
[001A]༄༅། །མ་ཏི་བྷཱ་དའི་པ་མ་ཧཱ་ཤཱ་སྟྲ་མ་དྷྱཱ་མ་ཀ་ཨ་་ཏཱ་ར་སྱ་ས་མཱ་ཉཱ་རྠ་བི་བྷཱ་ཥི་ཏ་མཱ་ཀཱ་ར་པྲ་བྷཱ་ཨཱ་ཀ་ར་བྷཱ་ཀ་ར་ནཱ་མ་བི་ཧ་ར་ཏེ་སྨ། །
༄༅། །བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་སྤྱི་དོན་རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བློ་གསལ་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

[001B][DD]༄༅། །ན་མོ་མཉྫུ་གྷོ་ཥ་[*sh'A]ཡ། །གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྫོགས་པས། །སྐུ་གསུམ་བརྙེས་ནས་ཐེག་གསུམ་གདུལ་བྱ་ལ། །མཛད་མཆོག་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་རབ་བསྐོར་
བའི༑ ༑ཐུབ་དབང་སྨྲ་བའི་དབང་པོར་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རབ་འབྱམས་ཞིང་དུ་རླབས་ཆེན་སྤྱོད་པ་ཡིས། །མཐའ་ཡས་འགྲོ་བ་སྒྲལ་བའི་ཁུར་ཁྱེར་བའི། །རྒྱལ་སྲས་ཀུན་གྱི་དབུས་ན་ལྷམ་མེ་བ། །
སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་གཉིས་ལའང་མགོས་ཕྱག་འཚལ། །རྒྱལ་བའི་རིང་ལུགས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ། །རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་འགྲེལ་བ་ལ། །ས་སྟེང་འདི་ན་འགྲན་པའི་ཟླ་དང་བྲལ། །ཀླུ་སྒྲུབ་སྙིང་པོ་རྟག་
ཏུ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག་ཡབ་སྲས་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཐལ་འགྱུར་དུ། །འགྲེལ་བའི་སྲོལ་འབྱེད་གྲུབ་མཆོག་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས། །སྲོལ་འཛིན་ཟླ་མེད་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ཞབས། །ཞི་བ་ལྷ་དང་བཅས་
པའི་ཞབས་ལ་འདུད། །རྒྱལ་བའི་མཁྱེན་བརྩེ་གཅིག་བསྡུས་འཇམ་དཔལ་དབྱངས། །ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པའི་བཤེས་གཉེན་ཚུལ་བཟུང་བ། །བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་ཞེས་ས་གསུམ་གྱི། །སྐྱེ་རྒུའི་འདྲེན་པ་
མཆོག་ལ་སྙིང་ནས་འདུད། །དེ་སྲས་ཐུ་བོ་གཉིས་ལས་ལེགས་བརྒྱུད་པའི། །བཤེས་གཉེན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཆོས་འདི་ཡི། །བཀའ་དྲིན་ནོད་པའི་བླ་མའི་ཞབས་བཏུད་ནས། །དགོངས་པ་རབ་གསལ་དགོངས་གསལ་[DD]

[002A][DD]༄༅། །སྒྲོན་མེ་འདྲི་[*'BRI] །དེ་ལ་འདིར་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ། རང་གི་འགྲེལ་པ་དང་མཐུན་པར་འཆད་པ་ལ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང། སྐབས་སུ་བབས་པའི་གཞུང་དོན་
སོ་སོར་བཤད་པ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། རང་ཅག་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་སྒོ་ནས། དེའི་
བསྟན་པ་ལ་འཇུག་རིགས་ཏེ། སྤེལ་མར་བསྟོད་པ་ལས། གཏིང་མཐའ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ནི། །རྒྱ་མཚོའི་ནང་ན་རྣམ་པར་གནས། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་མི་ཟད་པའི། །ཆུ་སྲིན་གྱིས་ནི་ལུས་ཟོས་པས། །དེ་རིང་གང་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །གང་ལ་ཉེས་
པ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །གཏན་ནས་ཡོངས་ཡེ་མི་མངའ་ཞིང། །གང་ཞིག་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་ཀུན། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནས་གྱུར་པ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཤིག་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་ཞིང། །དེ་བསྟོད་དེ་ནི་བཀུར་བ་དང། །དེ་ཡི་བསྟན་ལ་གནས་པའི་[*PAS?]
རིགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཇུག་བྱ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཡང། ལུང་གི་བསྟན་པ་དང། རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྟོན་པས་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་གཉེན་པོར། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གསུངས་པའི་
ནང་ནས། བརྗོད་བྱའི་ངོས་ནས་རབ་དང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ནི། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དངོས་བསྟན་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པར་མ་ཟད། ཐར་པ་ཙམ་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་ངེས་པར་རྟོགས་དགོས་པའི་སྟོང་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན། སྦས་དོན་ལ་[DD]

[002B][DD]རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ངེས་པ། གྲངས་ངེས་པ། གོ་རིམ་ངེས་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདིར་དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས། དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང། དེ་ཡང་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་
གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་ཏེ། མགོན་པོས་སྤྱིར་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་དུ། མདོ་སྔགས་ཀྱི་གསུང་རབ་དུ་མ་ཞིག་མཛད་ཅིང། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་
ཁོ་ན་ཉིད་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟར་འགྲེལ་བར་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པའི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཐུན་མོང་བའི་བསྟན་བཅོས་སྐྱེ་བོ་གསོ་ཐིགས། ཤེས་རབ་རྒྱ་པ། འཇིག་རྟེན་ལུགས་
ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སོགས་དུ་མ་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། མདོ་སྡེ་དུ་མའི་ལུང་གི་སྒོ་ནས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་བཏུས་
དང༑ རིགས་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ། དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་དྲུག་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཚོགས་དྲུག་པོ་དེས་བརྗོད་བྱ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། རྩ་ཤེས་རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་བདེན་དངོས་བཀག་
པ་དང། ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག་གིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྟོག་གེའི་ཚིག་དོན་བཅུ་དྲུག་བཀག་པ་དང། རབ་བྱེད་བདུན་པ་ལས་འཕྲོས་པའི་སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པས། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ལ། སྐྱེ་འཇིག་ལ་སོགས་པ་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཐད་[DD]

[003A]༄༅། །ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན། རབ་བྱེད་དང་པོ་ལས་འཕྲོས་པའི་རྩོད་བཟློག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཐད་ཚུལ་བསྟན། དབུ་མ་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་དང་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཅིང། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་མཐའ་གཉིས་
སྤངས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞིབ་མོ་རྣམས་འཐག་གིས་རྟོག་གེའི་ཚིག་དོན་བཅུ་དྲུག་འགོག་ན། དེ་གང་ཞེ་ན་ཡོད་དེ། ཚད་མ་གཞལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་དགོས་པ་དང། །གྲུབ་མཐའ་ཡན་ལག་རྟོག་གེ་གཏན་དབབ་དང། །རྩོད་དང་བརྗོད་དང་
སུན་འབྱིན་རྒོལ་བ་དང། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ཚིག་རྟགས་ཚར་བཅད་པ། །འདི་དག་རྟོག་གེའི་ཚིག་དོན་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་རབ་བྱེད་བདུན་པ་ལས་འཕྲོས་ཤིང། སྐྱེ་འཇིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ་
རབ་བྱེད་བདུན་པ་ལས། རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་སྒྱུ་མ་བཞིན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་དང་དེ་བཞིན་གནས། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇིག་པར་གསུངས། །ཞེས་སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་བསྟན་པ་ན། ཁ་ཅིག་དེ་མི་འཐད་དེ་སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་རང་
བཞིན་གྱིས་མེད་ན། དེ་མེད་དགོས་པ་དང། དེ་མེད་ན་མདོ་ལས། གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། འདུས་བྱས་སྐྱེ་བ་ཡང་མངོན། འཇིག་པར་ཡང་མངོན་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མངོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། སྐྱེ་
འཇིག་གནས་གསུམ་པོ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ལན་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་ལས། སྐྱེ་འམ་གནས་འཇིག་ཡོད་དམ་མེད། །དམན་པའམ་མཉམ་དང་ཁྱད་པར་ཅན། །སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་བསྙད་དབང་གི་གསུང་གི་ཡང་དག་

[003B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩོད་བཟློག་རབ་བྱེད་དང་པོ་ལས་འཕྲོས་ཤིང་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། རབ་བྱེད་དང་པོ་ལས། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །རྐྱེན་ལ་སོགས་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་
གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ན། ཁ་ཅིག་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་ཁྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅེས་པའི་ཚིག་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དགོས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན། ཚིག་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་
དགག་པ་དང། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ་ཞེས་རྩོད་པ་དེ་འགོད་པ་ལ། རྩོད་བཟློག་ལས། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཀུན་ལ་ཡོད་མིན་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་རྩོད་པ་དེ་བཀོད་ནས། དེ་ལ་དངོས་པོ་
རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཁས་ལེན་དང་དམ་བཅའ་ཡོད་ན། དེ་ལྟ་བུའི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འཐད་ཀྱང་དེ་འདྲའི་ཁས་ལེན་དང་དམ་བཅའ་མེད་པས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ལན་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། རྩོད་བཟློག་ལས། གལ་ཏེ་ངས་དམ་བཅས་འགའ་
ཡོད༑ ༑དེས་ན་ང་ལ་སྐྱོན་དེ་ཡོད། །ང་ལ་དམ་བཅས་[*BCA']མེད་པས་ན། །ང་ནི་སྐྱོན་མེད་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལན་ལྷག་མ་རྣམས་རྩོད་བཟློག་གི་གཞུང་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་འཆད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པས། མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དུ་
བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། ཡོད་པས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ཏེ། །མེད་པས་སྲིད་པ་འདི་ལས་མིན། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཡོངས་ཤེས་པས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་དང་ཡོད་པ་པ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ། མེད་པ་པ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ། ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་
ནས༑ ༑གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཐར་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བས་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །ངར་

[004A]༄༅། །འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ། །དེ་ལས་ཡང་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ལམ་གསུམ་ཐོག་མཐའ་དབུས་མེད་པར། །འཁོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འགལ་མེ་ཡི། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་ཕན་ཚུན་དུ། །རྒྱུ་རྐྱེན་འདི་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །དེ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་དང། །དུས་གསུམ་ཉིད་
དུའང་མ་ཐོབ་ཕྱིར། །ངར་འཛིན་པ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་ལས་དང་སྐྱེ་བ་ཡང། །ཞེས་དང། བདག་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་འདོད་ན། །དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རི་དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་དང། །ཕྱོགས་མཐའ་གཏུགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང། །གཉིས་ལ་
མི་བརྟེན་ཡེ་ཤེས་ལགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། དེའི་རྗེས་འབྲངས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ། རང་ལུགས་འགྲེལ་པ་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཆད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་
སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། རང་རྒྱུད་ལ་དགག་པ་གསལ་བར་མ་མཛད་པར། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་བཞི་
བརྒྱ་པ་མཛད་ཅིང། དེའི་རྗེས་འབྲངས་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་འདྲ་བར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཁུངས་སུ་བྱས་ནས། སློབ་དཔོན་འདི་གཉིས་ལ་གཞུང་ཕྱི་མོ་བའི་དབུ་མ་པ་ཞེས་གྲགས་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཡབ་
སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་དགག་པ་གསལ་བར་མཛད་ནས་ཐལ་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་བསྐྱེད་ནུས་པའི་རྣམ་གཞག་བྱས་ནས། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་
དུ་འགྲེལ་བ་ལ། འགྲེལ་པ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་མཛད་པའི་སྒོ་ནས་ཐལ་འགྱུར་གྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་

[004B] དེ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་རང་རྒྱུད་དུ་འགྲེལ་བ་ལ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་རང་གཞུང་དབུ་མ་སྙིང་པོ། །དེའི་རང་འགྲེལ་རྟོག་གེ་འབར་བ་དང། གཞན་གཞུང་དུ་མཛད་པ། རྩ་ཤེའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་ཕྲེང་བ་མཛད་པའི་སྒོ་ནས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་
ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་བ་དང། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་རང་རྒྱུད་དུ་འགྲེལ་བ་ལ། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་མཛད་པའི་སྒོ་ནས་རང་རྒྱུད་དུ་བཀྲལ་བའི་ཕྱིར། དེའི་རྗེས་སུ་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་དང། འཕགས་སེང་གཉིས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། རང་
རིག་ཡོད་ཅིང་ཕྱི་དོན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མར་འགྲེལ་བ་ལ། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོས་དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་མཛད། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས། དབུ་མ་སྣང་བ་དང་དབུ་མའི་སྒོམ་རིམས་བར་
མཐའ་གསུམ་མཛད། འཕགས་སེང་གཉིས་ཀྱི་རྒྱན་རྩ་བའི་དགོངས་པ་རང་རྒྱུད་དུ་འགྲེལ་བ་ལ། འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ལ་སོགས་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་དགག་པ་རྒྱས་པར་
བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དེ་ལེགས་པར་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་མཐུན་པར་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཐལ་འགྱུར་དུ་འགྲེལ་བ་ལ། རང་གཞུང་དབུ་མ་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་དང། གཞན་འགྲེལ་དུ་མཛད་པ་རྩ་ཤེའི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་
པའི་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེའི་འགྲེལ་པ་ལ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ག་ལས་འཇིགས་མེད། དེ་བ་ཤར་མ། གུ་ན་ཤྲཱི། གུ་ན་མ་ཏི། སྠི་ར་མ་ཏི། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས། ཟླ་བ་གྲགས་པ། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ག་ལས་འཇིགས་མེད་རྩ་ཤེའི་རང་འགྲེལ་དུ་
འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ཉིད་དུ་བཙུན་པ་འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང། ཉན་པ་པོ་དང་ཉན་བྱ་དང། །སྨྲ་པོ་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །དེ་ཕྱིར་མདོར་ན་འཁོར་བ་ནི། །མཐའ་ཡོད་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་མིན། །ཞེས་བཞི་བརྒྱ་པའི་ལུང་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེས་རྩ་ཤེའི་དཀའ་བའི་གནས་མ་བཤད་པའི་ཆ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་

[005A]༄༅། །རང་འགྲེལ་དང། ཚིག་གསལ་གཉིས་སུ། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི་འགྲེལ་པའི་ལེགས་ཆ་བླངས་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས། ག་ལས་འཇིགས་མེད་གྱི་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཡང་དྲངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་འགྲེལ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་
འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དེ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་རྩ་ཤེའི་ཚིག་དངོས་སུ་གསན་ནས་དོན་རྫོགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇོ་བོའི་དབུ་མ་བདེན་གཉིས་ལས། །སྟོང་ཉིད་གང་གིས་རྟོགས་ཤེ་ན། །བདེ་བར་གཤེགས་པས་ལུང་བསྟན་པའི། །ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་གཟིགས་
པ་ཡི༑ ༑ཀླུ་སྒྲུབ་སློབ་མ་ཟླ་གྲགས་ཡིན། །དེ་ལས་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་ལ། །སངས་རྒྱས་ཡོད་ཀྱི་གཞན་དུ་མིན། །ཞེས་དང། སྒྲོན་གསལ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རིམ་གཉིས་གནས་ཀྱི་རྒྱས་བཏབ་དེ་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ལས་བརྙེས་པ། ཁྱབ་བདག་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བཏུད་དེ་ཟླ་བ་གྲགས་པས་རིམ་བཞིན་
བཤད། ཅེས་པ་དང། པཎྜི་ཏ་སྐལ་ལྡན་གྲགས་པས་ཀྱང། དེ་དག་ནི་དཔལ་ལྡན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་དངོས་ཀྱི་སློབ་མ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་བསྟན་གྱི་བརྒྱུད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་དེས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དངོས་སློབ་ཡིན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས་
མགོན་པོས་མཛད་པའི་གཞུང་དང་སློབ་མའི་ཚོགས་དུས་མང་ཞིག་ནས་ཉམས་པས་དེང་སང་དུས་ན་གཞུང་ལུགས་གསལ་པོ་མེད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་དོན་མགོན་པོའི་སྐུ་ཚེའི་མཇུག་ལ་གཞུང་སྲོལ་དང། སློབ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ཅུང་ཟད་ཉམས་པའི་དོན་ཡིན་པས་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། འཇུག་པ་
རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབ་པར་བྱེད་ན་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་དེ་གང། འཇུག་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དབུ་མ་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་དབུ་མ་དང། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དབུ་མ་གཉིས། དང་པོ་ལ་དབུ་མའི་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་
གཉིས། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལྟ་བུའི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་རྣམས་དང་པོ་དང། རིགས་ཚོགས་དྲུག་ལྟ་བུ་ཕྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དབུ་མ་ལ་ཡང་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། གཞི་དབུ་མ་ལམ་དབུ་མ་འབྲས་བུ་དབུ་མ་དང་གསུམ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དང་པོ་དང། དེ་མངོན་སུམ་དུ་

[005B] ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ལྟ་བུ་འབྲས་བུ་དབུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་ནི། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་དབུ་མ་ལ་བྱེད་ཅིང། དེ་ཡང་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་
ཏེ་རང་འགྲེལ་ལས། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་རྩམ་པར་འདོད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རང་འགྲེལ་དང་ཚིག་གསལ་གཉིས་སུ། རིགས་ཚོགས་གཞན་རྣམས་ལུང་ཁུངས་སུ་སྨོས་པ་ན་རང་མིང་གིས་སྨོས། རྩ་ཤེས་སྨོས་པ་ན་དབུ་མ་ལས་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འཇུག་
ཚུལ་ལ་དབུ་མ་འཇུག་པས་རྩ་ཤེས་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཟབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་ལ་ཁ་ཅིག་རྩ་ཤེས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་མ་བསྟན་ཅིང་འཇུག་པས་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་གོ། ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ་
སྟོང་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་འཇུག་པ་ལས་རྩ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་ཟབ་མོའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་ཡོད་དེ། གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་བརྒྱད་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་དང། རྩ་ཤེའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་སེམས་
ཙམ་དུ་འགྲེལ་དུ་མི་རུང་བ་ལ་ངེས་པ་བརྟན་པོ་རྙེད་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་སོགས་བདེན་པས་སྟོང་བའི་སྟོང་ཉིད་དེ་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཙམ་པ་མན་ཆད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནས་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་གཞིར་བྱས་པའི་སྟེང་དུ་ཀུན་
གཞི་རང་རིག་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་གཞུང་ནས་མི་འབྱུང་བས། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་[*PA'I]ཁྱད་ཆོས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་རྩ་ཤེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལས། ལུགས་འདི་ནི་ཐུན་མོང་མིན་པའོ་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང་
དེ་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་སྤངས་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པ་འདི་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཇི་ལྟར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་མ་གཏོགས་པར་བསྟན་བཅོས་གཞན་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་ཕྱིན་ཅི་མ་

[006A]༄༅། །ལོག་པར་མི་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདིར་འབྱུང་བའི་ལུགས་གང་ཞིག་བརྒལ་ལན་དང་བཅས་ཏེ། བསྙད་པའི་ལུགས་འདི་ནས་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལྟར་བསྟན་བཅོས་གཞན་ན་མེད་དོ་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་མཛད་དུ་གསོལ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ རྩ་ཤེའི་དགོངས་པ་སེམས་ཙམ་དུ་འགྲེལ་དུ་མི་རུང་བ་ལ་ངེས་པ་བརྟན་པོ་རྙེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་ཡོད་དེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་སྐྱེ་བའི་གཞན་སྐྱེ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་པ་བརྗོད་ནས་དེ་ལེགས་པར་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་མིང་
བརྡས་བཞག་ཙམ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཐད་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་རྩ་ཤེའི་དོན་འགྲེལ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། རྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ཚུལ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱ་ཆེ་བའི་འཇུག་ཚུལ་ལ། ཁ་ཅིག་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཐེག་ཆེན་
གྱི་བསྟན་བཅོས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་མངོན་སུམ་

[000]
དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་འཇོག་པ་གང་ཞིག་རྩ་ཤེས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་
ཆེ་བ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཟབ་མོའི་ཕྱོགས་མ་གཏོགས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པར་ཐལ། དེས་སྟོང་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་
མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དེ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་རུང་ཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་
པར་མཚུངས་ཀྱང། ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐར་པ་ཙམ་ཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ཙམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཐོབ་ནུས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་

[000]༄༅། །པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམས་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཐོབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡང་རིགས་པ་ཉིད་དེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་མདོར་མཚོན་པ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་
རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་ཡོད་དེ། རྩ་ཤེས་ནས་བསྟན་པའི་ཟབ་མོའི་རིམ་པ་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱི་སྟེང་དུ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་གསུམ། འཕགས་པ་སློབ་པའི་ས་བཅུ། འབྲས་བུའི་ས་ཡང་སྐུ་གསུམ་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་དང་
ས་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པའི་གོ་རིམས་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཞི་གནས་དང་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོ་སོར་དཔྱོད་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་རིམ་པ་རྣམས་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལ་སོགས་རིགས་ཚོགས་གཞན་རྣམས་
ཀྱིས་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་[*GIS]ཁ་བསྐང་བའི་སྒོ་ནས་རྩ་ཤེས་ལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་མ་བསྟན་ཏོ་ཟེར་ན། དེས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་བསྟན་པར་ཐལ། གཞི་དངོས་པོའི་
གནས་ཚུལ་ལམ་བགྲོད་པའི་རིམ་པ་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་བཅས་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་
ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཐད་པར་བརྒལ་ལན་གྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་པར་

[000]ཐལ༑ དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དེས་མདོ་དང་དགོངས་འགྲེལ་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྟོགས་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དེས་མདོ་དང་དགོངས་འགྲེལ་
གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར། དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས། ཟབ་མོའི་ཕྱོགས་དེ་ཡང་རྟོགས་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་པར་ཐལ། རིགས་ཚོགས་གཞན་ནས་
བསྟན་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པས་ཁ་བསྐངས་ནས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོ་བྱས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མ་འཇུག་པ་འདིས་རིགས་ཚོགས་གཞན་ནས་བསྟན་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་
ལམ་གྱི་རིམ་པས་ཁ་བསྐངས་ནས། རྩ་ཤེས་ལ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་མ་བསྟན་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས་
རྩ་ཤེས་ལས་ཟབ་མོའི་ཕྱོགས་མ་གཏོགས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མ་བསྟན་ཀྱང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་དོན་རྩ་བ་ཤེས་རབ་
ཀྱིས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་མ་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བའི་དར་ཊཱིཀ་ལས། དེ་ཡང་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་གཙོ་བོའི་དབང་
དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོར་བསྡུ་ན། འདིར་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་དེ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་བྱེད་

[000][ *, ,PA DANG, BSTAN BCOS 'JUG PA BRTZAMS PA'I DGOS PA YANG RTZA SHE'I DGONGS [*PA]མཐར་ཐུག་སེམས་ཙམ་དུ་འགྲེལ་དུ་མི་རུང་བ་ལ་ངེས་པ་བརྟན་པོ་རྙེད་པ་དང། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་
རྣམས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཚིག་གསལ་ལས་དེ་ལྟ་བུ་བསྟན་པའི་དགོངས་པས་འདིར་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཅན་གྱིས་བསྟན་པ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་
དགོངས་པ་ཅན་གྱི་འདིར་གང་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་གང་ཞིག་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་དང། གང་ཞིག་བློ་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲང་བའི་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ངེས་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་གཉིས་ཀའི་ཐེ་ཚོམ་དང། ལོག་པའི་ཤེས་པ་དག་རིགས་
པ་དང་ལུང་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་འདི་བརྩམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གཞུང་དོན་རྣམས་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་
པའི་ཐབས་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་དང། བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དངོས་དང། ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་ཚུལ་དང། བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པའི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་
བསྟོན་[*BSTOD]པ་དང། དེ་ལ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་གཉིས། དང་པོ་དེ་འཆད་པ་ལ། ཉན་ཐོས་སངས་རྒྱས་འབྲིང་རྣམས་ཐུབ་དབང་སྐྱེས། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ཕྱིར་བདག་གིས་ཐོག་མར་སྙིང་རྗེ་བསྟོད་པར་བགྱིས། ཞེས་པའི་བར་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་འཆད་པ་ལ། དང་པོར་ང་ཞེས་བདག་ལ་ཞེན་གྱུར་ཅིང། ཞེས་པ་ནས། གཡོ་དང་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་བ་ཡི། ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དང་པོའི་སྐབས་སུ། བསྟན་བཅོས་གཞན་གྱི་

[000]བསྟོད་ཕྱག་གི་ཡུལ་དུ་དངོས་སུ་སྨོས་པའི་ཉན་རང་དང་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ལ་དངོས་སུ་མ་བསྟོད་པར། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་དངོས་སུ་བསྟོད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་ལས་སྐྱོབ་པར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོ་དེ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་ཤེས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་ཐུབ་དབང་ལས་འཁྲུངས། ཐུབ་དབང་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས། བྱང་སེམས་
དེ་ཡང་རྒྱུ་གསུམ་ལས་འཁྲུངས་པ་དང། རྒྱུ་གཞན་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་
པས་[*RNAMS PAS]ཀྱང། ཐོག་མར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་པོ། སེམས་ཅན་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བསྡམས་པ་སྐྱབས་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་
མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་བསྟོད་པར་འོས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་སངས་རྒྱས་འབྲིང་རྣམས་ཐུབ་དབང་སྐྱེས། ཞེས་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉན་རང་ཐུབ་དབང་ལས་
འཁྲུངས་ན་ཉན་རང་དེ་གང་འཁྲུངས་ཚུལ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རང་དོན་དུ་སྡུག་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་གཙོ་བོར་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་གང་ཟག་ཉན་ཐོས་ཡིན་ཞིང། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉན་ནས། དེ་དོན་གཉེར་གྱི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཐོས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་བྱ་བ་བྱས་སོ་

[000]༄༅། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་དུ་ཐོས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྐད་དོད་སྲ་བ་ཀ་ནི་ཐོས་སྒྲོག་ལ་འཇུག་པས། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་ཐོས་སྒྲོག་པ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་
ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་ཐོས་ནས་དེ་དོན་གཉེར་གྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་གཞན་ལ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ཏེ། དམ་ཆོས་པད་དཀར་ལས། མགོན་པོ་དེ་རིང་
བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་གྱུར། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཡང་དག་བསྒྲག་པར་བགྱི། །བྱང་ཆུབ་པ་ཡི་སྒྲ་ཡང་རབ་ཏུ་བརྗོད། །དེ་བས་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་མི་ཟད་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ཡིན་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་པས་
མ་ཁྱབ་སྟེ། གཟུགས་མེད་ཁམས་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་ཏུ་ཡོད་ཀྱང། བཤད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྐམ་ལས་སྐྱེས་པའི་པདྨ་ལ་མཚོ་སྐྱེས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་བཤད་དུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ཀྱིས་
ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཉན་ནས་གཞན་ལ་སྟོན་པ་ཡོད་ཀྱང། ཐོས་སྒྲོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གཞན་ལ་སྒྲོག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཙམ་ཡང་ཉམས་སུ་ལེན་
མི་ནུས་པས། དེ་ལ་ཐོས་སྒྲོག་གི་སྒྲ་དངོས་མིང་དུ་འཇུག་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཐོས་སྒྲོག་གི་སྒྲ་བཏགས་མིང་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཞེས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་བྱང་ཆུབ་དང་
བྱང་ཆུབ་གཉིས་པ་ཐེག་དམན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བྱེད་པ་མི་འཐད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཕྱི་མ་ཐེག་ཆེན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བགྲོད་པར་བྱེད་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རང་དོན་དུ་སྡུག་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་གཙོ་བོར་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཐེག་

[000]པ་འབྲིང་པོའི་གང་ཟག་རང་རྒྱལ་ཡིན་ཞིང། དེ་ལ་འདིར་སངས་རྒྱས་འབྲིང་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང། སང་རྒྱས་ཀྱི་སྐད་དོད་བུདྡྷ་ཞེས་པ་དེ། སངས་རྒྱས་པ། པདྨ་རྒྱས་པ། གཉིད་སད་པ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ལ་འཇུག་
ཅིང༑ དེའི་སྟེང་དུ་ཏ་ཏྭ་བསྣན་པས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་འཇུག་པས། རང་རྒྱལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྟོགས་པ་ལ་གནས་པ་འབྲིང་པོ་ཡིན་པས། དེ་ཉིད་དུ་བསྒྱུར་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་འབྲིང་ཞེས་པ་
འགྱུར་ཅུང་ཟད་མི་འཚམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱལ་འབྲིང་པོར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ལ་བལྟོས་ནས་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་གོམས་པ་བསྲིང་ནུས་པ་དང། ཚོགས་གཉིས་ཁྱད་པར་ཅན་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་དམན་པས་འབྲིང་པོར་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་ནི་བསོད་
ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་དང། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས། ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་དམན་པའི་ཕྱིར་ན་འབྲིང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱལ་ལ་ཚོགས་གཉིས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་དེ། ཚོགས་གཉིས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ན། རང་འབྲས་ཆོས་སྐུའི་
ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུད་ལ་རང་འབྲས་ཆོས་སྐུའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལས། ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ངོ་བོས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་

[000]༄༅། །ན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཚོགས་གཉིས་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་ཀྱང། ཚོགས་ཙམ་ནི་ཡོད་དེ། ཚོགས་ཕལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། མཛོད་འགྲེལ་ལས་
བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་དག་ལ་སྤྱད་པས་བསེ་རུ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། རང་རྒྱལ་འབྲིང་པོར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན། རང་ལམ་དུ་གཟུགས་ཕྱི་རོལ་དོན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་སྤོང་ཤེས་
པ་བདེན་འཛིན་མི་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་འབྲིང་པོ་འཇོག་པ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལུགས་འདིར་ཕྱི་དོན་ཡོད། ཉན་རང་གཉིས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཉན་རང་སློབ་པ་རྣམས་
བདེན་འཛིན་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྤོང་བར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཐུབ་པའི་དབང་པོས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཉན་སེམས་བསྒོམས་གསུམ་བྱས་པ་
ལ་བརྟེན་ནས་རང་རང་གི་འདོད་བྱའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ལས་འཁྲུངས་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ་རང་འགྲེལ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་
བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པའི་རིམ་པ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པར་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་ཆོས་བསྟན་པ་ཉན་སེམས་བསྒོམས་གསུམ་བྱས་པའི་ཚེ་དེ་ལ་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཡོད་ཀྱང། རང་རྒྱལ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉན་

[000]སེམས་བསྒོམས་གསུམ་བྱས་པའི་ཚེ་དེ་ལ་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་མེད་པས། ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ལས་འཁྲུངས་པ་མི་འཐད་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། རང་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་དེ་ལ་རང་གི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱང། ཉན་སེམས་བསྒོམས་གསུམ་
བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་རང་གི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན། མྱོང་ངེས་ཀྱི་ལས་བསགས་པའི་གང་ཟག་དེས་ཚེ་དེ་ལ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་མྱོང་ཡང། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་མྱོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བཞི་
བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་འཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང། རྩ་ཤེས་ལས། རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཞིང། །ཉན་
ཐོས་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པ་ན། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །བརྟེན་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རང་རྒྱལ་ཡིན་ན། རང་རྒྱལ་རིགས་ངེས་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། བཞི་བརྒྱ་པའི་ལུང་དེའི་ཕྱིར་དང་
འཇུག་པ་ལས། རང་བྱང་ཆུབ་ལ་བདག་ཉིད་ངེས་རྣམས་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། གཙོ་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། རང་རྒྱལ་ལ་རང་རྒྱལ་རིགས་ངེས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་
དུ་ལྷག་[*LHAGS]པའི་ཉན་རང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དུ་ཁ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་དུ། བྱང་སེམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པའི་བསྔགས་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་རང་རྒྱལ་དགྲ་
བཅོམ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གི་གསུངས་ན་རེ། འགྲེལ་པར་ཁ་ཅིག་ཅེས་སོགས་ཀྱི་དོན། ཉན་རང་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཉན་སེམས་བསྒོམས་གསུམ་བྱས་པའི་ཚེ་དེ་ལ་རང་གི་བྱང་ཆུབ་མ་

[000]༄༅། །ཐོབ་པ་དུ་མ་ཡོད་པས། དེ་གཉིས་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ལས་འཁྲུངས་པ་མི་འཐད་པའི་ལན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་ཟེར། ཡང་ཁ་ཅིག་སྟོན་པས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་བསྟན་མ་ཐག་ཏུ་ཉན་རང་གཉིས་ཀྱིས་
རང་གི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཕྱིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ལས་འཁྲུངས་པ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་ལན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། འདིར་རང་རྒྱལ་ཐུབ་དབང་ལས་འཁྲུངས་པ་ལ་དོགས་པ་
ཆེ་བས། དེ་ལ་དམིགས་ཕུག་པའི་རྩོད་ལན་མཛད་ཅིང། ཁྱོད་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་རྩོད་ལན་དེ། དེ་ལ་དམིགས་ཕུག་པའི་རྩོད་ལན་མིན་པས། སྐབས་དོན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཉན་རང་ཐུབ་དབང་ལས་འཁྲུངས་ན། ཐུབ་པའི་དབང་པོ་
དེ་གང། དེ་གང་ལས་འཁྲུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱིར་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཐུབ་པ་ཡིན་ཞིང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་གོང་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའ་བ་དང། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་
ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་དེའི་བཀས་མངའ་བསྒྱུར་བ་མཛད་པས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་གོང་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་
ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའ་བས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པས་[*RNAMS PAS]ཀྱང་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེའི་བཀས་མངའ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་འཁྲུངས་ཚུལ་ཡང་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་པ་རིགས་པས་ཀྱང་འགྲུབ། ལུང་གིས་ཡང་འགྲུབ་

[000]པའི་ཕྱིར། རིགས་པས་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ། ཁ་ཅིག་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐུབ་པའི་དབང་པོས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འབྲས་བུ་
དང་བཅས་པ་བསྙན་[*BSTAN]ནས་ཉམས་སུ་བླངས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་སེམས་འཁྲུངས་པས་དེ་ལ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། བྱང་སེམས་རང་ཉིད་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་རྒྱལ་བ་འགའ་ཞིག་ལས་འཁྲུངས་པས་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་
པ་བདེན་མོད་ཀྱང། ཐུབ་པའི་དབང་པོ་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་པ་མི་འགལ་ཏེ། རང་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེར་ལེན་དང་རང་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་བྱང་སེམས་འགའ་ཞིག་གིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་
ནས་འཁྲུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པའི་དུས་ཉིད་ན། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་བསྐལ་བཟང་གི་སངས་རྒྱས་སྟོང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཅུག་
པ་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་
ལས་སོ། །དེ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར། ཡང་དག་པ་འཛིན་ཏུ་འཇུག་པ་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆེས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[000]༄༅། །དཔའ་རྒྱལ་བ་ལས་འཁྲུངས་པ་ལ་བདེན་ཁ་སྟེར་བཞིན་དུ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་པ་མི་འགལ་བར་སྒྲུབ་རིགས་པ་ལས་སླར་ཡང་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་
པར་བསྒྲུབས་པ་དེ་དོགས་པ་སོ་ན་གནས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རང་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ལས་འཁྲུངས་པ་ལ་བདེན་ཁ་སྦྱིན་པ་ཡིན་གྱི་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ལས་འཁྲུངས་པ་ལ་བདེན་ཁ་སྦྱིན་པ་མ་
ཡིན་པས། ཐུབ་པའི་དབང་པོ་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཐུབ་པའི་དབང་པོ་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་པ་ལུང་གིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་
ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལྟར་ཉ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་ང་ལ་རབ་ཏུ་དད་པ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕྱག་བྱ་ཡིས་[*YI]དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་
ཆེས་ལྷག་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུ་དེ་གཅེས་པར་ཤེས་པ་དང། དེའི་རྒྱུ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པས་འབྲས་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་དང། སྨན་གྱི་མྱུ་གུའི་
ལོ་མ་འཇམ་པོ་དེ་གཅེས་སྤྲས་ཀྱིས་བསྐྱང་དགོས་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅེས་སྤྲས་ཀྱིས་བསྐྱང་དགོས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་དུ་ལྷག་[*LHAGS]པའི་ཉན་རང་གཉིས་ཐེག་ཆེན་

[000]ལམ་དུ་ཁ་དྲངས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཉན་རང་ཐུབ་དབང་དང། ཐུབ་དབང་བྱང་སེམས་དང། བྱང་སེམས་རང་གི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་གསུངས་ལས་འཁྲུངས་པ་ཡིན་ན། སྐབས་འདིར་ཐུབ་དབང་ལས་འཁྲུངས་
ཚུལ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་བྱང་སེམས་འཁྲུངས་ཚུལ་དངོས་སུ་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཉན་རང་འཁྲུངས་ཚུལ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་དེ། བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་རྒྱུ་གསུམ་ལས་
འཁྲུངས་པ་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་གང་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུམ་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་སྙིང་
རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཙམ་གྱི་སྙིང་རྗེ་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཅན་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བསྡམས་
པ་སྐྱབས་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་བསྟོད་པར་འོས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དེ་ཡང་གཟུགས་འཛིན་གཉིས་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བྱེད་པ་
མ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་པར་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་གསུངས་པས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བྱེད་རིགས་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ། ཁ་ཅིག་རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ནས་ཆོས་ཉིད་དེ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སེམས་ཞིག་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་པར་མདོ་དྲངས་པ་ལས། རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ནས་ཆོས་ཉིད་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་

[000]༄༅། །སེམས་གང་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དེས་གཞན་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་དམིགས་ཀྱང། གཞན་དོན་ཡོངས་རྫོགས་ལ་མ་
དམིགས་པས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བའི་དམིགས་རྣམ་མི་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་བདག་གིས་འཇིག་རྟེན་འདི་མཐའ་དག་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བཏོན་ཏེ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སེམས་ཞིག་ལ་
བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་པར་མདོ་དྲངས་པ་ལས། བདག་གིས་འཇིག་རྟེན་འདི་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་ལས་བཏོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དེ་ཡང་
མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་རང་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མ་དམིགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བའི་དམིགས་རྣམ་ཡོངས་སུ་མི་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་

[011A]༄༅། །སེམས་བསྐྱེད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ས་དང་པོ་ནས་ཐོབ་པ་གང་ཞིག་འདིར་རྒྱལ་སྲས་ལས་དང་པོ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཤིག་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེའི་མཚན་
གཞི་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་བྱང་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་དུ། རང་ཉིད་ཀྱང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་བྱའོ། །སྙམ་པའི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་སྦྱོང་བའི་དམིགས་རྣམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སེམས་ཤིག་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་དུ་མདོ་དྲངས་པ་ལས། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རོ་ཕུལ་
དུ་བྱུང་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་མཐའ་དག་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད། འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་གཉེན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས་དེ། བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་བ་ལ་བྱེད་དམ་
མི་བྱེད། བྱེད་ན་མི་འཐད་དེ། ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་དུས་མཉམ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད། དེ་རྗེས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་བཙལ་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་
པའི་ཕྱིར། མི་བྱེད་ན་མི་འཐད་དེ། མདོ་ལས་ཟླ་བ་ཚེས་པ་དང། སྨན་གྱི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་རྟགས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕྱི་མ་ལྟར་ཡིན་ན། མདོ་དང་འགལ་བས་ཁས་མི་ལེན་ཞིང། དང་པོ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ལ་སྐྱོན་དེར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་སྒོམ་བྱུང་གི་མྱོང་བ་མ་ཐོན་པའི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་སྦྱོང་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བུར་ཤིང་གི་ཤུན་བའི་རོ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཤིག་ལ་བྱེད་ཅིང། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་རྟུལ་གྱིས་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད། དེ་རྗེས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་འཚོལ་བ་ཡིན་ཀྱང། ཐེག་
ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་རྣོན་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་བསྐྱེད། དེ་རྗེས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། སེམས་

[011B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྷག་བསམ་བསྐུལ་བའི་མདོ་ལས། བུ་རམ་ཤིང་ཤུན་སྙིང་པོ་ཅི་ཡང་མེད། །དགའ་བར་གྱུར་པའི་རོ་ནི་ནང་ན་འདུག་ཤུན་པ་ཟོས་པའི་མིས་ནི་བུ་རམ་རོ། །ཞིམ་པོ་རྙེད་པར་གྱུར་པ་མ་
ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཤུན་པ་དེ་བཞིན་སྨྲ་བ་སྟེ། །རོ་ལྟ་བུ་ནི་འདི་ལ་དོན་སེམས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། བདག་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་འདོད་ན། །
དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རི་དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་དང། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་གསུངས་པ་དང། བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་མི་འགལ་ཏེ། རྩ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་པ་དེ་དང་པོའི་རྒྱུའི་དོན་ཡིན་ཞིང་སྐབས་འདིར་བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་བའི་རྒྱུའི་
གཙོ་བོ་གསུམ་སྟོན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེ་བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མ་ཟད། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ། རྒྱུ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་རྒྱལ་བའི་ལོ་ཏོག་ཕུན་ཚོགས་བསྐྱེད་པ་ལ་དང་པོར་གལ་ཆེ་བ་ས་བོན་དང། རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་གོང་ནས་
གོང་འཕེལ་དུ་བྱེད་པ་ལ་བར་དུ་གལ་ཆེ་བ་ཆུ་ལུད་དང། མཐར་གདུལ་བྱས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་གལ་ཆེ་བ་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བའི་སྙིང་རྗེ་གསུམ་པོ་དེ་འགལ་བ་ཡིན་ཀྱང། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དེ་ལ་དང་པོར་གལ་ཆེ་བ་ས་བོན་ལྟ་
བུའི་སྙིང་རྗེ་དང། བར་དུ་གལ་ཆེ་བ་ཆུ་ལུད་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་དང། མཐར་གལ་ཆེ་བ་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེའི་སྐབས་སུ་དཔེ་གསུམ་སོ་སོ་བ་ཡིན་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བའི་སྙིང་རྗེ་གསུམ་པོ་དེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐུ་
གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་མངའ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བའི་སྙིང་རྗེ་གསུམ་པོ་དེ་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དང་པོར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་སྙིང་རྗེ་དང། སེམས་བསྐྱེད་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་བའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་སྙིང་རྗེ་

[012A]༄༅། །དང། སངས་རྒྱས་ནས་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་ལ་ཆོས་འཁོར་རྫོགས་པར་བསྐོར་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་པའི་སྙིང་རྗེ་གསུམ་པོ་དེ་འགལ་བའི་ཕྱིར། དང་པོར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ། རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པ་ལ་དང་
པོར་གལ་ཆེ་བ་ས་བོན་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་དེས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་བྱང་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་དུ། གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། དེ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྫོགས་བྱང་
ཐོབ་པ་ལ་རག་ལས་པར་མཐོང་ནས། རང་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་དོན་གཉེར་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་དུ་བྱེད་པ་ལ་བར་དུ་གལ་ཆེ་བ་ཆུ་ལུད་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་
ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཆུས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྲན་ནས་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་གོམས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མེད་ན། ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར། དེ་ཡོད་ན་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ནས་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་ལ་ཆོས་འཁོར་རྫོགས་པར་བསྐོར་བའི་
ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་མཐར་གལ་ཆེ་བ་གདུལ་བྱས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་གནས་ལ་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་ཁམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ་གཟིགས་པ་མེད་ན། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་
ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང། ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་རྣམས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་རྒྱུད་མར་འབྱུང་བ་དེ་མི་འཐད་པས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ་གཟིགས་པ་དེ་ཡོད་ན་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་
སེམས་བསྐྱེད་ནས། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་མཐའ་གཉིས་ལ་ལྟུང་བའི་དྲི་མ་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སློབ་པ་རྣམས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུའི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གང་ཞིག་ལས། །སྙིང་རྗེ་སྔོན་བཏང་སྤྱོད་ཀུན་དང། །ཡེ་

[012B] །སེམས་ཡོད་སུ་ཞིག་དེ་ལ་དམོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་བརྩེ་ཉིད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་འདིས། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་གནད་ཁྱད་པར་ཅན་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་པ་བྱེད་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་
གཞན་དབང་དུ་གྱུར། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་སྟེ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སློབ་དགོས་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་བཤད་པ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་སྙིང་རྗེའི་ངོ་བོ་བཤད་
པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་འཁོར་བར་འཁོར་ཚུལ་ཟོ་ཆུན་གྱི་རྒྱུད་མོ་དང་ཆོས་མཐུན་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་སྦྱར་ནས་བསམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་མཐུན་དྲུག་ཏུ་སྦྱོར་ཚུལ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཟོ་ཆུན་གྱི་རྒྱུད་མོ་དེ་ཐག་
པ་སོགས་ཀྱིས་དམ་དུ་བཅིངས་པ་དང། སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་དབང་མེད་པར་འཁོར་བ་དང། གྲོང་གི་ཁྲོན་པ་ཟབ་མོའི་ནང་དུ་འཇུག་པ་དང། གྱེན་དུ་འདྲེན་པ་དཀའ་ཞིང་ཐུར་དུ་འཇུག་པ་སླ་བ་དང། སྔ་ཕྱི་བར་མཚམས་མེད་པར་འཁོར་བ་དང། ཆུའི་ཁུར་གྱིས་ནོན་པ་དང། རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་གཅོག་
པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང། ལས་ཉོན་གྱི་ཐག་པས་དམ་དུ་བཅིངས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་མ་ཞི་ཞིང་མ་དུལ་བའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་དབང་མེད་པར་འཁོར་བ་དང། དེ་ཡང་མནར་མེད་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱི་འཁོར་བའི་ཁྲོན་པ་ཟབ་མོའི་ནང་དུ་འཇུག་པ་དང། བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བའི་
རྒྱུ་གསོག་དཀའ་ཞིང། ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རང་གི་ངང་གིས་གསོག་པ་དང། ཉོན་མོངས་གསུམ་པོ་དེས་སྔ་ཕྱི་བར་མཚམས་མེད་པར་འཁོར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སོགས་གསུམ་གྱི་ཁུར་གྱིས་ནོན་ཞིང་གདུང་བར་བྱེད་པ་སོགས་ཆོས་མཐུན་དུ་སྦྱར་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་གང་གིས་
འཁོར་དུ་བཅུག་ན་ཤིན་ཏུ་མ་ཞི་ཞིང་མ་དུལ་བའི་སེམས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་དུ་བཅུག་གནས་གང་དུ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འཁོར་ན། གནས་སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་ཀྱི་བར་དུ་འཁོར་བ་དང། འཁོར་ཚུལ་ཡང་མི་འཁོར་བའི་སྐབས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འཁོར་བ་དང། རྒྱུ་རྐྱེན་གང་གིས་འཁོར་དུ་བཅུག་ན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་

[013A]༄༅། །དབང་གིས་འཁོར་བ་དང། དེ་ཡང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དབང་གིས་ངན་འགྲོར་འཁོར་བ་དང། བསོད་ནམས་དང་མི་གཡོ་བའི་ལས་དང། དེ་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དབང་གིས་བདེ་འགྲོར་འཁོར་བའི་ཕྱིར། བདེ་འགྲོའི་རྒྱུ་བསོག་པ་དཀའ་ཞིང་
ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རང་གི་ངང་གིས་བསོག་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་བཞི་ལས། བདེ་འགྲོ་ནས་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་དང། ངན་འགྲོ་ནས་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ས་ཆེན་པོའི་རྡུལ་དང་མཉམ་པ་དང། ངན་འགྲོ་ནས་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་དང། བདེ་འགྲོ་ནས་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་སེན་གྱི་རྩེ་མོས་གཞལ་བའི་
རྡུལ་དང་མཚུངས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་གསུམ་གྱི་དབང་གིས་སྔ་ཕྱི་བར་མཚམས་མེད་པར་འཁོར་བ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཅིག་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གསུམ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་རྟེན་འབྲེལ་གཞན་གྱི་འབྲས་བུའི་རྟེན་འབྲེལ་བདུན་པོ་གང་རུང་འཇུག་པ་ཡོད་པ་དང། དེའི་སྐབས་
སུ་རྟེན་འབྲེལ་གཞན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་འཇུག་པ་ཡོད་པས། སྔ་ཕྱི་བར་མཚམས་མེད་པར་འཁོར་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རང་ཉིད་དང་པོར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་བསམས་ནས། དེ་རྗེས་སེམས་ཅན་གཞན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་བསམ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་འཁོར་བའི་སྡུག་
བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་བསམས་པ་ན་ཡིད་ལ་འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་མ་ཐོན་ན། གཞན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་བསམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་སེམས་ཅན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་བསམ་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེའམ། དེའི་གྲོགས་སུ་རྒྱུ་གཞན་དགོས་སམ་ཞེ་ན། དེ་
ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་སྟེ། དེའི་རྒྱུར་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བྱམས་པ་དགོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡང་དགྲ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་མཐོང་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་བློ་མི་སྐྱེ་ཞིང་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་དང། བར་མ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་མཐོང་ན་ཡལ་བར་འདོར་འདོད་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བ་དང། གཉེན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་མཐོང་ན་
སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་ཞིང། དེ་ཡང་ཇི་ཙམ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་ཙམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་བློ་ཤུགས་དྲག་སྐྱེ་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་བྱམས་པ་སྦྱོང་ཚུལ་ཡང་གཉིས་ཡོད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་དང། སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གོ་མིའི་གཞུང་ནས་འབྱུང་

[013B] བསླབ་སྤྱོད་གཉིས་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱོང་ཚུལ་དང་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་
པོ་དེ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི་སྦྱོང་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་མི་རྟག་ལ་སོགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་གསུམ་པོ་དེའི་ངོ་བོ་སྔར་བཤད་པའི་ཐབས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱོང་དགོས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ། སྦྱངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། སོ་སོའི་དོན་བཤད་པ། དང་པོ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་གང་ལ་དམིགས་ཀྱང་མ་བུ་གཅིག་པ་ལ་བརྩེ་བས་ཚོད་ཙམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་བློ་བཅོས་མ་མིན་པ་རང་གི་ངང་གིས་སྐྱེ་བའི་བློ། སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་རིམ་ལས། གང་གི་ཚེ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བུ་མི་བདེ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གཏན་ནས་སྦྱང་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པའི་སྙིང་རྗེ་བཅོས་མ་མིན་པ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚུངས་པར་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རྫོགས་པ་ཡིན་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་
ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དབྱེ་ན། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། དེ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཉིས། ཕྱི་མ་དང་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གཉིས་དོན་གཅིག་དང་པོ་དེ་ཉན་རང་དང་ཐུན་མོང་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་དར་ཊཱིཀ་ལས་
སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཐེག་དམན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འབྱུང་མོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་བདག་གིས་བྱའོ་སྙམ་པའི་ཁུར་དུ་ལེན་པའི་ལྷག་བསམ་མེད་པས་ཐེག་ཆེན་ལས་དམན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་
ལས་ཀྱང། འདིའི་སྙིང་རྗེ་ནི་དམིགས་པ་གསུམ་པོ་གང་ལ་དམིགས་ཀྱང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་སྐྱོབ་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་ཉན་རང་གི་སྙིང་རྗེ་དང་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང། དམིགས་

[014A]༄༅། །མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང། སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་གསུམ། དེ་གསུམ་པོ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་ག་དམིགས་པ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་
པ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང། དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡང་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་ཞེས་པ་གཉིས་སྨོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གསུམ་པོ་དེ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཀྱང། དམིགས་པ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེར་གྱུར་གང་དེ་ལ་འདུད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ན་སྙིང་རྗེ་ལ་གསུམ་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པས་
མ་ཁྱབ་ཀྱང། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ན་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་
དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་དགོས་ཏེ། ཆོས་དང་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་གང་རུང་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གང་རུང་ཡིན་ན་འགྲོ་བ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་གཡོ་བ་ཆུ་ཡི་
ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟར། །གཡོ་དང་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་བ་ཡི། །འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེར་གྱུར་གང་དེ་ལ་འདུད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ན། དེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་
ཕྱིར༑ སྙིང་རྗེ་གསུམ་པོ་དེ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དེས་སྔར་སེམས་ཅན་མི་རྟག་པ་དང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་རྟོགས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས། མི་རྟག་པ་དང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་དང་

[014B] རང་བཞིན་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་བཞག་བ་དང། སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེས། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་གང་གི་ཡང་རྣམ་པ་མ་ཤར་བར་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ལ་དམིགས་
པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་ལ་མི་རྟག་པ་དང། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བའི་རྣམ་པ་ཤར་བར་གསུངས་པ་དེ་ཡང་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱིས་སྟོང་བའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་དང་པོ་ལ་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་
འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེས་སྔར་སེམས་ཅན་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པར་རྟོགས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་ཡིན་པར་བློ་ངོར་ཁེགས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རང་གི་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པ་དེ་ཁེགས་ནུས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་དེ་ཕུང་པོའི་
ཆོས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་པར་ངེས་ནུས་པས། ཕུང་པོའི་ཆོས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཐ་སྙད་བདེ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཉེ་བསྡུའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་གཉིས་པ་ལ། དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རང་གི་དམིགས་
ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དེས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་དུ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཐ་སྙད་བདེ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཉེ་བསྡུའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་གསུམ་པ་ལ། སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་
ཡོད་དེ། མི་རྟག་སོགས་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དེས་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ལ་འཛིན་སྟངས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད་པར་ཐལ། དེས་
རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞིག་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་དེ། བློ་མུ་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་གཉིས་པོ་དེས་

[015A]༄༅། །རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པ་དང། མི་རྟག་པ་སོགས་སུ་མ་རྟོགས་ཀྱང། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བ་ཞིག་དགོས་ཏེ། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། དེས་ན་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་
པར་འཇོག་པ་ན། སྙིང་རྗེ་གཉིས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གིས་སེམས་ཅན་སྐད་ཅིག་མ་དང། རང་བཞིན་མེད་པ་སྔོན་དུ་ངེས་ཟིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བ་ཞིག་དགོས་ཀྱི། སྙིང་རྗེ་དེ་གཉིས་སུ་དམིགས་པ་མི་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་
དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དེ་ལ། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་བདེན་མེད་དུ་ཡང་སྣང། བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཡང་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། བདེན་མེད་དུ་སྣང་བ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལུང་གིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བདེན་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སློབ་པའི་
རྒྱུད་ཀྱི་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེས་ན་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱི་[*KYIS]ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་དེས། དམིགས་མེད་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ལ། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་མི་རྟག་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པའི་
རྣམ་པ་ཤར་བ་དགོས་པའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི། དེ་གཉིས་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ལ་སེམས་ཅན་མི་རྟག་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཤར་བ་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་བ་དང། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པ་དང། དེའི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེ་གསུམ་ག་ཡོད་པར་འདོད་
པ་དང། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཕྱི་མ་གཉིས་འགལ་བར་འདོད་པ་ནི། ཐམས་ཅད་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ན། དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན། རང་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་ལ་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་
པའི་སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡོད་ཀྱང། སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་མེད་ཅིང། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་དང་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་གཉིས་

[015B] བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་གཉིས་ཀྱང་མི་འགལ་ཏེ། དག་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ན། དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་བདེན་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
དེ་ཡིན་ན། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་བདེན་པར་སྣང་ཡང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དེས། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟེར་ན། དེ་མི་
འཐད་པར་ཐལ། མི་རྟག་སོགས་དང་བདག་མེད་པའི་དོན་གང་ལ་ཡང་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་མེད་ཐུན་མོང་བ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་མྱོང་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། བུམ་པ་རྟག་པར་འཛིན་པའི་རྟག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བའི་གང་ཟག་གིས། བུམ་པ་དམིགས་པར་འཇོག་རེས་ཀྱི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཇོག་པས་ཀྱང་མ་ཁྱབ། བུམ་པ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་མྱོང་བའི་གང་ཟག་གིས། བུམ་པ་དམིགས་པར་འཇོག་
རེས་ཀྱི་མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཇོག་པས་ཀྱང་མ་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ན། དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མི་
རྟག་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ན། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ན། རང་བཞིན་མེད་པ་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་
སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཡིན་ན། མི་རྟག་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་གསུམ་པོ་དེ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། དམིགས་པར་འཇོག་ཚུལ་གྱི་

[016A]༄༅། །སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེ་དམིགས་པར་འཇོག་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤར་ནས་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་
པའི་ཕྱིར། དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ཀྱིས། རང་བཞིན་མེད་པ་དང། མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཆུ་དྭངས་ཤིང་དྲི་མ་མེད་པའི་ནང་དུ་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ། རླུང་གིས་རླབས་པ་ན། རྟེན་ཆུ་
དང་བརྟེན་པ་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། མི་རྟག་པའི་སེམས་ཅན་འདི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་ཡང། རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཅན་འདི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་
མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སྙིང་རྗེ་གསུམ་ག་ཡོད་པ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་རྗེས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་འཚོལ་བར་བྱེད་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་རྒྱུ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བར་བསྟན་པ་མི་འགལ་ཏེ། དང་པོ་དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་
དབང་རྟུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་རྣོན་རྣམས་ཀྱིས། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པ་ལ་ཐར་པ་ཚད་མས་ངེས་དགོས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ན། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་དགོས་པ་དང་ནུས་པ་ལ་ངེས་ཤེས་
འདྲེན་པར་བྱེད། དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་བདག་འཛིན་སྤོང་ནུས་པ་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད། དེ་ལ་ཡང། བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པར་ཚད་མས་རྟོགས་དགོས་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་
རྣོན་རྣམས་ཀྱིས་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པ་ལ་ཐར་པ་ཚད་མས་ངེས་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཐར་པ་ཚད་མས་མ་ངེས་པར་ཐར་པ་ལ་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པ་དམ་བཅའ་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་དར་ཊཱིཀ་ལས་ཀྱང། གདུལ་བྱ་གཉིས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣོན་པོས་ནི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་

[016B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པའི་བློ་ཡིན་ན། རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེས་ཐར་པ་ཚད་མས་ངེས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྫོགས་བྱང་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པའི་བློ་ཡིན་ན་
རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེས་རྫོགས་བྱང་ཚད་མས་ངེས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་སངས་རྒྱས་འབྲིང་རྣམས་ཐུབ་དབང་སྐྱེས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་འདིས་གཙོ་བོར་བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་བསྟོད་པ་ཡིན་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཡང་བསྟོད་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་པར་སྙིང་རྗེ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེ་བྱང་སེམས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་འཇུག་པ་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར། མཆོད་བརྗོད་དངོས་སུ་མཛད་ནས། རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་དངོས་སུ་མ་མཛད་ཀྱང། སྐྱོན་མེད་དེ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་དང། རིགས་པ་དྲུག་
ཅུ་པ་གཉིས་ལས་མཆོད་བརྗོད་དངོས་སུ་མཛད་ནས་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་དངོས་སུ་མ་མཛད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་དངོས་སུ་མཛད་ནས་མཆོད་བརྗོད་དངོས་སུ་མ་མཛད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དབུ་མ་ཤེས་པའི་སྤྲིང་ཡིག་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་འཇུག་པ་རྩོམ་པའི་དམ་བཅའ་དངོས་སུ་མ་
མཛད་ཀྱང། རྩོམ་པའི་དམ་བཅའ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་འདི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བསྟོད་ཕྱག་མཛད་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་འཇུག་པའི་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞིའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་ཀྱི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་བསྟན་བཅོས་འདིའི་ཐུན་མོང་གི་བརྗོད་བྱ་དང། འདིའི་
ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་གཉིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཐུན་མོང་གི་དགོས་པ་དང། གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་བརྒྱད་དང། རྩ་ཤེའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་སེམས་ཅན་དུ་འགྲེལ་དུ་མི་རུང་བ་དང་བཅས་པ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བརྗོད་བྱ་དང། འདིའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་
གདུལ་བྱས། བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དགོས་པ་དང། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ་ཉིད་དགོས་དང། དེ་འདྲའི་རྣམ་མཁྱེན་དགོས་པར་གྱུར་པའི་འདུས་བྱས་དང། དགོས་པར་གྱུར་པའི་འདུས་བྱས་བརྗོད་བྱར་གྱུར་པའི་འདུས་བྱས་དང། དེ་

[017A]༄༅། །བསྟན་བཅོས་འཇུག་པ་ལ་འབྲེལ་བའི་འབྲེལ་བ་དེ་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞིའི་ནང་ཚན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དངོས་བཤད་པ་ལ། རྒྱུའི་ས་བཤད་པ། འབྲས་བུའི་ས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལུགས་འདིའི་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་
སྤྱིར་བསྟན་པ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་སར་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་དང། རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པའི་སར་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། བསྟན་བཅོས་འཇུག་པ་འདིས། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་ཀྱི་ཟབ་པ་དང། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཏན་ལ་འབེབས་ན། དེ་སྟོན་པའི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་
གཞུང་དུ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ལུགས་ཀྱི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་སྟོན་པའི་གཞུང་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང། དེ་གཉིས་གཙོ་བོར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གཞུང་གསུམ་ཡོད་དེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ། མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བས་
ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་དང། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་ལ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་གསུམ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ་དང། སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་ཕྱིན་དྲུག་དང། དེའི་གྲོགས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། དེ་ལ་སློབ་པའི་ཚུལ་དང། བསླབས་
པའི་ཕན་ཡོན་དང། སྤྱོད་པའི་རྟེན་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། སྤྱོད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་སྒོ་ནས། ས་བཅུ་བགྲོད་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སྙིང་རྗེ་སྔོན་བཏང་སྤྱོད་ཀུན་དང། །ཞེས་པ་དང། བདག་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིས། །བླ་
མེད་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་འདོད་ན། །ཞེས་དང། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས། །ཡོན་ཏན་མདོར་བསྟན་བྱ་བ་ནི། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་སོགས། །སྦྱིན་པ་རང་དོན་ཡོངས་བཏང་བ། །ཚུལ་ཁྲིམས་གཞན་ཕན་བྱ་བའོ། །བཟོད་པ་ཁྲོ་བ་སྤངས་
པ་སྟེ༑ ༑དཀར་པོའི་ཆོས་སྤེལ་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །བསམ་གཏན་རྩེ་གཅིག་ཉོན་མོངས་མེད། །ཤེས་རབ་བདེན་དོན་གཏན་ལ་འབེབས། །སྙིང་བརྩེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །སྙིང་རྗེ་རོ་གཅིག་བློ་གྲོས་སོ། །སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཁྲིམས་ཀྱིས་བདེ། །བཟོད་པས་མདངས་ལྡན་བརྩོན་པས་བརྗིད། །བསམ་

[017B] །སྙིང་བརྩེ་བས་ནི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ། །བདུན་པོ་འདི་དག་མ་ལུས་པར། །ཅིག་ཅར་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིས། །ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཡུལ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཉིད་འཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྐྱབས་འགྲོ་སྔོན་དུ་
བཏང་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཕྱིན་དྲུག་གི་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱས་ནས་ས་བཅུའི་ཉམས་ལེན་རགས་པ་ཞིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པས་ཟབ་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་དེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དལ་འབྱོར་དང་བསྟན་པ་ལ་དད་
པ་རྙེད་དཀའ་བ་དང། དེ་དག་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ་རྙེད་དཀའ་བ་དང། དེ་ལས་ཀྱང་བྱང་སེམས་ལ་སྨ་ཕྱུང་བ་དང། སྨས་པ་དང་ཆོས་སྤོང་གི་ལས་བདུད་ལས་སྤོང་བ་རྙེད་དཀའ་བས། རྙེད་དཀའ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་སློབ་ཚུལ་གཙོ་བོར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར་
མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་ཀྱི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་འདི། དེ་གཉིས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པས་རང་གིས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལ་ངེས་པ་བརྟན་པོ་རྙེད་ནས། ལམ་གཞན་ལྟར་སྣང་ལ་དཀྲི་མི་ནུས་
པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མགོན་པོའི་ལུགས་འཛིན་ཆེན་པོ་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷས། སྤྱིར་བསླབ་སྤྱོད་གཉིས་ཀ་ལས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཞིང། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་བསླབ་བཏུས་ལས། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་དོན་ཆེ་བསམ་པའི་སྒོ་ནས། ཚེ་འདིར་སྙིང་པོ་ལེན་པའི་ཕན་ཡོན་སེམས་པའི་ཚུལ་དང། སྤྱིར་བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་
བ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད། དེ་ནས་འཇུག་སྡོམ་བླངས། འཇུག་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་པའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་གཏོང་བསྲུང་དག་སྤེལ་བཞི་བཞི་བྱེད་ཚུལ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་
རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་བཞི་བརྒྱ་པ། དབུ་མ་སྙིང་པོ། དབུ་མ་རྒྱན། དབུ་མའི་སྒོམ་རིམས་གསུམ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ཞིང། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་སྟེར་བའི་ཐབས་ལས་དང་པོ་བས་འཇུག་པ་བདེ་བ་ནི། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ལ་མཁས་པའི། ཇོ་བོས་མཛད་བའི་བྱང་

[018A]༄༅། །ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མས་ངེས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་སྟེར་བ་ཡིན་ཏེ། འདིས་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བསྒྲིལ་ནས། གོ་སླ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་སར་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་
བཤད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་དབུ་མ་འཇུག་པ་འདིར་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་གསུམ། རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པའི་ས་བཅུ་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་ན། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་གཞུང་རྫོགས་པའི་རྗེས་སུ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་མགོན་པོའི་གཞུང་གཅིག་འབྱུང་རིགས་པ་ལས་མི་
འབྱུང་བས་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཆོས་གསུམ་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་ནས། སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གསུམ་བསྟན་པས་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་པར་བྱེད་པ་ལ་གསུམ་པོ་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་དུ་བསྟན་པས་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་བྱང་སེམས་ལས་དང་པོ་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པར་མ་ཟད། སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལྟ་བས་མཚོན་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ལ་སློབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་
བཏུས་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་སྦྱར་བར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས། དགག་
བྱ་གང་བཀག་མ་ཤེས་པར་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་པར་གོ་ནས། རྟོག་པ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་བདེན་འཛིན་དང། ཀུན་རྫོབ་ཐམས་ཅད་སྣང་ངོ་ཙམ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཡེ་ཤེས་མེད་ཅིང། དེ་བཞིན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་དང། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་པར་
འདོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ནི། ཉན་རང་ཐུབ་དབང། ཐུབ་དབང་བྱང་སེམས། བྱང་སེམས་ཆོས་གསུམ་ལས་འཁྲུངས་པ་དེ། དབུ་མ་འཇུག་པ་རང་གི་བརྗོད་བྱ་དང། ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་བྱང་སེམས་དབུ་མ་པའི་ཉམས་ལེན་ཡིན་པ་དང། བདེན་པར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་འཁོར་བར་

[018B]    ༈    ས་བཅུའི་རྣམ་གཞག་སྤྱིར་བསྟན། སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད་བ། སའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབུ་མ་འཇུག་པ་འདིར་
ས་བཅུ་དང་བཅུ་གཅིག་པ་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་སྟོན་ན། མདོ་བསྟན་བཅོས་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྟོན་ཞེ་ན། དེའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བས། ས་བཅུ་དང་བཅུ་གཅིག་པ་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་སའི་རྣམ་གཞག་རགས་པ་ཞིག་བསྟན། དེ་ཡང་མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་
བསྟན་པ་ཡིན་པས། འདིར་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསྟན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་ལ། །ཉན་ཐོས་ས་ནི་བརྒྱད་བཤད་པ། །དེ་བཞིན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་ས་
བཅུ་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བྱེད་ཅིང། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་དང། ཟིན་བྱེད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་དང། དེ་ལ་རབ་དགའ་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུར་འབྱེད་པའི་ཚུལ་དང། སྒྲ་དོན་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་བཞིའི་
སྒོ་ནས་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པས་ཟིན་པ་ཉིད་ཆར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐོབ་སྟེ་ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འདིར་བསྟན་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་དོན་ངོ་
བོ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟག་པ་རྒྱས་སུ་རུང་བ་ལ་ཟག་བཅས་དང། དེ་མེད་པ་ལ་ཟག་མེད་དུ་འདོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། བདེན་འཛིན་དང་དེའི་བག་ཆགས་ལ་ཟག་པ་དང། དེ་མེད་པ་ལ་འདིར་བསྟན་ཟག་མེད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་འཛིན་ཟག་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
ཚིག་གསལ་ལས། མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་བལྟོས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སློབ་ལམ་ན་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་མ་གཏོགས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་

[019A]༄༅། །མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མ་ཐོབ་ཚུན་ཆད་དུ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་
ཀྱི་མཉམ་གཞག་མི་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པ་མེད་ལ། དེ་ཡང་རེས་འཇོག་པ་སྟེ་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་པ་ན་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པ་ཅན་དུ་སྐྱེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་མ་རིག་པ་དང་དེའི་བག་ཆགས་གཉིས་ཀས་བསླད་པ་ཡོད་ཀྱང། ས་བརྒྱད་པ་དང་ཉན་རང་
དགྲ་བཅོམ་གཉིས་ཀའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ནས། དེའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པ་ཡོད་ཀྱི་མ་རིག་པས་བསླད་པ་མེད་དེ། སློང་བྱེད་ཀྱི་མ་རིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། ས་བདུན་པའི་བར་དུ་ནི་མ་རིག་པས་བསླད་པ་ཡོད་ལ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་གཉིས་ལ་ནི། སློང་བྱེད་ཀྱི་མ་རིག་པ་
ཟད་པས། དེས་བསླད་པ་མེད་ཀྱི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པ་ནི་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། ས་དང་པོ་ལ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་གསུངས་པའི་དོན། གཟུགས་འཛིན་གཉིས་མེད་རྟོགས་པ་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྒྱངས་ཆད་ཀྱི་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་
སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ས་དང་པོ་མ་ཐོབ་ཚུན་ཆད་དུ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྒྱངས་ཆད་ཀྱི་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མ་རིག་པ་དང་དེའི་བག་ཆགས་
གཉིས་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་དུ་བྱས་ནས། དེ་གཉིས་ཟད་པ་ན་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཟད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་རིག་པ་རྒྱུན་ཆད་པ་དང། མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚེ་ན་རིག་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་འདོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ དེ་ལྟར་འདོད་པ་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་དྲི་མ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཡུལ་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཚུལ་དྲིས་པའི་ལན་དུ། ཐ་སྙད་དུ་སེམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། དྲི་

[019B] མེས་དྲི་མ་བསྲེགས་ཀྱང་གོས་མི་བསྲེགས་པ་ལྟར། མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚེ་ན་དྲི་མ་བསྲེགས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་མི་བསྲེགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་གྲོལ། །གང་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། །ཐ་སྙད་དུ་
ནི་སེམས་ལ་བརྗོད། །ཅེས་པ་དང། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང། ཇི་ལྟར་མེ་ཡིས་དག་པའི་གོས། །སྣ་ཚོགས་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན། །ཇི་ལྟར་མེ་ཡི་ནང་བཅུག་ན། །དྲི་མ་འཚིག་འགྱུར་གོས་མིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཡི་སེམས། །འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་དྲི་མ་ཅན། །ཡེ་ཤེས་མེ་ཡིས་དྲི་མ་སྲེག་དེ་
ཉིད་འོད་གསལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་དེ་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་མཚུངས་ཀྱང། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དུ་འཇོག་མི་འཇོག་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་མ་གྱུར་དང། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་
ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཐོབ་མ་ཐོབ་དང། སྟོང་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་མ་རྟོགས་དང། ཟབ་དོན་ལ་བློ་རྒྱས་མ་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ས་བཅུའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་བཅུ་པོ་དེ་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་མཚུངས་ཀྱང། རབ་དགའ་ལ་སོགས་པའི་
ས་བཅུར་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇོམས་པ་ལ་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་མ་ཐོབ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་ཚུལ་དང། རྣམ་སྨིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཚུལ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བཅུར་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་
ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་དང། མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཕེལ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུར་བཞག་གི། འདིར་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱས་པའི་དབྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་
ཏེ༑ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཅུར་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི། བཅུ་པོ་དེ་ལ་ངོ་བོ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་དེ། དཔེར་ན། བྱ་ནམ་མཁའ་ལ་བགྲོད་པའི་རྗེས་འཇིག་རྟེན་པའི་བརྡའ་བྱང་རྣམས་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་མི་ནུས་པ་དང། གཞན་ལ་སྟོན་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ནམ་

[020A]༄༅། །མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན་དམ་བདེན་པ་ལ། བྱ་ལྟ་བུའི་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་བགྲོད་ཚུལ་བྱང་སེམས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ། ཉན་པ་པོ་ལ་སྟོན་མི་ནུས་ན་ཉན་པ་པོས་དེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་ལྟར་དུ་རྟོགས་མི་ནུས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བཅུ་པའི་
མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་བར་སྣང་བྱ་རྗེས་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །བརྗོད་པར་ནུས་མ་ཡིན་ཞིང་མི་མཐོང་བ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ས་ཀུན་ཡང། །བརྗོད་མི་ནུས་ན་ཉན་པར་ག་ལ་ནུས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད་པ་ལ། ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སོགས་ལྔ་བཤད་པ་དང། ས་
དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་བཤད་པ་དང། ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་སོགས་བཞི་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བཤད་པ། གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་བཤད་པ། གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་བཤད་པ། བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་བཤད་པ། ལྔ་བ་སྦྱངས་དཀའ་བ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཞུང་སྤྱིའི་
བསྡུ་བ་བཤད་པ། གཞུང་དོན་དངོས་བཤད་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁྱད་གཞི་སའི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ། ཁྱད་ཆོས་སའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། སའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་རྣོན་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་
གསུམ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་དགེ་རྩ་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོས་པས་མཚོན་པའི་ས་དང་པོའི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པའི་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཐོབ་པ་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཁྱད་གཞི་སའི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་ནས་འཆད་པ་ལ། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་འདི་ཡིས་སེམས་གང་འགྲོ་བ་རྣམས། །ཞེས་པ་ནས། རབ་ཏུ་གནས་པ་དེ་ནི་དང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། ཁྱད་ཆོས་སའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། རང་རྒྱུད་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ། གཞན་
རྒྱུད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ། ས་འདིར་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་དང་པོར་ཐོབ་པ་ན། དོན་དམ་པའི་བྱང་སེམས་ཞེས་པའི་དོན་ལྡན་གྱི་མཚན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་ལྔ་བཤད་པ། ས་གོང་མ་གནོན་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་

[020B] མདོར་ན་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ་དང་སྤངས་རྟོགས་རིགས་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཆད་པ་ལ། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་ནི་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡི། །ཞེས་པ་ནས། འདི་ནི་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་ཇི་ལྟ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཞན་རྒྱུད་ཟིལ་
གྱིས་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ལ། རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཚུལ་བཤད་པ། བློའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་འཆད་པ་ལ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྟ་དང་པོ་ལ་གནས་ཀྱང། །ཞེས་པ་ནས། བསོད་ནམས་དག་གི་དབང་གིས་ཕམ་བྱས་རྣམ་པར་འཕེལ་
།ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་འཆད་པ་ལ། དེ་ནི་རིང་དུ་སོང་བར་བློ་ཡང་ལྷག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་གཞུང་གསུངས། ས་འདིར་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་བཤད་པ་ལ། ས་འདིར་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པར་ཐོབ་པའི་ཚུལ་བཤད་པ། དེ་ལས་རྟེན་དམན་པའི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དབྱེ་
བ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་བ་དེས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་གཞན་ལ་གཏང་བའི་ཚེ་སེར་སྣའི་ཀུན་འཛིན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་པར་གཏོང་བས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་འཐོབ་ཚུལ་དང། དེ་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་དཔོག་པའི་རྟགས་
དང་བཅས་པ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཆད་པ་ལ། དེ་ཚེ་དེ་ལ་རྫོགས་སངས་བྱང་ཆུབ་རྒྱུ། །ཞེས་པ་ནས། སྣང་དུ་མི་རུང་དཔོག་པའི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་བཤད་པ་ལ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་མངོན་མཐོའི་བདེ་བ་འདོད་ཅིང། མི་ལ་སོགས་པའི་མངོན་མཐོའི་བདེ་བ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ལས་
འབྱུང་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་སྦྱིན་པས་འདྲེན་པར་གཟིགས་ནས། ཐུབ་པས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ནང་ནས་དང་པོར་སྦྱིན་པའི་གཏམ་མཛད་པ་ཡིན། ཞེས་འཆད་པ་ལ། སྐྱེ་བོ་འདི་ཀུན་བདེ་བ་མངོན་འདོད་ཅིང། །ཞེས་པ་ནས། ཐུབ་པས་དང་པོར་སྦྱིན་པའི་གཏམ་མཛད་དོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། སྦྱིན་པས་ལོངས་
སྤྱོད་འདྲེན་པ་ལ་གཏོང་བ་པོ་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་དགོས་སམ་ཞེ་ན། མི་དགོས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་དམན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་སེམས་ཅན་རང་དོན་ལྷུར་ལེན་པའི་གང་ཟག་གིས། སྦྱིན་པ་བཏང་བ་ལ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་ཞེས་འཆད་པ་ལ། སྙིང་རྗེ་དམན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་སེམས་ཅན། །ཞེས་པ་ནས། སྡུག་བསྔལ་ཉེར་

[021A]༄༅། །ཞིའི་རྒྱུར་གྱུར་སྦྱིན་ལས་འབྱུང། ཞེས་པའི་བར་གསུངས། སྦྱིན་པས་མངོན་མཐོའི་བདེ་བ་འདྲེན་པར་མ་ཟད། སློང་བ་པོ་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཕྲད་ནས། དེས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་ལེགས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་ཐོབ་ཅེས་འཆད་པ་ལ། འདིར་
ཡང་སྦྱིན་པའི་སྐབས་ཀྱི་ནམ་ཞིག་ཚེ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ཡིས་རྒྱུ་ཅན་ཞི་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་འབྲས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་བལྟོས་མི་དགོས་ཏེ། སློང་བ་པོའི་ཡིད་ཚིམ་པ་ཙམ་གྱིས་སྦྱིན་འབྲས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་
ལ༑ འགྲོ་ལ་ཕན་པར་དམ་བཅས་ཡིད་ཅན་རྣམས། །སྦྱིན་པས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་དགའ་བ་འཐོབ། །ཅེས་པའི་གཞུང་གསུངས། བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། །དེ་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་སྦྱིན་པ་ལས་འབྱུང་བས། སྟོན་པས་གསུངས་རབ་འགའ་ཞིག་
ལས་སྦྱིན་པའི་གཏམ་གཙོ་བོར་མཛད་པ་ཡིན་ཞེས་འཆད་པ་ལ། གང་ཕྱིར་བརྩེ་བདག་བརྩེ་བདག་མ་ཡིན་པའི། །དེ་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་གཏམ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན། །ཞེས་པའི་གཞུང་གསུངས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་པ་བཏང་བས་ཡིད་ལ་དགའ་བ་འབྱུང་ཚུལ་ཡོད་དེ། སློང་བ་པོས་བྱིན་ཅིག་ཅེས་པའི་
སྒྲ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་དགེ་སློང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་བདེ་བ་ལས་ལྷག་པའི་ཡིད་ལ་དགའ་བ་འབྱུང་ན། སློང་བ་པོ་ཡིད་ཚིམ་པའི་ཚེ་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པའི་བདེ་བ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་འཆད་པ་ལ། ཇི་ལྟར་བྱིན་ཅིག་ཅེས་སྒྲ་ཐོས་བསམས་ལས། །ཞེས་པ་ནས། ཐམས་ཅད་
བཏང་བས་ལྟ་ཞིག་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རང་གི་ལུས་བཅད་དེ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བའི་ཚེ། ལུས་ཀྱི་ཤ་བཅད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ལྷག་པའི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པར་མཐོང་ནས་སྡུག་བསྔལ་དེ་བཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་སླར་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་
པོས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་འཆད་པ་ལ། ལུས་བཅད་སྟེར་ཞིང་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །ཞེས་པ་ནས། དེ་བཅད་བྱ་ཕྱིར་མྱུར་དུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གསུམ་པ་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ལ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་སྦྱིན་པའི་འཁོར་

[021B] དེས་ཟིན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གཉིས་ཡོད་ཅེས་འཆད་པ་ལ། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་བྱ་ལེན་པོ་གཏོང་པོས་སྟོང། །ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཅེས་བསྟན་
།ཞེས་པའི་བར་གསུངས། སའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་འཆད་པ་ལ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་མཐོན་པོར་གནས་པ་དང། རང་ཉིད་གང་ལ་གནས་པའི་རྟེན་དེ་ལ་འོད་ཀྱིས་མཛེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང། མུན་པ་སྟུག་པོ་དང་ཚ་གདུང་སེལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ས་དང་པོ་རབ་དགའ་
འདི་ཡང་རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པའི་ས་ཡིན་པས་ས་མཐོན་པོར་གནས་པ་དང། རང་ཉིད་གང་ལ་གནས་པའི་རྟེན་དེ་ལ་མཛེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང། འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱི་མུན་པ་སེལ་ཞིང་ཚ་གདུང་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང། ཟླ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་སྦྱར་ནས་སའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་འཆད་པ་ལ། དེ་
ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ཡིད་ལ་རབ་གནས་ཤིང། །ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་གསུངས། གཉིས་པ་གཞུང་དོན་དངོས་བཤད་པ་ལ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྟ་དང་པོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས། དེ་ནི་རིང་དུ་སོང་བར་བློ་ཡང་ལྷག་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཉན་
རང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཚུལ་བཤད་པ། བློའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཚུལ་བཤད་པ། དེ་དག་གི་གྲུབ་དོན་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དང་པོ་ཐོབ་ནས། ཉན་རང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་མདོ་ལས། རིགས་
ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱལ་པོའི་བུ་སྐྱེས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པ། རྒྱལ་པོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ནི། བློན་པོའི་ཚོགས་རྒན་པོ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང། རིགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བའི་དབང་གིས་ཟིལ་གྱི་[*GYIS]གནོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རིང་
པོར་མ་ལོན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་གྱི་རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཡུན་རིང་དུ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་དབང་པོ་ཆེན་པོའི་ཕྲུག་གུ་སྐྱེས་ནས་

[022A]༄༅། །རིང་པོར་མ་ལོན་པ་གཤོག་པའི་རླུང་གི་ཤུགས་དང། མིག་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱའི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་རྒས་པར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་དབང་པོ་ཆེན་པོའི་རིགས་གྱི་བརྒྱུད་དུ་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་དབང་པོའི་ཕྲུག་གུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གཤོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གནོན་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མིག་གི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་
བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རིགས་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཁྱད་པར་ཅན་
གྱི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་འདིར་རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཚུལ་དང། ས་བདུན་པར་བློའམ་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཚུལ་དེ་འཆད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཙམ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཙམ་ཉན་རང་ལ་ཡང་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆག་ཀྱང་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཡང་མི་འདོར་ལ། དབུལ་
བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་བཟློག་གོ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནན་ཏན་དང་བྲལ་ཡང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་མི་འདོར་ལ་འཁོར་བའི་དབུལ་
བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་བཟློག་གོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བསླབ་བཏུས་ལས། སྤྱོད་པ་ནན་ཏན་དང་བྲལ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མི་བརྙས་པའི་ཁུངས་སུ་མཛད་པ་གང་ཞིག་སྤྱོད་པ་ནན་ཏན་དང་བྲལ་བའི་ས་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར། བློའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཚུལ་བཤད་

[022B] ས་འདིར་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་ན། བློའི་སྒོ་ནས་གང་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བློའམ་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་བ་ཡིན་ཏེ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་
སྐྱེས་པའི་རྒྱལ་པོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ནི། སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་པོའི་བྱིན་གྱིས་བློན་པོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་གྱི། རང་གི་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་དེ་ནར་སོན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རང་གི་བློའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས། བློན་པོའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་
ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་གྱི། རང་གི་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བདུན་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། རང་གི་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཆེ་བ་ལ་གནས་པས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ས་བདུན་པ་འདིར་བློའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལ་གཞན་ལུགས་དགག་པ་
རང་ལུགས་བཞག་པ། རྩོད་པ་སྤོང་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་ནུས་པ་མེད། ས་བདུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་སྤོང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་[*GYIS]ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཐོད་བརྒལ་དུ་སྙོམ་
པར་འཇུག་པ་མེད། བདུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་[*GYIS]ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་ས་བདུན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་[*GYIS]ཡིན་ནོ་ཟེར། ཁ་ཅིག་ས་བདུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཁོ་བོ་ལམ་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་འབད་རྩོལ་ཡོད་ཀྱང། མདོ་ལ་སོགས་
པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་མངོན་དུ་བྱེད་མི་དགོས་དྲུག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་[*GYIS]ཡིན་ནོ། །ཟེར་ན། དེའི་ལུགས་དང་པོ་མི་འཐད་དེ། ལུགས་འདིར་གང་ཟག་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཡིན་པས། དེ་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱི་[*GYIS]སྤོང་བ་ལ་དེའི་ས་བོན་

[023A]༄༅། །ཟད་པར་སྤོང་དགོས། དེའི་ས་བོན་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་དེ་ཡང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང་སྤངས་རིགས་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པས། ས་བདུན་པའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བདེན་འཛིན་གྱི་ས་བོན་སྤོང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱང། དེ་ཙམ་གྱི་[*GYIS]ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་
འཇོག་མི་ནུས་ཤིང། ས་བོན་དེ་ལས་གཞན་པའི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བྱས་ནས་དེ་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སྤོང་བའི་འགོ་རྩོམ་པ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ལུགས་གཉིས་པ་མི་འཐད་དེ། བརྡའ་རྙིང་ལ་སྣྲེལ་ཞི་ཞེས་པ་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་
ལ་རིམ་པ་ཆོལ་བར་སྙོམ་པར་འཇུག་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ས་དྲུག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལུགས་གསུམ་པ་མི་འཐད་དེ། ས་བདུན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཁོ་ཁོ་རང་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་[*GYIS]ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཞེས་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བས་དོགས་
པ་སོ་ན་གནས་པའི་ཕྱིར། ལུགས་བཞི་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། སྤྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས། ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཚན་བཅས་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟོགས། ས་བདུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མཚན་མེད་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟོགས། བརྒྱད་པའི་གནས་སྐབས་[*SU]མཚན་
མེད་རྩོལ་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟོགས་ཀྱང། འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ཚུལ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ས་བདུན་པར་མཚན་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་དོན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྤྱི་བརྒྱུད་མི་དགོས་པ་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། འགྲེལ་
བཤད་ལས། རང་གི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་སྟོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ལུང་གི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་དང། མདོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པར་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈   
ས་བདུན་པ་ནས་བློའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡུལ་ཅན་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་གིས་རྟོགས་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ས་ལྔ་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ངོས་སྐལ་གྱི་དྲི་མ་སྤངས་པའི་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་

[023B] ཡུལ་ཅན་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པའི་འགོག་པའི་སྙོམ་འཇུག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་གིས། རྟོགས་ཚུལ་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ། གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཕར་སྙོམ་པར་འཇུག་པ་དང། བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་དེ་ལས་
ལྡང་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་བདུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འཇུག་ལྡང་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལས། ཀྱཻ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འགོག་པ་ལ་སྙོམ་པར་འཇུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བདུན་པ་འདི་
ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་ཡང་འགོག་པ་ལ་སྙོམ་པར་འཇུག་ཅིང་ལྡང་སྟེ། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཞེས་ནི་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འཇུག་པ་ལས། རིང་དུ་སོང་འདིར་འདི་ནི་སྐད་ཅིག་དང། །སྐད་ཅིག་ལ་ནི་འགོག་པར་
འཇུག་འགྱུར་ཞིང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཉིད་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ལྡང་གཉིས་ཀ་བྱེད་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ལྡང་བའི་བྱ་བ་དང། འཇུག་པའི་བྱ་བ་གཉིས་ཆ་ཤས་སུ་སོང་བས་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐའ་སྐད་ཅིག་མ་
དེ་ཐུང་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་ལྡང་བའི་བྱ་བ་དང་འཇུག་པའི་བྱ་བ་གཉིས་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་འདིར་དེ་ལྟ་བུའི་ལྡང་འཇུག་ཁྱད་པར་ཅན་བྱེད་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དྲུག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་
ཀྱང༑ ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་མ་འཐོབ། ས་འདིར་ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་དེ། དྲུག་པའི་གནས་སྐབས་
སུ་འགོག་པའི་སྙོམ་འཇུག་ཐུན་མོང་མིན་པ་འཐོབ། ས་བདུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་མཚན་མེད་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་ལྡང་ཁྱད་པར་ཅན་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ། ས་བརྒྱད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མཚན་མེད་རྩོལ་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་

[024A]༄༅། །པའི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་ལས་སློང་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་འཇུག་ལྡང་ཁྱད་པར་ཅན་བྱེད་པ་ལ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་འཐོབ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སོ་སོ་སྐྱེ་པོའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གཉིས་སྣང་
མ་ནུབ་པས་དུས་ཐུང་ངུ་ལ་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པ་མི་དཀའ་ཡང། རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པ་དཀའ་བའི་ཕྱིར།    ༈    ཁ་ཅིག་ན་རེ། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་
སེམས་བསྐྱེད་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་གཉིས་ཀྱིས། ཉན་རང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་སམ་མི་ནུས། ནུས་ན་མི་འཐད་དེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་གཉིས་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། མི་ནུས་ན་མི་འཐད་དེ། བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་མདོ་དང་པོའི་སྐབས་སུ། སེམས་བསྐྱེད་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་
ཞེས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཞེས་དང། མདོ་ཕྱི་མའི་སྐབས་སུ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པས་ཞེས་དང། ས་བཅུ་པ་ལས་ཀྱང། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་[*KYIS]ཞེས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་ནི་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡི། །
ཞེས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། བྱང་སེམས་རྒྱུན་མཐའ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་སེམས་
བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་སློབ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མ་འཐོབ་ཚུན་ཆད་དུ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་
ཀྱིས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་མིན་པ་མེད་ལ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཤེས་སྒྲིབ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་

[024B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཉེན་པོ་འགག་འགྱུར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྤང་བྱ་འགག་འགྱུར་སྤོང་བར་ཐལ། རྒྱུན་མཐའ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་ཀྱང། དེ་ལ་རང་ཡུལ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་མི་སྣང་ངོ་ཟེར་ན། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་
བདེན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པར་གྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་གྲུབ་ཏུ་མི་སྣང་བའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བྱང་སེམས་རྒྱུན་མཐའ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་པ་ནི་གང་ཞིག་དེ་ལ་རང་ཡུལ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་མི་སྣང་
བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེས། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་དང་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་གཉིས་ཀ་ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་དང་ལྷག་མེད་
མྱང་འདས་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུད་ལ་བདེན་སྣང་དང་བཅས་པའི་མྱང་འདས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུད་ལ་བདེན་སྣང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུན་མཐའ་བའི་རྒྱུད་ལ་བདེན་སྣང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་
ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་མེད་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཤུགས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པ་གང་ཞིག་སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ནས་བཟུང་སྟེ་སེམས་ཅན་ཁམས། །མཐའ་ཡས་རབ་ཏུ་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། །མི་
ལྡོག་པ་ཡི་སེམས་ཀྱིས་སུ། །སེམས་ནི་ཡང་དག་བླངས་གྱུར་པ། །དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་གཉིད་ལོག་གམ། །བག་མེད་གྱུར་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཤུགས། །རྒྱུན་མི་ཆད་པར་དུ་མ་ཞིག་ནམ་མཁའ་མཉམ་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་མདོ་སྡེ་དེ་རྣམས་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། རྣམ་
ཐར་གྱི་མདོ་དང་པོའི་སྐབས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པ་ཞེས་པ་དང། ཕྱི་མའི་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་པ་དང། ས་བཅུ་པ་ལས། སྐྱེས་པ་ཙམ་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་པོ་དེ་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བྱེད་པ་དང། མདོ་དང་པོའི་སྐབས་སུ་

[025A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ཞེས་པ་དང། ཕྱི་མའི་སྐབས་སུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཞེས་པ་དང། ས་བཅུ་པ་ལས་སེམས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་པའི་གཞུང་གསུམ་གྱི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་གསུམ་པོ་
དེ་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དེ་གསུམ་གྱི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་ནི་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡི། །ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཞུང་དེས་མདོ་གསུམ་པོ་དེའི་དོན་བསྡུས་ནས་
གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི། ས་དང་པོའི་སྐབས་ཡིན་པས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བྱེད་པ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་
མདོ་སྡེ་དེ་དག་ལས་[*DANG]འགལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། སེམས་བསྐྱེད་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པ་ཞེས་སྨོས་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།    ༈    མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལས། ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་
ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང། དེའི་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་བཀོད་པ་དང། དེ་ལ་གཞན་གྱིས་རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་འགྲེལ་པ་མཛད་པའི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བཤད་པ་དང། དེ་ཉིད་སྤྱོད་འཇུག་མཁན་པོའི་ལུགས་སུ་བསྟན་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ་དངོས་དང། དོགས་པ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་
ལ༑ མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལས། བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་བས། ཉན་རང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས། བློའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་པར་བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། ས་བཅུ་བའི་ལུང་
དང་འགལ་བ་སོགས་རིགས་པ་གསུམ་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གནོད་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། བྱང་སེམས་དང་པོ་བ་དེས་ཅི་ཡང་མེད་མན་ཆད་ལ་ཆགས་པ་མངོན་གྱུར་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན་དུ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པར་ཐལ་

[025B]བྱང་སེམས་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་ཅན། ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་
ན་སྤྱོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པར་ཐལ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་ཞུགས་པའི་ལམ་མ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་
དེ་ཆོས་ཅན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་སུན་འབྱིན་མི་ནུས་པའི་ཚུལ་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བཅིངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་སྔ་མ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་མི་ནུས་པ་ཇི་སྲིད་འཇུག་གི་བར་དུ། བཏགས་ཆོས་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་
རྟོག་པའི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་མི་ནུས་པར་འཇུག་པ་གང་ཞིག་དེ་ཇི་སྲིད་འཇུག་གི་བར་དུ་དེའི་དབང་གིས་ལས་བསོག་ལས་དེའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་འཁོར་བའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང། རང་འགྲེལ་ལས། ལུང་འདི་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་
བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བར་གསལ་བར་ངེས་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྟར་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་རང་གི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱད་
པས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ལ། ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན་དུ་འདི་དག་གིས་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པར་ཡང་

[026A]༄༅། །མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཏུ་གདགས་པའི་རྒྱུའི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་ན། གང་ཟག་
རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པ་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་གི་འདུ་ཤེས་ནི། །ཤེས་པ་དེ་བཞིན་ཀུན་ལ་བློས་སྦྱར་བྱ། །ཞེས་
དང༑ འཕགས་པ་སྡུད་པ་ལས་ཀྱང། བདག་ཅི་འདྲ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་འདྲར་ཤེས། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅི་འདྲ་དེ་འདྲར་ཆོས་ཀུན་ཤེས། །ཞེས་དང། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང། སྐྱེས་བུ་ས་མིན་ཆུ་མ་ཡིན། །མེ་མིན་རླུང་མིན་ནམ་མཁའ་མིན། །རྣམ་ཤེས་མ་ཡིན་ཀུན་མིན་ན། །དེ་
ལས་གཞན་ན་སྐྱེས་བུ་གང། །སྐྱེས་བུ་ཁམས་དྲུག་འདུས་པའི་ཕྱིར། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་ཁམས་ནི་རེ་རེ་ཡང། །འདུས་ཕྱིར་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆུང་བ་ལས་ཀྱང། གཞི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ངེས་རྒྱུའི་བདག་མེད་ལ་ཕྲ་
རགས་མེད་ཀྱང། ཁྱད་གཞིའི་གནད་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་ངེས་སླ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ངེས་དཀའ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མིག་རྣ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ངེས་དཀའ་ཞིང་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ངེས་སླ་བས། དེ་རྣམས་སྔ་མའི་སྟེང་དུ་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབ་པའི་དཔེར་འཇོག་པ་བཞིན་
ནོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ངེས་དཀའ་སླའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་ཐལ། ནང་སྡེ་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཟག་དེ་རང་རང་གི་སྐབས་ཀྱི་བཏགས་ཡོད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་དང་ཕུང་པོ་གཉིས་ལ་ངེས་དཀའ་སླའི་ཁྱད་པར་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དོགས་པ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་གྲོལ་བ་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་ལ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་མི་དགོས་པར་ཐལ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཕུང་པོ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་དང་

[026B] དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་མ་བྲལ་བར་བསྒོམས་པས་སྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ན། བསྒོམ་བྱའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་འབྱུང་རུང་གི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པས། དེ་སྔར་
མ་རྟོགས་པ་གསར་དུ་རྟོགས་པ་མཐོང་ལམ་དང་རྟོགས་ཟིན་གོམས་པ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བྱས་པ་སྒོམ་ལམ་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་སྤོང་ཞིང། དེ་ཡང་མཐོང་ལམ་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སྤོང་ཚུལ་ཡིན་པས། ཉོན་མོངས་ཀུན་ལྷན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ས་
བོན་སྤངས་ནས། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་བྱེད་ཀྱིས་ཡན་ལག་དང་མ་བྲལ་བར་བསྒོམས་པས། བསྒོམ་བྱའི་དོན་
མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང། སྔར་མ་རྟོགས་པ་གསར་དུ་རྟོགས་པ་མཐོང་ལམ་དང། རྟོགས་ཟིན་གོམས་པ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བྱེད་པ་སྒོམ་ལམ་མ་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་ཀུན་ལྷན་གྱི་ས་བོན་སྤོང་མི་ནུས་པས། འདིར་དེ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་སེམས་ཙམ་པས་
དུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་བསགས་པའི་རགས་པ་ཕྱི་དོན་པ་དང། དེ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་བའི་སྟོང་ཉིད་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་མ་བྲལ་བར་བསྒོམས་པས་བསྒོམ་བྱའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་དང། དེའི་སྟེང་ནས་ས་བཅུ་དང། ལམ་
ཕྱི་མ་གསུམ་བགྲོད་ཚུལ་དང་སྒྲིབ་གཉིས་སྤོང་བའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་འདིར་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་བསགས་པའི་རགས་པ་ཕྱི་དོན་པ་དང། དེ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་བའི་སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོར་མི་འདོད་ཀྱང། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་
དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་ལུགས་ལ། ཕྱི་དོན་བཀག་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་སུ། དོན་སྨྲ་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དེ་བཀག་ནས། རང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ལུགས་འདིར་

[027A]༄༅། །མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་ནས། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་ཚུར་མཐོང་ཡོད་དེ། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚུར་མཐོང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དངོས་པོ་རང་
བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་རགས་པའི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། མཐོང་ཟིན་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་འོང་ཞེས་ཁོ་བོ་ཅག་མི་སྨྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་
མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚུར་མཐོང་ཡོད་པར་ཐལ། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚུར་མཐོང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚུར་མཐོང་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་དེ། ཆོས་མངོན་
པ་ལས། བྱིས་པ་ལག་མཐིལ་ལྟ་བུ་ཡིས། །འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་སྤུ་མི་རིགས། །འཕགས་པ་མིག་དང་འདྲ་བ་ཡིས། །དེ་ཡི་ཡིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་
པ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོལ་བ་མྱང་འདས་འཐོབ་པར་འདོད་པའི་གང་ཟག་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པས་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། འགོག་བདེན་ལ་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཡོད་ཀྱང། བདེན་པ་ལྷག་མ་གསུམ་ལ་ཕྲ་རགས་གཉིས་གཉིས་མེད་ཟེར་ན། དེ་གསུམ་ལ་
ཡང་ཕྲ་རགས་གཉིས་གཉིས་རེ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱི་རྒན་རྒྱ་འོ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་རང་དབང་མེད་པར་སྲོག་དབང་འགགས་པ་རགས་པའི་མི་རྟག་པ་དང། དེ་རང་གྲུབ་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་སུ་མི་བསྡོད་པ་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དང། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་
དང། དེས་དྲངས་པའི་ལས་གཉིས་རགས་པའི་ཀུན་འབྱུང་དང། བདེན་འཛིན་དང་དེས་དྲངས་པའི་ལས་གཉིས་ཕྲ་བའི་ཀུན་འབྱུང་དང། བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཀུན་བཏགས་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་

[027B] དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཕྲ་བའི་འགོག་བདེན་དང། དང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་དེ་རགས་པའི་ལམ་བདེན་དང། ཕྱི་མ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་
པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཕྲ་བའི་ལམ་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོལ་བ་མྱང་འདས་འཐོབ་ནུས་པར་ཐལ། མངོན་པ་གཉིས་ནས་བཤད་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོལ་བ་མྱང་འདས་
འཐོབ་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་ཐར་པ་དེ་ཐར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་ཐར་ལམ་ཐར་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། མ་གྲུབ་ན་དེར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་ངེས་འབྱུང་གི་
བསམ་པ་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པས་ཟིན་པའི་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་དེ་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པས་ཟིན་པའི་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་དགེ་སློང་རྣམ་དག་དེ་དགེ་སློང་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་
མ་ཡིན་ན། མངོན་པ་གཉིས་ནས་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་བསྟན་པར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་ཐར་པ་དེ་ཐར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་ཐར་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་དེ་ཐར་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། རྩ་བར་འདོད་ན། མ་བསྟན་པར་
ཐལ༑ རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད་ཟེར་ན། དེ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཟུང་བཞི་གང་ཟག་ཡ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མངོན་པ་ལས། དེ་ལྟ་བུའི་
རྣམ་གཞག་ཅིག་མཛད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་བ་རེ་ཞིག་སྤངས་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་མངོན་པ་ནས་

[028A]༄༅། །བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་བྱས་པ་ལ། དེ་ཆོས་ཅན། དེ་ནས་བཤད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་ཉན་ཐོས་སློབ་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་མ་ཁྱབ། མ་གྲུབ་ན་དེར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་ཉན་ཐོས་གང་ཞིག་ཉན་ཐོས་སློབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོལ་
བར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་ཡང་སྟོང་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གྲོལ་ལམ་དངོས་དང། ལྷག་མ་རྣམས་དེ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །སྒོམ་པ་ལྷག་མ་དེ་དོན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་
རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་བ་རེ་ཞིག་སྤོང་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་
གྱི་སྙོམ་འཇུག་དེས། ཅི་ཡང་མེད་མན་ཆད་ལ་ཆགས་པ་མངོན་གྱུར་བ་དང་བྲལ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་བ་དང་དེས་དངོས་སུ་དྲངས་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྟ་མིན་རྣམས་སྤོང་ནུས་ཀྱང་བདེན་འཛིན་དང་དེས་དངོས་སུ་དྲངས་
པའི་ལྟ་བ་དང་ལྟ་མིན་སོགས་སྤོང་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བདེན་འཛིན་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་བདེན་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་ཉོན་མོངས་ཡིན་ན་དེས་སྤོང་མི་ནུས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེ་ཡང་རང་རྒྱུ་
བདེན་འཛིན་གྱི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྙོམ་འཇུག་དེས་བདེན་འཛིན་གྱིས་དངོས་སུ་དྲངས་པའི་ཁམས་འོག་མ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་སྲེད་མངོན་གྱུར་བ་སྤོང་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་འཛིན་སྟངས་འགལ་བའི་བློ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྙོམ་འཇུག་དེ་དང་ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་པོ་

[028B] མངོན་གྱུར་བ་སྤོང་བ་ལ་ནུས་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཡེ་ཤེས་དེས་སྲིད་རྩེའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་བ་རེ་ཞིག་སྤོང་ནུས་སྙོམ་འཇུག་དེས་དེ་མངོན་གྱུར་བ་ཙམ་ཡང་སྤོང་མི་ནུས་པའི་
ཕྱིར༑ གཉིས་པ་དེ་ཉིད་སྤྱོད་འཇུག་མཁན་པོའི་ལུགས་སུ་བསྟན་པ་ལ། གྲོལ་བ་མྱང་འདས་འཐོབ་པ་ལ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་དགོས་པ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་པར་མ་ཟད། རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷའི་དགོངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་དགོས་པ་སྤྱོད་འཇུག་
ལས་བརྒལ་ལན་གྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར། གཏན་ལ་ཕབ་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས། གྲོལ་བ་མྱང་འདས་འཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མི་དགོས་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་གྲོལ་བ་མྱང་འདས་འཐོབ་ནུས་
པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །སྟོང་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་གྲོལ་བ་མྱང་འདས་འཐོབ་མི་ནུས་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ལུང་གིས་གནོད། རིགས་པས་
ཀྱང་གནོད་པའི་ཕྱིར། ལུང་གིས་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས། དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་ཐར་པ་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བར་རྣམས་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་དགོས་པར་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་དང། བསྟན་པའི་རྩ་བ་དོན་དམ་པའི་དགེ་སློང་ཡིན་ཡང། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མེད་ན། བསྟན་པའི་རྩ་བ་དོན་དམ་པའི་དགེ་སློང་ཡང་བཞག་པར་དཀའ་བ་དང། སེམས་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་གཏད་ཅན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་འཐོབ་དཀའ་བར་
ཡང་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་ལམ་འདི་ནི། །མེད་པར་བྱང་ཆུབ་མེད་པར་གསུངས། །བསྟན་རྩ་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་ན། །དགེ་སློང་ཉིད་ཀྱང་དཀའ་བར་གནས། །སེམས་ནི་དམིགས་དང་བཅས་རྣམས་ལ། །མྱ་ངན་འདས་པའང་དཀའ་བར་གནས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[029A]༄༅། །རིགས་པས་གནོད་པའི་ཚུལ་ལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་བ་རེ་ཞིག་སྤངས་པ་དེའི་ཚེ་ན་གྲོལ་བ་
མྱང་འདས་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འདྲ་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོལ་བ་མྱང་འདས་འཐོབ་ནུས་པ་གང་ཞིག་ཡེ་ཤེས་དེས་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་ས་བོན་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་མ་ཐག་ཏུ་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་
ཕྱིར༑ འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། ཁྱོད་རང་གི་ལུགས་ལ་ཡང་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང། མྱང་འདས་ཐོབ་པ་དུས་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་གྲོལ་ན་དེའི། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཡེ་ཤེས་དེས་དེ་
མངོན་གྱུར་བ་སྤངས་པའི་ཚེ་ན་གྲོལ་བ་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མཉམ་གཞག་དེའི་ཚེ་ན་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་བ་དེ་མེད་ཀྱང། མཉམ་གཞག་དེ་ལས་ལངས་རྗེས་སུ་དེའི་རྒྱུད་ལ་རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང། གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ནུས་པ་མ་ཉམས་
པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམ་འཇུག་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཚོར་འདུ་རགས་པ་མེད་ཀྱང་སྙོམ་འཇུག་དེ་ལས་ལངས་རྗེས་སུ་ཚོར་འདུ་རགས་པ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་སེམས། །འགགས་
པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམ་འཇུག་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་པ་དེར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་དེ་དག་ལ། །ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་མེད་པར་ཐལ་
གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་ལས་དེ་ལ་གསོས་འདེབས་བྱེད་ཀྱི་སྲེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་འདྲ་བའི་སྲེད་པ་མེད་ཀྱང་བདེན་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དོན་སྨྲ་

[029B] འདིར་སྲེད་པ་དེ་ལ་ཡང་མངོན་པ་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་དམིགས་རྣམ་འཛིན་པའི་སྲེད་པ་གཅིག་དང། དེ་མ་ཡིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་གཉིས་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། རེ་ཞིག་ཉེར་ལེན་སྲེད་པ་ནི། །མེད་ཅེས་ངེས་པ་ཉིད་ཅེ་ན། །སྲེད་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང། །ཀུན་རྨོངས་བཞིན་དུ་ཅི་སྟེ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྲེད་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང། །ཞེས་པའི་དོན་ཡང། བདེན་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་དེ་མངོན་པ་
ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་དམིགས་རྣམ་འཛིན་པའི་སྲེད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། སྲེད་པ་ཡིན་ན་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་འཛིན་ཡིན་ན། ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་
དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་བདེན་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཚོར་བའི་འཁོར་གསུམ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་གྱི་[*GYIS]ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་ཇི་སྲིད་འཇུག་གི་བར་དུ་ཚོར་བ་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་
ན་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེ་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པ་ན་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་སྲེད་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་ཞིང་འགལ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་སྟེ། ཚོར་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
རང་ལུགས་ལ། དེ་འདྲ་བའི་བདེན་འཛིན་སྤོང་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཚོར་བའི་འཁོར་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ་ཡང། གང་ཚེ་ཚོར་པོ་འགའ་མེད་ཅིང། །ཚོར་བའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཚེ་གནས་སྐབས་འདི་མཐོང་ནས། །སྲེད་པ་ཅི་ཕྱིར་
ལྡོག་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། ལུང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ཉོན་མོངས་ཀུན་བཏགས་སྤོང་ནུས་ལྷན་སྐྱེས་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པ་ཡང་

[030A]༄༅། །མི་རིགས་ཏེ། དེས་རེ་ཞིག་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་བའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལྷན་སྐྱེས་དང་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་བ་སྤོང་ནུས་པར་ཡང་མཚུངས། དེ་གཉིས་ཀའི་ས་བོན་སྤོང་མི་ནུས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་མི་
ནུས་ན་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པས་དེ་མ་རྟོགས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པ་དང། ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་ན། གང་ཟག་བདེན་འཛིན་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་དགོས། དེ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ན། དེ་མ་ཟད་བར་དུ་
ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས་མི་ལྡོག་པས་དེ་གཉིས་ཀ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་འཇོག་དགོས་པར་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་དང། གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོར་འཇོག་མི་འཇོག་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་གཅིག་དུ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས། དགག་བྱ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་ནུས་མི་ནུས་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་དང་བསྟན་
བཅོས་ཀྱི་ཤེས་བྱེད་བཀོད་པ་དང། ཐེག་དམན་གྱི་མདོའི་ཤེས་བྱེད་བཀོད་པ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་གྲོལ་བ་མྱང་འདས་འཐོབ་པ་ལ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་བདེན་པར་བཟུང་ནས། མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སོགས་
བསྒོམས་པས་གྲོལ་བ་མྱང་འདས་ཐོབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། སྤྲུལ་པའི་བུད་མེད་ལ་བུད་མེད་དངོས་གནས་པ་བཟུང་ནས་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སོགས་སུ་བསྒོམས་པས་བུད་མེད་དངོས་ལ་ཆགས་པ་མི་ལྡོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལྷག་བསམ་བསྟན་པའི་མདོ་ཚིག་
གསལ་དུ་དྲངས་པ་ལས། དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་རོལ་མོ་བྱུང་བའི་ཚེ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་བུད་མེད་མཐོང་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་དཀྲིས་ནས་འཁོར་གྱིས་འཇིགས་ཤིང་བག་ཚ་སྟེ། སྟན་ལས་ལངས་ནས་སོང་སྟེ། དེ་སོང་ནས་

[030B] མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མི་དེ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་བུད་མེད་མ་
མཆིས་པ་ལ་མི་སྡུག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང། མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བགྱིད་པའི་མི་དེའི་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དེ་ནི་ལོག་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ན་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང་
དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་ཁ་ཅིག་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་སྡུག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང། མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་ལྟ་བར་བྱའོ། །ང་ནི་མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ལ་ལམ་སྒོམ་པ་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་མི་སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་བདེན་པར་བཟུང་ནས་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སོགས་སུ་སྒོམ་པས། རྟག་འཛིན་གྱི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་བ་ཙམ་སྤོང་མི་ནུས་པ་ཡིན་གྱི། བདེན་འཛིན་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གིས་ཉེར་ལེན་གྱི་
ཕུང་པོ་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སོགས་སུ་སྒོམ་པས་རྟག་འཛིན་གྱི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་བ་ཙམ་སྤོང་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྒོམ་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལོག་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་བདེན་པར་བཟུང་ནས་མི་རྟག་སོགས་སུ་སྒོམ་པས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་བ་
རེ་ཞིག་སྤངས་པ་དེའི་ཚེ། བདག་གིས་ཐར་པ་ཐོབ་བོ་སྙམ་པ་ན། དེ་འཆི་འཕོ་བའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་ལེན་དགོས་པར་མཐོང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བའི་ལོག་ལྟ་སྐྱེས། དེའི་དབང་གིས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དང། བདེན་བཞི་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་བདེན་
བཞིའི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་དཔེ་མཁྱུད་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ཚིག་གསལ་དུ་དྲངས་པ་ལས། འཇམ་དཔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་མཐོང་བས། སེམས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིས་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་

[031A]༄༅། །གྱུར་པ་རྣམས་འཁོར་བ་ཡང་དག་པ་མིན་པ་འདི་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་
ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་བདག་དང། བདག་གི་བར་དམིགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་མི་འདའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ་བདག་དང་གཞན་དུ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་དེས་ནི་ལས་
མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྤང་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་བདག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བར་བདག་གིས་ཤེས་སོ། །དེ་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་བདག་འདིར་སྐྱེ་བར་མཐོང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་
སོམ་ཉི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྣམས་ཇི་ལྟར་འཁུམ་པར་བགྱི། འཇམ་དཔལ་གང་གིས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར་མཐོང་བ་དེས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་
པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཆོས་ཉིད་འབྱུང་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཐོང་བ་དེས་ནི་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པར་མཐོང་བ་དེས་ནི་ལམ་
སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་ཡང། རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རང་ཉིད་དང་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་གྱི་[*GYIS]ཡོད་ན། འཐོབ་པ་པོ་རང་ཉིད་དང་ཐོབ་བྱ་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བཞག་
ཏུ་མེད་པ་དང། རང་ཉིད་རང་ཉིད་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་སེམས་སམ། རབ་

[031B] བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་གང་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། དེས་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ་སྙམ་
དུ་སེམས་པར་གྱུར་ན། དེ་ཉིད་དེའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང། སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡུམ་གྱིས་[*GYI]མདོ་ལས་ཀྱང། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་ཐེག་དམན་གྱི་སྒྲུབ་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་
འཆད་པ་དེའི་ཚེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ལ་འགོད་འདོད་ཀྱི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་ཀྱི། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་
གྱི་ཡོད་ན་མཐོང་སྤངས་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་མ་སྤངས་པས་དེ་དག་བཞག་ཏུ་མི་རུང་བ་ཡིན་གྱི། བདེན་འཛིན་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་གནས་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་འཇུག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མྱོང་གིས་ཁྱབ་པ་ལུགས་འདིར་འདོད་
པར་མ་ཟད། དེ་ལྟར་འདོད་པའི་རང་རྒྱུད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། སློབ་དཔོན་ཤེར་འབྱུང་བློ་གྲོས་འདི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་སྦས་དོན་མཛད་པ་པོ་དང་སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་པོ་གཉིས་གང་ཡིན་བརྟག་དང་པོ་ཡིན་ན། འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མྱོང་གིས་ཁྱབ་པའི་ཤེས་བྱེད་ཤེར་ཕྱིན་སུམ་བརྒྱ་པའི་ལུང་དེ་འདྲེན་པར་
བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལུགས་འདིར་ནི་འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མྱོང་གིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། གྲོལ་བ་མྱང་འདས་འཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་པ་གང་ཞིག་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་འཁོར་བའི་འཆིང་བ་ལས་མ་གྲོལ་བར་འདོད་པའི་མཁས་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང། རིགས་པས་ཀྱང་མི་འཐད་
པའི་ཕྱིར། གྲོལ་བ་མྱང་འདས་པ་ཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་ལས་གསུངས་པར་མ་ཟད། བསྟན་བཅོས་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་མི་ནུས་པར་ཇི་སྲིད་འཇུག་གི་བར་དུ་གང་ཟག་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་

[032A]༄༅། །འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་མི་ནུས་པའི་ཚུལ་གྱི་[*GYIS]འཇུག་དེ་ཇི་སྲིད་འཇུག་གི་བར་དུ་ལས་བསགས། ལས་དེའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་འཁོར་བ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་
འཛིན་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བའི་བདག་མེད་རགས་པ་དེ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་
པར་མ་རྟོགས་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཉན་རང་གིས་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་དོན་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བྱས་ནས། གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་རྣམས་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་
མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འབྱེད་པ་མི་རིགས་ཏེ། གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་མི་ནུས་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེ་འཇིག་ལྟ་རགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་
ཀྱིས་སྟོང་བའི་སྟོང་ཉིད་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་གསུམ་ཐོབ་མཐའ་དབུས་མེད་པ། །ཞེས་པའི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། གང་ཟག་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་མི་ནུས་པར་ཇི་སྲིད་འཇུག་གི་བར་དུ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། སྐྱེ་
བའི་ཉོན་མོངས་པ་སོགས་གསུམ་གྱི་དབང་གིས་སྔ་ཕྱི་བར་མཚམས་མེད་པར་འཁོར་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཐབས་ཡོད་དེ། དུས་གསུམ་དུ་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་དང། ང་དང་ང་ཡི་བ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤོང་བའི་
ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་དང། །དུས་གསུམ་ཉིད་དུའང་མ་ཐོབ་ཕྱིར། །ངར་འཛིན་པ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་ལས་དང་སྐྱེ་བ་ཡང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པས་

[032B] དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་ཡང་དག་ཇི་བཞིན་དུ། །འགྲོ་བ་དོན་མེད་ཤེས་ནས་ནི། །རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་མེ་བཞིན་དུ། །གནས་མེད་ལེན་མེད་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། དེའི་
དོན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་ལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་དམན་གྱི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་པར་མཐོང་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་
ཐེག་ཆེན་གྱི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ནས་དེ་སྒོམ་པར་བསྟན་ཞིང། འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་ལེན་མི་ལེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང། །མཐོང་
ནས་བྱང་ཆུབ་ངེས་པར་འདོད། །འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་སྲིད་མཚམས་སྦྱོར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཐེག་དམན་གྱི་མདོའི་ཤེས་བྱེད་འགོད་པ་ལ། གྲོལ་བ་མྱང་འདས་འཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་གསུངས་པར་མ་ཟད། ཐེག་
དམན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྲན་ཚེགས་ལས། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་བརྡོས་པ་འདྲ། །ཚོར་བ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་འདྲ། །འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཆུ་ཤིང་བཞིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟར། །ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཉིད་ནས་ཐེག་
དམན་དུ་རིགས་ངེས་པའི་ཐེག་དམན་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པར་བཞེད་པའི་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས། མདོ་དེས་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་བསྟན་པར་མི་བཞེད་པར། གཟུགས་སོགས་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་སྣང་ཡང་དེར་མ་གྲུབ་པ་དབུ་བ་བརྡོས་པ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པར་བཞེད་དེ། ཀུན་
ལས་བཏུས་ལས། གཟུགས་སོགས་མི་རྟག་པ་དབུ་བ་བརྡོས་བ་དང་འདྲ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་མ་བསྟན་པར་ཐལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། སྟོན་པས་ཐེག་དམན་རྣམས་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་དང། ཐེག་ཆེན་

[033A]༄༅། །རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་དབུ་བ་བརྡོས་པ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། དེ་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཐེག་དམན་དུ་རིགས་ངེས་པའི་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་ཐེག་དམན་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། ཐེག་དམན་ཐམས་ཅད་
ལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། གང་དག་སྟོང་ཉིད་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་ཐར་པ་རྟེན་མ་ཡིན། །འགྲོ་དྲུག་སྲིད་པའི་བཙོན་ར་ནི། །རྨོངས་པ་དེ་དག་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་
བསྟན་པར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། སྟོང་ཉིད་སྟོན་པ་ན་འདུས་བྱས་ཟད་པ་སྟོང་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས། འདུས་བྱས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་དུ་བསྟན་པས། དེ་གཉིས་སྟོང་ཉིད་དུ་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཐེག་པ་ཆེ་ལས་སྐྱེ་མེད་བསྟན་
གཞན་གྱི་ཟད་པ་སྟོང་པ་ཉིད། །ཟད་དང་མི་སྐྱེ་དོན་དུ་ནི། །གཅིག་པ་དེ་ཕྱིར་བཟོད་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། དེ་གཉིས་སྟོང་ཉིད་དུ་དོན་གཅིག་པའི་དོན། ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་འདུས་བྱས་ལ་ཟད་པ་ཁས་ལེན་པས་འདུས་བྱས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་ཟད་པ་མི་འཐད་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་
ན༑ དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན། དབུ་མ་པས་ངེས་པར་ཡོད་པར་འདོད་པའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཚང་བས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་སྟོང་ཉིད་དོན་གཅིག་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་འདུས་བྱས་ཟད་པ་སྟོང་ཉིད་དུ་བསྟན་ན། དེའི་
ཚུལ་དེ་གང། དེ་དང་སྟོང་ཉིད་དོན་གཅིག་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཟེར་ན། དང་པོ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར། གང་སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ངེས་པར་སྤངས་པ་བྱང་བར་གྱུར་པ། ཟད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འགོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནུབ་པ་སྡུག་
བསྔལ་གཞན་གྱི་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞིང། མི་འབྱུང་མི་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་ཞི་བ། འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སྤངས་པ་སྲིད་པ་ཟད་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གང་སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པ་

[033B] ཞེས་པ་ནས་ནུབ་པ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཚེ་འདིའི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་མཉམ་གཞག་དེའི་གཟིགས་ངོར་མེད་པར་བསྟན། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱི་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞེས་པ་མན་ཆད་གྱིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་མཉམ་གཞག་དེའི་
གཟིགས་ངོར་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཚེ་འདིའི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་མཉམ་གཞག་དེའི་གཟིགས་ངོར་མེད་པ་གནས་ལུགས་ཡིན་གྱིས། དེའི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དེའི་གཟིགས་ངོར་མེད་པ་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཟད་པ་སྟོང་ཉིད་
དུ་གསུངས་པ་དེ་ཡང། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་གདོད་མ་ནས་ཟད་པའམ། རང་བཞིན་གྱིས་ཟད་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲ་བའི་ཕུང་པོ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན། མཉམ་གཞག་དེའི་གཟིགས་ངོར་ཡོད་དགོས་པ་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར། གདོད་མ་ནས་ཟད་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱིས། དངོས་སྨྲ་བ་འདོད་པ་ལྟར་
གཉེན་པོས་ཟད་པ་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན། ཐོབ་བྱ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཡོད་པའི་དུས་སུ་ཐོབ་པ་པོ་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད་པ་དང། ཐོབ་པ་པོ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡོད་པའི་དུས་སུ་ཐོབ་བྱ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་མེད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གདོད་མ་ནས་ཟད་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་
བླ་མ་ལས། གདོད་ནས་ཟད་པས་ཟད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    འགྲེལ་པ་ནས་བཤད་པའི་རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང། མ་བཤད་པའི་རྩོད་པ་སྤོང་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས། དང་པོ་ལ། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་རབ་བྱེད་བདུན་པའི་འགྲེལ་པར་ཐེག་
དམན་གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་གསུངས་པའི་དོན། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ལ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྩོད་དོ། །གཉིས་པ་ལན་
བཤད་པ་ལ། དེ་ལྟར་རྩོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལུང་དང་ཡང་འགལ་རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། སྔར་བཤད་པའི་མདོ་བསྟན་བཅོས་དེ་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཚུལ་ལ། སྤྱིར་ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཟེར་རམ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་

[034A]༄༅། །སྟོང་ཉིད་བསྟན་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ཟེར། དང་པོ་ལྟ་[*LTAR]ན་ཁྱབ་པ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་ཙམ་སྟོན་པ་མིན་གྱིས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་དང། སྨོན་ལམ་དང། བསྔོ་བ་རླབས་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་བྱང་
སེམས་ཀྱི་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལས་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་དང། །སྤྱོད་པ་ཡོངས་བསྔོ་མ་བཤད་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ག་ལ་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་གནས་པའི་དོན། །མདོ་སྡེ་ལས་ནི་བཀའ་
མ་སྩལ། །ཐེག་པ་ཆེ་ལས་བཀའ་སྩལ་པ། །དེ་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ཡང་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་སྟོང་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་སྟོང་ཉིད་རིགས་པའི་
རྣམ་གྲངས་མདོར་བསྡུས་ཙམ་གྱིས་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྟོན་ཚུལ་དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་དགོས། ཐེག་
དམན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐར་པ་ཙམ་ཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་གིས་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡང་རིགས་
པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ཉིད་ལས། གང་ཞིག་གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན་ན། དེའི་ཚེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ལུགས་དེ་ཡང་འདི་ལྟར་རིགས་པ་དང། ལུང་དང་འགལ་བར་རྟོགས་སོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་སྟོང་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པར་མ་བསྟན་ཀྱང། དེ་ལས་སྟོང་ཉིད་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ནས་བཤད་པའི་རིགས་པས། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་གཉིས་པོ་དེ་རྫོགས་པར་ཁེགས་

[034B] དེར་ཐལ། དེ་ནས་བཤད་པའི་བདག་མེད་དེ་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟ་ནའང་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་རྫོགས་པར་བསྒོམས་པར་[*PA]མེད་དེ། ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཙམ་ཞིག་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་
དག་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་ནི་ཡོད་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་ཉན་རང་གི་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་ཡོད། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། ཉོན་མོངས་
པའི་ས་བོན་གྱི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་བསྒོམས་པ་ཡོད་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་རབ་བྱེད་བདུན་པའི་འགྲེལ་པར་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་པ་བུདྡྷ་པ་ལི་ཏ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བདག་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་
དོན་ཏེ་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་ཁེགས་པའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་བདེན་སྟོང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་དང། ཁ་ཅིག་དངོས་པོ་ལ་གོ་ཆོད་ཀྱི་ཆོས་མེད་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཆོས་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་རང་དབང་
བའི་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པས་དང་པོ་མི་འཐད་དེ། དེ་དགག་བྱའི་ཚད་ངོས་མ་ཟིན་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་མི་འཐད་དེ། དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པར་བརློམ་ཡང། ཚད་མས་མ་ཁེགས་པས་དངོས་པོ་ལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལྟ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་
འབྱེད་ཀྱི་[*KYIS]ཐེག་དམན་མཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལས་སྟོང་ཉིད་མ་བསྟན་པར་བཞེད་པ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བསླུ་བའི་ཆོས། །དེས་ན་དེ་དག་བརྫུན་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། །ཉན་
ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ་འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་སོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སླུ་བའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་གསུངས་པ། །སྟོང་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །

[035A]༄༅། །ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་མདོ་ལས་ཀྱང། །སྟོང་ཉིད་བསྟན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། །ཁ་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལས་ཀྱང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཀྱཻ་གོའུ་ཏ་མ་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་
ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀས་བྱས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་ཀྱང་མ་བྱས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་
པར་འགྱུར། མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆད་པར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། བཅོམ་ལྡན་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ་ཞེས་པའི་ཐད་ལས་ཀྱང། ཀ་ཏྱཱ་ཡ་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་གཉིས་ལ་གནས་ཏེ། ཕལ་ཆེར་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ལའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། སློབ་དཔོན་
ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མཛད་ནས། སྟོང་ཉིད་རིགས་མཐུན་གྱི་དཔེའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་བརྡོས་པ་འདྲ། ཞེས་སོགས་
ཀྱི་དོན། གང་ཟག་གི་བདག་དུ་སྣང་ཡང་དེར་མ་གྲུབ་པ་ལ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། གོང་དུ་ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་རྩོད་པ་དེ། སྤྱིར་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་
རམ༑ ཐེག་དམན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལས་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟེར། དང་པོ་ལྟར་ན། མི་འཐད་དེ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་རང་ཉིད་ལ་སློག་ན་འཁོར་གསུམ་ལན་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་སྟོང་ཉིད་
བསྟན་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་ཅེས་པའི་མདོ་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མདོར་བཞེད་པ་ཁུངས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། སྔར་གྱི་རྩོད་

[035B] གཉིས་པ། འགྲེལ་པ་ནས་མ་བཤད་པའི་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དང་འགལ་བའི་རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང། རྒྱུད་བླ་རྩ་འགྲེལ་དང་འགལ་བའི་རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་
འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མྱོང་གིས་ཁྱབ་པ་དང་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང། །འཛིན་པ་མི་སྤོང་ཕྱིར་དང་ནི། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་རང་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་ལ་བདེན་ཞེན་སྤོང་ནུས་ཀྱང། འཛིན་པ་ལ་བདེན་ཞེན་སྤོང་མི་ནུས་པར་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ལམ་གསུམ་གྱི། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བདེན་འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་འཛིན་ལ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་དགུར་བྱས་ནས་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དེ་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སྤོང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རང་ལུགས་ལ་གཟུང་
བ་ལ་བདེན་ཞེན་སྤོང་ནུས་འཛིན་པ་ལ་བདེན་ཞེན་སྤོང་མི་ནུས་པའི་དོན་དེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཚད་མས་གྲུབ་པ་གཞིར་བྱས་ནས་གཟུང་བ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས། འཛིན་པ་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། གཟུགས་གཟུགས་འཛིན་ཚད་མ་དང་རྫས་གཞན་ཡིན་པ་ཁེགས། གཟུགས་འཛིན་
ཚད་མ་གཟུགས་དང། རྫས་གཞན་ཡིན་པ་མ་ཁེགས་པ་ལ་བྱེད་དམ། གཟུགས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་སྤོང་ནུས་ཤེས་པ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་སྤོང་མི་ནུས་པ་ལ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། ཆོས་གཅིག་བདེན་མེད་དུ་ཚད་མས་ངེས་ན། རིགས་པ་དེའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་
ཆོས་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་པ་ཙམ་གྱིས་བདེན་མེད་དུ་ངེས་ནུས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཕགས་པ་ལྷས། དངོས་གཅིག་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །དངོས་ཀུན་དངོས་པོ་གཅིག་གིས་[*GI]ངོ་བོ་ཉིད། །གང་གིས་དངོས་གཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་པ་[*BA] །དེ་ཡིས་དངོས་
ཀུན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཐོང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། གཅིག་གི་ལྟ་པོ་གང་ཡིན་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། གང་ཟག་སུ་དབང་པོ་རྟུལ་ཡང་དང་པོ་ཁེགས་ན་དེའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཉིས་པ་ཡང་ཁེགས་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་

[036A]༄༅། །དེ་ཡང་རྩོད་པ་མཚུངས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། རྒྱན་རྩ་བའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་རང་རྒྱུད་དུ་འགྲེལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ལུགས་འདིར་གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང། །ཞེས་སོགས་དྲང་དོན་དགོངས་
པ་ཅན་དུ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་འདིར། གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་ལ་དབང་པོ་རྣོ་འབྲིང་རྟུལ་གསུམ་ལྟ་བ་མཆོག་དམན་འབྲིང་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་དམན་པ་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བར་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་
དེ་ལ་བལྟོས་དེ་ཉན་ཐོས་རང་བཞིན་གྱི་དབང་རྟུལ་དང། ལྟ་བ་འབྲིང་པོ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་བསགས་པའི་རགས་པ་ཕྱི་དོན་པ་དང། དེ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་དེ་ལ་བལྟོས་ཏེ་རང་རྒྱལ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱི་དབང་པོ་འབྲིང་པོ་དང། ལྟ་བ་མཆོག་སྟོང་ཉིད་
རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་བལྟོས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་རང་བཞིན་གྱི་དབང་རྣོན་དུ་བཞག་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཅན་གསུམ་ག་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་དེ་ལྟར་མི་འཐད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཚད་མས་མྱུར་དུ་དཔོག་ནུས་མི་ནུས་དང། རིགས་པའི་
རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང། །ཞེས་སོགས་དང། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ལམ་གསུམ་གྱི། །ཞེས་སོགས་དང། དེ་ནི་ཚད་མར་དམིགས་སྒོ་ནས། །ཞེས་སོགས་རྣམས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་
དེ༑ རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །ཞེས་པའི་དོན་འཕགས་པ་སློབ་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་ལ་ངོ་བོ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། རྟེན་པ་སྒྲུབ་པ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་གནས་སྐབས་རིགས་གསུམ་དང་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་འཐད་པ་དང། རྟེན་བརྟེན་པའི་དོན་
ཡང་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་ལ་བྱེད་ཅིང་རྟོགས་བྱའི་རིགས་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ལ་བྱེད་པས། ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་བློ་ངོར་གྲུབ་དགོས། བདེན་གྲུབ་བློ་ངོར་མ་དཔྱད་པར་བདེན་སྟོང་བློ་ངོར་མི་འགྲུབ་དེ་མ་གྲུབ་ན། ཆོས་ཉིད་བློ་ངོར་མི་འགྲུབ་པས་དེ་ཡང་དང་པོར་གཞི་ཆོས་

[036B] དེ་ལྟར་བྱས་ན་རང་རྒྱལ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་དགོས་པས། རང་རྒྱལ་ལ་ཤེས་པ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་སྤོང་མི་ནུས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། འཛིན་
པ་མི་སྤོང་ཕྱིར་དང་ནི། ཞེས་པ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དེ་ལ་ཡང་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བ་ལ་མ་འཁྲིད་པར་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་དཀྲི་མི་རུང་བ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་ལ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་བསགས་པའི་རགས་པ་ཕྱི་དོན་པ་དང། དེ་འཛིན་
པའི་ཚད་མ་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་བ་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་མ་འཁྲིད་པར་ཤེས་པ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་དཀྲི་མི་རུང་བ་ཡོད་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ལ་ཡང་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བ་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་མ་འཁྲིད་པར་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་མི་ནུས་པ་ཡོད་
པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་འདིར་ཐེག་དམན་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང། མེད་པར་བཤད་པའི་སྐབས་གཉིས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འདིར་ལམ་ཤེས་གསུམ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་རྗེས་སུ་
འཛིན་པའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་ཞིང། རྗེས་སུ་བཟུང་རྒྱུའི་ཉན་རང་དེ་ལ་ཡང། དང་པོ་ཉིད་ནས་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་སྣོད་དུ་རུང་མི་རུང་གཉིས་ཡོད་ཅིང། དེ་ཡང་མི་རུང་བ་ཆེས་མང་བས་ཕལ་ཆེར་དེའི་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱན་གྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཐལ་འགྱུར་དུ་འགྲེལ་བའི་སྐབས་སུ། དེ་
ལྟ་བུའི་སྐབས་གཉིས་འབྱུང་བར་མ་ཟད། དེའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་རང་རྒྱུད་དུ་འགྲེལ་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་སྐབས་གཉིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་ཡོད་པར་བསྟན། དེ་ནི་ཚད་[*MTSAN]མར་དམིགས་སྒོ་ནས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་
པོ་དེར་ཐལ། དེའི་སྐབས་སུ་འཕགས་པ་སློབ་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། རྟེན་པ་སྒྲུབ་པ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས། གནས་སྐབས་རིགས་གསུམ་དང་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་འཐད་པ་དང། རྟེན་བརྟེན་པའི་དོན་ཡང་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་ལ་བྱེད་པ་དང་

[037A]༄༅། །རྟོགས་བྱའི་རིགས་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་བདེན་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་ལ་བྱེད་པ་འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ཀར། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སླད་དུའོ་ཞེས་པའི་མདོ་ཁུངས་
སུ་མཛད་ནས་བསྒྲུབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྒྱུད་བླ་མ་རྩ་འགྲེལ་དང་འགལ་བ་སྤོང་བ་ལ་རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས། འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མྱོང་གིས་ཁྱབ་པ་དང། བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་འདོད་པ་མི་འཐད་བར་ཐལ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཉི་མའི་
དཀྱིལ་འཁོར་འོད་འབར་བ། །མིག་མེད་པས་ནི་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་པ་དང། དེའི་ཐད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། མདོར་བསྡུ་ན་གང་ཟག་བཞི་པོ་འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་མཐོང་བ་ལ་མིག་དང་མི་ལྡན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་
ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་འདི་ནི། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་ལྷུང་བ་རྣམས་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སེམས་
རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང། །དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པར་འདོད། །སེར་སྣ་ལ་སོགས་རྣམ་རྟོག་གང། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་སྒྲིབ་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གཉིས་པ་ལན་
བཤད་པ་ལ། སྐྱོན་མེད་དེ། འགྲེལ་པ་དེའི་དོན་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ལམ་མ་རྙེད་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་ལྷུང་བའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་འགའ་ཞིག་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་བདེན་པར་བཟུང་ནས། མི་རྟག་སོགས་སུ་
སྒོམ་པའི་ཉན་རང་འགའ་ཞིག་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དངོས་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱིས་བཅིངས་པའི་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་སེམས་འགའ་ཞིག་གིས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་

[037B] སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། ཞེས་གསུངས་ན། དེ་གང་རུང་ལ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པ་གང་ཞིག་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང། ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ འདོད་ན། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པ་དང། དང་པོ་ཉིད་ནས་ཐེག་ཆེན་དུ་རིགས་ངེས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་དུ་ཞུགས་མ་ཐག་པའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་དབང་རྣོན་གཉིས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། དང་པོ་དེས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་
པའི་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དུ་འཕོས་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེས་ཚོགས་ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པའི་སྔ་རོལ་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཉན་རང་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དད་སྟོབས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རང་འབྱུང་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་དེ། །དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་བྱ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་འབར་བ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་དོན་མིག་དང་མི་ལྡན་པའི་མིས་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་མ་
བལྟོས་[*LTOS]པར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། གང་ཟག་བཞི་པོ་དེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་རིགས་པ་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཉན་རང་ལ་
སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ཐབས་ལ་ཞུགས་པ་དང། དེ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱིས་བཅིངས་པ་ལ་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་གཉིས་སུ་བྱས་པའི་ཐབས་ལ་ཞུགས་པའི་ཉན་རང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལ་ཐབས་ལ་
ཞུགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་མཐུན་པ་ཡང་དག་པ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་མཐུན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ལ་ཐབས་ལ་ཞུགས་པར་འཇོག་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བདེན་

[038A]༄༅། །པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱིས་བཅིངས་པ་ལ་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགྲེལ་པ་ལས། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་སྟེ་འདི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་གང་དག་དེའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བར་འགྱུར་བའོ། །གང་གི་དབང་དུ་མཛད་
ནས་འོད་སྲུངས་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་ནི་སླ་ཡི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཐེག་དམན་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཐལ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འདོད་ཆེན་མུ་སྟེགས་ཉན་ཐོས་དང། །རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་རྣམ་
བཞི༑ ༑ཞེས་དང། འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའི་སེམས་ཅན་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྟོག་[*RTOGS]པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆེན་དང། མུ་སྟེགས་པ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་ཁམས་མི་རྟོག་[*RTOGS]པ་དང། མངོན་དུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྒྲིབ་པ་འདི་བཞི་ཡང་དག་པར་གནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་དོན་གང་ཟག་བཞི་པོ་དེས། སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་དོན་དང། དེ་མངོན་དུ་མ་བྱས་ཞེས་པའི་དོན་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་དང། འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མྱོང་གིས་ཁྱབ་པ་དང། གྲོལ་བ་མྱང་འདས་འཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པ། རྒྱུད་བླ་མ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཡིན་ཏེ། བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་གཉིས་སྐྱེས། དེ་ལ་
བརྟེན་ནས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཡིད་འོང་བ་དང་ཡིད་མི་འོང་དུ་སྣང་བའི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་འོང་ལ་དམིགས་ནས་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང། ཡིད་མི་འོང་ལ་དམིགས་ནས་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་ཞེ་སྡང་སྐྱེས། དེའི་དབང་གིས་ལས་བསགས་ལས་
དེའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་འཁོར་བ་དང་དེ་ལྟར་འཁོར་བ་དེ་ཡང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལྟར་ན་བྱིས་པ་བག་ལ་ཉལ་དང་ལྡན་པ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ། དེ་དག་

[038B] ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་འབྱུང་ངོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལས་ནི། ལས་ཀུན་འབྱུང་ངོ། །ལས་ཀུན་འབྱུང་བ་ལས་ནི། སྐྱེ་བ་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁམས་གཅིག་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཤེས་པ་ལས་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་རག་ལས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པར་མདོ་དྲངས་པ་ལས་
འཇམ་དཔལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་ནི་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཇུག་གོ་གང་ལ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཇུག་པ་དེ་ལ་ནི། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གང་ཞིག་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་དེ་ནི། མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་སློང་བ་མི་བྱེད་དོ། །མ་རིག་པ་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀུན་ནས་ལྡང་བར་མི་བྱེད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང། །ཞེས་སོགས་དང་
འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དང་པོ་ཉིད་ནས་ཐེག་དམན་དུ་རིགས་ངེས་པའི་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་ཐེག་དམན་འགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པའི་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ། ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་བཤད་པ་ལ། གཞུང་སྤྱིའི་བསྡུ་བ་དང། གཞུང་
དོན་དངོས་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། སའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། སའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། ས་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བསྟན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བཤད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་
དང་མ་འདྲེས་པའི་དཔེ་བཤད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ། ས་འདིར་རྨི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་དྲི་མ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པའི་ཚུལ་དང། ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་

[039A]༄༅། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བཅུ་རང་གི་ངང་གིས་བསོག་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། དེ་ཚུལ་ཕུན་ཚོགས། ཞེས་པ་ནས། དམ་པའི་ལས་ལམ་བཅུ་ཆར་བསོག་པར་བྱེད། ཅེས་པའི་བར་གསུངས། ས་དང་པོའི་གནས་སྐབས་
སུ་ཡང་དགེ་བཅུ་རྫོགས་པར་བསོག་པ་ཡོད་ཀྱང། ས་འདིར་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་དྲི་མ་སྤངས་པས། ས་དང་པོའི་གནས་སྐབས་ལས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་དང། ནང་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ཐོབ་པའི་ཕྱིའི་རྟགས་དང་བཅས་
པ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཆད་པ་ལ། དགེ་བའི་ལམ་འདི་ལྟ་ཞིག་བཅུ་ཆར་ཡང། ཞེས་པ་ནས། ཞི་འོད་ཆགས་པ་དེ་དག་གིས་རྣམ་མཛེས། ཞེས་པའི་བར་གསུངས། ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་
གྱིས་བཅིངས་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པར་མི་འགྱུར་བས། བྱང་སེམས་ས་གཉིས་པ་བ་འདིས་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་དྲི་མ་སྤངས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་
ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ནི་ཁྲིམས་དག་རང་བཞིན་ལྟ། །ཞེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། གཉིས་བློའི་རྒྱུ་བ་ཡང་དག་བྲལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བཤད་པ་ལ། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་བདེ་འགྲོའི་རྟེན་
ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རག་ལས་པ་དང། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་མར་ལོངས་སྤྱོད་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རག་ལས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་ན་ངན་སོང་ལས་མྱུར་དུ་ཐར་བ་དང། མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་གང་འཐོབ་པའི་རྒྱུར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྔགས་པ་ཡིན་ཞེས་བསྔགས་
པ་དེ་འཆད་པ་ལ། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་དག་ནི་འགྲོ་ངན་ནའང། ཞེས་པ་ནས། མངོན་མཐོའི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་གཞན་མེད། །ཅེས་པའི་བར་གསུངས། གསུམ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མ་འདྲེས་པའི་དཔེ་བཤད་པ་ལ། ཀླུ་གཙང་སྦྲ་ཅན་གནས་པའི་རྒྱ་མཚོ་རོ་དང་

[039B] བྱང་སེམས་ས་གཉིས་པ་བའི་ཐུགས་རྒྱུད་དེ་ཡང། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་གནས་པ་དཔེའི་སྒོ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་ཚུལ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་རོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞེས་པ་ནས། །དེ་འཆལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་མི་
འདོད། །ཅེས་པའི་བར་གསུངས། བཞི་པ། དབྱེ་བ་བཤད་པ་ལ། དེ་ལ་དབྱེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གཅིག་དང། དེས་ཟིན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གཉིས་ཡོད་དོ་
ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། གང་གིས་གང་ཞིག་གང་ལ་སྤོང་བྱེད་པ། །ཞེས་པ་ནས། གསུམ་ལ་ཆགས་པས་སྟོང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་འདས། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ། སའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ་ལ། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་བྱང་སེམས་ས་གཉིས་པ་བའི་ཟླ་བ་ལས་
བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུའི་ས་གཉིས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། སྲིད་པ་འཁོར་བ་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་དེའི་དཔལ་དུ་གྱུར་པ་དང་འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱི་གདུང་བ་སེལ་བ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་དང་ཆོས་མཐུན་སྦྱར་ནས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། རྒྱལ་སྲས་ཟླ་བ་ལས་བྱུང་སྲིད་མིན་སྲིད་པ་ཡིས། །ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱི་གཞུང་གསུངས། གཉིས་
པ༑ གཞུང་དོན་དངོས་འཆད་པ་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ནི་ཁྲིམས་དག་རང་བཞིན་ལྟ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། བྱང་སེམས་ས་གཉིས་པ་བ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་ན་དག་བྱའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གང་ཞེ་ན། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པའི་ཉམས་ལེན་
རྣམས། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གསུམ་དུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བསམ་པ་སྤོང་བ་དང། བདེན་འཛིན་སྤོང་བའི་ཉམས་ལེན་རྣམས་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། གཞན་དོན་བྱ་བ་བཅུ་གཅིག་དང། བསྡུ་བཞིའི་ཉམས་ལེན་རྣམས་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དང། རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ལ་ཐོས་པ་ངོམས་མེད་དུ་བྱེད་པ་དང། ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་རྣམས་བྱང་སེམས་ཀྱི་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་རབ་བྱུང་དེས་ལུས་ངག་གི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བདུན་སྤོང་ཞིང། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་

[040A]༄༅། །ཁྲིམས་དེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ཀྱང། ལུས་ངག་གི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བདུན་དང། ཡིད་ཀྱི་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་པོ་དེ་གཙོ་བོར་སྤོང་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་བདུན་པོ་དེ་བྱང་སེམས་ལ་གནང་བའི་སྐབས་ཡོད། ཕྱི་མ་གསུམ་པོ་དེ་བྱང་སེམས་ལ་གནང་
བའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་གྱི། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་དང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་བྱང་སེམས་གྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཇི་སྲིད་འཚོ་བར་གྱི་སྡོམ་པ་གང་ཞིག་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡིན་ན་ཇི་སྲིད་འཚོ་བར་གྱི་
སྡོམ་པ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་སོ་ཐར་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱིས་བཅིངས་ཤིང། ཕམ་པས་མ་གོས་པའི་དགེ་སློང་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྡོམ་པ་དེ། ཉེས་སྤྱོད་
སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་ཡིན་ཀྱང། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཀོན་བརྩེགས་ལས། འོད་སྲུངས་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཤིང་གནས་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་
ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རགས་རྣམས་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ། ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་སློབ་ཅིང་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་ཀྱང་དེ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འོད་སྲུངས་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་
འཆལ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་དང་པོའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། འོད་སྲུངས་གཞན་ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ཡང་དག་བར་བླངས་ཀྱང་དམིགས་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་འོད་སྲུངས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་
པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་བཞི་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་སོ་ཐར་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་དེ་དགེ་སློང་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་ནི། ཞེས་པ་དང། མདོ་ལས་འོད་སྲུངས་དེ་ནི། ཞེས་པ་དེ་ས་གཉིས་པ་

[040B] ས་གཉིས་པ་བ་དེ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་འཆལ་ཚུལ་གྱི་དྲི་མ་སྤངས་ཤིང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་མྱོང་བས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་བཤད་པ་ལ། གཞུང་སྤྱིའི་བསྡུ་བ་བཤད་
པ་དང། གཞུང་དོན་དངོས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁྱད་གཞི་སའི་ངེས་ཚིག་བཤད་པ་དང། ཁྱད་ཆོས་སའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དང་ཆོས་མཐུན་སྦྱར་ནས་སའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། ས་དང་པོ་གཉིས་སུ་ཕར་
ཕྱིན་དང་པོ་གཉིས་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་འཐོབ་པའི་ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་དེ་ཐོབ་ཅིང། དེ་ལ་འོད་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་
པར་ཐོབ་པའི་མཉམ་གཞག་གི་གནས་སྐབས་སུ་ཤེས་སྒྲིབ་མངོན་གྱུར་བའི་བུད་ཤིང་བསྲེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འབྱུང་བའི་སྔ་བལྟས། རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྣང་བ་ཟངས་ཀྱི་འོད་ལྟར་དམར་སེར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འོད་བྱེད་པ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཁྱད་གཞི་སའི་ངེས་ཚིག་དེ་འཆད་པ་
ལ༑ ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་མ་ལུས་བསྲེགས་པའི་མེ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ཚེ་ཉི་ལྟར་ཟངས་འདྲའི་སྣང་བར་བྱུང། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། ཁྱད་ཆོས་སའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང། ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། ས་འདིར་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་
ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་ཚུལ་དང། བཟོད་པ་གཞན་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་དང། བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་དང། ས་འདིར་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་བཤད་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། བྱང་སེམས་ས་གསུམ་པ་བ་དེ་བདག་དང་བདག་གི་བཤེས་རྣམས་ལ་གནོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་སོ་
སྙམ་པའི་ང་དང་ང་ཡི་བར་འཛིན་པ་མེད་པས་ཁོང་ཁྲོའི་གནས་མ་ཡིན་ཀྱང། ཁོང་ཁྲོས་རྒྱུད་རང་དབང་མེད་པར་འཁྲུགས་པའི་གང་ཟག་འགའ་ཞིག་གིས། བྱང་སེམས་དེའི་ཤ་རུས་སྲང་རེ་རེ་ནས་བཅད་ཀྱང་གཅོད་བྱེད་ལ་མི་ཁྲོ་བར་མ་ཟད། སྤྱིར་ཤ་རུས་བཅད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ལྷག་པའི་སེམས་ཅན་

[041A]༄༅། །དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པར་མཐོང་ནས། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་སྤོང་བའི་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པའི་ཚུལ་དང། ཤ་རུས་གཅོད་པའི་འཁོར་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་
པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས། བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པའི་ཚུལ་གཉིས་པོ་དེ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཆད་པ་ལ། གལ་ཏེ་གནས་མིན་འཁྲུག་པ་འགའ་ཡིས་དེའི། །ཞེས་པ་ནས། མཐོང་བ་དེས་ཀྱང་དེ་ཡིས་བཟོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་[*PA'I BAR]གསུངས། གཉིས་པ། བཟོད་པ་གཞན་
ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། ཁོང་ཁྲོའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པའི་སྒོ་ནས། ཁོང་ཁྲོ་དགག་རིགས་པར་བསྟན་པ་དང། བཟོད་པའི་ཕན་ཡོན་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་བཟོད་པ་སྒོམ་རིགས་པར་བསྟན་པ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། གནོད་བྱེད་ལ་གནོད་ལན་འཇལ་བས་སྔར་བྱས་ཀྱི་གནོད་པ་མི་
ལྡོག་ཅིང་གནོད་ལན་འཇལ་བས་སྔར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པས་དགོས་པ་མེད་ཅིང། ཉེས་དམིགས་ཆེ་བ་དང། གནོད་བྱེད་ལ་གནོད་ལན་འཇལ་བ་དང། ཕྱིན་ཆད་བདེ་བར་འདོད་པ་འགལ་བ་དང། གནོད་བྱེད་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ། སྔོན་གྱི་ལས་ངན་འདག་བྱེད་
ཡིན་པ་ལ། སླར་ཡང་དེ་ལ་གནོད་ལན་འཇལ་བས་སྔར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོས་སྔར་ཡུན་རིང་དུ་བསགས་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་དང་གནས་སྐབས་བཞིན་མི་སྡུག་ཅིང་དམ་པ་མ་ཡིན་པར་དཀྲི་བར་འགྱུར་བས། ཁོང་ཁྲོ་སྒོ་དུ་
མ་ནས་དགག་རིགས་སོ་ཞེས་འཆད་པ་ལ། གནོད་པ་བྱས་པས་གལ་ཏེ་དེར་དཀོན་ན། །ཞེས་པ་ནས། མི་བཟོད་པ་ཡིས་མྱུར་དུ་ངན་འགྲོར་སྐྱུར་བར་བྱེད། །ཅེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ། བཟོད་པའི་ཕན་ཡོན་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་བཟོད་པ་སྒོམ་རིགས་པར་བསྟན་པ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་ཁོང་ཁྲོའི་ཉེས་
དམིགས་དེ་དག་དང་འགལ་བའི་ཕན་ཡོན་བཟོད་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཚུལ་དང། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཁོང་ཁྲོའི་ཉེས་དམིགས་དང། རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པའི་བཟོད་པའི་ཕན་ཡོན་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་བཟོད་པ་སྒོ་དུ་མ་ནས་སྒོམ་རིགས་སོ་ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། བཟོད་པས་བཤད་ཟིན་དང་འགལ་ཡོན་ཏན་

[041B] ཅེས་པ་ནས། བསྔགས་པའི་བཟོད་པ་རྟག་ཏུ་མྱུར་བསྟེན་བྱ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གསུམ་པ། བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ལ། དེ་ལ་དབྱེ་ན། བཟོད་པའི་འཁོར་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་
དང༑ དེས་ཟིན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་གཉིས་ཡོད་དོ་ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་བསྔོས་ཀྱང། ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཅེས་བསྟན། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། ས་འདིར་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་བཤད་པ་ལ་
ས་འདིར་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པར་མ་ཟད། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པས་ས་གཉིས་པ་མན་ཆད་དུ་མ་ཐོབ་པའི་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམ་འཇུག་དང། མངོན་ཤེས་དང། སྤངས་
པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་འཆད་པ་ལ། ས་དེར་རྒྱལ་སྲས་བསམ་གཏན་མངོན་ཤེས་དང། ཞེས་པ་ནས། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་འཇོམས་པར་ནུས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། སྦྱིན་སོགས་དང་པོ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ། དེ་གསུམ་པོ་དེ་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་བྱུང་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་རྟེན་ཁྱིམ་
པ་ལ་བསྔགས་པ་དང། ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང། སྐུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོར་གཟུགས་སྐུའི་ལག་རྗེས་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་ལ། སྦྱིན་སོགས་ཆོས་གསུམ་དེ་དག་ཕལ་མོ་ཆེ། །ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྐུ་ཡི་རྒྱུ། །
ཞེས་པའི་བར་གསུངས། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དང་ཆོས་མཐུན་སྦྱར་ནས་སའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་འཆད་པ་ལ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དེས་དང་པོར་རང་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་མུན་པ་རྣམས་སེལ་དེའི་རྗེས་སུ་གཟུགས་སོགས་གཞན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་
བཞིན་དུ། ས་གསུམ་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ཡང་དང་པོར་ས་གསུམ་པ་རང་ཉིད་འཐོབ་པ་ལ་བགེགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སེལ་བར་བྱེད་དེའི་རྗེས་སུ་གདུལ་བྱ་གཞན་གྱིས་འདི་འཐོབ་པ་ལ་གཙོ་བོར་བགེགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང། ཚིག་རྩུབ་སོགས་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་

[042A]༄༅། །ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དང་ཆོས་མཐུན་སྦྱར་ནས་སའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་འཆད་པ་ལ། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཉི་མ་ལ་གནས་འོད་བྱེད་འདི། །ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱི་གཞུང་གསུངས།    ༈    གཞུང་དོན་དངོས་བཤད་པ་ལ། གང་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་
ཁྲོས་པ་ཡིས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གང་གིས་ཡུལ་གང་ལ་ཁོང་ཁྲོ་ཇི་ཙམ་ཞིག་སྐྱེས་པས་དགེ་རྩ་འཇོམས་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་དང། འཇོམ་[*'JOMS]བྱའི་དགེ་རྩ་ངོས་བཟུང་བ་དང། ཇི་ལྟར་འཇོམས་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་དང། མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཟོད་པ་
བསྟན་རིགས་པར་བསྟན་པ་དང་བཞི། དང་པོ་ལ། ཡུལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྒྱུ་མཚན་བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པའི་ཚིག་གང་གིས་ཉེས་པ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས། ཁོང་ཁྲོ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་སྐྱེས་ན། བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་
རོལ་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་པའི་དགེ་བ་ཉེ་བར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བྱས་པ་ལ་བྱས་སོ་
ཞེས་གཤེ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མི་བདེན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང། ཉེས་པ་ཆུང་ངུ་བྱས་པ་ལ་ཆེན་པོ་བྱས་སོ་ཞེས་གཤེ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་བདེན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་རྟེན་གཉིས་ཀ་བྱང་སེམས་སུ་གསལ་བར་མ་གསུངས་ཀྱང་ཡུལ་རྟེན་གཉིས་ཀ་བྱང་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་སེང་གེ་སྒྲས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོས་པ་དང། བརྒྱད་པ་དང། དབྱུག་པ་དང། ཁུ་ཚུར་གྱིས་བརྡེག་པ་དེ་ཙམ་གྱིས། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ལ་རྨ་ཕྱུང་ཞིང་རྨས་པར་མི་འགྱུར་གྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ལ། ཐ་ན་གནོད་སེམས་དང། ཐ་བ་དང། ཞེ་སྡང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྨ་ཕྱུང་ཞིང་རྨས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ཐམས་

[042B] ཐ་བ་དང། སྡང་བའི་སེམས་ཇི་སྙེད་དུ་བསྐྱེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་གོ་ཆ་གཟོད་ཡང་བགོ་དགོས་སོ་ཞེས་པའི་མདོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་རྟེན་གཉིས་ཀ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁོང་
ཁྲོ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁྲོས་པས། བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་དེ་ཡང་རྟེན་གྱི་བྱང་སེམས་དེ། ཁྲོ་ཡུལ་གྱི་བྱང་སེམས་ལས་སྟོབས་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལས། བྱང་སེམས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། ཡུལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་སྐྱེས་པས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བསགས་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ་དང། རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷ་གཉིས་གས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞི་བ་ལྷས། །བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བསགས་པ་ཡི། །སྦྱིན་
དང་བདེ་གཤེགས་མཆོད་ལ་སོགས། །ལེགས་སྤྱད་གང་ཡིན་དེ་ཀུན་ཀྱང། །ཁོང་ཁྲོ་གཅིག་གིས་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པས་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིན་པོ་ཆེ་ཟ་མ་ཏོག་ལས། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་
ཆུ་སྲང་གིས་གཞལ་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པས་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་མཚམས་འཛིན་མི་ནུས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོང་ཁྲོ་གསར་དུ་སྐྱེས་པའི་བྱང་སེམས་ལ་སོ་སྐྱེས་ཁྱབ་ཀྱང། ཁྲོ་ཡུལ་གྱི་བྱང་སེམས་ལ་སོ་སྐྱེས་མ་ཁྱབ་སྟེ། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ལ་དམིགས་ནས། ཁོང་ཁྲོ་
ལོག་ལྟ་སོགས་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁོང་ཁྲོ་གསར་དུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་གྱི་བྱང་སེམས་དེ། སོ་སྐྱེར་ངེས་ཏེ། འཕགས་པའི་རྟེན་ལ་ཁོང་ཁྲོ་ལོག་ལྟ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་སྟོབས་ཆེ་བས་སྟོབས་ཆུང་བ་ལ་ཁྲོས་པས་དགེ་རྩ་ཇི་ཙམ་འཇོམས་པ་དང། སྟོབས་ཆུང་བས་ཆེ་བ་ལ་ཁྲོས་པས་དགེ་རྩ་ཇི་
ཙམ་འཇོམས་པ་དང། ཡུལ་རྟེན་མཉམ་པས་མཉམ་པ་ལ་ཁྲོས་པས་དགེ་རྩ་ཇི་ཙམ་འཇོམས་པ་དང། བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པས་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་པས་དགེ་རྩ་ཇི་ཙམ་འཇོམས་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། དང་པོ་དེ་བཤད་མ་ཐག་པ་དང། བར་པ་གཉིས་པོ་དེ་བརྒྱ་ལས་ལྷག་སྟོང་ལས་དམན་པ་གཅིག་འཇོམས་པའི་

[043A]༄༅། །ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། བྱང་སེམས་སྟོབས་ཆེ་བས་སྟོབས་ཆུང་བ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་བསྐྱེད་པས། བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་བའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་དང། བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པས་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་ན་བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བསགས་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པར་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་ངག་ཏུ་འཐོན་ནས་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཁྲོས་ཀྱང། ཁོང་ཁྲོའི་གྲངས་དང་མཉམ་པར་གཞི་ནས་བསྐལ་པར་གོ་ཆ་བགོ་མི་དགོས་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཁྲོས་པ་དང། བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པས་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་པ་གཉིས་རྒྱུ་
མཚན་མི་མཚུངས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ཀྱིས་ལུས་ངག་ཏུ་མ་ཐོན་པར་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་ན་གཞི་ནས་བསྐལ་པར་གོ་ཆ་བགོ་དགོས་པར་གསུངས་པ་དེ་ཡང། ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས། ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡུད་པ་ལས་
ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་གིས། །ལུང་བསྟན་ཐོབ་ལ་སེམས་ཁྲོས་རྩོད་པ་རྩོམ་བྱེད་ན། །ཐ་བ་སྐྱོན་ལྡན་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་བསྐལ་པར་གཞི་ནས་གོ་ཆ་བགོ་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བསྐལ་པར་གོ་ཆ་བགོ་དགོས་པའི་དོན་ཡོད་དེ། སྦྱོར་ལམ་དུ་
མྱུར་དུ་འཕོ་ནུས་པའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་བ་ཞིག་གིས། ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་ལ་ཁྲོས་ན། ཁོང་ཁྲོ་སྐད་ཅིག་གི་གྲངས་དང་མཉམ་པར་བསྐལ་པར་གཞི་ནས་ཚོགས་གཉིས་ལ་སློབ་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོང་ཁྲོས་དགེ་རྩ་འཇོམས་པར་མ་ཟད་རྣམ་སྨིན་དམྱལ་བ་མྱོང་དགོས་པ་ཡང་
ཡོད་དེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཞིག་དེ་འདྲའི་རྒྱལ་སྲས་སྦྱིན་བདག་ལ། །གལ་ཏེ་ངན་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ། །ངན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གྲངས་བཞིན་བསྐལ་པར་ནི། །དམྱལ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོང་ཁྲོས་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་དང་དེའི་རྣམ་སྨིན་བཤད་
མ་ཐག་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་པས། གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བཤགས་སྡོམ་ལ་འབད་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་འཐག་པ་བསྡུས་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་སྤོང་གི་ལས་བྱུང་བའི་གང་ཟག་དེས། ལོ་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཉི་མ་རེ་རེ་ལ་བཤགས་སྡོམ་ལན་གསུམ་བྱས་པས། རྣམ་སྨིན་དག་ཀྱང་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་

[043B] བཤགས་སྡོམ་བྱས་ན་ལམ་གསར་དུ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་བཅོམ་པ་སོར་མི་ཆུད་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་མྱོང་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁོང་ཁྲོས་དགེ་རྩ་འཇོམས་པའི་ཡུལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་མ་ངེས་ཏེ། །གྲོགས་ཚངས་པར་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཁྲོས་པས་ཀྱང་
དགེ་རྩ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་བསླབ་བཏུས་སུ་དྲངས་པ་ལས། དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་གི་འདི་ལྟར་སྐྲ་དང་སེན་མོའི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། སེམས་དང་བར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས། བཙུན་པ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །དགེ་སློང་དག་འདིས་ཇི་ཙམ་ཞིག་ནོན་པའི་
འོག་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ན་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ཐུག་པའི་བར་ན། བྱེ་མ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་དུ་དགེ་སློང་འདིས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་སྟོང་འགྱུར་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་གི་དགེ་བའི་རྩ་དེ་ལྟ་བུར་ཆེ་བར་གསུངས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་གང་དུ་བསྲབས་པ་དང། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་དང། ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར། ཉེ་བར་འཁོར་ཇི་ལྟར་ཚངས་པར་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་རྨ་ཕྱུང་བ་དང་
རྨས་པར་བྱས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ངས་མ་མཐོང་སྟེ། ཉེ་བར་འཁོར་དེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་འདི་དག་བསྲབས་པ་དང། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་དང། ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེ་བར་འཁོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་འགལ་བ་ལ་ཡང། སེམས་ཀྱིས་གནོད་པ་མི་བྱ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལ་ལྟ་སྨོས་
ཀྱང་ཅི་དགོས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟད་པ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རྣམ་སྨིན་གྱིས་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱིན་པ་རྒྱ་ཆུང་དུ་བཏང་བ་དང། དུས་ཡུན་རིང་དུ་འབྱིན་པ་དུས་ཐུང་དུ་བཏང་བ་དེ་ཟད་པ་ཆུང་ངུ་དང། དེ་ཉིད་འབྲིང་དུ་བྱས་པ་ཟད་པ་འབྲིང་དང། དེ་ཉིད་གཏན་མེད་དུ་བྱས་པ་དེ་གཏུགས་པ་
འམ༑ ཟད་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་རང་གི་གྲོགས་ལ་ཁྲོས་པའི་ཁོང་ཁྲོའི་རྣམ་སྨིན་ཚུལ་ཁྲིམས། ཐོས་པ། དཀའ་ཐུབ་སོགས་ཀྱིས་སྐྱོབ་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་སྒྲོན་མེས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཕན་ཚུན་གནོད་པའི་སེམས་སུ་གང་བྱེད་པ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོས་པས་སྐྱོབ་མི་བྱེད། །བསམ་གཏན་

[044A]༄༅། །དང་ནི་དགོན་གནས་མི་སྐྱོབ་སྟེ། །སྦྱིན་དང་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའང་སྐྱོབ་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འཇོམས་བྱའི་དགེ་རྩ་ངོས་བཟུང་བ་ལ། ཁོང་ཁྲོ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་པའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པའི་དགེ་རྩ་དེ་ཡང་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་
བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་རྩ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་དགེ་རྩ་ཁོང་ཁྲོ་ལོག་ལྟ་ལ་སོགས་པས་འཇོམས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་ལས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་དང། འཇུག་པ་ལས། སྦྱིན་དང་ཁྲིམས་བྱུང་དགེ་བ་བསྐལ་པ་བརྒྱར། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ སྤྱོད་འཇུག་ལས་ཀྱང། སྦྱིན་དང་བདེ་གཤེགས་མཆོད་ལ་སོགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདག་མེད་གཉིས་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་དགེ་རྩ་དེས་འཇོམས་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འཇོམས་བྱེད་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་བྱེད་པ་པོའི་ནུས་པ་བཅོམ་པའི་
བྱ་བ་བཞིན་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ན། ཁོང་ཁྲོ་སོགས་ཀྱིས་འཇོམས་མི་ནུས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྦྱིན་སོགས་དང་པོ་ལྔའི་དགེ་རྩ་རྣམས་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་དགེ་རྩ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །ཚོགས་ཡིན་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །
གསུམ་པོ་གཞན་ནི་གཉིས་ཀ་སྟེ། །ལྔ་ཆར་ཡང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཚོགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དགེ་རྩ་དང། རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོས་པའི་དགེ་རྩ་ཡིན་ན། ཁོང་ཁྲོ་སོགས་ཀྱིས་འཇོམས་མི་ནུས་པས་ཁྱབ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཆུ་ཡི་ཐིགས་པ་རྒྱ་
མཚོའི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་ན། རྒྱ་མཚོ་མ་བསྐམས་བར་དུ་ཆུ་ཐིགས་མི་བསྐམས་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྫོགས་བྱང་མ་ཐོབ་བར་དུ་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོས་ཟིན་པའི་དགེ་རྩ་ཡང་མི་ཟད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། དངུལ་ཆུའི་ཁམས་གསེར་དུ་སྣང་བ་སྲང་གང་གིས་ལྕགས་སྲང་སྟོང་གསེར་དུ་
བསྒྱུར་བ་ན་ལྕགས་ཟད་ཀྱི་དངུལ་ཆུའི་ཁམས་མི་ཟད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཁོང་ཁྲོས་བྱང་སེམས་ཀྱི་དགེ་རྩ་འཇོམས་མི་ནུས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དགེ་རྩ་ཁོང་ཁྲོས་འཇོམས་པར་ཡོད་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་ཡོད་པ་གོང་དུ་བསྒྲུབས་

[044B] དེས་ན། མདོ་གཉིས་པོ་དེའི་དོན་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོས་པའི་དགེ་རྩ་ཡིན་ན། རྫོགས་བྱང་མ་ཐོབ་བར་དུ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པས་མི་ཟད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱི་མ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཁོང་ཁྲོ་གཏན་ཟད་བྱེད་པ་ལྟར་དུ། ཁོང་ཁྲོ་སོགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
གཏན་ཟད་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་འཇོམས་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་གིས། ཁོང་ཁྲོས་དགེ་རྩ་འཇོམས་པའི་ཚུལ་ཡང། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་མྱུར་དུ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་བཅོམ་ནས། འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་རྒྱང་རིང་དུ་བཏང་བའི་དོན་ཡིན་གྱིས་[*GYI]
ཡིད་འོང་མི་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གང་གིས་ཡང་སྤང་བྱའི་ས་བོན་སྤོང་མི་ནུས་པས། ཁོང་ཁྲོས་དགེ་རྩའི་ས་བོན་འཇོམས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་སྡིག་པ་དག་པའི་དག་པ་དེ་དང། སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོ་ཐོབ་ནས། ཁོང་ཁྲོས་
དགེ་རྩ་གཅོད་པ་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་དང། སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་དེ་གསུམ་གྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་ས་བོན་མ་སྤངས་ཀྱང། ཕྱིས་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན། དང་པོས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་མི་འོང་ཡང་མི་སྐྱེ། སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོ་ཐོབ་ནས། ཁོང་ཁྲོས་དགེ་རྩ་
གཏན་ཟད་དུ་བྱེད་པ་དང། བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཁྱོད་ཀྱི་དགེ་རྩ་འཇོམས་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མཛོད་འགྲེལ་དུ་མདོ་དྲངས་པ་ལས། ལས་ཀྱི་འཁོར་བར་ལྕི་གང་དང། །ཉེ་བ་གང་དང་གོམས་པ་གང། །སྔོན་བྱས་གང་ཡིན་དེ་
དག་ལས། །སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམ་སྨིན་འགྱུར། །ཞེས་དགེ་མི་དགེའི་ལས་སྟོབས་གང་ཆེ་བ་དེའི་འབྲས་བུ་སྔར་སྨིན་ནས། ལས་གཞན་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡུན་རིང་དུ་བྱས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་ལྟར་ན་ཡུན་རིང་དུ་བྱས་པ་དེ་ཡང་བཅོམ་པ་ཡིན་པས། མི་དགེ་བ་སྟོབས་ལྡན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་འཇོམས་
བྱེད་དང། དགེ་བ་སྟོབས་ལྡན་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བ་འཇོམས་བྱེད་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཁོང་ཁྲོས་དགེ་རྩ་འཇོམས་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། དབུ་མ་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པར། ས་བོན་མེ་ཡིས་ཚིག་པ་ཕྱིས་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ཀྱང་མྱུ་གུ་སྔོན་པོ་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞིས་

[045A]༄༅། །སྡིག་པ་དག་པ་དང། ཁོང་ཁྲོས་དགེ་རྩ་བཅོམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱིས་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ན་ཡང་རིམ་པ་བཞིན་དུ། རྣམ་སྨིན་ཡིད་མི་འོང་དང། ཡིད་འོང་འབྱིན་མི་ནུས་པར་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་མ་
ཡིན་ཏེ། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང། ཟད་པ་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གནོད་པ་ཇི་ཙམ་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཕྱིས་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པ་ཡིན་གྱི། ཁོང་ཁྲོས་བཅོམ་པའི་དགེ་རྩ་
ཡིན་ན། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་མི་འབྱིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཟད་པ་ཆུང་ངུ་བྱས་པ་དེས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་འབྱིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་གཏན་ཟད་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་བཤགས་སྡོམ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རྣམ་སྨིན་དམྱལ་བར་
མྱོང་བ་དག་ནས་ཚེ་འདིའི་མགོ་བོ་ཚ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། དབུ་མ་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་ལས། དམྱལ་བར་སྐྱེ་བའི་ལས་རྣམས་ལ་ནི། ཚེ་འདིར་མགོ་བོ་ཚ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོང་ཁྲོ་ལོག་ལྟ་སོགས་ཀྱིས་དགེ་རྩ་འཇོམས་ཚུལ་དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཡོད་དེ། ལམ་གསར་པ་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བའི་ནུས་
པ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་དང། བདེ་འགྲོ་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁོང་ཁྲོ་ལོག་ལྟ་སོགས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་གྲོགས་ཚངས་པར་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། བྱང་སེམས་ལ་དམིགས་པའི་ཁོང་ཁྲོ་སོགས་ནུས་པ་ཅི་ཡོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤགས་སྡོམ་ལ་འབད་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་
སློང་ངན་པས་བྱང་སེམས་ལ་ཁོང་ཁྲོས་པ་དང། སྙད་པ་དང། སྨད་པ་ལ་ཉེས་པ་མུ་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། བྱང་སེམས་ལ་ཁོང་ཁྲོས་པས་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་ལ། ཡུལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ངེས་མ་ངེས་དང། རྒྱུ་མཚན་བདེན་མི་བདེན་མཚུངས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དགེ་རྩ་འཇོམས་བྱེད་ལ་ཁོང་
ཁྲོ་ལོག་ལྟ་སོགས་སུ་མ་ངེས་ཏེ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བྱུང་བས་འཇོམས་པར་ཡང་གསུངས། བསླབ་བཏུས་ལས། རྙེད་བཀུར་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཁྱིམ་ལ་ལྟ་བ་དང། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང། ཆོས་སྤོང་གི་ལས་བྱུང་བས་ཡང་དགེ་རྩ་འཇོམས་པར་གསུངས་

[045B] བཞི་པ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཟོད་པ་སྒོམ་རིགས་པར་གདམས་པ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་ཁོང་ཁྲོའི་ཉེས་དམིགས་དང། བཟོད་པའི་ཕན་ཡོན་བསམས་པའི་སྒོ་ནས་ཁོང་ཁྲོ་སྒོ་དུ་མ་ནས་དགག་པ་དང། བཟོད་པ་སྒོ་དུ་མ་ནས་བསྟེན་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་མེད། །བཟོད་པ་ལྟ་བུའི་དཀའ་
ཐུབ་མེད། །དེ་བས་བཟོད་ལ་ནན་ཏན་དུ། །སྣ་ཚོགས་ཚུལ་གྱིས་གོམས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    ས་འདིར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པར་བསྟན་པ་དང། སའི་ངེས་ཚིག་བཤད་པ་དང། སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། ཡོན་ཏན་སྔར་མ་ཐོབ་པ་
འཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང། ཐོབ་ཟིན་མི་ཉམས་པར་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་དུ་བྱེད་པ་ཡང། དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་རགས་ལས་ཤིང། ཚོགས་གཉིས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུར་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་བསྔགས་པས་ས་འདིར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པའི་ཚུལ་དེ་འཆད་པ་ལ། ཡོན་ཏན་མ་ལུས་བརྩོན་
འགྲུས་རྗེས་འགྲོ་ཞིང། །བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་ཚོགས་ནི་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ། ཞེས་པའི་གཞུང་གསུངས། གཉིས་པ་སའི་ངེས་ཚིག་བཤད་པ་ལ། ས་དང་པོ་གསུམ་དུ་ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་གསུམ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ཐོབ་ཅིང་དེ་
ལ་འོད་འཕྲོ་བ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པ་དང། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པ་མ་ཟད། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ཕྲ་རགས་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་
པས་མཉམ་གཞག་གི་གནས་སྐབས་སུ་ཤེས་སྒྲིབ་མངོན་གྱུར་བའི་བུད་ཤིང་བསྲེག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འབྱུང་བའི་སྔ་བལྟས། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྣང་བ་ཟངས་ཀྱི་འོད་ལྟར་དམར་སེར་འབྱུང་བ། ས་གསུམ་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཆེས་ལྷག་པ་གཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འོད་འཕྲོ་བ་ཞེས་བཤད་པ་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་སའི་ངེས་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། བརྩོན་འགྲུས་གང་དུ་འབར་བར་གྱུར་པ་ཡིས། ཞེས་པ་ནས། སྣང་བ་ཟངས་གྱི་འོད་པས་ལྷག་འབྱུང་ཞིང། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གསུམ་པ་སྤང་བྱའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ། ས་བཞི་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱར་གྱུར་པའི་ང་དང་ང་ཡི་བར་འཛིན་

[046A]༄༅། །པའི་འཇིག་ལྟ་དང་དེས་དྲངས་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་དེ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། རང་དུ་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་ཡོངས་སུ་ཟད། །ཅེས་པའི་གཞུང་གསུངས་སོ། །ས་ལྔ་པ་སྦྱངས་དཀའ་བ་བཤད་པ་ལ། སའི་ངེས་ཚིག་བཤད་པ་
དང། བསམ་གཏན་ལྷག་ཅིང་བདེན་པ་ལ་མཁས་ཚུལ་བཤད་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། ས་འདི་ལ་སྦྱངས་དཀའ་བ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལ་སོགས་པ་བདུད་གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་འཕམ་པར་མི་ནུས་པས། དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་
བདུད་ཀྱི་བཀའ་ཉན་པ་བྲན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཕམ་པར་མི་ནུས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་སའི་ངེས་ཚིག་དེ་འཆད་པ་ལ། བདག་ཉིད་ཆེ་དེ་བདུད་རྣམས་ཀུན་གྱིས་ཀྱང། །སྦྱངས་དཀའི་ས་ལ་འཕམ་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་གཞུང་གསུངས། གཉིས་པ་བསམ་གཏན་ལྷག་ཅིང་བདེན་པ་ལ་མཁས་ཚུལ་འཆད་པ་ལ་
ས་འདིར་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཕར་ཕྱིན་བཅུའི་ནང་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པ་དང། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ཕྲ་རགས་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་གྱི་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པར་མ་ཟད་བདེན་བཞི་ཕྲ་རགས་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་
པའི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པའི་ཚུལ་དེ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། བསམ་གཏན་ལྷག་ཅིང་བློ་བཟང་བདེན་རང་བཞིན། །ཞིབ་མོ་རྟོགས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཐོབ། །ཅེས་པའི་གཞུང་གསུངས། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལས། བྱང་སེམས་ས་ལྔ་པ་དེ་བདེན་པ་བཞི་ལ་མཁས་པ་ལས་ལོགས་སུ་བདེན་པ་གཉིས་ལ་
མཁས་པར་གསུངས་ཀྱང། བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགོག་བདེན་དོན་དམ་བདེན་པ་དང། ལྷག་མ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འདུ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར་མྱང་འདས་ལ་དོན་དམ་བདེན་པས་ཁྱབ་པ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་དང་བཅས་
པའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པར་མཛད་པ་གང་ཞིག་མྱང་འདས་ལ་འགོག་བདེན་གྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འགོག་བདེན་ལ་དོན་དམ་བདེན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར། འགོག་བདེན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་སྟོན་པས་ཞལ་གྱིས་བཞེད་པར་གསུངས། མངོན་སུམ་ཚད་མ་དངོས་

[046B] རང་ལུགས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བཤད་པས་ཆོག་འགོག་བདེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་བཤད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང། མྱང་
འདས་འཐོབ་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་པ་འབད་པ་དུ་མས་སྒྲུབ་པས་འགོག་བདེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འདོད་པ་མཐའ་མ་ཆོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞི་འགའ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཙམ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ཀྱང། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ན། རང་གི་དགག་བྱ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པས་
མ་ཁྱབ་སྟེ། དྲི་བཅས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དྲི་མ་ཇེ་དག་ཏུ་སོང་བ་ན་མྱང་འདས་སུ་འགྱུར་ཞིང། དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ན། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དུ་འབད་པ་བྱས་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བས་ཆོས་ཉིད་དྲི་མ་ཇེ་དག་ཏུ་སོང་བའི་མྱང་འདས་དང། ཆོས་སྐུའི་དགག་བྱའི་དྲི་མ་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས། གང་ཞིག་ཀུན་ཏུ་མ་ཤེས་ན། །སྲིད་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་འཁོར་བ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ངེས་གནས་པའི། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་འདུད། །གང་ཞིག་འཁོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་སྦྱངས་པ་བྱས་པ་ལས། །དག་པ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་འདས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། དག་མ་དག་གི་ཆོས་ཅན་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དགག་བྱ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་འགོག་བདེན་གྱི་དགག་བྱ་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་དྲི་མ་ཇེ་དག་ཏུ་སོང་བ་ན། དེའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དྲི་མ་ཇེ་དག་ཏུ་འགྲོ་བས། ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དག་པ་ཕྱོགས་རེ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་
པས་རང་རང་གི་སྐབས་ཀྱི་བློ་[*GLO]བུར་གྱི་དྲི་མ་སྤངས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་འགོག་བདེན་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོས་སྐལ་གྱི་དྲི་མ་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་གྱི་དགག་བྱ་མཐོང་སྤངས་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་པ་དང། བདེན་གྲུབ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པ་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། དཔེར་ན། དགག་བྱ་རི་བོང་
གི་རྭ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད། དགག་བྱ་བུམ་པ་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་ཀྱང། བུམ་པས་དག་པའི་ས་ཕྱོགས་དེ་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་དང། བུམ་མེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདིར་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཡིན་ན། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཡིན་པས་ཁྱབ། དེ་ཡིན་ན་བློ་[*GLO]བུར་རྣམ་དག་གི་ཆར་གྱུར་པའི་

[047A]༄༅། །ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་[*MA]ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། བློ་[*GLO]བུར་རྣམ་དག་གི་ཆར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགོག་བདེན་ལ་དོན་དམ་བདེན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་སྟེང་གི་འགོག་བདེན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ཀྱང། གནས་ལུགས་མ་ཡིན་ཏེ་
མཐོང་ལམ་དེ་ཉིད་དུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགོག་བདེན་དེ་ནི་དེའི་དུས་གསུམ་ག་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཐོང་ལམ་པ་དེའི་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དུས་སུ་ཆོས་ཉིད་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། ཚིག་གསལ་ལས། དུས་གསུམ་དུ་ཡང་མེ་ལ་མ་འཁྲུལ་བ། །ཞེས་སོགས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། བཞི་པ་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་བཤད་པ་ལ། སའི་ངེས་ཚིག་དང། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་བསྟན་པ་དང། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་བསྔགས་པ་བཤད་པ་དང། ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་ཚུལ་བཤད་པ་དང། སའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་
ཏེ་བཤད་པ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ལ། ས་ལྔ་པར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཐོབ་ཅིང་དེ་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་ཞེས་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡོད་དེ། ས་ལྔ་པར་བསམ་
གཏན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་འདིར་ཡང་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་གནས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བ་འམ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་ཞེས་བཤད་པ་དང། གཉིས་
པ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགོག་པའི་སྙོམ་འཇུག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཐོབ་པས་སའི་ངེས་ཚིག་དང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་མདོར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱི་འཆད་པ་ལ། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་མཉམ་གཞག་སེམས་གནས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས་
ཤེས་རབ་གནས་པས་འགོག་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། ཞེས་པའི་བར་གསུངས། ས་འདིར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཞི་གནས་ཇི་ཙམ་ཁྱད་པར་འཕགས་པས་དེའི་ལྷག་མཐོང་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་འགྱུར་བས་ས་ལྔ་པར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པར་ཐོབ་པས་ས་འདིར་ཡང་ཞི་

[047B] བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ཕྲ་རགས་དང་བདེན་བཞི་ཕྲ་རགས་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པར་མ་ཟད། རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ལྡོག་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་
བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་བསྔགས་པ་བཤད་པ་ལ། འདིར་ཐོབ་པའི་ཤེར་ཕྱིན་དེ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་ལྔ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འཁྲིད་པ་དེ་ལ་རག་ལས་པས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་བསྔགས་པ་དེ་འཆད་པ་ལ། ཇི་ལྟར་ལོང་བའི་ཚོགས་ཀུན་བདེ་
བླག་ཏུ། །ཞེས་པ་ནས། མིག་ཉམས་ཡོན་ཏན་བླངས་ཏེ་རྒྱལ་ཉིད་འགྲོ། ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེ་ལྟ་བུའི་ཤེར་ཕྱིན་དེ་བསྔགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡུད་པ་ལས། དམུས་ལོང་དམིགས་བུ་མེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་རྣམས། །ལམ་ཡང་མི་ཤེས་གྲོང་ཁྱེར་འཇུག་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཤེས་རབ་
མེད་ན་མིག་མེད་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལྔ་འདི། །དམིགས་བུ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་རེག་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང། ཤེར་ཕྱིན་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས། དཔེར་ན་མིག་དང་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་མུན་པར་ཞུགས་ནས་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་གང་དངོས་པོར་ལྷུང་བའི་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བལྟ་
བར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་ལངས་ཏེ་ཉི་མ་ཤར་ནས་མིག་དང་ལྡན་པའི་མིས་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གང་དངོས་པོར་མ་ལྷུང་བས། སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་
ཉིད་གཟིགས་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། སྐབས་འདིར་བྱང་སེམས་[*SA]དྲུག་པ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་ཚུལ་བཤད་པ་དང། ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེའི་གཟིགས་ཚུལ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་ལ་འདྲི་ན་ས་དྲུག་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སངས་
རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་འདྲི་དགོས་ཤིང། འོན་ཀྱང་མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་དང། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལས་བཤད་པས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཆད་དགོས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མདོ་དོན་ལ་རང་དབང་དུ་འཇུག་མི་ནུས་པས་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པ་ལ། རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མདོ་རྒྱུད་དུ་མ་ནས་ལུང་

[048A]༄༅། །བསྟན་པའི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཆད་པར་དམ་བཅས་པའི་དམ་བཅའ་དེ་འཆད་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དེ་ཡིས་ཆེས་ཟབ་ཆོས་རྟོགས་པ། །ཞེས་པ་ནས། ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ལུགས་བཞིན་བརྗོད་པར་བྱ། །
ཞེས་པའི་བར་གསུངས། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་མདོ་རྒྱུད་དུ་མ་ནས་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས། ལྷོ་ཕྱོགས་བེ་ཏའི་ཡུལ་དུ་ནི། །དགེ་སློང་དཔལ་ལྡན་ཞེས་གྲགས་པ། །དེ་མིང་ཀླུ་ཞེས་བོད་པ་སྟེ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་པ། །ང་ཡི་ཐེག་པ་འཇིག་རྟེན་དུ། །བླ་མེད་ཐེག་ཆེན་རབ་བཤད་ནས། །རབ་ཏུ་
དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་ཏེ། །བདེ་བ་ཅན་དུ་དེ་འགྲོ་འོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། སྤྲིན་ཆེན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་བཞི་པ་ལས་ཀྱང། གཞོན་ནུ་འདི་ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས། ལོ་བཞི་བརྒྱ་ལོན་པ་ན་ཀླུ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་སློང་དུ་གྱུར་ནས་ངའི་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་བྱས་ཏེ། མཐར་གྱིས་དད་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་འོད་
ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་པ་དང། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས་ཀྱང། འབྱུང་བའི་དུས་དང་མཚན་དེ་དང་མཐུན་ཞིང་ལོ་དྲུག་བརྒྱ་བཞུགས་པར་བཤད་པ་དང། རྔ་བོ་ཆེའི་མདོ་ལས་ཀྱང། ལི་ཙ་བྱི་གཞོན་ནུ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་ན་དགའ་བ་འདི། སྟོན་པ་འདས་ནས་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་པ་ལ་བསྟན་པ་ཉམས་
པའི་ཚེ་སྟོན་པའི་མཚན་འཆང་བའི་དགེ་སློང་དུ་གྱུར་ནས་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་བྱས་ཏེ། ལོ་བརྒྱ་ལོན་པའི་འོག་ཏུ་འདས་ནས་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ལས་འབྱུང་བའི་དུས་དང་མཚན་དང་ལོ་དུ་བཞུགས་མི་མཐུན་པར་གསུངས་པ་དང། རྔ་བོ་ཆེ་ལས་ས་བདུན་པ་བར་བཤད་པ་དང། གཞན་ལས་ས་དང་པོ་
བར་བཤད་པ་མི་འགལ་ཏེ། སྤྲུལ་པའི་མཛད་པ་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་འགའ་ཞིག་ལས་རྒྱལ་ཆེན་འགའ་ཞིག་རྒྱུན་ཞུགས་སུ་གསུངས་པ་དང། འགའ་ཞིག་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གསུངས་པ་མི་འགལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངེས་དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང། ཟབ་
མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉན་པའི་བག་ཆགས་བཞག་པའི་སྣོད་རུང་གི་གདུལ་བྱ་ལ་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་བག་ཆགས་མ་བཞག་པའི་སྣོད་མི་རུང་གི་གདུལ་བྱ་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་ལ་མོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དང། ཁ་ཅིག་

[048B] མེད་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་བཟུང་ནས་ལས་འབྲས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལོག་ལྟ་དང་པོ་སྐྱེས། དེ་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་བྱས་ནས་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་ཤེས་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཉེས་ན། །ཤེས་རབ་ཆུང་རྣམས་ཕུང་བར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་ལ་བཟུང་
ཉེས་དང། །རིགས་སྔགས་ཉེས་པར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་འགྲེལ་པར་ཡང། ཀུན་རྫོབ་ལ་སྐུར་བ་མི་འདེབས་པ་ལ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བའི་ལས་འབྲས་ལ་གནོད་པ་མ་བྱས་པ་དགོས་པ་དང། དོན་དམ་པར་སྒྲོ་མི་འདོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་ལས་འབྲས་ཀྱི་
རྣམ་གཞག་འཇོག་ཤེས་པ་དགོས་པར་གསུངས་པ་དང། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། གཅིག་ནི་ངན་འགྲོ་ཉིད་འགྲོ་ལ། ཐ་མལ་མ་ཡིན་ཞི་ཉིད་དུའོ། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པར་ཡང། དམ་པ་མིན་པ་གང་ཞིག་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དེ་ནི་སྤངས་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་[*RTOG]པས་ངན་འགྲོ་ཁོ་ནར་འགྲོ་ལ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ངེས་དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉན་པའི་བག་ཆགས་བཞག་པའི་སྣོད་རུང་གི་གདུལ་བྱ་ལ་སྟོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཉན་པའི་བག་ཆགས་མ་བཞག་པའི་སྣོད་མི་རུང་གི་གདུལ་བྱ་ལ་སྟོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་སྣོད་དུ་རུང་མི་རུང་གི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་གང་[*YANG]སྟོང་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཐོས་ཐོས་པའི་དོན་དེ་ཚུལ་བཞིན་
དུ་གོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་གཡོ་མིག་ནས་མཆི་མ་འཁྲུག་པའི་ལུས་ངག་གི་རྟགས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱ་དེ་ལ་སྟོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སྣོད་རུང་གི་གདུལ་བྱ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དུས་ནའང་སྟོང་པ་ཉིད་ཐོས་ནས། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པར་
བྱ། ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེ་ལྟ་བུའི་སྣོད་རུང་གི་གདུལ་བྱ་དེ་ལ། མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་ཟབ་མོའི་ཕྱོགས་ལ་མོས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མོས་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པའི་རྟེན་གྱིས་མི་འཕོངས་
བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བསྲུང་བར་བྱེད་པ་དང། རྟེན་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་མི་འཕོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་

[049A]༄༅། །སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཟིན་ན། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་མཐོང་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པ་དང་ཁོང་ཁྲོས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་དགེ་རྩ་འཇོམས་པ་དང། མདོག་མི་སྡུག་པར་བྱེད་པས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་འཕགས་པ་རྣམས་མི་མཉེས་པ་མཐོང་ནས་བཟོད་པ་སྒོམ་པ་
དང། རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོས་པའི་དགེ་རྩས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པས་མི་འཛད་པར་མཐོང་ནས། དགེ་རྩ་རྣམས་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོ་བ་དང། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་མ་གཏོགས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་མི་ནུས་པར་མཐོང་ནས། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལ་
གུས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མོས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཆད་པ་ལ། དེ་ལ་དེ་ཡི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང། །ཞེས་པ་ནས། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལའང་གུས་པར་བྱེད། །ཅེས་པའི་བར་གསུངས། དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་མོའི་ཕྱོགས་ལ་མོས་
པའི་སྟེང་དུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མོས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དེ་ནི། ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ལམ་འདི་མཉན་པར་རིགས་སོ། །ཞེས་གདུལ་བྱ་ལ་མཉན་པར་བསྐུལ་བའི་ཚུལ་དེ་འཆད་པ་ལ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་ཚུལ་ལ་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོས་ནི། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བའི་
ལམ་འདི་མཉན་པར་གྱིས། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། སྟོང་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་དུ་མི་གོ་ཡང་བླ་མ་དམ་པའི་བཀའ་ལས་མི་འདའ་ན་ལས་འབྲས་ལ་མི་གནོད་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་བག་ཆགས་བཞག་པའི་ཕྱིར་དུ་སྟོང་ཉིད་སྟོན་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་པའི་
འགྲེལ་པ་ལས། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་ལ་གུས་པར་འགྱུར་ན་དེ་དང་མཐུན་པའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པའི་སྒོ་ནས། ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དང་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱ་ཞིང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྱས་པ་བཟོ་ཞིང། བདག་ཉིད་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བར་
ཆད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གཡང་ས་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་འདོད་པས་ཡ་ང་བ་ལ་བརྟེན་པ་དང། སྦྱིན་པར་དཀའ་བ་ཡང་སྦྱིན་པ་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་ཀྱང་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་འདི་འབད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་

[049B] དེ་ལྟ་བུའི་སྣོད་རུང་གི་གདུལ་བྱ་ཐ་མ་ཡན་ཆད་ལ་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ཀུན་བཏུས་ལས། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་སུ་མ་གྲུབ་ཀྱི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་
ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱེའུ་རིན་ཆེན་བྱིན་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་མཁས་པ་དང་བྲལ་བས། བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་པ་བས། གང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པས་ཉན་པ་འདི། བསོད་ནམས་དེ་བས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་ནས་གང་[*BSKYED NA, GANG]ཐེ་
ཚོམ་མེད་པར་ཉན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། གང་ཡི་གེར་བྲིས་ནས་ལུང་འབོགས་པ་དང། འཆང་བ་དང། གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེར་ཕྱིན་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས་ཀྱང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་
གང་ཇི་སྙེད་པ་གང་གའའི་ཀླུང་ཡང་དེ་སྙེད་དུ་གྱུར་ན། གང་དེ་དག་གི་བྱེ་མར་གྱུར་པ་དེ་མང་བ་ཡིན་ནམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གའའི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་མང་བ་ལགས་ན་དེ་དག་གི་བྱེ་མར་གྱུར་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཁྱོད་
ལ་བསྒོའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གང་གའའི་ཀླུང་དེ་དག་གི་བྱེ་མ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྐྱེས་པ་འམ་བུད་མེད་ལ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་རབ་ཏུ་བཀང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་དེ་གཞི་དེ་ལས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མང་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་མང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་ཐ་ན་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཙམ་བཟུང་སྟེ། གཞན་དག་ལ་ཡང་བསྟན་ན་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྡིག་ལྟུང་སྔར་བསགས་འདག་པ་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛོད་ཀྱི་མདོ་ལས། མི་དགེ་བཅུའི་ཆེན་པོ་རྣམས་བགྲངས་ནས། དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་ཅིང། ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་དག་པར་དད་པ་དང་མོས་པའི་སེམས་

[050A]༄༅། །ཅན་དེ་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདུད་འདུལ་བའི་ལེའུ་ལས། དགེ་སློང་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་དུལ་བར་ཤེས་ཤིང། ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མའི་མཐའ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པར་ཤེས་ཏེ་ཉེས་པ་བྱུང་བའི་འགྱོད་པ་སེལ་ཞིང་བརྟན་པོར་མི་བྱེད་པས་མཚམས་
མེད་པ་ཡང་གནོན་ན། ཆོ་ག་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཕྲན་ཚེགས་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཞེས་གསུངས་པ་དང། མ་སྐྱེས་དགྲའི་མདོ་ལས། མཚམས་མེད་བྱེད་པས་དམ་པའི་ཆོས་འདི་ཐོས་ནས་འཇུག་ཅིང་མོས་ན། དེའི་ལས་དེ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་ཕན་ཡོན་
འབྱུང་བ་ལ་ཡང་སེམས་རྙེད་བཀུར་དང། གྲགས་པས་ཀུན་ནས་མ་བསླངས་པ་དང། བཤད་བྱའི་ཆོས་ལོག་པར་མ་སོང་བ་ཞིག་དགོས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀའམ་གང་རུང་གཅིག་དང་ལྡན་ན་བསོད་ནམས་གསར་དུ་མི་སྐྱེ་བར་མ་ཟད། སྔར་བསགས་པའི་དགེ་རྩ་ཡང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཛོད་ལས་
ཆོས་སྦྱིན་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པས། །མདོ་སོགས་ཡང་དག་དེ་བཞིན་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་འགྲེལ་པར། དེའི་ཕྱིར་གང་དག་ཆོས་ལོག་པར་འཆད་པར་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྙེད་པ་དང། བཀུར་བསྟི་དང་གྲགས་པ་འདོད་པས་འཆད་པ་དེ་དག་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཆེན་
པོ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་དོན་ལུང་གིས་བསྟན་པའི་ཚུལ། ལུང་དོན་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དང། རིགས་པས་སྒྲུབ་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རབ་དབྱེ་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་
ལུང་ལས་གསུངས་པའི་ཚུལ་འགོད་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོས་བཟུང་བ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་བྱང་སེམས་ས་ལྔ་པ་བ་ས་དྲུག་པར་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་ན། མཉམ་ཉིད་བཅུའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལས། ས་ལྔ་པ་བ་དེ་ས་དྲུག་པ་ལ་འཇུག་པ་ན། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་
བཅུས་འཇུག་གོ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། དབེན་པ་དང། གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང། བླང་བ་མེད་པ་དང། །

[050B] ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང། རྨི་ལམ་དང། མིག་ཡོར་དང། བྲག་ཅ་དང། ཆུ་ཟླ་དང། གཟུགས་བརྙན་དང། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་རྟོགས་
པ་ན། རྣོ་ཞིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་དེས་ས་དྲུག་པ་བས་ཡུལ་གཟིགས་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང། ཞེས་སོགས་ཚིག་རྐང་བདུན་མ་གཏོགས་པའི་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས། མཉམ་གཞག་གི་
སྐབས་སུ་ཡུལ་གཟིགས་ཚུལ་དང་བདུན་པོ་དེས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡུལ་གཟིགས་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། ཚིག་རྐང་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་མདོར་བསྟན། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་པ་དེས། ས་དྲུག་པ་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་མཉམ་
གཞག་ཡེ་ཤེས་དེའི་གཟིགས་ངོར། སྔོ་སེར་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཐ་དད་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་པ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་
བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། འདས་པའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང། ད་ལྟ་བའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། དུས་གསུམ་གའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་དབེན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། དེ་ཡང་འཕྲལ་དུ་ལུང་རིགས་སོགས་ཀྱིས་བཅོས་པ་མ་ཡིན་པར་གདོད་
མ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་དེས། མཉམ་གཞག་དེའི་གཟིགས་ངོར་བླང་དོར་ཐ་དད་པའི་གཉིས་སྣང་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དམ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་བླང་དོར་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་མཉམ་
པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་དེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་དེ་ལ་སྙེག་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ། མཉམ་གཞག་དེའི་གཟིགས་ངོར་ཡོད་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་དེ་དོན་དམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་

[051A]༄༅། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཚིག་རྐང་བདུན་པོ་དེས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡུལ་གཟིགས་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྡེ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་སྤྲུལ་པ་དེའི་ཚེ་ན། རྡེ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་སྣང་ཡང་རྟ་གླང་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་
བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་ཡང། བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མ་སོགས་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་པར་གསུངས་ཤིང། རྣོ་ཞིང་ཞེས་པ་དེས། ས་དྲུག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མྱུར་བར་བསྟན། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་པ་དེས། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ས་བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་
དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ས་དྲུག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོས་བཟུང་བ་ལ། ངོས་འཛིན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་དང། ངོས་འཛིན་དངོས་བཤད་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དོན་
སྤྱི་བློ་ཡུལ་དུ་ཤར་བ་ཞིག་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཏེ། དེ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་དེ་བཀག་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། དགག་བྱ་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་བློ་ཡུལ་དུ་ཤར་བ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་དེ་བཀག་པའི་བུམ་མེད་ངེས་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྤྱོད་
འཇུག་ལས། བརྟགས་པའི་དངོས་ལ་མ་རེག་པར། །དེ་ཡིས་དངོས་མེད་འཛིན་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ། ངོས་འཛིན་དངོས་བཤད་པ་ལ། ངོས་མ་ཟིན་པའི་གཞན་ལུགས་དགག་པ་དང། རང་ལུགས་བཞག་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཉིས། ཁྱབ་ཆེ་བ་དགག་པ། ཆུང་བ་དགག་པ་གཉིས་
དང་པོ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་དབུ་མ་པས་སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རིགས་པས། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དབུ་མའི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དམ་མི་བཟོད་
དཔྱད་བཟོད་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར། མི་བཟོད་ན་དབུ་མའི་རིགས་པས་མ་བཀག་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དབུ་མའི་རིགས་པས་བཀག་པར་ཐལ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་དང། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་གང་

[051B] དེ་བཞི་པོ་ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ཕལ་ཆེར་ལས་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང། ཡོད་པར་བཟུང་ན་རྟག་མཐའ་དང། །མེད་པར་བཟུང་ན་ཆད་མཐའ་དང། །དེ་གཉིས་གྱི་དབུས་ན་ཡང་མི་གནས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལས། ཡོད་མིན་མེད་མིན་གཉིས་ཀ་མིན། །གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་མིན་པའང་
མིན༑ ༑མཐའ་བཞི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡི། །དེ་ཉིད་དབུ་མ་པ་ཡིས་རིགས། །ཞེས་པ་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང། །ཡོད་པས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ཞིང། །མེད་པས་སྲིད་པ་འདི་ལས་མིན། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཡོངས་ཤེས་ནས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་དང། ཡོད་པ་པ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་
མེད་པ་པ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ། ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་པས། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཐར་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང། རྩ་ཤེས་ལས། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པར་འཛིན། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆད་པར་ལྟ། །དེ་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པ་ལ། །མཁས་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། དཀོན་བརྩེགས་
ལས༑ འོད་སྲུངས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཉིས་སོ། །ཞེས་དང། ཡོད་དང་མེད་པ་འདི་ཡང་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །གཙང་དང་མི་གཙང་འདི་ཡང་མཐའ་ཉིད་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་གཉིས་ཀའི་མཐའ་ནི་ཡོངས་སྤངས་ནས། །མཁས་པས་དབུས་ལའང་གནས་པར་ཡོད་མི་བྱེད། །ཅེས་དང་
རྩ་ཤེས་ལས། གལ་ཏེ་སྟོང་མིན་ཅུང་ཟད་ཡོད། །སྟོང་པའང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར། །མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན། །སྟོང་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན། ཚད་མས་གྲུབ་ནས་ཡོད་དམ། མ་གྲུབ་པར་ཡོད། དང་པོ་ལྟར་ན་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་
ཤེས་ཀྱིས་གྲུབ་ནས་ཡོད་དམ། མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་ནས་ཡོད། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། དེ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། དེ་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན། །ལྕེ་དང་
ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་ཚད་མ་མིན། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན། དེ་ལ་བདག་སྐྱེ་སོགས་བཞི་པོ་དེར་ཁ་ཚོན་ཆོད་དམ་མི་ཆོད། མི་ཆོད་ན་མི་འཐད་དེ། དངོས་སྨྲ་བས། དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་ཁས་ལེན་པ་ལ་དེ་

[052A]༄༅། །བཞི་པོ་གང་རུང་ལས་སྐྱེ་བ་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་བཀག་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཚོན་ཆོད་ན། དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་མཐའ་བཞི་གང་རུང་ལས་སྐྱེ་བ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པ་གང་ཞིག་དེ་གང་རུང་ལས་སྐྱེ་བ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇུག་
པ་ལས། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་མེད། །ཅེས་པ་དང། དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་རིགས་པ་གང་ཞིག་གིས། །བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་རིགས་མིན་པ། །རིགས་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རིགས་མིན་པས། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གང་གིས་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་
མེད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མ་དྲོས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་དེ་སྟོང་པར་བཤད། །གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་ཤེས་དེ་བག་ཡོད་
ཡིན༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་དུ་མེད་པས་མེད་གོ་མི་ཆོད། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་ཡོད་གོ་ཆོད་པར་ཐལ། གཟུགས་སོགས་རྣམས་དོན་དམ་དུ་མེད་ཀྱང། ཡོད་པར་ཁས་ལེན་རིགས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་
ཆོས་ལ་རྟོན་པ་དང། ཚིག་ལ་མི་རྟོན་དོན་ལ་རྟོན་པ་དང། དྲང་དོན་ལ་མི་རྟོན་ངེས་དོན་ལ་རྟོན་པ་དང། རྣམ་ཤེས་ལ་མི་རྟོན་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པའི་རྟོན་པ་བཞི་གསུངས་པ་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྨྲ་རིགས་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པས་ཡོད་པའི་གོ་ཆོད། དོན་དམ་དུ་མེད་པས་མེད་པའི་གོ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་ཤེས་
འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པས་ཡོད་པའི་གོ་ཆོད། ཡེ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོར་མེད་པས་མེད་གོ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། ཁ་ཅིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་སྨྲ་ཞིང་དེ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་ཡོད་གོ་ཆོད་དམ། མི་ཆོད་དྲིས་པ་ན། ཐ་
སྙད་དུ་ཡོད་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་གོ་ཆོད། དོན་དམ་དུ་མེད་པས་དོན་དམ་དུ་མེད་གོ་ཆོད་ཅེས་ཟེར། ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་སྤྱིར་ཡོད་དམ་མེད་དྲིས་པ་ན་བདེན་གཉིས་གང་རུང་དུ་མ་འདུས་པའི་ཆོས་མེད་པས་དྲི་བ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་

[052B] རིགས་པ་དེས་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཀག་པར་བསྟན་པ་དང། འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དེ་རིགས་པ་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་རིགས་པ་དེས་ཇི་ལྟར་བཀག་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་
ཐལ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་ལ། ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་ནི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། དགེ་བ་འདི་ཡིས་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་བསགས་ཤིང། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི། །དམ་པ་གཉིས་ནི་འཐོབ་པར་ཤོག་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་
ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ཆོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་འཐོབ་པ་ལ་ལམ་དུས་སུ་ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བསོག་པ་ལ་རག་ལས། དེ་ཡང་གཞི་དུས་སུ་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ན་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ཏེ་
རྒྱུ་སོ་སོ་བ་ལས་འབྲས་བུ་སོ་སོ་བ་འབྱུང་བ་ལ་ངེས་པ་མ་རྙེད་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ལས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་འབྱུང་བ་ལ་ངེས་པ་མི་རྙེད་པས། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསོག་པ་ལ་གུས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ལ་ངེས་པ་མ་
རྙེད་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བསོག་པར་འདོད་ཀྱང་བསོག་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བསོག་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཐད་ལྡན་དུ་འཇོག་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་
ཙམ་ཡང་མེད་པ་གཉིས་འགལ་མེད་དུ་འཇོག་མི་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བསོག་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ལྟ་བའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྟ་བ་དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ། རྒྱུ་སོ་སོ་བ་ལས་འབྲས་བུ་སོ་སོ་བ་མ་འཆོལ་བ་འབྱུང་བར་ལྟ་བའི་
འཇིག་རྟེན་པའི་ལྟ་བ་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཏེ། དང་པོ་དེ་སྐྱེ་བ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་བསོག་དགོས། ཕྱི་མ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བསོག་པ་དེ་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཡང་དག་ལྟ། །མི་གང་སུ་ལ་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་བསྐལ་པ་

[053A]༄༅། །སྟོང་རྣམས་སུ། །ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་དང་པོ་ལ་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང། ཕྱི་མ་ལ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང། །དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བདེན་
གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་སོ་སོ་བ་ལས་འབྲས་བུ་སོ་སོ་བ་མ་འཆོལ་བར་འབྱུང་བར་ངེས་ན་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་པར་གྲུབ་དགོས། བདེན་པར་མ་གྲུབ་ན་དེ་དག་མི་འཐད་པར་མཐོང་ནས་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འདོད། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་རྒྱུ་སོ་སོ་བ་ལས་འབྲས་
བུ་སོ་སོ་བ་མ་འཆོལ་བར་འབྱུང་བར་ངེས་ན་རྒྱུ་འབྲས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་དགོས། རྒྱུ་འབྲས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ན། དེ་དག་མི་འཐད་པར་མཐོང་ནས་རྒྱུ་འབྲས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་ཅིང། དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་བོར་ནས། ཇི་སྲིད་ཐལ་འགྱུར་གྱི་ལྟ་བ་ལ་མ་ཞུགས་ཀྱི་བར་དུ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ལྟ་ཞོག་ཐར་པ་ཙམ་ཡང་ཐོབ་མི་ནུས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཞི་བ་མྱང་འདས་འཐོབ་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇུག་པ་ལས། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་ལམ་ལས་ནི། །ཕྱི་རོལ་གྱུར་ལ་ཞི་བའི་
ཐབས་མེད་དེ། །དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་བདེན་ལས་ཉམས། །དེ་ལས་ཉམས་པས་ཐར་པ་འགྲུབ་ཡོད་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    གཟུགས་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དབུ་མའི་རིགས་པས་བཀག་ནས། རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཐད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རང་བཞིན་
གྱིས་མ་གྲུབ། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་[*BYAS NAS]རྒྱུ་འབྲས་མི་སླུ་བར་འདོད། འདིར་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཐད་པ་
དང༑ རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་གཉིས་འགལ་མེད་དུ་འཇོག་ཤེས་པར་མ་ཟད། ཕན་ཚུན་གྲོགས་བྱས་ནས་ངེས་པ་དྲངས་ཏེ་ཚོགས་གཉིས་མ་ཚང་བ་མེད་པར་བསགས་ནས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་གྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དེ་ཤིན་

[053B] རྩོད་བཟློག་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་དང་རྟེན་འབྱུང་དག་དབུ་མའི་ལམ་དུ་དོན་གཅིག་པར། །གསུང་མཆོག་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་བཀག་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་པ་དེས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་
ཀྱི་གཙོ་བོ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཐད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འདོད། ཁྱོད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་དེ་དག་ཡོད་པ་ཡིན་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་
པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་རིགས་པ་འདི་ཡིས་ནི། །ལྟ་ངན་དྲ་བ་མཐའ་དག་གཅོད་པར་བྱེད། །ཅེས་ལྟ་ངན་གྱི་དྲ་བ་གཅོད་པ་ལ་རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་དགོས་པར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དབུ་མའི་རིགས་པས་རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་
བཀག་པའི་ཕྱིར། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱབ་པ་འགལ་ཁྱབ་ཏུ་སོང་བར་ཐལ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན། བདེན་མེད་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་ལྟོས་གྲུབ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དབུ་མ་པས། དངོས་
པོ་བདེན་མེད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལ་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས། །ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་འབྱུང་འཇིག་དང་བདེན་བཞིའི་འདོར་ལེན་སོགས་མི་འཐད་པར་རྩོད་པ་ལ། ཁྱབ་པ་འགལ་བའི་ལན་བྱེད་མི་
རིགས་པར་ཐལ། ཁྱེད་ལྟར་ན། འདོད་ལན་དོན་མཐུན་ཞིག་ཐེབས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས། །ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཁྱབ་པ་འགལ་བའི་ལན་མཛད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སོགས་རང་བཞིན་
གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་འབྱུང་འཇིག་དང། བདེན་བཞིའི་འདོར་ལེན་དང། སྐྱབས་ཡུལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་རུང་ཞིང་རུང་བའི་དོན་ཡང་དེ་དག་ཡོད་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཤེས་ལས། གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་བ་ཡིན། །གང་ལ་སྟོང་ཉིད་མི་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་

[054A]༄༅། །ཅད་རུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང། དེའི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་ལས། གང་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་རུང་བ་དེ་ལ། ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སྟོང་
པ་ཉིད་ཅེས་སྨྲ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་རུང་བ་དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རུང་ལ། གང་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རུང་བ་དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྣམས་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཚིག་གསལ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་འབྱུང་འཇིག་
སོགས་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་མ་ཟད་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འཇུག་པ་ལས་ཀྱང། དངོས་པོ་སྟོང་པ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ། །ཚོགས་ལ་ལྟོས་རྣམས་མ་གྲགས་པ་ཡང་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་
པ་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དབུ་མའི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་མི་བཟོད་བརྟགས་ནས་འགོག་པ་དེ་རིགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་དཔྱད་མི་བཟོད་ན། ཆོས་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་བཀག་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ ཆོས་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་མ་རྙེད་ན། ཆོས་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་མེད་པར་རྙེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་དེ་ཚད་མ་དེས་མ་རྙེད་ན། ཚད་མ་དེས་ཆོས་དེ་མེད་པར་རྙེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མིག་ཤེས་ཚད་མས་ཁྱོད་མེད་པར་རྙེད་པར་
ཐལ༑ ཁྱེད་མིག་ཤེས་ཚད་མས་མ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་མིག་ཤེས་ཚད་མའི་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མེད་པར་ཐལ། མིག་ཤེས་ཚད་མས་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། སྒྲ་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པ་དང་འགལ་ཞིང། ཁྱོད་ཀྱིས་མེད་པ་
ཐམས་ཅད་ཆད་མཐར་ཁས་བླངས་པ་དང་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་མཚམས་དང། དཔྱད་པའི་ཚེ་ན་རྙེད་མི་རྙེད་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། བུམ་སྣམ་སོགས་དང་ལྷས་བྱིན་མཆོད་སྦྱིན་སོགས་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་

[054B] མིང་གི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར་བཏགས་དོན་རང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་གང་དུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་བཙལ་བ་ན་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་འཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞིང། དེའི་ཚེ་ན་རང་གི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་
དད་གང་རུང་དུ་རྙེད་རྒྱུ་མེད་དེ། དེའི་ཚེ་ན་རྙེད་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ན་རྙེད་དོན་བདེན་གྲུབ་དང། འཚོལ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དེ་རིགས་པ་ལྟར་སྣང་དང། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟོག་པ་དེ་ཡང་ལོག་ཤེས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རིགས་པ་ཡང་དག་གཅིག་དུ་བྲལ་དང། མཐའ་བདུན་གྱི་རིགས་པས་ཆོས་དང་གང་ཟག་དེ་
དག་རང་གི་ཆ་ཤས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་མ་རྙེད་པས་ཆོས་དང་གང་ཟག་དེ་དག་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཚད་མས་མ་རྙེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པ་དང། དེའི་ཚེ་ན་དེ་དག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་གྱི་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། དེའི་ཚེ་ན་རང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་
དང་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པ་རྙེད་པ་ན། ཆོས་དང་གང་ཟག་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་དེ་དག་བདེན་པར་མེད་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་དེ་དག་བདེན་པར་མེད་པ་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གཟུགས་སོགས་རྣམས་ལ་ཡོད་མེད་སོགས་མུ་
བཞིར་བརྟགས་ནས་འགོག་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པས་མེད་པར་ཁས་བླངས་པར་སོང། མེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པས་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པར་སོང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ནས་སླར་ཡང་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པས་
གཉིས་ཀར་ཁས་བླངས་པར་སོང་བའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ལུགས་ལ་དགག་པ་གཉིས་རྣལ་མར་གོ་བ་ཡོད་ཀྱང་ལུགས་འདིར་དགག་པ་གཉིས་རྣལ་མར་གོ་བ་མེད་དོ། །ཟེར་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཕན་ཚུན་སྤང་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་མེད་པར་ཐལ། ཡོད་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་མེད་པར་གོ་མི་
ནུས༑ མེད་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ཡོད་པར་གོ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། དགག་པ་གཉིས་རྣལ་མར་གོ་བ་ཡོད་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། [*RTZA BAR]འདོད་ན། དངོས་སྨྲ་བས། དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་ཁས་བླངས་པ་ལ། ཁས་བླངས་ནང་འགལ་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་འགོག་མི་རིགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་

[055A]༄༅། །འདོད་ན། དེ་ལྟར་འགོག་རིགས་པར་ཐལ། འགལ་བ་ལ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགོག་རིགས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དངོས་སྨྲ་བས་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་དམ་བཅས་པའི་དམ་བཅའ་དང་དབུ་མ་པས་བདེན་མེད་དུ་དམ་བཅས་པའི་དམ་བཅའ་གཉིས་པོ་དེ་ལ་
དམ་བཅའ་ཡང་དག་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ། དེ་དག་གང་གི་ཡང་བཞེད་དོན་ལ་ཚད་མས་གནོད་པ་ཡང་མི་སྲིད། གྲུབ་པ་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡོད་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཙམ་
ཡང་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། དེ་གཉིས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ལ་བཟང་ངན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལྟར་ན་ཡོད་པ་མེད་པ་དང་དངོས་འགལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་མེད་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཆོས་
གང་ལ་ཡང་འདི་ཡིན་དང་འདི་མ་ཡིན་གང་དུ་ཡང་བཟུང་མི་རུང་བར་ཐལ། ཡོད་མེད་སོགས་གང་དུ་ཡང་འཛིན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་པ་དང། ཡོད་མེད་སོགས་བཞི་པོ་གང་རུང་མ་ཡིན་ཞེས་འཛིན་མི་རིགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཆོས་གང་
ལ་ཡང་འདི་ཡིན་དང་འདི་མིན་གྱི་ངེས་པ་འདྲེན་མི་ནུས་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་འབའ་ཞིག་སྙིང་པོར་བྱེད་རིགས་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མྱུ་གུ་ཡོད་མེད་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་གསུམ་པ་གང་ཞིག་ དེ་ལྟར་ཡིན་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མྱུ་གུ་ཡིན་མིན་དང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་དང་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་གང་
རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་གསུམ་པར་ཁས་བླངས་དགོས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལྟར་ན་ལུང་ལས་བསྟན་མ་བསྟན་ཡང་མཚུངས་ཏེ། ཡོད་དང་མེད་པ་འདི་ཡང་མཐའ་གཅིག་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དུ། གཙང་དང་མི་གཙང་འདི་ཡང་མཐའ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཐལ་
འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ། ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་འབྱེད་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཕུང་གསུམ་སྤངས་པའི་འགལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ཡང་རིགས་པས་འགོག་པ་དང། རང་བཞིན་མེད་པར་ཡང་འཛིན་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དབུ་མའི་རིགས་པས་བཀག་

[055B] རང་བཞིན་མེད་པར་བཟུང་ན་ཆད་མཐར་ལྷུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལས། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རྣམ་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟའོ། །ཞེས་པ་དང། སྡུད་པ་ལས། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་གྱུར་པ། །འདི་ནི་ཤེས་
རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དགག་པ་གཉིས་རྣལ་མར་གོ་བར་ཐལ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་མ་ཡིན་ན། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩོད་བཟློག་ལས། རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་བཟློག་ན། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རབ་གྲུབ་འགྱུར། །
ཞེས་དང། རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་ཚིག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་ན་ནི། རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ལ། རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། བདག་དང་བདག་མེད་ལྟ་བ་དག་དེ་ཕྱིར་ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་བཟློག་ཅེས་དང། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། སྟོང་མིན་མེད་པར་སྟོང་པ་ནི། །གང་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །
ཞེས་དང། རྩ་ཤེས་ལས། མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན། །སྟོང་པའང་ཡོད་པ་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་དོན། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་མི་སྟོང་བའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པས། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དོ། །ཞེས་སྟོང་ཉིད་
བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལྟར་ན་ཁྱབ་པ་འགལ་ཁྱབ་ཏུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པས། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བའི་སྟོང་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཞེས་སྨྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། དགག་བྱ་རི་བོང་རྭ་མེད་པས། རི་བོང་
གི་རྭ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡོད་མིན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོའི་ཡོད་པ་སོགས་བཞི་པོ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔར་བཤད་པའི་ལོག་རྟོག་དེ་དག་འབྱུང་བ་ནི། རྩ་ཤེས་ལས། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པར་ལྟ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་

[056A]༄༅། །གོ་བར་ཡོད་པ་དང། རང་བཞིན་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་དང། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེད་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པས། དེ་བཤད་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་གང་དུ་ལྷུང་ན་ལྷུང་བ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ཕུང་བར་འགྱུར་བའི་གནས་ཤིག་ལ་མཐའ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་གང་
དུ་བཟུང་ན་འཛིན་པ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་ངན་གྱི་གཡང་སར་ལྷུང་ནས། ཕུང་བར་འགྱུར་བའི་གནས་ཤིག་ལ་མཐའ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། མཐར་འཛིན་དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཡོད་པའི་རྟག་པའི་མཐར་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཕྱི་རོལ་པ་ཁ་ཅིག་གིས། བདག་རྟག་པ་དང། སྤྱི་གཙོ་བོ་དང། དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་སོགས་
ཡོད་པར་འཛིན་པའི་སེམས་བྱུང་དང། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས། ནམ་མཁའ་རྟག་རྫས་དང། དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་སེམས་བྱུང་རྣམས་རྟག་པའི་མཐར་འཛིན་དང། དེའི་ཞེན་ཡུལ་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། རྟག་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་
འཛིན་པའི་བློ་ལ་རྟག་འཛིན་གྱི་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང། དེ་རྟག་པའི་མཐར་འཛིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་དངོས་པོའི་ཡོད་པ་དེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན། རང་གི་རང་བཞིན་སྤངས་པའི་ཆོས་མི་སྲིད་པས་དེ་དངོས་པོའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་འཁྲུལ་དགོས་
དེ་མ་འཁྲུལ་ན་དུས་རྟག་ཏུ་ཡོད་དགོས། དུས་རྟག་ཏུ་ཡོད་ན་རྟག་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་ཤེས་ལས། གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ། །དེ་ནི་མེད་པ་མིན་པས་རྟག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆད་པའི་མཐར་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཕྱི་རོལ་པ་ཁ་ཅིག་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མེད་
པ་དང། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འཛིན་པའི་སེམས་བྱུང་དང། ནང་སྡེ་ཁ་ཅིག་སྲིད་པ་བར་དོ་མེད་པ་དང། དངོས་པོ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་སུ་ཞིག་པར་འཛིན་པའི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཆད་པའི་མཐར་འཛིན་དང། དེའི་
ཞེན་ཡུལ་རྣམས་ཆད་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་ཞིག་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ལ། དངོས་པོ་མེད་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང། ཆད་པའི་མཐར་འཛིན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་ཡོད་དེ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་

[056B] དེ་ཡིན་ན། དེ་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་དང། རྟག་པ་ཡིན་དགོས། གནས་ལུགས་དང་རྟག་པ་རང་གྲུབ་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་སུ་ཞིག་ན་དེ་དག་ལ་སྐུར་འདེབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། སྔོན་བྱུང་དེ་[*DA]ལྟར་མེད་ཅེས་པ། །དེས་ན་ཆད་པར་ཐལ་
བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི་ཡོད་པར་བཟུང་ན་རྟག་པའི་མཐར་འཛིན། མེད་པར་བཟུང་ན་ཆད་པའི་མཐར་འཛིན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ཡོད་པ་དང། ནམ་མཁའ་རྟག་པར་བཟུང་ན་རྟག་མཐའ་དང། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང། རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པར་
བཟུང་ན་ཆད་པའི་མཐར་ལྷུང་བར་འདོད་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་ལས། གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་ལྡོག་པ་མེད་པས་ནམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས་
རྟག་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་ལ། སྔོན་གནས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཁས་བླངས་ནས་ད་ལྟ་ཕྱིས་དེ་ཞིག་པས་མེད་དོ། །ཞེས་ཁས་བླངས་པས་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པར་འཛིན། ཞེས་པའི་དོན་ཡང་ཡོད་ཙམ་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ། ཞེས་
སོགས་གཞུང་གོང་མའི་རྒྱུ་མཚན་འཆད་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཀྱང། ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ལས་དང། བྱེད་པ་པོ་དང། འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འདི་དག་རང་
བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན། །ཅི་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་སོ་ན་འདུག་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་བྱ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང། རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་བྱ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་དེ་དངོས་པོ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ན། དེ་དག་གཏན་ནས་མེད་པ་བོང་བུའི་རྭ་དང་འདྲ་བར་ཁས་བླངས་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དངོས་

[057A]༄༅། །པོར་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་ནི། ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་ཡིན་པ་ཉིད་ལ། གང་གི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་དངོས་པོ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། བོང་བུའི་རྭ་དང་འདྲ་བས་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་
མངོན་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་འགྲིག་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་རིགས་ཏེ། དབུ་མ་པས། དེ་དག་བདེན་མེད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལ། དངོས་སྨྲ་བས། ཕྱི་རོལ་མེད་པ་བ་དང་མཚུངས་པར་རྩོད་པའི་ལན་
དུ། ཕྱི་རོལ་མེད་པ་བ་ལ་ཁས་ལེན་ཡོད་པས་སྐྱོན་ཆགས། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཁས་ལེན་མེད་པས་མི་མཚུངས་པའི་ལན་ཡང་མ་མཛད། ཕྱི་རོལ་མེད་པ་བས་མེད་པར་ཁས་བླངས། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པས་མི་མཚུངས་ཞེས་ལན་མ་མཛད་པར་དབུ་མ་པས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སོགས་
རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་ཁས་བླངས། ཕྱི་རོལ་མེད་པ་བས་མངོན་སུམ་དུ་མ་མཐོང་བས་མེད་པར་ཁས་བླངས་པས་མི་མཚུངས་པའི་ལན་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ན་ཡོད་དགོས་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་གིས་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་
ཡོད་པ་མིན་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་ལྟ་བ་འདིའི་སྒོ་ནས་མཚུངས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མེད་དེ། དབུ་མ་པ་དེ་དག་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་དག་གིས་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་སྟོན་མི་རིགས་པ་དང། དགོངས་འགྲེལ་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་གཏན་ལ་འབེབས་མི་རིགས་པར་ཐལ། སྒོམ་པའི་ཚེ་ན་རང་བཞིན་མེད་པར་འཛིན་མི་རིགས་ན། ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚེ། རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་མི་རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། བདག་
ཡོད་མེད་གང་དུ་ཡང་མ་བཟུང་བས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་སྒོམ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྤྱིར་བློ་ལ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དང། མེད་པར་འཛིན་པ་དང། དེ་གང་དུ་ཡང་མི་འཛིན་པའི་མུ་གསུམ་ཡོད་པས། དང་པོ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་དང། དེའི་གཉེན་པོར་བློ་གཉིས་པ་དེ་སྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྒོམ་

[057B] བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་ལ་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་གནོད་བྱེད་བསྟན་ནས་དེའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པར་ངེས་ཤེས་དྲངས་ནས་སྒོམ་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ཆོམ་རྐུན་གྱིས་འཇིགས་པ་འབྱུང་བ་ན་ཆོམ་རྐུན་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་འཇིགས་པ་
སྤོང་ནུས་ཀྱི། ཆོམ་རྐུན་ཡོད་མེད་གང་དུ་ཡང་མ་བཟུང་བས་དེའི་འཇིགས་པ་སྤོང་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ངེས་པ་དང་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ཡིད། །ཅེས་སོགས་དང། འདི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་མེད་པར་ནི། །དེ་སྤོང་བ་ནི་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་
ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་མ་ལུས་འཇིག་ཚོགས་ལ། །ལྟ་ལས་བྱུང་བར་བློ་ཡིས་མཐོང་འགྱུར་ཞིང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བདག་ཡོད་མེད་གང་དུ་ཡང་མ་བཟུང་བས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་སྒོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་བློ་དེ་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བའི་བྱ་རི་དྭགས་སོགས་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་
སྙོམ་འཇུག་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་རྣམས་གནས་ལུགས་སྒོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། དེ་དག་གི་རྒྱུད་གྱི་བློ་ཡིན་ན། བདེན་འཛིན་དང་དེའི་གཉེན་པོ་གང་རུང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཚད་མས་གྲུབ་མ་གྲུབ་
བརྟགས་ནས་འགོག་པ་དེ་ཡང་ལྟར་སྣང་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཁས་ལེན། དེ་ཡང་གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན། དོན་དམ་བདེན་པ་རྣམས་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་
པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལྟར་ན་འགལ་ཁྱབ་ཡིན་ཏེ། མིག་ཤེས་དང་ཉན་ཤེས་སོགས་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ན། འཕགས་ལམ་བསྐྱེད་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་བས་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ན། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མཐར་
ཐུག་གི་དོན་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། མིག་ཤེས་སོགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་པས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་

[058A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་དུ་འཕགས་ལམ་བསྐྱེད་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མདོ་དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་ལ། བདག་སྐྱེ་སོགས་བཞི་པོ་གང་རུང་ལས་སྐྱེ་བ་
ཁ་ཚོན་ཆོད་དམ་མི་ཆོད་བརྟགས་ནས་འགོག་པ་དེ་ཡང་བརྟགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྨྲ་བ་དང། ཐལ་འགྱུར་བ་གཉིས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་ཁས་ལེན་པ་ཙམ་དུ་མཚུངས་ཀྱང། དེ་ལ་བདག་སྐྱེ་སོགས་བཞིར་བརྟགས་ནས་འགོག་ནུས་མི་ནུས་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དངོས་པོར་སྨྲ་བས་
དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་ཐ་སྙད་བརྟགས་པའི་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན། རྙེད་པའི་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པས་བཞིར་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་འགོག་ནུས། ཐལ་འགྱུར་བས་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཁས་བླངས་པ་ལ། དེ་ལ་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་རྙེད་པ་འགོག་པའི་རིགས་པས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། དེས་དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་བདེན་པར་སྐྱེ་བ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་རིགས་པ་གང་ཞིག་གི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ། མཐའ་བཞི་གང་རུང་ལས་སྐྱེ་བ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡང་
མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་ཁེགས་པས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར། མ་དྲོས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་
གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་དགོངས་ནས་ངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ལུགས་འདིར་ནི་ཡོད་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་མ་སྐྱེས་པ། །དེ་ཉིད་མཁྱེན་པའི་མཆོག་གིས་
གསུངས། ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པར། གལ་ཏེ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ན་འོན་ཏེ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་མི་

[058B] ཀྱེ་མ་ཀྱེ་ཧུད་རྣ་བ་དང། །སྙིང་མེད་པས་ཀྱང་བརྒལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་དཀའ་བ་ཞིག་བབ་པོ། །གང་གི་ཚེ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་གང་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེའི་ཚེ་རྒོལ་བའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་[*LNGA PA]
ཆོས་རྣམས་འཇལ་བ་ལ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དང། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གཉིས་པོ་དེ་དབང་གང་བཙན་བརྟགས་ནས་འགོག་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡིན་ཏེ། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་ཚད་མས་གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་པ་ཡིན་གྱི་མེད་པར་གཟིགས་
པ་མ་ཡིན་ཞིང་མ་གཟིགས་པ་ཡང་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ལ་ཚད་མ་དེ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མཐར་ཐུག་གི་དོན་འཇལ་བ་ལ། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མར་དབང་བཙན། ཐ་
སྙད་ཀྱི་དོན་འཇལ་བ་ལ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དབང་བཙན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་མི་གནོད། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་མི་གནོད་དེ། དེ་ལྟར་གནོད་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པས་དོན་དམ་
བདེན་པ་བཀག་པ་དང། དོན་དམ་བདེན་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བཀག་པར་འགྱུར་བས། བདེན་གཉིས་གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་འདུ་མི་རུང་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལྟར་ན་དྲང་དོན་ལ་མི་རྟོན། ངེས་དོན་ལ་རྟོན་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀ་རིགས་པས་བཀག་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་
གང་ཟག་གི་བདག་ལ་མི་རྟོན། ཆོས་ཀྱི་བདག་ལ་རྟོན་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པར་ཐལ། མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཚད་མས་གཞལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞལ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ་
ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་ཤེས་ལ་མི་རྟོན་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གང་རུང་ཡིན་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་ཚད་མ་ཞིག་ཡོད་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་ཞིག་ཡོད་པར་

[059A]༄༅། །ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར།    ༈    དྲང་དོན་ལ་མི་རྟོན་ངེས་དོན་ལ་རྟོན་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་གནས་ལུགས་ཡིན་པ་དེ། དྲང་དོན་ལ་མི་རྟོན་ངེས་དོན་ལ་རྟོན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་
ཤེས་ལ་མི་རྟོན་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པའི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། རྣམ་ཤེས་འཁྲུལ་པའི་ངོར་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དོན་དེ་ཉིད་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་ཞིང་ཡེ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་པའི་ངོར་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དོན་གནས་ལུགས་ཡིན་པ་དེ། རྣམ་ཤེས་ལ་མི་རྟོན་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དགག་བྱ་ཁྱབ་ཆུང་
བ་བཀག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ངོ་བོ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པ། འཇོག་བྱེད་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ། གནས་སྐབས་གཞན་ནས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་དེ། དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གིས་[*GI]དགག་ཆོས་
མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཤེས་ལས། རང་བཞིན་དག་ནི་བཅོས་མིན་དང། །གཞན་ལ་བལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། སེམས་ཙམ་པས་དངོས་པོའི་སྟེང་དུ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཚད་མས་ངེས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པ་གང་ཞིག་
དེས་དངོས་པོ་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་པོ་དེས་སྟོང་བར་ཚད་མས་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དངོས་པོ་ངོ་བོ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་སོགས་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་དུ་ཚད་མས་ངེས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། དངོས་སྨྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་དེ་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་
པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་མཐར་ཐུག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མྱུ་གུ་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་གྱིས་སྟོང་བར་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་དེས་མྱུ་གུ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་གྱི་བཟློག་ཕྱོགས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བའི་གྲོག་སྦུར་སོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་
བདེན་འཛིན་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་ལ་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་གྱི་འཛིན་ཚུལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་དེ་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་དགག་ཆོས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་པར་གྲུབ་ན་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་པོ་དེར་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན་

[059B] དངོས་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་ན། རྟག་པར་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་པོ་རྟག་པར་མེད་པ་དོན་དམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་དོན་དམ་བདེན་པ་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    རྩ་ཤེའི་ལུང་དེས། དེ་ལྟ་བུའི་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ལུགས་ལ་ཁས་ལེན་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མེ་བདེན་པས་སྟོང་བ་དེ་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆུའི་ཚ་བ་
ལྟར་ངོ་བོ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་མ་བསྐྱེད། འཇོག་བྱེད་གཞན་ལ་རག་མ་ལས། གནས་སྐབས་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར། ཐག་པ་ཁྲུ་གང་པ་གཅིག་རིང་པོར་འཛིན་པ་ན། མཐོ་གང་བ་ལ་བལྟོས་ཏེ་རིང་པོར་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། ཐག་པ་འདོམ་གང་བ་ཞིག་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན། རིང་པོའི་བློ་འདོར་བ་དང། ཕ་རི་ཚུ་རི་ལ་བལྟོས་པ་དང། ཚུ་རི་ཕ་རི་ལ་བལྟོས་པ་
དང། མེའི་ཚ་བ་དེ། ཆུའི་ཚ་བ་ལ་བལྟོས་ཏེ་མེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་ཀྱང། མེའི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གིས། དེ་མེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་འདོར་བ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མེ་བདེན་པས་སྟོང་བ་དེ་མེའི་དུས་གསུམ་ག་ལ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མེའི་འདས་མ་
འོངས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་མེ་བདེན་པས་སྟོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མེའི་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་དེ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འཇོག་བྱེད་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་ཁྱད་ཆོས་དང་པོ་དང་ཟློས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ཆ་ཤས་ལ་མི་བལྟོས་
པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡིན་ན། རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ངེས་པར་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་སྒོམ་པ་དང། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་དཀའ་སྤྱད་ལ་བཟོད་པའི་
བཟོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། ཁྱད་པར་དུ་མཛད་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། གང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་

[060A]༄༅། །འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་དོ་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཅི་ཞིག་མིག་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཡང་གང་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་དག་གིས་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང། གཞན་ལ་བལྟོས་པ་མེད་
པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཅི་དེ་ཡོད་དམ། མེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་གལ་ཏེ་མེད་ན་དེ་ཅིའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་སྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
དེ་ལྟར་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་རྩོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མེ་བདེན་པས་སྟོང་བ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་དེ་མེའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་དང་དེ་ཡོད་པ་དང་ཆོས་ཅན་དུ་འབྲེལ་བ་རྣམས་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་མ་ཡིན་ཀྱང། ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་[*KYI]ཚད་མས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་
ཏེ༑ ཚིག་གསལ་ལས། དུས་གསུམ་དུ་ཡང་མེ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་མ་བཅོས་པ་གང་ཞིག་སྔར་མ་བྱུང་བ་ལས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཆུའི་ཚ་བ་འམ་ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་ལམ་རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུ་ལྟར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བལྟོས་པ་དང་བཅས་པར་མ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་བཞིན་ཡིན་པར་
བརྗོད་དོ། །ཅི་མེའི་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཀྱང་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྲག་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་མེད་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ་
སྒྲོ་འདོགས་ཚུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་ཚུལ་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པས། གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་འཛིན་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།    ༈    དགག་བྱ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་
དང༑ དབུ་མ་ཐལ་རང་གི་དགག་བྱའི་ཚད་སོ་སོར་བཤད་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། ལམ་གྱི་དགག་བྱ་དང། རིགས་པའི་དགག་བྱ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྒྲིབ་གཉིས་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་རྒྱུད་ལ་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱི་སྤོང་བ་ཡིན་གྱི། ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་པ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲིབ་གཉིས་

[060B] གཉིས་པ་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་གང་ཡིན་འདིར་དཔྱོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་
པའི་ལོག་རྟོགས་[*RTOG]དང། ལོག་རྟོགས་[*RTOG]དེ་[*DES]ཇི་ལྟར་[*BZUNG BA LTAR]གྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་དགག་བྱ་ཡིན་ཏེ། རྩོད་གཟློག་[*BZLOG]རང་འགྲེལ་ལས། སྐྱེས་བུ་ཁ་ཅིག་སྤྲུལ་པའི་བུད་མེད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བ་ཡིན་པ་ལ། དོན་དམ་པར་བུད་མེད་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ལོག་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལོག་པར་འཛིན་པ་དེས་
འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ། དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་ཞིག་སྤྲུལ་ལ་དེས་དེའི་ལོག་པར་འཛིན་པ་དེ་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ངའི་ཚིག་སྟོང་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་སྤྲུལ་པའི་བུད་མེད་དང་འདྲ་བ་དག་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འཛིན་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་བཟློག་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་གྱི་དགག་བྱ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དགག་བྱ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཡུལ་གྱི་དགག་བྱ་གཙོ་བོར་འགོག་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་ལ་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་གནོད་བྱེད་བསྟན་ནས་འགོག་མི་ནུས་ན། བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར། གནོད་བྱེད་སྟོན་
པའི་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་མེད་པར་ངེས་ཤེས་དྲངས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལོག་རྟོག་དེ་ལ་ཡང་ཀུན་བཏགས་དང། ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་
དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མང་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ཚུལ་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ལོག་རྟོག་ནི་དང་པོ་དང། ཕྱི་མ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཞིང་ཆོས་
གང་བློ་ཡུལ་དུ་སོང་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཆེད་དུ་བསམས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་གི་ངང་གིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དགག་བྱའི་གཙོ་བོ་ནི་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་གྱི་ཀུན་བཏགས་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚེ་ན་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་

[061A]༄༅། །བཀག་ཙམ་དེ་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབ་ན་སྒོམ་པའི་ཚེ་ན་ཡང་དེ་ཙམ་ཞིག་སྒོམ་དགོས་པས། དེས་ཉོན་མོངས་ལྷན་སྐྱེས་མངོན་གྱུར་བ་སྤོང་མི་ནུས་ན་དེའི་ས་བོན་སྤོང་མི་ནུས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་ཙམ་སྒོམ་པས། རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་སྤོང་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་བཀག་ཙམ་གྱིས་དེ་ལྷན་སྐྱེས་སྤོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་སྤོང་བ་ལ་མི་ཕན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་བཀག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷན་སྐྱེས་སྤོང་བའི་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་དགག་བྱ་དང་དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཡུལ་གྱི་དགག་བྱའི་གཙོ་བོ་འགོག་དགོས་པ་དབུ་སེམས་གཉིས་ཀས་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ལས། ལུགས་འདིར་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ལ་གཉིས་ཡོད་པས། སྐུར་འདེབས་ནི་གྲུབ་མཐས་བཞག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་དང། བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས་ཀྱང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཛིན་པ་ལ་དགག་བྱར་གསུངས་པ་དང། དེས་བཟུང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ལ་དགག་བྱར་མཛད་པ་གཉིས་ཡོད། འོན་ཀྱང། དགག་བྱའི་གཙོ་བོ་ནི་ཕྱི་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཐལ་རང་གི་དགག་བྱའི་ཚད་སོ་སོར་
བཤད་པ་ལ། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ནི། བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྡོད་ལུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡོད་པ་དེ། དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་མཐར་ཐུག་ཡིན་གྱི། མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་བསྡོད་
ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དེ། དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་དགག་ཆོས་མཐར་ཐུག་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ལ་རང་གི་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར། རང་གི་བསྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་བསྡོད་ལུགས་ཤིག་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། དེ་ལྟར་བློ་ལ་སྣང་
བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པའི་བསྡོད་ལུགས་མེད་ཀྱང། དེའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་བསྡོད་ལུགས་མིང་དུ་བཏགས་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལུགས་འདི་ལ་མི་འགལ་བས་དབུ་མ་པ་གཉིས་དགག་བྱ་ལ་བློའི་ངོར་མི་འདྲ་བ་ཆེན་པོ་འོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བ་ནི་

[061B] དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་དགག་བྱ་མཐར་ཐུག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས་མིང་བརྡས་
བཞག་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རྣམས་རང་འཛིན་རྟོག་པ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་དང། མེད་ན་མེད་པས་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་དཔེ་ཡང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཐག་ཁྲའི་སྟེང་དུ་མུན་བ་ཅུང་ཟད་བབས་པ་ན་སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་བློ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ཐག་ཁྲ་དེའི་ཆ་ཤས་རེ་རེ་བ་དང་
དབྱིབས་དང་ཚོགས་པ་དང་དེ་ལས་དོན་གཞན་པ་གང་ཡང་སྦྲུལ་དེའི་མཚན་གཞིར་བཟུང་རྒྱུ་མེད་པས་ཐག་ཁྲའི་སྟེང་དུ་སྦྲུལ་རང་འཛིན་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པར་འདོད་ཆགས་ལས། །སོགས་ལ་ཡོད་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡང་དག་དོན་
དང་རྟོག་པ་ཞེས། །བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་འཛིན། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པར་ཡང། རྟོག་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རྟོག་པ་མེད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པ་དེ་དག་ནི་གོར་མ་ཆག་པར་ཐག་པ་བསྡོགས་པ་ལ་བཏགས་པའི་སྦྲུལ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་ངེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་
བཞིན་དུ་ང་དེ་ཡང་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ཏེ་ཕུང་པོའི་སྟེང་དུ་ངར་འཛིན་གྱི་བློ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ། ཕུང་པོའི་ཆ་ཤས་རེ་རེ་བ་དང་དབྱིབས་དང་ཚོགས་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་གང་ཡང་ང་དེའི་མཚན་གཞིར་གཟུང་རྒྱུ་མེད་པས་ང་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོའི་སྟེང་དུ་ང་རྟོག་པས་བཏགས་
ཙམ་དང་ཐག་ཁྲའི་སྟེང་དུ་སྦྲུལ་རང་འཛིན་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པ་མཚུངས་ཀྱང། བཏགས་དོན་གཉིས་ལ་ཚད་མས་གནོད་མི་གནོད་མི་མཚུངས་ཏེ། དང་པོའི་བཏགས་དོན་ལ་ཚད་མས་མི་གནོད། ཕྱི་མའི་བཏགས་དོན་ལ་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕུང་པོའི་སྟེང་ན་དེ་ཡོད། ཐག་ཁྲའི་སྟེང་
དུ་སྦྲུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ང་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངའི་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་ལ་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིན་

[062A]༄༅། །ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སྐྱེས་བུ་ས་མིན་ཆུ་མ་ཡིན། །མེ་མིན་རླུང་མིན་ནམ་མཁའ་མིན། །རྣམ་ཤེས་མ་ཡིན་ཀུན་མིན་ན། །དེ་ལས་གཞན་ན་སྐྱེས་བུ་གང། །ཞེས་དང། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་བདག་གི་འདུ་ཤེས་ནི། །ཤེས་པ་དེ་ལྟར་ཀུན་ལ་བློས་སྦྱར་བྱ་
ཞེས་དང། སྡུད་པ་ལས། བདག་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེས། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅི་འདྲ་དེ་འདྲར་ཆོས་ཀུན་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཉིད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་ཆོས་
ཅན་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ན་དེ་གཉིས་ལ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་འཐད་ཀྱང། ཆོས་ཉིད་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པས་ཆོས་ཉིད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཆོས་ཅན་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཅན་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གཅིག་དུ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་
རིགས་པ་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མ་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་མ་ཚང་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་མྱུ་གུ་བདེན་སྟོང་བདེན་པར་གྲུབ་ན་མྱུ་གུ་དང་དེ་གཉིས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རྟེན་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། མྱུ་གུ་བདེན་སྟོང་བདེན་
པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་གཉིས་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་གང་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཡང་རྟེན་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མྱུ་གུའི་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་ཡང་མྱུ་གུ་ཡོད་པ་དང། མྱུ་གུའི་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་མྱུ་གུ་ཡོད་
པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཆོས་ཉིད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་ཉིད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་བསྙོན་མེད་དུ་འབྱུང། དེ་ཡང་བརྡ་སྦྱར་བ་པོ་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་གྲུབ་ཏུ་ཡང་མ་བྱུང། རྟོག་མེད་ཤེས་པས་བརྡ་སྦྱར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་རང་འཛིན་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ རྟོག་མེད་ཤེས་པས་བརྡ་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཆོས་ཉིད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མིང་ཙམ་བརྡ་ཙམ་ཞེས་པའི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་པ་དམིགས་པ་འདི་རྣམས་ལ། སྣམ་བུ་བུམ་པ་ཞེས་

[062B] ལྷས་སྦྱིན་མཆོད་སྦྱིན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་ནས་བླང་དོར་ལ་ཞུགས་ན་བླང་དོར་མི་སླུ་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར་བཏགས་དོན་དེ་རང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་དང། ངོ་བོ་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་གྲུབ་བཏགས་ནས་བླང་དོར་ལ་ཞུགས་ན་བླང་དོར་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་
བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལྷས་སྦྱིན་དང་ཕྲད་འདོད་པའི་མི་ཞིག་གིས། ལྷས་སྦྱིན་གང་དུ་ཡོད་དྲིས་པ་ན། བྱ་རོག་སྐད་སྒྲོག་པའི་ཁང་པའི་ནང་དུ་ཡོད་ཅེས་པའི་མིང་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་ནས་ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་ན་ལྷས་སྦྱིན་དང་ཕྲད་པར་ནུས་ཀྱི་དེ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར་བཏགས་དོན་ལྷས་སྦྱིན་དེ་རང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་དང་ངོ་
བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུ་གྲུབ་བཏགས་ནས་ཕྲད་དགོས་ན་ཕྲད་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་འགའ་ཞིག་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ཕྲ་མོ་རྣམས། དང་པོ་ཉིད་ནས་རྟོག་པས་བརྡ་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་ཀྱང། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པ་མི་འགལ་
ཏེ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་དུ། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཇིག་རྟེན་པ་དང་མཐུན་པར་འཇོག་པའི་དོན་ཡང། འཇིག་རྟེན་བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ན། ཡོད་པ་དང་མེད་པར་
ཁས་བླངས་ན། མེད་པར་ཁས་ལེན་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པ་སློབ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇུག་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཇིག་རྟེན་པ་དང་མཐུན་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ང་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་ཀྱི། ང་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་མི་རྩོད་དེ། གང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི། ངས་ཀྱང་ཡོད་པར་བཞེད་དོ། །གང་འཇིག་རྟེན་ན་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་ང་ཡང་མེད་པར་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མིང་བརྡས་བཞག་
ཙམ་ཡིན་པ་ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། སེམས་དམྱལ་འཇིགས་པ་ང་ཡིས་བསྟན་བྱས་ནས། །སེམས་ཅན་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་སྐྱོ་བསྐྱེད་ཀྱང། །གང་དག་ཤི་འཕོས་ངན་འགྲོར་དྲག་[*DAG]འགྲོ་བའི། །འགྲོ་བ་དེ་དག་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་

[063A]༄༅། །ཡིན༑ ༑གང་དག་རལ་གྲི་མདའ་ཆེན་མཚོན་འབྱིན་པའི། །གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྟོག་པའི་དབང་གིས་ངན་སོང་དེ་དག་ན། །ལུས་ལ་འབབ་མཐོང་དེ་ན་མཚོན་ཆ་མེད། །སྣ་ཚོགས་ཡིད་དགའ་མེ་ཏོག་ཁ་འབྱེད་ཅིང། །གསེར་གྱི་ཁང་མཆོག་འབར་བ་ཡིད་འོང་
བ༑ ༑འདི་ན་དེ་ལའང་བྱེད་པོ་འགའ་མེད་དོ། །དེ་དག་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡིན། །རྟོག་པའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་རྣམ་བརྟགས་ཏེ། །འདུ་ཤེས་འཛིན་པས་བྱིས་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ། །འཛིན་དང་འཛིན་མེད་པ་ཡང་འབྱུང་བ་མིན། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
དང༑ ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་ལྟར་སྣང་གྱུར་ཀྱང། །གྲོང་ཁྱེར་ཕྱོགས་བཅུར་ཡོད་མིན་གཞན་ནའང་མེད། །གྲོང་ཁྱེར་མིང་ཙམ་ཞིག་གིས་རབ་ཏུ་བཞག་དེ་བཞིན་བདེ་བར་གཤེགས་པས་འགྲོ་འདི་གཟིགས། ཞེས་དང། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་དང། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་བར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོགས་མང་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
མིང་བརྡས་བཞག་པའི་གཟུགས་སོགས་སུ་མ་ཟད་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་མིང་བརྡ་ཡང་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང། །འཇིག་རྟེན་མ་རིག་རྐྱེན་ཅན་དུ། །གང་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུངས། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་འདི། །རྣམ་རྟོག་ཡིན་ཞེས་ཅིས་མི་འཐད། ཅེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་མིང་ཙམ་ཕྱིར། །ནམ་མཁའ་ཡང་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །འགྱུར་[*'BYUNG]མེད་གཟུགས་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་མིང་ཙམ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །ཚོར་དང་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་དང། །རྣམ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང། །བདག་གཞན་དུ་ནི་བསམ་བྱས་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ཁམས་དྲུག་
བདག་མེད་དོ། །ཞེས་དང། ཐ་སྙད་གདགས་པར་མ་གཏོགས་པར། །གང་གི་ཡོད་དང་མེད་འགྱུར་བའི། །འཇིག་རྟེན་དོན་དུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལྷན་སྐྱེས་དང། ཆོས་རྣམས་མིང་

[063B] དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ། ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ། རྫས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་འོག་ཏུ་དགག་སྒྲུབ་ཇི་སྙེད་ཅིག་
བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ་འདི་དག་འགོག་པ་དང། མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ལ་འཆིང་གྲོལ་དང། བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་འཇོག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་དེ་དག་ཏུ་གྲུབ་ན། གནས་ལུགས་སུ་དང་ཆོས་ཉིད་དང། །དོན་དམ་བདེན་པར་གྲུབ་དགོས་ཀྱང་
དེ་གསུམ་དུ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་བདེན་པར་གྲུབ་མི་དགོས་ཏེ། མྱུ་གུ་བདེན་སྟོང་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་གྲུབ་པས། གསུམ་པོ་དེར་འགྲུབ་ཀྱང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་དུ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་དྲངས་པ་ལས་
མྱང་འདས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས་པ་ནི། མྱང་འདས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོར་འཇོག་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བདེན་པར་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། སྟོང་མཐུན་བསྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ལས་ཀྱང། གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ཀྱང་བདེན་པར་གྲུབ་མི་དགོས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་
དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་ཀྱང་བདེན་པར་གྲུབ་མི་དགོས་སོ། །ཞེས་དང། ཆོས་ཉིད་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོ་ན་ཡོད་པས་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པར་སོང་ཡང། གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྲོ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། དེ་དང་མཐུན་པར་ལམ་རིམ་དང། དྲང་
ངེས་རྣམ་འབྱེད་ལས་ཀྱང་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་རྣམས་རང་རྒྱུད་པའི་སྐབས་ཡིན་ཀྱང་འདི་ཙམ་ལ་ཐལ་རང་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང། རང་རྒྱུད་པ་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་བཞེད་མི་བཞེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་རང་འགྲེལ་ལས་འདིར་སྨྲས་པ། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དང་ཞེས་
སོགས་ཀྱི་ལུང་དང། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་བཞེད་མི་བཞེད་སོགས་རིགས་པ་དུ་མས་འགྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་དེ་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རིགས་པས་སྒྲུབ་ཚུལ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རིགས་པས་སྒྲུབ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཉིད་དེ་ལས་འབྱུང་མིན་གཞན་དག་ལས་ལྟ་ག་ལ་ཞིག་

[064A]༄༅། །ཅེས་པ་ནས། རྣམ་དཔྱོད་པ་ནི་མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས། ཞེས་པ་ནས། ལྷག་མ་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པར་བྱ། ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དང་པོ་ལ། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཅར་དུ་དགག་པ། དེ་ལ་
རྩོད་པ་སྤོང་བ། རྟེན་འབྱུང་གི་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་འཛིན་གྱི་ལོག་རྟོག་འགོག་ཚུལ། རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ནས་དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་བྲལ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་ནི། གང་གི་སྤྲིན་ཚོགས་དང་མཚུངས། ཞེས་པ་ནས། མོ་གཤམ་བུ་དང་
མཚུངས་པར་ཐལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གསུམ་པ་ནི། གང་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་དང། ཞེས་པ་ནས། བུད་ཤིང་མེད་པར་མེ་ཡོད་མིན་དེ་བཞིན། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། བཞི་པ་ནི། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་རྟོག་པས་བཅིངས། །ཞེས་པ་ནས། རྣམ་དཔྱོད་པ་ནི་མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་
གསུངས། དང་པོ་ལ། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་པ། དེ་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་འཆད་པ་ལ། དེ་ཉིད་དེ་ལས་ཞེས་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་གསུངས།    ༈    མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་ཇི་ལྟར་མཛད་ཚུལ་
དམ་བཅའི་བཞེད་དོན་དགག་སྒྲུབ་གང་ཡིན་དཔྱད་པ། འཕྲོས་དོན་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་མཉམ་ཉིད་བཅུ་གསུངས་པའི་ནང་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་ན་མཉམ་ཉིད་གཞན་རྣམས་བསྟན་སླ་བར་
དགོངས་ནས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དང་པོར་མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་དངོས་སུ་མཛད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་ཤུགས་ཀྱིས་མཛད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཆོས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་རིགས་པས་བསྟན་པ་
ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་གཞན་བསྟན་པར་སླ་བར་དགོངས་ཏེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཐོག་མར། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་

[064B] དེ་ཡང་ནམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་གཞར་ཡང་གི་སྒྲའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཞིང། གང་ན་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་དུས་གང་གི་དབང་གིས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའི་གཞི་སྟོན་པ་དང། གང་དག་ཅེས་པ་རྟེན་པའི་ཚིག་གིས་གང་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ནམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞར་ཡང་
ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྟེན་པའི་ཚིག་གིས་ཡུལ་དང་དུས་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ཞེས་བྱ་བ་རྟེན་པའི་ཚིག་གིས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དངོས་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའི་ལུགས་ལ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་ཡང་དེའི་གྲུབ་
མཐའ་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་སྟེ། དངོས་སྨྲ་བས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་དམ་བཅའ་དེ་དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་སྣང་བར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་མཐའ་གང་ན་
ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གཞུང་གི་མཚམས་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་མཐའ་གང་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་དང་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་
ནོ་ཞེས་སྦྱར་བ་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། འདིར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་རང་ལས་སྐྱེ་བ་དང་སྦྲེལ་གྱི་ཡོད་པ་དང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བཀག་པ་དོན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དམ་བཅའ་བ་འོག་མ་གསུམ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོག་མ་གསུམ་ལ་
ཡང་སྦྱོར་ཚུལ་ཡོད་དེ། འདིར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དང་སྦྲེལ་གྱི་ཡོད་པ་དང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བཀག་པ་དོན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་དམ་བཅའ་འོག་མ་གཉིས་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་རྣམས་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་གྲུབ་
པའི་མཐའ་གང་གི་དབང་གིས་ཀྱང་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཡུལ་འདིར་གུར་གུམ་མི་སྐྱེ་ཡང་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན། དུས་འདིར་ལོ་ཐོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མི་འབྱུང་ཡང་དུས་གཞན་དུ་འབྱུང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཡང་མ་

[065A]༄༅། །ཡིན༑ འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ལ་བལྟོས་ནས་མི་སྐྱེ་ཡང་རང་བཞིན་འདི་ལས་སྐྱེ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན། དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་ཡང་དངོས་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་སྐྱེ་ཞེས་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་པར་བཞི་པོ་དེ་གང་གི་
དབང་གིས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་གང་རུང་འགོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཞུང་འདིའི་གཅོད་མཚམས་དེ་ལྟར་
ཡིན་གྱིས། སྤྱིར་དབུ་མ་སྣང་བར་བཤད་པ་ལྟར་འགོད་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་དོན་གྱི་སྐབས་སུ། གང་གིས་ཕྱིར་ན་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེས་དང། །རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་ཡོད་པ་མིན་པའི་དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་བྲལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདག་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དངོས་
སུ་མཐའ་བཞི་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་དམ་བཅའ་མཛད་ནས་ཤུགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་མཛད་དེ་འདིའི་ཐད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ལས། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་ཅེས་དང་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དགག་པ་དོན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་
རྣམས་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་མཐའ་གང་དུ་ཡང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་སྦྱར་བ་དང། ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་གྱི། ཕྱོགས་བཞི་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་
བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་གསུངས་པས། གཞན་སྐྱེ་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་མ་ཡིན་གྱིས་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ལ་དེས་ན་ལུགས་འདི་ལ་ནི་གཞན་སྐྱེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་དེ། གཞན་སྐྱེ་ཁས་ལེན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ལ་བསམས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁས་ལེན་ན་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དང། འབྲས་བུ་རང་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ཡང་དེ་ཙམ་གྱི་[*GYIS]གཞན་སྐྱེའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཆོས་ཅན་རེ་རེས་ངོ་བོ་གཉིས་གཉིས་འཛིན་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ཡོད་ཀྱང་རང་གིས་[*GI]ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མི་

[065B] གཉིས་པ་དམ་བཅའི་བཞེད་དོན་དགག་སྒྲུབ་གང་ཡིན་དཔྱད་པ་ལ་ཚིག་གསལ་ལས། དངོས་པོ་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་དམ་བཅའི་བཞེད་དོན་མེད་དགག་ཏུ་གསུངས་པ་ནི་དམ་བཅའ་གཞན་གསུམ་ལ་ཡང་མཚུངས་པས་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གང་དམ་བཅས་པའི་བཞེད་དོན་
གང་ཡིན་ཀྱང་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་ཡིན་དགོས་ཏེ་ཚིག་གསལ་ལས། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཇི་སྙེད་སྒྲ་ཡོད་པ། །ཐམས་ཅད་དངོས་མེད་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བས་ན་མེད་པར་དགག་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་པའི་དོན་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་དམ་བཅའི་བཞེད་དོན་མེད་དགག་ཡིན་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དམ་བཅའ་བ་བཞི་པོ་དེ་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོག་ནས་
ཀྱང་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་རྟགས་སུ་བྱས་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བར་གསུངས་པ་དང། ཡང་ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་མཐར་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་
མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་ནས་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་མི་འཐད་དེ། ཚིག་གསལ་ལས། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ནི་གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་འགོག་པ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་དོན་ནི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་པོའི་དམ་བཅའི་བཞེད་དོན་འགོག་པ་ཙམ་
དུ་ཟད་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་མི་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་བཀག་ཙམ་དེ་ཉིད་མི་སྒྲུབ་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་འདི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མི་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞན་གྱིས་ཡོད་པར་བརྟགས་པ་དང་མེད་པར་བརྟགས་པ་འགོག་སྟེ་མཐའ་གཉིས་བསལ་ནས་དབུ་མའི་ལམ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་
པ་ཡང་ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་པའི་ཡོད་མཐའ་དང། མེད་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་མཐའ་གཉིས་བཀག་ཙམ་མི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མཐའ་གཉིས་བསལ་ནས་དབུ་མའི་ལམ་སྒྲུབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་

[066A]༄༅། །ན་ནི་ཕུང་གསུམ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་རྩོད་བཟློག་ལས། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་ཉིད་ཀྱིས། །ཅི་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་ལ་བཟློག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལོག་ན། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རབ་གྲུབ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཁས་
ལེན་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ཁས་ལེན་མི་དགོས་ཏེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཁས་བླངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ་རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་ལ། སྤྱིར་དགག་པར་འགྱུར་བ་ལ་རང་གི་དགག་བྱ་བཅད་ནས་རྟོགས་པའི་དངོས་
པོ་ལ། རང་གི་དགག་བྱ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་བཅད་པ་ལྟ་བུས་མི་ཆོག་སྟེ་རང་ཉིད་ངེས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་དངོས་སུ་བཅད་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར། རང་བརྗོད་པའི་སྒྲས་རང་གི་དགག་བྱ་སྒྲ་ཟིན་ལ་བཅད་མི་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དང་ཡོངས་གྲུབ་ཅེས་པའི་སྒྲས་དགག་བྱ་སྒྲས་ཟིན་ལ་མ་བཅད་ཀྱང་དེ་དག་ངེས་པ་
ན་བདེན་པའི་སྤྲོས་པ་བཅད་པའི་རྣམ་པར་ངེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་ཉིད་ངེས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་དངོས་སུ་མ་བཅད་པར་ངེས་ནུས་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ། ཁ་ཅིག་གིས་གཞི་སྒྲུབ་པ་དང་ཚོགས་ན་ཆོས་གཞན་འཕངས་པར་འགྱུར་ཞེས་འདོད་པ་མི་རིགས་
ཏེ། བྲམ་ཟེ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེས་ཆང་མི་འཐུང་བ་མེད་དགག་ཡིན་པ་འགོག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་སྒྲ་མངོན་གྱུར་བ་ཡིན་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པ་མི་འགོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གཞི་དང་ཚོགས་ན་ཆོས་གཞན་འཕངས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་བ་ཡང་མི་
འཐད་དེ། བྲམ་ཟེ་ལྟ་བུ་ཆོས་གཞན་འཕེན་མི་འཕེན་རྩི་བའི་གཞི་ཡིན་གྱིས་[*GYI]འཕངས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བློ་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་ཆང་འཐུང་མི་འཐུང་སོགས་རྩི་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན། རང་ཉིད་ངེས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་དངོས་སུ་བཅད་ནས་རྟོགས་དགོས་པའི་ཆོས། དགག་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་
ལ་མེད་དགག་དང་མ་ཡིན་དགག་གཉིས། རང་ཉིད་ངེས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་བཅད་ཤུལ་དུ་རང་གིས་འཕངས་བྱར་གྱུར་པའི་ཆོས་གཞན་མི་འཕེན་པའི་དགག་པ། མེད་དགག་གི་མཚན་ཉིད། དཔེར་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལྟ་བུ། རང་ཉིད་ངེས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་རང་གི་

[066B] མ་ཡིན་དགག་གི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་ཆོས་གཞན་དངོས་སུ་འཕེན་པ། ཤུགས་ལ་འཕེན་པ། དངོས་ཤུགས་གཉིས་ཀ་ལ་འཕེན་པ། སྐབས་སྟོབས་ཀྱིས་འཕེན་པའི་མ་ཡིན་དགག་དང་བཞི། དང་པོ་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཡོད་
པ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི་ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟ་བའི་ལྷས་བྱིན་ལྟ་བུའོ། གསུམ་པ་ནི་ལྷས་བྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟ་བ་རིད་པ་མིན་པ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ། བཞི་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཅིག་རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་གང་རུང་དུ་ངེས་ཁྱད་པར་མ་ངེས་པར་དྲིས་པའི་ཚེ་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་འདོད་ནས་འདི་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་
ཞེས་བརྗོད་པ་ན་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱལ་རིགས་ལྟ་བུའོ་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱིས་དེ་དག་གི་མཚན་གཞིར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་འཛིན་པ་མི་འཐད་དེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དགག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱུ་གུ་བདེན་པར་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དགག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དགག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགག་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དེ་ལྟར་འཐད་དེ། སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་སུ་དྲངས་པ་ལས། དགག་པ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་དང། །ཚིག་གཅིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང། །དེ་ལྡན་རང་ཚིག་མི་སྟོན་པ། །མ་ཡིན་གཞན་པ་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དགག་པ་ཞེས་པའི་ཆོས་གཞན་དངོས་ལ་འཕེན་པ་བསྟན་ནས། དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཞེས་པས་ཤུགས་ལ་འཕེན་པ་དང། ཚིག་གཅིག་ཅེས་པས་དངོས་ཤུགས་གཉིས་ཀ་ལ་འཕེན་པ་དང། དེ་ལྡན་རང་ཚིག་ཅེས་སོགས་ཀྱིས་སྐབས་སྟོབས་ཀྱིས་འཕེན་པའི་མ་ཡིན་དགག་དང། གཞན་པ་
གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་མེད་དགག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་མཛད་པས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དམ་བཅའ་མཛད་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་ན་བཞི་པོ་གང་རུང་དུ་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཤད་པ་ལ། བདག་སྐྱེ་
བཀག་པ། གཞན་སྐྱེ་བཀག་པ། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་པ། རྒྱུ་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་དེ་འཆད་པ་ལ། དེ་ནི་དེ་ལས་འབྱུང་ན་ཡོན་ཏན་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། ཞེས་པ་ནས། བྱ་མིན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས་

[067A]༄༅། །གཉིས་པ་དེ་འཆད་པ་ལ། གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གལ་ཏེ་གཞན་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ནི། ཞེས་པ་ནས། སྟོང་ཉིད་དོན་ཅན་ངེས་དོན་ཤེས་པར་བགྱིས། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གསུམ་པ་དེ་འཆད་པ་ལ། གཉིས་ལས་སྐྱེ་བའང་རིགས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་གང་གི་ཕྱིར་
ཞེས་པ་ནས། གང་ཕྱིར་རེ་རེ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། བཞི་པ་དེ་འཆད་པ་ལ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་ལྟ་ཞིག་འགྱུར་ན་ནི། །ཞེས་པ་ནས། མ་བཤད་འབྱུང་བ་འདི་དག་ལྟ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་
གྲུབ་དོན་འཆད་པ་ལ། གང་གིས་ཕྱིར་ན་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེས་དང། །རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་ཡོད་པ་མིན་པས་དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་བྲལ། །ཞེས་པའི་གཞུང་གསུངས། མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་དགག་པ་ལ། རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང་རྟེན་འབྱུང་གིས་སྐྱེ་བས་མཐར་
འཛིན་གྱིས་ལོག་རྟོག་སེལ་བའི་ཚུལ་དང། རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ངོས་གཟུང་བ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཆད་པ་ལ། གང་གི་སྤྲིན་ཚོགས་དང་མཚུངས་གཏི་མུག་སྟུག་པོའི་འཇིག་རྟེན་ལ། །ཞེས་པ་ནས། རྣམ་དཔྱོད་པ་ནི་མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས།    ༈   
འབྱུང་ན་ཡོན་ཏན་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཞུང་འགྲེལ་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། འགྲེལ་པ་མཛད་པའི་རིགས་པས་བཀག་པ་དང། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིགས་པས་བཀག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་
མཁན་གྱི་ལུགས་བཀག་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བདག་སྐྱེ་བཀག་པ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་འབྲས་བུ་རང་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་དང། རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པ་བཀག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། རྒྱུ་དུས་སུ་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་སླར་ཡང་སྐྱེ་དགོས་ན་སླར་ཡང་
སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་ལ། ཁོ་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ། དུས་དཔྱིད་དུས་དང་རྐྱེན་ཆུ་ལུད་ལ་སོགས་པས་ས་བོན་སྦྲང་རོ་ལྟར་ཉམས་པར་བྱེད་པས་ས་བོན་སྲིད་མཐའི་བར་དུ་སྐྱེ་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཟེར་ན། འོ་ན། ས་བོན་གྱིས་ས་བོན་སྦྲང་རོ་ལྟར་ཉམས་པར་བྱེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པ་གང་ཞིག་ས་

[067B] དེ་ནི་དེ་ལས་འབྱུང་ན་ཡོན་ཏན་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནས། ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟེ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གཅིག་
ཡིན་ན་ས་མྱུག་གཉིས་ལ་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་རོ་ནུས་མེད་པར་ཐལ་བ་ལ། ཁོ་ན་རེ་སྐྱོན་མེད་དེ། ས་བོན་གྱི་གནས་སྐབས་བཏང་ནས་མྱུ་གུའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བས་ས་མྱུག་གཉིས་ལ་དབྱིབས་སོགས་ཐ་དད་མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཟེར་ན། འོ་ན། མྱུ་གུའི་གནས་སྐབས་བཏང་ནས་མྱུ་གུའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་
བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པ་གང་ཞིག་ས་མྱུག་གཉིས་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ས་བོན་གྱི་དུས་སུ་ས་བོན་བཟུང་དུ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ས་བོན་གྱི་དུས་སུ་མྱུ་གུ་ཡང་བཟུང་དུ་ཡོད་པ་འམ། ཡང་ན་ས་བོན་གྱི་དུས་སུ་མྱུ་གུ་བཟུང་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ས་བོན་གྱི་དུས་སུ་ས་བོན་ཡང་
བཟུང་དུ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །ཞེས་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དང་བཅས་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལ། བྱེད་རྒྱུ་ས་བོན་གྱི་ལས་ཐ་དད་མྱུ་གུའི་དབྱིབས་དང་ནི། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཁས་མི་བླངས། ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་བདག་སྐྱེ་དགག་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ས་བོན་ཞིག་
པའི་རྗེས་སུ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་མ་ཟད་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བདག་སྐྱེ་མེད་དོ་ཞེས་འཆད་པ་ལ། གང་ཕྱིར་རྒྱུ་ཞིག་ན་ཡང་དེ་ཡི་འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་གཅིག་པ་ཡིན་ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན། །ཞེས་པའི་གཞུང་གསུངས་
བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་ཡང་བདག་སྐྱེ་མེད་པའི་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་བསྡུས་ཏེ་འཆད་པ་ལ། དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་བདག་ལས་འབྱུང་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་གཞུང་གསུངས། གཉིས་པ་རྩ་ཤེས་ནས་གསུངས་
པའི་རིགས་པས་བཀག་པ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་ན་ལས་བྱ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་ཞེས་རྩ་ཤེས་ནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་རིགས་པས་དགག་པ་ལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་བསྐྱེད་པར་བྱ་དང་སྐྱེད་བྱེད་དང། །ཞེས་པ་ནས། བྱ་མིན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་

[068A]༄༅། །པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། བདག་སྐྱེ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང། དེ་འགོག་པའི་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་བཀོད་པ་དང། དེ་ལ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་ཚུལ་དང། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་
སྐྱོན་དེ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་པའི་དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཤད་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ་གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་གྲངས་ངེས་བྱས་ནས་དེ་ཐམས་ཅད་སྤྱི་གཙོ་བོ་ཆ་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་རང་བཞིན་གཅིག་པར་འདོད་ཅིང། རྒྱུ་རྐྱེན་ཐ་དད་པ་དུ་མས་འབྲས་
བུ་གཅིག་ཐུན་མོང་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་གཙོ་བོ་མེད་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཐུན་མོང་དུ་བསྐྱེད་པ་མེད་པས་ས་བོན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་རྐྱེན་ཆུ་ལུད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང། དེའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་མྱུ་གུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་ཐམས་ཅད་
རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད་པས་རྣམ་འགྱུར་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །མྱུ་གུ་བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་དོན་ཡང་མྱུ་གུ་མྱུ་གུ་ལས་སྐྱེ་བ་འམ། མྱུ་གུ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་མི་སྐྱེ་བར་རང་དབང་དུ་སྐྱེ་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བ་ན་ས་བོན་གྱི་རང་བཞིན་
གང་ཡིན་མྱུ་གུའི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པས་མྱུ་གུ་མྱུ་གུའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱུའི་དུས་སུ་གྲུབ་ཟིན་ཀྱང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་མ་ཟིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང། ཁ་ཅིག་རྒྱུ་དུས་སུ་སྐྱེས་ཟིན་ཀྱང་གསལ་མ་ཟིན་པས་རྐྱེན་གྱིས་གསལ་དགོས་
པར་གྲངས་ཅན་གསལ་བྱེད་པས་འདོད་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་ཟིན་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་དགོས་པ་དང། སྐྱེས་ཟིན་པ་སླར་ཡང་གསལ་དགོས་པ་འདོད་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ་སྔ་མས་སྤྱིར་ཤེས་བྱར་མེད་པ་ཞིག་མི་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དུས་སུ་མེད་པ་ཞིག་མི་སྐྱེ་བས་རྒྱུ་དུས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་སྐྱེ་དགོས་ཤིང། སྐྱེས་ཟིན་པ་
སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་ཅིང། དགོས་པ་ཡོད་ན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང། ཕྱི་མས་མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་མི་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱུ་དུས་སུ་མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་མི་སྐྱེ་བས། སྐྱེས་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་རྐྱེན་གྱིས་གསལ་དགོས་པར་འདོད་ཅིང་གསལ་ཟིན་སླར་ཡང་གསལ་བ་དགོས་པ་མེད་

[068B] དགོས་པ་ཡོད་ན་སླར་ཡང་གསལ་བ་ཐུག་མེད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་འགོག་བྱེད་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་བཀོད་པ་ལ། ཁྱོད་ལྟར་ན་མྱུ་གུའི་རང་བཞིན་དང་མྱུ་གུའི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་དུ་མྱུ་གུ་བཞག་ཏུ་མེད་པས་དེས་ན་མྱུ་གུ་ས་བོན་གྱི་དུས་སུ་གྲུབ་དགོས་ཤིང། ས་བོན་གྱི་དུས་སུ་གྲུབ་པ་
སླར་ཡང་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་དགོས་ན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལ། འགྲེལ་པ་བུདྡྷ་པ་ལི་ཏ་ལས། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་དང། ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་
དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ་ན་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་གིས། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ། མ་ཁྱབ་པ་དེའི་
ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་དེ། འགྲེལ་པ་དེས་བསྟན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་འདྲ་བའི་ཐལ་འགྱུར་དང་པོ་དེ་དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་འདྲ་བའི་ཐལ་འགྱུར་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་
ཀྱི་རྟགས་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། འགྲེལ་པ་དེས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཞན་ལ་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཤིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་
གཏན་ཚིགས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་པ་དེས་བདག་སྐྱེ་བསྟན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། བདག་སྐྱེ་མེད་པས་དེས་བདག་སྐྱེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན་
སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ། རང་གི་རྒྱུའི་དུས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། ས་བོན་ལས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ། ས་བོན་གྱི་དུས་སུ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ས་བོན་ལས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་

[069A]༄༅། །དུ་ཐལ། མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་དེ་གཉིས་འགྲེལ་པ་དེས་བསྟན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པ་དེ་དག་གིས་ཁེགས་ནུས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཐལ་འགྱུར་དང་པོ་དེ་མི་འཐད་དེ། ཁྱབ་པ་དེ་
གྲངས་ཅན་གྱི་ཁས་བླངས་ལ་འགྲོ་དོན་མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་འོག་ནས་འཆད་པའི་གནོད་བྱེད་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེ་ལ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་ལ། འགྲེལ་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་དགོངས་པའི་ཚུལ་དང། དགོངས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་ཚུལ་དང། རྩོད་པ་སྤོང་བ་གསུམ་ལས་
དང་པོ་ལ། དགག་གཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་པའི་མདོར་བསྟན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལ་སླར་ཡང་གི་དོན་ཡོད་པར་དགོངས་ཤིང་ཐལ་འགྱུར་གྱི་བཟློག་དོན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་རྟགས་སུ་འགོད་ན། དེ་
མི་བཞེད་པའི་དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འོ་ན་འགྲེལ་པ་དེས། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ། མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་
བསྟན་པར་དགོངས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་འདྲ་བའི་ཐལ་འགྱུར་དེའི་ཁྱབ་པ་གྲངས་ཅན་གྱི་ཁས་བླངས་ལ་འགྲོ་དོན་མེད་པའི་ཁྱབ་པ་འགལ་ཁྱབ་ཏུ་སོང་ཞིང། ཐལ་འགྱུར་དེས་འཕངས་པའི་སྦྱོར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་གཞི་མ་གྲུབ་པས་ཐལ་
འགྱུར་དང་གཏན་ཚིགས་ལ་དེ་ལས་སྐྱོན་ཆེ་བ་མེད་པས་དེའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་མི་བརྗོད་པར། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་མི་བཞེད་པའི་དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ཞེས་ཟེར་དགོས་པ་བྱུང་བས་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ལྟ་བུའི་མཁས་པ་དེ་བས་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་ཕྱིར་
ཁ་ཅིག་གིས་འགྲེལ་པ་དེས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་འགྲེལ་པ་དེས་དེ་མ་བསྟན་པར་འདོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་

[069B] རྒོལ་བ་གཞན་གྱིས་ཀླན་ཀའི་གླགས་དང་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་རྟགས་སུ་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས་འགྲེལ་པ་དེས་བསྟན་པའི་བདག་སྐྱེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན། བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཏན་
ཚིགས་ཡིན་དགོས་པར་རྩོད་པ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དེ་ལྟར་ཁྱབ་པར་འདོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་དེ། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་དེ་འགྲེལ་པ་དེས་བསྟན་པའི་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་ཀྱང། བདག་སྐྱེ་འགོག་
ནུས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རྒོལ་བ་གཞན་གྱི་ཀླན་ཀའི་ཀླགས་དང་བཅས་པའི་གཏན་ཚིག་སུ་འདོད་པའི་ཕྱིར།    ༈    ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་འགྲེལ་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་དགོངས་ཚུལ་དང། དགོངས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་དངོས་དང་གཉིས་ལས་
དང་པོ་ལ། །འགྲེལ་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་དགོངས་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་ན་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དེ་མདོར་བསྟན་གྱི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་དངོས་ཟིན་གྱི་ཐལ་འགྱུར་དང། རྒྱུ་དུས་སུ་མི་
གསལ་བའི་ཚུལ་གྱི་ཡོད་པར་འདོད་པའི་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ཤུགས་བསྟན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་
དེ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་ཀྱང་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དགོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་དེ། རྒྱས་བཤད་ཀྱི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་ཐལ་འགྱུར་དུ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་ཚུལ་དངོས་ལ། བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཏན་
ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་ཚུལ་དང། དབུ་མ་པས་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་དམ་བཅས་པའི་དམ་བཅའ་ལ་གྲངས་ཅན་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་དང། གལ་ཏེ་བཟློག་དོན་རྟགས་སུ་འགོད་ན། དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་

[070A]༄༅། །བརྗོད་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་འདིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་དཔེ་ཡང་དག་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དངོས་ཟིན་ལྟར་ན་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་
པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འམ། ཡང་ན་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། བདག་ལས་སྐྱེ་ན་དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་གང་རུང་ལས་མ་འདས། དང་པོ་ལྟར་ན་དབུ་མ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་
མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་གྲངས་ཅན་ལ་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབས་པའི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དབུ་མ་པས་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་སུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། གྲངས་ཅན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ཁས་བླངས་བདག་
ལས་སྐྱེ་ན་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བར་ཚད་མས་ངེས་ན། བདག་སྐྱེ་མེད་པར་ཚད་མས་ངེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། གྲངས་ཅན་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱི་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་ཞེས་པའི་དོན། མངོན་པར་གསལ་ཟིན་པའི་མྱུ་གུ་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནམ། རྒྱུ་དུས་སུ་མངོན་
པར་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱི་ཡོད་པའི་མྱུ་གུ་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་ཞེས་པའི་དོན་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། ངེད་གྲངས་ཅན་ལ་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ངེད་གྲངས་ཅན་གྱིས་མངོན་པར་གསལ་ཟིན་གྱི་མྱུ་གུ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། དེ་
ལྟ་བུའི་མྱུ་གུ་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་མེད་པས། གཏན་ཚིགས་གང་བཀོད་ཀྱང་ཁྱབ་པ་འགལ་ཁྱབ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། གལ་ཏེ་བཟློག་དོན་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་
རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་བསྐྱེད་མི་ནུས་པས། རྟགས་དཔེ་ངེས་པར་འགོད་དགོས་ཤིང་དངོས་ཟིན་ལྟར་འགོད་མི་རུང་བ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པས་དེས་ན་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ་བདག་ལས་སྐྱེ་ན་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་དགོས་པ་ལས་དོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། ཐུག་

[070B] ཞེས་པའི་བཟློག་དོན་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་རྟགས་སུ་འགོད་པར་མངོན། དེ་འགོད་ན་བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་མ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་པར་འགྱུར། དེ་ལྟར་ན། བདག་སྐྱེ་མེད་པར་དམ་བཅས་པས་དམ་
བཅའི་བཞེད་དོན་མེད་དགག་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་རྟགས་སུ་འགོད་ན། བདག་སྐྱེ་བཀག་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དངོས་ཟིན་གྱི་རྟགས་བཟློག་པའི་དོན་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་
དང་ཐུག་བཅས་རྟགས་སུ་འགོད་ན། དངོས་ཟིན་གྱི་དམ་བཅའ་ཡང་བཟློག་དགོས་ཏེ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། མཚུངས་པའི་དོན་ཡང་རྟགས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་རྟགས་སུ་འགོད་ན། བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་པ་མངོན་པའི་དོན་ཡིན་
གྱིས། རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་སྐྱེ་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་ཡོད་མེད་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དངོས་ཟིན་གྱི་རྟགས་བཟློག་པ་ལྟར་བྱར་མེད་དེ། བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྐབས་སུ་བདག་སྐྱེ་སྒྲུབ་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། དངོས་ཟིན་གྱི་
དམ་བཅའ་བཟློག་པའི་དོན་དམ་བཅའ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་ཟིན་གྱི་རྟགས་བཟློག་པའི་དོན་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ནན་གྱི་འཕུལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་སྨྲ་བའི་དོགས་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ན་དབུ་མ་པའི་
གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ན་གཞན་སྐྱེ་འཕེན་པར་འགྱུར། གཞན་སྐྱེ་འཕེན་ན་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་དམ་བཅས་པའི་དམ་བཅའི་བཞེད་དོན་མེད་དགག་ཏུ་འདོད་པའི་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ན་གཞན་སྐྱེ་འཕེན་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་སྐྱེ་
བ་ལ་བདག་སྐྱེ་དང་གཞན་སྐྱེ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད། སྐྱེ་བ་ཞིག་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་བདག་སྐྱེ་ནི་བཀག་དེས་ན་གཞན་སྐྱེ་འཕེན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་གང་རུང་དུ་ངེས་ཁྱད་པར་མ་ངེས་པ་ན་རྒྱལ་རིགས་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་སུ་

[071A]༄༅། །གོ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པས་[*PA'I]ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐབས་ཀྱི་
དོན་ལས་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང། དེའི་ཆོས་བཟློག་པའི་དོན་མངོན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང། སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྐྱོན་སྨྲ་སྟེ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཁ་ཅིག་གིས་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་འགྲེལ་པའི་དོན་དགོངས་པའི་ཚུལ་དང། དགོངས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་དེ། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་མདོར་བསྟན་ལ་སླར་ཡང་གི་དོན་ཡོད་པ་དགོངས་ཤིང་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་ཡང་འགྲེལ་པ་
དེས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་འགྲེལ་པ་དེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདག་སྐྱེ་འགོག་གམ། ཐལ་འགྱུར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འགོག་དང་པོ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། འགྲེལ་པ་འདིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་དཔེ་ཡང་དག་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་
སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་འདི། བདག་སྐྱེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་བཟློག་དོན་ཚུལ་གསུམ་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡིན་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པ་གང་ཞིག་
སྒྲུབ་བྱེད་མི་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་ཐུག་བཅས་དེ། ཐལ་འགྱུར་དེས་འཕངས་པའི་སྦྱོར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་རིགས་ཏེ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་མི་བཞེད་
པའི་དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དང། གཞན་སྐྱེ་འཕེན་ཚུལ་ཡང། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་ཐལ། བདག་སྐྱེ་བཀག་པ་གང་ཞིག་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་གཞན་སྐྱེ་མི་བཞེད་པའི་མགོན་པོ་ཀླུ་

[071B] དེས་ན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་མདོར་བསྟན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལ་སླར་ཡང་གི་དོན་ཡོད་པར་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་པའི་དོན་དང་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་ཉིད་དང་འབྲེལ་གྱི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་
དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་ཀྱི་བཟློག་དོན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ཕ་རོལ་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཁས་ལེན་དགོས་ཀྱི། ཁོ་བོ་ཅག་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་སྐྱོན་སྤོངས་མཛད་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་བཟློག་ཚུལ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། །བཟློག་
ཁྱབ་ཀྱི་བཟློག་ཚུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་ཟིན་གྱི་རྟགས་བཟློག་ན་དངོས་ཟིན་གྱི་དམ་བཅའ་བཟློག་དགོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཆོས་སོ་སོར་བཟློག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན། ཐལ་འགྱུར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པར་དགོངས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་དེའི་
ཁྱབ་པ་འགལ་ཁྱབ་ཏུ་སོང་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་སྐྱེ་མི་བཞེད་པའི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་འགལ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་གཞན་སྐྱེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་སྐྱེ་བ་དེའི་དགོངས་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དེའི་དགོངས་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་སྐྱེ་འཕེན་ཚུལ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུགས་བཅས་ཡིན་ན། བདག་སྐྱེའི་དོན་དུ་
འགྱུར་བ་རིགས་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་གྱི་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ཡིན་ན། གཞན་སྐྱེའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་རིགས་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་པའི་དོན་དང་ཡང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་སླར་ཡང་གི་དོན་དགོངས་
པར་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་གསུངས་པས་མ་དགོངས་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་

[072A]༄༅། །ཙམ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པར། དེ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་བསྟན་པས། དེའི་བཟློག་དོན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ཕ་རོལ་གྲངས་ཅན་གྱིས་
ཁས་བླངས་དགོས་ཀྱི། ཁོ་བོ་ཅག་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟླ་བས་སྐྱོན་སྤོངས་མཛད་པ་གང་ཞིག་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི་སླར་ཡང་གི་དོན་དགོངས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་སྤོང་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་
དང་ཐུག་བཅས་མི་བཞེད་པ་དགོངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། སྦྱར་[*SBYOR]བའི་བཟློག་ཚུལ་དེ་ལྡོག་ཁྱབ་ཀྱི་བཟློག་ཚུལ་མ་ཡིན་ཀྱང། དངོས་ཟིན་གྱི་རྟགས་བཟློག་ན་དམ་བཅའ་བཟློག་དགོས་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བ་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་
ཤིག་ངེས་པར་འགོད་དགོས་པ་ཕུགས་སུ་ཚངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཆོས་སོ་སོར་བཟློག་པས་དངོས་ཟིན་གྱི་རྟགས་བཟློག་ན་དངོས་ཟིན་གྱི་དམ་བཅའ་བཟློག་དགོས་པ་མི་མཚུངས་པས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། སྤྱིར་རྟགས་བཟློག་ན་དམ་བཅའ་བཟློག་མི་དགོས་ཀྱང། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དེ་ལྟར་བཞེད་
པའི་རྒྱུ་མཚན། རྟགས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་རྟགས་སུ་བཀོད་པས། བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་འདོད་པ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ལེགས་ལྡན་གྱིས་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ཞེས་རྩོད་པ་དེ། བདག་སྐྱེ་མེད་པར་དམ་བཅའ་
བའི་དངོས་ཟིན་ལས་བཟློག་པས། དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ལྟར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐབས་ཀྱི་དོན་ལས་བཟློག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་
གཞུང་དེ། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི་རང་གཞུང་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྐབས་ཀྱི་དོན་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རྟགས་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་བྱ་དང། ཐལ་ཆོས་

[072B] སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་མི་བཞེད་པའི་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། སྐབས་ཀྱི་དོན་ལས་བཟློག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་དེའི་ཆོས་བཟློག་པས་[*PA'I]དོན་མངོན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་
འགྱུར་བ་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཀྱང། འདིའི་ཐལ་ཆོས་ཀྱི་རྟགས་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཟློག་པ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་བདག་སྐྱེ་མེད་པ་རྟགས་སུ་མ་སྨྲས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ་སྐྱོན་མེད་དེ། དངོས་ཟིན་གྱི་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལས་
བཟློག་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གསལ་བར་འཐོན། དེའི་ཐལ་ཆོས་བཟློག་པས་རྟགས་གསལ་བར་འཐོན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། དམ་བཅའ་བཟློག་པས་གཞན་སྐྱེ་འཕེན་པར་གསུངས་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསལ་བར་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་དེའི་ཆོས་བཟློག་པའི་དོན་མངོན་པས་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་གི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་བཟློག་པའི་དོན་མངོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་གི་བདག་
ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་པའི་དོན་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མངོན་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཚིག་གསལ་འགྱུར་རྙིང་ལས། །སྐབས་ཀྱི་དོན་ལས་བཟློག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་དེའི་ཆོས་བསལ་བ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། སྐྱེ་བ་འབྲས་
བུ་དང་བཅས་པ་དང་སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སུན་འབྱིན་མཛད་དེ། ཞེས་གསུངས། དེའི་དོན་ཡང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་འདིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་དཔེ་དངོས་སུ་
མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་འདི་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་ཡིན་པར་ཐལ། འགྲེལ་པ་དེས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་

[073A]༄༅། །རྟགས་དཔེ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་སྒྲུབ་བྱེད་མི་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དེ་ཐལ་འགྱུར་དེས་འཕངས་པའི་སྦྱོར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་མི་
བཞེད་བའི་དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། གཞན་སྐྱེ་འཕེན་ཚུལ་ཡང། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། རང་གི་རྒྱུའི་དུས་སུ་ཡོད་པར་ཐལ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་གི་རྒྱུའི་དུས་སུ་རང་གི་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་དམ། ངོ་
བོ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ན་བདག་སྐྱེར་འགྱུར། ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན་དོན་དམ་པའི་གཞན་སྐྱེ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པ་གང་ཞིག་ཐ་སྙད་པའི་སྐྱེ་ཚུལ་ལ་དེ་ལྟར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དོན་དམ་པའི་གཞན་སྐྱེ་མི་བཞེད་པའི་དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་མི་འཐད་
པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་དང་མི་མཐུན་ཞིང། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ན། མདོར་བསྟན་དྲངས་རྒྱས་བཤད་མ་དྲངས་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། སྐྱོན་སྟོན་ཚུལ་ཡང་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་དམ་བཅས་པའི་དམ་བཅའི་བཞེད་དོན་མེད་དགག་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་དབུ་མ་པའི་
གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་མི་བཞེད་པའི་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་མ་མཛད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་འདིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པ་དེ་རྟགས་དཔེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འགོག་
གམ༑ ཐལ་འགྱུར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འགོག་ཕྱི་མ་ལྟར་ན་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་འདི་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡིན་པར་
ཐལ༑ དེ་རང་ཉིད་གང་ལ་འཕེན་པའི་འཕེན་ཡུལ་གྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་ནུས་དང། བདག་སྐྱེ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་ལོག་རྟོག་མངོན་གྱུར་བ་གཞོམ་ནུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་དེ་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་

[073B] འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་མི་བཞེད་པའི་དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ། གཞན་སྐྱེ་འཕེན་ཚུལ་ཡང་འགྲེལ་པ་འདིས་སྐྱེ་བ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བྱས་པར་ཐལ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་རྟགས་སུ་
བཀོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བྱས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་འདྲའི་སྐྱེ་བ་དེ་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་འདྲའི་སྐྱེ་བ་དེ་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་
རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གི་དངོས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་དེའི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་གཞལ་བྱ་གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བློས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་དཔྱད་མཐར་རྙེད་པའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དོན་དམ་པའི་
གཞན་སྐྱེ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དོན་དམ་པའི་གཞན་སྐྱེ་མི་བཞེད་པའི་དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ཞེས་ཟེར་ན། འོ་ན། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཐལ་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་ནུས་སུ་བཞེད་པ་དེ་དགོངས་པར་ཐལ། དམ་
བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མི་བཞེད་པར་དགོངས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། ལེགས་ལྡན་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་རང་ཉིད་ལ་རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་མི་ལེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་སྙམ་པ་མི་འདུག་
གི་ཁས་ལེན་པ་འོས་མེད་དུ་བྱེད་པའི་ལུགས་སུ་སྣང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལ་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་གཞན་སྐྱེ་མི་བཞེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་མི་བཞེད་པའི་
དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་སྐྱེ་མེད་པར་དམ་བཅས་པའི་དམ་བཅའི་བཞེད་དོན་མེད་དགག་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས། མ་ཡིན་པ་དགག་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན་ནི། དེ་བསྒྲུབས་

[074A]༄༅། །པ་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བསྒྲུབས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། མཛད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་ལ། དེའི་འགྲེལ་བཤད་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ལས། དེ་བསྒྲུབས་པ་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་
པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པ་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་དགག་པའི་སྒོ་ནས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བསྒྲུབས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་པ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འགོག་གམ་ཞེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་འགྱུར་ཁ་ཅིག་ལས་གླགས་དང་བཅས་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པས། རྒོལ་བ་གཞན་གྱིས་ཀླན་ཀའི་གླགས་དང་བཅས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དོན་
བཅས་དང་ཐུག་བཅས་རྟགས་སུ་འགོད་ན་རྒོལ་བ་གཞན་གྱིས་ཀླན་ཀའི་གླགས་དང་བཅས་པས་དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་ལན་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་
འོ་ན་དེས་དེ་མྱུ་གུ་རང་གི་རྒྱུ་དུས་སུ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་འདོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་སུ་ཚད་མས་ངེས་ན། མྱུ་གུ་རང་གི་རྒྱུའི་དུས་སུ་མེད་པར་ཚད་མས་ངེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་
དེ་མྱུ་གུ་རྒྱུ་མེད་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་འདོད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་སུ་ཚད་མས་ངེས་ན་མྱུ་གུ་རྒྱུ་མེད་ལས་མི་སྐྱེ་བར་ཚད་མས་ངེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་
བཅས་ཚད་མས་ངེས་ན་མྱུ་གུ་རང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་ཚད་མས་ངེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རིགས་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གྲངས་ཅན་གྱིས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་ཚད་མས་མ་ངེས་སོ་ཟེར་ན། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་ཚད་མས་ངེས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། ཐལ་འགྱུར་བ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ནང་

[074B] ནང་སྡེས་མ་ངེས་པར་ཐལ། དེས་མྱུ་གུ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། གྲངས་ཅན་གྱིས་བདག་སྐྱེ་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་ཚད་མས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར།    ༈   
སྒོ་ནས་འགྲེལ་པའི་དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཤད་པ་ལ། སྐྱོན་དེ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་མི་འཇུག་པར་བསྟན་པ་དང། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་རང་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བསྟན་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། སྐྱོན་དེ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་མི་འཇུག་སྟེ་
དེ་ལ་མི་འཇུག་པར་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཚད་མས་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། སྐྱོན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བསྟན་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་
པ་དང། ཉེས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་མེད་པར་བསྟན་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་གྱི་བཟློག་དོན་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་སོགས་མ་བསྟན་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་དང། གཞན་ལ་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་
དང་དཔེ་མ་བསྟན་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དངོས་དང། དེ་ལ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་དགོས་ནུས་ལྷག་པོ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང། དབུ་མ་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པར་བསྟན་
པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། འགྲེལ་པ་དེས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་བསྟན་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དགོས་ནུས་མཚུངས་པའི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་བསྟན་པ་གང་ཞིག། །རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཐལ་འགྱུར་དེ་ལས་དགོས་ནུས་ལྷག་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་
བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་བསྟན་པ་གང་ཞིག་ཐལ་འགྱུར་དེ་གཉིས་གྲངས་ཅན་ལ་འགལ་བ་བརྗོད་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གྲངས་ཅན་གྱིས་སྐྱེ་

[075A]༄༅། །ལྡན་གྱི་མྱུ་གུ་རང་གི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པར་ཁས་བླངས། སྐྱེས་ཟིན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཁས་བླངས། དགོས་པ་ཡོད་ན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་ཁས་བླངས་མྱུ་གུ་བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ། སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པ་ཞིག་མི་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་
རྒྱུ་དུས་སུ་མེད་པ་ཞིག་མི་སྐྱེ་ཞེས་པ་ལས་འགོད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཐལ་འགྱུར་ལས་དགོས་ནུས་ལྷག་པོ་མེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་བཀོད་པས་འགལ་བ་མ་མཐོང་བས་མི་བཟློག་ན། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བཀོད་ཀྱང་འགལ་བ་མཐོང་མི་ནུས་པས་འགོག་མི་ནུས། མཐོང་བཞིན་དུ་མི་
བཟློག་ན། རེ་ཞིག་བསྙོན་འདིང་བ་ཡིན་པས་བསྙོན་འདིང་བའི་རྒོལ་བ་རྩོད་ཟླར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་རྟགས་དཔེ་འགོད་མི་དགོས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་འགོད་དགོས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རང་ཉིད་རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་འདོད་པས་ཀུན་ནས་
བསླངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་དེ་གཉིས་ཀྱི་[*KYIS]གྲངས་ཅན་ལ་འགལ་བ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གྲངས་ཅན་གྱིས་ཐལ་འགྱུར་དེའི་རྟགས་བསལ་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་ཁྱབ་པ་དོན་གྱི་[*GYIS]ཁས་ལེན་དགོས་ཤིང་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མི་འགལ་ཡང་དེ་དང་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་འགལ་
བས༑ ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་དོན་གྱི་[*GYIS]ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། སྐྱེས་ཟིན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བས་དགོས་པ་མེད་ཅིང་དེ་ཡོད་ན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཏན་ཚིག་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་
མི་རིགས་སོ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡོད་པ་རྒྱུ་ཉིད་དང། དེ་ཉིད་སྐྱེའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ལ་ཡོད་པ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མ་མཐོང་ཞིང། ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་མཐོང་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་མི་འདོད་ཅིང་ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་མི་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་
ཁྱེད་ཅག་གིས་རྩོད་པ་ནི་འཐད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཕ་རོལ་པོ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་འདོད་པ་ལ་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལས་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་བཀོད་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་གིས་རྩོད་པ་ན་ཅིའི་ཕ་རོལ་པོ་ཁས་ལེན་པར་མི་

[075B] ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བས། རྩོད་པས་ཀྱང་མི་བཟློག་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ངོ་ཚ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ནི་བསྙོན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ནི་གནས་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔག་
པ་ཚང་བར་བྱེད་པ་ན། བདག་འདི་[*NYID]རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་དེ་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དགོས་ནུས་མཚུངས་པར་
གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་དགོས་ནུས་ལྷག་པོ་མེད་པར་མ་ཟད་དབུ་མ་པས་དེ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་ཏེ། དབུ་མ་པས་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་ཁས་ལེན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་
གསལ་ལས། དབུ་མ་པ་ཡིན་ན་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཞན་ཁས་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་འཕགས་པ་ལྷས། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་ཅེས། །ཕྱོགས་ནི་གང་ལ་ཡོད་མིན་པ། དེ་ལ་ཡུན་ནི་རིང་པོ་ནའང། །ཀླན་ཀ་བརྗོད་བ་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་
བཤད་དོ། །རྩོད་བཟློག་ལས་ཀྱང། གལ་ཏེ་ངས་དམ་བཅས་འགའ་ཡོད། །དེ་ན་ང་ལ་སྐྱོན་དེ་ཡོད། །ང་ལ་དམ་བཅའ་མེད་པས་ན། །ང་ནི་སྐྱོན་མེད་ཁོ་ན་ཡིན། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི། །དོན་གྱི་འགའ་ཞིག་དམིགས་ན་ནི། །སྒྲུབ་པའམ་བཟློག་པར་བྱ་ན་དེ། །མེད་ཕྱིར་ང་ལ་ཀླན་ཀ་མེད། །ཅེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གྲངས་ཅན་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཚུལ་དེ་འཆད་པ་ལ། ཡང་གང་གི་ཚེ་འདི་ལྟར་དབུ་མ་པས། རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་བརྗོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཚེ། ཞེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་དེའི་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་
མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་འདིས་བསྟན་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་གྲངས་ཅན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། བདག་སྐྱེ་འགོག་པ་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། དབུ་མ་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཁས་ལེན་མི་

[076A]༄༅། །རིགས་པ་གོང་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    རྩོད་པ་དེ་འཆད་པ་ལ། ཅི་སྟེ་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན། ཞེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཉེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །
ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་དབུ་མ་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དུ་ཆུག་ཀྱང། བདག་སྐྱེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་གཞན་ལ་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་
རོ་ཞེས་གསུངས། དེའི་ལན་བཤད་པ་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་མཐའ་དག་ལ་གཏན་ཚིགས་འགོད་མི་དགོས་པར་བསྟན་པ་དང། འགོད་དགོས་པ་རྣམས་ལ་བཀོད་པ་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་དེ་འཆད་པ་ལ། བཤད་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འགལ་བ་བརྗོད་
པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཅེས་པའི་བར་གསུངས། དེའི་དོན་ཡང་ཕྱིར་རྒོལ་མཐའ་དག་ལ་གཏན་ཚིགས་འགོད་མི་དགོས་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་གང་དམ་བཅས་པ་དེ་ཉིད་རང་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་དང་མཐུན་དཔེ་བཀོད་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ངོ་བོར་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་སྔ་རྒོལ་ཡང་དག་གི་
ལུགས་ཡིན་ནའང། གྲངས་ཅན་གྱིས་བདག་སྐྱེ་དམ་བཅས་པའི་དམ་བཅའ་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་དང་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་འགོད་རྒྱུ་མེད་པས་རང་ཉིད་བསླུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འགོད་དགོས་པ་རྣམས་ལ་བཀོད་པར་བསྟན་པ་ལ། སངས་
རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་པས་བསྟན་པའི་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་གྱི་གཞན་ལ་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་ལ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་འདིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཞན་ལ་གྲགས་ཀྱི་
གཏན་ཚིགས་འགོད་དགོས་པ་རྣམས་ལ་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་པ་གཉིས་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དུ་བྱས་ནས། ཐལ་འགྱུར་སྔར་བཤད་པ་གཉིས་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་

[076B] ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས། རྒྱུ་དུས་སུ་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱི་ཡོད་པར་འདོད་པའི་མྱུ་གུ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་ཁས་བླངས་དུ་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང། ཐུག་མེད་ཀྱི་རིགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བསྟན། དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་
པ་མན་ཆད་ཀྱིས། ཇི་ལྟར་གནོད་ན་རྒྱུ་དུས་སུ་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱི་ཡོད་པར་འདོད་པའི་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་ཐལ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ། མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། དངོས་པོ་རྣམས་
ཞེས་པ་དང། དངོས་པོ་ཞེས་པ་གཉིས་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དུ་བྱས་ནས་རྒྱུ་དུས་སུ་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱི་ཡོད་པར་འདོད་པའི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དང། མངོན་གསལ་གྱི་རྫ་བུམ་མཐུན་དཔེར་བསྟན། དེ་དག་གིས་ཞེས་པ་དང། བདག་གི་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་གཉིས་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དུ་བྱས་
ནས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་དང། ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་དེ་ཞེས་པ་གཉིས་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དུ་བྱས་ནས། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། ཅི་སྟེ་ཡང་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགལ་བ་
གདོན་མི་ཟ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ན་དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་གང་གི་ཕྱིར། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དེ་དག་ཅེས་
བྱ་བ་འདིས་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དག་ལ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་དེ། ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མདོར་བཞག་པའི་ངག་དེའི་འགྲེལ་པའི་ངག་ཡིན་ལ། ངག་འདི་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་གཞན་ལ་གྲགས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང། སྒྲུབ་
པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་འདིས་བསྟན་པའི་བདག་སྐྱེ་

[077A]༄༅། །འགོག་ནུས་ཀྱི་གཞན་ལ་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་སྦྱོར་གྱི་མཚན་གཞི་གང་ཞེ་ན། འགྲེལ་པ་འདིས་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་དཔེ་དང་དོན་གྱི་སྒྲུབ་ངག་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་དེ་འཆད་པ་ལ། དེ་ལ་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་གཏན་
ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཅི་སྟེ་བརྗོད་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་བར་གསུངས། འགྲེལ་པ་དེས་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་སྒྲུབ་ངག་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་གྱི་དཔེའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། བུམ་པ་
བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་བྱས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་མཚོན་པའི་སྒྲུབ་ངག་ཡན་ལག་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རྒྱུ་དུས་སུ་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱི་ཡོད་པར་འདོད་པའི་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་བདག་
ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་ན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པས་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་མངོན་གསལ་གྱི་རྫ་བུམ་བཞིན། མངོན་གསལ་གྱི་རྫ་བུམ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་ལྟ་བུའི་མྱུ་གུ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་མྱུ་གུ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དོ་ཞེས་པའི་
སྒྲུབ་ངག་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ཡན་ལག་ལྔ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དེ་ཞེས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་དང། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་ཕྱོགས་ཆོས་བརྗོད་པ་དང། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་ན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པས་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་
མངོན་གསལ་གྱི་རྫ་བུམ་བཞིན་ཞེས་པས་ཁྱབ་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་ལྟ་བུའི་བུམ་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་ལྟ་བུའི་མྱུ་གུ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་ཅེས་པས་ཉེར་གཏོད་བརྗོད་པ་དང། དེ་ཕྱིར་མྱུ་གུ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ཅེས་པས་མཇུག་བསྡུད་[*SDUD]བརྗོད་པའི་ཕྱིར་
   ༈    འགྲེལ་པ་འདིས་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཞན་ལ་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དེ། འགྲེལ་པ་དེས་མངོན་གསལ་གྱི་རྫ་བུམ་མཐུན་དཔེར་

[077B] གྲངས་ཅན་གྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་བུམ་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་སླར་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་ཁས་བླངས་པས་མཐུན་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད། འགྲེལ་པ་འདིས་རྒྱུ་དུས་སུ་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱི་ཡོད་པར་འདོད་པའི་མྱུ་གུ་སླར་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་བསྟན། གྲངས་ཅན་གྱིས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་ཁས་
བླངས་པས་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབས་པས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད། དེ་ལྟ་བུའི་མྱུ་གུ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་ན་སླར་ཡང་མི་སྐྱེ་བས་ཁྱབ་པས་ཁྱབ་པ་འགལ་བའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་
གསལ་ལས། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གྲངས་ཅན་པ་དག་མདུན་ན་གནས་པའི་བུམ་པ་མངོན་པར་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡང་མངོན་པར་གསལ་བར་མི་འདོད་ཅིང་དེ་ཉིད་འདིར་དཔེ་ཉིད་དུ་གྲུབ་
པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་ཅིང་མངོན་པར་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བ་བཀག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཉིད་དུ་དོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་དུ་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་རྗེས་སུ་
དཔག་པས་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ན་ཡང་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །སུན་འབྱིན་པ་འདི་དག་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་དངོས་པོ་
བདག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འགྲེལ་པར་སླར་ཡང་གི་དོན་ཡོད་པར་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་བསྐྱེད་པ་ལ་རྟགས་དཔེ་འགོད་དགོས་པ་ལས། མ་བཀོད་ཅེས་རྩོད་པ་ཡིན་གྱི། འགྲེལ་པ་དེ་ལ་སླར་ཡང་གི་དོན་ཡོད་མེད་ཙམ་ལ་རྩོད་པ་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེ་ལས་སྐྱོན་བརྗོད་མཛད་པའི་ཚེ་ན་མདོར་བསྟན་དྲངས་རྒྱས་བཤད་མ་དྲངས་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བ་ལ་རྟགས་དཔེ་ངེས་པར་འགོད་དགོས་པར་འདོད། ཐལ་འགྱུར་བས་འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་

[078A]༄༅། །སྐྱེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་བསྐྱེད་ནུས་པར་འདོད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དེར་ཐལ། བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པར་འགྱུར་བས་འདི་ནི་ཐལ་འགྱུར་དུ་བྱས་པའི་ཚེ། དེའི་བྱེད་པ་
ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་དཔག་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་དམ་བཅའ་བསྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་ངག་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྟོང་མཐུན་སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ལས། ཐལ་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་ནུས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ཞེས་
པའི་འགྲེལ་པས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དངོས་སུ་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པ་དེ་འགྲེལ་པ་དེས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་གཏན་
ཚིགས་སུ་ཡང་འདོད། སྤྱིར་དེ་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། འགྲེལ་པ་དེས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རྟགས་སུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་དངོས་སུ་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་རྟགས་གཉིས་པ་དེར་ཐལ། ཡོད་པ་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། ཚིག་གསལ་ལས། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་
སྐྱོན་མེད་དེ། རྟགས་སྦྱོར་དངོས་སུ་འགོད་དགོས་པ་ལས་མ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཉེས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་མེད་པར་བསྟན་པ་ལ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟེང་དུ་ཞེས་པ་ནས། བཟུང་སྟེ་འདིར་མ་བསྟན་པ་ཅུང་ཟད་མེད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གསུངས། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འགྲེལ་པ་
འདིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ཚུལ་དེས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་བདག་སྐྱེ་ཁེགས་ཀྱང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་སྟེང་དུ་བདག་སྐྱེ་མི་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཞེས་པའི་སྒྲས་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ་བདག་སྐྱེ་བཀག་པའི་

[078B] ཡང་ན་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་ཞིག་འགོད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་མ་གཏོགས་པའི་ཤེས་བྱ་ཉེར་བཞི་པོ་དེ་ཆོས་ཅན། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དེ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ཞེས་པའི་སྦྱོར་བ་ཞིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་
ཁ་ཅིག་གིས། འགྲེལ་པ་དེས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ཚུལ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐྱེ་བ་སྨྲ་བའི་ལོག་རྟོག་ཁེགས་ཀྱང་གསལ་བ་སྨྲ་བའི་ལུགས་མ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་གིས་བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་མ་གཏོགས་པའི་བསམ་དོན་མཚུངས་པས། དང་པོ་བཀག་པས་ཕྱི་མ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་
འགྲེལ་པ་དེས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བདག་སྐྱེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་སྦྱོར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། བདག་སྐྱེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་བཞེད་ནས། ཐལ་འགྱུར་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་རྟགས་སྦྱོར་ཤུགས་ལ་བསྟན་པས་དོན་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
   ༈    སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་བསྟན་ཀྱང། དེའི་
བཟློག་དོན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུགས་བཅས་ཁོ་བོ་ཅག་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཉེས་པ་མེད་དེ། དེ་གྲངས་ཅན་ལ་འགལ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དུ་འཕངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གྲངས་ཅན་ལ་གནོད་པ་ཇི་ཙམ་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཁོ་བོ་ཅག་མངོན་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སངས་རྒྱས་
བསྐྱངས་ལ་ཐལ་འགྱུར་གྱི་བཟློག་དོན་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་པའི་དོན་དང་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་ཉིད་[*DANG]འབྲེལ་བ་
ཡིན་གྱི་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ལ་དམ་བཅའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བ་ག་ལ་ཡོད། ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པའི་སྒྲུབ་པས་ཕ་རོལ་པོ་ལ་ཉེས་པ་མང་པོ་ཇི་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་ཁོ་བོ་ཅག་མངོན་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། གང་ལས་འདི་ལ་གཞན་གྱིས་

[079A]༄༅། །གླགས་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་གླགས་དང་བཅས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ་ཉིད་ག་ལ་ཡོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་བཟློག་དོན་ཁས་ལེན་འདོད་མེད་ཀྱང་ཐལ་
འགྱུར་འཕངས་པ་ཙམ་གྱི་[*GYIS]བཟློག་དོན་ཁས་ལེན་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྒྲ་དེ་ལ་དོན་དེ་སྟོན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ན། སྨྲ་བ་པོའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་སྨྲ་བ་པོ་ཞགས་པས་བཅིངས་དབྱུག་པས་བསྣན་[*BSNUN]པ་ལྟ་བུའི་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དོན་དེ་སྟོན་འདོད་
ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྒྲ་དེས་དོན་དེ་སྟོན་པ་ལ་དོན་དེ་སྟོན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཞིག་ཀྱང་དགོས་ཏེ། གྲངས་ཅན་གྱིས་མྱུ་གུ་བདག་ལས་སྐྱེ་བར་བསྒྲུབ་འདོད་ནས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱི་མྱུ་གུ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་སྟོན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བས་རང་བཞིན་དང་
བཅས་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཐལ་བ་བསྒྲུབ་པ་ན་ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཐལ་བར་ཡང་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་རྣམས་ནི་དབྱུག་པ་དང་ཞགས་པ་ཅན་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་པོ་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན། ཅི་ཞེ་ན་ནུས་པ་ཡོད་ན་སྨྲ་བ་པོའི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ བཟློག་དོན་ཁས་ལེན་འདོད་ནས་བཀོད་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་འཕངས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། གྲངས་ཅན་གྱིས་བདག་སྐྱེ་དམ་བཅས་པས་དམ་བཅའི་བཞེད་དོན་འགོག་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་ཐལ་བ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་དམ་བཅའ་འགོག་པ་ཙམ་
གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པ་དེ་ལ་རང་ལ་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང། གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་རང་ཉིད་ལ་
གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པས་རང་ལ་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང། སྔ་རྒོལ་ལ་གྲགས་པར་མ་ཟད། སྔ་རྒོལ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་ལ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པས་གཞན་ལ་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་

[079B] དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མགོན་པོས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཕལ་ཆེར་ཐལ་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་འགོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་ཤེས་ལས། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན། །ནམ་མཁའ་ཅུང་
ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མཚན་ལས་སྔ་གྱུར་ན། །མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ན་གཟུགས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར། །ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་དོན་གང་ཡང། །རྒྱུ་མེད་པ་ནི་གང་ནའང་མེད། །ཅེས་པ་དང། མྱ་ངན་འདས་པ་དངོས་པོ་མིན། །རྒ་
ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྒ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ཡིས། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ། མགོན་པོས་ཚིག་ཉུང་ངུས་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་བཞེད་ནས་ཐལ་འགྱུར་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་རྟགས་སྦྱོར་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་དོན་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་ངག་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། ཚིག་ཉུང་ངུས་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་བཞེད་ནས། ཐལ་འགྱུར་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། རྟགས་སྦྱོར་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་དོན་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མི་མཚུངས་ཏེ། མགོན་པོའི་གཞུང་རྩ་བ་དང་
སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་དེ་འགྲེལ་པ་ཡིན་པས་རྩ་བས་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པ་འགྲེལ་པས་དངོས་སུ་སྟོན་དགོས་པ། འགྲེལ་མཛད་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཏེ། རྩོད་བཟློག་རྩ་བས་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་ཡང་རང་འགྲེལ་གྱིས་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པའི་ཆ་དུ་མ་ཡོད་
པའི་ཕྱིར།    ༈    རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཁས་ལེན་པའི་འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང། དབུ་མ་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པར་བསྟན་པ་དང། དེ་ཉིད་ཚིག་གསལ་དང་སྦྱར་ནས་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་
གཞན་དོན་སྐབས་ཀྱི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ལ། ཆོས་ཅན་རྒོལ་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱི་[*GYIS]མི་ཆོག་པར་རྒོལ་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱིས་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་བ་ཞིག་དགོས་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་རང་འགྲེལ་ལས། གཉིས་ཀ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་བསྒྲུབ་པ་

[080A]༄༅། །ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། གང་ཞིག་གཉིས་ཀ་ལ་ངེས་པའི་ཚུལ་གསུམ་དང། མ་གྲུབ་པ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་དེ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པའམ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་གྱི་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གྲུབ་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་བལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་ཐལ་རང་གཉིས་པོ་[*SNGA]རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་དུ་བྱས་ནས། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ན། ཆོས་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་དེས་ཆོས་ཅན་འཇལ་བའི་ཚད་མ་དེ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་དང། དེ་ཆོས་ཅན་ལ་མ་
འཁྲུལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་དེས་ཆོས་ཅན་འཇལ་བའི་ཚད་མ་དེ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་ཡང་མི་འདོད། དེ་ཆོས་ཅན་ལ་འཁྲུལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུད་པས་གཞན་ལ་གྲགས་
ཀྱི་རྗེས་དཔག་དང། ཐལ་འགྱུར་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བར་མི་འདོད། ཐལ་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ལས། གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་ཆོས་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་གྲགས་
ཀྱི་རྗེས་དཔག་དང། ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་པོའི་རྒྱུད་ལ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ངེས་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ། མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་སྔ་རྒོལ་གང་
ལ་དཔག་འདོད་ཞུགས་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པའི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་གཏན་ཚིགས། གཞན་དོན་སྐབས་ཀྱི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད། རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ལ་ཆོས་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་མི་དགོས་ཀྱང་སྤྱིར་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་
ཆོས་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་ཅིང། ཁྱད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་ཚད་མས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཁས་བླངས་ལ་དཀྲིས་ནས་བཀོད་པའི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་གཏན་ཚིགས། གཞན་ལ་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད། དངོས་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་བཏང་ནས། ཐལ་འགྱུར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་མ་ཞུགས་བར་དུ། ཆོས་ཅན་

[080B] དེས་ཆོས་ཅན་འཇལ་བའི་ཚད་མ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཚད་མར་སོང་བར་འདོད་པ་ཡིན་ཀྱང། དེ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་འཇལ་བའི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ། རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་འཇལ་བའི་ཚད་མ་མེད་ཀྱང་
དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་འཇལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་འཇལ་བའི་ཚད་མ་ཡིན་ན། དེ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན། གཞན་ལ་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དཔེ་སོགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལ་གཞན་ལ་གྲགས་ཀྱི་དཔེ་དང། དེའི་ཚུལ་གསུམ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་
ནས་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། རང་ལ་མི་བལྟ་བ་དེ་མིག་དོན་དམ་པར་གཞན་ལ་མི་བལྟ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཤེས་ལས། བལྟ་དེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི། །དེ་ལ་བལྟ་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །གང་ཞིག་བདག་ལ་མི་བལྟ་བ། །དེ་དག་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་བལྟ་
ཞེས་དང། ཚིགས་གསལ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་སྦྱོར་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ནི་གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་བ་འགོག་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་གཞན་མིག་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་པ་དེ་ནི་མིག་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་མི་བལྟ་བའི་ཆོས་ཀྱང་འདོད་ལ། གཞན་ལ་བལྟ་བའི་
ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཕྱིར་གང་དང་གང་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་བལྟ་བ་མེད་པ་དེ་དང་དེ་ལ་ནི་གཞན་བལྟ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །མིག་ལ་ཡང་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་མི་བལྟ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་བལྟ་བ་ཡང་འདི་ལ་མེད་
དོ༑ ༑དེའི་ཕྱིར་རང་གི་བདག་ཉིད་མི་བལྟ་བ་དང་འགལ་བ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་བལྟ་བ་རང་ལ་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན་ནི་[*MIG]རང་ལ་མི་བལྟ་བ་ཐ་སྙད་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་
དང་གཞན་གཟུགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བལྟ་བ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡང་ཚད་མས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་ན་རང་ལ་མི་བལྟ་བའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བལྟ་བ་འགོག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། མིག་རང་ལ་མི་བལྟ་བ་དེ་མེད་ན་མིག་རང་ལ་བལྟ་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་

[081A]༄༅། །གཟུགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བལྟ་བ་དེ་ཡོད་ན། རང་ལ་མི་བལྟ་བའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་མི་ཁེགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རང་ལ་མི་བལྟ་བའི་རྟགས་ཀྱི་[*KYIS]རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་ལ་མི་བལྟ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་དང། གཏན་ཚིགས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མས་ངེས་ཤིང་
དགག་བྱ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་ལུགས་ལ་དབྱེ་ནུས་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེ། ཕྱི་རྒོལ་རང་ལ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པས་རང་ལ་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང། སྔ་རྒོལ་ལ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པར་མ་ཟད། སྔ་རྒོལ་ལས་གཞན་ཕྱིར་རྒོལ་
ལ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པས་ན་གཞན་ལ་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཚུལ་གསུམ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ། ཆོས་ཅན་དང་གཏན་ཚིགས་དངོས་སྨྲ་བས་ཚད་མས་ངེས་ཟིན་པས་སྒྲུབ་མི་དགོས་ཤིང། ཁྱབ་འབྲེལ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་དང། དེ་དོན་ལ་སྦྱར་
བ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཆུ་ལ་གཤེར་བ་དམིགས་པ་ཡོད་ན་དེ་དང་ལྡན་པའི་ས་ལ་བརླན་དམིགས་པ་འཐད་ཀྱིས། ཆུ་ལ་གཤེར་བ་དམིགས་པ་མེད་ན་དེ་དང་ལྡན་པའི་ས་ལ་བརླན་དམིགས་པ་མི་འཐད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཡོད་ན། དང་པོ་རང་ཉིད་
ལ་དམིགས་ནས་དེ་རྗེས་གཞན་ལ་དམིགས་དགོས་སོ་ཞེས་སྤྱི་ཁྱབ་ངེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་དོན་ལ་སྦྱར་བ་ལ། མིག་རང་ལ་བལྟ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དང་པོ་རང་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་དེ་རྗེས་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་རུང་བ་དང་ཚོགས་པ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་བལྟ་བ་དམིགས་
དགོས་པ་ཞིག་ན་མིག་རང་ལ་བལྟ་བ་མེད་པས་གཞན་གཟུགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བལྟ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མིག་རང་ལ་མི་བལྟ་ན། གཞན་གཟུགས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་མི་བལྟ་བས་མ་ཁྱབ་ཀྱང། རང་ལ་མི་བལྟ་ན་གཞན་གཟུགས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་བལྟ་བས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་
མ་ཡིན་པར་རང་བཞིན་གྱིས་བལྟ་ན། དེ་མིག་གི་གནས་ལུགས་ཡིན་དགོས། དེ་མིག་གི་གནས་ལུགས་ཡིན་ན། རང་ལ་མི་བལྟ་བ་དང། གཞན་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བལྟ་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེ་རྐྱེན་ལ་མི་བལྟོས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། མིག་རང་ལ་མི་བལྟ་ན། གཞན་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་བལྟ་

[081B] མེས་རང་ཉིད་དེ་མི་[*NYID MI]བསྲེགས་ཀྱང་བུད་ཤིང་བསྲེགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདིར་ནི་མིག་གཟུགས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བལྟ་བ་འགོག་པ་མིན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བལྟ་བ་འགོག་པ་ཡིན་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་དཔེ་དེས་ཐ་སྙད་དུ་མེས་བུད་ཤིང་བསྲེགས་པ་འགོད་ན་ནི། །དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རང་
བཞིན་གྱིས་བསྲེགས་པ་འགོད་ན་ནི། མེ་དང་བུད་ཤིང་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་ཡིན་པ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དེས། དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བསྲེག་བྱ་བསྲེག་བྱེད་ཡིན་པ་དེ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར།    ༈   
པ་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་ན། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་འགོད་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་གཏན་ཚིགས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་མེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེ་ཉིད་ཚིག་གསལ་དང་
སྦྱར་ནས་བཤད་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་རང་ཉིད་རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་པ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་པར་འདོད་ནས་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་འགོག་པ་དེའི་ཚེ་ན། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འགོག་པར་འདོད་པ་དེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། དངོས་པོ་བདེན་མེད་དུ་
ལྟ་བ་དེ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྣམ་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་དང། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཁས་ལེན་པ་གཉིས་ནང་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། གཞན་ཡང་རྟོག་གེ་པ་འདི་ནི་བདག་ཉིད་རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་པ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་པར་འདོད་པས། དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཁས་ལེན་བཞིན་དུ་ཡང་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་
བའི་ངག་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་དུ་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་གནས་སུ་རྟོགས་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ལ་དེ་དག་གི་གང་འདི་སྐད་དུ་འདིར་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲས་
པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཁས་བླངས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་སྦྱོར་བའི་མཚན་གཞིའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན། ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་

[082A]༄༅། །བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་ལ་དགོས་པ་ལྷག་པོ་མེད་པར་བསྟན་པ། རང་གི་རྒྱུད་[*RANG RGYUD]ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགོག་ཚུལ་དངོས་བཤད་པ། དེ་གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་
ཚིགས་ལ་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་མི་རིགས་པར་ཐལ། གྲུབ་མཐས་བློ་བསྒྱུར་བ་ལ་བལྟོས་ནས་ཀྱང་སྦྱོར་མི་རིགས། བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ལ་བལྟོས་ནས་ཀྱང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ་
སྔ་རྒོལ་དབུ་མ་པ་ལ་བལྟོས་ནས་ཀྱང་སྦྱོར་མི་རིགས། ཕྱི་རྒོལ་གྲངས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་སྦྱོར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་བ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་ལ་དགོས་པ་ལྷག་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། བདག་སྐྱེ་
འགོག་པ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དགོས་པ་དང་བཅས་ཏེ། ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལས་མྱུ་གུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདག་ལས་སྐྱེ་བར་བཞེད། དོན་དམ་པར་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་རྣམས་
ལས༑ མིག་སོགས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མ་གསུངས་ཤིང། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ལས། ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མྱུ་གུ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་ན། བདག་གིས་མ་བྱས་གཞན་གྱིས་མ་བྱས། གཉིས་ཀས་མ་བྱས་དབང་ཕྱུག་གིས་མ་བྱས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་མ་བྱུང་རང་བཞིན་
ལས་མ་བྱུང་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མ་བྱུང། རྒྱུ་མེད་ལས་མ་སྐྱེས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ས་བོན་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །ས་བོན་གང་ཡིན་མྱུ་གུ་དེ་ཉིད་མིན། །དེ་ལས་གཞན་མིན་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་རྟག་མིན་ཆད་མིན་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང། རྩ་ཤེས་ལས། གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གང་
འབྱུང་བ། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་མིན། །དེ་ལས་གཞན་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རྟག་པ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གྲངས་ཅན་ལ་བལྟོས་[*LTOS]ནས་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གྲངས་ཅན་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལས་ཉམས་པས་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་བ་ལས་སྤྱིར་བདག་སྐྱེ་

[082B] གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་རང་ག་བ་ལ་བལྟོས་ཏེ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེས་མིག་སོགས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་དང། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མ་དཔྱད་པར། དེས་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཞིག་ཁས་ལེན་གྱི་གལ་ཏེ་དེས་བདག་སྐྱེ་ཁས་ལེན་ན། དབུ་མ་པས་ཀྱང་བདག་སྐྱེ་ཁས་ལེན་
དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཇིག་རྟེན་པ་དང་མཐུན་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགོག་ཚུལ་དངོས་བཤད་པ་ལ། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་དགག་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏན་
ཚིགས་གཞན་རྣམས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་ཁེགས་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང། དེ་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་དང། སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་དེ་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པར་བསྟན་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་
ལ༑ དངོས་དང། ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དེ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། ཞེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པའི་ཡོད་པ་དེ། མིག་སོགས་རྣམས་
བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མིག་སོགས་དོན་དམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་དེར་ཐལ། དེ་གྲུབ་ན་དབུ་མ་པས་དངོས་པོ་བདེན་མེད་དུ་ཁས་བླངས་པ་
དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་མ་གྲུབ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ལ་སྦྱོར་བྱས་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་མིག་སོགས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་མིག་སོགས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཞེས་དངོས་སུ་མ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་
དང༑ བཀོད་ན་ཡང་གྲངས་ཅན་ལ་ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གྲངས་ཅན་གྱིས་མིག་སོགས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ། ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་ལ་དེ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་

[083A]༄༅། །ན་རེ༑ མིག་སོགས་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཚེ། བདེན་གཉིས་གང་དུ་གྲུབ་རྟགས་[*BRTAGS]པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་མིག་ཙམ་ཞིག་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་པས་བྱེ་བྲག་
པའི་ངོ་བོར་སྒྲ་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ན། སངས་རྒྱས་པས་འདོད་པའི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་བྱུང་བའི་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུ་མི་འཛིན། བྱེ་བྲག་པས་འདོད་པའི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུ་མི་འཛིན་པར་སྒྲ་ཙམ་བཟུང་ནས་སྒྲུབ་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བྱེ་བྲག་པས་གསལ་
བྱེད་པའི་ངོ་བོར་སྒྲ་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ན། བྱེ་བྲག་པས་འདོད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་གསར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུ་མི་འཛིན། གསལ་བྱེད་པས་འདོད་པའི་སྔར་ཡོད་རྐྱེན་གྱིས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་པའི་སྒྲ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུ་མི་འཛིན་པར་སྒྲ་ཙམ་བཟུང་ནས་སྒྲུབ་པ་དང། སངས་རྒྱས་པས་བྱེ་
བྲག་པའི་ངོ་བོར་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ན། སངས་རྒྱས་པས་འདོད་པའི་འཇིག་རྒྱུ་དོན་གཞན་ལ་བལྟོས་མེད་ཀྱི་འཇིག་པ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འཛིན། བྱེ་བྲག་པས་འདོད་པའི་འཇིག་རྒྱུ་དོན་གཞན་ལ་བལྟོས་བཅས་ཀྱི་འཇིག་པ་བསྒྲུབ་ཆོས་སུ་མི་འཛིན་པར་འཇིག་པ་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་
གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། ཅི་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གཉིས་སྤྱི་ཉིད་བཟུང་བ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་འཛིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པའི་སྒྲ་
འཛིན་ན་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མ་གྲུབ་པོ། །འོན་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འཛིན་ན་ནི་དེ་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱེ་བྲག་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་དམ་འཆའ་བ་ན་ཡང་བྱས་པའི་སྒྲ་འཛིན་ན་དེ་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་བོ། །འོན་ཏེ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་དེ་རང་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་འཇིག་པ་ཡང་གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་སངས་རྒྱས་པ་རང་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། འོན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་[*DE'I]ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདིར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སྤྱི་ཙམ་ཞིག་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཁྱད་པར་དོར་བའི་ཆོས་ཅན་ཙམ་ཞིག་འཛིན་

[083B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་ལ། འདོན་[*DON]དགག་པ་དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ། དོན་བསྡུ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དབུ་མ་པས་དངོས་སྨྲ་བའི་ངོ་བོར་མིག་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་དེའི་
ཚེ་ན༑ ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་མིག་དེ་མེད་པར་ཐལ། དབུ་མ་པས་མིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་ཁས་བླང་དགོས། དངོས་སྨྲ་བས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་ཁས་བླངས་པ་གང་ཞིག་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དང་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་
རྙེད་དོན་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་པས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་ཐལ། དབུ་མ་པས་མིག་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དེ་མིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་བར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་དགོས་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མིག་དེ་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་སྐྱོན་མེད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་པས་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཙམ་པས་མིག་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དེ། མིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་མ་འཁྲུལ་བར་ཁས་ལེན་དགོས་ཤིང་ཁས་ཀྱང་བླངས་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མིག་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་འདིར་སྐྱེ་བ་བཀག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ཁོ་ནར་དེའི་རྟེན་ཆོས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་བདག་གི་དངོས་པོ་རྙེད་པ་ནི་ཉམས་པར་གྱུར་པ་འདིས་རང་
ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དབུ་མ་པས། དངོས་སྨྲ་བའི་ངོ་བོར་མིག་སོགས་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་མིག་སོགས་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་
ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་གྱུར་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་མིག་སོགས་ཆོས་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་བ་མེད་དེ། དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་ཡང་མེད། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་

[084A]༄༅། །འཛག་པར་སྣང་བའི་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ཤེས་ལྟ་བུའི་མིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་སྟེ་སྣང་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་གྱུར་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་མིག་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲ་བའི་ཚད་མ་དེ་མིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་
བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་འཛག་པར་སྣང་བའི་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་འཛག་པར་མི་སྣང་བའི་རབ་རིབ་མེད་པའི་མིག་ཤེས་ལྟ་བུའི་མིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་མི་འཛིན་པ་སྟེ། མི་སྣང་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་གྱུར་པའི་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་མིག་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ན། ཚད་མ་དེའི་གཟིགས་ངོར་མིག་ཀུན་རྫོབ་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་མིག་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་ཐལ་འགྱུར་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཁྲུལ་བའི་
ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་[*PA]མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལྟར་འཐད་དེ། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དུ་མེད་པས་དངོས་
སྨྲ་བའི་རིགས་པ་མི་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་ལན་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་དོན་ཆ་ཙམ་ཡང་དམིགས་པ་ག་ལ་འགྱུར་
གང་གི་ཚེ་རབ་རིབ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་མི་འདོགས་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་གང་གིས་ན་དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་དོན་ཆ་ཙམ་ཡང་དམིགས་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་
ཀྱང༑ གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི། །དོན་གྱི་འགའ་ཞིག་དམིགས་ན་ནི། །སྒྲུབ་པ་འམ་བཟློག་པར་བྱ་ན་དེ། །མེད་ཕྱིར་ང་ལ་ཀླན་ཀ་མེད། །ཅེས་གསུངས། གསུམ་པ་དོན་བསྡུས་ཏེ་དགག་པ་ལ། དབུ་མ་པས་དངོས་སྨྲ་བའི་ངོ་བོར་མིག་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཆོས་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་

[084B] ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཚད་མ་དེའི་གཟིགས་ངོར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་གྱུར་པའི་མིག་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དབུ་མ་པས་དངོས་སྨྲ་བའི་ངོ་བོར་མིག་སོགས་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་
ཀྱིས་ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་གཏན་ཚིགས་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དེས་ལན་དོན་མཐུན་མི་ཐེབས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དག་ཐ་དད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་
མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གང་ཞིག་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མིག་ཀུན་རྫོབ་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་བཟློག་པ་མེད་པ་ཉིད་[*YIN]པས་འདི་ལན་མིན་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་དཔེ་
དོན་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ལ། ཁ་ཅིག་དེ་ལྟ་བུའི་དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་ཏེ། ནང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བས་བྱེ་བྲག་པའི་ངོ་བོར་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ། རྒོལ་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཡོད། དབུ་མ་པས་དངོས་
སྨྲ་བའི་ངོ་བོར་མིག་སོགས་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ན། བདེན་བརྫུན་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་མིག་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་འབྱུང་འགྱུར་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་མེད་ཅིང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་དེ་ཡང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་ལེན་
པའི་ཕྱིར་དང། བྱེ་བྲག་པའི་ལུགས་ལ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་མེད་ཅིང། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲ་དེ་ཡང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། སྔར་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་པའི་དོན་ཡོད་དེ། ནང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བས་བྱེ་བྲག་པའི་ངོ་བོར་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་དེའི་
ཚེ་ན༑ སྒྲ་འབྱུང་འགྱུར་ཡིན་པའི་ཆ་ལ་ཡང་ཚད་མར་མ་སོང། དེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཆ་ལ་ཡང་ཚད་མར་མ་སོང་བར་སྒྲ་ཙམ་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་གྱུར་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲ་གཉིས་ཀ་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཡོད། དབུ་མ་པས་དངོས་སྨྲ་བའི་ངོ་བོར་མིག་སོགས་

[085A]༄༅། །བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ན་བདེན་བརྫུན་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་མིག་ཙམ་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་གྱུར་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་མིག་གཉིས་ཀ་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། དཔེ་ལ་ཡང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྒྲའི་སྤྱི་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་མི་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ཡོད་ན། དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་སྤྱི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དག་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་ལ། དོན་
དམ་པར་ཡང་མ་ཡིན་པས་དཔེ་ལ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ལ། དབུ་མ་པས་དངོས་སྨྲ་བའི་ངོ་བོར་མིག་སོགས་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ན། ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང། གཏན་ཚིགས་
གཞི་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དེ་དག་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་བ་ལ་སྔར་བཤད་པའི་སྐྱོན་དེ་དག་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་ནི་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ། སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་དེ་དག་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པར་བསྟན་པ་ལ། སྔར་བཤད་པའི་ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་གཏན་ཚིགས་གཞི་མ་
གྲུབ་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་དེ་དག་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཀོད་པ་ན། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་སུ་སོང་ཚོད་དེ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པ་མི་

[085B] དོན་དམ་དུ་གྲུབ། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། ཁྱོད་རང་ལ་གཏན་ཚིགས་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ཡང་མི་འཐད་དེ། ངེད་དབུ་མ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀག་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཁྲུལ་
བའི་ཚད་མ་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་ན། མེད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་
ལས༑ དེ་བཞིན་དུ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བསྙད་པའི་དོན་འདི་ནི་རྟོག་གེ་བ་འདིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱིས་བཀོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་འདི་ལ་འདིར་ཁྱོད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དུ་འདོད་པ་གང་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་སྐད་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རམ། འོན་ཏེ་དོན་དམ་པར་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ན་ནི་རང་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་དོན་དམ་པར་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་དང། མེད་[*PA]དང་ཡོད་མེད་མི་འགྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་མི་
རིགས་སོ། །དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་དང་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་དོ་ཞེས་འདིས་སྐྱོན་འདི་སྨྲས་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་སློབ་
དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་ཁེགས་པར་བསྟན་པ་ལ། སློབ་དཔོན་ལེགས་འབྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ། མིག་སོགས་རྣམས་དོན་དམ་པར་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་བཀག་པ་ལ་

[086A]༄༅། །བརྟེན་ནས། གཏན་ཚིགས་གཞན་གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་མིག་དབང་གཞན་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་པའི་སྦྱོར་བའི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་ཁེགས་པ་
ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཡང་ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་གཏན་ཚིགས་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དེ་དག་མཚུངས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་འདིས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་ཆོས་
གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་རང་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་མིག་སོགས་དོན་དམ་པར་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་
རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཁས་བླངས་པ་ལ། ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དང་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེས་གཏན་ཚིགས་དང་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་གཉིས་བདེན་མེད་དུ་ཁས་བླངས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་རང་ཉིད་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་
ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་ཁས་བླངས་པས་ཁས་བླངས་ནང་འགལ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་དེ་དག་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེ་གཞན་ལ་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་མཚུངས་པ་སྤངས་པ་ལ། ཁོ་ན་རེ། ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་ལ། ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པ་དང། གཏན་ཚིགས་གཞི་མ་
གྲུབ་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་དེ། གཞན་ལ་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མི་མཚུངས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་ཆོས་ཅན་རྒོལ་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀས་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་བར་ཁས་བླངས། ངེད་
ཀྱི་གཞན་ལ་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་དེ་ལྟར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། དེས་ན་སྐྱོན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁས་བླངས་པ་དག་ལ་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་

[086B] གཞན་སྐྱེ་འགོག་པ་ལ། གཞུང་སྤྱིའི་བསྡུ་བ་བཤད་པ། གཞུང་དོན་ལ་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གལ་ཏེ་གཞན་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ནི། ཞེས་པ་ནས། སྟོང་ཉིད་དོན་ཅན་ངེས་དོན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གཞན་སྐྱེ་འགོག་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟར་འགོག་
པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་གཞན་སྐྱེ་སྤྱིར་བཀག་པ་དང། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཀག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དེ་འཆད་པ་ལ། གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གལ་ཏེ་གཞན་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཡོད་ཅེས་དྲང་དོན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན། ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་དེ་འཆད་
པ་ལ༑ གཟུང་བ་མེད་པར་འཛིན་པ་མ་མཐོང་ཞིང། །ཞེས་པ་ནས་སྟོང་ཉིད་དོན་ཅན་ངེས་དོན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དང་པོ་ལ། དངོས་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དེ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གལ་ཏེ་གཞན་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ནི། །ཞེས་པ་ནས། གཉིས་
གཉིས་ལ་སྟེ་ཅི་བྱ་གཉིས་དང་བྲལ་ལའང་དེས་ཅི་བྱ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་དེ་འཆད་པ་ལ། གང་གི་རང་ལྟ་ལ་གནས། །ཞེས་པ་ནས། ཡོད་ཅེས་དྲང་དོན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དང་པོ་ལ། གཞན་སྐྱེ་སྤྱིར་བཀག་པ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཀག་པ་དང། འབྲས་བུ་ལ་མུ་བཞིར་བརྟགས་
ནས་བཀག་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་འབྲས་བུ་གཞན་སྐྱེ་བ་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལ། གཞན་ལ་བརྟེན་ནས། ཞེས་པ་ནས། སྐྱེད་
པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་མ་ལུས་ལ་ཡང་གཞན་ཉིད་མཚུངས། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། ཁོ་ན་རེ། དངོས་པོ་གང་གི་རྒྱུ་དེས་རབ་ཏུ་བྱ་བར་ནུས་པ་དེ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དེ་འབྲས་བུ་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་ཀྱང། འབྲས་བུ་དེ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་རྒྱུར་འཇོག་ཅིང། ས་ལུའི་ས་བོན་དེ་ས་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་
སྐྱེད་པར་ནུས། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་རྟོགས། སྐད་ཅིག་སྔ་མའི་དུས་སུ་གྲུབ་པས་ས་ལུའི་མྱུ་གུ་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཁྱད་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ནས་མྱུག་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཁྱད་ཆོས་བཞི་དང་མི་ལྡན་པས། རྒྱུ་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་ལས་འབྲས་བུ་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཟེར་ན། འོ་ན་ནས་དང་པདྨའི་གེ་སར་དང་ཀེང་ཤུ་ཀའི་མེ་ཏོག་

[087A]༄༅། །རྣམས་ས་ལུའི་མྱུ་གུ་ལ་བལྟོས་ཏེ། ཁྱད་ཆོས་བཞི་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ས་ལུའི་ས་བོན་དེ་ཡང་ས་ལུའི་མྱུ་གུ་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཁྱད་ཆོས་བཞི་དང་མི་ལྡན་པར་ཐལ། དེ་རྣམས་ས་ལུའི་མྱུ་གུ་ལ་བལྟོས་ཏེ་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ཡིན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རྣམས་རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལ། རབ་ཏུ་བྱ་བར་ནུས་པ་དེ་ཕྱིར་འབྲས་བུར་ངེས་བརྗོད་ཅིང། །ཞེས་པ་ནས། ས་ལུའི་ས་བོན་ཡང་ནི་དེ་ཡི་མིན་ཏེ་གཞན་ཉིད་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས།    ༈    རྒྱུ་འབྲས་སྔ་ཕྱི་བ་ལ་གཞན་སྐྱེ་
བཀག་པ་དང། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་པ་ལ་གཞན་སྐྱེ་བཀག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མྱུ་གུ་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ས་བོན་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེ་སྐྱེ་ན་དེ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་དགོས་
དེ་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་དུས་མཉམ་དགོས་པ་ལས་དུས་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལ། མྱུ་གུ་ས་བོན་དང་ནི་དུས་མཉམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདི་བཏང་བར་བྱོས། ཞེས་པའི་བར་གསུངས། ཁོ་ན་རེ། མྱུ་གུ་ས་བོན་དང་དུས་མི་མཉམ་པའི་
རྒྱུ་མཚན་གྱིས། མྱུ་གུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ས་བོན་ལས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། སྲང་མདའི་འགོ་མཇུག་གི་བྱ་བ་མཐོ་དམན་གཉིས་དུས་མཉམ་པས་སྲང་མདའི་འགོ་མཇུག་དུས་མཉམ་པ་དེ་བཞིན་དུ། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དང་ས་བོན་འགགས་པའི་བྱ་བ་གཉིས་དུས་མཉམ་པས་བྱེད་པ་པོ་
ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་གཉིས་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་ཏེ། སྲང་མདའི་འགོ་མཇུག་གི་མཐོ་དམའ་གཉིས་ད་ལྟ་བ་ཡིན་པས། སྲང་མདའི་སྟེང་དུ་དུས་མཉམ་པ་དང། ས་མྱུག་གཉིས་ཀྱི་སྐྱེ་འགག་གི་བྱ་བ་གཉིས་དུས་མཉམ་ཡང་ས་མྱུག་གཉིས་དུས་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་
བོན་གྱི་དུས་སུ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡིན་པས། དེའི་དུས་སུ་མྱུ་གུ་མེད་ས་བོན་གྱི་དུས་སུ་ས་བོན་འགག་བཞིན་པ་ཡིན་པས་དེའི་དུས་སུ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དང་བཅས་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལ། ཇི་ལྟར་སྲང་གིས་[*GI]མདའ་གཉིས་མཐོ་བ་དང་ནི་དམའ་བ་དག་ཅེས་པ་ནས། དེ་ཚེ་འདི་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་

[087B] །སྐྱེ་བ་འདི་ནི་བྱེད་པོ་མེད་པར་རིགས་པའི་ངོ་བོའང་མིན། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་པ་ལ་གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་ལ། ཁ་ཅིག་རྒྱུ་འབྲས་སྔ་ཕྱི་བ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་མེད་པས་གཞན་སྐྱེ་མེད་དུ་ཆུག་ཀྱང། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་པ་ལ་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡོད་པས་གཞན་སྐྱེ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་ཤེས་དེ་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་རང་གི་རྒྱུ་མིག་དབང་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་སོགས་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། མིག་ཤེས་དེ་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་རང་གི་རྒྱུ་མིག་གི་དབང་པོ་སོགས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་རྒྱུའི་དུས་སུ་གྲུབ་ཟིན་སླར་ཡང་
སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད། དེའི་དུས་སུ་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་ན། རྒྱུ་འབྲས་སྔ་ཕྱི་བ་ལ་གཞན་སྐྱེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། གལ་ཏེ་མིག་གི་བློ་ལ་རང་གི་སྐྱེ་བྱེད་དུས་གཅིག་པ། ཞེས་པ་ནས། ཅི་སྟེ་དེ་མེད་ཅེས་ན་འདི་ལ་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས་
གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ལ་མུ་བཞིར་བརྟགས་ནས་གཞན་སྐྱེ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་སྐྱེ་ན་རྒྱུ་དུས་སུ་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་འམ། མེད་པར་སྐྱེ་འམ། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་འམ། གང་རུང་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དག་ལས་གང་
ཡིན༑ དང་པོ་ལྟར་ན། རྒྱུ་དུས་སུ་ཡོད་པ་སླར་ཡང་རྒྱུས་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། རྒྱུ་དུས་སུ་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་ན་དེ་དུས་རྟག་ཏུ་མེད་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་རྒྱུས་སྐྱེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལྟར་ན་མི་རིགས་ཏེ། རེ་རེ་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་
པ་ལྟར་ན་མི་རིགས་ཏེ། དེ་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་ན་དེ་རྟག་ཏུ་མེད་དགོས། དེ་རྟག་ཏུ་མེད་ན་རྒྱུས་སྐྱེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བསྐྱེད་བྱ་གཞན་སྐྱེད་པ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ན། །ཞེས་པ་ནས། གཉིས་གཉིས་ལ་དེ་ཅི་བྱ་གཉིས་དང་བྲལ་ལའང་དེས་ཅི་བྱ། །ཞེས་པའི་བར་
གསུངས། གཉིས་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ། རྩོད་པ་དང་ལན་གཉིས། རྩོད་པ་ལ། འདིར་གཞན་སྐྱེ་བཀག་པ་ལ། དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། གཞན་སྐྱེ་འགོག་ན། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་

[088A]༄༅། །མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེ་འཇིག་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་མངོན་སུམ་ལས་གཞན་སྐྱེ་གྲུབ་པའི་ཐབས་གཞན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྩོད་པ་དེ་འགོད་པ་ལ། གང་གི་རང་ལྟ་ལ་གནས། ཞེས་པ་ནས། རིགས་པ་ཅི་ཞིག་དགོས་
ཞེས་པའི་བར་གསུངས། ལན་བཤད་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་རྩོད་པ་དེ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་ན་མི་སྐྱེ་བར་འདོད་པས། བདེན་གཉིས་གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་འདུ་མི་རུང་གི་རྩོད་པ་ཡིན་ཞིང། རྩོད་པ་དེ་སྤོང་བ་ལ། ཡུལ་བདེན་པ་གཉིས་དང། ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་
གཞག་བསྟན་དགོས་པས། དེ་ལ་གཞན་སྐྱེ་བཀག་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་པས་མི་གནོད་པར་བསྟན་པ་དང། མི་གནོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་དེ་འཆད་པ་ལ། དངོས་ཀུན་ཡང་དག་ཅེས་པ་ནས། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་མེད། །ཅེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་གཞུང་
རྣམས་གསུངས། གཉིས་པ་དེ་འཆད་པ་ལ། གང་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་གཞན་མིན། །ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱི་གཞུང་གསུངས། དང་པོ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་གཞན་སྐྱེ་བཀག་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་པས་མི་གནོད་པར་བསྟན་པ་དང། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་གཞན་སྐྱེ་བཀག་པ་ལ་
འཇིག་རྟེན་པས་མི་གནོད་པར་བསྟན་པ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་མི་གནོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་དང། གནོད་པར་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱར་བ་དང། བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་མཚན་གཞི་ངོས་
བཟུང་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་སྔར་གྱི་རྩོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ནི། ཡུལ་བདེན་གཉིས་དང་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་པའི་རྩོད་པ་ཡིན་པས། དེ་འགོག་པ་ལ་ཡུལ་བདེན་གཉིས་དང་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་དགོས། དེ་ཡང་གཞན་སྐྱེ་འགོག་པའི་[*PA DE]
འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་སྐབས་ཡིན་ཞིང་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་མཐར་ཐུག་གི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཡིན་ལ། མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཚད་མ་དེ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚད་མས་མཐར་ཐུག་གི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ལ་མི་གནོད་པ་དཔེ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་

[088B] དེ་ལ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྤྱིར་བསྟན་པ་ལ། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་དང་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་གཉིས་འཛིན་པས། ཡུལ་ཡང་དག་པ་མཐོང་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་དང། ཡུལ་བརྫུན་པ་མཐོང་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་
ཡིན་པ་དང། ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་པ་དང། ལོག་པ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མི་བྱེད་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་བལྟོས་པའི་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་དེ། འཕྲལ་གྱིས་[*GYI]འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་བལྟོས་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་དང། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་
རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་བལྟོས་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་ལོག་ཤེས་སུ་འགྲུབ་ནུས་པའི་ཕྱི་རོལ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྤྱི་གཙོ་བོ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་ཡུལ་ཅན་ལོག་པའི་མཚན་གཞི་སོགས་སུ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ་
དངོས་ཀུན་ཡང་དག་བརྫུན་པ་མཐོང་བ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱར་བ་ལ། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བས་རབ་རིབ་མེད་པའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་མ་མཐོང་བ་ལ་མི་གནོད་པ་
དེ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤངས་ཤིང་རྒྱུ་འབྲས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས། རྒྱུ་འབྲས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་ལ་མི་གནོད་དོ་ཞེས་སྐབས་དོན་ལ་སྦྱར་ནས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། མིག་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་ཡི། །ཞེས་པ་ནས། དྲི་མེད་བློ་ལ་གནོད་
པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གསུམ་པ་དེ་དག་གི་མཚན་གཞི་ངོས་བཟུང་བ་ལ། གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཞིང། དེའི་ངོར་གཟུགས་སོགས་བདེན་པ་དང། གཟུགས་སྒྲ་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང། བདེན་འཛིན་དེས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་
པར་སྣང་བར་བཅོས་པའི་བཅོས་མའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང། དེ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་དང་དག་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་པ་དང། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ཤེས་ལ་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བ་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་ཡིན་ཚུལ་མ་ཡིན་ཞིང། རབ་རིབ་མེད་པའི་མིག་ཤེས་

[089A]༄༅། །ཀྱིས་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་མ་མཐོང་བ་དེ་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་ཡིན་ཚུལ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་སྒྲ་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་གཟིགས་ངོར་གཟུགས་སྒྲ་སྣང་བ་དེ་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་མ་ཡིན་ཞིང། དེ་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་དེ་མེད་པ་དེ་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚན་གཞི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཆད་པ་ལ། གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནས། མཐོང་དེ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་འདིར་ཤེས་ཀྱི། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་གནོད་པར་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ་
ལ༑ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་གཞན་སྐྱེ་བཀག་པ་ལ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་གནོད་དེ། དེའི་སྐབས་སུ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཚད་མར་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཡིན་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚུར་མཐོང་ཡོད་པར་འགྱུར་
བས༑ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་འཕགས་ལམ་བསྐྱེད་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཆད་པ་ལ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་གནོད་པ་མེད། །ཅེས་པའི་བར་གསུངས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡུལ་གང་བཀག་ཀྱང་འཇིག་
རྟེན་གྱིས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་རྫས་ཡིན་པ་དང། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་བཀག་ན་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་དོ་ཞེས་འཆད་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཉིད་ཀྱི། །གལ་ཏེ་སེལ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་འགྱུར། །ཞེས་པའི་གཞུང་གསུངས། གཉིས་པ་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་
སུ༑ གཞན་སྐྱེ་བཀག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པས་མི་གནོད་པར་བསྟན་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་གཞན་སྐྱེ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་གནོད་པར་མ་ཟད། འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་དུ་འཛིན་པ་དང་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སོ་སོ་བར་འཛིན་པ་མེད་པས། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིང་གི་ས་བོན་བཙུགས་ནས་ཕྱིས་སྡོང་པོར་སྐྱེས་པ་ན་བདག་གི་ཤིང་སྡོང་འདི་སྐྱེས་སོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཞིག་བྱེད་ཅིང། གཞན་སྐྱེའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པས་གཞན་སྐྱེ་བཀག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་མི་གནོད་དོ་

[089B] གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ས་བོན་ཙམ་བཏབ་ནས། །ཞེས་པ་ནས། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་མེད། །ཅེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་གཞུང་དོན་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ། གཞན་ལ་བརྟེན་ནས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། གཞན་སྐྱེ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང། དེ་
དགག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་སྡེ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་སྔར་གྱི་རིགས་པ་དེ་དག་གིས་ཁེགས་པས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད། དེ་མེད་པས་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་མཐའ་ཆད་པས་མེད་ཀྱང། གཞན་དག་ལས་ལྟ་ག་ལ་ཞིག་ཅེས་གཞན་སྐྱེ་འགོག་པ་མི་རིགས་པར་
ཐལ། དེ་ལ་ལུང་དང་འགལ། མངོན་སུམ་དང་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར། ལུང་དང་འགལ་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རྐྱེན་བཞི་པོ་གང་རུང་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལས། གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རྐྱེན་བཞི་པོ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས། དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྐྱེན་བཞི་པོ་ཅི་རིགས་ལས་སྐྱེ་ཞིང་རྒྱུ་འབྲས་དུ་མཉམ་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང། རྒྱུ་དྲུག་གི་ནང་ནས་བྱེད་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་གཞན་ལྔ་པོ་དེ་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་རྐྱེན་དང། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ལ་འཇུག་ཁ་མའི་སེམས་
སེམས་བྱུང་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང། བྱེད་རྒྱུ་བདག་རྐྱེན་དུ་འདོད་དེ། མཛོད་ལས། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་ལྔ་ཡིན། །ཞེས་དང། དམིགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཞེས་པ་དང། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་སྐྱེས་པ་རྣམས། །ཐ་མ་མི་མཚུངས་དེ་མ་ཐག་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བདག་པོར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་
སོ༑ ༑རྒྱུ་དྲུག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བྱེད་རྒྱུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང། །སྐལ་མཉམ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང། །ཀུན་ཏུ་འགྲོ་དང་རྣམ་སྨིན་ཏེ། །རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྐྱེན་བཞི་པོ་དེ་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུ་སྟེ། བདག་རྐྱེན་རྒྱུ་གཉིས་ཡོད་པའི་རྐྱེན་དང། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་མེད་པའི་
རྐྱེན་དང། དམིགས་རྐྱེན་མདུན་ན་གནས་པའི་རྐྱེན་དང། མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུད་པ་ནས་མདོ་སྡེ་པའི་བར་གཞན་སྐྱེ་འདོད་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། འབྲས་བུ་རྣམས་རང་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་

[090A]༄༅། །གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ་ལུང་གིས་དགག་པ་དང། རིགས་པས་དགག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་གཞན་སྐྱེ་དེ་མེད་པར་ཐལ། ས་ལུ་ལྗང་བའི་མདོ་ལས། ས་བོན་གྱིས་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མྱུ་གུ་དེ་ཡང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་རིགས་པས་དགག་པ་ལ། ཧ་ཅང་ཐལ་པའི་རིགས་པས་དགག་པ་དང། ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་རིགས་པས་གནོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་སྐྱེ་ན། རྒྱུ་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་ལས་
འབྲས་བུ་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་དང། མེ་ལྕེ་ལས་མུན་པ་སྟུག་པོ་འབྱུང་བར་ཐལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་
སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་པོ་བཟློག་དོན་ཚུལ་གསུམ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ཐལ་འགྱུར་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱུ་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་ལས་འབྲས་བུ་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་མི་སྐྱེ་སྟེ། མེ་ལྕེ་ལས་མུན་པ་སྟུག་པོ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་སྦྱོར་བ་གཉིས་འཕངས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་རིགས་པས་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལ་ཁ་ཅིག་གཞན་སྐྱེ་ཁས་བླངས་པ་ལ། ཧ་ཅང་
ཐལ་བའི་རིགས་པས་གནོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྒྱུ་འབྲས་ལ་སྔ་ཕྱི་བས་ཁྱབ། གཞན་ལ་དུས་མཉམ་པས་ཁྱབ་པས། ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་རིགས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་རིགས་ཏེ། ཁྱོད་རང་གི་ལུགས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འབྲས་བུ་
དེ་རྒྱུ་ལས་གཞན་པ་དང། རྒྱུ་དེ་འབྲས་བུ་དེ་ལས་གཞན་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར།    ༈    གཞན་སྐྱེ་ཁས་བླངས་པ་ལ། མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དང་འགལ་རྐྱེན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་རིགས་པས་གནོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འདིར་གཞན་སྐྱེ་

[090B] རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་སྐྱེ་ན་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་དུས་མཉམ་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་ན། འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ཡིན་དགོས། འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་
རྣམ་གཞག་འཐད་ན། ཧ་ཅང་ཐལ་བས་རིགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་སྐྱེ་བ་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་གྱི་ཕྱོགས་བཞི་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་
པོ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་སྨྲ་བ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་འགྲེལ་པ་དང་འགལ་བའི་རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང། གཞན་སྐྱེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་དང་འགལ་བའི་རྩོད་པ་སྤོང་བ་
དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་གཉིས་པོ་དེ་བཟློག་དོན་ཚུལ་གསུམ་འཕེན་པ་དེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་པའི་དོན་དང་ཡང། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། འགྲེལ་པ་དེས་ཐལ་འགྱུར་མཐའ་དག་གི་བཟློག་དོན་ཁས་མི་ལེན་བར་
བསྟན་པ་མ་ཡིན་གྱི། བདག་སྐྱེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་པོ་དེའི་བཟློག་དོན་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་པ་དང། ཁས་ལེན་འདོད་མེད་ཀྱང་བཀོད་པ་ཙམ་གྱི་ཁས་ལེན་མི་དགོས་པ་དང། ཁས་ལེན་འདོད་ནས་མ་བཀོད་ཀྱང། ཐལ་འགྱུར་བཀོད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་
མ་ལ་གཞན་སྐྱེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་ཚུལ་དང། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་སྐྱོན་དེ་སྤོང་བའི་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཐམས་ཅད་ལས་

[091A]༄༅། །ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་དེ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལ། གཞན་སྐྱེ་འགོག་པ་དེ་གཞན་སྐྱེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པ་འགོག་གམ། དོན་དམ་དུ་འགོག་དང་པོ་ལྟར་ན་མི་རིགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་
བསྐྱངས་ཀྱིས་གཞན་སྐྱེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུ་རང་ལས་གཞན་པའི་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་མི་རིགས་ཏེ། དོན་དམ་པར་གཞན་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་དེར་ཐལ། དངོས་ཟིན་ལྟར་ན། ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་
ཅད་སྐྱེ་བ་རྟགས་སུ་འགོད་དགོས་པ་ལས་དེ་མི་རིགས་པས་ན་དངོས་ཟིན་གྱི་རྟགས་ཀྱི་བཟློག་དོན་འགའ་ཞིག་ལས་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བ་རྟགས་སུ་འགོད་པར་མངོན། དེ་འགོད་ན་དངོས་ཟིན་གྱི་རྟགས་བཟློག་ན་དངོས་ཟིན་གྱི་དམ་བཅའ་བཟློག་དགོས་པར་མཚུངས་པས། དོན་དམ་པར་གཞན་སྐྱེ་བཀག་ཙམ་
ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བ་ཞིག་བསྒྲུབ་དགོས། དེ་སྒྲུབ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་གམ་གཉིས་སམ་རྒྱུ་མེད་པ་གང་རུང་ལས་སྐྱེ་བ་འཕེན་དགོས། དེ་འཕེན་ན་དོན་དམ་པར་གཞན་སྐྱེ་མེད་པར་དམ་བཅའ་བའི་དམ་བཅའི་བཞེད་དོན་མེད་དགག་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་
མཛད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། འདི་ལ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ནི། དེས་ན་དེ་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཟློག་པར་བྱས་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་གམ་གཉིས་སམ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་འགའ་ཞིག་ལས་འགའ་ཞིག་
སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གོང་མའི་ཕྱོགས་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་དོན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སུན་འབྱིན་སྨྲས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈   
ལྡན་ཟླ་བས་སྐྱོན་དེ་སྤོང་བའི་ཚུལ་ལ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་འདིས། གཞན་སྐྱེ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་དངོས་སུ་མ་བསྟན་བའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་མེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བ་དང། སྔར་བདག་སྐྱེ་བཀག་པ་ལ་སྐྱོན་སྤོང་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་

[091B] ཤུགས་ལ་གཞན་སྐྱེ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་གཞན་ལ་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། འདི་ཡང་དོན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གོང་ཁོ་ནར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་གྱི་དམ་བཅའི་དོན་སུན་འབྱིན་
པར་བྱ་བ་དང་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་འབྲས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པ་དང། རྒྱུ་འབྲས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སོ་སོ་བར་མ་གྲུབ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཡིན་ཀྱང། རྒྱུ་འབྲས་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང། དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་གཞན་ལས་མི་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱུ་འབྲས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་འབྲས་གཞན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དེ་
ཁོ་ན་ཉིད་དང། དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་[*PAR]འཛིན་པ་དེ་བདེན་འཛིན་ཕྲ་མོ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཐ་སྙད་དུ་གཞན་ཡིན་པ་དང་མྱུ་གུ་ས་བོན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་མྱུ་གུའི་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ཞེས་སོགས་ཀྱི་
སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་དབུ་མ་ཐལ་རང་གཉིས་པོ་དེ། བདེན་པ་གཉིས་པོ་དེའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་གཞི་སོགས་ཕལ་ཆེར་མཐུན་ཀྱང། མཚན་གཞི་མི་མཐུན་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་བྱེད་མི་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རང་རྒྱུད་པས་གཟུགས་སོགས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་
གིས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་བསྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་དེ་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་ཡིན་པ་དང། བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་གཞིར་འདོད། ཐལ་འགྱུར་བས་གཟུགས་སོགས་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་དང། མིང་
བརྡས་བཞག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་གཞིར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་མི་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་ཅིང། ཐལ་འགྱུར་བས་ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་ཀྱང་

[092A]༄༅། །ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མི་བྱེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་ངོ་ལ་བལྟོས་ནས་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་དེ། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལ་བལྟོས་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་
དང༑ འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་བལྟོས་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་ཤེས་བསླད་བྱེད་ཀྱི་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུ་དེ་ལ་ཡང། ནང་ན་ཡོད་པ་དང། ཕྱི་ན་ཡོད་པ་གཉིས་ཡོད་པས་རབ་རིབ་དང། མིག་སེར་དང། ད་དུ་ར་ཟོས་པ་སོགས་
ནང་ན་ཡོད་པ་དང། ཆུ་དང་ཏིལ་མར་དང་བྲག་ཕུག་གི་སྒྲ་དང། དཔྱིད་དུས་ཀྱི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་བྱེ་མ་སྐྱ་བོའི་ཡུལ་དང་ཉེ་བ་རྣམས་རྐྱེན་ཕྱི་ན་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་འཛག་སྣང་གི་དབང་ཤེས་དང། དུང་དཀར་སེར་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས་དང། གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་དུ་འཛིན་
པའི་དབང་ཤེས་དང། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཡིད་ཤེས་སླད་བྱེད་ཀྱི་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུ་ལ་ཡང་དུ་མ་ཡོད་དེ། སྔར་བཤད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང། གཉིད་དང་གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་དང། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བསེ་རུའི་ནང་དུ་
སྐྲ་ཤད་འཛག་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང། དུང་དཀར་སེར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་དང། རྨི་ལམ་དུ་མི་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང། སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་དང། སྤྱི་གཙོ་བོ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ནང་གི་འཁྲུལ་རྒྱུ་དེ་ལ་ཡུལ་ལ་ཡོད་པ་དང། རྟེན་ལ་ཡོད་པ་དང་
དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལ་ཡོད་པ་དང། བདག་རྐྱེན་ལ་ཡོད་པ་དུ་མ་ཡོད་དེ། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས་སྐྱེས་པ་ནི། རྐྱེན་ཡུལ་ལ་ཡོད་པ་དང། གྲུ་ནང་དུ་ཞུགས་ནས་ལྗོན་ཤིང་འགྲོ་སྣང་གི་དབང་ཤེས་སྐྱེས་པ་ནི་རྟེན་ལ་ཡོད་པ་དང། ས་གཞི་དམར་སྣང་གི་དབང་ཤེས་སྐྱེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལ་ཡོད་པ་དང། བསེ་རུའི་
ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་འཛག་སྣང་གི་དབང་ཤེས་སྐྱེས་པ་ནི་འཁྲུལ་རྒྱུ་བདག་རྐྱེན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཕྲལ་གྱི་འཕྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་བལྟོས་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་འཇིག་རྟེན་རང་ཁ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྣང་བ་དེ་

[092B] བྱད་བཞིན་དང་དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་བལྟོས་པའི་ཡང་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་སྣང་བ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པར་འཇིག་རྟེན་རང་ཁ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་
ན༑ སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་འཇིག་རྟེན་རང་ཁ་བས་འཁྲུལ་ཤེས་སུ་རྟོགས་ནུས་པ་དང། ཞེན་ཡུལ་མེད་པར་རྟོགས་ནུས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། གྲུབ་མཐའ་ངན་པས་བསླད་པའི་བདག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་གཉིས་པོ་དེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་འཇིག་རྟེན་རང་ཁ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་ཤེས་དང། ཞེན་ཡུལ་མེད་པར་
རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པར་རྟོགས་པ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་བལྟོས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་
ཤེས་སུ་རྟོགས་ནུས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་ཀུན་བཏགས་ལོག་ཤེས་སུ་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་བལྟོས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་དང་ལོག་པ་ཡིན་ན། ཡོད་པས་ཁྱབ་ཀྱང། དེ་ལ་
བལྟོས་པའི་ཡུལ་ཡང་དག་དང་ལོག་པ་ཡིན་ན། ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྒྲ་རྟག་པ་དང། སྤྱི་གཙོ་བོ་དེ་ལ་བལྟོས་པའི་ཡུལ་ལོག་པ་དང། བདག་གཉིས་པོ་དེ་ལ་བལྟོས་པའི་ཡུལ་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་བལྟོས་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་དང། དེས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་
པ་དེ་ལ་བལྟོས་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་བལྟོས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་དང་ལོག་པ་ཡིན་ན་ཡོད་པས་ཁྱབ་སྟེ། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་དང། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བས་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་
གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མི་བྱེད་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ཉིད་ལ་བལྟོས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་པའི་དོན་ཡང། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ལྟར་དུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་བལྟོས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱས་

[093A]༄༅། །པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི། རང་ལུགས་ལ་ཁས་མི་ལེན་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་བྱ་བྱེད་དང་འགྲོ་འོང་སོགས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་ངོ་ལ་བལྟོས་ནས་འཇོག་པས། རང་ལུགས་ལ་དེ་ཁས་མི་ལེན་པར་འདོད་དགོས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་
ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང། བྱད་བཞིན་དེ་རང་ཉིད་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལ་བྱད་བཞིན་དུ་སྣང་ཞིང་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བསམས་ནས་ཡང་དག་དང། བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལ་དེར་སྣང་གི་[*ZHING]སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པ་ལ་བསམས་ནས་དེ་ལ་ལོག་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ཚད་
མས་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་རང་ལུགས་ལ་ཁས་མི་ལེན་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན། ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དུ་གྲུབ་ནས་རང་ལུགས་ལ་ཁས་མི་ལེན་ན། གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག་མི་ཤེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལ་བལྟོས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་ཀྱང། དེ་
ལ་བལྟོས་པའི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མི་བྱེད་དེ། བྱད་བཞིན་དེ་རང་གི་ངོ་བོར་ཡང་དག་ཏུ་སོང་བའི་བློ་ཡིན་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སོང་བའི་བློ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལོག་པར་སོང་བའི་བློ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། བྱད་བཞིན་དེ་བློ་གང་ལ་བལྟོས་ནས་ཡང་དག་ཏུ་
འཇོག་པའི་བློ་ཡིན་ན། དེ་གང་ལ་བལྟོས་ནས་ལོག་པར་འཇོག་པའི་བློ་མ་ཡིན་མི་དགོས་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར།    ༈    ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མི་བྱེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང། སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་
འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡིན་ན། སྣང་ཚུལ་གཞན་དུ་སྣང་ཞིང་གནས་ཚུལ་གཞན་དུ་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་དུ་བརྫུན་པར་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། ཐ་སྙད་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་
གཟུགས་འཛིན་མངོན་སུམ་ལ། རང་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གཉིས་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཟུགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཐལ། ཚུར་མཐོང་གི་གཟུགས་འཛིན་མངོན་སུམ་དེ་ལ། གཟུགས་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར། རང་གི་བསྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་

[093B]དེ་ལ་སྣང་བ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཚུར་མཐོང་གི་མངོན་སུམ་དེ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གཉིས་དང། ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་པར་
མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་བྱས་པའི་ཡང་དག་ཡིན་ན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་དགོས། ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་ན། དེ་སྣང་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་
ཕྱིར། ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱིས་ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་མངོན་སུམ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་མི་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དེ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་མི་བྱེད་ལ་ཐུག་དེ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་མི་ལེན་ལ་ཐུག་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུད་པས་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་
ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་པ་དེ། རང་ཉིད་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀྱང་མི་འཐད། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་བལྟོས་ནས་ཀྱང་མི་འཐད་པས་དེས་ན་རང་ལུགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མི་བྱེད་དེ། བྱད་བཞིན་དང་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་ལ་ལོག་པ་ཡིན་མ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀ་ལོག་པ་ཡིན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་རང་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་ཙམ་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་ཡང་མཚུངས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱད་བཞིན་བྱད་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བསམས་ནས་
བྱད་བཞིན་ལ་ཡང་དག་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དེ་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་མ་ཡིན་ཏེ། བྱད་བཞིན་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། བྱད་བཞིན་བློ་གང་གི་ངོ་བོར་ཡང་དག་ཏུ་སོང་བའི་བློ་ཡིན་ན། ལོག་ཤེས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང། བསམ་དོན་དེ་མ་འཁྲུལ་ཀྱང། ཐ་སྙད་དེ་ཐ་སྙད་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་
དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་དགེ་བ་བྱས་པ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་འབྱུང་བར་ངེས་པ་ལ་བསམས་ནས། ལས་འབྲས་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པས་བསམ་དོན་མ་འཁྲུལ་ཡང། ཐ་སྙད་ལོག་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་དེ་ཐ་སྙད་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། ལས་འབྲས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་

[094A]༄༅། །རེ༑ ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་མེད་པར་མ་ཟད་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་མེད་དེ། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་མི་འདོད་པས་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་མི་བྱེད་ཀྱང། མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཇོག་ཅེ་ན་ཀུན་
རྫོབ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་འཇོག་ན་ཡང་དེ་ལ་བལྟོས་ནས་འཇོག་དགོས་ན། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པ་ནི་འཁྲུལ་པར་ཐ་སྙད་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གསུང་དེས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་
དེའི་ཚུལ་ཡང་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། དེ་མེད་པར་ཐལ། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་ན་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་འཇོག་དགོས་པ་ལས། དེ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་འཇོག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་མི་ནུས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་
ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན། དེ་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་བརྫུན་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་མི་ནུས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་ན་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་འཇོག་དགོས་པ་ལས་འཇོག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་
བ་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟོགས་མི་ནུས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར།    ༈    གསུང་དེས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་མེད་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་གཟུགས་སོགས་བདེན་པར་སྣང་བའི་བདེན་སྣང་དང། དེ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་
པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསྟན་པའི་ཚུལ་ཡང། དེ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་གཞི་བུམ་སྣམ་ལ་སོགས་[*SNAM SOGS]དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཐ་སྙད་ཚད་མས་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་དག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ལོག་པར་འཇོག་དགོས་པ་ལས་
འཇོག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་སྣང་བ་དེ་ལོག་པ་དང་བདེན་འཛིན་དེ་འཁྲུལ་ཤེས་སུ་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གསུང་དེས་དེ་དག་མ་གཏོགས་པའི་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་

[094B] གཟུགས་བརྙན་དང་དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་སྣང་བ་དེ་ཡང་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པ་དང། དེ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་འཁྲུལ་ཤེས་སུ་རྟོགས་ནུས་པར་བསྟན་པའི་
ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལུགས་འདི་ལ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་དེ། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལམ་རིམ་ལས། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་ནི་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་དྲུག་དང། དེ་
ལས་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དྲུག་དང། ཕྱི་མ་དྲུག་གིས་བཟུང་བའི་ཡུལ་དྲུག་སྟེ། ལོག་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དྲུག་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང། མ་ལོག་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དྲུག་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་ལ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ལ་བལྟོས་ནས་ཡང་དག་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་གི་
འཕགས་པའི་གཟིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རིགས་ཤེས་ལ་བལྟོས་ནས་མ་ཡིན་པས། དབུ་མ་པ་རང་གི་ལུགས་ལ་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་དང། སྔོ་སོགས་སྣང་བ་གཉིས་ལ་སྣང་ཡུལ་ལ་བལྟོས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སུ་མི་
བྱེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ལུང་དེས་ཐལ་འགྱུར་བ་རང་ལུགས་ལ། ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་མི་བྱེད་དེ། མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་གཟུགས་བརྙན་སོགས་སྣང་བ་དང། སྔོ་སོགས་སྣང་བའི་ཚེ་སྣང་ཡུལ་
ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་དེ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་ཞིང། སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པར་ཡང་མཚུངས། དེ་གཉིས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལ་དེ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་ཞིང། སྣང་བ་ལྟར་དུ་
མ་གྲུབ་པའི་ལོག་ཤེས་སུ་རྟོགས་མི་ནུས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་འཇུག་ཤེས་ཡུལ་དྲུག་དང་བཅས་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་བལྟོས་པའི་ཡང་དག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་འཇུག་ཤེས་དྲུག་ཡུལ་དང་བཅས་པ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་

[095A]༄༅། །ལ་བལྟོས་པའི་ལོག་པར་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཞིང། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་འམ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་འཇོག་གི་མཐར་ཐུག་གི་ཚད་མས་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇུག་པའི་ལུང་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ཉིད་
ལས། ལུགས་འདི་ནི་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དེ་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་སྣང་བར་བཞེད་པས། ཀུན་རྫོབ་པའི་དོན་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་མི་འབྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་སྣང་བ་
དེ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ནུས་པ་དང། འཁྲུལ་ཤེས་སུ་རྟོགས་ནུས་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཀྱང། དེ་རྟོགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་སྣང་བ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པ་དང། འཁྲུལ་ཤེས་སུ་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་མ་
ཡིན་ཏེ། རང་ལུགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མི་བྱེད་ཅིང། དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་བལྟོས་ནས་ལོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་དེ་
དག་མཚན་ཉིད་པ་ལ་མི་བྱེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་མྱོང་གི་གང་ཟག་རྣམས་འདིར་བསྟན་པའི་འཕགས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞིང། དེ་རྟོགས་མ་མྱོང་བའི་གང་ཟག་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པ་དང། སོ་སྐྱེར་འཇོག་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་
སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་གང་གི་ངོ་བོར་བདེན་པ་དང་མ་བདེན་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་གང་ཟག་གསུམ་ལ་སྣང་མི་སྣང་གི་ཁྱད་བར་བཤད་པ་དང། སྐྱེ་འཕགས་ལ་བལྟོས་ཏེ་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་བཤད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་དངོས་དང་
ལུགས་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་རང་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ངོ་བོར་བདེན་པར་གྲུབ་ཀྱང། དོན་ལ་མི་བདེན་

[095B] བདེན་པར་མེད་ཀྱང་བདེན་འཛིན་གྱིས་བདེན་པར་སྣང་བར་བཅོས་པའི་གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་མ་ཐག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོར་བཅོས་མའི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེ་ལ་བདེན་ཞེན་མེད་པའི་ཕྱིར། བདེན་འཛིན་གྱི་ངོ་བོར་བདེན་ཡང། དོན་ལ་མི་བདེན་པའི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་བློ་ངོར་བདེན་པ་མ་ཟད། དོན་ལ་ཡང་བདེན་པའི་ཕུང་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་གཉིས་བརྡ་མ་བྱང་བའི་འཇིག་རྟེན་པ་དང། མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ལ་བལྟོས་ནས། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་
དང། བདེན་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་དེའི་ངོ་བོར་བྱད་བཞིན་དུ་སྣང་ཡང་བྱད་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པའི་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྔོན་པོ་དང་ཤེས་པ་སོགས་སྔོན་པོ་སོགས་སུ་སྣང་ཞིང། སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པས་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དེ་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་བདེན་
པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་སྟོང་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
རང་འགྲེལ་ལས་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཆ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་གཅིག་ནི་བརྫུན་ཡང་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་དང་སེམས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་གཅིག་ནི་བདེན་པར་སྣང་སྟེ། རང་བཞིན་ནི་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
དུ་མི་སྣང་ངོ་དེའི་ཕྱིར། དེ་དང་གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བརྫུན་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་དེས་གང་ཟག་དེའི་ངོ་བོར་བདེན་འཛིན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱིས། སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་དེ་ལ་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་དུ་སྣང་ཡང་བྱད་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པའི་བརྫུན་པ་ཡིན་གྱིས་བདེན་པར་སྣང་ཡང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་བརྫུན་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ། གཟུགས་བརྙན་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱིས་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་

[096A]༄༅། །བའི་ཚུལ་གྱི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་བཞག་ཀྱང། དེས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་བཞག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་བཞག་པའི་དོན་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་
ལས༑ དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སོགས་སངས་མ་རྒྱས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་བདེན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་དགྲ་
བཅོམ་པ་དང་དག་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོར་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་གི་ངོ་བོར་བཅོས་མའི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་གི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་བདེན་པར་སྣང་ཡང་དེར་མ་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་དང། བདེན་
འཛིན་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་སྤངས་པ། འདུ་བྱེད་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བཅོས་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་བདེན་པ་ནི་
མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ། ལུགས་འདིའི་ཉོན་མོངས་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བཤད་པ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་
ལམ་གང་གི་གནས་སྐབས་སུ་སྤོང་ཚུལ་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ས་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་གཙོ་བོ་གེགས་བྱེད་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ། སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན། ཉོན་སྒྲིབ་དང། ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ལ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོ་
ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་རིགས་སུ་གནས་པ་དེ། ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཡོད་པས། ཀུན་བཏགས་ནི་གྲུབ་མཐས་བློ་བསྒྱུར་བའི་དབང་གིས་རྒྱུ་མཚན་མང་དུ་བསམས་པའི་སྒོ་ནས། མྱུ་གུ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ས་བོན་དང་

[096B] ལྷན་སྐྱེས་ནི་རྒྱུ་མཚན་མང་དུ་བསམ་མི་དགོས་པར་རང་གི་ངང་གིས་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཡིན། སྒྲིབ་པ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ན་མཐོང་སྤངས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང། མཐོང་སྤངས་ཡིན་ན་སྒྲིབ་པ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། གྲུབ་མཐས་བློ་
མ་བསྒྱུར་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་མཐོང་སྤངས་རྟོག་པའི་ས་བོན་དེ་མཐོང་སྤངས་ཡིན་ཀྱང། སྒྲིབ་པ་ཀུན་བཏགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གྲུབ་མཐའ་ངན་པས་བློ་བསྒྱུར་ཁ་མའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉོན་
མོངས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་ཀྱང། དེ་ཡིན་ན་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། འཇུག་ཤེས་དྲུག་ལ་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་ཆ་ཙམ་སྐྱེས་པའི་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་དང། ཉོན་མོངས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པའི་ངོ་བོར་
གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། རང་འགྲེལ་ལས། གང་གིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འབག་པར་བྱེད་ཅིང་བསྒོ་བར་བྱེད་ལ། རྗེས་སུ་བགྲོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བག་ཆགས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་མུར་ཐུག་པ་དང། གོམས་པ་དང། རྩ་བ་དང། བག་ཆགས་
ཤེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་དག་གོ། །དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྤང་བར་མི་ནུས་ཏེ། ཏིལ་མར་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་དང་ཕྲད་པས་ཡོན་ཏན་ཕྲ་མོ་དམིགས་པ་བཞིན་
ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་སྒྲིབ་པའི་རིགས་སུ་གནས་པ། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་མངོན་གྱུར་བ་དང། ས་བོན་གྱི་ཆ་གཉིས། དང་པོ་ནི། འཇུག་ཤེས་དྲུག་ལ་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་
པའི་ཆ་ལྟ་བུ་ཡིན། གཉིས་པ་དེ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་རྨོངས་པའི་སེམས་བྱུང་རྨོངས་པ་ལྟ་བུ་མངོན་གྱུར་བ་དང། དེ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ལྟ་བུ་ས་བོན་

[097A]༄༅། །གྱི་ཆ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་རྨོངས་པ་དེ་ལ་ཡང་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཡུལ་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་ལ་རྨོངས་པ་དང། ཡུལ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་རྨོངས་པ་དང། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་རྨོངས་པ་དང། ཡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་རྨོངས་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། མོའུ་འགལ་
གྱི་བུས། རང་གི་མ་བྱང་ཕྱོགས་འོད་ཟེར་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་མངོན་ཤེས་ཀྱི་ཡུན་རིང་དུ་བརྟགས་ཀྱང་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མི་ཤེས་པའི་རྨོངས་པ་ལྟ་བུ་དང་པོ་དང། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དངོས་སུ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་རང་སྟོབས་ཀྱིས་
རྨོངས་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་པ་དང། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྨ་བྱའི་མདོངས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་རྨོངས་པ་ལྟ་བུ་གསུམ་པ་དང། ཤཱ་རིའི་བུས་ཁྱིམ་བདག་དཔལ་བསྐྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་ཡོད་པ་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་དུ་བརྟགས་ཀྱང་མ་ཤེས་པའི་རྨོངས་
པ་བཞི་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། ཤེར་ཕྱིན་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས། རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཚལ་[*'TSAL]ལམ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་མ་མཚལ་[*'TSAL]ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེར་ཐལ། སྒྲ་གཅན་འཛིན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། རྨ་བྱའི་
མདོངས་ཁྲ་ལ་སོགས་པའི། །རྒྱུ་ཡི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པ། །ཀུན་མཁྱེན་མིན་པའི་རྟོགས་བྱ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། ངས་ནི་དེ་ཡི་ཐར་པ་ཡིས། །ས་བོན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དག་མཚོ་འམ་རྡོ་ཡི་གསེབ་དག་ཏུ། །བག་ལ་ཞ་བ་ལྟ་བུར་གཟིགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། དེས་ན་འཇུག་ཤེས་དྲུག་ལ་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་ཆ་དང་དེའི་བག་ཆགས་གཉིས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཀྱང། དེར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་འཐོབ་པ་ལ་གཙོ་བོ་གེགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་
གཉིས་འཐོབ་པ་ལ་གཙོ་བོར་གེགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང། ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་རྨོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་ལུས་ངག་གི་གནས་ངན་ལེན་སྐྱེད་པའི་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་

[097B] དེར་ཐལ། སྒྲིབ་པ་གང་ཞིག་ཉོན་སྒྲིབ་དང། སྙོམ་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ནི་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་
ནི་ལུས་དང་ངག་གི་འཇུག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་དང། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་ལྡོག་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐོང་སྤངས་ཤེས་སྒྲིབ་ཡོད་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་
ཀུན་བཏགས་མེད་དེ། དེ་ཡོད་ན་གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་འཇུག་ཤེས་དྲུག་ལ་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་དེ་སྣང་བ་ལ་མ་འཁྲུལ་བར་འཐད་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེ་དེ་ཡིན་དགོས་པ་ལས་དེ་མིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་དེ་ལ་སྣང་བ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་རྟགས་དེར་ཐལ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲ་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱི་སྤང་བྱའི་ཡོངས་སྦྱོང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་གཉེན་པོའི་ཡོངས་
སྦྱོང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཉོན་སྒྲིབ་གང་ཞིག་དམིགས་རྣམ་འཛིན་པའི་བློ། ཉོན་སྒྲིབ་མངོན་གྱུར་བའི་མཚན་ཉིད། དམིགས་རྣམ་མི་འཛིན་ཀྱང་རང་གི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་དེ། ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་
དེ་གཉིས་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་གཉིས་ཡོད་དེ། རང་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བཞག་ཅིང། རང་འབྲས་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་ཆ་བསྐྱེད་པའི་སྒྲིབ་པ་གང་ཞིག་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དང། དག་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་སྒྲིབ་

[098A]༄༅། །པ་དེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཕྲ་མོའི་མཚན་ཉིད།    ༈    རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ནང་སྡེ་དང་གཞན་སྡེ་གཉིས་ཀས་ཆོས་དང་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཉོན་མོངས་སུ་མི་འདོད་ཀྱང། རང་སྡེ་དེ་དག་གིས་ཉོན་
མོངས་འཇོག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་པོའི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ། ངར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དང། ང་ཡི་བ་རྣམས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་ང་དེའི་དབང་བསྒྱུར་བྱར་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ། ང་ཡི་བ་འཛིན་པའི་
འཇིག་ལྟ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་དུག་གསུམ་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྟ་ངན་དང་ཉེ་ཉོན་རྣམས་ཉོན་མོངས་སུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདི་ལ་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་ཀྱང། གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་
འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་ཁྱབ། གང་ཟག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དེར་གྱུར་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇུག་པ་ལས། རང་དུ་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་ཡོངས་སུ་ཟད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདི་
ལ་སྔར་བཤད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཆོས་དང་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཉོན་མོངས་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་གནས་ལུགས་མཐོང་བ་ལ་རྨོངས་པར་བྱེད་པས་ན་གཏི་མུག་དང། འཁོར་བའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་འདིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་བ་ལ་རྨོངས་པས་ན་གཏི་མུག་སྟེ། མ་རིག་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་གཉིས་པ་དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་དེ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མ་ཡིན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མེད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ལུས་དབང་ཟུར་དུ་བཞག་པ་ལས་མིག་གི་དབང་པོ་བཞག་ཏུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆགས་

[098B] བདག་འཛིན་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་མཐར་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ལུས་ལ་ལུས་དབང་ཇི་བཞིན་དུ། །གཏི་མུག་ཀུན་ལ་གནས་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱང། །གཏི་མུག་བཅོམ་པས་བཅོམ་པར་གྱུར། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས། གཏི་མུག་ནི་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བདེན་པར་རྟོགས་པ་ལས་རྨོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་བདེན་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལ། སྡུག་པ་དང་
མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཏི་མུག་ལས་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང། གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གཏི་མུག་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས་རང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བདེན་འཛིན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་
ཡོད་དེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་བདེན་པར་བཟུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་དམིགས་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཡིད་འོང་ཡིད་མི་འོང་དུ་སྣང་བའི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་ཞིང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་འོང་ལ་དམིགས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ཡིད་མི་འོང་ལ་དམིགས་པའི་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་ཞིང། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་
རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆགས་སོགས་སྐྱེ་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེན་འཛིན་དེས་དངོས་སུ་དྲངས་པའི་འདོད་ཆགས་དེས་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། དེའི་ཞེན་ཡུལ་ལ་དམིགས་ནས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་
གཉིས་དམིགས་པ་མཚུངས་ཀྱང་འཛིན་སྟངས་མི་མཚུངས་[*PA'I PHYIR]ཏེ། འདོད་ཆགས་གྱིས་བདེན་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་འདོད་ཆགས་བདེན་འཛིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེན་འཛིན་འཁོར་བའི་རྩ་བ་དང། དེ་མ་ལྡོག་བར་དུ་འཁོར་བ་མི་ལྡོག་པ་དང། དེ་ལྡོག་པ་ཡང་ཕུང་སོགས་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་པ་ལ་རག་ལས་པ་
དང། དེ་ཡང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དག་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་འཁོར་བར་

[099A]༄༅། །འཇུག་པའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགག་པ་ལས། འཁོར་བ་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་དང། སྲིད་པའི་ས་བོན་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །ཡུལ་རྣམས་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ན་ནི། །སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་པར་
འགྱུར། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱི་ཡུལ་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བས། ཆགས་པའི་རྒྱུ་སྲིད་པའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལོག་པ་ལས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་ལྡོག་པར་རྣམ་པར་བཞག་གོ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདེན་འཛིན་དེ་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་བདེན་འཛིན་གང་རུང་གཅིག་གི་དམིགས་གཏད་བྱེད་པ་[*SA]གཅིག་རྙེད་ན་སེམས་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་སྦྲུལ་གདུག་གིས་ཟིན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། གང་ཡང་རུང་བའི་གནས་རྙེད་ན། །
ཉོན་མོངས་སྦྲུལ་དུག་[*GDUG]གཡོ་ཅན་གྱིས། །ཟིན་པར་འགྱུར་རོ་གང་གིས་སེམས། །གནས་མེད་དེ་དག་ཟིན་མི་འགྱུར། །གནས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལྡན་ལ། །ཉོན་མོངས་དུག་ཅན་ཅིས་མི་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས། དངོས་པོར་དམིགས་པ་ཡིན་ན་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་
མོངས་པ་རབ་འབྱམས་ངེས་པར་ལྡོག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་ཡིད་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལྡོག་པར་དཀའོ་ཅི་སྟེ་མི་མཐུན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ཚིག་པ་ཟ་བ་ལྡོག་དཀའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དང་གང་ཟག་རང་
ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་དང། འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་གཅིག་དུ་བྲལ་དང། རྟེན་འབྲེལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཆོས་དང་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཁེགས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཞེན་ཡུལ་ལ་
འཁྲུལ་བའི་ལོག་ཤེས་དང་བདེན་འཛིན་དུ་གྲུབ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་དེ་བདག་འཛིན་གཉིས་སུ་གྲུབ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་གཉིས་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་གནས་ལུགས་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་རྨོངས་པར་གྲུབ་པས་དེ་མ་ཟད་བར་དུ་འཇིག་ལྟ་མི་ཟད། དེ་མ་ཟད་བར་དུ་འཁོར་བ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། འཇིག་

[099B] གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ལ་འཇིག་ལྟས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྷས་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེ་འཇིག་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇིག་ལྟ་ཡིན་ན། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་དམིགས་ནས་ངའོ་
སྙམ་པའི་བློ་རང་གི་ངང་གིས་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་གང་ཞིག་ལྷས་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མཆོད་སྦྱིན་ལ་དམིགས་ནས་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་རང་གི་ངང་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་ལྟ་ཡིན་ན་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། བདག་འཛིན་གཉིས་པོ་དམིགས་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། འཛིན་
སྟངས་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར། བདག་འཛིན་གཉིས་པོ་དེ་འཛིན་སྟངས་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་གཉིས་པོ་དེ་དགག་བྱ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་འཇོག་པར། དགག་གཞིའི་གཙོ་བོའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགག་བྱ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དེ་ཕུང་སོགས་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་
དུ་བཀག་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་དང། གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་བཀག་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཞིག་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་ལས་རག་མ་ལས་པའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་མེད་པ་ནི་བདག་མེད་པའོ། །དེ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་
དབྱེ་བས་གཉིས་སུ་གཏོགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། བདག་འཛིན་གཉིས་པོ་ལ་མུ་བཞིར་རྩི་བ་ཡིན་ཏེ། ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དེ། འཇིག་ལྟ་ཡིན་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་མ་ཡིན་པ་དང། ངར་འཛིན་པའི་འཇིག་
ལྟ་དེ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དང། རང་ལས་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལྷས་སྦྱིན་ལ་དམིགས་ནས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེ། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ཀྱང་འཇིག་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དང། བུམ་པ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེ། དེ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། འཇིག་
ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ན། གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་བར་ཕུང་པོ་འཇིག་ལྟའི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་བཀག་པ་དང། འགྲེལ་པར་བརྟེན་ནས་བརྟགས་པའི་བདག་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་ལྟ་གཉིས་པོ་དེའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་

[100A]༄༅། །གཙོ་བོ་གང་ཟག་ཡིན་པར་མཚུངས་ཀྱང། དེ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པར་འཇོག་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ངར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དེ་ང་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་ང་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན། ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དེས་ང་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་མིག་སོགས་ང་
ཡི་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇུག་པ་ལས། དང་པོར་ང་ཞེས་བདག་ལ་ཞེན་གྱུར་ཅིང། །བདག་གི་འདི་ཞེས་དངོས་ལ་ཆགས་བསྐྱེད་པ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ང་དང་ང་ཡི་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་
ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་ལྟ་གཉིས་པོ་དེ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། ངར་འཛིན་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་འདི་ཉིད་དུ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དེས་ང་ཡི་བའི་མཚན་གཞི་མིག་སོགས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་ཤེས་སྒྲིབ་འཛིན་རྟོག་འཆད་པ་དེའི་ཚེ། ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་གསུངས་པ་དང། མདོ་ལས་ཤེས་
པ་པོའི་བདག་དང། ཚོར་བ་པོའི་བདག་དང། དམན་པའི་གནས་ནས་འཕོ་བ་པོའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང། ཉོན་མོངས་འདུལ་བ་པོའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མིག་སོགས་ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་པའི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཀྱང་དམིགས་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ་
དེ་དག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་བདེན་པར་འཛིན་པ་ལ་དེ་དག་ལ་དམིགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་དབྱུག་པ་ཅན་ནོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ལ། སྐྱེས་བུའི་དབྱུག་པ་ལ་དམིགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགྲེལ་ཆུང་ལས། ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་མི་སྐྱེའོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། མིག་སོགས་ང་ཡི་བ་རྣམས་དེའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟས་དེ་དག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་ཡང་མི་འཛིན། ལོངས་སྤྱད་བྱར་བདེན་པར་ཡང་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། བདག་གིར་འཛིན་པའི་

[100B] ང་ཡི་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། རང་གི་མིག་སོགས་དམིགས་པར་མི་བཟུང་ངོ། །རྣམ་པ་ནི་དམིགས་པ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་ང་ཡི་བར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ལུང་དང་པོའི་དོན་ནི། ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་
འཇིག་ལྟས་མིག་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ལུང་གཉིས་པའི་དོན་ནི། མིག་སོགས་རྣམས་ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་པའི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ང་ཡི་བ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་
ཆོས་ཡིན་པས། ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དང། གང་ཟག་གི་བདེན་འཛིན་གཉིས་ཀ་ཡིན་དགོས་པ་ལས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ནི་བདག་གིའོ་སྙམ་དུ་ངར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། དེ་ནི་མིག་སོགས་རྣམས་བདག་གི་བར་མཐོང་ནས། བདག་གི་བ་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། བདག་གི་བའི་མཚན་གཞི་མིག་སོགས་དམིགས་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། འཇིག་ལྟ་དང་ཆོས་ཀྱི་
བདག་འཛིན་གཉིས་མི་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་ཡི་བ་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དེས་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་མི་འཛིན་ཀྱང། ང་ཡི་བ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དེས་དམིགས་པའི་གཙོ་བོ་སེམས་
ཅན་དང། དེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལའང་དམིགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེས་སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། སྙིང་རྗེ་
གསུམ་པོ་དམིགས་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་དེའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ཞིང། འཛིན་སྟངས་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་མི་འཇོག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདག་གི་བ་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པར་གསུངས་པའི་དོན་ཡོད་དེ། མིག་སོགས་བདག་གི་བར་སྣང་ནས་ང་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་བདེན་པར་ཞེན་པའི་དོན་ཡིན་

[101A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། ང་ཡི་བ་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན་གང་ཟག་ཐ་སྙད་བརྟགས་པའི་བརྟགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་རྙེད་པར་ཐལ། ང་ཡི་བ་གང་ཟག་གང་ཞིག་ང་ཡི་བའི་གདགས་གཞི་མིག་སྣ་སོགས་ང་ཡི་བའི་མཚན་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་
བཤད་ལས། ང་ཡི་བའི་མཚན་གཞི་མིག་སྣ་སོགས་དམིགས་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ང་ཡི་བའི་གདགས་གཞི་མིག་སྣ་སོགས་ཆོས་ཅན། གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། གང་ཟག་གི་མཚན་གཞི་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། དེར་ཐལ། ང་ཡི་བའི་མཚན་གཞི་གང་ཞིག་ང་ཡི་བ་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་མ་ཁྱབ་ན། གང་ཟག་གི་གདགས་གཞི་ཡིན་ན། གང་ཟག་གི་མཚན་གཞི་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། གང་ཟག་གི་མཚན་གཞི་ཡིན་ན་གང་ཟག་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྐྱེས་བུ་ལྷས་བྱིན་གྱི་གདགས་གཞི་
མིག་སྣ་སོགས་ཆོས་ཅན། སྐྱེས་བུ་ལྷས་བྱིན་གྱི་མཚན་གཞི་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་གདགས་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། ང་ཡི་བ་ཆོས་ཡིན་ཀྱང། ཆོས་དང་གང་ཟག་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར། ཁ་ཅིག་ང་ཡི་བ་གང་ཟག་ཡིན་ཀྱང། ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་
ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཡིན་ཟེར་ན། དང་པོ་མི་འཐད་དེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་འཛིན་པ་ཡིན་ན། འཛིན་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན། ཡུལ་
ཅན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མི་འཐད་དེ། གང་ཟག་ཡིན་ན། ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཛིན་པ་ཡིན་ན། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་འཛིན་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་
སུ་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། ང་ཡི་བ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན། གང་ཟག་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། དེ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་དེ་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་

[101B] ལུས་ཅན་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་དེ་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལུས་ཅན་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤང་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། ལུས་
ཅན་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དང་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གང་རུང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དེས་
དེ་བདེན་པར་བཟུང་བ་གང་ཞིག་ང་ཡི་བ་དེ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན། གང་ཟག་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དེ་དེ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་གང་ཟག་གི་བདག་
འཛིན་གྱི་ཕྱེ་བའི་ཡ་གྱལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དེ་ལ་ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དང། ངར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དང། དེ་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང་བཅས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པར་ཁས་
བླངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། བདག་འཛིན་གཉིས་པོ་དེ་དམིགས་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་དང། དེ་གཉིས་འགལ་བར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གང་ཟག་གི་སྐྱེ་བ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དེ། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གང་ཟག་
གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་གི་སྐྱེ་བ་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་དེ་གང་ཟག་གི་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུའི་སྐྱེ་བ་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་དེ་དེའི་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། མྱུ་གུའི་སྐྱེ་བ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་མྱུ་གུའི་གནས་ལུགས་ཡིན་ཀྱང་
སྐྱེ་བ་དོན་དམ་བར་མེད་པ་དེ་ཉིད་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་རང་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་དོན་ནི་མྱུ་གུའི་སྐྱེ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དེ། མྱུ་གུའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་གྱུར་བའི་སྐྱེ་བའི་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་

[102A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུང་དེ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྟེང་དུ་འགག་སོགས་བརྒྱད་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཅིང། དོན་དམ་པར་མེད་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གང་ཟག་གི་སྐྱེ་བ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དེ། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་
པར་ཐལ། དེ་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་དེ་གང་ཟག་གི་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་ཟག་འགྲོ་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་དེའི་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་ཟག་འགྲོ་བ་པོར་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དེའི་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། གཞན་ཡང་དེ་ཆོས་ཀྱི་
བདག་འཛིན་ཡིན་པར་ཐལ། གང་ཟག་གི་སྐྱེ་བ་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཚན་གྱི་སྐྱེ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་
བཅུ་གཉིས་པོ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ལམ་གང་གི་གནས་སྐབས་སུ་སྤོང་བའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་དེ་ལམ་གང་གི་གནས་སྐབས་སུ་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེ་
ལ་མཐོང་སྤངས་དང་སྒོམ་སྤངས་གཉིས་སུ་བྱས་ནས་ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་རྣམས་ནི། མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སྤོང། ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཆེ་འབྲིང་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་ས་དང་པོའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒོམ་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ནས། ས་བདུན་པའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་བར་གྱིས་སྤོང་
གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཕྲ་མོར་བྱས་ནས། དེ་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་ས་བརྒྱད་པ་ནས་སྤོང། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འཐོབ་པ་ལ་གཙོ་བོར་གེགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་དང། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་འཐོབ་པ་ལ་གཙོ་བོ་གེགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་
པ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བྱས་པ་ནི། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་ཡང་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སྤོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་དེ་ལ་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་དགུར་བྱས་ནས། དང་པོ་དྲུག་པོ་དེ་ས་གཉིས་པ་ནས་ས་བདུན་

[102B] ཆུང་ངུ་སྐོར་གསུམ་པོ་དེ། ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེས་དེ་གསུམ་པོ་དེ་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་ན་བདེན་འཛིན་ཆུང་ངུ་དེ་ལ། ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་དང། རིམ་ཅན་དུ་
སྤོང་ན་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་འཇོག་དགོས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྒོམ་སྤངས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ། ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་དགུར་བྱས་པའི་དང་པོ་དྲུག་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་བྱས་ནས། ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱིས་སྤོང། ཕྱི་མ་གསུམ་
པོ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བྱས་ནས། དག་པ་ས་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྤོང། ཞེས་ཟེར། ཡང་ཁ་ཅིག་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཆེན་པོ་བསྐོར་[*SKOR]གསུམ་དང་འབྲིང་བསྐོར་[*SKOR]གསུམ་དུ་བྱས་ནས། ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱིས་སྤོང་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ལ་བདེན་འཛིན་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དེ་ཆོས་ཅན་
ཁྱོད་ལ་བལྟོས་པའི་བདེན་འཛིན་ཆུང་ངུ་ཡོད་པར་ཐལ། བདེན་འཛིན་འབྲིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་དེ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པ་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར།    ༈    བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་དྲུག་ཏུ་བྱས་ནས་དམན་ལམ་
སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་དེ་ལ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་དང། དེ་རེ་རེ་ལ་གཉིས་གཉིས་བྱས་ནས་དྲུག་པོ་དེ། ས་དང་པོའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒོམ་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ནས་བདུན་པའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་བར་གྱིས་
སྤོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར། ཞེས་པའི་རྣམ་བཤད་ལས། དེ་ཡང་སྒོམ་སྤངས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ལྷན་སྐྱེས་ཆེ་འབྲིང་དྲུག་ཏུ་བྱས་ནས་ས་གཉིས་པ་ནས། བདུན་པའི་བར་གྱིས་སྤོང་བའི་ས་འདིའི་སྤང་བྱ་ལ་དགོངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་གཉིས་པ་ནས་
ཞེས་གསུངས་ཀྱང་ས་དང་པོ་ནས་སྤོང་བར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ས་དང་པོའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒོམ་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེས། རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱར་གྱུར་པའི་བདེན་འཛིན་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་དངོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པས་རིགས་བསྡུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ས་བརྒྱད་

[103A]༄༅། །པ་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ། རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། ཉོན་སྒྲིབ་ལས་དངོས་སུ་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གང་ཞིག་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་དངོས་གཉེན་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
འདོད་བྱས་པ་ལ། སྤང་བྱ་གཅིག་ལ་བལྟོས་པའི་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། རྩ་བའི་རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། ས་བདུན་པའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་དངོས་གཉེན་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ས་བརྒྱད་
པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཉོན་སྒྲིབ་མ་སྤངས་པར་ཐལ། དེ་ཉོན་སྒྲིབ་སྤོང་དགོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇུག་པ་ལས། ས་བརྒྱད་པ་ལ་དྲི་མ་དེ་དག་རྩ་བཅས་ཉེ་བར་ཞི་འགྱུར་ཞིང། ཞེས་འགྱུར་ཚིག་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན། ས་བདུན་པའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱའི་ཡོངས་སྦྱོང་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པའི་ས་བདུན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱའི་ཡོངས་སྦྱོང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན། ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ། དེའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་ལས་དངོས་སུ་གྲོལ་བའི་
རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན་སྤང་བྱ་གཅིག་ལ་བལྟོས་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང། རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ས་བརྒྱད་པ་ནས་དབང་བཅུ་མ་ཐོབ་པར་ཐལ། དབང་རྣམས་བཅུ་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་
ཞེས་འགྱུར་ཚིག་སྨོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། ས་བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་སའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས། བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་དགུར་བྱས་ནས་སྤངས་པར་ཐལ། དེའི་སྤང་བྱར་གྱུར་པའི་བདེན་
འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་དགུའི་དབྱེ་བ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཁྱབ། ཁ་ཅིག། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉོན་སྒྲིབ་མ་སྤངས་བར་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། བདེན་འཛིན་ཉོན་མོངས་

[103B] བདེན་འཛིན་དེའི་ས་བོན་སྤོང་དགོས་པས། ས་བོན་དེ་ལས་གཞན་པའི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བཞག་པའི་ཕྱོགས་རེ་ཡང་གཏན་ཟད་མི་ནུས་པས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་མ་ཟད་བར་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་མི་སྤོང་
བའི་ཕྱིར། ཤེས་སྒྲིབ་ནི་དག་པ་ས་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་སྤོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བྱས་པ་དེ་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་མི་སྤོང་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། ལུགས་
འདིར་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་བཞེད་ལ། དེ་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་བ་ལ། དེ་དག་གི་ས་བོན་ཟད་དགོས་ཤིང་སྤངས་པ་དེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་དང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པས་བདེན་འཛིན་གྱི་ས་བོན་སྤོང་བ་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ས་བོན་དེ་ལས་
གཞན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འཇོག་པ་ནི། ས་བརྒྱད་པ་མ་ཐོབ་བར་དུ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ཡིན་དགོས་པ་ཐལ། ཤེས་སྒྲིབ་དང་ཤེས་པའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་འདིར་མ་ཁྱབ་
འདོད་ན། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ཆོས་ཅན། ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཤེས་སྒྲིབ་ཕྲ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་རིགས་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་
པའི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་མེད་ཟེར་བ་དང། དེའི་སྤང་བྱ་ཡོད་ཀྱང། དེ་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སྤོང་མི་དགོས་ཞེས་ཟེར། དང་པོ་མི་འཐད་དེ། དེའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱའི་ཡོངས་སྦྱོང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། དེའི་ཡོངས་སྦྱོང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མི་འཐད་དེ། ཤེས་སྒྲིབ་དེ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཤེས་སྒྲིབ་དེ་དག་པ་ས་གསུམ་དུ་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སྤོང་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེའི་

[104A]༄༅། །ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་ཡོད་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་སྦྱོར་བ་དང། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་སྦྱོར་བ་གཉིས་པོ་དེས་ས་གསུམ་པ་འཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ས་གསུམ་
པ་བ་དེས་དང་པོར་རང་ཉིད་ཀྱི་[*KYIS]ས་གསུམ་པ་འཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤོང། དེ་རྗེས་འགྲོ་བ་གཞན་གྱིས་ས་གསུམ་པ་འཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇུག་པ་ལས། རང་རྟོག་མུན་རྣམས་དང་པོར་ཡང་དག་བསལ་བྱས་ནས། །འགྲོ་བའི་མུན་པ་རྣམ་པར་འཇོམས་
པར་མངོན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་གང་ཟག་གསུམ་ལ་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ། གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དག་པ་ས་གསུམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་བདེན་པར་
མ་གྲུབ་ཅིང། དེའི་ངོར་བདེན་པར་སྣང་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཀྱང་དེའི་ངོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་ཐོབ་སྣང་བཅས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་གྱི། མཉམ་གཞག་སྣང་མེད་རྟོགས་[*RTOG]བྲལ་གྱི་སྐབས་སུ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་དེ་རྣམས་ལ་མཉམ་
རྗེས་རེས་འཇོག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་འཕགས་པ་སྣང་བ་དང་བཅས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ལ་སྣང་གི་སྣང་བ་
མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མངའ་བ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སེམས་དཔའ་ཡིན་ན། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། མཉམ་གཞག་སྣང་མེད་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཀུན་རྫོབ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ནུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བཤད་
མ་ཐག་པའི་ལུང་དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ལ་མཉམ་རྗེས་རེས་འཇོག་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་སྤངས་པའི་མཁྱེན་པ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་

[104B] སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་བ་གཏན་ལོག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་བ་ལོག་པ་དེ་ཡང་རྣམ་རྟོག་གི་རྒྱུ་བ་ལོག་པ་ལ་བྱེད་པ་
ཡིན་གྱི། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་བ་གཏན་ལོག་པ་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། དུས་གཅིག་ཉིད་ལ་དྲི་བ་ཞུ་ཞུས་ཀྱང། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཐུགས་
ཆུད་ནས། །གསུངས་དབྱངས་གཅིག་གིས་ལན་ཡང་སོ་སོར་འདེབས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་བ་དེ་རྣམ་རྟོག་གི་རྒྱུ་བ་ལ་བྱེད་དེ། ཚིག་གསལ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ། དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་
ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སྐྱེ་འཕགས་ལ་ལྟོས་ཏེ། དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ངོར་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་གཟུགས་
སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་མ་ཐག་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དང། དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང། རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་སོ་སོ་
སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཕགས་པ་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་དེའི་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི། སོ་སྐྱེའི་གཟུགས་སོགས་བདེན་བར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་
ཡུལ་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རྟོགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཕུང་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་འཕགས་པ་ལ་བལྟོས་ནས་དོན་དམ་པ་དང། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་བལྟོས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པ་ནི་

[105A]༄༅། །མི་འཐད་དེ། དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟར་འདོད་པ་དེ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བློ་གང་གི་ངོ་བོར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པ་དང། བློ་དེའི་ངོར་བདེན་གྲུབ་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་མ་ཁེགས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕུང་
སོགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་སློབ་པ་ལ་མཉམ་གཞག་སྣང་མེད་དང། རྗེས་ཐོབ་སྣང་བཅས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་མིན་གྱི་རེས་འཇོག་འབྱུང་བ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གནས་ལུགས་དེ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་ཉིད་
ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་དེ་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཞིང། དེ་ཡང་བསླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གི་རིག་
བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་བདེན་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡང་བསླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སློབ་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་
སྤྱི་སྟོང་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར།    ༈    །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པར་གསུངས་པ་དེ་རབ་རིབ་ཅན་དང་རབ་རིབ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྣང་ཚུལ་གྱི་དཔེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་དགོས་པས། དེ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་
ལས་འདས་པའི་དོན་དེ། དོན་དམ་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལྟར་གཞན་ལ་སྟོན་མི་ནུས་པ་དང། ཉན་པ་པོས་འཆད་པ་པོས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལྟར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དོན་མ་ཡིན་
ཏེ། ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ཀྱིས་བརྗོད་པར་ནུས་ཤིང་དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ནུས་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་གང་ཟག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་[*KYIS]བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལྟར། རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྟོན་མི་ནུས་ཀྱང་སྤྱིར་བསེ་རུའི་

[105B] རབ་རིབ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གིས་སྔ་མས་རྟོགས་པ་ལྟར་རྟོགས་མི་ནུས་ཀྱང་སྤྱིར་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་མེད་པར་རྟོགས་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་རབ་རིབ་དང་བཅས་བྲལ་གྱི་མིག་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་ཚུལ་གྱི་དཔེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་ན་
དེའི་ཚུལ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལ་དངོས་དང། རྩོད་པ་སྤོང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་དཔེ་བཤད་པ་དང། དོན་ལ་སྦྱར་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ཤེས་དང། དེ་དང་བྲལ་བའི་མིག་ཤེས་གཉིས་བསེ་རུ་གཙང་མ་གཅིག་ཉིད་ལ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ན་སྣང་ཚུལ་དང་ཞེན་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་
དེ༑ དང་པོ་ལ། དེའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བ་དང་ཞེན་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད། ཕྱི་མ་ལ་དེའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་སྣང་ཞེན་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ཤེས་ལ་སྐྲ་ཤད་སྣང་ཞིང་ཞེན་ནས་དེ་སེལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང། བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་མིག་ཤེས་
ཀྱིས་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་མ་མཐོང་ཞིང་རྒྱུ་མཚན་དུ་མའི་སྒོ་ནས་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པས། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ཤེས་ལ་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་ཡིན་ཚུལ་དེ། རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བསེ་རུའི་ནང་གི་སྐྲ་ཤད་གྲུབ་པ་མེད་པར་
མཐོང་བ་དང་མེད་པར་སྨྲས་པའི་དོན་དེ་ཡིན་གྱི། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ཤེས་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དོན་དེ་དེའི་ཡིན་ཚུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བསེ་རུ་གཙང་མའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་མེད་པའི་ཕྱིར། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ཤེས་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་མེད་ཀྱང་དེ་ལ་སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་ཡོད་དེ། སྒྱུ་མ་
མཁན་གྱིས་རྡེ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་སྤྲུལ་པའི་ཚེ་ན་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དོན་ལ་སྦྱར་བ་ལ་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་དང། དེས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཅིག་ཅར་དུ་བལྟས་པའི་ཚེ་ན། སྣང་
ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དང་པོས་རབ་རིབ་ཅན་བཞིན་དུ་ཕུང་སོགས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་ཕུང་སོགས་ལ་དམིགས། ཕྱི་མས་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་འཛག་པར་སྣང་བའི་སྣང་བ་ཙམ་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་

[106A]༄༅། །སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་སྣང་བ་ཙམ་ཡང་མ་མཐོང་བར་དོན་དམ་བདེན་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་གཟུགས་
སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང། དེས་མ་བསླད་པའི་སློབ་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་ཕུང་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་མེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ། རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས། །དང་པོ་ལ་ཁ་
ཅིག་ན་རེ། ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཕུང་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་པར་ཐལ། དཔེ་དོན་སྦྱོར་ཚུལ་འཐད་པ་གང་ཞིག་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་འཛག་པར་སྣང་བའི་སྣང་བ་ཙམ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་
བསླད་པའི་སྒོ་ནས་སྣང་བའི་གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་མེད་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་ན་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་གཟིགས་དགོས་པ་ལས་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟིགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་རྣམ་
མཁྱེན་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པ་གང་ཞིག་དང་པོར་བྱུང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད། དེ་རྗེས་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་ལ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་དབང་གིས་གཟུགས་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་སྣང་མཁན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལན་
བཤད་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་མཁྱེན་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། དངོས་ཀྱི་ལན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་གཉིས་ཇི་ལྟར་གཟིགས་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་ཚེ་ན། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས། ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པའི་ཚེ་ན། མི་སྣང་བའི་ཤུགས་རྟོགས་སངས་རྒྱས་ལ་གཞག་ཏུ་མི་རུང་ཞིང། སྣང་ནས་མཁྱེན་དགོས་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱི་[*GYIS]

[106B] དེར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་མཁྱེན་ཚུལ་ནི་གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་བདེན་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཚུལ་དང། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ལ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྣང་བ་རྣམས་མ་
གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱི་[*GYIS]དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཁྱེན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། མི་སྣང་ཡང་རྟོགས་པའི་ཤུགས་རྟོགས་སངས་རྒྱས་ལ་གཞག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། སྣང་ནས་མཁྱེན་དགོས་པས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ངོར། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཁྱེན་པའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་ལ་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བའི་ཆོས་རྣམས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་གཟིགས། རང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་རྣམས་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་གཟིགས་ཀྱང། རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་གཉིས་སྣང་བཅས་ནུབ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མ་གཟིགས་
ཏེ༑ གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་གཟིགས་ན་རང་ཉིད་རང་ཉིད་དང་ཐ་དད་པར་འགྱུར། གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་གཟིགས་ན་ནི་དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ་བ་ལྡོག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་ལ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཤར་ཏེ། དེས་དེ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་ནུབ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་
དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་སེམས་ཅན་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་ཤུགས་རྟོགས་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གི་གསུངས་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བའི་ཆོས་རྣམས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་གཟིགས། ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་རང་ལས་ཐ་དད་པ་རྣམས་གཉིས་
སྣང་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་གཟིགས། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རང་ཉིད་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་གཟིགས་ཀྱང། རང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་གཟིགས་མི་དགོས་ཏེ། རང་ཉིད་རང་ཉིད་དང་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་གཟིགས་ན་དོན་དམ་པར་གཟིགས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་ཉིད་རང་ཉིད་དང་གཅིག་ཏུ་གཟིགས་
ན་དེས་དེ་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པར་གཟིགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་[*GYIS]རང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཏེ། དེས་རང་ཉིད་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དང་པོ་ལ། རྣམ་མཁྱེན་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་མཁྱེན་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྣང་བར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་ལ་

[107A]༄༅། །རྣམ་མཁྱེན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་དེ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་ལ་དེ་སྣང་བ་གང་ཞིག་དེ་གཉིས་རྣམ་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་མཚུངས་ལྡན་རྣམ་པ་ལྔ་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་དེ་ལ་དེ་
སྣང་བར་ཐལ། དེས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྣམ་མཁྱེན་ལ་རྣམ་མཁྱེན་སྣང་བར་
ཐལ༑ དེ་ལ་དེའི་མི་རྟག་པ་སྣང་བ་གང་ཞིག་དེ་གཉིས་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་གང་ལ་བལྟོས་ཏེ་གྲུབ་སྡེ་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ཡིས། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དེའི་
མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལུང་དོན་འཆད་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཡུལ་གཟིགས་ཚུལ་དང། སེམས་
ཅན་གྱི་ཤེས་པས་ཡུལ་གཟིགས་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་བ་རྒོལ་བ་རྟོགས་ལྡན་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་ཡུལ་གཟིགས་ཚུལ་དང་སེམས་ཅན་གྱིས་ཡུལ་གཟིགས་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་རྒོལ་བ་རྟོགས་ལྡན་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ལུགས་
གཉིས་པ་མི་འཐད་དེ། འོ་ན། བློ་དེའི་ངོར་བློ་དེ་དང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པའི་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་དོན་དམ་བདེན་པ་རྟོགས་ན་བློ་དེས་དོན་དམ་བདེན་པ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་དགོས་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རང་ཉིད་རང་ཉིད་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པའི་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་
རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དམན་ལམ་མངོན་དུ་མ་སོང་བའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས། སྟོང་ཉིད་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་ཐལ། དེས་རང་ཉིད་

[107B] དེར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས། གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ལྟར་སྣང་གི་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་དེ། སོ་སྐྱེའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈   
གྱིས་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟར་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། དོན་དམ་བདེན་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ངོར། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཁྱེན་པའོ། །མདོ་ལས། གཟུགས་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་པའི་སྣང་བ་དང་བཅས་ནས་རྟོགས་པ་ལ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་ནས་རྟོགས་པ་
ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་ལ་གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་སྣང་བ་ན། བདེན་པར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་འབྲེལ་མེད་རྒྱང་ཆད་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང། རྣམ་མཁྱེན་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་མེད་ཀྱང་དེའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁ་
ཅིག་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དོན་དམ་བདེན་པ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པའི་གཉིས་སྣང་ཡང་མ་ནུབ། ཀུན་རྫོབ་པའི་སྣང་བ་ཡང་མ་ནུབ་པར་དོན་དམ་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་འབྲེལ་མེད་རྒྱང་ཆད་ཀྱི་
གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལན་དངོས་བཤད་པ་ལ། རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ཤེས་ལ་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་འཛག་པར་སྣང་བའི་སྣང་བ་ཙམ་ཡང་མ་མཐོང་བར་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱང། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་མ་རིག་
པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་སྣང་བའི་སྣང་བ་དེ་མ་མཐོང་བར་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་དེ་རྣམ་མཁྱེན་ལ་མི་སྣང་ན་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་ལས་ལོག་ན་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་དཔེ་དོན་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། དཔེ་དེ་

[108A]༄༅། །བཞིན་དུ། རྣམ་མཁྱེན་རང་ཉིད་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་བསླད་ཀྱང། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་སྣང་བའི་སྣང་བ་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་[*TE]
པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་མ་གཟིགས་པར་ཐལ། དེས་གཟིགས་ན། དེས་ཇི་ལྟ་བ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་གཟིགས་དགོས་པ་ལས་དེས་དེ་ལྟར་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་དང་ཇི་ལྟ་བ་གཉིས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་
ཐ་དད་པ་དེ་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་མ་གཟིགས་པ་དེ་བདེན་མོད་ཀྱང། དེས་ཇི་ལྟ་བ་མ་གཟིགས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། གཉིས་སྣང་དེ་དག་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་
ལན་དེ་རྩོད་པ་དེའི་ལན་དུ་འགྲོ་ཚུལ་ཡོད་དེ། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། འདིའི་རྩོད་པའི་ལན་དུ་འགྲོ་ཚུལ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཕུང་སོགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་དང། ཕུང་སོགས་རྣམས་གཟིགས་ངོ་དེར་མ་གྲུབ་པ་དེ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། ཕུང་སོགས་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་ལ་མ་རེག་པར་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པས། དེ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། རྣམ་མཁྱེན་
གྱིས་ཕུང་སོགས་མ་གཟིགས་པར་དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པར་ཐལ། དེ་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན་མི་འཐད་དེ། དེས་བདེན་གཉིས་དུས་ཅིག་ཅར་དུ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། བསལ་བ་ཁྱོད་རང་གི་དེར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཕུང་སོགས་ཀྱི་དེ་
ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར། ཕུང་སོགས་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་ལ་མ་རེག་པར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་ལས། མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་མཐོང་བ་དམ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[108B] སྡུད་པ་ལས། གཟུགས་རྣམས་མི་མཐོང་ཚོར་བ་དག་ཀྱང་མི་མཐོང་ཞིང། །འདུ་ཤེས་མཐོང་བ་མེད་ལ་སེམས་པ་མི་མཐོང་ཞིང། །གང་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་དང་སེམས་ཉིད་མཐོང་མེད་པ། །འདི་ནི་ཆོས་མཐོང་ཡིན་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན། །ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་པ་
།ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་སྟེ་དེ་འདིར་བརྟག་པར་གྱིས། །དེ་ལྟར་ཆོས་མཐོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན། །མཐོང་བ་དཔེ་གཞན་གྱིས་ནི་བསྙད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་དང་པོའི་དོན། ཡུལ་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་དམ་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། མ་མཐོང་བ་དེས་ནི་[*BA NI]ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྲོས་པ་
དང༑ དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་མཐོང་བ་དམ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་ཕྱི་མའི་དོན་ནི། ནམ་མཁའ་ཐོག་བཅས་ཀྱི་རེག་བྱ་བཀག་ཙམ་ཡིན་ཞིང། དེ་རྟོགས་པ་དང་མཐོང་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། ཐོགས་བཅས་ཀྱི་རེག་བྱ་ཡོད་ན་དམིགས་དགོས་པ་ལས་མ་དམིགས་པས། ཐོགས་བཅས་ཀྱི་རེག་བྱ་མ་མཐོང་བ་ནམ་
མཁའ་མཐོང་བའི་དོན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན། གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་གཟིགས་ངོར་ཡོད་དགོས་པ་ལས། དེའི་གཟིགས་ངོར་དེ་མེད་པ་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལས། གང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེ་ནི། ཆོས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཚེ་ན་ཡུལ་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་དམ་པའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ནི། མཐོང་བ་དཔེ་གཞན་གྱིས་ནི་བསྙད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་
པའི་མདོས་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོགས་བཅས་ཀྱི་རེག་བྱ་བཀག་ཙམ་མཐོང་བ་དེ་ནམ་མཁའ་མཐོང་བའི་དོན་དུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་ཇི་སྙེད་པ་མ་གཟིགས་པར་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་སོགས་
ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལྟར། གཟིགས་ངོ་དེར་ཡོད་ན་སྤྲོས་པ་མ་ཆོད་པས་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། མིང་ཚིག་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་

[109A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་དང། དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་ངོ་བོ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པ་དང། སྐྱེ་འགག་དང་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དང། ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་དང་བྲལ་བར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ན་དོན་དམ་
པའི་བདེན་པ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པར་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ། བྱེ་བྲག་མེད་པ་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགག་པ་སྨྲ་བར་བྱ་
བ་དང་སྨྲ་བ་དང། ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་ཇི་ལྟ་བ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་གཟིགས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། སྒྲ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་
རྟོག་པ་དེ་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་འབྲེལ་མེད་རྒྱང་ཆད་དུ་སྣང་ཞིང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་དང། གཉིས་སྣང་དེ་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་
དང་ལྡན་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་བར་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ནི་བརྫུན་ཏེ་བསླུ་བའི་ཆོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་བདེན་གཉིས་དུས་ཅིག་ཅར་དུ་རྟོགས་
པ་དང། དུས་གསུམ་ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང། ཇི་ལྟ་བ་ལ་བལྟོས་ནས་ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ཇི་སྙེད་པ་ལ་བལྟོས་ནས་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པ་དང། ཇི་ལྟ་བ་ལ་བལྟོས་ནས་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་དང། ཇི་སྙེད་པ་ལ་བལྟོས་ནས་རྗེས་ཐོབ་
ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་གྲོལ་རྣམས། །གསལ་དང་དག་དང་འཕྲོ་བ་དང། །ཐ་དད་མེད་ཅིང་འོད་དང་ཟེར། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་དང་མཚུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་དུས་གསུམ་ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང། དུས་གསུམ་

[109B] མཁྱེན་དུས་དང་གྲུབ་དུས་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་དུས་གསུམ་ཅིག་ཅར་དུ་རྟོགས་པ་ན། འདས་མ་འོངས་གཉིས་ད་ལྟ་བའི་དུས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན། ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་ཅིང། ཇི་ལྟ་བ་
རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་དང། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། དེ་གཉིས་ཀ་མེད་པར་འདོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཡུལ་སོ་སོ་ལ་བལྟོས་ནས་གཟིགས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པས་མཁྱེན་པ་གཉིས་སུ་
འཇོག་པ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཀྱང། །ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཁྱབ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་སྙེད་པ་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པ་དང། ཇི་ལྟ་བ་མ་གཟིགས་
པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པ་དང། ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་ཇི་ལྟ་བ་མ་གཟིགས་པ་དང། ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་ཇི་སྙེད་པ་མ་གཟིགས་པའི་དོན་ཡོད་དེ། ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པ་ལྟར་དུ་ཇི་སྙེད་པ་མ་གཟིགས་ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པ་ལྟར་དུ་ཇི་ལྟ་བ་མ་གཟིགས་པའི་དོན་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མི་ཤེས་ཕྱིར། །དེ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་འདོད། །ཅེས་དང། མདོ་ལས། མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་
མཁྱེན་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན་བདེན་སྟོང་གཟིགས་པ་ལྟར་དུ་རྣམ་མཁྱེན་མ་གཟིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་རྣམ་མཁྱེན་བདེན་སྟོང་གཟིགས་པ་ན། ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་གི་ཚུལ་དུ་རོ་མཉམ་དུ་གཟིགས། རྣམ་མཁྱེན་གཟིགས་པ་ན་དེ་ལྟར་དུ་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟ་བ་
གཟིགས་ཀྱང། ཇི་སྙེད་པ་[*MA]གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པ་མི་འགལ་ཏེ། དཔེར་ན། རྒྱུན་མཐའ་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སླར་མི་ལྡང་བར་མཉམ་པར་གཞག་ཀྱང། དེ་ལ་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་མ་གཞག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་མཁྱེན་དང་ཇི་ལྟ་བ་གཉིས་འཇལ་བྱ་

[110A]༄༅། །འཇལ་བྱེད་ཡིན་ཀྱང། ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་འཇལ་བྱ་འཇལ་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དང། དེ་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གཉིས་འཇལ་བྱ་འཇལ་བྱེད་ཡིན་ཀྱང། དེས་དེ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་དེ་གཉིས་འཇལ་བྱ་འཇལ་
བྱེད་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དུ་གཟིགས་པའི་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་གཟིགས་ངོར་ཕུང་པོ་མེད་པ་དེའི་གནས་ལུགས་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་
མཁྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་ཕུང་པོ་མེད་པ་དེའི་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་དེའི་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དེའི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་[*ZER NA] མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། ཕུང་
པོ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། བདེན་པར་ཡོད་ན་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་ཡོད་དགོས་པ་ལས་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་སྦྱོར་བ་འདི། དེའི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྟགས་སྦྱོར་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བ་
ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། མཐའ་བདུན་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ། གང་ཟག་གི་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེ་དེའི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། མ་གྲུབ་ན་དེར་ཐལ། དེ་དེའི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། འཇུག་པ་ལས། དེས་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བླག་འཇུག་འགྱུར་བས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་གཟིགས་ངོར་ཕུང་པོ་མེད་པ་དེ་དེའི་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་ཀྱང། རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལུང་དེ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ་
ཕུང་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་ན། དེའི་གཟིགས་ངོར་ཡོད་དགོས་པ་ལས་དེའི་གཟིགས་ངོར་མེད་པས། དེའི་སྒོ་ནས་ཕུང་སོགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། གཉིས་པ། གཞན་སྐྱེ་འགོག་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་གནོད་པར་མ་ཟད། ཡོན་ཏན་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་

[110B] རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་སྤོང་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་དང། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཆེས་འཐད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ། དོན་བསྡུ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཁེགས་ཀྱང། ཐ་སྙད་དུ་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་
ཁས་བླངས་པ་ལ། ས་བོན་གྱི་དུས་སུ་མྱུ་གུ་ཡོད་མི་དགོས་པས་རྟག་མཐའ་སྤོང་བ་དང། ས་བོན་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཁས་བླང་པས་ཆད་མཐའ་སྤང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས་འཆད་པ་ལ། གང་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་གཞན་མིན། །ཞེས་པ་ནས། མྱུག་ཚེ་ས་བོན་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་མི་བྱ་
ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང། རང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ཁ་ཅིག་དངོས་པོ་དོན་དམ་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པས་དོན་
དམ་པར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འགོག་རིགས་ཀྱང། ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འགོག་མི་རིགས་ཏེ། དེ་མི་སྐྱེ་ན། དེ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། དེ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་ན། དེ་མེད་དགོས་པའི་ཤེས་བྱ་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར། དེ་འགོག་
པ་ལ༑ མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བ་དང། ཐ་སྙད་བདེན་པ་རིགས་པའི་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཐལ་བ་དང། དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས་པར་ཐལ་བ་དང་བཅས་པའི་རིགས་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་འགོག་པ་ལ། གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྟེན་འགྱུར་ན། ཞེས་པ་ནས། ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གང་
གི་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་ནི། དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་མི་སྐྱེ་ཡང། ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་བྱད་བཞིན་དང། དེའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དཔེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཆད་པ་ལ། དངོས་པོ་སྟོང་པ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ། ཞེས་པ་
ནས། སྟོང་ཉིད་དག་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་སྐྱེ་བ། བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་བཀག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤོང་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་དོ། །ཞེས་

[111A]༄༅། །དོན་བསྡུས་ཏེ་འཆད་པ་ལ། བདེན་པ་གཉིས་སུའང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་དག་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཆད་པའང་མིན། །ཞེས་པའི་གཞུང་གསུངས། གཉིས་པ་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཆེས་འཐད་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང། རྩོད་པ་སྤོང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ལ། རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤོང་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་མ་ཟད། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་མི་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཚུལ་འཆད་པ་ལ། གང་ཕྱིར་རང་བཞིན་
གྱིས་ཏེ་མི་འགགས་པ། །ཞེས་པ་ནས། འབྲས་བུ་ཡང་དག་འབྱུང་བ་རིག་པར་གྱིས། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་སྤང་བ་དང། ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་ལུང་དང་འགལ་བ་སྤོང་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ། གང་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ་
མི་འགགས་པ། །ཞེས་[*SOGS]རྩ་འགྲེལ་གྱི་སྐབས་སུ་ཀུན་གཞི་བཀག་ནས་ལས་ཞིག་པས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་བསྟན་པ་ལ། ཁ་ཅིག་དགེ་མི་དགེའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་དང། ཡིད་མི་འོང་འབྱིན་པ་འཆོལ་བར་འགྱུར་བ་དང། འབྲས་བུ་ཕྱུང་ཟིན་པའི་ལས་ཀྱིས་སླར་ཡང་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་ཐལ་ལོ་
ཟེར་ན། དེ་ལྟ་བུའི་རྩོད་པ་དེ་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེའི་སྒོ་ནས་འགོག་པ་ལ། རྨི་ལམ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དག་མཐོང་ནས་ནི། །ཞེས་པ་ནས། ལས་འབྲས་རྣམས་ལ་སེམས་པའང་དགག་པ་མཛད། །ཅེས་པའི་བར་གསུངས། རྩོད་པ་གཉིས་པ་ལ་ཀུན་གཞི་མེད་ན། ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་ལུང་དང་འགལ་ལོ་ཟེར་ན་
འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཕུང་པོ་བདེན་གྲུབ་འདོད་པའི་གང་ཟག་གི་ངོར་ཕུང་པོ་བདེན་གྲུབ་སྟོན་པའི་ལུང་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་ལུང་ཡང་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། ཀུན་གཞི་ཡོད་ཅིང་གང་ཟག་ཉིད་ཡོད་ལ། །ཞེས་པ་ནས་
ཡོད་ཅེས་དྲང་དོན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས།    ༈    །གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྟེན་གྱུར་ན། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྔར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་འབྲས་བུ་གཞན་སྐྱེ་བ་བཀག་

[111B] དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ན་རེ། དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པས། དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འགོག་རིགས་ཀྱང། ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་དང། ཚོར་བ་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་འགོག་མི་རིགས་ཏེ། དེ་གཉིས་རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ལས་མི་སྐྱེ་ན། དེ་གཉིས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། དེ་གཉིས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་མེད་དགོས་པས། ཤེས་བྱ་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། འདིར་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་
བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ལ་རག་མོད། གཟུགས་དང། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་དམིགས་པ་དེ་དག་གི། རང་བཞིན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་ནི། བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཅི་སྟེ་བརྗོད་དེ། བདེན་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་
འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞུང་འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་པོ་རང་རྒྱུད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་པོའི་ཕྱི་རོལ་པ་ཡང་མེད། ནང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེ་མེད་དེ། གཞན་སྐྱེ་འདོད་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས། དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་
གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་གང་ཞིག་གཞུང་འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་པོས་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། དེས་དངོས་པོ་རྣམས་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པ་གང་ཞིག་གཞུང་འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་པོས། དངོས་པོ་རྣམས་བདེན་པར་
གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་ཀྱི། ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ། དེ་དགག་པ་ལ། མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བ་སོགས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། དངོས་པོ་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དེ། དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་པོ་
ཡོད་པ་གང་ཞིག་མཉམ་གཞག་དེའི་ཚེ་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཡོད་ན་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དེས་གཟིགས་དགོས་པ་ལས་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་ན་དེས་གཟིགས་དགོས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཡོད་ན་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་དགོས། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ན་དེས་གཟིགས་

[112A]༄༅། །དགོས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་གྲུབ་ན་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་དགོས་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་གྲུབ་ན་བདེན་པར་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ཡོད་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རང་སྟོང་ཁས་ལེན་པའི་དབུ་མ་པ་རྣམས་
ཀྱིས༑ ཕུང་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་རང་སྟོང་གི་དོན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། ཕུང་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང། ཕུང་སོགས་རང་འཛིན་ཚད་མ་དང་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་བའི་སྟོང་ཉིད་རང་སྟོང་གི་དོན་དུ་མཚུངས་པར་འདོད་ན། ལུང་དང་ཡང་འགལ། རིགས་པ་དང་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར། ལུང་དང་
འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུངས་གཞན་ཡང། དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ནི་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕུང་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་རང་སྟོང་
གི་དོན་དུ་འདོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཕུང་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ། ཚད་མས་རྟོགས་ཤིང་བྱེད་པ་མ་ཉམས་ཀྱི་བར་དུ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་དེ་མི་འབྱུང་ཞིང། ཕུང་སོགས་རང་འཛིན་ཚད་མ་དང། རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ཚད་མས་རྟོགས་ཤིང། བྱེད་པ་མ་ཉམས་
ཀྱང་དེ་འདྲ་བའི་སྒྲོ་འདོགས་འཇུག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་སྟོང་བ་དེ། རང་སྟོང་གི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། འོ་ན་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མེད་པར་ཐལ། དེ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་མེད། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་རྣམས་
ལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལ། དེ་མེད་དེ། དེས་སྟོང་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་མི་འདོད་པ་ཐལ་བར་འཕེན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་མེད་པ་གང་ཞིག་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ན། དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་དགོས། དེ་མ་ཡིན་ན་དེ་མེད་དགོས་པའི་ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྩོད་པ་དེ། སྣང་ཚུལ་དང་

[112B] ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནམ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་བདེན་པ་ལ་བྱས་ནས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དག་ལས་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་
ཏེ༑ སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པའི་མི་སླུ་བའི་བདེན་པ་ཡིན་ན། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་དགོས་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར་མདོ་དྲངས་པ་ལས། དགེ་སློང་དག་བདེན་པ་དོན་དམ་པ་འདི་ནི་གཅིག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སླུ་བའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན། ཤེས་བྱ་
ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་བྱས་པའི་དབྱེ་བའི་ཡ་གྱལ་དུ་གྱུར་པའི་བདེན་པ་དེ། བདེན་གྲུབ་ལ་བྱེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་པ་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་འབྲས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན། ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཡིན་
ཏེ༑ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་བདེན་པར་གྲུབ་དགོས། བདེན་པར་གྲུབ་ན་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་དུ་མཐུན་པའི་མི་སླུ་བའི་བདེན་པ་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་གཉིས་པ་ལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་
དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་བརྟགས་པའི་བརྟགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་རྙེད་པའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། ཐ་སྙད་པའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་གསུམ་པ་རྡོ་རྗེ་
གཟེགས་མའི་གཏན་ཚིགས་དང། གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སོགས་བདེན་གྲུབ་འགོག་མི་ནུས་པར་ཐལ། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཟུགས་སོགས་
བདེན་པར་གྲུབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཟུགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། རིགས་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང། བདེན་པར་གྲུབ་པ་གཉིས། འགོག་ནུས་མི་ནུས་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ཞེས་

[113A]༄༅། །སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པ་གཉིས་དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་མེད་པར་ཐལ། དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་དག་
མེད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། རི་བོང་གི་རྭ་ཡང་མཐོང་བ་ཡོད་པར་ཐལ། མ་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། དཔེ་འགོད་པ་དང། དཔེ་དེ་དོན་ལ་སྦྱར་བ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ། བྱད་བཞིན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཁྱད་ཆོས་དུ་
མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། མེ་ལོང་གཡའ་དག་པ་སོགས་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མ་ལས་སྐྱེ་བ་དང། རང་ཉིད་བྱད་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་འདུས་བྱས་དང། ཤེས་པའི་རྫས་མ་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་དང། རང་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་བྱེད་པས། གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་དུ་
སྣང་ཡང། བྱད་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པ་དང། བྱད་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང། གཟུགས་བརྙན་དུ་གྲུབ་པ་སོགས་ཁྱད་ཆོས་དུ་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་དོན་ལ་སྦྱར་བ་ལ། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སོགས་ཁྱད་
ཆོས་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དང། རང་འཛིན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་འདུས་བྱས་དང། ཤེས་པའི་རྫས་མ་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་ཡང་དེར་མ་གྲུབ་པ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་གཟུགས་སོགས་
སུ་གྲུབ་པ་སོགས་ཁྱད་ཆོས་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་དུ་སྣང་ཡང་བྱད་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པའི་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རགས་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྲ་རགས་གང་རུང་ལ་བློ་ཁ་མ་
ཕྱོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པས་དེ་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ཕུང་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དཔེར་བཀོད་པ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་བརྫུན་པ་ཙམ་ཞིག་དབུ་མ་པས་བཞག་པའི་བརྫུན་པའི་རིགས་མཐུན་གྱི་དཔེར་བཀོད་པའི་ཕྱིར། འགོད་

[113B] གཟུགས་བརྙན་སྣང་ཙམ་ཉིད་ནས་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་བྱད་བཞིན་དུ་སྣང་ཡང། གང་སྣང་གི་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་བྱད་བཞིན་དུ་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སྣང་ཙམ་ཉིད་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་ཡང། ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང། ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པས་རྟག་
མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་དང། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པས་ཆད་མཐའ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང། ཤེས་བཞིན་དུ་མཁས་པ་སུ་ཞིག་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལས་ཐ་
དད་པ་མེད་པར་གནས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་དམིགས་པས། རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཡོད་པར་དམིགས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་པ་དང། དངོས་སྨྲ་བ་གཉིས་ཕུང་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་རྩོད་པ་ན། དངོས་སྨྲ་བས་
དབུ་མ་པས་བཞག་པའི་བརྫུན་པ་དེ་མཐུན་དཔེ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྟེང་དུ་མ་ངེས་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱི་[*KYIS]མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་གྲུབ་[*SGRUB]པའི་རྟགས་འགོད་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་ཡང་དག་གིས་མཐུན་དཔེ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྟེང་དུ། དབུ་མ་པས་བཞག་པའི་བརྫུན་པ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་དེའི་སྟེང་དུ་
བདེན་མེད་ཚད་མས་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་སྟེང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བདེན་སྟོང་གིས་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། དབུ་མ་པ་དང་རྩོད་པ་དེའི་ཚེ་ན། དངོས་སྨྲ་བ་བདེན་མེད་སྒྲུབ་པ་འགོད་པ་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་ཡང་དག་ཡིན་པར་ཐལ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱི་[*KYIS]མྱུ་གུ་བདེན་
མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་འགོད་པ་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་ཡང་དག་དེས་མཐུན་དཔེ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྟེང་དུ་བདེན་མེད་ཚད་མས་ངེས་ན། དངོས་སྨྲ་བས་དེ་ལྟར་ངེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དངོས་སྨྲ་བ་དེ། བདེན་མེད་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་འགོད་པ་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་ཡང་དག་ཡིན་པར་

[114A]༄༅། །ཐལ༑ འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་དེ། དངོས་སྨྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མཐའ་གཉིས་སྤོང་བ་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། མེ་ལོང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་དག་ལ། །ཇི་ལྟར་རང་
བཞིན་མེད་པ་ཡིས། །གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །ལྗོན་པ་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཆེས་འཐད་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ལ། མཚམས་སྦྱར་གྱི་དོན་བཤད། རྩ་
བའི་ཚིག་དོན་བཤད་པ་དང། དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་དོན་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་བཀག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་སྤོང་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་མ་ཟད། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་མི་དགོས་པ་སོགས་གྲུབ་
མཐའ་འོག་མ་པ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་དུ་མའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་དེ། རང་འགྲེལ་ལས། བདེན་པ་གཉིས་ཀར་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པས་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བ་རྒྱང་རིང་དུ་སྤངས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ལས་རྣམས་འགགས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་ཡང་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་
དང་འབྲེལ་བ་ནི། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང། ཆུད་མི་ཟ་བ་དང། ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་མེད་པར་ཡང་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། རྩ་བའི་དམ་
བཅའ་བརྒྱད། འཕྲོས་པ་ཡན་ལག་ལྟ་བུའི་དམ་བཅའ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་གཞིར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས། འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་མྱོང་དང། བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་དང། ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་དང། ཞིག་པ་དངོས་པོར་ཡོད་
པ་དང་བཅས་པའི་སྒྲུབ་པའི་དམ་བཅའ་བཞི་དང། ཀུན་གཞི་མེད་པ་དང། རང་རིག་མེད་པ་དང། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་དང། གཞན་སྐྱེ་མི་འདོད་པ་དང་བཅས་པའི་དགག་པའི་དམ་བཅའ་བཞི་དང་བཅས་པའི་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འཕྲོས་པ་ཡན་ལག་ལྟ་བུ་ལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཚུར་མཐོང་གི་

[114B] མྱང་འདས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དང་པོར་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང། འགོག་བདེན་ལ་དོན་དམ་བདེན་པས་ཁྱབ་པ་དང། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འགོག་སྙོམས་སུ་འདོད་པ་དང། ཡང་
དག་ཀུན་རྫོབ་མི་བཞེད་པ་དང། སྒྲིབ་གཉིས་ལམ་གང་གི་གནས་སྐབས་སུ་སྤོང་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ལ་གཞི་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང། སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཟག་བཅས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང། དེ་ཡིན་ན་རང་གི་
སྣང་བ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་དགོས་པ་དང། རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་དང། གཞི་གྲུབ་ན་ལྐོག་གྱུར་དང། མངོན་གྱུར་གཉིས་ཀ་ཡིན་དགོས་པ་དང། བཅད་ཤེས་ལ་ཚད་མས་ཁྱབ་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་དམ་བཅའ་བརྒྱད་པོ་ཁས་ལེན་པ་དེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་
ཁས་ལེན་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཁས་མི་ལེན་པ་དེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཐུག་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་མྱོང་གིས་མ་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་དེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་དེ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དང། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དུ་ཁས་མ་བླངས་ཤིང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ན། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་
རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པ་དང། འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་མྱོང་གིས་མ་ཁྱབ་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་མི་འདོད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཁས་བླངས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་བདེན་པར་
འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དེ། ཐར་པ་འཐོབ་པ་ལ་ངེས་པར་སྤོང་མི་དགོས་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་དོན་མི་འདོད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོན་པོ་མཐོང། ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར་བརྟགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་སྔོན་པོ་དེ་སྔོན་

[115A]༄༅། །འཛིན་ཤེས་པའི་རྫས་སུ་སྐྱེ་བར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཞིག་པ་དངོས་པོར་མི་འདོད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། མྱུ་གུ་རང་གྲུབ་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་སུ་ཞིག་ཅེས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར་བརྟགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ། དེ་
རང་གྲུབ་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་སུ་མི་བསྡོད་པའི་ཆ་དེའི་ཞིག་པའི་མཚན་གཞིར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་ལས་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་པས། འབྲས་བུ་འདི་མྱོང་ངོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར་
བརྟགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ལས་དོན་གཞན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བག་ཆགས་བཞག་པ་རྣམས་སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དགེ་མི་དགེའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་དགོས་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། རང་རིག་འདོད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཐུག་
པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་གཞལ་སྟོབས་ཀྱིས་སྔོན་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྲུབ་ཅེས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར་བརྟགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན། ཁ་ནང་ཁོ་ན་ལ་ཕྱོགས་ཤིང། གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་འཛིན་རྣམ་ཡན་གར་བ་ཞིག་གིས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་
འདོད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀས་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་ཅིང། ཁྱད་པར་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་ཚད་མས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཁས་བླངས་ལ་དཀྲིས་ཏེ་བཀོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་ནས། རྗེས་དཔག་བསྐྱེད་མི་ནུས་པར་དེ་གཉིས་
ཀྱིས་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་བའི་གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་དཔག་བསྐྱེད་དགོས་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་སྐྱེ་འདོད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར། བརྟགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་རང་
ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྩ་བའི་ཚིག་དོན་བཤད་པ་ལ། རྩོད་པ་དང་ལན་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་དགེ་མི་དགེའི་ལས་དང། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་དང་ཡིད་མི་འོང་གི་བར་དུ་བསྐལ་པ་ལ་སོགས་པས་

[115B] ལས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དེ་གཉིས་བསྐྱེད་པར་ཁས་ལེན་དགོས། ལས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེས་མ་ཟིན་པའི་བར་དུ། ལས་དེ་གཉིས་གནས་སམ་མི་གནས་དང་པོ་ལྟར་ན་ལས་རྟག་པར་འགྱུར་བས་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་མི་འཐད། གཉིས་པ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། ལས་ཞིག་པ་དངོས་པོར་
མེད་པའི་ཕྱིར། ལས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དེ་གཉིས་བསྐྱེད་པར་ཁས་ལན་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ནི། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབས་པ་ན། །འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གཉིས་པ་ལན་བཤད་
པ་ལ༑ གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་པས་ལན་འདེབས་པའི་ཚུལ་དང། རང་ལུགས་ཀྱིས་ལན་འདེབས་པའི་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ལས་གཞན་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དགེ་མི་དགེ་བའི་ལས་དང། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུའི་བར་དུ་བསྐལ་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པ་ཡོད་ཅིང། ལས་
དེ་གཉིས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དེ་གཉིས་བསྐྱེད་མ་ཟིན་གྱི་བར་དུ་ལས་དེ་མི་གནས་ཀྱང། ལས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དེ་གཉིས་མ་བསྐྱེད་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ལས་དེ་གཉིས་ལས་དོན་གཞན་པའི་ཐོབ་པ་རྫས་གྲུབ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཅིག་གིས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་
སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ལས་དེ་གཉིས་ལས་དོན་གཞན་པའི་བུ་ལོན་གྱི་སྤངས་རྒྱ་སྟེ་ཡི་གེ་དང་འདྲ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་རྫས་གྲུབ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཅིག་གིས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཤེས་ལས། གང་ཕྱིར་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད། །འདི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་དེའི་ཕྱིར། །
གང་ཕྱིར་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ། །དེ་ཕྱིར་ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ན་རེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ལ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོས་ནས། དེ་སྨིན་པ་ན་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་འདི་དག་ལ་དགེ་མི་དགེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད། ཅེས་པ་
དང༑ དེའི་ཐད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། བདག་ཏུ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་འདི་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཞན་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ཁ་ཅིག་དང་ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ན་རེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཀུན་

[116A]༄༅། །གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བཞག་དེ་ལ་ཕྱིས་རྐྱེན་གྱིས་གསོས་བཏབ་ནས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། མདོ་སྡེ་པ་དང། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པ་དང། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་དང། ལེགས་ལྡན་
འབྱེད་དང་བཅས་པ་རྣམས་ན་རེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ལས་ཞིག་པ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྟེང་དུ་ལས་ཀྱིས་བག་ཆགས་བཞག་དེ་ལ་ཕྱིས་རྐྱེན་གྱིས་གསོས་བཏབ་ནས། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་གི་སྒྲ་དངོས་སུ་འདོགས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    དགེ་མི་དགེ་བའི་ལས་དང། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་དང་ཡིད་མི་འོང་གི་བར་དུ་བསྐལ་པ་ལ་སོགས་
པས་ཆོད་པ་ཡོད་ཅིང། ལས་དེ་གཉིས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་དང་ཡིད་མི་འོང་མ་བསྐྱེད་ཀྱི་བར་དུ་མི་གནས་ཀྱང། ལས་དེས་འབྲས་བུ་དེ་གཉིས་མི་བསྐྱེད་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ལས་འཇིག་པ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འཇིག་ཅིང། ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་པའི་ང་ཙམ་གྱི་སྟེང་དུ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བཞག་དེ་
ལ་ཕྱིས་རྐྱེན་གྱིས་གསོས་བཏབ་ནས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་དང་ཡིད་མི་འོང་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འགག་ཅིང་ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་པའི་ང་ཙམ། བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་མཐར་ཐུག་ཏུ་འདོད་པའི་ལུགས་འདི་ལ། ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བས་གང་ཟག་གནས་
འགྱུར་གྱི་རིགས་པས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར། སྲིད་རྩེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་གནས་ཀྱིས་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན། སྲིད་རྩེའི་སས་བསྡུས་པས་བཏགས་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་མེད་ཀྱང། དེ་ལ་བཏགས་
པའི་ང་ཙམ་དེ་སྲིད་རྩེའི་སས་བསྡུས་པས། དེ་ལྟ་བུའི་རྩོད་པ་ལ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ལན་དོན་མཐུན་མི་ཐེབས་ཤིང། ཐལ་འགྱུར་བས་ལན་དོན་མཐུན་ཐེབས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་འགག་ཅིང། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཐ་སྙད་བརྟགས་

[116B] ཐལ་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། དགེ་མི་དགེའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇོག་པའི་ལུགས་འདི་ལ། ཉན་ཐོས་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་པའི་གདགས་གཞིའི་[*GZHI]ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་གང་རུང་དེ། ཤེས་སྒྲིབ་ལྷན་
སྐྱེས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་གོས་ཀྱང། དེ་འདྲ་བའི་གང་ཟག་དེ། དེའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་གོས་པ་མི་འགལ་ཏེ། དཔེར་ན། སྲིད་རྩེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མི་འོང་དེ། ཅི་ཡང་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ན། གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་བཞི་
པོ་དེ་སྲིད་རྩེའི་སས་བསྡུས་མ་ཡིན་ཀྱང། དེ་འདྲ་བའི་གང་ཟག་དེ་སྲིད་རྩེའི་སས་བསྡུས་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་པའི་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ། ཤེས་སྒྲིབ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་གོས་ཏེ། དེའི་གཟུགས་ཕུང་ཡང་དེས་མ་གོས། ཚོར་བའི་
ཕུང་པོ་དང། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཡང་དེས་མ་གོས་པའི་ཕྱིར། ཚོར་ཕུང་དེས་མ་གོས་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་དབང་ཤེས་རང་རིག་ཀུན་གཞི་མེད། ཡིད་ཤེས་རྣམས་ཟག་མེད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་པའི་རང་རྒྱུད་པ་དང་
སེམས་ཙམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཉན་ཐོས་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་པས་ཤེས་སྒྲིབ་ལྷན་སྐྱེས་མ་སྤངས་ཀྱང། རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་དབང་གིས་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ལྷན་སྐྱེས་མེད་དེ། ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་པའི་ང་ཙམ་ཡང་དེའི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིར་ཁས་མ་བླངས། གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཡང་
དེའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་གོས་པར་གོང་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་པའི་ང་ཙམ་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིར་འདོད་པ་ལུགས་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ལས། དེའི་ཕྱིར་ང་ཙམ་ལ་བདག་ཏུ་ཞེས་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་
པ་དང། ཞེས་དང། འོག་ཏུ་དེ་འདྲ་བའི་གང་ཟག་ངོས་འཛིན་པའི་ལུགས་བླ་ན་མེད་པ་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་འཕྲོས་དོན་བཤད་པ་ལ། ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འགགས་པ་དེ། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་མི་དགོས་པས་ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་[*RTEN DU GYUR PA'I KUN GZHI KHAS LEN]

[117A]༄༅། །མི་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྲོ་ཚུལ་བཤད་པ་དང། དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞི་མེད་ཀྱང་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཇི་ལྟར་འཇོག་ཚུལ་བཤད་པ་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དང། ལན་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལས་རང་བཞིན་
གྱིས་མི་འགགས་ཀྱང། ཐ་སྙད་དུ་ལས་འགགས་པ་ཁས་ལེན་དགོས་པས་སྔར་གྱི་དོགས་པ་དེ་སོ་ན་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ལས་ཞིག་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་དང་ཡིད་མི་འོང་འབྱིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་དུ་ལས་འགགས་པ་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། ལ་ལར་ལས་འགགས་
ཡུན་རིང་ལོན་ལས་ཀྱང། །ཞེས་པ་དང། གང་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ་མི་འགགས་པ། །ཞེས་པ་དང། མགོན་པོས་ཀྱང། ཐ་སྙད་ཚུལ་དུ་འགགས་པར་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། གཉིས་པ་ལན་བཤད་པ་ལ། ལན་དངོས་དང། དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། འདས་
མ་འོངས་དངོས་པོར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འགགས་པ་དེ། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་མི་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྲོ་ཚུལ་ཡོད་དེ། ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འགགས། །དེས་ན་
ལས་འགགས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པས། ལས་འགགས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་ཡང། ལས་ཞིག་པས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་དང་ཡིད་མི་འོང་འབྱིན་པའི་ཕྱིར། ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འགགས་པའི་ལུགས་ལ་ལས་ཞིག་པ་དངོས་པོར་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ལུགས་ལ་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དེའི་ཚེ་ན་
མྱུ་གུའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལོག་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དེ་ཀ་བ་དང། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཐོབ་པས། མྱུ་གུ་རང་གྲུབ་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་སུ་ཞིག་པ་ཙམ་ཞིག་མྱུ་གུ་འདས་པའི་མཚན་གཞིར་ཁས་བླངས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱུ་གུའི་འདས་པ་དེ་རྟག་པ་
དང་མེད་དགག་ཏུ་ཁས་བླངས། མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇོག་པའི་ལུགས་ལ། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དེའི་ཚེ་ན། མྱུ་གུའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལོག་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཐོབ་ཀྱང། མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་དངོས་པོར་ཁས་བླང་དུ་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་

[117B] སྐྱེས་བུ་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཕུང་པོ་རེ་རེ་བ་དང། ཚོགས་ཙམ་དང། དབྱིབས་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་གང་ཡང། ལྷས་བྱིན་དུ་མེད་པ་དང་ལྷས་བྱིན་དེ་རྣམས་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང། དེ་རྣམས་ལ་བཏགས་པའི་ལྷས་བྱིན་དངོས་པོར་འཇོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ། དུས་གསུམ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་
བཤད་པ་ལ། གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་བརྗོད་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་བ་རང་ལུགས་བཞག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ཡང་དུས་གསུམ་དུ་འཇོག་པས། མྱུ་གུ་དེ་རང་གི་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ནི། མྱུ་གུ་
མ་འོངས་པ་ནས་ད་ལྟར་བ་དང། ད་ལྟར་བ་ནས་འདས་པར་འཇུག་པ་ན། དངོས་པོ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ་རྫས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། གསེར་གྱི་སྣོད་གཅིག་རྒྱན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ། དངོས་པོ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་རྫས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས་ནི། མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་དུས་རེ་རེ་ཡང་
དུས་གསུམ་གའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་མོད་ཀྱང། གང་ཤས་ཆེ་བ་དེའི་སྒོ་ནས་འདས་པ་ལ་སོགས་པར་འཇོག་སྟེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ཞིག་བུད་མེད་གཅིག་ལ་ཆགས་པ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པའི་ཚེ། བུད་མེད་གཞན་ལ་ཆགས་བྲལ་མ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་རོ། །བཙུན་པ་དབྱིག་བཤེས་ནི། མྱུ་གུ་ལ་
སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སོ་སོར་ཕྱིན་པ་ན་མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པར་འཇོག་སྟེ། རིལ་བུ་གཅིག་གཅིག་དང་བརྒྱ་དང་སྟོང་གི་ཤོ་མིག་ཏུ་རིམ་གྱི་བཞག་པ་ན། གཅིག་དང་བརྒྱ་དང་སྟོང་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །བཙུན་པ་སངས་རྒྱས་ལྷ་ནི། བུད་
མེད་གཅིག་ཉིད་རང་གི་མ་ལ་བལྟོས་ནས་བུ་མོ་དང། རང་གི་བུ་མོ་ལ་བལྟོས་ནས་མར་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་རང་གི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ལ་བལྟོས་ནས་མ་འོངས་པ་དང། ཕྱི་མ་ལ་བལྟོས་ནས་འདས་པར་འཇོག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལུགས་དང་པོ་མི་འཐད་དེ། མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་རྣམས་དུས་
གསུམ་དུ་འཇོག་པ་དེའི་ཚེ་ན། དངོས་པོ་འགྱུར་ཞིང་རྫས་མི་འགྱུར་བར་འདོད་པ་ནི། གྲངས་ཅན་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་ལ་རྣམ་འགྱུར་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ལུགས་གཉིས་པ་མི་འཐད་དེ། དུས་གསུམ་རེ་རེ་ཡང་དུས་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ན། དུས་གསུམ་འཆོལ་བར་

[118A]༄༅། །འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ལུགས་གསུམ་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་རྣམས། རང་གི་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་ནམ། ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་དེ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རང་གི་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་རྣམས། རང་གི་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་མི་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ། དེ་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུགས་བཞི་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མ་འོངས་པ་དེ། རང་གི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ལ་བལྟོས་ཏེ་མ་འོངས་པ་དང། ཕྱི་མ་ལ་བལྟོས་ཏེ་འདས་
པ་ཡིན་དགོས་པས་དུས་གསུམ་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ཐམས་ཅད་མི་འཐད་པར་ཐལ། མྱུ་གུ་རང་གི་དུས་གསུམ་གའི་དུས་སུ་ཡོད་ན། མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་ད་ལྟར་བ་འདས་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་མ་འོངས་པ་སོགས་ཀྱི་མཚན་གཞི་
འདོད་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དངོས་པོ་དེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང། རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་དབང་གིས་རེ་ཞིག་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ། དངོས་པོ་དེའི་མ་འོངས་པ་དང། དངོས་པོ་དེ་སྐྱེ་ལ་མ་འགག་པ་དངོས་པོ་དེའི་ད་ལྟར་བ་དང། དེ་རང་གྲུབ་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་སུ་ཞིག་པའི་ཆ་དེའི་འདས་པའི་མཚན་གཞི་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང། ཐལ་འགྱུར་བ་གཉིས། དུས་གསུམ་དངོས་པོར་འདོད་པར་མཚུངས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མཚུངས་ཏེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་དུས་གསུམ་གའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡོད་པར་འདོད། ཐལ་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་
དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བས་འདས་མ་འོངས་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཞིང། ད་ལྟར་བ་གཙོ་བོར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལ་མ་འོངས་པ་ནི་ད་ལྟ་བའི་དུས་སུ་མ་ཕྱིན་པའོ། །འདས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལས་འདས་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་ད་ལྟར་དམིགས་
པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི། མ་འོངས་པ་དང་བརྒལ་བ་དག་གིས་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པའི་དུས་གཉིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདིའི་དུས་གསུམ་གྱི་མཚན་གཞིའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན་སྤྱིར་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང། དགུན་

[118B] མྱུ་གུའི་མ་འོངས་པ་དང། མྱུ་གུའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་དེའི་ད་ལྟར་བ་དང། དེ་རང་གྲུབ་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་སུ་ཞིག་པའི་ཆ་དེ། དེའི་འདས་པའི་མཚན་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རི་བོང་གི་རྭ་དང་ནམ་
མཁའ་ལྟ་བུ་རྣམས་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་འོངས་ཀྱང་དེ་དག་མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པ་དཔྱད་པའི་[*BCAD PA'I]ཕྱིར་དུ། ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས། མ་འོངས་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཐལ་ཟིན་པ་འདས་པའི་མཚན་ཉིད། མ་སླེབ་པ་མ་འོངས་པའི་
མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མི་འཐད་དེ། ཆོས་མངོན་པའི་ལུང་དེའི་རྣམ་བཅད་མ་གོ་བའི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་འདས་མ་འོངས་རྣམས་ད་ལྟ་བ་ལ་བལྟོས་ནས་འཇོག་པར་འདོད་པ་གང་ཞིག་ནམ་མཁའི་མ་འོངས་པ། དེའི་ད་ལྟ་བ་ལ་བལྟོས་ནས་འཇོག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ནམ་མཁའི་
ད་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་དེ་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་ཡིན་ཏེ། མྱུ་གུ་སྐད་ཅིག་ཇི་སྙེད་ཅིག་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད། སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་སྐད་ཅིག་ཇི་སྙེད་ཅིག་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང། སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དུས་གསུམ་འགལ་
བ་ཡིན་ཏེ། འདས་པའི་རིགས་འདྲ་ཇི་སྙེད་ཅིག་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད། དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་འདས་པའི་ཆ་ལས་འཇོག་པ་དང། མ་འོངས་པའི་རིགས་འདྲ་ཇི་སྙེད་ཅིག་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང། མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ལས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དང། ད་ལྟ་བ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་ཆོས་
མེད་པའི་ཕྱིར། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་མྱུ་གུའི་ཞིག་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་མྱུ་གུ་འདས་པའི་དུས་སུ་མྱུ་གུ་མ་འདས་པར་ཐལ། མྱུ་གུ་འདས་པ་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན་དགག་པ་གཉིས་རྣལ་མར་གོ་བ་གཅིག་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །ཞེས་ཟེར་ན། འོ་ན་སྤྱིར་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་
དབང་གིས་རེ་ཞིག་དགུན་དུས་ཀྱི་ཞིང་ལ་མྱུ་གུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་དེ། སྐྱེས་སམ་མ་སྐྱེས་སྐྱེས་ན་ཁྱོད་རང་གི་དེ་འདུས་མ་བྱས་སུ་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ། མ་སྐྱེས་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཞིང་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པར་ཐལ། དེ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཁྱོད་འདོད་པ་ལྟར་ན་དགག་པ་གཉིས་རྣལ་མར་མི་གོ་བར་

[119A]༄༅། །ཐལ་ལོ། །དེས་ན་མྱུ་གུའི་འདས་པ་མྱུ་གུའི་འདས་པར་ཁས་བླངས་པ་དང། མྱུ་གུ་འདས་པའི་དུས་སུ་མྱུ་གུ་འདས་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་དགག་པ་གཉིས་རྣལ་མར་མི་གོ་བའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། མྱུ་གུའི་འདས་པ་དེ་མྱུ་གུའི་འདས་པ་དང། མྱུ་གུའི་མ་འོངས་པ་གང་རུང་དང་དངོས་
འགལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གཉིས་མ་ཡིན་གྱི་ཕུང་གསུམ་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྐྱེས་ལ་མ་འགག་པ་ད་ལྟར་བའི་མཚན་ཉིད་དང། མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཞེས་ཟེར་བ་མི་འཐད་དེ། འདས་མ་འོངས་གཉིས་ཀ་སྐྱེ་ལ་མ་འགག་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། མྱུ་གུའི་མ་འོངས་པ་དེ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་རང་ཉིད་དུས་གང་དུ་འཇོག་པའི་དངོས་པོ་གང་གི་རང་དུས་ལ་བལྟོས་ནས་བཞག་དགོས་པའི་བལྟོས་སར་གྱུར་པའི་དངོས་
པོའི་དུས་ལས་ཐལ་ཟིན་པ། འདས་པའི་མཚན་ཉིད། རང་ཉིད་དུས་གང་དུ་འཇོག་པའི་དངོས་པོ་གང་གི་རང་དུས་ལ་བལྟོས་ནས་བཞག་དགོས་པའི་བལྟོས་སར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དེའི་དུས་སུ་མ་སླེབ་པའི་ཆ། མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། མྱུ་གུའི་མ་འོངས་པ་ཆོས་ཅན། འདས་པ་ཡིན་པར་
ཐལ༑ མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུ་དེ་མྱུ་གུའི་མ་འོངས་པ་མ་འོངས་པར་འཇོག་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་མྱུ་གུའི་མ་འོངས་པ་དེ་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་ཐལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུ་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་སླེབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། མྱུ་གུའི་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མྱུ་གུའི་འདས་པ་ཆོས་ཅན། མ་འོངས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུ་དེ་མྱུ་གུའི་འདས་པ་འདས་པར་འཇོག་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་མྱུ་གུའི་འདས་པ་དེ་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་མ་སླེབས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
མྱུ་གུ་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་མ་འདས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུའི་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    རང་ཉིད་དུས་གང་དུ་འཇོག་པའི་དངོས་པོ་གང་གི་རང་དུས་ལ་བལྟོས་ནས་བཞག་དགོས་པའི་བལྟོས་སར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དེ་རང་དུས་སུ་མ་

[119B] མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད། རང་ཉིད་དུས་གང་དུ་འཇོག་པའི་དངོས་པོ་གང་གི་རང་དུས་ལ་བལྟོས་ནས་བཞག་དགོས་པའི་བལྟོས་སར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དེ་རང་དུས་སུ་ཐལ་ཟིན་པའི་ཆ། འདས་པའི་མཚན་ཉིད། སྐྱེ་ལ་མ་འགག་པ་གང་ཞིག་རང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་འཆར་བ་ལ་རང་གི་འདས་མ་འོངས་གང་རུང་གི་
སྤྱི་འཆར་བ་ལ་བལྟོས་མི་དགོས་པའི་ཆོས། ད་ལྟར་བའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཇོག་གོ་གསུམ་པ་འདས་མ་འོངས་དངོས་པོར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ། ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་རིགས་པས་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དངོས་པོའི་འདས་མ་འོངས་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། སེམས་
ཅན་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སེམས་ཅན་ཤི་བ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་རང་རྒྱུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། དེས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་འཇིག་པར་བྱེད། རང་འབྲས་མ་རིག་པའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བ་གཉིས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། སྐྱེ་
བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་པ་དང། དེ་ཉིད་ལས། ཤི་བ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་འཇིག་པ་བྱེད་ལ། ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། མྱུ་གུ་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ མྱུ་གུའི་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་མྱུ་གུ་དང། དེའི་དངོས་པོར་མེད་པའི་མྱུ་གུའི་འདས་པ་གཉིས་ཀ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྩ་ཤེས་ལས། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། མར་མེ་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མར་མེ་ཤི་བ་དངོས་
པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། རྒྱུ་ཟད་ཉིད་ལས་ཤི་བ་ནི། །ཟད་ཅེས་བྱ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། མར་དང་སྙིང་པོ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ཟད་པ་མར་མེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་ཟད་པའི་རྒྱུར་གསུངས་པ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའི་
ཚུལ་བཤད་པ་ལ། མྱུ་གུའི་འཇིག་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བལྟོས། དེ་ཞིག་པ་རྐྱེན་ལ་མི་བལྟོས་ན། མྱུ་གུ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འཇིག་རྒྱུ་རང་གི་སྐྱེ་བྱེད་ལས་དོན་གཞན་ལ་བལྟོས་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་འཇིག་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མི་བལྟོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མྱུ་གུའི་འཇིག་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་

[120A]༄༅། །ལ་བལྟོས་པའི་དངོས་པོ་དང། དེའི་ཞིག་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མི་བལྟོས་པས་དེ་དངོས་པོ་མེད་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མྱུ་གུའི་འཇིག་པ་འཇིག་རྒྱུ་དོན་གཞན་ལ་བལྟོས་མེད་ཀྱི་དངོས་པོར་འདོད་པ་དང། དེའི་ཞིག་པ་དངོས་མེད་དུ་འདོད་པ་མི་འགྲིག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས་
འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་འདུས་བྱས་སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བ་ལྟར་ན། རྒྱུ་མེད་པའི་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་དང་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་འདུས་བྱས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཐམས་ཅད་མི་འགྲིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོར་བསྡུ་ན། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་
པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མི་བལྟོས་པར་ཞིག་པ་ཞིག་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་མྱུ་གུའི་འཇིག་པ་རྒྱུ་ལ་མི་བལྟོས་པར་ཐལ། མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་རྒྱུ་ལ་མི་བལྟོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མྱུ་གུ་འཇིག་པ་དེ་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་འཇོག་པ་གང་ཞིག་ཞིག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་
པ་རྒྱུས་བསྐྱེད། ཞིག་པ་རྒྱུས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་རྒྱུས་བསྐྱེད། མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པ་རྒྱུས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེ་མེད་ན། མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཞིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་
པ་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཞིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་འཇིག་རྒྱུས་བསྐྱེད་མ་བསྐྱེད་མཚུངས་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ། འདུས་བྱས་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་འགྲུབ་སླ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་པའི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ཤི་བ་དེ་རང་རྒྱུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་གྱི་
དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་ལས་མི་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ། མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དེ་ཡང་རང་རྒྱུ་འཇིག་པའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པར་བཤད་པས། དེ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་འགྲུབ་སླ་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཐལ། དེ་མྱུ་གུའི་དངོས་པོར་མེད་པ་གང་ཞིག་དེའི་དངོས་པོར་མེད་པ་སླར་ཡང་
རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མྱུ་གུ་ཡང་རང་རྒྱུ་ལས་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ། དེ་རང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཟིན་པ་གང་ཞིག་སྐྱེས་ཟིན་པ་སླར་ཡང་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་དེར་ཐལ། དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་རང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པར་ཐལ། རང་རྒྱུའི་བསྐྱེད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

[120B] རང་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། མྱུ་གུ་ས་བོན་གྱི་དུས་སུ་མེད་ཀྱང། རང་དུས་སུ་ཡོད་པའི་འདུས་བྱས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་དེ་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་མེད་ཀྱང། མྱུ་གུའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་སུ་གསར་དུ་བྱུང་བའི་རེས་འགའ་བ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མར་དང་སྙིང་པོ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ཟད་པ་ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་ཀྱིས། སྡོང་བུ་སྣུམ་ལྡན་ཟད་པ་མར་མེ་ཤི་བའི་རྒྱུར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ན། མར་མེ་སྐད་ཅིག་མཐའ་མའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པ་རྣམས། རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་བ་ཙམ་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་
ན་མར་མེའི་མ་འོངས་པ་སྐྱེ་བར་ཐལ། དེའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མའི་མ་འོངས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྡོང་བུ་སྣུམ་ལྡན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ཚང་ན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། སྡོང་བུ་སྣུམ་ལྡན་ཟད་པའི་ཚེ་མར་མེ་སྐད་ཅིག་མཐའ་མའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པ་རྣམས། རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་བ་ཙམ་དུ་ཁས་བླངས་པའི་
ཤུགས་ཀྱི་[*KYIS]རྐྱེན་ཚང་ན་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པར་སོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མྱུ་གུའི་སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇོག་པའི་ལུགས་ལ་མྱུ་གུ་དང་དེའི་ཞིག་པ་དང། མར་མེ་དང། དེའི་ཞིག་པ་རྣམས་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་བརྟགས་མ་
དཔྱད་པའི་ཚེ་ན་སྐྱེ་བར་མཚུངས། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པའི་ཚེ་ནི་[*TSE NA]མི་སྐྱེ་བར་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མྱུ་གུའི་འདས་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་མྱུ་གུའི་འདས་པ་ཡིན་ཀྱང། དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད། མྱུ་གུའི་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་དེ་མྱུ་གུའི་འདས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་འདས་
པར་འཇོག་པའི་ད་ལྟར་བའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེའི་འདས་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེ། སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་འདས་པར་འཇོག་པའི་ད་ལྟར་བའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ད་ལྟར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། འདས་མ་འོངས་གཉིས་
ད་ལྟར་བ་ལ་བལྟོས་ནས་འཇོག་པས་ད་ལྟ་བ་གཙོ་བོ་དང། གཞན་གཉིས་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པར་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མྱུ་གུའི་འདས་པ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་མྱུ་གུ་འདས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་འདས་པའི་རིགས་འདྲ་ཇི་སྙེད་ཅིག་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དེའི་འདས་པར་འཇོག་

[121A]༄༅། །དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུའི་རིགས་འདྲ་ཇི་སྙེད་ཅིག་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་མྱུ་གུར་འཇོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། དགེ་མི་དགེའི་ལས་འགགས་ནས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་དངོས་སུ་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ། དེ་འདྲ་བའི་
ལས་ཀྱིས་ཀྱང་དངོས་སུ་མི་བསྐྱེད། ལས་དེའི་ཞིག་པས་ཀྱང་དངོས་སུ་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཞིག་པ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ལས་དེའི་ཞིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་བ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ལས་དེས་ཀྱང་དངོས་སུ་མི་བསྐྱེད། ལས་ཞིག་པས་ཀྱང་དངོས་སུ་མི་བསྐྱེད་ན། དེ་དངོས་སུ་སྐྱེད་བྱེད་
ཀྱི་རྒྱུ་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་སྤྱི་འཆར་བ་ལ་མྱུ་གུའི་སྤྱི་འཆར་བ་དགོས་པ་གང་ཞིག་དེ་ཞིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། མྱུ་གུའི་ཞིག་པའི་ཞིག་པ་དེའི་སྤྱི་འཆར་བ་ལ་མྱུ་གུའི་ཞིག་པའི་སྤྱི་འཆར་བ་དགོས། མྱུ་གུའི་ཞིག་པའི་སྤྱི་
འཆར་བ་ལ་མྱུ་གུའི་སྤྱི་འཆར་དགོས་པའི་ཕྱིར། མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་དེ། དངོས་པོ་ཡིན་ཀྱང་དེ་དགག་པ་ནི་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་དངོས་སུ་བཅད་ནས་རྟོགས་དགོས་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་ཏེ། དེ་དགག་པ་གང་ཞིག་མེད་དགག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགེ་
བའི་ལས་ཞིག་པ་དེ་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་ལས་ཞིག་པ་དེ་མི་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རང་གི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་དང། ཡིད་མི་འོང་འབྱིན་པ་ནི་གང་ཞིག་དགེ་བ་དང་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡང་ཡོད། མི་དགེ་བ་དང་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡང་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། དགེ་བ་དང་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡང་ཡོད། མི་དགེ་བ་དང་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལུས་ངག་གང་རུང་གི་དགེ་བའི་ལས་གཟུགས་ཅན་པ་ཡོད་དེ། དེ་གང་རུང་གི་མི་དགེ་བའི་ལས་གཟུགས་ཅན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཞིག་པ་དེ་དགེ་བ་ཡིན་
པར་ཐལ། དེ་འདས་པ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་རྩ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞི་མེད་ཀྱང། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཇི་ལྟར་འཇོག་པའི་ཚུལ་ལ། ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་དེས་གང་ལ་དམིགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་

[121B] བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཡོད་པ་གང་ཞིག་སྒོ་གཞི་མེད་ན་མི་འཐད་ཅིང། གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཀུན་གཞི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིའི་གཙོ་བོར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཡོད་དེ། ཐོགས་མེད་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པའི་
བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བག་ཆགས་བསྒོ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བར་དངོས་པོའི་བག་ཆགས་བཞག་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲ་བའི་ང་ཙམ་དེ། ལས་འབྲས་ཀྱིས་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཡིན་ཏེ། ཀུན་
གཞི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་ངའོ་སྙམ་དུ་དམིགས་པའི་ཀུན་གཞི་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་འདོད་པ། འདིའི་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ང་ཙམ་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཡིན་ཞིང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་མ་ཡིན་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། གང་
གིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྦགས་པར་བྱེད་ཅིང། བསྒོ་བར་བྱེད་ལ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ང་ཙམ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བཏགས་པའི་རྒྱུན་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡན་ལག་གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་
ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དགེ་མི་དགེའི་ལས་འགགས་པས། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་དཔེ་ཡང་ཡོད་དེ། ཆགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུས། རྨི་ལམ་དུ་ཡུལ་གྱི་བུད་མེད་བཟང་མོ་རྨིས་ནས། སད་དུས་སུ་དེ་ལྟ་བུའི་བུད་མེད་འགགས་
ཀྱང༑ དེ་ལ་དམིགས་པས་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཁ་ཅིག་གིས། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་དང་ཡིད་མི་འོང་འབྱིན་པ་མེད་པར་ཐལ། ལས་དེ་གཉིས་བདེན་པར་མེད་པ་གང་ཞིག་ལས་ཞིག་པས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། དགེ་མི་དགེའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཐུག་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། ལས་ཞིག་པས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན། ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང། ལས་ཞིག་པས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཀྱང། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བ་དང་མ་ངེས་

[122A]༄༅། །པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། བསེ་རུ་གཙང་མའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་དང། རི་བོང་གི་རྭ་གཉིས་མེད་མཚུངས་ཡིན་ཀྱང། རབ་རིབ་ཅན་ལ་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་འཛག་སྣང་གི་དབང་ཤེས་སྐྱེ། རི་བོང་རྭ་སྣང་གི་དབང་ཤེས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། འབྲས་བུ་གཏན་ནས་ཕྱུང་ཟིན་པའི་ལས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་
མི་འབྱིན་ཀྱང། འབྲས་བུ་ཕྱུང་མ་ཟིན་པའི་ལས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་དང་ཡིད་མི་འོང་ཅི་རིགས་པར་འབྱིན་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞི་མེད་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་
མེད་དེ། དགོས་པའི་དབང་གིས་གསུངས་པའི་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པས། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕུང་པོ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པའི་གང་ཟག་གི་ངོར་དེ་མ་བཀག་པར། མདོ་ལས། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འམ། ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་
འམ༑ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དུས་དང་པོར་དད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་ཤིང་གོང་དུ་འགྲོ་བ་ན་ཕྱི་མ་ལ་མཐོ་རིས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པའི་གང་ཟག་གི་ངོར། དགེ་སློང་དག་
ཁུར་ཡོད་དོ་ཁུར་ཁུར་བ་པོ་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ངར་འཛིན་མེད་ཀྱང། དགོས་པའི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ལྟར་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་དེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་ཀུན་གཞི་
ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང། མེད་པར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། དགོངས་འགྲེལ་དང། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་དང། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་དེ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་སོགས་ལས་དེ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང། བྱམས་ཆོས་ཕྱི་མ་གསུམ་ལས་
དེ་ཡོད་པར་བསྟན། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་སོགས་ལས་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་པར་འདོད་མི་འདོད་གཉིས་ཡོད་དེ། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་སྲོལ་ཕྱེ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཐལ་

[122B] རང་རྒྱུད་པ་ཕལ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མེད་པར་འདོད་པ་དང། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་གྱི་སྲོལ་ཕྱེ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་སེམས་ཙམ་པས་དེ་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པས་དེ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་པ་
ལ་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང་མེད་པར་འདོད་པ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རང་རྒྱུད་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཡོད་དེ། ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་དང་འཕགས་སེང་གཉིས། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཨ་བྷྱ་ཀ་ར་[*AA BHY'A KA RA]དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀུན་གཞི་མེད་པར་འདོད། ཙནྜཱ་[*TZANDRA]གོ་མི་དང་ལཱ་བ་པ་[*LVA BA PA]གཉིས་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར།    ༈   
སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་ལ། གཞུང་སྤྱིའི་བསྡུ་བ་བཤད་པ་དང། གཞུང་དོན་རྣམས་ལ་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། སེམས་ཙམ་པ་ན་རེ། བྱང་སེམས་ས་དྲུག་པ་བ་དེས། མཉམ་གཞག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་
པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་མཉམ་གཞག་ཏུ་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱིས་སྟོང་བར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དང། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་གཟུགས་སོགས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་
པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བག་ཆགས་བཞག་པ་སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་མ་དག་གཞན་དབང་རྣམས་ནི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་འདོགས་གཞི་དང། ཕྱི་རོལ་དུ་མ་གྲུབ་ཅིང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དང། དོན་དམ་པར་
སྒྲ་རྟོག་གི་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་མིན་པ་དང་བཅས་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས། སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་པ་དེ་འཆད་པ་བྱེད་པ་ལ། གཟུང་བ་མེད་པར་འཛིན་པ་མ་མཐོང་ཞིང། །ཞེས་པ་ནས། ཡོད་དང་སྤྲོས་ཀུན་ཡུལ་མིན་རང་བཞིན་ཡོད། །ཅེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། ཕྱི་
རོལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་དགག་པ་དང། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དགག་པ་དང། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་དགག་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་དེ་འཆད་པ་ལ། ཕྱི་རོལ་མེད་སེམས་དཔེ་ནི་གང་དུ་ཡོད། །ཅེས་པ་ནས། བློ་ཡང་མེད་ཅེས་དོན་འདི་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་བའི་བར་གསུངས་

[123A]༄༅། །གཉིས་པ་འཆད་པ་ལ། གལ་ཏེ་གཟུང་མེད་འཛིན་པ་ཉིད་བྲལ་ཞིང། །ཞེས་པ་ནས། ཕྱི་ནས་སྟོབས་ལྡན་བདག་གིས་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གསུམ་པ་དེ་འཆད་པ་ལ། མངོན་གྱུར་མངོན་ཕྱོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས། ཞེས་པ་ནས། སྟོང་ཉིད་དོན་ཅན་ངེས་དོན་
ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དང་པོ་ལ། ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བའི་དཔེ་བཀག་པ་དང། དོན་བཀག་པ་དང། དེ་ལྟར་བཀག་པ་ལ་ལུང་རིགས་དང་འགལ་བ་སྤང་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཕྱི་དོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་ན་དེའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་
བྱས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་དེའི་དཔེ་ཡོད་དེ། རྨི་ལམ་དུ་ཁང་མིག་ཆུང་ངུའི་ནང་དུ་གླང་པོ་ཆེ་མེད་ཀྱང། དེ་སྣང་གི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་བུའི་དཔེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་དོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མི་འགྲུབ་སྟེ། རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་པོ་དེ་
ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཚུངས་དང། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་མཚུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལ། ཕྱི་རོལ་མེད་སེམས་དཔེ་ནི་གང་དུ་ཡོད། །ཅེས་པ་ནས། གཏི་མུག་གཉིད་སད་ལས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། ཡང་ཁ་ཅིག་དེའི་དཔེ་ཡོད་དེ། བསེ་རུ་གཙང་མའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་
མེད་ཀྱང། དེར་སྣང་གི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར། བསེ་རུ་གཙང་མའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་མེད་ཀྱང་དེ་སྣང་གི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་ན་རྐྱེན་ལ་བལྟོས་མི་དགོས་པས། རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་ལའང། བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་འགོག་པར་
བྱེད་པ་ལ། དབང་པོ་རབ་རིབ་བཅས་པ་བློ་གང་གི། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་དེ་ཕྱིར་དེ་ཡོད་མིན། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས། རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང། སད་དུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཁང་མིག་ཆུང་ངུའི་ནང་དུ་གླང་ཆེན་མྱོས་པའི་ཁྱུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་
མཚུངས་པ་དང། རབ་རིབ་དང་བཅས་པའི་གང་ཟག་དང། དེ་དང་བྲལ་བའི་གང་ཟག་གཉིས་ལ། བསེ་རུ་གཙང་མའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་འཛག་སྣང་གི་དབང་ཤེས་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་མཚུངས་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གཉིས་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་དེ་

[123B] སད་དུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང། རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་གང་ཟག་དེ་གཉིས་ལ་རྣམ་ཤེས་དེ་གཉིས་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་དགོས་ཀྱང། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་ཤེས་
སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ། རྣམ་ཤེས་ད་ལྟ་བ་དང། དེ་མ་འོངས་པ་དང། དེ་འདས་པ་གསུམ་པོ་གང་རུང་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལ། གང་ཕྱིར་མཐོང་བ་དག་ལ་བློ་ནུས་ནི། །ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་རྒྱུད་གཅིག་རྟོགས་པར་རིགས་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་
མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་འགགས་པའི་ཚེ་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་དུ། མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་བཞག་པ་སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་མེད་པའི་རྣམ་ཤེས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྨི་ལམ་གྱི་དཔེ་
ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་མེད་ཅིང། ནང་གི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མི་འགྲུབ་ཅིང། དེ་གཉིས་བརྫུན་པར་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སླར་ཡང་ཕྱི་དོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལ། མིག་བློ་སྐྱེ་བ་རང་ནུས་གང་ཞིག་ལས། ཞེས་པ་ནས། རྩོད་
འདིས་སེལ་བྱེད་ཅེས་པའི་བར་གསུངས། ཕྱི་དོན་མེད་པའི་རྣམ་ཤེས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལུང་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ལུགས་ལ། མདོ་སྡེ་འགར་ཡང་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ་
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི། འགར་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ། རིགས་པ་དང་འགལ་བར་སྤོང་བ་ལ། ཁ་ཅིག་ཕྱི་དོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན། རྣལ་འབྱོར་པའི་བླ་མའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས། ཀེང་རུས་གསལ་སྣང་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ལ་ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཀེང་རུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཀེང་རུས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་ཀྱང་དེར་སྣང་གི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཟེར་ན། ཀེང་རུས་གསལ་སྣང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཔེ་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱི་དོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དེ་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ་

[124A]༄༅། །དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཚུངས་དང། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་མཚུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་འཛག་སྣང་གི་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ཤེས་དང། ཆུ་ཀླུང་རྣག་ཁྲག་ཏུ་སྣང་བའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱི་
དོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མི་འགྲུབ་བོ། །ཞེས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་བླ་མའི་མན་ངག་ལས། ཞེས་པ་ནས། བློ་ཡང་མེད་ཅེས་དོན་འདི་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་དགག་པ་ལ། གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་
རང་རིག་འགོག་པ་དངོས་དང། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་ལས་ཉམས་པར་བསྟན་པ་དང། དེས་ན་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་འབྲང་རིགས་པར་བསྟན་པ་དང། གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཐ་སྙད་བཀག་པ་མཚུངས་པ་སྤང་པ་དང་བཅས་པ་རིམ་པ་
བཞིན་དུ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། གལ་ཏེ་གཟུང་མེད་འཛིན་པ་ཉིད་བྲལ་ཞིང། ཞེས་པ་ནས། ཕྱིས་ནས་སྟོབས་ལྡན་བདག་གིས་བརྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། ལུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་ལ་མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་དོན་དང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་
པའི་དོན་བཤད་པ་དང་གཉིས་ལས། མདོ་དང་པོ་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་བྱེད་པ་པོ་དོན་གཞན་བཀག་པ་ཡིན་གྱི་ཕྱི་དོན་བཀག་པ་མ་ཡིན་པ་དང། མདོ་ཕྱི་མ་ལས། ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཕྱི་དོན་བཀག་ཀྱང། དགོངས་གཞི། དགོས་པ། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དྲང་
དོན་དུ་འགྲེལ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དང། གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དང་བཅས་པ་རྣམས། དགོངས་གཞི། དགོས་པ། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བ་དང། དྲང་ངེས་ཀྱི་མདོའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཐབས་དང་བཅས་པ་
རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། མངོན་གྱུར་མངོན་ཕྱོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནས། སྟོང་ཉིད་དོན་ཅན་ངེས་དོན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས།    ༈    །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་རང་

[124B] དེ་རྣམ་ཤེས་ད་ལྟར་བ་ལ་ཡང་མེད། རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་པ་ལ་ཡང་མེད། རྣམ་ཤེས་འདས་པ་ལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམ་ཤེས་ད་ལྟ་བ་ལ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་ན་ནུས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྟོག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པ་དང། ནུས་པ་
ལས་རྣམ་ཤེས་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྟོག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པ་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་དགོས་པས། དེ་གཉིས་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་ན། རྣམ་ཤེས་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་དེ་ཐ་
དད་གཏན་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་དགོས། དེ་ལྟར་ན་ལས་བྱ་བྱེད་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་དེ་གཉིས་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་དེ་ལ་དེ་གཉིས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཐ་དད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེ་རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་པ་ལ་མེད་པར་ཐལ། རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་
པ་ད་ལྟར་རྣམ་ཤེས་སུ་མེད། དེ་མེད་པས་དེའི་ནུས་པ་རྣམ་ཤེས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ནུས་པར་མེད། དེ་མེད་པས་དེའི་ནུས་པ་རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ། རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་པ་ད་ལྟར་རྣམ་ཤེས་སུ་
མེད་ཀྱང། མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་འགྱུར་ལ་བསམས་ནས། རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སྐྱེ་བའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས། མངལ་དུ་འཇུག་པ་གསུམ་ཡང་སྟེ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་རྒྱལ་རང་བྱུང་གཉིས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མ་འོངས་པ་ལ་བསམས་
ནས་འབྲས་ཆེན་ཚོས་ཤིག་རས་ཡུག་ཐོགས་ཤིག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་པ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ། རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བལྟོས་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སོགས་པའི་དམ་
པ་མཁས་པ་རྣམས་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམ་ཤེས་འདས་པ་ལ་ཡོད་ན། རྣམ་ཤེས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་འགགས་པའི་ནུས་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་སྐྱེ་བར་ཐལ། རྣམ་ཤེས་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་རྣམ་ཤེས་འདས་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་

[125A]༄༅། །འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ལྟར་ན་བྱམས་པ་དང་ཉེར་སྦས་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་དེ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་ཀྱང། འབྲེལ་
མེད་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་རྒྱུན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་ལ། རྒྱུན་གཅིག་དང་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ལ་སོགས་པ་མི་འཐད་པ་གཞན་སྐྱེ་སྤྱིར་འགོག་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། །    ༈   
རྣག་བློ་ཡང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཆུ་ཀླུང་རྣག་ཁྲག་ཏུ་སྣང་བའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་དང། བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་འཛག་པར་སྣང་བའི་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ཤེས་དང། ས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་སྣང་བའི་ཀེང་རུས་གསལ་སྣང་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བཅས་པ་
རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་དང། དེར་ཡོད་མེད་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མཚུངས་སམ་མི་མཚུངས་ཞེ་ན། དེ་ལ་བཤད་བྱའི་ལུང་འགོད་པ་དང། ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང། །ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་རིགས་སུ། །དངོས་གཅིག་ཡི་[*YID]ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །དོན་
མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང། དེའི་བཤད་སྦྱར་དགེ་བསྙེན་བཙུན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་མཛད་པ་ལས། ཆུ་ཀླུང་གི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་རང་རང་གི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་དབང་གིས་ཡི་དྭགས་ཀྱིས་རྣག་ཁྲག་ལ་སོགས་པས་གང་བར་མཐོང་བ་དང། དེ་ཉིད་ལ་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པས་གནས་ཀྱི་བློས་གནས་
པར་བྱེད་པ་དང། མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མངར་བ་དང། དྭངས་པ་དང། བསིལ་བའི་ཆུར་རྟོགས་ཤིང་འཐུང་ངོ། །ཁྲུས་བྱེད་དོ། །དེར་འཇུག་གོ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁར་མཐོང་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བཤིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་ལ། གཞན་ལུགས་དགག་རང་ལུགས་བཞག་རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་ཡིན་འདི་མིན་གང་དུ་ཡང་བཟུང་དུ་མེད་དོ། །ཞེས་ཟེར་ན། སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་

[125B] ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་བཟང་ངན་དང། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་དང། ཕྱི་རོལ་པའི་སྟོན་པ་ལ་མཆོག་དམན་སོགས་མེད་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་ཡིན་འདི་མིན་གང་དུ་ཡང་བཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཡོད་པར་ཐལ། བདག་ནི་སྟོན་པ་གཞན་སྤངས་ནས། །ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་
ལགས་ཀྱི། །ཅི་སླད་ཅེ་ན་ཁྱེད་ཉིད་ནི། །སྐྱོན་མི་མངའ་ཞིང་ཡོན་ཏན་རྫོགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཆུ་ཕོར་པ་གང་ལ། ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་གྱིས་ཅིག་ཅར་དུ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ན། འགྲོ་བ་རང་རང་གི་ངོ་བོར་ཐད་ཀ་ཐད་ཀར་བདེན་པས། བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཆུ་ཕོར་པ་
གང་པོ་དེ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ངོ་བོར་རྣག་ཁྲག་ཏུ་བདེན། མིའི་ངོ་བོར་ཆུར་བདེན་ལྷའི་ངོ་བོར་བདུད་རྩིར་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཟེར་ན། དེའི་ཚེ་ན་འགྲོ་བ་གསུམ་པོ་དེའི་མིག་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཡིན་ནམ། འགའ་ཞིག་ཚད་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཆུ་ཕོར་པ་གང་པོ་དེ་རྣག་
ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གསུམ་ག་ཡིན་པ་དང། འགལ་བ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་དང། ཕོར་པ་གང་པོ་དེ་ཆུ་ཡིན་པ་དང་ཆུ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀར་ཚད་མས་རྟོགས་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ན་འགྲོ་བ་གསུམ་པོ་དེའི་མིག་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྣག་
ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གསུམ་པོ་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། ཆུ་ཡིན་མིན་གཉིས་པོ་དེ་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མིའི་མིག་ཤེས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། འགྲོ་བ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ལས་བཟང་ངན་གྱི་དབང་གིས་རྣག་ཁྲག་དང་
བདུད་རྩི་སོགས་སུ་མཐོང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། འོ་ན་མིའི་མིག་ཤེས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མི་ལས་འབྲིང་པོའི་དབང་གིས་ཆུར་མཐོང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མི་མ་ཡིན་པའི་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ལ་ལུས་ཤེས་ཚད་མ་དང། ཉན་ཤེས་ཚད་མ་ཡང་མེད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་མིག་ཤེས་
ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་རྩ་བའི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འགྲོ་བ་དེ་དག་གིས་ངེས་ཤེས་འགྲོངས་[*DRONGS]པ་དང། སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་ཡང་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་དག་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ངོ་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར།    ༈   

[126A]༄༅། །རང་ལུགས་བཞག་པ་ལ། བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཆུ་ཕོར་པ་གང་ལ། ལས་ཅན་གྱི་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་གསུམ་གྱིས་ཅིག་ཅར་དུ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ། ཆུ་ཕོར་པ་གང་པོ་དེ་དངོས་པོ་གསུམ་གྱི་གཞི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་དང། དེའི་ཚེ་ཚད་མཚུངས་གསུམ་ངེས་པར་མི་དགོས་ཤིང་
བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཆུ་ཕོར་པ་གང་པོ་དེ་ཆ་ཤས་གསུམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་དང། དེ་ཡང་དང་པོར་གྲུབ་ཙམ་ནས་ཆ་ཤས་གསུམ་ལྡན་དུ་གྲུབ་ཅིང། མཐར་མ་ཞིག་གི་བར་དུ་ཆ་ཤས་གསུམ་ལྡན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཆུ་ཕོར་པ་གང་པོ་དེའི་ཆ་ཤས་གཅིག་གིས་ཉེར་ལེན་དང། ཡི་
དྭགས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་ཆ་ཤས་གཅིག་གི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་རྣག་ཁྲག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། དེའི་ཆ་ཤས་གཅིག་གིས་ཉེར་ལེན་དང། མིའི་ལས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་ཆ་ཤས་གཅིག་གི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་ཆུར་སྐྱེ་བ་དང། ཡང་དེའི་ཆ་ཤས་
གཅིག་གིས་ཉེར་ལེན་དང། ལྷའི་ལས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེའི་ཆ་ཤས་གཅིག་གི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་བདུད་རྩིར་སྐྱེ་བ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་ན་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཆུ་ཕོར་པ་གང་པོ་དེ་ཆ་ཤས་གསུམ་ལྡན་དུ་ཡོད་ཀྱང། གསུམ་གས་གསུམ་ག་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡི་
དྭགས་ཀྱི་ལས་ངན་པ་བསགས་པའི་དབང་གིས་རྣག་ཁྲག་ཏུ་མཐོང། དངོས་པོ་གཞན་གཉིས་མ་མཐོང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་འོག་མ་གཉིས་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་པོ་དེ་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་
ཡི་དྭགས་ཀྱིས་ལག་ཏུ་བླངས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པར་བརྩམས་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་ཡིན་པས། རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་རྣག་ཁྲག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོར་གང་དུ་གནས་པ་དེ་ཡང་འགྲོ་བ་གསུམ་པོ་དེའི་རང་རང་
གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གང་ནས་བླངས་པ་དེ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པས་མིའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆུ་དྭངས་ཤིང་བསིལ་བ་ནས་བླངས་ན་དེ་ཉིད་དུ་གནས་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡི་དྭགས་ཀྱིས་ཆུ་ཀླུང་ལ་

[126B] ཡི་དྭགས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡི་དྭགས་ལ་ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན། ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན། ཟས་སྐོམ་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་ལ་ལས་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་གསུམ་གྱིས་ཅིག་ཅར་
དུ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ན་དངོས་པོ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་གསུམ་སྐྱེ་བའི་དཔེ་ཡང་ཡོད་དེ། ལྕགས་གོང་དམར་འབར་བའི་ཆ་ཤས་གཅིག་གིས་ཉེར་ལེན་དང་ལྕགས་སྔགས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ལྕགས་སྔགས་བཏབ་པའི་ལག་པས་རེག་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཚ་བའི་རེག་བྱ་མི་མྱོང་རེག་བྱ་གཞན་ཞིག་
མྱོང་བ་དང། ལྕགས་སྔགས་མ་བཏབ་པའི་ལག་པས་རེག་པ་དེའི་ཚེ་ན། ཚ་བའི་རེག་བྱ་མྱོང་རེག་བྱ་གཞན་མི་མྱོང་བ་དང། སོས་ཀའི་དུས་སུ་ཟླ་བའི་རེག་བྱའི་ཆ་ཤས་གཅིག་གིས་ཉེར་ལེན་དང། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེའི་ལུས་ཤེས་ཀྱི་མྱོང་བྱར་གྱུར་
པའི་ཚ་བའི་རེག་བྱ་སྐྱེ་བ་དང། དགུན་དུས་སུ་ཉི་མའི་རེག་བྱའི་ཆ་ཤས་གཅིག་གིས་ཉེར་ལེན་དང། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེའི་ལུས་ཤེས་ཀྱི་མྱོང་བྱར་གྱུར་པའི་གྲང་བའི་རེག་བྱ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་
ལས༑ ཡི་དྭགས་རྣམས་ལ་སོས་ཀའི་དུས་སུ་ནི། །ཟླ་བའང་ཚ་ལ་དགུན་ནི་ཉི་མའང་གྲང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡུལ་དུས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་དག་གི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉི་མའི་སྟེང་དུ་གྲང་བའི་རེག་བྱ་ཡང་མེད། ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་ཚ་བའི་རེག་བྱ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ༑ ཉི་མའི་སྟེང་དུ་མུན་པའི་རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ། བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་པོ་ལ། ལས་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་གསུམ་གྱིས་ཅིག་ཅར་དུ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ། བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་པོ་དེ། ཆ་ཤས་གསུམ་ལྡན་གྱི་ཆ་ཅན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང། འགྲོ་བ་གསུམ་པོ་དེས་
རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས། འགྲོ་བ་རེ་རེས་དངོས་པོ་གསུམ་ག་མ་མཐོང་བར་ཁས་བླངས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་དེ་ལྟར་འདོད་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ལུང་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་གཞུང་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ཡང་མཐོང་མེད་ལ། །བརྟེན་

[127A]༄༅། །ནས་གཟུགས་གཞན་འབྱུང་འགྱུར་ན། །ཞེས་དགྲ་གཉེན་གཉིས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་གཟུགས་ལ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ན། སྐྱེས་བུ་དེའི་གཟུགས་མཛེས་མི་མཛེས་གཉིས་སུ་གནས་ཀྱང། གཟུགས་དེ་དང་དགྲ་གཉེན་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ལས་གཟུགས་སྐྱེས་པས། དགྲ་གཉེན་
གཉིས་པོ་དེས་གཟུགས་མཛེས་མི་མཛེས་གཉིས་ཀ་མ་མཐོང་བ། གྲངས་ཅན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་དེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ཁ་སྤོས་པས་ཁྱོད་ཀྱི་དེ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ལུང་དོན་དང། ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་པོའི་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་ཁོང་དུ་
མ་ཆུད་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ལུང་དོན་ནི། གྲངས་ཅན་གྱིས་རྒྱང་རིང་ཐུང་གི་གཟུགས་ལ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ན། རྒྱང་རིང་ཐུང་གི་གཟུགས་དང། མིག་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ། ལས་གཟུགས་གསལ་མི་གསལ་སྐྱེ་བའི་དབང་གིས། གཟུགས་གསལ་བར་སྣང་མི་སྣང་འཇོག་
པ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་གསལ་བར་སྣང་མི་སྣང་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ལས་གཟུགས་གཉིས་པོ་དེས་རྒྱང་རིང་ཐུང་གི་གཟུགས་གཉིས་པོ་དེ་བསྒྲིབས་སམ་མ་བསྒྲིབས། བསྒྲིབས་ན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་གཉིས་པོ་དེ་མ་མཐོང་བར་ཐལ་
དེས་དེ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར། མ་བསྒྲིབས་ན། མིག་ཤེས་དེས་ལས་གཟུགས་གཉིས་དང་རྒྱང་རིང་ཐུང་གི་གཟུགས་གཉིས་པོ་དེ་ཅིག་ཅར་དུ་མཐོང་བར་ཐལ། དེས་དེ་མ་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། ཕྱོགས་སྔ་མས་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་ལ། འགྲོ་བ་གསུམ་
གྱིས་ཅིག་ཅར་དུ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ན། བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་པོ་དེ། དངོས་པོ་གསུམ་གྱི་གཞི་མཐུན་དུ་ཡང་ཁས་མ་བླངས། སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་གཟུགས་མཛེས་མི་མཛེས་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཡང་ཁས་མ་བླངས། ཡི་དྭགས་ཀྱིས་མིག་ཤེས་དང་ཆུ་ཀླུང་གི་བར་དུ་རྣག་ཁྲག་གི་ལས་གཟུགས་སྐྱེ་བར་
ཁས་མ་བླངས། ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་གིས་རྣག་ཁྲག་གི་ལས་གཟུགས་དང་ཆུ་ཀླུང་གཉིས་ཀ་མཐོང་བར་ཡང་ཁས་མ་བླངས། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཆུ་ཀླུང་མ་མཐོང་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ལུང་དང་ཁྱོད་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ནད་ལྔ་དང། འབྱུང་བ་

[127B] གདོན་ལྔ་དང་བཅས་པ་རྣམས། ཉོན་མོངས་པ་དུག་ལྔའི་དངོས་འབྲས་སུ་ཁས་བླངས། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བད་ཀན་དང་འདོད་ཆགས་རྒྱུ་འབྲས། མཁྲིས་པ་དང་ཞེ་སྡང་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་སུ་ཁས་བླངས་པ་ལ། བད་ཀན་དང་འདོད་ཆགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་འཁྲུལ། མཁྲིས་པ་དང་ཞེ་སྡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་འཁྲུལ་
པས་དེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི། འཁྲུལ་ཕྱིར་རླུང་སོགས་ཆོས་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་གཞུང་འདོན་པ་སྒྱུར་བའི་སྒོ་ནས་ཁྱོད་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་དང། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཕྲག་དོག་གི་དངོས་འབྲས་སུ་འདོད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དངོས་གཅིག་ཡིས་[*YID]ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །དོན་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །
ཞེས་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་སྣང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལྟར་ན་དངོས་པོ་གསུམ་ལ་སྣང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགྲོ་བ་གསུམ་གྱིས་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་ལ་ཅིག་ཅར་དུ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ན། དངོས་པོ་ཚད་གྲུབ་པ་གསུམ་ལ་སྣང་
ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། འོ་ན། སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་ཡན་ལག་མི་འདྲ་བ་ལྔས་བྱ་བ་མི་འདྲ་བ་ལྔ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ན། སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་བྱ་བ་མི་འདྲ་བ་ལྔ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡན་ལག་མི་འདྲ་བ་ལྔས་བྱ་བ་མི་འདྲ་བ་ལྔ་བྱས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ། ཡན་
ལག་ལྔ་པོ་དེ་སྐྱེས་བུ་དེའི་ཆ་ཤས་ཡིན་པས། དེས་བྱ་བ་བྱས་པས་སྐྱེས་བུ་དེས་བྱ་བ་བྱས་པར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྔ་མ་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་ཏེ། རྣག་ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གསུམ་པོ་དེ། བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་པོ་དེའི་ཆ་ཤས་ཡིན་པས་དེ་གསུམ་སྣང་བ་ན། བརླན་ཞིང་
གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་པོ་དེའི་སྟེང་དུ་སྣང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་སྣང་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྣག་ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གསུམ་པོ་དེ་ཕན་ཚུན་གོ་ས་འགོག་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལས་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་གསུམ་གྱི་ཆུ་ཕོར་པ་གང་ལ་ཅིག་ཅར་དུ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ན། དངོས་
པོ་ཚད་གྲུབ་པ་གསུམ་སྲིད་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ། དངོས་པོ་གསུམ་ཕན་ཚུན་གོ་ས་འགོག་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་རིགས་པས་མི་གནོད་དེ། དེའི་ཚེ་ན་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་པོ་དེ། དངོས་པོ་གསུམ་གྱི་གཞི་མཐུན་དུ་ཡང་ཁས་མ་བླངས། ཚད་མཚུངས་ངེས་པར་དགོས་པར་ཡང་ཁས་མ་བླངས་པའི་

[128A]༄༅། །ཕྱིར༑ ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཉི་ཤུ་པའི་འགྲེལ་བཤད་སློབ་དཔོན་དུལ་བ་ལྷས་མཛད་པ་ལས། དེ་ལ་རྣག་གི་ཐིགས་པ་འགའ་ཡང་མེད་ན་རྣག་གིས་གང་བའི་ཀླུང་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་གིས་དེ་དག་གིས་དེ་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་མི་འཐད་པར་
ཐལ༑ འགྲོ་བ་གསུམ་གྱིས་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་ལ་ཅིག་ཅར་དུ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ན། ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཚད་མར་སོང་བའི་རྣག་དངོས་གནས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་བརྒལ་ལན་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱི་དོན་འགོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་དོན་
འགོག་པའི་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། སྔོན་པོ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་ན། ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་མངོན་འཛིན་[*SNGON 'DZIN]དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ལ། སྔོན་པོ་སྣང་བ་ན་མངོན་འཛིན་[*SNGON 'DZIN]སྔ་མ་འགགས་པའི་ཚེ། སྔོན་འཛིན་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་བག་ཆགས་བཞག་པ་སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སྣང་བ་མ་ཡིན་པར་སྔོན་པོ་ཕྱི་རོལ་ནས་རང་འདྲའི་
རྣམ་པ་གཏད་པའི་སྒོ་ནས་སྣང་བ་ཡིན་ན། འགྲོ་བ་གསུམ་གྱིས་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་ལ་ཅིག་ཅར་དུ་བལྟས་ནས། དངོས་པོ་གསུམ་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་ན། རང་རང་གི་ལས་ཀྱིས་བག་ཆགས་བཞག་པ་སྨིན་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར། དངོས་པོ་གསུམ་པོ་དེ་རང་འདྲའི་རྣམ་པ་གཏད་པའི་སྒོ་ནས་སྣང་
དགོས། དེ་ལྟར་སྣང་ན་འགྲོ་བ་གསུམ་པོ་དེས་རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱིས་བག་ཆགས་བཞག་པ་སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དངོས་པོ་གསུམ་པོ་དེ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པས། གང་ཟག་རེ་རེས་དངོས་པོ་གསུམ་ག་རྟོགས་དགོས་པ་ལས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལུང་དེའི་དོན་
ཡོད་དེ། ཡི་དྭགས་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་རྣག་གི་ཐིགས་པ་འགའ་ཡང་མེད་ན། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་རྣག་གིས་གང་བའི་ཀླུང་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། འོན་ཀྱང། འགྲོ་བ་དེ་དག་གི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་རྣག་སོགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་འོག་ཏུ་རྣག་ཁྲག་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་
མ་གྲུབ་ཅིང། སེམས་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། དེས་བཟའ་བཏུང་གི་བྱ་བ་མི་ནུས་པར་རྩོད་པའི་ལན་དུ། བྱ་བྱེད་རྨི་ལམ་གནོད་པ་འདྲ། །ཞེས་དེ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་བཟའ་བཏུང་གི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་རྨི་ལམ་སོགས་དཔེ་དུ་མས་སྒྲུབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་

[128B] དེ་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉི་ཤུ་པའི་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཡང་དེ་སྟོན་པས་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོའི་ཆེད་དུ་སྟེ་བཀའ་དེ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ནོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། ལུང་སྔ་མའི་དོན་ཡང་མཚུངས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་རྣག་ཁྲག་གི་ཐིགས་པ་འགའ་ཡང་མེད་ཅེས་
པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ཡི་དྭགས་ཀྱིས་ཆུ་ཀླུང་ལ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ། ཆུ་ཀླུང་བསྐམས་པ་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་དེའི་མིག་ཤེས་དང། འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ལྗོན་པ་ལ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ། འབྲས་བུ་མེད་པ་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་དེའི་མིག་ཤེས་ཚད་མ་ཡོད་པར་ཐལ། འགྲོ་བ་གསུམ་གྱིས་བརླན་
ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་ལ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ། རྣག་ཁྲག་དངོས་གནས་པ་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དང་པོར་ཡི་དྭགས་ཀྱིས་ཆུ་མ་མཐོང་ན་ཕྱོགས་དེར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་ཡང་མི་འཐད་པས་དང་པོར་ཆུ་མཐོང་ཡང། ཕྱིས་ལས་
ཀྱི་དབང་གིས་ཆུ་མ་མཐོང་བར་འོག་གཞི་གྲམ་སྲེག་ཙམ་ཞིག་མཐོང་ཞིང། དེའི་རྗེས་སུ་རྟོག་པས་ཆུ་བསྐམས་པར་ཞེན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་དང་པོར་ལྗོན་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་མཐོང་ཡང་ཕྱིས་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བར་ཡལ་ག་ཙམ་ཞིག་མཐོང་ཞིང། དེའི་རྗེས་སུ་རྟོག་པས་འབྲས་བུ་མེད་
པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་ན། ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱིས་ཆུ་ཀླུང་མ་མཐོང་བས། འོག་གཞི་གྲམ་སྲེག་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། མིའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱིས་ཆུ་ཀླུང་མ་མཐོང་ན། འོག་གཞི་གྲམ་སྲེག་མཐོང་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། ཡི་དྭགས་ཀྱིས་ཆུ་ཀླུང་ལ་
བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ན་དེ་མ་བསྐམས་ཀྱང། རང་གི་བལྟ་བྱར་གྱུར་པའི་ཆུ་ཀླུང་དང། ལོངས་སྤྱོད་བྱར་གྱུར་པའི་ཆུ་ཀླུང་བསྐམས་པ་ཡོད་དེ། འགྲོ་བ་གསུམ་གྱིས་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་ལ་ཅིག་ཅར་དུ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ན། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་རྣག་ཁྲག་སོགས་དངོས་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་ཅིག་ཅར་དུ་གྲུབ་པ་

[129A]༄༅། །ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན། ཟས་སྐོམ་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་གྱི་ཡི་དྭགས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་མ་བརྩམས་ཀྱི་བར་དུ་བཟའ་བཏུང་དངོས་ཡིན་ཀྱང། དེས་ལོངས་སྤྱོད་པར་བརྩམས་པ་ན། ཟས་དེའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་རྣག་ཁྲག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། རྣག་ཁྲག་ཏུ་
སྣང་བའི་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་བཟའ་བཏུང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་ལས་འབྲས་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡི་དྭགས་ཀྱིས་ལས་འབྲས་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྣང་གཞིར་གྱུར་པའི་རྣག་ཁྲག་མེད་ཅིང་དེར་སྣང་བའི་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་
བཟའ་བཏུང་གི་བྱ་བ་བྱེད་ན། རབ་རིབ་ཅན་ལ་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བས་འཆིང་བ་དང། དེ་ལ་སྣང་བའི་སྦྲང་བུས་ལུས་ཟ་བ་དང། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུས་ཆུའི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་སོགས་ཡིན་པར་ཐལ། སྣང་གཞིར་གྱུར་པའི་རྣག་ཁྲག་མེད་ཀྱང། རྣག་ཁྲག་ཏུ་སྣང་བའི་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་བཟའ་བཏུང་གི་བྱ་བ་བྱེད་
ནུས་པའི་ཕྱིར། བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་ལ་ལྷ་མི་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་སོགས་ཀྱིས་ཅིག་ཅར་དུ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ན། ལྷ་ཡི་བདུད་རྩི་སྣང་བའི་སྣང་བ་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་དང། ཡི་དྭགས་ལ་རྣག་ཁྲག་སྣང་བའི་སྣང་བ་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་ཡོད་ཀྱང། སྣང་གཞིར་གྱུར་པའི་རྣག་ཁྲག་སོགས་མེད་ན་
སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མིག་ཤེས་དེས། དམྱལ་བའི་ལྕགས་སྲེག་དང། རལ་གྲིའི་ནགས་ཚལ་དང། མེ་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་སྣང་བ་ཙམ་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་ཡོད་ཀྱི། དེ་དག་དངོས་གནས་པ་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པ་གང་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་
ཕྱིར། འདོད་ན། ལྕགས་སྲེག་ལ་སོགས་པས། དེར་སྐྱེས་པའི་འགྲོ་བའི་ལུས་སྲེག་པ་དང། གཏུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་གནས་པ་ཞིག་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ཅིག་ཅར་དུ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ན་
མིའི་མིག་ཤེས་ཚད་མར་སོང་བའི་ཆུ་དངོས་གནས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ན་རྣག་ཁྲག་དངོས་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེའི་ཚེ་ན་ཆུ་དངོས་གནས་པ་ཡོད་དེ། ཆུས་ལུས་འཁྲུད་པ་དང་འཚོད་པར་བྱེད་པ་མི་རང་གིས་མྱོང་བས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། དེའི་ཚེ་ན། རྣག་ཁྲག་དངོས་གནས་

[129B] དེའི་ཚེ་ན། རྣག་ཁྲག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང། ལྟོ་བ་དང་མགྲིན་པ་ལ་སོགས་པ་འཚིག་པ་ཡི་དྭགས་རང་གིས་མྱོང་བས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མི་མཚུངས་ཏེ། ཡི་དྭགས་ལ་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ། ཡི་དྭགས་རང་གི་བློས་རློམ་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དེས་ན་མི་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་
མེད་དེ། དེ་མི་རང་གི་བློས་རློམ་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མི་ལ་ལུས་འཁྲུད་པ་སོགས་དངོས་གནས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་མི་རང་གི་བློས་རློམ་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། ཡི་དྭགས་ལ་ཡང་ལྟོ་བསྲེག་པ་སོགས་དངོས་གནས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ཡི་དྭགས་རང་གི་བློས་རློམ་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ཐལ། ཁོ་ན་རེ། དེ་ལྟར་ཅིག་ཅར་དུ་བལྟས་པའི་ཚེ། རྣག་ཁྲག་དངོས་གནས་པ་མེད་པར་ཐལ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་བསེ་རུ་ལ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་མེད་པ་གང་ཞིག་རབ་རིབ་དང་ལྡན་དབང་པོ་ཅན་མཚུངས་པ། །ཆུ་འབབ་ཀླུང་ལ་ཡི་དྭགས་རྣག་བློ་ཡང། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དབུ་སེམས་གཉིས་དོན་ཤེས་ཡོད་མེད་མཚུངས་མི་མཚུངས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཡི་དྭགས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ལ་ཆུ་ཀླུང་རྣག་ཁྲག་ཏུ་སྣང་བའི་ཚེ་ན། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་མིག་ཤེས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དང། ཆུ་ཀླུང་ལ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ན། རྣག་ཁྲག་
དངོས་གནས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་འགྲོ་བ་གསུམ་གྱིས་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་ལ་ཅིག་ཅར་དུ་བལྟས་པའི་ཚེ་ན། རྣག་ཁྲག་དངོས་གནས་པ་མེད་པར་ཐལ། དམྱལ་བའི་ལྕགས་སྲེག་ལ་སོགས་པ་དེར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དངོས་གནས་སུ་གྲུབ་
པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལྕགས་སྲེག་ས་གཞི་སུ་ཡིས་བྱས། །མེ་ཚོགས་དེ་དག་ཅི་ལས་བྱུང། །དེ་འདྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང། སྡིག་སེམས་ཡིན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ་
དེའི་དོན་ལྕགས་སྲེག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་སོགས་ཀྱིས་བློའི་གཡོ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་དེར་སྐྱེས་པའི་འགྲོ་བའི་སྡིག་སེམས་བྱེད་པ་པོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། དགེ་བ་བཅུ་ལ་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེས་ནས་དེའི་བདེ་བ་མྱོང་བ་དང། མི་དགེ་

[130A]༄༅། །བཅུ་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་དམན་པ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་ནས་དེའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་གཉིས་ལ། འཁྲུལ་སྣང་བཟང་ངན་ཙམ་མ་གཏོགས་ལུས་ཀྱིས་བདེ་སྡུག་མྱོང་མི་མྱོང་གི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་[*KYI]རིགས་པ་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་
ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། དེས་ན། ལས་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་གསུམ་གྱིས་བརླན་ཞིང་གཤེར་བ་ཕོར་པ་གང་ལ་ཅིག་ཅར་དུ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ། ཚད་མཚུངས་ངེས་པར་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགོས་ན། ཕོར་པ་གང་པོ་དེའི་ནང་དུ་གནས་ཀྱི་བློས་གནས་ཤིང། ཐ་མལ་གྱི་མིག་ཤེས་
ཀྱིས་མི་བཟོད་པའི་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང། དེའི་ཚད་མར་འགྲོ་དགོས་པ་དང། རྒྱ་མཚོའི་ནང་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང། རྒྱ་མཚོའི་ཚད་ལ་ཚད་མར་འགྲོ་དགོས་པ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་འགའ་ཞིག་ལ། མཚོན་ཆ་ཕོར་གང་སྣང་དགོས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་ན། ཚད་མཚུངས་ངེས་པར་མི་དགོས་ཀྱང། ཚད་མཚུངས་གསུམ་ཡོད་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་དངོས་པོ་ཚད་གྲུབ་པ་གསུམ་བསྐྱེད་ནུས་པ་སྔར་གྱི་རིགས་པས་འགྲུབ། དེ་བསྐྱེད་ནུས་ན། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣོད་ཚད་མཚུངས་གསུམ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་
རྣག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གསུམ་པོ་དེ་སྤྱིར་གོ་ས་འགོག་ནུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ཀྱང། དེ་ལྟར་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ན་གོ་ས་འགོག་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་མི་འགལ་ཏེ། རི་རབ་གྲུ་བཞི་དང། ཟླུམ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་གོ་ས་འགོག་ནུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ཀྱང། རི་རབ་གཅིག་གི་གོ་ས་ན། དེ་གཉིས་
ཀ་ཡོད་པ་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྕགས་གོང་དམར་འབར་བ་ཚ་བ་ཡིན་ཀྱང། ལྕགས་སྔགས་བཏབ་པའི་ལག་པས་རེག་པའི་ཚེ། དེའི་མྱོང་བྱར་གྱུར་པའི་རེག་བྱ་དེ་ཚ་བའི་རེག་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚ་བ་མ་ཡིན་པའི་རེག་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ཞེས་སོགས་ཀྱི་
སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པ་དང། རང་ལུགས་ལ་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་བཤད་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་བདེན་པར་གྲུབ་ན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་ན་མི་འཐད་པས། ཚད་མ་གང་གིས་འགྲུབ་

[130B] ཁོ་ན་རེ། དེ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡོད་དེ། དེ་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། རང་རིག་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྔོན་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ན། སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་རིག་པ་གཅིག་དང། སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་མ་ཤར་ཡང་ཁ་ནང་ཁོ་ན་ལ་ཕྱོགས་ཤིང་
གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་འཛིན་རྣམ་ཡན་འགར་བ་གཅིག་དང་གཉིས་སྐྱེ་བས། དང་པོ་གཟུང་རྣམ་དང་ཕྱི་མ་འཛིན་རྣམ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། ཤེལ་གོང་གཡའ་དག་པ་རས་སྔོན་པོའི་སྟེང་དུ་བཞག་པ་དེའི་ཚེ་ན། རས་སྔོན་པོས་ཁ་བསྒྱུར་བའི་དྭངས་ཆ་གཅིག་དང་ཤེལ་གོང་རང་ཉིད་ཀྱི་
ངོ་བོ་དྭངས་པའི་དྭངས་ཆ་གཅིག་དང་གཉིས་སྐྱེ་བ་དང། སྒྲོན་མེ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ན། དང་པོར་རང་ཉིད་གསལ་བར་བྱས་དེ་རྗེས་གཟུགས་གཞན་གསལ་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་རང་ཉིད་གསལ་བའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བ་དང། གཞན་གཟུགས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང། བུམ་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ན། བུམ་པ་ལ་དམིགས་
པའི་བློ་གཅིག་སྐྱེ་བ་དང། སྒྲ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་གཅིག་དང་གཉིས་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་གེ་འབར་བར་སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་པ་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ། སེམས་ཙམ་པས་རྣམ་ཤེས་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་སྟེ། རང་སྣང་བ་དང་ཡུལ་དུ་སྣང་བའོ། །ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་
ཤེས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་གྱུར་ནས། རང་སྣང་བའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་འགོག་པ་ལ། ཡུལ་དུ་སྣང་ལས་གཞན་གྱུར་པའི། །སེམས་ཉིད་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་སྣང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས་ཀྱང། ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱི་དོན་མེད་པའི་
ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་ན་ཁ་ནང་ཁོ་ན་ལ་ཕྱོགས་ཤིང། གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་འཛིན་རྣམ་གཅིག་གིས་འགྲུབ་དགོས་པ་ལས། དེ་འདྲའི་འཛིན་རྣམ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་པ་ནི་གཉིས་
ཀྱིས་དབེན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དང་དེ་མེད་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་སྔོན་འཛིན་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་འཛིན་རྣམ་དེས་སྔོན་འཛིན་དང། རང་ཉིད་གཉིས་ཀ་མྱོང་བ་ཡིན་ཀྱང། རང་ཉིད་ལ་རིག་བྱེད་དང། སྔོན་འཛིན་ལ་རིག་

[131A]༄༅། །བྱའི་རྣམ་པ་འཆར་རྒྱུ་མེད་པའི་གཉིས་སྣང་དང་བྲལ་བའི་འཛིན་རྣམ་ཡན་འགར་བ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྟག་ཏུ་བདག་ལ་སྣང་མངོན་ཕྱོགས། །རིག་བྱ་རིག་བྱེད་རྣམ་པའང་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་བྱེད་ཡོད་པ་སྒྲུབ་
པའི་ཚུལ་ཡང་སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་བྱེད་རང་རིག་ཡོད་དེ། ཕྱིས་སྔོན་འཛིན་དྲན་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དངོས་སུ་མི་འགོད་དེ། དེ་ལྟར་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པའི་ངོ་བོར་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་མཐུན་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་
ན། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། དྲན་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས། སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་བྱེད་ཡོད་པར་འགྲུབ། མྱོང་བྱེད་ལ་དོན་གཞན་གྱི་མྱོང་བྱེད་དང། རང་མྱོང་གཉིས་པོ་གང་རུང་དུ་ངེས། གཞན་མྱོང་ཡོད་ན་མྱོང་བྱེད་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང། སྔོན་འཛིན་ཕྱི་མ་སྔོན་པོ་ལ་མི་འཇུག་པར་ཐལ་བའི་རིགས་
པས་ཁེགས་པས་མི་འཐད། རང་མྱོང་ཡོད་ན། རང་ལས་རྒྱང་ཆད་པའི་རང་མྱོང་མི་འཐད་པས། དེས་ན་རང་རིག་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་མྱོང་མེད་པའི་ཚུལ་ལ། སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་བྱེད་དོན་གཞན་པ་ཡང་མེད་པར་ཐལ། རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་མྱོང་བྱེད་དོན་གཞན་པ་ཡང་མེད། ཕྱིས་འབྱུང་བའི་མྱོང་བྱེད་དོན་
གཞན་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མེད་དེ། དེ་ཡོད་ན་མྱོང་བྱེད་དོན་གཞན་པ་དེ་ཡང་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་མྱོང་བྱེད་དོན་གཞན་པ་ཞིག་གིས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཕྱིས་འབྱུང་བའི་མྱོང་བྱེད་དོན་གཞན་པ་མེད་དེ། དེ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་ཕྱིས་འབྱུང་གི་མྱོང་བྱེད་དོན་གཞན་པ་ཞིག་གིས་མྱོང་དགོས། དེ་ལྟར་
ན་མྱོང་བྱེད་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར། དེ་ཐུག་མེད་ཡིན་ན། ཤེས་པ་ཐུག་མེད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྔོན་འཛིན་ཐུག་མེད་ཡིན་དགོས། དེ་ལྟར་ན་རྩ་བའི་སྔོན་འཛིན་མེད་པས་རྩ་བའི་སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་བྱེད་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་བྱེད་ཡོད་དེ། ངས་སྔོན་པོ་མཐོང་སྙམ་པའི་ཡུལ་
ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཞིག་སྔོན་པོ་མ་མྱོང་ན་ཡུལ་སྔོན་པོ་དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་བྱེད་མེད་ན། ཡུལ་ཅན་དེ་དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མྱོང་བྱེད་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། སྔོན་འཛིན་ཕྱི་མས་སྔོན་འཛིན་སྔ་མ་མྱོང་

[131B] སྔོན་འཛིན་ཕྱི་མ་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལ་མི་འཇུག་པར་ཐལ། དེས་སྔོན་འཛིན་སྔ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ནང་གི་ཡན་ལག་ཉེ་བ་སྔོན་འཛིན་བཟུང་དོན་དུ་བྱེད་པ་བོར་ནས། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་འཇུག་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ། སྔོན་འཛིན་ཕྱི་མ་དང། སྔོན་འཛིན་སྔ་མ་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་
སྔོན་འཛིན་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ། མདོ་ལས། ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུད་རེ་རེ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྫས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ཐལ། གར་མཁན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་བལྟས་པ་ན། གར་མཁན་གྱི་ཆས་གོས་སོགས་མཐོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་རྩོད་པ་ན། དེའི་ལན་དུ་སྐྱོན་མེད་དེ་
དེ་དག་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བ་མངོན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་མདའ་གཅིག་གིས་ཕུག་པ་ན། རིམ་ཅན་དུ་ཕུག་ཀྱང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་ཅིག་ཅར་དུ་ཕུག་པ་མངོན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིག་པ་ལྟར་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཅིག་ཅར་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་[*ZER NA] རང་རིག་འདོད་པའི་མདོ་སེམས་གཉིས་པོ་དེས། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་མཐུན་རྫས་
ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་མི་སྐྱེ་བ་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་རྫས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་མི་སྐྱེ་བ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་རྣམས་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས། ནུས་པ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་
ཅིག་ན་རེ། ལུང་དེའི་དོན། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྫས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ཐལ། ཟ་འོག་ལ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ན། སྔོ་སེར་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་རྩོད་པ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་དག་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་ཅིག་ཅར་

[132A]༄༅། །དུ་སྐྱེ་བ་མངོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེ་སྔར་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། མདོ་ལུང་དེའི་དོན་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་མཐུན་རྫས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་
གྱི༑ ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྫས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། ཁྲ་འཛིན་དབང་མངོན་སོགས་མེད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར།    ༈    ལུང་དེ་རྟགས་དཔེ་མ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་རྫས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་མཐུན་རྫས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྩོད་པ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་དག་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འཇུག་པ་མྱུར་བས་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བ་མངོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དཔེ་
བསྟན་ཏེ་ལན་བཏབ་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་མདོ་སེམས་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བའི་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་དགག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། དྲན་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་བྱེད་ཡོད་པ་
སྒྲུབ་པ་དེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དྲན་པ་རྟགས་སུ་འགོད་དམ། དྲན་པ་ཙམ་རྟགས་སུ་འགོད། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་རིགས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་དེ་དང་རང་རིག་གཉིས་མེད་མཚུངས་ཡིན་པས། སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མིག་ཤེས་ཀྱི་
བཟུང་བྱའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། མེ་ཙམ་གྱི་རྟགས་ལས་མེ་ཤེལ་དང། ཆུ་ཙམ་གྱི་རྟགས་ལས་ཆུ་ཤེལ་མི་འགྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དྲན་ཤེས་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་
བྱེད་ཡོད་པ་འགྲུབ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རིག་སྒྲུབ་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དྲན་ཤེས་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་བ་ཡོད་པ་འགྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང། ཁྱོད་འདོད་པ་ལྟར་དུ་མྱོང་བ་ལ་རང་མྱོང་དང་གཞན་མྱོང་གཉིས་སུ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མར་མེ་གསལ་བའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་ཀྱང་རང་

[132B] དེ་ལས་དོན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་གསལ་བར་མི་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། མུན་པས་མུན་པ་སྒྲིབ་པར་ཐལ། མར་མེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མུན་ཁུང་ན་ཡོད་པའི་བུམ་པའི་གཟུགས་མཐོང་བ་རྐྱེན་ལ་བལྟོས་
མི་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། སྔ་མ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། རྩ་ཤེས་ལས། མར་མེ་རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས། །གལ་ཏེ་སྣང་བར་བྱེད་འགྱུར་ན། །མུན་པའང་རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས། །སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དྲན་ཤེས་ཀྱི་རྟགས་ལ་
བརྟེན་ནས་སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་བྱེད་ཡོད་པ་སྒྲུབ་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། སྔོན་འཛིན་དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་དང། སྔོན་འཛིན་གཉིས་པོ་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བྱམས་པས་མྱོང་བ་ཉེ་སྦས་ཀྱིས་མི་དྲན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སོ་སོ་བ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་དགག་པ་ལ། སྔོན་འཛིན་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་རང་རིག་དེ་ཁ་ནང་ཁོ་ན་ལ་ཕྱོགས་པའི་གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང། རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་འཆར་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་རང་ཉིད་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དཔེར་ན། རལ་གྲི་རང་ཉིད་ཀྱིས་
རང་ཉིད་གཅོད་པར་མི་བྱེད། སོར་མོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩེ་མོ་ལ་རེག་པར་མི་བྱེད། སྐྱེས་བུ་གཡེར་ཤིང་ལེགས་པར་བསླབས་པའི་ཡང་ཟོར་ཅན་དེས། རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕྲག་པ་ལ་འགོམ་པར་མི་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་རལ་གྲིས་
རང་གི་སོ། །གཅོད་པར་མི་བྱེད་སོར་མོས་ནི། །རང་ལ་རེག་པར་མི་བྱེད་ལྟར། །རང་རིག་སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ལྟ་བུའི་རང་རིག་དེ་རང་ཉིད་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཡིད་ཇི་ཙམ་གཏད་ཀྱང་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཀྱི་
རྣམ་པ་འཆར་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། མྱུ་གུ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་བུའི་རང་རིག་དང་མྱུ་གུ་གཉིས་ལ་ཡིད་ཇི་ཙམ་གཏད་ཀྱང། དང་པོ་ལ་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དང། མྱུ་གུ་རང་ཉིད་ཀྱི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་འཆར་རྒྱུ་མེད་པ་མཚུངས་པ་གང་ཞིག་རང་

[133A]༄༅། །རིག་དེ་རང་རིག་གི་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལས་བྱ་བྱེད་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྔོན་འཛིན་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་རང་རིག་དེ་མེད་པར་ཐལ། རང་རིག་དེ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་འདོད་པས་བཏགས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཕྱོགས་
ཀྱི་ཆ་མེད་པ་གཉིས་ལ་ཡིད་ཇི་ཙམ་གཏད་ཀྱང། རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དང་ཆ་བཅས་ཀྱི་རྣམ་པ་འཆར་རྒྱུ་མེད་པ་མཚུངས་པས། གྲུབ་མཐས་བཏགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་གཉིས་པོ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མི་སྣང་ངོ། །
མི་སྣང་བ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ལྟ་བུའི་རང་རིག་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཡིད་ཇི་ཙམ་གཏད་ཀྱང་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་འཆར་རྒྱུ་མེད་ཅིང། དྲན་པ་ཙམ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་མེད་པས་
སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཡང་ངེས་པར་མི་ཟིན་སྙམ་པ་ན། དེས་ན་ཅི་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་མེད་དོ་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གནའ་ཆུ་ཐུང་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
   ༈    རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་ཤེས་སྐྱེ་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང། རྩོད་པ་སྤོང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་གཞུང་འདི་ནས་བཤད་ཚུལ་དང། གཞུང་གཞན་ནས་བཤད་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་བྱེད་རང་རིག་མེད་ཀྱང། ངས་སྔོན་པོ་མཐོང་སྙམ་པའི་
ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་མི་འགལ་ཏེ། སྔོན་འཛིན་གྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའི་དྲན་ཤེས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དང་སྔོན་འཛིན་གྱི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སོ་སོ་བ་མ་ཡིན་ཀྱང། རྒྱུན་གཅིག་པའི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། སྔོན་འཛིན་གྱི་ཡུལ་སྔོན་པོ་དེ་དང། དྲན་ཤེས་ཀྱི་
ཡུལ་སྔོན་པོ་གཉིས་ཡུལ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དང། སྔོན་འཛིན་དེ་ང་མ་ཡིན་ཀྱང་ངའི་ཆ་ཤས་ཡིན་པས། དེས་སྔོན་པོ་མཐོང་བས་ངས་སྔོན་པོ་མཐོང་ངོ་སྙམ་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་སྔོན་འཛིན་གྱི་དུས་སུ་གྲུབ་པའི་སྔོན་པོ་དེ། དྲན་ཤེས་ཀྱི་དུས་སུ་གྲུབ་སྙམ་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་

[133B] དེ་ལྟ་བུའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་དུས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གཞུང་གཞན་ནས་བཤད་ཚུལ་ལ། སྔོན་འཛིན་གྱི་དུས་སུ་སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་རང་རིག་མེད་ཀྱང། ཕྱིས་ངས་སྔོན་པོ་མཐོང་སྙམ་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་མི་འགལ་ཏེ། དཔེར་ན། དགུན་དུས་
སུ་བྱི་བས་རྨུགས་པ་ན་དུག་ཞུགས་ནས། དཔྱིད་དུས་སུ་འབྲུག་སྒྲ་ཐོས་ནས་དུག་ལངས་པ་ན། བྱི་བས་རྨུགས་པ་མ་སྤངས་པར་བྱི་བས་རྨུགས་པའི་དུས་སུ་དུག་ཞུགས་སོ་སྙམ་པའི་དྲན་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ་ཡང། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གལ་ཏེ་རང་རིག་ཡོད་མིན་ན། །རྣམ་ཤེས་དྲན་པ་ཇི་
ལྟར་འགྱུར། །གཞན་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་པ་ལས། །དྲན་འགྱུར་བྱི་བའི་དུག་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་འཛིན་གྱི་དུས་སུ་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་དང། །དགུན་དུས་སུ་བྱི་བས་རྨུགས་པ་གཉིས་ཆོས་མཐུན་པ་དང། སྔོན་འཛིན་གྱི་དུས་སུ་སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་བྱེད་མེད་པ་
དང། བྱི་བས་རྨུགས་པའི་དུས་སུ་དུག་ཞུགས་པ་མ་མྱོང་བ་གཉིས་ཆོས་མཐུན་ནོ། །སྔོན་འཛིན་མ་སྤངས་པར་ངས་སྔོན་པོ་མཐོང་སྙམ་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་དང། བྱི་བས་རྨུགས་པ་མ་སྤངས་པར་དུག་ཞུགས་པ་མྱོང་བའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་རིག་མི་བཞེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་བཞེད་དོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་རྫས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པའི་འོག་ཏུ་རང་རིག་དང། དེས་དྲངས་པའི་དྲན་ཤེས་གཉིས་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས། འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་རིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རང་རིག་པ་མེད་པར་ཡང་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ། རྩོད་པ་དང་ལན་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་
ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་བ་རང་ལུགས་ལ་རང་རིག་མེད་ཀྱང། དབང་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་སོགས་འདོད་དགོས་པས། དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་རང་རིག་བཀག་པ་དང་འགལ། མྱོང་བྱེད་དོན་གཞན་པ་ཞིག་གིས་གྲུབ་ན། མྱོང་བྱེད་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་པས། འཇུག་པ་ལས། འདི་ཡི་ཡོད་པ་གང་གིས་ཤེས་

[134A]༄༅། །པར་འགྱུར། མ་བཟུང་བར་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་མི་རུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩོད་པ་རང་ལུགས་ལ་ཡང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ་ཟེར་ན། དེའི་ལན་བཤད་པ་ལ། ལན་དངོས་དང། ཞར་ལ་ཚད་མའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་
གཉིས་ཀ་ཁས་མི་ལེན་ཞིང། རང་རིག་དགག་པ་དང་མཚུངས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་དེ། གཞལ་བྱའི་གྲངས་ངེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚད་མའི་གྲངས་ངེས་འཇོག་པ་དང། ཚད་མ་ལ་གཞལ་བྱའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་ཚད་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཟུར་དུ་འགྲུབ་བྱེད་རང་རིག་སོགས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས། ཚད་མའི་གྲངས་འཇུག་པ་གཞལ་བྱའི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གཞལ་བྱའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་རྙེད་པའི་ཚད་མ་དག་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་ལ། ཚད་མ་ལ་གཞལ་
བྱའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་ཚད་མ་གྲུབ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ན། དེའི་དོན་དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་གཞན་ལུགས་དགག་པ་དང། རང་ལུགས་བཞག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གི་གསུང་ན་རེ། སྔོན་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ལ། སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས། སྔོན་འཛིན་དབང་
པོའི་མངོན་སུམ་ཡོད་པར་གྲུབ། དེས་ན་སྔོན་འཛིན་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཡོད་པར་གྲུབ་པས་སྔོན་འཛིན་གྱིས་སྔོན་འཛིན་རྟོགས་པ་དང་མྱོང་བ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྔོན་འཛིན་ལ་ཡིད་ཇི་ཙམ་གཏད་ཀྱང། རང་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་འཆར་རྒྱུ་མེད་ཀྱང། རང་
ཉིད་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་འདོད་ན། རང་རིག་བཀག་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྔོན་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་སྔོན་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། དེས་དེ་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེས་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་དུ་
རྟོགས་ནས་རང་ཉིད་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དེས། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ནས་ཡུལ་ཅན་རང་ཉིད་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མྱུ་གུ་རང་བཞིན་མེད་པ་

[134B] མྱུ་གུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་པ་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མྱུ་གུ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེས། མྱུ་གུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་པ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྒྲ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྟོག་
པ་དེས་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མྱུ་གུ་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དགག་བྱ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་ཤུལ་དུ་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་པ་འཕངས་ནས་རྟོགས་པའི་དགག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ་
མེད་དགག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང། རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། འོན་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་ལ་དེ་ཡང་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་བྱ་དགོས་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་མེད་ཅེས་པའི་སྒྲས་ཀྱང། རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་
ཤུགས་ལ་བསྟན་དགོས་ཏེ། སྒྲ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་བློས་དེ་ཡོད་པར་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར། དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གཞན་ཤུགས་ལ་འཕེན་པའི་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པས། མེད་དགག་ཡིན་པ་ཉམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མྱུ་གུ་རང་བཞིན་མེད་པ་
ཡོད་པ་དེ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། མྱུ་གུ་རང་བཞིན་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དེས། མྱུ་གུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་པ་དངོས་སུ་
རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན། སློབ་ལམ་ན་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་དང། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་མི་འགལ་བ་དང། དེ་ན་བདེན་གཉིས་དུས་ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་དང། མཉམ་གཞག་དེའི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་
མེད་པ་དེ། ཆོས་གཞན་དངོས་སུ་འཕེན་པའི་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྔོན་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་སྔོན་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། དེས་སྔོན་པོ་གཞལ་སྟོབས་ཀྱིས་རང་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཆ་ཤས་

[135A]༄༅། །ཤིག་ཡོད་ན། རང་ཉིད་[*RANG RIG]བཀག་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ་ཡང། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། ཚད་མ་འགྲུབ་པ་ལ་གཞལ་བྱ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར། ཚད་མ་རང་ལས་ཚད་མ་འགྲུབ་པ་གཞན་དག་འདོད་པ་ལྟར་ཡིན་ན་
གཞལ་བྱ་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཚད་མ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ཚིག་གསལ་གྱི་ལུང་དེའི་དོན་ཡོད་དེ། སྔོན་འཛིན་གྱིས་སྔོན་འཛིན་འགྲུབ། དེས་སྔོན་པོ་གཞལ་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཞིང། དེས་སྔོན་པོ་གཞལ་སྟོབས་ཀྱིས་
དེ་ཡོད་པར་འགྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་པར་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། དེས་སྔོན་པོ་དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་དེ་ཚད་མ་གཞན་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན། དེ་འདྲ་བའི་དྲན་ཤེས་དེས་ཡུལ་སྔོན་པོ་དང་ཡུལ་ཅན་སྔོན་འཛིན་གཉིས་མེད་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས། བློ་ཁ་ཕྱོགས་པ་ཙམ་
གྱིས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དེ་གཉིས་[*YOD PAR]དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་ཚད་མ་གཞན་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྔོན་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་དྲན་ཤེས་དེས་ཡུལ་སྔོན་པོ་དང་ཡུལ་ཅན་སྔོན་འཛིན་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་འཛིན་མ་སྤངས་པར་ངས་སྔོན་པོ་མཐོང་སྙམ་པའི་དྲན་
པ་དེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། སྔོན་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དེས་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་གྲུབ་ཀྱང། དེ་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ཚད་མར་མ་སོང་སྟེ། སྔོན་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་དྲན་ཤེས་དེ་སྔོན་འཛིན་གྱིས་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་ཕྱིར་
དང། སྔོན་འཛིན་གྱིས་སྔོན་པོ་རྟོགས་ན་སྔོན་འཛིན་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན། ཇི་ལྟ་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དེས། དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་ལ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་གི་ཚུལ་དུ་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང། ཡུལ་ཅན་དང་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་ཡོད་
པ་མ་གྲུབ་ཀྱང་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་དང་ཡུལ་ཅན་རང་ཉིད་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་དེ་ཚད་མ་གཞན་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན། དེ་འདྲ་བའི་དྲན་ཤེས་དེས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་མེད་པའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས། ཡོད་པར་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་དེ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་

[135B] རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། དེ་ལྟ་ནའང་བར་དུ་ཚད་མ་གཞན་བརྒྱུད་པ་ལ་མི་བལྟོས་པར་རིགས་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས། རང་བཞིན་མེད་པ་མེད་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་དང། འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་འགལ་བའི་བློ་བསྐྱེད་ནུས་ཤིང། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དཔྱོད་པས་རིགས་ཤེས་ལ་
བརྟེན་ནས་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་མོད་ཀྱང་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་དེ་གཅོད་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྔོན་འཛིན་གྱིས་སྔོན་པོ་གཞལ་སྟོབས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཡུལ་དྲན་པས་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་འཛིན་གྱིས་སྔོན་པོ་གཞལ་སྟོབས་ཀྱིས་
རང་ཉིད་དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་དེ་ཚད་མ་གཞན་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན། དེ་འདྲ་བའི་ངེས་ཤེས་དེས་སྔོན་འཛིན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ་ཡང། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། སྔོན་པོ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་འཛིན་དེ་འགྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན་ཡུལ་དྲན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་
དྲན་པ་ཡིན་གྱི། སྔར་ཡུལ་ཅན་ཁོ་རང་གི་ཁོ་རང་གཞན་དག་འདོད་པ་ལྟར། མྱོང་བའི་དབང་གིས་དྲན་པ་དེ་འབྱུང་བ་མིན་པ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྔོན་འཛིན་གྱིས་སྔོན་འཛིན་གྲུབ་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་ན། སྔོན་འཛིན་ནི་གཞན་ལུགས་ལྟར་རང་
རིག་གིས་མི་འགྲུབ་ཀྱི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཚད་མས་འགྲུབ་པར་བསྟན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་དོན་སྔོན་འཛིན་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་འགྲུབ་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞུང་གཉིས་པོ་དེ་དགོངས་པ་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། གནས་ལུགས་
མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དེས། རང་ཉིད་ལ་གནས་ལུགས་སྣང་བ་དེ་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་ལ་མ་གྲུབ་པས། སྣང་བ་དེ་དང། ཡུལ་ཅན་རང་ཉིད་གཉིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་དེ་ཚད་མ་གཞན་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་
འདྲེན། དེས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་དེས། ཡུལ་ཅན་དེ་དང་སྣང་བ་གཉིས་ཀ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མཉམ་གཞག་དེས་སྣང་བ་དེ་དངོས་ཤུགས་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། ཤུགས་ལ་གྲུབ་ན་ཆོས་ཉིད་དེའི་དངོས་ཀྱིས་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། དངོས་སུ་གྲུབ་ན་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དེ་

[136A]༄༅། །གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཉམ་གཞག་དེ་ལ་གནས་ལུགས་སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་གནས་ལུགས་གཟིགས་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་གི་དབང་ཤེས་དང་
བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་འཛག་སྣང་གི་དབང་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་རྣམས་དང། སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་དང། བདེན་འཛིན་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ལོག་ཤེས་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དང། སྒྲ་རྟག་པར་སྣང་བ་སོགས་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཞིང། ཡུལ་ཅན་རང་
ཉིད་མ་གྲུབ་ཀྱང་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་དེ་དང་ཡུལ་ཅན་རང་ཉིད་གཉིས་ཀ་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་ཚད་མ་གཞན་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན། དེ་འདྲའི་ངེས་ཤེས་དེས་སྣང་བ་དེ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར།    ༈    མཚན་
ཉིད། དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱའི་གཙོ་བོ་ལ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་འཇོག་པ་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་བསླུ་བའི་ཆོས། །དེས་ན་དེ་དག་བརྫུན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་
དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རང་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པའི་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་དོན་ཡིན་པ་དང། ཚད་མས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ཇི་ལྟར་དཔྱད་པ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ལུགས་ལ་
ཚད་མ་ཡིན་ན། རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་མི་སླུ་བ་དང་མ་འཁྲུལ་བས་ཁྱབ་ཀྱང། ལུགས་འདི་ལ་དེ་ལྟར་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་དང། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་རྣམས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་འཁྲུལ་
བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་དང། འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་གཉིས་ཀ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་ཡང། དེ་

[136B] གཉིས་པ་ཚད་མ་ལ་དབྱེ་ན། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་གཉིས་ཡོད་ཅིང། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་རྩོད་བཟློག་རྩ་འགྲེལ་ལས། ལུང་ཚད་མ་དང། དཔེ་ཉེར་འཇལ་གྱི་ཚད་མ་གཉིས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དང་པོ་ནི། དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་
ལུང་གི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་འགའ་ཞིག་ལ་མི་སླུ་བའི་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ཡིན་པ་དང། ཕྱི་མ་ནི། དཔེའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་འགའ་ཞིག་ལ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ཀ་རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་ནང་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལ་
དབྱེ་ན། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་གསུམ་ཁོ་ནར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་གོང་དུ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་སོགས་ནས་བཤད་པ་དང་མི་མཐུན་ཏེ། དེ་ལས་གཟུགས་གསལ་བར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་རང་ཁ་བའི་
ཚུར་མཐོང་གི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡོད་པར་གསུངས། ལུགས་འདི་ལ་གཟུགས་གསལ་བར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་རང་ཁ་བའི་ཚུར་མཐོང་གི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཡོད་ཀྱང། གཟུགས་གསལ་བར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་རང་ཁ་བའི་ཚུར་མཐོང་གི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་མེད་དེ། གཟུགས་འཛིན་
ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུགས་གསལ་བར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དྲན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ་ཡང། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་གཅིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ནི་ཡུལ་གྱི་
རྣམ་པ་དངོས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་གང་དང་པོར་སྐྱེ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་དངོས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྟོག་ཅིང་སྐྱེ་བ་ན་དེས་ཀྱང་དོན་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་
མི་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་

[137A]༄༅། །བཏང་སྙོམས་གསུམ་སོགས་རང་ཡུལ་སིམ་གདུང་བར་མ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས། རང་གི་གཞལ་བྱ་མངོན་གྱུར་ལ་མི་སླུ་བའི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་དང་རང་རིག་བཀག་པ་མི་འགལ་ཏེ། སེམས་འབྱུང་
ཚོར་བ་གསུམ་པོ་འཇལ་བྱེད་དང། བདེ་སྡུག་སོགས་གཞལ་བྱ་ཡིན་པ་དང། མདོ་ལས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་དང། གང་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་བདེ་སྡུག་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེས་འཆད་དགོས་ཤིང། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་སྡུག་
བསྔལ་མྱོང་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལ་ཡིད་གཏད་པ་ན་ཚོར་བ་ལ་མྱོང་བྱེད་དང་བདེ་སྡུག་སོགས་ལ་མྱོང་བྱའི་རྣམ་པ་འཆར་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་པས། དེ་ལྟར་ན་རང་རིག་བཀག་པ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་མཚན་གཞི་འམ། རང་གི་མཚན་
ཉིད་དམ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡིན་ཀྱང། གཞི་
གྲུབ་ན་ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་གྱུར་དང་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང། ལྐོག་གྱུར་མེད་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ངོས་འཛིན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་མཇུག་ཏུ་ཚིག་གསལ་ལས། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་རྟགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་
ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །ཞེས་ལྐོག་གྱུར་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལུང་སྔ་མའི་དོན་ནི། དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་སྤྱི་གང་རུང་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཆོས་ཡིན་ན། རང་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་
བས་ཁྱབ། ཤེས་པ་གང་ལ་ཡུལ་གང་གི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་ཡུལ་དེ་ཡིན་ན། ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པས་ཡུལ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་དངོས་མིང་དང། དེ་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཡུལ་ཅན་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་བཏགས་ནས་འཇུག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན་

[137B] རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ན་རང་གི་སྣང་བ་དེ་ལ་བལྟོས་ཏེ་རང་ཡུལ་ལ་མི་སླུ་བས་ཁྱབ། ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་ན། ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་མངོན་གྱུར་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་གང་ཞིག་རང་གི་རྟེན་རྟགས་ཡང་དག་
ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་གི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་མངོན་གྱུར་བ་ལ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ། མངོན་སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་རྣམས་དང། སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་ལོག་ཤེས་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་
སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་དེ་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཡུལ་མངོན་གྱུར་བ་ལ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་སྣང་བ་དེ་ལ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དེས་སྣང་བ་དེ་དང་ཡུལ་ཅན་དེ་ཉིད་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་ཚད་མ་གཞན་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་རང་གི་
སྣང་བ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཀྱང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཟླ་བ་གཅིག་ཟླ་བ་གཉིས་ཡིན་པ་དང། སྒྲ་རྟག་པ་ཡིན་པ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་
སྟེ༑ དཔེར་ན། མདོ་སྡེ་པས་ལོག་ཤེས་ཡིན་མ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར། ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་ལོག་ཤེས་ཡིན་མ་ཡིན་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། སྣང་བ་ཙམ་ལ་ལོག་ཤེས་ཡིན་མིན་གྱི་སྒོ་ནས་ལོག་ཤེས་ཡིན་མིན་དུ་མི་འཇོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་སྣང་བ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་
མ་ཁྱབ་དཔྱད་པ་ལ། ཁོ་ན་རེ། ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་རྣམས། རང་གི་སྣང་བ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཚད་མར་འཇོག་ནུས་པ་དང། སྒྲ་རྟག་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་ལོག་ཤེས་རྣམས་རང་གི་སྣང་བ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཀྱང། དེ་དག་ཚད་མར་འཇོག་མི་ནུས་
ཏེ༑ རྟོག་མེད་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྣང་ཡུལ་དང། རྟོག་པའི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ཞེན་ཡུལ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་དེ་རང་གི་ཞེན་ཡུལ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒྲ་རྟག་པ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་རྣམས་

[138A]༄༅། །ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་སྣང་ཡུལ་ཡིན་ཀྱང། དེའི་སྣང་བ་ཙམ་སྣང་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཞིང། སྣང་བ་དེའི་སྣང་གཞི་དེ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། སྔོན་པོའི་སྣང་བ་ཙམ་ཞིག་སྔོན་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་
སུམ་གྱི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཞིང། དེའི་སྣང་གཞི་སྔོན་པོ་དེ་དེའི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་གི་སྣང་བ་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་རྟོག་མེད་ཤེས་པ་རྣམས། སྣང་གཞིའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་ཡང་ཚད་མར་མ་སོང་ན་དེ་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་ཚད་མར་སོང་བའི་
སྣང་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ལོག་ཤེས་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར། ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་ལོག་ཤེས་ཡིན་མིན་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། སྣང་བ་ཙམ་ལ་ལོག་ཤེས་ཡིན་མིན་གྱི་སྒོ་ནས་ལོག་ཤེས་ཡིན་མིན་དུ་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡིན་ན། ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག་
མེད་ལོག་ཤེས་མེད་པའམ། ཡང་ན་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག་མེད་ཤེས་པ་ལ་ལོག་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་གང་རུང་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་རྣམས་རང་གི་སྣང་བ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཀྱང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོག་ཤེས་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་ལོག་ཤེས་ཡིན་མིན་
གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཚད་མ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་རང་གི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ། ཚད་མ་ཡིན་མིན་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཚད་མར་འགྲོ་ཚུལ་ཡང་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མི་སླུ་བའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསར་དུ་མི་སླུ་
བའི་དགོས་པ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་ན། མཐར་ཐུག་རྟོགས་པའི་ཚད་མས་འཇོག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། འཕྲལ་གྱི་འཕྲུལ་རྒྱུས་མ་
བསླད་ཅིང། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇུག་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་རང་ཁ་བ་དེས། འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ་ཞིག་ལ་ཚད་མའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང། གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ་ལ་ཚད་མའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་

[138B] ཚད་མར་འགྲོ་ཚུལ་དེ་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་རྙེད་པ་ཁས་བླངས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་གྱི། ལུགས་འདིར་དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུད་པས་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་དེ། སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་ཞིང། ཞེན་
ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་བར་འདོད་ཀྱང། ལུགས་འདིར་ཞེན་ཡུལ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་
ལ་ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ཟླ་བ་ལ་འཁྲུལ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར། ལོག་ཤེས་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་རང་དང་འཛིན་སྟངས་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། སྣང་སྟངས་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་མེད་དང་རང་གི་ཞེན་
ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱིས་[*KYI]རིགས་ཤེས་རྗེ་དཔག་དང། ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྔོན་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ལ་རང་དང་སྣང་སྟངས་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཡང་ཡོད། དེ་གཉིས་རང་གི་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་ཡང་ལོག་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་
ཚད་མར་འགྲོ་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྟོག་མེད་ཤེས་པའི་འཛིན་སྟངས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ནི་འཛིན་སྟངས་དང་ཞེན་སྟངས་མ་ཕྱེད་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པས་ཡུལ་ཇི་ལྟར་དཔྱད་པ་ལྟར་དུ་བཟུང་བ་དེ་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་
ཡང༑ རྟོག་མེད་ཤེས་པའི་འཛིན་སྟངས་མེད་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་མེད་ན་བདེན་འཛིན་གཉིས་དང་བདེན་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་ཞུགས་པ་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་དངོས་བཏགས་ཀྱི་
ཁྱད་པར་ཡང་ཡུལ་སོ་སོ་ལ་བལྟོས་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ན། མངོན་སུམ་བཏགས་པ་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྔོན་པོ་དེ་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་བལྟོས་ནས་མངོན་སུམ་མཚན་ཉིད་པ་དང། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་དེ་ལ་བལྟོས་ནས་མངོན་སུམ་བཏགས་པ་བ་དང། མངོན་

[139A]༄༅། །སུམ་ཚད་མ་དངོས་དང་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་དེ། རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ལ་བལྟོས་ནས་མངོན་སུམ་མཚན་ཉིད་པ་དང། དེ་འདྲ་བའི་མངོན་ཤེས་དེ་སྔོན་འཛིན་ལ་བལྟོས་ནས་མངོན་སུམ་བཏགས་པ་བ་དང། མངོན་སུམ་ཚད་མ་
མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལུགས་འདི་ལ་བཅད་ཤེས་དང། མངོན་སུམ་ཚད་མ་མི་འགལ་ཞིང་སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་དུ་འཛིན་པའི་ཞེན་རིག་དང། མངོན་སུམ་ཚད་མ་མི་འགལ་ཏེ། སྔོན་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་དྲངས་ནས་སྐྱེས་པའི་དྲན་ཤེས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེ་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སྔོན་པོ་མངོན་གྱུར་བ་ལ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་མི་སླུ་བའི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ་ཡང། ཚིག་གསལ་ལས། གཞན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲ་ནི་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་དོན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་དོན་
ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དབང་པོ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་ཞེས་བྱས་ནས་བུམ་པ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ལ་དེས་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྩྭ་དང་སོག་མའི་མེ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་
སུམ་ཉིད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྔོན་པོ་དང་སྔོན་འཛིན་གཉིས་མངོན་སུམ་དངོས་བཏགས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྔོན་པོ་དེ་སྔོན་འཛིན་གྱིས་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་དང་དེ་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡོད། སྔོན་འཛིན་དེ་ཡང་སྔོན་པོས་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་དང། སྔོན་པོ་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་
པ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་སྔོན་འཛིན་ལ་སྔོན་འཛིན་མངོན་སུམ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྩྭ་ལས་བྱུང་བའི་མེ་ལ་རྩྭའི་མེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞི་གྲུབ་ན་མངོན་གྱུར་དང་ལྐོག་གྱུར་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། གཞི་གྲུབ་ན་རང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་སོང་བའི་ཡུལ་
ཅན་ཡོད་པས་ཁྱབ། རང་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་དུ་སོང་བའི་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན། རང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞིག་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན། རང་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་དུ་སོང་བའི་ཚུར་མཐོང་ཞིག་ཡོད་དགོས་པའི་

[139B] རང་ཡུལ་མངོན་སུམ་པ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ན། དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྔོན་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་དྲངས་ནས་སྐྱེས་པའི་དྲན་ཤེས་དེས་རང་ཡུལ་མངོན་སུམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ན་རང་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་
མ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་དྲན་ཤེས་དེ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ཀྱང། རང་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་རང་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ན། དེ་དང་སྔོན་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གཉིས་ཡུལ་རྟོགས་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དགོས། དེ་མེད་ན་ལོང་བས་ཀྱང་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་དུ་
མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ལུགས་ལ། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་མེད་པ་དང། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཀེང་རུས་གསལ་སྣང་ཅན་གྱི་ཏིང་འཛིན་དེ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དང། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་
སྦྱོར་ལམ་དེ་རྟོག་པ་ཡིན་ཞིང། མངོན་སུམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་ཚུར་མཐོང་མེད་པར་འདོད་ཀྱང། ལུགས་འདི་ལ་ནི་དེ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་ཚུར་མཐོང་ཡོད་དེ། བདག་མེད་ཕྲ་མོ་གཉིས་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་པར། རགས་པའི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་དང། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་
པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བའི་སྟོང་ཉིད་དང། གཟུགས་དང་གཟུགས་འཛིན་ཚད་མ་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་བའི་སྟོང་ཉིད་རྣམས་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕེབས་ནས་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་མ་བྲལ་བར་བསྒོམས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་ཚེ། དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དམན་ལམ་སྔོན་
དུ་མ་སོང་བའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་ལམ་དེ། རང་གི་རྟེན་རྟགས་ཡང་དག་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱ་མངོན་གྱུར་བ་ལ། མི་སླུ་བའི་རིག་པ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རང་གི་རྟེན་རྟགས་ཡང་དག་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་
གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱའི་གཙོ་བོ་མངོན་གྱུར་བ་ལ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ། མངོན་སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་ཡོད། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་ཞིང། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱའི་

[140A]༄༅། །གཙོ་བོ་མངོན་གྱུར་བ་ལ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་ལྔ་ཡོད། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་སུ་སྐྱེས་ཤིང། ཏིང་འཛིན་ལ་མི་བརྟེན་པའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་འཛིན་
སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱའི་གཙོ་བོ་མངོན་གྱུར་པ་ལ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། དཔེར་ན། སྔོན་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་པོ་དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡིན། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་སུ་སྐྱེས་ཤིང། རང་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བདག་མེད་པ་འམ། བདེན་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མི་སླུ་ཞིང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། རང་གི་རྟེན་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་པ་ལ་མི་
སླུ་བའི་རིག་པ། རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན། དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་དཔེ་ཉེར་འཇལ་གྱི་རྗེས་དཔག་དང་བཞི་ཡོད་དེ། ཕྱི་མའི་མཚན་གཞི་ནི། རྭ་དང། རྨིག་པ་དང། ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་སོགས་པ་གླང་དང་འདྲ་བའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་
ནས་བ་མིན་བ་གླང་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང། རྩོད་བཟློག་ལས། གང་གི་བ་མིན་ཅི་འདྲ་ཞེས། །གྲོང་པ་དག་གིས་དྲིས་པ་ན། །བ་གླང་ཅི་འདྲ་དེ་འདྲ་ཞེས། །འབྲོག་པས་སྨྲས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་དོན་མེད་ཅིང་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་
མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་ཤིང་དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཕྱི་དོན་མེད་ཅིང་ཤེས་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་ལས་ཉམས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་བདེན་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དུས་སུ་མེད་
ཅིང། རང་དུས་སུ་ཡོད་པ་དང་ཕྱི་རོལ་དོན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་མ་གྲུབ་ན་སོང་ཞིག་འདུག་ཅིག་ཅེས་པ་དང། ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པའི་

[140B] དེར་ཐལ། བྱ་བ་དེ་དག་ཕྱི་རོལ་ལ་བལྟོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་མེད་ཅིང་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པའི་ལུགས་ལ། འགྲོ་འོངས་སོགས་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་མེད་ཅིང་གཟུགས་སོགས་བདེན་མེད་དུ་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་སྐྱོན་དེ་དག་ཡོད་དོ། །ཟེར་ན། གཟུགས་སོགས་བདེན་མེད་
དུ་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་སྐྱོན་དེ་དག་མེད་དེ། འགྲོ་འོངས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་པོར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་དང་མཐུན་པར་འཇོག་ཅིང། ཕྱི་དོན་མེད་ཅིང་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་ཁྱོད་དང། འཇིག་རྟེན་པ་གཉིས་རྩོད་པ་གྱིས་དང་གང་རྒྱལ་བ་འམ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དེའི་རྗེས་སུ་
འབྲང་བ་ཡིན་གྱི། ངེད་དབུ་མ་པ་འཇིག་རྟེན་དང་མི་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་འོངས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཇིག་རྟེན་པ་དང། མཐུན་པར་འཇོག་པའི་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། བསྙོན་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་
སྟོན་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བ་རྣམས་ལ། ཕུང་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བསྟན་ནས་རེ་ཞིག་དེ་དང་མཐུན་པ་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཕྱི་དོན་མེད་ཅིང་ཤེས་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་ཞེན་ཅིང། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་ལས་ཉམས་པའི་གང་ཟག་དེ་རེ་
ཞིག་ཐར་པ་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་ཐབས་མེད་དེ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ཐབས་དང། དོན་དམ་བདེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐར་ལམ་དངོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེ་ཡང་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྤངས་པའི་ཞི་བའི་དབྱིངས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་མེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཡོད་པར་གསུངས། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་སོགས་ལས་རང་
བཞིན་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཇིག་རྟེན་པ་དང་མཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དུ་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་

[141A]༄༅། །པའི་དགོངས་པ་བཤད་པ་དང། ཕྱི་དོན་དང། ནང་གི་ཤེས་པ་ཡོད་མེད་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་དང། མདོ་གཞན་ལས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། ས་བཅུ་པ་ལས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་དེས་ཕྱི་དོན་བཀག་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་
པ་དང། དེ་མདོ་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་དང། ཙམ་གྱིས་སྒྲས་སེམས་བྱེད་པ་པོའི་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་འཇིགས་ནས་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན། ལུང་གི་འཇིགས་ནས་དེ་མེད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་
ཡང་ས་བཅུ་པ་ལས། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། མདོ་དེས་ཕྱི་དོན་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཞིང། སྲིད་པ་ཁམས་གསུམ་པོ་དེ་བདག་རྟག་པ་དང། སྤྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་དེ་བཀག་ནས། སེམས་
བྱེད་པ་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང་ས་བཅུ་པ་ལས། ལུགས་སུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་རབ་ཏུ་རྟོག་གོ་དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལྗོན་པ་བྱེད་པ་པོ་དང། ཚོར་བ་པོ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ་དེ་འདི་
སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ལས་རྣམས་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་ན་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དེ་ན། དོན་དམ་པར་ལས་ཀྱང་མི་དམིགས་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་སྟེ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་
ཕྱེ་སྟེ་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མདོ་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། གཞན་ཡང། ས་བཅུ་པའི་མདོ་དེས་ཕྱི་དོན་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། གང་ཟག་རྒྱུན་དང་ཕུང་པོ་དང། །དེ་བཞིན་རྐྱེན་
དང་རྡུལ་དག་དང། །གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པོ་རྣམས། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བདག་རྟག་པ་དང། སྤྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོར་འདོད་པ་དེ་བཀག་ནས་སེམས་བྱེད་པ་པོར་བསྟན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྲས་སེམས་བྱེད་པ་པོར་

[141B] ས་བཅུ་པའི་མདོ་དེས། ཙམ་སྒྲ་སྨོས་པས་ཕྱི་དོན་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་སེམས་བྱེད་པ་པོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ། ལས་དེ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་སེམས་མེད་
ན་མི་འཐད་པས། གཟུགས་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་སེམས་བྱེད་པ་པོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་སེམས་ཙམ་ཞེས་སྨོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སེམས་བྱེད་པ་པོའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས། གཙོ་བོའི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་ནས་སེམས་ཙམ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་
རྒྱས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཀྱང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། མདོ་དེས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་
མ་བལྟོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཕྱི་དོན་དང་ནང་གི་ཤེས་པ་གཉིས་ཡོད་མེད་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ལ། དེ་གཉིས་ཡོད་མེད་མཚུངས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་མཉམ་དང། མཐར་ཐུག་གི་ཚད་མས་མ་གྲུབ་མཉམ་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་ལས་
བསྟན་མ་བསྟན་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཡོད་མཉམ་དུ་གསུངས་ཀྱང། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས། གཟུགས་མི་དམིགས་ཚོར་བ་མི་དམིགས་ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་མཉམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོར་བསྡུ་ན་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱི་དོན་མེད་ཅིང་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་
པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ནི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་བཤིག་ཅིང། རྣམ་ཤེས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཡང་མི་འགྲུབ། ཕྱི་དོན་མེད་པར་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་མདོ་གཞན་ལས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བཤད་པ་ལ། ཁོ་ན་རེ། ཕྱི་དོན་མེད་པར་ཐལ། ལང་གཤེགས་ལས། ཕྱི་རོལ་སྣང་
བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །སེམས་ནི་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་སྣང། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་འདྲ་བ། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ནི། མདོ་དེས་ཕྱི་དོན་བཀག་པ་མི་བཞེད་དེ། དེའི་དོན་ལུས་མིག་གི་དབང་པོ་སོགས་དང། ལོངས་སྤྱོད་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་

[142A]༄༅། །དང། གནས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སོགས་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ན། དེ་དག་གི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། རྣམ་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་བཀག་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད། ཕྱི་དོན་བཀག་པ་མདོ་གང་གི་ཡང་དོན་མ་ཡིན་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ་
མདོ་དེས་ཕྱི་དོན་བཀག་པ་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར།    ༈    མདོ་དེས་ཕྱི་དོན་བཀག་ཀྱང་ཕྱི་དོན་མེད་མི་དགོས་ཏེ། མདོ་དེ་དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཕྱིར། དགོངས་གཞི་ཡོད་དེ། ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ། གཟུགས་ཕྱི་རོལ་དོན་
དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་བདེན་པར་ཞེན་ནས་དུག་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་
རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་བརྟེན་པའི་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས་འགོག་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོད་དེ། དོན་ཤེས་ཡོད་མེད་མཚུངས་པར་སྟོན་པའི་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར། ལུང་གིས་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་ལང་གཤེགས་
ལས༑ ༑ཇི་ལྟར་ནད་པ་ནད་པ་ལ། །སྨན་པ་སྨན་རྣམས་གཏོང་བ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ལ། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་རབ་ཏུ་གསུངས། །ཞེས་པའི་ལུང་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་ཕྱི་དོན་ཡོད་དེ། གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་དབང་ཤེས་རྣམས་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་
སོགས་གཉིས་རྒྱང་ཆད་དུ་སྣང་ཞིང་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ། སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པ་དེ། མཐར་ཐུག་གི་ཚད་མ་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་འགོག་མི་ནུས། མཐར་ཐུག་གི་ཚད་མས་དཔྱད་པའི་ཚེ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སུ་མ་ཟད་ནང་གི་ཤེས་པ་ཡང་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱི་དོན་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་
པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་དོན་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་མེད་པ་ལུགས་འདིར་མ་ཟད། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་ཡང་མེད་དེ། དེའི་ལུགས་ལ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས། མཐར་ཐུག་གི་ཚད་མས་ཕྱི་དོན་འགོག་པའི་ཕྱིར་དང། གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་མ་

[142B] ཕྱི་དོན་མེད་པ་དང། གཟུགས་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་གཉིས་པོ་ཁས་ལེན་ནང་འགལ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་མ་གྲུབ་པར་ནང་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་མ་དཔྱད་པར་འཇུག་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་རང་
ཁ་བས་མི་འགྲུབ་དེ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར་ཕྱིའི་བེམ་པོ་དང་ནང་གི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་གང་དུ་གྲུབ་བརྟགས་ནས། ནང་གི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་བ་གཉིས་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པར་མཚུངས་ཀྱང། ལེན་ཚུལ་མི་མཚུངས་
ཏེ༑ མདོ་སྡེ་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་བསགས་པའི་རགས་པ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་ཁས་ལེན། ཐལ་འགྱུར་བས་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ཕྱིའི་གཟུགས་དང་ནང་གི་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན། དྲུག་གི་ཅིག་ཅར་སྦྱར་བ་ན། ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་
སྐྱོན་མེད་དེ། ལུང་དེས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་བསགས་པའི་རགས་པ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་དབང་དུ་བྱས། ལུགས་འདིར་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་བསགས་པའི་ཕྱི་དོན་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་ཙམ་པ་མདོ་སྡེ་པ་ལས་གྲུབ་མཐའ་དམན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀས་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་
འདོད་པར་མཚུངས། མདོ་སྡེ་པས་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འདོད། སེམས་ཙམ་པས་ཕྱི་དོན་མེད་པར་འདོད་པ་གང་ཞིག་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ། ཕྱི་དོན་མེད་པར་འདོད་པ་ལས་གྲུབ་མཐའ་ཆེས་བཟང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མདོ་སྡེ་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་བསགས་པའི་རགས་པ་ཕྱི་དོན་དུ་
བདེན་པར་ཡོད་པར་འདོད། སེམས་ཙམ་པས་དེ་མི་འཐད་པར་འདོད་ཅིང། དེ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལས་དེ་མེད་པར་འདོད་པ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བའི་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་དོན་ཤེས་གཉིས་ཡོད་མེད་
མཚུངས་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཤེས་པས་ཤེས་བྱ་རྟོགས་པ་སྟེ། །ཤེས་བྱ་མེད་པར་ཤེས་པ་མེད། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རིག་བྱ་དང། །རིག་བྱེད་མེད་ཅེས་ཅིས་མི་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་གཟུགས་མེད་དོ་

[143A]༄༅། །ཟེར་ན། དེ་ཡོད་པར་ཐལ། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད་དེ་སེམས་ཙམ་པའི་རང་གཞུང་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེའི་ལུགས་ལ་དེ་མེད་པར་ཐལ། གཟུགས་མེད་ན་ནི་སེམས་ཡོད་མ་འཛིན་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་
ན་སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་དོན་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་མེད་ན་དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ལུགས་ལ་ཤེས་བྱ་ཡང་མེད་པར་ཐལ། གལ་ཏེ་ཤེས་བྱ་མེད་པར་བློ་ཡོད་ན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་ཙམ་པས་ཕྱི་དོན་བདེན་གྲུབ་
ཏུ་མི་འདོད་ཀྱང། ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འདོད་དོ་ཟེར། དེས་ན་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས། དབུ་སེམས་གཉིས་དོན་ཤེས་ཡོད་མེད་མཚུངས་མ་མཚུངས་ཀྱིས་བརྒལ་ལན་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱས་པ་འབྲེལ་མེད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀས་ཕྱི་དོན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དང། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་མཚུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ལུགས་འདིར་ལང་གཤེགས་ལས། ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བར་མ་ཟད། སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་ཁས་བླངས་ཤིང། ལུགས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དེ་ལ་བཞི་ཡོད་དེ། མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་སོ་
སོར་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པའི་མདོ་དང། ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དང། ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དང། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གྲུབ་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དང་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་མཚན་གཞིའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། བཏགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང། ཡོངས་སུ་
གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་ལས། བཏགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང། གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་དང་ཞེས་པའི་མདོ་ལྟ་བུ་དང་པོ། གཉིས་པ་ནི། དེའི་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཅི་སེམས་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བགྱི་འམ། ཐ་
དད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་པའི་མདོ་དང། གསུམ་པ་ནི། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་

[143B] །ས་བོན་རྣམས་ནི་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་འབབ། །བདག་ཏུ་རྟོགས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངས་ནི་དེ་མ་བསྟན། །ཞེས་པ་དང། བཞི་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཞི་བ་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་པ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང། ཞེས་སོགས་
ཀྱི་མདོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་བརྗོད་པ་ལས་ཞེས་པའི་དོན། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བསྟན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་
འགྲེལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་དོན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་ཉིད་དུ་ཡིན་པར། ལུང་འདིས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་ནས་ཞེས་གསུངས་
པའི་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུ་དེ་ཡང། ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དང། ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་སོགས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དེ་རྣམས་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་དེ་སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ཕྱི་དོན་མེད་པ་དང། ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། བདེ་
གཤེགས་སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་བདེན་གྲུབ་སྟོན་པའི་མདོ་དེ་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་མདོ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དབུ་སེམས་གཉིས་ཀས་དྲང་དོན་གྱི་མདོར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ལུང་འདིས་ཞེས་པ་འདི་ཡང་ས་བཅུ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་རྟོགས་པའི་ལུང་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལང་གཤེགས་ལས། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ནི། ཞེས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མདོ་སྡེའི་ནང་དུ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཚན་པ་གཉིས་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདིར་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་མདོ་དེ་ལ་བཞི་ཡོད་པས། དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བྱེད་ཀྱི་མདོ་དེ་ལ་བཞི་དགོས་ཀྱང། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གྲུབ་པར་སྟོན་
པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བྱེད་ཀྱི་མདོ་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མགོན་པོས་མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བས་དེ་ལ་དགོངས་ནས་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་མ་སྨོས་པའི་ཕྱིར། རྟག་[*BTAGS]པ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་དེ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་

[144A]༄༅། །བའི་མདོའི་མཚན་གཞི་ཡོད་དེ། ལང་གཤེགས་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མི་སྐྱེས་པ་དང། མི་གཉིས་པ་དང། རང་བཞིན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་སྡེའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་འདི་ཞེས་དང། འདི་ནི་མདོ་སྡེ་གང་དུ་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་དག་ཏུ་དོན་འདི་ཉིད་
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་མདོ་གཉིས་ཀྱིས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཕྱིར། དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཀའ་ཐམས་ཅད་དངོས་ཤུགས་ཅི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་གསུམ་བདེན་པས་སྟོང་བ་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང། རྟོགས་པ་གོང་འཕེལ་
དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པར་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཡན་ལག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། །ཐུབ་པས་ཤེས་རབ་དོན་དུ་གསུངས། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་དག་ཞི་བར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་བསྐྱེད། །ཅེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། བདེ་གཤེགས་
སྙིང་པོ་རྟག་བརྟན་བདེན་གྲུབ་སྟོན་པའི་མདོ་དེས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཕྱིར། དེ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བྱེད་ཀྱི་མདོ་དེ་གང། འགྲེལ་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་མཚན་གཞི་ཡོད་དེ། ལང་གཤེགས་ལས། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་བརྗོད་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་དེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད། མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་མཆིས་པར་བརྗོད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་གོས་དྲི་མ་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་པ་
ལྟར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོས་ཀྱིས་བཀྲིས་པ་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་རྟག་པ་བརྟན་པ་ཐེར་ཟུག་པར་ནི་བརྗོད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྨྲ་བ་འདི་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་

[144B] ཇི་ལྟར་འདྲ་བ་མ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱང། རྟག་པ་བྱེད་པ་པོ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཁྱབ་པ་མི་འཇིག་པའོ། །ཞེས་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་སྟོན་པར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ང་ཡིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ནི། མུ་སྟེགས་བྱེད་གྱི་
བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པར་བྱས་ནས། བྱིས་པ་རྣམས་བདག་མེད་པས་འཇིགས་པར་འགྱུར་བའི་གནས་རྣམ་པར་སྤང་བའི་དོན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་སྒྲ་བསྟན་པས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས། སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཕྱིར། དེས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་གྱིས་[*GYI]སྒོ་ནས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དགོངས་གཞི་ཆོས་ཉིད་ལ་
དགོངས་པ་དང། དགོས་པ་མུ་སྟེགས་བྱེད་བདག་ལ་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཅན་རྣམས་ལ་བདག་མེད་གཉིས་བསྟན་ན་སྐྲག་པར་འགྱུར་བའི་སྐྲག་པ་སྤོང་བའི་དགོས་པ་ཡོད་པ་དང། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་དང། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་བདག་རྟག་པར་འདོད་པ་གཉིས་མཚུངས་པར་
སྟོན་པའི་ལུང་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་དེས་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མདོ་དེ་གཉིས་དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དགོངས་གཞི་ཆོས་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་རང་འགྲེལ་ལས་
དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། ས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀུན་གཞི་སྟེ། །བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དགེ་བའང་དེ། །སྙིང་པོ་དེ་ལ་ཀུན་གཞིའི་

[145A]༄༅། །སྒྲས༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་སྟོན་པར་མཛད། །སྙིང་པོ་ཀུན་གཞིར་བསྒྲགས་པ་ཡང། །བློ་ཞན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཆོས་མངོན་པ་ལས། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཁམས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །འདི་ཡོད་པས་ན་འགྲོ་ཀུན་
གྱིས༑ ༑མྱ་ངན་འདས་པའང་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དགོས་པ་དང་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོད་དེ། སྔར་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་སྐབས་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྟོན་པའི་མདོ་དང། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་གཉིས་མི་གཅིག་སྟེ། དང་པོ་ནི་སྟོང་གསུམ་དར་ཡུག་ཆེན་པོའི་ཚད་ཀྱི་མདོ་ཡིན་ཞིང། དེས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རང་ཆས་སུ་ཡོད་
པར་བསྟན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བདེན་པས་སྟོང་བའི་རང་བཞིན་གནས་རིགས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཀྱང། བློ་[*GLO]བུར་གྱི་དྲི་མས་མ་དག་བར་དུ་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང། དེས་དག་པ་ན་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་
མངོན་དུ་འགྱུར་བ་དོན་དགུ་དཔེ་དགུའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བསྟན། དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་བླ་མས་ཀྱང་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབས་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདིར་ཀུན་གཞི་མེད་ན། དེ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ། ཀུན་གཞིའི་ངོ་བོ་དང་བྱེད་ལས་དེ་དག་གང། རང་ལུགས་ལ། དེ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་
ཟེར་ན། དེ་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་ལ་དེའི་ངོ་བོ་དང་བྱེད་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ངོ་བོ་མ་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆོས་དང། བྱེད་ལས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ནས་འདིར་སྐྱེ་སེམས་དང། འདི་ནས་ཕྱི་མར་འཆི་སེམས་དང། ཀུན་ཁྱབ་[*BYANG]གི་ས་བོན་འཛིན་པའི་གཞི་བྱེད་པ་དང། ལུས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་
དང༑ ལུས་ཀུན་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གིས་ཉོན་ཡིད་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། ངོ་བོ་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་དང་ཀུན་གཞི་ལ་དམིགས་ནས་ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་དང། འཁོར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་དང། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་དང། བདག་

[145B][*GTOGS]པའི་ས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང། འདས་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང། འགོག་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་[*GIS]ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་
ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་ནི། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ཞེས་སོགས་དང། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་སྐར་ཚོགས་དང། །མཁའ་ལ་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང། །རྣམ་ཤེས་བདུན་དང་ལྷན་ཅིག་གནས། །ཞེས་པའི་ལུང་གིས་
སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། རིགས་པ་སྲིད་རྩེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མི་འོང་གིས་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་ཟག་མེད་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། ཀུན་གཞི་མི་བཞེད་པའི་རྒྱུན་མཚན་བཤད་པ་ལ། དེ་ལྟ་
བུའི་ཀུན་གཞི་མེད་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་ན་དགེ་མི་དགེའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཡིན་དགོས་པ་ལས། དེ་མེད་ཀྱང་ལས་དེ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་རང་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་དུ་[*GAR]ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑གཞན་ཡང། དེ་ལྟ་བུའི་ཀུན་གཞི་དེ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་ན། དགོངས་འགྲེལ་དང། ཐེག་བསྡུས་དང། གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་དང། སུམ་ཅུ་པ་རྩ་འགྲེལ་དང། བྱམས་ཆོས་ཕྱི་མ་གསུམ་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་ལས་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཀུན་གཞི་ཡོད་དགོས་པ་ལས། དེ་ཡོད་པ་དྲང་ངེས་
ཀྱི་ལུང་གིས་མི་འགྲུབ་ཅིང། ཁས་ཀྱང་ལེན་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཁས་ལེན་མི་རིགས་པར་ཐལ། སུམ་ཅུ་པ་ལས། དེ་ལ་ལེན་པ་དག་དང་གནས། །སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི། །སྐྱེའོ། ཞེས་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་དང། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམས། ཀུན་གཞིའི་བག་ཆགས་བཞག་པ་སྨིན་པའི་སྣང་
བ་ཙམ་ཡིན་པས། ཀུན་གཞི་ལ་དམིགས་པ་མ་ཆད་པར་གསུངས། དེ་ཡོད་ན་ཕྱི་དོན་མེད་དགོས་པ་ལས་ཕྱི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ལྟ་བུའི་ཀུན་གཞི་མེད་པར་ཐལ། དེ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇུག་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་མི་འགྲུབ། བརྟགས་ཤིང་བཙལ་ནས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་

[146A]༄༅། །ཡ་གྱལ་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞི་རྙེད་ན། བརྟགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་རྙེད་པའི་ཆོས་མེད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ལྟ་བུའི་ཀུན་གཞི་མེད་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་ན། དེ་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་དགོས་པ་ལས་ཕུང་པོ་ལྔ་ག་དང། རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་བ་རྣམས་དེའི་དམིགས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་བཀག་པའི་ཕྱིར། མདོར་བསྡུ་ན་ཀུན་གཞི་མེད་དེ། དེ་ཡོད་ན་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བརྟགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་རྙེད་པའི་ཆོས་ཡོད་དགོས་པ་ལས་མེད་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་མེད་པ་དང། ཕྱི་དོན་ཡོད་
པར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཀུན་གཞི་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། ཀུན་གཞི་མེད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་ཕུང་པོ་དང་གང་ཟག་ཀྱང་མེད་པར་འདོད་དགོས་པར་ཐལ། ཀུན་གཞི་མེད་པ་གང་ཞིག་འཇུག་པ་ལས། ཀུན་གཞི་
ཡོད་ཅིང་གང་ཟག་ཉིད་ཡོད་ལ། །ཕུང་པོ་འདི་དག་འབའ་ཞིག་ཉིད་ཡོད་ཅིང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་རང་འགྲེལ་ལས། དབང་ཕྱུག་ཀུན་གྱི་བྱེད་པ་པོར་གསུངས་པ་དང་ཀུན་གཞི་བྱེད་པ་པོར་གསུངས་པ་གཉིས་ནི་མི་རྟག་པ་དང། རྟག་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་
དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་གཉིས་བྱེད་པ་པོར་འདོད་པ་མཚུངས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། དེ་གཉིས་ཡོད་མེད་མཚུངས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་མེད་ན། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་སྐར་ཚོགས་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་འགོག་རིགས་པར་ཐལ། ཀུན་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། གཞན་ཡང་དེ་ཡོད་པར་ཐལ། གསེར་
འོད་དམ་པ་ལས། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་གནས་འགྱུར་སོ་སོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་འདོད་པའི་དོན་དེ། དེ་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པ་ལ་བྱེད་དམ། ཀུན་གཞི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པ་ལ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་ཀུན་གཞི་མེད་པར་
ཐལ༑ དེ་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། མདོ་དེའི་དགོངས་གཞི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཀུན་གཞི་མ་ཡིན་ཀྱང། དགོས་པའི་དབང་གིས་དགོངས་གཞི་དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང། དགོས་པ་བདག་རྟག་པར་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་ཅན་གྱི་མུ་སྟེགས་རྣམས་རྗེས་

[146B] དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་བདག་རྟག་པར་བྱེད་པ་པོར་འདོད་པ་[*DANG] ཀུན་གཞི་དེ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཡ་གྱལ་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྟོང་ཉིད་
རྣམ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཀུན་གཞི་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། ཕུང་པོ་དང་གང་ཟག་མེད་པར་ཐལ། ཀུན་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཐལ་བ་དེ། དེ་དག་བདེན་པར་མེད་པར་ཐལ་ཟེར་རམ། དེ་དག་མེད་པར་ཐལ་ཟེར། དང་པོ་ལྟར་ན། འདོད་པ་ཁོ་
ནའོ༑ ༑དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་བདེན་གྲུབ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡང་མི་བཞེད་པ་ཁྱོད་རང་ཡང་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་མི་རིགས་ཏེ། འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཀུན་གཞི་མེད་པར་བཞེད་པར་ཐལ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་ཀུན་གྱི་བྱེད་པ་པོར་འདོད་པ་དང། སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་གཞི་
བྱེད་པ་པོར་འདོད་པ་གཉིས་མཚུངས་པར་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་གཞི་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ཡོད་ན། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་དུ་བག་ཆགས་བཞག་པ་སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་དགོས། དེ་ལྟ་ན་ཕྱི་དོན་མེད་དགོས་པ་ལས་ཡོད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་
དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དབུ་མ་ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་བཀག་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་དབང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྟོན་པའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་དུ་བཀྲལ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། ཁྱོད་རང་ཉིད་ལའང། རང་བཞིན་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །ཀུན་གཞི་མེད་ཅིང་དངོས་མེད་ན་
བྱིས་པ་ངན་པ་རྟོག་གེ་པ། །རོ་དང་འདྲ་བས་འདི་དག་རྟག་ཅེས་པའི་མདོ་དོན་བཀག་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་སྔ་ཕྱི་ཁས་བླངས། གཞན་ཡང། ཁྱོད་ལྟར་ན། མདོ་ཡིན་ན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་མདོ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། མདོ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲས་ཟིན་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་ན། མདོ་ཐམས་ཅད་བཀག་
དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་ཀུན་གཞི་བཞེད་པར་ཐལ། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དེ་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་ཁབ་ལེན་དང་ཉེ་བས། །ལྕགས་ནི་མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་འཁོར། །དེ་ལ་སེམས་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། །སེམས་དང་ལྡན་བཞིན་སྣང་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཀུན་

[147A]༄༅། །གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །བདེན་མིན་བདེན་པ་བཞིན་དུ་ནི། །གང་ཚེ་འགྲོ་འོངས་གཡོ་བར་འགྱུར། །དེ་ཚེ་སྲིད་པ་འཛིན་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ལ་ནི་ཤིང། །སེམས་ནི་མེད་ཀྱང་གཡོ་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་གཡོ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། གཞུང་དེ་ཕྱི་དོན་མེད་ཅིང་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པའི་སེམས་ཙམ་པ་འགོག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གནས་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དེ། སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་དེ་བཀག་པ་ན། སེམས་
ཙམ་པ་ན་རེ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིར་གྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། དེའི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ནས་འདིར་སྐྱེ་སེམས་དང། འདི་ནས་ཕྱི་མར་འཆི་སེམས་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་
ཕྱིར༑ ཞེས་ཟེར་བ་ལ་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་བདེན་པར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ནས་འདིར་སྐྱེ་སེམས་དང། འདི་ནས་ཕྱི་མར་འཆི་སེམས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། ལྕགས་དང་ཤིང་ལ་སེམས་མེད་ཀྱང། རྡོ་ཁབ་ལེན་དང་ཉེ་བ་ན་སེམས་ཡོད་པ་ལྟར་གཡོ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
བཀག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀུན་གཞི་མི་བཞེད་དེ། དེ་བཞེད་ན་ཕྱི་དོན་མི་བཞེད་དགོས་པ་ལས། དེས་དོན་ཤེས་གཉིས་ཡོད་མེད་མཚུངས་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞུང་དེ་ཉིད་ཀྱི། ཤེས་པས་ཤེས་བྱ་རྟོགས་པ་སྟེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་
པར་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་ན། ལུགས་འདིའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་འཇོག་ལུགས་གཉིས་ལས། བདག་མེད་ཕྲ་མོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་
ཉིད་གསུམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། སྦྲུལ་དེ་ཐག་ཁྲའི་སྟེང་དུ་རང་འཛིན་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གྱི་ཀུན་བཏགས་དང། དེས་སྟོང་བ་ཐག་ཁྲའི་ཡིན་ཚུལ་དང། སྦྲུལ་དེ་རང་འཛིན་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་སྦྲུལ་དངོས་སུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་གཞི་སོ་སོ་ལ་བལྟོས་

[147B] ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་ཡོད་དེ། རང་བཞིན་དེ་རྟེན་འབྲེལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྟེང་དུ་རང་འཛིན་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཀུན་བཏགས་དང། མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པས་བཟུང་བཞིན་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟེང་དུ། ཀུན་བཏགས་པའི་རང་
བཞིན་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་རང་བཞིན་དངོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། རང་བཞིན་ཡིན་ན་ངོ་བོ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པ། འཇོག་བྱེད་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་དང། གནས་སྐབས་གཞན་ནས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདུས་བྱས་ཡིན་
ན༑ རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་དགོས་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ་ཡང། རྩ་ཤེས་ལས། རང་བཞིན་དག་ནི་བཅོས་མིན་དང། །གཞན་ལ་བལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་ཇི་སྙེད་པ་མ་གཟིགས་ཀྱང། མཉམ་
གཞག་དེས་ཇི་སྙེད་པ་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་འཇོག་ལུགས་གཉིས་གསུངས་པ་ལས། ཉི་ཁྲི་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་གསུངས་པ་དེ་རང་ལུགས་སུ་ཁས་ལེན་ཞིང། དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་
གྱི་རྣམ་གཞག་དང། མདོ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གསུངས་པ་དེ། སེམས་ཙམ་པའི་རིགས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་རང་ལུགས་ལ་ཁས་མི་ལེན་པས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་
འགྲེལ་ལས། དཔེར་ན། སྦྲུལ་ཐག་པ་བསྡོགས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། ༄༅དེ་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྦྲུལ་དངོས་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཀུན་ཏུ་མ་བཏགས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་བྱས་པ་ཅན་ལ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་
བཞིན་དག་ནི་བཅོས་མིན་དང། །གཞན་ལ་བལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བས་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བྱས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བཞིན་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བྱས་པ་ཅན་ལ་ནི་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བ་ལ། བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ནི་དངོས་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ཏུ་མ་བརྟགས་

[148A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་ལ་མ་རེག་པར་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་དེ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་རྟོགས་པར་
བྱས་ནས། མདོའི་དགོངས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཞན་དབང་དང། དེའི་སྟེང་དུ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཀུན་བཏགས་དང། བཏགས་པ་ལྟར་དུ་གྲུབ་
པས་སྟོང་བ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཐག་ཁྲ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྦྲུལ་འདོགས་པའི་གཞི་གཞན་དབང་དང། དེའི་སྟེང་དུ་སྦྲུལ་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཀུན་བཏགས་དང། བཏགས་པ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་ཐག་ཁྲའི་ཡིན་ཚུལ་དང། སྦྲུལ་དེ་སྦྲུལ་དངོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཕྱི་དོན་མེད་པའི་
ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པ་ལ། ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་དོན་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁེགས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁེགས་སླ་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རིགས་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། སྟོང་ཉིད་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་
པའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་མདོ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དང། སྟོང་ཉིད་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་མི་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་གྱི་མདོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་མདོ་དང། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་མདོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་དང། ཕྱི་མ་ལ་གྲངས་[*DRANG]ངེས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་ལས། ཀུན་རྫོབ་
བདེན་པ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པ་བཀག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་ལས་སྐྱེ་བའང་རིགས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་གང་གི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། གཅེར་བུ་པ་ཁ་ཅིག་བདག་སྐྱེ་དང་གཞན་སྐྱེ་ལ་སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པ་དེ་དག་གིས་གནོད་པས་མི་འཐད་ཀྱང། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་
ཡོད་དེ། སྐྱེས་བུ་ལྷས་བྱིན་དེ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་སྲོག་དབང་ལས་སྐྱེ་བས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་དང། རང་གི་ཕ་མ་སོགས་ལས་སྐྱེ་བས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བས་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ལ་སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པ་དེ་དག་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་

[148B] ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། ཁ་ཅིག་བདག་གཞན་རེ་རེ་བ་དང། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པ་དེ་དག་གིས་གནོད་པས་མི་འཐད་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་དེ། རྨ་བྱའི་མདོངས་ཀྱི་ཁྲ་བོའི་ཁྱད་པར་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡང་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་
ཚེ་འདིའི་བདེ་སྡུག་རྣམས་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པར། འབྱུང་བའི་ནུས་པ་སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། འབྱུང་བའི་ནུས་པ་སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་བུ་མྱོས་པའི་ནུས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན། དངོས་པོ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་
འམ༑ ཡང་ན་གཏན་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། སྟོན་དུས་སུ་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དུ། དཔྱིད་དུས་སུ་ས་བོན་འདེབས་པ་སོགས་ཀྱི་དེའི་བརྩོན་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འབྱུང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ནུས་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་མྱོས་པའི་ནུས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འབྱུང་བ་
རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་གོང་དུ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱང་འཕེན་དེ་དག་གིས་རྒྱུ་མེད་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་སྐྱེ་བ་དང། འབྲས་བུ་ཡིན་ན་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བའི་ནུས་པ་སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་བུ་མྱོས་པའི་ནུས་པ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཚད་མ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཁོ་ནར་གྲངས་ངེས་པར་
འདོད་པ་དང། མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ལ་བསྙོན་མི་འདིང་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་སྟེ། བདག་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་བཞི་པོ་གང་རུང་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་ན། དེ་བཞི་པོ་གང་རུང་ལས་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་ན་རྒྱུ་ཡོད་མེད་
གང་རུང་ལས་སྐྱེ་དགོས། རྒྱུ་ཡོད་པ་ལས་སྐྱེ་ན་རང་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་གང་རུང་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཁེགས་ཏེ། གོང་དུ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། མཐའ་དཔྱད་
པ་ལ། ཐར་འདོད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མར་བདག་དང་བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་དང། བདག་དང་བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་ཚུལ་དང། བདག་དང་ཤིང་རྟའི་དཔྱད་པ་དངོས་པོ་གཞན་ལ་བསྒྲེ་བར་བསྟན་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། ཐར་འདོད་ཀྱི་སྐྱེས་

[149A]༄༅། །བུ་རྣམས་ཀྱི་དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་དམིགས་ནས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་སྐྱེ་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་གཞན་རྣམས་དང། །སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་བའི་རྒུད་པ་
རྣམས་འབྱུང། འཇིག་ལྟ་དེ་གཉིས་ལྡོག་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པ་དང། དེ་གཉིས་མ་ལྡོག་ན་དེ་ཐམས་ཅད་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་ལུང་གིས་ཀྱང་འགྲུབ། རིགས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ་ཡང། བསླབ་བཏུས་ལས། གང་ཟག་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གྲུབ་པ་
ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྩ་བ་ཆད་པས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་དང། འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས། ཇི་སྐད་དུ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཤིང་རྩ་བ་ནས་བཅད་ན་ཡལ་ག་དང། ལོ་མ་དང། ཡན་ལག་ཕྲ་མོ་ཐམས་ཅད་བསྐམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་
གྲོས་དེ་བཞིན་དུ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ཞི་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། །ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། བདག་དང་བདག་གི་བ་རང་ངོས་
ནས་གྲུབ་པར་བཟུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཡུལ་ཡིད་འོང་དང་ཡིད་མི་འོང་དུ་སྣང་བའི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་ཡིད་འོང་ལ་དམིགས་ནས་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང། ཡུལ་ཡིད་མི་འོང་ལ་དམིགས་ནས་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་ཞེ་སྡང་སྐྱེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་དབང་
གིས་དགེ་མི་དགེའི་ལས་བསགས། ལས་དེའི་དབང་གིས་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་མྱོང་དགོས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་ལྟ་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་བདག་དང་བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤོང་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་ལས་
འདི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་མེད་པར་ནི། །དེ་སྤོང་བ་ནི་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། བདག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་མཐོང་ན། །སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པ་དང། བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་

[149B] དང་པོ་ལ། གཞན་སྡེས་བཏགས་པའི་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་བདག་དགག་པ་དང། རང་སྡེས་བཏགས་པའི་ཕུང་པོ་ཉིད་བདག་ཏུ་འདོད་པ་དགག་པ་དང། དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྷག་མའི་ཕྱོགས་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་སོགས་གསུམ་དགག་པ་དང། དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གང་ཟག་རྫས་
ཡོད་དགག་པ། བདག་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བཞག་པ་དཔེ་དང་བཅས་པར་བཤད་པ། དེ་ལྟར་བཞག་པ་ལ་མཐར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་སྤངས་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་དང་དྲུག་ལས། དང་པོ་ལ་ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང་དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བདག་དེ། རྟག་པའི་དངོས་
པོ་དང། ཆ་མེད་ཀྱི་གཅིག་པུ་དང། ཕུང་པོ་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་པོའི་རང་དབང་ཅན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་དུ་འདོད་པར་མཚུངས་ཤིང། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གྲངས་ཅན་པ་དེས་བདག་རྣམ་སྨིན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའི་ཟབ་པ་པོ་དང་རྟག་པའི་དངོས་པོ་དང། རྣམ་འགྱུར་གྱི་བྱེད་པ་པོ་མིན་པ་དང། རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་གསུམ་
གྱི་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པ་དང། ཁྱབ་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཞིང། བྱ་བ་མིན་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་དང། བྱེ་བྲག་པའི་ཡོན་ཏན་དགུ་ལྡན་དུ་འདོད་པ་དང། རིག་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཉིད་སྣོད་སོ་སོ་ལ་བལྟོས་ནས། ཐ་དད་དུ་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་གཅིག་ཉིད་ཕུང་པོ་སོ་སོ་ལ་བལྟོས་ནས། གནས་
སྐབས་དུ་མར་འགྱུར་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གྲངས་ཅན་གྱི་[*GYIS]ཤེས་བྱ་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་གྲངས་ངེས་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་གཙོ་བོའམ་རང་བཞིན་དང། བློའམ་ཆེན་པོ་དང། ང་རྒྱལ་དང། གཟུགས་སོགས་དེ་ཙམ་ལྔ་དང། མིག་སོགས་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་དང། ས་སོགས་འབྱུང་བ་ལྔ་དང། བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་
བུ་དང། ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སྤྱི་གཙོ་བོ་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང། རྣམ་འགྱུར་མིན་པ་དང། བློ་དང། ང་རྒྱལ་དང། གཟུགས་སོགས་དེ་ཙམ་ལྔ་དང་བདུན་པོ་རྩ་བའི་རང་བཞིན་ལ་བལྟོས་ནས་རྣམ་འགྱུར་དང། རང་གི་རྣམ་འགྱུར་ལ་བལྟོས་ནས་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་
དང། བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་མ་གཏོགས་པའི་ལྷག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམ་འགྱུར་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང། རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང། བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་དེ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལས། རྩ་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་འགྱུར་མིན་ལ། །ཆེན་པོ་སོགས་བདུན་རང་བཞིན་རྣམ་

[150A]༄༅། །འགྱུར་ཞིང། །བཅུ་དྲུག་པོ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་རྣམ་འགྱུར་མིན། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང། མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་དེ་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་དུ་རང་
བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་བདག་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་དཔེ་
དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁེགས་པ་མ་ཟད། དེ་དག་གིས་ཁྱད་ཆོས་ཟ་བ་པོ་དང། བདེ་སྡུག་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁེགས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་བདག་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ལྟ་བུའི་བདག་དེ་མེད་པར་ཐལ། དེ་
ཡོད་ན་ཕུང་པོ་ལས་ཡན་འགར་དུ་དམིགས་དགོས་པ་ལས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ལྟ་བུའི་བདག་དེ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་ན་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་ཡོད་དགོས་པ་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟ་བུའི་བདག་མ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་ལ་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་རང་གི་ངང་
གིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། དེ་གོང་དུ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནང་སྡེས་བཏགས་པའི་ཕུང་པོ་ཉིད་བདག་ཏུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ནང་སྡེ་
གནས་མ་བུ་བ་དང། ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་མ་གཏོགས་པའི་མང་བཀུར་བ་རྣམས་ན་རེ། དགེ་སློང་དག་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་སུ་དག་གཅིག་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་འདི་ཁོ་ན་ལ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟའོ། །ཞེས་པའི་མདོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་
ག་བདག་ཏུ་འདོད། གནས་མ་བུ་པ་རྣམས་ཕུང་པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང། གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་རྫས་ཡོད་གཅིག་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་ཡུལ་སོགས་སུ་འདོད། ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲངས་ཀྱི་སེམས་ཙམ་པ་དང། ཀུན་གཞི་མི་འདོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས། བདག་ཉིད་

[150B][*GYI] །གཞན་ནི་སུ་ཞིག་མགོན་དུ་འགྱུར། །བདག་ཉིད་ལེགས་པར་དུལ་བས་ན། །མཁས་པས་མཐོ་རིས་འཐོབ་པར་འགྱུར། །བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱིས་[*GYI] །བདག་ཉིད་བདག་གི་དགྲ་ཡང་ཡིན། །ལེགས་དང་ངན་པ་བྱེད་པ་ལ། །བདག་ཉིད་བདག་གི་དཔང་པོ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང། མདོ་
གཞན་ལས། སེམས་དུལ་བས་བདག་དུལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ནས་འཆི་སེམས་དང། ཕྱི་མར་སྐྱེ་སེམས་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་བདག་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་འགྲེལ་ལས། བདག་ཏུ་
མངོན་པར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་འདི་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཞན་དག་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་མདོ་སྡེ་པ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད། འཕགས་སེང་གཉིས་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་
ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་གི་སྒྲ་དངོས་སུ་འདོགས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་ལེན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཡིན། ཞེས་ལུས་དང་དབང་པོའི་ཚོགས་དག་ལ་ཡང་ཉེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འགྲེལ་ཆེན་ལས་ཀྱང། རྒྱུན་ཉིད་གང་ཟག་གཅིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སློབ་
དཔོན་ཙནྜ་[*TZANDRA]གོ་མི་ཀུན་གཞི་བདག་ཏུ་བཞེད་དེ། ཁོ་རང་གི་གཞུང་ལས། གང་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་གྱུར་པ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལ་བ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་འགྱུར་བཞེད་པ་ཁོ་རང་གི་གཞུང་ལས་འབྱུང། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་གི་མཚན་གཞི་དེ་དག་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་
དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་ཏུ་འདོད་པ་དེ་ཉིད་འགོག་གོ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ལ་སོགས་པ་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཐེག་དམན་དུ་རིགས་ངེས་ཀྱི་ཐེག་དམན་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ། ཉན་རང་གཉིས་གང་ཟག་རང་ལྡོག་ནས་
རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་བ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་གཞི་ལྡོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཀྱིས་སྟོང་བ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་རང་ལྡོག་ནས་བཏགས་ཡོད་དང། དེའི་གཞི་ལྡོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་

[151A]༄༅། །དེ་སྐད་དུ་ཡང། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི། གང་ཟག་རང་གི་ལྡོག་པ་ནས་འདོད་པ་ཡིན་གྱི་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མང་བཀུར་
བས་ཕུང་པོ་ལྔ་བདག་ཏུ་མི་འདོད་པ་དང། ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནས་རང་རྒྱུད་པའི་བར་གྱི་[*GYIS]ཀུན་གཞི་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སོགས་བདག་ཏུ་མི་འདོད་དོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཁོ་ན། ཞེས་སོགས་དང། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི། །ཞེས་སོགས་དང། ལེན་
པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པ་དེའི་ཚེ་ན། ལྔ་ཆར་ཡང་འདོད་ཁ་ཅིག་སེམས་གཅིག་འདོད། །
ཅེས་ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་ནས་བཀག་པ་དེ་ཕྱོགས་སྔ་མ་མ་ལོན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་དག་གིས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་རྣམ་ཤེས་སོགས་བདག་གི་མཚན་གཞིར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། བདག་ཏུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་གང་ཟག་གི་གདགས་གཞི་ཡིན་ན། གང་ཟག་
གི་མཚན་གཞི་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། གང་ཟག་གི་མཚན་གཞི་ཡིན་ན་གང་ཟག་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ་དངོས་དང། མདོ་ལས་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་བདག་གཅིག་ཉིད་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ལྔར་འགྱུར་བ་དང། ཕུང་པོ་ལྔ་གཅིག་ཏུ་
འགྱུར་བར་ཐལ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་དེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་ཐ་དད་གཏན་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱི་[*GYIS]གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་
པའི་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདག་ཆོས་ཅན། རྫས་ཡོད་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་ཤེས་རྫས་ཡོད་པ་དེ་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ། བཏགས་ཡོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་མིང་ཙམ་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་

[151B] །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་གང་ཟག་གོ་ཞེས་པ་དང། ཡང་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཚོགས་རྣམས་ལ། །བརྟེན་ནས་ཤིང་ལྟར་བརྗོད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་ནས། །ཀུན་རྫོབ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལྟར་ན་གང་
ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེ་འཛིན་སྟངས་དོན་མཐུན་གྱི་བློ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། སེར་པོ་སེར་པོར་འཛིན་པའི་བློ་དང། སྔོན་པོ་སྔོན་པོར་འཛིན་པའི་བློ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཉན་རང་དགྲ་
བཅོམ་པས་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་བདག་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ན་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་རྒྱུན་ཆད་པ་གང་ཞིག་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་རྒྱུན་ཆད་པར་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་དེ་ཆད་ལྟར་འདོད་པ་ནང་པ་
སངས་རྒྱས་པ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་མ་ཐོབ་པའི་སྔ་རོལ་དུ་ཕུང་པོ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་དེ་ཡང་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པར་ཐལ། ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་
བདག་གི་ལུས་འདི་སྔོན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སྙམ་དུ་སྐྱེ་བ་མི་དྲན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་སྔོན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སྙམ་དུ་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ལས་མ་
བྱས་པ་དང་ཕྲད་པ་དང། བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཕུང་པོ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་ཡིན་པ་གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་བ་ཡིན་ན། འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ཡིན་དགོས། འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ཡིན་ན། སྔ་མས་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་
བུ་ཕྱི་མས་མྱོང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ་ཡང། རྩ་ཤེས་ལས། ཉེ་བར་ལེན་ཉིད་བདག་མ་ཡིན། །དེ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་ཡིན། །ཉེ་བར་བླངས་པ་ཇི་ལྟ་བུར། །ཉེ་བར་ལེན་པོ་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་

[152A]༄༅། །ཁ་ཅིག་བདག་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་གཉིས་པོ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སོ་སོ་བ་ཡིན་ཀྱང། དེ་གཉིས་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སོ་སོ་བ་ལ་རྒྱུད་གཅིག་
མི་འཐད་པ། བྱམས་པ་ཉེ་སྦས་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སོགས་བདག་ཏུ་འདོད་པ་དེ་མི་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། དེ་དག་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་སྔར་བཤད་པའི་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གནོད་པར་
མ་ཟད། དེ་དག་བདག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། བདག་དང་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་དང། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་མི་འཇུག་པར་ལྟ་བ་དང་གྲོལ་བར་འདོད་པའི་བདག་གྲོངས་ཕན་ཆད་དུ་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་དང། མི་འབྱུང་བར་
ལྟ་བ་དང། ལུས་སྲོག་རྫས་གཅིག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། རྫས་ཐ་དད་དུ་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལྟ་ངན་ཡིན་པས། དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་དྲི་བ་ཡིན་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ལུང་སྟོན་མི་རིགས་པས་ཁྱབ་པ་གང་ཞིག་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་ལུང་
སྟོན་རིགས་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གནོད་བྱེད་གཞན་བསྟན་པ་ལ། རྣལ་འབྱོར་པས་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚེ་ན་ཡང། ཕུང་སོགས་མེད་པར་རྟོགས་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞིག་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ འདོད་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ན་ཕུང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་ན་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྣལ་འབྱོར་པས་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ན། རྟག་ཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་གིས་སྟོང་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཙམ་ཞིག་མངོན་
སུམ་དུ་རྟོགས་པས། ཕུང་པོ་མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཟེར་ན། ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པ་གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་ཡིན་ན། རྟག་ཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྣལ་འབྱོར་པས་

[152B] ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྤོང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ན་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་གིས་སྟོང་བ་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ན་རྟག་ཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་ལ་དམིགས་
ནས༑ མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང། དེ་ལ་དམིགས་ནས་བྲལ་འདོད་ཀྱི་ཞེ་སྡང་སོགས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། རྣལ་འབྱོར་པས་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མདོ་
ལས་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཤད་པ་ལ། བདག་ཏུ་གང་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ཁོ་ན་ལ་ལྟ་བར་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པ་དང། ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་ཙམ་གྱི་དབྱིབས་ཀྱི་བཀོད་པ་བདག་ཡིན་པ་དགག་པ་དང། ཕུང་པོའི་ཚོགས་ཙམ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་གནོད་
བྱེད་བསྟན་པ་དང། ཐུབ་པས་བདག་དེ་ཁམས་དྲུག་འདུས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པར་གསུངས་པ་བཤད་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་བདག་ཡིན་པར་ཐལ། མདོ་ལས། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཁོ་ན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། མདོ་དེས་དགག་ཕྱོགས་ནས་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་བཀག་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་བདག་ཏུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་གཞན་ལས། གཟུགས་བདག་མ་ཡིན་ཚོར་བ་བདག་མ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་དང། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་བསྟན་དུ་ཆུག་ཀྱང། ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་ཙམ་ཞིག་བདག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། རེ་རེ་བ་རྣམས་བདག་ཏུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། ཤིང་རྣམས་ནི་ནགས་ཚལ་ལོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཤིང་གི་ཚོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ནགས་
ཚལ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ཤ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་བ་རྣམས་ནགས་ཚལ་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཟེར་ན། དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་བདག་དེ་མགོན་དང། ལེགས་ཉེས་ཀྱི་དཔང་པོ་སོགས་སུ་འདོད་པ་དེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཕུང་

[153A]༄༅། །པོའི་ཚོགས་པ་བཏགས་ཡོད་ཡིན་ཞིང། རྫས་ཡོད་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱི་མགོན་དང་འདུལ་བ་པོ་ལ་རྫས་ཡོད་ཅིག་དགོས་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཤིང་རྟའི་ཚོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཤིང་རྟ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་ཙམ་ཞིག་
བདག་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེ་གཉིས་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་མདོ་ལས། བདག་ཅེས་བྱ་བ་བདུད་ཀྱི་སེམས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་བདག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བདག་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདག་དང་ཤིང་རྟ་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་ནས་གསུངས་པ་གང་ཞིང། །ཤིང་རྟ་དེ་ཤིང་རྟའི་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཚོགས་རྣམས་ལ། བརྟེན་ནས་ཤིང་རྟར་བརྗོད་པ་ལྟར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་
ཕུང་པོའི་ཚོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་བཀོད་པ་བདག་ཡིན་པ་བཀག་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཕུང་པོའི་ཚོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་བཀོད་པ་བདག་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ། བདག་དེ་གཟུགས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་ཐལ། ཕུང་པོའི་ཚོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་བཀོད་པ་རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དབྱིབས་དེ་གཟུགས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དང། ཁྱད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་བདག་མེད་པར་ཐལ། བདག་དེ་གཟུགས་ཅན་ཁོ་
ན་ལ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གནོད་བྱེད་གཞན་བསྟན་པ་ལ། ཕུང་པོ་ལ་བལྟོས་ནས་ཉེ་བར་བླང་བྱ་དང། ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། ཕུང་པོའི་དབྱིབས་ཀྱི་བཀོད་པ་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་
ཉེ་བར་བླང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ཕུང་པོའི་དབྱིབས་ཉེ་བར་བླང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ་ཡང། རྩ་ཤེས་ལས། དེ་བཞིན་ཉེར་ལེན་ཤེས་པར་བྱ། །ལས་དང་བྱེད་པོ་གསལ་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་གིས་དངོས་པོ་ལྷག་མ་ཤེས་པར་བྱ། །

[153B] ཁོ་ན་རེ། ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་ཙམ་གྱི་དབྱིབས་ཀྱི་བཀོད་པ་ལས་གཞན་པའི་བདག་མེད་ཀྱང། དབྱིབས་ཀྱི་བཀོད་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཉེ་བར་བླང་བྱ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བྱེད་པ་པོ་མེད་པས་ལས་སུ་བྱ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱུ་མེད་པས་
འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་དངོས་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་མཚན་ཉིད་མཚོན་བྱ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཐུབ་པས་བདག་དེ་ཁམས་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པར་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པ་ལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ཀ་
དང་རེ་རེ་བ་དང། ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་དང་དབྱིབས་དང་བཅས་པ་རྣམས་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐུབ་པས་བདག་དེ་ཁམས་དྲུག་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱལ་པོ་
ལ་གདམས་པ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་དེ་ནི་ཁམས་དྲུག་དང་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང། ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལུགས་འབྲེལ་མེད་དུ་བསྟན་པ་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཕུང་པོ་མ་ཟད་པར་[*BAR]དུ་འཇིག་ལྟ་མི་ཟད་པ་དང། འཇིག་ལྟ་ཟད་ན་
ཕུང་པོ་ཟད་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕུང་པོ་དེ་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་རྣམ་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ། བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ། རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས། འཇིག་ལྟ་ལྷན་
སྐྱེས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་དེ་ལ་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་འཛིན་ཚུལ་དེ་མེད་པས། བདག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱིས་སྟོང་བར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ན། རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་བ་རེ་ཞིག་སྤོང་ནུས་
ཀྱང༑ འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཁྱིམ་དུ་གླང་པོ་ཆེ་མེད་པར་བཟུང་བས། གླང་པོ་ཆེ་གཏུམ་པོའི་འཇིགས་པ་སྤོང་ནུས་ཀྱང། དུག་སྦྲུལ་གྱི་འཇིགས་པ་སྤོང་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྷག་མ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་སོགས་གསུམ་དགག་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་

[154A]༄༅། །བདག་དང་ཕུང་པོ་གཉིས་པོ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྟེན་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བདག་ལ་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་བརྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་ལ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་བརྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདག་
དང་ཕུང་པོ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་གཞན་ཡིན་པ་གོང་དུ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟར་བརྟེན་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། བདག་ཕུང་པོ་ལ་ལྡན་པར་རང་བཞིན་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ་
དེ་སྐྱེས་བུ་ལྷས་སྦྱིན་རང་གི་རྣ་བ་དང་ལྡན་པ་ལྟར་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ལྡན་པར་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ། སྐྱེས་བུ་ལྷས་སྦྱིན་རང་གི་གནག་དང་ལྡན་པ་ལྟར་གྱིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་ལྡན་པར་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོགས་
རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་དེ་འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ཞིང། འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་དེ་ལ་ཉི་ཤུ་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། བདག་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ལྡན་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ལྟ་བ་དང། བདག་ལ་གཟུགས་ཕུང་
རང་བཞིན་གྱིས་ལྡན་པར་ལྟ་བ་དང། གཟུགས་ཕུང་ལ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང། བཞི་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞི་ལ་ཡང་བཞི་བཞི་དང་བཅས་པ་ཉི་ཤུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ་
ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དང་དེ་གང་ལ་གནས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རིའི་ལྷུན་སྟུག་པོ་དེའི་རྩེ་མོ་ཀུན་བཏགས་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་བཅོམ་ནས་དེས་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་
མདོ་ལས། དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རིའི་རྩེ་མོ་མཐོ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བཅོམ་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཕུང་པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་བཀག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང། དེ་

[154B] དང་པོ་ལ་ནང་སྡེ་གནས་མ་བུ་པ་རྣམས་ན་རེ། ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་ཡོད་པ་དང། ཕུང་པོ་ཉིད་བདག་ཡིན་པ་ལ་སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པ་དེ་དག་གིས་གནོད་པས་མི་འཐད་ཅིང། དེས་ན་ཕུང་པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་
རྟག་མི་རྟག་སོགས་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་རྫས་ཡོད་ཅིག་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམ་ཤེས་དྲུག་གིས་ཤེས་བྱ་དང་འཁོར་བར་འཆིང་བ་པོ་དང། བདེ་སྡུག་གི་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར། གཉིས་
པ་དེ་དགག་པ་ལ། བདག་དེ་ཕུང་པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་གང་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རྫས་ཡོད་ཡིན་ན་ཕུང་པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང། གཞན་ཉིད་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རྫས་ཡོད་དུ་ཁས་བླངས་
པས༑ རྣམ་ཤེས་ལ་དེ་ཉིད་དང་གཟུགས་ཕུང་ལ་གཞན་ཉིད་གང་རུང་དུ་འདོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བདག་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་དེ་ཕུང་པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བཏགས་ཡོད་དུ་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་བུམ་པ་དེ་རང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་དང་དེ་ཉིད་དང། གཞན་ཉིད་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བཏགས་ཡོད་དུ་འདོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། དེ་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་གཅིག་དང། དུ་མ་གང་རུང་དུ་གྲུབ་པ་
དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཕུང་པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བདག་དེ་ཕུང་པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང། གཞན་ཉིད་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་རྣམ་ཤེས་རྫས་ཡོད་པ་དེ་རྣམ་ཤེས་ལ་བལྟོས་ནས་དེ་ཉིད་དང། གཟུགས་ཕུང་ལ་བལྟོས་ནས་གཞན་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་ཁྱོད་ཀྱི་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ། བདག་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བཞག་པ་དཔེ་དང་བཅས་པར་བཤད་པ་ལ་

[155A]༄༅། །བདག་མཐའ་བདུན་དུ་མེད་ཀྱང་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཤིང་རྟ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་དང། སྔར་མ་བཤད་པའི་ཕྱོགས་ལྷག་མ་གཉིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལ་གཞན་གྱིས་རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང། མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་
དོན་གཞན་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ། ཕུང་པོ་ཉིད་ཀྱང་བདག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང། ཕུང་པོ་དང་རྟེན་བརྟེན་པ་དང་ལྡན་པར་ཡང་
རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། ཤིང་རྟ་དེ་རང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་པའི་སྟེང་དུ་མིང་དང་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་དངོས་ཀྱི་དོན་དང། རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་
ཁ་སྤོ་བ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་པ་ཤིང་རྟ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དེས་ན་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་སིལ་བུར་སྤུངས་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཤིང་རྟ་ཡོད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་དེ། མངོན་སུམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། གཞན་
ཡང་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་མེད་པར་ཐལ། ཡན་ལག་ཅན་ཤིང་རྟ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཤིང་རྟ་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་གང་ཞིག་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་པ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཤིང་རྟ་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཡོད་པར་ཐལ། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཤིང་རྟ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་གི་དབྱིབས་ཤིང་རྟ་ཡིན་ཟེར་ན། དེའི་ཡན་ལག་རེ་རེའི་དབྱིབས་ཤིང་རྟ་ཡིན་ནམ། ཡན་ལག་ཚོགས་པའི་དབྱིབས་ཤིང་རྟ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ཤིང་རྟ་མ་
བསྒྲིགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་རེ་རེའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་བཏང་བ་དེ་ཤིང་རྟ་ཡིན་ནམ། དེ་བཏང་བའི་ཡན་ལག་རེ་རེའི་དབྱིབས་ཤིང་རྟ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། ཤིང་རྟ་བསྒྲིགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཤིང་རྟ་མེད་པར་ཐལ། མ་བསྒྲིགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་རེ་

[155B]སྔར་མ་བསྒྲིགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་བཏང་བའི་ཡན་ལག་རེ་རེའི་དབྱིབས་ལ་ཤིང་རྟ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཤིང་རྟ་མ་བསྒྲིགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཤིང་རྟ་ཡོད་པར་ཐལ། ཤིང་རྟ་མ་བསྒྲིགས་
པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་རེ་རེའི་དབྱིབས་ཤིང་རྟ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེ་བསྒྲིགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དེའི་ཡན་ལག་རེ་རེ་བ་དང། དེ་མ་བསྒྲིགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དེའི་ཡན་ལག་རེ་རེ་བ་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་
ཚད་མས་བཟུང་དུ་ཡོད་དགོས་པ་ལས་ཚད་མས་བཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཚོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་བཀོད་པ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་མཐོང་བ་ན། ཤིང་རྟ་མཐོང་བར་འཇོག་པས་དེའི་ཡན་ལག་ཚོགས་པའི་དབྱིབས་ཤིང་རྟ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་
ཐལ༑ ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པས། དེ་ལ་བཏགས་པའི་དབྱིབས་བཏགས་ཡོད་པ་དེ་ཤིང་རྟ་[*RTAR]འདོད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་བཏགས་ཡོད་ཐམས་ཅད་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་རང་གི་བཏགས་གཞི་རྫས་ཡོད་དེ་ལ་འཇོག་
པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཤིང་རྟའི་དབྱིབས་ཤིང་རྟ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐྱེས་བུའི་ཁ་དོག་སྔོ་སང་དང་སྐྱ་སང་སོགས་སྐྱེས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྐྱེས་བུའི་གདགས་གཞི་དང། སྐྱེས་བུའི་བླང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རིགས་པ་དེ་གཞན་
ལ་ཁ་སྤོ་བ་ལ། ཁོ་ན་རེ། ཚོགས་པ་མི་བདེན་པ་བཏགས་ཡོད་ལས་དབྱིབས་མི་བདེན་པ་བཏགས་ཡོད་འདོགས་ཟེར་ན། ཕྱིའི་རྒྱུ་ས་བོན་བརྫུན་པ་དང། ནང་གི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་བརྫུན་པ་ལས། འབྲས་བུ་བརྫུན་པ་མྱུ་གུ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་
པར་ཐལ། ཤིང་རྟའི་ཚོགས་པ་བརྫུན་པ་བཏགས་ཡོད་པ་དེ་ལ། ཤིང་རྟ་བརྫུན་པ་བཏགས་ཡོད་པ་དེ་འདོགས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བུམ་པ་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་འདུས་འབྱར་བའི་གཞི་དེ་དང། བུམ་པའི་ཡན་ལག་ཚོགས་པའི་དབྱིབས་བུམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་

[156A]༄༅། །ཤིང་རྟའི་དབྱིབས་ཤིང་རྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བུམ་པའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་པའི་དབྱིབས་བུམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མཐའ་གཞི་ལས་སྐྱེ་བ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བུམ་པའི་བཏགས་གཞི་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་རང་
བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་གོང་དུ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཤིང་རྟ་མེད་པར་ཐལ། ཤིང་རྟ་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་མཐའ་བདུན་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན། ཤིང་རྟ་ལོན་ཤིག་ཆོས་ཤིག་
ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན་ཁྱོད་རང་གི་ལུགས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤིང་རྟ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཤིང་རྟ་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན། མཐའ་བདུན་གང་རུང་དུ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་གང་
ཞིག་ ཤིང་རྟ་མཐའ་བདུན་གང་རུང་དུ་གྲུབ་པ་གོང་དུ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཤིང་རྟ་དོན་དམ་དུ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དེ། དོན་དམ་དང་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་མཐའ་བདུན་པོ་གང་དུ་མ་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ན་ཤིང་རྟའི་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་
དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ། ཤིང་རྟ་རང་གི་གདགས་གཞིའི་སྟེང་དུ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་རིགས་པ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་གིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་གཞན་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཡན་ལག་ལ་བལྟོས་ནས་ཡན་ལག་ཅན་དང། རང་གི་ཆ་ཤས་ལ་བལྟོས་
ནས་ཆ་ཤས་ཅན་དང། ཉེ་བར་ལེན་པའི་བླང་བྱ་ལ་བལྟོས་ནས་བྱེད་པ་པོ་དང། ཉེ་བར་བླང་བྱ་ལ་བལྟོས་ནས་ལེན་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་དེ་ལྟར་བཀག་པ་ལ་མཐར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་སྤོང་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ལ། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ཤིང་
རྟ་དང་བདག་གི་ཐ་སྙད་རྣམས་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་བ་དང། བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་བདག་ཁས་ལེན་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དང། མཁས་རྨོངས་ཀྱི་འཆིང་གྲོལ་གྱི་གཞིའི་བདག་ངོས་བཟུང་བ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ། དབུ་མ་པའི་ལུགས་འདིར་ནི་བདག་དེ་ཕུང་པོའི་སྟེང་དུ་མིང་བརྡས་བཞག་

[156B] བདག་དེ་མཐའ་བདུན་པོ་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང། མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བདེ་བླག་ཏུ་འཇུག་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་
འདོད་པ་དེ་མ་རིག་པའི་ལིང་རྟོག་གི་བསྒྲིབས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་རྣལ་འབྱོར་པས་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་མཐའ་བདུན་པོ་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་དགོས་པ་ལས། མཐའ་བདུན་པོ་གང་རུང་དུ་
མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དབུ་མ་པ་རང་ལུགས་ལ། དམ་བཅའ་དང་ཁས་ལེན་སོགས་མེད་དོ་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། བདག་མཐའ་བདུན་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང། ཕུང་པོའི་སྟེང་དུ་མིང་བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་འཇོག་པའི་ལུགས་འདི་ལུགས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་དང། དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་ཡང་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཤིང་རྟ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཤིང་རྟའི་ཚོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤིང་རྟ་རང་བཞིན་གྱི་[*GYIS]མ་གྲུབ་ན། ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དགོས་
དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན། ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཔེར་ན། ཤིང་རྟ་མེས་འཚིག་ན། ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་པ་ཡང་མེས་འཚིག་དགོས་པ་དེ་བཞིན་དུ། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཚད་མས་
ཤིང་རྟ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བསྲེགས་པ་ན། ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་བསྲེག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཤིང་རྟ་མེད་ན་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་མེད་མི་དགོས་པར་ཐལ། ཤིང་རྟ་བཤིག་པའི་ཚེ་ན། ཤིང་རྟ་མེད་ཀྱང་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡན་ལག་དེ་རྣམས་སྔར་ཤིང་རྟ་དང་བདག་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་མྱོང་བའི་དབང་གིས་ཤིང་རྟའི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཀྱང། དེ་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་དུས་སུ་ཤིང་རྟ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཤིང་རྟ་དང་དེའི་ཡན་ལག་གི་ཐ་སྙད་

[157A]༄༅། །མི་ཤེས་པའི་གང་ཟག་གིས་ཡན་ལག་དེ་དག་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ། ཤིང་རྟ་དང་བདག་གི་ཐ་སྙད་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་བ་ལ། བདག་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སོགས་ལ་བལྟོས་ནས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་
དང༑ ལས་སུ་བྱེད་པ་པོ་དང་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་བདག་ལ་བལྟོས་ནས། ཉེ་བར་བླང་བྱ་དང། ལས་སུ་བྱ་བར་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་རྟ་དེ་རང་གི་ཡན་ལག་ལ་བལྟོས་ནས་ཡན་ལག་ཅན་དང། ཆ་ཤས་ལ་བལྟོས་ནས་
ཆ་ཤས་ཅན་སོགས་སུ་འཇོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོར་མེད་པས། བརྟེན་མི་བརྟེན་གང་རུང་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། བརྟེན་པ་རྟག་པར་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ། མི་བརྟེན་པ་མི་རྟག་པར་ཡང་རང་
བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། བདག་རྟག་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་བདག་གཉིས་པོ་དེ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་ཕུང་པོ་གཉིས་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དྲན་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་པའི་
ཕྱིར༑ ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། བདག་མི་རྟག་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན། ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་མེད་པས་ཕུང་པོ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིར་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟ་ན། བདག་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་གཉིས་པོ་དེ་
འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་དེ་བདག་གི་ཉེ་བར་བླང་བྱ་ཡིན་དགོས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བདག་དེ་ཕུང་པོའི་སྟེང་དུ་མིང་བརྡས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བཞག་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། བདག་དང་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་
རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་ལྟ་བ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལྟ་ངན་དེ་རྣམས་མི་འབྱུང་བའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང་རྩ་ཤེ་ལས། རྟག་དང་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཞི། །ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད། །མཐའ་དང་མཐའ་

[157B] །ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ། བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང། མཁས་རྨོངས་རྣམས་ཀྱི་འཆིང་གྲོལ་གྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་བདག་འཇོག་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། མཐའ་བདུན་གང་རུང་དུ་བཟུང་ན་བྱིས་པ་རྣམས་འཆིང་བར་
འགྱུར་ཞིང། གང་རུང་དུ་མ་བཟུང་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་གཞི་བྱེད་པའི་ང་ཙམ་དེ། འཆིང་གྲོལ་གྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་བདག་ཏུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་འཆིང་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་འཚོལ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དེས་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་མ་རྙེད་པ་ན་
ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་གྱིས་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཟུང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཡི་བར་ཞེན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཆིང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ནང་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དེས་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་
པའི་བདག་ཁེགས་ནས་མ་མཐོང་བ་ན། ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་ཏུ་བཟུང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཡི་བ་ལ་ཞེན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཆིང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པ་ལ། མིག་སྣ་སོགས་ནང་གི་ཆོས་དང། ཟས་གོས་གནས་
མལ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་བདག་གི་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན། རྫ་མཁན་མེད་པས། དེས་བྱས་པའི་རྫ་བུམ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་དང་བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་
པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། གྲོལ་བ་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ། བདག་དང་ཤིང་རྟའི་དཔྱད་པ་དངོས་པོ་གཞན་ལ་བསྒྲེ་བར་བསྟན་པ་ལ། བུམ་
སྣམ་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་བསྒྲེ་བ་དང། རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་བསྒྲེ་བ་དང། དེ་ལ་གཞན་གྱིས་རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། བདག་དང་ཤིང་རྟའི་དཔྱད་པ་དེ་དག་དངོས་པོ་གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། བདག་དང་ཤིང་རྟ་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་མཐའ་

[158A]༄༅། །བདུན་པོ་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པས་རང་གི་བཏགས་གཞིའི་སྟེང་དུ་མིང་བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བུམ་པ་སྣམ་བུ་རེ་ལྡེ་དམག་ནས་བཟུང་སྟེ། མགྲོན་གནས་ཀྱི་བར་རྣམས་ཀྱང་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་མཐའ་བདུན་པོ་གང་རུང་དུ་
མ་གྲུབ་པས། རང་གི་བཏགས་གཞིའི་སྟེང་དུ་མིང་བརྡས་གཞག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱེ་བོས་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་ལྟར་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་འཇིག་རྟེན་དང་མི་འགལ་བར་འཇོག་པའི་
ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་པ་ང་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་ཀྱི། ང་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་མི་རྩོད་དེ། གང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་ངས་ཀྱང་ཡོད་པར་བཞེད་དོ། །གང་འཇིག་རྟེན་ན་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་ང་ཡང་མེད་པར་བཞེད་དོ་ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། གྱོ་མོ་དེ་རྫ་བུམ་གྱི་ཡན་ལག་དང། རྫ་བུམ་དེའི་ཡན་ལག་ཅན་དང། མི་རིས་སྔོ་སངས་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་དང། རྫ་བུམ་དེའི་ཡོན་ཏན་ཅན་དང། ཡུལ་ཡིད་འོང་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་གང་ཟག་
ཆགས་པ་ཅན་དང། ཡུལ་ཡིད་འོང་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་སྲེད་པའི་སེམས་པ་དེ་འདོད་ཆགས་དང། དེ་བཞིན་དུ་བསྲེག་བྱ་སྲེག་བྱེད་དང་མཚན་ཉིད་མཚོན་བྱ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། ཤིང་རྟ་བཞིན་དུ་རང་གི་
བཏགས་གཞིའི་སྟེང་དུ་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་བལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུས་འབྲས་བུ་མི་བསྐྱེད་ན་རྒྱུར་བཞག་ཏུ་མེད། རྒྱུས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པས་རྒྱུ་འབྲས་
བུ་ལ་བལྟོས་པ་དང། འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལས་མི་སྐྱེ་ན་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་བས་འབྲས་བུ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པས་འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལ་བལྟོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་བལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་

[158B] དུས་སྙམ་དུ་བྱུང་བ་དག་ལས་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་རྒྱུའི་དུས་སུ་རྒྱུ་རྒྱུར་འཇོག་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ཐལ། རྒྱུ་འབྲས་བུའི་སྔ་རོལ་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་ལྟར་ན། འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེས་པར་ཐལ། འབྲས་བུ་རྒྱུའི་སྔ་རོལ་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། རྒྱུའི་དུས་སུ་གྲུབ་ཟིན་པ་སླར་ཡང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་རྒྱུ་འབྲས་
གཉིས་ཕྲད་ནས་སྐྱེད་དམ་མ་ཕྲད་པར་སྐྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ནུས་པ་གཅིག་པར་ཐལ། རྒྱུས་འབྲས་བུ་ཕྲད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་གཉིས་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། མ་ཕྲད་
པར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་ཐལ། རྒྱུས་འབྲས་བུ་མ་ཕྲད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་རིགས་ཏེ། ཕྲད་མ་ཕྲད་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་རྒྱུས་འབྲས་བུ་མི་བསྐྱེད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱུས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་དེ་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་
ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་རྙེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྐྱེད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། རྒྱུས་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྒྱུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། འབྲས་
བུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དབུ་མ་པ་རང་ལུགས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་ཅིང། འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་སྒྱུ་མའི་རྒྱུ་འབྲས་བཞིན་དུ་ནང་
ཕན་ཚུན་བལྟོས་ནས་གྲུབ་ཅིང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པ་ལ། སྐྱོན་མཚུངས་པའི་རྩོད་པ་བཀོད་པ་དང། རང་ལ་སྐྱོན་མི་མཚུངས་པའི་ལན་བསྟན་པ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་

[159A]༄༅། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཕྲད་མ་ཕྲད་བཏགས་ནས་རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པ་དེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་འགོག་ན་དེ་ལྟ་བུའི་སུན་དབྱུང་བྱེད་དེས་རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་དམ་བཅའ་བ་དང་ཕྲད་ནས་སུན་དབྱུང་ངམ། མ་
ཕྲད་པར་སུན་དབྱུང། དང་པོ་ལྟར་ན། དེ་གཉིས་ནུས་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་སུན་དབྱུང་བྱ་དབྱུང་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། གཉིས་པ་ལྟར་ན། མ་ཕྲད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སུན་དབྱུང་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་པོ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་སུན་
དབྱུང་ཚུལ་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། དེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་སུན་འབྱིན་དེ་སུན་དབྱུང་བྱ་དབྱུང་བྱེད་ཕྲད་མ་ཕྲད་བཏགས་པའི་ཐལ་བ་མཚུངས་པས། དེ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཁྱོད་ཀྱིས་
རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཐལ་བ་མཚུངས་ཤིང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡང་དག་མེད་པས་མཐའ་ཆད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡིན་ཞིང། དངོས་
པོ་རྣམས་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། མ་ཕྲད་པར་སྐྱེ་ན། མ་ཕྲད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་དགོས་པས་དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྡོ་ཁབ་ལེན་གྱི་ལྕགས་དང་མ་ཕྲད་པར་ལྕགས་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། མིག་གི་དབང་པོས་གཟུགས་དང་མ་ཕྲད་པར་
ཡུལ་དུ་རུང་བ་དང་ཚོགས་པ་ན་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རང་ལུགས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་བཞག་ཏུ་མེད་ཅིང། གཞན་ལུགས་འགོག་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ཁྱོད་སུན་ཅི་འབྱིན་[*PHYIN]གྱི་རྒོལ་བ་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་རང་ལ་སྐྱོན་མི་མཚུངས་པའི་ལན་བཤད་པ་ལ། རང་ལུགས་ལ་སུན་འབྱིན་སྒྲུབ་པ་འཐད་ཚུལ་བཤད་པ་དང། གཞན་གྱི་ཐལ་བ་མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསལ་བར་བཤད་པ་དང། རང་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་སྒྲུབ་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཞན་གྱི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་

[159B] འདིར་མ་བཤད་པའི་སུན་འབྱིན་ལྷག་མ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་གཞན་ལུགས་སུན་འབྱིན་པ་ཁས་ལེན་ཚུལ་དང། རང་ལུགས་སྒྲུབ་པ་ཁས་ལེན་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་ཕྲད་མ་ཕྲད་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པ་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་སུན་དབྱུང་བྱ་དབྱུང་བྱེད་ཕྲད་མ་ཕྲད་བརྟགས་ནས། མཚུངས་སོ་ཞེས་རྩོད་པ་དེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས། ཁོ་བོས་སུན་དབྱུང་བྱ་དབྱུང་བྱེད་དང་རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་མ་བླངས་
པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན། ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་རྙེད་དགོས། རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ལ། དེ་ལྟར་རྙེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་ལུགས་སྒྲུབ་པ་ཁས་ལེན་ཚུལ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་འཐད་པ་
དང་བྲལ་ཡང། གདོང་པ་དང་འདྲ་བའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས། མ་རིག་པའི་དྲི་མ་སྦྱང་ཞིང་བདེན་མེད་སྒྲུབ་པའི་གཅིག་དུ་བྲལ་དང། རྟེན་འབྲེལ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་
ལ་བརྟེན་ནས་ཉི་མ་དང་བྱད་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང། གཟུགས་བརྙན་དེ་ཡང་ཉི་མ་དང་ཕྲད་མ་ཕྲད་མ་བརྟགས་པར་བརྫུན་པར་སྐྱེ་བ་དང། བརྫུན་པ་དེས་ཀྱང་བྱད་བཞིན་ལ་ཆགས་པའི་དྲི་མ་སེལ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ། གཞན་གྱིས་ཐལ་
བ་མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསལ་བར་བཤད་པ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་ཕྲད་མ་ཕྲད་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པ་ལ། སུན་དབྱུང་བྱ་དབྱུང་བྱེད་ཕྲད་མ་ཕྲད་བརྟགས་པའི་ཐལ་བ་དེ་མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་
གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་ན་དེ་ལྟར་མཚུངས་ཀྱང། ཁོ་བོས་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་མ་བླངས་པས་ཁྱོད་རང་ངལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་སྒྲུབ་ནུས་པ་བཞིན་དུ། གཞན་གྱིས་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་བསྟན་པ་ལ། དབུ་

[160A]༄༅། །མ་པས་དངོས་སྨྲ་བའི་ངོ་བོར་གཟུགས་སོགས་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་ནུས་པ་བཞིན་དུ། དངོས་སྨྲ་བས་དབུ་མ་པའི་ངོར་གཟུགས་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། དང་པོས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་རྒོལ་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་
པའི་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་འགོད་རྒྱུ་ཡོད། ཕྱི་མས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ན་རྒོལ་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་འགོད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར།། །།དངོས་རྣམས་མཐའ་དག་དངོས་པོ་མེད་
པར་རྟོགས་སུ་ཞུགས་པ་ནི། ཞེས་པའི་གཞུང་འདིས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ། མཐུན་དཔེ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྟེང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བདེན་སྟོང་གིས་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་མ་ངེས་པར་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་བདེན་མེད་ཚད་མས་ངེས་མི་ནུས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་
ཏེ༑ དེ་སྐད་དུ་ཡང། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། འདིས་ནི་བདེན་མེད་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་རྟེན་འབྲེལ་ལྟ་བུ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མཐུན་དཔེའི་སྟེང་དུ་མ་ངེས་པར། བདེན་མེད་ཆོས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་ཚད་མས་ངེས་པར་བྱར་མེད་པར་གསུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཕྱི་རྒོལ་ཡང་དག་དེས། མཐུན་དཔེ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྟེང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བདེན་སྟོང་གིས་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་ངེས་ཀྱང་མཐུན་དཔེ་བདེན་མེད་དུ་ཚད་མས་མ་ངེས་ཟེར་ན། ཕྱི་རྒོལ་དེས་མྱུ་གུའི་སྟེང་དུ་དེ་འདྲ་བའི་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་ངེས་པར་ཐལ། མྱུ་
གུའི་སྟེང་དུ་དེ་ངེས་ན། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་ཚད་མས་ངེས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཐུན་དཔེ་གཟུགས་བརྙན་ལ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཞི་མཐུན་དུ་ཚད་མས་ངེས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱི་སུ་ཞིག་གིས་རྦད་ཅིང་
བཅོལ་ནས། དར་གྱི་སྲིན་བུ་རང་གི་ཁ་མཆུས་འཆིང་བ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་རྣམས་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བཅིངས་བཞིན་དུ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་འཆིང་བར་བྱེད་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་སུན་འབྱིན་དེ། ཆོས་མཐུན་གྱི་

[160B] གཞན་ཡང། བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་[*KYIS]ཀུན་ནས་བསླངས་ནས། རིགས་པ་ལྟར་སྣང་གིས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཞལ་བྱ་རང་སྤྱི་གཉིས་དང་གཞལ་བྱེད་མངོན་རྗེས་ཚད་མ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་
སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར། ངེད་དབུ་མ་པ་སུན་ཅི་ཕྱིན་གྱི་རྒོལ་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་ཕྱོགས་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བཞག་ཏུ་མེད་གཞན་ཕྱོགས་འགོག་པ་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཞིག་ན། ངེད་དབུ་མ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ། འདིར་མ་བཤད་པའི་སུན་འབྱིན་ལྷག་མ་
ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་ལ། ས་བོན་ལ་མྱུ་གུ་རྟེན་པས་རྟེན་འབྱུང་དང། ཕུང་པོ་ལ་བདག་རྟེན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན། དེའི་ལོག་ཕྱོགས་མཐའ་བཞི་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་སུན་འབྱིན་ལྷག་མ་རྒྱུ་འབྲས་ཕྲད་མ་ཕྲད་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་བཀག་པ་ལ། སུན་དབྱུང་བྱ་དབྱུང་བྱེད་
ཕྲད་མ་ཕྲད་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་མཚུངས་པར་བསྒྲེ་བ་ལ་སྔ་ཕྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཁས་ལེན་མེད་པའི་ལན་འདི་ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། རྩོད་པ་གཞན་ལ་ཡང་ལན་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་སྒོ་ནས་ལན་དོན་མཐུན་ཐེབས་གཞན་གྱིས་མི་ཐེབས་པའི་
ཕྱིར༑ མདོར་བསྡུ་ན། ཆོས་དང་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་ཅིང། དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་མཐུན་གྱི་རྒོལ་བ་སུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་དུ་ཤེས་
པར་བྱའོ།། །།རབ་འབྱམས་ཞིང་གི་རྒྱལ་དང་དེ་སྲས་ཀྱིས། །ལེགས་པར་བསྔགས་པའི་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི། །དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་རིམ་པ་ལུང་རིགས་ཀྱིས། །རྫོགས་པར་འགྲེལ་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་གཞུང་ལུགས་མཆོག་ཚུལ་བཞིན་འགྲེལ་མཛད་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་ཡིས། །
འགྲེལ་མཛད་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ། །རང་བཞིན་མེད་ཅིང་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ལ། །འཆིང་གྲོལ་ཆེས་འཐད་མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་ལམ། །འགའ་ཞིག་འདི་ལ་ཕྱོགས་ཙམ་མོས་ན་ཡང། །དམ་པའི་མགོན་དང་བསགས་སྦྱངས་སྟོབས་དམན་པས། །ཡོད་མིན་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་སོགས་

[161A]༄༅། །སུ༑ ༑འཛིན་པའི་ཉེས་བཤད་དྲི་མས་སྦགས་པ་རྣམས། །ལུང་དང་རིགས་པས་ལེགས་པར་སུན་ཕྱུང་ནས། །གངས་རིའི་ཁྲོད་འདིར་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ལ། །ཀླུ་སྒྲུབ་སྙིང་པོ་སླར་ཡང་བྱོན་འདྲ་བའི། །བློ་བཟང་གྲགས་པའི་ལུགས་བཟང་རྨད་དུ་བྱུང། །དེ་ཕྱིར་
མགོན་དེའི་བཀའ་དྲིན་བསམ་མི་ཁྱབ། །དེ་བསབ་ཕྱིར་དང་དོན་གཉེར་འགའ་ཞིག་ལ། །ཕན་པར་སྲིད་སྙམ་ཁོ་བོས་འདི་བྱས་སོ། །དེ་ཕྱིར་གཟུང་གནས་བློ་གྲོས་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས། །བསྙེན་བཀུར་དོན་གཉེར་དྲི་མས་མ་གོས་པར། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །
འཇུག་ངོགས་འདི་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས། །འཇུག་པར་རིགས་སོ་བརྩོན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་ཅིག་འོན་ཀྱང་བདག་ནི་བློ་དམན་བརྩོན་པ་ཆུང། །ཤེར་ཕྱིན་དགོངས་དོན་མཚོ་ལྟར་གཏིང་ཟབ་པས། །ཟབ་མོའི་ལམ་འདི་རྟོགས་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །དེ་ཕྱིར་ནོར་འཁྲུལ་
མཆིས་ན་མཁས་ལ་བཤགས། །དགེ་འདིས་མཚོན་ནས་དུས་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི། །བདག་གཞན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅི་མཆིས་པ། །གནས་སྐབས་ཟབ་མོའི་དོན་འདི་ལེགས་རྟོགས་ནས། །མཐར་ཐུག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མྱུར་ཐོབ་ཤོག་དེ་མ་ཐོབ་ཀྱི་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ། །བློ་
བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ། །བསྒྲེང་ལ་ས་སྟེང་འགྲན་ཟླ་མ་མཆིས་པའི། །ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་འཐོབ་པར་ཤོག་འདི་ཉིད་འཆད་དང་ཉན་པར་བྱེད་པ་རྣམས། །རྒྱལ་བའི་སྤྱན་སྔར་སྐྱོང་བར་ཞལ་བཞེས་པ། །ཞིང་སྐྱོང་གཟི་ལྡན་དབང་ཕྱུག་
འཁོར་བཅས་ཀྱིས། །གཡེལ་བ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་གྲོགས་བྱེད་ཤོག་ཅེས་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་སྤྱི་དོན་རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་བློ་གསལ་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྙོམས་ལས་འཛིན་པ་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་
ཀྱིས་སྦྱར་བའོ།། །།ཨོཾ་སསྟི། ཕུན་ཚོགས་ལེགས་བྱས་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལས། །ལེགས་འཐོན་སྐུ་བཞིའི་བང་རིམ་མཆོག་གིས་མཛེས། །སྐྱོན་བྲལ་འཕྲིན་ལས་གཟི་བྱིན་རབ་འབར་བའི། །ཐུབ་དབང་ས་འཛིན་དབང་པོར་གུས་

[161B] །དེ་སྲས་ཐུ་བོ་རྗེ་བཙུན་མཁྱེན་པའི་གཏེར། །ཀླུ་སྒྲུབ་འཕགས་པ་ལྷ་དང་ཟླ་བའི་ཞབས། །ཐུབ་བསྟན་འཛིན་པའི་གཙུག་རྒྱན་མཁས་པའི་མཆོག་ཡབ་སྲས་བརྒྱུད་པར་བཅས་ལ་སྙིང་ནས་འདུད། །བློ་གྲོས་བློ་ཡིས་མུན་པ་མཐར་བྱེད་ཅིང། །བཟང་པོའི་
ལེགས་བཤད་པད་ཚལ་རྒྱས་མཛད་པ། །གྲགས་པའི་འོད་སྟོང་སྲིད་གསུམ་རབ་སྤྲོ་བའི། །འཇམ་མགོན་ཉིན་བྱེད་དབང་པོ་ཕྱག་གི་ཡུལ། །མཁས་མང་དགེ་འདུན་རྒྱུ་སྐར་དབུས་གནས་ཤིང། །ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་གླིང་བཞིའི་མཁར་འཕགས་ཏེ། །མཁྱེན་བརྩེའི་འོད་ཀྱིས་
གདུལ་བྱ་ཀུན་དགའི་ཚལ། །ཡོངས་སྨིན་བཤེས་གཉེན་མཚན་མོའི་མགོན་དེ་རྒྱལ། །ཟབ་བརླིང་དོན་བཟང་ལེགས་བཤད་རྒྱུད་མང་གླུར། །བླངས་པས་ཐེ་ཚོམ་ནད་སེལ་སྨན་གྱི་ལྗོན། །མ་རིག་ནད་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་ཞི་བྱེད་པའི། །མཐའ་བྲལ་ལྟ་བའི་གནད་དོན་སེངྒེའི་སྒྲས། །ཕས་རྒོལ་
གཉིས་འཐུང་ཚོགས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ལུགས་བཟང་ཆུ་གཏེར་ལས། །ལེགས་འཐོན་རྣམ་བཤད་རིན་ཆེན་དབང་གི་རྒྱལ། །ལུང་དང་རིགས་པའི་བྱི་དོར་ཆེར་བྱས་ཏེ། །ཐུབ་བསྟན་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོར་རབ་བཀོད་ནས། །ཡང་དག་ལྟ་བའི་འབྱོར་པ་འདོད་
རྣམས་ལ། །དཔག་ཡས་ཡོན་ཏན་འཛད་མེད་ནོར་གྱི་ཆར། །ཕབ་པས་ལྟ་ངན་དབུལ་འཕོངས་ཞི་གྱུར་ཅིག་འདིར་འབད་དགེ་ཚོགས་བྱང་ཆུབ་རྒྱུར་བསྔོས་པའི། །འབྲས་བུའི་ཚད་ཀྱང་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པ། །འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་འདྲེན་པ་བླ་མེད་མཆོག་ཐམས་ཅད་གཟིགས་
པའི་གོ་འཕང་མྱུར་ཐོབ་ཤོག་ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོ་གསེར་མདོག་འཆང་བའི་སྡེ། །སྤྱི་དང་ཐོས་བསམ་ནོར་བུས་ཕྱུག་པའི་གླིང། །འཕེལ་རྒྱས་ཕན་བདེའི་དྲི་བཟང་མངར་པོའི་རོ། །མྱངས་པས་མཐའ་དབུས་འགྲོ་རྣམས་བདེ་ལྡན་ཤོག་འདིའི་ཆེད་རྒྱུ་སྦྱོར་འབྲེལ་ཐོགས་འགྲོ་
བ་ཀུན། །སྔོན་བསགས་སྡིག་སྒྲིབ་དྲི་མ་ཀུན་སྦྱངས་ནས། །ལེགས་ཚོགས་ཚེ་འབྱོར་སྟོབས་སོགས་ཡོན་ཏན་ཀུན། །ལྷུན་གྲུབ་ཀུན་མཁྱེན་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རུ་བསྔོ། །དགེ་ལེགས་ཀུན་འབྱུང་བླ་མ་ཡི་དམ་ལྷ། །འཕྲིན་ལས་ཀུན་སྒྲུབ་སྲུང་མའི་ཚོགས་སྤྱི་དང། །ཁྱད་པར་ཐ་འོག་ལི་བྱིན་ཧ་ར་ཆེས། །

[162A]༄༅། །[DD]གཡེལ་མེད་སྲུང་སྐྱོབ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་མཛོད། །ཅེས་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་སྤྱི་དོན་མཁས་གྲུབ་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་དགོངས་པ་གསལ་བར་
བྱེད་པའི་བློ་གསལ་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྔ་སོར་སེར་སྨད་རང་དུ་པར་ཞིག་ཡོད་པར་སྣང་ཡང་ལྕགས་སྦྲུལ་ལ་ཞུགས་ཀྱིས་རྐྱེན་དབང་དུ་སོང་བ་བཅས། སྤྱི་དོན་འདི་བཞིན་བློ་གསལ་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ངེས་ཡོད་སྟབས་བསྟན་རྒྱུན་ལ་བསམས་གཞུང་ས་ནས་པར་གསར་བསྐྲུན་བགྱིད་
རྩིས་ཡོད་ཐོག་རྒྱལ་ཁབ་པི་ཅིང་ནས་གཡུང་དགོན་ཁྲི་པ་རྒྱུད་སྟོད་ཤར་པ་ཆོས་རྗེས་ཀྱང་བསྐུལ་མའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་སྔོན་ཡོད་པར་མ་ལ་ཡིག་ནོར་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་རྣམས་རང་ལུགས་ཁས་ལེན་དང་མཐུན་ཁྱད་སེར་སྨད་ཐོས་བསམ་ནོར་བུའི་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ལས་ཐོག་པ་གྲགས་པ་འཕྲིན་ལས་
ནས་ཞིབ་འཇུག་བགྱིས་ཤིང། དགེ་བཤེས་རབ་འབྱམས་པ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་དང། དཀའ་བཅུ་འཕྲིན་ལས་ཆོས་འཁོར་གཉིས་ནས་ཀྱང་ཆེད་དུ་ཡིག་ཆར་དག་ཐེར་སྐྱོན་སེལ་ལེགས་པར་བྱས། དོ་དམ་རྩེ་དྲུང་སྦྱང་གྲོང་བསྐལ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཡར་འཕེལ་དང། ཨེ་སྙེའི་བྲིས་བརྐོས་མཁས་བསྡུས་བཞི་བཅུ་སྐོར་
ནས་མེ་ཁྱི་ལོ་འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་གཞལ་མེད་ཁང་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏ་ལར་པར་གསར་བསྐྲུན་བགྱིས་དུས་པར་བྱང་སྨོན་ཚིག་ཏུ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་དེ་མོ་ནོ་མིན་ཧན་ངག་དབང་འཇམ་དཔལ་བདེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོས་དགའ་ལྡན་གསང་སྔགས་དགའ་ཚལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྦྱར་བ་འདིས་ཀྱང་རྒྱལ་
བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་དུས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག་སརྦ་མངྒ་ལཾ༑ །། [DD]

[162B][BP]



