༄༅། །རྗེ་བཙུན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་འབུམ་ལས་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་དཀའ་འཕྲེལ་དགོངས་པའི་དོན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

[001A] །དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་དགོངས་པའི་དོན་རབ་ཏུ་གསལ་
བར་བྱེད་པའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ། དང་པོའི་སངས་རྒྱས་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་པདྨོར་ཕྱག་བགྱིའོ། །གང་གི་མཁྱེན་པའི་ཆ་ཤས་གཅིག་ལ་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་གསལ་བར་བྲིས། །ལེགས་
འདོམས་གསུང་གི་རྗོད་པ་གཅིག་གིས་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་ཀུན་སྟོན། །རྨད་བྱུང་སྙིང་རྗེའི་ཞགས་པ་གཅིག་གིས་ལུས་ཅན་མ་ལུས་དམ་དུ་བཅིངས། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་གདུང་འཚོ་བ་གཅིག་པུས་བསྟན་
པའི་ས་ཆེན་ཅིང་ཡང་མཛེས། །ཟླ་མཛེས་ལྟ་བུར་ཞལ་བཟང་མངོན་དགའ་མཐོང་ན་དགའ་བ་མཐོང་བའི་མོད་ལ་སྡིག་པ་མ་ལུས་ཟད་པར་བྱེད། །ཨུཏྤ་ལ་ལྟར་ཡངས་འདྲེན་བྱེད་ཟུང་ནི་སྙིང་རྗེའི་ཆུས་བརླན་རྒྱུད་ལྔའི་
འགྲོ་ལ་རྟག་ཏུ་གཡོ་བ་མེད་པར་གཟིགས། །བིམ་པའི་ནགས་སུ་རྒྱུ་སྐར་དབང་ཕྱུག་ཟོལ་གྱིས་ཞུགས་འདྲའི་ཞལ་གྱི་པདྨོ་ལེགས་བཤད་བདུད་རྩིའི་གྲུ་ཆར་འབེབས། །བསོད་ནམས་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་མཚན་

[002A]༄༅། །གྱིས་ལེགས་བྱས་མཐའ་དག་གསེལ་བར་ངོམ་པ་ཤཱཀྱའི་ཏོག་དེར་ཕྱག་བགྱིད་དོ། །ཆོས་ཀྱིས་མཐོ་བའི་ཕོ་བྲང་ཉམས་དགའ་བར། །ཆོས་བཟང་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་མངོན་པར་རོལ། །ཆོས་
ཚུལ་རྒྱ་མཚོའི་དེ་ཉིད་འབྱེད་མཁས་པ། །ཆོས་རྗེ་རྒྱལ་ཚབ་མི་ཕམ་མགོན་ལ་འདུད། །དམར་སེར་ཐུན་འཚམས་གཞོན་ནུའི་རྩེ་དགའ་དང། །རབ་འགྲོགས་ཉི་གཞོན་འཆར་ཀའི་དཔལ་འཛིན་པ། །འཇམ་དབྱངས་གཞོན་
ནུ་ཟུར་ཕུད་ལྔ་པ་ཅན། །ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་བློའི་པདྨོ་རྟག་ཏུ་སྐྱོངས། །ངེས་དོན་ཡིད་བཞིན་རྒྱ་མཚོར་དབང་སྒྱུར་བ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཀླུ་དབང་སྲས་དང་བཅས་རྣམས་དང། །ཆོས་ཚུལ་མཁའ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་རྒྱུ་བ། །སྨྲ་བའི་ཉི་
མ་རྗེས་འབྲང་བཅས་ལ་འདུད། །དར་མའི་ལང་ཚོ་ལེགས་བཤད་རིན་ཅེན་གྱིས། །མཆོག་ཏུ་མཛེས་པའི་དགེ་ལེགས་དཔལ་ཡོན་ཅན། །སྔོན་མེད་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་སྲོལ་ཆེན་པོ། །ཆེས་ཆེར་གསལ་མཛད་དེ་ལ་
བདག་དད་དོ། །འདི་ན་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་ཚོགས་ཀུན་གྱི། །བློ་གྲོས་ར་བར་མ་ཆུང་རྒྱ་ཆེའི་གཏམ། །དྲང་ངེས་ཇི་བཞིན་འབྱེད་པའི་གཎྜཱིའི་དབྱངས། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་དེས་བསྒྲགས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དགོངས་

[002B] །རབ་བརླིང་ཚིག་གི་ཕ་མཐའ་མི་མངོན་པས། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་འདི་དག་དེང་དུས་སུ། །འཇུག་པར་བཀའ་ཞེས་ཀུན་གྱིས་བཏང་སྙོམས་བྱས། །བདག་ཅག་བློ་དང་སྦྱངས་པའི་སྟོབས་དམན་ཡང། །ཡབ་རྗེ་བླ་མའི་དགོངས་དོན་གང་
ཡིན་ཞེས། །ལུང་དང་རིགས་པས་བརྟག་ལ་འདིར་ཞུགས་ཀྱིས། །མཁས་པའི་ཚོགས་རྣམས་གཏམ་འདི་གསན་པར་རིགས། །ཆུ་སྐྱེས་གསར་པའི་དུ་གུ་ལས་གཡོགས་ཆུ་སྲིན་བདག་པོས་དང་མོའི་ཚོགས། །ཧ་རི་ཙནྡན་དྲི་བཟང་གིས་བོས་ཚ་བས་གདུངས་
པའི་མགྲོན་པོ་ལྟར། །བློ་བཟང་མཁྱེན་པའི་ཆུ་འཛིན་ལས་འཐོན་སྔོན་མེད་ཆུ་རྒྱུན་དོ་ཤལ་ལ། །བློ་གསལ་ཆུ་སྐྱར་གཞོན་ནུའི་ཆོགས་རྣམས་ཀུན་དགའི་ཟློས་གར་ལྷུར་བྱོས་ཤིག་འདིར་བདག་ཅག་གི་བླ་མ་མཉམ་མེད་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཤར་བཙོང་ཁ་པ་
ཞེས་སྙན་པའི་བ་དན་དཀར་པོ་ས་གསུམ་ན་གཡོ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་གི་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསལ་བར་ཕྱེ་བ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་སྔོན་མེད་པའི་ཆོས་
ཀྱི་སྒྲོན་མེ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བར་མཛད་དོ་ཞེས་གྲགས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དགོངས་པའི་གཏིང་མཆོག་ཏུ་ནི་ཟབ་གསུང་གི་ཚིག་འབྲུ་རབ་ཏུ་ནི་བརླིང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བློའི་སྟོབས་ནི་བྲི་བས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མ་ནུས་པ་ན་མཁས་གྲུབ་སྨྲ་བའི་
ཉི་མས་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་དཀའ་བའི་གནད་རྣམས་ཆེས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་འགྲེལ་སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་མཛད་དེ་རྗེས་འབྲང་ཡོངས་ཀྱི་དབུགས་ཕྱུང་ཞིང་རྗེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་ནས། སུ་ཞིག་

[003A]༄༅། །གིས་ཀྱང་གང་དུ་ཡང། །ལུང་བསྟན་མ་ནུས་ཟབ་པའི་གནས། །དགོངས་དོན་རིན་ཅེན་གཏེར་ཕྱེ་ནས། །འདི་ལྟས་དགྱེས་ལ་བསྐྱད་པ་བྱས། །ཞེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཡང་གསུང་གི་དབྱངས་མཐོན་པོས་བསྒྲགས་སོ། །དེའི་
རྗེས་སུ་ལུགས་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་འདིའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་ཡིག་ཅ་ཆེ་ཆུང་མང་དུ་མཛད་སྣང་ནའང། བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོ་དག་གིས་ཉེ་བར་བསྐུལ་བའི་གསུང་ཟློག་པར་མ་ནུས་ཤིང། རང་ཉིད་ལེགས་བཤད་
ལྟ་གོམས་པ་ལྷུར་ལེན་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དང། བློ་དམན་པ་དག་ལ་ཕན་གདགས་པ་དང། བློ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་གིའང་དཔྱད་པ་མཛད་པའི་གཞིར་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་ཆེ་ལོང་ཙམ་ཞིག་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་ཞུགས་སོ། །འདི་ལ་གསུམ། བསྟན་བཅོས་
རྩོ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ལན་ལག་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་ཅིང་བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བ། བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དངོས་བཤད་པ། བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་ཚུལ་དང་དེའི་དགེ་རྩ་བསྔོ་བའི་ཚུལ་བཤད་པའོ།། དང་པོ་ལ་
མཆོད་པར་བརྗོད་པ་དང། བརྩམ་པར་དམ་བཅས་ཤིང་སྣོད་ལྡན་རྣམས་ལ་ཉན་པར་བསྐུལ་བའོ།། དང་པོ་ལ་བསྟན་བཅོས་གཞན་གྱི་འགྱུར་ཕྱག་དང་མཐུན་པའི་མཆོད་བརྗོད་དང། བསྟན་བཅོས་ལུས་ཀྱི་མཆོད་བརྗོད་བཤད་པའོ།། དང་པོ་ནི། ན་མོ་གུ་རུ་
མཉྫ་གྷོ་ཥྲ་ཡ། ཞེས་པ་སྟེ། དོན་ནི། བླ་མ་དང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའོ།། གཉིས་པ་ནི། བདེ་འབྱུང་ཞེས་སོགས་ཤ་ལོ་ཀ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་བརྗོད་དང། མཁྱེན་བརྩེའི་ཞེས་སོགས་ཤ་ལོ་ཀ་གཅིག་གིས་ཤིང་རྟའི་

[003B] བདེ་གཤེགས་ཞེས་སོགས་ཤ་ལོ་ཀ་གཅིག་གིས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་ལ་མཆོད་བརྗོད་དང། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་ཞེས་སོགས་ཤ་ལོ་ཀ་གཉིས་ཀྱིས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འཛིན་
རྣམས་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེའང་མཆོད་བརྗོད་དང་པོའི་དོན་རྟོགས་དཀའ་བར་སྣང་བས་ཆུང་ཟད་བཤད་ན། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་གཟུགས་འཆང་བས་བདེ་འབྱུང་ཞེས་བཤད་པ་དབང་ཕྱུག་དང། སྤྲིན་དང་འདྲ་བའི་གླང་པོ་ཆེ་རབ་བརྟན་བཞོན་པར་ཡོད་པས་
སྤྲིན་ལ་ཞོན་པ་བརྒྱ་བྱིན་དང། དྲན་པའི་གཞུང་ལས། གསེར་གྱི་མདོག་ཅན་རབ་མཛེས་པའི། །སྒོ་ང་ཆུ་ལས་བྱུང་གྱུར་ཏེ། །ཞེས་ཚངས་པ་གསེར་གྱི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པར་བཤད་པས་གསེར་གྱི་མངལ་ནི་ཚངས་པ་དང། དབང་ཕྱུག་ལྷ་མོ་དབུ་མས་མཆོད་ཅིང་
དཀའ་ཐུབ་ལ་གནས་པ་ན་དགའ་རབ་དབང་ཕྱུག་གིས་མདའ་ལྔ་འཕངས་པས་དབང་ཕྱུག་གི་དཀའ་ཐུབ་ཉམས་པ་ན་དེས་རིག་སྟེ་མིག་གསུམ་ལས་མེ་སྦར་ནས་དགའ་རབ་དབང་ཕྱུག་བསྲེགས་ཏེ་ལུས་མེད་པར་བྱས་སོ་ཞེས་མངོན་བརྗོད་ལས་འབྱུང་བས་ལུས་མེད་
བདག་པོ་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་དང། བྱིས་པའི་དུས་ཐ་གུ་ལྟོ་བ་ལ་བཅིངས་པས་ཐ་གུའི་ལྟོར་གྲགས་པས་ཁྱབ་འཇུག་དང། ལ་སོགས་པ་ཚོགས་བདག་དང་གཞོན་ནུ་གདོང་དྲུག་དང་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ལ་སོགས་སྲིད་པ་གསུམ་ན་སྟོབས་ཀྱིས་དྲེགས་པའི་ང་རོ་ཆེས་ཆེར་
སྒྲོག་པའི་རློམ་པ་སྟེ་ང་རྒྱལ་གྱིས་འགྱིང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་སྐུ་མཐོང་བའི་མོད་ལ་ཉི་མས་མེ་ཁྱེར་བཞིན་དུ་དེ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མཛད་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་ལྷ་དེ་དག་གི་མཛེས་པའི་ཅོད་པན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཞབས་པད་

[004A]༄༅། །གུས་པས་བསྟན་པའི་ལྷའི་ལྷར་གྱུར་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའོ། །གཞན་རྣམས་ནི་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་གོ་བར་སྣང་བས་མ་བཤད་དོ།། གཉིས་པ་ནི། གཞུང་ལུགས་མང་ཐོས་སོགས་ཏེ་ཤ་ལོ་ཀ་དང་པོས་
གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་བས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་རྟོགས་པར་བསྟན་ནས། དེ་ནས་ཚིག་རྐང་གཉིས་ཀྱིས་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་དཀའ་
བའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཀུན་ནས་བསླང་སྟེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་དམ་བཅས་ནས། ཚིག་རྐང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་སྣོད་ལྡན་ལ་མཉན་པར་གདམས་པ་ཡིན་ནོ།། གཉིས་པ་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དངོས་བཤད་
པ་ལ་གསུམ། གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་དོན་ཆེ་བར་བསྟན་པ། དོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་རྒྱས་པར་དབྱེ་བ། དོན་བསྡུས་ཏེ་རང་ཉིད་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཚུལ་ལོ།། དང་པོ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པ་ལས་
ཞེས་པ་ནས། གུས་ཕྱིར་མིན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་ཆེས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐར་ཐུག་རྟོགས་དགོས་པ་དང། དེ་ཡང་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་ལ་རག་ལས་ཤིང། དྲང་ངས་ཀྱང་ལུང་ཙམ་གྱིས་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པས་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་འབྱེད་
དགོས་སོ་ཞེས་ཁུངས་དང་བཅས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་དོན་གོ་སླ་བར་སྦྱོར་དག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐར་ཐུག་པ་དེ་རྟོགས་པ་ལ་འབད་དགོས་ཏེ། དེ་མ་རྟོགས་ན་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པ་མི་སྲིད་པའི་

[004B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུང་རབ་རྣམས་ཀྱང་དངོས་དང་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བཀྲི་བའི་ཐབས་ཤ་སྟག་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་འཛིན་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པ་གང་ཞིག། དེ་སྤོང་བ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་
གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་དེ་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བར་དེ་ཟད་པར་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས། འདི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་མེད་པར་ནི། །དེ་སྤོང་བར་ནི་
ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་དང། འཕགས་པ་ལྷས། ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ན་ནི། །སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཙམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་ངེས་པར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་
རྟོགས་དགོས་པར་འདོད་ཀྱང། དོན་ལ་དེ་ལྟར་གནས་དགོས་པ་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་བཀོད་པའོ། །རྩ་བའི་རྟགས་གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། འཕགས་པ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། སྟོང་པ་ཞི་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་
བྱ་ཆོས་ཅན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་རྟོགས་པ་དེ་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་ལ་རག་ལས་ཏེ། ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ཟབ་མོ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་མ་འབྲངས་པར་དྲང་བའི་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་མི་ནུས་ཤིང་དེ་ལ་
ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ངོས་ཟིན་དགོས། དེ་ངོས་ཟིན་པ་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཕྱེད་པ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་གང་གིས་འབྱེད་སྙམ་ན། དེ་ཡང་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་རིགས་པ་

[005A]༄༅། །དྲི་མ་མེད་པ་ཞིག་གིས་འབྱེད་དགོས་ཏེ། འདི་ནི་དྲང་བའི་དོན། འདི་ནི་ངེས་པའི་དོན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དྲང་ངེས་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལུང་ལས་ཀྱང་དྲང་ངེས་འབྱེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་
གསུངས་ཤིང། ལུང་ལས་དང་དོན་དུ་གསུངས་ན་དྲང་དོན་ཡིན་པས་ཀྱང་མ་ཁྱབ། ངེས་དོན་དུ་གསུངས་ན་ངེས་དོན་ཡིན་པས་ཀྱང་མ་ཁྱབ་པས་ལུང་ཙམ་གྱིས་དྲང་ངེས་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དག་གིས་གསུངས་རབ་ལ་
དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་དགོངས་འགྲེལ་བརྩམས་པ་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལུང་ལས་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་ན་དྲང་དོན་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་འཁོར་ལོ་བར་པ་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་ཀྱང་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་
བུམ་པའི་ངེས་དོན་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པའི་གནས་ལུགས་སམ་རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་དུ་རིགས་པས་ཇི་ཙམ་དཔྱད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་ཙམ་དུ་ངེས་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བཤད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་
ན་ཚིག་གསལ་ལས། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྩ་ཤེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་དུ་བརྩམས་པར་གསུངས་པའི་དོན་ནི་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་ཏུ་ཕུང་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ངེས་དོན་མཐར་ཐུག་
དང་གནས་ལུགས་སུ་བསྒྲུབས་ཤིང། ཕུང་སོགས་ཀྱི་སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་སོགས་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་མ་ཡིན་པར་དྲང་དོན་ཙམ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ན་དེ་དག་དངོས་བསྟན་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་རྣམས་

[005B] །ལུང་ལས་ངེས་དོན་དུ་གསུངས་ན་ངེས་དོན་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་གཞན་དབང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྟོན་པའི་མདོ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པར་གསུངས་ཀྱང་དྲང་དོན་
གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དབང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལ་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་ལ་མི་བརྟེན་པར་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་དྲང་ངེས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཕྱེ་ནས་དེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་
རྟོགས་པ་ལ་འབད་དགོས་པའི་དོན་གྱི་དབང་འདི་གཟིགས་ནས། དགེ་སློང་དག་གམ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ལ། དེའི་ཕྱིར་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དོན་ཆེ་བར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། སྨྲས་པ། བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཆོས་ཀྱི་
སྐྱེད་ཚལ་ལ། །ངེས་དོན་སྦྲང་རྩིའི་རོ་མངར་མྱང་འདོད་ན། །ཀྱེ་ཀྱེ་ཡང་དག་རིགས་པའི་འོད་སྟོང་གིས། །དྲང་ངེས་འདབ་སྟོང་ལྡན་པ་ཁ་ཕྱེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། གཉིས་པ་དོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་དྲང་ངེས་རྒྱས་པར་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་
མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱིས་དྲང་ངེས་རིགས་པས་ཕྱེ་བའི་ཚུལ་དང། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལ་བརྟེན་ནས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་དྲང་ངེས་རིགས་པས་ཕྱེ་བའི་ཚུལ་ལོ།། དང་པོ་ལ་གཉིས་
མདོ་སྡེ་ནས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་དགོད་པ་དང། དེའི་དོན་ཐོགས་མེད་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ལོ།། དང་པོ་ལ་བཞི། མདོ་སྡེ་ལ་འགལ་སྤོང་གི་དྲི་བ། འགལ་བ་དེ་སྤོང་བའི་ལན། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ། དེ་དག་གིས་གྲུབ་པའི་

[006A]༄༅། །དོན་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་ཚུལ་ལོ།། དང་པོ་ནི། སྤྱིར་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལ་ལེའུ་བཅུ་ཡོད་དེ། གླེང་གཞིའི་ལེའུ། དོན་ཟབ་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་དང་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་འདྲི་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་ལེའུ་
ཆོས་འཕགས་ཀྱི་དྲི་ལན་གྱི་ལེའུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྣམ་དག་གི་དྲི་ལན་གྱི་ལེའུ། བློ་གྲོས་ཡངས་པའི་དྲི་ལན་གྱི་ལེའུ། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱི་དྲི་ལན་གྱི་ལེའུ། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱི་དྲི་ལན་གྱི་ལེའུ། བྱམས་པས་ཞུས་པའི་དྲི་ལན་གྱི་ལེའུ། སྤྱན་
རས་གཟིགས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་དྲི་ལན་གྱི་ལེའུ། འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་དྲི་ལན་གྱི་ལེའུ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལས་དྲི་ལན་དང་པོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས། དྲི་ལན་གཉིས་པས་དོན་དམ་པ་རྟོག་གེའི་བློས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གཏན་ལ་འབེབས། དྲི་ལན་གསུམ་པས་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་པ་དང་ཐ་དད་གཏན་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་བཞི་བཞི་བསྟན་ནས་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་འཇོག་པའི་ཚུལ་སྟོན། དྲི་ལན་བཞིན་པས་གཙོ་བོར་
ཀུན་གཞིའི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབས། དྲི་ལན་ལྔ་པས་གཙོ་བོར་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབས། དྲི་ལན་དྲུག་པས་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་གཏན་ལ་འབེབས། དྲི་ལན་བདུན་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་གཞག་གཙོ་བོར་གཏན་ལ་འབེབས་
དྲི་ལན་བརྒྱད་པས་གཙོ་བོར་བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་བཅུའི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབས། དྲི་ལན་དགུ་པས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རྣམ་གཞག་སོགས་གཙོ་བོར་གཏན་ལ་འབེབས་ལ། མདོར་ན་དྲི་ལན་དགུ་པོ་དེས་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་གཞི་

[006B] ཤེས་བྱའི་གནས་དང་མཚན་ཉིད་དེར་འཇུག་དང། །དེ་ཡི་གནས་དང་དེ་རབ་དབྱེ་བ་དང། །བསླབ་པ་གསུམ་དང་དེ་འབྲས་སྤངས་པ་དང། །ཡེ་ཤེས་ཐེག་པ་མཆོག་གྱུར་ཁྱད་པར་
འཕགས། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཁོག་གཅིག་པར་སྣང་ངོ། །གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་ལས་འདིར་ནི་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་ལེའུ་ལས་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་ཚུལ་གསུངས་པ་རྣམས་འཆད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་མདོ་སྡེ་ལ་འགལ་
སྤོང་གི་དྲི་བ་ཞུས་པ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཞེས་པ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདག་ཡོངས་སུ་ཞུ་ལགས་སོ་ཞེས་པའི་བར་ཡིན་ཞིང། འདིས་ནི་མདོ་སྡེ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཞེས་པ་
ནས། མི་བསྐྱུད་པ་ནི་མི་བརྗེད་པའོ་ཞེས་པའི་བར་ནི་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་བའི་མདོའི་ཚིག་དེ་དག་གི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཤད་ན། དྲི་བ་མཛད་པ་པོ་ནི་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཁོང་རང་གིས་དོགས་པ་མཆོད་ནས་དྲིས་པ་
མ་ཡིན་གྱི། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་བསྟན་ནས་རྗེས་སུ་གཟུང་དགོས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་དུ་རང་ཉིད་ལ་དོགས་པ་ཡོད་པ་ལྟར་དུ་བྱས་ནས་དྲིས་པ་ཡིན་ལ། དྲི་བ་དངོས་ཀྱི་དོན་ཡང་གཞག་ཏུ་ཡོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
འཁོར་ལོ་དང་པོར་ཕུང་སོགས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས། འཁོར་ལོ་བར་པར་ཕུང་སོགས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་ཤིང། དེ་གཉིས་སྒྲ་སོར་བཞག་ལྟར་ན་གསུང་བ་པོ་ལ་འགལ་འདུ་བྱུང་ཡང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འགལ་

[007A]༄༅། །འདུ་བྱུང་བ་ནི་མི་སྲིད་པས་འཁོར་ལོ་བར་པར་ཕུང་སོགས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་དེ་དགོངས་གཞི་ཅི་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཞེས་འཁོར་ལོ་བར་པའི་དགོངས་གཞི་དངོས་སུ་དྲིས་ཤིང། ཤུགས་ལ་འཁོར་ལོ་
དང་པོར་ཕུང་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་ཡང་དོན་གྱིས་དྲིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལན་གྱི་སྐབས་སུ་འཁོར་ལོ་གཉིས་ཀའི་དགོངས་གཞི་དང་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ལེགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཅེས་པ་རྒྱ་ནག་གི་འགྲེལ་ཆེན་སོགས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འཇོག་བྱེད་ལ་བཤད་པ་མི་འཐད་དེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་དངོས་སུ་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ ཀུན་བཏགས་ལའང་འཇོག་བྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་
སྡེ་ལ་འགལ་སྤོང་གི་དྲི་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། གཉིས་པ་འགལ་བ་དེ་སྤོང་བའི་ལན་ལ་གཉིས། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་གང་ལ་དགོངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་བཤད་པ་དང། གང་ལ་དགོངས་ནས་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་བཤད་པའོ།། དང་པོ་ལ་
གསུམ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད། དེ་དག་གི་དཔེ་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཞེས་པ་ནས། ཞེས་གསུངས་པས་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རང་ལུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་བཤད་ནས། གང་དག་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སོགས་པའི་
ཞེས་པ་ནས། སུ་ཞིག་སྨྲ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞན་ལུགས་འགོག་པར་མཛད་པ་ཡིན་པས། རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། འཁོར་ལོ་བར་པར་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་

[007B] ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། དོན་
དམ་ཡང་དག་འཕགས། ངས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་འདི་ཉིད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་གཞུང་གི་དགོངས་པའང་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བསྡུ་བ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་ལ་དགོངས་ནས་ཞེས་སོགས་དང། དབྱིག་གཉེན་གྱིས་
སུམ་ཅུ་པ་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་གྱི། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་གི་ཚིག་རྣམས་ནི་གཞུང་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཁ་གསལ་བས་ཚིག་འབྲུ་བསྙེར་བའང་མི་དགོས་པར་སྣང་ངོ། །ཀུན་མཁྱེན་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཤེར་ཕྱིན་
གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་སྟོང་ཡིན་པས་དེ་ལ་དགོངས་ཀྱི་དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུང་བ་
ནི་མི་རིགས་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་དང། སྐུ་མཆེད་ཀྱི་གཞུང་དང་འགལ་ཞིང། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ལུགས་ལས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོར་ཡང་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་བཞིན་ནས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་
གསུངས་ཀྱི། རང་རེའི་དོན་དམ་བདེན་པ་གཅིག་པུ་ལ་གཡས་འཇོག་བྱས་པ་མི་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདུས་ཤིང། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་

[008A]༄༅། །གསུངས་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་སྔར་བཤད་པ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། འཁོར་ལོ་དང་པོར་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་ནི། མཚན་ཉིད་གསུམ་དོན་དམ་པར་
ཡོད་མེད་མི་མཚུངས་ཀྱང། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་མཚུངས་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུགས་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཁོར་ལོ་དང་པོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་ཤིང། དེ་གཞན་དབང་བདེན་གྲུབ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ལ་
དགོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི་འཐད་པར་མ་མཐོང་སྟེ། དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་རང་ཉིད་དུ་འཁོར་ལོ་དང་པོར་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཉུང་ཤས་ཅིག་མ་གཏོགས་པ་ཤས་ཆེར་བདེན་པར་ཡོད་པ་མ་བཀག་པ་དང། ཞེས་འཁོར་ལོ་དང་པོར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་
བདེན་གྲུབ་ཏུ་མ་བསྟན་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། གཞན་ཡང་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་པ་དེ་ཀུན་བཏགས་བདེན་པར་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པར་ཐལ། འཁོར་ལོ་དང་
པོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་གསུངས་པ་དེ་གཞན་དབང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ག་ལ་དགོངས་པར་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་ཤིང་རང་གིས་
ཀྱང་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། འཁོར་ལོ་བར་པ་ལས་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ན། དེ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། དང་པོ་མཚན་ཉིད་ངོ་

[008B] དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་པ་ནས། ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བཤད་བྱའི་མདོ་བཀོད་ནས། ཚིག་རྐང་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནས། ཕྱི་མ་ལྟར་འཛིན་པ་ནི་ཡོད་དོ། ཞེས་པའི་
བར་གྱིས་མདོའི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་པས་གོ་བདེ་བར་བརྗོད་ན། ཀུན་བཏགས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་མིང་དང་བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཀུན་བཏགས་མིང་དང་བརྡས་
འཇོག་པར་གསུངས་པ་ནི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ཀུན་བཏགས་ཡིན་ན་མིང་དང་བརྡས་འཇོག་ནུས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། འོག་ཏུ་འདི་ཉིད་རང་ལས་དེ་དག་གི་མང་པོ་ཞིག་མིང་དང་བརྡས་འཇོག་མི་ནུས་པའི་ཡོད་
པ་ཡིན་ཡང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྒྲ་རྟག་སྟོང་དང་ཕུང་པོ་བདག་མེད་སོགས་སྒྲ་རྟག་པས་སྟོང་ངོ་ཞེས་དང། ཕུང་པོ་བདག་མེད་དོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་འཇོག་མི་ནུས་པར་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་མིང་དང་བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་ནི་མིང་དང་བརྡ་ཙམ་ལ་བལྟོས་ནས་བཞག་མ་བཞག་ལ་བྱེད་པ་སྤྱིར་བཏང་ལ་ཡིན་ཡང། མིང་དང་བརྡས་བཞག་ན་ཡོད་
པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང། བདག་གཉིས་མིང་དང་བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་ཡང་གཞི་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་བཏགས་མིང་དང་བརྡས་འཇོག་པའི་འཇོག་ཚུལ་དང། ཐལ་འགྱུར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་དང་

[009A]༄༅། །བརྡས་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་མིང་མཐུན་ཡང་དོན་ཆེས་མི་མཐུན་ཏེ། སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་བཏགས་མིང་དང་བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་ཡང་བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་ལ་བལྟོས་པའི་འཇོག་རྒྱུའི་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་
གང་ཞིག་ཐལ་འགྱུར་བས་ཡོད་པ་རྣམས་མིང་དང་བརྡས་འཇོག་པ་ན་ཕར་མིང་དང་བརྡས་བཞག་པ་མ་གཏོགས་འཇོག་རྒྱུའི་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་སེམས་ཙམ་པ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་ཀྱི་
དོན་འཇོག་ཚུལ་ཡང་ཆེས་མི་མཐུན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་བས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཕར་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བཏགས་པའི་དོན་ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད། སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་དེ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པར་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སེམས་ཙམ་པས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡོད་ན་ཐལ་འགྱུར་བས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡང་ཡོད་དགོས་ཏེ། གཟུགས་
རུང་གཟུགས་ཞེས་བརྡ་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡོད་ན་གཟུགས་རུང་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གཟུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་གཞིར་ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སེམས་
ཙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གཞི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སེམས་ཙམ་པ་རང་ཉིད་འདོད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དེ་མེད་ཀྱང། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ནི་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་རུང་

[009B] ཐལ་འགྱུར་བ་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་རྟོགས་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སེམས་
ཙམ་པའི་སྐབས་སུ་མདོ་སྡེ་པས་སྤྱི་མཚན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་འདོད་ཀྱང། དེས་སྤྱི་མཚན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཚད་མས་མ་རྟོགས་ཞེས་དང། ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་སུ་སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་དམ་འཆའ་ཡང། དེ་ཚད་མས་མ་རྟོགས་ཞེས་སོགས་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་སྨྲ་བར་བྱའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་དང་པོ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དེ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་གཉིས་པ་ངོས་འཛིན་པ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཆོས་
རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་པ་ནས། ཉིད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བཤད་བྱའི་མདོ་བཀོད་ནས། གཞན་དབང་ལ་ཞེས་པ་ནས། ལུགས་སོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མདོའི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དབང་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་
ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་གྱི་སྟོབས་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དབང་རང་བཞིན་
གྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་ན་སྤྱིར་གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་ཙམ་དུའང་སེམས་ཙམ་པས་འཇོག་མི་ཤེས་པར་འོག་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞན་དབང་དེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་མ་ལས་པར་རང་དབང་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་

[010A]༄༅། །དེ་གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། བསྡུ་བ་ལས། འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་སོགས་གཞུང་ཉིད་དུ་དྲངས་པ་ལྟར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་གསུམ་པ་ལ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་ལས་
གཞན་དབང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཞག་པ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནས། ཉིད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བཤད་བྱའི་མདོ་བཀོད་ནས། གཞན་དབང་ནི་ཞེས་པ་ནས། འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མདོའི་དོན་བཤད་
པ་ཡིན་པས། གཞན་དབང་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གང་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་ན་ཤེས་སྒྲིབ་
དག་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་དག་གི་དམིགས་པའི་གཙོ་བོ་དེ་དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ། ཁྱོད་དེའི་ངོ་བོར་མེད་པས་ཁྱོད་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གཞན་དབང་རྣམ་དག་གི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་གི་ངོ་བོར་མེད་པས་གཞན་དབང་ལ་དོན་དམ་
པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཀུན་བཏགས་ལ་ཡང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་འཆད་རིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཞན་དབང་དང་ཀུན་བཏགས་གཉིས་རྣམ་དག་གི་དམིགས་པའི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པར་མཚུངས་ཀྱང་ཀུན་བཏགས་ལ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
པ་ཞེས་མི་འཆད་པར་གཞན་དབང་ལ་དེ་ལྟར་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྟོང་གཞི་གཞན་དབང་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་རྣམ་དག་གི་དམིགས་པའི་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ན། དེ་ལྟར་ན་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་གཞན་དབང་

[010B] ཀུན་བཏགས་ལ་དེ་ལྟ་བུ་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དབང་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་
སྟོང་པ་ལ་དམིགས་པས་ཤེས་སྒྲིབ་དག་པར་འགྱུར་ཡང། གཞན་དབང་ལ་དམིགས་པས་ཤེས་སྒྲིབ་དག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་དམིགས་པས་སྒྲ་རྟག་འཛིན་ཟློག་ཀྱང། སྒྲ་ལ་དམིགས་པས་མི་ཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དབང་རྣམ་དག་གི་དམིགས་
པའི་གཙོ་བོ་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་དེར་མ་གྲུབ་ཀྱང། སྤྱིར་གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་གྲུབ་སྟེ། གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པར་ལྟ་བ་དེ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལྟ་བར་འོག་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་
པ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནས། ཅེས་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བཤད་བྱའི་མདོ་བཀོད་ནས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནས། ལུགས་སོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
པར་འཇོག་ཚུལ་དང། དེ་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་བར་འདོད་པའི་གཞན་ལུགས་འགོག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་ལྟར་ཡོངས་གྲུབ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་དོན་དམ་པ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ ཆོས་ཀྱི་བདག་གི་ངོ་བོར་མེད་པས་
རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་གང་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་ཤེས་སྒྲིབ་དག་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་དག་གི་དམིགས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ལས། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་དབང་དེ་

[011A]༄༅། །དང་དེའི་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་པོ་དེ་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི། ཆོས་ཀྱི་བདག་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་གམ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་དེ་
ཆོས་ཅན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་གཞན་དབང་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང། དཔེའི་སྐབས་སུ་ཡང་ནམ་མཁའ་ནི་ཐོགས་རེག་གི་གཟུགས་མེད་ཙམ་ཞིག་ལ་བཞག་པ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་
ཡོངས་གྲུབ་ཀྱང་དགག་བྱ་ཆོས་བདག་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ལ་འཇོག་པར་གསུངས་པས། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡོངས་གྲུབ་དེ་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ནི་མདོ་འདི་དག་དང་རྒྱབ་འགལ་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་འདིས་ནི་ཇོ་ནང་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་ལེགས་
པར་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དེ་དག་གི་དཔེ་བསྟན་པ་ལ་དངོས་དང། འཁོར་ལོ་བར་པའི་མདོ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་ན་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐར་ལྟུང་བར་བཤད་པའོ།། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་པོ་དཔེ་ཅི་དང་འདྲ་བ་ནི་ཞེས་པ་ནས། གསལ་
ལོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད་ལ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་པོ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། དེ་གསུམ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཀུན་བཏགས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་ཡོད་དེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དེ་ཀུན་བཏགས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དཔེར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་
ཀུན་བཏགས་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་དཔེས་མཚོན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ཀུན་བཏགས་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ངོ་བོར་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏགས་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་ན་བཏགས་ཡོད་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་

[011B] དེ་མི་སྲིད་ན། གཞི་གྲུབ་ན་རྫས་ཡོད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དབང་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་ཡོད་དེ། གཞན་དབང་ནི་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པར་མེད་པར་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞིང་
གཞན་དབང་བདེན་པར་གྲུབ་པས་དེ་གཉིས་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དགོངས་འགྲེལ་ལས་གཞན་དབང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་ནི་གཞན་དབང་བདེན་པར་མེད་པའི་དཔེར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དབང་གི་གཙོ་བོ་ཡང་དག་མ་ཡིན་
པའི་ཀུན་རྟོག་དེ་ལ་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་དབང་གིས་གཟུང་འཛིན་རྒྱང་ཆད་དུ་སྣང་བའི་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སྔགས་རྫས་ཀྱིས་མིག་བསླད་པའི་ལྟད་མོ་བ་ལ་རྡེའུ་ཤིང་བུ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་དང་ཆོས་མཚུངས་པས་དཔེ་དོན་དུ་གསུངས་
པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་གྲུབ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་ཡོད་དེ། ནམ་མཁའ་དེ་ཡོངས་གྲུབ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དང། དགག་བྱ་ཐོགས་རེག་དང་བྲལ་ཙམ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཡང་
ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དང། དགག་བྱ་ཆོས་བདག་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ནས། ལུགས་སོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད་ལ། དེ་ཡང་འཁོར་ལོ་
བར་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་འཆད་དགོས་ཀྱི། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་གཟུང་དུ་མི་རུང་སྟེ། འཁོར་ལོ་བར་པའི་མདོའི་དངོས་བསྟན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་གཟུང་ན་དངོས་

[012A]༄༅། །པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ན་གཞན་དབང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་རྫས་སུ་མེད་དགོས། དེ་མེད་ན་གཞན་དབང་གཏན་མེད་དགོས་པས་གཞན་
དབང་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་ཞིང། ཡོངས་གྲུབ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ན་དེ་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་སུ་མེད་དགོས། དེ་དེར་མེད་ན་ཡོངས་གྲུབ་གཏན་ནས་མེད་དགོས་པས་ཡོངས་གྲུབ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་
དབང་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་ཀུན་བཏགས་ལ་ཡང་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དབང་མེད་ན་ཀུན་བཏགས་འདོགས་པའི་གཞི་དང་འདོགས་པ་པོའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་པས་ཀུན་བཏགས་ཀྱང་གཏན་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་
དགོངས་འགྲེལ་ལས། ངས་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་ཟབ་མོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་གཞན་དབང་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་མཚན་ཉིད་གཞན་གཉིས་ལ་ཡང་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་བ་དང་
དེ་འདྲ་བའི་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ལྷན་སྐྱེས་མི་སྲིད་པས་ཀུན་བཏགས་ཁོ་ན་དང། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་རྣམ་རིག་པ་རྣམས་བཞེད་དོ།། གཉིས་པ་གང་ལ་དགོངས་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་
བཤད་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཞེས་པ་ནས། འོ་ན་འདིར་ཞེས་པ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དགོངས་འགྲེལ་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་དང་ཀུན་ལས་བཏུས་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་གཉིས་མི་འགལ་བར་སྟོན་པ་

[012B] དེ་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་གང་སྙམ་ན། དེའི་དགོངས་གཞི་གཞག་ཏུ་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏགས་མཚན་
ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཉིས་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་ཚུལ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་
ལས། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཆད་ལ། དོན་གོ་བདེ་བར་བྱས་ན། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་
པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པས་མ་སྐྱེས། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མ་འགགས། འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་གྲུབ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཚུལ་ནི། ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ལས། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་ལ། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཀྱང་ཤེར་
ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་བ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་གྲུབ་དེ་སྔ་ཕྱིའི་དུས་ཀུན་དུ་རྟག་པ་ཡིན་པས་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ཡིན་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་

[013A]༄༅། །དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གཞན་དབང་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་གཞིར་མི་འཆད་པ་ནི་གཞན་དབང་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་
འགག་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གཞན་དབང་གིས་བསྡུས་པར་བསྟན་བཞེད་ནས། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་
པའི་དགོངས་གཞིར་ཡང་མ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་དེ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ག་ལ་དགོངས་པར་བཤད་པ་དང་མི་འགལ་ཏེ། ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་དགོངས་པ་
ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་རང་རང་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་དེ་ལྟར་དུ་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སོགས་སུ་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། གོ་སླ་བར་བྱས་ན། ཀུན་བཏགས་ཆོས་ཅན་
ཁྱོད་ལ་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་འགགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་སུ་མི་རུང་བས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དབང་ལ་ཡང་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གཞན་དབང་དེ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་རང་གི་བདག་

[013B] གཞན་དབང་དེ་ལ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་དབང་དེ་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
ཀྱི་ཆོས་སུ་མེད་པས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་གྲུབ་ལ་ཡང་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་གི་ངོ་བོར་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་འགགས་པས་དེ་ལྟར་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། རྣམ་དག་གི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་དག་ནི་ཆེས་དཀའ་བའི་གནས་སུ་སྣང་བས་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་དེ་སྤང་བའི་ལན་
བཤད་ཟིན་ཏོ།། གསུམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ནས། གསོལ་པའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད་ལ། དེ་ཡང་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན། ཀུན་
བཏགས་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། སྤྱིར་ཀུན་བཏགས་ལ་ནམ་མཁའ་དང་སྤྱི་མཚན་སོགས་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང། འདིར་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཙམ་ཞིག་ངོས་འཛིན་པ་དགོངས་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་
རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཆད་པས་མདོའི་ཚིག་འབྲུ་སྣོན་པ་ཙམ་བྱས་ན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་གཞན་དབང་ཆོས་ཅན། ཁྱད་ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་ཏེ། གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་

[014A]༄༅། །བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཏེ་འདོགས་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདིར་བསྟན་པའི་ཀུན་བཏགས་ངོས་གཟུང་དུ་ཡོད་དེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་གཞན་དབང་གཟུགས་ཕུང་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་འདི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་ངོ་
བོ་ཉིད་དུ་མིང་དང་བརྡས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཀུན་བཏགས་པ་དང། བྱེ་བྲག་གི་སྟ་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་འདི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་པ་འམ་འགག་པའོ་ཞེས་སོགས་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མིང་དང་བརྡས་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་དུ་
ཀུན་བཏགས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་སྦྱོར་འགོད་དང་པོས་ཀུན་བཏགས་འདོགས་པའི་གཞི་གཞན་དབང་དང། སྦྱོར་འགོད་གཉིས་པས་གཞན་དབང་གི་སྟེང་དུ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་
ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་པས། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་གང་ཞིག་བློ་འཁྲུལ་པའི་ངོར་གྲུབ་པ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་གྲངས་པའི་ཀུན་བཏགས་དང། གཟུགས་སོགས་
ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཀུན་བཏགས་གཉིས་སུ་འབྱེད་ལ། དིང་
རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་དང་འགལ་བར་དོགས་ཏེ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཀུན་བཏགས་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། དགོངས་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཆད་པས། རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་

[014B] དབྱེ་ན་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུ་དག་པ་གཞན་དབང་དང། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་དག་མིན་པའི་ཀུན་རྟོག་ལྟ་བུ་མ་དག་པའི་གཞན་དབང་དང་གཉིས་སོ། །གཞན་དབང་
དེ་ལྟར་ཡིན་ན། ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་ན། དགོངས་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་སོགས་ཏེ། དེ་ཡང་ཚིག་རྐང་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་འབྲུ་ནི་བཤད་ཟིན་ལ། དེ་ཕྱིན་གྱི་འབྲུ་བསྣན་ན། ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་གཞག་ཏུ་ཡོད་དེ་
སྟོང་གཞི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་གཞན་དབང་གི་སྟེང་དུ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་ཅིང། ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་ཤིང་ཆོས་ལ་བདག་མ་མཆིས་པས་ཏེ་ཆོས་བདག་རྣམ་པར་བཅད་
ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞན་དབང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱིས་ཀུན་བཏགས་པ་ལྟར་གྱིས་སྟོང་པའི་དེ་བཞིན་
ཉིད་དེ་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་འདི་དག་ནི་སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ཀྱི་ཚིག་རིས་སོར་བཞག་ཏུ་བྱས་ལ། འོན་ཀྱང་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་བཏགས་པ་ལྟར་གྱི་སྟོང་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་
སྟོང་ཐུན་དུ་གསུངས་ཀྱང། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་གཏོགས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཡོངས་གྲུབ་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་པར་སྔར་འབྲུ་བསྣན་པའི་ལུང་དེ་དག་དང། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་གི་ཟུར་ལས་ཀྱང་ཡང་ཡང་བྱུང་བས་འདིར་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་སྦྱར་

[015A]༄༅། །བའོ། །རིགས་ལུང་དང་དམ་འཆའ་བ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་འདི་དག་ལ་ཚིག་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་གཅོད་དགོས་པར་སྣང་ཡང། འདིར་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་གོ་བ་ཁོ་ན་གཙོ་བོར་བྱས་པའོ། །ཡོངས་གྲུབ་ལ་དབྱེ་ན་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་
པའི་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་དང། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལྟ་བུ་འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་སུ་སྒྲས་ཟིན་ལ་
དབྱེར་ཡོད་ཀྱང། དང་པོ་ནི་གཞན་དབང་མཚན་ཉིད་པ་དང་ཡོངས་གྲུབ་བཏགས་པ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་དྲངས་མ་ཐག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ངོས་འཛིན་གྱི་མདོ་དེར། ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་སྨོས་པ་ནི། ངོ་བོ་
ཉིད་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལ་མི་བྱེད་པར་གཞན་དབང་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཁོ་ནས་སྟོང་པ་སྐབས་འདིར་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ་
བཤད་ཟིན་ཏོ།། བཞི་པ་དེ་དག་གིས་གྲུབ་པའི་དོན་ཞུས་ མདོའི་དོན་བཤད་པའོ།། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ན་འཁོར་ལོ་དང་པོར་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་དང། འཁོར་
ལོ་བར་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་དང། འཁོར་ལོ་ཐ་མར་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་དེ་དག་ལས་

[015B] ཕྱི་མས་དེ་གསུམ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་སོ་སོར་ཕྱེ་བས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་རུང་བར་བསྟན་
པ་ན། དོན་གྱིས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དང་བར་པ་གཉིས་དྲང་དོན་དང། ཐ་མ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པར་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་བདག་གིས་ལེགས་པར་ཁུམས་སོ་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ་ནི་དགོངས་
འགྲེལ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང་པོར་ཡུལ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སིར་ཞེས་པ་ནས། མ་ལགས་སོ་ཞེས་པའི་བར་ཏེ། མདོའི་ཚིག་འདི་དག་ད་ལྟ་ཤིན་དུ་གྲགས་ཆེ་བས་འདིར་ཆང་བར་མ་དྲངས་སོ།། གཉིས་པ་ལ་མདོའི་ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་
དང། དེས་གྲུབ་པའི་དྲང་ངེས་ཀྱི་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པའོ།། དང་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གནས་གང་དུ་གསུངས། དེ་དག་གི་བརྗོད་བྱ་དང་གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟ་བུ། དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྟར་
གནས་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་སུ། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་ལ་གཙོ་བོར་དགོངས་ནས། བརྗོད་བྱ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤས་ཆེར་
མ་བཀག་པར། རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཙོ་བོར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་བསྐོར་ལ། ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་སོགས་ནི་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞིང། བླ་ན་

[016A]༄༅། །མཆིས་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དེ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་གོང་ན་ངེས་དོན་གྱི་བསྟན་པ་གཞན་ཡོད་པས་བླ་ན་མཆིས་པ་དང། སྐབས་མཆིས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྒོལ་བ་གཞན་གྱིས་
ཀླན་ཀའི་སྐབས་མཆིས་པ་དང། མདོའི་དངོས་བསྟན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་བས་དྲང་དོན་དང། མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བས་རྩོད་པའི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བླ་ན་མཆིས་པ་མན་ཆད་ཀྱི་འཆད་
ཚུལ་འོག་མ་ལའང་འདི་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ནི་གནས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་སོགས་པ་དང། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་འཁོར་ལོ་བར་བའི་དགོངས་པ་འཁོར་ལོ་ཐ་མས་བཀྲལ་བ་ལ་བལྟོས་མི་དགོས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་
ལ་གཙོ་བོར་དགོངས་ནས། བརྗོད་བྱ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲས་ཟིན་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་བར་མཛད་ལ། ཚིག་དོན་ལྷག་མ་རྣམས་སྔར་ལྟར་རོ། །
འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ནི་གནས་ཡངས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པར། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་འཁོར་ལོ་བར་བའི་དགོངས་པ་འཁོར་ལོ་ཐ་མས་བཀྲལ་པ་ བརྗོད་བྱ་མཚན་
ཉིད་གསུམ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ལེགས་པར་ཕྱེ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་བསྐོར་བར་མཛད་དེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་འདི་ནི་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ངེས་དོན་དུ་སྟོན་ཏེ་གོ་

[016B] །འདིར་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་ན། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་ལ་གཙོ་བོར་དགོངས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཕལ་ཆེར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དངོས་སམ་དེའི་སྡེར་གཏོགས་པ་གང་
རུང་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མཚན་ཉིད། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་འཁོར་ལོ་བར་པའི་མདོའི་དགོངས་པ་འཁོར་ལོ་ཐ་མས་བཀྲལ་པ་
ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་སྒྲས་ཟིན་ལ་སྟོན་པའི་མདོ་དངོས་སམ་དེའི་སྡེར་གཏོགས་པ་གང་རུང་འཁོར་ལོ་བར་པའི་མཚན་ཉིད་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་འཁོར་ལོ་བར་པའི་དགོངས་པ་འཁོར་ལོ་ཐ་མས་བཀྲལ་པ་
གཙོ་བོར་དགོངས་ནས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པའི་མདོ་དངོས་སམ་དེའི་སྡེར་གཏོགས་པ་གང་རུང་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་མཚན་ཉིད་དེ། འདི་དག་ནི་གཙོ་བོར་གོ་བ་ཚོལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། སྐྱོན་བཅད་དེ་ཞིབ་པར་སྨྲ་ན་
དགོངས་འགྲེལ་ནས་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་གང་རུང་གང་ཞིག། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་ལ་གཙོ་བོར་དགོངས་ནས་གསུངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེ་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མཚན་ཉིད། དེ་གསུམ་གང་རུང་གང་ཞིག་ཆེད་དུ་བྱ་
བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་འཁོར་ལོ་བར་པའི་དགོངས་པ་འཁོར་ལོ་ཐ་མས་བཀྲལ་བ་ལ་བལྟོས་མི་དགོས་པའི་རིགས་ཅན་ལ་གཙོ་བོར་དགོངས་ནས་གསུངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང། ང་

[017A]༄༅། །ཐ་མས་བཀྲལ་བ་ལ་བལྟོས་དགོས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་ལ་གཙོ་བོར་དགོངས་ནས་གསུངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེ་རིམ་པ་ལྟར་འཁོར་ལོ་བར་པ་དང་ཐ་མའི་འཇོག་བྱེད་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྔ་སྡེ་ལ་ཐོག་
མར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འམ་མདོ་ཞེས་གྲགས་པ་ནི་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མཚན་གཞི་དང། ཤེར་ཕྱིན་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་འཁོར་ལོ་བར་པའི་མཚན་གཞི་དང། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་ལེའུ་འདི་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་
མཚན་གཞི་ཡིན་ལ། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་རིལ་པོ་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་མཚན་གཞིར་འཛིན་པ་མི་རིགས་ཏེ། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལེའུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་
བཤད་སྙིང་པོ་རྒྱན་ལས། འདི་ནི་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་ཞེས་པའི་ཉེ་ཚིག་སྨོས་པའི་མཚན་གཞིར་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་རིལ་པོ་འཛིན་པ་འབྲེལ་མེད་དེ་ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་ཡབ་སྲས་གསུམ་ག་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ཐམས་ཅད་
འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་མ་འདུས་པར་བཞེད་དེ། ད་དུང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་འཁོར་ལོ་གསུམ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་རིགས་ཅན་གསུམ་ག་ཡོད་ཅིང། དེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་
དང། འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང། སྔ་མ་གཉིས་ནི་སོ་སོ་བ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་གཉིས་ཀའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དགོངས་པར་འཆད་པ་ནི་ཆེས་མི་རིགས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གསུང་རབ་གཉིས་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་

[017B] ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་གཉིས་ལ་གཙོ་བོར་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་ཆ་ནས་རིམ་པ་ལྟར་སོ་སོར་འབྱེད་པར་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་སོགས་རྗེའི་གསུང་རབ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལས་གསུངས་ཤིང། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་
གསུང་རབ་གཉིས་སོ་སོར་མི་འབྱེད་ན་དེ་གཉིས་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་སྒོ་གཞན་མེད་པས་འདི་ལྟར་དཔྱད་དེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོར་ཐལ། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་ལ་གཙོ་
བོར་དགོངས་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན་ཐེག་དམན་གྱི་མདོར་ཐལ། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་ལ་གཙོ་བོར་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་གང་ཟག་དང་
ཐེག་དམན་གྱི་གང་ཟག་གི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། གཉིས་ཀ་ལ་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ལོ། གཞན་ཡང་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་དངོས་སུ་བསྟན་རུང་གི་ཐེག་དམན་གྱི་གང་ཟག་ཡོད་
པར་ཐལ། ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དངོས་སུ་བསྟན་རུང་གི་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་སོང། དེར་ཐལ། འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱར་གྱུར་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་
ཁས་བླངས། རྩ་བར་འདོད་ན། གཉིས་སྟོང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་སེམས་ཙམ་པའི་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དག་དང་འགལ་ཞིང། བླ་མ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་

[018A]༄༅། །པའོ། །འདི་དག་གི་དགག་སྒྲུབ་རྒྱས་པར་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་ཁྱེད་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་
ཡང་སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་དགོངས་འགྲེལ་ནས་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་ཡིན་ལ། འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དེ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བ་ལ་ཞུགས་པས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་
པ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་ཞུགས་ཚུལ་ཡང་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་འཁོར་ལོ་བར་པའི་དོན་དུ་དངོས་སུ་གོ་བའི་ཤུགས་ལ་གང་ཟག་གི་
བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མདོའི་དོན་དུ་དོན་གྱིས་གོ་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དེས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་རང་གི་དངོས་བསྟན་ཙམ་གོ་བར་ནུས། འཁོར་ལོ་བར་པའི་
ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དེས་འཁོར་ལོ་བར་པ་རང་གི་དགོངས་པ་ཙམ་གོ་བར་ནུས། གཞན་དེ་གཉིས་ཀྱི་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ཉིད་ལས། སྔ་མ་གཉིས་ནི་སོ་སོ་བ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་གཉིས་ཀའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་དེ་
ལྟར་ཡིན་ཏེ་ད་དུང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། གཉིས་པ་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཚུལ་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ནི། དེ་འདྲ་བའི་ཞེས་པ་ནས། རྩོད་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་མིང་གི་ཐ་སྙད་དང་དེ་དག་གི་དབྱེ་གཞི་དྲང་ངེས་འབྱེད་ཚུལ་དང་

[018B] འོ་ན་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་དང། བར་པ་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འཁོར་དང། ཐ་མ་ལ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་
ལེའུ་ཉིད་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་ནི་དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་ནག་གི་འགྲེལ་ཆེན་སོགས་ལས་དོན་དམ་རྣམ་ངེས་ཀྱི་ཆོས་འཁོར་ཞེས་མིང་བཏགས་ལ། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་
པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཆོས་འཁོར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྔར་གྱི་གྲུབ་དོན་གྱི་མདོའི་ཚིག་དང་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་གཉིས་ཀ་དང་མཐུན་པས་ཆེས་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་དེའི་དབྱེ་གཞི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ལ་
བདེན་པར་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་པ་དང། མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ལེགས་པར་ཕྱེ་བ་གསུམ་པོ་ཉིད་ཡིན་གྱི། སྟོན་ཚུལ་གསུམ་པོ་དེར་མ་གཏོགས་པའི་གསུང་
རབ་རྣམས་ནི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་གང་དུའང་མ་གཏོགས་ཤིང། འདིར་དྲང་ངེས་དཔྱོད་པའི་གཞིར་ཡང་མི་རུང་ལ། དེ་དག་ནི། མདོ་འདིས་དྲང་ངེས་སུ་འཇོག་པའི་ཚུལ་ནི་ཞེས་པ་ནས། དུས་དང་པོར་གསུངས་ཚད་ཀྱི་གསུངས་རབ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུས་
དང་པོར་ཝཱ་ར་ཎཱ་སིར་ལྔ་སྡེ་ལ། ཤམ་ཐབས་ཟླུམ་པོར་བགོ་བར་བྱའོ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལ་འདིར་དོགས་པ་དཔྱོད་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་པའོ། །འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་ཀྱི་

[019A]༄༅། །ཁྱད་པར་ནི། འཁོར་ལོ་དང་པོ་དང་བར་པ་གཉིས་དྲང་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་མདོ་གཞན་གྱིས་བཀྲལ་བ་ལ་མ་བལྟོས་པར་དངོས་སུ་བསྟན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་གཟུང་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཐ་མ་ངེས་དོན་ཡིན་ཏེ། རང་
གི་དངོས་བསྟན་མདོ་གཞན་གྱིས་བཤད་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་གཟུང་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། ཤེར་ཕྱིན་དགོངས་དོན་ཀུ་མུ་ད་ཡི་ཚལ། །ཟབ་དོན་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་འོད་དཀར་གྱིས། །གསལ་བར་ཕྱེ་ཚེ་རྣམ་རིག་ཚུལ་སྨྲ་བའི། །
དང་མོའི་ཚོགས་རྣམས་དགའ་བའི་གར་བྱོས་ཤིག་མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཚུལ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། གཉིས་པ་དེ་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གཙོ་བོར་དགོངས་འགྲེལ་ལ་བརྟེན་ཚུལ་དང་
དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་ལོ།། དང་པོ་ནི་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་ཏེ། བསྡུ་བ་དང་བྱང་ས་དང་ཐེག་བསྡུས་སོགས་འཕགས་
པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་གཞུང་རྣམས་སུ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་ཕལ་ཆེ་བ་དྲངས་ནས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར་དང། བྱམས་ཆོས་ཕྱི་མ་གསུམ་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱང་དགོངས་འགྲེལ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་
པའི་ཕྱིར་རོ།། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཐའ་གཉིས་སྤོང་བའི་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན། སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག། དེས་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་ཚུལ་ལོ།། དང་པོ་ལ་གསུམ། བྱང་ས་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་དང། བསྡུ་བ་ནས་བཤད་

[019B] དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་ལོ།། དང་པོ་ལ་གཉིས། སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང། དེ་གཉིས་ཇི་ལྟར་འགོག་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའོ། དང་པོ་ནི་བྱང་ས་ལས། ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན་ཞེས་པ་ནས་
གསུངས་པ་ལྟར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རིམ་པ་ལྟར་འཆད་ལ། དེ་དག་གོ་བདེ་བར་བརྗོད་ན། བྱང་ས་ལས། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་སྒྲོ་
བཏགས་པའི་ལོག་པར་འཛིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་སྤངས་པ་དང། ཡང་དག་པ་སྟེ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་གཞན་དབང་ལ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་སྐུར་པ་བཏབ་པའི་ལོག་པར་འཛིན་པ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ལུགས་
ཀྱི་དོན་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཉིད་བདེན་པར་ཡོད་དོ། ཞེས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མཐར་ཐུག་སྒྲོ་སྐུར་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདེན་པར་གྲུབ་པར་གསུངས་ནས། འོ་ན་སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་འདེབས་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ངོས་འཛིན་པ་ནི་བྱང་ས་ལས་
གཟུགས་ལ་སོགས་པའི། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་དང། དེར་འཛིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐར་འཛིན་དུ་བསྟན་ནས། བཏགས་པའི་ཚིག་གིས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གཞན་དབང་
བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་སྐུར་འདེབས་གྱི་མཐའ་དང། དེར་འཛིན་པ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐར་འཛིན་དང། མཐར་འཛིན་དེ་ཉིད་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཐེག་ཆེན་ལས་ཉམས་པར་བསྟན་ཏེ། ལུང་གི་འབྲུ་སྣོན་ཙམ་བྱས་ན་

[020A]༄༅། །སྐབས་འདིའི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐར་འཛིན་ངོས་གཟུང་དུ་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དེ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐར་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་
འཛིན་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང། ཁྱད་པར་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་དབང་གི་སྟེང་དུ་འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་སོགས་ངོ་བོ་དང། འདི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འོ་ཞེས་སོགས་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་
པའི་ཚིག་གི་འཇུག་གཞིར་གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡོད་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏགས་བདེན་པར་གྲུབ་པར་སྒྲོ་འདོགས་
ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། གཞན་དབང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་སྐུར་པ་འདེབས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་གཞག་ཏུ་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏགས་པའི་ཚིག་འཇུག་པའི་མཚན་མའི་གཞི། ཀུན་བཏགས་པའི་ཚིག་འཇུག་པའི་མཚན་མའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བརྗོད་དུ་
མེད་པའི་དངོས་པོ་གཞན་དབང་གི་བདག་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་བདེན་པར་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་བ་འདེབས་ཤིང་ཆུད་གཟོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་
བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རང་སྡེ་དོན་སྨྲ་གཉིས་དང། གཞན་དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རང་སྡེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་ཉམས་པར་

[020B] མཐའ་གཉིས་གང་རུང་གི་གཡང་སར་ལྷུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་དབང་ལ་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་མིང་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་བརྡ་དང་རྟོག་པས་མིང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གོ་ཞེས་བརྡ་མ་སྦྱར་བའི་སྔ་རོལ་གྱི་
མིང་དེ་འཇུག་པའི་འཇུག་བཞིའི་དངོས་པོ་ཞིག་སྟེ། འདི་དག་གོ་བ་དིང་སང་ཉུང་བར་སྣང་ངོ།། གཉིས་པ་དེ་འགོག་པའི་ཚུལ་ནི། གལ་ཏེ་སྒྲོ་སྐུར་བྱེད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཞེས་པ་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད་ལ། དེ་ཡང་ཁོ་ན་རེ་
སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་འདེབས་སུ་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐའ་གཉིས་སྤོང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་འགོག་པ་ནི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་
འོག་ཏུ་རྒྱས་པར་འཆད་དོ། །སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་འགོག་ཚུལ་ནི། སྐུར་འདེབས་ནི་བྱང་ས་ལས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་བྱའི་ལུང་བཀོད་ནས། དེ་ལ་འདིར་ཞེས་པ་མན་གྱིས་ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་པས་རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་
སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་བདེན་པར་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་གྲུབ་སྟེ། གང་ཟག་གི་གདགས་གཞིར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་
གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་རྣམས་བདེན་པར་མེད་ན་དེ་རྣམས་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་ཞིང་གདགས་གཞིའི་དངོས་པོ་ཕུང་པོ་མེད་པ་ལ་གང་ཟག་གདགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་དབང་རྣམས་

[021A]༄༅། །བདེན་པར་ཡོད་དེ། འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་ངོ་བོ་དང། འདི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་སོགས་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་ཚིག་འཇུག་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་བདེན་པར་ཡོད་ན་ངོ་བོ་
དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་ཉ་བར་གདགས་སུ་རུང་གི། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་བདེན་པར་མེད་དུ་ཟིན་ན་དེ་རྣམས་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་ཞིང། གདགས་གཞིའི་དངོས་པོ་གཏན་མེད་པ་ལ་བཏགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ཡང་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་
དེ་ལ་འདོགས་པའི་གཞིའི་དངོས་པོ་བདེན་པར་མེད་དུ་ཟིན་ན་འདོགས་པའི་གཞིའི་དངོས་པོ་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་བས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཡང་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས་གཞན་དབང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་
པ་ལེགས་པར་བཀག་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་འཆད་བདེ་བར་བྱེད་ན། སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ལྷན་སྐྱེས་མེད་པས་ཀུན་བཏགས་རྐྱང་པར་ཟད་ལ། དེ་ཡང་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་
དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་གང་ཞིག་གཞན་དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ན་གཞན་དབང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་རྫས་སུ་མེད་དགོས། དེ་མེད་ན་གཞན་དབང་གཏན་ནས་མེད་དགོས་པས་གཞན་དབང་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་
འགྱུར་ཞིང། གཞན་དབང་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པས་ཀུན་བཏགས་དང་ཡོངས་གྲུབ་ལ་ཡང་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གདགས་གཞི་གཞན་དབང་མེད་ན་འདོགས་པ་པོ་དང་འདོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང། དེས་བཏགས་པའི་ཀུན་

[021B] སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་གཞན་དབང་མེད་ན་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མེད་དགོས་པས་ཡོངས་གྲུབ་ལ་ཡང་སྐུར་པ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་མེད་ན་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མེད་
དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྣམ་རིག་པ་རྣམས་བཞེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་གཞན་དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་གཞན་དབང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་ལ། དེས་གཞན་དབང་ཡོད་པའི་གོ་ཡང་ཆོད་ཅིང། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དབང་ལ་སྐྱེ་འགག་
ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པས་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ། ཞེས་གསུང་མོད། དེ་ཙམ་གྱིས་འདི་བའི་ལུགས་ལ་སྐྱོན་སྤོང་བར་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་བློས་རློམ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་སེམས་
ཙམ་པས་འཇོག་མི་ཤེས་པས། ལས་དཀར་ནག་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འབྱུང་བར་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་དཀར་ནག་གི་ལས་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བ་དེ་བློས་རློམ་ཙམ་རྐྱང་པར་ཟད་པས་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་
གཞག་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེ་ཡང་བྱང་ས་ལས། དེ་བས་ན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཞེན་ནས་གཞན་དབང་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ཐལ་འགྱུར་བ་ཆད་མཐར་ལྷུང་བ་དང་
གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་དབུ་མའི་ལམ་གོང་ན་མེད་པ་ཡིན་གསུངས་ཏེ། ལུང་གི་ཚིག་གོ་སླའོ། །བྱང་ས་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། གཉིས་པ་བསྡུ་བ་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་

[022A]༄༅། །སྔ་མ་བརྗོད་ཅིང་དེའི་དོན་ལ་དྲི་ལན་བྱ་བ་དང། ལན་བཏབ་པའི་ཕྱོགས་དགག་པའོ།། དང་པོ་ནི། བསྡུ་བ་ལས་ཞེས་པ་ནས། དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སྟོན་པས་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་
ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རང་གིས་ཉེས་པར་བཟུང་སྟེ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དངོས་བསྟན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་ནས། འདི་སྐད་ཅེས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་
ཅིང། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་བརྗོད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཕྱོགས་སྔ་མ་མ་འཁྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྙིང་ཁམ་བསྐྱེད་དེ་སྨྲ་ན་མ་གཏོགས་ཡོད་མིན་མེད་མིན་གྱི་ལྟ་བ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལྟ་བ་
མཐར་ཐུག་ཏུ་འདོད་པ་ལེགས་པར་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་འདོད་པ་བརྗོད་ནས། དེ་ལ་སླར་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་པོས་ནས། ཁྱེད་རྣམས་འདོད་པའི་དོན་དམ་
པའི་མཚན་གཞི་གང་ཡིན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གང་གི་ངོར་བདེན་པར་འཇོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་དྲི་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་དྲིས་པ་ན་གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་བདེན་
པས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་མཚན་གཞི་ཡིན་ལ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམིགས་ཤིང་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་གི་དོར་བདེན་

[022B] རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟར་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་དེ་ནི་བདེན་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང། བདེན་པར་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་པོ་ཞེས་མངོན་པར་རྗོད་པ་དང་ཐ་སྙད་བྱེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་དྲི་བའི་ལན་འདེབས་པར་གྱུར་ན། གཉིས་པ་ལན་བཏབ་པའི་ཕྱོགས་དགག་པ་ལ་གཉིས། གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ལ་འགལ་བ་བསྟན་པ་དང། རང་གི་གྲུབ་མཐའ་ལ་འགལ་བ་སྤང་པའོ།། དང་པོ་ནི་
དེ་ལ་ཐོག་མར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོས་འཛིན་འགོག་པ་ནི་བསྡུ་བ་ལས། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་ལ། ཅུང་ཟད་བཤད་ན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ལ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམིགས་
ཤིང་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དེ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རྣམ་རྟོག་དང་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དང། མིང་གིས་བཞག་ཙམ་གྱི་ཀུན་རྫོབ་
ཙམ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་བརྟག་གྲང་ན། གལ་ཏེ་དང་པོ་ལྟར་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། བདེན་འཛིན་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་བར་ཐལ། རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མའི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རྟོག་པ་
དང་བློ་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོ་སླ་བར་བྱས་ན། བདེན་འཛིན་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཞན་དབང་བཞིན། ཞེས་པའོ། །ཁོ་ན་རེ། དྲི་བ་གཉིས་པ་ལྟར་བདེན་

[023A]༄༅། །འཛིན་དེ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེན་འཛིན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང། བློ་ཀུན་རྫོབ་བ་ཞེས་བྱ་བར་འདོགས་སུ་ཡང་མི་རུང་བར་ཐལ། ཁྱོད་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རྣམ་རྟོག་ཡིན་པ་དང་བློ་
ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་པར་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེ་ཡིན་ན་ཁྱོད་བདེན་པར་མ་གྲུབ་དགོས། ཁྱོད་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ན་དེ་ལྟར་འདོགས་པའི་གཞི་མེད་པས་དེ་ལྟར་འདོགས་པ་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། གོ་སླ་བར་བྱས་ན། བདེན་འཛིན་
ཆོས་ཅན། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་མིན་ཏེ། རྟོག་པས་འདོགས་པའི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ན་ཁྱོད་གཏན་ནས་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་
ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོས་འཛིན་བཀག་ནས། དོན་དམ་གྱི་ངོས་འཛིན་འགོག་པ་ནི་བསྡུ་བ་ལས། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་ལ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་བོས་ནས་སྐྱོན་བསྟན་པ་ནི། ཤེས་བྱ་ཆོས་
ཅན། རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་དམིགས་ཤིང་སྣང་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་ན་རེ། དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པར་དམིགས་ཤིང་སྣང་བས་དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་འདོད་པས་མི་གནོད་དེ། དེ་འདྲའི་བློ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོས་པོ་སྟེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་ལན་འདེབས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལ་

[023B] ཟློ་འཁྲུལ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་མེད་པར་འདོད། གལ་ཏེ་དང་པོ་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་ན། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་
པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་དོན་དམ་པའི་མཚན་གཞིར་མི་རུང་བར་ཐལ། བློ་འཁྲུལ་པ་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། བསལ་བ་དང་རྟགས་ཁས། གལ་ཏེ་དྲི་བ་གཉིས་པ་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་
ཆོས་ཅན། ཆོས་གང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་དོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་བར་ཐལ། བློ་འཁྲུལ་པ་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོས་པོ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བློ་འཁྲུལ་པ་དེ་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ན་དེ་གཏན་ནས་མེད་དགོས། གཏན་ནས་མེད་བཞིན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་དམིགས་ཤིང་སྣང་བ་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིར་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་མེད་བརྟགས་ནས་སྐྱོན་
བསྟན་པ་ནི་གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་མེད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞིང། ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་དང། ཀུན་བཏགས་འདོགས་པ་པོ་དང། འདོགས་པའི་གཞི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་གཞན་དབང་ཉིད་ཡིན་པས་
དབུ་སེམས་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་གཙོ་བོར་གཞན་དབང་བདེན་པར་ཡོད་མེད་རྩོད་པ་ཡིན་ན། །གཞན་ཡང། བསྡུ་བ་ལས་དེ་ལ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་དྲངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་བཟུང་

[024A]༄༅། །ན་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་བ་དང། གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་བདེན་མེད་དུ་བཟུང་ན་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་བ་དང། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་དེ་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདེན་
པར་ཡོད་པ་དང། བསྡུ་བ་དང་བྱང་ས་ལས་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ཀུན་བཏགས་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཁུངས་དང་བཅས་པ་རིམ་པར་གསུངས་པ་
ཡིན་ཏེ་གོ་སླ་བར་སྣང་ངོ།། གཉིས་པ་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་ལ་འགལ་བ་སྤང་བ་ལ། འགལ་བའི་རྩོད་པ་དགོད་པ་དང། མི་འགལ་བའི་ལན་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ནི་གལ་ཏེ་བྱང་ས་དང་ཞེས་པ་ནས། ཇི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན་ཞེས་པའི་
བར་གྱིས་སྟོན་ལ། དོན་ནི་གཞན་དབང་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་མི་འཐད་དེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས་འདུས་བྱས་ཡིན་ན་དོན་དམ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང། དབུས་མཐའ་རྩ་འགྲེལ་ལས་ཡོངས་གྲུབ་གཅིག་པུ་དོན་དམ་དུ་བཤད་པ་དང། མདོ་སྡེ་
རྒྱན་ལས་དོན་དམ་ལ་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པར་བཤད་པ་དང། བསྡུ་བ་ལས་གཞན་དབང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བཤད་པ་རྣམས་དང་འགལ་བར་དོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཞེས་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་
ནས། དགའ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སྔར་གྱི་རྩོད་པའི་ལན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་པས་དལ་བུས་བཤད་ན། སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་

[024B] དེའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པའི་འཇོག་ཚུལ་གཅིག་དང། རྣམ་དག་གི་དམིགས་པའི་གཙོ་བོ་ལ་དོན་དམ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དམིགས་
པ་དང་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱས་པའི་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་ལས་འཇོག་ཚུལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་དོན་དམ་པར་ཡོད་དེ། བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་
མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏགས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་མེད་དེ། དེ་མིང་དང་བརྡས་བཞག་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱོན་
མེད་པར་བསྟན་ནས། རྫས་བཏགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། བསྡུ་བ་ལས་ཞེས་པ་ནས། བཏགས་ཡོད་དང་ནི་འགལ་ལོ་ཞེས་པའི་བར་ཏེ་ལུང་གི་འབྲུ་བསྣན་པ་ཙམ་བྱས་ན། སྔོན་པོ་གཟུགས་སོ། །
འདི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་སོགས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཀྱི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་གོམས་པའི་དབང་གིས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་གང་ལ་འཇུག་པའི་གཞིར་གནས་ཤིང་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྔོན་པོ་
འཛིན་པའི་མིག་གི་ཤེས་པ་དང་དེས་དྲངས་ནས་སྐྱེས་པའི་དྲན་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་སྟེ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་མིང་ཅན་ཏེ་མིང་འཇུག་པའི་གཞི་དང། སྔོན་པོ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རང་གི་

[025A]༄༅། །བདག་ཉིད་གང་གི་ངོས་ནས་ཡོད་པ་སྟེ་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་སྣང་ཆ་དེ་ནི་རྫས་དང་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཀར་མེད་དོ། །རྒྱུ་མཚན་སྔར་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་སྔོན་པོ་འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་
བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་མིང་ཅན་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་སྔོན་པོ་དེ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རྟོག་པ་དེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་ཀུན་བཏགས་པའི་ཆ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཅན། བཏགས་པ་
ལས་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་ཅིང་དོན་དམ་པར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་ངོ་བོ་དང། འདི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་སོགས་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་
མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གོམས་པ་རྣམ་པར་བསལ་བའི་གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་གཟུགས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་གཟུགས་ཞེས་བརྡ་སྦྱར་བ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་
རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་གང་གིས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། རྫས་དང་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཀར་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་གཞན་བཟུང་བ་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་གི་ངོ་བོ་
གཟུང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་གི་དོན་གོ་སླ་བར་བསྡུས་ན། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་སྣང་བའི་སྣང་བ་ཆོས་ཅན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོས་བ་སྒོམ་པ་དུ་གྱིས། མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོས་པར་ཤོག། མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་

[025B] སྔོན་པོ་སྔོན་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པའི་ཆ་ཆོས་ཅན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་གྱི་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལུང་གཉིས་
པའི་དོན་ཡིན་ལ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཆོས་ཅན། རྫས་དང་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཀར་ཡོད་དེ། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་གང་ཞིག། གཞན་བཟུང་བ་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལུང་གསུམ་པའི་དོན་
ནོ། །རང་རེའི་རྗེས་འབྲུང་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་འདི་དག་ནི་ཤིན་དུ་གྱོང་བར་མཐོང་སྟེ་གཡས་འཇོག་རྐྱང་པ་མཛད་སྣང་བ་ཁོ་བོས་མ་བཟོད་དེ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་པས་དགོངས་པར་སོན་མ་སོན་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་
རྟོགས་ཤིག། སྐབས་འདིར་རྫས་རྟགས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་བསྡུ་བ་ལས་གསུངས་པ་ནི་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་ཞེས་སོགས་ཏེ། འབྲུ་བ་སྣམ་པ་ཙམ་བྱས་ན་སྐབས་འདིའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་དོན་གཞག་ཏུ་ཡོད་དེ། ཆོས་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་
པ་དག་ལ་བལྟོས་མི་དགོས་པར་རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་དུ་ཡོད་ཅིང། རང་ཉིད་འགྱུར་པ་རང་ཉིད་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་མི་བརྟེན་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདོགས་ཤིང་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། བཏགས་ཡོད་ཀྱང་གཞག་ཏུ་ཡོད་དེ། ཆོས་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་རང་ཉིད་གཟུང་བ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་དག་ལ་ངེས་པར་བལྟོས་དགོས་ལ། རང་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་དགོས་ཤིང་རང་གི་

[026A]༄༅། །མཚན་ཉིད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་བཏགས་ཡོད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྫས་དང་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་གི་བག་ཆགས་
ཀྱི་ནུས་པ་དང། གང་ཟག་ལྟ་བུ་བཏགས་ཡོད་ཡིན་ཡང་དེ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀ་དངོས་པོ་ཡིན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་སྐབས་འདི་ནས་བཤད་པའི་བཏགས་ཡོད་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་
པར་གང་ཟག་གཟུང་དུ་མེད་ཅིང། ཀུན་གཞི་ལ་མ་བརྟེན་པར་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱང་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བརྡས་བཞག་ཙམ་གྱི་བཏགས་ཡོད་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འགལ་ཡང། སྤྱིར་བཏགས་ཡོད་དང་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མི་འགལ་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་པ་དང་དོན་དམ་པའི་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྔར་གྱི་ལུང་དེ་དག་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་སྟོན་པ་ནི། འཇོག་ཚུལ་གཉིས་པ་ལྟར་ན་
ཞེས་སོགས་ཏེ། དབུས་མཐའ་ལས། དོན་དང་ཐོབ་དང་སྒྲུབ་པ་ནི། །དོན་དམ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་དོན་དམ་ལ་དབྱེ་ན་དོན་དམ་པའི་དོན་དམ། ཐོབ་པ་དོན་དམ། སྒྲུབ་པ་དོན་དམ་སྟེ་གསུམ་ཡོད་པར་བཤད་ལ། དེ་ཡང་དང་
པོ་ནི་རྣམ་དག་གི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་དང། གཉིས་པ་མྱང་འདས་ལྟ་བུ་དང། གསུམ་པ་ནི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེས་ན་སྔར་དྲངས་པའི་དགོངས་འགྲེལ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་དེ་དག་གིས་གཞན་དབང་དོན་

[026B] རྣམ་དག་གི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་དེར་མེད་ཅེས་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ལུང་དེ་དག་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེས་ན་དབུས་
མཐའ་ལས། རྣམ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་དྲངས་པའང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡོངས་གྲུབ་གཅིག་པུ་རྣམ་དག་གི་དམིགས་པར་སྟོན་པའི་ཁུངས་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་
ལས། གཟུང་དང་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བའི། །ཞེས་པའི་དོན་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་སྔ་མ་ལྟར་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞིང། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་སུ་རྣམ་དག་གི་དམིགས་
པ་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་གྱི་རྣམ་གཞག་མང་དུ་འབྱུང་ངོ། །དེ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་གཉིས་ཀྱང་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྡུ་བ་ལས་ཀུན་བཏགས་དང་གཞན་དབང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བཤད་ནས་དེ་རྣམ་
བཤད་རིགས་པའི་ལུང་གིས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་མཛད་ཅིང། དེ་ནས་ཡང་བསྡུ་བ་ལས་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་དང། རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ཀར་ཡོད་པར་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱི་
དགོངས་པ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་དུ་གསལ་ཞིང། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱི་གྲོ་དཀའ་བར་མི་སྣང་བས་འདིར་རྒྱས་པར་མ་སྤྲོས་སོ། །དབུས་མཐའ་ལས། བཏགས་པ་དང་ནི་ཤེས་པ་དང། །དེ་

[027A]༄༅། །བཞིན་བརྗོད་དེ་བཏགས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ནི་སྔར་དོན་དམ་ལ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་བཏགས་པའི་ཀུན་རྫོབ། ཤེས་པའི་ཀུན་རྫོབ། བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་གསུམ་དུ་
བཤད་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་རིམ་པ་ལྟར་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་མཐའི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ནི་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་སོ་སོའི་རྫས་བཏགས་དང། བདེན་པ་གཉིས་དང། གྲུབ་མཐའ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡང་དེ་
དག་གི་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་མ་འདྲེས་པར་ཕྱེད་པ་ཞིག་དགོས་སོ་ཞེས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཅག་རྣམས་ལ་གདམས་པའོ། །བསྡུ་བ་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།། གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་གཞུང་ནས་འབྱུང་
བའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ། དབུས་མཐའ་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ། ཕྱོགས་གླང་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་གཞུང་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ་ལོ།། དང་པོ་ནི། རྒྱན་ལས་ཞེས་པ་ནས། བཤད་ཟིན་ཏེ་ཞེས་པའི་
བར་གྱིས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བཤད་ནས། ཡང་ཐོག་མ་དང་ནི། ཞེས་པ་ནས། འདོད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་
གསུངས་པའི་དགོངས་པ་དང། གལ་ཏེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ནས་གཞན་དབང་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བའི་དཔེ་དོན་སྦྱོར་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན་པས། གོ་སླ་བར་བརྗོད་ན། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རང་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ། །ཞེས་

[027B] ཤེར་ཕྱིན་ཀྱི་མདོ་ལས་ཆོས་རྣམས་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཡོད་དེ། འདུས་བྱས་མ་འོངས་པ་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བལྟོས་མེད་དུ་རང་དབང་དུ་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། འདས་པ་རྣམས་
སླར་དེ་ཉིད་དུ་བལྡབས་ནས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། ད་ལྟར་བ་རྣམས་དུས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པར་སྡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བྱིས་པས་ཞེན་པ་ལྟར་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་དང། གཟུང་འཛིན་རྫས་
གཞན་གྱི་ངོ་བོར་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟར་དུ་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་འགགས་པ་སོགས་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཐོག་མ་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཞན་ཉིད་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅེས་གསུངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ་
འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མའི་སྐྱེ་བ་མེད་ལ། སྐྱེས་ཟིན་གྱི་ཆོས་དེའི་ངོ་བོར་སླར་ཡང་བལྡབས་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ། འཁོར་བ་ན་སྔོན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ། ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ། གཞན་དབང་
ལ་རང་དབང་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ། ཆོས་སྐུ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་དགོངས་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་

[028A]༄༅། །དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཞེས་སོགས་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་སོགས་ཆོས་རྣམས་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་དྲི་བར་རིགས་ཀྱི། གཞན་དབང་དང་སྒྱུ་མ་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་དོ་སྙམ་ན། གཞན་དབང་དང་སྒྱུ་མ་དཔེ་དོན་
དུ་སྦྱོར་བ་ནི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་སྤྲུལ་གཞི་རྡེའུ་ཤིང་བུ་སོགས་སྒྱུ་མའི་སྔགས་རྫས་ཀྱིས་བཏབ་པ་དང། ཡང་དག་མིན་པའི་ཀུན་རྟོག་གཞན་དབང་དེ་ཉིད་གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་ཀྱིས་
བསླད་པ་ཆོས་མཐུན། སྒྱུ་མའི་སྔགས་རྫས་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྡེ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་མེད་བཞིན་དུ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་དང་གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པས་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོག་དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་རྒྱངས་ཆད་དུ་མེད་བཞིན་དུ་རྒྱངས་
ཆད་དུ་སྣང་བ་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་དབང་དང་སྒྱུ་མ་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱོར་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གོ་སླ་བར་སྣང་ངོ། །མདོ་སྡེ་རྒྱན་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།། གཉིས་པ་ནི། དབུས་མཐའ་ལས་
ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་ཡང་དག་མིན་པའི་ཀུན་རྟོག་གཞན་དབང་དེ་ཉིད་སྤྱིར་ཡོད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བདེན་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འགྲེལ་པར་སློབ་དཔོན་བློ་བརྟན་གྱིས། རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་
བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། ཞེས་སྤྱིར་གཞན་དབང་ཡོད་ཅེས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སམ་བདེན་པར་ཡོད་ཅེས་ངེས་པར་སྦྱར་དགོས་པར་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་གཞན་དབང་དོན་དམ་དུ་མེད་པར་

[028B] ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །ཅེས་པའི་གཞུང་གསུངས་པར་བཞེད་དེ། འགྲེལ་བཤད་ལས། ལ་ལ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་
བ་དགག་པའི་དོན་དུ། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུང་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། གཞན་དབང་བདེན་པར་གྲུབ་ན་འཁོར་ལོ་བར་པར་ཆོས་རྣམས་བདེན་མེད་དུ་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་མི་འགལ་ཏེ། འཁོར་
ལོ་བར་པར་ཆོས་རྣམས་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་པ་དེ་གཞན་དབང་གི་གཙོ་བོ་ཡང་དག་མིན་པའི་ཀུན་རྟོག་དེ་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ་ལ། དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་
གཞུང་སྨོས་ཤིང། གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་མེད་ན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཡོངས་གྲུབ་དེ་གཞན་དབང་གི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ་ཞེས་
སྟོན་པ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལ་ཡང། །ཅེས་པའི་གཞུང་སྨྲོས་ ཡང་དག་མིན་པའི་ཀུན་རྟོག་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཡོད་ན་ཀུན་རྟོག་རེས་ཡོངས་གྲུབ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་སྙམ་
ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཡང་དག་མིན་པའི་ཀུན་རྟོག་དེ་ལ་གནས་ལུགས་ཡོངས་གྲུབ་རྟོགས་པ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་ཡང་ནི་དེ་ཡོད་དེ། །ཞེས་པའི་གཞུང་གིས་སྟོན་ལ། ཡང་དག་མ་ཡིན་

[029A]༄༅། །ཀུན་རྟོག་ཡོད། །ཅེས་པའི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་པོ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཡིན་ཞིང། གཞན་ཡང་སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། མདོ་སྡེ་པ་སོགས་ཀྱིས་ནི་ཤེས་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་བཞིན་
དུ་ཕྱིར་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་དང། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་ནང་གི་ཤེས་པ་བདེན་སྟོང་དུ་འདོད་པ་དང། ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་ནང་གི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
མ་གྲུབ་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཙམ་མཚུངས་པར་འདོད་པ་རྣམས་དགག་པའི་ཕྱིར་དུ་སུམ་ཅུ་པ་བརྩམས་པར་གསུངས་ལ། གཞན་དབང་གི་ཤེས་པ་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་འོད་སྲུང་གི་ལེའུ་སོགས་
ནས་གསུངས་པའི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་གོང་ན་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་བ་མ་ཕམ་པ། ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད། སློབ་དཔོན་བློ་བརྟན་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་གུང་བསྒྲིགས་ནས་གསུངས་
པ་རྣམས་མ་ནོར་བར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། གསུམ་པ་ཕྱོགས་གླང་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཚུལ་ནི། ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནས། མ་བྲིས་སོ་ཞེས་པའི་བར་ཏེ། དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན་རྣམ་རིག་པའི་མཁས་པ་གཞན་
རྣམས་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། ཕྱོགས་གླང་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དཔལ་ལྡན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་སུ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་

[029B] །མེད་ཅེས་བྱ་ལ་སོགས་ཚིག་གིས། །བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་ཡིན། །ཞེས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་རྣམས་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་གཙོ་ཆེར་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་
ལ་དགོངས་པ་དང། ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང། །གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དོན་དང། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་
པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་མཛད་ལ། དེའི་ཕྱིར་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ཕྱོགས་གླང་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་ལུགས་དང། ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་དེ་
ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་ལུགས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་མཐོང་རྒྱ་ཆུངས་པའི་གཏམ་སྟེ་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་སྔར་ལྟར་བཤད་ཅིང། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྣམ་འགྲེལ་དེས་ལས་ཀྱང་ཐེག་བསྡུས་
རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ཀྱང། དེ་ལ་གཅིག་ནི་མེད་པས་ཀྱང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་གཞན་དབང་གི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་བསྒྲུབས་ཤིང། འཁོར་ལོ་བར་པ་
ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་དང། དངོས་རྣམས་ཐ་དད་གནས་པ་འདི། །ཞེས་པ་ནས། རང་བཞིན་མེད་པར་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བཤད་པར་མཛད་ལ། དེའི་དོན་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་

[030A]༄༅། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཡོད་དེ། ནང་ཤེས་པ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དོན་གཞན་དུ་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་སེམས་ཙམ་པ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དོན་འཆད་ཚུལ་ཡིན་ལ། མདོ་སྡེ་པ་དང་ཐུན་མོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ཆོས་རྣམས་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་པ་ནི་མཚན་
མཚོན་གྱི་བྱ་བྱེད་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་བྱེ་བྲག་གིས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱལ་ཚབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཐེག་ཆེན་
བཀར་ཁས་ལེན་པར་བཞེད་ཅིང། མཁས་གྲུབ་སྨྲ་བའི་ཉི་མ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཀར་ཁས་མི་ལེན་པར་བཞེད་ཀྱང། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་སྔ་མ་ལྟར་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །རྣམ་འབྱེད་གཉིས་དང། རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་
རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཡང་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་བཞེད་པ་ཤིན་དུ་གསལ་བས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་ངེས་དོན་དང། འཁོར་ལོ་
དང་པོ་དང་བར་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་བའི་དྲང་དོན་དུ་བཞེད་པར་ཤིན་དུ་གསལ་ལོ།། སྨྲས་པ། བློ་གསལ་བུང་བ་འབོད་པའི་དྲི་བཟང་རྒྱས། །རྨད་བྱུང་ལུང་རིགས་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད་ཀྱི་མ། །བློ་བཟང་དགོངས་དོན་ཡིད་

[030B] །གསལ་བར་འོངས་སོ་པད་དཀར་རྒྱས་པའི་དཔལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་སྤོང་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། གཉིས་པ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་བྱེ་
བྲག་ཏུ་དགག་པ་ལ་གཉིས། སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་ངོས་གཟུང། དེ་ཇི་ལྟར་འགོག་པའི་ཚུལ་ལོ།། དང་པོ་ལ་གཉིས། དྲང་ངེས་དང། དེ་ལ་མི་འཐད་པ་སྤང་བའོ།། དང་པོ་ནི། ལུགས་འདི་ལ་ཞེས་པ་ནས། སྒྲོ་འདོགས་སོ་ཞེས་པའི་བར་ཡིན་
པས་རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན། སྤྱིར་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་ཀྱི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ལ་སྐུར་འདེབས་དང་སྒྲོ་འདོགས་གཉིས་ལས་སྐུར་འདེབས་ནི་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་དུ་འཛིན་པ་སྐུར་
འདེབས་ཀྱི་མཐར་འཛིན་པ་ཡིན་ཞིང། དེ་ཡང་གྲུབ་མཐས་ཀུན་བཏགས་པ་ཁོ་ན་དང། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་སྔར་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། སྒྲོ་འདོགས་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་
གཉིས་ལས་དང་པོ་ལའང་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཀུན་བཏགས་ནི་གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པ་འཐད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ལྷན་སྐྱེས་ནི་གྲུབ་མཐས་ཀུན་བཏགས་པ་ལ་མི་བལྟོས་པར་གང་
ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་སྟེ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལ་ཡང་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ལས་དང་

[031A]༄༅། །པོ་ལ་ཡང་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་འཐད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་དང། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འཐད་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་གཉིས་ཡོད་ཅིང། དེ་གཉིས་
ཀྱང་ཕྱི་རོལ་པ་དང། རང་སྡེ་དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཡང་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་དུ་འཛིན་པ་དང་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་གཉིས་ཡོད་ཅིང། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བདག་
དེ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་དང། ཆོས་ཀྱི་མདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་དགག་བྱར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་འདིར་ནི་གཙོ་བོ་མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་འཁྲུལ་བར་འདོད་པའི་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་དབང་ཤེས་ལ་གཟུགས་
སོགས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་སྣང་ཞིང། དེ་ཡང་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་རང་གི་གནས་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་སྣང་བའི་སྣང་བ་འཆར་བས་དེ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་དུ་དབང་ཤེས་དེས་དྲངས་ནས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་དེ་
ལ་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་ཞེ་ན་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལེགས་པར་ངོས་བཟུང་ནས་དེ། མིང་གི་སྔ་རོལ་བློ་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།། གཉིས་པ་ལ་རྩོད་པ་དང་ལན་གཉིས་
ལས། དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་གཟུགས་སོགས་ཞེས་པ་ནས། གྱིས་ཤིག་ཅེ་ན་ཞེས་པའི་བར་ཏེ། དེ་ཡང་ཁོ་ན་རེ། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་དེ་སེམས་ཙམ་པའི་ཐུན་མོང་མ་

[031B] རྣམ་དག་གི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་འདོད་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། གཟུགས་གཟུགས་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེ་ན་གཞི་ཡིན་པའི་ཆ་དང། གཟུགས་ཞེས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཆ་ལྟ་བུ་རང་ལྡོག་ནི་རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་མདོ་སྡེ་པས་ཀྱང་རྟོགས་པས་དེའི་ངོར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་སྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། གཟུགས་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེ་ན་གཞིར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ནི་གཞན་དབང་ཡིན་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་མི་ནུས་ཤིང། ཁྱེད་འདོད་པའི་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་དོན་དེ་ཙམ་ཞིག་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ལ་ཡང་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲིད་པ་འཕོ་བའི་མདོ་ལས། མིང་ནི་གང་དང་གང་གིས་སུ། །ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལས་ལྷག་པའི་སྟོང་ཚུལ་ཞིག་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་སྟོང་པ་ལ་ཡང་སྣང་ཞིང། ལུང་དེ་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ལ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྔར་གྱི་སྟོང་ཚུལ་དེ་རྣམ་རིག་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་
ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དུ་འདོད་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། སྟོང་ཚུལ་དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་བཀག་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་བར་འདོད་ན། དགོངས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བཤད་ཅིང། བྱང་ས་ལས་དེ་འདྲ་བའི་སྟོང་ཉིད་དེ་རྣམ་དག་གི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་བཤད་པ་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་དག་ལ་འགལ་བ་སྤོང་བའི་ཚུལ་བཤད་དགོས་སོ་ཞེ་ན། གཉིས་

[032A]༄༅། །པ་ནི། བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་སོགས་གསུངས་ལ། འདི་དག་ཤིན་དུ་གལ་ཆེ་བར་སྣང་བས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་ན། ཐོག་མར། བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནས། དང་པོར་བཤད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་
དེ་ཡང་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་དེ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་གྲུབ་ཟིན་པ་དང། སྟོང་ཚུལ་དེ་ལ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཤེས་སྒྲིབ་དག་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་དག་གི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་
དང། དེ་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་གོང་ན་མེད་པ་ཡིན་པར་བྱང་ས་ལས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཐེག་བསྡུས་ལས་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་
ནས་གཟུང་འཛིན་དོན་གཞན་བཀག་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་ཅིང། དེའི་དོན་ཁས་ཀྱང་ལེན་ཏེ། བྱང་སར་ཀུན་བཏགས་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ན་རང་རེའི་སྟོན་པའི་ལུང་གིས་བཀག་པས་སྐབས་འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་པོ་ཕྱི་རོལ་པ་མེད་པར་གྲུབ་ལ། ནང་པ་གཞིར་བཅས་ལ་ཡང་རྣམ་རིག་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་
སྨྲ་བ་པོར་འོང་དོན་མེད་པས་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ལས་འོས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྱང་སར་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་འགོག་པ་ན་ཡང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ལུང་གནོད་བྱེད་དུ་མ་དྲངས་པར་ཉན་

[032B] ལུང་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་སྲིད་པ་འཕོ་བའི་མདོའི་ལུང། མིང་ནི་གང་དང་གང་གིས་སུ། །ཞེས་སོགས་དྲངས་པ་དེ་ཉིད་དང། དོན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་མདོ་དང། བསྡུམས་
བྱེད་ཀ་ཏྱཱའི་བུ་ལས་བརྩམས་པའི་མདོ་དང་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དོན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཀུན་རྫོབ་གང་ཅི་ཡོད། །དེ་ཀུན་ཐུབ་པས་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་ཏེ། །གཟིགས་དང་གསན་ལ་བཞེད་པ་མི་མཛད་པས། །དེ་ནི་ཞལ་
གྱིས་མི་བཞེས་གང་གིས་འཛིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། འདིའི་དོན་ནི། སྔོན་པོ་གཟུགས་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་
ཡིན་ལ། བློ་དེས་བཟུང་བ་ལྟར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་རང་ལུགས་སུ་མི་བཞེད་ཅེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བྱངས་ལས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་དོན་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཅེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མིང་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་གཟུགས་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། བཏགས་པ་དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་མི་བཞེད་དེ། དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་
དང་སྐུར་བའི་ལྟ་བ་མི་མཐའ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉེ་བར་འཇོག་པའི་ལྟ་བ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ལུང་གསུམ་པ་ནི། བསྡུམས་བྱེད་ཀ་ཏྱཱའི་བུ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པ་

[033A]༄༅། །འདི་ན་དགེ་སློང་བསྡུམས་བྱེད་ནི་ས་ལ་བརྟེན་ཅིང་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་དོ། །ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང། ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་ཤེས་དང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དང་
འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་དང། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དང་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། རྙེད་པ་བཙལ་བ་དང། ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཏགས་པ་དང་རྗེས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་ཅིང་བསམ་
གཏན་མི་བྱེད་དོ། ཞེས་གསུངས་ཤིང། དེའི་དོན་ཡང་བྱང་ས་ལས། མདོའི་ཚིག་དེས་དོན་དེ་ཇི་ལྟར་སྟོན་ཅེ་ན། ས་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དུ་བརྡར་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་ལ་
སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་དེ་ཡང་ས་ལ་སོགས་པར་མིང་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་བ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་ལ་སོགས་པའི་མིང་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་
པར་འཛིན་པ་དངོས་པོ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་སུ་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ལུང་གསུམ་པོ་འདི་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་རང་ལ་གྲགས་ཤིང་ཁས་ལན་ཡང་དེ་དག་གི་ལུགས་ཀྱི་ལུང་འདི་དག་གི་འཆད་ཚུལ་ནི། གཟུགས་སོགས་རྟོག་པའི་ཞེན་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཆ་ལྟ་
བུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་ནོ་ཞེས་འཆད་དེ་ཤེས་པར་སླའོ། །དེ་ནས། དེ་ལ་ཐོག་མར་སྒྲོ་འདོགས་ལྷན་སྐྱེས་ཞེས་པ་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འདི་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་

[033B] བདག་གིས་ཀྱང་མདོར་བསྟན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཅུང་ཟད་སྨྲས་ཟིན་ཀྱང་འདི་དག་གལ་ཆེ་བས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་ན། བསྡུ་བ་ལས། དེ་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་
ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པས་རྒྱུད་བསླད་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གཞན་དབང་གི་དངོས་པོ་ལ་འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་སོགས་མིང་ཇི་ལྟ་བ་དང། དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གི་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ངོ་
བོ་ཉིད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་མི་འདེབས་
པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་ལ། དེའི་དོན་ནི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་རྣམ་རིག་པའི་སྐབས་འདིར་བརྡ་ལ་བྱང་བའི་སྐྱེས་བུས་ཡིད་གཏད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྔོན་པོ་མཐོང་བའི་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་སྣང་བའི་ཚེ་
ན་མིག་ཤེས་དེ་ལ་སྔོན་པོ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དང་སྔོན་པོ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྣང་བར་མ་ཟད་སྔོན་པོ་དེ་ཉིད་འདི་སྔོན་པོའོ་ཞེས་དང། སྔོན་པོ་འདི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ངོ་བོ་དང། འདི་སྔོན་པོའི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་སོགས་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་
སྙད་ཀྱི་གཞིར་སྣང་ཞིང་དེ་ཡང་ཡུལ་སྔོན་པོ་རང་གི་གནས་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་སྣང་བའི་སྣང་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་བྱས་

[034A]༄༅། །ནས་དེ་ལ་ཞེན་ཏེ་འདི་སྔོན་པོའོ་འདི་སྔོན་བོའི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་སོགས་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་དེས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་དང། སྔོན་པོའོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དོན་དེའི་ངོ་བོ་གང་
ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་ལྟར་སྣང་བའི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེན་ནས་དེའི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པའི་ཀུན་སློང་གི་རྟོག་པའང་མིག་ཤེས་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་འཛིན་མིག་
ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་སྣང་བའི་ཚེ་སྔོན་པོ་མིང་དང་བརྡས་བཞག་ཙམ་མིན་པར་སྔོན་པོ་རང་གི་གནས་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ནི་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་སྔོན་པོའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་
བའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དང། དེའི་ཞེན་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཡིན་ཞིང། རྟོག་པ་དེའི་ཞེན་ཡུལ་རིགས་པས་འགོག་པ་དང། སྔར་བཤད་པའི་སྔོན་འཛིན་
མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པ་འགོག་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་སོགས་སུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་རིག་པ་རྣམས་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་དང། དེས་དྲངས་
ནས་སྐྱེས་པའི་སྔར་བཤད་པའི་རྟོག་པ་དེ་གཉིས་འཁྲུལ་པ་དང། ཁྱད་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ལོག་ཤེས་སུ་ཡང་འདོད་ཅིང། མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་སྔར་བཤད་པའི་སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་དེ་ཉིད་མ་འཁྲུལ་བ་དང་

[034B] སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཆ་ལྟ་བུ་རང་ལྡོག་རྟོག་བཏགས་སུ་གྲུབ་ཀྱང། སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་ཞེས་
པའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་དང་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་གཉིས་གཏན་ནས་མི་མཚུངས་སོ། །དེ་གཉིས་མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་གོ་སླ་བར་བྱས་ན། རྣམ་རིག་པའི་སྐབས་
འདིར་སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ནི་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིའི་རང་ལྡོག་ཙམ་ལ་མི་ཟེར་གྱི། དེའི་གཞི་ལྡོག་ཏུ་གྱུར་པ་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་དབང་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་འདི་སྔོན་པོའི་ཞེས་སོགས་
ཀྱི་ཐ་སྙད་གང་ལ་འཇུག་པའི་གཞིར་སྣང་བའི་སྣང་ཚུལ་ལྟར་གྱི་དོན་ལ་འདོད་ལ། མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ་དབང་ཤེས་དེ་དག་སྣང་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་བས་དེ་དག་གི་སྣང་ཚུལ་ལྟར་གྱི་དོན་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་
པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་རིག་པའི་སྐབས་འདིར་སྔོན་པོ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་པར་སྣང་བ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཡུལ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་དང། དེ་ལ་སྔོན་པོ་སྔོན་པར་སྣང་
བ་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཡུལ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་ཡིན་ཞིང། སྔོན་པོ་སྔོན་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་གྱུར་པའི་སྔོན་པོར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང། སྔོན་པོ་སྔོན་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་

[035A]༄༅། །ཀྱིས་མ་གྲུབ་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལེགས་པར་ཕྱེད་དགོས་སོ། །སྔོན་པོ་སྔོན་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པའི་དོན་ཡང་སྔོན་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞེ་སྔོན་
པོ་རང་གི་གནས་ཚུལ་གྱི་ངོ་ནས་སྣང་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་སྣང་བ་དེ་ལ་རྗེས་ཀྱི་རྟོག་པས་ཞེན་ནས་འདི་སྔོན་པོའོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཅིང། སྔོན་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་སྣང་ཚུལ་དེ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པར་ཡང་རྟོག་པས་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་
སྔར་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གསོ་བར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྔོན་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ་ཚུལ་དེ་ལྟར་དུ་སྣང་བའི་སྔོ་སོགས་དེ་ལ་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཞེས་བཞག་པ་ཡིན་པས་མདོ་སྡེ་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་
སུ་གཟུགས་སོགས་རྟོག་པའི་ཞེན་ཡུལ་ཡིན་པ་ཙམ་དང་མི་འདྲའོ། །སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་ངོས་བཟུང་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། གཉིས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དགག་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། དགག་པ་དངོས་དང། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ།། དང་པོ་ནི། དགོངས་
འགྲེལ་ལས་ཞེས་པ་ནས། སྒོ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་ཏེ་ཞེས་པའི་བར་ཏེ་རིམ་པ་ལྟར་བརྗོད་ན། དེ་ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་གསལ་བར་མ་གསུངས་ཀྱང། དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་
བྱངས་དང་བསྡུ་བ་ལས་རིགས་པ་གསུམ་གསུམ་གསུངས་ཤིང། ཐེག་བསྡུས་ལས། མིང་གི་སྔ་རོལ་བློ་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ལ། ཐོག་མར་བྱང་ས་ལས་གསུངས་ཆུལ་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། བྱང་ས་ལས། གལ་ཏེ་ཆོས་གང་

[035B] །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་
ཆོས་གཅིག་པུ་དང་དངོས་པོ་གཅིག་པུ་ལ་མང་པོ་དག་གི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོར་བརྗོད་ཅིང་བཏགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། གལ་ཏེ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་དག་རང་གཞན་དབང་གི་དངོས་པོ་གང་དག་ལ་འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་སོགས་
ཀྱི་མིང་གི་རྗོད་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་ཆོས་དེ་དག་དང་གཞན་དབང་གི་དངོས་པོ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་ན་ནི་གཟུགས་ལྟ་བུའི་ཆོས་གཅིག་པུ་དང་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་དངོས་
པོ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལྟ་བུའི་ཆོས་གཅིག་པུ་དང་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་གཅིག་པུ་ལ་མིང་མང་པོ་དག་གི་སྒོ་ནས་སྣ་ཚོགས་པ་མང་པོར་
བརྗོད་ཅིང་བཏགས་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་དོན་ནི། ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་བརྡ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དངོས་པོའི་དབང་གིས་འཇུག་ཅིང་ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན། ལྟོ་
ལྡིར་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་མིང་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་བཏགས་པ་ན་མིང་དུ་མ་ཡོད་པ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱང་དུ་མར་འགྱུར་བར་ཐལ། ཁྱོད་མིང་དུ་མ་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །ཡང་བྱང་ས་ལས། དེ་ལྟ་
[036A]༄༅། །ན་དངོས་པོ་སྔར་བྱུང་བ་ལ་ཕྱིས་དེ་ལ་དགའ་མགུར་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་འདོགས་ན་ནི་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་མ་བཏགས་པའི་ཚེ་ཆོས་དེ་དང་
དངོས་པོ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་ལ། དེའི་དོན་ནི། ལྟོ་ལྡིར་བ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་སྔར་བྱུང་ལ། ཕྱིས་དེ་ལ་དགའ་མགུར་མིང་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་འདིའི་མིང་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་
ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་ཉེ་བར་མ་བཏགས་པའི་ཚེ་ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པ་དེའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟ་
གཏན་ནས་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་པའི་གཞིར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉམས་སོ། །ཡང་ན་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་
འཇུག་པ་དེ་ལྟོ་ལྡིར་བའི་དངོས་པོ་སྔར་བྱུང་བ་ལ་ཕྱིས་དེ་ལ་དགའ་མགུར་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་འདིའི་མིང་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ཡིན་ནམ། ལྟོ་ལྡིར་བ་གྲུབ་ཙམ་ཉིད་ནས་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་རང་བཅས་སུ་བྱུང་བ་
གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་མིང་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་བུམ་པ་ཞེས་མིང་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཉེ་བར་མ་གཏགས་པའི་ཚེ་ལྟོ་ལྡིར་

[036B] ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་པ་དེ་ལྟོ་ལྡིར་བའི་དངོས་པོ་སྔར་བྱུང་བ་ལ་ཕྱིས་བུམ་པའོ་ཞེས་མིང་འདོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལྟོ་
ལྡིར་བ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་པ་དེ་བརྡ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། བུམ་པ་ཞེས་པའི་བརྡ་མི་ཤེས་པའི་གང་ཟག་གིས་
ལྟོ་ལྡིར་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་ནའང་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་ཐལ། ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་པ་དེ་བརྡ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་ལྟོ་ལྡིར་བ་རང་གི་དངོས་པོའི་ངོས་ནས་
གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དོན་སྨྲ་སྡེ་གཉིས་ལ་བརྟག་པ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་ཚུལ་ལ་སྦྱར་ཀྱང་རུང་བར་སེམས་སོ། །ཡང་བྱང་ས་ལས། གཟུགས་ལ་གཟུགས་ཞེས་པའི་ཚིག་མེད་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་བློ་འཇུག་པར་
འགྱུར་བའི་རིགས་ན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། སྔོན་པོ་གཟུགས་ཞེས་པའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གྲུབ་ན་སྔོན་པོ་འདི་གཟུགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་གིས་འདོགས་པ་མེད་བཞིན་དུ་
ཡང་སྔོན་པོ་མཐོང་ཙམ་ཉིད་ནས་འདི་གཟུགས་སོ་སྙམ་པའི་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར་རིགས་པ་ལས་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་སྟེ། བྱང་ས་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་ཟིན་ལ། རྣམ་པར་གཏན་

[037A]༄༅། །ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་ལས། ཆོས་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་
པ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི་མེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་བཏགས་འདོགས་པའི་གཞི་གཞན་དབང་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་དང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན་
དོན་སྨྲ་བ་གཉིས་ན་རེ། ཀུན་བཏགས་འདོགས་པའི་གཞི་མ་བཏགས་པའི་སྔ་རོལ་གྱི་གཞན་དབང་གི་ཆོས་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ངོ་བོ་གཞག་ཏུ་ཡོད་དེ། འདོགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དང་རྟོག་པས་མིང་གི་
བརྡ་གང་ཡང་མ་སྦྱར་བའི་གཞན་དབང་དེ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དབང་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་སྨྲས་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་གཞན་དབང་དེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་
མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་གྱི་བདེན་པར་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཊཱིཀ་བྱེད་ཁ་ཅིག་གིས་འདི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཅིག་ཏུ་བྱས་གནང་བ་ནི་ལུང་དོན་
མ་གོ་བའི་ནོངས་པའོ། །དེ་ནས་བསྡུ་བ་ལས། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་གང་གིས་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་ལ་དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་མིང་ཉེ་བར་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་

[037B] གལ་ཏེ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འདོགས་བྱེད་སྒྲ་དང་རྟོག་པ་གང་གིས་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་
པར་བཞག་པ་གཞན་དབང་གི་ཆོས་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་མིང་བུམ་པ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་ཕྱིར་མིང་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་དབང་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་བརྗོད་པ་ནི་
རྣམ་པར་རིག་པ་རང་ཡང་དེ་ལྟར་མི་བཞེད་པ་མིན་གྱི། དོན་སྨྲ་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་པའི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་ནས། ཡང་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འདོགས་
བྱེད་ཀྱིས་བཏགས་པ་ལ་བལྟོས་ནས་འཇུག་གོ་ཞེ་ན་དེ་གཉིས་འགལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གནོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡང་བསྡུ་བ་ལས། དེས་ན་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་སྔ་རོལ་ན་ཇི་ལྟར་མིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མཚན་
ལ་དེའི་བློ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང། རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ལས་ཉེ་བར་འདོགས་པ་མང་བའི་ཕྱིར་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་མང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་རག་ལས་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་
གསུངས་ལ། དོན་གོ་བདེ་བར་བརྗོད་ན། དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་མིང་དེ་སྒྲ་རྟོག་གིས་བཏགས་པ་ལ་རག་ལས་པར་མི་རུང་བར་ཐལ། དེ་

[038A]༄༅། །གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ལ་སྐྱོན་འདི་ལྟར་ཡོད་དེ། ལྟོ་ལྡིར་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་སྔ་རོལ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ་བཏགས་ཟིན་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་
མཚན་ལྟོ་ལྡིར་བ་མཐོང་ཙམ་ཉིད་ནས་འདི་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་ཐལ། ཁྱོད་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་མིང་གི་སྔ་རོལ་བློ་མེད་ཕྱིར། །
ཞེས་སོགས་དང་དོན་གཅིག་གོ་ །གཞན་ཡང་རྒྱུ་མཚན་གཞན་དབང་གཅིག་ཉིད་ལ་ཡང་མིང་མང་པོ་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་ཕྱིར་དང་མིང་སྣ་ཚོགས་པ་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཞན་དབང་བའི་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་དེ་ཉིད་དོན་མང་པོ་
ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མིང་མང་པོ་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྱང་ས་དང་བསྡུ་བ་ལས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།། ད་ནི་ཐེག་བསྡུས་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་
བའི་ཚུལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐེག་བསྡུས་ལས། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་གཞན་དབང་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་

[038B] ཞེས་དྲི་བ་བཀོད་ནས་དེའི་ལན་དུ། མིང་གི་སྔ་རོལ་བློ་མེད་ཕྱིར། །མང་བའི་ཕྱིར་དང་མ་ངེས་ཕྱིར། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་བདག་མང་དང། །བདག་འདྲེས་འགལ་བས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་རིགས་པ་གསུམ་
གསུངས་པའི་རིགས་པ་དང་པོ་ཆོས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགལ་བས་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གྲུབ་ཚུལ་གོ་སླ་བར་བརྗོད་ན་དོན་སྨྲ་སྡེ་གཉིས་ན་རེ། ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། ལྟོ་ལྡིར་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བུམ་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་འཇོག་པ་དེ་བརྡ་ལ་གཏན་ནས་མི་ལྟོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་བུམ་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་གཞིར་ཁྱོད་རང་གི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ངོས་
ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་བརྡ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་མ་བཏགས་པའི་སྔ་རོལ་
ཏུའང་ཁྱོད་མཐོང་ཙམ་ཉིད་ནས་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་ཐལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ཐལ་བ་ལས་ལྟོ་ལྡིར་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ལ་བུམ་པ་ཞེས་
མིང་མ་བཏགས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་ཁྱོད་མཐོང་ཙམ་ཉིད་ནས་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་གཉིས་པ་དོན་གཅིག་ཉིད་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་མང་པོར་འགལ་བས་འགྲུབ་པ་ནི། བརྒྱ་བྱིན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་

[039A]༄༅། །དབང་པོ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང་གྲོང་འཇོམས་ལ་སོགས་པའི་མིང་དུ་མ་འཇུག་པ་དེ། ཁྱོད་ལ་མིང་དེ་དག་དངོས་པོའི་དབང་གིས་འཇུག་པར་ཐལ། ཁྱོད་མིང་དེ་དག་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་བརྒྱ་བྱིན་གཅིག་པུ་དེ་ཉིད་མིང་དུ་མ་ལྟར་དོན་ཡང་དུ་མར་གནས་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ཐལ་བ་ལས། བརྒྱ་བྱིན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མིང་དུ་མ་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་
དུ་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་གསུམ་པ་དོན་མ་འདྲེས་པའི་ངོ་བོ་འདྲེས་པར་འགལ་བས་འགྲུབ་པ་ནི། ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཉེར་སྦས་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གཉིས་ལ་ཉེར་སྦས་ཞེས་པའི་མིང་གཅིག་ཐུན་མོང་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་ཁྱོད་གཉིས་ལ་
ཉེར་སྦས་ཞེས་པའི་མིང་དེ་དངོས་དབང་གིས་འཇུག་པར་ཐལ། ཁྱོད་གཉིས་ཉེར་སྦས་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གཉིས་མིང་གཅིག་པ་ལྟར་དོན་ཡང་
གཅིག་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ཐལ་བ་ལས། ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཉེར་སྦས་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གཉིས་ཉེར་སྦས་ཞེས་མིང་གཅིག་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་གཉིས་དོན་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་སོགས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་པའི་བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་ལྟོ་ལྡིར་བ་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡོད་དེ། དེ་འདྲའི་བྱིས་

[039B] །དེས་ན་ལྟོ་ལྡིར་བ་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ལྷན་སྐྱེས་ནི་འདི་འདྲ་
བའི་རིགས་ཡིན་ལ། འགོག་ཚུལ་ནི་སྔར་གྱི་དེས་ཤེས་པར་ནུས་སོ། །བྱང་སར་དོན་ལྔར་ཡོད་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ལ། དེ་ནས་གང་ལ་བརྡ་འདོགས་པའི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ནི་དོན་སྨྲ་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་སྔར་གྱི་
རིགས་པ་ལ་སྐྱོན་སྤོང་ཚུལ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དོན་སྨྲ་གཉིས་ན་རེ། ལྟོ་ལྡིར་བ་བརྡའི་དངོས་ཡུལ་ཡིན་པ་དེ་ལྟོ་ལྡིར་བ་དེའི་ངོ་བོར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ན་ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པར་གོ་བ་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པའོ་ཞེས་པའི་བརྡ་
འབྲེལ་བྱས་པ་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་ལྟོ་ལྡིར་བ་མཐོང་ཙམ་ཉིད་ནས་བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་ན་ཡང། ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་བརྡའི་དངོས་ཡུལ་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་དེ་འདྲའི་སྐྱོན་
མི་འཇུག་གོ་ཞེས་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་དག་སྨྲ་མོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་སྐྱོན་སྤོང་བར་མི་ནུས་ཏེ། ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་བརྡ་མ་སྦྱར་བའི་སྔ་རོལ་དུ་ཡང་ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་ཐལ། ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་
བརྡའི་དངོས་ཡུལ་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་སྔར་བཞིན་རིགས་བསྒྲེས་ནས་བཀག་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཆ་ལྟ་བུ་ནི་མིང་དང་བརྡས་བཞག་

[040A]༄༅། །ཙམ་གྱི་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ཡང་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང། ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་མིང་དང་བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་གྱི་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ཡང་
ཐ་སྙད་དུའང་གཞི་མ་གྲུབ་པས་མིང་དང་བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་མ་གྲུབ་གཉིས་སུ་ཡོད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མིང་དང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རུང་བ་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་བཞེད་དོ། །
རྒྱུས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཕྱིན་ཆད་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུས་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་དགོས་ཀྱི། ཐལ་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སེམས་ཙམ་པས་འཇོག་མི་ཤེས་ལ། དེའི་
གནད་ཀྱིས་གཞན་དབང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ན་གཞན་དབང་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་བར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་སྨྲ་སྡེ་གཉིས་ཀྱང་འདི་དང་འདྲའོ། །དོན་སྨྲ་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་གཟུགས་གཟུགས་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་དང། གཟུགས་
གཟུགས་ཞེས་པའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་གཟུགས་རང་གི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གྱི་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་བཀག་ན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གཟུགས་ཡོད་པ་ཙམ་དུའང་འཇོག་མི་ཤེས་ཏེ། གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ་གཟུགས་ངོ་
བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་གཟུགས་ཁོ་རང་གི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་སྣང་བ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པར་དོན་སྨྲ་སྡེ་གཉིས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་རྐྱང་པར་མ་ཟད་ཆོས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང། རང་

[040B] དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། ནམ་མཁའ་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་ནམ་མཁའ་
ཁོ་རང་གི་གནས་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཁེགས་ན་ནམ་མཁར་འཇོག་མི་ཤེས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་སྐབས་འདིའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི། ཚད་མ་པ་ལ་གྲགས་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ལ་རང་མཚན་
དུ་བྱས་པའི་རང་མཚན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་སྨྲ་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ལ་རང་མཚན་དུ་བྱས་པའི་རང་མཚན་དེར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ཀྱང། སྤྱིར་ནམ་མཁའ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པར་བཤད་མ་ཐག་པ་
ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། གཟུགས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ན་རྣམ་ཤེས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྣམ་ཤེས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་ཞིང། རྣམ་ཤེས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་སྟེ། བུམ་མེད་མེད་དགག་ཡིན་
ཞིང་བུམ་པས་དག་པའི་ས་ཕྱོགས་བུམ་མེད་ཡིན་ལ། མེད་དགག་དང་དངོས་པོའི་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་ཀྱང་བུམ་པས་དག་པའི་ས་ཕྱོགས་དངོས་པོ་ཡིན་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན། མིང་ནི་གང་དང་གང་གིས་སུ། །ཞེས་སོགས་ཉན་

[041A]༄༅། །ཐོས་སྡེ་པ་ལ་གྲུབ་པའི་མདོ་ཡིན་ཡང་རྣམ་རིག་པ་དང་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་གཉིས་མདོ་དེའི་དོན་འཆད་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་
པས་སྟོང་པ་དེ་མདོ་དེའི་དོན་ཡིན་པ་རྣམ་རིག་པ་བཞེད་ཅིང། ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་རྣམས་ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཆ་ལྟ་བུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་མདོ་དེས་བསྟན་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་
ཕལ་ཆེན་སྡེ་པའི་གཞུང་ནས་རྩ་བའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བཤད་པ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་འདོད་ཀྱང། སེམས་ཙམ་པས་ཐེག་བསྡུས་སུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་གང་བརྡ་འདོགས་པའི་
ཞེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་སྔར་བཤད་པའི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཤེས་སྒྲིབ་དང། དེས་
བཟུང་བ་ལྟར་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་རྣམ་དག་གི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཏུ་བསྟན་ནས། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་རྟོགས་པས་གཟུང་འཛིན་དོན་གཞན་བཀག་
པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་སྙམ་ན་ཞེས་པ་ནས། སྒོ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་ཏོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད་ དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་མིང་

[041B]
ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གཟུགས་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་གཟུགས་སོགས་རང་གི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་སྣང་བ་དེ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པ་བཀག་པ་ན་རྟོག་པ་ལ་གཟུགས་སོགས་ངོ་
བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་སྣང་བ་ནི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་ཚུར་རང་འདྲའི་རྣམ་པ་གཏད་པའི་སྒོ་ནས་ཤར་བ་མ་ཡིན་གྱི། ནང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་
ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ལ་རྟོག་པ་འཁྲུལ་པས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་ཞེན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་སྙམ་དུ་གཟུང་འཛིན་དོན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་
བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེ་གཉིས་ཐེག་བསྡུས་ལས། ཚོལ་བ་བཞི་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་པར་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་བར་བཞེད་ནས། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་སོགས་ཐེག་
བསྡུས་ཀྱི་ལུང་ཁུངས་སུ་འདྲེན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ལ། ལུང་གི་འབྲུ་སྣོན་པ་ཙམ་བྱས་ན་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱོར་ལམ་པ་ཚོལ་བ་བཞིའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་

[042A]༄༅། །མཐོང་ལམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འཚོལ་བ་བཞིའི་དང་པོ་མིང་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་འཇུག་ཚུལ་གཞག་ཏུ་
ཡོད་དེ། ཡི་གེ་སྟེ་ལྟོ་ལྡིར་བའི་མིང་བུམ་པ་ཞེས་པ་དང། དོན་ལྟོ་ལྡིར་བ་སྣང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྗོད་པ་སྟེ་རྟོག་པ་ལ་ལྟོ་ལྡིར་བའི་ཡི་གེ་སྟེ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་ད་
ཉིད་ཙམ་དུ་ཟད་པར་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། ལྟོ་ལྡིར་བའི་མིང་འཚོལ་བའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མིང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཚོལ་བ་བཞིའི་གཉིས་པ་དོན་ཡོངས་སུ་
འཚོལ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་འཇུག་ཚུལ་ཡང་གཞག་ ཡི་གེ་སྟེ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ་མིང་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་གྱུར་པའི་དོན་ལྟོ་བ་ལྡིར་བ་དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྗོད་པའི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་ཟད་པ་
ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།། འཚོལ་བ་གསུམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་
བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཡང་གཞག་ཏུ་ཡོད་དེ། ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མང་དུ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཡང་འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་དང། འདི་བུམ་པའི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པར་ཟད་པ་

[042B] རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་དང་བཅས་པའི་ལྟོ་ལྡིར་བ་འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་
སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། འཚོལ་བ་བཞི་བ་ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་འཇུག་ཚུལ་ཡང་གཞག་ཏུ་ཡོད་དེ། ལྟོ་ལྡིར་
བ་དང་བུམ་པ་གཉིས་ཀྱི་མིང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་བུམ་པའི་སྐྱེ་པའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་བའི་ཡོངས་ཤེས་ཀྱི་
རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་གལ་ཏེ་འདི་ཡིད་ཤེས་རྟོག་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། འགྲུབ་བོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སྔར་བཤད་པ་དེ་དག་གིས་དབང་ཤེས་ལ་བལྟོས་པའི་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་ཡང་ཁེགས་
པར་བསྟན་ནས། འོ་ན་རྣམ་ཤེས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཞེས་པ་ནས་དེ་ལ་གཞན་གྱི་འགལ་བ་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན། ཁོ་ན་རེ། འཚོལ་བ་བཞི་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་པའི་
ཚུལ་བཤད་པ་འདིས་ཡིད་ཤེས་རྟོག་པ་ལ་བལྟོས་པའི་གཟུང་འཛིན་དོན་གཞན་ཁེགས་ནའང་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བའི་གཟུང་འཛིན་དོན་གཞན་ཁེགས་པ་མིན་པས་ཕྱི་དོན་མེད་པའི་རྣམ་རིག་ཙམ་ལ་འཇུག་པ་ཇི་ལྟར་

[043A]༄༅། །འཐད་ཅེ་ན། དེའི་སྐྱོན་མེད་དེ། གཟུགས་གཟུགས་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་ལས་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་
པའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་གཟུགས་རང་གི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་
གཞིར་སྣང་བའི་གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པར་རྟོགས་ནུས། གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་དེ་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་ན་དེ་ལ་གཟུགས་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་དགོས། གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ་གཟུགས་སྣང་
བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་ན་གཟུགས་གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་ལས་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། རྣམ་ཤེས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་སྣང་བའི་རང་
རིག་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པར་འགྲུབ་པར་ཐལ། རང་རིག་ལ་རྣམ་ཤེས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན་རྣམ་ཤེས་དེ་མྱོང་བ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་
པར་ཐལ། རྣམ་ཤེས་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་རང་རིག་དེ་རང་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་དང་པོའི་ཁྱབ་པ་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་ཤིང། རྟགས་ཀྱང་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ་གཟུགས་རྟོག་པའི་

[043B] རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེ་ན། དེའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། དེའི་སྐྱོན་མེད་ཅེས་སོགས་ཏེ། གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ་གཟུགས་རྟོག་
པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་ཡང། རྣམ་ཤེས་ཉམས་མྱོང་གི་རང་རིག་ལ་རྣམ་ཤེས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་དེ་མི་སྣང་སྟེ། གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ་གཟུགས་སྣང་བ་ན་གཉིས་སྣང་དང་
བཅས་པར་སྣང་ཡང། རྣམ་ཤེས་མྱོང་བའི་རང་རིག་རྣམ་ཤེས་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་ཤེས་མྱོང་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་སྟེ། རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་དེ་བློ་ལ་སྣང་ན་ངེས་པར་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་
སྣང་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་དེ་རྟོག་པ་ལ་འཆར་བ་ན་ངེས་པར་གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྣམ་ཤེས་རང་རིག་ལ་སྣང་ཚུལ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་ལ་རྣམ་
ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ན། རྟོག་པ་ལ་མྱོང་ཙམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། རྣམ་ཤེས་རང་རིག་ལ་སྣང་ཚུལ་རྟོག་པ་ལ་འཆར་ཚུལ་དང། གཟུགས་རྟོག་པའི་ཞེན་
གཞི་ཡིན་པ་རྟོག་པ་ལ་འཆར་ཚུལ་གཉིས་མཚུངས་པར་ཐལ། རྟོག་པ་ལ་གཉིས་སྣང་ངེས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། རྟོག་པ་ལ་གཉིས་སྣང་ཡོད་ཀྱང། རྣམ་ཤེས་རང་རིག་ལ་སྣང་བའི་ཚུལ་གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་རྟོག་

[044A]༄༅། །པ་ལ་འཆར་བས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྟོག་པ་ལ་གཉིས་སྣང་ཡོད་པ་དང། དེ་ལ་ཡུལ་གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་བ་གཉིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་
གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་རྣམ་རྟོག་ལ་འཆར་མི་སྲིད་པར་འདོད་དགོས་ལ། དེ་ཡང་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་སོགས་ནི། ཁོ་ན་རེ། སྔོན་པོ་སྔོན་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞན་གཞི་ཡིན་
པ་དེ་སྔོན་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ་སྣང་བ་མི་འཐད་དེ། སྔོན་པོ་སྔོན་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞི་ཡིན་པ་དེ་རྟོག་པས་བཞག་ཙམ་གང་ཞིག་ རྟོག་པས་བཞག་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་རྟོག་བྲལ་ལ་འཆར་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་དབང་ཤེ་
ལ་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་གི་རྣམ་པ་ཡང་འཆར་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་གསུངས་པ་དེ་
ལ་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་བཀག་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་ཡང་ཆེས་ལེགས་པར་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་ཀུན་བཏགས་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། སྤྱི་མཚན་ཐམས་ཅད་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཞིག་ཀུན་བཏགས་
ཡིན་ཡང། དགོངས་འགྲེལ་ལས་སྐབས་འདིར་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པ་མ་གཏོགས་དེ་ཐམས་ཅད་མ་སྨོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྟོང་གཞི་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་གང་གིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་པའི་སྐབས་

[044B] ཀུན་བཏགས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་སྒྲ་རྟག་སྟོང་དང། ཕུང་པོ་བདག་མེད་སོགས་མང་པོ་ཞིག་མིང་དང་བརྡས་འཇོག་མི་ནུས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པས་
བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དོན་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཕྱི་རོལ་ལ་བལྟོས་པའི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། སེམས་ཙམ་པའི་སྐབས་འདིར་ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་བལྟོས་པའི་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་འགོག་པའི་རིགས་པའི་
རྣམ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། དེ་ལ་ཡང་མང་དུ་ཡོད་དེ། ཐེག་པ་སྡུས་སུ་རྨི་ལམ་དང་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་དང། ཉི་ཤུ་པར་རྡུལ་ཆ་མེད་འགོག་པའི་རིགས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས། ངེས་པའི་བདག་ཉིད་རང་
ངོ་བོས། །མ་ཡིན་དུ་མའི་བདག་སྐྱོན་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ནས་གསུངས་པའི་རིགས་པ་དང། ཕྱོགས་གླང་གིས་རྡུལ་འདུས་པ་དང་ཕྲ་རབ་གཟུང་དོན་ཡིན་པ་འགོག་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་གི་རིགས་པའི་རྣམ་གཞག་
ནི་ཧ་ཅང་མངས་སུ་དོགས་ནས་འདིར་མ་བཀོད་ལ། གསུང་ངག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གོ་སླ་བར་གནང་ངོ། །སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་ཇི་ལྟར་འགོག་པའི་ཚུལ་དངོས་བཤད་ཟིན་ཏོ།། གཉིས་པ་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ་གཉིས། དགོངས་འགྲེལ་དང་
འགལ་བ་སྤང་བ་དང། གནོད་འཇོམས་དང་འགལ་བ་སྤང་བའོ།། དང་པོ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཞེས་པ་ནས། དོན་ནི་དེའི་ཞེས་པའི་བར་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཁོ་ན་རེ། གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་

[045A]༄༅། །འཛིན་གྱིས་རྩ་བ་བྱས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྐྱད་ཅིང། དེའི་དབང་གི་ལས་བསགས་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་འཁོར་བར་འཁོར་བ་དང། ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྟོགས་པ་ལ་
བརྟེན་ནས་འཁོར་བ་ལྡོག་པ་དང། ཉན་རང་བྱང་སེམས་གསུམ་ག་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ལམ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་དང། རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་
པར་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་ཤིང། གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་ཚུལ་སྔར་བཤད་པ་ལས་གཞན་ཡང་མ་གསུངས་པས་ཉན་རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མདོ་འདིའི་དོན་དུ་བྱེད་དམ་མི་བྱེད། བྱེད་ན་སྔར་བཤད་
པ་རྣམས་དང་འགལ་ལ། མི་བྱེད་ན་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོའི་དོན་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་སྨྲ་དགོས་སོ། ཞེ་ན། དེའི་ལན་ནི་འདི་ལ་བྱང་སར་ཡང་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཆད་ལ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དེ་འཁོར་བའི་གཞི་རྩ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་འདྲའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དེས་འཇིག་ལྟ་སྐྱེད་ཅིང་དེས་ཉོན་མོངས་གཞན་རྣམས་བསྐྱེད་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བར་
འཁོར་བ་དང། ཚོལ་བ་བཞི་དང་ཡོངས་ཤེས་བཞིའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དེ་ལྡོག་ཅིང། དེ་ལོག་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་གཞན་རྣམས་ལྡོག་པར་བྱང་ས་ནས་

[045B] སྤྱིར་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གྱི་རྩ་བ་བྱེད་པར་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དཔོན་སློབ་རྣམས་ཀྱང་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་འཁོར་བའི་གཞི་རྩ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཡང། །
འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་དེ་ཟད་པར་སྤོང་མི་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཟད་པར་སྤངས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཟད་པར་སྤངས་པས་ཁྱབ་ཀྱང། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཟད་པར་མ་སྤངས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཟད་པར་སྤོང་
མི་ནུས་པས་མ་ཁྱབ་པས་འཁོར་བའི་གཞི་རྩ་མཐར་ཐུག་མ་ལྡོག་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དགོངས་འགྲེལ་ལས་ལམ་འདི་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་སྤྱིར་གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ལམ་ཞིག་
ལ་བྱེད་ཀྱང། ངེས་པར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལམ་ལ་བྱེད་མི་དགོས་ཏེ། ཕུང་པོའི་གཞན་དབང་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་ཉོན་
མོངས་ཟད་པར་སྤོང་ནུས་པ་གང་ཞིག་ ཉོན་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་པ་ཙམ་གྱི་རྣམ་གྲོལ་ལ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཁྱད་པར་མེད་པས་རྣམ་དག་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་དག་གཅིག་པར་ཡང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དགོངས་
འགྲེལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་མ་གཏོགས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གསལ་བར་མི་སྟོན་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་

[046A]༄༅། །དེ༑ ཕུང་པོའི་གཞན་དབང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་དོན་དུ་དགོངས་
འགྲེལ་གྱིས་དངོས་སུ་བཀྲལ་བ་ན་ཕུང་པོའི་གཞན་དབང་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མདོའི་དོན་
དུ་ཤུགས་ལ་གོ་ནུས་པས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་འཁོར་ལོ་དང་པོ་རང་གིས་བསྟན་ཚོད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཙམ་
ཞིག་རྟོགས་པར་ནུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བར་པའི་དགོངས་པ་རྟོགས་པར་མི་ནུས། འཁོར་ལོ་བར་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་འཁོར་ལོ་བར་པ་རང་གིས་དངོས་སུ་བསྟན་ཚོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་
གཞག་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པར་ནུས་ཤིང། འཁོར་ལོ་གསུམ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་འཁོར་ལོ་བར་པའི་དགོངས་པ་དངོས་སུ་གོ་བའི་ཤུགས་ལ་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དགོངས་པ་ཡང་གོ་བར་ནུས་པས། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཆོས་
འཁོར་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པའི་དོན་ནི་དེའོ་ཞེས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེས་གསལ་བར་གསུངས་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོ་གསུམ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་རིགས་ཅན་གསུམ་ག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ཅག་ནི་མཁས་པ་ཐམས་

[046B]། གཉིས་པ་གནོད་འཇོམས་དང་འགལ་བ་སྤང་བ་ནི། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཞེས་པ་ནས་གྲགས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཁྱེད་ཀྱིས་འདིར་
གཞན་དབང་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཆད་པ་ནི་གནོད་འཇོམས་དང་འགལ་ཏེ། དེར་ཡོངས་གྲུབ་སྟོང་གཞིར་བྱས་ནས་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གནོད་འཇོམས་ཀྱི་བཤད་པ་དེ་ནི་
རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་རྣམས་འཁོར་བར་འཁྱམ་པའི་རྩ་བ་ཕུང་པོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཛིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཉིད་ཡིན་ཞིང། དེ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ལ་གང་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཞི་
མཐར་ཐུག་པ་ཕུང་སོགས་ཆོས་ཀྱི་བདག་གིས་སྟོང་པར་སྟོན་རིགས་ཀྱི་ཡོངས་གྲུབ་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་སྤོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་འཇིགས་པ་སེལ་བ་ལ་སྦྲུལ་མེད་པར་བསྟན་དགོས་ཀྱི་སེང་གེ་
མེད་པར་བསྟན་པས་སྦྲུལ་གྱི་འཇིགས་པ་སེལ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གནོད་འཇོམས་འདི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མདོའི་དགོངས་པའི་དོན་དགོངས་འགྲེལ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཆད་དགོས་པར་རྣམ་བཤད་རིགས་པར་གསུངས་པ་དང་ཆེས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྔོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་རྣམས་ལས་གནོད་འཇོམས་འདི་དི་ཥྚ་སེ་ནས་བྱས་པར་གྲགས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །གཞན་རྣམས་ནི་རྟོགས་པར་

[047A]༄༅། །སླ་བར་སྣང་བས་མ་བཤད་དོ། །སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་ཇི་ལྟར་འགོག་པའི་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། གསུམ་པ་དེས་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་ཇི་ལྟར་འབྱེད་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། རང་གི་ལུགས་རྣམ་པར་གཞག་
པ་དང། སློབ་དཔོན་ཤཱནྟི་པའི་བཞེད་པ་འཐད་མི་འཐད་དཔྱད་པའོ།། དང་པོ་ནི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་པ་ནས་གཞིར་འོང་དོན་མེད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སྟོན་ལ། དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན། གཞན་དབང་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་
བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱིས་སྔར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན་དང་ཐ་མ་ངེས་དོན་དུ་གྲུབ་པས་ཞར་ལ་གསུང་
རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐོན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཁོར་ལོ་དང་པོ་ལས་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་དོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་མིག་སོགས་ནང་དོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡོད་པར་
གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་ནི་རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་ས་བོན་གྱི་ནུས་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། དེ་འདྲ་བའི་ནུས་པ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གསུངས་ཤིང་རྣམ་ཤེས་དྲུག་ལ་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་
དྲུག་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྣང་བ་ཙམ་ལ་དགོངས་ནས་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱིས་བསྡུས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉི་ཤུ་པ་ལས། རང་གི་ས་བོན་གང་ལས་སུ། །རྣམ་རིག་སྣང་བ་གང་བྱུང་བ། །དེ་དང་དེ་ཡི་སྐྱེ་

[047B] །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་གཟུགས་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་ན་དེ་དག་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ལྟ་བ་
པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པར་ནི། །དེས་འདུལ་པ་ཡི་སྐྱེ་བོ་ལ། །དགོངས་པའི་དབང་གིས་གསུངས་པ་སྟེ། །རྫུས་ཏེ་འབྱུང་བའི་སེམས་ཅན་བཞིན། །ཞེས་རྒྱང་
པན་སོགས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདོད་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་བར་སྲིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་དགོངས་ནས་རྫུས་ཏེ་འབྱུང་བའི་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འདྲ་བར་བཤད་དོ། །དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་
འགོག་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། མདོར་བསྡུ་ན། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་དུ་བསྟན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མདོ་ཆོས་ཅན། དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མདོ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཅན་གྱི་མདོ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། འོ་ན་འཁོར་ལོ་བར་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་ཡང་འཁོར་ལོ་དང་པོར་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་འདི་དང་མཚུངས་
སམ་སྙམ་ན། དེ་གཉིས་གཏན་ནས་མི་མཚུངས་ཏེ། འཁོར་ལོ་དང་པོར་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་མདོའི་བརྗོད་བྱར་གཏན་ནས་མི་རུང་ཞིང། འཁོར་ལོ་བར་པའི་མདོར་ཆོས་

[048A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་མདོའི་དགོངས་གཞི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་འཁོར་ལོ་བར་པའི་བརྗོད་བྱ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་ཙམ་འཁོར་ལོ་དང་
པོའི་མདོའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དང། དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་ཀྱང་རེ་ཞིག་མདོ་དེའི་དངོས་བསྟན་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་འཛིན་ཅིང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་ཞིག་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པའང་ཡིན་
ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མེད་པ་དེ་འཁོར་ལོ་བར་པའི་མདོའི་བརྗོད་བྱ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཞིང། དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་མ་གཏོགས་དངོས་ཀྱི་ཚིག་རིས་ལ་སྒྲ་ཇི་
བཞིན་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་རིག་པའི་སྐབས་འདིར་འཁོར་ལོ་བར་ཐ་གཉིས་བརྗོད་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་ཀྱང་སྟོན་ཚུལ་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་བྱུང་བས་ཐ་མ་ངེས་དོན་དང་བར་པ་དྲང་དོན་དུ་
འགྲེལ་བ་ཡིན་ལ། འཁོར་ལོ་བར་པའི་མདོའི་དགོངས་གཞི་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཅིང། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ནི་འཁོར་ལོ་བར་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་ག་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་གསུངས་པ་རྣམས་སོ། །དོན་འདི་ཉིད་སློབ་དཔོན་
དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཡང་དགོངས་པར་སྟོན་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལས་ཞེས་པ་ནས་དོན་དམ་པ་ནི་མིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་ལུང་དྲངས་པ་རྣམས་ཏེ། ལུང་ཁ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་སྣང་ངོ། །ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལ་དྲང་

[048B] སེམས་ཙམ་པའི་སྐབས་འདིར་རིགས་པའི་གནོད་པ་བསྟན་པ་ལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་བསྙོན་
མེད་དུ་འཇོག་ཤེས་པའི་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་རང་གི་ལུགས་ལ་ལེགས་པར་སྦྱངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལན་ཐེབས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ལུགས་སྒོ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སེམས་ཙམ་པའི་སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་
ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་བྱེད་པར་དགོངས་པ་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་པ་བྱེད་ཀྱང། དེ་ག་ལ་ནང་གསེལ་གྱིས་ཕྱེ་ན་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དང་བར་པ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ་གཉིས་དང། ཕ་དང་མ་ནི་གསད་བྱ་ཞིང། །
རྒྱལ་པོ་གཙང་སྦྲ་ཅན་གཉིས་དང། །ཡུལ་འཁོར་འཁོར་དང་བཅས་བཅོམ་ན། །མི་དེ་དག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་ཏེ་གསུམ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ངན་པར་གྲགས་པའི་ཚིག་གི་རྗོད་པ་
འཁྱོག་པོས་དོན་ཟབ་མོ་གཞན་ཞིག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དངོས་ཟིན་ཙམ་མདོ་དེའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ཡང་མིན་ཞིང། གང་ལ་གསུངས་པའི་གདུལ་བྱ་དེས་ཀྱང་དངོས་ཟིན་དེ་ཉིད་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་མི་ནུས་ལ། དགོངས་གཞིའི་དོན་ལས་
ཉོན་སྤངས་ན་དག་པ་ཐེབ་པར་འགྱུར་པ་མདོ་དེའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པས་གདུལ་བྱས་ཀྱང་དེ་ཙམ་ཞིག་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་བཞེད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགོངས་འགྲེལ་ལས་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་གསུངས་པ་ནི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་

[049A]༄༅། །རྒྱལ་བའི་བཀའ་ཐམས་ཅད་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་མ་འདུས་པར་ཆེས་གསལ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དགོངས་འགྲེལ་ལ་སོགས་
པའི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་པོ་ནི་འཁོར་གྱི་འདུ་ཐེབས་དང་སྟོན་པའི་སྐུ་ཚེའི་ཚིགས་ལ་སོགས་པས་འཇོག་པ་མ་ཡིན་གྱི། བདག་མེད་པའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་བདག་མེད་གཏན་ལ་མི་འབེབས་པའི་གསུང་རབ་
རྣམས་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་གང་དུའང་མི་གཏོགས་སོ། །འོ་ན་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་གཏོགས་སམ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མི་གཏོགས་ཏེ། བདག་མེད་པའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་གཞིར་
བྱས་པ་ལ་ཡང་ཤས་ཆེར་དང། ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ལེགས་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ་སྟོན་ཚུལ་གསུམ་པོ་འདིར་མ་གཏོགས་པའི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་ཀྱང་
འཁོར་ལོ་གསུམ་གང་དུའང་མི་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་གདུལ་བྱ་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་གསུམ་གསུངས་པ་ལ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ནི་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་
པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྒལ་ལན་རྒྱས་པར་མ་སྤྲོས་སོ།། གཉིས་པ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་མན་ངག་ལས། ཞེས་སོགས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཤཱནྟི་པའི་ལུགས་ལ་ཉི་ཁྲི་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གསུངས་པ་

[049B] ལེའུ་དེས་ཉི་ཁྲི་རིལ་པོ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བར་བཞེད་ཀྱང་མི་རིགས་ཏེ། ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་བཞེད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་སྐུ་མཆེད་ཀྱིས་ཀྱང་ལེའུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་བར་པ་དྲང་
དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ། དགོངས་འགྲེལ་སོགས་མདོ་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་དང། མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཀྱང་ལེའུ་འདི་དང་དགོངས་འགྲེལ་གཉིས་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐབས་འདིར་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་
དྲང་ངེས་ཀྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད་ཙམ་སྨོས་ན། རང་གི་དངོས་བསྟན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་རུང་བའི་མདོ་ངེས་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད་དང། རང་གི་དངོས་བསྟན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་བའི་མདོ། དྲང་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད་
ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཤཱནྟི་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་དགོངས་པར་སྣང་ཞིང། ཉི་ཁྲིའི་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་དོན་ནི་ལེགས་པར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ། །བློ་བཟང་མཁས་པའི་དེད་དཔོན་ལ་བརྟེན་ནས། །ལུང་དང་རིགས་པའི་གྲུ་རྫིངས་ལེགས་སྦྱར་
ཏེ། །རྣམ་རིག་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེར། །འདོད་རྒུར་འཇུག་པ་གཉིས་པ་གཞན་ཡོད་དམ། །རྨད་བྱུང་རྣམ་དཔྱོད་མགྱོགས་འགྲོའི་ཤུགས་འཆང་བ། །བདག་བློ་གསུང་རབ་མཁའ་ལ་འཕགས་ཟིན་གྱི། །འཕགས་ཡུལ་སེམས་ཙམ་སྨྲ་
བའི་ཆུ་སྐྱེས་ཚལ། །རབ་དགྱེས་འཛུམ་འཕྲེང་གཡོ་བའི་གར་བྱོས་ཤིག་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོའི་དགོངས་པའི་དོན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ལས་

[050A]༄༅། །སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་བའི་ཚུལ་གྱི་སྐབས་བརྗོད་པ་སྟེ་ལེའུ་དང་པོའོ།། །།བློ་བཟང་མཁྱེན་རབ་ཡལ་གའི་ཁྱོན་ཡངས་ལྷག་བསམ་མེ་ཏོག་པོན་
པོས་དུད། །ཐར་འདོད་བུང་བའི་སྤྲིན་འཕྲེང་སྡུད་བྱེད་སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་སྦྲང་རྩིའི་གཏེར། །རབ་དཀར་གྲགས་པའི་དྲི་བསུང་ཕོ་ཉ་ཀུན་ཁྱབ་མཐའ་ལ་ཉིན་བཞིན་བགྲོད། །དཔག་བསམ་ལྗོན་པའི་གྲིབ་བསིལ་གང་འདིས་སྲིད་ཞིའི་ཚ་གདུང་
འཕྲོག་གྱུར་ཅིག་གཉིས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་དྲང་ངེས་རིགས་པས་ཕྱེ་བའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། མདོ་ནས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་དགོད་པ་དང། དེའི་དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ལོ།། དང་
པོ་ནི། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲང་ངེས་འབྱེད་དགོས་ཚུལ་དང། དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་མདོའི་ཚིག་བཀོད་ནས་དེའི་དོན་
ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཚུལ་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན། དབུ་མ་པའི་སྐབས་འདིར་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལ་བརྟེན་ནས་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་དབྱེ་བར་རིགས་ཏེ། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་དཔལ་
ལྡན་འཕགས་པ་ལྷ་གཉིས་ཀྱིས་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་དྲངས་ནས་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་དངོས་སུ་ཕྱེ་བ་མེད་ཀྱང། མདོའི་དོན་བཤད་ཚུལ་ལས་དོན་གྱིས་ལེགས་པར་ཐོན་པའི་ཕྱིར་དང། ཚིག་གསལ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་འགྲེལ་བཤད་དབུ་

[050B] །འོ་ན་མདོ་དེ་ལས་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཤེ་ན། ཇི་སྐད་དུ། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་ཞེས་པ་ནས། མི་རྟོན་པ་ཞེས་
བྱའོ། ཞེས་པའི་བར་དྲངས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དོན་རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན། སྐབས་འདིར་དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་ངེས་དོན་དང། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ནི་དྲང་དོན་ཡིན་པས་སྔ་མ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པ་ནི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དང། ཕྱི་མ་དངོས་
བསྟན་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པ་ནི་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་ལ། དྲང་དོན་གྱི་མདོས་དྲང་དོན་བརྗོད་བྱར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། དྲང་དོན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་མི་འདྲ་བའི་དབྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པས་དེ་སྟོན་
པ་ན་ཡང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་དོན་གྱི་མདོས་ངེས་དོན་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མི་འདྲ་བའི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་ཟབ་མོ་རྟོགས་པར་དཀའ་
བའི་དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་ཉིད་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་
ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པས་དོན་དམ་བདེན་པ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

[051A]༄༅། །དོན་འདི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་གསལ་བར་བཤད་དེ། སྟོང་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་ལྟར། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གྱི་མདོའི་དོན་ནི་མདོ་དེའི་དོན་
གཞན་དུ་དྲང་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡིན་ལ། མདོ་དེའི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པ་གཞིར་བྱས་ལ་ཡང། ཕ་དང་མ་ནི་གསད་བྱ་ཞིང། །ཞེས་སོགས་ལྟ་བུ་མདོའི་ཚིག་རིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་བར་དེ་ལས་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པའི་
དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་དང། ལས་དཀར་ནག་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་ནི་ལས་དཀར་ནག་གཉིས་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་སྐྱེད་པ་ཙམ་
ལས་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་གནས་ལུགས་མིན་གྱི། དེ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སམ་ངེས་དོན་ད་དུང་དེ་ལས་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པས། དེ་གཉིས་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བ་ཙམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དྲང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་
པས་དེ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ་ཡང་དྲང་དོན་གྱི་མདོར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། ངེས་པའི་དོན་ནི་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། ཚད་མ་དང་བཅས་པ་དང་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་
ངེས་དོན་གྱི་མདོར་འཇོག་པ་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པ་དང། དེ་ཡང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པ་ཞིག་དགོས་པར་གསུངས་ཏེ། འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་

[051B] དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་མ་ཡིན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་གྱི་མདོའི་
མཚན་ཉིད་དུ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་ཙམ་པའི་སྐབས་སུ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་དེ་ཉིད་དངོས་བསྟན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཙོ་བོར་དྲང་ངེས་ཕྱེ་ཞིང། དབུ་མའི་སྐབས་འདིར་གཙོ་ཆེར་
བརྗོད་བྱའི་དོན་དེ་ཉིད་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གང་དུ་སོང་བའི་ཆ་ནས་དྲང་ངེས་སོ་སོར་འཇོག་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་སྐབས་འདིར་གཟུགས་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། གཟུགས་བདེན་པས་སྟོང་པ་གཟུགས་ཀྱི་ངེས་དོན་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་
འགག་གནས་གསུམ་སོགས་གཟུགས་ཀྱི་དྲང་དོན་དུ་འཇོག་པས་དེ་དག་དངོས་བསྟན་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་ཀྱང་ངེས་དོན་དང་དྲང་དོན་གྱི་མདོར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ།། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་
མདོའི་དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་དང། དེའི་རྗེས་འབྲང་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ལོ།། དང་པོ་ལ་གཉིས། རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་དུ་བཀྲལ་ཚུལ་དང། དེ་ཉིད་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་གྱི་སྙིང་པོར་བསྔགས་པའི་ཚུལ་ལོ།།
དང་པོ་ནི། མདོ་ལས་སྐྱེ་འགག་སོགས་ཞེས་པ་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན། དགོངས་འགྲེལ་ལས། གཞན་དབང་ལ་སྐྱེ་འགག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང། འཁོར་ལོ་བར་བར་

[052A]༄༅། །གཞན་དབང་ལ་སྐྱེ་འགག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་འཁོར་ལོ་བར་པར་གཞན་དབང་ལ་སྐྱེ་འགག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་གསུངས་པ་ལ་རིགས་པ་ཡང་དག་གི་གནོད་བྱེད་ཡོད་ན་རྣམ་རིགས་
རྣམས་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོ་བར་པར་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་ཀུན་བཏགས་ལ་དགོངས་ཤིང། གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང། ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང། གཟུང་འཛིན་རྫས་
གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་ཁས་ལེན་པར་རིགས་ན་ཡང། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་པ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་མེད་ཅིང། སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་དང་བཅས་
པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟར་གཞན་དབང་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་
རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ཡིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་བཅིངས་གྲོལ་དང། བླང་དོར་དང། རྒྱུ་འབྲས་སོགས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། རང་མཚན་
གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ཉིད་ལ་གནོད་བྱེད་མཐར་ཐུག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་འཆད་པ་འདི་ནི། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་གྱིས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དང། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་དུ་མི་

[052B] དེ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་བསྟན་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ལེགས་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་
དགོངས་འགྲེལ་ལས་གཞན་དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་བལྟས་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་ག་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་བར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བསྟན་དགོས་པའི་གདུལ་བྱ་བློ་དམན་པའི་ངོར་ཡིན་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་
མཐར་ཐུག་གི་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྟན་དགོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་དེ་ལ་དགོངས་འགྲེལ་ངེས་དོན་དང། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དྲང་དོན་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཙམ་པ་ལྟ་བུའི་བློ་དམན་པ་ལ་གཞན་དབང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་མ་བསྟན་
པར་དེ་བདེན་པས་སྟོང་པར་བསྟན་ཀྱང་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བདག་མེད་སྟོན་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་གདུལ་བྱ་ལ་རེ་ཞིག་བདག་མེད་སྟོན་པའི་སྣོད་རུང་དུ་མ་གྱུར་བར་དུ་བདག་ཡོད་པར་བསྟན་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །རང་
བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཇོག་མི་ཤེས་པའི་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ན་ཀུན་བྱང་གི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་ཆེས་མི་འཐད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ཡང། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རྟེན་
འབྲེལ་གྱི་དོན་དུ་མཐོང་བ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྒྱུ་འབྲས་དང་བླང་དོར་གྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་འཐད་པ་ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་

[053A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ཆེས་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བཞེད་ལ། རྩ་ཤེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་སུ་ཡང་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པས་
རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེར་ངེས་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དྲང་དུ་མེད་པར་གྲུབ་ལ། དེ་གྲུབ་ན་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ངེས་དོན་
གྱི་གསུང་རབ་དང། དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་དྲང་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ཏུ་འབད་མེད་དུ་གྲུབ་པས་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་ལེགས་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་ཞེས་སོགས་དང། དེ་
ལྟ་བུར་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་མི་ཤེས་པས་ཞེས་སོགས་དང། མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཀྱང་འཁོར་ལོ་བར་པའི་མདོ་རྣམས་ངེས་དོན་གྱི་མཐར་ཐུག་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང། རིགས་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཞེས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཕྱི་དོན་མེད་པའི་སེམས་ཙམ་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་དུ་བསྒྲུབས་ལ། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང། བརྡ་
སྤྲོད་པ་དག་ཇི་ལྟ་བུར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་པ་ཡིན་པས་གཙོ་བོར་མངོན་མཐོ་དོན་གཉེར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལ་དེ་ཉིད་ལས་བརྩམས་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་

[053B] སེམས་ཙམ་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང། དབུ་མ་པའི་རིགས་
ཅན་རྣམས་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་པར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་བཅིངས་གྲོལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་འཇོག་མི་ཤེས་པའི་རིགས་ཅན་ལ་དེ་ཇི་
སྲིད་འཇོག་མི་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་ཁ་ཅིག་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དང་ཁ་ཅིག་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་རྣམ་དབྱེ་མཛད་ནས་ཆོས་སྟོན་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་བསྟན་ན་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་དེ་དག་བཀྲི་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་མདོ་ཁ་ཅིག་ཏུ་གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དང། ཕུང་པོ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་གསུངས་ཤིང། ཁ་ཅིག་ཏུ་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་བཀག་ནས་གཉིས་སྟོང་གི་གནས་ལུགས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གདུལ་བྱ་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ན་དེ་འདྲའི་རྣམ་དབྱེ་མཛད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནུས་ན་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་བསྙོན་མེད་དུ་འཇོག་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། དེས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་
ཅན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འཇོག་མི་ཤེས་པའི་རིགས་ཤིན་ཏུ་མང་བས་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བའི་ཚུལ་དེ་ཡང་གདུལ་བྱ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བཀྲི་བའི་ཐབས་བླ་ན་མེད་

[054A]༄༅། །པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ལྟ་བུ་དོན་ལ་དབུ་མ་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཡང་གསུང་རབ་རྣམས་སུ་ཤས་ཆེར་སེམས་ཙམ་གྱི་ལུགས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡང་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བཀྲལ་བར་
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།། གཉིས་པ་དེ་གཉིས་གསུང་རབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་བསྔགས་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་པ་ནས་དེ་ཙམ་ལས་མི་སྨྲའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ཉིད་བསྟན་
པའི་སྙིང་པོ་མཐར་ཐུག་པ་དང་དེ་ཉིད་རང་གི་སྟོན་པ་སྨྲ་བ་གཞན་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དང། དེའི་གནད་ཀྱིས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་གཞུང་རྣམས་སུ་སྟོན་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་གསུངས་པའི་
སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་དགག་བྱ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་ལ་འཇོག་ཅིང། སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ལྟ་བ་གསོར་མི་རུང་གི་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་དང། རྟེན་འབྲེལ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་དང། དེ་ཁས་ལེན་ཀྱང་
རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་རང་སྡེ་རྣམས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་བའི་ཚུལ་དང། རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་གནས་ལུགས་འདི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་གཟིགས་ནས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་
རྒྱས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས་ཀྱང་ཞག་བདུན་ཕྲག་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཆོས་མ་བསྟན་པ་དང། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་རྟེན་འབྲེལ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་འབད་དགོས་སོ་ཞེས་གདམས་པ་རྣམས་རིམ་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མདོ་

[054B] མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྩ་ཤེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ། རྩོད་ཟློག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྟོང་པ་རྣམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་དུ་
གསུངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རང་བཞིན་སྟོང་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་མཐར་ཐུག་ཅིང། རང་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་པ་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱ་ལ་རང་དབང་དུ་འདོམས་པར་མཛད་པ་དེ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་
སྨྲ་བ་གཞན་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་ལུང་གི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་མཐར་ཐུག་པ་དང། རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་
ཤེས་རབ་དེ་རྟོགས་པའི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་འདྲའི་ཤེས་རབ་དེ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པར་སྤང་བྱ་གང་གིའང་ས་བོན་སྤོང་བར་མི་ནུས། དེ་མ་སྤངས་པར་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་
ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དགག་བྱ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་གཟུང་དུ་མི་རུང་སྟེ། སྟོང་ཉིད་
བདེན་གྲུབ་ཏུ་ལྟ་བ་གསོར་མི་རུང་གི་ལྟ་བར་རྩ་ཤེ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བསྟོད་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སྟོང་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་ན་སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་དགོས། དེ་

[055A]༄༅། །གྲུབ་ན་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཅན་གཉིས་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་འགྲོ་བས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་གྲུབ་དགོས། དེ་གྲུབ་ན་ཆོས་ཉིད་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་
མཉམ་གཞག་གི་གཟིགས་ངོར་ཡང་དེ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་གྲུབ་དགོས་པ་ལས། །དེའི་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་དེ་གཉིས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟིགས་ངོ་དེར་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་པ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་
རོ། །གཞན་ཡང་རྩ་ཤེ་ལས། འདུས་བྱས་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། །འདུས་མ་བྱས་ནི་ཇི་ལྟར་གྲུབ། །ཅེས་དང། གཟུགས་ཀྱང་མི་དམིགས་ན་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་ཆོས་ཉིད་བདེན་པར་མ་གྲུབ་
པར་ཆེས་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །འོ་ན་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། མྱ་ངན་འདས་པ་བདེན་གཅིག་པུ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེ་ན། མྱང་འདས་དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་བཞིན་དུ་སྣང་
ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མིན་པས་བདེན་པ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི། བདེན་པར་གྲུབ་པས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གོ་སླའོ། །མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མདོའི་དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་
ཚུལ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།། གཉིས་པ་དེའི་རྗེས་འབྲང་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ལ་གསུམ། འཕགས་པ་ལྷས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ། ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་

[055B]། དང་པོ་ནི་སློབ་དཔོན་འདིའི་ཞེས་སོགས་ཏེ། དེ་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་འཕགས་པ་ལྷ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས། ལེགས་ལྡན་འབྱེད། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ། སློབ་དཔོན་དཔའ་
བོ། ཞི་བ་ལྷ་སོགས་རྗེས་འབྲང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་སུ་འཕགས་པ་ཉིད་དང་ཁྱད་མེད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་ལྷས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་མཛད་དེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་
མཛད་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བཀྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་དང། ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ལོ།། དང་པོ་ལ་གསུམ་
དོན་དམ་པར་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང། ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་དོན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་
ཞེས་པ་ནས། ཤེས་སོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རྩ་ཤེའི་འགྲེལ་པའི་གྲངས་དང། ག་ལས་འཇིགས་མེད་རང་འགྲེལ་མིན་པར་བསྟན་ནས། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནས། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་དུ་འཆད་པ་པོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སློབ་དཔོན་ལེགས་
ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་བདེན་གྲུབ་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་ཀྱང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་བཞེད་པ་གསལ་བར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། རྟོགས་དཀའ་བ་རྣམས་རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་དགོངས་འགྲེལ་

[056A]༄༅། །གྱི་དོན་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ན། སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་སྨྲས་པ་ལ། ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
མ་གྲུབ་པའི་དོན། ཀུན་བཏགས་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་མིང་དང་རྟོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནམ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་བཏགས་པའི་ཆ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་རིགས་ཏེ། གཞན་དབང་གི་དངོས་པོ་ལ་
སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏགས་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་མིང་དང་རྟོག་པ་གཞན་དབང་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ན་དེ་གཉིས་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སེམས་ཙམ་པ་བཞེད་པའི་ཀུན་
བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་འགོག་པ་ནི་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས། དེ་ལ་འདིར་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་ལ་རྗོད་པ་དང་ཞེས་སོགས་ཏེ་ལུང་གི་ཚིག་ །ཤེས་སྒྲོན་ལས། ཀུན་བཏགས་མིང། རྒྱུ་མཚན་
རྣམ་རྟོག་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལྔ་པོ་གང་གིའང་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱི་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ལྟར་བསྡུ་བ་ལས་གསུངས་པ་དེའི་ལུགས་བརྗོད་པ་ཡིན་
ལ། དེ་ཡང་ཀུན་བཏགས་དེ་མིང། རྒྱུ་མཚན། རྣམ་རྟོག་ཡེ་ཤེས་བཞིར་མི་གཏོགས་ཏེ། དེ་བཞི་དངོས་པོ་ཡིན། ཀུན་བཏགས་དངོས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུའང་མི་གཏོགས་ཏེ། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་

[056B] དབུས་མཐའ་ལས། མིང་ཀུན་བཏགས་སུ་བཤད་པའི་ཆ་ཡིན་གྱི་མིང་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་ལ་ཡང། ཀུན་བཏགས་མིང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལྔ་པོ་དེར་མི་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། ཀུན་བཏགས་མཚན་
ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཡང། ཀུན་བཏགས་ཆོས་ལྔ་པོ་དེར་མི་གཏོགས་པ་དེ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་དུ་མི་འཆད་ཅེས་པའོ། །སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་སུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་དང་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པ་
སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མང་དུ་བྱུང་བས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཞེད་མི་བཞེད་དབྱེ་དཀའ་བར་སྣང་ཡང། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ཁུངས་གསལ་ཤོས་སྔར་གྱི་དེ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་བཀག་པར་
བདག་མེད་གཉིས་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བཞེད་ཅིང། དགག་བྱའི་བདག་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་བདག་མེད་གཉིས་འཇོག་པའི་དགག་བྱ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རྩ་བའི་དྲི་བ་གཉིས་པ་ལྟར་
ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་འགོག་པ་ནི་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས། ཅི་སྟེ་གང་ཡང་རུང་བས་ཞེས་སོགས་ཏེ། སེམས་ཙམ་པ་ན་རེ། ཀུན་བཏགས་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྟོག་གཉིས་ཀྱིས་གཟུགས་རུང་ལ་གཟུགས་སུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ཆ་དེར་དེ་རང་བཞིན་
གྱིས་མེད་དེ། ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་བློས་སྦྲུལ་དུ་བཏགས་ཀྱང་དེ་སྦྲུལ་དུ་མེད་པའི་དཔེ་དེ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་མིན་ཏེ། ཐག་ཁྲ་དེ་སྦྲུལ་དང་རྣམ་པ་འདྲ་བས་བློ་འཁྲུལ་པས་སྦྲུལ་དུ་

[057A]༄༅། །ཀུན་བཏགས་པ་ལ་དོན་དེ་མེད་ཀྱང། སྦྲུལ་གྱི་ཕུང་པོ་འཁྱིལ་བ་ལ་སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་བློས་སྦྲུལ་དུ་བཏགས་པའི་དོན་དེ་མེད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྦྲུལ་གྱི་ཕུང་པོ་འཁྱིལ་བའི་སྟེང་དུ་སྦྲུལ་མེད་པར་བཟུང་ན་འཇིག་རྟེན་
གྱི་གྲགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཟུགས་རུང་ཚོར་བའི་ཕུང་པོར་བཏགས་པའི་ཆ་ལྟ་བུ་མེད་ཀྱང། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ན་ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་ལ་ཆོས་ཐམས་
ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་བཞེད་དེ། ཀུན་བཏགས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་བཞེད་ན། གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ལེགས་ལྡན་རང་ལུགས་ཀྱིས་དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀུན་བཏགས་
མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་འཆད་ཅེ་ན། ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་ལ་འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་ངོ་བོ་དང། འདི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའི་དོན་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མ་
གྲུབ་པས་དེ་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་འདྲ་བའི་ཀུན་བཏགས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ཡང་རྩ་ཤེ་ལས། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རིགས་པས་འགོག་པར་བཞེད་ཅིང་
དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོར་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་དུ་བཞེད་དོ། །འོ་ན་སྔར་གྱི་རྩ་ཤེའི་གཞུང་དེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བདག་དང་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་བདེན་མེད་དུ་བསྟན་པ་

[057B] དོན་དམ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ་མེད་པར་ཐལ། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་འགགས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་དང། རང་
བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པའི་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པ་དབུ་མའི་རིགས་པ་ལ་རག་ལས་པར་གསུངས་པ་ཡང་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་
པའི་མིང་གིས་བཏགས་པའི་ཚེ་དེ་འདྲའི་མིང་གི་བརྡས་བཞག་པའི་ཡུལ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ལ་དབུ་མའི་རིགས་པ་དགོས་ཞེས་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་བརྡས་བཞག་པའི་ཡུལ་དེ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་ན་དེ་ལྟོ་ལྡིར་བའི་
དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གནས་དགོས། དེ་གནས་ན་བུམ་པ་ཞེས་མིང་གི་བརྡས་བཞག་པ་མེད་ན་བུམ་པའི་དོན་ལྟེ་ལྡིར་བ་ད་མེད་དགོས་པ་ལས། བུམ་པ་ཞེས་བརྡས་མ་བཞག་པར་ཡང་བུམ་པའི་དོན་ལྟོ་ལྡིར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོག་
གེ་འབར་བ་ལས་ལྐུགས་པ་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པའི་བརྡ་མི་ཤེས་པས་ཀྱང་བུམ་པའི་དོན་ལྟོ་ལྡིར་བ་སོགས་ཤེས་ཤིང། བ་གླང་ལ་སོགས་པས་བེའུ་སོགས་ལ་རང་གི་བུ་འདི་ཡིན། འདི་གཞན་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་སོ་
སོར་འབྱེད་པའི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་མི་ཤེས་ཀྱང། དྲི་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་སོ་སོར་ཤེས་ནུས་པར་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་གི་བརྡས་བཞག་པ་ལྟོ་ལྡིར་བའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་

[058A]༄༅། །ཉིད་དུ་མི་གནས་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་དང་དབུ་མ་པ་གཉིས་ཀ་ལ་འདྲ་བར་བཤད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བར་སྣང་ངོ།། གཉིས་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་དོན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་ནི། ད་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་དངོས་པོ་
ཞེས་པ་ནས་མཐུན་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་པའི་བར་ཏེ། རིམ་པར་བཤད་ན། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་དོན་ཡོད་མེད་གསལ་པོར་གསུངས་པ་མེད་ཀྱང། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཞལ་གྱིས་
བཞེས་ཏེ། གཟུགས་དེ་གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན་ལ་གཟུགས་ཁོ་རང་གི་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་རང་འདྲའི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གཟུགས་གཟུགས་འཛིན་དབང་མངོན་གྱི་དམིགས་རྐྱེན་དུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར་
རོ། །འོ་ན་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་ཁམས་གསུམ་པོ་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་དང། ལང་གཤེགས་ལས། ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་འཆད་སྙམ་
ན༑ ལུང་དང་པོའི་དོན་ནི། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་དང་མཐུན་པར་ལུང་དེས་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་སེམས་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་རྟག་པ་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པ་པོར་འདོད་པ་བཀག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་
སེམས་ཙམ་བསྟན་པ་མིན་པར་བཞེད་ལ། ལུང་གཉིས་པའི་དོན་ཡང་སྔ་མ་དང་མཚུངས་པར་བཞེད་པས་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་ལ་ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་སེམས་ཙམ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོ་གཏན་ནས་མེད་པར་བཞེད་

[058B] ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་དེའི་འབྲུ་སྣོན་ཚུལ་ཡང་རྐང་པ་དང་པོས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་བདེན་སྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་མིན་པ་དང། རྐང་པ་གཉིས་པས་ཡུལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱང་ཡུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་དང། རྐང་པ་ཕྱི་མའི་
དོན་ནི་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་དང་ཚུལ་འདྲ་བར་བཞེད་ལ། དེས་ན་ལང་གཤེགས་ཀྱི་ལུང་དེའི་འཆད་ཚུལ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་དང་མི་མཐུན་ཏེ། ཟླ་བའི་ལུགས་ལ་ལུང་འདིས་ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་སེམས་ཙམ་བསྟན་
ཀྱང་དེ་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་ཏེ། དེ་བཞེས་ན་ཀུན་གཞིའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དོན་སྣང་གི་རྣམ་ཤེས་
སྐྱེ་བར་འཇོག་པས་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་ཡིད་ཀྱང་མི་བཞེད་དེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞིར་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཉོན་ཡིད་ཁས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་ཡིད་དེ་ཀུན་གཞི་ལ་དམིགས་
ནས་ངར་སེམས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་རིག་ཀྱང་མི་བཞེད་དེ། ཡུལ་དུ་སྣང་ལས་གཞན་གྱུར་པའི། །སེམས་ཉིད་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་སྣང། །ཞེས་མདོ་སེམས་གཉིས་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་འདོད་པ་རྣམས་
ཀྱིས་སྔོན་འཛིན་མངོན་སུམ་ལྟ་བུའི་སྟེང་ན་ཡུལ་སྔོན་པོ་སྣང་བའི་གཟུང་རྣམ་གྱི་ཆ་ཅིག་དང། ཡུལ་ཅན་སྔོན་འཛིན་སྣང་བའི་འཛིན་རྣམ་གྱི་ཆ་ཅིག་དང་གཉིས་ཡོད་པར་བཞེད་པ་ལ། སྔོན་འཛིན་གྱི་སྟེང་ན་ཡུལ་སྔོན་པོ་སྣང་བའི་གསལ་རིག་

[059A]༄༅། །གི་ངོ་བོ་དེ་ལས་གཞན་པའི་རང་རིག་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས་དབུ་མའི་ཚུལ་བཀྲལ་བ་ཡང་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ནོ།། གསུམ་པ་དོན་
དམ་པར་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་པ་ནི། སློབ་དཔོན་འདིས་ཞེས་པ་ནས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་ལ་བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་
ཅེ་ན། ཤས་ཆེར་འགལ་ཟླ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགོག་པར་མཛད་ལ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་མགོ་སྙོམས་ཀྱི་རིགས་པས་གཙོ་བོར་འགོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་
དཔེ་རྙེད་སླ་བ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་མགོ་སྙོམས་ཀྱི་རིགས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མིག་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་མི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྣ་
བའི་དབང་པོ་བཞིན། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང། ས་ཁམས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་སྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཆུ་བཞིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མིག་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་ལྟ་ན་རྐྱེན་གང་
ལ་ཡང་ལྟོས་མེད་དུ་གཟུགས་ལ་ལྟ་དགོས། དེ་ལྟ་ན་རྣ་བའི་དབང་པོ་ཡང་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་འགྱུར་ཏེ། མིག་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་སའི་ཁམས་སྲ་བར་དོན་དམ་པར་གྲུབ་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་

[059B] དེ་གྲུབ་ན་ཆུ་ཡང་སྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྲ་བའི་ངོ་བོར་འགྱུར་པ་དེ་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ལ་ཡང་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་དེ་སྲ་བའི་ངོ་བོར་བདེན་པར་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་བདེན་པར་གྲུབ་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་འགལ་བའི་
ཕྱིར། དེས་ན་མིག་གི་དབང་པོ་དང་རྣ་བའི་དབང་པོ་གཉིས་གཟུགས་ལ་ལྟ་མི་ལྟའི་ཁྱད་པར་བྱུང་བ་ནི་དེ་གཉིས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པས་ཡིན་ལ། བདེན་པར་གྲུབ་ན་དབང་པོ་ལྔ་ག་གཟུགས་ལ་ལྟ་མི་ལྟ་མཚུངས་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་
མ་རྣམས་ནི་གོ་སླའོ། །སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། གཉིས་པ་ཞི་འཚོ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ལ་བཞི། དོན་དམ་པར་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་
ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་བཤད་པའོ།། དང་པོ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་རང་བཞིན་
གྱིས་གྲུབ་པ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ། དབུ་མ་སྣང་བར་དགོངས་འགྲེལ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་བཤད་པའི་དོན་ལེགས་ལྡན་བཞིན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང། ཚད་མ་སྡེ་བདུན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཐུན་
མོང་བར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཉིས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེས་པ་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྡོ་རྗེས་བཤད་དོ། ཞེས་པའི་བར་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས། དང་པོར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཁས་བླངས་ནས་ཞེས་སོགས་དང། དེའི་

[060A]༄༅། །འགྲེལ་བཤད་ལས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། དང་པོར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བཀག་ནས་ནང་གི་ཤེས་པ་ཙམ་ཡོད་པར་འདོད་ཅིང་ཕྱིས་དེ་ཡང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ལས་དང་
པོ་ཉིད་ནས་དོན་ཤེས་གཉིས་ཀ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་རིགས་ཏེ། ཕྱི་དོན་བདེན་པར་མེད་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་བདེན་པར་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱར་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པའི་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་གདུལ་བྱའི་
རིགས་འགའ་ཞིག་ལ་དང་པོར་ཕྱི་དོན་བཀག་ནས་རྣམ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བསྟན། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་ཤེས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཡང་འགོག་པར་བཞེད་པ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པའི་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་དང་པོར་ཕྱི་དོན་བདེན་
མེད་དུ་བསྒོམ་པར་འདོད་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དང་པོ་ཉིད་ནས་གཉིས་ཀ་བདེན་མེད་དུ་སྒོམ་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོའི་སྔ་རོལ་དུ་སྔར་གྱི་འདོད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པའི་དབུ་མ་པ་འགའ་ཞིག་བྱུང་ཡང་
ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ཅིང་ཤེས་པ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱི་གཞུང་བརྩམས་ནས་སྲོལ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་པོ་ནི་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོ་ཡིན་ལ། འདི་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིའང་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོའི་
དོན་ལ་སོགས་པ་འཆད་པ་ཡིན་ཞིང། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ཅིང་རྒྱུ་འབྲས་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུའང་བཞེད་དེ། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་རང་འགྲེལ་དུ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནམ། ཕྱི་

[060B] གཞན་དག་སེམས་པ་ནི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཞི་བ་འཚོ་རང་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་མི་བཞེད་པར་རྒྱུ་འབྲས་
ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བཞེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་རྒྱབ་རྟེན་གྱི་མདོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཆད་པ་ཡང་གཞུང་འདིའི་རང་འགྲེལ་ལས་རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་དང་དགོངས་འགྲེལ་དང་ལང་གཤེགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་འཆད་པར་
གསུངས་ལ། དང་པོར་སེམས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རགས་པ་ཙམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བློའི་མཐུ་
ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་ལས་ནང་གི་ཤེས་པ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ཚུལ་རྟོགས་པར་བཞེད་དེ། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་
ལ། དོན་དེ་ཡང་ལང་གཤེགས་ལས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནི་ལོག་པ་དང། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དགོངས་པར་མཛད་ཅིང། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་
ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་བཞེད་ཅིང། དེ་ཡང། ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟ་ཞོན་ནས་སུ། །ཞེས་སོགས་ལང་གཤེགས་ལས་གསུངས་པའི་དགོངས་པར་མཛད་ལ། ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་སེམས་ཙམ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པས་སྟོང་པ་དེ་

[061A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོའི་དགོངས་པར་མ་ཟད་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་དབུ་མ་རྒྱན་ལས། འདི་ལ་སྐྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་སོགས་ཤློ་ཀ་གཉིས་དྲངས་ནས་བསྒྲུབས་ལ་
ཤཱནྟི་པ་ཤློ་ཀ་གཉིས་ཀ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་དུ་བཞེད་ཀྱང། ཤློ་ཀ་དང་པོ་མདོའི་ལུང་དང། གཉིས་པ་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་ལུང་ཡིན་ལ། འདིའི་དོན་འཆད་ཚུལ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན་འབྱུང་བ་བཞིའི་བཤད་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་
ན། དེའི་སྐྱོན་མེད་དེ། འབྱུང་བ་བཞི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་པ་ཡིན་ཞིང། སློབ་དཔོན་འདི་རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་ལ། ཀུན་གཞི་མི་བཞེད་ཅིང། གྲུབ་མཐའི་འཇོག་ཚུལ་སྡོ་སེར་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་
དངོས་པོར་འདོད་པས་རྣམ་བདེན་པ་དང་མཐུན་ལ། རྣམ་རྫུན་པ་དང་མཐུན་པ་ནི་ལ་བ་པས་བཀྲལ་བ་ལྟར་ཡིན་པར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་འདོད་དོ། །ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། གསུམ་པ་མདོ་སྡེ་
དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་བཤད་པ་ནི། འོ་ན་ལུགས་འདིས་ཞེས་པ་ནས་གསུང་རབ་འགྲེལ་ཚུལ་དུ་མ་ཞིག་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྟར་བརྗོད་ན། ཞི་བ་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོའི་དོན་
འཆད་པའི་ཚུལ་རྣམ་རིག་པ་དང་མཚུངས་སམ་སྙམ་ན། གཏན་མི་མཚུངས་ཏེ། རྣམ་རིག་པ་རྣམས་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་འཁོར་ལོ་བར་པའི་མདོ་རྣམས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བར་བཞེད་ཅིང། ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ལུགས་ལ་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་རྒྱས་

[061B] དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེའི་དོན་དུ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེའི་དོན་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པ་དེའི་
དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་བསྟན་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཁོ་ནར་བརྗོད་དེ། གཟུགས་སོགས་ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་འགོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དགོངས་པ་བསྟན་པའང་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་པ་མིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ལ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་
ཉིད་མ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་དབུ་མའི་ལམ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་ཁོ་ན་ཡིན་པར་གཞུང་འཛུགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་ལ་རང་
མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ལྟ་བའི་སྐུར་འདེབས་དང། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒོ་ནས་དོན་དམ་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་དེ་དག་གི་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་འཛིན་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་སྟེ། སྐྱེ་མེད་སོགས་
སུ་གསུངས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པ་བཀག་ནས་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པས་སྐུར་འདེབས་དང། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་འགོག་པ་ཉིད་མདོའི་དོན་དུ་བསྒྲུབས་པས་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བར་བཞེད་པའོ། །དགོངས་འགྲེལ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་

[062A]༄༅། །གསུམ་གསུངས་པའི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་འཆད་པ་ནི་གཞན་དབང་ཞེས་སོགས་ཏེ། གཞན་དབང་རྐྱེན་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་མི་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་པ་ནི་
གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། མ་དྲོས་པས་ཞུས་པ་ལས། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་བདེན་སྟོང་དུ་སྟོན་པར་བཞེད་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བས་བདེན་པར་གྲུབ་མི་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་རྫུན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་བདེན་དངོས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞན་དབང་བདེན་པར་མེད་པས་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བར་དགོངས་
འགྲེལ་ལས་གསུངས་སོ།། གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་བཟུང་བའི་དོན་ནི་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་
བཏགས་པ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀུན་བཏགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་སེལ་ལོ། །དེས་ན་གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་མཚན་
ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་མི་འགལ་ཏེ། འགྲོ་བ་རྣམས་གཞན་དབང་ཉིད་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཞེན་པ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་ཞེན་པ་ལྟར་དུ་གཞན་དབང་མེད་པར་བསྟན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དགོངས་འགྲེལ་

[062B] ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་
གཞན་གཉིས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཤད་དོ། །དེས་ན་འདི་པའི་ལུགས་ལ་གཟུགས་སོགས་དོན་དམ་པར་རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་པས་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་ལ། ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཞིང། གཞན་དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་མེད་ན་རྒྱ་འབྲས་སོགས་མི་རུང་བ་སེམས་ཙམ་པ་དང་འདྲ་ཡང་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། འདི་པ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ན་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པར་འདོད། སེམས་ཙམ་པ་རང་མཚན་ཀྱིས་གྲུབ་ན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་
པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོངས་འགྲེལ་ལས་གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པར་གསུངས་པ་ནི་གཟུགས་རུང་གཟུགས་ཀྱི་བརྡའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ལྟ་
བུའི་རང་ལྡོག་མིན་གྱི། གཟུགས་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་ཞེན་ཡུལ་ལ་བཞེད་པ་ནི་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དང་མཚུངས་སོ།། གསུམ་པ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་འཆད་པ་ནི་གཞན་ཡང་དབུ་མ་སྣང་བ་ཞེས་སོགས་ཏེ། རིམ་པས་བཤད་

[063A]༄༅། །ན༑ དེ་ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཡུམ་གྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་མདོ་སྡེ་ཁ་ཅིག་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ནི་དྲང་དོན་ཡིན་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་ལ་སོགས་པ་ལས་མདོའི་དོན་
གྱི་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་རྩོད་པ་བཀོད་ནས། དེའི་ལན་དུ་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཡང་ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། དོན་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་
པ་སོགས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་བསྟན་པ་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ངེས་པའི་དོན་ཉིད་དུ་འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་པ་མིན་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལྟ་བུའི་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་ངེས་
དོན་གྱི་མདོར་གཞུང་བཅུགས་ནས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ངེས་པའི་དོན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་ནས་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ། དགོངས་འགྲེལ་
ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་རྣམས་དྲངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན༑ ཡོངས་གྲུབ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་
བདེན་པར་གྲུབ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་བདག་གི་ངོ་བོར་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་བཀྲལ་ཏེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་

[063B] སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པའི་དོན་ཡང་སྐྱེ་འགག་སོགས་ཡེ་མེད་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་མེད་པར་འཛིན་པ་མིན་ཏེ། དབུ་མ་པས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་འགག་སོགས་
མེད་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བཞེད་ཀྱང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་སྐྱེ་མེད་སོགས་སུ་བཤད་པའི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པའི་མདོ་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་དྲང་དོན་དུ་བཤད་པ་
མི་འཐད་པར་ཐལ། འཁོར་ལོ་བར་བའི་མདོ་ངེས་དོན་དུ་གཞུང་བཙུགས་ནས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་བླངས་ཞེ་ན། འདིའི་འགལ་སྤོང་དབུ་མ་སྣང་བར་མ་མཛད་ཀྱང། དགོངས་པ་ནི། དེའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དྲང་དོན་དུ་གསུངས་པ་
དང་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་མདོ་གཅིག་ཡིན་ན་འགལ་མོད་ཀྱང། འཁོར་ལོ་བར་པ་ཙམ་དུ་གཅིག་ཀྱང་མདོ་གཅིག་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲང་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་མདོ་དེའི་ནང་དུ་དགག་བྱ་ལ་དོན་
དམ་གྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་མ་སྦྱར་བར་གཟུགས་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་གཟུང་དུ་མི་རུང་བས་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པ་དྲང་དོན་དང། ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་པ་ལྟ་བུ་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་སྦྱར་
བ་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་གཞུང་བཙུགས་ནས་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ཐམས་ཅད་མིན་གྱི་ཆ་གཉིས་སུ་འབྱེད་དགོས་

[064A]༄༅། །པའི་དོན་ནོ། །མདོར་བསྡུ་ན་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པ་ལ་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཞེད་པའི་དོན་གྱིས་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དངོས་སུ་སྦྱར་བ་དང་མ་
སྦྱར་བ་གཉིས་བྱུང་བའི་མ་སྦྱར་བ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་སོགས་བྱུང་ཡང་འདི་པའི་ལུགས་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་གོ་མི་ཆོད་པས་དྲང་དོན་དང། དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དངོས་སུ་སྦྱར་བ་ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་པ་ལྟ་བུ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་
དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་འགྲེལ་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་བཞེད་པ་ལྟར་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དེ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོའི་དོན་མིན་ན། མདོ་གང་གིའང་དོན་མིན་པར་བཞེད་དམ་ཞེ་ན་
དེ་ཡང་མདོའི་གདུལ་བྱ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་ཅིག་ཅར་རྟོགས་ནུས་པའི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང། མི་ནུས་པར་རིམ་གྱིས་བཀྲི་དགོས་པའི་དབང་རྟུལ་གཉིས་ལས་སྔ་མའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་རང་གི་བཞེད་པ་
ལྟར་དང། ཕྱི་མའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བཀག་ནས་སེམས་ཙམ་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མ་བཀག་པར་ཡང་དགོངས་འགྲེལ་དང་ལང་བཤེགས། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པར་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་
བཤད་དོ། །གསུང་ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བར་སྣང་ངོ། །དེས་ན་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དྲང་དོན་དང། བར་པ་ལ་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཆ་གཉིས། ཐ་མ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་བཞེད་པ་

[064B] ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དོན་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། བཞི་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་འགག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་པ་ལ་གཉིས། རིགས་པའི་དགག་བྱ་ངོས་གཟུང་བ་དང། དེ་ཇི་ལྟར་འགོག་
པའི་ཚུལ་ལོ། དང་པོ་ནི་གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བལྟའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་སོགས་
ཏེ། དེ་ཡང་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་པས་དེར་གྲུབ་པ་ཙམ་ནི་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཚད་དུ་མི་འཇོག་པས་འདི་པའི་ལུགས་ཀྱི་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དང་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དང་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་པའི་
གྲུབ་ཚད་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐོག་མར་བདེན་མེད་ཚད་མས་ངེས་པ་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་ན་འདི་འདྲ་ཞིག་འོང་ངོ་སྙམ་པའི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་སྤྱི་བློ་ཡུལ་དུ་ལེགས་པར་ཤར་བ་ཞིག་དགོས་ཏེ། དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྤྱི་བློ་ཡུལ་དུ་མ་ཤར་བར་
བཀག་པའི་བདེན་མེད་ཀྱི་སྤྱི་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟག་པའི་སྤྱི་བློ་ཡུལ་དུ་མ་ཤར་བར་སྒྲ་རྟག་སྟོང་དུ་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཁེགས་པ་ལ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་འདི་འདྲ་ཞིག་འོང་ངོ་ཞེས་
པའི་སྤྱི་བློ་ཡུལ་དུ་ཤར་དགོས་ན། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐོག་མར་རྟོག་གེ་འབར་བའི་ལུགས་དགོད་པ་ནི། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་སོགས་ཏེ་གོ་བདེ་བར་བརྗོད་ན། བློས་ཤེས་པ་དང་བརྟག་

[065A]༄༅། །པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེའི་ནང་ནས་དོན་ཡང་ཡིན་ཞིང་པ་དམ་པ་ཡང་ཡིན་པས་དོན་དམ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང། དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཕགས་པའི་
ཟག་མེད་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ལ་དོན་དམ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང། མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་དང་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་སོགས་ལ་དོན་དམ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ་དོན་དམ་གྱི་མིང་
བཏགས་པ་གསུམ་ཡོད་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་ཕྱི་མ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངེས་ངོར་གྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་ཞིག་བྱུང་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དང། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་དང། དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་
པའི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱིར་དོན་དམ་བདེན་པ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངེས་ངོར་མ་གྲུབ་སྟེ། ངེས་ངོ་དེར་དེ་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་གསུངས་པའི་ཚུལ་དགོས་པ་ནི། དབུ་
མ་སྣང་བ་ལས་ཡང་དག་པའི་དོན་ཐོབ་པ་དང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་ཡུལ་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་དེ་རྟོགས་པའི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་དོན་དམ་ཞེས་པ་དང། དམ་པ་འཕགས་པའི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་བདག་
མེད་གཉིས་ལ་དོན་དམ་ཞེས་པ་དང། བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་མིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ལ་དོན་དམ་ཞེས་བཤད་པ་སོགས་དོན་དམ་གྱི་མིང་བཏགས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་

[065B] དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་གྲུབ་ཚད་འཆད་པ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་རྫུན་པའི་
ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། ཞེས་བློའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་འཇོག་པར་གསུངས་ལ། བློ་ཡང་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་མི་བྱེད་དེ། དོན་དེ་ལ་འཁྲུལ་བའི་བློས་དོན་དེ་བཞག་ཀྱང་འཇོག་མི་ནུས་པར་བཞེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་གནོད་མེད་ཅེས་སྨོས་པ་ཡིན་ལ། བློ་གནོད་མེད་ཀྱི་དོན་ནི་བློ་མ་འཁྲུལ་བ་དང། མ་འཁྲུལ་བའི་དོན་ཡང་བློ་དེས་དོན་དེའི་སྡོད་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ལྟར་འཇལ་ནུས་པ་ཞིག་ལ་འདོད་ལ། དེས་ན་བུམ་འཛིན་མངོན་སུམ་ལྟ་བུ་བུམ་
པ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་དོན་ནི་བུམ་འཛིན་མངོན་སུམ་དེས་བུམ་པའི་སྡོད་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ལྟར་ཇལ་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་བུམ་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱིས་བཙལ་བ་ཙམ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་གཞལ་རྒྱུའི་བུམ་པ་རང་གི་སྡོད་ལུགས་ཤིག་ཡོད་པར་
རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་བཞེད་ཅིང། ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་བུམ་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱིས་བཙལ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་གཞལ་རྒྱུའི་བུམ་པའི་སྡོད་ལུགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་བཞེད་པས་ཐལ་རང་གཉིས་ལ་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དགག་
བྱ་ལ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆེན་པོ་ཡོད་ལ། དེ་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བའི་རྩ་བ་ཡང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འདོད་མི་འདོད་ལ་ཐུག་གོ་དེའི་ཕྱིར་རང་རྒྱུད་པའི་སྐབས་འདིར་བློ་མ་འཁྲུལ་བས་ཡོད་པར་བཞག་པ་ཙམ་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པའི་གྲུབ་

[066A]༄༅། །ཚད་དུ་ལུང་དེས་གསལ་བར་བསྟན་པས་དེ་ཙམ་མིན་པའི་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །དེས་ན་རང་རྒྱུད་པའི་སྐབས་འདིར་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་རང་ངོས་ནས་སྐྱེ་ཞིང། དེ་ལྟར་དུ་
སྐྱེ་བར་བློ་མ་འཁྲུལ་བས་ཀྱང་འཇོག་ལ། དེས་བཞག་པ་ཙམ་མིན་པའི་སྐྱེ་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།། གཉིས་པ་དེ་འགོག་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་དགག་བྱ་ཞེས་པ་ནས་རྒྱ་མ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་
བཤད་ལ། དེ་ཡང་རང་རྒྱུད་པའི་སྐབས་འདིར་བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཙམ་མ་གཏོགས་ཤས་ཆེར་འབྲེལ་ཟླ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་སྣང་བ་སོགས་
ལས་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མའི་གཏན་ཚིགས། ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་གི་གཏན་ཚིགས་སོགས་དང། ཁྱད་པར་དུ་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགོག་པར་མཛད་ཅིང། དེ་དག་འབྲེལ་ཟླ་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེ་ཡང་དང་པོ་གཉིས་ནི་རྒྱུ་མ་དམིགས་པ་དང། གསུམ་པ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་དམིགས་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་རྟགས་སྦྱོར་
གྱི་འགོད་ཚུལ་དང། ཕྱོགས་ཁྱབ་སྒྲུབ་ཚུལ་སོགས་ནི་སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་དང། ཁོ་བོས་སྦྱར་བའི་དབུ་མ་འཇུག་པའི་སྟོང་ཐུན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབུ་མ་པའི་སྐབས་འདིར་བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རྩ་བ་ནི་ཆ་མེད་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་

[066B] ཆ་མེད་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་ན། གཞི་གྲུབ་ན་ཆ་བཅས་ཡིན་པས་ཁྱབ་དགོས། དེ་ཁྱབ་ན་ཆ་དང་ཆ་ཅན་གཉིས་པོ་དེ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཡིན་པ་ཙམ་བརྫུན་པ་ཐ་སྙད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་འཐད་ཀྱང། དོན་
དམ་པར་གྲུབ་པ་ལ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆ་དང་ཆ་ཅན་གཉིས་པོ་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་ན་དེ་རྣམས་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་ཞིང། ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་ཆ་དང་ཆ་ཅན་རྣམས་ཆ་མེད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་
ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གོ་སླ་བར་སྣང་ངོ།། འདིར་སྨྲས་པ། གྲུབ་མཆོག་ལེགས་ལྡན་ཞབས་དང་ཞི་བ་འཚོའི། །དགོངས་དོན་བསམ་འཕེལ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་དེ། །རྣམ་དཔྱོད་རྒྱལ་མཚན་མཐོན་པོའི་རྩེར་བཀོད་ནས། །ལེགས་
བཤད་འདོད་རྒུའི་ཆར་ཆེན་བདག་གིས་ཕབ། །དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོའི་དགོངས་པའི་དོན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ལས་གཙོ་བོར་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་
ཀྱིས་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་བའི་སྐབས་ཏེ་ལེའུ་གཉིས་པའོ།། །།ཕུལ་བྱུང་བློ་བཟང་དབྱར་སྐྱེས་རོལ་པས་ཤེས་བྱའི་མཁའ་ལས་མ་ལུས་ཁྱབ། །རྣམ་དཀར་གྲགས་པའི་གློག་གི་མཚོན་
ཆས་ཁོར་ཡུག་རི་བོའི་བར་དུ་འདེབས། །སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་སྤྲིན་གྱི་དབྱངས་སྙན་སྲིད་པ་གསུམ་ན་ཅི་ཡང་སྒྲོག་ཡབ་རྗེ་ཐུགས་རྗེའི་ཆར་ཟིམ་གཡོ་བས་བདག་བློའི་པད་མཚོ་གང་བར་མཛོད།། གཉིས་པ་ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་

[067A]༄༅། །པའི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་ལ་གཉིས། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང། དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ལ་གསུམ་
གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་འགོག་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པ་དང། ཚུལ་དེ་ལ་མདོ་སྡེ་དང་འགལ་བ་སྤང་བའོ།། དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་འགོག་པ་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང། དགག་བྱ་ངོས་བཟུང་ནས་ཇི་ལྟར་མེད་པ་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ནི་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནས་སྨྲ་བར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་རིམ་
པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་ན། ཐལ་རང་གཉིས་ལ་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་རང་རྒྱུད་པའི་གཞུང་རྣམས་ནས་གསལ་བར་བཤད་པ་མེད་ལ། ཁྱད་པར་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་
དུ་ཡོད་པ་དང་དོན་དམ་དུ་མེད་པར་འཇོག་པའི་ཚུལ་ལེགས་ལྡན་དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་འདྲ་བར་ཡང་བཤད་དོ། །དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ནི་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཀྲལ་བས་རང་ལུགས་
ཀྱི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་དང་མཐུན་ལ། དེ་ནི་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་བཀྲལ་བ་དང་ཐུན་མོང་མིན་པར་བཞེད་དོ། །འཇུག་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཇི་ལྟར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་སོགས་

[067B] དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བཀྲལ་བའི་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དང། དེ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་འཐད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ན་གཏན་ནས་མེད་པར་གསུངས་ཤིང། དངོས་སྨྲ་བས་
དོན་དམ་དུ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཆོས་རྣམས་དབུ་མའི་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་ཁོང་དུ་མ་ཚུད་པར་གསུངས་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པར་
འདོད་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང། རང་ལུགས་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུའང་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ལ། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། གཞན་གྱིས་དོན་དམ་བྱས་གང་ཡིན། །ཞེས་སོགས་
ཁུངས་སུ་དྲངས་པ་དེའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱིས་གཞུང་འདི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པར་བཤད་ཅིང། འགྲེལ་བཤད་དེ་རྩོམ་པ་པོ་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་ཡང། གཞན་གྱིས་དོན་དམ་བྱས་གང་ཡིན། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་
དེ་ལ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་དགག་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མིན་ལ། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་དེའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་བཤད་པ་ལ་ཀཱ་མ་ལ་ཤི་ལས་ཚད་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པར་དགག་པ་

[068A]༄༅། །མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞི་བ་འཚོས་མཛད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འཇུག་འགྲེལ་ལས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ནི་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཞེད་པའི་ཁུངས་
ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་པ་འདིས་དོན་དམ་པར་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་འགོག་རིགས་ཤིང། ཐ་སྙད་དུ་གཞན་སྐྱེ་འགོག་མི་རིགས་པར་འདོད་པའི་ལུགས་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་ གཞན་སྐྱེ་དོན་དམ་དུ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་རང་
རྒྱུད་པ་མ་གཏོགས་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་བས་གཞན་སྐྱེ་ཐ་སྙད་དུའང་ཁས་མི་ལེན་ཅིང། དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་གཞན་སྐྱེ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཞན་སྐྱེའི་དོན་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་འབྲས་བུ་གཞན་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་མེད་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་གཅིག་པུར་འགྱུར་བས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འཐད་དོ་ཞེས་འདོད་
པའི་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཞེད་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང། ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་རང་མཚན་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པས་གཞན་སྐྱེ་ཐ་སྙད་དུའང་མི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་སྐྱེ་ཐ་
སྙད་དུའང་ཁས་མི་ལེན་པའི་རྩ་བ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འདོད་མི་འདོད་ལ་ཐུག་གོ། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱིས་བཟུང་ཚུལ་བསྟན་ནས་དེ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང། ཉན་ཐོས་

[068B]། དང་པོ་ནི། འོ་ན་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་བཟུང་ན་ཞེས་པ་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དང་མི་འདྲའོ་ དེ་ཡང་ཁོ་ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་བས་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་བཟུང་བའི་ཚད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐོག་མར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ལ་ཐོག་མར་
ཞེས་པ་ནས་མི་འདྲའོ་ཞེས་པའི་བར་ཏེ། དེ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་བ་མ་གཏོགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཟག་ལྟ་བུ་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་པ་ན་གང་ཟག་འདིས་ལས་འདི་བྱས་སོ་འབྲས་བུ་འདི་མྱོང་ངོ་ཞེས་སོགས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་
ཙམ་གྱིས་མི་ཚིམ་པར་བཏགས་པའི་དོན་གྱི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་དང། རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོ་རང་ངོས་པ་ཞིག་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚུལ་ཡང་ཕུང་པོ་འདི་ཉིད་གང་ཟག་ཡིན་ནམ། ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་
གང་ཟག་ཅིག་ཡོད་ཅེས་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་རང་རྒྱུད་པ་དང་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞིར་འདོད་ལ། ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གང་ཟག་
ཏུ་འདོད་ཅིང། མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་གང་ཟག་ཏུ་འདོད་ལ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ནང་ཚན་ཁ་ཅིག་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་གང་ཟག་ཏུ་འདོད་པ་དང། ཁ་ཅིག་སེམས་གཅིག་པུ་གང་ཟག་ཏུ་འདོད་པ་དང། གནས་མ་བུ་པས་གང་ཟག་

[069A]༄༅། །ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ལ་གང་ཟག་འཇོག་མ་ཤེས་པས་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འདི་འདྲ་ཞིག་གང་ཟག་ཡིན་
ནོ་ཞེས་འཇོག་དགོས་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་གནད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་གང་ཟག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་མ་ཟད་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་མ་བླངས་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གང་
ཡང་འཇོག་མི་ཤེས་ཏེ། སྔར་ཡང་ཟུར་ཙམ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དེ་ནས་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ནི་ཞེས་པ་ནས་མི་འདྲའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རིམ་པ་ལྟར་ཐལ་འགྱུར་བ་རང་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་དང། དེ་ལྟར་
འཇོག་དགོས་པའི་ཤེས་བྱེད། དེ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་རྣམས་རིམ་པ་ལྟར་འཆད་ལ། དེ་ཡང་དང་པོ་ནི་ཚིག་གསལ་ལས་གཞན་ཡང་ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཞེས་སོགས་ཏེ། དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྲ་བ་
སའི་མཚན་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ། སྲ་བ་སའི་མཚན་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། དེ་ཡོད་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ཅིང་བཙལ་བའི་ཚེ་སྲ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་ས་ཡོད་དགོས་པ་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲ་བ་མ་ཡིན་
པའི་ས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དགག་པ་བརྗོད་ལ། དངོས་སྨྲ་བ་ན་རེ། དཔྱད་པའི་ཚེ་སྲ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་ས་མེད་ཀྱང་སའི་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དེ། མཆི་གུའི་ལུས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་མཆི་གུ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ལུས་དང་

[069B] ལུས་དང་མགོ་གཉིས་ཁྱད་གཞི་དང་རྟེན་ཡིན་ཞིང། མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་གཉིས་ཁྱད་ཆོས་དང་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ལན་སྟོན་པ་ནི་ལུས་དང་
མགོ་ཞེས་སོགས་ཏེ། མཆི་གུའི་ལུས་སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་མཆི་གུ་ལས་དོན་གཞན་པའི་ལུས་དང་སྒྲ་གཅན་ལས་དོན་གཞན་པའི་མགོ་མེད་ཀྱང། ལུས་དང་མགོ་ཁྱད་གཞི་དང། མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་གཉིས་ཁྱད་ཆོས་སུ་འཐད་
པ་དེ་སྲ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་ས་མེད་ཀྱང་སྲ་བ་སའི་མཚན་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འཐད་པའི་དཔེར་མི་རུང་སྟེ། སྤྱིར་ལུས་དང་མགོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་གང་གི་ལུས་དང་གང་གི་མགོ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཚེ་མཆི་གུའི་
ལུས་དང་སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་ཞེས་བརྗོད་པས་མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་ཞེས་བཤད་པ་ལས་གཞན་པའི་ལུས་དང་མགོ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་སེལ་ཞིང། ཅིག་ཤོས་ལ་དེ་འདྲ་བའི་དོགས་པ་སེལ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་མིན་པའི་སྲ་བ་མེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་འབྲུ་བསྙེར་བ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་ན། གཞན་ཡང་ལུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གང་གི་ལུས་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ན། ལུས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་མ་བརྟགས་པར་འཛིན་པའི་དོན་
གོ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་བརྟགས་ན་མཆི་གུ་ལས་དོན་གཞན་པའི་ལུས་མི་རྙེད་ཀྱང་མ་བརྟགས་ན་བརྟེན་པ་པོ་འམ་ཁྱད་གཞི་ལྟ་བུར་གྲུབ་པ་མཆི་གུ་དང། མགོའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དེའི་མགོ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་བརྟེན་པ་པོ་སྒྲ་གཅན་ནི་

[070A]༄༅། །ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པ་ལྟར་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྲ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་ས་མེད་ཀྱང་སྲ་བ་སའི་མཚན་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཔེར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་
དོན་ནོ། །ཡང་དེ་གཉིས་དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་ཏེ། མཆི་གུའི་ལུས་སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་འཇོག་པ་འཐད་ལ། དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་སྲ་བ་སའི་མཚན་ཉིད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པས། དེ་ལྟ་
ན་ས་དང་སྲ་བ་གཉིས་གཅིག་གམ་ཐ་དད་བརྟགས་ན་སྲ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་སྟེ་དེ་ལས་ལོགས་སུ་ས་ཡོད་དགོས་པ་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཀྱང་བཤད་ན་རུང་བར་སེམས་སོ། །དེས་ན་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི་ལུས་དང་མགོ་
ལས་ཐ་དད་པའི་མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་མེད་པ་དེ་སྲ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་ས་མེད་པའི་དཔེར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། བཏགས་དོན་བཙལ་ན་མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་ལས་ཐ་དད་པའི་ལུས་དང་མགོ་མ་རྙེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་དེ་དག་འཇོག་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་ལྟར་ཡང་ཚིག་གསལ་ལས་གལ་ཏེ་དེ་ཙམ་ཞིག་དམིགས་པས་ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི། གལ་ཏེ་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་འཇུག་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་དམིགས་པས་ལུས་དང་མགོ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་གཞན་མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་མ་གྲུབ་
པའི་ཕྱིར་དཔེ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དཔེ་དོན་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དཔེ་དོན་མཚུངས་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ལ་ལུས་དང་མགོ་ལས་ཐ་དད་པའི་མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་ཇི་ལྟར་ཞེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་

[070B] འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་དཔྱད་ནས་གཞག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི་མ་བརྟགས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་རང་ལུགས་ལ་ཡང་སྲ་བ་སའི་མཚན་ཉིད་དང། ས་དེའི་མཚོན་བྱར་འཇོག་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཐ་དད་དུ་འཇོག་
ནུས་པར་བཞེད་ཀྱང། སྐབས་འདིའི་ཕྱོགས་སྔ་སྨྲ་བ་པོས་སྲ་བ་སའི་མཚན་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པས། དེ་ལྟ་ན་དེ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ན་ཐ་དད་གཏན་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ན་མཚན་མཚོན་དུ་ཡང་
མི་འཐད་ལ། ཐ་དད་ཡིན་ན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཙམ་དུ་ཡང་མི་རུང་བས་དེ་ལྟར་དགག་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔྱད་ནས་འཇོག་ན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་འཇོག་པ་ན་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་
པར་འཇོག་དོགས་ཀྱི་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་འཇོག་མི་ནུས་སོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་གསལ་གྱི་ཁུངས་དང་བཅས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་
གཅིག་གམ་ཐ་དད་བརྟགས་ན་གང་ཟག་མི་རྙེད་ཀྱང་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་གང་ཟག་འཇོག་པ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་མགོ་ལས་ཐ་དད་པའི་མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་དེ་དག་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་སུ་འཐད་པར་གསུངས་སོ། །
དེ་བཞིན་དུ་ལྷས་བྱིན་གྱི་ལུས་ལྷས་བྱིན་གྱི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ཡང་ཐ་སྙད་དེ་དག་གང་ལ་བཏགས་པའི་གཞི་ལྷས་བྱིན་དང་དེའི་གཟུགས་དང་སེམས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་དཔྱད་པ་ན་ལྷས་བྱིན་གྱི་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀྱང་ལྷས་བྱིན་མ་ཡིན་ཞིང་

[071A]༄༅། །དེ་གཉིས་ལས་དོན་གཞན་དུ་ཡང་ལྷས་བྱིན་མི་རྙེད་པས་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་ལྷས་བྱིན་མི་རྙེད་ལ། དེ་ནི་ལྷས་བྱིན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། ལྷས་བྱིན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
གང་ཟག་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་སྟོན་པ་ནི་ཚིག་གསལ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་སོགས་ཏེ། ལུང་གི་འབྲུ་སྣོན་པ་ཙམ་བྱས་ན། སྔར་གང་ཟག་གི་གནས་ལུགས་
དཔྱད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་མཚན་གཞི་ས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་ལ། མཚན་གཞི་ས་ལྟ་བུ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟེན་
མེད་པ་སྟེ་མཚན་གཞི་མེད་པར་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་སོགས་ཀྱང་མེད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཚན་མཚོན་དེ་དག་གཏན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚན་གཞི་ལ་ལྟོས་ནས་མཚན་ཉིད་དང། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་མཚན་
གཞི་སྟེ་མཚན་མཚོན་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པར་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་སོགས་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་མཚན་མཚོན་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་
མི་རྙེད་པས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་གྲུབ་ཙམ་ལ་འཇོག་པར་གསུངས་སོ། །གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་ཚུལ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་དགོས་པའི་ཤེས་བྱེད་ཀྱང་ཚིག་གསལ་ལས་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཞེས་སོགས་ཏེ། ཀུན་

[071B] དེ་ལྟ་མིན་པར་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་འཇོག་ན་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་འཐད་པས་དཔྱད་བཟོད་པ་མ་ཡིན་
ནམ་སྟེ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་འཐད་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་མཆི་གུ་དང་སྒྲ་གཅན་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་དག་
མི་རྙེད་པ་མིན་ཏེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་འཐད་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཟུགས་ཚོར་སོགས་དེ་དག་ཀྱང་བཏགས་
དོན་བཙལ་ནས་འཇོག་དགོས་ན་མཆི་གུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་རྙེད་པས་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་མིན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་གཟུགས་ཚོར་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་བདེན་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི་ཁོ་ན་རེ། ཐ་སྙད་འཇོག་པ་ན་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་མི་འཇོག་པར་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇོག་པ་ཙམ་ཐལ་
འགྱུར་བའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་མི་འཐད་དེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་འཇོག་པ་ན་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་མི་འཇོག་པར་གསུངས་པས་རང་རྒྱུད་པས་ཀྱང་ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་དེ་

[072A]༄༅། །ལྟར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྨྲ་བ་ནི་ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་དཔྱོད་ལུགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་གིས་དཔྱད་པས་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པ་དང་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱོད་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་
འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ལྷས་བྱིན་ཡོད་ན་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་རེ་རེ་བ་དང་ཚོགས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་དཔྱོད་པ་ཙམ་ནས་ལྷས་བྱིན་གྱི་གནས་ལུགས་སམ་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པར་འགྱུར་ལ། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་
རེ་རེ་བ་དང་ཚོགས་པ་གང་ལྷས་བྱིན་ཡིན་ཞེས་དཔྱོད་པ་ཙམ་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱོད་པར་འགྱུར་གྱི། དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཕུང་པོ་རེ་རེ་བ་ལྷས་བྱིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷས་བྱིན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་ལྷས་བྱིན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གནད་ཀྱིས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་བློས་གང་བཞག་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་མི་བཞེད་ཀྱང། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་བློས་བཞག་ཙམ་དང། འཇོག་བྱེད་ཀྱི་བློ་ཡང་མ་འཁྲུལ་བ་ཁོ་ན་ངེས་གཟུང་དུ་
མི་དགོས་པར་བུམ་འཛིན་མངོན་སུམ་ལྟ་བུ་བུམ་པ་ལ་འཁྲུལ་ཀྱང་བུམ་པ་འཇོག་ནུས་པར་བཞེད་ལ། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བློས་འཇོག་པ་ཡིན་ཡང། བློ་གནོད་མེད་ཀྱིས་མ་བཞག་པར་འཇོག་མི་ནུས་ཤིང། བློས་བཞག་ཙམ་
ལ་མ་ལྟོས་པའི་འཇོག་རྒྱུའི་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་ཤིག་ཀྱང་ཡོད་པར་བཞེད་དོ། །དེས་ན་ཐལ་རང་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་བློས་བཞག་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུང་ཡང། ཙམ་སྒྲས་གང་གཅོད་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་དོ་

[072B] དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པར་མི་འགྲོའོ། །དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ནི་བདེན་འཛིན་
ལྷན་སྐྱེས་ངོས་འཛིན་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཞག་པ་ཙམ་མིན་པར་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་དང། དེས་གཟུང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱ་ཕྲ་མོར་
འཇོག་ལ། བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཡང་གཞི་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང་མིག་སྣ་སོགས་ཆོས་ལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གཉིས་སུ་ཡོད་ཅིང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་གཉིས་
ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་ལེགས་པར་བཀག་པས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་ཞར་ལ་ཁེགས་པར་འགྱུར་ལ། དབུ་མའི་གཞུང་རྣམས་སུ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་འགོག་པའི་ཚུལ་མང་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་
ཡུལ་འགོག་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཞིང། སེམས་ཙམ་པ་དང་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གཉིས་དང། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་བདག་གཉིས་དང། དེ་གཉིས་བཀག་པའི་བདག་མེད་གཉིས་རྣམས་ལ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་
ཆེན་པོ་བཞེད་ཀྱང། ལུགས་འདི་ལ་དགག་བྱ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་བདག་གཅིག་ཉིད་གཞི་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་བཀག་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང། ཕུང་སོགས་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བཀག་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་པས་བདག་འཛིན་

[073A]༄༅། །གཉིས་དང། དེའི་ཞེན་ཡུལ་བདག་གཉིས་དང། དེ་བཀག་པའི་བདག་མེད་གཉིས་ལ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཏན་མི་བཞེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། བདག་མེད་འདི་ནི་འགྲོ་བ་རྣམ་གྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་དང་
བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། ལུང་གི་ཚིག་རིས་པོ་སླ་བར་སྣང་ངོ། །གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནས་རང་རྒྱུད་པའི་བར་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཐལ་འགྱུར་བས་འདོད་པའི་རང་མཚན་
གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ཁས་ལེན་ན་སྔར་རྣམ་རིག་པས་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཁོ་རང་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་
མི་འཛིན་ཀྱང། ཐལ་འགྱུར་བས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཉིས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་དང་ཞེས་པ་ནས་དངོས་
གཞིར་སྣང་ངོ་ཞེས་པའི་བར་ཡིན་ལ། རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན། སེམས་ཙམ་པ་དང་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་མ་གསུངས་ཤིང། གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གང་
ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་བསྟན་ཅིང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ནི་ཐེག་ཆེན་ལ་ཡང་འདི་ལས་ལྷག་པ་མེད་པར་བཞེད་ལ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ལུགས་ལ་ནི་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་

[073B] །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལྔ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་བསྟན་པར་བཞེད་ཅིང། ཕུང་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དུ་འཇོག་པ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་རང་བཞིན་
གྱིས་སྟོང་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དུ་འཇོག་པས་གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཙམ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་ཚང་བའང་མིན་ལ། དེ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འཇོག་ཅིང་
ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྟན་པར་བཞེད་དོ། །འདི་ལ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཐེག་དམན་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་ན་ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་
རོ་ཞེས་དགག་པ་བརྗོད་པ་ལ། འཇུག་འགྲེལ་དུ་ཐེག་ཆེན་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྐྱང་པ་སྟོན་པ་མིན་གྱི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱང་སྟོན་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྟོན་ཚུལ་ཡང་ཐེག་དམན་དུ་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ལས་མ་བསྟན་
ལ། ཐེག་ཆེན་དུ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དོན་མེད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལན་མཛད་ལ། དོན་དེ་ཉིད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པར་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བའི་ལུང་གིས་བསྒྲུབས་ཤིང། ཐེག་
དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པ་དང། ཐེག་དམན་འཕགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་མྱོང་བའི་ཁྱབ་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཞེད་པ་ཡིན་པ་ཡང་རྩ་ཤེ་ལས། བཅོམ་ལྡན་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །ཞེས་སོགས་དང། བཅོམ་

[074A]༄༅། །ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་གང་ཞིག་ཅེས་སོགས་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། མྱ་ངན་འདས་པ་བདེན་གཅིག་པུ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་བསྒྲུབས་ཤིང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་
བཤད་ཀྱང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མ་བསྟན་པར་མི་བཞེད་དོ། །ཐལ་འགྱུར་བ་ལས་གཞན་པའི་རང་སྡེའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་སྐྱེ་བར་འཛིན་པ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་
དང། དེའི་ཞེན་ཡུལ་བཀག་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་ཚང་བར་འདོད་ཅིང། བདག་འཛིན་དེའི་འཛིན་ཚུལ་ལ་བདག་རྗེ་བོ་ལྟ་བུར་དབང་སྒྱུར་བ་པོ་དང། ཕུང་པོ་རྣམས་ཁོལ་པོ་ལྟ་བུར་དབང་སྒྱུར་བྱར་འཛིན་ལ། དེས་བཟུང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པ་བཀག་པ་
ན་བདག་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་ཁེགས་པ་ན་ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་ཙམ་དུ་འགྱུར་ལ། དེའི་ཚུལ་ཡང་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་ལ་ནི་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིང་རྟ་འདོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་ཏུ་
འདོགས་ཤིང་དེ་བདག་གི་མཚན་གཞིར་ཡང་འདོད་ལ། དེ་ལྟར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མདོ་ཁ་ཅིག་ལས། སེམས་དུལ་བས་བདེ་བ་འཐོབ་པ་དང། བདག་དུལ་བས་མཐོ་རིས་འཐོབ་པར་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དང། ཕུང་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པོ་དག་ཡིན་
ཞིང། རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ། ཟླ་བ་ལུགས་ལ་ནི། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དེ་འདྲའི་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་ཁེགས་པས་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མི་ཁེགས་ཤིང། དེ་མངོན་སུམ་དུ་

[074B] བདེན་འཛིན་ཕྲ་མོས་དྲངས་པའི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་མགོ་གནོན་པ་ཙམ་ཡང་མི་ནུས་ལ། སྤང་བྱ་གང་
གིའང་ས་བོན་སྤོང་མི་ནུས་པར་བཞེད་དོ། །གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་ཡོད་དུ་འདོད་ཚུལ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས། ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཚོགས་རྣམས་ལ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིང་རྟ་འདོགས་པ་
བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་འདོགས་པ་ཡིན་ཡང། ཤིང་རྟ་རང་གི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་རུང་བ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་ཕུང་པོར་མི་རུང་བས་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱི་བཞེད་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་ལ། དེས་ན་ཕུང་པོ་
རེ་རེ་བ་དང་ཚོགས་པ་གང་ཡང་བདག་གི་གདགས་གཞི་ཡིན་གྱི་མཚན་གཞི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། མདོ་ལས་ཕུང་པོ་བརྟེན་ནས་ཡིན་གསུངས་པ། ཞེས་སོགས་དང། གང་ཕྱིར་སྟོན་པས་ཕུང་པོ་བདག་གོ་ཞེས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་
པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ང་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཕུང་པོ་མིན་ལ། ང་ཡི་བར་འཛིན་པའི་དམིགས་པ་ཡང་ང་ཡི་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་མིག་སྣ་སོགས་མིན་ཞིང། དེ་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པ་ནི་ང་
དང་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་ཤིང་དེ་མེ་ཡིན་ན། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་སྣ་སོགས་ང་མིན་ཡང་དེ་དག་ན་བ་ལ་ང་ན་ཞེས་པ་དང། ལྷས་བྱིན་གྱི་

[075A]༄༅། །མིག་ལྷས་བྱིན་མིན་ཡང་དེས་མཐོང་བ་ལ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་མཐོང་བ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་འཇུག་པ་འཐད་ལ། མིག་སྣ་སོགས་ང་དང་ང་ཡི་བ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་སྡེ་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཕུང་
རྫས་གཞན་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བ་ན་རྣམ་ཤེས་སམ་ཕུང་པོའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་གང་ཟག་ཏུ་འདོད་དགོས་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ལ་གང་ཟག་འཇོག་ཤེས་ཤིང། དེ་ཉིད་ལས་སོག་པ་
པོ་དང་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོར་ཡང་བཞག་ཆོག་པས་ལུགས་གཞན་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།། གཉིས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་པ་རྣམས་བཤད་པ་ལ་གསུམ། བདག་མེད་རྟོགས་པ་དང་
བདག་འཛིན་ཕྲ་རགས་སོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་པར་བཤད། ཕྱི་དོན་འཇོག་ཅིང་ཀུན་གཞི་དང་རང་རིག་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་པར་བཤད། རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐུན་མོང་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། །
དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་བདག་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནས་ཆོས་རྣམས་བྱུང་ངོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད་ལ། དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྟར་བརྗོད་ན། ཆོས་དང་གང་ཟག་གང་ཡང་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ཅུང་ཟད་ཙམ་མི་རྙེད་ཀྱང། མིང་རྐྱང་
བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་ཆོས་འཐད་

[075B] སྐྱེ་འགག་སོགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་མིང་ཤེས་བཏགས་ཙམ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོ་དང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་གཉིས་ཅར་གྱི་བཞེད་པ་ཡིན་
ཏེ། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་འདི་ནི་ཞེས་སོགས་དང། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་ལས། གནས་པའམ་སྐྱེ་འཇིག་ཡོད་མེད་དམ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཞག་ཙམ་
དང། རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དབུ་མ་པས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་རྣམས་བསྙོན་མེད་དུ་འཇོག་དགོས་
ལ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཚུལ་ནི་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཀྱི། དེ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་ན་བདག་ལས་སྐྱེའམ་གཞན་ལས་སྐྱེ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་པ་མི་བྱེད་ལ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་
ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་འཇོག་དགོས་པར་གསུངས་པས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་ཚུལ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་ལ་ཕུང་པོ་ལས་རྫས་གཞན་དང། ཕུང་པོ་ཚོགས་ཙམ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་ཏུ་འཇོག་
པ་གཏན་མི་རུང་སྟེ། བདག་དང་བདག་གི་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེ་ཁོ་ལ་ལྟར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་གང་ཟག་རང་མཚན་གྱིས་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་མཚུངས་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་འཇོག་

[076A]༄༅། །དགོས་ལ། དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་གྲུབ་མཐས་ཀུན་བཏགས་པ་ཁས་ལེན་ན་གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་རྟོགས་པ་འོང་ས་མེད་པས་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་
བར་དུ་བཏགས་ཆོས་གང་ཟག་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཞེན་ཡུལ་སུན་དབྱུང་མི་ནུས་བས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་མི་རྟོགས་པར་འཇུག་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཉན་རང་འཕགས་པས་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་ལེགས་
པར་རྟོགས་ཏེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞིག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་རྟོགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ལེགས་པར་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཞེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རིགས་
པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། ཡོད་པས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ཏེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པའི་རྟག་མཐའ་དང། གཏན་མེད་པའི་ཆད་མཐའ་གཉིས་མ་དོར་བར་དུ་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་ཞིང། དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་
རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་བདག་མེད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་གསུངས་ཤིང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང། དེ་བཞིན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐེག་ཆེན་
ལས་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་དང་གཉིས་སྟོང་གི་ཤེས་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གཅིག་དང་གཉིས་སྟོང་གི་ཤེས་པའང་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་པའི་ཚུལ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་ངེས་དོན་དུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ཐེག་དམན་ལས་ཀྱང་གང་ཟག་གི་

[076B] རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཐལ་རང་གཉིས་བདེན་འཛིན་སྒྲིབ་གཉིས་གང་དུ་འཇོག་པའི་ཚུལ་ཡང་མི་འདྲ་སྟེ། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་
བཞེད་ལ། ཐལ་འགྱུར་བས་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་དང། སྲིད་པའི་ས་བོན་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །ཞེས་སོགས་བཞི་བརྒྱ་པའི་ལུང་གི་ཤེས་བྱེད་དང་
བཅས་པས་བདེན་འཛིན་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་གྱི་གཏི་མུག་དང། སྲིད་པའི་ས་བོན་དུ་གསུངས་ཤིང། དེ་སྤོང་བ་ལ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་བཞིན་དུ་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་དངོས་པོའི་རང་གི་ཞེས་སོགས་དང། འཇུག་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། མ་རིག་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པའི་ལུང་དོན་ནི། བདེན་འཛིན་དེ་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གྱུར་བའི་མ་རིག་པ་
ཡིན་ཏེ། བདེན་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་ཆགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང། འཁོར་བར་རང་དབང་མེད་པར་འཇུག་པའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་བདེན་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེན་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་གཞག་ཏུ་ཡོད་དེ། དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་
བོ་ལ་བདེན་པར་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བདེན་འཛིན་ཟད་པར་སྤངས་ན་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བདེན་འཛིན་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགགས་པ་ལས་འཁོར་བ་ལྡོག་པར་རྣམ་

[077A]༄༅། །པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་འགྲེལ་དང་པོའི་དོན་ནི། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་མིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བདེན་འཛིན་ཆོས་ཅན། བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་
ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇུག་འགྲེལ་ཕྱི་མའི་དོན་ནི། དེ་ལྟར་ན་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་མའི་མ་རིག་པས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་
གྱི་མ་རིག་པ་བདེན་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་ཏེ་དེའི་ངོར་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་བདེན་པའི་ཆ་ནས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་པའོ། །མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། བདེན་འཛིན་ལ་དབྱེ་ན་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་
བདག་འཛིན་གཉིས་སུ་ཡོད་ལ། གཉིས་ཀ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཡིན་ཞིང། འཇིག་ལྟ་ཡིན་ན་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ན་འཇིག་ལྟ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་ལས་
རྒྱུད་གཞན་གྱི་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ཡང་འཇིག་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེན་འཛིན་གཉིས་ཀ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་མར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཡིན་
པ་དེ་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་ལས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་དངོས་རྣམས། །ཞེས་སོགས་དང། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ལུས་ལས་ལུས་དབང་ཇི་བཞིན་དུ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་གསལ་

[077B] །འོ་ན་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་ནི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཀྱི་རྟོག་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་བདག་འཛིན་ལྷ་སྐྱེས་འཛིན་སྟངས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ནི་མེད་པས་རང་རྒྱུད་པ་དག་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འདོད་པའི་བདག་འཛིན་
གཉིས་པོ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན། གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་སྐྱ་བར་འཛིན་པ་ནི་གྲུབ་མཐས་ཀུན་བཏགས་པ་ཁོ་ནའི་འཛིན་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ལ་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་རྫས་གཞན་དུ་འཛིན་པ་
མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་གི་ལག་པ་གང་ཟག་མ་ཡིན་ཡང་གང་ཟག་གི་ལག་པ་ན་བ་ལ་གང་ཟག་ན་བར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལྷན་སྐྱེས་ལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤིང་སྡོང་གི་ས་བོན་ཤིང་མིན་ཡང་ཤིང་སྡོང་གི་ས་བོན་ཙམ་བཏབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་
དེ་ལས་ཤིང་སྡོང་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ཡང་ཤིང་སྡོང་དེ་བདག་གིས་བཙུགས་སོ་སྙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ས་བོན་ཙམ་བཏབ་ནས། །ཞེས་སོགས། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལག་པ་ན་བ་ལ། །ཞེས་
སོགས་སུ་འདོན་པ་བསྒྱུར་བས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱུ་གུ་རང་ལས་རྫས་གཞན་པའི་རྒྱུ་ལས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བར་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འདོད་ཀྱང་ཀུན་བཏགས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་
ས་མྱུག་རྫས་གཞན་དུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལུགས་འདིའི་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ཡང་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་གཞན་དང་གཏན་མི་འདྲ་ཞིང། ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་སོགས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ཞིབ་པར་ནི་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་

[078A]༄༅། །ལུགས་འདིའི་ཤེས་སྒྲིབ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ངོས་འཛིན་པ་ནི། དེ་ལྟ་ན་ཤེས་སྒྲིབ་གང་ལ་བྱེད་སྙམ་ན་ཞེས་སོགས་ཏེ་འཇུག་འགྲེལ་ལས་དེ་ལ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ནི་ཞེས་སོགས་གསུངས་ལ། ལུང་
གི་འབྲུ་སྣོན་ཙམ་བྱས་ན། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཤེས་སྒྲིབ་ངོས་གཟུང་དུ་ཡོད་དེ། མ་རིག་པ་བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་ནི་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་བྱ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་དངོས་སུ་མངོན་སུམ་དུ་དཔྱོད་པ་སྟེ་རྟོགས་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་ཤེས་སྒྲིབ་དེ་དམན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་ལུས་ངག་གི་གནས་ངན་ལེན་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་སྤྲེའུ་ལྟར་མཆོང་བ་དང། གཞན་ལ་དམངས་མོ་
ཞེས་ཟེར་བ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ངག་གི་གནས་ངན་ལེན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཤེས་སྒྲིབ་དེ་གང་ཟག་གང་གིས་ཟད་པར་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོ་ན་ལ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་ས་བཅུ་པའི་བྱང་སེམས་སོགས་གཞན་དག་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཉོན་མོངས་
པའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འཇོག་པ་འདྲ་བ་ཞིག་སྣང་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ཅིག་དང། སྐྱོན་དང་ཕྲད་ཀྱང་བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་བ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ཅིང་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པ་ཙམ་སྐྱེད་

[078B] དང་པོ་ནི་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པ་དང། ཕྱི་མ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འཇོག་པར་རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་སོགས་རྗེའི་ཕྱི་རྩོམ་རྣམས་ནས་འབྱུང་བས་དེ་ལྟར་དུ་འདོད་པར་བྱ་ཞིང། ཤེས་སྒྲིབ་
ཀུན་བཏགས་མི་བཞེད་པས་ཤེས་སྒྲིབ་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང། ཤེས་སྒྲིབ་དང་ཤེས་པའི་གཞི་མཐུན་མེད་ཅིང། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་སོང་མ་སོང་གང་ཡིན་ཡང་ས་བརྒྱད་པ་མ་ཐོབ་བར་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་འགོ་མི་རྩོམ་པ་སོགས་ནི་འཕགས་
པ་ཡབ་སྲས་དང་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བ་ལ་གཉེན་པོ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྐྱང་པས་མི་ཆོག་གི་གྲོགས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གཉིས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དངོས་སམ་དེའི་དོད་ཐུབ་པ་ཅིག་གིས་
ངེས་པར་ཟིན་དགོས་ཤིང། ཉོན་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་འགོ་རྩོམ་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཙོ་བོ་དང། དེའི་འབྲས་བུ་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་
འཇོག་གོ་དེས་ན་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཙམ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་དང། དེ་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པས་ཉོན་མོངས་ཟད་པར་སྤོང་ནུས་པ་དང། བདེན་འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པ་དང། གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་དོན་
གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པས་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་ཟད་པར་བྱེད་ནུས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་ནི་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་དུ་བྱའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གོ་སླའོ།། གཉིས་པ་ཕྱི་དོན་འཇོག་ཅིང་ཀུན་གཞི་དང་རང་རིག་ཁས་མི་

[079A]༄༅། །ལེན་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་སྔར་ལྟར་ཡིན་པས་ཞེས་པ་ནས་དྲན་པར་ཡང་ཅི་ཞིག་འགལ་ཞེས་པའི་བར་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་ཕྱི་དོན་ཁས་ལེན་པའི་
ཁྱད་པར་སྟོན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནས་འགོག་པ་མིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་ཏེ། རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པས་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་དང། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གང་
ཟག་རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་དུ་མེད་མཉམ་དང། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཉམ་དུ་མཚུངས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་གཟུགས་ཅན་རྣམས་མེད་ལ་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དབྱེ་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་
དོན་དམ་དུ་མེད་མཉམ་དང། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཉམ་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་ལྡན་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་རྣམས་དོན་ཤེས་གཉིས་ཀ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མཉམ་དུ་སྨྲ་བ་དང། ཞི་འཚོ་དཔོན་སློབ་དང་རྣམ་རིག་པ་རྣམས་ཤེས་
པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ཅིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་སྨྲ་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོད་ན་ཐལ་འགྱུར་བས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་དགོས་ཤིང། དེ་འདྲའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ན་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ཤེས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་
གནད་ཀྱིས་ཐལ་འགྱུར་བས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱི་དོན་མི་བཞེད་ཀྱང། སྤྱིར་ཕྱི་དོན་འཇོག་ནུས་པ་ཡིན་ལ། ཐལ་འགྱུར་བ་ལས་གཞན་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་མ་བླངས་ན་

[079B] རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འཇོག་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་དོན་ཤེས་གཉིས་ཡོད་མེད་འབྱེད་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའི་ཐལ་འགྱུར་བའི་རིགས་པས་གོ་བར་ནུས་ཀྱི་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གོ་བར་མི་ནུས་སོ། །འོ་ན་ཐལ་
འགྱུར་བ་རང་ལུགས་ཀྱི་ཕྱི་དོན་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ་གཟུགས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྣང་བའི་སྣང་བ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་ན། གཟུགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་པ་འགོག་པ་དེ་དོན་
དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་ཀྱང་འགོག་ནུས་པར་ཐལ། གཟུགས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྣང་བའི་སྣང་བ་དེ་ཐ་སྙད་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཕྱི་དོན་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་
དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་དཔྱད་ན་ཤེས་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་དོན་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་ཁེགས་པར་སེམས་ཙམ་པ་ཡང་མི་འདོད་དེ། ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་སོགས་སེམས་ཙམ་རང་ལུགས་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་
ངེས་པར་ཕྱི་དོན་འགོག་དགོས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང། གཟུགས་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་སྟོང་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་ཡང་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཕྱི་དོན་མེད་པར་འདོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོའི་ལུང་
དང། སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྲགས་པས་ཀྱང་གནོད་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བས་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་བཞེད་པ་ལ། དྲུག་གིས་ཅིག་ཅར་སྦྱར་བ་ན། །ཞེས་སོགས་རྡུལ་ཆ་མེད་འགོག་པའི་རིགས་པས་མི་གནོད་དེ། དེ་འདྲའི་རིགས་པ་དེས་

[080A]༄༅། །མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་ཕྱི་དོན་ཆ་མེད་འགོག་ནུས་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་བ་བཞེད་པ་ལྟར་གྱི་ཕྱི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འགོག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བ་ཕྱི་དོན་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ལ་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་
ཁམས་གསུམ་པོ་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་དང། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ལུང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་དེ། ལུང་དང་པོས་ནི་ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་སེམས་མ་བསྟན་ཅིང། ལུང་ཕྱི་མས་དེ་ལྟར་བསྟན་
པ་ཡང་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཤེར་ཕྱོགས་ཀྱི་མདོ་ལས་ཕུང་པོ་ལྔ་ག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་མཉམ་དང། མངོན་པའི་མདོ་ལས་ཕུང་པོ་ལྔ་གའི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་མཉམ་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་ཤེས་གཉིས་
ཀ་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་མི་རྙེད་པར་ཡང་མཚུངས། མ་བཏགས་མ་དཔྱད་པའི་ཚེ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མིན་པར་དོན་ཤེས་གཉིས་ཀ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་འབྱེད་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཅར་ལས་
ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། གཅིག་ཡོད་གཅིག་མེད་ཅེས་བྱ་བར། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་ལ། །འབྱུང་བ་ཆ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་དེ། ལུང་དེས་ཕྱི་དོན་
མེད་པར་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་དེས་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་དེ་རང་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མེད་པར་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པ་ལ་ཡང་སྐྱོན་

[080B] ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཀུན་གཞི་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་ཏེ། འཇུག་པ་ལས་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དེ་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དང། ཀུན་གཞི་མེད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་
པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཆེས་འཐད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སེམས་ཙམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ལས་བསགས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་ཁས་ལེན་དགོས་
ཤིང། ལས་དེ་རང་གྲུབ་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མ་ཞིག་ན་རྟག་པར་འགྱུར་ལ། ཞིག་པ་དངོས་མེད་ཡིན་པས་དེ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པའི་རྟེན་དུ་ཀུན་གཞི་སོགས་འདོད་དགོས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཐལ་
འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་རང་མཚན་གྱི་མ་གྲུབ་ཀྱང་དངོས་པོར་འཇོག་ནུས་པས་ལས་ལས་ལས་ཀྱི་ཞིག་པ་འབྱུང་ཞིང། ལས་ཀྱི་ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པས་དེས་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པའི་རྟེན་དུ་ཀུན་གཞི་
སོགས་ཁས་ལན་མི་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་མི་འགག་པ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་ཅིང། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་
གཞག་འཇོག་ཤེས་པ་ལ་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤོང་སླ་བར་མ་ཟད་ཀུན་གཞི་སོགས་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡང་ཆེས་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། ཕྱི་

[081A]༄༅། །དོན་ཁས་ལེན་པའི་གནད་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་འདིར་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་བའི་གཞི་དང་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་རྟེན་ནི་ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་པའི་ང་ཙམ་དེ་
ཉིད་ཡིན་གྱི་ལས་ཀྱི་ཞིག་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དགེ་སྡིག་གི་ལས་ཀྱི་ཞིག་པས་དགེ་སྡིག་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བཞེད་དེ། ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལུང་རིགས་གཉིས་ལས། ལུང་ནི་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་
གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པས་ཞིག་པ་དངོས་པོར་གྲུབ་སྟེ། ཤི་བ་ནི་གང་ཟག་དེའི་སྲོག་དབང་འགག་པ་འམ་ཞིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཡང་ས་བཅུ་པའི་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། འཆི་བ་ཡང་
བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་འཇིག་པར་ཡང་བྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། ཞེས་ཤི་བ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་དང། ཤི་བས་མ་རིགས་པ་སྐྱེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་འདི་ནི་
ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཤེ་ལས། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། །ཞེས་བུམ་པའི་དངོས་པོ་དང་དེ་ཞིག་པའི་བུམ་པའི་དངོས་མེད་གཉིས་ཀ་འདུས་བྱས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང། རྒྱུ་
ཟད་ཉིད་ལས་ཞི་བ་ནི། །ཟད་ཅེས་བྱ་བ་དམིགས་པས་ཏེ། །ཞེས་རྒྱུ་སྣུམ་ཟད་པ་དེ་འབྲས་བུ་མར་མེ་ཤི་བའི་རྒྱུར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པས་ཀྱང་ཞིག་པ་དངོས་པོར་གྲུབ་སྟེ། མྱུ་གུ་རང་གྲུབ་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་འཇིག་པ་དེ་རྒྱུས་

[081B] དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། མྱུ་གུ་དགུན་གྱི་དུས་སུ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་དུས་དེར་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་
ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དུས་གསུམ་དངོས་པོར་གྲུབ་སྟེ། འདས་མ་འོངས་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ད་ལྟར་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་རང་རིག་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི་རང་རིག་འདོད་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཞེས་སོགས་
ཀྱིས་སྟོན་ལ། དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྟར་བརྗོད་ན། རང་རིག་འདོད་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང་དེ་འགོག་པའི་ཚུལ་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་ན། རང་རིག་ཁས་ལེན་པ་རྣམས་ནི་སྔར་མ་མྱོང་བའི་ཡུལ་དྲན་པ་མི་སྲིད་དེ་
དྲན་པ་ནི་ངེས་པར་མྱོང་བ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྔོན་འཛིན་གྱིས་སྔོན་པོ་མྱོང་བའི་ཚེ་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལ་མྱོང་བྱེད་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཅན་སྔོན་འཛིན་ལ་ཡང་མྱོང་བྱེད་ཡོད་དེ། སྔོན་པོ་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡུལ་དྲན་པ་དང་སྔོན་པོ་འདི་ངས་
དྲན་ནོ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་སྔོན་འཛིན་དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་བྱེད་ཡོད་པར་གྲུབ་ལ། མྱོང་བ་ལ་གཞན་མྱོང་དང་རང་མྱོང་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཅིང། གཞན་མྱོང་རིགས་པས་ཁེགས་པས་རང་མྱོང་ཡོད་པར་གྲུབ་ལ། དེ་
གྲུབ་ན་རང་རིག་ཡོད་པར་འབད་མེད་དུ་གྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་འགོག་པ་ནི། འདིར་རྫས་གྲུབ་ཅེས་སོགས་ཏེ། དྲན་པའི་རྟགས་ལས་མྱོང་བ་དཔོག་ན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དྲན་པའི་རྟགས་ལས་མྱོང་བ་དཔོག་པ་འམ། དྲན་པ་ཙམ་གྱི་

[082A]༄༅། །རྟགས་ལས་རང་མྱོང་དཔོག་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་རིགས་ཏེ། སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ཉིད་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དྲན་པ་ཙམ་རང་མྱོང་དང་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་འགྲུབ་པས་ཁྱབ་པ་འཁྲུལ་
བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཆུའི་རྟགས་ལས་ཆུ་ཤེལ་དང། མེའི་རྟགས་ལས་མེ་ཤེལ་དཔོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་བྱེད་རང་རིག་ཡོད་དེ། སྔོན་འཛིན་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་རྟགས་ཆོས་གཉིས་
ལྡན་གྱི་མཐུན་དཔེ་མི་རྙེད་ཅིང། སྤྱིར་སྔོན་འཛིན་ལ་མྱོང་བྱེད་ཡོད་དེ། ཕྱིས་སྔོན་འཛིན་དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་བཞིན་ཞེས་རྟགས་སུ་འགོད་ན་རྟགས་དཔེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཁྱབ་འབྲེལ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་རང་རིག་སྒྲུབ་
བྱའི་ཆོས་སུ་བཟུང་བ་དང་འདྲ་ལ། དྲན་པའི་རྟགས་ལས་མྱོང་བ་ཙམ་སྒྲུབ་ནའང་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་བས་རང་མྱོང་དང་གཞན་མྱོང་གང་ཡང་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་ཀྱང་སྔོན་འཛིན་མངོན་སུམ་མྱོང་ཙམ་གྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།
འོ་ན་ཐལ་འགྱུར་བ་རང་ལུགས་ལ་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་མི་འགལ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། དེ་སྟོན་པ་ནི་འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་གང་གིས་ཡུལ་མྱོང་གྱུར་དེ་ལས། །ཞེས་སོགས་ཏེ། ཁ་སང་གི་སྔོན་འཛིན་ལ་དུས་དེར་མྱོང་བྱེད་རང་རིག་
མེད་ཀྱང། དེ་རིང་གི་དུས་སུ་སྔོན་འཛིན་དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་སྐྱེ་བ་མི་འགལ་ཏེ། ཁ་སང་གི་སྔོན་འཛིན་དེ་དང་དེ་རིང་གི་སྔོན་འཛིན་དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་གཉིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་མིན་ཞིང། གཉིས་ཀ་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལ་འཇུག་པར་ཡང་མཚུངས་

[082B] ཁ་སང་གི་སྔོན་འཛིན་དང་དེ་རིང་གི་སྔོན་འཛིན་དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་གཉིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་མིན་ཏེ། དེ་གཉིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་ན་སྔོན་འཛིན་གྱི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཕྱིས་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་དྲན་པ་མི་རུང་
བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་བྱམས་པས་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་ཉེར་སྦས་ཀྱིས་དྲན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་འཛིན་དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་དེ་གཉིས་འབྲེལ་
མེད་ཀྱི་གཞན་ཡིན་ཡང་སྔོན་འཛིན་གྱི་མྱོང་བ་ཕྱིས་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་དྲན་པ་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁ་སང་གི་སྔོན་འཛིན་དང་དེ་རིང་གི་སྔོན་འཛིན་དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་སྔོན་པོ་གཉིས་ཀྱང་རྫས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་ལྷན་
སྐྱེས་དེས་དེ་གཉིས་རྫས་ཐ་དད་དུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་འཛིན་ན་ཁ་སང་སྔོན་འཛིན་གྱིས་མཐོང་བ་ལ་ཕྱིས་དྲན་པས་སྔར་ཡང་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་འཛིན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་རིག་ཁས་མི་ལེན་པའི་རྩ་བ་ཡང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་
མི་འདོད་པ་ལ་ཐུག་གོ་གཞན་ཡང་མྱོང་བ་ལ་རང་མྱོང་གཞན་མྱོང་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཡང་མི་ཚོད་དེ། སྔོན་འཛིན་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱང་མ་མྱོང་ཞིང། མྱོང་བྱེད་དོན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་མྱོང་ཡང་དེ་མྱོང་ཙམ་གྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མར་མེ་
རང་གིས་རང་གསལ་བར་མི་བྱེད་ཅིང། གསལ་བྱེད་རང་ལས་དོན་གཞན་པས་གསལ་བར་ཡང་མི་བྱེད་ཀྱང་དེ་གསལ་བའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མར་མེ་རང་གིས་རང་གསལ་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་བྱེད་ན་མུན་པ་རང་གིས་རང་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་

[083A]༄༅། །སྒྲིབ་ན་མུན་ཁུང་དུ་མུན་པ་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མུན་ཁུང་དུ་མུན་པ་འགྲིབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། མ་ཁྱབ་སྟེ། མར་མེ་རང་གིས་རང་གསལ་བར་མི་བྱེད་ཀྱང་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་མེད་ལ་
ཤེས་པས་རང་གིས་རང་ཤེས་པར་མི་བྱེད་ན་རང་ལས་དོན་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་མི་བྱེད་པས་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་མར་མེ་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། མར་མེ་རང་གིས་རང་གསལ་བར་མི་བྱེད་ཅིང། རང་ལས་དོན་གཞན་
གྱིས་གསལ་བར་ཡང་མི་བྱེད་པས་མར་མེ་གསལ་བའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་ཅིང། དེ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ལས་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་དེ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ནས་གཞལ་བྱ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ལས་
ལོགས་སུ་ཚད་མ་དེ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རང་རིག་ཁས་ལེན་མི་དགོས་སོ། །རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷས་ཀྱང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། གལ་ཏེ་རང་རིག་ཡོད་མིན་ན། །རྣམ་ཤེས་དྲན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་མ་བཀོད་ནས། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པའི་ལན་
འདེབས་པ་ན་སྔོན་འཛིན་གྱིས་སྔོན་པོ་གཞལ་བའི་ཚེ་དུས་དེར་མྱོང་བྱེད་རང་རིག་མེད་ཀྱང་ཕྱིས་ཡུལ་ཅན་སྔོན་འཛིན་དྲན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཡུལ་སྔོན་པོ་དྲན་པ་ན་ཡུལ་ཅན་སྔོན་འཛིན་སྤངས་ནས་དྲན་པ་མ་ཡིན་གྱི། ངས་
སྔར་སྔོན་པོ་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་འབྲེལ་བར་དྲན་པའི་ཕྱིར། ཕྱིས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་འབྲེལ་བར་དྲན་པ་ལ་སྔར་ཡུལ་མྱོང་བའི་དུས་ན་ཡུལ་ཅན་མྱོང་དགོས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་དགུན་གྱི་དུས་ན་བྱི་བས་ལུས་ལ་རྨུགས་པའི་ཚེ་བྱི་དུག་

[083B] ཕྱིས་འབྲུག་གི་སྒྲ་ཐོས་པས་དུག་ལངས་པ་ན་སྔར་རྨུགས་པའི་ཚེ་དུག་ཞུགས་པར་འདུག་སྙམ་དུ་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །སྔར་དུག་ཞུགས་པའི་ཚེ་དུག་མ་མྱོང་ཡང་ཕྱིས་རྨུགས་པ་དྲན་པ་ཉིད་
ཀྱིས་དུག་ཞུགས་པ་དྲན་པ་བཞིན་དུ་སྔར་སྔོན་པོ་མྱོང་བའི་ཚེ་སྔོན་འཛིན་མ་མྱོང་ཡང་ཕྱིས་ཡུལ་སྔོན་པོ་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་སྔོན་འཛིན་དྲན་པའང་འཐད་དོ་ཞེས་བཞེད་དེ། གཞན་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ལས། དྲན་འགྱུར་བྱི་བའི་
དུག་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གོ་སླ་འོ།། གསུམ་པ་རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། རང་རྒྱུད་བཀག་པའི་བྱུང་ཚུལ་དང་དེའི་དོན་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང་
རང་ལུགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡོད་པ་དང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་མེད་པའི་ཚུལ་ལོ།། དང་པོ་ནི། གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ཞེས་པ་ནས་ཕྲ་བར་སྣང་ངོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རང་རྒྱུད་བཀག་པའི་བྱུང་ཚུལ་བརྗོད་ནས། འདི་ལ་པཎྜི་ཏ་ཁ་
ཅིག་ཅེས་པ་ནས་བཤད་ཟིན་པས་མི་སྤྲོའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཛ་ཡ་ཨཱ་ནནྟ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པའི་ལུགས་འགོག་པར་མཛད་པ་ཡིན་པས་རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་ན་རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། ཁས་
མི་ལེན་ན་རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པའི་ཚུལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་གནས་ཀྱང། དངོས་སུ་རང་རྒྱུད་བཀག་ནས་ཐལ་འགྱུར་འཐད་པའི་སྲོལ་ནི་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཐོག་མར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་

[084A]༄༅། །པའི་གཞུང་མ་གཏོགས་རང་སྡེའི་གཞུང་གང་ནས་ཀྱང་རང་རྒྱུད་མི་འཐད་པའི་གསལ་ཁ་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ནི། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །ཞེས་པའི་གཞུང་གི་དོན་སངས་རྒྱས་
བསྐྱངས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྐྱོན་བཟུང་བ་མི་འཇུག་པར་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་རང་རྒྱུད་མི་བཞེད་པ་དང། དབུ་མ་པ་ཡིན་ན་རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པ་དང། རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་པའི་ལེགས་ལྡན་གྱི་
ལུགས་ལ་གནོད་བྱེད་མང་དུ་བསྟན་ནས་རང་རྒྱུད་ལེགས་པར་བཀག་ཅིང། བཞི་པོ་རྒྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་གི་འདོད་པ་འགོག་པའི་སྐབས་སུ་རང་རྒྱུད་འགོག་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གསུང་སོ། །སྐབས་འདིར་རྩ་ཤེའི་བདག་སྐྱེ་
འགོག་ཚུལ་གྱི་སྐབས་ཀྱི་ཐལ་བ་བཟློག་ཚུལ་ཞེས་གྲགས་པ་མདོར་བསྡུས་པ་ཞིག་བརྗོད་ན། འདི་ལ་གསུམ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་བཀག་ཚུལ། དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྐྱོན་བཟུང་བའི་ཚུལ། དེ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཇི་
ལྟར་བཀག་ཚུལ་ལོ།། དང་པོ་ནི་གྲངས་ཅན་ན་རེ་མྱུ་གུ་ས་བོན་གྱི་དུས་ན་ས་བོན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པ་སླར་ཡང་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་འགོག་པ་ལ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་
མེད་དེ། སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་འགྲེལ་ཚིག་དང་པོ་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ལ་དངོས་པོ་བདག་གི་དེ་དག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་དང་

[084B] སླར་ཡང་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དུ་ཐལ། ས་བོན་གྱི་དུས་ན་གྲུབ་
ཟིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འགྲེལ་ཚིག་གཉིས་པ་བསྟན་བཤད་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི། མ་ཁྱབ་ན་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ། ཁྱོད་ས་བོན་གྱི་དུས་ན་གྲུབ་ཟིན་སླར་ཡང་ས་བོན་ལས་བལྟབས་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་ཞེས་
པའོ།། གཉིས་པ་དེ་ལ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སྐྱོན་བཟུང་བའི་ཚུལ་ནི། ཤེར་སྒྲོན་ལས། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར། གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། སྐབས་ཀྱི་དོན་ལས་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང། དེའི་ཆོས་བཟློག་པའི་དོན་མངོན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང། སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་
གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་ནི་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ན་རེ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་བདག་སྐྱེ་འགོག་ཚུལ་གྱི་སྦྱོར་དག་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་སྦྱོར་ངག་དེས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་
དཔེ་རྟགས་བརྗོད་དགོས་པ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཞེས་པའི་དོན་རྒྱུ་དུས་མི་གསལ་བའི་མྱུ་གུ་ལ་འདོད་ན་ནི་ཁྱབ་པ་འགལ་ལ། འབྲས་དུས་མངོན་གསལ་གྱི་

[085A]༄༅། །མྱུ་གུ་ལ་འདོད་ན་ནི་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་བསལ་དགོས་པ་ལས་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང། གཞན་གྱི་ཀླན་ཀའི་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གླགས་ཇི་
ལྟར་ཡོད་ན། དངོས་ཟིན་སྤྱིར་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་ཙམ་རྟགས་སུ་བྱེད་ན་ཕྱོགས་ཆོས་མི་འགྲུབ་ལ། བདག་ལས་སྐྱེ་ན་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བ་རྟགས་སུ་འགོད་ན་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དང། འགྱུར་
བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་པ་ལས། མྱུ་གུ་བདག་ལས་སྐྱེ་ན་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བ་ལས་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཐོན་པས་དངོས་ཟིན་གྱི་རྟགས་དེ་ཉིད་ལོག་ནས་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་
རྟགས་སུ་འགོད་པར་མངོན་ལ། དེ་ལྟ་ན་དངོས་ཟིན་གྱི་དམ་བཅའ་ཡང་བཟློག་དགོས་ཤིང། དེ་ལ་རྟགས་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་ལོག་ནས་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་ལྟར། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལོག་ནས་
བདག་ལས་སྐྱེ་སྟེ་ཞེས་བྱར་མེད་པས། བདག་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་དེ་ལོག་ན་མ་ཡིན་དགག་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་ལ། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་སུ་ཁས་བླངས་པས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་ཤིང། བདག་སྐྱེ་དངོས་
སུ་བཀག་ཅིང། སྐྱེ་བ་ལ་བདག་སྐྱེ་དང་གཞན་སྐྱེ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པས་ཆོས་གཞན་གཞན་སྐྱེ་ལྟ་བུ་འཕངས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་བདག་སྐྱེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་དམ་བཅའ་མེད་དགག་ཙམ་དུ་འདོད་པའི་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་

[085B] ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་པར་མཛད་དེ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་རང་རྒྱུད་མི་བཞེད་པ་མ་དགོངས་ཤིང། སྔར་གྱི་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་ཚིག་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འགལ་རྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་བདག་སྐྱེ་བཀག་
པར་མ་དགོངས་པར། བདག་སྐྱེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་སྦྱོར་བསྟན་པ་གཞིར་བཞག་བྱས་ནས་སྐྱོན་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་རང་དང་མཐུན་པར་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱང་གཞན་སྐྱེ་ཐ་སྙད་དུ་བཞེད་པ་
གཞིར་བཞག་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་བདག་སྐྱེ་དང་གཞན་སྐྱེ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པར་ཡང་གསུངས་སོ།། གསུམ་པ་དེ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཇི་ལྟར་བཀག་པའི་ཚུལ་ནི་ཚིག་གསལ་ལས། སྐྱོན་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཁོ་བོ་ཅག་
གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཀག་སྟེ། དགོངས་པ་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་ན། ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དེ་ཐམས་ཅད་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མཐོང་ངོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་སྐབས་
འདིར་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དཔེ་རྟགས་མ་བརྗོད་པའི་ཆ་ནས་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་སྐྱེ་འགོག་པ་ལ་ངེས་པར་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དཔེ་རྟགས་རྗོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་དཔེ་རྟགས་མ་བརྗོད་ཀྱང་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་
ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་བསྟན་པ་གང་ཞིག་ དེས་བདག་སྐྱེ་ལེགས་པར་འགོག་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་འགལ་རྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་མི་ནུས་ན་དེའི་ཚེ་ཕྱིར་རྒོལ་དངོས་སུ་བསྙོན་འདིངས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་

[086A]༄༅། །རང་རྒྱུད་ཀྱི་དཔེ་རྟགས་བརྗོད་པས་ཀྱང་བདག་སྐྱེ་འགོག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུ་མ་པས་རང་རྒྱུད་ཁས་ལེན་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཚུལ་གསུམ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་
ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྩོད་ཟློག་ལས། གལ་ཏེ་ངས་དམ་བཅའ་འགའ་ཡོད། །ཅེས་སོགས་དང། འཕགས་པ་ལྷས། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་ཅེས། །ཞེས་སོགས་དང། ཚིག་
གསལ་ལས་ཀྱང། དབུ་མ་པ་ཡིན་ན་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བྱ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཞན་ཁས་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཁོ་ན་རེ། བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དཔེ་རྟགས་མ་
བརྗོད་ཀྱང། གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་རིགས་པ་ལས་དེ་མ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དེ། གྲངས་ཅན་གྱིས་བདག་སྐྱེ་འདོད་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་པས་བདག་སྐྱེ་འགོག་
ནུས་ཀྱི་གཞན་གྲགས་ངེས་ཅན་དུ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། ངེས་པར་རྗོད་དགོས་ན་ཡང་དངོས་པོ་བདག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཞན་གྲགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེས་བསྟན་པའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་
རྟགས་སྦྱོར་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། གྲུབ་ཟིན་སླར་ཡང་ས་བོན་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མངོན་གསལ་གྱི་མྱུ་གུ་བཞིན་ཞེས་པའོ། །སྐྱོན་གཉིས་པ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་བསལ་བའི་ཆ་ནས་ཀྱང་སངས་

[086B] སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་རང་རྒྱུད་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པས་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་བསལ་མི་དགོས་ཤིང་སྔར་གྱི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་སྦྱོར་ལ་ནི་ས་བོན་ལས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་གྲངས་ཅན་རང་
ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པའི་རྒྱུ་དུས་མི་གསལ་བའི་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན་དང། ས་བོན་ལས་སླར་ཡང་སྐྱེ་མི་དགོས་པར་འདོད་པའི་འབྲས་དུས་མངོན་གསལ་གྱི་མྱུ་གུ་མཐུན་དཔེར་བཟུང་བས་སྔར་གྱི་ཉེས་པ་དེ་འདྲ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སྐྱོན་གསུམ་པ་ཐལ་
འགྱུར་གྱི་བཟློག་དོན་ཁས་བླངས་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་སྐྱོན་མེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་གྱི་ཐལ་ཆོས་བཟློག་པའི་དོན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་གྲངས་ཅན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་
ཀྱི་རང་ལུགས་ལ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་བཅས་དང་ཐུག་བཅས་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་ཁས་ལེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཚིག་གསལ་ལས། ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་པའི་དོན་དང་ཕ་རོལ་པོ་ཉིད་འབྲེལ་བ་ཡིན་གྱི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ལ་དམ་
བཅའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་བདག་སྐྱེའི་ཐལ་བ་བཟློག་ཚུལ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཉུང་ངུའི་ཚིག་གིས་མ་ནོར་བར་བཤད་དོ། །རྩ་བའི་ཚིག་རིས་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གོ་སླ་ལ་
འདི་ལ་པཎྜི་ཏ་ཁ་ཅིག་ཅེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། ཛ་ཡ་ཨཱ་ནནྟ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ན་རེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་མེད་དེ། ཕྱོགས་ཁྱབ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཁྱབ་དེ་སྔར་རྒོལ་རང་གི་ཚད་མས་གྲུབ་པར་

[087A]༄༅། །ཡང་མ་ངེས། ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པར་ཡང་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། སྔར་རྒོལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཁྱབ་ཚད་མས་གྲུབ་པར་ཐག་བཅད་ཀྱང་སླུ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། སྔར་རྒོལ་ལ་གཞན་སེམས་ཤེས་
པའི་མངོན་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་ཁས་བླངས་ནང་འགལ་བསྟན་པའི་
སྒོ་ནས་ཀྱང་མྱུ་གུ་བདེན་གྲུབ་དེ་འགོག་མི་རིགས་པར་ཐལ། དངོས་སྨྲ་བས་མྱུ་གུ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔར་རྒོལ་ལ་གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་ལ་རང་གིས་
གནོད་བྱེད་སྟོན་པ་ཡང་མི་རིགས་པར་ཐལ། རང་གིས་གནོད་བྱེད་དུ་ཐག་བཅད་ཀྱང་སླུ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་སྔ་ཕྱི་རྣམས་ཀྱི་ཁྱབ་རྟགས་ཁས། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གོ་སླ་བར་སྣང་བས་མ་སྤྲོས་སོ།། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་
བྱ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡོད་པ་དང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་མེད་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ཡོད་ཚུལ། རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཚུལ་ལོ།། དང་པོ་ནི། རང་གི་ལུགས་ནི་ཞེས་པ་ནས་ཚུལ་གསུམ་
གསུངས་སོ་ཞེས་པའི་བར་ཏེ་དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྟར་བརྗོད་ན། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་ན་ལེགས་ལྡན་སོགས་བཞིན་དུ་རང་རྒྱུད་ངེས་པར་འདོད་དགོས་ལ། དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་གཏན་མེད་པར་

[087B]དེ་ཡང་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པ་ན་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་རྣམས་
འཇོག་མ་ཤེས་ནས་རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ལུགས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགག་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་ཆེས་འཐད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས་དངོས་
སྨྲ་བ་རྣམས་ས་བོན་གྱིས་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེད་པར་འདོད་པ་ལ། དེ་ལྟ་ན་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ཕྲད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེད་དམ། མ་ཕྲད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་ས་མྱུག་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་
དེ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཡང་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཀག་ཅིང། ཕ་རོལ་པོས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་བླངས་པས་སྐྱོན་དེ་འཇུག་པ་དང། རང་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་མི་ལེན་པས་སྐྱོན་དེ་མི་འཇུག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
འཇུག་འགྲེལ་ལས། གང་གི་ལྟར་ན་ཞེས་སོགས་སོ། །གཞན་ཡང་སྔར་གྱི་རིགས་པ་དེ་ལ་དངོས་སྨྲ་བས་འགོ་མཚུངས་ཀྱི་སུན་འབྱིན་བརྗོད་པའི་ལན་དུ་འཇུག་པར། སུན་འབྱིན་པས་སུན་དབྱུང་བྱ་མ་ཕྲད་སུན་ནི་འབྱིན་བྱེད་དམ། ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་སུན་འབྱིན་གྱིས་སུན་དབྱུང་བྱ་རང་བཞིན་གྱིས་སུན་འབྱིན་ན་སྔར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྐབས་ལྟར་སྐྱོན་འཇུག་ལ། རང་ལུགས་ལ་རང་མཚན་མི་བཞེད་པས་སྐྱོན་དེ་མི་འཇུག་པར་གསུངས་ཤིང། སྐབས་འདིར་འཇུག་འགྲེལ་ལས་ཤཱ་

[088A]༄༅། །རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ། སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་འཐོབ་བམ་ཞེས་སོགས་དྲངས་པ་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲུ་བསྣན་པ་དང་བཅས་པའི་དོན་ནི། རྒྱུན་ཞུགས་དེས་རང་གི་ཐོབ་བྱ་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོབ་པ་
མ་ཡིན་ཏེ། དེས་རང་དུས་ན་སྐྱེས་ཟིན་གྱི་ཆོས་སླར་ཡང་འཐོབ་པ་དོན་མེད་ཅིང། རང་དུས་ན་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ། ཞེས་སོགས་དྲངས་པའང་རང་
བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་པའི་ཁུངས་ཏེ། བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་གོ་བར་སྣང་ངོ།། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་དང་ཞེས་པ་ནས་དགེ་སློང་མ་ཡིན་མི་དགོས་པ་
བཞིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད་ལ། དེ་ཡང་ཁོ་ན་རེ། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་དང་རྟགས་དང་དཔེ་གང་ཡང་མི་སྲིད་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་སུ་མ་ཟད་བྱ་བྱེད་གང་ཡང་མི་འཐད་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་བཀག་ནས་
བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་པར་སྒྲུབ་པའི་ལུགས་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་བྱ་བྱེད་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཚིག་གསལ་ལས། རང་རྒྱུད་འགོག་པའི་རིགས་པ། དེ་ཕ་རོལ་
པོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཁས་བླངས་ཚུལ། སྐྱོན་བརྗོད་དེ་རང་གི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་མཚུངས་པ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པར་མཛད་ལ། དེ་ཡང་ལེགས་ལྡན་གྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པ་ན་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཆོས་ཅན་

[088B] ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ཞེས་པའི་རྟགས་སྦྱོར་བཀོད་པ་ལ་ཚིག་གསལ་ལས་དགག་པ་མཛད་པའི་ཚུལ་ནི། བདག་སྐྱེ་འགོག་པ་ན་དོན་དམ་པར་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་
མེད་དེ། ཞེས་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་ལ་སྔར་རྒོལ་རང་ལ་བལྟོས་ནས་ཀྱང་དགོས་པ་མེད། ཕྱིར་རྒོལ་གྲངས་ཅན་ལ་བལྟོས་ནས་ཀྱང་དགོས་པ་མེད། འཇིག་རྟེན་རང་ག་ལ་བལྟོས་ནས་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་པའི་
ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་བདག་སྐྱེ་ཐ་སྙད་དུའང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ངན་པའི་ལུགས་བདེན་པ་གཉིས་ཅན་དུ་བཀག་ན་ལེགས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གྲུབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་
རང་ག་བ་རྣམས་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་གཞག་ཙམ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་བདག་ལས་སྐྱེ་འམ་གཞན་ལས་སྐྱེ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱོར་བ་བཀག་ནས་
ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟགས་ནས་འགོག་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཕ་རོལ་པོས་ཞེས་སོགས་ཏེ། བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྐབས་འདིར་མིག་སོགས་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་ན་དོན་དམ་པའི་མིག་སོགས་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་ནམ། ཀུན་རྫོབ་པའི་མིག་སོགས་
ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་ནམ། དེ་གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་མིག་སོགས་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན། ལེགས་ལྡན་ན་རེ། དང་པོ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་རྟེན་ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པས་ཕྱོགས་

[089A]༄༅། །སམ་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གིས་དོན་དམ་པར་མིག་སོགས་མེད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གཞན་ཕྱིར་རྒོལ་གྲངས་ཅན་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་
པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། གཞན་ཡང་མིག་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་རྗོད་རིགས་པ་ལས་དེ་ལྟར་ཡང་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་ན་རེ། སངས་རྒྱས་པས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་
སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ན་འབྱུང་འགྱུར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་མ་གྲུབ་ཅིང། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ན་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་
ཀའི་ཁྱད་པར་དོར་བའི་སྒྲ་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་སྐབས་འདིར་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་མིག་སོགས་ཙམ་པོ་ཞིག་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པས་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་འགོག་
པ་ལ་ཚིག་གསལ་ལས། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་འདིར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ནར་དེའི་རྟེན་ཆོས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱི་བདག་གི་དངོས་པོ་རྙེད་པ་ནི་ཉམས་པར་གྱུར་པ་འདིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་དོ་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་པས་མདོར་བསྟན་ནས། དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་གྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དེ་ཉིད། འདིར་དེའི་ལན་དུ་མིག་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་

[089B] མིག་དབང་ཙམ་པོ་དེ་ཡོད་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ་རྟགས་ཀྱིས་མིག་དབང་དོན་དམ་དུ་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟེན་ཆོས་ཅན་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པར་གཞག་ཏུ་མི་
རུང་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟར་སྐབས་འདིར་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཁོ་ནར་རྟེན་ཆོས་ཅན་མིག་དབང་དེ་བཙལ་བའི་ཚེ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་
རྙེད་པ་ནི་མི་རུང་བར་ལེགས་ལྡན་འདི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་མིག་དབང་དེ་ཡུལ་ཅན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མིག་དབང་གི་རང་བཞིན་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་རྙེད་དོན་དུ་འདོད་དགོས་ཤིང། དེ་འདོད་ན་མིག་དབང་དེ་
གྲངས་ཅན་གྱི་མིག་སོགས་འཇལ་བའི་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེའི་ཡུལ་དུ་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་སྣང་ངོ་ན་ཡོད་པའི་ཡུལ་གཉིས་ཐ་དད་པས་ཏེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་པ་
ནི་ཚིག་གསལ་གྱི་ལུང་ལ་འབྲུ་བསྣན་པ་ཡིན་ལ། སླར་ཡང་ཅུང་ཟད་གོ་སླ་བར་བརྗོད་ན། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཆོས་ཅན་མིག་སོགས་འཇལ་བའི་ཚད་མ་དེ་མིག་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པར་ཁས་ལེན་པས། དེ་
ལྟར་ན་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། མིག་སོགས་འཇལ་བའི་ཚད་མ་དེ་ལ་མིག་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པར་ཐལ། མིག་སོགས་འཇལ་བའི་ཚད་མ་དེ་ལ་མིག་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་ནི་གང་

[090A]༄༅། །ཞིག་ དེ་འདྲའི་ཚད་མ་དེ་མིག་སོགས་ཀྱི་སྡོད་ལུགས་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མིག་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་མིག་སོགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སམ་རང་བཞིན་དུ་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན་མིག་སོགས་འཇལ་བའི་ཚད་མ་དེ་མིག་སོགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མིག་སོགས་ཆོས་ཅན། གྲངས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྙེད་དོན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཕྱིན་ཅི་
མ་ལོག་པ་གནས་ལུགས་འཇལ་བའི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གཉིས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཐ་དད་པ་སྟེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་དང་སྟོང་ཐུན་དུ་འདི་ལྟར་བཤད་དེ་
དབུ་མ་པས་དངོས་སྨྲ་བའི་ངོར་མིག་སོགས་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་བདེན་བརྫུན་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་མིག་སྤྱི་ཙམ་ཞིག་གཉིས་ཀ་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ཁོ་
ནར་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེའི་རྟེན་ཆོས་ཅན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པར་གྱུར་པ་སྟེ་དེ་ཁོ་ནར་མ་གྲུབ་པར་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་འདིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་གི་ཚེ་མིག་སོགས་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་
ནས་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་དབུ་མ་པས་མིག་སོགས་དེ་ཉིད་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་བདག་གི་དངོས་པོ་རྙེད་པ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་

[090B] དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་མིག་སོགས་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པས་རྙེད་པའི་དོན་ཡིན་པར་འདོད་པས་ཆོས་ཅན་མིག་སོགས་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པས་རྙེད་པའི་དོན་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་
ལོག་པའི་ཤེས་པས་རྙེད་པའི་དོན་དག་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་སྒྲ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་ཞེས་པ་ནས་མི་འཐད་དོ་སྙམ་ན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སྔར་གྱི་འཆད་ཚུལ་དེ་ལ་མི་འཐད་པའི་དོགས་པ་
བཀོད་ནས། དོགས་པ་འདི་འདྲ་ནི་ཞེས་པ་ནས་འཛིན་པ་འགོག་གོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཐལ་རང་གཉིས་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་ལ་མི་མཐུན་པ་དང། འདི་དག་གི་གནད་རྟོགས་ན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ཐལ་
རང་གཉིས་ལ་རང་ལུགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ངོ་ཞེས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཤེས་པ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཀྱང་ཆོས་ཅན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་
མ་སྟོན་པ་ན་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གང་རུང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་དགོས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྒྲ་འཇལ་བའི་ཚད་མ་ལ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཀྱང་དེ་སྟོན་པ་ན་དེ་གཉིས་གང་རུང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་དགོས་པས་མ་
ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་མིག་སོགས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཀྱང་མིག་སོགས་འཇལ་བའི་ཚད་མས་དེ་འཇལ་བའི་ཚེ་དེ་གཉིས་གང་རུང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཇལ་བས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྒྲ་ལ་རྟག་མི་རྟག་

[091A]༄༅། །གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཀྱང་སྒྲ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་སྒྲ་འཇལ་ཁན་དེ་གཉིས་གང་རུང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཇལ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མིག་སོགས་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ལ་གནོད་བྱེད་
དུ་བརྗོད་པའི་རིགས་པ་དེ་རྣམས་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དོགས་པ་དེ་འདྲ་མཁས་པ་ལ་སྐྱེ་བའི་དོགས་པའི་རིགས་མིན་ཡང་རྒོལ་བ་དབང་རྟུལ་ལ་སྐྱེ་བས་དེ་གཅད་ན། དེ་ཡང་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དོན་དེ་ཚད་མས་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་
པའི་ཚེ་ཚད་མས་གྲུབ་ཅེས་པའི་དོན་ནི། རང་མཚན་ཆོས་ཅན། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་
ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མངོན་སུམ་ཆོས་ཅན། རང་མཚན་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་མཚན་གྱི་སྡོད་ལུགས་ཇི་ལྟར་
ཡོད་པ་ལྟར་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ཀྱང་ཆོས་ཅན། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་པའི་སྡོད་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ལྟར་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཤེས་པ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་
གཉིས་སུ་དོན་ལ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པ་བཞིན་དུ་བློས་གྲུབ་པ་ལ་ཁ་ཚོན་ཆོད་དེ། སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མ་འཁྲུལ་པར་ཡོངས་གཅོད་ལ་བློ་ངོར་གྲུབ་པ་དེ་དེ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་རྣམ་བཅད་ལ་བློ་ངོར་ཁེགས་པར་འགྱུར་

[091B] །དེས་མཚོན་ནས་ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་དོན་ལ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པ་བཞིན་བློ་ངོར་ཡང་ཁ་ཚོན་ཆོད་དེ། རང་མཚན་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་ཡུལ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་གཅོད་ལ་གྲུབ་ན་དེ་ཡུལ་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པ་རྣམ་བཅད་ལ་བློ་ངོར་ཁེགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཆོས་ཅན་མིག་ལྟ་བུ་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་བའི་རྙེད་དོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་ཀྱང་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དང་ཐ་སྙད་གང་
གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་གྲུབ་མི་དགོས་ཤིང། དེ་དཔྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་དཔྱད་ཆོག་པས་མིག་སྤྱི་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ལ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟགས་པའི་སྐྱོན་རྗོད་ག་ལ་འཇུག་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་
དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་དེ་འདྲའི་ཡོད་ཚུལ་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་སོང་བས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་ལ། དེ་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཙམ་པོ་ག་ལ་སྲིད་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་བདེན་བརྫུན་གྱི་ཁྱད་པར་དོར་བའི་མིག་སྤྱི་ཙམ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཆོས་ཅན་
དུ་འཛིན་པར་བཞེད་པ་འགོག་པར་མཛད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ལ་ནི་ཆོས་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་མཐུན་སྣང་བ་མེད་དེ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཆོས་དེ་ལ་ཚད་མར་སོང་ན་ཆོས་དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་
ངེས་པར་དགོས་པར་བཞེད་ལ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཆོས་དེ་ལ་འཁྲུལ་བ་དང་ཆོས་དེ་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་མི་འགལ་བར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་པས་ཡུལ་གང་ཡང་འཇོག་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་

[092A]༄༅། །ཤེས་པ་ཡིན་ན་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་བདེན་འཛིན་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་བསླད་པ་ཞུགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱི་བུམ་
འཛིན་མངོན་སུམ་བུམ་པ་ལ་འཁྲུལ་ཀྱང་དེས་བུམ་པ་འཇོག་ནུས་པར་བཞེད་ལ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་དེ་དེ་ལ་འཁྲུལ་ན་དེ་འཇོག་མི་ནུས་པར་བཞེད་དོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་ལྟ་ན་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་རྣམ་རིག་པ་གཉིས་ལ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་ཡོད་
པར་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་སོ་སྐྱེའི་བུམ་འཛིན་མངོན་སུམ་བུམ་པ་ལ་འཁྲུལ་བར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེ་ན། དེའི་སྐྱོན་མེད་དེ། རྣམ་རིག་པ་རྣམས་བུམ་འཛིན་མངོན་སུམ་བུམ་པ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ལ་འཁྲུལ་བར་བཞེད་ཀྱང། དེ་རང་
མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་མ་འཁྲུལ་བར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་གི་གནད་རྟོགས་ན་རང་རྒྱུད་པས། སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག་ཅེས་སོགས་གསུངས་
པ་ལྟར། སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སུ་འབྱེད་པ་དང། དེ་ཡང་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་འབྱེད་ཀྱི། ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བཞེད་པའི་གནད་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་
རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་སུ་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་རང་མྱོང་རང་རིག་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པར་ཞི་འཚོ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་

[092B] དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་འབྱེད་ཀྱང་རང་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་མི་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡོད་དེ། དེའི་ལུགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་
ཆོས་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པ་ལྟར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་མ་རྟོགས་ཏེ། དེ་
རྟོགས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་གྲུབ་ཟིན་པས་དེའི་ངོར་སླར་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་མི་དགོས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་སྒྲུབ་པ་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་དེས་མཐུན་དཔེ་མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་
བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པར་ཆེས་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་རྙེད་དོན་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་གཉིས་འགལ་བར་ཐལ། ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་རྙེད་
དོན་དང་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། ཁྱབ་སྟེ། རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་འཁྲུལ་ཤེས་གང་ཞིག་ དོན་དམ་བདེན་པ་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱི་
རྙེད་དོན་མིན་ན་རང་བཞིན་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་ཡིན་དགོས་ན། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་རྙེད་དོན་དུ་ཐལ། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡུལ་

[093A]༄༅། །ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་དང་པོ་མེད་དོ། རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པའི་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་ཡང་དེས་རྙེད་པ་འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱིས་རྙེད་པ་མ་ཡིན་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་ཡང་ཡིན་ལ་
བརྫུན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་དུང་སྒྲ་རྙེད་ཀྱང། དུང་སྒྲ་བརྫུན་པ་མ་རྙེད་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། སྐྱོན་གཉིས་པ་མེད་དེ། འདིར་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་རྙེད་པའི་དོན་ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲ་སྨོས་པ་ནི་ཡོད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་
ཀྱིས་རྙེད་པ་དགག་པར་འདོད་ནས་སྨོས་པ་ཡིན་གྱི། མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པས་རྙེད་ཙམ་འགོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ཆོས་ཅན་ཞེས་སོགས་
ནི། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་དང་སྟོང་ཐུན་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་སྔར་བཀོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་བཞེད་པར་ཆེས་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་འགོག་ཚུལ་ཞེས་ཆེས་དཀའ་བར་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཆེས་གསལ་
བར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དེ་དག་གིས་དོན་བཀག་ནས། ད་ནི་དཔེ་དགག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནས་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྐབས་སུ་བདེན་བརྫུན་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་
དུ་མ་བྱས་པའི་མིག་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་དུ་རུང་བའི་དཔེར་སངས་རྒྱས་པས་བྱེ་བྲག་པའི་ངོར་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ན་གཉིས་ཀའི་གྲུབ་མཐའི་ཁྱད་པར་དོར་བའི་སྒྲ་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་དུ་རུང་བ་བཀོད་པ་ལ་དེ་གཉིས་དཔེ་དོན་མི་མཚུངས་སོ་

[093B] རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན། སངས་རྒྱས་པས་བྱེ་བྲག་པའི་ངོར་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ན་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ཀྱི་འབྱུང་འགྱུར་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སྒྲ་འཇལ་བའི་ཚད་མས་མ་གྲུབ་ཀྱང། གང་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་གི་དོན་
འདི་འོ་ཞེས་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་ལ། མིག་སོགས་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་རང་མཚན་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་རང་མཚན་ཁས་ལེན་པའི་རང་རྒྱུད་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ཆོས་ཅན་མིག་སོགས་འཇལ་བའི་ཚད་མས་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་
རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་གཉིས་གང་ཡང་མི་འཇལ་ཀྱང་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་འདི་འདྲ་ཞིག་འཇལ་ལོ་ཞེས་གཉིས་ཀ་ལ་སྟོན་རྒྱུ་མེད་པས་དེ་གཉིས་དཔེ་དོན་མཚུངས་པ་མིན་ནོ། །ལེགས་ལྡན་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་དོར་བའི་
སྤྱི་ཕན་ཚུན་དུ་སྟོན་རྒྱུ་མེད་ཀྱང། བདེན་པར་ཡོད་མེད་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་མིག་སོགས་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་ཞེས་སྨྲ་བར་མི་ནུས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཁས་བླངས་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་དོན་ཁས་བླངས་
པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་བྱུང་བ་ཡང་ཐལ་རང་གཉིས་རང་མཚན་ཞལ་གྱི་བཞེས་མི་བཞེས་ཀྱི་ཁྱད་བྱུང་བ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་པས་དབུ་མ་པས་བྱེ་བྲག་པའི་ངོར་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ན་འབྱུང་འགྱུར་དང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་
དོར་བའི་སྒྲ་ཙམ་ཚད་མས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱི་འདོད་པ་ཆེས་མི་མཐུན་ལ། ཐལ་འགྱུར་བས་སྔར་རྒོལ་བྱས་ནས་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཡང་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་མེད་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་

[094A]༄༅། །མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་སྟོན་རྒྱུ་མེད་དོ། །རིགས་པ་དེ་དག་གི་ནི་ལེགས་ལྡན་གྱི་མིག་སོགས་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཡོད་པ་དེ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་མིན་པར་མ་གྲུབ་
སྟེ། ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་ཡོད་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ནི་རིགས་པ་དེ་ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་གྱིས་
ཞལ་གྱིས་བཞེས་པར་སྟོན་ཏེ། ལེགས་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སྨྲ་བས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་དུ་རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་མ་གྲུབ། དོན་
དམ་དུ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དབུ་མ་པ་ལ་མ་གྲུབ་ཅེས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟགས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཆོས་ཅན་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཤེས་པ་གང་གིས་རྙེད་ཅེས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་བརྟགས་ནས་སྐྱོན་རྗོད་པར་རིགས་ཏེ། འཇུག་པ་
ལས་ཀྱང། དངོས་ཀུན་ཡང་དག་བརྫུན་པ་མཐོང་བ་ཡིས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་གང་ལ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་སུ་སོང་བ་དོན་དམ་བདེན་པ་དང། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་གང་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་
མར་སོང་བ་ལེགས་ལྡན་གྱི་ལུགས་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་རྣམས་རང་གི་བདག་སྐྱེ་འགོག་པ་ལ་མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། རང་ལུགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིར་རྒོལ་ལ་གྲུབ་པས་ཆོག་

[094B] ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ལོག་རྟོག་དགག་པ་ཙམ་གྱི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་གསུངས་ཤིང། རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གང་རུང་གིས་གྲུབ་པས་མི་ཆོག་པར་འདོད་པ་ལ་དེས་ཆོག་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྩོད་པ་དཔེར་བྱས་ནས་
བསྒྲུབས་ལ། སྒྲུབ་ངག་དང་སུན་འབྱིན་གཉིས་ཀ་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལ་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཀས་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་དགོས་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་བཞིན་དུ་འདོད་རིགས་ཏེ། ལུང་གི་གནོད་པ་དང་
རང་དོན་རྗེས་དཔག་གང་ལའང་གྲུབ་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་ཀྱང་འཆད་པར་མཛད་དོ། །དེས་ན་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མར་གཞན་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་ཤིག་ཏུ། རང་དབང་དུ་བྱས་ནས་སམ། སུན་འབྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་ཅེས་
གསུངས་པའི་རང་དབང་དང་རང་རྒྱུད་དོན་གཅིག་པས་དེའི་ཕྱིར་ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ཁས་བླངས་ལ་མ་འཁྲིས་པར་ཚད་མས་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་རང་དབང་དུ་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དང། དཔེའི་ཆོས་ཅན་གཉིས་དང། རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་རྣམས་གྲུབ་
ཚུལ་ངེས་པར་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་རྣམ་གཞག་འདོད་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་རྣམ་གཞག་མི་འདོད་
པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ཁས་བླངས་ཙམ་ལ་མ་འཁྲིས་པར་ཚུལ་གསུམ་རང་དབང་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཞིག་ལ་འདོད་ལ། དེ་འདྲ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། རང་གི་མཚན་ཉིད་

[095A]༄༅། །ཀྱིས་མེད་དེ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ཞེས་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་ཚེ་ན་མྱུ་གུ་རྟེན་འབྱུང་དང་རྟེན་འབྱུང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱབ་པ་ཐལ་འགྱུར་བ་
རང་ལུགས་ལ་ཁས་མི་ལེན་པས་གཞན་གྲགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ཁས་བླངས་ལ་མ་འཁྲིས་པར་ཚུལ་གསུམ་ཚད་མས་རང་དབང་དུ་བསྒྲུབ་ས་མ་བྱུང་བས་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་ཞེས་
བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། མྱུ་གུ་དང་རྟེན་འབྱུང་སོགས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུད་ལ་བྱུང་མོད་ཀྱང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཚད་མ་དེ་དང་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་འཇལ་བའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་བློ་གཉིས་ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་བློ་ངོར་འདྲེས་ནས་
དབུ་མའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་བར་དུ་སོ་སོར་འབྱེད་མི་ནུས་ལ། སྔར་རྒོལ་གྱིས་འབྱེད་ནུས་ཀྱང་ཕྱིར་རྒོལ་ལ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མ་བསྐྱེད་བར་དུ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་སྟོན་མི་ནུས་སོ། །ཐལ་འགྱུར་བ་ནང་ཕན་ཚུན་དུ་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་
ཚུལ་མཐུན་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚུལ་གསུམ་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན་རྟོག་པས་འཛིན་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་དེ། རང་མཚན་
གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ། མ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ། དེ་གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པར་འཛིན་པ་གསུམ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྙེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ལ། ལྟ་བ་མ་རྙེད་པའི་རྒྱུད་ལ་དང་པོ་དང་ཐ་མ་གཉིས་

[095B] །དེ་བཞིན་དུ་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ལ་རིགས་གསུམ་ཡོད་པས། དེ་ཡིན་ཚད་ངར་འཛིན་དང་བདག་འཛིན་དུ་འཇོག་པ་མ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཡང་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ཡོད་ལ་
འོན་ཀྱང་རང་རེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་འདི་འདྲ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རྟགས་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཕ་རོལ་པོ་རྐྱང་པས་ཁས་བླངས་པས་ཆོག་པ་མིན་གྱི་སྔར་རྒོལ་རང་ཉིད་
ཀྱིས་ཚུལ་གསུམ་ཚད་མས་གྲུབ་ཅིང་ཕྱིར་རྒོལ་རང་ཡང་དེ་ལྟར་འདོད་པའམ་ངེས་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། དེ་མེད་པར་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་ན་དེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་
ནི་ཐ་སྙད་པའི་རྣམ་གཞག་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པའི་རྣམ་གཞག་རྟོགས་དགོས་པ་དང། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་ཞལ་ཕྱིས་མི་བཞེས་ཀྱང་དབུ་མ་པ་མིན་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་
གོ་སླ་བར་སྣང་ངོ། །རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་འཕྲོས་དོན་དང་བཅས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། གསུམ་པ་མདོ་སྡེ་རྣམས་དང་འགལ་བ་སྤང་བ་ལ་གཉིས། དགོངས་འགྲེལ་དང་འགལ་བ་སྤང་བ་དང། དེ་དང་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་
གཉིས་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཞེས་པ་ནས་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་དུ་གཞག་དགོས་པ་གཉིས་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད་ལ། དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྟར་བརྗོད་ན་ཁོ་ན་རེ་

[096A]༄༅། །དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་མེད་ཕྱེ་བ་དང་དྲང་ངེས་འཇོག་ཚུལ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ན། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ལུགས་ལ་ཇི་ལྟར་བཞེད་ཅེ་ན། འདི་ལ་
འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་གཉིས་དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་གསལ་བར་བཤད་པ་མེད་ཀྱང་འཇུག་པ་ལས། རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་མདོ་སྡེ་གཞན་ཡང་ནི། །དྲང་དོན་ཉིད་དུ་ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱེད། །ཅེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་དུ་རྣམ་པ་ད་ལྟ་
བུའི་མདོ་སྡེ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དངོས་སུ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་དང་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་བཤད་པ་གཉིས་དང། དེའི་སོགས་ཁོངས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་དང་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་
གསུམ་དུ་བཤད་པ་གཉིས་བཏོན་ནས་བཞི་པོ་དེ། ཇི་ལྟར་ནད་པ་ནད་པ་ལ། །སྨན་པས་སྨན་རྣམས་གཏོང་བ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ལ། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་རབ་ཏུ་གསུངས། །ཞེས་པའི་ལུང་འདི་ལ་སོགས་པས་
དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བར་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་སྟོན་པ་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པར་མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་གོ་ནུས་པར་དགོངས་ནས་མདོ་ཚན་གཞན་གསུམ་པོ་དེ་འཇུག་པ་རྩ་
འགྲེལ་ལས་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་པར་མཛད་པ་ལས་འདིར་ནི་ལུང་གི་སྒོ་ནས་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ལ་ཞེས་སོགས་ནི་ལང་གཤེགས་ལས་ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་སེམས་ཙམ་

[096B] གསུང་བ་པོ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོ་རྗོད་པ་ལས་ཞེས་པ་ནས་འགོག་
པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གཙོ་བོར་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ལ། དེ་ཡང་ཅུང་ཟད་བཤད་ན་འཇུག་འགྲེལ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོ་རྗོད་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གསུངས་
ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་དར་ཡུག་ཆེན་པོའི་མདོ་སོགས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་རྟག་བརྟན་གྱི་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དྲང་དོན་ཡིན་པ་དཔེར་བྱས་ནས་དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀུན་གཞི་ཡོད་
པར་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བ་ཡིན་གྱི། རྟག་བརྟན་གྱི་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་སྐབས་འདིར་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བ་མིན་ཏེ། དྲང་དོན་ཉིད་དུ་ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱེད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་གིས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུའི་མདོ་
ཡིན་ན་སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་ཁས་ལེན་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་ལ། རྟག་བརྟན་གྱི་སྙིང་པོ་སྟོན་པའི་མདོ་དེ་འདྲ་སེམས་ཙམ་པས་ངེས་དོན་དུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་རྟག་བརྟན་གྱི་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དེ་
དྲང་དོན་ཡིན་པའི་རྒྱ་མཚན་གྱིས་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མདོ་གཉིས་པོ་དེ་དགོངས་གཞི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ལ་དགོངས་པར་མཚུངས། དགོས་པ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ཞེན་པ་དག་སྐྲག་

[097A]༄༅། །པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པར་ཡང་མཚུངས། སྒྲས་ཟིན་ལྟར་གྲུབ་ན་མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བའི་གནོད་པ་གཉིས་ཀ་ལ་འབབ་པར་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ་
རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། ས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀུན་གཞི་སྟེ། །ཞེས་སོགས་དང། ལང་གཤེགས་ལས་ཀྱང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བསྒྲགས་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དྲི་
མ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་མཚན་ཉིད་པ་དེ་ཉིད་སྙིང་པོ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་གསུངས་པ་དང་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་གསུངས་པ་གཉིས་ཀའི་དགོངས་གཞི་ཡིན་པས་ཐེག་བསྡུས་སུ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཁམས། །
ཞེས་སོགས་ཀུན་གཞི་ཡོད་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་ཤིང། རྒྱུད་བླའི་འགྲེལ་པར་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་དེ་ཙམ་དུ་དཀའ་གནས་ཆེ་བར་མི་སྣང་བས་ཧ་ཅང་ཞིབ་ཏུ་མ་བཤད་དོ། །འོ་ན་ལུགས་
འདིས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་ཅེ་ན། འཁོར་ལོ་དང་པོར་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་གསུངས་པ་ངེས་དོན་ཡིན་ལ། རགས་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་བསྟན་
ནས་ཕུང་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་རྣམས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ལོ། །དེ་ཡང་འཁོར་ལོ་དང་པོར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་ནི་ཕུང་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཙམ་དང། དགོས་པ་ནི་ཐལ་

[097B] སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ནི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་རིགས་པ་རྣམས་སོ། །འཁོར་ལོ་བར་པ་ནི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཁོ་
ན་དང། ཤེར་ཕྱིན་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་དངོས་སུ་མ་སྦྱར་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་གསུངས་པས་ངེས་དོན་དུ་བཞེད་ལ། འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་ཡིན་ཡང་རེ་
ཞིག་ཐལ་འགྱུར་བས་བཞེད་པ་ལྟར་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་བསྟན་ན་ལས་འབྲས་དང་བཅིངས་གྲོལ་སོགས་གཞག་ས་མེད་པའི་ཆད་ལྟ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དགོས་པ་དེ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར་དུ་དང། རགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་ནས་རྒྱུད་
སྦྱངས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྲ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་དུ་དགོངས་གཞི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་རྣམ་རིག་པས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་མིང་བརྡས་བཞག་མ་བཞག་གི་ཁྱད་པར་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་དགོངས་འགྲེལ་
ལས་ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་ལ་རིགས་
པའི་གནོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཅིང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་བྱ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་མི་འཐད་པར་སྟོན་པའི་རིགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་འདྲའི་དྲང་ངེས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་དང་

[098A]༄༅། །མི་མཐུན་ཡང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་དང་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་སོགས་དང་མཐུན་ལ། གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ནོར་བུ་མཁན་གྱིས་ནོར་བུའི་དྲི་མ་སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་རིན་པ་གསུམ་དཔེར་
བྱས་ནས་གདུལ་བྱ་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་གསུམ་གསུངས་པ་ནི་སྤྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་སོགས་དང་དོན་མཐུན་ཡང། གདུལ་བྱ་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལ་ཆོས་འཁོར་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་མི་འཐོབ་སྟེ། དེ་འཐོབ་ན་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་འཁོར་ལོ་
གསུམ་པར་རིགས་པ་ལས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་འཁོར་ལོ་གསུམ་པར་གང་ནས་ཀྱང་མ་བཤད་ཅིང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་གསུངས་པའི་ཚེ། དེང་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བསྐོར་བ་
མཐོང་ངོ་ཞེས་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་བྱས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཕྱིས་ཀྱི་ཁ་ཅིག་དགོངས་འགྲེལ་ནས་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དང་གཟུངས་རྒྱལ་ནས་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་
གཉིས་ཞེས་བཤད་པ་བྱེད་པ་ནི་རྨོངས་པ་ངོ་མཚར་སྐྱེད་པའི་བཤད་པའོ། །དེས་ན་ཕུང་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་ཕུང་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་ལས་གསུངས་ཀྱང་
གསུང་བ་པོ་ལ་ནང་འགལ་མི་འབྱུང་སྟེ། སྔ་མ་ནི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐེག་དམན་ལ་སྲོག་གཅོད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་

[098B] ཐེག་ཆེན་ལ་གདུལ་བྱའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་བལྟོས་ཏེ་གནང་བ་ཡོད་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །དགོངས་འགྲེལ་དང་འགལ་བ་སྤང་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། གཉིས་པ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་ཞེས་པ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ་
ཞེས་པའི་བར་ཏེ། རིམ་པ་ལྟར་བཤད་ན། ཁོ་ན་རེ། ཉི་ཁྲིའི་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གསུངས་པ་དེ་དགོངས་འགྲེལ་ནས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དང་ཁྱད་པར་ཡོད་དམ་མེད། མེད་ན་
ཡུམ་གྱི་མདོ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པར་འགྱུར་ལ། ཡོད་ན་མདོ་དེ་ལས་བྱམས་པ་གང་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ནི་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་འཆད་ཅེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མདོ་དེ་ལས་རྣམ་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་རྫས་ཡོད་དུ་
གསུངས་པ་དེ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་དེ་ལས་བྱམས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ་དེ་ཐམས་
ཅད་མིང་ཙམ་དུ་བསླབ་པར་གསུངས་པ་གང་ཞིག་མིང་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་དང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བྱམས་པས་མིང་བཏགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པའི་འདོགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཤིག་ཡོད་ན་ནི་གཟུགས་མིང་ཙམ་དུ་མི་
རུང་ལ། དེ་འདྲའི་མིང་འདོགས་པའི་གཞི་མེད་ན་ནི་མིང་འཇུག་པའི་གཞི་མེད་པས་མིང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྩད་པའི་ལན་དུ་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དངོས་པོ་ལ་མིང་གློ་བུར་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། གློ་

[099A]༄༅། །བུར་བ་ནི་བཅོས་མའི་མིང་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པར་གྲུབ་ན་བཅོས་མར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལེའུ་འདིའི་དོན་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་རྣམ་
རིག་པས་བཀྲལ་བ་དང་ཆེས་མི་མཐུན་ཏེ། ལེའུ་འདིས་གཟུགས་སོགས་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་གཟུགས་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་བོ་ཞེས་མ་བསྟན་པར་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་
གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པ་དང། བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལེའུ་འདིས་ཉི་ཁྲིའི་དགོངས་པ་བསྟན་ནས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བར་སློབ་དཔོན་ཤཱནྟི་པ་སོགས་བཞེད་པ་ནི་མི་
འཐད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་གཟུགས་སོགས་ཞེས་པ་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་དོན་ནི་བྱམས་པས་གཟུགས་མིང་གིས་བཞག་ཙམ་ཡིན་ན་གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་མ་སྦྱར་གོང་དུའང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཞག་པ་
ཙམ་ཡོད་པས་གཟུགས་རུང་ལ་གཟུགས་སོ་ཞེས་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་རིགས་སོ་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱམས་པ་ཉིད་ལ། གཟུགས་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཐ་སྙད་ལ་མ་བརྟེན་པར་གཟུགས་རུང་མཐོང་ཙམ་ཉིད་ནས་གཟུགས་
སོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ་བྱམས་པས། དེ་འདྲ་མེད་དོ་ཞེས་ཞུས་པས། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་མིང་གདགས་གཞི་ལ་གློ་བུར་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །གཟུགས་གཟུགས་

[099B] གཟུགས་ཐ་སྙད་ལ་མ་བལྟོས་པར་གཟུགས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གྲུབ་ན་གཟུགས་རུང་ལ་
གཟུགས་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བ་གཟུགས་ཀྱི་བརྡ་སྦྱར་བ་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་མིང་དུ་མ་འཇུག་པའི་ཚེ་མིང་དེ་དག་དངོས་པོ་དེ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་འཇུག་ན་དངོས་པོ་གཅིག་པུ་དེ་མིང་དུ་མ་སྟན་དོན་ཡང་དུ་
མར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་འདི་དག་གིས་སྒྲུབ་ན་ཐེག་བསྡུས་ལྟར་སྒྲུབ་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག་ལས་ཀྱང། མིང་གི་སྔ་རོལ་བློ་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རིགས་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་
ཀྱིས་གཟུགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ནས་ཞེས་པ་ནས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་མེད་ཀྱང་མིང་འཇུག་པའི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང། དེ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལ་མིང་དུ་བཏགས་
ཙམ་དུ་གསུངས་པ་མི་འགལ་བར་སྟོན་ལ། ཡང་དེ་ནས་ཞེས་པ་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ནི་བྱམས་པས། གཟུགས་དེ་མིང་བཏགས་ཙམ་མིན་པར་ཐལ། གཟུགས་ཀྱི་མིང་འདོགས་པའི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཞུས་པ་ལ་
དེའི་ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཐལ་འགྱུར་དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། གཟུགས་མིང་བཏགས་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་པས་ཀྱང་མིང་གདགས་གཞི་དང་འདོགས་བྱེད་ཁས་ལེན་པས་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་འཇོག་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་

[100A]༄༅། །ནས༑ དེའི་ལན་དུ་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་ལ་སྐྱེ་འཇིག་སོགས་མེད་པར་སྨྲས་པ་ལ། དེ་ལྟ་ན་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རམ། ཞེས་དྲི་བ་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་འཐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །
དེས་ན་ལེའུ་འདིས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་གྱིས་མེད་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་གསུངས་པས་དགོངས་འགྲེལ་དང་མི་མཐུན་ཞིང། ལེའུ་འདིས་ཡུམ་གྱི་མདོ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བར་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱང་མི་
བཞེད་དོ། །དེ་ནས་གཞན་དབང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་ཞེས་པ་ནས་སྟོན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ལེའུ་འདིས་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མར་ཀུན་བཏགས་ངོས་འཛིན་པ་ནི་དེ་ཉིད་
ལས། བྱམས་པ་གང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་སོགས་ཏེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཏགས་པ་ནི་ཀུན་བཏགས་སུ་གསུངས་ཤིང། གཞན་དབང་གི་དོད་རྣམ་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་
ངོས་འཛིན་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་ཞེས་སོགས་ཏེ། འདིས་རྣམ་པར་བཏགས་པ་ཡུལ་ཅན་རྟོག་པ་ལྟ་བུ་དང། འདི་ལ་རྣམ་པར་བཏགས་པ་གཟུགས་སོགས་ཏེ། མདོར་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་
གྱི་གཞན་དབང་དངོས་དང་དེའི་དོད་པོར་འཇོག་དགོས་པ་རྣམས་སོ། །ཆོས་ཉིད་དམ་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱང་དེ་ཉིད་ལས། གང་ཀུན་བཏགས་པའི་ཞེས་སོགས་ཏེ། རྣམ་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་

[100B] །མདོར་ན་ལེའུ་འདིས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་བཏགས་པའི་ཆ་རྣམས་ལ་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ཞེས་པ་ནས་ཀུན་བཏགས་
པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཞེས་པའི་བར་ཀུན་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བཏགས་པའི་གཟུགས་ཞེས་པ་ནས་རྣམ་པར་བཏགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཞེས་པའི་བར་རྣམ་བཏགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་
རྣམས་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་པ་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་མཁྱེན་ཞེས་པའི་བར་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། རེ་རེ་བཞིན་ནས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་མཛད་དེ། བཤད་ཚུལ་འདི་
འཇུག་འགྲེལ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཚུལ་འདི་འཇུག་འགྲེལ་ལས་ཞེས་པ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ་ཞེས་པའི་བར་ཏེ། ཅུང་ཟད་བཤད་ན། སྦྲུལ་དེ་ཐག་པ་སྲ་བོ་ལ་མེད་པས་ཀུན་བཏགས་པ་དང། སྦྲུལ་དངོས་ལ་མེད་བཞིན་དུ་ཀུན་
བཏགས་མིན་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་གཞན་དབང་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་ཀུན་བཏགས་དང། གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡུལ་དུ་གྲུབ་པ་ཡོངས་གྲུབ་དང། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་
ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མྱུ་གུའི་ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པར་འཇུག་འགྲེལ་ལས་གསུངས་ཤིང། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་འཇོག་ལུགས་

[101A]༄༅། །འདིས་མདོའི་དགོངས་པ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་གསུངས་པའི་ཚུལ་འདི་ཁྱད་པར་མེད་པས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་ནི། དེ་ལ་རྣམ་བཏགས་
ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་རྟེན་འབྱུང་གི་གཞན་དབང་དངོས་དང་དེའི་དོད་དུ་འཇོག་དགོས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཀུན་བཏགས་སུ་བཤད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཤིས་ལུགས་སམ་
རང་བཞིན་ཡིན་ཞིང། ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་རང་བཞིན་ནམ་གཤིས་ལུགས་དེར་གྲུབ་པ་ནི་ཀུན་བཏགས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་གཤིས་ལུགས་སམ་རང་བཞིན་དེར་གྲུབ་པ་ནི་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་གོ་དེས་ན་རང་མཚན་
གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དེ་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་ཅིང། ཆོས་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་དུ་བཞག་པའི་རང་བཞིན་དེར་དོན་དམ་བདེན་པ་གྲུབ་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེར་དེ་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བའི་
ཕྱིར། བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ཀུན་བཏགས་རྫས་སུ་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི་གཞན་དབང་གནས་ལུགས་སུ་མེད་པ་ལ་དགོངས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དབང་རྫས་སུ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཡང་རྫས་གྲུབ་ཀྱི་རྫས་མ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་
དོན་ཡིན་ཏེ། ལེའུ་དེ་ཉིད་རང་ལས། གཞན་དབང་རང་དབང་དུ་མི་འབྱུང་བའི་དོན་གྱིས་རྫས་ཡོད་མིན་པར་གསུངས་ཤིང། རང་དབང་ནི་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་བཤད་པས་གཞན་དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་

[101B] །ཆོས་ཉིད་རྫས་སུ་ཡོད་མེད་གཉིས་ག་མིན་པར་གསུངས་པའི་དོན་ཡང་གཞན་དབང་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་བཀག་པ་གཞན་དབང་གི་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པའི་དོན་ནོ། །དེས་ན་ཀུན་བཏགས་མེད་
པར་གསུངས་པ་ཡང་གཟུགས་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཀུན་བཏགས་པ་ལྟར་མེད་པ་ཡིན་གྱི། མིང་དང་བརྡའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་བཏགས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུ་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ།། གཉིས་
པ་ལ་གསུམ། རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ། དེས་རང་མཚན་ཇི་ལྟར་འགོག་པའི་ཚུལ། བཀག་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་མིན་གསལ་བའོ།། དང་པོ་ནི་ལུགས་འདིས་ཞེས་པ་ནས་སྔོན་པོར་ཟུངས་ཤིག་ཅེས་པའི་
བར་ཏེ། ཁོ་ན་རེ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ཡང་འཇུག་པ་ལས། བསྟན་བཅོས་ལས་དཔྱད་རྩོད་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར། མ་མཛད་རྣམ་གྲོལ་ཕྱིར་ནི་དེ་
ཉིད་བསྟན། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་རིགས་པའི་དཔྱད་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་གསུངས་པ་ནི་གདུལ་བྱས་རྣམ་གྲེལ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་རིགས་པ་དེ་དག་གིས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་བདག་ཏུ་
འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་དབྱུང་བ་ནི་དགོས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། དེའི་གནད་ཀྱིས་དབུ་མའི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཙོ་བོར་བདག་འགོག་པར་འདུས་ཤིང། དེ་ལ་ཆོས་བདག་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ནི་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་

[102A]༄༅། །བ་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྩ་འཇུག་གཉིས་ཀར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་རིགས་པ་དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་རིགས་པའི་རྩ་བ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་
པ་ལ་ཐུག་སྟེ། དངོས་པོ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མཐའ་བཞི་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ནི་རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། དེ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་འམ་འཇིག་རྟེན་དུ། །ཞེས་
སོགས་ཀྱིས་ཤིང་རྟ་དེ་རང་གི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་ཐ་དད་གཉིས། རྟེན་བརྟེན་པ་གཉིས། དབྱིབས་དང་ཚོགས་པ་གཉིས། ལྡན་པ་དང་བཅས་པའི་བདུན་པོ་དེར་བཙལ་བས་མི་རྙེད་ཀྱང་རང་གི་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་
བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་འཇོག་པར་གསུངས་ཤིང། དེའི་སྒོ་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་བདེ་བླག་ཏུ་རྙེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པའི་རྩ་བ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པ་ལ་ཐུག་སྟེ། གང་ཟག་ཕུང་པོ་
ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྣམ་པ་བདུན་པོ་དེར་གང་ཟག་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་དེ་འགོག་བྱེད་
ཀྱི་རིགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིའང་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གཏན་ཚིགས་འདི་ཉིད་ཀྱི་དངོས་ཀྱི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ཀ་དུས་གཅིག་ལ་སེལ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཉིས་པ་ནི་འོ་ན་རྟེན་འབྱུང་གི་རྟགས་ཞེས་པ་

[102B] དེ་ལ་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན་ཁོ་ན་རེ། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན། དེའི་སྒོ་ནས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་འགོག་པར་མཛད་ཅན་
འདི་ལ་འཇུག་པ་རྩ་བར་རིགས་པ་གསུམ་དང། འགྲེལ་པར་རིགས་པ་གཅིག་སྟེ་བཞིས་འགོག་པར་མཛད་པ་ལས་རིགས་པ་དང་པོ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བས་དགག་པ་ནི། གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྟེན་འགྱུར་
ན། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། དོན་ནི་དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་གང་ཞིག། དེའི་མཉམ་གཞག་
དེས་དངོས་པོ་རང་མཚན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་གཉིས་པ་ཐ་སྙད་བདེན་པ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཐལ་བ་ནི། གང་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་རྣམ་དཔྱད་ན། །ཞེས་སོགས་ཏེ། དོན་ནི་གཟུགས་སོགས་རང་མཚན་
གྱིས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གྲུབ་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་བཙལ་བའི་ཚེ་རྙེད་དགོས་པ་ལས་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་གསུམ་པ་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས་པར་ཐལ་བ་ནི། དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་རིགས་པ་གང་ཞིག་གིས། །ཞེས་
སོགས་ཏེ། དོན་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཐ་སྙད་དུའང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཡང་མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་རིགས་པས་ཁེགས་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཁེགས་མི་ནུས་ན་དོན་དམ་

[103A]༄༅། །པར་སྐྱེ་བ་ཡང་མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་རིགས་པས་ཁེགས་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བའི་རིགས་
པ་ནི། གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྟེན་འགྱུར་ན། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་འོད་སྲུང་གཞན་ཡང་དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་ལ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་
སྟོང་ཉིད་དེ་སྟོང་ཉིད་མཐར་ཐུག་ཏུ་འོད་སྲུང་གིས་ཞུས་པའི་ལེའུ་སོགས་ལས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། འདི་དག་ལ་བཤད་པར་བྱ་བ་མང་དུ་ཡོད་ནའང་འཇུག་པའི་ཊཱིཀ་ཆེན་གྱི་མཐའ་དཔྱོད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། གསུམ་པ་ནི། འོ་ན་གང་ཟག་
དང་ཆོས་ལ་ཞེས་པ་ནས་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་རྒྱས་པར་མཛད་དོ་ཞེས་པའི་བར་ཏེ། ཁོ་ན་རེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་རིགས་པས་བཀག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རང་མཚན་གྱིས་སྟོང་པ་སྒྲུབ་པ་མིན་ནོ་ཞེས་བོད་སྔ་མ་འཆད་པ་
ལྟར་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བོད་སྔ་མ་དག་གི་འདོད་ཚུལ་འདི་ནི་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་མ་ཤེས་པས་ནོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དགག་བྱའི་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཙམ་གྱི་གནས་ལུགས་
སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་མེད་དགག་ཡིན་པར་མ་གོ་བར་སྟོང་ཉིད་མེད་དགག་ཏུ་འདོད་པ་དང། དེ་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་སྒོམ་པ་ཐ་ཆད་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བས་རང་གི་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱས་སོ། །ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་

[103B] མེད་དགག་སྐྱུགས་བྲོ་བའི་དོན་སྤྱི་ཅིག་ཤར་འདུག་པ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དེ་མེད་དགག་ཏུ་ཁས་བླང་བར་བྱའི། ཁྱེད་ཀྱིས་རིགས་པ་ཡང་
དག་གི་གནོད་པ་སྟོན་པར་གྱིས་ཤིག། འོན་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་དང་སྒོམ་དུ་མི་རུང་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དེ་ག་མཐའ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཁྱེད་རྣམས་བཞེད་པའི་སྤྲོས་བྲལ་དེ་
གའང་མཐའ་གཅིག་ཡིན་ནོ། ཞེས་སྨྲས་ན་ཅིས་དགག། དེ་མི་མཚུངས་ཏེ། སྔ་མ་མེད་དགག་དང། ཕྱི་མ་སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། སྙམ་ན། ཆོས་གཞན་ཅི་ཡང་མ་འཕངས་པའི་དགག་བྱའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་ཙམ་དེ་ཀ་མེད་དགག་ཡིན་གྱི་
མེད་དགག་ཅེས་པའི་རྭ་ཅོ་ཟིང་དེ་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་ག་ན་ཡིན། ཐུགས་བསམ་ལེགས་པོ་ཐོང་ཞིག། དེ་ལ་ཁོང་རྣམས་ན་རེ། དེ་ལྟ་ན་སྔོན་ཆད་ངེད་རྣམས་ཀྱིས་མེད་དགག་ངོས་མ་ཟིན་པས་ལན་པས་ད་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་ཁྱེད་ལྟར་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་
མེད་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རང་རེ་རྣམས་རྩོད་པ་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་ཞི་བར་བྱས་ཏེ་དབྱངས་གཅིག་དང་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་ཟབ་མོའི་གཏམ་ལ་མཆོག་ཏུ་རོལ་བར་བྱའོ།། སྨྲས་པ། དྲི་མེད་
རིགས་པའི་མཚམས་སྦྱོར་ཕོ་ཉ་ཡིས། །སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་གྲོགས་སུ་སྦྱར་བ་ན། །དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་དགྱེས་པའི་འོད་དཀར་གྱིས། །བདག་བློ་ནམ་མཁའི་བུ་མོ་ལ་ཡང་མཛེས། །དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལེགས་

[104A]༄༅། །པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོའི་དགོངས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་བ་སྟེ་ལེའུ་གསུམ་པའོ།། །།
གསུམ་པ་དོན་བསྡུས་ཏེ་རང་ཉིད་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བསྟན་པ་ལ་དངོས་དང་འཕྲོས་པའི་དོན་ནོ།། དང་པོ་ནི། ད་ནི་འདི་དྲི་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བའི་ཕྱོགས་དབུ་སེམས་ཀྱི་ལུགས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རྗེ་བླ་མ་ཉིད་
གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞེས་དྲི་བ་བཀོད་ནས། འཛམ་གླིང་མཁས་པའི་རྒྱན་རྒྱུར་འདི་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྤྱིར་ལུགས་གཉིས་གཉིས་ཀ་ལ་མཆོག་ཏུ་གུས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་
དགོངས་པ་བཀྲལ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ། ཞེས་ལན་འདེབས་པར་མཛད་དོ།། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གསུང་རབ་ལ་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བའི་ཚུལ་འདི་
མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྒོ་ཡིན་པ་དང། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནས་གཏམ་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རིགས་ལམ་ཕྲ་མོ་མི་ཤེས་ཤིང་ལུང་ཙམ་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་བྱས་སུ་ཟིན་
ཀྱང་སྙིང་པོ་མེད་པར་དགོངས་ནས་རྣམ་དཔྱོད་དང་ལྡན་པའི་དོན་གཉེར་ཅན་དག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་ཀུན་ནས་བསླང་ནས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་འདི་གཏམ་དུ་བྱས་སོ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། གསུམ་པ་ལ་

[104B] བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་ཚུལ། བརྩམས་པའི་དགེ་བ་བསྔོ་བའོ།། དང་པོ་ལ་དྲུག། རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གསུང་རབ་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་ཤིང་དེའི་སྒོ་ནས་བསྟན་བཅོས་
འདི་བརྩམས་པའི་ཚུལ། གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ཉིད་ལས་ལྷག་པ་མེད་པར་བསྟན། དྲང་ངེས་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན། གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཟིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་
རང་གི་རྒྱུད་ལ་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་འཁྲུངས་པའི་ཚུལ། ཚུལ་དེ་ལ་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྡགས་པར་འོས་པར་བསྟན། དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་བསྟན་བཅོས་འདིར་འཇུག་རིགས་པར་གདམས་པའོ།། དང་པོ་ནི་
རྒྱལ་བའི་དགོངས་ཟབ་ཅེས་སོགས་དང། གཉིས་པ་ནི། སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཅེས་སོགས་དང། གསུམ་པ་ནི། རླབས་ཆེན་སྤྱོད་པའི་ཞེས་སོགས་དང། བཞི་པ་ནི། དེ་ཚེ་རིང་ནས་ཞེས་སོགས་དང། ལྔ་པ་ནི། དེ་འདྲ་དེ་ལ་ཞེས་སོགས་དང། དྲུག་པ་
ནི། དེ་ལྟར་རྒྱལ་བས་ཞེས་སོགས་དང། གཉིས་པ་ནི། ཚུལ་གཉིས་ཤིང་རྟའི་ཞེས་སོགས་ཏེ་གོ་སླའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔོན་དུ་བཤད་པར་དམ་བཅས་པ་ལྟར་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ཅེས་གྲགས་པ་སྔོན་མེད་པའི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཆེན་པོ་འདི་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་
གསུང་རབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་མཐོང་ནས་ཆེས་དཀའ་བའི་གནད་རྣམས་ནན་ཏན་དུ་བཤད་ཅིང། བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་རྣམས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་ཏེ། ཆེས་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་ཐབས་སུ་དགོངས་པའི་དོན་ཆེས་གསལ་བར་

[105A]༄༅། །བྱས་སོ།། འདིར་སྨྲས་པ། རབ་རླིང་ཚིག་གི་ཕ་མཐའ་མི་མངོན་ཟབ་མོའི་གཏིང་མཐའ་དཔག་པར་དཀའ། །དགག་སྒྲུབ་རླབས་ཕྲེང་དྲག་ཏུ་འཕྱུར་བས་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་ཅིག་ཅར་འགེངས། །མི་མཁས་སྙིང་
ནི་ཅི་ཡང་འདར་བྱེད་ལེགས་བཤད་རིན་ཅེན་འབྱུང་གནས་ཆེར། །དྲི་མེད་རིགས་པའི་སྐྱེ་བ་འཛིན་པས་འདོད་རྒུར་དབང་སྒྱུར་གཞན་སུ་ཞིག། བསླབ་གསུམ་གསེར་གྱི་དྲ་བས་གདོང་མཛེས་དཔལ་ལྡན་སྟོབས་བཅུའི་ལུས་རྒྱས་ཤིང། །
ཕྱིན་དྲུག་རབ་དཀར་མཆེ་བའི་འཁོར་ལོས་ཉོན་མོངས་འདམ་བུའི་ཚལ་ཀུན་འཇོམས། །ཐུབ་བསྟན་ལམ་དུ་ཐོགས་མེད་རྒྱུ་བའི་འཕྲིན་ལས་འགྲོས་ཀྱིས་རབ་སྒེག་པ། །བློ་བཟང་གཉིས་འཐུང་དབང་པོས་ལེགས་དྲངས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་དེར་
བདག་ཞུགས་སོ། །ཉི་གཞོན་འཆར་ཀའི་དམར་བ་ལ་འགྲན་བཅུ་ཕྲག་སེན་མོའི་གེ་སར་རྡུལ། །དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱའི་ཙོད་པན་དག་དང་འགྲོགས་པའི་རྩེ་དགའ་ལྷུར་ལེན་པ། །ས་གསུམ་བླ་མ་འཇམ་དཔལ་སྙིང་པོས་ཆོས་ཀྱིས་མཐོ་བའི་ཕོ་
བྲང་ནས། །ཚུལ་འདིར་དགྱེས་པའི་སྤྱན་རས་གཡོ་བས་བདག་ཡིད་ལྷག་པར་དབུགས་ཕྱུང་ཞིག། ཡབ་རྗེ་ཐུགས་རྗེའི་གཏེར་ཆེན་བཙོང་ཁ་པ། །རྩོད་དུས་རྒྱལ་བའི་ཉི་མ་གཉིས་པ་ཁྱེད། །མཆོག་ཏུ་དགྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར། །ཁྱོད་
གསུང་ཟབ་མོའི་གནས་འདི་ཁོ་བོས་ཕྱེ། །ས་གསུམ་མུན་པ་སེལ་བའི་སྣང་བྱེད་མཆོག། དྲང་ངེས་པད་ཚལ་འབྱེད་པའི་ཉི་མ་དེ། །བདག་བློ་མགྱོགས་འགྲོའི་རྟ་བདུན་གྱིས་དྲངས་པས། །བློ་གསལ་རྐང་དྲུག་ལྡན་རྣམས་ཡི་རང་བྱོས། །
[105B] །ཚིག་ཕྲེང་སྤྲོས་པའི་མེ་ཁྱེར་ཟློས་གར་ནི། །ལྷུར་ལེན་སྐྱེ་བོ་འདི་དག་དེང་དུས་སུ། །རྒྱལ་པོའི་ཆད་པས་རང་དབང་ཕྲོགས་སམ་ཅི། །རྗེ་བཙུན་བླ་མའི་དགོངས་དོན་མཆོག་ཏུ་ཕྲ། །བདག་ཅག་བློ་དང་
སྦྱངས་པའི་སྟོབས་དམན་པས། །ཉེས་པར་བཤད་གང་བསམ་པ་ཐག་པ་ཡིས། །འཕགས་དང་མཁས་པའི་ཚོགས་ལ་སྙིང་ནས་འཆགས། །ལེགས་ཉེས་འབྱེད་པའི་བློ་གྲོས་མིག་བྲལ་ཡང། །ཕྱོགས་ལྷུང་ཕྲག་དོག་དུག་ཆུས་ཡིད་མྱོས་པས། །
གནས་འདིར་སྨོད་པའི་བཟླས་རྗོད་ལྷུར་བླངས་ཀྱང། །གཟུར་གནས་མཁས་པས་མཐོང་ན་གད་མོའི་རྒྱུ། །འདིར་འབད་ཏི་སེའི་གངས་རི་ལས་འོངས་པའི། །རྙོག་བྲལ་དགེ་བ་རྒྱུན་གསུམ་ལྡན་པ་དེས། །ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་དྲི་མ་ཀུན་བཀྲུས་ནས། །
དག་པ་གཉིས་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་ཤོག། ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་འཇམ་དཔལ་སྙིང་པོ་ཡིས། །བརྩེ་བའི་ཕྱག་གིས་དགྱེས་བཞིན་འཛིན་པ་དང། །དུས་ཀྱི་མཐར་ཡང་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་སྲོལ། །རྫོགས་ལྡན་བཞིན་དུ་ཆེས་ཆེར་རྒྱས་བྱེད་ཤོག། དྲང་
བ་དང་ངེས་པའི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོའི་དགོངས་པའི་དོན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་བློ་གསལ་ཞིང་དོན་གཉེར་ཆེ་བའི་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཉེ་བར་བསྒུལ་ཞིང། ཁྱད་
པར་དུ་རྗེ་བླ་མ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རིང་ལུགས་ལ་དད་པ་རིའི་དབང་པོ་ལྟར་བརྟན་ཅིང་ལུགས་གཉིས་ལ་མ་རྨོངས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་མཆོག་དང་ལྡན་པ། ཆོས་བཞིན་དུ་ས་སྐྱོང་བའི་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོ་སྲི་ཆོད་རྒྱལ་པོ་བས་མཐུན་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་

[106A]༄༅། །པ་སྦྱར་ཏེ་བག་ས་ལེགས་པར་བསྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཉིད་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པའི་ཚུལ་བཟུང་ནས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རྒྱལ་བ་ཉིད་བཞིན་དུ་ཆེས་ཆེར་གསལ་བར་
མཛད་པ་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཤར་བཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་གྱི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། གསུང་རབ་མཐའ་དག་གི་དོན་ལ་རིག་པ་དང་གྲོལ་བར་སྨྲ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྤོབས་པ་མཆོག་ཏུ་དགེ་བ་ཅན་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་
དཔལ་བཟང་པོས་རང་གི་ན་ཚོད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་ཉེ་བར་བབ་པ་དྲག་པོའི་ལོ་དཔོའི་ཟླ་བའི་དཀར་ཕྱོགས་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའི་དུས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་དགེ་སློང་དྲི་མ་མེད་པ་མཚོ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་དང་
དཔལ་མར་མེ་མཛད་ཡེ་ཤེས་ཡབ་སྲས་ལ་སོགས་པ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་མཆོག་དཔལ་ཡེར་པ་ལྷ་རི་སྙིང་པོའི་མགུལ་དུ་ཉ་བར་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་པ་ནི་རིག་གནས་མཐའ་དག་ལ་རྣམ་པར་བཀྲ་
བའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཅན་ཇོ་བོ་སྟན་གཅིག་པ་ཆོས་འཕེལ་བཟང་པོ་ཞེས་པས་བགྱིས་པ་ལས་སླད་ཀྱིས་ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་གྱི་གཙུག་ལས་ཁང་དུ་ཅུང་ཟད་བཅོས་ཤིང་ཞུས་དག་པར་བགྱིས་པ་འདིས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ཕྱོགས་དུས་གནས་
སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་ནུས་པར་གྱུར་ཅིག། །།མངྒ་ལཾ།། །།



