པོ་ལ་སོགས་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བརྗོད་འདོད་དང་ཕ་རོལ་པོས་གོ་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ཀྱི། ཆོས་དེ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་མཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕུང་པོ་རྟོགས་སྡུག་བདེན་རྟོགས་པ་དང། བུམ་པ་མཐོང་ན་སྡུག་
བདེན་མཐོང་བས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ལ། དེའང་ཁྱབ་པར་ཐལ། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་དེ་གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདུན་གྱི་དམ་བཅའ་བ་དེའི་རྒྱུད་ལ་གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་མངོན་
དུ་གྱུར་བའི་སྐབས་ཤིག་དང་དེའི་མཚན་གཞི་འཇུག་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། གཟུགས་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་འཇོག་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅི་ན་རེ། ཝེ་ན་ཚེག་གིས་བླ་ན་མཆིས་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་བཤད་
ཚུལ་འདིར་འགོད་པའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་གཞིག་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་རྩོད་པ་དང་བས་པའི་དོན་དུ་སྦྱར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཝེན་ཚེག་གིས་དེ་སྐབས་མཆིས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་འགྲེལ་པར། སྐབས་ཁྱད་

[125B] གཞན་དག་གིས་གཞིག་པར་བྱ་བ་དང། སྡེ་བ་ཉི་ཤུ་པོ་རྩོང་པར་སྨྲ་བདག་གིས་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་བས། གཞན་གནག་གིས་གཞིར་པར་བྱ་བ་དང་ཞེས་པ་དེ་གོང་དེ་མ་ཐག་ཏུ། སྐབས་
ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པའི་བསྟན་པ་དང་ཞེས་པ་དེའི་མཇུག་ཏུ་ཡར་སྦྱར་ནས་བཤད་དགོས་ཀྱི། སྡེ་བ་ཉི་ཤུ་པོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མགོར་མར་སྦྱོར་རྒྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བླ་ན་མཆིས་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་འཆད་པའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་
ལས༑ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལེ་བསྐོར་བ་འདི་མཆོག་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་ཞིང་དེ་ལས་ལྷག་པའི་མཆོག་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱིས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་མེད་ཅིང་ཕྱིས་གཞིག་བའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐབས་མེད་
པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ཞིང་རྩོད་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཞིའི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གཞན་གྱིས་གཞིག་ཏུ་མེད་པ་དེ་སྐབས་མེད་ཚུལ་དང་སྦྱར་བ་འདིས་གཞན་གྱིས་
གཞིག་ནུས་པ་དེ་སྐབས་ཡོད་ཚུལ་ལ་སྦྱོར་བ་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང། འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང་སྐབས་མེད་པའི་སྔ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དེས་སྐབས་མེད་པ་ལ་བཤད་ཚུལ་གཉིས་བྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟར་སྐབས་ཡོད་པ་ལའང་བཤད་ཚུལ་
གཉིས་བྱས་ན་གོང་འོག་མཐུན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གོང་འོག་གི་ཚིག་རིས་ཙམ་ལ་བལྟས་ཚེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་རྗེའི་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་བརླིང་བས་འདི་བཞིན་བྱེད་དགོས་ཏེ། ཐོག་མར་སྐབས་ཡོད་མེད་ཅེས་བས་སྐབས་ཀྱི་དོན་

[126A]༄༅། །ཇི་ལྟར་འཆད་ཤེས་དགོས་སོ། །དེའང་སྒྲོན་གསལ་ལས། ལེའུ་དེ་བཞིན་ཆོག་དང། །དུམ་བུ་དེ་བཞིན་རིམ་པར་ཕྱེ། །ཞེས་པ་ལྟར། ལེའུ་པ་རིཙེཚྡ་ཞེས་དོན་ཚན་སོ་སོར་གཅོད་བ་དང། ཆོག་ནི་ཀ་ཝ་ཞེས་
སྒྲུབ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལ་འཇུག་ཅིང་ཐབས་དེ་རྟོག་པར་བྱེད་བའི་དོན་དུའང་འགྲོ་བས་ལ་ལར་རྟོག་པ་ཞེས་བསྒྱུར། ཎ་འམ་དུམ་བུ་ཞེས་པ་སྡེ་ཚན་དུ་མ་བུར་གནས་པ་དང། སརྒ་ནི་རིམ་པ་གཉིས་དང་ཐེག་པ་གོང་འོག་ལྟ་བུ་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ལ་
འཇུག་ཅིང་དེ་དག་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུངས་ལ། རྒྱན་ལས་སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་རིམ་པར་བགྲོད་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཆ་ནས་སྐབས་བརྒྱད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས། གསེར་འཕང་ལས་སྐབས་ཞེས་པའང་ལེའུ་སོགས་དང་དོན་འདྲ་བར་
གསུངས་སོ། །ཡང་སྐབས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་ཚུལ་རྣམ་པ་གཅིག་ནི། ཀུན་བཏུས་འགྲེལ་པ་རྒྱལ་སྲས་པོ་འཛིན། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། ལེགས་
བཤད་སྙིང་པོ་ཆུང་བར། བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད། ཅེས་འདོམས་བར་མཛད་དོ། འདི་དག་གི་དོན་བསྡུན་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས། གང་ཞིག་གཟིགས་ཤིང་གསུངས་པ་ཡི། །མཁྱེན་དང་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད། །
ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙུག་རྒྱ་ན་བླ་ན་མེད་པའི་སྟོན་པར་གྱུར་པ་ནི། འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་བས་གཞུང་གི་དོན་རྟེན་འབྱུང་སྟོང་པ་དང། སྟོང་བརྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་
འདི་ཉིད་རང་གི་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང། གཞན་ལ་འདོམས་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པར་གོ་བའི་ཆོས་དེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ཆེ་ཆུང་གི་མིང་བཏགས་པ་ཡང་ཤེས་སོ། །ཚིག་རིས་གཞན་གྲགས་ཆེ་

[003A]༄༅། །ལ། ལུས་མེད་བདག་པོ་ཞེས་པ་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་གཞུང་ལས། འདོད་ཁམས་པ་རྣམས་གོང་མལ་ལྟོས་ན་ལུས་ཆུང་བས་མེད་པ་དང་འདྲ་ལ། འདི་
དེའི་བདག་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དཀའ་ཐུབ་ལ་གནས་པའི་ཆེ། འདིས། རྨོངས་བྱེད་བགྱལ་བྱེད་སྨྱོ་བྱེད་དང། །གསོད་བྱེད་བརྗེད་བྱེད་མདའ་ལྔའོ། །ཞེས་པ་
ལྟར་རམ། ཚིག་གཏེར་འགྲེལ་པར་བཤད་པ་ལྟར། མྱོས་བྱེད། འདར་བྱེད། དྲེགས་བྱེད། རྨོངས་བྱེད་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་མདའ་ལྔ་འཕངས་པའི་ཚེ། དཀའ་ཐུབ་ཉམས་པས་ཁྲོས་ཏེ་ཉི་མ་ཟླ་བ་མེའི་
མིག་གསུམ་གྱི་དབུས་མ་མེའི་མིག་གིས་བསྲེགས་ཏེ་ལུས་མེད་པར་བྱས་པར་བཤད་དེ། འདི་དག་དེའི་བྱེད་པ་ཡིད་ལ་ཞུགས་པར་མངའ་ཞེས་བཏགས་སོ། རྒྱ་མཚོ་དང་ཆོས་
མཐུན་གསུམ་གྱིས་སྦྱར་བས། གཉིས་པ་འདི་ནི་སྤྱིར་སྤྱོད་པ་ཕྱིན་དྲུག་སོགས་དུ་མ་དང། ཁྱད་པར་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སངས་རྒྱས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་ཤེས། །ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟར། མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ཁུར་དུ་བླངས་པའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་བུ་སྟེ། དགེ་འདུན་ཉི་ཤུའི་མདོར་བྱང་ཆུབ་

[003B] ཞེས་སོགས་དང། བྱང་ཆེན་གང་དག་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་
ལོ་བསྐོར་ཏེ། ཞེས་སོགས་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཡང་དེ་གཉིས་བྱང་སེམས་ཡིན་པས་དབང་དུ་བྱས་པའོ། གཞུང་ལུགས་མང་ཐོས་ཞེན་པ་མན་ཆད་དགོས་སོགས་བཞི་ལ་སྦྱར་རུང་དུ་སྣང་ཞིང། ཚིག་དོན་ནི། ཇོ་ནང་
པ་སོགས་སྤྱིར་གཞུང་ལུགས་མང་དུ་ཐོས་ཤིང། ཁྱད་པར་ལྟ་བའི་གནད་དོན་ཚོལ་བར་འདོད་ནས། རིག་པའི་ལམ་ལ་སྐྱོ་ངལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འབད་པ་བསྟེན་པ། སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་ཡང་མངའ་བ་དེ་
དག་གིས་ཀྱང་མ་རྟོགས་པའི་ལམ་སྲོལ་བཟང་པོ་འདི་ཉིད། འོལ་ཁ་སོགས་སུ་དགའ་བ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་བཙལ་ཞིང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུངས་པའི་བཀའ་དྲིན་ལས་རྙེད་ཚུལ་དང་སྣོད་ལྡན་ལ་ཉན་བར་བསྐུར་བ་སོགས་
སོ༑ ༑འདིས་མཚོན་སྐབས་དུ་མར་སྔ་མ་མང་པོའི་ལུགས་བཀག་ཀྱང། མིང་བཟུང་མ་མཛད་པ་དེ་དག་གི་ལྟ་བ་ལ་ནོར་བ་བྱུང་ཡང་སྦྱོད་ཕྱོགས་མི་ནུབ་པར་བསྐྱངས་པའི་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ལ། རྐང་པ་གཉིས་པར་ངལ་བ་
མབ་བསྟེན་ཞེས་ཀྱང་དཔེ་ཁ་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་སྟེ་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཆེར་མེད་དེ། །དེ་ནས་གཞུང་དངོས་ཀྱི་དོན་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དྲངས་ངེས་འབྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྟོང་པ་སྟེ་རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཞི་བ་སྟེ་མཚན་

[004A]༄༅། །མ་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ་སྨོན་མེད་གསུམ་མ་རྟོགས་པར་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་ཚུལ་སྟོན་པ་ལ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལུང་ནི། བོད་དུ་འགྱུར་བའི་མདོ་འདིར་མེད་ཀྱང། དབུ་མ་སྣང་
བ་སོགས་སུ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པ་དྲངས་པ་ལས་འབྱུང་བ་འདིར་བཀོད་པའོ། །ཞེས་འགའ་ཞིག་གསུངས་ཀྱང་དཀོན་བརྩེགས་ཀྱི་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་ཞུས་ན་འགྱུར་ཙམ་མ་གཏོགས་ཇི་བཞིན་པར་སྣང། དེ་ལ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ནི་
མཛོད་ལས། མཚན་མེད་ཞི་བའི་རྣམ་པར་དང། །སྟོང་ཉིད་བདག་མེད་སྟོང་ཉིད་དུ། །འཇུག་པའོ་སྨོན་པ་མེད་པ་ནི། །དེ་ལས་གཞན་བདེན་རྣམ་པ་ཅན་ཞེས་སྟོང་བདག་མེད་གཉིས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད། སྡུག་བདེན་གྱི་
ལྷག་མ་གཉིས་དང། ཀུན་འབྱུང་གི་ཁྱད་ཆོས་བཞི། ལམ་གྱི་བཞི་རྣམས་སྨོན་མེད་དང། འགོག་པའི་བཞི་མཆེན་མེད་དེ། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ། སྐྱེ་རྒ་མི་རྟག་པ་སྟེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ། ཕ་མོའི་མཚན་མ་གཉིས་ཏེ་
མཚན་མ་བཅུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་བཞི་ལ་དེ་མ་ཚང་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚེ། ལམ་སུན་འབྱིན་པའི་ལམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་བཅད་དེ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨོན་མེད་དུ་བཤད་དོ། །ཐེག་
ཆེན་ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་ནི། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །བདག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དང། །བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟེན་དང་ནི། །དེ་རྟག་ཉེར་ཞི་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་དང། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་སྐབས་

[004B] རྒྱན་གྱི་བདག་མེད་གཉིས་ཞེས་པ། དབྱིག་འགྲེལ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །ཞེས་
བདག་མེད་གཉིས་གསུངས་ཤིང། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལས། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་བཤད་ལ་དེས་མཚན་མེད་ལ་ལམ་གྱི་བཞི་ཡང་སྦྱར་ཀྱང། རྒྱན་ལས། ལམ་གྱི་བཞི་གང་ལ་ཡང་མ་སྦྱར་ཏེ། བདག་འཛིན་གཉིས་ཤེས་བ་དང་
སྤོང་བ་དང། སྤངས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་ཙམ་ལས་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་དྲུག་སོགས་ལ་མ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། བསྡུབ་ལས། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་དང་པོ་བཞག་གོ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་
རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གཉིས་པ་བཞག་གོ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་སྦྱར་བ་ཡང་འདི་དང་དོན་གཅིག་སྟེ། བདག་གཉིས་སུ་ཀུན་བཏགས་པ་འགོག་པ་དང། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟེན་མ་དག་པའི་གཞན་དབང་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་
ཕྱོགས་པ་དང། དེ་རྟག་ཏུ་ཞི་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་དགའ་བདེ་འགྲུབ་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས། །རྟག་ཏུ་དགའ་དང་ལྡན་པའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
འདིར་རྒྱུ་ཆོས་ཀྱི་སྡོ་མ་བཞི་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་སོགས་མང་སྟེ། རྒྱན་གྱི་ཊིཀྐ་རྣམས་ལ་ལྟོས། མཆིམས་མཛོད་ལས། རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བས། འདི་གསུམ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་གསུངས་ཞེས་པ་དང། ཐོས་བསམ་ལས་

[005A]༄༅། །བྱུང་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གསུམ་རིམ་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོགས་དང། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྟོང་པ་
ཉིད་སོགས་སུ་གསུངས་ཞེས་བཤད་ཀྱང། ཀུན་བཏགས་དང་པོའི་ཡུལ་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་མིན་དཔྱད་དགོས་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་གསུངས་པ་དེར་སྒོ་མ་བྱུང་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲས་གསུངས་པ་དེར་འཇིག་རྟེན་ལས་
འདས་པའི་སྒོམ་བྱུང་དོར་ནས་བཤད་པ་འཐད་དཀའ་སྟེ། སྔ་མ་སྔ་མ་སྤྱི་དང་ཕྱི་མ་བྱེ་བྲག་གི་ཚུལ་ཡིན་གྱི་ནང་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གསུམ་ལ་སྦྱར་བ་
དང། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ལ་སྦྱར་བ་སོགས་ལས། དང་པོ་ནི། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས། སེམས་ནི་རང་དངོས་མེད་ཕྱིར་དང། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་དང། ཤཱུ་ནཡ་ཏའི་སྔགས་དོན་བཤད་པའི་ཐད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀུན་བཟང་
ལས། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་ཕྱིར་སྟོང་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་དང་བྲལ་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད། །རྟོག་པ་རྣམས་དང་བྲལ་ཕྱིར་དངོས་པོ་ནི། །མ་ལུས་སྨོན་པ་ལས་ནི་ངེས་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལམ་དོན་དམ་པར་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་དང། དོན་དམ་
པར་མ་གྲུབ་པ་དང། དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པ་ཞེས་སྦྱར་ན། ལས་ཀྱི་དེ་གསུམ་ལམ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་བཞག་ནུས་ལ། དེ་རྒྱུ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་སོགས་སུ་སྦྱར་ན་མི་ནུས་སོ། །འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་གི་སྟོང་

[005B] །འོན་དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། མྱུ་གུ་གཞན་སྐྱེ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མྱུ་གུའི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་མྱུ་གུའི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ ཞེས་གསུངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། གཞན་སྐྱེ་འཇོག་ཚུལ་ནི། སྐྱེ་བ་འཇོག་འཚམས་བཏགས་ཡོད་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར་དཔྱད་ནས་རྒྱུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ལས་འབྲས་བུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་སྐྱེ་བ་གཞན་སྐྱེའི་དོན་དུ་འདོད་
ལ༑ དེ་ལྟར་སྐྱེ་པ་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་གྲུབ་པ་སྐྱེ་བའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་སོ། །བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ལ་སྦྱར་བདེ་གང་གིས་བཤད་ཅེ་ན། སྤྱིར་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་གསང་འདུས་
རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་གཉིས་པར། དངོས་པོ་མེད་པས་བསྒོམ་པ་མེད། །བསྒོམ་པར་བྱ་བ་བསྒོམ་པ་མིན། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དངོས་མེད་པས། །བསྒོམ་པ་དམིགས་སུ་མེད་པར་རོ། །ཞེས་པ་འདི་ལ་ཚུལ་བཞིའི་བཤད་པ་འབྱུང་བ་ལས། སྤྱི་དོན་གྱི་སྐབས་
སུ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གསུམ་ལ་སྦྱར་བདེ་ཉིད་བཤད་ཀྱང། ཡིག་དོན་སྐབས་སུ་འདི་ཉིད་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་ལས་སམ་བསྒོམ་བྱའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་བོ་དང། བྱེད་པ་སྟེ་སྒོམ་བྱེད་ལམ་གཉིས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པས། དེས་དེ་བསྒོམ་པ་ཡང་དོན་
དམ་བར་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྩ་ཤེས་ལས། ལམ་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ནི། །བསྒོམ་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་ན་བསྒྱུར་དུ་མེད་པ་ལ། བསྒོམ་པ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གསུམ་བཤད་ཀྱང། རྣམ་པར་

[006A]༄༅། །ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ལས། རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་ལ་སྟོང་པ་ནི། །ཡིན་དང་མཚན་མའི་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར། །མཚན་མ་ཐམས་
ཅད་ལོག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །མ་ལུས་སྨོན་པ་ལས་ནི་ངེས་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཡིན་དང་ཞེས་བ་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔགས་རིམ་ལས། སྟོང་པ་ཁོ་ནར་དངོས་པོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་
འདུས་པར་གསུངས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ལས་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་ཞི་སྒོ་གཉིས་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་སྤོང་དུ་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ལས་འཕྲོས་ཏེ། རང་རྒྱུད་པས་ཞི་སྒོ་གཉིས་པ་དང། འཁོར་རྩ་གསུམ་པ་
སོགས་འདོད་མི་འདོད་དང། བྱེ་སྨྲས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདོད་མི་འདོད་སོགས་ཀྱང་དཔྱད་པར་བྱའོ།    ༈    །རེ་ཞིག་རགས་པའི་བདག་མེད་ཙམ་སྟོན་པར་མཛད་པ་སོགས།    ༈     གང་ཕྱིར་
རྒྱལ་ལས་ཆེས་མཁས་འགའ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་མིན་ཏེ། །མ་ལུས་དེ་ཉིད་མཆོག་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་མཁྱེན་གཞན་མིན་པས། །དེ་ཕྱིར་དྲང་སྲོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཞག་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་དེ་མི་དཀྲུགས། །ཞེས་གསུངས་པ་
ལྟར། རྒྱལ་བ་ཉིད་ཚད་མར་བྱེད་དགོས་སོ། །འོན་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་གསུང་ལ་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱེད་པ་ལ། དེ་ཚད་མར་མ་བཟུང་བ་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་གོ་ནས། གང་གསུངས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ནི། རྟོན་པ་དང་པོ་གཉིས་མ་གོ་བའི་བླུན་ཚུག་ཡིན་

[006B] མཐའ་དཔྱོད་མྱུ་གུ་ལས། གཞུང་ལུགས་རྣམས་སུ་རིགས་བས་སྒྲུབ་པ་ལྟར། རིགས་པས་གྲུབ་པ་དགོས་ཀྱི། དེ་དག་ཚུར་མཐོང་ལ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པས། སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། བདག་ནི་སྟོན་པ་གཞན་སྤངས་ནས་
བཅོམ་ལྡན་ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་པ་འདི་ནི་བདག་རང་གི་འདོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་རང་གི་སྐྱབས་འགྲོའི་མཚང་སྒྲོག་པ་སྟེ་ཞེས་དང། དེའི་ཚེ་ལུང་གཉིས་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་མིན་དཔྱོད་པའི་གཞི་ཡིན་པས་རྩོད་གཞི་
སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་མིན་དབྱེ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཚད་མར་བྱེད་ཀྱང་བྱེད་ཚུལ་ཤེས་དགོས་པས། དང་པོ་ནི་མོས་མ་ནོ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། རྒྱལ་བའི་བཀའ་ཉིད་ལས་
འབྱུང་བའི་དྲིམ་མེད་པའི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་དོན་དངོས་པོའི་སྡོད་ལུགས་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས།  ཚད་མར་གྱུར་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་
པོ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་མ་འབྲང་བར་མདོར་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མ་གསུངས་པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དབྱེ་མི་ནུས་པས།  ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་དགོས་ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕུགས་ཀྱི་གཏད་སོ་
རིགས་པས་དབྱེ་དགོས་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཐུག་སྟེ་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཡུལ་དེ་ཡང་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྲགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང། དེའི་བཤད་པ་དོན་གྱི་སྡེ་ལུགས་དང་མི་མཐུན་ན། བཤད་པ་དེ་ཉིད་བརྗོད་དོན་ལ་བསླུ་བ་ཡིན་པས་འདོར་བའི་སྤྲུས་དེ་

[007A]༄༅། །ལ་འོས་ཀྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལོག་པར་འཛིན་མི་འོས་ཏེ། སྔ་མ་ལ་རྒྱབ་རྟེན་ཚད་མ་མེད་ལ། ཕྱི་མ་ལྐོག་གྱུར་རྣམས་ཀྱང་འཐད་སྒྲུབ་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་པར། 
བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །ལེགས་པར་བརྟགས་ལང་ཡི་བཀའ། །མཁས་པ་དག་གིས་བླང་བྱ་ཡི། །དགེ་སློང་དག་གིས་གུས་ཕྱིར་མིན། །ཞེས་ཀྱང་འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་དུ་འབྱུང་བ་ནི་འགྱུར་ཁྱད་ཙམ་མོ། །འདིས་ནི་ལུང་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་
དག་པའི་ཚུལ་ཡང་བསྟན་ཏེ། ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས། དེ་ལ་བསྲེག་པ་ནི་མངོན་སུམ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡར་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བསྟན་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རིགས་ཐིག་གི་ཕྱོགས་སྔ་མ་མདོར་བསྡུས་སུ་གསུངས། རྟོན་བཞིའི་རྣམ་བཞག་འདི་ལས་འཕྲོས་པ་གྲགས་ཆེ་ཡང་གོང་གི་རྩ་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་རྟོན་བཞི་བཤད་སྙམ་བ་སུ་ལ་མི་འདུག་པས་ཟུར་ཙམ་གོང་དུ་བྲིས་ཟིན་ཅིང་རྟོན་
གཞི་རྒྱས་པར་ནི། བཻཌཱུར་དཀར་པོའི་གན་མཛོད་སྐལ་བཟང་རེ་སྐོང་ལས་ཤེས་དགོས་ལ། དེའི་ནང་ནས་བརྡ་ཁྱད་ཅུང་རྟོགས་དཀའ་བ་ནག་པོ་བསྟན་པ་དང། ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ནི། འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་རྒྱུ་ཙམ་ཞིག་ལ་བླང་བྱར་
སྟོན་པ་ཕྱི་བའི་བསྟན་པ་དང། འཁོར་བ་སྦོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་དང་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སྒོམ་ཚུལ་སྟོན་པས་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ནང་པའི་བསྟན་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་ཆ་ཊིཀ་ལས། ཞི་བའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པར་མཛད་པ་གང། །

[007B] །ཞེས་པ་ལྟར། ནག་པོ་བསྟན་པ་ལ་གཉེན་པོའི་དམིགས་པ་སྟོན་པ་མེད་པས། གཉེན་པོའི་དམིགས་པ་སྟོན་པ་ལ་ཆེན་པོ་སྟོན་པས་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་སྡེའི་མཆན་ལས་ཀྱང་འབྱུང། རྣམ་པར་
ཤེས་པ་གནས་པ་བཞི་ནི། མདོ་ཉིད་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་ན་གཟུགས་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་གནས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་ན་ཚོར་པ་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་
གནས་པ་ན་འདུ་ཤེས་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང། འདུ་བྱེད་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་གནས་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་གང་ཞན། ཕུང་པོ་བཞི་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཀུན་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཡེ་
ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་མཚོན་ཏེ་མདོ་དང་བརྗོད་བྱ་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་པའི་རྟོན་བཞིའི་རྣམ་བཞག་བྱ་དགོས་པས། མི་རྟག་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་མདོ་ལ་དྲང་ངེས་ཕྱེ་ན་འཇུག་པའི་ཚེ་མི་རྟག་པ་ངེས་དོན་དང། དེ་རྟོགས་ཀྱི་
མངོན་སུམ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་སོགས་ཤེས་དགོས་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་འཁོར་བས་བསྡུས་པའི་སྒོམ་བྱུང་ཡང་རྣམ་ཤེས་དང། བདེན་བཞི་ཤེས་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་སའི་དངོས་གཞིའི་ལུང་གིས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར། 
སྨྲའི་ནང་ཚན་འགའ་ཞིག་གི་དམ་ཚིག་བརྗོད་པའི་སྐབས་ལས། མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས་དྲང་ངེས་ཀྱི་དཔྱེ་བ་མི་འབྱེད་པ་ཡང་ཡོད་ལ། དྲང་ངེས་འདོད་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་བཀར་མི་འདོད་པ་ཡང་སྟོང་ཐུན་ལས་

[008A]༄༅། །གསུངས་སོ། །ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་བྱམས་འཇམ་དབྱངས་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་མདོ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་བཞིན་དུ་དྲང་ངེས་འབྱེད་ཚུལ་གསུངས་པ་གཉིས་ཅི་རིགས་ལ་ངེས་པར་བརྟེན་
ཏེ་མདོའི་དོན་ལ་འཇུག་གོ་དེ་ཡང་ཚིག་གི་དྲང་ངེས་ཕྱོ་བ་ནི་སྒྲ་སྤྱིའི་གོ་བ་ལེགས་པར་ཆགས་ཏེ་མདོ་གཉིས་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ནས་ཡིན་ལ། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་ནི་ལྟ་བའི་དཔྱད་བརྫོགས་པ་ནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་སྔོན་དུ་
འགྲོ་དགོས་རྒྱུ་ནི་ཚིག་གི་དྲང་ངེས་དབྱེ་བ་ཡིན་ལ་དོ་ཙམ་གྱིས་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་གཞི་ནི་གསུང་རབ་ཡིན་པས། དེ་ལ་དྲང་ངེས་ཕྱེན་དོན་གྱི་དྲང་ངེས་མ་ཕྱེ་བར་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་
སེམས་ཙམ་དང་མཐུན་པའི་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་ཡང་དྲང་ངེས་བྱེ་བ་མ་ཡིན་ན། ས་སྡེ་སོགས་སུ་དྲང་ངེས་མ་ཕྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་པོར་ལུང་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཞུང་དེས་ཕྱེ་མ་ཕྱེ་ནི་
འདི་དྲང་དོན་ནོ། འདི་ངེས་དོན་ནོ་ཞེས་བཤད་མ་བཤད་ཙམ་ཡིན་ལ་བཤད་པར་ནི་འདོད་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཡང་མ་བཤད་པར་འགྱུར་ལ། བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་ལས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བཤད་པར་གྲགས་པའི་
ཕྱིར།  ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་དང། སྐྱེ་འཇིག་གཉིས་དང། སྤངས་པ་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་སྦྱར་བའི་ཕྱི་མ་སྦྱོར་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཀུན་ནས་ཉོན་

[008B] ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ཡང་ན་ཀུན་འབྱུང་བའི་དོན་གྱི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་དུ་སྤང་བར་
བྱའོ༑ སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་དོན་གྱི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྤོང་བ་དང། ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པོ་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་གཅིག་དང། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལའི་རྒྱུ་
ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྤོང་པ་དང། ཕུང་པོ་དེ་ལྔ་རང་གི་ངོ་བོ་ནད་དང་འདྲ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་གཅིག་སྟེ་གཉིས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ལ་ཁྱད་པར་བརྒྱད་སྦྱར་བའི་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་
འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་ཞེས་ཀྱང་ཝེ་ན་ཚེག་གིས་བཤད་པའི་དོན་ནི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་མི་བསྐྱུད་པ་སྟེ་མ་བརྗེད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡང་དང་ཡང་བ། དེན་དུ་བྱས་ཏེ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་ལྟར་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གོང་ནས་གོང་
འཕེལ་ཞིང། འཕེལ་བ་དེ་ཡང་མཚོང་དང་ཆུའི་དྲོད་བཞིན་མཐའི་ཚད་བཟུང་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་མཐའ་མེད་དུ་རྒྱས་པའི་དོན་ནོ། །འདར་བཤད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྩམས་པའི་མདོ་ནི། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་གདམ་
བའི་མདོ་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བཟོ་སྤྱངས་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལག་དམས་པ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་དང། དམག་ལྡན་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་དང། བཟོ་སྦྱངས་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་གསུམ་གནས་སྐབས་སོ་སོའི་

[009A]༄༅། །མིང་འདོགས་ཚུལ་ཙམ་ལས། དོན་རྣམ་གྲངས་པ་ཡིན་པར་འདུལ་བ་ལུང་དང་གླེང་བུམ་ལས་འབྱུང་ངོ། །བདེན་བཞི་ལ་བརྩམས་པ་ནི་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེར་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་
བར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ཙམ་གསུངས་པ་ཡང་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞོན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བསྟན་པ་ལ་འགྲོ་བ་ནི་གདུལ་བྱའི་གོ་ཆོད་དང། སྟོན་པས་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྟོན་བཞེད་ཅིང། བློ་ཞན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆད་
མཐར་ལྟུང་བའི་ཉེན་ཡོད་པ་བཀག་སྟེ། བདག་མེད་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་དབུ་མ་བསྒྲུབ་པའི་གཞི་བློ་ངོར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བསྟོན་བཞེད་པའི་ཐུགས་དགོངས་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་དབང་
གིས་ཡིན་པས། ཤམ་ཐབས་ཟླུམ་པོར་བགོ་བལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། འདིར་བར་པའི་དགོངས་གཞི་དངོས་སུ་དྲིས་པའི་ཤུགས་ལ་དང་པོའི་དགོངས་གཞི་ཡང་དྲིས་པར་
འགྲོ་བ་ནི། བར་པའི་སྐབས་སུ་ཆ་མ་ཕྱེ་བར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་མཉམ་དུ་གསུངས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མི་རུང་བས་ཅི་ལ་དགོངས་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་པས། དང་པོར་ཆ་མ་ཕྱེ་བར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་གྲུབ་ཅེས་པའི་མདོ་ཚིག་བཀའ་སྩལ་པ་
ཡང་དྲང་དོན་དུ་གོ་ནུས་ལ། སྔ་ལོག་དེ་མ་ཐག་བཤད་པའི་གཞིར་ཡང་དྲངས་ཡོད་པས། དེ་ཡང་དྲིས་པར་འགྲོའོ། །ཁ་ཅིག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་དྲིས་པ་ཡིན་ན། ལན་དུ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་གསུངས་དགོས་ཤིང། དེ་ལྟན་ངོ་བོ་

[009B] བར་པ་བཞིན་དྲང་དོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལུགས་སོ་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མེད་ཚུལ་སྟོན་པ་མིན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་པ་དེ་གཏན་མེད་པ་མིན་གྱི་མེད་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནོ་
ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་ཚུལ་ཡང་སྟོན་པར་ཁས་ལེན་ནམ་ཞེན་ཐ་སྙད་ཤུགས་ཆེ་བས་མི་མཚུངས་སོ། དེ་ཉིད་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་
ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གཟུགས་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིགས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་འབྱུང་བ།  ཁམས་
བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་གཅིག་ལ་གཅི། ཐ་དད་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཉིད་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཁམས་དུ་མ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།།
ཞེས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལ་ནང་ཚན་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དང། གདག་གཞིའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་མིང་གཉིས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པར་བཤད་པ་སོགས། 
ཟས་རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། ཁམས་དྲུག་དང། བཅོ་བརྒྱད་དག་གི་ཁམས་རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ལགས་སོ་ཞེས་པུ།  ཁམས་དུ་མ་ཞེས་པ་དེ་

[010A]༄༅། །གཞི་གཅིག་ལ་ཡང་ཁྱད་ཆོས་མང་པོ་སྤྱར་ནས་བཤད་པའི་དཀྱུས་ལ་འབྱུང་བས་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་དེ་ལྟར་བཤད་དགོས་སམ་སྙམ། 
པོ་དེ་རང་རང་གི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་དང་དེ་ལ་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཞེས་སོགས་སུ་སྦྱར་ན་ཆ་མ་ཕྱེ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་གཞིར་བཟུང་བའི་དོན་དུ་འགྲོ་ཡང་ཆ་འབྱེད་དགོས་པར་ལེགས་ཕྱེའི་མིང་གིས་ཀྱང་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་
ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་འབྱུང་ཡང། དེའི་དོན་གཞན་ལས་སྐྱེ་ཡང། བདག་སྐྱེ་མེད་པ་ལ་གསུངས་ཤིང་བསྡུ་བས་ཀྱང། དེ་རྟེན་འབྱུང་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་
ལ་མ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཞེས་འབྱུང་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལྔག་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་མི་དགོས་པ་བཞིན་འདིར་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཆ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་སྦྱོར་དགོས་པའི་དོན་ནོ་འདིའི་དངོས་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དོན་
དམ་པ་ཡིན་པར་འདོད་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱང་དོན་དམ་ཡིན་པས་འདིར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དངོས་བོ་ཉིད་མེད་པ་དོན་དམ་དུ་འདོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཆེས་གོ་ལོག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་བསྟན་པའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
བདོན་དམ་མ་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དོན་དམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱས་བཤད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་དོན་དམ་ཡིན་མིན་གཉིས་ཡོད་པ་གང་ཞིག་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་རྒྱས་བར་བཤད་རྒྱུ་ལ་མདོར་བསྟན་

[010B] བྱས་པ་ལ་འཇོག་ཚུལ་དང་བོའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། གཞན་དབང་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་གཟིགས་དོར་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ། དམིགས་པ་
མཐར་ཐུག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། འོ་ན་གཞན་དབང་དོན་དམ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིགས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཞན་དབང་
དོན་དམ་བདེན་པ་དང། སྟོང་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་མི་སྲིད་ཅིང། དེ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མི་དགོས་ལ། གཞན་དབང་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པའི་དཔྱད་བཟོད་དུ་མདོ་སྡེ་པས་ཀྱང་འཛིན་ཅིང། དེས་སྟོང་པ་
རྟོགས་པ་ལ་ཡང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པས་ལ་མི་མཚུངས་སོ། །གཞན་དབང་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། མདོར་བསྟན་དངོས་བསྟན་གྱི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། གཉིས་ཀའི་དགག་བྱ་དང་ངོ་བོ་དང་གསལ་བར་བསྟན་མ་
བསྟན་སོགས་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་པས་ཟློས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་དགག་བྱ་ངོས་བཟུང་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་དེ་བཀག་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་
དང། ཕྱི་མའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་དོན་དམ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་ཀ་ཡང་འདྲ་བས་ཚིག་ཙམ་སྙིང་པོར་ཟད་དོ། །འོ་ན་ཡིག་ཆར། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ལ་འཇོག་ཅེས་དང། ལྔ་མའི་མེད་རྒྱུ་དེ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་ཅེས་དང་

[011A]༄༅། །དངོས་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བ་དང། དེར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་རྣམས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ཅི་ཡིན་
ཞེན། སྔ་མའི་གོང་འོག་གཉིས་ཀར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཙམ་མ་གསུངས་པར་དེའི་དོན་ཞེས་གསུངས་ཤིང་དོན་སྟོང་ཉིད་དུ་འགྲོ་ཚུལ་འདིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བདག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡང་ཡོད་པས་ཚིག་ལ་དེ་བཀག་པ་ལྟར་བརྗོད་
ཀྱང། དོན་འཆད་པའི་ཚེ་དེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྟར་དུ་མེད་བ་ཞེས་བཤད་དགོས་ཤིང། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྟོང་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ནོ། །ལུང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་མི་གནོད་དེ། དེ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་འབྱུང་གི་གསུངས་ཟིན་གཞིར་བཞག་པར་སྣང་
ལ༑ དེར་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲོ་བཏགས་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གཉིས་ག་སྨོས་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྒྲོ་བཏགས་
བ་ཡང་བཞག་ནས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པ་དང། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ལ་ཆོས་བདག་གིས་ཁྱབ་པའི་དོན་ཡིན་པ་སོགས་སྔར་དང་འདྲ་པའི་ཕྱིར་དངོས་ཤུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བ་གཉིས་འགལ་ཡང། ཆོས་སོ་སོའི་སྟེང་
གི་དངོས་ཤུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་འགལ་མི་རུང་སྟེ། བུམ་པ་ལྟ་བུའི་སྟེང་གི་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཞན་དབང་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གང་རུང་ལ་བུམ་པ་དང་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་

[011B] ཞེས་སྔ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཕྱི་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བ་
གསུམ་གྱི་མཚན་གཞིར་བསྟན་པར་ཡིག་ཆར་གསུངས་པ་ལེགས་ཏེ། བློ་བརྟན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་འགྲེལ་བཤད་ལས་གསུངས་པ་དང། གང་སྤེལ་ལས་ཀྱང་གཟུགས་ཉིད་ཕུང་པོ་ཡིན་པས། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ན་ཞེས་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་
གྱི་སྒྲ་གཞི་མཐུན་སྟོན་པའི་དྲུག་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་རྐྱེན་གཞན་ལས་སྐྱེས་བ་སོགས་རང་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་བཞག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ་དགག་ཕྱོགས་ནས་སྐྱེ་
བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་བཞག་པ་དེ་གསུམ་འདིའི་དགོངས་གཞིར་བསྟན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལས་དོན་གཞན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་མ་ཡིན་པར་གོ་བའི་ཆེད་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གྱི་སོ་སོའི་མེད་ཚུལ་ལ་མ་
སྦྱར་བར་བར་པའི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་འདོད་མི་རུང་པ་གོ་བའི་ཆེད་ཡིན་ཏེ། འདིའི་འགྲེལ་པ་བློ་བརྟན་གྱིས་མཛད་པ་ལས། རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལྟར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བྱི་ནི་ཊ་དེ་བའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། གཞན་གྱི་དབང་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་སྔ་མའི་དགག་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་

[012A]༄༅། །གསུམ་བསྟན་ནས་དེའི་ངོ་བོར་མེད་ཅེས་བཤད་པ་འགྲེལ་པ་འགྲེལ་བཤད་གཉིས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་མཁྱེན་ཇོ་ནང་པ་སོགས། རང་བཞིན་མེད་བ། རང་བཞིན་མེད་པ། 
འདི་སྨྲ་པ་པོ་ཇོ་ནང་པ་ཡིན་ལ་དེའི་འདོད་པ་ནི། རང་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོར། དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་བས་གཞན་སྟོང་རྟག་བརྟན་གཡུང་དྲུང་ཐེར་ཟུག་དང་ཞེས་དང། ཡང་དེས་བརྩམས་
པའི་བཀའ་བསྡུ་བཞི་པར། ཆོས་འཁོར་གསུམ་པར་གསུངས་པའི་ཟབ་མོ་ཀུན། །ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན། །མི་རྟག་མ་ཡིན་རྟག་བརྟན་ཐེར་ཟུག་ཡིན། །ཀུན་བརྟགས་མ་ཡིན་ཡོངས་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །དངོས་མེད་མ་ཡིན་དབུ་
མ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་དང། རྟག་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང། །རྟག་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རྒྱལ་པ་ལྔ། །རྟག་བརྟན་ཐེར་ཟུག་གཡུང་དྲུང་རིག་མ་ལྔ། །ཞེས་དང། ཡང་ངེས་སོན་རྒྱ་མཚོར། གང་གིས་དག་པ་ནི་ཀུན་བཏགས་དང་
གཞན་དབང་གང་ཡིན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་དག་པ་སྟེ། ཞེས་སྙིང་པོའི་མདོ་བཅུར་གྲགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་རིས་ལ་འཁྲུལ་ནས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དེ་ཉིད་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་དང། ཡོངས་གྲུབ་རྟག་བརྟན་ཐེར་ཟུག་
པ་མཚན་དཔེ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་ཡང་རང་ཆས་སུ་ལྡན་པར་འདོད་དེ། རྒྱུད་བླ་མར། ལུས་ཅན་ལ་ཡོད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྤྲང་མའི་རྩི་དང་འདྲ། །ཞེས་བཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་དངོས་སུ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཞིང། དེ་ཉིད་

[012B] འདིས་དག་པའི་བདག་ཞེས་བཏགས་པ་སྔར་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེའི་སྟེང་དུ་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་བཀག་པ་ནི་མེད་དགག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་མཚན་དཔེས་བཀྲ་བའི་སྟོང་གཟུགས་
ཀྱི་སྐུ་ཞིག་འཛིན་སྟངས་སུ་འདོད་བས། དུས་འཁོར་གྱི་ཆོས་སྐད་ཅུང་ཞིག་བསྲེས་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་བསམ་ནས། རིན་ཆེན་ཏོག་གི་དབང་པོའི་རྡོ་རྗེར། མཚན་ཉིད་ཐེག་པར་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པའི་སྔགས་སྦྱར་ནས་བཤད་པ་དེ་འདྲ་
དོལ་པོ་པ་མ་ཡིན་པ་སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་ཞེས་བཤད་དོ། །འདིས་ཁོ་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་གཞན་སྟོང་ཆེན་མོ་དེ་འཁོར་ལོ་ཐ་མར་གསུངས་ཀྱང། བར་བར་ཆད་སྟོང་མེད་དགག་ཙམ་གྱི་རང་སྟོང་ཞིག་ལས་མ་གསུངས་ལ། རང་སྟོང་དེ་སྟོང་ཉིད་
དངོས་མ་ཡིན་བར་འདོང་བའི་ཕྱིར། ཟུར་གཉིས་བ་གྲུབ་སྟེ། ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོར་ཤེར་མདོ་དྲང་དོན་དུ་བསྒྲུབ་པར་ཐོག་ཏོག་ལས་བཤད་ཅིང། ཀར་ལན་ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན་གྱི་དགག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་དང་ཀ་རྨ་པ་གཉིས་ལ་ཐུན་
མོང་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ལས་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལས་ཆད་སྟོང་མེད་དགག་ཙམ་ཞིག་བསྟན་གྱི་སྔར་བཤད་བའི་གཞན་སྟོང་ཆེན་མོ་པ་དེན་གྲུབ་དེ་མ་བསྟན་པར་བཞེད་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ་
ཀར་ལན་ལས། སྟོང་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་སྟོང་ཆེན་མོ་ཡིན་པས་ཁྱབ། གཞན་སྟོང་ཆེན་མོའི་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཐམས་ཅད་སོང་ཞེས་དང། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་གཞི་

[013A]༄༅། །གང་ཡིན་ཞེས་སོགས་དྲིས་བའི་མཐར། ཀུན་མཁྱེན་ཇོ་ནང་བ་ལན་ཅི་གསུངས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཆོས་བདག་བཀག་པའི་སྟོང་ཉིད་ཞིག་མེད་པ་དགོངས་འགྲེལ་
དང་འགལ་བར་གསུངས་པས་ཀྱང་ཤེས་ཤིང། དེའི་ལུགས་ལ་རང་སྟོང་ནི་ཆད་སྟོང་མེད་དགག་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉིད་ལ་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་བ་དགོས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་འཁོར་ལོ་བར་བའི་སྐབས་ནས་ཁོ་རང་
འདོད་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་དངོས་སུམ་བསྟན་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་སྨོས་པ་ནི། རང་སྟོང་ཙམ་ཞིག་གཞིར་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མར། སྤྲིན་དང་རྨི་ལམ་རྒྱུ་བཞིན་དེ་དང་དེར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བར་བར་
བཤད་པའི་སྟོང་ཉིད་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་དོན་དམ་མ་བཟུང་ན་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྒྲ་སོར་བཞག་རུང་བས་དགོངས་གཞི་འཇོག་མི་དགོས་སོ། །ཞེན་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཆོས་རྣམས་ཁྱད་མེད་དུ་ཆམ་
ཕྱེ་བར་གསུངས་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་དྲང་ངེ་དོན་དུ་འགྱུར་ལ། གཟུགས་སོགས་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཙམ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་བཤད་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་དྲང་དོན་དུ་འགྱུར་མོད། འདིར་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་ལ་དགོངས་པར་བཤད་པ་སྔ་མའི་
དབང་དུ་བྱས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྟོང་ཐུན་ལས། དོན་དམ་མ་ཆུད་པར་ཀུན་རྫོབ་འབའ་ཞིག་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱོགས་སྔ་མའི་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་པས་རིགས་པའི་ཕུལ་ཙམ་ཡང་

[013B] འདིའི་དོན་སྦྱོར་ལ། ཀུན་བཏགས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་དགག་ཕྱོགས་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མགྲུབ་
བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་བགག་ཀྱང་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མན་ན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་གཞིར་བཟུང་ནས་རྟགས་ཆོས་སྔར་ལྟར་བཀོད་པ་མི་འགལ་ཏེ། ཀུན་བཏགས་སྤྱི་ཙམ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་གཞིར་
འབྲེལ་མེད་ཅིང། འདིར་ཡང་མ་གསུངས་པས་དེ་འགོད་པ་པོའི་བསམ་པ་སྐབས་འདིའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་རང་ལྡོག་སྒྲུབ་པ་བྱེད་དུ་སྦྱོར་པ་དེ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ་དེའི་དོན་དོན་སྨྲས་རྟོགས་པ་མི་རུང་བས་བཀག་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་
ནི་དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་གཞི་ལྡོག་སྒྲུབ་འདོད་པ་ཡིན་པས། རྟགས་ཆོས་དོན་སྨྲས་རྟོགས་ཀྱང་མི་འགལ་ལོ། །དེས་ན་འདི་ལྟར་དེ་ནི་མིང་དང་བརྡས་ཞེས་སོགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་གཞི་ལྡོག་སྒྲུབ་པའི་གཞུང་ཡིན་ལ་
དེའི་དོན་གྱི་རང་ལྡོག་སྒྲུབ་བྱེད་བཤད་པ་ཡིན་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྒྲུབས་པས་དོན་དམ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་གཞུང་དུ་འགྱུར་རོ་ཀུན་བཏགས་སྤྱི་ལྡོག་རྩོད་གཞིར་བཟུང་བ་བཀག་པ་ནི། ཆོས་འབྱུང་གི་གསུང་གཞིར་
བཞག་ཡིན་ལ། དཀའ་འགྲེལ་ལས། ཀུན་བཏགས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་མིང་དང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ཡིན་གྱི་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་སོ། །

[014A]༄༅། །ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་ལས། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། སེམས་ཙམ་པས་དེ་མེད་བ་ཀུན་བཏགས་ལ་འདོད་ཀྱང། གཞན་དབང་ལ་
མཚན་ཉིད་དེ་ཡོད་པས་རང་བཞིན་ཡོད་ལ། ཞེས་གསུངས་པས། འདི་པ་དང་ཐལ་འགྱུར་པ་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་གཉིས་འཛིན་སྟངས་མཚུངས་ཏེ། གཉིས་ཀས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་
གྲུབ་པར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུགས་འདིར་ཡང་ཀུན་བཏགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ལུང་འདིས་གྲུབ་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ནི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ཁྱད་མི་འབྱེད་པའི་ཐལ་
འགྱུར་བའི་ལུགས་བཤད་སྐྲབས་ཡིན་བདེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་མེད་དགོས་ཤིང་ཀུན་བཏགས་ཡེ་མེད་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྫས་ཡོད་དུ་ཐལ་བསྟོང་ཐུན་ནས་འཕངས་པའི་འབྲེལ་ནི་ཡིག་
ཆར་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རྫས་ཡོད་ཅེས་བཀྲལ་བ་ཡོངས་གྲུབ་མེད་དགག་ཏུ་འདོད་དགོས་པའི་མན་ངག་ཡིན་ལ། འོག་ཏུ་ཊི་ཀ་ཆེན་གྱི་བཤད་བ་མཆན་དུ་འགོད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་ཡོངས་གྲུབ་བ་ཡེ་ཤེས་དང། རྫས་ཡོད་ཀྱང་དོན་བྱེད་པའི་རྫས་
ཡོད་དངོས་ལ་བྱས་ནའང་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་སུ་རུང་སྟེ། ཕྱོགས་སྔ་མའི་ཡོངས་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་སུ་འདོད་ཅིང་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཚུལ་མ་ཤེས་པའི་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་

[014B] རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ཁྱད་འབྱེད་ཀྱང། དོན་སྨྲས་མི་འབྱེད་ལ་དེའི་ཕྱིར་དོན་སྨྲས་ཆོས་གང་ཡང་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ཁེག་ན་ཡོད་པར་འཇོག་མི་
ཤེས་ཀྱང། རིགས་བའི་རྗེས་འབྲང་གི་མདོ་སྡེ་བ་སོགས་རང་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་རང་མཚན་ཁེག་རབས་ཆོས་དེ་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ཤེས་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ཙམ་ལ་འཆེལ་བ་ཁ་ཅིག་ཀུན་བཏགས་ཐལ་འགྱུར་བའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་རང་མཚན་དེར་
མ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ལོག་ཤེས་ཡིན་ཀྱང། ཐལ་འགྱུར་བའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ལོག་ཤེས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེན་སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་ཀུན་བཏགས་
རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང། གཉིས་ཀའི་མ་གྲུབ་ཚད་མཚུངས་ཤིང། གཉིས་ཀས་ཀྱང་དམིགས་པ་ལ་ཀུན་བཏགས་སྤྱི་ཙམ་མི་ཡོང་བར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་གྱི་བུམ་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱང། བུམ་པའི་སྟོང་ཉིད་དུ་མ་
སོང་བར་ཐལ་ལོ། ཆོས་རང་རང་གི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་ཡང་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་སྒྲ་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བཤད་ཅེན། སྤྱིར་གཞན་དབང་གི་སྒྲ་དོན་ནི་ཐེག་བསྡུས་ལས། ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་
གྱིས་དབང་ཞེས་བྱ་ཞེན། རང་གི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བོན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བས་ན་རྐྱེན་གྱི་གཞན་དབང་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་ནས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་ལས་ལྷག་པར་བདག་ཉིད་གནས་པར་མི་ནུས་པས་ན་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོགས་

[015A]༄༅། །གསུངས་ཏེ་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱང་ནང་གི་བག་ཆག་སྨིན་པའི་དབང་གིས་ཤར་བའི་སྣང་ཆ་ཙམ་དུ་འདོད་དགོས་ལ། སྤྲིན་དང་ནམ་མཁའ་བཞིན་རང་གི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་དགོས་ཤིང་
ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དེའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡོངས་གྲུབ་དང། ཆོས་རང་ཉིད་རང་གི་གཞན་དབང་དུ་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་སྟེང་གི་མི་རྟག་པ་ལ་སྒྲ་དང་གཅིག་མི་དགོས་ཀྱང། དེའི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་ལ་དེ་དང་གཅིག་ཡིན་དགོས་པའང་
དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་གཞན་དབང་གི་སྒྲ་དོན་ཤེས་ན་དེའི་འགལ་ཟླའི་ངོ་བོར་མེད་པ་ཆོས་དེའི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཡིན་བས། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱང་བག་ཆགས་སྨིན་པ་ལ་མ་ལྟོས་བར་གྲུབ་པ་དང། གནས་
ལུགས་ལམ་ལྟོས་པར་རང་དབང་དུ་སྡོད་པའི་མཐུ་མེད་པ་སོགས་ལ་བྱ་སྟེ་དོན་ན་ཆོས་ཀྱི་དབག་མེད་པ་ལ་ཐུག་གོ། །བདག་སྐྱེ་ཡང་བུམ་པ་བུམ་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་མི་ཟེར་གྱི་རང་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་བ་ལ་ཟེར་རོ་འོན་ཀྱང་བྱེ་སྨྲས་
རང་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཁས་ལེན་པ་ནི་དུས་མཉམ་ལ་བསམ་གྱིས་བོན་གྱི་དུས་ན་མྱུ་གུ་ཡང་མངོན་པར་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་མི་འདོད་པས་བདག་སྐྱེས་དོན་མེད་དོ། །རྒྱུ་འབྲས་གཅིག་གཅིག་གི་དུས་
ན་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོར་མེད་ན་སེམས་ཅན་སུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་དུས་མེད་དགོས་པས། དེ་ལྟར་ཡོད་ཀྱང་གྲངས་ཅན་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། འདིར་དེའི་ཚེ་དེ་ཡིན་པ་ཙམ་ལ་བསམ་ཤིང་གྲངས་ཅན་གྱིས་མྱུ་གུའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་མྱུ་

[015B] བྱེ་མ་ལས་ཀྱང་སྣུམ་འབྱུང་བར་ཐལ་བ་སོགས། རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་དང་པོར། གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་སྤངས་པ་ཡི། །ཞེས་སོགས་ལྟར་
ཡིན་པས། འདི་དང་ཆེས་མི་མཚུངས་སོ། འདིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་འབྱུང་བས་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་ཙམ་ཡིན་ལ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཚང་མི་དགོས་ཞེས་ཡིག་ཆའི་
སྒྲས་ཟིན་ལ་གསུངས་ཀྱང། དགོངས་པ་ཡིན་མིན་བརྟགས་པར་བྱ།  ཁ་ཅིག་དབུས་མཐར་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད།།
ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སེམས་ཙམ་གྱི་གཞུང་རྣམས་སུ་གཞན་དབང་འཆད་པའི་ཚེ་སེམས་གཙོ་བོར་བཤད་པས་འདིར་ཡང་སེམས་དེ་དོན་དམ་དུ་འགྱུར་སྙམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ཡུལ་སྣང་རྒྱང་ཆང་ཚུགས་ཐུབ་འདྲ་བ་འདི་བཀག་སྟེ་དཔེར་ན་ཆུ་ནང་དུ་ཉི་འོང་
ཕོག་པའི་ཆ། དེའི་མདངས་ཞིག་རྩིགས་ངོས་ལ་ཐོལ་གྱིས་བྱུང་བན་ངོས་དེར་གདོད་ནས་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་ཡང། དོན་ལ་ཆུའི་མ་དངས་དེ་ནས་ཚུར་ཤར་བཙམ་ཡིན་པ་ལྟར། ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཡང། སེམས་ཀྱི་རང་མདངས་ཙམ་
དུ་གོམས་པས་རིམ་གྱིས་སྣང་པ་རགས་པ་ལོག་བའི་མཐར་ཕྱིའི་སྣང་བ་བཀག་ནས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གསལ་རིག་ཙམ་ཞིག་ཤར་བ་ལ་སེམས་ཙམ་གྱི་ལྟ་བ་རྙེད་པར་རློམས་ནས། བོད་སྔམ་མང་བོས་ཀྱང་དེ་ཙམ་ལ་ལྟ་བའི་དོ་སྤྲོད་མཐར་ཐུག་ཏུ་བྱས་

[016A]༄༅། །འདུག་པ་སོགས་དགག་ཆེད་ཡིན་ཟེར། སྤྱིར་དེ་འདྲ་བའི་དོགས་པ་སྐྱེ་བ་བདེན་ཡེང་ཕྱོགས་སྔའི་ཁས་བླངས་ཡོད་མེད་མི་ཤེས་བའི་དོགས་པ་གཅིག་མདོ་ལས་བཀོད་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་མི་ཡོངས་ལ་འོག་
ཏུ་རྗེས་སྦྱོན་སྤོང་མཛད་པ་རྣམས་དང་ཡང་མི་འབྲེལ་ལོ། །སེམས་ཙམ་ལ་ཁས་བླངས་དེ་མེད་བ་འོག་ཏུ་དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཆོས་ཉིད་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་ལ་འཇོག་པར་གསུངས་བ་སོགས་ཀྱིས་འགྲུབ་ཅིང་རྗེས་བཟོད་བཞི་དང་རྗེས་ཤེས་
བཞི་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ནའང་མཉམ་གཞག་གིས་དྲངས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཡུལ་གྱི་ཐ་སྙད་ཕྲེ་མོ་ལ་རུང་ཡང་ལྟ་བ་དངོས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་སུ་མི་འགྱུར་ལ། ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེའི་གྲུབ་མཐར་དེ་དོན་དམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་
བའི་བསྒྲུབ་བྱ་དང། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིག་པའི་རྙེད་དོན་དུ་གསུངས་པ་ཡང། སྔམ་ཨ་མང་པོའི་ཕྱོགས་མཐུན་ཙམ་མཛད་པ་ཡིན་ནམ་བརྟགས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ཉན་ས་ལས། དེའི་ཚེན་སེམས་དགག་པ་ལྟ་བུར་སྣང་མདོ་ཀྱི་ཞེས་
སྦྱོར་ལམ་ལ་བཤད་ན་མཐོང་ལམ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དང་ཤེས་བྱའི་གནས་དང་མཚན་ཉིད་དེར་འཇུག་དང། ཞེས་པའི་དེར་འཇུག་ཚུལ་ལ་དྲོད་རྩེ་གཉིས། བཟོད་མཆོག་གཉིས་མཐོང་ལམ་དང་གསུམ་དུ་འཇུག་ཚུལ་བཤད་
པའི་ཕྱིར་དང་ཐེག་བསྡུས་ལས། མི་ཞིག་མིག་ན་བཙུམ་པ་ལྟར། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ཤེས་དེ་འདྲ། །ཞེས་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ལ་དགག་བྱའི་སྟོང་པ་ཙམ་ལས་མི་འཆར་བའི་སྣང་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་

[016B] དེ་ཡང་སེམས་ཙམ་པར་གཞན་དབང་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་བར་ཁས་བླང་བའི་སྟེང་ནས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁས་ལེན་ཡོད་པས། དེའི་དམིགས་བར་
བདེན་བར་གྲུབ་ན་དེའི་དམིགས་བར་གྲུབ་ཟིན་གྲུབ་ལུགས་དེ་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་པས། དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ལས་འོས་མེད་ཅིང། ཀུན་བཏགས་དམིགས་པ་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་རྫུན་པར་གྲུབ་བས་སྐྱོན་མེད་སྙམ་
པ་ཡིན་ལ། ལན་དུ་དེ་གཉིས་བདེན་གྲུབ་དུ་མཚུངས་ཀྱང། བསྒོམ་ན་བདག་འཛིན་དང་འཛིན་སྟངས་འགལ་བའི་སྒོ་ནས་སྤོང་མི་ཁྱད་ཡོད་དེ་སྒྲ་དང་སྒྲ་མི་རྟག་བསྒྲ་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་དུ་མཚུངས་ཀྱང་རང་ལ་དམིགས་ན་
རྟག་འཛིན་ཟློག་མི་ཟློག་གི་ཁྱད་ཡོད་པ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ་ལེགས་པར་བཤད་བའོ། །སྣང་ཡུལ་ལ་ཞིབ་ཆ་དགོས། ཤར་པ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དྲང་ངེས་རྣ་མི་འབྱེད་སོགས་འགའ་ཞིག་ལས། དགོངས་འགྲེལ་དུ་འདུས་བྱས་
དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབ་པའི་ཚེ། དེ་དག། གི་གཞན་དབང་སྟོང་གཞིར་དངོས་སུ་བཟུང་ཡང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་སྟོང་གཞིར་དངོས་སུམ་བཟུང་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ཟེར། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་
པོ་དག་གི་ཁམས་རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། །ཞེས་པའོ་དས། དེའི་སྟེང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་འཇོག་ཚུལ་སྔ་མ་དྤའང་པར་དངོས་སུམ་བསྟན་ན་ཅི་ཞིག་དངོས་སུ་བསྟན། གལ་ཏེ་དེའི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་དང་ཀུན་བཏགས་དངོས་སུམ་བསྟན་ལ་

[017A]༄༅། །ཡོངས་གྲུབ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་དེའི་གཞན་དབང་གི་སྟེང་གི་ཡིན་ཟེར་ན། མཚན་ཉིད་གསུམ་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་དེ་དང་དེའི་གཞན་དབང་སྟོང་གཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་འཆད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་
པས། རང་གི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་དངོས་སུ་བསྟན་བ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞིབ་པར་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །རིན་ཆེན་དོན་འགྲུབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་
ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་གི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་རྣམས་དོན་དམ་ཡིན་ལ། ཁྱོད་དམིགས་པ་དེར་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་
པ་ཡིག་ཆ་དང་ཡང་མི་མཐུན་པ་མེད་པས་དེ་ལྟར་ན་འདིའི་དོགས་པ་ཆི་ཆུང་ཞེས་པ་དེ་ཀུན་བཏགས་སྤྱི་ཙམ་ལ་མ་བྱས་བར་གཞི་དེ་དང་དེའི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབ་པའི་ཚེ་གཞི་དེའི་སྟེང་གི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་ཀུན་བཏགས་པའི་
ཀུན་བཏགས་ལ་དོགས་པ་ཆུད་ཞིང་སྟོང་གཞི་དེ་དང་དེར་དོགས་པ་ཆེ་བའི་དོན་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདིའི་དོན་དམ་ལ་ཡོང་ངོ། །ཁོ་ན་རེ། གཞན་དབང་ཡོད་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་ཡོང་དོན་མེད་དེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་མཐར་
ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། རང་གི་ཆོས་ཉིད་བཙལ་བའི་ཚེ་དེ་ཡང་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པ་ཕྱི་དོན་དུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱད་པའི་མཐར་བུམ་པའི་སྟེང་གི་དོན་སྟོང་རྙེད་ཀྱང་དོན་དམ་དཔྱོད་བའི་དཔྱད་

[017B] དོན་སྟོང་རང་ཉིད་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱད་པའི་མཐར་རང་ཉིད་རྙེད་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དཔྱད་བཟོད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དོན་སྟོང་དོན་སྟོང་དུ་རྟོགས་བའི་ལེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། དོན་སྟོང་ཁྱོད་ཀྱི་རྙེད་
དོན་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དོན་སྟོང་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། དོན་སྟོང་ཆོས་ཅན། རང་གི་སྟེང་གི་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་སྟེང་གི་དོན་སྟོང་རྟོགས་བའི་བློ་དེས་
ཁྱོད་འཛིན་སྟངས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོག་མེད་དབང་ཤེས་ལ་ལྟོས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ན་ཁྱོད་རྙེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དོན་གྱིས་སོང། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། རང་སྟེང་གི་ཡོངས་གྲུབ་མ་ཡིན་ཕར་ཐལ། རང་སྟེང་གི་གཞན་དབང་
ཡིན་པའི་ཕྱིར།  རྒྱས་བཤད་ཀྱི་ཤུགས་བསྟན་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་
ཡོང་ཞིང། དེ་ཡང་དོན་དམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུས་མཐའ་ལས། རྣམ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །གཅིག་བུ་ཁ་ནར་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ལི་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་
བདག་མེད་དེ་ལ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང། ཡོངས་གྲུབ་ནི་དེའི་ནང་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཅིག་པུ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། བློ་བརྟན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས། རྣམ་བར་དག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་འདི་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་

[018A]༄༅། །ཉིད་གཅིག་པུས་བརྗོད་དེ། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར། གོང་གི་དབུས་མཐའ་རྩ་བར་ཡང། །གང་ཟག་དང་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །དངོས་པོ་མེད་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ཤིང། འགྲེལ་
བཤད་ལས། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉན་རང་གི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་བཟོད་དུ་སོང་བའི་ཡུལ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གང་ལ་ཆོས་བཟོད་དུ་སོང་བའི་ཡུལ་
དེའི་ངོ་བོར་མཐོང་སྤང་ཟད་པ་འགོག་བདེན་དུ་འདོད་དགོས་ལ། འགོག་བདེན་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་ན་ཐར་པ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་དགོས་ལ། འཁོར་འདས་དོན་དམ་པར་ཡོད་མཉམ་ཡིན་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཉན་
རང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མི་སྒོམ་པས་དེའི་ངོ་བོར་སྒྲིབ་པ་ཟད་དོན་མེད་ཅིང། དེའི་ཕྱིར་ཉན་རང་གི་འགོག་བདེན་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་སྒོམ་སྡེ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་ཐུན་ལྟར་ན་བདག་མེད་
ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡོངས་གྲུབ་ནི་གཞན་དབང་གི་སྟེང་དུ་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་བཏགས་པ་ལྟར་གྲུབ་པའི་སྟོང་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་དོན་དམ་བདེན་པ་མིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་
སེམས་ཙམ་པ་དང་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་དག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དོན་དམ་བདེན་པར་མི་འདོད་ཅིང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་བདེན་པ་མིན་ཀྱང་ལུང་སྔ་མ་དང་མི་འགལ་ཏེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་

[018B] ཡིག་ཆར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡང་ཡིན་མོད་སྟོང་ཐུན་ལས་དེ་དོན་དམ་མ་ཡིན་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་གསུངས་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྤྱི་ལྡོག་ལ་
དགོངས་གསུངས་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རང་ལྡོག་ལ་དགོངས་ཟེར་བ་མི་རིགས་ཏེ། རང་ལྡོག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་དགོངས་པ་འགྲེལ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེ་བའི་གང་ཟག་གི་བདག་
མེད་སྤྱི་ཙམ་པ་ཡིན་ཟེར། དེ་ལ་བདག་མེད་གཉིས་སུ་དབྱེར་ཡོད་པར་ཐལ། སྐབས་དོན་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གང་རུང་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་སྟག་ཚང་བ་ཁྱོད་ཀྱིས། མ་བརྟགས་མ་
དཔྱད་པའི་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན་ཟེར་བཞིན་དུ་འདི་འདྲ་སྨྲས་ན་མི་མཛེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཕྲ་རགས་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེ་བའི་སྡུག་བདེན་དེ་སྡུག་བདེན་མ་ཡིན་ཕར་ཐལ། ཕྲ་རགས་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེ་བར་བདག་བཀག་ཙམ་གྱི་སྟོང་བདེ་བདག་བཀག་ཙམ་གྱི་
སྟོང་པ་ཡ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལྷག་མེད་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་ཆུད་ལ་སྡུག་བདེན་སྤྱི་ཙམ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཕྲ་རག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་དེ་མེད་ཀྱང་མ་ཕྱེ་བའི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་སྟེ། སྤྱི་ཙམ་གྱི་དོན་ཁྱོད་ལ་འཐད་པའི་ཕྱིར་
རང་ལུགས་ལ་སྟོང་ཐུན་གྱི་ལུང་དོན་ཡོད་དེ། གྲུབ་མཐའ་བཞི་པོ་གང་རུང་གིས་བདག་བཀག་བའི་སྟེང་བར་འདོད་རྒྱུའི་བདག་མེད་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་གྱི་བདག་མེད་ཙམ་ལ་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཡིག་ཆ་དང་སྟོང་ཐུན་གཉིས་ཀའི་འབྲེལ་གྱིས་

[019A]༄༅། །གྲུབ། སྐབས་འདིར་དྲངས་པའི་སྟོང་ཐུན་ནས་རང་སྡེ་ཁ་ཅིག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཟག་གི་བདག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འདོད་གསུངས་པ་ལྟར་ན། གནས་མ་བུ་པས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་
རྫས་ཡོད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཁས་མ་བླངས་པ་འདྲ་སྟེ། དེ་འདོད་ན་འདི་བདག་མེད་རྟགས་བར་འགྲོ་དགོས་པས་སོ། །འོན་ཀྱང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་མི་འདོད་དེ། བདག་རང་རྐྱ་པའི་རྫས་སུ་ཡོད་ན་ཕུང་བོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་དུ་མེད་ཟེར་
དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང། ཐ་དད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོགས་བའི་གནས་ཡིན་པས་ཁ་ཚོན་བཅད་དཀའོ། །དེ་དག་གི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་དེ་དབུ་མའི་ལྟ་པ་ཡིན་བར་
ཐལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དེ་དབུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ། ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱོད་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་
པའི་རིགས་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་ན། ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤིས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་དཔྱད་ནས་རྙེད་པའི་རིགས་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་གང་ཞིག་
ཁྱོད་གང་ལ་རིགས་ཤེས་སུ་སོང་བའི་ཡུལ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་རྙེད་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་

[019B] སྟོང་ཐུན་ལས། འགོག་བདེན་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་ལ་དབུ་སེམས་ཀྱི་མཁས་བ་སུ་ཡང་མི་མཐུན་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་
ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་འགོག་བདེ་ན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གསལ་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་ཤིང། ཁྱབ་པ་ཡང་དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་པས། ཞེས་པ་ནས། གྲུབ་མཐའི་ནང་འགལ་
ཆེན་པོའོ། །ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ཙམ་ལས་བཤད་མི་བདེ་བས་དེས་འགྲིག་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། འདི་བའི་ལྷན་སྐྱེས་རྫས་ཡོད་དང། རང་སྡེ་གཞན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་རྫས་ཡོད་དང། རང་སྡེ་ཀུན་གྱི་
ཀུན་བཏགས་སུ་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་ཡོད་དེ་ཞེས་པ་ནས། མི་འཇིགས་པའི་རྟག་པ་དང་ཆ་མེད་པའི་གཅིག་པུར་འཛིན་བདེ་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་བ་ཡང་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་ཏེ། མང་བཀུར་སྡེ་ལྔའི་བདག་རང་རྐྱ་བའི་རྫས་སུ་
མེད་པར་འདོད་ན། བརྗོད་མེད་ཟེར་དོན་མེད་དེ། ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་གནས་པའི་ནུས་པས་སྟོང་པར་ཁས་བླངས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། 
ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། ཀརྨ་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལས། གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་འཇོག་པའི་དབུ་མ་ཆེན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟོད་ཚོགས་དང། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་

[020A]༄༅། །བཞི་བརྒྱ་པ་སོགས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་སུ་འདོད་མཁན་ཞིག་མིན་ཏེ། ཡིག་ཆར་དེས་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་བའི་རྟག་པར་
འདོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་མཛེས་རྒྱན་ལས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ཡིན་ཀྱང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་དོན་བྱེད་ན། འདི་ནི་གྲངས་ཅན་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་ཀྱི་
གཞུང་བཙུག་བ་ཡིན་པས། རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཀག་ཟིན་ཏོ་ཞེས་དང། སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེར། ཁ་ཅིག་གྲངས་ཅན་ལུགས་བཞིན་དུ། །ཡོད་པའི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ། །རང་བྱུང་དུ་ནི་གྲུབ་པར་འདོད། །
དེ་ལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཟེར། །ཞེས་དང། ཀར་ལན་ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན་ལས། རྣམ་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་ལྟ་བདེ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་བཞེད་པའི་དབུ་མ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་ཡིན་ན། རྣམ་འགྲེལ་དབུ་མ་ཆེན་པོའི་བསྟན་བཅོས་སུ་
བཞེད་དགེས་ཤིང། དེ་ལྟར་བཞེད་པར་ཡང་འདུག་པས། གཟུངས་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྟག་དངོས་སུ་བཞེད་བ་དང་འགལ་ཏེ། ཞེས་སོགས་དང། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་གཅིག་ལས་འོས་
མེད་སྙམ་དུ་དགོངས་བར་འདུག་ནའང། ཞེས་པ་ནས། རང་རིག་འཛིན་རྣམས་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་ལྟ་བུ་གཏན་མ་ཡིན་པས་འབྲེལ་མེད་ལ། ཞེས་སོགས་ལྟར་ཡོངས་གྲུབ་རྟག་དངོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ལ་འདོད་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་

[020B] དྲངས་མཐག་བ་ལྟར་འོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་རང་རིག་གི་དོགས་གཅོད་ཀྱང་མཛད་དགོས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཊིཀ་ཆེན་ལེའུ་གསུམ་པའི་ཤོག་གྲངས་དོན་གསུམ་པར་
ཡང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དེ་ཉིད་གཉིས་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཆ་ནས་འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་ཀྱང། ཡེ་ཤེས་མེན་ན་རྫས་སུ་མེད་པས་བཏགས་ཡོད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བདེན་གྲུབ་དུ་འདོད་པ་དང་འགལ་
བར་གསུངས་བ་དང། སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་པ་འགོག་བདེན་རྫས་སུ་འདོད་པར་གསུངས་པ་ཡང་དོགས་བ་དེས་བྱས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་དེའི་ཡོངས་གྲུབ་དངོས་པོར་མི་འདོད་དེ། སྟོང་ཐུན་ལས། སྟོང་གཞི་
བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དངོས་མེད་དེ་ཉིད་གཞན་དབང་དངོས་པོ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞན་སྟོང་གཞུང་དེ་དག་གིས་བསྟན་ན་སྙམ་དུ་བཟུང་ནས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེས་དངོས་པོར་འདོད་ཀྱང་འདུ་མ་བྱས་སུ་
སྨྲས་བས་དངོས་པོའི་དོན་མེད་བ་ལ་དགོངས་པའམ་ཡང་ན་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དོན་དུ་དངོས་མེད་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་སོ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གའི་མཐར་དབུ་མ་པའི་འཇོག་ལུགས་དང་མི་མཚུངས་ཚུལ་རེ་རེ་གསུངས་པས། ཀུན་
བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འདོད་པ་འདྲ་ཡང་མེད་རྒྱུའི་རང་མཚན་མི་འདུ་བ་དང། གཉིས་བར་སེམས་ཙམ་པ་བདག་སྐྱེས་ལ་སྦྱར་ཞིང། དབུམ་བས་རང་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་བདག་དེའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་

[021A]༄༅། །སྦྱར་ཏེ། མ་དྲོས་པས་ཞུས་པ་ལས། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །ཞེས་སོགས་དང། རྩ་ཤེས་ལས། རང་བཞིན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་ནི། །འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་
དོན་དུ་འཆད་དོ། །གསུམ་པ་སེམས་ཙམ་པས་འདིས་དངོས་བསྟན་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མེད་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་པ་ཙམ་ཡིན་པས། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱི་དོན་དམ་དེ་མེད་རྒྱུའི་དགག་བྱ་ལ་སྦྱར་ཞིང། དབུ་མ་པས་
ཆོས་ཉིད་མེད་དགག་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སྟེ་རང་གི་སྟེང་དུ་རང་མཚན་མ་གྲུབ་པས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱི་དོན་དམ་དེ་དོན་དམ་དངོས་ལ་བྱས་ནས་གསུངས་ལ། ཡང་དོན་དམ་དེ་དོན་དམ་དངོས་ལ་བྱས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
ཞེས་པ་དེ་དོན་དམ་རང་ཉིད་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ལམ་སྦྱར་བར་དོན་དམ་དེ་ཆོས་གཞན་དོན་དམ་པ་གྲུབ་པ་བཀག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཙམ་ཡིན་པས། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་ལུགས་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི། འདིར་བཀོད་བ་འདི་ཉིད་
ཡིན་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་འབྱུང་གིས། དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་འཆད་པའི་ལུགས་དང། དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པས། དོན་དམ་
པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འཆད་པའི་ལུགས་གཉིས་ཡོད་པས། དང་པོ་ནི་སེམས་ཙམ་པས་བཞེད། གཉིས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བས་བཞེད། ཅེས་གསུངས། ལུགས་གཉིས་པ་ནི། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེ་ཡང་ཚད་མས་ཡང་དག་

[021B] ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་དཔེར་ན་ཐག་ཁྲ་སྤྲུལ་དུ་གྲུབ་
པ་མེད་ཀྱང་ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་སྣང་མེད་མི་དགོས་ལ། རྩ་བའི་ཐག་ཁྲ་མེད་ན་ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་སྣང་ཡང་གཏན་མེད་དགོས་པ་བཞིན་ཏེ། སྔ་མ་ནི་བློ་འཁྲུལ་བའི་སྣང་ཆ་ཙམ་ཡིན་པས། འཇོག་བྱེད་གཞན་མེད་ཀྱི། བློ་ལ་སྣང་ཙམ་མ་མ་རྟོག་པའི་བཏགས་
ཙམ་གྱིས་འཇོག་ནུས་པ་ལྟར་ཀུན་བཏགས་རྟོག་པའི་བཏགས་ཙམ་གྱིས་འཇོག་ནུས་ལ། ཐག་ཁྲ་ནི་དོན་རང་གི་ངོས་ནས་ཐག་ཁྲར་གྲུབ་པ་བློའི་སྣང་བཙམ་གྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡིན་བ་ཞིག་དགོས་པར་ལྟར། གཞན་དབང་ངེས་པར་རང་
མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། དེ་མིན་ན་ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་དུ་རློམ་པ་དང་འདྲ་བར་བློའི་རློམ་པ་ཙམ་ཡིན་པས། ཐག་པས་སྤྲུལ་དེར་གཞན་ལ་འཚེ་བ་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་པ་ལྟར། གཞན་དབང་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པོ་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་
མེད་དགོས་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་ཀུན་ལ་ནུས་མེད་ན། །ས་བོན་སོགས་ནི་མྱུག་སོགས་ལ། །ནུས་མཐོང་གལ་ཏེ་དེ་ཀུན་ཐོབ། །འདོད་ན་ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་དང། རྣམ་འགྲེལ་ཊིཀ་ཆེན་དུ་རྩ་བའི་འགྱུར་བཅོས་ནས་དྲངས་པ་
ལས། དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིར་དོན་དམ་ཡོད་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ལྟར། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྒྲབས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་དོན་གྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡང་མེད་པར་ཁས་བླངས་སོང་

[022A]༄༅། །བས། ས་བོན་གྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བ་དང་འགལ་ལ། དེ་བསྐྱེད་ཀྱང་སྐྱེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་སྐྱེད་ན་དོན་དམ་པར་སྐྱེད་པ་ལས་མ་འདས་པས། དེ་སྐྱེད་པར་
འདོད་བཞིན་དུ་དེ་སྐྱེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་མི་རིགས་པར་གསུངས་ཏེ། ངས་མི་དེ་མཐོང་ཀྱང་མཐོང་བརྫུན་ཡིན་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་སོང་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་ན་སྐྱེ་བ་སྨོན་དུ་འགྲོ་བའི་འགག་པ་
ཡང་མེད་དགོས་ལ། དེར་མ་ཟད་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་དེ་ལས་ལྷག་བའི་འགག་ལུགས་མེད་པར་བཞེད་ཅིང། དབུམ་པ་དག་ནི། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བྱུང་བ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འགག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འགག་པ་དང། ཞེས་འགག་པ་ཟབ་པ་ཡིན་པས་དངོས་སྨྲ་བའི་བློར་མ་ཤོང་བར་འཆད་དོ། །གཞན་དབང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་གནད་བསྡུས་པ་ནི། སྟོང་ཐུན་ལས། གཞན་
དབང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པར་མེད་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་རྫས་སུ་མེད་དགོས་པས་གཏན་ནས་མེད་དགོས་ལ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྫས་ནི་རང་གི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལ་འདོད་བས་རྒྱུ་འབྲས་འཇོག་བ་ལ་
དེ་ངེས་པར་དགོས་བར་འདོད་པས། འཇུག་པར་ཡང། གཞན་གྱི་ལྟར་ན་རྫས་ལ་ཆགས་པ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་རྣམ་བཞག་ཀུན་ཀྱང་བརླག་ཅེས་གསུང་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་བས་རྫས་ཡོད་བཀག་པ་ཡང་འདི་ཡིན་གྱི། རྫས་

[022B]དེའི་ཕྱིར་རྫས་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་རྫས་གྲུབ་ཡོད་མི་དགོས་ཏེ། བདེན་པའི་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་ཡོད་མི་དགོས་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཕྱེ་ན། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་
གསལ་ལས། བུམ་པ་ནི་རྫས་མིན་ཏེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སུན་འབྱིན་བ་དོ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་ཀྱི། ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་
པའི་སལ་བ་ཡིན་པས་མི་རུང་བར་གསུངས་བའི་ཕྱིར་དང། རྫས་རིན་ཐང་ཚང་བ་མེད་ན་ཕམ་བ་གཉིས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སྨྲའོ། །གཞན་དབང་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཀུན་བཏགས་དང་ཡོངས་གྲུབ་འདུས་མ་བྱས་སུ་
འདྲ་བ་ལ་བདེན་བར་ཡོང་མེད་གང་གིས་དབྱེ་ཞེ་ན། སྔར་གྱི་དཔེ་དེས་འགྲུབ་སྟེ། ཐག་ཁྲའི་སྤྲུལ་སྣང་དེ་ལ་གྲུལ་བ་ཙམ་གྱིས་བཞག་པ་ཡིན་ཀྱང། སྒྲུལ་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་རློམ་བཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་པར་དོན་སྟེང་དུ་གནས་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ་
རློམ་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་ན་ཐག་ཁྲས་སྟོང་པར་རློམ་པས། དེ་སྟོང་པར་འགྱུར་དགོས་པ་ལ་མི་འགྱུར་པ་ནི། སྔ་མ་དངོས་པོ་གཤིས་སུ་གྲུབ་པའི་རྟགས་མིན་པས། འདིར་ཡང་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཉིད་དངོས་པོའི་གཤིས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་རློམ་
ཙམ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་དགོས་བར་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ། དེ་ལྟ་ན་ཐག་ཁྲ་སྤྲུལ་གྱིས་སྟོང་བ་དང། ཤེས་བྱ་དང། ནམ་མཁའ་སོགས་དོན་དམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རློམ་པ་ཙམ་གྱིས་འཇོག་མི་ནུས་ཀྱང་རློམ་བས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པ་མི་

[023A]༄༅། །འགལ་ཚུལ་འཆད་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་མི་མཚུངས་ཏེ། དེ་འཇོག་བྱེད་གཙོ་བོ་འཕགས་བའི་མཉམ་གཞག་སོ་སོ་རིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་པ་སོགས་འཇོག་བྱེད་གཙོ་
བོ་ཚུར་མཐོང་གི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་རྟོག་པ་ཡིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་པ་ཁྱོད་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སྔ་མ་གང་གི་ངོར་འཇོག་པ་དེའི་ངོར་གཞི་དེ་ཁེག་དགོས་ལ། ཕྱི་མའི་སྤྲུལ་གྱིས་སྟོང་བའི་ཐག་ཁར་ངེས་པའི་ཤུགས་
ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ཡབ་ངེས་དགོས་ཤིང། དེའི་སྣང་ཆ་ཙམ་ལས་ཟུར་ན་སྟོང་པ་གཏན་ལ་དྦ་བརྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ལ་སྤྲོས་བྲལ་ཞེས་བཤད་ཀྱང་མེད་དགག་ཐམས་ཅད་ལ་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། 
ཇི་སྐད་བཤད་བཞིན་དོན་མིན་བཅོམ་ལྡན་དགོངས་བ་ཤིན་ཏུ་ཟབ། །མཁས་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་བརྟགས་ན་ཆོས་འདིས་སྐྲག་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར། ཤེར་མདོར་རང་བཞིན་མེད་པར་གསུངས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཞེ་ན་མི་རུང་བའི་
ལུགས་ཡིན་པས་ལུགས་འདིར་དེ་ལྟར་ཞེན་ན་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་གསུངས་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གང་ཞེ་ན། རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། མེད་པར་ལྟ་བ་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བའོ།།
ལྟ་བ་གཉིས་པོ་འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་སྐུར་བའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བཏགས་མེད་པར་སྐུར་

[023B] ༑ཞེའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་ཆ་ཕྱེ་ནས་སྦྱོར་ཚུལ་གསུངས་པ་ཡང། འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དང། ཞེས་སོགས་ལ་འགྲིག་པ་ལྟར་སྣང་ཡང། ཀུན་བཏུས་ལེའུ་གསུམ་པར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་
ཆོས་མེ་ལོང་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཆོས་རྣམས་འབྱེད་པ་ལ་ལྟ་བ་ངན་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་འབྱུང་སྟེ། ལྟ་བ་ངན་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པོ་དག་གང་ཞེ་ན་
མཚན་མར་ལྟ་བ་དང། བཏགས་བ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང། ཀུན་རྟོག་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང། དེ་ཁོ་ན་ལ་སྐུ་ར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང། ཞེས་སོགས་དྲངས་པ་འདི་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་མ་སྤྱར་ཀྱང་དོན་གྱིས་སྦྱོར་དགོས་
པ་གོང་འོག་གི་འབྲེལ་གྱིས་ཤེས་ཏེ། ཀུན་བཏུས་དར་ཊིཀ་ལས། མེད་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་གཅིག་དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་གསུམ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིས་བཏགས་པ་ཀུན་བཏགས་དང། ཀུན་རྟོག་གཞན་
དབང་དང། དེ་ཁོ་ན་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པས། འདི་གསུམ་བྱེ་བྲག་ལ་སྦྱར་ནས་མེད་ལྟ་ཞེས་པ་སྤྱི་ལ་སྦྱར་བ་གོང་དུ་རྨོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་སོགས་དང་ཆེས་འགྲིགས་ཤིང། ལྟ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱས་བཤད་འདི་
ཡིན་གྱི་འདི་ལྟར་ཞེས་སོགས། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྟོན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞན་དབང་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ཀུན་བཏགས་ལུགས་འདིར་ཡང་འཁོར་ལོ་བར་པས་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་བཟུང་དུ་རུང་སྟེ་

[024A]༄༅། །དེ་རང་མཚོན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འཁོར་ལོ་བར་བར་གསུངས་བ་ལྟར་གྱི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་བའི་འདོད་བ་ལྟར་གྱི་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་ཁྱད་པར་
མེད་པས་ཀུན་བཏགས་ཏེ་གཉིས་གང་དུ་ཡང་འཛིན་མི་རུང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོད་ན་རང་ངོས་ནས་ཡོད་དགོས་པ་གང་ཞིག་དེ་གཉིས་ཀས་རང་ངོས་ནས་མེད་པར་བཟུང་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཤེར་མདོས་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་
གྲུབ་པར་མ་བསྟན་པར་ཐལ། དེས་བསྟན་པ་ལྟར་གྱི་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དེ་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་ན་རྟོག་པས་
ཕར་བཏགས་ཙམ་དུ་སྟོན་དགོས་ལ། དེ་བསྟན་ན་རྟོག་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ཁེགས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འདིའི་ཞར་ལ་བསྟན་པར་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་དེའི་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
འདོད་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་སྒྲས་ཟིན་ཚད་མས་བསལ་བ་གང་ཞིག་འདི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་འདིའི་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་
མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། ཆེས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆ་མ་ཕྱེ་བར་གསུངས་པའི་གནད་ཀྱིས་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གོང་དུ་འདོད་རིགས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་

[024B] གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱོན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་བཤད་པའི་བཤད་སྲོལ་ཆེན་པོ་ངེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བར་སྨྲ་བའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་བཟུང་རུང་བར་ཐལ་བ་དང། སེམས་ཙམ་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བར་སྨྲ་བ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་སོགས་སྤྲོ་སླའོ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་དགོངས་ནས་
དྲང་པའི་དོན་གྱི་མདོ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་མེད་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགག་པ། བཟོད་མ་ནས་ཞི་པ། རང་བཞིན་གྱིས་ལོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ག་
ལ་དགོངས་པར་དངོས་སུ་གསུངས་ཀྱང། འདིར་གཉིས་སྨོས་པ་མཚན་གཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཀུན་བཏགས་དང་ཡོངས་གྲུབ་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་གསུངས་ཀྱང། གཞན་དབང་དངེས་སུ་མ་གསུང་པའི་དོན་ནོ། ཁ་ཅིག་དགོངས་
འགྲེལ་ཀྱི་ལུང་འདིས་ཀྱང་མདོར་བསྟན་དངོས་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བཀུན་བཏགས་ཡིན་པར་འགྲུབ་སྟེ། དེ་དང་འདིར་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་འདྲ་བ་གང་ཞིག་འདི་ཀུན་
བཏགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདི་སྐྱེ་འགག་དང་བྲལ་བས་ངེའི་དགོངས་གཞིར་གསུངས་ལ། སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀོད་པས་མཚན་ཉིད་གཞན་གཉིས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདིར་མཚན་

[025A]༄༅། །ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེས་དངོས་སུམ་བསྟན་པར་སྨྲ་མི་ནུས་ལ། དེ་ལྟ་ན་དེ་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དངོས་སུ་སྟོན་དགོས་པས། དེའི་ཤེས་བྱེད་ལའོ་ལ་སྤྱི་ཙམ་དུ་རུང་ཡང་གཙོ་
བོའི་དོན་མིན་ཏེ། འདིར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བ་ཞེས་བ་གཞི་ལྡོག་གི་ཀུན་བཏགས་གཙོ་ཆེ་ཡི། རང་ལྡོག་གཙོ་མི་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་ལྡོག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ན་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དངོས་སུ་མི་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་
མེད་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཡང་རིགས་སྨྲ་རློམ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འདིར་བསྟན་འཁོར་ལོ་བར་པས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་བར་གསུང་བར་ཐལ། མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་བཞི་འཆད་
རིགས་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་གཟུགས་སོགས་མ་སྐྱེས་པར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་བ་ལ་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མོད་བར་
སྟོན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེས་ཐལ་འགྱུར་པ་ལས་འབྲས་དང་ཐར་པ་སོགས་མེད་པར་བསྟན་པར་ཐལ། ལས་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་གང་ཞིག་ལས་དང་ཉོན་མོངས་སོགས་འགག་བ་མེད་
པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འདིར་མྱ་ངན་ཀུན་ཉོན་དུ་གསུངས་པ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བྱས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་ཆེས་ཁྱད་འབྱེད་པ་མི་རིགས་ཏེ། གཉིས་གའི་ལུགས་ལ་ཀུན་ཉོན་ཡིན་པའི་

[025B] ཁོ་ན་རེ། དེའི་ལུགས་ལ་མྱ་ངན་ལ་ཀུན་ཉན་མི་ཡོང་བར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱ་མྱང་འདས་དེ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བཞི་བརྒྱ་པར། བཞི་བརྒྱ་པར། མདོར་ན་ཆོས་ནི་མི་འཚེ་བར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་
གསུངས། །སྟོང་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟེ། །འདིར་ནི་དེ་གཉིས་འབའ་ཞིག་གོ་ཞེས་དང། དེའི་དར་ཊིཀ་ལས། དེས་ན་མཐོ་རིས་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ནི་མདོར་ན་མི་འཚེ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་སོ། །ཐར་པ་ཐོབ་བར་བྱེད་
པའི་ཆོས་ནི། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་དང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མྱ་ངན་ལ་ཀུན་ཉོན་བཞག་ནས་མྱང་འདས་སྟོང་ཉིད་དུ་བཤད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཆེས་འགྲིག་
བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཤེས་ལས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ལས། །དེ་དག་སྤྲོལ་ལས་སྤྲོས་པ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང། ཟླ་བའི་འགྲེལ་བ་ཚིག་གསལ་ལས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལོག་བའི་སྐྱེ་བ་ལྡོག་པ་དེའི་
ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་སྤྲོས་བ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་གཟུགས་ཅན་གཞན་གྱིས་སྒྲིབ་པའི་ཚེ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སོང་ན་ནམ་མཁའ་ཡང་གངོས་
བཅས་སུ་འགྲོ་བ་ལ། དེར་མ་སོང་བར་ཐོགས་རེག་བཅད་ཙམ་དུ་གནས་པ་དེག་ནམ་མཁའ་ཡིན་པ་ལྟར། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དྲི་མས་སྒྲི་བ་ཀྱང་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པར་རང་བཞིན་ལས་ཉོན་གྱི་སྤྲོས་པ་དེ་དག་གིས་དཔེན་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆ་

[026A]༄༅། །དེ་རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་ཡིན་ཏེ། སློབ་པའི་ཚེ་མྱ་ངན་དེ་རང་བཞིན་ལ་མ་གཞུག་བའི་ཆ་ནས་རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་ཞེས་གསུངས་ལ། མི་སློབ་པའི་ཚེ་མྱ་ངན་དེས་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ཡང་སྒྲིབ་མི་ནུས་
པས་མྱང་འདས་དངོས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོབ་བོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་གྱི་མྱ་ངན་དང་དེའི་ཚིག་ཟུར་གྱི་མྱ་ངན་དོན་མི་གཅིག་སྟེ། རང་བཞིན་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། དཔེར་ན་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པའི་བཙའ་མེད་ཅེས་བས་དེའི་
རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པའི་བཙའ་ཡོད་པ་བཀག་ཀྱང། སྤྱིར་བཙའ་ཡོད་པ་མི་འགོག་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་པ་ཡང་རང་བཞིན་དྲི་མས་མ་བསླད་པའི་འདོད་གསལ་བ་ཙམ་འདོད་ཀྱང། རྟོག་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དྲི་མཁོ་
རང་གི་ངོས་ནས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་པ་དེ་དབུ་མ་པས་རང་བཞིན་བསླད་པའི་དོན་དུ་འདོད་དེ། དེ་ལྟར་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ན་འབྲལ་མི་རུང་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་བས་དེ་ངོ་བོ་སྒྲིབ་པ་ཙམ་དུ་འདོད་དེ། དེ་འདྲ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་སྒྲིབ་བར་རློ་མ་ཙམ་
ཡིན་པས་སྒྲིབ་པ་དངོས་སུ་མི་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཞིང་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཡེ་མེད་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་དོ། །གནད་འདི་མ་གོ་བར་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཙམ་ལ་རེ་བས་གྲུབ་མཐའི་གཏིང་དཔོག་
ག་ལ་ནུས་ཏེ། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་དང་ཐེག་གསུམ་འདོད་པའི་རྩ་བ་ཡང་འདིས་བྱས་སོ། །རལ་གྲིའི་རྩེན་རྣོ་བའི་རྡུལ་ཆགས་པ། །བརྡར་བ་ཙམ་གྱིས་ཟད་པའི་ལྕགས་ནག་ཡིན། །སྐྱེས་སྦྱངས་བློ་གྲོས་རྡོ་རྗེའི་གར་བུ་ནི། །བཅད་ཅིང་བརྡར་

[026B] འདི་ལ་ཁ་ཅིག་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མས་བསླད་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་སྐབས་འདིས་མྱང་འདས་ཀྱི་དོན་ཡིན་བར་ཐལ། གོང་འོག་གི་འཆད་ཚུལ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་དེ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་
པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་གཞན་དབང་གིས་སྟོང་བ་སྟོང་ཉིད་དུ་འཆད་པ་དོལ་པོ་པ་སོགས་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། བློས་ཤེད་མ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་དོགས་པ་འདི་སྐྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་བདེན་པས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཕ་རོལ་པོས་
ཡོངས་གྲུབ་གཞན་དབང་གིས་སྟོང་པར་བཤད་པ་ནི། ལང་གཤེགས་ལས་སྟོང་ཚུལ་བདུན་གསུངས་པའི་ཐམས་ཕྱོགས་བུམ་པས་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་དོན་གཞན་གྱི་རྟེན་བརྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། སྟོང་གཞི་ཡང་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་སྟེང་
གི་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ་ནི་དྲི་མ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་ན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་དེ་གཉིས་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་གང་ལ་ལྟོས་ཏེ་དབྱེ་མི་རུང་ཡིན་དགོས་པས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོར་ཡང་
དྲི་མ་ལས་ཉོན་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དེ་དག་གི་སྤྲོས་པ་ཁེགས་མི་ནུས་ལ། རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པ་རིགས་ངོས་དགག་བྱར་དོལ་པོ་པ་མིན་བདག་གིས་ཀྱང་འདོད་དགོས་སོ། །དེས་ན་དེའི་སྟོང་གཞིར་ཡང་སེམས་དེ་ཉིད་མོང་
སྟེ། སེམས་སྟེང་དུ་ཆོས་བདག་བཙལ་མཐར་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་རྙེད་རྒྱུ་ཞིག་བྱུང་ན་སེམས་སྟོང་གི་ཆོས་བདག་ཡིན་དགོས་ཀྱི་མ་བཙལ་བཞིག་རྙེད་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། འོན་དོའི་མཐར་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མི་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མི་

[027A]༄༅། །ཞིག་ལ་ནོར་བསླང་བའི་ཚེ་ནོར་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ན་མེད་ཙམ་བློ་ངོར་འཕེན་གྱི་ནོར་མེད་པ་དེ་ཡོད་པར་ཕེན་དོན་ཡང་མེད་ལ། དེ་ལས་གཞན་བའི་ཡོད་བ་བློར་འཕེན་རྒྱུ་ཡང་མེད་པར་ལྟར་རམ། གཟུགས་
ཅན་གཞན་མ་མཐོང་བ་ལ་ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་བཏགས་ཙམ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུད་པ་ལས། ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་བ། །ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཡིན་དོན་འདི་རྟོགས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་དང། ལྕང་སྒྱ་རིན་པོ་ཆེའི་ལྟ་མགུར་དུ། ཕ་རྒན་བཙལ་བའི་ནི་མ་རྙེད་པ་དེ། །མ་རྒན་རྙད་པ་ཁོ་ཡིན་པར་འདུག་པས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟད་ཆའི་འགོག་
བདེན་དེ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་བར་ཐལ། གནས་ལུགས་ཁོ་རང་གི་བདག་ཉིད་སླད་བྱེད་ཀྱི་དྲི་མ་གདོད་ནས་ཟད་པ་དེ་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་ཆོས་ཉིད་དུ་འཇོག་པ་ལ་དོགས་པ་ཡང་ཆེར་མེད་ལ་
སྔ་མ་ནི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་ཡིན་ཞིང། ཆོས་ཉིད་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་དགོས་སྙམ་ནས་རང་རྒྱུད་པ་སོགས་འགོག་བདེན་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བཞེད་ལ། སེམས་ཙམ་པས་དྲི་མ་ཟད་པ་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ཀྱང་གང་གི་ངོར་ཟད་
པའི་ཆོས་དབྱིངས་ནི་ནམ་ཡང་འགྱུར་ལྡོག་མེད་པས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོད་ནས་གནས་པ་དེ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་སྨྲ་སྟེ། འདིར་ཡང་རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་དང་ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་འགག་

[027B] རྒྱུད་བླ་མར། རྣམ་བཞག་རྣམ་པ་བཅུའ་ནང་ནས་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་ངོ་བོ་སྒྲིབ་བྱེད་ཡོད་མེད་ཀྱི་མིང་འདོགས་སོ་སོ་བར་བྱས་ཀྱང་རང་བཞིན་ནམ་ཡང་
དྲི་མས་བསླད་པ་མེད་བས་སྔ་ཕྱིས་དུས་ཀུན་དུ་མི་འགྱུར་བར་གནས་པ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་དང། རྒྱན་ལས། ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྟེན་ཡིན་པས། །ཞེས་པ་ལྟར་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་དགོས་ཀྱི་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་དུ་སྔ་
ཕྱིས་དུས་ཀུན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པས་མདོའི་དོན་མི་རྫོགས་སོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མས་བསླད་པ་མ་ཞུགས་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རྣམ་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་དེ། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདིའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དེ་ཆོས་ཉིད་ལ་བྱས་ནས་ནམ་མཁའ་དང་བདེ་སྦྱར། དྲི་མ་གློ་བུར་བ་སྦྲིན་དང་དཔེ་སྦྱར་ནས་
དེ་ནམ་མཁའི་ངོ་བོར་ཟད་པ་ལྟར་དྲི་མ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཟད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དབྱོད་དུ་རང་བཞིན་དྲི་མས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་བྱེད་ལ། ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་ཞེས་སོགས་དྲངས་པ་ལེའུ་དང་པོའི་
ཆོས་ཉིད་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལེའུ་བཞི་པར་ཡང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །རྣམ་བར་དག་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན། །གཉིས་ནི་གློ་བུར་བྱུང་བསྐྱེ། །ཞེས་གསུང་པའི་ཕྱིར། འདིས་གཉིས་ཞེས་བ་དག་མ་དག་

[028A]༄༅། །གཉིས་ཡིན་ལ། ཞིབ་ཆ་འགྲོལ་བཤད་དུ་གསལ། དྲི་མ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་ཞུགས་པ་དེ་ཆོས་ཉིད་འཆད་ཚུལ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས། སེམས་ལ་བདག་
འཛིན་གྱི་མུན་པ་བབ་པ་དེའི་རང་བཞིན་ལམ་ཞུགས་པའི་དོན་ཏེ། ཞུགས་ན་བདག་འཛིན་གྱི་འཛིན་སྟངས་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་བདག་མེད་མེད་ཅིང་བདག་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བདག་
འཛིན་དེའི་ཞེན་ཚུལ་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་སུ་སོང་མ་སོང་ལ་གསུངས་པས། དེས་བཟུང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་བ་དྭི་མ་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པའི་དོན་དུ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མགོ་བར་ཆོས་ཉིད་དྲི་མས་བསླད་མ་བསླད་ཀྱི་དོགས་པ་འཕྲེལ་མེད་
སྙམ་ནས་རང་བཞིན་དེ་བདེན་མིན་ཞིག་ཏུ་སྨྲ་བ་སོགས་མཐོང་རྒྱ་ཆུང་བས་བློ་གུ་དོགས་བར་ཟད་དོ། འདི་ལ་ཡིག་ཆར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་སྐྱེས་བ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ན་ཇོ་ནང་བ་ལ་སྐྱོན་
བསྟན་བ་དག་གིས་ཀྱང་གནོད་པར་གསུངས་པའི་ཚུལ་ནི། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་བར་པའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པར་པའི་ཡོངས་གྲུབ་རང་མཚན་གྱིས་མེད་བར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་དངོས་སུམ་བསྟན་བར་འགྱུར་
བས། འདིར་དྲང་དོན་དུ་དངོས་སུ་བཀྲལ་བའི་འཁོར་ལོ་བར་བ་དེར་ཡོངས་གྲུབ་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་རམ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞེས་བཀག་པ་ཡིན་ལ། རང་ལུགས་ཡ་ལང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཞན་དབང་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་

[028B] གཞན་དབང་མ་སྐྱ་པ་སོགས་སུ་གསུངས་བའི་དགོངས་གཞི་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་གཞན་དབང་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་ཟེར་དོན་
མེད་ཅིང། གཞན་དབང་རང་སྟེང་ན་དེའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སྐྱེ་མེད་ཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འདིར་དངོས་སུ་དྲངས་དོན་དུ་བཀྲལ་བའི་འཁོར་ལོ་བར་པ་དེར་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་གཞན་དབང་
མེད་ཅེས་སྨྲ་དགོས་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ནོ། །འདི་དག་ལ་དཔག་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཞན་དབང་ཁོན་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་དང། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཁོ་ན་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་
གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་ཡིན་ཚོད་དུ་སྣང་སྟེ། དེ་མིན་ནན་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཞན་དབང་མ་སྐྱེས་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་ད་བོས་སུམ་བསྟན་ཀྱང་དོན་དམ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེར་དངོས་སུ་བསྟན་བྱས་ཆོག་བས། ཇོ་ནང་པར་
བརྗོད་བའི་སྐྱོན་འཇུག་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་ཡིག་ཆའི་གསུངས་ཟིན་དགོངས་པ་ཡིན་མིན་བརྟགས་དགོས་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་
གཞི་ལ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཞན་དབང་མ་སྐྱེས་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་མ་ཡིན་བ་གང་ཞིག་ཡོངས་གྲུབ་དོན་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་ཁས་ཟེར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་མཉམ་དུ་གསུངས་

[029A]༄༅། །པ་དེར་མཚན་ཉིད་གསུམ་གའི་སྟེང་ན་གོ་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རེ་ཡོད་པས། དེ་དགོངས་གཞིར་བཀྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལྟར་ན་བུམ་པ་རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་པ་དེ་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་གོང་
འཕེལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་དགོངས་པར་ཐལ། སྐྱེ་མེད་བརྒྱད་ཀ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་གཞིར་སྦྱོར་འདོད་འདུག་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་གཞན་དབང་མ་སྐྱེས་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་བསྟན་པར་
ཐལ། གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ལ། འོ་ན་འདུས་བྱས་ཡིན་
ན་ཁྱོད་ཀྱི་གཞན་དབང་ཁྱོད་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཞན་དབང་སྐྱེ་མེད་འགག་
མེད་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་བསྟན་པར་ཐལ། སྐྱེ་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་
སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཀྱང། གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་དོན་དམ་པར་མེད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞིར་དངོས་སུ་བསྟན་བ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བ་གཞན་དབང་གི་སྟེང་

[029B] ཕྱི་མ་གཞན་དབང་སྐྱེ་བའི་སྟེང་གི་ཀུན་བཏགས་ཡིན་བའི་ཕྱིར།  རྣམ་པ་རྣམ་པ་སྤྱོད་ཡུལ་དང། །ཞེས་དམིགས་ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བཏགས་པ་སྐབས་དུ་མར་འབྱུང་ཞིང། འདིར་ཡང་
རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་དམིགས་བའི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་སྦྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིའི་དམིགས་རྐྱན་ཞེས་པ་སྣང་བའི་དམིགས་རྐྱེན་ནམ། དམིགས་རྐྱེན་བཏགས་
པ་ལ་འཆད་དགོས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་གཙོ་བོར་རང་རང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་བྱས་ན་དམིགས་པ་དང་ཞེན་གཞི་དང་ཞེན་ཡུལ་སོ་སོར་དབྱེ་མི་དགོས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དངོས་སུ་ཡང་རུང་ལ། དེ་དག་གི་སྟེང་གི་བདག་འཛིན་ལྟ་བུ་
ཞེན་གཞི་དང་ཞེན་ཡུལ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་བ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་རུང་སྟེ། རྣམ་མཁྱེན་ཡང་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འདོད་ན། སེམས་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བར་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་མངོན་སུམ་གྱི་
སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བཞིག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཞེས་བདེ་འདོགས་པའི་གཞི་ཡིན་ཏེ་གོ་སླ་ལ། གདགས་གཞི་བཏགས་ཆོས་སུ་ཐལ་པ་སོགས་ཚིག་སྐྱོན་མ་བཀག་ན་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་པའི་
ཆོས་བདག་སོགས་སྨྲ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི། རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། འདུ་བྱེད་ནི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ལ་བྱེད་བྲག་ཏུ་དམིགས་པའི་ཤེས་པའོ། །མཚན་མ་ནི་རྒྱ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། དམིགས་པར་བྱ་བའི་མཚན་

[030A]༄༅། །མའོ་ཞེས་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་གི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེའོ། །ཞེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་
ངེས་དགོས་པ་ལ་འཆད་ཚུལ་གཅིག་དང། མཚན་མ་ཞེས་པ་མཚན་ཉིད་ལ་བྱས་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཙམ་ལ་བྱ་ཚུལ་གཅིག་སྟེ་གཉིས་བཀོད་ནས་ཕྱི་མ་བཟང་བར་བཤད་ཀྱང་སྔ་མ་གནད་ཆེ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་
ཆོས་རྣམས་བློ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མ་སྟེ། མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་མཚན་རེ་རེ་ཤར་པའི་སྒྲོ་ནས་ངེས་དགོས་ལ། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱ་དགོས་པ་ནི་མྱོང་པས་འགྲུབ་པས་ལུགས་
འདིར་ཡང་དེ་རང་སྤྱིའི་དོན་དུ་མི་འདོད་ཀྱང་སྣང་ཚུལ་དེ་ལྟར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདྲ་དང་མི་འདྲ་ཉིད་ཕྱིར་དང། །ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་རྣམ་འགྲེལ་ཊིཀ་ཆེན་ལས། འདྲ་བསྟེན་རང་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཐུན་མོང་བར་སྣང་བ་
དང། མི་འདྲ་བ་སྟེ་རང་སྣང་ཕུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་སྣང་པ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་དང། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་ཡོད་པ་ན། །བློ་ནི་ཡོད་དང་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་
པའི་ཕྱིར་རོ། སྐབས་འདིར་ཊིཀ་བྱེད་ཕལ་མོ་ཆེས་འདིས་དངོས་བསྟན་གྱི་གཞན་དབང་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་ཡོད་པར་འདོད་དེ། ནམ་མཁའི་གཞན་དབང་ལ་ནམ་མཁའ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་བཞག་པའི་ཕྱིར་

[030B] སྟོང་གཞི་བདེན་གྲུབ་ཅིག་མེད་ན་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱང་བདེན་མེད་དུ་འགྲོ་བར་སེམས་ཙམ་པ་ཡང་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་
གྲུབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གཞལ་བྱ། །ཡོད་མེད་ཉིད་དུ་དཔྱོད་རྣམས་ཀྱིས། །དོན་བྱ་དེ་ལས་འགྲུབ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དབུ་མ་པའི་ཐད་དུའང་འདི་ཉིད་ལས། ཆོས་རྣམས་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དཔྱོད་པའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཆོས་ཅན་མེད་ན་ཆོས་ཉིད་ཡན་གར་བར་གནས་པའི་མཐུ་མེད་པས། གཞན་དབང་གི་རྟེན་འབྲེལ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་ན་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་
གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་ལུགས་སྔམས་ཀྱང་སྨྲལ་ཞེས་དང། རྩ་ཤེས་ཊིཀ་ཆེན་ལས། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རྟེན་རྫུན་པས་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཚུལ་འདི་ལ་དབུ་སེམས་གཉིས་ཀ་མཐུན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཟུགས་
དང་གཟུགས་འཛིན་ཚད་མ་དང། དེ་མྱོང་བའི་རང་རིག་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་པས། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང། འདུས་མ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་འགལ་ལ། ལྷས་སྦྱིན་འཛིན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ལྷས་སྦྱིན་གྱིས་ཏོང་
ཉིད་ཡིན་པས། ལུགས་འདིར་རང་བཟིན་རྣམ་དག་གི་ཆར་གྱུར་པའི་ངོ་ཉིད་སྐུ་ཡང་བཞག་དཀའ་ཞེས་བསོད་གྲགས་ཀྱི་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་དུ་བཤད་ལ། ཤར་པ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དེ་འཛིན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལྷས་སྦྱིན་གྱི་

[031A]༄༅། །ཆོས་ཉིད་མིན་ཡང། དེའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་འདོད་དེ་ལྷས་སྦྱིན་དང་དེ་འཛིན་རྣམ་མཁྱེན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་བ་གཉིས་ཀའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཏེ། གཉིས་ཀའི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ། རྣམ་
འགྲེལ་ལས། དེ་ཕྱིར་གཉིས་སྟོང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དེ་ཡི་རང་དེ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་དང། འང་སྒྲའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར། ལན་རིམ་བཞིན་བཤད་ན། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དོན་ཁྱོད་ལྟར་མིན་ཏེ། དེའི་དོན་ནི་སྤྱིར་གཞལ་བྱ་ཙམ་ལ་
རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་མི་དགོས་ཀྱང། རྟོག་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་བའི་གཞལ་ཕྱལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགོས་ཞེས་པ་ཡིན་པས། དེའི་རིགས་པ་ཆོས་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབ་བའི་དམིགས་པ་ལ་སྦྱོར་ནའང། ཆོས་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་
ལས་དམིགས་པ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་དགོས་ཀྱང། རྟོག་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་ངོས་ནས་དེའི་དམིགས་པར་འགྲོ་པ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་གཞལ་བྱ་ལ་རང་མཚན་ཞིག་དགོས་པ་
ལྟར་དམིགས་པ་ལ་རང་མཚན་ཞིག་དགོས་ཞེས་སྦྱར་བརྒྱབ་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཊིཀ་ཆེན་ལས། བློས་བཏགས་མ་ཡིན་པའི་གཞལ་བྱ་ནི་རང་མཚན་གཅིག་བུའོ། །ཞེས་སྟོན་པ་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། རང་སྤྱི་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དོན་
རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་གཞལ་བྱ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པུ་ཡིན་ཏེ། མངོན་བར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་མེད་ཉིད་དུ་དཔྱད་བ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱ་བའི་ནུས་པ་རང་སྦྱི་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་རང་མཚན་དེ་ཁོ་

[031B] ཞེས་དང། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས། དོན་དུ་གཉེར་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཡོད་མེད་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་རྟོགས་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་ནི་རང་མཚན་གཅིག་པུ་དེ་ལས་གྲུབ་པས་ཞེས་དང། གཞལ་བྱ་ཡིན་ན་རང་མཚན་
ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་གཞུང་འདིས་བསྟན་པར་འདོད་པ་ནི་ཞིབ་ཏུ་མ་བཏགས་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་འགྲེལ་གུང་མ་བསྒྲིག་པར་དྲངས་ན་འདི་འདྲ་ཡོང་ངོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ལུང་དྲངས་པ་ཡང་རིགས་ཤེས་ཀྱི་དབྱད་བཟོད་ཀྱི་དོན་དམ་དེར་
ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ཡོད་མེད་མཚུངས་དགོས་པའི་དོན་དུ་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དཔྱོད་པའི་དོན་དམ་དུ་ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་པས། ཁྱོད་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་ཙམ་མིན་ཞིང། ལུང་གསུམ་པའི་དོན་ཡང། ཆོས་ཉིད་རང་ངོས་
ནས་གྲུབ་ན་དེའི་རྟེན་ཡང་རུང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་གྲུབ་ལྟར་སྣང་ཡང་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་མེད་བ་ཞིག་གིས་མི་ཆོག་བའི་དོན་ཕེན་པའི་ཕྱིར། ཡིག་ཆར་ལུང་འདིས་དོན་དམ་ཡང་ལུགས་རང་རང་གི་
དགག་བྱའི་དོན་དམ་ལ་སྦྱར་བ་མཁས་པ་སྔ་མའི་བཤད་པ་བཀོད་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེའི་འཕྲོར། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལ་དེའི་རྟེན་གཞན་དབང་བདེན་བར་གྲུབ་དགོས་པར་མཐོང་ནས་གཞན་
དབང་བདེན་པར་གྲུབ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག། །སེམས་ཙམ་པ་ཡང་རང་ལུགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་དོན་དམ་དེར་གྲུབ་པ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་ཕྱི་མ་འདི་དཔྱད་གཞི་ཆེ་སྟེ། ཊིཀ་ཆེན་ལས། གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་

[032A]༄༅། །མྱོང་བ་གང་ཡིན་བ་དེ་ནི་ཤེས་པ་དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ། ཞེས་པ་འདི་ཁྱོད་ཀྱང་སྒྲང་བཞིན་བར་མི་འདོད་ལས་ཆེ་ཡང། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས། གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་
སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པར་མ་ཟད། གཉིས་སྣང་དེ་ཡི་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མཐར་ཐུག་བྱད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་དཔྱད་བཟོད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གཉིས་སྣང་ཞེས་པ་གཟུང་བྱ་ལ་བྱེད་སྙམ་པ་
སྣང་མོད། དེ་ནི་གཟུང་བྱ་ལ་བྱ་དགོས་ཀྱང། གཉིས་ཀའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མཐུན་བཞག་བར་མི་བགྲོ་བ་འདིས་འཆད་ཚུལ་ཞིག་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྩ་ཤེས་རབ་བྱེད་ཉེར་ལྔ་པར། མྱ་ངན་འདས་མཐའ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་
འཁོར་བའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་པའི་དོན་འཆད་པའི་ཚེ། རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འཁོར་བའི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་
དེའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ཚིག་ལ་ཡོད་ཀྱང་སྟོང་ཚུལ་གཅིག་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་ཕྱིའི་ཡུལ་དང་ནང་གི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀ་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་མཉམ་ཡིན་པས། གཉིས་སྟོང་གི་དེ་བོན་ཉིད་དེ་གཉིས་ཀའི་
སྟེ་འདུ་གནས་ཚུལ་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ། དེ་ཕྱིར་དོན་དང་ཤེས་པ་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་དང། ཡོངས་གཅོད་ནང་ཡིན་ཕྱི་རོལ་ལྟར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཛིན་པ་རྫས་གཞན་བཀག་ནས། དེའི་དོན་བསྡུར་

[032B] །གཉིས་ཀའང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་གཉིས་སྟོང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དེ་ཡིའང་དེ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ལྷས་སྦྱིན་དང་དེ་འཛིན་བའི་རྣམ་མཁྱེན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་
གཉིས་ཀའི་སྟོང་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཆོད་པ་གཞི་མེད་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་སྟོང་པ་གཞིམ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་ན་ཡང་རྒྱུན་ཐ་དད་པའི་གང་ཟག་གི་སེམས་དང་རྩ་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲོ་བར་སྒྲུབ་པ་ལ་རྒྱུད་གཞན་སྒྲུབ་བ་ཟུར་དུ་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། རྒྱས་བར་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ཡིག་ཆར་ཀུན་བཏགས་ཁོ་ནའི་མེད་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བྱ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་མེད་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མི་བྱེད་ཅེས་སྟོན་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནའི་ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་དུ་བ་སམ་ནས་འདིར་མེད་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་པའི་མེད་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དང། དོན་དམ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་པའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དང། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བའི་མེད་རྒྱུའི་སྐྱེ་
བ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་ཟེར། ཡིག་ཆའི་མངོན་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དུ་ཡང། སྐབས་འདིར་དངོས་བསྟན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་པོ་གང་གི་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཅིག་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་མི་རིགས་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་
ངོ་བོ་མེད་པ་དེ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་གཞན་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རྟགས་དང་པོ་མ་གྲུབ་ཅེས་དེ་ཡིན་རྒྱུ་འདྲ་བ་ཞིག་གསུངས་འདུག་ཀྱང་དགོངས་པ་བཙལ་ན་འདིའི་མེད་རྒྱུ་ལ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མེད་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཡོད་ཀྱང་དེ་ནི་ཡོངས་

[033A]༄༅། །གྲུབ་ངོས་བཟུང་བའི་ཞར་བྱུང་ཙམ་ཡིན་ལ། དགག་བྱ་ངོས་བཟུང་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས། སྟོན་པ་པོའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་ཆ་ནས་འདི་གཙོ་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་ཏེ་
དེ་ལྟ་མིན་ན་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་པའི་མེད་རྒྱུ་ལ་ཆོས་བདག་མི་ཡོང་པར་ཐལ། ཁོ་ནའི་སྒྲས་དེ་བཀག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་མི་ཡོངས་བར་ཐལ་ལོ། །ཁྱོད་
ལྟར་ན་ཇོ་ནང་པ་ལ་སྐྱོན་སྟོན་མཚམས་ཀྱང་མི་འགྲིགས་པས་གསུང་འདི་དག་དཀྲུགས་མི་རུང་ངོ། །ཇོ་ནང་པ་ལ་སྐྱོན་སྟོན་མ་ཚམས་ཀྱི་གནད་ཀྱང་འདི་ན་ཡོད་།ཨེ་སྔར་བཤད་བ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་བ་ཞིག་བཟང་པ་དེ་ཤེར་
མདོར་སྐབས་སུ་སྟོང་གཞིར་བཟུང་ནས་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་ཟེར་མི་རུང་བས། དེ་ལ་ཤེར་མདོའི་སྟོང་ཉིད་བདེན་མེད་དུ་བསྟན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ། འདི་ལྟར་ཤེར་མདོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་བདེན་མེད་དུ་བཤད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་
དགག་བྱའི་བདག་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་དེ་བདེན་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་ལ་དགག་བྱ་དེ་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་དགོས་པ་ཇོ་ནང་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་ངེས་དོན་མཐར་
ཐུག་ཏུ་འདོད་རྒྱུའི་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་སྐབས་སུ་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཆོས་ལ་བདག་མ་མཆིས་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོག་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་

[033B] དེ་དོན་དམ་དངོས་ལ་བཤད་པ་མི་འདོད་པའི་ལུགས་ཡིན་བར་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང། འཇོག་ཚུལ་གཅིག་ཤོས་ཀྱང་འདིའི་དགོས་གཅོད་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 
མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུམ་སྤྱར་བར་གསུངས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བས། གསུངས་སོ་ཟེར་བ་དེ་མདོར་རང་ཉིད་མིན་ནམ། དེ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་ཡང་མདོ་ཡིན་པས་ཚིག་མ་འབྲེལ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་
ཚིག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་མདོ་མི་གཅིག་སྟེ། སྦྱར་ཞེས་པ་དྲི་ཞུས་ཀྱི་ལན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གསུངས་པའི་ཚེ། དོན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་སྟེང་གི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་རེ་སྦྱར་ཡོད་པས་ལན་གྱི་ཚིག་དེ་ལ་བྱེད་ཅིང་
གསུངས་སོ་ཞེས་པ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་སྟོན་པས་དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་བདག་གིས་གོ་ལགས་ཞེས་ཞུགས་པའི་ཚིག་འདིས་གསུངས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞི་ནས། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་ལ་རང་རང་སྨོས་ཏེ་མཇུག་ཏུ་
དེ་བཞིན་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་མ་བྱུང་ལ། སྡུག་བདེན་ལ་གཟུགས་ཕུང་གི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་བཞིན་མཚན་ཉིད་གསུམ་སྦྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་མདོ་ལས་རྒྱས་བར་བཀོད་ཡོད་པས་འདིར་ཡང་ཟུར་དུ་སྨོས་པ་ཡིན་གྱི། དེལ་སྦྱོར་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་
ཞིག་ཡོད་ནས་མ་ཡིན་ནོ། འདི་དང་གོང་དུ་ཡོངས་གྲུབ་སྟོན་པའི་མདོ་གཉིས་ལ་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཡང་མི་འདྲ་བ་མེད་པས་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱང་སྔར་དང་འདྲ་ཞེས་པའི་ཆོག་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་ཞེས་སྨོས་

[034A]༄༅། །པའི་དགོས་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འདི་ལ་ལོག་རྟོག་འགོག་པའི་དགོས་པ་ཆེན་བོ་ཞིག་ཡོད་དེ། ཇོ་ནང་བསོགས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་ཆ་ཕྱེ་ནས་ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང། ཆོས་
ཉིད་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བཤད་ཀྱང། མདོ་ལས་གོང་འོག་གང་དུ་ཡང་ཁྱད་མ་ཕྱེ་བར་གཟུགས་ཕུང་ནས་འདིའི་བར་ཐམས་ཅད་ལ་རང་གི་ངེ་བོ་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་པ་དང། ཁྱད་པར་འདིའི་མཇུག་དེ་མ་ཐག་
འགོག་ལ་མ་གཉིས་ཀྱང་སྨོས་བར་འགྱུར་བས་ཀུན་བྱང་གང་ལ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ཁྱད་མེད་པར་གོ་བའི་ཆེད་དུ་མི་འཆུག་པའི་གཟེར་བཏབ་བ་ཡིན་བར་དགོངས་ནས་རྗེ་བླམས་རྡོ་རྗེའི་ཆིག་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ཚིག་གི་ནུས་
པ་འདོན་ཚུལ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་འབྱུང་གིས། གཞན་ཡང་མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུམ་གྱི་འཇོག་ལུགས་བྱས་ནས་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་དོགས་པ་མེད་པར་ཐལ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་དབང་ལ་སྐྱེ་པ་ངོ་པོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་བཤད་དུ་མེད་ཀྱང་དེ་
རྣམས་ཀྱི་གཞན་དབང་གི་འཇོག་ལུགས་ཤིག་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀག་བས་རང་ལུགས་ཚུལ་དང་ལུགས་ཞེས་བདེ་དངོས་མིན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཙམ་འདྲ་བས་ཆ་ནས་དེར་བཏགས་བ་ཞིག་ལ་འཇུག་པས། འདིར་ཡང་གཞན་དབང་དངོས་
མིན་ཀྱང་རང་གི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་དེའི་སྟོང་གཞི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དེར་བཏགས་ཏེ་བཞག་པའི་དོན་ཡིན་པས། ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་གཞན་དབང་ཡིན་པར་འགྲུབ་ཅིང་དེར་མ་ཟད། གོང་དུ་དེ་ལྟར་གཟུགས་ཕུང་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བ་

[034B] བདག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཀུན་བཏགས་སུ་འཇོག་ལུགས་སོགས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་ཀྱང་གཟུངས་ཕུང་དང་འདྲ་བར་གསུངས་པ་དང། འོག་ཏུ་གནོད་འཇོམས་མཁན་བོ་འགོག་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་གཟུགས་ནས་རྣམ་
མཁྱེན་གྱི་བར་རེ་རེ་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་བྱས་ནས། སྟོང་གཞི་རྣམ་བརྟགས་དགག་བྱ་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བཤད་པས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་གཞི་ལ་རྣམ་བརྟགས་ཀྱི་
གཟུགས་དགོས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་བར་བསྟན་པས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་རྣམ་བརྟགས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཡིན་པར་གྲུབ་ཅིང། དེ་གྲུབ་ན་ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའི་གཞན་དབང་ཡིན་པར་གྲུབ་སྟེ། དབྱིག་གཉེན་གྱི་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་པ་ལས། རྣམ་པར་
རྟོགས་པའི་གཟུགས་ནི། གང་གཟུགས་ཀྱི་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་གཟུགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནས། གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་ཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྦྱར་བར་
བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གཟུགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་པ་འདིས་རྣམ་བརྟགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲ་དོན་བསྟན་པར་བློ་བརྟན་གྱིས་བཤད་པས། ཡི་གེ་ཡང་བའི་སྔོན་འཇུག་དང་ར་མགོ་ཡོད་པ་འདི་བྱེད་དགོས་ལ། ནམ་མཁའ་
ཡང་རྣམ་བརྟགས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཡིན་པར་འདིས་གསོལ་བར་བསྟན་ཏེ། གང་ལ་འདིར་ནི་ནམ་མཁའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་གཞི་ཡིན་བདེ་རྣམ་བརྟགས་ཀྱི་དོན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ནམ་མཁའི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་ལ་སྐྱེ་བ་

[035A]༄༅། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་བཤད་དུ་མེད་ཀྱང། དེའི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་འབྱུང་གི་ལུང་དྲངས་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་
ཉིད་མེད་ཚུལ་གཅིག་བཤད་དུ་མེད་པར་ཐལ། ནམ་མཁའི་སྟེང་གི་གཞན་དབང་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས། འདོད་ན། ནམ་མཁའ་གཞན་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེའི་ཡོངས་གྲུབ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་གཅིག་མེད་པར་ཐལ། ནམ་
མཁའ་ལ་གཞན་དབང་དུ་འཇོག་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་ཚུལ་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་གཅིག་བཤད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། བྲམ་ཟེ་བུ་སྣ་ཉག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སེང་གེ་ཡིན་
ཚུལ་བཤད་དུ་ཡོང་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་སེང་གེར་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིག་གོང་དུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེར་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་ཚུལ་ཡོད་ཀྱང་
དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་དབང་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཤུགས་ལ་གནས་པའི་དོན་ཞེས་པ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ཤུགས་བསྟན་དུ་མི་རུང་སྟེ། གྲུབ་དོན་གྱི་དངོས་བསྟན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཤུགས་
བསྟན་ཡིན་པའང་མི་རུང་སྟེ། དྲངས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཞེན་ན་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཐོབ་པར་གསུངས་ཤིང། དགོངས་གཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བ་གསལ་བར་བཤད་པ་ལས་ལྷག་པའི་དྲང་དོན་དུ་སྒྲུབ་ཚུལ་གྲུབ་དོན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་

[035B] དེས་ན་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་གྲུབ་དོན་ཡན་ལ་མ་བྱུང་བས། འདིར་ཤུགས་ལ་གནས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། འདི་དང་འདི་
ལྟར་བཀའ་སྩལ་ལ་ཞེས་མདོ་སྡེ་སོ་སོར་ངོས་བཟུང་ནས་དྲངས་ངེས་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་མིང་སྦྱར་ཏེ་དྲང་ངེས་སུ་འཇོག་ཚུལ་ཀྱང་ཤེས་མོད། འོན་ཀྱང་ཚིག་ལ་མི་གསལ་བས་གྲུབ་དོན་འདིར་འཁོར་ལོ་སོ་སོའི་ཐ་སྙད་དང། དྲང་
ངེས་སུ་འཇོག་ཚུལ་སྦྱར་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་གང་གི་སྒོ་ནས་སྦྱར་བ་ཡིན་ན། དུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱར་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁ་ཅིག་ཚིག་གཅོད་མཚམས་འདི་ལས་བཟློག་སྟེ་གཉིས་དྲང་དོན་དང། གཅིག་
ངེས་དོན་ཡིན་པ་དེ་སྔར་བཤད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་ཟེར། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཉིས་དྲང་དོན་དང་གཅིག་ངེས་དོན་ཡིན་པར་སྔར་བཤད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་ཞིག་ཤེས་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་དྲང་
དོན་དང་ཐམ་ངེས་དོན་དུ་སྔར་བཤད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་མ་གསུངས་པར་མདོ་སྡེ་གཉིས་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། མདོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་བརྗོད་བྱ་དྲང་ངེས་སོགས་དངོས་སུ་གསུངས་ཀྱང་འཁོར་ལོ་སོ་སོའི་ཐ་སྙད་སྔར་དངོས་སུ་བཤད་
པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུང་ཙམ་སྐྱབས་སུམ་བྱས་པར་རིག་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་པ་ཡིན་ཀྱང་ད་དུང་གཟུར་གནས་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་བར་བྱའོ། །ཆོས་འཁོར་དངོས་ལ་གསུངས་པ་པོ་དང། དུས་དང། ཡུལ་དང་

[036A]༄༅། །གདུལ་བྱ་དང། བརྗོད་བྱ་གང་ལ་བརྩམས་པ་དང། ཆོས་འཁོར་གྱི་ཆེ་བ་དང་དང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་རིམ་བཞིན་དཀྱུས་ན་གསར། གཉིས་པ་དང་གསུམ་པར་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སྨོས་
པ་དང། སྔོན་ལྷར་གྱུར་ཞེས་བ་ནས་བསྐོར་ཏེ་ཞེས་པ་གསུངས་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། གཉལ་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་དཀའ་འགྲེལ་ལས། མ་བསྐོར་བཞིག་བསྐོར་ཞེས་པའི་འཁོར་ལོ་དང་བོ་བསྟན་ཞེས་བཤད་ཀྱང་འཐད་པར་མ་མཐོང་
སྟེ༑ འདིར་སྔོན་ཞེས་པ་སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བྱོན་གོང་ལ་བྱེད་ཀྱི། མདོ་དེ་གསུངས་པའི་སྔོན་ཙམ་ལམ་བྱེད་ཀྱང། མ་བསྐོར་བ་ཡང་ཚངས་པ་སོགས་གཞན་གྱིས་མ་བསྐོར་བ་ལ་བྱ་ཡི་སྟོན་པས་སྔར་མ་བསྐོར་བ་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན། འཁོར་
ལོ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་ཡང་སྦྱོར་དགོས་པ་དོན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ཉི་ཁྲི་ལས། ཚང་བའི་འཁོར་ལོ་འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེའམ་ཞེས་པ་ནས། གཞན་སུ་ཡང་རུང་བས་ཆོས་དང་ལྡན་པར་འཇིག་རྟེན་ན་བསྐོར་བར་མི་ནུས་
ལ༑ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལྟར་ན་འཁོར་ལོ་བར་བ་ཡང་འཁོར་ལོ་དང་པོར་ཐལ། སྟོན་པས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོར་གསུངས་པའི་སྔོན་ལ་མ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཐུན་མོང་གི་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་གང་ལ་བརྩམས་
པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། གོང་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་དྲི་བའི་སྐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཉིས་མི་གཅིག་སྟེ། ཕྱི་མ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཅིང། སྔ་མ་ནི་

[036B] འོན་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལྔ་ཡང་ཡོངས་གྲུབ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་མེད་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་རང་རང་གི་སྐབས་ཀྱི་མེད་རྒྱུ་རེ་སོ་
སོར་སྦྱོར་བ་མ་གཏོགས་དགག་བྱའི་བདག་གཅིག་པུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་སྦྱོར་བའི་ལུགས་མ་ཡིན་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་ལྔ་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་མེད་ཚུལ་ལ་དབུ་
སེམས་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་འདིར་སེམས་ཙམ་གྱི་རང་ལུགས་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བར་པའི་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བར་བའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། 
འདིར་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་དོན་ནི། ཁ་ཅིག་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་ག་ཡོད་པ་ལ་འཆད་པ་དང། རྟོག་གེ་སྣང་བར་འདིའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཅན་རིགས་ཅན་ཡིན་ཀྱང་དབང་བོ་རྟུལ་བས་ཐེག་པ་གཞན་དུ་ཡང་
དཀྲི་ནུས་ལ། བར་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྣོ་བས་དཀྲི་མི་ནུས་པ་ལ་བཤད་པ་སོགས་ཡོད་ལ། དང་པོ་ནི་ཡང་དག་བདེན་པ་དང་ཡང་ཕྱོགས་མཐུན་ཏེ་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་ལུགས་ནི་འདིའི་སྒོ་ནས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གའི་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་
པར་ཐམས་ཅད་གོ་བར་ནུས་པས་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཞེས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དྲང་དོན་དུ་བསྟན། རྐྱེན་གཞན་གྱིས་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་ཞེས་པ་དང། རྣམ་པར་

[037A]༄༅། །དག་བའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ཞེས་པས་འཁོར་ལོ་བར་པ་འདྲང་དན་དུ་བསྟན། དེ་ལྟར་ཆ་མ་ཕྱེ་བ་རྣམས་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་བས་ཐམ་རང་ཉིད་ངེས་དོན་དུ་གོ་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཞེས་པའི་ཉེ་
ཚིག་འཇུག་ཚུལ་ལ་ཡིག་ཆར་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ལ་སྦྱར་བ་གཉིས་གསུངས་པ་ལེགས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཉེ་ཚིག་སྨོས་པའི་ཚེ་བསྐོར་བཞིན་པ་འདི་ནི་ཟེར་དགོས་པས། ལང་གཤེགས་སོགས་ཡོང་དོན་མེད་ཀྱང། བརྗོད་བྱའི་ཆ་ནས་ཉེ་ཚིག་
སྨོས་པའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱེ་པའི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་འདི་ནི་ཟེར་དགོས་པས་རང་དང་སྟོན་ཚུལ་མཚུངས་པའི་མདོ་ལང་གཤེགས་སོགས་ཐམས་ཅད་ཡོང་སྟེ། གྲུབ་དོན་འདི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ལེགས་ཕྱེའི་
ཆོས་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་དོན་ཡིན་པར་ཡིག་ཆ་ལས་སོ། 
བླ་ན་མ་ཆིས་པའི་དོན་དང་ཟློས་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མ་གསུམ་ནི་བླ་ན་མ་མཆི་པ་སོགས་ཀྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་སྣང་ལ། བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སོགས་གསུམ་གྱི་དོན་དང། སྐབས་མ་མཆིས་པའི་བཤད་པ་ཕྱི་མ་རྗེས་ཀྱང་རང་ལུགས་སུ་མཛད་པས་འདི་
གསུམ་ཡང་བླ་ན་མ་ཆིས་ག་སོགས་ཀྱི་དོན་དུ་རུང་སྟེ། རྗེས་བཤད་བ་ཟུར་དུ་མཛད་པ་ཡང་འདི་ཉིད་གོ་བདེ་བར་བྱས་པའོ། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཝེན་ཚེག་གིས་རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་དོན་བཤད་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། འཁོར་

[037B] དེར་ཐལ། འདི་སྒྲས་ཟིན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་མི་རུང་ཞེས་རྩོད་པ་འགོད་པ་པོར་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་མི་ཡོང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདིར་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྩོད་ཅེས་
བདེ་མི་འཐད་ཅེས་རྩོད་པ་མིན་གྱི། དེ་རང་ལུགས་སུ་འཐད་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་དེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ལ་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང། མདོ་སྡེ་པ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་སོགས་ནང་ཕན་ཚུན་རྩོད་པ་འབྱུང་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱ་ནག་འགྲེལ་ཆེན་
ལས། སྡེ་པ་ཉི་ཤུ་པོ་རྩོད་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་གནས་སུ་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་འདིས་སྟོང་པ་ཉིད་མི་སྟོན་ཞིང་ཡོད་པ་བསྟན་པས་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པའང་མི་རུང་བར་ཐལ། ཡོད་བ་བསྟན་པས་དྲང་
དོན་དུ་འགྲོ་དོན་མེད་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བསྟན་པས་དྲང་དོན་དུ་བཤད་ན་སྐབས་འཆོལ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་ལོ་དང་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་མཁྱུད་ཅིང་ཡོད་པ་སྟོན་པ་དང། བར་པ་ལ་ཡོད་པ་མཁྱུད་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ཞེས་བྱུང་བས། སྔ་
མའི་དོན་ཡང་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་བ་མ་ཁྱུད་པ་སྟེ་སྦས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་གྲུབ་ཅེས་བའི་ཚིག་མཉམ་པར་བཀའ་སྩལ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཉིད་ཀྱང་འོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོར་བཤད་
པའི་ལུགས་ལས་ལོགས་སུ་བྱས་པས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཙམ་ལ་བྱའམ་དཔྱད།  བར་པ་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ལས་ཐད་དད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་མ་

[038A]༄༅། །ཡིན་པའོ། །ད་དུང་ཐེག་པ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གོང་མ་དང་བཅས་པའོ། །ཐེག་བ་ཆུང་དུ་བ་དག་དང་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆུང་དུ་དག་དང་འཐབ་ཅིང་རྩོད་བར་གྱུར་བའོ། །ཐེག་པ་གཅིག་གིས་
རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཆོལ་བ་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་དང། འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་ཐུང་དུ་དེ་ཉིད་ལས། འདིས་ནི་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་བདག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བདག་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཆུངས་ཤིང་འབྲས་བུ་མཚུངས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་
དོན་དམ་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་མཆོག་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བདོན་དེ་ལས་ལྷག་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆུང་དུ་བ་ཀུན་གྱིས་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་མེད་པའོ་
རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞིག་ཏུ་མེད་པའོ། །གཞི་ །ཞེས་བྱུང་སྟེ། དོན་ནེ་བར་པས་མཐར་ཐུག་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐེག་པ་གཅིག་བུ་ལས་མ་བཤད་པས་དྲང་དོན་སོགས་སུ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་
རང་ལམ་གྱི་སྡུག་ཀུན་མ་ལུས་པར་ཟད་པའི་རྣམ་གྲོལ་མི་མཚུངས་པར་ཐེག་དམན་གྱི་ཞི་བ་ཉིད་ཆེ་བར་ཤད་པའི་དྲང་པའི་དོན་དང། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་སྟོན་པའི་མདོ་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་བརྗོད་བྱ་རྫོགས་པའི་མདོ་གཞན་རང་
གི་གོང་ནའམ་བླ་ན་ཡོད་པ་དང། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྨོད་སོགས་ལས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ནས་ཐེག་ཆེན་དུ་མི་འཇུག་པར་བཤད་པ་དང་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་མི་མཐུན་པས་རྩོད་པའི་གནས་དང། མཐར་ཐུག་ཐེག་གསུམ་སྟོན་པའི་

[038B] ཐ་མའི་བཤད་པ་ཕལ་ཆེར་སྔ་མ་ལས་བཟློག་པར་སྣང་ལ་ཐེག་པ་ཆུང་དུ་བ་ཀུན་གྱིས་བགྲོད་པར་བྱ་བཞེས་པ་འདིས་རིགས་ཅན་གསུམ་གས་འདི་ལ་ཆེད་དུ་བརྟེན་ནས་རང་
གི་ཐར་པ་ཐོབ་པ་དང། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་དོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྲེལ་པའི་ཚོད་དུ་སྣང་ངོ། སྐབས་མེད་པའི་སྔ་མ་ནི་སྐབས་མེད་ཅེས་པ་ལ་བཤད་ཚུལ་གཉིས་བྱས་པའི་སྔ་མ་ཕྱིས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་མེད་
ཅས་པ་དེ་ཡིན་ཞིང། དེའི་དོན་མདོ་འདི་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་གཞན་ལས་འཇུག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བྱེད་ན་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་དང་ཟློས་པས་རང་ལུག་མ་མཛད་དོ། །ཡོད་མེད་རྫོགས་པར་བསྟན་ཞེས་པའི་ཡོད་མེད་ནི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཡིན་
ལ༑ འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལས་རེ་རེ་སྦས་ནས་རེ་རེ་ཙམ་བསྟན་ཀྱང། འདིར་མཚན་ཉིད་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་ཆ་བྱེ་ནས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་རྫོགས་པར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་ཚིགས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེན་དགོངས་འགྲེལ་
གྱི་ཚིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་སྔར་དྲངས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། ལང་གཤེགས་ལས། བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་ཡིན། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་པའི། །མཐའ་
ལ་རྟོག་པ་རྣམ་པར་བརླག་ཅོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང། དབུ་མ་བས་འདིས་ཀུན་བཏགས་དགག་བྱའི་དོན་དམ་ལ་བྱས་ནས་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་སྟོང་གཞི་གཞན་དབང་དེ་ཉིད་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཆ་ཕྱེ་ནས་མདོའི་དོན་

[039A]༄༅། །དུ་འཇོག་ཅེས་པ་དོན་ལ་ཆ་འབྱེད་པར་མངོན་ནོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ལེགས་ཕྱེའི་ཆོས་འཁོར་ལ་རང་ལས་མ་ཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་མེད་མི་དགོས་པར་ཐལ། སློབ་པའི་ལུང་གི་ཆོས་རྣམས་
ངོ་བོ་གོང་འཕལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སོགས་སྨྲ་སྟེ་བྱིས་པའི་རོལ་རྩེད་ཡིན་པས་མ་སྤྲོས་སོ། འདི་ལ་དོགས་པ་འདི་ཡོད་དེ། མདོ་དེའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་མཐོང་བ་ན། དེ་ལས་གཞན་དུ་འདྲེན་དགོས་པར་མཐོང་ནས་དགོངས་
གཞི་ཚོལ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། དགོངས་གཞི་གཞན་དུ་འདྲེན་དགོས་པར་མཐོང་ནས་དེའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་མི་རུང་བསྒྲུབ་མི་རིགས་པས། འདིར་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་པ་མི་འཐད་དེ། དཔེར་ན་དོན་སྨྲའི་བྲུབ་མཐའ་ལ་
གནོད་གྱེད་མཐོང་ནས་སེམས་ཙམ་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་འཐད་ལྡན་དུ་གོ་ནས་དེའི་རྗེས་དོན་སྨྲའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་གནོད་བྱེད་མཐོང་བ་མིན་པ་དང། ཐར་པ་དོན་གཉེར་བཅོས་ཡིན་སྐྱེས་ནས། གཟོད་འཁོར་བ་ལ་ཞེན་
ལོག་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་བ་བཞིན་ནོ་ཞེན་འདིར་བཤད་པའི་རིམ་པ་ནི། དོགས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་བོ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་གསུངས་པ་པོ་དང། ཆ་ཕྱེ་ནས་གསུངས་པ་པོ་གཅིག་
ཡིན་པས། གཅིག་གི་སྒྲས་ཟིན་ཁས་ལེན་ལ། གཅིག་ཁས་མི་ལེན་པ་ནང་འགལ་ཏེ། ཕྱི་མ་ཤེས་བྱེད་དུ་རུང་ན་སྔ་མ་ཡང་ཤེས་བྱེད་དུ་རུང་དགོས་སོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་པོ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འཁྲུལ་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ཁྱོད་བདེན་

[039B] དེ་ལ་རང་ལུགས་གཅིག་དང་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ཡིན་པ་གཅིག་སྟེ་གཉིས་འབྱེད་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་འབྱེད་པ་ཡང་རིགས་པས་འབྱེད་དགོས་པས་མཁས་པས་མཐའ་ཆོད་པར་
དཔྱེད་ནི་རྩོད་པ་མི་འཇུག་པ་ནི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ཡིན་པས། མདོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་ལ་ཡང་འཐད་མི་འཐད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་རུང་ངོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་གིས། ཐལ་འགྱུར་བ་ལ་མཁས་པ་མེད་པར་ཐལ། མདོ་དགོངས་འགྲེལ་ངེས་དོན་དུ་མི་རུང་
ཞེས་རྩོད་པའི་ཕྱིར་ན་མཁྱབ་སྟེ། མཁས་པ་ཡོད་ཀྱང་བརྟགས་པ་མཐའ་ཆོད་པར་བྱས་པ་མེད་པར་ཉིད་ཚེ་བ་ཙམ་དུ་སོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་མཁས་པས་བརྟགས་ནས་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་ཡང་དེ་
ལྟར་བཤད་མ་བཤད་ཁ་མི་གསལ་བའི་དབང་གིས་རྩོད་པ་མེད་པས་རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་མིན་པ་ལགས་ཀྱི། དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་དབུ་མ་པ་ལྟ་བུས་མི་འཐད་ཅེས་རྩོད་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཞིབ་ཆ་ལེགས་པར་ཕྱེ་ནས་གསུངས་སོ། 
འདི་དག་གི་དོན་དུ་བསམ་ནས་དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་མདོ་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དོན་དུ་འཇོག་པ་ཆེས་ལེགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་གོང་དུ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན་དང་ཐ་མ་ངེས་དོན་ཞེས་པའི་ཚིག་ཡང་ཡང་བྱུང་བ་ལ། འོ་ན་འཁོར་ལོ་དང་
པོ་ཐམས་ཅད་དྲང་དོན་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ནང་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་དྲང་དོན་ཡིན་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཐམས་ཅད་མིན་ཏེ། ལྔ་སྡེ་ལ་ཤ་མ་ཐབས་ཟླུམ་པོར་བགོ་བ་ལ་བསླབ་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དུས་དང་

[040A]༄༅། །པོར་ཡང་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་ཞིག་གསུངས་པས། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་དོགས་པ་གཅོད་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་མདོ་འཁོར་
ལོ་དང་པོའི་དོན་མིན་ན་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཐམས་ཅད་དྲང་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་མདོ་ལ་བསླབ་བྱ་ཙམ་སྟོན་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྟགས་ཆོས་ལ་འབྲེལ་ཅི་འདུག་ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེའི་གྲུབ་མཐར་རྗེ་བླ་མས་དུས་
དང་པོར་གསུངས་པའི་མདོ་ཡིན་ན་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བཟུང་གིས་དོགས་ནས་གསུངས་ཞེས་ལུང་འདིས་དུས་དང་པོར་གསུངས་པའི་མདོ་ལ་འཁོར་ལོ་དང་པོས་མ་ཁྱབ་པར་བསྟན་གསུངས་པ་ཡང་མཁས་པའི་བཤད་པའི་རྣམ་བྲངས་
རྩམ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་མིན་གསུངས་པ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཙམ་ཡང་མིན་པ་ལ་བྱེད་ན་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཙམ་ལ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ཞིག་དགོས་པར་འགྱུར་པ་ལ་འདིར་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་
ཞེས་སྨོས་པས་དེ་ལྟར་མ་གསུངས་པ་ཞིག་ཀྱང་བསྟན་ཅིང། རྗེ་བཙུན་དམ་པ་དེ་ཡང་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལ་འདིར་བསྟན་གྱི་དེས་ཁྱབ་པར་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པར་མཐའ་གཉིས་ལས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་ལས་བརྩམས་པ་རྣམས་
དྲལ་ངེས་དཔྱོད་པའི་གཞི་ཡིན་གྱི་གྲུབ་མཐའི་འདོད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རེ་སྟོན་ཚད་ལ་སྐབས་འདིར་དྲང་ངེས་དངོས་སུ་འབྱེད་པ་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པས་ཐེག་པ་གསུམ་དང་གཅིག་བསྟན་པའི་ཆ་ནས་ཕྱེ་བ་ཡང་མི་

[040B] ཁ་ཅིག་གིས་ཚིག་ལ་ཆ་འབྱེད་དོ་ཟེར་ན། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་འབབ། །ཅེས་སོགས་ཀུན་གཞི་སྟོན་པའི་ལུང་རྣམས་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་ལེགས་ཕྱེའི་ཆོས་འཁོར་
དུ་སྨྲ་བ་ཡང་ཁེགས་སོ། །དེར་མ་ཟད་ལུང་འདི་བློ་གྲོས་ཡང་པའི་ལེའུ་ལས་འབྱུང་ཞིང། ལེའུ་དེ་ལེགས་ཕྱེའི་ཆོས་འཁོར་དུ་བཤད་པ་ཡང་མེད་དོ། །ལུང་འདི་ལེའུ་ནང་ནས་ཟུར་དུ་བཀོད་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ལེའུ་རིལ་བོ་བརྗོད་བྱ་ཀུན་
གཞི་སྟོན་པར་མཚུངས་པས་སོ། །དེས་ན་ཆ་འབྱེད་པར་འདོད་པའི་རང་རྒྱུད་པ་སྟེ་འཕགས་སེང་དང་ལེགས་ལྡན་མ་གཏོགས་པ་ཞི་བ་འཚོལ་སོགས་པ་རྣམས་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ལ་ཆ་འབྱེད་པར་གསུངས་པ་དོན་ལ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་མཐའི་རྣམ་བཞག་
འཁྲུལ་སྤོང་གདོང་ལྔའི་སྒྲ་དབྱངས་ལས། ལང་གཤེགས་དགོངས་འགྲེལ་རྒྱན་སྟུག་མདོ་སོགས་དོན། །གཙོ་ཕལ་ཆ་གཉིས་རིམ་བཞིན་དབུ་སེམས་ལུགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གཞན་ལུགས་གཉིས་བཀོད་པའི་སྔ་མ་
ནི་དེ་ལ་བོ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་དང། ཉ་ཕྲུག་ཀུན་དགའ་དཔལ་བ་སོགས་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་སོན་པའི་མདོ་ཡང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འདོད་མཁན་རྣམས་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་འདོད་མཁན་ཡང་བོད་སྔ་མ་མང་པོ་བྱུང་ཞིང། ཡར་འབྲོག་པ་རིན་
ཆེན་ཏོག་གིས་ཀྱང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ནི། །ཤེར་ཕྱིན་ཕལ་ཆེན་ཆོས་པད་དཀར། །ད་སོགས་ཁྱབ་བྱེད་དབུ་མཆེ། །ཟབ་ཡང་རྩོད་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་དང། ཡུམ་ལས། ཆོས་འཁོར་ལན་གཉིས་ཞེས་དང། འབྱུང་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་

[041A]༄༅། །བར་པར་འདོད་ཅེ་མ་བདེན་མོད། །གཞུང་འདིའི་དོན། ཐེག་ཆུང་གཅིག་ཤོས་གཉིས་སུ་འདོད། །དཔེར་ན་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གཉིས་བཞིན། །ཞེས་འཁོར་ལོ་གསུམ་སྐས་ཀྱི་གདང་བུ་ལྟར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མཐོ་
སྟེ༑ དོའི་ཕྱིར་ཤེར་མདོ་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ཡིན་ལ། དགོངས་འགྲེལ་སོགས་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་སྟོན་བའི་མདོ་རྣམས་འཁོར་ལོ་ཐམ་མིན་ཏེ། རྟག་བརྟན་བཤད་པ་དྲང་དོན་ཡིན་ཞིང། འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ངེས་དོན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེར་མདོ་
རང་ཉིད་ལས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་བར་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ཀྱང། དེ་འཁོར་ལོ་བར་བ་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། འདིའི་གཉིས་བ་ཞེས་པ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་གཉིས་པ་མིན་གྱི། ཐེག་པ་དམན་པའི་ཆོས་འཁོར་དང་
ཐེག་ཆེན་པོའི་ཆོས་འཁོར་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྡེ་སྣོད་དག་ནི་གསུམ་མ་གཉིས་ཀྱང་རུང། །ཞེས་པའི་སྡེ་སྣོད་གཉིས་པ་ལ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་གཉིས་པ་མི་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་པར་
འདོད་ཅིང། དོལ་བོ་བ་ཚིག་ངན་གྱིས་ཚར་བཅད་མོད། དགོངས་འགྲེལ་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་སྟོན་བའི་མདོར་རང་གིས་ཀྱང་ཁས་བླངས་ནས་ཐོག་ཏོག་དང་དབང་པོ་རྡོ་རྗེ་སོགས་བྲིས་པའི་ངལ་བ་བྱས་པ་ནི་རལ་གྲི་དགྲ་ལ་ཤོར་ཏེ་ཤུབས་ཀྱི་སྟེང་
ནས་དཔའ་སྐད་འདོན་པ་དང་འདྲ་བས་སྙིང་པོ་ཙ་ཡང་མད་དོ། །འདིའི་འཁྲུལ་གཞི་ཡང་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་དང་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་མ་ཕྱེ་བས་ནོང་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མོད་དང། སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་སྟོན་པའི་མོད་ཡང་སྔ་མ་

[041B] སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་སྟོན་བའི་ཚིག་རྣམས་དེ་ན་མི་འདུག་ཅིང། ལང་གཤེགས་སུ་མདོ་དེའི་གསུངས་ཚུལ་བཀོད་པ་དྲངས་པ་མ་གཏོགས་མདོ་རང་ཉིད་བོད་དུ་འགྱུར་བ་མི་སྣང་ངོ། །ཤེར་མདོ་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་
ཡིན་པའི་བཤད་ཚུལ་གཅིག་སློབ་དབོན་ཡང་དག་བདེན་པས་ཀྱང་བྱས་ཏེ། དེའི་བརྗེད་བྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། གཅིག་སྔར་དྲངས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་མདོའི་ངོས་འཛིན་དཀྱུས་དང་མཐུན་ལ། སྔེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་བརྗེད་བྱང་
ལས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པའོ། །འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་རྣམས་ནི། ཆོས་ཀྱི་
འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆེན་པོ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་ཡིན་གྱི། ཆུང་ངུ་ནི་མིན་ནོ། །ཞེས་སྔ་མ་ལས་བཟློག་སྟེ་བཤད་ལ། ཤེར་མདོར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་བ་མཐོང་ཞེས་པའི་དོན་དུས་གཉིས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འཁོར་ཡིན་བ་
ལ་བྱ་ཡི། འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ཡིན་བའི་དོན་མིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ཕར་ཝེ་ན་ཚེག་གིས་བཤད་དོ། །སློབ་དཔོན་འདིས་ཤེས་མདོ་འཁོར་ལོ་གསུམ་པར་བཤད་ཀྱང། དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུམ་པ་འདི་ནི་སྨོས་པའི་གསུམ་པ་དུས་
གསུམ་པར་གསུངས་པ་ལ་བྱེད་ཅེས་དགོངས་བ་ལེན་གྱི། འདི་ནི་ཞེས་ཉེ་ཚིག་སྨོས་པའི་གསུམ་པ་དེར་སྔོན་གསུངས་པའི་མདོ་ཞིག་འཇོག་ཅེས་བསྙོན་མི་འདིང་ངོ། །དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་ན་མདོ་འདིའི་དགོངས་པ་ནི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་མ་

[042A]༄༅། །གྲུབ་ཆ་ཕྱེ་མ་ཕྱེའི་སྒོ་ནས་དྲང་ངེས་སུ་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། དུས་འདི་དང་འདིའི་ཚེ་གསུངས་བ་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་ནོ་ཞེས་འབྱེད་པ་མ་ཡིན་བ་དེའི་ཕྱིར། དོལ་བོ་པ་དང་ཡར་འབྲོག་པ་སོགས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་དེ་
ནི་དྲི་ཞུས་སོགས་སུ་ཆོས་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་མཉམ་དུ་གསུངས་པ་དང་མེད་མཉམ་དུ་གསུངས་པ་ཅི་ལ་དགོངས་ཞེས་དྲི་བ་དང། ལན་ཡང་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཚུལ་ལ་ཞི་བ་ཏུ་མ་བརྟགས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་ཅག་གིས་དུས་
འདིའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དང། འདིའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་ངེས་དོན་ཡིན་ཞེས་པ་འདིའི་དོན་དུ་བསམ་ནས་ཐ་མའི་སྐབས་སུ་གསུངས་ཚད་ངེས་དོན་ཡིན་མིན་རྩོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཁྱེད་ཅག་ལྟར་ན་དུས་དང་པོར་གསུངས་པ་
པ་དང་པར་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་ཅི་ལ་དགོངས་ཟེར་དགོས་པ་ལ། མདོ་ལས། དེའི་ནང་ནས་བརྗོད་བྱ་སྟོན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བྱེ་བྲག་པ་རེ་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་ནས་དྲིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་དུ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྲེལ་དགོས་སོ། 
འདིར་དོན་དམ་པ་མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་ནི། བསྡུ་བ་ལས། དོན་དམ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་བར་འདས་པའི་
མཚན་ཉིད་དང། ཐ་དད་མ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དགོངས་པ་

[042B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་བཞིན་ཀུན་ཏུ་འདིར་བས་ཞེས་པ་ནས། ཟབ་མོ་བྱིས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། །བརྗོད་མེད་གཉིས་མིན་རྒྱལ་བས་བསྟན་མཛད་ཀྱང། །བྱིས་པ་
འདི་དག་གླེན་བ་རྣམ་པར་རྨོངས། །སྨྲ་བའི་སྤྲོས་ལ་དགའ་ཞིང་རྣམ་པར་རྨོངས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་བར་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་གྱི་ལེའུ་ཚིག་ཡོངས་རྫོགས་ཡོངས་རྫོགས་དྲངས་ཤིང། དེ་བཞིན་དུ་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་འཆད་བྱེད་
ལ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཞེས་པ་ནས། རྩོད་དང་བྲལ་བ་དོན་དམ་ཆོས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་རྟོག་གེ་ཀུན་ལས་འདས་མཚན་ཉིད། །ཅེས་པའི་བར་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་ལེའུ་
མཐར་ཆགས་སུ་དྲངས་ཤིང། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་འཆད་བྱེད་ལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཤིང་ཏུ་རྣམ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་
ནས། འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་བར་ལེའུ་ཡོངས་རྫོགས་དང། ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་
དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་པ་ནས། དོན་དམ་དེ་ནི་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཀུན་ཏུ་རོ་གཅིག་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་གསུངས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་བར་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་རྫོགས་པར་དྲངས་སོ། །གཞུང་ལས་མཚན་ཉིད་

[043A]༄༅། །དང་པོ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་སོ་སོ་ནས་སྨོས་ཏེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་བ་ལྟ་བར་བྱ་གསུངས་ཀྱང། འདིར་དོན་དམ་པ་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཞེས་སོགས་
གསུངས་པ་དེའི་དོན་བསྡུས་པ་ཡིན་གྱི། བསྟ་བའི་ཚིག་དངོས་ལ་དེ་ལྟར་མི་འབྱུང་ངོ། །དོན་དམ་པའི་ལེའུ་རྣམས་ཞེས་མང་ཚིག་གིས་སྨོས་པ་ཡང་ལེའུ་འདི་བཞི་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་བཤད་པས། བཞི་གར་དོན་དམ་
པའི་ལེའུ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལེའུ་སོ་སོའི་མཇུག་ཏུ་ཚིགས་བཅད་རྐང་པ་བྮིའམ་བརྒྱད་རེ་འབྱུང་བ་ལེའུ་དེ་དང་དེའི་དོན་བསྡུ་ཡིན་པས། འདིར་ཡང་བཀོད་ཡོད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཞེས་
འདིར་བསྡུས་ནས་གསུངས་ཀྱང་བསྡུ་བ་རང་ལས་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་དང་པོ་སྟོན་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བློ་གྲོས་ཡངས་པས་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ཞེས་པ་ནས། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟ་བཅིང་ཕྲ།།
ཞེས་སོགས་ཀྱི་བར་བློ་གྲོས་ཡངས་པའི་ཞེའུ་དང། གཉིས་པ་སྟོན་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ཞེས་བ་ནས། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ནི་རབ་ཤེས་ན། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཆོས་ནི་རབ་སྤོང་འགྱུར།།
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཆོས་ནི་རབ་སྤངས་ན། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་མཚན་ཉིད་རབ་ཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ཡོངས་རྫོགས་དྲངས་པ་གཉིས་ཀ་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་རྣམས་ཞེས་གསུངས་

[043B] དགོངས་འགྲེལ་ཀྱི་འགོ་ནས་མཐར་ཆགས་སུ་དྲངས་པ་ལ་བློ་གྲོས་ཡངས་པའི་ལེའུ་འདོར་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐ་མ་འདིས་མཚན་ཉིད་མེད་ཅེས་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཞེས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ཅེས་བས་མཚན་ཉིད་
གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཞུས་ཡོངས་རྫོགས་དྲངས་ལ་བྱམས་ཞུས་དྲངས་པའི་མཚམས་སྦྱོར་དུ་ཆོས་རྣམ་པར་འགོད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་
ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་རིགས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཀྱང། ལེའུ་འདིའི་ཕྱི་དོན་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་པའི་གནད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ལེའུ་སྡུད་པ་རྣམས་
ཀྱི་སྐྲའི་དོན་ཡིན་ནམ་དབྱད། མཐར་ཐུག་རིགས་ངེས་པ་དང། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་སོགས་ནི་སྤྱ་ན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ལེའུ་ཨ་གསལ་ལས་ཐོར་བུར་གསུངས་པ་མ་གཏོགས་སྔ་མ་རྣམས་དང་འདྲ་བར་ལེའུ་རིལ་པོས་སྟོན་པ་མེད་པས་ལེའུ་རྣམས་ཞེས་
མ་སྨོས་པར་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་རྣམས་ཞེས་སྨོས་ལ་བྱང་ས་སོགས་ལས་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་སྒྲུབ་ཚུལ་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་བས། འདིར་ཟུར་ཙམ་ལས་མ་སྨོས་སོ། །སྐབས་འདིར་གཉལ་སྟོན་
དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་ཞེས་པ་དང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དྲངས་ནས་དེ་ལྟར་དུ་བཤད་པ་ནི་ངོ་ལ་ཚོད་ཀྱིས་ཉ་དང་ཉུང་མ་བསྲེས་པའོ། །ཡང་དེས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གཙོ་བོར་དགོངས་འགྲེལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་གཙོ་

[044A]༄༅། །བོར་སྨོས་པ། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པར་སེམས་བདེན་སྟོང་གཏན་ལ་འབེབ་པའི་ཚེ། གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོ་སོགས་ལ་བརྟེན་ཀྱང་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་འགོག་ཆེད་དུ་བཤད་པ་ཡང་མ་
འབྲེལ་ཏེ། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གསུངས་ཚད་མདོ་གང་ལ་བརྟེན་འཆད་བ་མིན་གྱི། སེམས་ཙམ་དང་མཐུན་པའི་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་གང་ལ་བརྟེན་འཆད་པ་འོག་ཏུ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གང་ལ་བརྟན་འཆད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཤེས་ལ། དེ་ཡང་
ལེགས་ཕྱེའི་ནང་ནས་ལང་གཤེགས་སོགས་ལས་འདི་གཙོ་བོའི་དོན་ཡིན་གྱི། སྐབས་འདིར་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོར་བརྟེན་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་པས་གཙོ་བོ་སྨོས་དོན་མེད་ལ། དེའི་ཚེ་དེ་གཙོ་བོའི་ཕྱིར། 
ཅེ་ན་ཞེས་པའི་དོན་ལ་བྲ་སྟིས་སྒྲོ་སྐུར་བྱེད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་ཞེས་བཤད་ཀྱང། འོག་ཏུ་སྒྲོ་སྐུར་སྤང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་དེ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་ཞེས་པ་དང་མ་འབྲེལ་བས། རང་ལུགས་དཀའ་འགྲེལ་ལས། གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོན་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན་
ཞེས་པ་ལྟར་གནས་ལུགས་སམ་མཐའ་གཉིས་སྤང་བའི་དབུ་མའི་ལམ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་དྲིས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་བསམ་ནས་གཞི་གྲུབ་ན་སྒྲོ་སྐུར་སྤང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པས་ཁྱབ་པར་སྨྲ་བ་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀས་བཀག་ལ། གཞུང་
གི་དོན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞུང་འདིའི་དོན་བློ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡོད་བཙལ་བའི་ཚེ་ཁ་ཅིག་མེད་བཞིན་དུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་སྒྲུབ་ཚོད་མ་ཟིན་པར་དབུས་ནས་ཐལ་སོང་བས་རྟག་མཐད་དང། ཁ་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་

[044B] གཞན་དུ་ན་སྒྲོ་འདོགས་སྤངས་པ་དང་ཞེས་སྨོས་པའི་ཆོག་པའི་ཕྱིར། སྒྲོ་འདོགས་
སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་མིན་ལ། སྒྲོ་དགོས་ཀྱི་མཐའ་དང། རྟག་མཐའ་ཡོད་མཐའ་སོགས་བརྟགས་པ་མཐའ་བཟུང་གི་དོན་གཅིག་ཀྱང་སྤྱིར་མེད་པ་དང། འོན་ཀྱང་དེར་གནས་པ་དང་ལྷུང་བ་ཡོད་པ་མི་འགལ་བ་སོགས་དང། ཆོས་ཐམས་
ཅད་གཞི་དབུ་མ་ཡིན་ཀྱང་རང་སྟོན་པའི་གཞུང་དང་རྟོགས་པའི་ཟློ་དེ་གཞུང་དང་ལམ་གྱི་དབུ་མ་ཡིན་མི་དགོས་པ་སོགས་ཞིབ་ཆ་ཕྲན་ཚེགས་རྣམས་མཐའ་དཔྱོད་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང། གཟུགས་ལ་
སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་སྨྲོས་པ་ཁྱད་པར་དང་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཟེར་ཡང། སྔ་མས་ཆོས་རྣམས་སྤྱིར་བསྟན་པ། ཕྱི་མ་ས་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་གཞིའི་གཙོ་བོ་གཞན་དབང་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའོ། །ཁ་ཅིག་འོ་ན་འདིར་དངོས་སུ་
བསྟན་པའི་སྤྲོ་འདོགས་ཀྱི་གཞི་ཀུན་བཏགས་མིན་ནམ་ཞེན་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །དེ་ནས་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་གཞི་གཞན་དབང་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་དུ་བཤད་པའི་གཉིས་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་དོན། དཀའ་འགྲེལ་ལས་བརྡ་སྦྱོར་དགོས་ཀྱི་
དངོས་པོ་ཞིག་ལ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཡིག་ཆར་བ་རྡ་སྦྱོར་དགོས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་ངོ་ལ་སྦྱར་ཏེ། སྤྱིར་རང་གྲུབ་ཙམ་ནས་ཐ་སྙད་དང་ལྡན་དགོས་པར་དགོངས་སོ། །རིན་ཆེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཀྱང་བུམ་བརྡ་མ་སྦྱར་བ་དེས་ལྟོ་ལྡིར་བ་མཐོང་པའི་ཚེ་

[045A]༄༅། །རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་བརྗོད་དུ་ཡོད་ཀྱང་བུམ་པའི་ཐ་སྙད་བརྗོད་དུ་མེད་པས། མཚོན་བྱས་བསྡུས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས་བརྗོད་བུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་མིན་ལ། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
བཤད་དེ། མཚོན་བྱ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པ་ལས་ལོགས་སུ་ཐ་སྙད་ཚོལ་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་བསམ་པའོ། །འོན་ཀྱང་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་དོན། དོན་དམ་པར་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་མ་
ཡིན་པ་ལ་བྱེད་པར་མངོན་ཏེ། བྱང་སར། བཏགས་པའི་ཚིག་གི་མཚན་མའི་གཞི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་དང། འཇུག་པར་སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་པ་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ། ཡོད་དང་སྤྲོས་ཀུན་ཡུལ་མིན་རང་བཞིན་
ཡོད། །ཅེས་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་གསུངས་པ་སྦྱར་ཏེ། གཉིས་ཀའི་ཐང་དུ། དོན་དམ་པར་སྒྲ་རྟོག་གི་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའམ། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་དེའི་ཡུལ་མིན་ཚུལ་མང། གནས་
ཀྱི་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་ཚེ་བློར་ལམ་གྱིས་འཆར་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་སྒྲ་སྤྱི་ཡིན་གྱི་དོན་དངོས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་མིག་གིས་མཐོང་བ་ལྟར་རྩི་ཤིང་སོགས་ཀྱང་འཆར་དགོས་པ་ལ། དེ་དག་འཆར་བ་སོ་སོ་ནས་བརྗོད་དགོས་ཀྱི་
བརྡ་གཅིག་གིས་ཁྱད་པར་ཀུན་བློར་འཕེན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། སེལ་བའི་རྣམ་པའི་འཇུག་ཚུལ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་བརྡ་དག་ནི། །འཇུག་པ་སྲིད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང། དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས་

[045B] དེར་མ་ཟད་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེན་བརྗོད་པ་པའི་རྟོགས་དུས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་སྤྱི་ཡིན་གྱི། སྐབས་དེར་ཡོད་པ་དེའི་སྒྲ་སྦྱི་ཡིན་བར་མ་ངེས་ཏེ། སྐབས་དེར་ཡུལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཀྱང། བློ་ལ་དེའི་
བཤད་པ་ལྟར་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་འཆར་བའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་ཁྱད་པར་ཡང་བརྗོད་པའི། སེལ་འཇུག་མ་ཡིན་པར་བླ་མ་དག་འཆད་ཀྱང། གཅིག་གིས་བློར་མཉམ་དུ་མི་འཕེན་པས་དཔྱད་དགོས། དེ་ལ་འོན་ཡོད་དང་
ཞེས་པས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། གཞུང་དེའི་ཕྱོགས་སྔར་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་པ་སོགས་ཡོང་ཞིང། དེར་ལྷག་མ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཀུན་བཏགས་བཀག་ཤུལ་ན་དེས་སྟོང་རྒྱུའི་གཞི་དང་སྟོང་པ་དོན་དམ་པར་
ཡོད་བ་ལ་འོག་ཏུ་འཆེད་པར་འགྱུར་བས་འདིར་སྨོས་པ་ཡང་དེར་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་དེར་ཀུན་བཏགས་པའི་གཞི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལ་བྱ་ཡི། སྤྱིར་ཡོད་ཙམ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། དབུ་མ་སྙིང་པོར་ཡང། བཏགས་པ་རྒྱུ་མཚན་བཅས་ཕྱིར་དང་
ཞེས་སྨོས་སོ། །བྲ་སྟིའི་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་རྒྱས་པར་གཞན་དབང་གི་གཙོ་བོ་ཀུན་རྟོག་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་རང་རིག་དང་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོར་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཕྱིར་སྤོས་པའི་རྣམ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་བཤད་པ་ཡང་བབ་ལེགས་
ཀྱང་སྔ་མ་གཞུང་སྤྱི་དང་མཐུན་ནོ། །འདིར་འདུལ་བ་ལས་ཉམས་བར་གསུངས་པའི་འདུལ་བ་ནི། སྒྲིབ་བཟད་བྱེད་ཀྱི་དམིགས་པ་ཆོས་ཉིད་སྟོན་པའི་མདོ་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་ལ་བྱ་ཡི། དེའི་བྱེད་པ་ལུས་ངག་གི་ལྟུང་བ་འགོག་པའི་སོ་ཐར་གྱི་

[046A]༄༅། །འདུལ་བ་སོགས་ལ་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འདུལ་བ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ཡང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་མདོ་ལས། འདུལ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཉིས་འཐད་གསུངས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན་
ལྟུང་བ་འདུལ་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་བདུལ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། 
འདོད་ཀྱང། འདི་ལྟར་བཤད་ན་ལེགས་སམ་སྙམ་སྟེ། རྩ་ཤེས་ལས། དངོས་པོ་གང་དང་གང་ན་ཡང། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གུར་ཀུམ་དང་ལོ་ཏོག་བུ་ཡུལ་དུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། ཡུལ་དུས་གྲུབ་
པའི་མཐའ་གང་གི་དབང་གིས་ཡང་རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་རང་མཚན་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་མེད་བར་སྒྲུབ་པ་ལ་ལུགས་འདིས་སྐུར་འདེབས་སུ་བཤད་པའོ། །བཤད་ཚུལ་འདི་ལྟར་འཐད་པ་ནི། འོག་ཏུ་དོན་དམ་
པར་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཡེ་མེད་དམ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ཅེས་པ་འགོག་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་པས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །འདི་ལ་པར་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ཅེས་འགོག་པ་ཞེས་འདུག་ཀྱང། གོང་དུ་ཡེ་མེད་མིན་གསུངས་
པ་ནི་ཞེས་པ་དང་སྦྱར་ན་ཆད་པ་ཡིན་ཚོད་དུ་འདུག་པས་བརྟགས་དགོས། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་དམ་པར་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་བཤད་པ་མ་ཡིན་རིགས་པར་ཐལ། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་བར་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་མ་

[046B]འདི་འདུས་བྱས་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདུས་བྱས་རྣམས་དོན་དམ་པར་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་ཡང་ཡིན་པས་དེའི་ཡུལ་དུ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཆེ་བ་འགོག་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུན་ཀུན་བཏགས་
འདོགས་པའི་གཞི་ཡིན་པའང་འདིར་སྦྱར་མི་རིགས་པར་ཐལ། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་མེད་བ་དེ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་སྒྲོ་འདོགས་ཡིན་བའི་
ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྟོགས་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་གཅོད་རྒྱུའི་མཐའ་གཅིག་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ཀྱང་སྒྲོ་དགོས་ཡིན་ལི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་རང་ལ་དེ་ཆོས་ཅན། བྱང་སའི་དངོས་
བསྟན་གྱི་སྒོ་འདོགས་ཡིན་པར་ཐལ། བཏགས་པའི་ཚིག་གི་མཚན་མའི་གཞི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞུང་འདིས་དངོས་སུ་འགོག་རྒྱུ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྒྲོ་སྐུར་མི་
འགལ་པར་ཐལ། གཞན་དབང་རྟོགས་པའི་བཏགས་ཙམ་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་བ་དེ་དང་པོ་གང་ཞིག་ཕྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་བཟུང་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་གལ་སྐུར་འདེབས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དང་པོ་མ་གྲུབ་བྱང་བ་
ལ་ཁོ་ན་རེ། དེར་ཐལ། རྟོག་བརྟགས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་གྲུབ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་པར་ལྟ་བ་དེས་མི་ལྡན་བཞིན་དུ་ལྡན་པར་བལྟས་ཀྱང། རྣམ་བཤད་ལས། མཐའ་དང་ལྡན་པ་སྐྱེ་བ་

[047A]༄༅། །ཕྱི་མར་མི་འཇུག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་གསུངས་ལ། གསེར་ཕྲེང་ལས་ཀྱང། མཐའི་དོན་དེ་ལྟར་འཆད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་འདུ་བྱས་ན་འདུ་བའི་ལྟ་བར་གསུངས་ཀྱི་གཡོ་བའི་ལྟ་བར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི། །འདིས་
དཔྱོད་ལྡན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མཐའ་གཉིས་སྤོང་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་དང། སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགོག་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་གཅིག་གམ་མི་གཅིག་མི་གཅིག་ན་དེ་གཉིས་འགོག་བྱེད་སོ་སོ་
བ་དགོས་པ་ལ། འོག་ཏུ་ངོ་བོ་དང། ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པ་དེས་དོན་དམ་པར་སྟོང་པར་བསྟན་པས་འགོག་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཐུན་མོང་དུ་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །གཅིག་ན་ནི། འོག་མར་ཆོས་བདག་དགོས་པས་
འདིར་ཡང་དེ་དགོས་སམ། དགོས་ན་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་དེར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་སུ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་སུ་ཤུགས་
ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྔོན་གྱི་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཆོས་བདག་ཏུ་འདོད་དེ། འདིར་བྱང་བའི་དོན་འཆད་པའི་ཚེ་གོང་དུ་ཚིག་གིས་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གིས་
བཏགས་པའི་གཞི་དེ་ཉིད་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པར་ཞེ་ན་པ་ལ་བྱས་ནས། དོན་བསྡུས་ཚེ། སྤྱིར་ཀུན་བཏགས་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པར་ཞེན་པ་ལ་གསུངས་ཀྱི། དེ་གཉིས་ཁྱད་མ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་

[047B] སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་བའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཡང་ཡོང་ཆོག་མོད་འོན་ཀྱང་ཆོས་བདག་དངོས་ཡིན་མི་དགོས་ཏེ། འདིར་བཤད་
བའི་ཀུན་བཏགས་ནི་ཐག་ཁྲ་སྤྲུལ་དུ་སྣང་བའི་སྣང་ཆ་དང་དཔེ་དོན་སྦྱོར་བ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པས་དེའི་སྟེང་ནས་བཤད་ན་དེ་འདྲའི་སྣང་ཆ་དེ་བློས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་ན་རང་ངོས་ནས་སྦྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེ་དགོས་ལ། དེ་སྐྱེས་ན་དེ་འདྲའི་
སྣང་ཆ་དེ་གཞི་ཐག་ཁྲ་དེ་དང་འབྲེལ་ཞིང། སྦྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་དོན་བདེན་པ་ཡིན་པས་ཐག་ཁྲའི་གཤིས་སུ་སོང་སྟེ། ཐག་ཁྲ་དེ་ཉིད་སྦྲུལ་དུ་གྲུབ་དགོས་ཀྱི་ལོག་ན་སྦྲུལ་དུ་གྲུབ་རྒྱུ་གཞན་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་སྣང་ཆ་སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་
ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་དུ་གྲུབ་པ་བཀག་ཙམ་ཡང་མིན་ལ། སྣང་སྤྲུལ་དུ་མ་གྲུབ་པར་བཟུང་བས་ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་འཇིགས་ཀྱང་དངོས་སུ་མི་སེལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་ཀུན་བཏགས་བའི་ཀུན་བཏགས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་ན་ཡོངས་གྲུབ་ལྟར་གཞི་གཞན་དབང་
དེའི་སྡོད་ལུགས་སུ་མི་བསླུ་དགོས་པས། ཆོས་བདག་ཏུ་ཀུན་བཏགས་པ་དོན་ལ་གནས་དགོས་ཀྱང་ཀུན་བཏགས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡིན་མི་དགོས་སོ། །འདིར་ཐུན་མོངས་དུ་བཀག་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཀུན་བཏགས་རང་
མཚན་གྱིས་གྲུབ་བ་དང་ཆོས་བདག་ཡོད་ན་ཡོད་མཉམ་དང། །མེད་ན་མེད་མཉམ་ཡིན་དགོས་པའི་རིགས་པའི་འཕུལ་ཡིན་པས་རིགས་པའི་འཕུལ་དང་དངོས་ཀྱི་ཁས་བླངས་གཉིས་ཁྱད་ཕྱེད་པ་གལ་ཆེའོ། བྱང་སའི་ལུང་འདིས་དེ་གཉིས་ཀ་

[048A]༄༅། །ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཀུན་བཏགས་གཉིས་ལ་བྱེད་ཀྱང་གོང་དུ་གཉིས་ཀ་ལ་བཤད་བ་ལ་སྐྱོན་མེད་ཅེས་པ། གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་ལ་བྱེད་དེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། བཏགས་པའི་
ཚིག་གིས་མཚན་མའི་གཞི་གཞན་དབང་ལ་སྦྱར་བའི་དོན་བཞིན། བྱང་སའི་ཡང་དངོས་སུ་གཞན་དབང་གཅིག་པུ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་ལྟ་བསྐུར་འདེབས་སུ་བཤད་མོད་ཀྱང། བཤད་ཚུལ་དེ་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་ཀ་ལ་སྦྱར་
ཏེ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་ལྟ་བསྐུར་འདེབས་སུ་བཤད་ཆོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་སོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་ལྟ་བ་སྐུར་འདེབས་སུ་དངོས་སུམ་བཤད་པར་ཐལ། གཞན་དབང་རང་མཚན་
གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ལྟ་བ་སྐུར་འདེབས་སུ་དངོས་སུ་བཤད་ནས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་ལྟ་བསྐུར་འདེབས་སུ་ཤུགས་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་ལྟ་བསྒྲོ་འདོགས་སུ་དངོས་སུ་བཤད་ནས་དོན་དམ་
པར་གྲུབ་པར་ལྟ་བ་སྒྲོ་འདོགས་སུ་ཤུགས་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། བྱང་སའི་གཞུང་རང་ཉིད་ལས་སྔ་མ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེས་གསུངས་ཤིང། ཕྱི་མ་ལ་དོན་དམ་བར་ཡོད་པ་ཡང་དག་པའི་དངོས་
པོ་ལ་ཞེས་གསུངས་པས། ཁྱད་ཡོད་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་དང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང། འདིར་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏགས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་དེ་ལ་བདེན་

[048B] དབུམ་པ་རྣམས་དོན་དམ་དུ་ཡོད་བའི་ཡོད་མཐའ་དང། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་
མེད་མཐའ་ཞེས་ཟེར་གྱི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡོད་མཐའ་ཞེས་ཆེར་མ་གྲགས་པས། སྔ་མ་དེས་ཟླས་དྲངས་ནས་དོན་དམ་དུ་མེད་པར་འཛིན་པ་སྐུར་འདེབས་སུ་དངོས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་བར་
འཛིན་བདེ་གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་མགྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡིན་པས། བྱང་སའི་དངོས་བསྟན་གྱི་སྐུར་འདེབས་ཡིན་ཀྱང། བྱང་སའི་དེ་དངོས་སུ་སྐུར་འདེབས་སུ་བཤད་མི་དགོས་སམ་སྙམ་སྟ་བརྟགས་པར་བྱའོ། འདི་ནི་བྱོགས་སྔ་མས་
ཁོ་བོ་ཅག་ཆོས་རྣམས་མེད་དོ་ཞེས་མི་སྨྲ་ཡི། དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ཡིན་བས། གང་ཟག་ལྟ་བུ་ཡང་རང་གི་གདགས་གཞིའི་ཁུང་པོ་ལྔ་ལ་བཏགས་ཙམ་དུ་ཡོད་དེ་ཞེས་བའི་ལན་ཁོང་ནས་བསུས་ཏེ་འགོག་པ་ཡིན་ལ། འགོག་ཚུལ་ནི་གང་ཟག་
རྟོགས་བཏགས་ཙམ་དུ་ཡང་མེད་པར་ཐལ། དེ་གང་ལ་འདོགས་པའི་གཞི་ཁོ་རང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཐལ། ཐོ་ཡོར་ལ་མིར་འཁྲུལ་བའི་ཚེ་དེའི་ཆ་ཤས་སོགས་ལ་མགོ་དང་ལུས་སོགས་སུ་རློམ་པ་སྐྱེ་ཡང། དེ་ཙམ་གྱིས་ཐོ་ཡོར་གྱི་མིའི་གདགས་
གཞིར་གྱུར་བའི་ལུས་སོགས་དོན་དུ་ཡོད་མི་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར་འདིར་གང་ཟག་དངོས་ཀྱི་གདགས་གཞི་དེ་ཡང་རློམ་ཙམ་ལས་དོན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། དོན་བསྡུས་ན། གདགས་གཞི་མེད་པའི་གདགས་ཆོས་མི་རུང་ངོ་ཞེས་པ་ཡིན་ལ་

[049A]༄༅། །དབུམ་པས་དེ་ལ་ལན་འདེབས་ཚུལ་ནི། ཐོ་ཡོར་གྱི་མི་དང་མི་དངོས་གཉིས་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཆ་ཙམ་དུ་མཚུངས་མོད་ཀྱང། མིར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྔ་མ་ནི་རང་གིས་ཀྱང་མི་མ་
ཡིན་པར་སླར་ངེས་བའི་ཚེ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཁེགས་པར་འགྱུར་ལ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་མི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲགས་པས་འགོག་པར་འགྱུར་ཞིང། མི་དངོས་ལ་ནི་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གནོད་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་
ཆེན་མོར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་མི་གནོད་པ་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དབང་ཕྱུག་ལ་ལོགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་མི་ལེན་ལ། གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་གཏན་མི་རུང་བས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འདི་ལ་
ཡང་རྟོན་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་གོ་ཟློག་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་མོད་ཀྱང་འགོག་ཚུལ་སྟོང་ཐུན་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ཡི། སྐབས་མིན་པས་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །ཐལ་འགྱུར་བ་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང། དེ་ལ་བློ་ལ་སྣང་རྒྱུ་ཙམ་ཞིག་ཡོང་ལ། སྣང་ཙམ་
པོ་དེར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གནོད་པ་འདི་པས་ཀྱང་མ་བརྗོད་ཅིང་དོན་དུ་ཡང་མི་འཇུག་པ་དེའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བར། ཐ་སྙད་དཔྱོད་བློས་མི་ཁེགས་མི་འགྲུབ་ཕྱིར། །ཕྱི་དོན་ཡོད་དང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་
ལ་དབུ་མ་པས་ལན་འདེབས་ཚུལ་ནི། རྩ་ཤེས་རབ་བྱེད་ཉེར་བཞི་བར། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་གི་སྐྱོན་རྣམས་ནི། །ང་ལ་སྐྱོན་དུ་སྒྱུར་བྱེད་པ། །རྟ་ལ་མངོན་པར་ཞོན་བཞིན་དུ། །རྟ་ཉིད་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་བཞིན། །ཞེས་པ་ནས། གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་མི་

[049B] །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །ཅེས་སོགས་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་རང་ངོས་ནས་མེད་བར་སྨྲ་བ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་བཅོས་པ་ལྷག་པར་འཐད་པ་ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་དང་བཅོས་མ་རྒྱབ་འགལ་ཡིན་པས་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱེད་ཅག་ལ་རྒྱུས་མེད་
པར་ཐལ་བ་འབྱུང་བ་ལ་ད་དུང་ངེད་འགོག་པ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ནི་རྟ་ལ་ཞོན་བཞིན་དུ་བརྗེད་ནས་གཞན་ལ་རྐུན་ཁག་འགེལ་བ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་འབྱུང་ཁས་ལེན་ལ་གནས་བཞིན་དུ་རྟེན་པའི་དོན་བརྗོད་དེ། ཕར་བཏགས་ཙམ་གྱིས་ཡོད་
བདེ་མ་ཤེས་པར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་ལ་སྐུར་པ་བཏབས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །འདི་ལྟར་དབུམ་པས་ལན་འདེབས་ཚུལ་དང་སྒྲགས་པ་འདི་ཡང་བཤད་པ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱེད་ཙམ་མ་ཡིན་གྱི། རྗེ་བླ་མས་ལུགས་འདིས་བསམས་
སོ་གསུངས་པས། རང་ལུགས་ཀྱི་ལན་འདེབས་ཚུལ་དེ་ཤུགས་ན་འདོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཀྱང། དགོངས་པ་ཁོང་ན་ཡོད་པ་ལྟ་ཅི། ཚིག་རིས་དཀའ་བ་རྣམས་ལ་སློབ་པའི་ཚེན་ཡང་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་འདི་ལ་འགྲེལ་པ་མང་ཡང་བཀྲལ་བ་ཉུང་བར་
སྣང་བས་ཟུར་ཙམ་བྲིས་པའོ། འདིར་གཞན་དབང་ཁོ་རང་ཞེས་སྨོས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་པ་འདོན་ཚུལ་ནི། སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་གཞན་དབང་རང་ངོས་ནས་སམ། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅེས་པ་ལ་གཞན་དབང་ཁོ་རང་མེད་ཟེར་བ་ཞིག་ཏུ་
གོ་བའི་དོན་ཏེ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་གཞན་དབང་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དང། གཞན་དབང་སོ་སོར་འབྱེད་མི་ནུས་པས་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་དང། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ཀྱི་བློ་གནོད་མེད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། ཐལ་

[050A]༄༅། །འགྱུར་བ་ཁྱེད་ཅག་ 
ཏུ་ལྟ་བ་ནི་སླ་ཡི་ཞེས་སོགས་དྲངས་པ་ནི། དཀོན་བརྩེགས་ལས། འོད་སྲུང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་ནི་སླ་ཡི། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས། སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་
བ་འཇིགས་ལྟས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་སློང་བས། དངོས་སུ་ངན་འགྲོར་བསྒྱུར་བྱེད་ཡིན་པར་མ་ངེས་ལ། ཆད་པར་ལྟ་བས་བསླབ་པ་སོགས་ལས་གཡེལ་བར་བྱས་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངན་འགྲོར་བསྒྱུར་བར་འདོད་དེ། མེད་པར་ལྟ་བ་ཚེ་
རབས་ཕྱི་མ་ལ། །གནས་པ་དེ་ན་མུན་ནག་རླུང་གྲང་ལྡང། །དེན་རུས་པའང་འཇིག་པའི་ནད་སློང་ན། །བདག་ལ་ཕན་འདོད་སུ་ཞིག་དེ་རྒྱུ་འཇུག་ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །འདིལ་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལན་འདེབས་ཚུལ་ནི། མདོ་དེའི་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་
ཀྱི༑ རྩ་ཤེས་ལས། གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ། །དེ་ནི་མེད་པ་མིན་པས་རྟག་སྔོན་བྱུང་ད་ལྟར་མེད་ཅེས་པ། །དེས་ན་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར། །དུས་སྔ་མར་ཆགས་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེས་པ་ཕྱིས་འགག་པར་ཁས་
བླངས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེས་བའི་རྟག་ལྟར་འགྱུར་ལ། དེ་འགག་པས་ཆད་ལྟར་འགྱུར་བ་སྟེ། སྤྱིར་སྐྱེས་པ་འགག་པས་ཆད་ལྟར་མི་འགྱུར་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་གཏན་དུ་ཡོད་དགོས་པ་ལ་དེ་འགག་པས་ཆད་ལྟར་འགྲོ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ་

[050B] བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་སྔར་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དག་གཡར་གྱི་ཁས་བླངས་ནས། ཕྱིས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་དངོས་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ནི་མེད་པར་གྱུར་པ་
ལགས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། བློ་གྲོས་ཆེན་བོངས་འདི་ལ་དགོངས་ཏེ་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་ནི་སླ་ཡི། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཏུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་བ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་མེད་པ་
དེ་ལ་སྟག་ལོ་སོགས་དཔྱད་པ་རིམ་པ་གསུམ་བྱས་ནས་དང་པོར་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པ་དང་ཕྱིས་མེད་པར་འདོད་མཁན་དེ་འདྲ་ཞིག་དགོས་སམ་སྙམ་ན་འདིར་ཕྱིས་མེད་བར་སྨྲ་ཞེས་བ་སྔར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་བར་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ལ། ཕྱིས་
ཁས་བླངས་དེ་དོར་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་སྨྲ་བ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་གྱི། འདུས་བྱས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེས་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པར་འདོད་མཁན་ཐམས་ཅད་ཡོང་སྟེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་པོར་སྨྲ་
བ་རྣམས་ཁོ་ན་མངོན་བའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཟླ་བའི་ཚིག་གསལ་ལས། སྔར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་དེ་ལྡོག་བ་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སྔར་དམིགས་པ་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་
པས་མེད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་པ་ནས་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བས་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཉིད་སྤོང་ཞིང། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པས་མེད་པར་ལྟ་བ་ཉིད་སྤོང་བར་

[051A]༄༅། །བྱེད་བ་དེ་ལྟར་ན་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་གཉིས་ཀར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་
དབུམ་པ་རྣམས་འདི་ལྟར་འཆད་དེ། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་བར་མཐོང་ན་བསླབ་པའི་གཞི་ལས་མི་གཡེལ་བར་མ་ཟད་ཆེས་བརྩོན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། དེ་ལ་དེ་ཡི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང། །རྟག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཡང་དག་བླངས་ནས་གནས་པར་འགྱུར། །སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་འགྱུར་ཞིང་སྙིང་རྗེ་རྟེན་པར་བྱེད། །ཅེས་སོགས་ལྟར་ལྟ་བ་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རྟེན་གྱི་རྒྱུ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། མཐུན་རྐྱེན་གྱི་ཕྱིར་སྦྱིན་སོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑བོད་སྔ་མ་ཁ་ཅིག་ལྟ་བ་རྙེད་ཁུལ་གྱིས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཐམས་ཅད་མཚན་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་པའོ། །ཞེས་འདོད་པ་ནི། སེམས་ཙམ་པས་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྤྱི་པོ་ནས་ནོད་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་འདི་ལ་དགོངས་
ནས་གངས་ལྗོངས་གྲུབ་ཐོབ་ཡོངས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བསྒྱུར་བ་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་བས། སྟོང་ཉིད་ལ་ཡིད་ཆེས་སྟེང་སྟོང་ཉིད་ཁོ་རང་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཤར་བ་གོ་ནས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འདོར་ལེན་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་དུ་རང་འགྲོ་བ་ཡིན་གསུངས་པ་དང་
ཡང་ཁོང་ལ་གཞན་གྱིས་ཆད་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེས་སྐུར་པ་ཞུས་ཚེ། ཆད་མ་ཆད་ངའི་སྤྱོད་པ་ལ་ལྟོས་གསུངས་སོ། དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བྱང་སའི་སྐབས་འདིར་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་ཞིང། དེའི་ཤུལ་དུ་གཞན་དབང་

[051B] འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བཞག་པར་བྱ་བའང་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལའང་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ནས་
རྣམ་བར་གྲོལ། །རྣམ་དབྱེར་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །གློ་བུར་དག་གིས་ཁམས་སྟོང་གི་རྣམ་དབྱེ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །བླ་མེད་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་དོན་འགྲེལ་བའི་ཆེ། ཐོགས་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་ན་གང་ཞིག་གང་
ན་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་ངོ་ཞེས་ཡང་དག་བར་རྗེས་སུ་མཐོང་ལ། གང་ཞིག་དེར་ལྷག་མར་གྱུར་བ་དེ་ནི་དེ་ལ་རྟག་བར་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཡང་དག་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཁམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་བོ་དེ་ཉིད་སྒྲིབ་བྱེད་གློ་བུར་གྱི་
དྲི་མ་རྣམ་པར་དབྱེ་རུང་ཡིན་པས་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་མྱ་ངན་གྱིས་སྟོང་ཞིང། དེའི་ཤུལ་ན་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་རུང་གི་ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་བའི་ཆ་དེ་ནི་རྟག་པར་ཡོད་པ་ལ་གསུངས་སོ། །གོང་དུ་བཤད་
བ་ལྟར་སེམས་ཙམ་པས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྒྲིབ་པ་ཙམ་གྱི་དོན་དུ་འདོད་རྒྱུ་དེ་ཡང་དབུམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བསླད་པ་ཞུགས་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་མྱ་ངན་ཡིན་པས། རང་བཞིན་ལ་དྲི་མས་བསླད་པ་མ་ཞུགས་པ་དེ་
རང་བཞིན་གྱིས་མྱང་འདས་དང། ཆོས་ཉིད་དུ་བཤད་བ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ལུང་འདིའི་གོང་གི་རྒྱས་བཤད་དུ། དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་

[052A]༄༅། །ལ་ཞེས་རང་བཞིན་དྲི་མས་སྟོང་པ་ཙམ་ལ་གསུངས་བ་དང། དར་ཊིཀ་ལས། དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་གང་ཞིག་གཞི་གང་ན་མེད་བ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་ངོ། །ཞེས་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་
རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་བར་རྗེས་སུ་མཐོང་ལ། གང་ཞིག་དེ་ལ་ལྷག་མར་གྱུར་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བ་དེ་ནི་དེ་ལ་རྟག་བར་ཡོད་དོ་ཞེས་རྗེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་དགག་བྱའི་བདག་གི་སྟོང་པ་ལ་
གསུངས་བ་གཉིས་གནད་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲོ་བས་གཅིག་རྩ་བའི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དེར་མ་ཟད་འདིར་སྟོང་ཞེས་པ་སྟོང་རྒྱུའི་དགག་བྱའི་ཁྱད་ཙམ་ལས་སྟོང་ཚུལ་སོགས་ལ་ཁྱད་མེད་ན། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། བྱང་
ས་དང་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བ་ལས། གང་ལ་གང་མེད་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་སྔར་བཤད་པ་དེ་ཡིན་ལ། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པར། གང་ཞིག་གང་ན་མེད་པ་དེ་ནི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་བཀྲལ་བ་ནི། སྔ་མ་གཉིས་དང་གཏན་མི་འདྲ་བར་དབུ་མའི་འགྲེལ་
ཚུལ་དུ་ཡོད་དེ་མང་བས་འཇིགས་ནས་མ་བྲིས་ཞེས་གཏན་མི་འདྲ་གསུངས་མི་དགོས་བར་དབུ་མའི་འགྲེལ་ཚུལ་དུ་ཡོད་གསུངས་པས་ཆོ་ག་བའི་ཕྱིར།  
པར་གྲུབ་བོ་ཞེས་དང་བོར་བརྡ་འདོགས་ཤིང་བརྡ་དེ་ཡང་ཡང་ཡིད་ཀྱི་མངོན་བར་བརྗོད་པས་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་ཐ་སྙད་འཇོག་པ་ན་ཕར་བརྡ་བྱས་བའི་ཉམས་མེད་པར་ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་པ་འདྲ་བ་ཞིག་འཆར་བས་རིམ་བཞིན་

[052B] དེ་ཡང་དབུ་མ་
པ་རྣམས་བློ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་ཆ་ཙམ་ལས་ལོགས་སུ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་བཀག་སྟེ། དེའི་ཤུལ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བའི་སྟོང་ཉིད་ཙམ་ཞིག་ལྷག་མར་ཡོད་པར་བཤད་བ་ནི་ཚུལ་འདི་ལས་གཞན་དུ་འདྲེན་པའི་གོལ་ས་ཆ་ཤོས་ཡིན་
བར་འདི་པ་འདོད་པས་དེ་དག་དགག་པར་འདོད་ནས་བློ་འཁྲུལ་བའི་སྣང་ཆ་ཙམ་ཞེས་བས་འཁྲུལ་པ་དང་ལྷག་མ་ལུས་རྒྱུའི་དོན་དམ་གཉིས་པོ་དྲིས་པ་ཡིན་ལ། འོག་ཏུ་དོན་དམ་བདེན་པ་མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་དུ་བཤད་པ་དང། བསྡུས་འགལ་པར་རྩོད་
པ་བོད་དག་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་དོན་དམ་ཡིན་པ་མ་བྱེད་པས། འདིར་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཡོད་ས་དྲིས་པ་ལ་འདོད་མོད་ཀྱང། དེ་འདྲའི་དོན་དམ་དེར་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པར་དབུམ་པས་འདོད་པའི་ཕྱིར། དབུ་སེམས་གཉིས་ཀས་ཡོད་
མེད་རྩོད་པའི་དོན་དམ་དེ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་ཚུལ་གཞུང་འདི་ཉིད་ན་གསལ།  དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་འཛིན་
བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་པའི་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་དེ་ཡིན་ལ། དཀའ་འགྲེལ་ལས། འོན་ཏེ་ངོན་བར་བརྗོད་པའི་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དང། མིང་གིས་བཞག་ཙམ་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་འབྲུ་བསྣན་ཞིང། རྩ་བའི་དཔེར་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀ་

[053A]༄༅། །ཀུན་རྫོབ་དང་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རྣམ་རྟོག་གིས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན་དྲི་པ་འདིའི་བདེན་འཛིན་དེ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ལང་ཡིན་བརྒྱུ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དང་མིང་
གིས་བཏགས་ཙམ་ཁོ་ན་ཞིག་ཡིན་ཞེས་རབ་སྣང་ལ། རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས། བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་དང་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ། བློ་སུན་རྫོབ་བ་དང་རྟོག་བས་བཏགས་བཙམ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་བ་དང། འོག་གི་རྩ་བར། མངོན་པར་བརྗོད་བ་རྟོག་བས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་
ན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་དེ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཞེས་བ་ལྟར་ན་དྲི་བ་ཡང་བདེན་འཛིན་དེ་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བའི་མངོན་པར་བརྗོད་བཞིག་ཡིན་ནམ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་གྱི་མངོན་བར་བརྗོད་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་མངོན་པར་བརྗོད་བ་དེའི་བཏགས་དོན་བཙལ་བར་འགྲོ་ལ། དཀའ་འགྲེལ་རང་ལས་
ཀྱང། མངོན་བར་བརྗོད་བའི་རྣམ་རྟོག་དང་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་སྔ་མའི་འབྲུ་སྣོན་སྐབས་སུ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་རྣམ་རྟོག་ཙམ་ལ་གསུངས་པ་དང། རྩ་བ་སྔར་དྲངས་བ་ལས། གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བ་ལྟར་ནའང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་དེ་
ཉིད་དངོས་སུ་རྩོད་གཞིར་བཟུང་བ་འབྲེལ་ཆེ་བས། གོང་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཞེས་འབྲེལ་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡི་གེ་དག་མ་དག་དཔྱད་པར་བྱའོ། ༑ །རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་དེས་བཟུང་བའི་དོན་ དབུམ་པ་ རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་དམིགས་
བའི་བློ་དེ་ནི་དོན་དང་མི་མཐུན་བས།  གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །བར་བཞིན་ཀུན་ལ་ཡོད་མིན་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་བ་ལྟར། བྱ་བ་ཅི་རིགས་པ་

[053B] འདིར་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡོད་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་དགོས་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་
པ་སྟེ། དཔེར་ན་ངག་བཅད་ཀྱི་ཚེ་ཅང་མ་སྨྲ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཡང་དག་བཏེང་བར་འགྲོ་བ་དང་འདྲ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་སྣང་ངོ། །དབུམ་བ་རྣམས་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་རྫུན་པ་ཡིན་ཀྱང་གཅིག་གིས་གཅིག་ཤོས་བཟློག་པ་མི་འགལ་བསྤྲུལ་བའི་དམག་གིས་སྤྲུལ་
པའི་དམག་གཞན་བཟློག་པ་དང་འདྲ་བར་རྩོད་ཟློག་ལས། ལོག་འཛིན་འབྱུང་སྟེ་སྦྲུལ་བ་ཡི། །འགོག་བྱེད་འདི་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །༑བློ་རང་ཉིད༑ བློ་དེ་ནི་འཛིན་སྟངས་ལ། དེ་དོན་ལ་ཡོངས་གྲུབ་
དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ལ་སྐྱོན་བསྟན་དུ་མེད་ཀྱང། རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་ལ་སྐྱོན་བསྟན་དུ་ཡོད་པས། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཀུན་བཏགས་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་ཞེས་སོགས་གསུངས་ལ། འདིར་དོན་དམ་གྱི་དངོས་འཛིན་འགོག་པའི་ཚེ་ཡང་ཡོངས་
གྲུབ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དངོས་སུམ་བཀག་བར། བློ་འཁྲུལ་པ་དོན་ཇམ་པར་མེད་པ་བཀག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་རྩོད་པའི་གཞིའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་གསུངས་ཤིང། དེར་མ་ཟད་དབུམ་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི། བོད་ཀྱི་
དབུ་མར་རློམ་པ་ཁ་ཅིག་ལྟར་མཐའ་བཞི་གང་དུ་ཡང་མེད་པས་མེད་དགོས་མི་ཟེར་གྱི། དེ་ལྟར་མེད་ཀྱང་རང་གི་ཚོགས་པ་ལ་རྟོག་བས་ཕར་བཏགས་ཙམ་དུ་ཡོང་བས་གཏན་མེད་དུ་མི་འགྲོ་ཞེས་མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་སོགས་ཀྱང་བློས་བཏགས་ཙམ་གྱི་རྟེན་

[054A]༄༅། །འབྲེལ་ལ་གཏུགས་བས་རྟོག་བཏགས་ཅམ་དུ་སྨྲ་བ་ནི་དེའི་གྲུབ་མཐའི་རྫོང་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་བཤིག་སྟེ་མེད་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཁྱད་མེད་དུ་སོང་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་གཏན་མེད་གང་
རུང་ལས་འགྲོ་ས་མེད་ཅིང། གཏན་མེད་པར་མི་འདོད་པས་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་འཁྲིད་ནུས་སོ་སྙམ་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོག་བཏགས་ཙམ་པོ་དེ་ཡང་མེད་པར་ཐལ། འདོགས་བྱེད་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་སྒོ་དུམ་ནས་སྒྲུབ་པར་སྣང་
ངོ༑༑ དེ་ལ་མངོན་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་རྟོག་སྟེ་གཞན་དབང་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་དུ་གྲུབ་བམ་མ་གྲུབ་ཅེས་དྲིས་པར་དེའི་ཡུལ་དུ་གྲུབ་ཀྱང་ཐ་སྙད་བཏགས་ཙམ་ལས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་བོ། །ཞེས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །
འདིས་ཀུན་བཏགས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་ལ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་ལ་བལྟས་པའི་ཚེ་ཕ་རོལ་ནས་ཚུར་སྔོན་པོའི་སྣང་བཤར་བདེ་སྔོན་པོ་དངོས་མ་ཡིན་གྱི། ཐོག་མེད་ནས་བག་ཆགས་
གོམས་པའི་དབང་གིས་ཤར་བའི་སྣང་ཆ་ཀུན་བཏགས་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དོན་དམ་བར་གྲུབ་ན་འཁྲུལ་པའི་སྣང་ཆ་གཞན་མེད་པས། སེམས་ལས་དོན་གཞན་དུ་རྒྱངས་ཆད་ལ་འགྲོ་སྟེ། ཀུན་བཏགས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་དང། ཆོས་
བདག་གཉིས་རྩ་བ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ལས་སྔོན་པོ་སྣང་བར་འཇོག་བ་དྲན་པའི་ངོ་བོར་འདས་པའི་མི་སོགས་གྲོང་དེ་ཡོད་པ་མི་དེ་ཉིད་མིན་ཀྱང། དེ་ལས་མི་དེ་ངེས་པར་འཇོག་པ་དང་འདྲ་བས། སྔོན་པོ་དངོས་

[054B] ཕ་རོལ་ནས་ཚུར་འཆར་རྒྱུ་ཡང་མེད་ལ། ཚུར་དོས་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མིན། ཡེ་མེད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་རྨི་ལམ་གྱི་གླད་པོ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ནས་ཚུར་ཧྲིང་ངེ་ཤར་བའི་སྔོན་པོ་དེ་ནི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་སྔོན་པོ་
དངོས་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་དེར་སྣང་པའི་རྫུན་པ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ལ། དེ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་འདིའི་དོན་ཏེ་འོག་ཏུ་སྔོན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དོན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དྲི་ལན་ཡང་འདིར་འདྲ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ལུང་ཕྱི་མ་
འདིས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ཆེས་གསལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བ་ལ་སྣང་ཚོད་ལྟར་གྱི་སྔོན་པོ་དེ་ཡིན་པས། དེ་ནི་སྐབས་འདིའི་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་བར་གསུངས་
ཏེ༑ རང་དགའ་བ་ལ་སྣང་བའི་ཆོ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཕ་རོལ་ནས་ཚུར་ཧྲིང་ངེ་ཤར་བའི་ཉམས་ཞིག་ལས་མེད་པ་རྗེས་ཀྱི་རྟོག་པས་དྲངས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་ཕ་གི་ན་སྔོན་པོ་ཞིག་འདུག་པ་མཐོང། ཕ་གི་ན་དམར་པོ་ཞིག་འདུག་པ་མཐོང་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་
ཀུན་བཏགས་པའི་སྣང་ཆ་ཙམ་པོ་དེ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་མེད་ཀྱི་སྔོན་པོ་མཐོང་ཞེས་སྨྲ་རྒྱུ་མེད་པས་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕལ་པ་རྣམས་འདི་མཐོང་དེ་མཐོང་ཞེས་བརྗོད་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ནི་སྣང་ཆ་རང་ལ་ཤར་ཚོད་ཙམ་དེ་ཡིན་པས། དེ་ནི་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་
དངོས་ལམ་སོང་ཡང། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ཀྱི་འཆར་ཚོད་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་གསུངས་ལ། བརྗོད་མེད་ཀྱི་སྔོན་པོ་དངོས་མ་ཡིན་པ་གོ་བའི་ཆེད་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཞེས་གཞི་མཐུན་དུ་

[055A]༄༅། །བསྡུས་ནས་གསུངས་སོ། །དེ་དམིགས་པ་དངོས་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་དེ་ཇི་ལྟ་བར་སྣང་བ་ཅི་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པའི་ཕྱིར། མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གོམས་པའི་ཞེས་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་ཡིན་པར་
གསུངས་སོ། །སྣང་ཆའི་ཀུན་བཏགས་དེ་དོན་སྤྱི་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་འདིར་གོ་ལས་ཆེ་ཞིང། དེ་ལས་ཆེས་ཕྲ་བའི་ཚུལ་འགངས་ཆེ་སྟེ་འཆད་བར་འགྱུར་རོ། འདི་དང་མཐུན་པར་སྟོང་ཐུན་ལས་ཀྱང་གསུངས་ལ། དགོངས་འཕྲེལ་ལེའུ་བཅུ་ཞེས་
ཡོངས་སུ་གྲགས་ཤིང། དཀའ་འགྲེལ་ལས་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་དེར་ཏེ་གླེང་གཞི་བསྣན་ནས་བཅུར་མཛད་མོད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ཆེ་བ་མ་མཐོང་ལ། བསྡུ་བ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ལོགས་སུ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་དང་ཡང་མི་མཐུན་
ནོ༑ ༑རྣམ་བཤད་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཅུས་དྲི་ལན་གྱི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པར་བཤད་ལ། རབ་འབྱོར་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པས་གནོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་ཀུན་དུ་དྲི་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགོངས་བ་
དེས་འགྲེལ་གཉིས་ལ་དྲཾ་ལན་གྱི་ལེའུ་ཐུན་མོང་དུ་གཅིག་ཡིན་གྱི། ལེའུ་རེ་དང་བྱང་སེམས་རེ་སྦྱོར་ན་གླིང་གཞི་ལ་ཡང་སྦྱར་དུ་མེད་པས་སྐྱོན་མཚུངས་སོ། །འོན་ཀྱང་ལེའུ་དེ་དང་གླེང་གཞི་གཉིས་ཀ་བགྲང་ན་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ་རྟག་བརྟན་གྱི་པར་
མ་སོགས་སུ་གླེང་གཞི་ལ་ཟུ་འདུ་ལེའུ་མ་བྱས་པར་སྣང་བས་འདིར་གཞུང་གི་དགོངས་པ་གཞུང་གཞན་ཁ་ཅིག་ལ་གླེང་གཞིའི་ལེའུ་ཟུར་དུ་བྱས་སྣང་བ་ལྟར་འདིར་ལང་གླེང་གཞི་ལས་ལེའུ་འོག་མ་དག་དང་མི་འདྲ་བའི་བརྗོད་བྱ་ཚན་གཅིག་སྟོན་པས་ཟུར་དུ་

[055B] །ཡང་འདིར་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བ་ཟུར་དུ་མཛད་དགོས་པ་མི་སྣང་ཞེས་དེས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་དེ་འདྲ་མེད་པར་བཞེད་འདུག་
ཀྱང། བསྟན་འགྱུར་གྱི་གྲངས་སུ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་ཅེས་བཅུག་འདུག་བ་བླ་མ་བྱམས་པའི་དཀར་ཆག་ཏུ་ཡང་དེ་སོར་བཞག་བྱས་སྣང་བས། བླ་མ་རང་གིས་ཡོངས་རྫོགས་བསྒྲིགས་པ་མིན་ནམ་བརྟག་སྟེ། ཡུམ་གསུམ་གནོད་འཇོམས་
དབྱིག་གཉེན་གྱི་མ་ཡིན་པར་འདི་དང་གསེར་འཕྲེང་གཉིས་ཀར་བསྒྲུབས་པ་ཡང་བཟློག་སྟེ་བཤད་ཅིང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་རང་འགྲེལ་རྙེད་ན་བྲི་ཞེས་རྩ་ཤེས་ཊིཀ་ཆེན་དང་འགལ་བ་སོགས་ནོར་བ་མང་དུ་སྣང་ངོ། འདིར་ཡང་མིང་མ་
སྨོས་ལ། བཤད་ཚུལ་དེ་ནི་བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཀྱང་མཛད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ལས། འདིའི་ཀུན་བཏགས་མེད། གཞན་དབང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད། ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་པས་མཐའ་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་ལོག་
པས་ངེས་དོན་རྩོད་མེད་ཡིན་ཞེས་ལེགས་ཕྱེའི་དོན་དུ་བཤད་པས། དེའི་ཕྱོགས་སྔ་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་འདྲའོ། །དབུམ་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཟློག་ཟླའི་ཡོད་པ་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་ཚད་ལ་འདོད་ཀྱང། ལུགས་འདིར་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་ཐ་
སྙད་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པས། དེ་ལ་རྫུན་པར་གྲུབ་པ་མཾ་དགོས་ཏེ། དཀའ་འགྲེལ་དུ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཉམ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །དེར་མ་ཟད་ལུང་འདིས་ཀྱང་འགྲུབ་སྟེ། ཕྱོགས་སྔམས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མེད་པར་

[056A]༄༅། །བཤད་པ་ལ་ཁྱོད་ལྟར་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་དོན་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་མི་བྱེད་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་བཞིན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཟློག་ཕྱོགས་ཤིག་ལ་བྱེད་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་ལུགས་འདིའི་
སྐུར་འདེབས་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྲོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ལུགས་ལ་དྲི་བ་མཛད་ནས། ལན་དུ་བཤད་པ་དེ་ཉིད་བཀག་གི། སྤྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རྒྱུད་པ་ཕལ་ཆེར་དེ་ལྟར་འདོད་ལ། དགོངས་འགྲེལ་ངེས་དོན་དུ་ཡང་འདོད་
མོད་ཀྱི་ལུགས་འདིར་དེ་ཡང་འགལ་པ་ཡིན་ནོ། །བུ་སྟོན་གྱི་ཐུགས་རྩེ་གཏད་སོ་ནི། དབུས་མཐའ་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྟག་མེད་དང། །ཡོད་ཀྱང་ཁོ་ན་མ་ཡིན་དང། །ཡོད་དང་མེད་དེ་ཁོ་ན་སྟེ། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བར། ཀུན་བཏགས་པའི་
མཚན་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་མེད་བའོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ནི་མིན་ཏེ། འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཡང་དེའི་གསུང་དུ་དེ་ལྟར་དྲངས་པ་དང་ཚད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་མ་མཐོང་བས་དབྱད་
དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འོག་ཏུ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་ཀྱང་དོན་དམ་ཡིན་མི་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཞར་ལ་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ། ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་དོན་དམ་ཡིན་པ་གཉིས་སོ་སོར་མ་ཕྱེད་བའི་རྒོལ་བ་ཁ་ཅིག་དོན་དམ་པར་ཡོད་
གསུངས་པ་དང། དོན་དམ་པ་མིན་གསུངས་པ་གཉིས་འགལ་སྙམ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས། ༑རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནང་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་དང་བྱེད་ལས་སོགས་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་

[056B] དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་དུ་གཅིག་པའི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ཆེ་ཆུང་མི་འདྲ་བ་ཁ་དོག་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་བ་ལ་གྲིབ་མ་ཁ་དོག་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་སོགས་འགྲེལ་པ་རྣམས་ལས། བཤད་པ་དུ་མ་འབྱུང་ཡང་ཉེ་
བར་མི་མཁོ་བསམ་བྲིས་སོ། དེ་ལ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་གསུངས་པའི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་ནི་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀ་ལས། ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་དང། གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་མཐའ་དང། སྐྱེ་འཇིག་མི་བྱེད་ཅིང་སློབ་པའི་དུས་ན་དྲི་མས་
མ་དག་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་དྲི་མས་དག་བའི་ཁྱད་པར་ལྔ་ཞེས་འདྲེན་ཚུལ་ཡང་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཏེ། བྲི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་ཞེས་པའི་ཐད་གཉིས་ཀར་ཡང་ཆད་སྣང་ངོ། །དབྱིག་འགྲེལ་ལས། ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཞེས་པ་ཡོད་མེད་
ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ལམ་སྦྱར་བར་མངོན་ཏེ། འདིར་དྲང་བའི་དབྱིག་འགྲེལ་གྱི་དོན་འཆད་པར་བློ་བརྟན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས་ཀུན་བཏགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བུར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཡོད་མིན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་པར་མེད་ཅིང་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ལགས་ལ་བར་གསུངས་སོ། །གཅིག་ཐ་དད་ནི་ལྡོག་པ་གཅིག་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་ཐ་མ་གཉིས་ནི་དབྱིག་གཉེན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་
འགག་པ་དང། སྐྱེ་བ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར་བྲི་བར་ཡང་མི་འགྱུར་འཕེལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་

[057A]༄༅། །པར་མི་འདག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ཀུན་ཉོན་ཟད་པས་ཟད་ཅིད་རྣམ་བྱང་འཕེལ་བཙོ་འཕེལ་བ་མེད་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་གཟོད་ནས་དག་པས་སླར་འདག་རྒྱུ་ཡང་མེད་ལ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དག་པར་མི་
འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འགྲེལ་བཤད་གཉིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ནར་བཤད་དོ། །བསྡུ་བའི་མཆན་ཉིད་ལྔ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་ཡང་འདི་རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འཇོག་དཀའ་བས་དོན་དམ་བདེན་པ་མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་དུ་མ་བཤད་པར་
ཐལ་བ་སོགས་ལ་ཞི་བ་ཆ་ཅུང་ཟད་དགོས། རྒྱུ་མཚན་ནི་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་པར་གཞན་དབང་ལ་གསུངས་ཤིང། བསྤུབ་ལས། རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཚིག་གི་གནས་སུ་གྱུར་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ་
འདིས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་བཤད་པར་རང་རྒྱུད་པའི་ཐད་དུ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བསྡུ་བ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་ཏེ་མི་མཐུན་པ་མེད་དོ། །དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་
པ་རང་དགའ་བ་ཐོགས་མེད་ནས་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཁོ་ནའི་དབང་གིས་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་འདི་ཡིན་ལ། །འི་མིགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་པ་དེའི་སྣང་ཚོད་ལྟར་གྱི་གཟུགས་རང་ལས་རྒྱངས་

[057B]དེ་ནི་གཟུགས་འཛིན་རྟོག་པའི་སྣང་ཆ་ཙམ་གྱི་ཀུན་བཏགས་ཞི་གེ་ཡིན་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་གང་གི་ཡོད་པ་ཞེས་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་གཟུགས་གཟུགས་འཛིན་རྟོག་པའི་ཡུལ་
དུ་སོང་བའི་ཆ་ཙམ་ལ་བཏགས་ནས་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་དུ་སྟོན་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། སོ་སྐྱེས་གཟུགས་ལ་བལྟས་བའི་ཆོ་ཁོ་རང་གི་སྣང་ཚོད་ཙམ་པོ་ནི་སྣང་
ཆ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང། ངས་གཟུགས་མཐོང་ཞེས་དངོས་སུ་བརྡ་སྦྱོར་བའང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་མིང་ཅན་ཞེས་བཏགས་སོ། །དེ་ལ་འོ་ན་རང་རེའི་ཤར་ཚོད་འདི་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ན་འདི་ལ་ཐོགས་རེག་སོགས་འབྱུང་བ་མི་རིགས་ཤིང་
བརྡ་ཡང་འདི་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་པས་བརྡ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་མི་མཐུན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མཁྲིས་ནད་ཅན་ལ་དུང་དང་ཞོ་འོ་མ་སོགས་ཀྱང་སེར་པོར་སྣང་ལ། དེ་ནད་ཀྱི་དབང་ཡིན་པར་མ་ཤེས་ན་དེ་ལྟར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འདྲ་བ་དེས་
བདག་གིས་དུང་ལ་རེག་གོ། །ཞོལ་ལོངས་སྤྱད་དོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁོ་རང་གི་སྣང་ངོའི་དུད་སེར་བོ་དེ་ཉིད་གཞིར་བཟུད་ནས་དེ་ལ་དུང་གི་བརྡ་སྦྱར་བ་ཙམ་ཡིན་པར་སླར་དྲིས་པས་ཤེས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཁོ་རང་ལ་དུང་སེར་པོར་སྣང་བ་དེའི་སྒོ་
ནས་དུང་དཀར་པོ་དེ་ལ་རེག་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བསྙོན་མེད་དུ་བྱེད་ནུས་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་ཞེས་པའི་བརྡ་ཡང་དོན་མི་མཐུན་དུ་མི་འགྱུར་མོད། གཞན་ཞིག་གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་རེག་པའི་དུང་ནི་དུང་དཀར་པོ་ཡིན་གྱི་དུང་སེར་པོ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ན་ཡང་དེ་

[058A]༄༅། །ཡོད་བ་མངོན་སུམ་དུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བདག་གིས་རེག་ཅིང་ཐོགས་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་འདེབས་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེ་ལ་དུང་དཀར་པོ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་མ་སྣང་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་ཡོད་པས་ན་དུང་
དཀར་པོ་དེ་དེ་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོར་སོང་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེའི་སྣང་ངོའི་དུང་སེར་པོ་དེ་སྣང་ཆ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དོན་དུ་བདེན་པ་ཡིན་ན་རྩ་བའི་དུང་དེའི་གཤིས་སུ་འགྱུར་བས། རྩ་བའི་དེ་ཡང་སེར་པོར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རང་རེའི་
སྣང་ཆ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་མིང་འདོགས་བ་འདི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་རྒྱངས་ཆད་དུ་ཧྲེང་ཡོད་ཡོད་འདྲ་བ་འདི་དངོས་པོའི་སྡོད་ལུགས་སུ་འགྲོ་དགོས་སྟེ། རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང། དེའི་རྣམ་རིག་ཙམ་
ལ་འཇུག་པའི་གོ་དོན་ཡིན་ནོ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྫས་དང་དོན་དོན་དམ་གཉིས་ཀར་མེད་དེ། དེ་ཕྱིར་དོན་གྱི་སྣང་བཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བ་དེ་འདྲའི་སྣང་ཙམ་པོ་དེ་ཉིད་གཟུགས་སུ་འདོད་ཅིང། དེ་ཙམ་གྱིས་ཕྱི་དོན་ཡོད་པའི་གོ་ཆོད་ཀྱི། དེ་
ལས་ལྷག་པའི་སྡོད་ལུགས་ཞིག་བཙལ་ན་བཏགས་དོན་བཙལ་བར་འགྲོ་ཞེས་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འདོད་པའི་རྩ་བ་ཡང་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཐུག་གོ། །ལུང་ཕྱི་མའི་དོན་ནི་དོན་སྣང་གི་བག་ཆགས་གི་སམ་བསླད་པའི་ཤེས་པའི་
དམིགས་པ་བརྗོད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་དངོས་ནི་རྫས་སུ་ཡང་ཡོད་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་སྟེ་སྔ་མའི་བཟློག་དོན་དུ་སྣང་བས་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འཁྲུལ་སྣང་དང་མ་འདྲེས་བའི་ཤེས་པ་རང་རིག་ལྟ་བུའི་རང་མཚན་བརྗོད་མེད་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་

[058B] དེའི་ཡུལ་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་བར་ན་ཡུལ་དེ་ཇི་འདྲ་བའི་ཕྱི་དོན་གྱི་སྣང་བ་དེ་འདྲ་བ་སྲེད་བས། དེའི་སྣང་ཚོན་ཙམ་པོ་དེ་བརྗོད་མེད་ཀྱི་རང་མཚན་དངོས་གནས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཀུན་མཁྱེན་བླ་
མའི་ལེགས་བཤད་བཻཊཱུརྱ་དཀར་པོའི་གནས་མཛོད་ལས་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། དེར་ཐལ། གཞལ་བྱར་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གས་པ་ཡང་ལེགས་
བཤད་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་པས། མི་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག་རྩོད་པའི་ཚེ་ཁ་སྒོ་གཅོད་བྱེད་ཙམ་མོ་ཞེས་ཁ་བདུད་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་འཆོལ་གཏམ་སྨྲ་བ་རྣམས་བག་ཡོད་པར་བྱོས་ཤིག་དེ་དག་གདོན་ལ་ཁ་ཅིག་ཡུལ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ད་འདྲའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡོད་
ན་དོན་སྦྱིར་འགྲོ་བས། དེ་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་མདོ་སྡེ་པས་ཀྱང་ཤེས་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་རིག་ཙམ་ལ་འཇུག་པར་ཡང་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། དོན་སྤྱི་བྱ་བ་ཡུལ་དེ་དེ་ན་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་ཡིད་ངོར་ལམ་ལམ་འཆར་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་མིག་གིས་ཕར་
བལྟས་ན་ཡང་མདུན་དུ་ཡོད་ཡོད་པ་འདི་ཀ་ཡིན་པས་འདྲ་བ་གཏན་ནས་མེད་དོ། །འདི་དག་ལ་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་རྩོད་དུས་ཀྱི་ཡམ་ཡམ་དེ་མ་ཡིན་པར་ངེས་པ་དོན་དུ་རང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འདུག་སྟེ། མདོར་བསྡུས་
ཞིག་གོ་སླ་བའི་ངག་གིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྨྲས་པ། འཇམ་མགོན་ཐུགས་ཀྱི་སྲས་གཅིག་མཁས་གྲུབ་རྗེས། །ཡབ་རྗེའི་གཞུང་འདི་ཁོ་བོས་འགྲེལ་དགོས་ཀྱང། །སང་ན་བདུད་ཀྱིས་གང་ཕྱིར་འཁྲུག་བསྐྱེ། །དེ་སླད་ཁྱོད་ཀྱིས་དགྲོལ་ཞེས་དབང་བསྐུ་

[059A]༄༅། །བཞིན། །ཞེས་ཀྱང་གཏམ་དུ་བྱས་སོ། ནམ་མཁའ་སོགས་དགག་བྱ་ཐོག་རེག་གི་སྤྱི་བློར་འཆར་བ་དང། གང་ཟག་སོགས་ཕུང་སོགས་བློར་འཆར་བ་ལ་ལྟོས་ཤིང། སྒྲ་དོན་གྱི་སྤྱི་སོགས་
པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོག་བྱས་མེད་པ་རྣམས་བཏགས་ཡོད་ཡིན་ལ། དབང་པོའི་གཟུང་བྱའི་གཟུགས་དང་རྣམ་ཤེས་གཉིས་དབང་ཤེས་དང་རང་རིག་ལ་ལྟོས་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་སྔ་མ་ལས་བཟློག་པས་རྗེས་ཡོད་ཡིན་ནོ། །ཡིག་ཆར་གཉིས་སྟོང་གི་གཟུགས་སྣང་བ་
དགག་བྱའི་སྤྱི་འཆར་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་གསུངས་བ་སྒྲ་སོར་བཞག་རུང་ཡང། འོག་ཏུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་རྫས་ཡོད་དང་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཆ་དུ་མ་འདུས་པ་ལ་བཏགས་པ་རྣམས་བཅོམ་པའི་བློ་འདོར་རུང་བ་ལ་བཏགས་ཡོད་དང་
བཟློག་པ་རྫས་ཡོད་དུ་འཆད་པའི་ལུགས་སུ་དགོངས་པ་འགྲེལ་དགོས་སོ། །བྲ་སྟིའི་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་རྒྱས་པར། འདི་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱང་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་བཞག་ན་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་གི་གྲུབ་ཚད་ལས་མ་འདས་པས་མི་འཇོག་ཅིང་
ཤེས་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འཇོག་ཚུལ་ཡང་སྔར་ལྟར་རོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་འོ་ན། སེམས་ཙམ་པ་འདི་པས་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྟོང་གཞིའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཉན་ཐོས་རིགས་ངེས་
དེས་སྡུག་བདེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། དེའི་སྟེང་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྒྲ་པ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན་གྱིས། རྫས་ཡོད་བདག་སྨྲ་གནས་མ་བུར་ངེས་དང། །རྣམ་ཤེས་བདག་སྨྲས་

[059B] །ཞེས་རྗེ་བླ་མ་བཀག་བདེ་དོན་དུ་སོང་བར་ཐལ། གང་ཟག་སྤྱི་ལྡོག་བཏགས་ཡོད་ཡིན་ཀྱང། གཞི་ལྡོག་ཀུན་གྮིའམ་དེ་མེད་པའི་ལུགས་ལའང་མཚན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པར་རྣམ་བཤད་དགོངས་བ་རབ་
གསལ་ལས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ཉོན་ཡིད་འཁོར་གྱི་འཇིག་ལྟ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་པར་སེམས་ཙམ་པས་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་ན་རིང་ལུགས་འདིར་བཤད་པའི་རྫས་ཡོད་ནི་རིགས་པའི་གྲུབ་བའི་རྫས་ཡོད། བརྟན་བ་མི་
འགྱུར་བའི་རྫས་ཡོད། དོན་བྱེད་ནུས་པའི་རྫས་ཡོད་གསུམ་མ་ཡིན་པས་རང་རྐྱ་འཛིན་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཡིན་ལ། རང་རྐྱ་འཛིན་ཐུབ་ཚུལ་སྔར་ལྟར་ཡིན་ཞིང། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ནི་ཕུང་སོགས་ལ་ལྟོས་མེད་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་དེ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་
པོའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པ་ལ་བྱ་བས་སྔ་མ་དང་མི་འདྲའོ། །ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེའི་གྲུབ་མཐར་ཁ་ཅིག་རང་རྐྱ་འཛིན་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དང། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་གཉིས་ཀྱི་ཞིབ་ཆ་འབྱེད་པ་ཡང། རྒྱ་གཞུང་ཚད་ཐུབ་རྣམས་དང། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་
གསུང་གང་ལས་ཀྱང་མི་འབྱུང་བས་འཐད་རྒྱུ་ཞིག་མི་འདུག་ཅེས་སོགས་མང་དུ་གསུངས་པ་ཡང་མཁས་པ་སྔ་མའི་ཁས་ལེན་གྱི་རྒྱུན་བསྐྱངས་བ་ཙམ་ལས་དགོངས་པ་དངོས་མིན་འགྲོ་ཁ་ཅིག་གང་ཟག་དང་སྐྱེས་བུར་རྫས་བཏགས་འབྱེད་པ་ནི་འགྲེལ་པ་
དོན་གསལ་སོགས་ལས་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཞེས་བའི་ཚིག་ལ་འཁྲུལ་པར་སྣང་ཡང་དེ་ནི་རྒྱ་སྐད་ལ་ཚིག་གི་ནུས་པ་འདོན་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། བུ་ནི་ལུས་ལ་བྱ་བར་

[060A]༄༅། །བཤད་ལ། དེ་ལ་བསྟེན་བསན་བུ་རུ་ཥ་སྟེ་སྐྱེས་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། །དགས་གཞི་ཕུང་པོར་བསྟེན་པ་ཚིག་ཟུར་དུ་ཐོན་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །ལྟས་སྦྱིན་སྣང་བ་གདགས་གཞི་སྣང་བར་
ལྟོས་ཀྱང། རྟོགས་པ་ལ་དེ་རྟོགས་དགོས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོར་ལྟོས་མེད་ཀྱི་ང་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཀྱང་ལྷས་བྱིན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བློ་གང་ཡིན་དཔྱད་
འཇོག་ཚུལ་ཡང་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཚད་མ་རིག་རྒྱན་ལས། བཏགས་ཡོད་ལ་ཡང་ཆ་ལ་བཏགས་པ་དང། གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པ་དང། མེད་བཞིན་དུ་བཏགས་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་བཏགས་ཡོད་བཞི་ཞེས་གསུངས་པ་དང་
གཞུང་གཞན་ཁ་ཅིག་ལས། བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད། ཆ་ལ་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད། རྟོག་པས་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད་ཅེས་ཀྱང་འབྱུང་བས་བཏགས་ཡོད་བྱས་ཚད་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་མི་རུང་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་བག་
ཆགས་ལྟ་བུ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་དང། འཇིགས་ལྟ་ལྟ་བུ་ཆ་ལ་བཏགས་པ་དང། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་འདིར་གཙོ་བོ་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པ་དེར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དགེ་སོགས་འཕེལ་འགྲིབས་ཀྱི་
གནས་སྐབས་ལ་རྙེད་ཐོབ་དང། དེའི་རྒྱུན་གྱི་ལྡན་ཐོབ་རྣམས་བཏགས། སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་འགོག་སྙོམས། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་འདུ་ཤེས་མེད་པ་གསུམ་བཏགས་ལ། དང་པོ་ནི། སྲིད་རྩེ་ལས་

[060B] འཕགས་པ་ཁོ་ནར་ཡོད་ཅིང་ལུགས་འདིའི་ཡུལ་ཚོར་འདུ་རགས་པ་འགག་པའི་ཆ་ཁོ་ན་དང། རང་རྒྱུད་པའི་ཡུལ་ཤེས་གཉིས་ཀ་དང། ཐལ་འགྱུར་བས་ཤེས་པ་ཁོ་ནར་འདོད་བ་སྐབས་བཞི་པའི་མཐའ་དཔྱོད་
དུ་གསུངས་ལ། ཁ་ཅིག་དབུ་མའི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་དྲངས་པའི་སྡུད་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཁོ་ནར་འདོད་ཀྱང། དེའི་དཀྱུས་ལ་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཀ་གསུངས་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དེ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །འགོག་སྙོམས་ཐོབ་
པ་ལ་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་དགོས་ཤིང། མཐོང་ལམ་དུ་དེ་ཐོབ་པ་ཡོད་པས་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་གང་ཞིག་དངོས་སྐལ་གྱི་གཞོམ་བྱ་ཡིན་ན་མཐོང་སྤང་ཡིན་དགོས་སོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད་ཀྱང། དེ་སྤང་དགོས་པར་གསུངས་པས་བོན་
སྤོང་བ་ཡིན་མིན་དཔྱད་པར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བསམ་གཏན་བཞི་པར་བརྟེན་པས་དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཚོར་འདུ་རགས་པ་སོགས་དགག་བྱར་འོང་དོན་མེད་ཅིང་སོ་སྐྱེས་ཁོ་ནར་ཡོད་པས་འགོག་སྙོམས་དང་གཏན་མི་མཐུན་ནོ། །
འདུ་ཤེས་མེད་པ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་གྲེང་ལས་དགོན་བའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་དོ། །གནས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་སྲོག་ཅེས་བཏགས་ཤིང་དྲོད་དང་རྣམ་ཤེས་བརྟེན་པའི་ཆ་ལ་ཚེའམ་སྲོག་ཏུ་འཇོག་པ་དང། སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་སྔ་མའི་ལས་ཀྱི་
མཐུས་རིས་མཐུན་གནས་པ་ཚེ་དང། ད་ལྟའི་མཐུན་རྐྱེན་སོགས་ཀྱི་མཐུས་འཚོ་བ་སྲོག་ཏུ་འདོད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །འདྲ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་རིས་མཐུན་ནམ་སྐལ་མཉམ་བཏགས་ཤིང། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་སྐྱེ་རྒ་གནས་པ་མི་རྟག་

[061A]༄༅། །བ་བཞི་བཏགས་སོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་ཚོགས་གསུམ་བཏགས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་སོགས་མིང་ཚིག་དུ་མ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཀྱང་ཚོགས་པའི་རང་ལྡོག་བཏགས་ཡོད་དུ་བཤད་པ་
ལས་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་མིན་ནོ། །འཕགས་ཆོས་མ་རྙེད་པ་ལ་སོ་སྐྱེས་ཞེས་བཏགས་ཤིང། དེ་དག་ལས་སོ་སྐྱེས་ཚབ་ཏུ་མ་ཐོབ་བ་བགྲངས་ནས་བྱེ་སྨྲ་རྣམས་བཅུ་བཞིར་བཤད་ཅིང་ལྷག་མ་དགུ་མ་བཤད་དོ། །ལྷག་མ་དགུ་ལས་སོ་སོར་ངེས་པ་
ལ་རང་སྤྱི་དང། དགེ་སྡིག་བདེ་སྡུག་སྟེ་མཚན་ཉིད་དང་རྒྱུ་འབྲས་སོ་སོར་ངེས་པ་གསུམ་དང། འབྱོར་འབྲེལ་ལ་བཟོ་བོའི་ལག་ཆ་ཚོགས་པ་དང། རྒྱུ་ཚོགས་དང། དངོས་པོ་རང་རང་གི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཐབས་དང་འདུས་པ་དང་རིགས་
པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་འབྱོར་འབྲེལ་གསུམ་དང། མགྱོགས་པ་ལ་རྒྱུ་འགག་མ་ཐག་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དང། འཕྱོང་བ་དང། འཕུར་བ་སྟེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དང། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མགྱོགས་པ་དང་གསུམ་དང། དམན་
མཆོག་སྔ་ཕྱི་སོགས་ཀྱི་གོ་རིམ་དང། དུས་གསུམ་དང། གནས་དང་གང་ཟག་ཚོགས་སྟེང་ནས་རྒྱ་གར་ལྟ་བུའི་ཡུལ་དང། ཚོད་གཞལ་བར་བྱེད་པའི་གྲངས་དང། རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་བའི་ཚོགས་པའོ། །འབྱོར་འབྲེལ་དུ་རྒྱུ་ཚོགས་བཤད་
པ་ནི། དེ་དག་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བསྟེན་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་ཡིན་ལ། འདིར་གྲངས་ཚང་བར་ཡོད་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་ཡིན་པས་མི་མཚུངས་སོ། །བཏགས་ཡོད་འཇོག་ཚུལ་དུ་མར་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་ཡོད་

[061B] ཀུན་བཏུས་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཏགས་བར་ཡོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་གྲངས་པའི་བཏགས་ཡོད་ཀྱང་ཡིན་ལ། རྣམ་གྲངས་བའི་རྫས་ཡོད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། བྷ་བ་རྫས་དང་
ཡོད་བ་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་པས་དེ་ལྟར་བཤད་དོ། །མཐའ་དཔྱོད་ལས། ཤེར་མདོར་རྫས་གྲུབ་ཏུ་གསུངས་ཞེས་བ་དཔྱད།  ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་མི་རིགས་ན་སོ་སོར་རང་རིག་ཅེས་པ་འབྲེལ་མེད་ཅེས་
རྩོད་པ་དང། སོ་སོ་རང་རིག་ཅེས་པ་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་ཚུལ་གྱི་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་སྤྱི་སོགས་དང་མ་འདྲེས་བས་སོ་སོ་དང། འཕགས་པ་ནང་ཕན་ཚུན་ཁོ་ནས་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའམ། རང་སྟོབས་ཀྱིས་རིགས་པས་རང་
རིག་པར་བཞག་གི་རང་ཉིད་རིགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལན་དུ་མཛད་ལ། ཀར་ལན་ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན་དུ་ཡང་རང་ཡུལ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་རིག་པ་མིན་ན་སོ་སོ་རང་རིག་ཅེས་པ་འབྲེལ་མེད་ཅེས་ཕྱོགས་སྔའི་རྩོད་པ་བཀོད་ནས། དབུ་མ་
སྣང་བ་སོགས་གྲུབ་མཐའ་བཞི་ཀའི་གཞུང་ཐམས་ཅད་ལས་སོ་སོར་རང་རིག་ཅེས་འབྱུང་བས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དོན་དམ་བདེན་པར་ཁས་ལེན་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་འགོ་མཚུངས་མཛད་པར་གསུངས་ཏེ། ཡིག་ཆར། དབུ་མ་སྣང་
བར་ཞེས་པ་ནས། གསུངས་པ་ལྟར་མདོ་བསྟན་བཅོས་ནས་འབྱུང་བ་འདིར་ཡང་འདོད་དགོས་ལ་ཞེས་པ་དང་དགོངས་པ་གཅིག་ཅིང། འདི་ལྟར་ན་ལུགས་འདིའི་ཞེས་པ་དམིགས་ཀྱི་བསལ་བ་མ་ཡིན་པར་ལུགས་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བཤད་དགོས་སོ། །

[062A]༄༅། །ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེའི་གྲུབ་མཐར་སོ་སོར་རང་རིག་པའི་དོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་འཇལ་བ་ལ་འདོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་དང་མཁས་པ་སུ་ཡང་མེད་པས། དེ་འདྲའི་རྩོད་པའི་ལན་དུ་སྦྱར་བ་རྗེའི་དགོངས་
པར་མ་སོན་གསུངས་ཀྱང། དེ་འདྲ་ཇོ་ནང་པས་འདོད་ཡོད་པ་འདྲ། ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེའི་གྲུབ་མཐར། རང་ལུགས་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་ལ་དོན་དམ་དུ་འཆད་དགོས་ན་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་མྱོང་བའི་རང་རིག་ཀྱང་ཟག་མེད་མ་
འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཞིང། ཡེ་ཤེས་དེ་དེའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་བདེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རྩེད་པ་དང། ལན་དུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་གཅིག་གི་ཡུལ་ཡིན་ཙམ་གྱིས་དོན་དམ་བདེན་པར་འཇོག་ན་བདེན་ཡང། དོན་དམ་
བདེན་བར་འཇོག་པ་ལ་ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་དཔྱད་པའི་དཔྱད་མཐར་རྙེད་ཅིང། ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དེ་ཡང་ཡུལ་དེ་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་སོང་བ་ཞིག་དགོས་ཞེས་ལན་མཛད་ཅིང། དེ་ལྟར་མིན་ན་ལུགས་འདིའི་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་བཀུར་བ་
དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བར་གསུངས་སོ། །རེ་ཞིག་ཨ་པའི་ཁ་ཕོར་གཙོ་ཆེ་བས། དེའི་ཕྱོགས་བཟུང་ནས་འདི་སྐད་བྱ་སྟེ། སེམས་ཙམ་པས་ནི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་སུ་མ་ཟད། སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་མྱོང་རང་རིག་རེ་
འདོད་ཅིང། སོ་སྐྱེས་རང་རིག་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་ལྟ་ཞོག་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་ཟག་པ་ཡང་མེད་པ་ནི་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་མཐར་གསུངས་པ་བཞིན་ཡིན་པས། རང་རིག་གིས་དངོས་ཡུལ་ཡིན་ཙམ་གྱི་དོན་དམ་བདེན་པར་འགྱུར་ན་གངས་རི་

[062B] དེ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་གི་དོན་དམ་བདེན་པར་འགྱུར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་དང་མཁས་པ་སུ་ལ་ཡང་སྐྱེ་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དེས་རང་རིག་མི་འདོད་
བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རང་རིག་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིགས་པའི་འཕུལ་ཡིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་དོན་དམ་པར་འགྱུར་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་བདེན་པར་འགྱུར་ཞེས་རྩོད་རིགས་ཀྱི་
མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྔ་མ་རྗེའི་དགོངས་པར་སོན་ངེས་སོ། །དེ་དག་རིགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཡིན་པས་ད་ནི་དམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན་འདི་སྐད་བྱ་སྟེ། སེམས་ཙམ་བའི་
ལུགས་འདིར་ཤེས་བདག་གཞན་ལ་ཡང་རང་མྱོང་རང་རིག་རེ་ཡོད་མོད་ཀྱང་སོ་སོར་རང་རིག་གི་དོན་དུ་འགྲོ་མི་དགོས་ལ། མཉམ་གཞག་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་དེའི་སྟེང་དུ་དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་དགོས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རང་རིག་གི་སྣང་ཚོད་དེ་ནི་བརྗོད་
མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཁྲུལ་མེད་དེ་ཡིན་ལ། སོ་སྐྱེས་གཞན་རིག་གི་ཤེས་པའི་སྣང་ཆ་ནི་ཀུན་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ཞིང། དེ་འདྲའི་སྣང་ཆ་ཀུན་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་དོན་སྣང་ཡང་ཡིན་པས་གནས་ལུགས་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་རིམ་
པས་ཕྲ་རུ་སོང་སྟེ། མཐར་གཟུང་རྣམ་དེ་ཡང་སྣང་ཚུལ་སོགས་འཛིན་རྣམ་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱི་དོན་གྱི་སྣང་བ་ལོག་ནས་ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་བར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རང་རིག་པར་ཡང་བཤད་དོ། །དེའི་ཚེ་མར་མེ་བཞིན་བཟུང་རྣམ་དེས་རང་

[063A]༄༅། །གིས་རང་རིག་ཀྱང་དེ་རིག་པ་འཛིན་རྣམ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་འཛིན་རྣམ་གྱིས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དབྱིས་ཕྱིན་པར་མཐོང་བ་དཔྱད་པ་ལམ་ལྟོས་ཀྱང་འདི་ནི་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་སེམས་ཀྱི་གསལ་ཆ་
ཡིན་པས། འདིས་སེམས་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་རྙེད་པ་ཡང་དོན་དམ་དཔྱད་པའི་དཔྱད་མཐར་རྙེད་བ་ལ་འགྲོ་བས་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་དོན་དམ་བདེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྩོད་པ་ཡིན་ལ། ལན་ནི་སོ་སོར་རང་རིག་ཅེས་པ་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་
ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་རིག་པའི་ཆ་ནས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ལ། གཟུང་རྣམ་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དེས་ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་མཐོང་ན་འཛིན་རྣམ་རྐྱང་བ་ལ་དེ་ཤར་ཡང་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་ཤར་བར་འགྲོ་དོན་མེད་ཅིང་
དེའི་ཕྱིར་འཛིན་རྣམ་རང་རིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་དེ་རྙེད་ཅིང། དེ་ཟག་མེད་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱང་ཡུལ་དེ་གནས་ལུགས་དཔྱོད་པའི་དཔྱད་མཐར་རྙེད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་སྒོ་ནས་དོན་དམ་བདེན་པར་འཇོག་མི་ནུས་སོ་
ཞེས་ལན་མཛད་དོ། །ཕྱོགས་སྔ་དེས་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ངོར་གཉིས་མེད་ཀྱི་སེམས་ཡོད་པ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་ལུང་འདིས་བསྒྲུབས་ཀྱང་རང་ལུགས་འཇོག་ཚུལ་དང་པོའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་
སྐབས་ཀྱིས་ཤེས་སོ། །གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་ལུགས་འདིའི་ཡེ་ཤེས་དེ་རང་རིག་ཏུ་བཞེད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་འདི་དང། འདི་གང་ལས་འབྲོས་པའི་གཞུང་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། གང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་སོགས་དང། སོ་སོར་

[063B] ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེའི་
གྲུབ་མཐར་དབུ་མ་སྣང་བའི་ལུང་དེ་དག་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པའི་དངོས་ཡུལ་ཙམ་ལ་སྦྱར་སྣང་སྟེ་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ལུགས་འདིའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཞེས་པ་སྒྲིབ་གཉིས་དག་བྱེད་ཀྱི་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་
ཡེ་ཤེས་གཉིས་བཤད་པ་ལས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་རྟོགས་པའི་སོ་སོ་རང་རིག་དེ་ལ་སྒེར་དུ་དོགས་པ་བཅད་པར་བྱས་ཀྱང་རུང་ངམ་སྙམ།  ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བརྟགས་ཞེན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
པར་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་བརྟགས་ཞེ་ན་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་
ཡོད་པའོ་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ལ། འདིས་ཀྱང་དོན་དགོས་གནས་པ་རེ་རེ་དང་སྒྲ་ཡངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་གྲངས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གཉིས་ཀར་བཤད་ཚུལ་རེ་བྱས་པས་སྔ་མ་སྔ་མ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་
ནི་ཤེར་མདོའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཕྱིར་དུ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་དུ་བཤད་ལུགས་ཙམ་རེ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་དུ་འཆད་ཚུལ་རྒྱས་སྲས་མ་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་

[064A]༄༅། །ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཆད་ཚུལ་དེར་དངོས་སུ་མེད་ཅིང་དར་ཊིཀ་ལས། འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་
ཏུ་ཡོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་ལ། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་གྲངས་པའི་རྫས་བཏགས་གཉིས་ཀར་གསུངས་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་གྲངས་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བྱ་དགོས་ཏེ། རྩ་བར་ཁྱད་མ་ཕྱེ་བར་ཐམས་ཅད་ཅེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དར་ཊིཀ་ལས་འཁྲུལ་ཤེས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡང། དེ་བཞིན་ཉིད་ལྟ་བུ་རྣམ་གྲངས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཤད་པ་རྗེས་ཐོབ་འཁྲུལ་སྣང་དང་བཅས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཤེས་པའི་ངོ་ལ་སྦྱར་ནས་འཇོག་དགོས་པ་
ལ་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་འཏུས་ཀྱི་བཤད་པ་སྔ་མ་དེ་དང། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བཤད་ཚུལ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཚུལ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། བསྡུ་བར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་
དང། གྲུབ་མཐར། གཉིས་པ་ཀུན་ཉོན་སློང་རུང་ཞེས་སོ། །བསྡུ་བ་ལས། གདགས་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང། གྲུབ་མཐར་ཐ་སྙད་གཞི་ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཤད་ཚུལ་གཞན་
ཡང་ཡོད་དེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ་གང་ཞིག་སྔ་མ་དེ་ནི་ཟག་མེད་འདུས་བྱས་སོགས་ལ་སྦྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དོན་གཙོ་

[064B] དེའི་ཚུལ་ཡང་རྐང་བས་བརྒལ་བར་བྱ་བའི་འབབ་སྟེགས་ལ་རྐང་པའི་འབབ་སྟེགས་ཟེར་བ་བཞིན་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་བློ་ཀུན་རྫོབ་བརྟོག་པ་སོགས་ཀྱིས་བཞག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བཞག་པ་སྟེ་
དོན་བསྡུ་ན། ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་དུ་ཡོད་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་ཚུལ་འཆད་པར།  འདིར་རང་
ཉིད་བློ་ཅི་འདྲ་ཞིག་གིས་བཞག་པའི་དབང་དུ་མ་བྱས་པར་རང་གི་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གང་འཇོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་སྔ་མ་གཉིས་མེད་པར་གསུངས་པ། གཉལ་སྟོན་ཕྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྔ་མ་གཉིས་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པའི་དོན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་་ཞག་བ་སྟེ། ཐ་སྙད་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་
དང། ཀུན་ཉོན་སློང་བའི་དམིགས་པ་གཉིས་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ལེགས་ཀྱང། ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་ལ་བྱས་ཏེ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་བྱེད་གཉིས་མེད་པ་ལ་བྱས་བ་ཡིན་ན་མི་ལེགས་ཏེ། འཇོག་ཚུལ་གཉིས་བའི་ཀུན་
རྫོབ་ཡིན་ན་དེར་འཇོག་བྱེད་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་ཚང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་ཐོད་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་དུ་བཤད་པའི་ངེས་ངོར་སྟོང་ཉིད་ཤར་བ་ལ་བྲ་སྟིས་བཤད་ཅིང། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་

[065A]༄༅། །བ་ལ་གཉལ་སྟོན་གྱིས་བཤད་དོ། །དེའི་འཛིན་སྟངས་སུ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དོན་དམ་དུ་བྱས་བའི་བཤད་ཚུལ་འཆད་བོའི་སྐབས་མིན་པས་གཉིས་ཀ་ཡང་
འཐད་པར་མི་སེམས་ཀྱི། བདེན་པ་གཉིས་པ་རྟོགས་པས་གཉིས་ཀར་བཤད་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཞར་བྱུང་རྫོགས་ནས་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་གཞན་གྱི་རྩོད་བ་སྤོང་ཚུལ་སྟོན་བར་ ཌྟེ་དབུ་མ་སྣང་བར་སྟོང་པ་ཉིད་ཆེན་པོའི་
མདོ་ལས་ཞེས་དྲངས་སོ། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་ན་འདིར་རྣམ་བཤད་རིགས་པ་དྲངས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད། དོན་དམ་བར་ཡོད་ཅེས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་བས། ཉན་ཐོས་སྡེབ་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འཇོག་
ལུགས་གང་ཡིན་མ་ཕྱེ་བར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས། ལས་དང་རྣམ་སྨིན་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དོན་དམ་པར་ཡིན་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་བར་མེད་པ་མི་འཐད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ན་དེར་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པས་མི་འཐད་ཅེས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་
བའི་གཙོ་བྱས་པའི་ཐེག་ཆེན་པ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དེ་བརྗོད་ཚུལ་མི་ལེགས་པར་ཐལ། འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་ཀུན་རྫོབ་བའི་མིང་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་ཡོད་པ་དང། འཇོག་ཚུལ་དང་བོའི་དོན་དམ་གྱི་དོན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་
པ་ལ་བྱེད་པས་དེ་གཉིས་ཀར་ཡོད་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བ་སྟེ། འཇོག་ཚུལ་གཉིས་སུ་བསྡུ་བར་མ་ཟད་འདིས་ཀྱང་གསལ་བར་གསུངས་བའི་དཔེར་བཀོད་བ་ཡིན་ནོ། སེམས་ཙམ་བའི་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ལ་ལན་འདེབས་པའི་ཚེ་རྫས་བཏགས་

[065B] །དབུ་མ་བ་རྣམས་ནི་ལན་འདེབས་ཚུལ་
ཟླ་བའི་འཇུག་འགྲེལ་ལས་བྱེད་བ་པོ་བདེན་གྲུབ་དུ་བཀག་པ་ལ་གསུངས་ཤིང། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། འདི་ལྟར་ལས་དང་འབྲས་བུ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ཉིད་ལ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་བཏགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ། །
ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འགལ་བའི་གོ་སྐབས་སུ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇུག་འགྲེལ་ལས་བྱེད་པ་པོ་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་བཀག་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཡི། བརྟེན་ནས་གདགས་བར་བྱ་བ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བ་ཡང་བཀག་གོ་ཞེས་
བྱ་བར་ནི་ཤེས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་ཀྱང་འགྲེལ་ཚུལ་གཅིག་གསུངས་པའི་ཚུལ་དེ་དག་མ་དགོངས་པའི་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སླ་བའི་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་འཕྱེད་མི་རུང་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་བྱིས་མ་
གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྫས་བཏགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡང་མི་རུང་བས་སྐྱོན་འདི་འཇུག་གོ་སྙམ་ནས་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་ཕྱོགས་བཟུང་སྟེ་དབུ་མ་པ་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་ ཕྲ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་པས་དེའི་བླས་དྲངས་ཏེ། 
དེ་ཡང་དབུས་མཐའི་དོན་བློ་བརྟན་གྱིས་ཀུན་བཏགས་མེད་བཞིན་དུ་རྟོགས་པས་བཏགས་པས་བཏགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང། གཞན་དབང་གི་གཙོ་བོ་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོག་ནི་ཤེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པར་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་

[066A]༄༅། །དུ་བྱར་མེད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་བརྗོད་དུ་རུང་བས་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། ཕྱི་མའི་དོན་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་དབྱིངས་སོགས་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་འཇུག་པའི་གཞིར་ཡོད་པས་ཐ་སྙད་དམ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་
ཡོད་བར་བཏགས་པ་སྟེ། གོང་དུ་རྐང་བའི་འབབ་སྟེགས་ཀྱི་དཔེས་བཤད་པ་དང་སྦྱར་ཡང་བློ་བརྟན་གྱི་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་མི་སྣང་ངོ། །ཡོངས་གྲུབ་ནི་འཇོག་ཚུལ་དང་པོའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པར་མ་ཟད། གཉིས་པའི་དོན་དམ་དུ་ཡང་ཡོད་པས་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་གསུངས་
པ་དེ་སྒོ་གང་དུ་བཀྲལ་ཀྱང་མི་འགྲིག་གོ་སྙམ་པ་ལ་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཚུལ་འདི་ཤེས་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །ཞེས་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲེལ་ནུས་པས་གལ་ཆེའོ། །གྲུབ་མཐའ་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང། ཀུན་
རྫོབ་དང་དོན་དམ་ཡོད་ཚུལ་དང་དེ་གཉིས་ཀར་མི་འགལ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་དུ་མ་ཡོད་པ་ནི། རྒྱས་པར་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར། འོད་སྲུང་ལེའུ་ལས་དབུ་མའི་ལམ་བཅུ་གསུམ་གསུངས་པ་བཀོད་པ་དང། ལེའུ་དེའི་འགྲེལ་པ་བློ་བརྟན་གྱིས་མཛད་པ་སོགས་ལས་
ཤེས་བར་བྱ་ལ། དབུས་མཐའི་ལེའུ་ལྔ་བར། ཐ་དད་པ་དང་གཅིག་མཐའ་དང། །ཞེས་སོགས་མང་དུ་གསུངས། ་ཕྱོགས་གླང་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་ཞེས་ས་བཅད་ཕྱི་མ་འདི་འགྲེལ་བ་དག་གིས་བསྣན། 
རང་རྒྱལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འདས་པ་བསྐྱར་ནས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་བ་མེད་པ་དང། དེ་ལྟ་བར་དུས་གཉིས་པར་མི་གནས་པ་དང། བྱིས་པས་ཞེན་པ་ལྟར་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་མེད་པ་བཞི་ལ་དགོངས་ནས་ཤེར་མདོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་

[066B] དུས་གསུམ་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་འདི་འགྲེལ་བཤད་དུ་གསལ་བ་ལྟར། ཊིཀ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་མཐུན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གཉལ་སྟོན་དང། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཊིཀ་བྱེད་པ་བྲ་སྟ་རབ་འབྱམས་པ་བློ་བཟང་དགེ་ལེགས་སོགས། གཟུགས་གཟུགས་ཞེས་པའི་སྒྲ་
འཇུག་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་དང། གཟུགས་རང་དབང་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་བདག་གི་ངོ་བོར་མེད་པ་དང། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དུས་གསུམ་དང་བྱིས་པས་ཞེན་པ་ལྟར་མེད་པ་བཞི་དང། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་
མེད་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བཤད་ཀྱང། དང་པོ་གསུམ་དགོངས་འགྲེལ་དངོས་བསྟན་དང། ལྷག་མ་བརྒྱད་ཤུགས་བསྟན་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང། དང་པོ་དང། གསུམ་པ་དང། བཅུ་གཅིག་པ་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཐ་མོ་ཡིན་
ཞིང། ལྷག་མ་ཉན་རང་གིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་དང་བཞི་བ་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་དངོས་དང་གཅིག་ཤུགས་བསྟན་དུ་མི་རུང་ལ། ཕྱི་དོན་མེད་པ་དངོས་སུམ་བསྟན་ཟེར་ན་སྐབས་འབྱེད་དགོས་སོ། །མདོ་
སྡེ་རྒྱན་གྱི་ལུང་འདི་དང། ཐོག་མ་དང་ནི་ཞེས་སོགས་དང། །ཆོས་དང་བདག་མེད་རྣམ་གྲོལ་ཞེས་སོགས་ལུང་གསུམ་མཐར་ཆགས་སུ་འབྱུང་ལ། དེའི་དོན་སྟག་ལོའི་གྲུབ་མཐར། གཞི་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་དང། །ལམ་ལ་སྐྱེ་མེད་
ཆོས་ལ་བཟོད་པ་དང། །འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་གྲུབ་སོགས། །ཞེས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་ལ་སྦྱར་བ་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་ཞིང། གྲུབ་མཐའི་འདོད་པ་བྱིངས་ལ་གོ་བསྟེར་ནུས་སུ་སྣང་ཡང། ཊིཀ་བྱེད་ཕལ་མོ་ཆོས་མ་ཐོན་འདུག་གོ་

[067A]༄༅། །དེ་ལྟར་འགྲེལ་དགོས་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་འགྲེལ་བཤད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཉིས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་
དང། དེ་ནས་མདོ་ལས། ཆོས་ཀུན་གལ་ཏེ་ཕྱིས་པ་མི། །ཇི་ལྟར་རྣམ་བརྟགས་མཐོང་བ་བཞིན། །དེ་དག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི། །ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་མཐུན་པས། འདིར་ཚད་མར་མཛད་པ་ཡིན་ལ། བློ་བརྟན་གྱིས་ཀུན་
བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་པའི་ཐད་དུ་བདག་ཞེའམ། གཞན་ཞེའམ། གཟུགས་ཞེའམ། སྒྲ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བཏགས་ཏེ། ཞེས་རང་གཞན་སོགས་ཐ་དད་པའི་ཆ་ཅི་རིགས་ལ་སྦྱར་རོ། །དུས་གསུམ་ལ་
སྦྱར་བ་ཡང་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པ་པོ་འདུས་བྱས་རྣམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་ཀྱང། སྐྱེ་སོགས་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཆ་བདེ་ན་མེད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་པས་འོག་ཏུ། མེད་ཅེས་བྱ་ལ་སོགས་ཚིག་གིས། །བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་གནད་གཅིག་
ཀྱང། དགོས་པ་ཡང་རང་དང་གཞན་ཞེས་ཐ་དད་དུ་ཕྱོགས་གཉིས་བཟུང་བ་འདི་ཡང་ལོག་པར་གོམས་པའི་བློ་འཁྲུལ་པས་བྱས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་བ་ཞིག་མེད་དོ་ཞེས་ཆགས་སྡང་མགོ་གནོན་
པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གོ་ན་སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་བཏགས་རང་མཚན་གྱིས་མེད་ཅེས་པ་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཉམས་ལེན་དུ་འཁྱེར་ཤེས་པ་ཞིག་འོང་ངོ། ། དོན་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱང་

[067B] དབུ་མ་པ་རྣམས་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་བར་འདོད་པ་འགོག་བྱེད་དང། དབུ་མ་པས་
སེམས་ཙམ་པ་ལ་རྩོད་པའི་ཚེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གང་པ་བཟོད་པ་ཐོབ་བའི་ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་མེད་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐར་ཁས་བླང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་རྩོད་པའི་ལན་གསུམ་ག་ཡིན་ལ། འདི་རང་བྱད་
གཞི་འདི་ཡོད་དེ། ལུགས་འདིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་འདི་བརྒྱད་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེན་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་འབྱུང་གིས། དོན་དམ་བར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་མི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། སྐྱེ་མེད་བརྒྱད་པོ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ལ། བྲ་སྟིའི་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བཟོད་པ་བརྒྱད་པོ་ཞེས་དང། ཐོག་མའི་མཐའ་མི་མངོན་པའི་དེ་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་
དགོས་ཤིང་ཞེས་འདི་བརྒྱད་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས། སྐྱེ་བ་མེད་ཚུལ་བརྒྱད་པོ་དེ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅེས་གསུངས་པས་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་སྐྱེ་མེད་
བརྒྱད་པོ་དེ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་དུ་བཤད་ལ། ཡིག་ཆར་ཡང་ཆོས་འབྱུང་གི་གསུངས་དེ་སོར་བཞག་ཏུ་མ་བཀོད་པ་དང། བདག་སྐྱེ་མེད་བ་ལྟ་བུ་ལ་བཟོད་པ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་ཐོབ་པ་

[068A]༄༅། །ལ༑ སྦྱོར་མཐོང་དག་ས་གསུམ་ཐོབ་དགོས་པ་སོགས་ཧ་ཅང་ཐལ་བས་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ནི་ལུགས་འདིར་ཡང་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་ཡིན་ཞིང། དེའི་གཞིར་གྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་པའི་
མེད་ཚུལ་ནི་འདི་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་རུང་ངོ། །ལུགས་དང་པོ་ནི། བློ་བརྟན་ཀྱིས་འཁྲོ་བའི་ཐེག་མ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བཟོད་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་དང། བཙུན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྔོན་མེད་པ་
སྐྱེ་བ་མེད་པར་བཟོད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་གྱི་དབང་ལ་ནི་རང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བཟོད་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་དང་མཐུན་ནོ། །ལུང་ཕྱི་མ་ཡང་སྐྱེ་མེད་བརྒྱད་བཤད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་དུ་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་
བའོ། །ཞེས་བཤད་པ་འདི་ལ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་དོན་འདི་གང་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས་པ་དང་མཐུན་ཞིང། དབྱིག་འགྲེལ་ནི་གཉིས་ཀར་འགྲེལ་རུང་དུ་སྣང་ལ། རྩ་བར་འགྲེལ་བཤད་མ་བཀོད་པར་དབུ་མ་སྣང་བ་བཀོད་པ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་
མེད་ཚུལ་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ། གུང་པ་སྒྲིག་ན་ཕྱི་མ་རྩ་བའི་དགོངས་པ་ཡིན་ནམ་དཔྱད།  གཞན་ཉིད་ཅེས་པ་རྒྱུ་ལས་མི་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བ་དང། ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་འདི་དང་གནད་གཅིག་
སྟེ༑ རྒྱང་ཕན་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་མེད་པར་གཟུགས་ཅན་གྱི་འབྱུང་བ་ལས་སེམས་འགྲུབ་པས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ཞིག་ཁས་བླངས་ན་འཁོར་བའི་ཐོག་མའི་སྐྱེ་བར་ཡང་འགྱུར་ལ་རྒྱུ་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྱུང་བར་ཡང་འགྲོ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྣམ་ཤེས་

[068B] །ཉེར་ལེན་མིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་འགྲུབ། །ཅེས་དང། སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ལན་པ་ན། །འབྱུང་རྡུབ་དབང་པོ་བློ་དག་ནི། །རང་གི་རིགས་ལ་ལྟོས་མེད་ཅན། །ལུས་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལས་སྐྱེ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འདིར་འཁོར་བ་ནི་
མཚན་གཞི་ཙམ་བཟུང་བ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐོག་མའི་མཐའ་མེད་བར་མཚུངས་པ་ནི། རྩ་ཤེས་ལས། འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་སྔོན་གྱི་མཐའ། །ཡོད་མ་ཡིན་བར་མ་ཟད་ཀྱི། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་ཡང། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ནི་ཡོད་མ་
ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། དབུ་མ་སྣང་བར་ཡང། དངོས་པོ་སྤྱི་ལྡོག་གཞིར་བཟུང་ངོ། །དེ་ལས་དང་པོ་པས་སྤྲུལ་མ་ཐག་པ་དེས་སྔར་འཁོར་བ་སྐྱེ་བ་ལེན་མྱོང་ངམ་མ་མྱོང། མྱོང་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་མེད། གང་ཟག་ཡིན་མིན། ཡན་
ལག་བཅུ་གཉིས་སོགས་དང་ལམ་གྱི་ཐོག་མ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཡིན་མོད་ཀྱང་དགོས་པ་ཆུང་བས་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ།  མང་སྟོན་པ་
སོགས་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། སྔ་མའི་དམ་ཚིག་བརྗོད་པའི་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། འདུས་བྱས་ནི་སྐད་ཅིག་པ་དང་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་དང། མཛོད་ལས། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་འཇིག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ལ་
འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཡིན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་དེ་མ་ཐག་འཇིག་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དོན་ནི། དང་པོར་སྐྱེས། གཉིས་པར་གནས་ན་གཉིས་པ་དེ་ཡང་དེ་ལས་དུས་གཉིས་པར་གནས་དགོས་ཤིང། དེའི་གནས་པ་དེ་ཡང་དེའི་གཉིས་པར་གནས་

[069A]༄༅། །དགོས་ཞེས་རྟག་བར་ཐལ་བ་འབངས་པ་ཡིན་ལ། ལན་དུ། དེ་ཆོས་བརྒྱད་དང་གཅིག་ལ་འཇུག་ཅེས་གནས་པས་གནས་བ་སྐྱེ་བའི་གནས་པ་ལས་ལོགས་སུ་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྐྱོན་མེད་པར་བཤད་དོ། །
མང་སྟོན་པའི་དམ་ཚིག་ནི། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གནས་མ་བུ་པས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་པར་ཐལ། དེས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་
ཀྱང་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་མི་དགོས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ཀྱི་མཐའ་དཔྱོད་ལས། སྐད་ཅིག་གི་དོན་འཇིག་པ་ཁོ་ནར་བཤད་མི་དགོས་པར་ཐལ། སྣོད་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྣོད་སྟོང་བར་འཇུག་ལྷས་སྦྱིན་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བ་ལྟ་བུ་བྱ་བ་མེད་པར་
འཇུག་དུས་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དུས་མཐའ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་ལ་སྐད་ཅིག་མའི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་པར་འདོད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་བར་འདོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་བུམ་པ་སོགས་འཇིག་པ་
ཕྱིས་འབྱུང་གི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པར་འདོད་ཅིང། སྒྲ་བློ་སོགས་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་པ་མཛོད་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་གྲུབ་མཐའ་གོང་མ་ལྟར་ན་བྱ་བ་དེ་གསུམ་ཅིག་ཅར་གྲུབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྐྱེ་བ་གྲུབ་
པ་དང་གནས་གྲུབ་པ་དང་འཇིག་པ་གྲུབ་པ་དུས་མཉམ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་སྐྱེ་གནས་འཇིག་གསུམ་དུས་མཉམ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁ་ཅིག་ཚེས་གཅིག་གི་དུས་དེ་རང་གྲུབ་དུས་ལས་སྐད་ཅིག་

[069B] དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་དེ་གྲུབ་མ་ཐག་བའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་ཚེ་ཞིག་ཟིན་པར་ཐལ། འཇིག་ཁ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྡེ་བདུན་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་ལས། ཚེས་གཅིག་གི་སྔ་དྲོ་ནས་ཚེས་གཅིག་
གི་འགོ་ཟུག་པའི་ཕྱིར། ཚེས་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་ཚེས་གཅིག་རྫོགས་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ། ཚེས་གཉིས་ཀྱི་སྔ་དྲོའི་སྔ་ལོག་ཙམ་དུ་ཚེས་གཅིག་རྫོགས་པར་གྲུབ་ཀྱང་དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་ཚེས་གཅིག་ཞིག་པའི་ཕྱིར་དང། རང་གྲུབ་དུས་ལས་སྐད་ཅིག་
གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་འདི་ཕྱི་མའི་དངོས་རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང་དེར་འགྱུར་ཁམ་མ་ཡིན་པ་སོགས་ཚིག་ལ་ཡང་གཟབ་པོ། །
དཔེས་མཚོན་པར་མ་ཟད་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལ་སྦྱར་ཏེ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་འཆད་ཚུལ་ཡང་ཡོད་བས་དེ་སྟོན་པར།  སངས་རྒྱས་རྣམས་སངས་རྒྱས་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་དེ་ལས་འདུས་བྱས་དག་གསུངས་པ་སྒྱུ་
མ་རྨི་ལམ་སྨིག་རྒྱུ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་མིག་ཡོར་དང། །བྲག་ཆ་ལྟ་བུ་དང་ནི་ཆུ་ཟླའི་གཟུགས་འདྲ་སྤྲུལ་དང་འདྲར་ཤེས་བྱ། །དྲུག་དང་དྲུག་དང་གཉིས་དང་དྲུག་ཚན་གཉིས་དང་གསུམ་པོ་རེ་རེ་འདོད། །ཅེས་དྲུག་ཚན་སོགས་དཔེ་རེ་ཕེ་དང་སྦྱར་ཏེ་
རིམ་བཞིན་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དག་གདགས་གཞིར་བྱས་ཏེ་བདག་གོ་སྙམ་དུ་རློམ་པ་སྐྱེ་བས་སྒྱུ་མ་དང། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དག་ཕྱི་དོན་གྱི་ངོས་མས་མྱོང་རྒྱུ་མེད་ཀྱང། སེམས་རང་ཉིད་ཀྱི་སང་ཆ་ཙམ་པོ་དེ་ལ་རང་གིས་ལོའི་སྤྱོད་དུ་ཡོད་པས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་

[070A]༄༅། །དང། སྨིག་རྒྱུས་ཆུར་འཁྲུལ་པ་བསྐྱེད་པ་ལྟར་སེམས་སེམས་བྱུང་གཉིས་ཀྱིས་རང་གི་རྫས་ལ་དོན་དུ་འཁྲུལ་པ་བསྐྱེད་བ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང། ཡང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་ལས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་དང་
ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་གདུགས་ཕུབ་བས་དེའི་སྣང་ཆ་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གྲིབ་མ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་གྲིབ་མའམ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང། ཐ་མ་གསུམ་ནི་དཔེ་རེ་རེ་དང་དོན་ཡང་རེ་རེ་སྦྱར་བ་སྟེ་བཤད་པའི་ཆོས་ནི་བྲག་ཆ་ལྟ་བུ་དང་
དེའི་དོན་གོམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་བར་འཆར་བ་ནི་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་དང། དེ་ནས་གཞན་དོན་དུ་བསམ་བཞིན་སྲིད་པ་འཛིན་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ། །དཔེ་གཉིས་པར་འདི་ཉིད་ལས་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་ཉེ་བར་སྤྱད་བྱར་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་
ལ༑ དབྱིག་འགྲེལ་ལས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ནི། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ་ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་ངོར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཙམ་ལས་གསལ་ཁ་མ་བྱས་ཤིང། བཙུན་བས་ཐད་འདིར་བཤད་བ་མ་བྱས་ལ་བློ་བརྟན་གྱིས་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་བ་རྣམ་པར་
ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་ཕྱི་དོན་མེད་པའི་དཔེ་ལ་སྦྱར་བ་ལྟར་བོད་ཀྱི་ཊིཀ་བྱེད་དག་གིས་ཀྱང་བྲིས་སོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཚན་གཉིས་ལ་དཔེ་ལན་གཉིས་གཉིས་འབྱུང་ཞིང་
དང་པོ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་དཔེར་གསལ་བས། གཉིས་པ་བདག་གི་བ་མེད་པ་ལ་སྦྱར་ན་དཔེ་ཕྱི་མ་གཉིས་དང་མི་ཟློས་ཤིང་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྫོགས་པར་སྟོན་ནུས་པར་འདུག་དགོངས་པར་སྣང་བས་སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་དུ་ཤེས་བར་གྱིས་

[070B] ལྷག་མ་ཕལ་ཆེར་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་བཤད་པ་ཕྱི་མ་དང་གཅིག་གོ་དོན་མེད་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་བར་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་སྙམ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ་ཞེས་གསུངས་བ་ཡང་
རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་མི་འདྲ་བ་སོ་སོའི་སྣང་ཆ་ལས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་འབྱུང་བ་གྲིབ་མ་དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་སྔ་མ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་དོ།    ༈    །མདོ་ལས་
ལ་ཞེས་པའི་ཐད་དུ་སྟོང་ཐུན་ལས། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འགྲེལ་པར་གསུངས་ལ། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་འགྲེལ་པར་དྲངས་བའི་མདོར་གང་ན་གང་མེད་པ་ཞེས་ཤོགས་ལས་གསུངས་པའམ། ཡང་ན་མདོ་འདིའི་དོན་དུ་འགྲེལ་བར་གསུངས་པ་ལ་བྱ་
ཡི༑ འགྲེལ་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཙམ་ལ་བྱས་ན་མི་འབྲེལ་ཏེ། འདིས་ཀྱང་དེ་སྟོན་ཞེས་པའི་འདི་སྒྲ་དབུས་མཐའི་རྩ་བ་ལ་འཇུག་དགོས་པས་འགྲེལ་བར་གསུངས་བའི་དོན་བཞིན་དུ་རྩ་བས་ཀྱང་དེ་ལྟར་དུ་གསུངས་ཞེས་བཤད་ན་གོ་ལོག་པ་ཡིན་
བའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་མདོ་ལས་གསུངས་ལ། དབུས་མཐས་ཀྱང་མདོའི་དོན་བཞིན་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བཟུང་ངོ། །འདིར་ཀྱང་སྒྲ་སྨོས་པ་ནི། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། མདོའི་དོན་བཞིན་དེ་ལྟར་གསུངས་པར་མ་ཟད་ཅེས་པ་གཅིག་ཀྱང་འཐོབ་སྟེ། མདོ་
སྡེ་རྒྱན་ལས། དེ་བཞིན་གཉིས་སྣང་དེ་ལ་ཡོད། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བར། གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནི་ཡོད་དོ། །གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་སོགས་འདི་དང་ཤིན་ཏུ་འདྲ་བར་འབྱུང་ངོ། །འོན་ཀྱང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་

[071A]༄༅། །བཤད་པ་ལས་འདི་ཟུར་དུ་བཀོད་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་དོན་དམ་བར་ཡོད་པ་ཤུལ་དུ་སྒྲུབ་ཚུལ་རྒྱན་གྱི་ལུང་དེར་མི་གསལ་ཞིང། འདིའི་འཁོར་བོ་གསུམ་ལ་དྲུག་ཅེས་འབྱེད་ཚུལ་སོགས་འབྲེལ་བཤད་ལས་གསུངས་
བཞར་ལ་འཆང་བཞེད་ནས་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་ཐུན་གྱི་ལུང་དོན། དེ་ལྟར་འགྲེལ་དགོས་པར་སྟོང་ཐུན་རང་ལས་ཀྱང་ཤེས་ཏེ། སྐབས་གཞན་དུ་ཀུན་བཏུས་ལས་གང་ན་གང་མེད་པ་ཞེས་སོགས་དྲང་ཞིང། དེ་ཡང་ཁྱད་ཆོས་བཅུ་དྲུག་གིས་
སྟོང་པ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་མདོ་ཚིག་འདི་ཉིད་སོར་བཞག་ཏུ་བཀོད་བ་རྣམས་དྲང་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་གཉལ་སྟོན་གྱི་བཤད་པ་དོན་དུ་སོང་སྣང་ངོ། །
ལུས་བའི་ཡོད་པ་ཞིག་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡོད་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དགག་བྱའི་ཀུན་བཏགས་བཀག་ཤུལ་དུ་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན་བར་ཐལ། འདོད་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་ཤུལ་དུ་མ་
ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་པ་གང་རུང་ཞིག་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཉིད་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེས་དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་སྒྲུབ་པའམ་མ་ཡིན་
དགག་སོགས་བསྒྲུབ་ན་དེ་སྒྲུབ་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ་བྱས་པ་ལས། འོ་ན་ཡང་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་ཐལ། གཞན་དབང་ལ་ཀུན་བཏགས་མེད་བར་གསུངས་བའི་ལུང་འདིས་དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་སྟོང་གཞི་བདེན་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་

[071B] འདིར་དེའི་ཤུལ་དུ་སྒྲུབ་ཅེས་པ་རྐང་བ་ཕྱི་མས་བསྒྲུབ་པ་དང། སྤྱིར་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལ་བྱ་ཡི། གཞུང་ཚིག་གཅིག་པོ་དེས་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མི་ཡོང་ལ། ལྕང་སྐྱ་རིན་
པོ་ཆེའི་གྲུབ་མཐར་ལུགས་འདིའི་དགག་བྱ་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་སོང་ཡང་སྐྱོན་མེད་པར་གསུངས་སོ། ། དང་པོའི་སྒྲས་ཟིན་ཡང་དངོས་སུ་བཀག་
འོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྐང་པ་དང་པོས་བར་བའི་སྒྲས་ཟིན་བཀག་ཅིང། དང་པོའི་དགོངས་གཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཞེས་དོན་དུ་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་འཁྲུལ་པའི་
སྣང་ཆ་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དགོངས་གཞི་ཡིན་པ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། མ་རིག་གིས་བསླད་བདག་ཉིད་ནི། །ཇི་ལྟའི་རང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས། །རྣམ་རིག་དེ་བཞིན་མིན་རྣམ་པ། །སྐྱེ་འགྱུར་རབ་རིབ་ལ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་དང། འོག་གི་ཉི་
ཤུ་པ་སོགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། རྐང་པ་དང་པོས་ཡུམ་གྱི་སྒྲས་ཟིན་ལ་ཞེན་ནས་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ལྟུང་པའི་ཐལ་འགྱུར་པ་འགོག་པ་དང། རྐང་པ་གཉིས་པས་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་སྒྲས་ཟིན་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་འགོག་
པར་འགྲེལ་བཤད་ལས་བཤད་པས་ཀྱང་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྐང་པ་དང་པོའི་ཡོད་ཅེས་པ་ཡང་འགྲེལ་བཤད་ལས། རང་བཞིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །ཞེས་རང་བཞིན་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ་གསལ་བར་གསུངས་པས། བུ་སྟོན་སོགས་ཀྱིས་

[072A]༄༅། །གཞན་དབང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་གསུངས་བ་ཁེགས་ཤིང། རྐང་པ་གཉིས་པས་གཞི་གཞན་དབང་དེའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་ཆོས་བདག་འགོག་པར་གསུངས་པས་
ཇོ་ནང་པ་སོགས་གཞི་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་གཞན་དབང་འགོག་པར་བཤད་པ་ཡང་གསལ་བར་བཀག་གོ་ འོག་ཏུ་ཡོད་པ་སྔ་མ་དང་མེད་པ་ཕྱི་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པས་སྟོང་ཉིད་མེད་སྙམ་བའི་དོགས་
བ་འབྱུང་བར་གསལ་ཞེས། ཆ་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པའི་སྐབས་སུ། བདེན་པར་ཡོད་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྔར་བསྟན་ཟིན་ནས། དེ་རྗེས་བདེན་པར་མེད་པ་དེ་ཉིད་འཆད་དགོས་པས་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱང་བདེན་བར་ཡོད་ན་ཀུན་བཏགས་བདེན་མེད་དུ་བཤད་པ་འདིའི་གོང་དུ་
བཤད་དགོས་པ་ལ་དེར་མ་བཤད་ཅིང་གཞན་དུ་བཤད་ན་སྐབས་འཆོལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་བས་ཕྱི་མར་བདེན་མེད་བཤད་བ་འདིའི་ཁུངས་སུ་བསྡུ་དགོས་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་སུ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་དོགས་བའོ། །དོགས་བ་སྐྱེ་ཚུལ་འདི་ལ་བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོའི་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་པ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། གལ་ཏེ་མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད། །སྟོང་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོང་ཉིད་བདེན་བར་མེད་དོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཞན་དབང་འདི་ལ་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཡོད་པའི་
ཕྱིར། ཞེས་རྩ་ཤེས་ཀྱི་ལུང་འདྲ་པོ་ཞིག་དྲངས་ནས་གཞན་དབང་བདེན་པར་གྲུབ་ན་སྟོང་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་མེད་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དོགས་པ་བསླང་བར་བསམ་མོ། །རང་ལུགས་ཀྱི་ལན་ནི། གཞན་དབང་གི་

[072B] སྟོང་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པའི་རྙེད་དོན་མཐར་ཐུག་ཏུ་གོ་ཞིང། དེ་ནི་ལུགས་འདིའི་སྟོང་ཉིད་དོན་དམ་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས་
སྔར་སྨོས་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །
པ་གཅིག་དང། ལན་དུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ལ་ཆ་ཕྱེ་ནས་གསུངས་ཤིང་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཚུལ་གཅིག་བློ་བརྟན་གྱིས་སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་བར་གསུངས་བ་འདི་ཉིད་དབུས་མཐའི་ལུང་དེའི་དོན་དུ་ཡང་སྦྱར་རུང་བར་གོ་བའི་ཆེད་ཡིན་ལ། འདིར་
མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བ་འདི་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བ་ནི་དོན་སྨྲ་བ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བར་སྨྲ་པ་ལ་བྱིན་ཊ་དེ་བས་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་དབུས་མཐའི་དགོངས་པར་འགྲེལ་ཚུལ་ནི། རྐང་པ་དང་པོས་འཛིན་པ་རྫས་གྲུབ་དང། གཉིས་བས་དེ་ཁས་དོན་གཞན་པའི་གཟུང་
བ་མེད་པར་བཤད་པ་སྟེ། སྔར་བཤད་བ་དང་ཕལ་ཆེར་འབྲལ། དེ་ལྟར་གཟུང་བ་ཕྱི་དོན་བཀག་བའི་ལན་དུ། འོ་ན་ཐར་བ་མེད་བར་ཐལ། ཐར་པའི་ལམ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསྒོམ་བྱའི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱི་དོན་མེད་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཕྱི་དོན་བཀག་
བས་གཟུང་བྱ་ཙམ་བཀག་པར་འཁྲུལ་བའི་རྩོད་པ་དང། གཉིས་སྟོང་དེ་ཉིད་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་འཛིན་སྟངས་མིན་བས་ཐར་ལམ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་ལན་མཛད་པར་ཡང་འགྲེལ་བཤད་ལས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཡང་དག་ཅེས་པའི་སྟོང་ཉིད་དང། མ་

[073A]༄༅། །ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཅེས་བའི་གཞན་དབང་སྟེ་རྐང་པ་དང་པོས་གཉིས་ཀ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བསྟན་ཟེར་བ་ནི་ཡིག་དོན་ལ་ཡང་མ་ཞུགས་ཤིང། རྐང་བ་གསུམ་བའི་ཐད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས། ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་
པ་ནི་ཞེས་སོགས་སྔར་དྲངས་བ་དང་འགལ་བས་མི་འཐད་དེ། དང་པོར་རང་བཞིན་ཡོད་བར་གསུངས་པའི་ལོག་རྟོག་མི་སེལ་ན་འདིས་ཀྱང་མི་སེལ་བར་མཚུངས་བའི་ཕྱིར་རོ། །
གི་གནས་ལུགས་སུ་གཏན་དུ་གནས་པར་བཤད་པ་ལ་གཞི་གཟུགས་སོགས་མཐོང་བའི་ཆེ་གནས་ལུགས་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་རྩོད་བའི་ལན་དུ། ཡོངས་གྲུབ་དེ་མེད་ནས་མ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་སྒྲིབ་བྱེད་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་ཀུན་རྟོག་
ཡོད་པས་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པར་རྐང་པ་བཞི་པ་བྱུང་བར་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་སྟོང་ཉིད་དེ་གཏན་དུ་ཡོད་ན་སོ་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་སྙམ་བའི་ལན་དུ་སོ་སྐྱེས་དེ་ལས་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པ་དེ་ཡོད་ཅེས་དེ་སྒྲ་སོ་སྐྱེ་ལ་
བཤད་བ་གོང་དུ་འདི་དང་འདིར་དེ་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་བས་སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་སྦྱོར་དགོས་པ་མ་ཤེས་པས་ནོངས་པའོ། །རོང་སྟོན་གྱི་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་པ་མི་ཕམ་དགོངས་རྒྱན་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་འདི་ལ་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་
ཅེས་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་ཡང་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་འདི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ཅེས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཡམ་བྲལ་བ་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་གི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་ཡང་སྐབས་འདིའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་གོང་འོག་གང་དང་ཡང་མི་མཐུན་

[073B] ༑འགྲེལ་བཤད་ལས་སྔར་བཤད་པ་དེ་དག་ཏུ་མ་ཟད་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མཛད་དེ། འདི་ལྟར་རྐང་པ་དང་པོས་ཀུན་ཉོན་གྱི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཀུན་རྟོག་དང། གཉིས་པས་དེ་འཁྲུལ་པར་འཇོག་བྱེད་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་
གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་འཁྲུལ་པའི་བློ་དེས་རྩ་བ་བྱས་ནས་ཆགས་སོགས་བསྐྱེད་ཅིང། དེའི་དཔང་གིས་ལས་བསགས་ཏེ་ཐོག་མེད་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་ཚུལ་བཤད་བ་ན། འོན་ད་དུང་ཡང་འཁོར་བའི་རྩ་བ་
དེ་ཉིད་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་ཐར་མི་ནུས་སམ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་གྱི་ཐར་པ་ངེས་པར་འཐོབ་ནུས་སྟེ། རྣམ་བྱང་གི་ངོ་བོ་འགོག་ལམ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་རུང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་གང་གིས་ཀྱང་མ་བསླད་པས་འོད་གསལ་བར་ཡོད་
དོ་ཞེས་འགོག་པ་ཐོབ་ནུས་སུ་བསྟན་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཐོག་མེད་ནས་ཡོད་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གྲོལ་སྙམ་ན། རང་བཞིན་དྲི་མས་དག་མོད་ཀྱང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མ་ཟད་པའི་དབང་གིས་མ་གྲོལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཟད་པ་
ལམ་གྱི་རྩོལ་བ་ལ་ལྟོས་པས་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་སློབས་ཤིག་ཅེས་འདོམས་པ་སྟེ། །རྩ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་བ་རྫོགས་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་ཡོད་དོ། ། དབུ་མ་པ་གཞན་ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་བར་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་གཟུགས་སོགས་ཆོས་རྣམས་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ལས་ཕྱི་མ་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་མཆོག་ཏུ་བཞེད་ཀྱང། རྣམ་རིག་བ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་

[074A]༄༅། །འདིས། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་གཉིས་ཀ་དབུ་མའི་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་འགྲེལ་བས། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་གཉིས་པོ་དེ་སྟོང་ཉིད་རྣམ་དག་ཏུ་དོན་གཅིག་ཏུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་བ་ནི། ཡ་མཚན་པ་
ཞིག་སྟེ། སྟོང་ཉིད་ཕྱི་མ་དེ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པས་གཏན་དུ་རང་མ་བཞེད་ཅིང། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རགས་བ་དང། རང་རྒྱལ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་འཛིན་སྟངས་སུ་མཚུངས་པར་འདོད་
པས་མཆོག་དམན་འབྱེད་མཁན་གྱི་དབུ་མ་པ་དེ་ངོས་བཟུང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཞུང་གི་དོན་ནི། སེམས་ཙམ་པའི་སྐབས་འདིར་རྣམ་རིག་ཙམ་གྱི་ཚུལ་འདི་དབུ་མའི་དོན་དུ་འགྲེལ་དགོས་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། དབུས་མཐའ་ལས། ཡོད་
པའི་མེད་པའི་ཞེས་སོགས་དང། འོད་སྲུང་ལེའུ་གཉིས་ཀྱི་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱ་དགོས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔ་མ་དབུས་མཐས་བཤད་པའི་དབུ་མའི་ལམ་དེ་ལས་འོད་
སྲུང་ལེའུ་བཤད་བའི་དབུ་མའི་ལམ་དེ་མཆོག་ཏུ་བཞེད་དེ། སྔ་མ་སེམས་ཙམ་དང་ཕྱི་མ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རང་གི་ལུགས་སུ་འདོད་བའི་ཕྱིར་དང། སེམས་ཙམ་པས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་འདིས་དེ་གཉིས་ཀ་སེམས་ཙམ་རང་གི་ལུགས་
སུ་བཀྲལ་ཏེ་དོན་གཅིག་ཏུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །བྲ་སྟིའི་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ལས། ཐལ་རང་གཉིས་དང་མི་འདྲ་བར་རྣམ་པར་རིག་བ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་འདི་ཉིད་དབུ་མའི་དོན་དུ་འགྲེལ་པས་ན་ཡུལ་སྟོང་པ་དང་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་

[074B] རྣམ་བར་རིག་པ་ཙམ་ཞེས་བས་ཡུལ་ཅན་དང། དབུ་མ་ཞེས་པས་ཡུལ་བཤད་པར་བཟུང་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་མཆོག་དམན་འབྱེད་མི་འབྱེད་ལ་
འདོད་པར་སྣང་ཡང། དེས་ན་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་དང་མི་འབྲེལ་ཞིང། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལམ་དབུ་མར་ནི་ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱང་འདོད་ལ། ལུགས་འདིས་ཀྱང་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དབུ་མ་དངོས་སུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། སེམས་ཙམ་གྱི་གཞུང་
རྣམས་ལས་རྣམ་པར་རིག་བཙམ་གྱི་ཚུལ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཕལ་ཆེར་ཡུལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་ལ་བྱ་དགོས་ཀྱི། ཡུལ་ཅན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལམ་བཤད་ཅིང། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་མཛད་ཅེས་པ་དང་མི་འགྲིག་པའི་ཕྱིར། 
བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་ལས། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །བཏགས་པ་དང་ནི་གཞན་དབང་དང། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱང་ངོ། །མེད་ཅེས་བྱ་ལ་སོགས་ཚིག་གིས། །བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་ཡིན། །
སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་དཔེ་རྣམས་ཀྱིས། །གཞན་གྱིས་དབང་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །རྣམ་པར་བྱང་བ་བཞི་ཡིས་ནི། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྣམ་བྱང་བཞི་ཞེས་པ་ཡིག་ཆར་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་བཞི་ལ་བྱས་པ་འདྲ་བ་ཞིག་
སྣང་བ་ནི་གོང་མའི་གསུང་རྒྱུན་སོར་བཞག་ཙམ་དུ་སྣང་ལ། རང་ལུགས་འདི་ལྟར་བཟུང་སྟེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། འབྱུང་རྟེན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་བསྟན། །བཏགས་ལ་བརྟེན་ནས་མེད་པ་བསྟན། །རྣམ་པར་བྱང་བ་བཞི་བརྟེན་ནས། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་

[075A]༄༅། །བསྟན་པ་ཡིན། །དག་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་དང། །དྲི་མ་མེད་པར་ལམ་དང་དམིགས། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམས། །རྣམ་བ་བཞི་པོ་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་རང་བཞིན་གྱི་
རྣམ་བྱང་སྟོང་ཉིད་དང་དྲི་མ་མེད་པའི་རྣམ་བྱང་འགོག་བདེན་དང། ལམ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལམ་བདེན་དང། དམིགས་པ་རྣམ་བར་བྱང་བ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་དེ་བཞི་ལ་ཟུར་དུ་གསུངས་ཤིང། མེད་ཅེས་བྱ་ལ་སོགས་ཞེས་
པས་ཀྱང་སོགས་སྒྲས་མ་སྐྱེས་བ་སོགས་བསྡུས་ཟིན་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་བཅད་འདི་གཉིས་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བཤད་དུ་དྲངས་པ་ལས། ཆོས་མངོན་བའི་མདོའི་ནང་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ལས། ཞེས་གསུངས་
པ་ལུང་དེ་མངོན་བ་ལས་བསྡུས་བའི་དོན་ནམ་ཡི་གེ་མ་དག་པ་ཡིན་དཔྱད་པས་བྱའོ། །
པོའི་དོན་ཡིན་ལ། གཉིས་པའི་དོན་ནི་མཚན་ཉིད་འཛིན་བའི་ཕྱོགས་སུ་ཆད་པ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚོན་བྱ་གཟུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་ཆད་པ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་པར་མཚོན་པས། མཚན་མཚོན་གྱི་ཚུལ་ཡང་བློའི་
སྣང་ཆ་ཙམ་ལས་ལོགས་ན་དོན་གྱི་ངོས་ནས་དབྱེ་རྒྱུ་མེད་ལ། སྣང་ཆ་ཙམ་ཞེས་གང་གི་ངོར་འཇོག་བའི་བློ་དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་ཡོད་ཡོད་ལྟར་སྣང་བའི་སྣང་ཚུལ་དེ་ཡང་གོང་དུ་སྐྱེ་འགག་སོ་སོར་

[075B] དོན་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ཅེས་ཡིད་ཤེས་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་པའི་རྣམ་རིག་པའི་ལྟ་བ་གསུངས་ཤིང། ཐེག་བསྡུས་སུ་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་བ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་
དུ་བྱར་རུང་བ་དང། བདེ་སྡུག་མྱོང་རུང་བ་སོགས་རྟོག་མེད་དབང་ཤེས་ལ་ལྟོས་པའི་རྣམ་རིག་པའི་ལྟ་བ་ད་པེ་དང་ལུང་རིགས་དུ་མས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བོད་སྔ་མ་མང་པོས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང། ཕྱོགས་གླང་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་ལུགས་དང། རང་འཛིན་
རྟོག་བའི་ཞེན་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་ལུགས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་མི་འཐད་བར་མངོན་ཞིང། སྟག་ལེའི་གྲུབ་མཐའ་རྩ་བར། རྣམ་རིག་སྨྲ་བའི་གཙུག་རྒྱན་སྐུ་མཆེད་གཉིས། །ཞེས་པ་ནས། ཆོས་བདག་འདི་གཉིས་
འགོག་ལ་སོ་སོར་བརྩོན། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པར། གཅེན་གྱིས་རྟོག་པ་ལ་དང། གཅུང་གིས་རྟོག་མེད་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་བདག་འགོག་ཚུལ་ལོ། །ཞེས་ལུགས་ཐ་དད་དུ་བྱས་པ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་པར་གསལ་ལོ། །
ཊིཀ་ཆེན་དང་སྡེ་བདུན་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་གཉིས་ཀ་ལས། ཁ་ཅིག་ཤོ་ལོ་ཀ་ཕྱི་མ་འདི་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་མི་འཐད་དེ། མདོ་སྡེ་བ་སོགས་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ཕལ་ཆེར་ཐེག་ཆེན་བཀར་མི་འདོད་པས། དེ་དག་གིས་བཀའ་བར་པའི་དགོངས་
པ་འཆད་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། དེས་ཀྱང་ཞེས་ཀྱང་སྒྲས་སྔ་མ་སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་རྣམ་རིག་བ་རང་གིས་བཤད་བའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ། འདིའི་སྒོ་ནས་དཔྱད་ན་རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་ལས་

[076A]༄༅། །ཆོས་འཁོར་དེ་ལས་གཞན་བསྐོར་བར་མི་འདོད་ཅིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བཀར་མི་འདོད་དོ། །ཞེས་པའི་གོང་དུ་ཡང་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་ཐམས་ཅད་ཞེས་མི་འབྱུང་བས། གསུམ་
ཀའི་དགོངས་པ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་ལུགས་བྱས་ན་ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གཙོ་ཆེ་བས། དེ་ལྟར་ན་ཤེར་མདོ་ཡང་བཀའ་མ་ཡིན་པས་དགོངས་པ་འགྲེལ་དོན་མེད་ལ། འོན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ཁ་ཅིག་གི་ལུགས་ལ་དེ་དང་དོན་དུ་འགྲེལ་རུང་བ་ཡིན་ནམ་
དཔྱད་དགོས་ཏེ། གོང་དུ་ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཐུན་གྱི་གསུང་ཟིན་དེའི་ནང་ཚན་ལ་ཡང་ཐེག་ཆེན་བཀར་འདོད་མཁན་མེད་པའི་དྲ་ཞིག་སྣང་ཡང། དགོངས་པ་སྔ་མའི་ལུང་གསུམ་ལྟར་བྱས་ཏེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་
ཀས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དེ་དོན་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་གི་མདོ་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་དུ་བཞེད་པ་ནི། མཐའ་དཔྱོད་ལས། རྗེ་ཡབ་སྲས་དགོངས་པ་གཅིག་མི་གཅིག་སོགས་དཔྱད་དགོས་མང་པོ་འདུག་ཅེས་དཀའ་འགྲེལ་ལས་ཐ་དད་དུ་མཛད་ཀྱང་དཔྱད་དགོས་པར་
གསུངས་བའི་དཔྱད་ཚུལ་དེ་ཡིན་ནོ། །ལུང་དེ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ལ་སྦྱོར་དགོས་པ་ནི། ལྷ་དབང་བློའི་འགྲེལ་པར་ཡང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཁས་བླང་ན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་བྱེ་བྲག་གི་
ཞེས་སོགས་དང། ཛམ་རིས་ཞར་སོ་ཐེག་པ་ཐ་ཤལ་གྱི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་རང་ལུགས་ཀྱང་སྒྲའི་དོན་ཇི་ལྟར་འཆད་ཅེ་ན། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོར་ཀྱང་སྒྲས་དགོངས་གཞི་སྔ་མར་མ་ཟད་འདི་ཡང་རུང་བ་

[076B] སེམས་ཙམ་པར་མ་ཟད་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའང་འདོད་པ་བསྡུའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འདིར་ཡང་ཁ་ཅིག་འདོད་པ་བསྡུའོ། །ཞེས་ཞིབ་ཆ་འབྱེད་དགོས་སོ། །ཚིག་དོན་ནི་མཚན་མཚོན་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཆ་བདེན་པར་གྲུབ་ན་སྣང་བ་ལྟར་གནས་
དགོས་ལ། དེ་འདོད་ན་མཚན་ཉིད་སྔར་ཡོད་ལ་ཐ་སྙད་ཕྱིས་སུ་གྲུབ་དགོས་པས་མཚན་མཚོན་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་ཆ་བདེན་པར་མེད་པ་ལ་དགོངས་པར་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་དུ་གསུངས་པས་ཚིགས་བཅད་སྔ་མེས་མཚན་
མཚོན་གྱི་ཆ་ལ་སྦྱྲོ་ཚུལ་དང་གཏན་མི་འདྲའོ།། སརྦ་མངྒ་ལཾ། །



