
གླེགས་བམ་གཉིས་པ་
༄༅། །མཉམ་མེད་རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་མཛ་པའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་དཀའ་བའི་གནད་རྣམས་མཆན་བུ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་གསལ་སྒྲོན་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཞི་ལྷག་གཉིས་བཞུགས་སོ། །

[01A] །རྗེ་བཙུན་དམ་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞབས་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ང། ཞེས་པ་སྟེ་ཆོས་འདི་གང་ལས་བརྒྱུད་པའི་རྗེ་བླ་མ་རང་ཉིད་ཀྱི་དངོས་བརྒྱུད་
བ། གཉིས་པ་ཕར་ཕྱིན་ཐ་མ་གཉིས་ལ་སློབ་ཚུལ་འཆད་པའི་སྒོ་ནས་མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་ཚུལ་ནི། ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ཉིད་ནས་བྱམས་པ་ཐོགས་མེད་སོགས་རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་བརྒྱུད་དང། འཇམ་
འབྱངས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞི་བ་ལྷ་སོགས་ཟབ་མོ་ལྟ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས། ཁྱད་པར་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས། བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་མཐོང་པའི་ཚེ། བདག་གི་ཡིད་ཀྱི་ངལ་བསོ་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་དོན་ལ་རྗེ་བླ་མ་ཉིང་མགོན་པོ་འཇམ་དབྱངས་དང་
གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་པའི་ངོར་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ལས་དངོས་སུ་གསན་པའི་ཚུལ་མཛད་པས་དེ་ལ་སོགས་པ་ལའོ་ ། །ཁྱད་པར་དུ་ཕར་ཕྱིན་ཐ་མ་གཉིས་ལ་བསླབ་པ་ནི། ཞི་གནས་དང་ད་

[01B]

[02A] །ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ཏེ། དེ་གཉིས་རིམ་པ་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་དྲུག་ཞི་གནས་དང་
ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན། དེ་གཉིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀུན་གྱི་སྡུད་བྱེད་དུ་བསྟན་པ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་གཉིས་ཀ་བསྒོམ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གོ་རིམ་ངེས་
པའི་ཚུལ་སོ་སོའི་བསླབ་ཚུལ་ལོ། ། ང། དང་པོ་ལ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཞིག་ལྷག་གི་འབྲས་བུར་བསྟན་པ། དེ་ལ་དོགས་པ་བསལ་ནས་ཕྱོགས་འདྲའི་སྒོ་ནས་དེའི་ཕན་ཡོན་དུ་བསྟན་པ། ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་
ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན། སྤང་བྱ་སྤོང་པའི་ཕན་ཡོན། དེས་མཚོན་ནས་ཕན་ཡོན་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ལྔ་ལས།།དང་པོ་ནི། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཡོན་ཏན་འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ད་

[02B] འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས། བྱམས་པ། ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིའམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང། ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ང། གཉིས་པ་དེ་ལ་དོགས་པ་དང་
ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ ། ཞིག་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་བསྒོམས་བྱུང་ཐོབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ནམ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུར་ཇི་ལྟར་མཐད་སྙམ་ན།  ང་གཉིས་པ་ལ་ལན་དངོས་
བཤད་པ་དང། དེ་ཉིད་མདོ་སྡེའི་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི་ ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དངོས་ནི་འཆད་པར་འབྱུར་བ་ལྟར་བསྒོམས་བྱུང་ཐོབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དེ་
གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཀྱང། དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་འདུ་ལ། ཇི་ལྟ་བའམ་ཇི་སྙེད་པའི་དོན་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དགེ་བ་
རྣམས་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་སུ་འདུ་བས། དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཞི་ལྷག་གི་འབྲས་བུར་གསུངས་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། ། ང། གཉིས་པ་ལུང་དང་སྦྱར་བ་ནི་ ། དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཐེག་པ་

[03A]༄༅། །ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་བསྒོམ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་ བ། སྟེ་བསམ་པ་ཕུན་
ཚོགས་དེ་དང།  ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་འབྱུང་བ་ བ། སྟེ་སྦྱོར་བ་ཕུན་ཚོགས་ ། གང་ཅི་ཡང་རུང། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་མ་གཡེངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དོན་དང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བར་རིག་པར་
བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མ་གཡེངས་པའི་སེམས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཡིན་ལ། དོན་དང་ཆོས་ཡང་དག་པར་སེམས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་བོ། ། ང་གསུམ་པ་
ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་རིགས་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པ་ནི་ ། དེས་ན་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་སྐྱོང་བ་དང། དམིགས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་
གཅིག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་གྱི་འཇོག་སྒོམ་དང་དཔྱད་སྒོམ་ཕྱོགས་རེ་བས་བསྒྲུབ་པ་མིན་ནོ། ། ང། བཞི་པ་ལ་སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་ཕན་ཡོན་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དང་སྦྱར་བ་དང་དེའི་ལུང་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ ། ཡང་
དགོངས་འགྲེལ་ལས། སྐྱེ་བ་པོ་ཡིས་ བ། ཏེ་སྐྱེ་བོ་གང་གིས་  ལྷག་མཐོང་ བ། གོམས་པར་བྱས་པ་་  དང། ་ཞི་གནས་གོམས་པར་བྱས་ན་ནི། ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་ བ། ཉོན་མོངས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་སེམས་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་བག་ཆགས་

[03B]  དང། མཚན་མའི་འཆིང་ བ། བསྟེ་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བོན་ལ་གསོས་འདེབས་བྱེད་དམ་སྣོན་པ་རྒྱག་མཁན་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་བ་  ལས་རྣམ་ བ། པར་  གྲོལ་ བ། བར་  འགྱུར་ བ། རོ། །མདོར་ན་ལྷག་མཐོང་གིས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་སྤོང། ཞི་གནས་ཀྱི་ས་མངོན་གྱུར་པ་
སྤོང་ཞེས་པའོ་ ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ང། གཉིས་པ་ལུང་དོན་བཤད་པ་ནི་ ། དེ་ལ་གནས་ངན་ལེན་ནི། ཡུལ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོང་ནས་གོང་དུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་སེམས་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་བག་ཆགས་དང་མཚན་མ་ནི་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་
པ་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་བག་ཆགས་དེ་གསོ་བ་དང། སྔ་མ་ལྷག་མཐོང་གིས་སྤོང་ལ། ཕྱི་མ་ཞི་གནས་ཀྱིས་སྤོང་བར་ཤེར་ཕྱིན་མང་ངག་ཏུ་བཤད་དོ། །དེ་དག་ནི་ཞི་ལྷག་གི་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་ཕན་ཡོན་ཡིན་གྱི།  ང། ལྔ་པ་དེས་མཚོན་ནས་ཕན་ཡོན་གཞན་
ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ ། ཞི་ལྷག་གི་ཐ་སྙད་མ་བཏགས་ཀྱང་དོན་འདྲ་བ་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ ང་དེ་གཉིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀུན་གྱི་སྡུད་བྱེད་དུ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་
དཔེའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་སུ་འདུ་བར་བསྟན་པ་དང། དེས་ན་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱི་ཆིངས་གཉིས་རྩད་གཅོད་དགོས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དཔེ་འགོད་ཅིང་དོན་བཤད་པ་དང། དེ་ཉིད་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་དཔེ་དོན་གཉིས་ལས་
དང་པོ་  ནི། དཔེར་ན་ཤིང་སྡོང་པོ་ལ་ཡལ་ག་དང་འདབ་མ་དང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང། དེ་དག་གང་ལ་འདུས་པའི་གནད་ནི་རྩ་བ་ཡིན་པ་ལྟཨྲ།  ང། གཉིས་པ་དོན་བཤད་པ་ནི་ ། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཏིང་ངེ་

[04A]༄༅། །འཛིན་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་བཀའ་སྩལ་པ་ཐམས་ཅད་གང་དུ་འདུས་པའི་གནང་དམ་པ་ནི་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་ཡིན་ཏེ་ ང། གཉིས་པ་དེ་ཉིད་ལུང་དང་སྦྱར་བ་ནི་ ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་
ངས་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཞིག་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
 ང། གཉིས་པ་དེས་ན་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱི་ཆིངས་གཉིས་རྩད་གཅོད་དགོས་པར་བསྟན་པ་དང། དེ་གཉིས་སྒོམ་རིམ་གཉིས་ཀྱི་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི་ ། དེས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་རྩད་བཅད་པར་
མི་ནུས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀུན་གྱི་སྤྱི་ཆིངས་ཞི་ལྷག་གཉིས་ཀྱི་སྐྱོང་ཚུལ་ལེགས་པར་རྩ་བཅད་ལ་དུས་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་ ང། གཉིས་པ་སྒོམ་རིམ་གཉིས་ཀྱི་ལུང་དང་སྦྱར་བ་ནི་ ། སྒོམ་རིམ་ཐ་མ་ལས། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐ་དད་པ་ཚད་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་
པར་འཇུག་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ང། མདོ་ལས་རིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞི་ལྷག་གཉིས་པོ་འདི་ཉིད་ཁྱད་གཞིར་བྱས་ནས་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་པས་འདིར་ཞི་ལྷག་གཉིས་པོ་ཉིད་འཆད་ཅེས་པའོ་ ། །ཞེས་པ་དང་

[04B] དེ་གཉ་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་ཞི་
གནས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་ལས།  བ། ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་པོ་་དེ་གཅིག་པུ་་ ང། ར་གནས་  དབེན་པར་ བ། རང་  ་འདུག་སྟེ་ བ། སེམས་  ནང་དུ་ཡང་དག་ བ། པར་ཏེ་མཉམ་པར་  གཞག་ནས་ བ། དམིགས་པ་སྔར་  ཇི་ལྟར་ བ། ཐོས་པའི་དོན་  ལེགས་པར་བསམས་
པའི་ཆོས་ ང། གང་ཡང་རུང་  དེ་དག་ཉིད་ལ་ བ། དམིགས་ནས་དེ་ཉིད་  ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང། སེམས་གང་གིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་ནང་དུ་ བ། བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དབང་དུ་མ་སོང་བར་  རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཞུགས་ཤིང་དེ་ལ་ལན་
མང་དུ་གནས་པ་ བ། ས་  དེ་ལ་ བ། མཐར་  ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱནས་པ་འབྱུང་ བ། ཞིང་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་ བ། འི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ། དེ་ནི་ཞི་གནས་ བ། ཡིན་ནོ་  ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་ཡོངས་སུ་
ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ ང། ཞི་གནས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟོན་པའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་འདིས་ཞི་གནས་གྲུབ་པའི་ཚད་དང་བཅས་པ་ཡོངས་རྫོགས་པར་བསྟན་ཀྱང་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་སྟོན་པའི་མདོ་ལས་ལྷག་མཐོང་སྒྲུབ་ཚུལ་བསྟན་ཀྱང་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་ཀྱང་གྲུབ་པའི་ཚད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ནོ་ ། །ཞེས་གསུངས་
པ་ལྟར་རོ། །དེའི་དོན་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གང་ངེས་པར་བྱས་པ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དེ་གཞན་དུ་མི་གཡེང་བར་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་

[05A]༄༅། །རྒྱུན་ཆགས་སུ་དམིགས་པ་དེ་ལ་བཏགས་པས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་རང་གི་ངང་གིས་གནས་ཏེ། ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་དགའ་བདེ་སྐྱེས་པ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཞི་གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་
སེམས་དམིགས་པ་ལས་མི་གཡེང་བར་ནང་དུ་བཟུང་བ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་མི་བལྟོས་སོ། །ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ནི། མདོ་དེ་ཉིད་ལས།  བ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་པོ་  དེ་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་
སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་ཐོབ་ནས་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ་ བ། ཡུལ་གཞན་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ བ། གཞན་  སྤངས་ནས་ བ། ཞི་ལྷག་གཉིས་དམིགས་པ་གཅིག་པས་སྔར་ཐོས་བསམ་གྱིས་  ཇི་ལྟར་ བ། གཏན་ལ་ཕབ་ནས་  བསམས་པའི་ བ། དོན་སྔར་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པར་
བྱས་པའི་  ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་ བ། སྟེ་དེའི་དོན་སྤྱི་བློ་ལ་ཤར་བ་ལ་དམིགས་ནས། སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དེ་དག་ལ་ཤེས་བྱའི་དོན་དེ་རྣམ་
པར་འབྱེད་པ་དང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་ཡོངས་དཔྱོད་པ་དང། བཟོད་པ་དཔའ་དང་འདོད་པ་དང་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུང་པ་ལྟར་རོ། །མདོ་འདིས་ལྷག་མཐོང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བསྙོན་ས་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བཤད་པ་འདི་མཐོང་ནས། རྒྱ་ནག་གི་མཁན་པོ་ཧྭ་ཤང་གིས་འདི་མདོ་སྡེ་ཨེ་ཡིན་མི་ཤེས་ཞེས་

[05B] དེས་ནི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་མཚན་འཛིན་དུ་བཟུང་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ངོར་ཏེ་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཟབ་མོའི་དོན་བསྒོམ་པར་འདོད་པ་དང་མ་མཐུན་པས་དེ་ལྟར་བྱས་པའོ། །
ལུགས་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་བར་སྣང་ངོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཇི་སྙེད་པ་འབྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་འབྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་བྱེད་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་མཚན་མར་འཛིན་པའི་
ཚེ་ནི་ཡོངས་རྟོག་པ་དང། ཡང་དག་པར་རྟོག་པའི་ཚེ་ནི་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་ཡིན་པར་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བཤད་དེ། རྟོག་པ་ནི་རྩིང་བར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། དཔྱོད་པ་ནི་ཞིབ་པར་དཔྱོད་པའོ་།མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི་བདེན་འཛིན་
མ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་འབྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་འབྱེད་པ་རེ་རེ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་དོ། །དགོངས་འགྲེལ་དང་མཐུན་པར། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྱིན་ལས་ཀྱང། ཞི་གནས་ནི་སེམས་རྩེ་
གཅིག་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པའོ་ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །རྗེ་བཙུན་བྱམས་པས་ཀྱང་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཆོས་ བ། རྣམས་   ཀྱི་མིང་ནི་བསྡོམས་པ་ བ། འི་འསྡུས་པ་འང་འདི། །ཞི་གནས་ བ། ཀྱི་  ལམ་དུ་ བ། སྟེ་དམིགས་པར་
ཤེས་པར་བྱ། ། བ། བ་དང། དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་མིང་གི་སྒོ་ནས་བསྡུ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པར་གང་འཇོག་ནའང་བསྡུས་ནས་འཇོག་དགོས་པར་གསུངས་པས་དཔེར་ན་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅེས་པའི་མིང་གི་སྒོ་ནས་བསྡུས་པའི་མཐར་མི་རྟག་པ་ཙམ་ལ་སེམས་འཇོག་པ་ལྟ་བུའོ་ ། །ལྷག་མཐོང་

[06A]༄༅། ། བ། གི་  ལམ་ སྟེ་དམིགས་པ་  ནི་དེ་ བ། འི་  དོན་རྣམས་། བ། ལ་རྒྱས་པར་སྤྲོས་ནས་ ། རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་།ཞེས་དང། །ཞེས་དང། ཡང་དག་གནས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །སེམས་ལ་སེམས་ནི་འཇོག་ཕྱིར་དང། །ཆོས་
རབ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། །ཞི་གནས་དང་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན། །ཞེས་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་འཇོག་པ་ཞི་གནས་དང། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ལྷག་མཐོང་དུ་གསུངས་ཏེ། མདོ་ནས་
དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཀྲལ་བས་མདོ་སྡེའི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་དུ་མི་རུང་བར་མཛད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་ཀྱང། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ བ། སྟེ་དམིགས་པ་དེའི་ཁྱད་གཞི་  ཙམ་དངྡོན་ བ། ཀྱི་ངོ་བོ་  མདོ་ཙམ་གྱི་
དམིགས་པ་ལ་སེམས་ངེས་པར་གཏད་ནས།  བ། བཟུང་སྟེ་དེའི་ཁྱད་པར་སོགས་ ། སྤྲོས་ བ། ལ་གཏོགས་པའི་གཡེང་བ་  ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང།  བ། ཞེས་པའམ་ཡང་ན་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་  སེམས་ཡོངས་སུ་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་འདུ་
ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ བ། ཏེ་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་  དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་པ་ བ། སྟེ་དམིགས་པ་བསྒོམ་པ་  ནི། ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་ བ། སྟེ་རྒྱུ་དེའི་དམིགས་པ་དེ་  རྣམས་ལ་སེམས་འཇོག་པ་དང་བསྡུས་ཏེ་ བ། འམ་བརླན་ཏེ་  འཇོག་པ་ བ། འི་ཡིད་བྱེད་ནས་ བ། བཟུང་
སྟེ༑  རྒྱས་པར་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ བ། འི་ཡིད་བྱེད་  དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པའི་ བ། སྟེ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་  བར་འདི་ནི་ཞི་གནས་ཞེས་བྱའོ། ། བ། ཞེས་ཞིག་གནས་བསྒྲུབ་ཚུལ་དང་ ། ལྷག་མཐོང་གང་ཞེ་ན། ཞི་གནས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་

[06B] བ། སྟེ་དམིགས་པ་  འི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་འབྱེད་པ་དང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནས་ བ། བཟུང་སྟེ་མདོ་ལས་  རྒྱས་པར་མཁས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཇུག་པའི་བར་
 བ། གསུངས་པ་  གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སྔ་མ་རྣམས་དང་མཐུན་པར་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་མདོ་དང་རྗེ་བཙུན་གཉིས་ཀའི་དགོངས་པ་སྔར་བཞིན་བཀྲལ་ནས་སྔར་གྱི་ཞི་ལྷག་གི་ངོས་འཛིན་ལ་ངེས་པ་བརྟན་པར་མཛད་དོ། །
སྒོམ་རིམ་པར་པ་ལས་ཀྱང།  བ། དམིགས་པ་བསྒོམས་པས་སེམས་  ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་གཡ་བ་ཞི་ནས་ནང་དུ་དམིགས་པ་ལ་ བ། མི་སྤྱོད་པར་  རྒྱུན་དུ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་ བ། ནུས་  པ་ལ་ བ། བརྟེན་ནས་སེམས་ལ་  དགའ་བ་དང་ བ། ལུས་  ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་
དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཉིང་ལ་གནས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཞེས་བྱའོ་།ཞི་གནས་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ བ། ཡུལ་  དེ་ཁོ་ན་ལ་ བ་དམིགས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་  རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་དང།  བ། སློབ་དཔོན་ཤཱནྟི་པས་མཛད་པའི་  ཤེར་
ཕྱིན་མན་ངག་ལས་ཀྱང། དེ་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ བ་སྟེ་ཇི་སྙེད་པ་  དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ བ། སྟེ་ཇི་ལྟ་བ་གཉིས་ཀ་  ལ་ བ། དམིགས་པར་བྱེད་ཀྱི་བློ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་  རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ བ། བློ་ལ་  གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ་ བ། སྟེ་དོན་དཔྱི་ཤར་བ་  ནི་ཞི་
གནས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། ། ང། ཡང་དམིགས་ཡུལ་  ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ བ། ཇི་སྙེད་པ་  དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ བ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བ་  ལ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ་ བ། སྟེ་སོ་སོར་དཔྱོད་པའི་བློ་ལ་དོན་སྤྱི་ཤར་བ་  ནི་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའོ། །ཞེས་

[07A]༄༅། ། བ། དོན་སྤྱི་ཡིད་ལ་ཤར་བའི་  ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་དོན་ལ་མི་རྟོག་པར་འཇོག་པ་ནི་ཞི་གྣ་སྡང་ཡུལ་དེ་གཉིས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་དུ་གསུངས་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། བཅོམ་ལན་འདས་ བ། ལ་གསོལ་
པ་  དུ་ཞིག་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལགས།  བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་  བཀའ་སྩལ་པ་གཅིག་སྟེ་འདི་ལྟ་སྟེ་ བ། དམིགས་བྱེད་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་  རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ བ། དོན་སྤྱི་ཡིད་ལ་ཤར་བའི་  གཟུགས་བརྙན་ནོ། ། བ། གསོལ་པ་  དུ་ཞིག་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་
པ་ལགས།  བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་  བཀའ་སྩལ་པ་གཅིག་ཁོན་སྟེ་ བ། གང་ཞེ་ན་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་བློ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་  རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ བ། བློ་ལ་དོན་དཔྱི་ཤར་བའི་  གཟུགས་བརྙན་ནོ། ། བ། གསོལ་པ་  དུ་ཞིག་དེ་གཉིས་ཀའི་དམིགས་པ་ལགས་
 བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་  བཀའ་སྩལ་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་ བ། འདི་གཉིས་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དམིགས་པར་  གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་དངོས་པཱི་མཐའ་ལ་
ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་པས། ཤཱནྟི་པས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་རེ་རེ་ལའང་ཇི་སྙེད་གཉིས་ཀ་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞི་ལྷག་གཉིས་དམིགས་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་མི་བྱེད་ཅིང་སྟོང་
ཉིད་རྟོགས་པའི་ཞི་གནས་ཀྱང་ཡོད་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་རྒྱུག་པ་ཞི་ནས་ནང་དུ་དམིགས་པ་ལ་གནས་པས་ན་ཞི་གནས་ཞེས་བྱ་ལ་ལྷག་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་དུ་མཐོང་

[07B] །གང་དག་སེམས་མི་རྟོག་པར་གནས་པ་རིག་པའི་གསལ་ཆའི་ངར་མེད་པ་ཞི་གནས་དང། གསལ་ཆའི་ངར་ཡོད་པ་ལྷག་མཐོང་དུ་འདོད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་
བསྟན་བཅོས་དང། ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཞུང་དང། བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་
ཞི་གནས་དང། ཤེས་བྱའི་དོན་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ལྷག་མཐོང་དུ་གསུངས་པ་དང་འགའ་བའི་ཕྱིར་དང་ཁྱད་པར་དུ་སེམས་མི་རྟོག་པ་རིག་པའི་གསལ་ཆའི་ངར་ཡོད་མེད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱིང་བ་ཡོད་མེད་
ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་གྱི་ཞེ་ལྷག་གི་ཁྱད་པར་དུ་གཏན་ནས་མི་རིགས་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལའང་བྱིང་བ་སངས་པ་ངེས་པར་དགོས་ལ་བྱིང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཀྱི་དྭགས་ཆ་དེས་པར་འོང་
བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ནི་ཡུལ་བདག་མེད་པ་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བ་བློ་དེས་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངོས་བཟུང་བ་བྱ་ཡི། སེམས་བདེ་གསལ་དང་བཅས་པའི་མི་རྟོག་པར་གནས་
མི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངོས་ཟིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡིན་ལུགས་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་ཀྱང་

[08A]༄༅། །སེམས་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པར་བཟུང་བས་ཆོག་པ་གནོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ་པས་སྟོང་ཉིད་མ་གོ་ཡང་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བ་ལ་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། དེའི་སྒོ་ནས་སེམས་རིང་དུ་ཟིན་ན་སེམས་
ཟིན་པའི་མཐུས་རླུང་ལས་སུ་རུང་བ་སྐྱེ་ལ་དེ་སྐྱེས་པ་ན་ལུས་དང་སེམས་ལ་དགའ་བདེ་སྐྱེ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་མི་འགལ་ཞིང། དེ་སྐྱེས་པ་ན་དགའ་བདེའི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསལ་བའི་མཐུས་སེམས་ལ་གསལ་ཆ་འོང་བས་ན། བདེ་
གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ནྟེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཤེས་བྱེད་ཡང་དག་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་།དེས་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལའང་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་འོང་ལ་སྟོང་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་ལའང་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་ཆེས་མང་བས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་ཕྱེད་དགོས་སོ། །བཞི་པ་ཞི་ལྷག་གཉིས་ཀ་བསྒོམ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་རེ་རེ་བསྒོམ་པས་མི་ཆོག་པར་གཉིས་ཀ་
བསྒོམ་དགོས་པ་ཡིན་སྙམ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མཚན་མོ་ལོག་རིས་ལྟ་བའི་དོན་དུ་མར་མེ་སྦར་བ་ན། མར་མེ་ཤིན་ཏུ་གསལ་་དང་རླུང་གིས་མི་གཡོ་བ་གཉིས་དང་ལྡན་ན་བྲིས་སྐུ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་ལ། མར་
མེ་མི་གསལ་བའམ་གསལ་ཡང་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ན་གཟུགས་རྣམས་གསལ་པོར་མི་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཟབ་མོའི་དོན་བལྟ་བ་ལཱང་དེ་ཁོ་ན་ཉེད་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ངེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་སེམས་དམིགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་

[08B]ཉིད་གསལ་བར་མཐོང་གི་སེམས་གཞན་དུ་མི་འཕྲོ་བར་གནས་པའི་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོང་ཀྱང་ཡིན་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མེད་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བལྟ་བའི་མིག་དང་བྲལ་
བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཇི་ཙམ་གོམས་ཀྱང་ཡིན་ལུགས་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་ལ། བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ལྟ་བ་ཡོད་ཀྱང་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་བརྟན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་ན། རང་དབང་མེད་པར་གཡོ་བའི་རྣམ་རྟོག་གི་
རླུང་གིས་དཀྲུགས་པས་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་མཐོང་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཞི་ལྷག་གཉིས་ཀ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལ། ཞི་གནས་དང་བྲལ་བའི་ལྷག་མཐོང་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་
གཡེང་བར་འགྱུར་གྱི་རླུང་གི་ནང་ན་འདུག་པའི་མར་མེ་བཞིན་དུ་བརྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མི་འབྱུང་སྟེ་དེ་ལྟ་བས་ན་གཉིས་ཀ་འདྲ་བར་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱང་ངན་ལས་
འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ བ། དེ་བཞིན་ཉིད་རྒྱས་པར་  མ་མཐོང་སྟེ།  ང། དེ་་ལ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ལས་པའི་སྒོ་ནས་དཔྱོད་པའི་  ཤེས་རབ་ཆུང་བ་ བ། སྟེ་མེད་པ་
འི་ཕྱིར་རོ། ། བ། དེ་ལ་བལྟོས་ཏེ་  བྱང་་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ བ། དེ་བཞིན་ཉིད་རྒྱས་པར་  མཐོང་མདོ་ཀྱི་ བ་དུས་རྟག་ཏུ་མཉམ་རྗེས་རེས་འཇོག་མེད་པར་མ་མཐོང་བས་  མི་གསལ་ཏེ་ བ། རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་  ཤེས་རབ་ཀྱིས་ བ། དཔྱོད་པ་  ཤེས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང།  བ། དེ་ལ་

[09A]༄༅། ། བལྟོས་ཏེ་  ཏིང་ངེ་འཛིན་ བ། ཤས་  ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོང་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པ་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཀྱང་མཉམ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ལྡང་དགོས་པ་དེའི་ལག་རྗེས་ལས་བྱུང་བས་མཉམ་རྗེས་ངོ་བོ་གཅིག་
ཏུ་མ་སོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྲིན་མཐོང་མཁའ་ལ་ཉི་བཞིན་དུ་།འདིར་དཔྱོད་བློ་གྲོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ་ ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཐམས་ཅད་གཟིགས་ཏེ་ བ། མཉམ་རྗེས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་  ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ ང། ཞེས་
པ་སྤྱོད་འཇུག་དར་ཊཱིཀ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་བཀོད་ཀྱང་རྗེ་བླ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་འབྲུ་སྣོན་མི་འདུག་པས་དཔྱོད་གསུང་ ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མར་མེ་རླུང་མེད་པར་བཞག་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རླུང་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་གཡོ་
བར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྷག་མཐོང་གིས་ནི་ལྟ་བ་ངན་པའི་དྲ་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པས་གཞན་དག་གིས་མི་ཕྱེད་དེ། ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། །ཞི་གནས་ བ། ཀྱི་  སྟོབས་ཀྱིས་ བ་སེམས་དམིགས་པ་ལས་  གཡོ་བ་མེད་པར་འགྱུར། །ལྷག་
མཐོང་གིས་ནི་ བ། སོ་སོར་དཔྱད་པས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་འང་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློས་གཞན་དུ་དྲངས་མི་ནུས་པས་ ། རི་དང་འདྲ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་།ཞེས་སོ། །དེས་ནས་སེམས་དམིགས་པ་ལས་མི་གཡེང་བར་གར་བཞག་
ཏུ་ལྷན་ལྷན་སྡོད་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལག་རྗེས་ཡིན་ལ། བདག་མིད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ནས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ངན་དང་འདྲ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ལག་རྗེ་ཡིན་

[09B] །ཞི་གནས་མ་གྲུབ་པའི་སྔོན་དུ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདག་མེད་པའི་དོན་ལ་དཔྱད་ཀྱང་རླུང་ནང་གི་མར་མེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཁ་ཅང་གཡོ་བས་བདག་མེད་པའི་དོན་གྱི་སྤྱི་ཡང་གསལ་བར་མི་འགྱུར་
ལ༑ གང་གི་ཚེ་ཞི་གནས་གྲུབ་པའི་ཚེ་དཔྱད་ན་ནི་ཧ་ཅང་གཡོ་བའི་སྐྱོན་བཟློག་པས་བདག་མེད་པའི་དོན་སྤྱི་གསལ་བར་འགྱུར་བས་ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་མི་གཡོ་བའི་ཆ་མི་རྟོག་པའི་ཞི་གནས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་ཡིན་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཆ་
ཞི་གནས་ལས་སྐྱེ་བ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་མར་མེས་གྯུགྒྶ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཆ་སྡོང་བུ་དང་མེ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེ་ཡི་རླུང་སྐྱོབ་པའི་ཡོལ་བ་སོགས་ལས་མི་སྐྱེ་ཡང་མར་མེ་མི་གཡོ་བའི་བརྟན་པའི་ཆ་དེ་ཡོལ་བ་སོགས་ལས་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་
ལྟར་སེམས་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་མི་མཉམ་པ་མེད་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་མཉམ་གཞག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ལ་དགོངས་ནས། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས། སེམས་མཉམ་པར་བཞག་
ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས། སེམས་ཆུ་བཞིན་དུ་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་ཀྱི་གཞི་མེད་པར་གནས་པ་མེད་དེ་མཉམ་པར་མ་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་སོ། ། ང། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲི་མ་འཁྲུད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་ཆུ་དེ་སྡོད་པའི་སྣོད་གཅིག་དགོས་


[10A]༄༅། །པ་བཞིན་དུ་སེམས་མི་གཡོ་བའི་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ན་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ཡིན་གྱི་ལྷག་མཐོང་གིས་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཆ་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ལག་རྗེས་ཀྱང་མིན་ལ་སེམས་བཞག་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་
རྟོགས་པའང་མིན་ནོ་ ། །ཞི་གནས་གྲུབ་ན་བདག་མེད་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཡོ་བའི་སྐྱོན་བཟློག་པར་མ་ཟད་མི་རྟག་པ་དང་ལས་འབྲས་དང་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་དང་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
སྦྱོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་སྒོམ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དམིགས་པ་ལ་གཡེང་བའི་སྐྱོན་ལོག་ནས་རང་རང་གི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་ལ་གཞན་དུ་མི་གཡེང་བར་འཇུག་པས་དགེ་བ་གང་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཆེ་
ལ༑ ཞི་གནས་མ་རྙེད་པའི་སྔོན་དུ་ནི་ཤས་ཆེར་དམིགས་པ་གཞན་ལ་གཡེང་བས་དགེ་སྦྱོནྲ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོབས་ཅུང་སྟེ་སྤྱོད་འཇུག་ལས།  བ། བྱིང་དང་རྒོད་པ་སོགས་ཀྱིས་  སེམས་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་པའི་མི། །ཉོན་མོངས་ ང། པ་གཅན་གཟན་
འདུག་པ་དང་འདྲ་བའི་  མཆེ་བཨ་ཕྲག་ན་གནས། ། བ། ཏེ་དེས་མྱུར་དུ་ ། །ཞེས་དང།  བ། གཟུངས་སྔགས་ཀྱི་བཟལས་བརྗོད་དང་ནི་ ང། སྨྱུང་བར་གནས་པ་སོགས་ཀྱིས་  དཀའ་ཐུབ་སོགས། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་སྤྱད་བྱས་ཀྱང། །སེམས་གཞན་ བ་དུ་  གཡེངས་
པས་བྱས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་རིག་པ་ བ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་  ས་ བ་མདོ་ལས་དང་ཁ་ཏོན་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པས་ ། དོན་མེད་ བ། པར་  གསུངས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་

[10B]པར་འཇོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབས་པའི་དགོས་པ་ནི་སེམས་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་འདོད་དུ་བཀོལ་དུ་རུང་བའི་ལས་རུང་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་
སེམས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་བཏགས་ནའང་སྡོད་ཐུབ་ལ། བཏང་ནའང་ཡུར་བ་བདེ་མོ་ལ་ཆུ་དྲངས་པ་ལྟར་དགེ་བའི་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལྟར་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། ཞི་གནས་གྲུབ་ནས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་
ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་གཏོང་བའི་སེམས་དང་སྡོམ་སེམས་དང་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དད་པ་དང་སྐྱོན་ཤས་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་དགེ་བསྡུད་པ་དང་མཐའ་ཡས་པའི་སྐྱོན་བཟློག་པའི་དམིགས་རྣམས་སྐྱོང་དགོས་པ་ཡིན་
གྱི༑ དུས་རྒྱུན་དུ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་བཏགས་ནས་འཇོག་པས་ནི་ཞི་གནས་བསྒྲུབས་པའི་དགོས་པ་མ་ཤེས་པས་དགེ་སྦྱོར་ལ་བོགས་ཆེན་པོ་མི་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ང། དེས་ན་ཞི་གནས་འཇོག་སྒོམ་དང་ལྷག་མཐོང་དཔྱོད་སྒོམ་ཡིན་ནོ་ ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་
ཕྱོགས་དང། ལྟ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་སྒོམ་དོར་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ཤིན་ཏུ་བོགས་ཆུང་ལ། ཁྱད་པར་དུ་བདག་མེད་པའི་དོན་ལ་ངེས་པ་ཤུགས་དྲག་ལ་རྒྱུན་རིང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་སོ་
སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་སྐྱོང་བའི་ཇི་ལྟ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་མེད་ན་ཞི་གནས་ལ་ཡུན་ཇི་ཙམ་གོམས་པར་བྱས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་མགོ་གནོན་པ་ཙམ་སྲིད་ཀྱི་དེའི་ས་བོན་རྩད་ནས་སྤོང་བ་མི་སྲིད་པས་ཞི་གནས་ཙམ་

[11A]༄༅། །བསྒོམ་པར་མི་བྱ་ཡི་ལྷག་མཐོང་ཡང་བསྒོམ་དགོས་ཏེ་སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལ། ཞི་གནས་ཙམ་འབའ་ཞིག་གོསྨ་པར་བྱས་པས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་མི་སྤོངས་ཀྱི་ཏེ་ཞིག་ཉོན་
མོངས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་བྱུང་བ་མེད་པར་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་ཆོམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ལས། བསམ་གཏན་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་
རྣམ་པར་གནོན་ནོ། །སེཧྶ་རབ་ཀྱིས་ནི་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ང། ཞི་གནས་གྲུབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མ་འཛིན་པར་ལྷག་མཐོང་སྒྲུབ་དགོས་ཏེ། དེ་མ་སྒྲུབས་ན་ཞི་གནས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་རེ་ཞིག་མགོ་གནོན་པ་ཙམ་
ཡིན་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ལམ་ས་བོན་སྤ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང།  བ། ཕྱི་རོལ་པ་སོགས་ཞི་གནས་གྱི་  ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་བསྒོམ་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། །དེས་ནི་ བ། ཏེ་དེ་ཙམ་ཁོ་ནས་  བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འཇིག་མི་བྱེད། ། བ། དེ་བདག་འཛིན་སྤོང་
མི་ནུས་པས་རེ་ཞིག་ཉོན་མོགས་མངོན་གྱུར་མ་སྐྱེས་ཀྱང་  དེ་ཡི་ཉོན་མོངས་ བ། སླར་ཡང་  ཕྱིར་ཞིང་རབ་འཁྲུག་སྟེ། ། བ་སྐྱེ་བ་ནི་དཔེར་ན་མུ་སྟེགས་  ལྷག་སྤྱོད་འདི་ན་ཏིང་འཛིན་བསྒོམ་པ་བཞིན། ། བ། དེས་ན་ཞི་གནས་ཐོབ་ནས་  གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་རྟོག་སོ་སོར་དེ་
བརྟགས་གལ་ཏེ་བསྒོམ་པ་ནི། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ། ། བ། སྟེ་བདག་མེད་པའི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྒྲུབ་ན་ཐར་པ་འཐོབ་ ། རྒྱུ་གཞན་གང་ཡིན་ངེས་ནི་ཞི་ བ་བ་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་པ་  ར་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་

[11B] གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ བ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་  ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་མ་ཐོས་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ བ། སྟེ་སྡེ་སྣོད་གསུམ། མ་ཐོས་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ཐོབ་པ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་
གིས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དུ་ལྷུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུག་པ་ལས་ཡོངས་མི་གྲོལ། འགྲོ་དྲུག་གི་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་གྲོལ་སྡུག་
བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་གྲོལ་ཏེ། དེ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གཞན་ བ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་  ལས་ བ། ཐར་པ་དང་  རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ བ། འི་གདམས་ངག་  ཐོས་པ་ནི་རྒ་ཤི་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་
ཏོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་འདོད་པས་ཞི་གནས་ལ་གནས་ནས་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་ཀྱང་བཀའ་
སྩལ་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནི་གནས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་སྟེ་།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་ཀྱང་ཤེས་རབ་སྒོམ་པར་བྱེད། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་འཐོབ། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འཕགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་བསྒོམ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། རིགས་ཀྱི་བུ་ཤེས་རབ་ཉེ་བར་མི་གནས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་ བ་སྟེ་བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་དང་  ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་

[12A]༄༅། །ཇི་ལྟར་ཡང་འབྱུང་ བ། བ་སྟེ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་  བར་་མི་སྨྲའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ང། དེས་ན་ཞི་གནས་གྲུབ་ནས་དགེ་རྩ་གང་བྱེད་ཀྱང་ཁ་བསྒྱུར་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པས་ས་ཆོད་ཆེ་བས། དང་པོར་འགྲུབ་དགོས་པ་
ཙམ་ཡིན་གྱི་དེ་གྲུབ་པ་རྐྱང་བས་མི་ཆོག་སྟེ། དེས་ནི་སྤང་བྱའི་ས་བོན་འཇོམས་མི་ནུས་པར་མ་ཟད་ཐར་ལམ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱི་ནང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་ཐོབ་ནས་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གཉིས་ལས་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་གྱིས་ནི་ཕྱི་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ་
ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་།དེས་ན་སོ་ཐར་གྱི་བསླབ་བྱ་བསྲུང་པ་སོགས་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཐར་པའི་རྒྱུར་འགྲོ་བས་ཞི་གནས་ལས་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཆེས་ལྷག་པས་ཉམས་ལེན་མ་ནོར་བ་དགོས་སོ། །སྔ་མའི་དཔེ་ཡང་མི་ཞིག་གིས་རྟ་བཟང་པོ་ཞིག་ཉོས་ཏེ་དེ་ཨླ་བརྟེན་ནས་ལྷོ་
ལེན་བྱང་འགུགས་ཀྱི་ཁེ་སྤོགས་བྱས་ན་གཞན་ལས་ཤོགས་ཆེ་བ་ཡིན་ཀྱང། དེ་ལྟར་མ་བྱས་པར་བཞག་ན་དགོས་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །བ་ཞེས་གསུངས་སོ་ ། །གོ་རིམ་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས་ ང། དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱས་པས་བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་ཏེ་
ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་འདྲེན་པའི་  ཞི་གནས་ བ། ཀྱི་རྟ་དང་  རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་  ལྷག་མཐོང་གིས། ། བ། ཁམས་གསུམ་གྱི་  ཉོན་མོངས་ བ། ས་བོན་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་ཤེས་བྱས་ནས། ། བ། གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ལ་
དེའི་རྟེན་  ཐོག་མར་ཞི་གནས་བཙལ་བྱ།  བ། སྟེ་ཞི་གནས་མེད་པར་ལྷག་མཐོང་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྙིར་རོ་ ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྔོན་ལ་ཞིག་གནས་བསྒྲུབས་ནས་དེ་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། ། ང། ལྷག་མཐོང་ལ་ཞི་གནས་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པར་བསྟན་པ་ལ་ཞི་ལྷག་གི་

[12B]ཅིག་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་དེ་ཞི་ལྷག་གཉིས་ཀའི་དམིགས་པ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་འོང་བས་དེའི་ཚེ་དང་པོ་ནས་བདག་མེད་པའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་སྒྲུབ་པ་ན་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་
ཞེས་ཟེར་ན་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ལྷག་མཐོང་དུ་འཇོག་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡང་གསུངས་སོ་ ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས། དེའི་དམིགས་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་གསུངས་ཤིང་སྔར་བཤད་
པ་ལྟར་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་གཉིས་ཡོད་པས་དང་པོ་བདག་མེད་པའི་དོན་གོ་བར་བྱས་ནས་དེ་ལ་དམིགས་ཏེ་བསྒོམས་པས། སེམས་གཞན་དུ་མི་གཡང་བའི་ཞི་གནས་དང་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གཉིས་
ཀ་ཀུས་གཅིག་ཏུ་བསྐྱེད་པས་ཆོག་མོད་ཅིའི་ཕྱིར་སྔོན་ལ་ཞི་གནས་བཙལ་ནས་དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ལ་ཞིག་གནས་ལྷག་མཐོང་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་ལུགས་ནི། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བའི་གོ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་ཞི་གནས་སྔོན་དུ་འགྲོ་མི་
དགོས་ཏེ་ཞི་གནས་མེད་པ་ལའང་ལྟ་བ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་དེ་ལ་ཡིད་འགྱུར་བའི་མྱོང་བ་སྐྱེ་བ་ལཱང་ཞི་གནས་སྔོན་དུ་འགྲོ་མི་དགོས་ཏེ་ཞི་གནས་མེད་ཀྱང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་ཡང་དཔྱད་དེ་གོམས་པར་བྱས་པས་ཡིད་
འགྱུར་བ་སྐྱེ་བར་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འགལ་ན་མི་རྟག་པ་དང་འཁོར་བའི་ཉེས་དིགས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བ་ལའང་ཡིད་འགྱུར་བའི་མྱོང་བ་སྐྱེ་བ་ཞི་གྣ་སླ་རག་ལས་པར་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་ཀུན་ནས་མཚུངས་པའི་

[13A]༄༅། །ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ལ་དགོས་ལུགས་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། འདི་ལ་དགོངས་འགྲེལ་ནས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་
བསྒོམ་པ་དེ་ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལྷག་མཐོང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡེད་བྱེད་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེས་པ་ན་ལྷག་མཐོང་དུ་གསུངས་པས་ཞིག་གནས་མ་ཐོབ་ན་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་
རབ་ཀྱིས་དཔྱད་སྒོམ་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་དེས་མཐར་ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་དགའ་བདེ་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་ལ། ཞི་གནས་ཐོབ་ནས་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དཔྱད་སྒོམ་གྱིས་ཀྱང་རང་གི་མཐར་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་
དེ་ལ་ཞི་གནས་རྒྱུར་དགོས་ཏེ་འོག་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་མ་བཞག་པར་དཔྱད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤིན་སྦྱངས་བསྐྱེད་ནུས་པ་ན་ལྷག་མཐོང་དུ་འགྱུར་བས་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་
དམིགས་ཀྱང་སེམས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་བཞག་པའི་དབང་གིས་ཤིན་སྦྱངས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་ལུགས་ལས་མི་འདའ་བས་དེ་ཙམ་གྱིས་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པར་མི་འཇོག་སྟེ། འདི་ལྟར་དང་པོར་བདག་མེད་པའི་གོ་བ་བཙལ་ནས་
དེའི་དོན་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་ན་ནི་སྔོན་དུ་ཞི་གནས་མ་གྲུབ་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་འགྲུབ་མི་སྲིད་ལ། མི་དཔྱོད་པར་འཇོག་སྒོམ་བྱེད་ན་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞིག་གནས་འགྲུབ་ཀྱང་ཞི་གནས་ཀྱི་སྐྱོང་ཚུལ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་

[13B]བཙལ་དགོས་པས། ཞི་གནས་སྔོན་དུ་བཙལ་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ལྷག་མཐོང་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་
དཔྱད་སྒོམ་གྱིས་ཤིན་སྦྱངས་བསྐྱེད་པ་ལ་མི་བྱེད་ན་ཞི་གནས་སྔོན་དུ་བཙལ་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། རིམ་པ་དེ་ལྟར་སྒོམ་པར་མི་བྱེད་ནའང་ཆེས་མི་རིགས་ཏེ་དགོངས་འགྲེལ་ནས་
ཞི་གནས་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་སྔར་དྲངས་པ་ལྟར་གསུངས་ཤིང། སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ཕྱི་མ་སྐྱེ། །ཞེས་ཕྱིན་དྲུག་གི་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིམ་པ་དང་ལྷག་པ་རིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་པ་ཤེས་
རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་རྣམས་ཞི་གནས་སྔོན་ལ་བསྒོམས་ནས་ལྷག་མཐོང་ཕྱིས་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ལ། སྔར་བྱངས་དྲངས་པ་ལྟར་དང། ཉན་ས་ལས་ཀྱང་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་གསུངས་ཤིང་
དབུ་མ་སྙིང་པོ་དང་སྤྱོད་འཇུག་དང་སྒོམ་རིམ་གསུམ་དང་ཡེ་ཤེས་གྲགས་པ་དང་ཤཱནྟི་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་དུ་ཞི་གནས་བཙལ་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་གསུངས་པའི་རོ། ། ང། ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ལུགས་ནི་དམིགས་པ་ལ་མཉམ་པར་
བཞག་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ཤིན་སྦྱངས་ཞི་གནས་ལའང་ཡོད་ཀྱང། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེས་པ་ལྷག་མཐོང་སྐྱེས་པའི་ཚྶད་དུ་གསུངས་ཤིང། སྔོན་དུ་ཞི་གནས་མ་གྲུབ་ན་དེ་སྐྱེ་བ་གཏན་མི་སྲིད་ཅིང། ཞི་གནས་གྲུབ་ན་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་ཤིན་

[14A]༄༅། །སྱྦངྶ་འདྲེན་ནུས་པའོ་ ། །དེས་ན་རྒྱ་གར་བའི་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་ཞི་གནས་ཟུར་དུ་མི་འཚོལ་བར་དང་པོ་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་པ་ལས་ལྷག་མཐོང་བསྐྱེད་པར་བཞེད་པ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་
པོ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་དང་འགལ་བས་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་བརྟན་པའི་གནས་སུ་མི་རུང་གནོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་གོ་རིམ་དེ་ཡང་དང་པོར་གསར་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཆ་དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཕྱིས་ནི་ལྷག་མཐོང་སྔོན་དུ་བསྒོམས་ནས་
ཞི་གནས་བསྒོམ་པའང་བྱེད་པས་གོ་རིམ་ངེས་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། ལ་ལ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་ཞི་གནས་ནི་མཐོབ་སྟེ་དེ་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞིག་གནས་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་
ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་མ་ཐོབ་པ་མིན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཞི་གནས་མ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ བ། དཔེར་ན་ཕྱིར་འོང་ལྟ་བུས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་
ལ་བརྟེན་ནས་  བདེན་པ་བཞི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ནས་ བ། སམ་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་ ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ བ། དངོས་གཞིས་བསྡུས་པའི་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་  ཞི་གནས་ བ། བར་སྐབས་གཅིག་ནས་གསར་
དུ་  བསྒྲུབ་པ་ བ། ལྟ་བུ་སྟེ་ ། སའི་དངོས་གཞི་ལས། གཞན་ཡང་ བ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ལ་བརྟེན་ནས་  སྡུག་བསྔལ་ནས་ལམ་གྱི་བར་དུའང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ བ། པའི་ལྷག་མཐོང་གྲུབ་  ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ བ། འི་དངོས་གཞི་

[14B] བ། ས་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་  ནི་མ་ཐོབ་སྟེ་དེ་ བ། ནང་དུ་སེམས་བསྡུས་ཏེ་  འདུག་མ་ཐག་ཏུ་ བ། དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཇོག་སྟེ་ཆོས་ བ། རབ་ཏུ་  རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ བ། འི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱོད་པ་  ར་མི་བྱེད་དོ། ། བ། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིས་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་གྲུབ་པ་ན་  དེ་
 བ། སྔར་གྱི་  ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ བ། ལྷག་མཐོང་གྲུབ་པ་  དེ་ཉིད་ བ། ཀྱིས་གྲོགས་བྱས་པ་  ལ་བརྟེན་ནས་ ང། དངོས་གཞིས་བསྡུས་པའི་  ལྷག་པའི་སེམས་ བ། ཞི་གནས་  ལ་སྦྱོར་བ་ བ། སྟེ་འགྲུབ་པ་  ར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིར་ཐ་སྙད་ཟོར་ཡང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་
སེམས་དགུ་ལ་ཞི་གནས་དང་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སོགས་བཞི་ལ་ལྷག་མཐོང་དུ་གསུངས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཞི་ལྷག་དངོས་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་པ་ལྟར། ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེས་པ་ནས་བཞག་དགོས་སོ། །སོ་སོའི་བསླབ་ཚུལ་ལ་གསུམ། ཞི་གནས་ལ་བསླབ་
ཚུལ༑ ལྷག་མཐོང་ལ་བསླབ་ཚུལ། དེ་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟེན་པ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་བསྒོམས་པས་ཞི་གནས་གྲུབ་པའི་ཚད་དོ། །དང་པོ་ནི། རྣལ་
འབྱོར་པས་ཐོག་མར་བདེ་ཞིང་མྱུར་དུ་ཞི་གནས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚེགས་ལ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་དྲུག་ལས། མཐུན་པའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་ཏེ། ཟས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཚེགས་
མེད་པར་རྙེད་པས་རྙེད་སླ་བ་དང། གཅན་གཟན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་མི་བསྲུན་པ་དང་དག་ལ་སོགས་པ་མི་གནས་པས་གནས་བཟང་བ་དང་ནད་མི་བསྐྱེད་པའི་ས་ཡིན་པས་ས་བཟང་པོ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་མཚུངས་པའི་གྲོགས་དང་

[15A]༄༅། །ལྡན་པས་གྲོགས་བཟང་བ་དང་ཉིན་མོ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་མེད་ཅིང་མཚན་མོ་སྒྲ་ཆུང་བས་ལེགས་པར་ལྡན་པའོ། །མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཀྱང། བློ་ལྡན་གྱང་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ། །ལེགས་པར་རྙེད་དང་གནས་
བཟང་དང། ས་བཟང་བ་དང་གྲོགས་བཟང་དང། །རྣལ་འགྱོར་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ལྡན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདོད་པ་ཆུང་བ་ནི། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་བཟང་པོའམ་མང་པོ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །ཆོག་ཤེས་པ་ནི། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་
པ་ངན་ངོན་ཙམ་རྙེད་པས་རྟག་ཏུ་ཆོག་ཤེས་པའོ། །བྱ་བ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ནི། ཉོ་ཚོང་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ངན་པ་དང་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་བྱུང་རྣམས་དང་ཧ་ཅང་འདྲིས་བཤེས་བྱེད་པ་དང་སྨན་བྱེད་པ་དང་སྐར་མ་བརྩི་བ་སོགས་ཡོངས་སུ་སྤངས་
པའོ༑ ༑ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། སོ་ཐར་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཉིས་ཀ་ལ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་བསླབ་པའི་གཞི་མི་འདྲལ་བ་དང་བག་མེད་པས་རལ་ནའང་སྐྱེན་པར་འགྱོད་པས་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འཆོས་
པར་བྱེད་པའོ། །འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ནི། འདོད་པ་རྣམས་ལ་གསོད་པ་དང་འཆིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཚེ་འདིའི་ཉེས་དམིགས་དང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་སོགས་ཕྱི་མའི་ཉེས་དམིགས་བསྒོམས་ནས་སམ། ཡང་ན་འཁོར་བའི་
དངོས་པོ་ཡིད་དུ་འོང་མིའོ་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་མི་རྟག་པ་སྟེ་ངེས་པར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་བདག་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་འབྲལ་བར་འགྱུར་ན་བདག་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་བསྒོམས་ལ་འདོད་པའི་

[15B] །འདི་དག་ནི་སྒོམ་རིམ་བར་པའི་དགོངས་པ་ལྟར་བཤད་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དྲུག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཟང་པོ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེས་ཟིན་པ་མི་ཉམས་པར་
གནས་པ་དང་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་གནད་བསྡུས་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་དང་འདོད་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བཤེས་སྟོན་པའི་ཞལ་ནས། རང་ཅག་མན་
ངག་ཁོ་ནས་ལྷན་སྙམ་ཡིན་མན་ངག་ཁོ་ན་བཙལ་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེར་མི་འདོད་པ་དེ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་མེད་པས་ལན་པ་ཡིན་གསུངས་ཏེ། ཚོགས་ནི་སྔར་བཤད་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་།གཞན་ཡང་ཕྱར་ཕྱིན་དང་པོ་བཞི་ནི་ལྔ་པ་བསམ་གཏན་
གྱི་ཚོགས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས། ཞི་གནས་ནི་རྙེད་པ་ལ་སྒོས་པ་འདོད་པ་ལ་མི་བལྟ་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ལེགས་པར་གནས་ལ་སྡུ་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དང་དུ་ལེན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་གྱུར་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩོམས་ན་མྱུར་
དུ་འགྲུབ་བོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གོང་མ་གོང་མའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལམ་སྒྲོན་ལས་ཀྱང། ཞི་གནས་ཡན་ལག་རྣམ་ཉམས་པས།།
རབ་ཏུ་འབད་དེ་བསྒོམས་བྱས་ཀྱང། །ལོ་ནི་སྟོང་ཕྲག་དག་གིས་ཀྱང། ཏིང་འཛིན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ཞི་ལྷག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་གམ་

[16A]༄༅། །ཚོགས་ཉན་ས་ནས་གསུངས་པའི་བཅུ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབད་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞིའོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་
བཤད་པའི་སྦྱོར་བའི་ཆོས་དྲུག་དང་ཁྱད་པར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིང་དུ་བསྒོམ་ཞིང་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་པའི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་ཀྱང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། །ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་
ཇི་འདྲ་བས་བསྒོམ་པ་དང། བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཉིད་བཤད་པའོ་།དང་པོ་ནི། སྒོམ་རིམ་བར་པ་དང་ཐ་མ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་སྟན་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པོ་བདེ་བ་ལ་ལུས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྐང་པ་ནི། རྗེ་
བཙུན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་ལྟ་བུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའམ་ཡང་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་ཕྱེད་པའང་རུང་སྟེ་དེ་ལྟར་བྱའོ། །མིག་ནི་ཧ་ཅང་ཡང་མི་དབྱེ་ཧ་ཅང་ཡང་མི་ཟུམ་པར་སྣའི་རྩེ་མོར་གཏད་དོ། །ལུས་ནི་ཧ་ཅང་ཡང་རྒྱབ་
ཏུ་མི་དགྱེ་ཧ་ཅང་ཡང་མདུན་དུ་མི་དགུ་བར་དྲང་པོར་བསྲངས་ལ་དྲན་པ་ནང་དུ་བཞག་སྟེ་འདུག་པར་བྱའོ། །ཕྲག་པ་ནི་ཐད་ཀར་མཉམ་པར་བཞག་གོ་མགོ་ནི། མི་མཐོ་མི་དམའ་ཞིང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མ་ཡོ་བར་བཞག་སྟེ་སྣ་ནས་ལྟེ་བར་བྲང་
པོར་བཞག་གོ་སོ་དང་མཆུ་ནི་རང་ལུགས་སུ་ཐ་མལ་པར་བཞ་གོ་།ལྕེ་ནི་ཡ་སོའི་དྲུང་དུ་གཞར་རོ། །དབུགས་ནི། ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་སྒྲ་ཅན་དང་རྔམས་པ་དང་རྒོས་བག་ཆན་དུ་མི་གཏང་གི་ཅི་ནས་ཀྱང་ཕར་རྒྱུ་ཚུལ་རྒྱུ་མི་ཚོར་བར་དལ་བུ་དལ་

[16B] །ཉན་སར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་པའི་ཁྲིའམ་ཁྲིའུ་འམ་ བ། མ་གནང་བ་ནི་འབྲིང་པའི་དྲ་ཁྲི་དང་སོ་མའི་དྲ་བ་ཅན་སོགས་ཡིན་གསུངས་ རྩ་བཏིང་བའི་སྟིང་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འདུག་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལྔ་གསུངས་ཏེ་
ལུས་ལེགས་པར་བསྒྲིམས་ན་སྤྱོད་ལམ་དེ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་བ་དང། བདུག་པས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་འདའ་བར་བྱེད་ནུས་ཤིང་སྤྱོད་ལམ་དེས་དེའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་ངལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་
སྤྱོད་ལམ་དེ་མུ་སྟེགས་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་གཞན་གྱིས་སྤྱོད་ལམ་དེས་འདུག་པ་མཐོང་ན་ཤིན་ཏུ་དང་བསྐྱེ་བ་དང། སྤྱོད་ལམ་དེ་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་གནང་ཞིང་བསྟེན་པ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལང་
མཐོང་ནས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་གནས་པར་གསུངས་སོ། །ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་བ་ནི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་མི་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐོག་མར་ལུས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་བརྒྱད་དང་ཁྱད་པར་དུ་རླུང་ཆམ་ལ་དབབ་པ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་
བཞིན་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་ ང། བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ལ་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་མེད་གཉིས་ནས་རིམ་བཞིན་ཏུ། །ལེགས་བརྒྱུད་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་འདིར་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་མགོན་
པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་དང། དེ་མ་གཏོགས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་རྣམས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ལུགས་བྱང་ས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་བསྲང་བར་མཛད་ཅིང། སྐབས་འདིར་ནི་དབུས་མཐའ་ལས་འགྱུར་པའི་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་པའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་ཚུལ་འདི་ཉིད་ལ་གཞུང་བསྲངས་

[17A]༄༅། །ནས༑ དེ་ལ་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུ་ཚང་ལུགས་དང་དགུ་པོ་དེ་ཡིད་བྱེད་བཞིར་འདུ་ལུགས་དང་སྟོབས་དྲུག་གིས་འགྲུབ་ལུགས་སོགས་འཆད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ ། །ལམ་རིམ་ཕལ་མོ་ཆེར་དབུས་མཐའ་ནས་གསུངས་
པའི་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པར་གསུངས་ལ། དགེ་བཤེས་ལག་སོར་བ་ནས་བརྒྱུད་པའི་གདམས་ངག་རྣམས་ལས། དེའི་སྟེང་དུ་ཉན་ས་ནས་བཤད་པའི་སྟོབས་དྲུག་དང་ཡིད་བྱེད་བཞི་དང་སེམས་
དགུས་བསྒྲུབ་དགོས་པར་བཤད་ཅིང། མཁས་པ་ ང། ཆེན་པོ་ཤ་ར་བ་  ཡོན་ཏན་གྲགས་ཀྱིས་ནི་སེམས་གནས་པའི་ཐམས་དགུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞིར་བསྡུས་པ་དང། ཉེས་པ་དྲུག་དང་དེའི་གཉེར་པོ་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་པོ་འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐབས་ཡིན་པར། མདོ་སྡེ་དུ་མ་དང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དང་དབུས་མཐའ་དང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སྡེ་དང་དབུ་མ་སྒོམ་རིམ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཐབས་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མཐུན་པར་གསུངས་ཏེ་
དང་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་ལ་གནས་པས་ཐྦས་འདི་དག་གིས་འབད་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ངེས་པར་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེང་སང་བསམ་གཏན་གྱི་མན་ངག་ཟབ་པར་གྲགས་པ་དག་ལ་ཐབས་འདི་དག་གི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་སྣང་སྟེ་ཏིང་
ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་དང་མི་ལྡན་པ་དང་ཐབས་འདི་དག་མེད་པར་ནི་ཡུན་རིང་པོར་འབད་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པར་མ་གསུངས་སོ་ཞེས་རང་གི་ལམ་རིམ་ལས་འཆད་དེ། འདི་ནི་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབས་ཚུལ་ལ་ངེས་

[17B] །དེ་ལ་སྤྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་འཁྲིད་ཚུལ་རྣམས་ནི་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ས་སྡེ་ལྔར་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ཉམས་ལེན་སྟོན་པའི་གཞུང་ནི་དེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་སོ། །དེར་
ཡང་གཞུང་གཅིག་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཞུང་གཞན་དུ་རྒྱས་པར་མི་འཆད་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ནི་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལས་ཤེས་དགོས་པར་གསུགས་པས་ཉན་ས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེ་བཙུན་
བྱམས་པས་ཀྱང་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དང་དབུས་མཐར་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུ་དང་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་གསུངས་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སླ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོ་དང་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་ ང། པདྨའི་ངང་ཚུལ་  དང་ཤཱྣྟི་པ་ལ་སོགས་
པའིརྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་མང་དུ་མཛད་དེ། ལྷ་སྐུ་དང་ཐིག་ལེ་དང་ཡེ་གེ་སོགས་ལ་དམིགས་པའི་དམིགས་པ་མི་འདྲ་བ་མ་གཏོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱིའི་ཁོག་རྣམས་ནི་སྔར་གྱི་གཞུང་ཆེན་མོ་དེ་
དག་ནས་བཤད་པ་དང་སྔགས་ནས་བཤད་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མཐུན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉེས་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་དང་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སེལ་བའི་ཚུལ་རྣམས་ནི་མདོ་སྡེའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་སྣང་ངོ། །འོན་ཀྱང་
གཞུང་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ཤེས་པ་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ལྟར་སྣང་བས་རང་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མ་གཞུང་དེ་དག་ལ་བཀལ་ནས་དེ་རྣམས་ཕྱིའི་གོ་རྒྱ་གཅོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་སྙིང་པོའི་དོན་སྟོན་པའི་གདམས་ངག་ཟུར་དུ་ཡོད་པར་བཟུང་ནས་

[18A]༄༅། །དེ་དག་ནས་བཤད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་ལ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚེ་ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་སྣང་ངོ། །གདམས་ངག་འདི་ནི་དབུ་ཞབས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཐམས་ཅད་གཞུང་ཆེན་
མོ་རྣམས་ནས་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ལ་རྩིགས་སུ་བྱེད་པས་འདིར་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་གཞུང་ཆེ་བ་རྣམས་གཞུང་ཆེ་བ་རྣམས་ནས་བླངས་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་གཉིས། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོན་མེད་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་
གནས་སྐྱེ་བའི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སེམས་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པའི་སྔོན་དུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང། དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པའི་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང། དམིགས་པ་ལ་གཏད་པའི་འོག་ཏུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བོ། ། བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་
ཐོག་མར་རླུང་ཆམ་ལ་དབབ་པ་འགྲོ་འོང་ཡེར་གཅིག་སོགས་བགྲང་བ་ནི་རྟོག་པ་ཕྱིར་རོལ་དུ་གཡེང་བ་ལྡོག་པའི་གྲབས་དམ་པའོ་ །དང་པོ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་མི་སྤྲོ་ཞིང་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བའི་ལེ་ལོ་འགོག་མ་ནུས་ན་དང་པོ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་
འཇུག་ཏུ་མི་སྟེར་ཞིང་ལན་ཅིག་ཐོབ་ཀྱང་རྒྱུན་འཐུད་མི་ནུས་པས་མྱུར་དུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་ལེ་ལོ་འགོག་པ་གནང་དུ་ཆེའོ། །དེ་ལ་ལུས་དང་སེམས་དགའ་བདེས་རྒྱས་པའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་ན་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་
དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་སྐྱོ་དུབ་མི་འབྱུང་བས་ལེ་ལོ་བཟློག་གོ་དེ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཤིན་སྦྱངས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་རྩོམ་ནུས་པ་དགོས་སོ། །དེ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འདུན་པ་དྲག་པོ་

[18B] །དེའི་རྒྱུར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བས་ཡིད་འཕྲོག་པའི་དད་པ་བརྟན་པོ་དགོས་པས་ཐོག་མར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་སེམས་པའི་དད་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དའི་དག་གི་གོ་རིམ་ནི་ཉམས་སུ་བླངས་
ནས་བལྟས་ན་ཆོས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ངེས་པས་གནད་དམ་པར་བཟུང་དབུས་མཐའ་ལས།  བ། རྩོལ་བའི་  གནས་ བ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འདུན་པ་  དང་དེ་ལ་གནས་པ་ བ། བརྩོན་འགྲུས་  དང་། བ། འདུན་པའི་  རྒྱུ་ བ། ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་དད་པ་  དང་ བ་རྩོལ་བའི་
འབྲས་བུ་ བ། ཤིན་སྦྱངས་  ཉིད་དུའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་གནས་ནི་འདུན་པ་སྟེ་རྩོལ་བའི་གནས་སོ། །གནས་པ་ནི་རྩོལ་བའམ་བརྩོན་འགྲུས་སོ། ། ང། སེམས་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པའི་སྔོན་དུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་འདི་ལ་ཐོག་མར་ལེ་ལོ་འགོག་དགོས་ཤིང། དེ་ཡང་ལེ་ལོ་རྩ་བ་ནས་
ལྡོག་ཆིང་བརྩོན་འགྲུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ཤིན་སྦྱངས་ཐོབ་དགོས། དེ་ལ་དེའི་རྒྱུར་རྩོལ་བའམ་བརྩོན་འགྲུས་དགོས། དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དགོས། དེ་ལ་དེའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་དད་པ་དགོས་པས་དང་པོར་འདུན་པའི་རྒྱུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསམ་པའི་དད་པ་བསྒོམ། དེ་ནས་
རྩོལ་བའི་གནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་སྦྱངས་དེ་ནས་འདུན་པ་དེ་ལ་གནས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྩོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ ། །འདུན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པའོ། །རྩོལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་
སྦྱངས་པའོ། །འདིར་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ནི། ཞི་གནས་གྲུབ་ན་སེམས་ལ་དགའ་བ་དང་ལུས་ལ་བདེ་བ་རྒྱས་པས་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དང་ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་རྙེད་པས་སེམས་དགེ་བའི་

[19A]༄༅། །དམིགས་པ་ལ་གང་འདོད་དུ་བཀོལ་དུ་རུང་བ་དང། རང་དབང་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཡུལ་ལ་གཡེང་བ་ཞི་བས་ནེས་སྤྱོད་མང་པོ་མི་འབྱུང་ཞིང་དགེ་བ་གང་བྱེད་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་ཞི་གནས་ལ་
བརྟེན་ནས་མངོན་ཤེས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བསྒྲུབ་ནུས་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མྱུར་དུ་གཅོད་ནུས་པ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གང་
བསམས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་སྤྲོ་ཤུགས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱས་ལ་བསྒོམ་སྟེ། འདི་སྐྱེས་ན་ནང་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་བསྐུལ་བས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་སླ་ཞིང་ཐོབ་ཞིན་ནས་ཀྱང་ཡང་ཡང་
བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པས་ཉམས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སེམས་གང་ལ་འཇུག་པའི་གཞི་དམིགས་པ་ངོས་བཟུང་བ་དང་དེ་ལ་སེམས་ཇི་ལྟར་གཏོད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དམིགས་པ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་
བཞག་པ་དང། སྐབས་སུ་བབ་པའི་དམིགས་པ་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དམིགས་པ་དངོས་བསྟན་པ་དང། གང་ཟག་གང་གིས་གང་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་དང། དམིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་
པོ་ནི༑  ང། གཉིས་པ་སེམས་དམིགས་པ་ལ་གཏད་པའི་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ལ། ཞི་ལྷག་གི་དམིགས་པ་ལ་བཞི་ཡོད་པའི་དང་པོ་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་ལའང་བཞི་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་མེད་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱོད་པ་མི་བྱེད་པས་དེའི་དམིགས་པ་ལ་རྣམ་པར་

[19B] ལྷག་མཐོང་གི་ཚེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱོད་པ་ཡོད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་སྤྱིར་གཞི་གྲུབ་ན་ཞི་ལྷག་གི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ཁྱ་པས་དེ་གཉིས་ཀའང་ཡིན་པས་ཁྱབ་བོ་ ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་པའི་དམིགས་པ་
བཞི་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་དང་དཔྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་དང། མཁས་པའི་དམིགས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་ལ་ནི་བཞི་ཡོད་དེ། རྣམ་
པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཞག་པ་ནི་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་ནི་ལྷག་
མཐོང་གི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ་གཉིས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པའོ་།གཟུགས་བརྙན་ནི་གང་ལ་དམིགས་པའི་དམིགས་པ་རང་མཚན་པ་ངེ་དངོས་མིན་པར་དེའི་རྣམ་པ་བློ་ལ་སྣང་བའོ། །དེ་ལ་དམིགས་ནས་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་དཔྱོད་
བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཡོད་པས་རྣམ་རྟོག་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ། །ཡང་དེ་ལ་དམིགས་ནས་མི་དཔྱོད་པར་སེམས་འཇོག་པའི་ཚེ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་བརྙན་དེ་དམིགས་
པ་གང་གི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་སྙམ་ན། སྤྱོད་པ་རྣམ་སྦྱོང་གི་དམིགས་པ་ལྔ་དང་མཁས་པའི་དམིགས་པ་ལྔ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ནམ་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་བྱ་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་

[20A]༄༅། །བཞག་པ་ནི་དངོས་པོའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ་ ང། དངོས་པོའི་མཐའ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དང་བདེན་པ་བཞིར་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་གྱི་བླང་དོར་གྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་འདུས་ལུགས་བསམས་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་དེར་གྲངས་
ངེས་པར་ཐག་བཅད་ནས་དེ་ལ་སེམས་འཇོག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་གང་ཡིན་ཀྱང་ཞི་ལྷག་གང་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་སྟོབས་ཀྱི་ཚུར་དེའི་ནང་དུ་འདུས་ལུགས་བསམས་ནས་དེ་ཉིད་ལ་འཇོག་པ་དང། རྒྱས་པར་སྤྲོས་ཤིང་དཔྱད་ནས་འཇོག་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་དགོས་སོ་ ། །འདི་ཙམ་དུ་
ཟད་ཀྱི་འདི་ལས་གཞན་པ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་ཇི་སྙེད་པའི་དངོས་པཱི་མཐའ་དང་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་ཀྱི་གཞན་དུ་མི་གནས་སོ་།ཞེས་པའི་ཇི་ལྟ་བའི་དངོས་པོའི་མཐའ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཇི་སྙེད་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་
དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་བདེན་བཞིར་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འདུས་ཀྱི་དེ་ཕན་ཆད་དུ་གཞན་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟ་བ་ནི་དམིགས་པ་དེ་དག་གི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་རིགས་
པས་གྲུབ་པའི་དོན་ནོ། །འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་བཞག་པ་ནི་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ་དམིགས་པ་དེ་དག་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཞི་ལྷག་གིས་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན། གོམས་པར་བྱས་ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་
མཐུས་རང་རང་གི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་ནས་གནས་གྱུར་པའོ་། ང། དགོས་པ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་ནི་དམིགས་པ་དེ་གོམས་པས་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེ་བ་སོགས་དགོས་པ་འགྲུབ་ལུགས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་བཞག་པའོ། །འདི་བཞི་ག་ཡང་དམིགས་པ་འོག་མ་རྣམས་ལས་ལོགས་ན་མེད་ཅིང་

[20B] ། །སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ནི། འདོད་ཆགས་སོགས་ལ་ཤས་ཆེར་སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་སྟེ་མི་སྡུག་པ་དང་བྱམས་པ་དང་རྟེན་འབྲེལ་དང་ཁམས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་དང་དབུགས་འབྱུང་རྡུབ་སྟེ་ལྔའོ། ། ང། སྤྱིར་སྤྱད་པ་རྣམ་
སྦྱོང་ལ་ལྔ་ལས་དང་པོ་ནི་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་ཤར་ནས་དེ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་སོགས་ཏེ་འདི་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སོ་སོ་བ་གཉིས་ཡོད་ལ། བྱམས་པ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་རང་གི་བློ་བྱམས་པའི་ངོ་བོར་བསྐྱེད་ནས་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ཡིན་པས་སོ་སོར་མེད་དོ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་དམིགས་པ་འདི་ལ་ནི། རྟེན་འབྲེལ་ཚེ་
གསུམ་ལ་རྫོགས་པ་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་ལ་དུས་གསུམ་གའི་ཆ་ཡོད་པས་དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རང་དབང་བའི་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པ་འགོག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཅིང། མཁས་པའི་དམིགས་པ་ལྔ་ཡང་འདིའི་ཁོག་ཏུ་འདུའོ་ ། །དེ་ལ་མི་སྡུག་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་སྐྲ་དང་སྤུ་ལ་
སོགས་པ་སོ་དྲུག་ནི་ནང་གི་མི་སྡུག་པ་དང་རྣམ་པར་སྡོས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་སྡུག་པ་སྟེ་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་བློ་ལ་ཤར་བ་ལ་སེམས་འཛིན་པའོ། །མཛའ་བོ་དང་དགྲ་བོ་དང་བར་མ་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་མཉམ་པར་
བཞག་པའི་ས་པའི་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱམས་པ་སྟེ་བྱམས་པའི་འཛིན་སྟངས་དེའི་སྒོ་ནས་སེམས་དམིགས་པ་དེ་དག་ལ་འཛིན་པ་ལ་བྱམས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་ལ་བྱམས་པར་གསུངས་པའོ། །རྟེན་
འབྲེལ་ལ་དམིགས་པ་ནི། དུས་གསུམ་དུ་འབྱུང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ལས་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་པོ་མེད་པའི་དོན་ལ་དེ་ལྟར་

[21A]༄༅། །དམིགས་ཏེ་སེམས་འཛིན་པའོ། །ཁམས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་ལ་དམིགས་པ་ནི། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་གི་ཆ་རྣམས་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་
སེམས་འཛིན་པའི། །དབུགས་འབྱུང་རྡུབ་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི། རླུང་ཕྱི་ནང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་བགྲང་བ་དང་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་སེམས་གཞན་དུ་མི་གཡེང་བར་དམིགས་པའོ། །མཁས་པའི་དམིགས་པའང་ལྔ་སྟེ།  ང། དེ་ལྔ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྟེང་དུ་དེ་ལྔ་པོ་དེར་མ་གཏོགས་
པའི་བདག་ཡོད་པ་འགོག་པ་དང། དེ་ལ་མེད་ཀྱང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྒྱུའི་ཁྲོད་ན་རང་དབང་བའི་བདག་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་རྣམས་རང་རང་གིས་བོན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་མེད་པར་ཤེས་པ་དང། དེ་ལྟར་མེད་ཀྱང་རྐྱེན་གྱི་ཁྲོད་ན་
བདག་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་ལ་མིག་སོགས་ཀྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྐྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཤེས་ནས་དེ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་མེད་པར་ཤེས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལ་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སོགས་སུ་ཤེས་ཀྱི། གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་མེད་པ་དང་རྒྱུ་དགེ་སྡིག་ལས་
འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འབྱུང་གི་དེ་ལས་དོན་གཞན་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཤེས་ནས་དེ་ད་གླ་སེམས་འཛིན་པའོ་ ། །ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་རྟེན་འབྲེལ་དང་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སོགས་ལྔ་
ཡིན་ལ་དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །ཁམས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་ལ་དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཁམས་དེ་རྣམས་རང་རང་གིས་བོན་ལས་འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་རྐྱེན་

[21B] །སྐྱེ་བཆེད་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ལ་དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་བདག་པཱི་རྐྱེན་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་
རྐྱེན་དུ་ཤེས་པའོ། །རྟེན་འབྲེལ་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ལ་དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ནིདྒེ་བ་ལས་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་འོང་བ་འབྱུང་བ་
གནས་ཡིན་ལ་མི་དགེ་བ་ལས་རྣམ་སྨིན་ཡིད་འོང་འབྱུང་བ་གནས་མིན་པ་སོགས་ཡིན་ལ་དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་པའོ། །འདི་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་མཁས་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་ནི་འདིས་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། ། ང། རྟེན་འབྲེལ་
གྱི་སྐབས་སུ་ལས་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་སྤྱིར་བསྟན་ནས། འདིར་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་ལས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་འདི་འབྱུང་བར་བསྟན་པས། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་འདི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་མཁས་པའི་བྱེ་བྲག་གམ་ཆ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་གང་གིས་གང་ལ་དམིགས་པ་ནི་
ཆགས་སོགས་ལྔ་ཤས་ཆེར་གོམས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། སྤྱད་པ་རྣམ་སྦྱོང་གི་དམིགས་པ་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་མ་དམིགས་ན་ཞིག་གནས་མི་སྐྱེ་ལ་ཆགས་སོགས་ཤས་ཆུང་བ་དང་ཆ་མཉམ་པ་སོགས་ལ་ནི་དམིགས་པ་དེ་དག་གང་ལ་མོས་པའམ། །ཁྱད་པར་དུ་བདག་ཆག་གི་སྟོན་པའི་སྐུ་
གཟུགས་ལ་དམིགས་ན་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །དམིགས་པ་འདི་དག་ལ་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་བསྡུས་ནས་སེམས་འཇོག་ཅིང་ལྷག་མཐོང་གི་ཚེ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ནས་དཔྱོད་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་ཞི་ལྷག་གཉིས་ཀའི་དམིགས་པར་འདྲ་ལ། སྤྱད་པ་རྣམས་སྦྱོང་གི་

[22A]༄༅། །དམིགས་པ་རྣམས་དང་མཁས་པའི་དམིགས་པ་རྣམས་ནི་ཞི་གནས་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཤས་ཆེ་ལ། ཉོན་མོངས་རྣམ་སྦྱོང་གི་དམིགས་པ་ནི་གྲུབ་ཟིན་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཤས་ཆེའོ་ །འདི་དག་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པར་བྱེད་
པའི་ཚེ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གང་དུ་ངེས་པའི་འཛིན་སྟངས་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་སེམས་འཛིན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་ཉམས་སྨད་པར་བྱེད་པ་ཙམ་དང་ས་བོན་རྩད་ནས་སྤོང་བ་སྟེ། དང་པོའི་དམིགས་པ་ནི་
འདོད་པའི་ས་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་གྱི་ས་འོག་མའི་རགས་པ་དང་གོང་མའི་ཞི་བ་ཡིན་ལ་གཉིས་པའི་དམིགས་པ་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་གོ་འདི་དག་ཀྱང་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ནི་
མི་དཔྱོད་པར་ཡུལ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ཤར་བ་ལ་སེམས་ཀྱི་ངེས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་སེམས་འཛིན་པའོ། །སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས་དམིགས་པ་གསུམ་གསུངས་ཏེ། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་
ལ་གཞོལ་བ་དང་འབབ་པ་དང་བབ་པའོ་ཞེས་ཐམས་བསྡུས་ཏེ་དེ་ལ་སེམས་འཇོག་པ་དང། དྲི་ཙམ་གྱིས་ཆོས་རྣམས་བསྡུས་པར་འགྱུར་བའི་ཕུང་པོ་སོགས་ལ་དམིགས་པ་དང་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལ་སེམས་
འཇོག་པའོ། །ཕུང་པོ་སོགས་ལ་འཇོག་ཚུལ་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ལྔར་འདུ་ལུགས་ཤེས་པར་བྱས་ལ་དེ་ནས་དེ་དག་གི་ནང་དུ་རིམ་གྱིས་བསྡུས་ཟིན་པ་དང། དེ་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་འཛིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སོ་སོར་འབྱེད་པ་ལ་

[22B]གོམས་པར་བྱས་ནའང་ཡུལ་གཞན་ལ་མི་འཕྲོ་བར་དམིགས་པ་ལ་སེམས་སྡུད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེའོ། །འདི་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་མང་ངག་གོ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁམས་
དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འདུ་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་དེར་བསྡུས་ཟིན་པ་དང་སེམས་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་སྤྱད་པ་རྣམ་སྦྱོང་གི་དམིགས་པ་རྣམས་ནི་འཆད་པ་ལྟར་ཆགས་སོགས་ལྷག་པར་སྤྱད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆགས་སོགས་བཟློག་སླ་ཞིང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་
ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་པར་སླ་བས་དམིགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ལ་ བ། འདི་དག་ལ་མཁས་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བཤད་ཀྱང་དམིགས་པ་འདི་དག་བསྒོམས་པས་མཁས་པར་འགྱུར་བ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། ད་ལྟ་འདི་དག་བསྒོམ་པ་པོའི་གང་ཟག་དེ་ནི་གཏི་མུག་ཤས་
ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་གྱི་མཁས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ། །མཁས་པའི་དམིགས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་འགོག་པས་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཤིན་ཏུ་
བཟང་ཞིང་ཉོན་མོངས་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་སྤྱིའི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བས་དོན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་ནི་དམིགས་པ་སྔ་མ་དེ་དག་ལས་ཟུར་ན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཞི་
གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་པས་གང་དག་རྡེའུ་ ང། དམིགས་པ་འདི་དག་ནི་ཤིང་བུ་རྡེའུ་སོགས་དང་སེམས་གསལ་རིག་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་སོགས་དང། ཞི་གནས་འགྲུབ་པ་ཙམ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང། དེའི་ཞར་ལ་ཉོན་མོངས་གང་

[23A]༄༅། །ཤས་ཆེ་བའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སོགས་དགོས་པ་ལྷག་པོ་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ་།དཔེར་ན་མི་ཞིག་གིས་དོན་གཅིག་གཅོད་པའི་ཞར་ལ་བྲེལ་བ་གཞན་མང་པོ་ཆོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་སྔར་བཤད་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་གིས་
དམིགས་པ་སོ་སོ་ལ་དམིགས་པ་ངེས་བཟུང་དགོས་མི་དགོས་ནི། དཔེར་ན་རླུང་ནད་མེད་པའི་མི་ལ་ཚད་པའི་སྨན་གཏོང་ན་དེ་ཁོ་ནས་ཆོག་ལ་རླུང་ནད་ཡོད་པའི་མི་ལ་གཏོང་ན་དེའི་ཁ་གནོན་དགོས་པ་ལྟ་བུའོ་ ། །དང་ཤིང་བུ་སོགས་ལ་དམིགས་རྟེན་བྱས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པ་ནི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་མི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་གསལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་དམིགས་པའི་གཏད་སོ་བྱས་ནས་དེ་ལ་སེམས་བཟུང་ན་མཚན་འཛིན་དུ་འགྲོ་སྙམ་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་མི་གཏོང་པར་རྟེན་མེད་དུ་
འཇོག་པ་ཉིད་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པར་འདོད་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་ཚུལ་གཏན་མ་གོ་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་མེད་ན་ནི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ཡོད་ན་ནི་ཅི་ཞིག་ཤེས་པས་ཤེས་
པར་འཇོག་པའི་ཤེས་བྱ་འདོད་དགོས་སོ། །ཤེས་བྱ་ཡོད་ན་ནི་དེ་ཉིད་བློ་དེའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་དང་དམིགས་པ་དང་ཤེས་བྱ་རྣམས་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་མཚན་འཛིན་དུ་འདོད་དགོས་པས་ལུགས་
དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་དུ་འགྲོ་མི་འགྲོ་ནི་ཡིན་ལུགས་རྟོགས་པའི་ལྟ་བའི་ཐོག་ཏུ་བཞག་ནས་བསྒོམ་མི་བསྒོམ་གྱིས་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པ་དང་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་

[23B] །དམིགས་ཡུལ་མེད་པར་འཇོག་པར་འདོད་པ་དེས་ཀྱང་རང་གི་སེམས་འདི་ཅི་ནས་ཀྱང་ཡུལ་གང་ལའང་མི་འཕྲོ་བ་དེ་ལྟར་བཟུང་ངོ་སྙམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་སེམས་འཛིན་དགོས་པས་དམིགས་པ་
སེམས་ཙམ་ཞིག་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་གང་དུའང་མི་འཕྲོ་པར་འཛིན་པ་ངེས་པར་བྱ་དགོས་པས་དམིགས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་རང་གི་མྱོང་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབས་པའི་གཞུང་ཆེ་བ་རྣམས་ནས་དམིགས་
པ་མང་དུ་བཤད་ལ་དེ་དག་གི་དགོས་པའང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པས་སེམས་འཇོག་པའི་དམིགས་རྟེན་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །སྒོམ་རིམ་ལས། ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་བཤད་པ་དང། ལམ་སྒྲོན་ལས་
དམིགས་པ་གང་རུང་གཅིག་དག་ལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དམིགས་པ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ངེས་གཟུང་དུ་མི་དགོས་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་དམིགས་པ་གང་འདུག་ཚད་ལ་བྱ་བར་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །གང་ཟག་གང་གིས་གང་ལ་དམིགས་པར་བྱ་
བ་བསྟན་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བ་ནས་རྣམ་རྟོག་ཤས་ཆེ་བའི་བར་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ནི། ནམ་གྲུས་ཞུས་པ་ཉན་སར་དྲངས་པ་ལས། ནམ་གྲུ་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དེ་འདོད་ཆགས་སྤྱད་པ་
ཁོ་ན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དམིགས་པ་མི་སྡུག་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་བྱམས་པ་ལའོ་།གཏི་མུག་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་རྐྱེན་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལའོ། །ང་རྒྱལ་སྤྱད་པ་

[24A]༄༅། །ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱད་པ་ཁོ་ན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དབུགས་རྡུབ་པ་དང་དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་
དེ་དེ་ལྟར་ན་དེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང། ཉན་ས་ལས་ཀྱང། དེ་ལ་གང་ཟག་གང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ང་རྒྱལ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱད་པ་དེ་དག་
གིས་ནི་རེ་ཞིག་དང་པོ་ཁོ་ནར་སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ལ་སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་གནས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་སོ་སོར་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་ན་དེ་དག་གིས་
ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དམིགས་པ་དེས་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ངེས་པར་དམིགས་པ་དེ་དག་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཆ་མཉམ་པར་སྤྱད་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ནི་སྔར་བཤད་པའི་དམིགས་པ་དེ་དག་ལས་
གང་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ལ་སེམས་བཟུང་བས་ཆོག་གི་ངེས་པ་ཅན་མི་དགོས་ཏེ། ཉན་ས་ལས། ཆ་མཉམ་པར་སྤྱད་པ་དེས་ནི་སེམས་གནས་པ་ཉི་ཚེ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་གང་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་ཡི་སྤྱད་པ་
རྣམ་པར་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆ་མཉམ་པར་སྤྱད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བའང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཆགས་སོགས་ལྔ་ཤས་ཆེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་མར་ཆགས་སོགས་ལྔ་ཀུན་ཏུ་

[24B] གོམས་པར་བྱས། ལན་མང་དུ་བྱས་པས་ཆགས་སོགས་ལྔའི་ཡུལ་ཆུང་དུ་ལའང་ཆགས་སོགས་ལྔ་དྲག་པོ་དང་རྒྱུན་རིང་སྐྱེ་བའོ། །ཆ་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ས་ཨྨ་རྣམས་སུ་ཆགས་སོགས་ཀུན་ཏུ་མ་བསྟེན། གོམས་
པར་མ་བྱས། ལན་མང་དུ་མ་བྱས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་མ་བལྟས། སུན་མ་ཕྱུང་བས་དེ་དག་གི་ཡུལ་ལ་ཆགས་སོགས་ཤས་ཆེན་པོ་དང་རྒྱུན་རིང་མི་སྐྱེ་ཡང་ཆགས་སོགས་ལྔ་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་
བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་ཏུ་ཆགས་སོགས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པ་སོགས་མ་བྱས་ཤིང་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟ་བ་སོགས་བྱས་པས་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་ཆེན་པོ་དང་མང་པོ་དང་ལྷག་པ་ལ་ཆགས་སོགས་བུལ་བར་སྐྱེ་ལ་ཡུལ་འབྲིང་དང་ཆུང་དུ་ལ་
གཏན་མི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ཡང་ཆགས་སོགས་ལྔ་ཤས་ཆེ་བས་ནི་ཡུན་རིང་པོ་དང་ཆ་མཉམ་པར་སྤྱད་པས་ནི་ཧ་ཅང་ཡུན་རིང་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བས་ནི་མྱུར་བ་མྱུར་བར་སེམས་གནས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །མཁས་པའི་
དམིགས་པ་ལ་གང་ཟག་གང་གིས་བརྩོན་པའང། ནམ་གྲུས་ཞུས་པ་ལས། ནམ་གྲུ་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དེ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའམ་བདག་དང་སེམས་ཅན་
དང་སྲོག་དང་སྐྱེ་བ་པོ་དང་གསོ་བ་དང་གང་ཟག་གི་དངོས་པོ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱུ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཁམས་ལ་མཁས་པ་ལའོ། །རྐྱེན་ལ་ཀུན་

[25A]༄༅། །ཏུ་རྨོངས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ལའོ། །མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་ཀུན་རྨོངས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང། གནས་དང་
གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ་དམིགས་པ་འདི་ལྔ་གས་གཙོ་བོར་རྨོངས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ལ་གང་ཟག་གང་གིས་སེམས་གཏོད་པའང་
མདོ་དེ་ཉེད་ལས། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པ་ཉིད་དང་གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་ཞི་བ་ཉིད་ལའོ། །གཟུགས་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པ་
ཞིག་ཡིན་ན་ནི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་རགས་པ་ཉིད་དང་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞི་བ་ཉིད་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །འཇིག་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་སྐྱོ་བར་འདོད་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་
བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་དང་བདེན་པ་འགོག་པ་དང་བདེན་པ་ལམ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དམིགས་པ་འདི་རྣམས་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་དཔྱད་སྒོམ་བྱེད་པ་དང་ཞི་གནས་ཀྱིས་འཇོག་
སྒོམ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀའི་དམིགས་པར་འགྲོ་བས་ཞི་གནས་ཁོ་ནའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ནི་ཞི་གནས་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པའི་དམིགས་པར་རུང་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་ཞི་གནས་གྲུབ་ཟིན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་དམིགས་པར་འགྱུར་

[25B]།དམིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་ནི། གང་ལ་སེམས་བཟུང་བའི་གཞི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་རྟེན་སྔར་བཤད་པའི་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ནམ་
རྣམ་པ་བློ་ལ་སྣང་བ་དེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། ཉན་ས་ལས། གཟུགས་བརྙན་དེ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ ང་ཞེས་པ་གཞི་མཐུན་བསྡུས་པའི་ཚིག་ཡིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡུལ་
ཅན་དུ་སྟོན་པ་ནི་མིན་ནོ་ ། །ཡུལ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཐབས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྟེན་དང་ནང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལུས་དང་སྣང་བརྙན་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་དེ་དག་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་མཐུན་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེའི་
མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུང་སྤ་ལྟར་རོ། །སྐབས་སུ་བབ་པའི་དམིགས་པ་ངོས་བཟུང་བ་ནི། འོ་ན་དམིགས་པ་དུ་མ་བཤད་པ་དེ་དག་ལས་འདིར་དམིགས་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་སྙམ་ན། དེ་
ནི་སྔར་དྲངས་པའི་མདོ་སྡེ་ལྟར་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཏེ་གང་ཟག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་དམིགས་པ་སོ་སོ་ལ་བྱ་དགོས་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ཞི་གནས་མ་མཐའ་ཞིག་ངེས་པར་བསྒྲུབ་ན་འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་དམིགས་པ་ངེས་པ་
ཅན་ལ་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་མ་བྱས་ན་ཞི་གནས་རྗེས་མཐུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་སྲིད་ཀྱང་ཞི་གནས་དངོས་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱད་པ་རྣམ་སྦྱོང་གི་དམིགས་པ་ལ་སྦྱངས་ཀྱང་ཡུན་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་མ་གཏོགས་པར་ཞི་གནས་མི་འགྲུབ་

[26A]༄༅། ། །པར་གསུངས་ན་སྤྱད་པ་རྣམ་སྦྱོང་གི་དམིགས་པ་དོར་བས་མི་འགྲུབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་རྟོག་ཤས་ཆེ་བས་ནི་ངེས་པར་རླུང་བསྒོམ་པར་བྱ་དགོས་སོ། །གང་ཟག་ཆ་མཉམ་པར་
སྤྱད་པའམ་ཉོན་མོངས་ཆུང་བའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཡིད་གང་སྤྲོ་བ་ལ་དམིགས་རྟེན་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྒོམ་རིམ་བར་པ་དང་ཐ་མ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་དམིགས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པ་གསུངས་ལ། སློབ་དཔོན་བྱང་ཆུབ་བཟང་པོས་ཀྱང། འདིར་ཞི་
གནས་ནི་གཉིས་ཏེ་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པས་འཐོབ་པ་དང་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པ་ལའང་གཉིས་ཏེ་ལུས་ལ་དམིགས་པ་དང་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་ལུས་ལ་དམིགས་པ་ལའང་
གསུམ་སྟེ། ལུས་ཉིད་ལ་ལྷའི་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང། ཀེང་རུས་ལ་སོགས་པ་མི་སྡུག་པར་དམིགས་པ་དང། ཁ་ཊཱཾ་ག་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་དམིགས་པའོ། །ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ལའང་ལྔ་སྟེ། དབུགས་ལ་
དམིགས་པ་དང་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ལ་དམིགས་དང་ཐིག་ལེ་ལ་དམིགས་པ་དང་འོད་ཟེར་གྱི་ཡན་ལག་ལ་དམིགས་པ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ལ་དམིགས་པའོ། །ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཕལ་པའོ།།

[26B]ལ་དམིགས་པའོ་ཞེས་མང་པོ་ཞིག་བཤད་དེ། ལམ་སྒྲོན་འགྲེལ་པར་ཡང་དེ་དྲངས་སོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིན་པས་བསོད་
ནམས་མཐའ་ཡས་པ་སྐྱེ་བ་དང། སྐུ་དེ་རྣམ་པ་གསལ་ཞིང་བརྟན་ན་ཕྱག་དང་མཆོད་པ་དང་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་གསོག་པའི་ཞིང་དང་བཤགས་བསྡམ་ལ་སོགས་པ་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཞིང་དམིགས་པ་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་
བ་དང། སྔར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་དྲངས་པ་ལྟར་འཆི་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལས་མི་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་བསྒོམ་ན་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་
པ་མང་པོ་སྣང་སྟེ། འདིའི་ཕན་ཡོན་དང་སངས་རྒྱས་ཡིད་ལ་བྱ་ཚུལ་རྒྱས་པར་ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མདོ་ན་ཆེས་གསལ་བར་བཞུགས་པས། སྒོམ་རིམ་ཐ་མ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ངེས་པར་
དེར་ཤེས་པར་བྱ་ཡི་འདིར་ནི་ཚིག་མངས་སུ་དོགས་ནས་མ་གྲིས་སོ་།དེས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་འགྲུབ་ལ་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གཞན་ཡང་ཞར་ལ་འཐོབ་པའི་དམིགས་རྟེན་འཚོལ་བ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
སྐུ་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་དམིགས་པའི་རྟེན་བྱེད་ཅེ་ན། སྒོམ་རིམ་ཐ་མ་ལས། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཐོག་མར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ལ་སེམས་བཞག་ནས་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་

[27A]༄༅། །གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་དེ་ཡང་གསེར་བཙོ་མའི་མདོག་བཞིན་དུ་སེར་ལ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོས་བརྒྱན་པ་འཁོར་གྱི་ནང་ན་བཞུགས་ཤིང་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་
རྒྱུན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། དེའི་ཡོན་ཏན་ལ་འདོད་པ་བསྐྱེད་ཅིང་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱས་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་མདུན་ན་འཞུགས་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསམ་གཏན་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང། ཏིང་
ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང། གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་སྐུ་ལུས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཀུན་ཏུ་མཛེས་པ་སྟེ། །དམིགས་པ་དེ་ལ་གང་གི་སེམས་འཇུག་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་མཉམ་གཞག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ལ་
དམིགས་པའི་རྟེན་བྱའོ། །དེ་ཡང་གསར་དུ་བློས་བསྐྱེད་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་བཞུགས་པ་གསལ་འདེབས་པ་གཉིས་ལས། ཕྱི་མ་ནི་དད་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ཁྱད་ཆེ་ཞིང་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བའི་སྐབས་དང་ཡང་མཐུ་པས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་གསལ་
འདེབས་པའི་རྣམ་པར་བྱའོ། །སྔོན་དུ་སེམས་གང་ལ་འཛིན་པའི་གཞི་དམིགས་རྟེན་ཚོལ་བ་ན་བྲིས་སྐུ་དང་ལུགས་མ་ལ་སོགས་པའི་སྟོན་པའི་སྐུ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པ་ཞིག་བཙལ་ལ་ཡང་ཡང་བལྟ་ཞིང་དེའི་མཚན་མ་བཟུང་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་
འཆར་བ་ལ་གོམས་སུ་གཞུག་ཡང་ན་བླ་མས་ལེགས་པར་བརྡ་སྤྲད་པ་ཐོས་པའི་དོན་བསམ་ཞིང་ཡིད་ངོར་འཆར་དུ་གཞུག་ལ་དམིགས་རྟེན་བཙལ་བར་བྱའོ། །དམིགས་རྟེན་ཡང་བྲིས་སྐུ་དང་ལུགས་མ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་བྱ་བར་སངས་རྒྱས་

[27B] །ཁ་ཅིག་སྐུ་གཟུགས་མདུན་དུ་གཞག་པ་ལ་མིག་གིས་བལྟས་ནས་ཧར་སྒོམ་བྱེད་པ་སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བཀག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་མི་བསྒྲུབ་ཀྱི་
ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དངོས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་དངོས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སེམས་བཟུང་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དམིགས་ཡུལ་དངོས་ཀྱི་དོན་སྤྱིའམ་གཟུགས་
བརྙན་ཤར་བ་ལ་དམིགས་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུའི་ཆ་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀྱང་དང་པོར་རགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་བརྟན་པ་ན་ཕྱིས་ཕྲ་བ་ལ་དམིགས་དགོས་པར་ཕྱོགས་གཞན་ནས་གསུངས་ཤིང་མྱོང་བ་ལའང་རགས་པ་ཤིན་
ཏུ་འཆར་སླ་བས་སྐུའི་རགས་རིམ་ནས་དམིགས་རྟེན་བྱ་དགོས་ལ་ཁྱད་པར་དུ་གལ་ཆེ་བ་ནི་འཆད་པ་ལྟར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདོད་འདྲ་ཞིག་མ་གྲུབ་པར་དུ་དམིགས་པ་རིགས་མི་མཐུན་མང་པོ་ལ་སྤོས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱེད་པ་རྣྨ་པ་ཐམས་ཅད་
དུ་མི་རུང་སྟེ། དམིགས་པ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ལ་འཕོས་ཀྱིན་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་ན་ཞི་གནས་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པའི་གཞུང་ཚད་ལྡན་ས་སྡེ་དང་སྒོམ་རིམ་གསུམ་ལ་སོགས་པར་
ཐོག་མར་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་དམིགས་པ་གཅིག་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་པར་བཤད་ཀྱི་དམིགས་པ་མང་པོ་ལ་སྤོ་བར་མ་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་དཔའ་བོས་ཀྱང་གསལ་བར་གསུངས་ཏེ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་བརྟེན་

[28A]༄༅། །ཚུལ་དུ། །ཡིད་ཀྱི་བསམ་པ་བརྟན་པར་བྱ། དམིགས་པ་མང་པོ་བརྒྱུད་པ་ལས། །ཡིད་ནི་ཉོན་མོངས་འཁྲུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བསམ་གཏན་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས་ལ། ལམ་སྒྲོན་ལས་
ཀྱང༑ དམིགས་པ་གང་རུང་གཅིག་དག་ལ། །ཡིད་ནི་དགེ་ལ་བཞག་པར་བྱ། །ཞེས་གཅིག་དག་ལ་ཞེས་གསུངས་པའི་ངེས་བཟུང་གི་ཚིག་གིས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་དང་པོ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་ཞི་གནས་རྙེད་ནས་ཕྱིས་ནི་མང་
པོ་ལ་ཡང་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས། གང་གི་ཚེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཁུགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་བྲག་གིས་རྒྱས་པར་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་དེ་སྐད་དུ་དགོངས་པ་ངེས་པར་
འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ལ་དམིགས་པ་ལ་སྒོས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་མང་དུ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐོག་མར་སེམས་གང་ལ་
འཛིན་པའི་དམིགས་རྟེན་རྙེད་པའི་ཚད་ནི། དབུ་དང་ཕྱག་གཉིས་དང་སྐུའི་ཁོག་གཞན་དང་ཞབས་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ལན་འགའ་ཟུང་གསལ་གདབ་ལ། དེའི་མཐར་སྐུའི་སྤྱི་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ན་ཡིད་ངོར་ཡན་ལག་རགས་པ་རྣམས་
ཆ་ཕྱེད་ཙམ་ཞིག་འཆར་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་འོད་དང་བཅས་པའི་གསལ་པོ་མ་བྱུང་ཡང་དེ་ཙམ་ཞིག་གིས་ཆོག་ཤེས་བྱས་ནས་དེ་ལ་སེམས་བཟུང་དགོས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འདི་ལྟར་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་བྱས་ནས་སེམས་མི་འཛིན་

[28B]ན་དམིགས་པ་ཅུང་ཟད་གསལ་དུ་འགྲོ་ཡང་སེམས་གནས་ཆེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་རྙེད་པར་མ་ཟད་རྙེད་པའི་གེགས་སུ་འགྱུར་ལ། དམིགས་པ་ཆེར་མི་གསལ་ཡང་ཆ་ཕྱེད་
ཙམ་གྱི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་བཟུང་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་མྱུར་དུ་རྙེད་ཅིང། དེ་ནས་གསལ་བ་ལ་བོགས་བཏོན་པས་གསལ་ཆ་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྡེའི་གདམས་པ་ལ་འབྱུང་སྟེ་ག་ལ་ཆེ་
བར་སྣང་ངོ། །དམིགས་རྟེན་འཆར་ལུགས་ལ་མུ་བཞི་ཚན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མཛད་པ་སྣང་མོང་ཀྱང་གང་ཟག་གི་རིགས་ཀྱིས་རྣམ་པ་འཆར་དཀའ་སླ་དང་ཤར་པ་ལ་ཡང་གསལ་མི་གསལ་དང་དེ་གཉིས་ཀྱང་བརྟན་མི་བརྟན་སྣ་ཚོགས་
པ་ཞིག་སྣང་བས་ངེས་པ་མེད་དོ། །གསང་སྔགས་ཀྱི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་ན་ལྷའི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་ངེས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པས་དེ་མ་ཤར་གྱི་བར་དུ་ཐྦྶ་དུ་མ་ནས་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་བྱ་དགོས་ཀྱི། འདིར་ནི་ལྷའི་
རྣམ་པ་ཆེས་འཆར་བར་དཀའ་ན་སྔར་བསྟན་པའི་དམིགས་པ་གང་རུང་གཅིག་ལ་བྱས་ནས་སེམས་བཟུང་བས་ཆོས་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙམ་ཞིག་གྲུབ་པ་དགོས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་།འདིར་ཡང་ལྷ་སྐུ་ལ་དམིགས་
ནས་བསྒྲུབ་ན་ནི་དེའི་རྣམ་པ་མ་ཤར་ཡངས་སེམས་བཟུང་ན་འདོད་དོན་མི་འགྲུབ་པས་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྟེང་དུ་སེམས་བཟུང་དགོས་ལ་དེ་ཡང་བྱུང་ཚད་ཀྱིས་སྐུའི་སྤྱི་ལ་བཟུང་ཞིང་སྐུ་དེའི་ཆ་ཤས་འགའ་ཞིག་ཆེས་གསལ་བར་སྣང་ན་དེ་ལ་

[29A]༄༅། །བཟུང༑ དེ་མི་གསལ་བར་སོང་ན་ཡང་སྤྱི་ལ་བཟུང་ངོ་།དེའི་ཚེ་སེར་པོ་བསྒོམ་འདོད་པ་ལ་དམར་པོ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་ཁ་དོག་མ་ནེས་པ་དང་བཞུགས་པའི་དབྱིབས་ཅན་བསྒོམ་འདོད་པ་ལ་བཞེངས་པའི་
དབྱིབས་ཅན་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་དབྱིབས་མ་ངེས་པ་དང། གཅིག་བསྒོམ་པར་འདོད་པ་ལ་གཉིས་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་གྲངས་མ་ངེས་པ་དང་ཆེ་བ་བསྒོམ་པར་འདོད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་ཆེ་ཆུང་མ་ངེས་པ་བྱུང་ན། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་
འབྲང་དུ་ཡེ་མི་རུང་བས་རྩ་བའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་རྟེན་བྱ་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་ལ་སེམས་ཇི་ལྟར་གཏོད་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ། སྐྱོན་མེད་པའི་ལུགས་བཞག་པ་དང། སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་ལུགས་བསལ་བ་
དང། ཐུན་གྱི་ཚད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི།  ང། སེམས་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པའི་ཚུལ་འདི་ལ་རང་ལུགས་ནི་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོན་མེད་ན་ཡུལ་ཅན་གསལ་ཆའི་ངར་དང་ལྡན་པ་དང། དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་གཉིས་ལྡན་ཡིན་གྱི། དེའི་སྟེང་དུ་བདེ་བ་མི་
སྣོན་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་མི་འབྱུང་བ་དང། ཁྱད་པར་ལམ་གྱི་སེམས་རྟེན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ལ་ཁོ་ན་རེ།། འོ་ན་གསལ་ཆའི་ངར་ཆེ་བ་ཡང་འདྲེན་མི་རིགས་ཏེ། དེ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་འགའ་ཞིག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ན་མི་མཚུངས་ཏེ་འདིར་ནི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ལམ་བསྒྲུབ་པའི་སེམས་རྟེན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞིག་འཆད་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་མེད་ན་ཤས་ཆེར་ལམ་བསྒོམ་པའི་སེམས་རྟེན་དུ་མི་རུང་ཞིང་ཁྱད་པར་གཟུགས་མེད་སྤངས་པའི་བསམ་གཏན་དང། ཞེས་

[29B]བྱེད་པ་སྤངས་ཤིང་བསལ་ནས་བསམ་གཏན་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཁྱད་པར་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཤིན་ཏུ་གསླ་བའི་གསལ་ཆའི་ངར་
དང་ལྡན་པ་དང་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་མི་རྟོག་པའི་གནས་ཆ་དང་ལྡན་པའོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་བདེ་བ་བསྣན་ནས་གསུམ་དུ་བྱེད་ལ། གཞན་དག་དྭངས་པ་ཡང་བསྣན་ནས་བཞིར་བྱེད་ཀྱང་དྭངས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དང་པོར་འདུས་
པས་ཟུར་དུ་སྨོས་མི་དགོས་ལ། ཚོར་བ་སིམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དགའ་བདེ་ནི་སྐབས་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་འབྱུང་ཡང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཚུངས་ལྡན་
དུ་མི་འབྱུང་ཞིང། ཐེག་པ་གསུམ་གའི་ཡོན་ཏན་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་ལ་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་ལུས་བདེ་དང་སེམས་བདེ་གང་དང་ཡང་མཚུངས་ལྡན་དུ་མི་འབྱུང་བས་འདིར་མ་བགྲངས་སོ། །གསལ་ཆའི་
ངར་ཆེ་བ་ཡང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སས་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགའ་ཞིག་ལ་མེད་ཀྱང། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། གཟུགས་མེད་སྤངས་པའི་བསམ་གཏན་དང། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱང་སེམས་དབང་ཐོབ་པ་འགའ་ཞིག་མ་གཏོགས་པའི་བྱང་
སེམས་རྣམས་བསམ་གཏན་གྱི་སས་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོན་ཏན་བསྒྲུབ་པར་གསུངས་པས་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གསླ་ཆའི་ངར་ཐོན་པ་ལ་ནི་བྱིང་བས་བར་དུ་གཅོད་ལ། རྩེ་གཅིག་

[30A]༄༅། །པའི་མི་རྟོག་པ་ལ་ནི་རྒོད་པས་བར་དུ་གཅོད་པས་བྱིང་རྒོད་གཉིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་དག་འགྲུབ་པའི་གེགས་ཀྱི་གཙོ་བོར་འོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བྱིང་རྒོད་ཕྲ་རགས་རྣམས་ལེགས་པར་
ངོས་ཞིན་པ་ཞིག་དང་ངོས་ཟིན་ནས་དེ་གཉིས་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་དཛིན་གྱི་སྐྱོང་ལུགས་རྣམ་དག་ཅིག་མི་ཤེས་ན། ལྷག་མཐོང་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་ཞི་གནས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བློ་ལྡན་རྣམ་སྐྱིས་ཚུལ་དེ་ལ་
མཁས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱིང་རྒོད་ནི་ཞི་གནས་འགྲུབ་པའི་འགལ་རྐྱེན་ཡིན་ཅིང། འགལ་རྐྱེན་ངོས་འཛིན་པ་དང་འགོག་ཚུལ་དངོས་ནི་འོག་ཏུ་སྟོན་པས་འདིར་ནི་ཞི་གནས་འགྲུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་ཚུལ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ནི་སེམས་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཆ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་དམིགས་པ་ལ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་སྡོད་པ་ཞིག་དགོས་སོ། །དེ་ལ་ནི་སེམས་རྩ་བའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཡེང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཐབས་གཅིག་དང། གཡེངས་མ་གཡེངས་དང་གཡེང་
བར་འགྱུར་མི་འགྱུར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པ་གཉིས་དགོས་པའི། དང་པོ་ནི་དྲན་པ་དང་གཉིས་པ་ནི་ཤེས་བཞིན་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ནི་ཉེ་བར་གཏོད་བར་བྱེད་པ་སྟེ་གཅིག་གིས་སེམས་དམིགས་པ་
ལས་མི་འཕྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། གཉིས་པས་སེམས་འཕྲོ་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲན་པ་ཉམས་ནས་དམིགས་པ་བརྗེད་ན་ཡེངས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དམིགས་པ་སྟོང་པར་འགྱུར་བས་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་རྩ་

[30B] །དྲན་པ་དེས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་ཚུལ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དམིགས་རྟེན་གསལ་བཏབ་ནས་མ་མཐའ་ཞིག་ཤར་བྱུང་བ་ན་དེ་ཤེས་པས་ཚིར་གྱིས་བཟུང་བའི་འཛིན་སྟངས་ཤུགས་ཅན་ཞིག་བསྐྱེད་ལ། སེམས་ཀྱི་འཕངས་
མཐོ་བར་བྱས་ཏེ་གསར་དུ་གང་ལ་ཡང་མི་དཔྱོད་པར་འཇོག་པའོ་།དྲན་པ་ནི་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། དྲན་པ་གང་ཞེ་ན་འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་ཀྱི་བརྗེད་པ་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་ཁྱད་པར་གསུམ་དང་ལྡན་པར་
གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། སྔར་མ་འདྲེས་པའི་ཡུལ་ལ་དྲན་པ་མི་སྐྱེ་བས་འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐབས་འདིར་ནི་སྔར་ངེས་པར་བྱས་པའི་དམིགས་རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའོ། །རྣམ་པའམ་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་
ཁྱད་པར་ནི། སེམས་ཀྱི་བརྗེད་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ཡུལ་དེ་སེམས་ཀྱིས་མ་བརྗེ་དཔའི་ཆ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་དམིགས་རྟེན་མ་བརྗེད་པའོ་།མ་བརྗེད་པའི་ཚུལ་ནི་གཞན་གྱིས་དྲིས་པ་དང་རང་གིས་དེ་ལ་རྟོག་པ་བཅུག་པ་ན་དམིགས་རྟེན་དེ་ནི་འདི་འདྲ་བ་
ཡིན་ནོ། །ཞེས་བླ་མས་བསྟན་པ་དྲན་ཐུབ་པ་ཙམ་ལ་མི་ཟེར་གྱི་སེམས་དམིགས་པ་ལ་གཏགས་པ་དེ་ཐུ་ཏེ་དྲན་ནས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ་ཡེངས་པ་སྟེ། ཡེངས་ན་ནམ་དེ་བྱུང་ཙམ་གྱིས་དྲན་པ་སྟོར་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནས་སེམས་དམིགས་རྟེན་ལ་སྔར་ལྟར་བཞག་
ཟིན་པ་དང་འདི་ལྟར་དུ་དམིགས་པ་ལ་བཏགས་སོ་སྙམ་པ་ཞིག་བསྐྱེད་ལ། དེ་ནས་གསར་དུ་མི་རྟོག་པར་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤུགས་མཆད་པར་རྒྱུན་སྐྱོང་བ་ནི་དྲན་པ་བསྟེན་ཚུལ་གྱི་གནད་དམ་པ་ཡིན་ནོ། བྱེད་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། དམིགས་པ་ལས་སེམས་

[31A]༄༅། །གཞན་དུ་མི་གཡེང་བར་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་དམིགས་པ་ལ་གཏགས་ཏེ་འདུལ་བ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་འདུལ་བའི་དཔེས་གསུངས་ཏེ་དཔ་ན་སྡོང་པོའམ་ཀ་བ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་ལ་ཞགས་ཐག་ཤིན་ཏུ་སྲ་བ་དུ་
མས་མི་བསྲུན་པའི་གླང་པོ་བཏགས་ཏེ་གླང་རྫིས་ཇི་ལྟར་བསླབས་པ་ལྟར་བྱེད་ན་ལེགས། མི་བྱེད་ན་ལྕགས་ཀྱུ་རྣོན་པོས་ཡང་ཡང་བཏབ་ནས་ཚར་བཅད་དེ་འདུལ་བ་ལྟར། སེམས་གླང་པོ་ཆེ་མ་དུལ་བ་དང་འདྲ་བ་འདི་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་
དམིགས་པའི་ཀ་བ་བརྟན་པོ་ལ་དྲན་པའི་ཐག་པས་བཅིང་ཞིང་དེ་ལ་སྡོད་དུ་མ་བཏུབ་ན་ཤེས་བཞིན་གྱི་ལྕགས་ཀྱུས་གཙགས་ནས་ཁད་ཀྱིས་དབང་དུ་བྱ་སྟེ། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས།  བ། ཐོག་མར་འདོད་པའི་སེམས་མ་ཞི་ཞིང་མ་དུལ་བའི་ཡིད་
ཀྱི་གླང་པོ་ བ། དགེ་བའི་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་འདོད་དུ་འཇུག་དུ་མི་སྟེར་བ་ལམ་  ལོག་ བ། པར་  འགྲོ་བ། ། བ། འདི་འདུལ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ བ། རྟེན་  ཀ་བ་ བ། འདྲ་བ་  བརྟན་པོ་ལ། ། བ་འདོགས་བྱེད་  དྲན་པའི་ཐག་པ་ བ། རྒྱུན་ལྡན་གྱི་  ས་ངེས་བཅིངས་ནས། ། བ། ཤེས་བཞིན་གྱི་བྱ་རས་བྱིང་རྒོད་
འབྱུང་མི་འབྱུང་ལེགས་པར་བརྟགས་ནས་མྱུར་དུ་རིག་པའི་  ཤེས་རབ་ལྕགས་ཀྱུས་རིམ་ བ། གྱིས་  དབང་ བ། དུ་  བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས་ཀྱང། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་ཐག་པས་ཡིད་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་དམིགས་པའི་སྡོང་པོ་དེ་ཉེད་ལ་
གདགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལུང་སྔ་མ་ལས་ཤེས་བཞིན་ལྕགས་ཀྱུ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ལ། ལུང་ཕྱི་མས་ཐག་པ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་པ་ནི་མི་འགལ་ཏེ། སེམས་དམིགས་པ་ལ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་འདོགས་པ་དངོས་ནི་དྲན་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་བཞིན་ཡང་བརྒྱུད་ནས་སེམས་

[31B] བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་དངོས་སམ་བྱིང་རྒོད་དུ་འགྱུར་བ་ཤེས་བཞིན་གྱིས་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་གི་དབང་དུ་མི་གཏོང་བར་རྩ་བའི་དམིགས་པ་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དང། སྔར་དྲངས་པ་ལྟར་སློབ་དཔོན་དབྱེག་གཉེན་གྱིས་ཀྱང། དྲན་
ཤེས་གཉིས་ཀ་དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་བྱེད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པར་གསུངས་པ་དང་དྲན་པ་ཐག་པ་དང་འདྲ་བར་སེམས་དངོས་སུ་དམིགས་པ་ལ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་འདོགས་བྱེད་དུ་གསུངས་པས་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོའི་སྐྱོང་ཚུལ་ནི་དྲན་པའི་སྐྱོང་ཚུལ་ཡིན་ལ།  ང། སྒོམ་གྱི་གཙོ་བོ་དྲན་པ་ཡིན་ཅིང། དེ་ཡང་ངེས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཅན་ཡིན་པས། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོང་བ་ན་ངེས་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་དམ་པོ་མེད་ན་སེམས་དྭངས་པའི་གསལ་ཆ་འོང་ཡང། ངེས་ཤེས་ཀྱི་ངར་
ཐོན་པའི་བློ་ཤུགས་ཅན་མི་འོང་བས་དྲན་པ་སྟོབས་ཅན་མི་སྐྱེ་ཞིང། བྱིང་བ་ཕྲ་མོའང་མི་ཁེགས་པས་སེམས་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པར་བཞག་པས་ཞི་གནས་གྲུབ་པའི་ལུགས་ལའང་བྱིང་རྒོད་སེལ་ཤེས་ན་ཞི་གནས་ཙམ་འགྲུབ་ཀྱང། དེ་ལའང་དྲན་ཤེས་ཀྱི་བསྟེན་ཚུལ་ངེས་པར་གལ་ཆེའོ་ ། །དྲན་པ་ཡང་ངེས་པའི་རྣམ་པ་
ཅན་གྱི་འདིན་སྟངས་ཅན་ཡིན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོང་བ་ན་ངེས་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་དམ་པོ་མེད་པར་ཧད་དེ་འཇོག་པ་ལ་སེམས་དྭངས་པའི་གསལ་ཆ་འོང་ཡང། ངེས་ཤེས་ཀྱི་ངར་ཐོན་པའི་གསལ་ཆ་མི་ཐོན་པས་དྲན་པ་སྟོབས་ཅན་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་
ལ༑ དེའི་ཕྱིར་བྱིང་བ་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་ཁེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོན་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་རྟེན་གཞན་མི་འཇོག་པར་སེམས་མི་རྟོག་པ་ཙམ་སྐྱོང་བས་ཀྱང་སེམས་ཡུལ་གང་ལ་ཡང་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པར་བཞག་པར་བྱའོ།།

[32A]༄༅། །ཞེས་པའི་དམས་ངག་དྲན་ནས་དེ་ནས་སེམས་མི་འཕྲོ་བ་ལ་མ་ཡེངས་པར་བྱ་དགོས་ལ། མ་ཡེངས་པ་དེ་ཡང་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་པས་དྲན་པའི་སྐྱོང་ཚུལ་ལས་མ་འདས་པས་དེ་ལྟར་བསྒོམ་
པ་དེས་ཀྱང་ངེས་ཤེས་ཀྱི་ཤུགས་ཐོན་པའི་དྲན་པ་བསྟན་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་ལུགས་བསལ་བ་ལ། བསལ་བྱའི་ལོག་རྟོག་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དེ། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པ་འཕངས་ལེགས་པར་བསྟོད་དེ་བསྒྲིམས་ནས་མི་རྟོག་
པར་བཞག་པ་ན་བྱིང་བའི་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་མོད་ཀྱི་རྒོད་ཤས་ཆེ་བས་གནས་ཆ་རྒྱུན་འཐུད་ཐུབ་པ་མི་འོང་བ་མཐོང་ནས་རིག་པའི་གཟེངས་ཀྱང་སྨད། ལེགས་པར་བསྒྲིམ་པ་ཡང་གློད་པས་གནས་ཆ་མྱུར་པོར་སྐྱེ་བ་མཐོང་ནས་ཐབས་དེ་ནི་གདམས་
ངག་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ངེས་པ་རྙེད་ནས་གློད་པ་རབ་ལ་སྒོམ་རབ་ཅེས་སྐད་གསངས་མཐོན་པོས་སྒྲོག་པར་སྣང་ངོ། །འདི་ནི་བྱིང་བསྐྱེས་པ་དང་སྒོམ་སྐྱེས་པ་གཉིས་མ་ཕྱེད་པའི་གཏམ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོན་མེད་དེ་ནི་སྔར་བཤད་
པ་ལྟར་ཁྱད་པར་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དགོས་ཀྱི། སེམས་མི་རྟོག་པའི་གནས་ཆ་བརྟན་པ་གཅིག་པུས་མི་ཆོག་གོ་གལ་ཏེ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ལ་སེམས་ཉོག་ཉོག་པོར་སོང་བའི་འཐིབས་པ་ཡོད་ན་བྱིང་པ་ཡིན་ཀྱང། དེ་མེད་པར་སེམས་དྭངས་པའི་
གསལ་ཆ་ཡོད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོན་མེད་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་རྨུགས་པ་དང་བྱིང་བ་གཉིས་མ་ཕྱེད་པའི་གཏམ་སྣང་བས་འདི་རྣམས་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེས་ན་བསྒྲིམས་དྲགས་པའི་རིག་པ་ངར་ལྡན་དུ་བྱས་པ་ན་

[32B]དེ་ཧ་ཅང་གློད་ནས་བསྐྱངས་པ་ན་གནས་ཆ་ཡོད་ཀྱང་བྱིང་ཤས་ཆེ་བས་ངར་ཐོན་པའི་གསླ་བ་མེད་དོ། །གྲིམས་དྲགས་པ་དང་ལྷོད་དྲགས་པ་གང་དུ་ཡང་མ་སོང་བའི་དམ་ལྷོད་རན་པའི་
མཚམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཟིན་དཀའ་བའི་ཕྱིར་བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་དཀའ་བ་ལ་དགོངས་ནས། སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གཽ་མིས།  བ། བཤགས་བསྟོད་ལས་  བརྩོན་པ་བསྟེན་ན་ སྟེ་སེམས་བསྒྲིམས་དྲགས་ནི་  རྒོད་པ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང། དེ་སྤངས་
ན་ནི་ཞུམ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། བ། བསྒྲིམས་ལྷོད་རན་པའི་མཚམས་ཟིན་དཀའ་བས་  འདི་ཡི་ བ། བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་མི་མཉམ་པ་མེད་པའི་རིགས་པར་ བ། རབ་འཚམས་པར་  མཉམ་ བ། པར་  འཇུག་ བ། པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་  རྙེད་ བ། པར་  དཀའ་ན། །བདག་གི་སེམས་དཀྲུགས་པས་ནི་ཅི་ཞིག་
བགྱི༑ ༑ཞེས་གསུགས་ཏེ་བརྩོན་པ་བསྟེན་པ་ནི་བསྒྲིམས་དྲགས་པ་སྟེ་དེ་བྱས་ན་ནི་རྒོད་པ་འབྱུང་ལ། བསྒྲིམ་པ་དེ་སྤངས་ཤིང་གློད་དྲགས་ན་སེམས་ནང་དུ་སྡོད་པའི་ཞུམ་པ་སྐྱེ་བར་སྣང་བས་བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་ནས་ཆ་མཉམ་པར་གནས་པའི་
སེམས་རིགས་པར་མཉམ་དུ་འཇུག་པ་རྙེད་དཀའ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེའི་འགྲེལ་པ་སངས་རྒྱས་ཞི་བས་མཛད་པ་ལས། བརྩོན་པ་ནི་འདིར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་སྤྲོ་བས་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པ་ལ་བྱ་ཡི། ཞེས་དང། རྒོད་
པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་མཐོང་ནས་བརྩོན་པ་དེ་སྤངས་ཏེ་རྩོལ་བ་བཏང་བར་གྱུར་ན་སེམས་ནང་དུ་ཞུམ་ཞིང། ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ཡང་བཤགས་བསྟོད་ལས། འབད་པས་འཇུག་ན་རྒོད་པ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང། །དེ་གློད་ན་ནི་ཞུམ་པ་སྐྱེ་བར་

[33A]༄༅། །འགྱུར༑ ༑འདི་ཡི་དབུ་མར་བསྒྲུབ་པའང་རྙེད་དཀའ་ན་།བདག་གི་སེམས་དཀྲུགས་བས་ནི་ཅི་ཞིག་བགྱི། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་དེའི་འགྲེལ་པར་ཡང། ཤིན་ཏུ་འབད་པས་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་ཅིང་རྩོལ་བ་
ན་ནི་སེམས་དེ་རྒོད་ཅིང་གཡེང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་བཅོམ་པས་རྩོལ་བ་ལས་ཀྱང་སེམས་གནས་པ་མི་རྙེད་ལ། དེ་ལྟར་དེ་ཉེས་པ་ཉེད་ཡིན་པས་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འབད་པས་འཇུག་པའི་སེམས་དེ་གློད་ཅིང་རྩོལ་བ་བཏང་བར་གྱུར་ན་
ནི་དམིགས་པའི་ཡུལ་བརྗེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སེམས་ནང་དུ་ཞུམ་ཞིང་བྱིང་བ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མར་བསྒྲུབ་པའམ་རིགས་པར་མཉམ་
འཇུག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྙེད་དཀའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་གློད་པར་རབ་བྱས་པས་ཆོག་ན་དཀའ་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་ལས་བྱིང་བ་སྐྱེ་བར་གསུངས་པས་ཚུལ་དེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པ་མི་རིགས་པར་གསལ་ལོ། ཤིན་ཏུ་གློད་པའི་སེམས་
དྭངས་པ་ཙམ་གྱི་གསལ་ཆས་མི་ཆོག་པར་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་གྲིམས་ཆ་དགོས་པར་ནི། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། དེ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ཞེས་
སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུའི་སེམས་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྐྦས་སུ་དེ་ལྟར་གསུངས་ཤིང།  ང། དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སེམས་དྭངས་པའི་གསླ་ཆ་དང་ཡུལ་གསལ་བ་ཙམ་ཡོད་པ་དང། ཡུལ་ཅན་ནམ་བློའི་འཛིན་སྟངས་གསལ་བ་དོན་མི་གཅིག་ཏེ། སྔ་མ་ཡོད་ཀྱང་བྱིང་བ་གཅོད་མི་

[34B] ། སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས་ཀྱང་བྱིག་བ་བསལ་ལ་དམིགས་པ་དེ་ཉེད་དམ་དུ་བཟུང་ངོ། །ཞེས་དང། སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས་ཀྱང། དེ་ནས་བྱིང་བ་ཞི་བར་བྱས་ནས་ཅི་ནས་ཀྱང་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་
མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱའོ། ། ཞེ་ན་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་དམ་དུ་བཟུང་ཞེས་དང། སེམས་ཀྱིས་གསལ་བར་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་པའི་ནུས་པས་བློ་ཡི་འཛིན་སྟངས་ཤིན་ཏུ་དམ་པའི་གསལ་ཆའི་ངར་རམ་བློ་ཤུགས་ཅན་དེ་ཡོད་ན་དྲན་པའི་བསྟེན་ལུགས་རྣམ་དག་ཡིན་ཅིང་བྱིང་བ་ཡང་འགོག་པ་
ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ཐུ་རེ་དྲན་པའི་དྲན་པ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ངང་ནས་བློ་དེ་ཉིད་ཤུགས་ཆུང་དུ་མ་སོང་ཙམ་ནས་བར་བར་དུ་བྱིང་རྒོད་བྱུང་མ་བྱུང་དང་འབྱུང་བའི་གྲབ་བྱེད་མི་བྱེད་ཤེས་ནུས་པའི་ཤེས་བཞིན་གྱིས་བྱ་ར་བྱེད་པ་དང་སྐབས་སྐབས་སུ་རྩ་བའི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་དྲན་ཙམ་དྲན་
ཙམ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀའང་དྲན་པའི་སྐྱོང་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། བྱིང་རྒོད་བྱུང་བ་ན་བརྗེད་ངས་སྐྱེས་ཏེ། དམིགས་པ་བརྗེད་ནས་བྱིང་རྒོད་སྐྱེ་བ་ཞིག་དང། ཡང་དམིགས་པའི་དྲན་པ་མ་བརྗེད་པའི་ངང་ནས་བྱིང་རྒོད་སྐྱེ་བ་གཉིས་འབྱུང་བའི་སྔ་མ་ནི་དྲན་པ་སྟོར་ནས་ཡུན་རིང་བར་བྱིང་རྒོད་བྱུང་བའང་ངོས་མ་ཟིན་པས་ཤིན་ཏུ་
ལྷོད་པ་ཡིན་པས་སྔར་བཤད་པའི་སྐྱོང་ཚུལ་ཕྱི་མས་འདིའི་གཉེན་པོ་བྱེད་ཅིང་སྐྱོང་ཚུལ་སྔ་མས་ནི་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པའི་ངོས་ནས་བྱིང་རྒོད་སྐྱེས་པ་འགོག་ཅིང་ཤེས་བཞིན་སྟོབས་ཆེན་གྱི་རྒྱུད་དགོས་སོ་ ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སེམས་ཀྱིས་གསལ་བར་མཐོང་བ་ཞེས་གསུངས་པས་ཡུལ་གསལ་
བ་ཙམ་ལ་མི་ཟེར་ག་བློའི་འཛིན་སྟངས་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་དམ་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པའི་བསྟེན་ལུགས་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་སྟེ། འདི་མ་ཤེས་པར་བསྐྱངས་པའི་རྟགས་སུ་སྒོམ་ཇི་ཙམ་མང་དུ་བྱས་པ་ཙམ་དུ་བརྗེད་ངས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་དང་

[34A]༄༅། །ཆོས་རྣམས་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་རྟུལ་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འཇུག་པ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པོ་ཡོད་པར་རློབ་པ་བྱེད་པར་སྣང་ངོ། །དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དྲན་པས་སེམས་
དམིགས་པ་ལ་བཏགས་པ་དེའི་ཚེ་དམིགས་པ་ལེགས་པར་འཛིན་ནམ་མི་འཛིན་གྱི་བྱ་ར་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་བསྐྱེད་དུ་རུང་ངམ་སྙམ་ན་འདི་ནི་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས། དེ་ལྟར་གང་ལ་འདོད་པའི་དམིགས་པ་དེ་ལ་སེམས་བཞག་
ནས་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱིར་བཞིན་རྒྱུན་དུ་སེམས་གཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་བཞག་ནས་སེམས་ལ་འདི་ལྟར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་ཅི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ལེགས་པར་འཛིན་ཏམ་འོན་ཏེ་བྱིང་ངམ་འོན་ཏེ་ཕྱིར་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་འཆར་བས་རྣམ་པར་
གཡེངས་སམ་སྙམ་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཏང་ནས་དེ་ལྟར་བལྟ་བ་མིན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་བཞིན་པའི་ངང་ནས་རྩ་བའི་དམིགས་པ་ལ་སྔར་བཞག་པ་ལྟར་གྣ་སྨི་གནས་དང་མི་གནས་
ན་བྱིང་རྒོད་གང་དུ་སོང་བལྟ་བ་ཙམ་བྱེད་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞག་ནས་ཧ་ཅང་ཐུང་བའི་དུས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཧ་ཅང་རིང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་བར་བར་དུ་བྱར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་སྔ་མའི་ཤུགས་དང་ངར་མ་ཟད་ཙམ་ནས་འདི་བྱས་པ་ན་བློ་དེའི་ངར་
སྐྱེས་ནས་ངར་ལྡན་ལ་གནས་པའི་ཡུན་རིང་དུ་འགྲོ་བ་དང་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་མྱུར་དུ་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བར་བར་དུ་དམིགས་པ་སྔ་མ་དྲན་ཙམ་དྲན་ཙམ་བྱས་ནས་སྐྱོང་བ་ལ་ཡང་དྲན་པ་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་རྒྱུན་ལྡན་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུར་

[34B] ཉནྶ་ལས། དེ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ།  ང། སྔར་ཐོས་མསམ་གྱིས་  ཡང་དང་ཡང་དུ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་རྒྱུན་དང་ལྡན་པ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་དགའ་
བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་ཀྱང་བྱ་དགེ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ལ་ཅི་ཞིག་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་ཆོས་གང་དག་བཟུང་ཞིང་མཉན་པ་དང། བླ་མ་དག་
ལས་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་མཚན་མ་སྔོན་དུ་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་དེ་ལ་རྒྱུན་དང་ལྡན་པའི་དྲན་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅིང་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱའོ་ཞེས་དང། དབུས་
མཐའི་འགྲེལ་བཤད་ལས་ཀྱང། དྲན་པ་ནི་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པའོ་།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གནས་པར་བྱའ་བའི་གདམས་ངག་ཡིན་གྱིས་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པས་དྲན་པ་བསྟེན་པ་ནི་དམིགས་པ་ལས་གཡེང་བའི་བརྗེད་ངས་
འགོག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་དེ་འགོག་པའི་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་བརྗོད་པ་སྟེ་ཡང་ཡང་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དཔེར་ན་ཤེས་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་བརྗེད་ཀྱིས་དོགས་པ་ན་ཡང་ཡང་ཡིད་ལ་དྲན་པར་བྱས་ན་བརྗེད་དཀའ་
བ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དམིགས་པ་བར་བར་དུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ནི་དྲན་པ་སྟོབས་ལྡན་སྐྱེ་བ་ལ་དགོས་ལ། སེམས་དམིགས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་གཡེང་བར་ཚིར་རི་བཟུང་ནས་བྱ་ར་བྱེད་པ་ནི་བྱིང་རྒོད་རྟོགས་པའི་ཤེས་བཞིན་མཐུན་ལྡན་དུ་འགྲོ་བའི་ཐབས་

[35A]༄༅། །ཡིན་པས་དེ་འདྲ་བ་དེ་ལ་ཡང་རྟོག་པ་ཡིན་སྙམ་ནས་བཀག་ན་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་སྟོབས་ལྡན་སྐྱེ་བར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཐུན་གྱི་ཚད་བསྟན་པ་ནི། འོ་ན་དྲན་པས་སེམས་དམིགས་
པ་ལ་བཏགས་པ་དེ་ལ་འདི་ཙམ་བར་དུ་འཇོག་ཅེས་པའི་ཐུན་ཚད་ངེས་པ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། འདི་ལ་བོད་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་སོ་སོའི་བླ་མ་གོང་མ་ཐམས་ཅད་ཐུན་ཆུང་ལ་གྲངས་མང་བར་བྱ་དགོས་གསུང་ངོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐུན་ཆུང་ངེ་
བའི་སྒོམ་དང་བཟང་གྱེས་བྱས་ན་རྟིང་མ་རེས་ཀྱང་བསྒོམ་པ་ལ་བྲོད་ལ་ཐུན་རིང་ན་སུན་པར་འགྱུར་བ་རེ་འདོད་ཅིང། གཞན་དག་ནི་ཐུན་རིང་ན་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དབང་དུ་འགྲོ་སླ་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོན་མེད་སྐྱེ་དཀའ་བར་བཞེད་དོ། །ཉན་ས་ལ་སོགས་པའི་
གཞུང་ཆེ་བ་རྣམས་ནས་ཐུན་གྱི་ཚད་གསལ་བར་བཟུང་བ་མི་སྣང་ཡང། སྒོམ་རིམ་ཐ་མ་ལས།  བ། བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བའི་སྐྱོང་ཚུལ་  དེ་ལྟ་བུའི་རིམ་པ་འདིས་ བ། ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་ཆ་དྲུག་ཅུར་ཕྱེ་བའི་  ཆུ་ཚོད་གཅིག་གམ་ ང། མེལ་ཚེ་ཞེས་བ་བྱ་ར་བྱེད་པའམ་སོ་བཙུགས་པའི་དོན་ཡིན་ཅིང་
དེ་ནུས་མི་ནུས་ཀྱང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་བྱིང་རྒོད་སྔར་བྱུང་མ་བྱུང་དང་ད་དུང་འབྱུང་མི་འབྱུང་སོ་བཙུགས་ནས་བལྟས་པ་ན་ད་དུང་ཡུན་འདི་ཙམ་ཞིག་ལ་བྱིང་རྒོད་མི་འབྱུང་བར་ངེས་སྙམ་པའི་གདེངས་ཐོབ་པ་ན་མེལ་ཚེ་ནུས་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ཚུན་ལ་ཐུན་འཇོག་མི་དགོས་པ་དང་བྱིང་རྒོད་སྔར་བྱུང་བའམ་ད་དུང་ཡང་འབྱུང་བར་དགོས་
པ་ན་དེའི་ཉམས་དང་བསྟུན་ནས་ཐུན་འཇོག་དགོས་ཞེས་པ་སྟེ་ཁང་སྟེང་ནས་ཇག་པ་སོགས་ཡོད་མེད་རྒྱང་སོ་བཙུགས་པ་ན་མེད་པར་ངེས་ན་ཟོན་ལྷོད་ཆོག་གི་ཡོད་མེད་མ་ངེས་པའམ་ཡོད་པར་དོགས་ན་ཟོན་ལྷོད་མི་ཆོག་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་ ། མེལ་ཚེ་ བ། ཇི་སྲིད་བར་ནུས་པ་དེ་སྲིད་དུ་  ཐུན་ཕྱེད་དམ་ཐུན་གཅིག་

[35B] བ། མཉམ་པར་བཞག་ལ་  འཇུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། འདི་ཞི་གྣྦས་གྲུབ་ཟིན་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་དུས་ཀྱི་ཐུན་ཚད་ཀྱི་སྐབས་སུ་གསུང་སྣང་ཡང། ཐོག་མར་མངོན་
པས་དེ་ལྟར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་སྐྱོང་ལུགས་དམིགས་པ་དྲན་པ་དང་བྱ་ར་བྱེད་པའི་ལྟ་རྟོག་བར་བར་དུ་བྱེད་ན་ཐུན་ཅུང་རིང་ཡང་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་མོད། འོན་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་ཐུན་རིང་ན་ཡང་
ན་བརྗེད་པས་སྐྱེས་ནས་ཡེངས་ནས་འགྲོ་ཞིང་དེའི་ཚེ་སེམས་བྱིང་བའམ་རྒོད་པ་གང་བྱུང་ཡང་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ནས་ངོ་ཤེས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་པ་མྱུར་པོར་ངོས་མི་ཟིན་ལ། ཡང་ན་དྲན་པ་མ་བརྗེད་ཀྱང་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དབང་དུ་འགྲོ་སླ་ཞིང་བྱིང་རྒོད་བྱུང་བ་རྣམས་
མྱུར་པོར་ངོས་མི་ཟིན་པར་སྣང་ངོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་སྔ་མས་ནི་དྲན་པ་སྟོབས་ལྡན་སྐྱེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་འགྱུར་ལ། ཕྱི་མས་ནི་ཤེས་བཞིན་སྟོབས་ལྡན་སྐྱེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པས་བྱིང་རྒོད་གཅོད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་དམིགས་
པ་བརྗེད་ནས་ཡེངས་ཏེ་བྱིང་རྒོད་བྱུང་བ་ངོས་མི་ཟིན་པ་ནི་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པའི་ངང་ནས་བྱིང་རྒོད་མྱུར་པོར་ངོས་མི་ཟིན་པ་ལས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ངན་པ་ཡིན་པས་ཡེངས་ནས་འགྲོ་བའི་དྲན་པ་ཉམས་པ་འགོག་པའི་གཉེན་པོ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་དྲན་
པ་སྐྱོང་ཚུལ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡེངས་ནས་འགྲོ་བའི་བརྗེད་ངས་ཆེ་བ་དང་བྱིང་རྒོད་མྱུར་པོར་ངོས་མི་ཟིན་པའི་ཤེས་བཞིན་མཐུན་ཆུང་ན་ཐུན་ཆུང་དུ་དགོས་ལ། བརྗེད་ངས་སྐྱེ་དཀའ་ཞིང་བྱིང་རྒོད་མྱུར་དུ་རྟོགས་ནུས་པར་སྣང་ན། ཐུན་ཆུང་རིང་ཡང་སྐྱོན་

[36A]༄༅། །མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུན་ཚད་མ་ངེས་པར་གསུངས་ཤིང། མདོར་ན་རང་གི་བློའི་ནུས་པ་དང་བསྟན་དགོས་པས་ཇི་སྲིད་ནུས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་།གཞན་
ཡང་ལུས་དང་སེམས་ལ་གློ་བུར་བའི་གནོད་པ་མ་བྱུང་ན་མཉམ་པར་འཇོག་ལ། བྱུང་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ཏེ་མི་བསྒོམ་པར་དེ་མ་ཐག་བཞག་ནས་ཁམས་ཀྱི་བར་ཆད་བསལ་ཏེ་བསྒོམ་པ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་
བྱེད་པའང་ཐུན་ཇི་ཙམ་གྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དམིགས་པ་ལ་གཏད་པའི་འོག་ཏུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ལ་གཉིས། བྱིང་རྒོད་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བའི་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་བྱ་
བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བྱིང་རྒོད་ངོས་མི་ཟིན་པའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་དང། ངོས་ཟིན་ཀྱང་དེ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དུ་མི་རྩོལ་བའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བྱིང་རྒོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང། བསྒོམ་པའི་དུས་
སུ་དེ་རྟོགས་པའི་ཤེས་བཞིན་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་སོ། །དང་པོ་ལ་རྒོད་པ་ནི། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། རྒོད་པ་གང་ཞེ་ན་སྡུག་པའི་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་མ་ཞི་བ་སྟེ་ཞི་གནས་ཀྱི་
བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། འདི་ལ་གསུམ་ལས། ་དམིགས་པ་ནི། ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་སྡུག་པའོ། ་།རྣམ་པ་ནི། སེམས་རྣམ་པར་མ་ཞི་ཞིང་ཕྱིར་ལ་འཕྲོ་བ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཅིག་ཡིན་པས་

[36B] ་བྱེད་ལས་ནི། སེམས་དམིགས་པ་ལ་གནས་པའི་བར་གཅོད་བྱེད་པའོ། །སེམས་ནང་དུ་དམིགས་པ་ལ་བཏགས་པ་ན་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ལ་ཆགས་པའི་རྒོད་པས་དབང་མེད་དུ་ཡུལ་དེ་དག་ལ་སེམས་
འདྲེན་ཞིང་གཡེང་བར་བྱེད་དེ།  སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གཽ་མི་ནི་བཤགས་བསྟོད་ལས། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞི་གནས་ལ་དམིགས་ཤིང། །དེ་དང་དེར་ཡིད་ཡང་ཡང་གཏད་པ་ན། ། བ། སེམས་དམིགས་པ་  དེ་དང་དེ་ བ། ལ་གཏད་པ་  ལས་ཉོན་མོངས་ཞགས་པ་ནི། ། བ། སྤྱིར་མང་པོ་ཡོད་
པའི་ནང་ནས་  ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་ ང། རྒོད་པ་  འི་ཐག་པས་དབང་མེད་དྲངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འོ་ན་ཉོན་མོངས་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་དམིགས་པ་ལས་གཞན་དུ་གཡེང་བར་བྱེད་པའི་འཕྲོ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་པའི་དམིགས་པ་གཞན་ལ་
འཕྲོ་བ་དེ་རྒོད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རྒོད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཞིག་ཡིན་པས།  བ། དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པས་ཉོན་མོངས་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་གཡེང་བ་ནི་རྒོད་པ་མིན་གྱི། ཉེ་ཉོན་ཉི་ཤུའི་ནང་ཚན་གྱི་སེམས་བྱུང་རྣམ་གཡེང་ཡིན་ནོ་།དགེ་བའི་
དམིགས་པ་ལ་འཕྲོ་བ་ནི་དགེ་བའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཅི་རིགས་སུ་འགྲོ་བས་འཕྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རྒོད་པ་མིན་ནོ། །བྱིང་བ་ནི། འགྱུར་མང་པོ་ལས་ཞུམ་པ་ཞེས་པར་ཡང་བསྒྱུར་ཏེ། ཡི་ཤི་བའི་ཞུམ་པ་དང་ནི་མི་གཅིག་གོ་ ང། བྱིང་བ་དང་སྐབས་འདིའི་ཞུམ་པ་
ཞེས་པ་དོན་གཅིག་ཅིང། གཉིད་རྨུགས་སོགས་ཀྱིས་ནོན་པ་ལས་སྐྱེ་བར་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་པའི་འཛིན་སྟངས་ལྟོད་ནས་དམིགས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མི་འཛིན་པའམ་དམ་པར་མི་འཛིན་པ་གསལ་ཆའི་ངར་རམ་བློ་ཤུགས་ཅན་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་དྭངས་ཆ་དང་ཡུལ་གསལ་བཙམ་ཡོད་ཀྱང་

[37A]༄༅། །སེམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་གསལ་བར་མཐོང་བའམ་དམིགས་པའི་འཛིན་སྟངས་གསལ་བར་མེད་ན་བྱིང་བར་འགྲོ་སྟེ། སྒོམ་རིམ་ལས་གང་གི་ཚེ་ཞེས་པ་ནས་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་གསལ་བར་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་བྱིང་བར་གྱུར་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་
དམུས་ལོང་ལྟ་བུའམ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བྱིང་བ་དེ་སེམས་ཉོག་ཉོག་པོར་སོང་བའི་ཐིབས་པོ་ལ་ངོས་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྨུགས་པ་ཡིན་གྱི་བྱིང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་གསལ་བར་མི་མཐོང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ ། དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་གངས་རིའི་ཁྲོད་ཀྱི་བསམ་
གཏན་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་རྣམས་ནི། ཡུལ་གཞན་ལ་འཕྲོ་བ་མེད་པར་གནས་ཤིང་གསལ་དྭངས་ནི་མེད་པའི་སེམས་རྨུགས་པ་ཞིག་པ་བྱིང་བར་འདོད་པར་སྣང་ངོ། །འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ་རྨུགས་པ་ནི་བྱིང་བའི་རྒྱུར་གསུངས་པས་དེ་གཉིས་སོ་སོ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས། དེ་ལ་གལ་ཏེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་ནས་སེམས་བྱིང་ངམ་བྱིང་དུ་དོགས་པར་མཐོང་ན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། གལ་ཏེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་བྱིང་བའམ་སྙོམས་
པར་འཇུག་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ན་དེ་ནི་ནང་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་མཐུས་སེམས་བྱིང་ན་ནང་གི་རྣམ་གཡེང་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ང། དེས་ན་འདོད་ཆགས་ལས་
གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་སེམས་གཞན་དུ་གཡེང་བ་རྣམ་བྱིང་བ་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་པར་མ་ཟད། མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པའི་ཚེ་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཤོར་ནས་བྱམས་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་སོགས་ཀྱང་བྱིང་བར་བཞེད་པས་བྱིང་བ་ལ་དགེ་བའང་ཡོད་དོ་ ། །ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་ཀྱང། བྱིང་བ་ཉེ་ཉོན་གྱི་རྣམ་གཡེང་གི་

[37B] དེར་བཤད་པའི་རྣམ་གཡེང་ལ་དགེ་བ་ཡང་བྱུང་བས་ཉོན་མོངས་ཅན་དུ་མ་ངེས་སོ། །དེས་ན་རྨུགས་པ་ནི། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། རྨུགས་པ་གང་ཞེ་ན། གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་ལས་སུམ་རུང་བ་
ཉིད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས། གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་ལུས་དང་སེམས་ལྕི་ཞིང་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་འགྲེལ་ལས། རྨུགས་པ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ལྕི་བ་
ཉིད་དང་སེམས་ལྕི་བ་ཉེད་དེ་ལུས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ་།བྱིང་བ་ནི། སེམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ལྷོད་ནས་དམིགས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའམ། དམ་པར་མི་
འཛིན་པ་ཡིན་པས་དྭངས་ཆ་ཡོད་ཀྱང་དམིགས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་མེད་ན་བྱིང་བར་འགྲོ་སྟེ། སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས་གང་གི་ཚེ་དམུས་ལོང་ལྟ་བུའམ་མི་མུན་པར་ཞུགས་པ་ལྟ་བུའམ་མིག་བཙུམས་པ་ལྟ་བུར་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་
པ་གསལ་བར་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་བྱིང་བར་གྱུར་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ། ང། དེས་ན་བྱིང་བའི་རྒྱུ་ལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ལྷོད་ནས་སེམས་འཕངས་དམའ་རུ་སོང་བ་དང། གཉིད་རྨུགས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུས་སེམས་ལ་མུན་པ་བབ་པ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་མི་གསལ་བ་དང་
སེམས་ནང་དུ་དམིགས་པ་ལ་བསྡུས་དྲགས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལ་དད་པ་དང་དལ་འབྱོར་གྱི་ཡོན་ཏན་སོགས་བསམས་ནས་སེམས་གཟེངས་བསྟོད་པ་ནི་དང་པོའི་གཉེན་པོ་དང་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པ་ནི་བྱིང་བའི་རྒྱུ་གཉིད་རྨུགས་སོགས་གཉིས་ཀའི་གཉེན་པོ་དང། དམིགས་

[38A]༄༅། །པ་རྒྱབ་བསྐྱེད་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱོད་པ་སོགས་ནི་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བའི་འོད་ཀྱི་མཚན་མ་ཡང་ཡང་བསྒོམ་པ་ནི་མིའི་རིགས་འགའ་ཞིག་ལ་དམིགས་པ་བསྒོམ་པ་ན། མུན་པ་བབ་པ་ལྟ་བུའི་མི་གསལ་བ་འོང་བ་ལ་སྣང་བའམ་འོད་ཀྱི་
མཚན་མ་བསྒོམ་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཞིང། དེ་ལྟར་མིན་ཀྱང་དེ་ཡང་ཡང་བསྒོམ་ན་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གསལ་ཆའི་ཁྱད་ཆེའོ་ཞེས་གསུངས་ ། གཞུང་ཆེ་བ་གཞན་ནས་བྱིང་བའི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་བཟུང་བ་མ་མཐོང་ངོ། །བྱིང་བ་ལ་ནི། དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་
གཉིས་ཡོད་ལ། རྨུགས་པ་ནི་མི་དགེ་བ་དང་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་གང་རུང་དང་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཞུང་ཆེ་བ་རྣམས་ནས་ཀྱང། བྱིང་བ་སེལ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དགའ་བའི་ཡུལ་ཡིད་ལ་བྱ་བ་
དང༑ སྣང་བ་བསྒོམས་ནས་སེམས་གཟེངས་བསྟོད་དགོས་པར་གསུངས་པས་སེམས་ལ་མུན་པ་བབ་པ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་མི་གསལ་བ་དང། བློའི་འཛིན་སྟངས་འཕངས་དམའ་རུ་སོང་བ་རྣམས་དཀག་ནས་དམིགས་པ་གསལ་བ་དང་འཛིན་སྟངས་
ཀྱི་གྲིམས་ཆ་གཉིས་ཆར་དགོས་ཀྱི། ཡུལ་གསལ་བ་ཙམ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྭངས་ཆ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་གོ་རྒོད་པ་རིག་པར་སླ་ལ་བྱིང་བ་ཁུངས་ཐུབ་པའི་གཞུང་ཆེ་བ་རྣམ་ནས་གསལ་བར་ངོས་མ་བཟུང་བས་ཤེས་དཀའ་བར་སྣང་ཞིང་ཤིན་ཏུ་
གལ་ཡང་ཆེ་བར་སྣང་སྟེ་འདི་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོན་མེད་དུ་འཁྲུལ་ས་ཆེ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ཞིབ་མོས་ཉམས་མྱོང་གི་སྟེང་ནས། སྒོམ་རིམ་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་ལེགས་པར་བརྟགས་ལ་ངོས་ཟིན་པར་བྱའོ། །བྱིང་རྒོད་རྟོགས་པའི་ཤེས་

[38B] བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གོ་བ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་གི་བསྒོམས་པའི་ཚེ་ན་བྱིང་རྒོད་བྱུང་མ་བྱུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པའི་ཤེས་བཞིན་བསྐྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་ཤེས་བཞིན་སྟོབས་ལྡན་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་
པས་བྱིང་རྒོད་བྱུང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ངོས་ཟིན་པའི་ཤེས་བཞིན་སྐྱེ་ཐུབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དངོས་སུ་མ་སྐྱེས་པར་སྐྱེ་བའི་གྲབས་བྱེད་པ་ནས་རིག་པའི་ཤེས་བཞིན་སྐྱེ་དགོས་ཏེ། སྒོམ་རིམ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལས། སེམས་བྱིང་ངམ་བྱིང་དུ་དོགས་
པར་མཐོང་ན། ཞེས་པ་དང། སེམས་རྒོད་པའམ་རྒོད་དུ་དོགས་པར་མཐོང་བ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་བཞིན་ཞིག་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ། འདི་ནས་འདིའི་བར་ལ་བྱིང་རྒོད་མེད་པའི་སྒོམ་སྐྱོན་མེད་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཐག་
བཅད་ཀྱང་སྟེང་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། བྱིང་རྒོད་བྱུང་ཡང་ངེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཤེས་བཞིན་སྟོབས་ལྡན་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང། དབུས་མཐའ་ལས། བྱིང་དང་རྒོད་པ་རྟོགས་པ་དང། །ཞེས་བྱིང་རྒོད་རྟོགས་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་
དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱིང་རྒོད་བྱུང་ན་མི་རིག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཤེས་བཞིན་མ་སྐྱེས་ན་དུས་རིང་པོར་བསྒོམ་ལོ་བྱས་ཀྱང་བྱིང་རྒོད་བྱུང་བཞིན་དུ་མི་ཚོར་བར་བྱིང་རྒོད་ཕྲ་མོས་དུས་འདའ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཤེས་བཞིན་དེ་ཇི་ལྟར་
བསྐྱེད་སྙམ་ན་འདི་ལ་སྔར་བསྟན་པའི་དྲན་པའི་སྐྱོང་ལུགས་དེ། རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དྲན་པ་རྒྱུན་ལྡན་པ་དེ་བསྐྱེད་ནུས་ན་དམིགས་པ་བརྗེད་ནས་ཡེངས་ཏེ་འགྲོ་བ་དགག་པར་ནུས་པས་བྱིང་རྒོད་སྐྱེས་པ་ཡུན་རིང་པོར་མི་

[39A]༄༅། །ཚོར་བལྡོག་པས་བྱིང་རྒོད་རྟོགས་སླ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲན་པ་ཉམས་པའི་དུས་ཀྱི་བྱིང་རྒོད་རིག་པ་དང་མ་ཉམས་པའི་དུས་ཀྱི་བྱིང་རྒོད་རིག་པའི་དུས་རིང་ཐུང་གཉིས་མྱོང་བ་ལ་བསྒོར་ནས་བལྟས་ན་ཆེས་
གསལ་ལོ། །དེ་ལ་དགོངས་ནས་སྤྱོད་འཇུག་ལས་ཀྱང། གང་ཚེ་དྲན་པ་ཡིད་སྒོ་ནས། །བསྲུང་བའི་དོན་དུ་གནས་གྱུ་ར་པ། །དེ་ཚེ་ཤེས་བཞིན་འོང་འགྱུར་ཞིང། །ཞེས་པ་དང། དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བཤད་ལས་ཀྱང། ཤེས་བཞིན་ནི་
དྲན་པ་མ་བརྗེད་པར་གྱུར་ན། བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་རྟོགས་པའོ་།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་མ་བརྗེད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་གཅིག་ནི་ཤེས་
བཞིན་གྱི་སྐྱོང་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་ལྷ་སྐུ་སོགས་བཟུང་བའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པའམ་མྱོང་བ་རིག་ཙམ་གསལ་ཙམ་སོགས་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་ནས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དྲན་པ་བསྟེན་པའི་ངང་
ནས། དེ་ལས་གཞན་དུ་འཕྲོ་མི་འཕྲོ་ལ་བྱ་ར་ཐུ་རེ་བྱས་ནས་སེམས་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཤེས་བཞིན་སྐྱོང་བའི་གནད་དུ་བཟུང་ངོ། ། བ། དྲན་པའི་སྐྱོང་ལུགས་ཉིད་ཤེས་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་འཕྲོ་མི་འཕྲོ་བྱ་ར་ཐུ་རེ་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་བཞིན་གྱི་ཐུན་མོང་མིན་
པའི་རྒྱུའོ་ ། །དེ་ལྟར་ཡང། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལླུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྟག་བྱ་བ། །དེ་དེ་ཁོ་ན་མདོར་ན་ནི། །ཤེས་བཞིན་བསྲུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་འདི་ན་འདིས་ནི་བྱིང་རྒོད་སྐྱེ་བའི་

[39B] དྲན་པ་བསྟེན་ཚུལ་གྱིས་ནི་ཡེངས་ནས་འགྲོ་བའི་བརྗེད་ངས་འགོག་པ་ཡིན་པས་ལེགས་པར་དམིགས་ཕྱེད་པ་ཞིག་དགོས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་བློ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་
ནས་དམིགས་ཕྱེད་པའི་གོ་བ་མེད་པར་དེང་སང་སྐྱོང་བ་བཞིན་དུ་བསྐྱངས་ན་རྒྱུ་ཐམ་ཐོམ་གྱིས་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་དུ་དོགས་སོ། །དེས་ན་གཞུང་ཁུངས་ཐུབ་ཆེན་མོ་རེ་དང་བསྟུན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པའི་རྣམ་
དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་ཉམས་ལེན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཡི། སྙིང་རུས་ཙམ་ལ་རེ་བར་མི་བྱ་སྟེ།  བ། འཕགས་པ་དཔའ་བོས་  ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པ་ལས།  བ། ཤེས་རབ་མེད་ན་  བརྩོན་འགྲུས་གཅིག་པུ་བྱས་པ་ བ། ས་ཆོད་ཆེན་པོ་མི་འོང་བས་  ངལ་
བའི་མཐའ་ བ། ཙམ་དུ་ཟད་ལ་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ལ་ ། །ཤེས་རབ་ བ། ཀྱི་  གྲོགས་ཀྱིས་བསྐྱངས་ན་ བ། སྟེ་སྟོངས་བཏབ་པའམ་ཕན་བཏགས་ན་  དོན་ཆེན་འགྲུབ། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ངོས་ཟིན་ཀྱང་དེ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དུ་མི་རྩོལ་བའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་
ནི༑ སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་སྐྱོང་ལུགས་ལེགས་པར་བྱས་པས་དྲན་ཤེས་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྐྱེས་ཏེ་བྱིང་རྒོད་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་རིག་པར་ནུས་པས་བྱིང་རྒོད་བྱུང་བ་ངོས་མི་ཟིན་པའི་སྐྱོན་མེད་ཀྱང་
དེ་གཉིས་བྱུང་མ་ཐག་ནས་འགོག་པའི་རྩོལ་བ་མི་བསྟེན་པར་དང་དུ་ལེན་པའི་མི་རྩོལ་བའམ་འདུ་མི་བྱེད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་བློ་ལང་དུ་སོང་ནས་བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་

[40A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྱིང་རྒོད་བྱུང་བ་སྤོང་བ་ལ་འདུ་མི་བྱེད་པའི་གཉེན་པོར་འདུ་བྱེད་པའམ་རྩོལ་བ་ཞེས་བཏགས་པའི་སེམས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་གཉིས། སེམས་པ་ངོས་བཟུང་ཞིང་བྱིང་རྒོད་འགོག་
པའི་ཚུལ་དང། གང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱིང་རྒོད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས།  བ། སྐབས་འདིར་སེམས་པ་དང་འདུ་བྱེད་དོན་གཅིག་གོ་ ། སེམས་པ་གང་ཞེ་ན་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་
དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་རྡོ་ཁམ་ལེན་གྱི་དབང་གིས་ལྕགས་རང་དབང་མེད་པར་གཡོ་བ་ལྟར་སེམས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་པོ་གང་
རུང་ལ་གཡོ་ཞིང་བསྐུལ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་ནི་སེམས་པ་ཡིན་པས་འདིར་ནི་བྱིང་རྒོད་གང་རུང་བྱུང་བ་ན་དེ་སྤོང་བ་ལ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའིསེམྶ་པ་བཟུང་ངོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་བྱིང་རྒོད་སྤོང་བ་ལ་སེམས་མངོན་པར་བསྐུལ་ནས་
བྱིང་རྒོད་འགོག་ཚུལ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ལ་སེམས་བྱིང་བ་ནི་ཧ་ཅང་ནང་དུ་བསྡུས་དྲགས་ནས་དམིགས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཤོར་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ནི་སེམས་ཕྱིར་ལ་འཕྲོ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དགའ་བའི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་དགའ་བ་མིན་ནོ། །ཡང་ན་ཉི་འོད་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱས་ལ་བྱིང་བ་སངས་པ་ན་དེ་མ་ཐག་ནས་དམིགས་པའི་འཛིན་སྟངས་དམ་པར་བྱས་ལ་བསྐྱང་སྟེ། སྒོམ་རིམ་

[40B] ཇི་སྟེ་གང་གི་ཚེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་ཏེ་དམིགས་པ་འཛིན་པ་ལ་མི་གསལ་ཤིང་སེམས་བྱིང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པའམ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དངོས་པོ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་
ལ་བྱེད་པས་བྱིང་བ་བསལ་ལ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་དམ་དུ་བཟུང་ངོ་།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འདི་ལ་སྐྱོ་བའི་དམིགས་པ་བསྒོམ་པར་མི་བྱ་སྟེ་སྐྱོ་ཤས་ནི་སེམས་ནང་དུ་སྡུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གང་ལ་དཔྱོད་
པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་དཔྱད་ནས་སྤྲོས་ནའང་བྱིང་བ་ལྡོག་སྟེ་ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པ་ལས། ཁ། ལྷག་མཐོང་བརྩོན་པ་ བ། སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་པ་  འི་སྟོབས་ཀྱི་མཐུས། །ཀ། ཞུམ་པ་ བ་སྟེ་བྱིང་བ་  ག། གཟེངས་ཀྱང་བསྟོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་
ལྟར་བྱིང་བའམ་ཞུམ་པ་ནི་དམིགས་པའི་འཛིན་ལྟངས་འཕངས་དམའ་རུ་སོང་བས་བྱིང་བ་དང། ཧ་ཅང་ནང་དུ་བསྡུས་པས་ན་ཞུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་འཛིན་སྟངས་བསྟོད་པ་དང་དམིགས་པ་རྒྱ་བསྐྱེད་ནས་སྤྲོས་པས་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་
སྙིང་པོ་ལས། ཞུམ་པ་དམིགས་པ་རྒྱ་ཆེན་དག་བསྒོམས་པས་ཡངས་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །ཞེསྡང། ཞུམ་པ་ཡང་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་།ཕན་ཡོན་མཐོང་བས་གཟེངས་བསྟོད་བྱ། །ཞེས་དང། བསླབ་བཏུས་ལས་ཀྱང། དེ་ལ་ཡིད་ཞུམ་ན་དགའ་བ་
བསྒོམས་ནས་གཟེངས་བསྟོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མཐུན་པར་གསུངས་པས་བྱིང་བ་འགོག་པའི་གཉེན་པོ་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དང་དལ་བ་ཐོབ་པ་དོན་ཆེ་བ་

[41A]༄༅། །སོགས་ཀྱི་ཡོན་བསམས་པ་ན། གཉིད་ཡུར་པའི་གདོང་དུ་ཆུ་གྲང་མོ་བཏབ་ན་རིག་པ་སིང་ཡེར་གྱིས་འགྲོ་བ་ལྟར་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། འདི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་
པའི་དཔྱད་སྒོམ་གྱིས་མྱོང་བ་ཐོན་པ་ལ་རག་ལས་སོ། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱིང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་དེ་གཉིས་འདྲེན་པའི་ཆོས་སེམས་མུན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་གོམས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནའང་དེ་དག་ལ་
བརྟེན་པའི་བྱིང་བ་མི་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་།འདི་ལ་སྤྱོད་ལམ་ནི་འཆག་པ་དང་སྣང་བའི་མཚན་མ་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བཟུང་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་
གཏོང་བ་དང་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་གང་རུང་ངམ། དེ་ལས་གཞན་པའི་དང་བར་འགྱུར་པའི་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཡང་དག་པར་འཟེངས་བསྟོད་པ་དང། རྨུགས་གཉིད་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་སྟོན་པའི་ཆོས་རྣམ་ཁ་ཏོན་དུ་འདོན་པ་དང་
ཕྱོགས་རྣམས་དང་ཟླ་སྐར་ལ་བྟླ་བ་དང་གདོང་ཆུས་འཁྲུ་བ་སོགས་བྱ་བར་ཉན་ས་ལས་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་བྱིང་བ་ཤིན་ཏུ་སྲབ་པ་དང་དང་ལན་རེ་ཙམ་ལས་མི་འོང་ན་སེམས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་གྲིམས་པར་བྱས་ཏེ་བསྒོམ་པར་བྱ་ལ། བྱིང་བ་འཐུག་པ་
དང་ཡང་ཡང་འོང་བར་སྣང་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའི་འཕྲོ་བཤོལ་ལ་གཉེན་པོ་དེ་རྣམས་ཅི་རིགས་པར་བསྟེན་ནས་བྱིང་བསངས་པ་དང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སེམས་གང་ལ་བཟུང་བའི་ཁ་ནང་བལྟ་དང་ཕྱིར་བལྟའི་དམིགས་པ་མི་གསལ་བར་སེམས་

[41B]སྣང་ན་དེ་མ་བསལ་བར་བསྒོམས་ན་བྱིང་བ་བཅད་དཀའ་བས་དེའི་གཉེན་པོར་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་ཉན་ས་ལས། སྣང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་འདོད་དང་ལྡན་པ་དང། འོད་གསལ་
བ་དང་མུན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡང་དག་པར་སྒོམས་ཤིག་ཁྱོད་དེ་ལྟར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ལ་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པ་ན། གལ་ཏེ་དང་པོ་ཉེད་ནས་དམིགས་པ་ལ་མོས་པ་རྣམ་པར་མི་གསལ་ཞིང་
སྣང་བ་ཆུང་བར་གྱུར་ན་ཡང་བསྒོམ་པ་གོམས་པར་བྱས་པའི་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་དམིགས་པ་དེ་ལ་མོས་པ་རྣམ་པར་གསལ་བ་དང་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཉེད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དང་པོ་ཉིད་ནས་རྣམ་པར་གསལ་བ་དང་སྣང་བ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་
ན་ནི། དེ་ཕྱིར་ཞིང་རྒྱ་ཆེར་ཞིང་རྒྱ་ཆེར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གསལ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ་།ཞེས་ཐོག་མ་ནས་དམིགས་པ་གསལ་ནའང་བསྒོམ་པར་བྱ་བར་གསུངས་ན་མི་གསལ་ན་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བའི་མཚན་
མ་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་བཟུང་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། མར་མེའི་འོད་ལས་སམ་མེའི་པུང་པོའི་འོད་ལས་སམ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་སྣང་བའི་མཚན་མ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །སྣང་བའི་མཚན་མ་བསྒོམ་པ་འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
གྱི་དུས་ཁོ་ནར་མ་ཟད་པས་གཞན་དུ་ཡང་བྱའོ། །རྒོད་པ་ནི་ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་སེམས་རྒྱུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ནི་ཡིད་ནང་དུ་སྡུད་པའི་རྒྱུ་ཡིད་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱ་ལ། དེས་རྒོད་པ་ཞི་མ་ཐག་སྔར་གྱི་

[42A]༄༅། །དམིགས་པ་ལ་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ། སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས། གང་གི་ཚེ་སྔོན་རྒོད་པ་དང་རྩེས་པ་ལ་སོགས་པ་དྲན་ཞིང་བར་བར་དུ་སེམས་རྒོད་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་འབྱུང་
བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྒོད་པ་ཞི་བར་བྱའོ་།དེ་ནས་ཡང་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང། རྒོད་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། །ཡིད་ལ་བྱེད་
པས་ཞི་བར་བྱ། །ཞེས་དང། གཡེངས་པ་གཡེངས་པའི་མཚན་མ་ལ། །ཉེས་དམིགས་བལྟ་བས་བསྡུ་བར་བྱ། །ཞེས་དང། བསླབ་བཏུས་ལས་ཀྱང། རྒོད་པར་གྱུར་ན་མི་རྟག་པ་ཡིད་ལ་བྱ་བས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་རྒོད་པ་
ཤུགས་དྲག་པའམ་རྒྱུན་རིང་བ་བྱུང་ན་རེ་ཞིག་ལ་བསྒོམ་པ་གློང་ལ་སྐྱོ་ཤས་བསྒོམ་པ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་གྱི་སེམས་འཕྲོས་རེས་ཀྱིས་བཀུག་ཅིང་འཇོག་པ་མིན་ནོ། །རྒོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཤས་མི་ཆེ་བ་ལ་ནི་འཕྲོས་པ་དེ་བཀུག་ནས་དམིགས་པ་ལ་
གདགས་པར་བྱ་སྟེ། ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པ་ལས། རྒོད་པར་གང་ཚེ་གྱུར་བའི་ཡིད། །ཞི་གནས་ཚུལ་གྱིས་བཟློག་པར་བྱ། །ཞེས་དང་མདོ་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་རྒོད་པའི་གཉེན་པོར་ས་སྡེ་ལས་གསུངས་པས་སོ། །སྤྱི་ཙམ་ནས་
སེམས་རྒོད་ན་དམིགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་དང་སེམས་བྱིང་ན་དགའ་བའི་ཡུལ་ལ་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། ཉན་ས་ལས། དེ་ལྟར་སེམས་ནང་དུ་མགོན་པར་བསྡུས་པ་ན་དེ་ཞུམ་པར་གྱུར་པའམ་ཞུམ་པར་དོགས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་

[32B]རུང་བས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང། རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་
དུས་ན་སེམས་རྒོད་པའམ་རྒོད་པར་དོགས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ནའང་སེམས་ནང་དུ་མངོན་པར་སྡུད་པར་བྱེད་ཅིང་ཞི་གནས་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སེམས་རྒོད་པ་ལ་ནི་དང་ཞིང་དགའ་བའི་ཡུལ་ཡིད་ལ་མི་
བྱ་སྟེ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཡེང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་།བྱིང་རྒོད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ངོས་བཟུང་བ་ནི། སའི་དངོས་གཞི་ལས། བྱིང་བ་ བ། དང་རྒོད་པ་  འི་མཚན་མ་ བ། འམ་རྒྱུ་  གང་ཞེ་ན་དབང་པོའི་སྒོམ་བསྲུངས་པ་དང། ཁ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་མ་ཟིན་པ་དང་ནམ་གྱི་
ཆ་སྟོད་དང་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་བརྩོན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པར་གནས་པ་ བ། འི་བར་བཞི་ནི་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་  དང།  བ། དེ་ནས་བྱིང་བའི་རྒྱུ་ལ་  གཏི་མུག་སྤྱོད་པ་དང་གཉིད་ཆེ་བ་དང་ཐབས་མི་ཤེས་པ་ བ། གསུམ་  དང་ བ། དེ་ནས་ཡང་བྱིང་
བའི་རྒྱུར་  ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པའི་འདུན་པ་དང་ བ། དེ་དང་ལྡན་པའི་  བརྩོན་འགྲུས་དང་ བ། དེ་དང་ལྡན་པའི་  སེམས་དང་ བ་དེ་དང་ལྡན་པའི་  དཔྱོད་པ་དང་ བ། ཡང་བྱིང་བའི་རྒྱུར་  ཞི་གནས་ལ་གོམས་པ་དང། ཞི་གནས་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་མ་བྱས་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་
གཅིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་སེམས་མུན་པ་ལྟ་བུར་འདུག་པ་དང་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པར་མི་དགའ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་བྱིང་བའི་མཚན་མ་ནི་འདིར་བྱིང་བའི་རྒྱུ་ལ་གོ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ནི་ ང། ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པའི་འདུན་པ་སོགས་ཀྱི་

[33A]༄༅། །དོན་ནི་ལེ་ལོ་མཚན་ཉིད་པ་མིན་པས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་འཛི་སྟངས་ལྷོད་པ་ལ་ལེ་ལོ་ཞེས་བཤད་པའོ་ ། །བརྩོན་འགྲུས་དང་སེམས་དང་དཔྱོད་པ་གསུམ་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རྒོད་པའི་མཚན་མ་ བ། འམ་རྒྱུ་  གང་ཞེ་
ན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་སྒོ་མ་བསྲུངས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ཉེ་བར་མ་ཞི་པའི་ཚུལ་ཅན་དང་སེམས་སྐྱོ་བ་མེད་པ་དང་ཐབས་མི་ཤེས་པ་དང། སང་མ་བཞིན་དུ་ཧ་ཅང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པའི་
འདུན་པ་ བ། དང་  ལ་སོགས་པ་ བ། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་དང་ལྡན་པའི་དཔྱད་པ་  དང། བརྩོན་པ་ལ་མ་གོམས་པ་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་བྱང་བར་མ་བྱས་པའི་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་བསྒོམས་པ་དང། ཉེ་དུ་ལ་རྟོག་
པ་ལ་སོགས་པ་རྒོད་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བས་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་རྒོད་པའི་མཚན་མ་ནི་རྒོད་པའི་རྒྱུའོ། ། བ། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་དམིགས་པའི་འཛིན་སྟངས་དམ་དྲགས་པའོ་ ། །ཧ་ཅང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་དགའ་
བའི་ཡུལ་ལ་སེམས་བཟུང་དྲགས་པ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པའི་འདུན་པ་སོགས་སྔར་བཤད་པ་བཞིའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔར་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པའི་དབང་པོའི་སྒོ་སྡོམ་པ་སོགས་བཞི་ནི་བྱིང་རྒོད་གཉིས་ཀ་འགོག་
པ་ལ་གལ་ཆེ་ཞིང་གཞན་ཡང་རྒྱུ་དེ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དེ་དག་འགོག་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱས་ན་བྱིང་རྒོད་གཅོད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་ཆེ་བར་གསལ་ལོ། །དེས་ན་བྱིང་རྒོད་ཆ་ཕ་མོ་ཡང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་རིག་པར་བྱ་ལ་དེ་གཉིས་ཇི་འདྲ་ཞིག་

[33B]དགོས་ཏེ། དེ་མ་ན་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་ཡིན་པར་དབུས་མཐའ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་།དེས་ན་རྒོད་པ་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སོགས་ཕྲ་མོ་
རྣམས་ཐོག་མའི་དུས་སུ་བཅད་ཀྱང་མི་ཆོད་པས་གཅད་པར་མི་བྱའོ་སྙམ་ནས་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང། དེ་རྣམས་ཤུགས་དྲག་པ་དང་ཧ་ཅང་རྒྱུན་རིང་བའི་ལུ་གུ་རྒྱུད་མེད་ན། ཤུགས་ཞན་པ་དང་རྒྱུན་ཐུང་ངེ་བས་ནི་ལས་མི་གསོག་པས་བཅད་མི་
དགོས་སོ་སྙམ་ནས་དེ་དག་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དུ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་དག་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་མི་ཤེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བཅོས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་བསླུ་བ་ཡིན་ཏེ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ལ་སོགས་
པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ལུགས་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱིང་རྒོད་འགོག་པ་ལ་ཡང་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་ཐོག་མར་རྒོད་པ་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བས་བར་དུ་གཅོད་པས། དེ་གཅོད་པ་ལ་འབད་དགོས་ལ་
དེ་ལྟར་འབད་པས་རྒོད་པ་དང་གཡེང་བ་རགས་པ་ཞིག་ལོག་པ་ན་གནས་ཆ་ཅུང་ཟད་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞིང་དེའི་ཚེ་ནི་བྱིང་བའི་ཟོན་བྱ་བ་ལ་འབད་དོ། །རིག་པ་ལ་ཤུགས་བཏོན་ནས་བྱིང་ཟོན་བྱས་པ་ན་སླར་ཡང་རྒོད་པ་སྔར་ལས་ཕྲ་བ་ཞིག་གིས་
གནས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་འགྱུར་བས། དེ་གཅོད་པ་ལ་འབད་ཅིང་དེ་ལོག་པ་ན་གནས་ཆ་ཆེ་རུ་འགྲོ་ལ། དེའི་ཚེ་ཡང་བྱིང་བསྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་བྱིང་བ་གཅོད་པ་ལ་འབད་དོ། །མདོར་ན་འཕྲོ་རྒོད་ལས་སེམས་བླན་ཏེ། ནང་དུ་དམིགས་

[44A]༄༅། །པ་ལ་གདགས་ལ་གནས་ཆ་བཙལ། གནས་ཆ་ན་མ་བྱུང་རེས་ཀྱིས་བྱིང་ཟོན་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་གསལ་བའི་ངར་འདོན། དེ་གཉིས་རེ་མོས་སུ་བྱས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོན་མེད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཡི་འཛིན་
སྟངས་ཀྱི་ངར་དང་ལྡན་པའི་གསལ་ཆ་མེད་པའི་དྭངས་པ་ཙམ་གྱི་གནས་ཆ་ལ་རེ་བར་མི་བྱའོ། །གཉིས་པ་བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བའི་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ནི། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་བྱིང་རྒོད་ཕྲ་མོ་ཡང་བཅད་དེ་བསྒོམས་བས་ཡང་ན་བྱིང་བ་
དང་ཡང་ན་རྒོད་པར་འགྱུར་བའི་མི་མཉམ་པ་མེད་པར་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་པའམ་རྩོལ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་ཡིན་པས་དེའི་གཉེན་པོར་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ང། འདིའི་བཏང་སྙོསྨ་ནི་འདུ་བྱེད་
བཏང་སྙོམས་ཏེ་དེ་ཡང་བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དེའི་དཔལ་ཆོགས་པ་ནས་ཡོད་ཅིང་ ། དེ་ལྟར་ཡང་སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས། གང་གི་ཚེ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་དམིགས་པ་དེ་ལ་སེམས་རྣལ་དུ་འདུག་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་རྩོལ་བ་གློད་ལ་
བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་ཞིང་དེའི་ཚེ་ཇི་སྲིད་འདོད་ཀྱི་བར་དུ་འདུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་འདུ་བྱེད་པའམ་རྩོལ་བ་བྱས་པས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ལུགས་དེ་ཇི་འདྲ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་སེམས་རྒོད་ན་ནང་དུ་འགུགས་པ་དང་བྱིང་ན་གཟེངས་བསྟོད་དེ་
བསྒོམ་པས་ཐུན་འཚམས་པ་རེ་ལ་བྱིང་རྒོད་མི་འབྱུང་བའི་གདེང་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ཐོག་མའི་དུས་བཞིན་དུ་བྱིང་ཟོན་དང་རྒོད་པའི་ཟོན་ཆེན་པོ་བྱས་ཤིང་སྐྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྒོམ་རིམ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལས། གལ་ཏེ་སེམས་མཉམ་པར་

[44B]བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཡེང་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཚེ་གློད་ཤེས་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་རྩོལ་བ་གློད་པ་ཡིན་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངར་གཏོང་བ་མིན་ནོ། །དེས་ན་བཏང་སྙོམས་
བསྒོམ་པ་འདི་བྱིང་རྒོད་མ་བྱུང་བའི་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེད་པ་མིན་གྱི་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དཔལ་ཆོགས་པ་ནས་ཡིན་གྱི། བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དཔལ་མ་ཆོགས་པའི་དུས་སུ་བཏང་སྙོམས་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་།འོ་ན་བཏང་སྙོམས་དེ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་
ན་སྤྱིར་བཏང་སྙོམས་ལ་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་ཚད་མེད་བཞིའི་ཡ་གྱལ་གྱི་བཏང་སྙོམས་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གསུངས་པ་ལས་འདི་ནི་འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་ཡིན་ལ། དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཉན་ས་ལས། དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་གང་ཞེ་ན། ཞི་
གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ བ། བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བས་  སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་རྣལ་དུ་འབབ་པ་དང་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་དང་སེམས་ཉམས་བདེ་བ་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་
བའི་རྗེས་སུ་རྩོལ་བ་མེད་པའི་བྱ་བས་གཏོང་བ་གང་ཡིན་པའོ་། ང། དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་བཞག་ནས་ཤེས་བཞིན་གྱིས་གསར་དུ་དཔྱོད་པ་དང་དྲན་པ་གསར་དུ་བསྟེན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་མི་བྱེད་པའོ་ ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་འདྲ་བའི་བཏང་སྙོམས་
ཐོབ་པའི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ན་བྱིང་རྒོད་མ་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་བཏང་སྙོམས་དེ་མྟྣོན་དུ་བྱས་ལ་རྩོལ་བ་མི་དྲག་པར་བཞག་པར་བྱའོ། ། བ། འོན་ཀྱང་རྩོལ་བ་གློད་པ་ཡིན་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངར་གཏོང་བ་ནི་མིན་ནོ་ ། །འདིའི་དམིགས་པའི་མཚན་མ་

[45A]༄༅། །ནི༑ དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ཞེ་ན། དམིགས་པ་གང་གིས་སེམས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་དང་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཧ་ཅང་ལྷག་པར་རྯོམ་པར་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ་
ཞེས་གསུང་པ་ལྟར་རོ། །བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པའི་དུས་ཀྱང། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་གང་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ལ་སེམས་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་མེད་པའི་ཚེ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་
ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོན་མེད་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ནི་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ།  བ། ཡང་དག་སྤོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་  དེར་གནས་ བ། པ་དེ་ལས་སེམས་
སུ་རུང་བ་ བ། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གྱུར་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དེ་འབྱུང་ལ་དེ་  ཉིད། ། བ། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་  དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་འབྱོར་པར་འགྱུར། ། བ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དེ་ཐབས་གང་ལས་བྱུང་ན་  ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་འདུ་བྱེད་བརྒྱད། །བསྟེན་
པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུནྦྒ་བའོ། ། བ། ཉེས་པ་ལྔ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའི་སྔོན་དུ་  ལེ་ལོ་དང་ བ། བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་  ནི་གདམས་ངག་ བ། གི་དོན་  རྣམས། ། བ། པ་  དང་ བ། བསྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་  བྱིང་ བ། བ་  དང་རྒོད་པ་ བ། གཉིས་གཅིག་ཏུ་བརྩི་བ་དང། ། བ། བྱིང་རྒོད་བྱུང་བའི་ཚེ་གཉེན་པོ་
འདུ་མི་བྱེད་ བ། པ་  དང་ བ། བྱིང་རྒོད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོན་མེད་ཡོད་པའི་ཚེ་  འདུ་བྱེད་ བ། པ་  དེ། །འདི་དག་ཉེས་པ་ལྔར་འདོད་དོ། ། བ། བརྩོལ་བའི་  གནས་ བ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འདུན་པ་  དང་དེ་ལ་གནས་པ་ བ། བརྩོན་འགྲུས་  དང། ། བ། འདུན་པའི་  རྒྱུ་

[45B] བ། དད་པ་  དང་འབྲས་བུ་ བ། ཤིན་སྦྱངས་  ཉིད་དུའོ་། བ། གདམས་ངག་བརྗེད་པའི་གཉེན་པོ་  དམིགས་པ་བརྗེད་པར་མ་གྱུར་དང། །བྱིང་དང་རྒོད་པ་རྟོགས་པ་ བ། འི་དྲན་ཤེས་  དང་། བ། བྱིང་རྒོད་བྱུང་བའི་ཚེ་  དེ་སྤོང་ བ། པའི་གཉེན་པོ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ བ། པའི་སེམས་ དང་ བ། བྱིང་
རྒོད་  ཞི་ཚེ་རྣལ་དུ་འཛུག་པའོ། ། ང། འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་སོ་ །། ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དེར་གནས་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བསལ་བའི་དོན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དེར་གནས་པ་སྟེ་དེ་ལ་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེའོ། །དེ་ཡང་མངོན་
ཤེས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའམ་གནས་ཡིན་པས་དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་འབྱོར་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཇི་ལྟར་བྱས་པས་བསྐྱེད་ན། ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་བའི་
ཕྱིར་དུ་འདུ་བྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བསྟེན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེའོ། །ཉེས་པ་ལྔ་ནི། སྦྱོར་བའི་ཚེ་ན་ལེ་ལོ་ཉེས་པ་ཡིན་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྩོན་པའི་ཚེ་ན་གདམས་པ་བརྗེད་པ་ཉེས་པ་སྟེ། དམིགས་པ་
བརྗེད་ནས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་།ཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་བྱིང་རྒོད་ཉེས་པ་སྟེ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིང་རྒོད་བྱུང་བའི་ཚེ་མི་རྩོལ་བ་ཉེས་པ་སྟེ་དེས་དེ་
གཉིས་ཞི་བར་མི་བྱེད་པས་སོ། །བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་ཉེས་པ་ཡིན་ཏེ་བྱིང་རྒོད་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ན་ལྔ་ཡིན་ལ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་ཉེས་པ་དྲུག་ཏུ་ཡང་སྒོམ་རིམ་རྣམས་ནས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་སྤོང་

[46A]༄༅། །པའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ལས་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོར་བཞི་སྟེ་དད་པ་དང་འདུན་པ་དང་རྩོལ་བ་དང་ཤིན་སྦྱངས་སོ། །དེ་ནས་བརྗེད་ངས་དང་བྱིང་རྒོད་དང་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་འདུ་བྱེད་པའི་གཉེན་པོར་ནི་རིམ་པ་
ལྟར་དྲན་པ་དང་བྱིང་རྒོད་རྟོགས་པའི་ཤེས་བཞིན་དང་འདུ་བྱེད་པའི་སེམས་པ་དང་རྣལ་དུ་འཇོག་པའི་བཏང་སྙོམས་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདི་དག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པའི་གདམས་པ་མཆོག་ཡིན་པས། སློབ་
དཔོན་ཆེན་པོ་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་སྒོམ་རིམ་གསུམ་དང་གཞན་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་དུ་མར་བཤད་ཅིང། ལམ་སྒྲོན་གྱི་འགྲེལ་པར་ཡང་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་
བཤད་པས། ལམ་རིམ་པའི་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རགས་རིམ་རེ་བཤད་སྣང་ནའང་བསམ་གཏན་བསྒོམ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བྱེད་མི་ཤེས་པར་སྣང་བས་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སེམས་
རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བར་བྱས་ཏེ་སྐྱོང་བའི་གདམས་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པའི་སྒོས་ཆོས་ཡིན་གྱི་སྔགས་ལ་མི་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་བཟུང་
བར་མི་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེར་ཡང་གསུངས་པས་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་དཔལ་སམྦུ་ཊི་ བ། ཀུན་ཏུ་ཁ་སྦྱོར་བ་  འི་བརྟག་པ་དང་པོའི་རབ་བྱེད་གཉིས་པ་ལས། འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་

[46B] བ། སྟེ་མདོར་ན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞིའི་དང་པོ་འདུན་པའི་རྫུ་འཔྲུལ་གྱི་རང་པ་  དབེན་པ་ལ་གནས་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་པ་འགོག་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་སྟེ་
འདུན་པ་དེས་ཤིན་ཏུ་ཞུམ་པ་ བ། སྟེ་ལྷོད་དྲགས་པ་  དང་གཟེངས་མཐོ་བ་ བ། སྟེ་བསྒྲིམས་དྲགས་པ་  མ་ཡིན་པར་བསྒོམ་པ་དང་ཞེས་བརྩོན་འགྲུས་དང་དཔྱོད་པ་དང་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འདིན་གསུམ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །སྔར་བཤད་པའི་ཏིང་ངེ་འྡིཟྣ་
ལས་སུ་རུང་བ་དེ་ཉིད་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྒྲུབ་པའི་གཞིར་གྱུར་པས་རྐང་པ་དང་འདྲ་བས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཡིན་ལ། དེ་འགྲུབ་པ་ལ་སྒོ་བཞི་སྟེ་འདུན་པ་དྲག་པོས་ཐོབ་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་རིང་པོས་ཐོབ་པ་དང་
དམིགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ལ་འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྩོན་འགྲུས་དང་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་ཟེར་ལ། སྔོན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ས་བོན་སེམས་ལ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཐོབ་པ་ལས་སེམས་
ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བར་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བཤད་སོགས་ལས་བཤད་དོ། །ཤིན་ཏུ་ཞུབ་པ་ནི་གློད་དྲགས་པ་ཡིན་ལ། ཤིན་ཏུ་གཟེངས་མཐོ་བ་ཞེས་སྦྱར་བ་ནི་བསྒྲིམས་དྲགས་པ་སྟེ་དེ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་བསྐྱང་དགོས་པའི་དོན་ནོ། ། ང། འོ་ན་
རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དེ་གང་ཡིན། དེ་བཞིའི་ཁྱད་པར་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན་སྔར་བཤད་པའི་སེམས་ལས་རུང་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཡོན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་འགྲོ་བའི་རྐང་པ་དང་འདྲ་བས་རྫུལ་གྱི་རྐང་པ་ཟེས་བྱ་ལ། དེ་བཞིའི་ཁྱད་པར་ཡང་སྔོན་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱུ་བཞིའི་

[47A]༄༅། །ནང་ནས་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཤས་ཆེ་བས་ཐོབ་པ་ལ་འདུན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་་ཨྮེས་བརྗོད་པ་ནས། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ཤས་ཆེ་བས་ཐོབ་པའི་དེ་ལ་དཔྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ལ། ཚེ་སྔོན་གོམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་
བོན་སེམས་ལ་ཡོད་པའི་མཐུས་ཚེ་འདིར་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་མ་བྱས་ཀྱང་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ལེགས་འོངས་ཀྱིས་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་གྲལ་ལ་བྲིམས་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཟད་པར་གྱི་ཏིང་དེ་འཛིན་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའོ་ ། །གཉིས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་
སེམས་གནས་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ལ་གསུམ། སེམས་གནས་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་དངོས། དེ་སྟོབས་དྲུག་གིས་འགྲུབ་ལུགས། དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་སེམས་དགུ་ལས། ་དེ་དང་དེ་ལ་སེམས་འཇོག་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་
གྱི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ཏེ་ནང་དུ་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དམིགས་པ་ལ་ནི་སེམས་གཏད་ནས། །ཞེས་གསུངས་སོ། ་རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་ནི་དང་པོར་གཏད་པའི་སེམས་
དེ་ཉིད་གཞན་དུ་མི་གཡེང་བར་དམིགས་པ་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་སྟེ། དེའི་རྒྱུན་རྣམ་པར་གཡེང་མི་བྱ། །ཞེས་སོ། ་གླན་ཏེ་འཇོག་པ་ནི། བརྗེད་ངས་ཀྱིས་ཡེངས་ཏེ་ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེངས་ན་དེ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སླར་ཡང་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་
འདོགས་པ་སྟེ། རྣམ་གཡེང་མྱུར་དུ་རྟོགས་བྱས་ནས། །དེ་ལ་སླར་ནི་གླན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ནི། སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས། སེམས་སྔ་མ་གཡེང་བ་ཤེས་ནས་སྤོང་བ་དང་སེམས་འདི་རྣམ་གཡེངས་སྤངས་ནས་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་

[47B] ཤེར་ཕྱིན་མན་ངག་ལས་ བ། སེམས་གནས་བཞི་པ་འདི་ལ་  སེམས་རང་ཞིན་གྱིས་རྒྱ་ཆེ་བ་ལས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྡུས་ཏེ་ཕྲ་བར་ བ། རམ་ཆུང་དུར་  བྱས་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཇོག་པ་ལ་བཤད་དེ། བློ་ལྡན་གོང་ནས་
གོང་དུ་ཡང། །སེམས་ནི་ནང་དུ་བསྡུ་བར་བྱ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་ནོ། །ཉན་ས་ལས། དང་དང་པོར་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ་སེམས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མི་གཡོ་བ་ལ་བྶཧྡ་དེ། །རན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་བརྗེད་ངས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཡེང་བར་མི་
བྱེད་པའོ། ་དུལ་བར་བྱེད་པ་ནི།  བ། ལྔ་པ་འདི་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་དངོས་སུ་སྨོས་པས་དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་རྣམ་རྟོག་དང་ཉེ་ཉོན་གྱིས་སེམས་འཕྲོ་བ་འགོག་པ་ཤུགས་ལས་གྲུབ་པའོ་ ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསམས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནས་
ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སེམས་འདུལ་ལོ་།ཞེས་གསུངས་སོ། །ཉན་ས་ལས་ནི། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ་དང་དུག་གསུམ་དང་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་མཚན་མ་གང་རུང་གིས་སེམས་གཡེངས་ན་དང་པོ་ནས་དེ་དག་ལ་ཉེས་
དམིགས་སུ་བཟུང་ནས་མཚན་མ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་སེམས་འཕྲོར་མི་སྟེར་བ་ལ་བྶཧྡ་དོ། ་ཞེཨ་བར་བྱེད་པ་ནི། རྣམ་གཡེང་ལ་སྐྱོན་དུ་བལྟས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་དགའ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རྣམ་གཡེང་ཉེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་
མི་དགའ་ཞི་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཉན་ས་ལས་ནི། འདོད་པའི་རྣམ་རྟོག་པླ་སོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་དང་འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་སེམས་འཁྲུགས་ན་དང་པོ་ནས་དེ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་བཟུང་ནས་

[48A]༄༅། །རྣམ་རྟོག་དང་ཉེ་ཉོ་དེ་དག་ལ་སེམས་འཕྲོར་མི་སྟེར་བ་ལ་བཤད་དོ། ་རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི། ཆགས་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་དང་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ལ་སོགས་པ་བྱུང་བ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་སྟེ་
ཆགས་སེམས་ཡིད་མི་བདེ་ལ་སོགས། ། བ། ཇི་ལྟར་  ལངས་པ་དེ་བཞིན་ བ། དུ་དེ་མ་ཐག་  ཞི་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཉན་ས་ལས་ནིབྲྗེད་ངས་སྐྱེས་ནས་སྔར་བཤད་པའི་རྣམ་རྟོག་དང་ཉེ་ཉོན་བྱུང་བྱུང་ངོ་ཅོག་དང་དུ་མི་ལེན་པར་སྤོག་བ་ལ་བཤད་དོ། ་རྩེ་
གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི།  བ། བརྒྱད་པ་འདི་ལ་  འབད་མེད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དུ་འབད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནས་སྡོམ་བརྩོན་ཅན་གྱིས་ནི་། བ། ད་ལྟར་  སེམས་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ བ། པའི་རྩོལ་བ་དང་  བཅས་ བ། ཀྱང། །རང་གི་དུས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་  རང་གི་ངང་གིས་
འབྱུང་བ་ བ། འི་སེམས་གནས་དགུ་པ་  འཐོ་བ། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ བ། འདི་ལ་  ཉན་ས་ལས་ ང། རྒྱུད་གིཅྒ་ཏུ་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བྱིག་རྒོད་ཀྱིས་བར་མཆོད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་མིང་འདོགས་འདི་གོ་བདེའོ་ ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་
བཅས་པས་བར་དུ་ཆད་པ་མེད་པ་དང། རྒྱུན་ཆགས་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུན་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་སེམས་བརྒྱད་པའི་མིང་འདོགས་ཀྱང་རྒྱུད་གཅིག་དུ་
བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་མིང་གིས་དོན་གོ་སླ་བར་སྣང་ངོ། ་།མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི། སེམས་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ན་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་ལ། སྒོམ་རིམ་ནས་གསུངས་ལ། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་གོམས་པས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་རང་གི་ངང་

[48B]གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང། དེ་གོམས་པ་ལས་འདུ་མི་བྱེད། །ཅེས་སོ་།ཉན་སར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་དེའི་དོན་ཡང། དེ་ཉིད་ལས། ཀུན་ཏུ་བསྟེན་
ཅིང་གོམས་པར་བྱས་ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་དང་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ལམ་ཐོབ་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །སེམས་དགུའི་མིང་འདོགས་དེ་དག་ནི། སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས། ཞི་གནས་གྱི་ལམ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཤད་དེ། ཞེས་སོགས་དྲངས་པ་ལྟར་བྱས་པའོ། །དེ་སྟོབས་དྲུག་གིས་འབྲུབ་ལུགས་ནི། སྟོབས་ནི་དྲུག་སྟེ། ཐོས་པའི་སྟོབས་དང་བསམ་པའི་སྟོབས་དང་དྲན་པའི་སྟོབས་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་སྟོབས་དང་བརྩོན་
འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་སྟོབས་སོ། །དེ་དག་གིས་སེམས་གང་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི། ཐོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་འཇོག་པའི་སེམས་འགྲུབ་སྟེ། སེམས་དམིགས་པ་ལ་འཇོག་པའི་གདམས་ངག་གཞན་ལ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་
སུ་འབྲངས་ནས་དང་པོར་དམིགས་པ་ལ་བཏགས་་ཨྩམ་ཡིན་གྱི། རང་གིས་ཡང་ཡང་བསམས་ནས་གོམས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། རྒྱུན་དུ་འཇོག་པའི་སེམས་འགྲུབ་སྟེ། དང་པོར་དམིགས་པ་ལ་བཏགས་པ་

[49A]༄༅། །དེའི་རྒྱུན་ཡང་ཡང་བསྨས་ནས་བསྐྱངས་པ་ལས། རྒྱུ་ཅུང་ཟད་འཐུད་པར་ནུས་པ་ཐོག་མར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། བླན་ཏེ་འཇོག་པའི་སེམས་དང་ཉེ་བར་འཇོག་པའི་སེམས་
གཉིས་འགྲུབ་སྟེ། དམིགས་པ་ལས་ཡེངས་ནས་གཡེངས་པ་ན་སྔར་གྱི་དམིགས་པ་དྲན་ནས་ནང་དུ་སྡུད་པ་དང། དང་པོ་ནས་དྲན་པའི་ཤུགས་བསྐྱེད་དེ་དམིགས་པ་ལས་གཡེང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་།ཤེས་བཞིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། དུལ་
བར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སེམས་གཉིས་འགྲུབ་སྟེ་རྣམ་རྟོག་དང་ཉེ་ཉོན་གྱི་མཚན་མ་ལ་འཕྲོ་བའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་བཞིན་གྱིས་རིག་ནས་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟས་པས་དེ་གཉིས་ལ་འཕྲོར་མི་སྟེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་
ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་སེམས་གཉིས་འགྲུབ་སྟེ། རྣམ་རྟོག་དག་ཉེ་ཉོན་བྱུང་བ་ཕྲ་མོ་ཡང་རྩོལ་བས་སྤོང་བས་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང། དེ་ལྟར་བྱས་པས་བྱིང་རྒོད་ལ་སོགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བར་
བཅད་པར་མི་ནུས་པར་རྒྱུན་ཆགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲིས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། མཉམ་པར་འཇོག་པའི་སེམས་འགྲུབ་སྟེ། སྔ་མ་རྣམ་ལ་གོམས་པ་ཆེས་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབད་མེད་དུ་ངང་གིས་འཇུག་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཉན་སའི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་ལས་གཞན་དུ་འཆད་པ་སྣང་ཡང་ཡིད་བརྟན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་དགུ་པ་ཐོབ་ན་ནི་དཔེར་ན་གཞུང་ལ་སོགས་པ་འདོན་པ་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གོམས་

[49B]སུ་སེམས་གཞན་དུ་གཡེངས་ཀྱང། ཁ་ཏོན་དེ་ཉིད་མི་ཆད་པར་རྩོལ་མེད་དུ་འོང་བ་ལྟར། དང་པོར་སེམས་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པའི་དྲན་པས་ལན་ཅིག་མཉམ་པར་བཞག་ན་དེ་ནས་
དྲན་ཤེས་ན་རེ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བསྟེན་པ་མ་བྱུང་ཡང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་འཕྲོ་མི་ཆད་པར་རྒྱུན་ཆགས་སུ་རྒྱུན་རིང་པོར་འཇུག་ཐུབ་པ་ཞིག་འབྱུང་ངོ། །དྲན་ཤེས་རྒྱུན་ལྡན་ན་རེ་བསྟེན་པའི་རྩོལ་བ་མི་དགོས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའམ་འབད་རྩོལ་
མེད་པ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡི་ནོ། །དེ་སྐྱེ་བ་ལ་སྔོན་དུ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་རྩོལ་བས་ན་ཏ་བསྟེན་ན། བྱིང་རྒོད་སོགས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་བར་གཅོད་མི་ནུས་པར་ཐུན་རིང་པོ་འཁྱོངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞིག་སྐྱེ་དགོས་ལ། དེ་ཡང་སེམས་
རྒྱད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དང་དགུ་པ་གཉིས་བྱིང་རྒོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་བར་གཅོད་མི་ནུས་པར་འདྲ་ཡང། འདི་ལ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་བར་མ་ཆད་དུ་བསྟེན་དགོས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའམ་འབད་རྩོལ་
དང་བཅས་པ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐྱེ་བ་ལ་བྱིང་རྒོད་སོགས་ཕྲ་མོ་ཡང་སྐྱེས་ཙམ་ནས་དང་དུ་མི་ལེན་པར་འགོག་པ་ཞིག་དགོས་པས་སེམས་འདུན་པ་དགོས་སོ། །དེ་སྐྱེ་བ་ལ་རྣམ་རྟོག་དང་ཉེ་ཉོན་གྱིས་གཡེང་བ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་ཤེས་ནས་དེ་
དག་ལ་མི་འཕྲོ་བར་བྱ་ར་བྱེད་པའི་ཤེས་བཞིན་སྟོབས་ལྡན་དགོས་པས་སེམས་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་དགོས་ཏེ། དེ་གཉ་ནི་ཤེས་བཞིན་སྟོབས་སུ་གྱུར་པས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲ་བ་དེ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་དམིགས་པ་ལ་ཡེངས་ནའང་མྱུར་དུ་

[50A]༄༅། །དམིགས་པ་དྲན་པ་དང། དང་པོ་ནས་དམིགས་པ་ལས་གཡེང་བར་མི་བྱེད་པའི་དྲན་པ་དགོས་པ་སེམས་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་དགོས་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་དྲན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་ཐོག་མར་སེམས་དམིགས་པ་ལ་འདོགས་པ་དང། བཏགས་པ་དེའི་རྒྱུན་མི་གཡེང་བ་དགོས་པས་སེམས་དང་པོ་གཉིས་སྔོན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མདོར་བསྡུན་དང་པོར་གདམས་ངག་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ལ་
སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་ཏུསླ་ལེགས་པར་བྱ། དེ་ནས་དེ་ལྟར་བཞག་པ་དེ་ཡང་ཡང་བསམས་ལ་རྒྱུན་ཅུང་ཟད་འཐུད་ཐུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་བསྐྱང། དེ་ནས་དྲན་པ་ཉམས་ནས་གཡེངས་ན་མྱུར་དུ་བསྡུལ་དམིགས་པ་བརྗེད་པ་མྱུར་དུ་དྲན་པ་དང་
དེ་ནས་ཀྱང་དྲན་པ་ཤུགས་ཅན་བསྐྱེད་ལ་དང་པོ་ནས་དམིགས་པ་ལ་མི་ཡེངས་པའི་དྲན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད། དྲན་པ་སྟོབས་ཅན་གྲུབ་པ་དང་དམིགས་པ་ལས་གཞན་དུ་གཡེང་བའི་བྱིང་རྒོད་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་བྱ་ར་བྱེད་པའི་ཤེས་
བཞིན་དྲག་པོ་བསྐྱེད། དེ་ནས་བརྗེད་ངས་ཕྲ་མོས་གཡེངས་ནའང། དེ་མ་ཐག་རིག་ནས་རྒྱུན་གཅོད་པ་དང་བཅད་ནས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་བར་མ་བཅད་པའི་རྒྱུན་ཇེ་རིང་དུ་གཏོང་བའི་རྩོལ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད། དེ་སྐྱེས་པ་ན་འབད་ནས་བསྒོམས་
པས་གོམས་པ་ཀློང་དུ་གྱུར་ནས་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འགྲོ་བའི་སེམས་དགུ་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་དགུ་པ་མ་ཐོབ་པའི་གོང་ཡན་ཅད་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇོག་པའི་རྩོལ་བ་ཕར་བྱ་དགོས་ལ་

[50B]མ་བྱས་ཀྱང་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ཧྲིལ་ཧྲིལ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དགུ་པ་འདི་ཐོབ་ཀྱང་ཤིན་སྦྱངས་མ་ཐོབ་ན་འོག་ནས་འཆད་པ་ལྟར་ད་དུང་ཞིང་གནས་ཐོབ་པར་ཡང་
མི་འཇོག་ན་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འོན་ཀྱང་འདི་འྡྲཱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པས་བརྒྱན་པ་ཞིག་རྙེད་ན་མཉམ་གཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པར་འདོད་ཅིང། ཁྱད་པར་དུ་ཉན་ཐོས་
ཀྱིས་ནས་བཤད་པའི་སེམས་དགུ་པ་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་ཡོངས་རྫོགས་པ་བྱུང་བར་འདོད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བར་སྣང་སྟེ་འོག་ཏུ་བྶཧྡ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡིད་བྱེད་བཞི་ཡོད་པའི་ཚུལ་ནི། ཉན་ས་ལས། དེ་ལ་སེམས་
གནས་པ་དགུ་པོ་དེ་དག་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞི་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པ་དང་བར་དུ་ཆད་ཅིང་འཇུག་པ་དང་སྐབས་སུ་ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའོ་།དེ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་ཡང་
དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །སྡུད་ཏེ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་དུལ་བར་བྱེད་པ་དང་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་ནི་སྐབས་སུ་ཆད་ཅིང་འཇུག་པའི་
ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ལ་ནི་སྐབས་སུ་ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་ལ་ནི་རྩོལ་བ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། ། ང། དེ་ལ་ཡིད་བྱེད་བཞི་ཡོད་པའི་ཚུལ་འདི་ལ་སེམས་དང་
[51A]༄༅། །པོ་གཉིས་ལ་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད། དེ་ནས་ལྔ་ལ་བར་དུ་ཆད་ཅིང་འཇུག་པ་ཡོད། སེམས་བརྒྱད་པ་ལ་སྐྦས་སུ་ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡོད། སེམས་དགུ་པ་ལ་རྩོལ་བ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་བྱེད་ཡོད་ཅེས་སོ་སོར་བཞག་པ་ལས། དེ་མི་
འཐད་དེ་སེམས་དང་པོ་གཉིས་ལའང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་སྐབས་སུ་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་ཅོད་ཅིང་འཇུག་ལ། དེ་ནས་བར་པ་ལྔ་ལའང་འབད་རྩོལ་གྱིས་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་དགོས་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་སེམས་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱིང་རྒོད་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་བྱིང་རྒོད་ཤས་ཆེལ་ཏིང་
དེ་འཛིན་ཤས་ཆུང་བས་བྱིང་རྒོད་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཅུང་བཟད་བར་ཆོད་པ་ཡིན་གྱི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་བར་ཆོད་པའི་ཐ་སྙད་མི་འབྱུང་བ་དང། སེམས་དང་པོ་གཉིས་དང་བར་པ་ལང་ལ་བསྒྲིམས་དགོས་པ་འདྲ་ཡང། བར་པ་ལྔ་ལ་བསྒྲིམ་དགོས་པ་དང་བར་ཆད་ཅིང་འཇུག་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་ལ། དང་པོ་གཉིས་ལ་
བསྒྲིམས་པ་གཅིག་པུ་ལས་མེད་པས་ན་དེའི་སྐལ་བར་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་མི་གསུམ་གྱི་གཅིག་ལ་རྒྱ་རི་ཤ་རྒྱང་པ་བྱིན། གཅིག་ལ་ཤ་ཐུད་གཉིས་སྦྲེལ་བྱིན་པ་ན། གསུམ་གལ་སཧ་ཡོད་པ་འདྲ་ཡང་དང་པོ་ལ་ཤ་བྱིན་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད། ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་གཉིས་སྦྲེལ་ཡོད་པ་འདྲ་
ཡང་བར་པ་ལ་གཉིས་སྦྲེལ་ཁོ་ན་ལས་མེད་པས་དེ་ལ་གཉིས་སྦྲེལ་བྱིན་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ་ ། །ཞེས་སེམས་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དུས་སུ་ནི་འབད་པས་བསྒྲིམ་དགོས་པས་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པ་དང་དེ་ནས་སེམས་ལྔའི་སྐབས་སུ་ནི་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་བར་དུ་བཅད་ནས་ཐུན་
རིང་པོ་སྐྱོང་མི་ནུས་པས་སྐབས་སུ་ཆད་ཅིང་འཇུག་པ་དང། དེ་ནས་སེམས་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་བར་གཅོད་མི་ནུས་པར་ཐུན་རིང་པོ་སྐྱོང་ཐུབ་པས་སྐབས་སུ་ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དང། དེ་ནས་སེམས་དགུ་པ་ལ་ནི་བར་ཡང་མི་ཆད་

[51B] རྩོལ་བ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་བྱེད་འཇོག་གོ་འོ་ན་སེམས་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཆད་ཅིང་འཇུག་པ་ཡོད་ལ། སེམས་བར་པ་ལྔའི་སྐབས་སུ་ཡང་བསྒྲིམ་དགོས་པ་ཡོད་པ་ལ་དང་པོ་གཉིས་ལ་ཆད་
ཅིང་འཇུག་པའི་ཡིད་བྱེད་ཡོད་པར་མི་འཆད་པ་དང། བར་པ་ལྔ་ལ་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཡིད་བྱེད་ཡོད་པར་མི་འཆད་པ་ཅི་ཞེ་ན་སེམས་དང་པོ་གཉིས་ལ་ནི་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འགྲོ་བ་དང་དེར་མི་འགྲོ་བ་གཉིས་ཕྱི་མ་ཆེས་རིང་ལ་བར་པ་ལྔ་
ལ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཆེས་རིང་བས་ཕྱི་མ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་བཅད་པའི་ཐ་སྙད་མཛད་ལ་སྔ་མ་ལ་མ་མཛད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པ་ཡོད་པར་ནི་འདྲ་མོད་ཀྱང། སྐབས་སུ་ཆད་ཅིང་འཇུག་པ་ཡོད་མེད་མི་
འདྲ་བས་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པ་ཡོད་པའི་ཡིད་བྱེད་དུ་སེམས་ལྔ་པོ་དེ་མ་བཞག་གོ་དེ་ལྟར་ན་སྔར་བཤད་པའི་ཚོགས་ལ་གནས་པར་བྱས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བསྟེན་ན་ཞི་གནས་འགྲུབ་ཀྱི། ལན་རེ་རེ་གཉིས་
གཉིས་ཙམ་བསྒྲུབས་ནས་སླར་ཡང་སྦྱོར་བ་དོར་ན་མི་འགྲུབ་པར་གསུངས་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པ་ལས། རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །བསམ་གཏན་བསྒྲུབ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ། །ཡང་དང་ཡང་ཞིང་ངལ་འཚོ་ན། །གཙུབས་པས་མེ་ཕྱིན་མི་
འགྱུར་ཏེ། །རྣལ་འབྱོར་ཚུལ་ལའང་དེ་བཞིན་དུ། །ཁྱད་པར་མ་ཐོབ་བཏང་མི་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྒོམས་པས་ཞི་གནས་འགྲུབ་པའི་ཚད་ལ་གསུམ། ཞི་གནས་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་ས་མཚམས་བསྟན་པ་དང། ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་

[52A]༄༅། །ནས་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་དངོས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་དང། ཡིད་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་དོགས་གཅོད་
དང་བཅས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོང་ཚུལ་ལེགས་པར་ཤེས་ནས་བསྐྱངས་པས་སེམས་དགུ་རིམ་པ་བཞིན་སྐྱེས་ཏེ་སེམས་དགུ་པ་བྱིང་རྒོད་ཕྲ་མོ་དང་བྲལ་བར་ཐུན་རིང་པོ་སྐྱོང་ནུས་ཤིང། དེ་ཡང་དྲན་པ་དང་
ཤེས་བཞིན་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བསྟན་པའི་འབད་རྩོལ་ལ་མི་བལྟོས་པའི་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ན་ཞི་གནས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནམ་མིན་སྙམ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་
གཉིས་སུ་ཡོད་པས་གལ་ཏེ་ཤིན་སྦྱངས་མ་ཐོབ་ན་ཞི་གནས་རྗེས་མཐུན་པ་ཡིན་གྱི། ཞི་གནས་དངོས་མིན་པས་ཞི་གནས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་
ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ནང་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་ན་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མ་ཐོབ་པ་དེའི་བར་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དེ་ལ་ཅི་ཞེས་བགྱི། བྱམས་པ་ཞི་གནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྗེས་སུ་
མཐུན་པའི་མོས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་ཤེང། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཀྱང་དེ་གོམས་པ་ལས་འདུ་མི་བྱེད། །དེ་ནས་དེ་ཡི་ལུས་དང་སེམས། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཆེ་ཐོབ་ནས། །ཡིད་

[52B] །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། སྐབས་འདིར་ཞི་གནས་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ས་ནས་གུསྔྶ་པ་འོག་ཏུ་འཆད་པ་ལྟར་རོ། །སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས་ཀྱང། དེ་ལྟར་ཞི་གནས་གོམས་པར་བྱས་པ་དེའི་ལུས་དང་
སེམས་གང་གི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་གྱུར་པ་དང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་དབང་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་ཞི་གནས་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་དམིགས་པ་ལ་གནས་པ་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་གཉིས་
དགོས་པར་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས། གནག་གི་ཚེ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཇི་སྲིད་འདོད་པའི་བར་དུ་སེམས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་རྫོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་
པ་ཡང་ཤིན་སྦྱངས་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས་གསལ་བར་གསུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དབུས་མཐའ་ནས་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བཤད་པའི་བཏང་སྙོམས་ནི་འདིའི་སེམས་དགུ་པ་དང་གནད་གཅིག་ཡིན་
ལ༑ དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་དེ་ལས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེར་ཕྱིན་མན་ངག་ལས་ཀྱང། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་གནས་བཅས་ལ་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་དོན་ཡིད་ལ་བྱ་སྟེ། ཡིད་གྱི་བརྗོད་པ་
སྤངས་ནས་སེམས་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ལན་མང་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་ཞི་གནས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་ཡིན་ནོ། ། ང། འདི་དགག་གི་

[53A]༄༅། །སྐབས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་མིང་ཡིན་ལ། ཡིད་ཀྱིས་བརྗེད་པ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཡང་ཡང་སེམས་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ནི་སེམས་བྱུང་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་གང་ཟག་ཐ་མལ་པ་
ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་སྒོམས་སྟོབས་ཀྱིས་གསར་དུ་ཐོབ་པའི་དོན་ནོ་ ། །ཞེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་ཏེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །འོ་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མ་སྐྱེས་
པའི་གོང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ས་གནག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་འདོད་པ་ཁམས་ཀྱིས་ས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ས་དགུ་གང་རུང་གིས་བསྡུས་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཡན་ཆད་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། ཉེར་བསྡོགས་ཐོབ་ན་ཞི་གནས་ངེས་པར་ཐོབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པའི་ས་ལ་དེ་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་ཀྱང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་ཡིན་གྱི། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་ཞེས་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འགྱོད་
པ་མེད་པ་དང་དགའ་བདེ་མཆོག་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་བསམ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སའི་དངོས་གཞི་ལས། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་ཞེས་བྱ་ལ་གང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྩེ་གཅིག་པ་ཉ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་ན། འདི་
ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་བདེ་བས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ལ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་སེམས་པ་མེད་པ་ནི་མ་

[53B] །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤིན་སྦྱངས་པ་མ་ཐོབ་ན་དྲན་པ་ནར་མར་མ་བསྟེན་ཡང་སེམས་མི་རྟོག་པར་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲོ་ཞིང། དེ་ཡང་འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་གི་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དང་འགྲེ་ཐུབ་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ནི་འདོད་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཞི་གནས་དངོས་སུ་འཇོག་ཏུ་མི་རུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་ལུགས་དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་དེ་ཐོབ་ནས་ཞི་གནས་སུ་འགྲོ་ལུགས་ཀྱང་ཇི་འདྲ་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་
སྦྱངས་པ་ནི། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་གང་ཞི་ན་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དེ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་
ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི་ལུས་དང་སེམས་དགེ་བའི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལྟར་དུ་བཀོལ་མི་རུང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་གཉེན་པོ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ལུས་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་
གཉིས་དང་བྲལ་བས་ལུས་དང་སེམས་དགེ་བའི་བྱ་བ་ལ་བཀོལ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་ལས་སུ་རུང་བའོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ལ་དགའ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་ཅིང་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ལ་རྩོལ་བ་
ན༑ ལུས་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་སུ་མི་རུང་བ་དང་བྲལ་ནས་ལུས་ལྡང་བ་ཡང་བ་ནི་ལུས་ལས་སུ་རུང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ལ་དགའ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཉོན་

[54A]༄༅། །མོངས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དུ་རྩོལ་བ་ན་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པ་ལ་དགའ་མགུར་འཇུག་ཏུ་མི་རུང་བ་དང་བྲལ་ནས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ནི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའོ་།དེ་
ལྟར་ཡང། སློབ་དཔོན་བློ་བརྟན་གྱིས། དེ་ལ་ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་ནི། ལུས་ཀྱི་རང་གི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ལྡང་བ་ཡང་བ་གང་ལས་འབྱུང་བའོ། །སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སིམ་པ་དང་ཡང་བར་
འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་ན་དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་མདོར་ན་ཤིན་སྦྱངས་ཐོབ་ན་ཉོན་མོངས་སྤོང་
བ་ལ་རྩོལ་བར་འདོད་ཀྱང། ལས་ལ་ངན་རང་གི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ལྟར་མཚེར་སྣང་གིས་འཇུག་པར་དཀའ་བའི་ལུས་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ལོག་ནས། ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་བཀོལ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་དང་
སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོག་མ་རྙེད་པ་ནས་ཆ་ཕྲ་མོ་རེ་འབྱུང་བས་དེ་ཇེ་ཆེར་སོང་བ་ལས་མཐར་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་རྩེ་གཅིག་པའི་ཞི་གནས་སུ་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་དང་པོ་ཕྲ་བས་རིག་དཀའ་ཞིང་ཕྱིས་
ནས་ནི་རིག་པར་སླ་བ་འབྱུང་སྟེ། ཉན་ས་ལས། དེའི་དང་པོ་ཁོ་ནར་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་རྩོམ་པའི་ཚེ་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་སེམས་དང་ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་འབྱུང་བ་ནི་ཕྲ་བ་སྟེ་བརྟག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་

[54B] ༑ཞེས་དང། དེའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་སེསྨ་དང་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ན་འདི་ལྟ་སྟཻ་རྒྱུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་ལེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རགས་ཤིང་བརྟག་པར་སྨ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་
སེམས་དང་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་དེ། ཞེས་གསུངས་སོ། །མཚན་ཉེད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་བརྟག་པར་སླ་བའི་ཤིན་སྦྱངས་དེ་སྐྱེ་བའི་སྔ་ལྟས་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པའི་གང་ཟག་དེའི་གླད་པ་ལྕི་བེམ་པ་སྙམ་
བྱེད་པ་སྐྱེ་སྟེ། མི་བདེ་བའི་ལྕི་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ལ་དགའ་བའི་བར་གཅོད་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་ངྣ་ལེན་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞིང། དེའི་གཉེན་པོ་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྔོན་ལ་སྐྱེ་སྟེ། ཉན་ས་ལས། ཇི་
ཙམ་ན་དེའི་རགས་ཤིང་བརྟག་པར་སླ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་སེམས་དང་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ལྔ་ལྟས་སུ་དེའི་ཀླད་པ་ལྕི་བར་སྣང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་གནོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་།དེ་སྐྱེས་
མ་ཐག་ཏུ་སྤོང་བ་ལ་དགའ་བའི་བར་གཅོད་བྱེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞིང། དེའི་གཉེན་པོ་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་སོ། །དེ་ནས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་སྐྱེས་པའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རླུང་ལུས་ལ་རྒྱུ་བར་འགྱུར་རོ། །རླུང་དེ་ལུས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་ལ་ཁྱབ་པར་བརྒྱུས་པ་ན། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་

[55A]༄༅། །བྲལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཉེན་པོ་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་ནས་ལས་སུ་རུང་བའི་རླུང་གི་མཐུས་གང་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཉན་ས་ལས། དེ་
སྐྱེས་པས་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རླུང་དག་ལུས་ལ་རྒྱུ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་རྒྱུ་བའི་དུས་ན་སྤོང་བ་ལ་དགའ་བའི་བར་གཅོད་བྱེད་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་
འབྲལ་བར་འགྱུར་ཞིང། དེའི་གཉེན་པོ་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལུས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་ཏེ་གང་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ནང་གི་རེག་བྱ་ཆེས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་ཡིན་གྱི་སེམས་བྱུང་ནི་མིན་ཏེ་
སློབ་དཔོན་བློ་བརྟན་གྱིས། ལུས་ཀྱི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་དགའ་བས་ཟིན་ན་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡིད་དགའ་ན་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུས་ཤིན་སྦྱངས་
ཐོག་མར་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ན་རླུང་གི་མཐུས་ལུས་ལ་བདེ་བའི་ཉམས་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ལ་ཡང་དགའ་བདེའི་ཉམས་ཆེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྗེས་སུ་ཤིན་སྦྱངས་ཐོག་མར་སྐྱེས་པའི་ཤུགས་དེ་རིམ་གྱིས་ཆུང་དུ་འགྲོ་
སྟེ༑ དེ་ཡང་ཤིན་སྦྱངས་ཟད་ནས་འགྲོ་བ་མིན་གྱི། རགས་པ་དེས་སེམས་ཧ་ཅང་གཡོ་བས་དེ་ལོག་ནས་གྲིབ་མ་ལྟར་སྲབ་པའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མི་གཡོ་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཐུན་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དགའ་ཡལ་ཡལ་བ་དེ་ཡང་ལོག་ནས། དེ་

[55B]བསྐྱོད་པའི། མ་ཞི་བ་དང་བྲལ་བའི་ཞི་གནས་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཉན་ས་ལས། དང་པོར་དེ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་སེསྨ་དགའ་བ་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་ཉམས་བདེ་བ་དང་སེམས་
མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་བཅས་པར་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཤུགས་དང་པོ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁད་ཀྱིས་ཁད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བར་འགྱུར་ཞིང། ལུས་ལ་ཤིན་ཏུ་
སྦྱངས་པ་གྲིབ་མ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་དགའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཞི་གནས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བརྟན་ཅིང་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་རྣམ་པས་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་ནས་
ཞི་གནས་ཐོབ་པའམ། ཡིད་ལ་བྱེད་དང་བཅས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་པའི་གྲངས་སུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་ཐོབ་པས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་
པའི་ཡིད་བྱེད་ཆུང་ཤོས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ང། ཞི་གནས་ཐོབ་པའི་ཚད་ལ་སྤྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོག་མར་རྙེད་པ་ནས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱང་ཆ་ཕྲ་མོ་ནས་ཀྱེ་ཡང་ཆུ་བས་རིག་པར་དཀའ་ཞིང་མཐར་ཆེར་འཕེལ་ཏེ་མངོན་མཚན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཞི་གནས་འགྲུབ་ཅིང་དེ་ཡང་ཐོག་མར་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེ་དེས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་
ལུས་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེ་ཞ། ལུས་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་ཚེ་ལུས་ལ་བདེ་ཉམས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་ཞིང་དེ་ནི་ལུས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ལ་བདེ་ཉམས་འབྱུང་བ་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡིན་པས་ཤིན་སྦྱངས་གཉིས་ལས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཐོག་མར་སྐྱེ། བདེ་བ་གཉིས་ལས་ལུས་ཤིན་

[56A]༄༅། །སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོག་མར་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེས་མ་ཐག་པ་ནས་དགའ་བདེ་དེས་སེམས་གཡེངས་ནས་དགའ་ཡལ་ཡལ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཞིང་དེའི་ཚེ་ད་དུང་ཞི་གནས་མ་ཐོབ་ལ། དེ་ནས་དགའ་ཚགས་ལངས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཅུང་ཟད་ཆུང་དུ་སོང་ནས་
སེམས་དམིགས་པ་ལ་ལྷན་ནེ་སྡོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དནག་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤིན་སྦྱངས་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ཞི་གནས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དགའ་བ་ཆུང་དུ་སོང་བ་དེ་ཡང་ཤིན་སྦྱངས་ཟད་ནས་སོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཏམ་སྙན་པོ་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་དགའ་བས་སེམས་གཡེང་ཞིང་གཏམ་དེ་མི་
བདེན་པ་ལྟ་བུ་མིན་ཀྱང་དེ་ནས་ཡུན་ཅུང་ཟད་ཙམ་སོང་བ་ན་སྔར་གྱི་སེམས་གཡེང་བ་ཆུང་དུ་སོང་བ་ལྟ་བུའོ་ ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཉན་ས་ལས། དེའི་འོག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་པ་ལས་དང་པོ་པ་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་
སུ་འགྲོའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་དང་པོར་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆུང་དུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་ནི་ཁམས་
གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་སའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། ། ང། དེ་ཡང་ཞི་གནས་ཤིན་སྦྱངས་མ་ཐོབ་བར་དུ་མི་འབྱུང་ཞིང་དེ་ཐོབ་ནས་འཇོག་ཅེས་པ་དང། ལྷང་མཐོང་གི་ཚད་ཀྱང་ཞི་གནས་ཀྱི་ངང་ནས་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ཤིན་སྦྱངས་འདྲེན་ནུས་པའི་མཚམས་ནས་འཇོག་ཆེས་པའི་གོ་བ་ཡང། ཤིན་སྦྱངས་ཐོབ་
ནས་ལུས་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཇི་ལྟར་འདོད་འདོད་དུ་བཀོལ་མི་རུང་བའི་ཆ་དེ་དང་བྲལ་བས་སྔར་དམིགས་པ་ལ་གནས་ལུགས་དང་གཏན་མི་འདྲ་བའི་གནས་ཆ་ཞིག་འོང་བ་དང། མཉམ་པར་བཞག་སྟོབས་ཀྱིས་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེས་པ་དེ་ལས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པའི་ལུས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དང། བཞག་ན་དམིགས་པ་

[56B]སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ཤིན་སྦྱངས་ཐོབ་ནས་འབྱུང་བའི་ཆ་ནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ ། །གཉིས་པ་ལ་ཡིད་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་ནི། གང་དང་ལྡན་ན་ཡིད་བྱེད་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་རང་དང་གཞན་གྱིས་རིག་པར་བྱ་བའི་
རྟགས་དང་མཚན་མ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པ་དེས་གཟུགས་ཀྱིས་ས་བསྡུས་པའི་སེམས་དང་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་པ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་བཞི་པོ་ཆུང་དུ་ཐོབ་པ་དང། ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནམ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལམ་གྱིས་ཉོན་
མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང། ནང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ན་མྱུར་བ་མྱུར་བར་ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དནག་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཕལ་ཆེར་མི་འབྱུང་བ་དང་
མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་པའི་ཚེ་ཡང་ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་འགའ་རེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཉན་ས་ལས། ལས་དང་པོ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་དེའི་རྟགས་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། དེས་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་
སེམས་ཆུང་དུ་ཐོབ་པ་དང་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཆུང་དུ་ཐོབ་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་སྐལ་པ་ཡོད་ཅིང། ནུས་པ་དང་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འཇམ་
པར་འགྱུར་བ་དང་ཞི་གནས་ཀྱིས་ཉེ་བར་དཀྲིས་པ་དང། ཞེས་དང། དེ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་འདུག་སྟེ། སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ན་མྱུར་བ་མྱུར་བར་སེམས་དང་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་བ་དང། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དག་གིས་ཤིན་

[57A]༄༅། །ཏུ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཤས་ཆེར་ཀུན་ཏུ་མི་རྒྱུ་བ་དང། ཞེས་པ་དང། ལངས་ཏེ་རྒྱུ་བ་ན་ཡང་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཁ་ཅིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་
དག་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་རྟགས་དང་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟགས་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་བྱེད་དེ་ཐོབ་ནས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བ་ཆེས་
སླ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཞི་གནས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་མཇུག་ཏུ་མྱུར་པོར་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་འདྲེན་པར་ནུས་པས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། ཤིན་སྦྱངས་ཇི་ཙམ་འཕེལ་བ་ཙམ་གྱིས་
ཀྱང་རྩེ་གཅིག་པའི་ཞི་གནས་འཕེལ་བས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་སྤེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཉན་ས་ལས། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དེའི་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་
གཅིག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་
ཉིད་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་དག་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་དང་བཅིག་ལ་གཅིག་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོར་ན་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ན་རླུང་སེམས་འཇུག་པ་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་རླུང་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་ལ་

[57B]འབྱུང་ཞིང། དེ་བྱུང་བ་ན་སེམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བ་དང། དེས་ཀྱང་རླུང་ལས་སུ་རང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སྒྲུབས་པས་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་འདྲེན་པ་སྟེ་
སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །དོགས་པ་བཅད་པ་ནི། དེ་ལྟར་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལ་རྒྱུན་པའི་འབད་རྩོལ་མ་བྱས་ཀྱང། སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འགྲོ་བའི་མི་རྟོག་པའི་སེམས་དགུ་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང། དེ་ཡང་བྱིང་བ་ཕྲ་མོ་
ནས་ཀྱང་བཀག་པའི་གསལ་ཆའི་ངར་དང་ལྡན་པ་དང་སྔར་ལུས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་རླུང་ལས་སུ་རུང་བའི་མཐུས་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བདེ་བ་སྟེར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། སྔར་རྟགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་
བཤད་པ་ལྟར་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་སོགས་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་མི་རྒྱུ་བ་དང་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་པའི་ཚེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་མི་འབྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་སྐྱེས་པ་ན་ལམ་ལྔའི་སྐབས་གང་དུ་འཇོག་ཅེ་
ན༑ འདི་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེས་ན་ནི་སྤྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་འཇོག་ཅིང། ཁྱད་པར་དུ་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རླུང་གིས་ལུས་ཐམས་ཅད་བདེ་བས་གང་བ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ལུས་དང་སེམས་ལ་བདེན་ཉམས་
ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང་དེ་ཡང་མི་རྟོག་པ་དནག་ཆེས་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ནས་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་འདོད་པ་སྔོན་དང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་ཤིན་ཏུ་མང་བར་བྱུང་ཞིང་སྣང་ངོ།།

[58A]༄༅། །འོན་ཀྱང་རྗེ་བཙུན་མ་ཕམ་པ་དང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ཆེ་བ་དང། དབུ་མའི་སྒོམ་རིམ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ཚད་ལྡན་གྱི་གཞུང་ལ་
བརྟེན་ནས་དཔྱད་ན་ནི་འདི་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཐེག་པ་དཔན་པའི་ལམ་དུ་ཡང་བཞུག་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས། བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་བསྒྲུབ་པའི་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་
དུ་བལྟ་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་རྣམས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་པའི་དྲང་སྲོང་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཅི་ཡང་མེད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ས་འོག་མ་ལ་ཆགས་པ་དང་འབྲལ་བར་བྱེད་
པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་གོང་མར་བགྲོད་དགོས་པས་ཕྱི་པ་དང་ནང་པ་གཉིས་ཀའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་བདག་མེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་དང་སྲིད་པ་མཐའ་དག་གི་སྐྱོན་ལེགས་པར་རྟོགས་
ནས་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་འབྱུང་ཞིང། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པས་ཟིན་ན་ཐར་པའི་ལམ་དུ་འགྱུར་ཞིང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེས་ཟིན་ན་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་དུད་འགྲོལ་ཟན་ཆངས་གཅིག་
སྟེར་བའི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྣ་གཅིག་བསྲུངས་པ་ཡང་བསམ་པ་དེ་དག་གིས་ཟིན་ན་རིམ་པ་ལྟར་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་དང་འདྲའོ། །འོན་ཀྱང་འདིར་ནི་ལམ་གཞན་ཞིག་གིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ཐར་པ་དང་

[58B]ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ལམ་གང་དུ་འགྲོ་དཔྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དབུ་མ་པ་དང་སེམས་ཙམ་པ་ཡང་ལྷག་མཐོང་གི་ལྟ་བའི་ཡུལ་ཇི་ལྟར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་མི་མཐུན་པ་
ཡོད་ཀྱང་སྤྱིར་ཞི་ལྷག་གི་ངོས་འཛིན་དང་དེ་དག་གི་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ལ་མི་མཐུན་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བྱང་ས་དང་གཏན་ལ་དབ་པ་བསྡུ་བ་དང། ཀུན་ལས་བཏུས་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་རྣམས་སུ་ཞི་
གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་སོ་སོར་བྱས་པའི་ནང་ནས་ཞིག་གནས་བསྒྲུབ་པ་ན་སེམས་དགུའི་རིམ་པས་བསྒྲུབ་པར་གསུངས་ཤིང། དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་ལྷག་མཐོང་གི་སྒྲུབ་ལུགས་སུ་
མི་བཞེད་དེ། གཞུང་དེ་དག་ཏུ་ལྷག་མཐོང་སེམས་དགུ་ལས་ལོགས་སུ་བཤད་ཅིང་དེའི་སྒྲུབ་ལུགས་ཀྱང་ཉན་སར་ཟུར་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབུ་མའི་སྒོམ་རིམ་རྣམས་དང་ཤེར་ཕྱིན་མན་ངག་ལས་ཀྱང། སེམས་དགུ་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་
དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཟུར་དུ་གསུངས་ལ། བྱམས་ཆོས་ནས་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བཀྲལ་བ་ལས་ལོགས་ན་མེད་པས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་འདི་ལ་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་ངོ། །གལ་ཏེ་ཉན་ས་ནས་བཤད་པ་དེ་ལ་བདེ་བ་
དང་གསལ་བ་འོང་དུ་ཆུག་ཀྱང། མི་རྟོག་པ་ཟབ་མོ་མེད་པས་ཞི་གནས་ཙམ་ཡིན་ལ། མི་རྟོག་པ་ཡོད་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། མི་རྟོག་པ་ཟབ་མོ་ཞེས་པའི་ཟབ་མོའི་དོན་གང་ཡིན་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྟ་བའི་

[59A]༄༅། །ཕུ་ཐག་བཅད་ནས། དེ་ནས་དེའི་སྟེང་དུ་མི་རྟོག་པར་བཞག་པ་ལ་བྱེད་དམ་གང་དུ་ཡང་མེ་རྟོག་མི་དཔྱོད་པར་ཞག་པ་ཙམ་ལ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་དེ་འདྲ་བ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་འདོད་དོ།།
ཁྱེད་དེ་ལྟར་འདོད་ན་ནི་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་གོ་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་སོ་སོར་ཕྱེ་ལ། ལྟ་བ་ཡོད་པའི་གང་ཟག་ལྟ་ཐོག་ཏུ་བཞག་ནས་མི་རྟོག་པ་སྐྱོང་བ་རྣམས་ནི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བའི་གོ་བ་མེད་པའི་
གང་ཟག་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པར་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོམ་ནི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་སྒྲོག་པར་རིགས་ཀྱི། ཅིར་ཡང་མི་སེམས་པར་བསྒོམ་ཚད་ཐམས་ཅད་དམིགས་མེད་དམ་མཚན་མེད་དམ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་
བསམ་གཏན་པའོ། །ཞེས་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུང་པའི་ལྟ་བ་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་སླ་ཡི་སེམས་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་ཅིར་ཡང་མི་དཔྱོད་པར་འཇོག་པའི་སྒོམ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འདོད་ན་ནི། སྔར་བཤད་
པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་གསུངས་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་རྣམས་ཀྱང་མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞག་པའི་ཚེ་ན་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མཐུ་ཆུང་དུ་སོང་
ན་བྱ་ར་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་འགའ་ཞིག་མ་གཏོགས་པ་འདི་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་འདི་ནི་འདི་མིན་ནོ། །ཞེས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མི་རྟོག་པར་སྐྱོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་

[59B] །ཉན་ས་ལས་ཀྱང། དེ་དེའི་ཚེ་ན་ བ། སོར་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་  རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ བ། དམིགས་པ་དེ་  ལ་དམིགས་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་དམིགས་པ་དེ་ལ་
 བ། སྤྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པ་ལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རྩེ་གཅིག་པ་དང་སོ་སོར་དཔྱོད་པའི་ཞི་ལྷག་རྗེས་མཐུན་པ་གཉིས་དགོས་པའི་  ཕྱོགས་གཅིག་ བ། རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་  ཁོ་ནས་དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་ཀྱི།  བ། སྟེ་ཞི་གནས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་  རྣམ་པར་བལྟ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་
རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་ཡོངས་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་ཞི་ལྷག་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཞི་གནས་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་ཞི་
གནས་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པ་དང་ བ། སྟེ་གྲུབ་པ་ན་  གལ་ཏེ་ བ་དམིགས་པ་ལས་གཞན་དུ་  བརྗེད་ངས་པ་དང་མ་གོམས་པའི་ཉེས་པས་ བ། སེམས་འཕྲོ་བའི་  མཚན་མ་དནག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས་སྣང་བར་འགྱུར་སྒོ་སྟོན་པ་ བ། སྟེ་དེ་དག་སྐྱེད་
པ་  འགྱུར་དམིགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་ བ། རྟོག་པ་  དེ་ བ། དག་བྱུང་ངོ་ཅོག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉེས་དམིགས་སྔར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ བ། ཏོག་པ་དེ་དག་  དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟར་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་
མེད་པས་ བ། དེ་ལྟར་  དམིགས་པ་དེ་རྣམ་པར་བཤིག་ཅིང།  བ། སྟེ་བཀག་ནས་སམ་  རྣམ་པར་བསལ་ན་ བ། བྱིང་རྒོད་ཀྱི་  སྣང་བ་ བ། འི་དམིགས་པ་  མེད་པ་ བ། དེ་  ཉིད་ལ་ཉེ་བར་བཞག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་ཞི་གནས་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་

[60A]༄༅། །སུ་གསུངས་ལ། ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་ནི་དཔྱོད་ནས་སྐྱོང་བ་མེད་པར་འཇོག་པའི་སྒོམ་ཉིད་དུ་གཞུང་ཚད་ལྡན་རྣམས་ནས་གསུངས་པས་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པའི་སྒོམ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་
ཉམས་ལེན་དུ་འདོད་པ་ནི་མཁས་པའི་བཞད་གང་ཁྱད་པར་དུ་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པའི་སྒོམ་དུ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པར་འདོད་པའང་ཉན་སའི་ལུང་དེས་ལེགས་པར་བཀག་པ་
ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡྷང་སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས། ཞི་གནས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར། །འདི་ནི་ཞི་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང། ཤེར་ཕྱིན་མན་ངག་ལས་ཀྱང།  བ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་  སྣ་
ཚོགས་ བ། སུ་  སྣང་བའི་སེམས་དེ་ཉིད་ལདྨིགྶ་ནས་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་སྤངས་ལ་ཞི་གནས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཞ་གསུང་ཏེ།  བ། སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བ་སྟོན་ནོ་ ། །ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ནི་འདིའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གཞན་ཡང་སྔར་དཀོན་
མཆོག་སྤྲིན་ལས། ཞི་གནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་དང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་གཞུང་མང་དུ་དྲངས་ནས་ཞི་གནས་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པ་ལ་ལན་མང་དུ་བཤད་ཟིན་རོ་།དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་མི་རྟོག་པ་ཞིག་
དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་རྟོགས་པའི་མི་རྟོག་པ་གཉིས་ཡོད་པས། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་བྱུང་ཚད་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོམ་དུ་བཟུང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་ཙམ་བསྟན་པ་སྟེ། ལེགས་པར་འབད་

[60B]དང་ལྷག་མཐོང་གི་སྒྲུབ་ལུགས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་ཞི་གནས་སུ་ཡང་མ་སླེབ་པའི་མི་རྟོག་པར་འཇོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགའ་ཞིག་ལ་སྲིད་པའི་རྩ་བ་གཅོད་
པའི་ལྷག་མཐོང་དུ་འཁྲུལ་ནས། དེ་ལ་དམིགས་མེད་དུ་རློམ་ནས་དུས་རྣམས་འདས་པས་རང་གཞན་བསླུ་བར་གདོན་མི་ཟའོ། །མཁས་གྲུབ་ཚད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ནས་ཞི་གནས་གསར་དུ་བྶྒྲུབྤ་ན་འཇོག་སྒོམ་མི་རྟོག་པར་འཇོག་པ་ཁོ་
ན་དང་ལྷག་མཐོང་དང་པོར་བསྒྲུབ་པ་ན་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་དཔྱད་དེ་བསྒོམ་པར་གསུངས་སྣང་བ་ལ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བདེན་འཛིན་དུ་བཟུང་ནས་དེ་ཐམས་ཅད་དོར་ཏེ་གཞུང་ཚད་ལྡན་རྣམས་ལས་ལེགས་པར་
གོ་བཟློག་ནས་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་མ་ནོར་བ་མ་རྙེད་ཀྱང། ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པ་ལྷག་མཐོང་ཟབ་མོའི་དོན་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་མཁན་པོ་ཧྭ་ཤང་གི་ལུགས་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་ཁོ་ནར་སྣང་སྟེ། སྒོམ་རིམ་གསུམ་ཞིབ་ཏུ་ལྟོས་ཤིག་
དང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་བགྲོད་པའི་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྔར་བྶཧྡ་པའི་མི་རྟོག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་དེས་གསལ་བ་དང། མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མི་
རྟོག་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་བསྐྱང་བར་བྱའམ་ཞེ་ན། འདི་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིརྱིན་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་མ་བསྐྱེད་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་ཅི་ཙམ་གོམས་པར་

[61A]༄༅། །བྱས་ཀྱང། འདོད་པའི་ལྷམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་སྤོང་བར་མི་ནུས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་མངོན་
གྱུར་སྤོང་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་བགྲོད་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་སྤོང་བའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལཨྨ་གྱིས་བྒྲོདྤའི་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ལམ་གོང་དུ་བགྲོད་ཐམས་མེད་དེ། ཉན་ས་ལས་
དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྤོང་བའི་དགའ་བ་ཆུང་དུ་ལ་ཞུགས་པ་དེའི་གོང་དུ་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ནི་གཞན་མེད་དེ། གཉིས་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པའི་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འོ། །ཞེས་
གསུངས་ཨོས། །དེ་ལྟར་ཞི་གནས་སམ་ཡིད་བྱེད་ཐོབ་པ་དེས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་ལྷག་མཐོང་ངམ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་འགྲོ་བའི་ལྷག་མཐོང་གང་བསྒོམ་ཡང་དེ་བསྒོམ་འདོད་པ་དེས་སྔར་ཐོབ་པའི་ཞི་གནས་དེ་ལ་ལན་མང་
དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་ལ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱགས་པ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་ཞིང་ཞི་གནས་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞི་ལྷག་གི་མཚན་མ་རྣམས་ལ་ཡང་མཁས་པར་བྱེད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ལམ་
གཉིས་གང་ཡང་རུང་བས་འགྲོ་འདོད་པ་དེ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དེ་ཉན་ས་ལས། དེ་ལ་ལས་དང་པོ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིདླ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་བདག་འཇིག་རྟེན་པའམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བགྲོད་པས་འགྲོ་བར་བྱའོ་སྙམས་ནས་

[61B] །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཉིན་མཚན་དེ་དང་དེ་དདག་འདས་པས་དེའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་ཡངས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ཡི་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་དམ་ཞིང་བརྟན་ལ་སྲ་བ་དང་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་མོས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན། དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་མམ་འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གང་གིས་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷག་མཐོང་ནི་ས་འོག་མ་ལ་རགས་པ་དང། ས་གོང་མ་ལ་ཞི་བར་བལྟ་བའི་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྒོམ་མོ།།
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷག་མཐོང་ཉན་སར་གསུངས་པ་ནི་བདེན་བཞི་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བལྟ་བའི་སྒོམ་སྟེ། གཙོ་བོ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་
ཡིད་བྱེད་དེ་ཐོབ་པ་ཚེ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་མི་འྒྲོལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འགྲོ་བའི་གང་ཟག་ཇི་འདྲ་ཡོད་པ་ནི། ཉན་ས་ལས། དེ་ལ་གང་དག་ཚེ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཁོ་ནས་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞིང། འཇིག་རྟེན་
ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་འདི་པ་ཡིན་ཀྱང། སྔོན་ཞི་གནས་སྤྱོད་སྤྱོད་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་རྣོ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་

[62A]༄༅། །སུམ་སྨིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་ཅིང་ཚེ་འདི་ལ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།  ང། ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་བགྲོད་ཚུལ། ཚེ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འགྲོ་བའི་གང་ཟག་བཞི་གསུངས་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་
ནང་པ་དབང་རྟུལ་གཉིས་ཀྱིས་ཚེ་དེ་པའི་ལམ་གྱིས་མི་འགྲོ་ཞེས་པའི་ལམ་ནི། ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་སྨིན་པའི་བྱང་སེམས་དབང་རྣོན་དང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་སེམས་གཉིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་
འདས་མ་འདས་ནི་སོ་སྐྱེའི་ལམ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་དོན་མི་གཅིག་གོ་ ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྔར་བཤད་པའི་ཞི་གནས་ཐོབ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ལ་
སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་སྐྱོང་བ་མེད་དེ། དེ་དག་བདག་མེད་པ་ལ་མི་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡང་ན་ཞི་གནས་མི་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཙམ་ཞིག་སྐྱོང། ཡང་ན་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ཙམ་བྱེད་པས་
འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཁོ་ནས་འགྲོ་བའོ། །ཆོས་འདི་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ཀྱང་སྔོན་ཞི་གནས་ཀྱི་འཇོག་སྒོམ་ཙམ་ཞིག་ལ་གོམས་པ་ཤས་ཆེར་བསྟེན་བསྟེན་པའི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཡིན་ན་ནི། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདག་མེད་
པའི་དོན་ལ་དཔྱད་ནས་བསྒོམ་པ་ལ་མི་དགའ་བའམ། དགའ་ཡང་བདག་མེད་པའི་དོན་གོ་མི་ནུས་པས་ཚེ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཁོ་ནས་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་ན་གནས་ཆ་དེ་ཁོ་ན་སྐྱོང་བར་བྱེད་ལ་ཡང་ན་ནི་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་

[62B] །ནང་པ་སངས་པ་དབང་རྣོན་བདག་མེད་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་ཀྱང་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་དགེ་རྩ་མ་སྨིན་པ་ཡིན་ནའང་ཚེ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་འཕགས་ལམ་བསྐྱེད་མི་
ནུས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཁོ་ནས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་ཡི། བདག་མེད་པ་ལདྨིགྶ་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་པ་མིན་ནོ།།བྱང་སེམས་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཡང་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་དུས་དེར་སྦྱོར་ལམ་ནས་
བཟུང་སྟེ་ལམ་བཞི་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ཀྱི། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་དུས་སུ་འཕགས་ལམ་མི་བསྐྱེད་པས་ཚེ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་ཡི། བདག་མེད་པའི་དོན་མ་རྟོགས་པ་མིན་ནོ། །འདི་ནི་འཛོད་ལས། སྟོན་ བ། པ་སང་རྱྒས་
དང་བསེ་རུ་ བ། ལྟ་བུའི་རང་སངས་རྒྱས་གཉིས་རང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་པ་ བ། འི་བར། བ། །སེམས་རྟེན་  བསམ་གཏན་ བ། བཞི་པའི་རབ་  མཐའ་རྟེན་ བ། སྦྱོར་ལམ་བསྟན་ཅིག་ཡན་ཆད་སྟན་ཐོག་  གཅིག་ལ་ བ། ལམ་བཞི་པོ་  ཀུན་ བ། འགྲོད་པར་མཛད་ལ་ །།དེ་ཡི་སྔོན་དུ་ཐར་ བ། པ་  ཆ་མཐུན་ བ། ཚོགས་ལམ་འགྲོ་ །།ཞེས་གསུངས་
པ་དང་མཐུན་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་གཞུང་གི་འཚང་རྒྱ་ཚུལ་ཡིན་གྱི་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་རང་གི་བཞེད་པ་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་པ་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལམ་བསྒོམས་ནས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་སྤོང་བ་དང། ནང་པ་སངས་
རྒྱས་པ་བདག་མེད་པའི་དོན་བསྒོམས་ནས་ཉོན་མོངས་རྩ་བ་ནས་སྤོང་བ་གང་ཡིན་ཀྱང་ཐོག་མར་སྔར་བཤད་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཐོབ་དགོས་པས་སྔར་བཤད་པའི་ཞི་གནས་དེ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་སྤོང་

[63A]༄༅། །པའི་གཞིར་དགོས་ལ། དེར་མ་ཟད་ཐེག་ཆེན་པ་དང་ཐེག་དམན་པ་གཉིས་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གིས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་བསྒྲུབ་དགོས་ཤིང། ཐེག་ཆེན་པ་ལའང་སྔགས་དང་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་དགོས་པས་ཞི་གནས་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་བགྲོད་པའི་གཞིར་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །སྔགས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ནས་བཤད་པའི་ཞི་གནས་ཀྱང་ལྷའི་སྐུ་ལ་དམིགས་པའམ་ཕྱག་མཚན་
ནམ་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་འགའ་ཞིག་གི་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་སྤོང་དགོས་པ་དང། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་དྲན་པ་དང་
ཤེས་བཞིན་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་ཚུལ་དང། དེ་ནས་སེམས་དགུ་པ་འཐོབ་པ་དང་དེ་ལས་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ་།དེ་ལ་དགོངས་ནས་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་
ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཞི་ལྷག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འདུ་བར་གསུངས་པས་ཏིང་ངེ་འཟིན་ལ་མཁས་པར་འདོད་པས་ཞི་ལྷག་གཉིས་ལ་མཁས་པར་བྱའོ།།དེ་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་གནས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཡིད་བྱེད་དེ་བསྐྱེད་པའི་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་
མང་ཡང་གཙོ་བོའི་དགོས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་ཡིན་ལ། ལྷག་མཐོང་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཙམ་ཞིག་སྤོང་བའི་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་ཐུན་མོང་བ་དང་ནང་པའི་ཡང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཐུན་མོང་

[63B]སྤོང་བའི་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ཉེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལྷག་མཐོང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། སྔ་མ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་གྱི་
མེད་མི་རུང་མིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་པས་རྣམ་གྲོལ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ནི་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཞི་གནས་བསམ་གཏན་དང་
པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་སས་བསྡུས་པ་ཞིག་ཐོབ་ན་དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནམ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཞི་གནས་མ་ཐོབྐ་ཀྱག་དེ་ལ་བརྟེན་ཨས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པས་འཁོར་བའི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བའི་ཐར་པ་འཐོབ་པར་ནུས་ལ། བདག་མེད་
པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་ཤིང་མ་བསྒོམ་པ་ན་སྔར་བཤད་པའི་ཞི་གནས་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་ཅི་ཡང་མེད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་སྲིད་རྩེའི་སེམས་ཐོབ་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་མི་ཐར་བའི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང། བསྔགས་འོས་བསྔགས་བསྟོད་ཀྱི་ལན་མི་ལྡོན་པར་བསྟོད་པ་ལས།  བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་  ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་ བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་ཞེས་པ་དག་གོ་  ལ་མི་ཕྱོགས་པའི། །སྐྱེ་བོ་གཏི་མུག་གིས་ལྡོངས་པ། །སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་སོང་ནས་ཀྱང་།སྡུག་
བསྔལ་ བ། རེ་ཞིག་མི་གནོན་ཀྱང་སླར་ཡང་  ཡང་འབྱུང་ བ་ཞིང་སྲིད་པ་ བ་འཁོར་བ་  བསྒྲུབ་ བ། འགྲུབ། །བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་  ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྗེས་ བ། སྟེ་འཇུག་པ་དེ་ནི་ ། །བསམ་གཏན་ བ། གྱི་  དངོས་གཟི་མ་ཐོབ་ཀྱང།  བ། ཉེར་བསྡོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་མེད་པའི་དོན་བསྒོམས་པས་ ། །བདུད་ཀྱི་

[64A]༄༅། །མིག་རས་བཙའ་ བ། བསྟེ་མི་གཅེར་རེ་བལྟས་  བཞིན་དུ་། བ། བར་ཆད་བྱེད་མི་ནུས་པར་  སྲིད་པ་ བ། འཁོར་བ་  དག་ནི་བཟློག་པར་བགྱིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཕགས་པའི་ལམ་འཐོབ་པའི་ལྷག་
མཐོང་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཞི་གནས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཞི་གནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཅིག་ཅར་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔར་བཤད་པའི་ཞི་གནས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་
པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྔར་བཤད་པའི་ཞིག་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལ་སྔོན་དུ་མ་ཐོབ་ན་ཇི་ལྟ་བའམ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྟོགས་པ་དངོས་ནི་སྐྱེ་མི་སྲིད་པར་འོག་ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་།དེའི་
ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་ཞི་རས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཇི་སྙེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་དེས་བསྒྲུབས་པའི་ཞི་གནས་མི་བསྐྱེད་ཀྱང་ཞི་གནས་ཅིག་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ་དེ་ཡང་ཐོག་མར་སྐྱེ་བའི་མཚམས་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་
པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་པོའི་སྐབས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །མདོར་བསྡུན་སྔོན་དུ་ཞི་གནས་ཅིག་བསྐྱེད་ནས་དེ་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལྷག་མཐོང་གིས་སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་ལམ་རིམ་ཅན་དུ་བགྲོད་པ་དང། བདག་
མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལྷག་མཐོང་གིས་ཐར་པའམ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་ལྔ་བགྲོད་དགོས་པ་ནི་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་སྤྱིའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་ཡིན་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གིས་ཀྱང་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིག་གནས་

[64B]བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལམ་བགྲོད་པའི་སྔོན་དུ་ཞི་གནས་འཐོབ་དགོས་པར་བསྟན་པ་དང། ཞི་གནས་
ལ་བརྟེན་ནས་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལམ་བསྒོམ་པས་ནི་སྔོན་དུ་ཞི་གནས་སྔར་བཤད་པ་དེ་ཐོབ་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དེ་ཡིས་དེ་ནི་
སྤེལ་བྱས་ནས། འཕེལ་བ་རིང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིས། །དངོས་གཞིའི་གནས་པ་དེས་འཐོབ་བོ། །ཞེས་སྔར་བཤད་པའི་སེམས་དགུ་པ་ཤིན་སྦྱངས་དང་བཅས་པ་ཐོབ་པ་དེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་སྤེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་གཞི་བསྒྲུབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ང། ཞི་གནས་
ཙམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཡང་མགོ་གནོན་མི་ནུས་པས་ཅི་ཡང་མེད་མན་ཆད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་མགོ་མནན་ཏེ་ཁམས་གོང་དུ་སྐྱེ་བ་ལའང་ངེ་སྤར་ཞིག་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལྷག་མཐོང་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །འོ་ན་སྔར་ཞི་གནས་ཙམ་གྱི་ཕན་ཡོན་ལ་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་མགོ་གནོན་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ནི་
ཞི་རགས་ཀ་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལྷག་མཐོང་ཡང་ཞི་གནས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་ཚིག་ཟོར་ཡང་བའི་ཆེད་དུ་དངོས་བཏགས་མ་ཕྱེ་བར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་ལྷག་མཐོང་དང་མ་རྟོགས་པ་ལ་ཞིག་གནས་སུ་འཇོག་པ་འདྲ་བ་དང་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་ཞི་གནས་སུ་བཤད་པ་འདྲ་བ་སོགས་མང་པོ་འོང་བས་སྐབས་
ཐོབ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་རིགས་པས་དཔྱད་དགོས་སོ་ ། །དེ་ཡང་སེམས་དགུ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཡིད་བྱེད་མ་ཐོབ་པའི་བར་དུ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལས་དང་པོ་པ་ཡིན་ལ། ཡིད་བྱེད་ཐོབ་ནས་ཉོན་མོངས་སྦྱོང་བར་འདོད་པས་མཚན་ཡ་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་བྱེད་བསྒོམ་པ་ནི་

[65A]༄༅། །ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ལས་དང་པོ་བར་གསུངས་པས་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་བསྒོམ་པས་སྔོན་དུ་ཡིད་བྱེད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ས་ལས། དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལས་དང་པོ་པ་ནི་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ཉིད་ལ་
ཇི་སྲིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་ཐོབ་ཅིང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་མ་རེག་གི་བར་དུ་ལས་དང་པོ་པ་ཡ་ནོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ལས་དང་པོ་པ་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་སྦྱོང་བར་འདོད་པའི་མཚན་
ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ལས་བརྩམས་ཤིང། ལེན་པ་ལ་གོསྨ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་ཤིང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་བཞི་པའི་འགོར་ཡང་ཡིད་བྱེད་ཐོབ་ནས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇེག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་
ཆགས་བྲྲལ་གྱི་ལམ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པས་སོ། ། བ། ཉན་སའི་དཔེ་འགའ་ཞིག་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་གིས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རགས་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཞི་བར་བལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག་དང་གསེར་ཕྲེང་ལས་ཀྱང་ཞི་རགས་
ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་བྱེད་དེ་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་སུ་བཤད་ཀྱང་མཛོད་ཀྱི་རང་འགྲེལ་དང། ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་རྒྱལ་སྲས་མ་དང། ཉན་སའི་དཔེ་འགྱུར་དག་པ་ཁ་ཅིག་ལས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་གིས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རགས་པ་དང་
བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཞི་བར་བལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་རིག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་ལས་འདས་པའི་ཁམས་གོང་མའི་སས་བསྡུས་སུ་བཤད་པ་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་འདིའི་ཡང་དགོངས་དོན་ཡིན་ནོ་ ། །སྔར་བཤད་པའི་ཞི་གནས་དེ་སྔོན་དུ་བསྒྲུབས་ནས། དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་པ་

[65B]མོངས་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་འདི་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་གཞན་རྣམས་སུ་ཡང་གསལ་བར་མ་བྱུང་བས། སྔོན་གྱི་ཆོས་མངོན་པ་གོང་འོག་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས་པའི་གོང་
མ་རྣམས་གྱིས་ཀྱང་རྩེ་གཅིག་པའི་ཞི་གནས་སྔོན་དུ་བསྒྲུབ་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་སྤོང་པའི་ཚུལ་འདི་གསལ་བར་མ་ཐོན་སྣང་ངོ། །དེས་ན་ཉན་ས་ནས་བཤད་པ་འདི་ལེགས་པར་མ་ངེས་ན། བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ལམ་གྱི་
དམའ་ཤོས་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡིད་བྱེད་དྲུག་བཤད་པའི་ཐོག་མ་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་ཡིན་པས་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཐོག་མར་སྐྱེ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རི་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་པ་
སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བཟུང་ན་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་ཞི་གནས་མ་ཐོབ་པར་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་སྐྱེས་མེད་ལ། ཉེར་བསྡོགས་དེ་མ་ཐོབ་ན་ཞི་གནས་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་དྤྱོཨྡ་སྒོམ་ཡིན་པས་
དེ་བསྒོམས་པས་ཞི་གནས་སྔར་མཐོབ་པ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་སའི་དངོས་གཞིའི་ལུང་དྲངས་པ་ལྟར་འདོད་པའི་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་ཤིན་སྦྱངས་མེད་ལ་ཤིན་སྦྱངས་མ་ཐོབ་ན་ཞི་གནས་མ་གྲུབ་པར་དགོངས་འགྲེལ་ལ་སོགས་པ་
ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཉེར་བསྡོགས་དང་པོ་མ་ཐོབ་ན་ཞི་གནས་མི་འཐོབ་བོ། །དེས་ན་ཉེར་བསྡོགས་དང་པྤོའི་ཡིད་བྱེད་དྲུག་གི་ཐོག་མ་ནི་ཉེར་སྡོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་མགོ་ཡིན་གྱི། ཉེར་བསྡོགས་དང་པོ་ཙམ་གྱི་ཐོག་མ་མིན་

[66A]༄༅། །ཏེ༑ དེའི་གོང་དུ་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་འགྲོ་དགོས་པས་སོ། །ཉེར་བསྡོགས་དནག་པོས་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཐོབ་གོང་གི་ཏེང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་འདོད་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཁོ་
ན་ཡིན་པས་གཞུང་ཆེ་བ་རྣམས་ནས་བཤད་པ་དང་བསྟུན་ན་ལྷག་མཐོང་ལྟ་ཞོག་ཞི་གནས་འཐོབ་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་སྣང་ངོ། །ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་ཞི་གནས་
གསལ་བ་དང་མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་གོམས་པར་བྱས་ནས་ལྷག་མཐོང་གཉིས་གང་ཡང་མ་བསྒོམས་ན། འདོད་པ་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་པ་ཡང་རེ་ཞིག་ལ་འགོག་པར་མི་ནུས་ན་ཉོན་མོངས་
པའི་ས་བོན་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་འཐོབ་པར་འདོད་ན་ཞི་གནས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འོ་ན་སྔར་ཞི་གནས་ཙམ་ལ་གོམས་པར་བྱས་ན་
ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་མགོ་གནོན་པར་བཤད་པ་དང་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ་སྔར་གྱི་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷག་མཐོང་ཞི་གནས་ཀྱི་ཁོང་སུ་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། འདིར་ནི་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ཀའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཉེར་
བསྡོགས་དང་པོས་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་བྲལ་བསྒྲུབ་པའི་ལྷག་མཐོང་དེ་ལ་ཡང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གཉིས་ལས་འདིར་ནི་

[66B]ནོ། །འདི་ལ་རྟེན་ནི། བདག་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་དང། ཆོས་འདི་པ་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་གཉིས་ཀས་བསྒོམ་པ་ཡོད་དོ། །དེས་ལམ་ཇི་འདྲ་ཞིག་བསྒོམས་
པས་ཉོན་མོངས་སྤོང་པ་ནི། ཉན་ས་ལས། དེ་ལ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྗེས་སུ་འཐོབ་བོ། །བདུན་པོ་དེ་
དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་དང་མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་དགའ་བསྡུད་པ་དང་དཔྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པ་དང་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་ཐ་མ་ནི་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ནས་དངོས་གཞི་ལ་ཞུགས་པའི་དུས་ཀྱི་ཡིད་བྱེད་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ལ། སྔ་མ་དྲུག་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདིར་བདག་མེད་པའི་དོན་བསྒོམས་ནས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བར་མི་
བྱེད་ན་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དེའི་དོན་བསྒོམས་ཏེ་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ལམ་འདིས་འདོད་པ་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་པ་གཞན་ཡང་སྤོང་མོད་ཀྱང། འདོད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ཞིཨྶ་གསུངས་པས་
གཙོ་བོར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ནི་འདིར་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་འདུན་ཟིང་ཆགས་པ་ཡིན་པས། དེའི་གཉེན་པོར་འདོད་ཡོན་ལ་སྒོ་དུ་མ་ནས་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དེ་ཡི་འཛིན་

[67A]༄༅། །སྟངས་ཀྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་བཟུང་བའི་སྒོ་ནས་གོམས་པར་བྱས་པས་འདོད་པ་ལས་ཆགས་པ་དང་འབྲལ་བར་བྱེད་པའོ། །འདི་ཡང་འདོད་པའི་སྐྱོན་དང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཡོན་ཏན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སོ་སོར་རིག་
པ་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ངེས་པ་བརྟན་པོ་ཡོད་ཀྱང། སྔོན་དུ་ཞི་གནས་གྲུབ་པ་མེད་ན་སྐྱོན་ཡོན་དེ་གཉིས་དཔྱོད་པ་ལ་ཇི་ཙམ་གོམས་པར་བྱས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་སྤོང་མི་ནུས་ལ། ཡང་ཞི་གནས་གྲུབ་ཀྱང་སོ་སོར་རིག་པས་དཔྱོད་པ་མ་བྱས་ན་
དེ་ལ་ཇི་ཙམ་བསྒོམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་སྤོང་མི་ནུས་པས་ཞི་ལྷག་གཉིས་ཀ་བསྒོམས་པའི་སྒོམ་ནས་སྤོང་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །དེ་ལྟར་ནས་གོང་འོག་གི་སྐྱོན་ཡོན་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་
མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པ་ནི་རེས་འགའ་ཐོས་པ་དང་རེས་འགའ་བསམ་བྱུང་དུ་འགྱུར་བས་ཐོས་བསམ་འདྲེས་མའོ། །དེ་ལྟར་གོམས་པས་ཐོས་བསམ་ལས་འདས་ནས་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞི་རགས་ཀྱི་དོན་དེ་ལ་མོས་པར་བྱེད་
པ་ནི་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་བྱེད་དོ། །འདིར་ཉན་ས་ལས་མཚན་མ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། ཡིད་བྱེད་དྲུག་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཞི་ལྷག་བསྒོམ་པར་གསུངས་ལ། ཡིད་
བྱེད་དང་པོའི་སྐབས་སུ་དོན་ལ་སོགས་པའི་གཞི་དྲུག་ལ་དམིགས་པར་གསུངས་པ་དེ། སྐབས་གཞན་དུ་ལྷག་མཐོང་དུ་ལན་མང་པོར་གསུངས་པས་འདི་དག་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་བསྒོམ་པ་མིན་ཀྱང་ལྷག་མཐོང་དུ་མི་འགལ་ལོ། །དེས་ན་ཡིད་

[67B]ནས། ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ཡིན་པས་དེའི་བསྒོམ་ཚུལ་ནི། ཞི་རགས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་དོན་དེ་ཉི་ལ། ཡང་དང་ཡང་དུ་དཔྱོད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། ཡང་དཔྱད་པའི་
མཐར་ཞི་རགས་ཀྱི་དོན་དེ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ནི་ཞི་གནས་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཡིད་བྱེད་གཉིས་པ་དང་དང་པོ་ནི་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ལྟར་ཞི་ལྷག་གཉིས་རེ་མོས་སུ་བསྒོམ་པ་གོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོད་པའི་ཉོན་
མོངས་ཆེན་པོའི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པ་ན་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཡིད་བྱེད་ཅིས་བྱའོ། །ཡང་ཞི་ལྷག་སྤེལ་མར་བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་འབྱིང་སྤོང་བར་ནུས་པ་ན་དགའ་བ་སྡུད་པའི་ཡིད་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་འདོད་པའི་ཉོན་
མོངས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་དང། དེ་ལས་ལངས་པའི་སྐབས་སུ་མི་རྒྱུ་བར་མཐོང་བ་ན་ད་ནི་ཁོ་བོས་ཉོན་མོངས་སྤངས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་རྩིང་པོ་མི་བྱེད་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་དེ། ཅི་བདག་འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་ཆགས་པ་དང་མ་བྲལ་བཞིན་དུ་མི་
རྒྱུ་བ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ནས་མི་རྒྱུ་བ་ཡིན་སྙམ་ནས་དེ་སད་པའི་ཕྱིར་དུ་ཆགས་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་པ་ཞིག་ལ་དམིགས་པ་ན་ཆགས་པ་སྐྱེ་བར་མཐོང་ནས། དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་དཔྱོད་པའི་ཡིད་བྱེད་དོ།།
འདིས་ནི་མ་སྤངས་སོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་སྤོང་ངོ། །དེ་ནས་ཡང་སྔར་ལྟར་ཞི་རགས་ཀྱི་དོན་ལ་སོ་སོར་དཔྱོད་པ་དང་དཔྱད་པའི་མཐར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་གཉིས་ཀ་བྱས་ཤིང་བསྒོམས་པས་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཆུང་དུའི་གཉེན་པོར་

[68A]༄༅། །སྐྱེས་པ་ན་སྦྱོང་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡིད་བྱེད་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་དང་དྲུག་པ་ནི་ཉོ་མོངས་སྤོང་བའི་གཉེན་པཱོ།།དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་སྤངས་པ་ན་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་མངོན་
གྱུར་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ནས་རེ་ཞིག་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་རྒྱུ་བར་བྱེད་དེ། ས་བོན་གཏན་བཅོམ་པ་ནི་མིན་ནོ། །ཚུལ་འདིས་ཅི་ཡང་མེད་པ་མན་ཆད་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ལ། སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་ནི་གནོན་གྱུར་ཀྱང་འགོག་མི་ནུས་པས་
འཁོར་བ་ལས་བརྒལ་བར་མི་ནུས་སོ། །འོན་ཀྱང་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཡང་འཐོབ་པར་བྱེད་དེ། འདི་དག་ནི་ཚིག་མང་བས་འཇིགས་པས་མ་བྲིས་ཏེ། རྒྱས་པར་ཉན་ས་ན་བཞུགས་པས་དེར་བལྟ་བར་བྱའོ། །བསམ་
གཏན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གཞི་བསྒྲུབ་ཚུལ་འདི་རྣམས་ད་ལྟ་མེད་པས་དེ་དག་གིས་གོལ་སར་འཁྲིད་ས་མེད་མོད་ཀྱང། འདི་རྣམས་ལ་ཚིག་སྤྱི་ཙམ་དུ་མ་སོང་བའི་གོ་བ་སྐྱེས་ན་ཏིང་ནེ་འཛིན་གཞན་གྱི་གོལ་ས་གཅོད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་
པར་སྣང་ངོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་བཟུགས་མེད་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཐུན་མོང་པ་ཡིན་པས། དེ་འདྲ་བའི་ཏིང་ནེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་ཀྱང། དེ་ཙམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལས་མི་
གྲོལ་བར་མ་ཟད་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འཁོར་བར་འཆིང་བས་ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་མི་བྱ་བར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ལྷག་མཐོང་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཙལ་བར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་དན་གཔོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གཞི་བསྒྲུབ་ལུགས་

[68B] སྔར་བཤད་པའི་ཞི་གནས་སམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་བསྒྲུབ་ལུགས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་མདོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་སེམས་འཇོག་ཚུལ་དགུ་གསུངས་པ་དབུ་མའི་སྒོམ་རིམ་དུ་
བཀོད་པ་སྔར་དྲངས་པ་དང། དེའི་དགོངས་པ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུ་འཀྲལ་བ་དང། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བྱངས་དང་མངོན་པ་གོང་མ་དང། གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་ཤིང། བསྡུ་བ་ལས་ཞི་ལྷག་གཉིས་ཉན་ས་ལ་
ཞལ་འཕངས་མཛད་པ་ལྟར་ཉན་ས་ན་རྒྱས་པར་བཀྲལ་བ་དང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དབུ་མའི་སྒོམ་རིམ་དང། ཤེར་ཕྱིན་མན་ངག་ཏུ་གསུངས་པ་དང། གཞན་ཡང་དབུས་མཐའ་ནས་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད། ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་ཚུལ་དང་བཅས་པས་ཞི་
གནས་བསྒྲུབ་ལུགས་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྣམས་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་རང་བཟོ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པ་ཙམ་རེ་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། འདི་རྣམས་བསམ་གཏན་པ་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་འདུག་ལ། ཁ་ཅིག་ལ་སྔོན་
གཞུང་ཆེ་བ་ལ་སྦྱངས་པའི་དུས་སུ་ཚིག་ཙམ་ཡོད་ཀྱང། དོན་ལེགས་པར་མ་གོ་བས་ཕྱིས་ཉམས་ལེན་གྱི་ཚེ། དགོས་པ་མེད་པར་མཐོང་ནས་རྩིགས་མེད་དུ་དོར་ཏེ་བསྐྱངས་པས། གོ་བ་ལེགས་པར་དམིགས་མ་ཕྱེད་པའི་རྟགས་སུ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་
སུ་བསྡུར་རུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རེ་ཐོབ་པ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འཛིན་པར་སྣང་ལ།  ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐུན་མོང་བསེམས་དགུ་པ་ཙམ་ཞིག་ཐོབ་ན། རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་བྱུང་བར་འདོད་པ་དང་

[69A]༄༅། །མཉམ་རྗེས་འདྲེས་ནས་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་འདོད་པ་མང་ངོ། །སྔར་བཤད་པ་རྣམས་ལ་ངེ་སྤ་ལེགས་པར་རྙེད་ན་ནི་དམིགས་མེད་དག། མཚན་མེད་དང་ངེས་དོན་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་
སྙན་སྙན་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འཁྲུལ་བར། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་དོན་གང་དུ་སོང་ཤེས་ནས་ལམ་གྱི་གོ་ལས་དང་མ་གོ་ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་བས། གཞུང་ཚད་ལྡན་དེ་དག་ནས་གསུངས་པའི་ཏིག་ངེ་འཛིན་གྱི་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་ལ་མཁས་
པར་བྱའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། མདོ་དང་དགོངས་འགྲེལ་བསྟན་བཅོས་ཆེན་མོ་ལས། །ལེགས་གསུངས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་འདི་།རྗོད་བྱེད་བརླིང་བས་བློ་གྲོས་ཆུང་རྣམས་ཀྱིས། །ཇི་བཞིན་མ་རྟགས་རང་གི་བློ་ཡི་སྐྱོན།།
གཞན་ལ་བསྒོས་པས་གཞུང་བཟང་དེ་དག་ལ། །མི་རྟོག་སྐྱོང་བའི་གདམས་པ་མེད་སྙམ་ནས། །ཡོད་པའི་གཞུང་དུ་མ་བཙལ་མེད་པའི་སར། །འབད་པ་དུ་མས་ཚོལ་ཞིང་རྙེད་པར་སེམས། །དེ་འདྲས་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་ཡི། །ཏིང་འཛིན་རྣམས་ཀྱང་
ཕྱེད་པར་མི་འགྱུར་ན། །ཐེག་པ་མཆོག་དང་ཐེག་པ་དམན་པ་དང་།རྡོ་རྗེའི་ཐེག་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ། །ཇི་བཞིན་ཕྱེད་པར་འགྱུར་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཚུལ་དེ་མཐོང་ནས་གཞུང་ལུགས་ཆེན་མོ་ཡི། །ཏིང་
འཛིན་སྐྱོང་ཚུལ་གོ་སླའི་ངག་གིས་བཤད། །གཞུང་ལུགས་ཆེ་ལ་ལོ་མང་སྦྱངས་པ་ཡི། །གྲོགས་དག་རང་གི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་།དོར་ནས་གཞན་གྱི་མཆིང་བུ་མ་ལེན་པར། །རང་ལ་རིན་ཆེན་ཡོད་པ་མཁྱེན་པར་འཛོད། །ཁྱེད་ཀྱིས་སྦྱངས་པའི་གཞུང་

[69B] །ལོགས་སུ་མེད་པ་གཟིགས་ནས་ཐུབ་དབང་གིས། །མང་དུ་ཐོས་པ་ནགས་ན་བདེའོ་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ཡི་དོན་ལའང་དཔྱོད་པར་རིགས། ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་འཇོག་པའི་ཞི་གནས་ལམ་།དང་པོར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དང་གྲུབ་
པའི་ཚད། །ལེགས་པར་དམིགས་བྱེད་གོ་བ་མ་རྙེད་ཀྱང། །སྙིང་རུས་ཙམ་ལ་རེ་བའི་བསམ་གཏན་པ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་ད་དུང་མཁས་པ་ལ། །བརྟེན་ནས་སྐྱོང་ཚུལ་ཇི་བཞིན་ཤེས་པར་མཛོད། །དེ་ལྟ་མིན་ན་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ། །རེ་ཞིག་ངལ་བསོ་
བྱས་ན་གནོད་པ་ཆུང། །དེ་ལྟར་བྱམས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི། །གཞུང་གིས་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ། །བཤད་པའི་འདི་ཡང་རྒྱལ་བ་ཡི་།བསྟན་པ་རིང་དུ་གནས་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་
པས༑ བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཞི་གྣ་ས་ཨྗི་ལྟར་བསླབ་པའི་ཚུལ་བཤད་ཞིན་ཏོ།། ་། བར། འདི་མན་གྱི་མཅན་བུ་ལ་བསོ་དང་བྲ་ཏི་བཟློས་ན་ལྟ་བུ་དང། ཇར། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་དང་བཟློས་ན་ལྟ་བུའི་རྟགས་ཡོད།། ་། ཇ། གཉིས་པ་ལྷག་མཐོང་འཆད་པའ་ལ་ཏིང་དེ་འཛིན་བཞི་ལྡན་ཡོད་
ཀྱང་ལྷག་མཐོང་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དང། ལྷག་མཐོང་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙྨ་གྱིས་མི་གྲོལ་བ་དཔེ་དང་བཅས་པ་དང། གྲོལ་བའི་ལམ་སྒོམ་ཚུལ་དང་ཅས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་གསལ་ལ་དགའ་བདེ་མི་རྟོག་པ་བཞི་ལྡན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་ཀྱང་གྲོལ་བ་འདོད་ན་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྷག་
མཐོང་སྒོམ་དགོས་པ་ནི་ ། དེ་ལྟར་ གོང་དུ་ཞི་གནས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ རྒོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ལག་རྗེས་འཇོག་བྱེད་སེམས་ ཀྱིས་བཞགས་  དམིགས་པ་གཅིག་ལ་ འཇོག་ཚུལ་དུས་རིང་ཐུང་སོགས་ཀྱི་འཕེན་པ་  ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལྟར་བཞག་པ་ ཇ། རྒོད་པ་དང་བྲལ་བ་  ས་ བཞགས་  གར་བཞག་

[70A]༄༅། ། ས་དེ་ཁ་རང་  ཏུ་ ཚད་གང་བཞག་ལྟར་  སྡོད་པའི་ འཇོག་ཡུལ་དེ་ལས་གཞན་དུ་  མི་རྟོག་པ་ འི་ཁྱད་པར་  དང་ མི་རྟོག་པ་  དེ་ཡང་བྱིང་བ་དང་བྲལ་བའི་ ཇ། འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངར་ཆེ་བས། ལག་རྗེས་  གསལ་བ་ འི་ཁྱད་པར་  དང་ ཁྱད་པར་དེ་གཉིས་ལ་གོམས་པ་ན་དེའི་འབྲས་
བུའམ་  ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་ ཇ། ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་སེམས་  དགའ་ ཇ། བ་དང་ལུས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་  བདེ་ བ། བ་  དང་བཅས་ པའི་ཁྱད་པར་གསུམ་དང་ལྡན་  པའི་ཞི་གནས་ གྲུབ་པ་  དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་མི་བྱ་བར།  ཞི་གནས་གྲུབ་པ་དེས་གཞི་བྱས་ནས་  དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ སྟོང་པ་ཉིད་  ཀྱི་དོན་
 གཞན་དང་མ་ནོར་བས་  ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ངེས་ ཤིང་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ ཁྱད་པར་ཅན་ཐོག་མར་བཙལ་ཞིང་  བསྐྱེད་ པར་བྱས་  ནས།  དེའི་རྗེས་སུ་ཤེ་རབ་ངེས་ཇི་ལྟར་བཙལ་བལྟར་སྐྱོང་བའི་  ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱ་དགོས་ཏེ།  ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་
མཐོག་བསྒོམ་དགོས་ལ་  དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ པར་ཞི་གནས་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་  ན་ ཞི་གནས་ཀྱི་  ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཙམ་ ཞིག་  ནི་ མུ་སྟེགས་པས་ཀྱང་ཐོབ་པས་  མུ་སྟེགས་དང་ཡང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པས་ ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ། དེ་ཙམ་ལ་ ཇི་ཙམ་  གོམས་པར་བྱས་ཀྱང་ མུ་སྟེགས་བྱེད་  དེ་
རྣམས་ཀྱི་ལམ་ གྱིས་སྲིད་རྩེའི་འོགས་མན་ཆད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཕལ་ཆེར་རེ་ཞིག་སྤོང་བ་ཙམ་ལས་ས་བོན་གཏན་ནས་སྤོང་བ་མི་སྲིད་པ་  བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་ གཏན་ནས་མི་སྤོང་པས་སྲིད་པ་ འཁོར་བ་  ལས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇ། གཉིས་པ་དེ་ཉིད་མ་རྟོགས་ན་ཕྱི་
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྟར་མི་གྲོལ་བསྒོམ་རིམ་གྱིས་བྶཧྡ་པ་ནི་ ། དེ་ལྟར་ མི་གྲོ་བ་  ཡང།  ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་ ། སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས་ གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཞི་གནས་ལ་སློབ་ཚུལ་འདིའི་གོང་དུ་བཤད་པ་  དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་སྨེས་བརྟན་ པའི་ཞི་གནས་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་ བ། ཏེ་ཞི་གནས་གྲུབ་

[70B]  ཤེས་རབ་ཀྱིས་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་  རྣམ་པར་དཔྱད་ ནས་བསྒོམ་  པར་བྱ་སྟེ་ དེ་ལྟར་བྱས་པས་འབྱས་བུ་ཇི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ནི་  འདི་ལྟར་ ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ངེས་ཡང་ཡང་དཔྱད་ནས་བསྒོམས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་
ཤེས་པའི་སྣང་བ་ ཅན་གྱི་ལྷག་མཐོང་འབྱུང་ལ་དེ་  བྱུང་བ་ ལ་བརྟེན་ན་  ས་ བ། ཏེ་བདག་མེད་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ བདག་ཏུ་འཛིན་པ་  འི་ས་བོན་ཤིན་ཏུ་ སྟེ་རྩ་བ་ནས་སླར་མི་ལྡོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་  སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ བུའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་
པ་  མ་ཡིན་ པར་ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་  ན་ ཞི་གནས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་ཡང་ཡོད་པས་  མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ ཀྱི་ཞི་གནས་ཇི་ཙམ་བསྒོམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་རྩ་བ་ནས་སྤོང་མི་ནུས་པ་  བཞིན་དུ་ བར། ཞི་གནས་ཀྱི་  ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙྨ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ རྩ་བ་ནས་
སྤོང་བར་ ནུས་པར་  མི་འགྱུར་རོ། ། ཇ། གསུམ་པ་དེའི་ཁུངས་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དགོད་པ་ནི། དེ་ལྟར་མི་ནུས་པ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་  མདོ་སྡེ་ལས་ བཀའ་སྩལ་ཏེ་  ཇི་སྐད་དུ་འཇིག་རྟེན་ ཇ། པ་སོ་སོས་སྐྱེ་བོ་  དག་ནི་ ཇ། བར། དེ་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་གི་འགའ་ཞིག་ཞི་གནས་ཀྱི་  ཏིང་ ངེ་  འཛིན་ ཇ། སྲིད་རྩེའི་དངོས་
གཞི་མན་ཆད་  སྒོམ་ པར་  བྱེད་ཀྱང་ ཇ། དེ་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན། སྒོམ་པ་པོ་  དེ་ནི་ བ། འཁོར་བའི་རྩ་བ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་མན་ངག་དང་མི་ལྡན་པའི་དབང་གིས་ཇི་ཙམ་བསྒོམས་ཀྱང་ལམ་དེས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་  བདག་ཏུ་ བ། འཛིན་པའི་  འདུ་ཤེས་ བ། ཇ། པ་སྟེ་ས་བོན་
འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མངོན་འགྱུར་བ་མང་པའི་བདག་འཛིན་  འཇིག་ ཅིང་སྤོང་བར་གཏན་  མི་བྱེད་ བ། རེ་ཞིག་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་མགོ་ནོན་ཀྱང། ཇ། བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན། ལ་བདག་འཛིན་མ་སྤངས་པའི་དབང་གིས་སྒོམ་པ་པོ་  དེ་ནི་ བདག་འཛིན་དེས་གཞི་བྱས་ཏེ་

[71A]༄༅། །ཉོན་མོངས་ཕྱིར་ཞིང་ ནས་  རབ་ བ། ཏུ་  འཁྲུག་ཅིང་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་པས་ལས་བསགས་ནས་འཁོར་བར་འཁྲོར་བར་འགྱུར་  སྟེ། ། མུ་སྟེགས་  ལྷག་སྤྱོད་ཀྱིས་ནི་ བ། ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ང། སྲིད་རྩེའི་དངོས་
གཞིའི་ཞི་ལྷག་གི་  ཏིང་ ངེ་  འཛིན་ འཇིག་རྟེན་  འདིར་བསྒོམས་ནས་ཉམས་པ་  བཞིན་ ནོ་ ། །ཞེས་གསུང་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ སྒོམ་རིམས་སུ་དྲངས་ནས་  གསུངས་སོ། ། ཇ། བཞི་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བདག་འཛིན་མངོན་གྱུར་ཡང་ཞིག་མི་
ནུས་པ་ནི། དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ལུང་  དེ་ལ་ཏིང་ ངེ་  འཛིན་སྒོམ་བྱེད་ཀྱང་ཞེས་པ་ འི་ཚིག་ཡོད་པ་དེའི་དོན་  ནི་སྔར་ གོང་དུ་བཤད་པའི་མི་རྟོག་པ་དང་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ བདེ་བ་དང་བཅས་པ་  འི་ཁྱད་པར་ གསུམ་  དང་ལྡན་པའི་ཏིང་
འཛིན་ དེ་བསྒོམ་པར་བྱེད་ཀྱང་ཞེས་པ་ཡིན་  ནོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་  དེ་ ཙམ་ཞིག་  བསྒོམས་ པར་བྱས་  ཀྱང་བདག་འཛིན་སྤོང་མི་ནུས་པ་ནི་ ལུང་དེའི་ཚིག་  དེ་ནི་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འཇིག་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ དེས་བསྟན་པའོ། །ཇ། ལང་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེས་
བདག་འཛིན་མ་སྤངས་པས་བདག་འཛིན་ལས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བས་མི་གྲོལ་བ་ནི་ ། བདག་འཛིན་མ་སྤྣགྶ་པས་ད་གདོད་ དེ་དེ་ལྟ་ནས་ཕར་དུས་རེ་ཞིག་གཅིག་ན་སླར་  ཡང་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་ ཞིང་འཕེལ་  བར་འགྱུར་བ་ནི།  ལུང་དེའི་ཚིག་  ཉོན་མོངས་ཕྱིར་ཡང་
རབ་ཏུ་འཁྲུག་ཅེས་པ་ འདིས་བསྟན་པ་  འོ།  གཉིས་པ་ལ་གྲོལ་ལམ་ངོས་བཟུང་བ་དང། སྒོམ་ཚུལ་དང། དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས་གཞན་གྱིས་མི་གྲོལ་བ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་གསུམ་ དང་པོ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཙམ་གྱི་མི་འཐོབ་ན་  འོ་ན་ ལམ་  ཇི་འདྲ་ཞིག་བསྒོམས་

[71B] པར་བྱས་  པས་ཐར་པ་འཐོབ་སྙམ་ ནས་འདྲི་  ན།  དེའི་ལན་ལ་  ལུང་དེའི་མཇུག་དེ་མ་ཐག་ཉིད་དུ་སྔར་ ཞི་གནས་ཀྱི་སྐབས་སུ་  དྲངས་པ་ལྟར་ གྱི་ཚིག་  གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་རྟོག་ཅེས་སོགས་ ཚིགས་བཅད་གཅིག་གསུངས་  ཏེ་ དེ་ཡང་གལ་ཏེ་
ཞེས་སོགས་རྐང་པ་དང་པོའི་དོན་ནི་ཞི་གནས་ཙམ་བསྒོམས་པ་དེ་ལས་  གལ་ཏེ་ ཞི་གནས་དེ་ཙམ་དུ་མ་བཞག་པར་དེའི་སྟེང་དུ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་གོ་བའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་ པར་བྱས་  པ་དང།  ཇ། གཉིས་པ་དེ་ཁོ་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པས་བསྒོམ་
ཇ། ན་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ནི། དེར་མ་ཟད་རྐང་པ་གཉིས་པར་  སོ་སོར་ བདག་མེད་པའི་དོན་  དེ་ ལ་  བརྟགས་ ནས་ངེས་པ་རྙེད་པ་ལྟར་  གལ་ཏེ་ ཡང་ནས་ཡང་དུ་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་  བསྒོམ་ ཞིང་སྐྱོང་བར་བྱེད་  པ་ནི། །ཞེས་ གསུངས་པའི་དོན་  བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་རྙེད་ནས་ལྟ་བ་
དེ་སྐྱོང་ཞིང་ ལྷག་མཐོང་  བསྒོམ་པ་ ར་བྱེད་པ་  ནི་ཞེས་པའོ། །དེ་འདྲའི་ལོཧག་མཐོང་བསྒོམ་པ་དེ་གང་གི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞེ་ན་རྐང་པ་གསུམ་པར་ལྷག་མཐོང་  དེ་ནི་མྱང་ངན་ ལས་འདས་ པ་  ཐོབ་ པ་དེ་ཉིད་  འབྲས་བུ་ ར་བཞག་པ་དེ་  འི་རྒྱུ་ ཡིན་ ། ཞེས་ གསུངས་པའི་དོན་ནི་
མྱང་ངན་ལས་འདས་པའམ། ཐར་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དེའི་རྒྱུ་ ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་  དེ་ ཉིད་  ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ་། ཇ། འཇུག་པ་ལས་ཀྱང། རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། དེ་ལྟར་ཡང་དག་ཇི་བཞིན་དུ། །འགྲོ་
བའི་དོན་བྱེད་ཤེས་ནས་ནི། །རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་དེ་བཞིན་དུ། །གནས་མེད་ལན་མེད་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་ཕྱིར་གྲོལ་འདོད་ཐམས་ཅད་པའི། །རྒྱུ་ཅན་རིགས་མཐུན་ས་བོན་ལས་།བྱུང་བའི་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་དག་རྩ་བ་ཉིད་ནས་དབྱུང་བར་གྱིས། །ཞེས་

[72A]༄༅། །དང། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ཡང་དག་མཐོང་ན་གནས་མཆོག་ན། །ཅུང་ཟད་མཐོང་ན་བཟང་འགྲོ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་ནང་བདག་བསམས་པ་ལ། །མཁས་པས་རྟག་ཏུ་བློ་གྲོས་བསྐྱེད། །ཅེས་དང། དེའི་འགྲེལ་བར་དོན་དམ་པའི་ཤེས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་
ཡོད་ན་གནས་ཀྱི་མཆོག་མྱང་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་ལ། ཅུང་ཟད་སྟེ་ཆུང་ངུ་གཅིག་མཐོང་ན་ལྷ་དང་མིའི་འགྲོ་བ་བཟང་པོའོ་།ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས་ཐབས་གཞན་གྱིས་མི་གྲོལ་བ་ལ་དྲུག་ལས། ཇ། དང་པོ་ལྟ་བ་ཟབ་མོ་མེད་པར་མི་གྲོལ་པ་ལ་ནི་ ། འོ་ན་ དེ་འདྲའི་ལྷག་མཐོང་  དེ་བསྒོམས་
པས་ཐར་པ་འཐོབ་པ་ལྟར་ ལྷག་མཐོང་  དེ་མེད་པར་ ལམ་  གཞན་ཞིག་བསྒོམས་པས་ཀྱང་ཐར་པ་འཐོབ་བམ་སྙམ་ དུ་བསམས་ནས་འདྲི་  ན།  དེའི་ལན་ལ་རྐང་པ་བཞི་པ་  རྒྱུ་ ལྷག་མཐོང་དེ་ལས་ ། གཞན་གང་ཡིན་ པ་  དེ་ བསྒོམས་པ་  ས་ནི་ཞི་ བ་འཐོབ་པ་ར་མི་འགྱུར་
ཞེས་ གསུངས་པའི་དོན་ནི་རྒྱུ་  དེ་ལས་གཞན་པའི་ལམ་ ཇི་ཙམ་བསྒོམས་ཀྱང་ དེ་འདྲའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པ་  དེ་མེད་ན་སྡུག་བྶངླ་དང་ཉོན་མོངས་ཞི་བ་ འི་ཐར་པ་འཐོབ་པ་  ར་མི་འགྱུར་རོ། ཞེས། བདག་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཁོ་ན་སྲིད་པ་ འཁོར་བ་  འི་རྩ་བ་གཅོད་
བྱེད་དུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ འི་ལུང་  འདི་དབུ་མའི་སྒོམ་རིམ་དུའང་རྒྱ་ནག་གི་མཁན་པོ་  ཧྭ་ཤང་ གིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་སོགས་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་སྤང་བྱར་བྱས་ནས་ཡིད་བྱེད་ཐམས་ཅད་བཞག་པའི་སྒོམ་མཆོག་ཏུ་འདོད་པ་  ལ་གནོད་བྱེད་དུ་དྲངས་ པ་ཡིན་  པས་
 འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པ་ལ་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཚུལ་  འདི་ལ་ ཇ། དཔྱད་སྒོམ་མེད་པར་མི་གྲོལ་ཚུལ་ཤེས་དགོས་པས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡང་དཔྱད་ན་ངེས་པ་སྟོབས་ཇེ་ཆེར་སོང་བས་བདག་འཛིན་ལ་ཆེར་གནོད་ཚུལ་ལ་  ངེས་པ་རྙེད་ པ་ནི་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་

[72B]  དགོས་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཀྱི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ལའང་ བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་  ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ དང་ཚད་མེད་པ་  ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་ འདི་ལྟ་བུ་  མེད་པས་ ངལ་
བ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་འབད་ཀྱང་  འཁོར་བ་ འི་རྩ་བ་ལ་གནོད་པ་གཏན་ནས་མེད་པས་དེ་  ལས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བརྐལ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ཞི་སྒོ་གཉིས་པ་མེ་དྤ་དང། །ལྟ་བ་ངན་རྣམས་འཇིག་བྱེད་ཅིང། །ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་པར་ཟླ་བས། གང་ཞིག་ཞི་བའི་སྒོ་
གཉིས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་བདག་མེད་པའོ། །གང་ཞིག་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བདག་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡང་གཅིག་ལས་མེད་པས་ན་ཞི་སྒོ་གཅིག་ལས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁོར་རྩ་ཤེས་པ་འཛིན་སྟངས་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་མེད་པས་འཁོར་རྩ་
གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་དང། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་འཇིག་ལྟ་གཉིས་ཀ་འཁོར་རྩ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་ནི་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། །ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ། །སོགས་
དང༑ སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་དངོས་རྣམས། །ཡང་དག་པར་ནི་རྟོག་པ་གང། །དེ་ནི་སྟོན་པས་མ་རིག་གསུངས། །དེ་ལས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང། །ཞེས་དང། འཇུག་པར་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རང་རྒྱུད་པ་
སོགས་ལ་ཞིབ་ཆ་དགོས་པར་མངོན། ཇ། གཉིས་པ་བདག་མེད་མང་དུ་མ་ཐོས་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མི་གྲོལ་བ་ནི་གོང་དུ་མདོ་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་  དེ་བཞིན་དུ་སྔར་ ཞི་གནས་ཀྱི་སྐབས་སུ་  དྲངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ ཞེས་པ་ཕལ་པོ་ཆེའི་མདོ་

[73A]༄༅། །ཡིན་གསུངས་ ། ལས་ཀྱང་ འདི་སྐད་དུ་རྒྱལ་བའི་  གསུང་རབ་ནས་ ཇི་ལྟར་  བཤད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ ཀྱི་དོན་  མི་ཤེས་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཐོབ་པ་  ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་བྱས་ནས་ ཏིང་ངེ་འཛིན་  དེ་ ཙམ་སྒོམ་པ་
ལ་ འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་  ཟ་མོའི་དོན་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་ མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་  དུ་ འཁྲུལ་ནས་ང་ནི་ལམ་ཟབ་མོ་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་གཞན་ལ་  གནོན་ ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་  པའི་ རང་ལ་མཆོག་འཛིན་གྱི་  ང་རྒྱལ་བྱས་པས་ ནི་འཁོར་བ་ལས་མི་
འགྲོལ་བ་ སྟེ་གྲོབ་བར་མི་འགྱུར་བར་མ་ཟད་ང་རྱྒལ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་སླར་ཡང་འཕེལ་བས་འཁོར་བར་འཅིང་བར་བྱེད་པ་དོན་གྱིས་གསུངས་པ་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངས་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མི་ཤེས་ན་ཏིང་ངེ་འྡིཟྣ་ཙྨ་གྱིས་འཁོར་བ་ལས་མི་
འགྲོ་བ་  དེ་ ཉིད་  ལ་དགོངས་ པ་གཏད་  ནས་ བཤེས་གཉེན་དམ་པ་གཞན་ལས་ རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་མན་ངག་  ཐོས་པ་ འི་གང་ཟག་  ནི་ འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་སམ་སྐྱོན་  རྒ་ཤི་ འི་འཇིགས་པ་  ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ རང་གི་འཁོར་ལ་  བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཞེས་ གསུངས་
པ་སྣི་ ། སྟོན་པ་ སངས་རྱྒས་  རང་གིས་རང་གི་དགོངས་པ་བླངས་ནས་གསལ་བར་བཤད་དེ་ དེའི་དོན་ཡང། རང་གིས་ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པའི་ང་རྒྱལ་མི་བྱ་བར་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་  གཞན་ལས་ རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གདམས་ངག་  ཐོས་པ་ནི་ འཁོར་བ་ལས་འགྲོ་ལོ། །
དེ་ཡང་  གཞན་ དམ་པ་དེ་  ལས་བདག་མེད་ པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་མང་ངག་མ་ནོར་བར་  འཆད་པ་ དེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་  ཐོས་པའོ། ། ཇ། དེས་ན་མདོ་ལས་ཏུསླ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ནི་བླའི་ལྟ་བ་ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཇ། གསུམ་པ་བཤེས་གཉེན་མཁས་པ་གཞན་བསྟེན་ནས་བདག་མེད་པའི་

[73B] རྒྱུ་མཚན་རྒྱུ་ མཚན་  དེ་ འི་དབང་གི་  ས་ གོང་གི་དོན་དེ་དག་མདོར་བསྒྲིལ་  ན་ རང་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་  ཕྱི་ནས་བཤེས་གཉེན་ མཁས་ཤིང་ཕན་འདོགས་པའི་བརྩེ་བ་ཅན་ཕྱི་བཤོལ་མེད་པའི་  དམ་པ་ལ་ ས་  བདག་མེད་པའི་
དོན་ མ་ནོར་བར་  ཉན་པའི་ སྒོ་ནས་  ཐོས་བསམ་ གང་ཡང་  མ་བྱས་པར་ ཏིང་ནེ་འཛིན་གྱི་མན་ངག་ཅུང་ཟད་ལ་སེམས་གཏད་ནས་མིག་ཟིམ་མེར་བསྡང་པས། རང་གི་  ནང་ནས་ ཟབ་མོའི་རྟོགས་པ་ངང་གིས་  སྐྱེའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ འི་ལོག་རྟོག་དེ་  དགག་པའི་ཕྱིར་དུ་
 སངས་རྒྱས་ཀྱིས་  གཞན་ལས་ཐོས་པ་ནི་ཞེས་སོགས་ ཀྱི་ཚིག་འདི་ལྟ་བུ་  གསུངས་པར་ ཐག་ཆོད་ཅིང་ངེས་པས་  གདོན་མི་ཟའོ། ། ཇ་བཞི་པ་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་དངོས་སུའམ་བརྒྱུད་ནས་སྟོན་པས་གསུང་རབ་ལ་ཐོས་བསམ་དགོས་ཚུལ་ནི་ ། སྤྱིར་རྒྱལ་བའི་གསུངས་
རབ་ཐམས་ཅད་ནི་ འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཁོ་ན་གཙོ་བོར་སྟོན་ལ་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ཉིད་ངེས་པར་རྟོགས་དགོས་པར་གཟིགས་ནས། བཀའ་  ལ་ལས་དངོས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་ པར་བྱེད་ ། དངོས་སུ་མི་སྟོན་པ་ འི་བཀའ་  རྣམས་ཀྱང་རྒྱུད་ནས་
དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པ་  ལ་གཞོལ་ བ་སྟེ་ཕྱོགས་  ཞིང་ དེ་སྟོན་པའི་སྟེང་དུ་  འབབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ ཇ། ཏེ་དེ་སྐད་དུ་མདོ་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཕགས་པ་ལྷས། སྟོང་ཉིད་མྱང་ངན་འདས་པ་སྟེ། །འདིར་ནི་དེ་གཉིས་འབའ་ཞིག་གོ་ཞེས་དང། དེའི་འགྲེལ་
པར་ ༑ ཟླ་ བས། མི་འཚེ་བ་དང་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཆོས་དེ་གཉིས་ནི་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་འབའ་ཞིག་གོ་ཞེས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་ཆོས་མང་པོ། །ཇི་སྙེད་རབ་ཏུ་བསྟན་

[74A]༄༅། །པ་རྣམས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་བདག་མེད་ཡིན། །ཞེས་དང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་བཀའ་སྩལ་པ། །རྟེན་འབྲེལ་ཉིད་ལས་བརྟམས་ཏེ་འཇུག་དེ་ཡང་མྱ་ངན་འདའ་ཕྱིར་ཏེ་།ཞི་འགྱུར་མིན་མཛད་ཁྱོད་
ལ་མེད། །ཇ། ཅེས་སོགས་ལྟར་ཡིན་ ། ལ་ དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འཁོར་བར་འཁྱམས་པའི་རྩ་བ་བདག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་རྨོངས་པ་མུན་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཐུག་པས། རྨོངས་པའི་མུན་པ་དེ་སེལ་དགོས་ཤིང། དེ་སེལ་བ་ཡང་  དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་  ཤེས་པའི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་  སྣང་བ་མ་བྱུང་ གི་
བར་དུ་ བདག་ཏུ་  རྨོངས་པའི་མུན་པ་ དེ་  མི་ལྡོག་ཅིང།  སྣང་བ་དེ་  བྱུང་ན་ ངེས་པར་  ལྡོག་ པ་ཡིན་  པས་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བལྟོས་སོ། །དེས་ན་  སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་ནི།  བདག་ཏུ་རྨོངས་པའི་རབ་རིབ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་
ནུས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པས། རབ་རིབ་དེ་དང་བྲལ་བའི་  ཡེ་ཤེས་དག་པ་ འཐོབ་པ་  ར་མི་འགྱུར་ལ།  བདག་ཏུ་  རྨོངས་པའི་མུན་པ་ དེ་ཡང་ གཏན་ནས་  མི་ལྡོག་གོ་ དེ་མ་ལྡོག་ན་ནི་འཁོར་བར་འཁྱམས་དགོས་པ་ ། དེའི་ཕྱིར་ ངེས་པར་  དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བདག་མེད་ པའི་
དོན་ངེས་ ཤེས་རྟོགས་  པའི་ཤེས་རབ་ བདག་གིས་  བཙལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ བསམས་ནས་  ཤེས་རབ་ དེ་ལྟ་བུ་  གདོན་མི་ཟ་བ་ སྟེ་ངེས་པ་ཁོ་ན་  ར་ གལ་པོ་ཆེར་བཟུང་ནས་  བཙལ་བར་བྱ་དགོས་ཏེ།  དེ་ལྟར་དགོས་པ་  སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས་ གསུངས་པ་ནི་
ཞི་གནས་ལ་བསླབ་པ་  དེ་ནས་ཞི་གནས་གྲུབ་ པ་ན་  ཞི་གནས་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་  ནས་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་  ལྷག་མཐོང་ ངེས་པར་  བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ།  བ། ཞི་གནས་གྲུབ་པའི་གང་ཟག་དེ་བསྒོམ་པའི་ཐོག་མར་སྒོམ་པ་པོ་དེས་  འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ་།བཅོམ་

[74B] འཁོར་་ཨླས་གྲོལ་བའི་ལམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐམས་ཁོ་ནར་གསུངས་པས་ ། ལེགས་པ་ སྟེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་ཕན་པ་ཁོ་ན་  ར་གསུངས་པ་སྟེ་ འདི་ལྟར་བཀའ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་  མངོན་སུམ་དུ་ སྟེ་དངོས་སུ་  འམ་
 ཡང་ན་  བརྒྱུད་པས་བདག་ མེད་པའི་  དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་  མངོན་དུ་ སྟེ་གཙོ་བོར་དེ་ཆེད་དུ་བྱས་ནས་ ། གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་དེ་སྟོན་པ་  ལ་གཞོལ་བ་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་ནིད་ལ་གཞོལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་  དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་དེ་  ཤེས་ན་ དེའི་མཐུས། དཔེར་
ན་  སྣང་བ་བྱུང་བས་མུན་པ་བས་བ་བཞིན་དུ་ བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་  ལྟ་བ་ ངན་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བ་  འི་དྲ་བ་ དང་འདྲ་བར་འཆིང་བར་བྱེད་པ་དེ་  ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ ནས་ཡེ་ཤེས་དག་པ་འཐོབ་ནས་འཁོར་བ་ལས་ཐར་  བར་འགྱུར་རོ། །ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་
ནི་ བདག་ཏུ་རྨོངས་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་  ཡེ་ཤེས་དག་ པ་འཐོབ་  པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ ཐར་པའི་ལམ་ལ་  སྒྲིབ་པའི་ རྨོངས་པ་  མུན་པ་ དང་འདྲ་བ་དེ་  འང་སེལ་བར་མི་འགྱུར་གྱི་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་ ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དཔྱད་པས་  ལེགས་པ་
 སྟེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་  ར་བསྒོམས་ན་ ནི་རྨོངས་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་  ཡེ་ཤེས་རནྨ་པར་དག་ པ་འཐོབ་  པར་འགྱུར། དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་  རྟོགས་པར་འགྱུར་ ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་  ཤེས་རབ་ཁོ་ནས་ རྨོངས་པའི་  སྒྲིབ་པ་ དེ་  ཡང་དག་པར་ ཏེ་
ངེས་པར་  སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ།  རྒྱུ་མཚན་  དེ་ལྟ་ བུ་ཡིན་  པས་ན་ སྒོམ་པ་པོ་  བདག་གིས་ཞི་གནས་ལ་ ཡང་ངེས་པར་  གནས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ཀུན་ནས་དོན་གྱི་ཆ་ཀུན་ཏུ་  ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ་ སྟེ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྷག་

[75A]༄༅། །མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བ། ཤེས་རབ་དེ་མེད་པར་  ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་ནི་ཆོག་པར་འཛིན་པར་མི་བྱའོ། ། འོ་ན་བཙལ་བྱའི་  དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་དེ་ཡང་  ཇི་ལྟ་བུ་ ཡིན་  ཞེ་ན་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ རང་རང་གི་སྡོད་
ལུགས་མཐར་གཏུགས་པ་ན། དགག་བྱ་  གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས་ན་དགག་བྱ་དེ་  གཉིས་ཀྱིས་སྟོངས་པ་ ར་གྲུབ་པ་  ཉིད་དེ་ཞེས་ གསུངས་  སོ།  ཇ། ལྔ་པ་ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་ལྔ་ལོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ནམ་
ཇ། ཤེས་རབ་ཁོ་ནས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི། དེ་ལྟར་འཚོལ་དགོས་པའི་བཙལ་བྱའི་  དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ ཕར་ཕྱིན་གང་གིས་རྟོགས་ཤེ་ན་ ། ཤེར་ཕྱིན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ ཕར་ཕྱིན་གཞན་ལྔ་  ས་རྟོགས་
པར་མི་ནུས་པས་ ན་ཞི་གནས་ལྟ་བུའི་  བསམ་གཏན་ཙམ་ རྙེད་པ་ལ་ཤེར་ཕྱིན་ རྙེད་དོ་སྙམ་  དུ་མ་འཁྲུལ་བར་བྱས་ནས་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་  ཤེས་རབ་ གཙོ་བོར་  བསྐྱེད་ པར་བྱ་  དགོས་ཏེ་ དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མདོ་སྡེ་  དགོངས་འགྲེལ་ལས་
 གསུངས་ཏེ།  གསོལ་པ་  བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཞེས་བོས་ནས་དྲིས་པ་ནི་ ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ གནས་ལུགས་  ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ དེ་ཉིད་ རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་འཛིན་པར་
བྱེད་པའི་ཐབས་  ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ དྲུག་གི་ནང་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་  གང་གིས་འཛིན་ ཅིང་རྟོགས་  པ་ལགས།  ཞེས་ཞུས་སོ་།དེའི་ལན་གསུངས་པ་ནི། བ། བཀའ་སྩལ་པ་ ། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ ཅེས་བོས་ནས། དེ་འཛིན་ཅིང་རྟོགས་པ་ནི། གཙོ་བོར་

[75B] ཁོ་ཨན་  ས་འཛིན་ ཅིང་རྟོགས་པ་ཡིན་  ནོ་ཞེས་ གསུངས་  སོ། ། ཇ། དྲུག་པ་དེས་ན་མིག་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཐོས་བསམ་གྱི་མ་བསྐྱེད་ན་མི་གྲོལ་་ཨྣི། དོན་  དེ་ ཉིད་  ལ་དགོངས་ནས་སྔར་དྲངས་པ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་བསྒོམ་པའི་
མདོ་ལས་ཀྱང།  དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་  ཤེས་རབ་མི་གནས་ པ་སྟེ་དེ་དང་བྲལ་  ན་ ཇ། ཉན་རང་སོགས་དབང་པོ་དམན་འབྲིང་དུ་མ་ཟད་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་རྣོན་  བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་ལ་དད་པ་ཐེག་ཆེན་ལ་ ཇ། སྦྱིན་སོགས་  ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ ཇ། གྲོལ་བའམ་
ངེས་པར་འབྱུང་བར་ བ། སྟོན་པ་སྟེ་གནས་པར་  ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཇ། གཉིས་པ་ལྷག་མཐོང་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི། ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་ལྷག་མཐོང་དགོས་པ་  དེ་ལྟར་ཡིན་ པས་  ན་ གོང་གིས་བཅད་  གཉིས་པ་ལྷག་མཐོང་ལ་བསླབ་པའི་ཚུལ་
ལ་ ཡང་དོན་ཚན་  བཞིན་ ཡོད་དེ་ ། ལཧྒ་མཐོང་གི་ རྒྱུའི་  ཚོགས་བསྟེན་པ་དང། ལྷག་མཐོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་དང། བསྒོམས་པས་ལྷག་མཐོང་གྲུབ་པའི་ཚད་དོ་།དང་པོ་ ལ་དྲི་མ་མེད་པའི་གསུང་རབ་ལ་ཐོས་
བསམ་དགོས་ཚུལ་དང། དྲངས་དོན་ངེས་དོན་མ་འཁྲུལ་བ་དགོས་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལཨ་གསུམ་ལས། ཇ། དང་པོ་གསུང་རབ་ལ་ཐོས་བསམ་དགོས་ཚུལ་ནི། ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུའི་ཚོགས་བསྟེན་པ་  ནི་ དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པའི་རྒྱལ་བའི་  གསུང་རབ་ཀྱི་གནང་ཕྱིན་ཅི་
མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པའི་མཁས་པ་ དམ་པ་མཉེས་པར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་  བསྟེན་ ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བྱའོ་དེ་  ནས་དྲི་མ་མེད་པ་ སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ནོར་ཞིང་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་པ་  འི་གཞུང་ལུགས་ རྣམ་པར་དག་པ་  མཉན་ པར་བྱས་ཏེ།  དེ་ཡང་

[76A]༄༅། །བཤེས་གཉེན་དེ་ལས་མན་ངག་མཐའ་ཆོད་པར་  ཐོས་པ་དང་ ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་མན་ངག་གི་དོན་ལ་རང་གིས་ངེས་པ་རྙེད་ངེས་སུ་  བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ ཀྱི་དོན་ལ་ཕུ་ཐག་ཆོད་པའི་སྒོ་ནས་  རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་བསྐྱེད་
པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུའི་ཚོགས་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ལུགས་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་  ཀྱི་དོན་ལ་ ཕུ་ཐག་ཆོད་པའི་དོན་ནི་དཔེར་ན་ལུང་པ་དེར་རྟ་ལྟ་བུ་བརླག་པ་ན། ལུང་པ་དེའི་ཕུ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་བཙལ་ནས་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པའི་ཕུ་ཐག་ཆོད་པར་བཙལ་བཞེས་བྱའོ།།
དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཀྱི་དོན་འཚོལ་བའི་ཚེ་ཡང་དགག་བྱའི་བདག་དེ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ནས་འཚོལ་ལུགས་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་རིགས་པས་བཙལ་བ་ན་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ཉིད་ལ་ཕུ་ཐག་ཆོད་པའོ་ ། །ཕུ་ཐག་ཆོད་པ་ ར་རྟོགས་པ་ འི་ལྟ་བ་ དེ་ལྟ་བུ་  མེད་ན་ཇི་ལྟ་བ་ སྟེ་དེ་ཁོ་ན་
ཉིད་  རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྟོགས་པ་ ནམ་ཡང་  སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇ། གཉིས་པ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གང་རུང་ཞིག་གི་རྗེས་ཨུས་འབྲང་དགོས་པ་ནི་ ། དེ་འདྲ་བའི་ལྟ་བ་ ཕུ་ཐག་ཆོད་པ་དེ་  འང་ རྟོགྣ་པ་བཞིའི་ནང་ནས་  དྲང་དོན་ གྱི་མདོ་ཙམ་  ལ་ ཡིད་ཆེས་པར་
བྱས་ནས་  མི་རྟོན་ པར་  ངེས་དོན་ གྱི་མདོ་  ལ་ ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ནས་  རྟོན་ ཅིང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་  པ་ཞིག་གིས་བཙལ་ བར་བྱ་  དགོས་ པ་ཡིན་  པས་ ངེས་དོན་གྱི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་པ་ལ་ཡང་མདོའི་  དྲང་ དོན་དང་  ངེས་ དོན་  ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་ པར་བྱས་
ནས་ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་དགོས།  པ་ཡིན་ལ།  ཁོང་དུ་ཆུད་པ་  འདི་ཡང་ ནམ་ཡང་མི་བསླུ་བར་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་  ཚད་མར་གྱུར་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་ལྟ་བུ་  ཞིག་གིས་ མདོའི་  དགོངས་པ་ ཇི་ལྟ་

[76B]  བཀྲལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ ངེས་པར་བརྟེན་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་  མ་བརྟེན་ན་དམུས་ལོང་ སྟེ་མིག་དང་མི་ལྡན་པའི་ལོང་བ་  ལོང་ཁྲིད་མེད་པར་ གཡངས་དང་བཅས་པའི་ལམ་སོགས་འཇིགས་པས་  ཉམ་ང་བའི་ ས་  ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་འདྲ་བས་
 ཕུང་བར་འགྱུར་བ་དེས་ན་  དགོངས་འགྲེལ་ གྱི་བསྟན་བཅོས་  ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ དེ་ལྟ་བུ་  ལ་ ངེས་པ་ཁོ་ནར་  བརྟེན་པར་བྱའོ་། འདིས་ནི་བླུན་པོ་དང་མི་མཁས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ན་མི་རུང་བར་བཤད་པས་གཅེས་པར་གྱིས། ཇ། གསུམ་པ་དེའི་ནང་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་མ་རྟོགས་བར་དུ་མི་གྲོལ་
བར་འཇུག་པར་བཤད་པས་དེ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ནི། འོ་ན་  ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བ་ པོ་ཚད་མར་གྱུར་པ་སུ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་ཞེ་ན་ ། དེ་ནི་ ལུང་སྟོན་པ་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ ལུང་སྟོན་ཏུསླ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པའི་
སྙིང་པོ་ བདེན་པར་  ཡོད་ པ་དང་གཏན་ནས་  མེད་ པའི་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་  ཟབ་མོའི་དོན་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་  འགྲེལ་པར་ ལུང་བསྟན་པ་ལ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་སོགས་  མདོ་ དང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་སོགས་  རྒྱུད་ སྡེ་
དུ་མ་ནས་ ག་བ་སྦས་མེད་པར་  ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ལུང་བསྟན་པའི་ གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་  འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཅེས་ ས་འོག་ས་སྟེངས་བླ་སྟེ་ ། ས་གསུམ་ན་ མཚན་གྱི་སྙན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་  ཡོངས་སུ་གྲགས་པའ་དེ་ ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་
ལ་ཚད་མར་གྱུར་པ་  ཡིན་པས་དེའི་གཞུང་ རིགྒྶ་ཚོགས་སོགས་  ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ པ་  ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་བཙལ་ ཇ། དགོས་ཏེ་འཇུག་པ་ལས། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་ལམ་ལས་ནི། །ཕྱི་རོལ་གྱུར་ལ་ཞི་བའི་ཐབས་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང། དེར་མ་ཟད་ཀླུ་

[77A]༄༅། །སྒྲུབ་ཀྱིས་ཟབ་མོ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་དང་ལང་གཤེགས་རྔ་བོ་ཆེ་སོགས་ལུང་དང་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། ཇི་ལྟར་དེ་ཡིད་ཆེས་བཟབ་ཆོས་རྟོགས་པ། །ལུང་དུཨྔ་གཞན་ཡང་རིགས་པས་ཡིན་
པས་ན། །ཞེས་དང། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་འདས་ནས། །ལོ་ནི་བཞི་བརྒྱ་ལོན་པ་ན། །དགེ་སློང་ཀླུ་ཞེས་དེ་འབོད་འབྱུང། །བསྟན་པ་ལ་ནི་དད་ཅིང་ཕན། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ཐོབ་ནས། །ལོ་ནི་དྲུག་བརྒྱ་དག་ཏུ་འཚོ། །ནས་
དངོས་པོ་མེད་པའི་དོན་དེ་རིག་ཞེས་སོགས་དང། ལང་གཤེགས་ལས་ལྷོ་ཕྱོགས་བཧཻ་ཏའི་ཡུལ་དུ་ནི། །དགེ་སློང་དཔལ་ལྡན་ཆེར་གྲགས་པ། །དེའི་མིང་ཀླུ་ཞེས་འབོད་པ་དེ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་པ། །ནས། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ཐོབ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་རབ་ཏུ་
དགའ་བའི་ས་ཐོབ་པས་སོཏྔ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དང་འགྲེལ་བས་དང་པོ་སོ་སོས་སྐྱེ་བཨྶ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་བཤད་ཀྱང་དང་པོ་ནས་ཐེག་ཆེན་པ་ཚེ་དེར་ས་བརྒྱད་པ་གནོན་པ་མདོ་དང་མྟྷུན་ལ་ཆོས་སྒྲ་ཆེན་པོ་གསུམ་བསྒྲགས་པའི་ཤེར་མདོ་འཆད་པ་དང། ལོ་བཞི་བརྒྱ་ན་ལྷོ་
ཕྱོགས་སུ་འབྱུག་བ་གཉིས་པ་དང། ལོ་བརྒྱད་ཅུ་པ་ལ་ཆོས་སྒྲ་གསུམ་པ་རྔ་བོ་ཆེའི་མདོར་ལོ་བརྒྱར་བཤད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྲིན་ཆེན་ལས། དགེ་སློང་དེས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ལན་གསུམ་གྲགས་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་བའི། ནས། དེ་ནི་ཐ་མར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ་ཞེས་
དང། རྔ་བོ་ཆེ་ལས། དེ་འདྲའི་དགེ་སློང་རྙེད་དཀའ་སྟེ། །རིམ་གྱིས་སྣང་བ་ཉམས་པར་འགྱུར། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་།འབྱུང་བའི་ཐ་མ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ནས། རྔ་བོ་ཆེ་ནས་དེ་ལྟར་ལུང་བསྟན་པ་དེ་ལྷོ་ཕྱོགས་

[77B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན། སྤྲིན་ཆེན་དང་རྔ་བོ་ཆེ་གཉིས་ཀ་ནས་གསུངས་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་དེའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་  པར་ ངེས་པར་བྱའོ། ། ཇ། གཉིས་པ་དེ་ལྟར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོལ་ཏུསླ་  འདིལ་ ཡང་དོན་
ཚན་  གསུམ་ ཡོད་དེ། གང་གི་སྒོ་ནས་དྲང་ངེས་སུ་འགྲོ་རྒྱུའི་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ངོས་བཟུང་བ་དང། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་འྒྲེཀླ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་
 ཇ། དྲང་ངེས་ཀྱི་གསུངས་རབ་ངྶོ་བཟུང་བ་ལ་ཟབ་དོན་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་དང། དྲང་ངེས་ཀྱི་དོན་གཉིས་ལས་དང་པོ་  ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ འི་ཐར་འདོད་  རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ ཉིད་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ། དེ་  ལ་བརྟེན་དགོས་ལ།  བརྟེན་བྱ་
གསུང་རབ་ཀྱང་གདུལ་བྱ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་པ་ མི་འདྲ་བ་  འི་དབང་གིས་ དྲང་ངེས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་  སྣ་ཚོགས་པ་་ ཞིག་འབྱུང་བ་  ཡིན་པས་ན་ གསུངས་རབ་  ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཟབ་མོའི་དོན་བཙལ་བར་བྱ་ དགོས་  སྙམ་ ནས་འྡྲིཨ་  ན།  དེའི་ལན་
ནི་  ངེས་པའི་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ ཅིག་  ལ་ མ་བརྟེན་པར་གསུང་རབ་གཞན་ལ་བརྟེན་པས་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་མི་ནུས་པས་ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ལ་ངེས་པར་  བརྟེན་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་སོ་ ཞེས་བྱའོ། །ཇ། གཉིས་པ་ལ་དྲང་ངེས་བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་འཇོག་
པ་དང། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོའི་བཤད་ཚུལ་དང། མདོ་གཞན་དང་བསྟན་བཅོས་གཞན་གྱིས་བཤད་ཚུལ་དང། གཞན་གྱིས་དྲང་གྱིས་དྲང་ངེས་ལ་འཁྲུལ་པ་བཀག་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི་ ། འོ་ན་ གསུང་རབ་  ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་ངེས་དོན་དང།  གསུང་རབ་  ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་དྲང་དོན་

[78A]༄༅། །ཡིན་སྙམ་ནས་འདྲི་  ན།  དེའི་ལན་ལ། གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་  འདི་ནི་ རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་འཇོག་པར་  བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་བཞག་ དགོས་  སྟེ་ མདོའི་དྲང་དོན་ངེས་དོན་དཔྱད་སྐབས་སྤྱིའི་དོན་ལ་ཞེས་པའི་རྗོད་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་སྒོ་ནས་འཇོག་ལུགས་
ནི་བརྗོད་བྱའི་དོན་  དོན་དམ་པ་ བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་  སྟོན་པ་ འི་གསུང་རང་ཅིག་  ནི་ངེས་པའི་དོན་དང།  བརྗོད་བྱའི་དོན་  ཀུན་རྫོབ་ སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་རྫུན་པའི་རང་བཞིན་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་  སྟོན་པ་ ཞིག་  ནི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་གསུང་
རབ་ཏུ་ ནོས་  བཟུང་ངོ། ། ཇ། གཉིས་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི་ ། དེ་ལྟར་ བཟུང་དགོས་པ་  ཡང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས།  གསུངས་ཏེ། ཇི་དཀད་དུ་  ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་ ཡིན་  དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་
གང་ ཡིན་  ཞེས་ འདྲི་  ན་ དེ་ལ་ལན་ནི་ ། མདོ་སྡེ་གང་དག་ཀུན་རྫོབ་ རྫུན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་འཇོག་ཅིང་ ། བསྒྲུབ་པ་ བ། སྟེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ། གཙོ་བོར་དངོས་སུ་  བསྟན་པ་ འི་མདོ་སྡེ་  དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ གྱི་མདོ་དེ་  ཞེས་བྱའོ་།མདོ་སྡེ་
གང་དག་ བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྤྲོས་པ་བཅད་པ་ཙམ་གྱི་  དོན་དམ་པ་ འི་ངོ་བོ་འཇོག་ཅིང་  བསྒྲུབ་པ་ བ། སྟེ་དོན་དམ་བདེན་པ། ཇ་སྟེ་སྒྲུབ་བྱེད་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་  བསྟན་པ་ འི་མདོ་སྡེ་  དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ གྱི་མདོ་སྡེ་  ཞེས་བྱའོ། ། ཇ། གཉིས་པ་ལུས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་
འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ ལན་ནི་ ། མདོ་སྡེ་གང་དག་ ཇ། གང་ཟག་གམ་སྔས་རྒྱ་སྶོགྶ་དོན་ལའང་མི་འདྲ་བ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ནི་རྫུན་པའི་རང་བཞིན་དོན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་པས་རྗོད་བྱེད་ ། ཚིག་དང་ ཇ། དེའི་གཞི་ཀ་ཁ་སོགས་  ཡི་གེ་ ཡང་

[78B] ཇ། ཀྱིས་  པའི་ སྒོ་ནས་བསྟན་དགོས་ལ་དེ་དག་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་  བསྟན་པ་ ཇ། འི་མདོ་སྡེ་ནི་ཆོས་དེའི་གནས་ལུགས་སུ་ཨི་རུང་བས་  དེ་དག་ནི་དྲང་་ཨཱི་དོན་ གྱི་མདོ་སྡེ་  ཞེས་བྱའོ། ། ཇ། སྟེ་དཔེར་ན་གང་ཟག་ལ་བདག་དང་སེམས་ཅན་སོགས་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་དོན་དམ་གྱི་ངོ་
བོ་སྒྲུབ་ཅིང་འཇོག་ཚུལ་སྟོན་ལུགས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་ནི་ ། 