   ༈   
ཆེན་པོའི་སྲིད་དོན་གྱི་རྒྱལ་རབས་གསལ་བར་སྟོན་པ་
ཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་འཆར་བའི་རྫིང་བུའམ་
བློ་གསར་བུང་བ་དགའ་བའི་རོལ་མཚོ་
ཞེས་བྱ་བའི་གླེགས་བམ་དང་པོ་
བཞུགས་སོ།།
གླེགས་བམ་དང་པོའི་དཀར་ཆག་
ཤོག་གྲངས་
མཆོད་བརྗོད་དང། གླེང་གཞི་་
དེབ་འདིའི་ནང་བོད་ལོ་དང། སྤྱི་ལོ་བཀོད་པ་རྣམས་དང་གཤམ་མཆན་སོགས་ཀློག་ཚུལ་་་
ས་བཅད་དང་པོ། བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་ཚུལ་དང། བོད་མིའི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་
ཡིན་པའི་ཤེས་རིག་དང། གོམས་གཤིས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་་
ས་བཅད་གཉིས་པ། བསྟན་པ་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱོང་བ་གནའ་དུས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མངའ་ཐང་་
ས་བཅད་གསུམ་པ། བོད་སིལ་བུའི་དུས་རབས་་
ས་བཅད་བཞི་པ། སོག་པོ་ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་དང། ས་སྐྱ་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་་
ས་བཅད་ལྔ་པ། སྡེ་སྲིད་ཕག་མོ་གྲུ་པ་དང། རིན་སྤུངས་པ། གཙང་སྟོད་སྡེ་པ་བཅས་ཀྱི་
སྐོར་་
ས་བཅད་དྲུག་པ། སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་དང་པོ་ནས། བཞི་པའི་བར་
བྱོན་ཚུལ་་
ས་བཅད་བདུན་པ། སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་བོད་ལྗོངས་
ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐུ་དབང་ཇི་ལྟར་བཞེས་པ་་
ས་བཅད་བརྒྱད་པ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་དྲུག་པ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་དང་
ལྷ་བཟང་ཁཱང་ནང་ཁུལ་འགལ་ཟླར་གྱུར་པ། སོག་པོ་ཨོ་རོད་འཇུན་སྒར་བས་བཙན་
འཛུལ་བྱས་པ་་
ས་བཅད་དགུ་པ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བདུན་པ་གསེར་ཁྲིར་ཞབས་འཁོད་དང། བོད་ནང་མན་ཇུའི་
རྒྱུད་བསྐུལ་ཐོག་མ་བྱུང་བ། དབུས་གཙང་བཀའ་བློན་རྣམས་ནང་འཁྲུག་དང། སྙིང་སྟོབས་
ཅན་གྱི་བོད་རྗེ་འགྱུར་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྐོར་་
ས་བཅད་བཅུ་པ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བརྒྱད་པ་དང། གོར་བོད་དམག་འཁྲུག་སྔ་ཕྱི་བྱུང་བ་་
ས་བཅད་བཅུ་གཅིག་པ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་དགུ་པ་དང། བཅུ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་
རྣམས་སོ་་

[001]༄༅། །ལྷག་པའི་ལྷ་མགོན་པོ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བགྲང་ཡས་
བསྐལ་པའི་སྔོན་རོལ་ཉིད་ནས་མངོན་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྙིགས་འགྲོའི་ངོར། །གྲངས་མེད་གསུམ་གྱིས་
སྲིད་པ་མཐར་བྱས་བསྐལ་བཟང་རྣམ་འདྲེན་བཞི་པའི་ཟོལ། །སྒྱུ་མའི་འགྲོ་ལ་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་གྱི་བཅུ་
གཉིས་མཛད་པ་སྒྱུ་མ་འཕྲུལ། །ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་ངོ་མཚར་སྟོན་མཁས་ཤཱཀྱའི་ཏོག་དེར་གུས་ཕྱག་
འཚལ། །རྒྱལ་ཀུན་གསུང་གི་རྡོ་རྗེའི་རང་གཟུགས་གར། །གཉིས་མེད་སྣང་སྟོང་ཡེ་ཤེས་རོལ་པའི་
སྤྲིན། །བརྟན་པའི་འཁོར་ལོར་ཡོངས་ཤར་མཁྱེན་པའི་གཏེར། །བདག་ཡིད་དྭངས་མཚོར་དགྱེས་རོལ་
ཤིས་པར་མཛོད། །རྒྱལ་བའི་གསང་གསུམ་འཕྲིན་ལས་གཅིག་བསྡུས་པའི། །ཐུགས་གསུང་སྐུ་ཡི་
དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོའི་དཔྱིད། །རིགས་གསུམ་སྒྱུ་འཕྲུལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་སོགས། །རིམ་བྱོན་
ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་ལ་གུས་ཕྱག་འཚལ། །ལེགས་གསུངས་མདོ་སྔགས་ཆོས་ཚུལ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུན། །
གངས་ལྗོངས་ཕན་བདེའི་དཔལ་དུ་འདྲེན་མཛད་པའི། །མཁན་སློབ་ཆོས་རྒྱལ་གྲུབ་བརྙེས་ལོ་པཎ་གྱི།།
བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་བཞིན་སྤྱི་བོས་བཏུད། །འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ཐུགས་རྗེའི་རང་གཟུགས་སྙིང་
རྗེས་ཡོངས་གང་ཉམས་བརྒྱའི་གར། །རྗེས་ཆགས་བདེ་ཆེན་ལང་ཚོས་རྣམ་སྒེག་མཁྱེན་བརྩེའི་ཕུང་པོ་
སྙིང་རྗེའི་གཏེར། །བསྐལ་མང་མཐར་ཡང་འགྲོ་ཀུན་རྣམ་འདྲེན་ཐུགས་བསྐྱེད་རྨད་བྱུང་ངོ་མཚར་ཕུལ།།
གངས་ཅན་ལྷག་ཅིག་པད་དཀར་འཆང་བ་རིམ་བྱོན་གཙུག་གི་རྒྱན་དུ་རོལ། །ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་བཀའ་རྟགས་
ཕྱག་རྒྱས་བསྟན་སྲུང་གཙོ་མོར་དབང་བསྐུར་བ། །ཤེས་རབ་ཕར་ཕྱིན་མ་མོའི་གཟུགས་འཆང་
དབྱིངས་ཕྱུག་དཔལ་ལྡན་རི་མ་ཏི། །སྲིད་གསུམ་དབང་སྒྱུར་ཐོགས་མེད་གར་རོལ་འཇིགས་གཟུགས་
རྔམ་པའི་དྲག་ཤུལ་གྱིས། །བསྟན་དང་དེ་འཛིན་གཡེལ་མེད་སྐྱོང་བའི་འཕྲིན་ལས་མ་གཡེལ་དཔལ་
ལྷ་མོ། །རྒྱལ་བའི་སྤྱན་སྔར་བསྟན་པ་བསྲུང་བར་ཁས་བླངས་དམ་བཅས་གཡར་དམ་ཅན། །
རྒྱལ་བསྟན་སྐྱོང་མཛད་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྲུང་བསྟན་ལ་རབ་དད་དཀར་ཕྱོགས་ལྷ། །རྒྱལ་ཆེན་བཞི་
སོགས་གཙང་རིས་དཔལ་མགོན་མགུལ་ལྷ་དགེ་བསྙེན་བསྟན་མར་བཅས། །རྒྱལ་བསྟན་སྐྱོང་ལ་

[002] །སྟོང་གསུམ་སྟོང་གི་མི་མཇེད་ཞིང་
འདིར་ཕུལ་འགྱུར་ལྷོ་རྒྱལ་འཛམ་བུའི་གླིང། །བསྐལ་བཟང་རྣམ་འདྲེན་སྟོང་གི་ཞིང་ཁམས་དབུས་
འགྱུར་འཕགས་ཡུལ་རྡོ་རྗེ་གདན། །དེ་ཡི་བྱང་ཕྱོགས་ཁ་བ་ཅན་ཞེས་རྒྱལ་བས་ཡོངས་བསྔགས་
བོད་ཀྱི་ལྗོངས། །ཀཻ་ལ་ཤ་རིའི་འཕྲེང་བས་ལེགས་འཁྱུད་སུམ་རྩེན་མི་ཡུལ་འཕོས་པ་བཞིན། །
འབྱོར་པ་ཕུན་ཚོགས་ནོར་བུའི་བ་གམ་བཀོད་པའི་ངོ་མཚར་ཐིག་ལེའི་འོད། །རབ་དཀར་མུ་ཏིག་
དོག་པའི་དཔྱང་ཐག་མཛེས་མཐོང་འཛུམ་པའི་ལྟད་མོ་ཅན། །ཕན་ཚུན་འགྲན་ལ་ཆས་ལྟའི་དགའ་
བདེས་མཁའ་འཇིང་གོ་ས་ཡངས་འཕྲོག་པ། །མཛེས་ལྡན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུ་སྐར་བཀྲམ་པའི་གྲངས་
ལས་འགོག་པས་ཀུན་ནས་མཛེས། །གངས་ལྗོངས་བདེ་ལྡན་སྐྱེ་རྒུ་ཡོངས་ཀྱི་ཕུན་ཚོགས་བདེ་སྐྱིད་
ལོངས་སྤྱོད་དང། །ཚེ་ཆོས་འདོད་རྒུ་ཐར་པའི་དཔལ་ཡོན་མི་ཟད་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་གཏེར། །རྒྱལ་
བསྟན་རྩ་ལག་དགའ་བ་བརྒྱ་ལྡན་ཆབ་སྲིད་གསེར་འཁོར་རྩིབས་སྟོང་ཅན། །མ་རུང་བདུད་སྡེས་ཁྲག་
གིས་བྱུག་སྟེ་མོག་པོར་བྱས་པའི་དུས་ངན་འདིར། །རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་དང། །སྲིད་ཀྱི་
བྱ་བར་འཇུག་པ་བདེ་བའི་ཕྱིར། །བློ་གསར་ཚོགས་ལ་གདམ་པར་བྱ་བའི་སླད། །ཀུན་ལས་བཏུད་
པའི་ལེགས་བཤད་འདི་བརྩམས་སོ། །འདི་ནི་ཐག་རིང་མཐོང་བའི་རྒྱང་ཤེལ་ཏེ། །ས་ལམ་སྟོན་
པའི་ཕྱོགས་སྟོན་འཁོར་ལོ་ཡིན། །ཁུངས་མེད་རྫུན་གྱི་བཙན་འཛུལ་བྲག་རིའི་སྤོ། །གཏོར་བའི་བདེན་
པའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའང་ཡིན། །འདི་སྣང་རྙེད་དང་གྲགས་པའི་ཆེད་མ་ཡིན། །གཞན་ལ་ཅོ་
འདྲི་ངག་ཀྱལ་ཕྱིར་ཡང་མིན། །ཁུངས་ལྡན་ཡིག་ཆ་དཔང་པོར་བཞག་ནས་ནི། །བདེན་པས་རང་
བཙན་ལེན་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། །བདེན་པ་དངོས་པོ་བདེན་པས་ལེགས་མཐོང་བདེན་མཐའ་གསལ་བའི་
མེ་ལོང་ལ། ངལ་བའི་འཁུར་ཆེན་ངལ་བས་རབ་བཏེགས་ངལ་བ་བརྒྱ་ཡི་བྱི་དོར་གྱིས། །ངེས་པའི་
དངོས་པོ་ངེས་པར་མཐོང་བའི་ངེས་ཤེས་ལེགས་རྙེད་པྲ་ཕབ་པ། །འཚར་ལོངས་བོད་ཕྲུག་འཚར་
ལྡན་བློ་གསར་ངོ་མཚར་ལྟད་མོ་འདི་ལ་གཟིགས། ཕུན་ཚོགས་དཔལ་དེ་གང་གི་བཟུང་གྱུར་པའི།།

[003] །རྙོག་མའི་ངག་གིས་མ་བསྒྲིབས་ལེགས་
བཤད་ཀྱི། །ཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་འཆར་བའི་རྫིང་འདིར་དབྱེ། ཞེས་ཡུལ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཤིས་པར་
བརྗོད་པ་དང། རྒྱལ་བསྟན་སྲུང་ཞིང་སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་རྣམས་ལ་འཕྲིན་ལས་བཅོལ་བ། བཤད་
པར་དམ་བཅའ་བ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ཅུང་ཟད་ཡངས་པོར་ཕྱེ་སྟེ། འདིར་བོར་ཡུལ་གངས་ཅན་གྱི་
ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་སྔོན་རབས་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ལོ་རྒྱུས་
གསལ་བར་སྟོན་པ་ཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་འཆར་བའི་རྫིང་བུའམ། བློ་གསར་བུང་བ་དགའ་བའི་རོལ་
མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྩོམ་བྲིས་ཀྱི་གླེང་གཞི་དང། དགོས་པ་སོགས་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་
མཁས་མཆོག་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། མདོ་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོས་ནས། །ཉན་པ་དང་ནི་འཛིན་པ་ལ། །
ཉན་པ་པོ་ཡིས་གུས་བྱེད་པས། །ཐོག་མར་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱ། ཞེས་དང། ཁ་ཆེ་ཟླ་བ་མངོན་
དགས། བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །ལས་ནི་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཡི། །ཇི་སྲིད་དགོས་པ་མ་
སྨྲས་པ། །དེ་སྲིད་དུ་ནི་སུ་ཞིག་འཛིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བདག་གི་ཁུ་བོ་བཀའ་བློན་ཁྲི་སྨོན་
པ་ནོར་བུ་དབང་རྒྱལ་མཆོག་ནས། ལྕགས་ལུག་་ལོར་ཉིན་གཅིག་ཕྲན་གཟིམ་ཤག་ཏུ་
ཆེད་འབོད་གནང་སྟེ་བཀའ་ཕེབས་རིགས་སུ། དེ་སྔོན་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་མན་ཇུ་གོང་མའི་དཔོན་
དམག་ཡོད་རིགས་རྣམས་བོད་ནས་མཐར་བསྐྲད་གནང་བའི་སྐོར་དང། ཤིང་སྟག་་ལོར་
སིམ་ལར་རྒྱ་ནག་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་དང། རྒྱ་གར་གྱི་བདག་པོ་དབྱིན་ཇི། བོད་བཅས་དབང་
ཚད་འདྲ་མཉམ་ཐོག་ནས་ཆིངས་དོན་བཀའ་མོལ་གནང་སྐབས་ཁུ་བོ་མཆོག་སྲིད་བློན་བཤད་སྒྲ་
དཔལ་འབྱོར་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གི་ཕྱག་རོགས་སུ་ཕེབས་གཤིས་རྒྱ་བོད་ཕན་ཚུན་དག་སྐྱེལ་བཀའ་
མོལ་གནང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཕྲ་ཞིབ་གསུངས་པའི་ཐོག་སྐབས་དེར་དག་སྐྱེལ་གྱི་ཚིག་ཐོ་གོ་སྒྲིཌ་
གནང་ཁག་གི་བར་ཟིན་དང། ཁུངས་སྐྱེལ་ཡིག་ཆའི་ངོ་བཤུས། ཆིངས་ཟིན། ས་ཁྲ་བཅས་
གནད་ཆེའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་མཇལ་དར་ཨ་ཤེ་དྲི་བྲལ་ཞིང་དང་བཅས་ཕྲན་ལ་དགྱེས་བརྩེ་ཆེན་པོས་

[004] ཁྱོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་འདི་རྣམས་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང། སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་ཞིག་
བྱས་རྗེས། བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་བྲིས་ན་བོད་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་ཚུལ་བཀའ་
སློབ་གནང་བར་སྐབས་དེར་ང་ལ་དེ་ཙམ་གྱི་དོ་སྣང་ཆེ་བ་རང་མ་བྱུང་ཡང། རང་ཉིད་ཆུང་དུས་ནས་
རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་དང། སྐྱེས་ཆེན་དམ་པའི་རྣམ་ཐར། གེ་སར་གྱི་སྒྲུང་ཡིག་སོགས་ཀློག་
པར་རང་བཞིན་གྱི་དགའ་སྣང་ཆེ་བས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་མཐོང་ཚད་ཀློག་སྟེ་གལ་ཆེའི་རིགས་བརྗེད་ཐོ་
རེ་ཡང་འཇོག་གིན་ཡོད་མུར། མེ་ཁྱི་་ཟླ་བ་དང་པོའི་ནང། ངའི་ནང་མི་བུ་ཕྲུག་དང་
བཅས་རྒྱ་གར་དང། བལ་ཡུལ་ཁུལ་གནས་མཇལ་ཞིག་ཏུ་བསྐྱོད་སྐབས། རྒྱ་གར་མི་དམངས་
རྣམས་ནས་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་དོན་ལ་དབྱིན་ཇིར་ངོ་རྒོལ་དང། རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་བསྐོར་སོགས་
བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་འཁེལ་ཞིང། ང་ཚོ་འབོམ་འབེའི་དུ་འབྱོར་དུས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མཚོ་ཁས་ཞིག་ཏུ་
མི་མང་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་ཚོགས་པའི་དབུས་སུ་པཎྜི་ཏ་འཇོ་ཧ་ལལ་ནེ་ཧེ་རུ་དང། ས་ཐར་སྦ་ལ་སྤ་
ཀྲེལ། ལྕམ་ས་རོ་ཅན་ནའི་ཐུ་སོགས་ནས་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཕྱི་མིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་འདི་མི་
འོས་པས་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་དོན་ལ་མི་མང་ཚང་མས་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་དཀའ་དཔྱད་འབད་
རྩོལ་བྱེད་དགོས་གསུང་བཤད་གནང་བ་དང། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་རྣམ་འགྱུར་བཅས་ཀྱིས་ང་ལ་
སེམས་འགུལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཐེབས་འབྱུང། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལོ་ཤས་སྔོན་ཁུ་བོ་མཆོག་
ནས་གནང་བའི་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ལ་དོ་སྣང་དང། གལ་མཐོངས་་རུ་ཕྱིན་པ་མ་ཟད། སྐུ་གམ་དུ་
བཅར་རེས་བཞིན་ཆབ་སྲིད་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཡང་ཡང་ཞུ་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་དང། ང་རང་
གནས་མཇལ་ཏེ་ལྷ་སར་འབྱོར་པ་ནས་བཟུངས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཛད་གཙོ་རྣམས་ལ་དེང་སྐབས་
རང་ཅག་དུས་བདེ་ཞོད་འཇགས། བདེ་སྐྱིད་འཛོམས་པའི་སྐབས་འདིར་རང་དབང་རང་བཙན་ད་
མུས་ཡུན་དུ་གནས་ཐབས་སྐོར་ལ་དུས་བསྟུན་མི་སེར་བདེ་ཐབས་སོགས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཛད་
ཕྱོགས་དང། རྒྱ་དཀར་ནག་དང། བལ་ཡུལ་གྱིས་གཙོས་ཉེ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ལ་མཐུན་

[005]གོ་དོན་ལེགས་རྟོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་རྒྱ་ཆེ་གནང་དགོས་པའི་གཞེན་བསྐུལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་
པར་ཞུས་པར་བརྟེན། མེ་ཕག་་ལོ་མཇུག་ཏུ་བོད་ཀྱི་ཚོང་དོན་བལྟ་ཞིབ་དོན་གཅོད་མི་སྣར་
ཕྲན་ངོ་ལས། སྐད་བསྒྱུར་བཅས་འཛམ་གླིང་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་འགའ་ཤས་ལ་ཚོང་དོན་
དང། སྲིད་དོན་གྱི་འབྲེལ་ཞུའི་བཀའ་མངགས་སྩལ་བ་ལྟར་ཐོན་ཏེ། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་
འབྱོར་དུས། སྦིར་ལ་ཧའོ་སེར། རྒྱ་གར་ཞི་བདེའི་ལམ་ནས་རང་དབང་རང་བཙན་དུ་འཁྲིད་པའི་
དེད་དཔོན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མ་ཧཱ་ཏ་མ། གྷན་དཧི་དང། ཕྱི་རྒྱལ་ལས་ཁུངས་སུ་སྲིད་བློན་འཇོ་ཧ་
ལལ་ནེ་ཧེ་རུ་མཇལ་བར་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་བཀའ་སློབ་མང་པོ་གནང་བྱུང་བའི་ཁར། རྒྱ་ནག་དང་
ཨ་མི་རི་ཀ། ཨིང་ལེན། ཕ་རན་སི། སུད་ཛ་ལན་ཌ། ཨི་ཊ་ལི་སོགས་ལ་བསྐྱོད་དེ་སྙན་གྲགས་
ཅན་གྱི་དབུ་འཁྲིད་དང། སྲིད་དོན་གྱི་མཁས་པ་མང་པོ་དངོས་སུ་མཇལ་ཏེ་བཀའ་མོལ་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་
སྐབས་དང། མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྟོབས་ཤུགས་
ཡར་རྒྱས་སོགས་མཐོང་བས་བར་ལམ་རྒྱ་ནག་དང། དབྱིན་ཇིའི་སྲིད་བྱུས་དྲི་མ་ཅན་གྱི་འོག་
བོད་འདི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ནས་ཡ་བྲལ་ལྟ་བུར་བཞག་པས་ཆབ་སྲིད་དང། དཔལ་འབྱོར་ཚང་
མ་རྗེས་ལུས་སུ་གྱུར་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་རྟོགས་དང། གཞུང་དང། མི་དམངས་ལ་ཕན་ཐོཌ་
པའི་དགོས་དོན་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་བའི་ནང་ནས་བོད་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་གནས་སྟངས་
དང། སྲིད་དོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འཛམ་གླིང་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོས་ཤེས་ཚོར་ཉམས་སྣང་དགོས་པ་
གལ་ཆེ་ཤོས་སུ་མཐོང་སྟེ་གནས་ལུགས་རྣམས་སྐབས་འཕྲལ་སོ་སོར་རང་གཞུང་བཀའ་ཤག་ཏུ་
་སྙན་འབུལ་ཞུས་པས་མ་ཚད། ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་འབྱོར་ཉིད་བསམ་འཆར་ཚིག་ཐོ་ཞིག་བཀའ་
ཤག་བརྒྱུད་སྲིད་སྐྱོང་རིན་པོ་ཆེར་སྙན་ཞུས་ཀྱིས་བོད་ལྗོངས་ཚོགས་འདུ་ཧྲག་བསྡུས་རྒྱས་པའི་
ཐོག་སྒྲོགས་སྦྱང་གནང་བ་སོགས་ཡོངས་གྲགས་དང་
ལྕགས་སྟག་་ལོར་རྩེ་གཟིམ་ཆུང་མཚན་གཟིམ་ལྷ་མོ་གསུང་བྱོན་

[006] རྩེ་ཕྱག་མཁན་ཆུང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱལ་པོ་དང། ཕྲན་གཉིས་རྒྱ་
དམར་གུང་བྲན་གཞུང་ལ་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་ད་མུས་བཞིན་གནས་ཐབས་སྐོར་བཀའ་མོལ་ཞུ་
བར་གཏོང་གནང་གིས་ལྡི་ལིར་རྒྱ་དམར་གཞུང་ཚབ་དང་བཀའ་མོལ་ཞུ་མུར། གློ་བུར་རྒྱ་དམར་
གྱིས་ཁམས་ཕྱོགས་ནས་དྲག་པོའི་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྐྱེན་་གོང་ས་་སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་
རིན་པོ་ཆེས་དབུས། སྟོན་འཁོར་འགའ་ཤས་རྒྱ་གར་དང་ཉེ་བའི་ས་གནས་གྲོ་མོར་ཆིབས་བསྒྱུར་
བསྐྱངས་དགོས་བྱུང་ཞིང། ལྕགས་ཡོས་་ལོར་པི་ཅིང་དུ། རྒྱ་དམར་རང་གི་འདོད་
པ་ལྟར་བྲིས་པའི་གྲོས་ཆོད་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཞེས་པ་ཞིག་ལ་བཙན་ཤུགས་ཀྱིས་ཞལ་བཞེས་མི་
གནང་མཐུ་མེད་བྱུང་རྗེས་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཕྱིར་ཕེབས་སྐབས། ངས་རྒྱ་མི་
དམར་པོར་མི་འདོད་བཞིན་དུ་མཐུན་ལམ་བྱས་ཏེ་ལོག་པ་ལས། གང་ཅིའི་དགོས་པ་དང་བཅས་
རང་དབང་ཡོད་པའི་ཡུལ་རྒྱ་གར་དུ་བསྡད་པ་སྦྱི་སྒེར་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐོགས་དང། དགེ་མཚན་
ཆེ་བར་མཐོང་སྟེ་རྒྱ་གར་དུ་སྡོད་རྒྱུར་འདེམས་ཁ་བྱས་པ་ཡིན་
བསྟོད་པ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། རྒྱ་མཚོར་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་རུ། །རུལ་
སྦལ་མགྲིན་པ་འཚུད་པ་ལྟར། །དམ་ཆོས་དགའ་སྟོན་ཆེར་བཅས་པའི། །མི་ཉིད་བདག་གིས་འཐོབ་
ནས་ནི། །མི་རྟག་ཉིད་དང་རྗེས་འབྲེལ་ཞིང། །ལས་ཀྱི་གླགས་ལ་དོགས་བཅས་པ། །བདག་གི་
ལྕེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཀོ་སྙིང་པོ་ཅིའི་ཕྱིར་བླངས་མི་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ང་ལ་ཁུ་བོ་བཀའ་
བློན་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་དང། ཡིག་ཆ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དང། དུས་སྐབས་ཀྱང་དལ་པོ་འདི་
ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་བའི་སྐབས་འདིར་ངས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་འཛམ་གླིང་མི་མང་རྣམས་
ཀྱིས་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་གལ་ཆེ་བས། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མན་ཇུ་གོང་མའི་སྐབས་དང་
དེ་རྗེས་གོ་མིང་ཏང་གི་སྐབས་ནས། རྒྱ་བོད་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བར་གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ་བྱས་ཏེ་བོད་རྒྱ་
ཁོངས་ཡིན་རྐྱང་ལྟ་བུའི་དེབ་དང། ས་ཁྲ་མང་པོ་བཟོ་འདོན་བྱས་པར། དེ་དག་ལ་བོད་མིའི་ཕྱོགས་

[007] བོད་ནང་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་སྣ་བཀག་འདོམས་
བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ཕལ་ཆེར་ནས་རྒྱ་མིས་བཤད་པ་དེ་རང་ཡིན་ཤག་བྱེད་འདུག་པ་
དེ་དག་ལ་དགག་བྱ་ཐུབ་ཐབས་དང། ལྷག་པར་རྒྱལ་གཅེས་སེམས་ཤུགས་ལྡན་པའི་བོད་ཕྲུག་
གཞོན་ནུ་བློ་གསར་བ་རྣམས་ནས་དཔེ་ཆ་དང། ཡིག་ཆ་མང་པོ་འབྱོར་དཀའ་ཞིང། འབྱོར་ཀྱང་ལྟ་
རྟོག་འབད་རྩོལ་དཀའ་བས་དེ་འདྲའི་དཀའ་རྙོག་མ་དགོས་པར། སྔར་བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་སྐུ་དུས་
ནས། མཐའ་མ་དུས་ངན་ད་ལྟའི་བར་རང་ཡུལ་གྱི་སྲིད་དོན་གནས་ལུགས་ཇི་བྱུང་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་
ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་སོགས་དགོས་པ་དུ་མའི་སླད་ཡིག་རིགས་ཁུངས་ཐུབ་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་དང་ལྡན་པའི་
སྲིད་དོན་གྱི་རྒྱལ་རབས་འདི་བརྩམས་པ་ལ་འདུན་པ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་སོ། །
དེ་ཡང་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས། སྔོན་བྱས་མ་བྱུང་པ་ཡང་འདིར་བརྗོད་
མིན། སྡེབ་སྦྱོར་མཁས་པའང་བདག་ལ་ཡོད་མིན་ཏེ། ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟར། སྔོན་ཆད་
མཁས་པ་དག་གིས་མཛད་པའི་ཆོས་འབྱུང་དང། རྒྱལ་རབས། དེབ་ཐེར་རྣམས་ལ་རྩ་བའི་མ་
ཕྱི་བྱས་ཡོད་ཀྱང། དེ་ཚོ་ཕལ་ཆེ་བ་ཆོས་ཕྱོགས་གཙོ་བོར་གསུངས་པ་དང། ལྷག་པར་
སྐབས་སོ་སོའི་བླ་ཐོག་དང། དཔོན་ཐོག་སོ་སོའི་བར་ལས་མེད། དེ་ཡང་ཆོས་འབྱུང་འགའ་
ཤས་ལ་ལོ་རྟགས་རྐྱང་པ་ལས་ཁམས་སོགས་མེད་པ་དང། ཡང་འགའ་ཤས་ལ་ལོ་ཁམས་
གཉིས་ཡོད་ཀྱང་རབ་བྱུང་སོགས་མེད་པས་ལོ་རྩིས་བྱེད་སྐབས་ལམ་སེང་རྙེད་དཀའ་བ་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁྲུངས་གཤེགས་ཀྱི་ལོ་དང། བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུངས་གཤེགས་
ཀྱི་ལོ་ལ་ཡང་མི་འདྲ་བ་མང་བ་སོགས་མགོ་བོ་རྨོངས་པའི་གཞིར་བརྟེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁྲུངས་
གཤེགས་ཀྱི་ལོ་དེང་དུས་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་མདོ་སྡེ་གནས་བརྟན་པའི་ལུགས་ལ་ཆ་བཞག་ཆོས་
རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུངས་གཤེགས་ཀྱི་ལོ་ཡང་མང་མོས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་དེ་དག་གི་ལོ་དུས་
རྣམས་སྤྱིར་བཏང་སྤྱི་ལོའི་ཐོག་གུང་གང་ཐུབ་ཀྱི་བསྒྲིགས། སྔོན་གྱི་མཁས་དབང་རྣམས་ནས་

[008] རྒྱལ་རབས། མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ། བསྟན་རྩིས་
དེབ་ཐེར། ཡིག་ཆ་སོགས་ལག་ཏུ་གང་འབྱོར་རྣམས་ལ་རྩད་ཞིབ་ནན་ཏན་ཐོག་སྲིད་དོན་གྱི་
གནས་ལུགས་གང་ཐོན་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་ཡིག་ཚོགས་ལ་མ་བསམས་པར་དེ་
དག་ལ་རྩ་བའི་མ་ཕྱི་བཅོལ་ཞིང། ཁུ་བོ་བཀའ་བློན་མཆོག་ནས་སྩལ་བའི་གལ་གནད་ཅན་གྱི་
ཡིག་ཆ་དང། ཆིངས་ཡིག་བཀའ་ཤག་གི་མགྲོན་དེབ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚིག་ཐོ་ཁག་རྡོ་རིང་
ཁག་གི་ཞལ་བཤུས། གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁུངས་ལྡན་དཔང་པོར་གང་རྙེད་ཀྱི་རིགས་དང་
ཉེ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནག་ཐང་ཧྲུའུ་ཡིག་ཁག་དང། ཏོང་ཧང་ནས་བརྙེས་པའི་ཡིག་ཆ། གཞན་ཡང་རྒྱ་གར། རྒྱ་ནག། སོག་པོ། བལ་ཡུལ། འབྲུག་ལ་དྭགས། འབྲས་ལྗོངས་སོགས་ཀྱི་
རྒྱལ་རབས་དང། དབྱིན་ཇི་དང། ཐའི་ལན་ཌི། ཨ་རབ་སོགས་ཀྱི་དེབ་ཁག་ནས་བོད་སྐོར་གང་
ཐོན་རྣམས་ཀྱིས་ཟུར་བརྒྱན། མཁས་པའི་དབང་པོ་དང། སྲིད་དོན་ཉམས་མྱོང་ཅན་རྣམས་
ལས་བརྗེད་པར་ཕངས་པའི་ལེགས་བཤད་གང་ཐོས་རྣམས་ཁ་ཚར་ལྟ་བུར་བསྣན། ཡིག་
ཆ་གང་ལ་བརྟེན་པ་དང། གསལ་བཤད་དགོས་རིགས། གཞན་ཡང་མིང་ཚིག་གོ་དཀའི་
རིགས་ལ་ཨང་རྟགས་དང་བཅས་གཤམ་མཆན་ཐོག་འབྲེལ་བརྗོད་བྱས། ཕྱི་རྒྱལ་གལ་ཆེའི་མི་
རིགས་ཀྱི་མིང་དང། དེབ་མིང། གལ་ཆེའི་ལོ་དུས་རྣམས་ཤད་གུག་ནང་དབྱིན་ཡིག་རང་གི་
ཐོག་གསལ་བར་བཀོད། མི་རིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཞེན་དང། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་སློང་འཐེན་
འཁྱེར་སོགས་རིང་དུ་སྤངས་ཏེ་རྩོམ་བྲིས་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ།    ༈   
   ༈   
མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་སོང་བའི་དུས་དྲན་མཛད་ཆེན་དུ་རྒྱ་གར་གཞུང་དང། བྱང་
ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཚོགས་མགོན་དུ་གདན་ཞུ་གནང་བ་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་
དྲིན་ཆེ་སྐབས། ཕྲན་ལ་རྩོམ་བྲིས་བྱེད་བཞིན་པའི་རྒྱལ་རབས་འདིའི་མཇུག་སྐྱེལ་དགོས་པའི་

[009]
ཉེ་བའི་ཚེ། རྒྱ་དམར་གུང་བྲན་ཏང་ནས་ཁོ་རང་ཚོའི་འདོད་པ་ལྟར་བཙན་བྲིས་ཀྱིས་བཞག་བཅུག་
པའི་གྲོས་ཆོས་ལའང་མ་གནས་པར་བོད་ནང་དྲག་པོའི་བཙན་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བཏང་རྐྱེན། ས་ཕག་
་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ནང་བོད་མི་མང་ནས་རང་བཙན་སྒེར་ལངས་བྱས་ཏེ་དམག་འཁྲུག་ལངས་
སྐབས། ་སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེས་དབུས། རྒྱལ་བློན། མི་དམངས་སེར་སྐྱ་སྟོང་
ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་སྐོར་རྒྱ་གར་དང། བལ་ཡུལ། འབྲུག་ཡུལ་སོགས་སུ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ཕེབས་
འབྱོར་མི་གནང་དཀའ་མེད་བྱུང་གཤིས།    ༈   
འབྲེལ་ལྟར། ལྡི་ལིར་སྐུ་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ཕྱི་འབྲེལ་དང། སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་
གཞིས་ཆགས། སློབ་སྦྱོང་སྐོར་ལས་དོན་འགན་འཁུར་ཞུས་ཏེ་སྡོད་དགོས་བྱུང་བ་མ་ཟད། དེ་
གའི་ལོ་མཇུག་བོད་ཀྱི་དོན་གནད་རྣམས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཞུ་བསྐུལ་གནང་བར་སྐུ་
ཚབ་ཏུ་སྐུའི་གཅེན་པོ་རྒྱ་ལོ་དོན་གྲུབ་ལགས་དང། ས་འདུ་རིན་ཆེན་ལགས། ཕྲན་བཅས་གཏོང་
གནང་བྱུང་བ་སོགས་རྒྱ་ཆེའི་ལས་སྣེ་མང་བས་རྒྱལ་རབས་འཕྲོ་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ལུས་ཀྱང། ཕྱི་རྒྱལ་
མི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཇི་བཞིན་མི་ཤེས་པས་སྔ་འཕྲོས་སྲིད་དོན་གྱི་རྒྱལ་རབས་
དབྱིན་ཡིག་ཐོག་པར་འདེབས་འགྲེམ་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་མཐོང་སྟེ་ཆུ་ཡོས་་
ལོར་རེ་ཞིག་ལྡི་ལིའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་ལས་འཁུར་དགོངས་པ་ཞུས་ཏེ་ཨའི་ཤན་ཕོན་ཀྲི་ཤན་གྱི་རོགས་
རམ་འོག་ཡེལ་སློབ་ཁང་ཆེན་པོར་བསྐྱོད་དེ་ང་རང་གི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་དང། སྐུ་ཞབས་ར་སེ་
ཀན་འབོན་བཅས་ཀྱིས་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་བསྒྱུར་ཕབ་ཀྱི་རོགས་རམ་ཐོག་ཨ་མི་རི་ཀའི་ནང་བོད་ཀྱི་
ལོ་རྒྱུས་དང། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་སྤོར་ཕེ་སར་ཀྲུ་ལེ། ཝའི་ལི་ནས་
དེབ་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་དང་མཐུན་པའི་ཁུངས་བསྒྲིགས་ཀྱི་རོགས་རམ་གནང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་
སྲིད་དོན་གྱི་རྒྱལ་རབས་དབྱིན་དེབ་དེ་བཞིན་མེ་ལུག་་ལོར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་འགྲེམས་

[010]    ༈      ༈    དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་བོད་
གཅིག་པུར་བསྡད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་དང། བོད་མིའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་མཁན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བའི་སྐབས་
འདིར། ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་ནས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་གྱི་རྒྱལ་རབས་དཔེ་དེབ་འདི་འདྲ་ཞིག་
བརྩམས་བྲིས་བྱས་པར་དགའ་བསུ་ཡོད། འདི་ནི་བོད་མིས་བོད་ཀྱི་སྲིད་ཕྱོགས་གནས་སྟངས་རྒྱལ་
རབས་དབྱིན་སྐད་ཐོག་བྲིས་པའི་ཐོག་མ་ཡིན། བོད་ཀྱི་བདེན་པའི་གནས་སྟངས་གསལ་པོར་ཤེས་པ་
དགོས་གལ་ཆེ་བའི་དུས་ཚོད་དེང་སྐབས་སུ་དཔེ་དེབ་འདིས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུར་ཐེ་ཚོམ་མེད་
ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་པ་དང། དེ་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་དང། རྒྱ་གར་གྱི་གསར་ཤོག་ཁག་ལོ་
རྒྱུས་ལ་མཁས་གྲགས་ཅན་དང། གཟུར་གནས་ཀྱི་མི་ཆེན་སྙན་གྲགས་ཅན་མང་པོས་བསྔགས་བརྗོད་
ཀྱི་མེ་ཏོག་ལན་མང་འཐོར་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ད་དུང་ཉེ་བའི་དུས་རབས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཞིབ་རྒྱས་ཤིག་རྩོམ་
བྲིས་ཡོང་བའི་རེ་འདུན་གནང་མཁན་མང་པོ་བྱུང་བ་མ་ཟད། སུད་ཛར་ལན་ཌི་ནས། རག་ར་མཆོག་
སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་སྙན་ངག་གི་ལམ་ནས་དྲངས་པའི་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་གསུང་ཤོག་གནང་བའི་ནང་
རྣམ་མང་མཁས་པའི་ལུང་གི་རྒྱུན་འདུས་ཤིང། །ལུགས་གཉིས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་རྫིང་ཟབ་
ཀྱང། །ངོ་མཚར་བདེ་ལྡན་རྦ་རླབས་འདི་མཐོང་ཚེ། །གཟུར་གནས་བློ་ཡི་ཟླ་བ་ཅིས་མི་འཕེལ། །
དེང་དུས་མེས་པོ་གོང་མའི་མིང་ཙམ་ཡང། །དབང་དཀའི་ལས་ལ་བདག་གིར་བྱེད་བཞིན་དུ། །དཀར་
ལྗང་ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་གཏེར་ཆེན་གྱིས། །ཕོང་བདག་ངག་གི་ཆོ་གས་ཁྱོད་མཉེས་བགྱི། །རབ་ལྗང་
མརྒད་ལྟ་བུའི་ཀླད་པ་ནས། །རབ་ཐོས་དབྱངས་ཅན་དགའ་མའི་མགྲིན་གླུ་དེ། །རབ་སྔོ་ཀུན་གསལ་
དབྱིངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཡིས། །རབ་མཁས་ཁྱོད་ཀྱང་དགྱེས་པ་སྐྱེ་འགྱུར་སྙམ། །གཏི་མུག་རྡོ་བའི་
གསེབ་ཏུ་གནས་བཅས་ཤིང། །ཞེས་སྡང་དུག་གི་ཁ་རླངས་འཐུལ་བ་ཅན། །འདོད་ཆགས་འཁྲིལ་ཐབས་
བཙན་པོའི་རྣམ་གནོན་གྱི། གངས་ཅན་དགའ་མ་རྒྱ་དམར་སྦྲུལ་གྱིས་བཅིངས། །འོན་ཀྱང་བདེན་
པའི་རྒྱུད་སྟོང་རབ་བཀྲ་ཞིང། །ཁུངས་ལྡན་དབྱངས་ཀྱི་འགྱུར་བག་སྟོང་ལྡན་པ། །རྒྱལ་རབས་ཚངས་

[011] །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་གཉིད་ཀྱི་རྒྱ་ལས་གྲོལ། །ཚད་མའི་ལུང་གི་ཕ་གུ་
བརྩེགས་པའི་ཁྲིར། །ཡིད་འོང་གཏམ་སྙན་སྨྲ་བའི་སྔོན་བྱུང་མ། །སྐྱེ་རྒུའི་བརྟན་པ་འཕྲོག་བྱེད་
འདི་ལྟ་བུ། །སྙིང་སྟོབས་ལྡན་ཁྱོད་ལས་གཞན་སུས་བྲིས་ནུས། །ཞེས་སོགས་དགྱེས་པའི་ཕྱག་
བྲིས་སྩལ་བ་སོགས་ཀྱིས་སྤོབས་པ་མཐོན་པོར་བཏེགས་ཏེ་དབྱིན་དེབ་ཇི་བཞིན་བོད་ཡིག་ཐོག་འབྲི་
མུར།    ༈      ༈    སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་
ཆེན་པོ་སོགས་ནས། ད་ལམ་བོད་ཡིག་ཐོག་བྲིས་སྐབས་འདིར་ཞིབ་ཆ་གང་ཆེ་ཞིག་བྱུང་ན་བསྟན་
སྲིད་དང། གཞིས་བྱེས་གཞོན་ནུ་འཚར་ལོངས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཚུལ་བཀའ་བཟང་ཡང་
ཡང་སྤྱི་ཕེབས་ཐོག་   ༈      ༈   
མཆོག་ནས། དེང་སྐབས་བོད་ཡུལ་དུ་ལུས་པའི་རང་རེའི་རྒན་རབས་རྣམས་དགྲ་བོའི་བཀོལ་སྤྱོད་མི་
ཟད་པའི་འོག་ཏུ་དུས་མིན་འཆི་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པས་རིམ་ཟད་འགྲོ་བཞིན་ཁར། གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ནི་
ཀླུ་ཀློས་ཕྱིར་བྱུག་ནང་འགེངས་ཐབས་རྣམ་ཅི་དྲག་གི་སྒོ་ནས་རྣ་མིག་གཅིག་པའི་ཤེས་རྨོངས་ཅན་
དུ་འགྱུར་མུས་དང། འདི་ཕྱོགས་སླེབས་འབྱོར་གསར་བཙས་དང་བཅས་པའི་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཕྱི་
རྒྱལ་ཡུལ་དུ་སློབ་སྦྱོང་དང། འཚར་ལོངས་བྱེད་དགོས་པའི་དབང་གིས་རང་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་
མ་ཇི་བཞིན་ཤེས་རྟོགས་མི་ཐུབ་པ་ངེས་ཅན་ལ་བརྟེན། མ་འོངས་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་དོན་དུ་བོད་
ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གང་རྒྱས་ཤིག་བྲིས་རྩོམ་དགོས་པ་སྐབས་སུ་བབས་པས།    ༈   
ཀྱི་སྲིད་དོན་གྱི་རྒྱལ་རབས་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་སྤེལ་འདོན་གྲུབ་སྟེ་ཕྱག་རྗེས་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞག་གྲུབ་པ་
དེ་ལྟར་ཡང། ད་དུང་རྩ་བའི་བོད་ནང་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང། གཞུང་སྲོལ་དུས་འགྱུར་སྔ་ཕྱི་སོགས་དང། བར་ལམ་བོད་གཞུང་ནས་སྤྱི་སྒེར་ལ་ཕན་དང། གནོད་པ་ཇི་བྱུང་
སྒྲོ་སྐུར་སྤང་སྟེ་རང་བཞིན་དྲང་པོ་ཞིབ་གསལ་གང་ཆེ་ཞིག་གནང་ཐུབ་ན་གང་ལེགས་ཡོང་རྒྱུ། ཞེས་
བསྐུལ་མའི་ཕྱག་བྲིས་སྩལ་བ་དང། རྒྱལ་གཞེན་དང། ཤེས་ཡོན་གཉིས་ལྡན་སྐུ་ཞབས་ངག་དབང་

[012] ལྷག་
པར་མེ་ལུག་་ལོར་རྒྱ་དམར་ནས་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཟེར་བའི་ལས་འགུལ་ངན་པ་ཞིག་
སྒྲིགས་འཛུགས་ཀྱིས་དེའི་ལས་དོན་བྱེད་མཁན་སྲུང་དམག་དམར་པོ་ཞེས་པ་དེ་ཚོ་བོད་ནང་འབྱོར་ཏེ་
བཀའ་བཀོད་རྒྱུན་འཛིན་གྱི་བསམ་བློ་རྙིང་པ། ཡུལ་སྲོལ་རྙིང་པ། གོམས་གཤིས་རྙིང་པ། ཆོས་
དད་རྙིང་པ་བཅས་རྩ་སྟོར་གཏོང་རྒྱུ་ཞེས་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་སྔོན་གྱི་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་སྐུ་གསུང་
ཐུགས་རྟེན། རིག་གཞུང་དཔེ་རྒྱུན། ཁྱད་ནོར། གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་ཡོད་རྒུ་ཚང་མ་རྩ་གཏོར་
བཏང་སྟེ་མུན་པ་མུན་ནག་ཞིག་ཏུ་བཟོས་གཤིས། དེ་དག་བསྐྱར་གསོ་ཐུབ་པ་སོགས་དགག་བྱ་དང་
དགོས་པ་དུ་མའི་ཆེད་དུ་ལོ་རྒྱུས་གང་རྒྱས་ཤིག་བཟོ་རྒྱུའི་ངལ་བ་དྭང་དུ་བླངས་ཏེ་ཟུངས་ཟད་རྒད་པོའི་
ལུས་གོག་སེམས་ཀྱིས་དྲུད་དེ་སླར་ཡང་ཡིག་ཆ་འཚོལ་ཞིབ་ཏུ་རྒྱ་གར་ནང་འབྲས་ལྗོངས་དང། འབྲུག་
གཞན་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་གི་དཔེ་མཛོད་མང་པོར་ཕྱིན་ཏེ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་སོགས་
དང། ཕྱི་རྒྱལ་དཔེ་དེབ་གང་འབྱོར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སྐབས། ཀ་སྦུག་ར་ཎི་ཆོས་དབྱིངས་དབང་མོ་མཆོག་དང། ལྷག་པར་འབྲས་ལྗོངས་འབའ་ཉག་གདན་ས་པའི་ཨ་ཐིང་བཀྲ་ཤིས་དགྲ་འདུལ་མཆོག་
ནས་སྔ་ཕྱི་ཚང་མར་ཕྱག་དཔེ་དང། ཡིག་ཆ་གང་འདོད་གཡར་ཞུ་ཆོག་པའི་རོགས་རམ་གནང་བ་ལ་
བརྟེན་རྒྱལ་རབས་འདི་ཉིད་མཇུག་རྫོགས་པར་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང། བར་ཟིན་
བཀོད་རིམ་བཞིན་ཡོངས་རྫོགས་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་
ཆེན་པོར་སྤྱན་ཞུས་ཀྱིས་སྐྱོན་དང། ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་རིགས་སོགས་གང་ཅིར་ཐུགས་ཞིབ་ཚགས་པོས་
སྤྱན་རས་ཀྱིས་བཙས་ཏེ་སྲིད་ན་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་བཀའ་སློབ་དང། བཀའ་བཅོས་སྩལ་བ་ལ་ལྷ་
ཕྱག་གྲངས་མེད་དང་བཅས་སྙིང་ནས་ཐུགས་རྗེ་དང། བཀའ་དྲིན་མཆོག་ཏུ་ཆཻ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ། ལྷག་པར་
བརྩེ་དུང་ཅན་གྱི་ལྕམ་པདྨ་གཡུ་སྒྲོན་ལགས་དེ་ཉིད་ནས་རྒྱལ་རབས་འབྲི་བ་ལ་མཐུན་རྐྱེན་དང། རྒྱབ་
སྐྱོར་བསྐུལ་མ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གནང་བ་དང། རྒྱལ་གཅེས་སེམས་ཤུགས་ཅན་གྱི་བུ་ཕྲུག་རྒན་གཞོན་

[013] མ་ཟིན་སྔ་རྗེས་ལ་ཞུས་
དག་དང། པར་འདེབས་སོགས་ལ་གཅུང་པོ་བཀྲས་ཁང་ཐུབ་བསྟན་ཚེ་དཔལ་མཆོག་ནས་ཐུགས་
འཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་བ་མ་ཟད། བསམ་གྲུབ་ཕོ་བྲང་སྲས་འཇིགས་མེད་དབང་ཆེན་ལགས་ནས་
པར་རྩ་མ་ཕྱི་རང་ལ་ཐུགས་ཞིབ་ཀྱིས་བརྡ་དག་ནོར་བཅོས་དང། ཞུས་དག་གི་རོགས་རམ་གནང་བ་
བཅས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་
ཇི་སྐད་དུ། བཤེས་པའི་སྤྲིང་ཡིག་ལས། ཇི་ལྟར་བདེ་གཤེགས་སྐུ་གཟུགས་
ཤིང་ལས་ཀྱང། བགྱིས་པ་ཅི་འྡྲའང་རུང་སྟེ་མཁས་པས་མཆོད། །དེ་བཞིན་བདག་གི་སྙན་ངག་
འདི་ངན་ཡང། །དམ་ཆོས་བརྗོད་ལ་བརྟེན་སླད་སྨད་མི་འཚལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་ཉིད་
རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་མཇུག་སྒོ་དམན་པས་ཚིག་སྦྱོར་བརྡ་དག་སོགས་མཁས་མང་མགུ་བ་བསྐྱེད་པའི་གཟིགས་
མོའི་མཆོད་སྤྲིན་དུ་སྤྲོ་བའི་སྤོབས་པ་མེད་ཀྱང། ཁུངས་ལྡན་ཡིག་ཆ་དག་ལ་བརྟེན་ཏེ་བརྗོད་བྱའི་དོན་
ལ་འཁྲུལ་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཞིང། མཆོག་དམན་ཚང་མས་གོ་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཕལ་ཚིག་ནག་པོ་འབྲུ་
བཤེར་ལྟ་བུར་བཀོད་པས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཉམས་སྣང་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་དང། ཕྱི་རྒྱལ་
ཁག་གི་མི་རིགས་རྣམས་ནས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསལ་པོར་རྟོགས་
ཐུབ་པ་དང། ལྷག་པར་གཞིས་བྱེས་བོད་རིགས་ལོ་གཞོན་འཚར་ལོངས་ཅན་རྣམས་ནས་རང་ཡུལ་གྱི་
ལོ་རྒྱུས་གསལ་པོར་ཤེས་ཏེ། རང་བཙན་བསྐྱར་གསོའི་ལམ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱོགས་སྟོན་འཁོར་
ལོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ལགས་སོ།།

[014] གཤམ་གསལ་ལོ་དུས་སྐོར་ལ། དཔེར་ན། ཆུ་
གླང་་ལྟ་བུ་ཆུ་གླང་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཁམས་དང། ་ནི་ཡེ་ཤུའི་འདས་ལོ་སྟེ་དེང་དུས་སྤྱི་ལོར་བརྩི་
སྲོལ་དེ་རང་ཡིན་པ་དང། ཆུ་ཁྱི་་ཟླ་་ཚེས་་ཞེས་པ་ཆུ་ཁྱི་ཟླ་་ཚེས་་བོད་ཀྱི་ལོ་ཁམས་
དང་ཟླ་ཚེས་ལ་གོ་དགོས་པ་དང། ་དེ་སྤྱི་ལོ་ཡིན། ཡང་མེ་བྱི་ཟླ་་ཚེས་་ ་།་
ཞེས་པ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཟླ་ཚེས་དང། བཤད་གུག་ནང་སྤྱི་ལོའི་ལོ་ཟླ་ཚེས་བཅས་ཁ་གསལ་ཡོད་པས་ཤེས་སླ། ཡང་ལྕགས་ཁྱི་་སྤྱི་ཟླ་་ཚེས་་ཞེས་པ་ལྕགས་ཁྱི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཁམས་ལས། དེ་
བྱིངས་སྤྱི་ལོ་དང། སྤྱི་ཟླ་ཞེས་ཁ་གསལ་བཀོད་ཡོད། གང་ལྟར་ཟླ་ཚེས་ཀྱི་སྔོན་ལ་སྤྱི་ལོའམ་སྤྱི་ཟླ་
ཞེས་དམིགས་བསལ་མེད་ན་ཚང་མ་བོད་ཀྱི་ཟླ་ཚེས་རང་ཡིན། ཡང་དམིགས་བསལ་ཅན་ལ་ལར་སྤྱི་ལོ་
་ཟླ་་ཚེས་་དང། རྒྱ་ཟླ་་ཚེས་། ཀོང་ཤུའི་ཁྲི་བཞུགས་་ཞེས་པ་ནི། སྤྱི་
ལོ་རྨོས་མ་དགོས་ཤིང། རྒྱ་ཟླ་སོགས་མན་ཇུ་ ཆིང་     ༈   
བརྩིས་སྲོལ་ཡིན་པས་མཁྱེན་དགོས།    ༈   གོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་
ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ཚུན་ལོ་ཟླ་ཚེས་ཚང་མ་སྤྱི་ལོའི་ཐོག་རང་ལ་བཀོད་ཡོད། ཡང་གལ་ཆེའི་ལོ་དུས་
ལ་ལར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཤེགས་ལོ། བོད་ལ་དམ་པའི་ཆོས་དབུ་བརྙེས་ཀྱི་ལོ། རབ་བྱུང་གི་ལོ་སོགས་ཀྱང་
བཀོད་ཡོད་པས་དེ་ལུགས་མཁྱེན་པ་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་
ཡང་རྡོ་རིང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང་ཀུར་རྟགས་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཡིག་འབྲུ་མ་གསལ་བའམ་
འབྲུ་ཉམས་པ་རྣམས་ཡིན། གཤམ་མཆན་ནི་ཨང་རྟགས་སོ་སོ་ནས་ཤེས་དགོས། དཔེར་ན། རྗེ་དྷརྨ་བྷ་དྲའི་
རྣམ་ཐར་ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན། ཞེས་གསལ་བ་མཁྱེན་སླ་ཡང། གསུང་རབ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་
ཅེས་དེབ་ཀྱི་མཚན་ལས་མེད་པ་ཡང་མང་པོ་ཡོད་པས། སུས་མཛད་དང། སུའི་རྣམ་ཐར་ཡིན་མཁྱེན་
པར་འདོད་ན་གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཤོག་གྲངས་། ནང་དཔེ་ཐོ་གསལ་བ་བཀོད་ཡོད་པས་གཟིགས་པར་ཞུ་
ཡང་གཤམ་མཆན་སོ་སོའི་དཔེ་ཆའི་ཤོག་གྲངས་སྐོར་ལ། དཔེར་ན། ན་ཞེས་པ་ཤོག་གྲངས་

[015] ་ཞེས་ཡོད་ན་རྒྱབ་ཤོག་གི་འཕྲེང་བཞི་པ་ཡིན་པ་དང་
ཡང་དེབ་གཟུགས་ལ་།་ཞེས་པ་་ཤོག་གྲངས་དང། ་འདི་འཕྲེང་ཡིན་པས་མཁྱེན་
པ་གནང་དགོས། ཡང་འགའ་ཤས་ལ་དེབ་མིང་རང་ལས། ཤོག་གྲངས་དང། འཕྲེང་མ་གསལ་
བའང་འགའ་ཤས་བྱུང་སོང་བས་དེ་དག་ནི་ཞིབ་འཇུག་སྐབས་ཤོག་གྲངས་བཀོད་རྒྱུར་ཚིམས་པས་
བཟོད་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ། །

[016] སྐད་ཡིག་གཞན་ཐོག་
བསྒྱུར་རྒྱུ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྙན་པར་སོགས་བཟོ་རྒྱུའི་དུས་སྐབས་ཤར་ཚེ་ངའི་བུ་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ་
དང། བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉི་མ། བུ་མོ་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་སྐྱིད་གསུམ་ལ་དབང་ཆ་སྤྲད་ཡོད། ཡང་བུ་ཕྲུག་
ཚོས་སྐད་ཡིག་གཞན་ཐོག་སྒྱུར་མ་ཐུབ་ན་སུ་ཞིག་ནས་བསྒྱུར་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད་ན་བུ་ཕྲུག་ཚོ་ལས་དེབ་
བཟོའི་སྤྱི་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པའི་གནང་བ་ལེན་པ་ལས་རང་བཞིན་བྲིས་བསྒྱུར་སོགས་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་
ལགས། །

[017]
བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་ཚུལ་དང། ཤེས་རིག་
གོམས་གཤིས་
༄༅། །   ༈   
རྣམས་ཐོག་མར་སྔོན་འགྲོ་ལྟ་བུར་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་ཚུལ་དང། ཤེས་རིག། གོམས་གཤིས་
ལ་སོགས་པའི་རང་ལུགས་གསར་རྙིང་རྣམས་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། དེ་ཡང། སྣོད་བཅུད་
ཆགས་ཚུལ་གཅིག་པུར་ཞིབ་རྒྱས་བྱས་ན་དངོས་སུ་འབྲི་རྒྱུའི་རྒྱལ་རབས་ལས་ཆེས་མང་བས་ལོ་མས་
འབྲས་སྒྲིབ་ལྟ་བུར་ཡང་འགྲོ་ཉེན་ཆེ་བས་རེ་ཞིག་ས་དཔྱད་མ་སྟོང་ཙམ་ཅུང་ཟད་སྤྲོ་ན། དཀོན་མཆོག་
འབངས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་ལས། ཤར་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་ན། གནས་པུར་རྒྱལ་བོད་ཅེས་བྱ་
བ་ཡོད། རི་མཐོན་པོ་གནམ་གྱི་ཀ་བ་ཡོད། མཚོ་དམའ་པོ་གཡུ་ཡི་མཎྜལ་ཡོད། གངས་དཀར་
པོ་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཡོད། སྤང་སེར་པོ་གསེར་གྱི་ལྷུན་པོ་ཡོད། དྲི་ཞིམ་པོ་སྨན་གྱི་བདུག་སྤོས་
ཡོད། སྟོན་བཀྲ་བ་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་ཡོད། དབྱར་བཀྲ་བ་གཡུ་ཡི་མེ་ཏོག་ཡོད། ཀྱེ་གངས་རིའི་
མགོན་པོ་སྤྱན་རས་གཟིགས། གནས་དེ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཡོད། ཞིང་དེ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ཡོད་
ཅེས་གསུངས་པ་དང་
དེ་ཡང་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་ལ་ཡབ་ཀྱིས་བསླབ་བྱ་སྩལ་བར། བོད་ཅེས་བྱ་བ་
ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཡུལ། རི་མཐོ་ས་གཙང་གངས་རི་གཉན་གྱི་ཡུལ། བསིལ་ལ་མཛེས་པ་ལྷ་
གནས་གཞལ་ཡས་ཁང། ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ཕན་བདེ་འབྱུང་བའི་གཞི། ཆུ་བོ་བཞི་འབབ་རྩི་ཤིང་
ནགས་ཀྱིས་མཛེས། འབྲུ་སྣ་ལྔ་འཁྲུངས་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང། ཞེས་སོགས་དང། འབྲོམ་
སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཇོ་བོ་རྗེ་དབུས་སུ་གདན་ཞུའི་ཞུ་ཡིག་ནང། ཤིང་རྟའི་དབྱིབས་འདྲ་

[018] །བྱེ་བྲག་བརྗིད་ལྡན་གངས་རིའི་བྱང། །ལོ་ཧི་ཏ་འགྲམ་རིན་ཆེན་ཁུངས། །ཁ་བ་
ཅན་ཞེས་མིང་གྲགས་ན། །བློ་ཆེན་སྟོབས་ལྡན་མི་བསུན་པ། །བོད་ཅེས་བྱ་བ་གནས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་
དང། རིན་སྤུངས་ངག་དབང་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གིས། །ནོར་འཛིན་ས་འདིའི་རྒྱན་དུ་སྲིད་པ་ཡིས།།
བྱིན་པའི་གངས་རི་དཔལ་གྱི་དོ་ཤལ་ཅན། །ལྟོ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་བླ་ན་མེད། །གླིང་རྣམས་ཀུན་གྱི་
གཙུག་ནོར་འདི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་རི་མཐོ། ས་གཙང་བ། བསིལ་ལ་མཛེས་པ་ལྷའི་གཞལ་མེད་
ཁང་དང་འདྲ་བ། གངས་རིའི་འཕྲེང་བས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ། གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་ལ་སོགས་
པ་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས། རྩི་མཆོག་དྲི་ཞིམ་ལ་བཅུད་ཆེ་བ། མི་དཔའ་ལ། རྟ་མགྱོགས་པ་ཞེས་དཾ་
པ་དུ་མས་ལན་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྔགས་པར་མཛད་པའི་བོད་ཡུལ་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་
འདི་བཞིན་སྔར་གྱི་རྒྱལ་རབས་རྣམས་སུ། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་རྫིང་དང་འདྲ། བར་དབུས་
གཙང་རུ་བཞི་ཡུར་བ་དང་འདྲ། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་ཞིང་དང་འདྲ་ཞེས་ཡུལ་གྱི་དབྱིབས་ཙམ་
བསྟན་ནས། ཡུལ་དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བ་ནགས་ཚལ་དང། ཆུས་ཁེངས་ཤིང། རྗེས་སུ་རིམ་པས་ཆུ་
ལམ་བྱེ་སྟེ་ལུང་པ་ཆགས། ས་ལའི་ནགས་ཚལ་རིམ་བཞིན་བྱུང་སྟེ། གཅན་གཟན་གདུག་པ་ཅན་དང་
བྱ་དང། རི་དྭགས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་ལྟ་བུ་དང། དེ་ནས་མིའི་འགྲོ་བ་རིམ་པས་བྱུང་ཚུལ་གསུངས་པ་
རྣམས་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བྱུང་བ་ཞིག་སྟེ། ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བའི་དབང་
ཕྱུག་བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང། འགོས་ལོ་ཙཱ་བ་གཞོན་ནུ་དཔལ། སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་སོགས་
ཀྱིས། བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདི་ཡང་རྒྱ་གར་དང་འདྲ་བ་ཡུལ་དང། མི་རིགས་བསྐལ་པ་ནས་བྱུང་ཞེས་བྱས་
ན་ཡང་ལུང་དང་རིག་པས་འགལ་བ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆེས་ཡ་ཐོག་རིང་མོ་ཞིག་ནས་
ཡུལ་འདི་ཆགས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཆོག་ཅིང། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁྲའི་དབང་དུ་བཏང་ནས་
རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དང། བལ་ཡུལ། འབྲུག་ཡུལ་སོགས་ནས་བརྩིས་ན་བྱང་དང། ཀསྨིར་
དང། ཨཕ་གྷ་ནེ་སེ་ཐན་སོགས་ནས་བརྩིས་ན་ཤར། ཤར་ཀྲར་ཀི་སི་ཐན་ ཤིན་ཅང་  ཧོར་སོག་གི་

[019] རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་ནས་རྩིས་ན་ནུབ་ཉིད་དུ་གནས་ཤིང། འཛམ་གླིང་གི་
ས་ཐིག་རགས་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན། གཞུང་ཐིག་ ལྞྀཊྜ་  ེ་ནས་་
ཨེ་བར་དང། ཕྲེད་ཐིག་ ལྚྀཊྜ་  ་་ནས་་་གྱི་བར་ལ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་
ཆོག་འཛམ་གླིང་ནང་མིའི་འགྲོ་བ་གནས་པའི་ས་མཐོ་ཤོས་དང། ཤར་ཕྱོགས་ཡུལ་གྱི་ཆུ་ཆེན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལྟ་བུར་བཙི་ཡི་ཡོད་པ་རེད་
ཡུལ་ལ་བོད་ཅེས་མིང་ཐོགས་ཚུལ་ནི། བོད་ཅེས་མིང་ཐོགས་ཚུལ་དེ་ལ་བཤད་སྲོལ་མི་འདྲ་
བ་འགའ་ཤས་ཡོད་ཅིང། བོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གཤེན་རབ་བོན་གྱི་ཆོས་དར་བས་ཆོས་
མིང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་ཏེ་བོན་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ་ཟུར་ཆག་སྟེ་བོད་ཅེས་བརྗོད་ཚུལ་ཟེར་བ་དང། ཡང་འགའ་
ཤས་ཀྱིས། གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་སྲས་བྱ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཀོང་པོའི་ཡུལ་ནས་གདན་དྲངས་ཏེ་མས་ངའི་བུ་
འདི་གྲི་གུམ་གྱི་སྲས་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བརྟན་པ་ཤོག་ཅེས་སྨོས་བོར་བའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་ནས་
ཁྱོད་ཀྱི་བུ་འདི་ཀུན་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྒྲ་བསྒྲགས་པས། མི་རྣམས་ཀྱིས་དེ་འབོད་མ་ཤེས་
པར་པུ་ཏེ་གུང་རྒྱལ་ཞེས་བོད་པས་རྒྱལ་པོའི་མཚན་ཡུལ་ལ་ཆགས་ཏེ་པུར་རྒྱལ་བོད་བྱུང་ཞེས་གསུང་ཚུལ་
ཡང་ཡོད་པ་དང། ཡང་རྒྱ་གར་བ་རྣམས་བཧོཊ་ཞེས་འབོད་པ་དེ་ལ་བོད་ཆགས་པ་སེམས་པའང་
མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཁུ་ནུ་རྒན་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ནས་བཧོཊ་ལས་བོད་བྱུང་བ་
སི་ཏུ་བསྟན་པའི་ཉིན་འབྱེད་ཀྱི་གསུང་ལས་ལུང་འདྲེན་གནང་འདུག་ཀྱང། བོད་ལས་བཧོཊ་བྱུང་ཞེས་
དྲན་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ནས་ཁུངས་་སྐྱེལ་་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུཌ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབ་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་། གནང་འདུག་དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། རྒྱ་
གར་གྱི་རྒྱལ་རབས་ནང། རྩོད་ལྡན་ཐོག་མའི་སྐབས། སྐྱ་སེང་བུ་ལྔའི་དམག་བྱུང་བའི་ཚེ་རཱུ་པ་ཏི་བྱ་
བའི་རྒྱལ་པོ་དཔུང་ཚོགས་གཅིག་དང་བཅས་གཡུལ་འགྱེད་པའི་ཚེ་བུད་མེད་ཀྱི་ཆ་ལུགས་སུ་བྱས་ཏེ་
བྲོས་ནས་རི་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཁྲོད་དུ་ཞུགས་ཏེ་གནས་པའི་རིགས་ལ་དེང་སང་ན་ཡང་བོད་ཅེས་བྱ་བ་

[020] །ཞེས་སློབ་དཔོན་བདེ་བྱེད་བདག་པོས་མཛད་པའི་ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་གི་བསྟོད་པའི་
འགྲེལ་པ། བཧེང་འགོལ་གྱི་པཎྜིཏ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་གོ་ཆས་མཛད་པ་ལས་་གསུངས་ ་སྣར་ཐང་པར་མའི་བསྟན་འགྱུར་བསྟོད་ཚོགས་ཀ་པ་ན་  ཤིང། བྲོས་ཞེས་
པའི་ཚིག་ལ་དེང་དུས་ཀྱང་དབུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོས་ཞེས་སྒྲ་བོད་དང། འབོད་བཞིན་པ་ཡིན་པ་
དེ་ལས་བོད་ཅེས་པའི་མིང་ཐོགས་ཤིང། ཡུལ་ལ་བོད་ཡུལ་དང། དེ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ལ་
བོད་པ་ཞེས་ཟེར་བ་དང། ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་རྣམས་ནས་བོད་ལ།  ཏྀཊ་  ཟེར་བ་
འདི་ནི། སྔར་རྒྱ་ནག་གི་ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་རྣམས་སུ་བོད་ལ་ཏའོ་ཕང། ཟེར་བ་དང། དེ་བཞིན་སོག་
པོའི་ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། ཐུ་སྦི་ཐུ། ཨ་རབ་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རྙིང་པར། ཐུ་སྦག་ཏ། ཐའི་གི་ཡིག་ཆ་
རྙིང་པར། ཐི་སྦི་ཐི། རྒྱ་གར་ནང། ཏ་མིལ་གྱི་ཡིག་ཆར། ཐི་རུ་པ་ཏི་ ཏྀཋྀ་  ཟེར་
བའི་སྒྲ་དེ་ཚོ་ནས་ཀྲི་སྦི་ཀྲི་ཞེས་ཆགས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་ཡོད་ཅིང། ཡང། ཁ་བ་ཅན་དང་
གངས་ལྗོངས། གངས་ཅན། བསིལ་ལྡན་གྱི་ལྗོངས་ཟེར་བ་ནི། བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་རྣམས་ཧི་མ་
ལའི་རི་བརྒྱུད་དང། བྱང་ཕྱོགས་ཀུན་ལུང་གི་རི་བརྒྱུད་རྣམས་སུ་གངས་མང་པོ་ཡོད་པ་དང། བོད་
ཀྱི་ནང་དབྱར་མི་བཞུ་པའི་གངས་རི་མཐོན་པོ་མང་པོ་ཡོད་པར་བརྟེན་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པའམ་
སྙན་ངག་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བཏགས་པའི་མིང་ཞིག་ལས། ཕྱི་རྒྱལ་པ་མང་པོའི་
བསམས་པར། འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོར་གནས་པའི་བྱང་མཐའི་རྩ་ ནོར་ཐ་སྤཱོལ་  དང། ལྷོ་མཐའི་
རྩེ་ སའུ་ཐ་སྤཱོལ་  ལྟ་བུ་གངས་ཁོ་ནའི་དཀྱིལ་དུ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་སེམས་པས་དེ་འདྲ་ནི་མ་
ཡིན་ནོ། །
མིའི་འགྲོ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་ཚུལ། ཡུལ་དེའི་ནང་མིའི་འགྲོ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་ཚུལ་ལ་
བཤད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི། གོང་དུ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་ལྟར། རྒྱ་གར་
འཕགས་པའི་ཡུལ་ན་རྩོད་དུས་ཐོག་མ་སྐྱ་སེང་བུ་ལྔ་འཐབ་པའི་ཚེ། རྒྱལ་པོ་རཱུ་པ་ཏི་དཔུང་
ཚོགས་རི་བོ་གངས་ཅན་གྱི་གསེབ་ཏུ་བྲོས་པའི་རིགས་ལས་བོད་ཀྱི་མིའི་འགྲོ་བ་ཐོག་མ་བྱུང་བ་

[021]
ལོ་རྒྱུས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་ན། དུས་དེ་ཙམ་ནས་བོད་ཀྱི་ནང་མིའི་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཆ་
འཇོག་བྱེད་དགོས་པ་དང། གཉིས་པ། ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤས་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་
གི་ཀ་བ་བུམ་པ་ཅན་ནས་གཏེར་དུ་བཞེས་པའི་བཀའ་ཆེམས་ཀ་འཁོལ་མ་དང། གྲུབ་ཐོབ་
དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱོན་ལྔ་ལྡན་གྱི་འཁོར་རྟ་མགྲིན་གྱི་
ཞབས་གཡས་པའི་འོག་གཏེར་ནས་བཞེས་པའི་མ་ཎི་བཀའ་འབུམ་ལྟར་བྱས་ན། བོད་ཀྱི་མིའི་རྒྱུད་
ནི༑ འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་ས་བ་རླབས་པའི་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་དང། བྲག་
སྲིན་མོ་གཉིས་འདུས་པ་ལས་སྤྲེལ་ཕྲུག་མང་དུ་འཕེལ་ཏེ་དེ་དག་གི་རྒྱུད་པས་བོད་ཀྱི་མི་རྣམས་བྱུང་
བ་གསུངས་ཤིང། སྣེ་གདོང་ཁུལ་དུ་དེ་དག་གནས་པའི་བྲག་གི་སྐྱིབས་དང། རྩེད་མོ་རྩེད་སའི་ཐང་
ཞིང་ལ་སོགས་པ་གནས་བཤད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་དང། འགའ་་ཤས་་ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པའི་པདྨ་རྒྱས་པའི་ཉིན་འབྱེད་བ། ཀྱིས་ཀོང་ཡུལ་སྤྲེ་སྣ་མི་ཡུལ་
ལྡིང་བྱ་བར་བོད་མི་ཐོག་མར་བྱུང་ཚུལ་བཅས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱས་ན། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་
འདས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ཐམས་པའི་རྗེས་ལ་ཁ་བ་ཅན་གྱི་མཚོ་བྲི། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ས་་ལའི་་ཤིང་ས་ལ་ནི། སྤོས་དཀར་ཡོང་བའི་ཤིང་སྒྲོན་མེ་ཤིང་དམ་ཐང་ཤིང་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། ནགས་ཚལ་
དང་སྤྲེའུ་རིགས་ལས་མཆེད་པའི་མིའི་འགྲོ་བ་དེ་དག་བྱུང་བར་ཆ་བཞག་ན། ཡེ་ཤུ་མ་ཤི་
ཀ་མ་འཁྲུངས་པའི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ། སུམ་བརྒྱའི་ནང་ནས་བོད་ལ་མིའི་འགྲོ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ཆ་འཇོག་
བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་བར་ལམ་བོད་གཞུང་གི་གློག་ཁང་ཆུ་འདྲེན་ལས་བྱེད་འཇར་མན་རི་རིགས་
ཨབ་ཤེ་ན་ཐར་ལྷ་སའི་ཤར་ཕྱོགས་ཞང་འདབ་ཀྱི་བྲག་འོག་ཅིག་ནས་སྔར་སྔ་མོའི་དུར་ཁང་ཆུང་
དུ་ཞིག་བརྙེས་པའི་ནང་ནས་མིའི་རུས་པ་དང། དངོས་པོ་ཁ་ཤས་ཐོན་པ་དེ་དག་སུད་ཛ་ལན་ཌའི་
མི་རུས་བརྟག་དཔྱད་ཁང་ནང་ཞིབ་འཇུག་སྐབས་ལོ་སུམ་སྟོང་སྔོན་གྱི་མིའི་རུས་པ་ཡིན་ཚུལ་བཤད་

[022] དེ་དག་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ན་
སྤྲེའུ་རིགས་མ་བྱུང་གོང་བོད་ནང་མིའི་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་པས། དེས་ན་མིའི་འགྲོ་
བ་ཐོག་མ་ནི། སྐྱ་སེང་བུ་ལྔའི་དམག་དུས་ནས་བྲོས་པའི་མི་རྒྱུད་དེ་དག་ཡིན་པ་གསལ་པོ་འདུག་པ་
དང། ཡང། གྷི་རི་སའི་རྒྱལ་སྲས་སྤི་ཀྲར་ནས་བོད་མི་ཕོ་མོ་ལྔ་སྟོང་ཐམ་པའི་གཟུགས་པོ། མགོ་
མིག་སྐྲ་སོ། ཤ་མདོག་སོགས་ལ་ཚན་རིག་ལས་ཐབས་ཐོག་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པཨ་དེབ་་ནང། ཨྞྛྀ་་་་ཌ་དཎྀཥ་
ཨྜྀཊྀཎ་ཊ་ཎ་ཨྀ་
བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་མི་རིགས་སྤྱིར་བཏང་ལ་སྔར་སྔ་མོའི་ཤར་དཀྱིལ་སོག་པོའི་མི་རིགས་ཀྱི་འདྲེས་
ལྷད་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཚུལ་ཡང་གསལ་འདུག་
སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་གངས་རི་དང། མཚོ། གཙང་པོ། སྟོད་མངའ་རིས་ཕྱོགས་སུ་ནང་པ་དང་
ཧིན་དུ་གཉིས་ཀས་རྩ་ཆེར་འཛིན་པ་གངས་དཀར་ཏེ་་སེ་སྤྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་གངས་དཀར་ཏེ་སེའི་རྩེ་མོར་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་ཞད་པ་རྡོ་རྗེས་ཛུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཕེབས་པ་མགུར་འབུམ་
ན་པོར་གསལ།  མྞྚ་ཨྀཥ་  དང། བལ་བོད་ཀྱི་
ས་མཚམས་སུ་གངས་རྒྱལ་མོ་མཐོན་མཐིང་ངམ། མཁར་རྟའི་ཇོ་མོ་གླང་མ་མྞྚ་ཨེཊ་ཞེས་
འཛམ་གླིང་ནང་གི་གངས་རི་མཐོ་ཤོས་་གངས་རི་ཇོ་མོ་གླང་མའི་མཐོ་ཚད་ནི་ཕི་ཀྲི་ཞེས་གོམ་ཚད་་ཡོད། འཛམ་གླིང་ནང་གི་གངས་རི་མཐོ་ཤོས་ཡིན་ཞིང། དེའི་
རྩེར་སྤྱི་ལོ་་ཟླ་བ་་ཚེས་་ཉིན་བོད་རིགས་ཤར་པ་བསྟན་འཛིན་ནོར་རྒྱས་དང། སཱར། ཨེ་གྲི་མན། ཧེལ་རི་གཉིས་ཀྱིས་ཐོག་
མར་འཛེགས་ཐུབ་པ་དང། དེ་རྗེས་མི་རིགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་འཛེགས་ཡོད་ཀྱང། སྤྱི་ལོ་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ཉི་ཧོང་གི་
བུད་མེད་འཇུན་ཀོ་ཐ་སྦི་ཟེར་བས་འཛེགས་ཐུབ་པས་རྒྱལ་སྤྱིའི་བུད་མེད་ཀྱི་ལོར་གངས་རི་དེའི་རྩེར་བུད་མེད་ཀྱིས་ཐོག་མར་འཛེགས་
པར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་ཆེ་རྒུ་མང་པོ་དང། གསར་ཤོག་མང་པོས་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱང་བྱས་འདུག། སུ་བརྩིས་པ་དེ་དང། བོད་འབྲུག་གི་ས་མཚམས་སུ་ཕར་རིའི་
ཇོ་མོ་ལྷ་རི། གཞན་ཡང། གངས་དཀར་ཤ་མེད། ཇོ་མོ་མཁའ་རེགས། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ། ཡར་

[023] སྐུ་ལ་ཁ་རི། གནས་ཆེན་ཙ་རི་ཏྲ། གནོད་སྦྱིན་གངས་བཟང། བསམ་གཏན་གངས་
བཟང། རྨ་ཆེན་སྤོམ་ར། མི་ཉག་གངས་དཀར། རྒྱ་ནག་དང་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་རོང་བཙན་ཁ་བ་
དཀར་པོ། ཤིན་ཅང་དང་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་གངས་དཀར་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་དང། རྨེ་རུ་
གངས་དཀར་སོགས་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བའི་གངས་རི་དང། སྲ་ཞིང་མཁྲེགས་པའི་བྲག་རི་སོགས་གསེར་
གྱི་མཎྜལ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲ་བཏབ་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་
དེ་བཞིན་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀས་རྩ་ཆེར་འཛིན་པ་མཚོ་མ་ཕམ་་པ་གངས་དཀར་ཏེ་སེ་དང། མཚོ་མ་ཕམ་གྱི་གནས་བཤད་ཞིབ་པ་འབྲི་གུང་གདན་རབས་སོ་བཞི་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་གྱིས་མཛད་པའི་ཤེལ་དཀར་
མེ་ལོང་ནང་གསལ་ཡོད། དེའི་ཤོག་གྲངས་ན་པར་མ་ཕམ་སྐོར་མི་ལའི་གསུང་མགུར་ལུང་འདྲེན་གནང་སྟེ། མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་སྐད་པ་
དེ། །མ་དྲོས་མཚོ་མོ་བྱ་བ་ཡིན། །སོགས་ས་པཎ་ལ་དགག་བཞགས་ཀྱང་གནང་འདུག་པ་དང། སི་ཏུ་བསྟན་པའི་ཉིན་འབྱེད་ཀྱི་རང་རྣམ་དྲི་བྲལ་
ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་བ་པོར་མཚོ་མ་ཕམ་ཟེར་བ་མིན། འདི་ནི་མ་ན་སོ་ཝར་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་མཚོ་མཆོག་ཟེར་བ་རེད། ཅེས་
གསུངས།  མཎ་
དང། གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ་ དིང་རི་་ནོར་  ་ཤང་ཁུག་ནང་མཚོ་མིང་ལ་ནོར་ཞེས་ཡོད་པ་དེ་དག་སོག་པོའི་སྐད་ཡིན། ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོ། མཚོ་སྐྱ་རིང་ ཚ་གན་ནོར་
མཚོ་སྔོ་རིང་ ཨ་ལག་ནོར་  མཚོ་ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོ་ ཀོ་ཀོ་ནོར་  སོགས་གྲགས་པའི་མཚོ་ཆེན་དང་
གཞན་ཡང་ཚྭ་དང། བུལ་སོགས་བྱུང་བའི་མཚོ་དང། མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་ལྟས་
དང། ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པའི་མཚོ། རྟག་ཏུ་མེ་འབར་བའི་མཚོ་སོགས་ཡོད་ཅིང། མཚོ་
ཕྲན་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་
ཡང་སྟོད་མངའ་རིས་ཕྱོགས་ནས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་བབས་ཏེ། ཆུ་བོ་རྟ་
མཆོག་ཁ་བབས་ནི་གཙང་གི་གཞུང་བརྒྱུད། དབུས་ཀྱི་སྐྱིད་ཆུ་དང་ཟླ་བསྒྲིལ་གྱིས་དྭགས་ཀོང་ནས་
གནམ་ལྕགས་འབར་བའི་རི་བོར་གཡས་བསྐོར་གྱིས་ཀློ་ཡུལ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཨ་སམ་དང་

[024]
དམར་པོར་བབས་པ་ཞེས་དང། ཡང་འབྲི་གུང་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་ལོ་ཧི་ཏ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་འདུག། དང། ཡང་ཆུབ་བོ་རྨ་བྱ་ཁ་བབས་ནི། སྤུ་
ཧྲིང་ཕྱོགས་ནས། རྒྱ་གར་ཨུ་ཏར་པར་དེ་ཤེ་བརྒྱུད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀས་རྩ་ཆེར་འཛིན་པ་ཆུ་བོ་གངྒ་འམ་
གྷན་་ཇི་སི་ཏུའི་དྲི་བྲལ་ཤེས་གྱི་མེ་ལོང་བ་པར་གངས་ཏེ་སེ་ཆུ་མིག་མཐོང་གྲོལ་ཞེས་པ་འདི་གངྒའི་ཕུག་ཡིན་གསུངས་པ་སོགས་བོད་
ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཕལ་ཆེ་བ་དང། རྒྱ་གར་རིག་བྱེད་པའི་གཞུང་ལའང་གངས་ཏེ་སེ་ལས་གངྒ་བྱུང་བ་བཤད་ཀྱང། རྒྱ་གར་བ་རྣམས་ནས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་
རི་བརྒྱུད་འགར་ཝར་འགང་སྒུ་དྷ་རི་ལས་གངྒ་བྱུང་བ་བཤད་སྲོལ་འདུག་གོ། ཟེར་བ་དང། ཆུ་བོ་གླང་ཆེན་ཁ་བབས་ནི། སྟོད་མདའ་པ་དང། མཐོ་ལིང་སོགས་ནས་ཁུ་
ནུའི་གཞུང་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་ནང་རམ་སྤུར། མ་དཧི་ཨ་ནར། པན་འཇབ་སོགས་སུ་ཆུ་བོ་སུ་ཀྲ་ལེ་ཇེ་ཟེར་
ཡང་ཆུ་བོ་སེང་གེ་ཁ་བབས་ནི། སྟོད་སྒར་དང། ལ་དྭགས་ནས་ཀསྨིར་དང། པ་ཀེ་སེ་ཐཱན་བརྒྱུད་
འབབ་པ་ཆུ་བོ་ཨིན་འདུར། དབུས་ཀྱི་བྱང་བརྒྱུད་ནས་ཆུ་བོ་རྒྱ་མོ་སྔོ་ཆུ་མདོ་སྟོད་བརྒྱད་སྦར་མའི་
ནང་སིལ་ཝན་ཞེས་དང། ཡང་ཛ་ཆུ་དང། ངོམ་ཆུ་གཉིས་མདོ་སྟོད་ཆབ་མདོར་ཟླ་བསྒྲིལ་གྱིས་
རྨར་ཁམས་དང། འབའ་བརྒྱུད་ཐའི་དང། ལའོ་སེ། ཀམ་པཱོ་ཀྲ་སོགས་སུ་འབར་པ་ཆུ་བོ་མེ་ཀོང་
ཡང་བྱང་རྒྱབ་ནས་ཆུ་བོ་འབྲི་ཆུའམ། གསེར་་ལྡན་འབྲི་ཆུའི་བྱང་རྒྱུད་བྱེ་མའི་ནང་ནས་གསེར་མང་པོ་བརྙེ་དཔས་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་མང་པོར་ཆུ་བོ་གསེར་ལྡན་ཞེས་བརྗོད་འདུག། མདོ་སྟོད་ཀྱི་གཞུང་བརྒྱུད་རྒྱ་ནག་དྲུང་ཅིན་དང་
ཧན་ཀའོ་སོགས་སུ་འབབ་པ་ཡང་ཙེ་ཀྱང་ཟེར་ཞིང། རྒྱ་ནག་ནང་གི་གཙང་པོ་རིང་ཤོས་དང། གལ་
ཆེ་ཤོས་སུ་བྱེད། ཡང་མདོ་སྨད་ཨ་མདོའི་ཕྱོགས་སུ་ཆུ་བོ་རྨ་ཆུ་འགུ་ལོག་བརྒྱུད་ཀླུ་ཆུ་དང། སམ་
ཆུ༑ རྨེ་རུ་གངས་དཀར་སོགས་ནས་བབས་པ་རྨེ་ཆུའམ། འཇུ་ལག་གི་ཆུ་བོ་སོགས་དང་ཟླ་བསྒྲིལ་
གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་ཞིང་ཆེན་ཀུན་སུ་ཕྱོགས་སུ་ཧཱོང་ཧཱ་ གཙང་པོ་སེར་པོ་  ཞེས་འབབ་ཅིང། གཞན་
ཡང་ཆུ་ཕྲན་ནི་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས་པ་འབབ་པས་ཤར་ཕྱོགས་ཡུལ་གྱི་ཆུ་བོ་གལ་ཆེ་རྣམས་འབྱུང་

[025]།
བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མངའ་ཐང། བོད་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས། གནམ་རི་སྲོང་བཙན་བར་
བོད་རྗེའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ལས། ས་ཆའི་ཁྱོན་ཆེན་པོར་ལུང་བསྒྱུར་བའི་མངའ་ཐང་མེད། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་དེབ་
རྣམས་ལའང་ཡར་ཀླུང་རྒྱལ་པོར་གྲགས་པས་དོན་ལ་གནད་ཅིང། འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་
མི་ཡི་ཟོལ་དུ་བྱོན་པ་བོད་རྗེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་ནས། བོད་ལྗོངས་ཡོངས་རྫོགས་མཉམ་འབྲེལ་
གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་རྒྱ་རྗེ་ཐང་ཐའི་ཙུང་གི་སྲས་མོ་དྲག་པོའི་ཤུགས་ཀྱིས་་བླངས། དེབ་འདིའི་ཤོག་གྲངས་། བོད་རྗེ་ཁྲི་ལྡེ་
གཙུག་བརྟན་དང། ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་སྐབས་རྒྱ་ཡུལ་ཀིང་ཤིར་དམག་དྲངས། རྒྱ་རྒྱལ་ཁྲི་ལས་
ཕབ་ཅིང། ལོ་དུས་ཀྱི་དཔྱད་ཁྲལ་འབུལ་རྒྱུ་བཟོས་པ་དང། ནུབ་ཕྱོགས་པ་མིར་ཕྱོགས་སུ་དྲག་པོའི་
དམག་གི་རྟེན་གཞི་བཙུགས་པ་སོགས་ཡར་ནིར་ཤིད་ ཨ་རབ་ཨལ་ར་ཤིད་  ཀྱི་ས་མཚམས་ནས་
མར་ནི་ལོང་ཤན་ སན་ཤིའི་ནང་ལོང་ཤན་  བར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལ་་གཏོགས་འཕྱོངས་རྒྱས་ཟམ་སྣའི་རྡོ་རིང་གི་ཡིག་ཆ་དང། ས་མཚམས་དེའི་སྐོར་ཞིབ་ཆ་དེབ་འདིའི་ཤོག་གྲངས་། པ་དང། དེ་
རྗེས་ལྷ་སྲས་མུ་ནེ་བཙན་པོ་དང། མུ་རུབ་བཙན་པོ། སད་ན་ལེགས་བཅས་ཀྱི་སྐུ་དུས་ཤར་ནུབ་གཉིས་
སུ་བོད་ཀྱི་དྲག་པོའི་ཤུགས་ཇི་ཙམ་སླེབས་ཚུལ་ནི། བྱང་ཕྱོགས་གེ་སར་གྲུ་གུ་བཞུགས་པ་ཡང་
བར་དུ་བཀའ་འཁོན་བྱུང་ནས་བདོ་བ་ལཿ་སྲིན་པོ་གདོང་དམར་བོད་ཀྱི་དམག་གཡོས་ནས་གྲུ་གུ་
ཡུལ་གྱི་མོང་དུ་ཡན་ཆོད་དུཿ་བོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་སྦྲ་ནག་ཕབ་ནས་ནིཿ་ཡུལ་བརླག་མི་རྣམས་མོན་
གྱི་ས་ལ་བྶྐྱལ་ཁྱིམ་མཁར་མོན་གྱིས་ལ་བཏོད་ནས་ཀྱང་ཡུལ་དུ་མི་ངན་བསྟན་པ་སུན་ཕྱུད་
སྟེཿ་སྤ་བཀོང་དེད་དཔོན་ཡུལ་མཁར་འཚོ་བ་བྮག་གྲུ་གུ་གེ་སར་བོད་ཀྱི་བྲན་དུ་བྱས་བོད་
ཀྱི་དམག་དཔུང་ལི་ཡི་ཡུལ་དུ་བབ་ལི་ཡུལ་ལྕང་རྭ་སྨུག་པོ་བྲན་དུ་སྤྱད་བོད་དམག་ཤར་ཕྱོཌ་
རྒྱ་ནག་ཡུལ་དུ་ཕབ་རྒྱ་ནག་བེ་ཆུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡིས་རང་གི་ཆབ་སྲིད་མངའ་ཐང་བོད་ལ་

[026]
དྲག་ཤུགས་ཇི་ཙམ་ལ་སླེབས་ཚུལ་་གསལ་རྒྱལ་པོ་བཀའི་ཐང་ཡིག་དང། ཞིབ་པ་དེབ་འདིའི་ཤོག་གྲངས་་ནང་གསལ་བ་མ་ཟད། བེ་ཧེ་བྱ་བའི་ཆུ་ཆེན་རྒྱ་ནག་སན་ཤིའི་ནང་འབབ་ཅིང་
སྔོན་གྱི་གོང་མའི་རྒྱལ་ས་ཡང་ཕྱོགས་དེར་ཡོད་པས་བེ་ཆུའི་རྒྱལ་པོར་གྲགས་ཞེས་དེབ་དཀར་་ནང་གསལ། པོ་ཡོད་པས་མ་ཚད། མངའ་བདག་རལ་པ་ཅན་གྱི་
སྐབས། ཅིང་ཅའོ་ཞེས་པའི་ཡུལ་གྱི་ནུབ་རྒྱུད། ལོང་ཅའོ་ཞེས་ སན་ཤིའི་ནང་གི་ལོང་ཤན་  བར་
བོད་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་གནས་ཤིང། ཏཱ་ཆི་བྱེ་ཐང་ཆེན་པོའི་བྱང་རྒྱུད་ཐད་དྲངས། གྷོ་སྦི་བྱེ་ཐང་
གི་ཕྱི་རོལ་ཏཱ་ཟེར་བའི་བར་དང། ལྷོ་ངོས་ཧའོ་ལན་ཤན་གྱི་རི་རྩེ་བར་ཐད་དྲངས་ས་ཁུལ་དེ་རྣམས་
རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀས་མི་འཛིན་པའི་སྤྱི་སར་བཞག་པ་དང། དབོན་ཞང་མཐུན་པའི་ཆིངས་ཀྱི་རྡོ་རིང་
ནང་རྩེང་ཞུང་ཅེག་ཅེས་པ་མན་ནས། རྩེང་ཤུ་ཧན་ཞེས་པ་ཡན་རྒྱ་བོད་ཀྱིས་མཚམས་་དཔྱད་་ལྷ་སའི་རྡོ་རིང་གི་ཡིག་ཆ་དང། ཞིབ་པ་དེབ་འདིའི་ཤོག་གྲངས་་ནང་གསལ། པ་
སོགས་མངའ་ཐང་མཐོ་ཚད་དུ་སླེབས་ཤིང། གླང་དར་མའི་རྗེས་ནས་བོད་ལྗོངས་སིལ་བུར་
གྱུར་ཏེ་བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་རྒྱལ་པོ་མེད་ཀྱང། ས་སྐྱའི་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་བློ་
གྲོས་རྒྱལ་མཚན་བོད་ལྗོངས་གོས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བླ་དཔོན་གཅིག་ལྕོག་ཏུ་གྱུར། སྐབས་དེ་ཙམ་ནས་
བོད་འདི་ཆོལ་ཁ་ཞེས་འབྱུང་ཁུངས་་ཁག་་དྷརྨ་བྷ་དྲའི་རྣམ་ཐར་ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན་བ་པར་ཆོལ་ཁའམ། བོད་སྐད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་འབྱུང་ཁུངས་གསུམ་ཡོད། ཅེས་
གསལ་བས་ཆོལ་ཁ་ཟེར་བཱཨ་ཐ་སྙད་དེ་ནི་སོག་སྐད་ལྟ་བུར་དགོངས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ། མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་ནི་སན་ཤིའི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་ཞེས་ལོང་
ལོང་ཤན་དང་ཉེ་བར་ཡོད་པ་སེམས་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཀ་ཅུའི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་ཞེས་ཀན་སུའི་ཞིང་ཆེན་ནང་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་མཁན་ཡང་འདུག། གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། དེ་ཡང་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་
ནས། སོག་ལ་སྐྱ་བོ་བར་དབུས་གཙང་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་ཁ། སོག་ལ་སྐྱ་བོ་ནས། རྨ་ཆུའི་
ཁུག་པ་ཡན་མདོ་སྟོད་མིའི་ཆོལ་ཁ། རྨ་ཆུའི་ཁུག་པ་ནས། རྒྱའི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་ཡན་མདོ་སྨད་
རྟའི་ཆོལ་ཁ་ཞེས་གསུམ་དུ་དབྱེ། ཡང་ས་སྐྱའི་སྐབས་དབུས་གཙང་ལ་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་བཟོས་པའི་

[027] ལ་སྟོད་ལྷོ་བྱང་གཉིས། ཆུ་མིག་དང། ཞྭ་ལུ་གཉིས། བྱང་འབྲོག་དང། མགུར་
མོ་གཉིས་ཏེ་གཙང་ལ་ཁྲི་དྲུག་འབྲི་གུང། ཕག་གྲུ། རྒྱ་མ། ཚལ་པ། གཡའ་བཟང། བྱ་ཡུལ་བ་
སྟེ་དབུས་ལ་ཁྲི་དྲུག། དབུས་གཙང་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཡར་འབྲོག་ཁྲི་སྐོར་གཅིག་སྟེ། བཅུ་གསུམ་ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་བ་
དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དང། ཡང་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་བོད་ལྗོངས་
ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་བརྩི་སྟངས་ནི། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ། བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི། སྨད་
མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་སྟེ་བཅུ་གསུམ་་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐབས་བཀའ་ཤོག་དང། རྩ་ཚིག་ཁག་གི་ཞལ་བཤུས་ཕྱོགས་བསྡེབས་མོ། དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་དབྱེ་ན། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་
ནི༑ སྤུ་ཧྲེང། མང་ཡུལ། ཟངས་དཀར་གསུམ་ལ་སྐོར་གཅིག། ལ། བྲུ་ཤ། སྦལ་ཏི་གསུམ་
ལ་སྐོར་གཅིག། ཞང་ཞུང། ཁྲི་སྡེ། སྟོད་སྨད་གསུམ་ལ་སྐོར་གཅིག། བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི་
ནི༑ དབུས་ལ་དབུ་རུ་དང། གཡོ་རུ། གཙང་ན་གཡས་རུ་དང། རུ་ལག། མདོ་ཁམས་སྒང་
དྲུག་ནི། རྡུལ་རྫ་ཟལ་མོ་སྒང། ཚ་བ་སྒང། རྨར་ཁམས་སྒང། སྤོམ་སྦོར་སྒང། རྨར་རྫ་སྒང་
མི་ཉག་རབ་སྒང་སྟེ་སྒང་འཛམ་རྒྱན་དཀར་ཆག་ཐར་གླིང་རྒྱ་མཚོར་བགྲོད་པའི་གྲུ་རྫིང་བ། དྲུག་གོ། །ཡང། མདོ་ཁམས་གསུམ་ནི། མདོ་ཁམས་ལ་རྨར་ཁམས་བཏགས་པ་ཁམས་གཅིག། མདོ་སྨད་ལ་གཡར་མོ་ཐང་བཏགས་པས་ཁམས་གཅིག། ཙོང་ཁ་ལ་
གྱི་ཐང་བཏགས་པས་ཁམས་གཅིག་གོ། ཡང་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལར་བོད་དང། བོད་ཆེན་པོ་ཞེས་བོད་
ནི་དབུས་གཙང་དང། བོད་ཆེན་པོ་ནི་མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་བསྒྲིལ་བ་ལ་ཟེར་སྨྲ་ཡང། འབྲོམ་
སྟོན་གྱིས་བོད་ཆེན་པོ་ན་བསམ་ཡས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞུགས་ཞེས་གསུངས་པས། བོད་ཆེན་
པོ་ནི་དབུས་གཙང་ལ་བཞེད་པའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད་པ་རེད་
ས་ཆ་དེ་དག་ལ་གནས་ཤིང་རྒྱུ་བའི་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱང་འཚོ་བའི་གནས་

[028] སྟོན་འབྲས་རྩ་བ་ནས་མ་སྨིན་པའི་ས་མཐོ་ས་རྣམས་སུ་སྡོད་པ་
རྣམས་ནི་འབྲོག་པ་སྟེ། འཚོ་བ་འབྲི་གཡག་དང། ར་ལུག། རྟ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་ནས་རི་དྭགས་
རྐྱང་འབྲོང། རྒོ་བ་དང། རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་བསད་དེ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་ཞིང། སྡོད་ཡུལ་ཕལ་ཆེ་བ་
གཡག་གི་ཁུལ་རྩིད་ལས་གྲུབ་པའི་གུར་ལ་སྡོད། གཞིས་མི་རྒན་བྱིས་རྣམས་གཞིས་ས་གཅིག་ཏུ་
སྡོད་པ་ཙམ་ལས། དེ་བྱིངས་སྒོ་ཟོག་རྣམས་འདེད་དེ་ཙ་ཁ་གང་བཟང་ལ་སྐྱས་སྤོ་ཞིང་འགྲོ། ཡང་
འབྲུ་དང། སྲན་མ་ཙམ་དར་བའི་ས་ཁད་མཐོ་བའི་ཡུལ་པ་རྣམས་ལ་ས་མ་འབྲོག་ཟེར་ཞིང། དེ་དག་
གི་འཚོ་བ་ནི། ས་ཞིང་སྐྱེ་མཐའ་ཕྲན་བུ་དང། འབྲི་གཡག། ར་ལུག། ཉ་དང། ངང་པ་དང། ཆུ་བྱའི་སྒོ་ང་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྡོད། ཡང། ས་ཞིང་འདེབས་ལས་ཐུབ་པ་རྣམས་ལ་ཡུལ་
པའམ། ཞིང་པ་ཟེར་ཞིང། འབྲུ། གྲོ། སྲན་མ། རྒྱ་སྲན། པད་ཁ་ལ་སོགས་པ་དང། ལྡུམ་
རའི་སྔོ་ཚོད་རྣམས་དང། ཤིང་འབྲས་འདེབས་ལས་དང། བཀལ་འཐག་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ་
འཚོ་བ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད། ཡང། རོང་པ་ནི། ས་རོང་དམའ་བོ། ཚ་བ་ཆ་ཞིང། ས་ཞིང་ཕྲན་བུ་ལས་
ཤིང་ནགས་ཁོ་ནའི་ལས་ཀ་བྱས་ཏེ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བ་རེད། ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་སུ་རགས་
རྩིས་བྱས་ན། འབྲོག་པ་བརྒྱ་ཆ་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་དང། ས་མ་འབྲོག་བརྒྱ་ཆ་སུམ་ཅུ། ཞིང་པ་བརྒྱ་
ཆ་ཉི་ཤུ་ཙ་དྲུག། །རོང་པ་བརྒྱ་ཆ་བཞི་ཙམ་ཡོད་པ་རེད་
མི་འབོར། སྔར་བོད་རྗེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང། ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་
སུ་མི་འབོར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་ཡང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་རྒྱ་ནག་ཏུ་དམག་འབུམ་ཕྲག་གཉིས་ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་མ་བ་སྦུ་ཤེལ་་
བཏང་བ་དང། དེ་རྗེས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་སྐབས་རྒྱ་ནག་ཏུ་དམག་འབུམ་ཕྲག་བཞི་བཏང་སྤེ་ལེ་ཀྲེ་་ པེལླིཨྟ། པ་་  བ་
དང། དེ་བཞིན་རྡོ་རྗེ་གདན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་ལེན་སྐབས་རྟ་དམག་བྱེ་བ་

[029] མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཇ་ན་གསུངས་ཀྱང། གསེར་སྡོང་དཀར་ཆག་ན་ནང། སྤྲུལ་པའི་དམག་བྱེ་བ་བཞི་བཅུ་ཞེས་ཧེ་བག་ཤིན་ཏུ་ཆེ། བཞི་བཏང་བ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གཞིགས་ཚེ་མི་འབོར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གསལ་
པོ་ཡོད་ཀྱང། བོད་སིལ་བུའི་སྐབས་ནས་རིམ་པས་མི་འབོར་ཇེ་ཉུང་དུ་སོང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག་
དེ་ཡང་འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་བསྟན་རྩིས་ཆེན་མོར་བོད་དང། བོད་ཆེན་པོ་ཡོངས་
རྫོགས་སུ་མི་འབོར་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པ་ ས་ཡ་དྲུག་  ཡོད་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་པ་འཛམ་
གླིང་སྤྱིར་བཏང་མི་འབོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གཞིགས་ཚེ་ད་མཚམས་མི་འབོར་ལྡབ་ལྷག་ངེས་པར་
ཡོང་དགོས་རྒྱུ་ཡིན་ཡང། ས་སྐྱ་དང། སྣེ་གདོང། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་སྐབས་སོགས་
ལ་མི་འབོར་འདི་ཙམ་ཞེས་མི་རྩིས་ཀྱི་གསལ་ཁ་གནང་བའི་ཡིག་ཆ་མ་མཐོང་རུང། རབ་བྱུང་
་པའི་ལྕགས་སྤྲེ་་ལོར་རྒྱལ་བསྟན་ཆབ་སྲིད་བསྲུང་ཆེད་དུས་བསྟུན་གཡུལ་མཁོའི་
ཡོ་ཆས་ཐོན་གསར་སྒྲུབ་བྱེད་དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་ཁོངས་མི་རེ་ནས་ཊཾ་གཉིས་རེ་བསྡུ་
བཞེས་སྐབས། བདག་གི་མེས་པོ་རྩིས་ཟུར་ཞྭ་སྒབ་པ་བསྟན་འཛིན་ནོར་རྒྱས་མཆོག་ནས་མི་གྲངས་
འབུམ་བཞི་བཅུ་སྐོར་བྱུང་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་ཅེས་རྒན་པོའི་ངག་རྒྱུན་ལ་ཤོད་སྲོལ་ལྟར་མདོ་སྨད་ཨ་
མདོ་ཁུལ་བསྣན་ན་མི་གྲངས་འབུམ་དྲུག་ཅུ་ཟེར་བ་ཚད་མ་ལྟ་བུར་མངོན་ཞིང། བར་ལམ་རྒྱ་དམར་
ནས་མི་བརྩིས་བྱས་པའི་གསར་ཤོག་ཅིག་ནང། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁོངས་སུ་མི་གྲངས་ཁྲི་
ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཡོད་ཚུལ་གསལ་བ། འབྲི་ཆུ་ཕན་དང། མདོ་སྨད་ ཨ་མདོ་  ཁུལ་བསྣན་
ན་དམའ་མཐར་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཐུབ་བམ་སྙམ་
སྐད་དང་ཡི་གེ། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྒྲའི་བརྟག་དཔྱད་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་ན་
བོད་སྐད་དང། སྦར་མའི་ བུར་མ་  སྐད་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅལ་སེ་སྦེལ་་ པེཨྤླེ་ཨོ་ཏིབེཏ། པ་  ཡོད་ཚུལ་ཟེར་བ། འདི་ནི་སྦར་མ་པ་

[030] ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་
དྲུག་པའི་ནང་ནས་སྦར་མའི་སྟོད་རྣམས་བོད་ཀྱི་མངའ་འོག་ཏུ་ལོ་མང་བསྡད་གཤིས་བོད་པའི་སྐད་
ནས་སྦར་མའི་སྐད་དུ་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དེབ་དཀར་། པ་དང། དེ་བཞིན་སྦལ་ཏི་སི་ཐན་ བལིསྟན་
ཡུལ་སྐད་ལའང་བོད་སྐད་དང་ཧ་ཅང་འབྲེལ་ཆེ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་པ་དང། བདུན་
པའི་ནང་དེ་དག་བོད་ཀྱི་ཆབ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་དང། བོད་པའི་དམག་མིས་ལོ་མང་ས་སྲུང་དུ་
བསྡད་པ་དེབ་འདིའི་ཤོག་གྲངས་ནང་གསལ་པོ་ཡོད་
བོད་སྐད་དང། བོད་ཡིག་གི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའམ། ཁྱབ་པའི་ས་ཁུལ་ནི་
ལྷོ་འབྲུག་དང། འབྲས་ལྗོངས། ལ་དྭགས། མོན་པ། ཤར་པ་དང། རྟ་མང་སོགས་ཀྱི་སྐད་ལ་
ཟུར་ཅུང་ཟད་རེ་ཆག་པ་ལས། རྩ་བ་བོད་སྐད་རང་སྨྲ་བ་དང། ཆོས་ཀྱང་བོད་ཡིག་དབུ་ཅན་རང་
ཀློག་འདོན་བྱེད་པ་དང། སོག་ཡུལ་དུའང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་དང། མཚན་ཉིད་སོགས་བོད་
ཡིག་རང་གི་ཐོག་ནས་ཀློག་འདོན་བྱེད་པ་སོགས་དེ་ལྟ་བུའི་ས་ཡུལ་ཧ་ཅང་གི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད་
དེ་བཞིན་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་རྩ་བའི་སྐད་གཅིག་པ་རང་ཡིན་ཡང། ལུང་ཚན་སོ་སོར་སྒྲ་གདངས་
ཀྱི་འགྱུར་བ་དང། ཟུར་ཆག་ཅུང་ཟད་རེ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཞིབ་ཆ་བྱས་ཏེ་མ་ཉན་ན་ལམ་སེང་
གོ་རྟོགས་དཀའ་ཡང། ཡི་གེ་ནི་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གང་དུ་ཕྱིན་ཡང་གོ་བརྡ་མི་འཕྲོད་པ་གཏན་
ནས་ཡོང་མི་སྲིད་
ཡང་རྒྱ་གར་དང། རྒྱ་ནག། སོག་པོ་སོགས་ཀྱི་སྐད་བོད་སྐད་ནང་འབྲེལ་བ་
ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ནི། ཡུལ་དེ་དག་དང། བོད་ཆོས་དང། ཆབ་སྲིད། ཚོང་སོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་
ཆེན་པོ་བྱུང་བས། ཆོས་ཚིག་ནང་སཾ་ཀྲི་ཏའི་སྐད་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རང་སོར་
བཞག་པ་དང། གཞན་དངོས་པོ་ཐོན་གསར་རྣམས་ཀྱི་མིང་སྐབས་སོ་སོར་བསྒྱུར་མ་ཐུབ་པས་

[031] རྩ་བའི་བོད་སྐད་ནི་ཡུལ་དེ་ཚོའི་སྐད་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་སྐད་
བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་རང་ཡིན། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་པཎྜིཏ་འཇོ་ཧ་ལལ་ནེ་རུས། བོད་སྐད་ནི་རྒྱ་སྐད་
དང་འདྲ་བར་འཁྲུལ་པ་ལས་སྒོ་གང་ནས་ཀྱང་འདྲ་བ་མ་ཡིན། ཞེས་ཕ་ཡིས་བུ་མོར་སྤྲིང་བའི་འཕྲིན་ཚོགས་།་གསུངས་ཡོད། ཡང་ཁྱད་
མཚར་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལ། བོད་ཀྱི་གྲངས་ཀ་དང། ཉི་ཧོང་གི་གྲངས་ཀ་གཅིག་ནས་བཅུ་
བར་ཧ་ཅང་གི་འབྲེལ་ཆེ་ཡོད་པ། མཁས་པ་ལས་དེ་ནི་སྔར་སྔ་མོའི་རྒྱ་ནག་གི་གྲངས་ལས་ཉི་
བོད་གཉིས་ཀྱིས་བླངས་ཚུལ་ཟེ་བར་བརྟེན། ངས་ཡེ་ཤུའི་འདས་ལོ་མ་ཚུགས་གོང་གི་ལོ་ཆིག་
སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ནས། ཡེ་ཤུའི་འདས་ལོ་དགུ་བརྒྱ་བཅུ་མེད་བདུན་བར་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱའི་
ཁོངས་སུ་རྒྱའི་རྒྱལ་རབས་ཤང་དང། ཅའོ། ཧན། ཐང་བཅས་ཀྱི་དུས་སུ་གྲངས་ཀ་དེ་འདྲ་བྱུང་
མིན་ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་མ་ཟད། ཡེལ་ཡུ་ནི་ཝར་སི་ཀྲིར་རྒྱ་སྐད་དང། ཉི་ཧོང་
སོག་པོ་སོགས་ཀྱི་སྐད་དང། ལོ་རྒྱུས་ལ་མཁས་པ་སྤོར་ཕེ་སར་རཱ་ཐ་ པྲོརཧྡེར་  ཞུ་
བས་ཀྱང་ཉམས་ཞིབ་གནང་རོགས་གནང་བ་རྙེད་རིགས་མ་བྱུང་བས་ཉི་བོད་གྲངས་ཀའི་འབྲེལ་པ་
དེ་སྐོར་ཉམས་ཞིག་ཅིག་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་པ་འདུག་
ཡི་གེ་ནི། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་པའི་ནང་བོད་རྗེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཐོན་མི་
སཾ་བཧོ་ཊ་སོགས་སློབ་ཕྲུག་མང་པོ་རྒྱ་གར་ལ་སྒྲ་དང། ཡི་གེ་སློབ་པར་གཏོང་གནང་མཛད་པ། བྷ་
ར་མན་དུས་དང། གུཔྟའི་རྒྱལ་དུས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཤས་ཆེར་དར་བ། ན་ག་ར་དང། དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེས་སྔར་ཁ་ཆེའི་ཡི་གེ་ལ་ན་ག་ར་ཟེར་ཞིང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སི་ཏུའི་འགྲེལ་ཆེན་ལའང་
ཁ་ཆེའི་ཡི་གེར་གཞི་བྱས་ཏེ་བོད་ཡིག་བརྩམས་གསུངས་པ་དང། དོན་ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཡི་གེ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང། དེང་དུས་དར་
བའི་ཁ་ཆེའི་ཡི་གེ་ཨུར་དུ་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཨ་ར་བིའི་ཡུལ་ནས་དར་བ་ཞིག་ཡིན། དེང་སང་ཝར་ཎ་སིར་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ཡི་གེའི་
ཞིབ་འཇུག་ཁང་ལའང་ན་ག་ར་ཞེས་ཟེར་བ་རེད་ཅེས་གསུངས་

[032]
གཡུ་འཁྲིད་དང། སུམ་པ་གནོད་སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་དར་རྒྱས་སུ་མཛད་པ་ལས་རྫབ་ཆེན་དང། རྫབ་
ཆུང། ཤར་མ། དཀྱུས་ཡིག། འབྲུ་ཚ་གོང་ཞབས་མ། མཁའ་འགྲོའི་བརྡ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་
རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པ་བྱུང་ཚུལ་གསུངས་གསེར་སྡོང་དཀར་ཆག་ཐར་གླིང་རྒྱ་མཚོར་བགྲོད་པའི་གྲུ་རྫིང་་ན་། འདུག་ཀྱང། མདོར་བསྡུ་ན། རྫབ་ཆེ། རྫབ་ཆུང་
དང། འབྲུ་ཆེན། འབྲུ་ཆུང་ཟེར་བ་དེ་དག་དེང་དུས་དབུ་ཅན་དུ་བདུས་ཤིང། དེ་མགྱོགས་ཁྱད་
ཀྱིས་བྲིས་པ་ལས་དབུ་མེད་དམ། ལྡན་ལུགས་དང། ཤར་མ། དཀྱུས་ཡིག་གམ། འཁྱུག་ཡིག་
སོགས་ཐོན་པ་དང། ཡིག་འབྲུ་མཛེས་ཁྱད་ཀྱིས་བྲིས་པ་ལས་འབྲུ་ཚ་གོང་ཞབས་མ་སོགས་ཐོན་པ་
ནི་རྩོད་མེད་ཡོངས་གྲགས་དང། བོན་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་ཚུལ་ལྟར་ན། སྲོང་བཙན་གྱི་གོང་དུ་བོན་ཆོས་
དར་བས་ཡི་གེ་མེད་ཟེར་བ་ནི་མི་བདེན་ཞིང། དེ་ཡང་ཏ་ཟིག་གི་སྤུངས་ཡིག་བྱ་བ་ཞང་ཞུང་གི་ཡིག་
རྒན་དུ་བསྒྱུར། དེ་སྨན་བྲག་ཏུ་བསྒྱུར། དེ་རིམ་གྱིས་དབུ་ཅན་དང། འབྲུ་མར་འགྱུར་ཚུལ་
སོགས་ཟེར་བས་དེབ་དཀར་བ། ་ཅོ་ནེའི་བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་བ་དང་ཚལ་པའི་དེབ་དཀར་ཤོག་གྲངས་ན། བས་ཞང་ཞུང་བོན་གྱི་ཡི་གེ་འདི་རེད་ཅེས་ད་ལྟ་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་ཞིང། འོན་
ཀྱང་ཐོན་མིས་ད་ལྟའི་ཡིག་དེ་འདི་མ་མཛད་གོང་བོད་ལ་ཡི་གེ་གཏན་ནས་མེད་མེད་ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་ཡང་དཀའ་
ཞིང། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཐོན་མི་རྒྱ་གར་དུ་ཡི་གེ་སློབ་པར་མ་བྱོན་གོང་བལ་ཡུལ་དང། རྒྱ་ནག་
ནས་བཙུན་མོ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་སྐབས་བཀའ་ཤོག་གི་སྒྲོན་བུ་གསུམ་རེ་གནང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཅོ་ནེའི་བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་་བ་་དང་ཚལ་བའི་དེབ་དམར་ཤོག་གྲངས་་ན་། ཡོད་པ་
ཡང་འགའ་ཤས་ནས་བལ་ཡུལ་དུ་བལ་པོའི་ཡི་གེ་དང། རྒྱ་ནག་ཏུ་རྒྱའི་ཡི་གེའི་ཐོག་ནས་གནང་
ཚུལ་གསུངས་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཇ་་བ་། པ་དང། ཡང་འགའ་ཤས་ནས། ཕོ་བྲང་དམར་པོ་བཞེང་པའི་ལེགས་སོར་
མཐའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོས་ལེགས་བྱའི་ཡི་གེ་ཕུལ་བའི་ལན་རང་རན་གི་ཡི་གེའི་ཐོག་ནས་གནང་ཐུབ་བསྟན་པད་ཚལ་རྒྱལ་བའི་ཉིན་འབྱེད། ཚུལ་

[033] སྐད་
ལ་ཡུལ་མཐོ་དམའ་བར་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེ་ས་མི་འདྲ་བ་མང་བ་དང། དེ་བཞིན་གནས་འཕྲིན་
ལྟ་བུར་ཡང། འབུལ་ཡུལ་མཐོ་དམའ་འབྲིང་གསུམ་ལ་དབྱེ་སྟེ་ཡིག་བཟོས་མི་འདྲ་བ་མང་ཞིང་
མདོར་ན་ཤོག་བུའི་ལྟེབས་དང། སྐོག་གི་ཁ་མཐོ་དམའ་དང། རྒྱ་ཐམ། ཕུལ་
ཐམ་སོགས་ཕབ་ལུགས་ཚུན་ཆད་ལའང་ལུགས་སྲོལ་བཟང་པོའི་རྣམ་གཞག་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་
དེ་བཞིན་བཀའ་ཤོག་དང། ཤེ་བམ། བཅའ་ཡིག་རྩ་ཚིག་སོགས་ཀྱི་འབྲུ་ཚ་བྲིས་མི་ཨེ་པ་དང། སྙེ་མོ་ཡོངས་བདག་པ་ཞེས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཡིག་མཁན་མཁས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །
ཆོས་ལུགས། རང་ཅག་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང། གཤེན་རབ་བོན་གྱི་ཆོས་དེ་ཆོས་
སྔ་པོ་ཞིག་ནས་ཡོད་ཅིང། ལོ་རྒྱུས་ཕལ་ཆེ་བར་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ལྷ་རི་རོལ་པའི་རྩེ་ལས་
བབས་པའི་དུས། བཙན་ཐང་སྒོ་བཞིར་བོན་པོ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་མི་བཅུ་གཉིས་ཕྱུགས་སྐྱོང་
བཞིན་ཡོད་པས་མཐོང་སྟེ་གཉའ་བར་བཏེགས་ནས་གདན་དྲངས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། རྗེ་གཉའ་
ཁྲིའི་གོང་ན་བོན་གྱི་ཆོས་ཡོད་པ་ཤེས་ནུས་ཀྱང། ཐུ་ཀྭན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས། བོད་དུ་དར་བའི་བོན་
ལ་རྡོ་བོན། འཁྱར་བོན། བསྒྱུར་བོན་གསུམ་ལས། དང་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་རྒྱལ་རབས་
དྲུག་པ་ཁྲི་སྡེ་བཙན་པོའི་དུས། དབུས་འམ་ཤོད་འོན་བྱ་བར་རུས་གཞེན་ཡིན་པའི་བྱིས་པ་ལོ་
བཅུ་གསུམ་ལོན་པ་གཅིག་འདྲེས་ལོ་བཅུ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བོད་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་འཁྲིད་ནས་
ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ལ་མིའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ལས། མི་མ་ཡིན་གྱི་ནུས་པས། ཡུལ་འདི་དང། འདི་
ལྟ་བུ་ནང་ལྷ་འདྲེ་འདི་དང། འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་པས་ཕན་གནོད་འདི་དང། འདི་ལྟ་བུ་བྱེད། དེ་ལ་
གསོལ་མཆོད་དང། ཡས་སྟག་གཏོང་ལུགས་འདི་འདྲ་བྱས་པས་ཕན་ཟེར་བས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་
པ་བྱུང། རྒྱལ་རབས་རྣམས་སུ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས། ཁྲི་ཐོག་བཙན་པར་རྒྱལ་རབས་ཉི་ཤུ་
རྩ་དྲུག་ལ་ཆབ་སྲིད་བོན་གྱིས་བསྐྱངས་ཟེར་བ་ཙམ་ལས་མ་བཤད་ཀྱང། བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་དར་བའི་

[034] ཐུ་ཀན་གྲུབ་མཐའ་ཤེས་གྱི་མེ་ལོང་བ། ཞེས་གསལ་བ་དང། ཡང་རྒྱལ་རབས་ཁ་ཤས་སུ། པུ་
དེ་གུང་རྒྱལ།    གྱི་དུས་སུ་ཞང་ཞུང་ནས་བོན་གྱི་ཆོས་དར་ཚུལ་གསལ་བ་བཅས་
གང་ལྟར་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་མ་བོན་ཡིན་པ་རྩོད་མ་པ་མེད་
དེ་ཡང་བོད་དུ་དར་བའི་ནང་པའི་ཆོས་ལ་མདོ་དང་སྔགས་གཉིས་ཡོད་
མདོ་ཕྱོགས་ལ་རྒྱུད་པ་ལས། གསར་རྙིང་གི་རྣམ་གཞག་མེད། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གསང་སྔགས་ཀྱི་
ཆོས་ལ་རྙིང་མ་དང། གསར་མ་ཞེས་བརྗོད་པ་རེད། དེའི་ཚད་ནི། པཎྜིཏ་སྨྲཨ་ཏི་ཛྙ་ན་ཀིརྟི་ཡན་
ཆོད་དུ་བསྒྱུར་བའི་རྒྱུད་རྣམས་ལ་གསང་སྔགས་རྙིང་མ་དང། ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ཕྱིན་
ཆད་དུ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ལ་གསང་སྔགས་གསར་མ་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར། གསང་
སྔགས་རྙེད་མ་ནི། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་ཨོ་
རྒྱན་པདྨ་སཾ་བྷ་བ་རྒྱ་གར་ནས་གདན་དྲངས། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་གསུངས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་
ལ་བརྟེན་ནས་རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་གྲུབ་པ་བརྙེད་པ་མང་དུ་བྱུང། གཉགས་ཛྙཱ་ན་ཀུ་མ་
ར་དང། སྣུབས་ཆེན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ནས་བཟུངས། ཟུར་ཆེན་ཤཱཀྱ་འབྱུང་གནས་ འུག་པ་ལུང་
པ་  དང། ཟུར་ཆུང་ཤེས་རབ་གྲགས་པ། ཆོས་རྗེ་སྒྲོ་ཕུག་པ་ཤཱཀྱ་སེངྒེ་ལ་སོགས་སྔ་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་འབྱུང་ལྷ་དབང་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྫ་སྒྲ། སོགས་པས་དར་ཁྱབ་ཏུ་
མཛད་དོ་
འདུལ་བ་ནི། མངའ་བདག་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱིས་བལ་ཡུལ་ནས་མཁན་ཆེན་
བོ་དཧིས་ཏྭ་གདན་དྲངས། སད་མི་བདུན་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དམ་ཆོས་འདུལ་བའི་དབུ་བརྙེས། དེ་ཡང་
གླང་དར་མའི་སྐབས་དབུས་གཙང་ལ་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་ཉམས་ཆག་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་ཚེ་ཆུ་བོ་
རི་ནས་རྨར་གཙང་གཡོ་གསུམ་བྲོས་ཏེ་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་བྱོན་པ་ལས། གཙང་གིས་མཁན་པོ་མཛད་

[035]
གི་མི་བཅུས་སྡོམ་རྒྱུན་བླངས་ཏེ་རིམ་པར་བརྒྱུད་པ་སྨད་འདུས་ལམ། མཁན་བརྒྱུད་དང། ཡང་ལྷ་
བཙུན་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་པཎྜི་ཏ་དྷརྨ་པཱ་ལ་བལ་པོར་གནས་བྦྶྐོར་ལ་བྱོན་པའི་
ཚེ་མངའ་རིས་སུ་སྤྱན་དྲང་སྤས་ཁོང་གིས་མཁན་པོ་མཛད་དེ། དེ་སཱ་དྷཱུ་པཱ་ལ་དང། གུ་ཎ་པཱ་ལ་
པྲཛྙཱ་པཱ་ལ་སྟེ་པཱ་ལ་རྣམ་གསུམ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ་འདུལ་བའི་བཤད་པ་མཛད། པྲཛྙཱ་ལ་ལས་
ཞང་ཞུང་རྒྱལ་བའི་ཤེས་རབས་ཀྱིས་སྡོམ་པ་བླངས་རྗེས་བལ་པོར་སོང་ནས་འདུལ་འཛིན་ཕྲ་ཏེ་ཀ་ར་ལ་འདུལ་
བའི་ལག་ལེན་པ་སླབས་ཤིང། ཁ་ཆེ་ཛྙཱ་ན་ཤྲཱི་དང། ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་ཤྲཱི་སུ་ཏི་ཤན་ཏི། ས་མནྟ་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་
སོགས་ལས་འདུལ་བ་གསན་ནས་རྨ་བློ་གྲོས་སོགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང། སློབ་མ་དཔལ་འབྱོར་ཤེས་
རབ་དང། ཞིང་མོ་ཆེ་བྱང་ཆུབ་སེང་གེ་ལས་བྱུང་བ་སྟོད་འདུལ་དཔག་བསམ་ལྗོན་བཟང་་་་དཔག་བསམ་ལྗོན་བཟང་་་དང། ཡང་ཁ་ཆེ་བསོད་སྙོམ་པ་ཆེན་
པོ་ཤཱཀྱ་ཤྲའི་ཁྲོ་ཕུ་ལོ་ཙཱ་བ་བྱམས་པ་དཔལ་གྱིས་བོད་དུ་གདན་དྲངས། མངའ་རིས་དང། དབུས་གཙང་དུ་ལོ་བཅུ་བཞུགས། ཁྲོ་ཕུའི་བྱམས་ཆེན་ལ་གནས་མཛད། ཆུ་ཤུལ་སྲོག་མང་དགོན་དུ་མཁན་
པོ་བྱང་རྡོར་སོགས་བཅུ་གཅིག་བསྙེན་པར་རྫོགས། ཉང་སྟོད་རྒྱན་གོང་དུ་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་
མཚན་ལ་བརྙེན་རྫོགས་སྩལ་ཏེ་དེ་དག་གི་བརྒྱུད་པ་པཎ་ཆེན་རྒྱུད་པ་དཔག་བསམ་ལྗོན་བཟང་་་པ་སྟེ་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་གསར་རྙིང་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་དང་ཙ་བ་ལྟ་བུར་བརྟེན་ཤིན་ཏུ་དར་རྒྱས་སུ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །
བཀའ་གདམས་པ་ནི། ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་དང། བྱང་ཆུབ་འོད་ཁུང་བོན་
གྱིས་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ཏུ་མའི་ལམ་ནས། ཟ་ཧོར་ འབེང་འགོལ་  གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཇོ་བོ་རྗེ་
དཔལ་མར་མེ་མཛད་ཡེ་ཤེས་   བོད་ལ་གདན་དྲངས། ཐུགས་སྲས་ཀི་གཙོ་བོ་འབྲོམ་སྟོན་
རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་གདན་ས་རྭ་སྒྲེང་ཕྱག་བཏབ། རྒྱལ་བའི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་བཀའ་མ་
ལུས་པ་གང་ཟག་གཅིག་འཚང་རྒྱ་བའི་ཆ་རྐྱེན་གདམས་པར་འཁྱེ་བའི་ན་ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པར་

[036] ཕུ་ཆུང་པ་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཚན། པོ་ཏོ་བ་རིན་ཆེན་གསལ། སྤྱན་མངའ་བ་
ཚུལ་ཁྲིམས་འབར་ཏེ་བཀའ་གདམས་སྐུ་མཆེད་གསུམ་ནས་དེར་ཞིང་དེབ་སྔོན་ཆ་པ་དང། ཕན་ཆེན་བསོད་གྲགས་ཀྱི་བཀའ་གདམས་ཆོས་འབྱུང་ཡིད་ཀི་མཛེས་རྒྱན། པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །
ལམ་འབྲས་པའམ། ས་སྐྱ་པ་ནི། འབྲོག་མི་ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་
དུ་བྱོན་ནས་པཎ་ཆེན་ཤཱནྟི་པ་དང། པྲཛྙཱ་ཨིནྡྲ་རུ་ཙེ་སོགས་མཁས་པ་སྒོ་དྲུག་ལ་བཏུགས་ཤིང་
དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང། ལམ་འབྲས་སོགས་གསན། རྒྱ་བལ་ལ་ལོ་ངོ་བཅུ་གསུམ་བཞུགས་
སློབ་གཉེར་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་བོད་དུ་བྱོན་ཞིང། མྱུ་གུ་ལུང་བཏབ། པཎ་ཆེན་ག་ཡ་དྷ་ར་ཡང་གདན་
དྲངས། ཁོང་གི་སློབ་མ་གཞུང་དང། གདམས་པ་གཉིས་ཀའི་བདག་པོ་འཁོན་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་
པོས་ས་སྐྱ་བཏབ། ས་ཆེན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོ། རྗེ་བཙུན་བསོད་ནམས་རྩེ་མོ། རྗེ་བཙུན་གྲགས་པ་
རྒྱལ་མཚན། ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པ་ལམ་འབྲས་ཆོས་འབྱུང་ངོ་མཚར་སྣང་བ་དང། གསུངས་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་
རྣམ་ཐར་བླ་མ་འཕགས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། སོགས་པས་དར་རྒྱས་སུ་མཛད་དོ། །
བཀའ་བརྒྱུད་པ་ནི། ཤངས་པ་བཀའ་བརྒྱུད་པ་དང། དྭགས་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་
པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མཁས་གྲུབ་ཁྱུང་པོ་རྣལ་འབྱོར་པས་རྒྱ་གར་དུ་བྱོན་ཏེ་པཎ་ཆེན་མཻ་ཏྲི་པ་
དང། རྡོ་རྗེ་གདན་པ་ཆེན་པོ། ནི་གུ་མ་ལ་སོགས་མཁས་གྲུབ་མང་པོ་བསྟེན། བོད་དུ་བྱོན་ནས་ཆོས་
འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་ཏེ་བཞུགས་ཡུལ་གཙང་གི་ཤངས་ཕྱོགས་སུ་ཡིན་པས་ཤངས་པ་བཀའ་བརྒྱུད་
པར་གྲགས་ཤིང། དེའི་སློབ་མ་སྨེའུ་སྟོན་པ་དང། རྨོག་ལྕོག་པ། ཞང་སྒོམ་ཆོས་སེང། ལ་སྟོད་
པ་དཀོན་མཆོག་མཁར་སོགས་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་ནས་དར་རྒྱས་སུ་མཛད་པ་དང། གཉིས་པ་
དྭགས་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་པ་ནི། ལྷོ་བྲག་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་དུ་ལན་གསུམ་དང་
བལ་པོར་ལན་བཞི་བྱོན། དཔལ་ན་རོ་པ་དང། མཻ་ཏྲི་པ། ས་ར་ཧ་ལ་སོགས་པ་བླ་མ་མང་པོ་བསྟེན་

[037] སློབ་མ་ནམ་མཁའི་སྐར་ཚོགས་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་ནང་ནས་བཀའ་བབས་བཞི་ལས་
སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་བཀའ་བབས་གུང་ཐང་གི་མི་ལ་བཞད་པ་རྡོ་རྗེ། དེའི་སློབ་མ་མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་
ལྷ་རྗེས་བཀའ་ཕྱག་ཆུ་བོ་གཉིས་འདྲེས་དྭགས་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་དེབ་སྔོན་ཉ་པ། ཅེས་མཚན་ཆགས། དྭགས་པོ་བཀའ་
བརྒྱུད་ལའང་ཆེ་བཞི། ཆུང་བརྒྱད། འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་བཅས་ཝ་གྷྣྜིས་མཛད་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཆེ་བཞི། ཆུང་བརྒྱད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཚུལ། བྱུང་བ་ལས། བཀའ་བརྒྱུད་ཆེ་
བཞི་ནི། འབའ་རོམ་པ་དར་མ་དབང་ཕྱུག་ལས་འབའ་རོམ་བཀའ་བརྒྱུད། ཕག་གྲུ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་
ལས་ཕག་གྲུ་བཀའ་བརྒྱུད། ཁམས་པ་དབུ་སེའམ། ཀརྨ་པ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ་ལས་ཀམ་ཚང་
བཀའ་བརྒྱུད། དཔོན་སྒོམ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྙིང་པོའི་སློབ་མ་ཞང་བརྩོན་འགྲུས་གྲགས་པ་ལས་ཚལ་པ་
བཀའ་བརྒྱུད་དེ་བཞི་བྱུང། ཡང་ཆུང་བརྒྱད་ནི། དཔལ་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་སློབ་མ་སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་
མགོན་པོ་ལས་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད། ཐང་པ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་རྒྱལ་ལས་སྟག་ལུང་བཀའ་བརྒྱུད་
གྲུབ་ཐོབ་གླིང་རས་པ་པདྨ་རྡོ་རྗེ་ལས་གླིང་རས་བཀའ་བརྒྱུད། འགྲོ་མགོན་རྒྱ་ཚ་ཁུ་དཔོན་ལས་ཁྲོ་ཕུ་
བཀའ་བརྒྱུད། ཆོས་རྗེ་རྨར་པ་གྲུབ་ཐོབ་ལས་རྨར་ཙང་བཀའ་བརྒྱུད། ཡེལ་པ་བཀྲ་ཤིས་བརྩེཌ་
པ་ལས་ཡེལ་པ་བཀའ་བརྒྱུད། ཟ་ར་ཡེ་ཤེས་སེང་གེ་ལས་གཡའ་བཟང་བཀའ་བརྒྱུད། སྙིད་བུ་གྱེར་གོམས་ཆེན་པོ་ལས་ཤུགས་གསེབ་བཀའ་བརྒྱུད་དེ་བརྒྱད་དོ། །འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ནི། གྲུབ་
ཐོབ་གླིང་རས་པ་པདྨ་རྡོ་རྗེའི་སློབ་མ་ཆོས་རྗེ་རྒྱ་རས་པ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལས་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་བྱུང་
ཞིང། དེའི་སློབ་མ་རྒྱལ་བ་རྒོད་ཚང་པ་ལས་སྟོད་འབྲུག་གནམ་གྱི་སྐར་མ། གླིང་རས་པའི་སློབ་མ་རྒྱལ་
བ་ལོ་རས་པ་ལས་སྨད་འབྲུག་ས་ཡི་དྲེགས་པ། གླིང་རས་པའི་སློབ་མ་དབུ་ཆེ་ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་དབུ་ཆེ་ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱད་པའི་སྐོར་ལ། འགྲོ་མགོན་གཙང་པ་རྒྱ་རས་པའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་དད་པའི་རླབས་འཕྲེང་ནང། དགའ་
ཡེས་སོགས་རྣལ་འབྱོར་པ་གསུམ། གཡག་རས་སོགས་རས་པ་གསུམ། རས་ཞིག་སོགས་ཞིག་པོ་བཞི། དམ་པ་གཏེར་ཁུང་པ་སོགས་དམ་པ་གསུམ་
གཞན་མཁྱེན་རྟོག་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དབུ་ཆེ་ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ། ཞེས་གསལ་འདུག། པ་ལས་

[038]དབོན་རས་དར་མ་སེང་གེ་ལས་གདན་ས་བརྒྱུད་པ་བཅས་བྱུང་སྟེ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་
བསྟན་པ་དར་རྒྱས་སུ་མཛད་དོ།།
ཞི་བྱེད་པ་ནི། ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དམ་ཆོས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བྱེད་ཀྱི་
ཆོས་བསྟན། དེའི་སློབ་མ་སྐྱོ་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས། རྨ་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་རབ། སོ་དགེ་འདུན་འབར། མ་
གཅིག་ལབ་ཀྱི་སྒྲོལ་མ། སྐམ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་སློབ་མ་བསམ་གྱིས་དེབ་སྔོན་ན་པ་དང། པ་པ། མི་ཁྱབ་པ་བྱོན་ཏེ་དར་རྒྱས་མཛད་
ཇོ་ནང་པ་ནི། ཀུན་སྤངས་ཐུགས་རྗེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཇོ་མོ་ནང་དུ་དགོན་པ་
བཏབ་ཅིང། ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་བ་དང། ཀུན་སྤངས་ཆོས་གྲགས། ཇོ་ནང་ཀུན་དགའ་སྒྲོལ་མཆོག་
སོགས་ནས་དར་རྒྱས་སུ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།
བཀའ་གདམས་གསར་མའམ། ཞྭ་སེར་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་
ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཤར་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་མདོ་ཁམས་སྨད་ནས་དབུས་སུ་བྱོན། བཀའ་
ཕྱག་ས་སྐྱ་ལ་སོགས་པའི་བླ་མ་མང་པོའི་ཞབས་ལ་བཏུགས་ནས། གསན་བསམ་སྒོམ་གསུམ་
མཐར་ཕྱིན་པ་མཛད་དེ། སྤྱོད་ཕྱོགས་ཐོགས་མེད་ཀྱི་རྗེས་ཞུགས་བཀའ་གདམས་པ་དང། ལྟ་བ་
ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ལྟར་བསྐྱངས་པས་བཀའ་གདམས་གསར་མ་པའམ། ཞྭ་སེར་རི་བོ་དགེ་ལྡན་
 ལུགས་  པའི་སྲོལ་གཏོད། གདན་ས་ཆེན་པོ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་བཏབ། ལྷ་ལྡན་
སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་མཆོད་རྒྱུན་སྲོལ་འཛུགས་མཛད། ཁོང་གི་སློབ་མ་རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན་དང་
མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་དགའ་ལྡན་ཆོས་འབྱུང་བཻཌུར་སེར་པོ། པས་
དར་རྒྱས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།
གོང་གི་ཆོས་ལུགས་དེ་དག་གི་མཚན་ཐོགས་ཚུལ་ནི། དཔེར་ན་རྙིང་མ་བ་

[039] ས་སྐྱ་པ། སྟག་ལུང་པ། འབྲི་གུང་པ། འབྲུག་
པ༑ དགེ་ལྡན་པ་ཞེས་ཆགས་ཡུལ་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཚན་བཏགས། ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད། བུ་ལུགས་
པ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱི་སྒོ་ནས་མཚན་བཏགས། བཀའ་གདམས་པ། རྫོགས་ཆེན་པ། ཕྱག་ཆེན་པ་
ཞི་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་གདམས་པའི་སྒོ་ནས་མཚན་བཏགས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་དང། དེ་ལྟར་གོང་གི་
ཆོས་ལུགས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཙམ་མ་གཏོགས་དེ་བྱིངས་བླ་མ་སོ་སོའི་ཕྱག་
བཞེས་དང། སློབ་མ་ལམ་ལ་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་མཛད་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་པའི་
མིང་ཐོགས་པ་ཙམ་ལས། དོན་སྙིང་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བཀའ་སྲོལ་དྲི་མ་མེད་པ་ཁོ་ན་མཛད་པ་
ལས། གཞན་ལོགས་སུ་མེད་པས། དེང་དུས་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་རྣམས་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་
རྣམས་ལ་ཚ་གྲང་ལྟ་བུའི་འགལ་ཟླ་ཡོད་འདྲའི་མཐོང་ཕྱོགས་བྱེད་པ་མ་ཟད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་
ལ་བླ་མ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོས་ལྷད་བྱས་པས་བླ་མའི་ཆོས་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་གི་ནོར་
འཁྲུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། དེའི་སྐོར་་སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་
པོས་དཔེ་དོན་དང་བཅས་མཛུབ་སྟོན་གནང་ཡོད་པ་ནི། མི་འགའ་ཤས་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དེ་བླ་མའི་
ཆོས་རེད་ཅེས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་མིན་པ་ལྟ་བུ་བརྗོད་མཁན་ཡོད་ཀྱང། དེ་འདྲ་
མིན། གང་ཡིན་ཞེ་ན། བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་མདོ་དང། རྒྱུད་
སྡེ་རྣམས་ཐོག་མར་གསུང་བ་པོ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས། བར་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜིཏ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་དོན་རྣམས་དཔྱད་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་རིགས་པའི་ལམ་
ལས་དྲངས་ཏེ་བཤད་ཅིང་གཏན་ལ་ཕབ། ཐ་མར་བོད་གངས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་བློན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་དང། སྔོན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བཀའ་དྲིན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་ལྟ་ཅི། ལུས་དང་
སྲོག་ལའང་མི་ལྟ་པའི་དཀའ་སྤྱད་དང། བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པོས་རྒྱ་བལ་གྱི་ཡུལ་གྲུ་དུ་མ་ཆུ་
བཞིན་དུ་ཉུལ་ཏེ་རྩོད་མེད་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་པཎྜིཏ་དང། གྲུབ་ཐོབ་མང་པོ་མཉེས་པ་གསུམ་

[040] གསུང་རབ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་དེ་རྣམས་
ཡིན། དེ་དག་གཞི་དང། རྩ་བར་བཟུངས་ནས་ཉན་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱེད་པ་མ་གཏོགས། དེ་དག་དང་
མི་མཐུན་པའི་ཆོས་བོད་ཀྱི་བླ་མས་རང་བཟོ་བྱས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། དཔེར་ན་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ག་
འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང། ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་དོགས་སེལ་དང། ཁུངས་གཏུགས་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་
ཅིག་བྱུང་ནའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུངས་ངམ། རྒྱ་གར་པཎ་གྲུབ་གང་རུང་ཞིག་གི་གསུང་ལ་ཁུངས་གཏུགས་
ནས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ལེགས་བཤད་བློ་གསར་མིག་འབྱེད། །ཞེས་གསུངས་ཡོད་
དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ནང་སྤྲུལ་སྐུ་དང། གདུང་འཛིན། དབོན་ཆོས་མཛད་སོགས་
འགའ་ཞིག་ལས། དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ། མཁན་པོ། བླ་མ། སློབ་དཔོན། དགེ་བཤེས་སོགས་ག་འདྲ་
ཞིག་ཡིན་ཡང། རང་གི་ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཐོག་ནས་མཐོན་པོར་སླེབས་པ་ཞིག་མ་གཏོགས། རིགས་
རུས་མཐོ་དམའ་དང། འབྱོར་རྒུད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་དང། དེས་མཚད། བོད་
ཀྱི་ནང་བོན་པོ། ཁ་ཆེ། ཧིན་དུ། ཡེ་ཤུ་པ་སོགས་ཆོས་ལུགས་ག་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱང། རང་རང་སོ་སོའི་
འདོད་པ་ལས། གཞུང་གི་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དགག་བྱ་གང་ཡང་མེད་དོ། །
ས་མཐོ་དམའ་དང། གནམ་གཤིས་སྐོར། བོད་ཀྱིས་ཆ་རྣམས་རི་བོའི་སྒང་ལ་ཆགས་པའི་ཐང་
ལྟ་བུ་ཡིན་པས་བྱང་འབྲོག་ཕལ་ཆེར་རྒྱ་མཚོ་ནས་གོམ་པའི་མཐོ་ཚད་ ཕི་ཀྲི་  ཞེས་པ་་ཙམ་
གྱི་སྒང་ལ་གནས་ཤིང། རོང་པ་དམའ་ཤོས་རྣམས་རྐང་ཚད་ ཕི་ཀྲི་  ་ཙམ་ལ་ཡོད་པ་རེད་
འོན་ཀྱང་ཞིང་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་གོམ་ཚད་ ཕི་ཀྲི་  ་ནས་་ཙམ་གྱི་བར་ལ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱལ་
ས་ལྷ་ས་ནི་རྐང་ཚད་ ཕི་ཀྲི་  ་སྒང་ལ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད་
གནམ་གཤིས་ཀྱི་སྐོར་ལ། བྱང་ཕྱོགས་མཐོ་ས་རྣམས་གྲང་ལ། ལྷོ་ཕྱོགས་
དམའ་ས་རྣམས་དྲོ་བས་ཚ་གྲང་གི་ཚད་ལ་ངེས་པ་མེད་ཀྱང། རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་ལྟ་བུར་ཆ་བཞག་ན། དབྱར་

[041] ་ཨྷྲེནྷེཨྟ་ཨི་སུམྨེར་  ཞེས་པའི་ཚད་
བརྒྱད་ཅུ་གྱ་ལྔ་དང། དགུན་དམའ་ཤོས་ཕེ་རན་ཧེ་ཀྲི་ ་ཨྷྲེནྷེཨྟ་ཨིན་ཝིནྟེར་  གྲངས་
བཞིའི་བར་ལ་བབས་པ་རེད། ལྷོ་ཕྱོགས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་བརྒྱུད་ལ་དབྱར་ཆད་ཞོད་ཆེ་ཞིང། དགུན་
གངས་ཀྱང་མང་པོ་བབས་རུང། སྤྱིར་བཏང་ལོ་འཁོར་གཅིག་ལ་ཆར་ཚད་སོར་ ཨིན་ཅི་  བཅོ་བརྒྱད་ནས། དམའ་ཚད་སོར་ ཨིན་ཅི་  བཅུ་སྐོར་མཐོ་ཚད་དང། ཚ་ཚད། གྲང་ཚད། ཆར་ཚད་རྣཾས་དེ་སྔོན་ལྷ་སར་སྡོད་པའི་དབྱིན་ཇི་དང། རྒྱ་གར་སྐུ་ཚབ་ཆོའི་ཡིག་ཆར་
ཚད་འཛིན་བྱས་པ་ཡིན། ཡིན། བྱང་ཕྱོགས་ལ་གངས་མཐོ་ལྔ་དྲུག་ལས་མ་བབས་
ཀྱང། རླུང་པོས་མ་དེད་ན་འཕྲལ་འཕྲལ་བཞུ་མ་ཐུབ་པས་སེམས་ཅན་ལ་རྩ་ཟ་མེད་པས་སྐྱོན་ཆེན་པོ་
བྱེད། དུས་དེ་ནི་འབྲོག་པ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་རེད། གཞི་རྩ་རླུང་སྐམ་པོར་བརྟེན་
བརླན་གཤེར་མེད་པའི་སར་བརྩིགས་པའི་བཀར་ཁང་ནང་འབྲུ་དང། གྲོ། སྲན་མ་སོགས་ལོ་ལྔ་བཅུ་
དྲུག་ཅུ་བར་ཉར་ཚགས་བྱེད་ཐུབ་པས་གཞུང་དང། དགོན་སྡེ་ཆེ་ཁག། ས་བདག་འབྱོར་ལྡན་
རྣམས་ནས་ཕུགས་གསོག་བཀར་འབྲུ་ཉར་མཁན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད། དེ་བཞིན་མར་ཡང་ཀོ་བའི་ལྟང་
 ཀོ་བས་ཐུམ་བུར་གཏུམས་པའི་  རྒྱབ་སྟེ་བསིལ་སར་བཞག་ན་ལོ་འཁོར་གཉིས་སམ། གསུམ་བར་
ཉར་ཐུབ་པ་དང། ཤ་ཡང་སྐམ་སེརྣ་བཟོས་ཏེ་བསིལ་སར་བཞག་ན་ལོ་འཁོར་གཉིས་ཙམ་ཉར་ཐུབ་ཀྱི་
ཡོད་པར་བརྟེན་ཡུལ་ལ་ལོ་ཉེས་ལོ་ཁ་ཤས་བྱུང་ཡང། མུ་གེས་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་མི་ཡོང་བ་དང། མི་
ཕྱུགས་ཡོང་ལ་ཚད་རིམས་དང། གཉན་རིམས་དག་མང་པོ་མི་ཡོང་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད་
སྟོན་འབྲས་དང། ནགས་ཚལ། སྟོན་ཐོག་གི་ནང་ནས་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ནི། ནས་དང། སྲན་མ་
གྲོ། རྒྱ་སྲན་བཅས་དང། གཞན་ཡང། བྲའོ། རྒྱ་བྲ། སོ་བ། སྲན་ཆུང། པད་ཁ། ཡུངས་དཀར། སོ་མ་ར་ཙ། ཤོ་ས། ས་དམའ་ས་འགའ་ཤས་ལ་འབྲས་དང། མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་ ཨ་ཤོམ་  བུར་
ཤིང་ཡང་སྐྱེ་བ་རེད་

[042] ཞོག་གོག། ལ་ཕུག། རྒྱ་ལ་ཕུག། སྒོང་ལ་ཕུག་
ཉུང་མ། ཕད་ལ་ཕུག། པད་ཚལ། ལན་གོར་པད་ཚལ། མེ་ཏོག་པད་ཚལ། ཆིན་ཚལ། ཇིན་ཚལ་
སྤོག་ཚལ། རྡོ་ལུམ། བླ་མ་མན་ཐང་ ཀྲུ་མ་ཀྲུ་  བསོད་ནམས་པད་འཛོམས། ཕོ་རིལ། སྒོག་པ། བསིལ་
ཕན། བཙོང། སྒ་སྐྱ། སྒ་སྨུག། ཨེར་མ་སོགས་དང། རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེ་བའི་སྔོ་ཚོད་ནི། སེར་ཤ་
དཀར་ཤ། ཤོ་མོག།  མོག་རོ་  ཟྭ་ཚོད། ཆོ་ལོ། རུག་པ། རི་སྒོག། པྲི་ཡང་ཀུ། གོ་སྙོད། གྲོ་མ་
ལྕ་བ། ཁུ་མག། སྣེ་རལ་སོགས་བཟའ་བའི་རིགས་དང། རྫ་ཡུང་ ཉུང་  ཡང་ཙི་ཀྲ། དབྱར་རྩྭ་
དགུན་འབུ། འཁན་པ། སྤང་སྤོས། རྩི་ཐོག། དབང་ལག། ཧོང་ལེན། བཙན་དུག། ཐང་ཕྲོམ། རྩ་
རྟག་དུ། བྲག་ཏིག། མ་ནུ། རུ་རྟ་སོགས་སྨན་དང། དུག་རིགས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་སྐྱེ་བ་རེད་
ནགས་ཚལ་ནི། ཐང་ཤིང། གདུང་ཤིང། ཤུག་པ། སྟག་པ། ཁྲེད་པ། སེང་
ལྡེང། གླང་མ། བེ་དོ། ལྕང་མ། སྐྱེ་ཡག། རྒྱ་ལྕང། ཡོམ་སྦོག། སྦྱར་པ། སྦྱར་སྐྱ། གྲོ་བ། གླ་ཚེར་
སྐྱ་ཚེར། དམར་ཚེར། མཛོ་མོ་ཤིང། སྤ་མ། བ་ལུ། སུ་ལུ། ཚར་པ། སྐྱེར་པ། ཤིང་མངར་
མ་ཞོག་གྲུ་བཞི། བསེ་ཤིང། སེ་བ། སྙུག་མ། སྦ། བོ་དེ་ཙེ། ཇ་ཤིང་ལ་སོགས་མིང་རྨོས་པ་ཙམ་
ལས་ཤིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི་མཐའ་ཡས་སོ། །
འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཤིང་ནི། ཁམ་བུ། སྟར་ཁ། ཀུ་ཤུ། ལི། ཅོ་ལོ། སིའུ། ཆུ་
རྒུན་འབྲུམ། སེ་འབྲུམ་སོགས་དང། ས་དམའ་སར་ངང་ལག་ ཀེ་ལ་  སེ་འབྲུ། ཚ་ལུམ་མ་སོགས་
ཀྱང་སྐྱེ་བ་རེད་
མེ་ཏོག་ནི། རྒྱ་སལ། པདྨ། སེར་ཆེན། གུར་ཀུམ། སྐལ་བཟང། ཐག་འཁྱུད་
ཧ་ལོ། སྒྲོལ་མ། འཇམ་དབྱངས། རྒྱ་བྱམས། རིགས་གསུམ། ལྷ་ཀླུ་ དུང་ཆེན་  འབྲུག། དྲང་སྲོང་
 དགུ་པ་  མཆུ་ཟླ་བ། སྟག་གཟིག། སེ་ལེན་ལྗང་པ། གངས་ལ། ཉི་མ། ལོ་གསར། ཁྲ་ཐིག་
ཡང་ཇུན། ཅིན་ཙི་ལི། ལྕང་མ། སྒམ་བཞུ། ཏི་ལུང། ཧས་ཐང། ཧོ་ཀྲིན། རྒྱལ་མཚན་སྲན་མ་

[043] མེ་ཏོག་ནང་རྒྱ་ནག་དང། རྒྱ་
གར་གྱི་མིང་བྱས་པ་འགའ་ཤས་ཡོད་པ་དང། དེ་ཚོའི་སོན་དང། རྩ་བ་སོགས་ཡུལ་དེ་ཚོ་ནས་ཡོང་པ་
རེད་
རང་བཞིན་སྐྱེ་བའི་མེ་ཏོག་ནི། ཨུཏྤལ་དཀར་སྔོ། གཟེར་འཛོམས། ཤང་དྲིལ་
ལུག་མིག། སྤང་རྒྱན། ཨུག་ཆོས། དྲེད་མ། རེ་བོད་ནང་ཤོག་བུ་ཕལ་ཆེ་བ་འདིས་བཟོ་བ་རེད། ལྕག་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་སྐྱེ་བ་རེད་
རི་ཀླུངས་སྐམ་གཤེར་ལ་གནས་པའི་བདག་ཏུ་བཟུངས་དང། མ་བཟུངས་པའི་སྲོག་ཆགས། བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་
བདག་ཏུ་བཟུངས་པའི་སེམས་ཅན་ནི། རྟ། དྲེལ། ཕ་བོང་བུ་ལ། མ་རྟ་ཡིན་ན་དྲེལ་དང། ཕ་རྟ་ལ་མ་བོང་བུ་ཡིན་ན་ཐོ་ལོག་ཟེར། གཟུགས་ཆུང་ལ་སྣ་ཉག་པ་ཡོད། བོང་བུ། བ་ཕྱུགས། གླང། གཡག། འབྲི། གཡག་མོ་ལ་འབྲི་ཟེར། ཕ་གླང་ལ་མ་འབྲི་ཡིན་ན་མཛོ་དང། ཕ་གཡག་དང། མ་བ་ཡིན་ན་བ་མ་གཡག་ཅེས་བ་འདྲ་བ་ལ་
སྤུ་བཟང་བ་ཡོད། མཛོ་མོ། རྭ། ལུག། བ་མན། བ་མན་ནི་རོང་མཚམས་སུ་ནགས་ཀྱི་བ་མན་ཟེར་བའི་གླང་རྒོད་དང། ཡུལ་པའི་བ་མཐུན་པའི་རིགས་ལ་ཟེར། འདི་ནི་པདྨ་བཀོད་དང་
སྤོ་བའི་ནང་ལ་མང་པོ་ཡོད། རྔ་མོང། ཁྱི། ཞི་མི། ཁྱིམ་བྱ། ཁྱིམ་གནས་ཆུ་བྱ། བ་མ་གཡག་
ཐོ་ལོག། རྟོལ་གོག་མ་མཛོ་མོ་ལ་ཕ་གླང་ཡིན་ན་རྟོལ་གོག་ཟེར་བ་ཕྱུགས་འདྲ་བ་ཡོད། རྣམས་སོ། །དྲེའུ་ཕོ་མོར་རབས་ཆད་དམ། མོ་གཤམ་ཞེས་ཕྲུ་གུ་མི་ཡོང་ཟེར་
ཞིང། གལ་ཏེ་བྱུང་ན་ལྟས་ངན་པར་བརྩི་བས་ཆུ་སྦྲུལ་་ལོར་སྙེ་མོ་རྡོ་དགོན་གཞིས་སུ་དྲེའུ་
མོར་རྟིའུ་ཞིག་བཙས་པར་རྣམ་རྟོག་ཆེན་པོ་བྱེད་པ། དེ་ནི་རང་རེ་ལུང་པ་ཆུང་ཆུང་ལ་བརྟེན་དེ་ལྟ་བུ་
བརྒྱ་ལམ་ཙམ་སྲིད་པ་ལས། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཡུལ་ཆེ་ས་རྣམས་ལ་མི་སྲིད་བསམ་པའི་ཁྱད་མཚར་
མང་པོ་ཡོང་བཞིན་པ་རེད་

[044] སྐམ་ལ་གནས་པའི་གཅན་གཟན་དང། རི་དྭགས་
ནི༑ སྟག་དང། གཟིག། དོམ། དྲེད་མོང། གསའ། སྤྱང་ཀི། གཡི། ཝ་མོ། བྲེ་རྩེ། ཕར་བ། སྲེ་མོང། གྲུམ་པ། ཨོག་དཀར། འབྲོང་ གཡག་རྒོད་  རྐྱང་ རྟ་རྒོད་  གཙོད། གཉན། རྣ་བ་
རྒོ་བ། གླ་བ། ཤ་བ། ཕག་རྒོད། ར་རྒོད། ནགས་ཀྱི་བ་གླང། སྤྲེའུ། སྤྲ། ཙིག་ཙིག་ བྱི་བ་
རྫ་ཙིག་ རྫབ་ར་  ཤིང་ཙིག། ཨབ་ར། རི་བོང། འཕྱི་བ། ཟེ་མོང་སོགས་གཅན་གཟན་དང་
རི་དྭགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད། གཅན་གཟན་དང། རི་དྭགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི། ལོ་རྒྱུས་ཁ་ཤས་ལ་
སྡེར་མོ་ཅན་ལ་གཅན་གཟན་དང། རྨིག་པ་ཅན་ལ་རི་དྭགས་ཟེར་བ་དང། ཡང་ལ་ལས་ཆུ་ལྕེས་
འདག་ འབྱོག་  པ་ལ་གཅན་གཟན་དང། ཆུ་མཆུས་འཐུང་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་སྲོལ་ཡང་
འདུག་
ཝ་མོ་ནག་པོ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ཞིང། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་གཞིས་བདག་གི་སྒོ་ཟོར་
ཡིན་ཞེས་རྩ་ཆེར་བྱེད། འཕྱི་བ་དཀར་པོ་ནི་སྒོམ་ཆེན་ཞེས་རྔོན་པས་དེ་བསད་ན། ཡུལ་ལ་མི་ཤིས་
པ་འབྱུང་བ་དང། གསོད་མིར་ཡང་མི་རབས་རྒྱུད་བཅས་སྟོང་ཚུལ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་སྙན་པོ་མང་པོ་
ཤོད་སྲོལ་འདུག་
འབུ་སྲིན་ནི། སྦྲུལ་དང། སྡིག་པ་རྭ་ཅན། སྡོམ། རྐང་བརྒྱ་ལག་བརྒྱ་
འབུ་ཆ་ག་པ་ ཨ་ཚག་ཚག་པ་  སི་ལི་སྦིས་ཁོག། སྦིས་ཁོག། ཤོ་མོ་ཁོག་ཁོག། གྲོག་མ། ཙང་
པ་ཁ་རལ། བྱེ་མ་མྱུ་གུ། རྟ་བླ། འབུང་མ་ མུག་པ་  སྦྲང་མ། སྦྲང་བུ་   དུག་
སྦྲང། སྲིན་བུ་མེ་འཁྱེར། ཕྱེ་མ་ལེབ། སྤལ་པ་ འབུ་སྨན་པ་  བླ་མ་མ་ཎི། ཟི་ལྡིར། ཤིག་དང། འདྲེ་
ཤིག། ཁྱི་ཤིག། ལུག་ཤིག་སོགས་མི་འདྲ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་
འདབ་ཆགས་ནི། རྒོད། རྒོ་བོ། བྱ་གླག། སྤིང་ཀྱུ་མ་ ནེ་ལེ་  ཁྲ། བྱ་རོག། ཁྭ་ཏ། སྐྱུང་ཀ། སྐྱ་ཁ། སྐྱ་ཆུང། ཁུ་བྱུག། ཐིང་རིལ། འཇོལ་མོ། མའེ་ན། རྡོ་ཐིའི། དེང་དེང་མ་

[045] ནེ་ཙོ། སྤུ་ཤུད། བདུད་འགོང། ཕུག་རོན་ འང་གུ་  ཁང་བྱིའུ། འདག་བྱིའུ། ཁུག་རྟ་
རྨོས་འདེབས། ཨབ་བྱང་ས་དག་ན་ཨབ་ར་དང་མཉམ་ཚང་གཅིག་གི་ནང་ལ་སྡོད་པའི་བྱིའུ་ལ་ཟེར། བྱིའུ། རི་བྱིའུ། མཐེབ་བྱིའུ། གོང་མོ། སྲེག་པ། བྱ་ངང། བྱ་ལོང། བྱ་བཞར་
ཟེ་མོང། འུག་པ། སྲིན་བྱ། པག་བྱིའུ། ག་ཕུག་རོན་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། བྱ་རྒོད་དང་
འུག་པ། སྲིན་བྱ་སོགས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁང་པའི་ཡང་ཐོག་བབས་པ་དང། སྐད་རྒྱབ་ན་བཀྲ་མི་ཤིས་
པའི་མཚན་མར་ངོས་འཛིན་བྱེད། བྱང་པ་རྣམས་ནས་བྱ་ལོང་དང། བྱ་བཞར་གཉིས་གཅིག་ཕན་
གཅིག་གྲོགས་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ཤོད་སྲོལ་ཡོད་པ་དང། དེ་བཞིན་བྱ་རྒོ་བོས་འཕྱི་བ་གནས་
སྤོས་སྐབས་འཁུར་ཏེ་འགྲོ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་ཤོད་སྲོལ་ཡོད་
གཤེར་ལ་གནས་པ་ནི། ཁྲུང་ཁྲུང་དང། ངང་པ། དུར་པ། བྱ་གག། ཆུ་སྐྱར་
ཆུ་བྱ། སོ་ཏོ་རོག་པོ། ཉ། སྦལ་པ། གངས་ཆེ་མཆོག་འདུས་པ་རྩལ་གྱི་འབྱུང་བ་བརྗོད་པ་གདུང་བའི་མུན་སེལ་ནང། སྣེ་གདོང་ཕྱོགས་སུ་གཤམ་ཆུ་ཐོག་མར་ཐོན་པའི་དུས། སྦལ། སྲམ། རུས་སྦ། སྡིག་སྲིན། འཇོང་
མོ་སོགས་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས། པི་ལྷ་མོའམ། འཇུ་ལག་ཅེས་གཙང་ཆུ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་མི་ཟོཌ་
ལ་གནོད་འཚེ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ལུས་ཀུན་སེན་མོ་འདྲ་བས་ཁེབས་པ་ཞིག་ཡོད་ཚུལ་ཟེར་བ་དེ་ནི་རྒྱ་གར་དང། སྦར་མའི་ནགས་གསེབ་དང། ཉེ་བའི་རྒྱ་མཚོར་གནས་པའི་ཀོལ་ཀོ་ཀྲལ་
 ཅྲོདིལེ་  ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་མིན་ནམ་སྙམ། ལྷ་སའི་ནུབ་ཕྱོགས་འདམ་ར་ཆེན་མོའི་
ནང་མཚོ་གླང་ཡོད་པ་དངོས་སུ་མཐོང་མི་མ་བྱུང་ཡང། མཚན་མོ་གླང་གི་སྐད་རྒྱབ་པ་ཐོས་པ་དང་
ལྕི་བ་བཏང་བཞག་པ་མཐོང་མྱོང་མཁན་ནི་ལྷ་ཀླུ་སྐོར་པ་དང། སྐྱིད་ཚལ་ཀླུ་སྡིང་པ། འཇའ་
མཚོན་ཆུ་མིག་གི་གླིང་སྲུང་པ་སོགས་ནས་རྩེ་མཐུན་གླེང། ཡང་དངུལ་ཆུ་དྷྲྨ་བྷ་དྲའི་རྣམ་ཐར་ནང་

[046]
འབྲུག་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་ཞག་གཉིས་གསུམ་བསྡད་པ་ཡུལ་མི་མང་པོས་མཐོང་ཚུལ་གསུངས་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་རྡོར་གྱིས་མཛད་པ་རྗེ་དྷྲྨ་བྷ་དྲའི་རྣམ་ཐར་ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན། འདུག་པ་
དེར་གཞིགས་ཚེ་བོད་ཀྱི་གཙང་པོ་དང། མཚོའི་ནང་སྲོག་ཆགས་ཁྱད་མཚར་འགའ་ཤས་ངེས་པར་
དུ་ཡོད་པར་སེམས། ཡང་གངས་ཁྲོད་དང། གཡའ་ཁྲོད་ལ་མི་རྒོད་ཅེས་མི་འདྲ་བ་སྟོབས་ཆེན་ལུས་
ཀུན་སྤུས་ཁེངས་པ་ཞིག་ཡང་ཡང་ཡོང་བ་དངོས་སུ་མཐོང་མྱོང་མཁན་གྲོ་མོ་གེ་བཤེས་སྐུ་གོང་མ་
ངག་དབང་སྐལ་བཟང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་གྲས་འབྲོག་དཔོན་ཟླ་བ་ལྡང། རྣམ་རྒྱལ། ལྕི་ཤིང་འཐུ་
མི་ཨ་ནེ་ཨ་དར་སོགས་ཡོད་མིག་གི་མཐོང་མྱོང་མཁན་སྐོར་གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་སྤྲུལ་རྒྱལ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནས་གསུངས་པ་དང། སྐད་ཐོས་པ་དང་
རྐང་རྗེས་མཐོང་མྱོང་སྐོར་གྲོ་སྨད་ཤར་རི་ཁྱིམ་གསར་གོང་འཐུས་འཕྲིན་ལས་མཚོ་མོ་དང། ཁོང་གི་བུ་ངའི་གྲོགས་པོ་བློ་བཟང་དོན་ཡོད་
ལགས་ནས་ཁོ་བོར་གསུང་བྱུང། པ་དང། མི་རྒོད་ཀྱི་སྐད་ཐོས་པ་དང། རྐང་པའི་རྗེས་མཐོང་མྱོང་
བརྗོད་མཁན་ཡང་གྲོ་མོ་སྟོད་སྨད་ནང་མང་པོ་ཡོད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཡའ་ཁྲོད་དང། རྫ་ཁྲོད་དུ་རྫ་
མི་ཞེས་པའི་མི་འཕན་པོའི་ནང་བཞུགས་གངས་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེ་ཞུ་བ་ནས། འདམ་སྨད་ཁང་དམར་དགོན་གྱི་མཚམས་པ་བློ་བཟང་ཉི་མ་ལགས་བརྒྱུད་རྫ་
མིའི་ཀ་པ་ལ་ཡིན་ཞེས་སྤྲེའུ་ཀ་པ་ལི་འདྲ་བ་སྨུག་ནག་ཆུར་ཆུར་ཞིག་ལ་དངུལ་གྱི་ནང་མཆོད་བཏེགས་ཁེབས་འཚག་ལྡན་སྤུས་དག་
ཆ་ཚང་ཞིག་ཞུ་ཡིག་ཚིགས་བཅད་མ་དང་བཅས་སེར་སྔགས་མཁན་ཟུར་བསྟན་འཛིན་བརྩོན་འགྲུས་རིན་པོ་ཆེར་ཕུལ་གནང་འདུག་
པའི་ཞུ་ཡིག་ནང། རྫ་མིའི་ཀ་ལི་ནོར་བུ་རིན་ཐང་མེད། །འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའི་ཁྱད་ནོར་ཡིན། །ཞེས་ཀ་ལི་དང་
ཞུ་ཡིག་ངོ་མ་མཇལ་མྱོང། ཆུང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་མི་ཡང་འདུག་
བོད་ཀྱི་གངས་རི་མཐོན་པོ་འགའ་ཞིག་ནང་སེང་གེ་དཀར་པོ། རལ་པ་སྔོན་པོ་
ཅན་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད། མཐོང་མྱོང་བ་ནི་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མྪོའམ་ རིན་ཆེན་

[047]  རྣམ་ཐར་རྣམ་ཐར་སྙན་ལྷའི་མབུ་རའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་བ་པར་རྗེ་འདི་འོ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་གངས་རིའི་རྩེར་ཕེབས་སྐབས་
ཁྱིའི་རྗེས་འདྲ་བ་མཐོང། རྗེས་དེད་ཏེ་ཕྱིན་པས། སྐབས་ཤིག་རྒྱང་ནས་ར་ཕོ་སྔོན་པོ་འདྲ་བ་ཞིག་མཐོང། ཉེ་བར་སླེབས་པ་ན་
སེང་གེ་རལ་པ་ཅན་ཞིག་འདུག་ཅེས་གསལ་བ་དང། གཞན་བླ་མ་དང། གྲུབ་ཐོབ་འགའ་ཤས་ལ་
མི་མ་ཡིན་གྱིས་སེང་གེའི་འོ་མ་ཡིན་ཞེས་ཕུལ་ཏེ་རིན་ཆེན་རིལ་བུ་དང། བྱིན་རྟེན་ཁག་ནངྥབ་རྒྱུན་བཞུགས་
པའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ཡོད་
བྱ་ཁྱུང་ གྷ་རུ་ཌ་  ཞེས་པའི་འདབ་ཆགས་མི་གཟུགས་ཅན་ཆེན་པོ་ཞིག་སྔར་
བོད་ལ་བྱུང་ཚུལ་ཡིག་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་གསལ་བ་ཙམ་མ་ཟད། དེའི་རིགས་བརྒྱུད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་རང་རྣམ་ནོར་བུ་སྣ་ཚོགས་མདོག་ཅན་་
དང། དེ་གནས་པའི་བྲག་ཕུག་ཀྱང་གནས་བཤད་ཤོད་རྒྱུན་ཞིག་ཀྱང་འདུག་དགོན་རྙིང་འགའ་ཤས་
ལ་བྱ་ཁྱུང་གི་སྒོ་ང་ཡིན་ཟེར་བའི་སྒོ་ང་ཆེན་པོ་རྟེན་ཁྲོད་ལ་བསྒྲིགས་པ་དག་འདུག་པ་དེ་ཚོ་ནི་ཨ་ཕེ་རི་ཀའི་
ནང་ཡོད་ཨོ་སེ་ཀྲེ་ཅི་ ཨྶྟྲིཆ་  ཟེར་བའི་བྱ་ཆེན་དེའི་སྒོ་ང་ཡིན་པར་ངེས་ཤིང། ཁྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་
ལྟར་བྱས་ན་སྒོ་ང་དེ་ཚོ་ལས་བརྒྱ་འགྱུར་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཞིག་དགོངས་ངེས་རེད་
འབྲུག་ཅེས་བྲིས་ཆའི་ནང་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་དེའི་སྐོར་ལ། བྱང་གནམ་མཚོ་ཁ་
པ་དང། བྱ་རྡོ་དགོན་གྱི་བླ་གྲྭ། གནམ་རུ་ཁུལ་གྱི་འབྲོག་པ་མང་པོ་བཅས་ཀྱིས་དབྱར་དུས་གནམ་མཚོ་
ཕྱུག་མོའི་ནང་ནས་སྨུག་པ་དང་མཉམ་དུ་འབྲུག་ནམ་མཁར་འགྲོ་ཚུལ་དང། སྐབས་རེ་རྒྱང་རིང་པོའི་
སྤྲིན་གསེབ་ནས་འབྲུག་གི་མཇུག་མ་ཁྲ་ཤར་ཤར་བ་སྣར་ཏེ་བསྒུལ་བའི་ཚེ་ཆར་རླུང་འདྲེས་མ་རྒྱག་ཚུལ་
མཐོང་མྱོང་མང་པོས་རྩེ་མཐུན་བརྗོད་རྐྱེན་དེ་དེ་སྐོར་ད་དུང་ཞིབ་རྩད་བྱེད་མུས། ཉེ་དུས་དིལ་མགོ་མཁྱེན་
བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། རྫ་སྟོད་ཁུལ་ལ་རྒྱང་རིང་
པོར་སྨུག་པ་དང་མཉམ་དུ་འབྲུག་གཅིག་སལ་བབས་པ་དང། གཅིག་ནམ་མཁར་འགྲོ་བ་དུས་

[048] རིན་པོ་ཆེ་རང་གི་ཡབ་དེས་དབྱར་ཐན་པ་ཆེ་སྐབས་ཤིག་ཁྱིམ་གྱི་ཆུ་
གསོག་ཟངས་ཆེན་ནང་འབྲུག་གཟུགས་ཆུང་མཐེ་བོང་ཙམ་ཞིག་བསྡད་པ་གཟིགས་ཤིང། དེ་འབྱུང་བ་
དང་འཐབ་སྟེ་སྐད་ཅིག་ལ་འུར་སྒྲ་དང་བཅས་ནམ་མཁར་འཕགས་འགྲོ་བ་གཟིགས་པ་རེད་ཅེས་དང་
དེས་མ་ཚད་རིན་པོ་ཆེའི་ཡབ་ལ་འཇུ་མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང། རྒྱུགས་ཆུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ནང། དེང་
དུས་རི་མོར་བྲིས་པ་ལྟར་གྱི་བཟོ་དབྱིབས་ཀུན་ཚང་བ་ལ་ཆེ་ཆུང་ཚོན་གང་ཙམ་བྱས་པའི་འབྲུག་ཅིག་བསྡད་
འདུག་པ། དེར་ཉིན་མོ་བྱིས་པ་དག་གིས་གནོད་པ་བྱས་དོགས་སྲུང་སྐྱོབས་གནང་སྟེ་ཆུ་ཁ་རང་ལ་
བཞུགས་པ་དགོང་མཚམས་ཁོ་གཟུགས་ལྡབ་གཅིག་ཙམ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་འདུག་མཚན་མོ་འུག་སྒྲ་དང་
བཅས་ནམ་མཁར་ཕྱིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་གསུངས་འདུག། འབྲུག་ནི་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཞིག་ལ་བརྟེན་
ཆེ་ཆུང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སྤྲུལ་འགྱུར་ཐུབ་པ་ཡིན་ཚོད་འདུག་ཅེས་ང་རང་ལ་དངོས་སུ་གསུངས་
བྱུང་བ། དེ་ལྟའི་སྲོག་ཆགས་ཁྱད་མཚར་དག་རང་རེའུ་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་ནི་ཧ་ཅང་གི་ངོ་མཚར་བའི་
ལོ་རྒྱུས་འདུག་པས་ད་དུང་ཞིབ་འཇུག་ངེས་པར་དགོས་སམ་སྙམ་
ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མཚན་རིག་མཁས་པ་རྣམས་ནས། འབྲུག་སྐད་ནི། སྤྲིན་པ་
དང་ཆར་རླུང་དྲག་ཏུ་འཐབ་པས་གློག་དང། སྐད་ཐོན་པ་ལས། འབྲུག་ཅེས་པའི་སྲོག་ཆགས་
མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟར། མངའ་བདག་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་སྐབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བཀའི་ཐང་ཡིག་ཏུའང་
མཚོ་ཡི་རླངས་པས་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དུ་ཆགས་་འབྱུང་བ་ཚ་གྲང་འཕྲད་པས་གློག་ཏུ་འྑྱུག་དེ་
ཉིད་འཐབ་པས་མཁའ་ལ་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོགྶ་དྲག་ཅིང་ངར་ན་བར་ནས་ཐོག་ཏུ་བབྶ་དཔེར་
ན་མེ་ལྕྒྶ་རྡོལ་བརྡབས་པ་བྮིན་བར་ནས་མེ་དང་རིན་ཅེན་འོད་ཟེར་འཕྲོཿ་ཡར་རྗེ་ཨོ་རྒྱན་གླིང་པས་དགེ་པ་མཐར་རྒྱས་གླིང་ནས་གཏེར་ནས་བཞེས་པའི་རྒྱལ་པོ་བཀའ་ཐང་ཁ་ཞེས་གསལ་པོར་
གསུངས་པས་འབྲུག་སྐད་ནི་སེམས་ཅན་འབྲུག་ཅེས་པ་དེའི་སྐད་མིན་པ་རྒྱུ་མཚན་གསལ་པོའི་ཐོག་ནས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་

[049]
ཆེན་པོ་ཞིག་དང། ཡངས་ཅན་དགོན་དུ་སྲིན་པོའི་བྲང་ཡིན་ཟེར་བའི་བྲང་ཁོག་རྩིབ་མ་དང་བཅས་པ་ཧ་
ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག། འབྲི་གུང་ཐེལ་དུ་མི་རྒོད་ཀྱི་རྐང་ཐུང་ཡིན་ཟེར་བའི་རྐང་ཐུང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞིག་
བཅས་འདུག་པ། དེ་ཚོར་མཚན་རིག་མཁས་པས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ན་སྔར་སྔ་མོའི་བོད་ནང་ཡོད་
པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རུས་པ་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་
རང་བྱུང་གིས་གཏེར། རང་རེ་བོད་ཡུལ་ནང་རང་བྱུང་གིས་གཏེར་མི་འདྲ་བ་ཤིན་ཏུ་
མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་ངེས། འདིར་ཆེ་ལོང་ཙམ་བརྗོད་ན། གསེར། དངུལ། ཟངས། ལྕགས་
ཞྭ་ཉེ། ཤ་ཚེ་ ཤ་དཀར་  ཏི་ཚ། ཚྭ། བུལ། ཚྭ་ལ། ཟེ་ཚྭ། རྡོ་སོལ། རྡོ་ནག། བཙག། མཚལ་
 ཅོག་ལ་  སྤང། མཐིང། ས་དཀར། ཅུ་གང། ས་སེར། ངང་པ། ལྡོང་རོས། བ་བླ། ས་དམར་
རྫ་ས། དཀར་ཡོལ་བཟོ་བྱེད་ཀྱིས། བལ་ས། ནེ་ལ་ཐོད་ཁྲག། ཅོང་ཞི། རྡོ་ཞོ། རྡོ་སྨྱོན། རྡོ་དཀར་
གཡང་མཚུར། རྡོ་རྒྱུས། རྡོ་སྒོག་དྲི་ཅན། མེ་རྡོ། རྡོ་ཏིང་ངམ། སྒྲ་སྙན་པོ་ཐོན་པའི་རྡོ། འབྲུག་ཡུལ་མི་རྣམས་ནས་འབྲུག་གི་རུས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་རྡོ་ལ་འགྱུར་འགྲོ་བའི་རུས་པ་ཞིག་འདུག་པ་ལོ་ལྟར་བླ་ཕྱག་ལས་ཁུངས་སུ་ཁྲལ་འབུལ་བྱེད་
དགོས། དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་སྔར་སྔ་མོའི་ཉའམ་ཆུ་ནང་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་རུས་པ་ཡིན་པར་ངེས། རུས་པ་དེ་ནི་ཤངས་རྒྱ་མཚོ་སྤང་
སྒང་དགོན་གྱི་འོག་གད་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ནང་ནས་འཛད་མེད་བརྙེས་བཞིན་པ་རེད། རུས་
རྡོ་དུང་རྡོ་དུང་དཀར་དང། འབུ་ཀྱོག། བྱིའུ་མགོ། གཡུ་སྒོང་དེ་དག་ནི་བྱང་གི་གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ་ནས་ཐོན་པས་དེ་ཚོ་ལོ་ས་ཡ་མང་པོའི་སྔོན་གྱི་མཚོ་ལ་
གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྡོ་ལ་འགྱུར་བ་དག་ཡིན། དཀར། རྡོ་འབུ་ཀྱོག། རྡོ་བྱིའུ་མགོ། རྡོ་གཡུལ་སྒོང་སོགས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཐོན་བཞིན་པ་དང་
ད་དུང་ཐོན་རྒྱུ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་གཞིར་བཅས་ཤིང། ས་གཏེར་དེ་དག་གཞུང་

[050] ས་བདག་སོ་སོས་སྐབས་བསྟུན་དགོས་མཁོ་ལྟ་བུར་ཕྲན་བུ་རེ་སྡོག་འདོན་བྱེད་པ་ལས། རྒྱ་
ཆེའི་ལས་གཞི་དང་བཅས་སྡོག་འདོན་ནམ་ཡང་མ་བྱས་ཁར། དེ་སྔོན་ཟི་ཁྲོན་དང། ཟི་ལིང་ཁུལ་གྱི་
རྒྱ་མིའི་ཚོང་པ་དག་གིས་མདོ་སྟོད། མདོ་སྨད་ཁུལ་ནས་གསེར་ཕྲན་བུ་སྡོག་འཁྱེར་བྱས་པ་ལས་
གཞུང་ཐོག་ནས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁས་སུ་ལའང་ས་གཏེར་འདོན་ལས་ཀྱི་བཀའ་འཁྲོལ་གནང་ཡོད་པ་མ་རེད་
ཨིང་ལན་ནས་ས་གཏེར་བརྟག་ཞིབ་སློབ་ཐོན་སྨོན་གྲོང་མཁྱེན་རབ་ཀུན་བཟང་
ལས་བྱ་དང་བཅས་དབུས་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་འགའ་ཤས་ལ་ས་གཏེར་ཡོད་མེད་བརྟག་ཞིག་ཏུ་གཏོང་
གནང་མཛད་པ་ཁོང་གིས་གསེར་དང། ཟངས། ལྕགས་ས་གནས་འདིར་འདུག་གི་སྐོར་ཐོ་དང། སྤུས་
ཚད་འབུལ་གནང་མཛད་ཡོད་པ་དང། གཞན་ཡང་དབྱིན་ཇིའི་མི་རིགས་ས་གཏེར་མཁས་པ་ཞིག་ནས་
དྭགས་པོ་ལྷ་གསོལ་ཁུལ་དུ་གསེར་གྱི་གཏེར་ཁ་རྒྱ་ཆེ་ཡོད་ཚུལ་དང། དེ་ཡང་བོད་གཞུང་ནས་ཕྱི་
རྒྱལ་ས་གཏེར་འདོན་ལས་མཁས་པ་དང་མ་རྩ་མཉམ་སྦྲེལ་ལམ། ཡང་ན་ཕྱི་རྒྱལ་ས་གཏེར་ཚོང་ལས་
པར་ལོ་དུས་རྒྱས་དཔྱད་ཀྱིས་གནང་རྗེས་བོད་གཞུང་ནས་རྩིས་བཞེས་གནང་ན་སྐུ་ཁེ་ཆེན་པོ་ཐོན་ཚུལ་
སློབ་སྟོན་ཞུས་ཡོད་ཚོད་ཀྱང། ས་གཏེར་འདོན་ལས་སོགས་རྒྱ་ཆེ་བྱས་ན་ཉེ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་
ནས་གཅིག་ལ་གཉིས་འགྲན་གྱི་བོད་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་མང་པོ་ཡོང་སྟེ་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་
ལ་ཤུགས་ཀྱིས་གནོད་སྐྱོན་བྱུང་དོགས་ལས་དོན་ཚང་མ་རྒྱབ་བསྒྱུར་གནང་བ་ཡིན་ཚུལ་ཤོད་རྒྱུན་འདུག་
པ་མ་ཟད། སྔ་མོའི་ལུགས་རྙིང་ཕྱོགས་ནས་བཤད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཙམ་འདུག་པ། དང་པོ་
ས་གཏེར་དེ་བཞིན་མི་མ་ཡིན་གྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་དངོས་པོར་བརྟེན་སྡོག་འདོན་བྱས་ན། དེ་དག་
གི་ཀོ་ལོང་ཕྲག་དོག་བྱས་ཏེ་ཡུལ་ལ་ཆར་ཆུ་དུས་སུ་མི་འབེབས་པ་དང། ནད་ཡམས། མུ་གེ། འཁྲུག་
རྩོད་ལ་སོགས་པ་ཡོང་གི་རེད། ཟེར་བ་དང། གཉིས་པ། ས་གཏེར་བཏོན་ན་ཡུལ་གྱི་ས་བཅུད་
ཉམས་ཏེ་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་བསྐྱེད་དང། དཔལ་འབྱོར་ལ་གནོད་ཚུལ་ཟེར། གསུམ་པ་ལྟར་ན། ས་
གཏེར་གར་ཡོད་ལུང་པ་སོ་སོའི་ཡུལ་མིས་ཤེས་ཀྱང། འདོན་ལས་བྱས་ན་སྐལ་པ་བཟང་པོའི་ཇ་

[051] དུས་ཚོད་ངན་པའི་ཁྲལ་ལ་འཇགས་ཡོང་ཞེས་སྔར་ཕྲན་བུ་ཐོན་པའི་གཏེར་ཁ་ཡང་ས་གསུབ་
རྡོ་གསུབ་བྱས་ཚུལ་ཤོད་སྲོལ་ཡོད། དཔེར་ན། དབུས་སྟོད་ཕག་མོ་ཁུལ་ནས་ཕོ་བྲང་གི་སྐུ་བཙག་
དང། སྙེ་མོ་བར་འཁོར་ཁུལ་ནས་ཚོན་སྤང། མཐིང། ཤངས་རྒྱ་མཚོ་ཁུལ་ནས་ཞྭ་ཉེ། སྦུས་
སྡེ་ཁུལ་ནས་རྡོ་ནག། ཡངས་ཅན་དང། རིན་སྤུངས་ནས་ས་དཀར། སྟོད་སྒེར་རྩེ། འབྲོང་པ། ཨེ་
སྡེ་དགེ། ཉག་རོང། སྨུ་ལི་ཁུལ་ནས་གསེར། ཆབ་མདོ་ཁུལ་ནས་ལྕགས་བཅས་ཐོན་པས་
གཏན་འཇགས་ཀྱི་ཁྲལ་མོ་ཆེ་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་ཤོད་སྲོལ་ཡང་འདུག་འདི་ནི་གཞུང་སྒེར་གཉིས་ཀ་
ནས་སྙིང་ཞེན་མཁྲེགས་འཛིན་བྱས་ཏེ་ཡུལ་སྤྱིའི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་མདུན་ལམ་བཀག་པ་
ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ། དེང་གི་དུས་སུ་རྒྱ་དམར་གུང་བྲན་ཏང་ནས་བོད་ཡུལ་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས་
ས་གཏེར་བརྟག་དཔྱད་ཚོགས་པས་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཀུན་ཏུ་ཉུལ་ནས་ས་གཏེར་མི་
འདྲ་བ་རྣམ་མང་ཐོན་རྒྱུ་ཡོད་ཚུལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པས་མ་ཚད། ནག་ཚང་དང། ཀོར་མོ་ཁུལ་
ནས་ཚྭ་ལ་དང། རྡོ་སྣུམ། སྟོད་དང་དབུས་ཕྱོགས་ནས་རྡོ་སོལ་མང་པོ་འདོན་ལས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་
པའི་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་འདུག་གོ་
གོམས་གཤིས་དང། སྤྱོད་ལམ། སྤྱིར་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་དང། སྤྱོད་
ལམ་འདི་དང། འདིའོ་ཞེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་བཟུངས་ཀྱིས་བརྗོད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གི་ཁག་པོ་ཞིག་
ཡིན། དཔེར་ན། ཕ་མ་གཅིག་གི་བུ་ཕྲུག་ལའང་རིག་པ་ཡག་ཉེས་དང། གཤིས་ཀ་དང། སྤྱོད་
ལམ་ལེགས་ཉེས། གཟུགས་སྤྱད་སོགས་བཟང་ཞན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོང་བ་ཚང་མའི་
མཐོང་ཆོད་ལྟར་དེ་དག་རང་རང་གི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་བྱས་འབྲས་ལས་བྱུང་བ་གསུངས་ཡོད་ཀྱང། འདིར་
བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་སྤྱིར་བཏང་ལྟ་བུར་བརྩིས་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་
ལ་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ལས་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ། གོམ་སྲན་ཐུབ་པ། ཤེས་པ་བཀྲ་བ་
གཟུགས་སྤྱད་ལེགས་པ། ཤིང་འབྲས་ལ་དགའ་བ་སོགས་དང། མ་བྲག་སྲིན་མོའི་རིགས་ལས་

[052] ཞེ་སྡང། སེར་སྣ། ཕྲག་དོག། མིག་སེར་སོགས་ཆེ་བ་དང། མདོག་ངན་
ལ༑ ཤ་ཁྲག་ལ་དགའ་བ་བཅས་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་ཤིང། ཐོག་མའི་མི་རིགས་དྲུག་ཀྱང། འགྲོ་
བ་རིགས་དྲུག་སོ་སོ་ནས་མཆེད་པས་གཤིས་སྤྱོད་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་རེ་ཡོད་ཚུལ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་
གྶུངྶྱོད། དེ་དག་ལ་སེ་དང། རྨུ། ལྡོང། སྟོང་སྟེ་ནང་གི་རུས་ཆེན་བཞི་དང། དེའི་སྟེང་
དབྲ་དང། འབྲུ་བསྣན་པས་མིའུ་གདུང་གཡའ་སེལ་ན་ནང་གསལ་ཡང། བཻ་སེར་ནང། དགའ། ལྡོང་འབྲུ། དབྲ། ནེ་བོ། དཔལ་དང་བཅས་ལ་མིའུ་གདུང་དྲུག་ཅེས་
ཅུང་མི་མཐུན་ཙམ་གསུངས་འདུག་པས་ཞིབ་འཇུག་མཛོད། དྲུག་ཏུ་གྲགས་པ་བྱུང་
བྱེ་བྲག་དབུས་གཙང་གི་མི་རྣམས་ཆོས་ལ་དད་པ། མི་གཤིས་འཇམ་པ། དྲན་
སྐྱེན་པ། ཕྱི་ཐག་རིང་བ་བཅས་དང། མདོ་སྟོད་ ཁམས་  ཀྱི་མི་རྣམས་དཔའ་ངར་ཆེ་བ། དྲང་
ཚུགས་ཐུབ་པ། བློ་བརྟན་པ། མདོ་སྨད་ ཨ་མདོ་  ཀྱི་མི་རྣམས་ཤེས་པ་བཀྲ་བ། སྤྲོ་ཐུང་བ་
སྡུག་སྲན་ཐུབ་པ་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་པ་དང། རིགས་ཞེན་ངོ་བསྟོད་སྤངས་པས་རང་བཞིན་དྲང་པོར་
བརྗོད་ན། བོད་རིགས་རྣམས་ལས་དོན་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱང་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ་བ་དང། བྱིས་
པའི་དུས་ནས་འདྲིས་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ལ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་མོས་ཤིང། བླ་མ་དང། དགེ་འདུན་
དགེ་རྒན། ཕ་མ། རང་ལས་རྒན་པ་རྣམས་ལ་སྲི་ཞུ་དང། ཕུ་དུད་བྱེད་པ། རྒྱུད་དྲང་ཞིང་གྱོང་བ་
ཁ་དན་ལ་གནས་པ། ཆོག་ཤེས་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ། སྡིག་པ་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་འཛེམས་པ། ལག་
པ་ཤོག་པ། ཕྱི་ཐག་རིང་བ། སྤྱོད་ལམ་དལ་བ་བཅས་ཡོད་པ་ནི་ངེས་པར་བརྗོད་ཐུབ་
བོད་ཀྱི་མི་རྣམས་རྟགས་དང། རྟེན་འབྲེལ། གཟའ་ཚེས། རྨི་ལམ་སོགས་བཟང་
ན་དགའ་མོས་དང། ངན་ན་རྣམ་རྟོག་ཆེན་པོ་བྱེད། དགའ་བསུ་དང། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྐབས་སུ་བསངས་བསང་གཏོང་བ་དང། དཀར་ཐིག་འཐེན་པ་རྒྱ་གར་ནས་དར་ཞིང། བསང་བཏང་ན་སྡིག་གྲིབ་བསངས་ཀྱི་རེད་ཅེས་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པ་དང་
དཀར་ཐིག་ནི་དགའ་སྟོན་སོགས་ལ་རྒྱན་སྤྲོས་ལྟ་བུ་རེད། གཏོང་

[053] དཀར་ཐིག་འཐེན་པ་སོགས་བྱས་ཡོང། དར་ལྕོག་འཛུགས་པ་ནི་བོན་པོའི་ལུགས་ཡིན་པར་གྲགས། འཇུགས་པ་ནི་རླུང་རྟ་དར་བ་དང། བསྟན་
པ་དར་བའི་དར་ལྕོག་ཅེས་བོད་མིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྟགས་མཚན་ཞིག་ཡིན་པས། ཁང་པའི་ཡང་
ཐོག་དང། རི་མཐོན་པོ། ལ་ཚད། བྲག་གཡང་གཟར་པོ། ཤིང་མཐོན་པོ་སོགས་ལ་འཛུགས་ཤིང་
ལྷག་པར་རྟེན་འབྲེལ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ཚེ་ཁམས་མཐུན་གྱི་དར་ལྕོག་འཛུགས་པ་དང། དར་གྱི་ལྔ་ལྡི་
འཐེན་པ། བཀྲ་ཤིས་ཁྲ་འབྲེལ་འཕྱང་བ། སྒོ་འགྲམ་དུ་དར་ཆེན་འཛུགས་པ་སོགས་བྱེད། ཁ་
བཏགས་ནི་ལྷ་གོས་སྔར་རྒྱ་གར་བས་རྟེན་མཇལ་སྐབས་དང། བླ་མ་དང། དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་རམ་ཡོན་འབུལ་སྐྦྶ་ན་བཟའ་རེ་འབུལ་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར། རྗེས་སུ་
བོད་ལ་རིམ་པས་ན་བཟོའི་དོད་ལ་ཁ་བཏགས་འབུལ་བའི་སྲོལ་དར་བ་མིན་ནམ་སྙམ། ཁ་བཏགས་ལའང་སྤུས་ལེགས་ཞེར་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཤིན་ཏུ་མང། སྔ་མོའི་
ནང་མཛོད་མ་རིག་གཉིད་སངས་མ། དཀོན་མཆོག་རིན་ཆེན་མ། བར་ཐོན་ཉིད་བདེ་མ། འདོམ་འཁོར་མ། ཕྱིས་ཐོན་འཕྲིན་ལས་དར་རྒྱས་མ་སོགས་དང། དེ་བཞིན་ཨ་ཤེ་
བར་མཛད། ཟུམ་ཕྱི། ཕྱི་མཛོད། བསོད་ནམས་ཁ་བཏགས་སོགས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྤུས་ཞན་པ་ཡོད། སམ། ལྷ་རྫས་ཞེས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྫས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་
སོགས་ལ་རྟེན་མཇལ་བར་འགྲོ་བ་དང། བླ་མ་དང། དཔོན་པོ་མཇལ་བ། བྱ་དགའ་དཔའ་རྟགས་
སྤྲོད་པ། ཆང་ས་སོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དང། འགྲུ་པ་ཐོན་པ། གཤིན་པོའི་ཕུང་པོ་ཕྱིར་ཐོན་
ཡན་བྱ་བ་ལེགས་ཉེས་བཟང་ངན་ཚང་མར་མེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་
གྲོང་གསེབ་བམ། ཡུང་ཚན་ཕན་ཚུན་ནས་ངོ་ཤེས་འདྲིས་ཅན་ཐུག་པ་དང་
ལས་དོན་གཅོད་པར་ཡོང་པ་ཡིན་ན་སྨྲོས་ཅི་དགོས། མཐའ་ན་གནས་བསྐོར་བ་དང། ལམ་ནོར་
ནས་ཡོང་པ་ཡིན་ནའང་ཁ་སྟོང་པར་མ་གཏོང་ཞེས་ཇ་འམ། ཆང་དང་རྩམ་པ་སྦྱིན་པའི་སྲོལ་བཟང་
ཡོད། ངོ་ཤེས་ཤིག་ཁྱིམ་ལ་ཡོང་པའི་ཚེ་ཇ་ཕོར་པའམ། དཀར་ཡོལ་གང་འཐུང་ན་གང་འཐུང་
དགར་ལའང་མི་བྱེད་ཅེས། དོ་འམ། གསུམ་དབུ་ཚུགས་ཀྱིས་འདྲེན་
བོད་མི་རྣམས་ལས་ཀ་ལེགས་པ་དང། གྲ་འགྲིཌ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དཀོན་མཆོག་

[054] རྐྱེན་ངན་ནམ། མི་འདོད་ཐོག་བབས་ཤིག་བྱུང་ན་ལས་
རེད་ཟེར་ཞིང། སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་བྱས་འབྲས་ཚེ་འདིར་སྨིན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དགའ་
སྡུག་དང། འབྱོར་གུད་སོགས་གང་ལའང་ཆོག་ཤེས་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་འདི་ཡིན། དཀོན་
མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་དང། སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང། བསྙེན་སྒྲུབ་བྱེད་པ། ཁ་འདོན་དགེ་
སྦྱོར་བྱེད་སྐབས་བཅས་པར་སྨོས་ཅི་དགོས། མདོར་ན་ཟློས་གར་ཁྲབ་པ། སློང་མོ་བྱེད་པ། དོ་པོ་
འོར་འདྲེན་སོགས་ཤུགས་ལས་བྱེད་པ། ཨར་ག་བཅགས་པ། གྱང་བརྡུང་པ། ཞིང་ལས་བྱེད་པ་
བྲོ་བརྡུང་བ་སོགས་ཀྱི་གཞས་ཚིག་ཚུན་ལ་མ་ཎི་སོགས་ཆོད་དང་འབྲེལ་བ་ཤ་སྟག་ཡོད་
ཡང་ཕན་ཚུན་དགའ་མིན་ཞེ་བཞག་གིས་མི་བསད་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ཤི་མཁན་དེའི་
བུ་ཚ་རིགས་རྒྱུད་ནས་གསོད་མཁན་ངོ་མའམ། མ་མཐར་དེའི་བུ་ཚ་ཚུན་ལ་དགྲ་ཤ་ལེན་པ་ཞེས་གསོད་
ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ་ཕན་ཚུན་མི་ཐོག་མང་པོ་གསོད་རེས་བྱེད་པའི་གོམས་སྲོལ་ཞིག་ཡོད་
དགྲ་ཤ་ལེན་ཐུབ་ན་མི་དེ་རྒོད་པོར་བརྩི་མཐོང་བྱེད་པ་དང། མ་ཐུབ་ན་རུས་འདྲུད་པ་ཞེས་མི་དེས་གང་
ཡང་མི་འབྱོན་པ་ཝ་མོ་ལྟ་བུར་དམའ་འཇོག་བྱེད། སྲོལ་དེ་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ཀྱི་
ནང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་སྔར་ལུང་ཚན་ཕན་ཚུན་དགྲ་ཤ་ལེན་རེས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུན་རིང་པོའི་
བར་བདེ་འཇགས་མེད་པར་སྐབས་རེ་ལུང་པ་སྟོངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་ཡོད། དེ་ནི་ཡུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་
ཉེས་ཅན་ལ་གཉའ་གནོན་མ་ཐུབ་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་ལས་དོན་དེ་འདྲ་མི་བྱེད་དཀའ་མེད་བྱུང་བ་
ཞིག་ཡིན་པར་སེམས་
ཡང་བྱང་རིགས་དང། མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་མཛུབ་མོ་དམར་བཀུགས་ཀྱི་མནའ་ཤག་ཅེས་མནའ་དང་བཅས་པའི་གྲོགས་པོ་བྱས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་སྐྱིད་སྡུག་ལེགས་ཉེས་
ག་རེ་བྱུང་ཡང་རང་ཉིད་ལ་བྱུང་བ་དང་ཁྱད་པར་མ་མཆིས་པའི་ཉམས་སྣང་བྱེད། མནའ་ཤག་བྱས་
པའི་གྲོགས་པོར་དགྲ་བྱུང་ན་དེའི་དོན་ལ་རང་གི་སྲོག་ཀྱང་བཏང་བའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པ་ཡོད་

[055] བ་ལོཝེལླ་ཐོམས། ཇྲ། པ་་ཨྣྡ་
ལིཨ་ཨིན་ཨྲྦིདྡེན་ལྷས། བ་ཧེཨྣྲིཆ་ཧརྲེར་ཁ་ཤས་ནང། བོད་མིས་གུས་ཞབས་
དང། དགའ་བསུ་བྱེད་དུས་ལྕེ་རིང་པོ་བསྣར་ཚུལ་དང། ལག་པ་གཉིས་ཀྱི་མཐེ་བོང་ཀེར་ཚུལ་
སོགས་བྲིས་འདུག་པ་དེ་ཚོ་ནི་ཁྱད་མཚར་མཚར་ལྟ་བུར་བྲིས་པ་མ་གཏོགས། ལྕེ་རིང་པོ་དེ་འདྲ་
བསྣར་བའི་སྲོལ་མེད། ལུང་ཚན་འགའ་ཤས་ལ་གུས་ཞབས་བྱེད་སྐབས་དབུགས་ཡར་འཐེན་ཏེ་
ལྕེ་རྩེ་རྐན་ལ་བཏུགས་ཏེ་ཁ་གདངས་ཙམ་བྱེད་སྲོལ་འདུག་དེའི་སྐོར་དངོས་འབྲེལ་ཇི་ལྟར་ཡང་
སྒྲུང་གཏམ་ཞིག་ཡོད་པ་དེབ་འདིའི་ཤོག་གྲངྶ་ནང་བྲིས་ཡོད། མཐེ་བོང་གཉིས་ཀེར་བ་ནི་
གུས་ཞབས་བྱས་པ་མ་རེད། སྐུ་མཁྱེན་ཞེས་འུ་ཐུག་གིས་རེ་འདུན་བྱེད་པའི་བརྡ་ཞིག་རེད། ཡང་
འགྲིགས་ཤག་དང། འཐུས་ཤག་ཟེར་དུས་སྐབས་རེ་མཐེ་བོང་ཀེར་བའི་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང། དེ་ཚོ་
རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་ནས་ཧ་གོ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་
རྗེས་མཇུག་དང། ཕུང་པོ་སྐྱེལ་སྟངས། མི་ཤི་བའི་རྗེས་མཇུག་དང། ཕུང་པོ་སྐྱེལ་
སྟངས་སྐོར། བོད་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས། གྲི་གུམ་བཙན་པོ་ཡན་ནམ་མཁར་སྨུ་ཐག་ལ་གཤེཌ་
པས་པུར་མེད་པར་གྲགས་ཤིང། གྲི་གུམ་བཙན་པོ་བློན་པོ་ལོང་ངམ་གྱིས་བཀྲོངས་ཏེ་པུར་ཆུར་
བསྐྱུར་བ་ཀོང་བྱེ་ལག་ནས་ཐོན་ཏེ་དེར་བང་སོ་བྱས་པའི་བང་སོའི་ཐོག་མ་བྱུང། པུ་ཏེ་གུང་རྒྱལ་
ནས་གླང་དར་མའི་བར་རྒྱལ་ཐོག་རིམ་པའི་པུར་ལ་གསེར་གྱི་བྱུགས་ཏེ་དངུལ་ལམ། རྡོ། རྫའི་པུར་
སྒམ་མམ། གའུ་བཅུག་བང་སོའི་ནང་རུའུ་མིག་དགུ་པའི་དབུས་ཀྱི་ཁྲི་ལ་བཞག་སྟེ་མཐའ་
སྐོར་ན་རྒྱལ་པོའི་དཀོར་ནོར་བཀང་ནས་བང་སོར་བཞུགས་ཤིང། དེ་ལ་ལོ་དུས་ཀྱི་མཆོད་པ་སོཌ་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་ཕུར་བང་སོར་བཞག་པ་ནི་སྔར་ཨི་ཅིབ་སོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་དར་རྒྱས་བྱུང་བ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི་བང་སོའི་ནང་ལའང་
རྒྱན་སྤྲོས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཚུལ་རྒྱལ་པོ་བཀའི་ཐང་ཡིག་ཁ་་་་པར་གསལ་ཡོད། པའི་

[056] འབངས་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི། ལ་ལ་མེར་བསྲེགས་པ་དང། ལ་ལ་ཆུར་སྦྱང་
ཕལ་ཆེ་བ་སར་སྦ་བ་སོགས་བྱེད། སར་སྦ་བ་རྣམས་ལ་རོ་སྒམ་སོགས་ཡོད་པའི་ཡིག་ཆ་མ་
མཐོང། རྗེས་སུ་བླ་མ་ཆེ་ཁག་གི་སྐུ་པུར་དམར་གདུང་མདོ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལས། སྐུ་གདུང་ནི་རིལ་བུ་གཅིག་ཏུ་བྱའོ་ཞེས་གསུངས། མཆོད་རྟེན་གྱི་ནང་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་
དང། ཡང་ན་ཞུགས་སུ་ཕུལ་བའི་གདུང་རུས་སམ། གདུང་ཐལ་རྣམས་མཆོད་རྟེན་དུ་བཞུགས་
པ་དང། ལ་ལ་ལྷ་སྐུ་བཞེངས་པ་དང། སྩྪ་རྒྱག་པ། གདུང་ཐལ་སྣག་ཚར་བསྲེས་ཏེ་འབུམ་
དང། བཀའ་འགྱུར་སོགས་སྐྱ་ཆོས་བྲི་བ་སོགས་བྱེད། མི་མང་སྐྱ་བོའི་ནང་རུས་ཆེན་དམིགས་
བསལ་ཅན་འགའ་སྡེ་དཔོན་མདོ་མཁར་བ་ རག་ཁ་ཤག་  ནི་བོད་ཀྱི་རུས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཁོངས་ག་ཟིའི་གདུང་བརྒྱུད་ཡིན་ཞེས་གདུང་
རྟེན་དུ་འཇོག་སྲོལ་ཡོད། ཤས་དམར་གདུང་ངམ། གདུང་རྟེན་དུ་འཇོག་སྲོལ་ལས། དེ་བྱིངས་ལ་ལ་མེར་
བསྲེགས་པ་དང། ཕལ་ཆེ་བ་ཤ་དུམ་བུར་གཏུབས་ཤིང། རུས་པ་རྣམས་བརྫོགས་ཏེ་བྱ་རྒོད་ལ་
བསྟེར་བའི་སྲོལ་ཡོད། དེ་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བྱ་རྒོད་ལྟོགས་པར་ལུས་སྦྱིན་པར་བཏང་བའི་
ཡིད་སྨོན་བྱེད་པ་དང། བྱ་རྒོད་ལ་སྟེར་ས་དེར་དུར་ཁྲོད་ཅེས་ཟེར་བ་རེད། ཡང་འགོས་ནད་ཀྱིས་
ཤི་བ་དང། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་བསད་པ་ཡིན་ན་སར་སྦ་བ་ལས་བྱ་གཏོར་སོགས་བྱས་མི་ཆོག་
ནད་པ་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མ་ཆད་གོང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་
སོགས་བྱིན་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཁར་སྦྱིན་པ་དང། རྣ་བར་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
པའི་མཚན་སྔགས་འདོན་པ། བདེ་བ་ཅན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང། བར་དོ་ཐོས་གྲོལ་ལ་སོགས་
པ་བསྒྲོགས་ཏེ་གཤིན་པོའི་ལམ་སྟོན་བྱེད། དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཆད་པ་དང། ཆོས་འབྲེལ་
ཐོག་པའི་བླ་མ་ཞིག་ནས་འཕོ་བ་འདེབས་པ་དང། བླ་མཁྱེན་གྱིས་གཤིན་རྩིས་ལ་བརྟེན་
ནས་ཐབས་དང། གཏོ་བཅོས་བྱེད། གཤིན་པོའི་དོན་དུ་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གམ། གཉི་

[057] རྒྱུན་གྱི་བཟའ་བཏུང་བསྒྲིགས་པའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད་
རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་མི་ལ་བཞད་པ་རྡོ་རྗེ་ལ་ཕྱི་བདུད་འདུལ་ཕུག་ཏུ་བཞུགས་སྐབས་ལ་ཁ་བས་བཅད་དེ་འཚོ་ཆས་མེད་པར་ཟླ་བ་
མང་པོར་བཞུགས་པར་གཉའ་ནང་རྩར་མར་གྱི་ཡོན་བདག་རྣམས་ནས་རྗེ་བཙུན་གཤེགས་པར་ཐག་བཅད་དེ་ཐུགས་དགོངས་རྫོགས་པའི་མཆོད་
པ་ཕུལ་བས་རྗེ་བཙུན་ལ་བཟའ་བཏུང་མང་པོ་དྲངས་པའི་ཐུགས་ཉམས་ཤར་བས་རྗེ་བཙུན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་རྩ་བགྱིས་པ་
བར་དོར་ཕན་པ་འདུག་ཅེས་མགུར་འབུམ་ན་ནང་གསལ་བ་ལྟར་གཤིན་པོར་དམིགས་ཏེ་བསུར་དང། བཟའ་བཏུང་
བསྒྲིགས་ན་དེར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པ་རེད། ལྷ་
ཁང་ཁག་ལ་དཀར་མེ་དང། བླ་མ་ཁག་ལ་བསྔོ་ཞུ་གཏོང། རྗེས་མཇུག་ནས་མགོ་འཁྲུ་བྱེད་པ་
དང། སྐྱེས་རྟགས་བཞེངས་པ་སོགས་བྱེད། བདུན་ཚིགས་ཞེས་
སྤ་བཞེད་ནང། ཀོང་ཇོས། གསེར་གྱི་ལྷ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་སྤས་པ་བརྙེད་ནས་ནེ་ནེ་མོའི་ལྷ་ལ་ཞབས་ཏོག་ཅིག་གསོལ་ཟེར་ནས་མཆོད་པ་བཙུགས། བློན་པོ་
ཤི་ཚད་ལ་ཟས་སྐལ་མེད་པས་ངེད་རྒྱ་ནག་པོར་ཆོས་དར་བས་མི་ཤི་བ་ལ་བདུན་ཚིགས་དང། དགེ་ཀློག་བཙུགས། ཞེས་གསལ། ཞག་བཞི་བཅུ་ཞེ་དགུའི་བར་
བདུན་ཕྲག་སོ་སོར་དེའི་ཆེད་དུ་དམིགས་ཏེ་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་འབུལ་བ་དང། དགེ་འདུན་
ལ་བསྙེན་བཀུར་ཞུ་བ། འདང་གཏོང་བ་ཞེས་ཡུལ་མི་དང། ངན་སློང་ལ་སྤྱིན་པ་གཏོང་བ་སོགས་
བྱེད། གཤིན་ཆོག་བྱེད་མིའི་རྒྱུན་པ་རྣམས་ནས་བླ་མ་དང། ཆོས་པ་ཚད་ལྡན་གྱི་པུར་ལ་ཆོ་ག་
དང་མཐུན་པའི་ལྷར་བསྐྱེད་དེ་དབང་ཆས་གཡོགས་ཤིང། མཆོད་པ་འབུལ་བ་སོགས་བྱེད་ཅིང་
དེ་མིན་ཕལ་བ་ལ་རྒྱུད་སྡེ་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་ལྷོ་སྒོའི་ཆོ་གས་སྡིགས་པ་སྦྱོང་བ་སོགས་བྱེད། ཕུང་
པོ་བྱ་གཏོར་དུ་འགྲོ་སྐབས་ཀྱང་བཏེགས་ཏེ་འགྲོ་པའི་སྲོལ་ཡོད། འགའ་ཤས་ཀྱིས་འདི་ནི་ལུགས་
སྲོལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་ཆ་བཞག་ཏེ་ཆོ་ག་སོགས་གང་ཡང་མ་བཏང་བར་རོ་ལ་དབང་ཆས་
གཡོགས་པ་དང། ལྷ་སའི་སྦྲང་པོའི་རོ་བསྐྱེལ་ཨོམ་ཁང་བློ་བཟང་གི་ཕུང་པོར་དབང་ཆས་གཡོག་སྟེ་བཏེགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟ་བུ་རེད། དུང་རྒྱས་བསུ་བ་སོགས་བྱེད་པ་དེ་ནི་དོན་མ་རྟོགས་པར་སེམས། ཞག་བཞི་
བཅུ་ཞེ་དགུ་སོང་པའི་ཉིན་དགེ་སྟོབས་བདུན་ཚིགས་སྔོན་མ་ལས་རྒྱ་ཆེ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང། དུས་

[058]
མཆོད་འབུལ་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་སྤྲོ་སྐྱིད་ལྟ་བུར་ཆང་འཐུང་དང། གླུ་གཞས་གཏོང་བས་འདི་ནི་ཨ་ཁུ་
སྟོན་པའི་བཟའ་ཟླ་ཤི་བར་སྡུག་བསྔལ་བྱས་པའི་སྒྲུང་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག་
སྔར་བདེ་ཆེན་དུ། ཨ་ཁུ་སྟོན་པ་ཞེས་སྤྱོད་པ་ཁྱད་མཚར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད། དེའི་བཟའ་ཟླ་ཤི་བས་གྲོང་པ་ཁྱིམ་མཚེས་ཚོས་ཆད་འཁུར་ཏེ་ཨ་ཁུར་སེམས་གསོ་
བྱེད་པར་ཡོང་བས། ཨ་ཁུ་ནི་ཧ་ཅང་གི་སེམས་སྡུག་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་ཁོང་ཚོས། ཨ་ཁུ། སེམས་ཁྲལ་དེ་འདྲ་མ་བྱེད་ཅེས་སེམས་གསོའི་སྐད་ཆ་བཤད་པར་
ཨ་ཁུས། ད་ང་རྒྱུན་རིང་པོར་བྱེད་ཀྱི་མིན། ཞེས་ལབ་པ། ཁོང་ཚོའི་བསམ་པར་ཨ་ཁུ་སེམས་སྡུག་ཆེན་པོས་མ་གཡོགས་པོ་ཤི་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར་འདུག་བསམ་པ་རེད་
ཇ་ཡུན་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ལ། ཨ་ཁུ་ཆང་གིས་བཞི་སྟེ་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་མའི་རོ་ལ་བྱ་རྒོད་དཔུང་གདང་ཤིག་
ཤིག། ཨ་ཁུ་སྟོན་པའི་མདུན་ལ་ཇ་ཆང་དཔུང་གདང་ཤིག་ཤིག། ཅེས་སྐད་སང་མཐོན་པོས་གཞས་བཏང་ཞིང། ཞབས་བྲོ་རྒྱབ་པས། ཁོང་ཚོས་ཨ་ཁུ་དེ་འདྲ་མ་བྱེད། མི་ལ་ངོ་ཚ། ལབ་པ་ངས་ད་གིན་ནས་ཁྱོད་ཚོར། ང་རྒྱུན་
རིང་པོ་བྱེད་ཀྱི་མིན། ཞེས་ལབ་མ་བྱུང་ངམ། ལབ་པའི་སྒྲུང་གཏམ་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་རེད་
ཚེས་དགུ་དང། བཅུ་དགུ། ཉེར་དགུར་རེས་གཟའ་ཉི་མ་འཁེལ་བའི་ཉིན་མི་
ཤི་ན་ཉི་མ་དགུ་འཁྲིད་ཅེས་ཁྱིམ་ཚང་དེའི་རྗེས་མཇུག་ལ་ངན་པས་ཐབས་དང། གཏོ་བཅོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་
བྱེད། ཡང་ཕུང་པོ་འགྲོ་སྐབས་ཁ་བ་བབས་ན། དུར་ལམ་ཁ་བས་བཀག་པ་ཞེས་ཁྱིམ་དེར་མི་ཤི་
མང་པོ་མི་ཡོང་ཟེར། བྱང་འབྲོག་པ་ཚོའི་ནང་ལ་མི་ཤི་ན་ཕུང་པོ་དང། རྒྱུན་པ་ ཆོ་ག་བྱེད་མི་
བཞག་ཏེ་ནང་མི་རྣམས་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ཏུ་གཞིས་སྤོས་འགྲོ་བའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད། ཡང་ལུང་
པ་ལ་ལར་ཕུང་པོ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་ཤིད་འདོན་པ་ཞེས་གླུད་བརྫོང་དང། བཟློག་པ། བགེགས་སྐྲོད་
སོགས་བྱེད་སྲོལ་དང། མི་ཤི་ནས་ལོ་འཁོར་མཚམས་ལོ་དུས་ཀྱི་མཆོད་པའམ། འདང་གཏོང་
བ་ཞེས་དཀོན་མཆོག་ལ་ཅི་འབྱོར་གྱི་མཆོད་པ་འབུལ་བ་དང། ངན་སློང་ལ་འབྲུ་དང། ཇ་ཐུག་གི་སྦྱིན་
པ་གཏོང་བའི་སྲོལ་བཟང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །
གཉེན་སྒྲིགས་ཆང་ས། འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་གཉེན་སྒྲིགས་ཀྱི་ཆང་ས་རྒྱག་རྒྱུ་འདི་
བུ་ཕྲུག་ཚོའི་མི་ཚེ་གཅིག་གི་ཁྱིམ་འཚོ་འཛིན་སྟངས་གལ་ཆེར་བརྟེན་ཕ་མའི་འགན་འཁུར་ཆེ་ཤོས་ཤིག་

[059] བུ་མོར་མག་པ་བསུ་འོས་རིགས་མཐུན་ནང་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་ནན་
བྱས་ཐོག་བུའམ། བུ་མོ་ཁ་ཤས་ཕན་ཚུན་གྱི་ཕ་མ་དང། མོལ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་མིང། ལོ་རྟགས་
རྣམས་བླངས་ཏེ་རྩིས་མཁན་གྱིས་བག་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་ལས་བརྟགས་ཏེ་བཟང་བ་གཉིས་སམ། གསུམ་ཇི་
ཐོན་བླ་མའམ། ཡང་ན་ཆོས་སྐྱོང་ལ་བརྟག་ལུང་ཞུས་ཏེ་བཟང་ཤོས་དེ་བུ་དང། བུ་མོར་དྲི་སྐོར་མོལ་
བསྡུར་མ་བྱས་པར་ཕ་མ་ཕན་ཚུན་ནང་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང། དེ་ཡང་བུ་ལ་མནའ་མ་ལེན་པར་
མཚོན་ན་ཆང་སའི་བྱེད་སྒོའི་ཐོག་མ་སློང་ཆང་ཞེས་བུའི་ཕ་མའི་ཕྱོགས་ནས་མཛད་སྒོ་དང་བཅས་བུ་མོའི་
ཕ་མར་ནུ་རིན་ཞེས་ཁ་བཏགས་དང་བཅས་དངུལ་དང། ལག་རྟགས་ཕྲན་བུ་སྤྲོད་སྲོལ་དང། དེའི་
ཉིན་ཕན་ཚུན་ཕ་མ་གཉེན་དཔང་དང་བཅས་ཕྱིན་ཆད་མཛའ་མཐུན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་སྒོའི་སྐོར་ལུགས་
སྲོལ་ལྟར་གྱི་གཉེན་ཡིག་བཞག་པ་ལས། བུ་མོར་སྐལ་བ་ཆེ་ཆུང་བུ་མོའི་ཕ་མས་བློས་དཔྱད་མ་
གཏོགས་སྐལ་ཐོབ་ཆེ་ཆུང་ལ་རྩོད་སྲོལ་མེད་
ཆང་ས་དངོས་གཞི་ནི། བླ་མཁྱེན་གྱིས་རྩིས་འབྲས་དང་བསྟུན་གཟའ་ཚེས་
བཟང་བ་ཞིག་ཉིན་འཁོས་འབྱོར་ལ་གཞིགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་བྱེད། བག་མ་
འགྲོ་སྐབས་ཀྱི་ཐོག་མར་གནོད་སྲུང་སྲིད་པ་ཧོ་འཁྱེར་བ་དང། བག་མའི་བཞོན་པར་རྒོད་མ་རྟིའུ་
སྐྱེས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ངེས་པར་གྲ་སྒྲིག་བྱེད། དེ་ཡང་བུ་མོའི་ཁྱིམ་གྱི་ལྷ་ལས་བཀྲོལ་བ། ལམ་
གྱི་བགེགས་བསྐྲོད་པ། མདའ་བཤད། འབེབས་བཤད། སྒོ་བཤད། གཡུ་བཤད། བུའི་
ཁྱིམ་གྱི་ལྷ་ལ་འདོག་པ། ཁྱིམ་སྟེང་དུ་བུ་མོའི་ཁམས་མཐུན་གྱི་དར་འཛུགས་སྐབས་དར་བཤད་
སོགས་སྙན་བརྗིད་ཆགས་པའི་བཤད་པ་དང། སྔར་སྲོལ་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་མང་པོ་བྱེད། ཆང་ས་
རྒྱབ་ནས་གཉེན་འཕྲད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་མ་བྱས་བར་མནའ་མས་རང་བཞིན་དུ་རང་གི་ཕ་ཁྱིམ་ལ་འགྲོ་མི་
ཆོག་གཉེན་འཕྲད་ཟིན་ན་ནམ་བསྐྱོད་ལ་དགག་བྱ་མེད། བུ་མོ་རྣམས་མནའ་མར་འགྲོ་སྐབས་
མཆི་མ་གཏོང་བ་དང། སྐད་འབོད་ཀྱིས་དུ་བ་རེད། འདི་ནི་ལ་ལས་ལུགས་སྲོལ་ལྟ་བུ་རེད་བསམ་

[060] དེ་འདྲ་མ་རེད། རང་གི་ཕ་མའི་ཁྱིམ་བཞག་སྟེ་ནང་མི་གསར་པ་ཞིག་གི་ནང་ལ། ངོ་ཤེས་
དང་མཐོང་མྱོང་རྩ་བ་ནས་མེད་པའི་བུ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་ཐབས་སུ་དབང་མེད་ཀྱིས་འགྲོ་དགོས་ཙང་སེམས་
སྐྱོ་པོ་ཞིག་གཏན་གཏན་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མཆི་མ་དང། ངུ་འབོད་དབང་མེད་དུ་ཤོར་གྱི་
ཡོད་པ་རེད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མནའ་མ་དང་མཉམ་དུ་བག་རོགས་ཞེས་གྲོགས་མོ་ཞིག་ཉིན་ཤས་
སྡོད་པར་འགྲོ་སྲོལ་ཡང་ཡོད། བག་མ་འགྲོ་སྐབས་ཆུ་སྣ་དང། ཕུང་པོ་འགྲོ་བ་ཐུག་ན་མགྲོན་ཆེན་
ལ་གྲོགས་ཆེན་ཐུག་པ་ཞེས་རྟེན་འབྲེལ་དང། ལ་ཉེ་བཟང་བར་བྱེད་པ་དང། ཡང་དེའི་ཉིན་གངས་
བབས་ན་བག་ལམ་ཁ་བས་འགག་པ་ཞེས་ངན་པར་བརྩི་བར་བྱེད་
དེང་དུས་ལོ་གཞོན་ཕལ་ཆེ་བས་ཕ་མའི་ངག་བཀོད་ལྟར་རིགས་མཐུན་ཡིན་མིན་
དང། བླ་ལྷར་བརྟག་ལུང། རྩིས་འབྲས་སོགས་གང་ལ་ཡང་མ་བསྟུན་པར་བུ་དང། བུ་མོ་གཉིས་
ཕན་ཚུན་འདོད་མཐུན་གྱི་ཆང་ས་རྒྱག་མཁན་མང་པོ་ཡོད་པ་དང། བསུ་སྐྱེལ་གྱི་རྟ་རགས་བཅས་
དལ་བུས་འགྲོ་སྐབས་མནའ་མ་དགའ་འཛུམ་ངང་དགའ་གྲོགས་མཐོང་བ་ལ་རིངས་ཏེ་སྲབ་དཀྲུག་
དང། ཡོབ་དཀྲུག་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་སོགས་དགོད་བྲོའི་ལོ་རྒྱུས་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང། ཕལ་ཆེ་བ་
ཆང་ས་ཡང་དུས་བསྟུན་སྟབས་གང་བདེ་བདེ་ཞིག་རྒྱག་མཁན་ཡོད་པ་རེད། ཡང་སྐྱེས་པ་དང་
བུད་མེད་ལ་སྐྱེས་རྒྱལ་དམན་གྱི་ཐ་སྙད་ཞིག་དང། མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་ནང་བུད་མེད་ལ་བློ་
མ་བལྟ་ཞེས་དང། སྔར་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་ལས་དོན་ནང་ཞུགས་སྲོལ་མེད་པ་སོགས་བློ་ཕམ་སྐྱེ་
གཞིའི་བྱ་བ་རེ་ཟུང་མ་གཏོགས། སྔར་རང་རེའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བུད་མེད་དང་མི་འདྲ་བ་
ཆང་ས་རྒྱབ་ཉིན་ལྷ་འདོག་གི་དར་འཛུགས་སྐབས་དར་བཤད་ནང། ཉིན་མ་ད་ཉིན་ནས་ཁྱིམ་འདིའི་
ཕྱི་ནང་སྟེང་ཤོད་ཚང་མར་ནང་མི་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་ཚང་མ་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་དབང་ཆ་ཡོད་ཚུལ་ཁྱབ་
བསྒྲགས་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པས་མ་ཚད། ཕྱི་འགྲོ་ནང་སྡོད། མི་མང་འདུ་འཛོམས། སྤྲོ་སྐྱིད་སོགས་
ལ་ཅི་བདེར་བསྐྱོད་ཆོག་པའི་རང་དབང་ཆ་ཚང་དང། ཡང་ཆེས་སྔ་མོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ལུགས་སྲོལ་

[061] རྒྱལ་པོ་དག་གིས་བཙུན་མོ་
མང་པོ་བསྟེན་པའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཡོད་
ལས་བྱུང་ཞེས་བུད་མེད་གཅིག་གིས་སྐྱེས་པ་བུ་སྤུན་གཉིས་སམ། གསུམ་མཉམ་མཐུན་བྱེད་པ་དང་
དེ་བཞིན་སྐྱེས་པ་གཅིག་གིས་བུད་མེད་གཉིས་སམ། གསུམ་ཉར་བརྟེན་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད་
དེང་དུས་ནི། བུད་མེད་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱས་འབྱོན་ན་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་སོགས་ལས་དོན་ཆེ་ཕྲ་
གང་ལའང་ཕོ་མོ། སེར་སྐྱ་འདྲ་མཉམ་ཞུགས་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དབང་ཚད་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད་
ལུས་རྩལ་དང། སྤྲོ་བག་ཕེབས་པའི་རྩོད་མོའི་རིགས་དང། ཟློས་གར། བོད་ཀྱི་མི་རྣམས་སྔར་སྔ་མོའི་
ལུགས་བཞིན་ཕོ་རྩལ་སྣ་དགུ་ལ་དོ་སྣང་ཆེ་ཞིང། དེ་ལ་བཤད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད། དང་
པོ་ལྟར་ན། མཐེབ་ཀྱིས་ཤ་ནོན་པ། རྐྱལ་གྱིས་ཆུ་ཆོད་པ། ཡང་རྩལ་བྱ་ལྟར་ལྡིང་བ་ཞེས་ལུས་ཀྱི་
རྩལ་གསུམ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དགེ་ཐོན་པ། གཏམ་གྱིས་བཞད་གད་སློང་བ། གཤགས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་
གནོན་པ་སྟེ་ངག་གི་རྩལ་གསུམ། མཛངས་ཤིང་གློ་འགྱུ་བ་
མཛངས་ཤིང་གློ་འགྱུ་བ་ནི། ཚིག་མཛོད་ལས། ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་བྱ་སྤྱོད། ཅེས་གསལ། དཔའ་ལ་བསྲན་ཚུགས་པ། ཁ་གསལ་
ཞིང་གཏིང་མི་དཔོགས་པ་སྟེ་ཡིད་ཀྱི་རྩལ་གསུམ་མོ། ཡང་གཉིས་པ་ལྟར་ན། གཏམ་ཡིག་རྩིས་
གསུམ། མདའ་རྡོ་མཆོངས་གསུམ། བང་རྐྱལ་སྦེ་གསུམ་ཞེས་གསུངས་པའི་སྲོལ་ཡང་འདུག་
སྦེ་ཀ་རྒྱག་པ། ཐག་པ་འཐེན་པ་སོགས་ཤུགས་འགྲན་བསྡུར་དང། ཆུ་ཆེན་ལ་ཉ་ལྟར་རྩེད་པ་
མཆོངས་ནི་བཏེགས་བུ་མཐོན་པོ་ཞིག་ནས་གོམ་ཚད་སུམ་ཅུ་ནས། བཞི་བཅུའི་བར་མཆོངས་པ་
མཆོངས་དང། རྡོ་དབྱུགས་པ་ནི་གདན་སའི་ནང་གྲ་གཞོན་རྡོབ་རྡོབ་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་དགིས་རྩེས་པའི་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་རེད་
དང། ཐག་རིང་པོར་བང་རྒྱུགས་པ། ལྗིད་ཅན་གྱི་རྡོ་ཆེན་བཏེགས་པ། རྡོ་རྒྱང་རིང་པོར་
འཕེན་པ། གནད་དུ་བསྣུན་པ། རྒྱབ་དང། སྒབ་འོག་ནས་རྡོ་རྒྱང་རིང་པོར་འཕེན་པ། རྡོ་སྒོར་
རྩེད་པ་སོགས་འགྲན་བསྡུར་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་རེད་

[062] སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབྱར་ཁའི་རྩེད་མོ་སྐྱིད་ཤོས་ཤིག་ཡིན། དེ་
ཡང་མདའ་མདེའུ་ཅན་རྒྱང་རིང་པོར་འཕེན་པ། འབེན་ལ་བསྣུན་པ། མདེའུ་ཚབ་ཏུ་སྤི་ཤུ་ཞེས་
རླུང་ཤུགས་ཀྱིས་སྒྲ་སྙན་པོ་ཐོན་པའི་མདས། བར་སྣང་ལ་འཕྱང་བའི་འབེན་ལ་བསྣུན་པའི་འགྲན་
བསྡུར་སོགས་བྱེད་
རྟ་རྒྱུགས་ཀྱི་རྩེད་མོ་ནི། བོད་ལྗོངས་ཡོངས་ལ་ཤིན་ཏུ་དར་ཁྱབ་ཆེ། དེ་ཡང་
རྟ་ཐོག་ནས་མལ་ལེ་བྮིའམ། ལྔའི་རྒྱང་ཐག་རིང་པོར་བང་རྒྱུགས་ཏེ་མགྱོགས་ཚད་ཀྱི་ཨང་ཀི་ལེན་
པ༑ རྟ་སྟོང་པར་རྒྱུགས་པའི་མགྱོགས་ཚད་ལེན་པ། འགྲོས་བསྡུར་བ། རྟ་བང་རྒྱུགས་བཞིན་
པའི་ཐོག་ནས་འབེན་ལ་མེ་མདའ་དང། མདའ། མདུང་བསྣུན་པ། རྟ་རྒྱུགས་བཞིན་པའི་སྟེང་ནས་
ལུས་ལྡེམ་པོར་བསྒྱུར་ཏེ་ས་ནས་ཁ་བཏགས་ལེན་པ། རྟ་སྟེང་དུ་འགྲེང་བ། བབས་ཤིང་བཞོན་པ་
རྟའི་སྦོ་འོག་ཏུ་མི་མངོན་པར་གབ་པ་སོགས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་དང། རྟ་ཐོག་ནས་ཞགས་
པ་འཕངས་ཏེ་རྟ་དང། ལུག་སོགས་བཟུང་བ། མདུང་རིང་གི་འཕྲུལ་འཁོར་སོགས་ཀྱི་འགྲན་
བསྡུར་ཡང་བྱེད་པ་རེད་
དབྱར་ཆར་པ་མ་བབས་པའི་ཚེ་ཆར་འབེབས་ཞེས་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ནང་མི་
མང་ནས་ཆུ་ཤོའི་རྩེད་མོ་དང། དེ་བཞིན་ཨ་མདོའི་ས་ཁུལ་དུའང་ཆར་འབེབས་སྐབས་མདའ་རྩེད་
བྱེད་པའི་སྲོལ་དང། སྟོན་དུས་ཤོག་བྱའི་འགྲན་བསྡུར། དགུན་དུས་འཁྱག་རྩེད་དང། གངས་རྩེད་
ཁ་བསྐྱེལ་སོགས་ཀྱི་རྩེད་མོ་བྱེད་པ་དང། རྒྱུན་དུ་ས་ལམ་རྣམ་གཞག་མིག་མང། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་
སྒྲིགས། ཨབ་ཅུག་སོགས་རྩེད་པ་དང། བརྡབ་ཤོ་རྒྱག་པ་
བརྡབ་ཤོ་ནི་སྔར་སྔ་མོའི་རྩེད་མོ་ཞིག་ཡིན། རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་ཡབ་མེས་ཀྱང་ཤོ་རྩེད་པས་ཡུལ་ནས་བུད་པ་རྣམ་ཐར་དུ་གསལ་
སྤག་ཆེན་དང་
སྤག་ཆེན་དང། ཤོན། མཱ་ཆང་རྣམས་ནི་རྒྱ་ནག་ནས་དར་ཞིང། ཤོག་སྤག་ཏག་སེ་དང། ཤོག་བྱ་གཉིས་རྒྱ་གར་ནས་དར་བས་རང་རང་རྩེད་
མོའི་སྐབས་ཀྱི་མིང་འབོད་སྟངས་ནས་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ། དང། ཤོན་རྩེད་པ། ཟ་

[063] དུས་ཕྱིས་ཤོག་བུའི་ཏག་སེ། ཐུ་སྦས་ཅུ། མཱ་ཆང་
ཞེས་པ་རྩོད་སྲོལ་དར་ཏེ་ལས་ཀར་འཐུས་ཤོར་དང། ལྷག་པར་རྒྱན་མཐོན་པོ་རྩེད་པས་རང་གི་
དཔལ་འབྱོར་ལ་གནོད་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བྱས་པ་དང། ལ་ལ་རང་གི་སྲོག་གཅོད་དགོས་པ་སོགས་བྱུང་
བས་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དགག་བྱ་གནང་དགོས་པ་ཡང་བྱུང་བ་རེད། བུ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེ་བེད་དང། ཐག་
མཆོང། ཨབ་འཐོར་སོགས་རྩེད་མོའི་རིགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་རྩེད་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད་
གཞན་ཡང། ཟློས་གར་དང། རྐང་བྲོ་གླུ་གཞས་སོགས་ལ། རོལ་མོའི་ཆ་
བྱད་བཅོ་བརྒྱད། གླུ་དབྱངས་ཀྱི་ངེས་པ་བདུན། གར་གྱི་ཆ་བྱད་དགུ་
དེ་དག་སོ་སོའི་ངོས་འཛིན་ཞིབ་པ་ཀློང་བརྡོལ་གསུང་མ་་ནང་གསལ། སོགས་གསུང་རྒྱུན་མང་ལ་
ཟློས་གར་དང། གླུ་གཞས། ཞབས་བྲོ་རྩེད་རྒྱུར་ཆོལ་ཁ་རང་རང་སོ་སོར་དར་ཁྱབ་ཆེ་ལ་མི་འདྲ་བ་
ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་བས་འདིར་མདོར་ཙམ་བསྟན་ན། ཟློས་གར་རམ། ལྷ་མོ། བཀྲ་ཤིས་གཞས་པ་
གར། རལ་པ་སོགས་རྩེད་སྐབས་སྔར་གྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང། གཏམ་བརྗོ་སོགས་ཁྲབ་
སྟོན་བྱེད་པ་རེད། གླུའམ། རྣམ་ཐར་ལའང་འགྱུར་ཁུག་སྣ་ཚོགས་པ་དང། རྐང་པ་དང། ལག་
པའི་སྟངས་སྟབས། མིག་དང། མཆུ། བཞིན་རས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར། ལུས་ཀྱི་འཁྱེར་བཟོ་སོགས་
འབྱུང་ཁུངས་མཐའ་ཡས། གཞས་ལའང། གཞས་ཆེན། རྟ་ཐུང། འཇགས་རྒྱང་ ལྗགས་བརྐྱང་
སྦད། སྒོར་གཞས། ཆང་གླུ། ནག་མ། སྔར་མངའ་རིས་དང། ལ་དྭགས་ཕྱོགས་ནས་དར་པའི་གཞས་དེ་ལ་ཁ་ཆེ་སོས་ནག་མ་ཟེར་བ་རེད། བྲོ་གཞས། སྐད་ར། ངལ་རྩོལ་སྐབས་གཏོང་བའི་
གཞས། ཚོགས་གླུ། ཉམས་མགུར་གྱི་གླུ་དབྱངས་སོགས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས། གྲོང་གསེབ་ལ་
ལར་ཡུལ་ཚན་ཕན་ཚུན་འགྲན་བསྡུར་དང། ཕོ་མོ་འགྲན་བསྡུར་གྱིས་སྒོར་གཞས་དང། བྲོ་བརྡུང་
བ༑ སྐད་ར་སོགས་ཉིན་མཚན་གཉིས་སམ། གསུམ་བསྟུད་མར་བྱེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡང་ཡོད་
གཡེར་ཁ་དང། རྔ་དང། སྦུབ་ཆལ། གཤང། སྒྲ་སྙན། པི་ཝང། གླིང་བུ་སོགས་དང་བསྟུན་

[064] ཞབས་བྲོ་རྒྱག་པའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད། རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་ཧཱོ་ཅིན་དང། དའི་
ཅིན། ཡང་ཅིན་སོགས་རོལ་མོའི་ཡོ་ཆས་མི་འདྲ་བ་ཡང་ཁ་ཤས་དར་བ་རེད་
སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ནི་དེ་འདྲའི་རིགས་ལ་ཐུགས་སྣང་ཆེ་བས། ཁོང་
གིས། སྔར་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ལ་བོད་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་གདུང་དྲི་མ་མེད་པ་དག་བཞུགས་པའི་
དུས་ཁ་ཆེ་འབྲོག་པ་ཚོ་ལས་གླུ་གར་གྱི་རིགས་དར་ཞིང། གཙང་སྡེ་སྲིད་སྐབས་ཁྱི་གུ་དོན་གྲུབ། དགའ་
ཡུ་ནི། ཇོ་བཟང་སོགས་ཆེད་དུ་བོས་ཏེ་གར་རོལ་གྱིས་སྲོལ་འགོ་གཏོད་པ་དང། རྗེས་སུ་རོལ་མོ་
མཁས་པ་གུ་ཏི་ཡང་འབྱོར་པས། རང་བཞིན་ཉམས་འཆར་གྱི་རྣམ་པར་མིན་པའི་རོལ་མོའི་གདངས་
དང་བསྟུན་པའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཉེར་གཅིག་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང། རོལ་མོར་བྱང་ཆུབ་པ་གུ་ཏིའི་བུ་བཀྲ་
ཤིས་དང། ཚེ་བརྟན་སོགས་ནས་མདོ་འདར་མ། སུར་གླིང། ཏམྦུ་ར། པི་ཝང་སོགས་འབུད་
བརྡུང་བཀྲོལ་བའི་རོལ་མོ་གཏོང་ལུགས་མི་འདྲ་བ་སློབ་སྦྱོང་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཞིང། རྗེས་སུ་དགའ་ལྡན་
ཕོ་བྲང་པའི་མཛད་ཆེན་ཁག་དང། གཞུང་སྒེར་སྤྲོ་སྐྱིད་ལ་སོགས་པར་གཏོང་བའི་སྲོལ་མཛད། དེ་
ལ་ཡང། རག་ཅེས་པའི་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་རྟ་མི་འདྲ་བ་བརྒྱད། གར་སྣ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག། རྨ་བྱ། དྲེད་
མོང་གི་གར་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ། གླུ་མི་འདྲ་བ་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་དོན་བཞི། གཤམ་གྱི་བསྒྱུར་ཁ་ལྡབ་
པ་ཐེ་བས་ནང་གསེས་རྣམ་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་གཅིག། ཕེབས་རྔ་རྟ་དཀའ་ཞིང། རིང་བ་རྟ་
ཐོག་སོགས་ཀྱི་གྲས་ལྔ་བཅུ་ང་གསུམ། ཁ་བསྒྱུར་ལྡབ་པ་ཐེ་བས་ནང་བསྲེས་དྲུག་ཅུ་རེ་གསུམ། ཕེབས་
རྔ་འཇམ་རོལ་གྲས་བཞི་བཅུ་ཞེ་གསུམ། ཁ་བསྒྱུར་ལྡབ་པ་ཐེ་བས་བདུན་ཅུ་དོན་དྲུག་སོགས་དབྱེ་བ་
མང་པོ་མཛད་པ་དང། བྱ་སྒོ་བ་བློ་བཟང་དབང་ཕྱུག་དང། ཁང་འོག་དངོས་གྲུབ་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་
དང། ཚིག་གི་ཕན་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གླུ་གར་གྱི་རྩ་ཚིག་རྣམས་རབ་བྱུང་་པའི་ས་འབྲུག་་ལོར་
ཞིབ་པར་མཛད་དབེ་ཐེར་མིག་ཡིད་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན། འདུག་པ་མ་ཟད། སྒྲ་སྙན་གྱི་རྒྱུད་ཐེབས་རྣམས་ཀྱང་ཡི་གེའི་ལམ་དུ་འགོད་གནང་

[065] དེང་དུས་རང་རིགས་འགའ་ཤས་ཀྱིས། ང་ཚོ་བོད་པ་ཚོར་ཕྱི་རྒྱལ་དང་
མཐུན་པའི་སྒྲ་དབྱངས་རི་མོའི་ཐོག་ནས་སློབ་པའི་དེབ་ཅིག་མེད་ཚུལ་དང། ཡང་བྱིས་པའི་ཀློག་དེབ་
དང། སྒྲུང་ཡིག་སོགས་རི་མོའི་ལམ་དུ་མེད་ཚུལ་བརྗོད་མི་འགའ་ཤས་བྱུང་བས། དེ་ཚེ་ནི་རང་ཉིད་
མཐོང་རྒྱ་ཆུང་བའི་སྐྱོན་ལས། གོང་དུ་བརྗོད་པའི་ལྟར་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ནས་རི་མོའི་ཐོག་ནས་སྒྲ་སྙན་
སློབ་པའི་དེབ་ཐེར་དང། དེ་བཞིན་དགོན་པ་ཁག་ལ་རྟ་དབྱངས་དང། རོལ་མོ་དང། དུང་ཚིག། ཆོ་
གའི་གཞུང་དང་མཐུན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཀྱང་རི་མོའི་ཐོག་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྨན་གྱི་ཆ་བྱད་དང། ཐིག་
རྩ་ངོ་སྤྲོད། རྩ་ཤིང། ལོ་མ། འབྲས་བུ་བཅས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ཚང་མ་རི་མོའི་ཐོག་ཡོད་པ་དང། དེ་
བཞིན་རིན་སྤུངས་ས་སྐྱོང་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེའི་སྐབས་བྲིས་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་མི་ལ་བཞད་པ་རྡོ་
རྗེའི་རྣམ་ཐར་ཤོག་ལྷེ་སོ་སོར་རི་མོར་བཞུགས་པ་དང། གེ་སར་སྒྲུང་ཡིག་ལ་ལར་དཔའ་བརྟུལ་
དང། ཡུལ་ལྗོངས་རྣམས་ཤོག་ལྷེ་སོ་སོར་བྲིས་པ། དྲི་མེད་ཀུན་ལྡན་དང། འགྲོ་བ་བཟང་མོ་སོགས་
ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཡང་ཡི་གེ་དང། རི་མོ་སྤེལ་མར་ཡོད་པ་སོགས་སྔར་ཆེས་སྔ་མོའི་དུས་ནས་རང་རེའི་
ཡུལ་དུ་ཤེས་རིག་ལ་དར་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱུང་སྟེ་ཉེ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ལ་ངོམ་ཆོག་པ་
ཡོད་ཀྱང། བར་སྐབས་ཤིག་ནས་གསར་རྩོམ་བྱེད་མི་མེད་ཁར། རྙིང་པ་གང་ཡོད་རྣམས་ལའང་
ཡར་རྒྱས་གཏོང་མ་ཐུབ་པའི་ཐོག། དེབ་གཞི་དེ་དག་ཀྱང་ས་འོག་གི་གཏེར་བཞིན་གནས་པས་
མཐོང་མ་ཐུབ་པ་དང། དོན་གཉེར་ཅན་ཡང་མེད་ཅིང། དེང་དུས་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་ལ་ནི་དཔེ་ཆའི་མཐུན་
རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཞན་པས་བློ་ཕམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འདུག་
གར་དང། འཆམ་སོགས་ཕལ་ཆེར་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་བསྟུན་པས། གར་
ལའང། ས་ཆོག་གི་གར་དང། མཆོད་འཕྲེང་གི་གར། རིགས་མ་བཅུ་དྲུག་གི་གར་སོགས་དང་
འཆམ་ལའང་ཞི་ཁྲོ་ལྷ་ཚོགས་དང། བསྟན་སྲུང་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་འཆམ་སྲོལ་དང། རྒྱུ་མཚན་
མི་འདྲ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བས་འདིར་རེ་རེ་བཞིན་སྤྲོ་བར་མི་ནུས་སོ། །གར་འཆམ་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་མང་

[066]
མ་དག་པ་ཞིག་རང་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །
གྱོན་ཆས། བོད་རྗེ་མང་སྲོང་མང་བཙན་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང། བོད་མི་རྣམས་
དབྱར་ཕྱིང་པའི་ཕྱུ་པ་དང། དགུན་པགས་པའི་སློག་པ་གྱོན་ཞིང། དེ་ཡང་ཕུ་ཐུང་རྩེ་ཕྲ་ལ་རྩ་བ་
སྦོམ་པ་ཡོད་ཚུལ་གསལ་བ་དང། མངའ་བདག་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་ན་བཟའ་ཡིན་ཞེས་པ་ཞིག་
བསམ་ཡས་ཀྱི་ནང་རྟེན་དུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྣ་བུ་གཞི་སེར་པོ་ལ། རམ་ཚོས་སྔོན་པོས་སྤྲིན་པ་ཐོ་རེ་བ་
ཕུ་ཐུང་ཕྲ་ལ་རིང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ངས་མཇལ་མྱོང་བ་དང། ལྷ་ས་དང། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་
དུ་བཞུགས་པའི་ལྡེར་སྐུ་དང། བྲིས་སྐུ་ཕལ་ཆེ་བར་ན་བཟའ་ལྟེ་བ་ཚོས་གཞི་སེར་པོའམ། དམར་
པོ་དང། སྟེང་གྱོན་ནམ་ཁ་གྱོན་དཀར་པོ། ཕུ་ཐུང་ཆེན་པོ་བྱས་པ་དང། སྟེང་གྱོན་ལ་སྐུ་འཆིང་
མེད་པ། ཞབས་ལྷམ་སྣ་ཀེར་བཞེས་པ་དག་
ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མཁས་པ་ཕལ་ཆེ་བས་སྔར་གྱི་བྲིས་ཆ་དང། ལྡེབ་བཟོ་རྙིང་པ་ལ་བལྟས་ཏེ་གྱོན་ཆས་དང། རྒྱན་ཆ་ཇི་འདྲ་ཡོད་པ་
དབྱོད་ནུས་ཚུལ་བཤད་ཡོད་པ་དང། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་
མཆོག་གིས། དེབ་དཀར་་ཡང་བ། གིས། དེ་དུས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་ཁྲོད་ན་བོད་དང་མཛའ་འབྲེལ་ཆེ་བ་ནི་ཏ་ཟིག་པ་
ཏ་ཟིག་ཞེས་པ་ཡར་ཁྱེན་གྱི་ནུབ་དང། ཨབ་གྷན་ནེ་སེ་ཐན་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་དེང་དུས་ཏ་སེ་ཀེན་ ཏཛྷིཀིསྟན་
བྱ་བ་དེ་ཡིན། རྣམས་ཡིན་
ལ༑ ཏ་ཟིག་ཡུལ་ནི་སྐབས་དེར་ནང་པའི་བསྟན་པ་དར་བ་མ་ཟད། ཚྷེས་རིག་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ལ་ཡང་
ཁོང་རྣམས་འགྲན་ཟླ་བྲལ་གཤིས། བོད་ཀྱི་རྗེ་བློན་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ཏ་ཟིག་པའི་སྲོལ་ལུགས་
གནང་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། སྲོང་བཙན་གྱིས་དར་དམར་པོའི་ཐོད་བཞེས་པ་སོགས་ཀྱང་བཤད་ལ་
ཟ་འོག་གི་བེར་དང་ཕྱགས་ལྷམ་སྣེ་འཁྱིལ་གྱོན་པ་སོགས་ཀྱང་ཏ་ཟིག་གི་སྲོལ་དང་འདྲ་ཞེས་གསུངས་

[067] ཡང་མངའ་རིས་ལ་དྭགས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་གདུང་རྒྱུད་དུ་གྲགས་པ་ད་ལྟ་བར་ཡོད་པ་རྣམས་
ནས། ལོ་གསར་གྱི་ཚེ་སྔོན་གྱི་ཆས་ཡིན་ཟེར་ནས་ཞྭ་དམར་བཙན་ཞྭའི་དབྱིབས་ཅན་རྩེ་མོ་མཐོ་ཞིང་ཕྲ་
བའི་ཡས་ཟུར་དུ་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཞིག་དར་དམར་གྱིས་བཅིངས་པའི་ལྷག་མ་མདུན་ནས་
བསྣོལ་བསྒྲིགས་ཏེ་གྱོན་པ་སོགས་དང། ཡང་དེ་གའི་གཤམ་ན། རྒྱ་ནག་གི་སྒྲོས་ལས་མཆེད་པའི་
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐད་རིགས་གཞན་དུ་བྲིས་པ་ཞིག་སྣང་བར། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་མཚན་མི་གསལ་བ་ཞིག་
གི་སྐོར་བྲིས་ཏེ། རྒྱལ་མོ་དེས་སྟོད་ཐུང་སྔོ་ནག་ཕུ་དུང་གི་ཁ་ས་ལ་རེག་པ་ཙམ་དུ་རིང་བ་ཞིག་གྱོན། སྨད་
ལ་དར་ནག་པོའི་གཤམ་ཐབ་གྱོན། སྐྲ་ལ་ལྷས་མ་ཆུང་དུ་མང་དུ་བྱས་ཤིང། རྣ་བ་ལ་ཨ་ལོང་བཏགས་
ལྷམ་ཟོ་ཡི་བྱ་བ་གྱོན། དགུན་དུས་སུ་པགས་པའི་གྱོན་པ་ཕྱི་ལ་ཚེམ་དྲུབ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་ཞིག་གྱོན་
ཞེས་དང། རང་གི་མིས་རང་ཡུལ་གྱི་ལུགས་སྲོལ་འདི་འདྲའོ་ཞེས་ཞིབ་ཏུ་བྲིས་པ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་རྙེད་
དཀའ་བ་འདི་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་མིས་བྲིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་ལ་
བལྟས་ཀྱང། ལྷ་སའི་གྲོང་ན། བུད་མེད་རྣམས་པང་གདན་ཁྲ་བོ་དང། སྤ་ཕྲུག་ཟུར་གསུམ་ཞིག་
གྱོན། སྐྱེས་པ་རྣམས་པགས་ཞྭ་རྣ་ལེབ་བཞི་ཡོད་པ་ཞིག་གྱོན་སོགས་བྲིས་པ་སྲིད་མཐའ་ཙམ་ཡིན་
ལ༑ ད་ནས་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་སོང་ཚེ། ད་ལྟའི་སྲོལ་ལུགས་འདི་ཀུན་ཀྱང་མི་བརྒྱུད་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་
ལྐོག་ཏུ་སོང་སྟེ། ཡུལ་ཁམས་གཞན་གྱི་མིའི་ངག་སྒྲོས་རྙེད་པ་རྣམས་བསགས་ནས་རགས་ཙམ་
ཞིག་ལས་དཔྱོད་མི་ཐུབ་པ་སོགས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ་
ནང། བར་ལམ་སྡེ་གཟར་རིམ་ལངས་ཐོག་རྒྱ་ཧོར་བོད་སོགས་ཀྱི་ཆ་ལུགས་བདེ་ཆས་དང། འགའ་
རེས་ཧོར་མིན། བོད་མིན་སོགས་ཆས་གོས་ཡ་མ་གཟུགས་རང་སྣང་གང་དྲན་བྱས་པས་བོད་ཀྱི་ཆས་
གོས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རྗེས་ལ་ཐ་སྙད་ཙམ་ལས། སྟོན་རྒྱུ་དཀའ་བས་དེའི་
ཕྱིར་སྡེ་སྲིད་བློ་བཟང་མཐུ་ཐོབ་ནས་དོན་གཉེར་མཛད་དེ་རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆའི་གོས་རྒྱན་རྣམས་གོ་སྒྲིགས་
མཛད་ཚུལ་གསལ་བ་བཅས་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ངས་ཀྱང་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོའི་སྔར་ལུགས་གྱོན་

[068] འགྱུར་བ་བྱུང་ཚུལ་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་བཅས་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པར་སྤྲོ་ཞིང་
དེ་ཡང་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་ཙམ་དང། མུ་ནེ་བཙན་པོའི་སྐབས་
ནས། ཨ་རབ་དང་བོད་གཉིས་ཚོང་དང། དྲག་པོའི་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་གཤམ་དུ་བརྗོད་རྒྱུའི་ལོ་
རྒྱུས་ནང་གསལ་པོར་བྲིས་ཡོད་པས་རྒྱལ་པོའི་ན་བཟའི་སྐོར་ཡང་ཏ་ཟིག་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་ངེས་
པར་ཡོང་སྲིད་པ་དང། སྡེ་སྲིད་བློ་བཟང་མཐུ་ཐོབ་ཀྱིས་སྔར་གྱི་རྒྱལ་བློ་ན་རྣམས་ཀྱི་ན་བཟའི་སྐོར་
ལ་ཞིབ་འཇུག་གིས་གོ་བསྒྲིགས་མཛད་པའི་རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་ནི། དེ་ཡང། ཕོ་རྣ་གཡུ་ཅན་ལ་ཕོ་
ལྷ་འཁོར་ཞེས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ། སྔར་སྡེ་སྲིད་ཕག་མོ་གྲུབ་པ་དང། བྱང་པ་རིགས་ལྡན་
རྒྱལ་མཁར་རྩེ་པ། རིན་སྤུངས་པ་སོགས་སྡེ་དཔོན་ཁུངས་བཙུན་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་བོད་རྗེ་ཆོས་
རྒྱལ་སྐུ་དུས་ཀྱི་ཆས་གོས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་གསེར་ག། སོག་རྣ། སོག་སྒོར། རྣ་རྒྱངས། ཤལ་
དཀར་དམར། རྩི་གོས། རྩེ་བེར། གཙུག་ཞྭ། ཕོར་ཤུབས། ཀོ་ལྷམ་རྡོག་དུ་ཀླུ་ལའི་གོས་བཟང་ཁ་བ། གཅིག་མ་བཅས་
ཡིན་པས་གོས་རྒྱན་དེ་དག་འདྲ་པར་ཁག་ནས་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ན་ལས། རྒྱ་གར་ས་ཁུལ་དུ་གོས་
རིན་ཐང་ཅན་དེ་འདྲ་བ་ནི་ནམ་ཡང་རྙེད་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན་
ཡང་ཕག་གྲུ་དང། རིན་སྤུངས། གཙང་སྟོད་སྡེ་པའི་སྐབས་དྲུང་དྲག་སྐྱ་བོ་
རྣམས་ནས་དེང་སང་གཟིམ་ཆུང་པའི་རྒྱ་ལུ་ཆས་ཞེས་སྣམ་བུའམ། ཐེར་མ་ནག་པོའི་སྨད་གོས་སུལ་
ཅན། སྣམ་བུའི་ཕུ་སྟོད་འཇའ་ལྡན། སྣམ་གཟན། འཁུར་ཕྲ་ཐིག་ཁུག། ཕོར་ཤུབས། རྩེ་
སག། གསེར་ཧྲིལ་སྙུག་ཁྲོག། ཀོ་ལྷམ་རྡོག་གཅིག་མ། ཞྭ་མོ་འབོགས་དོ་ནི་སོག་པོའི་སྐད་དེ་གཙུག་ཞའམ། གཙུག་རྒྱན་ལ་ཟེར་བ་རེད། ཆེན་དང། ཡང་ཞྭ་ཞེས་ཐུགས་
ཁོག་གི་སྐྱག་ལྟ་བུའི་ཞྭ་མོ་དེ་དག་དྲུང་འཁོར་སྐྱ་བོ་ཚེའི་རྒྱུན་ཆས་ལས་གོས་དེ་རང་ཡིན་པ་མ་ཟད་
དེ་ནི་གནའ་དུས་ཀྱི་བོད་ཆས་རང་ཡིན་པ་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་དང། ལོ་གསར་སོགས་གཞུང་གི་

[069]
པ་རེད། སྣམ་བུའི་རྒྱ་ལུ་སྔར་མི་དྲག་རྣམས་ལ་རྒྱ་ལུ་ཟེར་ཞིང། དེའི་ཆས་གོས་ཡིན་པས་ན་རྒྱ་ལུ་ཆས་ཞེས་གྲགས་པ་རེད། ཆས་དེ་ལ་དུས་ཕྱིས་རྒྱས་སྤྲོས་བྱས་ཏེ་གོས་ཆེན་མཚོན་ཁྲ་དང། རྒྱ་གསེར་
དག་ལས་ཕོ་སྟོད་དང། མདུན་ཆབ། འཁུར་ཁྲ། ཐིག་ཁུག། ཕོར་ཤུབས། འཇའ་རྐེད། གཟན་
ཁྲ་སོགས་བཟོས་པ་དང། ཡང་ཞྭའི་དོད་དུ་རས་དཀར་གྱི་ཨར་གྱོན་ཡང་བཟོས་པར་སེམས་
དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱའི་སྐབས་ཇིང་གི་ཟི་ཁཱང་དུས་ཀྱི་སོག་པོའི་ཆས་དང་འབྲེལ་བ་
བྱུང་ཞིང། དེ་རྗེས་ཨལ་ཏན་ཁཱང་དང་མཆོད་ཡོན་འབྲེལ་ནས་བཟུངས་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་
སྐབས་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་ཡབ་སྲས་བོད་དུ་རྟག་བཞུགས་གནང་བ་བཅས་ཀྱིས་སོག་པོའི་གྱོན་ཆས་ཀྱི་
འབྲེལ་བ་གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱའི་ནང་ཤུགས་ཆེར་དར་ཏེ་རྡ་གོ་དང། འཕྱར་གྲུ་འཕྱར་སྟོད། ཁལ་ཁ་
གཟུགས། ལ་ཤག་མཚོན་ཁྲ་མ། འོག་མཚལ་གྱི་ཁ་གྱོན། འཇའ་ལྷམ་སྣ་ཀེར་དང། སྣ་རིལ། ཞྭ་མོ་
ཝ་སྒོར། ལྕགས་མདའ། ཏོག་ཞྭ། གསེར་ཐེབས། རྟ་ཞྭ་ཐོ་མོར། སྒར་སྦུག། སོག་ཞྭ། ལ་པ་
ཤག་གམ། ཚལ་ཕྱུ་མ་སོགས་ནི་སོག་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པའི་གསུང་བཤད་ཞིག་ནང། ཆོས་ལེགས་པ་རྒྱ་གར་དང། གོས་དྲོ་བ་སོག་པོ། ཟས་ཞིམ་པ་རྒྱ་ནག་ཡིན་པ་
བོད་པ་ཚོས་ཤེས་ཏེ་དེ་དག་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད། པོའི་ཆས་གོས་ལས་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་གསལ་པོར་ཤེས་སླ་ཞིང། དེ་ཡང་ཇིང་གི་ཟི་ཁཱང་ནས། གུ་ཤྲིར་ཁཱང་བར་མི་ལོ་ཕྱེད་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་སོང་བས་སོག་
ཆས་སྔ་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལའང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་བར་ལམ་གྱི་དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་ཨོ་
ལོད་ རོད་  དམ། ཧལ་ཧའི་དཔོན་ཁག་གི་གྱོན་ཆས་རང་ཡིན་པ་དང། དེ་བཞིན་དབུས་པའི་
བུད་མེད་ཀྱི་སྐྲ་ཕོ་རོག་གི་གཤོག་པ་ལྟར་མཐོན་པོར་ཡོད་པ་ཡང་དེའི་དུས་ཀྱི་སོག་པོའི་བུད་མེད་ཀྱི་
སྐྲ་འཇོག་སྟངས་དང་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོར་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་
བླ་མ་དང། དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིན་བཟའ་ནི། འདུལ་བ་ནས་གསུངས་པ་

[070] བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ན་བཟའི་བཟོ་དབྱིབས་ལ། ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་ལ་
བརྟེན་ནས་སྣམ་བུས་བཟོས་པ་དང། རྗེས་སུ་རྒྱས་སྤྲོས་བྱས་ཏེ་གོས་ཆེན་སོགས་བཏང་བར་སེམས་
ཆོས་གོས་དང། སྣམ་སྦྱར་གྱི་ཚོས་གཞི་དམར་སེར་གང་རུང་དང། གཟན་དང། གཤམ་ཐབ་ཚོས་
གཞི་དམར་པོ་ཡིན་ཡང། ཆོས་ལུགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་གཤམ་ཐབ་དཀར་པོ་བཞེས་སྲོལ་ཡང་ཡོད་
བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཉན་ཐོས་དང་བཅས་པས་ཞབས་ལྷ་མ་དང། དབུ་ཞྭ་བཞེས་པ་སོགས་བྲིས་
འབུར་གྱི་སྐུ་བརྙན་རིགས་མ་མཇལ་ཡང། འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་ན་བཟའ་ཕུ་ཐུང་
ཅན་དང། ཚོས་གཞི་མི་འདྲ་བ། ཞབས་ལྷ་མ་ཡང་ཡུ་བ་ཡོད་མེད་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་རྒྱུ་མཚན་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་རྟོགས་བརྗོད་རྫོགས་ལྡན་སྦྱིན་པའི་དབྱར་རྔ་
དང་ལྡན་ཞིང། གཞན་རྒྱ་བལ་གྱི་པཎ་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་པཎ་ཞྭ་སྣ་རིང་དང། རས་སྲབ་མོའི་རྡུལ་
ལེན། ཞབས་ལྷམ་ཡུ་མེད་དག་བཞེས་པ་སྣང་བརྙན་ཁག་ལ་མཇལ་བ་ལྟར་བོད་ལའང་པཎ་ཞྭ། བོན་
ཞྭ་འོབ་ཞུ། སྒོམ་ཞྭ། ཇོ་ཞྭ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞྭ། གཅོད་ཞྭ། ཐང་ཞུ། ས་ཞྭ་ ཞུ་  ཞྭ་ནག། སྒྲོ་རྩེ་
མ་སོགས་བཟོ་དབྱིབས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་དར་བས་ཕལ་ཆེ་བ་རྒྱ་བལ་གྱི་བཟོ་དབྱིབས་དང། ཐང་
ཞུ་ནི་སྔར་འབར་མའི་ནང་བླ་ཆེན་དང། མི་དྲག་ཚོས་གྱོན་གྱི་ཡོད་པ་དང། ཀརྨ་པ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་
པ་དགུང་པོ་བཅུ་དྲུག་སྐབས་མཁན་པོ་མཆོག་གི་བླ་མ་ལས་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས་པའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་ཌ་ཀི་མ་དང། དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་ལྷ་ཚོགས་ཀྱིས་མཁའ་འགྲོའི་དབུ་སྐྲ་ལས་བྱས་པའི་ཞྭ་
ནག་གི་ཅོད་པཎ་བཅིངས་ཞེས་གཞན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་དབུ་ཞྭ་ཞིག་ཡོད་པ་དང། ཡང་དྲུང་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང། བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེའི་དབུ་ཞྭ་ནག་པོ་དེ་ནི་རྒྱ་རྒྱལ་ཏཱ་མིང་ཡུང་ལོའི་སྐབས་
རྒྱ་ནག་གི་རྡའོ་སེ་ཞེས་པའི་བླ་ཆེན་ཚོའི་ཞྭ་མོ་ལས་དཔེ་བླངས་ཏེ་ཕུལ་བར་གྲགས། རྩེ་ཞྭ་ལའང་སྒྲོ་རྩེ་
མ༑ བླ་མ་སྒྲོལ་རྩེ། སྒྲོ་ལུག་བཅས་ཚོས་གཞི་སེར་བོ་དང། དམར་པོ་ཡོད་པ་སྔར་གྱི་རིག་དང་
རོ་མན་གྱི་དམག་དཔོན་ཚོའི་ཞྭ་མོའི་བཟོ་དབྱིབས་དང་ཧ་ཅང་འདྲ་བས་དེ་དག་ལས་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཚུལ་

[071] ཕྱགས་ལྷམ་ཤ་སུ་མ་དང། རས་ཟོན། འགག་ལྷམ་རྡོག་
གཅིག་མ་སོགས་དང། མདོ་སྟོད་སྨད་ཁུལ་དུ་ཤ་སུ་མ་དང། རས་ཟོན་འབྱོར་དཀའ་བས་ཤོལ་ཙེ་
དང། ཏྲེ་ལྷམ་དག་བཞེས་སྲོལ་ཡོད། སྟོད་འགག་ནི། ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ཡན་
གྱི་བྲིས་རྙིང་རྣམས་ལ་མེད་པས་དེ་ཙམ་ནས་སྟོད་འགག་བཞེས་པའི་སྲོལ་བྱུང་བ་མིན་ནམ་སྙམ་
བླ་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་གོས་བེར་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་སྤོབ་དང། སྦི་
ཤོབ་སོགས་ཀྱི་མཛད་ཆེན་སྐབས་བཞེས་པའི་སྟེང་གྱོན་ཀོ་ལཱོ་ ཅློཨྐ་  ཟེར་བ་དང། བཟོ་དབྱིབས་
རྒྱུ་ཆ་བཅས་གོས་བེར་དང་ཧ་ཅང་འདྲ་ཆེ་བས་དེ་སྐོར་ཅུང་ཟད་ཞིབ་པར། སྤྱི་ལོ་་ལོར་ཐོན་པ་
ཨིན་སལ་ཀ་ལ། སྤེ་རི་ཀྲི་སྦི་ཊཱ་ནི་ ཨྣྕྱྕློཔེདིཨ་བྲིཏནྣིཅ་  ཟེར་བའི་དེབ་
ཀྱི་གྱོན་ཆས་ལོ་རྒྱུས་ནང། ཀོ་ལཱོ་ཟེར་བའི་གྱོན་པ་དྲིལ་བུའི་དབྱིབས་འདྲ་བ་ལ་ཕུ་ཐུང་མེད་པ་དེ་ཐོག་
མ་ཨི་ཅིབ་ནས་རིམ་གྱིས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་དར་ཏེ་བླ་ཆེན་དང། དཔོན་ཆེན་ཚོས་སྣམ་རིགས་དང། པགས་
པས་བཟོས་ཏེ་གྱོན་པ་དང། མི་དམངས་ཚོས་རས་ཀྱིས་བཟོས་ཏེ་གྱོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཤ་ལའོ་
མན་ ཆརླེམགྣེ་་  ཟེར་བའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྐད་གྲགས་ཅན་དེའི་
དུས་གྱོན་པ་དེ་ལ་རྒྱས་སྤྲོས་དང་བཅས་བླ་མ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཞེས་པའི་སྲོལ་བྱས་འདུག་སྤྱི་
ལོ་་ནང་ཨི་ཊ་ལི་པ་མར་ཀོ་པོ་ལོ་ཞེས་པས་སྐམ་ཐོག་བོད་ཀྱི་ས་མཐའ་བརྒྱུད་དེ་རྒྱ་སོག་གི་
རྒྱལ་པོ་ཀུབ་ལའི་ཁཱང་ཐུག་པར་བསྐྱོད་དེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ལོ་འཁོར་བཅུ་བདུན་བསྡད་རྗེས་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་
སྐབས་སྤོབ་ལ་འབུལ་རྒྱུའི་རྒྱ་ནག་ཏུ་བཟོས་པའི་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲ་དང། གསེར་ཡོད་པའི་གོས་ཆེན་
དཀར་ཡོལ། མེ་རྫས་ལ་སོགས་པ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་མ་དར་བ་མང་པོ་འཁྱེར་ཡོད་པ། གསེར་ཡོད་ཀྱི་
གོས་ཆེན་གྱིས་ཀོ་ལཱོ་བཟོས་ཏེ་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་བཞེས་སྲོལ་དར་བར་སེམས། དུས་དེའི་ཚེ་
འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་དང། ཀརྨ་པ་པཀཤི་རྣམ་གཉིས་ཀུབ་ལའི་ཁཱང་གི་ཕོ་བྲང་དུ་མཆོད་
གནས་ལ་བཞུགས་ཡོད་པས་ཁཱང་གིས་གསེར་ཡོད་གོས་ཆེན་གྱིས་ཀོ་ལཱོ་བཟོས་ཏེ་ཕུལ་བ་མིན་ནམ་

[072]
པ་ཞེས་གསལ་བས་ཀྱང་ཧ་གོ་ཐུབ་པ་དང་
འཇོན་སོན་ཞེས་པས་བྲིས་པའི་རི་མོའི་ལོ་རྒྱུས་ ཧིསྟོརྱ་ཨོ་ཨྲྟ་
བ་ཧྭ་ཇོཧྣྶོན་  དེབ་ཀྱི་ཤོག་གྲངས་་ནང། རི་མོ་མཁན་སྒྲོ་མི་ནི་ཀོ་ཝི་ནི་ཛིན་སེ་
 དོམྲྣིཅོ་ེནེཟིཨྣྶ་  ཟེར་བས་སྤྱི་ལོ་་ནང་བྲིས་པའི་རི་མོ་དང། ཡང་
དེབ་དེ་ཁའི་ཤོག་གྲངས་་ནང་རི་མོ་མཁན་ཨེལ་གྷེ་རེ་ཀོ་ ཨེལ་གྲེཅོ་  ནས་སྤྱི་
ལོ་་ལོར་བྲིས་པའི་རི་མོ་དེ་གཉིས་ནང་ཀོ་ལཱོ་ཟེར་བའི་བླ་ཆེན་ཚོའི་ན་བཟའ་བཟོ་དབྱིབས་དང་
རྒྱུ་ཆ། ཚོས་མདོག་དང། དེང་དུས་བོད་ཀྱི་བླ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་བཞེས་པའི་གོས་བེར་གཉིས་ཧ་
ཅང་གི་མཐུན་པོ་འདུག་དགེ་འདུན་བྱིངས་ཚོས་བཞེས་རྒྱུའི་ཟླ་གམ་ནི་སྣམ་བུ་དམར་སེར་གྱིས་བཟོས་
པ་དེ་ལ་རྒྱན་སྤྲོས་སོགས་མེད་ཀྱང། ཚོགས་ཆེན་དགེ་བསྐོས་སོགས་དམིགས་བསལ་ཅན་ལ་ལར་
ཟླ་གམ་གྱི་རྒྱབ་སྒྲོག་ལུ་དང། སྒྲོག་གདན་ཟེར་བ་རྒྱབ་པའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད། ཡིག་ཆ་འགའ་ཤས་
ལ་ཟླ་གམ་རྡུལ་ལེན་ཆེད་དུ་ཡིན་གསལ་བ་དང། མིང་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་ལ་ཟླ་གམ་ཞེས་ཚིག་མཛོད་
རྣམས་སུ་གསལ་བས་བཟོ་དབྱིབས་ལས་ཐོགས་པར་སེམས་
མི་དམངས་ཀྱི་གྱོན་པ་ནི། སྣམ་བུ་དང། པགས་རིགས། གོས་ཆེན། རས་
སོགས་རྒྱུ་ཆ་བཟང་ཞན་དང། གནམ་གཤིས་ལ་བསྟུན་ཏེ་སྲབ་མཐུག་སྣ་ཚོགས་གྱོན་ཞིང། བཟོ་
དབྱིབས་གོང་པ་ཅན་ལ་ཕྱུ་པ་དང། སླིང་ཙེ་ཅན་ཚལ་ཕྱུ་མ་གཉིས་རང་ཡིན་ཞིང། རྐེད་འཆིང་ཡང་
ཟུར་ལྟབས་དང། རྒྱབ་སུལ་གཉིས་འཆིངས་སྲོལ་ཡོད། མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ལ་ཚར་སློག་སྲམ་
དང། གཟིག་རྒྱན་ཅན་གྱོན་པ་དང། བྱང་འབྲོག་ཁག་གཅིག་དབྱར་དགུན་མེད་པ་ལུག་པགས་ཀྱི་
སློག་པ་ཁོ་ན་གྱོན་མི་ཡང་ཡོད། རྒྱ་གར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་གྱི་སྟེང་གྱོན་ཞིག་ལ་ཆུ་ག་ ཆུག་
ཟེར་འདུག་པ་དེའི་སྒྲ་ལས་གོས་ལ་ཕྱུ་པ་ཟེར་བ་འདི་བྱུང་བ་མིན་ནམ་སྙམ་ཡང། ཚིག་མཛོད་

[073] པ་ཞེས་ཀྱང་བྲིས་འདུག་
བུད་མེད་ཀྱི་གོས་རྒྱན་ནི་ཧ་ཅང་མི་འདྲ་བ་མང། སྔར་སྔ་མོའི་བྲིས་ཆ་དང་
བར་ལམ་ལོ་ལྔ་བཅུ། དྲུག་ཅུའི་སྔོན་ཐོན་གྱི་པར། དེང་དུས་ང་ཚོས་མིག་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱན་གོས་
ཀྱི་བར་ལ་འགྱུར་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དང། དཔེར་ན་རྫོང་གཞིས་གཅིག་ནས། རྫོང་གཞིས་
གཞན་གཉིས་དབར་ལའང་རྒྱན་གོས་དང། སྐྲ་འཇོག་སྲོལ་ལའང་འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་རེ་ཡོང། ཆོལ་
ཁ་སོ་སོའི་རྒྱན་གོས་ལ་ནི་མི་འདྲ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་བུད་མེད་ཀྱི་གཟབ་གྱོན་སྟེང་བརྩོགས་
སོགས་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུན་གོས་ཕྱུ་པ་ནི་ཕུ་ཐུང་ཡོད་མེད་དང། ཆ་ཐུལ་ཆེ་ཆུང་ལས་བཟོ་དབྱིབས་ནི་
གཅིག་པ་རང་ཡིན། པང་གདན་དང། རྒྱབ་གདན་གཉིས་སྔར་ནང་གི་ཨ་མ་ཚོས་གོས་ཀྱི་ཟོན་
སྐྱོར་ལྟ་བུར་འཆིངས་པ་ཕྱིས་རྒྱན་ཆ་ཞིག་ཏུ་ངོས་བཟུངས་ཀྱིས་པང་གདན་གྱི་ཕྲ་དཔྱད་དང། ཟུར་
བཀག་སྒྲོག་གདན། རྒྱབ་གདན་ལ་རྒྱན་སོགས་ཀྱི་རྒྱས་སྤྲོས་དང་སྟོད་བྱས་པར་ངེས། གཙང་མོ་
རྣམས་གཡུ་བྱུར་མུ་ཏིག་སོགས་ཀྱི་སྤ་ཕྲུགས་པ་སྒོར་ཧ་ཅང་གི་མཐོན་པོ་བཟོས་ཏེ་ཁྱིམ་གྱི་སྒོའི་ནང་
ལ་ཡང་མཐར་དཀའ་བ་དང། དབུས་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྲ་ཕོ་རོག་གི་གཤོག་པ་ཀེར་བ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་
གཡུ་བྱུར་མུ་ཏིག་སོགས་ཀྱི་སྤ་ཕྲུག་ཟུར་གསུམ་པ། དབུས་སྟོད་འབྲི་གུང་པ་རྣམས་སྤ་ཕྲུག་སྒོར་
མོའི་སྟེང་དུ་གཙུག་གཡུ་ལག་མཐིལ་ཙམ་པ། ཤན་ཚ་བ་རྣམས་བྱུར་ཆུང་དང། དུང་བསྒྲིགས་
ཀྱིས་གཙུག་ཞྭ་མར་བཀག་ལྟ་བུ། བྱང་འབྲོག་པ་རྣམས་བྱུར་ཆུང་གི་དཔྲལ་མཚར་སྒོར་མོ་དང་
ལྷས་ཆུང་གི་སྐྲར་འགོ་སྣམ་ཚོས་བསྒྲིགས་ཀྱིས་རྒྱབ་གདན་ལ་དངུལ་དང། དུང་སོགས་ཀྱི་བརྒྱན་པ་
མདོ་སྟོད་བུད་མེད་ཀྱི་གཙུག་ཏུ་སྤོས་ཤེལ་དང། བྱུར་རུ་དགར་བ། ལ་ལས་སྐྲ་མཚམས་སུ་གཟི་
དང། གཡུ་བྱུར། གཙུག་གཡུ་སོགས་བསྟར་བསྒྲིགས་བྱེད་པ་དང། ལ་ལས་སྐྲ་རྩེར་སྟོང་སྐུད་
ཀྱི་ཚ་ལོ་ཅན་དང། ཡང་ཆ་ཕྲེང་དང། ས་དམ། སྨུ་ལི་སོགས་ཀྱི་བུད་མེད་ཚོས་རྣ་རྒྱན་དང། སྐེ་

[074] མདོ་སྨད་པས་མགོ་རྒྱན་ལ་བྱུ་རུ་པདྨ་ཟེར་བ་
ལྷག་ཚར་ཊམ་ཁ་རི་ཙེ་གང་ཟེར་བ་སྟོང་ཆབ་ཡོད་པ། ལ་ལས་རྒྱབ་གདན་ མ་གདན་ནམ་ཝ་རི་
གསེར། དངུལ། དུང་སོགས་རྒྱག་པ་དང། གོས་འཚེམ་དྲུབ་མ་དང། ཕར་ཅིན་གྱི་རི་མོས་
ཕྱུག་པ། སྟོང་སྐུད་དམར་པོའི་འཛར་ལྡན། འགུ་ལོག་པའི་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་གདན་ མ་གདན་
ལ་སྤོས་ཤེལ་དང། བྱུ་རུ། དངུལ་ཚགས་ཕོར་གཟུགས་དག་གིས་བརྒྱན་པ། སྐྲ་ཤུབས་ ཅཱ་ཤུབས་
གོས་རས་ཕར་ཅིན་ཅན་ལ་མེ་ལོང་ཆུང་དུས་བརྒྱན་པ་སོགས་འདིར་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལས། རེ་རེ་བཞིན་བྲིས་
ཀྱིས་མི་ལངས། སྔར་དབུས་གཙང་གི་བུད་མེད་ཚོས་ལག་པ་གཡས་ལ་དུང་འཁོར་གྱོན་ཡང། ཕྱིས་
ཕལ་ཆེ་བས་མི་གྱོན་པ་སོགས་དེ་མཚུངས་ཆོལ་ཁ་སོ་སོར་ཡང་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་ཡོད་པ་
གཞིར་བཅས་པས། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་སུ་རང་རིགས་གཞིས་ལུས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ནི་རྒྱ་དམར་གྱི་
བཙན་འོག་ཏུ་འཚུད་པས་རང་ཡུལ་གྱི་ཆས་གོས་ཇི་བཞིན་གྱོན་རྒྱུ་ལྟ་བཞག། རྒྱ་མིའི་ཆས་གོས་མི་
འདོད་བཞིན་དུ་གྱོན་དགོས་པ་དང། བྱེས་འབྱོར་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང། མི་འཁྱུར་
འདྲིས་བདེ་བའི་ཕྱིར་རང་ཡུལ་གྱི་ཆས་གོས་གྱོན་རྒྱུ་དཀའ་བ་བཅས། ད་མུས་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་གནས་ན་
རང་ཡུལ་གྱི་ཕོ་མོའི་ཆས་གོས་དང། རྒྱན་ཆ། སྐྲ་འཇོག་སྟངས་ཚུན་ཇི་་ར་ཡོད་ལྐོག་གྱུར་དུ་འགྲོ་
ངེས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གསལ་པོའི་ཐོག་ནས་བརྗོད་ཐུབ་པས། ད་ལྟ་གྱོན་མྱོང་ལོ་རྒན་རྣམས་ཡོད་
སྐབས་འདིར་ཆོལ་ཁ་སོ་སོ་དང། བྱེ་བྲག་ལུང་ཚན་སོ་སོའི་ནང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱན་གོས། ཞྭ་
ལྷམ། མདོར་ན་བུད་མེད་ཀྱི་སྐྲ་འཇོག་སྟངས་ཚུན་པར་འབྱོར་ན་རབ་དང། དེ་མིན་བྲིས་ཆ་ཚུན་
གཞིས་བྱེས་གཞོན་སྐྱེས་འཚར་ལོངས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་གསོག་འཇོག་བྱེད་དགོས་པ་ནི་གལ་གནད་
ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་མཐོང་ཡང། དེང་དུས་ཨ་མི་རི་ཀའི་ལུང་པ་ལ་ལར། ཤེས་ཡོན་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོན་པོར་
སླེབས་པའི་ཁུལ་གྱིས་གནའ་རབས་ཀྱི་མི་རྣམས་གཅེར་བུ་རང་དུ་སྡོད་པ་ལས། གོས་རྒྱན་སོགས་མེད་
པས་དེང་དུས་གོས་རྒྱན་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་རྒྱས་བྱས་པ་འདི་དོན་མེད་རེད་ཅེས་ཕོ་མོ་ཚང་མ་ངོ་ཚའི་སྒྲིབ་

[075] ནུདིསྟ་ཅོལོཉ་  ཞིག་བྱེད་
ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཡིད་ཆེས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ནི། ངས་བྲིས་པ་རྣམས་ལ་དོན་མེད་པར་མཆིས་སོ།།
ལྷ་ཁང་དང། ཁང་ཁྱིམ་གྱི་བཟོ་བཀོད། དང་ཐོག་མི་རྣམས་ས་ཕུག་དང། བྲག་གི་སྐྱིབས་
ཤིང་དང། རྩྭའི་འཕྲལ་སེལ་གྱི་ཆར་སྐྱོབ་དག་ཏུ་སྡོད་ཀྱང། རྗེས་སུ་བོད་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོས་
མཁར་གྱི་ཐོག་མ་ཡུམ་བུ་གླ་སྒང་དང། བོད་རྗེ་གྲི་གུམ་བཙན་པོས་ཕོ་བྲང་ཕྱིང་དབར་སྟག་རྩེ་བརྩིགས་
པ་ནས་བཟུངས་ཁང་པ་བཟོ་རྒྱུའི་འགོ་ཚུགས་པར་སེམས་ཤིང། དེ་ཡང་ལྷ་ཁང་ཕལ་ཆེ་བ་ནི། སྔར་
རྒྱ་གར་ནང་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དང་པོ་དང། གཉིས་པའི་སྐབས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་དང། བལ་ཡུལ་ནང་སྤྱི་
ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་པའི་ནང་གི་བྲག་བརྐོས་ལ་ཁང་པའི་སྒོ་དང། ཀ་བ། གདུང་མ། འཕྱམ། ཀ་གཞུ་
སྦེ་ལོག། པདྨ་ཆོས་བརྩེགས། བད་ཕུར་སོགས་ཚང་མ་བར་སྐབས་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ཁག་
དང། ཕོ་བྲང་ཁག་ལ་ཤིང་བརྐོས་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་དང། ཕར་བཀབ་ཚུར་བཀབ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡོད་པ་
དང། དཔེར་ན་ལྷ་སའི་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང། བི་ཀྲ་མ་ཤི་ལའི་ལྷ་དེབ་དཀར་བ། ཁང་དང་
དཔལ་གྱི་བསམ་ཡས། ཨོ་ཏན་པུ་རིའི་གཙུག་ལག་ཁང་གསུང་རབ་རིན་པ་ཆེའི་མཛོད་ན་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་བ། ལས་དཔེ་བླངས་པ་ཡོངས་གྲགས་དང་
གཙང་ཁང་ཁག་ལ་ལྕགས་འཕྲུལ་གྱི་སྒོ་སོགས་རྒྱ་བལ་གྱི་ལྷ་ཁང་རྙིང་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཡོད་པས་དེ་དག་ནི་
རྒྱ་གར་དང། བལ་ཡུལ་ནས་དཔེ་བླངས་པ་རེད་ཅེས་གསལ་པོར་བརྗོད་ཆོག་ཅིང། རྒྱ་ཕིབས་འགའ་
ཤས་ཀྱི་བཟོ་དབྱིབས་དང། སྒེ་ཁུང་གི་ཁྲ་མ་སོགས་རྒྱ་ནག་ནས་དཔེ་བླངས་པའང་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་
སྔར་གྱི་རྫོང་རྫོང་ནི་སྔར་དགྲས་གླག་མི་འཚོལ་བའི་མཁར་བཙན་པོ་དག་ལ་ཟེར་ཞིང། ཕྱིས་ས་གནས་ཀྱི་ཁྲིམས་དཔོན་སྡོད་ཡུལ་ལ་ཟེར། རྙིད་དང། སྡེ་དཔོན་ཁག་གི་ཁང་པ་ནི། རི་དེའུ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་
བརྩིགས་ཏེ། དེ་ཡང་འོག་ཏུ་སྒོ་ཕྱུགས་ཀྱི་རྭ་བ་དང། འབྲུ་གཟན་སོགས་འཇོག་ཡུལ་གྱི་མཛོད་དང་

[076] མེ་ཁང། སྡོད་ཁང། དེའི་སྟེང་ལྷ་ཁང་དང། མགོན་ཁང་སོགས་བྱེད་
སྒོ་རྣམས་ཀྱི་ཡས་ཐེམ་དམའ་ལ། མས་ཐེམ་མཐོན་པོ་བཟོ་བ་ནི་རོ་ལངས་ཡོང་མི་ཐུབ་པའི་ཐབས་རེད་
ཅེས་གླེང། སྒེ་ཁུང་དང། དུ་འགྲོ་རྣམས་ཆུང་བས་ནང་དུ་དཀར་ཆ་དང། ཉི་རྒྱག་ཆུང་ཡང། ཡང་
སྟེང་གི་དཀྱིལ་དུ་དཀར་ཁུང་བཏོན་པ་དེ་ལ་རྒྱ་མཐོངས་ཟེར། ཁྱིམ་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་རྣམས་དྲོ་བས་མི་རྣམས་
སྡོད་པ་དང། བྱང་ཕྱོགས་རྣམས་བསིལ་བས་ཤ་ཁང་དང། ཆང་ཁང། བལ་ཁང་སོགས་བྱེད་
ཡང་སྟེང་དུ་བུད་ཤིང་དང། སྐྱ་ཚེར་སོགས་བརྩིགས་པས་བུད་ཤིང་སྐམ་པ་དང། བཙན་ཆ་གཅིག་
ལྕོག་ལྟ་བུ་ཡིན་ཀྱང། རྗེས་སུ་སྤེན་བད་བཟོས་ཏེ་ཁང་པའི་མཛེས་རྒྱན་ལྟ་བུ་ཆགས་པ་རེད། རབ་
གསལ་དང་སྒོ་མཆོར་ལ་ཆར་སྐྱོབས་སྦྲ་ཡོལ་དང། རྒྱལ་སྒོའི་སྟེང་དུ་མདོས་དང། རིགས་གསུམ་
མགོན་པོའི་སྐུ་བརྙན་འཇོག་པ། སྒོའི་མེ་ལོང་ལ་ཉི་ཟླ་དང། གཡུང་དྲུང་བྲིས་པ། སྒོ་སྟེང་དུ་ར་ལྤགས་
དཀར་པོ་འཕྱངས་པ་སོགས་གནོད་པ་མི་ཡོང་པའི་ཐབས་ཡིན་ཟེར། འབངས་ཁྱིམ་རྣམས་ནི་རྫོང་དེའི་
གཤམ་དུ་གྲོང་ཆུང་རེ་ཆགས་ཏེ་རྫོང་གྲོང་དེ་གཉིས་ལ་རྩེ་དང། ཞོལ་གྱི་ཐ་དེ་འདྲ་བའི་རྫོང་གོག་འགའ་ཤས་ཡོད་པ་ལས། ཕལ་ཆེ་བ་གོ་དན་ཁཱང་གི་སྐབས་བཤིགས་པར་གྲགས། སྙད་བྱེད། རྗེས་སུ་རིམ་
པས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཏེ་ཁང་པ་རྒྱག་ཡུལ་ས་ཆ་ཁད་ཡངས་འཁོས་སྙོམས་ཐོག་ཁང་པ་སྒོ་དང། སྒེ་
ཁུང། རབ་གསལ་སོགས་མཐོང་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་བཀོད་ལེགས། སྒོ་དང། སྒེ་ཁུང་གི་གཡས་གཡོན་ལ་
ནག་རྩི། སྒོ་ཡོལ་དང། གཤམ་བུ། རབ་གསལ་ཤེལ་ཁྲ་ཆུ་ཁེབས་ཅན་གྱི་ཁང་པ་ཐོགས་ས་གཉིས་
སམ། གསུམ་བྱས་པའི་ཡང་སྟེང་དུ་ལྷ་རྟེན་དང། བསངས་བུམ། རྒྱལ་མཚན་མི་སྐྱའི་ཁང་པའི་ནང་ལ་་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་ན་རྒྱལ་མཚན་འཛུགས་པ་དང། སྔགས་པ་དང། གཏོ་མཁན་གྱི་ཁང་པ་ཡིན་ན་
རྔ་ཐུག་འཛུགས་པ་རེད། དར་ལྕོག་དང་དར་ཆེན་འཛུགས་པ་ནི་བོན་གྱི་སྲོལ་ཡིན་ཟེར་ཡང། བོད་མི་དྲག་ཞན་ཚང་མས་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་པའི་
གཤིས་ལུགས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན། དང། ཐུག། དར་ལྕོག་
སྒོ་འགྲམ་དུ་ཤིན་ཏུ་རིང་བའི་མ་ཎི་ཇོ་དར་འཛུགས་པ་སོགས་བོད་མི་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཤིས་

[077] ཁང་པ་རྒྱབ་མཐོ་ལ་མདུན་དམའ་བ། ཁང་པའི་ངོ་ཕལ་ཆེར་ཉི་མ་རྒྱག་སའི་
ཕྱོགས་སུ་སྟོན་པ། སྒོ་ཕྱུགས་ཀྱི་རྭ་བ་རྣམས་མ་ཁང་ལས་ཐ་དད་དུ་བཟོ་བ་དང། མཐའ་སྐོར་དུ་ལྕང་
གླིང་དང། ལྡུམ་རྭ། རྩམ་འཐག་ཆུ་འཁོར། སྣུམ་བརྩིར་ཁང་སོགས་ཡོད། ཁང་པ་རབ་རྡོ་དང་
མཐའ་མ་གྱང་དང། ས་ཕག་གིས་བརྩིགས་ཤིང། རོང་ས་རྣམས་སུ་ཤིང་གིས་བཟོས་པ་ཡང་ཡོད་
ལྷ་ཁང་དང། ཕོ་བྲང་ཁག་ལ་ས་རྩི་དཀར་དམར་སེར་གསུམ་གང་རུང་དང། མགོན་
ཁང་དང། བཙན་ཁང་ལ་ས་རྩི་དམར་པོ། ཁང་པ་བྱིངས་ལ་ས་རྩི་དཀར་པོ་གསོལ་བའི་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་
ས་སྐྱ་སོགས་དགོན་རྙིང་ལ་ལར་ས་རྩི་དཀར་པོ་དང། སེར་པོ། ནག་པོ་སྣམ་བུ་བརྐྱངས་པ་ལྟ་བུ་སྤེལ་
མར་གསོལ་བའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད། དགོན་པ་ཕལ་ཆེ་བ་གྲོང་ལས་མལ་ལེ་གཅིག་གམ། གཉིས་ཀྱི་ས་
ཁད་འགྱངས་སར་ཆགས་ཤིང། རི་ཁྲོད་དང། ཡང་དགོན་ནི་དེ་ལས་ཧ་ཅང་རྒྱང་རིང་ཞིང། རི་མཐོ་
དབེན་པ་དག་ལ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ལྷ་སའི་ཡུལ་ལྗོངས་ཀྱི་དབུས་སུ། གྲུ་འཛིན་གཉིས་པའི་གཞལ་
མེད་ཁང་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏཱ་ལ་ནི། སྔར་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའམ། མ་རུ་
 དམར་པོ་  བརྩེགས་པའི་ཤུལ་དུ། ཀུན་མཁྱེན་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཤིང་བྱ་
་ལོར་རྨང་བཏིང་པ་ནས། ཕོ་བྲང་ཕྱི་རྒྱ་ལོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་ཁོངས་སུ་གྲུབ་ཀྱང། རྟེན་
དང་བརྟེན་པ་བཅས་ལོ་འཁོར་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔའི་ཁོངས་སུ་ལེགས་པར་གྲུབ་ཅིང། བསྲ་ཞིང་བརྟན་པ་
མཐོ་ལ་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་བ། ཕྱི་ནང་གང་སར་བཟོ་བཀོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་འཛམ་གླིང་ས་ཆེན་འདིའི་
མཛེས་པའི་རྒྱན་གཅིག་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ། །
རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར། ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས། གང་དེའི་དབུས་འགྱུར་
སྐྱིད་ཤོད་ནོར་འཛིན་གཞིར། །རྒྱུ་སྐར་ས་ལ་བཀྲམ་འདྲའི་གྲོང་ཁྱེར་མཆོག་ལྷ་མིའི་འབྱོར་པ་མ་
ལུས་འདུ་བའི་སཾ། །སུམ་རྩེན་ཡུལ་གྲུའི་ཁེངས་པ་རབ་འཕྲོག་པར། །ཟས་གཙང་སྲས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་
ཐུགས་རྗེའི་མཆོག། །རིན་ཆེན་ཞུན་མར་ལྷན་ཅིག་འཁྱིལ་བའི་སྐུ། །ངོ་མཚར་སྣང་བརྙན་རྒྱ་མཚོའི་

[078] །ཕན་བདེའི་མགྲོན་རྣམས་རིང་ནས་འགུགས་པ་བཞིན། །བགྲང་ཡས་རྒྱལ་བའི་རང་
སྣང་ཡེ་ཤེས་ཚོགས། །གཞལ་མེད་བ་གམ་དམ་པར་ལེགས་གྲུབ་ལ། །ལྷ་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་
ལག་ཁང་བཟང་ཞེས། །མཁའ་ལ་དབང་པོའི་གཞུ་བཞིན་མངོན་པར་བཀྲ། །ཞེས་ཡོངས་སུ་བསྔགས་
པར་མཛད་པའི་གངས་ལྗོངས་ས་ཡི་ལྟེ་བ་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ནི། ཆོས་ཚིག་གི་དབུས་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་
གདན་ནམ། བོད་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཡིན་ཞིང། དེའི་ཆགས་ཚུལ་རྒྱས་པ་ནི་མ་ཎི་བཀའ་
འབུམ། བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ། འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག་སོགས་ལ་གསལ་ཡང་
འདིར་རགས་ཙམ་བཀོད་པ། ལྷ་ས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་ནས་ཆགས་ཤིང་
ཐོག་མར་ས་འདིར་ངམ་ཤོད་དམ། འམ་ཤོད། འོམ་ཤོད་ཟེར། ད་ལྟའི་ར་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་
ཆགས་པའི་ས་དེར་འོ་ཐང་གི་མཚོ་ཆུང་ཞིག་དང། ཤིང་གླ་བ་དང། འོམ་བུའི་ཚལ་ཞིག་ཡིན་པར་
གྲགས། རྗེས་སུ་རིམ་པས་གཙུག་ལག་ཁང་དང། གྲོང་ཁྱེར་ཆགས་པས་སྐྱིད་མོ་ཤོད་དམ། སྐྱིད་ཤོད་
ལྷའི་ཡུལ་ས་ལ་འཕོས་པ་ལྟར་སྣོད་བཅུད་དགེ་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བརྟེན་ལྷ་ས་ཞེས་ས་
གསུམ་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེ་བྱུང་བ་རེད་
ལྷ་སའི་མཐའ་སྐོར་ན། ཉང་བྲན་གྱི་རི་ལ་གདུགས་སེ་རའི་རི་ལ་རྒྱལ་མཚན་
ར་ཁའི་བྲག་ལ་ཉ། རྫོང་བཙན་གྱི་རི་ལ་བུམ་པ་དང། དཔལ་བེའུ། གྲིབ་ཀྱི་རི་ལ་དུང་དཀར། ཇོ་
བོ་མདོ་མཁར་བ་གནས་པའི་ཤུན་གྱི་བྲག་ལ་པདྨ་སོགས་ཀྱི་བཟོ་དབྱིབས་རང་བྱོན་དུ་གསལ་ཞིང་
གནམ་ལ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་དང། ས་ལ་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མཛེས་ཤིང། དེ་ཡང་
སྤོར་ཐང་རྩིས་ཀྱི་ལུགས་ལྟར། རྒས་མོ་འཕྲེང་འགོའི་རི་ལ་ཤར་གྱི་རྒྱ་སྟག་ཁྲ་པོ། སྐྱིད་ཆུ་ནི་
ལྷོའི་གཡུ་འབྲུག་སྔོན་པོ། ཤུན་གྱི་རི་ལ་ནུབ་ཀྱི་བྱ་དམར་པོ། ཕ་བོང་ཁའི་བྲག་ནི་བྱང་གི་རུས་སྦལ་
སེར་པོ་ ནག་པོ་  ཞེས་ངོས་འཛིན་མཛད་ཡོད་པ་དང། ཉང་དོག་དབར་སེ་རའི་རྒྱབ་རི་གླང་པོ་ཆེ་གཡུལ་དུ་བཞུགས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་རི་དཔྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་

[079]
འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ཐོག་ས་བཞི་པ། རྩེ་མོར་གསེར་གྱི་རྒྱ་ཕིབས་དང། བྱ་འདབ་
མདའ་གཡབ་བཅས་ལ་རླུང་དྲིལ་གྱིས་འཁོར་ར་འཁོར་ཡུག་ཏུ་བསྐོར་བ། རྒྱ་ཕིབས་དང། མདའ་
གཡབ་ཀྱི་ཟུར་རྒྱན་ཆུ་སྲིན་གྱི་ཁ་ལས་དུས་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་རྒྱུའི་རྟགས་མཚན་དུ་ཆུ་ཡང་ཡང་བབས་
པ༑ ཟུར་གྱི་ལྕོག་བཞི་སོགས་ལ་གཉྫི་ར་དང། རྒྱལ་མཚན། ཐུག་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མཛེས་པ་
གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ནི། རྒྱ་བཟའ་འུན་ཅིན་ཀོང་ཇོའི་རྟེན་སྐལ་དུ་གདན་དྲངས་ཤིང་
སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་གནས་མཛད་པའི་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་དང། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ཐུགས་དམ་
གྱི་རྟེན་དུ་བཞེངས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱོན་ལྔ་ལྡན་གྱིས་གཙོས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པ་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་ལྟར་བཞུགས་་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པས་མཛད་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་གསུམ་དཀར་ཆག་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་དང། རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་འཕྲེང་
བཅུ་གསུམ་པས་ཉམས་གསོ་མཛད་པའི་དཀར་ཆག་དད་སྣང་འབུམ་ཕྲག་འཆར་བའི་འོ་མཚོའི་རྫིང་བུ། ཤིང། གཙུག་ལག་ཁང་གི་འདབ་སྦྱར་དུ་་རྒྱལ་བའི་གཟིམ་
ཆུང་ཁག་དང། གཞན་ཡང་ཤར་དུ་ཞི་བ་མཐུན་གྱུར་གྱི་ལས་ཐབས་སུ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྩིས་
ཁང་ཕུན་ཚོགས་བཀོད་པ། ལྷོར་རྒྱས་ཐབས་ཆབ་སྲིད་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་བཀའ་ཤག། ནུབ་
ཏུ་འདོད་རྒུ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་བང་མཛོད་ལ་མངའ་དབང་འབྱོར་བ་བླ་བྲང་འཕྲལ་བདེ། བྱང་དུ་དྲག་པོ་
ཁྲིམས་ཀྱི་སྲོག་འཛིན་བཤེར་ཁང་སོགས་གཞུང་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཁག་མང་པོ་དང། རྒྱ་ཆེའི་མཛད་
སྒོ་ཁག་དང། གཉུག་མར་གནས་པའི་དགེ་འདུན་ཁྲི་ཕྲག་སྲི་ཞུའི་ཡུལ་དུ་གདན་འདྲེན་ཡུལ་འཁྱམ་
ར་ཆེན་མོ། ནང་གི་འཁོར་ཡུག་ཤར་ལྷོ་བྱང་བཅས་ལ་མ་ཎི་ལག་སྐོར་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བ་བཅས་ཡོད་
གཙུག་ལག་ཁང་གི་གཞུང་སྒོ་ལྟེ་བ་ནུབ་ཏུ་བསྟན་ཅིང། དེ་མིན་ཤར་དང། ལྷོ་
སོ་སོར་སྒོ་ཆེན་རེ་དང། ཤར་ལྷོ་བྱང་བཅས་པར་གསང་སྒོའི་སྒོ་ཆུང་རེ་ཡང་ཡོད། གཞུང་སྒོའི་
མདུན་དུ་ཇོ་བོའི་དབུ་སྐྲ་ཞེས་རྒྱལ་ལྕང་གི་སྡོང་པོ་ཆེན་པོ་དང། དེའི་འགྲམ་དུ་མངའ་བདག་རལ་པ་

[080]
པའི་གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱི་རྡོ་རིང་གི་ཡིག་ཆའི་ངོ་བཤུས་དེབ་འདིའི་ཤོག་གྲངས་་ནང་གསལ། དེ་ནས་བར་འཁོར་བྱང་ཆུབ་བྱོན་ལམ་དུ་གཡས་བསྐོར་གྱིས་ཕྱིན་ན་
གཡས་གཡོན་ཡོངས་སུ་བོད་རིགས་སྨོས་ཅི། རྒྱ་བལ། ཁ་ཆེ་སོགས་ཀྱི་ཚོང་ཁང་གྲངས་ལས་འདས་
པ༑ བྱང་ཕྱོགས་ཁྲོམ་སྟོད་ཀྱི་དབུས་སུ་སྲིད་ཞིའི་འདོད་རྒུ་མ་ལུས་པ་འབད་མེད་དུ་འདུ་བའི་རྣམ་སྲས་
རྟ་བདག་བརྒྱད་དང། ཛཾ་བྷ་ལ། ནོར་རྒྱུན་མ་སོགས་ཀྱི་གཏེར་བུམ་དག་བཞུགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཀ་
ཎི་ཀ་ཎི་ཞེས་པའི་སྐོར་ལ། དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེས་སྔར་མཆོད་རྟེན་ནས་སྒོ་ལམ་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་ཡས་ཐོད་ལ་མི་འཁྲུག་
པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང། གཟུངས་སྔགས་ཀཾ་ཀ་ཎི་བྲིས་ཡོད་པ་དག་ལས། ཕྱིས་མཆོད་རྟེན་སྒོ་ལམ་ཡོད་པ་ཚང་མར་མིང་དེ་འཇགས་པ་མིན་ནམ་གསུངས་
པ་དང། སྐྱབས་རྗེ་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱ་གར་བས་མཆོད་རྟེན་རྣཾས་ལ་ཀ་ཎི་ཟེར་བ་རེད་ཅེས་གསུངས། སྒོ་བཞི་དང། ་མི་དབང་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱིས་བཞེངས་པའི་མ་ཎི་འཁོར་ཆེན། དེ་
དང་ཉེ་བར་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བལྟ་རྟོགས་དང། ཁྲིམས་གཅོད་པ་མི་དཔོན་གྱི་ལས་ཁུངས་དང་
ནག་ཆེན་བཙོན་པ་འཇུག་ཡུལ་སྣང་རྩེ་ཤག། སྡེ་པ་སྣང་རྩེ་བ་ནམ་མཁའ་ཚེ་བརྟན་ཞེས་རྙིང་མའི་རྒྱུད་འཛིན་ཞིག་བྱུང་བ་དེའི་ཤག་ཡིན་པར་གྲགས། དེའི་འཁྲིས་སུ་བྱམས་ཁང་དང། རྨེ་རུ་རྙིང་པར་
དཔལ་མགོན་ཞལ་གྱི་མགོན་ཁང་དང། གནས་ཆུང་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ལྡན་གྱི་ལྕོག་བཅས་ཡོད། བར་
འཁོར་བྱང་ཆུབ་བྱོན་ལམ་གྱི་ཤར་དུ་དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་དཔལ་བཟང་མངའ་རིས་ཕྱོགས་སུ་དམག་
དོན་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དགའ་ལྡན་དར་དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་དཔལ་བཟང་གིས་གངས་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་དགའ་ལྡན་དར་ཆེན་དང་པོ་བཙུགས་ཤིང། དར་ཆེན་གཉིས་པ་དེ་ཡིན་པ་སི་ཏུའི་
རང་རྣམ་ལ་གསལ་ཞིང། དེ་ནི་ཧ་ཅང་རིང་བས་དགའ་ལྡན་དར་སྨྱོན་ཞེས་ཟེར་བ་རེད། དར་ཆེན། བར་འཁོར་གྱི་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་དུང་
མཚོའི་ཟུར་དུ་ཆོས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་གླང་་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་སྲོལ་
གཏོད་མཛད་སྐབས་ཕྱིའི་སྐོར་ལམ་དུ་དར་ཆེན་བཅོ་ལྔ་འཛུགས་གནང་མཛད་པར་གྲགས་པའི་ཡ་གྱལ་

[081] གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལྷོ་སྒོའི་འགྲམ་དུ་སྨོན་ལམ་དང། ཚོགས་མཆོད་ཆེན་མོའི་སྐབས་
སུ་་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་འཕྲེང་ན་རིམ་དང། དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་ན་རིམ་ནས་བཀའ་ཆོས་གནང་ཡུལ་གསུང་
ཆོས་རྭ་བ། དེའི་མདུན་དུ་རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་གསེར་ཁྲི་མངའ་གསོལ་སྐབས་གསར་
འཛུགས་མཛད་པའི་བསྐལ་བཟང་དར་ཆེན། ས་སྦོག་སྒང་བརྒྱུད་ཇོ་བོའི་དབུ་སྐྲ་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་
གཞུང་ལམ་དུ་གུ་ཤྲིར་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་མདོ་ཁམས་བེ་རི་རྒྱལ་པོ་ཆམ་ལ་འཕབ་པའི་གཏམ་
སྙན་དར་འཕྱར་སྐབས་སྡེ་པ་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་ནས་བཙུགས་པར་གྲགས་པའི་བྱུས་ཡག་དར་
ཆེན། བེ་རི་ཆམ་ལ་འཕབ་པའི་སྐོར་དེབ་འདིའི་ཤོག་གྲངས་་ནང་གསལ་
གཞན་ཡང་ལྷ་སའི་ཀླུ་སྦུག་རྒྱལ་སྒོའི་བྱང་བརྒྱུད་དུ་སྨན་དང། སྐར་རྩིས་ཀྱི་
སློབ་གྲྭ་ཆེན་པོ་འགྲོ་ཕན་གླིང་དང། དུས་ཕྱིས་གསར་དུ་སྒྲིག་འཛུགས་གནང་བའི་འབྱོར་མེད་རྒས་
འཁོཌ་དང། ཞ་ལོང་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོབས་གསོ་ཁང། བསྟན་རྒྱས་གླིང་བན་ཚང་གྲྭ་ཚང་ཆགས་ཤུལ་
དེའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བཞི་སྡེ་ཚལ་པ་ཁྲི་དཔོན་དགའ་བདེ་བཟང་པོས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆོད་འབུལ་བ་བཞི་གྲའི་འགྲོ་ཁུངས་སུ་བཙུགས་པ་བཞི་སྡེར་གྲགས། གྲྭ་ཚང་དང། ཚེ་སྨོན་གླིང་གྲྭ་ཚང། གཙུག་ལག་ཁང་གི་བྱང་དུ་རྒྱས་
བཏབ་རྭ་མོ་ཆེའི་གཙུག་ལག་ཁང་ནང་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་གྱི་རྟེན་སྐལ་དུ་གདན་དྲངས་པའི་ཇོ་བོ་མི་
བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་དང། གསང་ཆེན་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང། དེ་དང་ཉེ་བར་ཚེ་དཔག་ལྷ་ཁང་དང། རྗེ་འབུམ་
ལྷ་ཁང། དེའི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་དང། རྨེ་རུ་འདི་ནི་བཞི་སྡེ་ནས་རབ་བྱུང་་པའི་ནང་ཡ་བྲལ་དུ་ཕྱིན་ཞེས་བཻ་སེར་བ་ནང་གསལ་ཞིང། འགའ་ཤས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་རྒྱལ་སྐབས་ཀ་རུ་དང་
རྨེ་རུ་ཞེས་ཡོད་ཚུལ་ཡང་བརྗོད་སྲོལ་འདུག། གྲྭ་ཚང། དེའི་ཉེ་འདབས་
སུ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་ཀ་སྤུ་ཅན་གྱི་ལྷ་ཁང་ཆགས་པར་གྲགས་པའི་ཨ་ཏི་ལྕང་གསེབ། ཐལ་ཕུང་
སྒང་དང་ཉེ་བར་རྒྱ་རིགས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་ཁང། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་

[082] དེའི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ལྷ་སར་གཏན་སྡོད་ཀ་སྨིར་མི་རིགས་ཀྱི་
ལྷ་ཁང། དེ་དང་ཧ་ཅང་ཐག་ཉེ་བར་བལ་པོའི་གཞུང་ཚབ་ལས་ཁང། ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྔར་
མན་ཇུའི་ཨམ་བན་སོགས་ཞི་དྲག་དཔོན་རིགས་རྣམས་ཀྱི་སྡོད་གནས་ཡ་མོན་སོགས་ཡོད་
ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སྔར་ཁམས་པ་ཇ་ཚོང་པ་རྣམས་སྦྲ་གུར་ཕུབ་
སྟེ་སྡོད་པའི་སྦྲ་ནག་ཞོལ་དང། ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་སུ་ཝོ་པ་གླིང་པ་ཞེས་རྒྱ་རིགས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་
པ་ཤ་དང། སྔོ་ཚལ་གྱི་ཚོང་ལས་བྱེད་མི་རྣམས་ཀྱི་གྲོང་ཚོ། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིང་གུར་ནང་ཞེས་སྔར་
སོག་པོའི་དཔོན་རིགས་དང། འགྲུལ་པ་རྣམས་ཕྱིང་པའི་གུར་ཕུབ་སྟེ་སྡོད་ཡུལ་བཅས་ལ་དེང་དུས་གྲོང་
ཁྱིམ་གྱིས་ཁེངས་ཤིང། གྲོང་གི་གསང་ལམ་ཕལ་ཆེར་ལ་བཟའ་བཅའ་དང་དངོས་རིགས་ཀྱི་ཚོང་ཁང་
དང། ཟ་ཁང། ཆང་ཁང། གསེར་དངུལ། ཟངས་ལྕགས། ཀོ་བ་སོགས་ཀྱི་བཟོ་རིགས་དག་
གིས་ཁེངས་བསྡད་ཡོད་པ་མ་ཟད། བར་འཁོར་ནང་དང། འོང་སྟོད་ཞིང་ཁ་སོགས་ས་སྟོང་ཚང་
མར་སྐྱས་ཁྲོམ་དང། ཤ་ཚལ། ཤིང་འབྲས་སོགས་བཟའ་བཅའི་ཁྲོམ་དང། དེ་དག་དང་ཉེ་བར་
རྟ་དྲེལ་དང། བོང་བུ། གཟན་པ། ལྕི་བ་སོགས་ཚོང་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ཁེངས་ཤིང། དེར་སྔ་
དྲོའི་རིང་འཁྲུག་ཆ་ཆེན་པོ་ཡོད་
ཕྱོགས་བཞིར་སྔར་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་བཞེངས་གནང་མཛད་པའི་རིགས་
གསུམ་མགོན་པོའི་ལྷ་ཁང་དང། རྗེས་སུ་རིམ་པས་གསར་བཞེངས་ཞི་ཁྲོའི་ལྷ་ཁང། སྙུང་གནས་ལྷ་ཁང་
ཚེས་བཅུ་ལྷ་ཁང། མ་ཎི་ལྷ་ཁང་སོགས་མང་པོ་ཡོད། དེ་བཞིན་དར་པོ་གླིང་དང། ཀརྨ་ཤར། སྤྲོ་བདེ་ཁང་
གསར་སོགས་བཙན་ཁང་ཁག་དང། ཁྲོམ་གཟིགས་ཁང། དཔལ་འབྱོར་རབ་བརྟན། དབང་ལྡན་དཔལ་
འབར། བདེ་ཆེན་རབ་བརྟན། འབྲང་རྒྱས་ཤག། རག་ཁ་ཤག། སྣེའུ་ཤག། བྱུས་སྡིང་སྡེ་པ་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་དང། སྐྱིད་ཤོད་སྟག་རྩེ་བ་སོགས་དགའ་ལྡན་པའི་སྦྱིན་བདག་རྣམས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་མཐའ་མ་ལ་མོ་ཚངས་པའི་ལུང་དོན་བཞིན་
ཧོར་སོག་གི་ཡུལ་དུ་རྒྱབ་གཉེར་འཚོལ་བའི་སྐབས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་བྱེད་སའི་གནས་ཁང་ཡིན་པར་གྲགས། གནས། དགའ་ལྡན་

[083] གཞན་ཡང་སྡེ་དཔོན། ཡབ་གཞིས། མི་
དྲག། ཚོང་རིགས་འབྱོར་ལྡན་བཅས་པའི་སྒེར་གྱི་ཁང་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དང། སྒེར་གྱི་སློབ་གྲྭ་
འགའ་ཤས་དང། གློག་བརྙན་སྟོན་ཁང་བདེ་སྐྱིད་འོད་སྣང་སོགས་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད་
གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གསང་ལམ་གུ་དོག་ལ། ལམ་གཞུང་ཁག་ཀྱང། མཛེས་པོ་དང་
གཙང་སྦྲ་སོགས་ཡག་པོ་མེད་ཁར། སྨོན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་ཆུ་ཁག་གཅིག་གཙང་པོ་ནས་
ལྕགས་མདོང་ནང་འདྲེན་པ་ཙམ་ལས། དེ་བྱིངས་འཐུང་ཆུ་ཕལ་ཆེ་བ་ཁྲོན་པའི་ཆུ་ལ་བསྟེན་དགོས་པས་
གཏུན་ཁུང་ཆུ་མིག། རྡོ་སྒོར་སྒོར་ཆུ་མིག། རག་ཁ་ཆུ་འཁོར་ཆུ་མིག་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཅན་གྱི་ཁྲོན་པ་
མང་པོ་ཡོད། གཙུག་ལག་ཁང་གི་གཟིམ་སྒོའི་འགྲམ་དང། སྒེར་གྱི་ཁང་པ་འགའ་ཤས་ལ་མ་
གཏོགས་ཆུ་གློག་གི་གསལ་བཞུ་མེད་པས་ཕལ་ཆེ་བས་སྣུམ་དང། པད་སྣུམ་གྱི་བཞུ་མར་ཁོ་ན་བེད་
སྤྱོད་བྱེད་པ་རེད། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བཙོག་པ་རྣམས་ཆུས་འདེད་ཆེད་ས་འོག་ཏུ་ཆུ་ཡུར་འགའ་ཤས་ཡོད་
པར་སྨོན་གྲོང་ཟབ་པ། གསར་བྱུང་ཟམ་པ། སྐས་ཐུང་ཟམ་པ། འདོད་འཇོ་ཟམ་པ། ར་མོ་ཆེའི་
རྡོ་ཟམ། གཡུ་ཐོག་མན་ཇུའི་ཨམ་བན་ཞིག་གིས་ལྷ་ས་དང། ཞོལ་གྱི་བར་ཆུ་ཆེན་ལ་དབྱར་དུས་རྒྱུ་འགྲུལ་དཀའ་བས་རྒྱང་གྲགས་སྔ་ཡོད་པའི་གཡུལ་རྩིའི་
ཟམ་ཆེན་བསྲ་བརྟན་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་རྒྱ་བོད་མཆོད་ཡོན་འབྲེལ་བ་གོང་འཕེལ་འབྱུང་ཆེད་རྒྱབ་ཚུལ་གྱི་གོང་མའི་མཛོད་ནས་རྒྱ་དངུལ་སྲང་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་
བླངས་པ་རྗེས་སུ་རྫུན་ཁུངས་བརྡོལ་ཏེ་ཨམ་བན་ཁྲིམས་ཐོག་བསད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་བཤད་སྲོལ་ཡོད། ཟབ་པ་སོགས་དངོས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་དང། མེད་པའི་ཟམ་པ་འགའ་ཤས་ཡོད་
ཀྱང། ཆུ་འགྲོ་ཡག་པོ་མེད་པས་བར་འཁོར་ནང་ལོ་ལྟར་ཟླ་་ནང་རྫབ་བཤངས་བྱེད་སྐབས་བཙོག་
པ་ཚང་མ་ཕྱིར་བཏོན་པས་ཉིམ་ཁ་ཤས་དྲི་ངན་གྱིས་ཁྱབ་འགྲོ་བ་རེད། ལྷ་སའི་གླིང་འཁོར་གྱི་ཕྱི་ལ་
རྗེས་སུ་གསར་ཆགས་གྲོང་ཁྱིམ་བསྐོས་མཛེས་ཧ་ཅང་གི་མང་པོ་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་ཕྱི་ནང་དང། གཙང་
ཆུའི་འགྲམ་དུ་གཞུང་དང། སྒེར་གྱི་གླིང་ཁ་མང་པོ་ཡོད་པ་མི་དམངས་རྣམས་ཆུ་བརྒལ་བ་དང། སྤྲོ་སྐྱིད་
བཏང་བར་བསྐྱོད་ན་སུས་ཀྱང་དགག་བྱ་བྱེད་མི་མེད་

[084]
འཛིན་གཉིས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏཱ་ལ་དང། མདུན་གྱི་ལྕགས་རིའི་ནང་བྱམས་
ཁང་དང། རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེས་དབུས་གསུང་རབ་མང་པོའི་པར་ཤིང་བཞུགས་ཡུལ་
གངས་ཅན་ཕན་བདེའི་གཏེར་མཛོད་དང། པར་ཤིང་བཞུགས་ཡུལ་རྙིང་པ་དགའ་ལྡན་ཕུན་ཚོགས་གླིང། ཞོལ་
གཉེར་ལས་ཁུངས། ནས་ཁང་ཆེན་མོ། བོད་ལྗོངས་དམག་སྤྱི་ལས་ཁུངས་དང། གོ་མཛོད་རྡོ་རྗེ་
གླིང། འདོད་འཇོའི་དཔལ་སྐྱིད། ཆིབས་རྭ་མདོ་སྦུག་དང། མཛོ་མོ་རྭ། ནག་ཆེན་བཙོན་པ་འཇུག་
ཡུལ། ལྕགས་རིའི་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀར་གྲོང་ཁྱིམ་ཡང་མང་པོ་ཡོད། ཞོལ་གྱི་ལྕགས་རི་ཆེན་མོར་ཤར་
ལྷོ༑ ནུབ་གསུམ་ལ་སྒོ་ཆེན་རེ་ཡོད་པའི་ཡ་གྱལ་ལྷོ་ཕྱོགས་གཞུང་སྒོ་ནས་ཐད་དྲངས་རྒྱ་ལམ་གྱི་བཞི་
མདོར། བོད་རྗེ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་སྐབས། རྒྱ་ནག་ཏུ་དམག་དྲངས་ཤིང། རྒྱ་རྒྱལ་ཁྲི་ལས་ཕབ་
ཅིང། ལོ་ལྟར་བོད་ལ་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་དགོས་སོགས་གསལ་བའི་གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱི་རྡོ་རིང་ཡིག་ཆ་དེབ་འདིའི་ཤོག་གྲངས་་ནང་གསལ། རྡོ་རིང་དང་
དེ་དང་ཉེ་བར་གོར་བོད་སྡེ་གཟར་སྐབས་མན་ཇུ་་གོང་མས་བོད་ལ་དམག་རོགས་བཏང་སྐོར་འཁོད་པའི་
རྡོ་ཡིག་མན་ཇུའི་རྡོ་ཡིག་དེབ་འདིའི་ཤོག་གྲངས་་ནང་གསལ། གཉིས། དེའི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་མོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ་གྱིས་བཞེངས་པའི་བྲག་ལྷ་ཀླུ་སྦུག་གི་ལྷ་
ཁང་ཁྱད་པར་ཅན། རི་དེའི་རྒྱབ་མདུན་གཉིས་ཀྱི་བྲག་འོག་ནས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དྭངས་ཤིང་བསིལ་ལ་འཇམ་པ་དང། །དྲི་ཞིམ་མངར་ལ་ཡང་བ་དང། །ལྟོ་བ་མགྲིན་པར་མི་གནོད་པའི། །ཆུ་པོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་
ལྡན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས། བརྒྱད་
དང་ལྡན་པའི་བདུད་རྩིའི་སྨན་ཆབ། ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལ་དང། ལྕགས་པོ་རི་གཉིས་ཀྱི་སྦྲེལ་མཚམས་སུ་
ལོ་རྒྱུས་ཅན་གྱི་བྲག་སྒོ་ཀ་ཎིའི་མཆོད་རྟེན་གསུམ་སྦྲེལ་ལྷ་སའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་སྒོ་ལྟ་བུ་མཛེས་
ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བ། ཕོ་བྲང་ནས་ནུབ་ངོས་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་སར་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་གནས་རི་

[085] རྒྱ་ལུགས་གེ་སར་གྱི་ལྷ་ཁང། དེའི་འདབས་ཞོལ་དུ་བརྟན་
བཞུགས་ཆོས་འཁོར་གླིང་ཞེས་ཀུན་བདེ་གླིང་གྲྭ་ཚང། དེ་ནས་རྒྱང་གྲགས་གཉིས་ཙམ་གྱི་ནུབ་ཕྱོགས་
སུ་་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་པའི་དབྱར་བཞུགས་གནང་ཡུལ་ནོར་གླིང་སྐལ་བཟང་ཕོ་བྲང། དེའི་གནས་བཤད་རག་ཙམ་དེབ་འདིའི་ཤོག་གྲངས་་ནང་གསལ། ཀུན་
བདེ་གླིང་དང། ནོར་བུ་གླིང་ཁའི་བར་ན་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ལས་ཁང་བདེ་སྐྱིད་གླིང་ཁ། རྩེ་ཕོ་
བྲང་ཆེན་པོའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་ཀླུ་རྒྱལ་མལ་དྲོ་གཟི་ཅན་གནས་པའི་ཀླུ་ཁང་དང། ས་ག་ཟླ་བའི་དུས་
ཆེན་ཉིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་རྣམས་ཀོ་གྲུ་བཏང་སྟེ་སྤྲོ་སྐྱིད་བྱེད་སའི་སྐྱིད་ཚལ་བཅས་ཡོད་
ལྷ་ས་དང། ལྕགས་པོ་རི། བོང་བ་རི། རྩེ་ཕོ་བྲང་བཅས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་
བ་ལ་གླིང་འཁོར་ཟེར་ཞིང། དེར་སྐོར་བ་བྱེད་མི་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཡོད། སྐོར་མི་ཚོས་རྡོ་ཧྲིལ་གྱི་
མཎྜལ་ཕུལ་བས་སྐལ་བཟང་རྡོ་ཕུང་དང། དམག་ཟོར་རྡོ་ཕུང་སོགས་རྡོ་ཕུང་འགའ་ཤས་ཡོད་
དམར་ཟོར་རྡོ་ཕུང་གི་འགྲམ་དུ་ཤིང་རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་ཞེས་རྒྱལ་ལྕང་གི་སྡོང་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་
ཡལ་ག་གཅིག་སེ་བའི་སྡོང་པོ་མེ་ཏོག་དང། འབྲས་བུ་དུས་སུ་སྨིན་པ། ཡལ་ག་གཅིག་གྲོ་བའི་
སྡོང་པོ་བྱས་པའི་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་དང། ལྕགས་པོ་རིའི་སྐོར་ལམ་གྱི་བྲག་ལ་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་
ཆུབ་སེམས་པའི་སྣང་བརྙན་དང། གཟུངས་སྔགས་སོགས་བྲག་བརྐོས་མང་པོ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་
ལྷ་ས་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་དཔག་ཚད་ཙམ་གྱི་ས་ན་གདན་ས་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་
འབྲས་དཀར་སྤུངས་ཕུར་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པས་མཛད་པའི་གདན་ས་བཞི་དང། རྒྱུད་གྲ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དཀར་ཆག་པད་དཀར་འཕྲེར་བ། པ། རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ཙམ་གྱི་མདུན་ན་དན་བག་རིན་ཆེན་སྒང་གི་གྲོང་སྡེ། དེའི་
ཤར་ངོས་སུ་གནས་ཆུང་སྒྲ་དབྱངས་ལྕོག་བྱང་ཆུབ་དཔལ་ལྡན་པའི་རྣམ་ཐར་ནང་གནས་ཆུང་དང། ཆོས་སྐྱོང་གི་ལོ་རྒྱུས། གླིང། ལྷ་ས་དང། འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་བར་ན་སྤྱང་ རྐྱང་  ཐང་
ན་ཁ་དང། སྡེ་བཞིའི་འདམ་རྭ་ཆེན་མོ། ལྷ་ཀླུ་དགའ་ཚལ་དང། འཇའ་ཚོན་ཆུ་མིག་སོགས་དང་

[086] ལྷ་ས་
དང། སེ་རའི་དབར་ན་གྲ་བཞི་གློག་འཕྲུལ་ཁང་ངོ་མཚར་མཐའ་ཀླས་རིག་འཕྲུལ་གཏེར་མཛོད་ཁང་
དང། ཁ་དང་གྲ་བཞི་དམག་སྒར། ལྷ་སའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་རི་བརྒྱུད་རྣམས་སུ་ཤིན་ཏུ་དབེན་ཞིང་
བག་ཕེབས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དགེ་འཕེལ། ལྷ་ལུང། དགོན་པ་གསར་གོང་འོག། བྲག་རི། འཇོག་པོ་
ཕ་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་རུབ་ཀྱི་མཛད་པ་ཕ་བོང་ཁའི་གནས་བཤད་སོགས་རི་ཁྲོད་སོ་སོར་དཀར་ཆག་དང་གནས་བཤད་རེ་ཡོད་བོང་ཁ་བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་ནག་ཁྲོད། ཆུ་བཟང། གདུགས་ཡུ་དགོན་ནམ། བཀྲ་ཤིས་ཆོས་གླིང་
རྟག་བརྟན། སེ་ར་རྩེ། སེ་ར་ཆོས་སྡིང། ར་ཁ་བྲག། ཀེའུ་ཚང་ཤར་ནུབ། ཕུར་བུ་ལྕོག། སྤང་ལུང་
མཁར་རྡོ་ མཐོང་  གནས་ནང། རི་སྐྱ། རག། གར་པ། ཚེ་མཆོག་གླིང་སོགས་རི་ཁྲོད་ཁག་མང་
པོ་དང། དགའ་རུ་དགོན་དང། ནེལ་ཆུང་རི་སོགས་བཙུན་མའི་རི་ཁྲོད་ཀྱང་འགའ་ཤས་ཡོད། དེ་
བཞིན་ར་མ་སྒང་གི་ཕུར་སྐར་ཆུང་རྡོ་ཇྲེ་དབྱིངས་ཀྱི་ལྷ་ཁང། གསང་ནེའུ་ཐོག། གསང་མདར་ལོ་ཙཱ་
པ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐུ་འབུམ། ཉིན་ཚོགས་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་ས་ནའུ་ཤང་རྡོ་བཀྲ་ཤིས་དགེ་འཕེལ་
སྐྱིད་ཆུའི་བྱང་ན་མ་ཉེས་ཐང་འོར་སྒྲོལ་མ་ལྷ་ཁང་དང། ཇོ་བོའི་སྐུ་འབུམ། ར་བ་སྟོད། སྟག་ལུང་བྲག་
ཨོ་རྒྱན་སངས་རྒྱས་གཉིས་པའི་སྒྲུབ་ཆུ་གཞོངས་པ་ལྷ་ཆུ། སྐྱོར་མོ་ལུང་དང། ར་ཚག། དགའ་བ་
གདོང་སོགས་གནས་རྙིང་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱང་རྐྱང་ཐག་རིང་པོ་རང་མེད་
ལྷ་སའི་ཤར་ཕྱོགས་སྐྱིད་ཆུ་གཙང་པོའི་འགྲམ་དུ་ཇོ་བོའི་རགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་
དེ་ནི་གཙང་པོ་དེས་གཙུག་ལག་ཁང་དང། གྲོང་ཁྱེར་ལ་གནོད་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཆེད་ཐོག་མར་མྱང་ཉི་
མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རགས་རྡོ་གྱེན་ལ་འདེད་དེ་ཇོ་རགས་ཐོག་མར་བསྐྱོན་པ་དང། དེ་རྗེས་
ཞིག་པོ་བདུད་རྩིས་ཆུ་རགས་ཞབས་འདེགས་ལན་བཞི་མཛད། ལྷ་རྗེ་དགེ་བ་འབུམ་ནས་ཇོ་བོའི་རགས་
རྡོའི་ཞབས་འདེགས་ཁ་ཡར་མཛད་དེ་སྐུ་གཤེགས་པའི་ཚེ་སྐུ་སྨད་རགས་རྡོའི་དཀྱིལ་དུ་བཞུགས་
པར་གྲགས། རྒྱལ་མཆོག་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོས་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་རྗེས་འབྲེལ་དགེ་འདུན་

[087]
བྱིན་ཅན་དང། དེ་དང་ཉེ་བར་སྐུ་འབུམ་ཐང་ནི། རྭ་ལོ་ཙཱ་བ་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ཀྱིས་སྐུ་འབུམ་ཕྲག་དུས་
གཅིག་ཏུ་སྤྲུལ་ཏེ་ཆོས་སྟོན་པས་སྐུ་འབུམ་ཐང་དུ་གྲགས་ཡེ་ཤེས་སེང་གེས་མཛད་པའི་རྭ་ལོའི་རྣམ་ཐར་ཀུན་ཁྱབ་སྙན་པའི་རྔ་སྒྲགས་ཤིང། སྔར་རྭ་ལོའི་སྐུ་དམར་གདུང་བཞུགས་
པའི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་ལྡན་གྱི་མདར་གཙང་ཆུའི་འགྲམ་དུ་བཞུགས་པ་རྗེས་སུ་ཆུ་འཁྱེར་གྱིས་དམར་གདུང་
འབྲས་སྤུངས་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་འཇིགས་བྱེད་གཟུངས་བཞུགས་སུ་བཞུགས་པར་གྲགས་
སྐྱིད་ཆུའི་གཙང་པོ་བརྒལ་ཏེ་ཤར་ཕྱོགས་དཔག་ཚད་ཙམ་གྱི་ས་ན། འགྲོ་བའི་
མགོན་པོ་ཞང་གཡུ་བྲག་པའི་གདན་ས་ཚལ་གུང་ཐང་དང། སྐུ་འབུམ་འཇོག་རི་ངག་དབང་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་མཛད་པ་གུང་ཐང་དང། སྐུ་འབུམ་ཆེན་པོའི་དཀར་ཆག། ཆེན་མོ། དེའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་
ཡེར་པ་ལྷ་རི་སྙིང་པོའི་མགུལ་སེར་བྱེས་སློབ་ཟུར་བློ་བཟང་ནོར་བུས་མཛད་པ་ཡེར་པའི་གནས་བཤད། གུང་ཐང་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བདེ་ཆེན་རྫོང་དང། རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་
ཕྱག་བཏབ་པའི་གསང་སྔགས་མཁར་ཚེ་རིང་མགོན་པོས་མཛད་པ་གསང་སྔགས་མཁར་གྱི་ལོ་རྒྱུས། དེ་ནས་དཔག་ཚད་ཁ་ཤས་བགྲོད་པའི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གདན་
ས་ཆེན་པོ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་བཅས་ཡོད་པ་རེད་
ལྷ་སར་གཏན་སྡོད་མི་རིགས་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་བཅུ་ནས། དྲུག་ཅུའི་བར་དང། བོད་
ཟླ་དང་པོའི་ནང་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་འབྲས་སེ་དགའ་གསུམ་གྱི་དགེ་འདུན་དང། ཕྱོགས་མཐའ་
ནས་འབྱོར་བའི་གནས་སྐོར་བ་སོགས་མི་གྲངས་འབུམ་གཅིག་ནས། ཆིག་འབུམ་ཉིས་ཁྲི་ཙམ་ཡོང་
གི་ཡོད་པ་རེད། ལྷ་སའི་ནང་གནས་སྡོད་མི་རིགས་མཆོག་དམན་བར་པ་བཅས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་
བག་ཕེབས་ཤིང། འཆར་འཕར་ཀུན་ཏུ་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་དུས་ཆེན་དང། དགོང་དྲོ་བར་
འཁོར་ནང་རོལ་མོ་དང་བཅས་གླུ་གཞས་གཏོང་བཞིན་འགྲོ་བ་དང། སྤྲང་པོ་རྣམས་ཀྱང་སྔ་དྲོ་ལྟོ་སློང་

[088] དགོང་མཚམས་ནས་ར་རོའི་ངང་དུ་སྡོད་པ་སོགས་མི་རྣམས་ལུས་དལ། སེམས་
སྐྱིད། ཟས་བཅུད་ཆེ། རང་རང་འཚོ་ཐབས་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོ་བྱེད་མ་དགོས་པར་རང་བཞིན་ལྷུན་
གྲུབ་ཏུ་བྱུང་བ་སོགས་ངོ་མཚར་ཁྱད་ཆོས་ཅན་ཞིག་ཡོད་ཀྱང། སྤྱི་ལོ་་ལོར་རྒྱ་དམར་གུང་བྲན་
ཏང་ནས་དྲག་པོའི་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ཡས་མས་ཀུན་ཏུ་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་ཀྱི་སྡོད་
ཁང། དམག་སྒར་ཁག། སྨན་ཁང། སློབ་གྲྭ། གཞན་ཡང་མགྲོན་ཁང། བཟའ་ཁང། བཟོ་གྲ་
ཆུང་ཁ་ཁ་ཤས། འགྲུལ་འཁོར་བབས་ཚུགས་ཁང་སོགས་བཙུགས་ཏེ་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་སྔོན་མ་
ལས་ལྡབ་གཉིས་སམ། གསུམ་ཙམ་གྱི་རྒྱ་བསྐྱེད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་སྐད་མ་ཟད། གྲོང་ཁྱེར་ཡས་མས་ཀུན་
ཏུ་རླངས་འཁོར་རྒྱུ་འགྲུལ་དང། གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཆུ་གློག་གི་གསལ་བཞུ་སོགས་འཛུགས་བསྐྲུན་རྒྱ་ཆེ་བྱས་ཡོད་ཀྱང། དེ་དག་ཚང་མ་རྒྱ་མིའི་དམག་མི་དང། རྒྱ་རིགས་ལས་བྱེད་པ། གཞིས་ཆགས་སུ་
འབྱོར་པའི་རྒྱ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་སྒྲུབ་བྱེད་ཙམ་ལས། ས་ཆའི་བདག་པོ་བོད་མི་རང་ལ་ཕན་པ་ཡོད་པ་
མ་རེད། དཔེར་ན། ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་དུམ་བུ་ཁ་ཤས་ལ་བགོས་ཏེ་ཡུལ་གྱི་བདག་པོ་བོད་མི་རྣམས་གྲོང་
ཁྱེར་ནང་ཕན་ཚུན་ལ་སྤུན་མཆེད་ཐུག་པ་དང། ལས་དོན་སོགས་ལ་འགྲོ་དགོས་ན་རྒྱ་མིའི་ལས་
ཁུངས་ནས་ལག་ཁྱེར་ཞུས་ཏེ་ཆུ་ཚོད་དུས་བཀག་གི་འགྲོ་བ་ལས། རང་དབང་རྩ་བ་ནས་མེད་ཅིང། རྟག་
ཏུ་ངལ་རྩོལ་དང། འཐབ་འཛིངས། སྐྱོན་བརྗོད་ཚོགས་འདུ་སོགས་ཀྱིས་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་སྐད་
ཅིག་ཙམ་ཡང་མེད་པས་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ཡང་བོད་མིའི་བཙོན་ཁང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་
དང། མི་འབོར་ཡང་རྒྱ་མིའི་ཞི་དྲག་གི་ལས་བྱེད་དང། གཞིས་ཆགས་པ་འབུམ་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་
གཏན་སྡོད་བྱས་ཏེ་གོང་དུ་བརྗོད་པ་དང། རིམ་པས་བརྗོད་རྒྱུའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང། ཤེས་རིག་
གོམས་གཤིས་དང་འབྲེལ་བའི་ལྷ་ཁང། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་གཅེས་ནོར་ཡོད་རྒུ་ཚང་མ་
རྩ་མེད་དུ་བཏང་བ་དངོས་སུ་མིག་མཐོང་བྱུང་བའི་བོད་མི་བྲོས་འབྱོར་བ་རྣམས་ནས་བརྗོད་དང། རྗོད་
བཞིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡིད་མུག་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་

[089] ཚོང་གི་འབྲེལ་བ། བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་གཞི་ལྟེ་བ་ནི། ས་
ཞིང་དང། འབྲོག་ལས་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང། ས་ཞིང་ལ་ཆ་བཞག་ན། ས་རབ་འབྲིང་མཐའ་གསུམ་ལ་
བསྐོར་བས་ས་རབ་ལ་ལར་བྲེ་ཁལ་ཞེས་སོན་བྲེ་གཅིག་ལ་སྟོན་འབྲུ་རུའི་ཁལ་གཅིག་གམ། ཉི་ཤུ་སྐོར་
ཐང་བྱུང་བ་དང། ས་འབྲིང་ལ་བརྒྱད་སྐོར་ཞེས་སོན་རུའི་ཁལ་གཅིག་ལ་སྟོན་འབབ་འབྲུ་རུའི་ཁལ་བརྒྱད། ས་
མཐར་ལྔ་སྐོར་ཞེས་སོན་འབྲུ་ཁལ་གཅིག་ལ་སྟོན་འབབ་རུའི་ཁལ་ལྔ་ཡོང་བར་ཆ་འཇོག་བྱེད་པ་རེད་
ས་དམའ་ས་ལ་ལར་ལོ་རེ་སྟོན་ཐོག་ཐེངས་གཉིས་སྐྱེ་བ་ལས། ཕལ་ཆེར་ལ་ལོ་འཁོར་སྟོན་ཐོག་ཐེངས་
གཅིག་རང་ལས་མེད། ས་ཁུལ་འགའ་ཤས་ལ་སྟོན་ཉལ་ལངས་ཞེས་ལོ་གཉིས་རེར་ཐེངས་རེ་ལས་
མེད་པའང་ཡོད་
དེ་བཞིན་འབྲོག་ལས་ལ་སྐྱེས་མའམ། བཞོ་མ། ཡར་མ་གཉིས་ལ་བཞོ་
རབ་འབྲིང་མཐའ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བས་བཞོ་མ་རབ་ལ་ལོ་འཁོར་མར་འདེགས་ཁལ་བཅུ་གཉིས་དང་
འབྲིང་ལ་བརྒྱད། མཐའ་མར་ལྔ་དང། ཡར་མ་རབ་ལ་ལོ་འཁོར་མར་འདེགས་ཁལ་བརྒྱད། འབྲིང་
ལ་ལྔ། མཐའ་མར་གསུམ་ལ་ཆ་འཇོག་བྱེད་པ་དང། དེ་མཚུངས་ལུག་བཞོ་མ་བཅུ་དང། འབྲི་བཞོ་
མ་གཅིག་གི་འབབ་འདྲ་མཚུངས་ཆ་འཇོག་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཡོད་
ཞིང་འབྲོག་དབར་ལ་ཚོང་ལས་བྱེད་ཚུལ་དང། ཕྱོགས་མཐའི་གྲོང་གསེབ་ཁག་
ནས་རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་ལྟ་བུར་ཚོང་བྱེད་ཚུལ་ནི། ཚོང་གི་ཐང་གཞི་ལོ་རེའི་སྟོན་འབྲས་དང། དཀར་ཆུ་
བཟང་ཞན་ལ་བརྟེན་ནས་འཕར་ཆག་བྱེད་པ། དཔེར་ན། བྱང་འབྲོག་པས་སྟོན་ཀ་ཞིང་པའི་སར་ཡོང་
སྟེ་མར་འདེགས་ཁལ་རེར་འབྲུ་རུའི་ཁལ་བཞི་རེ་དང། ཚ་ཁལ་གཉིས་རེར་འབྲུ་རུའི་ཁལ་གཅིག་རེ། བུལ་རུའི་ཁལ་ལྔ་རེར་འབྲུ་ཁལ་གཅིག་རེ་ལྟ་བུར་ཆ་སྐོར་གྱིས་སྤྲོད་ལེན་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་འབྲོག་
པས་ཕྱུར་བ། བལ། ཁུ་ལུ། རྔ་མ། རྩིད་པ། ར་ལུག་གི་པགས་པ། ཕྱིང་པ། གྲོ་མ་སོགས་བཙོང་
པ་དང། ཞིང་པའི་ས་ནས་འབྲུ་དང། རྩམ་པ། གྲོ་ཞིབ། སྣམ་བུ། ཇ། ཕྱིའི་རས་ཟོག་ལྕགས་ཆ་

[090] ཡང་འབྲོག་པ་ཚོས་ཚ་བལ་སོགས་འགེལ་བྱེད་དུ་གཡག་མང་
པོ་དེད་དེ་སྟོན་ཀ་ཞིང་པའི་སྟོན་འབྲས་འཚར་མ། གཡག་འཆག་བསྐོར་ཏེ་གླ་ཆ་སྤྲོད་ལེན་ཡང་
བྱེད་པ་རེད་
ཡང་མདོ་སྨད་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ནས་རྟ་དྲེལ་དང། བོང་བུ། མཚུར། ཤིང་འབྲས་
ཨ་མྲ་དང། ཆི་ཕི་ཁ་སྐམ་པོ་སོགས་དང། མདོ་སྟོད་ཁམས་ཕྱོགས་ནས་ཁལ་དྲེལ། མཛོ་ཕོ་
མོ། མར། པགས་རིགས། གླ་རྩི། ཁྲག་ར་སོགས་དང། དྭགས་ཀོང་ཕྱོགས་ནས། ཤོག་བུ་
མར་ཕྱུར། དྲེལ། མཛོ་ཕོ་མོ། སྟར་ཁ། ཁམ་བུ་སྐམ་པོ། ཕག་ཤ། ལྷོ་བྲག་དང། ལྷོ་ཁ་
ཕྱོགས་ནས་སྤང་ལེབ། བཟོ་ཤིང། ཕོར་པ། གཞོང་པ། ཟར་བུ། སྣམ་རིགས། འབྲུ་ཙམ་
ཡར་འབྲོག་ནས་ལུག་ཤ་དང། འཚག་ཤ། ཉ་ཤ་སྐམ་པོ། གཙང་དང། སྟོད་ཁུལ་ནས་རུམ་དང་
དབང་གྲུམ། ཤོག་བུ། ཕིང། གྲོ་ཞིབ་སོགས་རང་ཡུལ་སོ་སོར་བཟོ་ཐོན་རྣམས་འཁྱེར་ཏེ་ལྷ་སར་
ཡོང་ནས་གྲོང་གསེབ་སོ་སོར་མཁོ་བའི་དངོས་ཟོག་རྣཾས་བསྒྲུབས་ཏེ་འཁྱེར་འགྲོ་བ་རེད་
གཞན་ཡང་ཕྱི་ཚོང་དང། ནང་འདྲེན་ལྟ་བུར་ཆ་བཞག་ན། བོད་རང་གི་སྟོན་
འབྲས་དང། དཀར་ཤེ། སྣམ་རིགས་བཀལ་འཐག་བཅས་བྱས་ཏེ་དགོས་མཁོ་ཚད་འདེང་ཡོད་པའི་
རྐྱེན་གྱིས་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོར་ཕྱི་ཟོག་ནང་འདྲེན་དང། ནང་ཟོག་ཕྱི་གཏོང་སོགས་མ་བྱས་པར་
བསྡད་པ་རེད། རྗེས་སུ་རིམ་པས་མི་རྣམས་གཅིག་ལ་གཉིས་འགྲན་གྱི་དགོས་མཁོ་མང་དུ་ཕྱིན་
པའམ། རྣམ་བཀྲ་ཤེས་ཚད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་སོགས་གང་ལྟར་ཕྱི་ནང་ཚོང་གི་འབྲེལ་བ་རིམ་པར་བྱུང་བ་
དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་ནས་ནང་འདྲེན་དངོས་ཟོག་ནི། གོས་ཆེན། གྲུའུ་རྩེ། ཇ། ཁ་བཏགས། དཀར་
ཡོལ། གུ་གུ་ཤའི་ཡོ་ཆས་སོགས་དང། བོད་ནས་རྒྱ་ནག་ཏུ་བལ་དང། སྣམ་རིགས། སྤོས། དབྱར་
རྩ་དགུན་འབུ། རྫ་ཡུང། ཁྲག་རྭ། གླ་རྩི། དོམ་མཁྲིས། ཚྭ་ལ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་
རྒྱ་གར་ནས་རས་ཟོག། སྐྱིན་ཁེབ། མངར་ཆ། ཐེར་མ། ས་སྣུམ། རྡོ་སྣུམ་

[091] མཁྲེག་ས། ཡིག་ཆས་ཁྲུས་རྫས། མུ་ཟི། ཧ་ཡང་གི་ཡོ་ཆས། ཚོན་རིགས། ཤེལ་
ཆས། འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་རིགས་སོགས་དང། བོད་ནས་རྒྱ་གར་ལ་བལ་དང། རྔ་མ། ཁུ་ལུ། པགས་
རིགས། གླ་རྩི། ཉི་མ་ཁ་ཆུ། རྩ་དྲེལ། ཕག་སྤུ་སོགས་དཔེར་ན་བོད་དང། རྒྱ་གར་ཚོང་གི་འགྲོ་ལམ་ཀ་སྦུག་གཅིག་པུ་ནས་ཟླ་བ་གཅིག་ནང་ལ་ཕར་འགྲོ་ཚུར་ཡོང་སྐོར། ཀ་སྦུག་མཐར་ཕྱིན་ལགས་ཀྱི་
གསར་ཤོག་ལོ་་ཨང་་སྤྱི་ལོ་་ཟླ་བ་་པ། བོད་ས་བྱི་ཟླ་་པའི་གསར་འགྱུར་ཤོག་ལྷེ་་པའི་ནང་སྤྱི་ལོ་་
ཟླ་་ཚེས་་ནས་ཚེས་་བར་ཟླ་བ་གཅིག་གི་ནང་ཀ་སྦུག་གཅིག་པུ་ནས་བོད་ལ་རྒྱ་ཟོག་དོ་་སོང་བ་དང། གསར་ཤོག་ལོ་་ཨང་་སྤྱི་ལོ་་
ཟླ་་ཚེས་་བོད་ས་བྱི་ཟླ་་ཚེས་་གསར་ཤོག་ཤོག་ལྷེ་་པའི་ནང་སྤྱི་ལོ་་ཟླ་་ཚེས་་ནས་ཚེས་་བར་ཟླ་བ་གཅིག་ནང་བོད་ནས་རྒྱ་གར་དུ་བལ་རྔ་པགས་
རིགས་མོན་དོ་་འབྱོར་ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་དེ་འདྲ་བའི་ཚོང་ལམ་གཞན་ཡང་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད་འགྲོ་བ་རེད་
དེ་མཚུངས་བ་བལ་ཡུལ་ནས་བོད་ལ་སྐུ་འདྲ་ལི་མ། ཟངས་དང། རགས་ཀྱི་ཡོ་
ཆས། འབྲས། བསིལ་ཕན། སྨན་ཁྲོག་སོགས་ཡོང་བ་དང། བོད་ནས་བལ་ཡུལ་ལ་ཚྭ་དང། སྣམ་
རིགས། ལུག་སོགས་འགྲོ། འབྲུག་ཡུལ་ནས་འབྲས། ཨ་ཤོམ། པར་ཤོག། བསིལ་ཕན། འབྲུ་
རས། ཤིང་འབྲས་སྐམ་པོ། རྒྱ་ཚོས་དང། དམར་བཙོད། སྦ་དང། སྙུག་མས་ལྷས་པའི་དངོས་
པོའི་རིགས་འབྱོར་ཞིང། བོད་ནས་འབྲུག་ལ་ཚྭ། སྣམ་རིགས། ཇ། ཤ་ཚིལ་དང། ཉ་སྐམ། བལ་དང་
ལུགས་ལྤགས་སོགས་འགྲོ། དེ་བཞིན་ལ་དྭགས་ནས་ལེ་ན་ཞེས་རས་ཟོག་དང། ཤིང་འབྲས་སྐམ་
པོ༑ སྨན་ཁྲོག་སོགས་འབྱོར་པ་དང། བོད་ནས་ཇ་དང། ཚྭ། སྣམ་རིགས། ལུག། བལ་
ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་ཏུ་དངུལ་བརྗེས་འཛའ་ཐང་གཏན་འབེབས་དང། དངུལ་
ཁང་སོགས་བརྒྱུད་དེ་དངུལ་གྱི་སྤྲོད་ལེན་བྱེད་སྲོལ་རིགས་མེད། ཚོང་པ་སོ་སོས་ཡུལ་དུས་ལ་
གཞིགས་པའི་དངོས་པོ་དང། དངུལ་གྱི་འཛའ་ཐང་འཕར་ཆག་བྱེད་པ་རེད། མེ་མདའ་དང། རྫས་
ངན་རིགས། ཐ་མི་ཁ། གཡའ་ཕིན་ལ་སོགས་འགྲོ་འོང་ལ་དགག་ཆ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ལས། དེ་མིན་
ཚོང་ཟོག་ག་རེ་འདོན་གཏོང་བྱས་ཀྱང་གཞུང་གི་དགག་ཆ་མེད་པ་དང། ནང་ཡོང་གི་ཇ་དང། ཕྱི་འགྲོའི་

[092] པགས་རིགས། ཚ་སོགས་ལ་སྒོ་ཁྲལ་ནང་ཡོང་གི་ཇ་ཟླ་ཉི་ཤུ་ཟུར་གྱི་ཁྲལ་དང། ཕྱི་འགྲོའི་བལ་རྔ་མོན་དོ་རེར་རྒྱ་གར་སྒོར་མོ་གཅིག་རེ། པགས་རིགས་ཆེ་ཆུང་ལ་གཞིགས་པའི་སྒོ་ཁྲལ། ཚ་མོན་དོ་རེ་ལ་ཏཾ་དཀར་རེ་བཅས་བསྡུ་སྲོལ་ཡོད། སྣེ་སེལ་ལས། དེ་མིན་ཚོང་ཁྲལ། ལམ་ཁལ་སྒོ་
ཁྲལ་ཁེ་འབབ་ཀྱི་ཁྲལ་སོགས་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད། སྤྱི་ལོ་་ལོར་རྒྱ་དམར་བོད་ལ་
བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ནས་ལོ་རེ་ཟུང་ཚོང་རྒྱ་ཆེ་ཙམ་བྱུང་བ་ལས། དེ་ནས་ཀོ་རློན་གྱི་ཞྭ་མོ་ལྟར་ཇེ་དམ་
དུ་ཕྱིན་ཏེ་སྤྱི་ལོ་་ལོ་ནས་བལ་ཡུལ་མ་གཏོགས་རྒྱ་གར་དང། འབྲུག་བོད་དབར་ཚོང་གི་འབྲེལ་
བ་རྩ་བ་ནས་བཅད་པ་རེད། འགྲིམ་འགྲུལ་དང། སྐྱེལ་འདྲེན། སྔར་བོད་ནང་འགྲིམ་འགྲུལ་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གི་ཁག་
པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང། དེ་ཡང་འབྱོར་ལྡན་རྣམས་རྟ་དང། དྲེལ་སྣ་ལོ་ མཛོ་དང་གཡག་གི་ཞོན་པ་
རྔ་བོང་སོགས་བཞོན་ཏེ་འགྲོ་བ་དང། དངོས་ཟོག་རྣམས་རྟ་དྲེལ། རྔ་མོང། བོང་བུ། གང། གཡག་
ར་ལུག་སོགས་ལ་བཀལ་ཏེ་འགྲོ་ཞིང། མི་དམངས་ཕལ་ཆེ་བ་རྐང་ཐང་དང། ཟ་ཉལ་ཡང་རྒྱབ་ཏུ་
འཁུར་ཏེ་འགྲོ་བ་རེ། གཞུང་གནས་ནས་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་ཞབས་བརྟན་དང། མི་སེར་གྱི་བདེ་རྩར་
དམིགས་ཏེ་རྒྱ་ལམ་དོག་སར་གསར་བཟོ་དང། ཉམས་གསོ། བཅའ་ཕྲེང་དོག་པོ་རྣམས་ལ་ཉམས་
གསོ་ཡང་ཡང་གནང་བ་ལས། འཁོར་ལོ་འགྲོ་གཏོང་ཐུབ་པའི་ལམ་ནི་ཡོད་པ་མ་རེད་
བྱང་ཕྱོགས་དང། ཁམས་ཕྱོགས་ས་འགོལ་ཁག་ལ་རྐུན་མ་དང། ཇག་པ་
བྱེ་འདམ་སོགས་ཀྱི་ཉེ་འགན་ཡང་ཆེན་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་གཞུང་གིས་ལ་འཕྲང་དང། དབེན་ས་ཁག་
ལ་འཇིགས་སྐྱོབ་མགྲོན་ཁང་དང། གནས་ཆེན་ཁག་ལ་ཚུལ་པ་ཞེས་འཇིགས་སྐྱོབ་གནས་ཁང་
ཆབས་སྦྲགས་མང་པོ་འཛུགས་གནང་མཛད་ཡོད་པས་མ་ཚད། མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ཀྱི་ཚོང་པ་རྣམས་འགོ་འདོན་འཇིགས་སྐྱོབ་གཅིག་འཐུས་སུ་སྒར་དཔོན། ཨ་ཕྲུག། གོ་ལག་དང་བཅས་བསྐོ་བརྫོང་
དང། གཞན་ཡང་སྤེལ་ལོ་ནམ་ཤར་ལ་གནས་ཆེན་ཙ་རི་རོང་བསྐོར། ལུག་ལོ་ནམ་ཤར་ལ་མ་ཆགས་

[093] གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོའི་མཚོ་བསྐོར། རྟ་ལོ་ནམ་ཤར་ལ་གངས་དཀར་ཏེ་སེའི་གངས་
བསྐོར་བཅས་ལ་གནས་བསྐོར་བའི་ཆེད་འགོ་འཁྲིད་བསྐོ་གཞག་དང། ལམ་སྒྲོལ་དང། ཇ་ཚུལ། ཆང་
ཚུལ་སོགས་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད་
རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ནང་གྲུབ་ཐོབ་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོས་བོད་དང། ལྷོ་འབྲུག་ནང་
གཙང་པོ་ཆེ་ཁག་ལྔ་བཅུ་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་ཀུན་གསལ་ནོར་བུའི་མེ་ལོང། ང་གསུམ་ལ་ལྕགས་ཐག་གི་ཟབ་པ་རེ་བསྐྱོན་པས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་
དང། གཞུང་སྒེར་ཁག་ནས་ཆུ་ཆེན་ཁག་ལ་ཀོ་བ་དང། མི་ཟོག་སུམ་ཆུ་སྐོར་ཤོང་ཐུབ་པའི་ཤིང་གི་
གྲུ་ལྕགས་ཟབ་དང། གྱེར་པ། ཉང་པོ་སོགས་གཙང་པོའི་གྲུ་ཁར་ཤིང་གི་གྲུ་ཆུང་དེ་དག་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ནང་ས་སྐྱའི་དཔོན་ཆེན་
ཨག་ལེན་ནས་རྒྱའི་བཟོ་བོ་མཁས་པ་བཀུགས་ནས་བཟོས་པར་གྲགས་ཞེས་དུ་ཀླུ་ལའི་གོས་བཟང་ཀ་ན་པར་གསལ་བ་དང་
གྲུ་ཤན་ལ་རྟ་མགོ་རྒྱག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་ཡང། རྟ་མགོ་སྔར་ནས་རྒྱག་སྲོལ་ཡོད་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཚར་ཆེན་བློ་
གསལ་རྒྱ་མཚོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྣམ་ཐར་སློབ་བཤད་བསྟན་པའི་ཉི་འོད་བ་ནང། དེ་ནས་ཤ་རའི་གྲུ་ལྕགས་ཐོན་པས། དེའི་
གྲུ་ཤན་གྱི་རྟ་མགོའི་ངོས་ལ་རིན་སྤུངས་ནས་སྡེ་པའི་བཀའ་ཤོག་ལྕགས་ལེབ་ལ་གཏོང་རིས་བྲིས་པ་གསེར་ཆུས་བྱུགས་པ་ལ། གྲུ་འདི་དགེ་རྒྱུན་ལ་
བཙུགས་པ་དང། མཉན་པར་གཞིས་ཟུར་དུ་བྱིན་ཡོད་པས། ཟ་འདོད་ཀྱི་གཙེར་བ་བྱུང་ན་ངོ་བསྲུགས་མེད་པའི་ཞུ་བས་སླེབས་ཀྱིས། ཕྱིས་འདོམས་
པའི་ཁྲིམས་ལུགས་བྱེད་ཟེར་གཟེར་གྱིས་བསྡམས་ནས་རྒྱབ་འདུག་ཅིང་མཉན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྔ་གོང་དང་མི་འདྲ་བའི་ངོ་གནོང་བ་བྱས། ལྟོགས་
འདོད་ཆུང་ཟད་བྱེད་འདོད་པའང་གནང་སྦྱིན་ཞུ་བ་ཡིན་ཟེར་བ་ལས་མི་་དུག་པས། གཞིས་ཀ་རིན་སྤུངས་པ་ཁྲིམས་དམ་ཟེར་བའི་སྙན་གྲགས་བདེན་
པར་འདུག། ཅེས་གསལ་བར་ཞིག་དུས་དེ་ཙམ་ལའང་རྟ་མགོ་རྒྱ་སྲོལ་ཡོད་པ་འདུག་གོ། ཤན་རྟ་མགོ་ཅན་བཙུགས་ཏེ་འགྲུལ་པ་འདོན་སྒྲོལ་ལ་གླ་ཆ་ལེན་པ་དང། མདོ་སྟོད་རོང་ས་ལ་ལར་
དྲག་ཏུ་འབབ་པའི་ཆུ་ཆེན་ཁག་ལ་འབྲེང་ཞེས་སྦ་ཐག་དང། རྒྱུན་པོའི་ཐག་པ་སྦོམ་པོ་ཕན་ཚུན་ཐུར་
ཟུག་ཏུ་བཏང་སྟེ། དེ་ལ་ཤིང་གི་སྒ་ཆུང་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲུལ་པ་དང། རྟ་དེལ་རྣམས་དཔྱང་ཐག་ཏུ་
བཏགས་ཏེ་དངགས་སྐྲག་ཆེན་པོར་སྒྲོལ་འདོན་བྱེད་པ་རེད་

[094] དྲིལ་བསྒྲགས་གལ་ཆེ་ཡིན་ན་ཨ་དྲུང་རྟ་ཤད་དང་
དེ་མིན་རྫོང་གཞིས་སོ་སོས་ས་གནས་རིམ་སྐྱེལ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང། ཆུ་གྲང་་ལོ་ནས་བཟུང་ལྷ་
ས་ནས། རྒྱལ་རྩེ་བརྒྱུད་ཕག་རི་བར་དང། ལྷ་ས་ནས་ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་བར་ཡིག་ཟམ་སྐྱེལ་གཏོང་
གསར་འཛུགས་གནང་བ་དང། ལྕགས་བྱ་་ལོར་ལྷ་ས་ནས་ཕག་རི་བར་ལྕགས་སྐུད་འཕྲིན་
གཏོང་གི་སྲོལ་འཛུགས་མཛད་པ་རེད། མེ་སྟག་་ལོར་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཕག་རི་ནས། རྒྱལ་རྩེ་
བར་རྒྱ་གར་ཚོང་དོན་ངོ་ལས་འབྱོར་ཐོན་དང། སྲུང་དམག་བཅས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་འདྲེན་ཆེད་དུ་རླངས་
འཁོར་བཙུག་ཆོག་པ་སྙན་ཞུས་བཀའ་འཁྲོལ་ལྟར་རླངས་འཁོར་ཆེ་ཆུང་ཁ་ཤས་འབྱོར་ཏེ་འགྲུལ་བཞུད་
ཐེངས་གཅིག་གཉིས་བྱས་རྗེས་རྒྱལ་རྩེ། ཕག་རི། གྲོ་མོ་བཅས་ཀྱི་མི་སེར་རྣམས་ནས་འཚོ་བ་སྒ་ཐོག་
ནས་བྱེད་པས་ཁོང་ཚོའི་བདེ་རྩར་གནོད་སྐྱོན་བྱེད་ཚུལ་ཞུས་རྐྱེན་སྔོན་དུ་བཀའ་འཁྲོལ་ཕྱིར་བསྡུ་གནང་
དགོས་བྱུང་བ་རེད། ལྕགས་རྟ་་ལོ་ནས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག་ཕོ་བྲང་ཡས་
མས་དང། འབྲས་སེ་སོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་རླངས་འཁོར་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་སྟེ་
རིམ་པས་བོད་ནང་འགྲུལ་འཁོར་འཛུགས་གནང་མཛད་རྒྱུའི་དགོངས་བཞེད་ཀྱིས་རླངས་འཁོར་ཆེ་ཆུང་
ཁ་ཤས་འདོན་འདྲེན་གནང་བ་དང་བཅས་མི་དམངས་སེར་སྐྱའི་མིག་ལམ་དུ་འདྲིས་མཚམས་ལམ་བཟོ་
དང། སྒེར་གཞུང་ཚང་མས་བདེ་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུའི་དགོངས་བཞེད་གནང་ཡང། དགོངས་པ་གཞན་
དོན་གཤེགས་པས་མཛད་འཕྲོ་སྐྱོང་མ་ཐུབ་པར་ལུས་པ་རེད་
གཞུང་དོན་མི་སྣ་ཆེ་ཆུང་ཁག་དང། དམག་སྒར་བཅས་འབྱོར་ཐོན་སྐབས་ས་
རྟེན་རྗེས་འབྲེལ་མི་སེར་ཁག་ནས་ས་ཚིགས་དང། རྫོང་སྐྱེལ་གནག་བདེའི་རྟ་ཁལ་མི་གསུམ་དང། སྡོད་
སྒྲིག་སོགས་གོ་སྒྲིག་སྐྱེལ་གཏོང་བྱེད་ཀྱང། ་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོས་
གཞུང་དོན་གལ་ཆེ་དམིགས་བསལ་རིགས་ལ་མ་གཏོགས་རྟ་ཁལ་མི་གསུམ་བསྐུལ་རྒྱུའི་ལམ་ཡིག་སྩལ་
རྒྱུར་དམ་བསྒྲགས་དང། ལམ་ཡིག་ཡོད་རིགས་རྣམས་ནས་ཀྱང་གཞུང་སྲོལ་དཔྱད་བརྡལ་སྤྲོད་ལེན་

[095] ཞག་གསུམ་
སྣེ་ལེན་ལས་སྡོད་སྒྲིག་རྩ་ཤིང་འུལ་ལག་སོགས་གཏོང་མ་དགོས་པའི་རྒྱས་དཔྱད་གསར་བཟོ་གནང་སྟེ་
མི་སེར་གྱི་བདེ་རྩར་ཕན་པ་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་བྱུང་ཞིང། ་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་མཆོག་
ནས་གཞུང་དོན་རྟ་ཁལ་མི་གསུམ་བསྐུལ་འདེད་ཕལ་ཆར་རྩ་ཆག་གནང་བ་དང། ས་བྱི་་ལོ་ནས་
ཨོག་་
ས་མཚམས་གལ་ཆེ་ཕལ་ཆེར་ལ་རླུང་འཕྲིན་གཏོང་ཉན་གསར་འཛུགས་གནང་བས་ཨ་དྲུང་རྟ་ཤད་
ཀྱི་ཚད་འགྲུལ་དང། ས་རྫོང་ཡིག་སྐྱེལ་སོགས་མ་དགོས་པས་མི་སེར་ལ་དཀའ་ངལ་སེལ་ཞིང། ལས་
དོན་མྱུར་མགྱོགས་སོགས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་རེད་
རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་ཁོ་རང་ཚོའི་དམག་མི་དང། དྲག་པོའི་ཡོ་ཆས་འོར་འདྲེན་ཆེད་བོད་མི་གྲངས་མེད་བཙན་བསྐུལ་བྱས་ཏེ་མཚོ་སྔོན་དང། ཁམས་བརྒྱུད་རླངས་
འཁོར་གཞུང་ལམ་ཁག་གཉིས་ལྷ་ས་དང། གཞིས་རྩེ་བརྒྱུད་རྒྱ་བལ་གྱི་ས་མཚམས་བར་དང། གནམ་
གྲུའི་བབས་ཐང་བཅས་གསར་བཟོ་བྱས་པར་བརྟེན་བོད་གཞུང་ནས་ཀྱང་གཞུང་འབྲུ་འོར་འདྲེན་བདེ་ཆེད་
རྒྱ་གར་ནས་ཀྲོག་འཁོར་མང་པོ་འདོན་འདྲེན་གནང་བ་དང། ཕྱོགས་མཚུངས་སྒེར་ཆོས་ཚོང་རིགས་
ཁག་ནས་ཀྱང། རྐང་འཁོར་དང། རྟ་དྲེལ་གྱི་དྲུད་འཐེན་འཁོར་ལོ། རླངས་འཁོར་མང་པོ་གསར་
འཛུགས་བྱས་པ་རེད། ས་ཕག་་ནས་བོད་ཀྱི་ས་གནས་ཆེ་ཁག་ཚང་མར་རྒྱ་དམར་ནས་འཁོར་
ལམ་གསར་བཟོ་དང། གནམ་ཐང་མང་པོ་གསར་བཟོ། མེ་ཤུགས་འཕུར་མདེལ་གྱི་གནས་གཞི་
སོགས་མང་པོ་གསར་བཟོ་བྱས་ཏེ་ད་ཆ་བོད་ལྗོངས་ཆོས་ལྡན་ཞི་བདེའི་ཡུལ་དེ་དམག་གི་རྟེན་གཞི་
ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་འདུག་གོ་
དངུལ་གྱི་སྤྲོད་ལེན་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་སྐབས་བོད་ནང་རང་བྱུང་གི་གསེར་མང་
པོ་ཐོན་པ་འཁྱེར་ཏེ་རྒྱ་གར་དང། བལ་ཡུལ་དུ་སློབ་གཉེར་ལ་འགྲོ་བ་དང། ཆོས་འཚོལ་བ། རྒྱ་བལ་
གྱི་པཎ་གྲུབ་མང་པོ་གདན་འདྲེན་པ་སོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང། སྐབས་དེར་རྒྱ་བལ་གྱི་པཎ་གྲུབ་འགའ་

[096]
གསུངས་པ་དང། སློབ་མའམ། སྦྱིན་བདག་གིས་ཀྱང་གསེར་འདི་ཙམ་འབུལ་བགྱི། མན་ངག་འདི་
གཞན་ལ་མི་སྟོན་པ་ཞུ་ཞུས་པ་སོགས་ལོ་དེབ་སྔོན་པར་འབྲོག་མི་ལོ་རྩའ་བས་པཎྜིཏ་ག་ཡ་དྷ་ར་གདན་དྲངས་པའི་སྐོར། རྒྱུས་སྙན་པོ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང། ཚོང་གི་སྤྲོད་ལེན་ཡང། རང་
རང་ཐོན་ཁུངས་འབྲུ་དང། རྩམ་པ། དངོས་པོ་སོགས་འཁྱེར་ཏེ་དགོས་མཁོ་བརྗེ་ལེན་ཁོ་ན་བྱེད་པ་གྲོང་
གསེབ་ཁག་ལ་སྨོས་ཅི། ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུར་ཡང། ཇ་མར། ཞོ་དང་སྔོ་ཚོད། བྲིས་ཤོག། སྣག་
ཚ༑ སྙུ་གུ་སོགས་དགོས་མཁོ་ཆུ་འཚག་རྣམས་ཐུན་ཞེས་རྩམ་པ་འཁྱེར་ཏེ་བརྗེ་པོ་བྱེད་བཞིན་པ་མ་ཟད་
སྔ་དྲོ་སྒོ་སློང་བྱེད་མཁན་སྤྲང་པོ་རྣམས་ལ་རྩམ་པ་ཕྲན་བུ་རེ་སྟེར་བ་དང། རི་ཁྲོད་ཁག་གི་དགེ་སློང་ལ་
ཇ་སུད་མར་སུད། ཤིང་སློང། སྟོན་དུས་བསོད་སྙོམས་འབུལ་ལེན་སོགས་ཀྱི་སྲོལ་བཟང་རབ་བྱུང་བཅུ་
དྲུག་པའི་ས་ཕག་་བར་ཡོད་མུས་རེད་
རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ལྕགས་རྟ་་ཕན་ཆོད་དུ་གསེར་དངུལ་རྗེན་པ་
སྲང་ལ་བརྟེགས་ཏེ་དངོས་པོ་དང། བཟའ་བཅའི་རིན་ཐོག་སྤྲོད་ལེན་བྱེད་པ་དང། དགེ་འདུན་པའི་
ཡོན་འགྱེད། ལག་ཤེས་བཟོ་པ། འུལ་མིའི་གླ་ཆ་སོགས་ཀྱང་གསེར་དངུལ་དང། དངོས་པོ། འབྲུ། ཁྲག་
རྨོག། རྟ་ཟོག་ལ་རིན་ཐང་བརྩིས་ཏེ་སྤྲོད་པའི་སྲོལ་ཡོད། དཔེར་ན། དཔོན་ཆེན་ཤཱཀྱ་བཟང་པོས་ས་སྐྱའི་
ལྷ་ཁང་ཆེན་པོ་བཞེངས་སྐབས་དང། འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པས་ཆུ་མིག་རིང་མོའི་ཆོས་འཁོར་
ཆེན་མོ། རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་འཛུགས་གནང་སྐབས་དང། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་
པོས་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལ་བཞེངས་སྐབས། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་མཆོད་སྡོང་མཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་
བཞེངས་སྐབས་བཅས་པར་དགེ་འདུན་གྱི་བསྙེན་ཡོན་དང། བཟོ་པ་དང། འུལ་མིའི་གླ་ཆ་གནང་བ་
སོགས་ཀྱི་ཡིག་ལམ་གནས་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་ཅིང། བལ་ཏཾ་བོད་ལ་འགྲོ་རྒྱུགས་ཐོག་མའི་ལོ་ཚོག་གསལ་
བ་མ་མཐོང་ཡང། ས་ཆེན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོའི་སྐབས། ས་སྐྱར་ཆོས་འཁོར་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་དུས་སུ་

[097] ཤིག་མཇལ་བ་དང། ་མི་དབང་བསོད་ནམས་སྟོབས་
རྒྱལ་གྱིས་ཤེལ་དཀར་དུ་རྒྱལ་པའི་བཀའ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་པར་བརྐོའི་ལས་གྲྭ་འཛུགས་གནང་
སྐབས་བཟོ་བོའི་གླ་ཡོན་དུ་བལ་ཊཾ་ཕྲན་བུ་རེ་གནང་འདུག་པ་ཕལ་ཆེར་དེ་སྐབས་ཙམ་ནས་འགྲོ་རྒྱུགས་བྱས་
པ་ཡིན་ཚོད་གང་ལྟར་བལ་ཊཾ་བོད་ལ་འགྲོ་རྒྱུགས་བྱས་ཏེ་བལ་ཊཾ་རེར་དངུལ་ཞོ་གང་སྐར་ལྔ་རེའི་རིན་ཐང་
བརྩིས་ཏེ་སྤྲོད་ལེན་བྱས་འདུག་
རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་དྲུག་ཆུ་བྱི་་ལོར་བོད་གཞུང་ནས་
བལ་ཊཾ་གྱི་ལྗིད་དང་མཐུན་པའི་བཅུ་གསུམ་ཞེ་དྲུག་འཁོད་པའི་དངུལ་གྱི་ཊཾ་ཀ་དང་པོ་དེ་འགྲེམས་གཏོང་
གནང་བ་ནས་བཟུངས། རིམ་པས་བཅུ་བཞི་ཉེར་ལྔ། བཅོ་ལྔ་ཉེར་བཞི། བཅོ་ལྔ་ཉེར་ལྔ། དེ་རྗེས་དགའ་
ལྡན་ཕོ་བྲང་འཁོད་པའི་ཊཾ་ཀ་རི་མོ་མི་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་ཐོན་པ་དང། སྤྲོད་ལེན་བདེ་ཁྱད་ཊཾ་ཀ་དེ་དག་དུམ་བུར་
གཏུབ་སྟེ་སྐར་ཕྱེད་གསུམ། སྐར་ལྔ། སྐར་ཕྱེད་བརྒྱད། ཞོ་གང། ཞོ་གང་སྐར་ཕྱེད་གསུམ་མམ། ཁ་
ཆག་སོགས་ཀྱི་རིན་ཐང་བྱེད་པ་དང། དེ་ནས་རིམ་པས་ཊཾ་སྲང་གང། དངུལ་ཞོ་ལྔ། ཊཾ་བཅུ། སྲང་
གསུམ། སྲང་བཅུ་བཅས་ཀྱི་རིན་ཐང་ཅན་གྱི་དངུལ་གྱི་ཊཾ་ཁ་དང། སྲང་ཉི་ཤུ་ཐམ་བའི་རིན་ཐང་ཅན་གྱི་
གསེར་ཊཾ་གསེར་ཊཾ་རབ་བྱུང་་ལོ་་མེ་སྦྲུལ་་ནས་ལོ་འཁོར་བཞིའི་རིང་སྐྱོན་ཡོད་པ་རེད། ཟངས་ཊཾ་ལའང་སྐར་གང་བཞི་ཆའམ། ཏི་ཁུ། སྐར་ཕྱེད་གསུམ་མམ། ཁ་གང། སྐར་ལྔ་
སྐར་ཕྱེད་བརྒྱད། ཞོ་གང། ཞོ་གསུམ། ཞོ་ལྔ་བཅས་ཀྱི་རིན་ཐང་ཅན་གྱི་ཟངས་ཊཾ་མི་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་
རིམ་པས་ཐོན་པ་རེད་
དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔ་ལྕགས་ཕག་་
ནས་ཤོག་དངུལ་ཤོག་དངུལ་ཐོག་མར་ཐོན་པའི་ལོ་ཚིག་དེར་ཅུང་ཟད་དོགས་པ་ཡོད་པས་དེབ་འདིའི་སྨད་ཆའི་ཤོག་གྲངས་་ལ་གཟིགས་མཛོད། ཐོག་མར་ཐོན་ཏེ། དེ་ཡང་ལྷ་ས་རང་ལ་རྒྱབ་པའི་བོད་ཤོག་གསང་རྟགས་ཆུ་ཡིག་ཏུ་

[098]ཤིང་པར་ལག་པས་རྒྱབ་པའི་ཤོག་དངུལ་ཊཾ་ལྔ། ཊཾ་བཅུ། ཊཾ་བཅོ་ལྔ་
ཊཾ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། ཊཾ་ལྔ་བཅུ་བཅས་ཀྱི་རིན་ཐང་ཅན་དང། ཡིག་འགྲུལ་སྦྲག་ཐེལ་ཡང་ཁ་གང། སྐར་ལྔ། ཞོ་
གང། ཊཾ་གཅིག། ཊཾ་གཉིས། ཊཾ་བཞི་བཅས་འགྲེམ་གཏོང་གནང་བ་དང། ཀ་ལ་ཀ་ཏར་ཤོག་དངུལ་
འཕྲུལ་འཁོར་ཐོག་ནས་པར་འདེབས་བྱེད་སྲོལ་སློབ་སྦྱོངས་སུ་གཏོང་གནང་གིས་སྐྱེམ་ཤོག་ཆུ་པར་ཅན་གྱི་ཐོག་རབ་
བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་ལུག་་ལོར་ཊཾ་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པའི་ཤོག་དངུལ་ཚོན་ཁྲ་མ་གཏོང་གནང་མཛད་
པ་ནས་རིམ་བཞིན་སྲང་བརྒྱ་ཐམ་པ། སྲང་བཅུ། སྲང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། སྲང་ལྔ་བཅས་ཀྱི་ཤོག་དངུལ་
ཚོན་ཁྲ་མ་འགྲེམ་གཏོང་གནང་བ་རེད། ཤོག་དངུལ་དེ་དག་གི་དམིགས་རྟེན་དུ་ནོར་ཐོད་གསེར་ཊཾ་དོ་
དམ་ཞབས་པད་ཚ་རོང་པ་ཟླ་བཟང་དགྲ་འདུལ་ནས་གསེར་ཊཾ་ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་པ་རེ་ཡོད་པའི་གསེར་སྒམ་ལྔ་
བཅུ་ང་བཞི་རྩེ་རྣམ་སྲས་གན་མཛོད་དུ་བཀར་འཇུག་གནང་བ་དང། དེ་རྗེས་གྲ་བཞི་གློག་འཕྲུལ་དོ་དམ་
ཛ་ཛ་སག་ཚ་རོང་པ་ཟླ་བཟང་དགྲ་འདུལ་དང། མཁན་དྲུང་ཏཱ་བླ་མ་རོང་རྣམ་སྲས་ཐུབ་བསྟན་ནོར་བཟང། ཕྲན་རྩིས་དཔོན་
ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན། ཏཱ་རྩིས་གསུམ་སྐབས་ཕྲན་ཕྱིར་རྒྱལ་ཚོང་གི་དོན་གཅོད་དུ་བསྐྱོད་ཞོར་ཨ་མི་རི་ཀའི་གཞུང་ནས་སྤུས་
ཞུས་གསེར་གྱི་ཐོག་རྒྱ་གར་དང། བོད་རང་ནས་ཉོ་སྒྲུབ་བྱས་པའི་གསེར་བཅས་ཤོག་དངུལ་གྱི་
རྒྱབ་རྟེན་དུ་ནོར་གླིང་མཛོད་སྦུག་ཏུ་བཀར་འཇུག་ཞུས་པ་བཅས་ཀྱི་འབྲས་བུས། བོད་ཀྱི་བཟའ་བཅའི་
རིན་ཐང་ཡང་ཆེན་པོ་མ་འཕར་བ་དང། མཆོད་རྒྱུན་མ་རྩ་དང། ཚོང་རིགས་ཀྱི་མ་རྩ་ཁག་གོང་
འཕེལ་ལས་ཁུངས་མེད་སྟོང་གཞིའི་ཉེན་འགན་མེད་ཅིང། རྒྱ་གར་དང། བལ་ཡུལ་སོགས་ཀྱི་
དངུལ་གྱི་འཛའ་ཐང་ཡང་འཕར་ཆག་ཆེན་པོ་མེད་པར་བརྟན་པོར་གནས་ཐུག་པ་བྱུང་བ་རེད། ཡིན་ན་
ཡང་ལྕཌ་སྟག་་ལོར་རྒྱ་དམར་གུང་བྲན་ཏང་གིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ནས་བཟུངས་བཟའ་
བཅའི་རིན་ཐང་བརྒྱ་ལྡབས་སུ་འཕར་ཏེ། ཆོས་བྱེད་དངོས་འབྲེལ་དང། མི་སེར་འཁྱེར་དམན་རྣམས་
འཚོ་བའི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་མ་ཚན། ས་ཕག་་ལོར་རྒྱ་དམར་གྱིས་ཁྲིམས་འགལ་

[099]
མེད་པ་བཟོས་ཏེ་རྒྱ་མིའི་ཤོག་དངུལ་འགྲེམ་གཏོང་བྱས་ཁར། གཞུང་སྒེར་ཆོས་གསུམ་གྱི་མཁར་དབང་
སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་བཙན་འཕྲོག་གིས་བོད་མི་རྣམས་ལྟོ་ཁྱིའི་ལྟོ་ལ། ལས་བོང་བུའི་ལས་བྱས་ཏེ་
སྡོ་ཀྱི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཐོན་བཞིན་པ་རེད་
འབོ་བྲེ་རྒྱ་ཉག་དང། ལྕི་ཡང། རིང་ཐུང་སོགས་ཀྱི་ཚད་གཞི། བོད་ཀྱི་བྲེ་ཕུལ་དང། ལྕི་ཡང་སོགས་
ཀྱི་ཚད་གཞི་ནི། མངའ་བདག་རལ་པ་ཅན་གྱི་སྐབས་རྒྱ་གར་གྱི་ཚད་གཞི་དང་མཐུན་པར་གཏན་འབེབས་
མཛད་ཅིང་གསུང་རབ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ན་དང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཇ་པ་ན། རྗེས་སུ་རིམ་པས་ཚད་གཞིར་ལེགས་བཅོས་ཕྲན་བུ་རེ་བྱུང་བ་ནི། སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའི་
བཻ་དཀར་དང། གཡའ་སེལ་སོགས་སུ་གསལ་ཡང། གཞུང་སྲོལ་ཞིབ་པ་རྩིས་ཁང་ཕུན་ཚོགས་
བཀོད་པའི་རྩིས་གཞི་ཐང་རྒན་ནང་གསལ་བས་དཔེར་རགས་ཙམ་བརྗོད་ན། འབྲུ་རིགས་ལྟ་བུར། ཆ་
བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ལ་ཕུལ་གང། ཕུལ་དྲུག་ལ་བྲེ་གང་ངམ། ཡང་ན་ནས་ཚད་ཁྱི་མ་དྲུག་སྟོང་ཤོང་
བ་ལ་བྲེ་ཚད། བྲེ་ཉི་ཤུ་ཐཾ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མཁར་རུའི་ཁལ་གཅིག། འབྲུ་རུའི་ཁལ་གཉིས་དང་བྲེ་བཅུ་
ཐམ་པ་ལ་དོས་ཚད་འབྲིང་པོ་གཅིག་ཡང་ལྗིག་ཚད་ནི། གསེར་ལྟ་བུར་མ་རུའམ། ཀ་ཀ་ནི་གཉིས་ལ་
སེ་བ་གཅིག་དེ་ཉི་ཤུ་ལ་ཞོ་གང། ཞོ་བརྒྱད་ལ་སྲང་གང། དེ་བཞི་ལ་ཕུལ་ཉག་གང་དུ་བརྩིབ་གཡའ་སེལ་ན། དང་
མར་ལྟ་བུར། ཆ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ལ་སྤོར་གཅིག་སྤོར་བཞི་ལ་ཉག་གང། ཉག་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་
གཏན་ཚིགས་མཁར་རྒྱའི་ཁལ་གཅིག་འདེགས་ཁལ་བཅུ་གཉིས་ལ་དོས་ཚད་འབྲིང་པོ་གཅིག་སྣུམ་
ལྟ་བུ་ཁུ་བ་ཅན་གྱི་འཇལ་ཚད་ནི། ཟངས་ཀྱི་སྣོད་ཕུལ། བྲེ། མཁར་ཁལ་བཅས་འབྲུ་ཚད་དང་འདྲ་ཡང་
ཡུལ་ལ་ལར་སྣུམ་བྲེ་དོ་འགྲོ་བ་ལ་ཟོ་བ་རེ་བརྩིས་ཏེ་ཟོ་བ་བཅུ་ལ་མཁར་ཁལ་གཅིག་བརྩིབ་ཡིན། དངུལ་
གྱི་རྩིས་གཞི་ནི། ཆ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ལ་སྐར་གང། སྐར་བཅུ་ལ་ཞོ་གང། ཞོ་གང་སྐར་ལྔ་ལ་

[100]ཞོ་བཅུ་ཐམ་པ་ལ་སྲང་གང། ཡང་ན་ཊཾ་དྲུག་དང་ཞོ་གང་ལ་སྲང་གང། སྲང་ལྔ་བཅུ་ཐམ་
པ་ལ་ཊཾ་ཀོང་སྤྲུལ་རང་རྣམ་ནོར་བུ་སྣ་ཚོགས་མདོག་ཅན་ནང། དངུལ་རྡེལ་ཚད་དམ། སྐབས་རེ་རྡིལ་ཚད་གཅིག་ཅེས་གསུངས་འདུག། གཅིག་སྲང་བརྒྱ་ཐམ་པ་ལ་ཊཾ་རྡོ་གཉིས། སྲང་ལྔ་སྟོང་ཐམ་པ་ལ་ཊཾ་རྡོ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཞེས་
བརྩིས་སྲོལ་ཡོད། རིང་ཐུང་གི་ཚད་གཞི་ནི། ནས་འབྲུ་དྲུག་འཕྲེད་དྲུག་འཕྲེད་སྒྲིག་ལ་སོར་གང། སོར་བཅུ་
གཉིས་ལ་མཐོ་གང། མཐོ་དོ་ལ་ཁྲུ་གང། ཁྲུ་བཞི་ལ་འདོམ་གང། གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ལ་རྒྱང་
གྲགས་གཅིག་རྒྱང་གྲགས་ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ལ་དཔག་ཚད་གཅིག་གི་ཚད་གཞི་བྱེད་ཀྱང། རྗེས་སུ་ས་ཚད་
ཀྱི་ཚད་གཞི་དབྱིན་ལུགས་དང་འདྲ་བ་མལ་ལེའི་ཐོག་བཟོ་གནང་མཛད་ཡོད། གོང་གི་ཚད་གཞི་དེ་དག་ལ་ཞིབ་པའི་ཆ་ཕྲ་མོ་ནས་ཕྲ་མོའི་བར་དུའང་བརྩི་སྲོལ་ཡོད་པས། འབོ་བྲེ་རྒྱ་ཉག་གི་ཆ་ཕྲན་རྩིས་
གཞི་རྣམས་མཁས་དབང་བོན་གྲོང་པས་བསྒྲིགས་པ་རྩིས་གཞིའི་རིའུ་མིག་འདུས་བྱུང་ཟུར་རྩིས་ཞེས་པར་
གསལ་འཁོད་ཡོད་པ་རེད་
དེ་ཡང་རྩིས་བྱེད་སྐབས་རྡེལ་ཞེས་ཁམ་ཚིག་བཅུ་ཤིང། རྒྱ་སྲན། ཕུལ་རྡོ། རྡོ་
དཀར་སོགས་ལ་གཅིག་ནས། འབུམ་ཕྲག་བར་ངོས་འཛིན་དང། བྲེ་ཕུལ། ཆ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱང་རྡེལ་
བསྒྲིགས་སྟངས་ནས་ཤེས་དགོས་ཤིང། རྩིས་རྡེལ་གཏོང་སྐབས་ཀྱང་རྩིས་རྟ་ཞེས་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་
དམིགས་བསལ་དང་བས་གཏོང་ཞིང། རྩིས་ཁང་ཕུན་ཚོགས་བཀོད་བ་སོགས་རྩིས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་
ཁག་ནང་རྩིས་པའི་གདན་གྱི་འགྲམ་དུ་རྩིས་རྡེལ་རྣམས་སྤུངས་བཞག་ཡོད་པས་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ཚོས་མཐོང་
དུས་གད་ཉིག་དཀྱིལ་ལ་སྡོད་ཀྱི་འདུག་བསམ་དོགས་ཀྱང་ཁ་པོ་རེད། ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་དུ་འགྲོ་སྐབས་
རྡེལ་ཁུག་རེའང་ངེས་པར་འཁྱེར་འགྲོ་དགོས། ཕྱིས་སུ་སྒེར་པ་དང། ཚོང་རིགས་ལ་ལས་ས་རིས་
སམ། ཨང་རྩིས་ཐོག་ནས་བརྩིས་རྒྱག་པ་དང། ལ་ལས་ཟོན་ཕན་ཞེས་རྒྱ་མིའི་ལུགས་ཀྱི་རྩིས་བྱེད་
མཁན་ཡང་མང་པོ་ཡོད། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མི་རྒན་མང་པོས་མཛུབ་མོ་དང། འཕྲིང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕྲལ་
སེལ་རྩིས་བྱེད་པ་རེད། དེ་ཡང་འཕྲེང་བ་ལ་བཅུ་ཤད་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་བཅུ་དང། བརྒྱ་སོགས་ལ་

[101] སྣོན་ཕྲི་གཉིས་ལས་བསྒྱུར་བགོས་ཐོབ་གསུམ་དང། ཆ་ཕྲན་སོགས་འཕྲེང་བའི་རྩིས་ནང་གཏོང་ཐུབ་ཡག་ཡོད་པ་མ་རེད། ཡང་རྟ་དྲེལ་བོང་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉོ་ཚོང་
བྱེད་དུས་གོས་ཀྱི་ཕུ་ཐུང་ནང་ཕན་ཚུན་ལག་པ་བཏང་སྟེ་མཛུབ་མོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོང་སྒྲིག་བྱེད་པའི་སྲོལ་
ཡང་ཡོད། དེ་དག་ནི་ཉེ་འགྲམ་ན་ཡོད་པའི་ཉོ་ཚོང་བྱེད་མཁན་གཞན་ཚོས་མི་ཤེས་པའི་གསང་བའི་
ཚོང་བྱེད་སྲོལ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །
གསོ་རིག་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་སྐོར། བོད་ཀྱི་སྒོ་རིག་གི་རྩ་བའི་གཏུགས་ས་ཡང་རྒྱ་གར་རང་ལ་
ཐུག་ཅིང། དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསོ་རིག་གི་བསྟན་བཅོས་སྦྱོར་བ་བརྒྱ་པ་དང། འཚོ་
བའི་མདོ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དངུལ་ཆུའི་སྦྱོར་བ་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བས་སོགས་མང་དུ་མཛད། དེའི་སློབ་མ་
མཁས་མཆོག་དཔའ་བོས་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལ་འཇུག་པ། ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་སོགས་མཛད་
མངའ་བདག་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་མཐའ་བཞིའི་སྨན་པ་རྣམས་བཀུག་ནས་གསོ་བ་རིག་པའི་
གཞུང་ལུགས་སྤེལ་ཞིང། དེ་ཡང་སྟོན་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དངོས། ཁ་ཆེ་ཟླ་བ་མངོན་
དགའ་དང། སྐད་གཉིས་སྨྲ་བ་བཻ་རོ་ཙ་ན་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ། མཆོད་ཡོན་བཀའ་
བགྲོས་ཀྱིས་ཕྱི་རབས་ཀྱི་དོན་དུ་བསམ་ཡས་བར་ཁང་གི་ཀ་གཞུར་གཏེར་དུ་སྦས། དགེ་བཤེས་གྲྭ་པ་
མངོན་ཤེས་མཁན་གྱིས་གཏེར་ནས་སྤྱན་དྲངས། དེས་རོག་གི་བདེན་དཀོན་ཅོག་སྐྱབས་ལ་ཆིག་བརྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་
དུ་གནང། དེས་གཡུ་ཐོག་གསར་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ་ལ་གསུངས་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བར་མཛད། བདུད་
རྩི་སྙིང་པོ་གསང་བ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ལེའུ་དགུ་བཅུ་གོ་གཉིས། རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་དྲུག། བཤད་རྒྱུད་ལེའུ་
སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས། ཕྱི་མ་རྒྱུད་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དེ་དག་ལ་རྒྱུད་བཞིར་གྲགས་པ་དང། ཆ་ལག་བཅོ་བརྒྱད་
སོགས་མང་དུ་མཛད། མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ་རྟེན་ཁྱིམ་པའི་སྐབས་སྨན་པ་པི་ཛ་སོགས་སྨན་གྱི་སློབ་དཔོན་
སུམ་བུ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད། དེ་དུས་གཡུ་ཐོག་པས་རྒྱུད་བཞི་བརྩམས་མ་རབ་འབྱམས་ནོར་བུ་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་ན། ཚར། ཞེས་གསུངས་

[102]
དཔྱད་རྒྱལ་པོའི་དཀར་མཛོད་མཛད། གཞན་ཡང་བྲང་ཏི། བྱང་པ་རིགས་ལན་ཆེན་པོ། སྨད་དཔྱད་བདུད་རྩིའི་ཟེར་མ། ཟུར་མཁར་
བྱེ་བ་རིང་བསྲིལ་དང། མ་ནུའི་དྲི་ལན། སྨན་ངོ་གསལ་བྱེད་ཤེས་བྱ་སྤྱིའི་ཁོག་ཕུག། མཉམ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་དང། བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོ། གསོ་དཔྱད་མེས་པོའི་ཞལ་ལུང། སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན། སྨན་དཔྱད་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་མཁས་པའི་ཡིད་འཕྲོག་དང། ལག་ལེན་གཅེས་བསྡུས་རེག་པས་ནད་སེ་ལ། འདར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་
ཡར་སྟོད་དར་མ་སྨན་རམ་པ་བློ་མན་ངག་བཀའ་རྒྱ་མ་དང། མན་ངག་རྒྱུད་ཀྱི་བཀའ་འགྲེལ་ལེགས་བཤད་གསེར་རྒྱན། བཟང་ཆོས་གྲགས། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་བཞིའི་འགྲེལ་པ་བཻ་ཌཱུར་སྔོན་པོ་དང། ལྷན་ཐབས། རྒྱ་མཚོ། ལྷ་རྗེ་བྱང་ངོས་པ་བློ་
བཟང་གཞན་ཕན་དབང་པོ། ཁེ་གསུམ་པ་ངག་དབང་སྐལ་ལན། མཚོ་སྨད་མཁན་ཆེན་ཤཱཀྱ་དབང་
ཕྱུག་མཚུངས་མེད་སྦྱར་པོ་པཎ་ཆེན། དཔོན་ཚང་ཚ་རོང་པ་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གསོ་རིག་ཆོས་བྱུང་སྐལ་བཟང་འགྲོ་བའི་མྱུར་ལམ། དང། དེའི་བུ་ཚེ་
བརྟན་རྡོ་རྗེ། འཚོ་བྱེད་བྱང་ངོས་ནས་དགེ་འདུན་དོན་གྲུབ། བླ་སྨན་བྱ་ཕུག་པ། ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་ཟིན་ཐིག་སོགས་མང་པོ། རྒྱ་
མཚོ། རྒྱ་བོད་ཡོངས་ལ་སྙན་པར་གྲགས་པ་སྐུ་བཅར་བླ་སྨན་མཁན་པོ་དངོས་གཞི་བྱམས་པ་རིན་ཆེན་རིལ་བུའི་སྦྱོར་ཚད་མན་ངག་བཀའ་རྒྱ་མ་དང། བྱིས་པ་ཉེར་བཅོས། ཐུག་དབང་
སྨན་རྩིས་མཁན་པོ་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ་སོགས་ནས་གཞུང་གི་སྨན་རྩིས་སློབ་གཉེར་ཁང་དང། ལྕགས་རི་
བཻ་ཌཱུར་རིག་བྱེད་འགྲོ་ཕན་གླིང་སོགས་སུ་སློབ་ཕྲུག་མང་པོ་སྦྱང་ཐོན་གྱིས་རྒྱ་ཁྱབ་ཚང་མར་འགྲོ་ཕན་ཁྱབ་
སྤེལ་དར་རྒྱས་སུ་མཛད་བཞིན་པ་དང། དེ་ཡང་རྩ་ཆུ་དྲི་བ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ནད་བརྟག་པ། སྨན་
དཔྱད་ཟས་སྤྱོད་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ནད་གསོ་བ་དང། སྨན་ལའང་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་རྡོ་སྨན་དང། རྩ་ཤིང་གི་
སྨན་རྩ་བ་དང་འབྲས་བུའི་སྨན། སྲོག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་སྨན་བཅས་ཡིན། དེ་ཚོ་ཡང་ཐང་དང། ཕྱེ་མ་
རིལ་བུ་ལྡེ་གུ། སྨན་མར་སོགས་བཟོས་ཏེ་སྦྱིན་པ་དང། དཔྱད་ནི། བཤལ་སྐྱུགས། སྣ་སྨན། བྱུག་པ་

[103] འཇམ་རྩི། གཏར་ཁ། མེ་བཙའ། བདུག། ལུམ། ཐུར་མ་སོགས་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་
པ་ཡོད་ཀྱང། ནང་གི་དོན་ལྔ། སྣོད་དྲུག་སོགས་ལ་གཤག་བཅོས་ཀྱི་ལག་ལེན་ཆེན་པོའི་རིགས་ནི་
བྱུང་མི་འདུག་འོན་ཀྱང་ནད་རྙིང་དང། ཆུ་གཞི། འབམ་གྲུམ་དྲེག་སོགས་དམིགས་བསལ་མང་པོ་
ཞིག་ལ་བོད་ལུགས་སྨན་བཅོས་ཀྱིས་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེང་དུས་ཚང་མས་ཁས་ལེན་བྱེད་བཞིན་པ་
དང། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྨན་པ་མཁས་པ་རྣམ་ལྟར་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་བྱེད་པ་དེ་ཚེ་དང་མི་འདྲ་བར་
བོད་པའི་སྨན་པར་ཨེམ་ཆི་ཟེར་བ་ནི་སོག་པའི་སྐད་ཡིན་ནོ། །སྨན་པ་ཚོས་ནི་རྩ་ཆུའི་བརྟག་པ་ནས། སྨན་དཔྱད་ཟས་སྤྱོད། མདོར་ན་རྩ་སྨན། ཤིང་སྨན་
རྡོ་སྨན། རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ངོས་འཛིན་དང། སོ་སོའི་ནུས་པ། དུག་འདོན་སོགས་སྨན་བཟོ་ཐབས་
ཀྱི་ལག་ལེན་ཡན་ཚང་མ་མི་གཅིག་རང་ནས་ཤེས་དགོས་པས་ཧ་ཅང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་
ཡང་རྩ་ཆུའི་བརྟག་པ་ནི། བོད་རང་གི་སྨན་པ་མཁས་པ་དག་གིས་གསུངས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། སྟག་
ཚང་ལོ་ཙཱ་བས། རྩ་ཆུའི་སྒོ་ནས་ནད་ངོས་འཛིན་པ་ནི། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་བཤད་པ་
མེད། བོད་ཀྱི་སྨན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མཛད། ཅེས་གསུངས་པ་དང། དེ་དང་ཕྱོགས་འདྲ་
བ་ནི། པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་དང། རྗེ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཞེད་ཅེས་སྡེ་སྲིད་
སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་བཻ་༑ཨུར་གཡའ་སེལ་ན། གསུངས་སོ། །
ལག་ཤེས། བོད་ནང་ལག་ཤེས་མི་འདྲ་བ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཐངས་ཀུ་
བཞེངས་པ། གསེར་ཟངས་དང། ཁྲོ་ལི། འཛིམ་པ། ཤིང་སོགས་ཀྱི་སྐུ་དང། མཆོད་རྟེན། བློས་
བླངས་དང། རྡུལ་ཚོན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་པ། གསེར་དངུལ། མཚལ། སྣག་ཚ་སོགས་ཀྱིས་
གསུང་རབ་འབྲི་བ་དང། མ་ཕྱི་ཤིང་པར་དུ་བརྐོ་བ་སོགས་ནི་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ལག་རྩལ་ཞིག་ཡིན་ཞིང། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བྲིས་འབུར་གྱི་རྩ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི། རྒྱ་གར་དང། བལ་ཡུལ་
རྒྱ་ནག། ལི་ཡུལ་ནས་ཡིན་ཞིང། བོད་ལ་ཐོག་མའི་སྲོལ་འབྱེད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་

[104]དེ་ཡང་གེ་རེའི་བྲག་ལ་ཡིག་དྲུག་དང། སྤྱན་རས་གཟིགས་
སྒྲོལ་མ། རྟ་མགྲིན་བཅས་ཀྱི་སྐུ་རང་བྱོན་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་བལ་པོའི་བཟོ་བོས་འབུར་དུ་བྱས་པ་དང། ཁྲ་
འབྲུག་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་སྟོམས་ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་རྣམ་སྣང་གཙོ་འཁྲོ་གསུམ་དང། ལྷ་ས་བྲག་ལྷའི་
ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་སོགས་ཀྱང་བལ་པོའི་བཟོ་བོས་བྲག་ལས་འབུར་དུ་བརྐོས་པ་དང། ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་
གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་ཡང་བལ་པོའི་བཟོ་བོ་ཁྲོ་བོ་ཞེས་པས་
བཞེངས་པ། དེ་བཞིན་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་ལྷན་དུ་རྒྱའི་བཟོ་བོ་མཁས་པ་ཡོད་པས་ལམ་དུ་ལྡེ་མའི་བྲག་
ལ་རྒྱས་པ་འབུམ་དང། བཟང་སྤྱོད་སྨོན་ལམ། བྱ་དུར་སླང་སྣར་བྱམས་སྐུ་ཁྲུ་་མདོ་སྨད་ཆོས་བྱུང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོར་།་པར་དེ་ལང་གྲུའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་གསུངས་ཀྱང། ཀཿ་ཐོག་མཁན་པོ་ངག་དབང་དཔལ་བཟང་གི་རྣམ་ཐར་
སྒྱུ་མའི་རོལ་གར་ན་པར་བྲག་བརྐོས་བྱམས་སྐུ་དེ་བྲག་གཡབ་བྱམས་ལྡན་མདུན་ལ་ཡོད་ཚུལ་གསུངས། ཡང་སི་ཏུ་བསྟན་པའི་ཉིན་འབྱེད་ཀྱི་རང་རྣམ་དྲི་བྲལ་ཤེལ་
ཕྱི་མེ་ལོང་ན་པར་ལྡན་ཁུལ་འབྱིས་ཟེར་བའི་ལུང་པའི་ནང་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་འཇོག་བཞེངས་པའི་རྣམ་སྣང་གཙོ་འཁོར་ཨི་ཡུལ་ཅས་ནས་བཟོ་རིགས་མཁས་པ་མང་པོ་བོས་་
སྤྱོད་སྨོན་ལམ་སོགས་བྲག་ལ་
བརྐོས་པ་མཇལ། ཞེས་གསལ་བ་དངོས་གནས་དེ་གང་ཡིན་ཞིབ་འཇུག་མཛོད་
རྒྱས་བཏབ་ར་མོ་ཆེའི་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་བཞེངས་
མངའ་བདག་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་རྒྱ་གར་དང། བལ་པོའི་བཟོ་བོ་
མང་པོ་བོས་ཏེ་བོད་ཀྱི་རྡོ་ལ་ལྷ་བཟོ་ཐུབ་མིན་བརྟག་པའི་ཕྱིར་གཞོང་པའི་བྲག་ལ་ཤ་བའི་གཟུགས་
བརྐོས། ཟུང་མཁར་གྱི་མདར་མཆོད་རྟེན་རྣམ་པ་ལྔ་དང། བལ་པོའི་རྡོ་བཟོ་དང། བོད་ཀྱི་རྡོ་བཟོ་
ནས་བསམ་ཡས་ཀྱི་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་གཙོ་འཁོར་རྣམས་རྡོ་བརྐོས་ལས་བཞེངས་པ་དང། དེ་བཞིན་
བལ་བོད་ཀྱི་ལུག་བཟོ་མཁས་པས་དགེ་རྒྱས་ལི་མ་ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་གཙོ་འཁོར་དགུ་
དང། ཅོང་དྲིལ་བཅས་གོང་དཀར་ལུག་སྟོད་ལུག་སྨད་གཉིས་ལ་ལུག་ཏུ་སྦ་བཞེད་བྣང་གསལ་ཞིང། ཅིང་དྲིས་གྱི་པར་དང། སྨོན་ཚིག་ཡིན་ཆ་ཕྱོགས་བསྡུས། བླུགས་ཤིང། ཅོང་
དྲིལ་གྱི་ཐོད་ཀྱི་མཐའ་སྐོར་དུ། ཇོ་མོ་རྒྱལ་མོ་བཙན་ཡུམ་སྲས་ཀྱི་ཕྱོགས་བཅུའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་
མཆོད་པའི་སླད་དུ་ཅོང་འདི་བགྱིས་ཏེ་དེའི་སིཨྡ་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ཡབ་

[105]
ཞེས་སྔར་སྔ་མོའི་ཡི་གེ་འཕྲེང་གཉིས་འཁོར་མར་འཁོད་འདུག་པ་ཅོང་དྲིལ་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་བདུན་པའི་ནང་
བཟོས་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཅིང། དགེ་རྒྱས་ལི་མ་ལྷ་ཁང་དང། རྡོ་རྗེ་སྤེར་ཆུང་གི་ལག་དཔོན་བྱས་བཞེངས་
གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་ཚུལ་བསྟན་པས་རྒྱ་བྲི་
་རྣམས་ཁྲོ་དང། ཞྭ་ཉེ་ལུག་ཏུ་བླུགས་འདུག་གོང་གི་ཅོང་དྲིལ་དེ་འདྲ་བ་གཅིག་ཁྲ་འབྲུག་དང། གཅིག་ཡེར་པར་མཐོང་མྱོང་ཡང། དེ་ཚོའི་ཞལ་བྱང་ལ་ཞིབ་
འཇུག་དང། པར་རྒྱུག་རྒྱུ་སོགས་མ་བྱུང་བས་སེམས་ཕངས། ཅོང་དྲིལ་དེ་གཉིས་ནི་ཕལ་ཆེར་སྲོང་བཙན་
སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་ཙམ་ལ་ལུག་ཏུ་བླུག་པ་མིན་ནམ་སྙམ་
མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་སྐུ་དུས་འོན་ཅང་དུ་བཀྲ་ཤིས་དཔེ་མེད་དགེ་འཕེལ་
ལྷ་ཁང་ཐོག་ས་དགུ་པ་ཅན་བཞེངས་སྐབས། བོད་ཀྱི་བཟོ་རིགས་མཁས་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཐོག་རྒྱ་དཀར་
ནག་བལ་ཡུལ། ལི་ཡུལ་ཅས་ནས་བཟོ་རིགས་མཁས་པ་མང་པོ་བོས་ཏེ་བྲག་བརྐོས་དང། ལི་སྐུ་
འཇིམ་སྐུ། ལྡེར་བཟོ་མང་པོའི་སྲོལ་བཏོད་པ་ནས་བཟུངས་བོད་ཀྱི་ལག་ཤེས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་
རིམ་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་ཆ་ཚད་དང། བྲིས་ཚུགས། རྣམ་འགྱུར། ཚོན་མདངས་སོགས་ལ་
ཡར་རྒྱས་དང་བཟོ་ཁྱད་མི་འདྲ་བ་རིམ་པས་ཐོན། སྔར་ཐུབ་དབང་སྐུ་ཡང་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ཐུབ་པའི་སྣང་
བརྙན་ལ་དྲི་བཟང་བྱུགས་ཏེ་རས་དཀར་ལ་པར་བཏབ་པ་ལ་གཞི་བྱས་ཏེ་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་བལ་བྲིས་མ་མང་
པོ་དར་
སྔ་དུས་བོད་ལ་བྲིས་འབུར་ལ་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པའི་ནང་ནས། ཕྱིས་
རི་མོའི་བྲིས་ཆར་ཚད་དུ་བྱེད་པ་ནི། རྡོ་པ་བཀྲས་རྒྱལ་དང། ཡར་སྟོད་བྱིའུ་སྒང་པ། རྡོ་པ་བཀྲས་རྒྱལ་
གྱི་སློབ་མ་ལྷོ་བྲག་སྨན་ཐང་པ་སྨན་བླ་དོན་གྲུབ་དང། གོང་དཀར་སྒང་སྟོད་མཁྱེན་བརྩེ། གཞན་ཡང་སྤྲུལ་
སྐུ་ཆོས་དབྱིངས་རྒྱ་མཚོ་དང། བླ་མ་སངས་རྒྱས་ལྷ་དབང། ཀརྨ་པ་བཅུ་པ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་སོགས་
ཡིན་པས་དེ་དག་ལོ་དུས་ནམ་བྱུང། རི་མོའི་རྣམ་དབྱེ་སོགས་ལ་ཅུང་ཟད་ཞིབ་པ། དེ་ཡང་ལྷ་བཟོ་མཁས་

[106] ལྷོ་བྲག་སྨན་ཐང་དུ་སྨན་བླ་
དོན་གྲུབ་ཀློང་རྡོལ་གསུང་འབུམ་མ་་པར་སྨན་བླ་དོན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་གསུངས། འཁྲུངས་པ་དང་མཉམ་དུ་སྨན་ཐང་གི་མཚར་ཁ་ཡང་ཐོན། ན་ཐོག་ཚར་བ་དང། རང་གི་ཆུང་མ་
དང་མ་མཐུན་པར་ཡུལ་ཁྱར་ནས་བྱོན་པ་ཡར་འབྲོག་སྟག་ལུང་དུ་པི་སྣོད་དང། བྲིས་དཔེ་ཞིག་རྙེད་
པས་བྲིས་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས། གཙང་ས་སྐྱ་སོགས་ལ་བྲིས་ཤེས་ཨེ་ཡོད་ལ་ཕྱིན་མཐར་རྡོ་པ་བཀྲས་རྒྱལ་
དང་ཐུག་པས་རི་མོ་གསན་མཁྱེན་གྱི་ཚུལ་མཛད། རང་གི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་རྒྱ་ནག་ཏུ་འཁྲུངས་དུས་བྲིས་པའི་
སི་ཐང་རྒྱ་མཛད་ཆེན་མོར་གྲགས་པ་དེ་གཟིགས་ཙམ་གྱིས་སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་ཚུལ་བསྟན་པས་རྒྱ་བྲིས་
དང་ཉེ་བའི་ལྡན་ལུགས་ཀྱི་རི་མོ་ཐུགས་ལ་བཀྲ་ལམ་གྱིས་ཤར། རྒྱུད་སྡེ་གཉིས་དང་བསྟུན་སྐུ་གཟུགས་
ཀྱི་ཆ་ཚད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཞེས་པའི་ཡིག་ཆ་གཡའ་སེལ་་ན་། ཡང་མཛད། ཅེས་གསལ་བ་སྨན་ཐང་པའི་ལོ་དུས་
གཤམ་ནས་ར་འཕྲོད་བྱུང་བ་ལྟར་རྩིས་པས་རྡོ་པ་བཀྲས་རྒྱལ་ནི་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ནང་ལ་བྱུང་བ་སེམས་
དགོས་ཤིང། སྨན་བླ་དོན་གྲུབ་ནི་རྒྱལ་མཆོག་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་སྐུ་ཚེའི་དཀྱིལ་ཙམ་མཾ། སྤྱི་ལོ་་
ནང་བྱུང་འདུག་ཅིང། ལོ་རྒྱུས་ལ་ལར་སྨན་ཐང་པ་ཁུ་དབོན་ཞེས་དང། ལ་ལར་སྨན་ཐང་པ་ཡབ་སྲས་
ཞེས་ཐོན་འདུག་པ་ཁུ་དཔོན་ཟེར་བ་ནི་ཁུ་བོ་སྨན་བླ་དོན་གྲུབ་དང། དབོན་པོ་སྨན་ཐང་པ་ཞི་བ་འོད་ཅེས་པ་
ཞྭ་དམན་བཞི་པས་ཤིང་འབྲུག་་ལོར་ལྷོ་འབྲུག་ནས་སྲས་མཁར་དུ་ཕེབས་སྐབས་ལྷ་ཁང་ལ་་ཞབས་ཏོག་ངན་པར་གཟིགས་ཏེ་གཟིམ་ཆུང་དུ་སྐྱེས་མཆོག་འཁོར་བཅས་དང། སྔགས་སྐུ་རྣམས་སྨན་
ཐང་པ་ཞི་བ་འོད་འབྲིར་འཇུག་ཚུལ་གསལ་བ་དང། སྲས་ནི་སྨན་ཐང་པ་འཇམ་དབྱངས་ཞུ་བ་དེ་ཡིན་
པས་རིམ་པས་གཤམ་དུ་གསལ་ཞིང་
རྡོ་པ་བཀྲས་རྒྱལ་གྱི་སློབ་མ་ཁྱེན་བརྩེ་ཆེན་མོ་ཡང། རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ནང་
གོང་དཀར་འཕྱིང་རུ་སྒང་སྟོད་ཐོད་དཀར་དུ་འཁྲུངས་ཤིང། གོང་དཀར་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ལྡེབས་བྲིས་ཕལ་

[107] དེ་ཡང། ཞྭ་དམར་བཞི་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མྪོའམ་
ཆོས་གྲགས་ཡེ་ཤེས་ ་  ནས་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཆུ་ཕག་་ལོར་ཡངས་པ་ཅན་
གྱི་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་པའི་སྐབས་སུ། སྟེང་འོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རི་མོའི་བཀོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་
སྨན་ཐང་པ་དོན་གྲུབ་ཡབ་སྲས་དང། མཁྱེན་བརྩེ་པས་བྲིས་ཀརྨ་ཀམ་ཚང་རྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་རབ་འབྱམས་ནོར་བུ་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་འཕྲེང་བ་བ། ཞེས་གསལ་བ་དང། དེ་ཁའི་མུ་འཐུད་དུ་
མདུན་གྱི་ནེའུ་ཐང་ལ་གོས་སྐུའི་ཚད་ཀྱི་རས་བཀྲམ་པའི་སྟེང། སྨན་ཐང་པ་འཇམ་དབྱངས་པས་གོས་
ཆེན་གྱི་ལྷམ་གྱོན། ལག་ཏུ་སོལ་པིར་ཡུ་བ་ཅན་བཟུངས་བས་ཐུབ་ཆེན་གྱི་སྐུ་བྲིས་ཏེ་ཚོན་ཡིག་བཏབ་ནས་
ཇི་ལྟ་བ་གོས་ཆེན་ཁ་མདོག་སོ་སོར་དྲས་ནས་བསྒྲིགས་པའི་གོས་སྐུ་ཁྱད་པར་ཅན་བཞེངས། ཞེས་གསལ་
བ་དང། འབྲུག་པ་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོའི་ ་  རང་སྒྱུ་མ་ཆེན་པོའི་ཟློས་གར་བ་དང་བ། དུའང་གོང་དཀར་རྡོ་རྗེ་
གདན་ནས་མཁྱེན་བརྩེ་དཔོན་པོ་རྒྱུད་ལ་དོཌ་གཅོད་དུ་རྐང་གཏད་སླེབས་པ་ལ་ཆོས་དང། དོགས་གཅོད་
ཀྱི་རེ་བ་བསྐངས། ཞེས་དང། མར་ཙམ་ན། བསམ་གྲུབ་རྩེར་སྐུ་མདུན་ཞིང།  ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་བརྟན་
རྡོ་རྗེ་  གིས་འབོད་མིར་སྨན་ཐང་པ་འཇམ་དབྱངས་དཔལ་བརྫང་བྱུང། ཞེས་གསལ་བར་གཞིགས་ཚེ་
སྨན་བླ་དོན་གྲུབ་དང། དབོན་པོ་ཞིབ་འོད། དོན་གྲུབ་ཀྱི་སྲས་འཇམ་དབྱངས། གོང་དཀར་མཁྱེན་བརྩེ་
སི་ཏུའི་རང་རྣམ་དྲི་བྲལ་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་བ་ནང་སྒང་སྟོད་མཁྱེན་བརྩེགས་བྲིས་སྐུས་མ་ཚད། འཇིམ་པའི་སྐུ་བཟོ་བ་ལ་
མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་
ཆེན་མོ་བཅས་སྐབས་དེ་ཙམ་ལ་བྱུང་བ་དང། རི་མོ་ཡང་སྨན་རིས་ ཨེ་རིས་  དང། མཁྱེན་རིས་ གཞུང་
རིས་  ཞེས་བཞེད་སྲོལ་ཙམ་ལས། དོན་ལ་གཉིས་ཀ་རྡོ་པ་བཀྲས་རྒྱལ་གྱི་སློབ་མར་བརྟེན་རི་མོའི་གཞུང་
ནི་སྨན་རིས་ཡིན་ཀྱང། ཟུར་ཁྱད་ཕྲན་བུ་རེ་ཡོད་ཚུལ་ནི། བདག་གིས་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་
འཆང་ཆེན་པོར་རི་མོའི་བྲིས་ཚུགས་སྐོར་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་བའི་བཀའ་ལན་དུ། སྨན་བླ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས། དུས་

[108] སྡོམ་འབྱུང་གི་རྒྱུད་རྩ་འགྲེལ་སོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་ཚད་རབ་ཏུ་
བྱེད་པ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བྱ་བ་ས་བཅད་བདུན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་མཛད་དེ། དེ་ལས་དར་པ་རྣམས་
ལ་སྨན་ལུགས་ཞེས་གྲགས། ཡང་གོང་དཀར་སྒང་སྟོད་ནས་མཁྱེན་བརྩེ་ཆེན་མོ་ཞེས་པའི་ལྷ་བྲིས་མཁས་
པ་བྱོན་ཏེ་དེ་ནི་སྨན་ཐང་པ་དང། རི་མོའི་ལུགས་ཅུང་མི་མཐུན་འདྲ་བས་མཁྱེན་ལུགས་ཞེས་གྲགས་པ་
དང། གཞན་ཡང་ཡར་སྟོད་དུ་འཁྲུངས་པ་སྤྲུལ་སྐུ་བྱིའུ་སྒང་པ་ཞེས་མཁས་པ་ཞིག་གིས་རྒྱུན་སྨན་
མཁྱེན་གཉིས་དང། རི་མོའི་སྲོལ་ཅུང་མི་མཐུན་པ་བཅས་ལུགས་སྲོལ་གསུམ་དུ་གྱེས། ཞེས་ཕེབས་
པ་དང། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བའི་ཐང་སྐུ་བཞེངས་གནང་སྐབས་ཞི་བའི་རིགས་
རྣམས་སྨན་ཐང་པའི་ལག་རྒྱུན་དང། ཁྲོ་བོ་དང། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རིགས་མཁྱེན་བརྩེའི་ལག་རྒྱུན་
ལེགས་ཚུལ་གྱིས་བྲིས་འཇུག་གནང་གསལ་འདུག་པ་ནས་སྨན་མཁྱེན་གཉིས་དབར་བྲིས་ཚུགས་ཅུང་
ཟད་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དང་
ཡང། ཡར་སྟོད་བྱིའུ་སྒང་པ་ནི། ཕལ་ཆེར་རབ་བྱུང་བཞི་པ་དང། ལྔ་པའི་
ནང་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ། ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་མ་བརྙེད་ཀྱང། ས་སྐྱ་དང། ཤེལ་དཀར་
བྱང་ངམ་རིང། རྫོང་ཁ་སོགས་ལ་བྱིའུ་སྒང་པའི་བྲིས་ཤེས་ཇོ་བོ་ཡབ་སྲས་དང། ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་
ཚེ་དཔག་མེད། ཀུན་རིགས། མགོན་པོ་བེར་དང། ཞལ། ལྷ་མོའི་ཞལ་ཐང་བྲིས་རྙིང་འདྲ་མཇལ་
བ་དང། ལྷག་པར་རྒྱལ་རྩེ་དཔལ་འཁོར་ཆོས་སྡེར་ས་ཟླའི་དུས་ཆེན་སྐབས་འགྲེམས་གཤོམ་བྱེད་པའི་
སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གོས་སྐུ་དེ་དང། སྐུ་འབུམ་ནང་གི་ལྡེབས་རིས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་གཙོ་འཁོར་སོགས་
ཕལ་ཆེར་བལ་བྲིས་འདྲ་བ་ལ། གཙོ་ལྷ་ཆེ་ཞིང། ལྷ་མགྲོན་རྣམས་རི་མིག་གམ། སྒོ་ཁྱིམ་ཆུང་ངུའི་
ནང་བཞུགས་པ། ཚོན་ལི་ཁྲི་ཤས་ཆེ་ལ། ན་བཟའ་སོགས་ལ་གསེར་རིས་ཞིབ་ཆ་ཆེ་བ། ཁྲོ་བོ་རྣམས་
བོང་ཐུང་བ། དབུ་དང། སུས་པ་ཆེ་བ། སྐུ་མདོག་མཐིང་ནག་ཡིན་ཚེ་དཔྱད་དཀར་པོའམ། སྔོ་སངས་
ཀྱིས་འཐེན་པ། རུས་པའི་རྒྱན་དྲུག་ལ་ཞིབ་ཚགས་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད། བོ་དོང་དཔལ་ལྡན་ཆོས་

[109]
ར་ཧའི་བྲིས་སྐུ་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ཡོད་པས་སྐྱའི་ནང་རྟེན་ལ་བཞུགས་པར་གྲགས་པ་དེ་བཞིན་
བལ་བྲིས་བྱིའུ་སྒང་པའི་བྲིས་ཚུགས་ལྟ་བུར་ཡོད་ཚུལ་ཐོས་
འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་ ་  སློབ་མ་ཚ་བ་རོང་པ་
བསོད་ནམས་འོད་ཟེར་ཞུ་བ་རྟེན་གསུམ་བཞེངས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་དེས་སྐུ་རྟེན་བཞེངས་
ཚུལ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་དང། གཞན་ཡང་བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ། བྲག་
ནག་པ། སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན་སོགས་ཀྱིས་ལྷ་སྐུ་དང། མཆོད་རྟེན་སོགས་ཀྱི་ཆ་
ཚད་ཡིག་ཆ་མང་པོ་མཛད་ཡོད་པ་དང། སྡེ་དགེ་དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས་ཞེས་བཟོ་རིག་
པའི་གནས་ཀུན་ལ་བྱང་ཆུབ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཁོང་གིས་རིག་པ་བཟོའི་གནས་ཀྱི་ལས་ཚོགས་འདོད་རྒུའི་
པྲ་ཕབ་ཅེས་པ་ཞིག་ཀྱང་མཛད་ཡོད། རྒྱལ་མཆོག་གསུམ་པ་བསོན་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་ ་
སྐུ་དུས་སྤྲུལ་སྐུ་འཕྲེང་ཁ་བ་དཔལ་ལྡན་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་ཞེས་སྨན་ལུགས་རི་མོར་ཤིན་ཏུ་མཁས་གྲགས་
ཞིག་བྱུང་བ་ཁོང་གིས་ལྷ་སྐུའི་ཆ་ཚད་མདོ་རྒྱུད་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་པ་ཞིག་ཀྱང་གསུངས་ཡོད། ཀློང་
རྡོལ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེས་སྤྲུལ་སྐུ་རི་མཁར་བ་དང། སྤྲུལ་སྐུ་འཕྲེང་ཁབ་ཀློང་རྡོལ་གསུངས་མ་། ཞེས་སོ་སོར་གསུངས་ཀྱང། ཨ་ཁུ་
ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོས། གཙང་སྟོད་རྟ་ནག་རི་མཁར་སྤྲུལ་སྐུ་འཕྲེང་ཁ་བ་དཔལ་ལྡན་བློ་བོད་ཀྱི་དཔེ་རྒྱུན་དཀོན་པའི་དཔེ་ཐོ། བློ་གྲོས་ཞེས་
གཅིག་རང་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་གསུངས་འདུག་པས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་འདུག་
་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ ་  སྐུ་དུས་ལྷོ་བྲག་བསྟན་འཛིན་
ནོར་བུ་དང། ཟུར་ཆེན་ཆོས་དབྱིངས་རང་གྲོལ། སྣ་རྩེ་སྟག་ལུང་དཔལ་མགོན་དང། སྡེ་སྲིད་
སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་རྒྱལ་བའི་འཁྲུངས་རབས་སྨད་བྱུང་སྐལ་པ་མ་གྲ་ཚར་བྲིས་མཁན་དབུ་ཆེན་སྨན་
ཐང་པ་མགོན་པོ་ཚེ་དབང། ཕོ་བྲང་ཕུན་ཚོགས། ལྷ་ས་རགས་ཁ་བ་འཇམ་དབྱངས་དབང་པོ་

[110] སྤྲུལ་སྐུ་ཆོས་དབྱིངས་རྒྱ་
མཚོ་ཞུ་བའི་རི་མོ་མཁས་པ་དེ་ཡང། ཕལ་ཆེར་མཁྱེན་རིས་དང། སྨན་རིས་གཉིས་སུ་མེད་པ་
ཞིག་གི་ཐོག་སྐབས་རེ་བཟོ་ཁྱད་དཔེ་གསར་དག་ཀྱང་གནང་གི་ཡོད་པ་འདྲ་ཞིང། ཁོང་ནི་རྒྱལ་
མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དུས་བྱུང་ཞིང། པོ་ཏཱ་ལའི་ཚོམས་ཆེན་གྱི་ལོགས་བྲིས་སུ་བོད་དུ་འགྲོ་བ་མི་བྱུང་
ཚུལ་དང། ་རྒྱལ་བའི་འཁྲུངས་རབས་རྣམས་སྤྲུལ་སྐུ་ཆོས་དབྱིངས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ཀྱིས་བྲིས་པ་
དང། བཀའ་འགྱུར་ལྷ་ཁང་དུ་ལམ་རིམ་བླ་བརྒྱུད་བྲིས་རྩིས་ལ་མ་དཔེ་བྱིའུ་རི་མོ་ཞིག་གཏད་པའི་
དེ་ལུགས་ཀྱིས་བྲིས་འདུག་པ། སྤྲུལ་སྐུ་བ་རྣམས་མ་གོམས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ལུགས་གཉིས་གང་ལའང་
མ་གཏོགས་པའི་བྲིས་གསར་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་ཀ་ན། བྱུང་ཞེས་གསལ་བས་སྨན་མཁྱེན་གཉིས་ལས་ཟུར་ཁྱད་ཅིག་གནང་སྟེ་ཀར་བྲིས་ཀྱི་སྲོལ་དེ་མཛད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ཡང་ཀར་བྲིས་སྐོར་ཞིབ་ཆ་རིམ་པས་འོག་ཏུ་གསལ་ཞིང། པཎ་
ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་རང་རྣམ་དུ། སྤྲུལ་སྐུ་ཆོས་དབྱིངས་རྒྱ་མཚོ་ཞུ་བའི་པིར་ཐོག་མཁན་པོས་
ཤིང་བྱ་་དབེན་དགོན་ཉམས་གསོའི་ལོག་བྲིས་དང། མེ་ཕག་་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་
རྒྱལ་བ་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་དང། མཁས་གྲུབ་བ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་རང་གི་སྤྱོད་ཚུལ་གསལ་བ་སྟོན་པ་བ། རྣམ་ཐར་རས་བྲིས་རྣམས་བྲིས་
ཞེས་གསལ་
བླ་མ་སངས་རྒྱས་ལྷ་དབང་ནི། ་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་
པོར་དགོངས་སྐོར་ཞུས་པའི་བཀའ་ལན་དུ། ཀརྨ་པ་བརྒྱད་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་ ་  དངོས་
སློབ་ཏུ་གྱུར་ཞིང། སྨན་ལུགས་རྙིང་མའི་རི་མོའི་རྗེས་འབྲང་བླ་མ་སངས་རྒྱས་ལྷ་དབང་ཞེས་ལྡན་ཁོག་
ཏུ་བྱུང་ཞིང། དེའི་ཉིང་སློབ་ལྟ་བུར་ལྷ་བཟོ་རྟ་མགྲིན་མགོན་པོ་སོགས་བྱུང་ཞེས་ཕེབས་པ་དང། འབྲས་
ལྗོངས་རུམ་སྟེང་དགོན་དུ་ཀརྨ་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་པོ་ཁྲ་མགུ་རིན་པོ་ཆེར་ཀར་བྲིས་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་
པར། ཀརྨ་སྒར་བྲིས་སམ། ཀར་བྲིས་ནི། ཀརྨ་པ་བརྒྱད་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེས་རི་མོའི་ཐིག་རྩ་ཉི་མ་

[111] བཅུ་པ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་ཕྱག་བྲིས་ལེགས་པས་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་བྲིས་
ལས་ཤིང་དང། མེ་ཏོག། ཁང་བཟང་སོགས་དཔེ་བཞེས་ཏེ་ཀརྨ་སྒར་བྲིས་སམ། ཀར་བྲིས་ཞེས་
པའི་སྲོལ་མཛད་པ་མིན་ནམ་བསམས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང། དེ་ཡང་ཀར་བྲིས་དང། གཞུང་བྲིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་
ནི༑ ཀར་བྲིས་ཀྱི་ཞི་བ་རྣམས་ཞལ་དང། སྤྱན་ཆུང་བས་ཞི་ཉམས་ཆེ་ཞིང། གཞུང་བྲིས་ཀྱི་ཞི་བ་རྣམས་
ཞལ་དང། སྤྱན་ཆེ་བས་ཁྲོ་ཉམས་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་བྱུང་བར་བརྟེན་
ཀརྨ་པ་བརྒྱད་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་དུ་ཞིབ་སྐབས་རི་མོའི་སྐོར་ཞིབ་པ་ཞལ་མ་གསལ་ཡང་
བཅུ་པ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་ ་  དགུང་ལོ་ཆུང་དུས་ནས་ཕྱག་བྲིས་ལེགས་པོ་ཡོད་པའི་
ཐོག་ལྷོ་བྲག་ཆུ་ཁྱེར་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་ཚེ་རིང་ལ་སྨན་རྙིང་གི་རི་མོ་གསན་སྦྱོང་མཛད། བོད་ཡུལ་དུ་སི་ཐང་
ལས་སྔ་བ་ཀླུ་མེས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་རྟེན་ཡེར་པ་རྭ་བ་མར་གྲགས་པའི་གནས་བཅུའི་བྲིས་ཐང་དང། སིའུ་
སྤྱན་རས་གཟིགས་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་སྐུ་ཐང། སྣར་ཐང་དུ་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཀྱིས་
འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གདུགས་ཚོད་དུ་སྤྱན་དྲངས་པའི་ལུགས་ཀྱི་གནས་བཅུ་སོགས་ལ་
དཔེ་མཛད་དེ་བྲིས་ཐང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཕྱག་བྲིས་མཛད་པ་དང། རྒྱ་ནག་དང་ཉེ་བའི་འཇང་ཡུལ་སོགས་
སུ་ཡུན་རིང་བཞུགས་ཏེ་རྒྱ་བྲིས་དང་ཉེ་བའི་རི་མོའི་བྲིས་སྲོལ་མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང། རྒྱལ་རོང་ཚ་ཀོ་
རྒྱལ་པོས་གདན་དྲངས། འབོ་གངས་དཀར་དུ་འབྲུག་ལོའི་ལོ་གསར་གནང། སྐབས་དེར་རྗེ་འདིས་སྙན་
ངག་དང། རི་མོ་འབྲི་བ་ནི་བོད་ཡུལ་དུ་ཁོ་བོ་ལས་ལྷག་པ་མི་ཡོང། ཁོ་བོ་སྤྱན་རེས་གཟིགས་དགྱེས་
པའི་མི་ཞིག་ཡིན། འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་རི་མོ་བྲི་བར་འོངས་པ་ཡིན་གསུངས་རབ་འབྱམས་ནོར་བུ་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་འཕྲེང་བ་ན། པ་སོགས་ཕྱག་བྲིས་
མཁས་པའི་ཞལ་བཞེས་གནང་འདུག་པ་ནས་ཀརྨ་སྒར་བྲིས་སམ། ཀར་བྲིས་ནི་བྲིས་མཁན་གཞན་ནས་
མཛད་པའི་ཡིག་ཆའི་ཁུངས་སྐྱེལ་མ་བྱུང་ཕྱིན། རྗེ་འདི་པས་སྲོལ་གཏོད་མཛད་པར་ཆ་འཇོག་བྱེད་
ཐུབ་བམ་སྙམ། ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེའི་ཕྱག་བྲིས་མཚན་བྱང་འཁོད་པའི་མི་ལ་བཞད་པ་རྡོ་རྗེ་དང། ཚེ་རིང་

[112] བར་
ལམ་ལྡི་ལིའི་བོད་ཁང་ནང། གནས་ནང་དཔའ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་རྟེན་གྲས་གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱད་བཅུའི་ཞལ་ཐང་
ཀར་བྲིས་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཞིག་མཇལ་བ། དེ་ཚོར་ས་སྟོང་ཆེ་ཞིང། ཡུལ་ལྗོངས་དང། རི་དང་ནགས་
ཚལ་སོགས་མང་ལ། གསེར་བྲིས་ཞིབ་ཚགས་ཆེ་བ་དང། ཚོན་ཕལ་ཆེ་ལྗང་ཤས་དང། སྐྱ་ཤས་ཆེ་
བས་མཇལ་ཙམ་ཉིད་ནས་སྨན་ལུགས་དང་དབྱེ་བ་ལམ་སེང་འབྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་
ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས་མདོ་སྨད་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ། ཤིང་ཁྱི་
་ལོར་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་བཏབ་པའི་ཚེ་ཁང་བཟོའི་རྡོ་ཤིང་དང། རྟེན་བཞེངས་
ཀྱི་བཟོ་བོ་མཁས་པ་རྣམས་དབུས་གཞུང་ལ་སྐྱབས་ཞུས་ཀྱིས་གཏོང་གནང་མཛད་ཁོངས་ལྷ་བྲིས་མཁས་པ་
བདེ་ཆེན་གསང་སྔགས་མཁར་པའི་ཚེ་འཕེལ་ཟེར་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་དེས་མདོ་སྨད་ཨ་མདོ་རིབ་གོང་ཁུལ་དུ་
སྨན་ལུགས་ཀྱི་བྲིས་རྒྱུན་སྤེལ་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བྱས་ཡོད་པ་དང། བྱ་བཏང་ཚོགས་དྲུག་རང་གྲོལ་གྱི་ལྷ་བྲིས་
སློབ་དཔོན་གླིང་རྒྱའི་ལྷ་བཟོ་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཞེས་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་བྱུང་བ་དང། རྒྱལ་མཆོག་
དགུ་པའི་སྐུ་དུས་མདོ་སྨད་རྔ་པ་དང། འགུ་ལོག་ཁུལ་དུ་ལྷ་བྲིས་མཁས་པ་གུར་ཁུ་དབོན་ཞེས་སྐད་
གྲགས་ཅན་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་འདུག་བར་སྐབས་ལྷ་བྲིས་མཁས་པ་འབྲས་སྤུངས་ཀླུ་འབུམ་
དགེ་བཤེས། རྒྱལ་རྩེ་ལྕོག་རོ་ནས་ཁྱུང་པ། ལྷ་སར་ཟུར་འཕྱོངས་དབུ་ཆེན་ཟམ་གདོང་སྐལ་བཟང་
སྐས་གདུང་དབུ་མཛད། འཕགས་ལྷའི་དཀོན་གཉེར་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ། དགའ་གླིང་ཤར་དཔལ་འབྱོར་
དཔལ་འབྱོར་རྒྱལ་པོ། ཆབ་མདོ་ཕུར་བུ་ལྷ་བཟོ་དང། ཚེ་དཔག་ལྷ་བཟོ་སོགས་བྲིས་པ་སྐད་གྲགས་
ཅན་མང་པོ་བྱུང་བ་རེད། བྲིས་སྐུའི་ཆ་ཚད་ཀྱི་སྐོར་ལ་བྱང་བདག་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྲགས་བཟང། སྡེ་སྲིད་
སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ། ཇོ་ནང་པ་ཏ་ར་ན་ཐ། སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས། ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་
མཚོ་སོགས་ནས་ཀྱང་མཛད་ཡོད་པ་སོ་སོའི་གསུང་འབུམ་ལ་གཟིགས་ན་མཁྱེན་པར་འགྱུར་རོ། །
བོད་ནང་བཟོས་པ་ལི་མའི་སྐུ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི་མངའ་བདག་འོད་སྲུང་

[113] པའི་སྣེ་གདོང་བྱ་སའི་རྣམ་སྣང་ཐོག་ཚད་གཉིས་མ་དེ་ཡིན་ནམ་སྙམ། དེ་ལུག་མཁན་
བཟོ་བོའི་མིང་སོགས་མ་ཤེས་ཀྱང། ལུག་བླུག་ཡུལ་ནི་ཤེལ་བྲག་གི་རྒྱབ་རི་དེར་ཐབ་རྒྱབ་ཤུལ་དང་
ལུག་ཀོང་སོགས་ཀྱི་ཤུལ་ཡོད་ཚུལ་གནས་བཤད་དུ་ཤོད་སྲོལ་ཡོད། བཀའ་གདམས་གདུང་རྟེན་
ཕལ་ཆེ་བ་ཇོ་བོ་རྗེའི་ ་  སྐུ་དུས་ཙམ་ལ་རྒྱ་གར་ཤར་ནུབ་ནས་བྱུང་ཞིང། འབྲོམ་སྟོན་
རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་དངོས་སློབ་སྤྱན་སྔ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་འབར་གྱིས་ཇོ་བོའི་འབྲལ་སྤང་པད་
སྤུངས་ལ་དཔེ་མཛད་དེ་རིན་པོ་ཆེ་འབའ་ཞིག་ལས་བལ་པོ་དང། བོད་ཀྱི་བཟོ་བོ་མང་པོ་བོས་ནས་ལི་
མའི་བཀའ་གདམ་གདུང་རྟེན་གྲངས་ལས་འདས་པ་བཞེངས། ས་ཙྪ་མཛད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་
ན་རི་དེའུ་ཙམ་འོང་ཟེར། བོད་ནང་སྐུ་རྟེན་བཞེངས་མིའི་ནང་ནས་མང་ཤོས་སུ་བྱེད། སྒོམ་པ་ཚུལ་
ཁྲིམས་སྙིང་པོ་ནས་རྗེ་སྒམ་པོ་བའི་ཐུགས་བཞུགས་པའི་གསེར་གྱི་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་དང། བཀའ་
གདམས་གདུང་རྟེན་ཐོག་ཚད་མ་མང་པོ་བཞེངས་པ་དང། དེ་བཞིན་སྣར་ཐང། གདན་ས་ཐེལ་དང། འབྲི་
གུང་ཐེལ་སོགས་ལ་གསེར་དངུལ་གྱི་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང། ལི་མའི་ཐུབ་ཆེན་དང། བཀའ་གདམས་
གདུང་རྟེན་ཐོག་ཚད་མ་དེ་ཚོའི་སྐུ་དཔུང་དང། པད་གདན་ལ་ཁྲོ་ལུང་རང་གྲུབ་མ་ལྕགས་ཀྱི་ཨ་ལོང་ཅན་
མང་པོ་བཞེངས་གནང་མཛད་ཡོད་པ་དེ་ཚོར་ཞིབ་ཚེ་ཐག་རིང་ཞིག་ནས་གདན་དྲངས་པའི་རྣམ་པ་གསལ་
པོ་འདུག་
ཀརྨ་པཀྵིའམ། ཆོས་ཀྱི་བླ་མས་ ་  ཟངས་རག་རམ་པ་ཟངས་
ཁུང་ནས་བཏོན་ཞིང། ལྷ་བཟོ་བ་འཕན་ཡུལ་པཀཤི་བྱ་བས་མཚུར་ཕུའི་ལྷ་ཆེན་འཛམ་གླིང་རྒྱན་སྐུ་ཚད་
འདོམ་བཅུ་དང་ལྡན་པ་བཞེངས། ཁྲོ་ཕུ་ལོ་ཙཱ་བ་བྱམས་པའི་དཔལ་གྱིས་བྱམས་ཆེན་གསེར་སྐུ་ཁྲུ་བརྒྱད་
ཅུ་མ་དང། ཀུན་དགའ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་བཟང་གིས་རོང་བྱམས་ཆེན་གསེར་སྐུ་ཁྲུ་བདུན་ཅུ་དོན་ལྔ་པ་
གཞན་ཡང་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་བྱམས་ཆེན་མཐོང་གྲོལ་ཆེན་མོ། རྒྱལ་གྱི་བྱམས་པ་མཐེབ་མགུལ་མ་

[114] སེར་ཤུལ། ལི་ཐང། ཀཿ་ཐོག། འབའ་སོགས་འདིར་ཟུར་ཙམ་སྨྲོས་པ་ལས། གསེར་
ཟངས་ཀྱི་ཐུབ་སྐུ་དང། བྱམས་ཆེན་སོགས་སྐུ་ཚད་ཐོགས་གཅིག་ནས་བཞི་ལྔ་བར་ཡོད་པ་བརྗོད་
ཀྱིས་མི་ལངས་པ་བཞེངས་གནང་མཛད་ཡོད་པ་རེད་
རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་ ་  སྐུ་དུས་སྤྲུལ་སྐུ་སླེའུ་ཆུང་པ་ཞུ་བའི་ལྷ་བཟོ་
མཁས་པ་དེས་གཙོས་བོད་ཀྱི་བཟོ་རིགས་མཁས་པ་མང་པོས་བཟོ་ཐིག་དང། ཆ་ཚད་སོགས་ཕལ་པའི་
རིག་བཅོས་མ་ཡིན་པར་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཀའ་སློབ་ལྟར། ཤཱ་རིའི་བུ་དང། ཚངས་པ་ཨེ་
ཌའི་བུས་ཞུས་པ་སོགས་ཆ་ཚད་ཀྱི་ཡི་གེ་དང། བདེ་མཆོག་སྡོམ་འབྱུང་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་གཅིག་ནས་ལྷའི་
ཕྱག་ཚད། དེའི་རྒྱ་འགྲེལ་རཏྣ་རྐཤི་ཏས་གཏན་ལ་ཕབ་པ། དཔལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དམར་ནག་གི་
རྒྱུད་ཀྱི་ལྷ་སྐུའི་ཆ་ཚད་རྣམས་གཞི་ལ་བཞག་སྟེ། དགའ་ལྡན་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ཐུབ་པ་
ཚུལ་ཁྲིམས་མ་དང། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བློས་བླངས། དཔལ་
འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་ལྷ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལུག་འཕུད་ལ་རང་བྱོན་དུ་ཕེབས་པ་དཔའ་བོ་
ཁཎྜ་ཀ་པ་ལ་འཇའ་ཚོན་མ་སོགས་ཡི་དམ་དང། སངས་རྒྱས། བྱང་སེམས་ཀྱི་གསེར་སྐུ་དང་
ཟངས་ལིའི་སྐུ་བརྙན་བྱོན་གཙང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཞེངས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་ཐུབ་བསྟན་མཛེས་རྒྱན། པར་མཛད་པ་དང། ངོར་ཆེན་ཀུན་དགའ་བཟང་པོའི་ ་  བཀའ་བཞིན་བདག་པོ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་གྱིས་རྒྱུ་སྦྱར་ཏེ་ལྷ་བཟོ་མཁས་
པ་སྤྲུལ་སྐུ་སྟག་རྩེ་བས་གཏིང་སྐྱེས་ཀྱི་ཇོ་བོ་ངོ་མཚར་ཅན་དང། རབ་བརྟན་ཀུན་བཟང་འཕགས་ཀྱིས་
རྒྱུ་སྦྱར་ཏེ་རིན་པོ་ཆེ་འབའ་ཞིག་བཞུ་བརྟུལ་བྱས་པ་ལས་སྤྲུལ་སྐུ་སྟག་རྩེ་བའི་ཕྱག་བཟོའི་ལི་སྐུ་དང་
གདུང་རྟེན་སོགས་བྱོན་གཙང་ངོ་མཚར་ཅན་མང་པོ་བཞེངས་པར་མཛད་
གཞན་ཡང་དགའ་ལན་གསེར་གདུང་རིན་པོ་ཆེས་དབུས། ས་རྙིང་བཀའ་འབྲུག་
གི་དགོན་པ་ཁག་ལ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་སྐུ་དང། བློས་བླངས། གདུང་རྟེན་སོགས་དང། རྩེ་ཕོ་བྲང་ཆེན་

[115] དགེ་ལེགས་འདོད་འཇོས་གཙོས་རྒྱལ་དབང་
སྐུ་འཕྲེང་ན་རིམ་གྱི་གསེར་གདུང་ཐོག་ཚད་མ་བཟོ་བཀོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་ཕྲ་
རྒྱན་གྱིས་ཕྱུག་པ་དག་དང། དེ་བཞིན་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་སོགས་ལའང་པཎ་ཆེན་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་པའི་
དངུལ་གདུང་ཁག་དང། ལྷག་པར་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་ ་  མཆོག་
ནས་བཞེངས་གནང་མཛད་པ་བྱམས་ཆེན་ཐོག་ཚད་བདུན་པ་འཛམ་གླིང་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུར་
གསེར་སྐུ་དེ་ལས་ཆེ་བ་མེད་པར་གྲགས་པ་དང། རྫོང་གསར་མཁྱེན་བརྩེ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་ཀྱི་བློ་
གྲོས་ནས་བཞེངས་མཛད་བྱམས་ཆེན་ཐོག་ཚད་ལྔ་པ་མདོ་ཁམས་སྟོད་སྨད་དུ་གསེར་སྐུ་ཆེ་ཤོས་སུ་གྲགས་
པ་སོགས་བོད་ཀྱི་བཟོ་བོའི་ལག་རྩལ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དེ་དག་ནི། ལྷ་སར་འདོད་འཇོའི་དཔལ་འཁྱིལ་
དང། གཞིས་རྩེར་རྒྱལ་མཚན། རྩེ་གདོང། མདོ་སྟོད་ཆབ་མདོ། རྫ་སྟོད། སྡེ་དགེ་ཁུལ་
བཅས་པར་བཟོ་རིགས་མཁས་པ་མང་པོ་བྱུང་བ་དེ་ཚོའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ལག་རྩལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་
པ་དང། དེ་བཞིན་འཇིམ་བཟོར་མཁས་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་ ་
་  སྐབས་ཡར་སྟོད་སྤྲུལ་སྐུ་རྫིང་ཁ་བ་དང། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་སྐུ་དུས་སྤྲུལ་སྐུ་ཧོར་དར་
བ་དང། ཨེ་པ་བག་གྲོ་ཟེར་བ་སོགས་འཇིམ་སྐུའི་སྣང་བརྙན་དང། བློས་བླངས་སོགས་བཟོ་བའི་
མཁས་པ་མང་པོ་བྱུང་བ་དང། གོས་ཆེན་ཚོན་ཚོགས་དྲས་དྲུབ་ལས་གོས་སྐུ་དང། མཆོད་རྫས་
དྲ་བ་དང། དྲ་ཕྱེད་སོགས་མིག་གི་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་བཟོ་བསྐྲུན་བྱེད་པ་རེད་
སྔར་བོད་ལ་གསེར་ཆོས་དང། སྐྱ་ཆོས་ལག་བྲིས་ཀྱི་རྒྱུན་ཧ་ཅང་དར་བས་
དྭགས་ལྷ་སྒམ་པོ། གདན་ས་ཐེལ། རྭ་སྒྲེང། སྟག་ལུང། ས་སྐྱ། སྣར་ཐང། རི་བོ་ཆེའི་ལྷ་
ཁང་ཕྲ་རྒྱན་མ་བཅས་སུ་མཐིང་ཤོག་ཐོག་གསེར་བྲིས་དང། ཡང་མཐིང་ཤོག་ཐོག་གསེར། དངུལ་
གཡུ། བྱུ་རུ། དུང་སོགས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ལྔས་སྤེལ་མར་བྲིས་པ་དང། སྦྱར་ཤོག་ཐོག་མཚལ་དང་
སྣག་ཚས་བྲིས་པའི་བཀའ་འགྱུར་དང། བསྟན་འགྱུར་སོགས་པོད་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་བཞུགས་

[116] ནང་གི་ཆོས་རྩིག་ཞིག་མི་ཐུབ་པའི་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་མ་ཟད་
དཔེར་ན། ལབ་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་གཅིག་པུར་བརྒྱད་སྟོང་པའི་སྐྱ་ཆོས་བྲིས་མ་པོད་སྟོང་
ཚར་གཅིག་ལ་གོས་རྙིང་ཚོན་ཕྲ་སྣ་ལྔའི་ན་བཟའ་གླེགས་ཤིང་གླེགས་ཐག་གདོང་འཛར་དང་བཅས་
པ་བཞུགས་པ་སོགས་གསུང་རབ་བྲིས་སྲོལ་ལ་དར་ཁྱབ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང། རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་སྐུ་དུས་ཀྱི་སྔོན་ཙམ་ནས་གསུང་རབ་རྣམས་མཆོད་སྦྱིན་འཛད་མེད་དུ་
སྤེལ་སླད་ཤིང་པར་རྐོ་བའི་སྲོལ་དར་བ་ནས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང། རྒྱ་བོད་པཎ་གྲུབ་མཁས་པའི་
བསྟན་བཅོས་ཕལ་ཆེ་བ་པར་ཐོག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ་ཤིང་པར་འབོར་ཆེན་བོད་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་འདི་ཙམ་ས་
སྟེང་གཞན་གང་དུའང་མེད་པར་གྲགས་ཞེས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་དེབ་དཀར་ན། འཕེལ་སོགས་རང་ཡུལ་གྱི་
ཆོས་དང། ལོ་རྒྱུས་ལ་ཐུགས་སྣང་ཅན་ཚང་མས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་པ་དང་
དེ་སྐབས་ཀྱི་བྲིས་པ་དང། ཤིང་རྐོས་མཁས་པ་ཕལ་ཆེ་བ་སྙེ་མོ་དང། ཨེ། སྡེ་དགེ་ཁུལ་ནས་
ཐོན་པར་གྲགས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཨེ་དང། སྙེ་མོ་ཁུལ་དུ་དམིགས་བསལ་བྲིས་རྐོས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་
འཛུགས་གནང་མཛད་དེ་ཡོངས་བདག་ལ་ཐབ་རྟེན་དང། དྲུང་གཏོགས་ཀྱི་གོ་གནས་ཀྱང་གནང་
བཞིན་པ་རེད་
སྔར་བོད་རྗེ་འདུས་སྲོང་མང་རྗེའི་ ་  དུས་བོད་ལ་ཇ་འཐུང་བའི་སྲོལ་ཐོག་
མར་དར་བ་ནས་འཐུང་སྣོད་བོད་དཀར་དར་ཚེ་དང། དར་སྣོད་ལ་སོགས་པ་བཟོས་ཡིག་ཚང་མཁས་པ་དགའ་བྱེད། པ་དང། དེ་རྗེས་
གྲ་ནང་དང། འཕྱོངས་རྒྱས་ཐང་པོ་ཆེ་སོགས་ལ་བོད་དཀར་བཟོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། རྒྱ་
བཟའ་ཀོང་ཇོས་བོད་ལ་བཀལ་འཐག་སྲོལ་གཏོད་མཛད་པ་ནས་སྣམ་རིགས་སྲབ་མཐུག་དང། བཙུཌ་
ཕྲུག། ར་སྤུའི་སླེའུ་སོགས་བོད་ལྗོངས་ཡོངས་ནས་བཟོ་འདོན་བྱེད་ཀྱང། དམིགས་བསལ་ཅན་ནི་
རྩེད་ཐང་ནས་ཐེར་མ་ལེགས་པ་དང། གཡག་སྡེ་ནས་ཞེར་བ། དོལ་སོགས་ལྷོ་ཁུལ་ནས་སྣམ་ཐིག་

[117] སྤུ་ཕྲུག། བྱིངས་མ། སྤུ་ཆེན། རྒྱལ་རྩེ་ནས་ཤད་མ། བྱང་ཁུལ་ནས་གཡག་གི་ཁུལ་རྩིད་ལས་
སྦྲ་སོགས་བཀལ་འཐག་བྱེད་པ་རེད། དབང་ལྡན་ནས་གྲུམ་མྱང་ཆོས་འབྱུང་ནང། སླེའུ་དང་གྲུམ་ཟེ་ཕྱིང་པ་གསུམ། ཞེས་མྱང་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ལག་ཤེས་གལ་ཆེ་ཤོས་སུ་གསུངས་འདུག་པ་
རྗེས་སུ་དེ་ལ་རུམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ག་འདྲ་ཞིག་ནས་བྱུང་བ་ཞིབ་འཇུག་མཛོད། ཟེ་ཐོན་པ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་རུམ་ཞེས་མིང་
གསར་པ་ཞིག་ཐོགས། །དབུས་གཙང་ཡོངས་ལ་དེའི་ལག་ལེན་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དེ་ནི། བོད་རྗེ་
ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དང། མུ་ནེ་བཙན་པོའི་སྐབས་བོད་དམག་ཁག་གཅིག་པར་ཤི་ཡ་དང། ཏ་ཟིག་
ཕྱོགས་ལ་ལོ་མང་པོ་བསྡད་དེ་ཚོང་དང། ཤེས་རིག། སྲིད་དོན་བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་རྒྱ་ཆེ་བྱུང་བ་ལྟར་
དུས་དེ་ཙམ་ནས་གྲུམ་ཟེ་དང། གུར་གྱི་བབས་ལེ་ཁྱི་སྣ་དང། ཟུར་བཀག་པ་འབྲུག་གི་རི་མོ། སྲད་
རིན་ཆེན་རྩེའི་ཕྱིང་དམར་ལ་རི་མོ་རྒྱག་སྲོལ་དེ་དག་དར་ཞིང། རྗེས་སུ་མངའ་བདག་རལ་པ་ཅན་གྱི་སྐབས་
ལི་ཡུལ་ ཡར་ཁྱེན་  ནས་རིག་བྱེད་ལ་མཁས་པའི་བཟོ་བོ་མང་པོ་པོས་རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་་བ་། པ་སོགས་ལས་གོང་གི་ལག་
རྒྱུན་དེ་ཚོར་ཡར་རྒྱས་བཏང། སོག་པོ་དང། རྒྱ་མིའི་རི་མོ་ལས་ཀྱང་ཁ་བསྣོན་ཅུང་ཟད་བྱས་
ཡོད་པ་སྲིད་
དེ་བཞིན་སྦྱོར་ར་ཁུལ་ནས་གཡེར་ཁ། ཏིང་ཏིང། ཁྲོ་ཟངས། དྭགས་
པོ་ནས་རྡོ་ཁོག་དང། ཤིང་ཁྲོལ། རྩམ་ཕོར་རྩི་ལྡན། འཕན་སྟག་ཁུལ་དང། སྣའུ་
སོགས་ནས་རྫ་ཆས། སྙེ་མོ་ནས་ཤིན་བརྐོས་ཡོ་ཆས་དང། འཕན་སྟག་ཁུལ་དང། ཟོམ་མཐིལ་
དྭགས་པོ། སྐྱེམ་སྟོང། རྒྱལ་རྩེ། ལྕིབ་ལུང། སྙེ་མོ་སོགས་ནས་ཤོག་བུ། ལྷོ་བྲག་ལྷ་
ཁང་དང། སེང་རྫོང་ཁུལ་ནས་ཤིང་གི་ཟར་བུ་དང། གཞོང་པ། པང་ལེབ། མཚོ་སྣ་
ནས་ཕོར་པ། རྟ་སྒ། སྲད་རིན་ཆེན་རྩོ་ནས་ཕྱིང་པ། མདོ་སྟོད་ཆར་ཕྲེང་ཁུལ་ནས་རགས་སྐྱོག་
དང། སྡེ་དགེ་ནས་གསེར་དངུལ། ཟངས་ལྕགས་སོགས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་ཡོ་ཆས་

[118]
རྨོག་དང། ཁྲབ་ཀྱི་བྱང་བུ། བྱང་རྐེད། ལེ་ལོང་བཅས་པར་ལྕགས་དཀྲོལ་ལ་གསེར་དངུལ་ལྟིར་ཚགས་དང། རྨོག་གི་མཐོང་ལ་
ཨ་ར་སྦིའི་ཡི་གེ། ཨི་སི་ལིམ་གྱི་ཨ་ཡ་ཚུལ་ཀོར་སི་ཞེས་པའི་ཆོས་ཚིག་ཡིག་འཕྲེང་གཉིས་གསེར་ལྟིར་ཚགས་མ་ཀློག་རྒྱུ་ཡོད་པ་
དང། གཞན་ཡང་ཁྱི་སྣ། པདྨ་འཁྱུད་ལག་སོགས་ཀྱི་རི་མོས་ཕྱུག་པ་དེ་དག་ལྷ་སྲས་མུ་ནེ་བཙན་པོའམ། མུ་རུབ་བཙན་པོའི་སྐུ་དུས་
པར་ཤི་ཡ་དང། ཏ་ཟིག་ཕྱོགས་དམག་གི་འབྲེལ་པའི་སྐབས་ནས་བྱུང་བ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅིང། དེ་རྗེས་རོམ་ཕྱོགས་ནས་ཐོན་པའི་རོམ་མདའ་
ཞེས་བོད་མངའ་རྙིང་མ་ལ་ལར་ལྕགས་དཀྲོལ་ལ་གསེར་དངུལ་ལྟིར་ཚགས་ཀྱི་པདྨ་འཁྱུད་ལག་ཁྱི་སྣ། པ་འབྲུག་སོགས་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ལས་སྡེ་
དགེའི་ལྕགས་དཀྲོལ་དར་བ་མིན་ནམ་སྙམ་པ། འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་གཞན་ཡོད་ན་བརྗོད་མི་འཚལ་ལོ། །མ་དག་དང། དྲིལ་བུ། སྦུབ་སིལ། ཏིན་ཤག། གྲི། ཁྲབ་རྨོག་སོགས་དང། དེ་
བཞིན་ལྷ་ས་དང། གཞིས་རྩེ། ཆབ་མདོ་ཁུལ་སོགས་ནས་གསེར་དངུལ། ཟངས་ལྕགས་ཀྱི་མཆོད་
པའི་ཆོ་ཆས་དང་མཁོ་ཆས་སྣ་ཚོགས། གོང་ཁུལ་ནས་ཁོམ་འབོག་དང། རྒྱ་སྒམ། རྟ་གྲོ་
ལྷམ་ཆས། རྟ་ཆས་སོགས་ཀོ་བའི་ཡོ་ཆས་སྣ་ཚོགས་བཟོ་འདོན་བྱེད་པ་དང། ལྷ་ཞོལ་སྤོས་བརྡུང་
ཁང་དང། གྲ་ཕྱི་སྨིན་གྲོལ་གླིང། པ་རྣམ་དགའ་བ་གདོང། ཤངས་དགའ་ལྡན་ཆོས་འཁོར་
སྙེ་མོ་རྒྱལ་བྱེད་དགོན་བཅས་ནས་སྤོས་སོགས་ཐུན་མོང་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལག་བཟོའི་རིམ་
པ་མང་པོ་ཞིག་ཐོན་གྱི་ཡོད་པར། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ནང་འཕྲུལ་བཟོའི་རིག་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་
དངོས་ཆས་སྣ་ཚོགས་ཐོན་ཡང། ལག་པས་བཟོས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས་སྔར་བོད་ལ་བཟོས་པའི་
དངོས་པོར་དེང་དུས་ཕྱི་རྒྱལ་རྣམས་སུ་གནད་ཆེར་བྱེད་འདུག་པས་རང་རེའི་ཤེས་རིག་གི་ལག་རྒྱུན་བཟང་
པོ་དེ་དག་ཉམས་པ་སོར་འཆུད་དང། མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དུ་བྱེད་དགོས་པ་ནི་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་
འདུག་གོ་
གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས། རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་རྟ་་ལོར་བོད་གཞུང་
དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་ཆབ་སྲིད་དབུ་བརྙེས་པ་ནས། རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་ཕག་་ལོར་

[119] བོད་ལྗོངས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་
གཉིས་ཀྱི་བདག་པོའམ། རྒལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་འཛིན། སྐུའི་དབང་ཚད་མཐོ་ཤོས་ནི་་སྐྱབས་མཆོན་
ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཡིན། ཁོང་དགོངས་དོན་དུ་གཤེགས་པ་ན། སྐུ་ཚབ་ལྟ་བུར་དགའ་ལྡན་ཁྲི་
པའམ། བླ་སྤྲུལ་ཆེ་ཁའི་ཁོངས་ནས་བླ་མ་ཞིག་བོད་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ནས་འོས་འདེབས་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་
ཚབ་བམ། ཡང་ན་སྡེ་སྲིད་བསྐོ་གཞག་བྱས་ནས་དེས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་གསར་པས་ལུགས་
གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་འགན་མ་བཞེས་བར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀར་དབང་ལུང་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པ་ཡོད། རྒྱལ་ཚབ་བམ། སྡེ་སྲིད་ཕྱག་ཐོག་རིང་གཞུང་དང་ཐུགས་འདོད་གཅིག་པ་ཡིན་
ཁུལ་ཡིན་ཀྱང། ཕྱིས་ཕྱག་གྲོན་རྣམས་གཞུང་དང། ཕྱག་འབབ་རྣམས་སྐུ་སྒེར་ལ་བཞེས་ཀྱི་
མེད་དམ་སྙམ་
གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་ལ་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས། ལུས་ལ་ཆ་བཞག་ན་སྒལ་རུས་ལྟ་
བུའམ། འགྲོ་ཁུངས་ཚང་མའི་མིག་པ་ལྟ་བུ་ནི་བཀའ་ཤག་ཡིན། དེར་བཀའ་བློན་སེར་མོ་བ་གཅིག་
དང། སྐྱ་བོ་གསུམ་ཡོད། བཀའ་བློན་ཚོ་དང་གདན་ཐོབ་གཅིག་པ་སྐུ་བཅར་སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་པོ་གལ་
ཆེའི་སྐབས་བཀའ་ཤག་ཏུ་མཉམ་ཚོགས་གནང་བ་ལས། རྒྱུན་དུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་སྒེར་དང། ཆོས་
ཕྱོགས་ཡིག་ཚང་གི་དབུ་འཛིན། རྒྱལ་ཁབ་ནགས་ཚལ་གྱི་བདག་གཉེར་བཅས་གནང་བ་རེད། བཀའ་
ཤག་ལ་ཞི་དྲག་ཕྱི་ནང་གི་ལས་དོན་ཚང་མའི་ཐག་གཅོད་སྐོར་སྙན་ཞུ་འབྱོར་རིགས་ལ་བཀའ་བློན་རྣམས་
ཤག་ལ་ཞི་དྲག་ཕྱི་ནང་གི་ལས་དོན་ཚང་མའི་ཐག་གཅོད་སྐོར་སྙན་ཞུ་འབྱོར་རིགས་ལ་བཀའ་བློན་རྣམས་
མོལ་བསྡུར་གྱིས་གལ་ཆེའི་རིགས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའམ། རྒྱལ་ཚབ་ལ་དགོང་སྐོར་ཕྱག་རྟགས་ཞུ་བ་
ལས། དེ་བྱིངས་ཚང་མ་ཐག་གཅོད་ཆོག་པའི་དབང་ཚད་ཡོད། དུས་ཕྱིས་གཞུང་ཞབས་ཤོད་སྐོར་
གྱི་ཞི་དྲག་ཕྱི་ནང་ལས་ཚན་དན།་རྫོང་བསྐོ་འབེབས་སོགས་ཀྱི་འོས་སྒྲིག་དང། གྱོད་
དོན་བཅས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བཀའ་བསྡུར་དང། མགོ་འདྲེན་གནང་རྒྱུ་འདི་བཀའ་བློན་ཚོའི་ཕྱག་ལས་ཐུགས་
གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཆགས་པ་རེད་ཅེས་གླེང། ཡང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་གལ་ཆེ་ཡུལ་གཉན་འདྲ་བྱུང་

[120] དེས་ཀྱང་བློས་མ་འཁྱུད་ཚེ་བོད་ལྗོངས་ཚོགས་འདུར་འདྲི་སྐོར་
གནང་རྒྱུ་དེ་རེད། བར་ལམ་ཞིག་ནས་བཀའ་བློན་མཉམ་རུབ་ཀྱི་ལས་དོན་གནང་རྒྱུ་དེ་ལ་ལེགས་བཅོས་
ཞིག་གནང་སྟེ་ཕྱི་སྲིད། ནང་སྲིད། དྲག་པོ། དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་སོགས་བཀའ་བློན་སོ་སོར་
དམིགས་བསལ་འགན་འཁུར་གནང་བ་རེད་
བོད་ལྗོངས་དགོན་ཁག་དང། ཆོས་ཕྱོགས་ལས་དོན་ཆེ་ཕྲ། གཞུང་ཞབས་
སེར་མོ་བ་ རྩེ་སྐོར་  རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་ཁུངས་ལས་ཚན། རྫོང་གཞིས་གཉེར་སྡོད། རྩེ་སྐོར་ཞབས་གསར་
བ་བཅས་ཀྱི་འོས་སྒྲིག་སོགས་སེར་མོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་རྩེ་ཡིག་ཚང་ལས་ཁུངས་སུ་རྩེ་སྡེ་དྲུང་ཆེ་བ་
བཞི་ཡོད། མཁན་དྲུང་ཆེ་བ་བཞིའི་ནང་གི་བགྲེས་ཤོས་དེར་སྐབས་རེ་ཏཱ་བླ་མའི་གོ་གནས་ཀྱང་
གནང་སྲོལ་ཡོད་
རྒྱ་ཁྱབ་རྫོང་གཞིས་ཁག་གི་གཞུང་འབྲུ་དང། དཀར་ཤེ་སོགས་ཡོང་སྒོ་ཁྲིམས་
ཤུགས་རྣམས་ལ་རྩིས་ཞིབ་ཀྱིས་བྱས་བྱུང་རྣམ་དབྱེ་མི་དམངས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཐོན་སྐོར་གྲལ་རིམ་སྒྲིག་
པ་སོགས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་དོན་ཕལ་ཆེ་བ་དང། ཡོང་སྡུད། བཀར་རྒྱ། བཀར་འཇུག། ཤོད་
སྐོར་ཞབས་གསར་འོས་སྒྲིག་སོགས་གཞུང་ཞབས་ཤོད་སྐོར་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་རྩིས་ཁང་ལས་ཁུངས་
སུ། རྩིས་དཔོན་བཞི་ཡོད། སྔར་རྩིས་ཁང་གི་ལས་དོན་རྣམས་ཡུལ་ལུང་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་
ལ་ཕན་པའི་བྱེད་སྒོའི་ལས་འགན་ཆེ་ཞིང། ལུགས་སྲོལ་དེ་དག་ཀྱང་དུས་སྐབས་དང་མཐུན་པའི་གལ་
གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཡང། བར་སྐབས་རྩིས་དཔོན་རྣམས་འཕར་མའི་ལས་དོན་ཁོ་ནར་
དག་སྟེ་བཀར་ཡོང་རྣམས་སྔར་ལམ་གྱི་འགྲོ་ཁུངས་ལྟ་བུ་དང། ཐོན་སྐོར་གྲལ་ཐོ་ནི་སྔར་སྲོལ་མ་
ཉམས་ཙམ་དུ་ཟློས་གར་ཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ལས། ངོ་ཐོག་ཐོན་འབབ་ཀྱི་རྩིས་བྱེད་ཡུལ་མེད་པ་
ཞིག་བྱས་འདུག་
མཁན་དྲུང་བཞི་དང། རྩིས་དཔོན་བཞི་རྣམ་ཀུན་རང་རང་འཁུར་འཁྲིའི་ལས་

[121] ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་དོན་གལ་ཆེའི་སྐབས་དྲུང་རྩིས་བརྒྱད་སྦྲེལ་བཀའ་ཤག་ཏུ་
ལྷན་ཚོགས་ལ་འགྲོ་དགོས་པ་དང། ཚོགས་འདུ་རྒྱས་བསྡུས་ཚང་མའི་འགོ་འཛིན་ལྟ་བུ་དང། ་གོང་
སྲིད་བཀའ་ཤག་དང། ཚོགས་འདུའི་བར་གྱི་ཟམ་པ་ལྟ་བུའམ། སྐབས་རེ་བང་ཆེན་ལྟ་བུ། སྐབས་
རེ་ལག་པ་ཚ་དུས་རྐམ་པ་ལྟ་བུའི་མཐོང་ཚུལ་ཡང་ཡོད་པ་རེད། དངོས་གནས་བྱས་ན་བཀའ་ཤག་གི་
འོག་ཏུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཀ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལའང་ཆ་འཇོག་བྱས་ཆོག་གམ་སྙམ་
བོད་ལྗོངས་སོགས་འདུ་བསྡུས་པ་ཟེར་བའི་དམིགས་བསལ་ཞིང་ངོས་འཛིན་བྱེད་
ཡུལ་མི་འདུག་ཅིང། ཚོགས་འདུ་ཕྲག་བསྡུས་རྒྱས་པ་ནི། དྲུང་རྩིས་བརྒྱད་སྦྲེལ་ཐོག་གཞུང་
ཞབས་མཁན་སྡེ་ཆེ་ཆུང་གི་འཐུས་མི། ཛ་ཏཱ་ཐའི་གསུམ་གྱི་འཐུས་མི། ཤོད་སྐོར་ཞི་དྲག་རིམ་པ་
བཞི་པའི་འཐུས་མི། གཞུང་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་འགན་འཛིན་འཐུས་མི། འབྲས་སེ་གཉིས་ཀྱི་
མཁན་པོ་དང། དགའ་ལྡན་འཐུས་མི། རྩེ་ཤོད་དྲུང་སྤྱིའི་འཐུས་མི་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་དྲུག་ཅུ་
སྐོར་ཞིག་ཡོད་པ་ལས། ཕྱོགས་འགལ་ཚོགས་པ་སོགས་ཡོད་པ་མ་རེད་
བོད་ལྗོངས་ཚོགས་འདུ་རྒྱས་འཛོམས་སམ། ཚོགས་འདུ་ཆེན་མོ་ནི། དགའ་
ལྡན་ཁྲི་པ་གདན་ཟུར། སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་ཆེ་ཆུང། ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ། ཧོ་ཐོག་ཐུ་ནས་ཚོགས་ཆེན་
སྤྲུལ་སྐུ་ཡན་གྱི་བླ་སྤྲུལ། གདན་ས་གསུམ་གྱི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར། རྒྱུད་གྲྭ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་མཁན་པོ་
འབྲས་སྤུངས་ཕོ་བྲང་སྡེ་པ་དང། སེ་རྭ་གཟིམ་ཁང་སྡེ་པ། གཞན་ཡང་བཀའ་བློན་རྣམས་དང། སྐུ་བཅར་
སྤྱི་ཁབ་མཁན་པོ་སོགས་སྐུ་ངོའི་གདན་ཐོབ་ཡོད་རིགས་ཕུད། དྲུང་རྩིས་བརྒྱད་སྦྲེལ་ཐོག་དེ་བྱིངས་
ལྷ་ཡོད་གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱ་ཞི་དྲག་ལས་ཚན་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པས་ཚང་མ་དང། རུ་བརྒྱ། དྲུང་
གཏོགས་ཡན་ངོ་ཡོད། རྨེ་གཞིས་སོགས་གླིང་ཁག་ནི། སྐུ་བཅར་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང། རྨེ་རུ། བཞི་སྡེ། བསྟན་རྒྱས་གླིང། ཚེ་སྨོན་གླིང། ཀུན་བདེ་གླིང་
ཚེ་མཆོག་གླིང། གནས་ཆུང་སྒྲ་དབྱངས་གླིང་རྣམས་སོ། ཁག་གི་གཉེར་བ། དབུས་གཙང་འཚོ་ཆེན། བཀྲ་

[122] རྨར་མཛོ་གསང་གསུམ། སྡེ་དགེ། ཆབ་བྲག་སོགས་ཀྱི་མི་སེར་འགོ་པ་ཁག་
བཅས་ཧ་ལམ་མི་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་ནས། དྲུག་བརྒྱའི་བར་ཞིག་ཡོད་
ཚོགས་འདུ་རྒྱས་འཛོམས་ཀྱི་འཐུས་མི་རྣམས་དགོས་གལ་སྐབས་ཚེས་ཆ་དང་
ཚུགས་ཡུལ་བཅས་བརྡ་ཁྱབ་བྱས་པ་མ་གཏོགས། འཐུས་མི་བསྐོ་གཞག་སོགས་གནང་ལམ་མེད་
ཚོགས་འདུ་ཧྲག་འདུས་རྒྱས་པ་ནི། གཞུང་དོན་གལ་ཆེ་ཕལ་ཆེར་ལ་ཡང་ཡང་ཚུགས་དགོས་པས་
བོད་ལྗོངས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་ཆེ་ཁའི་ཐག་གཅོད་བྱེད་ས་ཞིག་ཡིན། དེའི་ཚོགས་འཐུས་རྣམས་
སྤྱི་མོས་འོས་འདེབས་བྱེད་སྲོལ་མེད་ལ། ཚོགས་འཐུས་ཚང་མ་དུས་གཅིག་འཕོ་འགྱུར་ཡང་བྱེད་
ལམ་མེད་པས། རང་རང་ལས་ཚན་འཕོ་ལེན་སྐབས་ཚོགས་འཐུས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འཕོ་ལེན་ཡོང་
བ་དང། སྐབས་རེ་ཚོགས་འཐུས་དམིགས་བསལ་གྱིས་འཕོ་འགྱུར་དང། གསར་བསྐོ་དགོས་པ་
སོགས་བྱུང་ཚེ་རྩེ་སྐོར་ཡིག་ཚང་ལས་ཁུངས་དང། ཤོད་སྐོར་རྩིས་ཁང་ལས་ཁུངས་ནས་འོས་ངེས་
བབས་འབྲེལ་བརྟག་དཔྱད་ཀྱིས་འོས་དང་གཉིས་བཀོད་དེ་བཀའ་ཤག་ཏུ་ཕུལ་ན་བཀའ་ཤག་ནས་དེ་
ལ་འགྱུར་བཅོས་དགོས་མིན་ཞིབ་གཟིགས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེར་ཕུལ་ཏེ་བསྐོ་གཞག་ཕྱག་
རྟགས་ཞུ་བ་རེད་
ཚོགས་འཐུས་དེ་ཚོས། སྔོན་ནས་གོ་སྒྲིག་བྱས་པའི་ཚོགས་འདུའི་གྲོས་
གཞིའི་ནང་མ་འཁོད་པའི་ཆབ་སྲིད་སྐོར་དང། གཞུང་དང་མི་དམངས་ཀྱི་བདེ་དོན། ཡུལ་ལུང་ཡར་
རྒྱས་སོགས་གཞུང་གིས་ལས་དོན་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་རིགས་ལ་ཐད་ཀར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་རྒྱུའི་སྲོལ་མ་དར་
བའི་དབང་གིས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་རིགས་ལ་དམིགས་འཛུགས་འགྲེལ་བརྗོད་མ་བྱས་པ་རང་རང་ལྷག་བསམ་
བཟང་པོ་ཡིན་ཚུལ་གྱིས་ཡུལ་ལུང་ཡར་རྒྱས་གཏོད་རྒྱུའི་བསམ་འཆར་འཇམ་མཁས་གང་བཤད་རྣམས་
ལེགས་ཆ་ཀུན་བཏུས་ཀྱིས་ཚིག་ཐོར་འགོད་རྒྱུ་ཙམ་རེད། གལ་ཏེ་སུ་ཞིག་ནས་གཞུང་ལ་དངོས་སུ་སྐྱོན་
བརྗོད་བྱས་པ་ཡིན་ན། མི་དེ་ངོ་ལོག་པའམ། ལོག་སྨོན་ཅན་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མདོག་ཁ་པོ་

[123] གྲོས་གཞིའི་ནང་འཁོད་པའི་རིགས་ལའང། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ནི། རང་
གཞན་ཚང་མར་ཐོས་རྒྱ་དང། མཐོང་རྒྱའི་ཆུ་ཚད་དམའ་བས་གྱ་ཚོམ་གྱི་བསམ་འཆར་བརྗོད་རྒྱུ་ཁག་
པོ་ཡིན་པ་དང། ཉེ་འབྲེལ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་དཀར་ནག་དང། བལ་ཡུལ། འབྲུག་ཡུལ་
སོགས་ཀྱི་སྲིད་དོན་གནས་སྟངས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཡུལ་ལ་ཕན་གནོད་ཇི་ཡོང་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་
ཐུབ་མཁན་ཡང་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཞིག་རེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཚོའི་ནང་ལ་ཕྱིན་ཏེ་དཔོན་
རིགས་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ལྟ་བཞག་དེ་ཚོ་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང། ས་མཚམས་སྐོར་གྱི་
ཡིག་ཆ། ཆིངས་ཡིག་རྣམས་ས་འོག་གི་གཏེར་བཞིན་གནས་པར་བརྟེན་སློབ་སྦྱོང་མེད་པས་རང་བཞིན་
འོལ་ཚོད་བསམ་ཚུལ་ཤོད་རྒྱུར་ཁག་པོ་ཡོད་པ་དང། དེ་ཙམ་མ་ཟད་རང་ཡུལ་གྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་
ཆ་མཚོན་ན་ཡང། གནད་ཆེར་སླེབས་པ་མང་པོས་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཕྲ་ཞིབ་ཤེས་ཀྱང་རང་གི་གནས་
སྟངས་ལ་འཕོ་འགྱུར་འབྱུང་དོགས་མཛེས་ཟོན་ཁོ་ནས་ཕོག་ཐུག་དང་ཕན་གནོད་མེད་པའི་བཀའ་མོལ་
མཁས་པོ་ཞིག་གསུངས་ཏེ་བཞུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རང་ཟོན་སྤངས་ཏེ་གསུང་མཁན་སྲིད་ཚབ་ཟུར་པ་
ཀླུ་ཁང་པ་འདྲ་བ་འགའ་ཤས་ལས་མེད། ཚོགས་འཐུས་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་ཤིང་འགོ་ལྷགས་ཤུགས་
ཆེ་ས་ལ་ཉེ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད། རང་ཡུལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་ཕྱོགས་གང་ཡིན་མི་ཤེས་མཁན་གྱི་ཚོགས་
འཐུས་ཀྱང་རེ་ཟུང་ཡོད་འགྲོ། ཡང་སུ་ཞིག་ནས་རང་གི་ཕན་པ་སྒྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་དེར་
དམིགས་བཀར་གྱིས་གནས་ལུགས་གང་ཡང་མ་བཤད་པར། ཆོས་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པ་ཡོད་ཚུལ་
སྒོ་ནས་ལམ་སྟོན་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱས་པ་ཡིན་ན། གདན་འཐུས་ཚོས་སྐད་ཆ་དེའི་འཕྱམ་རྩ་རྡོ་བསྣོན་ཡང་
དག་པ་གནང་རྒྱུར་ཐེ་ཚོམ་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་གི་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ན་ནང་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ལ་སྐྱོན་བྱེད་ཚུལ་དང། རྐང་རྩེད་གྲུ་གུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་ལ་རྡོག་རྒྱག་བཞུ་བའི་
ཚུལ་རེད་ཅེས་གདན་འཐུས་ཞིག་གིས་ཚོགས་འདུའི་དབུས་སུ་གསུངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་རེད། ཚོམ་མེད་
ཚོགས་འདུའི་ལས་འགན་ནི། ལས་དོན་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་གྲོས་ཚོགས་དགོས་

[124] བཀའ་ཤག་ནས་ཚོགས་འདུའི་གྲོས་གཞི་དྲུང་རྩིས་བརྒྱུད་གནང་བ་དང། ཡང་ན། བཀའ་ཤག་
དྲུང་རྩིས་ཐུན་མོང་ནས་གྲོས་གཞི་བཟོས་ཏེ་དྲུང་རྩིས་ནས་ཚོགས་འདུར་གསུང་མོལ་གྱིས་ཚོགས་འཐུས་རྣམས་
ནས་དེ་ལ་ཞིབ་གྲོས་བྱས་ཏེ་དོན་ཚན་དགོངས་འཆར་མཐུན་རིགས་རྣམས་ཚིག་ཐོར་བཀོད་དེ་གདན་ས་གསུམ་
དང། རྩེ་ཤོད་དྲུང་སྤྱིའི་སྤྱི་ཐམ་ཕབ་སྟེ་དྲུང་རྩིས་ནས་བཀའ་ཤག་ཏུ་ཕུལ་བ། བཀའ་ཤག་ནས་ཞིབ་
འཇུག་གིས་དགོངས་མཐུན་བྱུང་ན། ་གོང་ས་མཆོག་ལ་ཕུལ་ཏེ་ཆོག་མཆན་སྩལ་བ་དང། ལས་དོན་
ཐོག་འགྲོ་བ་རེད། ཡང་བཀའ་ཤག་ནས། ཚིག་ཐོ་དེར་དགོངས་འཆར་བཅོས་བསྒྱུར་གནང་འོས་
ཡོད་ན་སྦྱར་ཤོག་ཐོག་བསྐྱོན་ཏེ་སྙན་ཞུར་ཕུལ་བ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེས་དེ་ལ་དགོངས་འཆར་བསྒྱུར་
བཅོས་གནང་འོས་ཀྱང་སྦྱར་ཤོག་གནང་སྟེ་ཚིག་ཐོ་དེ་སླར་ཡང་ཚོགས་འདུར་སྒྲོགས་སྦྱང་གིས་དགོངས་
འཆར་སྦྱར་ཤོག་ལ་ཚང་མས་སྤྱི་མོས་བྱུང་ཚེ་ཚིག་ཐེའི་ཡིག་དཀྱུས་སུ་ཕབ་སྟེ་སྐྱོན་ཐམ་རྒྱག་དགོས་པ་དང་
གལ་ཏེ་སྦྱར་ཤོག་ལ་ཚོགས་འཐུས་རྣམས་ཀྱིས་མོས་མཐུན་མ་ཞུས་ན་སྦྱར་ཤོག་རྣམས་བཀོག་སྟེ་སྔོན་མའི་
ཚིག་ཐོ་དེ་རང་ལ་ཆོག་མཆན་ཞུས་ཏེ་ལས་དོན་ཡེད་ལས། ཚོགས་འདུའི་གྲོས་ཆོད་ལ་རང་བཞིན་བསྒྱུར་
བཅོས་གནང་བའི་སྲོལ་མེད། ཡང་སྐབས་རེ་ཚོགས་འཐུས་རྣམས་དགོངས་འཆར་མ་མཐུན་པས་ཐག་
གཅོད་བྱེད་དཀའ་བྱུང་ཚེ་འོས་ཤོག་བསྡུས་ཏེ་མང་མོས་ལ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད། ཡང་སྐབས་
རེ་སྲིད་དོན་གལ་ཆེའི་ཐག་གཅོད་དཀའ་བ་བྱུང་ན། ལྷ་མགོན་ལ་གཙན་བརྟག་གམ། ཡང་ན་གནས་
དགའ་སོགས་ལ་ལུང་ཞུ་ཕུལ་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་རེད། ཆོས་སྲུང་རྣམས་དུས་གསུམ་གསལ་བར་གཟིགས་
པས་བསུལ་བ་ཡོང་མི་སྲིད་ཀྱང། དགེ་སྐྱོན་བསམ་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡོད་རུང། ངན་ཁག་
འཁྱེར་མ་ཐུབ་པས་ཆོས་སྲུང་རྣཾས་ལ་ལག་པ་འཕྱིད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཀྱང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཚོགས་
འདུའི་འགྲོས་གཞི་དང་མ་མཐུན་པའི་ལབ་བརྗོད་འདྲ་བྱུང་ཚེ་དྲུང་རྩིས་ནས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པ་རེད། བར་
སྐབས་རང་གིས་མཐོང་ཚུལ་དང། མྱོང་ཚུལ་རྣམས་ཅུང་ཟད་བྲིས་དགོས་དོན་ནི། དེང་དུས་རང་ཅག་
གཞིས་བྱེད་རྣམས་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཞིང། མི་མཐོང་དང། ཆ་འཇོགས་ཆུང་བའི་སྐབས་འདིར་ཡར་ཐོན་

[125]
ལམ་བཟང་པོ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྔར་གྱི་ལུགས་སྲོལ་ལ་ཉེས་ཆ་ཡོད་རིགས་རྣམས་དོར། ལེགས་ཆ་ཡོད་
རིགས་ཐོག་འཛམ་གླིང་ཡར་ཐོན་ནང་ནས་ལེགས་ཆ་གང་བྱུང་བསགས་ཏེ་གོམ་བགྲོད་སྤོ་དགོས་པ་ནི་
གནད་དམ་པ་ཡིན་པས་བསྐུལ་མའི་ཕྱིར་ཟུར་ཙམ་བྲིས་པ་ལགས་སོ།།
གོང་གསལ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག། གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་དང། དཔལ་འབྱོར་སོགས་ཀྱི་
ལས་དོན་བྱེད་མིའི་རྒྱུན་ལས་ལས་ཁུངས་ཁག་ནི། ཕྱི་རྒྱལ་ལས་ཁུངས། དྲག་པོའི་སྤྱི་ཁྱབ་དམག་སྤྱི་ཁང་
གྲ་བཞི་གློག་འཕྲུལ་ལས་ཁུངས། ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས། འདུ་འགོད་ལས་ཁུངས། གྱོད་ཞིབ་
ཁང། འབྲུ་ཁང་ལས་ཁུངས། རྩེ་འཕྲལ་བདེ། བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད། དམག་ཕོགས་ཁང། བདེ་ཞིབ་
འབབ་ཞིག། ཞིབ་ཁང། སོ་ནམ་དོ་དམ། ཇ་ཚའི་དོ་དམ། བཤེར་ཁང། དངུལ་སྐྱེད་ཁང། ཐེབས་
སྦྱར་ལས་ཁུངས། ཕེབས་འགོ། སྦྲག་སྤྱི། ཆིབས་རྭ། ཨར་པོའི་ལས་ཁུངས། སྨན་རྩིས་ཁང་
རྩེ་གཉེར་ཚང། ལྷ་ས་གཉེར་ཚང། ཞོལ་གཉེར། སྣང་ཤག་མི་དཔོན། ཞབས་འཕར་དོ་དམ། གོར་
ཞིབ། རྩམ་ལེན། རྩ་གཉེར། ཤིང་གཉེར། ཕྱག་དཔེ་དོ་དམ། མཆོད་རྫས་དོ་དམ། འདོད་དཔལ་
དོ་དམ། བཟོ་ཁང་དོ་དམ། ཟུར་འཕྱོངས་དོ་དམ། ཚེ་གླིང་དོ་དམ་སོགས་འཆར་འཕར་གྱི་ལས་ཁུངས་
ཆེ་ཆུང་མང་པོ་ཡོད། ལས་ཁུངས་ཆེ་ཁག་རེ་རེའི་འོག་ལ་ཡང། དེར་གཏོགས་པའི་ལས་ཁུངས་ཆུང་
ཁག་མང་པོ་ཡོད། ལས་ཁུངས་ལ་ལ་ནི་ཏོག་གནས་ཙམ་ལས། ལས་ཀ་བྱེད་ཡུལ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་
ལས་ཁུངས་དེ་དག་གི་འགན་འཛིན་དང། ལས་བྱ་ཕལ་ཆེ་བ་བཀའ་ཤག་དང། རྩེ་སྐོར་ལ་གཏོགས་པ་
རྩེ་ཡིག་ཚང་ལས་ཁུངས། མཁན་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་སྐུ་བཅར་སྤྱི་མཁན་བཅས་ནས་འགྲོ་འོས་དང་
གཉིས་བཀོད་དེ་་གོང་ས་ཆེན་པོར་འཆར་ཕུལ་ཕྱག་རྟགས་ཞུ་ལམ་དང། སྐབས་འགར་ལས་ཁུངས་
སོ་སོའི་ལས་བྱ་ལས་ཁུངས་རང་ནས་འོས་བསྒྲིགས་ཀྱིས་བཀའ་ཤག་བརྒྱུད་འབུལ་ལམ་ཞུ་སྲོལ་ཡང་ཡོད་
ལས་ཁུངས་དེ་དག་གི་འགན་འཛིན་ནམ། ལས་བྱ་རྣམས་ཏོག་གནས་དང། གདན་ཐོབ་མཐོ་དམའ་དང་

[126] དེ་དག་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་ལས་ཚན་ཁག་རེད་
རྒྱ་ཁྱབ་སྤྱི་ཁྱབ་ཁག་དང། རྫོང་གཞིས་ཁག་ནི། མདོ་སྨད་སྤྱི་ཁྱབ། བྱང་བརྒྱུད་
སྤྱི་ཁྱབ། གཙང་སྤྱི། ལྷོ་སྤྱི། སྟོད་སྤྱི། ཀོང་སྤྱི། འཕན་སྟག་སྤྱི་ཁྱབ་བཅས་ཁག་བདུན་དང། སྤྱི་
ཁྱབ་རེ་རེའི་འོག་ཏུ་རྫོང། གཞིས་སྡོད། བླ་གཉེར། འགོ་པ། ཤོ་པ་སོགས་ཧ་ཅང་གི་མང་པོ་ཡོད་
པ་དང། དེ་ཚོ་རེ་རེའི་འོག་ཏུ་གཞུང་སྒེར་ཆོས་བཅས་ཀྱི་གཙོ་དྲག་དང། ལས་དྲུང། རྒན་པོ་སོགས་
བྱ་སྤུ་སྣོན་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་རེད་
ལས་ཚན་གྱི་གོ་རིམ་ནི། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆེས་མཐོ་ཤོས་ལ་བརྟེན་རིམ་
པའི་ཁོངས་སུ་མེད་ཅིང། རྒྱལ་ཚབ་སྲིད་སྐྱོང། སྡེ་སྲིད། སྲིད་བློན་བཅས་རིམ་པ་དང་པོ་དང་
བཀའ་བློན་རྣམས་དང། སྐུ་བཅར་སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་པོ། རྒྱལ་བའི་ཡབ་རྗེ་སོགས་སྐུ་ངོའི་གདན་ཐོབ་
ཡོད་རིགས་རྣམས་རིམ་པ་གཉིས་པ། ཛ་སག། གུང། ཏཱ་བླ་མ། ཐའི་ཇི། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་སོགས་
ནི་རིམ་པ་གསུམ་པ། མཁན་སྡེ་ཆེ་ཆུང། ཕོགས་དཔོན། རྩིས་དཔོན། མདའ་དཔོན། རིམ་བཞི། སྲས་
རྣམ་པ་ཡན་རིམ་པ་བཞི་པ། རྩེ་ཤོད་ཀྱི་མགྲོན་གཟིམ། ཕྱག་དཔེ་དོ་དམ། མཆོད་རྫས་དོ་དམ། ལྷ་
ཞོལ་གཉེར་མི་དཔོན། རྩེ་ཤོད་གཉེར་ཚང། འབྲུ་ཕོགས། བཤེར་དཔང། སྦྲག་སྤྱི། བཟོ་ཁང་དོ་
དམ། འདོད་དཔལ་དོ་དམ་སོགས་རིམ་པ་ལྔ་པ་ནང་གི་ལས་ཚན་དང། ཆིབས་ཆེ། བཀའ་དྲུང། བཀའ་
མགྲོན། བཀའ་ཤག་ཤོད་པ། རྩིས་པ། རྩམ་ལེན། རྩ་གཉེར། ཤིང་གཉེར། ལག་ཤེས་མཁས་
པར་དམིགས་བསལ་གྱི་བྱས་རྗེས་ལས་ཚན་ཡོད་རིགས་རྣམས་རིམ་པ་དྲུག་པ་ནང་གི་ལས་ཚན་ཆུང་ཁག་
དེ་བྱིངས་དྲུང་རིགས་སེར་སྐྱ། དམག་སྒར་རུ་བརྒྱ་སོགས་དྲུང་ཏོག་ཡོད་རིགས་ཚང་མ་རིམ་པ་བདུན་པ་
ཡིན། དེ་བཞིན་རྫོང་གཞིས་ཁག་ལའང་ཏོག་གནས་རིམ་པ་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པ་དང། ས་མཚམས་ཀྱི་རྒྱལ་
ཕྲན། སྡེ་དཔོན། གཏན་འཇགས་ཀྱི་འགོ་དཔོན་ཁག་ལའང་སྔར་ལམ་ཏོག་གནས་དང། རིམ་པ་མི་
འདྲ་བའི་གདན་ཐོབ་བརྒྱུད་འཇགས་གནང་བ་དང། འགའ་ཤས་མི་ཚེའི་རིང་གནང་བ་སོགས་མི་འདྲ་

[127] ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང། ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་
་རྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆེ་ཆུང། རྒྱལ་སྤྲུལ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་དང། ཧོ་ཐོག་ཐུ། ཀརྨ་པ། སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་
གསུམ། མཁན་པོ། བླ་སྤྲུལ་ཆེ་ཆུང་ཁག་གི་མཇལ་ཁའི་གོ་རིམ་དང། གདན་ཐོབ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མཐའ་
ཀླས་པས་རེ་རེ་བཞིན་འདིར་བྲིས་ཀྱིས་མི་ལངས་སོ། །
གཞུང་གི་འབབ་ཡོང་ཆེ་ཤོས་ནི་ས་ཞིང་གི་དཔྱ་ཁྲལ་དང། དེ་འོག་དཀར་ཤེའི་ཁྲལ་
ཤོ་ཁྲལ། ནགས་ཚལ་གྱི་ཁྲལ་སོགས་ཕལ་ཆེ་བ་དངོས་མདོག་རང་དང། ལ་ལ་དངུལ་གྱི་ཁྲལ་ཡང་
འབབ་པ་རེད། ཁྲལ་འབབ་དེ་དག་ནས་འགྲོ་ཁུངས་ཆེ་ཤོས་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་དང། དེ་འོག་རྒྱལ་བསྟན་
སྲུང་དམག། དེ་ནས་རིམ་པ་བཞིན་ཡུལ་ལུང་ཡར་རྒྱས་དང། འཕྲོད་བསྟེན། འགྲིམ་འགྲུལ། ལས་
བྱེད་པའི་ཕོགས་སོགས་ལ་འགྲོ་བ་རེད། ཤེས་རིག་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ལ་འཐུས་པ་ལྟ་བུས་སྨན་རྩིས་ཁང་
དང། རྩེ་རིག་གནས་སློབ་གྲྭ། འདོད་འཇོའི་དཔལ་འཁྱིལ་དང། ངོ་མཚར་ཐང་བྲིས་ ཟུར་འཕྱོངས་
པ་སོགས་ལ་རྒྱུན་ཕོགས་དང། ཨེ་དང་སྙེ་མོར་རྫོང་ཡོངས་ཐོག་ནས་དབུ་ཅན་བྲིས་རྐོས་སློབ་ཕྲུག་པར་
ཕོགས་ཐོབ་དཀྲིག་ཅར། རྫོང་གཞིས་ལ་ལར་སློབ་གྲྭའི་མཐུན་རྐྱེན་ཕྲན་བུ་གནང་བ་ལས་ཤེས་རིག་ཡར་
རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དམིགས་བསལ་རྒྱ་ཆེ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་མཐོང། ལས་བྱེད་པའི་ཕོགས་ཀྱང་མང་ཆེ་
བ་ཞབས་རྟེན་ཕ་གཞིས་ཡོད་པར་བརྟེན་ཕོགས་ཐོབ་དངོས་མདོག་རྒྱ་ཆེ་མེད། རྗེས་སུ་རྫོང་གཞིས་ཁག་གི་
འབབ་ཡོང་ཚང་མ་གཞུང་འབུལ་དང། ལས་བྱེད་པར་འབྲུ་དངུལ་གྱི་ཕོགས་ལྡེང་ངེས་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་
གསར་པ་བཟོ་གནང་མཛད་ཡོད་པ་རེད་
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་སམ། རྩ་འཛིན་གྱི་ཡིག་གཞི། དྲང་ཐིག་མཐོང་བ་འཛུམ་ཤོར་ལས། །མགོ་
མཐོ་ཡང་རེངས་སུ་མི་འཇུག་ཅིང། །སྒབ་དམའ་ཡང་ཡལ་བར་མི་འདོར་བ། །ལས་ཡིན་མིན་སྤུ་རིས་
འབྱེད་པ་དེ། །བློ་གཏད་ས་དཔོན་གྱི་ཡངས་རྩེ་ཡིན། །ཞེས་དང། ཀུན་གཟིགས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས། བྲན་
འཁོར་རྣམས་ལ་བསླབ་བྱ་ནན་ཏན་བསྐྱེད། །ཅུང་ཟད་ནོངས་ལ་བློ་ཁོག་ཡངས་བྱ་ཞིང། །ཤེས་བཞིན་ཁྱད་

[128]དྲན་འཛིན་ལེགས་ཉེས་སྤང་བླངས་བྱེད་པར་རིགས། །ཞེས་དང། སྡེ་
སྲིད་རིན་པོ་ཆེས། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་གདུངས་མཚོ་ཆེན་དང། །མཉམ་པའི་གཟུགས་སུ་སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོས་ཁྲོ། །ནང་ན་ཁ་བ་ལྟར་བསིལ་ཕྱི་རོལ་དུ། །རྩུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་སྐྱོང་བར་བྱེད། །ཅེས་
ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟར། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དངོས་བོད་རྗེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་
བོད་ལྗོངས་ཡོངས་ལ་ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཅུ་དང། མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་གཞི་ཙར་བཟུངས་པའི་
བོད་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་དྲུག་ནི། ཁྲི་རྩེ་འབུམ་བཞེར་གྱི་ཁྲིམས། འབུམ་གསེར་ཐོག་ཤ་བ་ཅན་གྱི་ཁྲིམས་
རྒྱལ་ཁམས་དཔེར་བླངས་ཀྱི་ཁྲིམས། མདོ་ལོན་ཞུ་བཅད་ཀྱི་ཁྲིམས། དབང་ཆེན་བཅད་ཀྱི་ཁྲིམས། ཁབ་
སོ་ནང་པའི་ཁྲིམས་ཏེ་དྲུག་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཇ་བ་ནས་བྦར་དེ་དག་སོ་སོའི་ངོས་འཛིན་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་
གསལ་ཡང། ཁྲི་རལ་པ་ཅན་སྐབས་ཡིན་ཚུལ་རྫོབ་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་བ་ནང་གསལ། དྲུག་དང། དེ་ཡང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས། ངན་པ་བསྟོད་ན་གཉིས་ཀ་ཕུང། །
དེ་བས་ཁེང་པོ་རྗེར་མི་དབྱུང། །དཔའ་ལ་སྟག་གིས་མ་བསྟོད་ན། །དཔའ་བར་བྱ་བའི་རུ་མ་མེད། །
མཛངས་ལ་ཡིག་ཚང་མ་བསྟོད་ན། །ཕྱིན་ཆད་མཛངས་ངན་ཤན་མི་ཕྱེ། །ལེགས་ལ་བྱ་དགས་མ་བསྟོད་
ན༑ ༑སླན་ཆད་ལེགས་པ་སུ་ཡིས་བྱེད། །སྔར་མ་ཝ་ཞུས་མ་དམད་ན། །དཔའ་དང་སྔར་མ་ཤན་མི་ཕྱེ།།
ངན་ལ་ནན་ཏུར་མ་བྱས་ན། །ནམ་ཡང་དྲན་ཤེས་རེམས་མི་འགྱུར། །ཉེས་ལ་ཆད་པས་མ་བཅད་ན། །ཕྱིས་
ནས་ཉེས་བྱེད་རྒྱུན་མི་ཆད། །ལུས་སྐྱེས་ཕ་མ་མནར་བ་ན། །འཕྲལ་ཕུགས་གཉིས་ཀར་ལ་ཡོགས་སྡིག་
རང་གི་མཆན་གྱི་བུ་མནར་ན། །ཕྱི་རོལ་དགྲ་ཡིས་ཞེ་ཁ་འབྱེད། །བཟའ་གྲོགས་མནར་ན་ཕྱི་ནང་གི། །ཚིས་
དང་སོ་ནམ་ཡལ་བར་ཆོར། །ཞེས་དང། ཡང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བཀའ་གདམ་མཛངས་ཡིག་
ནང། རྒྱལ་ཁྲིམས་གསེར་གྱི་གཉའ་ཤིང་དེ། །སྤྱོད་ངན་སྟ་གྲིས་མ་གཤག་ཅིག་ཆོས་ཁྲིམས་དར་
གྱི་མདུད་པ་དེ། །དུག་ལྔའི་སྙུང་བུས་མ་གསེད་ཅིག་བློན་པོ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲོ་བ་དེ། །འཁོན་བཅུགས་
གྲི་ཡིས་མ་དྲལ་ཞིག་མངའ་རིས་རྒྱལ་པོའི་དཀོར་མཛོད་ལ། །རང་འདོད་ལྡེ་མིག་མ་འཇུག་ཅིག་

[129] །སྤྱོད་ངན་ཟོར་བས་མ་ཆོད་བཻཌཱུར་གཡའ་སེལ་བ་དང་འཁོས་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག། དེབ་འདིའི་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཤོག་གྲངས་་ནང་གསལ་ཡོད། ཅིག་ཅེས་སོགས་བོད་འབངས་ཡོངས་
ནས་བླངས་དོར་བྱེད་སྒོའི་འཁོས་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་ཅེས་ཁྲིམས་ཡིག་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་གསུངས་ཡོད་
པ་དང། དེ་རྗེས་མངའ་བདག་ཁྲི་སྲོང་སྡེ་བཙན་གྱི་དུས་སུ་ཕོ་མིག་མི་འདོན་པ་དང། མོ་སྣ་མི་གཅོད་
པ༑ ཚངས་ཅན་མི་རྒུམ་པ་ སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་མི་གསོད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་  སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་རྗེའི་
བཀའ་ལ་ཉན་པ། རྗེ་འབངས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འཁུར་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་བྱས་སཱ་བཞེད་ན། ་དེབ་འདིའི་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཤོག་གྲངས་་ནང་གསལ། པ་དང། མུ་
ནེ་བཙན་པོ་དང། སད་ན་ལེགས་མཇིངས་ཡོན། ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་བར། ཕྱི་ཡི་འབངས་རྣམས་
ཕྱུགས་ལུག་བཞིན་དུ་སྐྱོང། ནང་གི་འབངས་རྣམས་བུ་ཚ་བཞིན་དུ་འདུལ། བར་གྱི་འབངས་རྣམས་བུ་
སྤུན་བཞིན་དུ་འདྲིས། དེ་ལྟར་མཛད་པས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་བདེ། ཞེས་པ་ལྟར། སྔར་ཡབ་མེས་
ཀྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་ཇི་ལྟར་མཛད་པ་རྣམས་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་རྒྱལ་བློན་བཀའ་གྲོས་
ལ་གཏོགས་པ་རྣམས་དང། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་འཁོས་དཔོན། རྒྱལ་ཕྲན། མཐའ་སྲུང་དམག་དཔོན་
བཅས་ནས་མནའ་བརྩིགས་མཛད་པའི་ཡི་གེ་ཞིབ་མོ་རྡོ་རིང་དུ་བརྐོས་ཤིང། ཕྱག་བལ་དུ་བཞག་པ་སོགས་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བའི་ཁྲིམས་ལུང་བསྒྱུར་
དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱའི་སྐབས་དུད་རྩིས་སྟངས་དང། རྐང་འགྲོ་ལག་འདོན་གྱི་
ཁྲལ་བསྡུ་སྟངས། ཞལ་ལྕེ་གཅོད་སྟངས་སྐོར་བོད་ཀྱི་ཕྱེ་གསལ་ཆེ་མོ་ཞེས་ཧོར་ལུགས་ལ་གཞི་བཞག་
པའི་ཁྲིམས་སྲོལ་མཛད། དེ་རྗེས་ཏའི་སི་ཏུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་ནས་ཁྲིམས་ཡིག་ཞལ་ལྕེ་བཅོ་ལྔ་དེབ་འདིའི་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཤོག་གྲངས་་ནང་གསལ། པའི་
ཐོག་དྲང་པོའི་དཔུང་གིས་སྦྱོར་བ་གཤམ་ཚུལ། ཚུར་འགེབས་ལ་བཙན་པོའི་རྫོང་ལ་འཁྲ་འཕུར་
བྱེད་ཚུལ། སྣེ་མོར་མངགས་སླེབས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་དཀར་གྱི་ལས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཉེ་འགྱངས་སྤངས་པའི་
གཞུང་དོན་བྱེད་ཚུལ། མི་བསད་པ་ལ་སྟོང་སྲང་སྤྲོད་ལེན་བྱེད་པ་བཅས་བཞི་བསྣན་པའི་ཁྲིམས་ཡིག་

[130] སྨད་དར་
རྩེ་མདོའི་ལས་སྒོ་བར་རྒད་མོ་ལོ་བདུན་ཅུ་ལོན་པ་ཞིག་གིས་གསེར་རྭའི་མགོ་ཙམ་འཁུར་ཏེ་ཕྱིན་ན་ཡང་
ལམ་ལ་ཇག་བཅོམ་དང། རྐུན་གཙེར་སོགས་མེད་པར་བདེ་བར་བགྲོད་ཐུབ་པས་རྒན་མོ་གསེར་
འཁུར་གྱི་དུས་ཞེས་པ་དེ་བྱུང། དེ་རྗེས་གཙང་སྟོད་སྡེ་པའི་སྐབས་གོང་ལ་ཕྲན་བུའི་བསྒྱུར་བ་དང་
བཅས་ཁྲིམས་ཡིག་ཞལ་ལྕེ་བཅུ་དྲུག་གི་སྲོལ་གཏོད། ཀུན་མཁྱེན་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་མཆོག་དམན་ཀུན་ལ་
ལུགས་ཟུང་དང་འབྲེལ་བའི་བསླབ་བྱ་དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང་དང། མེས་པོའི་ཞལ་ལུང། མུ་ཐི་ལིའི་
འཕྲེང་བ་སོགས་ལ་གཞི་རྩར་བཟུངས་ཏེ་ཁྲིམས་ལུང་བསྒྱུར་བ་དང། བདེན་པ་འདྲ་གཉིས་ལྟ་བུའི་
གཅོད་རྒྱ་མི་བདེ་བ་བྱུང་ན། ལྷ་སྲུང་གཉན་པོ་དཔང་དུ་བཙུགས་ཏེ་མནའ་བསྐྱེལ་བ་དང། བདེན་པ་
བདར་ཏེ་ཤོ་རྒྱག་པ་དང། རྡོ་སྣུམ་འདོན་པ་སོགས་ཀྱི་སྲོལ་ཡང་མཛད། གཙང་སྟོད་སྡེ་པ་ཕུན་
ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་དུས་སུ་འབྲུག་ཆེན་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་དང། སྤྲུལ་སྐུ་དཔག་བསམ་དབང་པོ་
གཉིས་ཀས་རྡོ་སྣུམ་བྱེད་རྒྱུའི་ཁྲིམས་ཞབས་སུ་རྡོ་ཁའི་ཡི་གེ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་དབྱངས། ཕུལ་བ་དང། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་སྐུ་དུས་
སྦྱར་གསང་སྔགས་ཆོས་གླིང་པ་དང། གོང་དཀར་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་བ་གཉིས་རྡོ་སྣུམ་སྤྲད་པས་
གསང་ཆོས་པས་མ་ཐོན་པའི་དུ་ཀཱུ་ལ་ཁ་། ལོ་རྒྱུས་དང། བར་ལམ་རྒྱལ་ཐོག་རྭ་སྒྲེང་གི་སྐབས་སུ་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་
པོའི་ལྕམ་སྲས་གཉིས་དཔལ་ལྷ་ལྕོག་ཏུ་ཤོ་རྒྱབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་དག་ཀྱང་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་
ཉེས་ཆད་ཀྱང། སྔར་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་དང། ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་
རྣམས་ཚོར་ཁྲིམས་ཉེས་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་ལྟར་ནག་ཅན་སྲོག་ཐོག་ཏུ་གཏོང་བ། དབང་པོ་ཡན་ལག་གཅོད་
བྲེགས་བྱེད་པ། ལུས་སྟེང་དུ་རྩ་རྭ་གཅོད་པ། ཚེ་སྒང་བཙོན་དུ་འཇུག་པ། ལོ་དུས་རྒྱས་དཔྱད་ཀྱི་
བཙོན་དང། ཚེ་སྒང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྒྱང་ཕུད་དང། ས་འཛིན་དུ་གཏོང་བ། རྒྱུ་དངོས་གཞུང་
ལེན་བྱེད་པ། གསེར་སྲང་ཞོ་བཅས་ཀྱི་ཉེས་དཔྱད་གཏོང་བ་སོགས་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་བྱེད་པའི་སྲོལ་

[131] རྗེས་སུ་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་ཚང་མར་དེ་དག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིམ་པ་མེད་པ་བཟོས་པ་
དང་དུས་མཚུངས་བོད་ཀྱི་ཁྲིམས་ལའང་བསྒྱུར་བཅོས་བྱུང་སྟེ་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་
སྐབས་ནས་ནག་ཅན་སྲོག་ཐོག་གི་ཉེས་པ་རྩ་ཡངས་སུ་མཛད་པ་སོགས་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཞིག་རིམ་པས་
བྱུང་ཡོད། གཞན་དུ་ན་མཛེས་པོ་ཡིན་ཁུལ་བུད་མེད་ཀྱི་རྐང་པ་བསྡམས་པ་དང། བུད་མེད་ཀྱི་
གཡོག་པོའི་ཆེད་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་བཏོན་པ། ཁྱོ་ཤི་བའི་རོ་དང་མཉམ་དུ་བཟའ་ཟླ་བུད་མེད་མཉམ་
བསྲེགས་བྱེད་པའི་སྲོལ་ངན་པ་དེ་འདྲ་བ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུང་མེད་
ཡང་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྲིམས་འབྲས་སྤུངས་
ཚོགས་ཆེན་དགེ་བསྐོས་ནས་བྱེད་པ། དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་དང་ཅུང་མི་འདྲ་བ་དམག་དུས་ཛ་དྲག་གི་ཁྲིམས་
ལྟ་བུ་སེར་སྐྱ་དྲག་ཞན་ཚང་མ་ནོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད། ཁྲིམས་ལྕག་རྩིས་ལེན་དང་བསྟུན་ཁྱབ་བསྒྲཌ་
བྱེད་དུས། སྨོན་ཚོགས་རིང་གྲོང་ཁྱེར་ནང་རྔ་དུང་འབུད་དཀྲོལ་མི་ཆོག་རྟ་དྲེལ་དང། ཁྱི། བྱ་བྱིའུ་
སོགས་ཉར་མི་ཆོག་རྟ་དྲེལ་དང། ཁྱིར་དྲིལ་བུ་དང་གཡེར་ཁ་བཏཌ་མི་ཆོག་ཁང་ཁྱིམ་དང། རྭ་བར་
ལྕི་ལུད་དང། རྟ་ལུད་གསོག་འཇོག་མི་ཆོག་བུད་མེད་ཀྱི་སྐྲ་ལན་དང། སྤ་ཕྲུག་མ་གྱོན་པར་གཙུག་ལག་
ཁང་དང། ཁྲོམ་ལ་ཕྱིན་མི་ཆོག་གཟན་ཤིང་ཚོང་མི་དང། རྟ་ཁྲོམ། སྐྱས་ཁྲོམ་སོགས་རང་བཞིན་
འདོན་ཚོང་མི་ཆོག་ཤོ་སྦག་རྒྱག་རྩེད་མི་ཆོག་དེ་ལ་སོགས་པ་མི་ཆོག་པ་མང་པོ་ཞིག་བརྗོད་ཀྱང་
དྲག་ཞན་སུ་ཡང་རུང། དེ་དག་བྱས་ཆོག་པ་ཞེས་དོན་ཚན་རེར་ཊཾ་བསོད་རེ་ཕུལ་ཏེ་གནང་བ་ཞུས་ན་ཚང་
མ་བྱས་ཆོག་པ་ཞིག་ཡོད། གྱོད་གཞི་ཆེན་པོའི་རིགས་ནི་གཏུགས་མཁན་མེད། བུན་སྤྲོད་ལེན་དང། རྐུ་
ཤོར། སྐབས་འཕྲལ་གྱོད་འདྲ་བྱུང་ན་རྒྱུན་རིང་གཏུགས་བཤེར་གྱི་དཀའ་ངལ་མ་དགོས་པར་ཚ་ཐོག་
གྲང་བཞག་འཕྲལ་འཕྲལ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་རེད། ལྷ་སའི་ནང་གཏན་སྡོད་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ལ་
ལས་རྣམ་ཀུན་ཡུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྩི་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོང་ཡང། དེའི་རིང་ཚང་མ་ལྷིང་འཇགས་
ཞིག་བྱས་ཡོང། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཞལ་ངོའི་ཁྲིམས་ལ་ཕྲན་བུའི་ལྟོས་མེད་བྱས་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་ཚེ་དགེ་

[132]
ལངས་ཇི་ཡོང་མ་ངེས་པའི་འཇིགས་སྣང་ཞིག་ཡོད་པ་རེད་
རྒྱ་དམར་གུང་བྲན་ཏང་ནས་བོད་ནང་དྲག་པོའི་བཙན་འཛུལ་དང། རྗེས་སུ་རིམ་
པས་ཁྲིམས་འགལ་བཙན་གནོན་བྱས་རྐྱེན་་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་མཆོག་རྒྱ་གར་འཕགས་
པའི་ཡུལ་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་མ་ཕེབས་དཀའ་མེད་བྱུང་སྟེ་བོད་མི་སེར་སྐྱ་འབུམ་ཕྲག་ཉེ་བ་ཡང་རྒྱ་བལ་ཁུལ་
དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་གཤིས་དེང་དུས་ཡར་ཐོན་ཅན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ཁྲིམས་སྲོལ་དང་
མཐུན་ཞིང། ཆོས་སྲིད་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བདུན་ཅུ་དོན་བདུན་གྱི་
བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་མཛད་དེ། རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཆུ་ཡོས་་ལོར་གསལ་
བསྒྲགས་དང་བཅས་ཉམས་ལེན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བཞིན་པ་ཡིན་ནོ། །
དུས་ཆེན་དང། སྤྲོ་སྐྱིད། དུས་ཆེན་སྲུང་འཛིན་དང། སྤྲོ་སྐྱིད་གཏོང་བ་ནི་བོད་
ལྗོངས་སྟོད་སྨད་ཚང་མའི་ནང་ལུགས་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པས་རེ་རེ་བཞིན་འདིར་བརྗོད་
རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་ལོ་འཁོར་གཅིག་ནང་གཞུང་འབྲེལ་དང། གཞུང་འབྲེལ་
མེད་པའི་དུས་ཆེན་ཁག་དྲན་གསོ་ཙམ་བརྗོད་ན། བོད་ཟླ་བ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་བླ་མ་ལོ་གསར་
དང། ཚེས་་ཉིན་རྒྱལ་པོ་ལོ་གསར་ཞེས་རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་གཞུང་གི་མཛད་སྒོ་དང། ལྷ་སའི་གྲོང་
མི་རྣམས་རང་རང་འཁོས་འབྱོར་ལ་གཞིགས་པའི་ལོ་གསར་གྱི་དགའ་སྟོན་བྱེད། ཚེས་་ཉིན་གནས་
ཆུང་ལྕོག་ཏུ་གཟབ་གསོལ་དང། རྫོང་རྒྱབ་ཏུ་ལོ་གསར་གྲོལ་སྟོན་གནང། དེའི་ཉིན་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་
ནང་དགའ་ལྡན་དར་ཆེན་ སྨྱོན་  སྐུ་བཞེངས་ཞུ་བ་དང། ཁང་ཁྱིམ་ཚང་མའི་ཡང་སྟེང་དུ་བསངས་
གསོལ་དར་འཛུགས་བྱེད། གདན་ས་འབྲས་སེ་དགའ་གསུམ་གྱི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་
ཆེན་མོར་ཕེབས། དེ་ཉིན་ནས་བཟུངས་བདུན་ཕྲག་གསུམ་རིང་ལྷ་སའི་ཁྲིམས་འདོམས་འབྲས་སྤུངས་
ཚོགས་ཆེན་དགེ་བསྐོས་གཉིས་ནས་བྱེད། ཚེས་་ཉིན་བཅོ་ལྔ་མཆོད་པ་ཞེས་བར་སྐོར་བྱང་ཆུབ་

[133]
འགྲེམས་གཤོམ་སར་རྒྱལ་བློན་རྣམས་མཆོད་གཟིགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་མཆོད་པ་ལེགས་ཞེར་ལ་ཨང་
གནས་ཀྱང་སྩལ་ཡོང། མི་དམངས་རྣམས་ནས་མཚན་སྒང་མཆོད་པའི་མདུན་དུ་གཞས་དང། ཞབས་
བྲོའི་མཆོད་པ་འབུལ། ཚེས་་ཉིན་ཀླུ་སྦུག་ཐང་དུ་གཏོར་རྒྱབ་རྟ་དམག་རྣམས་ཀྱི་སྒར་བ་སྒྲིགས་དང་
ཚེས་་ཉིན་གྲ་བཞིའི་ཐང་དུ་རྟ་དམག་གི་གོ་ཆས་རྩིས་བཤེར། ཚེས་་ཉིན་ཕན་བདེ་ལེགས་
བཤད་གླིང་པ་དང། འབྲས་སྤུངས་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གཉིས་ནས་དྲག་པོ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་གཏོར་ཟོར་
འཕངས་པར། ཡར་སོར་རྟ་དམག་ཡར་སོར། རྟ་དམག་དང། གཟིམ་ཆུང་པ་བཅས་གཏོར་རྒྱབ་ཏུ་རྔམ་སྟོན་བྱེད་པའི་སྲོལ་འདི་བཞིན་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་སྐུ་དུ་ནས་བྱུང་
ཞིང། དེ་དུས་ཡར་སོར་དང། རྟ་དམག་རྣམས་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གི་སོགས་དམག་རྣམས་ཡིན། དང། གཟིམ་ཆུང་པ་བཅས་ནས་གཏོར་རྒྱབ་ཏུ་རྔམ་སྟོན་བྱེད་
ཚེས་་ཉིན་བྱམས་པ་གདན་འདྲེན་དང། རྡོ་འགྱོགས། བེར་ཁ། མི་རྟའི་བང་རྩལ་བཅས་ཀྱི་
འགྲན་བསྡུར་བྱེད། ཚེས་་ཉིན་རྫོང་རྒྱབ་ཏུ་རྟ་དམག་གི་ཞྭར་འཕེན་རྩལ་འགྲན་དང། ཚེས་་ཉིན་
སྨོན་ལམ་མཛད་སྒོ་གྲུབ་པའི་གྲོལ་སྟོན་དུ་རྒྱང་མ་དང། ཐོ་ཧྲིལ་གྱི་མདའ་རྩལ་ཚ་འགྲན་བྱེད་པ་བཅས་
སྔར་སྲོལ་མཛད་སྒོ་ངོ་མཚར་མིག་གི་དགའ་སྟོན་མང་པོ་ཡོད་
ཟླ་་ཚེས་་ནས་ཉིན་བཅུའི་རིང་་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུའི་བསཌ་
སྦྱང་ཚོགས་མཆོད་ཆེན་མོ་ཚུགས། ཚེས་་ཉིན་གསང་སྔགས་བྱང་ཆུབ་གླིང་པས་རྒྱལ་པོ་རྩེད་
མདོས་གཏོང་བ་དང། ཚེས་་ཉིན་ཚོགས་མཆོད་སེར་སྦྲེང་ཆེན་མོ་སེར་སྦྲེང་ཆེན་མོའི་སྐོར་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་བཅའ་སྒྲིགས་ཆེན་མོ་བྱང་ཆེན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང། མདོར་བསྡུས་ཞིག་ནི་བཻ་སེར་
ན་བར་གསལ། མོ། ཟླ་་ཚེས་་ཉིནྲྩེ་ཕོ་
བྲང་དུ་དཔལ་མགོན་སྟོབས་འཕྲོག་དབང་པོའི་དུས་གཏོར་ཐོག་གཞུང་ཞབས་རྣམས་ནས་དབྱར་ཆས་
བརྗེ་བཞེས། ཟླ་་རིང་སྐར་མ་ས་གས་ཉ་བའི་དུས་སྐབས་ལ་བརྟེན་ས་ག་ཟླ་བ་ཟེར་ཞིང། བསྙེན་

[134] སྙུང་གནས་སོགས་དགེ་སྦྱོར་བྱེད་པ་དང། ལྷག་པར་ཚེས་་ཉིན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་
ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་སྐུ་འཁྲུངས་ཡིག་ཆ་ལ་ལར་ཟླ་་ཚེས་་དང། འགའ་ཤས་ལ་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་སྟོན་པ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤེས་བཞེད་སྲོལ་ཡང་འདུག། པ་དང། མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་བཅས་དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་གསུམ་འཛོམས་ལ་བརྟེན་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་འབུལ་དང་
ཕྱག་འཚལ་དཀོར་སྦྱོང། ངན་སློང་ལ་སྦྱིན་གཏོང། ནག་ཅན་བཙོན་པ་སློད་བཀྲོལ་སོགས་དགེ་བའི་
ལས་དང། གླིང་སྐོར་གྱི་ཞོར་དུ་རྫོང་རྒྱབ་ཀླུ་ཁང་ནང་ཀོ་གྲུ་གཏོང་ཞིང། གླུ་གཞས་རྩེད་པ་སོགས་ཀྱི་
དགའ་སྟོན་བྱེད། དེའི་ཉིན་ལྷ་སའི་གྲོང་མི་དང། ཉེ་འཁོར་གཞིས་གྲོང་ཡུལ་མི་མང་པོ་གུང་ཐང་མེ་ཏོག་
མཆོད་པ་མཇལ་བར་འགྲོ་
ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ཡེར་པ་ལྷ་རི་སྙིང་པོའི་མགུལ་དུ་ཨོ་རྒྱན་སངས་རྒྱས་གཉིས་
པའི་འཁྲུངས་སྐར་ཚེས་བཅུའི་དུས་ཆེན་མཇལ་བར་ལྷ་སའི་གྲོང་མི་དང། ཉེ་འཁོར་གཞིས་མི་མང་པོ་
འགྲོ། ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསངས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང་དང། དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཇི་ཡིན་གསལ་བ་མ་ཤེས་པས་ཁུངས་རྩད་བྱེད་དགོས་ཡོད། ཞེས་ལྷ་སའི་གྲོང་ནང་གི་བཙན་ཁང་ཁག་ལ་ལྷ་གསོལ་
དང། གཙང་པོའི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་གླིང་ཁ་ཚང་མར་སྤྲོ་སྐྱིད་གཏོང་མིའི་གུར་དང། ཇ་གཡབ། ལེམ་མདངས་
ཀྱི་སྒྲིབ་སྐྱོར་སོགས་བཟོས་ཏེ་རོ་བཅུད་ལྡན་པའི་ཁ་ཟས་ལ་རོལ་ཞིང། གླུ་གཞས་དང། སྒྲ་སྙན་སོགས་
རོལ་མོའི་བྱེ་བྲག་མི་འདྲ་བ་རྩེད་དེ་ལྷ་ཡུལ་གྱི་བདེ་སྐྱིད་མོག་པོར་བྱེད་པའི་དུས་ཤིག་རེད། ཟླ་་
ཚེས་་ཉིན་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་ཡུལ་ཝ་ར་ཎ་སིར་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་དུས་
ཆེན་ལ་བརྟེན་རྟེན་མཆོག་རྣམས་ལ་མཆོད་འབུལ་དང། ལྷག་པར་ལྷ་ས་དང། ཉེ་འཁོར་གཞིས་གྲོང་
མི་དམངས་མང་པོ་འབྲས་སེ་དང། རི་ཁྲོད་ཁག་ལ་གནས་མཇལ་དུ་ཕྱིན་ནས་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་ལྷ་སའི་
བར་འཁོར་ནང་སེ་འབྲུམ་དང། གམ་བུའི་རྒྱན་ཆས་གྱོན་བཞིན་གླུ་གར་དང། སྒོར་གཞས་ལ་
སོགས་པ་བྱེད་

[135] དེ་ཡར་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་ཏེ་རྗེས་སུ་ལྷ་མོ་ཁྲབ་སྟོན་
བྱེད་མི་ནི། རྒྱང་མཁར་ཆོས་རྫོང་པ་དང། གཅུང་རི་བོ་ཆེས་པ། ཤངས་རི་བོ་ཆེ་པ། སྐྱོར་མོ་ལུང་པ་བ། ཡར་ཀླུང་བཀྲ་ཤིས་གཞས་པ། འཕྱོར་རྒྱས་
སྤུན་བདུན་པ། སྙེ་མོ་བྱ་སྒོ་བ་སོགས་དང། ཤེལ་གྲོང་ནས་འབྲོང་རྩེད། བདེ་ཆེན་ནས་བྲོ་པ་སོགས་ཡོང་བ་རེད། མཛད་
སྒོའི་སྐབས་ཟློས་གར་ལྷ་མོ་བ་རྣམས་ནས་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་ཐར་དང་
ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རྒྱལ་རབས་སོགས་ཁྲབ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་དང། ལྷ་སའི་ནང་གླིང་
ཁག་དང། སྡེ་དཔོན། མི་དྲག་ཁག་གི་ནང་ལའང་ཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པར། མི་དམངས་བལྟ་བར་འགྲོ་
མི་རྣམས་རང་འདོད་ལྟར་ཕྱིན་ཆོག་པ་ལས། གླ་ཆ་སོགས་སྤྲོད་མི་དགོས། ཟླ་་ཚེས་་ནས་ཉིན་
བཅུའི་རིང་གཟིམ་ཆུང་ཆབ་སྐབས་རེ་རྨེ་རུ་གྲྭ་ཚང་གི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ནས་དབྱར་གནས་དགག་དབྱེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་སྤོང་སངས་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཐར་པ་ཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པའི་གྲོལ་ཡང་ཡོད། ཚུགས་པ་དང། རྩེ་ཤོད་དྲུང་སྤྱི་སོགས་ཀྱི་སྤྲོ་སྐྱིད་དང་སྐར་
མ་རི་ཥི་འཆར་བ་དང་སྟབས་བསྟུན་མི་དམངས་རྣམས་གཙང་པོར་འཁྲུས་དང། སྤྲོ་སྐྱིད་བྱེད། ཟླ་་
ཚེས་་ཉིན་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ལྷ་ལས་བབས་པའི་དུས་ཆེན་ལ་རྟེན་མཆོག་རྣམས་ལ་མཆོད་འབུལ་
བྱེད། ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད་ཅེས་རྨེ་རུ་གྲྭ་ཚང་གི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ནས་དཔལ་
ལྡན་ལྷ་མོ་དྲག་མོའི་སྐུ་གསོབ་བར་འཁོར་བྱང་ཆུབ་བྱོན་ལམ་དུ་གདན་ཞུ་དང། ཕྱོགས་བཞིར་གཏོར་
བཟློག་ཟོར་འཕེན་བྱེད། དཀོན་གཉེར་དང། གད་ཁང་སོགས་ནས་དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆང་སློང་
བའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད། ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་སེར་ཐེག་ཆེན་གླིང་ཕྱག་འདེབས་པོ་བྱམས་ཆེན་ཆོས་
རྗེ་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས་གཤེགས་པའི་དུས་ཆེན་དང། ཚེས་་ཉིན་རྒྱལ་བཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་
པ་དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་དུ་གཤེགས་པ་བཅས་ཀྱི་དུས་ཆེན་དང་སྟབས་མཚུངས་རྩེ་ཕོ་
བྲང་དུ་གཞུང་ཞབས་རྣམས་ཀྱི་དགུན་ཆས་བརྗེ་བཞེས་དང་འབྲེལ་ལྷ་ཁང་རྣམས་ལ་མཆོད་འབུལ་དང་

[136] ལྔ་མཆོད་གཉིས་ཀའི་དགོངས་དྲོ་ལྷ་ས་སྨོས་ཅི་བོད་ལྗོངས་རྒྱ་ཁྱབ་ཚང་མར་གླིང་མེ་
སྤོར་བའི་སྲོལ་ཡོད་
ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་དུས་ཚོད་ངན་པ་དགུ་མདོ་མཛངས་བླུན་ནང། ཁྱིམ་བདག་དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཚུལ་ཤོད་སྲོལ་
དང། ཟླ་ཐོའི་ནང། དུས་ཚོད་ངན་པ་དགུ་འཛོམས་ཉིན་ཁ་སྨྲས་གླེང་གཞིའི་ཟས་མི་ཟ། རྒྱལ་
བའི་བཀའ་མི་སྒྲོགས་ཞེས་གསལ་འདུག། འཛོམས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་ཆེན་
རིགས་མི་བྱེད་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་རྩེ་ཕོ་བྲང་ལ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་པ་དང། རྨེ་རུ་གྲྭ་
ཚང་བཅས་ལ་དགུ་གཏོར་གར་འཆམ་དང། ཧོམ་བསྲེགས། ཟོར་འཕེན་དང། གྲོང་མི་སོ་སོའི་ཁྱིམ་
དུ་དགུ་ཐུག་ཅེས་རྫས་དགུ་ཚོགས་པའི་ཐུག་པ་འཐུང་ཞིང། ལོ་འཁོར་གཅིག་གི་ཆག་ཆེ་ཉམ་ང་ཚང་
མ་གླུད་དུ་གཏོང་བའི་སྲོལ་ཞིག་ཀྱང་བྱེད་པ་རེད། རྣམ་ཀུན་རེས་གཟའ་སྤེན་པ་ནམ་ཤར་དང། གོང་གི་
དུས་ཆེན་ཕལ་ཆེ་བར་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་དགུང་གསེང་ཡོད། གོང་གསལ་དུས་ཆེན་ཕལ་ཆེ་བ་
ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་དང། དེང་དུས་རང་རེ་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་དུས་ཆེན་ཆེ་
ཤོས་གཉིས་སྲུང་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ་ནི། གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཞེས་སྤྱི་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་བོད་རྒྱ་
དམར་གྱི་དབང་འོག་ནས་རང་བཙན་སྒེར་ལངས་བྱས་པའི་དུས་དྲན་ཉིན་མི་མང་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་སྤྱི་དོན་
སྒྲུབ་ཐབས་ལ་གཞེན་བསྐུལ་དང། རང་བཙན་ལ་རྩོད་གླེང་ནུས་ཐོན་བྱེད་པ་དང། སྤྱི་ཟླ་་ཚེས་་
ཉིན་སྤྱི་ནོར་་གོང་ས་ཆེན་པོའི་འཁྲུངས་སྐར་ལ་བསངས་གསོལ་དར་འཛུགས་དང། སྐུ་ཚེ་བརྟན་པའི་
ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་དོ། །
་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དར་ཆ། གངས་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་
དར་ཆ་དངོས་ནི། བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ནམ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་མཚན་

[137] སེང་གེ་ཁྱུང་གི་མགོ་ཅན། སྲམ་ཉའི་མགོ་ཅན། ཆུ་སྲིན་དུང་གི་ཤུབས་ཅན་ལ་ཟེར་ཞིང། རྗེ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་མཛད་པའི་མཆོད་འཕྲེང་དུ། མཛེས་པའི་སྲོག་ཆགས་མཚན་མ་ཡོད་མེད་ཀྱི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་བའི་
རྒྱལ་མཚན་དང། རབ་མཛེས་བ་དན་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ། ཞེས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡོད་པ་རྒྱལ་མཚན་དང། མེད་པ་བ་དན་ཡིན་པར་བཞེད། མ་ཡོད་པ་འདི་ཡིན་ཞིང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་་གོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་
བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དམག་སྒར་ཁག་གི་དར་ཆ་རྗེས་སྩལ་འགའ་ཤས་ལ་ཏོག་གི་གཤམ་
དུ་རྒྱལ་མཚན་ཚོན་སྣ་ལྔ་པ་ཆུང་ཆུང་ཡོད་པ་ཞིག་གནང་ཡོད། འདི་ནི་དུས་ད་ལྟའི་བར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་
དར་ཆ་ཡང་ཡིན་ལ། དམག་གི་རུ་འདྲེན་དར་ཆ་ཡང་ཡིན། བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་སྐབས་དམག་གི་རུ་འདྲེན་
དར་ཆ་ནི། མངའ་བདག་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་དབུ་རུ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་དམག་གི་རུ་དར་དམར་པོ་ལྕེ་ཁྲ་
དབལ་དར་དམར་པོ། གཡས་རུ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་རུ་དར་སེང་གེ་དམར་པོ། དབལ་དར་དཀར་པོ་སྙིང་
ནག་རུ་ལག་སྟོད་སྨད་ཀྱི་རུ་དར་སེང་གེ་གནམ་མཆོངས། དཔལ་དར་ནག་པོ། གཡོ་རུ་སྟོད་སྨད་
ཀྱི་རུ་དར་ནག་པོ་བྱ་ཁྱུང་ཅན། དབལ་དར་སྐྱེར་ཁ་སོགས་ཡིན་ཚུལ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཇ་ན་གསལ་ཞིང། དབལ་དར་ཞེས་པ་དཔའ་རྟགས་མ་དཔའ་དར་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་འཇུག་གམ་སྙམ། གསུངས་ཤིང། མངའ་བདག་
ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ། རྒྱ་ནག་ལ་དམག་འདྲེན་དུས་གཙང་རུ་ལག་སྟོད་སྟོང་སྡེ་བརྒྱད་ཀྱི་རུ་
དར་སེང་གེ་དཀར་མོ་གནམ་དུ་མཆོངས་པ། རུ་ལག་སྨད་སྟོང་སྡེ་བརྒྱད་ཀྱི་རུ་དར་དར་དཀར་ཐང་འགེབ་
གཡས་རུ་སྟོད་སྟོང་སྡེའི་རུ་དར་ནག་པོ་མཚོ་འདྲ། གཡས་རུ་སྨད་སྟོང་སྡེའི་རུ་དར་སེང་གེ་གོང་
བཀྲ། དབུ་རུ་སྟོད་སྟོང་སྡེའི་རུ་དར་དམར་པོ་ལ་དར་ལྕེ་དཀར་པོ་ཡོད་པ། དབུ་རུ་སྨད་སྟོང་སྡེའུ་རུ་
དར་སེང་གེ་གེ་གོང་ནག་གཡོ་རུ་སྟོད་སྟོང་སྡེའི་རུ་དར་སེང་གེ་ཁ་སྤྲོད། གཡོ་རུ་སྨད་སྟོང་སྡེའི་རུ་དར་
དར་ཚོན་སྣ་ལྔས་མཛེས་པ་ཞེས་གསལ་བློན་པོ་བཀའི་ཐང་ཡིག་ཅ་། འདུག་པ་དང་
ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྲས་མུ་རུབ་བཙན་པོ་དང། ཞང་བློན་ལྷ་བཟང་ཀླུ་

[138] ཏ་ཟིག་ཁུལ་དུ་དམག་དཔུང་བརྫོང་བའི་
རུ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མར་རྣམ་སྲས་མདུང་དམར་ཅན་ཕྱག་མཚན་བཞི་པའི་འཕྱག་དར་ཞིག་འཁྱེར་ཡོད་
རིགས་བདག་བློ་གསལ་རྒྱ་ཚོའི་རྣམ་ཐར་སློབ་བཤད་བསྟན་པའི་ཉི་འོད་ན། ཚུལ་གསུངས་པའི་འཕྱར་དར་དེ་བཞིན་རྒྱལ་རྩེ་སྤོས་ཁང་ཚོགས་པའི་ནང་རྟེན་དུ་བཞུགས་ཡོད་གཤིས་
་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འྫིཨྣ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ནས་ས་ཡོས་་ལོར་གཙང་ཁུལ་གནས་གཟིགས་སུ་ཆིབས་
བསྒྱུར་སྐབས་ཆེད་གཉེར་རྟེན་མཇལ་གནང་བ། ལྷ་སྲས་ཀྱི་འཕྱར་དར་འཇང་ཡུལ་མ་དང། འཇང་འདྲ་
མ་ཞེས་གཉིས་འདུག་པ་གཅིག་ལ་རྣམ་སྲས་སེར་ཆེན་རྟ་བདག་བརྒྱད་དང། གཞན་མ་དེར་རྣམ་སྲས་
སེར་ཆེན་ལ་འཁོར་དམག་བྱའི་མགོ་བརྙན་ཅན་དབྱིབས་དང། ཁ་དོག་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ལག་ཏུ་མཚོན་
ཆ་དང། དར་ཆ་སྣ་ཚོགས་འཁྱེར་བ་ཞིག་འདུག་པ་ལས། མདུང་དམར་ཅན་ཕྱག་མཚན་བཞི་པ་ཞིག་
མི་འདུག་ཅེས་ཕེབས་པ་ལྷ་སྲས་མུ་རུབ་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་དམག་གི་རུ་དར་ནི་འཇང་ཡུལ་མ་དང་
འཇང་འདྲ་མ་ཞུ་བ་དེ་གཉིས་ཡིན་འདུག་པ་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་ནང་གསུངས་ཡོད་
རྗེས་སུ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པ་དང། ཕག་གྲུ། རིན་གཙང་སོགས་ཀྱི་དམག་
དཔུང་བསྐྱོད་སྐབས་རུ་དར་དང། རྟེན་ཐུགས་སོགས་ཡོད་པ་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལར་གསལ་ཡང། དངོས་
མདོག་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་ཞལ་གསལ་མི་སྣང། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དུས་ནས། གུ་ཤྲིར་ཁཱང་
རྟ་དམག་གི་རུ་འདྲེན་དར་ཆ་ནི། སྤྱིར་བཏང་བརྗོད་མུས་སྲུང་མ་དམར་ནག་གི་རྟེན་ཐུགས་ཅེས་བར་ལམ་ཡར་
སོར་རྟ་དམག་གི་རུ་སྣེར་འཁྱེར་བའི་རྟེན་ཐུགས་འཕྱར་དར་དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དེ་རང་ཡིན་ཀྱང་
དངོས་དོན་ལྕམ་སྲིང་དང། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རྟེན་ཐུགས་ཡིན་པས་དེའི་འདོད་གསོལ་ཡང་རྒྱལ་
མཆོག་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་ནང་ཡོད་
ཆུ་གླང་་རྒྱ་ནག་མན་ཇུ་་གོང་མའི་དཔོན་དམག་རྣམས་རིམ་པས་བོད་

[139] མདོ་སྨད་ཞི་དྲག་སྤྱི་འདོམས་ཞབས་པད་བླ་མ་བྱམས་པ་བསྟན་དར་གྱི་
དར་ཆ་ནི་སྐབས་དེའི་ལས་བྱར་ཕེབས་མྱོང་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་ལས་ཐོས་པ་དང། ཨེ་རེག། ཀྲེ་ཅེ་མན་གྱིས་
ཏེཨྖྨན། ཨྲིཅ། ཏྲེལྶ་་ཨ་ཅོནྶུལར་ཨིཅེར་ཨིན་ཨསྟེརྣ་ཏིབེཏ་བྲིས་པའི་དེབ་ནང་བཤད་པ་ལྟར། གཞི་སེར་པོ་ལ་གངས་རི་དང། སེང་གེ་དཀར་པོ་རལ་པ་ལྗང་གུ་
བྱས་པ། ཐོད་དུ་ཉི་ཟླ་ཡོད་པ་ཞིག་འདུག་ཅེས་གསལ་བ་དང་
ས་རྟ་་ལོ་བོད་དམག་རྣམས་དབྱིན་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་གནང་དང་ཆབས་
ཅིག་བོད་ལྗོངས་དམག་སྒར་ཁག་གི་དར་ཆ་ཚང་མ་ཕྱག་རྟགས་དགོངས་དོན་གཏན་འབེབས་མཛད་པ་ནི་
གངས་རི་དཀར་པོའི་རྩེར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་སྔོ་དམར་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པ། སེང་གེ་དཀར་
མོ་ཟུང་གི་ལག་ཏུ་ནོར་བུ་མིག་གསུམ་འབྱར་མ་ནི་
གངས་ལྗོངས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དར་ཆའི་མཚོན་དོན་ཅུང་ཟད་བཀོད་པ་ལ། ཁ་བའི་
རྡུལ་མང་སྤོ་མཐོར་བརྩེགས་པའི་ཀཻ་ལ་ཤ་འདི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཡུལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་མཚན། གཡུ་
རལ་མཆེ་སྡེར་བཀྲག་ཏུ་བསྲ་ཞིང། མི་འཇིགས་གདོང་ལྔ་འབར་བའི་སེང་ཆེན་ཆ་ནི་ལས་བཞི་ལྷུན་
གྲུབ་ངོ་མཚར་ལུགས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྒྱལ་སྲིད། ལག་པར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ཐོགས་པ་ནི་
མཁོ་རྒུའི་གཏེར་མཛོད་ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཅུ་དང། མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་སྙིང་པོར་གྱུར་པའི་
ལས་འབྲས་ཕྲ་ཞིབ་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་སྐྱོང་བ། གོང་ན་རིན་ཆེན་ནོར་འབར་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འཚེར་
བ་ནི་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ཉེར་བཞིས་མངོན་པར་མཛེས་པའི་དཀོན་མཆོག་རྣམ་པ་གསུམ་གཙུག་ཏུ་
འཁུར་བ། དར་ལྕེ་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཉིས་དང། ཁ་དོག་དམར་སྔོ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ནི། རིང་ནས་
འགོ་བའི་ཆོས་སྲུང་དམར་ནག་ཟུང་གི་འཕྲིན་ལས་ནམ་ཡང་གཡོ་བ་མེད་པ། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་
བོད་ཀྱི་རྩ་བའི་མི་རིགས་མིའུ་གདུང་དྲུག་ལ་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བས། རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་ཕྱི་ནང་གཉིས་

[140] བསྡུ་ན་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་ངེས་པ། དར་ལྕེ་འོད་སྟོང་ཟེར་གྱི་
འཕྲེང་བས་ཁྱབ་པར་ནོན་པ་ནི། ཆོས་སྲིད་ཕན་བདེའི་སྣང་བ་ཕྱོགས་བཅུར་འབར་བ། གོས་བཟང་
སེར་པོའི་མཐའ་ལྕགས་ནི། གསེར་མདོག་ཅོད་པཎ་འཆང་བའི་རིང་ལུགས་དྲི་མེད་ཀུན་ཏུ་སྤེལ་བ་
དྲག་མཚོན་རྡོ་རྗེའི་མདུང་གིས་མཐོན་པོར་བཏེགས་པ་ནི། མངོན་སྤྱོད་ལས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གློག་བཞིན་
འཁྱུག་པའི་ལྷ་སྲུང་ས་དང་བར་སྣང་གི་ཁྱོན་གང་བས་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་རྟག་ཏུ་སྐྱོང་བའི་བརྡའོ།།
ཞེས་བོད་ལྗོངས་དམག་སྤྱི་ཁང་གི་དར་ཆའི་དཔེ་རིས་རྩ་འཛིན་ངོ་མ་ཕྱག་རྟགས་སྦྱར་མ་ནས་འདྲ་པར་བླངས་པ་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་བསུས་ཁོངས་ཡོད་སྩལ་བ་དང། ལྕགས་ལུག་་སྐུ་སྲུང་དམག་སྒར་དང། ཆུ་སྤྲེ་
་གྲོང་དྲག་དམག་སྒར་ལ་དར་ཆ་སྩལ་བ་སོ་སོར་གོང་གི་དར་ཆ་དེ་རང་གི་ཐོག་རྣོ་ངར་ལྡན་པའི་རལ་
གྲིལ་པདྨ་དང། རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གྱིས་མཚན་པའི་ཏོག་གི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་མཚན་ཚོན་སྣ་ལྔ་པ་ཡོད་པ་
ཞིག་གསོལ་རས་སྩལ་ཡོད་གཤིས་རྗེས་སུ་རྒྱལ་དར་འགྲེལ་བཤད་བསྐྱར་བཟོ་གནང་སྐད་གོ་ཐོས་ཀྱིས་
རྡ་ས་བཞུགས་སྒར་དུ་ངོ་བཤུས་ཤིག་གསོལ་རས་ཡོད་པ་ཞེས་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་ཡང། རྒྱལ་དར་གྱི་
འགྲེལ་བཤད་ཅིག་གངས་སྐྱིད་དཔེ་མཛོད་ཁང་ནས་འདོན་གནང་མཛད་རྩིས་ལ་ད་ལྟ་གནང་འོས་མེད་
ཚུལ་གྱིས་མ་སོན་གཤིས་ཕར་ཚུར་འཚལ་འཚོལ་སྐབས་བར་ལམ་མཐར་ཕྱིན་ལགས་ནས་པར་
འདེབས་བྱས་པ་ཞིག་རྙེད་པ་དེའི་ནང། ཁ་བའི་རྡུལ་བརྩེགས་ཀེ་ལ་ཤ་ནི། གངས་རིས་བསྐོར་
བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་ཀྱི་བཀོད་པ་དང། གཡུ་རལ་མཆེ་སྡེར་བརྗིད་པའི་མི་འཇིགས་གདོང་ལྔ་རྣམ་
པར་འགྱིངས་པ་ཆ་ནི། ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྒྱལ་སྲིད། ལག་ན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་
བུ་དགའ་འཁྱིལ་ཐོགས་པ་ནི། ཕན་བདེ་འཛད་མེད་ཀྱི་གཏེར་མཛོད་ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཅུ་དང། མི་ཆོས་
གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་སྙིང་པོར་གྱུར་པའི་ལས་འབྲས་ཕྲ་ཞིབ་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་སྐྱོང་བ། གོང་ན་ནོར་བུ་མེ་འབར་
འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འཚེར་བ་ནི། མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ཉེར་བཞིས་མངོན་པར་མཛེས་པའི་སྐྱབས་
གནས་དཀོན་མཆོག་རིན་ཆེན་རྣམ་གསུམ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བཀུར་བ། དར་ལྕེ་དམར་སྔོ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ནི་

[141] རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཉིས་ནི་
བོད་ཀྱི་རྩ་བའི་མི་རིགས་མིའུ་གདུང་དྲུག་ལས་གྱེས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་བཅུ་གཉིས་སུ་ངེས་པ། ཉི་མ་
ཤར་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁྱབ་པ་ནི། སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་རང་དབང་བདེ་སྐྱིང་དཔལ་གྱིས་སྐྱོང་བ། གོས་
བཟང་སེར་པོའི་མུ་ཁྱུད་ནི། གསེར་མདོག་ཅོད་པཎ་འཆང་བའི་རིང་ལུགས་ཀུན་ཏུ་སྤེལ་བ། དར་ཚོན་
སྣ་ལྔའི་རྒྱལ་མཚན་ནི། གནམ་བསྐོས་དགའ་བ་བརྒྱ་ལྡན་པའི་ཆབ་སྲིད་ཕྱོགས་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་
རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་མཚན་ཇེ་མཐོར་བསྒྲེང་བ། རལ་གྲི་པདྨ་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གསུམ་ནི། ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་
རྣམ་གསུམ་གྱིས་མཚོན་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་རྣམ་སྤྲུལ་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་བྱོན་པ། དར་ཆའི་སྲོག་ཤིང་
དྲང་ལ་ཟླུམ་པ་ནི། བླང་དོར་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁྲིམས་དྲང་པོར་གནས་པ། དར་དཀར་གྱི་
མདུད་པ་ནི། ཆོས་ཁྲིམས་འཇམ་ལ་དམ་པའི་བརྡས་མཚོན་པ་བཅས་དར་ཆའི་འགྲེལ་བཤད་ལྷུག་ཏུ་
མཐར་ཕྱིན་ལགས་ཀྱིས་པར་འདེབས་བྱས་པའི་དར་ཆའི་དཔེ་རིས་དང་འགྲེལ་བཤད་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་བསྡུས་ཁོངས་སུ་ཡོད་དོ།། བཀྲལ་བའོ། །ཞེས་འདུག་པ་བཅས། གངས་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་
ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་བཅས་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་ཚུལ་གྱི་
སྐབས་དེ་རེ་ཞིག་རྫོགས་སོ།། །།

[142]
སྔ་མའོ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མངའ་ཐང་
༄༅། །བོད་ཡུལ་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ནི། སྔ་དུས་རིང་མོ་ཞིག་ནས་ཆགས་པ་
ཞིག་ཡིན་ཏེ། ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་པོ་ནེལ་པ་པཎྜི་ཏ་དང། བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
འགོས་ལོ་ཙཱ་བ་གཞོན་ནུ་དཔལ། སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་སོགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདི་
ཡང་རྒྱ་གར་དང་འདྲ་བར། ཡུལ་དང། མི་ལ་སོགས་པ་གནས་པའི་སྐལ་པ་ནས་
བྱུང་བ་བྱས་དང་འདྲ་བར། ཡུལ་དང། མི་ལ་སོགས་པ་གནས་པའི་བསྐལ་བ་ནས་་བྱུང་བ་བྱས་ན་ཡང། ལུང་དང། རིག་པས་གནོད་པ་མེད་ཅེས་དང། པཎ་ཆེན་བསོད་
ནམས་གྲགས་པས་ཀྱང། ལུང་རྣམ་འབྱེད་དང། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སོགས་སུ་
བོད་ཅེས་མང་དུ་བྱུང་བས་ན། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པའི་
དུས་ལས་ཡུལ་དང། མི་གཉིས་ཀ་ཆེས་སྔ་བར་ཆགས་པ་ཞིག་སྣང་ཞེས་གསུངས་པ་
དོན་ལ་གནས་ཤིང། བཅུ་གཉིས། སིལ་མ་བཞི་བཅུ་བཅས་པས་རིམ་གྱིས་དབང་བའི་ལོ་
རྒྱུས་ཚལ་བའི་དེབ་ཐེར་དམར་པོ་་བ་་དེ་དག་ནི་རྒྱལ་ཕྲན་ཉིད་དུ་ཟད་ཅིང། དེ་དག་གི་རྒྱུད་པས་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་བྱས་
པའི་གཏམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་
ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་རྒྱལ་རབས་བརྗོད་པར་སྣང་བ་ལྟར་འདིར་
བྲི་བར་བྱའོ། །བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི། རྒྱ་གར་བཧི་ཧར་ནང། མ་
གྷ་ཏའི་རྒྱལ་པོ་དམག་བརྒྱ་པར་སྲས་མིག་མས་འགྲིབས་སུ་ཡོད་པ། གཡུའི་སྨིན་མ་ཅན་
དུང་སོ་འཁོར་མར་ཡོད་པ། སོར་མོ་ཤའི་འདྲ་བས་འབྲེལ་བ་ཞིག་འཁྲུངས་པ་དེ་ནར་སོན་

[143]
རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་སོགས་སུ་གསུངས་ཀྱང། བུ་སྟོན་ན་སོགས་ཀྱིས་ཀོ་ས་
ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ཡིན་གསུངས། ནེལ་པ་པཎྜི་ཏས། རི་བྲག་པ་སྐྱབས་སེངྒེའི་བུ་ལྔ་ཚིཌ་
པ་ཡིན་པར། སློབ་དཔོན་ཤེས་རབ་གོ་ཆས་མཛད་པའི་ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་གི་བསྟོད་འགྲེལ་ལས་བཤད་ཅེས་ཟེར་
བ་ནི། སྣར་ཐང་པ་རིག་རལ་གྱི་རྫུན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། འདི་ནི་གནམ་གྱི་ལྷ་མིའི་རྗེ་བོར་བྱོན་
ཞེས་ལྷ་སའི་རྡོ་རིང་ལས་བཤད་པས། དམྱལ་རོང་གི་ཏི་དི་སུ་ཡི་ཁར་བབས་ཞེས་གསུངས།།
བོན་པོ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་མི་བཅུ་གཉིས་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་ལས། བཙན་པ་ལྷོ་དང། གཉགས། བཙུན་པ་ཁྱུང་དང། སྣུབས་
གཉན་པ་སེ་དང། སྤོང་སྟེ། ཡབ་འབངས་རུས་དྲུག་དང། ལྷ་བོ་ལྷ་སྲས། སེ་བོན། རྨ་བོན། ཅོག་ལ་
བོན། ཞུང་ཞུང་བོན། ཚེ་མི་བོན་རྣམས་ཡིན། དེར་བལྟས་ཚེ་གཉའ་ཁྲི་ཕེབས་དུས་བོད་ལ་བོན་ཆོས་ཡོད་མུས་
འདྲ་ཡང། ཐ་ཀན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་མཛད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཤེལ་གྱི་མེ་ཁོང་ནང་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ན་རྒྱལ་
རབས་དྲུག་པ་ཁྲི་སྡེ་བཙན་པོའི་དུས་བྱུང་ཚུལ་གསུངས་འདུག། ཕྱུགས་སྐྱོང་བཞིན་ཡོད་པས་མཐོང་སྟེ་གང་
ནས་ཡོང་སོགས་དྲིས་པར། སྐད་བརྡ་མ་འཕྲོད་པར་གནམ་ལ་མཛུབ་མོ་ཀེར་བས་བོན་
པོ་རྣམས་གནམ་ལ་དགའ་བའི་སྟབས་ཀྱིས་གནམ་ནས་འོང་བར་ངེས་པས་བོད་ཁམས་
ཀྱི་རྗེ་བོར་འོས་སོ་ཞེས་གཉའ་བར་ཁྲི་བྱས་ཏེ་བཏེགས་ནས་འོང་པ་ལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོར་
གྲགས། དུས་དེ་ཡན་བོད་མི་རྣམས་བྲག་ཕུག་དང། ས་ཕུག་སོགས་སུ་སྡོད་པས་
རྒྱལ་པོ་དེས་བོད་ཀྱི་མཁར་གྱི་དང་པོ་ཡུམ་བུ་གླ་མཁར་བརྩིགས། དེ་ནི་ཡར་ཀླུང་གི་ཕུར་རི་
ལོགས་ཤིག་ལ་རྡོ་གཡམ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩིགས་པའི་མཁར་ཐོགས་གསུམ་པ་
ཞིག་ཡོད་པ། རྗེས་སུ་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་ཞབས་འབྲིང་ཤཱཀྱ་མགོན་
པོས་ཉམས་གསོ་དང། སྟེང་གི་རྒྱ་ཕིབས་ཕུབ་པ་དང། ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་

[144] རྒྱ་བསྐྱེད་གནང་སྟེ་རྩ་བ་སྔོན་མའི་མཁར་གྱི་རྩིག་རྨང་
ཐོག་ཚད་ལྷག་ཙམ་དུ་ད་ལྟའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་
གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་སོགས་རྒྱལ་ཐོག་བདུན་གཤེགས་པའི་ཚེ་རྨུ་ཐག་ལ་
བྱས་ནས་ནམ་མཁར་ཡལ་བས་པུར་དང། བང་སོ་མེད་པར་གྲགས་ཤིང། བརྒྱད་པ་གྲི་
གུམ་བཙན་པོ་མྱང་ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་འཇུག་ངོགས་བ་བར་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་བཞུགས་པའི་ཕོ་བྲང་ནི། མྱང་སྟོད་
ཁུལ་ཤམ་བུ་རྩེ་དགུ་ཡིན་ཡང་ཟེར། རྩེ་ཆེན་ཡིན་ཡང་ཟེར། ཞེས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཕྲན་བུ་ཡང་གསལ། བློན་པོ་ལོང་ངམ་གྱིས་བཀྲོངས་ཏེ་པུར་ཆུར་བསྐྱུར་བ་ཀོང་པོར་ཐོན་ཏེ་དེར་བང་སོ་
བརྩིགས་པ་དེ་བང་སོའི་ཐོག་མ་ཡིན། གྲི་གུམ་གྱི་སྲས་བྱ་ཁྲི་དང། ཤ་ཁྲི། ཉ་ཁྲི་གསུམ་
ཀོང་པོར་ཡུལ་གྱར་ཏེ་བཞུགས། གྲི་གུམ་གྱི་བཙུན་མོར་ཡར་ལྷ་ཤམ་པོའི་བུ་རུ་ལས་སྐྱེས་
ཞེས་གྲགས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་དེས་ལོང་ངམ་བསད་དེ། སྲས་བགྲེས་པ་བྱ་ཁྲི་གདན་དྲངས་ཏེ་
རྒྱལ་སར་བསྐོས། ཡུམ་གྱིས་སྲས་ལ་འཇུས་ཏེ་བུ་ཁྱོད་རྒྱལ་རྒྱུད་མ་ཉམས་པ་ཡིན་ངེས་
ན༑ རྒྱལ་སྲིད་བརྟན་ཅིང་རྒྱས་པར་ཤོག་ཅེས་སྨྲས་པས་བར་སྣང་ནས་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་དེ་ཀུན་
ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་འབངས་ཀྱིས་སྒྲ་ཉམས་པས་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ཞེས་ཟེར་
ཤ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཀོང་ཡུལ་རང་དུ་བཞུགས་ཤིང། ཆུང་ཤོས་ཉ་ཁྲི་བཙན་པོའམ་སོག་སྐད་དུ་
ཧའོ་ཝར་ཐ་ཤོག་གྲངས་་པོར་ཏ་ཟེ་བ་ཞེས་པས་ཀོང་པོའི་ཡུལ་ནས་བཙུན་མོ་གོ་མ་རལ་ཞེས་པ་བླངས་ཏེ། བུ་ཁན་
ཁལ་དུ་ན་པོར་ཧན་གལ་ཏྭོན་ཟེར་བའི་རི་བོ། སྦེ་ཀལ་མཚོའི་ཉེ་འགྲམ་ སོག་པོ་  སྦེ་ཏའི་
མི་རིགས་གནས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱར་ནས། དེར་གནས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྗེ་བོར་བཀུར་ཏེ་
སོག་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོག་མ་འྡིཡིན་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་རབས་བ་སོག་པོ་རྣམས་མཐུན་པར་གླེང་

[145] ཟངས། ཀོ་
བ་བཞུ་བ་ལས་སྤྱིན་བྱུང། ཕུ་ཆུ་རྫིང་དུ་བསྐྱིལ་ཏེ་ཡུར་བར་དྲངས་ནས་སྤང་ཞིང་རྨོས། ཆུ་
ལ་ཟབ་པ་བཙུགས། སྐུ་མཁར་འཕྱིང་དབར་སྟག་རྩེ་བརྩིགས། དེ་ནི་འཕྱོངས་རྒྱས་སུ་ཡོད་
པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ནས་རྒྱལ་ཐོག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆུ་གླང་ཡེ་ཤུ་མ་ཤི་
ཀ་འདས་ལོ་་ལོར་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་འཁྲུངས། རྒྱལ་པོ་དེ་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་
ཐམ་པར་ཕེབས་པའི་ཚེ་ཕོ་བྲང་ཡུམ་བུ་གླ་མཁར་དུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཤིག་ལ་དམ་པའི་
ཆོས་ཀྱི་གླེགས་བམ་དང། རྟེན་འགའ་ཤས་ཕྱག་ཏུ་འབྱོར་བ་དེ་དག་གི་དོན་མ་མཁྱེན་ཅིང་
བློན་པོ་རྣམས་ལ་ནམ་མཁའ་ནས་བབས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྟེན་འདི་དག་ལ་གཉན་པོ་གསང་བ་ནི། མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཇ་་པར་མདོ་ལ་སྔ་བ་ཟབ་ཏོག་གཟུངས་ལ་
སྔ་བ་ཙནྡན་མ་ཎི། མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག་གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་བང་རིམ་བཞི་པ། མུ་དྲའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་
ཚད་ཁྲུ་གང་ཙམྒྱི་ནོར་བུའི་རིགས་ཀྱི་རྡོ་ལ་ཡིག་དྲུག་རང་བྱོན་ཡོད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་དང། ཙྣྡན་མ་ཎིའི་བརྐོས་ཕོར་
ནི་བཅུ་གཅིག་ཞལ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་གཟུངས་ཀྱི་བརྐོས་ཕོར་ཞེས་སྩྪ་པར་རྒྱག་བྱེད་ཅིག་ཡིན་ཞེས་དང། ནེལ་པ་པཎྜི་ཏས་
གཉན་པོ་གསང་བ་བསམ་ཡས་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོའི་ནང་ཞུགས་སུ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་
གསང་བ་ཞེས་མཚན་གསོལ་ནས་མཆོད་པ་དང་བཅས་བཞུགས་སུ་གསོལ་བས་མཐུས་རྒྱལ་
པོའི་སྐུ་ཚེ་བསྲིངས་ནས་དགུང་ལོ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་བར་བཞུགས། རྒྱལ་པོའི་རྨི་ལམ་དུ་ད་ནས་
མི་ཐོག་ལྔའི་རྗེས་སུ་དེའི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་ལུང་བསྟན་བྱུང། ནེལ་པ་པཎྜི་ཏས་
ལི་ཐི་སི་དང། ་ཨོ་གར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་སེམས་འཚོ་གཉིས་ཀྱིས་པཎྜི་ཏ་མཁས་པ་ལེགས་སྦྱིན་
སྤྱན་དྲངས་ནས་བོད་ལ་བྱོན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལ་ཆོས་གསུངས་པས། བོད་ན་ཡི་གེ་མེད་པས་བསླབ་
ཏུ་མ་བཏུབ་ནས། ཟ་མ་ཏོག་བསྐོས་པ་སོགས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕུལ་ཏེ་འདི་ལ་ཕྱག་དང། སྐོར་
བ་དང། མཆོད་པ་བགྱིས་ལ་གསོལ་བ་ཐོབ། གང་འདོད་པའི་བྱིན་རླབས་འབྱུང་གིས་

[146] ཡང་འགའ་
ཤས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཛའི་ཁང་སྟེང་དུ་གླེགས་བམ་གྱི་ཆར་བབས་པའི་ཚེ་མདོ་ཟ་མ་ཏོག་རླུང་གིས་
འཁྱེར་ཏེ་ཡུམ་བུ་གླ་སྒང་གི་རྩེར་བབས་པས་བོད་དུ་ཆོས་དར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིགས་ཞེས་
་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་གསུང་འབུམ་ཙ་པའི་ཤོག་གྲངས་བ་པོར་གསལ། གསུངས། གང་ལྟར་ཡང་འདི་ནི་ཆུ་གླང་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་
མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་་དང་ཡེ་ཤུ་མ་ཤི་ཀའི་འདས་ལོ་་བོད་ལ་དམ་པའི་
ཆོས་ཐོག་མ་དབུ་བརྙེས་ཀྱི་ལོ་དང་པོ་ཡིན་པས། རྗེས་སུ་བོད་གཞུང་གི་ཤོག་དངུལ་དུའང་
གངས་ལྗོངས་ཆབ་སྲིད་དབུ་བརྙེས་ཀྱི་ལོ་ཞེས་རྩིས་གཞིར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།
དེ་ནས་རྒྱལ་ཐོག་བཞིའི་རྗེས་སུ་རྒྱལ་པོ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་དང། བཅུན་
མོ་ཐོ་གར་ནི། ལི་ཡུལ་གྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ས་དམར་ཀན་ཀྲ་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་ཞེས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་
མཁས་པ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་བཞེད་ཀྱང། འགའ་རེས་ལི་ཡུལ་གྱི་ནང། ཁོ་ཏན་གྱི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཡོད་
ཅེས་གླེང།། བཟའ་ཚེ་སྤོང་གི་སྲས་སུ་མེ་གླང་འདས་ལོ་་ལོར་སྦྲ་སྟོད་ཚལ་གྱི་ཕོ་བྲང་མི་
འགྱུར་བྱམས་པ་གླིང་དུ་སྲས་ཁྲི་སྡེ་སྟོང་བཙན་ནམ། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་བུ་སྟོན་བ་དེབ་དམར་བ། ལོ་ཚིགས་བཅས་སུ་གསལ། འཁྲུངས། རྒྱའི་
དེབ་ཡིག་ནང་སྲོང་བཙན་གྱི་མཚན་དུ་རྗེ་བཙུན་ལུང་བཙན་ཞེས་བྲིས་སྣང། སྲོང་བཙན་སྒམ་
པོ་འཁྲུངས་པའི་ལོ་ཕྱི་མར་རྒྱའི་རྒྱལ་པོ་ཐང་གི་མི་རྒྱུད་དང་པོ་ཐང་ཀའོ་ཙུང་རྒྱའི་རྒྱལ་ཁྲིར་འཁོད་
དེ་ནས་ལོ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་མགར་སྟོང་བཙན་གྱིས་
གཙོས་རྟ་པ་མང་པོ་ བལ་པོའི་ཡི་གེའི་ཐོག་བྲིས་པའི་  བཀའ་ཤོག་དང། སྐྱེས་བཅས་
བསྐུར་ཏེ་བལ་ཡུལ་དུ་བརྫངས་ནས་བལ་རྒྱལ་ཨམ་ཤུ་ཝྲྨའི་ ཞི་བའི་གོ་ཆའམ་ཡོངས་གྲགས་

[147]  སྲས་མོ་སྦིར་ཏི་ཀུ་ཊི། ཌེ་བེ་བཙུན་མོར་སློང་དུ་བཏང་བར། བོད་རྒྱལ་
པོའི་བཀའ་ཤོག་གི་དོན་ལབ་སྐྲཊ་ཏེ་སྲས་མོ་བསྟེར་བ་ཁས་བླངས། སྲས་མོའི་རྟེན་སྐལ་དུ་
སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གིས་རབ་གནས་མཛད་པའི་བྱམས་པ་ཆོས་འཁོར་མ་དང། ཇོ་བོ་མི་
བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དང། རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ནོར་གྱི་སྐྱེས་མང་པོ་བསྐུར། བོད་ཡུལ་དུ་
ཕྱག་ཕེབས་ཤིང་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོར་མངའ་གསོལ། བཙུན་མོ་སྦིར་ཏི་ཀུ་ཊི། ཌེ་བེར། བོད་
པ་རྣམས་ཀྱིས་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་ཞེས་ཞུ་ཞིང། བཙུན་མོ་དེས་ལྷ་ས་དམར་པོ་རི་ལ་རྒྱལ་
པོའི་ཕོ་བྲང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟང་ལ་འགྲན་པ་ཞིག་བརྩིགས་
རྒྱལ་པོས་ཐོན་མི་སཾ་བཧོ་ཊས་གཙོས་བོད་ཕྲུག་རིག་པ་ཅན་བཅུ་དྲུག་གསེར་
གྱི་སྐྱེས་དང་བཅས་ཏེ་རྒྱ་གར་ལ་ཡི་གེའི་གཞུང་ལུགས་སློབ་རྒྱལ་རབས་འགའ་ཤས་སུ་བལ་བཟའ་མ་བསུས་པའི་སྔོན་དང། འགའ་ཤས་སུ་བལ་བཟའ་བསུས་པའི་རྗེས་ལ་
ཡི་གེ་སློབ་པར་བཏང་ཞེས་གསལ་བ་ཙམ་ལས། དུས་ཚེས་གསལ་པོ་ཞིག་ད་བར་མ་རྙེད་ཅིང། དཀོན་མཆོག་འཇིགས་
མེད་དབང་པོས་མཛད་པའི་བསྟན་བསྒྱུར་དཀར་ཆག་ནང། བཙུན་མོ་གཉིས་བསུས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོན་མི་སཾ་བཧོ་ཊ་རྒྱ་གར་དུ་
ཡི་གེ་སློབ་པར་བཏང་བའི་ལོ་རྒྱུས་འདུག་པ་མ་ཟད། དེབ་དམར་ན་པོར་དེ་དང་ཆ་འདྲ་བ་གསལ། པར་བཏང་བས། རྒྱ་གར་བྱང་
ཕྱོགས་ཀསྨིར་ཁུལ་དུ་སློབ་དཔོན་ བྲམ་ཟེ་ལི་བྱིན་  བྷ་ར་མན། ལི་སྦི་ཀ་ར་དང།  ལྷ་རིག་
པའི་སེང་གེ་  ཌེ་བ་སྦི་རྡ་ཡ་སིདྷ་ལས་ཡི་གེའི་རིག་བྱེད་མཐའ་དག་ཞིབ་པར་བསླབས། བོད་
མི་གཞན་རྣམས་ཚ་བས་འདས། སཾ་བཧོ་ཊ་བོད་དུ་ཕྱིར་ཐོན་ནས་བྷ་ར་མན་དང། གུཔྟའི་དུས་
རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཆེས་ཆེར་དར་བའི་ཡི་གེ་ཤ་ར་རྡ་དང། ན་ག་ར་གཉིས་ལ་གཞི་བྱས་
ཏེ་བོད་ཡིག་བརྩམས། ཐོན་མི་སཾ་བཧོ་ཊས་ལོ་ཙཱ་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཀུ་ས་ར་དང་
བྲམ་ཟེ་ཤང་ཀ་ར་སོགས་ཀྱིས་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་སྐབས་ཕྱག་ཏུ་སོན་པའི་གཉན་པོ་གསང་
བའི་དོན་ཆ་ཚང་བ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར། ཡོངས་གྲགས་འཆད་ཉན་མ་བྱུང་ཡང། རྒྱལ་པོ་རང་

[148]
བླངས་ཤིང། སད་མི་བདུན་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་ཕན། ཉང་བྲན་ཕ་བོང་ཁར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་
རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་རལ་པ་ཅན་བརྒྱ་ཕྲག་རྒྱུན་དུ་བྱུང་བར་བཤད་
ཡང། རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་མགར་སྟོང་བཙན་དང། སཾ་བཧོ་ཊ་ལ་སོགས་པ་
རྟ་པ་མང་པོ་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་པོ་ཐང་ཐའི་ཙུང་གི་སྲས་མོ་ཝིན་ཅང་ཀོང་ཇོ་ མཚོ་ནང་གི་པདྨོ་  བཙུན་
མོར་སློང་བར་བཏང། སྐབས་དེར་ཐུ་ལུ་ཧུན་ འ་ཞ་འམ་གྲུ་གུ་  གྱི་རྒྱལ་པོ་ཐོ་ཀི་ཀི་ནས་
ཀྱང་རྒྱ་རྒྱལ་ལ་ཀོང་ཇོ་སློང་བར་བཏང་བ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་གསན་ཏེ་ཐུགས་འཁྲུགས་ནས་ཐུ་ལུ་ཧུན་ལ་དམག་བཏང་སྟེ་ཡུལ་དེའི་རྒྱལ་པོ་མཐར་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་མ་བ་དང། འདས་ལོ་་ལོར་བཧལ་ཊི་མོར་པར་ཁང་ནས་བཏོན་པ། ཌེ་སེ་
མའོ། མར་ཊིན་གྱིས་བྲིས་པ། ཆིང་གེ་སེ་ཁཱན་ཤུགས་རྒྱས་པ་དང། རྒྱ་ནག་ནུབ་ཕྱོགས་བླངས་པ་ཟེར་བའི་དེབ་ཀྱི་
ཤོག་གྲངས་་ནང་ལ། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་བཞི་པའི་སྟོད་དུ་གྲུ་གུ་ཧུན་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་པའི་མཚོ་སྔོན་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་
ས་ཆ་དེ་དག་འདས་ལོ་་ལ་བོད་པས་བླངས་ཏེ་གྲུ་གུ་ཧུན་རྣམས་རྒྱ་ནག་ལ་བྲོས།  གྲུ་གུ་ཧུན་ནམ་ཐུ་ལུ་ཧུན་ལ་
བོད་པས་འ་ཞ་ཟེར་  ཞེས་བྲིས་འདུག། སྐྲོད་བཏང། དེ་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་ཅང་
དང། སྦའི་ལང། ཐང་ཤང་ཟེར་བའི་རྒྱལ་ཕྲན་ཁག་ནས་དམག་འབུམ་ཚོ་གཉིས་བསྐུལ་
ཏེ་རྒྱའི་གྲོང་ཁྱེར་སུང་ཅུ་ ཟོང་ཅོ་  བླངས་སྦུ་ཤལ་ཤོག་གྲངས་་དང། པི་ལོ་ཊ་ཤོག་གྲངས་་ནང་ལ། སུང་ཅུ་ཟེར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དེ་དེང་དུས་
ཟི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་ནང་གི་སུང་ཕན་ཟེར་བ་དེ་རེད། དེབ་དཀར་ན་པོར་ཡང་གསལ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་རྒྱ་རྒྱལ་ལ་སྲས་མོ་བསྟེར་རམ་
དམག་རྒྱག་ཅེས་དྲིས་ཤིང། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བཙན་བརྗིད་ཅན་གྱི་བཀའ་ཤོག་དང་
གསེར་གྱི་ཁྲབ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲ་བཏབ་པའི་རྟེན་བཅས་བསྲིངས་ཏེ་སྲས་མོ་སློང་བར་མངགས་
པས། རྒྱ་རྒྱལ་ནས་ལན་ཅིག་དམག་རྒྱབ་ཀྱང་ཕམ་པས་སྲས་མོ་བསྟེར་བར་ཁས་བླངས་

[149]
དང། ཅང་སའི་རྒྱལ་སྲས་དམག་དང་སྦྲགས། ཝིན་ཅང་ཀོང་ཇོ་དང། རྟེན་སྐལ་
དུ་སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་ནས་མཛད་པའི་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་སྐུ་དང། དར་ཟབ་
ཤེལ་ཆས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་སྐྱེས་རྒྱ་ཆེའི་བརྫོང་བ་དང་བཅས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་
བར་སྐྱེལ་བར་མངགས། དེ་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྐུ་འཁོར་དཔུང་དང་བཅས་པས་བསུས་བཀའ་ཆེམས་ཀ་འཁོལ་མ་དང། མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་སོགས་སུ། ལྷ་སའི་ཕྱོགས་བཞིར་བསུ་མི་བཏང་བ་
དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཕེབས་པའི་རྟགས་དང། མཚན་མ་བཀོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཀྱང། རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་
དགའ་སྟོན་ལ་ནི། ལྷ་སའི་ཕྱོགས་སོ་སོར་འཁོད་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྤྲུལ་པའི་དབང་གིས་མཐོང་སྣང་མི་འདྲ་བ་སྣ་
ཚོགས་བྱུང་ཡང། དོན་དུ་བྱང་ཕྱོགས་ནས་ཐོན་ཏེ། ཀླུ་གནས་པའི་ས་སྟེང་དུ་དར་གྱི་ཡོལ་བ་བཅད་དེ་ཇོ་བོ་
བཞུགས། མཆོད་པའི་རོལ་མོ་དཀྲོལ་བས་བལ་མོ་བཟའ་ཅི་ཡིན་སྙམ་ནས་ཕོ་བྲང་གི་རྩེ་ནས་གཟིགས་པས་
ཀོང་ཇོ་དཔོན་གཡོག་བྱོན་པ་མཐོང་ཞེས་བསུ་བ་སོགས་གང་ཡང་མ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་བཅས་གསུང་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་
མང་ཞིང། ཡང་ཀ་འཁོལ་མའི་ནང་མགར་གྱི་ཀོང་ཇོའི་ལུས་སླས་པས་ལྡན་མའི་བྲག་ལ་རྒྱས་པའི་འབུམ་བྲིས་
རྒྱ་མོ་ཕྲེད་ལམ་བཅོས་པ་སོགས་ལམ་དུ་འགྲོ་ཚུལ་བསྟན་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདུག་ལྡན་མའི་བྲག་ལ་རྒྱས་པའི་
འབུམ་བརྐོས་ཞེས་པའི་སྐོར་ལ། སི་ཏུ་བསྟན་པའི་ཉིན་འབྱེད་ཀྱི་རང་རྣམ་དྲི་བྲལ་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་ན་
པར། ལྡན་ཡུལ་ནང་འབིས་ཟེར་བའི་ལུང་པར་ཀོང་ཇོས་བཞེངས་པའི་རྣམ་སྣང་གཙོ་འཁོར་དང། ལེགས་སྦྱར་
ཀྱི་ཤེར་སྙིང་དང། བཟང་པོ་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལཾ་བྲག་ལ་བརྐོས་པ་རྣམས་མཇལ། འདིའི་ཞལ་བྱང་བཀླག་ཐུབ་
པ་འདུག་པས་ཞིབ་མོར་དཔྱད་ཚེ་མེས་ཨག་ཚོམ་ཀྱི་སྐུ་རིམ་དུ་བཞེངས་པ་འདུག་ཅེས་དང། མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་
དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོའི་ནང་བྲག་བརྐོས་དེ་ཨ་མདོའི་སྨད་བྱམས་པ་འབུམ་ལ་ཡོད་ཚུལ་གསལ་བ་དང། ཡང། ཀ་ཐོག་མཁན་པོ་
ངག་དབང་དཔལ་བཟང་གི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་སྒྱུ་མའི་རོལ་གར་ན་པར་འདི་བྲག་གཡབ་བྱམས་མདུན་ལ་ཡོད་ཚུལ་གསལ་འདུག་གོ། ཝིན་ཅང་ཀོང་ཇོར་བོད་པས་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་ཞུ་བ་ཡིན་

[150] ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་ལི་མིག་སྐྱའི་སྲས་མོ་ཞང་ཞུང་བཟའ་ལི་
ཐིག་དམན་དང། མི་ཉག་མི་ཉག་ནི། མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ནང་མི་ཉག་རྒྱལ་པོའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར། རྒྱ་ཧོར་བོད་གསུམ་གྱི་
ས་མཚམས་ན་སྟོབས་ཆེན་ཞིག་བྱུང་བར་གྲགས་ཤིང། ཕྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་དཔེ་དེབ་ཁག་གི་ནང། ཏང་ཁུད་མི་ནག་
ཅེས་ཉིང་ཤཱ་ཟེར་བའི་ས་མཚམས་སུ་ཡོད་པ་དེ་དག་མི་ཉག་ཡིན་ལ། མི་ཤུགས་ཆེབས་ཇིང་གེ་སེ་ཁའང་གི་སྐབས་གཏོར་ཏེ་སྟོད་སྨད་གཉིས་སུ་གྱུར། རྩ་བ་བོད་རང་གི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པར་གྲགས། མི་ནག་ཟེར་བ་ལ་
སྒྲ་ཉམས་ཏེ་མི་ཉག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ནམ། བོད་ཀྱི་ནང་གསེས་ལའང་མི་ཉག་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད་པ་གཡས་རུ་
བྱང་པ་དང། དེ་བཞིན་འབྲས་ལྗོངས་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་རྒྱུད་ཀྱང་མི་ཉག་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་
ཡོད། རྒྱལ་པོའི་སྲས་མོ་རུ་ཡོང་བཟའ་རྒྱལ་མོ་བཙུན། སྟོད་ལུང་མོང་
ནས་ཞང་བློན་གྱི་སྲས་མོ་མོང་བཟའ་འཁྲི་ལྕམ་བཅས་རིམ་བཞིན་ཁབ་ཏུ་བཞེས་སོ།།
དེ་ལྟར་བཙུན་མོ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གིས་གདན་དྲངས་པའི་རྟེན་སྐལ་རྣམས་
བཞུགས་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་ངམ། ཐུགས་དམ་རྟེན་ལྷ་ཁང་རེ་བཞེངས་པར་འདོད་པ་ན་
དེ་དག་གི་སྔོན་འགྲོར་ཉང་བྲན་ཕ་བོང་ཁའི་ཕོ་བྲང་མ་རུར་མ་རུ་ཞེས་པ་བལ་པོའི་སྐད་ལ་དམར་པོ་ཟེར། རྒྱལ་པོ་ཡབ་ཡུམ་གསུམ་སྐུ་མཚམས་
ལ་བཞུགས་ཏེ་ཡི་དམ་གྱི་ལྷར་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ལུང་ལྟར། ཁྲ་འབྲུག་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་
སྙོམས་ལྷ་ཁང་གིས་གཙོས་པས་མཐའ་འདུལ། ཡང་འདུལ། རུ་གནོན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་
རྣམས་ལེགས་པར་བཞེངས་
བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་གྱིས་ལྷ་ཁང་བཞེངས་རྒྱུའི་ས་དཔྱད་བརྟག་པའི་
ཕྱིར་རྒྱ་བཟའི་དྲུང་དུ་བཏང་བ་ལ་རྒྱ་བཟས་གཙུག་ལག་སྤོར་ཐང་གི་སྒོ་ནས་བརྟགས་པས། འོ་

[151]
རྟོག་སྐྱེས་ཏེ་རྒྱལ་པོར་གསོལ། རྒྱལ་པོས་ལྷག་པའི་ལྷར་གསོལ་བ་བཏབ་པས་རྒྱ་བཟས་
ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་ལུང་བསྟན་བྱུང། དེ་ལྟར་འོ་ཐང་གི་མཚོ་ཆུང་དེའི་སྟེང་དུ་གདུང་
མ་བསྒྲིགས། ར་ལ་ས་བཀལ་ནས་མཚོ་བསུབས་པའི་ཐོག་ཏུ་ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་བཞུགས་སུ་
གསོལ་རྒྱུའི་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཅིང། ར་ལ་ས་བཀལ་ཏེ་
མཚོ་བསུབས་པའི་སྟེང་འཕྲུལ་སྣང་དུ་ཤར་འདྲའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པས་ན་ར་ས་
   ༈   རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་མཛད་པ་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དཀར་ཆག་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང། ཁང་ཞེས་མཚན་གསོལ། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས། སྒོ་བཞི་
གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ལུགས་སུ་བྱས་པས་ཆོས་པ་རྣམས་དགའ། རྩིག་པ་གཡུང་དྲུང་གི་
རིས་སུ་བྱས་པས་བོན་པོ་རྣམས་དགའ། ཀ་བ་ཕུར་པའི་དབྱིབས་སུ་བྱས་པས་སྔགས་པ་
རྣམས་དགའ། ཕྱམ་དང་དྲལ་མ་མིག་མང་གི་རིས་སུ་བཀོད་པས་འབངས་རྣམས་དགའ་
ཞེས་དགའ་བཞི་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ནང་ར་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བཀོད་པ་རྒྱ་གར་གྱི་བི་ཀྲ་མ་ཤི་ལའི་ལྷ་ཁང་ལ་དཔེ་བྱས་ཞེས་
གསལ་བ་དེ་བདེན་པར་སེམས་ཞེས་དེབ་དཀར་བ་གསལ། མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་
ནས། བི་ཀྲ་མ་ཤི་ལཱ་ནི་བོད་སྐད་དུ། རྣམ་པར་གནོན་པ་ཟེར། དེ་ནི་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་མར་མེ་མཛད་བཞུགས་པའི་དགོན་པ་དེ་ཡིན་
དེང་སང་གངྒའི་འགྲམ་དུ་དགོན་རོ་ཞིག་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་གསུངས། ཆག་ཆོས་རྗེ་དཔལ་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་སྐབས་གར་ལོག་པས་དགོན་
པ་དེའི་བརྩིཌ་རྨང་གྱི་རྡོ་རྣམས་བཏོན་གངྒར་བསྐྱུར་ནས་མི་འདུག་གསུངས་པ་ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་་ནས་་བར་ལ་མེད་པ་བཟོས་འདུག། ཞེས་ཀྱང་གྲགས་སོ།།
རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོས་ཀླུ་བདུད་གདུག་པ་ཅན་གནས་པའི་ཁ་གནོན་ལྟ་བུར་ཇོ་བོ་
ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་བཞུགས་ཡུལ་རྒྱས་བཏབ། རྭ་མོ་ཆེ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས། རྒྱ་ཕིབས་

[152]
བཞེད་ཀྱང། འགའ་ཤས་ཀྱིས་སྒྲ་འཆོལ་བ་ལ་འགྲེལ་བཤད་བློ་བཟོ་བྱས་པར་ངེས་ཞེས་
གསུངས་མི་ཡང་ཡོད་
ཞང་ཞུང་བཟའ་ལི་ཐིག་སྨན་གྱིས་ཐིམ་བུ་བཀོག་པའི་ལྷ་ཁང་དང། རུ་
ཡོངས་བཟས་བྲག་ལྷ་ཀླུ་ཕུག་གི་ལྷ་ཁང།  འགའ་ཞིག་གིས་མིག་མང་ཚལ་གྱི་ལྷ་ཁང་
བཞེངས་ཟེར་  མོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ་གྱིས་ཡེར་པའི་ལྷ་ཁང་བཅས་བཞེངས་སོ། །
དེ་བཞིན་རྒྱལ་པོ་འདི་ལ་བཀའ་ཡི་བློན་པོ་བརྒྱ་ཕྲག་གསུམ་དང། འཕྲུལ་
གྱི་བློན་ཆེན་བཅུ་དྲུག་བཀའ་ཡོ་གལ་འཆོས་པའི་བློན་པོ་བཅུ། ནང་བློན་བཟང་པོ་དྲུག་
ཕྱི་བློན་བཙན་པོ་དྲུག་མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་བཟུང།  མཐའ་ཡི་ས་མཚམས་བསྲུངས་
ཐོན་མི་སཾ་བཧོ་ཊ་ ཡི་གེའི་རྣམ་གཞག་ཕྱེ་  འབྲི་ཡི་སེ་རུ་གུང་སྟོན། ཉང་གི་ སྙགས་ཀྱི་
ཁྲི་བཟང་ཡང་སྟོན།  རི་ཁྱིམ་ཀླུང་དུ་ཕབ་སྟེ་གྲོང་ཁྱེར་བཅོས་  བཅས་བོད་དུ་མེད་ཐབས་
མེད་པའི་བློན་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་རྒྱལ་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་བློན་པོ་བཀའི་ཐང་ཡིག་ཅ་་ལ་གསལ། བློན་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མར་བོད་ཡུལ་འདི་རུས་ཆེན་
ལྔ་དང། དབང་རིས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བཅད། རྒོད་ཀྱི་སྟོང་སྡེ་ དམག་སྡེ་  དྲུག་ཅུ་རྩ་
གཅིག་གཡུང།  གཡུང་ངམ། ཁེང་སྟེ། འབངས་ལས་བྱེད་  དང། ཡང་ཁེང་
 བྲན་དང། ཡང་བྲན་ཏེ། ཉིང་གཡོག་  གི་མི་སྡེ་རྣམས་དབྱེ། ས་ཞིང་བགོ་བ་དང། བཀའ་
ཁྲིམས་དཔྱོད་པར་འཁོས་དཔོན།  ཁྲིམས་དཔོན་  ཆེན་པོ་བཅུ་བསྐོས་ཏེ། མི་ཆོས་གཙང་
མ་བཅུ་དྲུག་དང། ཁྲིམས་ཡིག་དྲུག་གཏན་ལ་ཕབ། རྒོད་ཀྱི་སྟོང་སྡེ་དྲུག་ལ་སྟོང་དཔོན་རེ་
དང། སྟོང་དཔོན་རེའི་འོག་ལ་སྐུ་སྲུང་དཔུང་བུ་ཆུང་སྟོང་སྡེ་རེ། སྟོང་སྡེ་རེ་རེར་དམག་
དཔོན་དང། དཔའ་ཟླ། རུ་དཔོན། རུ་རྒྱབ། ཁས་ལེན་གྱི་དཔའ་བོ་བཅས་དང། རུ་རྟ་

[153] ཁྲབ་རྨོག་གོ་མཚོན། དཔའ་མཚན་དཔུང་རྟགས། དཔའ་རྟགས། ཆེ་རྟགས་
སོགས་དམག་ཚན་རེ་རེ་ལ་ཞེ་མཚུངས་སུ་ཡོད། གཞན་ཡང་ཡུལ་དཔོན་གྱི་ལས་སུ་ཡུལ་
ཆུང་ཁྲིམས་ཀྱིས་འཚོ། དམག་དཔོན་གྱི་ལས་སུ་ཕྱིའི་དགྲ་འདུལ། ཆིབས་དཔོན་གྱིས་
གཤེགས་པའི་ཤུལ་མཚོན། བརྔན་དཔོན་གྱིས་འབྲུ་དང། གསེར་དངུལ་གྱི་གཉེར་བྱེད་
དྲང་དཔོན་གྱིས་ཞལ་ལྕེ་གཅོད། གཞན་ཡང་བཀའ་འགྲོས་ཆེན་པོ་དྲུག་ཡིག་ཚང་དྲུག་
བཀའི་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་རྐྱེན་དྲུག་དཔའ་ཚན་དྲུག་གི་སྟེང་དུ་ཁྲིམས་ཡིག་དྲུག་བསྣན་པས་
བོད་ཀྱི་འཁོས་སུམ་དེ་དག་སོ་སོ་ཞིབ་ཆ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ལ་ཡོད། ཅུ་སོ་དྲུག་ཟེར། ཁྲིམས་ཡིག་དེ་དག་ཀོང་པོ་བུ་ཆུ་དང་ཉེ་བའི་བྲག་ཅིག་
ལ་བརྐོས་ཀུན་མཁྱེན་པ་དཀར་གྱི་རྣམ་ཐར་འཕྲོས་བརྗོད་པ་སྒྱུ་མ་ཆེན་པོའི་དོ་རའི་ཤོག་གྲངས་ན་པར་གསལ། ནས་ཡོད་དོ། །རྗེའི་སྐུ་འཚོ་ཞིང། ཞོ་ཤ་སླར་འབུལ། རྒོད་ཀྱི་གཉའ་ནས་མནན་
ཅིང། ཡང་ཁེང་གི་སྒབ་ནས་བརྟེན། ཁེང་རྒོད་དུ་མི་བཏང་ཞིང། མོ་བཙུན་བཀའ་ལ་
མི་གདགས། སོ་མཚམས་སྲུང་ཞིང། འབངས་ཀྱི་ཚལ་ཞིང་རྟ་དཀྱུས་ཀྱིས་མི་བཅད། དགྲ་
འདུལ་ཞིང་འབངས་བསྐྱངས། དགེ་བ་བཅུ་སྒྲུབ་ཅིང། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོང་བ་སོགས་
འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་ཆབ་སྲིད་བསྐྱངས་སོ།།
སྐབས་དེའི་དུས་འབར་རི་ཅར་སན་གྱི་དབྱིན་དེབ་ཤོག་གྲངས་་་འབེལ་གྱི་ཤོག་གྲངས་་མ་སྟོད་ཀྱི་ས་ཆ་རྣམས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་འོག་
ཏུ་བཅུག་ཅིང། ལྕགས་བྱི་་ནང་བལ་དེབ་དཀར་ན་ཡུལ་ཡང་བོད་ཀྱི་ཆབ་འོག་ཏུ་བཅུག་དེའི་
རྟགས་སུ་བལ་པོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ནང་གཙང་དང། བླ་མ་དང། ཤར་པ། རྟ་མང་སོགས་
ཡོད་པ་དེ་ཚོ་བོད་པའི་མི་རྒྱུད་ཡིན་པར་གླེང་བ་མ་ཟད། བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ན་རན་ཌ་

[154]
གསལ་ཡོད། ཆུ་ཡོས་་ལོ་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་ལེགས་མི་ཞེས་པའང་བོད་ཀྱི་
ཆབ་ཏུང་ཧོའང་ཤོག་གྲངས་་འབངས་སུ་ཚུད་
ཤིང་མོ་སྤྲུལ་་ལོར་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བློན་པོ་ཞིག་རྒྱ་ནག་
རྒྱལ་པོའི་སར་མངགས་ཏེ་སན་ཤིའི་ཞེས་པའི་ཡུལ་གྱི་ནང་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་ལྷ་ཁང་བཞེངས་
ཀྱི་ཡིན་གསུངས་པར་རྒྱ་རྒྱལ་ནས་བཞེངས་འཐུས་གནང་བ་ཕུལ་བ་ལྟར། རྒྱ་སྐད་དུ་
ཝུ་ཐའི་ཤན་ཟེར་བའི་རི་བོ་རྩེ་ལྡར་ལྷ་བུ་སྟོན་གྱིས་་་རྒྱལ་པོས་རི་བོ་རྩེ་ལྡར་བྱོན་ནས་ལྷ་ཁང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཞེངས་ཞེས་གསུངས། ཁང་རྣམས་བཞེངས་
སྲོང་བཙན་གྱི་བཙུན་མོ་གཞན་ལ་སྲས་མ་བྱུང་ཞིང། སྟོད་ལུང་མོང་
བཟའ་ཁྲི་ལྕམ་ལ་སྲས་གུང་སྲོང་གུང་བཙན་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལ་ཕེབས་
སྐབས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཁྲིར་འཁོད་ཀྱང། དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སྐུ་གཤེགས་པས་ཡབ་
སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་སླར་ཡང་རྒྱལ་དེབ་དམར་ཤོག་གྲངས་་་པར་གསལ། སྲིད་བསྐྱངས་
ས་སྤྲེ་་ལོར་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་པོས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཧར་ཤ་ ་
་  ལ་མཐུན་ལམ་འབྲེལ་བ་བྱེད་པར་སྐུ་ཚབ་ཝང་ཡུན་ཙེ་ཅན་རྟ་པ་སུམ་ཅུ་བཏང་ཞིང་
དེ་རྣམས་རྒྱ་གར་ས་ཐོག་འབྱོར་སྐབས་རྒྱལ་པོ་ཧར་ཤ་འདས་ཟིན་ཏེ་སྲས་མེད་པར་བློན་པོ་
ཨར་འཇུན་ཟེར་བས་རྒྱལ་སར་དབང། ཨར་འཇུན་ནང་པའི་ཆོས་ལ་མི་དད་པས་རྒྱ་གར་གྱི་
མི་སེར་སྤྱི་དང། བྱེ་བྲག་ནང་པ་རྣམས་འཁོས་སུ་མི་ཕེབས་པ་བྱུང། ཨར་འཇུན་གྱི་
བཀས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་པ་རྣམས་བཅོམ་འཕྲོག་བྱས་པར་ཝང་ཡུན་ཙེ་དང་

[155] ཝང་
གིས་སྲོང་བཙན་ལ་སྲོག་སྐྱབས་དང། རོགས་མགོན་ཞུས་པ་ལྟར་རྒྱལ་པོས་བོད་ནས་རྟ་
དམག་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང། བལ་ཡུལ་ནས་རྟ་དམག་སྟོང་ཕྲག་བདུན་བཏང་སྟེ་བཧི་
ཧར་གྱི་ནང་ཏི་ར་ཏི་ར་ཧ་ཏི་ཞེས་པའི་ལུང་པ་དེ་ཆག་ལོ་ཆོས་རྗེ་དཔལ་བལ་ཡུལ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་སྐབས་ལུང་པ་དེ་བརྒྱུད་དེ་ཕེབས་
འདུག་པ། གངྒའི་བྱང་རི་ནག་པོའི་བརྒྱུད་ལ་ཐུག་གི་བར་དེང་སང་ཡང་མིང་དེ་ག་འབོད་ཅིང། དེ་དང་ཉེ་བར་ནའི་
གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཡང་ཡོད། ཧ་ཏིར་དམག་ཉིན་གསུམ་འཁྲུགས། ཨར་འཇུན་གྱི་དམག་རྣམས་ཕམ་དེབ་དཀར་ཤོག་གྲངས་བ་དང། སི་མི་ཐ་ཤོག་གྲངས་་འབུ་ཤལ་ཤོག་གྲངས་་བཅས་སུ་གསལ། སྟེ་
ཨར་འཇུན་ངོ་མ་བོད་དམག་གིས་བཟུང་ནས་བོད་དུ་འཁྲིད་པར། ཨར་འཇུན་གྱི་དགྲ་
ཟླ་ ཨ་སམ་  ཀ་མ་རུ་པའི་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་ཏེ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་རྟ་དང་
བ་གླང་དང། དངོས་པོ་མང་པོ་ཕུལ་ཏེ་གཟེངས་བསྟོད། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་པོ་ནི་བོད་ཀྱི་
རྒྱལ་པོས་རོགས་མགོན་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་ཚད་མེད་པའི་དགའ་སྤྲོ་སྐྱེས་ཏེ་བོད་ཀྱི་བཀའ་
དྲིན་དྲན་པའི་ཕྱིར་ང་རྟག་ཏུ་སྡོད་པའི་ཕོ་བྲང་དང། འབྱུང་འགྱུར་ངའི་དུར་ཁང་གི་མདུན་
འགྲམ་བཅས་པར་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་འདྲ་སྐུ་རེ་བཞེངས་དགོས་ཞེས་མངགས་བྱ་བྱས་
བོད་དམག་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་རབས་ཁག་ནང་མ་མཐོང་ངོ།།
དེ་ལྟར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདིས་ཆོས་དང། སྲིད་ཀྱི་མཛད་པ་བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ན། སྲོང་
བཙན་སྒམ་པོ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཉིས་བཞེས་པ་ན་བཙུན་མོ་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་དང་
རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་བཅས་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བྱོན་ནས་མོང་བཟའ་ཁྲི་ལྕམ་
དང། བློན་པོ་ཞང་སྣ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལ་ཞལ་གདམས་ལེགས་པར་བསྩལ་རྗེས་ཡབ་ཡུམ་

[156]
ཞེས་གསལ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ཐུན་མོང་གི་སྣང་ངོར་རྒྱལ་པོ་ཡབ་ཡུམ་འཕན་ཡུལ་དུ་
བཞུགས་པའི་སྐབས་བལ་བཟའི་བྲན་མོ་ཞིག་རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པ་མཆེད་དེ་རྒྱལ་པོ་དང་
བཙུན་མོ་གཉིས་ཀ་གཤེགས་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་་་ཞེས་ཟེར་ཞིང། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་ཚེའི་སྐོར་ལ་
བཞེད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བས། ང་རང་གིས་མཐོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་མང་ཆེ་བར་གཞི་
བཅོལ་ཏེ་འཁྲུངས་ལོ་མེ་གླང། ་ཞེས་བཀོད་ཡོད། དགུང་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་
གཉིས་བར་བཞུགས་པར་ཆ་བཞག་ཚེ་གཤེགས་ལོ་ས་ཁྱི་་བྱེད་དགོས་པས་གཤམ་
དུ་མང་སྲོང་དང། དུས་སྲོང་སོགས་ཀྱི་ཁྲི་ལོ་ཚང་མ་འཁྲུགས་འགྲོ་བ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་ལྷ་
བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཀ་ཐོག་ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་བོད་ཀྱི་ལྷ་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ཁོ་ན་ལོ་་དང། སྐུ་ཚེའི་གྲངས་ནི་ལོ་་བར་
བཞུགས་པའི་ལུང་འདྲེན་བཅས་གནང་འདུག་པ་དེ་ལ་ཆ་བཞག་ན་ནི། ད་དུང་ཡང་
འཁྲུགས་ཚབས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་དང། ཡང་ཏུང་ཧང་ནས་བརྙེད་པའི་ཡིག་ཆར་དགུང་ལོ་་
བར་བཞུགས་པ་དང། དེབ་དཀར་ལ་དགུང་ལོ་་བར་བཞུགས་པར་ཆ་བཞག་པ་
ཡིན་ན། ཕྲན་གྱིས་བརྗོད་པའི་རྒྱལ་རབས་འདི་དང་ཅུང་མཐུན་པར་འདུག་འོན་ཀྱང་རང་ལུགས་འདིའོ་ཞེས་ཁ་མཚོན་གཅོད་པ་དང། ཆོས་འབྱུང་གཞན་ལ་མ་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་
འགོད་ནུས་མ་གྱུར་པར་དཔྱད་གཞིར་བཞག་ཅིང། ལོ་རྒྱུས་དོ་སྣང་ཡོད་པ་རྣམས་ནས་
འདི་ཐོག་བསྐྱར་ཞིབ་ནན་ཏན་ཞིག་ངེས་པར་གནང་དགོས་འདུག་གོ་
སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་པུར་བཞུགས་པའི་བང་སོ་ནི་འཕྱོངས་རྒྱས་ནང། དོན་
མཁར་མདར་ཡོད་པ་དང། རྒྱ་བཟའི་སྐུ་རྨར་གདུང་ཡིན་ཟེར་བ་རས་སྒྲིལ་དམ་འབྱར་མ་

[157]
སྲོང་བཙན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་རྒྱ་དམག་ལྷ་སར་འབྱོར་ཏེ་ཕོ་བྲང་
དམར་པོ་མེར་བསྲེགས་པ་དང། ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་རྒྱ་བཟའི་ཞལ་ཆེམས་ལྟར་ལྷོ་སྒོ་མེ་ལོང་
ཅན་དུ་སྦས་པས་མ་རྙེད་པར། ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་ཚ་ལམ་གཅིག་གི་བར་འཁྱེར་ཚུལ་
སོགས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་མང་པོ་ཞིག་གསལ་བའི་མེ་ལོང་བ་དང་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན། ན་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། ཇ་ན་ཞིག་ནང་འཁོད་འདུག་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་
རབས་དང། ཏུང་ཧྭང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང་ངེས་པར་འཁོད་དགོས་རྒྱུར་ཟུར་ཙམ་ཡང་གསལ་
མེད་པའི་ཁར། སྐབས་དེའི་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་
གཤམ་དུ་རིམ་པས་བརྗོད་རྒྱུ་ནས་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ་པས། དེས་ན་རྒྱ་དམག་ལྷ་སར་
འབྱོར་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ནི་མ་དག་དེའི་སྐོར་དེབ་དཀར་་པར་གསལ་བཤད་ཀྱང་གནང་འདུག། པར་སེམས། ཡང་དམག་གི་སྦིར་གྲགས་ཤིག་ནི་བྱུང་བ་མིན་
ནམ། གང་ལྟར་ལྷོ་སྒོ་མེ་ལོང་ཅན་ནང་ཇོ་བོ་བཞུགས་པའི་སྦས་ཁུང་རེད་ཟེར་བ་ཞིག་མཇལ་
རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཇོ་བོ་རྣམ་གཉིས་བཞུགས་ས་བརྗེ་དགོས་བྱུང་འདུག་པ་དེ་ཡང་རྒྱ་བཟའི་ཞལ་
གདམས་ཡིན་ཚུལ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཇ་བ་གསུངས་འདུག་པ་དེ་ལའང་ཞིབ་རྒྱུ་ཞིག་ནི་འདུག་གོ་
སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྲས་གུང་སྲོང་གུང་བཙན་ནམ། འགའ་རེས་
དུས་སྲོང་དུས་བཙན་དུ་གསོལ་བའི་སྲས་མང་སྲོང་མང་བཙན་དགུང་ན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དེ་རྒྱལ་
ཁྲིར་ཕེབས་ནས་སྐུ་ན་མ་སོན་བར་མགར་སྟོང་བཙན་གྱིས་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁུར་
ཤིང་སྟག་་ལོར་ནང་བློན་དང། ས་མཚམས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་རྣམས་
ཚོགས་འདུ་ཞིག་བྱས་ཏེ་སླད་ཆབ་སྲིད་དང། དྲག་པོའི་གྲ་སྒྲིག་གི་སྐོར་ལ་ལོ་རེར་རྒྱལ་པོ་

[158] ནང་བློན། ས་མཚམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན། སྤྱི་ཁྱབ་རྣམས་ཚོགས་འདུ་དུས་རེ་
ཚུགས་དེབ་དཀར་ནང་ཤོག་གྲངས་ན་པར་གསལ། རྒྱུ་བྱས། དེའི་ཕྱི་ལོར་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་ཐུ་ལུ་ཧུན་གྱི་མི་རིགས་
རྣམས་མཐར་སྐྲོད་གཏོང་བའི་ཕྱིར་བོད་པའི་དཔུང་ཆེན་བསགས། མགར་སྟོང་བཙན་
ཡང་ ཐུ་ལུ་ཧུན་  འ་ཞ་འམ་གྲུ་གུའི་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ས་མཚམས་ཀྱི་
དམག་མི་རྣམས་ལ་བཀོད་ཁྱབ་དང། ལྟ་རྟོག་གནང་བཞིན་བཞུགས། གྲ་སྒྲིག་བྱས་
པའི་བོད་དམག་རྣམས་འཐབ་འཛིང་ནང་དངོས་སུ་ཞུགས་སྐབས། ཐུ་ལུ་ཧུན་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་
བློན་ཆེན་ ཟོ་ཧོ་ཀེ་  སུ་ཀོ་ཀོས་བོད་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ཞུས་ཐོག་ཁོ་ཚོའི་ཡུལ་མིའི་
གནས་སྟངས་རྣམས་གསལ་པོར་བརྗོད་པར་བརྟེན་བོད་དམག་གིས་ཐུ་ལུ་ཧུན་རྣམས་ལས་
སླ་པོར་ཕམ་ཉེས་གཏོང་ཐུབ་སྟེ། ཁོ་ཚོའི་ཧོ་ཡུན་གྱི་རྒྱལ་སྲས་མུ་ཡུང་ནོ་ཧོ་པོ་དཔའ་
རིགས་ཀྱི་ཡུལ་དེང་དུས་ལེང་ཆའོ་ཞེས་པའི་ནང་ལ་མི་བྲོས་མཐུ་མེད་བྱུང་བ་རེད། མེ་སྟག་
་ལོར་མགར་སྟོང་བཙན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་འ་ཞའམ་གྲུ་གུའི་ཡུལྣས་ལྷ་སར་ཕྱིར་ཕེབས། ལོ་རྒྱུས་འགའ་ཤས་ནང་མགར་སྟོང་བཙན་རྒྱ་དང་དམག་འཐབ་ཀྱི་དམག་ཐོག་
དེ་རང་ལ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཇ་ན་འདས་ཚུལ་ཡང་གསལ། གོང་གི་ལོ་རྗེས་མར་ཚད་པའི་ནད་ཀྱིས་གཤེགས་དེབ་དཀར་ན་
པར་ཡང་བཤད། མགར་སྟོང་བཙན་ལ་སྲས་བཞི་ཡོད་པ་ནི། མགར་བཙན་སྙ་སྡོམ་
བུ་དང། མགར་ཁྲི་འབྲིང་བཙན་བྲོད། མགར་བློན་ཟི་མདོ་ཡེ། མགར་བཙན་གཉན་སྲུང་
སྟོན།  མགར་བློན་འབལ་བློན་  བཅས་སོ། །ཆེ་བ་བགར་བཙན་སྙ་སྡོམ་བུ་ནི་སྤྱི་ཁྱབ་
བློན་ཆེན། བུ་གཞན་གསུམ་ནི་དམག་དཔོན་བྱས་ཏེ་འདས་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་བདུན་པའི་ནང་

[159]
བོད་དམག་གིས་ཐུ་ལུ་ཧུན་རྣམས་ཕམ་ཉེས་བཏང་རྐྱེན་ལེང་ཆའོ་ནང་སྐྱབས་
བཅོལ་བ་ཁྱོན་ཆེ་ཡོང་འགོ་ཚུགས། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་པོས་ཐུ་ལུ་ཧུན་གྱི་མི་རིགས་རྣམས་
བསྐྱར་དུ་མཉམ་འདུས་ཐུབ་ཐབས་སམ། བོད་ལ་དམག་འཁྲུག་བྱ་ཐབས་སྐོར་ལ་བློན་ཆེན་
རྣམས་ཚོགས་འདུ་ཞིག་བསྡུས་ཤིང། དེར་བློན་ཆེན་ཡན་རླིས་སྤེན་གྱིས། ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་
ནང་མུ་གེ་ཡོད་པ་མ་སེལ་གྱི་བར་བོད་ལ་དམག་རྒྱག་རྒྱུ་མི་འགྲིགས་ཞེས་བརྗོད། དམག་
དཔོན་ཅི་སྤི་ཧོ་ལི་ནས་བོད་པ་རྣམས་སྡོད་ཡུལ་ས་ཐག་རིང་བས་འགྲིམས་འགྲུལ་དང། དམག་
མིའི་ཕོགས་རྫས་སྐྱེལ་འདྲེན་རྣམས་བཟོ་མ་ཐུབ་ཚེ་དམག་རྒྱག་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་པའི་བསམ་འཆར་ཡང་སྟོན། ཡང་བློན་ཆེན་ཡན་གྱིས། ཐུ་ལུ་ཧུན་གྱི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་
རྣམས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆགས་པར་སྒུག་སྟེ་བསྡད་ནས། ནམ་ཞིག་བོད་ལ་ནང་འཁྲུག་
བྱུང་སྟེ་སྟོབས་ཤུགས་ཉམས་པ་དང་ང་ཚོས་དམག་བརྒྱབ་ན་དུས་གཅིག་ལ་མཐར་སྐྲོད་གཏོང་
ཐུབ་རྒྱུ་ཞེས་བཤད། བློན་ཆེན་ཅང་ཀའུ་ཁོ་ཚོའི་བསམ་འཆར་ལ་ཡིད་མཐུན་མ་བྱས་
པར། བོད་ལ་ལམ་སེང་དམག་མ་བརྒྱབ་པར་ཕར་འགྱངས་བཞག་པ་ཡིན་ན། ད་དུང་
སྟོབས་ཤུགས་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བའི་ཉེན་ག་ཡོད་པས། ང་ཚོས་ལམ་སེང་དམག་འཐབ་
བྱེད་དགོས་ཞེས་བརྗོད་པ་སོགས་ནང་གྲོས་མ་མཐུན་པར་ཚོགས་འདུའི་དོན་འབྲས་གང་
ཡང་མཐོན། དམག་གི་གྲ་སྒྲིག་ཀྱང་མ་ཐུབ། ཐུ་ལུ་ཧུན་གྱི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་
བསྐྱར་དུ་མཉམ་སྒྲིལ་ཐུབ་ཐབས་ཀྱི་བསམ་འཆར་ལ་ཡང་ཐག་གཅོད་མ་བྱུང་བར་ལུས་སོ། །
ས་འབྲུག་་ལོར་དྲི་མ་ཏུང་ཧུང་ཤོག་ལྷེ་་པར་གསལ། དྲི་མ་འཁོལ་ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་དམག་གི་
རྟེན་གཞི་ཆེན་པོ་ཞིག་བཟོས་པ་དང། ལོ་འདིའི་ཕྱི་ལོར་ཐུ་ལུ་ཧུན་རྣམས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་

[160]
ལྕགས་རྟ་་ནང་བོད་དམག་རྣམས་སྔ་རམ་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཕྱིན་
ནས་ཨན་ཤིའི་དམག་སྡེ་དཔུང་ཁག་བཞི་ཡང་བཟུང་ཞིང། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་པོས་ཨན་
ཤིའི་དམག་དཔུང་བཞི་པོ་ཕྱིར་ལོན་པའི་དོན་དུ་ཞུའི་རིང་གོའི་ཟེར་བའི་རྒྱའི་དམག་
དཔོན་སྐད་གྲགས་ཅན་དེ་རྒྱ་དམག་འབུམ་ཚོ་གཅིག་དང་སྦྲགས་བཏང་ནས། རྡཱ་སན་ཅན་
ལ་དམག་འཐབ་བྱེད་སྐབས་ཀྱང་རྒྱ་དམག་རྣམས་ཕམ་ཉེས་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་དམག་གི་ལས་
འགན་མ་འགྲུབ་པར་བརྟེན་དམག་སྤྱི་ཞུའི་རིང་གོའི་གོ་གནས་ཕབ། ཤིང་རྟ་་ལོར་
་གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་བོད་ནས་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་
རྒྱ་དམར་གྱི་གཙོ་འཛིན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ཀྱང་འདི་སྐོར་ལོ་རྒྱུས་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང། ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཤོག་ལྟེ་་ཐུང་ཙམ་ཞིག་ཞུས་འདུག་
ལྕགས་ལུག་་ནང་ཅང་ཀའོ་ཟེར་བས་དམག་དཔོན་བྱས་ཏེ་རྒྱའི་དམག་དཔུང་གཞན་
ཞིག་བོད་དམག་གི་གདོང་ལེན་དུ་བཏང་ཡང། ཁོ་ལམ་དུ་གྲོངས་ཏེ་རྒྱ་དམག་རྣམས་ཕྱིར་
ལོག་བྱས་འདུག་
དེ་རྗེས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མང་སྲོང་མང་བཙན་གྱིས་བློན་པོ་འཇིན་འཇིན་
ཞེས་པ་རྒྱའི་སྐད་དང། ཡི་གེ་ཤེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རྒྱ་ནག་ལ་མཐུན་ལམ་གྱི་མཚམས་
འདྲི་ཞིག་ཏུ་མངགས་པར་རྒྱ་རྒྱལ་གྱིས་གཟེངས་མཐོང་ཆེ་བའི་སྣེ་ལེན་དང་བཅས་ཁོང་ལ་
བོད་ཀྱི་སྐོར་དྲི་བའི་གླེང་འཕྲོས་བྱས། བོད་བློན་འཇིན་འཇིན་གྱིས་ང་ཚོའི་རྒྱལ་པོ་ནི་དབང་
ཐང་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཞིང། རང་གི་ལུང་པའི་བདེ་འཚོར་གཟིགས་ཐུབ་པ། ཡང་མེས་
སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ལས་ཀྱང་མཁྱེན་སྟོབས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་དང། བོད་མི་ཚོའི་
གནས་སྟངས་དང། ཆས་གོས་ཀྱི་སྐོར་ཡང་འཕྲོས་པ་ཅུང་ཟད་ཞུས་རྗེས་ང་ཚོ་བོད་མི་

[161] ལས་དོན་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཀྱང་
སྔོན་ལ་གྲོས་བསྡུར་ཟབ་ནན་བྱས། དེ་ནས་བྱ་བར་འཇུག་པ་ཡིན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་
སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་འདི་ཡིན་ཞེས་གླེང་ཞིང། རྒྱ་རྒྱལ་གྱིས་ཐུ་ལུ་ཧུན་གྱི་
མི་རྣམས་བསླུས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཟོ་ཧོ་ཀེ།  སུ་ཀོ་ཀོ་  བོད་ཀྱི་རྒྱལ་
པོར་སྐྱབས་བཅོལ་ཞུས་པ་ལྟར་མགོན་སྐྱབས་གནང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ཡིན་དྲིས་པར་
འཇིན་འཇིན་གྱིས་ཁྲོ་ཉམས་དང་བཅས་ཏེ། ང་རྒྱ་ང་ལ་མཐུན་ལམ་མཚམས་འདྲིར་
གཏོང་གནང་བྱུང་བ་ལས། འདི་ལྟའི་སྲིད་དོན་གྱི་བྱ་བའི་སྐོར་ལ་བཀའ་མངགས་གང་
ཡང་མེད་ཅེས་སྤེ་ལོ་ཊ་ཤོག་གྲངས་་དང། དེབ་དཀར་བ་ལན་བཏབ་
མེ་བྱི་་ལོར་བོད་པས་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་ཤན་ཅོ་དང་
ཀོ་ཅོ་ཟེར་བའི་ལུང་པར་འཕྲོག་བཅོམ་བྱས་ཏེ་ཁོང་ཚོར་ཐོབ་པའི་དངོས་ནོར་རྣམས་བོད་དུ་
འཁྱེར། ལུང་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དཔོན་རིགས་དང། མི་དམངས་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་བསད་
པས། དེ་འཕྲལ་རྒྱ་རྒྱལ་གྱིས་སྲིད་བློན་ལིའུ་ཇན་ཀོ་དམག་དཔུང་དང་བཅས་པ་དང་
ཏའོ་ཧོས་དང། ལིའི་ཡུ་ཟེར་བའི་དམག་དཔོན་བཅས་ལན་ཆའོ་ལ་བཏང། དམག་དཔུང་
འདི་དག་མ་ཐོན་གོང་བོད་དམག་གིས་ཀན་སུའུ་ཁོངས་གྲོང་ཁྱེར་ཨེ་ཆའོ་དང། མི་ཀོང་
ཏང་ལིང་སོགས་ཀྱང་བཅོམ་པར་བརྟེན། རྒྱ་རྒྱལ་གྱིས་རང་གི་དམག་དཔོན་དེ་དག་
མདུན་དུ་བཀུག་སྟེ། ཁྱོད་ཚོས་དུས་ཐོག་དམག་གྲ་སྒྲིག་མ་ཐུབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ནུབ་བྱང་
གི་གྲོང་ཁྱེར་མང་པོ་བོད་འོག་ཏུ་ཤོར་སོང་ཞེས་བཀའ་བཀྱོན་ཏེ་དམག་དཔོན་ཚོའི་གོ་མིང་
ཡང་ཕབ། སྲིད་དོན་གྱི་དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་ལི་ཅིན་ཝན་ལ་དམག་སྤྱིའི་གོ་གནས་སྤྲད་ཐོག་
ཅེ་ནན་ཞིང་ཆེན་དང། ཤན་ན་ཞིང་ཆེན་སོ་སོ་ནས་དམག་སྣོན་ཡོང་དགོས་བཀའ་བཏང་སྟེ་

[162]
ལིས་ཅིན་ཝན་ནས་ལོང་ཅིར་ཡོད་པའི་བོད་དམག་ཚོར་ཕར་རྒོལ་བྱས་ཏེ་
བོད་དམག་ཕམ་དུ་བཅུག་བསྐྱར་དུ་རྒྱའི་དམག་མི་གསར་པ་སྣོན་མར་བླངས་ཏེ་བོད་ཀྱི་
བློན་ཆེན་བཙན་སྙན་སྡོམ་བུ་བཞུགས་པའི་ས་ཆ་ ཀོ་ཀོ་ནོར་  མཚོ་སྔོན་པོའི་ཕྱོགས་
སུའང་ཕར་རྒོལ་བྱས། ལིས་ཅིན་ཝན་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་པའི་དམག་དཔོན་ལིའུ་ཤན་ལི་
ཟེར་བས་རང་གི་དཔུང་དམག་དང་མཉམ་དུ་བོད་དམག་ཡོད་སར་ཐལ་དྲགས་པས་ཁོ་
རང་བོད་དམག་གིས་བསད། རྒྱའི་དམག་དཔུང་ལ་བཀོད་བྱུས་གཏོང་མཁན་མེད་པར་
རྒྱ་དམག་ཚང་མ་འུར་ཟིང་ངང་ནས་བྲོས་ལམ་གང་ཐོབ་བྱས་ཏེ་ཕྱིར་བཤིག་བྱ་དགོས་བྱུང་
ཡང་ལི་ཅིན་ཝན་ཁོངས་ཀྱི་དམག་དཔོན་ཧའི་ཆི་ཅང་ཆི་ཟེར་བས་དམག་ལྔ་བརྒྱ་འཁྲིད་དེ་
བོད་པའི་དམག་སྒར་ཐོག་མཚན་འགེབས་ཕར་རྒོལ་བྱས་ཏེ་བོད་དམག་ལན་ཅིག་ཁ་འཐོར་དུ་
གཏོང་ཐུབ་འདུག་ཀྱང། ལིས་ཅིན་ཝན་དཔུང་དམག་དང་བཅས་ཤན་ཆའོ་ལ་ཚུར་ལོག་
པ་དང་རྒྱ་རྒྱལ་ནས་ཁོང་ལའང་བཀའ་བཀྱོན་ཅིང་དམའ་ཕབ་
རྒྱའི་དམག་དཔོན་བྱས་རྗེས་དང། འབྱོན་ཐང་ཆེ་བ་འདི་ཚོས་ཀྱང་བོད་དམག་གི་གདོང་ལེན་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་བརྟེན། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་པོ་ཀའོ་ཙོང་ཀོས་
དམག་སྲིད་ཀྱི་དོན་ཆེན་འདིའི་སྐོར་ལ་བློན་ཆེན་ཚང་མ་བོས་ནས་བསྐྱར་དུ་ཚོགས་འདུ་ཞིག་
ཚོགས། དེར་རྒྱ་རྒྱལ་གྱིས་སྔར་ང་ཚོས་ཀའོ་ལི་ ཀོ་རི་ཡ་  སོགས་ཧ་ཅང་སླ་པོར་དབང་
ཐུབ་ཡོད་ཀྱང། ད་ཆ་ང་ཚོར་རྟག་ཏུ་བོད་དམག་གིས་ཕམ་ཉེས་གཏོང་གི་ཡོད་པ་འདི་
ཐོག་ཇི་ལྟར་བྱས་ལེགས་བསམ་འཆར་དགོས་ཞེས་བརྗོད་པར། མང་ཆེ་བས་བོད་པ་དང་
ཞི་བའི་འཕྲོས་མོལ་བྱས་ན་ལེགས་ཤོས་ཡིན་པའི་གནས་ལུགས་ཞུས། འགའ་རེས་ལོ་
ཤས་རིང་རྒྱ་ནག་ནས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་དམག་དཔུང་གྲ་སྒྲིག་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ་དེ་ནས་ཡ་ལན་

[163] མཐའ་དོན་ས་མཚམས་སུ་དམག་
དཔུང་གི་བབས་ཚུགས་ཤིག་བཟོ་རྒྱུར་གྲོས་ཐག་སྤེ་ལོ་ཊ་ཤོག་གྲངས་་ཐག་ཆོད་འདུག་
ལོ་དེ་གའི་ནང། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མང་སྲོང་མང་བཙན་གཤེགས་ཀྱང་
རྒྱ་མིས་བོད་ལ་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད་འཛིན་མེད་པ་ཤེས་ཡོང་བསམས་ཏེ་ལོ་གསུམ་བར་གསང་རྒྱ་
བྱས། མང་སྲོང་མང་བཙན་གཤེགས་སྐབས་བཙུན་མོ་ལ་རིགས་སྲས་འཁྲུངས་རྒྱུ་ཡོད་པ་
དེ་ཡབ་གཤེགས་པའི་རྗེས་ཀྱི་ཉིན་བདུན་ནམ། ཟླ་བ་གཅིག་གི་ཐོག་ལ་འཁྲུངས་སོ་
ཞེས་དུས་ཚོད་ངེས་གསལ་ཞིག་མེད་ཀྱང། ཡབ་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་རིང་པོར་མ་སོང་
བར་རིགས་སྲས་ཤིག་གཏན་གཏན་འཁྲུངས་འདུག་རྒྱལ་སྲས་དེ་ལ་ཅོ་ནེའི་བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་ནང་དུས་སྲོང་མང་རྗེ་དང་རླུང་ནག་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་ཐ་ཐད་དུ་གསུངས་འདུག་ དུས་སྲོང་མང་རྗེ་
རླུང་ནག་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་མཚན་གསོལ། སྲས་དགུང་ལོ་གསུམ་ལ་མ་ཕེབས་
བར་ཡབ་གཤེགས་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་མ་བྱས་པར་བཞག་
མེ་གླང་འདས་ལོ་་ལོར་བོད་ཀྱི་ཆབ་འབངས་ཞང་ཞུང་པ་ཚོས་ངོ་
ལོག་བརྒྱབ་ཀྱང། ལོ་རྗེས་མར་ངོ་ལོག་པ་རྣམས་རྩ་བ་ནས་མནན་ཅིང། དེའི་དུས་སུ་
བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་ཁག་གཞན་གྱི་ཐོག་ལའང་བོད་པས་དམག་ཤུགས་ཀྱི་འཇིགས་
སྣང་སྟོན་གྱི་ཡོད་འདུག་དེ་སྐབས་བོད་ལ་སྐད་གྲགས་ལྡན་པའི་དམག་དཔོན་བདུན་ཡོད་
པ་དེ་དག་ཚང་མ་རྟ་དཀྱུ་བ་ལ་མཁས་པ། དམག་འཐབ་ལ་མཁས་པ། རྐྱང་དང་བང་
འགྲན་ཐུབ་པ། འབྲོང་དང་སྦེ་བཀྱེ་ཐུབ་པ་སོགས་དཔའ་རྩལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡོད་ཅིང་
དམག་དཔོན་འདི་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ནི་རྔོག་འབྲོང་ཤོར་དང། རྔོག་གླིང་ཁམས། གནོན་

[164] འབའ་རྒོད་གདོང་ཅན། རྒོད་གཡག་ཆུང། ལྕོག་རོ་འབྲོང་ཤོར་
གནོན་ཁྲི་སྟོན་ཡུལ་སྦྱིན་བཅས་ཡིན། སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་མགར་བཙན་སྙ་སྡོམ་བུ་ཤིང་
བྱ་་ལོར་གཤེགས་ཏེ། སྤུན་མགར་ཁྲི་འབྲིང་བཙན་བྲོད་ཀྱིས་ཤུལ་བཟུང་ནས་
ལས་འཁུར་བླངས། གཅུང་མཆེད་གཉིས་ཀྱིས་མཐའ་སྲུང་དམག་གི་འགོ་འཛིན་བྱས་
ཏེ་རྒྱ་མིའི་ཁ་གནོན་དུ་བཞུགས། འོན་ཀྱང་མགར་སྤུན་མཆེད་རྣམས་དབང་ཤུགས་ཆེ་
དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱལ་བློན་དབར་གྱི་དམ་ཚིག་ལ་སྐྱོན་ཤོར་བྱུང། མགར་བཙན་གཉན་སྲུང་སྟོན་གྱིས་རྒྱལ་པོར་ངོ་ལོག་གི་ཡོད་ཚུལ་ཕྲ་མ་བཅུག་སྟེ་ཁོང་བོད་དམག་གིས་བཀྲོངས་
ཤིང་རྟ་་ལོར་མགར་བློན་ཟིན་མདོ་སེ་རྒྱ་དམག་གིས་བཟུངས། འདི་ལྟའི་རྐྱེན་གྱིས་ས་ཁྱི་་ལོར་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་མགར་ཁྲི་འབྲིང་བཙན་བྲོས་ཀྱང་གོ་
གནས་ནས་དབྱུངས། དེའི་ཕྱི་ལོར་རྒྱལ་པོའི་བཀས་ཁོང་བཀུག་པས་རང་ཤི་བརྒྱབ་སྟེ་
གྲོངས་ཞེས་རྒྱ་མིའི་ཡིག་ཝིན་ཏིན་ཁྲིན། ཆའི་ནང་ལ་གསལ་གྱི་ཡོད་འདུག་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ནང་འདི་
འདྲའི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་འཁོད་མེད་རུང། བོད་ལ་བྱས་རྗེས་ཡོད་པའི་བློན་པོ་ལ་སོགས་
པ་ཕལ་ཆེར་ལ་མཐའ་མ་ཉེས་འགེལ་ཐབས་རྡུགས་འབའ་ཞིག་དུས་ད་ལྟའི་བར་ཡང་བྱུང་
དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་ནི་བློན་པོ་མགར་གྱི་རྒྱུད་པར་དྲིན་ལན་ལོག་བསྒྲུབས་
བྱས་པའི་རྣམ་སྨིན་འཁོར་བ་རེད་ཅེས་གཞུང་གི་ཞབས་འབྲིང་ཚང་མས་ངག་སྒྲོས་སུ་
གླེང་མུས་ཡིན་
དུས་སྲོང་མང་རྗེ་སྙུན་གཞི་དྲག་པོ་ཐེབས་པའི་སྐབས་སུ། འདབ་
ཆགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་གི་ཁར་ཤིང་གི་ལོ་མ་ཞིག་འཁྱེར་ཡོང་བ་དེ་རྒྱལ་པོ་ལ་
གསོལ་བས་སྐོམ་ཚད་སེལ་ཏེ་དེ་ནས་བོད་ལ་ཤིང་ལོའི་ཇ་འཐུང་བའི་སྲོལ་ཐོག་མར་

[165] ཇ་འཐུང་བའི་སྣོད་དཀར་ཡོལ་དར་སྣོད་དང། དར་ཚེ་བྱ་བ་བོད་རང་
ལ་བཟོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་མཁས་པའི་དགའ་བྱེད། ནང། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ དུས་སྲོང་མང་རྗེ་  རང་
ཉིད་ཀྱིས་དམག་འཁྲིད་ནས་བལ་ཡུལ་དང། རྒྱ་གར་གྱི་བྱང་ལ་ངོ་ལོག་པ་ཁ་ཅིག་
གནོན་པའི་ཕྱིར་ཕེབས་སྐབས་བཀྲོངས་སྤེ་ལོ་ཊ་ཤོག་གྲངས་་ཚུལ་བྲིས་ཡོད་འདུག་ཀྱང། བོད་ཀྱི་ཆོས་
འབྱུང་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང། དུས་སྲོང་མང་རྗེ་རླུང་ནག་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་འཇང་ཡུལ་དུ་
གཤེགས་ཞེས་རྩེ་མཐུན་དུ་གསུངས་ཤིང། ཏུང་ཧྭང་གི་ཡིག་ཆར། ཤིང་འབྲུག་
་ལོར་སྨེ་བ་ཟེར་བའི་ས་གནས་ལ་གཤེགས་ཏུང་ཧྭང་ཤོག་གྲངས་་ཞེས་གསལ། སྨེ་བ་ཟེར་བ་འདི་
དེང་དུས་རྒྱ་ནག་གི་ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་ནན་སྤེ་ལོ་ཊ་ནང་གསལ་བ་མ་ཟད། གཤམ་གྱི་ཤོག་གྲངས་་ནང་ལའང་གསལ་ཡོད། ཆའི་ཟེར་བ་དེ་རེད་ཅེས་ཕྱི་
རྒྱལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་པོ་མང་པོས་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་མ་ཚད། ཐའི་ ཐཨ་
འམ། སེའེམ།  སིཨྨ་  དེང་དུས་ཐའི་ལན་ཌི་ཟེར་བའི་ཡིག་ཆའི་ནང། དེང་སང་
རྒྱ་ནག་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་ཚང་མ་སྔར་ཐའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཡིན་
པ་དང། འདས་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒྱད་པའི་ནང་རྒྱ་མིའི་ཐའི་གི་ས་ཆའི་ནང་ལ་བཙན་འཛུལ་
ཡང་ཡང་བྱས་སྟབས། ཐའི་རྒྱལ་པོས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་སྐྱབས་རོགས་གནང་
དགོས་ཞུས་ཏེ་བོད་དམག་གི་རོགས་རམ་རྒྱུན་དུ་ཡོད་སེའེམ། སོ་སའི་ཊིའི་དེབ་་པ།  སིཨྨ་སོཅིཨྟྱ། ོལ་  ཡོད་ཅེས་གསལ་བ་ལྟར། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་

[166] སྨེ་ཝའི་ནང་གཤེགས་
པ་གསལ་པོར་སྟོན་འདུག་
དུས་སྲོང་མང་རྗེའི་སྲས་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་ནམ། ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་
མེ་བྱ་་ལོར་ཕོ་བྲང་ལྡན་དཀར་དུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བདུན་ལ་ཡབ་གཤེགས་ཏེ་
རྒྱལ་པོའི་ཁྲིར་ཕེབས། ཡིན་ནའང་ཁོང་དགུང་ན་མ་སོན་བར་མེས་ཡུམ་ཁྲི་མ་ལོ་ཞུ་བ་
ཞིག་ཡོད་པ་དེས་རྒྱལ་ཚབ་ལྟ་བུ་གནང་སྟེ་ཆབ་སྲིད་བསྐྱངས། ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་ལ་
བཅུན་མོ་ཁ་ཤས་བཞེས་ཡོད་ཅིང། བཙུན་མོ་གཅིག་ཐའི་ན་བཞེས་ཡོད་པ་དེ་ལ་བོད་
པ་ཚོས་འཇང་བཟའ་མོ་ཁྲི་བཙུན་ཞུ་བ་དང། བཀའི་བློན་པོའི་གཙོ་བོ་ནི་སྦས་སྐྱེས་བཟང་
སྟོང་བཙན་དང། མཆིམས་རྒྱལ་གཟིགས་ཤུ་ཏིང། འབྲོ་ཆུང་བཟང་འོར་མ་གསུམ་
གྱིས་བྱས། རྗེས་སུ་རྒྱལ་པོ་འདི་རྨ་ར་དང་ཞལ་ཚོམ་རིང་བ་བགྲེས་ཉམས་ཅན་ཞིག་ཡོད་
པར་མཚན་དུ་མེས་ཨག་ཚོམ་ཞེས་ཀྱང་གྲགས། རྒྱལ་པོ་འདིས་ལྷ་ས་མཁར་བྲག་དང་
མཆིམས་ཕུ་ནམ་རལ།  གནམ་པྲལ་  དར་དམར་ཁ་བྲག།  ལིང་ཆུ་ཁྲི་རྩེ། བྲག་དམར་
དཀར་རུའམ་སྒང་ཆུ་ཤར་ལྷོ། འཕང་ཐང་ཀ་མེད། བྲག་དམར་མགྲིན་བཟང་ལ་སོགས་པ་
གསར་དུ་བཞན་དག་ལ་སྲས་མ་བྱུང་ཞིང། འཇང་བཟའ་མོ་ཁྲི་བཙུན་ལ་སྲས་མི་ལས་ཁྱད་
དུ་འཕགས་པ་ཞིག་འཁྲུངས་པ་དེའི་མཚན་དུ་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་ཞེས་བཏགས། རྒྱལ་བུ་
དུ་སྐུ་ན་སོན་པ་ན། དེ་ལ་བཙུན་མོ་སྔར་ཡང་མེས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོར་རྒྱ་ནག་ནས་བླངས་
་བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་བ་དང་ཅོ་ནེའི་བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་ནང། གོར་གི་ཕོ་བྲང་ལྔའི་སྟེང་དར་འཕུར་མཁར་
ལྟག་ཀ་ཆུ་དབན་ཆུང་ཞེས་གསལ་བ་དང། ལིང་ཆུ་ཁྲི་རྩེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ནང་ལ་ཡིན། སྦ་བཞེད་ནང། གོར་གི་ལྷ་ཁང་འཕང་
ཐང་ཀ་མེད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་མ་ས་ཀི་ལྷ་ཁང་ཞེས་གསལ་

[167] རྒྱ་ནག་རྒྱལ་པོའི་སྲས་མོ་ཅིན་དྲེང་ཀོང་ཇོ་ ཀེམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་  སློང་བར་བཏང་
བ་བོད་རྒྱལ་གྱི་དྲག་པོའི་དབང་ཤུགས་མ་བཟོད་པར་སྲས་མོ་བསྟེར་བར་ཁས་བླངས་
རྒྱ་རྒྱལ་རང་ཡང་སྲས་མོ་བསྐྱལ་བར་ཤ་ཕན་ཤན་བར་ཕེབས། སྲས་མོའི་མཚན་མཐོངས་
ཆེད་དུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མིང་ལ་ཅིན་དྲེང་ཤན་ཞེས་ཀྱང་བཏགས། རྒྱའི་དམག་དཔོན་ཡང་ཅུ་
ཟེར་བ་དཔུང་དམག་དང་བཅས་པའང་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་བར་ཕེབས་སྐྱེལ་ལ་ཡོང། རྒྱ་
ནག་རྒྱལ་པོས་ཅིན་དྲེང་ཀོང་ཇོ་བོད་ལ་གནའ་མར་གཏོང་དགོས་དོན་ནི་བོད་དང། རྒྱ་ནག་གི་
ས་མཚམས་བར་ལ་དམག་འཁྲུག་མེད་པར་བདེ་འཇགས་ཡོང་ཐབས་འབའ་ཞིག་ཡིན་
འདུག་ཀྱང། གནས་སྐབས་ཙམ་ཞིག་ལས། ཕྱིས་རྒྱ་རྒྱལ་གྱི་འདོད་པ་ཇི་བཞིན་བྱུང་
མི་འདུག་
ཅིན་དྲེང་ཀོང་ཇོ་ལམ་དུ་ཡོད་པའི་རིང་དེར་རྒྱལ་སྲས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་
གྱིས་འཇང་ཐང་དགེ་རྭར་མཚན་དགུང་ལ་རྟ་བཅགས་པར་སྔགས་པའི་ཟོར་མདའ་ཕོག་སྟེ་
གཤེགས་ཟེར། འགའ་རེས་གཉགས་ཁྲི་བཟང་ཡང་ཟོར་གྱིས་བཀྲོངས་ཟེར། གང་ལྟར་
རྒྱལ་བུ་གཤེགས་པར་བརྟེན། རྒྱ་བཟའ་རང་ལ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་དམ། ཡབ་ཀྱི་
མདུན་མར་ཡོང་ངམ། ཇི་བྱེད་ཁྱེད་རང་གིས་འདེམས་དགོས་ཞེས་གནས་ཚུལ་འབྱོར་བར་
རྒྱ་བཟས་བུ་མོའི་མདུན་མ་ལན་གཅིག་ཡིན་ཞེས་ཡབ་ལ་བློ་གཏད་དེ་ཕེབས་པར་གྲགས། རྒྱ་
བཟའ་ནི་བོད་ལ་ཕེབས་པའི་ལོ་དུས་ཏུང་ཧྭང་ཤོག་གྲངས་་དང། རྒྱའི་ཡིག་ཆ་སྤེ་ལོ་ཊ་ཤོག་གྲངས་་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་ན་གཉིས་ཀར་འདས་ལོ་
་ཡིན་ཞེས་འཁོད་འདུག་དེ་དུས་མེས་ཨག་ཚོམ་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཕེབས་
ཙམ་ཡིན་གཤིས། ཅིན་དྲེང་ཀོང་ཇོ་དེ་སྲས་འཇང་ཚ་ལྷ་དབོན་གྱི་བཙུན་མོར་བསུས་ཟེར་བ་

[168] ལོ་ཚིགས་རྣམས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ནན་ཏན་
ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་
རྒྱ་བཟའ་ཅིན་དྲེང་ཀོང་ཇོ་བོད་ལ་བཞུགས་སྐབས་ཁོང་ལ་ཡིད་མཐུན་སྐྱོ་
རོགས་མེད་ཁར། བཙུན་མོ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྲག་དོག་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཐུགས་མི་སྤྲོ་བ་
བྱུང་སྟེ། ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་འ་ཞའི་དཔོན་ཀོ་ཧི་ཕི་ཝང་ལ་གསང་བའི་འཕྲིན་ཡིག་
བཏང་བའི་ནང། ང་བྲོས་ཡོང་རྒྱུར་ཁྱེད་ཀྱིས་སྐྱབས་བཅོལ་ལེན་དོགས་ཞེས་གསལ་ཡང་
ཀོ་ཧི་ཕི་ཝང་ནས་བོད་རྗེ་ཐུགས་འཁྲུག་དོགས་འཇིགས་སྣང་གིས་སྐྱབས་བཅོལ་ལེན་མ་
ནུས། རྒྱ་སྐད་དུ་ཤིའི་ཐའི་གཽ་ ཐའི་རྒྱལ་ཁབ་  ཟེར་བའི་བོད་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇང་གི་
རྒྱལ་པོ་ཀོ་ལོ་ཕང་ལའང་རྒྱ་བཟས་འཕྲིན་ཡིག་གོང་བཞིན་བཏང་བར་ཡང་ཁས་ལེན་མ་བྱས་
ཀྱང། ཀོ་ལོ་ཕང་གིས་དེའི་སྐོར་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་པོར་གནས་ཚུལ་བཞིག་བཏང་ཞིང། གནས་
ཚུལ་དེ་འབྱོར་མ་ཐག་པར་རྒྱའི་རྒྱལ་པོ་ཧ་ལས་ཏེ། གལ་སྲིད་བུ་མོས་བྲོས་ཡོང་པ་ཡིན་ན་
རྒྱ་བོད་གཉིས་དབར་དམག་འཁྲུག་ཡོང་ངེས་སྙམ་པའི་བློ་འཚབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ངང་ནས་
བོད་དུ་དམིགས་བསལ་བང་ཆེན་ཆེད་གཉེར་གྱིས་བུ་མོ་ཁྱོད་སྐྱིད་སྡུག་ལེགས་ཉེས་ཇི་འདྲ་ཞིག་
བྱུང་ཡང། ང་དང། ངའི་ལུང་པའི་དོན་དུ་བོད་རང་ལ་སྡོད་རོགས་ཞེས་ཡི་གེ་ནན་ཏན་
ཞིག་བཏང་པར་བརྟེན་རྒྱ་བཟའ་ཅིན་དྲེང་ཀོང་ཇོ་བོད་ལ་མ་བཞུགས་མཐུ་མེད་བྱུང་འདུག་རྒྱ་
བཟའ་འདི་ཐུགས་སེམས་འཁྲུགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་ནང་ས་བཀྲ་ལེགས་པ་འགའ་ཤས་
མེད་པར་བཟོས་པ་རེད་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་ཡོད། དེ་ནས་མི་རིང་བར་ཆུ་རྟ་་ལོར་
སྲས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་འཁྲུངས། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་འཁྲུངས་ལོའི་སྐོར་ལ་བཀའ་ཐང་ཤེལ་བྲག་གསེར་འཕྲེང། ཟངས་གླིང། སྦ་བཞེད་བཅས་ནང་ཤིང་རྟ་
ཡིན་པར་བཞེད་པས་ཞིབ་འཇུག་མཛོད། རྒྱ་བཟས་ང་ལ་བུ་སྐྱེས་དུས། ངས་ས་བཀྲ་ལེགས་པ་

[169] འོན་ཀྱང་ས་བཀྲ་ཉམས་པ་གསོ་བའི་
ཐབས་ཡོད་གསུངས་ཏེ་ཉམས་གསོ་གནང། རྒྱ་བཟའ་འདིས་སྔར་རྒྱ་བཟའ་ཝིན་ཅང་ཀོང་
ཇོའི་རྟེན་སྐལ་དུ་རྒྱ་ནག་ནས་གདན་དྲངས་པའི་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་དེ་བར་སྐབས་སྦས་བཞག་
པ་གར་ཡོད་རྩིས་ཁོག་ནས་་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་འཕྲེང་་པ་ནས་མཛད་པ་དཀར་ཆག་དད་སྣང་འབུམ་ཕྲག་འཆར་བའི་འོ་མཚོ་བྦ་ནས་ཤེས་ཏེ་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ནང་ལྷོ་སྒོ་མེ་ལོང་
ཅན་ནས་གདན་དྲངས། གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་གཙོར་བཞུགས་སུ་གསོལ། དེར་ཡོད་
བལ་བཟའི་རྟེན་སྐལ་ཇོ་མོ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་ལོ་འགའི་སྔོན་ལ་བོན་ལ་དགའ་བའི་བློན་པོ་དག་
གིས་མང་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱལ་བ་དེ་གདན་དྲངས་ནས་རྒྱས་བཏབ་རྭ་མོ་ཆེ་གཙུག་ལག་
ཁང་གི་རྟེན་གཙོར་བཞུགས་སུ་གསོལ་འདུག་
སྐབས་དེར་བོད་དང། ཨ་རབ་རྒྱལ་ཁབ་མཉམ་མཐུན་ཐོག་ནས་ཡུལ་
ལུང་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྟབས་ཀྱིས་ས་ལུག་་ནང་རྒྱ་རྒྱལ་ཧུང་སོང་གིས་
རྒྱ་མིའི་དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་བྱུང་འདུག་སྔར་ཨ་རབ་ལུང་པའི་
རྒྱལ་རབས་འབྲི་མཁན་ཚོས་བོད་སྐོར་དོ་སྣང་ཆེན་པོས་བྲིས་ཡོད་པའི་ནང་བོད་མིང་ལ་ཐུ་
སྦག་ཏ་དང། ཐུ་སྦག་ཁང་ཞེས་བཀོད་ཡོད་ཅིང། སྦཏ་ཧོལ་གྱིས་བརྗོད་གསལ། ཐུ་
སྦག་ཏ་དང། ཐུ་སྦག་ཁང་ཞེས་སྔར་ཨོར་ཁོན་གྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེའི་ཐོག་ལའང་འཁོད་སྦྟ་ཧོལ་གྱི་ཨི་སི་ལམ་གྱི་ཤེས་རིག་ཡན་ལག་གི་གནས་ཚུལ་་བརྠོལྡ་ལེཨྡེན། ་  ་འཁོད་
འདུག་དེ་དུས་བོད་པ་ཚོས་ཨ་རབ་ནང་གི་ཁ་ཆེ་དང་མཉམ་དུ་གླ་རྩི་ལ་སོགས་པའི་ཚོང་
འབྲེལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་འདུག་
ལྕགས་རྟ་་ནང་བོད་རྗེ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་ མེས་ཨག་ཚོམ་
གྱིས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་པོར་ཕྱག་བྲིས་ཤིག་བསྩལ་ཏེ། དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་གོང་འཕེལ་

[170] ཡུལ་སྡེ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་སྟངས་སྐོར་ཡིག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་དགོས་ཞེས་
གསུངས་པར། བློན་ཆེན་ཡུའུ་ཤི་ལིས་དེ་འདྲ་ཕུལ་ན་མི་འགྲིགས་ཞེས་དགག་ཆ་བྱས་
འདུག་ཀྱང། རྒྱ་རྒྱལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཐུགས་རེ་ལྟར་གྱི་ཡིག་ཆ་རྣམས་ཕུལ་ཡོད་
པ་དང། ཡང་འགའ་རེས་གོང་གི་ཡིག་ཆ་དེ་དག་གི་ཚབ་ཏུ་མདོ་སྡེ་དང། སྨན་རྩིས་ཀྱི་
དཔེ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་བསྐུར་ཚུལ་ཡང་གླེང་འདུག་
བོད་ཀྱི་དོན་གཅོད་པ་ཞིག་རྒྱའི་ཕོ་བྲང་དུ་མངགས་ཏེ། རྒྱ་བཟའ་ཅིང་
དྲེང་ཀོང་ཇི་སྙུན་འདས་སོང་བའི་གནས་ཚུལ་བསྐྱལ་བ་དང་སྦྲགས་རྒྱ་བོད་གཉིས་དབར་ཞི་
མཐུན་བཀའ་མོལ་གནང་དགོས་བརྗོད་འདུག་པར། རྒྱ་རྒྱལ་གྱིས་དེ་ལ་དོ་སྣང་མ་བྱས་གཤིས་
མི་རིང་བར་བོད་དམག་འབུམ་ཕྲག་བཞིས་རྒྱའི་ས་ཁོང་ཅིན་ཕན་ཟེར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དབང་འཛིན་
བྱས་པས་མ་ཚད། རྒྱ་ནག་དབུས་དཀྱིལ་དུའང་བོད་དམག་ཡོང་གི་ཡོད་པར་རྒྱའི་དམག་
དཔོན་ཤི་ཤེ་ཡེ་ཟེར་བ་དཔུང་ཚོགས་ནས་བོད་དམག་རྣམས་ཅང་ནིང་གི་ཟམ་ཆེན་ཁར་བཀག་
ས་བྱི་་ལོར་རྒྱའི་གྲོང་ཁྱེར་ཤི་ཕུ་ཟེར་བ་དེ་བོད་པའི་ལག་ནས་ཕྱིར་ལེན་བྱས། སྤེ་ལོ་ཊ་ཤོག་གྲངས་་
ཤིང་ལུག་་ལོར་བོད་རྗེ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་དགུང་དུ་གཤེགས་
སྦ་བཞེད་ཆོས་འབྱུང་ཕལ་ཆེ་བར་རྒྱལ་པོ་འདི་ཡར་འབྲོག་སྦ་ཚལ་དུ་ཆིབས་སྒྲོན་པའི་སྐབས་
གྲོངས་ཞེས་འཁོད། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་བཙུགས་པའི་ལྷ་ས་པོ་ཏཱ་ལའི་ཞོལ་གྱི་རྡོ་
རིང་གི་ཡི་གེར། འབའ་ལྡོང་ཙབ་དང། ལང་མེས་ཟིགས་གཉིས་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ཡིན་
ཀྱང། རྗེ་ལ་སེམས་མི་བརྩེ་བས། བཙན་པོ་ཡབ་ཁྲི་ལྡེ་གཟུག་རྩན་གྱི་སྐུ་ལབ་དོན་ནས་དགུང་
དུ་གཤེགས་སོ། །ཞེས་བློན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྐུ་སྲོག་བཀྲོངས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་ཡོད་
མེས་ཨག་ཚོམ་གཤེགས་མ་ཐག་སྲས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དགུང་ལོ་བཅུ་བཞིར་ཕེབས་པ་རྒྱལ་

[171] ཡབ་དང། མེས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མཛད་པ་ལྟར། ནང་པའི་
ཆོས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་ལ་ཐུགས་འཁུར་ཆེན་པོ་གནང་འདོད་ཡོད་ཀྱང་
བོན་གྱི་ཆོས་བྱེད་པའི་བློན་པོ་མ་ཞང་དྲོན་པ་སྐྱེད་ ཁྲོན་པ་སྐྱེས་  དང། སྟག་ར་ཀླུ་གོང་
སོགས་དབང་ཆེ་བས་རེ་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་འགྲུབ་དཀའ་བ་བྱུང། བློན་
པོ་སྟག་ར་ཀླུ་གོང་དང། གཤམ་དུ་རིམ་པས་ཐོན་རྒྱུར། པོ་ཏཱ་ལའི་ཞོལ་རྡོ་རིང་ནང་
གསལ་བ་བློན་པོ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་གོང་ངམ། སྐབས་རེ་ངན་ལམ་ཀླུ་གོང་གཉིས་ལ་མཁས་པ་
མང་པོས་ནོར་འཕྲུལ་ཡོང་གི་ཡོད་ཅིང། ཆོས་ལ་གནག་པ་ནི་སྟག་ར་ཀླུ་གོང་དང་
རྒྱལ་པོའི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པ་ནི་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་གོང་ཡིན་པར་ཆ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རུང་
བློན་པོ་བཀའི་ཐང་ཡིག་ནང། ངན་ལམ་རྟ་ར་ཀླུ་གོང་ཞེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཀྱང་
ཐོན་གྱི་འདུག་པར་ཞིབ་མཛོད་
དེ་ལྟར་ཆོས་ལ་དགའ་བའི་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་དགོངས་པ་
འགྲུབ་ཐབས་ཇི་ལྟར་འབད་ཀྱང། བློན་པོ་དབང་ཆེ་བ་དག་གིས་བཀག་པས། སྔོན་ལ་
དབང་ཆེ་བའི་བློན་པོ་གཉིས་མེད་པ་བཟོས་ན་བྱ་བ་གང་ཡང་སྒྲུབ་སླ་བར་ཤེས་ཏེ། འགོས་
ཁྲི་བཟང་བློན་པོ་འགོས་ཁྲི་བཟང་གི་མིང་ལ་པདྨ་གུང་བཙན་ཡང་ཟེར། དེ་ནི་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་གསུང་འབུམ་ཙ་པའི་
ཤོག་གྲངས་་ན་་པར་གསལ། གིས་བློན་པོ་གཉིས་མེད་པ་བཟོ་བའི་ཐབས་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱེད་རྣམས་ནས་རྟིང་གནོན་
མཛོད་ཅིག་བརྗོད་དེ། མོ་མ་དང། པྲ་མཁན་དག་ལ་བྱ་དགའ་སྦྱིན་ནས། རྒྱལ་པོར་
སྐུ་ཆག་ཆེ་བ་དང། ཡུལ་ཁམས་ལ་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་འབྱུང་བས། རྒྱལ་པོའི་སྐུ་གླུད་
གཏོང་རྒྱུ་ལས། ཐབས་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་མཐུན་པར་ལུང་བསྟན་པས། དེའི་སྐོར་ལ་
ཉིན་གཅིག་བློན་པོ་ཆེ་ཆུང་ཚང་མ་ཚོགས་ནས་གང་དྲག་ཅི་དྲག་གི་གྲོས་བསྡུར་བའི་ཚེ། འགོས་

[172] ཞང་ཉམས་བཟང་གཉིས་ཀྱིས་ང་གཉིས་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱལ་པོས་
གཟིགས་པ་ཆེ་ཞིང། ང་གཉིས་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་དང། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་
ཀྱང་གཏོང་ནུས་པས་ད་ལམ་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་གླུད་དུ་ང་གཉིས་འགྲོ་ཞེས་སྨྲས་པར། བློན་
པོ་གཞན་དག་གིས་བསྔགས་བརྗོད་བྱས། བློན་པོ་མ་ཞང་དྲོན་པ་སྐྱེད་དང། སྟག་
ར་ཀླུ་གོང་གཉིས་ངོ་ཚ་བ་དང་སྐྱེངས་པ་ལྷན་ཅིག་ང་གཉིས་ནི་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་
ཡིན་ལ། རྟག་ཏུ་ཆབས་སྲིད་ཀྱི་དོན་ལ་བསམ་པ། རྒྱལ་པོ་དང་གློ་བ་ཉེ་བས་
རྒྱལ་པོའི་སྐུ་གླུད་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ངེད་གཉིས་རང་འོས་པ་ལས། གཞན་མི་འོས་སོ་
ཞེས་བརྗོད་པར། དེར་ནི་བློན་པོ་ཚང་མས་ཤིན་ཏུ་འོས་ཤིང། ཆབ་སྲིད་ལ་རླབས་
ཆེ་བའི་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟོད་བསྔགས་དང་བཅས་རྟིང་གནོན་བྱས་ཏེ། བློན་པོ་
ཆེན་པོ་མ་ཞང་དྲོན་པ་སྐྱེད་སྟོད་ལུང་དང། སྟག་ར་ཀླུ་གོང་འཕན་པོར་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་
གླུད་དུ་བརྫངས་ནས་གསོན་པོར་དུར་དུ་བཅུག་སྦ་བཞེད་ནང། སྐབས་འདིར་མ་ཞང་དུར་དུ་བཅུག་ཅིང། རྗེས་སུ་བསམ་ཡས་བཞེངས་སྐབས་གྲོས་མ་མཐུན་པས་
རྟ་ར་ཀླུ་གོང་བྱང་དུ་བཅུག་ཅེས་གསལ། གོ་
གསོན་པོར་དུར་དུ་བཅུག་ཟེར་བ་ནི། ཕལ་ཆེ་བས་གསོན་པོར་སྦས་
ཏེ་བསད་པ་ལྟ་བུར་བསམས་པས། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་བཀའི་ཐང་
ཡིག་ནང། བང་སོའི་སྐོར་ལ། ནང་བློན་གང་ཡིན་རྒྱལ་པོའི་བང་སོ་བྶྲུང་
གཤིན་པོའི་ཚུལ་བཟུང་པུར་གྱི་འབངས་སུ་བྶྡོས་གསོན་གཤིན་དབྱེ་བྱས་མི་ཡི་
ཁྱུ་ནས་བུད་ཅེས་གསལ་བ་ལྟར། གསོན་པོར་དུར་དུ་བཅུག་པའམ། ཡང་ན་
པུར་གྱི་འབངས་སུ་བསྡོས་ན། མི་དེ་དུར་རམ། བང་སོར་བསྡད་དེ། གསོན་པོའི་
མི་དང་འཕྲད་མི་ཆོག་པ་དང། རྒྱལ་རིགས་སོགས་དུར་མཆོད་བྱེད་པོ་དང། དུར་དུ་

[173] གོས་སོགས་མཁོ་བའི་ཡོ་ཆས་སྐྱེལ་མི་རྣམས་དུར་
སར་ཡོང་དུས། ཐག་རིང་པོ་ནས་དུང་ཞིག་བཏང་བ་དང། གཤིན་པོའི་མིང་བཏགས་
པ་རྣམས་རང་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་ཡིབས་ཏེ་སྡོད་ཅིང། དུར་མཆོད་པའམ། ཡོ་ཆས་
བསྐྱལ་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་པའི་སྐབས་སུའང་དུང་ཞིག་བཏང་བ་ན། གཤིན་པོའི་མིང་ཅན་
རྣམས་ཕྱིར་ཐོན་ནས་རང་རང་གི་ཐོབ་འོས་པའི་ཟས་གོས་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཅིང་སྡོད་པ་
དང། དེ་དག་གི་སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་ལ་ཤི་བའི་མཚན་མ་བཏབ་ཡོད་པས་གསོན་པོ་
སུས་ཀྱང་བདག་ཉར་མི་བྱེད། ཡང་གསོན་པོའི་སྒོ་ཕྱུགས་སོགས་དུར་སར་སླེབས་པ་
ཡིན་ཚེ། གཤིན་པོའི་མིང་ཅན་ཚོས་བཟུངས་ཏེ་ཤི་བའི་མཚན་མ་བཏབ་ཡོད་ན་དེ་དག་
དུར་ས་རང་དུ་སྐྱེལ་བ་ལས། སུས་ཀྱང་བདག་འཛིན་བྱེད་སྲོལ་མེད་པ་དེ་ལྟར། བློན་པོ་
ཆེན་པོ་མ་ཞང་དྲོན་པ་སྐྱེད་དང། སྟག་ར་ཀླུ་གོང་གཉིས་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞིག་ཡིན་
པར་མངོན་
ཆོས་ལ་གནག་པའི་བློན་པོ་གཉིས་མེད་པ་བཟོས་པའི་རྗེས་སུ། རྒྱལ་
པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བློན་པོ་སྦ་གསལ་སྦ་བཞེད་དུ་གསལ་སྣང་གིས་མཁན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་ཞུས་པའི་མཚན་ལ་ཡེ་ཤེས་དབང་པོ་ཞེས་རྩལ། སྣང་བལ་ཡུལ་དུ་མངགས་ཏེ། རྒྱ་གར་གྱི་
མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཤཱྣྟ་རཀྵི་ཏའི་མཚན་ལ་མཁན་ཆེན་བཧོ་དཧི་ས་ཏའམ་ཞི་བ་ཚོ་ཡང་ཞུ་བ་ཡིན། ཏ་བོད་ལ་སྤྱན་དྲངས། ལྷ་ས་བརྒྱུད་ བསམ་ཡས་  ཕོ་བྲང་
བྲག་དམར་དུ་ཕེབས། ཁ་ཆེ་ཨཱ་ནྣྟས་ལོ་ཙཱ་བྱས་ཏེ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་ཚོས་དགེ་བ་
བཅུ་དང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལས་བརྩམས་པའི་ཆོས་
གསུངས་པར། བོད་ཀྱི་ལྷ་སྲིན་རྣམས་ཁྲོས་ཏེ་ལྷ་ས་དམར་པོ་རི་ལ་ཐོག་བརྒྱབ། ཕོ་
བྲང་འཕང་ཐང་ཆུས་འཁྱེར། མི་ནད་དང། ཕྱུགས་ནད་སོགས་བྱུང་བས་བོད་འབངས་

[174] མཁན་ཆེན་གྱིས་སློབ་དཔོན་པདྨ་སྨྦྷ་ཝའི་མཚན་ལ་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་དང། ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ། གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་སོགས་མང་
ཙམ་སྣང་
སམྦྷ་ཝ་གདན་འདྲེན་དགོས་པའི་ཞལ་བཀོད་མཛད་དེ་མཁན་པོ་རེ་ཞིག་བལ་ཡུལ་དུ་བྱོན་
མཁན་ཆེན་གྱི་ཞལ་བཀོད་བཞིན། རྒྱལ་པོས་སྦ་གསལ་སྣང་སོགས་
བློན་པོ་ངོ་གཡོག་བདུན་སེ་གོང་ལྷ་ལུང་དང། རྣ་རྣམ་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས། ལྕེ་ཛྣྙཱ་སིདྡྷི། མཆིམས་ཤཱཀྱ་དྲ་བ། བྲ་གཏི་ཛ་ཡ་
རྐྵི་ཏ། ཤུད་བུ་དཔལ་གྱི་སེངྒེ། རྒྱ་གར་དུ་རིགས་སྔགས་ཀྱི་བདག་པོ་སློབ་དཔོན་པདྨ་སྨྦྷ་ཝ་སྤྱན་
འདྲེན་དུ་བཏང་བ་ལམ་དུ་ཞུགས་སྐབས་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་བལ་ཡུལ་ནས། མང་ཡུལ་
གུང་ཐང་དུ་ཕེབས་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས། བློན་པོ་རྣམས་སྔོན་ལ་མངགས། སློབ་
དཔོན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཕེབས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ལྷ་སྲིན་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་དམ་ལ་འདོགས་བཞིན་བྱོན་
ཟུང་མཁར་མདར་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་མཇལ། བྲག་དམར་མགྲིན་བཟང་ལ་བཞུཌ་
སློབ་དཔོན་གྱིས་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཐུགས་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་གཞོན་ནུ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་ཆེན་རིས་
བཞི་པའི་ལྷ་ཞིག་ཕབ་པ་དེས་ཐང་ལྷས་དམར་པོ་རིལ་ཐོག་བརྒྱབ། ཡར་ལྷ་ཤམ་པོས་ཕོ་
བྲང་འཕང་ཐང་ཆུར་བསྐྱུར་སྦ་བཞེད་དང། མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཛ་ན་ལ། ལྷ་ལུང་འཚོ་བཞེར་སྙན་ལེགས་ལ་པྲ་བསྟེན་བྱ་ཏེ་ཕྲ་ཕབ་
པ་དང། དེའི་སང་ཚོ་རིགས་བཟང་པོའི་བུ་ཚ་ཕ་མ་མེས་ཁྱིམ་ཚང་བ་བཅུ་ཙམ་བསགས་ཏེ་པྲ་བསྟེན་བྱས་ཞེས་ཀྱང་གསལ། བསྒྱུར་ཟེར་བ་སོགས་བཤད་ཅིང། འདི་ནི་བོད་དུ་ལྷ་ཕབ་པའི་སྲོལ་ཐོག་
མ་དེ་ཡིན། དེ་རྗེས་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་ཚོའང་བསྐྱར་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ་མཁན་སློབ་ཆོས་
གསུམ་ཞལ་འཛོམས་

[175] སློབ་དཔོན་གྱིས་ས་ཆོག་མཛད་
མཁན་པོས་བཧི་ཧར། ཨོ་ཏྣྣ་པུ་རིའི་ཨོ་ཏྣྣ་པུ་རིའི་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་བཧི་ཧར་ནང་དགོན་པ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ཅིང། དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་་ལོར་ཁ་ཆེའི་དམག་དཔོན་ཨིག་ཏི་
ཨུ་རན། མ་མུ་ཡེ་མན་ནས་རྩ་མེད་གཏོར་ཏེ་དེང་སང་དགོན་ཤུལ་ཙམ་ལས་མེད། གཙུག་ལག་ཁང་ལ་དཔེ་མཛད་ནས་ཤིང་མོ་འབྲུག་གི་
་ལོ་ལ་བསམ་ཡས་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྨང་བཏིང། དེ་
ནས་བཟུང་བའི་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དབུ་རྩེ་རིགས་གསུམ་ལྷ་ཁང་དང། གླིང་བཞི་
གླིང་ཕྲན། ཇོ་མོ་གླིང་གསུམ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་ལེགས་པར་གྲུབ། འདི་ལ་
ལུགས་གསུམ་ལྷ་ཁང་འོག་མ་བོད་ཀྱི་ལུགས་དང། བར་མ་རྒྱ་ནག་ལུགས། སྟེང་མ་རྒྱ་གར་ལུགས་སུ་ཡོད་པས་སོ། །མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་ཀྱང་གྲགས། ཡིག་ཆ་
འགའ་ཤས་ལ་ཟན་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་གསལ་བ་འདི་སན་ཡང་ཞེས་རྒྱ་སྐད་ལ་ལུགས་
གསུམ་ཟེར་བ་ཡིན་ཞེས་ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེས་བཞེད། མཁན་ཆེན་བཧོ་དཧི་སྟྭ་དང། སློབ་
དཔོན་པདྨ་སྨྦྷ་ཝས་རབ་གནས་མཛད་ཅིང། དགའ་སྟོན་ཡང་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད། བསམ་
ཡས་བཞེངས་ཚུལ་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་སྦ་བཞེད་དང། བཀའ་ཐང་ཤེལ་བྲག་ཟངས་གླིང་
གསེར་འཕྲེང་སོགས་ལ་གསལ་ཞིང། ཏུའུ་ཅིས་བསམ་ཡས་སྐོར་ཤོག་གྲངས་་ཧུར་གྱི་ཡིག་ཆའི་ནང་འདས་ལོ་་ལོར་བསམ་
ཡས་བཞེངས་ཚར་བ་དང། དེའི་རབ་གནས་དགའ་སྟོན་འདས་ལོ་་ལོར་གནང་ཞིང། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་
འདས་ལོ་་ལ་གཤེགས་ཞེས་གསལ། དབྱིང་ཡིག་ནི་འདི་གཤམ་མ་ཆན་གསལ་དེབ་ཁག་
ལ་ཞིབ་པར་མཛོད་ཅིག་
རྒྱལ་པོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་བཅུ་གཉིས་སྤྱན་དྲངས་ནས་
བོད་ལ་བཙུན་པ་བཏུབ་མི་བཏུབ་སད་པའི་ཕྱིར་དད་པ་དང། ཤེས་རབ་ཅན། སྤ་གོར་

[176] མཆིམས་ཤཱཀྱ་དེ་ཝ། སྦ་ཡེ་ཤེས་དབང་པོ། ངན་ལམ་རྒྱལ་བ་མཆོག་
དབྱངས། རྨ་རིན་ཆེན་མཆོག་འཁོན་ཀླུའི་དབང་པོ། གཙང་ལེགས་གྲུབ་བཅས་
བདུན་འདམས། མཁན་པོ་བཧོ་དཧི་ས་ཏྭས་དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་མཛད་དེ་བོད་ལ་རབ་
བྱུང་གི་སྡེ་ཐོག་མར་ཚུགས། རབ་བྱུང་གི་བྱ་བ་རྣམས་ལམ་དུ་ལྷོངས་པ་བྱུང་བ་དང། བློ་
རྣོ་བའི་བྱིས་པ་མང་པོ་རིམ་བཞིན་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། རྒྱལ་པོས་མདོ་ཁམས་ཡན་ཆད་དུ་
ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཉིས་བཙུགས། ཡེར་པ་དང། མཆིམས་ཕུར་སྒོམ་གྲྭ་བཙུགས་
བསམ་ཡས་སུ་སཾ་སྐྲི་ཏའི་སློབ་སྦྱོང་གི་གྲྭ་བཙུགས་ཏེ་སྒྲ་བསྒྱུར་བ་དང། ལོ་ཙཱ་བ་
མང་པོ་ཐོན་ཏེ་སྔགས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཕལ་མོ་ཆེ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར། འདས་ལོ་
བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང། བཧེང་གྷོལ་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་
བསམ་ཡས་སུ་བྱོན་པའི་སྐབས་སྔར་གྱི་མ་དཔེ་རྣམས་ལ་གཟིགས་པས། རྒྱ་གར་ན་མེད་
པའི་དཔེ་མང་པོ་གཟིགས་པར་བརྟེན། དེ་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་དར་པོ་དེ་འདྲ་ནི་རྒྱ་གར་དུའང་
མ་བྱུང་བ་འདྲ་ཞེས་གསུངས་དེབ་སྔོན་་པོ་ནང་གསལ། སྐད། ཡིག་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་མ་
བཞེངས་པའི་སྔོན་ནས་སད་མི་བདུན་རབ་ཏུ་བྱུང་ཚུལ་འཁོད་འདུག་ཀྱང། མང་ཆེ་བ་ནི་
སྔོན་མ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །མཁན་ཆེན་བཧོ་དཧི་སྟྭ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར་ཞལ་ཆེམས་སུ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཁ་གཉིས་སུ་གྱེས་ཏེ་རྩོད་པར་འགྱུར་བའི་ཚེ། ངའི་སློབ་མ་
ཀ་མ་ལ་ཤི་ལ་སྤྱན་དྲོངས་ལ་རྩོད་པ་བྱེད་དུ་ཆུག་ཅིག་རྩོད་པ་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་ཞི་བ་
འགྱུར་རོ་གསུངས། མཁན་པོར་རྟས་ཁྲ་བརྒྱབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གཤེགས་
མཁན་པོས་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན། རྒྱ་ནག་ནས་ཧྭ་ཤང་མྷཱ་
ཡ་ན་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེས་ལུས་ངག་གིས་ཆོས་སྤྱོད་མི་དགོས། ལུས་ངག་གི་དགེ་

[177] དྲན་པ་མེད་ཅིང། ཡིད་ལ་བྱར་མེད་པ་བསྒོམས་པས་འཚང་རྒྱ་ཟེར་
ནས་སྒོམ་བསླབས་པས། ཆོས་ལ་རྩོད་པའི་གཞི་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་ཡེ་ཤེས་དབང་པོས་
རྒྱལ་པོར་མཁན་པོའི་ཞལ་ཆེམས་ཡོད་པའི་གནས་ལུགས་གསོལ། རྒྱ་གར་ནས་པཎྜི་ཏ་
ཀ་མ་ལ་ཤི་ལ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ།  ་  ལོ་གཉིས་རིང་པཎྜི་ཏ་དང། ཧྭ་ཤང་
གཉིས་པོ་རྩོད་པས་ཧྭ་ཤང་ཕམ་སྟེ་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་པཎྜི་ཏར་ཕུལ། ཧྭ་ཤང་རྒྱ་ཡུལ་
དུ་ཕྱིར་ལོག་དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དང། བཙུན་མོ། རྒྱལ་རིགས། རྒྱལ་ཕྲན། ཕྱི་ནང་
གི་བློན་པོ་བཅས་ཚང་མས་ཡང་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཇི་སྲིད་བར་བཀུར་སྟི་
སྲུང་བརྩི་བྱ་རྒྱུའི་བྲོ་བོར་ཞིང། གཙིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་མཐིང་ཤོག་ལ་གསེར་
གྱིས་འདྲ་བཅུ་གསུམ་རེ་བྲིས་ཏེ་བཞག་དེའི་དོན་བོད་འབངས་ཡོངས་ལའང་དྲིལ་བསྒྲགས་
གཙིགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་དོན་མདོར་བསྡུས་པ་ཞིག་རྡོ་རིང་ལ་བརྐོས་ནས་བསམ་ཡས་གཙུག་
ལག་ཁང་གི་སྒོ་འགྲམ་དུའང་བཙུགས་གཙིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཆེ་ཆུང་དང། རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ནང་གསལ་ཞིང། དབྱིན་བསྒྱུར་ནི་ཏོམྦྶ་
པྤ་ཨྣྡ་། ནང་ཡོད་པ་དང། ཆོས་རྩོད་ལོ་གཉིས་བྱས་ཞེས་མཁས་པ་ཨ་ཐ་རའི་ནས་བུདྡྷིསྨ་
ཨིན་ཆིནེསེ་ཧིསྟོརྱ། བ་ཨྲྠུར་ཝྲིགྷྟ་སོ། །
དེ་ནས་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་རབ་གནས་དང་བཅས་གྲུབ་པ་
དང། རྒྱལ་པོའི་དགོངས་པ་བཞིན་སད་མི་བདུན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སོགས་ཐམས་ཅད་
ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པས་དགའ་སྟོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་མཛད་པའི་སར་མི་རེས་གླུ་རེ་བླངས་
རྟ་རེས་བང་རེ་རྒྱུགས་ཞེས་རྒྱལ་བློན་ཚང་མས་དགའ་སྤྲོའི་རྣམ་པས་གླུ་དང། བྲོ་དང་
མདའ་རྩེད་དང། རྟ་རྒྱུགས་སོགས་རྩེད་མོའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་སྟོན་པའི་སྐབས་རྒྱལ་
པོས་གསུང་གླུ་བཞེས་པ་

[178]
མགོ་ནག་རྗེཿ་ཚ་གྲང་མོས་སྙོམས་ཉི་མ་དབུས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་སྐྱེས་པས་
ང་རེ་དྒའ་ཞིབ་མོར་བསགས་པའི་ལས་ནི་རྫས་འབྱུང་ཞིང་ཉིན་མཚན་
བསམ་པའི་ལས་ནི་བློ་འབྱུང་སྟེཿ་ཡ་རབས་མཛངས་པའི་ལས་ནི་ཕྱག་རིས་འྦྱུང་
རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ང་རེ་དྒའ་མེས་པོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་ཆོས་དབུ་བྲྙེས་
སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་ཡང་བྟོད་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ཆོས་ཀྱི་གཞི་ཞིག་
བྟིང་བཟང་པོའི་ཡར་འཐེན་ཡོད་པས་ང་རེ་དྒའ་ཞེས་སོགས་ནས་
བོད་ཀྱི་ལྷ་འདྲེ་མི་གསུམ་དམ་ལ་བྟགྶ་བསམ་ཡས་མི་བས་
ལྷ་འདྲེས་བརྩིགས་པ་མཐོཿ་ང་ཡི་བསམ་ཡས་དབུ་རྩེ་རིགས་གསུམ་འདིཿ་བརྩིགས་
པ་མི་འདྲ་སྐྱེས་པ་འདྲ་སྟེ་དྒའ་ཕ་མའི་ངོར་ཡང་སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་སྲོག་གི་
ཕྱིར་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་མི་སྤོང་ཚེ་འདིའི་དོན་དུ་རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་བཞིན་སྐྱོང་ཕྱི་
མའི་དོན་དུ་ལྷ་ཆོས་བྱས་པས་དྒའ་ཕྱི་ཡི་རྒྱལ་སྲིད་ཕྱུགས་ལུག་བཞིན་དུ་སྐྱོང་
ནང་གི་རྒྱལ་སྲིད་བུ་ཚ་བཞིན་དུ་སྐྱོང་བར་གྱི་རྒྱལ་སྲིད་བྲན་འཁོལ་བཞིན་དུ་སྐྱོང་
རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཐང་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པས་དྒའ་ཞེས་སོགས་གསུང་གླུ་བཞེས་འདུག། བཙུན་མོ་བཀའི་ཐང་ཡིག་ཏུ་གསལ་
ལྕགས་སྟག་་ནང་ནས་བོད་དང། རྒྱ་ནག་གི་ས་མཚམས་སུ་
དམག་འཁྲུག་ཡང་ཡང་བྱུང་སྟབས། བོད་རྗེ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་ཆུ་ཡོས་་
ལོར་བློན་པོ་ཞང་རྒྱལ་ལྷ་སྣང་དང། ཞང་མཆིམས་རྒྱལ་གཟིགས་ཤུ་ཐེང། སྟག་སྒྲ་
ཀླུ་གོང། ལྷ་བཟང་དཔལ་རྣམས་ལ་ འ་ཞའམ་གྲུ་གུ་  ཐུ་ལུ་ཧུན་ནས་དམག་འབུམ་
ཕྲག་གཉིས་དང་བཅས་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་སུ་དཔུང་འཇུག་དགོས་པའི་བཀའ་བསྩལ་བ་བཞིན་

[179] ས་གནས་དེའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཀོ་ཧི་ཟེར་
བས་བོད་ལ་འགོ་འབུལ་ཞུས། མི་རིང་བར་བོད་དམག་གིས་སྤིན་ཅའོ་ནང་ཡོད་པའི་
གྲོང་ཁྱེར་ཕན་སི་ཧུན་ཡང་བླངས། ཆུ་ཡོས་་ནས་ཤིང་སྤྲེ་་བར་རྒྱ་
ནག་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་རྒྱའི་རྒྱལ་པོ་ཐའི་ཙུང་ནས་བློན་ཆེན་ཀོ་ཛུ་ཀི་རྒྱ་དམག་ཁྱོན་
ཆེ་དང་བཅས་བོད་དམག་གི་གདོང་ལེན་དུ་བཏང་ཡང། གདོང་ལེན་མ་ཐུབ་པར་ཕྱིར་
བྲོས་བྱས། ཅིང་ཅོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཀོ་ཧི་ནས་ས་སྣེ་ལམ་རྒྱུས་བྱས་པས། བོད་
དམག་རྣམས་ཆུ་རུད་དྲག་ཏུ་རྒྱུགས་པ་ལྟ་བུའི་དྲག་ཤུགས་དང། མྱུར་ཤུགས་ཆེན་པོའི་
ངང་ནས་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་ཅཱ་རྔན་ཕྱོགས་སུ་བཤར་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས། རྒྱའི་
གོང་མའང་རང་གི་རྒྱལ་ས་ནས་སཤེམ་ཅུ་ཕྱོགས་སུ་བྲོས། བློན་ཆེན་ཀོ་ཛི་ཡི་རང་གི་ནང་
མི་དང། མི་དམངས་མང་པོ་བཅས་ལྷོ་ཕྱོགས་ནན་སིན་ཀུ་ཞེས་པར་བྲོས་
བོད་དམག་རྣམས་རྒྱའི་རྒྱལ་སར་འབྱོར་ནས། ཀོང་ཧུའི་རྒྱལ་སྲས་
ཆིང་ཧུང་ གའོ་ཝང་  ཞེས་པ་ཀེམ་ཤིང་ཀོང་ཇོའི་མིང་པོ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རྒྱ་ནག་
གོང་མར་བསྐོས། བཀྲིས་ཞེས་པའི་གོ་མིང་བཏགས། རྒྱའི་གོང་མ་གསར་པ་ནམ་བྱུང་
ལ་ཁྲི་ལོ་སྤོ་བའི་སྲོལ་ལྟར། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་ལ་གོང་མ་བཀྲིས་ཀྱི་ཁྲི་ལོ་ཡང་ཁྱབ་
བསྒྲགས་བྱས། རྒྱ་ནག་ནས་ལོ་ལྟར་བོད་ལ་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་རྒྱུའི་ཆོད་དོན་ཡི་གེ་བླངས་
དེ་ནས་ཉིན་བཅོ་ལྔའི་རྗེས་སུ་བོད་དམག་རྣམས་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་ནས་ཕྱིར་ཐེན་སྤེ་ལོ་ཊ་ཤོག་གྲངས་་བྱས་སོ།།
གོང་གི་གནས་ཚུལ་དེ་བོད་རྗེ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་ལྷ་སའི་པོ་ཏཱ་
ལའི་ཞོལ་གྱི་རྡོ་རིང་ལྷོ་ངོས་སུ་བརྐོས་འདུག་ཅིང། ལོ་རྒྱུན་རིང་པོར་སོང་རིང་འགའ་རེས་
རྡོ་གཞུས་ཏེ་ཡིག་འབྲུ་མ་གསལ་བ་བཟོས་པའི་རིགས་ལ་ཀུར་རྟགས་རེ་ཡོད་པ་ལས་

[180]
རྡོ་རིང་གི་ལྷོ་ངོས་སུ།    ༈   
   ༈    གློ་བ་ཉེ་བའི་རྗེ་བླས་བྱས་ཕ། འབལ་ལྡོང་ཙབ་དང། ལང་
མྱེས་ཟིགས་བློན་པོ་ཆེན་ཕོ་བྱེད་བྱེད་པ་ལས། གློ་བ་རིངས་ནས། བཙན་པོ་ཡབ་ཁྲི་ལྡེ་
གཙུག་རྩན་གྱི་སྐུ་ལ་དྲད་ཏེ། དགུང་དུ་གཤེགས་སོ། །བཙན་པོ་སྲས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་
བརྩན་གྱི་སྐུ་ལ་ནི་དྲད་དུ་ཉེ། བོད་མགོ་ནག་པོའི་སྲིད་ནི་འཁྲུག་དུ་བྱེད་པ་ལས། ཀླུ་
ཁོང་གིས། འབལ་དང། ལང་གློ་བ་རིངས་པའི་གཏན་གཙིགས་བཙན་ཕོ་སྲས་ཁྲི་སྲོང་
ལྡེ་བཙན་གྱི་སྙན་དུ་གསོལ་ད་ནས་འབལ་དང། ལང་གློ་བ་རིངས། བདེན་པར་གྱུར་ཏེ་
ཁོང་ཏ་ནི་བཀྱོན་ཕབ་སྟེ། ཀླུ་ཁོང་གློ་བ་ཉེའོ།།    ༈   
ལ༑ ངན་ལམ་ཀླུ་ཁོང་གློ་བ་ཉེ་ལ་བཀའ་གྲོས་ཆེ་ནས། ཐུགས་བརྟ་ནད་ཏེ། ནང་བློན་
བཀའ་ལ་གཏོགས་པར་བཅུག་ནས། རྒྱའི་སྲིད་ཀྱི་ཉམ་དྲོད་རྟོག་ཅིང། ཁར་རྩན་
ཕྱོགས་སུ་ཐོག་མ་དྲངས་པའི་དམག་དཔོན་དུ། བཀའ་སྩ་ལད་གྱིས་ཀྱང། དགྲའ་
ཐབ་མཁས་ལ་གྲོས་གྱིས་སོང་དེ། རྒྱའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་འ་ཞ་དང་པོར་བསྡུས་
རྒྱ་ལས་མནངས་ཕལ། ས་ཆ་བཅད་པས། རྒྱ་སྤ་གོང་སྟེ། རྒྱའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་
པ་དབྱར་མོ་ཐང་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  ན་དང། ཙོང་ཀ་ཕྱོགས་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  དང་ནས་
ལས་སྩོགས་པ་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  ང་ཕོ་གཅལ་ད། ཀླུ་ཁོང་གིས་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  འཁྲུགས་
པའི་དགྲ་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  ཆབ་སྲིད་ཆེན་པོ་མཛད་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  བཀའ་གྲོས་ཆེན་པོ་
གསོལ་  ྾    ྾    ྾    ྾  གློ་བ་ཉེ་ཞིང་ཆབ་སྲིད་ལ་དབེནད་པའི་སེམས་དཀའ་བ་བྱས་སོ། །
   ༈    བཀའ་གྲོས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེ་བས། ཆབ་སྲིད་
གར་མཛད་དོ་ཅོག་དུའང་ལེགས་ཏེ། རྒྱའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་ཡུལ་དང། མཁར་

[181] རྒྱ་རྗེ་ཧེའུ་འཀྀ་ཝང་ཏེ་རྗེ་བློན་སྐྲག་སྟེ། ལོ་ཅིག་ཅིང་
རྟག་ཏུ་དཔྱ་དར་ཡུག་ལྔ་ཁྲི་ཕུལ་ཏེ་རྒྱ་དཔྱའ་འཇལ་དུ་བཅུག་གོ།    ༈   
ཡབ་ཧེའུ་འྀཀ་ཝང་ཏེ་གྲོངས་སྟེ། རྒྱ་རྗེ་སྲས་ཝང་པེང་ཝང་རྒྱལ་པོར་ཞུགས་ནས། བོད་
ལ་དཔྱའ་འཇལ་དུ་མ་རུང་སྟེ་བཙན་ཕོ་ཐུགས་སྙུང་བའི་ཚེ་ངན་ལམ་ཀླུ་ཁོང་གིས། རྒྱ་ཡུལ་
གྱི་ཐིལད། རྒྱ་རྗེའྀ་ཕོ་བྲང་ཀེང་ཤིར། བོད་ཀྱིས་དམག་དྲང་བའི་བཀའ་གྲོས་གྱི་མགོ་
ཆེན་པོ་གསོལད་ནས། ཀེང་ཤིར་དྲང་བའི་དམག་དཔོན་ཆེན་ཕོར། ཞང་ཆིམས་རྒྱལ་
རྒྱལ་ཟིགས་ཤུ་ཐེང་དང། བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གཉིས། བཀའ་སྩལ་ད་ཏེ། ཀེང་ཤིར་
དྲང་ནས། ཅིའུ་ཅིར་གྱི་རབ་ངོགས་སུ་རྒྱ་དང་ཐབ་མོ་ཆེན་ཕོ་བྱས་ཏེ། བོད་གྱིས་
གཡུལ་བཟློག་ནས། རྒྱ་མང་པོ་བཏུངས་པས། རྒྱ་རྗེ་ཀྭང་པེང་ཝང་ཡང། ཀིང་
ཤྀའྀ་མཁར་ནས་བྱུང་སྟེ། སཤེམ་ཅིའུ་བྲོས་ནས། ཀིང་ཤི་ཕབ་སྟེ་རྒྱ་རྗེའི་ནང་བློན་
འགྱེའུ་  ྾ འྀན་ཀེང་ལས་སྩོགས་ཏེ་དངོ་ཀྭན་དང། པོ་ཀན་ཡ་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  བཙན་
ཁོའི་འབངས་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  བོད་  ྾ ཨུ་གང་དང་ཁྲ་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  
  ྾    ྾    ྾  ཏེ། ཀེམ་ཤིང་ཀོང་ཅོའི་མིང་པོ་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  འཁྲས་ཤིང་  ྾    ྾  །
  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  བློན་པོ་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  རྒྱལ་ཕོ་
ཆེ་ཆུང་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  སྲིད་ཕུག་སུ་གྲ་བ་དང། གཏམ་ཡུན་དུ་
སྙ་ནད་པར་བྱས་ཏེ། ཀླུ་ཁོང་གློ་བ་ཉེ་ཞིང་ཆབ་སྲིད་ལ་དབེནད་པའི་སེམས་དཀའ་བ་བྱས་རྡོ་རིང་རང་ལས་བཤུས་སོ།། སོ།།
འདིའི་དོན་ནི།    ༈    མེས་ཨག་ཚོམ་
གྱི་རིང་ལ། ངན་ལམ་ཀླུ་ཁོང་གིས་རྗེ་ལ་སེམས་བརྩེ་བའི་ཞབས་འདེགས་ཞུས་པ། འབལ་
ལྡོང་ཙབ་དང། ལང་མེས་ཟིགས་གཉིས་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཡང། རྗེ་ལ་སེམས་མི་བརྩེ་

[182] བཙན་པོ་ཡབ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་རྩན་གྱི་སྐུ་ལ་དོ་ནས་དགུང་དུ་གཤེགས་སོ། །བཙན་
པོ་སྲས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་ལ་ཡང་དོ་རུ་ཉེ་ཞིང། བོད་མགོ་ནག་གི་སྲིད་འཁྲུག་ཏུ་
འཇུག་རྩིས་བྱེད་པ་ལས། ཀླུ་ཁོང་གིས་འབལ་དང། ལང་གཉིས་མི་དགའ་བའི་རྒྱུ་
མཚན་རྣམས་བཙན་པོ་སྲས་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྙན་དུ་གསོལ་ནས་འབལ་དང། ལང་
གཉིས་རྗེ་ལ་མ་གུས་པ་བདེན་པར་མཁྱེན་ནས། ཁོང་གཉིས་ལ་ཆད་པ་ཕབ་སྟེ་ཀླུ་ཁོང་
ལ་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་དོ། །བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ། ངན་ལམ་ཀླུ་
ཁོང་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་བཀའ་གྲོས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཐུགས་བློས་བཀལ་ཏེ། ནང་བློན་གྲོས་
ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་བཅུག་ནས། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྟོགས་ཤིང། མཁར་
བཙན་ རྒྱ་ནག་  ཕྱོགས་སུ་ཐོག་མ་དམག་དྲངས་པའི་དམག་དཔོན་དུ་བསྐོས་ཏེ། དགྲ་
ཐབས་དང། གྲོས་ བྱུས་  ལ་མཁས་པས་རྒྱའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ ཐུ་ལུ་ཧུན་
འ་ཞ་པ་རྣམས་དབང་དུ་འདུས། རྒྱ་ལས་དཔྱ་ཁྲལ་བླངས། ས་མཚམས་བཅད་པས་
རྒྱ་རྣམས་དཔུང་སྟོབས་ཉམས་པར་བྱས་ཏེ། རྒྱའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དབྱར་མོ་ཐང་
  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  ན་དང། ཙོང་ཀ་ཕྱོགས་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  དང་ནས་ལ་སོགས་པ་
  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  ང་ཕོ་གཅལ། ཀླུ་ཁོང་གིས་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  འཁྲུགས་པའི་དགྲ་  ྾    ྾    ྾  །
  ྾    ྾    ྾  ཆབ་སྲིད་ཆེན་པོ་མཛད་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  བཀའ་གྲོས་ཆེན་པོ་གསོལ་  ྾    ྾  
  ྾  སེམས་ཉེ་ཞིང། ཆབ་སྲིད་ལ་ཕན་པ་བྱས་སོ། །བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་
ཐུགས་སྒམ་ལ། དགོངས་པ་རླབས་ཆེ་བས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཛད་པ་གང་གནང་བ་ཆང་
མ་སྐྱོན་དང་བྲལ་ཞིང། རྒྱའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཡུལ་དང། མཁར་མང་པོ་
བཅོམ་སྟེ་དབང་དུ་འདུས་ནས། རྒྱ་རྗེ་ཧེའུ་འྀཀ་ཝང་ཏེ་རྗེ་བློན་རྣམས་ནས་ལོ་རེ་
བཞིན་རྟག་ཏུ་བོད་ལ་དཔྱ་ཁྲལ་དར་ཡུག་ཁྲི་ལྔ་རེ་ཕུལ་བ་སྟེ། རྒྱ་རྣམས་ཁྲལ་འཇལ་དུ་

[183]དེའི་རྗེས་སུ། རྒྱ་རྗེ་ཡབ་ཧེའུ་འྀཀ་ཝང་ཏེ་གྲོངས་ཏེ། དེའི་སྲས་ཝང་པེ་
ཝང་རྒྱལ་པོར་འཁོད་ནས། བོད་ལ་དཔྱ་ཁྲལ་ཚུལ་བཞིན་མ་འཇལ་བར་བཙན་པོ་
ཐུགས་འཁྲུག་པའི་ཚེ་ངན་ལམ་ཀླུ་ཁོང་གིས། རྒྱ་ཡུལ་གྱི་མཐིལ་དུ་རྒྱ་རྗེའི་ཕོ་བྲང་
ཀེང་ཤིར་བོད་ཀྱིས་དམག་དྲངས་རྒྱུའི་བསམ་འཆར་ཆེན་པོ་ཞུས་ནས། ཀེང་ཤིར་དམག་
དྲངས་པའི་དམག་དཔོན་ཆེན་པོར་ཞང་ཆིམས་རྒྱལ་རྒྱལ་ཟིགས་ཤུ་ཐེང་དང། བློན་སྟག་
སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་ལ་བསྐོ་གཞག་བསྩལ་ཏེ། ཀེང་ཤིར་དམག་དྲངས་ནས། ཅིའུ་ཅེར་ཞེས་
པའི་གཙང་པོའི་འགྲམ་དུ་རྒྱ་དང་དམག་འཁྲུག་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ། བོད་ཀྱིས་དམག་
ཐོབ་སྟེ། རྒྱ་མང་པོ་བསད་པས་རྒྱ་རྗེ་ཀྭང་པེང་ཝང་ཡང། ཀེང་ཤིའི་མཁར་ནས་ཐོན་
ཏེ༑ སཤེམ་ཅི་འུའི་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་ནས་ བོད་དམག་གིས་  ཀེང་ཤི་བླངས་ཏེ་རྒྱ་རྗེའི་ནང་
བློན་འགྱེའུ་  ྾ འིན་ཀེང་ལ་སོགས་ཏེ་དོང་ཀན་དང། སོ་ཀན་ཡ་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  །
བཙན་པོའི་འབངས་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  བོད་སུ་གང་དང་ཁྲ་  ྾    ྾    ྾    ྾  
  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  ཏེ། ཀེམ་ཤིང་ཀོང་ཅོའི་མིང་པོ་གའོ་ཝང་བྱ་བ་རྒྱའི་རྒྱལ་སར་
བསྐོས་ཤིང་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  བློན་པོ་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  
  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  རྒྱལ་པོ་ཆེ་ཆུང་  ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾    ྾  སྲིད་ཕུགས་
སུ་བརྟན་པ་དང། གཏམ་ཡུན་དུ་སྙན་པར་བྱས་ཏེ། ཀླུ་ཁོང་གི་རྗེ་ལ་སེམས་ཉེ་
ཞིང། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་ལ་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོ་བྱས་སོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཞིང་
ཡིག་འབྲུ་མ་ཚང་བའི་ཁོངས་ནས་འབྲུ་སྣོན་བྱས་པ་རེ་གཉིས་ལས། དེ་བྱིངས་དང་
བརྡ་རྙིང་མ་ཤེས་པ་ཁག་རང་གནས་སུ་བཞག་ཡོད། རྗེས་སུ་དཔེ་རྙིང་ཁུངས་དག་
རྙེད་རིགས་ནས་ཀུར་རྟགས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་ཁག་ཁུངས་སུ་འཇུག་པར་
འཚལ་ལོ། །

[184] རྒྱ་མིའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་
གི་ཡིག་ཆ་གཉིས་བསྡུར་སྐབས་བརྗོད་ཚིག་བྱིངས་མཐུན་གྱི་འདུག་ཀྱང། མིའི་
མིང་དང། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མིང། ཡུལ་མིང་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྒྲ་ཕྲན་བུ་མཐུན་མིན་འདུག་
པ་དཔེར་ན། རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེའི་ནང་ཀེང་ཤིའི་ཟེར་བ་དེར། རྒྱ་མིའི་ཡིག་ཆའི་
ནང་ཅིན་ཆཱིང་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་སྣང་སྤེ་ལོ་ཊ་ཤོག་གྲངས་་ངོ། །
རྡོ་རིང་གི་ཤར་ཕྱོགས་ལ་ནི། བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་ལ། ནང་
བློན་ཆེན་པོ། ཡོ་གལ་འཆོས་པ་ཆེན་པོ་གནང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཐུང་དུ་ཞིག་དང། བྱང་
ངོས་སུ་བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་རྒྱུད་བཅས་ལ་ཇི་སྲིད་བར་དམིགས་བསལ་བདག་རྐྱེན་
ཆེན་པོ་གནང་བའི་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་ཞིག་བརྐོས་འདུག་
ཆུ་ཕག་་ལོར་བོད་དང། རྒྱ་ནག་གཉིས་ཞི་བའི་བཀའ་
མོལ་ཞིག་གནང་སྟེ། ཆིང་སུ་ཞེས་པའི་ས་ཆར་ཆིངས་ཡིག་ཅིག་བཞག་ནས་རྒྱལ་
ཁབ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་དབྱེ་བ་དང། མཚོ་སྔོན་གྱི་ས་ཆའི་ནང་ཏཱ་ཅུ་དང་
ཏ་ཏུའི་གཙང་པོའི་ནུབ་ཕྱོགས་རྣམས་བོད་ཁོངས་སུ་བཞག་ཅེས་གསལ་སྤེ་ལོ་ཊ་ཤོག་གྲངས་་གྱི་འདུག་
དེང་ཤིན་ཅང་མི་རིགས་ཀྱིས་འཛིན་པའི་ས་ཆའི་བྱེ་ཐང་ཞིག་གི་འོག་
ནས་བོད་ཀྱི་རྫོང་ཤུལ་མང་པོ་དང། དངོས་ཆས་མང་པོ། ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་ཁ་ཤས་
རྙེད་པའི་ཁོངས་ནས་གཤམ་གསལ་ཡིག་ཆ་ཁག་གཉིས་དྲན་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་
འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་དེབ་དཀར་ནང་བྲིས་འདུག་པ་དེ་དོན་ཁོ་བོས་ཀྱང་འདིར་བཀོད་
ཡོད།།

[185]    ༈    འབྲུག་གྀ་ལོའྀ་དགུན་ཟླ་
འབྲིང་བུའི་ངོ་ལ། བཀྱེའི་ཕྱག་རྒྱ་ཕོག་སྟེ། ཤ་ཅུའི་རྩེ་རྗེ་ལ་མཆིད་སྩལ་བའ། རྒྱ་
ཤ་ཅུ་བའི་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བའ། ཕོ་བྲང་དང་ཁྲོམ་ཆེན་པོར། ལོ་ཐང་དུ་
ཤ་ཅུ་ནས། སྤྱན་གཟིགས་ཏོང་ལྀ། དགུན་ལོ་རེ་རེ་ཞིང། ལན་རེ་ཙམ་ཞིག་རྫོང་
བའ། བླའྀ་ལྡུམ་ར་ཁ་དུ་མ་ཞིག་མངའ་བའི་ཐོག་གིས་ལྷག་པར་ཡང་འཚལ་ཏེ། རྗེ་
བློན་འཕྲུལ་གྱི་བཀྲིན་ལས། བདག་ཅག་ལྷོ་བལ་མགོ་མཐོ་མཐོས་ཀྱང། སྒོ་སྒོར་
ལྡུམ་ར་རེ་རེ་ཙམ་བསྐྲུན་པའི་ཐོག་ལོ་ཐང་བླ་སྐྱེས་ཡེ་མ་བྱུང་བར་རྩེ་རྗེ་དག་གིས་རྟག་ཏུ་
ར་མར་གནོན་ཅིང་འཕྲོགས་པ་སྙམས་ལས་འཆད་ཅིང་མཆིས་ན། སླན་ཆད་འབངས་
ཀྱི་ལྡུམ་ར་འཕྲོག་ཅིང་འཚེར་མྱི་གནང་བར། ནོན་ཐུར་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཅི་གནང་ཞེས་གསོལ་པ་
ལས། འདི་བཞིན་ཕྱག་རྒྱ་སྩོལ་ཅིག་ཅེས། ཞང་བློན་ཆེན་པོའྀ་མཆིད། བློན་ཁྲོམ་
བཞེར་དང། བློན་ལྷ་བཟང་གསས་མཐོང་གི་སུག་རྒྱ་འོག་ནས་གཏད་ཀྱིས། ཕྱག་རྒྱ་
ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་འཚོལ་ཅིག་ཅེས་བྱའི་རི་མོ་ཅན་གྱི་ཐམ་ཁ་གྲུ་བཞི་པ་ཞིག་བཅས་
འདུག་དེ་ལ་ཕོ་བྲང་ལྡན་དཀར་ནི། སྟོང་ཐང་ལྡན་དཀར་བྱ་བའི་ཕོ་བྲང་བཀའ་
འགྱུར་གྱི་དཀར་ཆག་ཐོག་མར་བྲིས་ས་དེ་ཡིན་པར་སེམས། ཤ་ཅུ་ནི་ལི་ཡུལ་མཐོང་
ཁྱབ་ཀྱི་ནང་ཚན་སྡེ་གཅིག་གི་མིང་དུ་སྣང། རྩེ་རྗེ་ནི་ཡུལ་དེའི་བློན་ནམ། རྫོང་དཔོན་
དུ་འདུག་ཁྲོམ་ཆེན་པོ་ནི་དམག་དཔོན་དང། ལོ་ཐང་བླ་སྐྱེས་ནི་ལོ་དུས་ཀྱི་ཁྲལ་དང་
ཏོང་ལྀ་ནི་ཤིང་འབྲས་ཤིག་གི་མིང་ཡིན་ནམ་སྙམ། ངེས་ན་གོང་གི་བཀའ་གཙིགས་
དེའི་དོན་ཅུང་ཟད་གསལ་བར་བསྒྱུར་ན་འདི་ལྟར་ཏེ།    ༈    འབྲུག་
ལོའི་དགུན་ཟླ་འབྲིང་པོར་གནང་བའི་བཀའ་རྒྱ་ཕབ་སྟེ། ཤ་ཅུའི་རྩི་རྗེ་ལ་བཀའ་སྩལ་
བ་ནི། ཤ་ཅུའི་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་པར། ཕོ་བྲང་དང་དམག་དཔོན་ཆེན་པོ་ལ་

[186] སྤྱན་གཟིགས་ཀྱི་ཏོང་ལི་ལན་རེ་འབུལ་སྲོལ་ཡོད་པར། རྒྱལ་པོའི་
ལྡུམ་ར་ཁ་མང་པོ་ཡོད་པའི་འབབ་ཀྱི་སྟེང་ནས་འབུལ་རྒྱུ་ལྡེང་བར་མ་ཟད། ལྷག་པར་ཡང་
གྱུར་ལ། སྤྲུལ་པའི་རྒྱལ་བློན་གྱི་སྐུ་དྲིན་ལས། བདག་ཅག་ལྷོ་བལ་ཉམ་དྲག་པ་ཚོས་
ཀྱང་ཁྱིམ་རེ་བཞིན་ལྡུམ་ར་རེ་རེ་བསྐྱིལ་བར། ལོ་དུས་ཀྱི་ཁྲལ་མ་བྱུང་བར་བརྟེན། ཤ་
ཅུའི་རྩེ་རྗེ་དག་ནས་རྟག་ཏུ་དབང་གནོན་བྱེད་ཅིང་འཕྲོག་སྙམ་ནས་བརྗོད་ཀྱིན་འདུག་པས་
ཕྱིན་ཆད་འབངས་ཀྱི་ལྡུམ་ར་འཕྲོག་ཅིང་གནོད་འཚེ་མི་བྱེད་པར། ནན་ཏན་གྱི་བཀའ་རྒྱ་
ཞིག་གནང་བར་ཞུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཀའ་རྒྱ་སྩོལ་ཅིག་ཅེས་ཞང་བློན་ཆེན་པོའི་བཀའ། བློན་
ཁྲོམ་བཞེར་དང། ལྷ་བཟང་གསས་མཐོང་གི་སུག་རྒྱས་མནན་ཏེ་བཏང་བས། བཀའ་
རྒྱ་ལས་ཅི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན་གྱིས་ཤིག་དེབ་དཀར་ན་བྱ་བའོ། །
གཉིས་པ།    ༈    འདུན་ས་ལོང་ཅུ་ནས། ཕག་
གྀ་ལོའི་དཔྱིད་བཀྱེའི་ཕྱག་རྒྱ་ཕོག་སྟེ། རྒྱ་སྡེ་གཉིས་ཀྱི་དཔོན་སྣས་གསོལད་པ། རྒྱ་
ཤ་ཆུ་བའི་བུ་སྲིང་ལས། སྔོན་ཆད། བོད་སུམ་དང། ཞང་བློན་ཡ་ཡ་ནས། མཆིས་
བྲང་དུ་འཚལ་བ་སྐད་དུ། བསྙད་བཏགས་ནས་འཚལད་ཏེ། བྲན་དུ་བགྱིས་པ་ཡང་
མང། རྒྱལ་འབངས་ལས་བླ་ཐབས་ཀྱིས་གསོལད་ཏེ། འདི་འདྲ་བ་འཕྲོག་པ་ཙམ་
ཞིང་མཐོང་ཁྱབ་ཀྱི་བུ་སྲིང་ལྟ་བུ། གཞན་དུ་གཉེན་མཚལ་དུ་མྱི་གནང་བ་དང་སྦྱར་
ཞིང། ཁྲི་སྡེའི་ནང་དུ་དགའ་གཉེན་འཚལ་བར། གཏད་དུ་ཅི་གནང། ཞེས་གསོལ་
ལོ༑ ༑བུ་བཟངས་ལྟ་བུར་ཕྱག་རྒྱ་དང་གཏད་ཐོགས་ཏེ། སྤུས་འཛིན་དུ་ནི་མྱི་གནང་
དགའ་གཉེན་འཚལ་བར་གནང་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་འཆང་དུ་སྩལ་ད་པའ། ཞེས་སེང་
གེ་འདབ་གཤོག་ཅན་གྱི་ཐམ་ཁ་གྲུ་བཞི་པ་བཅས་འདུག་དེའི་དོན་གསལ་བར་བསྒྱུར་ན་ནི་

[187]   ༈    བློན་ཆེན་པོས་ཕག་ལོའི་དཔྱིད་ལ་གནང་བའི་བཀའ་རྒྱ་ཕབ་
པ༑ རྒྱ་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་དཔོན་སྣ་དག་གིས་ཞུ་འབུལ་དུ། སྔར་བོད་སུམ་དང། ཞང་
བློན་ཡ་ཡ་གཉིས་ནས། རྒྱ་ཤ་ཅུ་པའི་བུ་མོ་རྣམས། ཆུང་མར་ལེན་སྐད་དུ་བྱས་ནས་
བསྙད་བཏགས་ཏེ་འཁྱེར་ཞིང། དོན་ལ་གཡོག་མོར་བྱས་པ་ཡང་མང་དུ་བྱུང། རྒྱལ་
པོའི་འབངས་ལས་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་འཁྱེར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཕྲོག་པ་ནི་སྲོལ་མེད་པ་
ཙམ་ལགས་ན། ད་ཕན་ཆད་མཐོང་ཁྱབ་ཀྱི་བུ་སྲིང་མ་འདྲ་ཡིན་ཕྱིན་གཞན་ལ་བག་
མར་མི་གཏོང་བའི་ཁྲིམས་སྦྱར་ཞིང། མཐོང་ཁྱབ་ཁྲི་སྡེའི་ནང་དུ་རང་མོས་བཞིན་
དགའ་གཉེན་བྱས་ཆོག་པའི་བཀའ་གཏད་གནང་བ་ཞུས་པ་བཞིན། གོང་གི་བཀའ་
རྒྱ་དང་བཀའ་ཤོག་བཟུང་སྟེ། ཁྲེལ་མེད་ལྟར་བྱས་ནས། བུད་མེད་འདམ་དེ་འཛིན་
མི་ཆོག་པ་དང། དགའ་གཉེན་བྱས་ཆོག་པའི་བཀའ་རྒྱ་འཛིན་དུ་ཏུང་རང་ཡིག་ཆ་དང། དེབ་དཀར་ན་གནང་ངོ། །ཞེས་པའོ།།
བོད་པས་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་དུ་དམག་བརྒྱབ་པའི་ས་ཆ་རྨ་ཆུའི་བྱང་
དང། ཤར་ངོས་སུ་རྒྱ་ཁྲག་ཐང་དང། རྒྱ་ཐུར་ཐང་སོགས་ས་ཆ་མིང་ཅན་མང་པོ་
ཞིག་ཡོད་དེབ་དཀར་་པ་དང། བོད་རྗེ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་དམག་དཔོན་སོ་སོར་ཕྱོགས་
བཞིའི་ས་ཁུལ་མི་འདྲ་བའི་འགན་སྤྲད་ཡོད་པ་དང། བྱང་གི་ས་ཁུལ་དུ་དམག་དཔོན་
སྐད་ཅན་དགུ་ལ་འགན་གནང་སྟེ། རྒྱལ་པོས་ཁྱོད་ཚོས་བྱང་གི་ས་ཁུལ་དེ་བརྟན་
པོར་སྲུང་ཐུབ་མིན་དང། དམག་སྣོན་དགོས་མིན་སོགས་དྲི་བ་གནང་བར། དམག་
དཔོན་དགུས་ང་ཚོས་བྱང་གི་ས་མཚམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་འགན་འཁུར་གཙང་མ་ཞུ་ཐུབ་
ངེས་ཁས་ལེན་ཞུས་པར་བརྟེན། ཁོང་ཚོས་སྲུང་འདོམས་བྱེད་པའི་ས་ཁུལ་དེའི་མིང་

[188] དེ་ནས་ལོ་མང་པོ་སོང་བའི་རྗེས་ལ་དམག་དཔོན་
དགུས་ང་ཚོ་ས་མཚམས་ནས་ནམ་ལོག་ཡོང་དགོས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། རྒྱལ་པོས་
ངའི་བཀའ་མ་བྱུང་བར་མ་ལོག་ཅིག་གསུངས་པས། ས་ཆ་དེ་ཁུལ་འབྲོག་པ་ལྟ་བུར་
གཞིས་ཆགས་ཏེ་བསྡད་པའི་ཁོང་ཚོའི་མི་རྒྱུད་རྣམས་ལའང་བཀའ་མ་ལོག་ཅེས་མིང་
ཡིག་ཚང་མཁས་པ་དགའ་བྱེད་དང། དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོའི་སྟོད་ཆའི་།་ཆགས་ཡོད་
ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ། བོད་པས་དམག་གི་འབྲེལ་བ་མི་
འདྲ་བ་ཁ་ཤས་བཟོས་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་ལྕགས་སྟག་་ནང་ལ། སའེམ་ ཐའེ་
དེང་དུས་ཐའི་ལན་ཌ་འབོད་པའི་ནང་གི་རྒྱལ་པོ་སྤེ་ལེ་ཀོའི་སྲས་ཀ་ལོ་ཕིང་ཞེས་པས་
སའེམ་གྱི་རྒྱལ་པོ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། རྒྱ་ནག་ནས་ཡང་ཡང་བསུན་གཙེར་བྱུང་བའི་
རྐྱེན་གྱིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་སྐྱབས་བཅོལ་ཞུས་ནས་བོད་དང། སའེམ་གཉིས་དྲག་པོའི་
མཐུན་ཕྱོགས་བཟོས་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་སའེམ་རྒྱལ་པོར་སྐུ་མཆེད་གཞོན་
པའི་གོ་གནས་ཀྱང་གནང་ཞིང། ཤིང་རྟ་་ལོར་སེའེམ་གྱི་མངའ་ཁོངས་ནན་ཆའོ་
ཞེས་པར་རྒྱ་མིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་བོད་ནས་དམག་བཏང་སྟེ་རྒྱ་དམག་རྣམས་མཐར་
སྐྲོད་ཝྜ། ཝ་ར། ཧྀཊ་་ཨྀཾ་་་ཨྀཊ་
ཊྀཾ་ཊ་་ ལྞྜྞ་  ་བཏང་བ་དང། ས་རྟ་་ལོར་སའེམ་རྒྱལ་པོ་ཀ་ལོ་ཕིང་གི་རྗེས་འཛིན་ཨེ་
མོ་ཤུན་གྱི་སྐབས་བོད་རྒྱལ་ལ་དམག་རོགས་གནང་དགོས་ཞུས་ཏེ་སའེམ་བོད་མཉམ་
སྦྲེལ་གྱིས་ཟི་ཁྲོན་ནང་ལ་ཕར་རྒོལ་བྱས། བོད་དམག་རྣམས་ལོ་བརྒྱད་རིང་སའེམ་
ཡུལ་དུ་བསྡད། སའེམ་དང། རྒྱ་ནག་ཞི་བའི་མཐུན་འགྲིགས་བྱུང་བ་དང་བོད་

[189] ། ནྚྀ་་་རྚྀཎ་ཨྀ་ཊ་
 ྭ་ཨྭི།  བཎ་  ་
ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་གདན་འདྲེན་པའི་ཆེད་དུ། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་
བཙན་གྱིས་བྷ་ཏ་ཧོར་ གྷ་མི་ཉག་  ཡུལ་དུ་དམག་བཏང་སྟེ། ཡུལ་དེའི་སྒོམ་གྲྭ་
བཅོམ་པའི་ཀ་ཅའི་རྗེས་སུ་རྒྱལ་པོ་པེ་ཧར་འབྲངས་ཏེ་བྱུང་བ་བསམ་ཡས་ཀྱི་དཀོར་
སྲུང་དུ་བཅོལ་ཞེས་དང། འགའ་ཞིག་གིས་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་བཀའ་བགྲོས་ཏེ་
ཕོ་ཉ་མངགས་ནས། གཡུའི་ཐུབ་པ་དང། བསེ་འབག་ཟ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་རིགས་
དྷརྨ་པཱ་ལ་སོགས་གདན་དྲངས་པའི་རྗེས་སུ་པེ་ཧར་བསམ་ཡས་སུ་འབྱོར་ཞེས་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་ན་དང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོའི་སྟོད་ཆ་།་པར་ཡུ་གུར་དུ་བྷ་ཏ་རུ་པ་ཞེས་པའི་ཕ་ཚོ་གཅིག་དང། སྒོམ་གྲའི་ཤུལ་གྱི་གྱང་རོ་འགའ་ད་ལྟ་ཡང་ཡོད་ཅེས་གསལ། གསུངས་
ཡང། རྒྱ་གར་མ་ག་དཧའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་མཆོད་རྟེན་དང། རྒྱལ་
པོ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་སྐལ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་ཡུལ་དེའི་བྲེ་ཁལ་
གཅིག་བཞུགས་པ་དེ་ནས། བསམ་ཡས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་ལྔའི་ནང་བཞུགས་
སྤྱན་འདྲེན་པའི་དོན་ལ། རྒྱལ་པོས་བོད་ཀྱི་རྡོག་ཆགས་ རྟ་  ཡོད་ཚད་བསྡུས་ཏེ་
མགོས་ཀྱི་ཉང་སྟོད་གནས་རྙིང་གི་གདན་རབས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་ཁ་་པར་མོན་སྐྱེར་ཆུ་ལྷ་ཁང་ཚུན། སྐར་ལ་
མཚོ་གཞུག་ཡན་ཆད། འབྲི་མཚམས་རྫ་སྨུག་པོ་ཚུན་གྱི་ས་ཆ་རྣམས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཞུས་ནས། བློན་པོ་མགོས་ཀྱིས་བཟུང་བ་
ལ་བརྟེན་ནས་མགོས་ཀྱི་ཕག་རི། མགོས་ཡུལ་སྟོང་གསུམ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསལ། ཕག་རིར་དུས་བཏབ། དཔལ་མོ་དཔལ་ཐང་ལ་དམག་གྲངས་བཏབ་པས་
རྟ་དམག་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་བཞི་བྱུང། སློབ་དཔོན་གྱིས་ལམ་རྒྱུས་མཛད་ནས་རྒྱ་གར་དུ་

[190] ཡུལ་དེའི་རྒྱལ་པོ་བྲེད་ནས་མཐའ་འཁོབ་རྒྱལ་པོའི་རྟ་པ་འདི་འདྲ་ན་
དཔུང་བུ་ཆུང་ རྐང་དམག་  དང། ཤིང་རྟ་པ་དང། གླང་པོའི་ཚོགས་ཅི་འདྲ་བ་
འགྱུར་ཟེར་ནས། ཕོ་བྲང་གི་སྒོའི་ཡ་ཀླད་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ལྷམ་བཏགས་ནས། དེའི་
འོག་ནས་ཕར་འཁོར་དང་བཅས་པ་འཛུལ་ཏེ། ངའི་རྒྱལ་ཁམས་ནི་བཙན་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་
འོག་ཏུ་འཛུལ་ཞིང། དཔྱ་དང་སྐྱེས་ལོ་ཏང་དུ་འབུལ་ལོ་ཞེས་འདུས་སོ། དེ་ནས་
གངྒ་བརྒལ་ཏེ་མ་ག་དཧར་དམག་དྲངས་པས། མ་གྷ་དྷ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནོར་རྣམས་
ཨོ་ཏནྟ་པུ་རིར་བསྐྱལ། མི་རྣམས་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བྲོས། གཡུལ་སྤྲོད་མ་
དགོས་པར་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ལ་མཆོད་པ་བྱས། མཆོད་རྟེན་ཁ་ཕྱེ་བའི་
ནང་ནས་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་རིང་བསྲེལ་བྲེ་དྲུག་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་སྔར་ལྟར་རྒྱས་
བཏབ། ཆུ་བོ་གངྒའི་འགྲམ་དུ་བོད་ཀྱི་མི་བཞི་བསྐོས་ནས་འདི་ཚུན་ཆད་བོད་ཀྱི་ས་ཡིན་
པས་འདིར་རྡོ་རིང་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བཀའ་བསྩལ། བྱེ་ཁུང་དུ་ལྕགས་ཀྱི་ཀ་བ་བཙུགས་
བོད་དུ་འབྱོར་དུས་དམག་ཉུང་དུ་ཞིག་ལས་མེད་པ་ལ་རྒྱ་གར་ཡུལ་བཟང་བས་བསྡད་པ་མིན་
ནམ་ཞུས་པར། རྒྱ་གར་ནས་རིང་བསྲེལ་ལེན་པའི་ཕྱིར་བཙན་པོས་སྤྲུལ་པ་མཛད་པ་
ཡིན་གྱི། དམག་དང་པོ་ནས་འདི་བས་མེད་ཅེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྦ་བཞེད་དང། མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཇ་་་དེབ་དཀར་་་གསེར་སྡོང་དཀར་
ཆག་ཤོག་གྲངས་བ་གསུངས། འདི་ལ་
འགྲེལ་བཤད་ཅིག་དེབ་དཀར་དུ་མཛད་འདུག་ཀྱང། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། དམག་
དེ་ནི་ཡུལ་གཉིས་འཁོན་འཁྲུག་དང། ས་ཆ་བཙན་བཟུང་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་ཞིང། རྡོ་
རྗེ་གདན་དུ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་སྤྱན་འདྲེན་
པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོས་སྤྲུལ་པ་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །
[191] བོད་ཀྱི་དྲག་
པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ནི་ཤར་ནུབ་གཉིས་ཀར་ཐག་རིང་པོའི་སར་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་སྟེ། ཆུ་
འབྲུག་་ལོར་རྒྱའི་རྒྱལ་སྲས་ཝའི་ཞེས་པས་དམག་དཔུང་ཆེན་པོ་ཞིག་འཁྲིད་དེ་
 ཨན་ཤིའི་  རྔན་ཤིའི་ནང་བོད་པའི་དམག་ས་བཞི་འཕྲོགས་པ་དེ་རྣམས་ལྕགས་རྟ་་
ནང་སླར་ཡང་བོད་པས་ཚུར་བླངས་པ་དང། དེ་བཞིན་བོད་པའི་དྲག་ཤུགས་ཁག་ཅིག་
ནུབ་ཕྱོགས་སྤ་མིར་ངོས་ལ་ཕྱིན་ནས། ཨ་རབ་ཡུལ་གྱི་ཨོག་སོ་གཙང་པོ་ཡང་ཕར་
བརྒལ་ཞིང། བོད་དམག་འབྱོར་བའི་རྟགས་སུ་ཨོག་སོ་གཙང་པོའི་བྱང་ངོས་ཨ་རབ་
པའི་སྐད་དུ་ཨལ་ཏུ་སྦག་ བོད་ཀྱི་མཚོ་ཆུང་  ཅེས་མིང་ཧྀཊྚྀ། པྀཨ་ཀ། ཧྀཊ་་་ཨ། པ་་འཐོགས་པའི་མཚོ་ཞིག་ཡོད་
དེང་དུས་ཀྱང་མཚོ་ཆུང་དེའི་མིང་ལ་ཨལ་ཏུ་སྦག་ཅེས་འབོད་མུས་མ་ཟད། ས་བཀྲ་རྙིང་
པ་ཚོའི་ནང་ལའང་གསལ་འདུག་དེ་ནས་ལོ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཨ་རབ་ཀྱི་ཀ་ལིབ་ཧ་ཧོན་
ཨལ་ར་ཤིག་ནས་བོད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རྟོགས་ཏེ། བོད་
དམག་འགོག་ཐབས་སུ་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་དུ་དྲག་པོའི་མཐུན་ཕྱོགས་ཤིག་བཟོས་ག་ན་རྀ། ཏྀ་ཊ་ཨྞྚ་ཨྀ། པ་་འདུག་
དེ་རྗེས་ཨ་རབ་དང། རྒྱ་ནག་མཉམ་སྦྲེལ་ཐོག་ནས་བོད་པར་ཚུར་རྒོལ་བྱས་ཏེ་བོད་དམག་
ལ་ཕམ་ཉེས་གང་འཚམས་བྱུང་བར་བརྟེན། ལག་ཡོད་ས་ཆ་རྣམས་མ་ཤོར་བ་བྱ་རྒྱུ་ཙམ་
ལས། སླར་རྒྱ་བསྐྱེད་མི་བྱེད་པར་ཐག་བཅད། སྤི་ཊ་ཅེ་ པ་  ཞེས་པས་དུས་
རབས་ཀྱི་དཀྱིལ་ཙམ་ལ་སྟོབས་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་པོ་མཐུན་ཕྱོགས་
བཟོས་ཏེ་བོད་ལ་ཐབས་རྒོལ་བྱས་པ་དེས་ས་ཁད་མཐོན་པོར་མངའ་དབང་སྒྱུར་མཁན་
བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་མཁྱེན་རླབས་དང། དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་གསལ་

[192] ་འ་ཡང་བཧི་རི་ཆི་ནའི་ཌས་བརྗོད་གསལ་
བོད་དམག་གི་ཤིང་བྱི་་ནས་ཤིང་བྱ་་བར་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཕར་རྒོལ་ཡང་
ཡང་བྱས་ཀྱང། དུས་དེ་སྐབས་ནས་བཟུང་དམག་གི་ཁ་ཕྱོགས་ནུབ་ངོས་སུ་གཅུས་པ་
ལྟ་བུ་ཞིག་མངོན་གྱི་འདུག་གང་ཡིན་ཟེར་ན། ས་མཚམས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་
ཞིང་ཆེན་ཁག་ནང་དཀའ་ངལ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་འདུག་པ་དང། བོད་པའི་ཡིག་ཆའི་ནང་དེ་
ཚོའི་སྐོར་གསལ་པོ་མ་བསྟན་པ་མ་གཏོགས། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བོད་པའི་དྲག་ཤུགས་
ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་སླེབས་འདུག་ཅེས་བྲིས་ཨེ་བྚྞྀཌ། ཨོཎ་་ཎྜ་པྜ་
ཨྞྀཎྚ་ཅྀཎ་་་ཨ་ ལྞྜྞ། ་ ། ་དུག་
བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ནང་ཨ་རབ་ཁུལ་ལ་བོད་དམག་དྲངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་
གསལ་བ་ཞིག་མ་རྙེད་ཀྱང། བོད་རྗེ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་རྣམས་མཐུན་
ཕྱོགས་བྱས་ཏེ་བོད་ལ་དམག་གྲ་བསྒྲིགས་པའི་སྐོར་ཞིག་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པ་གསེར་སྡོང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག་ཤོག་གྲངས་་ནང། དགྲ་
སྲིའི་མནན་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ། རྒྱ་དཀར་ནག་གི་ས་ཆ་མང་པོ་ཞིག་དང། བལ་
པོ༑ ཁ་ཆེ། ཏ་ཟིག་སོགས་མང་པོ་དབང་དུ་འདུས། ཡབ་མེས་ཀྱི་མངའ་ཐང་ལས་
བདུན་འགྱུར་དུ་འཕེལ་བ་དང། བྱང་གེ་སར་དམག་གི་རྒྱལ་པོ་མི་ཧ་ར་བྱ་བས། འཛམ་བུ་
གླིང་ཐམས་ཅད་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས་ནས་གེ་སར་གྱི་ཡུལ་འཛོམས་སུ་
འོང་བ་འདུག་ཅེས་ཐོས་ནས། ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་དམག་བསྡུས། ཕྱོགས་བཞིར་རྐང་
མགྱོགས་བཀྱེ་བས། རིགས་བཞིའི་རྒྱལ་པོ་དབང་དུ་མ་བསྡུས་པར་ཤེས་ནས་སོ་སོ་ལ་

[193] ཤར་དུ་རྒྱ་ནག་རྩིས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ། ལྷོར་རྒྱ་གར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་
ནུབ་ཏུ་ཏ་ཟིག་ནོར་གྱི་རྒྱལ་པོ། བྱང་དུ་གེ་སར་དམག་གི་རྒྱལ་པོ་དང་བཞི་འཛམ་བུའི་གླིང་
ན་དབང་ཆེ་བ་ལ། བོད་མཐའ་འཁོབ་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཡུལ་བྱ་བ་ཞིག་ཆགས། དེར་བླ་
རྡོལ་གྱི་མི་ཞིག་ལ་རྒྱལ་པོའི་ཐ་སྙད་བཏགས་ནས། ད་ལྟ་ཕྱོགས་བཞིའི་རྒྱལ་པོའི་
མངའ་ཐང་འཕྲོགས། འདི་མྱུར་དུ་མ་བཏུལ་ན། ད་ལྟ་ཕྱོགས་བཞིའི་རྒྱལ་པོའི་
བོ་སྟག་གི་སྟེང་དུ་རྒྱུགས་པར་འདུག་པས་ཕྱོགས་བཞི་ནས་དམག་ཚོགས་ཞེས་པའི་ངན་
གྲོས་བྱས་ནས། ཤར་ཙོང་ཁ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་དམག་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་འཇུག་པ་དང་
ལྷོ་གཉལ་གྱི་གཏིང་ནས་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་དམག་ཀོ་རྡོལ་གསུམ་འཇུག་པ། ནུབ་དམར་ཉལ་བའི་ཤོར་ནས་ཏ་ཟིག་གར་ཁྲོམ་གེ་སར་གྱི་དམག་དུང་ཕུར་གཅིག་འཇུག་པ་
ཆགས་པོ་གངས་ཀྱི་ར་བའི་འདབས་ནས་ཁྲོམ་གེ་སར་གྱི་དམག་དུང་ཕྱུར་གཅིག་འཇུག་པ་
ལ་གྲོས་ཐག་བཅད། དེར་བྱ་ལོ་དཔྱིད་ཟླ་མཐའ་མ་ནས་དམག་སྐད་ཀྱི་འུར་ལངས་ཏེ་
བསམ་ཡས་སུ་རྒྱལ་བློན་ཀུན་ཚོགས་ཏེ་བཀའ་བགྲོས་པས། བློ་འཚབ་སྟེ་གྲོས་སྣ་
ཚོགས་སུ་གྱུར་པས། ལ་ལ་འཐབ་ཟེར། ལ་ལ་ངོ་བལྟས་ཟེར། ཕལ་ཆེར་ལྷོ་བྲག་ལ་
བྲོས་ཟེར། ཆོས་ཀྱི་བློན་པོ་ན་རེ། འཐབ་པས་མི་ཐུབ་བརྒྱ་གསོད་དམ། སྟོང་གསོད་
བྲོས་པས་མི་ཐར་བརྒྱ་བྲོས་སམ། སྟོང་བྲོས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཀུན་བྲོས་དགོས་པ་
ལ་བློ་ཆུང། མི་བཅུ་ལྟ་བུའི་གྲོས་ཀྱིས་མི་ཡོང། བོད་རྗེ་འབངས་ཀྱི་འདུན་མ་དཀོན་
མཆོག་གསུམ་ལ་དྲིས་ཟེར་རོ། །དེར་བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུན་སློབ་དཔོན་པདྨ་བཞུགས་
པའི་སྤྱན་སྔར་བྱོན་ཏེ་གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཞུས་པས། མངའ་བདག་གསན་ཅིག་མཐའ་
བཞིའི་དམག་རུ་རྒྱུགས་ན་དབུས་ལ་ངན། བཙན་དཔུང་ཆེན་འཐབ་ན་སྡེར་ཆགས་ཐམས་
ཅད་བརླག་མང་པོས་གྲོས་སུ་མཐུན་ན་རི་བོ་རྨང་ནས་བཤིག་བྱ་བ་ཡིན། འདི་ལ་ཟབ་

[194] །སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐོད་པ་འཚོལ་ཅིག་གསུངས། ཕྱོགས་བཞིའི་
དམག་དཔོན་དང། དམག་མིའི་བླ་བྱང་བྲིས་ཏེ་ཐོད་པར་བཅུག་ནས་དགྲ་སྲིའི་མནན་པ་
མཛད་ནས་ཕྱོགས་བཞིའི་ངོ་ལོན་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སྦས་པས། མཐའ་བཞིའི་དམག་
འགྱངས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རིགས་གང་ཡིན། སྤྱོད་པ་ཅི་བྱེད་དྲིས་པས། རིགས་
རྒྱ་གར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རིགས་ནས་ཆས། སྤྱོད་པ་དགེ་བའི་ལས་སྤྱད་ཟེར་བ་ཐོས་
པས། འོ་ན། ཁོ་རིགས་བཟང། བློ་དཀོན་མཆོག་ལ་གཏད་ཡོད། མངའ་ཐང་
ཡང་དཔུང་དང། གདུག་རྩུབ་ཀྱིས་མ་བསྡུས། མོས་ཤིང་དད་པས་འདུས་འོང་པ་འདུག་
པས་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ། ད་དམག་རང་སར་གསེས་གསེར་སྡོང་དཀར་ཆག་ཐར་གླིང་རྒྱ་མཚོར་བགྲོད་པའི་གྲུ་རྫིང་ན། གྱེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་གསལ་འདུག་པ་
གོང་གི་ཨ་རབ་ཀྱི་ཀ་ལིབ་ཧ་ཧོན། ཨལ་ར་ཤིག་ཟེར་བ་དེ་ནི་བོད་པའི་ཡིག་ཆར། གེ་
སར་དམག་གི་རྒྱལ་པོ་ལི་ཧ་ར་བྱ་བ་འདི་མིན་ནམ་སྙམ། ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མཁས་པ་མང་
པོས། བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་ཚོའི་ནང་ཁྲོམ་གེ་སར་བྱ་བ་འདི་བཞིན་རོམ་གྱི་སི་སར་
ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་འདུག་གང་ལྟར་དེ་དུས་བོད་ཀྱི་དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་
ཕྱོགས་བཞིར་རྒྱ་ཆེར་ཁྱབ་པ་དང། ཕྱོགས་བཞིའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་དྲག་པོའི་མཐུན་
ཕྱོགས་བཟོས་པ། རྗེས་སུ་དམག་རང་ཞིར་ཕྱིན་པ། དུས་སྐབས་སོགས་གང་ས་ནས་
ཡིག་ཆ་གོང་འོག་ཚང་མ་ཤིན་ཏུ་ནས་མཐུན་པར་འདུག་གོ་
གོང་གི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་གི་ར་སྤྲོད་གསལ་ཤོས་ཤིག་ནི། ཆོས་
རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་བཙུགས་པ། འཕྱོངས་རྒྱས་སྟག་རྩེའི་ཟམ་སྣེའི་རྡོ་
རིང་ལ།    ༈    ཆོས་གཙུག་
ལག་ནི་ལུགས་ཀྱིས་བཟང། དབུ་རྨོག་བཙན་པོ་ནི་བྱིན་དུ་ཆེའོ།།    ༈   

[195] ཡབ་མྱེས་ཀྱི་ལུགས་བཞིན་ལྷའི་གཙུག་ལག་ནི་མ་
ཉམས་གནམ་སའི་ཆོས་དང་ནི་མཐུན་པར་མཛད། སྐུ་ཡོན་ཏན་ཡོངས་ཀྱི་བརྗོད་པའི་
ཡི་གེ་ནམ་ཞིག་རྡོ་རིང་ལ་བྲིས་སོ། །ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོས་འཕྲིན་ལས་སུ་ཅི་མཛད་པ་
དང། དབུ་རྨོག་བཙན་པོ་བྱིན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་སྐྱེས་པ་ལ་སྩོགས་པའི་གཏམ་གྱི་ཡི་གེ་
ཞིབ་མོ་གཅིག་ནི་གུད་ནས་ཡོད་དོ།།    ༈   
སྔ་ནས། མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་པོ་གཞན་དང་མི་འདྲ་སྟེ། བྱིན་གྱིས་སྒམ་དཀྱེལ་ཆེན་པོ་དང་
དབུ་རྨོག་བཙན་པོས་ཡར་ནིར་ཞིག་གི་ས་མཚམས་མན་ཆད། མར་ནི་ལོང་ཤན་གྱི་ལ་
རྒྱུད་ཡན་ཆད་ཆབ་འོག་ཏུ་འདུ་སྟེ་ཆབ་སྲིད་ནི་ལྷོ་བྱང་ཤར་ནུབ་མཐའ་ཀླས་པར་ཆེའོ། །
དེ་ལྟར་ཆབ་སྲིད་ཆེ་བའི་བྱིན་གྱིས་བོད་ཡོངས་ཡུལ་ཆེ་ཁོང་ཕྱུག་ཏུ་གྱུརད་པས། ནང་
ནས་ཀྱང་ནམ་ཞར་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་གནས་སོ། །ཐུགས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་
ཆེ་མངའ་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་བཟང་པོ་བརྙེད་ནས་ཀུན་ལ་བཀའ་དྲིན་དུ་
བྱིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འགྲེང་དུད་གཉིས་ལ་འཕྲལ་ཡུན་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོས་མ་
ཁྱབ་པ་མེད་དེ། མྱི་ཡོངས་ཀྱིས་མཚན་ཡང་འཕྲུལ་གྱི་ལྷ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་གསོལ་རྡོ་རིང་རང་ནས་བཤུས་པའི་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་བསྡུས། ཏོ།།
ཞེས་བོད་ཀྱི་ནུབ་རྒྱུད་ས་མཚམས་ཡར་ནི་ར་ཞིག་ཅེས་གོང་གསལ་ཨ་ལིབ་ཧ་ཧོན། ཨལ་ར་
ཞིག་གི་ས་མཚམས་དང། མར་ནི་ལོང་ཤན་གྱི་ལ་རྒྱུད་ཡན་ཆད་ཅེས་གཤམ་དུ་མངའ་
བདག་རལ་པ་ཅན་གྱི་སྐབས་སུ། རྒྱ་བོད་ས་མཚམས་སྐོར་རྩོད་པ་ཡོང་གཞི་རྒྱ་ནག་
སན་ཤིའི་ནང་ལོང་ཤན་ཟེར་བའི་བར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཐང་གིས་ཁྱབ་ཡོད་པ་དངོས་
སུ་ར་འཕྲོད་གསལ་པོའི་ཐོག་ནས་བརྗོད་ཆོག་པ་མ་ཟད། ཚལ་པའི་དེབ་དམར་དུའང་
རྒྱའི་རྒྱལ་རབས་ལས་དྲངས་ཏེ། དེ་དུས་བོད་ཀྱི་མཐའ་བཞི་ནི། ཤར་དུ་ལྕེའུ། མུ་ཅིའུ་

[196] ལྷོར་བྲམ་ཟེའི་ཡུལ་དང། བྱང་དུ་ཧོར་གྱི་ཡུལ་ཏེ། དེ་རྣམས་
བསྐོར་བ་ལ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་པས། བོད་ལས་དཔའ་བ་དང། བརྟུལ་
ཕོད་པ། རྒྱའི་གོང་མ་ཧཱན་དང། གཡུ་དང། ལྕིའུ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུའང་
མ་བྱུང་བ་དེབ་དམར་་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་འདུག་
མངའ་བདག་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ནས་བཙུན་མོ་ལྔ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པ་
མཆིམས་བཟའ་ལྷ་མོ་བཙུན་ནི་ཕྱིས་སྒྲུབ་པ་ལ་གཤེགས། མཁར་ཆེན་བཟའ་མཚོ་
རྒྱལ་ནི་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེར་ཕུལ་ཏེ་བཙུན་པོ་དེ་གཉིས་ལ་སྲས་དང། ཕྱག་རིས་མེད་
འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་རྒྱལ་མོ་བཙུན་ལ་སྲས་མེད། ཕྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་མཚན་བྱང་ཆུབ་རྗེར་
གསོལ། ཕྱག་རིས་སུ་དགེ་རྒྱས་ལི་མ་གླིང་གི་ལྷ་ཁང་བཞེངས། ཚེ་སྤོང་བཟའ་མེ་
ཏོག་སྒྲོན་ བཟའ་དམར་རྒྱན་  ལ་སྲས་བཞི་འཁྲུངས། ཕྱག་རིས་སུ་ཁམས་གསུམ་
ཟངས་ཁང་གླིང་དབུ་རྩེ་རིགས་གསུམ་ལ་དཔེ་བླངས་ཏེ་བཞེངས། ཕོ་ཡོངས་བཟའ་
རྒྱལ་མོ་བཙུན་ནི། ཟུང་མཁར་ན་དབུལ་པོ་བཟའ་མི་གཉིས་ཀྱི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པ་
གུ་རུས་རྗེའི་ཡུམ་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དང། དེ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་དགོས་པ་ལུང་བསྟན་པས་
ཆུང་དུ་ནས་བཙུན་མོར་ཁབ་ཏུ་བཞེས། སྲས་སྲོས་མེད། ཕྱག་རིས་སུ་བུ་ཚལ་
གསེར་ཁང་གླིང་གི་ལྷ་ཁང་བཞེངས། དེ་སྐྱེས་འབྲས་ལེགས་ཤིང། དགུང་ན་ཕྲ་
བས་ཕྱིས་བཙུན་མོ་གཞན་གྱིས་ཕྲག་དོག་བྱས་ཏེ་བཟོད་མི་བདེ་བ་ཡོང་དགོངས་ཏེ། ཡབ་
ཀྱིས་སྲས་མུ་ནེ་བཙན་པོའི་བཙུན་མོར་བསྩལ་ཞེས་གྲགས་
བཙུན་མོ་ཚེ་སྤོང་བཟའ་ལ་སྲས་མུ་རུབ་བཙན་པོ་དང། མུ་ནེ་བཙན་ཨ་པོའམ། མུ་ཁྲི་བཙན་པོ། མུ་ཏིག་བཙན་པོ། ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་ནམ། སད་ན་ལེགས་

[197] ཡིག་ཆ་ཁ་ཤས་སུ་སྲས་མུ་ནེ་བཙན་པོ་དང། མུ་རུག་
བཙན་པོ། མི་མུག་བཙན་པོ་གསུམ་འཁྲུངས་ཞེས་ཀྱང་གསལ། མེ་ལོང་མའི་ན་ཡང་མུ་རུག་བཙན་པོ་ནི་ཆོས་རྒྱལ་དང་བཙུན་མོ་བཟའ་དམར་རྒྱན་མ་མཇལ་གོང་གི་སྲས་ཞིག་ཡིན་པ་
དེ་མདོག་ངན་པས་ཁྱི་ཁ་ར་ཐོད་ཅེས་བཏགས་ཏེ་མཁན་པ་ལྗོངས་སུ་སྤྱུགས་པ་དེའི་མི་བརྒྱུད་ཀྱང་དེང་དུས་ལྷོ་འབྲུག་འབུམ་ཐང་ཕྱོགས་ཡོད་པའི་
ལོ་རྒྱུས་ཞིག་པད་གླིང་གཏེར་སྟོན་ཀློང་གསལ་གསང་བ་སྙིང་བཅུད་ཀྱི་ཆ་ལག་མཁན་པ་ལུང་གི་གནས་ཡིག་ནང་གསལ། ཡིག་ཆ་ཁ་ཤས་
ལ་ནི། མུ་ཏིག་བཙན་པོ་དང། ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན། སད་ན་ལེགས་མཇིང་ཡོན། མུ་
རི་བཙན་པོ་ཞེས་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལྟ་བུར། རྒྱལ་བུ་གཅིག་ལ་མཚན་བཞི་
བྱུང་ཚུལ་ལུང་འདྲེན་ཡང་གནང་འདུག་རྒྱལ་པོ་བཀའི་ཐང་ཡིག་ཁ་་འདུག་ཡང་འགའ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱའི་ཡིག་ཆ་དང་བསྟུན་ཏེ་
མུ་ནེ་བཙན་པོའི་རྗེས་ལ་ཇུ་ཙེ་བཙན་པོས་དེབ་དམར་ན་དང། དེབ་སྔོན་ཀ་ན་རྒྱལ་སྲིད་ལོ་བརྒྱད་བཞེས་ཞེས་གསལ་བ་དང་
སྤི་ལོ་ཊ་ཞེས་པས་བརྗོད་གསལ། རྒྱལ་རབས་འབྲི་མཁན་ཚོས་རྒྱ་མིའི་ཡིག་ཆར་བྲིས་པའི་
རྒྱལ་པོའི་མཚན་དེ་དངོས་གནས་ཀྱི་ངོ་འཕྲོད་གཏན་གཏན་ཞིག་མ་བྱུང་བར་ཇུ་ཙེ་བཙན་པོ་
ཞེས་བྲིས་པ་དེ་རྒྱ་མིའི་ཡིག་ཆ་ཇུ་ཙེ་ཅན་ཞེས་ཆྲོནིཅླེས། པ་་ཡོད་པ་དང། ཉེ་ཆར་འདིའི་དོན་ལ་ཨི་རིག་
ཧཨྲྷ། ཐེ་ཨྡེནྟིཏྱ་ཨོ་ཚྖིདྷིཨྣ་ཧར་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་ཀྱང་བྱས་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་དང། དངོས་དོན་ལ་ནི། སྲས་བགྲེས་
པ་མུ་རུབ་བཙན་པོ་དགུང་ལོ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་གཤེགས་ཤིང། ཡབ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་
དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔར་ཕེབས་པ། མེ་གླང་་ལོར་སྲས་གཉིས་པ་མུ་ནེ་ཙན་
པོའམ། མུ་ཁྲི་བཙན་པོར་རྒྱལ་སྲིད་གཏད་དེ། ཡབ་རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཟུང་མཁར་ལ་གཉུག་

[198] དེའི་གཤེགས་
ལོའི་སྐོར་ལའང་གསུང་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་མང། ཁྲི་སྲོང་གཤེགས་ལོའི་སྐོར་ལ། ཤེལ་བྲག་མའི་ལེའུ་གོ་བདུན་པར། ལྔ་བཅུ་རྩ་དགུ་འབྲུག་ལ་ཟུང་མཁར་གཤེགྶ་ཞེས་
དང། གསེར་འཕྲེང་ལེའུ་གོ་བཞི་པར། གླང་གི་ལོ་ལ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་བྮེས་དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་འདས་དུས་ཡིན་པ་ལཿ་སྐུ་ཡི་
རིམ་གྲོ་མང་དུ་བྱས་པ་ཡིས་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་བར་དུ་སྐུ་ཚེ་བྶྲིངྶ་རེ་དགུ་སྟག་གི་ལོ་ལ་རྒྱལ་པོ་གཤེགྶ་ཞེས་
དང། ཉང་གི་ཟངས་གླིང་མ་ལས་ཀྱང། དེ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་ལྟ་བུ་ཡང། རྒྱལ་པོ་དགུང་ལོ་་ལས་མེད་ཀྱང། རིམ་གྲོ་
བྱས་པས་དགུང་ལོ་གསུམ་བསྲིངས། འདས་ནས་གསང་བ་ལོ་བཅུ་བྱས་པས་རེ་དགུ་སྟག་གི་ལོ་ལ་གསང་བརྟོལ། ཞེས་གསལ། དེས་མ་ཚད། མུ་ནེ་བཙན་པོས་རྒྱལ་སྲིད་
བཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལའང་མཐུན་མི་སྣ་ཚོགས་ཤིག་འདུག་དཔེར་ན། འགའ་ཤས་
ཀྱིས་ལོ་གཅིག་དང་ཟླ་བ་བདུན། བུ་སྟོན་བ་དང། རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་ན་འགའ་རེས་ལོ་གཅིག་དང། ཟླ་བ་དགུ། དེབ་དམར་ན་དང། མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཇ་བ་མེ་ལོང་མ་བ་འགའ་
ཞིག་གིས་ནི་ལོ་བདུན་དང། ཟླ་བ་དགུ། ཀཾ་ཀཾ་ཆོས་འབྱུང་དང། འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་ན་ལ་ལས་ནི་ལོ་ཅུ་བདུན་དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ་ཀ་ན་ཡིན་པའང་གསུངས་
འདུག་གང་ལྟར་ཡང། མུ་ནེ་བཙན་པོས་བཙུན་མོ་ཕོ་ཡོངས་བཟའ་རྒྱལ་མོ་བཙུན་དང་
རུ་ཡོངས་བཟའ་མདོ་རྒྱལ་གཉིས་ཁབ་ཏུ་བཞེས། ཡབ་དང། མེས་པོའི་མཛད་པའི་
རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསྟན་པ་ལ་གུས་པར་མཛད་ཅིང། བསམ་ཡས་སུ་སྡེ་སྣོད་
གསུམ་གྱི་མཆོད་པ་བཙུགས། བོད་འབངས་ཀྱི་དབུལ་ཕྱུག་ལན་གསུམ་སྙོམས། ལོ་
རྒྱུས་འདི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་ནང་ས་ཞིང་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་སྔ་ཤོས་ནི་བོད་ཡིན་ཞེས་
བརྗོད་ཐུབ། བྱང་དུ་དཔུང་ཆེན་བཤམས་པ་སོགས་མཛད་པ་དང། ཕྱག་རིས་ཤིན་ཏུ་

[199] ཡུམ་གྱིས་དུག་ཕུལ་ཏེ་གཤེགས་པས་རྒྱལ་སྲིད་ལོ་གཅིག་དང། ཟླ་བ་དགུ་
ལས་མ་བསྐྱངས། ཡུམ་གྱིས་དུག་འབུལ་དགོས་དོན་ནི། མེ་ལོང་མར། ཡབ་གྲོངས་
པའི་དུས། ཕོ་ཡོངས་བཟས་རྒྱན་མ་བཀྲོལ། མྱ་ངན་མ་བྱས་ཟེར་བ་སྙད་བཏགས་
ནས། ཡུམ་ཚེ་སྤོང་བཟའ་ཕྲག་དོག་སྐྱེས་ཏེ་གཤེད་མ་བསྐོས་ནས་གསོད་དུ་བཏང་བས་
སྲས་རྒྱལ་པོས་བསྐྱབས་པས་ཡུམ་ལོག་ལྟ་སྐྱེས་ཏེ་སྲས་ལ་གསོལ་ངན་དྲངས་ཏེ་གཤེགས་
ཞེས་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་ཆེར་མཐུན་པར་གླེང། བརྗོད་དང་བརྗོད་རྒྱུའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་
ཆེ་བར་སྲས་འཁྲུངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཁོ་ན་ལས། སྲས་མོ་འཁྲུངས་པ་དང། དེས་བྱ་བ་
བཟང་ངན་གནང་བའི་ལོ་རྒྱུས་གང་ཡང་མི་འདུག་པ་སྲས་མོ་མ་བྱུང་བ་ནི་ག་ལ་ཡིན། དེ་
ལ་ཡང་ངེས་པར་ཞིབ་འཇུག་ཅིག་དགོས་གལ་ཆེ་བར་སྙམ་
མུ་ནེ་བཙུན་པོ་ལ་སྲས་མེད་པས་སྐུ་མཆེད་གསུམ་པ་མུ་ཏིག་བཙན་པོ་
རྒྱལ་པོར་འོས་ཀྱང། ཡབ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་དང། བཀའི་བློན་པོ་རྣམས་བསམ་ཡས་
ཀྱི་བར་ཁང་ནང་བཀའ་གྲོས་ལ་བཞུགས་པའི་སྐབས། སྲས་མུ་ཏིག་བཙན་པོས་
ཚོམས་ཀྱི་སྒོ་བརྡུངས་པ་ཞང་གི་བུ་དབུ་རིང་གིས་ནང་ནས་སྒོ་ཕྱེད་ཙམ་ཕྱེ་སྟེ། ད་ལྟ་
རྒྱལ་བློན་རྣམས་བཀའ་གྲོས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པས། རེ་ཞིག་ནང་དུ་ཕེབས་མི་ཆོག་བྱས་
པར་ཐུགས་ཁྲོས་ནས་ཆུ་གྲི་བསྣུན་ཏེ་ཞང་གི་བུ་དབུ་རིང་བསད་པར། བློན་པོ་འགོས་
ཀྱིས་ཞལ་ལྕེ་དགའ་གསུམ་དང། སྡུག་གསུམ་བཅད་པའི་དོན་བཞིན། ལྷོ་བྲག་ཏུ་
ལོ་དགུ་སྤྱུགས་པས་རྒྱལ་པོ་གནང་མ་ཐུབ། ཁོ་བོ་ལོ་གཞོན་སྐབས་སུ་མུ་ཏིག་བཙན་
པོ་སྤྱུགས་པའི་གནས་དེ་མཇལ་བར་བསྐྱོད་པ། ལྷོ་བྲག་མཁར་ཆུ་ན། རི་ཀླུང་
ཐམས་ཅད་ནགས་ཚལ་སྟུག་པོས་ཁྱབ་ཅིང། ཤིན་ཏུ་གཟར་ཞིང་དོག་པའི་ཅ་ཕྲེང་
བརྒྱུད་བྲག་རི་མཐོན་པོ་གཡང་ས་ཅན་ཞིག་གི་ལྡེབས་སུ་ཕུག་རིང་ཞེས་པའི་བྲག་གི་ཕུག་

[200] དེའི་གནས་འཛིན་པས་མུ་ཏིག་བཙན་པོ་བཞུགས་པའི་
སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་པོ་དང། སེམས་སྐྱོ་པོ་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་བརྗོད་བྱུང་
རྒྱུ་མཚན་གོང་སྨོས་དེས་རྐྱེན་སྲས་བཞི་པ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་ནམ། སད་
ན་ལེགས་མཇིང་ཡོན་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིར་ཕེབས། ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་བློན་པོ་བྲན་ཁ་
དཔལ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང། ཉང་གཏིང་འཛིན་བཟང་པོ། ཞང་མདོ་ཁྲི་ཤེར། ངན་
ལམ་ཁྲི་རྒྱལ་བཞིས་ཞབས་འདེགས་ཞུས། བློན་པོ་དང་པོ་གཉིས་ལ་བན་དེ་ཞེས་ཟེར་
བ་ནི་ཁོང་གཉིས་རྟེན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན། རྒྱལ་པོ་དེས་དགེ་བ་བཅུའི་ཁྲིམས་བཅས་
ཤིང། ཡབ་མེས་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་
ཕུལ་བ་དང། རྒྱ་གར་ནས་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཀྲ། ཛྙཱ་ན་སེ་ན། བལ་པོ་ཧཱུཾ་ཀ་ར་
སོགས་སྤྱན་དྲངས། ཆོས་མང་དུ་བསྒྱུར།  ལྷ་སའི་ཉེ་འགྲམ་  སྐྱིད་ཤོད་དུ་
དཀར་ སྐར་  ཆུང་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་བཞེངས། བློན་འབངས་ཐམས་ཅད་ལ་
དམ་པའི་ཆོས་མི་ཞིག་ཅིང། དཀོན་མཆོག་གསུམ་བླ་མར་བྱ་བའི་བཀའ་ཁྲིམས་
བསྒྲགས་ཤིང། མནའ་བོར། བཀའ་གཙིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་མང་པོ་བྲིས་ཏེ་རྒྱས་བཏབ་
ནས་མཛོད་དུ་བཞག་ཅིང། རྡོ་རིང་ལའང་བཀའ་གཙིགས་དང། རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་ཞིབ་པ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཇ་བ་ནང་ཡོད་
དབྱིན་ཡིག་ནི་ཏོམྦྶ། པ་་ཨྣྡ་པ་་ལའང་བརྐོས། རྒྱལ་ཁྲིམས་ཆོས་བཞིན་དུ་
བསྐྱངས་པས་འབངས་རྣམས་བདེ་བ་ལ་འཁོད་དོ། །
སྣར་ཐང་བཀའ་འགྱུར་དཀར་ཆག་ཏུ། རྒྱལ་པོ་དེའི་སྐུ་དུས་བྣྡེ་དཔལ་བརྩེགས་དང། ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སོགས་ཀྱིས་ཕང་ཐང་ཀ་མེད་ཀྱི་གཙུག་ལག་
ཁང་ན་བཞུགས་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་ཤླཽ་ཀ་དང། བམ་གྲངས། ཐེམ་བྱང་སོགས་

[201]
དེ་རྗེས་བྣྡེ་དཔལ་བརྩེགས། ཀླུའི་དབང་པོ། ཡེ་ཤེས་སྡེ་སོགས་ནས་སྟོང་ཐང་
ལྡན་དཀར་ན་བཞུགས་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་བསྒྲིགས་ནས་དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ་
མཛད་ཅེས་གསལ། སད་ན་ལེགས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་ལོ་བཅུ་དྲུག་བཞེས་པའི་རིང་ལ། རྒྱ་
དང་དམག་འདྲེན་རེས་ལན་ཁ་ཡར་བྱས་པས་མ་ཚད། བོད་དམག་ཚོས་ནུབ་ཕྱོགས་
སུའང་འབྲེལ་བ་རྒྱ་ཆེ་བྱེད་བཞིན་པ་རེད་
ཝལ་ཊ། ལའི་ཕཱར་གྱིས་བྲིས་པའི་དེབ་ནང། འདས་ལོ་་
ཙམ་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང། ཨ་རབ་ཀྱི་ཀ་ལི་བ་ཅེས་པ་ནི། ཁུལ་དེ་ཚེའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། ཀ་ལེ།  ཨྲབ་ཅལིཨྥྶ་  གཉིས་
འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་དོན་ལ་དྲག་པོའི་མཐུན་ཕྱོགས་བྱས་ནས། ཨི་རན་ཕཻར་གྷན་ནའི་
 ཨྲནིཨྣ་ཨྲྒྷན་  རྒྱལ་པོ་དེ་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོ་གཞག་བྱས་པ་
རེད་ཅེས་བྲིས་འདུག་འོན་ཀྱང་བཧག་ཌཱ་ཌ་ བགྡད་  ནང་ལ། ཨབ་བཧི་སི་ཌ་ཀ་
ལིབ་ ཨྦྦསྶིད་ཅལིཨྥྶ་  ཚོའི་ཁོངས་ནས། ཀ་ལིབ་སྐད་གྲགས་ཆེ་
ཤོས་ཧ་ཧུན་ཨལ་ར་ཤིད་ ཧརུན་ལཨ་རཤིད་ ་ཀྱིས་ཤར་
ཕྱོགས་ལས་ནུབ་ཕྱོགས་གལ་ཆེ་བ་ལྟ་བུར་མཐོང་སྟེ་བོད་པ་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུར་དོ་
སྣང་ཆེར་མ་བྱས་པར་བསྐྱུར་བཞག་ཀྱང། བོད་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ཏེ་སྡོད་མཁན་ཀ་ལིབ་
ཀྱི་དྲག་པོའི་ཤུགས་དེ་ཁོ་ར་སན་ ཁོརསན་ ་དང། ཕཻར་གྷན་ན་དེང་སང་
ཏུར་ཀི་སི་ཐན་གཉིས་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ཏེ་བསྡད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། ཀ་ལིབ་ཀྱི་སྲིད་
བྱུས་ཁག་གཉིས་ལ་བྱས་ཏེ་སྲིད་དོན་གྱི་ཐོག་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་གལ་ཆེན་པོར་བརྩི་བཞིན་
ཡོད་པ་དང། དྲག་པོ་ཤར་ཕྱོགས་ལ་བསྙེས་པ་ལྟ་བུ་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཨ་རེ་བེའི་

[202] ཨི་རེ་སི་ ཨྲིསིདྶ་  དེ་ཚོས་མོ་རོ་ཀོའི་
 མོརོཅྕོ་  ནང་ལ་རང་དབང་རང་བཙན་བྱས་ཏེ་ཐོན་པ་དང། དེ་བཞིན་ཨག་ལ་
ཝིཌ་ ཨྒྷླཝིདྶ་  དེ་ཚོས་ཏུ་ནི་སི་ཡན། ཀེའར་ཝན་ ཏུནིསིཨྣ་
ཀཨྲྭན་  གྱི་ནང་ལ་རང་བཙན་བྱས་ཏེ་ཐོན་པ་རེད། སྐབས་དེ་དུས་ཡོ་རོབ་ནང་
སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཤ་ལ་མིལ་ ཆརླེམགྣ་  ཟེར་བས་རྒྱལ་
ས་ཨེ་སེ་ལ་ཤ་པལ་ ཨི་  ྾ ལ་ཆཔེལླེ་  ནས་བཧག་ཌ་སེར་གཞུང་
ཚབ་ཅིག་བཏང་འདུག་བཧག་ཌ་སེའི་ ཀ་ལིབ་ཧ་ཧུན་ཨལ་ར་ཤིད་  རྒྱལ་
པོས་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་གཞུང་ཚབ་བླངས་པ་སོགས་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤར་ཕྱོགས་ཁ་ཆེ་
ཁོ་ར་སན་གྱི་རྒྱལ་པོས་ཧ་ཧུན་ཨལ་ར་ཤིད་ལ་ངོ་ལོག་བྱས་ཤིང། དེར་བརྟེན་ཧ་ཧུན་
ཨལ་ར་ཤིད་ཁོང་རང་གིས་ངོ་ལོག་པ་ཚོ་གནོན་པའི་ཕྱིར་དམག་འཁྲིད་དེ་བསྐྱོད་པར་
དམག་ཐོག་དེ་གའི་ནང་ཁོང་རང་ཏུ་སེ་ ཏུས་  ཟེར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དེར་གྲོངས་འདུག་དེ་
སྐབས་བོད་པ་ཚོས་རྒྱང་ནས་ལྟ་བཞིན་བསྡད་པས། ཏུར་ཀི་སི་ཐན་གྱི་རྩོད་རྙོག་ལངས་
སྐབས་བོད་པས་རོགས་རམ་མ་བྱས་པའི་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང། ཧ་ཧུན་གྲོངས་རྗེས་
རྒྱལ་པོ་གསར་པ་ཨལ་མ་མུན་ ཨྨཨྨུན་  ནས་བོད་དང་སྔར་འདྲིས་ཡོད་
པ་དྲན་ཏེ། སྔ་མ་བོད་དང་ཆིངས་ཡིག་བཞག་པ་དེ་ཚོ་རྒྱུན་མཐུད་ལག་ལེན་བསྟར་རོགས་
གནང་ཞེས་ལྕགས་སྟག་་ལོར་བོད་ལ་ཞུས་སོ། །ཞེས་བྲིས་ལེཨེར། ཝལྟེར། ཧིམལཡེ་མོཨྣྟཨྣྶ་ཨོ་དེསྟིཉ། པ་་
པུབླིཤེད་བ་གལླེཡ་པྲེསས། ་འདུར་ཨཱལ་ཡ་
ཀུ་བིས་བརྗོད་གསལ། བོད་པའི་དམག་གིས་ཨ་རབ་བིའི་རྒྱལ་ས་ཁྲང་སོ་ཛ་ནེལ་དང་
ས་དམར་ཀན་ཀྲ་གཉིས་ལ་མཐའ་བསྐོར་བ་དང། ཧ་རུན། ཨལ་ར་ཤིད་ཀྱི་བུ་གཉིས་

[203] མ་མུན་གྱིས་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་ ལི་ཡུལ་  ནང་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པའི་སྤྱི་ཁྱབ་
དང་མཉམ་དུ་མཐུན་འབྲེལ་བྱས་ནས་ཆིངས་ཡིག་ཅིག་ཀྱང་བཞག་དེ་སྐབས་བོད་པའི་
སྐུ་ཚབ་ཀྱིས་གསེར་གྱི་སྐུ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲ་བཏབ་པ་ཞིག་ཨལ། མ་མུན་ལ་དྲན་རྟེན་
དུ་སྤྲད་ཡོད་ཅིང། དེ་ནི་དེང་སང་ཡང་མེ་ཀའི་ནང། ཀ་པ་ལ་ཟེར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དེར་
དངོས་སུ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པར་བཞུགས་ཆྲོནིཅླེས། པ་་མུས་རེད་
མེ་ལོང་མར། སད་ན་ལེགས་ཀྱི་སྲས་ལྡེང་ཁྲི། དེ་ལ་སྲས་ལྔ་
བྱུང་བ་དང། ལྡེང་ཁྲིས་རྒྱལ་སྲིད་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཅིག་བསྐྱངས་ཏེ་དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་
བཞི་བར་བཞུགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་འདུག་པ་འདི་ནི་ཡིག་ཆ་གཞན་དང་མ་མཐུན་ཞིང་
ལོ་ཚིགས་རྣམས་ཀྱང་འཁྲུག་འགྲོ་བས། རང་ལུགས་ཆོས་འབྱུང་མང་ཕྱོགས་དང་
མཐུན་པར། མངའ་བདག་སད་ན་ལེགས་ལ་སྲས་གཙང་མ་དང། དར་མ། ཁྲི་གཙུག་
ལྡེ་བཙན་ནམ། རལ་པ་ཅན། ལྷ་རྗེ་དང་ལྷུན་གྲུབ་སྟེ་ལྔ་བུ་སྟོན་གྱི་རལ་པ་ཅན་དང། དར་མ། ལྷ་རྗེ་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་མཚན་གཅིག་དང། ཁྲི་ཆེན་པོ་ཞེས་སྲས་བཞིར་གསུངས་པ་དང་
བོད་ཀྱི་ལྷ་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ལ་རལ་པ་ཅན་དར་མའི་གཅེན་པོ་ཡིན་པར་བཞེད་འདུག་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་གྱི་རྩ་བར་རལ་པ་
ཅན་གཅེན་དུ་བཧེད་ཀྱང། འགྲེལ་པར་གཅུང་དུ་བཞེད་པས་མགོ་བོ་ན་བར་ཟད། ལྔ་བྱུང། ཡབ་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་
ལོ་ཅུ་དྲུག་བསྐྱངས་ནས། དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་བཞིར་ཕེབས་པ། ཤིང་ལུགས་་
ལོར་སྦྲགས་ཀྱི་ཕུར་སྐུ་གཤེགས། དེར་བློན་པོ་རྣམས་ཚོགས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་སུ་འོས་ཀྱི་
གྲོས་བྱས། སྲས་གཙང་མ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང། ལྷ་རྗེ་དང། ལྷུན་གྲུབ་གཉིས་ནི་ཆུང་ངུ་
ནས་འདས། དར་མ་རྒྱལ་པོར་འོས་ཀྱང་གཤིས་རྒྱུད་རྩུབ་པས་མ་བསྐོས་པར། ཁྲི་
གཙུག་ལྡེ་བཙན་ནམ། རལ་པ་ཅན་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་དཔལ་གྱི་ངང་

[204] །
མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་སྐབས་སུ། རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཤྲི་
ལེནྟ་བཧོ་དཧི་དང། དཱ་ན་ཤི་ལ། ཛི་ན་མི་ཏྲ་ལ་སོགས་པ་བོད་དུ་གདན་དྲངས། ལོ་ཙཱ་བ་
དཀའ་བ་དཔལ་བརྩེགས་དང། ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན། བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་
སོགས་པས་ལོ་ཙཱ་བྱས་ཏེ་སྐྱིད་འཕན་གྱི་ཀ་བ་ན་མོ་ཆེར་ཡབ་མེས་ཀྱི་དུས་སུ་བསྒྱུར་ཟིན་
པའི་ཆོས་ལ་དག་ཐེར་དང། སླད་འགྱུར་རྒྱུ་རྣམས་ལ་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱི་སྲོལ་
གཏན་ལ་ཕབ། བཀའ་དཔྱད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་མཛད་ཆོས་འགྱུར་ལུགས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་དཔྱད་ཇི་ལྟར་མཛད་པ་རྣམས། ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པའི་པད་ཚལ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད་ནང་
ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འཁོད་འདུག་ལོ་ཙཱ་བ་ཀ་ཅོག་ཞང་གསུམ་སྟེ། གོང་གི་དཀའ་བ་དཔལ་བརྩེགས་དང། ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་
ཞང་ནི། བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་བཅས་ཡིན་ནོ།། མཛད། བོད་སྐད་ཚིག་གིས་མ་ལྡེང་
པ་རྣམས་ལ་མཧཱ་བཧོ་ཡ་པ་ཏི་ཞེས་པའི་ཚིག་མཛོད་གསར་དུ་བརྩམས། གསེར་དངུལ་
དང། འབྲུ་རིགས་ལ་སོགས་པ་འདེགས་གཤོར་གྱི་དཔྱད་གཞི་བྲེ་དང། སྲང་རྣམས་
རྒྱ་གར་དང་མཐུན་པར་བཟོས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང། ལོ་པཎ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེ་
དག་གི་ཐུགས་རྗེས་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དང། དོན་མ་ལུས་པ་མ་ནོར་བ། མ་
ཆད་པ། མ་འཁྲུལ་བ། ཡང་དག་པ། འདི་ལྟ་བུ་ཕྱི་རབས་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་བགོ་སྐལ་
དུ་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱག་རྗེས་ལ་ང་ཚོས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བཀའ་དྲིན་ཟབ་མོ་རྗེས་
སུ་དྲན་དགོས་པ་ནི་གནད་དམ་པ་ཡིན་ཞིང། རྒྱ་བོད་ཀྱི་པཎ་རུབ་དང། ལོ་ཙཱ་བ་སྔ་
རྗེས་ཇི་ཙམ་བྱོན། དེ་དག་གིས་བཀའ་དང། བསྟན་བཅོས་ཇི་ཙམ་སྒྱུར་བ་སོགས་
བཀའ་འགྱུར་དང། བསྟན་འགྱུར་གྱི་དཀར་ཆག་ཁག་དང། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་
འབྱུང་སོགས་ལ་གཟིགས་ན་མཁྱེན་པར་འགྱུར་རོ། །

[205] བོད་ཀྱི་དགེ་འདུན་པ་ཚོས་
དབོན་ཞང་མཐུན་པའི་བཀའ་མོལ་གྱི་མཚམས་སྦྱར་བར་བརྟེན། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཞི་བའི་
ཆིངས་བྱས་ཏེ། ས་མཚམས་གུ་གུ་རྨེ་རུར་རྡོ་རིང་བཙུགས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ། ཉེ་
དུས་རྒྱ་མིའི་མཁས་པ་ཝང་ཅུང་ནས་ཏུའུ་ཕང་ལེ་ཚན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་དེབ་དེའི་ནང་
ནས་ཅེ་ཀོ་སོ་ལ་བ་ཀེ་ཡའི་མཁས་པ་ཡེ་ཤེས་སྐར་མ་ ཇོསེ་ཀོལྨས་  བྱ་བས་
རྒྱ་རྒྱལ་ཏེ་ཙུང་དང། ཤུང་ཙང། ས་ཡེ་ཙུང་གསུམ་གྱི་དུས་སུ་བོད་པའི་དམག་གི་
ཤུགས་ཇི་ཙམ་སླེབས་པའི་སྐོར་དང། ལྷག་པར་རྒྱ་རྒྱལ་ས་ཡེ་ཙུང་སྐབས་གསེར་
ཡིག་པ་པའོ་ཅུ་ཡིའི་ པྖི་  ཡིག་ཆའི་ཁོངས་ནས་ཐོན་པ་གཤམ་གསལ་
ཡིག་ཁག་བཞི་པོ་འདི་དག་ད་བར་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མཁས་པ་ཚོའི་ཡིག་ཆའི་ནང་མ་ཐོན་
ཞིང། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ནང་ལ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་མ་ཐོན་པ་ཞིག་ཡིན་གཤིས་
འདིར་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཟུར་འདོན་བྱས་པ་འདི་ལྟར། སྤྱི་ལོ་་ནས་་ནང་ཙམ་
བར་ཀན་སུའུ་ཟེར་བའི་ཞིང་ཆེན་དེ་བོད་ཀྱིས་དབང་འཛིན་བྱེད་མུ་མ་ཟད། རྒྱ་སྐད་ལ་
ཆའི་ན། ནན་ཐོ་ཡའི་ཤིའི་ཏན་ཞེས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་བོ་ཟེར་བ་རྒྱ་ནག་ཡུན་ནན་གྱི་བྱང་
རྒྱུད་དང། ཟི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ནུབ་ཕྱོགས་རྣམས་བོད་པའི་འོག་ལ་ཡོད་མུས་རེད་
སྤྱི་ལོ་་ཟླ་བ་་ཚེས་་དང། རྒྱ་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ཀུན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་
ནང། ཅིང་སུའུ་རྫོང་ ས་ཡེན་  ཟེར་བར་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཆིངས་ཡིག་ཅིག་བཞག་ནས་
ལོ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པའི་རིང་གནས་རྒྱུ་བྱས་པ་དང། ས་མཚམས་ཐང་ཅིང་ཅའོ་གྱི་ནུབ་རྒྱུད་
ལོང་ཅའོ་ནང་གི་ས་ཆ་ཏན་ཅིང་རྫོང་ ས་ཡེན་  བར་དང། ལོང་ཅའོ་ཟེར་བ་ནི། དེང་སང་
སན་ཤིའི་ནང་གི་ལོང་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་བཙུགས་པའི་འཕྱོངས་རྒྱས་ཟམ་སྣེའི་རྡོ་རིང་ནང་གསལ་བའི་ས་མཚམས་ལོང་ཤན་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། ཤན་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། ཅང་ཤུ། དེ་ནས་ཕེང་ཅའོ་ནུབ་རྒྱུད། ཅང་

[206] ས་ཡེན་  ཤན་ནན་ཐོ་ཡི་ནང་གི་གཙང་པོ་ཏཱ་ཏའུ་ཧོ་ཡེའི་ཆུ་འདི་ནི་མདོ་སྨད་ཨ་མདོའི་ནང་རྨེ་ཆུའམ། འཇུ་ལག་གི་གཙང་པོ་ཟེར། རགས་
བརྒྱུད། ཝིའི་ཅའོ། ཡུ་ཡེན་ཅའོ། ཧུའུ་ཝེའི་ཅའོ། སིན་ཅའོ། ཏའོ་ཅུའོ་ནུབ་རྒྱུད་
ཆིན་ཅའོ་གི་ཤར་རྒྱུད། ལྷོ་རྒྱུད་ཐག་རིང་ཆན་ནན་ཐོ་ཡེ་བར་བཅས་བོད་པས་དབང་སྒྱུར་
བྱས་ཆོག་པ་དང། རྨ་ཆུའི་བྱང་སྟེང་སིན་ཅུ་ཝེན་ཅུན་ས་གནས་ནས། ཏཱ་ཆི་བྱེ་ཐང་ཆེན་
པོའི་བྱང་རྒྱུད་ཐད་དྲངས་ཏེ། གྷོ་སྦི་བྱེ་ཐང་གི་ཕྱི་རོལ་ཏཱ་ཟེར་བའི་བར་དང། ལྷོ་ངོས་
ཧའོ་ལན་ཤན་གྱི་རི་རྩེ་བར་ཐད་དྲངས་པའི་ས་ཁུལ་རྣམས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀས་མི་འཛིན་པ་
བཅས་བྱས་འདུག་ཀྱང། དེ་དག་ལ་མ་གནས་པར། སྤྱི་ལོ་་ནང་དམག་འཁྲུག་
ཅིག་བྱུང་སྟེ་ཅིང་ཆའོ་དང། ལུང་ཆའོ། ཡིན་ཆའོ། ནན་ཆའོ་སོགས་ལ་བོད་དམག་
གིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་པའི་རྗེས་སུ། སླར་ཡང་ཅིན་ཆའོ་གི་མངའ་ཁུལ་པིང་ལན་ཞེས་
པ༑ རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་རི་གཤོངས་དེར། སྤྱི་ལོ་་ཟླ་་པ་རྒྱ་ཟླ་་
ཚེས་་ཉིན་ཞི་ཆིངས་བྱ་རྒྱུའི་མཛད་སྒོ་ཞིག་བྱེད་པའི་སྐབས། ཅུའུ་ཚུའུ་ངོ་ལོག་པ་
རྣམས་མཐར་སྐྲོད་གཏོང་དུས་བོད་པས་དམག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པའི་བདག་རྐྱེན་འབུལ་རྒྱུ་
རྒྱ་མིས་ཁས་བླངས་པ་རྣམས་ལ་མ་གནས་ཚུལ་གྱི་སྐད་ཆ་ལས་འཁྲོག་ལངས་ཏེ། ས་
གནས་དེ་གར་ལམ་སེང་འཁྲུག་འཛིངས་བྱས་ཐོག་རྒྱའི་དཔོན་པོ་ཁ་ཤས་བསད། ཤུའུ་
ཅུའུ་དང། ལུའུ་ས་ཡེ་གཙོས་རྒྱའི་མི་དྲག་དྲུག་ཅུ་སྐོར་གསོན་བཟུང་བྱས། སྤྱི་ལོ་་
ལོར་སླར་ཨང་ཆིང་དང། སིན་དང། ནིང། ཆ་ཡིང། ཆའོ། ཧུའུ་ཆའོ་བཅས་
ལའང་བོད་པས་དམག་བརྒྱབ། སྤྱི་ལོ་་ལོར་ལིང་ཆའོ་བླངས། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱི་
ཁྱབ་བསད། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྕགས་རི་བཤིགས་པ་བཅས་བྱས་པར། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་པོས་
བཀའ་མོལ་ཞུ་མི་དང། ཞི་དྲག་སྤྱི་ཁྱབ་གཅིག་འཐུས་སུ་སུ་ཡེ་ཡོན་ཟེར་བ་མི་སྣ་བཅས་

[207] བོད་པའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས་ཅུའུ་
སྤེ་ལོ་ཊ་ཤོག་གྲངས་་འབུ་ཤལ་ཤོག་གྲངས་་དང་་ནང་སྤྱི་ལོ་་ལོར་བོད་པས་ངོ་ལོག་པ་
ཙུའུ་དང། ཚུའུ་མེད་པ་བཟོས་པའི་རྗེས་ལ་རྒྱ་མིས་བོད་ལ་ལེགས་འབུལ་དུ་ས་ཆ་སྤྲོད་རྒྱུ་བྱས་པ་དེ་མ་བྱུང་སྟབས་བོད་པས་ཆིངས་
འགལ་བྱས་པ་རེད་ཅེས་འཁོད་འདུག། ཚུའུ་ཟེར་བས་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་ལོག་བྱེད་སྐབས་བོད་པས་རྒྱ་ནག་ལ་དཔུང་རོགས་གནང་སྟེ་
ངོ་ལོག་པ་རྣམས་རྩ་མེད་བཟོས་པར་རྒྱ་ནག་ནས་བོད་ལ་ལེགས་འབུལ་དུ་ས་ཆ་འབུལ་
རྒྱུའི་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད་ཀྱང། དོན་ལ་གནས་པ་མ་བྱུང་རྐྱེན་ང་ཚོས་ས་ཁུལ་འདི་དག་
དབང་འཛིན་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་འདུག་
སྤྱི་ལོ་་ལ་རྒྱ་རྒྱལ་ཏེ་ཙུང་གཤེགས་པ་དང། དེ་རྗེས་ཤུང་
ཙང་ནས་ཁྲི་ཟླ་བ་དྲུག་བྱས། རྒྱལ་པོ་གསར་པ་ཡོན་ཙུང་ཁྲིར་འཁོད་པའི་སྐབས་དང་
ཕྱོགས་མཚུངས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སད་ན་ལེགས་མཇིང་ཡོན་གཤེགས་པ་དང། མངའ་
བདག་རལ་པ་ཅན་ཁྲིར་ཕེབས་པ་བཅས་ལ་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀ་ནས་སྐུ་ཚབ་མི་སྣ་ཕར་ཚུར་
ཆེད་བཏང་གིས་གཤེགས་པའི་སེམས་གསོ་དང། གསར་པ་ཁྲི་ཕེབས་ལ་ཁྲི་སྐྱེས་
ལེགས་འབུལ་འབུལ་རེས་བཅས་བྱས་པར་བརྟེན། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཇེ་ཆེ་དང་
འཁོན་འཛིན་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་སྟེ་བོད་ཕྱོགས་ནས་ཅིན་དང། ཡུན། ཨན་གསུམ་ཕྱིར་སློག་
སྤྲོད་རྒྱུའི་བཟོ་ཆོ་ཞིག་ཐོན་སྟབས་རྒྱ་བོད་གཉིས་དབོན་ཞང་མཐུན་པའི་ཆིངས་འགྲིགས་
བྱ་རྒྱུའི་སྒོ་དོད་ཅིང། དབོན་ཞང་ཞེས་པ་ནི། རྒྱ་མིའི་སྐད་ལ། ཤང་ཅིའུ་ཟེར་བ། སྔར་
རྒྱ་བཟའ་ཅིན་དྲེང་ཀོང་ཅོ་མེས་ཨག་ཚོམ་གྱི་བཙུན་མོར་ཕེབས་ཏེ་རིགས་སྲས་རྒྱུད་པ་ཡོད་
མུས་ཀྱི་དབོན་པོ་བོད་དང། ཞང་པོ་རྒྱ་ཞེས་འབོད་པ་ཡིན། དེ་དུས་རྒྱ་ནག་གི་སྐུ་ཚབ་
ཏུ་ཅུའུ་ཅུང་ལ་ཡིང་དང། ཝང་པི་ཟེར་བ་གཉིས་ནས་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ལ་ཡི་གེ་ཁག་བཞི་

[208]ཡི་གེ་དེ་ཚོ་ཚང་མར་བསྔགས་བརྗོད་དང། གཟེངས་བསྟོད་ཆེན་
པོའི་ཡིག་བཟོས་དང། དཔེ་ཡང་ཁྱད་མཚར་པོ། སྐབས་རེ་ཚིག་འཇམ་པོ་
དང། སྐབས་རེ་ཚིག་རྩུབ་པོ་ཡང་འདུག་པ་དང། ཕྱག་རྟགས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེན་པོ་
ཕུལ་བ་བཅས་ཡི་གེ་ཚང་མ་ཚོགས་ཆེ་བས་འདིར་ཡིག་དོན་སྙིང་པོ་བཏུས་ཏེ་བྲིས་ཡོད་
ཡི་གེ་དང་པོ་ནི། བོད་ཀྱི་ནང་བློན་ཆེན་པོ་བྲན་ཀ་དཔལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བཏང་བ་
རྒྱ་བོད་གཉིས་དབོན་ཞང་གི་འབྲེལ་བ་ཡག་ཏུ་གཏོང་ཐབས་ལ་ཁྱེད་ནས་དགོངས་བཞེས་
གནང་བ་ལྟར། ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལ་སྙིང་ནས་མོས་མཐུན་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཕན་ཚུན་
གཉིས་ཀ་ཆིངས་ཡིག་གསར་པ་འཇོག་རྒྱུའི་རྒྱལ་སྒོ་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུར། སྔོན་ལ་བོད་པས་
བར་ལམ་དབང་འཛིན་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་གིས་ཆ་ཅིན་ཆའོ་དང། ཡུན་ཆའོ། ཨན་ལོ་
ཆའོ་གསུམ་ཕྱིར་སྤྲོད་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་དང། སྤྱི་ལོ་་ལོར་ཆིངས་གྲོས་བྱེད་
ས་ནས་འཇུས་པའི་སྐུ་ཚབ་ཅེན་ཤུ་ཅུའུ་དང། ལུའུ་པ་ཡེ་གཉིས་ནས། ང་ཚོས་
ཤེས་གསལ་ཤུ་ཅུའུ་གྲོངས་ཚར་བ་དང། ལུའུ་པ་ཡེ་གསོན་པོར་ཡོད་འདུག་པ་ཤི་
བའི་རུས་པ་དང། འཚོ་བསྡད་ངོ་མ་བཅས་ང་ཚོར་རྩིས་སྤྲོད་གནང་རོགས་ཞེས་བྲིས་འདུག་
ཡི་གེ་གཉིས་པ་དེ། ས་མཚམས་ལ་བཞུགས་པ་ཞི་དྲག་གཉིས་
ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཞང་ཆེ་བཙན་ལ་ཕུལ་བའི་ཡི་གེའི་རྡོ་དོན། ང་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་མཐུན་
འབྲེལ་ངོ་མ་གནང་འདོད་ཡོད་ན། ས་མཚམས་གསར་པ་ཞིག་ལ་ས་རྟགས་རྒྱག་
དགོས། ལྷག་པར་རྙོག་ཁྲ་ཡོད་པའི་ས་ཆ་གསུམ་པོ་དེ་ཚོ་ཚང་མ་སློག་དགོས། དེ་
མ་བསློགས་བར་ས་མཚམས་གསར་པའི་རྟགས་ཀྱང་རྒྱག་མི་ཐུབ། དོན་རྩ་ཆུང་ངུར་
མཁྲེགས་བཟུང་གནང་ན་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང། རྒྱུན་རིང་པོའི་ལས་དོན་ཡང་ཆུད་ཟོས་འགྲོ་
རྒྱུ། ལུང་པི་ཅི་བཙན་གདོང་ཕྱག་བྲིས་འབྱོར་བྱུང། ཆིངས་དོན་གལ་པོ་ཆེ་ལ་བརྟེན་

[209] དུས་ཡུན་རིང་ཙམ་འགོར་སོང་ཡང་
ད་ཆ་ཁོང་ཚོ་མཉམ་དུ་འདི་གའི་ངོ་ཚབ་གཉིས་བཅས་གཏོང་གི་ཡོད། ཤུའུ་ཅུའུ་དང་
ལུའུ་པ་ཡེའི་རོ་སྒམ་དང། དེ་བྱིངས་འཚོ་བསྡད་རྣམས་འབྱོར་བྱུང། དོན་དག་གཞན་
པའི་སྐོར་གོང་ནས་བཙན་པོ་ལ་ཕྱག་བྲིས་ཡོད་པ་དེའི་ངོ་བཤུས་ཤིག་ཀྱང་འདི་ནང་ཕུལ་
བར་གཟིགས་རོགས། སྙན་ཞུ་དེ་ཚོ་འཁྱེར་མཁན་ལིའི་ཐེན་གཏོང་གི་ཡོད། ཁོང་
རང་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་ཡིན། ཁོང་གི་གདོང་ཕྱག་རྟགས་
ཀྱང་ཕུལ་ཡོད། ཅེས་གསལ་བ་ལྟར། ལས་དོན་གལ་ཆེ་རྣམས་རྒྱ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་
རྣམས་གཉིས་ཐད་ཀར་ཡིག་འབྲེལ་གནང་གི་ཡོད་འདུག་པ་དང། ཡི་གེ་སྔོན་མའི་
ནང་ལ་བལྟས་ན། བོད་པས་གསོན་བཟུང་བྱས་པའི་རྒྱ་དཔོན་ཤུའི་ཅུའུ་གྲོངས་པའི་
རུས་པ་དང། ལུའུ་པ་ཡེ་ངོ་མ་རྩིས་སྤྲོད་དགོས་ཞེས་འཁོད་ཀྱང། ཡི་གེ་གཉིས་
པའི་ནང་ལ་གཉིས་ཀ་གྲོངས་པའི་རོ་སྒམ་དང། དེ་བྱིངས་འཚོ་བསྡད་རྣམས་འབྱོར་
ཞེས་འཁོད་འདུག་
ཡི་གེ་གསུམ་པ་ནི། ཐའོ་ཟེར་བའི་ས་ཆར་བོད་ཀྱི་དྲག་པོའི་སྤྱི་ཁྱབ་
གུང་ལུང་ལ་བཏང་བའི་ཡི་གེའི་སྙིང་དོན། ཁྱེད་ཀྱིས་གློ་བུར་དྲི་བ་དང། ཆོ་མེད་
ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་དེ་ལ་གཡོ་སྒྱུ་ཅུང་ཟད་མེད་དམ། རྩྭ་ཁ་ཡང་ཡང་མེར་
བསྲེགས་གཏོང་བ་གང་གི་དོན་ཡིན་གསུངས་པར། རྩྭ་ཁ་རྙིང་པ་མེར་བསྲེགས་
གཏོང་བ་འཆར་ཅན་ཡིན། ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་ས་མཚམས་ཁྲིས་ལས་སྲུང་བས་
རྩིག་པ་བརྒྱབ་པ་དེ་གང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་གསུངས་པར། རྩིག་པ་དེ་རྒྱ་མིས་
བརྩིགས་པ་ཡིན་ལ། རྩིག་པ་དེ་རྒྱ་མིའི་ས་ཆའི་སྒང་ལ་བརྩིགས་ཡོད་ཅེས་དང་
ཁྱེད་ཀྱིས་གཞི་རྟེན་མེད་པའི་དོགས་པ་བཟོས་ན་རྙོག་ཁྲ་ལང་རྒྱུར། ཐག་རིང་པོའི་

[210] ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་གསུངས་གསལ། རྒྱ་མིའི་མི་སེར་
གྱིས་ཡང་ཡང་ངོ་ལོག་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་དེ་ཐད། ཉེ་ཆར་སུའུ་དང། ཤུའི་མི་ངན་
སྡོད་མ་ཚུགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ངོ་ལོག་བརྒྱབ་ཡོད་པ་དང། དེ་ཚོ་ད་ལྟ་ང་ཚོས་གནོན་
ཐུབ་མ་སོང་ཡང། གོང་མའི་ཤུགས་ཙམ་མ་སྟོན་པའི་ཐོག་ནས་ཟིང་ཆ་དེ་རྩ་མེད་བཟོ་ཐུབ་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། བོད་ནས་དམག་རོགས་ཞུ་རྩིས་མེད། ང་ཅུང་ལ་ཡེན་ས་
མཚམས་འདིར་མ་ནོར་བར་བསྐོ་གཞག་གནང་ཞིང། ང་རང་རྒྱ་ནག་གི་དམག་དཔོན་
ནང་ལ་སྐད་གྲགས་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་རུང། རྒྱ་ནག་གི་ནང་ལ་མི་འབྱོན་ཐང་ཅན་རྩ་བ་
ནས་མེད་པ་ཡང་མིན། ངས་ཁྱེད་ལ་ཐད་ཀར་འདི་ལྟར་ཞུས་པ་དེ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་
དོགས་སེལ་ཆེད་ཡིན། ཕན་ཚུན་མཐུན་ལམ་བཟང་དུ་གཏོང་བའི་ཕྱིར་དང། འབྱུང་
འགྱུར་ཞི་བདེའི་འཆར་གཞི་ལེགས་པོ་བཟོ་ཐུབ་པའི་དོན་དུ། ཁྱེད་ང་གཉིས་ཕྱོགས་
སོ་སོ་ནས་ཤུགས་ནུས་སྟོན་ཐུབ་པ་ཤོག་ཅེས་བྲིས་འདུག་དེ་དུས་བོད་ཕྱོགས་
ནས་རྒྱ་མིའི་མི་སེར་ངོ་ལོག་པ་མཐར་སྐྲོད་གཏོང་རྒྱུར་བོད་ནས་རོགས་རམ་དགོས་མིན་
དྲི་བ་ཞིག་བྱས་མེད་དམ་སྙམ་པ་འདུག་
ཡི་གེ་བཞི་པ་ནི། ཐའོ་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ལུང་བཙན་པོ་ལ་ཕུལ་བ་
འདི་ལྟར། ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་དང། ཕྱག་རྟགས་འབྱོར་བས་དགའ་པོ་བྱུང། ཁྱེད་
ཀྱི་བཙན་པོས་ཞི་བའི་དོན་གཅོད་པ་གཏོང་གནང་མཛད་པ་བཞིན། གོང་མས་ང་ཚོར་
ཡང་བོད་ཕྱོགས་སུ་ཞི་བདེའི་ངང་ལ་གནས་ཐབས་ཞུ་དགོས་ཀྱི་བཀའ་ཕེབས་བྱུང། ཏང་
ཁུད་པ་ཚོས་མགོ་གཉིས་མ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ཁྱེད་ཚོས་མཁྱེན་གྱི་ཨེ་ཡོད། ང་ཚོས་ཤེས་
གསལ་ལྟར་ན་ཁོ་ཚོས་ཁྱེད་ཚོ་བསླུ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་མེད་དམ། བྱེད་ཀྱི་མེད་དམ་སྙམ་པ་
འདུག་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་འགའ་ཤས་འདུག་ཀྱང། འདི་ནང་ཚང་མ་ཞུ་མི་ཐུབ་

[211] ད་ལམ་ངས་ཁྱེད་ལ་ཞུ་རྒྱུ་ནི། ཏང་ཁུད་
དུ་ཕེབས་སྐབས། སུ་ལའང་དབུ་མ་འཁོར་བ་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་དང། ཁོ་ཚོས་
དགོངས་སེལ་ཞུས་ན་དགོངས་པ་མ་དྭངས་བ་ཞིག་ཀྱང་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ། ང་ཚོ་
ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་མཐུན་ལམ་མེད་པར་འགྲོ་རྒྱུར། ས་གཞི་སྙོམས་པོའི་ཐོག་ལ་
གོམ་པ་སྤོ་གནང་གིས། ལམ་ཕྱོགས་རྡུགས་པོར་མ་ཕེབས་པའི་རེ་བ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་
ཕན་ཚུན་རོགས་རམ་ཐོག་ནས་མཉམ་འབྲེལ་ཞུ་བ་མ་གཏོགས། ང་ཚོས་བོད་པར་གྱོང་
གང་འདྲ་ཟེར་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ང་ཚོས་བོད་པའི་ས་ནས་ཁེ་བཟང་གང་འདྲ་ཟེར་ཟ་
ཤེས་ཀྱི་རེད། འདི་འདྲའི་མནོ་བསམ་གཏོང་དུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་ངོ་ཚ་བ་ཞིག་རེད། རྒྱ་
ནག་ལྷོ་ནུབ་དང། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ངོ་ལོག་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་ཐད་ལ། ང་ཚོས་བོད་པའི་
ས་ནས་རོགས་རམ་ཞུ་འདོད་མེད། ཡང་བསྐྱར་ཞུ་རྒྱུར། ཁྱེད་ཀྱིས་ཨུར་གར་དྲག་
པོའི་དོན་གཅོད་པ་གཏོང་གནང་ལ་རྒྱལ་ཕམ་གང་འདྲ་བྱུང་ཡོད་དམ། མཛད་དཀའ་
མེད་ན་དེ་སྐོར་ཉན་འདོད་ཡོད། ཕྱག་བྲིས་ཕེབས་གསལ། ཨུར་གའི་བརྩོན་པའི་
སྐོར་ལ། སྔོན་ཆད་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ལས་དོན་གསར་པ་དང། དེའི་སྐོར་ང་ཚོའི་
གོང་ནས་བཀའ་གང་ཡང་མེད་སྟབས། ངས་རང་བཞིན་བདག་ཉར་མ་ཐུབ་པར་ཁོ་
ཚོར་ལོག་རྒྱུགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། ཁོ་ཚོ་ས་མཚམས་སུ་འབྱོར་སྐབས་ཞིབ་
འཇུག་གནང་རོགས། ཁོ་ཚོའི་གདོང་ཕྱག་རྟགས་གཞུང་ཁྲ་དང་བཅས་ཕུལ་ཡོད་
ཅེས་འཁོད་འཇུག་ཏང་ཁུད་པ་ཟེར་བ་འདི་རྣམས་མཚོ་སྔོན་པོའི་བྱང་ཕྱོགས་དང་
ཉིང་ཤཱ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁུལ་སྡོད་པ་ཏང་ཁུད་མི་ནག་གམ། བོད་མི་ནག་ཟེར་བའི་བོད་རིགས་
མི་ཉག་པ་རྣམས་ཡིན་ཞིང། རྗེས་སུ་ཇིང་གེ་སེ་ཁཱན་སྐབས་གཏོང་ཏེ་ཚོ་ཁག་གཉིས་
སུ་གྱེས་ནས། ཚོ་ཁག་ཅིག་ཁམས་དར་རྩེ་མདོ་དང་ཉེ་བའི་ཁམས་མི་ཉག་ཅེས་པ་དེ་

[212] །ཡི་གེ་འདི་ཚོའི་བབས་ལ་བལྟས་ན། དེ་སྐབས་རྒྱ་ནག་
ནང་ལ་ངོ་ལོག་ཡོད་པ་རྣམས་གནོན་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་བོད་ནས་དྲག་པོའི་རོགས་རམ་དགོས་
མིན་དཔུང་ངོམས་ཡང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྟགས་ཐོན་གྱི་འདུག་སྐབས་དེའི་དུས་
ཨུར་གཞེས་སོག་པོའི་ཕྱོགས་སུའང་དམག་ཅིག་རྒྱག་གི་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་
འདུག་འོན་ཀྱང་བོད་ཕྱོགས་ནས་ཡི་གེ་དེ་དག་ལ་ལན་འཕྲིན་གང་འདྲ་ཞིག་བཏང་བ་
གསལ་པོ་མ་ཤེས་པས། ལོ་རྒྱུས་ལ་དོ་སྣང་ཅན་རྣམས་ནས་ཡིག་ཆ་འདི་གྲས་ཁུངས་
དག་འཚེལ་ཞིབ་ལ་འབད་རྩོལ་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་
གོང་གི་ཡི་གེ་དང། བརྩོན་པ་རྩིས་སྤྲོད་སོགས་ལོ་འཁོར་གཉིས་
ལྷག་ཙམ་གྱི་འབྲེལ་བ་དང། རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆོས་པ་ཚོས་ཞི་བའི་མཐུན་འགྱུར་བཅས་བྱས་
པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་ས་མཚམས་གུ་གུ་རྨེ་རུར་ཞི་དྲག་དཔོན་རིགས་ཁག་ཚང་འཛོམས་ཀྱིས་
བཀའ་མོལ་ཞིབ་ལྷིངས་གནང་བའི་འབྲས་བུར། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ རྒྱལ་པོ་  མངའ་
བདག་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་རྒྱལ་ཁྲིར་ཕེབས་ནས་ལོ་དགུ། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་པོ་ཤུན་ཤུ་ཧེའུ་
ཏིག་ ས་ཡེ་ཙུང་  རྒྱ་རྒྱལ་གྱི་ཁྲིར་འཁོད་ནས་ལོ་གསུམ། ཆུ་མོ་ཡོས་ལོའི་ཟླ་་
ཚེས་་སྤྱི་ལོ་་ལོར་ཆིངས་བྱས་ཏེ་ཕན་ཚུན་གཉིས་མོས་བྱུང་བའི་གནས་
ཚུལ་རྣམས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀའི་ཡིག་ཐོག་བྲིས་ཏེ་རྡོ་རིང་ལ་བརྐོས་ནས། ས་མཚམས་
གུ་གུ་རྨེ་རུར་རྡོ་རིང་གཅིག་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མདུན་དུ་རྡོ་རིང་
གཅིག་རྒྱའི་རྒྱལ་ས་ཅཱ་རྔན་གྱི་ཕོ་བྲང་ཀེང་ཤིའི་མདུན་དུ་རྡོ་རིང་གཅིག་བཅས་བཅུགས་
པའི་ལྷ་སའི་རྡོ་རིང་གི་ཤར་ངོས་སུ།    ༈   
བཙན་དང། རྒྱ་རྗེ་བུན་བུ་ཧེའུ་ཏིག་ཧཱང་དེ་གཉིས་ཆབ་སྲིད་གཅིག་ཏུ་མོལ་ཏེ་མཇལ་
དུམས་མཛད་པའི་ཚེ། བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ཅི་འདྲ་བ་དང། མཇལ་དུམས་མཛད་

[213] །འཕྲུལ་གྱི་ལྷ་བཙན་པོ་འོད་ལྡེ་སྤུ་རྒྱལ་
ཡུལ་བྱུང། ས་དོད་ཚུན་ཆད། གདུང་མ་འགྱུར་བར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མཛད་
པ་ཡང། གངས་རི་མཐོན་པོའི་ནི་ངོགས། ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་ནི་འགོ། ཡུལ་མཐོ་
ས་གཙང། ཞེས། གནམ་གྱི་ལྷ་ལས་མིའི་རྒྱལ་པོར་གཤེགས་ཏེ། གཙུག་ལག་
ཆེན་པོས་ནི་ཡུན་གྱི་སྲིད་བཙུགས། ཆོས་ཁྲིམས་བཟང་པོ་ནི་མིའི་ལུགས་བསྲང་
བྱམས་པའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་ནི་ནང་གི་ཚིས་སྦྱར། དགྲ་ཐབས་མཁས་པས་ནི་ཕྱིའི་
དགྲ་བཏུལ་ཏེ། ཆབ་སྲིད་ནི་ཕྱིར་ཞེང་ཆེ། དབུ་རྨོག་ནི་སླར་ཞིང་བཙན་པས་ནམ་
ཞར་གཙུག་མི་འགྱུར། བྱིན་མི་ཉམས་པའི་གཡུང་དྲུང་གི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེའི་
ཕྱིར། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ་གར་དང། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ར་ཞིག་དང། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་
གྲུ་གུ་ནོ་རྨེལ་ལ་སོགས་པ། གཡས་གཡོན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྡེ་ཆེན་པོར་བྱ་བ་ཀུན་ཀྱང་
འཕྲུལ་གྱི་ལྷ་བཙན་པོའི་དབུ་རྨོག་བཙན་པོ་དང། ལུགས་བཟང་པོ་ལ་མི་ཕྱོགས་མི་
གུས་པ་ནི་མེད་དེ། ཕན་ཚུན་དགྱེས་ཤིང། བཀའ་སྩལ་ད་ཏོ་ཅོག་ཉན་པ་ཡིན་
ཤར་ཕྱོགས་ན་རྒྱ་འདུག་པ། ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་བར། ཉི་མ་ཤར་ལོགས་ཀྱི་
རྒྱལ་པོ་སྟེ། ལྷོ་བལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར། སྲིད་དང་ལུགས་བཟང། གཙུག་
ལག་ཆེ་བས། བོད་དང་ཡང་འཐབ་ཀྱི་ཟླ། གཉེན་གྱི་སྡེ། དང་པོར་རྒྱ་རྗེ་ལི་རྒྱལ་
སར་བཞུགས་ནས། འཕྲུལ་གྱི་ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་བཙན་དང། རྒྱ་རྗེ་ཐེའི་རྫུང་
བུ་ཤེང་ཧྭང་དེ་གཉིས་ཆབ་སྲིད་གཅིག་ཏུ་མོལ་ནས། ཅང་ཀྭན་གྱི་ལོ་ལ། ཀུན་ཤེང་
ཀོང་ཅོ་བཙན་པོའི་ཁབ་ཏུ་བླངས། ཕྱིས་འཕྲུལ་གྱི་ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་
དང། རྒྱ་རྗེ་པ་ལང་ཁའི་འགྲན་ཤེང་བའུན་ཤིན་བའུ་ཧང་དེ་དང་ཆབ་སྲིད་གཅིག་ཏུ་མོལ་ཏེ་
གཉེན་རྩོགས། ཀེང་ལུང་གི་ལོ་ལ་མ་ཤང་ཀོང་ཅོ་བཙན་པོའི་ཁབ་ཏུ་བླངས་ནས། དབོན་

[214] བར་འགའ། ཕན་ཚུན་སོ་སོའི་བློན་པོས་གནོད་བ་
དག་བརྡུལ་གྱིས་ཀྱང། གཉེན་པའི་ཆབ་གང་དུ་བྱ་བ། ཐུགས་དཀྱེལ་ཆེན་པོ་དག་
གི་ཚེ། དམག་སྟོང་གིས་ཕན་ཐོགས་པར་བྱས་པ་དང། ཕན་ཚུན་ཐུགས་ནོངས་བྱུང་ངོ་
ཅོག་ལ། དགྱེས་གནང་དག་ཀྱང་མ་ཆད་པར་བསྲིངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཉེ་ཞིང་གཉེན་
པ་ཡིན་ན། དབོན་ཞང་གི་ཚུལ་ཁོ་ལ་ལྟར་ཐུགས་ཡིད་མ་ཕེབས་པ་ལས། བཙན་
པོ་ཡབ་ལྷ་འཕྲུལ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། བསྒམ་དཀྱེལ་ཆེན་པོས་ནི་ཕྱི་
ནང་མེད་པར་ཕྱོགས་བརྒྱད་ཁྱབ་སྟེ། མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་པོ་ཀུན་དང་ཡང། མཇལ་
ཞིང་འདུན་པར་མཛད་ན། རྒྱ་ལ་ལྟ་ཞིག། གཉེན་བརྩེགས་མ་ཡིན་པས། ལྷག་
པར་ཆབ་སྲིད་གཅིག་ཏུ་དགྱེས་ཏེ། ཕན་ཚུན་དབོན་ཞང་དགོངས་པ་མཐུན་ནས། རྒྱ་
རྗེ་ཞེང་ཤིང་བུན་བའུ་ཧང་ཏེ་དང་མཇལ་དུམས་སུ་མོལ་ཏེ། བཀའ་འཁོན་རྙིང་པ་ནི་
སྦྱངས་ཤིང་བསལ། དགྱེས་པ་གསར་པ་ནི་སླར་ཞིང་བསྡུར། དེ་ཚུན་ཆད་
བཙན་པོ་དབོན་ནི་སྐུ་ཚེ་གཅིག་རྒྱ་རྗེ་ཞང་ནི་གདུང་རབ་གསུམ་གྱི་བར་དུ། བཀའ་
འཁོན་གྱི་གཅུགས་པ་ནི་མ་བྱུང། དགྱེས་པའི་སྲི་ཞུ་ནི་ཕན་ཚུན་ཕྲད་དེ། ཕོ་ཉ་
ཅེས་པ་ལས། བཀའ་འཕྲིན་སྙན་པ་དང། དཀོན་ནོར་བཟང་པོས་ནི་རྒྱུན་དུ་འགྲུལ་
ན༑ མཇལ་དུམས་ཀྱི་མདོ་ཆེན་པོ་གཙིགས་པ་བྕ་བ་ཡང་མ་གྲུབ། དབོན་ཞང་མོལ་
བའི་རྗེས་ཀྱང་ཚར་མ་ཕྱིན་པར་ཐུགས་ནོངས་ཀྱི་སྩལ་ཏེ། བར་གྱི་གཅུགས་རྙིང་པ་
ཕྲན་ཚོགས་ཀྱི་དོགས་འཕྲིག་གིས་ལེགས་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དོན་ཕྱི་ལྕིག་ཤེ་དག་ཏུ་གྱུར་
ནས། དགྲ་ཆོས་ཀྱི་ཐབས་དང། དམག་བཙན་པོ་དག་ཀྱང་མི་བརྟུལ་དུ་མ་རུང་སྟེ་
དགྲ་ཟུན་གྱི་ཚུལ་དུ་གྱུར་གྱིས་ཀྱང། ཡོང་ཉེ་ཞིང་གཉེན་ལ། འཕྲུལ་གྱི་ལྷ་བཙན་
པོ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། མཁྱེན་པ་ནི་འཕྲུལ་གྱི་ཚུལ་ཆགས། མཛད་

[215] བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོས་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་སྙོམས་
ཤིང། དབུ་རྨོག་བཙན། བཀའ་ལུང་གཉན་ཏེ། རྒྱ་རྗེ་བའུན་བུ་ཧེའུ་ཏིག་ཧྭང་དེ་
དང་དབོན་ཞང་གཉིས། འཕྲུལ་གྱི་དགོངས་པ་ནི་མཐུན། ལེགས་པའི་ཆབ་སྲིད་
ནི་གཅིག་སྟེ། བོད་རྒྱ་གཉིས་རབས་ཁྲིར། བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་མཇལ་དུམས་ཆེན་
པོ་མཛད་ནས། རྒྱལ་ཡུལ་དུ་ནི་ཀེང་ཤིའི་ནུབ་ཕྱོགས། སང་ཤིའི་དྲུང་དུ། བོད་
ཆེན་པོའི་ལོའི་མིང། སྐྱིད་རྟག་ལོ་ནི་མངའ་བདག་རལ་པ་ཅན་རྒྱལ་ཁྲིར་ཕེབས་ལོ་དེ་ཡིན་ཞེས་
བོད་རྗེ་ལྷ་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཚིག་ཉུང་དོན་གསལ་ནང་གསལ་བ་མ་ཟད་
 ལི་ཨྐུཨི། པ་  ནང་ལའང་གསལ་འདུག་གོ། ལོ་བདུན། རྒྱ་ཆེན་པོའི་ལོའི་མིང། ཅང་ཀེང་
ལོ་དང་པོ། ལྕགས་མོ་གླང་གི་ལོའི་དགུན་ཟླར་བའི་ཚེས་བཅུ་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་
ལ་འཛེགས་ཏེ་རྒྱས་གཙིགས་གཟུང་ངོ། །བོད་ཡུལ་དུ་ནི། ཕོ་བྲང་ལྷ་སའི་ཤར་
ཕྱོགས། སྦྲ་སྟོད་ཚལ་དུ། བོད་ཆེན་པོའི་ལོའི་མིང། སྐྱིད་རྟག་ལོ་བརྒྱད། རྒྱ་
ཆེན་པོའི་ལོའི་མིང། ཅང་ཀེང་ལོ་གཉིས། ཆུ་ཕོ་སྟག་གི་ལོའི་དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའི་
ཚེས་དྲུག་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འཛེགས་ཏེ། བོད་ཀྱིས་གཙིགས་གཟུང་ངོ། །
གཙིགས་ཀྱི་རྡོ་རིངས་ལ་བྲིས་པ་འདི་ཡང། བོད་ཆེན་པོའི་ལོའི་མིང། སྐྱིད་རྟག་ལོ་
དགུ། རྒྱ་ཆེན་པོའི་ལོའི་མིང། ཅང་ཀེང་ལོ་གསུམ། ཆུ་མོ་ཡོས་ཀྱི་ལོའི་དཔྱིད་
ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་ལ། རྡོ་རིངས་ལ་ཡི་གེར་བྲིས་སོ། །རྡོ་རིངས་འདི་
འབྲི་བའི་སྤྱན་ཡང། རྒྱའི་ཕོ་ཉ་ཐབས་ཅུང་ཤིང་ཡོད་པ་དེ་ཙེའོ་དང། ཐབས་ཙན་
ཤན་དེ་བའུ་ཡོད་པ། ལི་ཀྲིའུ་ལ་སོགས་པས་བྱས་སོ། །གཙིགས་ཀྱི་རྡོ་རིངས་འདི་
འདྲ་ཅིག་རྒྱའི་ཡུལ་ཀེང་ཤིར་ཡང་གཙུགས་སོ།།

[216]
བྲིས་པ།    ༈    རལ་པ་ཅན་  དང་
རྒྱ་རྗེ་བུན་བའུ་ཧེའུ་ཏིག་ཧང་དེ་ ས་ཡོན་ཙུང་  གཉིས་ཆབ་སྲིད་གཅིག་ཏུ་མོལ་ཏེ་མཇལ་
འདུམ་མཛད་པའི་ཚེ། བོད་རྒྱ་གཉིས་ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ཏེ་མོས་མཐུན་
བྱུང་བའི་དོན་གནད་རྡོ་རིང་ལ་བྲིས་པའོ།།    ༈   
སྤུ་རྒྱལ་ གྙཱ་ཁྲི་བཙན་པོ་  དུས་ནས། བོད་ཡུལ་བྱུང་སྟེ། རིགས་རྒྱུད་
ཉམས་པ་མེད་པ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མཛད་པ་ཡང། གངས་རི་མཐོན་པོའི་འགྲམ། ཆུ་
པོ་ཆེན་པོའི་འགོ། བསིལ་ཞིང་ས་གཙང་བའི་ལྷའི་ཡུལ་ནས་མིའི་རྒྱལ་པོར་ཕེབས་
ཏེ༑ མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་རྒྱང་རིང་པོར་གཟིགས་ཤིང། ཆོས་དང་མཐུན་
པའི་ཁྲིམས་ལུགས་བཟང་པོས་སྐྱེ་རྒུའི་ལམ་སྟོན། བྱམས་པའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས། དགྲ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཕྱིའི་དགྲ་རྣམས་བརྟུལ། ཆབ་སྲིད་
ནི་ཇེ་རྒྱས་ཇེ་འཕེལ་དང། སྟོབས་དང་འབྱོར་པ་ནམ་ཡང་མ་ཉམས་པར་རྟག་ཏུ་བརྟན་
པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡིན་གཤིས། དེས་ན། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ་གར་དང། ནུབ་ཕྱོགས་
ཀྱི་ར་ཞིག་ ཨ་རབ་  བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུ་གུ་ནེལ་མོལ་ ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་  ལ་སོགས་
པ་གཡས་གཡོན་ཉེ་འགྱངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀུན་ནས་ཀྱང། སྤྲུལ་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་
མངའ་ཐང་དང། ལུགས་སྲོལ་བཟང་པོར་མི་གུས་པ་མེད་པས། ཕན་ཚུན་སེམས་
དགའ་བས་བཀའ་སྩལ་བ་ཉན་ནོ། །ཤར་ཕྱོགས་ན་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་པོ་ཡོད་པ། དེ་ནི་
ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་བར་ཉི་མ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། ལྷོ་བལ་སོགས་གཞན་
དང་མི་འདྲ་བར། མཛད་སྤྱོད་བཟང། ཤེས་བྱའི་གནད་ལའང་མཁས་པས། བོད་
དང་དགྲ་ཡ་བྱེད་ཐུབ་པ་དང། གཉེན་ཡ་ཡང་བྱེད་ཐུབ། དང་པོ་རྒྱ་རྗེ་ལི་རྒྱལ་སར་

[217] སྤྲུལ་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྲི་སྲོང་བཙན་ སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་  དང་
རྒྱ་རྗེ་ཐེའི་ཛུང་བུ་ཤེང་ཧྭང་དེ་གཉིས་ཐུགས་ཡིད་གཅིག་ཏུ་མཐུན་ནས། ཅང་ཀྭེན་གྱི་ལོ་
ལ༑ ཀུན་ཤེང་ མུན་ཤིང་  ཀོང་ཅོ་བོད་རྗེའི་བཙུན་མོར་བཞེས། རྗེས་སུ་སྤྲུལ་
པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་ མེས་ཨག་ཚོམ་  དང། རྒྱ་རྗེ་ས་ལང་ཁའི་
འགྲན་ཤིང་བའུན་ཤིན་བའུ་ཧྭང་དེ་གཉིས་དགོངས་པ་མཐུན་ཏེ། གཉེན་བྱས་ནས། ཀེང་
ལུང་གི་ལོ་ལ་མ་ཤང་ ཅིན་དྲེང་  ཀོང་ཅོ་བོད་རྗེའི་ཁབ་ཏུ་བཞེས་ནས། དབོན་ཞང་
དུ་གྱུར་ཏེ་མཐུན་པར་གནས་ཚེ། བར་འགའ། ཕན་ཚུན་སོ་སོའི་བློན་པོའི་བྱེད་ལས་
ཀྱིས་མཐུན་ལམ་ལ་གནོད་པའི་རྐྱེན་བྱུང་ཡང། དགོངས་པ་ཟབ་བརླིང་ཆེ་བས་དམག་
སྟོང་གིས་ཕན་ཐོགས་བྱས་པ་དང། ཕན་ཚུན་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་རིམ་བཞིན་སྐྱོན་སེལ་ཡང་
བར་མ་ཆད་པར་གནང་བ། འདི་ལྟ་བུའི་གཉེན་ཉེ་བ་ཡིན་ན། དབོན་ཞང་རང་བཞིན་
ཐུགས་ལ་མི་འཇུག་པ་ལས། བཙན་པོའི་ཡབ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་ སད་ན་ལེགས་
དགོངས་པ་མཁྱེན་རླབས་ཆེ་བའི་སྙན་གྲགས་ཕྱི་ནང་ཀུན་ལ་ཁྱབ་སྟེ། མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་
པོ་ཀུན་དང་ཡང་མཇལ་ཞིང་འདུམས་པར་མཛད་ན། རྒྱ་ནག་ལ་ངེས་པར་གནང་དགོས་
ཏེ༑ སྔ་རྗེས་གཉེན་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཟད། མཛད་པ་མཐུན་ཞིང། ཕན་ཚུན་དབོན་
ཞང་དགོངས་པ་མཐུན་ནས། རྒྱ་རྗེ་ཞེང་ཤིང་བུན་བའུ་ཧྭང་དེ་དང་མཐུན་ལམ་ཡག་པོ་བྱུང་
སྟེ༑ འཁོན་འཛིན་རྙིང་པ་རྣམས་མེད་པར་བཟོས། མཐུན་ལམ་གསར་པ་ཆགས་ཏེ་
དེ་ཚུན་ཆད་དབོན་པོ་བོད་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་ཚེའི་བར་དང། ཞང་པོ་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་པོའི་གདུང་
རབས་གསུམ་གྱི་བར་དུ། འཁོན་རྩོད་རིགས་མ་བྱུང་ཞིང། ཕན་ཚུན་མཐོངས་དང་
མཐུན་ལམ་སྐུ་ཚབ་གདོང། སྙན་པོའི་ཞུ་ཡིག་དང། དཀོན་ནོར་གྱི་ཕྱག་རྟགས་
རྒྱུན་དུ་འབུལ་རེས་མཛད་ཀྱང། གྲོས་ཆིངས་བཟོ་བ་ནི་མ་བྱུང་བས། དབོན་ཞང་

[218] བར་ལམ་འཁོན་འཛིན་རྙིང་པ་
ཕྲན་བུ་ལངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མཛད་པ་བཟང་པོའི་ཕྱག་རིས་ཕྱི་བཤོལ་ཁོ་ནར་གྱུར་
པས། དགྲ་འཐབ་དང། དམག་འཁྲུག་ཀྱང་ལན་མང་པོ་བྱུང་སྟེ་མི་བདེ་བ་ཆེན་
པོ་ཡོང་ཉེ་ཡང། སྤྲུལ་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་ རལ་པ་ཅན་  ནི་
སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་མཁྱེན་པ་རྒྱས་ཤིང། ལྷའི་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་མཛད་སྤྱོད་བཟང་
པོའི་བཀའ་དྲིན་ཕྱི་ནང་ཚང་མར་ཁྱབ་ཅིང། དབུ་འཕང་མཐོ། བཀའ་གཉན་
པས། རྒྱ་རྗེ་བུན་བུ་ཧེའུ་ཏིག་ཧྭང་དེ་ ས་ཡོན་ཙུང་  དང། དབོན་ཞང་གཉིས་
ཆབ་སྲིད་སྐོར་ལ་དགོངས་པ་མཐུན་ཏེ། བོད་རྒྱ་གཉིས་མི་རབས་ཁྲི་ཕྲག་བར། བདེ་
ཞིང་སྐྱིད་པའི་མཐུན་སྒྲིག་བཟང་པོ་མཛད་ནས། རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་དུ། ཕོ་བྲང་ཀེང་
ཤིའི་ནུབ་ཕྱོགས། སང་ཤིའི་མདུན་དུ། བོད་ཆེན་པོའི་ལོའི་མིང་སྐྱིད་རྟགས་ཞེས་
བོད་རྗེ་རལ་པ་ཅན་བོད་རྒྱལ་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས་ནས་ལོ་བདུན། རྒྱ་ནག་པོའི་ལོའི་མིང་ཅང་
ཀེང་ཞེས། རྒྱ་རྗེ་བའུན་བུ་ཧེའུ་ཏིག་རྒྱ་རྒྱལ་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས་ནས་ལོ་དང་པོ། ལྕགས་མོ་
གླང་ལོའི་ཟླ་བ་བཅུ་པའི་ཚེས་བཅུ་ཉིན་ཚོགས་འདུ་མཛད་དེ། རྒྱ་རྣམས་ཀྱིས་གཤམ་
གསལ་ཆིངས་དོན་ལ་ཡིད་མཐུན་བྱས་སོ། །བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ནི། ལྷ་སའི་ཕོ་བྲང་གི་
ཤར་ཕྱོགས། སྦྲ་སྟོད་ཚལ་དུ། བོད་ཆེན་པོའི་ལོའི་མིང་སྐྱིད་རྟགས་ཞེས། བོད་
རྗེ་རལ་པ་ཅན་བོད་རྒྱལ་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས་ནས་ལོ་བརྒྱད། རྒྱ་ཆེན་པོའི་ལོའི་མིང་ཅང་
ཀེང་ཞེས། རྒྱ་རྗེ་བུན་བུ་ཧེའུ་ཏིག་རྒྱ་རྒྱལ་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས་ནས་ལོ་གཉིས་པ། ཆུ་ཕོ་
སྟག་ལོའི་ཟླ་བ་ལྔ་པའི་ཚེས་དྲུག་ཉིན་ཚོགས་འདུ་མཛད་དེ། བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་
གཤམ་གསལ་ཆིངས་དོན་ལ་ཡིད་མཐུན་བྱས་སོ། །ཆིངས་དོན་རྡོ་རིང་ལ་བྲིས་པ་འདི་
ཡང། བོད་ཆེན་པོའི་ལོའི་མིང་སྐྱིད་རྟགས་ཞེས། བོད་རྗེ་རལ་པ་ཅན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་

[219] རྒྱ་ཆེན་པོའི་ལོའི་མིང། ཅང་ཀེང་ཞེས། རྒྱ་རྗེ་བའུན་
བུ་ཧེའུ་ཏིག་རྒྱ་རྒྱལ་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས་ནས་ལོ་གསུམ་པ། ཆུ་མོ་ཡོས་ཀྱི་ལོའི་ཟླ་བ་གཉིས་
པའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་ཉིན་རྡོ་རིང་ལ་ཡི་གེ་བྲིས་ཏེ་བརྐོས་སོ། །
ཡང། རྡོ་རིང་གི་ནུབ་ངོས་སུ།    ༈   
ལྷ་བཙན་པོ་དང། རྒྱའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྒྱ་རྗེ་ཧྭང་དེ། དབོན་ཞང་གཉིས་ཆབ་སྲིད་
གཅིག་ཏུ་མོལ་ནས། མཇལ་དུམས་ཆེན་པོ་མཛད་ཅིང། གཙིགས་བཅས་པ། ནམ་
ཞར་ཡང་མི་འགྱུར། ལྷ་མི་ཀུན་གྱིས་ཤེས་ཤིང་དཔང་བྱས་ཏེ། ཚེ་ཚེ་རབས་རབས་
སུ༑ བརྗོད་ཡོད། ཞིར་རྩིགས་ཀྱི་མིང། རྡོ་རིངས་ལ་བྲིས་པའོ།།    ༈   
ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། རྒྱ་རྗེ་བའུན་བའུ་ཧེའུ་ཏིག་ཧྭང་དེ། འཕྲུལ་
དབོན་ཞང་གཉིས། བསྒམ་དཀྱེལ་ཆེན་པོས་ནི། འཕྲལ་ཡུན་གཉིས་ཀྱི་ལེགས་
ཉེས་ཅི་ཡང་མཁྱེན། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ནི། བཀའ་དྲིན་གྱིས་དགབ་པ་ལ་ཕྱི་ནང་
མེད་པས། མང་པོ་ཀུན་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་དགོངས་པ་གཅིག། ཡུན་རིང་
པོར་ལེགས་པའི་དོན་ཆེན་པོ་ལ་ནི་བཀའ་གྲོས་མཐུན་ཏེ། གཉེན་པའི་སྲི་ཞུ་ནི་བསྡུད་
ཁྱིམ་མཚེས་དགྱེས་པའི་ཚང་ཁ་ནི་རྩེག་མར་མོལ་ནས། མཇལ་དུམས་ཆེན་པོ་མཛད་དེ་
བོད་རྒྱ་གཉིས། ད་ལྟར་སུ་མངའ་བའི་ཡུལ་དང་མཚམས་བསྲུང་ཞིང། དེའི་ཤར་
ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡུལ། ནུབ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནི། ཡང་དག་པར་
བོད་ཆེན་པོའི་ཡུལ་ཏེ། དེ་ལས་ཕན་ཚུན་དགྲར་མི་འཐབ། དམག་མི་དྲང། ཡུལ་
གྱི་མི་མངས་རྣམས་ཡིད་མི་ཆེས་པ་ཞིག་ཡོད་ན། མི་གཟུང་ཞིང། གཏམ་དྲིས་ཏེ་
ཕྱིར་བཏང་ངོ། །ཆབ་སྲིད་གཅིག་ཅིང། མཇལ་དུམས་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་མཛད་པས་
དབོན་ཞང་དགྱེས་པའི་བཀའ་ཕྲིན་སྙན་པས་ཀྱང་འདུལ་དགོས་ཏེ། ཕན་ཚུན་གྱི་ཕོ་ཉ་

[220] ལམ་རྙིང་པར་བྱུང་ན། སྔར་ལུགས་བཞིན་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་བར་
ཙང་ཀུན་ཡོག་ཏུ་རྟ་རྗེས་ལ། རྩིང་ཞུང་ཆེག་ཏུ་རྒྱ་དང་འཕྲད་པ་མན་ཆད་ནི་རྒྱས་ཕུ་
དུད་བྱ། རྩེང་ཤུ་ཧྱན་དུ་ཕྲད་པ་ཡན་ཆད་ནི། བོད་ཀྱིས་ཕུ་དུད་བྱ་སྟེ། དབོན་
ཞང་ཉེ་ཞིང་གཉེན་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ། སྲི་ཞུ་དང་བཀུར་སྟིའི་ལུགས་ཡོད་པར་སྦྱར་
ཏེ༑ ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་དུད་བརྡུལ་མི་སྣང། གློ་བུར་དུ་དངང་བ་དང། དགྲའི་
མིང་མི་གྲག་སྟེ། ས་མཚམས་བསྲུང་བའི་མི་དང་ཡང། དོགས་ཤིང་འཇིགས་པ་
མེད་པར། ས་མལ་ན་བག་བརྐྱང་སྟེ། བདེ་བར་འཁོད་ཅིང། སྐྱིད་པའི་བཀའ་
དྲིན་ནི་རབས་ཁྲིའི་བར་དུ་ཐོབ། སྙན་པའི་སྒྲ་སྐད་ནི་གཉི་ཟླས་སླེབས་སོ་ཅོག་ཏུ་ཁྱབ་
སྟེ༑ བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད། རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད་པའི་སྲིད་ཆེན་པོ་སྦྱར་ནས། རྩིགས་
བཅས་པ་འདི། ནམ་ཞར་མི་འགྱུར་བར།    ༈    འཕགས་
པ་རྣམས་དང། ཉི་ཟླ་དང། གཟའ་སྐར་ལ་ཡང་དཔང་དུ་གསོལ་ཏེ། ཐ་ཚིག་
རྣམས་ཀྱང་བཤད། སྲོག་ཆགས་བསད་དེ། མནའ་ཡང་བོར་ནས། རྩིགས་བཅས་
སོ༑ ༑རྩིགས་འདི་བཞིན་དུ་མ་བྱས་སམ། །བཤིག་ན། བོད་རྒྱ་གཉིས་གང་གིས་སྔར་
ཉེས་པ་ལ་བསྡིག་ཅིང། ལན་དུ་བསྐུ་སྒྱུ་བྱས་ཀྱང་རྩིགས་བཤིག་པ་ལ་མ་གཏོགས་སོ།།
འདི་ལྟར་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་རྗེ་བློན་གྱི་ཞལ་གྱིས་གཤེགས། མནའ་བོར། རྩིགས་ཀྱི་ཡི་
གེ་ཞིབ་མོར་བྲིས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ། བློན་པོ་རྩིགས་
འཛིན་པ་ལ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ལག་ཡིག་ཏུ་བྲིས་ཏེ། རྩིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་སོ་སོའི་
ཕྱག་རྦལ་དུ་བཞག་གོ་
འདི་བཞིན་གལ་གནད་ཆེ་བས་བློ་གསར་རྣམས་ནས་གོ་རྟོགས་བདེ་
ཕྱིར་བརྗོད་དོན་ཅུང་ཟད་གོ་བདེར་བྲིས་པ།    ༈   

[221] ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐོར་ལ། ཞི་བའི་
ཆིངས་སྒྲིག་མཛད་རྒྱུ་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་མཐུན་པ་དེ་དག་ནམ་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་
བར། ལྷ་མི་ཀུན་གྱིས་ཤེས་ཤིང་དཔང་པོ་བྱས་ཏེ། མི་རབས་ནས་མི་རབས་ཀྱི་
བར་གཏམ་རྒྱུད་བརྗོད་རྒྱུ་ཡོང་བའི་ཕྱིར། ཆོད་དོན་གྱི་ཡི་གེ་རྡོ་རིང་ལ་བྲིས་པའོ། །
   ༈    རལ་པ་ཅན་  དང། རྒྱ་རྗེ་
བུན་བུ་ཧེའུ་ཏིག་ཧྭང་དེ་ ས་ཡོན་ཙུང་  དབོན་ཞང་གཉིས་གཅིག་ཏུ་མོས་ནས། བོང་
རྒྱ་ཕན་ཚུན་གྱི་ཆབ་སྲིད་ལ་ལེགས་ཉེས་ཚང་མར་གཟིགས་ཏེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་
དྲིན་གྱིས་ཕྱི་ནང་མེད་པར་ཁྱབ། མི་མང་ཀུན་བདེ་བ་དང། སྐྱིད་པའི་བྱ་བ་ལ་ནི་
ཡུན་རིང་པོ་ནས་དགོངས་པ་མཐུན་ཏེ་གཉེན་པའི་སྲི་ཞུ་དང། ཡུལ་ཁྱིམ་མཚེས་
མཐུན་པའི་ཕྱིར་སླར་ཡང་ཆོད་དོན་བྱེད་པར་བཀའ་གནང་ནས། མཇལ་དུམ་ཆེན་
པོ་འདི་མཛད་ཅིང། བོད་རྒྱ་གཉིས། ད་ལྟ་རང་རང་གི་ལག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཡུལ་དང་
ས་མཚམས་བསྲུང་ཞིང། དེའི་ཤར་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ། ནུབ་
ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པ་བོད་ཆེན་པོའི་ཡུལ་ཡིན་པས། དེ་ལས་ཕར་ཚུར་
དགྲར་མི་འཛིན། དམག་མི་དྲངས། ཡུལ་མིའི་ནང་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པའི་མི་ཞིག་
ཡོང་ན། མི་དེ་བཟུང་ཞིང་གཏམ་དྲིས་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་ཏུ་བཏང་ངོ། །བསམ་གྲོས་
གཅིག་མཐུན་གྱི་མཇལ་དུམ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་མཛད་པའི་མཐུ་ལས། དབོན་ཞང་
ཐུགས་མཐུན་པའི་ཕན་ཚུན་གྱི་གཏམ་སྙན་དང། སྐྱེས་བསྐྱལ་བའི་འགྲུལ་མི་རྣམས་
ལམ་རྙིང་པ་ནས་བྱུང་སྟེ་སྔར་ལུགས་བཞིན་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་བར། ཙང་ཀུན་ཡོག་ཏུ་
རྟ་རྗེས་ལ། ཞེས་པ་འདི་བསམ་དཀའ་ཡང། འོལ་ཚོད་ཙམ་བྱས་ན། ཙང་ཀུན་
ཡོག་ཅེས་གསེར་ཡིག་པའམ། མཐུན་ལམ་གྱི་ཡི་གེ་འབུལ་མིའི་བཞོན་རྟ་དང། འགེལ་

[222] སྡོད་སྒྲིག་སོགས་གང་དགོས་པ་ཐམས་ཅད། སྩེ་ཞུང་ཆེག་ཅེས་པའི་
ས་གནས་མན་རྒྱ་དང་འཕྲད་པ་མན་ཆད་རྒྱས་སྣེ་ལེན་བྱེད་ཅིང། རྩེང་ཤུ་ཧྱན་ཞེས་
པའི་ས་གནས་ནས་བོད་དང་འཕྲད་པ་ཡན་ཆད་བོད་ཀྱིས་སྣེ་ལེན་བྱས་ཏེ། དབོན་
ཞང་ཐུགས་ཉེ་ཞིང། དགའ་བའི་ཚུལ་གྱི་སྲི་ཞུ་དང། བཀུར་སྟིའི་ལུགས་ཇི་
ཡོད་མཛད་ཅིང། ཡུལ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱི་བར་མི་བདེ་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པར། གློ་
བུར་དུ་དངངས་སྐྲག་ཡོང་གཞི་དང། དགྲ་བྱེད་པའི་མིང་ཙམ་མི་གྲགས་པར་རང་རང་
གི་ས་མཚམས་བསྲུངས་ཏེ། དོགས་པ་དང། འཇིགས་པ་མེད་པར་ས་མ་མལ་དུ་
བག་ཕབ་སྟེ། བདེ་བར་གནས་ཤིང། སྐྱིད་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི་མི་རབས་ཁྲི་
ཕྲག་གི་བར་དུ་ཐོབ་པ་དང། སྙན་པའི་གྲགས་པ་ནི་ཉི་ཟླས་གར་སླེབས་བར་ཁྱབ་སྟེ་
བོད་མི་རྣམས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྐྱིད་པ་དང། རྒྱ་མི་རྣམས་རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་དུ་སྐྱིད་
པའི་ཆེད་དུ་ཆོད་དོན་བྱས་པ་འདི་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ཞིང། མི་བཤིག་པའི་ཐབས་
སུ༑ དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང། འཕགས་པའི་ལྷ་ཉི་ཟླ། གཟའ་སྐར་ལ་
སོགས་པ་དཔང་དུ་བཙུགས་ནས། ཐ་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་བསྒྲགས། སྲོག་ཆགས་
བསད་ནས་མནའ་ཡང་བོར་ཏེ་ཆོད་དོན་བྱས་སོ། །ཆོས་དོན་འདི་ལ་མ་གནས་པར་
བཤིག་ན། བོད་རྒྱ་གཉིས་སུས་སྔ་འགལ་བྱས་པ་ལ་དཀོན་མཆོག་གིས་ཆད་པ་གནང་
ནས། ཐབས་ཤེས་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཆོད་དོན་འདི་བཤིག་མི་ཆོག་གོ་འདི་ལྟར་
བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང། བློན་པོ་རྣམས་ནས་ཞལ་ཆད་དང། མནའ་བོར་ཏེ་
ཆོད་དོན་གྱི་ཡི་གེ་བྲིས་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱག་ཐམ་ཕབ་བོ། །
དབང་ཆ་ཡོད་པའི་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལག་བྲིས་སུ་བྱས་པའི་ཆོད་དོན་གྱི་ཡི་གེ་རེ་ཡང་
རྒྱལ་པོ་སོ་སོའི་ཡིག་ཚང་དུ་བཞག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་དང། ཡང་རྡོ་རིང་དེའི་བྱང་

[223]
བདུན་གྱི་ལས་ཀ་དང། མིང་རུས་རྣམས་འཁོད་ཡོད་ཅིང། རྡོ་རིང་དེའི་ལྷོ་ངོས་སུ་
རྒྱའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་མཇལ་འདུམ་གྱི་གཙིགས་འཛིན་པ་ལ་གཏོགས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ལས་
ཀ་དང། མིང་རུས་ལ་སོགས་པ་བོད་རྒྱའི་ཡི་གེ་ཤན་སྦྱར་དུ་བརྐོས་ནས་ཡོད་དོ། །
གོང་གསལ་རྡོ་རིང་ག་ཡིག་ཁག་གཉིས་པོ་ཤིན་ཏུ་གལ་གནད་ཆེ་བས་
ང་རང་ལ་ལྷ་སའི་རྡོ་རིང་ངོ་མ་ནས་བཤུས་པའི་ཡིག་ཆ་ཡོད་ཀྱང། རྡོ་རིང་བཙུགས་ཏེ་
ལོ་ཆིག་སྟོང་བརྒྱ་ལྷག་སོང་བས། ཡིག་འབྲུ་འགའ་ཤས་ཉམས་འདུག་པར་ཀུར་རྟགས་
རེ་བཀོད་དེ། རྗེས་སུ་ཆོས་འབྱུང་དང། རྡོ་རིང་གི་ཡིག་ཆ་མཐོང་ངོ་ཅོག་ལྷག་
པར་འདས་ལོ་་ཤིང་སྟག་སིམ་ལའི་ཆིངས་སྐབས་རྒྱ་ནག་ཏུ་བཅའ་བཞུགས་
དབྱིན་ཇིའི་གཞུང་ཚབ་བརྒྱུད་བྱུང་བ། རྒྱ་ནག་ཅང་སྔན་ ཤིའི་རྔན་  དུ་ཡོད་པའི་
རྡོ་རིང་གི་ངོ་བཤུས། གཞན་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་གི་དེབ་ཁག་རིཆརྡྶོན། པྤ་་ཨོར་ཨ་ཅོམྤྲེཧེནྶིེ་སྟུདྱ་ཨོ་
བོཐ་ཏིབེཏན་ཨྣྡ་ཆིནེསེ་ེརྶིཨྣྶ་ཨོ་ཐེ་ཏྲེཨྟྱ། སཻ་
ལི་ཨྐུཨི། ཐེ་ཨྣྶྕྲིཔྟིཨྣ་ཨོ་ཐེ་སིནྟིབེཏན་
ཏྲེཨྟྱ་ཨོ་། ཏཱོཨྔ་པཨ། པྤ་། ་ ་ ཁག་ཐོན་པའི་ཡིག་ཆ་
མང་པོར་གོ་བསྡུར་གྱིས་ཡིག་འབྲུ་ཉམས་པ་རྣམས་ཁུངས་འཇུག་ཐུབ་ཐབས་འབད་
བརྩོན་བྱས་ཀྱང། བློ་གདེངས་འཁེལ་པོ་ཞིག་རང་མ་བྱུང་མུར། འབྲས་ལྗོངས་
གདན་ས་པའི་འབའ་ཉག་ཨ་མཐིང་མཆོག་ནས་སུས་བྲིས་ཞལ་གསལ་མེད་པའི་རྡོ་རིང་
ཁག་གི་ཡིག་བཤུས་སྔར་སྔ་མོའི་ལག་བྲིས་མ། འབྲུ་སྐྱོན་གཏན་ནས་མེད་པ་ཞིག་
གཡར་པོ་གནང་བྱུང་བ་དེ་གའི་གཤམ་དུ། དེ་ལྟར་ན་རྡོ་རིང་ཆུ་ཡོས་ལོ་ལ་བཙུགས་

[224] ད་ལྟའི་ཆུ་སྟག་བར་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་དང་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་འགྲོའོ། །ཞེས་རྡོ་རིང་
ནས་ངོ་བཤུས་བྱས་པའི་ལོ་ཚིགས་ཀྱང་འཁོད་འདུག་པར་བརྩིས་པའི་ཚེ། ཡི་གེ་དེ་རབ་
བྱུང་བདུན་པའི་ཆུ་སྟག། སྤྱི་ལོ་་ལོར་བྲིས་འདུག་པ། ད་ལྟའི་རབ་བྱུང་
བཅུ་དྲུག་པའི་ས་སྤྲེ། སྤྱི་ལོ་་བར་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་ཞེ་དྲུག་སོང་བའི་
ལག་བྲིས་མའི་ཡིག་རྙིང་ཁུངས་དག་དེས་ཡིག་འབྲུ་ཉམས་པ་རྣམས་ཁུངས་སོ་སོར་
ཐེ་ཚོམ་དང། དཀའ་ཚེགས་མེད་པར་བཅུག་ཆོག་པ་ཞིག་བྱུང་བར་བརྟེན་སོམ་ཉིའི་དྲ་
བ་ཡོངས་སུ་ཆོད་ཅིང། ཡིད་བརྟོན་འཕེར་ངེས་རྩ་བ་བརྟན་པ་གསེར་གྱིས་གཞི་དང་
འདྲ་བ་ཡིན་པས་ཚང་མས་བློས་འགེལ་གནང་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང། རྙེད་པར་དཀའ་
བའི་ཡིག་ཆ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངས་སྔོན་བརྗོད་ནང་དུའང་གདན་ས་པའི་འབའ་ཉག་ཨ་མཐིང་
ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུས་པའི་གནད་དོན་དེ་ལྟར་ལགས་སོ། །
དེ་ལྟར་བོད་དང། རྒྱའི་ཆོས་པ་དང། ཞི་དྲག་གི་བློན་པོ་བཅས་
ཚང་མ་འཛོམས་ནས། རྟ་དང། བོང་བུ་དང། སྤྲེའུ་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་
བསད། དེ་དག་གི་ནང་ཁྲོལ་རྣམས་མདུན་དུ་སྤུངས་ནས་བན་དེའམ། སྔགས་བོན་
ཞིག་ནས་ཆོ་ག་བཏང་སྟེ་ཡུལ་དེའི་ལྷ་ཀླུ་གཉན་པོ་དང། ཉི་ཟླ། གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་
པ་དཔང་པོར་བཙུགས་ཏེ། མནའ་བསྐྱལ་ནས། གང་གཙིགས་འདི་ལས་འགལ་བ་
བྱས་ན། ད་ལྟ་སྲོག་ཆགས་བསད་པ་འདི་བཞིན་དཔང་དུ་གསོལ་བའི་ལྷ་ཀླུ་གཉེན་པོ་
རྣམས་ནས་འགལ་བ་པོའི་བླ་སྲོག་རྒྱུ་ནོར་ལ་ཆད་པ་གཅོད་ཅིག། ཅེས་མནའ་བོར་བའི་
སྲོལ་ཡོད་པ་བཻ་དཀར་ནང་གསལ་བ་ལྟར་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་
ཁག་ལའང་སྔར་སྲོལ་དེ་འདྲ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་གྲགས་
ས་མཚམས་ཀྱི་རྡོ་རིང་སྐོར་ལ་ཅུང་ཟད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པར། དེ་སྔོན་

[225] ཨ་མདོ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་སྐུ་མཆེད་ཨ་
ཕ་ཨ་ལོར་གུ་གུ་རྨེ་རུའི་རྡོ་རིང་དེ་གཟིགས་མྱོང་མིན་དྲི་བ་ཞུས་པར། ཁོང་གིས་ངའི་ཕ་
དེས་བོད་ཤིང་སྒོ་ཅན་གྱིས་མཚམས་ཞེས་རྨེ་ཆུའི་གཙང་པོའི་ཆུ་ཁ་ནས་ཡར་ཙམ་རི་ཟུར་
ཞིག་གི་ནང་དུ་རྡོ་རིང་དེ་འགྱེལ་ཏེ། མཐའ་སྐོར་རྩྭ་མང་པོ་སྐྱེས་འདུག་དེའི་འགྲམ་ན་
གྱང་རོ་འགའ་ཤས་དང། ལྷ་ཁང་ཧ་ཅང་གི་གོག་གཅོང་ཅན་ཞིག་ནང་བོད་རྒྱའི་མིའི་
བཟོ་འདྲ་བའི་སྐུ་ཡང་འདུག་པ། ཡུལ་མི་ཚོས་དེ་དག་ཆིངས་བྱེད་མིའི་བོད་རྒྱའི་བློན་
པོའི་འདྲ་སྐུ་རེད་ཅེས་གླེང་གི་འདུག་དེ་ནས་ལོ་འགའི་རྗེས་སུ་ཕ་རན་སིའི་ཆོས་སློབ་
པའམ། བལྟ་སྐོར་བ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྡོ་རིང་དེའི་ཡི་གེ་བཤུ་བཞིན་འདུག་ཟེར། རྗེས་
སུ་དེ་ཕྱོགས་ཕེབས་དུས་རྡོ་རིང་དེ་ཡང་མི་འདུག་ཡུལ་མི་ཚོའི་བརྗོད་ཚུལ་ལྟར་ན་
ཕ་རན་སིའི་ཡུལ་དུ་འཁྱེར་བ་མིན་ནམ་ཟེར་ཞེས་གསུངས་བྱུང། འདི་ནི་ཟངས་ཆུའི་ཁར་
ཧོར་ཚང་ཤིང་སྒོ་ཅན་ཞེས་བོད་སྡེ་ནང་ཚགས་ཀྱི་ས་མཚམས་ཤིག་ལས། རྒྱ་བོད་ཀྱི་ས་
མཚམས་མ་ཡིན། ཡང། ཅོ་ནེ་ཁུལ་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཅན་འགའ་ཤས་ནས་གསུངས་
ན༑ ཅོ་ནེ་རྒྱལ་ས་ཞེས་པ་ནས་ཀླུ་ཆུའི་གྱེན་དེད་ཚ་ལམ་གཅིག་ཙམ་ན། ཝ་ཚལ་ཕྱོགས་
སུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ནས་ཆུ་ཆུང་ཞིག་འབབ་པ་དེ་ཀླུ་ཆུར་འདྲེས་འགྲོ་བའི་ས་ཁུལ་དེའི་སྤྱི་
མིང་ལ་སླ་ས་ཟེར། དེའི་རི་གདོང་ཡར་ཙམ་ན་རྨེ་རུ་གུ་ཟེར་བའི་ས་ཞིག་ཡོད། དེར་རྡོ་
རིང་ཞིག་དང། གྱང་རོ་མང་པོའི་ཤུལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྔར་ཆིངས་བྱེད་ས་ཡིན་ཟེར་ཞིང་
རྡོ་རིང་དེའི་ཐད་ཁར་ཨ་ཁུ་གུ་གེ་ཟེར་བའི་བྲག་ཁུང་ཞིག་ཡོད། ལུང་པ་དེ་བརྒྱུད་ཕྱིན་ན་ཚ་
ལམ་རིང་ཚད་ཞིག་ནས་ཝ་ཚལ་ཟེར་བའི་མཁར་གྲོང་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོང་ཟེར་བ། ས་མིང་
འདྲ་ཚད་པས་ཆིངས་ཀྱི་བཀའ་མོལ་གནང་ས་ཞིག་ཡིན་ན་ལས། རྒྱ་བོད་ས་མཚམས་ཀྱི་
རྡོ་རིང་འཛུགས་ས་ནི་མིན་པར་ངེས། ངས་ནི་གུ་གུ་རྨེ་རུ་ཞེས་པ་དེ་སིམ་ལའི་ཆིངས་ཡིག་

[226] སུམ་པ་མཁན་པོས་ནི་རྒྱ་བོད་
སོ་སོ་ རྒྱའི་གུ་གུའི་  དང། བར་གྱི་རྨེ་རུར་རྡོ་རིང་གསུམ་ལ་མནའ་ཆད་བཀོད་པ་
སོགས་བོད་ལ་དྲིན་ཆེ་ཞེས། གུ་གུའི་དང། རྨེ་རུ་ཞེས་མི་མཐུན་ཙམ་གསུངས་པ་གུ་རུ་བླ་མ་དེ་ཝ་ནས་ས་ར་ན་ཐར་པར་དུ་བསྒྲུན་པའི་དཔག་བསམ་ལྗོན་བཟང་།་
དང། མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཇ་པའི་ཤོག་གྲངས་ན་པར། རྒྱའི་གུང་
བུ་རྨེ་རུ་ཞེས་བྱ་བར་བོད་རྒྱའི་ས་མཚམས་བྱས་ཏེ། དེར་བོད་བཙན་པོའི་གཙུག་ལག་
ཁང་ཞིག་དང། རྒྱ་རྗེའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་བརྩིགས། གནམ་ལ་ཉི་ཟླ་ཟུང་ཅིག་
ས་ལ་བཙན་པོ་དབོན་ཞང་ལས་མེད་དོ་ཞེས་དང། བར་བགྲོས་ནས་ཕ་བོང་ལ་ཉི་ཟླའི་
གཟུགས་བྱས། ཕྱིན་ཆད་བོད་བོད་ཡུལ་ན་བདེ། རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་བདེ། ས་མཚམས་
རྨེ་རུ་མན་ལ་བོད་ཀྱིས་དམག་མི་དྲང། གལ་ཏེ་དྲངས་ན་རྒྱ་རྗེའི་ཕོ་བྲང་མདུན་གྱི་རྡོ་རིང་
གི་ཡི་གེ་ལན་གསུམ་ཀློག་པས་བོད་ཐམས་ཅད་ཕུང་བར་འགྱུར། རྨེ་རུ་ཡན་ལ་རྒྱའི་
དམག་མི་དྲང། གལ་ཏེ་དྲངས་ན་ལྷ་སའི་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེ་དེ་ལན་གསུམ་ཀློག་པས་རྒྱ་
ཐམས་ཅད་ཕུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བཙན་པོ་དབོན་ཞང་གིས་བདེན་པ་བཙུགས་ཏེ་དམོད་
བོར་ཞེས་ཅུང་མི་མཐུན་ཙམ་གསུངས་ཤིང། རྡོ་རིང་གི་ཡིག་ཆ་ངོ་མ་ནི་གཟིགས་མེད་
པ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་འདུག་རྡོ་ལ་ཉི་ཟླ་བརྐོས་པ་ཞེས་སྦ་བཞེད་དང་ཡིག་ཆ་འདི་
ལས་གཞན་ལ་མེད་པ་ཞིག་འདུག་པས། ལོ་རྒྱུས་དེས་འགའ་ཞིག་གིས། སྟོང་
འཁོར་གྱི་ཉེ་འགྲམ་ཞིག་ལ་རྡོ་ཉི་ཟླ་ཞེས་པ་ཉི་ཟླའི་གཟུགས་བརྙན་ཡོད་པའི་རྡོ་ཞིག་
སྣང་བ། དེ་ལ་གུ་གུ་རྨེ་རུར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མི་ཡང་མང་པོ་འདུག་པས། དེ་ནི་རྒྱ་
བཟའ་ཕེབས་སྐབས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལས། ཆིངས་ཀྱི་རྡོ་
རིང་འཛུགས་པའི་ས་ནི་མིན་པར་ངེས། རྨེ་རུ་གངས་དཀར་ནས་འབབ་པ་རྨེ་ཆུ་ཟེར་

[227]
ཕྱོགས་སུ་རྨེ་རུ་བ་དན་ནམ། རྒྱ་སྐད་དུ་ཏཱ་ཐུང་ཟེར་བའི་རྩྭ་ཐང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་
ས་དེར། སྔར་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆིངས་པ་རྣམས་འདུ་ས་རེད་ཟེར་བའི་ས་ཁྲི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་
ཡོད་འདུག་པ་དེ་གུ་གུ་རྨེ་རུ་མིན་ནམ་ཞེས་ཨ་མདོའི་ནང་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཉམས་སྣང་ཅན་
འགའི་གསུང་སྒྲོས་ལས་ཐོས་པ་ཙམ་ལས། རྒྱ་བོད་ས་མཚམས་རྡོ་རིང་འཛུགས་
སའི་ས་ཡུལ་དངོས་གནས་འདི་ཞེས་ད་བར་ངེས་གཏན་འཁེལ་བ་ཞིག་མ་བྱུང་བས་འདི་
ཐོག་ཞིབ་འཇུག་ཞིག་ཀྱང་ངེས་པར་གནང་དགོས་འདུག་གོ་
མངའ་བདག་རལ་པ་ཅན་གྱིས་བློན་པོ་དགའ་ཡེ་ཤེས་དར་རྒྱས་དཔྱ་
ཁྲལ་བསྡུ་བ་དང། ས་མཚམས་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་མངགས་པ་
ད་ལྟ་མཛོ་དགེ་སྟོད་ན་ཡོད་པའི་ས་ཆ་གླིང་ངོས་བྱ་བ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ། རྨ་ཆུ། རྨེ་ཆུ་
སྐ་ཆུ་གསུམ་སྟེ། ཆུ་ཀླུང་གསུམ་འབབ་པ། སྤང་ལྗོངས་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཐོང་སྟེ་
དེར་བདག་གི་ཡུལ་བཟུངས་ཏེ་བོད་ཀྱི་འགོ་འཛིན་དང། རྒྱའི་ཁ་གནོན་བྱའོ་གསུངས་
ནས་གཞིས་ཆགས། དེར་འཁོད་བོད་རྒྱའི་མི་རིགས་རྣམས་ནས་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོར་
བརྟེན་དཔོན་པོ་ཞེས་ཞེ་ས་དང། བཀུར་གཟོས་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་མཛོ་དགེ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་
དཔོན་དུ་གྱུར། དེའི་རྒྱུད་པར་སྤྱང་ཐའི་དང། དངོ་ཐཱི་ཞེས་པ་གཉིས་བྱུང་སྟེ། དེ་
གཉིས་བློ་རྣོ་ཞིང་གྲུང་བས། མཛོ་དགེ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ས་ཆ་ཕྱུགས་སྐྱོང་བའི་སར་བཟང་
ཡང། ཞིང་ས་དང་ལྡན་པས་གནས་ཤིག་འཚོལ་བར་དགོངས་ཏེ་ཅོ་ནེའི་ཕྱོགས་རྟ་མགོ་
ཕུ་བྱ་བར་ཡུལ་བཟུངས་ཏེ་ཅོ་ནེའི་དཔོན་གྱི་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཅོ་ནེའི་བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། བྱུང་བ་དང། ཨ་མདོའི་
ཕྱོགས་ཀྱི་མི་རིགས་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་སྔར་ཆོས་རྒྱལ་སྐུ་དུས་སུ་དབུས་གཙང་ནས་ས་སྲུང་

[228] དེབ་དཀར་་རྒྱུས་མང་པོའི་ནང་གསལ་ཡོད་དོ། །
དེ་ནས་བཙན་པོས་སྔར་ཡབ་མེས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཀས་བཅད་
པའི་ཁྲིམས་གཞི་བཞག་ཐོག་ཁྲི་རྩེ་འབུམ་གཞེར་གྱི་ཁྲིམས། གསེར་ཐང་ཤ་བ་
ཅན་གྱི་ཁྲིམས། རྒྱལ་ཁམས་དཔེ་བླངས་ཀྱི་ཁྲིམས། མདོ་ལོན་ཞུས་བཅད་ཀྱི་
ཁྲིམས། དཀོན་མཆོག་གི་ཆོས་ཁྲིམས། ཇོ་མོ་མངའ་བདག་གི་ཁྲིམས་དང་དྲུག་ཏུ་
དབྱེ་བས། ངན་ལ་ཆད་པ་གཅོད་ཅིང། བཟང་ལ་བྱ་དགའ་བསྟེར། མཐོ་བའི་
གཉའ་ནས་གནོན་ཅིང། དམའ་བ་ཐབས་ཀྱིས་སྐྱོང་བའི་སྲོལ་བཟང་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་
ཁྱབ་སྟེ་ཁྱིམ་ན་བག་གྲོ། མི་ནི་ཁོང་དལ། ཕྱུགས་ནི་ལོ་དང་ཟླ་བ་ན་སྡུད། མི་
ཉལ་མི་མས་སློང། འབྲི་ཡན་སྣ་མེད། སྒོ་ལ་ཁྱི་མེད། རྗེ་བྱམས། འབངས་
གུས། གྲོགས་གཞུང་བཟང། གཉེན་ཤ་ཚ། ཕོ་ནི་དཔའ་བོ་དང། མོ་ནི་མཛངས་
ལ་ཆས་བཟང། བོད་འབངས་བྱིང་ས་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་དཔལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་གནས་
སོ། །རྒྱལ་པོ་དབུ་སྐྲ་བསིལ་བ་སོགས་ལ་མི་མཉེས་པས་དབུ་སྐྲ་རལ་པར་ཆགས་ཏེ་
བཙན་པོ་རལ་པ་ཅན་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ཇ་ན་དུ་མཚན་ཐོགས། རྒྱལ་པོ་དགུང་ལ་བཞུགས། གཡས་
གཡོན་ལ་དགེ་འདུན་གྱི་སྟན་བཟང་པོ་བཤམས། དབུ་རལ་ཚན་གཉིས་སུ་བྱས་པའི་
སྣེ་ལ་དར་ཡུག་བཏགས་པ་དགེ་འདུན་གྱི་སྟན་གྱི་སྟེང་དུ་བཀྲམ་པ་ལ་དགེ་འདུན་
བཞུགས་ཏེ་དབུ་གཙུག་ཏུ་འཁུར་བས་དགེ་འདུན་དབུ་སྡེ་གཉིས་ཞེས་གྲགས། རབ་
ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་འབངས་མི་ཁྱིམ་བདུན་བདུན་རེ་ཕུལ་
རྒྱལ་པོའི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་དུ། བལ་བོ། ལི་ཡུལ།  ཡར་ཁེན་

[229] ལྕགས་ཟངས། ཤིང་ལ་སོགས་པའི་བཟོ་བོ་
མཁས་པ་མང་པོ་འབོད་དེ་ལྷ་སའི་ནུབ་ཕྱོགས་རྟ་ཚུགས་གཅིག་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་བཞི་བཅུ་
ཙམ་གྱི་སྐྱིད་ཆུ་དང་ཉེ་བའི་སར། འུ་ཤང་རྡོ་དཔེ་མེད་བཀྲ་ཤིས་དགེ་འཕེལ་གྱི་གཙུག་
ལག་ཁང་ཐོག་རྩེགས་དགུ་ཐོག་འོག་གི་ཐོག་ས་གསུམ་རྡོ་རྩིགས་དང། བར་གྱི་ཐོག་
ས་གསུམ་སོ་ཕག་སྟེང་གི་ཐོག་ས་གསུམ་ཤིང་ལས་གྲུབ་པ། བཟོ་ཁྱད་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ། རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་ལེགས་པར་གྲུབ། འདི་རྗེས་སུ་ལྷ་ཁང་ཐོག་
ས་གསུམ་ཐོག་ཅིག་ལས། དགུ་ཐོག་མཇལ་རྒྱུ་མི་འདུག་དུས་སྐབས་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་
ཉམས་ཆགས་སོང་བའི་ཡིག་ཆ་ངེས་གསལ་ཞིག་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་ཞིང། ཡང་ཆོས་
རྒྱལ་འདིས་ལྷ་སའི་ཕྱོགས་སུ་ཤར་དུ་དཀར་རུ་དང། རྨེ་རུ། ལྷོར་དགའ་བ་དང། དགའ་
བའི་འོད། ནུབ་ཏུ་བྲན་ཁང་དང། བྲན་ཁང་མཐའ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞེངས། ཡབ་
མེས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་ལྷ་ས། བསམ་ཡས། ཁྲ་འབྲུག་ལ་སོགས་པར་ཞིག་གསོ་
དང། བཀུར་སྟི་བླ་ན་མེད་པ་མཛད་དེ་བོད་འབངས་ཐམས་ཅད་ཆོས་དང། སྲིད་ཀྱི་
དཔལ་འབྱོར་བདེ་སྐྱིད་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱད་པས་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་ནས། རྒྱལ་པོ་འདིའི་བར་ལ་
སྐྱིད་པའི་གདུང་རབས་ཕྱེད་དང་བཅུ་གསུམ་ཞེས་མུ་ནེ་བཙན་པོ་ཡུན་ཐུང་བས་ཕྱེད་དུ་བྱས་
ཤིང། མེས་ཨག་ཚོམ་ནས་འདིའི་བར་ཤིན་ཏུ་སྐྱིད་པའི་གདུང་རབས་ལྔ་ཞེས་གྲགས་སོ། །
དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོས་ཆོས་ལ་ཞབས་ཏོག་རྒྱ་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱིས་ནག་
ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་བློན་པོ་རྣམས་ནས་ཆོས་ཁྲིམས་བཤིག་པའི་གྲོས་བརྩམས་ཏེ་
སྲས་གཙང་མ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་གྲོ་མོར་སྤྱུགས། འགའ་ཤས་ཀྱིས་མོན་སྤ་གྲོར་ཟེར་
སྦས་སྟག་སྣས་བློན་པོ་བྲན་ཁ་དཔལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ནམ། བན་དེ་ཆེན་པོ་དང། བཙུན་
མོ་དཔལ་གྱི་ངང་ཚུལ་མ་ནལ་བཤམ་ཞེས་ཕྲ་མ་བཅུག་སྟེ་བན་དེ་ཆེན་པོ་བྱང་ཐང་དུ་

[230] བཀུམས། གཞི་མེད་ཀྱི་ཕྲ་མ་དེར་བཙུན་མོ་ཡིད་མུག་སྟེ་ཕོ་བྲང་གི་ཡང་སྟེང་ནས་
ལྕེབས་ཏེ་འདས། བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་ཏུ་ཕེབས་པ་མེ་ཕོ་
འབྲུག་་ལོར་དབས་ཏོ་རེ་དང། ཅོག་རོ་ལེགས་སྒྲས་ཕོ་བྲང་ཞ་མར་ཕོ་བྲང་ཞ་མ་ནི་ལ་གྲོ་ཀ་ཚལ་དགོན་དུ་ཡོད། ཉི་མ་ལ་བཞུཌ་
པའི་སྐབས་སུ་གསང་སྟབས་སུ་ཡོང་ནས་ཞལ་ལྟག་པར་གཅུས་ནས་བཀྲོངས་ནེལ་པའི་ཆོས་འབྱུང་ལ་ནི། སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་བསོད་ནམས་ཟད་པའི་རྐྱེན་བྱས། སྦས་སྟག་སྣ་ཅན་གྱིས་ཕྲ་མ་བཅུག་བྱས་ཏེ། བློན་པོ་ཆེན་པོ་
བྲན་ཁ་དཔལ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང། མངའ་བདག་གི་བཙུན་མོ་ཅོག་རོ་བཟའ་དཔལ་གྱི་ངང་ཚུལ་ལ་ཆད་པ་ཕབ་སྟེ་བསད་པའི་མི་ཤ་ལ་ཅོག་རོས་མངའ་
བདག་བཀྲོངས་ཞེས་གསུངས། ཡང་སྟག་སྣའི་ཆོས་འབྱུང་ལ་ནི། ཅོག་རོ་ལེཌ་སྒྲ་ལྷ་སྡེང་ཅན་གྱི་མལ་གྲོ་ཞམ་མའི་ལྷ་ཁང་རྡོ་སྐྲས་ལ་བཞུཌ་པ་ལ་རལ་གྲི་རྩལ་ནས་བརྐོངས་སོ།།
བོད་ཁམས་ཆོས་བཞིན་བདེ་བར་སྐྱོང་ལ་བསྟན་པ་སྟོབས་ཀྱིས་འཛིན་
པའི་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་དེ་བཀྲོངས་པ་ནས་བཟུངས། བོད་ཁམས་སེམས་ཅན་
རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ནི་སྣུམ་ཟད་ཀྱི་མར་མེ་བཞིན་དུ་གྱུར། དགེ་བ་བཅུའི་ཁྲིམས་ནི་སོག་
ཧྲུལ་གྱི་ཕོན་ཐག་བཞིན་དུ་གཞིགས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཕན་བདེ་ནི་ནམ་མཁའི་འཇའ་བཞིན་དུ་
ཡལ། བཟང་བྱེད་ཀྱི་བསམ་བློ་ནི་མདངས་གསུམ་གྱི་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་བརྗེད། ལོག་
ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་རླུང་ཚུབ་དྲག་པོ་བཞིན་དུ་ལངས། ནག་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བའི་བློན་
པོ་རྣམས་བགྲོས་ཏེ་སྲས་དར་མ་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། སྦི་རྒྱལ་ཏོ་རེ་དང། སྦས་སྟག་
སྣ་ཅན། ཉ་ནམ་རྒྱ་ཚ་ཁྲི་སྲུང་བཅས་ནས་ནང་བློན་བྱས། བཙན་པོ་ཐུགས་གཤིས་རྩུབ་ཅིང། བཟང་
པོའི་སྤྱོད་པ་ལས་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པས་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་གླང་ཞེས་དུད་འགྲོའི་
མིང་དུ་འབོད་པ་དེ་ནས་བཟུང་གླང་དར་མར་གྲགས། ལོ་གསུམ་བར་དཀར་ཕྱོགས་
ཆོས་ལ་བརྣགས་པ་ཙམ་ལས། བློས་མི་འཁྱུད་པའི་གནོད་པ་ཆེ་བ་རང་མ་བྱུང་ཞིང། འོན་

[231]
ཆོས་ཁྲིམས་བཤིག་པར་བགྲོས་ཏེ། ལྷ་ས་དང། བསམ་ཡས། ཁྲ་འབྲུག། འུ་ཤང་
སོགས་ཀྱི་སྐུ་རྟེན་ལ་ལ་ཆུར་སྐྱུར། ལ་ལ་བྱེ་འདམ་དུ་སྦས། ལ་ལ་ཁྲི་འོག་ཏུ་མནན་
གསུང་རབ་འགའ་ཤས་ལྷ་སའི་བྲག་ལ་སྦས་ཤིང། ཕལ་ཆེ་བ་མེ་དང་ཆུར་སྦྱངས། ལྷ་
ཁང་རྣམས་ཀྱི་སྒོར་ཞལ་བ་བྱས་ཏེ་བཙུན་པ་ཆང་འཐུང་བའི་རི་མོ་བྲིས། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་
བཤས་ར་བཟོས། བཙུན་པ་རབ་རྣམས་བསད། འབྲིང་རྣམས་ཕབ། མཐའ་མ་རྣམས་
ལ་མདའ་དང། གཞུ་བསྐུར་ནས་ཁྱི་ར་བྱེད་དུ་བཅུག། བན་དེ་ཉང་ཏིང་འཛིན་བཟང་པོ་
དང། སྨྲ་རིན་ཆེན་མཆོག་གཉིས་ནས་འདུལ་ཁྲིམས་མ་བཏང་བས་བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང། ན་དེ་ལྟར་བཞེད་ཀྱང། བདུད་འཛོམས་རིན་པོ་ཆེའི་རྙིང་མ་ཆོས་འབྱུང་་ནང་ཉང་ཏིང་
འཛིན་བཟང་པོ་ལྷ་ས་བྲག་ལྷ་ཀླུ་ཕུག་ཏུ་འཇའ་ལུས་སུ་ཡལ་ཞེས་གསུངས། བསད། རྒྱ་གར་ནས་
གདན་དྲངས་པའི་པཎྜི་ཏ་ལ་ལ་སྤྱུགས། ལ་ལ་རང་ཡུལ་དུ་བསྐྲད། ལོ་ཙཱ་བ་ཕལ་ཆེར་
ཡུལ་གཤེས་སུ་བྲོས། ཆོས་བསྒྱུར་འཕྲོ་རྣམས་དང། འུ་ཤང་རྡོར་རབ་གནས་མ་གྲུབ་
པར་ལུས། ཐབས་དུ་མའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྟགས་མིང་ཙམ་མེད་པ་བཟོས་ཏེ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྨང་ནས་བཤིག་པར་བརྩམས་ཀྱང། གཙང་རོང་ན་སྣུབས་ཆེན་
སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་ཐོས་ཏེ་ཕོ་ཉས་བཀུགས་ཏེ་གསོད་པར་བརྩམ་པའི་ཚེ། ཁོང་
གིས་སྡིག་མཛུབ་ཀྱི་རྩེར་ལྕགས་ཀྱི་སྡིག་པ་རྭ་ཅན་མགོ་དགུ་པ་གཡག་ཤས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་
པས་རྒྱལ་པོ་བསྐྲགས་ཏེ་དཀོན་མཆོག་སྔགས་པའི་རྟེན་ལ་ང་མི་བོད་ཟེར་ཞིང། སྔགས་པ་
གོས་དཀར་ཅན་ལ་གནོད་པ་མ་བྱུང་བ་ཁོང་གི་དྲིན་ཡིན་པར་གླེང། དེའི་ཚེ་དཔལ་གྱི་ཆུ་བོ་
རིར་སྒྲུབ་པ་ལ་བཞུགས་པ་གཙང་རབ་གསལ་དང། གཡོ་དགེ་བ་བྱུང། རྨར་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་
གསུམ་ནས་བཙུན་པ་ཁྱིར་བྱེད་དེ་པ་མཐོང་སྟེ། རྒྱལ་པོས་ཆོས་ཁྲིམས་བཤིགས་པ་མཁྱེན་ནས་

[232]
མཚན་མོ་འགྲུལ་བྱས་ཏེ་མང་ཡུལ་མངའ་རིས་སུ་བརྟོལ། དེར་ཡང་བཞུགས་མ་ནུས་པར་
ནུབ་བྱང་གར་དེ་དུས་ཡུལ་དེར་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཤུགས་དར་མ་ཐག་པར་སོང་གར་ལོག་ཅེས་འབོད་ཅིང། རྗེས་སུ་ཁ་ཆེས་མག་དྷ་བཅོམ་པའི་
ཚེ་ཡང། གར་ལོག་པས་མ་ག་དྷ་བཅོམས་ཞེས་གཏན་ཚིགས་རྣམས་སུ་གསལ་བ་དང། ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་རབས་ནང། ལི་ཡུལ་གྱི་
མི་རྣམས་གར་ལོག་གིས་བཟུང་ཕྱིན་ཆད་ལི་དང་བོད་ཀྱི་འགྲུལ་ཡང་ཆད་ཅེས་གསལ། གར་ལོག་ ལི་ཡུལ་ལམ་ཡར་ཁྱེན་  ནས་ཐོན་ཏེ་ཧོར་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཀྱང་
སྐད་ཀྱི་བརྡ་མ་འཕྲོད་པས་འགྲོ་དོན་མི་ཡོང་བ་མཁྱེན་ནས་ད་དུང་འགྲུལ་ཏེ་མདོ་སྨད་རྨ་ཆུའི་
འགྲམ། དན་ཏིག་ཤེལ་གྱི་ཡང་དགོན་དུ་ཕེབས་ཏེ་དེར་བཞུགས་སོ། །
དེ་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ལོ་འཁོར་གསུམ་ཙམ་དུས་འདའ་བ། ཆུ་ཁྱི་
་ལོར་ཡེར་པའི་བྲག་ཕུག་ན་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་སྒོམ་དུ་བཞུགས་ཡོད་པར་དཔལ་
ལྡན་ལྷ་མོས་བསྐུལ་ཡང་ཟེར། འགའ་རེས་སྣུབས་ཆེན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ངས་
རྒྱལ་པོ་སྡིག་ཅན་སྐྲག་པར་བྱས་ཡོད་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲོལ་ཅིག་ཅེས་གསུངས་ཀྱང་ཟེར་
གང་ལྟར་ཁོངས་གིས་རྒྱལ་པོ་སྡིག་ཅན་སྒྲོལ་བ་ལ་ཐུགས་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས། ཞྭ་དང་བེར་ཕྱི་
ནག་ལ། ནང་དཀར་བ་ཞིག་གྱོན། གདོང་ལ་སོལ་བ་བཀུས། རྟ་དཀར་པོ་ལ་སོལ་བ་
བྱུགས་ཏེ་ནག་པོར་བྱས་པ་ཞིག་བཞོན། མདའ་གཞུ་ཕུ་དུང་དུ་བཅུག་ནས་ལྷ་སར་ཕྱིན་ཏེ་
སྐྱིད་ཆུའི་འགྲམ་མཆོད་རྟེན་ལ་རྟ་བཏགས་ནས་ཕྱིན་པས། བཙན་པོ་གླང་དར་མ་རྡོ་རིང་གི་
ཡི་གེ་ཀློག་བཞིན་བཞུགས་པར་ཕྱག་བྱ་བའི་ཟོལ་གྱིས་མདའ་སྟོངས་སྤྲད་དེ་འཕངས་པས་
སྙིང་ཁར་ཕོག་སྟེ་བཙན་པོས་ང་གསོད་པ་ཡང་ན་ལོ་གསུམ་གྱི་ཕྱིས། ཡང་ན་ལོ་ཡང་ན་ལོ་གསུམ་གྱིས་ཕྱིས་ཟེར་བ་ནི། ལོ་གསུམ་གྱི་སྔོན་ལ་བསད་ན་སངས་རྒྱས་གྱི་བསྟན་པར་སྐྱོན་མ་བྱས་པའི་སྐབས་དང། ཡང་ན་
ལོ་གསུམ་གྱིས་སྔས་ཟེར་བ་ནི། ད་དུང་ལོ་གསུམ་བཞག་ན་བསྟན་པ་རྩ་བ་ནས་བཤིག་ཐུབ་ཅེས་ཟེར་བར་བཤད། གྱི་

[233] །དེ་མ་ཐག་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་རྟ་ལ་བཅིབས་ཏེ་
སྐྱིད་ཆུར་རབས་བྱས་ཏེ་རྟའི་སོལ་བ་རྣམས་དག་སྟེ་དཀར་པོར་གྱུར། གོས་དང་ཞྭ་ཕྱི་སྒྱུར་
བསློགས་ནས་མི་དཀར། རྟ་དཀར་ཞིག་བྱས་ཏེ་ཡར་ཙམ་ནས་སྐྱིད་ཆུར་ཚུར་བཅད་ནས་ཡེར་
པའི་བྲག་ཕུག་ན་སྔར་བཞིན་བཞུགས། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་དུ་
ཕོ་ཉ་བཀྱེས་ནས་རི་དང། ཀླུང་ཚང་མར་བཙལ་བའི་ཚེ་མི་འགའ་ཤས་ཡེར་པའི་ཕུར་
བསླེབས། དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་བཞུགས་པའི་ཕུག་པའི་སྒོ་ན་ས་དང། བྱ་བྲུན་གཏོར་ཏེ་མིའི་
རྒྱུ་འགྲུལ་མེད་པ་ལྟ་བུ་བཅོས་ནས་ཡོད་པར་ཕལ་ཆེ་བས་འདིའི་ནང་མི་ཡོད་པའི་དོགས་པ་མ་
བྱུང་བར་ལོག་མི་གཅིག་གིས་ནང་དུ་ཡུལ་བས། བྲག་གི་ཁུག་ཅིག་ན་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་
སྒོམ་བཞིན་བཞུགས་ཡོད་པ་མཐོང་སྟེ་སྙིང་ག་ལ་ལག་པ་རེག་ནས་བརྟགས་པས་སྙིང་དྲག་
པོར་བསྒུལ་བས་གནོངས་ཅན་ཡིན་པ་ཤེས་ཀྱང་མ་སྨྲས་པར། ཁྱིམ་དུ་ལོག་ནས་རང་གི་
ནང་མི་ཚོར། མི་ནག་ཅན་ཡེར་པའི་ཕུག་ཏུ་འདུག། སྤྱིའི་ཐ་བར་སྒེར་གྱི་གཤོལ་མི་
གཅོག་ཅེས་སྨྲས་པར་གྲགས། དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་ཀྱང་མིས་རྫི་རིགས་པ་མཁྱེན་ནས་བཞུགས་
མ་ནུས་པར་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང། འདུལ་བ་འོད་ལྡན། ཀརྨ་ཤ་ཏཾ་གསུམ་
བསྣམས་ཏེ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་སོ།།
གླང་དར་མའི་སྐོར་ལ་སྒྲུང་གཏམ་སྙན་པོ་ཞིག་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་
གླང་དར་མའི་མགོ་ལ་རྭ་ཅོ་སྦུད་ཙམ་ཡོད་པ་དང། ལྕེ་ཡང་ནག་པོ་རེད་ཟེར། རྭ་ཅོ་སྦས་
པའི་ཆེད་སྐྲ་རྣམས་གྱེན་དུ་འཐོན་ཏེ་རྭ་ཅོ་སྐྱེས་མཚམས་ནས་མདུད་པ་བཅིངས་པའི་སྐྲ་ལྕོག་
ཅིག་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་དང། མི་རྣམས་ཀྱིས་དོ་སྣང་མི་ཡོང་བའི་ཆེད་སྐབས་དེའི་བློན་རིགས་
ཚང་མས་ཀྱང་སྐྲ་ལྕོག་རྒྱག་པའི་སྲོལ་བཟོས་ཤིང། བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་
གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་རྣམས་ནས་སྐྲ་ལྕོག་རྒྱག་དགོས་པ་དེ་ཡང་དེ་དུས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཡིན་ཟེར་

[234]
དང། ལག་པ་ཡ་གཅིག་གིས་མགོ་སྐྲ་ཕུར་ཙམ་ཕུར་ཙམ་བྱེད་པ་འདི། ང་བདུད་རྒྱལ་
གླང་དར་ནང་བཞིན་ལྕེ་ནག་པོ་མིན་ལ། མགོ་ལ་རྭ་ཅོ་ཡང་མེད་ཟེར་བའི་བརྡ་སྟོན་ཡིན་
ཚུལ་ཡང་ངག་རྒྱུན་དུ་འདུག་གླང་དར་མས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་བསྣུབས་པར་
བརྟེན་བོད་པ་ཚང་མས་རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མ་ལ་བདུད་ཅེས་ཟེར་སྲོལ་ཡང་འདུག་གོ་
དེ་ལྟར་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་གླང་དར་མ་དེ་བཀྲོངས་པའི་རྗེས་སུ་
བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ནས་བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་རིམ་པ་དེ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་
བཅས་སོ།། །།

[235]
བོད་སིལ་བུའི་སྐབས་
༄༅། །བོད་སིལ་བུའི་སྐབས་ཏེ། བཙན་པོ་གླང་དར་མས་དམ་པའི་ཆོས་བསྣུབས་
པ་ལ་བརྩོན་པའི་རྒྱལ་སྲིད་ལོ་དྲུག་བསྐྱངས། ཆུ་ཁྱི་་ལོར་བཀྲོངས་ནས་རིང་པོར་མ་
མ་སོང་བར། ཁོང་གི་བཙུན་མོ་ཆུང་བར་གླང་དར་ཉིད་ཀྱི་སྲས་ཤིག་འཁྲུངས་ཤིང། དེ་
ལ་བཙུན་མོ་ཆེ་བས་ཕྲག་དོག་བྱུང་བར་བརྟེན་ཉིན་མོ་ཉི་མའི་འོད་དང། མཚན་མོ་སྒྲོན་མེའི་
འོད་ཀྱིས་བསྲུངས་པས་ན་སྲས་དེ་ལ་གནམ་ལྡེ་འོད་སྲུང་ཞེས་མཚན་གསོལ། དེ་མ་ཐག་
བཙུན་མོ་ཆེ་བས་བྱིས་པ་མལ་འབྱར་ཞིག་བཙལ་ཏེ་ང་ལའང་རིགས་སྲས་འདི་སྐྱེས་སོ་ཞེས་
བློན་པོ་རྣམས་ལ་བརྟན་པས་མདངས་སྐྱེས་པའི་བྱིས་པ་ལ་སོ་གདའ། འོན་ཀྱང་ཡུམ་
གྱི་བཀའ་བརྟན་དུ་ཆུགས་ཟེར་བས་སྲས་དེའི་མཚན་ལ་མངའ་བདག་ཡུམ་བརྟན་ཞེས་ཐོགས་
དེ་གཉིས་ནར་སོན་པ་ན་ཆོས་ལ་དགའ་བའི་བློན་པོ་དག་གིས་རྒྱུ་མཚན་བརྗོད་པ་ལྟར། ཇོ་བོ་
རྣམ་གཉིས་དང། བྱམས་པ་ཆོས་འཁོར་སོགས་ཁྲི་དང། བྱེ་འདམ་དུ་སྦས་པ་རྣམས་
བཏོན་ཏེ་རང་རང་གི་ཁྲིར་བཞུགས་སུ་གསོལ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆོད་པའི་རྒྱུན་
བཙུགས། འོན་ཀྱང་སྲས་གཉིས་པོ་མངའ་རིས་ལ་མ་འཆམས་པར་རྩོད་དེ་འོད་སྲུང་གི་རྒྱུད་
པས་སྟོད་དང། མངའ་རིས་ཕྱོགས་སུ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང། ཡུམ་བརྟན་གྱི་རྒྱུད་པས་
དབུས་ཕྱོགས་སུ་དབང་བསྒྱུར། འབངས་གྱེན་ལོག་ཅེས་འབངས་རྣམས་རྗེ་ལ་མ་གུས་
པས་བང་སོ་བ་ཁུ་སྟོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་རིན་ཆེན་བང་མཛོད། བཤིག་པ་སོགས་བྱས་པའི་རྐྱེན་ལས་རྒྱལ་སྲིད་སིལ་བུར་གྱུར་ཏེ་བོད་སྤྱི་ལ་
དབང་བའི་རྒྱལ་པོ་མེད་པར། ལུང་པ་རེ་ལ་སྡེ་དཔོན་རེ་དང། སྡེ་དཔོན་རེ་རེས་རྫོང་

[236] རང་སྡེ་སྲུང་བའི་
དམག་མི་ཉུང་ཤས་རེའང་ཉར། མཐའ་མཚམས་སུ་ཡོད་པའི་ཞི་དྲག་དཔོན་རིགས་
དང། དཔྱ་ཁྲལ་བསྡུ་བའི་དཔོན་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དབུས་གཙང་གི་གནས་
ཚུལ་ཐོས་མ་ཐག་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་རྒྱུའི་བསམ་བློ་མ་བཏང་བར། མཐའ་མཚམས་སོ་
སོ་ལ་དབང་བྱས་ཏེ་མདོ་སྨད་ཨ་མདོ་ཁུལ་དང། རྒྱལ་རོང། རྒྱལ་ཐང། ལྷོ་ལྷོའི་ཆོས་འབྱུང་འཇམ་མགོན་སྨོན་མཐའི་འཕྲེང་བའི་་པར་བོད་རྗེ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་སྐབས། བོད་ཁམས་གླིང་དགུའི་དམག་
རྣམས་བསྡུས་ཏེ་རྒྱའི་རྒྱལ་པོ་རྗེ་བློན་འབངས་བཅས་ཐབས་ཀྱིས་བསྐྲད་དེ་མཐར་སྤྱུགས། དམག་མི་ཕལ་ཆེ་བ་ཡུལ་ཉམ་དགའ་བས་
དེ་དག་ཏུ་གཞིས་བཙུགས་ཏེ་བསྡད་པས་ད་ལྟ་མི་ལོག་ཟེར་བའི་ཡུལ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ལྟར་གྲགས་ཞེས་གསལ། འབྲུག་
ཁུལ་སོགས་ལ་གཞིས་ཆགས་ཏེ་བསྡད། དེ་དག་གི་རྗེ་དཔོན་རྣམས་བོད་རྒྱལ་པོའི་བློན་
རྒྱུད་ཡིན་པ་ཁོང་ཚོ་རང་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆར་གསལ་པོ་འཁོད་ཡོད་པ་བཅས་དང་
དབུས་གཙང་ཁུལ་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་མེད་པ་བཟོད་ཡོད་རུང། སྔགས་པ་ལྕང་ལོ་
ཅན་གྱི་ནང་གི་དེ་ཉིད་གླང་དར་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་མ་རྟོགས་གཤིས། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་
རྟགས་མེད་པ་ཙམ་ལས་བསྟན་པ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་བཟོ་མ་ཐུབ། འགོས་ལོ་ཙཱ་བས། དེ་
ལྟར་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་བྱུང་མོད་ཀྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གསང་སྔགས་
ཀྱི་བསྟན་པ་ནི་དེང་སང་གི་བར་དུ་ནུབ་མ་མྱོང་ཞེས་གསུངས་འདུག་པ་དོན་ལ་གནས་སོ།།
དེ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར། གཙང་གཡོ་རྨར་གསུམ་མདོ་སྨད་ཨུ་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་བཞུགས་པ་ལ། རྨ་ཆུ་ཁའི་ཕྱུགས་རྗི་དག་གིས་མཐོང་སྟེ་དགོང་
དྲོ་ནང་མི་ཚོར་བཤད་པས། ལས་དང་སྐལ་བ་ལྡན་པ་བོན་པོའི་བུ་མུ་གཟུ་གསལ་བྱ་
བས་ཐོས་ཏེ་ནང་པར་བལྟར་ཕྱིན་པས་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་ཞུས། གཙང་
གིས་མཁན་པོ་དང། གཡོས་སློབ་དཔོན་བྱས་ཏེ་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས། མཚན་དགེ་བ་

[237] ཕྱིས་ཐུགས་རབ་ཆེ་བས་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་དུ་
མེ་ལོང་མར། འཕན་ཡུལ་ཞོག་ན་རྨུ་གསལ་གཤིན་འབར་བྱ་བའི་བོན་པོའི་བུ་རྨུ་ཟ་འཕན་བྱ་བས་མདོ་ཁམས་སུ་ཕྱིན་ཏེ་གཙང་གཡོ་
རྨར་གསུམ་མཇལ་ཏེ་སྡོམ་པ་ཞུས་གསུངས། རྒྱལ་རབས་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་ལ་ནི། འདི་ཤིན་ཏུ་མ་དག་པ་ཡིན་ཞེས་དང་
རྒྱལ་རབས་གོག་པོས་ལྡན་རྩ་འཆག་ཅེས་དགག་པ་མཛད་འདུག། གྲགས། དེ་ནས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཞུས་པར། དགེ་སློང་ལྔ་མ་ཚང་ན་མི་འོངས་
གསུངས་པས། ཀློང་ཐང་དུ་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་འདུག་པར་ཞུས་པས། ངས་རྒྱལ་
པོ་བསད་པས་མི་འོངས་བཙལ་གྱིས་གསུངས་ནས། རྒྱའི་དགེ་སློང་ཀ་བེད་དང། གྱི་བན་
བྱ་བ་གཉིས་བཙལ་ཏེ་བཏང་བས་གཙང་རབ་གསལ་གྱིས་མཁན་པོ་དང། གཡོ་དགེ་བ་
བྱུང་གི་ལས་སློབ། རྨར་ཤཱཀྱ་མུ་ནེས་གསང་སྟོན། རྒྱའི་དགེ་སློང་གཉིས་ཀྱིས་ཁ་སྐོང་
བྱས་ཏེ་བསྙེན་པར་རྫོགས་སོ། །ཡུམ་བརྟན་གྱི་རྒྱུད་པ་ཁྲི་དེ་མགོན་སྙན་སོགས་བསམ་ཡས་
བཙད་པོའམ། ཚ་ན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དུས་སུ་སྡོམ་རྒྱུན་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་ཡོད་པ་
ཐོས་ཏེ་དབུས་གཙང་ནས་དད་པ་དང། ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་མི་མདོ་སྨད་ནས་སྡོམ་རྒྱུན་ལེན་མི་དབུས་གཙང་གི་མི་བཅུ་ནི། དབུས་ནས་ཀླུ་མེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤེས་རབ་དང། འབྲིང་ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་
རག་ཤི་ཚུལ་ཁྲིམས་འབྱུང་གནས། རྦ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས། གསུམ་པ་ཡེ་ཤེས་བློ་དང་ལྔ། གཙང་ནས་མགུར་མོ་བ་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་
ཤབ་སྒོའི་ཚོང་བཙུན་ཤེས་རབ་སེངྒེ། མངའ་རིས་འོ་བརྒྱད་པ་སྤུན་གཉིས། བོ་དོང་པ་ཨུ་པ་དེ་ཀར་བཅས་ལྔའོ།། བཅུ་བཏང། གཙང་རབ་
གསལ་ལ་སྡོམ་པ་ཞུས་པས། ང་རྒས་ནས་མི་སྐྱོང་པས། བླ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུས་གསུངས་
ནས་ཞུས་པས། ངས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་ལྔ་ལས་མ་ལོན་པས་མཁན་པོ་མི་བཏུབ་
གསུངས་པ་ལ། གཙང་ན་རེ་དམིགས་བསལ་ལ་བཏུབ་པས་གྱིས་གསུངས་ནས། བླ་
ཆེན་པོས་མཁན་པོ་བྱས། གཙང་དང། གཡོས་ལས་སློབ་དང། གསང་སྟོན། རྨར་
དང། རྒྱའི་བཙུན་པས་ཁ་སྐོང་བྱས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཆིག་རྫོགས་བྱས་སོ། །ཀླུ་མེས་ཀྱིས་མཁན་

[238] ཁོ་བོ་དབུས་གཙང་དུ་འགྲོ་བས། མཆོད་གནས་གཅིག་ཞུ་བྱས་པས། བོན་པོའི་
འོབ་ཞུ་ཕོག་ནས། ས་སེར་གྱི་ཚོས་བཏབ་པ་གསོལ་འཕྲོ་ཞིག་གནང་སྟེ། འདི་གྱོན་ལ་
ང་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱིས་སྔར་གྱི་སྟོན་པ་ཕལ་ཆེ་བས་ཞྭ་སེར་པོ་བཞེས་ཤིང། རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ཀྱང་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་
དགོངས་ཏེ་དབུ་ཞྭ་སེར་པོ་བཞེས་པའི་སྲོལ་མཛད་དོ།། ཤིག་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་ཁོང་རྣམས་རིམ་བཞིན་དབུས་ཕྱོགས་སུ་
བྱོན་ནས་བསམ་ཡས་སུ་ཕེབས་དུས་ཚ་ན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གཤེགས་ཏེ་སྲས་མངའ་བདག་
ཁྲི་པས་ཞབས་ཏོག་ཞུས། དེ་དུས་རྒན་མོ་ཞིག་གིས་ང་ལོ་དྲུག་དུས་སུ་ན་བཟའ་འདི་འདྲ་བ་
བཞེས་པ་དྲན་ཟེར་བར། ད་ལྟ་ལོ་དུ་ཡིན་གསུངས་པས། ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་དྲུག་ཡིན་ཟེར་
བ་ལྟར་དབུས་གཙང་དུ་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་མེད་པར་ལོ་བདུན་ཅུ་སོང་བའི་རྩིས་གཞི་གཅིག་ནི་
འདི་ནས་བྱེད་པ་དང། དེ་ནས་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་དར་ཞིང། དགེ་འདུན་གྱི་གནས་
གཞི་མང་དུ་བཙུགས་པས་བསྟན་པའི་མེ་རོ་སྨད་ནས་གསོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །
འོད་སྲུང་གི་སྲས་མངའ་བདག་དཔལ་འཁོར་བཙན་དང། བཀྲ་ཤིས་
བརྩེགས་པ་ལ་སོགས་པ་གདུང་རྒྱུད་མང་དུ་བྱུང་སྟེ། མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་ནང། ཁྲི་བཀྲ་
ཤིས་བརྩེགས་པའི་སྲས་འོད་ལྡེ་ལ་སྲས་བཞི་བྱུང་བའི་གཉིས་པ་ཁྲི་ལྡེས་མདོ་ཁམས་སུ་
ཕེབས་ནས། མཚོ་སྔོན་གྱི་གཞི་བཟུངས་ཏེ་ཁྲི་དཔོན་མཛད། ཙོང་ཁ་ཡུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་
སོགས་མདོ་སྨད་ཕལ་ཆེར་ལ་མངའ་མཛད་པའི་རྒྱུད་སྤྱན་སྔ་དོན་ཆེན་པ་སོགས་བྱུང་བ་བཤད་
ལ༑ ད་དུང་ཡང་ཁྲི་དཔོན་དེའི་རྒྱུད་པ་ཨ་མདོ་དཔའ་རི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པ་ལས། འཕན་
ཡུལ་རང་སྐད་མ་ཉམས་པས་ཁྱི་དཔོན་དུ་འབོད་པར་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོའི་སྟོད་ཆ་་སྣང་ཞེས་གསལ། དཔལ་ལྡེ་རིག་པ་
མགོན་སོགས་ཀྱིས་མང་ཡུལ་ རྫོང་དགའ་  བཟུང། བཀྲ་ཤིས་ལྡེ་མགོན་གྱིས་

[239] ལྡེ་གཙུག་མགོན་གྱིས་ཞང་ཞུང་བཟུང་སྟེ་ལྡེ་གཙུག་མགོན་ལ་སྲས་
ཁོ་རེ་དང། སྲོང་ངེ་གཉིས་བྱུང་བ་ལས། དང་པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་མཚན་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་
འོད་ཅེས་ཕལ་ཆེ་བས་ཁོ་རེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་ལ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཅེས་གསུངས་ཀྱང། ཀུན་མཁྱེན་པ་དཀར་དང། མེ་ལོང་མར་
སྲོང་ངེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་ཡེ་ཤེས་འོད་ཅེས་གསུངས་འདུག། ཅེས་གྲགས། ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱིས་ཞང་ཞུང་གུ་གེར་མཐོ་ལྡིང་ མཐོ་ལིང་  གསེར་
གྱི་ལྷ་ཁང་བཞེངས། ཕྱིས་བསམ་ཡས་གཟིགས་པ་ན། ངའི་ཡབ་མེས་བོད་ཚང་མ་
ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱག་རྫས་ ཕྱག་རྗེས་  ལས། ང་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ཞིག་
ལ་སུག་ལས་ ལག་རྗེས་  མི་ཆུང་བ་འདུག་ཅེས་གསུངས་ཏེ་མཉེས་མཉེས་མཛད། དེས་
མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་བཀར་ཤེས་ཀྱང། ཨར་ཚོ་བན་དེ་བཅོ་བརྒྱད་མྱང་ཆོས་འབྱུང་ན་མྱང་སྨད་པ་རྣམ་ཁུལ་དུ་ཨར་ཚོ་བན་དེ་བཅོ་བརྒྱད་ཁོངས་གྲོལ་དར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་དང་
ཆོས་འབྱུང་ལ་ལར་པཎྜི་ཏ་གཤམ་ཐབ་སྔོན་པོ་བྱ་བ་དང། ཨ་ཙ་རྒྱ་དམར་པོ་བྱ་བ་གཉིས་ཞེས་གསུངས་པ་དང། དགེ་བཤེས་
བྱ་ཡུལ་བ་ཆེན་པོའི་བསྟན་རིམ་ནང་ཞག་བདུན་སངས་རྒྱས་ཞེས་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་བ་གསུངས། ལ་སོགས་པ་སྔགས་པ་
རྣམས་ཀྱིས་སྦྱོར་སྒྲོལ་བྱས་པས། དེ་དག་་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ཡིན་མིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་བཟོས་
ཏེ༑ རྗེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཐམས་ཅད་བསགས་ཏེ་ལོ་བཅུ་ལས་མར་མི་གཞོན་པ། ཉི་ཤུ་ལས་
ཡར་མི་རྒན་པ་མང་པོ་ཚོགས་པ་བློ་ལ་བརྟགས་ནས། བློ་རབ་བདུན། དེ་འོག་བདུན་
ཡང་འོག་བདུན་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཕ་མ་ལ་རིན་བྱིན་ཏེ་ཉོས་ནས་གསེར་མང་པོ་བསྐུར་ཏེ་སློབ་
གཉེར་བྱེད་པར་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་དུ་མངགས། རོགས་མི་བཅུ་དགུ་ཁ་ཆེ་གྲིབ་ཏན་ཁ་ཆེ་གྲིབ་ཏན་ནི། ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ར་ཧོར་པཎ་ཌི་ཡིན། སྔར་ནང་པའི་ཚོགས་ཁང་ཧ་ཅང་གི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དེང་དུས་
ཁ་ཆེའི་ལྷ་ཁང་བྱེད་པ་རེད་ཅེས་དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས།  ཁྲི་སྟན་  དུ་
ཚ་བས་གྲོངས། རིན་ཆེན་བཟང་པོ་དང། ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱིས་མདོ་

[240] ཁྱད་པར་དུ་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་
བཟང་པོས་པཎ་ཆེན་ན་རོ་པ་དང། ཀ་མ་ལ་གུཔྟ། ཛི་ན་མི་ཏྲ་སོགས་ལས་ཟབ་པ་དང་
རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་མང་དུ་གསན། པཎྜི་ཏའི་བླ་མ་ཡང་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་བརྟེན་ཏེ། གསུང་
རབ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་མཐར་སོན་པ་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་ལ་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བ་འདི་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་
བས། འགོས་ལོས། བསྟན་པ་སྔ་དར་ལས། ཕྱི་དར་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཆེ་བ་
ཡང་ལོ་ཙཱ་བ་འདི་ཁོ་ནའི་བཀའ་དྲིན་ཡིན་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་མཛད། དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་
འོད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ནས་པཎྜི་ཏ་དྷརྨ་པ་ལ་ལ་སོགས་པའི་པཎྜི་ཏ་དུ་མ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་སྟོད་
འདུལ་གྱི་སྲོལ་བཏོད་པས་བསྟན་པའི་མེ་རོ་སྨད་ནས་གསོས་ཏེ་སྟོད་ནས་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་
འདི་བྱུང་
གཞན་ཡང་མཁས་པ་སོ་སོའི་བཞེད་པ་ལྟར། བོད་ལ་བསྟན་པ་སྔ་
དར་དང། ཕྱི་དར་གྱི་གཏན་ཚིགས་མི་འདྲ་བ་དང། དབུས་གཙང་ལ་འདུལ་བའི་བསྟན་
པ་མེད་པའི་ལོ་ཚིགས་སོགས་བཞེད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་མང་ཙམ་གསུངས་འདུག་ཀྱང། དེབ་
སྔོན་དུ། བསྟན་པ་དབུས་གཙང་ལས་མངའ་རིས་སྔ་བར་བཞེད་པ་ནི། ལོ་ཙཱ་བ་རིན་
ཆེན་བཟང་པོས་མཁན་པོ་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོའི་དྲུང་ལས་ལྕགས་རྟ་་པར་རབ་བྱུང་གི་
སྡོམ་པ་ཞུས་ཤིང། ས་སྟག་་ལ་དབུས་གཙང་གི་མི་བཅུས་བླ་ཆེན་ལས་བསྙེན་
རྫོགས་ཞུས་པར་དགོངས་པ་དང། པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པས་ཀྱང་ལོ་ཆེན་རིན་
ཆེན་བཟང་པོ་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྔོན་ལ་རབ་བྱུང་མཛད་པས་ན་བསྟན་པ་མངའ་རིས་ལ་སྔ་བ་
བྱུང་ཞེས་གསུངས་པའི་ལོ་ཚིགས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མཐུན་རུང། བཀའ་གདམས་བསྟན་
པའི་སྲོལ་འཛིན་འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་དབུས་གཙང་ལ་རབ་བྱུང་མེད་པའི་
བར་སྟོང་བསམ་ཡས་སུ་རྒས་མོས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་ལྟར་དང། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་ཚུགས་

[241] ཁོ་བོས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཏེ་སངས་
རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་་བོད་ལ་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་་
སོང་བའི་ས་སྟག། སྤྱི་ལོ་་ལོར་དབུས་གཙང་མི་བཅུས་བླ་ཆེན་ལས་བསྙེན་རྫོགས་
ཀྱི་སྡོམ་པ་ཞུས་པའི་ལོ་དུས་དེ་རང་ལ་ཆ་འཛིན་བྱེད་པ་ལགས་སོ། །
སྐབས་དེའི་དུས་སུ། བལ་པོ་སླེ་རུ་རྩེ་ པདྨ་རུ་རྩེ་  བྱ་བའི་ལོ་ཙཱ་
མཁས་པ་ཞིག་གིས་རྒྱ་གར་ནས་པཎྜི་ཏ་ཕྲ་ལ་རིང་བ་དང། པཎྜི་ཏ་སྨྲི་ཏི་གཉིས་གདན་
དྲངས་ཏེ་འོངས་པས། ལོ་ཙཱ་བ་ལམ་དུ་འཕོ་ལོག་ན་ནས་ཤི། པཎྜི་ཏ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་
སྐད་མི་ཤེས་པས་ཡུན་རིང་པོར་འཁྱམས་ཤིང། སྨྲི་ཏིས་རྟ་ནག་ཏུ་ལོ་མང་པོ་ལུག་རྫི་
མཛད་དགོས་པ་སོགས་འོ་བརྒྱལ་ཆེ་བ་བྱུང་ཡང། ཕྱིས་སུ་དཔྱལ་ལོ་ཙཱ་བ་བསོད་ནམ་རྒྱལ་
མཚན་གྱིས་སྨན་ལུང་དུ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་ཆོས་ཞུས། ཁམས་སུ་དཔྱལ་ལོ་ཙཱ་བ་བསོད་ནམ་རྒྱལ་
མཚན་གྱིས་སྨན་ལུང་དུ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་ཆོས་ཞུས། ཁམས་སུ་བྱོན་ནས་ལྡན་ཀོང་ཐང་དུ་མངོན་
པ་མཛོད་ཀྱི་བཤད་པ་བཙུགས་པ་སོགས་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད། ཕྲ་ལ་རིང་བས་རོང་པ་
ཆོས་བཟང་ལ་གྲོངས་འཇུག་བྱས་པས། རོང་པས་ཆོས་མང་པོ་གཏོལ་ཤེས་སུ་བྱུང་ཟེར་
ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་གཅུང་སྲོང་ངེར་བཏད་དེ་ཁོང་ཉིད་
ཀྱིས་པཎྜི་ཏ་མང་པོ་གདན་དྲངས་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དག་ཐེར་མཛད་དང་མཛད་བཞིན་
ཡང། ད་དུང་ཐུགས་མ་འཚིམས་པར་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ། རྒྱ་གར་བཞེང་གཤོལ་ན་རྒྱལ་
པོའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་པ་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤའི་སྙན་པ་གསན་ནས་སྤྱན་འདྲེན་པར་འདོད་དེ་ལོ་
ཙཱ་བ་རྒྱ་བརྩོན་འགྲུས་སེང་གེ་ལ་བོད་ཕྲུག་མང་པོ་རོགས་སུ་བཏང། གསེར་ལིང་པ་ཆེན་
པོ་གཅིག་དང། སིལ་མ་མང་པོ་བསྐུར་ནས། ཞུ་ཡིག་ཏུ། ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་
ཕྱོགས་རིས་མི་མངའ་ཞིང། །སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་ཐུགས་ནི་སེམས་བྱེད་ན། །ཁ་བ་
ཅན་འདིར་སྔོན་ནི་ཕུན་ཚོགས་ཀྱང། །དེང་སང་དུས་ན་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་ཉམས་

[242] །མྱ་ངམ་ཐང་ལ་ཚད་པས་གདུང་པ་ན། །ཆུ་ཡི་
འདུ་བྱེད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྟར། །ཉིན་དང་མཚན་དུ་མགོན་པོ་ཁྱོད་བསམ་ན། །བདག་
ལ་ཐུགས་ཀྱིས་བརྩེ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། །ཞེས་བྲིས་ནས་རྒྱ་བརྩོན་སེང་ལ་གདན་ཞུའི་
གནད་རྣམས་ལེགས་པར་མངགས་ནས་བཏང། ཁོང་ངོ་འཁོར་རྣམས་བི་ཀྲ་མ་ལ་མཁས་དབང་རྒན་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཞལ་ནས། བི་ཀྲ་མ་ཤི་ལ་ཞེས་བོད་སྐད་ལ་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཟེར། དེའི་ཤུལ་ནི་
གངྒཱའི་འགྲམ་དུ་པ་ཐར་གྷྜ་ཟེར་བ་དེ་རེད་གསུངས། ཤི་ལ་
བྱ་བའི་དགོན་པར་འབྱོར། ཇོ་བོ་མཇལ་ཏེ་ཞུ་ཡིག་དང། གསེར་རྣམས་ཕུལ་ནས་
བོད་དུ་བྱོན་པའི་ཞུ་བ་བྱས་པས་ཞལ་གྱིས་མ་བཞེས་པར་གསེར་ཚུར་བསྩལ། ལོ་ཙཱ་བ་
བོད་དུ་ལོག་གསེར་རྣམས་ལྷ་བླ་མར་བཏད། ཇོ་བོ་སྤྱན་མ་འདྲོངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་
ཞུས་པར། ལོ་ཙཱ་བས་དཀའ་བ་དང་བསྡོས། ལུས་སྲོག་ཐེད་ལ་བོར་ནས་བྱོན་པ་ཐུགས་
ལ་བཏགས། ཇོ་བོ་སྤྱན་མ་འདྲོངས་པར་ཐབས་མེད་གསུངས། ལོ་ཙཱ་བ་སླར་རྒྱ་གར་དུ་
སློབ་གཉེར་འཕྲོ་སྐྱོང་བར་བཞུད། ལྷ་བླ་མས་ཇོ་བོ་སྤྱན་དྲངས་པའི་ཆེད་ད་དུང་གསེར་
མང་པོ་སྒྲུབ་པར་དགོངས་ཏེ་བྱོན་པས་གར་ལོག་གི་རྒྱལ་པོས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པ་ཤེས་
ནས་བཙོན་དུ་བཅུག་གཅུང་སྲོང་ངེར་སྲས་ལྷ་ལྡེ་དང། འོད་ལྡེ། ཞིབ་འོད་གསུམ་
ཡོད་པ་ལས། ཞི་བ་འོད་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་མཚན་ལྷ་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཞུ་བ་དེས་ཁུ་བོ་ཡེ་ཤེས་
འོད་འཇུས་པའི་གཏམ་གསན་པ་དང། ཁོང་གིས་རྟ་པ་བརྒྱ་དང་བཅས་གར་ལོག་གི་ཡུལ་
དུ་བྱོན། ཐུགས་ལ་བོད་ནས་དམག་བསྐུལ་ཏེ་འཐབ་ན་ཐུབ་སྲིད་དེ། སྡིག་པའི་རྐྱེན་དུ་
འགྲོ་བར་སྣང་ལ། གལ་ཏེ་རང་ཉིད་ལ་བར་ཆད་བྱུང་ན། ཇོ་བོ་ཡང་སྤྱན་མི་འདྲོངས། ཁུ་
བོ་ཡང་བརྩོན་ནས་འདོན་མི་ཐུབ་པ་འདུག་དེ་བས་ཁོ་ལ་ཐབས་ཀྱིས་བསྟུན་ན་ལེགས་པར་
དགོངས་ནས་ལབ་སྣ་འབྲེལ་བ་དང། གར་ལོག་རྒྱལ་པོ་ན་རེ། ཁྱོད་ནང་པ་སངས་རྒྱས་

[243] ཡང་ན། གསེར་
རྒྱལ་པོའི་ལུས་ཀྱི་ལྗིད་དང་མཉམ་པ་སྤྲོད་འདམ་ཁ་གྱིས། དེ་མིན་རྒྱལ་པོ་མི་གཏོང་ཟེར་
བས། དབོན་པོས་གསེར་སྤྲོད་པ་ལ་འདམས་ནས། དབུས་གཙང་གི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་
ལ་གཤམ་ཐབ་ཀྱི་ཁྲལ་དང། བོད་ཁམས་གླིང་དགུའི་འབངས་ལ་གསེར་གྱི་ཁྲལ་མོ་ཆེ་ཐེངས་
གསུམ་བསྡུས། ཕྱག་རྫས་ཡོད་རྒུ་གསེར་དུ་བསྒྱུར་ནས་ཁུལ་བོ་བླུ་བར་གར་ལོག་གི་ཡུལ་གང་དུ་ཡོད་རྩད་དཔྱོད་བྱ་ཕྱིར་ཧིལ་ཕུག་ཏོབ་མན་གྱི་དབྱིན་དེབ་ དིཨ་ཨྲླུག་ཨིན་དེརྟིབེཏིསྖེན་
ལིཏེརཏུར། ཨྲིཨྣྶ། པ་ ལོནྡོན། ་  པྤ་  ་ནང་ལ་ཡང་ཁྱེན་ཕྱོགས་སུ་
ངོས་འཛིན་བྱས་འདུག་ཅིང། པ་རང་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་སེམས་སོ།། ལོག་གི་ཡུལ་དུ་
ཕེབས། གསེར་རྣམས་བཏེགས་པས་སྐུ་ལུས་ཀྱི་ལྗིད་ལོངས་ཀྱང། དབུའི་ལྗིད་ཙམ་
ཞིག་མ་ལོངས་པས་ཁུ་བོ་གཏོང་དུ་མ་ཉན་པ་ན། བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་ཁུ་བོ་གང་དུ་བཞུགས་
པའི་བཙོན་ཁང་གི་སྒོ་དྲུང་དུ་བྱོན་ནས། ཁུ་བོ་ལ་བོས་ཏེ། བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ། སྔོན་གྱི་
ལས་ཐོག་ཏུ་བབས་པ་ཡིན་པས། ངས་ཁོ་ལ་དམག་བརྒྱབ་ནས་བཟློགས་ན་ནི་སྐྱེ་བོ་ཚན་པོ་
ཆེ་ཕུང་ལ་བཏང་ནས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་དགོས་པར་སྣང། པཎྜི་ཏ་གདན་འདྲེན་རྒྱུ་དེ་བཤོལ་
ན་ཆོས་བློས་གཏོང་དགོས་པ་དེ་མ་ནུས་ནས། ཁྱེད་ཀྱི་སྐུ་ལྗིད་དང་མཉམ་པའི་གསེར་སྤྲོད་པ་
ལ་འདམས་ནས་གསེར་བཙལ་བས་དབུའི་ལྗིད་ཙམ་མ་ལོངས་སྟབས་ཁོས་གཏོང་མི་ཉན་པས་
ངས་གསེར་དབུ་ཙམ་རྙེད་པ་དང་བླུར་འོང་གིས། དེའི་བར་སྔོན་གྱི་ལས་དགོངས་ཤིང། དཀོན་
མཆོག་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང། སྙིང་པོ་ཆེ་བྲང་འོག་ཏུ་བཅུག་པའི་བསོད་ནམས་
མཛད་དགོས་པ་ཡིན། ཞེས་ཞུས་པས། ཁུ་བོ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱིས་དབོན་པོའི་གསུང་ངོ་
མཁྱེན་ཏེ་བཞད་ཤིག་མཛད། ཁྱེད་ལའང་གཅེས་ཕྲུག་སྣུམ་བཟན་མའི་བག་ཅིག་ཡོད་
བཀའ་སྤྱད་དང། སྙིང་རུས་མི་ནུས་སྙམ་པ་ཡིན་ཏེ། ང་ཤི་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡབ་མེས་ཀྱི་

[244] ཁྱོད་ཀྱི་དེ་གོ་བ་ཆེ། ང་ལ་དེས་ཆོག། ངའི་བསམ་པ་ལ་བོད་
འདིར་ཆོས་ཁྲིམས་སྐྱོན་མེད་ཅིག་མ་ཚུགས་བར་ང་ཤིན་མི་རུང་བ་འདུག་སྙམ་པ་ཡིན་ཏེ། ད་
ཁྱོད་ཀྱིས་བྱེད་ཐུབ་པར་འདུག་ང་ན་སོ་ཡང་རྒས། ལུས་ཀུན་མེ་གཙས་བསྡམས་པས་
ཤེས་པ་ཡང་མི་གསལ། འདིར་ད་ལམ་མ་ཤི་ཡང་ཚེ་ལོ་བཅུ་ལས་མེད། དེ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་
གསེར་མང་པོ་བཏང་ན་དཀོན་མཆོག་ཐུགས་ཁྲེལ། ངས་སྔར་ཚེ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་
ནས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་སྲོག་བཏང་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ད་ལན་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་ཤིན་ལེགས་པ་ཡིན་
པས། རྒྱལ་པོ་ཁོ་ལ་གསེར་སེ་བ་སེ་བ་ཞེས་པ་བོད་ཀྱི་གསེར་དངུལ་གྱི་ལྗིད་ཚད་ཞིག་ཡིན། སེ་བ་བཅུ་ཐམ་པ་ལ་སྐར་གང་གི་ལྗིད་ཡོད། ར་ཏི་ཟེར་བ་རྒྱ་གར་གྱི་
ལྗིད་ཚད་ཞིག་རེད། གང་ངམ། ར་ཏི་གཅིག་ཀྱང་མ་སྟེར། གསེར་ང་ཙམ་
རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་རྔམས་ཆེ། ད་མགོ་བོ་ཙམ་གང་ནས་རྙེད། གསེར་ཐམས་ཅད་རྒྱ་གར་དུ་
འཁྱེར་ལ་ད་དུང་ཇོ་བོ་པཎྜི་ཏ་གདན་ཅི་འདྲོངས་གྱིས། པཎྜི་ཏ་དེའི་སྙན་དུ་ཡང། ང་ན་རེ་
ངས་ཁྱེད་གདན་འདྲེན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལུས་སྲོག་གར་ལོག་གི་རྒྱལ་
པོ་ལ་བྱིན་ཡོད་པས། ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ལ་ཐུགས་རྗེས་འཛིན་པ་དང། ངའི་
བསམ་པའི་གཙོ་བོ་ཁྱེད་བོད་དུ་བྱོན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་བ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་
ན་བཞིན་མཛད་པ་དང། སྐྱེ་བ་འདིའི་འོག་རོལ་དུ་ཁྱེད་རང་ངེས་པར་མཇལ་བ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་
ཏུ་གསོལ་ཞེས་ངའི་འཕྲིན་འདི་སྐྱེལ་བར་མཛོད་ཅིག་ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་ཡབ་མེས་ཀྱིས་
བཀའ་གཙིགས་མཛད་པའི་ཆོས་བཟང་པོ་རྣམས་གསོས། མི་ཉམས་པ་རྣམས་གོང་དུ་གྱིས་
ལ༑ ལྷ་ས་དང། བསམ་ཡས། མཐོ་ལྡིང་སོགས་ལ་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་གྱིས། དེ་ལྟར་
བྱས་ན་ངའི་གློ་བ་དེས་ཚིམས་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་དྲུང་དུ་དམ་བཅའ་མཛོད་ཅིག་ཅེས་
གསུངས་སོ། །དེར་དབོན་པོས་སྒོའི་སེར་ཁ་ནས་ནང་དུ་གཟིགས་པས། ཁུ་བོའི་ཕྱག་ཞབས་

[245] གསུང་གི་གདངས་ཆག་ཤིན་
ཏུ་ཉམ་ཐག་པར་འདུག་ཀྱང། ད་དུང་བོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
བསྟན་པ་དང། ཇོ་བོ་འབའ་ཞིག་ཐུགས་ལ་བཅངས་པའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་
ཐུགས་སྐྱོབ་བ་ལ་ཚད་མེད་པ་བྱུང། མགྲིན་པ་བརྣངས་ཏེ་རེ་ཞིག་གཏམ་མ་ཐོན། དེ་ནས་
མཆི་མ་འབྱིན་བཞིན་པར། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་ལན་གསུམ་དུ་
བོས་ནས། ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ཙམ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྐུ་སྲོག་བཏང་ན་ངས་ཁྱེད་ཀྱིས་དགོངས་པ་
བཞིན་མི་བྱེད་རི་ཞེས་དམ་བཅའ་མཛད་དེ། འབྲལ་མི་ཕོད་བཞིན་དུ་ཕྱི་ཕྱག་བཙལ་ནས་ཕྱིར་
བྱོན་ཏོ། །
ལྷ་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས། རྒྱ་གར་ནས་ཇོ་བོ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་བང་ཆེན་
གྱི་འོས་བཙལ་བས་མ་རྙེད་པ་ལ། དགེ་བཤེས་གུང་ཐང་པ་དེ་རྒྱ་གར་ལ་བཞུད་པ་ཐུགས་ལ་
མངའ་བས་ཞང་ཞུང་ནས་མང་ཡུལ་གུང་ཐང་དུ་བྱོན། ལྷ་བཙན་གདོང་བྱ་བ་གུང་ཐང་པའི་མི་
ཆོས་ཀྱི་སར་བྱོན་ནས། ཁྱོད་ཀྱི་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དེ་རྒྱ་གར་ནས་བྱོན་ན་ང་ལ་སྦྲོན་ཅིག་བྱ་བའི་
འཕྲིན་བཞག་གོ་གུང་ཐང་པ་བོད་ལ་བྱོན་པའི་ཚེ་མི་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་བཞིན་འཕྲིན་
སྤྲད་དེ། ཁྱེད་ལྷ་བཙུན་གམ་དུ་བཞུད་དགོས་བྱས་པས་དེར་བྱོན། ལྷ་བླ་མས། དགེ་བཤེས་
གུང་ཐང་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བར་ཁོང་ལ་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཡང་ཞུ། ཁོང་ནི་རྒྱ་བཙོན་སེང་གི་སློབ་མ་ཡིན། བར་ཁྲི་ཆེན་པོ་བརྩིགས་ཤིང། ཞེ་ས་དང་བཅས། ངའི་ཡབ་
མེས་རྒྱལ་བློན་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་དབུ་བརྙེས། སྲོལ་
བཏོད། དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད་པ་ཡིན་པ་ལ། དུས་དེང་སང་བསྟན་པ་ཉམས་དམས་
ཁྱད་པར་ཨར་ཚོ་བེནྡ་བཅོ་བརྒྱད་བྱ་བས་གསང་སྔགས་ཐེག་པའི་སྐོར་བྱ་བ་བསྒྱུར་ནས། རབ་ཏུ་
བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཕབ་སྟེ་སེར་ཁྱིམ་བྱས། སྦྱོར་བ་དང་སྒྲོལ་བ་བྱ་བའི་ཆོས་ལོག་སྣ་ཚོགས་

[246] དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁུ་བོ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་
ཀྱིས་བི་ཀྲ་མ་ལ་ཤི་ལའི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་པཎྜི་ཏ་དའི་བཾ་ཀ་ར་སྤྱིར་སྟངས་ཡོངས་གྲགས་ལ། ཨ་ཏི་ཤ་ཞུ་བ་རེད། དེ་བོད་སྐད་ལ་བསྒྱུར་ན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་རེད། ཅེས་རྒན་བསྟན་
འཛིན་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེས་ལུང་འདྲེན་དང་བཅས་གསུངས།  མར་མེ་མཛད་  བྱ་བ་བྱ་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞུགས་པར་གསན་ནས་སྤྱན་འདྲེན་དུ་མངགས་ཀྱང་གདན་མ་
འདྲོངས་པར་ཕོ་ཉ་ཚུར་ལོག་པ་ལས་མ་བྱུང། སླར་ཡང་གསེར་སྒྲུབ་ཏུ་བྱོན་པར་གར་ལོག་
རྒྱལ་པོས་བཟུངས། ད་ནི་ཁུ་བོ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང། ཉམ་
ཐག་བོད་ཀྱི་དོན་དུ་པཎྜི་ཏ་དའི་བཾ་ཀ་ར་སྤྱན་འདྲེན་པ་ལ་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཁྱེད་ལས་འོས་པ་མི་འདུག་
ལམ་རྒྱུས་ཀྱང་ཡོད། ཚད་པ་ཡང་གོམས། ལོ་ཙཱ་ཡང་ཤེས་པས། ཇོ་བོ་ཅིས་ཀྱང་
གདན་འདྲོངས་པ་ཁྱེད་རང་མཁྱེན་ཞེས་སྤྱན་ཆབ་འབྱིན་བཞིན་པར། ཁུ་བོ་ཆེན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་
རྣམས་ཞིབ་ཏུ་གསུངས་པས། འདུལ་བ་འཛིན་པས། ཁོ་བོ་སློབ་གཉེར་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་བར་
འདོད་པས་དེའི་བར་ཆད་དུ་འགྲོ་བ་འདུག་སྟེ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྐུ་སྲོག་
ཀྱང་བློས་བཏང་བས་ན། ངས་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་འདོད་བཞིན་ཇོ་བོ་གདན་འདྲེན་པ་ལ་ལོས་འགྲོ་
བརྫོང་བ་རྣམས་གྲ་སྒྲིག་པར་ཞུ་ཞེས་ཁས་བླངས་པས། ལྷ་བླ་མ་རབ་ཏུ་མཉེས་ནས་ལོ་ཙཱ་བ་
ལ་རོགས་མི་ལྔ། པཎྜི་ཏར་ཞུ་རྟེན་དུ་གསེར་ཐིག་པོ་ཆེ་བ་གཅིག་ལ་སྲང་དྲུག་ཅུ་ཡོད་པ་དང་
ལིང་བ་གཅིག་ལ་སྲང་བདུན་ཅུ་ཡོད་པ། གསེར་ཕྱེ་བྲེ་གང། ཕར་ཚུར་ལམ་གྱི་རྒྱགས་ལ་
གསེར་སྲང་བདུན་བཅས་བསྐུར་ཏེ་ཇོ་བོ་ལ་ཞུ་ཡིག་དང་བཅས་རྒྱ་གར་དུ་མངགས་སོ། །
དེ་ནས་ལོ་ཙཱ་བས་བལ་པོའི་རྒྱལ་ཕྲན་རྒྱ་གར་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་དང་བསྡེབས་
ནས་བྱོན་ཏེ་དགའི་འགྲམ་ན། བི་ཀྲ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་དགོན་པར་སླེབས། རྒྱ་བརྩོན་སེང་དང་
ཐུག་སྟེ་ལོ་རྒྱུས་བཤད་པས། རྒྱ་བརྩོན་སེང་ན་རེ། ཇོ་བོའི་འོག་ན་པཎྜིཏ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་

[247] ད་དུང་ཇོ་བོ་རང་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་དགོས། ཁྱེད་རྣམས་
ཇོ་བོ་སྤྱན་འདྲེན་དུ་འོངས་སྐད་མ་ཟེར་བར་སློབ་གཉེར་ལ་ཡོང་བའི་ཁུལ་གྱིས་ཤིག་གསུངས་པ་
ལྟར་བྱས་ཏེ་བསྡད། དེ་ནས་ཉིན་གཅིག་རྒྱ་བརྩོན་སེང་གིས་ལོ་ཙཱ་བ་དབེན་པའི་གནས་སུ་
ཤོག་གསུངས་ཏེ་ཇོ་བོའི་གཟིམ་ཁང་དུ་འཁྲིད། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་བསྐུར་བའི་ཞུ་ཡིག་དང་
གསེར་རྣམས་ཕུལ་ཏེ། ལོ་ཙཱ་བ་རྒྱ་བརྩོན་འགྲུས་སེང་གེས་གཏམ་བཏང་བ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་
པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ལུགས། ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་ཆོས་
ཇི་ལྟར་དར་ལུགས། ལྷ་བླ་མ་ཁུ་དབོན་གྱིས་ཇོ་བོ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་དུ་སྐུ་སྲོག་བློས་
བཏང་བ་དང། བཙོན་ནས་ཞུ་འཕྲིན་ཇི་ལྟར་གནང་བ། བོད་ལ་གསེར་གྱི་ཁྲལ་མོ་ཆེ་བསྡུས་
ལུགས། ད་ལྟ་བོད་ལ་ཆོས་ལོག་ཇི་ལྟར་དར་ཚུལ་བཅས་ཞིབ་རྒྱས་ཞུས་ཏེ། ན་ནིང་སྐད་
མི་གསུངས་བར་བོད་ལ་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས་པ་ཞུ། ཞེས་གསོལ་ཏེ་རྒྱ་བརྩོན་སེང་དང་
ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བ་གཉིས་ཀས་བཤུམས་པས། ཇོ་བོའི་ཞལ་ནས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཚོ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་འདུག་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་ཡང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན། བླ་ཆེན་པོ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་འདུག་དེ་མིན་
ན་བསྟན་པའི་མེ་རོ་བསླང་བར་མི་ནུས། ཇོ་བོ་ལྷ་བླ་མ་དེ་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་
འདུག་བྱབ་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཀའ་བཅག་ཏུའང་མི་རུང་བ་ཡིན། རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ངོ་ཡང་གནོངས་
བ་ཡོད། ཁོང་གི་མི་ནོར་ཡང་མང་པོ་ཆུད་ཟོས་ལ་སོང། ཁྱེད་བོད་རྣམས་སྙིང་རྗེ་བ་ཡང་འདུག་སྟེ་
ང་ཡང་ན་སོ་རྒས། ལྡེ་མིག་མང་པོ་ཡང་འཛིན། བྱ་བ་མང་པོའི་འཕྲོ་ཡང་ཡོད་པས། བོད་ལ་ཕན་
ཐོགས་དང་མི་ཐོགས་ངས་བརྟགས་པ་ཞིག་བྱས་ཏེ། ཕན་ཐོགས་ན་ཅིས་ཀྱང་འགྲོ། འོན་ཀྱང་
བི་ཀྲ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་གནས་བརྟན་གྱིས་འོ་སྐོལ་གཏོང་བར་དཀའ་བས། ཐབས་མཁས་པ་ཞིག་བྱ་
དགོས། ནག་ཚོ་རང་ཡང་རེ་ཞིག་སློབ་གཉེར་མཛོད། ཅེས་གསུངས། ཇོ་བོས་ཡི་དམ་གྱི་

[248] རྡོ་རྗེ་གདན་ན་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མར་དྲི་བ་མཛད་པས། ལྷ་དང། མཁའ་
འགྲོ་ཞལ་མཐུན་པར་བོད་ཀྱི་བསྟན་པར་ཕན་ཐོགས་པ་འོང་བས་ཅིས་ཀྱང་སོང། ཁྱད་པར་
ཨུ་པ་སི་ཀ་ དགེ་བསྙེན་  གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་ཐོགས་ཏེ་འོངས། ཚེ་ནི་ལོ་ཉི་ཤུས་
ཐུང་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པར་བྱུང་བ་ན། བསྟན་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཐོགས་
ན༑ ཚེ་ཐུང་ཡང་སླ་དགོངས་ནས་བྱོན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་དག་ཇོ་བོའི་རྣམ་ཐར་ཡོངས་གྲགས་མ། ཇོ་བོའི་ལམ་ཡིག་དང། ལམ་རིམ་
ཆེན་མོ། དེབ་སྔོན་སོགས་ལས་བཏུས་ནས་བྲིས་པ་ཡིན། སོ། །
དེར་ཇོ་བོས་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་སྐོར་བ་མཛད་རྒྱུ་དང། བལ་ཡུལ་དུ་རང་བྱུང་
གི་མཆོད་རྟེན་གཟིགས་པ་ལ་བྱོན་སྐད་མཛད་ནས། ལོ་ཙཱ་བ་གཉིས་པོས་ཀྱང་ཕྱག་ཕྱི་
མཛད་དེ་བྱོན་པར་ཆས་པའི་ཚེ། གནས་བརྟན་ཤཱི་ལ་ཨཱ་ཀ་ར་ན་རེ། ནག་ཚོ་ལ། ཨཱ་
ཡུཤྨཱནྟ་ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཟེར་བ་རེད་ཅེས་དགེ་བ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས། ཁྱོད་སློབ་གཉེར་ལ་འོངས་པར་བསམ་ཙ་ན་པཎྜི་ཏ་བརྐུ་བར་འདུག་ད་པཎྜི་ཏ་
ཉིད་ཀྱང་བཞུད་པ་ལ་དགྱེས་པ་འདྲ་བས། ཁོ་བོས་གེགས་མི་བྱེད་པར་བཏང་གིས། བོད་
དུ་ལོ་གསུམ་ལས་མ་བཞུགས། དེ་རྟིང་ཚུར་སྐྱེལ་དགོས་གསུངས་པས། ནག་ཚོས་
ཁས་བླངས། དེ་དུས་ཇོ་བོ་དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དགུ་ཡིན། དེ་ནས་ཇོ་བོ་དཔོན་སློབ་ཉི་ཤུ་
རྩ་ལྔ། གུང་ཐང་པ་དཔོན་གཡོག་བདུན། རྒྱ་བརྩོན་སེང་དཔོན་གཡོག་གསུམ་བཅས་
རབ་བྱུང་དང་པོའི་ས་ཕོ་ཇོ་བོ་བོད་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་བ་ལམ་ཡིག་ལ་ས་སྟག་ ་  ཡིན་ཀྱང། དེབ་སྔོན་སོགས་སུ་ལྕགས་ཕོ་འབྲུག་ ་  ཅེས་
ལོ་གཉིས་ཀྱི་ལོ་ཁྱད་ཐོན་གྱི་འདུག་ཅིང། ངའི་དབྱིན་ཡིག་གི་དེབ་དེར་སྔོན་གྱི་ལོ་ཚིགས་བྲིས་ཡོད། སྟག་གི་ལོ། སྤྱི་ལོ་་ལོར། བི་ཀྲ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་དགོན་པ་

[249] རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་ནས་བལ་ཡུལ་དུ་
ཕེབས། དེར་ལོ་གཅིག་བཞུགས་ནས། སྠཾ་བི་ཧ་ར་བི་ཧ་ར་ཟེར་བ་ནི་དགོན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བྱོན་པའི་རྗེས་ནས་མངའ་སྡེ་དེའི་ནང་ནང་པའི་དགོན་པ་དང། ལྷ་ཁང་མང་པོ་ཡོད་
སྟབས། མངའ་སྡེའི་མིང་ལའང་བི་ཧར་ཞེས་འབོད་པར་གྲགས་སོ།  གཙུག་ལག་ཁང་  བཞེངས་
དེར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཕེབས་བསུ་བ་འབྱོར། རྒྱ་བརྩོན་འགྲུས་སེང་གེ་བལ་ཡུལ་དུ་འདས་
དེ་ནས་ཇོ་བོ་སྟོན་འཁོར་རྣམས་ལ་ལྷ་བཙུན་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་བསུ་བའི་
བཀོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་ལྕགས་ཕོ་འབྲུག་་ལོར། ཞང་ཞུང་མཐོ་ལྡིང་གསེར་གྱི་
ལྷ་ཁང་དུ་ཕྱག་ཕེབས། ད་ལྟ་བོད་པ་ཚོས་རག་དུང་རིང་པོ་གཏོང་བ་འདི་དེ་དུས་ཆེད་གཏད་
བཟོས་པར་གྲགས་ཤིང། མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་དུ། རག་དུང་ཡང་སྔར་མེད་པ་ལ་ཇོ་བོ་
སྤྱན་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་བཅོས་ཏེ་ལོ་པཎ་སྤྱན་འདྲེན་གྱི་དུང་ཞེས་གྲགས་གསུངས་འདུག་དེར་
མཆོད་ཡོན་ཞལ་མཇལ་བར། ལྷ་བཙུན་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ནས་བཞེད་པ་བསྒྲུབས་པའི་
གཏམ་མང་པོ་བཏང། པཎྜི་ཏ་སྤྱན་འདྲོངས་པའི་དགའ་སྟོན་ཡང་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད། ལྷ་
བླ་མས་བོད་ན་ཆོས་ལོག་འདི་དང། འདི་ལྟ་བུ་བདོག་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་སུན་འབྱིན་པ་
དང། ལྷག་པར་མགོན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་ཉམས་སུ་བཞེས་པའི་་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་
མདོ་རྒྱུད་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་ཐམས་ཅད་ཧྲིལ་གྱིས་བསྒྲིལ་བ། ཉམས་སུ་ལེན་བདེ་
བའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་མཛད་པར་གསོལ་བ་བཏབ་པས། ཇོ་བོས་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མེ་
ཞེས་བྱ་བ་མཛད། དེའི་དུས་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་ཇོ་བོ་རྗེ་ཁོང་ཉིད་ཀྱི་བཞུགས་གནས་
སུ་གདན་དྲངས། ཁོང་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་ལྔར་ཕེབས་ཡོད་པ་དང། སྔར་རྒྱ་གར་ལ་བླ་
མ་མཁས་པ་མང་པོ་བསྟེན་པ་དང། ཆོས་མང་པོ་གསན་པས་ང་རྒྱལ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང་
ཇོ་བོའི་མཁྱེན་པར་ཡི་རངས་ཏེ་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ། ཇོ་བོའི་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་གཙོ་

[250] ཇོ་བོས་མངའ་རིས་
ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་བཞིན་ལོ་གསུམ་བཞུགས་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཕྱིར་བྱོན་པར་
ཆས་ཏེ་པུ་ཧྲེང་གི་རྒྱལ་ཞིང་ཞེས་པར་བཞུགས་པའི་ཚེ། རྡོ་རྗེ་གདན་ནས་ལྷས་ལུང་བསྟན་
པ་ཨུ་པ་སི་ཀ་ཞེས་འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་དང་མཇལ་ཞིང། འབྲོམ་གྱིས་ཇོ་བོ་
དབུས་སུ་འབྱོན་པར་གསོལ་བ་བཏབ་པས། ནག་ཚོས་ཇོ་བོའི་ན་བཟའ་ནས་འཇུས་ཏེ། ངས་
གནས་བརྟན་པ་ལ་དམ་ཚིག་གི་ཆད་བྱས་ཡོད་པས། ང་དམྱལ་བར་འགྲོ་མི་ཕོད་པས་ཅིས་
ཀྱང་རྒྱ་གར་ལ་གཤེགས་དགོས་ཞུས་པས། ཇོ་བོས་ལོ་ཙཱ་བར་དེ་ཙམ་སེམས་ལས་མི་དགོས་
སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་ཅེས་དབུགས་དབྱུངས། སོག་པོ་བླ་མ་གུ་རུ་དེ་ཝེ་ནས་ས་ར་ན་ཐར་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི་ལམ་རིམ་ཟིན་བྲིས་གདམ་ངག་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོ་བ། དེ་ནི་དེ་དུས་བལ་པོའི་རྒྱལ་
ཁག་གསུམ་ནང་འཁྲུག་ལངས་ཏེ་རྒྱ་གར་ལ་འགྲོ་བའི་ལམ་འགག་ཡོད་པས་དེ་ལ་དགོངས་
པར་ངེས་ཤིང། དེ་ནས་འབྲོམ་སྟོན་པས་དབུས་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་ཆེན་རྣམས་ལ་ངས་ཇོ་བོ་གདན་
འདྲེན་བཞིན་ཡོད་པས་ཁྱེད་རྣམས་བསུ་བ་ལ་ཕེབས་དགོས་ཞེས་ཞང་དབང་ཕྱུག་མགོན་དང་
ཀ་བ་ཤཱཀྱ་དབང་ཕྱུག་སོགས་ལ། ཤིང་རྟའི་དབྱིབས་འདྲ་འཛམ་གླིང་གི། ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་པའི་ཕེབས་བསུར་འབྱོན་དགོས་པའི་འཕྲིན་བཏང། ཀ་བས་དོ་དམ་ཆེར་གྱིས་
ནས། རྒྱལ་གྱི་ཞང་ཆེན་པོ་སོགས་ལ་གྲོས་བྱས་ཏེ་གདན་འདྲེན་པའི་གྲབས་བྱེད་པའི་ཚེ། ཁུ་
སྟོན་གྱིས་ངའི་མིང་ཡི་གེའི་ནང་མི་འདུག་གསུངས་པར། སོགས་ཁོངས་ན་འདུག་ཞུས་
པས། སོགས་ཁོངས་སུ་འཇོག་དགོས་པའི་མི་དེ་ང་མིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ་སྔོན་ལ་ཇོ་བོ་མཇལ་
བ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱ་སྙམ་ནས་བྱོན་པས། གཞན་རྣམས་ལའང་འུར་ལངས་ནས་ལྕག་བརྒྱབ་
པ་བཞིན་བྱུང། དེར་དབུས་ཀྱི་མི་ཆེན་རྣམས་དཔལ་ཐང་དུ་ཕེབས་པའི་ཚེ། བོད་སྟོན་
རྣམས་དབུ་ཞྭ་སྣ་རིང་དང། ན་བཟའ་གོས་ཆེན་གྱི་བེར་བསྣབས་ཏེ་རྟ་པ་མང་པོ་རྒྱང་ནས་འོང་

[251] ཨུ་པ་སི་ཀ། མི་མ་ཡིན་མང་པོ་བྱུང་གསུངས་ཏེ་དབུ་
བཏུམས་ནས་བཞུགས། དེ་ནས་བོད་སྟོན་རྣམས་ཀྱིས་ཇོ་བོ་དང་ཉེ་བ་ན་ཆིབས་ལས་བབས་
བེར་དང། དབུ་ཞྭ་བཞག། སྣམ་སྦྱར་གྱོན་པ་ཤ་སྟག་བྱས་ནས་བྱུང་བར། ཇོ་བོ་ཡང་
དགྱེས་ནས། དགེ་འདུན་ལ་སྤྱི་ཕྱག་མཛད། མི་མ་ཡིན་འདུག་ཅེས་པ་དང། དབུ་
བཏུམས་མཛད་པ་དག་ནི་བོད་ཀྱི་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་སྤྲོས་ལ་མི་དགྱེས་པ་ཡིན། དེ་ནས་
བོད་སྟོན་རྣམས་སྔོན་ལ་ཐེགས་ནས། ཇོ་བོ་སྟོན་འཁོར་རིམ་གྱིས་བྱོན་ཏེ་སྣ་བོ་ལར་ཕེབས་དུས་
དར་འཕྱར། ལྷ་བཙུན་གྱིས་མཛད་པའི་རག་དུང་བུད་པས། ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཤེས་
པར་དམག་བྱུང་ཟེར། སྤེལ་དམར་གྱི་གྲུ་ཐོན་ནས་བསམ་ཡ་སུ་ཕེབས། ལྷ་བཙུན་བོ་དཧིར་
ཛས་ཞབས་ཏོག་ལེགས་པར་མཛད་དོ། །
དེ་ལྟར་གནས་བརྟན་གྱི་བཀའ་བཞིན་ཇོ་བོ་གདན་དྲངས་ཀྱང། བལ་ཡུལ་
དུ་དམག་འཁྲུག་གིས་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་དགོས་བྱུང་བ་དང། ཇོ་བོས་བོད་དུ་བསྟན་བཅོས་
འདི་འདྲ་བ་མཛད། འགྲོ་དོན་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བས་བོད་དུ་བཞུགས་ཆོག་པ་འདྲ་མི་ཡོང་
ངམ་ཞེས་ཞུ་ཡིག་དང། ལམ་སྒྲོན་ཇོ་བོའི་ཕྱག་བྲིས་ངོ་མ་ཞིག་དང། གསེར་མང་པོ་
བཅས་བསྐུར་ཏེ་རྒྱ་གར་དུ་ཕོ་ཉ་བརྫངས་བར། པཎྜི་ཏ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་སྒྲོན་གཟིགས་
པས་ཧ་ལས་ནས། མགྲིན་གཅིག་ཏུ་ཇོ་བོ་བོད་དུ་ཕེབས་པ་བོད་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་པས་
མ་ཚད། ངེད་རྒྱ་གར་བ་རྣམས་ལའང་ལེགས་པ་བྱུང། ཇོ་བོ་རྒྱ་གར་དུ་བཞུགས་ན་རྒྱ་
གར་བ་རྣམས་ཤེས་རབ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བས་བསྟན་བཅོས་འདི་ལྟ་བུ་མི་གསུངས་
བོད་གླེན་ཞིང། བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་བ་ལ་དགོངས་ནས་ཚིག་ཉུང་ལ་དོན་ཆེ་བའི་བསྟན་བཅོས་
འདི་ལྟ་བུ་བརྩམས་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་མང་པོ་མཛད་པས། གནས་བརྟན་ཤཱི་ལ་ཨ་ཀ་ར་
 རཏྣ་ཨཱ་ཀ་ར་  ཡིས། པཎྜི་ཏ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་བརྗོད་འདི་ལྟར་མཛད། ཇོ་བོ་ཡང་

[252] འགྲོ་དོན་ཡང་ཆེ་བ་དེ་ལྟར་ན། ད་ནི་ཇོ་བོ་བོད་དུ་བཞུགས་
ཆོག་པ་གྱིས། སྐུ་ཚབ་ཏུ་ལམ་སྒྲོན་འདི་ལ་རང་འགྲེལ་ཞིག་མཛད་ནས་བསྐུར་ཤོག་ཅེས་
བཀོད་པའི་ཡིག་ལན་འབྱོར་བས། ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཤིན་ཏུ་དགའ་ནས། གནས་བརྟན་
པས་འཁུར་རི་ཙམ་བསྐུར་བ་ཉི་མ་དེ་རིང་ནས་སངས་སོང་ལམ་རིམ་ཟིན་བྲིས་བདུད་རྩིའི་སྙིང་པོའི་ཤོག་གྲངས་བ་ནང་གསལ། གསུངས་སྐད་
ཁུ་སྟོན་བརྩོན་འགྲུས་གཡུང་དྲུང་གིས་ཇོ་བོ་ཐབ་ལོ་ཆེར་གདན་དྲངས་ཀྱང་
ཞབས་ཏོག་བཟང་བ་ཁ་ན་ཡང་མ་བྱུང་བས། ཇོ་བོ་སྟོན་འཁོར་རྣམས་བྲོས་སྟབས་ཀྱིས་ཉང་
པོ་གྲུ་ལ་ཞུགས་ཏེ་གཙང་པོའི་གསུམ་ཆ་ཙམ་དུ་ཕེབས་པ་ན། ཁུ་སྟོན་གྱིས་རྗེས་བསྙེགས་ཏེ་
སྐད་ཆེན་པོས་བཟོད་པར་གསོལ་ཞིང། སླར་ཕེབས་པར་ཞུས་ཀྱང་མ་བཟློག་པར་དབུ་ཞྭ་
ཕྱིར་འཕངས་ཏེ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གནང། དཔོན་སློབ་རྣམས་རེ་ཞིག་འོན་དང། དེ་ནས་
བསམ་ཡས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ཕྱག་དཔེ་གཟིགས་དུས་རྒྱ་གར་ན་གཟིགས་མ་མྱོང་བའི་རྒྱ་དཔེ་མང་
པོ་གཟིགས་པ་ན། སྔོན་བོད་དུ་བསྟན་པ་བྱུང་བ་དེ་འདྲ་བ་ནི་རྒྱ་གར་དུའང་བྱུང་བར་དཀའ་
གསུངས་ཤིང། སྤྱིར་ཆོས་འཁོར་ལ་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ཏེ་ཡུན་རིང་ཙམ་བཞུགས་པར་བཞེད་
ཀྱང། བང་སྟོན་གྱི་རྟ་པ་ཉིས་བརྒྱའི་བསུ་བ་དང་བཅས་རྒོད་དཀར་ལ་བརྒྱུད་དེ་སྙེ་ཐང་དུ་ཕེབས་
ལྷ་ས་དང། ཡེར་པ། འཕན་ཡུལ་སོགས་སུ་འགྲོ་དོན་དུ་ཡང་ཡང་ཕེབས་པ་ལས། སྙེ་
ཐང་རང་ལ་གདན་སའི་ཐེལ་དུ་མཛད། ཆོས་ཞུ་བ་སློབ་མ་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པ་འདུས་
སློབ་མའི་གཙོ་བོ་ནི་འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་དང། རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་
ལྷ་བཙུན་བྱང་ཆུབ་འོད། ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ། ནག་ཚོ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ། ལྷོ་
བྲག་པ་ཆག་ཁྲི་མཆོག་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་ནུས་པའི་སློབ་མ་ཡང་བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་པ་བྱུང། བཀའ་གདམས་བསྟན་པའི་སྲོལ་བཏོད། རྒྱ་གར་དུའང་བླ་མ་དང། སློབ་

[253] ཇོ་བོ་རྗེ་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་གཉིས་སུ་
ཕེབས་པ། བོད་རབ་བྱུང་དང་པོའི་ཤིང་རྟ་ཇོ་བོའི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་དང། དེབ་སྔོན་སོགས་ལ་དགུང་ལོ་་ཕེབས་པ། ཤིང་ཕོ་རྟའི་ལོ་སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཚེས་་ཞེས་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་གཤེགས་པར་
བཞེད་ཀྱང། མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་དུ་དགུང་ལོ་་རྟ་ལོ་དབྱུག་གུའི་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་ཟླ་་ཚེས་་ལ་གཤེགས་པ་གསུངས་འདུག། ་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་དགའ་ལྡན་ཡིད་
དགའ་ཆོས་འཛིན་དུ་གཤེགས། དགེ་བཤེས་ འབྲོམ་  སྟོན་པས་སྙེ་ཐང་གི་ན་མོ་ཆེར་སྐུ་
གདུང་ཞུགས་ཀྱིས་སྦྱངས། འོར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གདུང་རུས་བཞུགས་པའི་མཆོད་རྟེན་
བཞེངས་ཏེ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ལོ། །
དེ་ནས་དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་འཕྲེང་ཁ་བེར་ཆུང་གིས་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་
རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ཨ་མེས་བཅས་བྱང་དུ་ཕེབས་ནས། མེ་བྱ་་ལོར་བཀའ་གདམས་
བསྟན་པའི་ཆུ་འགོ་རྭ་སྒྲེང་གི་གདན་ས་ཕྱག་བཏབ། ཆུ་གླང་་ལོར་འཁོན་དཀོན་མཆོག་
རྒྱལ་པོས་ས་སྐྱ་ཕྱག་བཏབ། དེ་དང་དུས་མཚུངས་རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གསང་
ཕུ་ནེའུ་ཐོག་གི་དགོན་པ་བཏབ་པ་སོགས་བསྟན་པ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བར་མཛད་
ཆུ་ཁྱི་་ལོར་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་གླང་དར་བསྒྲལ་བ་ནས་
བཟུངས། རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ཆུ་གླང་་ལོར་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་བློ་
གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལ་དབང་མ་བསྒྱུར་བའི་བར་ལོ་བཞི་བརྒྱ་བཅུ་གཅིག་
གི་རིང་དེར་བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་རྒྱལ་པོ་མ་བྱུང་བར་བརྟེན་བོད་སིལ་བུའི་སྐབས་ཟེར་བ་ཡིན་ཞིང་
དུས་སྐབས་དེའི་རིང་ལ་ཀླུ་མེད་ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་ཆེན་སོགས་དབུས་གཙང་གི་མི་བཅུ་དང། རྔོག་
ལེགས་པའི་ཤེས་རབ། འབྲོག་མི་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས། འགོས་ཁུག་པ་ལྷས་བཙས། སྣ་ནམ་
རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག། ལྷ་རྗེ་ཟུར་ཤཱཀྱ་འབྱུང་གནས། ཟུར་ཆུང་པ་ཤེས་རབ་གྲགས། གྱི་ཇོ་
ཟླ་བའི་འོད་ཟེར། མར་པ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས། ཟངས་དཀར་འཕགས་པ་ཤེས་རབ། གཉན་

[254] མི་ཉག་རྩ་མི་སངས་རྒྱས་གྲགས། ཀྲེ་བོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་དཔལ། བ་རི་
རིན་ཆེན་གྲགས། ཀློག་སྐྱ་ཤེས་རབ་བརྩེགས། མལ་བློ་གྲོས་གྲགས། འགྲོ་ཤེས་རབ་
གྲགས། བ་རག་ཐོས་པ་དགའ། རྨ་བན་ཆོས་འབར། མཚུར་ལོ་ཙཱ་བ། དཔྱལ་ཀུན་
དགའ་རྡོ་རྗེ། རྭ་ལོ་ཙཱ་བ་རྡོ་རྗེ་གྲགས། ཞང་ཤེས་རབ་བླ་མ། ཞྭ་མ་སེང་རྒྱལ། མར་པ་
དོ་པ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་གཅིག་ལམ་ཀྱི་སྒྲོན་མ། གྲྭ་པ་མངོན་ཤེས། དཔྱལ་
ཆོས་ཀྱི་བཟང་པོ། པ་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས་པ། གུང་ཐང་གི་མི་ལ་རས་པ། ཆག་ཆོས་རྗེ་
དཔལ། ཀ་བ་ཤཱཀྱ་དབང་ཕྱུག། གར་མི་ཡོན་ཏན་གཡུང་དྲུང། ཡོལ་ཆོས་དབང་
ཆག་ཁྲི་མཆོག། བཀའ་གདམས་སྐུ་མཆེད་གསུམ། བཀའ་གདམས་སྐུ་མཆེད་གསུམ་ནི། ཕུ་ཆུང་པ་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཚན་དང། པོ་ཏོ་བ་རིན་ཆེན་གསལ། སྤྱན་
སྔ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་འབར་བཅས་སོ།། མྱང་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས། རོང་
ཟོམ་ཆོས་ཀྱི་བཟང་པོ། འཁོན་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་པོ། རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ། མཉམ་
མེད་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ། ཞང་གཡུ་བྲག་པ། འགྲོ་མགོན་ཕག་མོ་གྲུ་པ། ཀརྨ་པ་དུས་
གསུམ་མཁྱེན་པ། གླིང་རས་པ་པདྨ་རྡོ་རྗེ། སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ། གཙང་པ་
རྒྱ་རས་པ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ། ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། ཁྲོ་ཕུ་ལོ་ཙཱ་བ་བྱམས་
པ་དཔལ་ལ་སོགས་པའི་རྩོད་མེད་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་རིམ་པར་
བྱོན་ཏེ། ལ་ལས་རྒྱ་གར་དུ་སློབ་གཉེར་ལ་ཕེབས་ཤིང། མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་
བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར། འགའ་ཤས་ཀྱིས་པཎྜི་ཏ་དང། གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་
དུ་མ་སྤྱན་དྲངས། ལ་ལས་བོད་རང་དུ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང། འཆད་རྩོད་རྩོམ་
གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་བྱ་བ་རླབས་པོ་ཆེ་གནང་སྟེ་དེ་དག་རེ་རེས་བཤད་གྲྭ་དང་
སྒྲུབ་གྲ་སོགས་དགེ་འདུན་གྱི་གནས་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང། སློབ་མ་གྲངས་ལས་འདས་པ་

[255] གངས་ལྗོངས་ཆོས་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་འདིར་
ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟར་སྤེལ་བར་མཛད་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སྐབས་
འདིར་ཉུང་ཤས་ཤིག་གི་མཚན་སྨོས་པ་ཙམ་ལས། དེ་དག་བྱོན་རིམ་སོགས་ཞིབ་པ་ནི་ཆོས་
འབྱུང་གསུང་རབ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་དང། དེབ་སྔོན་སོགས་ལ་གསལ་ཞིང། མཛད་
འཕྲིན་སྐོར་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འདོད་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སོ་སོའི་རྣམ་ཐར་དག་ལ་གཟིགས་པར་
མཛོད་ཅིག་
མངའ་བདག་རྒྱལ་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་སྐོར་ནི། མེ་ལོང་མ་དང། ཡར་
ལུང་ཇོ་བོའི་ཆོས་འབྱུང། ནེལ་པ་པཎྜི་ཏའི་སྔོན་གྱི་གཏམ་མེ་ཏོག་འཕྲེང་བ་སོགས་ལ་གསལ་
བ་དང། དེའི་ཚེ་བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་རྒྱལ་པོ་མེད་གཤིས། སྡེ་དཔོན་དང། ས་བདག་
ཆོས་སྡེ་ཁག་ལ་རང་རང་གིས་འཛིན་བཞིན་བདག་པའི་ས་སྡེ་རྣམས་ལ་རང་སྐྱོང་ལྟ་བུར་བདག་
དོན་བདག་གཅེས་ཙམ་ལས། བོད་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱིའི་མཚམས་བརྟན་སྲུང་དང། བོད་རྒྱལ་
ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒུད་ལ་ནི་དོ་སྣང་གང་ཡང་མེད་པ་ནི། གོང་གི་ཡིག་ཆ་རྣམས་
ལས་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ་ཅིང། རྒྱའི་མཁས་པ་ཝིན་ཐིན་དྲིན་གྱིས་བྲིས་པའི་དེབ་ནང་
སྤྱི་ལོ་་ནས་་བར་རྒྱ་བོད་གཉིས་ལན་གྲུ་ཕྱོགས་སུ་དམག་འཁྲུག་བྱུང་སྟེ་
དེའི་དུས་རྒྱའི་དམག་དཔོན་ཧྲོའོ་ཆང་ཟེར་བས་སྔ་རྗེས་བསྡོམས་པར་བོད་མི་ཁྲི་དྲུག་ཙམ་བསད་
དམག་དཔོན་རང་ཉིད་ཀྱང་དམག་ཐོག་དེ་རང་ལ་གྲོངས་སོ་ཞེས་བཀོད་འདུག་པར་གཞིགས་ན་
མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱི་སྐབས་སུ་ས་མཚམས་ལ་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་དཔོན་
དམག་ས་ཁུལ་སོ་སོར་གཞིས་ཆགས་པ་རྣམས་དང་དམག་འཁྲུག་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་པ་
ལས། སྐབས་དེར་བོད་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་ལ་དོ་བརྩོན་
བྱེད་པ་མ་གཏོགས། བོད་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱིའི་སྲིད་དོན་ལ་ནི་དོ་འཁུར་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་

[256] འོན་ཀྱང་དུས་རབས་དེའི་ནང་མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་མཚམས་སུ་གླིང་རྗེ་གེ་སར་སྐྱེས་
མཆོག་ནོར་བུ་དགྲ་འདུལ་ཞེས་པ། དཔུང་སྟོབས་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བདག་པོ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་
ཉེ་འབྲེལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་དང་དམག་འཐབ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྒྲུང་ཡིག་སྙན་པོ་མང་པོ་དང་
གོ་ཁྲབ། མདའ་མདུང། རལ་གྲི་ལ་སོགས་པའི་བཅའ་དངོས་ངོ་མཚར་ཅན་སྣ་ཚོགས་
ཤིག་རྟེན་དེབ་ཁག་ཏུ་གསལ་བ་ཙམ་མ་ཟད། ང་རང་གི་མིག་ལམ་དུ་གྱུར་པའང་ཇི་སྙེད་
བྱུང་རུང། རབ་རྟགས་མེད་པའི་ཁུངས་འབྲེལ་ཡིད་ཆེས་ཐུབ་ངེས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང་ལོ་ཚིགས་
ལོ་རྒྱུས། ས་ཡུལ་སོགས་ར་འཕྲོད་ངོས་འཛིན་གསལ་པོར་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། གེ་སར་
གྱི་སྐོར་འདི་ཡང་རང་རེའི་སྲིད་དོན་གྱི་རྒྱལ་རབས་ནང་ངེས་པར་འཇུག་འོས་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་
པས་ཞིབ་འཇུག་ལ་ངལ་བ་ཅུང་ཟད་བསྟེན་པར། འཁྲུངས་གླིང་གིས་གཙོས་སྒྲུང་དཔེ་མི་
འདྲ་བ་བཅུ་ཕྲག་མཇལ་སྐབས་དགོངས་གཏེར་དང། བབས་སྒྲུང་ཡིན་ཚུལ་ལས། རེ་
ཟུང་ལ་མ་གཏོགས་རྩོམ་པ་པོའི་མཚན་མི་གསལ་ཞིང། ལྷག་པར་རྡོ་རིང་བཀའ་བློན་བསྟན་
འཛིན་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རང་རྣམ་ན་པར། ངེད་རང་གི་དཔེ་ཆའི་གྲས་སུ་གེ་སར་
གྱི་སྒྲུང་དཔེ་འཇུན་པས་མཛད་པ་ཧོར་ཕར་འདུལ་གྱི་ལེའུ་མཇུག་མ་ཚང་བ་ཞིག་འདུག་སྟབས་
འདི་སྐབས་མི་རྗེ་དེ་ཉིད་ ཡབ་རྗེ་གུང་པཎྜི་ཏ་  ཁམས་ཕྱོགས་སུ་དཔུང་འཇུག་འགོ་བྱེད་ལ་
ཕེབས་སྟབས་གང་ཅིའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དགོས་པར་བསམ་པ་དང། ཉི་རིང་འཕུལ་ཐབས་སུ་
རང་བཟོ་བློས་བྱས་ཀྱིས་མཇུག་བསྒྲིལ་ཆ་ཚང་བ་གསར་རྩོམ་བགྱིས་པ་ཤོག་བུ་མདའ་ཚད་
མ་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་པ་བརྩམས། ཞེས་གསལ་བ། རང་བཟོ་བློས་བྱས་ཞེས་པའི་ཚིག་འདིས་
དོགས་པའི་གཞི་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ཁར། ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཁྲོ་ཐུང་གི་
གླུའི་ནང། བྲག་ལ་ཕུར་པ་འདེབས་མི་འདི། །ཨོ་རྒྱན་པདྨ་ངེད་གཉིས་ཡིན། །ངེད་
གཉིས་ནང་གི་ང་རང་ཡིན། །ས་ལ་བྱོན་པའི་སངས་རྒྱས་འདི། །ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་ངེད་གཉིས་

[257] །ངེད་གཉིས་ནང་གི་ང་རང་ཡིན། །ཆུ་ལ་ཟམ་པ་འཛུགས་མི་འདི། །ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོ་
ངེད་གཉིས་ཡིན། །ངེད་གཉིས་ནང་གི་ང་རང་ཡིན། །ཞེས་གསལ་བས་ལོ་ཚིགས་ཀྱང་ངེས་པ་
མེད་པས་དོགས་པ་ཆེ་ཆགས་ཁར། གེ་སར་བཞུགས་པའི་ས་ཁུལ་ཡང་ཡོངས་གྲགས་མདོ་
སྟོད་སྨད་མཚམས་འགུ་ལོག་གི་ཁུལ་དུ་བརྗོད་ཀྱང། རྒན་གཏམ་ངག་སྒྲོས་ལ་རྨར་ཁམས་
དང། ཀོང་པོ། རྟ་ནག། འོད་ཡུག། པ་སྣམ་ཁུལ་མྱང་ཆོས་འབྱུང་ན་བྱུང་བ་གསུངས་པས་ད་དུང་དོགས་
སློང་ཇེ་ཆེར་གྱུར། ལྕང་སྐྱ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེས། གེ་སར་གི་སྒྲུང་
འདི་ལ་ཡང་དེང་སང་མང་པོ་ཞིག་ཤོད་ཀྱི་འདུག་པ་ཕལ་ཆེ་བ་རྟོགས་བཏགས་ཀྱིས་རྫུན་གཏམ་
ཁོ་ནར་འདུག་ངེད་ལ་རྫུན་གཏམ་མ་འདྲེས་པའི་ཁུངས་མ་ཞིག་ཤོད་རྣམ་ཐར་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན་བ་རྒྱུ་ཡོད། ཅེས་གསུངས་
འདུག་པས་དེ་འདྲ་ཞིག་ངེས་པར་ཡོང་སྲིད་པས་དཔེ་ཆ་ཡོད་ཁུངས་མང་པོར་འབད་བརྩོན་བྱས་
ཀྱང་མ་ཐོབ། མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་རྟ་ནག་ཐུབ་བསྟན་མཁན་ཟུར་ངག་གི་དབང་
པོ་རིན་པོ་ཆེར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། བོད་སིལ་བུའི་སྨད་ཙམ་ལ་འགུ་ལོག་གི་ས་མཚམས་
ཞིག་ཏུ་གེ་སར་ནོར་བུ་དགྲ་འདུལ་ཞེས་རྫུ་འཕྲུལ་ཡ་མ་ཟུང་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ནུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་
པ་ཞིག་བྱུང་ངེས་ལ། དེ་ལ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྒྲོ་བཏགས་དང། སྤྲོས་རྒྱས་བྱས་པ་ཞིག་
མིན་ནམ་བསམས་ཀྱིན་ཡོད། ཅེས་ཕེབས་པ་དང། ཡང་ཁམས་ཕྱོགས་མི་དྲག་ཉམས་
མྱོང་ཅན་ཞིག་ལའང་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པ། ཁོང་ནས་གེ་སར་བྱུང་བའི་དུས་སྐབས་ཀཿ་ཐོག་
སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་དང། འཇམ་མགོན་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པ། རིན་པོ་ཆེ་
གཉིས་ཀས་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་རྒྱ་སོག་ཡུལ་དུ་རྗེས་མ་ཕེབས་སྐབས་ཧོར་གླིང་
འཁྲུགས་པའི་སྐབས་དང་འཁེལ་ཏེ་མདོ་སྟོད་བརྒྱུད་ཕེབས་མ་ཐུབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཚུལ་རྩེ་

[258]
གསལ་རྩ་བ་ནས་མ་བརྙེད། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་འགྲོ་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་སོག་ཏུ་རྗེས་མ་ཕེབས་
ལོ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་མེ་ཡོས་་ཡིན་དགོས་ཤིང། སྐྱབས་རྗེ་བདུད་འཇོམས་རིན་
པོ་ཆེས་མཛད་པའི་སྔ་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་འབྱུང་ནང། རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་ས་སྟག་
ལོ་གེ་སར་འཁྲུངས་སྔ་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་འབྱུང་བ་པར་བཞེད་པ་དེ་ཁུངས་ག་འདྲ་ཞིག་ནས་བཞེས་ཚུལ་དགོངས་བསྐོར་ཞུས་
པ་སྟག་ལུང་སངས་རྒྱས་དབོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ནང་ཁོང་ཁམས་ཕྱོགས་ཕེབས་སྐབས་ཧོར་གླིང་
འཁྲུག་པའི་སྐོར་ཞིག་འདུག་པ་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང། གེ་སར་ཞེས་པའི་
སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་བྱུང་ངེས་ཅན་ལས། སྒྲུང་ཡིག་ནང་ལ་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ནི་ཨེ་ཡོད་བསམས་
ཀྱིན་ཡོད། ཀོང་པོ་བྲག་གསུམ་ལ་བདུད་ཨ་ཁྱུང་གི་མཁར་རེད་ཟེར་བའི་རྫོང་གོག་ཁྱད་མཚར་
འདྲ་མང་པོ་མཐོང་མྱོང་ཞེས་ཕེབས་པ་དང། འདི་ལོ་བྲག་དགོན་ཞབས་དྲུང་དཀོན་མཆོག་
བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པའི་མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོའི་པར་གསར་ཐོན་གྱི་
དེབ་སྟོད་ཆའི་ཤོག་གྲངས་།་པར། དེ་ཡང། སྔོན་རྨ་འགྲམ་སྟོད་ཀྱི་ས་ཐམས་ཅད་
ལ་གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོས་དབང་བསྒྱུར། དེ་ཉིད་འཁྲུངས་ལོ་ལྕགས་བྱི་དང། ཆུ་སྦྲུལ་
འདོད་མཁན་གཉིས་སྣང་བ་གང་ཡིན་ཀྱང། རབ་བྱུང་དང་པོ་ཚུགས་ཁ་མའི་དྲུག་ཅུ་སྐོར་དེར་
གཏོགས་ལ། རླངས་བྱང་ཆུབ་འདྲེ་བཀོལ་དང། སྨྲྀ་ཏི་ཛྙཱ་ན་ཀིརྟི་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་ཆོས་ཞུས་པ་
དང། གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པར་བཤད་པས་ཀྱང་ཤེས་ནུས། འཁྲུངས་ས་ཡང་
ཆབ་ཚ་དགོན་གྱི་ཉེ་འདབས་རྫ་སྲིབ་ངོས། རྫ་ཆུའི་རྒྱུད་མཚོ་གོར་ཁ་ཡིན་ཟེར་བ་དང། རྒྱུ་
དར་གྱི་དར་ས་ནག་ལུང་ཡིན་ཡང་ཟེར། གང་ལྟར་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་སྣང་
ངོ། །ད་ལྟ་ས་འདི་ཕལ་ཆེར་འགུ་ལོག་གིས་བཟུང། ཞེས་གསུངས་པ། རབ་བྱུང་དང་

[259]
ཡིན་དགོས་པས། རྙིང་མའི་ཆོས་འབྱུང་ནང་གསུངས་པའི་ལོ་ཚིགས་དང་བསྡུར་ན་ལོ་སུམ་ཅུ་
སྐོར་ལས་ཧེ་བག་མ་ཐོན་པས་དུས་སྐབས་ནི་དེ་རང་ཡིན་པ་ངེས་པ་བརྙེད་ཤིང། ཡང་
འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་རྒྱ་སོག་ཡུལ་དུ་ཐེངས་རྗེས་མ་ཕེབས་པའི་ལོ་ཚིགས་དང་བསྡུར་
ན་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ཧེ་བག་ཐོན་པས་དེ་ལ་ཡིད་བརྟོན་བྱེད་འོས་པ་མི་འདུག་སླར་ཡང་
འདིའི་སྐོར། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་དུ་གཏོགས་པ་གླིང་ཚང་རྒྱལ་པོ་ཕུན་ཚོགས་དགེ་ལེགས་རབ་
བརྟན་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། གེ་སར་འཁྲུངས་པའི་ཡུལ་ནི། མདོ་སྟོད་གླིང་ཚང་རང་
གི་ས་ཁོངས་རྫ་ཆུ་དང་ཉེ་བར་ས་ཚ་དགོན་གྱི་ཉེ་འགྲམ་སྐྱིད་གསོས་ཡག་གི་ཁ་མདོ་ཞེས་པ་
འདི་ཡིན་ངེས་པ་དང། གེ་སར་གྱི་ཕོ་བྲང་སེང་ཕྲུག་སྟག་རྩེར་དེང་སང་འགུ་ཟི་དགོན་
ཆགས་ཡོད། ཕོ་བྲང་ཇ་མཁར་རིང་མོར་གླིང་ཚང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་བཟང་གྲགས་ཞེས་པ་
དེ་ཡིན། དེ་བཞིན་གེ་སར་གྱི་སྐུ་མཆེད་རྒྱ་ཚ་ཞལ་དཀར་གྱི་དངུལ་ཆུའི་ཁྲོ་རྫོང་ནི་དེང་སང་
སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དངུལ་ཟླ་དགོན་ཆེན་ལྷྲུབ་སྟེང་བྱ་བ་དེ་ཡིན། གེ་སར་བྱུང་བའི་
དུས་རབས་ནི་ངེས་གསལ་ཞུ་རྒྱུ་མེད། དགོངས་གཏེར། བབས་སྒྲུང་སོགས་ནས་བྱུང་
བའི་སྒྲུང་ཡིག་འཁྲུངས་གླིང། བདུད་གླིང། ཧོར་གླིང། འཇང་གླིང། མོན་གླིང་
སྟག་གཟིག་གྲུ་གུ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ནི་མཇལ་མྱོང་ལས། དེ་ཚོའི་རྩ་བའི་ཁུངས་ནི་
ཞིབ་གསལ་གསུངས་རྒྱུ་མེད། ཡིན་ཀྱང་འཇུ་མི་ཕམ་ཆེན་པོས་གེ་སར་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་
མའི་རྣལ་འབྱོར་དང། གསོལ་མཆོད་ཁག་ཀྱང་མང་པོ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ། འཁྲུངས་
སའི་ཡུལ་ནི་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པར་འདུག་པས་གེ་སར་བྱུང་བའི་ཡུལ་ནི་འགུ་
ལོག་དང། གླིང་ཚང་གི་ས་ཁུལ་དེ་རང་ལ་ཡིན་པ་ཆ་འཇོགས་བྱས་ཆོག་པ་ཙམ་འདུག་
གང་ལྟར་སྒྲུང་ཡིག་རྣམས་སུ་ཚིག་དོན་ཟབ་པོ། དཔེ་སྙན་པོ། དཔའ་བརྟུལ་སོ་སོའི་

[260] དྲག་ལས་
ཀྱི་སེམས་བསྒུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི་གཏན་གཏན་ཡོད་འདུག་དེ་ཙམ་མ་ཟད་
འཇུ་མི་ཕམ་དགེ་ལེགས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་དང་གཉིས་སུ་
མེད་པའི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་དེས་མཛད་པའི་ངོ་མཚར་རྟོགས་བརྗོད་བརྡ་གསང་ནོར་བུའི་མེ་
ལོང་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟོད་པ་ཤོ་ལོ་ཀ་བཅུ་གཅིག་བཞུགས་པ་ཞིག་འདུག་པ་དེར། འཛམ་གླིང་
ཕན་བདེ་གྲུབ་པའི་རོལ་མོ་རུ། །ཡེ་ཤེས་ནོར་བུ་འབར་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས། །ནག་ཕྱོགས་
བདུད་དགྲ་འདུལ་ལ་མཐུ་ཆེ་བ། །སྐྱེས་མཆོག་སེང་ཆེན་རྒྱལ་པོས་ཤིས་པར་སྩོལ། ཞེས་
པ་ནས། དེ་ནས་སྲིད་དང་ཞི་བའི་དྭངས་བཅུད་ཀུན། །དབང་མེད་འཕྲོག་པའི་ཡིད་བཞིན་
ནོར་བུའི་སྐུ། །རྟག་བརྟན་བགྲེས་གུད་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས། །བསྟན་འགྲོའི་ཕན་
བདེ་སྤེལ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །དེ་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་རྟེན་འབྱུང་གིས། །རིགས་
གསུམ་པདྨའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དགྲ་ལྷའི་རྒྱལ། །ཡིད་ཀྱི་ཨུཏྤལ་གཞོན་ནུའི་དབུས་བཞུགས་
ནས། །རེ་འབྲས་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་པའི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་བསྔགས་
པ་སོགས་མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་གེ་སར་གྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་ཆོས་སྐོར་མང་དུ་
མཆིས་པ་དེ་དག་ནི། མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཚངས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་
འདུལ་བ་ལ་ཚངས་པའི་གཟུགས་དང། དབང་ཕྱུག་གི་གཟུགས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ལ་དབང་
ཕྱུག་གི་གཟུགས་སོགས་སྟོན་པར་གསུངས་པ་ལྟར་རིགས་གསུམ་གསང་བ་ཀུན་འདུས་གུ་རུ་
མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་ཉིད་གང་ལ་གང་འདུལ་དེ་ལ་དེར་སྟོན་གྱི་ཚུལ་དུ་སེང་ཆེན་དགྲ་ལྷའི་རྒྱལ་
པོའི་རྣམ་པར་བསྟན་ནས། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེའི་དག་པའི་སྣང་བར་གསང་ཆོས་སུ་སྩལ་བ་
ཞིག་སྟེ། སྒྲུང་ཡིག་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཚུར་མཐོང་གི་སོ་སྐྱེའི་བློས་
ཚད་བཟུང་བར་འོས་པ་མ་ལགས་ཤིང། སྔར་གེ་སར་ནོར་བུ། དགྲ་འདུལ་ཞེས་མཐུ་སྟོབས་

[261] བདུད་འདུལ་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་གདོས་བཅས་གཟུགས་སྐུའི་རོལ་
པ་ཅན་ཞིག་ངེས་པར་བྱུང་བ་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མཚར་ཅན་རྣམས་ལ་ལྷ་འདྲེ་ཁོག་བརླམས་ཀྱི་
བབས་སྒྲུང་དང། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཉམས་ལ་ཅི་ཡང་འཆར་བའི་འཆར་སྒོའི་དགོངས་གཏེར་
ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་རིག་བཅོས་གསར་བསྣན་སོགས་ཅི་རིགས་པའི་བསྲེ་ལྷད་རིམ་ཞུགས་ཀྱིས་
ཚིག་དོན་གང་ཅིར་འགལ་འདུའི་རྙོག་མ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ། དཔྱོད་ལྡན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སོམ་ཉིའི་
འཁྱོག་ལ་འདྲེན་པར་སྣང་བས་སྔོན་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་གཟིགས་པ་ཡངས་ཤིང་བརྩོན་ལྡན་
རྣམས་ཀྱིས་ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་ལྟར་རྫུན་གཏམ་མ་འདྲེས་པའི་ཁུངས་མ་དེ་གར་ཡོད་
འཚོལ་ཞིབ་དང་འབྲེལ་བསྐྱར་ཞིབ་ནན་ཏན་ཞིག་དགོས་གལ་ཆེ་བར་སྣང་ངོ། །
བོད་སིལ་བུའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་ནག་ཏུ་སུང་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱིས་དབང་ལུང་
བསྒྱུར་བའི་སྐབས་དང། རྒྱ་གར་དང། བལ་ཡུལ་དུ་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་རྒྱལ་པོ་མེད་པས་
ཕན་ཚུན་འཐབ་རྩོད་མང་ཞིང། ལྷག་པར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཞེན་ཆེ་བས་དུས་མི་བདེ་བ་
རླུང་དམར་འཚུབ་པ་ལྟ་བུའི་སྐབས་ཤིག་ཡིན་པ་ཁྲོ་ཕུ་ལོ་ཙཱ་བ་བྱམས་པ་དཔལ་གྱིས་བཻཌུརྱའི་
ཚོང་དུས་ནས་ཁ་ཆེ་བསོད་སྙོམས་པ་ཆེན་པོ་ཤཱཀྱ་ཤྲི་བྷ་དྲ་བོད་ལ་གདན་ཞུའི་ཞུ་ཡིག་ཅིག་འབུལ་
གནང་མཛད་པའི་ནང། མ་ག་དྷ་སོགས་རིག་འབྱུང་གནས་ན་སྡིག་ཏོ་ཡི། དམག་ཚོགས་ཀྱིས་
བཅོམས་ཨོ་རྒྱན་ཁ་ཆེ་བལ་ཡུལ་ཡང། ལོག་སྤྱོད་ཀྱིས་ཁེངས་དེང་སང་བསྟན་སྲོག་ལེགས་གནས་
པ༑ བོད་ཡུལ་འདིར་ཟད་སྐྱེས་ཆེན་བྱང་ཕྱོགས་ཞབས་བསྐྱོད་ཞུ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ནས་
གསལ་པོར་རྟོགས་ཤིང། དེར་མ་ཟད་དུས་སྐབས་དེའི་ཚེ་པཎྜི་ཏ་ག་ཡ་དྷཱ་རས་ཀྱང་དགེ་སྦྱོར་བྱེད་པ་
ལ་རྒྱ་གར་ལས་བོད་འདི་ཆུ་བཟང། སའི་བསིལ་དྲོད་སྙོམས། སྲོག་ཆགས་ཉུང། ཟས་བཅུད་ཆེ་བས་
ང་རྒྱ་གར་དུ་མི་འགྲོ། བོད་དུ་སྡོད། ཅེས་གསུངས་ཏེ་ཇོ་མོ་མཁའ་རེགས་ཀྱི་འདབས་སུ་སྐུ་ཚེ་མ་
རྫོགས་བར་བཞུགས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཤིག་འཁེལ་གྱི་འདུག་པ་བཅས་སྐབས་འདིར་བོད་

[262]། །།

[263]
སོག་པོ་ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་དང། ས་སྐྱ་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་
༄༅། །གོང་དུ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་བཞིན། བོད་སིལ་བུའི་དུས་སྐབས་ལ་བརྟེན་པས་
བླ་ཆེན་དང། སྡེ་དཔོན། ས་བདག་ཁག་ནས་རང་རང་གི་འཛིན་བཞིན་བདག་པའི་ས་སྡེ་
ཆུང་ངུར་ཁྲིམས་ལུང་རང་སྐྱོང་ལྟ་བུར་བདག་འཛིན་བྱེད་ཅིང། སྐབས་རེ་སྡེ་དཔོན་ཁག་
དབར་ནང་ཁུལ་དམག་འཁྲུག་ཆུང་ཚག་རྒྱག་རེས་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་ལས། བོད་རྒྱལ་ཁབ་
སྤྱིའི་ས་མཚམས་ལ་མཉམ་སྦྲེལ་གྱིས་སྲུང་འདོམས་བྱེད་མཁན་མེད་པར། ས་གནས་སོ་
སོའི་སྡེ་དཔོན་ནས་རང་སྲུང་བྱས་ཏེ་སྡོད་མུས་ཀྱི་སྐབས། རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ལྕགས་སྤྲེ་
་ཙམ་ནས་བོད་ཀྱི་བྱང་ཤར་དང། ནུབ་བྱང་སོགས་ཀྱི་ས་མཚམས་ཡས་མས་ཚང་
མར་སོག་པོ་ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་གི་དྲག་པོའི་དབང་ཤུགས་སླེབས་ཏེ་ས་གནས་སྡེ་དགོན་དང། ས་
བདག་ཁག་གིས་འཕྲལ་སེལ་སོག་པོར་ངོ་སྲུང་ལྟ་བུས་ཐོག་མར་མཇལ་ཞུ་དང། ཕྱག་རྟེན་
སྤྲོད་པ་དང། དེ་ནས་རིམ་པས་འདབ་ནོར་ཞེས་རྟེན་ཆས་ཆུང་ཚག་རེ་སྤྲད་དེ་རང་རང་གི་ས་
སྡེའི་ནང་སོག་པོའི་དམག་དང་མི་སྣས་བརྡབས་གསིག་མི་འབྱུང་བའི་དུས་ཡུན་འཕར་འགྱངས་
གནས་ཐབས་ཁོ་ནའི་མུར་སྡོད་བཞིན་པར། ས་སྐྱ་དང། ཆིང་གེ་སེ་ཁའང་རྒྱལ་རྒྱུད་དབར་
མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་སྟེ། ཆོལ་ཁ་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་བོད་ཡུལ་ཡོངས་རྫོགས་
ས་སྐྱས་རང་བཙན་དབང་ལུང་བསྒྱུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་བང་མཛོད་དང། གདུང་རབས་ཡ་རབ་ཁ་རྒྱན། ཚལ་པའི་དེབ་དམར། དེབ་སྔོན་
བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། བོད་དང། ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་རབས། ཡིག་ཚང་མཁས་པ་དགའ་བྱེད། སོག་པོ། གཞན་ཡང་

[264]
བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི། ཧོར་སོག་གི་རྒྱལ་པོ་ཧ་ཝར་ཐ་ ཧོཝོརྠ་  དང། ཏུའུ་ཅི་ གིཨྶེཔྤེ་ཏུཅྕི་  བྲིས་པའི་དེབ། སྦོག་ཏ་ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་ཞེས་པ་དེ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གྲི་
གུམ་བཙན་པོའི་སྲས་ཉ་ཁྲིའི་སྐུ་རྒྱུད་ཡིན་ཟེར་བ་དང། འགའ་རེས་ཨ་ལོན་གྭོ་ཞེས་པའི་
བཙུན་མོ་ཡུག་བཟའ་མོ་ཞིག་ལ་རྨི་ལམ་དུ་ལྷ་དང་འགྲོགས་པ་ལས་བུ་པཱོ་གོ་ཧཱ་ཐིག་ བོ་དོན་ཆར་
མུ་གན་  ཅེས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་དེའི་རྒྱུད་པ་ཡིན་ཡང་ཟེར། ཡང་ལ་ལས་གནམ་
གྱི་བུ་སྦོར་ཏ་ཆེའི་མི་རྒྱུད་ཡིན་ཡང་ཟེར། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་སོག་པོ་ཀྲ་ཀྲར་ཞེས་པའི་མི་རྒྱུད་
ཡིན་ཡང་ཟེར་ཞིང། གང་ལྟར་འཛམ་གླིང་ནང་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་བོད་རབ་
བྱུང་གསུམ་པའི་ཆུ་རྟ་་ལོར་སྐྱེས་ཏེ། མིང་ལ་ཐེ་མུ་ཇེན་ཞེས་བཏགས། ཁོང་ལོ་
ན་སོན་པ་ན། པོར་ཏ་ཅི་ཤིན་ཟེར་བའི་སོག་པོའི་བུ་མོ་ཞིག་ཁབ་ཏུ་བླངས། ཁོང་ལོ་ཉི་ཤུ་
རྩ་བརྒྱད་ལ་སླེབས་དུས་ཧོར་ལེན་ཆུ་ཀླུང་འགྲམ་དུ་པེ་ཏེ་ཞེས་པའི་མི་སྡེ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུའི་
རྒྱལ་པོར་གྱུར། རྒྱལ་ཁྲིར་འཁོད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཉི་མ་གསུམ་པའི་ཉིན། ཕོ་བྲང་གི་
མདུན་དུ་ཕ་བོང་གྲུ་བཞི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་སྟེང་སྔར་མཐོང་མ་མྱོང་བའི་བྱ་མཛེས་ཤིང་ཡིད་
དུ་འོང་བ་ཞིག་གིས། ཆིང་གེ་སེ། ཞེས་པའི་སྐད་སྙན་པོ་ཡུན་རིང་པོ་བརྒྱབ་པ་བློན་པོ་དང་
མི་དམངས་མང་པོས་མཐོང་ཐོས་བྱུང་གཤིས། ཐེ་མུ་ཇེན་ཁོང་ཉིད་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པའི་གོ་
སའི་མཚན་དུ་ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་ཞེས་བཏགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཁོང་ནི་དམག་ལ་དགའ་ཞིང། རང་
ཉིད་དམག་བྱིངས་དང་མཉམ་དུ་འགྲོ་སྡོད་བྱེད་ཐུབ་པ་དང། ལུང་པ་གང་འདྲ་ཞིག་བླངས་ཀྱང་

[265] ཉམ་ཆུང་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་བྱམས་པ་དང་
ཁོང་ལ་མགོ་གཏད་པ་ཡིན་ན་རང་མི་དང་ཁྱད་མེད་ཀྱི་བྱམས་སྐྱོང་བྱེད་ཅིང། འཐབ་འཛིངས་
བྱས་ཏེ་བཟུང་བའི་མི་རྣམས་ལ་ནི་སྡུག་སྦྱོང་ཆེན་པོ་གཏོང་མཁན་ཞིག་ཡིན་ནོ།།
ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་ལ་བུ་ཕ་དང་འདྲ་བའི་འབྱོན་པོ་བཞི་དང། བུ་མོ་གཅིག་
དཔའ་མཛངས་སྤྱང་གསུམ་འཛོམས་པའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་དགུ་བློན་པོ་ཆེན་པོ་དགུ་ནི། ཁུ་མུག་པོར་གྲྭེ་ཆེ་དང། མུ་གུ་ལའི་སེ་ཆེན། ཧ་ར་ཁི་རུ་གེ། ཅ་པ་ཆི་ནོ། པུར་གྭ་ལ། ཤི་གི་ཆུ་བུག་
ཅི་ལ་ན་པཱ་ཐྭར། ཐོར་གྭན་ཤ་ར། ཆུ་བ་མེར་གེན་བཅས་སོ།། བཅས་བྱུང་འདུག། བོག་ཏ་
ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་གི་དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཇེ་རྒྱས་སུ་སོང་སྟེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་སྟེ་
ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཀ་སྤུལ་དང། པར་ཤི་ཡ། ཏུར་ཀི་ ཏུ་རུཀྵ་  སོགས་རིམ་པས་བླངས་
ནས། མེ་ཡོས་་ལོ་ཙམ་ལ་ཁཱང་གི་དབང་ཤུགས་ནུབ་ཕྱོགས་ཧེང་གེ་རེའི་ཡུལ་
གྱི་ནང་བར་སླེབས་ཡོད་ཅིང། ཨི་ཊ་ལི་དང། འཇར་མན་དང། ཕ་རན་སེའི་ཡུལ་མི་
རྣམས་ཀྱང་ཁོང་གི་དྲག་ཤུ་ལ་འཇིགས་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་དང། ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་ཕྲུག་
གུ་རྣམས་ལའང་སོག་པོ་སླེབས་ཡོང་ཞེས་འཇིགས་བསྐུལ་བྱེད་པ་ཞིག་ཆགས་འདུག། བྱང་
ཕྱོགས་སུ་ནི། ཨུ་རུ་སུའི་ས་ཆ་མང་པོ་བཟོས། ཤར་ཕྱོགས་མན་ཇུ་རི་དང། ལྷོ་
ཕྱོགས་ཤིའི་རྔན་དང། ཟི་ཁྲོན་ལ་སོགས་པ་རིམ་བཟོས་ཀྱིས་མཐར་རྒྱ་ནག་ཡོངས་རྫོགས་
ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་པས་མ་ཚད། བོད་ཀྱི་ས་ཆའི་ནང་དང། རྒྱ་གར་གྱི་ས་སྡེ་གྷིལ་གྱི་
ཊ་དང། སྤེ་ཤ་ཧོར་ཨ་བྲིཨ་ཧིསྟོརྱ་ཨོ་ཐེ་ཨྣྡིཨྣ་པེཨྤླེ།  ཨོ་  ྾ ཨྲྡ། ་  པ་་ཧོར་ཕྱོགས་སུའང་དྲག་པོའི་དབང་ཤུགས་སླེབས་འདུག་
བོག་ཏ་ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་གི་སྲས་དང་པོ་ཇུ་ཆེ་ འཇོར་ཇི་  ཞེས་པ་དེ་ཐོ་
མོག་ ཁུང་གེ་རེ་  ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོར་བསྐོས། སྲས་གཉིས་པ་ཆ་ག་ཏའི་ལ་ཆིང་ཝང་ཐའི་

[266] ཐོ་ ཐོད་  དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བྱས་ཏེ་ཡར་ཁྱེན་
གྱི་མཁར་ལ་བཞུགས། དེ་ལ་སྲས་ལྔ་དང། སྲས་མོ་གཅིག་ཡོད་པ། སྲས་ཆེ་བ་ཨ་པྟོ་ནི་
རང་གི་ཕའི་རྒྱལ་ཚབ་བྱས་ཤིང། སྲས་གཉིས་པ། ཨི་མ་མ་ཧུ་ལིས་ཏུར་ཀི་ ཏུ་རྐྵི་  དང་
ཀ་སྤུལ་སོགས་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་བྱས་ཏེ་ས་མར་ཀན་ཌའི་མཁར་ལ་བཞུགས། སྲས་
གསུམ་པ་ཨཱ་ཏིར་མཧཱཏ་མྟ་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་བསྐོས་ཏེ་པ་ལ་ཤའི་མཁར་དུ་བཞུཌ་
སྲས་བཞི་པ་ཀོང་ཁར་ནི། ཧེང་གེ་རེ་དང། རོ་འོམ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་བསྐོས་ནས་སྟྨྦ་
ལའི་མཁར་དུ་བཞུགས། སྲས་ལྔ་པ་ཐེ་མུར་ནི། ཨོ་རོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་བསྐོས་ཏེ་བ་སྦུ་ཧ་རའི་
མཁར་ལ་བཞུགས། སྲས་མོ་ཀུ་ལུག། ནི་གར། ཁ་ནུམ།  ཨྟླུག་ནིགེར་ཁནུམ་
དེས་ཨུ་མར། ཤེག། མིར་ཛ་ ཨྨར་ཤཨྑ་མིརྯ་ ་ཟེར་བ་དང་ཆང་ས་
རྒྱབ་སྟེ་དེའི་བུ་རྒྱུད་ལ་རྒྱ་གར་མོ་འགོལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་པོ་ཅམྦྲིདྒེ་ཧིསྟོརྱ་ཨོ་ཨྣྡིཨྣ། ོལི། བ་བུརྣ་སྦར་པ་ བུབར་  བྱུང། ཆིང་
གེ་སེ་ཁཱང་གི་སྲས་གསུམ་པ་ཨུཨ་གོ་ཏའི་ནི། ཁཱང་གི་གོ་ས་དང་བཅས་བོག་ཏོ་ཁཱང་རང་གི་
རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་ཏེ་སོག་ཡུལ་རང་དུ་བཞུགས། ཁོང་གི་སྲས་རྒན་པ་གོ་ཡུག་དང་
གཞོན་པ་གོ་དན་གདུང་རབས་ནང་ཐོ་ལོ་ནོ་ཡོན་གྱི་སྲས་གོ་དན་ཞེས་འཁོད་འདུག། གྱིས་ཕ་མེས་ཀྱི་ཤུལ་ཟིན་ཏེ་སོག་ཡུལ་རང་གི་རྒྱལ་པོའི་ཐོག་གོ་དན་
གྱིས་ཉིང་ཤཱ་དང། བོད་ས་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔོན་བྱས་ཤིང། དེ་དང་ཉེ་བའི་བོད་ཀྱི་
ས་སྡེ་ཁག་ལ་ལུང་ཕྲན་བུ་རེ་བསྒྱུར། ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་གི་སྲས་བཞི་པ་ཐོ་ལོ་ནོ་ཡོན་ནི། རྒྱ་
དང། མན་ཇུའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བྱས་ཏེ་མུག་ཏན་དུ་བཞུགས། དེ་ལ་སྲས་བཞི་ཡོད་
པའི་དང་པོ་མུང་ཁེ་དང། གཉིས་པ་ཧྭོབ་པོ་ལའི་ ཀུབ་ལའི་  སྟེ། བོད་པས་སེ་ཆེན་
རྒྱལ་པོར་འབོད་པ་དེས་ཕའི་ཤུལ་བཟུང་ཞིང། རྒྱ་ནག་ཡོངས་རྫོགས་ལ་མངའ་དབང་

[267] ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་
རྒྱལ་རབས་གཉིས་ལ་གོ་བསྡུར་བྱས་པ་ཡིན། བའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱས་སོ།།
ཤིང་ཡོས་་ལོར་བོག་ཏ་ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་གི་དྲག་པོའི་སྟོབས་
ཤུགས་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་སླེབས་རྗེས། ས་མཚམས་ཀྱི་སྡེ་དགོན་ཁག་ནས་ཁཱང་གི་
དམག་དཔོན་རྣམས་ལ་རྒྱུ་ནོར་རྒྱ་ཆེན་པོས་བརྔན་ཏེ་ང་ཚོས་བོག་ཏ་རྒྱལ་པོའི་ལག་པ་ལྟ་བུ་
བྱས་ནས་དཔྱ་དང། ཁྲལ་འབུལ་ལོ་ཞེས་འཕྲིན་བཏང། དེ་རྗེས་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་
མེ་ཡོས་་ལོར་བོད་ནང་སོག་པོའི་དཔུང་དམག་བཏང་བ་འགོག་ཐབས་སུ་སྡེ་དཔོན་
རྣམས་ནས་འདབ་ནོར་ཟེར་བའི་དངོས་ནོར་ཕྲན་བུ་རེ་བོག་ཏོ་ཁཱང་ལ་སྤྲོད་རྒྱུ་བྱས་འདུག་ཡང་
ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དཔྱོད་ལྡན་མགུ་བྱེད་
ངོ་མཚར་གསེར་གྱི་དེབ་ཐེར་གྱི་ཤོག་གྲངས་ན་པར་ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་དགུང་ལོ་བཞི་
བཅུ་ཞེ་ལྔ། མེ་ཡོས་ལ་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་དབུས་སུ་བྱོན་པའི་དུས་སུ་སྡེ་སྲིད་ཇོ་དགའ་ཚལ་པ་
ཀུན་དགའ་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱིས་འཚོར་ཏེ་མི་སུམ་བརྒྱའི་བསུ་བ་དང། དགའ་སྟོན་རྒྱ་ཆེར་
བྱས་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་ཆབ་འོག་ཏུ་འཇུག་གོ་ཞེས་སྔར་ཕོ་ཉ་བཏང་སྟེ་མཇལ་ཞིང། མངའ་རིས་
སྐོར་གསུམ། དབུས་གཙང་རུ་བཞི། ལྷོ་ཁམས་སྒང་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཕུལ་བས་དེ་དག་ལ་བྱ་དགའ་ཆེན་པོ་གནང་ཞིང། བོད་མཐའ་དག་དབང་དུ་བསྡུས་སོ། །ཞེས་དང། ཡང་
ཤོག་གྲངས་བ་པར། འོན་ཀྱང་དེའི་ཚེ་བོག་ཏ་རྒྱལ་པོས་བླ་མ་ས་ཆེན་ཀུན་དགའ་
སྙིང་པོ་ཡབ་སྲས་ལ་ཆབ་ཤོག་སྐྱེས་བཅས་བསྐུར་ནས་ཞུ་བ་ནི། དམ་པ་ཁྱེད་ཁོ་བོས་
གདན་འདྲེན་བྱེད་དགོས་རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ད་དུང་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བའི་རིགས་འགའ་ཞིག་
མ་ཚར་བས་རེ་ཞིག་གདན་དྲངས་མ་བྱས་ཀྱང། ཁོ་བོས་འདི་ནས་ཁྱེད་ལ་བསྟེན་ནོ། ཁྱེད་

[268]རྗེས་སུ་ཁོ་བོའི་བྱ་བ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚེ། ཁྱེད་སྲས་
བཅས་ཧོར་གྱི་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་བསྟན་སྤེལ་དགོས་སོ་ཞེས་བསྐུར་བས། དངོས་སུ་མ་འཕྲད་
ཀྱང། རིང་མོ་ནས་བླ་མར་བཟུངས་ཏེ་བོད་མི་ཀུན་ཁྲལ་ནས་བཏོན་ཞིང། དབུས་གཙང་
གི་རྟེན་གསུམ་བཅས་ལ་བསྙེན་བཀུར་མཛད་པའི་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏོ། །
ཞེས་གསལ་བ། ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་ངོ་མ་བོད་དུ་འབྱོར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་འདི་མ་གཏོགས་
གཞན་མ་མཐོང་ཞིང། ཚལ་པ་ཀུན་དགའ་རྡོ་རྗེ་ནི། བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་
དུས་ཐོག་གཅིག་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་འདས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་
བྱུང་བ་དང། ས་ཆེན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོ་ནི། རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ས་སྟག་་ལོར་
སྐུ་གཤེགས་ཏེ་ལོ་བཞི་སོང་བའི་ཆུ་རྟ་་ལོར་བོག་ཏ་ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་འཁྲུངས་པས་
གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་དེ་གཉིས་དངོས་དོན་དང་མི་མཐུན་ཞིང། ཅུང་ཟད་རྣ་བར་མི་འཇེབས་པ་
ཞིག་སྣང་བས་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་ཞིབ་མཛད་དགོས་པར་རིགས་སོ། །
བསྟན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་བསྟན་རྩིས་རིའུ་མིག་་རྩིས་ནང། ལྕགས་སྦྲུལ་ལོ་ཚལ་པས་ཧོར་ཡུལ་དུ་དཀོན་མཆོག་
གི་ཆེ་བ་སྟོན་ཞེས་གསལ་བ། དེ་ནི་བོག་ཏ་ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་མ་གཤེགས་པའི་ལོ་ལྔའི་ནང་ལ་
བོད་ནས་ཞང་བརྩོན་འགྲུས་གྲགས་པའི་སློབ་མ་གཙང་པ་དུང་ཁུར་པ་དཔོན་སློབ་བདུན་ཧོར་ཡུལ་
དུ་བྱོན་ནས་རི་ཁྲོད་ཅིག་ལ་བཞུགས་སྐབས། ཁོང་རྣམས་ལ་ཧོར་གྱི་རུ་པ་དག་གིས་ལུག་རྫི་
བཅོལ། ཉིན་གཅིག་སེར་བ་དྲག་ཏུ་བབས། ཤྭ་འོད་བྱུང་སྟེ་གཞན་གྱི་ལུག་རྣམས་ཤི་
ཁོང་གིས་སེར་བ་ལ་དམིགས་པ་གཏད་པས་དེར་མ་བབས་པས་ལུག་ལ་གནོད་པ་མ་བྱུང། དེར་
འབྲོག་པ་རྣམས་ངོ་མཚར་སྐྱེས་ཏེ་ཅི་ཡིན་དྲིས་པས་སྐད་མགོ་ཡང། གནམ་ལ་སྡིག་མཛུབ་
བསྟན་པས་གནམ་ལ་དབང་ཐོབ་ཟེར་ཏེ་གཏམ་དེ་གཅིག་ནས་གཅིག་བརྒྱུད་གོ་བས་སྐུ་བསོད་རྒྱས་

[269] མི་ཉག་
ནས་ལོ་ཙཱ་བ་གླས་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གི་ཆེ་བ་བརྗོད། བློན་པོ་ཞིག་ལ་སྟེང་གདོན་ཕོག་པ་སེལ་
བས་རྒྱལ་བློན་གཉིས་ཀས་གནང་སྦྱིན་མཛད། ལུང་བཟང་པོ་སྦྱིན། ཧོར་རྒྱལ་དང། བོད་
ཀྱི་བན་དེ་འཕྲད་པ་ལ་འདི་སྔ་ཟེར་བ་འདུག། བོག་ཏ་ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པ། མེ་ཕག་་ལོར་ཚ་
བའི་ནད་ཕོག་སྟེ་གཤེགས། ཁོང་གི་སྲས་གསུམ་པ་ཨུ་གེ་ཏའི་ཞེས་པ་ཁཱང་གི་གོ་སར་
ཕེབས། ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་གཤེགས་པའི་གཏམ་དེ་བོད་ཕྱོགས་སུ་ཐོས་ཏེ་བོད་པས་འདབ་
ནོར་ལོ་འགའ་ཤས་མ་སྤྲད་པས། གོ་དན་ཁཱང་ཁྲོས་ཏེ་ལྕགས་བྱི་་ལོར་དམག་
དཔོན་ལི་ཅི་དང། གདུང་རབས་དང། དཔག་བསམ་ལྗོན་བཟང། རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་སོགས་ལ་དོར་རྟ་ནག་པོ་དང། རྒྱལ་
སྨན་གསུངས་ཀྱང། ཧ་ཝར་ཐས། ཨོ་མ་མདོའི་དོར་རྟ་དར་ཁན་ཞེས་བྲིས་འདུག། དོར་ཐའི་འོག་ལ་སོག་དམག་ཁྲི་ཚོ་གསུམ་བཏང། རྭ་སྒྲེང་དང། རྒྱལ་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའི་སྟོན་གྱིས་རྭ་སྒྲེང་དང། རྒྱལ་ལྷ་ཁང་དུ་ཧོར་དམག་གིས་དགེ་འདུན་དུ་མ་བཀྲོངས་པའི་གླིང་
ལོག་དེ་ནི་དགེ་བཤེས་པོ་ཏོ་བའི་དུས་མཚུངས་ཡིན་ཞེས་གསལ་བ་དེ་ཡིན་ན། འདས་ལོ་་ནས་་
བར་དེར་བྱུང་བ་མིན་ནམ་སྙམ། རྒྱལ་
ལྷ་ཁང་སོགས་མེར་བསྲེགས། སོ་སྟོན་སོགས་བཙུན་པ་ལྔ་བརྒྱ་བསད། དེ་དུས་འབྲི་
གུང་ནས་སྤྱན་སྔ་རིན་པོ་ཆེས་སྤྱན་སྔ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་འབྲི་གུང་གདན་ས་གནང་བའི་སྐབས་ཡིན། སྒོམ་པ་ཞེས་པ་མཛོད་པ་ལྟ་བུའི་
གོ་ས་ཡིན། ཆེས་བབས་གནང་བར་སོག་པོའི་མི་སྣ་ཐུག་པར་ལཱ་འདུན་ཐང་དུ་
ཕེབས་ཏེ། སྒོམ་པ་ཤག་རིན་སྣེ་ལེན་དུ་གཏོང་གནང་མཛད་པ་སོག་པོས་འཇུས་ཏེ་གསོད་
པར་ཉེ་བའི་ཚེ། སྤྱན་སྔ་རིན་པོ་ཆེས་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མར་གསོལ་བཏབ་པས་སོག་དམག་ལ་

[270] པས་ཁོ་ཚོ་འཇིགས་ཏེ་བཤགས་པ་ཕུལ་ཞིང། ལྷ་ཁང་དང། དགོན་པ་གཏོར་
བ་གསོ་བའི་ཕྱིར་གསེར་མང་པོ་ཕུལ། དེ་ནས་བོད་ཤིང་སྒོ་ཅན་ཕལ་ཆེར་གྱིས་བབས་བླངས་
 ངོ་གཏད་  ནས། ཤར་ཀོང་པོའི་ཡུལ་ཡན་ཆད་ནས། ནུབ་བལ་པོ་དང། ལྷོ་མོན་ལ་
ཐུག་ཚུན་ཆད་ཀྱི་བཙན་པོའི་མཁར་རྣམས་བསྒྱེལ། སྡེ་དཔོན་དང། ཡུལ་ཚན་སོ་སོས་
འདབ་ནོར་སྤྲོད་རྒྱུ་བྱས་པ་ཙམ་ལས། སྡེ་དགོན་རྣམས་ཀྱི་བདག་དབང་ཚང་མ་སྔར་རྒྱུན་དང་
བོད་ཀྱི་ནང་ཧོར་གྱི་གསེར་ཡིག་པ་དང། འདེད་པའི་འགྲུལ་བཞུད་མ་གཏོགས། དབང་ཆ་
འཛིན་མཁན་སོག་པོའི་མི་སྣ་བསྡད་པ་ནི་བྱུང་མེད་དོ། །
དེ་ནས་གོ་དན་ཁཱང་གིས་ཧོར་སོག་གི་ཡུལ་དུ་ལམ་གྱི་གནད་སྟོན་ཤེས་པའི་
བླ་མ་བཟང་པོ་ཞིག་དགོས་པས། དེང་དུས་དབུས་གཙང་ན་སུ་བཟང། ཞེས་དྲི་བ་འབྱོར་
བར། དོར་རྟས། དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ནི་བཀའ་གདམས་པ་ཆེ། མི་ཆོས་ནི་སྟག་ལུང་པ་
མཁས། གཟི་བརྗིད་ནི་འབྲི་གུང་པ་ཆེ། ཆོས་ནི་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་མཁས། ཞེས་ལན་བཏང་
བས། གོ་དན་ཁཱང་གིས། གསེར་ཡིག་པ་རྡོར་སྲི་མགོན་དང། དབོན་ཇོ་དར་ཅན་ཆེད་
མངགས་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་སོག་ཡུལ་དུ་གདན་ཞུར་བཏང་ངོ།།
དེ་ཡང། རྗེ་བཙུན་པཎྜི་ཏ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་ནི། བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་
ལྷ་སྲིན་དར་བའི་ཚེ། མ་སངས་སྤུན་བདུན་བྱུང་བའི་མཐའ་ཆུང་ཐོག་ཚ་དཔའ་བོ་སྟག་བྱུང་ལ་
མོན་བཟའ་མཚོ་མོ་རྒྱལ་ཟེར་བ་ཞིག་ཁབ་ཏུ་བསུས་པར་སྲས་གཡའ་སྤངས་སྐྱེས་འཁྲུངས་
དེས་སྲིན་པོ་སྐྱ་རེངས་ཁྲག་མེད་བསད། གཡའ་གྲུམ་བསིལ་མ་འཕྲོགས་ཏེ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་
པར་སྲས་ཤིག་བྱུང་བ་དེ་སྲིན་པོ་དང། མ་སངས་འཁོན་པའི་བར་དུ་སྐྱེས་པས་མིང་ལ་ཇོ་བོ་
འཁོན་བར་སྐྱེས་སུ་བཏགས། དེའི་རྒྱུད་པ་ལ་འཁོན་གྱི་གདུང་རྒྱུད་དུ་གྲགས། འཁོན་ཀླུའི་

[271] འཁོན་ཤཱཀྱ་བློ་གྲོས་ལ་
སྲས་གཉིས་བྱུང་བའི་ཆེ་བ་འཁོན་ཤེས་རབ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཆུང་བ་འཁོན་དཀོན་མཆོག་
རྒྱལ་པོ་འཁྲུངས། དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་པོས་འབྲོག་མི་ལོ་ཙཱ་བ་དང། བ་རི་ལོ་ཙཱ་བ། སྨར་
ལོ་ཙཱ་བ། སྤུ་ཧྲེང་ལོ་ཙཱ་བ། གནམ་ཁའུ་བ་སྐུ་མཆེད་སོགས་བླ་མ་མང་པོ་བསྟེན། བྲ་བོ་
ལུང་པར་དགོན་པ་ཆུང་དུ་ཞིག་བཏབ་སྟེ་ལོ་མང་བཞུགས་པས་ས་སྐྱ་གོག་པོར་གྲགས་ཤིང་
དེའི་རི་རྩེ་ནས་གཟིགས་པས། དཔོན་པོ་རིའི་ངོས་འགྲམ་ན་ས་དཀར་ཞིང་སྙུམ་པ་བཀྲ་ཤིས་
པའི་མཚན་མར་མཁྱེན་ནས། ཡུལ་དེའི་བདག་པོ་ཇོ་བོ་གདོང་ནག་ཅན་ལ་རྟ་དང། ནོར་བུའི་
འཕྲེང་བ་སོགས་རིན་དུ་སྤྲད་དེ་ཉོས། དེར་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱའི་དགོན་པ་བཏབ་པས་དེ་ནས་
བཟུང་ས་སྐྱ་པ་ཞེས་སྙན་པར་གྲགས་པ་དེ་བྱུང་ངོ། །
འཁོན་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་སྲས་རྗེ་བཙུན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོ་ནི། མདོ་
སྔགས་ཀྱི་ཆོས་དུ་མ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་མཛད། གསང་ཆེན་རྡོ་རྗེ་
ཐེག་པའི་བསྟན་པའི་བདག་པོར་གྱུར། དམ་པ་དེ་ལ་སྲས་འཁོན་དཀོན་མཆོག་འབར་དང་
རྗེ་བཙུན་བསོད་ནམས་རྩེ་མོ། རྗེ་བཙུན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན། དཔལ་ཆེན་འོད་པོ་ཆེ་སྟེ་
སྲས་བཞི་བྱུང་བ། ཆུང་ཤོས་དཔལ་ཆེན་འོད་པོ་ཆེར་སྲས་གཉིས་ལས། ཆེ་བ་རྗེ་བཙུན་
ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གདུང་རབས་རིན་པོ་ཆེའི་བར་མཛོད་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་་་ཏུ་རྗེ་བཙུན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོའི་སྲས་གསུམ་པ་ཀུན་
དགའ་རྒྱལ་མཚན་ཡིན་ཚུལ་གསལ་འདུག་ཀྱང། ལོ་རྒྱུས་འདི་གཞན་ཀུན་དང་མི་མཐུན་ཞིང། ཁུ་བོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྙུན་གཡོག་
ཞུས་པས་རྟོགས་པ་འཁྲུངས་ཚུལ་ས་པཎ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་ཞེས་སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་ཕེབས། དང། ཆུང་བ་ཟངས་ཚ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་བྱུང་ཞིང་
རྗེ་བཙུན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ནི། རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཆུ་སྟགས་་ལོར་འཁྲུངས་
རྗེ་བཙུན་འདི་པས་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་བླ་མ་དུ་མ་བསྟེན་ནས། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དང་

[272]
ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་ཕེབས་དུས་ཉང་སྨད་རྒྱན་གོང་གཙུག་ལག་ཁང་
དུ༑ ཁ་ཆེ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཤཱཀྱ་ཤྲི་བྷ་དྲའི་དྲུང་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས། དེའི་ཕྱི་ལོར་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་གྱིས་སོལ་ནག་ཐང་པོ་ཆེར་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ད་ལྟའི་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་མེ་ཡོས་བར་
ལོ་ཆིག་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་སོང་ཞེས་བསྟན་རྩིས་མཛད་པ་དེ་ནི། ལོ་གཅིག་གིས་མ་གཏོགས་དེང་དུས་མདོ་སྡེ་
གནས་བརྟན་པའི་ལུགས་དང་ཁྱད་པར་མི་འདུག། མང་ཡུལ་སྐྱིད་
གྲོང་དུ་མུ་སྟེགས་པའི་སྟོན་པ་འཕྲོག་བྱེད་དགའ་བོ་དེ་ལུང་རིག་གྱི་རྩོད་པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་
གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚར་བཅད་པ་སོགས་ཡངས་པའི་ས་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་མཚན་སྙན་གྱིས་ཡོངས་སུ་
ཁྱབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེར། ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་ནས། རྒྱལ་པོ་ཨུ་གོ་ཏའི་ཁཱང་
གི་སྲས་ཆུང་བ་གོ་དན་ཁཱང་གིས་གསེར་ཡིག་པ་རྡོར་སྲི་ཅན་གདོང་གདན་ཞུའི་ཞུ་ཡིག་འདི་ལྟ་བུ་
ཞིག་ཕུལ་འདུག་
ཚེ་རིང་གནམ་གྱི་ཤེ་མོང་ལ། བསོད་ནམས་ཆེན་པོས་དཔལ་ལ་བརྟེན་
ནས་རྒྱལ་པོ་ངེད་ཀྱི་ལུང། ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་ལ་གོ་བར་བྱ་
བའི་གཏམ། ངེད་ཀྱི་ཕ་མ་དང། གནམ་སའི་དྲིན་ལན་འཇལ་བའི་ཕྱིར། ལམ་གྱི་བླང་
དོར་མ་ནོར་བ་སྟོན་ཤེས་པའི་བླ་མ་གཅིག་དགོས་པ་བརྟག་པ་བྱ་དུས་ཁྱོད་དུ་འདུག་པ། ལམ་
གྱི་དཀའ་ཚེགས་ལ་མ་བལྟ་བར་ཡོང་དགོས། གལ་ཏེ་ན་སོ་རྒས་ཟེར་ན། སྔོན་ཐུབ་པའི་
དབང་པོས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ལུས་གྲངས་མེད་སྦྱིན་པ་བཏང་བ་ཇི་ཙམ། ཁྱེད་ཀྱི་ཆོས་གོ་
བའི་དམ་བཅའ་དང་ཨེ་འགལ། ངས་མཐའི་ཁྲིམས་རྭ་སླངས། དམག་དཔུང་ཆེན་པོས་
བརྡ་འདེད་བྱས་ན་སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་མི་སྐྲག་པ་ཨེ་ཡིན། དེས་ན་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང། སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་སོམས་ལ་ཁྱོད་མགྱོགས་པར་ཤོག་ཉི་མ་

[273] གནང་སྦྱིན་ལ་དངུལ་བྲེ་ཆེན་ལྔ་
གོས་ཆེན་གྱི་ཆོས་གོས་མུ་ཏིག་གི་ཚོམ་བུ་ཅན་ལ་མུ་ཏིག་རྡོག་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང། ཉིས་བརྒྱ་
གོས་ལུ་ཧང་གི་རིང་འགག་སྣམ་འབོབ་དང་བཅས་པ། ཁ་ཐི་ཁ་ཚང་མ་ཡུག་གཉིས། མཐོན་
ཐི་ཁ་ཚང་མ་གཉིས། གོས་ཆེན་སྣ་ལྔ་ཡུག་ཉི་ཤུ་རྣམས་ཡོད། འདིའི་ལོན་ལ་རྡོར་སྲི་
མགོན་དང། དབོན་ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་ནང། འདིའི་ལོན་ལ་རྡོར་སྲི་མགོན་དང། དོར་རྟ་གཉིས་བཏང་བ་
ཡིན་ཞེས་གསལ། ཇོ་དར་མ་གཉིས་བཏང་བ་ཡིན། འབྲུག་ལོ་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་གནམ་
གང་ལ་བྲིས། གདུང་རབས་རིན་ཆེན་བང་མཛོད་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་ན། ཞེས་ཞུ་ཡིག་འབུལ་རྟེན་དང་བཅས་ཧོར་གྱིས་གདན་ཞུར་སླེབས་པར། རྗེ་
བཙུན་མཆོག་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་གཉིས་སུ་ཕེབས་པས་སྐུ་ན་བགྲེས་ལ། ས་ཐག་རིང་བ་
བཅས་དེ་ལྟར་ཡང། ས་པཎ་གྱི་ཁུ་བོ་རྗེ་བཙུན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། དུས་ནམ་
ཞིག་ན་ཤར་ཕྱོགས་ནས་ཁྱེད་གདན་འདྲེན་པ་འདི་ལྟ་བུ་འོང། དེའི་དུས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་སོང་
ཞིག་དང། བསྟན་པ་དང། འགྲོ་བར་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་
བསྟན་པ་ཐུགས་སུ་དྲན་ནས་བྱོན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས། ཟངས་ཚའི་སྲས་དབོན་པོ་འཕགས་
པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དགུང་ལོ་བཅུ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ནང། དགུང་ལོ་བཅུ་དགུ་ཞེས་གསུངས། ལ་ཕེབས་པ་དང། དེའི་གཅུང་པོ་ཕྱག་ན་དགུང་ལོ་དྲུག་
ཏུ་ཕེབས་པ་བཅས་ཕྱག་ཕྱིར་འཁྲིད་ནས། རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ཤིང་འབྲུག། ་ལོར་
ས་སྐྱ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལམ་བར་ལྷ་སར་ཕེབས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེ་
དང། མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྱན་སྔར་ཆོས་རྗེས་མཁན་པོ་དང། ཟུལ་ཕུ་བས་
སློབ་དཔོན་མཛད་དེ་དབོན་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་རབ་ཏུ་བྱུང། དེ་ནས་རིམ་པས་

[274] ཡིག་ཆ་རྙིང་པར་ཏང་ཁུད་མི་ནག་གམ། བོད་གདོང་ནག་ཟེར་བའི་མི་རིགས་དེ་ཚོ་མཚོ་སྔོན་པོའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་
གནས་ཤིང། ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་སྐབས་མི་ཉག་པ་རྣམས་ཁ་འཐོར་ཏེ་བྱང་གི་མི་ཉག་ཅེས་སོག་ཡུལ་ནང་
དང། སྨད་ཀྱི་མི་ཉག་ཅེས་ཟི་ཁྲོན་དང་ཉེ་བའི་སར་གནས་ཆགས་ཏེ་ཡོད་འདུག་མི་ནག་ཅེས་པའི་སྒྲ་ཟུར་ཆག་གིས་མི་
ཉག་ཅེས་འབོད་པར་སྙམ། རྩ་བ་བོད་རང་ཡིན། འཇུ་ལང་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྒྲ་མི་གྲགས་པ་
དགེ་སྡིག་གི་བླང་དོར་མི་ཤེས་པ། སྤྱོད་པ་སྲིན་བུ་དང་འདྲ་བའི་ཡུལ་དེ་དག་གི་གདུལ་བྱ་
རྣམས་སྨིན་གྲོལ་དུ་འགོད་བཞིན་པར། མེ་ལུག་་ལོར་ལིང་ཧའོ་ཝར་གྱི་ཤོག་གྲངས་་ནང་ཀི་ར་ཏ་ལ་ཟེར་བའི་ཟི་ལིང་གི་རྫོང་ལོག་ལིན་ཙུའི་ཁོངས་གཏོགས་ཤིག་ལ་
མཇལ་འཕྲད་གནང་ལུགས་བྲིས་འདུག་ཀྱང། དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོའི་།་ནང། ཉིང་ཤ་ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་ལང་ཇུ་
 ལང་གྲུ་སྡེ་བཞི་  ཞེས་པ་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་གསལ་བ་འདུག།  ལང་འཇུ་
ཞབས་སོར་འཁོད་དོ། །
ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ལིང་ཆུར་ཕེབས་ཡོད་པ་དང། རྒྱལ་པོ་གོ་དན་ཁཱང་
ཁོང་གི་སྐུ་མཆེད་བགྲེས་པ་གོ་ཡུག་ཁཱང་རྒྱལ་སར་བཏོན་པའི་ཕྱིར་ཧོར་ཡུལ་དུ་བཞུད་ནས་
ཚུར་བྱོན་པ་སྐབས་འཁེལ་གྱིས་དེར་མཇལ། ཡུ་གུར་ནི། དེང་དུས་ཤིན་ཅང་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། ཡུ་གུར་གྱི་མཁས་པར་ལོ་ཙཱ་བཅོལ་ཏེ་རྒྱལ་
བློན་འབངས་བཅས་པར་སྐྱབས་འགྲོ་དང། ལས་འབྲས་ཀྱི་བླང་དོར། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་
སེམས་བསྐྱེད་སོགས་གསུངས་ནས། དཀོན་མཆོག་མཆོད་ཅིང། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་
པ་སྒྲུབ་པ་དང། མི་དགེའི་ལས་སྤངས་ནས་བཟང་པོའི་ལས་ལ་འཇུག་པ། ཁྱད་པར་དུ་
བོད་དང། ཡུ་གུར། མི་ཉག། སྨན་རྩེ་ རྒྱལ་ཡུལ་  སོགས་རང་རང་མངའ་འོག་ལ་
རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། སྔགས་པ་སོགས་བཀུར་འོས་རྣམས་ལ་ཁྲལ་དམག་ལས་གསུམ་གྱི་

[275] ལྷག་པར་རྒྱའི་རྒྱལ་ཁམས་འདི་མི་ཚན་ཆེ་བ་དང། ཤེས་པ་འཆར་
ཆེ་བས་ངོ་ལོག་བྱས་ཀྱི་དོགས་ནས། ལོ་བཅུ་གཉིས་རེའི་མཚམས་སྐྱེས་པ་ལོ་དགུ་ཡན་ཆད་
རེ་རེ་བཞིན་བསད་ཀྱིས་མི་ལྡང་བས་ཁྱུ་དེད་བྱས་ཏེ་རྒྱ་མཚོར་འདེབས་པ་དེ་དག་ལ་ལྷག་པར་བརྩེ་
བས་རྒྱལ་པོར་ནན་ཆེར་གསུངས་ནས་ཕྱིན་ཆད་མཚོ་ལ་ཁྱུ་འདེད་མི་བྱེད་པའི་མཚམས་གཅོད་
མཛད་པ་དང། གོ་དན་ཁཱང་ལ་པགས་ནད་ཤ་བཀྲའི་ནད་ཡོད་པ་གསོ་བར་མཛད། ཁཱང་
གིས་བླ་མར་ཚོད་བགམ་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་མཁན་ལ་རྫས་སྔགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་
སྤྲུལ་བཅུག་ནས། ཁཱང་གིས་ཆོས་རྗེ་ལ། ཁྱེད་ངའི་མཆོད་གནས་ལ་བོས་པས་མཁས་
པར་འདུག་ཅིང། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་མཐོང་བས་སྤྲོ་བར་གྱུར། ད་ནི་གནས་དབེན་
པ་ཞིག་ལ་དགོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཁྱེད་ལ་འབུལ་བས་གཤེགས་ཤིག་
གསུངས་ནས། ཆོས་རྗེ་ས་པཎ་དང་རྒྱལ་བློན་མང་པོ་བཅས་དེར་ཐོན་པ་ན། ཆོས་རྗེས་གནས་
དེ་གཟིགས་མ་ཐག་པར་སྒྱུ་མའི་ཐབས་ཡིན་པར་མཁྱེན་ནས་སྒོ་འགྲམ་གྱི་སྒོ་སྲུང་ཁྲོ་བོ་དེ་ནས་
བཟུངས། ནང་གི་རྟེན་གནས་བརྟན་རྣམས་ལ་རབ་གནས་ཀྱི་མེ་ཏོག་འཐོར་བས་སྒྱུ་མ་བཤིག་
མ་ཐུབ་པར་སྤྲུལ་པའི་སྡེ་ཞེས་པའི་ལྷ་ཁང་འདི་ནི་ལང་ཇུ་སྡེ་བཞིའི་ནང། སྤྲུལ་པའི་སྡེ་ཞེས་པ་འདི་ཡིན། ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་ཉེ་བའི་ཆར་ཡང་ཀུན་གྱིས་མཇལ་
རྒྱུ་ཡོད་པར་གྲགས། དེ་ནས་ཆོས་རྗེ་ས་ཀྱ་པཎྜིཏ་ཆེན་པོས། བོད་ཀྱི་གྲྭ་སློབ་རྣམས་ལ་
གནང་སྦྱིན་དང། འབུལ་བ་མང་པོ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་
ཐུབ་པའི་དགོངས་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་མཛད་དེ་བསྐུར་ནས། དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཡོན་བདག་
དང། མི་སྡེ་རྣམས་ལ་དེ་དོན་ཉམས་སུ་ལོངས་ཤིག་གསུངས་པའི་འཕྲིན་སྩལ་བ་འདི་ལྟར་
ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས། དབུས་གཙང། མདོ་ཁམས་དང་བཅས་པའི་དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་དང། ཡོན་མཆོད་རྣམས་ལ་སྤྲིངས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང། སེམས་

[276] སྒོས་བོད་སྐད་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བསམས་ནས་ངས་ཧོར་གྱི་ནང་དུ་འོངས་
ངེད་ལ་ཡོན་བདག་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ནས་གསུངས་པ། འཕགས་པ་སྤུན་འདི་འདྲ་བ་
ཆུང་དུ་འཁྲིད་ནས་ཁྱེད་འཁོར་དང་བཅས་པ་འོངས་པ་དེ་ངེད་ལ་བསམས་པ་ཡིན། ཁྱོད་
མགོས་ངོ་བལྟས་པ་ཡིན། གཞན་ཚོ་རྐང་པས་ངོ་བལྟས་པ་ཡིན། ཁྱེད་ངས་བོས་པ་ཡིན་
གཞན་ཚོ་སྐྲག་ནས་འོངས་བ་ཡིན། དེ་ངས་མི་ཤེས་པ་ཨེ་ཡིན། འཕགས་པ་སྤུན་གྱིས་
སྔར་ཡང་བོད་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཤེས་པར་འདུག་ད་དུང་ཡང་འཕགས་པས་བོད་ཆོས་སློབ། ཕྱག་
ན་རྡོ་རྗེས་ཧོར་ཡིག་དང། ཧོར་སྐད་སློབ། ངས་མི་ཆོས་ཀྱིས་བསྐྱངས། ཁྱེད་ཀྱིས་ལྷ་
ཆོས་ཀྱིས་བསྐྱངས་ན། ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་བསྟན་པ་ཡང་ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་ཚུན་ཆད་ཁྱབ་པར་
འགྲོ་བ་ཨེ་ཡིན་གསུངས་སོ། །རྒྱལ་པོ་འདི་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང། སྒོས་
དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས། ཁྲིམས་ལུགས་བཟང་པོས་འཁོར་ཐམས་ཅད་སྐྱོང་
ཞིང། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་ངེད་ལ་གཞན་ལས་ལྷག་པའི་ཐུགས་ལ་འདོགས་པ་བྱུང། ཁོང་
གི་ཞལ་ནས། ཁྱོད་རང་བློ་བདེ་བར་གྱིས་ལ་ཆོས་ཤོད། ཁྱོད་ལ་གང་དགོས་པ་ངས་བསྟེར་
བ་ཡིན། ཁྱོད་བཟང་པོར་གཏོང་བ་ངས་ཤེས། ང་བཟང་པོར་ཨེ་གཏོང་ཁྱོད་ཤེས་གསུངས་
ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སྤུན་ལ་ཐུགས་འདོགས་ཆེ་བར་འདུག་རང་ཚོས་ཁྲིམས་ལུགས་འཁྱེར་
ཤེས་ན། རྒྱལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བྱ་སྙམ་པའི་ཐུགས་དགོངས་བཟང་པོ་ཞིག་
འདུག་སྒོས་ཁྱེད་རང་གི་མི་སྡེ་བོད་རྣམས་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་ལེགས་པར་སློབ། སྐྱིད་དུ་
འཇུག་པ་ངས་ཤེས་གསུངས། རྒྱལ་པོ་དང། རྒྱལ་རྒྱུད་རྣམས་ཚེ་རིང་བའི་སྨོན་ལམ་
རིམ་འགྲོ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབད་པར་ཞུ། སྐབས་དོན། ཧོར་འདིའི་དམག་སྡེ་གྲངས་
ལས་འདས། འཛམ་བུའི་གླིང་ཐམས་ཅད་ཁོང་གི་མངའ་རིས་སུ་འདུ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་
གཅིག་འདུག་ཁོང་རང་དང་མཐུན་པ་ཚོ་ཁོང་རང་དང་མཉམ་འཔར་བྱེད། ཁོང་ལ་ཞེ་ཐག་

[277] ངོ་བལྟས་པ་ཡིན་ཟེར་བའི་མིང་གིས་མི་ཆོག་པར་རྟིང་བརླག་
པར་བྱེད་པ་ཞིག་འདུག་ཡུ་གུར་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་འདི་ཡང་མི་བརླགས་པར་གོང་དུ་ཕན། མི་
ནོར་རྣམས་ཁོང་གིས་བླངས་ནས། ཡིག་མཁན། ནོར་གཉེར་བ། བུ་དགའ་ཐམས་ཅད་ཁོང་
གིས་བྱེད། རྒྱ། མི་ཉག་སོག་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་བརླགས་གོང་དུ་ཧོར་འདྲ་བཏང་ཡང་
ཅི་ཟེར་ལ་མ་ཉན་པས། བརླགས་པའི་རྟིང་ལ་འགྲོ་ས་མ་རྙེད་ནས་ངོ་བལྟ་དགོས་བྱུང། འོན་
ཀྱང་དེ་དག་གིས་རྟིང་ཅི་ཟེར་ཉན་པས་ད་ལྟ་ཐད་ཐད་སོ་སོ་ན་བུ་དགའ། ནོར་གཉེར། དམག་
དཔོན། ཡིག་མཁན་ལ་སོགས་པ་ཁོང་རང་གི་མི་ཆེན་རེ་བསྐོས་པ་མང། འོ་སྐོལ་མི་སྡེ་ངན་
ལ་གྱོང་བས་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བྲོས་པས་ཐར་དུ་རེ། ཐག་རིང་བས་མི་ཡོང་དུ་རེ་
གཡོ་སྒྱུ་ཟོལ་གསུམ་བྱས་པས་བརླགས་ཀྱང་བརླགས། ཐད་ཐད་སོ་སོ་ནས་ངོ་བལྟས་པ་ཚོ་
མང། བོད་ངན་ལ་གྱོང་བའི་སྟབས་ཀྱིས་བྲན་དང། གཡོག་གི་བྱེ་བྲག་མ་གཏོགས་པ་
དཔོན་པོར་བསྐོས་པ་བརྒྱ་ལ་འགའ་རེ་ཙམ་ལས་མ་མཐོང། བོད་ངོ་བལྟས་པ་མང་ཡང་འདབ་
ནོར་འདབ་ནོར་ཞེས་པ་དེ། རྟེན་ཆས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། ནོར་ཉུང་བའི་སྟབས་ཀྱིས་མི་ཆེན་ཚོ་རྟིང་ནས་མིམྒུ་བའི་གནད་ཅིག་གདའ། ན་ནིང་ནས་ལོ་
འགའ་ལ་སྟོད་དུ་དམག་སོང་བ་མེད། ངས་བེ་རི་འཁྲིད་ནས་ངོ་བལྟས། འདིས་ཤིན་ཏུ་ངོ་
བལྟ་ལེགས་པས་སྟོད་མངའ་རིས་དབུས་གཙང་རྣམས་ངོ་བལྟས། པི་རི་ཐ་དང་ཚོ་ཡང་ངོ་
བལྟ་བར་ཡོད་བྱས་པས། ད་བར་ལ་དམག་མ་སོང་བ་དེས་ཕན་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོད་ཀྱི་མི་རྣཾས་
དེ་ཚོ་མི་ཤེས་ཏེ་མཆིས། དེ་སྐབས་སུ་འདི་ན་མར་ངོ་བལྟས་པ་ཡིན་ཀྱང་འདབ་ནོར་ལེགས་པོ་
མ་བྱས་པ་དང། བློ་མ་བཏད་པ་ཀུན་ལ་དམག་བརྒྱབ་ནས་མི་ནོར་གཏོར་བ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་
ཐོས་ཏེ་མཆི། དམག་བརྒྱབ་པ་དེ་ཚོ་ཡུལ་བཙན། མི་དཔའ། དམག་མང། གོ་ཆ་བསྲ་
ཞིང་མདའ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུབ་ཏུ་རེ་བྱས་པས་བརླགས་འདུག་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་

[278] དམག་ཁྲལ་ཆུང། གཞན་ཚོ་འུ་ལག་དང། དམག་ཁྲལ་ཆེ་
བསམ་སྟེ། གཞན་ཚོ་ལས་ཧོར་རང་འུ་ལག་དང། དམག་ཁྲལ་ཆེ། དེ་དང་སྦྱར་ན་གཞན་
ཚོ་ཆུང་བར་གདའ། ད་དུང་ཡང་ཅི་ཟེར་གྱི་ངག་ལ་ཉན་ན། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ། ས་
ཕྱོགས་ཀྱི་སྡེ། སོ་སོའི་དཔོན་གང་ཡོད་པ་དེ་དཔོན་དུ་བསྐོས། ས་སྐྱ་པའི་གསེར་གསེར་ཡིག་པ་ནི། ས་གནས་ཁག་ལ་བལྟ་རྟོགས་བྱེད་མིའི་སྐུ་ཚབ་བམ། སྐབས་རེ་དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་ལའང་ཟེར་
པ་དང། དངུལ་ཡིག་པ་བོས་པས། ངེད་ཀྱི་ད་ར་ཁ་ཆེ་ནི། མངའ་སེ་སོསོའི་མི་དམངས་ཀྱིཨ་འགོ་འཁྲིད་པ། སྣེ་སྡོད་པའི་གོ་ས་ལྟ་བུ་ཡིན། ཁ་ཆེ་འདི་བསྐོས་ན་འཐད་པ་ཡིན་ཟེར་
བའི་ངོ་སྤྲོད་གྱིས་ལ། ཕར་འགྲོ་ཚུར་འགྲོའི་བང་ཆེན་པ་གོ་ཆོད་པ་ཚུད། དེ་ནས་དཔོན་གྱི་མིང་
མི་སྡེའི་གྲངས། འདབ་ནོར་གྱི་ཚད་ཡི་གེ་ལེགས་པོ་གསུམ་རེ་གྱིས་ལ། གཅིག་ངེད་ལ་བསྐུར་
གཅིག་ས་སྐྱར་ཞོགས། །གཅིག་རང་རང་གི་དཔོན་གྱིས་ཟུངས། ཡར་ངོ་བལྟས་པ་འདི་
ཡིན། མ་བལྟས་པ་འདི་ཡིན་ཞེས་བྲིས་ལེགས་པོ་གྱིས། ཤན་མ་ཕྱེ་ན་ངོ་མ་བལྟས་པའི་
ཞོར་ལ་བལྟས་པ་ཚོ་ཡང་བརླགས་དོགས་ཡོད། ས་སྐྱ་པའི་གསེར་ཡིག་པས་ཡུལ་གང་
ཡིན་པའི་དཔོན་དང་གྲོས་གྱིས་ལ། སེམས་ཅན་ལ་ཡང་ཕན་པར་གྱིས་ལ། རང་ཚོ་དབང་
ཆེ་མ་བྱེད། ཡུལ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་ས་སྐྱ་པའི་གསེར་ཡིག་པ་དང་གྲོས་མ་བྱས་པར་རང་ཚོད་
མ་བྱེད། གྲོས་མ་བྱས་པར་རང་ཚོད་བྱེད་པ་ཁྲིམས་ལ་མེད། ཉེས་པ་ལ་ཐུག་ན་འདི་ནས་
ཞུ་བ་དཀའ། དེར་ཐམས་ཅད་བློ་མཐུན་པར་གྱིས། ཧོར་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་བྱས་ན་ལེགས་པོ་
འོང། གསེར་ཡིག་པ་བསུ་སྐྱེལ་དང། ཞབས་ཏོག་ལེགས་པོར་གྱིས། འདིར་ཡང་
གསེར་ཡིག་པ་ཡོང་བ་ཀུན་ལ་གཞན་དྲི་བའི་སྔོན་ལ་གྲོས་སམ། མ་འཐབ་བམ། གསེར་
ཡིག་པ་ཚོ་ཉ་ར་ལེགས་པོར་བྱས་སམ། འུ་ལག་བྱུང་ངམ། ངོ་བལྟས་པ་རྣམས་བརྟན་ནམ་
བྱས་པ་དེ་ཚོ་སྔོན་ལ་འདྲི་བར་འདུག་གསེར་ཡིག་པ་མ་མགུ་ན་གནོད་པའི་གཏམ་གཏོང་བར་

[279] མགུ་ན་ཕན་ཐོགས་ནུས་པ་གཅིག་གདའ། གསེར་ཡིག་པའི་ངག་ལ་མ་ཉན་ན་བྱས་
ཀྱང་དཀའ་བ་མཐོང། འདིར་མི་དྲག་པ་དག་འདབ་ནོར་འཁྱེར་ནས་འོངས་པ་ཚོ་བཟང་པོར་
གཏོང་བར་གདའ། རང་རེ་ཚོ་ཡང་བཟང་པོ་བྱ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་ཡོད་ན། ངེད་རང་གི་
དཔོན་པོ་ཀུན་འདབ་ནོར་བཟང་པོ་བཟུང་ལ་ས་སྐྱ་པའི་མི་དང་འགྲོགས་ནས་བྱོན། འདབ་ནོར་
འདི་ཙམ་ཞིག་འདབ་ཟེར་བའི་གྲོས་གྱིས། འདིར་ངས་ཀྱང་གྲོས་བྱེད། དེ་ནས་རང་ཡུལ་དུ་
འོངས་ནས་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་འོང། སྤྱིར་ངས་ཀྱང་ན་ནིང་ནས་མི་བཏང་ནས་
འདི་ལྟར་བྱས་ན་ལེགས་བྱས་ནས་གྲོས་བསྟན་པ། ཁྱོད་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསམ་པ་བྱས་
ནས། བོད་སྐད་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་དུ་ངས་ཧོར་གསེབ་ཏུའོ་བ་ཡིན་ཏེ། ད་
ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་ན་ཕན་པར་འདུག་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་འདི་གའི་གནས་ཚུལ་མ་མཐོང། ཐོས་
པ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ད་དུང་བཏུབ་པར་འོང་སྙམ་སྟེ། བདེ་
བའི་འཕྲོ་ལ་གློ་བུར་དུ་འདྲེས་མནན་པ་ལྟ་བུའི་གྲིབ་གནོན་གཅིག་བྱུང་ནས། དབུས་གཙང་གི་
བུ་ཚ་དང། མི་ལ་སོགས་པ་ཧོར་གསེབ་ཏུ་སོང་གི་དོགས། དེས་ན་ལེགས་ཉེས་ཅི་བྱུང་ཡང་
ང་ལ་འགྱོད་པ་མེད། བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གི་བྱིན་རླབས་དང་བཀའ་དྲིན་གྱིས་ད་དུང་ལེགས་པོ་
འོང་བ་ཡང་སྲིད། ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་ལ་གསོལ་བ་ཐོབ། རྒྱལ་པོས་ངེད་
ལ་སུ་དང་ཡང་མི་འདྲ་བའི་ཐུགས་ལ་བཏགས། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྒྱ་བོད། ཡུ་གུར། མི་
ཉག་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བཤེས་མི་ཆེན། ཡུལ་མི་གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངོ་མཚར་ཆེ་
སྙམ་ནས་ཆོས་ཉན་པ་དང། གུས་པ་བྱ་བར་འདུག་དེང་འདིར་འོངས་བ་རྣམས་ལ་ཧོར་
གྱིས་ཅི་འདྲ་བྱེད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མི་དགོས། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐུགས་ལ་བཏགས་ནས་
བཟང་པོར་ཡོད་པས། ངེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ཐམས་ཅད་བློ་བདེ་བར་བཞུགས་པས་ཆོག། འདབ་
ནོར་ལ་གསེར། དངུལ། གླང་པོ་ཆེའི་མཆེ་བ། མུ་ཏིག་རྡོག་ཆེ་བ། མཚལ། བཙོད། རུ་རྟ་

[280] སྲམ། བོད་སྣམ་དབུས་ཕྲུག་བཟང་པོ། འདི་ན་དེ་ཚོ་ལ་དགའ་
བ་འདུག་སྤྱིར་ནོར་ལ་འདིར་རྩིས་ཆུང་ཡང། རང་རང་གི་ཡུལ་ན་གང་བཟང་གི་ནོར་རྫས་
འོང་བས་ཆོག་པ་ཡིན། གསེར་ཡོད་ན་གང་འདོད་འོང་བར་འདུག་པས་དགོངས་མཛོད། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ཏུ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག་མངྒ་ལཾ།། ཞེས་ཆོས་དང། འཇིག་
རྟེན་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བླང་དོར་གསལ་པོར་སྟོན་པའི་ཆབ་གདུང་རབས་རིན་ཆེན་བང་མཛོད་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་ན་ཆབ་དང། ཟང་ཟིང་གི་དངོས་པོ་
བཅས་གནང་བར་དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་གྱི་གྲྭ་བུ་སློབ། ཡོན་བདག་དང་བཅས་པ་ཚང་མ་
དགའ་གུས་ཡི་རངས་ཀྱིས་བཀའ་སློབ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ།།
དེའི་དུས་ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་གི་མི་རྒྱུད་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་དང། ཤར་ཕྱོགས་
རྒྱལ་ཁམས་མང་པོར་དབང་བསྒྱུར་ཏེ་རྒྱལ་པོ་བསྐོས་ཤིང། ཞི་དྲག་གི་དབང་ཚད་ཚང་མ་སོག་
པོ་རང་གི་ལག་པར་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཡང། བོད་ནང་སོག་པོའི་གསེར་ཡིག་པ་འགྲུལ་བཞུད་
དང། འདབ་ནོར་ལེན་པ་ཙམ་ལས། དབང་སྒྱུར་གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་དང། འདབ་
ནོར་དེ་ཡང་རང་རང་སོ་སོས་བློས་དཔྱད་མ་གཏོགས། ཡུལ་འདི་ནས་འདབ་ནོར་འདི་ཙམ་
ཞེས་རྒྱས་དཔྱད་མེད་པ་ཆབ་ཤོག་རང་ནས་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་འདུག་དེར་
ཆོས་རྗེ་པཎྜི་ཏས་རང་གི་ཐུགས་ལ་མངའ་བའི་མན་ངག་ཡོངས་རྫོགས་དབོན་པོ་འཕགས་པ་བློ་
གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ལ་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་གནང་ནས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཉེས་
ཏེ༑ ད་ནི་བསྟན་པའི་འཁུར་བཟོད་པར་དགོངས་ནས་ཆོས་དུང་དཀར་པོའི་རྒྱང་གྲགས་དང་
ལྷུང་བཟེད་ལ་སོགས་པ་གནང། སློབ་མའི་ཚོགས་གཏད་ནས་བསྟན་པ་དང། སེམས་
ཅན་མང་པོའི་དོན་བྱ་བའི་དུས་ལ་བབས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་གཏད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་
སྲིད་ཀྱི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གནང་སྟེ་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་ཐམ་པར་ཕེབས་པ། ལྕགས་ཕག་་

[281] དེ་
ནས་རིང་པོར་མ་སོང་བར་རྒྱལ་པོ་གོ་དན་ཁཱང་ཡང་གཤེགས་སོ།།
དེ་ནས་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཆོས་རྗེ་དང། ཁཱང་གི་
དགོངས་རྫོགས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས། ཆུ་གླང་་ལོར་གོ་དན་ཁཱང་གཤེགས་
ཚབ་ཏུ་ཀུབ་ལའི་ཁཱང་ངམ། བོད་པས་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོར་འབོད་པ་དེ་ཉིང་ཤཱ་དང། ཀན་
སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁྲིར་ཕེབས། དེའི་དུས་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དགུང་ལོ་བཅུ་
དགུར་ཕེབས་པ་ཁཱང་གིས་གདན་དྲངས་ནས། ཟླ་བ་མང་པོར་ཁཱང་གིས་མ་མཁྱེན་པའི་
གནད་མང་པོ་འདྲི་བར་མཛད་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ལན་འདེབས་མཛད། ལྷག་པར་ཁཱང་
གིས་བོད་ཡུལ་འདི་ཀློ་པ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་བྱེད་པ་ན། འཕགས་པས་བོད་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་
བཙན་པོ་ནས། གླང་དར་བར་གྱི་རྒྱལ་རབས་དང། ཆོས་འབྱུང་ལོ་ཚིགས། རྒྱལ་ཐོག་
སྔ་རྗེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་རྗེའི་སྲས་མོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོར་དྲག་ཤུགས་ཀྱིས་བླངས་པ་དང་
རྒྱ་བོད་དམག་འཁྲུགས་ཀྱིས་གོང་མ་ཁྲི་ལས་ཕབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་གསུངས་པས་
ཁཱང་ཡིད་མ་ཆེས་པར་བོད་ལ་འདི་ལྟའི་རྒྱལ་པོ་བྱུང་ཡོད་ན་ངེས་པར་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་ལ་གསལ་
བར་གྱུར་བས་ཞིབ་འཇུག་གིས་ཤིག་ཅེས་རྒྱ་དང། ཡུ་གུར་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དཀའ་
བསྒོས་པ་བཞིན་ཞིབ་སྐབས་འཕགས་པས་གསུངས་པ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་རྙེད་པས་རྒྱལ་པོ་ཡིད་
ཆེས་པར་གྱུར་ཏོ། །
ཀུབ་ལའི་ཁཱང་གིས་འཕགས་པར་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་དབང་
བསྐུར་ཐུགས་རྗེས་འཛིན་པ་ཞུས་པས། སྤྱིར་ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་ཆོས་ཞུ་བའི་དམ་ཚིག་མི་ཐུབ་
ཅིང། ད་རེས་ལོ་ཙཱ་བ་མཁས་པ་ཡང་མེད་པས་ཕྱིས་བྱེད་པར་གསུངས་པས། རྒྱལ་པོ་
ཁཱང་ན་རེ། དམ་ཚིག་ཅི་སྲུང་དགོས་ཞུས་པར། དབང་བསྐུར་ཞུས་པ་ནས་བླ་མ་གྲལ་

[282] ལུས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ། ངག་གིས་ཅི་གསུངས་ཉན། ཡིད་ཀྱིས་
ཐུགས་དང་མི་འགལ་བ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་གསུངས་པས། ཆོས་ཞུ་བའི་དུས་དང། རྒྱུན་དུ་
བླ་མ་དགུང་ལ་བཞུགས། རྒྱལ་རྒྱུད་དང། མག་པ། མི་དཔོན། མི་མང་ཚོགས་པའི་
དུས་སུ་རྒྱལ་ཁམས་གནོན་དགོས་པས་རྒྱལ་པོ་དགུང་དུ་བཞུགས། བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་
བླ་མས་ཅི་གསུངས་དང་དུ་ལེན། བླ་མའི་བཀའ་མེད་པར་རྒྱལ་པོས་ལུང་མི་གནང། རྒྱ་སོག་
གི་ཡུལ་སོགས་བྱ་བ་ཆེ་ཆུང་གཞན་ལ་བླ་མ་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བས་ཞུ་ངོ་འཆོལ་དུ་བྱུང་ན་རྒྱལ་ཁམས་མི་
གནོན་པས་བླ་མས་མི་གསུང་བ་ཞུ་ཞུས་པས། ཞལ་གྱིས་བཞེས་ནས། ཁྱེད་ཧོར་ལ་གཤེད་གཤེད་མོང་ནི་དབང་ཤུགས་
མོང་ཡུན་དུ་འཐབ་པའི་གོག་པ་ནི་གོ་ས་དང། ཐོབ་སྟངས་ལ་ཟེར། ཆེན་པོ་ལ་མི་འཇུག་པ་བཞིན། ངེད་ཀྱང་བསྙེན་སྒྲུབ་མ་བྱས་
པར་དབང་བསྐུར་ན་མི་ཡོང་བས་བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་གྲབས་གྱིས་ཤིག་གསུངས་ནས་བསྙེན་སྒྲུབ་
མཛད། ཡུ་གུར་གྱི་མཁས་པ་ལོ་ཙཱ་བ་བརྒྱུད་དེ། རྒྱལ་པོ་ཁཱང་དང། བཙུན་མོས་གཙོས་
པས་བློན་ཆེན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པའི་ཁྱད་ཆོས་དཔལ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེའི་དབང་བཞི་ཟབ་
མོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྐུར་བར་མཛད། གདུང་རབས་རིན་ཆེན་བང་མཛོད་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་བ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་
གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་བསྟན་པའི་དབུ་བསྙེས། དེའི་དབང་ཡོན་དང་པོ་ལ་བོད་ཁྲི་བསྐོར་བཅུ་ཁྲི་བསྐོར་བཅུ་གསུམ་ནི། ལ་སྟོད་ལྷོ་བྱང་གཉིས། ཆུ་མིག་དང། ཞྭ་ལུ་གཉིས། བྱང་འབྲོག་དང། མགུར་མོ་གཉིས་ཏེ་
གཙང་ལ་ཁྲི་དྲུག་འབྲི་གུང་དང། ཕག་གྲུ། རྒྱ་མ། ཚལ་པ། གཡའ་བཟང་པ། བྱ་ཡུལ་བ་སྟེ་དབུས་ལ་ཁྲི་དྲུག་
དབུས་གཙང་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཡར་འབྲོག་ཁྲི་གཅིག་བཅས་སོ་
ཧོར་དུས་ཀྱི་ཁྲི་བསྐོར་དང། འཇའ་མོ་རྩིས་སྲོལ་ངོ་མ་ནི། དུ་ཀླུ་ལའི་གོས་བཟང་ཀ་པའི་ཤོག་གྲངས་བ་པར་ཡོད་དོ། །

[283] དབང་ཡོན་བར་པ་ལ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་གདུང་
སྐལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་གྱིས་གཙོས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ནི། སྟོད་མངའ་རིས་བསྐོར་གསུམ་ནས། སོག་ལ་སྐྱ་བོ་ཡན་དབུས་གཙང་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་ཁ་དང། སོག་ལ་
སྐྱ་བོ་ནས། རྨ་ཆུའི་ཁུག་པ་བར་མདོ་སྟོད་མིའི་ཆོལ་ཁ། རྨ་ཆུའི་ཁུག་པ་ནས། རྒྱའི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་ཡན་མདོ་སྨད་རྟའི་
ཆོལ་ཁ་བཅས་འདི་ཁག་གསུམ་པོ་ཡིན་ནོ། ཆོལ་ཁ་ཟེར་བ་སོག་སྐད་མིན་ནམ། རྗེ་དྷྲྨ་བྷ་དྲའི་རྣམ་ཐར་ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་མཛེས་
རྒྱན་གྱི་ཤོག་གྲངས་བ་པར་ཆོལ་ཁཱམ་བོད་སྐད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་འབྱུང་ཁུངས་གསུམ་ཡོད། ཅེས་གསུངས་འདུག། དབང་རིས་བདག་
ཐོབ་དང་བཅས་ཚང་མ་ཕུལ། དབང་ཡོན་རྟིང་མ་ལ་རྒྱའི་མི་ཡུར་ཆེན་མོ་རྒྱའི་མི་ཡུར་ཆེན་མོ་ནི། སུམ་པ་མཁན་པོ་སོགས་འགའ་ཤས་ཀྱིས། རྒྱའི་མི་ཡུལ་གཅིག་ཕུལ་ཞེས་རྒྱའི་ཡུལ་ཁམས་གཅིག་ཕུལ་
བའི་དགོངས་པ་བཞེས་འདུག་འདི་ནི་ཅུང་ཟད་མ་དག་པར་མཐོང་ཞིང། སྔོན་དུ་ཆོས་རྗེས་པཎ་གྱིས་རྒྱ་མི་ན་གཞོན་མང་པོ་
མཚོར་ཁྱུ་འདེད་བྱེད་པ་འདི་འགོག་པར་མཛད་ཀྱང། དབང་ཡོན་རྟིང་མའི་སྐབས་སུ་དེའི་སྡིག་རྒྱུན་རྩ་བ་ནས་བཅད་པས། གདུང་རབས་ཡ་
རབ་ཁ་རྒྱན་དུ། བླ་མ་མཉེས་ཏེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཁྲག་གི་མདོག་ལྟར་དམར། རྐང་ལེབ་རོ་ཡིས་ཕྱི་ཡི་རྒྱ་མཚོ་ཁེབས། འདི་འདྲ་བཅད་པའི་
དགེ་བ་གང་ཡིན་འདིས། མཁྱེན་རབ་དབང་ཕྱུག་ ཆོས་རྗེས་པཎ་  ཐུགས་དགོངས་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། ཕན་བདེའི་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་དང།།
་མི་དབང་ ཀུབ་ལའི་ཁཱང་  སྐུ་ཚེ་རབ་ཏུ་བརྟན་ཕྱིར་བསྔོ། །ཞེས་པའི་བསྔོ་བ་ཡང་མཛད་འདུག། ཕུལ་ཞིང། ཏི་ཤྲི་ཞེས་
རྒྱལ་པོའི་དབུ་བླའི་མཚན་ཡང་གསོལ། ཧ་ཝར་ཐའི་དེབ་ནང་ལ་ཀུབ་ལའི་ཁཱང་གིས་ཆོས་དང་
དབང་ཞུ་དུས་བཞུགས་ས་དམའ་པོར་བཞུགས་ཤིང། གཞུང་དོན་སྐབས་བཞུགས་ཁྲི་མཐོ་
དམའ་འདྲ་མཉམ་གནང་ཧ་ཝར་ཐ་ཧོཝོརྠ། པ་་རྒྱུ་བྱས་ཞེས་བྲིས་འདུག་
དེའི་དུས་སུ་སྐྱེས་མཆོག་ཀརྨ་པ་པྐྵི་ཆེན་པོ་ཡང་ཧོར་ཡུལ་དུ་བྱོན་ཞིང་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ཏེ་གདུལ་བྱ་གྲངས་ལས་འདས་པ་སྨིན་གྲོལ་དུ་འགོད་
པར་མཛད། པྐྵི་ཞེས་པ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཟེར་བའི་མཚན་བསྟོད་ལས། མཚན་དངོས་ལ་

[284] ཀརྨ་པཀྵི་པ་གཤེགས་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་རྗེ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་ཕེབས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་
བྱོན། འདི་བོད་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཐོག་མ་ཡིན་ཞེས་གྲགས། དེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞིབ་པ་ནི་
ཀརྨ་ཀམ་ཚང་རྒྱུད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་རབ་འབྱམས་ནོར་བུ་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་གྱི་འཕྲེང་བའི་ནང་ཤིན་
ཏུ་གསལ་པོ་ཡོད་དོ། །
དེ་ནས་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེས་ཉེ་གནས་ཤཱཀྱ་བཟང་པོ་ལ་དཔོན་ཆེན་དང་
ཀུན་དགའ་བཟང་པོར་ནང་ཆེན་དུ་བསྐོས་ནས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལ་ས་སྐྱས་དབང་དང་ལུང་བསྒྱུར་
དེ་ནས་བཟུང་སོག་པོར་འདབ་ནོར་སྤྲོད་མ་དགོས་པ་བྱས་ཏེ་ས་སྐྱར་དཔྱ་ཁྲལ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཧོར་དུད་
ལྟར་བརྩིས་ནས་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ལ་ཁྲི་དཔོན་རེ་བསྐོས། གཞན་རྣམས་གང་ལ་གང་འོས་
ཀྱི་བླ་དཔོན་སྦྲགས་མ་དང། དཔོན་འགོ། མཐའ་སྲུང་གི་དམག་དཔོན་རྣམས་རིམ་པས་
བསྐོས། དུད་རྩིས་སྟངས་ནི། གདུང་རབས་ལས། ཁང་པ་ཀ་བ་དྲུག་གིས་ཡོད་པ་
མི་བཟའ་མི་གཉིས། བུ་བུ་མོ་གཉིས། གཡོག་ཕོ་མོ་གཉིས་ཏེ་མི་དྲུག་ཕྱུགས་རྟ་བོང་
གཉིས། བ་གླང་ར་ལུག་རྣམས་དང། ཞིང་སོན་ཁལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ས་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་
དུད་གཅིག་ཟེར། དེ་འདྲ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་དུད་ཆེན་གཅིག་དུས་ཆེན་གཉིས་ལ་རྟ་མགོ་གཅིག་
དེ་གཉིས་ལ་བརྒྱ་མགོ་གཅིག་དེ་བཅུ་ལ་སྟོང་མགོ་གཅིག་དེ་བཅུ་ལ་ཁྲི་མགོ་གཅིག་དེ་
བཅུ་ལ་ཀླུ་གཅིག་དེ་བཅུ་ལ་ཞིང་གཅིག་གམ། །ཁྲི་སྐོར་གཅིག་རེ་བརྩིས་པ་དང། ཡང་དཔེ་
འགའ་རེར། ལྷ་སྡེ་བཞི་སྟོང་ཐམ་པ་དང། མི་སྡེ་དྲུག་སྟོང་ཐམ་པ་ལ་ཁྲི་སྐོར་གཅིག་བརྩིས་པ་
ཡིན་ཡང་ཟེར། གཞན་ཡུལ་ཁམས་བྱིངས་རྣམས་རྒྱལ་ཕྲན་ལྟ་བུར་བརྩིས་ནས་ཁྲིམས་དང་
ལུང་བསྒྱུར་ཞིང། ཁྲལ་མོ་ཆེ་གཏན་ལ་ཕབ། ཤིང་སྟག་་ལོར། ས་སྐྱ་པར་
བནྡེ་གཤེད་ཆོས་བྱེད་ཀྱི་དགེ་འདུན་གཟེངས་བསྟོད་པ། བསྐྱེད་ཀྱི་ལུང་ཞེས་དགོན་པ་དང། རི་ཁྲོད། དེར་བརྟེན་པའི་ཆོས་གཞིས་ཁག་ལ་

[285] འཚེར་མི་འབེབས་པ་དང། འུ་ལག་དང། ཁྲལ་མི་བསྐུལ་བ་སོགས་
བསྟན་པ་ལ་གཟེངས་བསྟོད་མཛད་ཅིང། རྒྱལ་པོ་ཁཱང་གིས་བོད་ཐམས་ཅད་ལ་ས་སྐྱ་པའི་ཆོས་
ལས། ཆོས་ལུགས་གཞན་བྱེད་མི་ཆོག་པའི་ལུང་འབུད་གསུངས་པར། འཕགས་པ་རིན་པོ་
ཆེས་རང་རང་གི་ཆོས་ལུགས་གང་ཡིན་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྐྱོང་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་གསུངས་ནས་ཆོས་
ལུགས་གང་འདོད་ལྟར་བྱས་ཆོག་པ་གནང་བས་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་
ཁཱང་གིས། འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གཞལ་དུ་མེད་པའི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་
གླིང་བྱང་ཕྱོགས་འདིར་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་ཕན་བདེ་ལ་འགོད་པར་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་ཤེས་
པའི་ཆེད་དུ། ཧོར་གྱིས་ཕུལ་བའི་འཇའ་དབང་ཆའི་བཀའ་ལུང་ངམ། བཀའ་ཡིག། ཤེ་བམ་སོགས་ལ་ཟེར། སུ་མི་ཏིག་མ་དང། བནྡེ་གཤེད་བསྐྱེད་མའམ་
འཇའ་ས་བོད་ཡིག་མ་གྲགས་པ་གཉིས་སྔ་རྗེས་སུ་ཕུལ་བས་འཇའ་ས་མུ་ཏིག་མ་ནི་འདི་ལྟར་
ཚེ་རིང་གནམ་གྱི་ཤེད་མོང་ལས། བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་དཔལ་ལ་
བརྟེན་ནས་རྒྱལ་པོ་ངེད་གཉིས་ཀྱི་ལུང། དགེ་འདུན་རྣམས་དང། མི་སྡེ་རྣམས་ལ་བཟློ་བ་
འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཕུན་ཚོགས་ཆིང་གེར་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་ལུགས་བཞིན་སྤྱད་ན་འབྱུང་ཡང། ཕྱི་
མ་ཕན་ཆོད་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ལ་བརྟེན་དགོས་པར་སྣང་བའི་ལུགས་ལ་ལེགས་པར་བརྟགས་ནས་
སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་ལམ་འདི་ཡང་དག་པར་མཐོང་ཞིང། དེ་ཡང་རང་གིས་ལེགས་པར་
རྟོགས་ནས་གཞན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པར་འདུག་པས་ངོས་
ལ་དབང་བསྐུར་བ་ཞུས་ཤིང། གུ་ཤིའི་ནི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབང་ཆ་ཡོད་པ་ལ་ཟེར། གུ་ཤིའི་ལས་ཀ་ཕུལ་བ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་སྤྱིར་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཞབས་ཏོག་དང། དགེ་འདུན་གྱི་དགོན་གཉེར་དང། ཆོས་བཤད་པ་དང་

[286] སྒྲུབ་པའི་འགོ་ལེགས་པར་གྱིས། དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང། སློབ་
དཔོན་གྱི་ལུང་ལ་ལོག་པར་མ་བྱེད་པར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྩ་བ་ཡིན་པས། ཆོས་
ཀྱི་ལུགས་ལེགས་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤོད། གཞོན་པ་བློ་བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སློབས་
ཆོས་ཀྱི་དོན་ལེགས་པར་ཤེས་པ་དང། བཤད་ཉན་མི་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྒོམས་
དེ་ལྟར་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡང་དེ་ཡིན་མོད། ངེད་ཡོན་བདག་གི་ཚོགས་རྫོགས་
པ་དང། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཞབས་ཏོག་བྱས་པ་ཡང་དོན་ཡོད་པ་ཡིན། ཁྱེད་དགེ་
འདུན་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་དང། ཉན་པ་དང། སྒྲུབ་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་མ་བྱས་ན། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་བྱ་བ་དེ་གང་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང། ངའི་བསྟན་པ་འདི་རི་
དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་དང་འདྲ། རང་གི་ལུས་ཀྱི་ནང་ནས་གནོད་པ་མ་བྱུང་ན། ཕྱི་རོལ་
གང་གིས་ཀྱང་ཞིག་པར་མི་ནུས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་མོད། ངེད་ལམ་ཆེན་པོ་ལ་བསྡད་
ནས། ངེད་ཀྱི་ལུང་གི་ལུགས་བཞིན་སྒྲུབ་ནས། ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ལེགས་པར་ཤེས་པ་བྱུང་ན་
ཕྱོགས་རིས་མེད་པའི་བཀུར་སྟི་དང་ཞབས་ཏོག་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ལུགས་བཞིན་
བྱེད་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་གཞན་དམག་དཔོན་དང། དམག་མི། མཁར་དཔོན། ད་ར་
ཁ་ཆེ། གསེར་ཡིག་ལ་གཏོགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་རེག་རྒྱུ་མ་བྱེད། དམག་ཁྲལ་ལས་གསུམ་
གང་ཡང་མ་བཀོད་པར། ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་ལམ་གྱི་ལུགས་ལས་ལོག་པར་མ་བྱེད་ཅིང། དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ། གནམ་
མཆོད་པ་དང། ངེད་ཀྱི་དོན་ལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱིན་སྡོད་ཆུག། བཀླགས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུའི་བཀའ། ཟླས་ནས་འཛིན་རྒྱུའི་
འཇའ་ས་བྱིན་པ་ཡིན། དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་དང། ཁང་པར་གསེར་ཡིག་པ་མ་བབས་
སུ་ཆུག་ཟ་མ་འུ་ལག་མ་ལེན་དུ་ཆུག། ལྷ་ཁང་ལ་གཏོགས་པའི་ས་ཆ་དང། ཆུ་དང། ཆུ་

[287] ལུགས་མེད་པའི་ཤེད་མ་
འཚོང་ཆུག། དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇའ་ས་ཡོད་པ་ཡིན་ཟེར་ནས། ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་
ལུགས་ལས་ལོག་པར་བྱེད་པ་གར་འཐད། ངེད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་བྱི་བའི་ལོ། དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའི་
ཚེས་གཅིག་ལ། ཤོང་ཐོར་བྲིས། གདུང་རབས་རིན་ཆེན་བང་མཛོད་བ་ཤོང་ཐོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་མཆོག་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ས་དེར་
དེ་དུས་ཇིང་གེ་སེ་ཁང་གི་ཕོ་བྲང་ཤོང་ཐོ་ཞེས་པ་ཡོད་དོ།།  རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ཆུ་བྱི་ཟླ་་ཚེས་། སྤྱི་ལོ་་
ཞེས་དང། འཇའ་ས་བོད་ཡིག་མའམ། བནྡེ་ཤེད་བསྐྱེད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་
མཆོད་བརྗོད་དང། ཡང་དག་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མི་
འཕྲོག་པའི་མཁྱེན་རབ་དང། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ལྡན་པ། ཟླ་བ་ཉ་གང་བ་
ལྟར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། ཉི་མའི་དཔལ་ལྟར་མ་
རིག་པའི་མུན་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་བཅོམ་པ། རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ལྟར་བདུད་
དང། མུ་སྟེགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་བ་སྟེ། དེའི་ཡོན་ཏན་དང། འཕྲིན་ལས་དང་
བསྟན་པ་ལ་ང་དང། ཆ་བུ་ག་གཏན་འདི་ནི་སེ་ཆེན་ཁཱང་གི་བཙུན་མོ་ཆེན་མོ་དེ་ཡིན། དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་སྟབས་ཀྱིས། དེ་སྔ་ཡིན་ན་ཡང་
བསྟན་པ་དང། དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་བདག་བྱས། ད་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་ཆོས་རྗེ་ས་སྐྱ་པ་དང་
སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལ་དད་པ་ཐོབ། ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས་ཆུ་མོ་གླང་གི་ལོ་ལ་དབང་
བསྐུར་ཞུས། ཆོས་ཀྱང་མང་དུ་ཐོབ་པ་དང། ལྷག་པར་ཡང་བསྟན་པ་དང། དགེ་འདུན་
གྱི་ཡོན་བདག་བྱ་སྙམ་པ་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སློབ་དཔོན་འཕགས་པའི་ངོ་ལ་བོད་ཀྱི་
དཀོན་མཆོག་གི་རྟེན་དང། དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ལ་གནོད་པ་བསྲུང་བའི་འཇའ་ས་བཟང་པོ་འདི་
ཆོས་ཀྱི་འབུལ་བར་བྱིན་པ་ཡིན། གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་ལ་ན་བཟའ་གསེར་དང། མུ་ཏིག་གི་

[288] རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པའི་འཕྱམ་རྩེ། ཆོས་གོས། རིན་པོ་ཆེའི་ཞྭ་
ལྷམ། སྟན་ལ་སོགས་པ་ཕུལ། ཡང་ཡོ་བྱད་ལ་གསེར་གྱི་གདུགས། གསེར་གྱི་ཁྲིའུ་
གསེར་གྱི་ཕོར་པ། དངུལ་གྱི་ཇའོ། རིན་པོ་ཆེའི་ཡུ་བ་ཅན་གྱི་གྲི་ལ་སོགས་པ་ཕུལ། ཡང་
ནོར་སྣ་ལ། གསེར་བྲེ་ཆེན་གཅིག་དངུལ་བྲེ་ཆེན་བཞི། རྔ་མོའི་ཆིབས་པ་གསོར་མ་
དྲེའུ་གསེར་གྱི་སྒ་སྟན་སྲབ་གསུམ་དང་བཅས་ཕུལ་བ་ཡིན། སྟག་གི་ལོ་འདིའི་ནང། རྟེན་
གྱི་རྒྱུར་དངུལ་བྲེ་ཆེན་ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག། གསོལ་ཇ་རྩེ་ལྔ་སིག་ཉིས་བརྒྱ། གོས་ཆེན་ཡུག་བརྒྱ་
དང་བཅུ་ཐམ་པ། མདོར་ན་འཇའ་ས་དང། ལོངས་སྤྱོད་འདི་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་དུ་ཕུལ་
བ་ཡིན། ཁྱེད་བནྡེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་པར་གྱིས། དེ་མ་ཡིན་ན་འཇའ་ས་ཅི་ལ་བསྐུར་
ཁྱེད་བནྡེ་རྣམས་ཀྱང་དཔོན་འགོ་མ་རྩོད། དཔོན་མང་ན་མི་བཟང་བ་ཡིན། འཇའ་ས་ཡོད་
པས་ཀྱང་གཞན་ལ་རུང་རུང་མ་བྱེད། ཁྱེད་བནྡེ་རྣམས་དམག་དང་ཁྲག་འཁྲུག་མ་བྱེད་པར། ཤཱཀྱ་
མུ་ནེའི་ལུགས་བཞིན་དུ་ཆོས་ཤེས་པས་ཤོད། མ་ཤེས་པས་ཉོན། ཆོས་བྲི་ཀློག་དང་
སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་འབད་པར་གྱིས། གནམ་མཆོད་ཅིང། ངེད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་ཐོབ། ལ་ལ་ན་
རེ༑ བསླབ་མི་དགོས། སྒོམ་པ་ཡིན་ཟེར་བ། མ་བསླབ་པར་ཅི་སྒོམ། གོ་ནས་སྒོམ་
མོད། བནྡེ་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞོན་པ་ལ་ཁ་ལྟ་གྱིས་ལ་ཆོས་སློབས། གཞོན་པས་ཀྱང་
རྒན་པ་ལ་ཉོན། ཁྱོད་བནྡེ་རྣམས་ལ་དམག་ཁྲལ་ལས་གསུམ་མེད་པ་འདི། བླ་མ་དཀོན་མཆོག་
གི་བཀའ་དྲིན་ཡིན་པ་དེ་ཁྱེད་ཀྱིས་མ་ཤེས་སམ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་ལུགས་བཞིན་མ་བྱས་
ན༑ ཧོར་གྱིས་ཀྱང་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་ལུགས་འདི་ཨེ་ཡིན་ཟེར་ནས་ཁྱེད་ལ་སྐྱོན་འཛིན་དུ་མི་ཡོང་བ་
ཨེ་ཡིན། ཧོར་གྱིས་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་སྙམ་དུ་མ་སོམས། ལན་གཅིག་གཉིས་མ་ཤེས་ཀྱང་
དེ་ནས་ཤེས་པ་ཡིན། ཁྱེད་བནྡེ་རྣམས་སྤྱོད་པ་ངན་པ་མ་བྱེད། ང་མི་ལ་ངོ་ཚར་མ་ཆུག་ཁྱོད་
ཆོས་དང་མཐུན་པར་གྱིས། གནམ་མཆོད་ཅིང་གསོལ་བ་ཐོབ་དང། ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་བདག་ངས་

[289] རྒྱལ་པོའི་འཇའ་ས་དངོས་ཡིན། ཤིང་ཕོ་སྟག་གི་དབྱར་འབྲིང་ཚེས་དགུ་ལ་བྲིས། གདུང་རབས་རིན་ཆེན་བང་མཛོད་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་བ་
 རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ཤིང་སྟག་ཟླ་་ཚེས་་སྤྱི་ལོ་་  ཞེས་མཆོད་ཡོན་གྱི་ཁུངས་སྐྱེལ་གསལ་པོ་བཀོད་འདུག་ཅིང། གོང་གི་འཇའ་ས་འདི་གཉིས་ནི་ས་སྐྱའི་གཏན་ཚིགས་ངོ་
མ་ནས་བཤུས་པས་ཧེ་བག་མེད་ཅེས་པའི་ཡིག་རྙིང་ཞིག་ལས་བཤུས་པ་ཡིན། གདུང་རབས་
ནང་ཡོད་པའི་འཇའ་སའི་ཞལ་བཤུས་དང་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཞུས་དག་ཏུ་འགྲོ་འདུག་པས་ཡིད་
སྟོན་འཕེར་ངེས་ཡོད། གོང་གི་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པའི་འཕྱམ་ཙེ་ནི། དེང་དུས་བོད་ཀྱི་བླ་
ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་བཞེས་པའི་གོས་བེར་རམ། རྒྱ་སེ་སོགས་ལ་གྲུབ་པའི་ཟླ་གམ་སྐུད་མཐའ་
དང། རིན་པོ་ཆེའི་འཛོམས་རྒྱན་ཅན་དེ་ཡིན་ཞིང། དེའི་བཟོད་བྱིབས་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་ཡེ་
ཤུའི་བླ་ཆེན་སྤོབ་སོགས་ཀྱིས་མཛད་ཆེན་སྐབས་བཞེས་རྒྱུའི་ན་བཟའ་དང་ཆ་འདྲ་བས་དེའི་
འབྲེལ་བ་བྱུང་ཚུལ་སྐོར་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱིས་གོང་གི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་ཚུལ་སྐོར་ཤོག་གྲངས་་
ནང་ཞིབ་གསལ་འཁོད་ཡོད་དོ། །
འདས་ལོ་་ལོར་མུང་ཁེ་ཁཱང་གཤེགས་པའི་རྗེས་ལ་ཀུབ་པའི་
ཁཱང་རྒྱ་དང། མན་ཇུའི་རྒྱལ་ཁྲིར་ཕེབས་ཤིང། དེ་སྐབས་ཁྲི་འདོན་གྱི་མཛད་སྒོའི་རྟེན་
འབྲེལ་ཤིས་བརྗོད་ཀྱང་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེས་གནང། གནམ་ལ་ཉི་ཟླ་ཟུང་གཅིག་དང་
ས་ལ་མཆོད་ཡོན་རྣམ་གཉིས་ཞེས་རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་ཡོངས་ལ་རླུང་ལྟར་གྲགས། སྐབས་
དེའི་ཡས་མས་སུ། ཟུར་ཤཱཀྱ་འོད་ཀྱི་སློབ་མ་མི་ཉག་གྷ་རས་ཀྱིས་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་མདུན་དུ་
འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་དཔང་པོར་བཞག་སྟེ་མཐུ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ནས་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་དགྲ་དངོས་སུ་བཀུགས་པས་རྒྱལ་པོ་ཁཱང་མཉེས། གྷ་རས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་གཙང་གི་བྲག་རྡོ་
རྗེ་ཚེ་བརྟན་ན་ཚེ་ཆུའི་གཏེར་ཡོད་ཚུལ་བཤད་པས་རྒྱལ་པོས་ཟུར་ཤཱཀྱ་འོད་ལ་འདོན་དགོས་

[290] དཔོན་ཆེན་ཤཱཀྱ་བཟང་པོ་དང། གསེར་ཡིག་པ་ཨ་ག་ཡ་
ན་རྣམས་འཛོམས་སར་ཁྲོམ་གཏེར་བཏོན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ཁཱང་ལ་བསྐུར་བས་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་ཚེ་བསྲིངས་
རྒྱལ་པོས་ཟུར་ཤཱཀྱ་འོད་ལ་རྒྱལ་པོའི་བླ་མ་དང་བྱས་པ་མཉམ་པའི་པཀྵི་མཚན་གྱི་འཇའ་ས་
དང། འབུལ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཕུལ། སྔ་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་འབྱུང་ལྷ་དབང་གཡུལ་རྒྱལ་བ་
ཤིང་གླང་་ལོར་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེར་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕེབས་
སྐྱེལ་དང་བཅས་བོད་དུ་བྱོན་པ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བླ་ཆེན་དང། དཔོན་ཆེན་ཚང་མས་ཕེབས་
བསུའི་དགའ་སྟོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་དུ་དཔལ་ས་སྐྱའི་གདན་སར་༸ཞབས་སོར་འཁོད། སྐུ་
གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྲངས་ལས་འདས་པ་བཞེངས། ལྷ་ཁང་ལ་གསེར་ཐོག་ཕུབ། དབུས་
གཙང་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་དང། ནང་ཆེན་མི་དྲག་སེར་སྐྱ་དམངས་དང་བཅས་
པར་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གིས་ཚིམས་པར་མཛད། ལུགས་གཉིས་བཟང་པོའི་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་
འཁོར་ལོར་དུས་འདའ་ཞིང་ལོ་འཁོར་གཉིས་ཙམ་སོང་བའི་ཚེ། ཧོར་ཡུལ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཁཱང་
གིས་གདན་ཞུར་གསེར་ཡིག་པ་ཆེད་དུ་མངགས་འབྱོར་བྱུང་བས། ཧོར་ཡུལ་དུ་འབྱོན་རྒྱུའི་ཉེར་བདོག་ཆེན་པོར་འོས་པའི་ལས་ཚན་བཅུ་གསུམ་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ། མཇལ་ཡིག་མཛོད་གསུམ། ཐབ་འདྲེན་གདན་གསུམ། སྐྱ་རྟ་མཛོ་ཁྱི་
བཞི་བཅས་ཡིན་ནོ།། གྱི་བཀོད་སྒྲིག་སོགས་མཛད་ཅིང། དེ་
ཡང། རྒྱུན་དུ་སྟོན་འཁོར་ཚང་མའི་ན་བཟའ་དང། ཆིབས་ཆས། བཞུགས་སྒར་སོགས་
ཧོར་ལུགས་ལྟར་སྤྲོས་རྒྱས་ཆེ་བས་བོད་ཀྱི་སྟོན་པ་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་མི་འཇུག་པ་བྱུང་
བར་གླེང། དེའི་སྐབས་སྣར་ཐང་པ་བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲིས། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་
བཀའ་ཕྱག་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས། སེམས་ཅན་བདེ་སྐྱིད་མི་དཔོན་ལག་ཏུ་ཤོར། སྙིགས་དུས་

[291] འདི་གསུམ་མ་རྟོགས་འཕགས་པ་མིན་པར་གོ་
ཞེས་ཟུར་ཟའི་ཚིག་ཕུལ་བ་ལ། དེའི་ལན་དུ་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེས། བསྟན་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་
ཡོང་བ་རྒྱལ་བས་གསུངས། སེམས་ཅན་བདེ་སྐྱིད་རང་རང་ལས་ལ་རག་གང་ལ་གང་
འདུལ་དེ་ལ་དེར་སྟོན་བྱེད། འདི་གསུམ་མ་རྟོགས་མཁས་པ་མིན་པར་གོ་ཞེས་བཀའ་
ལན་ཡང་བསྩལ་བར་གྲགས་
འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྟོན་འཁོར་རྒྱ་ཆེའི་ཆིབས་ཧྲག་དང་
བཅས་ས་སྐྱ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལྷ་ས་ནས་དབུས་སྟོད་གྱེར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་གཟིགས་སྐབས་
འཕགས་པས། མི་ལ་ཉེ་གནས་གོ་ཆོད་འདི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་འདུག་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་དུས་
ཆིབས་སྐྱེལ་གྱི་ཞབས་ཁོངས་སུ་དཔོན་ཆེན་ཤཱཀྱ་བཟང་པོ་ཡོད་པ་ཐོས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་
ཞུས་ཏེ་ས་སྐྱར་ལོག་མ་ཐག་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ནས་འུལ་མི་བསྐུལ་ཏེ་གྱེར་གྱི་ལྷ་ཁང་ལས་ལྷག་
པ་ཞིག་རྒྱག་རྒྱུའི་ལས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་མ་འབྱོངས་གོང་དཔོན་ཆེན་འདས་པའི་ཚབ་ནང་ཆེན་
ཀུན་དགའ་བཟང་པོ་དཔོན་ཆེན་གྱི་གོ་སར་འབྱོར་ཏེ་ལྷ་ཁང་གི་འཕྲོ་དང། ཕྱིའི་ལྕགས་རི་བཅས་
ལེགས་པར་བསྒྲུབས། ཨར་ལས་ཐོག་མར་བྱེད་སྐབས་ཀ་ཆེན་རྣམས་གཞན་སུས་ཀྱང་སློང་མ་
ཐུབ་པར་མི་ཉག་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད་གྱད་འབུམ་བསགས་ཀྱིས་བསླངས་མཁའ་སྤྱོད་འབྲས་མོ་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས། སོ་ཞེས་གྲགས། གཙུག་
ལག་ཁང་དེ་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་བས་ས་སྐྱའི་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ་ཞེས་ཉི་ཟླའི་འོད་ཀྱིས་གར་ཁྱབ་པའི་
ཁྱོན་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེ་ཡིན་ནོ།།
ས་འབྲུག་་ལོར་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྟོན་འཁོར་ཧོར་སོག་གི་
ས་མཚམས་སུ་ཕེབས་སྐབས། རྒྱལ་པོ་ཀུབ་ལའི་ཁཱང་གི་བཙུན་མོ་ཆ་བུ་ག་དང། རྒྱལ་སྲས་
ཐུ་བོ་ཇིམ་གིན་དང། བློན་འཁོར་དམག་དང་བཅས་པས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཏེ་རིམ་གྱིས་ཏའི་

[292] དགྱེས་སྟོན་མཛད་སྒོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་
གནང། རྒྱལ་པོ་ཁཱང་གིས་སྔོན་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་འཕགས་པ་རིན་པོ་
ཆེས་ཧོར་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ལ་བོད་ཡིག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་ཧོར་ཡིག་གྲུ་བཞི་བརྩེགས་མ་དེ་
བརྩམས་ནས་རྒྱལ་པོར་གནང་བས། རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་མཉེས་ཏེ་ཡི་གེ་དེ་ལ་འཕགས་པའི་
ཡི་གེ་ཞེས་བཏགས་ནས་ཡིག་ཕུད་དུ་བནྡེ་ཤེད་བསྐྱེད་འཐག་གྲུབ་མ་ཞིག་བསྐྲུན་ཏེ་ཕུལ་
ཞིང། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡིག་ཆ་གལ་ཆེ་ཧོར་ཡིག་དེ་རང་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཀྱང། བྲི་དུས་
ཡུན་འགོར་ཆེ་བས་ཀུབ་ལའི་ཁཱང་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་ཐམ་ག་ཁག་གི་ཡིག་འབྲུ་དང་
གཞན་ཡང་འཇའ་ས་གལ་ཆེ་འགའ་ཞིག་ལ་བྲི་སྲོལ་ལས། དྷྲྨ་པ་ལའི་སྲས་ཀུ་ལུག་ཁཱང་
གི་སྐབས་ཧོར་ཡིག་དེ་རང་ལ་ས་སྐྱ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་སྐུ་འོད་ཟེར་ནས་ལེགས་བཅོས་ཀྱིས་
མན་ཇུ་དང། ཡུ་གུར་གྱི་ཡི་གེ་ཟུར་རྒྱན་བྱས་ཏེ་ད་ལྟའི་སོག་ཡིག་འདི་བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་ཅིང། ཕྱི་
རྒྱལ་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཁག་ལ་འཛམ་གླིང་ཡིག་སྣ་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་དེབ་ནང་འཕགས་པའི་
ཧོར་ཡིག་ཅེས་གྲུ་བཞི་བརྩེགས་མ་དེ་རང་བྲིས་འདུག་
ལྕགས་རྟ་་ལོར་སླར་ཡང་རྒྱལ་པོ། བཙུན་མོ། སྲས། བློན་
ཆེན་དང་བཅས་པར་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་དབང་ལན་བཞི་པ་དེ་སྩལ་བའི་ཚེ། རྒྱལ་
པོ་ཁཱང་གིས། མི་ཉག་རྒྱལ་རྒོད་རྒྱལ་པོའི་ཤེལ་ཐམ་ལ་བཅོས་བྱས་ནས་ཤེལ་གྱི་ཐམ་ག་གླིང་
དྲུག་མ་དང། འཇའ་ས་ཁྱད་པར་ཅན་ཕུལ་བའི་ཚིག་གཞིར། གནམ་གྱི་འོག། ས་ཡི་
སྟེང་ན། རྒྱ་གར་ལྷ་ཡི་སྲས་པོ། སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས། ཡི་གེ་རྩོམ་མི། རྒྱལ་
ཁམས་འཇགས་སུ་འཇུག་པ་པོ། གནས་ལྔ་རིག་པའི་པཎྜི་ཏ་འཕགས་པ་ཏི་ཤྲིར། ཞེས་གདུང་རབས་རིན་ཆེན་བང་མཛོད་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་ན་

[293] ཟང་ཟིང་འབུལ་བར་ཡང་དངུལ་བྲེ་ཆེན་སྟོང་ར་ཆེན། གོས་
དར་ཡུག་ལྔ་ཁྲི་དགུ་སྟོང་སོགས་ཕུལ་ཞིང། རྒྱུན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཁཱང་གིས་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་ཞུས་
པས་མཚད། སྲིད་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེའི་སྐབས་སུ་སློབ་སྟོན་ཡང་ཡང་ཞུ་བཞིན་ཡོད་
པ་ནི། ཡིག་མཁན་དགེ་བསྙེན་ཤྲི་བཧུ་ཏི་བྷ་ཊས། སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོས་སྨན་རྩེའི་རྒྱལ་ཁམས་
བླངས་པའི་ཚེ་འགྲོ་མགོན་རིན་པོ་ཆེར་བཀའ་སློབ་ཞུས་པ་ལྟར་བྱས་པས་རྒྱལ་ཁམས་ལོན་པ་མ་
ཟད། བ་ཡན་མངགས་པ་སོགས་བྱས་པས་རྒྱལ་པོའི་དགོངས་གཞི་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང། བླ་
མ་འཕགས་པ་ལ་རྒྱལ་པོས་ཆོས་ཞུས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་
བཀའ་གྲོས་བྱེད་པའི་གཏན་སྟག་སྣའི་ཆོས་འབྱུང་ངམ། ཡིག་ཚང་མཁས་པ་དགའ་བྱེད། ཚིག་གཅིག་འདི་ཡིན། ཞེས་བྲིས་འདུག། སྨན་རྩེའི་རྒྱལ་
ཁམས་ནི། མན་ཇུའི་ཡུལ་མིན་ནམ་སྙམ་ཡང། ་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་
ཆེས། འདི་ནི་ས་སྐྱའི་གདུང་རྒྱུད་ནང་ཚག་མ་དན་པའི་ཚེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བཟང་པོ་
དཔལ་ལོ་མང་བཞུགས་ས་སྨན་རྩེའི་ཡུལ་ཞེས་རྒྱ་ནག་ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་
ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡོང་ཞེས་བཀའ་ཕེབས་བྱུང་
དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང། སྲིད་ཀྱི་མཛད་པ་མཐའ་ཡས་པ་དག་གནང་སྟེ་
བོད་ལྗོངས་སུ་ཕེབས་རྒྱུའི་དགོངས་པ་གཏད་པའི་ཚེ། ཕྱིས་མཆོད་ཡོན་མི་མཇལ་བའི་རྟེན་
འབྲེལ་དབང་གིས་རྒྱལ་པོ་ཁཱང་གིས་བླ་མ་དང་འབྲལ་མི་ཕོད་པའི་ཐུགས་ཉམས་འཁྲུངས་
ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་དུ་ཞག་ནས་ཟླ་བར་སྤར། ཟླ་བ་ལོར་སྤར་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཡུལ། སྤོམ་ར་
ལྷའི་བྱ་འདབས། རྨ་གུ་རིའི་ལྷ་ཞོལ། རྨ་ཆུའི་ཁུག་པའི་ས་ཆ་བར་རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཡན་
ལག་བཞི་པའི་དཔུང་ཚོགས་འབུམ་ཕྲག་དང་བཅས་ཉི་ཟླ་དང་མཚུངས་པའི་མཆོད་ཡོན་ལྷན་
ཅིག་ཏུ་ཕེབས། ས་གནས་དེར་ཉིན་མང་པོ་དགྱེས་སྟོན་བསྙེན་བཀུར་དང། ཟང་ཟིང་གི་

[294] གདུང་རབས་རིན་ཆེན་བང་མཛོད་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་་དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཁཱང་དམག་དཔུང་དང་བཅས་པ་རང་ཡུལ་དུ་
ཕྱིར་ཕེབས། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྟོན་འཁོར་ཐོག། ས་སྐྱ་བར་ཕེབས་སྐྱེལ་
དུ་རྒྱལ་པོའི་སྲས་གསུམ་པ་ཆིང་གིམ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་རབས་བ་འཁྲོ་མང་པོ་དང་བཅས་རིམ་ཕེབས་ཀྱིས་མེ་བྱི་་
ལོར། གདན་ས་ཆེན་པོ་དཔལ་གྱི་ས་སྐྱར་་ཞབས་སོར་འཁོད་
དེར་བོད་ཀྱི་སེར་སྐྱ་ཆེ་རྒུ་མཐའ་དག་འདུས་པ་ལ་ཟབ་པ་དང། རྒྱ་ཆེ་
བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཞིང། ཟང་ཟིང་གི་གནང་སྦྱིན་ཡང་རྒྱ་ཆེན་པོ་གནང། མེ་གླང་
་ལོར་རྒྱལ་པོ་ཁཱང་གིས་སྦྱིན་བདག་ཞུས་ཏེ་གཙང་གི་ཆུ་མིག་རིང་མོའི་ཆོས་འཁོར་ཞེས་པ་
དེ་ཚུགས་ཐོག། དགེ་འདུན་ཁྲི་ཕྲག་བདུན་བརྒལ་བར་ཉིན་བཅོ་ལྔའི་རིང་བསྙེན་བཀུར་དང་
དགེ་འདུན་རེར་གསེར་ཞོ་དོ་རེ། སུམ་རྣམ་རེའི་འགྱེད་བཅས་གནང་ཞིང། ཚོགས་ཀྱི་གྲལ་
དབུར་མཆིམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཀྱང་གདན་དྲངས། སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་འབུམ་
ཕྲག་ལོངས་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱང་མཛད། བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲི་ཡང་
འདིའི་སྐབས་སྔར་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེར་མ་གུས་པ་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་པར་ཐུགས་འགྱོད་ཆེན་པོ་
མཛད་དེ་ཞབས་ལ་བཏུགས་པ་དང། བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་རབ་ཏུ་གུས་པའི་སྙན་ཚིག་གི་
ལམ་ནས་དྲངས་པའི་བསྟོད་དབྱངས་ཚངས་པའི་འབྲུག་སྒྲ་བྱ་བ་ཡང་ཕུལ། ས་ཡོས་་
ལོ་སྟོད་ཀུབ་ལའི་ཁཱང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ཡོངས་རྫོགས་དབང་
སྟེ་རྒྱ་ཧོར་གཉིས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིར་འཁོད་པའི་ཚེ། འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་
ལེགས་ཀྱི་ཤིས་བརྗོད་དང། ཕྱག་རྟགས་ཀྱང་གནང་བ་སོགས་ཆོས་དང། སྲིད་ཀྱི་མཛད་པ་
རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐྱངས་ནས་དགུང་གྲངས་བཞི་བཅུ་ཞེ་དྲུག་ལ་ཕེབས་པ་ལྕགས་ཕོ་འབྲུག་་ལོར་

[295]།
འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་གཤེགས་པའི་སྐོར་ལ། ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ཁག་
གི་ནང་དེ་ཙམ་ཞལ་གསལ་གནང་མེད་སྟབས་གནའ་བོའི་རྒན་རབས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང། ཡིག་ཆ་
ཁུངས་དག་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་ན་འགའ་ཤས་ལ་སྐྱར་ཞིབ་བྱས་པར། འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཉེ་གནས་ཆེན་པོ་དང་
དཔོན་ཆེན་ཀུན་དགའ་བཟང་པོ་གཉིས་མ་འཆམས་པས་ཉེ་གནས་ཀྱིས་བླ་མ་ལ་ཞུ་ལོག་ཕུལ་ཏེ་
བླ་མས་དཔོན་ཆེན་ལ་མ་མཉེས། དེ་ནས་ཉེ་གནས་ཀྱིས་བླ་མས་གནང་བ་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་
ཁཱང་ལ་ཕྲ་མའི་ཡི་གེ་བཏང་རྐྱེན་རྒྱལ་པོས་ངའི་བླ་མ་ལ་དཔོན་ཆེན་གྱིས་མ་གུས་པ་བྱས་པ་འོས་
མིན་ཡིན་ཞེས་སོག་པོའི་དཔོན་པོ་ཞིག་དམག་དང་བཅས་ཞིབ་གཅོད་དུ་ཤད་རྩོལ་གྱིས་བཏང་བས་
ཧོར་དམག་ས་སྐྱར་འབྱོར་ཉེའི་མཚམས་རྫུན་མཚང་རྡོལ་བར་དོགས་ཏེ་ཉེ་གནས་ཀྱིས་བླ་མ་ལ་
གསོལ་ཟས་ངན་པ་དྲངས་ནས་གཤེགས་ཤིང། རིང་པོར་མ་སོང་བར་ཉེ་གནས་རང་ཡང་དུག་
འགམས་ནས་ཤི་བར་གྲགས། དེར་སོག་པོའི་དམག་བྱ་རོགས་རྫོང་དུ་འབྱོར། དཔོན་ཆེན་
བཟུང་བཀྱིགས་ཐོག་དྲི་བ་བྱས་པར། ངས་བླ་མ་ལ་མ་གུས་པ་དང། ཐུགས་དང་འགལ་བའི་
ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུ་ཕར་བཞག་རྨི་ལམ་དུའང་འོངས་མ་མྱོང། ང་ལ་ནོངས་པ་དང། འགྱོད་
པ་གང་ཡང་མེད། དེར་བརྟེན་ངའི་སྐེ་དམར་པོ་བཅད་ཀྱང་ཁྲག་དཀར་པོ་ཐོན་ཡོང། ཞེས་
བརྗོད་ཅིང། སོག་དཔོན་དེས་ཁྲིམས་ཀྱི་དག་བཤེར་གང་ཡང་མ་བྱས་པར། དཔོན་ཆེན་སྐེ་
གཅོད་རྒྱུའི་ཉིན་དེར་ཁྲིམས་ཀྱི་རྔ་བོ་ཆེ་བརྡུངས་ནས། ཁྲིམས་སར་འཁྲིད་ཡོང་སྐབས་དཔོན་
ཆེན་གྱིས་གོས་དཀར་པོ་དྲི་མ་མེད་པ་ཞིག་དང། ཞྭ་ནག་པོ་ཞིག་གྱོན་ཏེ་འབྱོར། དེར་སོག་
པོའི་དཔོན་གྱིས་ཉེས་པ་བསྒྲགས་ཏེ་སྐེ་གཅོད་པའི་སྐབས་ཐོག་མར་ཁྲག་དཀར་པོ་ཆུ་འདྲ་བ་ཞིག་
སྐྱ་རྒྱང་ངེར་ཐོན་པའི་རྗེས་སུ་ངོ་བོ་ཁྲག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་གླེང། དེ་དུས་ཧོར་དམག་གིས་གཙང་

[296] སོག་པོའི་དཔོན་དེ་ཧོར་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་པ་
ཁཱང་གིས་དྲི་བ་བྱས་པར། གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་བརྗོད་པས་རྒྱལ་པོས་དཔོན་ཆེན་ལ་ཉེས་
པ་མེད་པ་ཤེས་ཏེ་ཞིབ་གཅོད་པའང་ཁྲིམས་ཐོག་དེ་རང་དུ་བསད་ཅེས་གྲགས་སོ། །རང་རེ་
བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་གཏམ་དུ་སྐེ་དམར་པོ་བཅད་ཀྱང་ཁྲག་དཀར་པོ་ཐོན་ཡོང་ཟེར་བ་དང། མི་
དཀར་པོ་ལ་ཞྭ་ནག་པོ་གཡོགས་བྱུང་ཞེས་ཉེས་མེད་ལ་ཉེས་འགེལ་བྱུང་བའི་བརྡར་བརྗོད་བཞིན་
པ་འདི་ཡང་སྐབས་དེ་དུས་ནས་བྱུང་བའི་ཤོད་སྲོལ་ཞིག་ཡིན་འདུག་གདུང་རབས་ནང་
རྒྱལ་པོའི་དད་རྟེན་དུ་གདུང་རུས་ཕུལ་བའི་ཚེ་སྐུ་རུས་ནག་པོར་གྱུར་ཡོད་པར་བ་སོ་བསྲེས་པའི་
ལོ་རྒྱུས་ཤིག་འདུག་པ་དེ་ལ་གཞིགས་ན་དུག་གསོལ་བ་མིན་ནམ་སྙམ། ཡང་ཡིག་མཁན་
དགེ་བསྙེན་ཤྲི་བཧུ་ཏི་བྷ་ཊས། དཔོན་ཆེན་ཀུན་དགའ་བཟང་པོར་བླ་མ་མ་མཉེས་པས་རྒྱལ་པོས་
ཞིབ་གཅོད་དུ་སཾ་གྷ་ཆིང་སང་གི་འགོ་བྱས། ཧོར་དམག་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་བོད་ལ་ཡོང་སྟེ་
དཔོན་ཆེན་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསད། དེ་ནས་ཡུམ་མི་རིང་བར་བླ་མ་འཕགས་པ་གཤེགས། ཞེས་
དཔོན་ཆེན་གསོད་སྐབས་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་གོང་འོག་མི་མཐུན་
ཙམ་དང། ཡང་དེ་གའི་མུ་མཐུད་ཙམ་ན། སཾ་གྷ་ཆིང་སང་ཞེས་པ་འདི་བཞིན་ཨ་མདོ་
བཀའ་མ་ལོག་གི་མི་རྒྱུད་ནས་བྱུང་སྟེ་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་བློན་ཆེན་གྲས་ཤིག་ཡིན་པ་དང། མཐའ་
མ་ཁོ་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསད་ཡིག་ཚང་མཁས་པ་དགའ་བྱེད། པར་མངོན་ཞིང། ཡང། རྗེ་འབའ་རབ་རྒྱལ་
མཚན་བཟང་པོའི་རང་རྣམ་ནང། རྗེ་འདིའི་ཡབ་མེས་གྲས་སུ་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་
པའི་གསོལ་ཇ་བ་ཉེ་གནས་ཀུན་དགའ་འབུམ་བྱ་བ་དེས། ཤངས་ལུང་པ་མི་ཆེན་ཟབ་ཁའི་
དམག་གིས་འཛོམས་པར་འདུག་པ་ལ། འོད་ཡུག་ཏུ། གསེར་དངུལ་དང། གོས་དར་

[297] སྔར་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་དུ་
འདྲིས་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་ཆེན་ཞུ་བ་ནན་ཙམ་བྱས་པས། ང་ལ་འགྲོ་སའི་ལམ་འཚོལ་
ཟེར་བ་ལ། ལན་འགྲོའི་ཕུ། རྒོ་བ་ལ་བྱ་བ་ལ་འགྲོ་ས་བདོག་བྱས་པས། དེ་ལ་མི་རྟ་
གཅིག་ལ་གནད་ཡར་བྱུང་ན། ཁྱོད་རང་ཁྲིམས་ལ་སླེབ་ཏུ་འཇུག་པས་ལམ་སྣ་གྱིས། སྲོག་ལ་
ཕངས་ན་ཤངས་ལ་འགྲོ་བ་ཡིན། ཤངས་ཀུན་དགའ་བཟང་པོའི་སྒོས་གཞིས་ཡིན་པས་ཁྱོད་
ཀྱིས་མ་སྐྱོབས། ཟེར་བ་ལ། རང་གི་སྲོག་ལ་ཕངས་པ་མེད་པར། རྒོ་བ་ལར་ལམ་གྱི་སྣེ་
བྱས་ཏེ་ཕྱིན་པས། མི་རྟ་གང་ལའང་རྐང་པ་ན་བ་ཞིག་ཀྱང་མ་བྱུང་ཞིང། སྟག་ཚང་ཀུན་
དགའ་བཟང་པོའི་སྒོས་གཞིས་ཡིན་པས་བཅོམ་པ། མི་ཆེན་ན་རེ། སྟག་ཚང་བཅོམ་
རྩ་ན། བྱ་རོག་རྫོང་ཆོམས་འོང་ཟེར་ནས་སོང། ཤངས་ལུང་པ་ལ་སྐྱོན་མ་བྱུང་བ་དེའི་འབའ་ར་བ་རྒྱལ་མཚན་བཟང་པོའི་རང་རྣམ། དྲིན་
ཡིན་ཞེས་གསལ་
ཡིག་ཚང་མཁས་པ་དགའ་བྱེད་དང། འདི་གཉིས་ནང་སོག་པོའི་
དཔོན་གྱི་མིང་སཾ་གྷ་དང་ཟམ་ཁ་ཞེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་ལས། སྒྲ་གཅིག་པ་རང་འདུག། ཧོར་
དམག་རྣམས་འོད་ཡུག་ནས། ལྷ་བུ་དང། ཤངས་ཕུ་ནས་སྟག་ཚང་བཅོམས་ཏེ་རྒོ་བ་ལ་
བརྒྱབ་ནས་རྩེ་གདོང་ཕྱོགས་དང། དེ་ནས་གཙང་ཆུ་བརྒལ་ཏེ་པ་རྣམ་ཕྱོགས་ཕྱིན་པ་མིན་ནམ་
སྙམ། རྩེད་ཐང་པཎ་ཆེན་གྱིས། དེ་ཡང་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་དང། དཔོན་ཆེན་ཀུན་དགའ་
བཟང་པོའི་བར་ཉེ་གནས་ཆེན་མོས་ཕྲ་མ་བཅུག་ནས་བླ་མ་ཡང་མ་དགྱེས། འདི་ཁོག་ཏུ་བཞག་
ནས་ལྐོག་ཏུ་ཉེ་གནས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཡི་གེ་ཕུལ་བའི་རྐྱེན། བླ་མ་གཤེགས་ ཧོར་དམག་
བོད་དུ་བོས་པར་དགོངས་དོགས་ཉེ་གནས་ཀྱིས་བཀྲོངས་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་  པའི་ཕྱི་ལོ་ལྕགས་སྦྲུལ་
ལོ་ལ་སེ་ཆེན་ལུང་གིས་ཧོར་དམག་བོད་དུ་ཤོར་ཏེ། ཉང་སྨད་བྱ་རོག་རྫོང་ཕབ་ནས་དཔོན་ཆེན་

[298] དེ་ཡང་ཁོ་འཆི་ཁར་གོས་དཀར་པོ་དང། ཞྭ་ནག་པོ་གཅིག་གྱོན་འདུག་པའི་
གཏམ་ཕྱིས་རྒྱལ་པོས་གསན་པ་ན་ཉེས་པ་མེད་པའི་བརྡར་དགོངས་ནས་དམག་དཔོན་རྣམས་
ལ་བཀའ་བཀྱོན་ཕེབས་པ་ཡིན་འདུག། རྒྱལ་རབས་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་ན་ཅེས་དང། ལྔ་པ་ཆེན་པོས། དུས་དེར་ཀུན་
དགའ་བཟང་པོ་དཔོན་ཆེན་དུ་ཡོད་པ་བླ་མའི་ཐུགས་དང་འགལ་བ་འགའ་བྱས་ཞེས་ཉེ་གནས་
ཀྱིས་གོང་མ་སེ་ཆེན་ལ་ཕྲ་མ་ཞུས་པས། ཧོར་དམག་གིས་བྱ་རོག་རྫོང་ཕབ། དཔོན་ཆེན་
བསད། བྱ་རོག་རྩོང་དུ་དམག་གི་ཁྲིམས་རྔ་བྲྡུངྶ་སྙིང་མེད་པོ་ཚོ་གསེར་ཕྱེ་ཆུ་ལ་འབོཿ་
ཞེས་ལུང་བསྟན་ཐོག་ཏུ་བབྶ་དེའི་སྔོན་མའི་ལོའི་ནང། འཕགས་པ་ལྷ་ཁང་བླ་བྲང་དུ་
ཞི་བར་གཤེགས། འགའ་ཞིག་གིས་ཉེ་གནས་ཀྱིས་ཧོར་དམག་དྲངས་པ་བླ་མས་མཁྱེན་དོགས་
ལྐོག་ཏུ་བཀྲོངས་ཀྱང་ཟེར། འདི་དག་གི་དུས་དཔོན་ཆེན་འགའ་ཞིག་གིས་བྱེད་པས་བོད་ལ་མི་
བདེ་བ་དུ་མ་བྱུང་བས། སྣ་ཐག་སས་བྱས་ཧོར་དམག་བོད་དུ་ཡོང་ངན་སོང་ཟེར་ཡང་
དེ་འདྲའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་ཅེས་པའི་ལུང་བསྟན་གྱི་དུས་སྐབས་རྫོགས་ལན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་བ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་
བྱ་རོག་རྫོང་ནི། འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཤངས་ཀྱི་རྣམ་གླིང་རྫོང་ཡིན་ཟེར་ཡང། སྟག་ཚང་
དང། རྣམ་གླིང་གཉིས་ཀུན་དགའ་བཟང་པོའི་སྒོས་གཞིས་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་ས་སྐྱས་གཞུང་
ལེན་གྱིས་སྟག་ཚང་དབོན་པོ་རིན་ཆེན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བྱས་རྗེས་སུ་ཁོང་གི་མི་རྒྱུད་དང། རྣམ་
གླིང་དབོན་པོ་མགོན་པོ་སྐྱབས་ཀྱི་མི་རྒྱུད་ལ་གནང་བ་མ་སང་སྤྲུལ་པ་སྟག་སྣའི་བྱུང་ཚུལ་དང་
གནོད་སྦྱིན་སྤྲུལ་པ་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་པ་བྱོན་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གསལ་བས། ཉང་སྨད་བྱ་
རོག་རྫོང་ནི། པ་རྣམ་ནོར་བུ་ཁྱུང་རྩེ་ཡིན་པར་སེམས། གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་དེ་དག་ནི་ཉེ་
གནས་ཀྱིས་ཕྲ་མ་བྱས་པ་དང། བླ་མ་བཀྲོངས་པ། དཔོན་ཆེན་ནག་མེད་བསད་པ་སོགས་

[299] སྐེ་གཅོད་སྐབས་ཁྲག་དཀར་པོ་ཐོན་ཟེར་བའི་
ཡིག་ཆ་མ་མཐོང། གང་ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་མཛད་པ་ཁམས་ཆེན་པོ་དང། ཧོར་དམག་བོད་དུ་
ཡོང་སྟེ་བརྡབས་གསིགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་སོགས་ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ཁག་ལ་ཞལ་གསལ་མ་
འཁོད་པ་ནི། གདུང་རབས་མཛད་པ་པོ་རྣམས་ལ་མཛད་དཀའ་ཞིག་བྱུང་བ་མིན་ནམ་སྙ་མོ།།
འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གཅུང་འགྲོ་མགོན་ཕྱག་ན་ཆོས་རྗེ་དང་ལྷན་དུ་
ཧོར་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཡོད་པར་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོས་ཐུགས་བརྩེ་ཞིང། གདུང་རྒྱུད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་
རྒྱལ་པོ་རང་གི་སྲས་མོ་མེ་ཁ་འདུན་ མམ་གྷ་ལྷུན་བཟང་  བྱ་བ་བཙུན་མོར་གནང་ཡང། དགུང་
གྲངས་ཉི་ཤུ་ལས་མ་བཞུགས་པར་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་གཤེགས་པར་
བརྟེན། དེའི་སྲས་དྷྲྨ་པ་ལ་ས་སྐྱའི་ཁྲིར་ཕེབས། རྒྱལ་པོས་ཏི་ཤྲིར་གྱི་མཚན་ཕུལ། ཞང་
བཙུན་དང། ཕྱུག་པོ་བན་དཀར་བ་གཉིས་ཀྱིས་དཔོན་ཆེན་དང། ནང་ཆེན་གྱི་ལས་ཀ་བཟུང་
ཏེ་ཁྲིམས་བསྒྱུར། མེ་ཁྱི་་ཡས་མས་སུ་གྲུབ་ཐོབ་ཨོ་རྒྱན་སེང་གེས་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་
གདན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་མཆོད་རྟེན་གར་ལོག་གམ། ཁ་ཆེའི་དམག་གིས་ཉམས་པར་བྱས་པ་
སིང་ག་ལའི་གླིང་གི་རྒྱལ་པོ་དང། གྲུབ་ཐོབ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉམས་གསོ་མཛད་ཅིང། དགེ་
འདུན་དང། ཛོ་ཀི་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་པའི་སློབ་དཔོན་མཛད་དེ་བཞུགས་པས་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་བྱང་
གི་སྒོ་ལ་བོད་ཀྱི་སྒོ་ཞེས་གྲགས། སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོས་བོད་ལ་ལམ་བྱས་ཏེ་བལ་ཡུལ་དང། རྒྱ་
གར་ལ་དམག་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་ལམ་བལྟ་བར་གསེར་ཡིག་པ་དག་བོད་ལ་འབྱོར་བར། དཔོན་
ཆེན་གྱིས་བོད་ལ་ཧོར་དམག་གི་ལམ་མཛད་ན་བོད་ཀྱི་མི་སེར་འཐོར་འཇིག་འགྲོ་རྒྱུའི་གནས་ལུགས་
ཞུས་པ་དང། ལྷག་པར་གྲུབ་ཐོབ་ཨོ་རྒྱན་སེང་གེས་བོད་བརྒྱུད་རྒྱ་བལ་ལ་དམག་མི་འདྲེན་པ་
དང། དམག་བྱས་ཚེ་རང་གཞན་མི་ཟོག་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པའི་སྲོག་དང། བདེ་
རྩར་གནོད་འཚེ་འབྱུང་ཞིང། དེའི་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་ལ་འབྱུང་བ་སོགས་
[300] སྙན་ངག་གི་ལམ་ནས་དྲངས་པའི་སྙན་འཇེབས་ལྡན་
པ་ཞིག་ཕུལ་བས་དམག་བཤོལ་ཏེ། རྒྱ་བལ་བོད་གསུམ་དམག་གི་འཇིགས་པ་ལས་བསྐྱབས་
སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོས་གྲུབ་ཐོབ་གདན་ཞུར་ལན་གསུམ་མངགས་པའི་མཐའ་མ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཤིང་
རྒྱལ་པོ་ལ་ཆོས་བསྟན། རྒྱལ་པོས་མཚན་བསྟོད་དང། འབུལ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཕུལ་ཀྱང། ང་
བྱ་བ་བཏང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་མིང་དང། དངོས་པོ་ཅི་བྱེད། ང་ལ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་
གསེར་དུ་ཡོད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱོར་པ་ང་མི་འདོད་གསུངས་ཏེ་ཤ་ཙེ་དངུལ་ལ་བསྒྱུར། ལྕགས་
གསེར་དུ་བསྒྱུར་བ་སོགས་མཛད། མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་
དྷྲྨ་པ་ལ་ཧོར་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས། བོད་དུ་ཡར་ཕེབས་དུས། མེ་ཁྱི་
་ལོར་ཁམས་ཏྲེ་མཎྜལ་ཟེར་བའི་ས་གནས་སུ་སྐུ་གཤེགས། ཟངས་ཚའི་སྲས་སློབ་
དཔོན་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་གདན་སར་བྱོན། དེའི་དུས་བྱང་རིན་དཔོན་ཆེན་དུ་བསྐོས་ཀྱང་ཤངས་
ཀྱི་སྡེང་མོའི་ཐང་དུ་གཡོག་གིས་བསད། དེ་རྗེས་ཀུན་གཞོན་དང། གཞོན་དབང་གཉིས་ཀྱིས་
དབང་བསྒྱུར་རིང་ལ་དབུས་གཙང་གི་ཕྱེ་གསལ་ཆེ་མོ་ཞེས་སྒོ་ཕྲ་མི་གཞུང་དང། ཁྲིམས་ཀྱི་ཞིབ་
ཆ་བྱས། ཤིང་ལུག་་ལོར་ཀུབ་ལའི་ཁཱང་ངམ། བོད་པས་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོར་འབོད་
པ་དེ་གཤེགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་ནས་བོད་དང། སོག་པོ་གཉིས་
ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོང་སྟངས་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ། མེ་ལུག་་ལོར་གོ་དན་ཁཱང་དང། ས་
སྐྱ་པཎྜི་ཏ་མཇལ་འཛོམས་གནང་ཞིང། དེའི་སྐབས་བོད་པས་སོག་པོར་འདབ་ནོར་སྤྲོད་དགོས་པ་
དེས་ལྟར་སྣང་ལ་སོག་པོའི་དྲག་ཤུགས་འོག་ཏུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མཆིས་ཀྱང། བོད་ཀྱི་ནང་
ཁྲིམས་ལུང་བསྒྱུར་བའི་དབང་ཆ་ནི་བོད་པ་རང་གི་ལག་ཏུ་ཡོད་ཁར། ཀུབ་ལའི་ཁཱང་གིས་
འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེར་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དབང་ཡོན་དུ་ཕུལ་བ་ནས་བཟུངས་དེ་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་

[301] གོ་དན་ཁཱང་གིས་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏར་ཕུལ་བའི་འཇའ་ས་དང། ཀུབ་ལའི་ཁཱང་གིས་
འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེར་ཕུལ་བའི་འཇའ་ས་གཉིས་བསྡུར་ན། དང་པོ་དེ་དཔོན་པོས་མི་སེར་ལ་
བཏང་བ་ལྟ་བུ་དང། རྗེས་མ་དེ་སྦྱིན་བདག་གིས་བླ་མར་ཕུལ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང། རང་ཅག་
ཤར་དཀྱིལ་མི་རིགས་ཚོའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཀྱང་དེ་རང་ཡོད་ཅིང། བླ་མས་ཆོས་ཀྱི་
ཐོག་ནས་བསྟན་པ་རྒྱས་པ་དང། འགྲོ་བ་བདེ་བའི་བཀའ་སློབ་དང་མཛད་པ་གནང་བ་དང་
ཡོན་བདག་གིས་དཔལ་འབྱོར་ཐོག་ནས་དེ་ཡུན་ནས་ཡུན་དུ་གནས་པའི་དོན་ལ་ཞབས་འདེགས་
ཞུ་དགོས་པ་ལྟར། བོད་དང། སོག་པོའི་དབར་གྱི་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བའང་དེ་ལྟ་བུ་
ཞིག་ཡིན་ཟེར། འོན་ཀྱང་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྲིད་དོན་གྱི་འགྲོ་སྟངས་ཐོག་འདི་ལྟའི་འགྲེལ་
བཤད་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་འདུག་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་ཆ་ནན་པོ་
ཞིག་བྱས་ན། ཁཱང་གིས་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་དང་མི་འགལ་བ་ཞུ་རྒྱུ་ཞུས་པ་དེ་ག་
རང་ནས་བོད་ཀྱི་དབང་ཆ་མཐོ་ཤོས་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཁཱང་རང་གིས་ཁས་ལེན་
ཞུས་ཡོད་པ་དང། ད་དུང་ཁཱང་གིས་ཆོས་ཞུ་སྟངས་དང། གུས་ཞབས་ཞུ་སྟངས། སྨན་
ཙེའི་ཡུལ་ལེན་དུས་བཀའ་སློབ་ཞུ་སྟངས། ཐམ་ག་དང། མཚན་བསྟོད་ཀྱི་ཚིག་དོན། ཨ་
མདོའི་ཡུལ་བར་ཕེབས་སྐྱེལ་དུ་ངོ་བཅར་ཞུ་སྟངས། བླ་མའི་བཀའ་ཡིན་དབང་ལ་ཆ་
བཞག་སྟེ་བོད་དུ་ཞིབ་གཅོད་པ་གཏོང་སྟངས་སོགས་གང་ས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་གཉིས་
གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་དང། ཆེ་མཐོངས་འབུལ་རེས་བྱས་པ་མ་གཏོགས། རྒྱལ་ཁབ་
གཅིག་གི་འོག་ཏུ་གཅིག་མེད་པ་གསལ་པོར་མཚོན་པ་དེ་ལྟར་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་འདི་གཞི་
ལ་བཞག་སྟེ་བོད་དང། རྒྱ་ནག་གཉིས་དབར་ལའང་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ལྕགས་ཕག་་
ལོར་ཆིང་ངམ་མན་ཇུ་གོང་མའི་དུས་རབས་མ་རྫོགས་བར་ཕན་ཚུན་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་
གོང་མཚུངས་ལྟ་བུར་ཡོད་དོ།།

[302]
གནས་ཀྱི་ཟུར་མོ་ཉེ་གནས་མའི་སྲས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བཟང་པོ་དཔལ་ལ་དྷྲྨ་པ་ལས་ས་སྐྱའི་
གདུང་རྒྱུད་དངོས་མ་ཡིན་ཞེས་མ་མཉེས་པ་མཛད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་ནག་སྨན་ཙེའི་ཡུལ་དུ་རྒྱུན་
རིང་བཞུགས་དགོས་བྱུང་ཡང། སླར་གདུང་རྒྱུད་ཉག་ཕྲར་བརྟེན་པས་རྒྱ་ཡུལ་ནས་ས་ཁྱི་་
ལོར་ས་སྐྱར་གདན་འདྲེན་ཞུས། དེ་དུས་གདན་ས་ཤར་པ་འཇམ་དབྱངས་པས་མཛད་མུས་
མེ་རྟ་་ལོ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་གདན་སའི་འཁུར་བཞེས། གདུང་རྒྱུད་སྤེལ་སླད་
བདག་མོ་བདུན་བཞེས་པས་གདུང་འཛིན་སྲས་སྲོས་མང་དུ་བྱུང་ཞིང། གདན་ས་ལོ་བཅུ་བདུན་བསྐྱངས་ཏེ་ཞི་བར་གཤེགས་རྗེས་གདུང་སྲས་བགྲེས་པ་སློབ་དཔོན་ནམ་མཁའ་ལེགས་པས་
གདན་ས་ལོ་བཅུ་གནང། དེའི་སྐབས་བདག་མོ་གསུམ་པའི་སྲས་ཏི་ཤྲིར་ཀུན་དགའ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་
གཅུང་སྲས་རྣམས་ལ་བཞི་ཐོག་བླ་བྲང་དང། རིན་ཆེན་སྒང་བླ་བྲང། ལྷ་ཁང་བླ་བྲང། དུས་
མཆོད་བླ་བྲང་སྟེ། བླ་བྲང་ཁག་བཞི་ལ་བགོས་ཤིང། གདུང་འཛིན་བགྲེས་པ་རིམ་ཕེབས་
ནས་གདན་ས་གནང་རྒྱུའི་སྲོལ་མཛད་
དེ་ཡང། བླ་མ་མཁས་བཙུན་སྐུ་མཆེད་ལ་ཤེལ་ཐམ་དང། བཞི་ཐོག་
བླ་བྲང། ཏི་ཤྲིར་ལེགས་འབྱུང་སྐུ་མཆེད་ལ་གསེར་གྱི་ཐམ་ག་དང། ལྷ་ཁང་བླ་བྲང། འཇམ་
དབྱངས་དོན་ཡོད་རྒྱལ་མཚན་སྐུ་མཆེད་ལ་ཤེལ་གྱི་ཐམ་ག་དང། རིན་ཆེན་སྒང་བླ་བྲང། དབང་
ཀུན་དགའ་ལེགས་པ་སྐུ་མཆེད་ལ་གསེར་གྱི་ཐམ་ག་དང། དུས་མཆོད་བླ་བྲང་བཅས་གནང་སྟེ་
འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་ནས། ཏ་དབོན་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་བར་གདན་ས་པ་རིམ་
པས་ལུང་གིས་བསྐོས་པའི་དཔོན་ཆེན་གཅིག་གཉིས་སླར་ལྡབ་པ་དང་བཅས་དཔོན་ཆེན་ཉི་ཤུ་བྱུང་
དེ་དག་གིས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཁྱོན་ལ་དབང་བསྒྱུར། འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་
འཕགས་པའི་དཔོན་ཡིག་པ་ལྷ་དབང་བསྤྲུལ་པ་ལྡན་མ་དབོན་པོ་བཟང་པོ་རྒྱལ་མཚན་ལ་སྲས་གསུམ་

[303] འབྲིང་བ་འཕགས་པ་རིན་ཆེན། ཆུང་བ་འཕགས་
པ་དར་པོ་གསུམ་ལས། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བཟང་པོ་དཔལ་གྱི་སྐུ་དུས་འཕགས་པ་དཔལ་བཟང་
དཔོན་ཡིག་གི་ལས་ཀ་གནང་བར། དེ་དུས་ཤར་དུང་དང། ལྷོ་དུང་འདུལ་བར་ཁམས་པ་
དགེ་འདུན་རྒྱལ་མཚན་གྱི་འགོ་བྱས་གཙང་གི་དྲུང་འཁོར་དཔའ་རྐྱེན་འཛོམས་པ་བདུན་གཏོང་གནང་
མཛད་སྐབས། ཁོང་ཚོའི་རོགས་ཟླར་འཕགས་པ་དཔལ་བཟང་ཡང་གཏོང་གནང་ལ་ཁོང་གི་
དཔའ་མཛད་ས་ཐབས་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་དུང་ཚོའི་དཔོན་དོན་གྲུབ་དར་རྒྱས་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་
པ་མགོ་སྒུར་ཆབ་འོག་ཏུ་ལོན་པས། འཕགས་པ་དཔལ་བཟང་ལ་བདག་རྐྱེན་དུ་སི་ཏུའི་གོ་ས་
དང། རྒྱང་མཁར་གྱི་རི་སྲུང་བའི་འགན་གནང་བར་བརྟེན་མངའ་བདག་དཔལ་འཁོར་བཙན་གྱི་ཕོ་
བྲང་གི་ཤུལ་དུ་རྒྱང་མཁར་གྱི་རྫོང་ཆེན་བརྩིགས་རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་མཁས་པ་དགའ་བྱེད། རྫོང་ཆེན་དེ་ལ་སྔར་རྒྱང་མཁར་ཟེར་ཡང་རྗེས་སུ་རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་ཞེས་འབོད་འདུག། སོ་ཞེས་དང། ཡང། དཔལ་ལྡན་ཤར་ཀ་
བའི་གདུང་རབས་ནང། སྲས་གསུམ་ལ་མ་གཅིག་ལྷ་མོ་དཔལ་གྱི་ཁ་ཆེམས་བཞིན། ཉང་སྟོད་
རྒྱང་མཁར་རྩེ་དང། ཤབ་སྟོད་སེང་གེ་རྩེ། འབྲོང་རྩེ་གསུམ་གྱི་རྫོང་ཆེན་བརྩིགས་ཏེ་སྐུ་མཆེད་
བགྲེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱང་རྩེ་དང་སེང་གེ་རྩེ་བཟུང་ཞིང། ཡབ་བཟང་པོ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་འབྲོང་
རྩེ་བཟུང། གཅུང་དར་པོས་བརྒྱ་གྲོང་དུ་རེ་ཞིག་བཞུགས་ཀྱང། རྗེས་སུ་ཀ་ལ་ཁྱུང་རྫོང་
བརྩིགས་ཏེ་གཤེགས། དེའི་སྲས་ཨ་ཆེན་བཟང་པོ་དཔལ་གྱིས་གངས་ལའི་རྫོང་དང། རིམ་
པས་གཏིང་སྐྱེས་ཀྱི་རྫོང་ཆེན་བརྩེགས་ཤིང། རྟེན་གསུམ་དཔག་མེད་བཞེངས་པ་སོགས་ཀྱི་ལོ་དཔལ་ལྡན་ཤར་ཀ་བའི་གདུང་རབས་རྒྱན་གྱི་འཕྲེང་བ་
རྒྱུས་ཧ་ཅང་སྙན་པོ་དག་ཡོད་
དེ་ཡང། དཔོན་ཆེན་ཤཱཀྱ་བཟང་པོ་ནས། གཞོན་དབང་བར་གོང་དུ་སྨྲས་
ཟིན་པ་དང། དཔོན་ཆེན་བྱང་རྡོར་དང། ཨག་ལེན་སྐབས་གདན་སའི་ལྕགས་རི་ཕྱི་མ་དང་

[304] གཞོན་དབང་དང། བྱང་རིན། ཨག་ལེན་འདི་གསུམ་གྱི་
རིང་འབྲི་གུང་པ་དང་འཐབ། ལྷག་པར་ཨག་ལེན་སྐབས་འབྲི་གུང་གདན་སར་གྲགས་པ་རིན་
ཆེན་ཕེབས་ཏེ་ལོ་གཉིས་འགྲོ་བའི་ལྕགས་སྟག་་ལོར་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་གྱི་དམག་
བསྐུལ་ནས་འབྲི་གུང་གླིང་ལོག་ཅེས་པའི་བཅོམ་འཁྱེར་ཆེན་པོ་འདི་བྱས། དེབ་སྔོན་དང། འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག། གདུང་རབས། རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་བཅས་ཀྱི་ནང། གནུབས་
གདན་སར་བཞུགས་ཐོག་གླིང་ལོག་ཆེན་པོ་དེ་བྱུང། འདུ་ཁང་ལ་མེ་བརྒྱབ་པས་དགེ་འདུན་ཁྲི་ཚོ་ཙམ་གནམ་ཡངས་ནས་ནམ་
མཁའ་ལ་འཕུར་ཟེར། ཞལ་ངོ་ཀོང་པོར་བྲོས། ཞེས་གསུངས་འདུག། དགོན་ཡུལ་ཚང་
མ་མེ་ལ་བསྲེགས། དགེ་འདུན་དང། མི་སྐྱ་མང་པོ་བསད། འཕྲོས་བྲོས་པ་རྣམས་ཀོང་
པོ་བར་དེད་པས་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱི་དཔོན་ཆེན་ཨག་ལེན་ཀོང་པོར་འབྱོར་བའི་མིང་ས་མཚམས་
ཀྱི་བརྒ་གཡང་ལ་བརྐོས་པ་སོགས་རྒྱུ་ཆུང་རྐྱེན་ཆེའི་ལས་ཀ་ཚབས་ཆེ་དེ་བྱུང་
ས་འབྲི་འཐབ་པའི་རྐྱེན་ཇི་བྱུང་སྐོར་ལ་ཆོས་འབྱུང་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་གསལ་
བ་ཞིག་མ་གསུངས་ཀྱང། ཟུར་ཙམ་རེ་ཁ་འཐོར་གྱིས་གསུངས་པ་ཁག་སྐབས་འདིར་ཕྱོགས་
བསྡོམས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་གསལ་བར་བརྗོད་ན། འབྲི་གུང་གླིང་ལོག་གི་རྐྱེན་དང་པོ་ནི། འབྲི་
གུང་དབོན་རིན་པོ་ཆེ་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་གཤེགས་པའི་དུས་སུ། གངས་ཏི་སིར་འགྲོ་བའི་
འབྲི་གུང་པའི་རི་འབྲི་གུང་སྐྱོབས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མགོན་དང། གླིང་རས་པ་པདྨ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་དུས་ནས་བཟུངས་འབྲི་གུང་པ་དང། འབྲུག་པ་
བཀའ་རྒྱུད་པས་གངས་ཏི་སི་དང་རྩ་རི་ལ་ཕྱི་གསུམ་ལ་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་མི་གཏོང་བའི་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ཚོར་རིམ་ཟེར་བ་རེད། པ་ཚན་གཅིག་ས་སྐྱར་ཕྱིན། ཆོས་རྗེས་པཎ་གྱིས། རིན་པོ་ཆེ་འོག་མིན་དུ་
གཤེགས་སམ། གཤེགས་ལྟས་ཅི་བྱུང་གསུངས་པས། རི་པ་གཅིག་ན་རེ། འོག་མིན་ཅི་
ཡིན་སྟེང་མིན་དུ་གཤེགས་མོད། རིང་བསྲེལ་གྱི་ཆར་བབས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གསེར་སྐུ་
ཁྲུ་གང་བྱོན། ཟེར་བས་ཆོས་རྗེས་ཅང་མ་གསུངས། སང་ཉིན་ཆོས་གྲྭར། ངས་ཁྱེད་ཚོ་ལ་

[305] ཁ་སང་གི་ཁ་འཆལ་དེ་འདྲ་ཁ་ནས་མ་འོངས་ཙམ་འདི་ངའི་དྲིན་ཡིན་
གསུངས། དེ་ཐེལ་པས་ཐོས་པས་ཐུགས་ལ་མ་འཐད། དཔོན་རྡོ་རྗེ་དཔལ་གཙང་གི་དཔོན་བྱེད་
དུས། དེའི་ཞེ་ནད་དུ། རྗེས་པཎ་གྱི་ཆོས་གྲྭ་ལ་རྟ་རྒྱུགས། ཟངས་མོ་ཆེ་ལ་རྟ་ཆུ་བླུད་
སྤྱིལ་བུ་བཤིག་ནས་བརྒྱ་སྲང་བཅོས། དེ་ལྟ་བུ་ལ་ས་སྐྱ་པ་རྣམས་ཐུགས་ལམ་དན། ཕྱིས་
འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་བཟང་ཞིང། ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེ་འབའ་ཞིག་དགོངས་
པས་བྱེད་ཐབས་མ་བྱུང་ཡང། སྐུ་གཤེགས་རྗེས་སུ་དེ་འཕྲལ་ནས་འབྲི་གུང་གི་རྩོད་གཞི་བྱུང་
ཞེས་དེབ་དམར་དུ་བྲིས་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་གྱི་ཡན་ལག་གསུམ་པ། ཀརྨ་ཀམ་ཚང་ཆོས་འབྱུང་ཤོག་ལྷེ་་སྣང་ཞེས་གསལ་བ་དང། རྐྱེན་གཞན་པ་གཅིག་ནི། འབྲི་གུང་རིན་པོ་ཆེ་ བླ་མ་ཤར་པ་ཡེ་རིན་པ་ལ་ཁོ་
རང་གི་དབོན་པོ་གནག་ཚ་བྲག་སླེ་བ་ཕུལ། དེ་ལ་ས་སྐྱ་པས་གདན་ས་བསྐོ་རྩིས་མཛད་པས་གཅུང་རྒྱ་བོས་བསྐྱངས། དེ་རྟིང་རིན་པོ་ཆེ་གྲགས་ཡེ་གྲོངས་ནས། རིན་པོ་ཆེ་གཅུང་རྒྱ་བོ་
གྲགས་པ་རིན་ཆེན་གྱིས་གདན་ས་མཛད། ས་སྐྱ་པས་བྲག་སླེ་བའི་ཁ་མཆུ་རྩོད་རྩིས་བྱས་པས་
གཅུང་རྒྱའི་རྟིང་འབྲི་གུང་པས་མནན། ས་འབྲི་འཁྲུག་པའི་འགོ་ཚུགས་ཚལ་པའི་དེབ་དམར་ཤོག་ལྷེ་ན་ཞེས་གསལ་བ་དང་
དཔོན་རྡོ་རྗེ་དཔལ་གྱིས་བརྙས་བཅོས་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་རིམ་པས་འཁོན་འཛིན་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ་ས་འབྲི་
གཉིས་བྲག་སླེ་བའི་སྐོར་ལ་ཁ་མཆུ་བྱུང། དེ་དུས་བོད་ནང་གོ་དན་གྱི་ཤུགས་ཡོད་པའི་སྐབས་
ཤིག་མིན་ནམ། སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བས་ས་འབྲི་འཁྲུག་པའི་འགོ་ཚུགས་དུས། ཁྲིམས་ཀྱི་
གཏུགས་བཤེར་ལ་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ནས་མི་དྲག་པ་འགྲོ་དགོས་དུས་དཔོན་ཤཱཀྱ་བཟང་པོ་ ལོ་དུས་
སྒྲིག་སྐབས་དེ་དུས་དཔོན་ཆེན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་འདུག་  དང། གདན་ས་གསུམ་བསམ་སྟེ་བློས་བླངས་ནས་

[306] ཁྲིམས་ལུགས་སུ་སོང་བས་ཚལ་གུང་ཐང་ནས། ཕོ་བྲང་ཤང་ཐོའི་བར་ཨན་འཁུར་
ནས་རྐང་ཐང་ལ་བྱོན། གོང་དུ་གཏུགས་བཤེར་ལེགས། ས་ཀྱ་པའི་བྱ་བ་རྣམས་གང་འདོད་
ལྟར་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ནས་ཡར་འཁོར་དུས། ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ཡུས་ཆེ་བའི་མི་
གསུམ་དུ་གྲགས་ཡིག་ཚང་མཁས་པ་དགའ་བྱེད། པ་བྱུང་ཞེས་གསལ་བ་དེ་ལྟར་ས་འབྲི་རྩོད་དེ་ས་སྐྱ་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཀྱང། འབྲི་
གུང་པ་ཕམ་པའི་ཞེ་ནད་ཀྱིས་འབྲི་གུང་པ་སྐུ་ཞང་ཚུལ་རྒྱལ་གྱིས་བྱ་ཡུལ་ ས་སྐྱ་པའི་ཁོངས་གཏོགས་
བྱ་ཡུལ་དགོན་  དུ་དམག་དྲངས། བནྡེ་དགུ་བསད། ལྷ་ཁང་གི་རྩིག་པའི་ནང་དུ་ལོ་པས་
གཏོར་མ་སྦས་ཡོད་པའི་གཏམ་ལ་བརྟེན་བཙལ་བས་རྙེད་དེ་གཏོར་མ་གཅིག་ཕྱུང་ནས་འཕངས་པས་
སྐུ་ཞང་པ་ཡབ་སྲས་ཐམས་ཅད་མི་ལག་ཏུ་སོང། གཏོར་མ་བཏོན་དུས་མ་བསྐམས་པར་རློན་
པར་འདུག་ཅེས་གྲགས། བྱ་ཡུལ་བའི་གདན་ས་ཁམས་ལུང་པའི་རྗེས་སུ། ཆུ་ལུག། ཤིང་སྤྲེ་
ཤིང་བྱ་གསུམ་གཙང་སྟོན་པས་མཛད་སྐབས་ཀྱི་ཤིང་བྱ་་ལོར་འབྲི་གུང་པས་གཙང་སྟོན་
བཀྲོངས། བྱ་ཡུལ་དགོན་པ་མེར་བསྲེགས། དེབ་སྔོན་ཅ་པའི་ཤོག་གྲངས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྩོད་གཞི་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟེ་དཔོན་
ཆེན་ཨག་ལེན་གྱིས་ལྕགས་སྟག་་ལོར་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་གྱི་དམག་བསྐུལ་ཏེ་འབྲི་གུང་
གི་གཟིམ་སྤྱི་ལ་མ་གཏོགས་གླིང་ཡོངས་རྫོགས་མེར་བསྲེགས་པའི་ཡོ་ལངས་དེ་བྱུང། འབྲི་གུང་
པས་སྟོད་ཧོར་གྱི་དམག་འབུམ་འཁྲིད་ནས་ས་སྐྱ་བཅོམ་པར་ཡོང་སྐབས། དཔོན་ཆེན་ཨག་ལེན་
གྱི་དམག་དཔལ་མོ་དཔལ་ཐང་དུ་སོང། ས་སྐྱས་སྒྲུབ་པ་མཛད་པས་ཧོར་ཕམ། དམག་ཁྲི་
ཚོ་གསུམ་གངས་འུར་གྱིས་མནན་སོང་ཟེར་བ་དང། སྨིན་འགྲོ་འཛམ་བཤད་དུ། ས་སྐྱ་ནས་
བྱང་དུ་བྱིན་ལམ་ཙམ་གྱི་སར་བླ་མ་ཁའུ་པས་མགོན་པོ་ཞལ་སྒྲུབ་པའི་གནས་ཁཱུ་བྲག་རྫོང་ཞེས་པ་
དེ་ཡོད། དེ་ནས་བྱང་དུ་གངས་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེའི་རྒྱབ་ན་སྲིན་པོའི་རིགས་ཅན་གྱི་སྟོད་ཧོར་གྱི་

[307] འོན་ཀྱང་སྔར་ས་འབྲི་མ་འཆམས་པའི་སྐབས་འབྲི་གུང་པས་ཀླ་ཀློ་ཀ་སི་ཀ་ར་སྟེ་
ཧ་ཤི་ཧར་དུ་གྲགས་པའི་དམག་བསྐུལ་བ་ས་སྐྱའི་ཕྱོགས་རྒྱུད་ལ་ཡོང་པ་ད་ལྟ་གངས་རིའི་རྒྱབ་ཏུ་
རྟགས་གཅིག་ཡོད་པ་དང། ཁའུ་མགོན་ཁང་ནང་ཡོད་པའི་ཀླ་ཀློའི་མགོ་ལག་བྱ་བ་དེ་ཀ་སི་
ཀ་ར་པའི་མགོ་དང། ལག་ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་རྟོགས་བརྗོད་ཤོག་གྲངས་བ་པ་ཡིན། ཞེས་གསལ་བ་དང། དཔོན་ཆེན་ཨག་ལེན་ནི་ཡར་
འབྲོག་སྣ་དཀར་རྩེ་པའི་ཞལ་ངོ་ཡིན་པས། སྣ་དཀར་རྩེའི་མགོན་པོ་ཞལ་གྱི་མགོན་ཁང་ནང་ཞིང་
བཅུ་བསྒྲལ་བའི་མདུང་ཞེས་པ་འདི་དགྲ་འབྲི་གུང་པ་བསྒྲལ་བའི་མདུང་ཡིན་ཞེས་གནས་བཤད་
ཀྱང་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་བཅས་རྒྱུ་ཆུང་དེས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་བ་བཟོས་འདུག། རྟོགས་ལྡན་གྲགས་
པ་སེང་གེས་ འདི་ཞྭ་དམར་བ་སྐུ་འཕྲེང་དང་པོ་ཡིན་  དགུན་བདེ་ཆེན་དུ་བསྒོམས་པས་སྒྱུ་ལུས་
དང། རྨི་ལམ་ལ་རྩལ་ཐོན་པར་བྱུང་བས། སྟོད་ཧོར་གྱི་དམག་སྐད་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ཡང་
དམག་མཚོ་མ་དྲོས་པ་ནས་ལོག་པར་གཟིགས་པ་བཞིན། ཟླ་བ་ཕྱེད་ནས་དམག་མི་དགོས་པའི་
སྐད་དེབ་སྔོན་ཉ་པའི་ཤོག་གྲངས་ན་ཆ་བྱུང། ཞེས་གསལ་བ། སྟོད་ཧོར་གྱི་དམག་ཡོང་རྒྱུའི་སྦིར་གྲགས་ཆེན་པོ་ཡོད་བཞིན་
པར་གློ་བུར་དུ་དམག་ཕྱིར་ལོག་རྒྱག་སྟངས་དེས་གངས་འུར་སོགས་ཀྱིས་སྐྱོན་བྱུང་བ་གཏན་གཏན་མིན་
ནམ་སྙམ། འོན་ཀྱང་གོང་གི་གནས་ཚུལ་འགའ་ཤས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ཅུང་ཟད་མི་འགྲིགས་པས་
དོགས་པའི་གནས་ཀྱང་ཡོང་གི་འདུག་པ་མ་ཟད། དཔོན་ཆེན་ཨག་ལེན་ལའང། ཨང་ལེན་
ཞེས་ཡིག་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་འཁོད་འདུག་པས་དེ་གཉིས་ཀ་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པས་འདོགས་གནང་
མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དུ་ཀུ་ལའི་གོས་བཟང་ཀ་པའི་ཤོ་གྲངས་ན་ཁུངས་དག་ཡང་འདུག་ཀླ་ཀློ་ཀ་སི་ཀ་ར་བྱ་བའི་སྐོར་ལ། ཀླ་ཀློ་ནི་དེ་དུས་
ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་མི་བྱེད་མཁན་ཁ་ཆེ་སོགས་ལ་ཟེར་བ་དང། ཡང་གར་ལོག་ཀྱང་ཟེར་

[308] ཀ་སི་ཀ་ར་ནི། ཡར་ཁྱེན་གྱི་ས་ཁོངས་སུ་ཀ་ཤི་སྒར་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་
པ་དེ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དམག་ཅིག་ཡོང་བ་མིན་ནམ་སྙམ། ཡར་ཁྱེན་དང། ཨབ་གྷ་ན་སེ་ཐན་
ཏག་སེ་ཁན། ཀྲར་ཀི་སི་ཐན་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཐོན་རྒྱུ་མེད་དམ་སྙམ་ལོ་མང་ཞིབ་རྩད་ཡང་
ཡང་བྱས་ཀྱང་མ་བརྙེད། ཉེ་དུས་རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ ཅམྦྲིདྒེ་ཧིསྟོརྱ་ཨོ་ཨྣྡིཨ་
ཞེས་པའི་དེབ་དང་པོ་ནས། བཞི་པ་བར་འདུག་པ་དེ་དག་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཅིག་བྱེད་སྐབས་
ཝ་སེ་ལི་ཧེག་ ཝལྶེལེཡ་ཧཨྒ་  ཞེས་པས་བྲིས་དེབ་ཨང་་ཀློག་སྐབས། ཤོག་
གྲངས་་ནས་་ནང། ལྡི་ལིར་ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་མ་མུཏ་ཏུ་གླག་ མུཧམད་
ཏུགྷླུ་  གིས་བོད་ལ་རྟ་དམག་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་དང། རྐང་དམག་ཁྱོན་ཆེ་བཏང་
བ་རི་བརྒྱུད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཤིག་ནས་ཆར་ཞོད་ཆེ་བས་དམག་མིར་ཤི་སྐྱོན་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་ཕྱིར་བཤིག་
རྒྱག་དགོས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཐོན་པ་སྟོད་ཧོར་རམ། ཀླ་ཀློ་ཀ་སི་ཀ་རའི་དམག་ཞིག་བྱུང་
བའི་ལོ་རྒྱུས་འདི་རང་ཡིན་པ་ཡིད་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་བྱུང་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱ་གར་གྱི་
རྒྱལ་པོ་མ་མུཏ་ཏུག་ལག་གིས་འཛམ་གླིང་དབང་བའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱེད་ཡག་གི་རེ་བ་ཡོད་
པ་རེད། ཁོང་གི་ལས་ཐོག་རིང་ནོར་འཁྲུལ་ཁ་ཤས་བྱུང་བའི་ནང་ནས་ནོར་འཁྲུལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་
སྤྱི་ལོ་་ནང་ལ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། མ་མུཏ་ཏུག་ལག་གིས། ཁྲང་སོ་ཛ་ནི་ཡ་
དང། པར་ཤི་ཡ་ལེན་ཡག་གི་རེ་བ་འདི་མ་བྱུང་བའི་རྗེས་ལ། ཁོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱང་ཤར་
ངོས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་བརྒྱུད་ཀྱི་རྒྱབ་ལ་ཁྱད་མཚར་པོའི་ལུང་པ་བོད་དང། དེའི་ཕར་ཕྱོགས་ལ་
རྒྱ་ནག་ཅེས་པའི་ལུང་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ། ཁོའི་སེམས་ལ་དམག་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་
ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་དེ་བརྒལ་ཐུབ་ན་ལུང་པ་དེ་གཉིས་གློ་བུར་ལ་ལེན་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་
བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་བོད་ཀྱི་ལུང་པའི་ཚ་གྲང་གང་འདྲ་ཡོད་མེད། ལུང་པ་དེའི་
མི་དེ་ཚོ་ག་འདྲ་ཡོད་མེད། ལ་དང། ལམ་ཁ། བཅའ་ཕྲེང་སོགས་ག་འདྲ་ཡོད་མེད། རྒྱ་

[309] ཁག་པོ་
དེའི་ནང་ལ་འགྲོ་སྡོད་ཐུབ་མིན་སོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་རྩ་བ་ནས་མ་འཁོར་བར། ཁོས་བཀའ་བཏང་ན་
དམག་མི་རྣམས་ཀྱིས་དཀའ་ངལ་ག་རེ་ཡིན་ནའི་རྒྱབ་སྟེ་ལས་དོན་འགྲུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་ཡོག་
རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང། ལྡི་ལིར། དམག་དཔོན་མ་ལིག་ནེག་པའི་ མལིཀ་ནིཀྤཨ་
ཞེས་པའི་འོག་ལ་རྟ་དམག་འབུམ་གཅིག་དང། རྐང་དམག་ཁྱོན་ཆེ་ཞིག་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་
དམག་དཔུང་དེ་ཚོ་ན་གར་ཀོཊ་འམ་ཀང་ར་ ནགརྐཏ་ཨོར་ཀངྲ་  ཞེས་པའི་
གྲོང་གསེབ་དེ་ཚོ་བླངས་བཞིན་ཕྱིན་པ་དང། དེ་བརྒྱུད་ཕྱིན་པའི་རྟགས། སྦ་དི་རི་ཆག་ བདི་
ཆཆ་  ཟེར་བའི་སྙན་ངག་གི་རྩོམ་ནང་བྲིས་ཤག། ཀང་ར་བརྒྱུད་དེ་རིའི་སྒང་ལ་ཡོད་པའི་
གྲོང་གསེབ་པ་དེ་ཚོ་བཅོམ་འཕྲོག་བྱེད་བཞིན་དུ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་བརྒྱུད་ཕྱོགས་ལ་ཕྱིན། དེ་
ནས་གཡང་ས་ཅན་གྱི་ལམ་འཕྲང་དོག་པོ་མི་རྟ་རེ་ལས་མ་ཐར་བའི་ལམ་དེ་ཚོ་བརྒྱུད་ཝ་རན་གྷར་
 ཝརངར་  ཞེས་པའི་ས་ཆ་བཙན་པོ་དེར་སླེབས་ཏེ་སྡོད་པའི་སྐབས་སྔར་མི་སྲིད་པའི་
ཆར་པ་ཤུགས་ཆེན་པོ་བབས་ཙང་དམག་མི་དང། རྟ་སོགས་ཁྱོན་ཆེན་པོར་ན་ཚ་འཕོག་སྟེ་ཤི་
ཆད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱུང་བ་རེད། དམག་དཔོན་དེ་ཚོས་ཆར་དུས་དེའི་རིང་ས་དྲོ་སར་སྤོས་ཏེ་
ཆར་ཞོད་ཆག་པ་དང་ས་ཆ་དེ་ཚོ་བརྒྱུད་ནས་དམིགས་ཡུལ་རང་ལ་འགྲོ་ཆོག་པའི་གནང་བ་ཞུས་ནས་
ཁོ་ཚོས་བཅོམ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་འཁྱེར་ཏེ་ཕྱི་བཤིག་རྒྱག་སྐབས་རི་བརྒྱུད་ལ་སྡོད་མཁན་གྱི་མི་དེ་
ཚོས་བསྒུགས་ར་སྤྲས་བསྡད་ནས། དམག་མི་དེ་ཚོ་ཕྱི་བཤིག་རྒྱབ་ནས་ཡོང་དུས་རྦབ་རྡོ་དང་
ཤིང་སོགས་དབྱུགས་པ་དང། ལ་འཕྲང་སོགས་བཀག་སྟེ་དམག་མི་ལྷག་འཕྲོས་ཕལ་ཆེར་མེད་པ་
བཟོས་པ་དང། བཅོམ་འཕྲོག་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ཚང་མ་ཕྱིར་འཕྲོག་བྱས་འདུག་ལྡི་ལིར་
དམག་དཔོན་མ་ལིག་ནེག་པའི་དང། དཔོན་པོ་གཞན་གཉིས། དམག་མི་བཅུ་ཐམ་པ་མ་
གཏོགས་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་མ་ཐུབ་ཙང། རྒྱལ་པོ་མ་མུཏ་ཏུག་ལག་ཞེ་དྲག་ངོ་ཚ་པོ་བྱུང་བ་རེད། རྒྱལ་

[310]
ནང། རྒྱལ་པོའི་དམག་དཔུང་ནས་རི་ཐང་མཚམས་སུ་ཡོད་པའི་ས་ཞིང་ལ་དམག་མིས་གནོད་
པ་བཏང་བའི་གྱོང་གསབ་ལ་ལོ་ལྟར་ཁྲལ་ཕྲན་བུ་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡང་བཟོ་དགོས་བྱུང་བ་རེད་
དམག་གི་ལས་ཀ་དེ་ཡག་པོ་མ་བྱུང་བའི་འབྲས་བུས་ཁོང་གི་ཆབ་སྲིད་ལ་
སྐྱོན་ཞེ་དྲག་ཆགས་པ་དང། དམག་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་རྩ་མེད་བཟོས་པ། གོ་ལག་སོགས་
ཁྱོན་ཆེ་ཤོར་བས་མ་ཚད། མ་མུཏ་རང་གི་མིང་མཐོངས་ལ་སྐྱོན་ཆེན་པོ་བྱས་པ་རེད། དེ་སོང་
ཙང་ཁོས་སྔོན་ལ་དབང་ཤུགས་ཀྱིས་བླངས་པའི་ལུང་པ་མང་པོས་མི་དགའ་བར་བསྡད་ཡོད་པ་
ཚོས་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཏེ། དེ་ཕྱིན་ཆད་སྔོན་དུ་དམག་གྲ་སྒྲིག་དུས་ལྟ་བུའི་དམག་གྲ་འགྲིགས་
པོ་རྩ་བ་ནས་ཡོང་གི་མེད་པ་རེད། ཅེས་དང། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་རབས་བྲིས་མི་མཁས་པ་དེ་
ཚོའི་བསམ་འཆར་ལ། མ་མུཏ་ཏུག་ལག་གིས་བོད་དང། རྒྱ་ནག་བླངས་ཡག་གི་བསམ་བློ་
རྒྱ་ཆེ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་མིན། ཡིན་ནའི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་སྦར་ནེ་ བརྣི་  ཞེས་པའི་དཔོན་པོ་
གཅིག་དང། ཨིབ་བ་ཐུ་ཐ་ ཨྦྣ་བཏུཏཧ་  ཟེར་བ་གཉིས་ནས་གསལ་བཤད་བྱེད་ཡག་
ལ་བོད་དང། རྒྱ་གར་གྱི་བར་ལ་ས་ཆ་ཀ་ར་ཇལ་ ཀཇོལ་  ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་
ལེན་ཡག་གི་བསམ་བློ་གཏན་གཏན་འདུག་ཐེ་ཅམྒྲིདྒེ་ཧིསྟོརྱ་ཨོ་ཨྣྡིཨ། ཨྭོལ། ཨིཨ། པྤ་་ཅེས་བྲིས་འདུག་ལོ་དུས་སྒྲིག་ཚེ་ལོ་སུམ་ཅུ་
སྐོར་ཧེ་བག་ཐོན་པ་ལས། དམག་མིའི་འབོར་དང། བོད་པའི་དམག་མི་དང་འཐབ་ལག་
མ་འཕྲོད་གོང་རྐྱེན་ངན་གྱིས་ཕྱིར་ལོག་མི་བྱ་ཐུ་མེད་བྱུང་བ། དེ་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་ཡིག་ཆར་ཆར་ཞོད་
དང། བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆར་གངས་འུར་ཞེས་གསལ་བ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་བརྒྱུད་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཆར་
ཞོད་མི་སྲིད་པ་ཞིག་བྱུང་ན། དེའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱིས་མཐོ་སར་གངས་ངེས་པར་ཡོང་བ་ཡིད་ཆེས་
ཚད་མས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་དང། སྐབས་དེའི་ཚེ་བོད་པ་ཚོས་ཕྱི་པའི་ཆོས་བྱེད་ཚང་མར་ཀླ་ཀློ་ཟེར་

[311] ཀ་
ར་ཇལ་ཞེས་པ་ས་སྐྱ་ཟེར་བའི་སྒྲ་མ་དག་པ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ་པ་བཅས་འབྲི་གུང་པའི་རོགས་སུ་
ཡོང་པའི་ཀླ་ཀློའི་དམག་ཅེས་པ་འདི་རང་ཡིན་པ་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཆོག་པ་འདུག་ད་དུང་འབྲི་གུང་
པའི་མི་སྣ་སུ་ཕྱིན། ས་ལམ་ག་འདྲ་ཞིག་ནས་ཕྱིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁུངས་དག་བྱུང་ན་ཐེ་
ཚོམ་རྩ་བ་ནས་བྱེད་མ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་བ་འདུག་གོ་
དཔོན་ཆེན་ཨག་ལེན་གྱི་རྗེས་སུ་གཞོན་དབང་གིས་བསྐྱར་དུ་དཔོན་ཆེན་བྱས་
ཤིང། དེ་ནས་རིམ་པ་བཞིན། དཔོན་ཆེན་ལེགས་པ་དཔལ་དང། སེང་གེ་དཔལ། འོད་
ཟེར་སེང་གེ། ཀུན་དགའ་རིན་ཆེན། དོན་ཡོད་དཔལ། ཡོན་བཙུན། སླར་ཡང་འོད་
ཟེར་སེང་གེ། རྒྱལ་བ་བཟང་པོ། དབང་ཕྱུག་དཔལ་ལམ། དབང་ཕྱུག་རལ་པ། བསོད་
ནམས་དཔལ། སླར་ཡང་རྒྱལ་བ་བཟང་པོ། དེ་ནས་དབང་བརྩོན། ནམ་མཁའ་བརྟན་པ་
དཔལ་འབུམ་བཅས་དཔོན་ཆེན་རིམ་པར་བྱུང། དེ་ཡང་མཁས་བཙུན་བཟང་པོ་གདན་སར་
བཞུགས་སྐབས། དཔོན་ཆེན་རྒྱལ་བ་བཟང་པོ་དང། དབང་བརྩོན་མ་འགྲིགས་པ་དང། ཕག་
མོ་གྲུ་པའི་ཁྲི་དཔོན་དང་འཐབ་པས། ཤིང་རྟ་་ལོ་སྟོད་དུ་ས་སྐྱ་པས་དབུས་ཁུལ་
ཕལ་ཆེར་ཕག་གྲུར་ཤོར། གདན་སར་བླ་མ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་དང། དཔོན་ཆེན་
དབང་བརྩོན་དང། ནམ་མཁའ་བརྟན་པའི་སྐབས། ས་ཁྱི་་ལོར་ས་སྐྱའི་དབང་ལུང་
ཡོངས་རྫོགས་ཕག་གྲུ་པའམ། སྣེ་གདོང་པའི་ལག་ཏུ་ཤོར་ཞིང། དེ་ནས་བཟུང་རིམ་པས་
ས་སྐྱའི་སྲིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཇེ་ཉམས་སུ་སོང་བ་མ་ཟད། མཐའ་མ་སྒྲོལ་མ་ཕོ་བྲང་དང། ཕུན་
ཚོགས་ཕོ་བྲང་ཞེས་བླ་བྲང་གཉིས་སུ་གྱུར་ཏེ། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པས་དབང་བསྒྱུར་སྐབས་ཀྱང་
ས་སྐྱ་པ་རང་གི་འཛིན་བཞིན་བདག་པའི་མཆོད་གཞིས་རྣམས་རང་བདག་ཐོག། ཁྲི་འཛིན་
བདག་ཆེན་དང། གདུང་རྒྱང་རིམ་པར་གདན་ས་གོང་འོག་ཅེས་སྔར་ལམ་བཀུར་བཟོས་བདག་

[313] རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ས་ཁྱི། ་ལོར་ཏའི་སི་ཏུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་
གྱིས་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་མ་འཕྲོགས་བར་ལོ་བརྒྱ་དང་ལྔའི་རིང་ས་སྐྱས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་
ལ་དབང་ལུང་བསྒྱུར་འདུག་པ་བཅས་ལེའུ་བཞི་པ་ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་དང། ས་སྐྱ་མཆོད་ཡོན་གྱི་
འབྲེལ་བ་ལས་ས་སྐྱའི་དུས་རབས་འདི་ཙམ་ལ་རྫོགས་པར་བྱས་སོ།། །།

[312]
སུ་མཆིས་སོ། །
སྐབས་དེའི་ཡས་མས་སུ་ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་སོག་གི་ཡུལ་གྲུར་སྔ་
རྗེས་ལན་གཉིས་ཕེབས་ཏེ། རྒྱ་ཧོར་ཡོན་གྱི་གོང་མ་མཐའ་མ་ཐོ་གན་ཐེ་མུར་གྱི་དབུ་བླར་གྱུར་
ཞིང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀརྨ་པ་ཞེས་མཚན་གྱིས་
གཟེངས་བསྟོད་ཞུས་པ་དང། ཆིབས་བསྒྱུར་རྗེས་མའི་སྐབས་རྫུ་འཕྲུལ་དང། གྲུབ་རྟགས་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟོན་བཞིན་རྒྱ་ཡུལ་རང་དུ་སྐུ་གཤེགས། ཆུ་སྦྲུལ་་ལོར་དབུས་
གཙང་དང། བྱང་རིགས་ཁུལ་དུ་ས་གཡོགས་ཀྱིས་ས་ཁང་དང། མི་ཕྱུགས་སོགས་ལ་འཇིག་
སྐྱོན་བྱུང། སྐབས་དེ་དག་གི་དུས་སུ་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ། དཔའ་
མཛངས་བརྟུལ་ཕོད་ཅན་གྱི་དཔའ་བོ། འཇིག་རྟེན་དྲེགས་པས་མྱོས་པའི་སྡེ་དཔོན་སོགས་མང་
པོ་ཞིག་བྱུང་འདུག་པ་དེ་དག་གི་སྐོར་སྐབས་འདིར་ཡིག་ཚོགས་ལ་འཇིགས་ཏེ་མ་བཀོད་ཀྱང་
ཞིག་པར་གཟིགས་རྟོགས་འདོད་ན་རང་རང་གིརྣམྠར་དང། གདན་རབས། གདུང་རབས་
རྟོགས་བརྗོད་དག་ལས་མཁྱེན་པར་འགྱུར་རོ། །
དེ་ལྟར། ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་བཟང་རྩེ་བས། ས་སྐྱས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདག་
པོ་ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་ལྔ་མཛད་པ་ལ་ནང་ཚན་བཞི་ཐོག་པས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང། ཤར་པས་ལོ་
ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། ཁང་གསར་ཆེན་མོས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་ལྔའི་རྗེས་ལ་སི་ཏུ་བྱང་
ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ས་མོ་གླང་གི་ལོ་ནས་སའི་བདག་པོ་མཛད། དེབ་སྔོན་ང་པའི་ཤོག་གྲངས་་ཞེས་གསུངས་འདུག་ཀྱང་
དངོས་དོན་ཞིབ་རྩིས་བྱེད་སྐབས། རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ཆུ་གླང་་ལོར་ཀུབ་ལའི་ཁཱང་གིས་
འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པར་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཕུལ་ཏེ་ཉེ་གནས་ཤཱཀྱ་བཟང་པོ་དཔོན་

[314]
ཕག་མོ་གྲུ་པ། རིན་སྤུངས་པ། གཙང་པ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་
༄༅། །རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ས་སྤྲེ་སྤྱི་ལོ་་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཤིང་
སྤྲེ་སྤྱི་ལོ་་བར་ལ་རྒྱ་རྒྱལ་མིང་གི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཚོས་བོད་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་
ཐང་དེ་སོག་པོ་ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་རྒྱལ་པོའི་སྐབས་ནས་བྱུང་ཚུལ་ཟེར་བ་འདི་ལ་ལོ་རྒྱུད་སྨྲ་བ་
ཚོས་སྲིད་དོན་གྱི་ཐོག་ནས་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་
ཡོད་པ་རེད། སོག་པོ་ཆིང་གེ་སེ་ཁཱང་གི་མི་རྒྱུད་ནས་མངའ་ཐང་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱེད་སྐབས་བོད་
ཀྱི་ས་ཆ་འགའ་ཤས་ལ་དྲག་པོའི་ཤུགས་སླེབས་ཏེ་མཁར་རྫོང་མང་པོ་བཤིགས་པ་དང་
འདབ་ནོར་བླངས་པ་སོགས་ཀྱིས་སོག་པོའི་གྲིབ་མ་ཙམ་གྱི་འོག་ལ་ཡོད་ཀྱང། ཆུ་གླང་
སྤྱི་ལོ་་ལོར་ཀུབ་ལའི་ཁཱང་གིས་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པར་ཆོལ་ཁ་གསུམ་
མངའ་རིས་དང་བཅས་པ་ཕུལ་བ་ནས་བཟུངས་བོད་རང་བཙན་གཙང་མར་ཐོན་ཏེ། བོད་སོག་
གཉིས་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་པར་བརྟེན་བོད་ནས་ཆེས་མཐོའི་བླ་མ་རྒྱ་སོག་ཡུལ་གྲུར་
ཕེབས་པ་རེད། རྒྱ་ནག་ནི་ཅུང་ཡུང་ཅན་གྱིས་འགོ་འཁྲིད་བྱས་ཏེ་ས་སྤྲེ་་ལོར་སོག་
པོའི་འོག་ནས་རང་བཙན་བྱུང་རྗེས་བོད་ནས་བླ་མ་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་དེ་ཚོ་སོག་པོའི་སྐབས་
གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་དང་གཅིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན། མའིང་གི་་གོང་མ་ཚོས་བོད་ནང་ཆོས་
སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་སྡེ་སྲིད་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་གདན་ས་་གོང་མ་རྣམས་གདན་འདྲེན་ཞུ་
ཡག་ལ་འབད་རྩོལ་བྱས་ཀྱང་གདན་མ་འདྲོངས་པར་བརྟེན། ཆོས་རང་གི་ཐོག་ནས་ཆེས་
མཐོའི་བླ་མ་ཁ་ཤས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་བོད་རྒྱལ་
ཁབ་ཕན་ཚུན་གཉིས་མཐུན་ལམ་ཞི་བདེར་གནས་ཐབས་ཁོ་ན་ལས། རྒྱ་བསྐྱེད་ཀྱི་བསམ་པ་

[315]
སྡེ་སྲིད་ཕག་མོ་གྲུ་པའམ། སྣེ་གདོང་པའི་ཤུགས་སླེབས་ཚུལ་ནི་
ས་སྐྱའི་འོག་ཏུ་ཁྲི་དཔོན་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པའི་ནང་ནས། འབྲུ་གུང། ཕག་གྲུ། ཚལ་པ་
གསུམ་ནི། ས་སྡེ་ཆེ་ཤོས་ཙམ་མ་ཟད། ཞབས་འབྲིང་ནང་མའི་གྲས་སུ་གཏོགས་པ་ཞིག་
ཡིན་ཀྱང། དཔོན་ཆེན་འགའ་ཤས་ནས་ཁྲི་དཔོན་གཞན་གྱི་རྒྱུད་བསྐུལ་བསླུ་ཐབས་སུ་
ཕྱིན་ཏེ་ཕག་གྲུར་སྔ་ཕྱིར་ཁྲིམས་འཁྱོག་དང་སྡང་ཟུག་བཙན་གནོན་མང་པོ་བྱས་
རྐྱེན། སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དུས་སུ་སྐབས་དང་བསྟུན་ཏེ་ས་སྐྱའི་དབང་
ཆ་འཕྲོགས་པ་རེད། ཁོང་གི་རྒྱུད་པ་ནི། རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་ལས། རུས་ཆེན་བཅོ་
བརྒྱད་དང། འབྲས་ལ་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ་སོགས་དང། བོད་མིའུ་དུང་དྲུག་བྱུང་ཚུལ་
ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་གསུངས་ཤིང། དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལས། གནམ་ལྷ་མཆེད་བརྒྱད་ཀྱི་ལྔ་པའི་
སྲས་སུ་སྤྲུལ་པའི་མིང་མང་ལྡོམ་སྟག་བཙན་གྱིས་རང་གི་ཇོ་མོ་རོང་བཟའ་ཁྱེ་ལྕམ་ལ་སྲས་མ་
བྱུང་སྟབས། སྨན་བཙུན་ཞིག་དང་བཤོས་པ་ལས་ལོ་དུས་སུ་སྲས་ཤིག་འཁྲུངས་པ་མས་ལྷ་
རིའི་རྩེར་འཁྱེར་ཏེ་གཡམ་སྒྲོམ་ཞིག་ཏུ་སྲས་བཞག་ནས། མང་ལྡོམ་གྱི་སྲས་ཡིན་ན་མི་རྒྱུད་ལྷ་
ལས་སྲ་བ་དང། མིན་ན་བྱ་དང། གཅན་གཟན་གྱིས་ཟ་བར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ། དེར་
མང་ལྡོམ་ལ་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་བཤད་པས། སང་སྔ་བར་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ལྷ་རིའི་རྩེར་ཕྱིན་ཏེ་
གཟིགས་པས། ཁྱེའུ་གཡུའི་ཟུར་ཕུད་ཅན་སྤྱི་གཙུག་ན་རླངས་པ་དཀར་པོ་ཡོད་པ་དེར་བྱ་
རྣམས་ཀྱིས་གཤོག་པས་བཀབ། གཅན་གཟན་དང། རི་དྭགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་བྱེད་པ་
གཟིགས་པས། ཡབ་དགྱེས་ཏེ། རླངས་ལོ་རླངས་ལོ་ལན་གསུམ་རླངས། གསུངས་པས་
རླངས་ཀྱི་རྒྱུད་ཅེས་དང། དེའི་རྒྱུད་ལ་དཔའ་བོ་དང། གྲུབ་ཐོབ་ལྷའི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་
པ་མང་པོ་བྱུང་བས་གདུང་རིགས་ལ་རླངས་ལྷ་གཟིགས་ཞེས་གྲགས་པ་དེ་བྱུང། དེ་དག་ལས་

[316]
སྐྱབས་ལ་སྲས་སྤྱན་སྔ་བ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་དང། དཔོན་མགོན་པོ་རྒྱལ། ཡོན་ཆེན་
སངས་རྒྱས་སྐྱབས་གསུམ་བྱུང། བགྲེས་པ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་གཞོན་ནུའི་སྐབས་རྗེ་
འབྲི་གུང་སྐྱོབས་པ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས། ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ནས་སུམ་
ཅུ་རྩ་བཞི་བར་འབྲལ་མེད་དུ་ཆོས་རྗེའི་གཟིམ་གཡོག་ཞུས་པས་སྤྱན་སྔ་བའི་མཚན་ཐོབ། བཀའ་
རྒྱུད་བསྟན་པའི་ཆུ་འགོ་དཔལ་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་ཐེལ་གྱི་གདན་ས་ཉག་ཕྲར་གྱུར་པའི་ཚེ། ཆོས་
རྗེ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོས། ངས་བླ་མའི་གདན་ས་བརྒྱ་འགྱུར་དང། སྟོང་འགྱུར་ལ་གཏོང་
རྒྱུ་ཡིན་གསུངས་ཏེ་སྤྱན་སྔ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་ལ་གཟེངས་བསྟོད་དང་བཅས། ས་ཕོ་འབྲུག་
་ལོར་ཐེལ་གྱི་གདན་སར་བསྐོས། དེབ་སྔོན་ཉ་ན་སྤྱན་སྔ་རིན་པོ་ཆེ་ཐེལ་གྱི་གདན་ས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་
བཞུགས་རིང་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་མཛད་པས་ཡར་རྒྱས་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བ་བྱུང། དེ་ནས་
འབྲི་གུང་དུ་དབོན་རིན་པོ་ཆེ་ཞི་བར་གཤེགས་པའི་གདུང་འབུལ་དུ་ཕེབས་དུས། གཅུང་རིན་པོ་
ཆེ་དང། འབྲི་གུང་གླིང་པ་སོགས་ནས་ཞུ་བ་ནན་ཆེ་མཛད་པ་ལྟར་འབྲི་གུང་གི་གདན་སར་
སྤྱན་སྔས་འབྲི་གུང་གི་གདན་ས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་གནང་བའི་ལོ་བདུན་པ་ལྕགས་བྱི་་ཧོར་དོར་རྟ་སོགས་ཀྱི་
དམག་སླེབས། བཞུགས་དགོས་བྱུང། ཡོན་ཆེན་སངས་རྒྱས་སྐྱབས་ཀྱི་སྲས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་གྲགས་པ་
བརྩོན་འགྲུས་སམ། རྒྱལ་སྲས་ཐོག་རྡུག་པ་ཐེལ་གྱི་གདན་སར་ཕེབས། ཁོང་གི་སྐུ་མཆེད་
ཉེ་གནས་རྡོ་རྗེ་དཔལ་ཀ་བཞིའི་དཔོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཚུར་བཀུག་སྟེ་ཁྲི་དཔོན་
གྱི་ལས་ཀ་གནང། གདན་ས་ཐེལ་དུ་བྱས་པས་ཕག་གྲུ་པ་དང། རྒྱལ་ས་སྣེ་གདོང་དུ་བྱས་
པས་སྣེ་གདོང་པ་ཞེས་གྲགས་སོ།།

[317] ཆོས་ཀྱི་
སློབ་གཉེར་ལེགས་པར་མཛད། ཐེལ་གྱི་གདན་སར་ཕེབས་ཏེ་སྤྱན་སྔ་བའི་མཚན་བཞེས་
ཤིང། ལུགས་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་ལྟ་བུར་བཞུགས། འགའ་རེས་ས་སྐྱ་ནས་ཁྲི་དཔོན་གྱི་
འཇའ་ས་བླངས་ཏེ་ཁྲིམས་བསྒྱུར། གདུང་འཛིན་སྐྱ་བོ་རྣམས་ནས་ཁྱིམ་ཐབས་བཞེས་ཏེ་
གཞིས་རྫོང་ཡས་མས་ཀྱི་བདག་གཉེར་བྱེད་ཅིང། གདུང་རྒྱུད་སྤེལ་བ་སོགས་བྱེད་ཀྱང། སྐབས་
རེ་གདུང་རྒྱུད་ཉག་ཕྲར་གྱུར་ཏེ་ཕག་གྲུའི་སྲིད་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་ཆེན་པོ་ཡང་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ཁྲི་
དཔོན་རྡོ་རྗེ་དཔལ་གྱི་སྐབས་སུ། དཔོན་རང་ཡང་མགོར་སྒོམ་ཞྭ། ལུས་ལ་ཆོས་གོས་རྣམ་
གསུམ་གྱོན། བཙུན་ཚུགས་མདོར་བས་ལུགས་ཟུང་གཉིས་ཐད་ཀྱི་ལས་ལ་བརྩོན་ཞིང། སྣེ་
གདོང་རྩེ། ཚོང་འདུས་བྲག་ཁ། ལྕགས་རྩེ་གྲི་གུ། ཡར་འབྲོག་མཆོད་རྟེང་ལིང། མོན་
མཁར་རྒྱ་ཐང་སོགས་ཚ་སྐད་རེ་རེའི་སར་གཞིས་རྫོང་རེ་བཅས་ཁྱོན་གཞིས་རྫོང་བཅུ་གསུམ་ཙམ་
བརྩིགས། སྤྱན་སྔ་བཅུ་གཉིས་རིན་པོ་ཆེས་གདན་ས་སྐྱོང་སྐབས་རྡོ་རྗེ་དཔལ་གྲོངས་ཏེ། གཅུང་
གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཚན་ནས་ཁྲི་དཔོན་བྱེད་པའི་སྐབས། མགོ་ལ་སྙུག་ཞྭ། ལུས་ལ་ཧོར་ཆས་
དང། ཧོར་ལྷམ་གྱོན། མཚན་ཕྱེད་བར་གླུ་དང་བྲོ་བརྡུངས། ཉིན་ཕྱེད་བར་ཉལ་བསྡད་པས་
ཕག་གྲུའི་སྡེ་ཚུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་གནོད་པ་བྱུང། དེ་རྗེས་ཁྲི་དཔོན་རིན་རྒྱལ། བྱང་གཞོན་
གཞོན་ནུ་ཡོན་ཏན་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ནག་ཆང་ཁོ་ན་དོན་དུ་གཉེར་པས་སྡེའི་འཛིན་ཚུགས་ཇི་བཞིན་
མ་བྱུང་ཁར། ས་སྡེ་མང་པོ་ཐེ་གུ་སྣེ་ཤོར་དུ་སོང། སྤྱན་སྔ་གྲགས་པ་རིན་ཆེན་གདན་སར་
ཕེབས་ཏེ་ཁྲི་དཔོན་ཟུར་དུ་མ་བསྐོས་པར་བླ་དཔོན་སྦྲགས་མ་མཛད། དོ་སྔོན། རྒྱལ་ཐང། སྨོན་
མཁར། མོན་ཁ་སོགས་ས་སྡེ་སྔོན་ཤོར་མང་པོ་ཕྱག་རྫས་ཀྱིས་བླུ་བར་མཛད་པས། ཕག་
གྲུའི་ཁྲི་བསྐོར་ལ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ། དེ་རྗེས་རྒྱལ་མཚན་བཟང་པོ་དང། རྒྱལ་མཚན་
སྐྱབས་ཀྱིས་ཁྲི་དཔོན་གྱི་གོ་སར་བསྡད་ཀྱང་འཁོས་ཀ་ཆུང་བས་ཀུན་གྱིས་བརྙས་པར་བྱས་ཏེ་ཕག་

[318] རྒྱལ་མཚན་སྐྱབས་ཀྱི་ལག་ནས་ཏའི་སི་ཏུ་
བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཁྲི་དཔོན་གྱི་ལས་ཀ་བླངས་སོ།།
དེ་ཡང་དཔོན་རིན་ཆེན་སྐྱབས་ལ་ལྕམ་གཉིས་ལས། ཆུང་བ་འབུམ་སྐྱིད་
ལ་ཆུ་ཕོ་སྟག་གི་ལོ་་ལ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་སྐུ་འཁྲུངས། ཏའི་སི་ཏུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མང་ཆེ་བ་རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུར་གཞི་བཅོལ་བ་ཡིན། དགུང་ལོ་དགུ་པ་ལ་
མཁན་ཆེན་ཚུལ་དར་བ་དང། སློབ་དཔོན་པུ་རངས་པ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང། དགུང་ལོ་བཅུ་
གཉིས་ལ་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་ལ་དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་གསུངས། ཕེབས་པ་ཆུ་གླང་་ལོར་ས་སྐྱར་དྲུང་འཁོར་ཞུ་བ་དང། སློབ་གཉེར་གཅིག་
ལྕོགས་སུ་ཐོན། དཔོན་ཆེན་འོད་ཟེར་སེང་གེའི་བན་རྩ་ ཤག་ཚང་  ལྟ་བུར་བཞུགས་ནས་
དཔོན་ཆེན་གྱིས། བདག་ཆེན་ བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བཟང་པོ་དཔལ་  ལ་ཕག་གྲུ་དཔོན་འདི་
སློབ་གཉེར་བྱུང་ན་རབ། དེ་མིན་བཞི་ཐོག་བླ་བྲང་གི་དྲུང་འཁོར་ལས་ཚན་ཞིག་ཡོང་ཐབས་
ཞུས་པར་བརྟེན་བཞི་ཐོག་བླ་བྲང་གི་དམ་གཉེར་ཞེས་ལས་ཚན་ནང་མའི་ལས་ཀ་གནང་ཡང་
བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་རང་ཉིད་ནས། བདག་ཆེན་ཐུགས་གཏུམ་པས་གསོལ་གཟིམ་དམ་གཉེར་
སོགས་ལ་བཀའ་བཀྱོན་ཡང་ཡང་ཡོང་འདུག་པས་དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ཕག་གྲུའི་མི་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་ཤས་
ལ་བསམས་ཏེ་དྲུང་འཁོར་ལས་ཚན་ལ་སྡོད་རྒྱུ་དགོངས་པ་ཞུས་ནས་བླ་མ་འཇམ་དཔལ་དང། ཀུན་
དབང། ལྷག་པར་བླ་མ་མཉམ་མེད་པ་སོགས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་
ཀྱི་གཞུང་མང་པོ་དང། སྔགས་ལ་སོགས་པའི་སློབ་གཉེར་རྒྱ་ཆེན་པོ་གནང་
ཤིང་མོ་ཡོས་་ལོའི་ལོ་གསར་སྐབས་དྲུང་འཁོར་བ་རྣམས་ཆང་གི་
དགའ་སྟོན་བྱེད་དུས། བླ་བྲང་ཤར་ན་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་སྐྱེམ་གྱིས་བད་ཡོད་པར། བདག་
ཆེན་པའི་སྐུ་གཞོགས་ནས་འབོད་མཁན་བསྟུད་མར་གནང་བྱུང་བ། བད་དེ་ཞབས་གོམ་འཁྱོར་

[319] བདག་ཆེན་གྱིས། གསོལ་ཚིགས་གནང་
འཕྲོ་ནས་གསོལ་རས་གསེར་གྱི་ཐེབ་ཙེའི་ནང་གནང་སྟེ་ཕྱག་རྗེན་པས་བཟུང་ཆོག་པ་གནང་ཞིང་
ཁྱོད་ལ་ཁྲི་དཔོན་ཡོང་བས་གཡུལ་རྒྱལ་སློབས། གཡུལ་རྒྱལ་ཞེས་པ་ནི། དབྱངས་འཆར་ནང་གཡུལ་རྒྱལ་རྩི་སྟངས་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དང། ནག་རྩིས་ནང། དྲང་སྲོང་དགོ་བ་
སྤུ་ཆེན་དང། སྤུ་མེད་ཀྱི་གཡུལ་རྒྱལ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་གསུངས་པ་འདྲ། གསུངས་པ་སོགས་མ་འོངས་མཁྱེན་པའི་
གསུང་མང་དུ་མཛད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུར། བླ་མ་བདག་ཆེན་པའི་དྲུང་
དུ་ཐུགས་ལ་དཔེ་མེད་བཏགས་པ་དེ་ངའི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་འདི་མཁྱེན་པར་འདུག་
བསམ་པའི་དག་སྣང་དང་མོས་གུས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་གསུངས་
སྐབས་དེའི་དུས་སུ། ཁྲི་དཔོན་དང། སྡེ་དཔོན་ཁག་གི་བུ་ཕྲུག་དང་
གཞན་ཡང་བྱིས་པ་མང་པོ་སློབ་གཉེར་ལ་ཡོད་པ། བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་འབྱོར་ལྡན་དང་
ལྟ་བ་མཐོ་པོའི་སློབ་ཕྲུག་སུ་ལའང་རྒྱལ་ཁ་མི་བཀུར་ཞིང། སྙོམ་ཆུང་རྣམས་དང་རྟག་ཏུ་
འགྲོགས་ཤིང། དེ་དག་ལ་མཐུན་འགྱུར་དང། མགོ་འདྲེན་བྱེད་པས། སློབ་དཔོན་ནམ་
བློ་དང། བྱང་རྒྱལ་མ་འཆམ་པའི་ཚིག་རྩོད་ཀྱི་གཏམ་བླ་མ་མཉམ་མེད་པས་གསན་པས། ཉིན་
གཅིག་སློབ་གཉེར་བའི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ། ཁྱེད་ཚོ་རླུང་གིས་བདས་པའི་བྱེ་རི་ཡིན། ཕག་
གྲུ་དཔོན་པོ་སྲིད་པས་བསྐོས་པས་གངས་རི་ཡིན་གསུངས་པས། དེ་ནས་བཟུངས་ཚང་མས་
བརྩི་འཇོག་ཆེ་ཞིང། ཕག་གྲུ་དཔོན་པོ་ཞེས་གླེང། སྟོན་ཆུ་མིག་ཏུ་ཆོས་ཐོགས་སུ་ཕེབས་དུས་
བླ་མ་མཉམ་མེད་པས་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་དཔོན་པོ་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་པ་ལ་སྔོན་ལ་རང་གིས་
ཤེས་པར་བྱ་རྒྱུ་ནི་གལ་ཆེ་བས་གནས་ཁང་ལ་གད་རེས། ཆུ་ལེན་དང། མེ་ཤིང་འཐུ་རེས་
ལྟོ་བསྐོལ་རེས་སོགས་བྱེད་འཇུག་པ་མ་ཟད། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་གཟོ་བོར་སྟོན་པས་
ཞོར་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆ་ནས་རྟ་བཞོན་སྟངས། མདའ་ར་མཆོངས་གསུམ་རྒྱག་སྟངས། ཚོགས་

[320] ཚོགས་པའམ། མང་པོའི་འགོ་འཁྲིད་
སྟངས་ཡན་སློབ་སྦྱོང་གནང་བས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞེས་གསུངས། དེའི་དུས་བྱང་རྒྱལ་གྱི་རེ་མོས་
སྐབས། ཞབས་འབྲིང་དང། གྲོགས་པོ་ཚོས་རོགས་བྱེད་པར་བརྩམས་པས། བྱང་རྒྱལ་
ནས། རང་སྐལ་རྡོ་ཡིན་ཡང་མུར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ང་རང་རང་གིས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་དཀའ་ངལ་
ཡིན་བསམ་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་མ་མཛད་པར་ཚང་མ་རང་ཐོག་ནས་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད་
བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པར་སླེབས་སྐབས་སློབ་གཉེར་
ཡང་ཟིན་པ་དང། ས་སྐྱས་ཁོང་ལ་ཕག་གྲུ་ཁྲི་དཔོན་གྱི་ལས་ཀའི་ཐོག། ཏའི་སི་ཏུ་ཏའི་སི་ཏུ་ནི། སོག་སྐད་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཟེར། ཞེས་
པའི་གོ་ས་དང། སྟག་འགོ་ནོར་བུ་གསུམ་པ་ཞེས་ཙན་དན་ལས་གྲུབ་པའི་ཐམ་ག་བཅས་གནང་
ལྕགས་བྱ་་ལོར་ས་སྐྱ་ནས་དབུས་སུ་བྱོན་ཁར། བདག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་དུ་ཕྱག་
འབུལ་ལ་བྱོན་པས། བླ་མ་མཁས་བཙུན་ནམ་མཁས་ལེགས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བདག་མོ་བཞི་པའི་སྲས་བགྲེས་ཤོས་དེ་ཡིན། པ་དང། སི་ཏུ་གཉིས་ཕྱག་སྦྲེལ་ནས་མཁས་
བཙུན་པས་སི་ཏུ་པའི་མགོ་གཉེར་དང། སི་ཏུས་མཁས་བཙུན་པའི་ཞབས་ཏོག་ཏུ་འགྱུར་བ་བྱེད་
དགོས་པའི་གསུང་ནན་ཆེ་བ་བྱོན། ཆུ་ཁྱི་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ནང་བར་རྒྱལ་མཚན་སྐྱབས་ཀྱིས་ཁྲི་
དཔོན་བྱས་ཏེ་ལས་ཀ་སྤྲོད་མ་ཉན། རྗེས་སུ་ས་སྐྱ་ནས་རྒྱལ་མཚན་སྐྱབས་ཁྲི་དཔོན་གྱི་ལས་ཀ་
ལས་ཕབ། ཆུ་ཁྱི་་ཟླ་བ་དགུ་པའི་ཚེས་དགུ་ཉིན་བཀའ་ཤོག་བྕཱེ་ཧུ་རྣམས་བསྒྲགས་
བཅུ་བཞི་ལ་སྣེ་གདོང་རྩིས་བླངས། གཞོན་ནུ་འོད་ནང་གཉེར་དུ་བསྐོས། ས་འབྲུག་་
ལོར་དཔོན་ཨ་ཏུ་ལ་ཡར་ལུང་དུ་བྱོན། ཡུན་རིང་ཙམ་བཞུགས། ཉིན་གཅིག་ཨ་ཏུ་ལས་
སི་ཏུ་རྟ་རྭར་འཁྲིད་དེ་རྟ་བྲེས་ཀྱི་ཁ་ཤིང་གོག་ལ་ཁད་ཅིག་འདུག་པ་དེ་བསྟན་ནས། ཁྲི་དཔོན་

[321] འདི་ལ་ས་ཕག་གསུམ་བཞག་ན་འགྲིགས་པས། རྟ་ལ་སྣད་ཡར་
མི་ཡོང་བ་ཡིན། རྟ་རབ་ལ་དངུལ་བྲེ་རེ་དང། དངུལ་བྲེ་རེ་ལ་གསེར་སྲང་བརྒྱད་ཡིན་གསུངས་
པ་སོགས་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་ལ་དགོས་པའི་བསླབ་བྱ་ཆེ་ཕྲ་དུ་མ་མཛད། སི་ཏུས། ཨ་འདི་ནི་ས་སྐྱའི་དཔོན་གནད་ཆེ་བ་ཞིག་གམ། ཡང་ན་ཧོར་སོག་གི་དཔོན་ཆེན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ཞིག་འཇུག་སྐབས་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་བླངས་དོར་
གསལ་བར་སྟོན་པའི་དྲང་ཐིག་དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང་ན་པར་རྟ་མཛོའི་དཔོན་གྱི་སྐབས་སུ། ཨ་ཏུ་ལ་ཐོང་ཆེན་གྱིས། ཞེས་
གསལ་བ། སོག་དུས་སུ་རྟ་དཔོན་ནམ། མཛོ་དཔོན་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་འདྲ། ཏུ་ལའི་
མཛུབ་འཁྲིད་དེ་ངའི་སེམས་ལ་ཕན་ཤོས་ཤིག་བྱུང། དེ་ནས་བཟུངས་ངས་ཞིང་གི་འོབ་རྩིག་
ཞིག་པ་ཚུན་ལ་བལྟ་རྟོག་བྱས་པ་ཡིན་གསུངས། རྗེས་སུ་འཕྱོངས་རྒྱས་པ་ཧོར་གཞོན་ནུ་བཟང་འདི་ནི་ཟ་ཧོར་གྱི་རྒྱལ་བརྒྱུད་དྷརྨ་པ་ལའི་རིགས་ལས་བྱུང་ཞིང། རྗེས་སུ་འདིས་སྣེ་གདོང་གི་ནང་གཉེར་བྱས་པས་སྣེ་གདོང་པ་ལ་
དྲིན་ཆེ། དེའི་རིགས་ལས་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་འཁྲུངས་པར་བཞེད་
པོ་ནང་གཉེར་ལ་བསྐོས། གཞིས་ཀ་རྣམས་ལ་ཉམས་གསོ། ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་སྐྱེ་ཤིང་
འཛུགས་པ། གཤམ་ཆུ་ལ་ཟམ་མོ་ཆེ་འཛུགས་པ། སྣེའུ་གདོང་རྩེའི་ཕོ་བྲང་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་རྣམ་
པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟང་ས་ལ་འཕོས་པ་ལྟ་བུ་མཛད་དོ།།
སི་ཏུའི་ཁུ་བོ་ཁྲི་དཔོན་བྱེད་སྐབས་གཡའ་བཟང་པས་སྣེ་གདོང་པའི་ཁོངས་
ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཉིས་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ཐམ་པའི་ས་ཁང་མི་གསུམ་འཕྲོག་པ། སི་ཏུ་ཁྲི་དཔོན་དུ་
སླེབས་མ་ཐག་སྔོན་ཤོར་ས་ཁང་མི་གསུམ་དཔུང་ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱིར་ལོག་བླངས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་
གཡའ་བཟང་ཁྲི་དཔོན་ཚུལ་འབུམ་འོད་ཀྱིས་ཕག་གྲུའི་སྟེང་དུ་དམག་གིས་ཚུར་འགེབ་ལན་འགའ་
བྱས་ཤིང། གཡའ་བཟང་པའི་རྒྱབ་ཕུགས་སུ་ཚལ་པ་ཡོད་པ་དང། དཔོན་ཆེན་རྣམས་ཡོ་
བས་ཁ་མཆུ་གཡའ་བཟང་པ་རྒྱལ་བ་འགའ་རེ་བྱུང་ནའང་ཁ་མཆུའི་རྩ་བ་མཆོད་པས་གཡའ་
ཕག་གཉིས་བར་ཐང་དུ་འཁྲུག་པས་ཕག་གྲུ་ཕམ་སྟེ་སྟོན་པ་གཞོན་ནུ་འོད་ཀྱིས་གཙོས་པས་མི་

[322] ཏའི་སི་ཏུ་རང་དང་མཉམ་དུ་ཧོར་གཞོན་ནུ་བཟང་པོས་
འགོ་བྱས་མི་བཅོ་ལྔ་མ་གཏོགས་ཕལ་ཆེར་བྲོས། འོན་ཀྱང་གཡའ་ཕག་གཉིས་རྩོད་པ་རྒྱུན་
མཐུད་ཡོད་མུས། མེ་གླང་་ལོར་ས་སྐྱའི་དཔོན་ཆེན་གསར་པ་འོད་ཟེར་སེང་གེས་
སླར་ཡང་ཞིབ་གཅོད་གནང་རུང། ཁོང་ལའང་ལྐོག་རྔན་སྤྲད་དེ་ཁ་མཆུ་བདག་མེད་དུ་
བཞག། ཤིང་བྱ་་ལོར་དཔོན་ཆེན་དབང་ཕྱུག་དཔལ་པའི་དྲུང་དུ་གཡའ་ཕག་
གཏུགས་བཤེར་བྱས་པས། ཕག་གྲུ་བདེན་པ་ཆེ་བ་ཙམ་བྱུང་ཡང། ཚལ་པ་དཔོན་ཀུན་
རྡོར་གྱིས་གྱོག་བྱས་པ་ནི། གྱོད་བཙུགས་པ་ལ་ཟེར། བྱས་པར་བརྟེན་གཡའ་བཟང་པ་རྒྱལ་ཡང་ཕག་གྲུ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལ་ངོ་ལེན་མ་
བྱས་པའི་མུར། ས་སྐྱ་རང་གི་ནང་མའི་ལས་ཚན་པའི་གྲགས་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་ཟེར་
བས་རླངས་ཀྱི་མི་རྒྱུད་ཡིན་ཚུལ་དང་བཅས་ཁྲི་དཔོན་ལ་རྩོད་གླེང་བ་སླངས་པས་ཏའི་སི་ཏུ་རང་
བཤེད་ཆེ་བས་གྱོད་རྩ་མ་བླངས་སྟབས། ས་སྐྱའི་དཔོན་རིགས་མཐོ་རིམ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་
ཕྱོགས་མ་དགའ་བ་བྱུང་བའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ས་སྐྱའི་དཔོན་བློན་རྣམས་གྲོས་ཚོགས་སྐབས་
ནང་ཆེན་དབང་བརྩོན་གྱིས་ཤུགས་ཁྱེར་ཏེ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་ལ་ཕག་གྲུ་ཁྲི་དཔོན་
བསྐོས་ཏེ། བཀོད་རྒྱ་དང་བཅས་སྣེ་གདོང་དུ་བཏང་ཡང་ཏའི་སི་ཏུས་ལས་ཀ་མ་སྤྲད་
དེ་ནས་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་ཤིག་གི་རྗེས་ལ་ནང་ཆེན་དབང་བརྩོན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་དོག་ལུམ་
པར་སྟོན་མོར་བོས་ཏེ་ལབ་བསླུས་བྱས་འཇུས་ནས་ཁྲི་དཔོན་གྱི་ལས་ཀ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་
མཚན་ལ་སྤྲོད་དགོས་པ་དང། སྟག་འགོ་ནོར་བུ་ཨེ་སྤྲོད་ཚ་གཅུན་ཅི་ཡང་བྱས། སི་ཏུས་
ང་ཁྲི་དཔོན་ཚ་ལེན་བྱེད་དགོས་ཡག། ངས་ས་སྐྱ་་གོང་མའི་ཞབས་འདེགས་མ་སྒྲུབ་པ་
དང། མི་སེར་ལ་གནོད་པའི་ལས་ཀ་འདི་བྱས་ཁུངས་སྐྱེལ་མེད་ཕྱིན། ལས་ཀ་སྤྲོད་
མི་ཐུབ་ཉག་རྐྱང་བཤད། གུང་ཐང་དུ་ཞག་དགུ་བཅུ་གོ་གསུམ་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་ནང་ཞག་བཅུ་དགུ་གསུངས་འདུག། བརྩོན་བཅུག་པ་སོགས་བྱས་

[323] ངས་ལོ་གཉིས་སམ་
གསུམ་ནས་ཁྲི་དཔོན་ཁྱེད་རང་ལ་རང་འཇགས་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ལབ་པར། སི་
ཏུས། ཁྱེད་རང་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་མཛད་དཀའ་ཡོད་ན། ང་དང། བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་
གྱི་སྐེ་ལ་ཐིའུ་ཙེ་བརྒྱབ་སྟེ་ས་སྐྱའི་ཁྲིམས་རྭ་ཆེན་པོར་བདེན་པ་ཞིབ་བཤེར་ལ་གཏོང་རོགས། དེ་
མིན་ང་གསོད་ལ་ཁྲི་དཔོན་རྩིས་ལོངས། ཞེས་རྡོ་ཁ་དབྱུགས་པས། དབང་བརྩོན་བྱེད་ཐབས་
མེད་པར་སི་ཏུ་སྣེ་གདོང་ལ་ཕྱིར་ལོག་གཏོང་དགོས་བྱུང་འདུག་འོན་ཀྱང་ནང་ཆེན་དབང་བརྩོན་
བློ་ཁ་མ་ཁེངས་པའི་སྟབས་ཀྱིས་ས་སྐྱ་་གོང་མར་སྣེ་གདོང་ཁྲི་དཔོན་གྱིས་བཀའ་ལབ་རྩི་མེད་བྱས་
པས་མ་ཚད། དཔོན་འབངས་ལར་རྒྱའི་འདུ་ཤེས་མེད་ཚུལ་ཞུ་ལོག་ཕུལ་ཁར། ཚལ་པ་ཁྲི་
དཔོན། གཡའ་བཟང་ཁྲི་དཔོན། ཐང་པོ་ཆེ་ཁྲི་དཔོན་བཅས་ལ་མཐུན་འབྲེལ་བཟོས་ཏེ་ནང་
ཆེན་དབང་བརྩོན་རང་གི་རྒྱབ་ཕྱོགས་ལ་ཡོང་ཐབས་བྱས་པ་རེད་
སྐབས་དེའི་དུས་ཏའི་སི་ཏུ་དང། མཐུན་ཕྱོགས་བྱེད་བཞིན་པའི་ཡར་
འབྲོག་ཁྲི་དཔོན་ལ་ཐང་པོ་ཆེའི་ཁྲི་དཔོན་ནས་ནང་ཆེན་དབང་བརྩོན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་བཅས་དཔུང་
འཇུག་གིས་ཕམ་ཉེས་ཆེན་པོ་བཟོས་པས་མ་ཚད། རླངས་ཀྱི་པུ་ཏི་བསེ་རུར་ལྷ་སར་གཡའ་
བཟང། ཚལ་པ། ཐང་པོ་ཆེ་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྲི་དཔོན་གསུམ་ཚོགས་འདུ་ཞིག་བྱེད་སྐབས་
གཡའ་བཟང་ཁྲི་དཔོན་གྱིས་ང་དབྱར་ཁ་ཡར་འབྲོག་དང། དགུན་ཁ་སྣེ་གདོང་ལ་སྡོད་ཀྱི་ཡིན་
ཞེས་ཁ་ཕོ་བཤད་པ་དེ་ཐོས་ཏེ་སྙིང་ལ་མདའ་ཟུག་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་རེད། ལྕགས་
ཡོས་་ལོར་སི་ཏུ་དར་མ་རྒྱལ་མཚན་ཡར་ཀླུངས་སུ་འབྱོར་པར་གཡའ་ཕག་གཏུགས་
བཤེར་བྱས་ཏེ་ཏའི་སི་ཏུ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་སྟེ་ཁ་མཆུའི་དཔྱད་མཚམས་ལེགས་པར་བྱས་ནའང་
གཡའ་བཟང་པས་ཨེ་གཉལ་གྱི་དམག་རྣམས་བསྐུལ་ཏེ་རྡོག་པོ་རྒྱུད་དུ་འཁྲུག་པས་ཕག་གྲུ་
རྒྱལ་ཏེ་མ་དགའ་དགྲ་དགས་འགོ་བྱས་མི་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་བསད། གཡའ་བཟང་དགོན་དང་

[324]གཡའ་ཕག་གཉིས་ཀྱི་གྱོད་གཞི་འདི་ཚབས་ཆེ་རུ་གང་འགྲོ་
ལས་ཞི་བའི་འགྲིགས་ཐབས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང། དེ་དུས་ས་སྐྱར་དཔོན་ཆེན་
ལེགས་པ་དཔལ་འཕོས་པའི་ཚབ་ཏུ་རྒྱལ་བ་བཟང་པོ་འབྱོར་ཏེ་གཡའ་ཕག་གཉིས་ལྷ་རབ་
ཞི་བའི་ནང་འགྲིགས་དང། དེ་ནས་འགྲིགས་བཟོ་མེད་ཚེ་ས་སྐྱ་རང་ནས་དྲག་པོའི་ཤུགས་
ཀྱིས་གཉིས་ཀ་མིང་མེད་བཟོ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བྱས་ཏེ་སྔོན་ལ་ནང་འགྲིགས་བྱེད་པོར་ཏའི་སི་ཏུའི་
བླ་མ་མཉམ་མེད་པ་ཆེན་པོ་དང། ཀུན་གྱིས་སྤྱི་མོས་ཡོད་པ་ནང་སོ་བསོད་སེང་གཉིས་བསྐོ་
གཞག་བྱས་ཤིང། དེའི་གནས་ཚུལ་བྱང་རྒྱལ་ནས་ཐོས་མ་ཐག། བང་མི་ཞིག་ཆེད་
གཏོང་གདོང་བླ་མ་མཉམ་མེད་པར་ཞུ་ཡིག་ཅིག་ཕུལ་བའི་ནང། ད་ལན་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་འདུམ་
པར་ཕེབས་པ་ཡིན་ན། གཡའ་བཟང་པས་མཐོང་ཕྱོགས་བྱས་ཏེ་ཁྱེད་རང་གི་གསུང་ཚིག་ལ་
ཁས་ལེན་ཞུ་གི་མ་རེད། དེར་བརྟེན་དགོས་མེད་སྐུ་ངལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་མེད་པས་མ་ཕེབས་རོགས་
གནང་ཞེས་གསོལ་ཡང། བང་མི་ས་སྐྱར་མ་འབྱོར་གོང་འདུམ་པ་རྣམས་ཐོན་ཟིན་གྱིས་ལམ་དུ་
མཇལ་བས་བྱེད་ཐབས་མ་བྱུང། དེ་ནས་བྱང་རྒྱལ་གྱིས་མཉམ་མེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་ངོས་མཇལ་
ཞུས་ཏེ། ད་ལམ་གྱོད་གཞི་འདི་ལ་ཁྱེད་རང་བར་གཟུར་ཕེབས་ཟིན་པས་གཡའ་བཟང་པས་
མཐོང་ཕྱོགས་མི་འབྱུང་ཆེད་ཁོ་ཚོར་རྒྱལ་ཁ་ཕྲན་བུ་ཐོབ་པ་ཞིག་གནང་ན་ངས་དེ་ལ་མཛད་དཀའ་ཞུ་
གི་མིན་ཞེས་ནང་གསོལ་བྱས་ཀྱང། གཡའ་བཟང་ཁྲི་དཔོན་གྱིས་མགོ་དང་མཇིང་པའི་དཔེ་
བཞིན་བྱེད་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་དོགས་པས་འདུམ་སར་གདོང་མ་བསྟན་པར་ཕྱོགས་གཡོལ་བྱས་
གཤིས་འདུམ་པ་རྣམས་ཡུན་རིང་བཞུགས་མ་ཐུབ་པར་ས་སྐྱར་ཕྱིར་ལོག་བྱས་པ་རེད་
ཞི་བའི་ཐོག་བར་འདུམ་བྱེད་རྒྱུར་ལམ་ལྷོངས་མ་བྱུང་བར་བརྟེན། ས་སྐྱ་ནས་
དཔོན་ཆེན་རྒྱལ་བ་བཟང་པོ་དམག་མི་བཅས་དྲག་པོའི་ཤུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྩད་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ་དང་
ཅི་སྟེ་དཔྱད་མཚམས་གནང་བར་མ་ཉན་ན་བྱང་རྒྱལ་གསོད་རྒྱུ་དང། གཡའ་བཟང། ཐང་པོ་

[325] གཡའ་ཕག་ཐང་གསུམ་མངའ་སྡེ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་
ནས་ས་སྐྱའི་ཐད་ཀའི་དབང་ལུང་བསྒྱུར་རྒྱུ་བཅས་ལ་ཐག་ཆོད་བྱུང་བ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་
ཏའི་སི་ཏུས་ཐོས་མ་ཐག། གལ་སྲིད་ས་སྐྱས་དྲག་གནོན་བྱས་པ་ཡིན་ན་སྣེ་གདོང་རང་ཁོངས་
སྦྱོང་བདར་བྱས་པའི་དམག་མི་ཚོས་ས་སྐྱའི་དོ་ཡ་ཐུབ་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་མེད་དང་
རྫོང་གཞིས་ཁག་གི་བཙན་ཆ། ལས་བྱེད་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་བཅས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་དང་
ཚགས་འཚུད་ནན་བརྟན་བྱས་པ་དང། ཡར་འབྲོག་ཁྲི་དཔོན་ལའང་དགོས་པ་བྱུང་ཚེ་ཨང་
སར་སྦེ་ལན་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བཏང་འདུག་
དཔོན་ཆེན་རྒྱལ་བ་བཟང་པོས། རྩོད་རྙོག་ཅན་གྱི་ས་ཆ་དེ་ལ་ཞིབ་གཅོད་
བྱེད་པར་དམག་མི་དང་བཅས་ཡོང་དུས། བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གསེར་དུམ་བུ་གཅིག་དང་
དངུལ་དུམ་བུ་གཅིག་ཕྱག་རྟགས་སུ་ཕུལ་ནས། ལས་དོན་འདི་དྲང་ཞིང་ཚད་པའི་སྒོ་ནས་
ཐག་གཅོད་གནང་བ་ཡིན་ན། ངའི་ཕྱོགས་ནས་མཐུན་བསྒྲིལ་དང། གུས་བརྩི་ཞུ་གི་ཡིན་ཞེས་
སྐུ་ཚབ་བང་མི་ཞིག་གར་མཇལ་སར་བཏང་བ་དང། དཔོན་ཆེན་གོང་དཀར་དུ་འབྱོར་དུས། བྱང་
ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་ངོ་མ་ཕེབས་བསུ་དང། མཇལ་ཕྱག་ཞུ་བར་ཕེབས། དེ་དུས་རྒྱལ་བ་བཟང་
པོའི་ཞབས་གྲས་ཚོས་བྱང་རྒྱལ་ལ་དུས་རྒྱུན་ལས་ལྷག་པའི་གུས་འདུད་བྱེད་འདུག་པར་དེ་
ངན་གཡོའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བཟོས་པ་དང། དེ་ནས་སྣེ་གདོང་རྫོང་གི་ཉེ་
འགྲམ་རྣམ་རྒྱལ་ཐང་དུ་དཔོན་ཆེན་དམག་བཅས་བཞུགས་སྒར་རྒྱ་ཆེན་པོ་གྲ་འགྲིགས་བྱས་
ཡོད་པ་རེད། དཔོན་ཆེན་སྣེ་གདོང་ལ་འབྱོར་པའི་དགོང་དྲོ་བྱང་རྒྱལ་ནས་གུས་འདུད་ཀྱི་
མཇལ་ཕྱག་ལ་བཅར་དུས་ས་སྐྱའི་དཔོན་རིགས་ཚོའི་ལས་ཀའི་བྱེད་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན་བོད་ལ་
ཞི་བདེ་ཡོང་བ་མི་འདུག་དགོངས་པ་དང། མཇལ་ཕྱག་ཞུས་ཏེ་ལོག་འགྲོ་སྐབས་བྱང་རྒྱལ་
གྱིས། དཔོན་ཆེན་ལ། ད་ལན་གཡའ་ཕག་གི་གྱོད་དོན་འདི་དྲང་པོའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་

[326] ཡང་
ཁྲིམས་འཁྱོག་གིས་ང་བསད་པ་ཡིན་ན། ངའི་རོ་ལ་ཤར་ནུབ་གང་ས་ནས་བདག་པོ་རྒྱག་
མཁན་སླེབས་ཡོང། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ས་སྐྱར་ཕུག་ཡུལ་སྐུ་མཉེལ་པོ་ཡོང་གི་རེད། དེ་
ཚོ་མ་སྙེལ་བ་གནང་དགོས་ཞེས་ཞུས། རླངས་ཀྱི་པུ་ཏི་བསེ་རུར། དེ་དུས་དཔོན་ཆེན་
རྒྱལ་བ་བཟང་པོས་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་ལན་གང་ཡང་མ་བསྐྱོན་པར་མི་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་དང་
བཅས། དབུ་འཇོག་འཇོག་ཅིག་བྱས་བྱུང་ཞེས་གསུངས་དབུ་འཇོག་འཇོག་ཟེར་བ་ནི། ཧ་གོ་བྱུང་ཟེར་བའི་བརྡ་ཞིག་རེད། གསུངས་འདུག་
ཉིན་རྗེས་མ་ལ་གཡའ་བཟང་ཁྲི་དཔོན་དཔོན་འཁོར་མང་པོ་བཅས་འབྱོར་
ཏེ་ཞིབ་གཅོད་པའི་བཞུགས་སྒར་དང་ཉེ་སར་སྒར་ཕབ། བྱང་རྒྱལ་གྱིས་ཁོང་རང་གི་ཞབས་
འབྲིང་ཧོར་གཞོན་ནུ་བཟང་པོས་གཙོས་བློན་པོ་ནང་མ་རྣམས་ལ། སང་ཉིན་གཏུགས་བཤེར་
སར་ངེས་མེད་ང་འཇུས་པ་ཡིན་ན། བདེན་བརྫུན་གྱི་མཐའ་ཞིག་མ་གསལ་བར་སྣེ་གདོང་
རྩེའི་ཕོ་བྲང་ལ་བསྲུང་བྱ་དང་བཅས་རང་ཚུགས་བཟུང་སྟེ་སྡོད་པ་ལས། དབང་ཆ་མི་ལག་ཏུ་
མ་ཤོར་བ་དགོས་ཞེས་མངགས་བྱ་གནང་ཞིང། དེ་ནས་གཏུགས་བཤེར་དངོས་གཞིའི་ཉིན་
མོ་རང་ནས་གཡའ་ཕག་ཁྲི་དཔོན་གཉིས་ཀ་འཇུས། འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མི་བ་ནང་དཔོན་ཆེན་རྒྱལ་བ་བཟང་པོས་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་གྱི་དམག་ཡར་ཀླུངས་སུ་དྲངས། སུ་ཏུ་བ་དང་རྣམ་གཉིས་
ཟམ་ཆེན་ཁར་འཛོམས་ཏེ་ཆིངས་འདུན་གླེང་པ་ན་ས་སྐྱ་པས་བསླུས་ཐབས་བྱས་ཏེ་སི་ཏུ་བཟུངས། ཞེས་གསལ། སོ་སོར་དོ་དམ་བྱས་ཏེ་བཞག་པས་
སྣེ་གདོང་རྩེའི་ནང་ལའང་ས་སྐྱའི་ཞི་དྲག་སེར་སྐྱ་ཆེ་ཆུང་སུ་འདྲ་ཞིག་སླེབས་ཀྱང་མ་བཏང། བྱང་
རྒྱལ་ནས་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་དབང་ཡོད་ཀྱིས་ཐམ་ག་འཕྲོག་པ་དང། ཡིག་རྫུན་བཟོས་ཏེ་དེ་ལ་
ཕབ་ནས་རྫོང་རྩིས་སྤྲོད་དགོས་ཟེར་ཡོང་བསམ་པས་སྟག་འགོ་ནོར་བུ་ཞེས་ཙན་དན་གྱི་ཐམ་ག་
དེ་ཡང་མེར་བསྲེགས་ཏེ་མེད་པ་བཟོས། དེ་ནས་ཉིན་མ་མང་པོར་ཚ་འཇམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་

[327]
ཐམ་ག་མེར་བསྲེགས་པ་ཡིན་བྱས་པས་བྱ་ཐབས་མ་བྱུང། བྱང་རྒྱལ་གྱིས། ས་སྐྱ་པའི་བྱ་བ་
ཐབས་རྡུགས་འདི་ལ་བསམས་ཚེ་ངས་ས་སྐྱ་འདི་ལ་ངོ་ལོག་ཅིག་མ་བྱས་པར་འགྲིགས་ཐབས་རྩ་བ་
ནས་མི་འདུག་བསམ་པས་སྙིང་ལ་དམ་བཅའི་རི་མོ་བྲིས་པ་དང་ཆབས་ཅིག། ད་དུང་གཞོན་ནུ་
བཟང་པོ་སོགས་ལ་ལན་ཞིག་གཏོང་མ་ཐུབ་ན་ཁོ་ཚོ་མགོ་རྨོངས་པ་བྱས་ཡོང་བསམས་ཏེ་བྱང་རྒྱལ་
གྱིས་སྟོད་ལ་གློ་བུར་ན་ཚ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཁུལ་བྱས་ཏེ་བསྲུང་བྱ་བར། ད་རྒྱུན་དུ་རོ་སྟོད་ཟུག་
གཟེར་དྲག་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་སྟོད་ཕུར་བ་ལ་ངའི་གཡོག་ཅིག་འཁྱུག་ཙམ་གཏོང་རོགས་ལབ་སྟེ་
གཡོག་དེར། ངས་ཁྱོད་རང་སྣེ་གདོང་རྩེར་གཏོང་ཐབས་བྱེད་རྒྱུར་དེ་སྐབས་ཧོར་གཞོན་ནུ་བཟང་
པོར། ངས་སྟག་འགོ་ནོར་བུ་མེར་བསྲེགས་བཏང་ཚར་བ་ཡིན། ད་ཆ་ང་པགས་པ་དམར་པོ་
བཤུས་ཏེ་ས་ལ་དྲུད་ཀྱི་འདུག་ཟེར་ཡང་སྣེ་གདོང་གི་སྲིད་མ་གཏོང་ཞེས་ལྐོག་ལན་བསྐུར་རོ། །
ཉིན་གཅིག་བྱང་རྒྱལ་གྱིས་བསྲུང་བྱ་བར་དཔོན་ཆེན་མཇལ་དགོས་ཡོད་ཚུལ་
གསུངས་པ་མགྲོན་གཉེར་བསྐྱར་འདྲིར་འབྱོར་པ། ང་མདངས་ནས་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་
ཞིག་བྱུང་བས་དཔོན་ཆེན་ངོ་མཇལ་ཞུ་དགོས་ཡོད་བརྗོད་པས། བྱང་རྒྱལ་དཔོན་ཆེན་སར་
འཁྲིད་པ། དཔོན་ཆེན་མཐོང་མ་ཐག་ནས། འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པའི་རྣམ་འགྱུར་དང་བཅས་
ངས་སྔར་བྱས་ལ་འགྱོད་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང། ད་ཆ་ངའི་ལས་བྱེད་པ་ཚོར་སྲོག་གི་ཉེས་པ་
ཡངས་པ་གནང་ན་ངས་མགོ་བསྒུར་ཞེས་ལན་གཏོང་གི་ཡིན། དེ་ཡང་ང་རང་གི་མདུན་གཡོག་
ནང་མ་ཞིག་མ་བཏང་ན་ཁོ་ཚོ་ཡིད་ཆེས་ཡོང་གི་མ་རེད་བརྗོད་པ། དཔོན་ཆེན་ཁོག་འཛུམ་གྱི་
རྣམ་འགྱུར་དང་བཅས། སྐད་ཆ་དེར་བར་དཔང་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་འགྲིགས་ཀྱི་མ་
རེད་བསམས་ཏེ། ཁྱོད་རང་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་བྱུང་བ་དངོས་གནས་ཡིན་ན་ཞིབ་གཅོད་པའི་
མདུན་སར་གཡོག་པོར་ལན་བསྐུར་དགོས་ལབ་པ་ལྟར་ཞིབ་གཅོད་པའི་མདུན་སར་བྱང་རྒྱལ་

[328] གཞོན་ནུ་བཟང་པོས་འགོ་བྱས་པའི་སྣེ་གདོང་རྩེའི་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ལ། ངས་སྣེ་
གདོང་གི་རྫོང་ས་སྐྱར་རྩིས་སྤྲོད་རྒྱུ་ཁས་ལེན་ཞུས་ཟིན་པས་ཁྱོད་རང་རྣམས་ལུགས་མཐུན་མགོ་
འབུལ་ཞུས་ན་ལུས་སྲོག་ལ་ཉེས་པ་མེད་པ་གནང་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་ཡོད་པས་དེ་ལུགས་བྱེད་
རོགས། ཞེས་ལན་བསྐུར་ཏེ་བཏང་བས། དེས་གཞོན་ནུ་བཟང་པོ་སོགས་བློན་འཁོར་
འཛོམས་སར་ལན་སྤྲད་པས་ཁོ་ཚོ་ཚང་མ་ཡིད་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར། དང་ཙམ་ནས་གཞོན་
ནུ་བཟང་པོས། དེ་མ་ཡིན་པའི་ལན་འདྲ་ཨེ་ཡོད་ལབ་པ། ཉིན་གཅིག་ཁྲི་དཔོན་སྐུ་
སྟོད་ཕུར་བར་བཙོན་ཁང་ནང་འགྲོ་སྐབས་ལན་ཞིག་གནང་བྱུང་ཞེས་སྔོན་མའི་གནས་ཚུལ་
རྣམས་བཤད་པས། ཧོར་གཞོན་ནུ་བཟང་པོས། འོ། ལན་ངོ་མ་འདི་རེད། འདི་རེད་
ཟེར་ནས་ད་དུང་རྫོང་གི་བཙན་བྱ་དང། འཛིན་བྱ་ཆེ་རུ་བཏང། གཡོག་དེ་ཡང་ཕྱིར་སློག་
མ་བྱས་པར་ཉར་ར་བྱས་འདུག་དེར་ཉིན་མ་གཅིག་སོང་གཉིས་སོང་ཡང་གཡོག་ཕྱིར་ལོག་
མ་བྱུང་རྐྱེན་ས་སྐྱའི་མི་དྲག་ཁ་ཤས་ཕྱིན་ཏེ་རྫོང་གི་རྒྱལ་སྒོའི་ཕྱི་ནས། སྣེ་གདོང་རྩིས་མ་སྤྲད་
ན་བྱང་རྒྱལ་གྱི་སྲོག་ལ་ཐུག་ཡོད་ཚུལ་བཤད་པར། ནང་ནས་ཞལ་ངོ་ལས། སྡེ་སྲིད་
གལ་ཆེ་ཟེར་མ་གཏད་པས། མགོ་བསྐོར་བཏང་བ་ཤེས་ཏེ་བྱང་རྒྱལ་ལ་ཀོ་ཤག་བརྒྱ་དང་སུམ་
ཅུ་སོ་ལྔ་ཙམ་བརྒྱབ། ཞྭ་རྔ་མའི་ཁྲུ་ཅན་ཞིག་གཡོགས། བཙོན་ཆས་སྤྲས་ཏེ་བཞོན་པ་གླང་
ཞིག་ལ་ཁ་ཕྱིར་བསྒྱུར་ཏེ་བསྐྱོན་ནས་དམག་མི་མང་པོའི་བསྲུང་བྱ་དང་བཅས་སྣེ་གདོང་ཞོལ་
བརྒྱུད་གཤམ་ཆུའི་ཟམ་པ་བརྒལ་ཏེ་གཙང་ཕྱོགས་སུ་རྒྱང་ཕུད་ལ་བཏང་བ། ཞོལ་ནས་མི་
མང་པོས་སེམས་ཕམ་བཞིན་དུ་བལྟ་དུས། ཁྱོད་ཚོ་སེམས་མ་སྐྱོ། ང་མགྱོགས་པོ་སླེབས་
ཡོང། གླང་ལ་ཁ་ཕྱིར་བསྒྱུར་ཏེ་བསྐྱོན་པ་དེས་མྱུར་དུ་ལོག་རྒྱུའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་ལ་ཉེ་
བཟང་ཞེས་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་གསུངས་ནག་ཆེན་རྒྱང་ཕུད་དུ་གཏོང་སྐབས་གླང་ཁོག་ལ་བསྐྱོན་ཏེ་གཏོང་བའི་སྲོལ་ཡོད། པ་དང། གཤམ་ཆུའི་ཟམ་སྟེང་ནས་མགོ་དཀྲུག་

[329] དེ་ནས་དམག་མི་རྣམས་ཀྱི་བསྲུང་བྱ་དང་
བཅས་ཐོག་མར་ཉུག་ཏུ་འབྱོར་སྐབས། ས་སྐྱ་ལ་དགའ་བའི་མི་མང་པོས་ས་སྦར་བས་བསྡུས་
ཏེ་ཞལ་དུ་བཏབ་པས་ས་སྐྱ་ཁར་བཏབ་པ་འོང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་བཟང་གསུངས། ཆོས་རྫོང་དུ་ཟླ་
བ་ཕྱེད་གཉིས་དང། ཀོ་སྤྲེལ་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་བཞུགས་རིང་སྐུ་ལུས་སྟེང་ལ་འོ་བརྒྱལ་མང་དུ་བྱུང་
ནའང་ཇི་མི་སྙམ་པར་སྲན་ཅི་ཚུགས་སུ་མཛད་པས་ཀུན་གྱིས་བློས་མ་འཁྱུད་པ་ཡིན་
དེའི་བར་ལ་དཔོན་ཆེན་རྒྱལ་བ་བཟང་པོས་གཡའ་བཟང་དང། ཐང་པོ་
ཆེའི་ཁྲི་དཔོན་གཉིས་ལས་ཀའི་གནས་ནས་དབྱུངས་ཏེ་སྣེ་གདོང་དང། གཡའ་བཟང་ཐང་པོ་
ཆེ་གསུམ་མངའ་སྡེ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་ས་སྐྱའི་ཐད་ཀའི་བཀོད་བྱུས་འོག་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་
ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་ཡང། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན་སྣེ་གདོང་པས་མགོ་འབུལ་མ་བྱས་པའི་ཁར་
ད་དུང་དམག་གི་གྲ་སྒྲིག་ཆེན་པོ་དང་བཅས་བསྡད་ཡོད། རྒྱལ་བ་བཟང་པོ་ས་སྐྱར་ཕེབས་རན་
པས་དཔུང་དམག་གང་འཚམས་ཤིག་གཤམ་ཆུའི་ཕ་རིར་བྱ་སའི་འགྲམ་དེར་བཞག་སྟེ་ཕྱིར་
ལོག་བྱས་འདུག་སྐབས་ཁྱད་མཚར་པོ་ཞིག་ལ། དཔོན་ཆེན་རྒྱལ་བ་བཟང་པོ་དང་
ནང་ཆེན་དབང་བརྩོན་གཉིས་ནང་ཁ་མ་གཤིན་པའི་ཐོག། དབང་བརྩོན་ས་སྐྱའི་་གོང་མ་
རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་ལ་དར་ཞིང། ལྷག་པར་ཧོར་རྒྱལ་པོས་དབང་བརྩོན་ལ་འཇའ་ས་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་བཀའ་ཤོག། ས་ཞིག་འབྱོར་གྱི་
ཡོད་པ་མ་ཟད། རིང་མིན་དབང་བརྩོན་ནས་དཔོན་ཆེན་བྱེད་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་ཡོད་ཚུལ་གྱི་གཏམ་
འཆལ་ཞིག་བྱུང་བས་རྐྱེན་བྱས། རྒྱལ་བ་བཟང་པོས། ལས་ཀ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་དངོས་འབྲེལ་
གྱི་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ངའི་རྒྱབ་གཉེར་དུ་སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་ལས་ལྷག་པ་
མི་འདུག་བསམ་ཏེ། བླ་མ་མཉམ་མེད་པས། དཔོན་ཆེན་དང་བྱང་རྒྱལ་གཅིག་ཕན་གཅིག་
གྲོགས་བྱེད་རྒྱུའི་གྲོས་ཆོད་ཅིག་བྱས་ཏེ་ཀོ་སྤྲེལ་གྱི་བཙོན་དུ་ཟླ་བ་ཕྱེད་གསུམ་ལྷག་ཙམ་བཞུགས་

[330] ཆུ་འབྲུག་་ལོ་མཇུག་ཤོར་བའི་ཟོལ་གྱིས་གློད་པས་མ་ཚད། བྱ་སར་ཡོད་
པའི་དམག་མི་རྣམས་ཀྱང་རིམ་པས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པ་རེད་
སུས་ཀྱང་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་དཀའ་བའི་གནས་ཚུལ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་
མཚན་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་སྣེ་གདོང་ལ་ཕྱིར་ལོག་གནང་དུས། ཁོང་གི་བློན་རིགས་དང། མི་མང་
སེར་སྐྱ་ཚང་མས་དགའ་བསུ་དཔག་མེད་ཞུས། ཁོང་ཕེབས་ཉིད། ཕྱི་ནང་བློན་པོ་རྣམས་
ཚོགས་འདུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིག་བསྡུས་སར་ཁོང་གིས། ང་མེད་པའི་རིང་གཞོན་ནུ་བཟང་པོས་གཙོས་
བློན་འཁོར་ཚང་མས་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ་གྱིས་བསྡད་པར་བསྔགས་བརྗོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་གནང་
བའི་རྗེས་སུ། ས་སྐྱ་ནང་ཁུལ་མི་འགྲིགས་པའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་གསལ་པོར་གསུངས་པ་
དང། ད་ཆ་ང་ཚོའི་དུས་ཚོད་ཡག་ཤོས་ཤིག་ལ་སླེབས་ཡོད་པས། ན་སོ་རྒས་ཚུལ་དང་
ལུས་ལ་ཚ་གྲང་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ཚུལ། ཆོས་བྱེད་དགོས་ཚུལ་སོགས་མ་བཤད་པར། ལྕགས་
ཚ་ཐོག་ཏུ་བརྡུང་དགོས་པས་ཚང་མས་ནུས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་དགོས་གསུངས་པ་དང་
གཡའ་བཟང་པའི་གཞིས་དགོན་སྔོན་བླངས་ཡོད་མུས། འཕྲོས་རྣམས་དཔུང་ཤུགས་ཀྱིས་
བླངས་པས་མ་ཚད། རིང་པོར་མིན་པར་ཐང་པོ་ཆེར་ཡང་དཔུང་འཇུག་བྱས་འདུག་
ཤིང་རྟ་་ལོ་བླ་མ་ཀུན་སྤངས་པ་ཆེན་པོ་གོང་དཀར་ལ་ཕེབས་
སྐབས་དཔོན་ཆེན་རྒྱལ་བ་བཟང་པོ་ཡང་ཡོད་པ་ཏའི་སི་ཏུར་སྔ་འཁོན་སེལ་ཆེད་དུ་གདན་ཞུ་བྱས་
ཏེ་གོང་དཀར་དུ་ཕེབས་ནས་བླ་མ་ཀུན་སྤངས་པའི་སྐུ་མདུན་དུ་རྒྱལ་བ་བཟང་པོས། སི་ཏུར། དེ་
སྔོན་བཙོན་འཇུག་དང། ཚ་འདྲི་བྱེད་དགོས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་བཟོད་གསོལ་འགྱོད་བཤག་དང་
སླད་ཕྱིན་ལར་རྒྱ་གཅིག་འཛིན་བྱེད་རྒྱུའི་གྲོས་མོལ་ཡང་གནང། རླངས་ཀྱི་པུ་ཏི་བསེ་རུར་
དེ་དུས་ངས་དཔོན་ཆེན་ལ་གུས་འདུད་ར་མ་ལུག་ཅིག་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་འདུག་དེ་ལ་
བལྟས་ན་གུས་ཞབས་ཀྱང་ཇི་བཞིན་མ་མཛད་ཅིང། ཕྲན་བུའི་མི་དགྱེས་པའི་རྣམ་པ་འདྲ་

[331] གང་ལྟར་རྒྱལ་བ་བཟང་པོ་ས་སྐྱར་ལོག་ཕེབས་དུས། ཁྱེད་ཀྱི་སྐུ་
སྲུང་དུ་སྣེ་གདོང་ནས་དམག་ཚོ་ཞིག་འཁྲིད་ཕེབས་ན་ཞེས་ཞུས་ཀྱང། དཔོན་ཆེན་གྱིས་ད་ལྟ་ཞུ་
མ་རན། དགོས་པའི་ཚེ་དགོངས་བཞེད་གནང་དགོས་གསུངས། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁོང་གི་
རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་ཤངས་དང། རྟ་ནག་ཁུལ་གྱི་དཔུང་གང་འཚམས་ཡོད་པར་བློས་བཀལ་ཡོད་
པ་འདྲ་
དཔོན་ཆེན་རྒྱལ་བ་བཟང་པོ་ས་སྐྱར་འབྱོར་དུས་ནང་ཆེན་དབང་བརྩོན་གྱིས་
བཙན་ཐབས་སུ་འཇུས་ཏེ་བརྩོན་འཇུག་བྱས་ཐོག་དབང་བརྩོན་ནས་ཁྲི་བསྐོར་བཅུ་གསུམ་
གྱི་དམག་འཁྲིད་དེ་ཡར་ཀླུངས་ཕྱོགས་སུ་ཡོང་བ་དང། སྣེ་གདོང་དུའང་དཔོན་ཆེན་འཇུས་
པའི་གནས་ཚུལ་ཐོས་མ་ཐག་ཧོར་གཞོན་ནུ་བཟང་པོས་དམག་དཔོན་བྱས་ཏེ་ཕག་གྲུ་ཁྲི་བསྐོར་
གྱི་དམག་རྣམས་གཞུང་ལམ་བརྒྱུད་ཐོན་པ་ས་སྐྱའི་དམག་དང་མོན་མཁར་མདར་གདོང་ཐུག་སྟེ་
བཀབ་པས་ཧོར་གཞོན་ནུ་བཟང་པོས་ས་སྐྱའི་ཁྲི་དམག་སྤུབ་པ་དང། དམག་ཁག་གཅིག་འཁྲོན་
པ་ལྷ་བཙུན་གྱིས་འཁྲིད་དེ་ལ་བརྒྱུད་ཐོན་པ་ས་སྐྱའི་དམག་དང་བྱང་ལ་ཁར་ཐུག་སྟེ་ལྷ་བཙུན་གྱི་
དམག་ལག་དཔངས་མཐོ་བ་བྱུང་སྟེ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ནས་ཇུས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གཏམ་སྙན་དང་
དཔའ་རྟགས་དགྲ་མགོ་རུ་དར་དང་བཅས་པ་ལག་རྟགས་སུ་སྣེ་གདོང་དུ་དུས་མཚུངས་སུ་འབྱོར་
དེ་ནས་ཏའི་སི་ཏུ་རང་ཡང་དམག་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་གྲ་ཕྱི། གོང་དཀར་སོགས་ལ་དཔུང་འཇུག་
གིས་ས་སྐྱ་པའི་དམག་རྣམས་བསད་བཟུང་ཆུ་ལ་ལྕེབས་པ་སོགས་ཀྱིས་དེད་དེ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་བཞིན་
པའི་མུར། བླ་མ་དམ་པ་དང། དབུས་གཙང་གི་མི་ཆེན་མང་པོ་འདུམ་དུ་བྱོན་ཏེ་རྒྱལ་བ་བཟང་
པོ་བརྩོན་ནས་གློད་པ་སོགས་ནང་འགྲིགས་བྱུང་ཚུལ་གྱིས་རེ་ཞིག་གཙང་གི་ཇོ་མོ་མཁའ་རེག་བར་
བླངས། སྔར་དཔོན་ཆེན་རྒྱལ་བ་བཟང་པོས་སི་ཏུ་བཟུང་བའི་སྐབས་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོའི་འཕྲ་འཕུར་
ཚུགས་ཤིང། ཉེ་ལམ་དབང་བརྩོན་གྱིས་ཁྲི་བསྐོར་བཅུ་གསུམ་གྱི་དཔུང་བཤམ་པ་ཕམ་ཉེས་

[332]
བསྟན་ཇུས་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ཧོར་གཞོན་ནུ་བཟང་པོ་ཡིན་པས། རླངས་ཀྱི་པུ་ཏི་བསེ་རུར། སྣེ་གདོང་
དགྲ་ལག་ཏུ་མ་ཤོར་བས་ངའི་སྲོག་ཐོན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡེ་འདི་གཟུགས་ཆགས་བྱུང་བས་
ཁོ་དྲིན་ཆེ་བ་ཡོད་པའི་དོན་འདི་ཡིན་ཞིང། ད་དུང་ཚུན་ཆད་དུ་སྔ་ལ་སྔགས་གཏོད་པ་འདི་ཡིན་
པས་ཤི་གསོན་གང་བྱུང་ཡང་ནང་ནས་བསྡུར་དགོས། ད་ལྟ་ནའང་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་
འགོ་བྱས་སྤུན་སྐྱ་སེར་ཀུན་ལ་བློ་ཐུབ་པ་དང། ནང་མི་འཆོལ་བའི་དོན་འདི་ཡིན་གསུངས་
དེའི་བར་ཚལ་པ་དང། འབྲི་གུང་པ། གཡའ་བཟང་པ་སོགས་ནས་
ཕག་གྲུར་དམག་འཁྲུག་ཅུང་ཟད་བསླངས་ཀྱང། ཕག་གྲུའི་དམག་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་བཀྱེ་བས་ཉིན་
མོའི་སྣང་བར་མུན་པ་བཞིན་རིམ་པས་རྨེག་མེད་བཅོམ་པ་བཅས་དབུས་དང། མདོ་སྟོད་སྨད་
ཀྱི་བླ་ཆེན། མི་ཆེན་རྣམས་ནས་ལེགས་གསོའི་བརྡ་མཇལ་དང། མདོ་སྟོད་སྨད་
གཉེར་དཔོན་བསྐོ་འབེབས་ལ་གཉེར་དཔོན་བསྐོ་འབེབ་ནི། ས་གནས་ཁག་གི་རྫོང་སྡོད་དམ། དཔོན་རིགས། འགོ་པ་བསྐོ་གཞག་དང། གནས་ནས་ཕབ་པ་
སོགས་གང་བྱེད་ཀྱང་ཏའི་སི་ཏུ་རང་ནས་བྱས་ཆོག་པའི་ཚད་དབང་ཕུལ་བའི་དོན་རེད། སོགས་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཏའི་སི་ཏུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་ཤེས་སུ་
བཅུག་པའི་སོ་སོ་ནས་ཐིའུ་ཙེ་ཕུལ་ཞེས་གྲགས། དེ་ནས་ལོ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ། ས་སྐྱར་བླ་མ་
ཀུན་སྤངས་པ་བཀྲོངས་པའི་སྐོར་ལ་དཔོན་ཆེན་དབང་བརྩོན་གྱི་རྒྱབ་ཏུ་ལྷ་རྩེ་བ་དང། ནང་ཆེན་
ནམ་མཁའ་བརྟན་པའི་རྒྱབ་ཏུ་བྱང་པ་བས་བྱས་ཏེ་ས་སྐྱར་ནང་འཁྲུག་བྱུང་བ་དང། དེ་དང་དུས་
མཚུངས་རྒྱལ་བ་བཟང་པོ་ལྷ་རྩེར་བཞུགས་སྐབས་མཁན་པོ་ནམ་མཁའ་ཡེ་ཤེས་དང། དབང་
བརྩོན་གཉིས་ཀྱིས་དུག་བསྟེར་ཏེ་བསད་ཀྱང་ཟེར། ཨ་རག་འཐུང་ཆེ་བས་ལན་ཡང་ཟེར་གང་ལྟར་
གྲོང་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་སི་ཏུས་ཇི་ལྟར་དམ་བཅའ་རྡོ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་ལྟར། དབུས་དཔུང་
རྣམས་ས་སྐྱར་བཏེགས་ཏེ་ཡར་ལམ་གཞིས་ཀ་རིན་ཆེན་སྤུངས་གསར་དུ་རྒྱག་རྒྱུའི་ཞལ་བཀོད་གནང་

[333] དམག་སྣེ་ས་སྐྱར་ཐད་ཀར་གཏད་པས་ལམ་དུ་སྟོད་གཙང་ཁུལ་གྱི་སེར་སྐྱ་མི་དྲག་མང་པོ་
འདུམ་ཞུར་འབྱོར་ཡང་མ་གསན་པར་ས་སྐྱ་པའི་དམག་དང་འཐབ་འཁྲུག་བྱེད་མ་དགོས་པར་དཔུང་གི་
འཇིགས་ཟིལ་ཁོ་ནས་བླངས་ཏེ་ས་སྐྱའི་གདན་ས་པ་ཏ་དབོན་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ཁྲི་གདན་ས་མཐའ་མ་ཏ་དཔོན་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ནས་གནང་ཞེས་ཐུ་ཀྭན་གྲུབ་མཐར་གསལ་ཡང། འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་དང། ཏི་ཤྲིར་ཀུན་
དགའ་རྒྱལ་མཚན་བཞུགས་པ་ཐད་ནའང། ཡིག་ཆ་གསལ་བ་མ་མཐོང་ཞེས་གསུངས་ལས་ཕབ་
དཔོན་ཆེན་བཟུང། ལས་བྱེད་གནད་ཆེ་བཞི་བརྒྱ་བརྒལ་བར་ཁྲིམས་ཀྱི་རྩ་རྭ་དང། གནས་ནས་
དབྱུངས་ཤིང། གསར་པ་བསྐོ་གཞག་དང། ས་སྐྱའི་སྤྱི་ཁྱབ་དང། ལྷ་ཁང་རིན་ཆེན་
སྤུངས་པ་སོགས་ཀྱི་རྟེན་གསུམ་ལ་དམག་གིས་མི་འཐོར་བའི་དམ་གཉེར་གཅིག་ལྕོགས་སུ་ནམ་
མཁའ་བཟང་པོ་བསྐོས་ཤིང། ལ་སྟོད་ལྷོ་བྱང་དང་མངའ་རིས་བསྐོར་གསུམ་ལ་ཞིབ་གཅོད་གཏོང་
གནང་མཛད་པ་སོགས་བྱ་བ་ཁམས་ཆེན་པོ་དེ་དག་བྱུང་བའི་གཞི་རྩ་ས་སྐྱའི་གདུང་འཛིན་རྣམས་
ཚུགས་མ་ཐུབ་པ་དང། ལྷག་པར་དཔོན་ཆེན་དབང་བརྩོན་ནས་ཁྲིམས་འཁྱོག་བརྙས་བཅོས་ཚོད་
མེད་བྱས་པའི་ཁར། རླངས་ཀྱི་པུ་ཏི་བསེ་རུར། སྔོན་ཚེ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པ། མངའ་ཐང་
གུང་ལ་རེག་པ་དང། དཔལ་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད། དཔོན་ཆེན་ནམ་མཁའ་བརྟན་
པ་དེ། ན་སོ་གཞོན་པས་ལན་པ་དང། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ནང་ཆེན་ནམ་མཁའ་བརྟན་
པས་བྱེད་པ་མ་བཟོ་བ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་བ་བཅས་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ས་ཕོ་ཁྱི་་ལོར་ཏའི་སི་ཏུ་
བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་ནས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་དབང་བསྒྱུར་རོ། །
དེ་ལྟར་ཏའི་སི་ཏུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། དྭགས་པོ་བཀའ་རྒྱུད་པར་
མདོ་ཕྱོགས་བཤད་གྲྭའི་སྲོལ་མེད་པར་བཤད་གྲྭ་གསར་དུ་གཏོད་དེ་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་རྩེད་ཐང་བཏབ་
དེ་ནས་ཐེལ་གྱི་སྒོམ་གྲྭར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཞིང། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྐུ་
བརྙན་དུ་མ་དང། གསེར་གྱི་བཀའ་འགྱུར་རོ་ཅོག་བཞེངས། གཞན་ཡང་ར་སས་གཙོས་མཐའ་

[334] རི་རྒྱ་ཀླུང་རྒྱ། ཆུ་ཆེན་ཁག་ལ་
ཟམ་པ་དང། ཀོ་གྲུ་གསར་འཛུགས། ལ་འཕྲང་དབེན་པ་ཇི་ཡོད་པ་འཇིགས་སྐྱོབས། ཙ་རི་
ཏྲ་དང། གངས་ཏེ་སི་སོགས་གནས་ཆེན་ཡོད་ཚད་ལ་ཇ་ཚུལ་དང། ཆང་ཚུལ། ཞིང་པ་
དང། འབྲོག་པ་རྣམས་ལ་ལག་འབབ་ཀྱི་དྲུག་ཆའི་ཁྲལ་ལས་ཧོར་འདྲའི་ཧོར་འདྲ་ཞེས་པ་ནི། སོག་པོའི་ལུགས་ལ་ཁྲིམས་ཡིག་སོགས་རྩ་འཛིན་མེད་པར་སེམས་ལ་གང་དྲན་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་
ཡོད་པ་ལ་ཟེར། རང་བཞིན་འོལ་ཚོད་
ཀྱི་ཁྲལ་འབབ་བསྡུ་ལེན་མི་ཆོག་པའི་དཔྱད་མཚམས། དབུས་གཙང། མངའ་རིས་བཅས་
པའི་སའི་མདུད་རྣམས་ལ་རྫོང་ཆེན་བཅུ་གསུམ་བརྩིགས། ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་སྣེ་གདོང་རྩེར་རྒྱལ་སྒོ་
ཕྱི་ནང་གསུམ་བྱས་པའི་ནང་མ་ལ་ནག་ཆང་གི་ཁྲིམས་བསྡོམས་ཤིང། དེ་སྔ་ས་སྐྱའི་གདུང་
རྒྱུད་ཞལ་ངོ་རྣམས་ཐུགས་འདོད་སོ་སོར་སོང་ཞིང། དཔོན་ཆེན་རྣམས་ཀྱང་འཕོ་ལེན་མང་
བས་ཁྲིམས་ཀྱང་ཧོར་གྱི་ཤན་ཤོར་པའི་ཧང་ཟོམ་དང། ཐང་ལྷོད་མཐོ་དམའ་ཅི་རིགས་མ་ཟད་
སྡིག་པའི་ལས་ཤས་ཆེ་བར་བརྟེན། བོད་ཆོས་རྒྱལ་་གོང་མའི་ལུགས་བཞིན་ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཅུ་
གཞི་རྩེར་བཟུངས་ཏེ་འཁོས་ཞན་ཡལ་བར་དོར་ཞིང། དྲེགས་པ་རེངས་སུ་བཅུག་པ་དེ་འདྲ་མ་
ཡིན་པར་བདེན་རྫུན་ཐང་མར་བརྡལ་ནས། དཀར་ནག་གི་ཤན་ཕྱེད་པའི་དྲང་པོའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ལུགས་
སྲོལ་བཟང་པོ་གཏོད་པའི་ཆེད་དུ། དཔའ་བོ་སྟག་གི་ཞལ་ལྕེ། སྡར་མ་ཝའི་ཞལ་ལྕེ། སྣེ་
མོ་ལས་འཛིན་གྱི་ཞལ་ལྕེ། ཞུ་བཞེས་བདེན་རྫུན་གྱི་ཞལ་ལྕེ། བཟུང་བཀྱིགས་ཁྲིམས་རྭའི་ཞལ་
ལྕེ༑ ནག་ཅན་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ཞལ་ལྕེ། དྲན་འཛིན་ཆད་ལས་ཀྱི་ཞལ་ལྕེ། ཧོར་འདྲ་ཟ་རྐང་གི་
ཞལ་ལྕེ། བསད་པ་སྟོང་གི་ཞལ་ལྕེ། རྨས་པ་ཁྲག་གི་ཞལ་ལྕེ། སྨྱོན་ཧམ་མནའ་དག་
གི་ཞལ་ལྕེ། བརྐུས་པ་འཇལ་གྱི་ཞལ་ལྕེ། ཉེ་འབྲེལ་འབྲལ་འདུམ་གྱི་ཞལ་ལྕེ། བྱི་བྱས་
བྱི་རིན་གྱི་ཞལ་ལྕེ། ནམ་བར་ཚུར་གྱི་ཞལ་ལྕེ་སྟེ་བཅོ་ལྔའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ། དེ་ཡང་

[335] ཇུས་དོན་བཞེད་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བའི་
ཐབས་སུ་དྲག་པོའི་དཔུང་གི་སྦྱོར་བ་བཤམ་ཚུལ། ཚུར་འགེབས་ལ་བཙན་པོའི་རྫོང་ལ་འཕྲ་
འཕུར་བྱེད་ཚུལ། སྣེ་མོར་མངགས་སླེབས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་དཀར་གྱི་ལས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཉེ་
འགྱངས་སྤངས་པའི་གཞུང་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་ཚུལ། མི་བསད་ལ་ལན་འཇལ་གྱི་གཉིས་ཕུང་
སྡིག་ལས་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པར་སྟོང་སྤྲོད་ལེན་སོགས་ཕྲ་ཞིབ་མཛངས་པའི་བློས་བཀའ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཇམ་དར་ཡུག་གཅིག་ཏུ་བསྐྱང་པའི་རྒན་མོ་གསེར་འཁུར་གྱི་དུས་ཞེས་རྫོགས་ལྡན་གསར་
པའི་མགྲོན་རིང་ནས་འགུག་པར་མཛད་བཞིན་པར་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་གཉིས་ལ་ཕེབས་པ་ཆུ་ཡོས་གནོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་ན་
་ལོར་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་སྣེ་གདོང་རྩེའི་ཕོ་བྲང་དུ་སྐུ་ཞི་བར་གཤེགས་སོ།།
སྐབས་དེའི་སྔོན་ཙམ་ལ། ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་ཡུ་གུར་དང། ཧོར་ཡུལ་
ཕྱོགས་སུ་བསྟན་པའི་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་བཞིན་ཆུ་བྱ་་ལོར་ཕོ་བྲང་ཏའི་ཏུར་ཕེབས་
རྒྱལ་པོ་ཐོ་གན་ཐེ་མུར་ཁཱང་རྒྱ་རྒྱལ་གྱི་ཁྲིར་འཁོད་པའི་ཤིས་བརྗོད་མཛད། སླར་བོད་དུ་ཕེབས་
ཏེ་ཚེ་ཆུ་གཏེར་ལས་བཞེས་ཏེ་མེ་བྱ་་ལོར་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྒྱལ་པོར་གནང་བས་
ཧོར་རྒྱལ་པོར་སྐུ་ཚེ་རིང་ཤོས་བྱུང་ཞིང། རྒྱལ་ཁམས་བདེ་བའི་བཀའ་གྲོས་མཛད། འབྲི་
ཕག་ཚལ་པ་སོགས་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ། ས་ཡོས་་རྒྱ་ཡུལ་དུ་གཤེགས་ཏེ་
རྒྱལ་བློན་མང་པོས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་ལས་ཞལ་བསྟན་པ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་མཐའ་ཡས། དེ་
རྗེས་བཞི་པ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་ཡང་ལྕགས་བྱི་་ལོར་་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་
དྲངས། བནྡེ་རྣམས་་གོང་མར་ཕྱག་མི་དགོས་པའི་བསྟན་པ་ཤེད་སྐྱེད་ཀྱི་འཇའ་
ས་ཐོབ། དེ་དུས་ཐོ་གན་ཐེ་མུར་རྒྱལ་ཁྲིར་ཕེབས་ཏེ་ལོ་ཉེར་བརྒྱད་པ་ཡིན། ་གོང་མ་

[336] བར་ལམ་རྒྱ་
སོག་ཡུལ་གྲུར་ལོ་ཉེས་ཕྱུགས་ཉེས་རྒྱུན་རིང་བྱུང་བ་རྣམས་གསོས་ཤིང། ནད་ཡམས་ཞི་
བ་སོགས་བཀྲ་ཤིས་དགེ་མཚན་བཟང་པོ་བྱུང་བས་རྒྱལ་བློན་ཚང་མས་རེ་ཞིག་རྒྱ་ཡུལ་དུ་
བཞུགས་པར་གསོལ་ཡང། ཁྲོམ་ཆེ་བའི་དུས་སུ་རྩེད་མོ་འཕོ་བཞག་ན་ངོ་མཚར་ཆེ་
བ་ཡིན། ངེད་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་གཏོགས་པའི་ཤེས་སྒོ་གང་ཡང་མེད། བནྡེ་བྱ་བ་
གང་བདེ་སར་འགྲོ་ཞིང་བསྟན་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པ་ཡིན་གསུངས་
ཤིང། ཧོར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་འཕོ་འགྱུར་ཡོང་བ་ཐུགས་ཀྱིས་དགོངས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཕྱོགས་
དེབ་སྔོན་ཉ་བ་དང་རབ་འབྱམས་ནོར་བུ་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་བྣ་སུ་བྱོན་
བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གཤེགས་པའི་རྗེས་ལ་འཇམ་དབྱངས་ཤཱཀྱ་
རྒྱལ་མཚན་ནམ་འཇམ་དབྱངས་གུ་ཤྲིར་ཆེན་པོས་སྣེ་གདོང་་གོང་མའི་ཁྲིར་ཕེབས་ཏེ་
ཆོས་སྲིད་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་ལུང་སྔར་བཞིན་བསྐྱངས། བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་བླ་མར་བསྟེན། སྣེ་གདོང་ཆོས་འཁོར་ཆེན་པོ་མཛད། ས་སྤྲེ་་ལོར་
སོག་པོ་ཆིང་གེ་སི་ཁཱང་མི་རྒྱུད་ནས་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་ཤོར་ཏེ་ཧོར་ཡུལ་དུ་བྲོས། རྒྱ་ནག་
མིང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་པོ་ཅུང་ཡུང་ཁྲིར་འཁོད། ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་སྲོལ་འཛིན་འཇམ་
མགོན་བླ་མ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་དོན་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་
ཐུགས་ལ་མངའ་ན་ཡང། ད་དུང་དབུས་གཙང་དུ་བྱོན་ནས་གསན་བསམ་མཐར་ཕྱིན་
མཛད་དེ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ཉིན་མོ་ལྟར་གསལ་བ་ཞིག་ཅི་ནས་མཛད་བཞེད་ཀྱིས་མདོ་
སྨད་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་ནས་ཆུ་བྱི་་ལོར་ཐེགས་ཏེ་དབུས་ཕྱོགས་སུ་་ཞབས་སོར་རྣམ་ཐར་ཐུབ་བསྟན་མཛེས་རྒྱན་་

[337] དེའི་ལོ་རྗེས་མར་འཇམ་དབྱངས་གུ་ཤྲིར་ཆེན་པོ་གཤེགས། ཤིང་སྟག་་
ལོར་སྤྱན་སྔ་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་སྣེ་གདོང་རྩེའི་ཁྲིར་བྱོན། ལོ་བཅུ་གཉིས་སྲིད་
དབང་བསྒྱུར་རིང་བོད་ལ་ལོ་ཕྱུགས་ལེགས་པས་བསོད་ནམས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོར་གྲགས་
ཁོང་གདན་ས་ཐེལ་དུ་ཟུར་བཞུགས་མཛད་ནས་ཤིང་གླང་་ལོར་དཔལ་མིའི་
དབང་པོ་གོང་མ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་སྣེ་གདོང་རྩེའི་ཁྲིར་ཕེབས་
སྐབས་དེ་ཙམ་ན་གྲུབ་ཐོབ་ལྕགས་ཟམ་པ་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོས་ཀོང་
པོ་སོགས་ལ་ལྕགས་ཀྱི་སློང་མོ་མཛད་དེ། དབུས་གཙང། མདོ་སྟོད། ལྷོ་འབྲུག་
བཅས་པའི་ཆུ་ཆེན་རྣམས་ལ་ལྕགས་ཐག་གི་ཟམ་པ་ཆེ་ཆུང་ལྔ་བཅུ་ང་གསུམ་བསྐྱོན་
་གོང་མ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ཐོབ་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱལ་ཁྲིམས་ཆོས་བཞིན་དྲང་
པོར་བསྲུང་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་ཕུལ་བར་གྲགས། རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་མེ་ལོང་ན་སྐབས་དེའི་དུས་སུ་བློན་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་
ནང་ནས་སྐུ་ཞང་རྫིང་ཕྱི་པ་གྲགས་རིན་དབང་ཆེ་བས་བློན་པོ་ནང་ཚགས་ཕྲག་དོགས་ཀྱི་
རྐྱེན་ལས་རྫིང་ཕྱི་པ་བཀྲོངས་པས་ཡོ་ཁྱོམ་ཆེ་ཙམ་བྱུང་ཡང། ལྷོ་བྲག་མཁན་ཆེན་ཕྱག་
རྡོར་པ་དང། རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་དེང་དུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་
སྡེ་སྲིད་ལ་རག་ལས་གསུངས་ནས། ཐུགས་དམ་ཟབ་མོའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བཅུག་ཅིང་
སྟག་ལུང་རིན་པོ་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་བརྩེགས་པས་ཕྱག་རྫས་གཏོས་ཆེ་བ་བསྣམས་ཏེ་
ཞུ་འཇགས་མཛད་པས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་འཁྲུག་པ་རྣམས་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་ན་ཞི། བོ་དོང་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་རྩེད་ཐང་གྲ་བསྐོར་དུ་ཕེབས་དུས་་གོང་མ་གྲགས་
པ་རྒྱལ་མཚན་ནས་སྣེ་གདོང་རྩེའི་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ་བཀུར་སྟི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་

[338] ཁོང་གིས་སྣེ་གདོང་་གོང་མ། འཁོར། ཕོ་བྲང་བཅས་པར་བསྟོད་
པ་ངང་པ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་དབྱངས་ཞེས་པ་མཛད། རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་དགའ་སྟོན་
རྒྱ་ནག་ཏཱ་མིང་གི་རྒྱལ་པོ་གཉིས་པ་ཡུང་ལོ་ནས་བོད་ཀྱི་བླ་ཆེན་
རྣམས་ལ་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་མཚན་གནས་དང། དགོན་པ་ཁག་ལ་མཆོད་འབུལ་ཞུ་བར་
མི་སྣ་ཆེད་གཉེར་གདོང་་མི་དབང་་གོང་མ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་རྒྱ་ནག་ཏུ་གདན་
འདྲེན་ཞུས་ཀྱང་ཞལ་བཞེས་མ་གནང་བས་ཀརྨ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཁྱི་་
ལོར་གདན་དྲངས། མདོ་སྟོད་བརྒྱུད་རྒྱ་ནག་གི་ས་མཚམས་ནས་སྣེ་ལེན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞུས་
ཏེ༑ རྒྱའི་རྒྱལ་ས་ནན་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྕགས་རི་ཕྱི་མའི་ནང་དུ་རྒྱ་རྒྱལ་་གོང་མ་རང་
ཉིད་ཕེབས་བསུར་བཅར་ཏེ་མཇལ་དར་དང། གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་ལྡན་པ་
ཞིག་ཕུལ་ཞིང། ཀརྨ་པས་ཀྱང་མཇལ་དར་ཐོག། དུང་དཀར་གཡས་འཁྱིལ་
ཞིག་འབུལ་གནང་མཛད། ཏཱ་ཞིན་སོགས་ཞི་དྲག་གི་དཔོན་རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་
བ་དང། སྣམ་སྦྱར་བཞེས་པའི་རྒྱའི་དགེ་སློང་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོས་སྤོས་དང་མེ་ཏོག་
གི་ཆུན་པོ་ཐོགས་ཤིང་ཕེབས་བསུ་ཞུས། བཞུགས་ཁྲི་མཐོ་དམའ་དང། ཉེ་ཆས་
སོགས་རྒྱ་རྒྱལ་རང་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་གཟེངས་བསྟོད་དང། ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་མཛད་
སྒོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཕུལ་བའི་ཐོག། ཆོས་འབྲེལ་མང་པོ་ཞུས་ཤིང། མཐར་ཕེབས་
ཁར་གསེར་གྱི་བྱང་ཤིང་ལ། རྒྱ་ཡིག་དང། བོད་ཡིག་ཐོག། དྲུང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་
ཞི་བ་དབང་ཕྱུག་གི་སངས་རྒྱས། ཞེས་པའི་མཚན་རྒྱན་དང། འབུལ་བ་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཕུལ་བ་སོགས་སྐབས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་འཕྲེང་

[339]
རྒྱུད་ཀརྨ་ཀམ་ཚང་གི་སྐབས་སུ་གསལ་པོ་ཡོད་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་དང། རབ་འབྱམས་ནོར་བུ་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་་བར་ཡོད། པ་མ་ཟད། དེ་དུས་དྲུང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དང། ཏཱ་མིང་ཡུང་ལོ་རྒྱལ་པོ་གཉིས་མེ་ཕག་་རྒྱ་ཟླ་གཉིས་
པའི་ཚེས་ལྔ་ནས། བཅོ་བརྒྱད་བར་དང། ཡང་རྒྱ་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་གསུམ་ནས་
བཅོ་བརྒྱད་བར་ཉིན་རེའི་མཛད་སྒོ་ཇི་གནང་སྐབས་དེ་རང་ལ་རྒྱ་དང། བོད་ཀྱི་རི་མོ་
མཁན་མཁས་པ་དག་གི་བྲིས་ཏེ་ཡིན་ཐང་ལ་རྒྱ་ཧོར་བོད་ཡུ་གུར་ཏུར་ཀྵི་བཅས་ཡིག་སྣ་
ལྔ་དང་ལྡན་པའི་བྲིས་ཐང་རིང་ཚད་སྐུམ་ཁྲུ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཡོད་པ་ཞིག་ཕུལ་བ་
མཚུར་ཕུ་བླ་བྲང་གི་རྟེན་གྲས་སུ་མཇལ་རྒྱུད་ཡོད་པར་གྲགས། འདི་བཞིན་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེས་མཚུར་ཕུར་མཇལ་གནང་མྱོང་བས། རྒྱ་བྲིས་ཤས་ཆེ་བའི་ངོ་མཚར་
ཅན་ཞིག་སྣང་ཞེས་བཀའ་ཕེབས་པ། ཕྲན་ནས་སྤྱི་ལོ་་ལོར་འབྲས་ལྗོངས་རུམ་བཏེགས་དགོན་དུ་ཆེད་བཅར་
གྱིས་བྲིས་ཐང་དེ་ཞལ་མཇལ་ཆོག་པ་ཞུས་པར། དེ་ཧ་ཅང་ལྗིད་ཆེ་བས་འཁྱེར་སྟབས་མ་བདེ་བས་མཚུར་ཕུ་དགོན་
དུ་ལུས་སོང་ཞེས་གསུངས་འདུག། གྲགས་
ཡང་ཏཱ་མིང་ཡུང་ལོ་རྒྱལ་པོས། རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་
གྲགས་པ་རྒྱའི་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་ཞུའི་མི་སྣ་གསེར་ཡིག་པ་སྔ་རྗེས་བཏང་ཡང། རྗེ་རིན་
པོ་ཆེ་དབེན་པ་ཁོ་ན་ལས་བསྙེན་བཀུར་སྙན་གྲགས་ལ་མི་དགྱེས་ཤིང། ལྷག་པར་མི་ཆེན་
པོའི་ངོ་འཛིན་མཛད་རྒྱུར་གཏིང་ནས་མི་དགྱེས་པས་ཐོག་མར་མི་སྣ་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་མ་
གནང་ཡང། རྗེས་སུ་ཆེད་མངགས་གདན་ཞུའི་གསེར་ཡིག་པ་ཐའི་ཀྱེན་ཧོའུ་ཁྱེན་ཐའི་ཀྱེན་ཞེས་པ་རྒྱའི་ནང་བློན་ཉུག་རུམ་པ་གོང་མའི་སྤྱན་བསལ་དབང་ཆེན་པོ་ལ་སླེབས་པ་དག་ལ་ཟེར་ཞིང་
ཧེའུ་ཁྱེན་ནི་རྒྱའི་མིང་དང། ཏཱ་ཞིན་ཞེས་པ་གོས་ཞིག་ཡིན་ནོ།། འགོ་བྱས་

[340] སྣེའུ་ནམ་མཁའ་
བཟང་པོ་སོགས་ཡོན་བདག་དད་ཅན་ཞུ་ངོར་འཁྲིད་དེ་ཞུ་ནན་ཆེ་བས་མཇལ་ཁ་གནང་ཞིང་
འབུལ་རྟེན་རྣམས་བཞེས་ཀྱང། རྒྱ་ཡུལ་དུ་བྱོན་རྒྱུ་དགག་བྱ་ཆེ་ཞིང། དགོས་པ་ཆུང་
བའི་རྒྱུ་མཚན་བཅས་ཞལ་བཞེས་མ་མཛད། རྣམ་ཐར་ཐུབ་བསྟན་མཛེས་རྒྱན་་སླར་རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་རྗེས་སློབ་མ་
ཞིག་གཏོང་གནང་ཞུས་པར་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས་གཏོང་གནང་མཛད་པ་ས་བྱི་
་ལོར་རྒྱ་ཡུལ་དུ་བྱོན། ཁོང་ལ་ཀརྨ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕེབས་པའི་སྐབས་
དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕེབས་བསུ་དང། ཆེ་བསྟོད་ཞུས་པ་གོར་མ་ཆག་ཅིང། རྒྱ་
རྒྱལ་ལ་ཆོས་བསྟན་དེ་དབུའི་བླ་མར་གྱུར། དད་གུས་ཆེན་པོས་མཚན་བསྟོད་ཕུལ་བར་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཀུན་གྱི་སྐྱོབ་པ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ། ཡངས་
པའི་རྒྱལ་ཁམས་བདེ་བར་སྦྱོར་བ། ཀུན་གྱི་གཙུག་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་
བའི་སྲས་པོ། སྐྱིད་པའི་རྒྱལ་སྲིད་མི་འགྱུར་བ་བརྟན་པའི་བླ་མ་ཆེན་པོ། ཏཱ་ཀཽ་ཤྲི་
བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ། ཞེས་པ་ཕུལ། ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་ཏུའང་དགོན་པ་དང། ལྷ་ཁང་ཁ་
ཤས་ཕྱག་བཏབ་
་མི་དབང་་གོང་མ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དང། སྣེའུ་ནམ་མཁའ་
བཟང་པོ་གཉིས་ནས། མཉམ་མེད་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོར་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་
ལྟར་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་གླང་་ལོར་ལྷ་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་
དང་བརྟེན་པ་བཅས་པར་ཉམས་གསོ་དང། ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེར་གསེར་འབའ་ཞིག་ལས་
གྲུབ་པའི་དབུ་རྒྱན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིགས་ལྔའི་སྣང་བརྙན་རིན་པོ་ཆེ་དུ་མའི་
ཕྲ་བཏབ་པ། རྒྱས་བཏབ་ར་མོ་ཆེའི་ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་

[341]
ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བར་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་དུས་སྟོན་སྲོལ་གཏོད་ལེགས་པར་མཛད། རྣམ་ཐར་ཐུབ་བསྟན་མཛེས་རྒྱན་་དེ་
ཡང་སྔར་བོད་ཀྱི་ལྷ་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་མངའ་བདག་རྩེ་ལྡེའི་སྐབས་མེ་འབྲུག་་
མངའ་རིས་ཆོས་འཁོར་ཆེན་མོ། འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་སྐབས་སུ་
གཙང་གི་ཆུ་མིག་རིང་མོའི་ཆོས་འཁོར། གུ་ཤྲིར་འཇམ་དབྱངས་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་
སྐབས་སུ་རྩེད་ཐང་ཆོས་འཁོར་ཆེན་མོ་མཛད་ཅེས་ལོ་རྒྱུས་མང་པོར་ཆེ་བསྟོད་བླ་ན་མེད་
པ་མཛད་པ་དེ་དག་ལས་བརྒྱ་འགྱུར་སྟོང་འགྱུར་གྱི་ལྷག་པ་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་ཞེས་
པ་འདི་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་ཕག་་རྒྱ་དམར་གུང་བྲན་ཏང་ནས་དྲག་པོའི་
བཙན་གནོན་བྱས་ཏེ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་ཆབ་སྲིད་གཏོར་བརླག་མ་བཏང་བར་དེ་སྲིད་
དུ་ལོ་ལྟར་ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བའི་ཚེས་གཅིག་ནས། ཉེར་ལྔ་བར་ཉིན་རེ་བཞིན་སྲས་བཅས་
རྒྱལ་བའི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་སྣ་ལྔ་ཁྲི་ཚར་དང། དགེ་འདུན་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་བརྒལ་བར་བསྙེན་བཀུར། མང་འགྱེད་དང། ཚ་གྲ། ངན་སློང་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་སྦྱིན་གཏོང་
གཞན་ཡང་བཅོ་ལྔ་མཆོད་པ། གཏོར་རྒྱག་ཆེན་པོ། བྱམས་པ་གདན་འདྲེན་སོགས་
སྐལ་བཟང་དུས་སྟོན་བཟང་པོ་ཉམས་ཆག་མེད་པའི་ཐོག། རྒྱས་སྤྲོས་ལྷག་པ་དང་
བཅས་གནང་ཞིང། ཉིན་ཞག་དེ་དག་གི་རིང་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཀུན་ཏུ་ཆོས་སྒྲ་ཅུང་
ཟད་ཀྱང་ཆད་པ་མེད་ཅེས་ཚང་མས་གླེང་པ་སོགས་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་མཛད་
ཆེན་གཅིག་པུའི་ལོ་རྒྱུས་ཕྲ་ཞིབ་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་གོ་
ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་གསར་འཛུགས་གནང་བའི་ལོ་དེ་རང་ལ་
རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་གདན་སའི་ཕྱི་མོ་འབྲོག་རི་དགའ་ལྡན་

[342] འདི་ནི་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་གདན་སའི་མ་ཕྱི་ལྟ་བུ་གྲྭ་ཚང་ཤར་བྱང་གཉིས་ལ་དགེ་འདུན་སུམ་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་བཞུགས། མེ་སྤྲེ་་རྗེའི་ཐུགས་སྲས་འཇམ་དབྱངས་བཀྲ་ཤིས་
དཔལ་ལྡན་པས་དཔལ་ལྡན་འབྲས་དཀར་སྤུངས་པའི་ཆོས་སྡེ། དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ནི། བོད་ནང་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཆེ་ཤོས་གྲྭ་ཚང་སྒོ་བློ་བདེ་སྔགས་བཞིར་དགེ་
འདུན་བདུན་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་བཞུགས། ས་ཕག་་བྱམས་
ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་བཅས་སེ་ར་གྲྭ་ཚང་བྱེས་སྨད་སྔགས་གསུམ་ལ་དགེ་འདུན་ལྔ་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་བཞུགས། རིམ་བཞིན་ཕྱག་བཏབ། ་གོང་མ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐབས་སུ། ཞབས་འབྲིང་མི་དྲག་རྣམས་བོད་སྔ་རབས་
ཆས་ལུགས་བཟང་པོ་མི་ཉམས་པ་གྱོན་པ་ལས། ཧོར་ཆས་སོགས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་
ཞྭ་གོས་གྱོན་པ་རྣམས་ལ་མི་མཉེས་ཤིང། ལྷག་པར་ལོ་གསར་སོགས་མཛད་ཆེན་ཆེ་
ཁག་ལ་ནང་བློན་མི་དྲག་རྣམས་ནས་སྔར་བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་སྐབས་ཀྱི་ཆས་གོས་རིན་ཆེན་
རྒྱན་ཆ་གྱོན་སྲོལ་གསར་འཛུགས་གནང་བ་དང། གཞན་ཡང་ཐེལ་དང། རྩེད་ཐང་གི་
སྒོམ་གྲྭ། བཤད་གྲྭ་རྣམས་ལ་བདག་རྐྱེན་དགེ་ཚོགས་བློས་མི་འཁྱུད་ཅིང། རྗེ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ། སྤྱན་སྔ་ཀུན་སྤངས་པ། མཚུངས་མེད་རིན་གཞོན། ཀརྨ་པ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་སོགས་དམ་པ་མང་པོར་ཆོས་གསན་ཞིང་གུས་མཆོད་མཛད། རྫོང་ཆེན་
རྣམས་ཀྱི་རྫོང་དཔོན་མི་རྒྱུད་དང་བཅས་པ་ཤེས་སུ་འཇུག་པའི་ཤེལ་དམ་གནང་བ་སོགས་
ལས་མཆོག་དམན་སྐྱེ་རྒུ་མཐའ་དག་ནས་་གོང་མ་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ཞེས་མཚན་དངོས་
མིང་དུ་ཆགས་པས། དེ་ནས་བཟུངས་མཚན་གྱི་ཆེ་བསྟོད་དུ་་གོང་མ་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་
དང། གཉིས་མོས་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་དང་བློས་བླངས་ཀྱི་གན་རྒྱ་ཁག་ལ་ལུགས་གཉིས་
་གོང་མ་ཁྲིམས་བདག་རིན་པོ་ཆེ། ཞེས་རྒྱག་རྒྱུའི་སྲོལ་ཚུགས། མངའ་བདག་དཔལ་

[343] མྱང་སྟོད་ཤར་ཁབ་རྒྱལ་རྩེ་རབ་བརྟན་ཀུན་བཟང་འཕགས་
ཞེས་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ཅན་དེ་ཡང་་གོང་མ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཟིམ་དཔོན་གྱི་ལས་ཀ་བཟུངས་ཤིང། ཀུན་བཟང་འཕགས་དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་སྐབས་ནས་མཁས་གྲུབ་དགེ་
ལེགས་དཔལ་བཟང་དབུའི་བླ་མཆོད་དུ་བཀུར་ཏེ་ས་ཁྱི་་ལོར་མྱང་སྟོད་དཔལ་འཁོར་
ཆོས་སྡེ་ཕྱག་བཏབ་མྱང་ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་འཇུག་ངོགས་ནང། ཀུན་བཟང་འཕགས་ཀྱིས་མཁས་གྲུབ་རྗེའི་བཀའ་སློབ་སྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅོ་བརྒྱ་དུ་
གྲགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཞེངས་པའི་སྐོར་དང། དཔག་བསམ་ལྗོན་བཟང་་ནང་མཁས་གྲུབ་དང་རོང་སྟོན་ཤེས་བྱ་ཀུན་རིག་
རྩོད་པའི་གླེང་ལས་མཆོད་ཡོན་ཐུགས་སྣང་ཅུང་ཟད་མི་དགེ་བ་བྱུང་བའི་སྐོར་ཡང་གསལ། བཏབ་པ་སོགས་ཆོས་དང། འཇིག་རྟེན་ལ་མཁྱེན་རླབས་མཆོག་ཏུ་ཆེ་
ཞིང། སྡེ་སྲིད་དེ་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལས་མངའ་ཐང་ཆེ་བ་ཡོད་ཀྱང། ཅུང་ཟད་བྱེད་
མ་མཁས་པས་་གོང་མའི་ཐུགས་ལ་ཕོག་སྟེ་མྱང་སྟོད་དུ་དཔུང་འཇུག་ལན་གཉིས་ཙམ་
མཛད་པ་མ་གཏོགས་སྡེ་གཟེར་ཆེན་པོ་མཛད་དགོས་མ་བྱུང་བ་སོགས་དབུས་གཙང་མདོ་ཁམས་
དང་བཅས་པ་འཇམ་དར་ཡུག་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་མངའ་ཐང་མཐོ། བློན་ཆེན་འགོས་ཆེ་བ་
ཡང། ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ལ་གཞིས་ཀ་རིན་ཆེན་སྤུངས་ཀྱི་རྫོང་དཔོན་དང། ཆུ་
མིག་གི་ཁྲི་དཔོན། ས་སྐྱ་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོའི་དཔོན་ཆེན། འཕྱོངས་རྒྱས་པ་ཧོར་དཔལ་
འབྱོར་བཟང་པོར་གཞིས་ཀ་བསམ་གྲུབ་རྩེའི་རྫོང་དཔོན་དང། དམག་དཔོན་གྱི་ལས་ཀ་
སོགས་གནང་ཞིང། གཞན་ཡང་སྣེའུ་ནམ་མཁའ་བཟང་པོ། འོལ་ཁ་བ་བཀྲ་ཤིས་
རྒྱལ་མཚན། རིན་སྤུངས་པ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་པོ། བྲག་དཀར་རྒྱའོ་སྐུ་མཆེད། རིན་
དཔལ་ཁུ་དབོན། གོང་དཀར་ཨ་ནག་བཞི་འཛོམས། ཡར་རྒྱབ་དགེ་བསྙེན་པ་སྐུ་མཆེད་
བྱ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་བཟང། རྒྱ་མ་ཁྲི་དཔོན་ཟླ་བ། སྒོམ་ལོག་ཆོས་རྒྱལ། རྩེད་ཐང་
དཔོན་དགེ། རྩེ་ཤར་པ་རབ་བརྟན་ཀུན་བཟང་འཕགས་པ། རྩེ་ནུབ་པ་སི་ཏུ་བསོད་

[344] བསམ་སྡེ་པ། སྤན་རྣམ་པ། གླིང་དཀར་བ། བུ་ཚལ་བ། རྒྱལ་
ཆེན་རྩེ་པ་སོགས་མཆོག་ཏུ་མང། ་མི་དབང་་གོང་མ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དགུང་ལོ་
ལྔ་བཅུ་ང་དགུ། ཆུ་བྱི་་ལོ་སྐུར་གཤེགས། འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག། དེབ་སྔོན། གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་
་གོང་མ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གཅུང་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་
མཁར་ཐོག་དགོན་གསར་བཟུངས་ཏེ་རིན་སྤུངས་ནས་བདག་མོ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པར་གྲགས་པ་
འབྱུང་གནས་དང། ཀུན་དགའ་ལེགས་པ་གཉིས་འཁྲུངས། དེ་ཡང་་གོང་མ་ཆོས་
རྒྱལ་ཆེན་པོ་གཤེགས་པའི་རྗེས་ལ་སྡེ་དཔོན་རྣམས་ཁྲི་ཐོག་ཏུ་ཡབ་སྲས་སུ་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་ལ་ཡབ་སྲས་གསུངས་ཀྱང། འཕྲུལ་གྱི་
ལྡེ་མིག་ནང་ཁུ་བོ་ཞེས་གསུངས་འདུག། དེ་ཁའི་མུ་འཐུད་དེ་ཞིབ་སྐབས་ཡབ་སྲས་རང་ཡིན་པ་ཐེ་ཚོམ་ཆོད། སུ་ཕེབས་མི་མཐུན་
པ་བྱུང་མཚམས། རིན་སྤུངས་པ་ནོར་བཟང་པས། གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཡུམ་རིན་
སྤུངས་པའི་སྲིང་མོར་བརྟེན་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་ཐེལ་དུ་སྤྱན་སྔ་རིན་པོ་ཆེ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་
མཚན་ལ་དགོངས་བསྐོར་ཞུས་ནས་ཅི་གསུངས་བྱས་པ་ལེགས་ཚུལ་གྲོས་སྟོན་པས། སྤྱན་
སྔ་བའི་ཞལ་ནས། ཁྲི་ཐོག་ཏུ་བུ་ཆུང་ལས་འོས་མེད། ཁྱིམ་པ་རྒད་པོ་ཞིག་གིས་མི་
འོང་གསུངས་པས། སུས་ཀྱང་འདའ་མི་ཕོད་པ་གྲགས་པ་བྱུང་གནས་དགུང་ལོ་བཅུ་དགུ་
སོན་པ་རྩེར་ཕེབས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་བསྐྱངས། དེའི་ཕྱི་ལོ་སྤྱན་སྔ་བ་གཤེགས། ཡབ་ཆེ་ས་
སངས་རྒྱས་རྒྱལ་མཚན་དཔོན་བློན་བག་ཡངས་ཏེ་ཁྲི་ཐོག་ཨེ་ཡོང་དགོངས་པས་སྤུན་གཟེད་
མང་དུ་མཛད་པ་ལ། ཡར་ཀླུང་ཐེལ་དུ་དུས་གཟིར་ལངས་ཏེ་ཆེ་ས་དཔོན་བློན་མང་རབ་གསོལ་
སྐལ་བཞེས་ཏེ་ཡར་རྒྱབ་པ་ནི། ད་ལྟ་རྒྱལ་གླིང་ཚོགས་པ་ཞེས་དགེ་འདུན་སྒང་པའི་བྱེས་ཕེབས་ཀྱི་དགོན་པ་དེ་ནི་སྔར་ཡར་རྒྱབ་པའི་གཞིས་ཡིན་ཞེས་
སི་ཏུ་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་ཀྱི་རང་རྣམ་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་ན་པར་གསལ་ཞིང། ཡར་འབྲོག་དཔལ་དི་ཡང་དེའི་གཞིས་ལག་ཡིན་ནོ།། ཏུ་ཐེགས་དགོས་པ་བྱུང། དུས་མི་བདེ་བ་ཡང་ཇེ་ཆེར་སོང། འདི་

[345] ཕག་གྲུ་ནང་ཞིག་གི་ལོ་ཡང་ཟེར། དེ་ལ་
བརྟེན་ཤིང་ཡོས་་ནས་རིན་སྤུངས་པའི་ཤུགས་ཇེ་རྒྱས་དང། ཕག་གྲུའི་མངའ་
ཐང་ཅུང་ཟད་ཉམས་གུད་དུ་སོང་ཞེས་གླེང་
མེ་སྦྲུལ་་ལོར་་གོང་མ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་སྐྱིད་ཤོད་དུ་
ཕེབས་པ་ནང་བསོ་དུ་དབེན་འདི་ནི་ཚལ་པའི་ཞལ་ངོ་གྲགས་པ་དཔལ་ཞུ་བ་དེ་རེད། དུ་དབེན་ཤ་ཞེས་པ་ཧོར་དུས་ཀྱི་གོས་ཞིག་ཡིན། ཤེ་ཆེན་པོས་གུས་མཆོད་ཡང་དག་པ་མཛད། དུས་མི་བདེ་བའི་
དབང་གིས་གཙང་ཕྱོགས་གཟིགས་བསྐོར་ལ་ནི་ཕེབས་མ་གྲུབ། ལོ་དེའི་ཡས་མས་སུ་དབུས་
གཙང་ཁམས་གསུམ་ལ་མུ་གེ་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་གྲུབ་ཐོབ་ལྕགས་ཟམ་པ་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོས་
གསེར་གྱི་སློང་མོ་མཛད་དེ་ལྷ་ལྡན་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེར་གསེར་གྱི་ལྷུང་བཟེད་འབྲུ་སྣས་བཀང་བ་
ཕུལ་ཏེ་ཐུགས་སྨོན་མཛད་པས། ལོ་ཕྱུགས་རྒྱས་ཏེ་མུ་གེའི་འཇིགས་པ་ལས་བསྐྱབས། རྣམ་མཐར་ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་མེ་ལོང་ན་
་གོང་མ་དེའི་སྐབས་རྩེད་ཐང་དང། རྩེའི་གཙུག་ལག་ཁང། ལྷ་ཁང་ཆེན་མོ། གསེར་
གྱི་བཀའ་འགྱུར་སོགས་གསར་བཞེངས་དང། ནག་ཆང་གི་ཁྲིམས་བསྡམས། སྒྲུབ་
མཆོད་མང་པོ་བཙུགས། པཎ་ཆེན་ནགས་ཀྱི་རིན་ཆེན། རྒྱ་མ་སྤྱན་སྔ་བ་གཞོན་འོད་
རྒོད་ཕྲུག་རས་པ་སོགས་དང། ལྷག་པར་མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་
གསང་སྣེའུ་ཆོས་རྗེ་རྣམ་གཉིས། དྲུང་ཆེན་དཔོན་སློབ་སོགས་ལ་གུས་འདུད་དང་
བདག་རྐྱེན་ཆེ་བ་མཛད། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསོ་ཁ་སྲུང་བའི་ཕྱིར་འོད་ཡུག་གླིང་དཀར་གྱི་
རྫོང་བརྩིགས། འགོས་ལོ་ཙཱ་བ་གཞོན་ནུ་དཔལ་ཞེས་རྩོད་མེད་ཀྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དེ་
ཡང་་གོང་མ་འདིའི་ཞབས་འབྲིང་དུ་རྒྱུན་རིང་བཞུགས། སྲིད་ཀྱི་ཞབས་ཞུར་རིན་སྤུངས་
པ་ནོར་བུ་བཟང་པོ་དང། འཕྱོངས་རྒྱས་པ་ཧོར་དཀོན་མཆོག་རིན་ཆེན་གཉིས་ནས་བྱས་

[346]
མཛད། དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས། ཤིང་གླང་་ལོར་ཞི་བར་གཤེགས་
ཤིང་ཚེས་ལྔ་ལ་གཤེགས་པས་སྤྱན་སྔ་ཚེས་ལྔ་པ་ཡང་ཞུ་
་གོང་མ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་གཅུང་ཀུན་དགའ་ལེགས་པས་མེ་
སྟག་་ལོར་གོང་གི་ཁྲིར་ཕེབས། རིན་སྤུངས་ནས་བདག་མོ་ཞིག་བཞེས་ཏེ་སྲས་
རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་འཁྲུངས། སྡེ་དཔོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གུས་མཆོད་ཆེན་པོ་
བྱས་ཤིང། ཁྱད་པར་གཙང་ཕྱོགས་གཟིགས་བསྐོར་ལ་བྱོན་པའི་ཚེ་རིན་སྤུངས་པས་
འཕྲལ་གྱི་ཞབས་ཏོག་ཤ་མར་ཐུད་གསུམ་སོགས་ཀྱི་སྟོན་ཆེན་དང། འབུལ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང། དེ་མཚུངས་པ་རྣམ་པ་དང། གླིང་དཀར་བ། ལ་སྟོད་ལྷོ་བྱང་པ་སོགས་
ནས་ཀྱང་འབུལ་ཆེན་བྱས། རིན་སྤུངས་པ་ནོར་བཟང་གིས་་གོང་མའི་མཛད་སྤྱོད་ལ་ཁོག་
ནས་མ་མགུ་བ་དེ་ཡང་་གོང་མ་ཉིད་ནས་ཀ་བཞི་པའི་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་ཞུས་དབང་འབའ་ཞིག་
ལ་གསན་པས་ཡབ་ཡུམ་ནང་འཚགས་སེལ་ཆེན་པོ་བཞུགས་ཏེ་རིན་སྤུངས་པ་དང་མ་འཆམ་
པས་གོང་དཀར་བ་སྲས་ལྔ་རྒྱལ་པོ། བྱ་པ་བཀྲ་ཤིས་དར་རྒྱས། ཡར་རྒྱབ་རིན་ཆེན་
རྒྱལ་པོ། བསམ་སྡེ་པ་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་འདི་མངའ་བདག་ཡུམ་བརྟན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་རིམ་པས་ཨེ་ལྷ་རྒྱ་རི་བའི་ས་སྡེའི་བྡྒ་པོ་བྱས། སོགས་ཡུམ་གྱི་ཕྱོགས་བཟུངས་ཏེ་རིན་
སྤུངས་པར་ལྟོས། སྣེའུ་དཔལ་འབྱོར་རྒྱལ་པོ། འོལ་ཁ་མཁན་ཆེན་སོགས་་གོང་མའི་
ཕྱོགས་སུ་ལངས་ཏེ་མི་བདེ་བ་མང་དུ་བྱུང་ཡང། འཕྱོངས་རྒྱས་པ་རྡོ་རྗེ་ཚེ་བརྟན་གྱིས་གཉིས་
ཀའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུངས་པར་སྡེ་གཟེར་བཟླུམ་པའི་ཐབས་སྒོ་གང་ཡོང་གནང། ཡུམ་གཤེཌ་
པའི་རྗེས་ལ་རིན་སྤུངས་པ་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེས་མཁར་ཐོག་བཟུངས། ་གོང་མ་ཀུན་དགའ་
ལེགས་པ་ཟུར་བཞུགས་གནང་སྟེ། ཤིང་ཁྱི་་དཔལ་ངག་གི་

[347] ཡིག་ཆེ་མང་ཆེ་བས་གོང་
ལྟར་གསུངས། ཁྲིར་འཁོད། འདི་ནི་་གོང་མ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་གདུང་སྲས་ཡིན་པར་
གྲགས། དེ་དུས་རིན་སྤུངས་པ་ཤུགས་རྒྱས་པའི་སྐབས་ལ་བརྟེན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་
སློང་འཐེན་འཁྱེར་བྱས་ཏེ་སྣེའུ་པའི་ལག་ནས་རྫོང་གཞིས་འགའ་ཤས་འཕྲོགས། གདུང་
རྒྱུད་ཉག་ཕྲ་བས་བློན་པོ་འགའ་ཤས་གྲོས་ཏེ་རྫོང་ཁ་བའི་སྲས་མོ་ཞིག་་གོང་མ་ངག་གི་
དབང་པོའི་བདག་མོར་ཕུལ་བ་དེ་ལ་སྲས་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ་འཁྲུངས། རིང་
པོར་མ་སོང་བ་་གོང་མ་ངག་གི་དབང་པོ་གཤེགས་ཏེ་གདུང་རྒྱུད་སྐུ་ན་ཕྲ་བས་དཔོན་ཚབ་
ཐེལ་གཏོང་ཚང་མ་རིན་སྤུངས་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེས་བྱས། རྩེ་ནས་རྩེད་ཐང་ཚོགས་པར་ཞྭ་མོ་
དམར་པོ་གྱོན་དགོས་པའི་ཁྲིམས་བསྒྲགས་པ་གྲྭ་པ་རྣམས་མ་འདོད་ནས་ཕལ་ཆེར་ལྷན་པ་
དམར་པོ་རེ་ཙམ་གྱོན་པ་དང། མགོ་ཡུ་བྱེད་ཞྭ་མོ་མགྱོན་པར་འགྲོ་བ་ལ་ཟེར། བྱེད་པ་སོགས་མི་མཛེས་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞེས་གྲགས་
རིན་སྤུངས་པ་དང། འཕྱོངས་རྒྱས་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་བློན་པོ་
འགོས་ཆེ་བ་རྣམས་གྲོས་ཏེ་གདུང་རྒྱུད་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ་ཁྲི་ཐོག་ཏུ་
གདན་དྲངས། ་གོང་མ་འདིའི་སྐབས། རིན་སྤུངས་པ་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེའི་སྲས་ངག་
དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཨེ་གཉལ་ཕྱོགས་སུ་དམག་གི་དཔུང་འཁྱེར་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་ཞྭ་
དམར་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་བར་འདུམ་མཛད་དེ་རེ་ཞིག་ཆིངས་བྱུང་ཡང། རིན་སྤུངས་པས་སླར་
ཡང་སྡེ་གཟར་བླངས་ཏེ་ལྕགས་བྱི་་རིན་སྤུངས་པ་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ་དང། གཡུང་
པ་ཚེ་དབང་དཔོན་བློན་གྱིས་དམག་ལྟོས་ཆེ་བ་དྲངས། ཡར་གོང་གཉིས་ནས་མ་བསྟེན་
པར་དམག་ཡར་ཀླུང་མཐིལ་དུ་བསླེབས། ཀ་བཞི་ཤར་ནུབ་གཉེར་ཐོག་ནས་བཏོན། དམག་

[348] ཆུ་ཤུར་ཡར་གསུམ་ལྷུན་པོ་སོགས་འགའ་ཞིག་
ལོན། རིན་སྤུངས་ཁུ་དབོན་གྱིས་གཙོས་དབུས་གཙང་གི་དཔོན་གནས་ཆེ་ཁག་རྣམས་
ལྕགས་གླང་་སྣེ་གདོང་ལོ་གསར་དུ་འཛོམས་ཏེ་་གོང་མ་ཁུ་དབོན་དབར་བཀའ་
མོལ་ཞུས་ཏེ་སྤྱན་སྔ་ངག་གི་དབང་པོ་ཁྲི་ལས་ཟུར་བཞུགས་ཀྱིས་ལྷོ་ཁར་བཏོན། ཁུ་བོ་ཀུན་
དགའ་ལེགས་པ་སླར་ཡང་ཁྲི་ཐོག་ཏུ་ཕེབས། ནང་སོ་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེས་བློན་ཆེན་དང། ཐོན་
པ་རིན་ཆེན་དར་རྒྱས་ཀྱིས་ཀ་བཞི་བཟུངས། ལོ་འདིར་འོན་མདའ་གསལ་ཁང་རྩེར་དེབ་སྔོན་
མཛད་པོ་འགོས་ལོ་ཙཱ་བ་གཞོན་ནུ་དཔལ་ཞེས་མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་གཤེགས། སྐབས་
དེའི་ཚེ་དབུས་གཙང་མངའ་རིས་བཅས་པར་སྡེ་དཔོན་རྣམས་ནས་རང་རང་གི་མངའ་འོག་ཏུ་དཔུང་
དམག་གོ་ཧྲག་མ་ཉུང་ཙམ་རེ་སྒེར་ཉར་ཐོག། རང་རང་གི་མཆོད་ཡུལ་བླ་མ་དང། དགོན་
པ་ཁག་གིས་སྡེ་དང། དཀོར་ཟ་དགེ་ཁོངས། ཆོས་ལུགས་སྐོར་ལ་ང་མཐོ། ང་བཙན་
གཅིག་རྒྱབ་གཅིག་ལངས་བྱེད་རེས་ཀྱིས་ནང་འཁྲུག་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྱུང་ཡང། ་གོང་མ་
ཉིད་སྤྱི་དཔོན་ལྟ་བུར་བཞུགས་ཤིང། ཕན་ཚུན་འདུམ་པའི་སློབ་སྟོན་ཁོ་ན་གནང་བ་ལས་
སྡེ་འཁྲུག་ལ་མི་དགྱེས། ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་བཟང་རྩེ་པ་   དང། དཔལ་
ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་སོགས་ཏི་ཤྲིར་ ཡོངས་འཛིན་  དུ་བསྟེན་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་
མང་དུ་གསན། རྩེད་ཐང་གི་མཚན་ཉིད་པ་དང། སྒྲུབ་མཆོད་པ་རྣམས་ལ་བདག་རྐྱེན་
བཟང་པོ་མཛད། གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོས་ཉང་པོ་གྲུ་ཁར་ལྕགས་ཐག་གི་ཟམ་
ཆེན་འཛུགས་པ་མཛད་རྒྱུའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡང་དག་པ་གནང་བཞིན་པར་ཆུ་ཡོས་་ལོར་
་གོང་མ་ཀུན་དགའ་ལེགས་པ་གཤེགས། གཤེགས་ཁར་གདུང་སྲས་སྐུ་ན་ཧ་ཅང་ཕྲ་
བས་ཐུགས་ཆགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐུ་ངལ་ཆེ་ཙམ་བྱུང་ཡང། སྤྱན་སྔ་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་ཀྱི་
གྲགས་པས་གདུང་རྒྱུད་སྐུ་ན་མ་སོན་བར་ཐེལ་གྱི་སྤྱན་སྔའི་འཁུར་བཞེས་དང། རྩེད་ཐང་

[349] དཔོན་
ཚབ་ཐེལ་གཏོང་ཚང་མ་རིན་སྤུངས་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེས་བྱས་པར་བློན་པོ་གཞན་ལ་གྲོས་མེད་
པས་སྡེ་དཔོན་རྣམས་མི་འདོད་པའི་སྡེ་གཟར་ཡང་ཡང་བྱུང། ཤིང་སྦྲུལ་་རིན་
སྤུངས་པས་གཙང་སྟོད་དུ་དམག་འཁྱེར་སྐབས་འཕྱོངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཆོག་གིས་
གཙོས་་གོང་མའི་དཔུང་ཆེན་མྱང་སྟོད་བར་དང། དགའ་ལྡན་པ་དམག་དཔོན་བསོད་ནམས་
རྒྱལ་པོས་སྐྱིད་འཕན་གྱི་དཔུང་རྣམས་འཁྲིད་དེ་ཤངས་བར་བཏེགས་པས་གཡུང་པ་བཙོན་
དུ་ཤོར་བའི་བྱུས་ཉེས་དེ་བྱུང། ལོ་འདི་ལ་རྒྱང་རོ་སྤེལ་རྒྱའི་བྱུས་ཉེས་ཀྱི་ལོ་ཟེར་ཞིང་
རྒྱལ་རྩེ་པ་དང། པ་རྣམ་གྱི་ས་ཆ་སྔོན་ཤོར་རྣམས་ཕྱིར་ལོག་སྤྲོད་དགོས་པ་བྱུང་
ས་ལུག་་ལོའི་ལོ་གསར་སྐབས་རིན་སྤུངས་པས་གཙོས་སྡེ་
དཔོན་རྣམས་སྣེ་གདོང་དུ་འཚོགས་ཏེ་གདུང་རྒྱུད་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ་
དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་བཞེས་པ་རྩེའི་ཁྲིར་སྤྱན་དྲངས། ཤིང་བྱི་་ལོར་རིན་སྤུངས་
ནས་སྲིང་མོ་ཞིག་བདག་མོར་ཕུལ་ཏེ་ལོ་བཞིའི་རྗེས་སུ་སྲས་འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་འཁྲུངས་པ་
དང། དེའི་སྲས་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་ཕྱི་མ་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་སྐུ་རྒྱུད་ལ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་སྔ་རྗེས་གསུམ་བྱུང་བས་འདི་ནི་མཐའ་མ་དེ་ཡིན་ནོ།། དེའི་སྲས་བཀའ་རྒྱུད་རྣམ་རྒྱལ་དང། མི་
ཕམ་དབང་ཕྱུག་གྲགས་པ་སོགས་རིམ་པར་བྱུང་སྟེ་རྩེའི་ཁྲིར་ཕེབས་པ་བཅས་དགའ་ལྡན་ཕོ་
བྲང་པས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལ་དབང་མ་བསྒྱུར་བར་དེ་སྲིད་དུ་བོད་ལྗོངས་ཡོངས་རྫོགས་ལ་
སྡེ་སྲིད་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་གྲིབ་མ་ཙམ་གྱི་ལུང་གིས་ཁྱབ་ཀྱང། རིན་སྤུངས་པས་གཉེན་བཤེས་
བྱས་ཏེ་གཙང་རོང་སོགས་ལ་ཁྲིམས་ལུང་སྒེར་བསྒྱུར་བྱས་པ་དང། དེ་རྗེས་གཙང་པ་སྡེ་པས་
ཀྱང་རིན་སྤུངས་པར་འབངས་གྱེན་ལོག་བྱས་ཏེ་གཙང་སྟོད་ལ་དབང་འཛིན་བྱས་པས་མ་ཚད་
རིན་གཙང་གཉིས་ཀས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ལ་བརྟེན་པས་དབུས་ཕྱོགས་ལ་མི་བདེ་བ་ཤིན་

[350] སྐབས་འདིའི་ཡས་མས་རྣམས་སུ་ཀརྨ་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རྒྱབ་ཏུ་རིན་སྤུངས་པ་
དང། ཀོང་པོ་རྒྱལ་པོ་གསེར་ཁང་པ། རྐྱེན་པ་རྒྱལ་པོ་དཔལ་བཟང། ཟིང་པོ་
རྟུལ་མི་གཡུ་འབྲུག་སོགས་ཀོང་པོ་ཀར་སྲིད་པ་དང། འབྲུག་པ་ཀུན་མཁྱེན་པད་དཀར་གྱི་
རྒྱབ་ཏུ་བྱ་པ་བ་དང། འཕྱོངས་རྒྱས་པ། སྐུ་རབ་སོགས་ལངས་ཏེ་ཙ་རིའི་གནས་ཕྱི་
ནང་དང། དྭགས་ཀོང་ཁུལ་དུ་དམག་ཡང་ཡང་བྱེད་པ་དང། དཔོན་རིགས་དང། སྡེ་
དཔོན་ཁག་གི་ཞལ་ངོ་འཇུས་ཏེ་མི་གཏེར་ཉར་བདག་བྱེད་པ་སོགས་ནང་ཟིང་ཆུང་ངུ་རེ་རྟག་ཏུ་
བྱེད། ཧོར་དང་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་སྣེ་གདོང་་གོང་མར་སྐབས་སྐབས་སུ་མཆོད་ཡོན་གྱི་
འབྲེལ་བ་ཞུ་མི་མི་སྣའི་གདོང་མཚན་བསྟོད་དང། འབུལ་བ་སོགས་རྒྱ་ཆེ་འབྱོར་པ་སྐབས་
འཕྲལ་སོ་སོར་མཐུན་ལམ་གང་ཆེའི་མཚན་བསྟོད་ཀྱི་ལན་དང། དངོས་པོའི་འབུལ་ལན་
གནང་རེས་ལས་གཞན་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་གང་ཡང་མཛད་རིགས་མི་འདུག། དུས་
དེ་ཙམ་ན། ཧོར་སོག་ཁལ་ཁ་དང། ཨོ་རོད་ཁུལ་དུ་འཚོ་ཆེན་ཁག་རྣམས་ནང་ཁ་མ་
གཤིན་པའི་རྐྱེན་ལས། མདོ་སྨད་ཨ་མདོ་ས་ཁུལ་ཨ་རིགས་སོགས་སུ་ཡུལ་གྱར་གྱི་
ཚུལ་དུ་སོག་པོའི་དཔོན་སྡེ་ཁྱོན་ཆེ་རིམ་པས་འབྱོར་ཏེ་འབྲོག་ས་རྩྭ་ཆུ་གང་འཛོམས་སར་
གཞིས་ཆགས་ཏེ་གནས་དང། གནས་མུས་ཀྱང། དེ་དག་གིས་ནམ་ཕུགས་རང་ཡུལ་
ལ་ཕན་གནོད་ཇི་འགྱུར་སོགས་བརྟག་ཞིབ་དོ་སྣང་འདི་མཛད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་གསལ་བ་
མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག་གོ་
རིན་སྤུངས་པའི་སྐོར་མང་ཆེ་བ་རྒྱལ་རབས་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་དང། རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་གཉིས་ལ་
གཞི་བཅོལ་བྱས་པ་ཡིན། པ་ནི། སྣེ་གདོང་་གོང་མའི་ཞབས་འབྲིང་ནང་མར་གཏོགས་
པ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང། གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་ནོར་བཟང་པའི་སྲིང་མོ་ཞིག་གདུང་རྒྱུད་རིན་པོ་ཆེ་

[351]
ཀུན་དགའ་ལེགས་པ་གཉིས་འཁྲུངས་པ་མ་ཟད། རྗེས་སུའང་གཉེན་འབྲེལ་ཐེངས་རེ་ཟུང་
བྱས་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་རིན་སྤུངས་པའི་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་སླེབས་པ་དང། ལྷག་པར་གདན་
ས་པ་དགུང་ལོ་ཕྲ་བའི་སྐབས་དཔོན་ཚབ་དང། ཐེལ་གཏོང་བྱས་པ་སོགས་ཀྱིས་གཙང་
རོང་དང། རིམ་པས་སྟོད་ཕྱོགས་དང། རྗེས་སུ་དབུས་ཕྱོགས་ལའང་ཤུགས་གང་
འཚམས་སླེབས་པ་བཅས་དེ་དག་གི་སྐོར་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འདོད་ན་མཁས་པ་དཀར་ཤག་
པས་མཛད་པའི་རིན་སྤུངས་གདུང་རབས་ལས་ཤེས་ཤིང། རགས་ཙམ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་
བོད་རྗེ་ཤ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དུས་མ་སངས་ལ་ཁར་ཁྱིའུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་བ་སྒེར་
མཆེད་པ་སྔར་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་གྱི་བློན་པོའི་རྒྱུད་པ་ལས་བྱུང་བ་སྒེར་དཀར་
ཤཱཀྱ་འབུམ་གྱི་སྲས་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ལ་་མི་དབང་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ནས་ས་བྱི་
་ལོར་རིན་སྤུངས་པའི་རྫོང་དཔོན་དང། གཙང་ཆུ་མིག་རིང་མོའི་ཁྲི་དཔོན། ས་སྐྱ་
ལྷ་ཁང་ཆེན་མོའི་དཔོན་ཆེན་དུ་བསྐོ་བཞག་གནང་ཞིང། རྗེས་སུ་རིན་སྤུངས་རྫོང་མི་རྒྱུད་
ལ་འཇགས་གནས་ཤེལ་དམ་གནང་སྟེ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མི་རྒྱུད་ལ་རིན་སྤུངས་
པ་ཞེས་གྲགས་སོ།།
ཁོང་གི་སྲས་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་པོས་་གོང་མ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་
དང། གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཞབས་འབྲིང་འགོས་ཆེ་བའི་གྲས་སུ་
ཡོད་ཅིང། དེའི་སྲས་ནོར་བུ་བཟང་པོས་་གོང་མའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཤིང་
ཡབ་མེས་ཀྱི་དུས་ལྟར་རྫོང་སྡོད་དང། ཁྲི་དཔོན་གྱི་ལས་ཀ་བླངས། ལྕགས་
ཐག་མགོ་སྦྲེལ་དུ་གྲགས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་མངའ་འབངས་སུ་

[352] འདི་ནི་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན་ལ་གསལ་བས་ས་ཆ་དེ་གར་ཡོད་ཞིབ་རྒྱུ་དང། འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་
ནང། ནོར་བུ་བཟང་པོས་སྟག་གཡག་གི་རྫོང་སོགས་རྫོང་གཞིས་མང་པོ་དབང་དུ་འདུས། ཞེས་གསལ་བར་
གཞིགས་ན་སྣ་རྩེ་ཁུལ་སྟག་ལུང་དང། སྙེ་མོ་བར་ཐང་ཁུལ་གཡག་སྡེ་ཡིན་པར་སེམས། ཤིང་ཡོས་་ཉང་སྨད་བསམ་གྲུབ་རྩེའི་རྫོང་དཔོན་མཛད། རོང་
བྱམས་ཆེན་གྱི་ཆོས་སྡེ་བཏབ། དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་གྱ་ནོམ་པ་སྦྱར་ཞིང་
བྱམས་ཆེན་གསེར་སྐུ་ཆེན་མོས་དབུས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཞེངས། རྒྱ་
གར་ནས་པཎྜི་ཏ་ནགས་ཀྱི་རིན་ཆེན་གདན་དྲངས་ཤིང་རབ་གནས་ཀྱི་མེ་ཏོག་འཐོར། ཕག་
མོ་གྲུ་པའི་གདུང་རྒྱུད་རྣམས་དང། དབོན་ཞང་འབྲེལ་བས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ནང་ལ་མཐོང་
བཟོས་ཆེ། ་གོང་མའི་ཞབས་འབྲིང་གི་ནང་ལའང་རིན་སྤུངས་ནོར་བཟང་དང། འཕྱོངས་
རྒྱས་པ་ཧོར་དཀོན་མཆོག་རིན་ཆེན་གཉིས་ནས་བློན་ཆེན་གྱི་ལས་ཀ་རྐང་འཛིན་བྱས་
ནོར་བུ་བཟང་པོར་སྲས་ཨུ་པ་སི་ཀ་དང། ཀུན་བཟང་པ་ ཀུན་ཏུ་
བཟང་པོ་  དོན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ། མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ། ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན་དང་ལྔ་ལས། ཨུ་
པ་སི་ཀ་ཆུང་དུས་ནས་གྲོངས། ཀུན་བཟང་པས་་གོང་མ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་སྐུ་
མཆེད་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཤིང། ཡབ་མེས་ཀྱི་འཇའ་ས་དང། ལས་ཀ་བླངས་
ཤིང། དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱའི་རིང་ལུགས་འཛིན་པ་ཀུན་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་འཕེལ་དང་
གོ་རམ་པ་བསོད་ནམས་སེང་གེ་དང་མཆོད་ཡོན་འབྲེལ་ཏེ་འབྲས་ཡུལ་སྐྱེད་ཚལ་གྱི་
བཤད་གྲྭ་བཙུགས་ཤིང། རྟ་ནག་ཐུབ་བསྟན་དགོན་འདེབས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡང་
མཛད། སྲས་དོན་གྲུབ་རྡོ་རྗེས་གཞིས་ཀ་བསམ་གྲུབ་རྩེའི་རྫོང་དཔོན་གྱི་ལས་ཀ་བཟུངས་
དེའི་གཅུང་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེས་ཡར་ཀླུང་མཁར་ཐོག་གི་རྫོང་དབང་ཤུགས་ཀྱིས་བཟུངས་
ཤིང། ་གོང་མ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གཤེགས་ཏེ་གདུང་རྒྱུད་སྐུ་ན་ཕྲ་སྐབས། ཕོ་

[353] ཐེལ་གཏོང་མཛད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རིན་སྤུངས་
པའི་དབང་ཤུགས་ཇེ་རྒྱས་སུ་སོང་ཡང། ་གོང་མའི་ནང་བློན་ནང་ཚགས་མ་འགྲིགས་
པས་ཡར་ཀླུང་ནང་སྡེ་གཟར་ཡང་ཡང་བྱུང། ཀམ་ཚང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཤུགས་
འཁྱེར་ཏེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་བྱས་ནས་སྣེའུ་ཕྱོགས་སུའང་གཡུལ་གཤམས་
ཏེ་གཞིས་ཀ་ཁ་ཤས་འཕྲོགས། ལྕགས་རྟ་་ལོར་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་གྲོངས་
སྐབས་འདིའི་ཡས་མས་སུ། ལོ་རྒྱུས་གཞན་ལ་་མི་དབང་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེས་ཀོང་པོ་སོགས་ལ་དམག་བརྒྱབ་པའི་
ལོ་རྒྱུས་འདྲ་ཡོད་པ། དེ་ནི་སྡེ་པ་བྱ་པའི་ཞལ་ངོ་ཞིག་ཡིན་ནོ།།
གདུང་འདབ་སོགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས། སྐུ་མཆེད་ཆུང་ཤོས་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན་
གྱིས་ཉང་ཁོག་གི་རྫོང་ལ་བཞུགས་ནས་བདག་པོ་རྒྱལ་མཁར་རྩེ་པ་གཙེར་བ་སོགས་
དགྲ་འཐབ་ལ་མཁས་པར་གྲགས་
ཀུན་བཟང་པར་སྲས་རྡོ་རྗེ་ཚེ་བརྟན་དང། དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ་གཉིས་
ལས་སྲས་བགྲེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་གང་ཡང་མི་གསལ་ཞིང། ཆུང་བ་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེས་
རྫོང་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀ་བཟུངས་ཤིང། ས་ཕག་་ལོར་ཞྭ་དམར་
ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་དང་མཆོད་ཡོན་འབྲེལ་ནས་ཡངས་པ་ཅན་དུ་དགོན་པ་འདེབས་པ་
དང། ཀརྨ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོའི་བཞེད་པ་ལྟར་ལྷ་སའི་ཉེ་འདབས་སུ་ས་ནག་མར་
ཀརྨ་དགོན་བཏབ་ནའང་སེ་འབྲས་ཀྱིས་བཤིགས་པ་སོགས་དུས་མི་བདེ་བའི་མེ་ཆེན་
འབར། ལྕགས་བྱི་་ལོར་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ་དང། གཡུང་པ་ཚེ་དབང་གཉིས་
ནས་དམག་གཏོས་ཆེ་བ་དྲངས་ནས་ཡར་ཀླུང་མཐིལ་དུ་སླེབས་ཤིང། ཀ་བཞི་པ་ཤར་
ནུབ་གཉེར་ཐོག་ནས་བཏོན་པ་དང། གཞིས་ཀ་བྲག་དཀར་བ་དང། ཆུ་ཤུར་ལྷུན་
པོ་རྩེའི་རྫོང་སོགས་སྣེལ་པའི་ལག་ནས་འཕྲོགས། ལ་སྟོད་བྱང་དུ་བྱང་བདག་པ་ནམ་

[354] ལ་སྟོད་ལྷོ་པ་ རྫོང་ཁ་  ཆོས་རྒྱལ་ནོར་བུའི་སྡེ་སོགས་ཀྱིས་ཁུལ་
ལའང་དམག་ཁ་ཡར་མཛད་ཅིང། སྐྱིད་ཤོད་དུ་དཔུང་གི་འཇུག་སྒོ་བརྩམས་པར་ཀུན་
མཁྱེན་སྨོན་ལམ་དཔལ་པས་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པའི་གཏོར་ཆེན་མཛད་པ་ལ་བརྟེན། དམག་
ལན་གཉིས་གཞན་དབང་གིས་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་དགོས་པ་བྱུང་ཡང། ཀུན་མཁྱེན་པ་ཞིང་
བརྗེས་པའི་རྗེས་ལ་སྐྱིད་ཤོད་དུ་སྣང་རྩེ་ཁུ་དབོན་བསད་པའི་རྐྱེན་ལས་ས་རྟ་་ལོར་
སླར་ཡང་གཙང་དཔུང་གཏོས་ཆེ་བ་དབུས་སུ་བཅུག་པར་སྡེ་པ་དགའ་ལྡན་པ་ནམ་མཁའ་
རྒྱལ་པོས་ངོ་གཏད། ཀརྨ་པ་དང། སྟག་ལུང་པ། འོལ་ཁ་བ་སོགས་ནས་ཆིངས་
མོལ་ལ་ཕེབས་པས་ས་སྐྱོང་ངག་དབང་ལྷུན་པོ་སྐུ་མཆེད་སྐུ་སྐལ་དང་བཅས་སྐྱོར་མོ་ལུང་
དུ་ཕེབས་དགོས་པ་དང། སྣེའུ་གཞིས་རྩིས་བླངས་ཤིང། ལྷ་ས་དང། པོ་ཏཱ་ལ་
སོགས་ལ་བདག་པོ་བྱས། ལོ་འདི་ནས་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་སེ་འབྲས་གཉིས་
ཕེབས་མི་ཆོག་པ་བཟོས། གཙང་སྨྱོན་ཧེ་རུ་ཀ་པ་སྤྱོད་པ་ལ་གཤེགས་པའི་སྐབས་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་
དང། ལྷ་བཙུན་རིན་རྣམ་རྒྱལ་རང་རྣམ་བློ་འདས་ཆོས་སྐུའི་རང་མདྭངས། སོགས་མཇལ་ཞིང་བུ་སློབ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོར་མཆོད་
པའི་མཐུན་རྐྱེན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཕུལ་བ་དང། ས་ལུག་་ལོར་འབྲུག་ཆེན་ངག་དབང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཞིས་ཀ་རིན་སྤུངས་པའི་སྐྱེད་ཚལ་ཁ་རུ་སྟེང་དུ་གདན་དྲངས་ཤིང་
གཞིས་ལེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞུས། རལ་ལྔ་ལྕང་གསེབ་ཏུ་གཟིམ་གུར་ཕུབ། ་མི་
དབང་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ་ཡབ་ཡུམ་གྱིས་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐོར་བར། འབྲུག་
ཆེན་རིན་པོ་ཆེས། གཞིས་ཀ་རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་འདི་ལ། ཕོ་བྲང་ཡོངས་ཀྱི་གཡང་
གཅིག་ཆགས། འདིར་ཚོགས་དྲུང་འཁོར་དྲ་མའི་ཚོགས་ལ། རྡོ་རྗེའི་སྤུན་གྱི་གཡང་

[355] ཞེས་སོགས་གསུང་མགུར་མང་པོ་མཛད་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་འོད་བརྒྱ། པ་སོགས་ཁོང་ལ་སྡེ་པ་
སྒར་པ་ཞེས་དབུས་གཙང་ཡོངས་ལ་སྙན་པ་འབྲུག་ལྟར་གྲགས། དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ་
དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུར་ཕེབས་པ་ཆུ་སྤྲེ་་ལོར་གྲོངས་པ་རིན་སྤུངས་སྡེ་པའི་ནང་
གི་མི་རྒོད་སྐད་གྲགས་ཅན་གཉིས་ལོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་ནང་ཁོངས་སུ་མེད་པར་བྱས་
ཤིང། དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ་གཤེགས་ཁར་གསུང་ཆེམས་སུ། སྣ་དཀར་རྩེ་ནས་ཟིལ་
གནོན་པ་བོས་ལ་ཞལ་ངོར་བཏོན་གསུངས་པ་ལྟར་གཤེགས་ཉིད་གསང་རྒྱ་སོགས་
མ་བྱས་པར་འདབ་སྟོན་སོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་རྗེས། སྣ་རྩེ་སྟག་ལུང་ནས་སྡེ་པ་
ཟིལ་གནོན་པས་རིན་སྤུངས་སུ་ཕེབས། ་གོང་ནས་ལས་ཀ་ཞུས་ཏེ་མི་དབང་དོན་
ཡོད་རྡོ་རྗེའི་ཕྱག་ལས་ཀྱི་མཇུག་སྐྱོང་རྣམས་གནང། དེ་ལ་བལྟས་ན་རིགས་སྲས་
ལོ་ན་གསོན་དང། གསོན་རྒྱུ་རྣམས་དེ་ཙམ་གྱི་འབྱོན་སྟངས་ཨེ་ཡོད་སྙམ་པ་འདུག་
མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེའི་སྲས་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་ནི། ་གོང་ནས་ལས་
ཀ་རྣམས་བླངས་ཤིང། རིག་གནས་ཆུང་བ་ལྔ་དང། སྒྱུ་རྩལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིར་བློ་
གྲོས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡངས། རིན་སྤུངས་མཛད་ཆེན་ཁག་ལ་སྣེ་གདོང་་གོང་མའི་ལམ་
བཞིན་རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་སོགས་སྤྲོས་རྒྱུའི་སྲོལ་གཏོད། རིགས་ལྡན་ཡོལ་བ་ཞེས་པའི་
མངགས་གྲུབ་མའི་གོས་ཐང་དང་ཡོལ་བ་གཅིག་ལྕོགས་སྐད་གྲགས་ཅན་དེ་ཡང་ས་སྐྱོང་
འདིའི་སྐབས་སྒྲུབ་པར་མཛད། ལྕགས་རྟ་་ལོར་ཨེ་གཉལ་ཕྱོགས་སུ་
དམག་འཁྲིད་པར་་གོང་མའི་ཐུགས་ལ་འཕོག་པས་ཕྱིའི་ལྟར་སྣང་ཙམ་ལས་ལུགས་
མཐུན་གྱི་དགོངས་སེལ་མ་བྱས་པའི་དབང་གིས་དབུས་ཕྱོགས་སྣེའུ་གཙོས་རྫོང་
གཞིས་འགའ་ཤས་ཤོར་བས་མངའ་ཐང་ཅུང་ཟད་ཉམས་ཀྱང། གཙང་ཕྱོགས་སེང་གེ་

[356] ལ་སྟོད་ལྷོ་སོགས་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས་
དེར་སྲས་གསུམ་ལས། ཆེ་བ་པདྨ་དཀར་པོ་ནང་ཚགས་ནས་བཀྲོངས་
པས་རིན་སྤུངས་སྨེ་ཁྲག་གི་ལོ་ཟེར། དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་ནི་མ་མཐོང་ཞིང། དེ་འོག་
སྲས་དོན་གྲུབ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེས་སྣེ་གདོང་་གོང་མ་ལས་ལས་ཀ་བླངས་ཤིང། སྔར་ཡབ་
མེས་ཀྱིས་མ་ལོན་པའི་པ་རྣམ་ལྷུན་གྲུབ་རྩེའི་རྫོང་མངའ་འབངས་དང་བཅས་པ་བདག་གིར་
བྱས། ཀརྨ་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེས་གསུང་རབ་གླིང་དགོན་པ་བཏབ་པའི་ཞབས་འདེགས་དང་
ས་བྱ་་ལོར་འབྲུག་པ་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོ་རྫོང་དུ་གདན་དྲངས་ཤིང། མཆོད་
ཡོན་དུ་འབྲེལ། ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གང་ལ་ཡང་མཁྱེན་རྒྱ་ཆེ་ཞིང། སྣེ་རིན་གྟིཨྔ་
བཅས་ལ་ལུགས་མཐུན་གྱི་མཐུན་ལམ་མཁས་པས་སྡེ་དཔོན་ཚུགས་པའི་ཚད་དུ་བྱེད། དེའི་
གཅུང་ངག་དབང་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་རིག་པའི་གནས་ཡོངས་ལགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། བཏགས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་

[036B] །དངོས་བསྟན་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོང་དེ། ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་དང་ལས་བློ་དམའ་བའི་གང་ཟག་གིས་
མངོན་སུམ་གྱི་དངོས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནང་བ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་ན་མིག་གནས་མཆི་མ་འཁྲུག་ཅིག་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལྡན་གྲུབ་རྩེར་ཕེབས་ཤིང་
ལམ་ཞོར་དུ་བྱ་རྒོད་གཤོངས་པ་རྣམས་བརྡུངས་པས་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལའང་འོ་བརྒྱལ་
ཆེ་བ་བྱུང། ལོ་དེ་གའི་ནང་རིན་སྤུངས་པ་རང་གི་ཞབས་འབྲིང་ཆིབས་དཔོན་དུ་གཏོགས་
ཤིང། བསམ་གྲུབ་རྩེའི་རྫོང་དཔོན་ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེས་སྲས་པདྨ་དཀར་པོ་
བཀྲོངས་པའི་རྐྱེན་ལ་སྣེ་བླངས་ཏེ་རིན་སྤུངས་པར་འབངས་གྱེན་ལོག་ལྟ་བུ་བྱས། གཙང་

[357] དེ་རྗེས་རིན་སྤུངས་པས་རྒྱལ་རྩེ་བ་དང་
འབྲོང་རྩེ་བ། རྣར་ཐང་པ་སོགས་ལའང་དཔུང་འཇུག་ཁ་ཡར་བྱས་པར་དེ་དག་གི་རྒྱབ་
གཉེར་ཞིང་ཤག་པས་བྱས་ཏེ་རིན་སྤུངས་པར་དགྲ་མང་བས་དཔོན་འབངས་ཚང་མ་བྱ་
རྒན་སྒྲོ་ཟད་ལྟ་བུའི་སྐབས་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོས་སྔ་རྗེ་ལན་གྲངས་མང་པོར་ཞུག་གསེས་
ཆིངས་འཇགས་གནང་བ་སོགས་རིན་སྤུངས་དབོན་ཞང་ལ་ཆོས་དང། འཇིག་རྟེན་
གང་ས་ནས་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཡང། དྲིན་ལན་ལོག་འཇལ་ལྟ་བུར་རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་
གཏོར་ཞིག་བཏང་བ་དང། དཔོན་སློབ་ཕྱོགས་གཏོགས་དགྲ་ལྟར་འཛིན་ཏེ་རྩ་ར་དང་
བརྡ་འདེད་སོགས་བྱེད་ངན་མང་བས་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་རང་རྣམ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཟློས་གར་་པོ་དང། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་
ཆོས་ཀྱི་མགོན་པོ་དགོངས་པ་ཁྲེལ་བས་དེ་དག་གི་བཀའ་སྲུང་ཁྲོས་པའམ། ལས་
འབྲས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ཐོག་ཏུ་བབས་པ་སོགས་གང་ལྟར། རིན་སྤུངས་རྫོང་གི་ཐོག་སྟེང་
དུ་བཙོ་བབས་པ་དང། སྤྲིན་ར་ཧུ་ལའི་གཟུགས་བརྙན་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཞིག་ཤར་
ཕྱོགས་ནས་འོངས་ཏེ་འབྲུག་གློག་དང། སེར་བ་ཤུགས་ཆེ་བཏང་བས་སྟོན་འབྲས་
དོར་མེད་དུ་སོང་བ། བྱམས་ཁང་ཆེན་པོའི་ཐོག་རྡིབས་པ། རྫོང་གི་ཡང་སྟེང་དུ་
གཏོར་མ་སྐམ་པོ་བབས་པ་དང། གནམ་རྡོ་ལྷུངས་པ། གཞིས་ཀ་རང་གི་སྒྲོལ་མ་
ལྷ་ཁང་མེས་འཇིག་པ། ཁོ་རང་དཔོན་བློན་ནང་འཁྲུག་ཤོར་བ་སོགས་དུས་རྟགས་
ངན་པ་མང་པོ་བྱུང་བ་དང། སྔར་རིན་སྤུངས་པའི་ས་ཆར་དགྲའི་དམག་མཐོང་མ་མྱོང་
བ་ལ། ཀོང་པོ་ཚོང་པས་དང་བསྟོད་ཀྱི་བསྐོར་རྒྱག་ཚ་འགྲུལ་ཅན་རྣམ་ཐར་གྲུབ་པའི་རོལ་རྩོད། བྱས་པ་སོགས་
མངའ་ཐང་རྣམས་རིམ་པས་སྣུམ་ཟད་ཀྱི་མར་མེ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཞིང། དེའི་སྲས་ཟླ་བ་

[358] དགེ་བ་དཔལ་སོགས་བྱུང་ཡང་དེ་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་བ་གང་
ཡང་མ་མཐོང་ངོ། །
གཙང་སྟོད་སྡེ་པའི་ཐོག་མ་ནི། ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་སྟེ་
ཁོང་ལ་འཚོ་རྟེན་ཞིང་གཅིག་དང། སྡོད་ཡུལ་ཤག་གཅིག་མ་གཏོགས་མེད་པས་
དེ་ལྟར་གྲགས་ཤིང། ཁོང་ནི་རིན་སྤུངས་པའི་གཉེན་ཚན་དུ་གཏོགས་ལ། རིན་
སྤུངས་པ་དང། སྣེ་གདོང་པ་གཉིས་ཀའི་ཞབས་འབྲིང་ཁོངས་སུ་བསྡད་དེ་རྐང་པ་ཉིས་
འཛུགས་ལྟ་བུ་བྱེད། ཐོག་མར་རིན་སྤུངས་སྡེ་སྲིད་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་སུ་
ཆིབས་དཔོན་གྱི་ལས་ཀ་དང། དེ་ནས་རིམ་པས་ལས་ཚན་དུ་སླེབས་ཏེ། ཤངས་དང་
མྱང་སྨད་ཁུལ་གྱི་ཡོང་སྡུད་པ་ལོ་མང་བྱས། ས་སྤྲེ་་ལོར་གཞིས་ཀ་བསམ་གྲུབ་
རྩེའི་རྫོང་དཔོན་གྱི་ལས་ཀ་བྱུང། སྡེ་སྲིད་ངག་དབང་འཇིགས་གྲགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྐུ་
མཆེད་བགྲེས་པ་སྲས་པདྨ་དཀར་པོ་ཞིང་ཤག་པས་བཀྲོངས་པའི་དགྲ་ལན་གནང་རྩིས་
ལམ་དུ་མ་སོང་པར་ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེས་འབངས་གྱེན་ལོག་བྱས་ཏེ་རིན་སྤུངས་
པའི་ལུང་གི་འོག་ཏུ་མ་འདུས་ཤིང། མེ་སྤྲུལ་་ལོར་ཤངས་དོན་རབ་པའི་ས་
སྡེའི་སྐོར་རིན་སྤུངས་པ་དང། བསམ་གྲུབ་རྩེ་པ་གཉིས་དཔུང་གི་བྱ་བ་བརྩམས་པའི་
སྐབས་འབྲུག་པ་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོས་སེལ་དོན་དུ་ཕེབས་ཏེ་དོན་རབ་པ་སྲོག་ལས་
བསྐྱབས་ཤིང། སྐུ་མདུན་ཞིང་ལ་རྩིས་འབུལ་ཞུས། དེའི་དུས་ནས་ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་
བརྟན་རྡོ་རྗེར་སྐུ་མདུན་ཞིང་ཞེས་འབོད། ཤིང་གླང་་ལོར་སྐུ་མདུན་ཞིང་རང་
ཉིད་ནས་དམག་དཔོན་བྱས་ཏེ་པ་རྣམ་ལྷུན་གྲུབ་ཁྱུང་རྩེ་དང། རྫོང་གསར་ཕག་མོ་རི་
རྣམས་བླངས། ལྷུན་གྲུབ་རྩེ་སང་ཤོར་གནངས་ཤོར་དང། མྱང་སྟོད་པ་རྣམས་སུའི་
ཕྱོགས་འགྲོ་བློས་མ་མཐོང་པའི་ཁར། རིན་སྤུངས་རང་ལའང་ཉེན་འགན་ཆེ་བའི་སྐབས་

[359] རིན་སྤུངས་པས་ཀུན་མཁྱེན་པད་དཀར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་དཔོན་གཡོག་དབར་
དན་འཁེལ་མཛད་པས་རེ་ཞིག་སྡེ་གཟར་བ་སྙལ་ན་ཡང། སླར་མེ་སྟག་་ལོ་གསར་
མཚམས་གཙང་རིན་གཉིས་མྱང་སྟོད་སྨད་དུ་དམག་འཁྲུགས་པར་སླར་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་པད་
དཀར་ཕེབས་ཏེ་ཕན་ཚུན་བར་གསེས་གནང་བར། ཞིང་ནས་ཇོ་མོ་མཁའ་རེག་ཡན་
དགོས་ཚུལ་ཧམ་བཤེད་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་ཡང། ཕན་ཚུན་དྲང་འབྲེལ་གྱི་ཞུ་གསེས་
ནན་ཆེ་གནང་དོན་པ་རྣམ་ཡོངས་རྫོགས་སྤྲད་པས་འགྲིགས་ཙམ་བྱུང་སྟེ་ཀུན་མཁྱེན་པད་
དཀར་ལ་རིན་སྤུངས་པས་ལེགས་འབུལ་དུ་ས་སྐྱའི་གྣྡྷོ་ལ་དང། སྐུ་མདུན་ཞིང་ནས་
རྒྱལ་པོ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བརྙན་ཁྱད་འཕགས་བཅས་རང་རྣམས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཟློས་གར་ན་ཕུལ་
བྱང་བདག་པ་ནམ་མཁའ་རིན་ཆེན་གྱི་སྲས་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་
དང༑ བཀྲ་ཤིས་སྟོབས་རྒྱལ་གཉིས་སྐུ་མཆེད་བགྲེས་གཞོན་ནང་མ་འཆམ་པའི་བར་
དུ་ཞིང་ཤག་པའི་བུ་རྒན་པ་ཀུན་སྤངས་པ་ལྷ་དབང་རྡོ་རྗེས་ཞུགས་ནས་དོན་སྙིང་ནམ་
མཁའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྒྱབ་གཉེར་བྱས་ཏེ་སྐུ་མདུན་ཞིང་ནས་སྲས་གཞོན་པ་རིག་འཛིན་
བཀྲ་ཤིས་སྟོབས་རྒྱལ་རང་གི་སྒེར་གཞིས་སུ་བཞུགས་མ་ཆོག་པར་དབུས་ཕྱོགས་སུ་
རྒྱང་ཕུད་ལྟ་བྱང་བདག་པ་རིག་འཛིན་བཀྲ་ཤིས་སྟོབས་རྒྱལ་དཔོན་སློབ་རྣམས་ཨེ་ཝཾ་ལྕོག་སྒར་ཞེས་གནས་དེས་མེད་དུ་ཕེབས་ཏེ་དེའི་
སྲས་རིག་འཛིན་ངག་གི་དབང་པོའི་བཞུཌ་ཡུལ་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཏུ་གཏན་ཆགས་མཛད་པས་རྡོ་རྗེ་བྲ་གི་ཐོག་མའི་ཡོང་རྐྱེན་འདི་ནས་བྱུང་པ་ཡིན་
བུར་ཕེབས་དགོས་པའི་དཔྱད་མཚམས་བཏང་བ་ལྟར་ཕེབས་སྐབས། སྐུ་
མདུན་ཞིང་ནས། སྟོབས་ཞེས་བྱ་བའི་སྟོབས་མེད་འཁྱམ་པོ་ཁྱོད། ཁོ་བོས་པྲེ་ཏ་པུ་
རིའི་འགྲམ་དུ་བསྐྲད། ཅེས་ཁ་ཕོ་བྱས་པར་རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་བཀྲ་ཤིས་སྟོབས་རྒྱལ་
གྱི་ཐུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་འཕོག་སྟེ་འཕྱོངས་རྒྱས་སུ་བཞུགས་སྐབས་ཁྱབ་འཇུག་གཟའི་སྤུ་གྲི་

[360]
གཟའི་གཟེར་ཁས་གྲོངས་ཤིང། དེ་ལ་རིག་འཛིན་ཆེན་པོས། ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཞིང་བཅུ་
ཚང་བ་ཁྱོད། ཁོ་བོས་ར་ཧུ་ལ་ཡི་ཞལ་དུ་བཏབ། སོགས་གསུངས་པ་མ་ཟད། རྒྱུ་མཚན་
དེའི་སྐོར་རིག་འཛིན་པདྨ་ཆོས་རྒྱལ་ལ་འབུལ་གནང་མཛད་པའི་ཞུ་ཡིག་ཏུ། རྒྱལ་དབང་
པདྨའི་གཟིགས་པ་བསླུ་མེད་ཅིང། རིག་འཛིན་མཆོག་གི་འདའ་དཀའ་རྡོ་རྗེའི་གསུང་
ཆེས་ཆེར་དམ་ལ་བཞག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས། ར་ཧུ་ལ་དེ་དག་གི་བྲན་དུ་གྱུར། སྔ་
ན་མི་དགེའི་བག་ཆགས་ཡོང་བརྟས་པས། དགེ་བྱེད་ལ་སྡང་ཚུལ་མིན་ལོག་སྤྱོད་
མཁན། ཞིང་ཞེས་ཞིང་བཅུ་ཚང་བའི་སྙིང་ཁྲག་དེ། མཐུ་ལྡན་གཟའ་མཆོག་ཆེན་
པོས་མོད་ལ་བཞེས། སོགས་གསུངས་རིག་འཛིན་ངག་གི་དབང་པོའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་བཀོད་པ། ནས་གཟའི་གནོད་པས་གྲོངས་འདུག་ཅིང་
དེའི་སྲས་ཀུན་སྤང་པ་ལྷ་དབང་རྡོ་རྗེ་དང། བསྟན་སྲུང་དབང་པོ་
གཉིས་ཡོད་པ་ལྷ་དབང་རྡོ་རྗེས་བསམ་གྲུར་རྩེར་བཞུགས་ཏེ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བར་བཞུགས་པ་
དང། བསྟན་སྲུང་དབང་པོ་པ་རྣམ་ནོར་བུ་ཁྱུང་རྩེར་བཞུགས་ཚུལ་ཀརྨ་པ་དབང་ཕྱུག་
རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་ནང་རབ་འབྱམས་ནོར་བུ་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་ཕྱི་མའི་་བར་གསལ། གསལ་པོ་ཡོད་པ་དང། དེ་རྗེས་ལྷ་དབང་རྡོ་རྗེ་འདས་པའམ་གང་
ལྟར། ཕ་ཤུལ་བུ་འཛིན་ལྟ་བུར་ལོ་ཤས་བསྟན་སྲུང་དབང་པོས་བྱས་པ་མཁས་དབང་དཀོན་
མཆོག་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚོར་འཇུག་པའི་གྲུབ་ཆེན། ནང་ཅུང་ཟད་ཅིག་གསལ་བ་དང། རྒྱལ་མཆོག་དགེ་
འདུན་རྒྱ་མཚོ་གཙང་ཕེབས་ཀྱིས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་བཞུགས་རིང་ཇ་ཞུས་དང། གཟན་
མེ་ཤིང་ཙམ་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཞབས་ཞུ་ཞུས་ཀྱང། སྡེ་པ་བསྟན་སྲུང་དབང་པོ་སོགས་

[361]
མ་ཡིན་པ་ཞུས་པའི་སྐོར་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་བ་བཅས་ཕྲན་བུ་ཞིག་ལས། བསྟན་སྲུང་དབང་པོའི་སྐོར་གྱི་ལོ་
རྒྱུས་ཞིབ་ཆ་ཞིག་མ་རྙེད་པས་བྱུང་ན་སྐབས་འདིར་འཇུག་པར་འཚལ་ཞིང། བསྟན་སྲུང་
དབང་པོའི་སྲས་སམ། སྐུ་མཆེད་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་དགུང་ལོ་བཅུ་བཞིར་སོན་པ་དེས་
ལྕགས་ཕག་་ལོར་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགན་དུ་ཕེབས་ཤིང། ཁོང་གི་དུས་བྱི་གླང་སྡེ་
གཟར་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་ཆུ་བྱི་་དང། ཆུ་གླང་་ལོར་སྡེ་པ་ཕུན་
ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མངའ་རིས་རྒྱལ་པོ་དང། ལྷོ་པ། བྱང་པ་རྣམས་ལ་དམག་བརྒྱབ་
སྟེ་མངའ་ཞབས་སུ་བཅུག་པ་དེ་ལ་ཟེར་ཞིང། ཁོང་དྭགས་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་པར་མོས་ཤིང་
ལྷག་པར་ཀརྨ་པའི་སྦྱིན་བདག་གི་མཐིལ་ལེན་ཞུས། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་རྒྱབ་རི་ནས་ས་
རྡོ་བླངས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དང། གཞིས་ཀ་རྩེའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བར་དེར་བཀའ་རྙིང་གི་
ཆོས་སྡེ་གསར་རྒྱག་གིས་རི་ལྡེབས་སྤེའུ་མཐོན་པོ་བརྩིགས་པའི་ལོགས་སུ་བཀྲ་ཤིས་གཟིལ་གནོན་
ཞེས་བྲིས་པ་དེ་དག་གི་ཀུན་སློང་ལ་བརྟེན་ནས་དབུས་ཕྱོགས་སུ་སོགས་པོ་ཆོ་འཁུར་བའི་འགྲུལ་པ་
ལྟོས་ཆེ་འབྱོར་པ་དེ་ཚོས་ཀརྨ་པའི་མཛོ་ཁྱུར་ཇག་འདེད་བྱས་པའི་རྐྱེན་ལས་ས་རྟ་་ལོར་
གཙང་དམག་ཁྱོན་ཆེ་དབུས་སུ་ལྷགས་ཏེ་འབྲས་སྤུངས་རྒྱབ་རིར་གྲྭ་པ་དང། དབུས་དམག་
བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་བསད་དེ་འབྲས་སེ་གཉིས་ཀྱི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་བྱང་དུ་ཐོན་བསྐྱོད་བྱེད་དགོས་
བྱུང་བར། དཔོན་ས་སྟག་ལུང་པས་གཙང་པར་ཞུ་གསེས་གནང་སྟེ་ཕྱིར་ལོག་པ་སོགས་བྱ་
བ་མ་ཡིན་པ་ཇི་སྙེད་བྱུང་བ་རྣམས་འོག་ཏུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་འཕྲེང་སྐབས་ལས་ཤེས་པ་འགྱུར་
ཞིང། བར་ལམ་ངས་བྲིས་པའི་སྲིད་དོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དབྱིན་ཡིག་དེབ་དེའི་ནང། གཙང་པ་
དང་འབྲུག་པ་དམག་འཁྲུག་ཡོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ཡིན་ཤེས་པ་མ་བྱུང་ཞེས་བྲིས་ཡོད་ཀྱང་

[362] འབྲུག་པ་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོའི་ཡང་
སྲིད་གཅིག་ར་ལུང་དགའ་གྲོང་ལ་འཁྲུངས་པ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་དང། གཅིག་འཕྱོངས་
རྒྱས་སྡེ་པའི་རྟོལ་བུར་འཁྲུངས་པ་དཔག་བསམ་དབང་པོ་གཉིས་ཞལ་སློབ་དང། སྦྱིན་
བདག་རྣམས་འཐེན་འཁྱེར་གྱིས་འབྲུག་པ་དང་ར་ལུང་པ་སོགས་ཕལ་ཆེ་བས་ངག་དབང་རྣམ་
རྒྱལ་ལ་མོས་ཤིང། འབྲུག་ར་ལུང་གི་གདན་སར་གདན་ཞུ་ཞུས་པ་དང། ཆོས་རྗེ་ལྷ་རྩེ་
བ་ངག་དབང་བཟོད་པ་དང། སྦྱིན་བདག་མང་པོས་དཔག་བསམ་དབང་པོར་མོས་ཏེ་དེའི་
རྒྱབ་གཉེར་གཙང་སྡེ་པས་བྱས་ཏེ་ཀ་ཀོར་རྒྱུན་དུ་ཡོད་མུས། ཇོ་ནང་ནས་རྗེ་བཙུན་ཏ་ར་ན་
ཐས་ ཀུན་དགའ་སྙིང་པོ་  སྡེ་པ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་ལ་འབྲུག་པ་ལྷ་སྲུང་གཉན་པས་
དགོངས་པ་དང་མི་འགལ་བ་མཛད་ན་ལེགས་ཚུལ་སློབ་སྟོན་གནང་བར་བརྟེན་ཤིང་ཡོས་
་ལོར་སྡེ་པ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་དགུང་ལོ་་དང། ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་དགུང་
ལོ་་ཐོག་ཕེབས་པ་གཉིས་གཞིས་ཀ་བསམ་གྲུབ་རྩེར་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་བཀའ་མོལ་
མང་ཙམ་གནང་བར་འགྲིགས་པོ་རང་ཞིག་མ་བྱུང་པའི་མུར་སྟག་གྲུ་ཁར་འབྲུག་པའི་སྒར་པ་
དང། ལྷོ་བྲག་དཔའ་བོའི་སྒར་པ་ཀོ་གྲུའི་ཐོག་འཐབ་མོ་ཤོར་བ་མི་གཉིས་མཚོན་ཁར་
ཐལ་བ་དང། མི་འགའ་ཤས་ཀོ་རྡིབ་ཀྱིས་ཆུ་ཤོར་གྱུར་པར་བརྟེན་སྡེ་པས་འབྲུག་པའི་
སྒར་པར་མི་སྟོང་ཆེན་པོ་དགོས་ཚུལ་བཀའ་ལྕི་གནང་བའི་རྐྱེན་དང། ལྷོ་ལྗོངས་གདུལ་
བ་སྐབས་སུ་བབས་པ་སོགས་གང་ལྟར་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མེ་འབྲུག་་ལོར་ལྷོ་
འབྲུག་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་ཕེབས་གནང་དགོས་བྱུང་བས་རྗེས་སུ་སྔ་རྗེས་གཉིས་ཙམ་གཙང་
དམག་འབྲུག་ལ་བཏང་བ། འབྲུག་ཡུལ་རོང་ས་བཙན་པས་གཙང་དམག་གིས་ཤོག་ཐོན་པ་
གང་ཡང་མ་བྱུང་ཞིང། འབྲུག་ཆེན་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ར་ལུང་ནས་དྲག་པོ་མངོན་
སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་མཐའ་དག་དང། འབྲུབ་ཁུང་ཆེན་པོ་ཐོད་ནག་བཅས་གསང་ཐབས་ཀྱིས་

[363] གཙང་སྟོད་སྡེ་པ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་
ལྕགས་ལུག་་ལོར་དབུས་ཕྱོགས་སུ་དམག་ལ་ཐོན་སྐབས་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་
མཚན་མ་མང་པོ་བྱུང་བའི་མཐར་སྡེ་པ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་དང། ལྕམ་བཅས་འབྲུམ་
པའི་ནད་འཕོག་སྟེ་འདས་ཚུལ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་དབྱངས་ཀྱི་གླེང་གཞི་ལྷོའི་སྐོར་དང། ལྷོའི་ཆོས་འབྱུང་འཇམ་མགོན་སྨོན་མཐའི་འཕྲེང་བ། གསལ་ཡང། བྱང་པ་རིག་འཛིན་ངག་གི་དབང་པོའི་
རྣམ་ཐར་ནང། ལོ་འདིར་གཙང་སྟོད་སྡེ་པ་དང། སྐུ་རབ་པ་གཉིས་དམག་འཁྲུག་ཐུག་
པའི་སྐབས་རིག་འཛིན་ངག་གི་དབང་པོ་དང། སྡེ་པ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་དོལ་མདར་
མཇལ་འཕྲད་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་འདུག་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་བཀོད་པ། པ་དེར་གཞིགས་ཚེ་ཕལ་ཆེར་ཆུ་སྤྲེ་་
ལོ་ཙམ་ལ་འདས་པ་མིན་ནམ་བསམས་
ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་འདས་མ་ཐག། ཁོང་གི་སྲས་ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་
དབང་པོས་ཕ་ཤུལ་བུ་འཛིན་གྱི་ལས་འཁུར་བླངས། ཁོང་ནི་ཆོས་དང་སྲིད་གང་ལའང་
མཁྱེན་པ་ཆེ་བས་ལ་ལ་དག་མངའ་རིས་པཎ་ཆེན་གྱི་སྐྱེ་བར་ངོས་བཟུངས་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་དགོས་
པ་ཞིག་བྱུང་འདུག་ཀྱང། ལས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་འདེད་པ་ན། བློ་ཆེན་ལོག་པའི་ལམ་དུ་
འགྲོ། ཞེས་པ་ལྟར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་ལས། དབུས་གཙང་གཉིས་ཡང་
ཡང་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་དགོས་བྱུང་བས། དགྲ་གཉིས་བྱུང་ན་དགྲ་གཅིག་པང་དུ་ལེན་
པའི་དཔེ་ལྟར་སྡེ་བ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོའི་སྐུ་མཆེད་གཞོན་པ་ཀུན་དགའ་རབ་བརྟན་ནས་
ས་ཡོས་་ལོར་འབྲུག་ཆེན་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་ལ་ཞི་བའི་ཐོག་ནས་བཀའ་མོལ་
རིམ་པར་ཞུས་མཐར་རྗེས་སུ་འབྲུག་ཆེན་ནས་སྔོན་མའི་འཁོན་འཛིན་སངས་པའི་ཚུལ་དུ་
ཐོད་ནག་གི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་སྔགས་ཀྱིས་བཀྲུས། ངན་གཏད་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱང་

[364] གཏོར་མ་དང་ཟོར་ཁ་བསྒྱུར་བ་སོགས་དགྲ་དུས་ལ་དགྲ་དང། གཉེན་དུས་ལ་
གཉེན་ཡིན་ཚུལ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་དབྱངས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་བདུད་རྩིའི་ཐིག་པ། གསུངས་པ་བཅས་གྲ་འགྲིགས་པོ་བྱུང་འདུག་ཀྱང། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་
དང། གདན་ས་གསུམ་ལ་ཡང་ཡང་གཙེར་བསུན། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཡབ་
རྗེ་ཧོར་བདུད་འདུལ་རབ་བརྟན་བཙོན་དུ་བཟུངས་ནས་བཙོན་ཞབས་སུ་འདས་པ་དང། དུ་ཀུ་ལའི་གོས་བཟང་ཀ་པ། དཔལ་སྤྲུལ་ཨོ་རྒྱན་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོས་མཛད་པའི་རྩིས་གཞུང་
ཉིན་བྱེད་སྣང་བ་བ་དང། སྐྱིད་
ཤོད་སྟག་རྩེ་བའི་སྡེ་པ་ཡབ་སྲས་དབུས་སུ་བཞུགས་མ་ཐུབ་པར་ཧོར་སོག་ཡུལ་དུ་ཕྱོགས་
གཡོལ་ལ་བཞུགས་དགོས་པ། ལྷག་པར་སོག་པོ་ཆོག་ཐུ་དཔོན་དང། མདོ་སྟོད་བེ་རི་
དཔོན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས་པའི་གླེང་འཕྲོས་ལས་འབྲས་སྤུངས་གཟིམ་ཁང་འོག་མའི་སྡེ་པ་
བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་དང། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་སྦྱིན་བདག་སྟག་རྩེ་སྡེ་པ་ཡབ་
སྲས་སོགས་བཀའ་གྲོས་ཀྱིས་ལ་མོ་ཚངས་པར་ལུང་ཞུ་ཕུལ་པའི་དོན་ལྟར། སོག་པོ་ཨོ་
རོད་ཚོ་པ་བཞིར་སྐྱབས་རོགས་མི་ཞུ་མཐུ་མེད་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་གུ་ཤྲི་ར་ཁཱང་གི་དམག་གིས་
ཆུ་རྟ་་ལོར་གཙང་སྲིད་རྩ་མེད་བཏང་སྟེ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པས་བོད་ལྗོངས་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཁྲིམས་ལུང་གཅིག་གིས་ཁྱབ་སྟེ། ཐོག་མའི་ཆར་ཀར་སྲིད་ཀྱི་
ནང་འཁྲུག་དམག་ཆུང་ཚགས་བླངས་པ་ལས། དེ་བྱིངས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་
ལ་བརྟེན་པའི་དམག་འཁྲུག་གཏན་ནས་མེད་པར་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བོན་སོགས་རང་རང་
ཆོས་ལུགས་ཇི་འདྲར་མོས་ཀྱང་རང་དབང་ལྟར་བྱས་ཆོག་པ་བྱུང་བར་བརྟེན་རེ་ཞིག་སེར་སྐྱ་
མཆོག་དམན་ཚང་མ་བཟོས་བདེར་གནས་ཆོག་པ་བྱུང་འདུག་གོ། །།

[365]
ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིམ་པར་བྱོན་ཚུལ་
༄༅། །སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིམ་པར་བྱོན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། དེ་
དག་གིས་བོད་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་སྐུ་དབང་ཇི་ལྟར་བཞེས་པའི་ཚུལ་ལ་ཅུང་ཟད་ཞིབ་འཇུག་
བྱེད་དགོས་པས། ང་ཚོ་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་ནང་བར་ཕྱིར་ལོག་གིས་བལྟ་དགོས་
ཤིང། དེ་ཡང་སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་དང་པོ་ནི། རབ་བྱུང་བདུན་པའི་
ལྕགས་ལུག་་ལོར་གཙང་ཤབ་སྟོད་དམ། གུར་མོ་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་
དགུང་ལོ་བཅུ་བཞིར་ཕེབས་སྐབས་སྣར་ཐང་དུ་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དྲུང་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་
དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་ཞེས་མཚན་བཏགས། དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། གསན་བསམ་
ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་ཞིང། ལྷག་པར་མཚན་ཉིད་ལ་སློབ་གཉེར་རྒྱ་ཆེར་གནང་སྟེ། རི་བོ་
དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་སྙན་པ་གསན་
ཏེ་ཤིང་ལུག་་ལོར་འོན་བཀྲ་ཤིས་རྡོ་མཁར་་གོང་མ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་
རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་གདན་དྲངས་ནས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་པའི་སྐབས་སུ་མཇལ་ཏེ་སློབ་མའི་གཙོ་བོར་
གྱུར། འཁྲུངས་རབ་གསོལ་འདེབས་རྨད་བྱུང་བསྐལ་པ་མར། །མཁྱེན་པའི་ཕ་
མཐར་མི་མངོན་ཡངས་པ་ལ། །པཎ་ཆེན་འཇིགས་མེད་གྲགས་པ་ཐུགས་འཕྲོག་ནས། །
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མཚན་གསོལ་གསེར་གདུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་དཀར་ཆག་ན་ཇི་བཞིན་དུ། །དོན་ལྡན་དགེ་འདུན་གྲུབ་ལ་གསོལ་བ་
འདེབས། །ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟར། བོ་དོང་འཇིགས་བྲལ་གྱིས་རྗེ་འདི་ཤེས་བྱ་
རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ལ་གཟིགས་པ་དང། མ་མཁྱེན་པ་མེད་པས་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་

[366] དར་རྒྱས་དཔོན་དཔལ་བཟང་གིས་
སྦྱིན་བདག་ཞུས་ཏེ་མེ་ཡོས་་ལོར་གཙང་གཞིས་ཀ་རྩེར་གདན་ས་ཆེན་པོ་བཀྲ་
ཤིས་ལྷུན་འདི་ནི་རྗེས་སུ་པཎ་ཆེན་རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་ས་མཛད་ཅིང། བོད་ཀྱི་དགོན་པ་ཆེ་ཁག་གྲས་ཨང་་པ་ཡིན། ཤར་རྩེ་
ཐོས་བསམ་གླིང་དཀྱིལ་ཁང་བཅས་གྲྭ་ཚང་གསུམ་ལ་དགེ་འདུན་སུམ་སྟོང་སྐོར་བཞུགས། པོ་ཕྱག་བཏབ། དགེ་འདུན་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ལྷག་ཙམ་འདུས། ཁོང་གིས་
བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གདན་སའི་མཁན་པོ་མཛད་དེ་པཎ་ཆེན་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་ཞེས་མཚན་
སྙན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ཅིང། དེ་ནས་བཟུང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གདན་ས་པ་སུས་
མཛད་ལ་པཎ་ཆེན་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་གྲགས། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་པཎ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོས་མཛད་པའི་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་དང། རྗེ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་རྣམ་ཐར་
ངོ་མཚར་མཛད་པ་བཅུའི་སོཌ་ལ་དགུང་གྲངས་གསལ་ཡང། བཀའ་དྲུང་ནོར་ནང་པའི་ཁྲི་ལོ་ཐམ་དེབ་ནང་དགུང་གྲངས་་ཞེས་གསལ་འདུག། བཞིར་ཕེབས་པ་
ཤིང་རྟ་་ལོར་བླ་བྲང་རྒྱལ་མཚན་མཐོན་པོར་མྱ་ངན་ལས་འདས་
ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་གཉིས་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་ནི། ཤིང་ལུག་་
ལོར་གཙང་རྟ་ནག་བསྲེགས་མིར་སྐུ་འཁྲུངས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་
ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གདན་སར་ཕེབས། དེ་དུས་རིན་སྤུངས་
པའི་ས་སྐྱོང་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ་མཚན་བྱུས་རྒྱུགས་པའི་སྐབས་ལ་བརྟེན། ཁོང་གི་ཞུས་ངོ་
བཞིན་ཀརྨ་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོས་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ཞིག་
འཛུགས་གནང་མཛད་བཞེད་ཀྱང། སྡེ་པ་སྣེའུ་པས་དང་ལེན་མ་ཞུས་རྐྱེན་ས་ཕག་་
ལོར་ལྷ་སའི་ཐོད་དུ་ས་ནག་མར་ཀརྨ་ཆོས་སྡེ་གསར་འདེབས་མཛད་པར་བརྟེན་སེ་འབྲས་
ནས་སེར་དམག་ལངས་ཏེ་ཉིན་མ་གཅིག་ལ་རྩ་བཤིགས་བཏང་བ་དང། ཀརྨ་པ་ཆོས་
གྲགས་རྒྱ་མཚོ་སྟོན་འཁོར་ཡང་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བྲོས་ཕེབས་གནང་དགོས་བྱུང་པ་

[367] སྐབས་དེར་བྱ་པ་ཁྲི་དཔོན་དང། ཀོང་པོ་ཀར་སྲིད། ས་
སྐྱོང་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ། ལྕགས་མོ་བ་འོད་ཟེར་སོགས་ནས་དམག་འཁྲིད་པར་ཞུས་ཀྱང་མ་
རབ་འབྱམས་ནོར་བུ་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་ཕྱི་མ་བར། གསན་པར་ཞི་བདེ་ཁོ་ནར་དགོངས་པ་བཞེས། ་རྒྱལ་མཆོག་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་ཤིང་
ཡོས་་ལོར་འབྲས་སྤུངས་སུ་བྱོན་ནས་གནས་རྙིང་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ལས་བསྙེན་
རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། ལོ་འདིར་སྐྱིད་ཤོད་ ལྷ་ས་  དུ་སྣང་རྩེ་ཁུ་དབོན་རྐྱེན་ལམ་
དུ་བཏང་བའི་སྐོར་ལ་སྙད་བཏགས། ས་རྟ་་ལོར་གཙང་གི་དཔུང་ཆེན་ལྷ་
སར་ལྷགས། སྟག་ལུང་པ་དང། འོལ་དགའ་བ། ཀརྨ་པ་བཅས་ནས་བར་འདུམ་ཞུས་
ཏེ་སྣེལ་པས་སྐྱོང་ངག་དབང་ལྷུན་པོ་སྐུ་མཆེད་ལ་སྐུ་སྐལ་དང་བཅས་སྐྱོར་མོ་ལུང་དུ་ཟུར་
བཞུགས་དགོས་པ་དང། སྣེའུ་སོགས་ཚང་མ་རིན་སྤུངས་ས་སྐྱོང་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེས་རྩིས་
བླངས། སེ་འབྲས་ཀྱི་མཆོད་གཞིས་ལ་གནོད་པ་མེད་ཙམ་བྱུང་ཡང། ལོ་འདི་ནས་
ས་སྟག་་བར་ལོ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པའི་རིང་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་སེ་འབྲས་གཉིས་
ཀྱི་དགེ་འདུན་ཕེབས་མཆོག་པ་བཟོས་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཁམས་ཆེན་པོ་དེ་དག་བྱུང་
་རྒྱལ་མཆོག་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་ས་སྦྲུལ་་ལོར་ལྷ་ས་ནས་
མལ་ལེ་དགུ་བཅུ་ཙམ་གྱི་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་སུ་ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་མེ་ཏོག་ཐང་གི་དགོན་པ་ཕྱག་
བཏབ། དགོན་པ་དེ་གའི་བྱང་ཤར་ཕྱོགས་མལ་ལེ་ལྔ་ཙམ་གྱི་གཡའ་ཁྲོད་ན་འབྱུང་འགྱུར་
གྱི་གནས་ལུགས་གསལ་པོར་སྟོན་པའི་ལྷ་མོའི་བླ་མཚོ་ཡོད། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་
འདུན་རྒྱ་མཚོ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གདན་ས་མཛད་མུས། དཔོན་ས་མིའི་དབང་པོ་དང། སྣེ་གདོང་་གོང་མ་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ། ཞལ་
སྔ་ནས་ལྷ་རྒྱ་རི་པ་མཆོད་ཡོན། འབྲས་སྤུངས་སྤྱི་སོ་བཅས་ནས་ལན་གཅིག་མ་ཡིན་པར་

[368]
ཤིས་ལྷུན་པོའི་གདན་སར་སྐུ་ཚབ་བསྐོ་གཞག་གནང་སྟེ་དབུས་སུ་བྱོན་ནས། དཔལ་ལྡན་
འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེའི་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་ཞབས་སོར་བཀོད། ཛ་ཡ་པཎྜི་ཏ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ག་པའི་བ་དེ་རྗེས་སེར་
ཐེག་ཆེན་གླིང་གི་མཁན་པོ་ཡང་གནང། འབྲས་སྤུངས་སུ་བཞུགས་ཡུལ་བླ་བྲང་དུ་
དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གསར་དུ་བཞེངས་པ། ནོར་བུའི་འཕྲེང་བའི་ནྤར་ཐོག་མར་སྣེའུ་རྫོང་པའི་གཞིས་ཁ་རྡོ་ཁང་སྔོན་མོར་གྲགས་པའི་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལས་སྤྲོས་
པས་ཕོ་བྲང་གི་ལྟེ་བ་ལེགས་རྒྱུ་མེད་ཀྱང། རྗེས་སུ་སྐུ་འཕྲེང་གསུམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཤུལ་སྐུ་མདུན་
རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་རྐང་ལེན་དང། ས་སྐྱོང་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གྱིས་ཞལ་བཀོད་དང། འུལ་མིའི་ཞབས་
འདེགས་བཅས་གནང་སྟེ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་གནང་འདུག། ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་བོད་ལྗོངས་ཆོས་
སྲིད་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བདག་པོར་བཞེས་པ་ནས་བཟུངས་བླ་བྲང་གི་མཚན་དེ་གཞུང་ལ་འཇགས་
ནས་གནམ་བསྐོས་གཞུང་ས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པ་ཞེས་པ་འདི་བྱུང་
མེ་བྱི་་ནས་རིན་སྤུངས་པའི་ཤུགས་རིམ་པས་ཉམས་ཏེ་ས་སྟག་
་ལོ་ནས་སེ་འབྲས་ཀྱི་དགེ་འདུན་སྨོན་ལམ་ཚོགས་སུ་བསྟར་ཆགས་ཕེབས་ཆོག་པ་བྱུང་
བ་ནས། རྗེ་འདི་པས་ལོ་ལྟར་གྲལ་དབུར་ཕེབས། འོན་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་
འཁྱེར་ལ་བརྟེན་པས་ནང་འཁྲུག་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཡོང་བཞིན་པ་རེད། མེ་བྱ་་
ལོར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་དུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་འབྲི་གུང་པས་འོལ་ཁ་
བའི་སྟེང་དུ་དཔུང་རྒོལ་བྱས་ཏེ་རྫིང་ཕྱི་དགོན་པ་ཤོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་འོད་སྣ་སོགས་དགེ་
ལུགས་པའི་དགོན་པ་བཅོ་བརྒྱད་འབྲི་གུང་པས་འཕྲོགས། དཔག་བསམ་ལྗོན་བཟང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་
རྒྱ་མཚོ་དགུང་གྲངས་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔར་ཕེབས་པ་ཆུ་སྟག་་ལོར་འབྲས་སྤུངས་དགའ་

[369]
་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་གསུམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ནི། ལྷ་སའི་
ཉེ་འགྲམ་སྟོད་ལུང་མདའ། སྐྱར་པོ་རྩེ་ཁ་ཁང་གསར་གོང་དུ་ཆུ་ཡོས་་ལོར་སྐུ་
འཁྲུངས། དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་རྟ་ན་དྲུང་ནས་གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོ་དང། པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པ། སྐྱོར་མོ་ལུང་ནས་ཞབས་དྲུང་གདུང་རྒྱུད་རིན་པོ་ཆེ་་མིའི་དབང་པོ་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་རྒྱལ་
མཚན་སོགས་ནས་རྐང་ལེན་གྱིས་ངོས་འཛིན་ཞུ་རྒྱུ་དང། གདན་སར་གདན་ཞུ་སོགས་བྱས་
མེ་རྟ་་ལོའི་ཚལ་གུང་ཐང་མེ་ཏོག་མཆོད་པའི་སྐབས་མཚན་མོ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་
མེ་ཤོར་གྱིས་རྟེན་གསུམ་ཡོད་རྒུ་རྩ་མེད་དུ་སོང་བ་དང། སྟག་ལུང་གཙུག་ལག་ཁང་ལའང་
མེ་ཤོར་གྱིས་སྐྱོན་ཆེ་བྱུང། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་བསྟན་རྩིས། ལོ་འདིའི་ཡས་མས་ནས་གཙང་སྟོད་སྡེ་པའི་མིང་ཅུང་ཟད་ཐོན་
པའི་སྐབས་ཡིན། ཆུ་གླང་་ལོར་ནང་སོ་དགའ་ལྡན་པ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་པོའི་དམག་
སྐྱོར་མོ་ལུང་དུ་ཕབས་ཏེ་སྡེ་གཟར་ཆེ་བ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་དང། གུང་
ཐང་མེ་ཏོག་མཆོད་པ་སོགས་ཀྱང་འགྱངས་རྐྱེན་བཟོས། རྗེ་འདི་གསན་བསམ་ལེགས་ཤིང་
ཡས་མས་ཀྱི་སྡེ་གཟར་ཁག་ལ་ཆིངས་འདུམ་དང། བཀའ་ཁྲ་སོགས་མཛད། ལྷག་པར་
མེ་འབྲུག་་ལོར་ཡར་ཀླུང་དུ་སྣེ་གདོང་པ་དང། འཕྱོངས་རྒྱས་ནང་སོ་མ་མཐུན་
པས་སྡེ་གཟར་ཆེ་བ་ལངས་པས་བར་འདུམ་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཞི་འཇགས་མཛད་པ་སོགས་ཀུན་གྱིས་
སྤྱི་མོས་ཆེ། ས་ལུག་་ལོར་ས་གཞིའི་དབང་ཕྱུག་སྣེ་གདོང་་གོང་མ་ཆེན་པོ་ངག་
གི་དབང་ཕྱུག་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་
མཚོར་ཀྭན་དིང། ཏའི་གུ་ཤྲིར་ཧཱོང་ཧང་གི་མཚན་གནས་དང། ཕྱག་དམ་དམར་པོ་

[370] སྡེ་སྲིད་ཀྱི་
བླ་མའི་ཆེ་བར་འོས་པའི་མཚན་གྱི་རིམ་པ་དང་བཅས་བསུ་བའི་བཀོད་པ་ངོ་མཚར་བས་
མདུན་བདར་ཏེ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་སྣེའུ་གདོང་རྩེར་ཕེབས། ་གོང་མར་སྒྲོལ་དཀར་སྤྱན་བདུན་
མའི་ཚེ་དབང་སོགས་ཆོས་འབྲེལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གནང། དེ་གའི་ལོ་རྗེས་མར་རྗེ་འདི་ཆོས་
འཁོར་རྒྱལ་དུ་བཞུགས་སྐབས། སྣེ་གདོང་གི་སྡེ་སྲིད་ཞལ་ངོ་རྣམས་ནང་ཞིག་པའི་སྡེ་
གཟར་ལངས་ཏེ་རྗེ་འདི་ཆིངས་འདུམ་མཛད་པར་ཡར་ཀླུང་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཞལ་ངོ་རྣམས་ལ་
་སྙན་སྒྲོན་དང། བློན་པོ་རྣམས་ལ་སློབ་སྟོན་རྒྱས་པ་གནང་ཡང། གཏན་ཆིངས་ནི་མ་
བྱུང། བར་ཆིངས་གཡུལ་འཐབ་བཀག་ཐུབ་ཙམ་བྱུང། དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་རྟ་བ་
སླར་ཡང་སྡེ་སྲིད་ནང་ཞིག་གི་སྡེ་གཟར་སྐྱིད་ཤོད་ཕྱོགས་ལངས་ཏེ་
དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང། འབྲི་སྟག། ཕག་མོ་བ། འོལ་ཁ་
བ༑ སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་པ་སོགས་ནས་ཞུ་ཆིངས་མཛད་ཀྱང་ཤོག་ཆེར་མ་བྱུང་བས་
རྒྱལ་ནས་རྒྱལ་མཆོག་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་གདན་ཞུ་དོས་དྲགས་བྱུང་བར་སྐྱིད་ཤོད་དུ་
ཕེབས། དན་འབག་རིན་ཆེན་སྒང་དུ་བཞུགས་སྒར་གནང་ནས་བར་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཆིངས་
ལུགས་སྐོར་ལ་ཕྱོགས་ཞེན་མི་བྱེད་པ་དང། བཀའ་གྲོས་ཕྱིར་གཟེགས་མི་བྱེད་པའི་
ཆོས་སྐྱོང་དཔང་བཙུགས་ཀྱིས་བསྡམ་ར་གནང། ཕན་ཚུན་བསྐོར་སྦྱང་མཛད་མཐར་
བཀའ་ཁྲས་བཅད་དེ་དམག་རྣམས་སོ་སོར་གྱེས། ཆུ་ཁྱི་་ལོར་ཆར་ཤུགས་
རྒྱས་ཆེས་ཆོས་འཁོར་དཔལ་གྱི་ལྷ་སར་ཆུ་ཉེན་ཆེན་པོ་བྱུང་རྐྱེན་ཆུ་རགས་གསར་རྒྱག་
དང། དེའི་ཕྱི་ལོ་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་རྗེས་འབྲེལ་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་ཇོ་བོའི་
རགས་རྡོ་སྐྱེལ་བའི་སྲོལ་བཟང་འཛུགས་པར་མཛད། ས་སྦྲུལ་་ལོར་གདན་ས་

[371] སེར་སྐྱ་རྣམས་ལ་ཆོས་འཁོར་གྱ་ཆེར་བསྐོར་ཞིང་
བླ་བྲང་རྒྱལ་མཚན་མཐོན་པོའི་དཔོན་སློབ་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་སྒོར་ཞིབ་འཇུག་
བཀའ་སློབ་དང། ཁྲི་ཐོག་ཏུ་གནས་རྙིང་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་བསྐོ་གཞག་གནང་
ཤངས་དང། རྟ་ནག། ཟབ་ཕུ་ལུང། སྣར་ཐང། བྱང་ཆེན། ཁྲོ་ཕུ་ལུང། ས་སྐྱ་
ཁའུ་སྐྱེས་ལྷས། ཞྭ་ལུ། རྒྱལ་རྩེ་སོགས་ཀྱི་གནས་རྟེན་རྣམས་མཇལ་ཞིང། འབྲོང་
རྩེར་རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་དུ་འབྲུག་པ་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོ་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཐུགས་
སྣང་དག་པས་ཕྱག་རྩེ་སྤྲོད་མཛད་པའི་སྐོར། རྣམ་ཐར་དུ། དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་རྟ་ན་སྤྲུལ་སྐུ་ངག་དབང་ནོར་བུ་
འདི་བཀའ་རྒྱུད་པའི་བླ་མ། སྒོམ་ཆེན་པའི་སྦག་སྦུག་གི་ཉམས་མེད་པར། དཔོན་སློབ་
གཉིས་ལུགས་ཟུང་གི་གསུང་གླེང་ཞིབ་ཏུ་བྱུང་འདུག་པས། དེ་ནས་བཟུངས་དགེ་འབྲུག་
གཉིས་ལུགས་ལེགས། ཞེས་དང། འབྲུག་པ་སྤྲུལ་སྐུ་འདི་གསང་སྔགས་གསར་རྙིང་
མདོ་རྒྱུད་ཐ་སྙད་རིག་པ་སོགས་ལ་མཁས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་ས་
མཚམས་ཕྱེད་ཅིང། རྟག་ཚུགས་ཟིན་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་དགྲ་གོ་གཉེན་
གོ་ཆོད་པ་ཞིག་སྣང། ཞེས་གསལ་བ་དང། ཀུན་མཁྱེན་པད་དཀར་གྱི་རང་རྣམ་དུ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཟློས་གར་ན་
འབྲས་སྤུངས་ནས་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཕེབས་པ་ལ། གཙང་བྱིངས་ས་ས་སྐྱ་པ་དང། བཀའ་བརྒྱུད་པ་
བཀར་དར་བས་ཧ་ཅང་འཕྲིན་ལས་ཆེ་བ་མ་བྱུང་བ་དང། སྒེར་དུ། མྱང་སྟོད་དུ་གྲུབ་མཐའི་
ཀུན་སློང་གིས་དགག་པའི་ས་དཔྱད་བྱེད་འདུག་པས་མི་ལེགས་པར་བསམས། དེ་གོང་
ནས་འབྲེལ་ཡོད་ཙམ་ལས་མེད་རུང། ངེད་ཀྱིས་མྱང་སྟོད་པའི་གྲྭ་རིགས་རྣམས་ལ་གདན་

[372] ཁྱད་པར། པ་རྣམ། འབྲོང་རྩེ་རྒྱལ་
བྱེད་ཚལ་དུ་ཕེབས། བསུ་བ་སོགས་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས། མཇལ་
འཕྲད་ཀྱང་ཕེབས་གདོང་རང་ལ་བྱས། ཁོང་དགེ་ལྡན་པའི་ཞྭ་སེར་ཐོག་གི་གཙུག་གི་ནོར་
བུར་སྣང་བས། ངེད་ཀྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་སྟེང་དུ་བསུ་བ་ལ་ཕྱིན། ཕྱག་རྩེ་སྤྲོད་ཀྱི་
དཔྱད་གཞི་ལ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་ཇོ་བཟང་བ་དང། ངེད་ལ་དགེ་བཤེས་བཟང་པོའི་
མཐོང་གིས། ཕ་ཚད་ནས་དབུ་ཞྭ་ཟུལ་གྱིས་ཕུད། ཕྱག་མཛད་སྣང། ངེད་ཀྱིས་ཀྱང་
རྒྱང་རྒྱོང་སྦག་སྦུག་མེད་པར་འཕྲལ་མར་ལན་ཕུལ་བས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་དང། ཞེས་
དང། བཞུགས་སྟན་གཅིག་ལ་གདན་ཆགས་པ་སོགས་ཐུགས་ཀ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་
ཉེ་བར་བྱུང། ཞེས་གསལ་བས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་སློང་མ་མཛད་པར་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་
པར་ཐར་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་བཅས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་ཞིང། གཞན་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་
སུ་བླ་ཆེན་རྣམས་ཐོག་མའི་མཇལ་འཕྲད་མ་གནང་གོང། གཟོས་སྒོ་ཆེ་ཆུང་སྐོར་ལ་རྩོད་
གླེང་གནང་བའི་རྣམ་ཐར་མང་པོ་ཞིག་སྣང་བས་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་སྲིད་དོན་དྲེགས་པས་
མྱོས་པའི་དཔོན་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལས། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་
ལྟ་བུ་ཞིག་མཐོང་གི་མི་འདུག་གོ་
ཤིང་ཕག་་ལོར་སྡེ་པ་རིན་སྤུངས་པས་གཙང་རོང་གི་དམག་
ཁྲི་ཕྲག་ཏུ་ཉེ་བར་བཏེགས་ནས། སྟོད་ལུང་སྒལ་པོ་ན་ཁར་སྒར་ཕབ། སྒལ་བྱང་
སྨོན་གསུམ་བཅོམ། རིམ་གྱིས་སྐྱིད་ཤོད་དུ་འོངས་ནས། གཙང་ཆེན་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ་ལྟ་
བུའི་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞིག་བྱེད་རྩིས་ལ། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་གཡོག་ཏུ་སྐུ་
ཞང་ཀུན་བཟང་རྩེ་པས་ལས་སྦྱོར་མཛད་པས། སྒར་དུ་ཐོག་དང། འཁྱུག་སོགས་
བྱུང་བས་མི་ཐུབ་ཀྱང། ལྷ་མི་ཐུབ་བསམས་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་སོག་པོ་ཧལ་ཧ་འམ་

[373] ཆ་ཧར་ཞེས་པ་མ་དག་པ་ཡིན་གསུངས་འདུག་
ཆ་ཧར་རྒྱལ་པོ་ཨལ་ཐན་ཁཱང་ལ་མཛོ་དགེ་ཨ་སེང་བླ་མས་རྒྱལ་མཆོག་བསོད་ནམས་རྒྱ་
མཚོའི་རྣམ་ཐར་བཤད་པས་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ་སོག་ཡུལ་དུ་གདན་ཞུ་སྔ་རྗེས་འབྱོར་བ་རྗེས་
སུ་ཕེབས་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་ཐོག། རེ་ཞིག་བླ་མཆོད་དུ་འདུལ་བ་བླ་མ་བརྩོན་འགྲུས་
བཟང་པོ་བརྫོང་བདའ་མཛད། སླར་ཨལ་ཐན་ཁཱང་ངོ་མ་རང་མཇལ་ཕྱག་ཏུ་མཚོ་ཁ་ཕྱོགས་
སུ་འབྱོར་རྩིས་གནས་ཚུལ་འབུལ་བ་དང། གདན་འདྲེན་གྱི་མི་སྣ་ལྟོས་ཆེ་བསྐྱར་མར་འབྱོར་
བར་བརྟེན། མེ་གླང་་ཟླ་བ་་ཚེས་་ཉིན་འབྲས་སྤུངས་ནས་ཆིབས་ཁ་
བསྒྱུར། གདན་ས་ཆེན་པོ་དགའ་ལྡན་དང། རྭ་སྒྲེང་སོགས་སུ་གནས་གཟིགས་གནང་
དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེས་དབུས་གྡ་ས་ཁག་གི་སློབ་དཔོན། གོང་དཀར་རྩེར་སྐུ་ཚབ་
སོགས་བོད་ཀྱི་ཆེ་རྒུ་ཁག་ནས་རྭ་སྒྲེང་པར་ཕེབས་སྐྱེལ་ཞུ་བར་བཅར། དེ་ནས་ཆིབས་
ཐོག་འཁྱོལ་ཁར་ས་སྐྱོང་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་འདི་དགེ་ལྡན་པའི་སྦྱིན་བདག་གི་གཙོ་བོ་བྱེ་རི་སྟག་རྩེ་པའི་ཞལ་ངོ་ཡིན། གྱིས་ཆིབས་ཡོབ་ལ་འཇུས་ནས། བསྟན་
པའི་དཔལ་གྱུར་བླ་མའི་་ཞབས་པད་བརྟན། །བསྟན་འཛིན་སྐྱེས་བུས་ས་སྟེང་ཡོངས་ལ་
ཁྱབ། །ཅེས་ཚིག་རྐང་གཉིས་འཕྲལ་རྩོམ་མཛད་ཐོག་མཆིམས་བརྣངས་ཏེ་གསུང་རྒྱུ་
མ་བྱུང་བས། བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་མངའ་ཐང་འབྱོར་བ་རྒྱས། །བསྟན་པ་ཡུན་རིང་
གནས་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག་ཅེས་ཆིབས་ཐོག་ནས་གནང། འདི་ནི་མཆོད་ཡོན་གཉིས་
ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ནང་ཐུགས་རྩོམ་མཛད་པས། ཚིག་དོན་ཟབ་ལ་བྱིན་རླབས་ཆེ་
བར་གྲགས་
དེ་ནས་བྱང་རིགས་ཀྱི་འབྲོག་སྡེ་མང་པོ་དང། མིའི་འགྲོ་བ་མེད་པའི་
བྱང་ཐང་རིམ་པར་བརྒྱུད་འབྲི་ཆུ་ཁ་དང། རྨ་ཆུ་ཁ་སོགས་ཆུ་ཆེན་རྣམས་བགྲོད་དེ་རྨ་ཆེན་

[374] ཁ་
ཐན་བ་ཐུར། ཐུ་མེད་ཀྱི་མ་ཟིན་པཀྵི་རྣམས་ཀྱིས་གཙོས་རྟ་པ་བརྒྱད་བརྒྱ་སྐོར་འབྱོར། ཨ་རིཌ་
དཀར་པོའི་ཐང་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཕེབས་བསུ་གཉིས་པ། འུར་བསྡུས་རྒྱལ་རིགས་སེ་ཆེན་
ཧོང་ཐའི་ཇི་དང། ཐུ་མེད་ཀྱི་རྒྱལ་རིགས། ད་ཡན་ནོ་ཡོན་གྱིས་གཙོས་རྟ་པ་སྟོང་ཕྲག་
གསུམ་ཙམ་འབྱོར། གདན་འདྲེན་གསུམ་པར། ཉི་མ་གསུམ་གྱི་རིང་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇོ་རིགས་
ཐུ་ཐའི་ཇི། ཆིང་བཱ་ཐུར་སོགས་རྟ་པ་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་དང། རྒྱལ་པོའི་གམ་ནས་སྔར་
བརྫོང་བདའ་གནང་བའི་ཆོས་རྗེ་བརྩོན་འགྲུས་བཟང་པོ། ལོ་ཙཱ་བ་གུ་ཤྲི་པྐྵི་སོགས་ཀྱིས་
གཙོས་རྟ་པ་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་བཅས་ཕེབས་བསུ་འབྱོར་
ས་སྟག་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་རྩོད་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་
བ༑ ཨལ་ཐན་རྒྱལ་པོ་ཉིད་མཐའ་འཁོབ་མུན་པའི་གླིང་དཀར་པོར་བྱས་པའི་བརྡ་ཆད་དུ་
གོས་དཀར་པོ་གསོལ། བཙུན་མོ་དང། འཁོར་ཁྲི་ཕྲག་བཅས་འོངས་ནས་དད་གུས་ཆེན་
པོས་བསུས་ཏེ་མཆོད་ཡོན་ཐོག་མར་མཇལ། འབུལ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཕུལ་ཞིང། ཁྲོམ་
འབུམ་ཕྲག་ཙམ་ཚོགས་པའི་དབུས་སུ་མཆོད་ཡོན་ཉི་ཟླ་ཟུང་ཞིག་ཕེབས་ཏེ། ཧོང་ཐའི་
ཇིས་གཏམ་བཏང། གུ་ཤྲིར་པཀྵིས་ལོ་ཙཱ་བསྒྱུར་ཏེ། སྔོན་ནས་ཆ་ཧར་གནམ་གྱི་རིགས་
ལས་མཆེད་པས་སྟོབས་ཆེ། རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་དྲག་པོས་དབང་དུ་བསྡུས། ས་སྐྱ་པ་དང་
མཆོད་ཡོན་འབྲེལ་ཏེ་ཆོས་དར། སླར་ཡེ་མུར་རྒྱལ་པོ་ནས་ཆོས་ཆད། ལས་སུ་སྡིག་པ་
དང། ཟས་སུ་ཤ་ཁྲག་ཁོ་ན་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པས་མུན་ནག་ཁྲག་མཚོའི་གླིང་ལྟ་བུར་
མཆོད་ཡོན་ཉི་ཟླ་ཟུང་གི་བཀའ་དྲིན་ལས། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་གཏོད། ཁྲག་མཚོའོ་
མར་བསྒྱུར་བ་འདི་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བས། ཕྱོགས་འདི་ན་ཡོད་པའི་རྒྱ་བོད་ཧོར་སོག་ཀུན་གྱིས་
ཀྱང་དགེ་བ་བཅུའི་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དགོས། ཉི་མ་དེ་རིང་ནས་ཁྱད་པར་སོག་པོ་ཆ་དཀར་

[375] སྔ་སོར་སོག་པོ་ཤི་བའི་རྗེས་སུ་དམིགས་པའི་སྲོག་གཅོད་
གཏན་ནས་མ་བྱེད། གལ་ཏེ་སྔར་བཞིན་མི་བསད་པ་བྱུང་ན་ཁྲིམས་ཀྱིས་ལུས་སྲོག་
འབྲལ་བ་ཡིན། རྟ་ཕྱུགས་བསད་པ་བྱུང་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནོར་ཐམས་ཅད་འཕྲོག། བླ་མ་
དང་དགེ་འདུན་གྱི་ཆ་ལུགས་ཅན་ལ་བརྡུང་བརྫོག་སོགས་ལག་བཞག་པ་བྱུང་ན། ལག་
འཇོག་མཁན་གྱི་གཞི་མ་ཐམས་ཅད་གཏོར། སྔར་ཨོང་བཀོད་དུ་གྲགས་པའི་གཤིན་པོ་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་བྱས་པ་ལ་མིང་བཏགས་པའི་ཟླ་བ་བྱུང་རེས་ཀྱི་ཉ་སྟོང་བརྒྱད་གསུམ་
ལ་རྟ་ཕྱུགས་བསད་པའི་ཁྲག་གིས་མཆོད་པ་དང། ལོ་དུས་ཀྱི་མཆོད་པ་ལ་དྲག་ཞན་གྱི་
དབྱེ་བ་མང་ཉུང་མཐའ་ཡས་ཤིག་གསོད་པ་རྣམས། དེང་ཕྱིན་ཆད་ནས་བཟུང་རྟེན་དེ་རྣམས་
མེ་ལ་བསྲེགས་ནས་ལོ་ཟླའི་དུས་ཀྱི་མཆོད་པ་སྲོག་གཅོད་པ་གཏན་ནས་མ་བྱེད། གལ་ཏེ་
བྱས་པ་བྱུང་ན་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆད་པ་རྟ་ནོར་གང་བསད་ཀྱང། དེའི་བཅུ་འགྱུར་འཕྲོག། ཨོང་
བཀོད་མེ་ལ་བསྲེགས་ནས་ཁྱིམ་གཏོར། ཨོང་བཀོད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མགོན་པོ་ཕྱག་
དྲུག་པའི་སྐུ་རེ་འཛིན་པ་དང། དེ་ལ་ཡང་དཀར་གསུམ་གྱི་མཆོད་པ་མ་གཏོགས་ཤ་ཁྲག་
གི་མཆོད་པ་གཏན་ནས་མ་བྱེད། གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགེ་བ་ལ་འབད་ལ། ཉ་སྟོང་
བརྒྱད་གསུམ་ལ་བསྙེན་གནས་སྲུངས། རྒྱ་བོད་ཧོར་ཀུན་ལ་དགོས་མེད་ཀྱི་འཕྲོག་བཅོམ་
མ་བྱེད། མདོར་ན་བོད་ཡུལ་དབུས་གཙང་དུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ལྟར། ཡུལ་ཕྱོགས་འདིར་
ཡང་བྱ་དགོས་ཞེས་ཁྲིམས་མང་དུ་བསྒྲགས་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་རྟ་ན་བསྒྲགས་སོ། །
དེར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཟླས་ལུང་གནང་བ། ལོ་ཙཱ་བས་སོག་པོའི་
སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་ཀུན་གྱིས་གོ་བས། ཕྱོགས་མཐའ་དག་ཡི་གེ་དྲུག་པ་བཟླ་བ་ལ་བརྩོན་
པར་གྱུར། དེ་ནས་མཆོད་ཡོན་ལྷན་འཛོམས་གནང་བའི་ས་དེར། གཙུག་ལག་ཁང་

[376] རྒྱ་བོད་ཀྱི་བཟོ་བོ་མཁས་པ་མང་པོ་བཀུགས་ནས་
གཙུག་ལག་ཁང་དང། ཕོ་བྲང་གཅིག་འཐུས་བཞེངས་ནས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་དཔག་བསམ་ལྗོན་བཟང་།།དང། དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོའི་སྟོད་ཆ་།་ནང། མཚོ་སྔོན་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ཐད་
ཆབ་ཚ་ཞེས་པའི་ས་གནས་དེ་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་འདུག་
ཞེས་བཏགས། དེ་ནས་བཟུངས་སོག་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཨོང་བཀོད་ལོ་དུས་ཤ་ཁྲག་སོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་བྱེད་ཡུལ་ཨོང་བཀོད་ཅེས་ཕ་མ་སོཌ་གཤིན་པོའི་འདྲ་འབག་བཟོས་པ་དེ་ལ་ཟེར། མེ་ལ་བསྲེགས་
ཨལ་ཐན་ཁཱང་ནས་མི་རིགས་མི་གཅིག་པ་དུ་མའི་དབུས་སུ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་
གསེར་སྲང་བརྒྱ་ལས་གྲུབ་པའི་ཐམ་ག་འབྲུག་སྡེར་མོ་ལྔས་མཚན་པའི་ཁ་རིས་ལ། རྡོ་རྗེ་
འཆང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱལ་ཞེས་ཧོར་ཡིག་ལས་བྱས་པ་དང། མུ་ཏིག་གི་སྣམ་སྦྱར་གྱིས་
མཚོན་ཆེན་པོར་འོས་པའི་ན་བཟའ་སོགས་ནོར་བུའི་རིགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྣེ་
དྲངས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བཛྲ་དཧར་ཞེས་ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་མཚན་བསྟོད་ཕུལ། རྒྱལ་
དབང་མཆོག་ནས་ཀྱང། རྒྱལ་པོ་ཨལ་ཐན་ཁང་ལ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལྷའི་ཚངས་པ་
ཞེས་པའི་མཚན་གནང་ངོ། །དུས་སྐབས་དེ་ནས་བཟུངས་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གི་སྐུ་
འཕྲེང་ཚང་མར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཞེས་ས་གསུམ་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས། དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་རྟ་བ་གྲགས། ཏཱ་ལ་ནི་སོག་པོའི་
སྐད་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཟེར་ཞིང། དེའི་དོན་ནི་རྗེ་འདིའི་མཁྱེན་རླབས་དང། མཚན་
སྙན་ནི་མཐའ་དང་མུ་མེད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟར་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ས་ཆེན་འདིའི་ཁྱོན་
ཀུན་ལ་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པའི་བསྣགས་བརྗོད་ཞུས་པ་ཞིག་ཡིན། རྗེས་སུ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་
གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ཀྱང། རྒྱ་མཚོའི་བླ་མ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་དང། ཆབ་ཤོག་
ཁག་ལ་ཡང་ཡང་སྩལ་བཞིན་པ་རེད། དེ་ནས་རྒྱལ་རིགས་གསུམ་གྱིས་གཙོས་པས་

[377] དགུན་དུས་སུ། འུར་བསྡུས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཝིན་
དུས་སྤྱན་དྲངས། དེར་ཕུན་ཚོགས་གཞན་ཕན་སྡེ་ཞེས་པའི་དགོན་པ་ཕྱག་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོའི་སྟོད་ཆ་།་པར་ཕུན་ཚོགས་གཞན་ཕན་སྡེ་བཏབ་པའི་ས་ཆ་ངོས་མ་ཟིན་ཞེས་གསལ། བཏབ། རྒྱ་
ནག་ནས། རྒྱལ་པོ་ཧོང་ཁྱི་ཐུལ་གྱིས་མི་སྣའི་གདོང་ཞུ་ཡིག་གུས་འདུད་ཅན་འབྱོར་
གན་ཅུ་དུ་དཔག་བསམ་ལྗོན་བཟང་།་དང། དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོའི་སྟོད་ཆ་།་པར་འདི་ནི་སྔར་བེ་དྷ་ཧོར་གྱི་སྒོམ་གྲ་
ཡོད་པའི་གནས་དང་ཉེ་བ་དེང་དུས་རྒྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཀན་ཀྲུང་ཞེས་འབོད་ཅེས་གསལ། ཐང་ཞེས་སྡེ་དུད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ཙམ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་མི་དཔོན་དེས་
གདན་དྲངས། ས་པཎ་ཕེབས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྡེ་དང། མ་ཏི་སི་སོགས་ལའང་འཕེབས་
ཏེ་ཆོས་འབྲེལ་གནང། ཡུལ་དེའི་དཔོན་གྱིས་དམག་མི་ཁྲི་ཕྲག་གི་བསུ་བ་དང་བཅས་ཕོ་
བྲང་སྐྱིད་བདེ་སྦུག་ཏུ་ཕེབས། ཁྲོམ་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དབང་གནང་བར་རྒྱ་ནག་དང་
ཡུ་གུར། སོག་པོ་གསུམ་གྱི་སྐད་ཤེས་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་གསུམ་གྱིས་བསྒྱུར་
རྒྱ་སོག་གི་མི་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་རབ་ཏུ་བྱུང། དེ་ནས་སླར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་དུ་ཕེབས་
སྔོན་ནས་སོག་པོ་ཧལ་ཧ་ ཆ་ཧར་  བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱའི་ལྕགས་རིའི་
ནང་སྔར་རྒྱ་རྒྱལ་ཅིན་ཤིའི་ནས་རྒྱ་ནག་དང། སོག་པོའི་ས་མཚམས་ཀྱི་དབྱེ་རྟགས་ལྕགས་རི་རིང་པོ་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། ཁོངས་ཀྱིས་དེ་ལ་གནོད་འཚེ་ཆེ་བས་རྗེ་འདིས་སོག་པོ་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་
བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་ནས་བཟུངས་རྒྱ་མིའི་མི་རིགས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པའི་སྐྱབས་སྦྱིན་
བླ་ན་མེད་པ་བྱུང། ས་ཡོས་་ལོར་འུར་བསྡུས་དང། ཨོ་རོད་ནང་འཁྲུག་པ་
རྣམས་ལ་བཀའ་དཔྱད་ཀྱིས་བདེ་འཇགས་ལ་བཀོད། རྗེ་འདི་སོག་པོའི་ཡུལ་དུ་བཞུགས་
རིང། འབྲས་སྤུངས་སུ་སྔར་སྡེ་པ་སྣེའུ་པའི་གཞིས་ཁང་རྡོ་ཁང་སྔོ་མོར་་རྒྱལ་མཆོག་
དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་བཞུགས་གནས་བླ་བྲང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཞེས་སྤྲོས་རྒྱས་སོགས་

[378] སྐུ་མདུན་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྐང་
ལེན་དང། ས་སྐྱོང་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་པས་ཞལ་བཀོད་དང། འུལ་མིའི་ཞབས་
འདེགས་བཅས་གནང་སྟེ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་གནང། ཨལ་ཐན་རྒྱལ་
པོས་སོག་ཡུལ་ཧ་ལྷའི་ཕྱོགས་སུ་གདན་ཞུ་ཞུས་ཀྱང། མདོ་སྟོད་ ཁམས་  ལི་ཐང་
དུ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་འཛུགས་དགོས་ཡོད་པས་དེ་གྲུབ་བསྟུན། དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་
ལྡོག་ཏུ་མེད་པའི་བྱ་བ་མ་བྱུང་ན་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང། མཆོད་
ཡོན་བཀའ་གྲོས་ཐོག་ནས་བོད་སོག་འབྲེལ་བ་ཞུ་མིར་སོག་པོའི་ཕྱོགས་ནས་དཔོན་པོ་ཁོ་ལོ་
ཆེ་ཆིང་བ་ཐུར་འཁོར་བཅས་མཚོ་ཁར་འཇོག་རྒྱུ་དང། རེ་ཞིག་བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་
སྟོང་འཁོར་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོར་བསྐོ་གཞག་གིས་སོག་ཡུལ་དུ་བརྫོང་བདའ་མཛད། ཟླ་
བ་བརྒྱད་པའི་ནང་རྒྱ་ནག་་གོང་མ་ཝན་ཡི་རྒྱལ་འདི་ནི་ཏཱ་མིང་གི་་གོང་མ་ཝན་ལི་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། པོས་མི་སྣའི་གདོང་ཤིན་ཏུ་བཀུར་བཟོས་
ཆེ་བའི་ཞུ་ཡིག་རྟེན་བཅས་ཐོག། སོག་པོ་མཚོ་ཆེན་བཞི་བཅུ་དང། གན་ཅུ་དུ་ཐང་གི་
རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རེ་བ་ཡོངས་སུ་བཀངས་བར་བསྔགས་བརྗོད་དང། རྒྱལ་
དབང་མཆོག་རྒྱའི་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོར་རིམ་པས་གདན་ཞུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་བཅས་འབྱོར། གོང་
དཀར་དུ་ལྷ་གཟིགས་མིའི་དབང་པོར་ལོ་ལྟར་མཚོ་ཁའི་ཕྱོགས་ནས་རྟ་འབུལ་ རྟ་ཁྲལ་
འབུལ་རྒྱུའི་རྒྱུན་འཛུགས་པར་མཛད་
དེ་ནས་སྒར་ཆེན་མདོ་སྟོད་ ཁམས་  ཕྱོགས་སུ་ཞལ་ཕྱོགས། རྒྱལ་
པོ་ཨལ་ཐན་ཁཱང་འཁོར་བཅས་ཀྱང་རང་ཡུལ་ཀོ་ཀོ་ཁོ་ཏན་ནམ། མཁར་སྔོན་པོ། དུ་ཐེགས། ལྕགས་འབྲུག་་ལོ་ལི་
ཐང་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས། འཇང་ས་ཐམ་རྒྱལ་པོས་དགོན་པ་འདེབས་པའི་འུལ་ལག་དང་

[379] དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ནས་དབུས་
གཙང་གི་རྡོ་ཤིང། ལྕགས་ཟངས་གསེར་དངུལ་སོགས་ཀྱི་བཟོ་པ་དང། བལ་པོའི་
ལྷ་བཟོ་སོགས་གཏོང་གནང་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བར་འབྱོར། ཟླ་་ཚེས་་ནས་
གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང། བརྟེན་པ་བཅས་པའི་ལས་གྲ་ཚུགས། རྟེན་གཙོ་གསེར་
ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་ཐུབ་ཆེན་ཁམས་གསུམ་ཟིལ་གནོན་རྒྱབ་མཐོ་རེ་བཞི་པ་བཞེངས་
དགོན་པའི་མིང་ལ་ཐུབ་བསྟན་བྱམས་ཆེན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེ་
ཞེས་སྩལ། གོ་བོ་དཔོན་གྱི་གདན་ཞུ་དོས་དྲགས་པས་ལི་ཐང་གི་དགོན་པའི་མཇུག་སྐྱོང་
སྐུ་སྐྱེ་རིན་པོ་ཆེ་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་དབང་པོར་བཀའ་མངགས་སྩལ་ཏེ་ཟླ་་ནང་
ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར། ལྕགས་སྦྲུལ་་ལོ་རྨར་ཁམས་དང། བྲག་གཡབ་སོགས་
བརྒྱུད་དེ་ཆབ་མདོར་ཕེབས་ཉིན་རྗེ་དྲུང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཐོག་དྲངས་དགོན་སྡེའི་
བླ་མ་དང། མི་དྲག་དུ་མས་བསུས་ཏེ་ཆབ་མདོ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་ཕེབས། ཆབ་མདོ་
བྱམས་པ་གླིང་དགོན་གྱི་བྱང་སེམས་ཆོས་རྗེའི་ཁྲི་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ལ་ཆོས་
ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐོར། དེ་ནས་ཆོས་རྗེ་ལུང་རིག་པས་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་ལྡན་
ཆོས་འཁོར་དགོན་དུ་ཕེབས། དེར་བཞུགས་སྐབས་ཨལ་ཐན་ཁཱང་གི་སྲས་དུ་རིང་རྒྱལ་ཧཱ་ཝ་ཀྲིའི་དཔེ་དེབ་ནང་སེང་གེ་དུ་རིང། ཀྲི་མོར་ཞེས་གསལ། པོ་
ནས་ཨལ་ཐན་ཁཱང་གཤེགས་པའི་བསྔོ་ཞུ་དང། རྒྱལ་པོ་རང་གི་ཞལ་ཆེམས་བཞིན་
སོག་ཡུལ་དུ་གདན་ཞུར་རྒྱལ་རྒྱུད་གཅིག་གིས་གཙོས་མི་སྣ་མང་པོ་འབྱོར་པ་ལྟར་མཚོ་
ཁར་ཆིབས་ཞལ་ཕྱོགས་
ཆུ་ལུག་་ལོ་གསར་གྲུབ་མཚམས་རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པ་སྐུ་
བལྟམས་པའི་གནས་སྐུ་འབུམ་དུ་ཕེབས། དེར་བཤད་གྲྭ་གསར་འཛུགས་མཛད། དེ་

[380]
ཤིང་སྤྲེ་་བྱམས་པ་འབུམ་ཐེར་གྱི་གནས་སོགས་མཇལ་བར་ཕེབས་ཤིང། རྨ་ཆུ་
བརྒལ་ནས་ཤིང་ཀུན་དུ་ཕེབས། རྩོང་ཁའི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་དང། ཧོར་འཁྲུག་པ་ཆེན་པོ་
ཡོད་པར་འདུམ་པར་མཛད་དེ་ཀུན་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ལམ་དུ་བཀོད། དེ་ནས་ཆུ་མེད་པའི་མྱ་
ངམ་གྱི་ཐང་ཆེན་པོ་བགྲོད་དེ། ད་ཡན་ནོ་ཡོན་གྱིས་གཙོས་རྟ་པ་སྟོང་ཕྲག་གིས་ཕེབས་བསུར་
འབྱོར་ཏེ། འུར་བསྡུས་དཔོན་སེ་ཆེན་ཧོང་ཐའི་ཇིའི་སྡེ་ཐོག་ཏུ་ཕེབས། དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་
བཙུགས་ཤིང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བ་བྱུང། ཤིང་བྱ་་ལོར་སེ་ཆེན་
ཏའི་ཆིང་གི་སྡེ་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་ཕུན་ཚོགས་དར་རྒྱས་གླིང་གི་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ། སོག་
པོ་མཚོ་ཆེན་བཞི་བཅུའི་བདག་པོ་ཇུ་ནང་རྒྱལ་པོའི་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་གདན་དྲངས་
མེ་ཁྱི་་ལོར་ཨལ་ཐན་ཁཱང་གི་སྲས་དུ་རིང་ཁཱང་གིས་གདན་འདྲེན་
འབྱོར་པ་ལྟར་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་ཏེ་རྨ་ཆུ་བརྒལ་ནས་རིམ་གྱིས་ཨལ་ཐན་ཁཱང་གི་རྒྱལ་ས་
མཁར་སྔོན་པོར་གྲགས་པ་བོད་འབྲོག་གི་སྡེ་མཐའ་ཀླས་པ་ཡོད་པའི་ས་དེར་ཕེབས། ཨལ་
ཐན་ཁཱང་དེ་ཉིད་ནས་བཞེངས་པའི་དངུལ་གྱི་ཐུབ་སྐུ་སོགས་ལ་རབ་གནས་དང། དུ་རིང་
རྒྱལ་པོ་སོགས་ལ་ཀྱཻ་རྡོར་དང། བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔའི་དབང་བསྐུར། ཨལ་ཐན་
ཁཱང་གི་གདུང་ཞུགས་ལ་ཕུལ་ཞིང། ལྗགས་བསྔོ་མཛད། ཕྱི་རྟེན་དུ་དངུལ་ལས་གྲུབ་
པའི་མཆོད་རྟེན་བཞེངས། མེ་ཕག་་སྨོན་ལམ་གྱི་མཛད་སྒོ་གནང་ཞིང། གཡས་
རུའི་ཕྱོགས་སུ་བྱོན་པ་སོགས་དུ་རིང་ཁཱང་གི་མཆོད་ཡུལ་དུ་ལོ་འཁོར་གཅིག་ལྷག་ཙམ་དུ་
བཞུགས། གློ་བུར་དུ་རིང་ཁཱང་གཤེགས་པའི་དགོངས་རྫོགས་ཚོགས་མགོན་སོགས་
སུ་ཕེབས། རྗེ་འདི་ཅུང་ཟད་སྐུ་སྙུང་པའི་ཚུལ་བཞེས་སྐབས་དབུས་གཙང་གི་དང་འདུས་
ཡོངས་ཀྱིས་རང་ལྗོངས་སུ་ཕེབས་དགོས་པའི་ཞུ་འབུལ་དང། ཁ་ར་ཆིན་རྒྱལ་བོས་མི་སྣ་

[381] ཇི་ལྟར་ཀུན་མཁྱེན་ཟས་གཙང་སྲས་ཀྱིས་གྱད་ཀྱི་ཡུལ་རྩྭ་
མཆོག་གྲོང་དུ་གཤེགས་པ་ལྟར། ཁ་ར་ཆིན་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་ཏེ་སྔར་ཧོར་ཆིང་
གིར་རྒྱལ་པོའི་དུས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ཤང་ཏོ་ཞེས་པའི་ཤུལ་གྱི་སར་ཕྱག་ཕེབས། རྒྱལ་བློན་
མང་པོར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། ས་བྱི་་ལོ་གསར་དང། སྨོན་ལམ་གྱི་མཛད་
སྒོ་དཀྱུས་ལྟར་གནང་རྗེས། ཟླ་བ་དང་པོའི་ཟླ་མཇུག་ནས་ཅུང་ཟད་བྲོ་ཚལ་པའི་ཚུལ་བསྟན་
རྒྱ་ནག་་གོང་མས་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་ཞུའི་མི་སྣའི་ཐོག་འབུལ་རྟེན་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱོར་པ། སླར་
རྟེན་འབྲེལ་དུ་དགོངས་ནས་ཕེབས་པའི་ཞལ་བཞེས་ཙམ་མཛད། ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ནང་
ནས་བསྙུན་བབས་ལྕི་བའི་ཚུལ་བསྟན་ཏེ་ཞབས་འབྲིང་རྣམས་ལ་གསུང་གི་མཐའ་མའི་གསུང་
རྩོམ་ཕྱག་བྲིས་མ་སྩལ་ཏེ་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་དགོངས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས། དེར་སྐུ་
གདུང་ཞུགས་སུ་ཕུལ་བའི་གདུང་རུས་རྣམས་ཕྱག་མཛོད་གུ་ཤྲིར་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་དང་
རྒྱ་ལེ་སྐུ་མདུན་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་བཟང་འཕྲིན་བཻ་སེར་བ་པར་རྒྱལ་མཆོག་གསུམ་པའི་སྐུ་གདུང་དདུལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཁྲུ་བཅུ་གསུམ་པ་ཕྱག་མཛོད་
རྒྱ་སེང་གིས་བཞེངས་པ་་བྲས་སྤུངས་སུ་བཞུགས། ཞེས་པ། རྒྱ་སེང་ཞེས་པ་ཕྱག་མཛོད་གཞན་ཞིག་མེད་དམ་སྙམ་
ང་ལ་དྲི་བ་གནང་མཁན་ཡོང་འདུག་པས། རྒྱ་ཞེས་པ་རྒྱ་ལེ་སྐུ་མདུན་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་བཟང་འཕྲིན་ལས་དང། སེང་ཞེས་པ་ཀུ་ཤྲིར་
དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་པ་ནི་བཻ་སེར་ན་པར་ཕྱག་མཛོད་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མྪོའམ། སེང་གེར་གྲགས་པ་ཞེས་གསལ་ཡོད་དོ།། ལས་སོགས་ཞབས་འབྲིང་རྣམས་ཀྱིས་འཁུར་
བླངས་ཏེ་གདན་ས་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སུ་གདན་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་རྟ་བ་དྲངས་སོ།།
་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཞི་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ནི། ཕྱག་མཛོད་
གུ་ཤྲིར་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ཞབས་འབྲིང་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་ས་ཕྱོགས་གར་
ཕེབས་ཀྱི་ཨང་ཉན་བྱེད་མུར་གནས་ཚུལ་དང། ལ་མོ་ཚངས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་

[382] ལྷག་པར་སོག་ཡུལ་ནས་
སྐུ་གོང་མའི་གསོལ་དཔོན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོས་ཆེད་གཉེར་གྱིས་བང་མི་གདོང་ས་གླང་་
ཟླ་་ཚེས་་ལ་ཕུལ་བའི་ཞུ་ཤོག་ནང། རྗེ་བླ་མའི་མཆོག་སྤྲུལ་ཡང་སྲིད་སྐོར་ལ་
སེ་ཆེན་ཆོས་འཁུར་གྱི་བའི་ཇི་ ལྕམ་  ཆུང་བར། ལོ་སྔོན་མའི་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་བུ་
ཞིག་སྐྱེས་པ་འདི་རྟགས་དང། རྟེན་འབྲེལ་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་སྐད་གྲགས་བྱེད་ཀྱང། ཡབ་
ཚང་རང་ནས་གསང་རྒྱ་བྱེད་འདུག་ང་རང་གིས་མངོན་ཆུང་གིས་བལྟ་དུས་ཟླ་བ་བཅུ་ཙམ་
ལས་མ་འཁོར་བའི་བྱིས་པ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་འདུག། །ད་དུང་གསུང་བྱོན་མཚམས་
གསལ་པོ་ཡོད་རྒྱུར་དེའི་བར་དེ་ཕྱོགས་ལྷ་བླར་མོ་ལུང་བརྟག་ཞུ་སོགས་དགོས་ཚུལ་འབྱོར་
འདུག་དེ་འཕྲལ་ལྷ་བླར་བརྟག་ལུང་ཞུས་པར་དེ་ག་རང་ལ་རྩེས་མཐུན་བཟང་ཕེབས་བྱུང་བ་
བཞིན། ཡབ་ནི། ཇིང་གིར་རྒྱལ་པོའི་རིགས་ལས་ཨལ་ཐན་ཁཱང་གིས་སྐུ་ཚར་གཏོགས་
པ་ཐུ་མེད་ཐའི་ཇི་དང། ཡུམ་ནི་ཐའི་ཇིའི་ལྕམ་ཆུང་བ་བཱ་ཁེན་སྦུར་ས་གླང་་ཟླ་་
ཚེས་་ཉིན་སྐུ་འཁྲུངས། རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་འཕྲེང་བཞི་པའི་སྐོར་ཕལ་ཆེ་བ་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བར་གཞི་བཅོལ། འཁྲུངས་ཚེས་ལ་ཉིན་གཅིག་གི་ཧེ་བག་ཐོན་
ལོ་འཁོར་གཅིག་ཙམ་འགྲོ་དུས་གསོལ་དབོན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་
དང། ནང་སོ་དཀའ་བཅུ་བས་བརྟག་དཔྱད་ཞུར་ཡོང་པ་ངོས་འཛིན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་
བྱུང་བར་བརྟེན། དགུང་ལོ་གཉིས་བཞེས་སྐབས་སོག་པོའི་སྦྱིན་བདག་དང། དཔོན་
རིགས་རྣམས་ནས་མཁར་སྔོན་པོར་གདན་འདྲེན་ཞུས། བོད་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་
གྱི་དྲ་བ་ཆོད་དེ་ཆེ་རྒུ་ཚང་མས་རྟེན་འབྱུང་དང། སྐུ་ཡོན་སྒྲོན་མིར་རིན་པོ་ཆེ་ཀུན་བཟང་
རྩེ་པ་དང། ཕྱག་གཡོག་ཏུ་གསོལ་དཔོན་དང། ཕྱག་མཛོད་གཅིག་ལྕོགས་ཚུལ་
ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དྲུང་འཁོར་དྲག་གྲགས་ཁ་ཤས་ཆེད་བརྫོང་གིས་གཏན་བཞུགས་

[383] བོད་ཕྱོགས་ནས་གདན་ཞུའི་ཞུ་ཡིག་རིམ་པར་ཕུལ་ཡང་ཡབ་ཡུམ་སྲས་ལ་
ཐུགས་བརྩེ་ཆེ་བས་འགྱངས་ཐབས་ཁོ་ན་མཛད། ཆུ་འབྲུག་་ལོར་དགའ་ལྡན་
ཕོ་བྲང་ནས་ཕྱག་མཛོད་གུ་ཤྲིར་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་སྟོན་འཁོར་དང་སྣེ་གདོང་ནས་་གོང་ནས་་གོང་མ་
་མིའི་དབང་ཕྱུག་་མི་ཕམ་དབང་བསྒྱུར་རྒྱལ་པོ་དང། ཕོ་བྲང་གོང་རི་དཀར་པོ་ནས་ལྷ་
གཟིགས་ངག་དབང་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐུ་ཚབ་སོགས་དབུས་གཙང་གི་
སྡེ་དཔོན་སྦྱིན་བདག་རྣམས་དང། གདན་སའི་འཐུས་མི་བཅས་ནས་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་
གདན་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་སོག་ཡུལ་དུ་ཐོན་སྐབས། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཟུར་པ་རྒྱལ་
ཁང་རྩེ་པ་དཔལ་འབྱོར་རྒྱ་མཚོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པའི་མཚན་
འབུལ་རྒྱུའི་ཤོག་ལྷེ་བཅས་སྩལ་ཏེ་རིམ་བཞིན་མཁར་སྔོན་པོར་འབྱོར་
ཡབ་ཡུམ་རྣམས་སྲས་ལ་ཧ་ཅང་བྱམས་པས་བོད་ཕྱོགས་སྤྲུལ་སྐུ་
ཕེབས་རྒྱུ་བློས་མ་བཟོད་པར་རིམ་འགྱངས་ཁོ་ནས་དགུང་ལོ་བཅུ་བཞིར་མ་སོན་བར་སོག་
ཡུལ་རང་དུ་བཞུགས་པ་བོད་ནས་སེར་སྐྱ་མཆོག་དམན་ཚང་མས་འཕྲལ་དང། མྱུར་དུ་
ཆིབས་བསྐྱོད་ཐུབ་པའི་ཞུ་འཕྲིན་ཟམ་མི་ཆད་པ་ཕུལ་བ་དང། ལྷག་པར་ལྷ་གཟིགས་
བཀའ་བརྒྱུད་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཞུ་ཡིག་ཚིགས་བཅད་ཤླཽ་ཀ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡོད་པ་འབུལ་
གནང་མཛད་པའི་སྙིང་པོར། འདི་ན་ལྷ་གཟིགས་རླངས་ཀྱི་དྲང་སྲོང་ནི། །སྔོན་དུས་
ཤུགས་དྲག་ནད་ཀྱིས་ཡུན་རིང་གཙེས། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མཐོང་བར་རྩོམ་ན་ཡང། །
བསླུ་མེད་མཆོག་གསུམ་ཐུགས་རྗེའི་ཐིག་ལེ་ཡིས། །སྲོག་གི་རྟེན་དང་ལུས་ཀྱི་ཟུངས་གྱུར་
པའི། །དེང་སང་དུས་ན་ཟོ་མདངས་བདེ་བ་དང། །གཙུག་ལག་གཉིས་ལྡན་རྒྱལ་ཐབས་
ཁྲི་འཕང་ལ། །གཟུ་བོར་མཉམ་པར་འཇོག་པས་འཚོ་ཞིང་མཆིས། །ཀྭ་ཡེ་གཅིག་ཏུ་
དཀར་བའི་ལྷག་བསམ་དང། །གཟོད་མ་ཉིད་ནས་གཉེན་གཤིན་རྒན་པོའི་བློས། །གཅམ་

[384] །སླར་ཡང་མོལ་མཆིད་ཡང་ནས་ཡང་སྨྲས་པ། །
གངས་ཅན་སྐྱེ་རྒུའི་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེ། །དུས་ལས་མི་གཡེལ་ངོ་མཚར་རླབས་ཀྱི་
འཛུམ། །དགེ་བར་བཞད་པའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ནི། །ནམ་ཞིག་དངོས་སུམ་མཐོང་སྙམ་
འདི་སྐད་ཞུ། །ཀྱེ་མ་སྙིགས་དུས་མར་ངོར་གྱུར་པས་ན། །ཐུབ་བསྟན་ཟླ་བའི་འོད་
ཀྱང་འཕེལ་འགྲིབ་ཅན། །བློ་བཟང་རིང་ལུགས་གྲགས་པའི་དགའ་ཚལ་ཡང། །སྨག་
རུམ་མུན་པས་བྱུགས་ནས་རིང་ཞིག་ལོན། །དེས་ན་རྒྱལ་བའི་འཕྲིན་ལས་འཇུག་པ་ནི། །
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཐུགས་རྗེའི་ཉིན་བྱེད་འོད། །དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་གང་བ་དང་
པོའི་གུང། །ཤར་རིའི་སྤོ་ལས་འཆར་བའི་དུས་མིན་ནམ། །ལྟ་བས་མི་ངོམ་གཙུག་
ཏོར་གཡས་འཁྱིལ་བ། །བུང་བ་ལྟར་གནག་ལྕང་ལོ་རིང་པོ་ཅན། །བྲེགས་ཤིང་རབ་ཏུ་
བྱུང་བའི་བྱེད་པོ་ནི། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་བླ་མས་འོས་པ་མིན། །རིགས་ཀྱིས་མངོན་པར་
མཐོ་བ་གངས་ལས་སྐྱེས། །སྙིང་སྟོབས་བརྟུལ་ཕོད་དཔའ་བར་ལྷུན་ཆགས་པ། །
གདོང་ལྔའི་དབང་པོ་གཞོན་ནུར་གྱུར་ཀྱང་དེ། །རི་དྭགས་ཕལ་གྱི་རྗེས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་
འཇུག་ཕན་དང་བདེ་བའི་འོད་སྟོང་གླིང་བཞིལ། །རིམ་གྱིས་མངོན་སུམ་གནང་བ་
ཐོབ་པའི་ལྟས། །ལེགས་ལམ་ཐོག་མའི་སྐྱ་རེངས་དཀར་པོས་ཀྱང། །གདུང་བའི་
མུན་པ་དྲུངས་ནས་ཕྱུང་བར་མཛོད། །རྒྱ་བོད་མཁས་མང་གསུང་གི་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས། །
ལན་བརྒྱར་བཀྲུས་པའི་དབུས་གཙང་དག་པའི་ཞིང། འཕྲུལ་སྣང་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་
ལག་ཁང་འདིར་ནི། །རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་པར་མཛོད། སྔོན་རབ་
རྗེ་བཙུན་་གོང་མས་འཚོ་གཞེས་པའི། །མི་འཇིགས་སེང་གེའི་ཁྲིལ་བསྐལ་བརྒྱའི་
བར། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་མི་ཆད་བསྐོར་བའི། །རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་ཚོགས་
ཀྱང་སྒྲིགས་པར་མཛོད། །སོགས་ཞུ་ཡིག་སྙན་བརྗིད་ཅན་ཕུལ་ཏེ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་

[385] རྒྱལ་པོ་དང་ཡུམ་ནས་ཐབས་དུ་མས་འགྱངས་ཐབས་གནང་
ཡང། ཕྱག་མཛོད་གུ་ཤྲིར་གྱིས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་ཐབས་འཕྲུལ་དུ་མའི་ཐུགས་རྗེས་
སྒྱུར་བྱེད་ཅེས་པས་ཕག་་ལོར་སོག་པོའི་ཕེབས་སྐྱེལ་ལྟོས་ཆེ་བ་དང་བཅས་
ཆིབས་ཞལ་དབུས་གཙང་དུ་ཕྱོགས་པའི་གདན་ཞུ་ཞུ་ཐུབ་པ་ན་ཉིན་བཅུ་ཕྲག་གི་རྗེས་སུ་
ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱང་ཕེབས་བརྫོང་ཞུ་བར་ཕེབས་རྗེས་སུ་བསྙེགས་
མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་བརྒྱུད་རིམ་གྱིས་རྩོལ་བཤད་ཀྱིས་ཕེབས་ནས་ལྕགས་
གླང་་ཟླ་བ་དང་པོའི་ནང་རྭ་སྒྲེང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་གནང། དེར་དགའ་ལྡན་ཁྲི་
ཟུར་སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་སོགས་གདན་སའི་སློབ་དཔོན་ལས་སྣེ་དང། དགའ་ལྡན་ཕོ་
བྲང་ནས་སྐུ་མདུན་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་བཟང་འཕྲིན་ལས་དང། ས་སྐྱོང་དགའ་ལྡན་པ་་མི་
དབང་གཡུལ་རྒྱལ་ནོར་བུ་ཡབ་སྲས་སོགས་དྲུང་འཁོར་ཆིབས་བསུ་བ་རྣམས་འབྱོར། འཕན་
པོར་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་འདུན་རྒྱལ་མཚན་ཕེབས་བསྐུར་ཕེབས་ཏེ་ཐོག་མར་གདན་
ས་ཆེན་པོ་རི་བོ་དགའ་ལྡན་དུ་ཕེབས། དེ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་
དུ་གནས་གཟིགས་ཐོག་ས་སྐྱོང་དགའ་ལྡན་སྟག་རྩེ་བའི་བཞུགས་ཡུལ་གཞིས་ཀ་
དགའ་ལྡན་ཁང་གསར་དུ་བཞུགས། དེའི་ཉིན་ཕྱི་མར་སེ་འབྲས། དགའ་སྐྱོ་ཟོལ་གསུམ་དགའ་བ་གདོང། སྐྱོར་མོ་ལུང། ཟོལ་ཕུ་བ་
སོགས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་རྣམས་ཁྱིས་ཕེབས་བསུའི་སེར་སྦྲེང་དང་བཅས་གདན་ས་ཆེན་པོ་དཔལ་
ལྡན་འབྲས་སྤུངས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སེང་ཁྲིར་་ཞབས་སོར་འཁོད། དེ་རྗེས་ལྷ་ལྡན་
སྤྲུལ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་སྤྱན་སྔར་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་རིན་པོ་ཆེ་སངས་
རྒྱས་རིན་ཆེན་གྱིས་མཁན་པོ་མཛད་དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་དངོས་པོ་བཞེས། སྐབས་
དེའི་ཚེ་ཞྭ་དམར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གར་དབང་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་ལེགས་བྱའི་ཞུ་ཤོག་

[386] མདོ་སྡགས་སོགས་ཕྱི་ནང་རིག་པའི་
གནས་ལྔར་གསན་བསམ་མཛད་དགོས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་སྙན་སྒྲོན་ལེགས་པོ་ཞིག་མཛད་
འདུག་ཞུ་ཤོག་ཆ་ཚང་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་་་པོར་གསལ་འདུག་ཀྱང། ཞུ་ལན་གང་འདར་ཞིག་གནང་
ཡོད་མཇལ་རིགས་མ་བྱུང། པར། དེའི་བཀའ་ལན་འབྲེལ་ཆགས་ཤིག་དགོས་རྒྱ་ཡང་སྐུ་གོང་མའི་དབོན་པོ་
རྩེ་དགའ་ནས་ཆོས་རྗེ་དང། བཞུ་ཁང་རབ་འབྱམས་པ་དགེ་ལེགས་ལྷུན་གྲུབ་གཉིས་ནས་
འབྲེལ་མེད་རང་མཚང་སྟོན་པའི་ལན་ཞིག་གནང་བར་གྲགས་
བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གདན་ས་བཅོ་ལྔ་པ་དཔོན་སློབ་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་དཔོན་སློབ་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་ནི་དབེན་ས་པ་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་
རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་མཇལ་ཕྱག་ཏུ་དབུས་སུ་ཕེབས་པ་དང་སྟབས་མཚུངས་དགའ་ལྡན་
ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་འདུན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་འཆར་སྟོན་བཀའ་སློབ་གནང་བ་ལྟར་་རྒྱལ་དབང་
མཆོག་ནས་དཔོན་སློབ་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་ཞལ་སྔ་ལས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་བཀའ་མང་དུ་
གསན། གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གདན་ས་པ་ཚང་མར་པཎ་ཆེན་
ཞེས་པའི་མཚན་གནས་ཡོད་པ་ལྟར་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གདན་སའི་ཁྲིར་ཕེབས་པ་ནས་
པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་པཎ་ཆེན་ནི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་རེད། ཞེས་མཚན་གྲགས་པ་མ་ཟད། རྗེ་འདིའི་དབུ་བླར་བཞེས་ཏེ་བདག་
རྐྱེན་ཆེན་པོ་གནང་བ་དེ་ནས་བཟུངས་དེའི་སྐུ་འཕྲེང་རྣམས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་པཎ་ཆེན་
རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་པའི་མཚན་རྒྱུན་འཇགས་སུ་བྱུང། ཤིང་འབྲུག་་ལོ་མལ་གྲོ་དང་
རྫིང་ཕྱི་སོགས་ལ་གནས་གཟིགས་གནང་ཞིང། རྒྱལ་མེ་ཏོག་ཐང་གི་གདན་སར་ཕེབས་
གནས་གཟིགས་དང་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་ཞིང། སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་བཀའ་

[387]
ལུང་ཕྱག་བཏབ། མེ་རྟ་་ལོར་ཡར་ཀླུང་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་རྟེན་རྣམས་མཇལ་བར་
ཕེབས་སྐབས་་གོང་མ་ལྷ་གཟིགས་མི་ཕམ་དབང་སྒྱུར་རྒྱལ་པོས་གདན་ཞུ་གནང་བ་ལྟར་
བོད་ཤིང་སྒོ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་ཕོ་བྲང་སྣེ་གདོང་རྩེར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་མཛད་སྒོའི་སྐབས་
གྲགས་པ་དོན་ལྡན་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཞང་མཁར་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་དང། མཁར་ནག་ལོ་ཙ་བ་ཆོས་
མཛད་དཔལ་འབྱོར་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་ནས་གྲལ་འཕྲོས་རྒྱས་པ་གནང། ལྷ་གཟིགས་ལ་ཚེ་
དབང་སོགས་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ་ཞིང། སྐབས་དེའི་དུས་སྡེ་དཔོན་མགོས་ཆེ་བ་འཕྱངས་རྒྱས་
པ༑ ཡར་རྒྱབ་པ། རྒྱ་རི་བ། ལྷུན་པོ་རྩེ་པ། བྱ་པ་བ། སྐུ་རབ་པ། རྒྱལ་ཆེན་གླིང་པ་
སྐྱིད་ཤོད་པ་སོགས་ཡིན་ཚོད་འདུག་
གཙང་ཕྱོགས་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཀྱི་ཞུས་ངོར་དང། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་
པོ་ནས་གདན་འདྲེན་དུ་ཤར་རྩེ་སློབ་དཔོན་དགྲ་འདུལ་ཅན་སོགས་འབྱོར་པས། འབྲས་སྤུངས་
ནས་བཞུགས་སྒར་སྙུག་ལ་བྱང་ཕྱོགས་བརྒྱུད་ཕེབས་ཏེ་འོད་ཡུག་ནས་སྐུ་འཁོར་བྱིངས་
གཙང་ཆུ་ལྷོ་བརྒྱུད་གཏོང་གནང་ཐོག་རྗེ་ཉིད་སྐུ་འཁོར་ཧྲག་བསྡུས་བཅས་ཟབ་ཕུ་ལུང་དང་
ཤངས་རི་བོ་དགེ་འཕེལ་སོགས་ལ་གནས་གཟིགས་མཛད་བཞིན་མེ་ལུག་་ཟླ་་
ཚེས་་ལ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཕེབས་ཉིན། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་
བཟང་པོས་དབུས་རྒྱ་ཆེའི་ཆིབས་བསུ་བ་དང། དགེ་འདུན་སུམ་སྟོང་ལྷག་པའི་སེར་སྦྲེང་
དང་བཅས་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཕེབས། དཔོན་སློབ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་
བརྒྱ་འབུལ་སོགས་སྐུ་སྐྱོས་ཀྱི་ཤང་ལེན་རྒྱས་པར་མཛད། དེར་ཟླ་བ་ཕྱེད་གཉིས་ལྷག་ཙམ་
བཞུགས་རིང་ཆོས་བཀའ་ཡང་མང་དུ་གསན། སྤྱོད་ཚུལ་གསལ་བ་སྟོན་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་ན་གསན། དེ་སྔ་གཙང་སྡེ་པའི་སྲས་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་

[388] གཉེན་འཕྲད་ལ་བྱོན་པའི་ཞོར་དུ་
འབྲས་སྤུངས་སུ་གནས་མཇལ་གནང་སྐབས་བཀའ་ཆོས་གསན་པས་འདི་རེས་དཔོན་ས་མ་
སྐུ་ཚེ་མ་ཟིན་པས་རྫོང་དུ་གདན་འདྲེན་མ་ཞུས་ཀྱང། ཇ་ཞུས་དང། གཟན་མེ་ཤིང་གི་
མཐུན་རྐྱེན་གང་ལེགས་མཛད་ཀྱང། སྡེ་པ་ཀརྨ་བསྟན་སྲུང་དབང་པོ་སོགས་ཕྱོགས་ལྷུང་
ཅན་མང་པོས་མི་གུས་པའི་རྣམ་འགྱུར་བྱས་ཚུལ་དེ་སྐབས་ཀརྨ་བསྟན་སྲུང་དབང་པོས་གཙང་སྟོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་སྐབས་ཡིན་ཚོད་དང། ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་
དགུང་ལོ་བཅུ་བཞིའི་སྐབས་ཡིན། ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་གསལ། དེ་ཁུལ་གནས་
གཟིགས་དང། དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བསྐུར་གནང། དེ་ནས་གངས་ཅན་ཆོས་འཕེལ་
ཁྲོ་ཕུ། ལྷུན་པོ་རྩེ་ཆོས་སྡེ་སོགས་ལ་གནས་གཟིགས་གནང་བཞིན། དབུས་སུ་ཆིབས་
ཀྱི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཏེ་ལམ་ཞོར་དཔལ་འཁོར་ཆོས་སྡེ་དང། གནས་རྙིང་སོགས་སུ་གནས་
གཟིགས་དང། གནས་རྙིང་དུ་བཞུགས་སྐབས་སྡེ་པ་བསྟན་སྲུང་དབང་པོའི་བྱེད་སྤྱོད་
ལ་ཐུགས་མ་རངས་པས། རྒྱ་སྔགས་འཆང་ཆེན་པོའི་སྐུ་གདུང་གི་སྐུ་གཞོགས་སུ་
གཙང་པ་ཞལ་ངོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ནས་སྨོས་པའི་བསྐང་གསོ་མཛད་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་བ་པར། གནས་རྙིང་
ཞབས་དྲུང་ཐུགས་འཚབ་ནས། ཁྱེད་དཔོན་སློབ་དབུས་སུ་ཕེབས་པ་ལ་མ་ལྟོས་ནའང་
ངེད་ཚོ་ས་དོག་འདིར་སྡོད་དགོས་དགོས་པས་འདི་འདྲ་མི་གནང་བ་ཞུ་ཞེས་ཞུ་བ་ཕུལ། འབྲུག་
ར་ལུང་དུ་ཕེབས་པ་གདུང་རྒྱུད་ངག་དབང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དང། དབོན་ངག་དབང་རྣམ་
རྒྱལ་ཡབ་འབྲུག་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་ཕལ་ཆེར་དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་སྐབས་ཡིན། སྲས་ཀྱིས་གཞི་ལེན་རྒྱས་པར་གནང། དེ་དུས་ཆོས་རྗེ་སྐྲེ་ཆུང་པ་འདི་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོར་གཏིང་ནས་མོས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་པས། འདི་སྐབས་

[389] ངེད་རང་ཕྱག་འབུལ་རྒྱུ་རང་ཡིན་པས། ཚུར་བཟོས་སྒོ་གནང་
མིན་གནང་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ཀྱང། ཀར་ལུགས་ནང་འདི་ལོད་དྲགས་པའི་སྟབས་ཀྱིས་འབྲས་
སྤུངས་སྤྲུལ་སྐུས་ལྡང་བ་ཙམ་ཡང་མ་མཛད་པར། ཁྱེད་ཀྱིས་ཕྱག་ཕུལ་ཞེས་ངེད་ཚོ་
སྒར་པའི་ཁྱུ་ནས་བཏོན་ཡོང་ཞུས་པར། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་དྲུང་འཁོར་སྟོང་འུར་
ཅན་འགའ་ཞིག་གིས། རྗེ་་གོང་མའི་དུས་ཀྱི་གནམ་དཔངས་ཕར་བཞག་ཇིང་གིར་
གྱི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཁོང་ལ་ལྡང་བ་གནང་མི་ཐུབ་ཅེས་ཐག་བཅད་པས་སྐྲེ་བོ་
དཔོན་སློབ་མཇལ་བའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ། དེ་དུས་གླུ་མ་བླངས་པའི་བྲེ་བ་ཞིག་དེ་རུ་
མཛེར་སྐད། རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་བ་དེ་ནས་རིམ་བཞིན་གོང་དཀར་དུ་ཕེབས། དེའི་ཚེ་ཞྭ་དམར་དྲུག་པ་
དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གདན་ས་ཐེལ་དུ་བཞུགས་པ་མཇལ་འཛོམས་གནང་ཐུབ་ན་
བསྟན་པ་སྤྱི་སྒེར་དང། བོད་འབངས་ཀྱི་བདེ་ཐབས་ལ་སླེབས་ཆེ་བའི་དགོངས་གཞི་ཁྱད་
པར་ཅན་ལ་བརྟེན་དཔོན་སློབ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀ་མཇལ་འཛོམས་གནང་བཞེད་སྐོར་འབྲེལ་བ་
ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དྲུང་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་རྗེ་་གོང་མས་སྒར་པ་དང་མཇལ་བར་བཀུར་
བཟོས་སོགས་ཚུལ་ལྡན་མ་བྱུང། ད་སྒོས་ཀྱང་རྗེ་ཞྭ་དམར་པ་ཐུགས་གཡོ་ཆེ་བས་
སྔར་དང་འདྲ། སྙན་སྒྲོན་ཞུས་ཀྱང་གསན་རིས་མིན་པས། ངེད་རང་རྣམས་ཡར་ལོག་
ཕྱིན་ན་མཇལ་འཛོམས་གནང་ཐབས་བྲལ་འགྲོ་ཞེས་ལྡེ་འཆང་པ་ནང་སོ་ཕུ་ལུང་པ་དང། དྲུང་
འཚེ་ཚེ་འཛིན་མ་གཏོགས་དྲུང་འཁོར་ངོ་མ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཕྱིར་ལོག་ཕྱིན་
པས། མཇལ་འཕྲད་ནི་སོས་ཐན་དུས་ཀྱི་སྤྲིན་པ་ལྟར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་ན་ལྟར་གྱུར། དེ་ནས་འབྲས་སྤུངས་སུ་

[390] ཕྱོགས་ཀྱི་གསེར་ཡིག་པ་དང། མཇལ་ཁར་འོངས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་འདན་
པ་འཚོ་བྱེད་དང། འོར་པ་ཆོས་མཛད་སོགས་ཀྱིས་སྒར་པའི་མཇལ་འཛོམས་ཀྱི་ཡིག་
འགྲུལ་འདྲ་མིན་འོང་སྙམ་ནས། བརྡུང་འཕྲོག་བྱས་ཏེ། ཕོ་བྲང་གི་ནང་དུ་རྒྱུ་འགྲུལ་
བྱེད་པ་ལྷོ་བྲག་མར་པ་རྒྱ་གར་དུ་བྱོན་པའི་ལམ་ལས་ཀྱང་བགྲོད་དཀའ་བ་བྱུང། ཞེས་
གསལ་བ། གོང་གསལ་ར་ལུང་དུ་ཆོས་རྗེ་སྐྲེ་ཆུང་པ་མཇལ་ཁ་ཞུ་མ་ཐུབ་པ་དང། དེ་རྗེས་གོང་དཀར་ནས་རྗེ་ཞྭ་དམར་བ་དང་མཇལ་འཛོམས་བཀག་པ། འབྲས་སྤུངས་སུ་
མཇལ་འཛོམས་ཀྱིས་ཡིག་འགྲུལ་བཀག་ཐབས་བྱས་པ་སོགས་སྐབས་དེའི་དགའ་ལྡན་ཕོ་
བྲང་བའི་ཞབས་འབྲིང་རྨོངས་ཞེན་ཅན་རེ་ཟུང་གིས་བློ་ཆུང་ཕན་བཏགས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ངན་
པར་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དཀོན་མཆོག་ཆོས་འཕེལ་ཐུགས་ཞེ་གཏིང་ནས་ཁྲེལ་བའི་གསུང་གྲོས་
གནང་བ་དང། མཁར་ནག་ལོ་ཙཱ་བས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གོང་དཀར་དུ། སྤྱན་དྲངས་
་མི་དབང་ཡབ་སྲས་དང། །བཀའ་འགྲོས་གར་དབང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །མཇལ་འཛོམས་
མཛད་ན་བོད་འབངས་སྤྱི། །བདེ་བར་དགོངས་པའི་གླེང་མོ་གནང། །ཕན་པར་བཞེད་
པའི་ལྷག་བསམ་ལ། །སྡིག་ཏོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ལོགས་པར་བཀག་ཅེས་དང། རྒྱལ་
མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་ཡང། །གྲུ་འཛིན་རི་
བོའི་སྤོ་ནས་པད་དཀར་འཆང། །རིན་ཆེན་རྒྱན་གྱི་འཕྲེང་བ་རིང་དོར་ནས། །དུར་སྨྲིག་
གོས་ཀྱི་ཀླུབས་ཏེ་དབྱིག་འཛིན་ལྟོར། །བསོད་ནམས་ཞིང་དུ་བྱོན་ལ་སུ་མི་དད། །མི་བསུན་
བསམ་སྦྱོར་འཆང་བའི་ཕྱི་ནང་བགེགས། །རང་གཞན་དུ་མར་སྤྲུལ་པའི་འཕྲུལ་འཁོར་
གྱིས། །ལྔ་བརྒྱའི་རང་མཚང་སྟོན་རྣམས་མགོན་ཁྱོད་ཀྱི། །སྐྱོན་མིན་ཟས་གཙང་སྲས་
ལ་ལེགས་ཀར་བཞིན། །ཞེས་བཀའ་བཀྱོན་ཡང་གནང་འདུག་པ་ཤིན་ཏུ་ནས་ཐུགས་
བདེན་པར་སྣང་ངོ། །

[391] སེ་ཆེན་
ཐའི་ཇིས་གཙོས་པའི་འགྲུལ་པ་དང། དམག་འཕོན་ཆེ་བ་སླེབས། དེ་ཡང་ཤིང་སྦྲུལ་
་ལོ་ཕག་མོ་བ་དང། ཞོ་དཀར་ནག་སོགས་ཀྱིས་སྡེ་པ་སྐྱིད་ཤོད་པའི་སྒར་གཏོར་
སྐྱིད་ཤོད་ཀྱི་དྲུང་འཁོར་མང་པོ་འཐབ་གྲལ་ཤོར་བའི་སྡེ་གཟར་ཤིན་ཏུ་ཚན་ཆེ་བ་ལངས་
དེའི་རྩ་བ་ཡང། གོང་དུ་་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སོག་ཡུལ་ནས་དབུས་ལྗོངས་སུ་ཞབས་
སོར་འཁོད་སྐབས། ཞྭ་དམར་བས་ལེགས་བྱའི་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་བར་གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ་ཀྱིས་
ལན་བཞུ་ཁང་རབ་འབྱམས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱིས་ལོག་པར་བཏབ་པ་དེ་ལ། ཞྭ་དམར་བ་དང་
དྲུང་ཡིག་འཇམ་དབྱངས་སོགས་ཀྱིས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་བའི་དྲུང་འཁོར་རྣམས་ལ་ཡོན་
ཏན་མེད་ཚུལ་གྱི་ངན་རྩོམ་ཁ་ཡར་ཞིག་དང། རིང་པོ་མ་ལོན་པར་ཞྭ་དམར་བ་ལྷ་སར་
ཕེབས་ཏེ། ཇོ་བོའི་སྙན་དར་གྱི་ཁ་ཡིག་ལ། གབ་ཚིག་ལ་བརྟེན་པའི་ངན་རྩོམ་གྱི་རྣམ་
པ་མང་པོ་ཞིག་མཛད་པ་དེ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དཀོན་གཉེར་དཔོན་གྱིས་འབྲས་སྤུངས་སུ་
བསྐྱལ་བ་དེའི་ནང། བྲག་ཏིག་ཞག་གསུམ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ན། །ཁོ་རྭ་གན་ཚོགས་པའི་
རུ་རྣོན་ཚོ། །རྗེ་ཆོས་དབྱིངས་རི་དྭགས་ཐང་བཞུགས་ལ། །ར་རྣོ་རྟུལ་འགྲན་པ་ཅི་རང་
ཡིན། །དེ་མི་འབྱུང་ཇོ་བོ་ཁྱེད་རང་ཤེས། །རྣ་བ་རྣ་ཡི་ཨ་ལོང་དེ། །སོར་ཕྱེད་ཀྱིས་
འཇལ་རིན་མི་གདའ་ཡང། །ནམ་ཞིག་ཁྱབ་འཇུག་གི་འདོམས་པས་ཀྱང། །མི་འཁྱུད་པ་
ཞིག་བྱུང་ན་ཅུག་རང་བྱེད། །ཅེས་ཡོད་པར། ཤེས་རབ་ཆེ་ཆེ་མོ་མང་པོས་འབྲུ་གཉེར་
བར་ འགྲེལ་པ་བྱས་པར་  བྲག་ཏིག་ཞག་གསུམ་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ། དགེ་ལུགས་
གཡག་དང། ཀར་ལུགས་སེང་གེ་ལ་སྦྱར། ཀར་དགེའི་ཀུན་སློང་ད་ལྟ་སོར་གྱིས་
འཇལ་རིན་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ཆུང་ཆུང་དེ། ཕུགས་འཕེལ་ནས་ལྷ་ཁྱབ་འཇུག་གི་འདོམས་
པས་བས་ཀྱང་མི་འཁྱུད་པའི་དོན་དང། མདོར་ན་སྙན་དར་གྱི་ཁ་ཡིག་མཐའ་དག་ལ་འབྲུ་

[392] དགེ་ལུགས་ཕྱོགས་ལ་དམིགས་མ་དམིགས་ཅི་ལྟར་ནའང། ཡིན་པར་ངོས་
བཟུང་སྟེ་གླེང་བརྗོད་མང་པོ་བྱས། དེའི་ལན་ལ། སོག་པོས་སྒར་པའི་རྟ་དྲེལ་ཕྱགས་
པས་བསྟན་འགྲོའི་ཕན་བདེ་འཇོམས་པའི་གཞི་ཆེན་པོ་ཐིངས་པ་ཡིན་ཟེར། སྔོན་ཆོས་རྗེ་
ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོས། རིན་སྤུངས་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ་བསྐུལ་ནས་གཞིས་ཀ་སྣེལ་པ་བཏོན་
ས་ནག་མར་དགོན་པ་བཏབ་སྟེ། སེ་འབྲས་རྣམས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་བསྐམ་འགྲོ་རྩིས་ཀྱི་
གནང་སྒོ་ལ་བརྟེན། ཀུན་སློང་ཆེན་པོར་སོང་བ་དག་རིམ་གྱིས་མི་གསལ་བར་གྱུར་པའི་རི་
མོ་རྙིང་པ་གབ་པའི་ཞིག་གསོས་ལྟ་བུར་སོང། གང་ལྟར་སྡེ་གཟར་སྔོན་མའི་ལན་དུ་ཞི་
དྲག་གང་འོས་བྱེད་པར་འོངས་པར། ཞབས་དྲུང་གཡུལ་རྒྱལ་ནོར་བུ་འདི་འཕགས་པ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་ཐུ་མེད་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོར་དམག་གི་བརྔན་པར་སྤྲོད་མཁན་སྐྱིད་ཤོད་སྡེ་པ་ཨ་དཔལ་
ཟེར་བ་དེ་ཡིན། སྐུ་མདུན་
རིན་པོ་ཆེ་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མེས་པོ་རྣམས་ཐུགས་རྩེ་མཐུན་པར་ཞི་བའི་ལས་ཁོ་ན་
མཛད་རྩིས་ཐོག་ཏུ་འཁེལ་ན། རང་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ལེགས་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་
ཡང། སྐྱིད་ཤོད་ཀྱི་སྡེ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་དང། འདན་པ་འཚོ་བྱེད་སོགས་
མང་པོ་ཞིག་གིས་སྡེ་གཟར་བྱས་ན་ལེགས་པའི་གྲོས་ཤེད་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་སྟེ། ཕར་རྒོལ་
གྱི་དུས་ཟིང་བསླངས་པས། ཡར་གཙང་གི་ ཡར་རྒྱབ་པ་དང། གཙང་པའི་  དཔུང་
ཆེན་པོ་སྐྱིད་ཤོད་དུ་འོངས། ས་ཆ་རྫོང་གཞིས་ཀྱི་བཅད་གྲས་དང་ཆད་ལས་བྱུང། ཧོར་
སོག་གི་དཔུང་ཆེན་པོ་དུས་མཐའི་རླུང་ལྟར་འཚུབ་བ་རྣམས་རང་ཡུལ་དུ་བསྐྲད། དེ་སྐབས་
དཔོན་སློབ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བཀའ་ཤོག་བཀའ་མངགས་དང་བཅས་ལམ་པ་རབ་
འབྱམས་པ་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་གཏོང་གནང་མཛད་པའི་ཞུ་དོན་སྙིང་པོར། ཡར་གཙང་
སོགས་ཀྱིས་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་རྨ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་འདི་ལ། ངེད་རང་ལྟ་བུས་སྐུ་

[393] བསམ་གྲུབ་རྩེའི་ཁ་འོག་ཏུ་སོང་བས་བྱེད་མ་བདེ་
བས། རབ་འབྱམས་པ་འདི་པས་ཕྱག་གཡོག་ཞུས་ནས། སྐུ་རིམ་གནང་དགོས་ཚུལ་
གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞིབ་ཆ་ཡོད་པར་བརྟེན། རབ་འབྱམས་པ་བསོད་གྲགས་ཀྱིས་མགོ་བྱས་ཏེ་
ཐུགས་དམ་བསྐང་གསོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བཀའ་རམ་ཁ་ཤས་དང། ཕན་བདེ་ལེགས་
བཤད་གླིང་པའི་གྲྭ་པ་རྒན་གྲས་ཁ་ཡར་བཅས་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་ནས་དྲུག་ཅུ་མ། གཞན་
ཡང་ཡང་དགོན་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་སྒྲུབ་ཁག་མང་པོ་ཚུགས་ཏེ་གླིང་གསེབ་ཐད་དུ་རྔ་བརྡུང་
འུར་ཆེ་སེ་བ་བྱུང་བར། དཀའ་བཅུ་ཨ་སྐྱག་ཟེར་བའི་མཚན་ཉིད་པ་རྒད་པོ་ཞིག་གིས་
སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་བདུད་བརྟུལ་པར་འདུག། འབྲོག་
པ་ལྷ་གསོལ་འདྲ་བ་འདི་སུའི་ལུགས་ཡིན། ཞེས་ཟུར་ཟ་ཡང་བྱས་སྐད་
སྒྲུབ་ཁག་སོ་སོས་གཏོར་ཟོར་འཕེན་ནུབ་རླུང་འཚུབ་དྲག་པོ་ལངས་པ་
སོགས་རྟགས་མང་པོ་བྱུང། སྐབས་ཤིག་གུང་རུ་དབྱངས་དཔོན་པས་ལྷ་མོའི་གཏོར་
ཟོར་འཕངས་པ་འགབ་མིན་གྱིས་གྲོས་བསྡུར་བའི་སྐབས་དབྱངས་དཔོན་ཐུགས་འུར་ཏེ། ངས་
ཆོས་སྐྱོང་འདིའི་མན་ངག་ཐམས་ཅད་རྗེ་གོང་མ་དང། བ་སོ་རྗེ་དྲུང་གི་སྐུ་གཞོགས་སུ་
ཞུན་ཐར་བཅད། བསྙེན་སྒྲུབ་ཚད་དུ་འཁྱོལ་བ་བྱས། བཟླས་པ་རྐྱང་པ་ཡང་བྱེ་བ་ལྷག་
སོང་བ་ཡིན། དན་འབག་ཡས་སྣ་མས་སྣ་ཐེམས་པ་བཅོལ་ནས་སྡོད་དགོས་པའི་དུས་
ཚོད་འདི་ལ་ལས་སྦྱོར་མི་བྱེད་ན་གཙང་ན་བྱེད། ཅེས་འུ་ཐུག་གི་གསུང་བྱོན་དགོས་པ་
ཡང་བྱུང་འདུག་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་་ན་་འདུག་ལྕགས་ཕག་་འབྲས་སྤུངས་སུ་བཞུགས་ཏེ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་
ཆེ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་སོགས་ཆོས་འབྲེལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསན། ལོ་འདིར་གཙང་
པ་དབོན་ཞང་ཐུགས་འདོད་མ་མཉམ་པར་བརྟེན། གཙང་དཔུང་གཏོས་ཆེ་བ་ཡར་རྒྱབ་ཏུ་

[394] ཡར་རྒྱབ་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་བདུད་འདུལ་གྲགས་པ་དཔོན་བློན་གསོལ་སྐལ་
གྱི་སྟེང་དུ་བཞུགས་དགོས་པའི་ནང་ཞིག་རྟགས་ཐོན་བྱུང་རྐྱེན་་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་
ལ༑ མཐུ་སྟོབས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བསྒྱུར་
གཙང་སྡེ་སྲིད་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་ལྷ་སར་ཕེབས། ཚེ་དབང་བརྒྱ་རྩ་
དང། ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྡོམ་པ་ཞུ་བའི་སྙན་གསན་བྱུང་བ། གནང་ཐུབ་ན་མཆོད་
ཡོན་ཚང་མ་སླེབས་དཀྱུས་ཆེ་བ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་འདྲ་ཡང། རབ་འབྱམས་པ་བསོད་ནམས་
གྲགས་པས། སྡེ་པ་གཙང་པ་བསྟན་དགྲ་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་གནང་བ་མི་རིགས། མྱུར་དུ་
བསྒྲལ་བ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་བ་ཡིན་ཞེས་བཀག་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ཆོས་འཁོར་གྱལ་དུ་བཞུགས་སྐབས་
བཀའ་མོས་ཀྱི་འཕྲོ་ཞོར་ཞིག་ལ། དེང་སང་མཐའ་དམག་གིས་བོད་ལ་་ནོད་པ་ཆེ་བ་ཡོང་
གྲབས་བྱུང་རེས་ཀྱི་ཁ་གནོན་བྱས་པ་ཡིན། ད་དུང་ཡང་ངོས་ཁམས་བཟང་རིང་སོག་པོས་
བོད་ལ་གནོད་པ་མི་ཡོང། ཆོས་རྗེ་ཞྭ་དམར་བས། གྱོད་ཁ་སྨྲས་ཀྱི་འཕྲུ་གུ་མ་སྐྱེས་དགོས་
ཞེས་བཀའ་བཀྱོན་མཛད་བྱུང་ཡང། དེའི་གནོད་ལན་དགོས་པ་མ་བྱས། ཨོ་རྒྱན་པདྨ་
ཡིན་བྱས་ན་ཁ་ཆེས། ཨོ་རྒྱན་དཔད་འདྲ་རྩམ་ཡིན་བྱས་ཀྱང་ཆོག་པ་ཡོད་ཅེས་ཀྱལ་ཀ་
གསུངས་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་ན་འདུག་པ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་སྦྱོར་ལ་ནུས་ལྡན་ཞིག་ཡིན་འདུག་ཀྱང། རབ་འབྱམས་
པ་བསོད་ནམས་གྲགས་པར་རྗེས་སུ་གཙང་པས་བཀའ་བཀྱོན་འཕོག་པ་མེ་དང། རྨ་རའི་
དཔེ་ཁོ་ན་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་བ་ཞེས་ལས་གསལ་བ་མེད་ཀྱང། ཁོང་ལ་གཅོད་རྒྱ་ཞིག་གཏན་གཏན་བྱུང་
བ་ཡིན་འདུག་ལོ་མང་པོའི་སྔོན་ནས་ལྷོ་འབྲུག་ཕྱོགས་སུ་གདན་ཞུ་བྱུང་བ་ལྟར་ཆུ་བྱི་་

[395]
ཐིམ་ཕུ། དར་དཀར་ཕྱོགས་སུ་རིམ་ཕེབས་ཀྱིས་ཆོས་འབྲེལ་རྒྱ་ཆེ་གནང་བ་དང། ཕྱག་
དང་མ་ཎི་གྲངས་གསོག་དང། སྲོག་གཅོད་སྤོང་བ་སོགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་ཞུ་མི་ཡང་མང་
པོ་བྱུང་ཞིང། ལྷག་པར་གུང་ཝང་ལ་བརྟེན་པས་མི་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་གསོད་རེས་བྱེད་ཅིང་
མི་ཤ་ལེན་རེས་བྱེད་འདུག་པས་དེ་དག་ལ་དངོས་པོའི་སྤྱིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འཕྲེང་བ་སྤྱི་
པོར་བཞག་སྟེ་མི་ཤ་མི་ལེན་པའི་དམ་ཚིག་ལ་བཞག་ནས་སྡིག་པའི་རྩ་བ་གཅོད་པར་མཛད་རང་རྣམ་སྤྱོད་ཚུལ་གསལ་བ་སྟོན་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་ན་གུང་ཝང་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་པ་ནི་འབྲུག་ནང་ཕ་ཚན་ཤུགས་
འཁྱེར་གྱིས་དབང་ཆར་ནང་ཚགས་གསོད་རེས་བྱེད་པ་ལས། སྐབས་དེའི་དུས་འབྲུག་ནང་ཞབས་དྲུང་དང། སྡེ་སྲིད་སོགས་མེད། མཛད་
ཤིང་སྟག་་ལོར་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་དཔོན་སློབ་པཎ་
ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དྲུང་ལས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། མེ་འབྲུག་་ལོར་རྒྱ་ནག་
ཏཱ་མིན་འུན་ཤུ་ཝང་ཏེ་རྒྱལ་པོས་བླ་མ་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་ཅན་གདོང་ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་འཆང་
ཞེས་པའི་མཚན་བསྟོད་དང། འབུལ་བ་བཅས་ཕུལ་ཏེ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ཡོད་པའི་
རབ་གནས་ཞུས་པར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ནས་རབ་གནས་གནང་བར་དེ་ཉིན་རྒྱ་ཡུལ་གྱི་ལྷ་
ཁང་ནང་ཕྱག་ནས་འཕྱག་རྒྱུ་ཡོད་པ་བྱུང། སྐུ་ཁམས་མི་བདེ་བས་གསང་ཡིབ་ཆུ་ཚན་དུ་
བྱོན། སྐབས་དེའི་དུས་སྐྱིད་ཤོད་ཀྱི་ལུང་པ་ཕལ་ཆེར་སྡེ་པ་གཙང་པའི་ལུང་གིས་ཁྱབ་པའི་
དུས་ལ་བརྟེན་སེར་སྐྱ་ཚང་མ་ས་འདར་རྡོ་འདར་གྱི་སྐབས་ལ་བརྟེན། སོག་ཡུལ་ནས་དཔོན་
འཁོར་ལོ་ཆེའི་སྲས་ཆེ་ཆུང་གཉིས་དམག་གིས་དཔུང་ཚོགས་དང་བཅས་ལྷགས་ཏེ། གཙང་
སྐུར་སོགས་གཞན་སྡེ་རྣམས་ལ་གནད་འཕྲོད་ཀྱི་གཡུལ་རླབས་པོ་ཆེ་གཤོམས་རྩིས་ཀྱིས་
ཁད་ཉེར་འབྱོར་པ་ན། ཆེད་གཏད་མི་སྣ་མངགས་ཏེ་འཇུན་སྟངས་ཀྱི་གསུང་སྒམ་པོས་
དུས་ཟིང་གི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་མཛད་པར་བརྟེན། ཞབས་པད་བརྟན་རིང་

[396] ཞེས་གསལ་
མེ་འབྲུག་་ལོར་སྡེ་སྲིད་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཀརྨ་པ་
ཡབ་སྲས་གཞིས་ཀ་བསམ་གྲུབ་རྩེར་གདན་དྲངས། གཙང་ཁུལ་གྱི་སེར་མོ་བ་ཐམས་
ཅད་ཆོས་འབྲེལ་ཞུ་བ་དང། སེར་སྦྲེང་ཞུ་བར་འཛོམས། དེའི་ལོར་འབྲུག་པ་ཀུན་མཁྱེན་
པད་དཀར་གྱི་ཡང་སྲིད་ར་ལུང་དུ་འཁྲུངས་པ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་དང། འཕྱོངས་རྒྱས་སྡེ་
པའི་རྟོལ་བུར་འཁྲུངས་པ་དཔག་བསམ་དབང་པོ་གཉིས་མ་དན་པར་དཔག་བསམ་དབང་པོའི་
རྒྱབ་སྡེ་སྲིད་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བྱས་རྐྱེན་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་ར་ལུང་གདན་སར་བཞུགས་
མ་ཐུབ་པར་ལྷོ་འབྲུག་ཕྱོགས་ལ་ཕེབས་དགོས་བྱུང། ལོ་འདིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོན་
ཏན་རྒྱ་མཚོ་དགུང་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་ཕེབས་པ། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅུ་
བཞིའི་ཉིན་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་གཤེགས། ཕྱི་ལོ་ནས་ལོ་ཤས་རིང་དཔོན་སློབ་པཎ་
ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་ནས་སེར་འབྲས་ཀྱི་མཁན་པོའི་ཁྲིར་ཕེབས་པ་དང། ལྷ་ལྡན་སྨོན་
ལམ་ཆེན་པོའི་གྲལ་དབུར་ཡང་བསྟན་ཆགས་སུ་ཕེབས་འདུག་གོ། །།

[397]
ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་བཞེས་པ་
༄༅། །་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ནི། མེ་སྦྲུལ་་ཟླ་བ་དགུ་པའི་ཚེས་ཉི་
ཤུ་རྩ་གསུམ་ཉིན་འཕྱོངས་རྒྱས་འཕྱིང་དབར་སྟག་རྩེར། ཡབ་ཧོར་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེ་
དང། ཡུམ་ཁྲི་ལྕམ་ཀུན་དགའ་ལྷ་མཛེས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། རང་རྣམ་དུ་ཀླུ་ལའི་གོས་བཟང་ལ་གཞི་བཅོལ་ཐོག་ཡིག་ཆ་གཞན་ལས་ཁ་ཚར་བསྣན་ཏེ་བསྒྲིགས་པ་ཡིན། གཙང་སྡེ་
སྲིད་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་དྭགས་པོ་བཀའ་རྒྱུད་པར་མོས་ཤིང། ལྷག་པར་ཀརྨ་པ་ཡབ་
སྲས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་མཐིལ་ལེན་ཞུས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དང། གཞིས་ཀ་རྩེའི་གྲོང་
ཁྱེར་གྱི་བར་དེར་བཀའ་རྙིང་གི་ཆོས་སྡེ་ཞིག་གསར་དུ་བརྒྱབ་སྟེ་ས་རྡོ་རྣམས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་
པོའི་རྒྱབ་རི་ནས་ལེན་སྐབས། རྡོ་ཆེན་མང་པོ་རྦབ་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གྲྭ་
ཤག་སྤྱི་ཁང་ལ་སྐྱོན་ཤོར་བྱུང་བ་དང། ཆོས་སྡེ་གསར་པའི་རི་ལྡེབས། སྤེའུ་མཐོན་པོ་
བརྩིགས་པའི་ལོགས་སུ་བཀྲ་ཤིས་ཟིལ་གནོན་ཞེས་བྲིས་པ་དེ་དག་གི་ཀུན་སློང་ལ་བརྟེན་
ནས་ལོ་འདིར་དབུས་ཕྱོགས་སུ་སོག་པོ་ཆོ་འཁུར་བའི་འགྲུལ་པ་ལྟོས་ཆེ་འབྱོར་པ་དེ་ཚོས་
ཀརྨ་པའི་མཛོ་ཁྱུར་ཇག་འདེད་བྱས་པའི་རྐྱེན་ལས། ས་རྟ་་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ནང་
སྟོད་གཙང་དམག་དང། སྐུ་རབ་རྣམ་རྒྱལ་བས་དྭགས་ཀོང་གི་དམག་ལྟོས་ཆེ་བ་ལྷ་སར་
ལྷགས། ཐུ་མེད་ཐའི་ཇིའི་སྲས་ལྷ་བཙུན་བགྲེས་གཞོན་གཉིས་དང། སེ་ཆེན་ཏའི་
མིང་སོགས་ཐུ་མེད་ཀྱི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཧར་ཧུ་ལ། ཁུན་དུ་ལུང་ཆོ་ཁུར་སོགས་ཧལ་ཧའི་
རྒྱལ་རྒྱུད། སྡེ་པ་སྐྱིད་ཤོད་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་སེ་འབྲས་ཀྱི་གྲོས་ལ་
དབང་བ་དུ་མ་ཕྱོགས་གཅིག་བྱས། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་ཕྱོགས་ནས་དམག་བཤོལ་

[398] གཙང་སྲིད་ལ་བརྟེན་པས་ཉན་འཇོག་མ་བྱས་པའི་མཐར་
སོག་དམག་དང། སྐྱིད་ཤོད་པའི་སྐྱ་དམག་བཅས་ནས་ལྷ་སར་འཁྲུགས་རྗེ་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར་སྐལ་བཟང་དད་པའི་ཤིང་རྟ་ན། པ་ཉིན་མང་པོར་
གཙང་དམག་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ལྷ་སར་ཁ་བཏགས། གཙང་དམག་གི་དཔའ་བོ་མང་པོས་
འབྲས་སྤུངས་འཇོམས་རྩིས་ཀྱིས་རྒྱབ་རིའི་རྩེར་འབྱོར་བ། དའི་ཆིངས་ཀྱིས་དམག་སྣ་
དྲངས་ཏེ་སོག་དམག་གཙང་དཔུང་དབུས་སུ་རྒྱུགས་པས་གཙང་དམག་གཅིག་ཀྱང་ལྡོག་
རྒྱུ་མ་བྱུང་བར་བསད། ཕྱི་ཉིན་སྐྱིད་ཆུའི་འགྲམ་དུ་གཙང་པས་དམག་སྒར་སྔར་ལས་ཆེ་
བ་བཏབ་པས། སོག་དམག་སྐྲག་ཏེ་བྲོས་འགོ་བརྩམས། གློ་བུར་སེ་འབྲས་ཀྱི་
བཙུན་པ་རྣམས་དང། སྡེ་པ་སྐྱིད་ཤོད་པ་སོགས་སྐྱ་བོ་རྣམས་ཀྱང་འུར་ཏེ་འཕན་ཡུལ་
དང། བྱང་སྟག་ལུང་ཕྱོགས་སུ་བྲོས། དྭགས་གཙང་དམག་གིས་སེ་འབྲས་བཅོམས་
ཤིང། འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་རྒྱབ་རིར་སྐྱ་སེར་གྲངས་མེད་པ་བཀུམས། སྐྱིད་ཤོད་པའི་
རྫོང་གཞིས་ཐམས་ཅད་བླངས་པས། སྡེ་པ་ཆོས་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱང་མཚོ་ཁར་ཕེབས་
དགོས་པ་བྱུང། དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་མང་པོ་་སྒྱུར། ཆོས་རྗེ་སྟག་ལུང་
པས་ཆིངས་མོལ་ཞུས་ཏེ། སེ་འབྲས་ཀྱི་དགེ་འདུན་རྣམས་སྔར་རྒྱུན་གྲྭ་སར་བཞུགས་
ཆོག་པ་དང། དགོན་བླུས་སུ་འབྲས་སྤུངས་པས་གསེར་ཞོ་ཉིས་བརྒྱ་དང། སེར་བས་
གསེར་ཞོ་བརྒྱ་ཐམ་པ་འབུལ་རྒྱུ་དང། དགོན་བླུས་འབུལ་བར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་
ཞལ་ངོ་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་གཙང་དུ་བྱོན་དགོས་ཚུལ་བྱུང་བར། སེ་འབྲས་ལ་
དམག་འཕོག་ཏེ་ལྕགས་བརྡར་མཉམ་ཟད་དུ་སོང་བས་འབུལ་རྒྱུ་མེད། རྒྱལ་དུ་རྗེ་་གོང་
མའི་མཛོད་ནག་ཞིག་ཡོད་པ་འདོན་དགོས་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་དེ་གཙང་པའི་སྐུ་ཚབ་མཉམ་
འཁྲིད་ཀྱིས་རྒྱལ་དུ་འགྲོ་སྐབས་ལམ་ཁ་ནས་བྲོས་ཏེ་ཉང་ཀོང་བརྒྱུད་སོག་ཡུལ་དུ་འབྱོར། དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོའི་སྟོད་ཆ་།་

[399] ལྷ་སར་གཡུལ་འཁྲུག་སྐབས་རྗེ་
འདི་པས་ལྷ་སར་ཕེབས། སྲོག་སྐྱབས་འདྲ་ཨེ་ཡོང་གི་རྩིས་གནང་ཡང་ཚུར་མཐོང་གི་སྐྱེ་
བོ་ཞེ་སྡང་གི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་སྲོག་གཅོད་ལ་དགའ་བས་ཐུགས་བཞེད་དང་མཐུན་པ་
ཆེར་མ་བྱུང། སྤྱིར་ཡང་སྙིགས་མ་ལྔ་བོད་བས་འཁྲུག་ལོང་མི་བཟད་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་
ལྷག་པར་སེར་དམག་ཏུ་མིང་བཏགས་པས་བསྟན་པ་བསྒྲིབས་ཤིང། འགྲོ་བའི་ཕན་བདེ་ལ་
ཆེས་གནོད་པའི་དུས་ངན་འདི་ལྟ་བུ་སྙམ་དུ་ཐུགས་སྐྱོ་བ་དང། སྙིང་རྗེ་ཕན་ཚུན་འགྲན་པ་
བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ངང་ནས་སེ་རར་ཕེབས། སེ་འབྲས་ཀྱི་གྲྭ་པ་ཕལ་ཆེར་སྟག་ལུང་
ཕྱོགས་སུ་བཏེགས་པར་རྗེ་འདི་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་སོག་ཡུལ་ལ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་དོགས་
ནས་ཡེར་པར་བཞུགས། དཔོན་ས་སྟག་ལུང་མའི་གཉེར་པས། ཡེར་པར་གཙང་པའི་
ཉུལ་མ་བཏང་དགོས། དཔོན་སློབ་རྣམས་ནང་དུ་བཞུགས་སུ་བཅུག། ཕྱི་ནས་སྒོ་
ལྕགས་བརྒྱབ་ནས་མཛོད་ཡིན་པའི་ལུགས་སུ་བྱས། སྔར་ནས་ཐུགས་འདྲིས་ཡོད་པའི་
ཡེར་པའི་བཙུན་པ་ཀརྨ་བརྩོན་འགྲུས་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་མི་སྣ་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་པས་སྐུ་ཆས་
རྣམས་ཤོར། དེ་ནས་སླར་སྟག་ལུང་ནས་དོ་དམ་མཛད་དེ་དགོན་པ་སོ་སོའི་གྲྭ་པ་ཡང་རང་
གནས་སུ་བཞུགས་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་སྟབས། རྗེ་ཉིད་ཀྱང་ཞབས་ཐང་ལ་ཡེར་པ་ནས་གད་པ་
ཁ་བརྒྱུད་སེ་རར་ཕེབས། ཞོག་པ་གཅིག་ཚོགས་སུ་མང་ཇར་ཕེབས་པས། གྲྭ་པ་རྣམས་
ཤག་ཏུ་སྒོ་སོགས་ཇི་བཞིན་མེད་པ་ལ་དཔགས། ཆས་ཀ་ཕྲན་ཚེགས་ཡོད་པ་འཁུར་
ནས་འོངས་པ་དང་སྣོད་མ་ཆག་པ་གཡོར་ས་མ་བརྙེད་པས་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་འགྲོ་བ་ཐུགས་
ཤིན་ཏུ་ངལ་བ་བྱུང། སྐལ་བཟང་དད་པའི་ཤིང་རྟ་བ་ཞེས་གསལ་བ་དང། དེ་བཞིན་ཞྭ་སེར་ཆོས་བྱུང་དུའང། གཙང་
དུས་སུ་སེར་དམག་འཕོག་པས། དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱང་སྟག་ལུང་བར་འཕོ་སྐྱས་བྱེད་

[400] སླར་དམག་ཕྲན་བུ་ཞོད་འཇགས་ཀྱིས་རང་རང་དགོན་པ་སོ་སོར་འབྱོར་
སྐབས་གཙང་དམག་གིས་གཙུག་ལག་ཁང་གྲྭ་ཤག་དང་བཅས་པ་བཅོ་གཏོར་བྱས་པས་མ་
ཚད། སྒོ་དང་སྒེ་ཁུང་སོགས་ཀྱང་ཆུད་ཟོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མང་ཇ་ཚོགས་སྐབས་ཆས་ཀ་
གང་ཡོད་རྒྱབ་ཏུ་འཁུར་ཏེ་མུ་ཏོ་བ་བཞིན་བྱོན་དགོས་པ་བྱུང། ཞྭ་སེར་ཆོས་བྱུང་བཻཌཱུར་སེར་པོ། ཞེས་ཀྱང་གསལ་འདུག་
དགེ་འདུན་པ་རྣམས་བྱང་དུ་ཕེབས་དགོས་པའང། རེ་ཞིག་མཚོ་ཁ་ལྟ་བུར་ཕེབས་རྒྱུའི་རྩིས་
འདྲ་ཡང། སྐབས་དེར་སྟག་ལུང་པའི་དཔོན་ས་དེ་སྡེ་སྲིད་གཙང་པའི་སྲས་མོར་དེ་དུས་སྟག་ལུང་དང། འབྲི་གུང་གཉིས་ཀའི་བདག་མོར་གཙང་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་སྲས་མོ་རེ་ཕེབས་ཡོད་པ་ཟུར་ཆེན་ཆོས་
དབྱིངས་རང་གྲོལ་གྱི་རྣམ་ཐར་ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་ཤིང་རྟ་བ་ནང་གསལ། བརྟེན་པས་
བཀའ་མོལ་ཞུས་པའི་རྗེས་འབྲེལ་སེ་འབྲས་རང་འཇགས་སུ་ཕེབས་ཐུབ་པ་འདི་ནི་རླབས་
ཆེན་གྱི་མཛད་བཟང་ཞིག་བྱུང་འདུག་ཀྱང། འབྲི་གུང་པས་ཆིངས་མོལ་མ་གནང་བའི་ཁར་
སྐྱིད་ཤོད་པའི་ཕ་གཞིས་ཀྱི་གཙོ་བོ་བྱེ་རི་སྟག་རྩེ་ཞུས་སྩལ་གྱིས། དེར་དཔོན་ས་མོ་གཏན་
བཞུགས་བཞུགས་ཡུལ་རྒྱ་ཆེ་གསར་རྒྱག་བྱས་པ་བཅས་ལས་རྗེས་སུ་འབྲི་གུང་པ་ཡང་སྐུ་
མཉེལ་ཙམ་བྱུང་འབྲི་གུང་རིག་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་རང་རྣམ་གསོང་པོའི་དགའ་སྟོན། བ་རེད། བར་དེར་ཆོས་སྲུང་གི་འཕྲིན་ལས་སམ། གང་ལྟར་སྡེ་སྲིད་གཙང་པ་
དང། སྡེ་པ་སྐུ་རབ་རྣམ་རྒྱལ་མ་མཐུན་པའི་གཞི་ཆེན་པོ་བྱུང་བར། ་རྒྱལ་བའི་ཡབ་རྗེ་
ཧོར་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེ་ལ་ཐོག་མའི་ཆར་སྡེ་སྲིད་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་གཟིགས་
བསྐྱངས་ཆེ་བའི་རང་རྟགས་གསལ་ཡང། སྡེ་པ་སྐུ་རབ་པ་དང་སྐྱིད་སྡུག་གཅིག་པ་
མཛད་པར་བརྟེན་གཙང་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་རེ་དོགས་ཀྱི་ཀུན་རྟོག་མང་པོ་ཤར་ཏེ་བསླུས་

[401] ཡུམ་ཁྲི་ལྕམ་ལ་ཆུ་ཤུར་ལྷ་
གཤོངས་ལྟོ་སྐལ་དུ་གནང་སྟེ་དབང་མེད་ཆུ་ཤུར་ལ་ཕེབས་དགོས་བྱུང། ཡབ་ནས་
གནས་ཚུལ་གསན་འཕྲལ་དྭགས་པོ་སྐུ་རབ་ནས་བར་ཁམས་ཁུལ་ཕེབས་འདུན་གནང་ཡང་
ཤོག་མ་ཐོན་པར་གཙང་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང། ས་ལུག་་གཙང་ནས་ཡུམ་སྲས་
གཉིས་ཀ་འཕྲལ་དུ་གཙང་ལ་ཕེབས་དགོས་བཀའ་འབྱོར་ཡང། ཡུམ་གྱི་གཟིམ་ཁང་སྡེ་
པ་སྣ་དཀར་རྩེ་པས་གཙང་ལ་ཞུ་ནན་ཐོག། ཁག་ཐེག་གནང་སྟེ་ཡུམ་སྲས་གཉིས་ཀ་སྣ་
དཀར་རྩེར་བཞུགས་ཆོག་པ་བྱུང་
སྣེ་གདོང་་གོང་མ་དང། སྐུ་ཞང་ཡར་རྒྱབ་པས་གཙོས་སྡེ་དཔོན་
ཕལ་ཆེ་བར་གཙང་སྡེ་པས་མཐའ་ངན་མཛད་པས་ཅི་ཡོང་ཞེས་ཚང་མ་བློ་འཁྱོག་ལ་འཆང་
བར་ཡོད་མུར། ལྕགས་བྱ་་ལོར་ལྷ་བཙུན་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་དང། གུ་
རུ་ཧོང་ཐའི་ཇིས་གཙོས་ཧོར་སོག་གི་དམག་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ལྷག་ལྷ་སར་འབྱོར་པ་དང་
དུས་མཉམ་གཙང་པའི་དཔུང་ཆེན་རྐྱང་ཐང་སྒང་དུ་ཡོད་པ་དང་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅུ་
གཅིག་ཚ་བ་གྲོལ་མཚམས་སུ། སྐད་ཅིག་ལ་སོག་པོའི་རྟ་པ་སྒར་ཐོག་ཏུ་རྒྱུགས་ནས་
མི་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་བསད་སོང་ཞེས་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་འབྲས་སྤུངས་སུ་སྐུ་
མཚམས་བཞུགས་སར་གསན་མ་ཐག་ཐུགས་བློས་མ་བཟོད་པར་མཚམས་ལས་ཧར་འདོན་
གནང་སྟེ། དན་འབག་གི་རྐེད་སྐབས་ཚུན་ཞབས་ཐང་ལ་མགྱོགས་པ་བྱོན་པ་ན། བོད་
དམག་རྣམས་ལྕགས་པོ་རིའི་མཚམས་སུ་འཁར་ཞིང། སོག་པོའི་རྟ་པ་ལན་གཉིས་པ་
རྒྱུགས་པར་རྩམ་པའི་མེ་མདའ་དང། མདའི་ཆར་བབས་པའི་སྐབས་སུ་ཕེབས། དངོས་
པོ་ཚན་ཆེན་པོ་དང་བཅས་ལྷ་བཙུན་ལ་དངོས་སུ་ཞུ་བ་ནན་ཆེན་པོ་གནང་བས། དེ་དུས་
སོག་པོ་ལ་བོད་ཀྱི་གཡོ་སྒྱུ་མ་འགོས་པའི་ཕན་ཡོན་གྱིས་རྒྱུགས་འཕྲོ་བཅད་པས། དམག་

[402] གཙང་སོག་གཉིས་ཀས་
ལྷ་ས་སྤྱི་མཆོད་ཀྱི་ཕྱིར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་ཕུལ། སྤྱོད་ཚུལ་གསལ་བ་སྟོན་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་ན་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང། དགའ་
ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆོས་འཕེལ། གླིང་སྨད་ཞབས་དྲུང་དཀོན་མཆོག་ཆོས་
འཕེལ། སྟག་ལུང་ཞབས་དྲུང་ཁུ་དབོན་བཅས་ནས་ཆིངས་མོལ་མཛད་དེ་བཀའ་ཁྲ་
བཏང། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པར་ཆོས་འཁོར་ལྷ་སས་གཙོས་རག་མན་གྱི་ས་རིས་རྣམས་
གསར་ཆོད། སེ་འབྲས་ཀྱི་མཆོད་གཞིས་རྣམས་སྤྲོད་འཇགས། དབུས་གཙང་ནང་དགེ་
ལུགས་ཀྱི་ཆོས་སྡེ་གྲུབ་མཐའ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་དང། གཞིས་ཤོར་བ་རྣམས་སྔར་བབས་
སུ་བསློགས། །སྡེ་པ་སྐྱིད་ཤོད་པར་བྱེ་རི་སྟག་རྩེ་དང། བདེ་ཆེན་གྱི་ས་ཚབ་ཏུ་འཕན་ཡུལ་
མཁར་རྩེ་དང་བཅས་བཀག་པོ་ཚགས་སུ་ཚུད་པ་བྱུང། དུ་ཀླུ་ལའི་གོས་བཟང་ཀ་བ། བཀག་པོ་ཚགས་སུ་འཚུད་ཞེས་པ་ནི་ཚང་མ་བྱུང་ཞེས་པའི་དོན་རེད་
ཞལ་ངོ་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་འབྲས་སྤུངས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དུ་
གཞིས་ཕབ་ནས་བཞུགས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡང་སྲིད་འཚོལ་བ་ལ་རིངས་ནས། ཡང་
སྲིད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་གསལ་བ་འཕྱོངས་རྒྱས་འཕྱིང་དབར་སྟག་རྩེའི་དེ་དང། གཞན་གཉིས་
བཅས་དཔོན་སློབ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང། གླིང་སྨད་ཞབས་དྲུང་གཉིས་རྭ་སྒྲེང་དུ་ཕེབས་
ནས་ཇོ་བོ་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་དྲུང་དུ་ཟན་བརྟགས་གནང་བ་འཕྱོངས་རྒྱས་སྤྲུལ་སྐུར་བབས་
སྣ་དཀར་རྩེར་ངོས་འཛིན་ཞུ་མི་ཕྱིན་ཡང། དེའི་གནས་ཚུལ་གཙང་སྡེ་སྲིད་ལ་ཞུ་དགོས་པ་
སྡེ་སྲིད་རང་དེ་རྩམ་སྐུ་དབང་ཆེ་བ་མེད་ཀྱང། ནང་བློན་བོང་གོང་པ་དང། ཕྱི་བློན་སྒང་
གཟུགས་པ་གཉིས་ཤུགས་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་བརྟེན་མགོ་བསྐོར་ཐུབ་རེས་པཎ་ཆེན་འདི་
ཕྱོགས་ཡོད་པས་སྤྲུལ་སྐུ་གསན་བསམ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་གནང་དགོས་དང། གསོལ་

[403] འབྲས་སྤུངས་རང་ལ་
གདན་ཞུ་ཞུས་འཐུས་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་གསོལ་ཏེ་ཕེབས་ཆོག་པ་བྱུང། ཆུ་ཁྱི་་ལོར་
གཙང་ནས་མི་སྣར་ལྷོ་ཁུད་པ་དང། ཚ་བ་དཀའ་བཅུ། དཔོན་སློབ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་
དང། འབྲས་སྤུངས་ནས་མི་སྣ་སྨ་དཀར་རྩེར་འབྱོར་ཏེ་རྒྱ་ཆེའི་ཆིབས་བསུ་དང་བཅས་ཟླ་བ་གཉིས་
པའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་ལྔ་ཉིན་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་་རྒྱལ་བ་གོང་མའི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་
འཁོད། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ཏེ་མཚན་ངག་དབང་བློ་བཟང་
རྒྱ་མཚོ་ཞེས་སྩལ། སྐྱིད་ཤོད་ཞབས་དྲུང་ཨ་དཔལ་གྱིས་ཕན་སེམས་ཡིན་ཚུལ་སྤྲུལ་སྐུ་རེ་
ཞིག་སོག་ཡུལ་དུ་གདན་ཞུ་ཞུ་དགོས་རྒྱུའི་བསླབ་བྱ་བྱས་པ་ལྟར་གདན་འདྲེན་ཞུ་ཉེའི་
མཚམས་གསང་སྟབས་ངང་བྲོས་ཏེ་ཨེ་རི་སྒོར་བྱོན་དགོས་པ་བྱུང། གཙང་སྡེ་སྲིད་
ཐུགས་དོགས་ཆུང་ཆེད་སྐུ་ཚབ་ཅིག་ཞུས་པས་སྐུ་ཚབ་དེས་སོག་པོའི་ཡིག་འགྲུལ་ཡོད་
མེད་རྩམ་ཁུག་ནང་ཚུན་ཆད་ལའང་བསྔོགས་བཤེར་སོགས་བྱས། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་
སོག་པོར་ཡང་ནང་དོན་སེལ་འདོན་ཡང་ཡང་གནང་དགོས་བཅས་སྐབས་ཤིག་སྐུ་མཉེལ་
ཙམ་བྱུང་ཡང། མགྱོགས་པོ་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཕེབས་ཐུབ་པ་བྱུང། སྐུ་ཡོན་མང་ཆེ་བ་
གླིང་སྨད་ཞབས་དྲུང་ནས་ཕུལ་ཞིང། ཤིང་གླང་་ལོར་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་
རྒྱན་དྲུང་ལས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་བཞེས་གནང་
གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་བླ་མ་མང་པོ་ཞིག་ཞལ་མཐུན་པར་སྡེ་པ་འཕྱོངས་
རྒྱས་ནས་འདི་པ་རྒྱལ་པོ་གཙུག་ལག་འཛིན་གྱི་དཔོན་རྒྱུད་ཡིན་པས་ངེད་རྣམས་མཇལ་
ཐུབ་ན་ལེགས་པར་མོལ་དེ་དེ་དོན་གཙང་སྡེ་སྲིད་ལ་ཞུས་པར། ཐུགས་དོགས་ངན་པས་
འཁྲོལ་ཆ་མ་བྱུང་མུར། མགྱོགས་རྐྱེན་ལྟ་བུར་སོང་སྟེ་ཡབ་སྐུ་ཁམས་མ་འཚོ་ཞིང། སྐུ་
གདུང་ཟམ་མཁར་རྫོང་རྒྱབ་ནས་བསྐྱུར་བ་འཕྱོངས་རྒྱས་པའི་རྟོགས་ལྡན་ཞིག་གིས་གདན་

[404]དེར་གཞིགས་ཚེ་ཡབ་རྗེའི་སྐུ་དཔལ་སྤྲུལ་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོའི་རྩིས་གཞུན་ཉིན་འབྱེད་སྣང་བ་བ་འདི་སྐབས་གཙང་སྡེ་སྲིད་ཅེས་དབང་ཆེ་བ་
ཞིག་བྱུང་སྟེ། ཀརྨ་པ་དང་ཇོ་ནང་པའི་སྦྱིན་བདག་གི་གཙོ་བོར་གྱུར། དགེ་ལུགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་སྔང་ཞིང། ཁྱད་པར་
ས་ཐག་ཉེ་བའི་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་གནོད་ཚབས་ཆེ། རྒྱལ་བ་ལྔ་པའི་ཡབ་ཀྱང་བརྩོན་ཞབས་སུ་ཤི། ཞེས་གསལ། སྲོག་བཀྲོངས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་
དེའི་གནས་ཚུལ་འབྱོར་མ་ཐག་ཞལ་ངོས་ སྡེ་པ་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་  ཉེ་འཁོར་
ཆོས་སྡེ་ཁག་ལ་མངོན་ཆུང་གིས་དགོངས་རྫོགས་བསྒྲུབས། སྐབས་དེའི་ཙམ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་
གྱི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སློབ་འགའ་ཤས་སྟོད་རྩ་ཧྲེང་ཕྱོགས་སུ་ལོ་ཁ་ཤས་བསྡད་པ་དང། མེ་
ཡོས་་ལོར་ཨི་ཊ་ལིའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་ཀ་སི་ལ་ པྤ་ཅཅེལླ་  ཟེར་བ་དང་
ཀབ་རལ་ ཅབྲལ་  ཟེར་བ་གཉིས་འབྲུག་བརྒྱུད་གཞིས་ཀ་རྩེར་འབྱོར། ལོ་འཁོར་
ལྷག་ཙམ་བསྡད་པ། དེའི་རིང་སྡེ་སྲིད་གཙང་པ་ནས་ཡག་པོ་གནང་རུང། ཀར་ལུགས་
ཀྱི་གྲྭ་པ་ཚོས་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱས་རྐྱེན་མགྱོགས་པོ་བལ་ཡུལ་བརྒྱུད་ཕྱིར་ལོག་བྱས་
པ་དང། ལོ་གསུམ་རྗེས་ལ་ཀ་སི་ལ་ ཅཅེལླ་  གཞིས་རྩེར་བསྐྱར་དུ་འབྱོར་ཡང་
གཟུགས་པོ་སྐྱོ་བའི་ཐོག་ས་ཆུ་མ་འཕྲོད་པས་བདུན་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་ནས་གྲོངས་པར་བརྟེན་
ཀབ་རལ་ ཅབྲལ་  བལ་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་འབོད་མི་བཏང་སྟེ་ལོ་གཅིག་ཙམ་བསྡད་དེ་
རང་ཡུལ་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་པ་བལ་ཡུལ་བར་སྐྱེལ་སྒྲོལ་ཡང་བཏང་འདུག་ཁོང་གཉིས་
ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མི་རིགས་གཞིས་ཀ་རྩེ་བར་ཡོང་མི་དང་པོ་ཡིན་པར་ཆ་འཇོག་བྱེད་པ་དེསིདེརི། པྤ་་པ་རེད་
ངས་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་བྲིས་པའི་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་ལོ་རྒྱུས་ནང། གཙང་སྡེ་སྲིད་ཕུན་ཚོགས་
རྣམ་རྒྱལ་ལྕགས་བྱ་་ལོར་འདས་ཚུལ་བྲིས་ཡོད་ཀྱང། རྗེས་སུ་བསྐྱར་ཞིབ་བྱེད་
སྐབས་ལྕགས་ལུག་་ལོ་འདིའི་ཡས་མས་ཞིག་ལ་སྡེ་སྲིད་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་

[405]
དཔུང་རྒྱབ་ཏུ་ཕེབས་མུས་འབྲུག་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་དྲག་པོའི་མངོན་སྤྱོད་
ཀྱིས་མཐུ་ལས་འབྲུམ་པའི་ནད་ཐེབས་ཏེ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་ནང་ཁོངས་སུ་སྡེ་སྲིད་ཕུན་ཚོགས་
རྣམ་རྒྱལ་དང། ལྕམ་གཉིས་ཀ་གྲོངས་ནས་ལོ་གསུམ་ཙམ་གསང་བའི་ལུགས་བྱས་ཀྱང་
རྗེ་ཉིད་ནས་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་རྟགས་ལས་མཁྱེན་ཅིང་ཆོས་སྐྱོང་རྣམས་ལ་བཏང་རགས་ཀྱི་
མཆོད་པ་ཕུལ་ཞེས་གསལ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་དབྱངས་ཀྱི་གླེང་གཞི་ལྷོའི་སྐོར་བ་དང་
རྡོ་བྲག་རིག་འཛིན་ངག་གི་དབང་པོའི་རྣམ་ཐར་ནང། ཨེ་ཝཾ་ལྕོག་
སྒར་པའི་གྲྭ་ཚང་རྣམས་རེ་ཞིག་སྡེ་པའི་སྐུ་རིམ་དུ་ཐོབ་རྒྱལ་དུ་འཇོག་པ་གནང་ནས་དཔོན་
སློབ་ཉུང་བསྡུས་དབུས་སུ་ཕེབས། དེ་དུས་གཙང་སྐུར་ཟློས་པའི་སྡེ་གཟར་ཆེན་པོ་ལངས་
པ་དང་འགྲིགས། ཡར་ཀླུང་དུ་སྡེ་སྲིད་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་དང་མཇལ་འཛོམས་གནང་
མཆོད་གཞིས་འོས་འགབ་ཅིག་འབུལ་སྦྱོར་མཛད། བྱུས་ཐག་ཆོད་ནས་དཔུང་གྱེས་གདོང་
དོལ་སྔོན་རྫོང་དུ་གཙང་པ་བཞུགས་ཐོག་མཇལ་བར་ཕེབས་པས། ཉིན་མོ་སྡེ་སྲིད་ཐུགས་
བྲེལ་གྱིས་གཡེང་ཏེ་མུན་རུབ་པ་དང་གདན་འདྲེན་བྱུང་བས་ང་སྔགས་པ་དང་མཚན་མོ་མཇལ་བ་
ལ་དགའ་རྒྱུ་ཨེ་ཡོད་མི་ཤེས་གསུངས། གང་ལྟར་མཆོད་ཡོན་བར་དམ་སེལ་ཆེ་བ་དང་
རྗེ་ཉིད་པད་གནུབས་ཀྱི་གདམས་པ་ཟབ་མོར་ནང་བྱན་ཆུད་པའི་ལྟས་ངན་གཡང་དུ་ལོན་པས། སྡེ་
པ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་འབྲུམ་པའི་སྙུང་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་ཟླ་བར་ཉེ་ནས་ཀྱང་སྣག་ཆུ་
འཁོར་རྒྱུ་མེད་པའི་གསོ་བྱེད་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོས་སུ་དཀའ་བ་ཞིག་བྱུང་ནས། འཆི་
བདག་བཻ་ཝ་ས་ཏྭའི་ལྷོ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཤེགས་སོ། རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་བཀོད་པ་བ་ཞེས་གསལ་བས་སྡེ་པ་ཕུན་ཚོགས་

[406]
དེ་འཕྲལ་སྲས་ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོས་སྲིད་འགན་བཞེས་
ཆུ་སྤྲེ་་ལོར་སོག་པོ་ཧལ་ཧ་པས། ཧོར་སྟོད་པ་དང། ཨ་མི་
སྒེར་རུ་བཅོམ་པར་བརྟེན་གཙང་པ་ནས་རང་གི་ཀླད་མི་ཆོར་བའི་ཆེད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་
གྱི་དཔུང་བསྡུ་གསོག་གྲ་སྒྲིག་དང། ནང་དོན་ཨ་དྲུང་རྟ་བཞོན་བཀའ་ཤོག་སྐྱེལ་
བར་བཏང་བའི་ནང། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཞལ་ངོ་གཉིས་ཀ་སོག་ཁྲོད་དུ་ཆིངས་
ལ་ཕེབས་དགོས་སློབ་སྟོན་མཛད་པ་ལྟར། རྡོ་ཚིག་དང་བསྟུན་པས་སོག་པོ་རྣམས་རང་
ཡུལ་དུ་སློགས་ཏེ་དོན་རབ་ཏུ་འཁྱོལ་བས་གཙང་པ་དཔོན་བློན་དགྱེས་པའི་འཛུམ་ཞལ་ལྷུགས་
པར་བསྟན། དཔུང་ཆེན་ཡང་འདམ་ཀོ་ཁྱིམ་བར་བཏེགས་པས་སྙན་གྲགས་དང། གཟི་
བྱིན་མ་ཤོར་བའི་མུ་ནས་སོ་སོར་གྱེས། ཚུར་ལམ་ཞལ་ངོ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་གཙོས་པ་ཀུན་
འཛུམ་ཞལ་མུལ་བ་དང་བཅས་འབྲས་སྤུངས་སུ་འབྱོར་པ་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མའི་སྔ་ཕྱི་ལའང་
འགྱུར་ལྡོག་འདི་གཤིས་ལུགས་སུ་འདུག་དུ་ཀླུ་ལ་ཀ་པ་ན། ཅེས་གསུངས། སྐབས་དེ་དག་གི་གནས་
ཚུལ་ལ་བརྟེན་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པས་པཎ་ཧེན་རིན་པོ་ཆེར་ནང་ཞུ་དང། གཙང་སྡེ་
པར་ཡང་གསེད་བཀྲོལ་བྱས་ཏེ་ལྕགས་པོ་རིའི་བཀའ་ཁྲའི་དོན་ལྟར་ལྷ་ས་དགའ་ལྡན་ཕོ་
བྲང་པས་རྩིས་བླངས། དེ་ཡན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ལྷ་སར་ཕེབས་སྐབས་སྒོ་མོ་ནང་
པའི་སྒེར་ཤག་སོགས་ལ་བཞུགས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང། དེ་ཚུན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ནུབ་
བརྒྱུད་ལ་གཟིམ་ཆུང་གོ་བསྒྲིགས་ཀྱིས་ཕེབས་བཞུགས་གནང་བ་རེད། བཀའ་བརྒྱད་
ནང་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་ལྷ་སའི་མི་དྲག་རྣམས་ནས་སྡེ་པ་གཙང་པའི་ལག་ནས་ལྷ་ས་
བྱུང་བའི་ལེགས་སྐྱེས་ཕུལ། ས་རྟ་་ནས་དཀར་མེ་སོགས་ཆད་པ་རྣམས་ཀྱང་

[407] དགའ་ལྡན་ཁང་གསར་ནི། སྔ་སོར་སྐྱིད་
ཤོད་སྟག་རྩེ་བའི་གཞིས་ཀ་ཡིན་ཞིང། སྐབས་དེའི་དུས་ཀྱང་ཞིང་ཁའི་དཀྱིལ་དུ་ཡོད་
པའི་གཞིས་ཁང་ཞིག་ཡིན་ཚོད་འདུག་པ་རྗེས་སུ་ཞིག་གསོ་གྲུབ་ནས་ཞལ་གྲོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་
རིན་པོ་ཆེ་གདན་ཞུ་གནང་བ། གཞིས་ཀ་སྤྲོ་ཞིང་མདུན་དུ་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་དང། གཡས་
གཡོན་རྒྱབ་ཚོར་སྦ་ཕྲན། ཉང་དོགས་སྡེ་བཞིའི་གྲོང་དང། འོང་གསེབ་རྒྱ་ཆེ་བས་རེ་ཞིག་
ཐོག་བསྐོར་དང། ལྟད་མོས་གཡེང། སྒྱེད་བུ་ ཐབ་  ཁ་གྲོར་སེ་འབྲས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་
ལས་ཚན། དབོན་ཆོས་མཛད་ཀྱིས་གཙོས་དྲག་རིགས་རྣམས་ལ་གཞིས་ཀར་ཇ་གྲལ་དང་
ཆུ་སྐོར་སྨད་གླིང་ཁར་གུར་ཕུབ་པའི་རྟ་པ་གནད་ཆེན་ཚོར་གཞིས་ལེན་ཁྲུངས་བཞེས་ཀྱི་དགའ་
སྟོན་མཛད། དུ་ཀའུ་ལ་ཀ་པ་ན་ཅེས་གསལ་བར་གཞིགས་ན་དེ་དུས་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ཧ་ཅང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་
ཡོད་པ་དང། རྒྱས་བཏབ་ར་མོ་ཆེའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཡང་འོང་གསེབ་རང་ལ་ཡོད་པར་སེམས་
སྔར་སོག་པོ་མཚོ་ཆེན་དྲུག་ལ་གཞུང་དང། ཆིངས་ཡོད་པ་རྣམས་
ཆ་ཧར་ལེགས་ལྡན་རྒྱལ་པོས་བཤིགས་པའི་དུས་བྲོས་པ་འགའ་ཞིག་ཧལ་ཧའི་ཁྲོད་དུ་འོངས་
པར། དཔོན་པོ་ནང་ཕན་ཚུན་རྩོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཧལ་ཧ་ཆོག་ཐུ་དཔོན་སྡེ་བཅས་རང་ཡུལ་
ནས་སྤྱུགས་ཏེ་མཚོ་ཁར་འོངས། རེ་ཞིག་མངའ་ཐང་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་བྱུང་བས་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་ནང་བསྟན་སྤྱི་དང། ལྷག་པར་
དགེ་ལུགས་པར་མི་དགའ་བས་བླ་མ་དང། གྲྭ་པ་མང་པོ་བཀུམས་པ་དང། ཁྲིམས་རྭར་
བཅུག་པ་སོགས་བསུན་གཙེར་ཆེ་བ་དང། ཕྱོགས་མཚུངས་མདོ་སྟོད་བེ་རི་ཆོས་འཁོར་
དཔོན་དོན་ཡོད་ནས་ཀྱང་བོན་གྱི་ཆོས་བྱེད་པས། ནང་པའི་བླ་མ་དང། གྲྭ་པ་མང་པོ་
བཀུམས་ཤིང། ཁྲི་མུན་དུ་བཅུག་པ་དང། ལི་ཐང་ཐུབ་ཆེན་གྱི་གཟུངས་བཞུགས་

[408] པད་གདན་ཁྲི་བཅས་བཤིག་པ། གཉིས་ཀས་སྡེ་པ་གཙང་པ་དང་
འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་ཚོང་འགྲུལ་དང། གནས་བསྐོར་བའི་ལམ་འགྲུལ་བཀག་འགོག་བྱས་པ་
སོགས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ལས། རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་བསྟན་པ་རླུང་ནང་གི་མར་མེ་ལྟར་ཆགས་
འཇིག་མཚམས་སུ་གྱུར་པར། བོད་པ་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ། ཨ་མདོ་དགོན་ལུང་
གི་གྲྭ་འགའ་རུ་ལོ་ཙཱ་བ་སྣ་ཆེ། སེམས་ཉིད་ཁ་ཆེ་ཟེར་བའི་བློ་རྒོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་དབུས་སུ་
ཡོང་སྟེ་སྐྱིད་ཤོད་བྱེ་རི་སྟག་རྩེ་པའི་སྡེ་པ་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་སོགས་དང་གྲོས་བྱས་ནས། ལ་
མོ་ཆོས་སྐྱོང་ལ་ལུང་ཞུས་པར། བྱང་ཕྱོགས་དཔོན་གྱིས་དགྲ་མགོ་གནོན་ཐུབ་པའི་ལུང་
ཐོབ་པ་གསང་སྟེ་འགའ་རུ་ལོ་ཙཱས་དམག་རོགས་འཚོལ་བར་དཔའ་རིས་ཀྱི་དམག་འགའ་
ཤས་དང་བཅས་ཇུན་སྒར་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་ནས་སོག་པོའི་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ལ་གཙང་པ་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་དགེ་ལྡན་པར་སྡང་ཟུག་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་པར་བཤད་པས། དེ་ཕྱོགས་རྒྱལ་
བློན་རྣམས་འཚོགས་ཏེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་དང། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་
གཉིས་ཧོར་སོག་ཁུལ་འདིར་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེ་གནང་སྟེ་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་འབྲེལ་བ་ཆེ་བ་དང་
དབུས་གཙང་ཆོས་སྡེ་ཁག་ལ་སོག་པོའི་གྲྭ་རྒྱུན་ལ་དམིགས་བསལ་བདག་རྐྱེན་ཡོད་པའི་
ལོ་རྒྱུས་སོགས་གྲོས་བསྡུར་གྱིས་མཐའ་མ་དགེ་ལྡན་པའི་རྒྱབ་གཉེར་དུ་བོད་ལ་སུ་འགྲོ་གོས་
བྱས་པར། གུ་ཤྲིར་ཧན་ ཁཱང་  ནས་ང་འགྲོ་ཞེས་དམ་བཅའ་མཛད། བོད་པ་བསོད་
ནམས་ཆོས་འཕེལ་ནས་དབུས་དང། འགའ་རུ་ལོ་ཙཱ་བས་གཙང་དུ་ཉུལ་མར་སོང་
གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར། སྡེ་པ་གཙང་པ་དང་འབྲེལ་ཆེའི་མཚོ་སྔོན་
ཆོག་ཐུ་དཔོན་ནས་ཤིང་ཕག་་ལོར་རང་གི་བུ་ཨར་ས་ལང་ཐའི་ཇི་ཁྲི་དམག་
དང་བཅས་དབུས་གཙང་ནང་དགེ་ལྡན་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་བསུན་གཙེར་བཟོ་བའི་ཕྱིར་
བཏང་བ། འབྲི་ཆུའི་སྟོད་ཙམ་དུ་སླེབས་ཚོད། གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གིས་གསན་ཏེ་བདེན་

[409]
སར་གནས་བསྐོར་དུ་འགྲོ་བའི་ཟོལ་གྱིས་ཕེབས། ལམ་དུ་ཨར་ས་ལང་དང་འཕྲད་དེ་ལམ་
གྲོགས་བྱས་ཏེ་ཉིན་མ་མང་པོ་ཨར་ས་ལང་དང་བཀའ་མོལ་གྱིས་ཁོའི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་
རྟོགས་པ་དང། ཁཱང་ནས་དགེ་ལུགས་པར་དགྲ་བྱས་ན་མི་འགབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་
པར་གསུངས་པར་བརྟེན་ཁོས་ཀྱང་ཁས་ལེན་བྱས་ཏེ་བོད་ལ་བསྐྱོད། གུ་ཤྲིར་ཁཱང་རང་
ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱོན། མཚོ་སྔོན་ཆོས་འབྱུང། ཞེས་གསལ་བ་དང། ཡང་དུ་ཀཱུ་ལར། གཙང་ཕྱོགས་ཞྭ་
དམར་རབ་འབྱམས་པ་དང། ཆོག་ཐུ་དཔོན་གྱི་གྲོས་ལ། ད་ལམ་ཨར་ས་ལང་གཙང་
པ་དང་གཞུང་གཅིག་བྱེད། ལྷ་ས་ཟ་དམ་པ་དང། རྭ་སྒྲེང་འབབ་རོང་པས་འཛིན། ས་
ལུགས་སོགས་གྲུབ་མཐའ་དམངས་རྣམས་བཏང་སྙོམས་དང། དགེ་ལུགས་པ་དམིགས་
མེད་གཏོར། ཀར་འབྲུག་གཉིས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་བྱེད་པའི་གཤོམ་ར་བྱས་པ་སོགས་ཨར་
ས་ལང་ལ་རེ་དོགས་མང་བས། ཨར་ས་ལང་གིས་མཚུར་ཕུ་སྒར་ཀརྨ་ཞྭ་ནག་པ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ། པ་མཇལ་རྩིས་བྱས་པ་
དབུས་གཙང་ཀུན་ཏུ་སོག་དམག་གི་སྐད་གྲགས་ཆེ་བས་སྒར་པས་ངོ་བསྟན་མ་ནུས་པར་དོལ་
བརྒྱད་གྲར་ཐེགས་པས་ཐའི་ཇིའི་སེམས་ལཱ་ཕོག་ཏེ་ཞྭ་དམར་རབ་འབྱམས་པའི་ནང་གྲོས་
ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏེ་དགེ་ལུགས་ཕྱོགས་སུ་ཇེ་ལེགས་སུ་སོང། དུ་ཀཱུ་ལ་ཀ་པ་བ་ཞེས་
གསལ་བ་གང་ལྟར་ཨར་ས་ལང་གིས་ཕའི་ངག་ལྟར་མ་བྱས་པར། དགུན་སྨད་སོག་དམག་
གཡས་རུས་འབྲི་གུང་ཕྱོགས་དང། གཡོན་རུས་གཙང་བྱང་བརྒྱུད་བཏེགས། །ཐའི་ཇི་
རང་གིས་གཙོས་པའི་དམངས་མ་ཡར་འབྲོག་ཕྱོགས་ཁ་བལྟས་པར། སྣ་དཀར་རྩེ་པས་བབས་

[410] རྒྱལ་རྩེ་དང། གཞིས་རྩེའི་ཞོལ་བློས་བཏང་གིས་རྫོང་རྐྱང་པ་འཛིན་རྒྱུའི་བཟོ་
དོད་པ་བཅས་དབུས་གཙང་ཀུན་ཏུ་སྦིར་གྲགས་ཀྱིས་ས་འདར་རྡོ་འདར་དུ་སོང་
སོག་པོ་ཚོར་ཡང་ཐར་ལང་བླ་མས་བོད་དམག་ལུང་པ་གང་བ་ཡོང་གི་
འདུག་ཟེར་བའི་འུར་ཞོག་དང། གམ་པ་ལ་ཐོག་ནས་བལྟས་པས་ལུང་པའི་དཀྱིལ་དུ་
ཚུད་འདྲའི་འཚབ་ཤས་དམག་ཁ་བསྒྱུར་ཏེ་མེ་བྱི་་ལོ་གསར་སྐབས་སོག་དམག་
སྐྱིད་ཤོད་ཕྱོགས་སུ་འབྱོར། ཨར་ས་ལང་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་འབྲས་སྤུངས་ནས་
གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་ར་མོ་ཆེར་མཇལ་འཕྲད་དང། དེ་ནས་འབྲས་སྤུངས་སུ་བཅར་ཏེ་དབང་
དང་རྗེས་གནང་ཞུས་རྗེས་སོག་དམག་འཁྲིད་དེ་བྱིངས་དང་མཉམ་དུ་གནམ་མཚོ་ཁར་བསྐྱོད་
དེ་ནས་གཙང་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་དབུས་གཙང་གི་ཁྲི་དམག་བསྡུས་ཏེ་གནམ་མཚོ་ཁའི་ལེ་གུང་
དང་ཉེ་བར་དཔུང་བཏེགས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་གཙང་སྡེ་སྲིད་དཔོན་བློན་ནས་སྤེལ་གསར་
བ་བརྫོང་བརྡ་མཛད་དེ་སྒར་པ་ཡབ་སྲས། སྟག་ལུང་ཞབས་དྲུང། འབྲུག་པ་སྤྲུལ་སྐུ་
ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཆིངས་དོན་ལབ་པར་སོག་ཁྲོད་དུ་བྱོན་དགོས་པའི་བཀའ་ཤོག་
བསྐྱལ་འབྱོར་ལྟར་ཆིངས་པ་རྣམས་ཐོན་ཏེ་སོ་སོའི་སྐུ་ཚབ་སོག་པོའི་སྒར་སར་བསྐྱོད་པ་
ཐོག་མར་ལབ་སྣེ་མ་བླངས་ཀྱང། རྗེས་སུ་ཀར་རྙིང་བླ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་སྡེ་བརྒྱད་བྲན་དུ་
འཁོལ་བའི་ནུས་མཐུས་སོག་སྒར་དུ་ཐོག་དང། འཁྱུག་བརྒྱབ་པ། ཨར་ས་ལང་
ཡང་གློ་བུར་སྨྱོ་འབོག་གི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པས་ལབ་སྣེ་བླངས་ཏེ་ཐའི་ཇི་སྙུན་མ་དྲག་པས་
གཏན་ཆིངས་མ་བྱུང་ཡང། བར་ཆིངས་དམག་འཁྲུག་མ་དགོས་ཙམ་བྱུང། བོད་དམག་
རྣམས་བསྐྱིག་ཐག་བཀྲོལ་བ་བཞིན་གྱེས། དེ་རྗེས་ཞྭ་དམར་རབ་འབྱམས་པ་དང། བློན་
པོ་ཐའི་ཆིན་གྲོས་ཏེ་མཚོ་ཁར་ཆོག་ཐུའི་སར་བང་ཆེན་བཏང་སྟེ། ཨར་ས་ལང་གིས་ཕའི་
ངག་བཞིན་མ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཚང་མ་བརྗོད་པས་ཆོག་ཐུ་འཁྲུག་སྟེ། རང་གི་བུ་

[411] ཁོའི་བློ་གཏད་ཀྱི་བློན་པོ་གཉིས་བསླུ་ཐབས་ཀྱི་གསོད་ཅེས་ཆེད་
གཏད་བང་མི་བཏང་བས་ཨར་ས་ལང་དཔོན་བློན་བེ་རི་བཅོམ་པའི་ནོམ་པ་ལ་མགོ་འཁོར་བའི་
སྐབས་ཨར་ས་ལང་དང། ཁོའི་བློས་འཁེལ་གྱི་དམག་དཔོན་གཉིས་བཅས་དུས་གཅིག་
ཏུ་བཀུམས་སོ། །
དེའི་གནས་ཚུལ་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གིས་གསན་མ་ཐག་ཁཱང་རང་གི་དམག་
གང་ཡོད་ཐོག་བཱ་ཐུར་ཐའི་ཇིའི་དབུང་བཱ་ཐུར་ཐའི་ཇི་ནི། གུ་ཤྲིར་གྱི་བཙུན་མོ་བགྲེས་པར་སྲས་དྲུག་ཡོད་པའི་ཆུང་ཤོས་བཀྲ་ཤིས་བཱ་ཐུར་བྱ་བ་
འདི་ཡིན། དཔུང་བཅས་དམག་རོགས་སུ་འཁྲིད་དེ་འདམ་ཆེན་རྣམས་
འཁྱག་སྟེང་དུ་བགྲོད་ནས་མཚོ་སྔོན་སྣེ་བུ་ལུང་གེར་འབྱོར། མི་རྟ་རྣམས་ངལ་གསོས་ཏེ་
དགུན་ཐོག་རིང་དེར་བཞུགས། ལུང་ཁུག་དེ་དང། དེའི་རི་ལ་མེར་ཀྭན་ཡམ་བུ་ཞེས་མིང་
ཆགས། མེ་གླང་་ཟླ་བ་དང་པོའི་ནང་མཚོ་སྔོན་གྱི་སྟེང་དུ་དམག་འཕབ་ནས་གུ་
ཤྲིར་གྱི་དམག་ཁྲི་ཚོ་གཅིག་གིས། ཆོག་ཐུའི་དམག་སུམ་ཁྲི་དང་འཐབ་སྟེ་རི་སྣ་གཉིས་
ཁྲག་གིས་དམར་པོར་གྱུར། ཆོག་ཐུའི་དམག་ཤིན་ཏུ་ཕམ་པས་ཆོག་ཐུ་དཔོན་རང་ཉིད་
བྲོས་ནས་འཕྱི་ཁུང་ཞིག་ནང་ཡིབ་བསྡད་པ་བཟུང་ནས་བསད་པས་སྡེ་དམག་ཚང་མ་སྲན་
ཕུང་ལ་རྒྱུག་པ་གཞུས་པ་ལྟར་སྐད་ཅིག་ལ་འཐོར། དེའི་གནས་ཚུལ་བོད་ཕྱོགས་ལ་
ཡོད་པའི་ཨར་ས་ལངས་ཀྱི་དམག་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པས་དབུས་གཙང་ལ་ནི་འགྲོ་ས་མེད་
མཚོ་ཁར་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བར་ཁོ་ཚོ་ཡར་འགྲོ་མར་འགྲོ་མ་བརྙེད་པར་བྱང་ཁུལ་རྫ་དམར་
དང། ཨ་སྤྲག་གི་ཕྱོགས་སུ་གཞིས་ཆགས་ཏེ་བསྡད་པར་གྲགས། དེ་ནས་ཨོ་རོད་
འཇུན་སྒར་དུ་སྡོད་པའི་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གི་རུ་སྡེ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་པས་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་སུ་
གནས་སྤོས་བྱས་འདུག་དེ་ནས་གུར་ཤྲིར་ཁཱང། ཅོ་ནེ་ཆོས་རྗེ། ས་སྐྱོང་ཐོག་རྒོད་རྣམ་

[412] དགའ་ལྡན་ཁང་གསར་དུ་་རྒྱལ་
དབང་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཇལ་ཞིང། དབང་དང་རྗེས་གནང་སོགས་ཞུས། གཙུག་ལག་ཁང་
གི་ཇོ་བོའི་པང་གཅལ་སྟེང་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་ལ་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཏུ་གཟེངས་བསྟོད་
བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཆོ་ལོ་དང། ཐམ་ག་སྩལ་ཞིང། དད་རྟེན་དུ་་རྒྱལ་བ་
ཙོང་ཁ་པའི་གསེར་སྐུ་བྱིན་ཅན་གནང་སྟེ་བསྟན་འགྲོའི་ཕན་བདེ་གྱེན་དུ་འདེགས་པའི་རྟེན་
འབྲེལ་བསྒྲིགས། གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གི་སྲས་དང། མི་བཟང་རྣམས་ལའང་ཇི་ལྟར་འོས་པའི་
ཆོ་ལོ་སྩལ། ཁཱང་ནས་ཀྱང་ཞལ་ངོ་ སྡེ་པ་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་  ལ་ད་ལའི་ཕྱག་
མཛོད་དང། གྲོང་སྨད་ནས་ལ་འདི་སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རྗེས་སུ་སྡེ་སྲིད་གནང་མི་གྲོང་སྨད་པ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་ཞུ་བ་དེ་ཡིན། ཇའི་སང་སྡེ་པ། བྱང་ངོས་ནས་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས་ལ་
ཨུལ་ཆིངས་སྡེ་པ་སོགས་ཀྱི་མིང་གནང། མཆོད་ཡོན་ཐུན་མོང་བཀའ་གྲོས་ཐོག་ནས་
ཧལ་ཧ་ཨོ་རོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞུང་བསྟན་ལེགས་སྤེལ་དུ་དར་ཧན་ནང་སོ་དགེ་འདུན་དར་རྒྱས་
བརྫོང་བདའ་གནང་སྟེ་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་མཚོ་ཁར་ཐོན། ལོ་འདིར་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས་ལྷ་
ལྡན་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་མདུན་དུ་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་དྲུང་ལས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་བཞེས་
སྐབས་དེའི་སྔ་ཕྱིར། མདོ་སྟོད་ལྡན་ཆོས་འཁོར་བེ་རི་དཔོན་དོན་
ཡོད་ནས། ཚོང་དཔོན་དགྲ་ལྷ་ཅན་གྱི་གདོང་གཙང་སྟོད་སྡེ་པ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོར་
འཕྲིན་ལན་བསྐུར་བ། ལོ་རྟིང་མར་ངེད་དཔུང་བཅས་དབུས་གཙང་དུ་ཡོང། རང་རེ་
གཉིས་གཉེན་འབྲེལ་བྱེད། ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེ་ཟེར་བའི་ཟངས་སྐུ་དེས་དམག་སྣ་འདྲེན་པར་
འདུག་པས་དེ་ཆུ་ལ་བསྐྱུར། སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་བཤིག་པའི་ཤུལ་དུ་མཆོད་རྟེན་
རེ་བརྩིགས་ནས་དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་གྱི་བན་བོན་བསྙེན་བཀུར་འོས་པ་ལ་བྱེད་

[413] དུ་ཀཱུ་ལ་ཀ་ན། དང་མཚོ་སྔོན་ཆོས་འབྱུང། སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་གཙང་རྒྱལ་གྱིས་ཀྱང་དམག་གི་གཤོམ་
ར་ཆེན་པོ་བྱས་ཀྱང་ཟེར་
ས་ཡོས་་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཞལ་
ངོར་སྔོན་ལ་མདོ་ཁམས་ཀྱི་བེ་རི་བཅོམས་ཤིང། དེ་ནས་གཙང་སྡེ་སྲིད་ཆམ་ལ་འབེབས་རྒྱུའི་
དགོངས་བཞེད་ཡོད་ཚུལ་ནང་ཡིག་འབུལ་བར། ཤི་དི་བཱ་ཐུར་ཁི་ཡ་བཏང་བྱུང་བ་འབྱོར་
ཞལ་ངོར་བཀའ་གྲོས་ཐོག་༸རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས། རང་ངོས་ཀྱི་ཆ་ནས་བདག་གཞན་
མཉམ་བརྗེའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་སྡེ་གཟར་
བཤོལ་བ་མིན་པས། དེ་འདྲའི་ཨོ་ཟོབ་བྱས་ཀྱང། གཞན་ཁྲེལ་བ་ལས་མི་ཡོང། རང་
ལ་གཅེས་པའི་ཤར་ཚོད་གཙང་པས་དགེ་ ལུགས་  ཕྱོགས་ཆོས་སྡེ་རྣམས་ལ་མཆོད་གནས་
འཚོལ་བའི་ཆོས་མཐོང་ཡང་དགའ་མོ་འདུག་སེ་འབྲས་ལ་དམག་འཕོཌ་པ་ནི། ལྷ་ས་དང་
རི་མགོར་སྡེ་གཟར་དེ་འདྲ་བྱུང་བས་ལན་གདའ། ས་སྐྱ་གོང་མ། ཀརྨ་པ། ཇོ་ནང་པ་
གསུམ་ནི།  སྡེ་པ་གཙང་པའི་  རྩ་བའི་བླ་མར་སོང་བས་འགྲན་ཟླ་ཅིལ་ཡོད། དེ་ཕྱིན་དགེ་
ལུགས་བསྟན་པའི་ལར་རྒྱ་དང། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་སྒོས་ཀྱི་སྟོབས་འབྱོར་གྱིས་ཀྱང་འཐུས་
པ་ནས། བྱེད་རྒྱུ་མང་ན་སྔར་ཁ་ཡར་བྱུང་འདུག་པ་ལྟར། ད་ལྟ་ཡོད་པ་འྡིའང་དམིགས་
མེད་དུ་རྒྱས་འདེབས་པ་ཡོང་ཉེན་ཆེ་བ་སོགས་གསུངས་པར། ཞལ་ངོས་ཅི་ཟེར་ཡིན་ནམ་
དགེ་འདུན་ལ་འཐུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང། འཕྱོངས་རྒྱས་པའི་གནས་ཚུལ་གསུངས་པར། གོང་དུ་གསལ་བ་ལྟར། གཙང་པས་རྒྱལ་བའི་ཡབ་ཚང་འཕྱོངས་རྒྱས་འཕྱིང་བར་སྟག་རྩེ་གཞུང་ལེན་དང། ཡབ་བཙོན་
བཅུགས་ཀྱིས་འདས་པའི་སྐོར་
༸རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས། གཙང་པ་དང། འཕྱོངས་རྒྱས་པའི་བར་འཕྱོངས་རྒྱས་པ་རང་

[414] ཡབ་རྗེ་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེས་གཙང་པའི་འགལ་ཟླ་སྐུ་རབ་པ་དང་
འདོད་བསྒྲིལ་བྱས་པ་ལ་གསུངས། མ་འདྲ་བ་ལས། གཙང་པར་འཁང་ར་བྱེད་རྒྱུ་མེད། གལ་ཏེ་དགྲ་ཤ་བླངས་ཀྱང། ང་
འཕྱོངས་རྒྱས་པའི་མི་མཇུག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གདན་སར་བསྡད་པའི་བརྩུན་པ་ཞིག་
བན་ལོག་པ་མི་འཆར་ཐག་ཆོད་ཀྱི་གསུང་གླེང་ཞིབ་པ་གནང་འདུག་རི་ཥིའི་ཆུ་བཞུགས་
ལ་ཀླུ་སྒུག་གླིང་ཁར་ཕེབས་ཐོག་ཁམས་ཕྱོགས་འགྲོ་མིའི་མི་སྣ་རྣམས་བརྫོང་བདའ་
གནང། ་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས། དེའི་ནུབ་གུར་གྱི་ནང་དུ་ངེད་ཀྱི་རྩེར་ཞལ་ངོས་མི་སྣར་
འགྲོ་མི་དཀའ་བཅུ་དགེ་བསྙེན་དོན་གྲུབ་ལ་སློབ་སྟོན་དུ། བེ་རི་རྩ་བ་ནས་ཆོད་པ་ཅིས་ཀྱང་
མཛོད། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་རང་མཚོ་ཁར་ལོག་ཕེབས། རྒྱལ་མོ་གཉིས་ཀྱི་གཙོས་དགེ་རྩ་
བྱེད་མི་རྣམས་གཏོང་བ་དང། སྡེ་གཟེར་མི་འགབ་པའི་སློབ་སྟོན་རྒྱས་པར་མཛད་སོང། སང་
ཉིན་དཀའ་བཅུ་དགེ་བསྙེན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ཐོན་ཆས་དགོས་ཆ་སྤྲོད་པར་ཞལ་ངོ་དགའ་ལྡན་ཁང་
གསར་དུ་ཐེགས་པའི་ཆིབས་བཏེགས་ཁར་ཇ་ཡུན་གཉིས་ཙམ་གྱི་རིང་བར་བཀའ་གྲོས་གནང་
སོང་ཟེར་ཡང། མདའ་སྐད་གླིང་བུར་བསྒྱུར་ཡོད་བསམ་པ་མ་བྱུང། དུ་ཀཱུ་ལ་ཀ་བ་མདའ་སྐད་གླིང་བུར་བསྒྱུར་ཞེས་པ་བེ་རི་བཅོམ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་མཚོ་ཁར་ལོག་ཕེབས་ཞེས་པ་དེ་
གཙང་ལ་དམག་འཁྱོག་ཤོག་ཅེས་བརྗོད་པའི་དོན་རེད། ཞེས་གསུངས་འདུག་
ལོ་འདིའི་ཟླ་བ་ལྔ་པའི་ནང། གུ་ཤྲིར་ཁཱང་ནས་སོག་དམག་དང། ཨ་
མདོ་དཔའ་རིགས་ཀྱི་དམག་དང་བཅས་མདོ་སྟོད་བེ་རིའི་ཕྱོགས་སུ་བཏེགས་ནས་དམག་
འཁྲུག་རྒྱ་ཆེ་མ་དགོས་པར་བེ་རིའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་སྡེ་ཤོག་མང་པོས་བབས་བླངས་
ལྕགས་འབྲུག་་དབྱར་ཐོག་བེ་རི་དཔོན་གྱི་ས་ཐོག་ལྟེ་བར་དམག་འཁྲུག་རྒྱ་ཆེ་
བྱས། ཕྱོགས་བཞི་གནས་བསྐོར་བས་ས་མ་བརྟན་པར་བེ་རི་དཔོན་དོན་ཡོད་ནང་མི་ཉུང་

[415] ལས་ངན་དུས་སུ་སྨིན་པའམ་ཆོས་སྲུང་
དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་འཕྲིན་ལས་སོགས་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་མ་ལེབ་མེ་འོད་ནང་ལྕེབས་པ་ལྟར་དམག་ས་དེ་
ཉིད་དུ་འཁོར་ཏེ། ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ཉིན་དཔོན་དོན་ཡོད་གསོན་བཟུངས་
ཀྱིས་ཆབ་མདོར་ཁྲི་མུན་དུ་བཅུག་དེ་སྔ་ས་དགེ། ཀར་འབྲུག། འབྲི་སྟག་གྱི་བླ་མ་དང་
འབུལ་བསྡུས་པ་མང་པོ་བཙོན་དུ་བཟུངས་པ་རྣམས་བཏོན་ཏེ་མི་འཇིགས་སྲོག་གི་སྐྱབས་སྦྱིན་
མཛད། དཔོན་དོན་ཡོད་དང། ལེ་ཐོག་ཆེ་རིགས་རྣམས་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆད་པས་
ཚར་བཅད། ཤར་དར་རྩེ་མདོ་ནས། འཇང་ས་ཐམ་རྒྱལ་པོའི་ས་ཚུན་ཆད། མདོ་ཁམས་
ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་ཀུན་ཆབ་འོག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བདེ་འཇགས་སུ་མཛད་དོ།།
དེ་ཡང། བེ་རི་དཔོན་ཆགས་ཡུལ་ས་གནས་ཀྱི་སྐོར་ལ་རྩད་གཅོད་
བྱས་པར་ཧོར་སེར་ཁག་ལྔའི་ཁོངས་བེ་རི་དཔོན་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ་དེའི་ཕོ་བྲང་ཡང་ད་ལྟ་ཡོད་
མུས་སོགས་བརྗོད་མཁན་བྱུང་བར་བརྟེན་དེ་ག་རང་ཡིན་ཤག་བསམས་ཏེ། ངས་བོད་ཀྱི་
སྲིད་དོན་ཞེས་པའི་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་བྲིས་པའི་དེབ་ཀྱི་པར་ཐོན་དང་པོའི་ནང་ཏྲེ་ཧོར་ཁུལ་
ཡིན་ཚུལ་བྲིས་ཡོད་ཀྱང། རྗེས་སུ་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ནས་གུ་
ཤྲིར་འཁང་གིས་ཆམ་ལ་འཕབས་པའི་བེ་རི་དཔོན་ནི། ལྡན་ཆོས་འཁོར་ཁུལ་དུ་ཡོད་ཚུལ་
ཞིབ་རྒྱས་བཀའ་སྩལ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་སྡེ་དགེ་ཞུ་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་ཆེན་གྱི་གསུང་
འབུམ་ཨ་པའི་ནང་གི། ཆོས་སྡེའི་གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་འཕྲུལ་མངོན་པར་དགའ་བ་
ཞེས་བྱ་བ་བསྐྲུན་པ་ལས་འཕྲོས་པའི་གླེང་བ་ཀུན་དགའི་འཛུམ་ཟེར་འཛག་པའི་ཟླ་གཞོན་
ཞེས་བྱ་བའི་ཤོག་གྲངས་ན་པར་བེ་རི་དཔོན་ཀླུ་བཙན་དང། ཨ་འཕེན་རྒྱལ་ཞེས་
བྱ་བ་བྱུང་ནས། ལྡན་ཡུལ་ཆོས་འཁོར་སོགས་སུ་བཀུར་སྟི་བགྱིས། ཕྱི་མའི་བུ་དོན་
ཡོད་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་འཁོར་དགོན་དུ་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པ་སོགས་བྱས་ཀྱང། རྗེས་སུ་

[416]
བཞུགས། ཆོས་མིན་གྱི་བྱ་བ་མང་པོ་བྱས་མཐར་ཁོ་རང་ཆབ་མདོར་ཁྲིམས་འོག་ཏུ་ལས་
ངན་གསོག་པའི་ལུས་རྟེན་གྱི་འཚོ་བའི་འདུ་བྱེད་བཏང་བར་གྲགས་སོ། །ཞེས་གསལ་བའི་
ཕྱག་དཔེ་མིག་སྟོན་གནང་བྱུང་བས། བེ་རི་ནི་མདོ་སྟོད་ལྡན་ཆོས་འཁོར་རང་དུ་ཡིན་པའི་
ངེས་པ་བརྟན་པོ་བརྙེད་ཅིང། ཡང་རྡོར་གླིང་བོད་ཡིག་རང་དབང་གསར་ཤོག་ཅིག་ནང་
སྤྱི་ལོ་་ཟླ་བ་་ཚེས་་བོད་ཡིག་རང་དབང་གསར་ཤོག་ལོ་་ཨང་་འཁོད་པའི་ཤོག་ལྷེ་་པར་གསལ་
གོ་ཇོ་ཁུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཏུ། བེ་རུ་དུང་དུང་རྒྱལ་པོའི་གཡོག་རྒོད་ཀྱིས་གུ་ཤྲིར་ལ་གཏུགས་
ཏེ་སྐྱིད་ཤོད་སྡེ་པ་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་དཔུང་བཅས་ནས་བེ་རི་རྒྱལ་པོ་ཆམ་ལ་འཕབ་
པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཐོན་པ། བེ་རི་དཔོན་དོན་ཡོད་དཔུང་ཤུགས་རྒྱས་སྐབས་ཁམས་ཕྱོགས་
ས་སྡེ་མང་པོ་དབང་འཛིན་བྱས་པའི་ཧོར་སེར་ཁུལ་དང། གོ་ཇོ། ལི་ཐང་ཁུལ་སོགས་ལ་
ཡང་ཡང་འགྲུལ་བཞུད་དང་རྫོང་སོགས་བརྩིགས་ན་ལས། དངོས་འབྲེལ་གྱི་ས་ཆ་ནི་ལྡན་
ཆོས་འཁོར་ཁུལ་རང་ལ་ཡིན་ནོ། །
ལྕགས་སྦྲུལ་་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་མདོ་ཁམས་
ཕྱོགས་ནས་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གིས་གནས་ཚུལ་སྐྱེལ་བར་དཀའ་བཅུ་དགེ་བསྙེན་དོན་གྲུབ་དང་
རྒྱལ་མོ་ཆེ་བའི་མཚམས་འདྲི་དང་སྦྲགས་སེ་ཆེན་ཨོ་པ་ཤི་ཅན་འབྱོར་བར། མདོ་ཁམས་
སྒང་དྲུག་མཐའ་དག་དབང་དུ་བསྡུས། བེ་རི་རྒྱལ་པོ་བྲོས་པའི་མཐར་ཡང། ལས་དབང་
གིས་ཕྱེ་མ་ལེབ་དང། མེ་འོད་ཀྱི་དཔེ་བཞིན་ཕྱག་ཏུ་འབྱོར་ཚུལ་གསལ་བར་གྲྭ་ཚང་སྔགས་
ཁང་དང། གནས་ཆུང་ལྕོག་རྣམས་སུ་བཏང་རིགས་རྒྱུས་པ་དང། དུ་ཀཱུ་ལ་ཀ་ན་སྡེ་པ་བསོད་ནམས་
ཆོས་འཕེལ་ནས་ལྷ་ལྡན་རུ་བཞིར་གཏམ་སྙན་དར་འཕྱར་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་བྱུས་ཡག་

[417]
དེ་ནས་ལ་ལས་རྒྱལ་པོ་མཚོ་ཁར་ལོག་གམ་ཟེར། འགའ་ཞིག་གིས་
དམག་དང་བཅས་ཁད་ཉེར་འབྱོར་འདྲ་ཞེས་འདོད་གཏམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྦིར་གླེང། ཞལ་ངོའི་
ཕེབས་སྒོར། གཙང་པ་དཔོན་བློན་ལ་ཅི་ཞུས་ཀྱང་དགོངས་པ་དམའ་ཞིང། ཐུགས་དོགས་
ཧྲགས། རང་ཕྱོགས་རྣམས་ནི་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པས་གཙང་ཞེན་བྱས་ཟེར་ཉག་ཅིག་ཡིན་
རྒྱལ་པོའི་དྲིན་ལས་གཙང་པའི་ཁྲིམས་འོག་ནས་མ་ཐར་ན་སླར་ཐར་དུས་ཤིག་མི་ཡོང་བ་
འདྲ་བསམས་དགེ་བསྙེན་དོན་གྲུབ་བཏང་སྐབས་དམག་བྱེད་དགོས་ཚུལ་བྱས་པ་ཡིན་གསུངས་
པར། དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཐལ་འདུག་ཀྱང། གཉིས་སུ་སོག་པོ་འདམ་ནས་སློག་ན་སློག་གོ་
ཆོད། ཁ་སིང་གི་གསུང་འཕྲོས་དེའི་སྟབས་ཞལ་ངོ་རང་ནས་མཛད་མ་བདེ་ན་ངེད་ཀྱིས་འདམ་
དུ་ཕྱིན་པས་ཆོག་ཆོས་དམ་ཚིག་ལ་བཀར་གཏོང། གཏམ་དོན་གཉིས་ཀ་ལ་བཟང་བ་ཞིག་
ཡོང་ཞུས་པར། བརྟག་པ་བགྱིས་ཤིག་གསུངས་པ་ལ། དཔལ་ལྡན་དམག་ཟོར་མར་ཤོ་
མོ་ཕུལ་བས་ཇུས་འགྲོ། ཕུགས་ངན་ཟེར་བ་བབས། དེ་བཞིན་མོལ་བས་ཇུས་སོང་ན་དེ་
གས་ཆོག་ཕུགས་ཐམས་ཅད་ཤི་འགྲོ་གསུངས་ནས། དམག་བཤོལ་བའི་སྟངས་ཀ་
མཛད་མ་བྱུང། རྒྱལ་པོས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་བཞུགས་ན་སྐུ་
ཉེན་ཡོང། རྒྱལ་མོ་ཆེ་བ་ན་སོའི་སྟབས་ཀྱིས་གཙང་དུ་མི་སླེབས་པས་དབུས་སུ་ཕེབས་
དགོས་ཚུལ་ཞུས་གསུངས་པ་ལྟར་ཕྱི་འཆར་དེ་བཞིན་དང། ནང་དོན་ཞལ་ངོའི་ཕྱག་བྲིས་ཡིག་
ཆུང་དང་བཅས་དཀའ་བཅུ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་གདན་འདྲེན་ལ་བཏང་སོང་བ། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་
རིན་སྤུངས་སུ་ཕེབས་དུས། དེ་སྐབས་རྒྱལ་པོ་མཚོ་ཁར་ལོག་ཟེར་བ་རྫུན་ཡིན་པའི་གནས་
ཚུལ་སྟག་ལུང་ནས་གཙང་དུ་ཕུལ་བའི་རྒྱུས། དཔོན་སློབ་རིན་པོ་ཆེ་རེ་ཞིག་མཁའ་རུ་སྟེང་དུ་
བཞུགས་གདན་འཇགས་དགོས་བྱུང་བ། ཞལ་ངོ་གདིང་འཚབ་ཀྱིས་སོག་ཁྲོད་དུ་ཐེགས་སོང་

[418] སྟར་གདོང་ནས་ཀྱི་ཕྱག་གཡོག་ཞུས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་
དཔོན་གཡོག་གཙང་དུ་ཕེབས། ངེད་རང་རྒྱལ་མོ་གཉིས་ཕྱོགས་མཐུན་དུ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་
དེ་གའི་གནས་ཚུལ་སེ་འབྲས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ལའང་གནང་བ་དང། དེ་བར་ཐུགས་
བཅགས་གང་ཐག་མཛོད་གསུངས་པ་འདུག་དེ་མཚམས་རོང་པ་རྟ་མགྲིན་པ་གཙང་སྡེ་སྲིད་
ཀྱི་བཀའ་ཤོག་འཁྱེར་ནས་སླེབས། ཞལ་ངོ་ཐེགས་དོན་ཅི་ཡིན། ངེད་གར་བཞུགས་སར་
འགྲོ་ཨེ་དགོས་དྲི་བར། ལན་དུ། ཞལ་ངོ་སོག་དམག་ཁ་བསྐྱིལ་ཨེ་ཐུབ་བལྟ་བར་བྱོན་པ་
ཡིན། ཁྱེད་རང་ཡང་ཕྱིན་པ་འགབ་ཅེས་རྫུན་ཞིག་གཏོང་དགོས་བྱུང། རྗེས་སུ་ཞེ་ཁྲེལ་
ཡོད་དམ་བསམ་པ་ཤར། ད་ཆ་ཟླ་བ་དྲུག་བདུན་ཙམ་ནས་སྔར་འགྲོ་མ་མྱོང་བའི་ཐང་སྟོངས་
ཤིག་ལ་ཐལ་བ་ཧུར་རེ་འགྲོ་དགོས་པ་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ་ཞེ་བློ་མི་བདེ་བ་ཡང་ཡང་བྱུང་རུང་
འཕྲལ་ཉམས་སྣང་མེད་ཁུལ་གྱི་རྫུ་བྱས། ཞལ་ངོའི་ཟླར་རྒྱལ་མོ་གཉིས་བཅས་འགྲུལ་པ་
རྣམས་འབྱོར། དུ་ཀླུ་ལ་ཀ་ན་འབྱོར། ཞེས་གསལ་བ་དང་
དེ་སྐོར་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་རང་རྣམ་ནང། དེ་ཡང་འབྲུག་
ལོའི་སྟོན་མཇུག་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དུ་མི་སྣ་བཏང་བར་བརྟེན་
མཆོད་ཡོན་གཉིས་ཀས་རྒྱལ་མོ་ཆེ་བ་ལྷག་པར་རྒས་པས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཡོང་མི་ཐུབ་
པ༑ དེས་ན་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་རྒྱལ་པོ་ཡབ་ཡུམ་ཇོ་མཇལ་ལ་མ་འབྱོར་གོང་དུ་དབུས་སུ་སླེབས་
དགོས་ཚུལ་ནན་ཆགས་དང། རྩེར་ སྡེ་པ་གཙང་པར་  ཡང་མཐུན་འགྱུར་དགོས་ཞེས་
ཡོད་འདུག་པ་བཞིན། ས་སྐྱོང་་མིའི་དབང་པོས་ སྡེ་པ་གཙང་པས་  འགྲོ་དགོས་ཚུལ་
ནན་ལྕག་མཛད་བྱུང་བ་ལྟར། འགྲུལ་ཚེས་ལའང་མ་བལྟས་པར་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་བཅོ་
བརྒྱད་ལ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནས་ཕྱིན། རིན་སྤུངས་ལ་འབྱོར་ཚེ། རྩེ་ སྡེ་པ་གཙང་པ་  ནས་

[419] ཕྱིར་ལྡོག་དགོས་
ཚུལ་བྱུང་བ་ལྟར་སླར་ལོག་འབུམ་མཚོའི་མཚམས་དེར། ཡང་རེ་ཞིག་རིན་སྤུངས་སུ་
སྡོད་ཅེས་པའི་བང་ཆེན་སླེབས་པ་བཞིན། ཞག་བཅུ་སྐོར་འདི་བྱེད་མེད་པར་བསྡད་སྐབས་
སོག་པོ་གཙང་ལ་འོངས་བ་འདྲ་ཡོད་འདྲ་བས་མར་འོངས་ནས་ལྷན་དུ་འདུག་ལ་བྱུང་ཚེ་ལྡོག་ཐབས་
བགྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། ལྷན་དུ་སླེབས་པའི་ཉིན། སྡེ་པ་སྐྱིད་ཤོད་པ་དཔོན་གཡོག་
རྒྱ་མཁར་འབྱོར་བའི་འཕྲོས་པར། ད་སང་ཉིན་རྒྱལ་པོ་དམག་དང་བཅས་པ་པ་རྣམ་དུ་
འབྱོར་པ་ཡོད་ཚུལ་བྱུང་བས། འཕྲལ་དུ་དམག་རྗེས་བསྙེགས། ཐོག་མར་བཀྲ་ཤིས་
ལྷུན་པོ་རང་དུ་ཡོང་རྩིས་བྱས་པར། སོག་པོ་རྣམས་དཔེ་སྔོན་ན་ཁར་བབས་པ་མཐོང། རྟ་
པ་བརྒྱ་སྐོར་ཙམ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་ཟབ་ཆེན་གྱི་ཤར་སྣེ་སོག་ཁྲོད་དུ་རང་དབང་བྲལ་ནས་གདན་
དྲངས། དེ་ཡང་ས་སྐྱོང་་མིའི་དབང་པོ་ སྡེ་པ་གཙང་པ་  ལ་སྐྱོན་ཆགས་པའི་ཐུགས་
བསམ་ལོག་པ་ཅི་མངའ། འོན་ཀྱང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཉེ་འདབས་རང་དུ་ཆོས་སྡེ་ཤིན་ཏུ་
ཆེ་བ་གསར་རྒྱག་ངོས། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ལྟག་ཏུ་ལྕག་རིའི་སྤེའུ་མཐོན་པོ་བརྩིགས་
པ་ལ་སྐྱེ་བོ་པྲ་འཆལ་བ་མང་པོས། བཀྲ་ཤིས་ཟིལ་གནོན་བཏགས་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུས་
ཁོ་བོ་ཅག་དམག་འདྲེན་པའི་རྩ་བ་དང། གྲོས་ལ་ངེས་པར་ཐེ་ཞིང། རྒྱུས་ཡོང་སྙམ་
པ་ཕལ་ཆེར་ལ་ཡོད་འདུག་ཀྱང། སྦྱིར་ཡང་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ཅུང་ཟད་ངེས་ཤིང་
ཁྱད་པར་མཁས་མཆོག་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། །དམག་ལ་སོགས་པ་དོན་གཅིག་ཕྱིར། ཐམས་
ཅད་བྱེད་པ་པོ་བཞིན་ལྡན། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དམག་ནང་དུ་ངེད་
རང་འབྱོར་པའི་ཉིན་ཡན་ཆད་རྒྱལ་པོ། ཕྱག་མཛོད་སོགས་ལ་ཡི་གེ་དང། མོལ་མཆིད་
ཙམ་ཡང་མེད། དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེས་མཁྱེན་བཞིན་པ་ཡིན། དེ་སྐབས། གཙང་
ཙམ་ཡང་མེད། དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེས་མཁྱེན་བཞིན་པ་ཡིན། དེ་སྐབས། གཙང་
པ་དཔོན་བློན་གྱིས་ཆིངས་བྱེད་དགོས་ཚུལ་ཡང་ཡང་བྱང་བ་ཡིན། རྒྱལ་པོ་ལ་ནན་ཆགས་

[420] ད་ལོ་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དམ་བཅའ་བྱས་གསུངས། གསན་
དགོངས་གཏན་ནས་མེད་པར་ད་ལྟ་རང་འབྲས་སྤུངས་སུ་འགྲོ་དགོས་ཚུལ་གསུངས་པ་ལྟར་
བྱང་ལམ་བརྒྱུད་ནས་དབུས་སུ་སོང་བའི་ལམ་བར་སོ་སོར་འགལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐུལ་
བྱེད་རིམ་པ་བཞིན་བྱུང་འདུག་ཀྱང། ལྷ་དང་བླ་མའི་ཐུགས་རྗེས་བདེ་བར་སྦྱོད་ཚུལ་གསལ་བར་བརྗོད་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་ན་ཕྱིན། ཞེས་
གསལ་བ་དང་
དེ་ལྟར་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གི་དམག་གི་གདོང་ལེན་དུ་ཡོད་པའི་སྟོད་གཙང་
གི་དམག་གིས་གནམ་མཚོའི་འགྲམ་དང། འོད་ཡུག། ཤངས་མང་ར་ལུག་གདོང་
རྣམས་སུ་བཀག་ཐབས་བྱས་ཀྱང། ཇི་ལྟར་ཉིན་མོའི་ལམ་དུ་མུན་པ་ལྟར་མ་བསྟེན་
པར་འགའ་ཤས་མགོ་བསྒུར། ཕལ་ཆེ་བ་རང་ཡུལ་སོ་སོར་བྲོས། ལྷགས་འཕྲོས་
ཁ་ཤས་བསྡད་པ་བཤར་ཀྱང་གཞིས་ཀ་རྩེར་བསྐྱོད་པ་སྡེ་སྲིད་གཙང་པའང་ཞོལ་གྲོང་
བློས་བཏང་སྟེ་གཙང་དཔུང་དྲུང་གཟིམ་དྲག་བསྒྲུགས་ཀྱིས་རྫོང་དང། ཆོས་སྡེ། དཔང་
གཅལ། ཀླུ་སྡིང་སོགས་བཟུངས་ཏེ་བཙན་ཆའི་འཛིང་ར་རྒྱ་ཆེ་ཞིང། སོག་དམག་
འབྱོར་ཉིན་རྒྱུགས་མ་ཞིག་བཏང་བ་མེ་མདའ་དང། མདའ་སོགས་ཀྱི་རྒྱག་ཆ་གཟན་
དྲགས་པས་ཐག་ཉེར་བཏུད་མ་ཐུབ་པས་གཡས་གཡོན་གྱི་གྲོང་དང། ས་བཙན་རྣམས་
བཟུངས་ཏེ་བསྡད། ཞལ་ངོ་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་གྲྭ་པ་
བློ་བཟང་ཅན་རྫུས་སྟབས་ཀྱི་སྟར་གདོང་མགྲོན་གཉེར་སར་བཏང་བ་ཕྱིར་འཁོར་ཞུ་ལན་དུ་
རྫོང་ཡས་མས་བཙན་ས་ཆེ་བས། སྡེ་སྲིད་རང་ལ་ནང་ནས་ངོ་ལོག་པའམ། སྡེ་པ་
རང་གྲོངས་སམ། རྒྱགས་ཟད་ཟད་ཀྱི་བར་ལ་བསྒུགས་ན་མ་གཏོགས་འཕྲལ་དུ་ལོན་
པའི་རེ་བ་མེད་ཚུལ་འབྱོར་བར། ཞལ་ངོ་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་ཧ་ལས་ཀྱིས་་རྒྱལ་

[421] རྒྱལ་པོ་ཕེབས་བ་ཙམ་གྱིས་འཇིགས་ནས་བབས་གཏད་
ཡོང་བསམ་པ་ཤར་བས། ད་ལམ་གྱི་དམག་འདི་ཐལ་བ་ཙམ་བྱུང་འདུག་ད་ཆ་་རྒྱལ་
བ་རིན་པོ་ཆེ་གཙང་དུ་ཕེབས་ཏེ་བར་པ་ཤ་ཐག་པ་གཅིག་གནང་ན་འགབ་འདྲ་ཞུས་པར་
་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནས། དེ་སྔ་ཕན་འཇམ་པོ་ལས། རྩུབ་པའི་ཚིག་ཞུ་ནུས་ཀྱིན་
མེད་ཀྱང། ད་རེས་སེམས་རྩ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུག་པ་ཞིག་བྱུང་བས། གཙང་པ་འཚོ་མ་
ཟིན་པར་སྡུག་ཐུག་ན་མ་གཏོགས་བབས་གཏོང་དོགས་མེད། འདི་འདྲ་མ་དགའ་ཚུལ་
ལན་དེ་ཙམ་གྱི་བར་ཞུས་ཀྱང་གསན་མ་སོང། ད་ཆ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པ་ངོ་ལོག་ནས་
སྟར་གདོང་པས་དམག་སྣ་འདྲེན་མཁན་བྱས་ཟེར་བ་ཀུན་གྱིས་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་འདི་
བཞིན་ལ་བར་བའི་རེ་བ་ཅི་ལ་ཡོད། ཁོང་དཔོན་སློབ་ཐབས་ཟབ་པས་འཕྲལ་དགྱེས་པའི་
ཚུལ་གྱིས་སྣེ་བླངས་ཡོང་ཡང། སོག་པོ་ལོག་བསྟུན་མཐའ་ག་ལ་ཚེས། རྒྱལ་པོ་གཙང་
དུ་བྱོན་ཚུལ་གྱི་བང་ཆེན་འབྱོར་པ་ནས་བཟུངས་བློ་ཐག་གཅིག་ཏུ་བཅད་པ་ལས། རྐང་པ་
ཉིས་འཛུགས་མེད་ངེས་ཡིན། ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀ་ག་ནས་ནུས། གང་འཕྲོད་
གཅིག་བྱས་པས་ཚབས་སུ་སོང་ན་རབ། མ་སོང་ན་གཙང་པའི་ཁྲིམས་འོག་ཏུ་མི་སྡོད་
ཐག་ཆོད་ཡིན་ཚུལ་བྱས་དུ་ཀླུ་ལ་ཀ་་བ་་པ་ཡིན། ཞེས་གསལ་འདུག་
འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་གྲྭ་པ་བར་ཤར་བ་རྣམས་དང། མཆོད་གཞིས་རྙིང་
ཁུངས་ཤུན་པའི་དམག་རྣམས་དང་བཅས་ཟླ་བ་ལྔ་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ཉིན་ཤུན་གདོང་དཀར་
ལ་འཚངས་པའི་གྲ་འགྲིགས་ཀྱིས། རྫོང་བཙན་པས་ཉི་མ་ཁ་ཡར་མི་ཕེབས་གཞིར་
བཞག་ཀྱང། ཚ་རྟིང་ནས་དགོངས་ཇའི་བར་ལས་མ་ཐུབ་པར་རྫོང་ཞོལ་གཉིས་ཀ་
ལེན་ཐུབ་པས་ཇུས་ཀྱི་རྩ་བ་ཚུགས། དེ་གའི་དགྲ་གཟིལ་གྱིས་བདེ་ཆེན་དང། སྣེའུ་

[422] གདོང་དཀར་ཤོར་བའི་རྐྱེན་བྱས་བདེ་
ཆེན་རྫོང་དཔོན་གྱིས་དཔོན་སློབ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཞལ་ངོ་གཉིས་གདན་དྲངས་
ནས་བབས་འཕྲལ་དུ་ཕུལ། སྣེའུ་དང། འོལ་དགའ། འོན་བྲག་ཁ། འཕྱོངས་
རྒྱས། ལྷ་རྒྱ་རི་བ། གོང་དཀར་བཅས་ཀྱི་རྫོང་བཙན་རྣམས་རིམ་པས་བབས་གཏད་
བྱ་ཡུལ་བ་དང། སྐུ་རབ་པ་རྣམས་སྐོམ་པ་ཆུ་འདོད་ལྟར་འཕྲལ་དུ་ངོ་ལོག་བྱས་པ་དང་
སྣེའུ་གདོང་པ་དང། ཆོས་རྒྱལ་ཕོ་བྲང་པའང་སྦྲང་མ་མེའི་འོད་དུ་མ་ཆགས་པར་དཔུང་
གི་ཕྱིར་འབྲང། ཞོ་ཁ་བ་སོགས་ཀོང་པོ་ཀར་སྲིད་པས་རྒྱལ་མེ་ཏོག་ཐང་དུ་ལག་རྒྱག་
བྱས་པར། ཨོ་རོད་གཡོན་རུའི་དམག་བརྒྱ་སྐོར་དང། གཉེར་པ་དངོས་གྲུབ་དང། ཆོས་
རྗེ་རྩེ་པས་ཡུལ་དམག་འཁྲིད་དེ་ཕྱིན་པ་ཨེར་འབྱོར་ཚོད་ལ་ཀོང་པོ་བ་རྣམས་རེ་ཞིག་ཡུལ་
དུ་ལོག་ལྷ་བྱ་བ་དང། ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་དམག་དང་བཅས་ཞལ་ངོ་དཔོན་གཡོག་མྱོང་སྟོད་
གཙང་དུ་འབྱོར་ནས། སྟར་གདོང་ནས་ཀྱིས་ཞལ་ངོའི་གཞོགས་ཀྱི་ཕྱག་གཡོག་དང་
སྲས་པོ་རབ་བརྟན་གྱིས་ཟན་མེ་ཤིང་སོགས་སོག་དམག་གི་རྒྱགས་གྲ་བསྒྲིགས། གྲོང་
སྨད་ནས་ཀྱི་སྒྱོགས་དང། རི་མགོ་འཛིན་པ་སོགས་སོ་སོས་ཁག་ཆེ་བ་རེ་འཁུར་འདུག་
ཟླ་བ་དགུ་པའི་ནང་སྒོར་འཚངས་བྱེད་རྩིས་བྱས་འདུག་ཀྱང། རྒྱགས་ཆ་ཟན་དྲགས་
པས་འགྲོ་ཁྱབ་ཆེ་བ་རང་མ་བྱུང་ཟེར། གཙང་དཔོན་བློན་ནས། སྟག་ལུང་ཞབས་དྲུང་
པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ། རྒྱལ་ཚབ་དྲུང་པ་གསུམ་ལ་བར་པར་ཕེབས་དགོས་པའི་ཕྱག་ཐམ་
ཡང་ཡང་གནང། གཙང་པ་དཔོན་བློན་གྱིས་བབས་གཏོང་པ་འདྲ་ཡང་ཨེ་ཡོང་གི་ཉེར་
ལེན་དང་བཅས་རྒྱལ་པོ་མཆོད་ཡོན་གཉིས་ཀྱིས་ཞུ་འབུལ་གནང་བ་ལྟར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་
དགུན་སྨད་འོད་ཡུག་གླིང་དཀར་དུ་བཞུགས་
ཆུ་རྟ་་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ཉིན་ཆོས་སྡེ་གསར་པའི་

[423] ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་ཤར་ལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་
རྒྱལ་པོའི་མངའ་འོག་ཏུ་བོད་ཤིང་སྒོ་ཅན་རྣམས་འཚུད་པའི་གནས་ཚུལ་འབྱོར་པ་ཆོས་སྲུང་
ལ་བཏང་རགས་དང། སེ་འབྲས། ལྷ་ས་སོགས་ལ་གཏམ་སྙན་དར་འཕྱར་སོགས་བྱས་
སྡེ་སྲིད་ཀྱི་སྲོག་སྐྱབས་ཞུ་བར་ས་སྐྱ་ཞབས་དྲུང་དང། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་འཕྲལ་ཕེབས་
གནང་སྟེ་རྒྱལ་པོ་ཆེད་མཇལ་གྱིས་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་འདེགས་སུ་གང་འགྱུར་གནང་
རྩིས་མཛད་ཀྱང། སྔོན་དུ་བྲོ་དམ་པོར་བཀག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྐུ་སྲོག་སྐྱོབ་པ་མ་གཏོགས་ཕན་ཐོགས་རྒྱ་ཆེ་བ་མཛད་མ་ཐུབ། སྔོན་ཆད་དར་རྒུད་ཀྱི་འཕྲེང་བ་མགུལ་བར་མ་
བཞེས་པས་ཞག་ཅིག་ཏམ་གྱི་འཚོ་ཆས་མ་མཆིས་པར། གསོལ་ཆས་ཇ་མར་སོགས་
ཡང་དག་འབུལ་གནང་མཛད་པ་དང། སྐུ་ཆས་ཀྱང་དོས་སྟོང་ཙམ་ཐོན་པ་བྱས་སྦྱོད་ཚུལ་གསལ་བ་བརྗོད་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེབ་བ་ན་བྱས། ཞེས་
གསལ་བ་དང། མཐར་སྡེ་སྲིད་ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོ་དང། མགྲོན་གཉེར་བོན་གོང་
པ༑ རྟ་ནག་འོ་རློན་པ། སྒང་ཟུག་པ་བཅས་སོག་པོའི་དམག་གིས་བསྐོར་ཏེ་སྣེའུ་རྫོང་དུ་
བརྫངས་སོ། །
རྒྱལ་པོའི་དགོངས་པ་བཞིན། སྟར་གདོང་ནས་ཀྱིས་་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་
ཆེ་འཕྲལ་དུ་གཙང་དུ་ཕེབས་དགོས་པའི་ཞུ་ཡིག་དང། གདན་ཞུའི་མི་སྣ་འབྱོར་པ་ལྟར་
ཆིབས་ཧྲག་ཉུང་བསྡུས་དང་བཅས་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་ཉིན་འབྲས་སྤུངས་
ནས་ཕེབས་ཐོན་གནང། ཐོབ་རྒྱལ་མདའ་བདེ་ཆེན་དུ་ཕེབས་ཉིན་གུ་ཤྲིར་བསྟན་འཛིན་
ཆོས་རྒྱལ། ཞལ་ངོ། གུ་ཤྲིར་བླ་མ། ག་རུ་དཀའ་བཅུ། ཨེར་ཏི་ནི་དའི་ཆིང། སྐྱིད་
ཤོད་ཞབས་དྲུང་མ་ཆེན་སོགས་སེར་སྐྱ་ལྟོས་ཆེ་བ་ཕེབས་བསུར་འབྱོར། རྒྱལ་པོ་དང་ཐོག་
མར་མཇལ་སྐབས་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མ་ན་ཧོའི་ཕྱག་དྲིལ་དང། གསོལ་ཅན་མར་

[424] བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་
དང། གཡས་གཞག་གཡོན་གཞག་ཡིན་ཟེར་བ་འབུལ་བར་མཛད། གདན་ས་
འོག་ནས་རྩེ་གདོང་ཞབས་དྲུང་གི་ཐབ་བསུ་དང། དེ་ནས་གྲུ་ཐོན་ཏེ་གནས་རྙིང་ཞབས་དྲུང་དང། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་དཔོན་སློབ། ཚེས་ཉེར་ལྔ་ཉིན་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་སེར་སྦྲེང་དང་
བཅས་ཕེབས། དཔལ་ཕག་མོ་གྲུ་པའམ། བླ་དཔོན་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་སེན་གདོང་རྩེའི་
ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་ལེགས་ཇ་ཞུ་བར་གཞིས་ཀ་རྩེར་ཕེབས་
བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་
ལོ་་ཡེ་ཤུའི་འདས་ལོ་་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་རྟ་ཟླ་བ་བཞི་པའི་
ཚེས་ལྔ་ཉིན་གཞིས་ཀ་བསམ་གྲུབ་རྩེའི་རྫོང་གི་ཚོམས་ཆེན་ནང། བོད་སོག་གི་བླ་ཆེན་མི་
ཆེན་སོགས་སེར་སྐྱ་བགྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པས་བྱུར་བུར་གཏམས་པའི་དབུས་སུ་མི་
འཇིགས་སེང་གེས་བཏེགས་པའི་གསེར་གྱི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ངག་དབང་
བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཞབས་སོར་འཁོད། ་གོང་ས་མཆོག་གི་བཞུགས་ཁྲི་ལས་ལྔ་ཆ་གཅིག་གི་
དམའ་བའི་ཁྲི་གཉིས་ལ་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་ཆེན་པོ་དང། ཞལ་ངོ་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་
བཞུགས་ནས། ཁཱང་གིས་སྲིད་ན་རིང་བའི་ནང་མཛོད་ཐོག་མཎྜལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱིས་
སྣེ་དྲངས། ་གོང་མ་སེ་ཆེན་གྱིས་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེར་འབུལ་ཆེན་གསུམ་དུ་མཛད་
པའི་ཕྱི་མ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་རྟེན་སྐལ་རྒྱལ་བ་ཉི་མའི་གཉེན་གྱི་འཕེལ་གདུང། ཆོས་དབང་
རིན་པོ་ཆེས་གཏེར་ནས་བཞེས་པས་མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱི་ཐུགས་གསལ་མེ་
ལོང། རིན་སྤུངས་ངག་དབང་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་ཞལ་བཀོད་མའི་རིགས་ལྡན་
ཡོལ་བར་གྲགས་པའི་ཁྱད་མཚར་ཅན་དེས་སྣེ་དྲངས་ཤར་དར་རྩེ་མདོ་ནས། ནུབ་ལ་དྭགས་
[425] རྒྱལ་པོ་ཉིད་རིགས་རྒྱུ་དང་བཅས་
པ་མཐའ་དག་གཏན་པ་མེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་དུ་འབུལ་སྦྱོར་མཛད། ཞལ་ངོ་བསོད་ནམས་
ཆོས་འཕེལ་ལམ། བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་བཀའ་དྲུང་ནོར་ནང་པའི་ཁྲི་ལོ་ཐམ་དེབ་ནང། ལོ་དེར་ཕྱག་མཛོད་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་ནམ་མཚན་གཞན་རྒྱ་ལེ་ཆོས་མཛད་
རྗེས་སུ་མཚན་བརྗེས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་ཞེས་སྐུ་གཅིག་ལ་མཚན་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་ཁྲིར་བཀོད་པ་ལ་
དབྱིངས་ས་གོང་མ་ཞུ། ཞེས་གསལ་འདུག་པ་སྐུ་འཕྲེང་གསུམ་པའི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་དང། སྐུ་འཕྲེང་བཞི་པ་གདན་ཞུའི་སྐབས་རྒྱ་ལེ་སྐུ་མདུན་
རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཞུ་བར་སྐབས་རེ་རྒྱ་ལེ་ཆོས་མཛད་ཞུ་གི་མེད་དམ་བཻ་སེར་བ་ནང་རྒྱ་ལེ་ཆོས་མཛད་ལ་གནང་བའི་ཞལ་གདམ་
སོགས་གསལ་འདུག་པས་དོགས་གཅོད་མཛོད། ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྲིད་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་
མིའི་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་གོ་གནས་ཕུལ་ཞིང་བོད་ལྗོངས་རྒྱ་ཁྱབ་ཡོངས་ལ་དྲིལ་བསྒྲགས་མཛད་
་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས། རང་ཕྱོགས་དགོན་པ་དང། ས་རིས་
ཕར་ཤོར་བ་རྣམས་ནི་ཚུལ་ལེན་དགོས་པ་གཞིར་བཅས། དེ་ཕྱིན་བསྟན་དོན་ལར་རྒྱར་མི་
བཏུབ་པ་དང། ཚུར་རྒོལ་ཞབས་འདྲེན་མ་བྱུང་ཕྱིན། གྲུབ་མཐའ་མཐུའ་དག་རང་
འཇགས་སུ་བཞག་ན་རང་གཞན་ཚང་མར་སླེབས་ཆེ་ཚུལ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འཕགས་པའི་
རྣམ་ཐལ་ལ་དཔེ་དྲངས་ནས་མཆོད་ཡོན་མཆོད་ཡོན་ནི། སྡེ་པ་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་དང། གུ་ཤྲི་ཁཱང་ཡིན། གཉིས་ཀར་ཞུས་པས། རྒྱལ་པོ་ནི་ཐུགས་ཀར་
ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་དབུ་ཁུག་ཁུག་མཛད། སྡེ་པའི་དགོངས་པར་བབས་མི་བབས་ནི་མི་ཤེས་
གཞན་སྡེ་གཟར་གྱི་མཇུག་ཏུ་སོང་བས་ནོམ་པ་དང། ས་ཆའི་ཨང་ཉན་མ་གཏོགས་ཆོས་
དང། མི་སྡེའི་དཔལ་འབྱོར་རྒྱས་ཐབས་སོགས་ལ་བགྲོས་བགྲོས་ཆེན་པོ་མི་གདའ། ཟླ་
བ་བཞི་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ཉིན་གཞིས་རྩེ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཞྭ་ལུ། རྒྱལ་རྩེ། སྣ་རྩེ། གོང་
དཀར། གསང་ཕུ་སོགས་སུ་གཟིགས་བསྐོར་མཛད་དེ་ཟླ་བ་ལྔ་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ཉིན་
འབྲས་སྤུངས་སུ་ཕེབས་འབྱོར་གནང། གཙང་བའི་ཁོངས་གཏོགས་སྡེ་དགོན་རྣམས་

[426]
ངན་བྱས་པ་ལྟར། ཟླ་བ་དགུ་པའི་ནང་ནས་རྣམ་གླིང་དང། རིན་སྤུངས་རྫོང་གཉིས་གཙང་
དམག་གིས་བླངས་པ་དང། པ་རྣམ་ཡང་དམག་གིས་བསྐོར། ནང་སོ་ནོར་བུས་རྒྱལ་རྩེ་
རྫོང་བསྐྱུར་ནས་བྲོས། གཞིས་ཀ་བསམ་གྲུབ་རྩེར་ཡང་རྟ་ནག་འོ་བློན་པས་གཙོས་གཡག་
པ་སོགས་ཀྱི་དམག་སང་ཡོང་གནངས་ཡོང་སོགས་གཙང་ཕྱོགས་འཚོ་མ་ཟིན་པའི་སྐབས་སུ་
ཐུག་ཀྱང། ཞོ་ཁ་བའི་དམག་གིས་རྫིང་ཕྱི་དགོན་ལ་མེ་བརྒྱབ་པ་སོགས་ཛ་དྲག་ཆེ་སར་
རྒྱལ་པོ་མཆོད་ཡོན་སོག་བོད་ཀྱི་དམག་དང་བཅས་དྭགས་ཀོང་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་པས། ཞོ་
ཁ་ནང་སོས་གཙོས་ཀོང་པོ་ཀར་སྲིད་ཀྱི་དམག་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་དྲུག་ཙམ་རྩ་སྤུར་མེ་ལ་བསྲེགས་
པ་ལྟར་གྱུར། དེ་ནས་འོལ་དགའ་ནས་དྭགས་པོ་བརྒྱུད་བཅུད་པ་ཕུར་རྩེ་ལྷ་སྒང་པའི་དམག་
སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཙམ་སྤུབ། དེ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་པར་མགྲོན་གཉེར་ཚོགས་གསོག་པ་
དང། གྲོང་སྨད་ནས་ཀྱིས་ཧལ་ཧ་དཔོན་གྱི་ནུ་བོ་ད་ཡན་ནོ་ཡོན་གྱིས་གཙོས་སོག་དམག་
སུམ་བརྒྱ་སྐོར་དང། རྒྱལ་མོ་ཆེ་བའི་མི་བཟང་ཨ་དར་ཁོ་ཤི་ཆིས་གཙོས་སོག་བོད་ཀྱི་
དམག་བཅས་ཕྱིན་ཏེ་གཙང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྫོང་གཞིས་རྣམས་རིམ་པས་ལོན། དྭགས་པོ་ཀར་
སྲིད་ཀྱི་དམག་བཙོན་དུ་བཟུངས་པའི་ཁོངས་སྒར་པའི་མི་སྣ་ཇ་མ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་གའུ་
ང་ཡི་གེ་ཞིག་ཐོན་པའི་ནང་འདི་ལྟར། རྒྱལ་པོ་མཆོད་ཡོན་བཀྲོངས། པཎ་ཆེན་རིན་
པོ་ཆེ་དང་ངེད་ ཏཱ་ལའི་བླ་མ་  གཉིས་ཀོང་པོར་བརྩོན་དུ་འཁྲིད། དགེ་དགོན་རྣམས་
བཤིག། སྐུ་རབ་པར་ལྕགས་སྤྲེ་ཕན་སྡེ་གཟར་གྱི་དུས་ལ་ཆ་བཞག་གི་རྫོང་གཞིས་
གཏོད། འཕྱོངས་རྒྱས། རི་སྒོ། འོལ་དགའ་གསུམ། རྩེ་སྐུར་ཞོལ་གསུམ་གྱིས་
འཛིན། རྩེ་ལྷ་སྒང་པ། སྐུ་རབ་པ། ཞོ་ཁ་བ་གསུམ་ལ་ཟེར། གོང་དཀར་སྒར་པའི་ཕྱག་མཛོད་ཀྱི་ཁུངས་བྱེད། བྱ་བ་བས་ངོ་ལོག་བརྒྱབ་

[427] གཉལ་དང། འོལ་དགས་ཚོན་པའི་ས་ཆ་སྐུ་རབ་པར་
གཞན་ནས་སྤྲོད། རིན་སྤུངས་པ། ལྷོ་སྟོད་པ་སོགས་བཀག་པོ་རྣམས་ཚང་འཛུད་
གཙང་པ་གཞིས་ཀ་སྣེའུ་ཡོད་པ་བཏོན་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ས་སྐྱ་དང། ཇོ་ནང་པའི་སྦྱིན་
བདག་བྱས་ཏེ་ཀར་ལུགས་འབའ་ཞིག་མ་བྱས་པའི་བསྒྱུར་བྱང་བཏང་ངོས་གཞིས་ཀ་རྩེ་
དང། ཤངས་རྣམ་གླིང། པ་རྣམ་གསུམ་གཏོད། གཙང་སྡེ་པ་སྣེའུ་ནས་བཏོན་ཏེ་སྡེ་པས་ས་སྐྱ་པ་དང། ཇོ་ནང་པའི་སྦྱིན་བདག་བྱས་པར་སྐྱོན་བརྗོད་དང་
ར་སྤྲོད་བྱས་ཐོག་ད་ནས་ཀར་ལུགས་འབའ་ཞིག་ལས་ཆོས་ལུགས་གཞན་བྱས་མི་ཆོག་པའི་བཀོད་པ་དང་
བཅས་གཞིས་རྩེ། ཤངས། པ་རྣམ་སོགས་སྤྲོད་ཟེར་བ་དང། སྡེ་པ་སྐྱིད་ཤོད་པ་སོག་པོ་དང་འབྲེལ་ཆེ་བས་
གཞན་ལག་ཏུ་མ་ཐེབས་པའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་བདེ་ཆེན་དང། ཚལ་སོགས་སྤྲོད་ཟེར་བའི་དོན་རེད། སྡེ་པ་སྐྱིད་ཤོད་པ་འདི་གཞན་དུ་
མ་འཁྱར་བ་འགབ་འདུག་པས་བདེ་ཆེན་དང། ཚལ་བྱིན་ནས་འཇོག་པའི་གཤོམས་
རའི་ཡི་གེར་ཀརྨ་པའི་བཀའ་ཤོག་སྦྱར་མ་ངོ་མ་མཆོད་ཡོན་གྱི་ཕྱག་ཏུ་བརྒྱབ་དུ་ཀཱུ་ལ་ཀ་ན་པས། རྒྱལ་
པོ་ལྷག་པར་ཐུགས་འཁྲུཌ་ཏེ་དུག་རྩ་བོང་ནག་སྡེ་པ་གཙང་པ་དང། བློན་པོ་གཉིས་
སྣེའུ་ཡོད་པ་རྐྱེན་ལམ་དུ་གཏོང་དགོས་ཞེས་བཀའ་བཏང་ཞིང། བཀའ་རྒྱུད་པའི་
བསྟན་པ་ལའང་ཆགས་འཇིག་ཏུ་གྱར་བའི་རྩ་བ་གཅིག་དེར་ཐུག་པ་དང། སླར་ཡང་
མཆོད་ཡོན་གཉིས་དམག་བཅས་ཀོང་པོར་ཕེབས་ཏེ་ཀོང་དམག་འགོ་འཛིན་རྗེས་འབྲང་དང་
བཅས་པ་བཅོམས་ཏེ་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ་དེ་ནས་བཟུངས་བོད་ནང་ཁུལ་ཆོས་ལུགས་
ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་མེད་པ་བསྟན་སྲིད་འཇམ་དར་ཡུག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་མི་སེར་རྣམས་
ལའང་རེ་ཞིག་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱུང་འདུག་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ལྗོངས་ཆོས་
སྲིད་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་པར་བརྟེན་རྒྱ་གར་དང། བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁག་གསུམ་སོགས་

[428] ལོ་འདིར་སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་
ཆོས་འཕེལ་གྱིས་གཙང་དང། སྟོད་ཁུལ་མངའ་སྡེ་རྣམས་ལ་བལྟ་བསྐོར་དང། ས་མི་
ཞིབ་བཤེར། ཁྲལ་བཟོ་ཁུངས་འཇུག་བྱེད་མིའི་ལས་བྱེད་པ་ཁག་ཀྱང་རིམ་བཞིན་བསྐོ་
བརྫོང་གནང་འདུག་ཆུ་ལུག་་ལོར་མཆོད་ཡོན་ལྷོ་བྲག་ཕྱོགས་ཕེབས་པར་
ཀརྨ་པ་ལྷོ་བྲག་ཉི་ལྡེ་ཕྱོགས་བཞུགས་མུས་སྟབས་ཉེས་འདྲ་འབྱུང་ན་སྙམ་སྟག་ལུང་ཞབས་
དྲུང་ནས་བབས་གསེས་ཞུ་ཆིངས་ཞུ་བར་ཆེད་བལྟས་ཕེབས་ཀྱང། སྒར་པ་དཔོན་སློབ་
བཞུགས་མ་ནུས་པར་བྲོས་སྟབས་སུ་ཁམས་ཕྱོགས་ཕེབས་འདུག་
ཀརྨ་པ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་དགུང་ལོ་་པའི་སྐབས་ཡིན། ལྷོ་བྲག་ནས་མདོ་ཁམས་ས་བམ་དང། འཇུན་ཕྱོགས་སུ་
 རྗེ་འདི་ཕྱག་བྲིས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པས་ཀར་བྲིས་ཀྱི་སྲོལ་མཛད་ཀྱང་ཟེར། སྙན་
གི་པུང་རྩོམ་གཙུག་ན་ནོར་བུའི་རྟོགས་བརྗོད་སོགས་ཧ་ཅང་གི་མང་པོ་ཡོད་འདུག་
ལོ་སྔོན་མ་མོན་པ་བླ་ཁག་ལྔ་དང། ལྷོ་འབྲུག་པ་མ་མཐུན་པའི་རྐྱེན་
ལས། ཤིང་སྤྲེ་་ལོ་མཆོད་ཡོན་ཀཱུ་ལ་ཀ་བ་ཡོན་ལྷན་རྒྱས་ལྷོ་བྲག་ཕྱོགས་ཡོད་མུས་དམག་
ཁོངས་ནས་སོག་དམག་བདུན་བརྒྱ་སྐོར་འབྲུག་ཕྱོགས་སུ་བཏང་བར་ལྷོ་རོང་ས་བཙན་དབང་
གིས་དམག་མིར་སྐྱོན་ཤོར་དང། འགོ་འཁྲིད་ནང་སོ་དངོས་གྲུབ་དང། འབྲོང་རྩེ་ནས་
འདུས་འབྱུང་ནས་ཀྱིས་གཙོས་དཔོན་རིགས་ཁ་ཤས་ཀྱང་བརྩོན་དུ་ཤོར། སོག་དམག་
དུམ་བུ་ཚུར་ཐར་རྣམས་ཀླད་ཤོར་བས་ཇུས་མི་ལེགས་ཙམ་བྱུང་འདུག་འདི་ནི་དགའ་ལྡན་
ཕོ་བྲང་པ་དང། ལྷོ་འབྲུག་པ་དམག་ཐོག་མ་འདི་ཡིན་འདྲུག་དམག་འཁྲུག་འདིའི་
སྐོར་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར་ནང། གང་གི་ཚེ་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པས་
ཀྱང། གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་ཀ་ཝང་རྫོང་བླངས་ཀྱང། ཆེར་མ་གནོད་ཅིང་འཁྲིད་ལ་

[429] གོ་ཁྲབ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དང། མེ་མདའ་
ལ་སོགས་མཚོན་ཆ་དང། གུར་ཆེན་དག་དང། རྟ་དྲེལ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་
ཕུལ། རྗེས་བཙུན་ས་སྐྱ་པ་ཆེན་པོ་དང། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཁ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩེ་བའི་དབང་གིས་ཤི་ཆད་མེད་པར་དམག་དཔོན་རྣམས་གཏེའུ་ མི་
གཏེར་  བཟུངས། དམག་མི་བྱིངས་ལྷོ་བོད་ཀྱི་བར་ལ་བསྐྱལ་མི་དང་བཅས་རང་ཡུལ་དུ་
བདེ་བར་སློགས། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་འབུམ་ཐང་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྲུ་གཞན་དུའང་འོངས་པའི་
དགེ་སོག་ཅེས་པ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པ་དང། སོག་པོ་ཟེར། གི་དམག་རྣམས་ཀྱིས་གོ་ཁྲབ་ཕུལ་ཞེས་དང། ཡང་ལོ་རྒྱུས་གཞན་ན་གོ་ཁྲབ་དང་
མཚོན་ཆ་རྣམས་ད་ལྟ་འབུམ་ཐང་གི་མགོན་ཁང་ནང་ཡོད། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་དབྱངས་གླེང་གཞི་ལྷོའི་སྐོར་ན་ཅེས་གསལ་
་སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་དང། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་
པའི་སྡེ་སྲིད་མཆོད་ཡོན་དང། ཞབས་འབྲིང་བཅས་ཞིབ་གྲོས་ཐོག་སྔར་བོད་རྗེ་སྲོང་
བཙན་སྒམ་པོའི་ཕོ་བྲང་དམར་པོའི་བརྩིགས་ཤུལ་དེ་རང་ལ་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་འགྲན་ཟླ་
དང་བྲལ་བའི་ཕོ་བྲང་ཞིག་བརྩིག་རྒྱུའི་བཀའ་མོལ་དང། ས་ཁྲ་བཅས་ལེགས་པར་
ཐུགས་མཐུན་བྱུང་སྟེ་ཤིང་བྱ་་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་ཉེར་བརྒྱད་ཉིན་་གོང་ས་
མཆོད་ཡོན་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐོག་ཟུར་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་དབྱིངས་རང་གྲོལ་གྱིས་ཕྱག་
བསྟར་གྱི་ལྟོ་ཕྱེའི་ཐིག་དང། དགའ་ལྡན་ནས་རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པའི་ཆོས་དུང། ལྷ་གཅིག་དི་
བཾ་ཀ་རའི་ཆོས་དུང། ས་སྐྱའི་ཆོས་དུང་རྣམས་གདན་དྲངས་ཏེ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་འབུད་སྒྲ་
བསྒྲགས། ཚེས་ཉེར་དགུ་ཉིན་ས་འདུལ་གྱི་གར་འཆམ་སོགས་གནང་ཞིང། ཟླ་བ་བཞི་
པའི་ཚེས་ཉེར་གཉིས་ཉིན་སྲོང་བཙམ་སྒམ་པོའི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་འཕགས་མཆོག་ལོ་ཀེ་

[430] གྱིས་ཐུ་མེད་ཆེ་ཆེན་ཐའི་ཇིར་
དམག་གི་རྔན་པར་སྤྲད་དེ་སོག་ཡུལ་སོགས་སུ་བཞུགས་པ་ད་ལའི་ཀུན་གུ་ཤྲིར་གི་ཁཱང་གི་བཙུན་མོ་བགྲེས་པ་ཡིན། ཅི་ སུན་ཅི་
རྒྱལ་མོའི་ཐབས་འཕྲུལ་གྱིས་བཞེས་པ་འདི་བཞིན་རྟེན་འབྲེལ་མ་འགྲིགས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་
བྱུང་བ་སེར་སྦྲེང་དང་བཅས་ཕེབས། དབུས་གཙང་གི་རྫོང་གཞིས་ཁག་ནས་འུལ་མི་
ལོ་གསུམ་རེས་འཁོར་གྱིས་བསྐུལ་ནས་ཕོ་བྲང་བྱིངས་གྲྭ་ཤག་དང་བཅས་བཞེངས་པ་
དང། དེ་རྗེས་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་པ་ནས་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་
སྔ་རྗེས་ཁྱོན་བསྡོམས་ལོ་འཁོར་བཞི་བཅུ་ཞེ་གསུམ་གྱི་ཁོངས་སུ་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་
གྲུ་འཛིན་གཉིས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏཱ་ལ་ཞེས་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་
དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྣང་བརྙན་རྣམས་བཞུགས་པའི་ལྷ་ཁང་དང། ་རྒྱལ་
བའི་བཀའ་འགྱུར་རོ་ཅོག་གིས་དབུས་འཕགས་བོད་མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་པོད་
ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བ་བཞུགས་པའི་ཀུན་དགའ་རྭ་བ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞུགས་
ཡུལ་གཟིམ་ཆུང་ཁག་དང། གསུང་ཆོས་དང། རྒྱ་ཆེའི་མཛད་སྒོ་ཁག་གནང་ཡུལ་
ཚོམས་ཆེན་སྲིད་ཞིའི་ཕུན་ཚོགས། གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་ཚུགས་ཡུལ། འཛམ་
བུའི་གླིང་གི་དཀོན་ནོར་ཁག་དང་གསེར་དངུལ་གོས་དར་ལ་སོགས་པ་འཇུག་ཡུལ་རྣམ་
སྲས་གན་མཛོད། བྲག་ཤུར་རྣམས་སུ་རྩེ་ཇས་གཙོས་སྐུ་ཆས་འཇུག་ཡུལ། ནུབ་
ངོས་སུ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་ཡུལ་གྲྭ་ཁང་
སོགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་ལ་ཕྱིའི་མཛེས་བཟོ། ནང་གི་བཀོད་པ། བསྲ་ཐང་བཙན་
ཆ་བཅས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཛམ་གླིང་ས་ཆེན་འདིའི་ནང་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་

[431] དེ་དག་གི་ཚུལ་རྒྱས་པར་ཤེས་པ་འདོད་ན་
རྩེ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོའི་དཀར་ཆག་ལ་གཟིགས་པར་མཛོད་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་དཀར་ཆག་ནང་ཕོ་བྲང་ལོ་གསུམ་ནང་གྲུབ་ལུགས་གསལ་ཡང། དེ་དུས་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་གཞི་ནས་
ཡིན་པ་དང། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་སྐུ་གཤེགས་སྐབས་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་གསུམ་གཉིས་ཙམ་གྲུབ་པས་རྩིག་པའི་རྡོ་ཆེན་
ཞིག་ལ། མཁྱེན་བརྩེའི་བདག་ཉིད་མ་བརྐོས་ཡོད་པ་ནས་ཤེས་ནུས་སོ། །ཕོ་བྲང་འདིའི་ནང་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ནས། ་རྒྱལ་
དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་བར་གྱི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་པའི་གསེར་གྱི་མཆོད་སྡོང་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད། ཅིག་
གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར། བོད་འབྲུག་གཉིས་འཁྲུགས་ཏེ་བོད་པའི་
དྲག་པོའི་འགོ་འཛིན་འགའ་ཤས་ལྷོ་འབྲུག་པས་མི་གཏེར་ཉར་བའི་སྐོར་བཅས་ལ་པཎ་
ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་དང། ས་སྐྱ་བདག་ཆེན་བསོད་ནམས་དབང་ཕྱུག་གཉིས་ནས་
ཞི་བའི་ཆིངས་མོལ་ཞུ་གནང་གི་རྡོ་དོན། མོན་པ་དང། འབྲུག་པའི་མི་སེར་གཉིས་དམག་
མ་དགོས་པར་སྔར་གྱིས་མཚམས་དང། མཐུན་ལམ་ལ་གནས་རྒྱུ། སྔར་གཙང་དུས་
འབྲུག་པས་འབྲས་ཀྱི་ལེགས་འབུལ་འབུལ་རྒྱུ་དེ་དག་ད་ནས་བཟུངས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ལ་
འབུལ་རྒྱུ། དམག་ཐོག་བཟུངས་པའི་མི་གཏེ་རྣམས་ལམ་སང་ཕྱིར་སློག་བྱེད་རྒྱུ་
བཅས་ལ་མཐུན་གྲོས་བཞག་འདུག་རུང། དེ་ལ་རྒྱུན་རིང་མ་གནས་པར་ས་བྱི་་
ལོར་སླར་ཡང་བོད་དམག་གིས་ཁག་གསུམ་ནས་འབྲུག་ཡུལ་དུ་དཔུང་འཇུག་བྱས་ཏེ་
དབུས་དཔུང་ཁག་གཅིག་སྤུ་ན་ཁའི་ཚ་ལམ་གྱི་སར་སླེབས་པ་དང། གཙང་དཔུང་གིས་
སྲིན་མདོ་ཁར་བཟུངས་ཐོག་ཧུཾ་རལ་ལ་སྐོར་རྒྱག་ཚ་འགྲུལ་ཆེ་བ་བྱས་ཏེ་ད་ཆ་ཟླ་བ་
གཅིག་ཚུན་ལ་ཇུས་འགྲོ་ཚུལ་ས་གྲོ། རྩེ་བཀྲས་བཞིས་སྡེ་སྲིད་ལ་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་འབྱོར་
བྱུང་འདུག་ཀྱང། ཕག་རི་ནས་སྤ་གྲོའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོང་མི་སྡེ་པ་ནོར་བུའི་དམག་སྒར་
རྣམས་འུར་འདྲོ་གིས་བྲོས་པའི་སྒར་ཆས་དང། གོ་ཆ་ཕལ་ཆེར་ཤོར་ཏེ་ཕག་རིར་དཀྱིལ་

[432]
དང། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་དབུས་གཙང་གི་དཔུང་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཚུར་ལྡོག་པར་དཀའ་
ཚེགས་ཆེ་བས་དྲུང་ཆེ་འོར་གསུམ་ཡང་སྐྱེངས་ལ་ངོ་ཚ་བ་བྱུང། དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་ཀ་བ་ཞེས་གསལ་བ་དང་
དེ་སྐོར་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར་ནང། བོད་ཀྱི་དཔོན་
བོ་གཏེའུ་བཟུངས་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གནང་སྦྱིན་དང་བཅས་རང་ཡུལ་དུ་སློག་ཅིང། འདུན་
ཆིངས་ཀྱི་ལུགས་ལེགས་པར་མཛད་ཀྱང། ལོ་དེའི་ཕྱི་ལོ་དམག་སྔ་མ་ལས་ཀྱང་སྟོབས་
ཆེ་བ་བརྫངས་ནས། སྒྱོགས་དང། མེའི་འཕྲུལ་འཁོར་མང་པོས་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་
དུ་འཚེ་བ་བྱས་ཀྱང། དགོངས་འདུས་སྒྲུབ་ཆེན་མཛད་པའི་མཐོ་འཛུགས། རྒྱལ་ཆེན་གྱི་
སྐུ་བྲིས་པ་དག་ལ་ཅི་ཡང་གནོད་མ་ཚུགས་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་བཟང་པོར་
གསུངས་ཤིང། ཅུང་ཟད་ཀྱང་གླཌ་མ་རྙེད་ནས་དམག་རྣམས་བྲོས་མ་སྟབས་སུ་ལོག་པ་
ན༑ བོད་མཚམས་ཀྱི་སྒར་ཤུལ་རྣམས་ལ་ཁོ་རང་ཚོས་མེ་བཙུགས་པས་གློ་བུར་དུ་དུད་སྤྲིན་
ཆེན་པོ་གཡོས་ཏེ་འབྲུག་པའི་དམག་གིས་གདོང་དུ་སླེབས་འདུག་ཅེས་བརྡབ་ཆེན་པོ་ཕོག་
ནས་བོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་ལམ་མི་ཚུད་པ་ལྟ་བུར་བྲོས། གོ་མཚོན་དང། རྒྱགས་ཕྱེ་རྩམ་
པ་ཚུན་ཆད་བསྐྱུར། གོ་ཁྲབ་དང། མེ་མདའ་ལ་སོགས་པ་འབུལ་བ་སྟོབས་ཆེན་པོ་
ཕྱག་མཛོད་དུ་འབྱོར། དམག་དང་ལྡིང་དཔོན་བཙོན་དུ་བཟུངས་ནས་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་
རྒྱལ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་དབྱངས་ཀྱི་གླེང་གཞི་ལྷོའི་སྐོར་བ་ཞེས་གསལ་འདུག་ལོ་འདིའི་ཡས་མས་ནས་བཟུངས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་དགོན་པ་
འགའ་ཤས་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་ལུགས་སུ་འགྱུར། བཻ་ཌཱུར་སེར་པོ་ན་དེ་མཚུངས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་

[433] བག་གྲོ་ཅན་ངོ་ལས་ས་མི་ཞིབ་གཅོད་པ་དེ་གཉིས་ནི་བསམ་ཡས་ལྷ་ཁང་པ་དང། འགག་གྲོང་བག་གྲོ་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། དར་རྩེ་མདོ། ལྕགས། ཧོར་སེར་
ཁག་ལྔ། རྒྱལ་རོང། རྒྱལ་ཐང། འབའ། ལི་ཐང། འཇུན། སྨུ་ལི། སྒར་ཁོག་
གླིང་ཚང། ལྷ་ཐོག་ལྡན། ནང་ཆེན་སོགས་མདོ་སྟོད་འབྲི་ཆུ་ཤར་ཕྱོགས་དར་རྩེ་མདོ་
ཡན་གྱི་ལུང་ཚན་རྣམས་ལ་ངོ་འགྲོ་རྡོག་བསྐོར་གྱིས་ས་མི་ཞིབ་སྤྱོད་དང། སྒོ་ཁྲ་
ཐེམ་བཤེར་གྱི་མིང་གཞུང་གསར་བསྐོ། ཁྲལ་བཟོ་ཁུངས་འཇུག་ས་ཞིང་འབྲོག་གི་
བདག་པོ་ཚོ་ནས་ལོ་རེའི་བཅའ་ཁྲལ་འབབ་བཟོ་གཏན་འབེབས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲལ་དེ་དག་གི་
ཐོག་ནས། ས་གནས་སོ་སོར་ཡོད་པའི་དགོན་པ་ཚོའི་མཆོད་རྒྱུན་དང། ཉམས་གསོ་
ཡུལ་ལུང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན། རང་རང་ས་སྡེ་བསྲུང་བྱའི་ཡུལ་དམག་གི་ཕོགས་རྫས་
སུ་དགོས་ངེས་བཏང་བའི་ཁ་ལྷག་རྣམས་གཞུང་ཕྱག་མཛོད་དུ་འབུལ་རྒྱུའི་འབབ་དེབ་ལྟེབས་འགོ་
བཅུ་ཕྲག་རེ་ཡོད་པའི་སྦུག་ཐམ་སྦྱར་མའི་དེབ་ཁག་ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག་གསར་བཟོ་གནང་བ་རེད། ཤིང་སྟག་་ལོར་སིམ་ལར་རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་དབང་ཚད་འདྲ་མཉམ་ཐོག་བཀའ་མོལ་གནང་སྐབས་ས་ཆའི་དྒ་སྐྱེལ་
དུ་འབབ་དེབ་གོང་གསལ་ཁོངས་ནས་དེབ་ཁག་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ཆིངས་སར་མིག་སྟོན་གནང་བ་དེབ་སོ་སོའི་ཁར་མིག་སྟོན་ར་སྤྲོད་བྱུང་
ཚུལ་བར་བཞུགས་དབྱིན་གཞུང་ཕྱི་རྒྱལ་བློན་ཆེན་མེག་མོ་ཧན་གྱིས་ལག་བྲིས་ཀྱང་ཕབ་ཡོད་པ་རེད་
རྒྱ་ནག་་གོང་མ་ཏཱ་མིང་རྒྱལ་པོས་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་སྡེ་རྣམས་ལེགས་
པར་སྐྱོང་མ་ཐུབ་པས་ནང་ཟིང་དང། དཔལ་འབྱོར་ཉམས་རྒུད་ཆེ་བར་བརྟེན་ཤར་ཕྱོགས་
མན་ཇུ་རི་ཡ་ཞེས་སོག་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཡུལ་ཞིག་ནས་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་བཙན་
འཛུལ་བྱས་ཏེ་ཏཱ་མིང་་གོང་མའི་སྲིད་དབང་འཕྲོགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ཡོངས་རྫོགས་དབང་བས་
མན་ཇུའི་་གོང་མ་དང་པོ་ཤུན་ཅིའི་ ཀྲིའི་  ནས་སྲིད་དོན་ལ་གཏོགས་པའི་ཆེ་རྒུ་ཚང་མ་
གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ས་མཚམས་རྒྱ་ཆེའི་ཁར། ལྷག་པར་བྱང་ཤར་དུ་རྒྱ་སོག་

[434] རྟག་ཏུ་སོག་པོ་རྣམས་ནས་རྒྱ་མིའི་ས་མཚམས་སུ་བཙན་འཛུལ་
ཡང་ཡང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ། སོག་པོ་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེར་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བཀའ་
གསུང་དང་ལེན་ཞུ་བར་བརྟེན་རྒྱ་བོད་གཉིས་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡག་པོ་བྱུང་ན། སོག་
པོས་རྒྱ་ནག་དང། མན་ཇུའི་ས་ཁོངས་གནོད་འཚེ་མི་བྱེད་པས་རྒྱ་ནག་ལ་དོན་ཕན་ཤིན་ཏུ་
ཆེ་བ་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོའི་ཐོག་ནས་གསལ་པོར་ཤེས་པས་ད་ལན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་པེ་ཅིང་
དུ་གཟེངས་བསྟོད་ཆེ་མཐོངས་དང་བཅས་གདན་ཞུ་ཞུ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་པ་ཚང་མ་མོས་མཐུན་བྱུང་
སྟེ་ལོ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ནས་གདན་ཞུའི་ཞུ་ཡིག་དང་བཅས་མི་སྣ་ཡང་ཆེད་གཏོང་བཀའ་བཞེས་
དོན་སྨིན་ཐོབ་པ་ལྟར། སླར་ཡང། ལྕགས་སྟག་་ལྕགས་ཡོས་་ལོ་སོ་
སོར་མན་ཇུ་་གོང་མས་གདན་ཞུ་ནོམ་ཆི་བླ་མ། ཏ་འོན་ནོར་བུ་དབོན་པོ། ངོ་ནོའི་ཁོ་ཡ་
སེ་ཆེན་དབང་པོ། ཤེས་རབ་བླ་མ་སོགས་སྔ་རྟིང་རིམ་པར་འབྱོར་པར་བརྟེན། ཆུ་འབྲུག་
་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་རྒྱ་ཆེའི་ཆིབས་ཧྲག་དང། ཕེབས་སྐྱེལ་བཅས་
གདན་ས་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ནས་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར། པཎ་ཆེན་རིན་
པོ་ཆེས་དབུས་བོད་ཀྱི་ཆེ་རྒུ་རྣམས་ནས་འདམ་སྟོད་བཀྲ་ཤིས་ཐང་བར་དང། སྙུག་ལའི་
ལ་རྟིང་བར་སྡེ་སྲིད་བཅས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་དུ་བཅར། བྱང་རིགས་ཀྱི་སྡེ་དགོན་སེར་སྐྱ་
ཚང་མས་ཕེབས་བསུའི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བཞིན་པར་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ནང་སྐུ་འབུམ་ཕྱོགས་
སུ་ཕེབས་པ་དང། ཟླ་བ་དགུ་པའི་ནང་ཡུང་ཐའི་ཆིང་དང། ཉིན་ཤཱ་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་
སྐབས་ཉིན་ལྟར་རྒྱ་སོག་གི་དཔོན་རིགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་ཕེབས་བསུ་སྐྱེལ་གྱི་བཀོད་
པ་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཞུས་ཤིང། ཨུ་སུ་ཐུ་རུ་ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་ཕེབས་སྐབས་ཇོ་རིགས་
ཐུབ་ཝང་གདོང་་གོང་མ་ཆེན་པོ་པི་ཅིང་ནས་ཉིན་མ་གཅིག་གི་ས་ཁོ་ཐོར་ཞེས་པར་ཕེབས་
བསུར་ཕེབས་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ལུགས་རྩོལ་བཤད་ཀྱི་ཕེབས་གནང་ཡོད་པ་ཞེས་འབྱོར་པ་དང་

[435] ་གོང་མས་ཆེད་
གཏད་ཕེབས་བསྐུར་མངགས་པ་ཨུ་ཇིང་ཆིང་ཝང་རྟ་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ཙམ་གྱིས་བསྐོར་ཏེ་
འབྱོར་ཞིང། ་གོང་མ་རང་སང་ཉིན་ཕེབས་བསུའི་ཚུལ་དུ་ཁོ་ཐོར་ལ་ཕེབས་རྒྱུར་དེར་མཇལ་
འཕྲད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་་སྙན་སེང་ཞུས། དུ་ཀཱུ་ལ་ཀ་བ་ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ཉིན་
ཁོ་ཐོར་ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་ཕེབས་བསུའི་བཀོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་མན་ཇུ་་གོང་
མ་རང་ཉིད་ཕེབས་བསུར་ཕེབས་པ་དང་མཇལ་མ་ཐག་་གོང་མའི་ཕྱག་གིས་རྒྱལ་དབང་
རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་ནས་འཇུས་ཤིང་མཇལ་དར་སྣེ་སྤྲོད་དང། ལོ་ཙཱ་བ་བརྒྱུད་ཕན་ཚུན་
མཚམས་འདྲི་གནང་ཞིང། ་གོང་མས་འབུལ་དངོས་དང། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེས་
བོད་ཐོན་ཕྱག་སྐྱོས་རྣམས་འབུལ་རེས་མཛད་པ་དང། གཞི་ལེན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་མཛད་
ཚེས་བཅུ་བདུན་ཉིན་་གོང་མའི་མི་དྲག་དང། མིག་གིས་མི་བཟོད་པའི་དཔུང་ཚོགས་
རྒྱའི་བཙུན་པ་དང། མི་དམངས་ཀྱི་སེར་སྦྲེང་དང་བཅས་པས་མདུན་བདར་བཞིན་པར་
པི་ཅིང་དུ་ཕེབས། པི་ཅིང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ནང། ཕོ་བྲང་ནས་རྒྱང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་གྱི་
སར་ཆེད་གཏད་དངུལ་སྲང་ཁྲི་ཕྲག་དགུའི་མཐུན་རྐྱེན་གྱིས་གསར་དུ་བསྐྲུན་པའི་བཞུགས་
ཡུལ་སྐྱེས་མོས་ཚལ་ཅན་ཕོ་བྲང་སེར་པོར་གྲགས་པར་ཞབས་སོར་འཁོད། རྒྱ་མིའི་ཡིག་
ཆ་འགའ་ཤས་ཤིཚུ་ཤིལུ། ཆཔ། པ་ཀྱིས་དེ་དུས་་གོང་མ་རི་དྭགས་ཤོར་བའི་ཆེད་ཕེབས་པ་དང་ལམ་དུ་མཇལ་
བ་ལས་ཕེབས་བསུར་ཆེད་མངགས་ཕེབས་པ་མ་རེད། ཅེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་མ་
དག་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟེ་གོང་དུ་ཨུ་སུ་ཐུ་རུ་ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་ཇོ་རིགས་ཐུབ་ཝང་དང་
ཆིང་ཧོང་ཞེས་པའི་ཟམ་སྟེང་དུ་ཨུའི་ཇིང་ཆིང་ཝང་གདོང་སོ་སོར་ཕེབས་བསུར་ཕེབས་ཀྱི་

[436] ཐའི་སན་
སླིས་ཀྱིས། ་གོང་མས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་མཐུན་ལམ་གྱི་དགའ་བསུ་དང། གཟེངས་བསྟོད་
སོགས་ཟབ་རྒྱས་ཞུས་པས་མ་ཚད། བློན་ཆེན་ཚོས་བཀག་པས་མ་གཏོགས་་གོང་མ་
རང་ཕེབས་བསུར་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ལ་ཕེབས་རྩིས་གནང་ཧིསྟོརིཅལ་སྟཏུས་ཨོ་ཏིབེཏ་པ་་བ་རེད། ཅེས་བྲིས་ཡོད་
པ་ནས་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ། དེ་ནས་་གོང་མས་གསེར་གྱི་མཎྜལ་དང་བཅས་ཏི་ཤྲིར་ བླ་
མར་  འོས་པའི་ཆས་དང། ཡོ་ཆས་སོགས་འབུལ་བར་ནང་བློན་ཀ་པ་ལ་ཨ་མ་དང་
ཨས་ཁན་ཨ་མ་ཨ་མ་ཞེས་བྲིས་པ་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཨམ་བན་མིན་ནམ་སྙམ། ཨམ་བན་ནི་མན་ཇུའི་སྐབས་ཀྱི་དཔོན་གནད་ཆེ་ཁག་གི་གོ་གནས་ཡིན། ཅན་ཁ་ཤས་བཅར། ཆུ་སྦྲུལ་་བོད་ལུགས་ཀྱི་ལོ་གསར་རྒྱས་
པར་མཛད་པ་རྒྱའི་ཞི་དྲག་གི་ནང་བློན་ཆེ་རྒུ་ཚང་མ་དང། སོག་པོའི་དཔོན་རིགས་ཁྱོན་
ཆེ་མཇལ་ཕྱག་ཏུ་བཅར་
ཟླ་བ་དང་པོའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་ཉིན་་གོང་མ་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་
རྒྱུར། རྒྱལ་ས་དེར་ལྕགས་རི་དཀར་པོ། སེར་པོ། འདྲོ་བོ་སྟེ་རིམ་པ་གསུམ་གྱིས་
བསྐོར་བའི་ལྕགས་རི་ཕྱི་མའི་ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་ཁོར་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་ཁེངས་
པ༑ ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ། ཕོ་བྲང་ནང་མའི་རྒྱལ་སྒོའི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྒྱའི་དཔུང་དམག་གིས་
རུ་བསྒྲིགས་དང། རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན། ཁྲིམས་ལས་ཀྱི་མཚོན་ཆ་རུ་མཚོན་གདུགས་
དང་བ་དན་སྣ་ཚོགས་སྒྲེང་བ། སྙན་བརྗིད་རོལ་མོའི་སྒྲས་ཁེངས་པ་ཕོ་བྲང་དངོས་
གཞིའི་ནང་དུ་མདུན་དུ་འདོན་དག་དང། མི་བཟང་རྣམས་གུས་འདུད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྒྲེང་བ་
ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ཕོ་བྲང་གི་རྒྱལ་སྒོ་ནང་མའི་ཚོམས་ཀྱི་སྒོ་འགྲམ་བར་གོས་སེར་བཏིང་
བའི་ཕེབས་རས་སྟེང་ཕེབས་བྱམས་ཐོག་ཕེབས་ཤིང། དེ་ནས་བཤོལ་ཏེ་ཕེབས་པ་དང་

[437]
ཕེབས་ཀྱིས་ཚོམས་ཆེན་ནང་དཔུས་སུ་་གོང་མའི་གསེར་ཁྲི་དང། དེའི་སྟེང་ཁྲིའུ་ཤིང་
དེའི་གཡས་ངོས་སུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་གསེར་ཁྲི་བཅས་གཤམ་པར་བཞུགས་ཤིང། གསོལ་
ཇ་དང། གསེར་གྱི་ལྡེར་མའི་ནང་རྒྱ་ཟས་དང། ཤིང་འབྲས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་གཤོམས་
བསྒྲིགས་ཞུས། ལོ་ཙཱ་བ་བརྒྱུད་ཕན་ཚུན་མཚམས་འདྲི་དང། གར་རོལ་སོགས་རྩེད་
དེ་མོ་སྤྲུལ་སྐུ་དང། དཔལ་འཁོར་ཆོས་སྡེའི་མཁན་པོ། ཇའི་སང་སྡེ་པ། མེར་གན་
དཀའ་བཅུ། གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་སོགས་ཞབས་གྲས་ནང་མ་བཅོ་ལྔ་ལའང་ཇ་
གྲལ་གནང། བཞུགས་གྲལ་གྲོལ་ནས་་གོང་མས་གཟིམ་ཆུང་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་བཀའ་
མོལ་ཞིབ་ལྷོད་གནང། སླར་བཞུགས་ཡུལ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་བ་ཀ་པ་ལ་ཨ་
མ་ཆེད་གཏོང་མཛད་དེ་མུ་ཏིག་གིས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་ཟླམ། མུ་ཏིག་མཐེ་བོང་ཉིས་འགྱུར་
ཙམ་གྱི་མགུལ་འཕྲེང་རིན་ཐང་བྲལ་བ་སོགས་འབུལ་བ་ལྟོས་ཆེ་བ་འབུལ་བར་འབྱོར། དེ་རྗེས་
མཆོད་ཡོན་མཆོད་ཡོན་ནི། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་དང། མན་ཇུ་གོང་མ་ཤུན་ཀྲི་གཉིས་ཡིན། ཕན་ཚུན་མཇལ་འཕྲད་ཐེངས་ཁ་ཤས་གནང། ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅོ་
བརྒྱད་ཉིན་སླར་ཡང་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་ཐོན་གྱི་མཛད་སྒོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེའི་ཐོག། གསེར་དངུལ་
གོས་དར་ལ་སོགས་པའི་འབུལ་ཚན་སྤམ་མཐོ་བ་བསྟར་ཞིང། ་གོང་མའི་ཡུམ་དང། སྐུ་
ཞང་སོགས་ནས་ཀྱང་བཞུགས་ཡུལ་ཕོ་བྲང་དུ་མཇལ་ཁར་བཅར་ཞིང་འབུལ་བ་རྒྱ་ཆེན་ཕུལ་
འདུག་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང། མན་ཇུ་་གོང་མ་དང་པོ་ཤུན་ཀྲི་མཇལ་འཕྲད་
གནང་སྟངས་དང། དགའ་བསུ་ཞུ་སྟངས་ཚང་མར་ཕན་ཚུན་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་དུ་ངོས་འཛིན་
ཆེ་མཐོང་བླ་ན་མེད་པ་ཞུས་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ། སར། ཅལ་ཅི་སྦེལ་གྱི་བྲིས་པའི་དེབ་ནང། པོརྟྲཨྟ། པ་་

[438]
རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་དབུ་འཁྲིད་ལ་མ་གཏོགས་དེ་འདྲ་ཡོང་ཡག་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་
བྲིས་ཡོད་པ་དང། རོག་ཧིལ་གྱིས་བཤད་པ་དེ་ལ་ཐའི་སན་སླིས་ཀྱིས་ཧིསྟོརིཅལ་སྟཏུས་ཨོ་ཏིབེཏ། པ་་ཀྱང་ཁས་ལེན་དེ་འདྲ་
ཞིག་བྱེད་ཀྱི་འདུག་དེའི་སྐབས་ལ་རྒྱ་ནག་དང། བོད་མཐུན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་ཏཱ་ལའི་
བླ་མའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཤུགས་དེའི་རྒྱབ་ལ་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གི་དྲག་པོའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པ་དང། སོག་
པོ་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་གི་ཡོད་པར་བརྟེན་དེ་ལ་མན་ཇུ་གོང་
མས་དྲི་བ་བྱེད་ཡག་ཡོག་མ་རེད། ཅེས་བྲིས་ཡོད། འོན་ཀྱང་སླིས་ཀྱི་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་
མཇལ་འཕྲད་གནང་དུས་ཞབས་པུས་བཙགས་པ་རེད་ཅེས་བྲིས་འདུག་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་
ཁག་ནང། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་དང། ་གོང་མ་མཇལ་འཕྲད་སྔ་རྗེས་ཚང་མར་མཇལ་
དར་སྣེ་སྤྲོད་གནང་བ་ཁོ་ན་ལས། ཞབས་པུས་བཙུགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རིགས་རྩ་བ་ནས་ཡོད་
པ་མ་རེད། དབྱིན་གཞུང་དང། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ལྷ་སའི་སྐུ་ཚབ་རི་ཅར་སན་ནས། ཏིབེཏ་ཨྣྡ་ཨིཚ་ཧིསྟོརྱ། པ་་རང་
གི་ཉམས་མྱོང་ཐོག་ནས་བརྗོད་ཡག་ལ། ཉེ་ཆར་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཁྲི་ཕེབས་སྐོར། རྒྱ་མིས་
ཁྲི་ཕེབས་ཞུས་ཚུལ་རྫུན་གཏམ་གྱི་རྩོད་པ་བྱེད་སྟངས་ལ་ཆ་བཞག་ན་སྐབས་སོ་སོའི་་གོང་
མའི་མཛད་སྒོའི་ཡིག་ཆ་བཟོ་མཁན་ཚོས་་གོང་མར་དཔལ་ལས་ལྟ་བུས་འདྲ་གང་ཆགས་
ཆགས་བཟོས་ཏེ་བཞག་པ་མིན་ནམ་ཞེས་བྲིས་འདུག་
་གོང་མས་རྒྱ་ནག་ནང་ཡོད་པའི་ནང་པའི་དགོན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་
ལུགས་ཀྱི་དཔྱད་ཁྲིམས་བཟང་པོ་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང། མི་ཉམས་པ་གོང་འཕེལ་
ཡོང་བའི་ཐབས་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བཀའ་སློབ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ་ཞེས་གསོལ་བ་

[439] དུས་མཚུངས་སོག་པོའི་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ནས་ཀྱང་གསོལ་བ་བཏབ་པ་
ལྟར་རྒྱ་ནག་དང། སོག་ཡུལ་ནང་ནང་པའི་དགོན་པ་ཆེ་ཁག་ཚང་མར་ཆོས་འདུལ་བ་དང་
རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྤང་བླངས་བྱེད་སྒོའི་སྦུག་ཐམ་བཅའ་ཡིག་དང། ཇི་ལྟར་འོས་པའི་
བཀའ་སློབ་སོགས་སྩལ། དེ་ནས་་གོང་མའི་ནང་གི་ཆེས་མཐོའི་ཞི་དྲག་གི་དཔོན་རིགས་
རྣམས་ཀྱིས་ཕེབས་སྐྱེལ་དང་བཅས་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་ཉིན་པི་ཅིང་ནས་བོད་ལྗོངས་
སུ་ཆིབས་ཀྱི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་
ཟླ་བ་ལྔ་པའི་ཚེས་ལྔ་ཉིན་ཏའི་ཁ་ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་ཕེབས་སྐབས་
ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་་གོང་མས་དམིག་བསལ་གནང་བའི་མི་སྣའི་གདོང་
གསེར་གྱི་ཐམ་ག་དང། གསེར་གྱི་པང་ལེབ་ཆོས་ཤོག་མཐུག་ཤོས་དང་མཉམ་པའི་
ཞེང་སོར་བཞི་དང། དཀྱུས་མཐོ་གང་ཡོད་པ་ཅོ་ལྔ་ལ་འཕྲུལ་མིག་དང་འབྲེལ་ནས་
ལྟེབ་ཆོག་པའི་ནང། མན་ཇུ་དང་ཧོར་ཡིག་ སོག་ཡིག་  བོད་ཡིག་འབུར་དོད་དུ་བརྐོས་
པའི་ནང། ནུབ་ཀྱི་ལྷ་གནས་ཆེས་དགེ་བ་བདེ་བར་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་
གནམ་འོག་གི་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་བ་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྒྱ་མཚོའི་
བླ་མ་ཞེས་མཚན་བསྟོད་འབུལ་ལམ་ཞུས་པར། དུ་ཀཱུ་ལ་ཀ་ན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཀྱང། གོང་
དང་འདྲ་བའི་གསེར་གྱི་པང་ལེབ་ཐོག་མནྗུ། ཧོར་ཡིག། བོད་ཡིག་གསུམ་གྱི་ཡི་གེ་
འབུར་དོད་བརྐོས་པའི་ནང། གནམ་གྱི་ལྷ་འཇམ་དབྱངས་་གོང་མ་བདག་པོ་ཆེན་པོ་
ཞེས་པའི་མཚན་བསྟོད་མི་སྣའི་གདོང་འབུལ་གནང་མཛད། ཤིང་སྟག་ལོར་སིམ་ལའི་ཆིངས་ཡིག་སྐབས་སྔོན་འགྲོའི་བཀའ་མོལ་ཤོག་ལྟེ་་
པར། རྒྱ་ནག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར། མཆོད་ཡོན་དུ་འབྲེལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་མཚན་བསྟོད་དང་འཇའ་ས་གསེར་ཐམ་སོགས་འབུལ་རེས་
བྱུང་འདུག་ཅེས་གསལ་བར་གཞིགས་ཚེ་གསེར་ཐམ་ཡང་འབུལ་གནང་ཡོད་ངེས་རེད། བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཤཱཀྱ་

[440] ཨལ་ཐན་ཁཱང་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་ས་མཁར་སྔོན་པོ་
 ཀོ་ཀོ་ཁོ་ཏན་  ཞེས་པར་ཕེབས་སྐབས་ཆིབས་ཞབས་བྱིངས་ཟི་ལིང་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་གཏོང་
གནང་དང། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་སྟོན་འཁོར་ཉུང་བསྡུས་མདོ་སྨད་ ཨ་མདོ་  དགོན་
ཡུལ་རྣམས་ནས་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་ལྟར་དགོན་ལུང་དང། གསེར་ཁོག་སོགས་ལ་
ཕེབས་ཏེ་ཆོས་འབྲེལ་རྒྱ་ཆེ་གནང་བཞིན་སྐུ་འབུམ་དུ་ཕེབས་ནས་སྔོན་བསྐྱོད་ཆིབས་ཞབས་
དང་ཟླ་བསྒྲིལ་ཐོག་དེར་དབུས་གཙང་ནས་ཀྱང་མཆོད་ཡོན་གཉིས་དང། པཎ་ཆེན་རིན་
པོ་ཆེ། གདན་ས་ཁག་སོགས་ཀྱི་གདན་ཞུའི་མི་སྣ་ཡང་འབྱོར། མཚོ་ཁའི་སྦྱིན་བདག་
རྣམས་ལ་ཆོས་དང། ཟང་ཟིང་དག་གིས་འཚིམས་པར་མཛད་དེ་རིམ་ཕེབས། ཆབ་མདོ་
ཞི་བཟང་སྤྲུལ་སྐུས་གཙོས་མདོ་སྟོད་ཕྱོགས་ཀྱི་བླ་དཔོན་སྡེ་དགོན་ཁག་དང། བྱང་རིགས་
སྡེ་བཞིའི་སྡེ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་སྐྱེལ་ཞུ་བཞིན་པར། ཟླ་བ་་ཚེས་་ཉིན་
ན་ལུང་དཀར་མོར་སྡེ་སྲིད་མཆོག་དང། གདན་ས་གོང་འོག། འབྲི་སྟག་བཅས་ཀྱི་བླ་
སྤྲུལ། གཞུང་ཞབས་ཁག་བཅས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་རྣམས་འབྱོར། བཀའ་གདམས་བསྟན་
པའི་ཆུ་འགོ་རྭ་སྒྲེང་དུ་གནས་གཟིགས་གནང་སྟེ་རིམ་ཕེབས་ཟླ་བ་བཅུ་པའི་ཉེར་བཞི་ཉིན་
ལྷ་ལྡན་རུ་བཞིའི་ཕེབས་བསུ་དང། སེར་སྦྲེང། བྲོ་གཞས་སོགས་མཚར་དུ་དངར་
བས་མདུན་བདར་ཏེ་བོད་ཡུལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་གདན་ལྷ་ལྡན་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་
ཆེན་པོར་ཞབས་སོར་འཁོད་
་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་དཔོན་སློབ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དགུང་ལོ་
མཐོ་ཕེབས་ལ་བརྟེན་མཇལ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་གཙང་ཁུལ་གཟིགས་བསྐོར་དུ་ཆིབས་
བསྒྱུར་གྱིས་ཕྱིར་ཕེབས་སྐབས། གུ་ཤྲིར་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བསྙུན་བཞེས་
ལ་སྨན་དང། རིམ་འགྲོ་སོགས་ཐབས་གང་གིས་ཀྱང་མ་ལྡོག་པར་དགུང་གྲངས་བདུན་ཅུ་

[441]
ཁྲིའི་མཐའ་ཅན་དུ་གྱུར་འདུག་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གིས་བེ་རི་དང། སྡེ་སྲིད་གཙང་པ་འཆམ་
ལ་ཕབ་སྟེ་བོད་ལྗོངས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་སྡེ་མི་གསུམ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེར་འབུལ་
སྦྱོར་ཞུས་པ་ཆབས་ཅིག་རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་མི་རྒྱུད་དང་བཅས་པ་ཡང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་
ཞབས་འབྲིང་དུ་དད་རྩེ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལའི་གསུམ་སྐས་འགོའི་རྩ་ཚིག་ཕྱག་བརྗེས་མའི་ནང། ཚེ་རིང་གནམ་གྱི་ཤེ་མོང་གིས་ཡངས་པའི་
ས་ཀུན་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ལྷག་བསམ་དང། སྙིང་སྟོབས་བརྩོན་པའི་འཐུས་རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པ་
ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་བླ་ན་བླང་འདེགས་པར་མཛད་སྐབས། ཆུ་ཕོ་རྟ་ལོར་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་བསམ་གྲུབ་རྩེས་གཙོས་པའི་མངའ་འབངས་
དང། རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱི་རིཌ་བརྒྱུད་དང་བཅས་པ་མཐའ་དག་གཏན་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྦྱིན་དུ་སྦྱོར་འཇགས་མཛད། ཅེས་གསལ། འབུལ་ཞུས་པ་ནས་བཟུངས་རྒྱལ་པོའི་མཚན་བཞེས་པ་ཙམ་ལས་
བཞུགས་ཁྲི་ཡང་སྡེ་སྲིད་དང་མཐོ་དམའ་འདྲ་མཉམ་དང། སྡེ་སྲིད་ནས་སྐབས་རེ་མཐུན་
ལམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གོ་བསྡུར་འདྲ་གནང་ན་ལས། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཆབ་སྲིད་ལ་བྱུས་འཁྲི་ནམ་
ཡང་མི་མཛད་པར་སོག་པོའི་དམག་མི་རྣམས་ཀྱི་འགོ་འཛིན་མཛད་དེ་བོད་གཞུང་ལ་སོག་
དམག་ནམ་དགོས་ཞབས་ཞུར་བཏང་ཆོག་ཨང་སར་མཛད་བཞིན་དབྱར་དུས་འདམ་དང་
དགུན་དུས་ལྷ་སར་ཕེབས་བཞུགས་གནང་ཞིང། གཞུང་གནས་ནས་ཀྱང་ཐབ་རྟེན་
གཞིས་ཁག་དང། སུ་ཧྲུག་ནི་སོག་སྐད་སྟེ་འབྲི་གཡག་དང། ལུག་གི་འབྲོག་སྡེར་ཟེར། སུ་ཧྲུག་བཅས་སྩལ་བ་དང། གུ་ཤྲིར་ཁཱང་སྲས་རྒྱུད་བཅས་པར་
གཞུང་སོག་རྒྱལ་པོ་ཡབ་སྲས་ཞེས་མཚན་ཆགས་པ་དང། དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་
དབུས་གཙང། མཚོ་ཁ་སོགས་ལ་ཡོད་པའི་སོག་པོ་རྣམས་ལའང་གཞུང་སོག་ཅེས་
མིང་ཆགས་པ་རེད། གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གི་སྲས་བགྲེས་པ་བསྟན་འཛིན་དཱ་ཡན་ཁཱང་དང། གཞོན་
པ་དཀོན་མཆོག་ བསྟན་འཛིན་  དཱ་ལའི་ཁཱང། དེའི་སྲས་ལྷ་བཟང་ཁཱང་སོགས་ནས་རྒྱལ་

[442]
དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ངན་པ་ཡོང་སྲིད་པས་གོང་གི་རྩ་ཚིག་ཕྱག་བརྗེས་མ་ནས་གསལ་
པོ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུ་མ་ཟད། རྗེས་སུ་རིམ་པས་ཐོན་རྒྱུར་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གིས་ཆབ་སྲིད་
ལོ་བཅུ་གསུམ་རིང་འཛིན་པའང་ཞབས་འབྲིང་ནང་ཚགས་དབང་ཆ་འཕྲོག་རེས་ཀྱིས་བྱུང་བ་
ཞིག་ལས་ཕྱིའི་བཙན་འཛུལ་རེད་བསམ་པའི་ངོས་འཛིན་མཛད་མི་རིགས་སོ། །
ལི་ཐང་དགོན་ཆེན་བེ་རིས་གཏོར་བའི་ཞིག་གསོར་འབའ་རྫོང་སྡོད་གཟེར་
ཆེན་པ་རྣམ་རྒྱལ་ཆེད་བརྫོང་གནང་ཐོག་ཏྲེ་ཧོར་དར་ཁན་དཀའ་བཅུས་ལས་དཔོན་དང་
དཔོན་མཁའ་འགྲོས་སྦྱིན་བདག་ཞུས་ཏེ་འདུ་ཁང་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་བཅས་དཀའ་བ་དྲུག་ཅུ་རེ་བཞིའི་
ས་གསར་རྒྱག་དང། འབའ་ནས་ཟངས་འདེགས་ཁལ་བརྒྱ་ལྷག་གི་ཞལ་འདེབས་དང་
བཅས་བྱམས་པའི་ཁྲི་པད་ཞི་གསོ། འདུ་ཁང་གི་ལྡེབས་རིས་སུ་མཛད་བརྒྱ་དང། གཙང་
ཁང་སྦུག་ཀ་བརྒྱད་མར་བྱམས་པའི་སྨན་སྐུ་ཐོག་ཚད་མ་གསར་བཞེངས་གཟུངས་འབུལ་རབ་
གནས་སུ་དེ་མོ་སྤྲུལ་སྐུ་བརྫོང་བདའ་དང། བན་ཁྲལ་གསར་རྒྱག་དང་བཅས་གྲྭ་པ་ཕྱེད་ལྔ་
བརྒྱ་ལྷག་འཕྲལ་དུ་ཚུགས་ཏེ་སྔར་རྒྱུན་སྒྲུབ་མཆོད་ཁག་གི་ཐོག་ཆོས་ཐོག་བརྒྱད་ལ་ཟླ་
ཕོགས་དང། ཉིན་རེ་ཇ་ཚུལ། ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ། ལྔ་མཆོད། ཉེར་བདུན་མཆོད་པ་
བཅས་གསར་འཛུགས་ཀྱིས་དེ་དག་གི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་ཆོས་གཞིས། འབྲོག་དུད་བཅས་
གསོལ་རས་སྩལ་
རྒྱ་གར་འབེང་འགོལ་གྱི་བདག་པོ་ཤཱཀྱ་ར་ཛའི་སྲས་འབྲིང་བ་ཧ་ཤ་སུ་
ཇས་མཧཱ་མ་སི་ནས་མངགས་པའི་མི་སྣས་རྒྱ་གར་གྱི་ཐོན་ཟོག་རས་ཆ་སོགས་ཀྱི་འབུལ་
ཆེན་བཏེགས། ཞུ་མོས་ལྟར་ཤུན་གདོང་དཀར་གྱི་ཤེལ་དཀར་བྲག་ཕུག་ནས་བླངས་པའི་
ཤེལ་རྡོ་དང། གཞན་ཡང་རང་བྱུང་གི་རྡོ་རིགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཕྱག་རྟགས་སུ་བསྐུར་

[443] སྐབས་དེའི་རྗེས་ཙམ་ནས་ཀྲྵྵི་ཨུ་ད་ཡ་ཞེས་པའི་པཎྜིཏ་དང། ཝར་ཎ་
སི་ནས་པཎྜི་ཏ་ཀཱུ་ལ་དང། བ་ལ་བྷ་ཌ། མ་གྷ་དྷ་ནས་ཁ་ཐུན་དང། ཁུན་དུ་ལེན་སོགས་
བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པར་འོང་མི་རྣམས་དང། གཞན་ཡང་མ་ཐུ་ར་ནས་
ནང་པའི་ཆོས་ལ་སློང་སྦྱོང་བྱེད་མིའི་ལོ་གཞོན་མང་པོ་སྔ་རྗེས་ཀྱིས་འབྱོར་པ་དེ་དག་ཚང་མར་
སྡོད་ཡུན་རིང་སྡོད་གནས་དང། ཡུལ་བབས་ཀྱི་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་གྱ་ནོམ་པ། གང་ལ་
སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་དགེ་རྒན་གོ་བསྒྲིགས། ཕྱིར་ལོག་
སྐབས་གསེར་ལ་སོགས་པའི་གནང་སྦྱིན་དང། ལམ་ཡིག་སོགས་འདོད་པ་དང་མཐུན་
པ་གནང་བའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་འདུག་
མེ་བྱ་་ལོར་འབྲུག་སྡེ་སྲིད་ཆོས་རྗེ་བསྟན་འཛིན་འབྲུག་རྒྱས་
སྐབས། ཆོས་རྗེ་ནམ་མཁའ་རིན་ཆེན་ནས་བོད་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་བྱས་པར་དོགས་ཆགས་
ཀྱིས་སྤུན་མཆེད་ནང་མི་ཉི་ཤུ་སྐོར་རྨར་བསད་བཏང་བ་དང། བོད་འབྲུག་དམག་འཁྲུག་སྔ་
ཕྱིར་ལ་དྭགས་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་ནས་དཔུང་རོགས་གང་འཚམས་འབྲུག་ནང་བཏང་ཡོད་པ་
བཅས་ཀྱིས། བོད་ནས་དུ་ཀཱུ་ལ་ཀ་ན་ལྷོ་འབྲུག་ཕྱོགས་དཔུང་དམག་གཏོང་རྒྱུའི་རྩིས་གནང་སྟེ་ཆོས་སྐྱོང་
ཁག་ལ་ལུང་ཞུ་གནང་བར་གནས་ཆུང་ནས་ཐོག་མར་དཔུང་འགྲོ་ཁྱབ་ཡོང་ཚུལ་དང། བསམ་
ཡས་ནས་འདྲེ་ངའི་ཁ་ལ་གསན་ན་ལྷོ་བོད་ཞི་ཆིངས་རང་ལ་གནས་དགོས་ཞུས་ཀྱང། ལྷོ་
འབྲུག་ནང་སོག་བོད་ཀྱི་དཔུང་བཅུག་སྟེ་ཕག་རི་ནས་དཔུང་དམག་རྩོལ་ཁྱད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཏེ་ཧཱུཾ་
རལ་ཁར་ཚ་ཤུགས་ཀྱིས་བསྐོར་འཚངས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཞིག་བརྩམས་ན་དེ་ལོ་བོད་སོག་
ཁམས་ཀོང་ཚང་མ་ཡོད་པའི་དགྲ་སྐད་ཀྱིས་རྫོང་བྶྐྱྷུར་བྱེད་ངེས་ཡིན་པ་དང། དབུས་
དཔུང་དང། ཁམས་ཀོང་དམག་ནས་འབུམ་ཐང་དུའང་བཅུག་ཚེ་འབུམ་ཐང་མན་ཆད་

[444] ཕག་རི་ཕྱོགས་ནས་སྡེ་པ་ནོར་བུས་ཚུལ་ལྡན་མ་བྱས་
པའི་སྐྱོན་དང། བེ་གེ་དང། ལྷོ་ཚད་སོགས་ནད་རིམས་ཀྱིས་མི་གཅེས་མང་པོ་གྲོན་
པ་དང། སོག་དཔོན་ད་ལའི་བ་ཐུར་དང། མ་གཅིག་ཐའི་ཇི་གཉིས་དེ་པ་ནོར་བུ་དང་
མ་འགྲིགས་པ་སོགས་ཀྱིས་བྱར་ཐོག་རིང་དམག་རྣམས་ཕག་རིར་འཐེན་པ་ལོ་སྦྲེལ་འཇོག་
དགོས་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཆོས་སྐྱོང་ཁག་གི་ལུང་དང། མོ་རྩིས། མི་དམངས་ཀྱི་བརྗོད་
རིགས་སོགས་གང་ལ་དཔགས་ཀྱང་དཔུང་འཇུག་འགྲོ་ཁྱབ་ཆེ་བ་ཞིག་མ་བྱུང་བས་ཆིངས་
མོལ་སོགས་ཀྱང་འདི་ཡིན་མེད་པས་རང་བཞིན་ཕྱིར་འཐེན་གནང་དགོས་ཤིག་བྱུང་འདུག་
པ་དང། དེའི་སྐོར་སྨིན་གླིང་གཏེར་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སློབ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེ་མཆོག་
བསྡུས་པ་རྩལ་གྱིས། འབྱུང་བ་བརྗོད་པ་གདུང་བའི་མུན་སེལ། རྗེས་སུ་བསམ་ཡས་སྤྱན་འདྲེན་སྐབས། འདྲེ་ངས་ཇུས་མི་འགྲོ་
བ་ཤེས་ནས་མ་གནང་ཞུས་པ་མ་གཏོགས་འགྲོ་བ་ཤེས་ནས་ཞུས་པ་མིན། ད་ཆ་འགྲོ་སྡོད་
ཇི་མཛད་དགེ་བཤེས་རང་གི་ཤེས་པ་ལས། འདྲེས་གང་ཡང་མི་ཤེས་ཞེས་ཁྲོ་ཉམས་
ཀྱིས་སྐུ་སངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་དང། འབྲུག་པའི་སྔགས་འཆང་རྣམས་ཀྱིས་མཐུ་ནུས་
མངོན་སུམ་དུ་སྟོན་པའི་སྐོར་སྐབས་དེའི་དམག་མིའི་ངག་ནས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་པོ་མང་
པོ་དག་ཀྱང་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། དམག་དུས་དེའི་སྐོར་འབྲུག་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ངག་དབང་
རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར་ཚིགས་བཅད་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར་ཚིགས་བཅད་མའི་ནང། མེ་བྱ་བདུད་དཔུང་རྗེས་མ་རྣམས། ཚར་བཅད་གཡུལ་
ལས་བརྒྱལ་བ་ཚུན། ཞེས་ལས་ཞིབ་པ་གང་ཡང་མི་གསལ་འདུག། མར་ཅུང་ཟད་ལས། མཐའ་དོན་ཇི་འགྱུར་གསལ་བ་
ཞིག་མི་འདུག་སྡེ་པ་ནོར་བུ་ཟེར་བས་ལས་དོན་སྔ་རྗེས་མང་པོར་ཇུས་བསྐྱལ་ཕམ་ཉེས་
བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་མང་དག་ཅིག་ཐོན་པ་དེ་ལ་ཆད་ཉེས་སོགས་མ་མཛད་པ་དེ་ནི་སྡེ་སྲིད་བསོད་

[445]
བྱུང་ཡང། རྗེས་སུ་སྡེ་པ་ནོར་བུ་དང། སྒོ་ན་ཤག་པ་གཉིས་ནས་གཞིས་རྩེ་རྫོང་སྡོད་དང་ས་
འོག་དར་ཐག་གི་བྱེད་ཚུལ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱས་པར་བརྟེན་བཀའ་བཅད་སོགས་གནང་
བའི་ལོ་རྒྱུས་དུ་ཀཱུ་ལ་ག་པའི་ནང་རིམ་བཞིན་གསལ་འཁོད་འདུག་གོ་
ས་ཁྱི་་ལོར་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གི་སྲས་བསྟན་འཛིན་འདི་ནི་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གི་བཙུན་མོ་ཆུང་བའི་སྲས་བགྲེས་ཤོས་ཙིག་ཤི་ཐུ་བསྟན་འཛིན་ཞུ་བ་དེ་ཡིན། རྡོ་རྗེར་རྒྱལ་
པོའི་ཆོ་ལོ་གནང་ཞིང། ཡབ་དུས་ལྟར་སོག་དམག་གི་འགོ་འཛིན་མཛད། ཟླ་བ་གསུམ་
པའི་ཚེས་གསུམ་ཉིན་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ཆབ་སྲིད་ལ་བྱས་རྗེས་ཅན་སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་
ཆོས་འཕེལ་གཤེགས་པ་ལོ་འཁོར་གཅིག་རིང་གསང་རྒྱ་གནང། ལྕགས་བྱི་་ཟླ་
བ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་ཉིན་ཇའི་སང་སྡེ་པའམ། གྲོང་སྨད་པ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་
མཚོར་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་ཆོ་ལོ་དང། ཕྱོགས་མཚུངས་རྒྱལ་པོ་བསྟན་འཛིན་རྡོ་རྗེར་ཡང་བསྟན་
འཛིན་དཱ་ཡན་ཁཱང་གི་གཟིགས་འཕར་ཆོ་ལོ་བཅས་སྩལ་ཏེ་མཆོད་ཡོན་གཉིས་ཀས་ཁྲི་འདོན་
མཛད་སྒོ་དུས་གཅིག་ལ་གནང། བར་དེར་སོག་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཕན་ཚུན་དང། མཚོ་ཁར་
ཡོད་པའི་སོག་པོ་རྣམས་གཅིག་འོག་གཅིག་ཏུ་མ་འདུས་པ་ལྟ་བུའི་མཐུན་འབྲེལ་མ་བྱུང་བས་
ས་སྡེར་ཕུགས་གནོད་ཡོང་རྒྱུ་སྨོས་མེད་ཐོག་འཕྲལ་སྒང་སོག་དམངས་བྱིངས་ལའང་ཟན་
གོད་གནོད་སྐྱོན་ཆེ་བས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་སྐུ་ཚབ་མི་སྣ་ཆེད་གཏོང་མྫ་དེ། སོག་པོའི་དཔོན་ཁག་ཕན་ཚུན་སྔོན་ཆད་འཁོན་འཛིན་ལ་དྒ་སེལ་དང། ཕྱིན་ཆད་མི་བྱེད་པའི་
བསྟན་དོན་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ་བྱེད་རྒྱུའི་ཆོས་དམ་ཚིག་ལ་བཀར་བས་མནའ་དམ་བཙན་པོ་
བཞེས་འདུག་པ་འདི་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་གསལ་པོར་
སྟོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ལྕགས་གླང་་ལོར་བལ་པོའི་དཔུང་དམག་གིས་དོན་མེད་

[446] གྱང་གྲོང་ནས་
མས་ཆགས་ནས་གསུམ་གྱི་འོག་ཏུ་གཙང་ཚོ་ཆེན་གྱི་དམག་རྣམས་བཏང་སྟེ་གོར་དམག་
རྣམས་རང་ཡུལ་ས་མཚམས་ནས་མཐར་སྐྲོད་བཏང། དེའི་ལོ་རྗེས་མ་ནས་བཟུངས་བལ་
ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་མི་སྣ་ཡང་ལོ་གསར་དགྱེས་སྟོན་ལ་བཅར་འདུག་པ་མཐུན་ལམ་
ཡག་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པར་སེམས་
པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དགུང་གྲངས་དགུ་བཅུ་གོ་གཅིག་
ལ་ཕེབས་པ་ཆུ་སྟག་་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅུ་གཉིས་ལ་བླ་བྲང་རྒྱལ་མཚན་
མཐོན་པོར་མྱ་ངན་ལས་འདས། དཀོན་མཆོག་འཇིགས་མེད་དབང་པོས་མཛད་པའི་པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གི་ཤོག་
གྲངས་བ་པར་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་དགུང་གྲགས་དགུ་བཅུ་གོ་གསུམ་དང། ཟླ་བ་ཤོལ་དང་བཅས་བརྒྱ་ཕྲག་
བརྒལ་བ་ཞེས་དང། ས་སྟག་ལོ་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་ཞེས་ལོ་ཁྱད་གཉིས་དང་ཉིན་གཅིག་ཐོན་འདུག་གོ། ལོ་འདིར་འབྲས་མོ་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་
རྒྱལ་གྱི་སྲས་རྒྱལ་པོ་བསྟན་སྲུང་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིར་འཁོད་དང་ཆབས་ཅིག་ཏཱ་ལའི་
བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་བར་ལྷ་སར་ཕེབས་པ་དང། སྡེ་སྲིད་ཀྱང་མཇལ་དེ་ཁྲིམས་ཡིག་
ཞལ་ལྕེ་བཅུ་དྲུག་སྐོར་ལ་སློབ་སྟོན་ཡང་མང་པོ་ཞུ་གནང་མཛད་འདུག་ཤིང་སྦྲུལ་་
ལོར་མན་ཇུ་་གོང་མ་གཉིས་པ་ཁང་ཤིའི་ནས་དལ་གེལ་དགེ་སློང་དང། ཤེས་རབ་འོད་
ཟེར་གཉིས་ཛ་དྲག་གིས་མི་སྣར་གཏོང་གནང་གིས་ཕྱག་བྲིས་གནང་དོན། སོག་པོ་ཚོས་
རྒྱ་མིའི་ས་མཚམས་ནང་བརྒལ་བསྐྱོད་ཀྱིས་ས་མཚམས་ཀྱི་རྒྱ་གྲོང་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་
བསུན་གཙེར་བྱེད་འདུག་ན། བཀའ་སློབ་གནང་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཆེད་སྩལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ་
ཞེས་སྐྱབས་ཞུ་འབྱོར་པ་ལྟར། རྒྱ་སོག་ས་མཚམས་འཁེལ་བའི་སོག་པོའི་དཔོན་སྡེ་
རྣམས་ལ་རང་སྡེ་རང་བཟུངས་དང། ས་མཚམས་འཁེལ་བའི་རྒྱ་སྡེ་རྣམས་ལ་བསུན་

[447]
བར་བྱམས་གླིང་མཁན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་དང། ཁང་གསར་རབ་བརྟན་པ་གཏོང་
གནང་མཛད་པར་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀས་བཀའ་བརྩི་དང་བླངས་ཞུས་ཏེ་འཁོན་རྩོད་ཞི་འཇགས་
དང། ཚོང་གི་འབྲེལ་བ་སྔ་སོར་ཆུད་པ་བྱུང་བས་རྒྱ་སོག་གཉིས་ཀར་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་
པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་ཡང་སྲིད་ངེས་བརྙེད་བྱུང་བ་མེ་ལུག་་
ལོར་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་བླ་བྲང་རྒྱལ་མཚན་མཐོན་པོར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་མཚན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་
ཞེས་གསོལ། དེའི་ལོ་རྗེས་མར་སྡེ་སྲིད་གྲོང་སྨད་པ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་ཁྲི་ལོ་དགུ་གནང་
སྟེ་སྐུ་གཤེགས། དེ་ནས་རིང་པོར་མ་སོང་བར་བསྟན་འཛིན་ད་ཡན་རྒྱལ་པོ་ཡང་སྐུ་ཚེ་
ཟིན་མི་འདུག་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་དང། ལྕགས་པོ་རི་གཉིས་ཀྱི་རི་བརྒྱུད་རྒྱ་བཟའ་རྗེས་
མའི་སྐབས་བཅད་པའི་ས་དགྲ་གསོ་ཆེད་བྲག་སྒོ་ཀ་ཎིའི་མཆོད་རྟེན་དེ་བཞིན་ཉམས་གོག་
ཆེ་བར་བརྟེན་རྡོ་ཤིང་མཁས་པ་དང། ཟངས་བརྡུང་བལ་པོ་ཨ་མ་ར་སི་རྡས་གཙོས་བལ་
པོ་བཅོ་བརྒྱད། ཟངས་བརྡུང་དཀྱུས་མི་གྲངས་སུམ་ཅུ་བཅས་ཀྱིས་བཟོ་བསྐྲུན་ཐོག་ཐིག་
རྩ་དང། གཟུངས་བཞུགས། དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་ཐིག་སོགས་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་དང་
ཟུར་ཆེན་ཆོས་དབྱིངས་རང་གྲོལ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་གནང་སྟེ་ཆོས་འཁོར་བཅུ་གསུམ་རླུང་དྲིལ་དང་
བཅས་ཡུལ་གྱི་མཛེས་རྒྱན་ལྟ་བུར་ལེགས་པར་གྲུབ། ས་སྤྲེ་་ལོར་མོན་པ་ཨ་ལྕོག་པའི་
སྟེང་དུ་ལྷོ་འབྲུག་པས་དཔུང་རྒོལ་བྱུང་བར་ཨ་ཅོག་ངོ་མ་ཆེད་བཅར་གྱིས་རྒྱབ་གཉེར་ཞུས་
པ་ལྟར། ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་སྟར་སྡོང་བློ་བཟང་ཚེ་བརྟན་ཅན་འགོ་དམག་མཚོ་སྣ་ཕྱོགས་
དང། མས་ཆགས་པ་དང། བཧྲུམ་པ་ནས། མིག་པ་ནས་སོགས་འགོ་དམག་འབུམ་ཐང་
ཕྱོགས། ལྟག་རུ་བ་གནམ་གང་འགོ་དམག་འབྲུག་རྒྱལ་ཕྱོགས་ནས་དཔུང་འཇུག་གིས་ལོ་
འདིར་འགྲོ་ཁྱབ་ཆེ་བ་བྱུང་སྟེ་ལོ་བཅད་ཀྱི་ཆིངས་བྱས་རུང། ཤིང་ཡོས་་ལོར་ཆིངས་

[448]
པོའི་ཚེས་ཉེར་དྲུག་ཉིན་ལག་སྔ་འགྱོག་གིས་སྟེང་གདུང་རྫོང་མེར་བསྲེགས་པ་སོགས་ཆག་
གྲུམ་ཆེན་པོ་བཟོས་པར་བརྟེན། མེ་འབྲུག་་ལོར་འབྲུག་པས་གསང་དམག་བཏང་སྟེ་
འབྲས་ལྗོངས་ལ་བཙན་འཛུལ་དང། གྲོ་མོ་མོན་ཞོལ་བ་དུད་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་བཙན་བཟུངས་བྱས་
པས་མ་ཚད། གསང་དམག་བཏང་སྟེ་རྡ་ལིང་ཨམ་འབྲོག་ཐང་དུ་ཨ་ཅོག་བསད་པས་བོད་
གཞུང་ནས་དེའི་རྒྱབ་གཉེར་གནང་སྟེ་འབྲུག་ནང་སོག་བོད་ཀྱི་དམག་མི་ཁག་གསུམ་ནས་
བཏང་སྟེ་ས་ཆ་སྔོན་ཤོར་ཚུར་ལེན་དང། འབྲས་ལྗོངས་ནས་འབྲུག་དམག་ཕྱིར་ཕུད་སོགས་བྱས་
ཏེ་ཕན་ཚུན་མི་བསད་ཐལ་ཆ་ཆེ་བ་བྱུང། སླར་བོད་འབྲུག་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུར་ངེས་ཏེ་ས་རྟ་
་ལོར་བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་སྐྱིད་ཤོད་སྡེ་པ་དང། ཚ་གུར་བ། འབྲུག་ཕྱོགས་ནས་སྤུངས་
རྫོང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དང། བླ་མ་ཆོས་གྲགས་བཅས་ཆིངས་པ་རྣམས་ཕག་རིར་འཛོམས་
ཐོག་ལྷོ་འབྲུག་པས་མོན་པ་ཨ་ཅོག་འབྲུག་པའི་མི་རྩ་ཡིན་ཚུལ་དང། སྒང་ཏོག་ཀྱང་འབྲུག་འབྲས་
མཉམ་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་རང་ཤེད་གང་བྱུང་མོལ་བར་བརྟེན་ཆིངས་དན་མ་བྱུང་བར་ཤེལ་
དཀར་ནས། མཚོ་སྣ་བར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚོང་གི་ལས་སྒོ་རྣམས་བསྡམ་པ་དང། སོ་སྲུང་རྟག་
བཙུགས་ཀྱིས་གཉིས་ཕྱོགས་ལ་གཟན་གོད་ཆེ་བ་འབྲུག་གི་ལོ་རྒྱུས་བྲིས་མ་ཞིག་ནང། སྡེ་སྲིད་མི་འགྱུར་བསྟན་པའི་སྐབས། ནུབ་ཕྱོགས་རྟས་གོང་ལ་དང། རོང་ཆུའི་བར་མོན་སྡེ་ཚོ་གསུམ་གྱི་འགོ་འཛིན་ཞལ་ངོ་ཨ་ལྕོག་
ནས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པར་རྒྱབ་གཉེར་ཞུས་པ་མགྲོན་གཉེར་རྡོ་ལེགས་དང། ཨ་བོ་ཚེ་རིང་དཔུང་བཅས་ནས་ཞལ་ངོ་ཨ་ལྕོག་བསད་དེ་མགོ་ལག་འབྱོར། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་
བོད་ནས་སྒམ་པོ་བ་དང། ལྷ་རྒྱ་རི་བ། ཚག་སྒུར་པ་སོགས་དམག་འབྱོར་ཡང། སླར་བོད་འབྲུག་ཕག་རིར་ཞི་ཆིངས་གནང་ཞེས་གསལ་བ་དང། གྲུབ་ཆེན་དཀོན་
མཆོག་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་བདུད་རྩིའི་ཆུ་རྒྱུན་ནང། རྗེ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་འབྲས་ལྗོངས་སུ་ཕེབས་ཏེ་འདམ་བཟང་དུ་ལོ་ཁ་ཤས་བཞུགས། རྗེ་
འདིའི་ཐུགས་རྗེས་ཡུལ་དེར་དགེ་བའི་ལས་དར་བ་ཡང། མོན་པ་ཨ་ལྕོག་སྤྱོད་པ་རྩིང་ཞིང། བྱེད་འཕྲིན་མང་བར་འདུག་པས་སྤྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་དགྲ་སློང་བ་འདི་འདྲ་བྱེད། ཁྱད་པར་དུ་འབྲུག་ལ་དགྲ་མ་བྱེད་གསུངས་ཀྱང། སློབ་དཔོན་གྱི་ཆོས་མིན་པ་གཞན་མི་ཤེས་པས་ཆོས་མཛོད་ཟེར་ནས་ཉན་དུ་མ་འདོད་པར་
བརྟེན་དམག་ཟིང་གི་དུས་མི་བདེར་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་སུན་ཅིང་འོ་བརྒྱལ་བར་བྱུང་བས་མ་བཞུགས་པར་བོད་དུ་ཕེབས་ནས་འབལ་རར་བཞུགས་ཞེས་གསལ་བ། ཨ་ལྕོག་
འདི་བྱེད་རྒྱུ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཚོད་འདུག་འོན་ཀྱང་ཀ་སྦུག་ཁུལ་ཡོད་པའི་མོན་རིགས་ཆོས་ཨ་ལྕོག་དེ་བཞིན་ཁོ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ངོས་
འཛིན་གྱིས་ཁོ་ལ་བསྟོད་པའི་གཞས་སྙན་པོ་དག་ཀྱང་དུས་ད་ལྟའི་བར་གཏོང་སྲོལ་འདུག་གོ། བྱུང་འདུག་གོ་

[449]
བཞག་གནང། དེའི་ལོ་རྗེས་མར་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་མཆེད་རྣམས་ལུགས་མ་ལེགས་པས། སོག་
པོ་ཨོ་རོད་ཀྱི་ནང་དུ་སྡེ་གཟར་ཆེ་བ་ལངས་པས་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་དང། སྡེ་སྲིད་ནས་ཕན་
ཚུན་ཚང་མར་ལེགས་ཆའི་བཀའ་ཤོག་དང་བཅས་གངས་ཅན་མཁན་པོ་དཀོན་མཆོག་རིན་ཆེན་
བརྫོང་བདའ་གནང་སྟེ་ཕན་ཚུན་ལུགས་ལེགས་གང་ཡག་བྱུང། ་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་
སྐུའི་དྲུང་དུ་པཎ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་ཞུ་བ་དང། གཞན་
ཡང་མདོ་སྔགས་ཆོས་འབྲེལ་རྒྱ་ཆེ་ཞུ་བའི་སླད་དུ་ལྷ་སར་ཕེབས། ལྕགས་ཕག་་
ལོར་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གི་སྲས་ཆུང་བ་དཀོན་མཆོག་ད་ལའི་ཁཱང་ལ་བསྟན་འཛིན་ད་ལའི་ཁཱང་གི་ཆོ་
ལོ་དང་བཅས་ཡབ་ཀྱི་གོ་སར་ཁྲི་འདོན་་རྒྱལ་པོ་འདི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་གནས་སྐོར་ལ་ཧ་ཅང་འདྲ་བས་ནོར་འཕྲུལ་བྱེད་ཉན་འདུག་པས་རྒྱལ་པོ་གཉིས་པར་བསྟན་འཛིན་ད་ཡན་
ཁཱང་དང། གསུམ་པར་བསྟན་འཛིན་ད་ལའི་ཁཱང་ཡིན་པ་དང། བསྟན་འཛིན་ད་ལའི་ཁཱང་གུ་ཤྲིར་གྱི་སྲས་ཆུང་བ་ཡིན་ཚུལ་དུ་
ཀཱུ་ལར་གསལ་ཁ་གནང་བ་ལྟར་བཀོད་པ་ཡིན་ཡང། རྩེ་ཡིག་ཚང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྲི་ལོ་ཐམ་དེབ་ནང་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གི་སྲས་
བགྲེས་པ་བསྟན་འཛིན་ད་ཡན་ཁཱང་ཞེས་དང། དེའི་སྲས་དཀོན་མཆོག་ད་ལའི་ཁཱང་ཞེས་གསལ་འདུག། མཛད་
ཆུ་བྱི་་དགུང་གསར་མཛད་སྒོའི་སྐབས་ནས་རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་
བའི་སྲོལ་འཛུགས་མཛད། དེ་ཡང། ཕོ་རྣ་གཡུ་ཅན་ལ་ཕོ་ལྷ་འཁོར་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་དུ་
བྱས་ནས། རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆའི་སྲོལ་འདི་ནི་སྡེ་སྲིད་ཕག་མོ་གྲུ་པ་དང། བྱང་པ་རིགས་
ལྡན། རྒྱལ་མཁར་རྩེ་པ། རིན་སྤུངས་པ་སོགས་སྡེ་དཔོན་ཁུངས་བཙུན་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་
བོད་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་སྐུ་དུས་ཀྱི་ཆས་གོས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་གསེར་ག་སོག་རྣ། སོག་སྒོར་
རྣ་རྒྱངས། ཤལ་དཀར་དམར། རྩི་གོས། རྩི་བེར། གཙུག་ཞྭ་སྟེ་རིན་ཆེན་རྒྱན་སྤྲོས་
སུ་གྲགས་པ་དེ་བཞིན་ཤིན་ཏུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང། རྗེས་སུ་སྡེ་པ་གཙང་པའི་སྐབས་ཀྱང་

[450] བར་ལམ་སྡེ་གཟར་རིམ་ལངས་ཐོག་རྒྱ་ཧོར་བོད་སོགས་
ཀྱི་ཆ་ལུགས་བདེ་ཆས་དང། འགའ་རེས་ཧོར་མིན། བོད་མིན་སོགས་ཆས་གོས་ཡ་
མ་གཟུགས་རང་སྣང་གང་དྲན་བྱས་པས་བོད་ཀྱི་ཆས་གོས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་ལོ་བརྒྱ་
ཙམ་གྱི་རྗེས་ལ་ཐ་སྙད་ཙམ་ལས་སྟོན་རྒྱུ་དཀའ་བས་དེའི་ཕྱིར་སྡེ་སྲིད་བློ་བཟང་མཐུ་ཐོབ་
ནས་དོན་གཉེར་མཛད་པ། དབུས་གཙང་གི་དྲུང་འཁོར་རྒན་གྲས་རྣམས་ནས་རྒྱུས་མངའ་
ཞིབ་དཔྱད་ཞུས་ཏེ་རིན་རྒྱན་ཆས་གོས་རྣམས་གསར་བསྒྲིགས་མཛད་དེ། རྒྱལ་སྣ་དང་
རྟགས་བརྒྱད། རྫས་བརྒྱད་སོགས་འབུལ་མི་དང། གསོལ་དཔོན། ཕྱག་འཐེན་པ་
མགྲོན་གཉེར། སྤོས་འཛིན་པ་བཅས་ཐེ་བས་རིན་རྒྱན་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔ་གོ་བསྒྲིགས་ཀྱིས་
དགུང་གསར་ཉིན་གཉིས་པ་དང། དེ་མིན་མཛད་སྒོ་ཆེ་ཁག་རྣམས་ལ་བསྟར་བསྒྲིགས་ཞུ་
རྒྱུའི་སྒྲོལ་བཟང་འཛུགས་པ་གནང་བ་མ་ཟད། སྡེ་དཔོན་ཆེ་ཁག་རྣམས་མཛད་སྒོར་བཅར་སྐབས་
རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་གྱོན་ཏེ་ཡོང་དགོས་པའི་བཀའ་ཁྱབ་ཀྱང་གནང།    ༈   
ས་ཆེན་པོའི་བཞུགས་ཁྲིར་ཆ་ལྔ་བརྩིས་པའི་གདན་ས་གོང་འོག་གིས་མཚོན་པས་བླ་སྤྲུལ་
རྒྱལ་ཕྲན། སྡེ་དཔོན། གཞུང་ཞབས། ཕྱོགས་འགྲུལ་སྦྱིན་བདག་དཔོན་ཁག་
བཅས་མདོར་ན་དྲུང་གཏོགས་ཚུན་གྱི་གོ་བབས་ལ་གཞིགས་པས་ཤ་ལམ་གྲིས་བཅད་
ཀྱིས་གདན་ཡིག་ཀྱང་གསར་བསྒྲིགས་དུ་ཀཱུ་ལ་ཁ་བ། རྩེ་གདན་གཉེར་པ་རྣམས་ལ་རྩ་འཛིན་གདན་ཡིག་ཨ་ཁུ་བག་གྲོ་ཟེར་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། མཛད་
ཁལ་ཁ་ ཧལ་ཧ་  ལྷ་བཙུན་ངག་དབང་བསྟན་འཛིན་དང་
བཟོད་པ་ཡེལ་དེང་སོགས་ཀྱིས་སོག་པོའི་གཞུང་བསྟན་ལ་ཕན་པའི་བླ་མ་ཞིག་དགོས་
ལུགས་སྐྱབས་ཞུས་ལྟར་སྡེ་དྲུག་མཁན་པོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་ལ་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་
མངགས་དང་བཅས་བརྫོང་བདའ་མཛད། བར་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་

[451]
བ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཆར་ཕྲེང་དགུ་གཏོར་ལ་ཆམ་སྐབས་སྦྱིན་བདག་མཁའ་འགྲོ་ཞེས་སོག་ཆས་སྤྲས་པ་ཞིག་དོན་སྲོལ་མཆིས་
ཀྱང། རྗེས་སུ་ལས་དོན་ཚུལ་ལྡན་མ་བྱུང་བས་མཐར་སྐྲོད་གནང་དགོས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང། ཀརྨ་པ་བཅུ་པའི་རྣམ་ཐར་་
པར། བྱའི་ལོར་སོག་རྒྱལ་མཁའ་འགྲོ་བློ་བཟང་བསྟན་སྐྱོང་ཀརྨ་པ་མཇལ་བར་ཐང་དུ་བཅར། མི་རིང་བ་ད་ལའི་ཧུང་ཐའི་ཇིའི་
དཔུང་དམག་གིས་བཅིངས་ཏེ་བཙོན་ཁང་ནང་འཆི་བའི་དུས་བྱས་སོ་ཞེས་གསལ་འདུག། འགྲོ་དང། སྒར་པ་སྐུ་ཉེར་འབྲེལ་བའི་རྐྱེན་ལས་བསྟན་སྲིད་ལ་གནོད་པའི་
སྐུ་ཆགས་བྱུང་བར། མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ནས་ད་ལའི་ཧུང་ཐའི་ཇིས་དམག་གིས་འཁུར་
བཟུངས། དགའ་ལྡན་དར་རྒྱས་ཚེ་དབང་རབ་བརྟན་སོགས་ཀྱི་དཔུང་དམག་བར་ཁམས་ཀྱི་
སྡེ་བར་འབྱོར་པ་ཙམ་་ཡིས་དགྲ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མགོ་བསྒུར་ཞབས་འདུད་ཞུས་ཏེ་ཤར་
ཕྱོགས་བསྟན་པ་འཇམ་དར་ཡུག་ཅིག་ཏུ་བཏང་སྟེ་དཔུང་ཆེན་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་ལོག་
དང། ད་ལའི་ཧུང་ཐའི་ཇི་དཔོན་གཡོག་རྣམས་བར་ཁམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞུ་བ་དང་སྦྲགས་
ལྷ་སར་འབྱོར་
ཤིང་སྟག་་ལོར་མདོ་ཁམས་རྒྱལ་ཐང་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་དང། འཇང་
གིས་ངན་རྒྱབ་བྱས་སམ། གང་ལྟར་བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་བཀའ་བརྩི་དང་ལེན་མ་ཞུས་
རྐྱེན་ཨུལ་ཇོའི་ཐའི་ཇིས་དམག་དཔོན་དང། རོགས་ཟླར་བཀའ་བརྒྱད་ནོར་བུ། མས་ཆགས་
པ་དཔུང་བཅས་བརྫོང་བདའ་མཛད་པ་ལྟར་ས་གནས་སུ་དཔུང་འཇུག་ཚ་ནན་བྱས་པས་ཤིང་
ཡོས་་ཟླ་བ་དང་པོའི་ནང་བྱེད་གཏེ་ཚང་མ་འཇུ་བཟུངས་ཀྱིས་དེ་ཚོའི་དཀྱིལ་ནས་
ནག་ཉེས་ཆེ་རིགས་གཙོ་དྲག་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་སྲོག་ཉེས་གཏོང་རྒྱུར་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་འཁྲིད་འབྱོར་
བྱུང་བར་མི་འཇིགས་སྲོག་གི་སྐྱབས་སྦྱིན་མཛད་དེ་དབུས་གཙང་རྫོང་གཞིས་ཁག་ལ་ཚེ་སྒང་
རིང་བཙོན་འཇུག་བྱེད་རྒྱུར་བཀོད་བརྫོང་གནང་ཞིང། དེ་བྱིངས་ཉེས་པ་ཆུང་གྲས་རྣམས་

[452] གཞན་མ་རྣམས་མདོ་ཁམས་སྟོད་སྨད་ཀྱི་སྡེ་དགོན། དཔོན་རིགས་
རྫོང་གཞིས་སོ་སོར་ཁབ་གོང་གཟེར་ཐོག་རྩིས་སྤྲོད་གནང་འདུག་
སྡེ་སྲིད་བློ་བཟང་མཐུ་ཐོབ་ལ་སྣེ་གདོང་བདག་མོའི་སྐོར་ལས་དགོངས་
འཁྲོལ་གྱིས་གསོལ་སྐལ་དུ་ཟངས་རི་དང། ས་སྣོན་དུ་རྩེད་ཐང་བཅས་སྩལ་ཏེ་ཟུར་
བཞུགས་གནང། གོང་སྨད་ཨ་ཝར་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོར་སྡེ་སྲིད་བསྐོ་གཞག་སྩལ་ཡང་
ལོན་ཕྲ་བས་རེ་ཞིག་སློབ་གཉེར་མཇུག་སྐྱོང་ཞུས་འཐུས་སུ་བཀའ་འཁྲོལ་ལྟར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་
ཚང་གི་གཉེར་པ་བློ་བཟང་སྦྱིན་པར་སྡེ་སྲིད་བསྐོ་གཞག་སྩལ་ཏེ་ཁྲི་འདོན་སོགས་གནང་
མེ་སྦྲུལ་་ལོར་འབའ་ཆོས་སྡེར་དགེ་འདུན་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་སྔར་ཡོད་ཕོགས་ཐོབ་
ཐོག་ད་ལམ་འཕར་སྣོན་དུ་ཆོས་གཞིས་སྦྱོར་འཇགས་དང། ཁྲལ་མི་རྣམས་ལ་ཁྲལ་
གསོ་ཁུངས་འཇུག་དེ་ཆབ་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེ་དང། རྨུ་ལི་རབ་
འབྱམས་པ་མཐུན་མོང་ལ་མི་ཉག་བརྒྱུད་རྨུ་ལི་ རྨི་ལི་  དང་འབྲེལ་མཚུངས་ནས་དུད་
སུམ་བརྒྱ་སྐོར་གྱི་མི་གྲ་ཡོང་འབབ་གསོལ་རས་སྩལ་བ་དང། སྐབས་དེའི་དུས་ནས་
རྨུ་ལི་ རྨི་ལི་  སྡེ་སྤྱི་ནས་གཞུང་ཕྱག་མཛོད་དུ་གསེར་ཁྲལ་ལོ་ལྟར་འབབ་མུས་ཡིན་པ་
རེད། ཤར་དར་རྩེ་མདོ་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་འདུ་སྒོ་ཆེ་ཞིང། འདོད་རྒུ་འབྱུང་བའི་
ཡུལ་གཞན་ལས་ཆེས་ཆེར་རྨད་དུ་བྱུང་ནའང། མཆོད་ཡུལ་རྣམ་དག་མེད་གཤིས་
དགའ་ལྡན་འགྲོ་ཕན་གླིང་གསར་འཛུག་གིས་དགེ་འདུན་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་ཕོགས་དང། ཇ་
ཚུལ་གྱི་ཐེབས་མཆོད་གཞིས་ནོམ་ངེས་དང། སྟོང་སྐུ་ལྔ་མཆོད་པ་བེ་ལོ་དགོན་པའི་འཛིན་
ཤུལ་ཁ་གཙང་ཐོག་ལྡུམ་ར་བའི་ཞིང་བརྒྱད། ཁྲི་འཇམ་མོ་སྙེ་ཞབས་དང། མཚོ་
ཐོག་གི་ཁང་པ་ལེ་ཚན་བཅས་པར་འབབ་འབྲུ་ཁལ་སུམ་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་སྐོར། གནས་འགོ་
ལྔ་མཆོད་པར་བསོད་ནམས་གཡུ་དྲུང་གི་ཞིང་དང། དཔལ་འཛིན་རོང་བསྡུ་རབ་ཀྱི་

[453] མདོ་ལྔ་མཆོད་པར་
བོན་དགོན་ལྡུམ་ར་བའི་འཛིན་ཤུལ་གྱི་ཁང་ཞིང་འབབ་འབྲུ་བརྒྱ་སྐོར་བཅས་སྦྱོར་འཇགས་
དང། ཁུངས་སོ་སོར་སློབ་དཔོན་བཅས་བསྐོ་བརྫོང་་དུ་ཀཱུ་ལ་ག་ན་མཛད། ལོ་རྗེས་མར་འགོ་ལོག་
དགོན་གསར་པར་ཆོས་གཞིས་ཆུང་བས་སྣོན་མར་ངོ་ལོག་པ་དུད་ལྔ་བཅུ་སྐོར་གྱི་ལག་
འབབ་འབྲུ་ཁལ་ཕྱེད་སུམ་བརྒྱའི་ཐོན་འབབ་དང། རྒྱལ་ཐང་དུ་དགའ་ལྡན་སུམ་རྩེན་གླིང་
གྲྭ་པ་ལྔ་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་སྐོར་ལ་དུད་སུམ་བརྒྱའི་རྐང་འགྲོ་ལག་འདོན། གཤོར་འདེགས་
སོགས་སྦྱོར་འཇགས་་འདུ་ཀཱུ་ལ་ག་བ་གནང་
པི་ཅིང་ནས་མཁར་སྔོན་པོའི་ཏཱ་ཆི་བླ་མ་དང། ལ་དུ་ཇར་ཀོ་ཆི་ཆེད་
གཏོང་གདོང་མན་ཇུ་་གོང་མ་ཁང་ཤིའི་ནས་ཕྱག་བྲིས་གནང་དོན། རྒྱ་ནག་གི་ནང་བློན་
ཕིང་སིང་ཝང་ནས་ངོ་ལོག་གིས་ནང་འཁྲུག་ཆེན་པོ་ཡོད་གཤིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་
བོད་པ་དང། སོག་པོའི་དམག་མིས་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་ཡོད་པ་ཞེས་ཞུ་འབྱོར་ལ། ཏཱ་
ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ནས། བོད་སོག་གི་དམག་རྣམས་རྒྱ་ཡུལ་ཚ་བ་མི་ཐུབ་ཅིང། འབྲུམ་
ནད་མ་ཐར་བས་ཕན་ཐོགས་དཀའ་ཞིང། ལྷག་པར་སོག་པོའི་དམག་མི་རྣམས་དགྲ་ཤུགས་
ཆེ་ཡང་བཀོད་ཆུན་དཀའ་བས་ཞབས་རྔོ་ཐོགས་མིན་ཞེས་བཀའ་ལན་སྩལ་བ་དང། ཕྱོགས་
མཚུངས་ཕིང་སང་ཝང་གིས་ཀྱང། ཤེའུ་པེའི་ལི་ཆཱེང་ཀུའི་ཅན་ཆེད་གཏོང་གིས་དམག་
རོགས་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་ཀྱང། རྒྱལ་བློན་ནང་འཆམ་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་ཐོག་
ལར་ནས་བོད་སོག་དམག་གིས་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀར་ཤོག་ནུས་མི་ཐོན་པའི་ཁར། སོག་
པོ་ཨོ་རོད་པ་རྣམས་དྲག་ཤུགས་ཆེ་བས་ཚང་མར་བརྡབས་གསིགས་ལས་སྤྲོས་པས་ཕན་

[454] ནང་འཁྲུག་མྱུར་དུ་ཞི་
བའི་ཐུགས་སྨོན་དང། གདན་ས་ཁག་ལ་ཞབས་རིམ་ཡང་གནང་་དུ་ཀཱུ་ལ་ཁ་ན་ཟུར་ཐོན་བྱེད་མིའི་རྒྱ་དཔོན་ལ་བོད་པའི་ཡིག་ཆར་ཕིང་སིང་ཝང་ཞེས་ཐོན་ཡང། རོག་ཧིལ་
   ༈   [Invalid character]   ༈   
བྱས་པས་མ་ཚད་བོད་དང། སོག་བོར་དམག་རོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡང་བྱས་པ་རེད། ཅེས་གསལ། འདུག་ཏཱ་ལའི་བླ་
   ༈    ད་ལན་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕྱོགས་མེད་
པས་བར་གནས་རང་ལ་བཞུགས་ཤིང། བོད་པ་སྨོས་ཅི། སོག་པོའི་དམག་མི་གཏོང་དང་
མི་གཏོང་གི་བཀའ་ཡང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་ཐད་ཀར་ཐག་གཅོད་གནང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་
ས་ལུག་་ལོར་སྡེ་སྲིད་བློ་བཟང་སྦྱིན་པས་ལོ་གསུམ་ཐུགས་འཁུར་
བཞེས་ཏེ་དགོངས་པ་ནན་ཞུ་གནང་བ་ལྟར། གྲོང་སྨད་པ་ཨ་ཝར་འམ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་
ལོ་ན་ཕྲ་ཡང་རྩ་གསུམ་ལུང་དང། སྔ་ཕྱིའི་ཐུགས་དམ་ལྟར་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འཁུར་དབུ་
ཚུགས་ཀྱིས་སྩལ་ཞིང། ཁོང་ལ་སྡེ་སྲིད་གོང་མ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་དམིགས་བསལ་
གྱི་བདག་རྐྱེན་དང།    ༈   
པར་མེད་ཚུལ་རྩ་ཚིག་ལ་ཕྱག་ཟུང་གིས་བརྗེས་སྦྱར་མ་རྩེ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོའི་གསུམ་སྐས་འགོར་
དྭགས་འདི་སྔར་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཁོ་ན་ཡིན་ཀྱང། བར་སྐབས་
སུ་གཞན་རྐྱེན་ངན་པས་དབྱེན་བཅོས་པར་བརྟེན་འབྲུག་ལུགས་སུ་འགྱུར་བ་མངའ་རིས་ནས་
བོད་པར་བསྡོ་ཐུབ་པ་ཡོང་དོན་མི་འདུག་སྙམ་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ནའང། སྟོད་མངའ་
རིས་ཕྱོགས་སུ་དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་ལ་དྭགས་པས་གནོད་འཚེ་ཡང་ཡང་བྱེད་པས་མ་ཚད། ས་
དགའ་དང་གྲོ་ཤོད་ཕྱོགས་ལའང། ཚུར་རྒོལ་བྱས་པར་བརྟེན་སྔ་ལོ་ནས་ཧོང་ཐའི་ཇིའི་སྲས་

[455]
འཁུར་བྱེད་མུས་སྡོམ་པ་ཕུལ་ཏེ་དང་བླངས་ས་སྲུང་དུ་ཐོན་བསྐྱོད་བྱས་པ་དང། འདི་ལོ་
སླར་ཡང་དམག་རོགས་སུ་དགའ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་བོ་ཤོག་ཐུ་ཇི་ནོང་གི་བུ་ལྷ་དབང་དཔལ་
འབར་དང། དའི་ཆིང་ཁོ་ལོ་ཆེའི་ཨེར་ཏེ་ཐའི་ཇི། ཇའི་སང་ཉི་ཤུ་སྐོར་དམག་དཀྱུས་
བཅས་གཏོང་གནང་མཛད་པ། སྐབས་དེ་རང་ལ་ཁང་དམར་ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་ལ་དྭགས་
པའི་བློན་པོ་ནོ་ནོ་ཤཱཀྱ། སྦྱོར་ར། ནོ་ནོ་བི་ཊ་རྫོ་ཀི་དམག་དང་བཅས་གདོང་ལེན་དུ་བྱུང་བ་
ཉིན་གཅིག་འཐབ་ལག་འཕྲོད་དེ་ལ་དྭགས་པ་ཕམ་ཉེས་ཀྱིས་སྤུ་ཧྲེང་སྟག་ལ་མཁར་རྫོང་དང་
རྩ་ཧྲེང་བཀྲ་ཤིས་སྒང་སོགས་རྫོང་བཙན་བཟུངས་བསྡད་པར་སོག་དམག་གིས་གླགས་མ་བརྙེད་
པར་སླར་ཡང་ལྷ་ས་ནས། ངམ་རུ་བ་དང། ཀོང་པོ་ཨ་ཕོ་བཀྲ་ཤིས། པདྨ་་ རྒྱལ་པོ། སྟག་
རྩེ་རྗེ་དྲུང་བཅས་ཀྱི་འོག་ཏུ་དབུས་དཔུང་ལྔ་བརྒྱ་བརྫོང་བདའ་གནང་བ་འབྱོར་ཏེ་མཁར་རྫོང་
ལེན་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་མ་བྱས་པར་ལམ་སེང་ལ་དྭགས་ནང་འཛུལ་བར། ལ་དཔུང་རྣམས་
ཀྱང་རྫོང་བློས་བཏང་གིས་རོང་ས་བསྲུང་བཀག་བྱས་ཀྱང་མ་ཐུབ་པར་སོག་བོད་ཀྱི་དམག་མི་
ལ་དྭགས་རྒྱལ་ས་སླེལ་ལ་འབྱོར། དེར་ལ་བོད་དམག་ཉིན་ཤས་འཁྲུགས་རྗེས་ལ་དྭགས་
རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཏི་མུར་སྒང་བྱ་བའི་ས་བར་བྲོས། སླེལ་གྱི་རྒྱལ་ས་བོད་པས་བདག་བྱས་
ལ་དྭགས་པས་ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་ནེ་འོབ་ལ་རོགས་ཞུས་ཏེ་དམག་འཁྲིད་ནས་དཔེ་ཐུབ་ཏུ་ཡོད་
པའི་བོད་པའི་སྒར་གཏོར་ཞིང། བོད་དམག་མང་པོ་འཇུས་ནས། ཀསྨིར་ལ་བརྩོན་དུ་འཁྲིད་
སླར་ཡང་སླེལ་དུ་ཉིན་གཅིག་འཁྲུགས་པ་ལ་དྭགས་པ་དང། ཁ་ཆེའི་དམག་མི་མང་པོ་ཕམ་
ཉེས་བཏང། སྐབས་དེར་འབྲུག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ མི་ཕམ་དབང་པོ་  བར་ཆིངས་
མཛད་དེ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་དང། བདེ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རིགས་མྱུག་བཅས་

[456] ལྷ་སར་བདེ་
ལྡན་གྱི་བུ་དང། ཨོ་རོད་དུ་ཚ་བོ་བུ་གཏེར་ཕུལ་གཤིས། གསོལ་སྐལ་དུ་སླེལ། དཔེ་
ཐུབ། ཁྲིག་རྩེ་སོགས་ཀྱི་མཁར་གཞིས་གནང། ལ་དྭགས་ཆོས་རྒྱལ་རྙིང་ཁུངས་ཀྱི་
རྒྱུད་པ་བློ་བཟང་པདྨ་ལ་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བསྐོས་ཤིང་རང་སྡེ་རང་བསྲུང་ཞུ་རྒྱུ་དང་
དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ལ་ལོ་ལྟར་གུས་འདུད་ཞུ་མིའི་ལོ་ཕྱག་པ་བཅར་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་མནའ་གན་
བཞེས་ཏེ་དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་དཔལ་བཟང་དཔུང་བཅས་མངའ་རིས་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་ལོག་
གིས་ཁུལ་དེའི་འགོ་འཛིན་ལྟ་བུར་བཞུགས་། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་གསུང་འབུམ་ཚ་པའི་ན་དང། ་མི་དབང་རྟོགས་བརྗོད་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་གཏམ་ནྣས་བྦར་
དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་དཔལ་བཟང་མངའ་རིས་སུ་བཞུགས་སྐབས། ཁོང་
དང་ཁུ་ནུ་རྒྱལ་པོ་སྐྱེར་སེང་གཉིས་བྱང་གཞུང་གུ་གེ་སྤུན་གླིང་ཐང་དུ་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ་
རྒྱལ་པོ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ལམ་ཡག་པོ་གནང་རྒྱུའི་མཧཱ་གུ་རུ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་དཔང་བཙུགས་ཀྱི་
མནའ་དམ་བཅས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གངས་དཀར་པོ་ཏི་སི་ནམ་བཞུ་དང། མ་ཕམ་གཡུ་
མཚོ་ནམ་ཟད། འདབ་ཆགས་ཕོ་རོག་ནག་པོར་སྐྲ་དཀར་ནམ་སྐྱེ། བསྐལ་པ་ནམ་སྟོངས་
ཀྱི་བར་དུ་དཀར་ཚོ་གཅིག་པ་བྱས་ཏེ་ཚོང་དང། གནས་བསྐོར་བ་ལ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀས་
ཁྲལ་དང། བསུན་གཙེར་མེད་པར་ཞི་བདེར་གནས་རྒྱུའི་ཆོད་དོན་ཞིག་བྱས་ཡོད་ཚོད་འདུག་་དེའི་སྐོར་དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་དཔལ་བཟང་གཤེགས་རྗེས་སྐུ་ཚབ་གཟིམ་དཔོན་དཔལ་བཟང་ལ་ཁུ་ནུ་རྒྱལ་པོ་སྐྱེར་སེང་གིས་ལྷ་སར་
འབུལ་རྒྱུའི་ཡི་གེ་ཞིག་བསྐུར་བའི་ནང་གསལ་འདུག་པ་དེ་སྐོར་མཁས་དབང་རྒན་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེར་བཀའ་འདྲི་
ཞུས་པ་ཁུ་ནུ་རྒྱལ་པོ་སྐྱེར་སེང་ཞེས་མི་ཐོག་བརྒྱ་ཕྲག་ཁུ་ནུའི་རྒྱལ་པོ་བྱས་ཤིང། དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་དཔལ་བཟང་དང་གྲོས་ཆོད་བཞག་
པའི་ཡིག་ཆ་དེ་འདྲ་རང་ཞིག་སྔར་པའི་སྐྱེས་ཁང་དེར་ཡང་ཡོད་པ་མཐོང་མྱོང་ཞེས་ཡིག་བརྗོད་རྣམས་གསལ་བ་གསུངས་བྱུང། །   ༈    ཆུ་ཁྱི་་

[457]
རྣམས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་དེ། ཟབ་གསལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཐུགས་
གཞོལ་བའི་སྐུ་མཚམས་བཅད་རྒྱའི་ངང། གློ་བུར་ཞབས་ཀྱི་སྙུན་གཞི་ལངས་པའི་ཚུལ་
བཞེས་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ཉིན་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ལྷ་སར་བཞུགས་པ་འཕྲལ་དུ་
གདན་ཞུ་འབྱོར་པ་ལྟར་སྐུ་མདུན་དུ་ཕེབས། ཁོ་བོ་ཅག་ སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་  གཙོ་བོར་གྱུར་
པའི་སྐུ་འཁོར་རྣམས་ལ་ལུགས་ཟུང་གི་བསླབ་སྟོན་དང། ཁྱད་པར་རྡོ་རྗེའི་སློབ་བུ་བདག་
ལ་ སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་  རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་གྱི་ལར་རྒྱ་སྐྱོང་ལུགས། རེ་ཞིག་གསང་རྒྱ་
ངོས་བྱ་བ་ཆེ་ཕྲ་བློས་མ་ཆོད་པ་མཐའ་དག་ལྷ་མོར་བརྟག་བསྒྲིལ་ཞུ་དགོས་སོགས་ཞལ་
ཆེམས་སྩལ་རྗེས། ཨོ་རྒྱན་སངས་རྒྱས་གཉིས་པའི་སྐུ་ཚབ་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་སོགས་ཐུགས་
དམ་གྱི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཕྱག་ཏུ་བཞེས་ཐུགས་སྨོན་དང། དབུ་ཐོག་ཏུ་བྱིན་རླབས་
ཞུ་གནང་མཛད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཞལ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གཟིགས་ཤིང། ཕྱག་གཡོན་
མཉམ་གཞག་གཡས་ཞབས་པུས་སུ་བཀག། སྤྱན་གཉིས་ཕྱེད་བཙུམས་ཏེ་བཞུགས་
པའི་ངང་མཛད་པའི་མཐའ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དུ་ཀཱུ་ལའི་འཕྲོ་འཐུད་རབ་གསལ་གསེར་གྱི་སྙེ་མ་ན་དང། གསེར་གདུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་
དཀར་ཆག་ན་
ཀུན་མཁྱེན་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ནི། སྐུ་གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་གླིང་སྨད་ཞབས་
དྲུང་དཀོན་མཆོག་ཆོས་འཕེལ་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟེན་ནས་གྲྭ་སའི་ཆོས་སྤྱོད་དང། གྲྭ་ཚང་
གི་འདོན་ཆོག་ནས་བཟུངས་འཛིན་སྐྱོར་ཐེག་པ་རིམ་འཛེགས་ཐོག་སྨོན་འགྲོ་ལོ་ཙཱ་བ་
ཡབ་སྲས་དང། ཟུར་ཆེན་ཆོས་དབྱིངས་རང་གྲོལ་ལས་ཐ་སྙད་རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་
ལ་གསན་སྦྱོང་རྒྱ་ཆེར་མཛད། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དང། གླིང་སྨད་

[458] ཕ་བོང་ཁ་པ་འཁོན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ། ཞྭ་ལུ་བསོད་ནམས་
མཆོག་གྲུབ། སྨན་ལུང་པ་བློ་མཆོག་རྡོ་རྗེ། ཆོས་རྒྱལ་གཏེར་བདག་གླིང་པ་སོགས་
གྲུབ་མཐའ་རིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་མདོ་སྔགས་གསར་རྙིང་གི་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཡོངས་
འཛིན་དུ་མ་བསྟེན་ནས་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རྩལ་རྫོགས་
མདོ་སྔགས་གསར་རྙིང་བཀའ་གཏེར་གྱི་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་བས་ས་སྐྱ་པ་ཡབ་སྲས་
འབྲི་སྟག་འབྲུག་པ། པཎ་ཆེན་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུས་གཙོས་པས་བླ་ཆེན་ཁག་ནས་བཟུང་
གངས་ཅན་བསྟན་འཛིན་ཕལ་མོ་ཆེ་དང། གཞན་ཡང་རྒྱ་ཧོར་བོད་གསུམ་གྱི་བླ་ཆེན། མི་ཆེན་
ཕལ་མོ་ཆེ་ཞལ་སློབ་ཏུ་མ་གྱུར་པ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དང། རིག་གནས་ཀྱི་གཞུང་འགྲེལ་གྱི་མཚོན་
པས་ཟབ་པ་དང། རྒྱ་ཆེ་བའི་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་གསུང་འབུམ་པོད་ཆེན་སུམ་
ཅུ་བརྒལ་བ་བཞུགས་པ་སོགས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་པ་ནི་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་
ལས་འདས་ཤིང། སྔ་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་འབྱུང་ལྷ་དབང་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྔ་པོ་ཆེའི་སྒྲ་དབྱངས་བ་འདས་ཤིང། གྲུབ་དབང་ཀློང་རྡོལ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་གིས་ཀྱང་
ཀུན་མཁྱེན་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ནི། བོད་ཀྱི་སྤྱི་དཔོན་དང། དཔོན་སློབ་གཉིས་ཀར་སོང་གཤིས་
རྙིང་མའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཞུས། རྙིང་མའི་གསན་ཡིག་པུ་ཏི་གཅིག་ལོགས་སུ་བཅོས། ས་
སྐྱ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཞུས་པ་བསྲེས་ཏེ་
གླེགས་བམ་གསན་ཡིག་པུ་ཏི་གསུམ་བྱས། ཁོ་རང་ཕྱི་དགེ་ལུགས་པའི་ཁ་འཛིན་མཛད་
ནང་ས་སྐྱ་པ་ཐུགས་དམ་མཛད། གསང་བ་གསང་སྔགས་རྙིང་མ་བ་ལ་སྙིང་ནས་གུས་
པས་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སེར་སྐྱ་གདུལ་བྱ་མང་པོ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་མཛད་པ་
དེ་བཟང། ཀློང་བརྡོལ་གསུང་འབུམ་ཆ་ན་ཞེས་གསུངས་པ་དང། སྲིད་དོན་གྱི་ཆ་ནས། ལུགས་ཟུང་དང་འབྲེལ་བའི་

[459] ཆོས་སྲིད་ཟུང་ལྡན་གྱི་བསླབ་བྱ་མེས་པོའི་ཞལ་
ལུང། མཆོག་དམན་ཀུན་ལ་མཁོ་བའི་ལུགས་ཟུང་གི་བསླབ་བྱ་མུ་ཐི་ལའི་འཕྲེང་བ། གཞན་
ཡང་རྒྱ་ཧོར་བོད་གསུམ་གྱི་མི་ཆེན་རྣམས་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་ཤོག་སོགས་ནས་སྲིད་ཀྱི་བྱ་
གཞག་ལ་གཞན་འདྲིངས་མི་འཇོག་པའི་དགོངས་རྩལ་ཇི་ཡོད་དངོས་སུམ་ཚད་མས་གྲུབ་
ཅིང། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུངས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་
དང། སྡེ་དཔོན་རྣམས་གཅིག་འོག་གཅིག་ཏུ་མ་འདུས་པས་ས་སྡེར་རྩོད་གླེང་གི་ནང་
འཁྲུག་སོགས་མེད་པར་གངས་ལྗོངས་བསྟན་པ་དཀར་འཇམ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་བདེ་བར་གནས་
ཐུབ་པ་དང། ལྷག་པར་སོག་པོའི་རྒྱལ་པོ། རྒྱལ་ཕྲན་ཚང་མས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཐོག་
ནས་བཀའ་གསུང་དང་ལེན་ཞུས་པ་དང། རྒྱ་ནག་མན་ཇུ་་གོང་མ་དང་མཆོད་ཡོན་དུ་
འབྲེལ་ཞིང། ་གོང་མའི་སྐྱབས་རོགས་མཛད་པའི་ཐུགས་རྗེས་རྒྱ་ནག་བྱང་ཤར་ས་
མཚམས་སུ་གནས་པའི་རྒྱ་སོག་མི་སེར་ཚང་མར་བདེ་འཇགས་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང། ཕྱོགས་
མཚུངས་རྒྱ་གར་དང། བལ་ཡུལ་སོགས་ལའང་ཆོས་དང། ཤེས་རིག་ཚོང་བཅས་
ཀྱི་འབྲེལ་བའི་མཐུན་ལམ་སྐྱོང་མཁས་གནང་བ་དང། མདོར་ན་ལྷ་སར་ཡོད་པའི་ཁ་ཆེ་དང་
བལ་པོ། རྒྱ་རིགས་སོགས་ནས་ཀྱང་རང་རང་ཆོས་ལུགས་ཅི་བདེར་བྱས་ཆོག་པའི་ཐོག་
ཀསྨིར་ནས་འབྱོར་བའི་ཁ་ཆེ་སྤྱིར་ལྷ་ཁང་གི་དོན་ལ་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ས་ཁང་དང། སྤྲོ་
སྐྱིད་གཏོང་ཡུལ་དང། ཕུང་པོ་སྐྱེལ་སའི་དོན་ལ་རྐྱང་ཐང་སྒང་དུ་ན་གླིང་རྒྱ་ཆེ་གཏན་
འཇགས་སུ་སྩལ་བ་དང། དེ་བཞིན་རྒྱ་རིགས་རྣམས་ལའང་གྲྭ་བཞིར་ལྷ་ཁང་དང། གཙང་
རལ་དུ་ཕུང་པོ་སྐྱེལ་ཡུལ་ས་ཆ་སྩལ་བ་སོགས་ཕྱི་ནང་མཆོག་དམན་ཚང་མས་སྤྱི་མོས་ཆེ་
ཞིང། སྤྱིར་སྟངས་སྐུའི་མཛད་པ་ལའང། བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་བླ་དཔོན་ཟུང་དུ་འཇུག་
པ་ཞིག་ཡིན་པར་མཛད་སྒོ་དང། ཆེན་པོའི་མདུན་སར་ན་བཟའ་དང། ཞབས་འབྲིང་

[460] རྒྱུན་བཞེས་གོས་དམར་སེར་འཇམ་སང་གི་རྭ་བཏང་བའི་
སྐུ་འགག་དང། སྐུ་གཟན། སྐུ་གཤམ་སོགས་ཁྲུ་ཐེངས་བདུན་བརྒྱད་མ་སོང་བར་མཆོད་
བཞེས་གནང་བ་དང། དེ་ཚོར་སྐབས་རེ་དྲེག་པ་ཆགས་ཏེ་ཕྱག་འབྱར་འགྲོ་བ་ཡང་ཡོང་གི་
ཡོད་པ་དང། ཞབས་འབྲིང་རྣམས་ལའང་རྟག་ཏུ་རྒྱས་སྤྲོས་བྱེད་པ་དང། ཆས་གོས་ཡ་མ་
གཟུགས་བྱེད་པར་མི་དགྱེས་ཤིང། ཤུགས་ཀྱིས་འདོམས་པར་མཛད། མི་དྲག་དང་
འབྱོར་ལྡན་དག་གིས་ལྷ་ས་དང། པོ་ཏཱ་ལའི་བར་རིན་ཐང་ཅན་གྱི་རྟ་བཞོན་ཏེ་འུར་རྒྱུགས་བྱེད་
པ་སོགས་ལ་མི་མཉེས་པས་དངོས་སུ་དགག་བྱ་མི་མཛད་པར། སྐབས་སྐབས་སུ་རྒྱལ་བ་
རང་ཉིད་ཆོས་གོས་དང་དབུ་ཞྭ་རྩེ་ཞྭ་བཞེས་ཏེ་ཞབས་འབྲིང་ཉུང་ཟད་དང་བཅས་པོ་ཏཱ་ལ་ནས་
ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང། རྭ་མོ་ཆེ་གཉིས་སུ་སྐུ་རྔུལ་བ་དང་བཅས་ཞབས་ཐང་དུ་
གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་པ་སོགས་ཐབས་མཁས་ཀྱི་མཛད་པ་རྨད་དུ་བྱུང། གཞུང་གི་
རྩེ་ཤོད་ཕྱག་མཛོད་དང། གཉེར་ཚང་སོགས་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་མངའ་བརྙེས་ཀྱང། སྐུ་
ཆས་རྣམས་རང་བཞིན་བར་མ་དོར་ཆུད་ཟོས་སུ་འབྲུ་རྡོག་གཅིག་ཙམ་ཡང་མ་སོང་བར་
དགོས་སར་མ་ཆད་ཅིང། མ་དགོས་སར་མ་ལྷག་པར། དཔེར་ན། སྐུའི་ན་བཟའ་རྣམས་ཁྲུ་
པར་གྲྭ་ཚང་གི་གྲྭ་པ་འགའ་ཤས་གཏོང་གནང་མཛད་སྐབས་ཀྱང། ཁོ་ཚོའི་སྐོལ་ཇ་ཡང་
གཟིམ་ཆུང་ཉི་འོད་འཁྱིལ་པའི་ནང་གི་གཟིམ་ཆུང་ཆུང་ངུ་ཞིག་ནས་རྒྱལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་
ཕྱག་བསྟར་ནས་ཀོ་ཐེལ་ཞིག་ནང་ཇ་སྟག་སོག་ལྡུར་མོ་མི་རེར་ཕྱག་ཚོའི་སྐོལ་ཇ་ཡང་
འདིའི་ཡིན་ཞེས་གནང་བ་སྐབས་རེ་ཐལ་ན་ལམ་སེང་ཇ་ཚུར་བཞེས་ཏེ་གསོལ་ཇའི་སྣོད་ནང་
འཇུག་པ་མཛད་པ་སོགས་ཕྲ་ཞིང་མཛངས་པའི་ཆོས་དང། འཇིག་རྟེན་གང་ལའང་
ཐུགས་ཞིབ་ཚགས་ཤིང། ་རྒྱལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གནང་ཐུབ་པ་དང། གཞན་འཇུག་
པ་བསྐུལ་བ་ལ་མཁས་ཤིང། ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་འདི་ཕྱི་རུ་ནོན་ཆེ་ལ། ནང་དུ་ཞབས་ཞུ་

[461] སྐུ་རྩེད་ལ་མཉེས་པ་ཡིན་པས། རྒྱུན་དུ་དཔོན་གཡོག་ཐམས་ཅད་གཟིམ་ཆུང་ནང་
བཞད་ཆ་ཐེག་ཐེག་ཡོང། གཟིམ་ཆུང་འགག་ཏུ་ཞབས་འབྲིང་རྣམས་དགོད་དྲོའི་རྣམ་པས་
རྩོམ་རྒྱག་རེས་བྱས་པ་སྐབས་རེ་གཟིམ་ཆུང་ནང་བཞེས་ཏེ་ཞལ་ཆ་ཡང་མཛད། རྒྱུན་གཏན་
དགོང་ཇ་བཞེས་བུར་ནང་འཁོར་ལ་གསོལ་རས་སྩལ་དུས་ཤེད་འཁྱེར་གྱིས་འཕྲོག་རེས་
མཛད་པ་དགེ་སློང་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ་ལགས་རང་སྐུ་ཤེད་ཆེ་བས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་
འགྲོ་བ་སོགས་སྐུ་རྩེད་ཀྱང་མཛད། སྨིན་གླིང་གཏེར་ཆེན་གྱི་སློབ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེ་མཆོག་འདུས་པ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་འཕྲོས་པའི་འབྱུང་བ་
བརྗོད་པ་གདུང་བའི་མུན་སེལ། ཅེས་གསལ་བ་དང་
ཡང་འཇུན་སྒར་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་དང། ཆོས་འཕེལ་ཅན་ནས་རྒྱལ་
མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་བཞེས་པར་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པས་རང་བཞིན་
གཏམ་འཆལ་བཟོས་པའི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ཡོད་པར་ཆ་འཇོག་བྱས་པའམ། རིགས་འཛིན་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རང་ཞེས་སྐལ་བཟང་དགའ་སྟོན་ན་ཡང་ན་གྲོང་
སྨད་ཨ་བར་ཞེས་པའི་ཚིག་ལ་གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ་བྱས་པ་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་རུང། ནུབ་
ཕྱོགས་པའི་མཁས་རི་ཅར་ས་ན་གྱི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པའི་དེབ་ཤོག་གྲངས་་མཁས་པ་རེ་ཟུང་ནས། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མསོ་ནི། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་
ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་སྲས་ཡིན་ཚུལ་བྲིས་འདུག་པ། དེ་ནི་ཧ་ཅང་གི་ནོར་འཕྲུལ་ཆེན་
པོ་ཞིག་སྟེ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆོས་འདུལ་བའི་དཔྱད་ཁྲིམས་ལ་ཡང་དག་པའི་
སྲུང་བརྩི་ཆེན་པོ་གནང་སྟེ་ཉེས་ལྟུང་ཆུང་ཚགས་ཕྲན་བུ་རེ་ལའང་ལམ་སེང་བཤག་
སྡོམ་མཛད་པ་དང། སྔར་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་རྒྱུན་སྨད་འདུལ་ལམ། མཁན་ཆེན་
སྡོམ་རྒྱུན་བཞེས་ཡོད་ཀྱང། ད་དུང་ཡང་བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་

[462]
སྤྲས་མཛད་དེ་གོང་དུ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་ལྟར་རྒྱ་ཧོར་བོད་གསུམ་གྱི་བླ་ཆེན་ཕལ་ཆེར་སློབ་མར་
མ་གྱུར་བ་མེད་པ་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཚང་མར་གསལ་པོར་ཡོད་པས་དེ་ལྟ་བུའི་ལོག་མཐོང་
རིགས་ནམ་ཡང་མི་མཛད་པ་རིགས་སོ།། །།

[463]
ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་དྲུག་པ་དང། སྡེ་སྲིད་དང། ལྷ་བཟང་ཁཱང་
ནང་ཁུལ་འགལ་ཟླ་བྱུང་བ་
༄༅། །རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་ཕེབས་ནས་རྒྱུན་རིང་པོ་
ཞིག་གི་བར་སྡེ་སྲིད་ནས་གསང་རྒྱ་གནང་དགོས་བྱུང་བ་རེད། དེའི་དོན་ནི། གཙོ་ཆེ་བ་
རྒྱལ་དབང་མཆོག་སྐུ་གཤེགས་ཁའི་ཞལ་ཆེམས་བཀའ་སློབ་དང། ཡང་སྒོས་སོག་
པོའི་ཡུལ་དང། མཚོ་སྔོན་ནང་ཡོད་སོག་པོའི་སྦྱིན་བདག་ཚོ་བཅས་བོད་སོག་མཉམ་
འབྲེལ་བྱས་ཏེ་ལང་གྲུ་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་ས་སྔོན་ཤོར་རྣམས་ཚུར་ལེན་ཐུབ་པའི་འཆར་རྩིས་
བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། སོག་པོའི་རྒྱལ་རིགས་ནང་མ་མཐུན་པ་བྱུང་རེས་བཞིན་་རྒྱལ་
དབང་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་སློབ་གནང་ན་ཚང་མས་བརྩི་འཁུར་ཞུས་ཏེ་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ་དུ་
གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་སོག་ཡུལ་སྤྱི་དང། བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ལའང་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་
ཆེ་བས་་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེ་གཤེགས་པ་ཤེས་ན་སོག་པོའི་ནང་རྒྱ་མིའི་དཀྲུགས་ཤིང་
སླེབས་ཏེ་ནང་མི་མཐུན་པ་ཡོང་རྒྱུའི་ཉེན་འགན་ཆེ་བ་དང། རྩེ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་ཡང་
ཡོངས་སུ་མ་འབྱོངས་པ་བཅས་དགོས་པ་དུ་མའི་སླད་གསང་རྒྱ་གནང་དགོས་བྱུང་བ་རེད་
གསང་རྒྱ་དེ་ཡང་་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་བཅད་རྒྱར་བཞུགས་པ་ལྟ་
བུ་བྱས་ཏེ་གསོལ་ཆས་གཟིམ་ཆུང་དུ་སྔར་རྒྱུན་འབུལ་བ་དང། བཀའ་བསྒྱུར་དང་
བཀའ་ཤོག་རིགས་ཀྱང་རྒྱུན་གཏན་ལྟར་མགྲོན་བརྒྱུད་ཀྱིས་གནང་ཞིང། མཛད་སྒོ་
རྣམས་ལ་ན་བཟའ་གདན་འདྲེན་ཞུ་བ་དང། བཅད་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་
ཆེས་གཙོས་བླ་སྤྲུལ། ཞབས་འབྲིང་རྣམས་ཀྱང་སྔར་རྒྱུན་ལྟར་བཅར་ཐོན་བྱེད་ཁུལ་དང་

[464] དྲིལ་བུ་དཀྲོལ་བ་དང། བགེགས་གཏོར་
ཕྱིར་སྐྱེལ་ཁུལ་བྱས་པ་བཅས་གཞུང་ཞབས་ཕྱིར་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ཐོས་ཡོད་
རྐྱེན་དོགས་འཆར་ཡོང་གི་མེད་པ་དང། ཡང་སོག་པོའི་སྦྱིན་བདག་གལ་ཆེའི་རིགས་
འགའ་ཤས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་མཇལ་ཁ་གནང་གི་ཡོད་པ། དེ་དུས་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་
ཚང་གི་དགེ་འདུན་གྲས་སྡེ་པ་བཀྲས་རབ་ཞུ་བ་ཞལ་ཁྱིམ་ཡང་འདྲ་ཚད་པ་དང། དགུང་
ན་མཉམ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་སྐུ་རྫུས་བྱས་ཏེ་མཇལ་འཕྲད་གནང་གི་ཡོད། སྐུ་རྫུས་བྱེད་
མཁན་དེ་རྒྱུད་གྱོང་དྲག་ནས་རེས་འགའ་ཁོས་རྒད་བུ་བཙོན་ལ་བརྫངས་ནས་སྡོད་དགོས་
པའི་བྱ་བ་གང་ཡང་མ་བྱས། ང་ཕྱི་ལ་འཐོན་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཤོར་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
བཟུངས་དགོས་པ་དང། སྐབས་རེ་བརྫིག་བརྫིག་གཏོང་བ་དང། སྐབས་རེ་སྐུ་མཁྱེན་
གསུང་མཁྱེན་ཞེས་འཇམ་མཁས་བྱས་ཏེ་གཅུན་དགོས་ཆེ་མཆོག་འདུས་པ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་འཕྲོས་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་གདུང་བའི་མུན་སེལ་ནང་གསལ་ཞིང། ཕྲན་གྱིས་བརྟཾས་པའི་
དབྱིན་དེབ་ནང། དེའི་སྐོར་ངག་དབང་ནོར་བུའི་བརྗེད་ཐོ་ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཞབས་འབྲིང་ནང་མ་མཁའ་རེགས་པ་ཟིལ་གནོན་
རྡོ་རྗེའི་སློབ་དཔོན་ངག་དབང་ནོར་བུ་ཞུ་བ་དེ་ཡིན། པ་སོགས་ཁག་པོ་ཞེ་དྲག་ཡོང་གི་
ཡོད་པ་རེད། གསང་རྒྱ་ཡུན་རིང་དྲགས་པས་གཞུང་ཞབས་རྣམས་ཀྱི་ཅུང་ཟད་དོགས་པ་
བྱེད་པའི་དུས་དང། གནས་ཆུང་སྐུ་བསྟེན་ཚེ་དབང་དཔལ་འབར་ཞེས་པས་སྐུ་གསོལ་
སྐབས་ཅུང་ཟད་ཤེས་ཚོར་བྱུང་སྟེ་ཁོ་རང་གི་སྲིང་མོ་ལ་བཤད་དེ་གསང་སྒོ་འཆོལ་གྲབས་
བྱེད་པའི་སྐབས་ཤིག་སྨིན་གླིང་གཏེར་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་དང། སྡེ་སྲིད་ཆེན་མོ་བཀའ་
བགྲོས་ཀྱིས། གདུང་སྲས་པདྨ་འགྱུར་མེད་རྒྱ་མཚོ་་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེར་གཙུག་ཕུད་
འབུལ་བ་གནང་རྒྱུའི་ཁུལ་མཛད་རྒྱུར་ཐུགས་ཐག་བཅད་དེ་ལྷ་སར་ཕེབས་དུས། གཏེར་
སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་ཕྱི་ཚོས་གདུང་སྲས་རིན་པོ་ཆེ་ལ། ད་རེས་ཡག་པོ་གཅིག་

[465]སྐུ་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ན་སྐུ་ཤ་འབྱོར་པ། ཞལ་ཁྱིམ་དཀར་ལ་ཞལ་
ཚོམས་ཀྱང་སྐྱ་ཟིང་ངེ་བ། དབུ་དཔྲལ་གྱི་དབྱིབས་ཆེ་བ་ཡོད་ཅེས་བསླབས་ནས་ཕེབས་
བཅུག་འདུག་དེར་མཚན་བྱང་གཏེར་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་རང་ནས་འབྲི་བ་གནང་སྟེ་སྐུ་རྫུས་སྡེ་པ་
བཀྲས་རབ་པར་ཕུལ། ཁོང་པ་སྤྱན་རྭ་ཆེན་སྤྱན་རྭ་ནི། སྐབས་དེའི་དུས་ཉི་འོད་དམ། མདྭངས་འོད་བཅོག་བྱེད་རྩིད་སྐུད་དམ། རྟ་རྔ་ནག་པོས་བལྷས་
པའི་མིག་ཁེབ་ཞིག་ཡོད། ཆེན་པོ་ཞིག་བཞེས་ནས། སྐུ་ཞབས་ཡིན་
ཁུལ་བྱས། གཏེར་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་ཡབ་སྲས་གཉིས་སྐུ་རྐྱང་ཕེབས་པར་ཞབས་ཕྱི་ཚོས་
ཇི་ལྟར་བསླབས་པ་ལྟར་རྟགས་ཚོ་ཚང་འདུག་པས། གདུང་སྲས་རིན་པོ་ཆེ་མར་ཕེབས་
ནས་འདི་འདྲ་འདུག་ཅེས་སློབ་སྟོན་གནང་བས་ཐམས་ཅད་འོ་ཡིན་ཐག་ཆོད་ཅེས་འོ་ཁོལ་
ལ་ཆུ་བླུག་པ་ལྟར་ཆེ་མཆོག་འདུས་པ་རྩལ་གྱི་རྣམ་ཐར་འཕྲོས་ལས་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་གདུང་བའི་མུན་སེལ། སོང་ཞེས་གསལ་འདུག་པས་གསང་རྒྱ་མི་འཆོལ་བའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱང་
དེ་དང། དེ་འདྲ་བ་མང་པོ་གནང་དགོས་བྱུང་བ། དེ་ཚོ་ཚང་མ་བོད་རང་གི་སྤྱི་དོན་ལ་
དགོངས་བཞེད་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང། དེའི་བར་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ནས། ཡང་
སྲིད་ཀྱང་རྩད་གཅོད་བྱེད་པར་ཐུགས་བློས་འཁེལ་བའི་མི་སྣ་ཆོས་རྗེ་ཟིལ་གནོན་རྡོ་རྗེ་དང་
རྡོ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་སོགས་གཏོང་གནང་གིས་ཕྱི་རྒྱར་གནས་ཆེན་ཁག་ལ་
བོད་ཁམས་བདེ་ཐབས་ཞབས་རིམ་སྒྲུབ་པ་དང། སྡིང་པོ་ཆེ་ངག་དབང་སྙན་གྲགས་
དཔལ་བཟང་པོ་དང། ཤར་ཁང་ནོ་མི་ཧན་གྱི་སྐུ་སྐྱེ་རྩད་གཅོད་ཡིན་པ་ལྟར་བྱས་ཏེ་འགྲོ་
གི་ཡོད་པ། རྟ་དབང་བླ་མ་དང། ཨ་ཡས་གདོང་པའི་བླ་མ་སངས་རྒྱས། མཚོ་སྣ་
རྫོང་སྡོད་རྒྱ་ཡག་པ་དང། སྤོ་ཤོད་པ་གཉིས་བཅད་ནས་སྔ་རྗེས་སྙན་ཞུ་ཕུལ་འབྱོར་དུ་
མོན་ལ་འོག་ཡུལ་གསུམ་དུ། ཡབ་སྔགས་རྒྱུད་རིགས་འཛིན་བཀྲ་ཤིས་བསྟན་འཛིན་

[466] ཡུམ་ཚེ་དབང་ལྷ་མོ་གཉིས་ལ་ཆུ་ཕག་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་སྐུ་བལྟམས་
པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་ཡོད་ཚུལ་གསལ་བ་ལྟར། ཆོས་རྗེ་ཟིལ་གནོན་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནས་
མངོན་ཆུང་བརྟག་དཔྱད་ངོས་འཛིན་ཞུས་པར་ཡིད་ཆེས་གསལ་པོ་རྙེད་པ་དང། སྡེ་
སྲིད་མཆོག་ནས་བླ་ལྷར་གསང་ལུང་ཕུལ་བ་དང། ཟན་བརྟག་བཅས་ལ་རྩེ་མཐུན་
བཟང་ཕེབས་བྱུང་བར་འཁྲུངས་ཡུལ་ལྷོ་འབྲུག་དང་ས་ཁད་ཉེ་བས་འགལ་རྐྱེན་འགྱུར་
དོགས་དང། ཕྱི་རྒྱར་གསང་སྒོ་དམ་པས་སྡིང་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་སྐུར་ཐུགས་དོགས་ཡོད་
ཚུལ་དང། སྒྲ་སྦིར་གང་ཆུང་ཐོག་ནས་འཕྲལ་དུ་མཚོ་སྣར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་སྤྱང་གྲུང་སྦི་
གསང་གང་ཆེ་དགོས་ཚུལ་བཀའ་རྒྱ་དང། བྱིན་རྟེན་སོགས་གནང་བར་མཚོ་སྣ་རྫོང་སྡོད་
གཉིས་ནས་ལམ་སེང་མཚོ་སྣར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་བཀོད་རྒྱར་གོ་བ་ལོག་བསྒྲུབས་བྱས་ཏེ་
ཡབ་ཡུམ་སྲས་བཅས་དོ་དམ་གང་ཆེས་བཟང་བཙོན་ལྟ་བུར་རྒྱུན་རིང་བཞག་པས་སྐུ་
མཉེལ་འོ་བརྒྱལ་ཆེ་བ་བྱུང་ཡང། རྗེས་སུ་སྡིང་ཆེ་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གི་དབུ་བླར་བརྟེན་
དེར་ངོས་འཛིན་གནང་སྟེ་ཡབ་ཡུམ་སྲས་བཅས་སྐུ་མཉེལ་མི་འབྱུང་བའི་ཞབས་འདེགས་
ཞུ་དགོས་མཚོ་སྣ་རྫོང་སྡོད་གཉིས་ལ་བཀོད་རྒྱ་དང། ཡབ་ཡུམ་ལ་ཟུར་ཆས། དེ་ནས་
རིམ་བཞིན་ཞབས་འབྲིང་ཆེད་འཛུགས་དང། དྲུང་ཚོ་ནམ་མཁའ་ཆོས་ལྡན་ཀ་ཁ་ནས་
བཟུངས་ཞལ་འདོན། ཆོས་སྤྱོད་སོགས་སྒྲོན་པར་ཆེད་གཏོང་གནང། དུ་ཀཱུ་ལའི་འཕྲོ་འཐུད་རབ་གསལ་གསེར་གྱི་སྙེ་མ་བ་ནས་བར་
ལྕགས་རྟ་་ལོ་ནས་གསེར་སྦྱང་ལས་གྲུབ་པའི་མཆོད་སྡོང་
འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་བཞེངས་རྒྱུའི་ལས་གྲྭ་དང། དུས་མཆོད་ཚོགས་མཆོད་ཆེན་མོ་
དང། དེའི་རྗེས་འབྲེལ་སེར་སྦྲེང་བཅས་གནང་རྒྱུའི་ཉེར་སྡོག་གྲ་སྒྲིག་ཀྱང་རྒྱ་ཆེ་གནང་
བཞིན་པ་རེད། རྒྱ་ནག་ནས་ཤིང་ཁྱི་་ཙམ་ནས་སོག་ཡུལ་ནང་ལ་ས་འོག་དར་

[467] གོ་གནས་སོགས་སྤྲད་དེ་དཀྲུག་ཤིང་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ཤིང། རྗེས་
སུ་གསང་རྒྱ་རྒྱུན་རིང་པས་སྡེ་སྲིད་ནས་དབང་ཆ་རྒྱུན་ཉར་གྱི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཚུལ་དང། དབུས་
གཙང་དང། མཚོ་ཁར་ཡོད་པའི་སོག་པོ་རྣམས་ལ་སྡང་ཟུག་བྱེད་ཚུལ་བོད་སོག་གཉིས་
དབར་ལ་ཡང་དཀྲུག་ཤིང་རྣམ་མང་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སོག་པོའི་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཀྱང་དོགས་
པ་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་པ་དང། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་ཡུལ་དུ་གདན་ཞུ་ཞུ་
རྒྱུའི་རྒྱ་རྒྱལ་མན་ཇུ་གོང་མའི་ཕྱག་བྲིས་རྣམས་བོད་གཞུང་བརྒྱུད་འབྱོར་པ་སྐབས་འཕྲལ་སོ་སོར་
སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཆེད་དུ་འབུལ་གནང་མཛད་པར། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་
རང་ཉིད་ནས་རྒྱ་ཕྱོགས་འབྲུམ་ནད་སྐུ་དོགས་ཀྱིས་ཕེབས་རྒྱུ་ཞལ་བཞེས་མ་གནང་བ་ཡང། སྡེ་
སྲིད་ནས་དགག་བྱ་བྱས་ཚུལ་དོགས་ངན་བྱུང་བར། སྡེ་སྲིད་ནས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་རྒྱ་ནག་ཏུ་
ཆིབས་བསྒྱུར་ཐུབ་པའི་སྐྱབས་བསྐུལ་དང། རྒྱ་རྒྱལ་་གོང་མར་ཡང་གསེས་བཀྲོལ་གནས་
ཚུལ་གནང་དགོས་བྱུང་བ་བཅས་ཧ་ཅང་མཛད་དཀའ་ཆེན་པོ་བྱུང་འདུག་
ད་ཆ་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ཙམ་ལ་ཕེབས་པ་དང་
བཅས་རིམ་པས་གསང་བརྟོལ་དུས་སུ་བབས་པའི་ལུང་བརྟག་ཐོན་གཤིས་མེ་བྱི་་ཟླ་་
ཚེས་་ཉིན་ཐོག་མར་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ལ་གསང་བ་གནང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། ད་ལྟ་
རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་དུ་ནང་དོན་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་ཚུལ་གསང་བརྟོལ་གནང་བ་དང། དེ་གའི་
ལོར་རྒྱ་བོད་མཆོད་ཡོན་གྱི་ལར་རྒྱར་བརྟེན་ཉི་མ་ཐང་པའི་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་གཞོན་ནུ་རྒྱ་
ནག་ཏུ་ཆེད་གཏོང་གིས་གཞུང་ཐོག་ནས་གསང་རྒྱ་གསལ་བསྒྲགས་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་འོད་དཀར་ཅན་གྱི་འཕྲེང་བ་བ་དང། རབ་གསལ་གསེར་གྱི་སྙེ་མ་་
་རོག་ཧིལ་་ཧར་ཝ་་མན་ཇུ་་གོང་མས་ཉི་མ་ཐང་ཞབས་དྲུང་ལ་ཕོ་བྲང་གི་སྒོ་གཉིས་པ་བར་ཕེབས་བསུར་
ཕེབས་པ་དང། མཐོང་གཟོས་ཆེན་པོ་གནང་སྟེ་ཕྱག་རྟགས་བཞེས་པ་རེད་ཅེས་བྲིས་ཤག། དང། ཡང་སྲིད་མཆོག་

[468] རིང་མིན་་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གདན་ཞུ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་
ཞུ་བར་གཏོང་གནང་ལ་མན་ཇུ་་གོང་མ་ཁང་ཤིའི་དགོངས་པར་འབྱོར་ཞིང། མཐུན་ལམ་ཡང་
གང་ཡག་ཅིག་བྱུང་འདུག་རུང། སོག་པོ་སྦོ་ཤོག་ཐུ་དང། རྒྱ་མི་དམག་འཁྲུགས་ཀྱིས་
ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་སྦོ་ཤོག་ཐུ་རྒྱལ་པོ་ཨ་ནུ་བསད་པ་དང། རྒྱ་རྒྱལ་་གོང་མ་ཁང་ཤི་
ཉི་ཤར་ཕྱོགས་འབྱོར་ཏེ་མཚོ་ཁའི་བླ་དཔོན་རྣམས་་གོང་མ་མཇལ་བར་ཡོང་དགོས་ཚུལ་སྦིར་
གྲགས་ཆེ་བས་སོག་པོ་དང། མཚོ་ཁའི་དཔོན་རིགས་རྣམས་་གོང་མ་མཇལ་བར་བསྐྱོད་
ན་འགྲིགས་མིན་སློབ་སྟོན་ཞུ་མི་འབྱོར་བར་མི་སྣ་དང་བླ་མ་ཁ་ཤས་མཐུན་ལམ་ལྟ་བུར་བཅར་བ་
ལས། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སོགས་སྲིད་དབང་ཡོད་རིགས་བཅར་ན་འགྲིགས་མིན་དང། དོན་
སྙིང་སོག་བོད་རྣམས་ཕྱི་ནང་གང་སར་ལར་རྒྱ་མི་ཞིག་པ་དགོས་ཚུལ་བཀའ་སློབ་ཐོག་་རྒྱལ་
དབང་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་ཕེབས་ཚུལ། བཀའ་སློབ་ལྟར་གསང་རྒྱ་གནང་ཚུལ། ད་ཆ་
ཡང་སྲིད་ཀྱང་སྐུ་ནར་སོན་པ་རིང་མིན་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་ཞུ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་སོགས་གསང་རྒྱ་
བཀྲོལ་བའི་གནས་ཚུལ་སྐྱེལ་མི་བཅས་པར་སྐུ་ཚབ་ཆེད་གཏོང་ཐོག་མཐའ་དམག་ཞི་ཞིང་
བཞེད་དོན་མྱུར་འགྲུབ་ཡོང་བའི་ཞབས་བརྟན་ཡང་རྒྱ་ཆེ་གནང་འདུག་
ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ཡབ་ཡུམ་བཅས་མེ་གླང་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་
གསང་རྒྱའི་སྟབས་སྐྱ་དར་སོགས་ཧ་ཅང་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆིབས་རག་རྟ་སྤུངས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་
མཚོ་སྣ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས། སྣ་དཀར་རྩེར་སྐུ་་གོང་མའི་སྐུ་ཞང་ཡར་འབྲོག་ཁྲི་དཔོན་གྱི་
གཟིམ་ཁང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས། རབ་གསལ་གསེར་གྱི་སྙེ་མ་ནས་བར། ཕྱོགས་མཚུངས་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་རྩེའི་ཚོམས་ཆེན་
རྙིང་པར་སྲིད་སྐྱོང་གི་དྲུང་ཡིག་བསྟན་འཛིན་དབང་པོ་དང། དཀོན་མཆོག་རབ་བརྟན་ནས་
སེ་འབྲས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཁྲི་གདན་ཟུར། ཚོམས་ཆེན་སྟེང་དུ་ཆ་དཀར་བ་པདྨ་བསོད་ནམས་

[469] འབྲས་སྤུངས་སུ་ཆ་དཀར་པ་པདྨ་བསོད་ནམས་དང། གྲ་
ནང་པདྨ་ཚེ་རིང། སེ་རར་ལྷ་ཁང་པ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུ་དང། འབྲང་རྒྱས་ཤག་པ་ཕྱག་རྡོར་
དཔལ་འབར། དགའ་ལྡན་དུ་ཆུ་ཤུར་དབུ་བཞི་བ་དང། མེ་ཏོག་ལྡུམ་རྭའི་ཐང་དུ་ལྷ་ས་བ་
ཚང་མ་འཛོམས་སར་མི་དཔོན་ཞང་གྲོང་པ་རྡོ་རྗེ་དང། ཤར་བཀྲ་ཤིས་བཅས་ནས་ལྔ་པ་དྲུག་
པར་འཕོས་པའི་གཏམ་རྣ་བའི་བཅུད་ལེན་རྒྱས་བསྡུས་ཐོག་ནས་གསང་བཀྲོལ་ལེགས་པར་
མཛད་པ། ཞབས་འབྲིང་གླང་སྙིང་ཅན་ཁ་ཅིག་མ་གཏོགས། དེ་བྱིངས་སེར་སྐྱ་མཆོག་
དམན་ཚང་མས་དགའ་སྐྱོའི་ཀུན་རྟོག་ཕན་ཚུན་འགྲན་པ་བཞིན་མཆི་མ་དབང་མེད་དུ་དྲུལ་བར་
སྣང་ཞིང། ལྷ་སའི་རྒན་པ་ཁ་ཅིག་ནས། སྐུ་དྲིན་ཆེ། ལོ་དེ་ཙམ་བར་རྒྱལ་དབང་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་མ་བཞུགས་པའི་ས་སྟེང་མིའི་སྡུག་བསྔལ་དང། ཆོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐུགས་འཁུར་
ཐམས་ཅད་སྡེ་སྲིད་སྐུ་ཞབས་གཅིག་པུས་བཞེས། ངེད་ཚོས་ས་རུབ་པ་མ་ཤེས་པར་ཉི་མ་
ཤར་བ་མཐོང་བྱུང་སོགས་ལབ་སྐད་དང། གཞུང་ཞབས་ཁག་ཅིག་ནས་ད་བར་གསང་རྒྱ་
གནང་ཞེས་མི་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་གྱིས་སྣ་ཤུ་བུད་པ་སོགས་བྱུང། རབ་གསལ་གསེར་གྱི་སྙེ་མ་ན་ནས་བར། དེ་མཚུངས་རྒྱ་ཁྱབ་
རྫོང་གཞིས་ཚང་མར་བཀོད་རྒྱའི་ཐོག་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱང་མཛད་འདུག་
བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནས་དཔོན་སློབ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་
སྣ་དཀར་རྩེར་གདན་དྲངས་ཏེ་མེ་གླང་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་གཟིམ་ཆུང་བསྟན་འཛིན་
ཕོ་བྲང་དུ་མཇལ་འཛོམས་ཐོག་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་བཞེས་གནང་སྟེ། མཚན་བློ་བཟང་
རིན་ཆེན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གསོལ་སྤྱོད་ཚུལ་གསལ་བ་བྱེད་པ་འོད་དཀར་ཅན་གྱི་འཕྲེང་བ་ན། བ་དང། སྡེ་སྲིད་ཀྱི་རིགས་སྲས་ངག་དབང་བསམ་འདི་ནི་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་བདག་མོ་གཞོན་པའི་སྲས་དཔལ་རབ་ཁང་གསར་བ་ཞུ་བ་དེ་ཡིན་

[470] དྲུང་འཚོ་དར་མོ་བ་དང། ལྐོག་པ་ཕུན་ཚོགས་དབང་པོ་
གཉིས་ལ་མགྲོན་གཉེར་དང། དྲུང་ཡིག་སྦྲགས་མ། འབྲི་ལུང་པ་བློ་བཟང་དཔལ་འབྱོར་
གསོལ་དཔོན། མགྲོན་གཉེར་རྟ་ར་མདོ་པ། གཉེར་པ་ལྷ་ས་རག་པ་བཅས་བསྐོ་བཞག་གིས་
སྣ་རྩེར་བརྫོང་བདའ་དང། བཞུགས་སྒར། དགའ་སྟོན་གྱི་བཅའ་སྒྲིག་རྣམས་བཀའ་ཤག་
སོགས་ལ་བཀོད་འདོམས་གནང་སྟེ། གང་ཅིའི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་གཙོ་བཀའ་ཤག་པ་དར་བྱུང་
དགྲ་འདུལ་རབ་བརྟན་སོགས་ལ་བསྐོ་གཞག་དང་འབྲེལ་སྒར་ཆེན་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་སྙེ་
ཐང་བཀྲ་ཤིས་སྒང་དུ་ཕུབས་ཏེ་སྒར་སྒྲིག་རྒྱས་པ་བཅས་ལེགས་པར་གནང། ཟླ་་ཚེས་་
ཆིབས་རག་རྒྱས་པ་དང་བཅས་སྣ་དཀར་རྩེ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཚེས་་ཉིན་སྙེ་ཐང་དུ་
ཕེབས་སྐབས། སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་དང། བསྟན་འཛིན་ད་ཡན་རྒྱལ་པོ། སྐྱིད་ཤོད། རྒྱ་
རི་སོགས་མི་དྲག་དང། གདན་སའི་བླ་སྤྲུལ། གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱ་བཅས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་
དང་བཅས་མཇལ་གུར་གུར་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་
དང་ལྷན་ཅིག་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མཎྜལ་ལྗགས་བཤད་དང་ཆབས་ཅིག་སྐུ་གོང་མའི་
ཞལ་ཆེམས་ནས་བཟུངས། གསང་རྒྱ་གནང་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཡོངས་རྫོགས་
ཐོག་ད་ཆ་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་བྱུང་སྟེ་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་
མཛད་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་བཤད་རྒྱས་པ་གནང། སྙེ་ཐང་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་
བཅའ་བཞུགས་མཛད་དེ་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་སྙེ་ཐང་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་སྐྱིད་ཚལ་ཀླུ་
སྡིང་བཞུགས་སྒར་དུ་བཞུགས་ཞག་དང། མེ་གླང་་ཟླ་་ཚེས་་སྔ་དྲོ་ནས་
དགུན་ཆས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་གནང་རྗེས་རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་གྱི་མི་སྣ་དང། གཞུང་ཞབས་སྐྱ་
སེར་གྱི་ཆིབས་ཞབས། སེར་སྦྲེང། བྲོ་གཞས་སོགས་ཀྱིས་མདུན་བདར་ཏེ་གྲུ་འཛིན་
གཉིས་པའི་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོའི་གསེར་གྱི་ཁྲི་ལ་ཞབས་སོར་འཁོད། ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་

[471] མན་ཇུ་་གོང་མའི་མི་སྣ་ལྕང་སྐྱ་སྐུ་སྐྱེ་ངག་དབང་ཆོས་ལྡན། དགའ་ལྡན་ཁྲི་
རིན་པོ་ཆེ་སོགས་བླ་ཆེན་དང། མི་ཆེན་ཁག་ནས་མཛད་སྒོའི་ལེགས་འབུལ་བསྟར། ཟླ་་
ཚེས་་ཉིན་་གོང་ས་མཆོག་དང། དཔོན་སློབ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ལྷན་རྒྱས་ནས་གསེར་
གདུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་ཤིས་བརྗོད་ཀྱི་རབ་གནས་དང། མཛད་སྒོ་
ཡང་གནང་བ་དང། ལོ་འདིར་བོད་ཀྱི་ས་པྲ་ཡོད་རིགས་ལ་ཁ་གནོན་དང། བསྟན་སྲིད་ཀྱི་
ཞབས་བརྟན་དུ་མཆོད་རྟེན་སོགས་ཁྱོན་ཆེ་གསར་བཞེངས་མཛད་ཁོངས། མཚོ་ཁ། རྒྱལ་
ཐང། དར་རྩེ་མདོ་གསུམ་སོ་སོར་ལྷ་ཁང་གསར་རྒྱག་དང་འབྲེལ་བས་འབུར་སྐུ་བྱིས་པ་ལོ་
བརྒྱད་ཙམ་པའི་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་སྣང་བརྙན་བཞེངས་པར་མཛད། རབ་གསལ་གསེར་གྱི་སྙེ་མ་ན་ནས་བ་
ས་ཡོས་་ལོར་དཀོན་མཆོག་ད་ལའི་ཁཱང་ངམ། བསྟན་འཛིན་ད་
ལའི་ཁཱང་གི་སྲས་བགྲེས་པ་བསྟན་འཛིན་དབང་རྒྱལ་དང། གཞོན་པ་ལྷ་བཟང་གཉིས་ཐུགས་
ནང་མ་མཐུན་པར་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གཞུང་བསྟན་ལར་རྒྱ་མི་འཛོལ་བའི་བར་གསེས་ཐོག་
གཞུང་ནས་བར་མི་རྒྱུ་འདོན་བཅས་གནང་སྟེ་ལྷ་བཟང་མཚོ་ཁར་གསོལ་སྐལ་དང་བཅས་ཕེབས་
མཚོ་སྔོན་གྱི་དཔོན་ཁག་ཚོ་ཡང་ནང་ཁུལ་མ་འཆམ་པས། བཱ་ཐུར་ཐའི་ཇི་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་
དགོས་བྱུང་བ། ད་ལས་དའི་ཆིང་ནས། ད་ཡན་ཧོང་ཐའི་ཇི་བསླུ་ཐབས་ཀྱིས་བསད་པ་
སོགས་སྟོང་འཁོར་ཚོགས་འདུར་ལེགས་ལམ་མ་བྱུང་བ། ཨོ་རོད་ནས་ཚེ་དབང་རབ་བརྟན་གྱིས་
སྡེ་སྲིད་ཀྱི་མཛད་པ་ཅི་མཛད་སྐྱོན་དུ་མཐོང་བའི་གླེང་གཞི་མང་བའི་ཁར། ་རྒྱལ་དབང་མཆོག་
ལའང་ལོག་མཐོང་དང། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ལྕང་སྐྱ་སྐུ་སྐྱེར་དགོངས་འཕོག་སོགས་ཕྱི་ནང་
བྱ་སྤྱོད་གང་ཅིར་་གོང་ས་མཆོག་ཐུགས་འཚིག་པ་ལྟ་བུས་ད་ནི་སློབ་གཉེར་བྱས་ཞན་འདྲ་
གསུངས་ཏེ་ཐུགས་སྒྱིད་ལུགས་མཛད་པར་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་དང། སྐུ་མདུན་པ་སོགས་ནས་

[472] གཞུང་གནས་དང། གདན་ས་ཁག་
ནས་མཚོ་ཁ་དང། སོག་ཡུལ་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་ཕྲན་སོ་སོར་སློབ་སྟོན་དང། གསེས་བཀྲོལ་
གནང་བར་ཆེད་མངགས་མི་སྣ་ཁག་བརྫོང་བདའ་གནང་དགོས་བྱུང་རབ་གསལ་གསེར་གྱི་སྙེ་མ་ན་ནས་བ། བྱུང་བ་དང། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་
ཆེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་གདན་ཞུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐོར་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ནས་རྒྱ་བོད་གཞུང་བསྟན་བཟང་པོར་
གནས་ཆེད་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་དགོས་པའི་མི་སྣ་ཆེད་གཉེར་གདོང་ཞུ་ཡིག་འབུལ་གནང་
མཛད་པ་དེ་ལྟར་ཡང། པཎ་ཆེན་རང་གི་དགོངས་གཞིར། དངོས་གཞི་མན་ཇུ་་གོང་
མས་སྤྱན་བསྐྱངས་བཟང་པོས་བཀའ་སྩལ་བ་དང། རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བསྟན་པའི་
ཞབས་འདེགས་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་ཐབས་ལ་ཕན་པ་ཙམ་མངོན་ཡང། རང་ཉིད་མདོ་
སྔགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དམན་པས་བསྟན་འགྲོའི་ཕན་བདེར་འགྱུར་དཀའ་བ་མ་ཟད། གཏམ་
ནོར་ཁ་དྲག་གི་ཆེད་བསྙེགས་ལྟ་བུར་བརྟེན། དགེ་བཤེས་ཁ་རག་པས། སྙན་གྲགས་
བདུད་ཀྱི་ཕྱེ་གཏོར་ཡིན། །རྙེད་བཀུར་འཆིང་བའི་ཞགས་པ་ཡིན། །བསོད་ནམས་
དགེ་སྦྱོར་གྱི་བར་གཅོད་ཡིན། །དུག་ལ་སྨན་དུ་མ་བལྟ་ཨང། །གསུངས་པ་དང། ཁྲོ་བུ་
ལོ་ཙཱ་བས། གཏན་གྱི་རང་འགྲོས་མ་ཤེས་ན། ཇི་ཙམ་གཞན་གྱི་དཔོན་བཅོལ་བ། དོན་ལ་
གླ་མེད་ཀྱི་འཁོལ་པོ་ཡིན། མིང་སྟོང་སྐམ་པོ་འདི་ཨ་ཙ་མ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དོན་
ལ་གནས་པས་ཕྱི་རྒྱར་འབྲུམ་པ་མ་ཐར་བས་དོགས་ཟོན་བྱེད་དགོས་ཁོ་ནར་སྙད་དེ་ཕེབས་བཞེད་
མ་གནང་སྤྱོད་ཚུལ་གསལ་བ་བྱེད་པ་འོད་དཀར་ཅན་གྱི་འཕྲེང་བ་ན། བ་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེས་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་འགོག་ཐབས་གནང་བའི་
དོགས་ཆགས་བཅས་ཕྱི་ནང་གང་ས་ནས་སྐུ་མཉེལ་པོ་ཞིག་བྱུང་འདུག་
བལ་ཡུལ་ཡམ་བུ་ས་སྤྱོད་ནས་་གོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་དྲུག་པ་ཁྲི་ཕེབས་

[473] མ་ཊཾ། ཇི་ན་དེའུ་བཅས་ངོ་གཡོག་བཞི་བཅུ་
སྐོར་འབྱོར་བ་སྣེ་ལེན་དང། སྐྱེས་ལན་གཟབ་པ་སྩལ། བསྟན་འཛིན་ད་ལའི་ཁཱང་ཆབ་
གཞི་ལྟ་བུའི་བསྙུན་མནར་ཇེ་སྡུག་གིས་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་གཤེགས་པ་གཞུང་གནས་ནས་
ཀྱང་བླ་སྤྲུལ་ཁག་ལ་བསྔོ་ཞུ་དང། དགོངས་རྫོགས་རྒྱ་ཆེ་བསྒྲུབས་པར་མཛད། བསྟན་
འཛིན་ད་ལའི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་བགྲེས་པ་བསྟན་འཛིན་དབང་རྒྱལ་ཧོང་ཐའི་ཇིའི་བུ་དོད་བྱས་ཏེ་
སོག་ཡུལ་དུ་བཞུགས་གཤིས། ཆུང་བ་ལྷ་བཟང་ཀླུ་དཔལ་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ཡབ་མེས་
ཀྱི་དུས་ལྟར་ལྷ་བཟང་ཁཱང་ཞེས་རྒྱལ་པོའི་མཚན་གནས་གནང་
དར་རྩེ་མདོ་དེ་བཞིན་སྔར་ནས་བོད་ས་རྙིང་ཁུངས་ཐོག་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ས་
མཚམས་ལ་བརྟེན་ས་སྐྱ་དང། ཕག་གྲུའི་སྐབས་ནས་དམིགས་བསལ་གྱིས་ཁྲལ་བསྡུ་
ཁྲིམས་གནོན་སོགས་རྒྱ་ཆེ་མ་གནང་བར་རང་ཁོངས་སུ་བཟོད་བདེར་འཇོག་གནང་མཛད་
མུས་ཤིག་ཡིན་ཀྱང། ས་སྐྱོང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་དུས་བླ་མ་རབ་འབྱམས་པའི་ལག་
ནས་བཞེས་པས་གཞུང་གི་ཐད་ཀའི་འཛིན་སྐྱོང་གནང་བ་ཞིག་ལས། མན་ཇུ་་གོང་མའི་
མངའ་ཞབས་ནས་ཤོར་བ་སོགས་མིན་རུང། རྒྱ་བོད་སྣེ་མོ་བ་འགའི་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་
དར་རྩེ་མདོ་རྒྱ་འོག་ཡིན་ཚུལ་རྩོད་གླེང་དང། མི་ཉག་ཕྱོགས་ལའང་རྒྱས་རྩོད་གླེང་བྱས་པ་
ཉེ་ལམ་ལ་མོ་རྩེ་པ་དང། ལྕགས་ལ་ཟློས་པའི་མི་ཆེན་དཔོན་བསད་མིན་སྐོར་ཚ་ཐོག་གྲང་
བཞག་གི་སྐབས་བབས་གནང་རྒྱུར་ངེས་ཏེ་ལི་ཐང་དང། འབའ་ཕྱོགས་ནས་དམག་གི་གྲབས་
གཤོམ་དང། ས་གནས་ཀྱི་རྫོང་སྡོད་མི་འགྲོ་དྲག་འདེམས་བརྟག་ཐོན་ལྟར་རྩེ་མགྲོན་བློ་བཟང་
དོན་གྲུབ་དང། ཤོད་མགྲོན་འཇམ་དབྱངས་གཉིས་ལ་བསྐོ་གཞག་གིས་བརྫོང་བདའ་གནང། རབ་གསལ་གསེར་གྱི་སྙེ་མའི་ན་
སྡེ་སྲིད་མཆོག་ནས་་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེར་གསན་སྦྱོང་གི་ཞབས་བསྐུལ་གནང་རེས་བཞིན་

[474] ད་ཆ་་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་
ཆེ་དགུང་གྲངས་ཉི་ཤུར་ཕེབས་པས་ཐུགས་རྫོགས་གནང་རན་པས་དེའི་ཆེད་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་
་རྒྱབ་ཁབ་ཏུ་གདན་ཞུ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་ཡང་ཡང་ཞུ་གནང་ལ་གསན་དགོངས་མ་གནང་བར་
ཉིན་གཅིག་བསླབ་སྡོམ་ཞུ་བར་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་རྐྱེན་སྡེ་སྲིད་ནས་
སྡོམ་བཞེས་གནང་ན་ཡག་པོ་ཡོང་རེས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཕེབས་རྒྱུའི་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱི་གོ་
སྒྲིག་ལེགས་པར་གནང་ཐོག་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་ཡང་ཞིབ་ཆའི་ནང་སྙན་ཞུ་གནང་དང་
་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་ཆིབས་ཞབས་དང། དགོས་མཚམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུ་མི་གཅིག་
ལྕོགས་སུ་ལྷ་བཟང་ཁཱང། སྐྱིད་ཤོད་སྡེ་པ། ལ་མོའི་སྐུ་བསྟེན། གདན་སའི་མཁན་སྤྲུལ་
དྲག་འདེམས་བཅས་ཆུ་རྟ་་ཟླ་་པའི་ནང་གཙང་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་
དེའི་སྐབས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཞིབ་པ་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྤྱོད་ཚུལ་གསལ་བ་བྱེད་པ་འོད་དཀར་ཅན་གྱི་འཕྲེང་བ་བ་
རྣམ་དུ། ཆུ་རྟ་ཟླ་བ་དང་པོའི་ནང། གཟིམ་ཆུང་ཞབས་བརྟན་ཞིག་འབུལ་བ་དང་བསྟུན་
་གོང་ཞབས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛད་པའི་ཚུལ་སྟོན་སྐོར་ལ་སྔར་བཞིན་གསོལ་འདེབས་ནན་ཆགས་ཀྱི་
ཞུ་ཡིག་ཟུར་པ་དང། རྟེན་འབྱུང་གི་འབུལ་བ་བཅས་ཕུལ་བར་མགྲོན་གཉེར་གཞོན་པ་བློ་
བཟང་དར་རྒྱས་བརྫོང་བདའ་བྱས། སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེས་གསུང་ཤོག་ཕེབས་གསལ། ་གོང་
ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་ནས་རང་ཉིད་དུའང་དབྱེར་མེད་ཕེབས་པ་སོགས་་གོང་མའི་བག་ཆགས་
ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་བཟུངས་ནའང། ་གོང་ས་རང་གི་མཛད་པར་ཅི་ཞུས་ཀྱང་གསན་བཞེས་
མེད་ཅིང། བློས་འཁྱུད་དཀའ་བའི་བཀའ་ཕེབས་པ། དེ་ཁར་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་
ཐུགས་འདུན་འདུག་པས་དངོས་ཀྱི་་སྙན་འབུལ་དང། དེ་ཐོག་དགུང་ལོ་ཉི་ཤུར་ཕེབས་པ་
བཅས་ཐུགས་རྫོགས་བཞེས་ན་བསམས་་སྙན་འབུལ་ཡང་ཡང་ཞུས་པར་བླ་མ་ལོད་མཇལ་

[475] དུས་ཞུས་པར་གསལ་བ་མི་གནང་བ་བཅས་ཀྱིས་རིམ་འགྱངས་བྱུང་
བར། ཉེ་ལམ་འོ་ན་དེ་ཁ་བྱས་ཆོག་ང་རང་གིས་ཀྱང་ཞུ་ཡིག་དང་བཅས་གདན་འདྲེན་
པར་ལྐོག་གཞོན་གནང་རྒྱུ་ཞེས་དཔྱད་བཟོ་དཀའ་བའི་གསུང་ཤོག་དང། དེ་མཚུངས་ཟླ་བ་
དེ་ཁའི་མཇུག་ཙམ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་དམ་ཕེབས་ཐུགས་དམ་ཞེས་པ་སྐབས་འདིར་བཀའ་ཡིག་གམ། ཕྱག་བྲིས་ལ་འཇུག་གོ། པའི་ནང། དེ་ག་ནས་
བཀའ་རིམ་པར་ཕེབས་བྱུང་བ་ཞུ་ལན་ཕུལ་བ་ལྟར། ངེད་རང་་གོང་མའི་ཤུལ་ཟིན་ཚོགས་
དབུ་སོགས་སུ་འགྲོ་རྒྱུ་བློ་འདོད་མི་འདུག་སྡེ་པས་འདི་གར་སྤྱན་འདྲེན་གྱིས་ཆོས་བཀའ་
སོགས་ཞུ་དགོས་རང་ཟེར་བ་བླ་མ་མཇལ་བར་མི་སྤྲོ་རྒྱུ་མི་འདུག་པས། གདན་འདྲེན་པ་འདི་
པ་སོང་བས་ཆར་ཆུ་མ་རྒྱས་གོང་ཕྱིར་ཕེབས་ཆོག་འདུག་པས་ཡོང་དགོས་ཚུལ་ལྐོག་གྲོང་
ནས་འབྱོར་ཡང། བབས་མི་ལེགས་གཤིས་འགྲོ་མ་འདོད་ནས་ཅུང་ཟད་ཁམས་མི་བདེ་
ཚུལ་གྱི་སླར་མི་རིང་བར་ཡོང་ཆོག་པ་སོགས་གསེས་བཀྲོལ་ཞུ་ཡིག་རིམ་པར་ཕུལ་ཡང། པཎ་
ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་སྐུ་གདུང་སོགས་མཇལ་བར་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་རྩིས་ཡོད་ཚུལ་སོགས་
ཕེབས་པར། ཡར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུ་སྐབས་སུ་མཆེ་བས་འཕྲལ་དུ་བཅར་ཆོག་
པའི་ཞུ་ཡིག་རིམ་ཅན་དང་བཅས་དགེ་སློང་འདར་པ་བརྫོང་བདའ་བྱས། ངོས་ཟླ་་ཚེས་་
ཉིན་འདི་ནས་ཐོན་ཏེ་བྱང་བརྒྱུད་འགྲོ་རྩིས་ཡིན་ཀྱང། དགའ་ལྡན་རབ་རྒྱས་ ཐོབ་རྒྱལ་  སུ་
སླེབས་སྐབས་དགེ་སློང་ཕྱིར་འཁོར་བརྗོད་གསལ། ཆིབས་བསྐྱིལ་ཞུ་མ་ཐུབ་པར་ཆིབས་
བསྒྱུག་ཐག་ཆོད་འདུག་ཚུལ་བྱུང་བ། ལམ་སེང་རོང་ལམ་བརྒྱུད་ཞག་གཉིས་སོང་མཚམས་
ཡར་འབྲོག་འདབ་ལུང་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་མཇལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་མྱང་
 རྒྱལ་རྩེ་  བརྒྱུད་ནས་ཕེབས་རྒྱུ་དང། ཕྲན་ངོས་རོང་བརྒྱུད་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་ཚེས་་ཉིན་བཀྲ་
ཤིས་ལྷུན་པོར་འབྱོར། ཚེས་་ཉིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟོན་འཁོར་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་

[476] འདི་གར་རྒྱུན་གང་རིང་བཞུགས་ངོས་ཚོགས་དབུར་གསུང་ཆོས་དང་
ཞབས་བརྟན་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་སོགས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པར་དོན་སྨིན་བཀའ་བཞེས་མ་
བྱུང་ཞིང། སྐུ་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་དངོས་ཀྱི་མཛད་པའི་ཚུལ་སྟོན་པར། ངེད་རང་ངོས་
ནས་སྙན་འབུལ་ཞུས་པ་མ་ཟད། སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེས་དབུས། རྒྱལ་ཡུམ། སེ་འབྲས་
དགའ་གསུམ་གྱིས་སྙན་འབུལ་ནན་ཞུས་ཁར། བདག་ཉིད་ནས་སྔོན་དུ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་
བཞིན། ཐུབ་བསྟན་སྤྱི་དང། བྱེ་བྲག་ཁམས་གསུམ་འགྲོ་བའི་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་
བསྟན་པ། གཞུང་བསྟན་ལར་རྒྱ་བཅས་ལ་ཕན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པས་དཔྱད་པ་ཡིན་ན་
ཞུ་ཚོད་ཅིལ་ཐིང་ཡང། མཐའ་དབུས་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་སྒོས་ཐམས་ཅད་
ལ་ཐུགས་རྗེས་མི་བོར་པའི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་མཐའ་དག་མཁན་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་
ཆེན་པོ་ཇི་བཞིན་གྱི་ཚུལ་བཞེས་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་གསོལ་འདེབས་
ནན་ཆགས་རྟེན་གསུམ་ཞུ་ཕྱག་འབུལ་གསུམ་བྱས་རུང། བཀའ་བཞེས་མ་གནང་ཞིང། འུར་
སྟབས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཕེབས་ཏེ་ཉི་འོད་ཕྱི་ནས་སྐུ་ཕྱག་གསུམ་གནང་སྟེ་བླ་མའི་བཀའ་བཅག་
པ་མཐོལ་ལོ་བཤགས་གསུངས་པ་སྤེལ་མར་གནང་ནས་ཕེབས་པ་སོགས་བྱ་ཐབས་མ་བྱུང་བ་
དང། རྗེས་སུའང་ཞུ་ཡིག་རིམ་པ་དང་བས་ཞུ་ནན་གང་ཆེ་བྱས་ཀྱང་མ་སྨིན་ཁར། སྔར་ཐོབ་
ཀྱི་རབ་བྱུང་དང། དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་ཕྱིར་འབུལ་མ་སྨིན་ན་ངེད་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་རང་ལ་
ཁ་བལྟས་ཏེ་ལྕེབས་པ་དོན་གདམ་གའི་གསལ་དགོས་ཕེབས་པ་བློས་མ་འཁྱུད་པས། སྡེ་སྲིད་
རིན་པོ་ཆེ་ནས་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་བརྫོང་བདའ་གནང་བ་དེ་མོ་སྤྲུལ་སྐུ། སེམས་
པ་སྤྲུལ་སྐུ། སྟག་རྩེ་ཞབས་དྲུང། རྒྱལ་སྲས་ལྷ་བཟང། སེ་འབྲས་ཀྱི་སློབ་དཔོན། སྤྱི་
གཉེར་བཅས་གྲོས་བསྟུན་ནས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་དང། སྒེར་གྱིས་
རིམ་ཞུས་བཅས་པར་བཀའ་ཕེབས་ཇེ་ཞན་ལས་མ་བྱུང་ཞིང། སྔ་སོར་དེ་སྐོར་གྱི་གནས་

[477]
དཔྱད་དཀའ་ཞིང། གླེང་སྣ་ཚོགས་དང། དོན་གདམ་གའི་བཀའ་མཐའ་སྡུག་དེ་བཞིན་
ཕེབས་པ་བཅས། ཐུགས་རྫོགས་ལྟ་ཅི་སྨོས་རབ་བྱུང་སྔར་བཞེས་ཀྱང་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་
དོར་གནང་དང། མཐར་སྐུ་སྐྱ་ཆས་སུ་མི་བསྒྱུར་བ་དང། མི་རིང་བ་བར་མ་རབ་བྱུང་ཐུགས་
རྫོགས་བཞེས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་སོགས་ངེད་རང་གིས་དབུས་ཚང་མས་གསོལ་འདེབས་
ཞུས་ཀྱང་མ་སྨིན་པས་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེར་ཇི་བྱུང་གི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་པ་ཕུལ། གཞིས་ཀ་
རྩེར་བཞུགས་ཞག་བཅུ་བདུན་བཞུགས་ཏེ་ཕྱིར་ཕེབས་ཞེས་གསལ་བ་དང་
སྐབས་དེའི་ཆིབས་ཞབས་མཁན་པོའི་གྲས་སུ་སྒོ་མང་མཁན་པོ་འཇམ་
དབྱངས་བཞད་པ་ཡོད་པ་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་སྐལ་བཟང་འཇུག་ངོགས་ན། དུ། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས། ་གོང་ས་རིན་པོ་ཆེར་
ཕྱག་གསུམ་བཙལ་ཏེ། ཁྱེད་གངས་ཅན་གྱི་སྐྱབས་གནས་གཅིག་པུ་ཡིན་པས་བསྟན་འགྲོ་ཀུན་
ལ་བརྩེ་བས་དགོངས་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་གནང་བ་ཞུ། ཞེས་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་འདེབས་
མཛད་ཀྱང། གདུལ་བྱའི་བསོད་ནམས་དམན་པའི་དབང་གིས་གསན་དགོངས་མ་གནང་བར་
ཉིན་གཅིག་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིམ་ཆུང་གི་མདོ་ནས་སྐུ་ཕྱག་གསུམ་འཚལ་ཏེ་ད་ངའི་དགེ་
ཚུལ་གྱི་བསླབ་པ་ཕུལ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུང་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཞུ་གནང་གིས་དེ་ནས་བཟུངས་ན་
བཟའ་སྐྱ་ཆས་བཞེས། སྐབས་དེའི་དུས་ཞབས་འབྲིང་གྲས་ནས་དེ་མོ་སྤྲུལ་སྐུ་ནམ་མཁའ་
འཇམ་དབྱངས་སོགས་ཁ་ཤས་ནས་ཀྱང་བསླབ་པ་ཕུལ་ཡོད་པ། དེ་མོ་སྤྲུལ་སྐུ་སྒོ་མང་
མཁན་པོའི་སློབ་མར་བརྟེན་ཁོང་ལ་སྤྱན་འབུར་ཚུགས་སུ་གཟིགས་ནས་གཞན་གྱིས་འདི་ལྟར་
བྱེད་ན་ཡང། ཁྱེད་ཀྱིས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འདོར་ཕོད་དམ་ཞེས་
བཀའ་བཀྱོན་གནང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་འདུག་གོ་དེ་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ན་བཟའ་སྐྱ་

[478] བརྟུལ་ཞུགས་
ཀྱི་མཛད་པ་སྐྱོང་བཞིན། སྤྲོ་སྐྱིད་གནང་བར་ལྷ་ས་དང། ཉེ་བའི་རྫོང་རྒྱབ། འོལ་དགའ་
འཕྱོངས་རྒྱས། གོང་དཀར་ཁུལ་སོགས་གང་བྱུང་ལ་ཐུགས་འདོད་ལྟར་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་
དང། ཉིན་མོ་ཕལ་ཆེ་བ་རྫོང་རྒྱབ་ཏུ་ཞབས་འབྲིང་ལོ་གཞོན་དག་འཁྲིད་དེ་ཕྱག་མདར་ཕེབས་
པ་དང། མཚན་མོ་ལྷ་ས་དང། ཞོལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ནང་བུད་མེད་དག་གི་ཁང་ཁྱིམ་དུ་བཞུགས་
ཤིང། ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁང་པ་ཡོངས་ལ་ས་དཀར་བཏང་ཡོད་ཀྱང། གྲོང་ཁྱིམ་ཁ་
ཤས་ལ་ས་སེར་བཏང་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ཆུང་འདྲིས་སར་ཕེབས་བཞུགས་གནང་
ས་རེད་ཅེས་ངག་རྒྱུན་ལའང་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་
ན་བཟའ་བཞེས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ན། སླེ་ལུང་རྗེ་དྲུང་བློ་
བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གཟིགས་ཚུལ་རྣམས་རང་རྣམ་ནང་འཁོད་འདུག་པར། ཁོང་དགུང་ལོ་
ཆུང་དུའི་སྐབས་་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་སྐྲ་ཕུད་འབུལ་བར་རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་
པ༑ གསོལ་དཔོན་མཁན་པོས། ་གོང་ས་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་སྲས་གན་མཛོད་ཀྱི་འགག་ཏུ་
ཕེབས་པ་ཡོད་པས་མཇལ་ཁར་ཤོག་བཀའ་འདྲི་གནང་བྱུང་ན་སྐུ་སྐྱེ་ཆུང་བས་ཡོང་མི་
འགྲོ། རྒན་པ་ཚོས་ཞུས་གསུངས་པ། དེ་ངེད་རང་གི་ཞུས་ཆོག་ཞུས་པས་ཐུགས་མཉེས་
དེ་ནས་མཇལ་ཁར་ཕྱིན་པ། ་གོང་ས་རིན་པོ་ཆེ་གོས་ལིང་སྔོ་སྐྱའི་ལ་པ་ཤག་སྲབ་མོ་ཞིག་
བཞེས། དབུ་སྐྲ་སྙན་གཤམ་ལ་སླེབས་ཙམ་དང། ཕྱག་སོར་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་
རྒྱན་སོགས་བཞེས་པའི་སྐུ་གཞོགས་གཡས་གཡོན་རྣམས་སུ་སྐུ་འཁོར་རྣམས་ན་བཟའ་ཡ་མ་
གཟུགས་སྣ་ཚོགས་དང། མདའ་མདོང་དང། ཕྱག་ཨོད་སོགས་བསྣམས་ཏེ་བཞེངས་
བཞུགས་འདུག་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས། གསོལ་དཔོན་ཆེན་མོར་སྐུ་རྩེད་ཀྱི་རྣམ་པས་
ད་རེས་རྗེ་དྲུང་སྤྲུལ་སྐུར། ཨ་ནེ་ཏིང་ཏིང་སྒྲོལ་མ་འདོག་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་སྐུ་རྩེད་མཛད་དེ་ལམ་

[479] དེའི་སྐོར་ལས་འཕྲོས་ཏེ་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་
འཆང་གིས། ངས་གཟིམ་ཆུང་གི་ནང་རྟེན་གྲས་སུ་རྒྱལ་མཆོག་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་ན་བཟའ་གོས་ཆེན་སྔོ་སྐྱའི་ཚལ་ཕྱུ་
དཔྱད་ལྡན་མཚལ་ཀའི་མཐའ་ལྕགས་སྲམ་ཤན་ལྟ་བུ་སོར་བཞི་ལྔ་ཙམ་བཏང་བ་ཞིག་དང། བ་སོའི་དབུ་སྐྲ་རྒྱུགས་ཤད་
ཀྱང་མཇལ་བྱུང་ཞེས་བཀའ་ཕེབས་པ། ལ་པ་ཤག་དང། ཚལ་ཕྱུ་ཞེས་པའི་སྐོར་ལ། སྐབས་དེའི་དུས་སོག་ཆས་ལ་དར་སྲོལ་བྱེད་པས་
ན་བཟའ་སླེང་ཙེ་ཡོད་པར་ཚལ་ཕྱུ་དང། གོང་པ་ཅན་ལ་ལ་པ་ཤག་ཟེར་སྲོལ་འདུག་པས་ཞིབ་ཆ་མཛོད། ཞེས་གསལ་འདུག་
དེའི་ཚེ་་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་མཛད་པར་བོད་སོག་གི་མི་རིགས་མང་
པོས་ལོག་མཐོང་དང། བསྐུར་འདེབས་ཅི་རིགས་ཡོང་གི་ཡོད་པར། སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེས་
ཕྱོགས་གཅིག་ནས། གདན་སའི་སློབ་དཔོན་དང། ལས་སྣེ་སོགས་ལ་ནང་དོན་བཀའ་སློབ་
གནང་སྟེ་་རྒྱལ་བའི་མཛད་པར་ལོག་མཐོང་མི་འབྱུང་བའི་ཆེད་ཚོགས་དང། ཆོས་རྭར་དགེ་
འདུན་རྣམས་ལ་གསོལ་འདེབས་ན་མར་ཞུ་དགོས་པའི་བཀའ་མངགས་གནང་གི་ཡོད་རྣམ་ཐར་སྐལ་བཟང་འཇུག་ངོགས། ན་པར་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེས་སྒོ་མང་མཁན་པོ་འཇམ་བཞད་ལ་ཕྱག་བྲིས་རྩལ་ནས། སྐུ་
ཞབས་ཀྱི་མཛད་པར་མི་དམངས་ཀྱི་ལོག་བལྟ་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་པས། དེང་དུས་ཁྱེད་བསྟན་པའི་སྲོག་ཤིང་ཆེན་པོ་ཡིན་གཤིས་
གསུང་ཆོས་ཀྱི་ཞར་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཞལ་བཀོད་གནང་དགོས་གསུངས་པར་བརྟེན། དབྱར་གྱི་གླེང་བསྲེར། རྗེ་འདིས་
ཐོག་མའི་སྤྱི་བཤད་སྐབས། བོད་གངས་ཅན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་འདུལ་ཞིང་ཡིན་པ་དང། སྤྱན་རས་
གཟིགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་རིམ་པར་བྱོན་ནས་བོད་རྣམས་བཀའ་དྲིན་གྱིས་བསྐྱངས་ཚུལ་དང། ད་ལྟ་སྐུ་ཞབས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛད་པ་འདི་
འདྲ་ཡིན་ཀྱང། ཕལ་ཆེར་དུས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་གཤིས་ཡིན་པས་དད་ལོག་བྱས་ན་མི་རུང་ཞེས་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་ཚོགས་གཏམ་གནང་
ཞིང། འགྲོ་གླེང་སྐབས། བདེ་ཡངས་བླ་མར་གུར་བཞེངས་ནས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་གནང་བའི་
སྐོར་བཅས་སྙན་པོ་མང་པོ་འདུག་དེ་ནང་བཞིན་རྒྱ་ཁྱབ་ཀྱི་བླ་མ་ཆེ་ཁག་དང། ལས་སྣེ་མང་པོར་བཀའ་སློབ་གནང་རྒྱུའི་
བསྐུལ་མ་ཡང་གནང་ཡོད་པ་ངེས། པ་དང་

[480] དྲུང་འཁོར་མཐར་རྒྱས་ནས་ཀྱིས་སྐུ་ཞབས་བསླད་པ་ཡིན་པས་ད་ཁོ་
རང་མེད་པ་བཅོས་ན་སླེབས་ཆེ་བ་ཡོང་ཟེར་ནས་སྡེ་སྲིད་ཆེ་མོ་དང། མདའ་དཔོན་དགའ་
ཆགས་པ། དར་བྱུང་ནས། དྲུང་ཡིག་བསྟན་འཛིན་དབང་པོ། ཨ་ཕོ་ལྔ་འཛོམས་སོགས་
བཀའ་གྲོས་མཛད། སྐུ་ཞབས་རྫོང་རྒྱབ་ཏུ་ཕྱག་དམར་ཕེབས། མུན་མཚམས་སུ་གསུང་གླུ་
དང་བཅས་ལོག་ཕེབས་སྐབས་མཐར་རྒྱས་པ་ལམ་ནས་གསོད་རྩིས་ལ། དེ་ཉིན་སྐུ་ཞབས་
ནས་བཞེས་པའི་ན་བཟའ་མཐར་རྒྱས་ནས་ལ་གཡོགས་པ་གནང། ཁོང་གི་གོས་གཡོག་པོར་
གཡོགས་པས་ནོར་ཏེ་དགའ་ཆགས་པས་གཡོག་པོར་གྲི་བརྒྱབ་ནས་བསད། དེ་ནོར་བཤེས་ནས་
མཐར་རྒྱས་ནས་ལ་གཞན་ཞིག་གིས་གྲི་གཞུས་པར་དགའ་རབ་རྨས་ཏེ་འགྱེལ་ཡང་གསོད་མ་ཐུབ་
དེར་བརྟེན་ནས་སྒྲོག་ཆ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང། ཆོས་སྐྱོང་ཁག་ལ་ལུང་ཞུ་གནང་བར། ལ་མོ་ནས་
མདའ་དར་ཚོན་སྣ་ལྔས་སྤྲས་པ་ཞིག་དང། སྨྱུ་གུ་ཞིག་འབུལ་བར་གནང་ནས། མདའ་དཔོན་
ལྔ་འཛོམས་དང། དྲུང་ཡིག་བཅས་ཡིན་ཚུལ་བརྡ་མཛད། རིམ་གྱིས་མཁྱེན་ཏེ། ཨ་ཕོ་ལྔ་
འཛོམས་ཟངས་རྟ་མེ་འབར་མར་བསྐྱོན་ཏེ་རྫོང་བསྐོར་ལ་འཁྲིད། གཞན་མ་རྣམས་ཁྲག་སྦྱོར་གནང་
དེ་ནས་མགོ་ཉེས་ལྟ་བུའི་འཁྲུག་ཟིང་ཆེན་པོ་དང། ཁྱད་པར་སྡེ་སྲིད་ཆེན་མོར་སྐུ་ཞབས་ནས་མི་
མཉེས་པའི་ཚུལ་མཛད། ཆེ་མཆོག་འདུས་པ་རྩལ་གྱི་འབྱུང་བ་བརྗོད་པ་གདུང་བའི་མུན་སེལ། ཅེས་གསལ་འདུག་
སེམས་བཟང་གི་ཕྱག་ལས་ཇི་གནང་ཚང་མ་སྐྱོན་དུ་སོང་སྟེ་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་
ནས་དྲིན་ཅན་གྱི་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེར་མི་མཉེས་པའི་མཛད་པ་དེ་ལ་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གིས་སྐབས་བཙལ་
ཏེ་ཤིང་སྤྲེ་་ནས་བཟུངས་རྟག་ཏུ་མཆོད་ཡོན་གཉིས་མི་འགྲིགས་པའི་རྙོག་གཞི་ཆེན་པོ་
ཡང་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་ཁར། ལྷག་པར་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་དུག་གི་གླེང་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་
ཐུགས་ཁ་མི་ལེགས་པ་ཇེ་ཆེར་སོང་བ་ཆོས་སྐྱོང་གི་ལུང་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དགོངས་

[481]
མདུན་དུ། ་གོང་ས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་དབུས། ལ་མོ་ཆོས་རྗེ། སྐྱིད་ཤོད་སྡེ་པ། གདན་
སའི་མཁན་པོ། གཞུང་ཞབས་གནང་ཡོད་ཁག་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚབ་མགྲོན་གཉེར་
དཀའ་ཆེན་རྡོ་རྗེ། སོག་པོའི་སྦྱིན་བདག་ཁག་བཅས་ནས་མཆོད་ཡོན་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་གང་
དགའ་ཇི་ལེགས་གྲོས་བསྡུར་བྱས་པའི་སྙིང་པོར། སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེས་གཞུང་སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་
འགན་དགོངས་ཞུ་གནང་སྟེ་གསོལ་སྐལ་དུ་གོང་དཀར་རྫོང་འབུལ་རྒྱུ་དང། ལྷ་བཟང་ཁཱང་རྒྱལ་
པོའི་མཚན་གནས་རང་འཇགས་ཐོག་མཚོ་ཁར་ མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་  བཞུགས་ཏེ་གཞུང་གི་རྒྱལ་
པོའི་ཐབ་རྟེན་དང། སུ་ཧྲུག་ ཤེ་ཁག་  ཁག་གི་འབབ་སྒོ་རྣམས་དུས་ཐོག་འབུལ་རྒྱུ་བཅས་
ལ་གྲོས་འཆམ་གྱིས་མཆོད་ཡོན་གཉིས་ཀས་དེ་དོན་དགོངས་བཞེད་གནང་སྟེ་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེས་
ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཤོལ་ནས་རིགས་སྲས་ངག་དབང་རིན་ཆེན་ལ་ཁྲི་ལོ་ཐམ་དེབ་སོགས་ནང་སྡེ་སྲིད་སྟང་དཔྱལ་ཞུ་བ་དེ་ཡིན་ཅིང། དེ་ནི་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་བདག་མོ་བགྲེས་པ་འཆི་མེད་དགའ་ཚལ་བའི་
སྲས་བགྲེས་པ་དེ་ཡིན། སྡེ་སྲིད་བསྐོ་གཞག་
གནང། རྒྱལ་པོ་ཡང་མཚོ་ཁར་ཕེབས་རྡོག་ཐོན་ཁུལ་ཡང། ཡངས་པ་ཅན། སྙེ་གྲོང་
འདམ་སོགས་ལ་དལ་བཞུགས་ཀྱིས་ནག་ཆུར་འབྱོར་སྐབས་ཡས་མས་སུ་ཡོད་པའི་སོག་དམག་
ཁུ་རུབ་ཀྱིས་ལྷ་སར་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་རྒྱུའི་གྲབ་གཤོམས་ཐོག་གསུངས་གསལ། སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་
གྲོས་ཆོད་ལ་མི་གནས་པར་ཕོ་བྲང་རང་ལ་བཞུགས་ཏེ་ལས་དོན་ཚང་མའི་བསྐུལ་བྱུས་གནང་
ཚུལ་ལ་བསྙོན་འཛུགས་གནང་ཞིང། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྣམ་ཐར་ནང། སྡེ་སྲིད་དང་
རྒྱལ་པོ་གཉིས་མ་འཆམ་པར་སེ་འབྲས་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་ཕེབས་དགོས་བྱུང་བ་ལ་རྗེ་འདི་ཡང་
བྱོན། ལ་མོ་ཆོས་སྐྱོང་གི་ལུང་ལྟར། རྒྱལ་པོ་མཚོ་ཁ་ལ་ཕེབས་པར་ཐག་བཅད། སྡེ་སྲིད་
ནས་བླ་མ་ མཁན་པོ་  ཚོ་ལ། རྒྱལ་པོ་བཟུངས་ན་ཇི་ལྟར་ཡོང་གྲོས་དྲིས་པས། བླ་མ་

[482] རྗེ་འདིས་རྒྱལ་པོ་འཛིན་རྒྱུ་ཡིན་ན། ང་དེའི་གྲོས་ནང་ན་མེད་
མཚོ་ཁ་ན་རྒྱལ་པོའི་ཉེ་རིགས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ངེད་ཚོ་ལ་ཡག་པོ་བྱས་མི་
ཡོང་ཞེས་ཞུས་པར་བརྟེན་བླ་མ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་པར་ཞུས་པས་
འཛིན་མ་ནུས། ངོ་མཚར་སྐལ་བཟང་འཇུག་ངོགས་ན་ཞེས་གསལ་བར་གཞིགས་ན་གནས་ཚུལ་དེ་ཚོ་ནང་གཏམ་ཕྱིར་གྱར་གྱུར་ཏེ་
རྒྱལ་པོས་གྲོས་ཆོད་ལ་མི་གནས་པར་དམག་འཁྲིད་ཡོང་བ་མིན་ནམ་སྙམ་པ་མ་ཟད། མཐར་
རྒྱས་ནས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ཡིག་རྫུས་མ་བཟོས་ཏེ་རྒྱལ་པོར་སྡེ་སྲིད་མེད་པ་བཟོ་དགོས་
པའི་བསྐུལ་མ་བྱས་ཆེ་མཆོག་འདུས་པ་རྩལ་གྱི་འབྱུང་བ་བརྗོད་པ་གདུང་བའི་མུན་སེལ། སམ་ཡང་ཟེར། གང་ལྟར་ཡང། ཟླ་བ་ལྔ་པའི་ནང་འདམ་ནས། རྒྱལ་
པོས་དམག་ཚོ་ཁག་གཉིས་བྱས་ཏེ་འཁྲིད་ཡོང་པར། གདན་ས་ཁག་དང། རྒྱུད་གྲྭའི་
དཔོན་སློབ། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚབ་བཅས་ནས་དམག་བྱོལ་བཀའ་མོལ་ཞུ་བར་ཕེབས་པ་
རྒྱལ་པོས། ང་འཕན་པོ་གླང་ཐང་བར་མ་འོངས་ཐབས་མེད་ཅེས་བརྗོད་
གཞུང་ཕྱོགས་ནས། དབུས་གཙང་གི་དམག་རྣམས་གདོང་ལེན་དུ་གཏོང་
གནང་མཛད་ཀྱང། བར་སྐབས་ལོ་རྒྱུན་མང་པོའི་རིང་རྩེ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོའི་ཨར་པོའི་མཇུག་
སྐྱོང་དང། གསེར་གདུང་གསར་བཞེངས་བཅས་པར་མི་སེར་རྣམས་དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་ཐོག་
གསང་རྒྱ་ཡུན་རིང་གནང་བའི་རྐྱེན་དང། ༸རྒྱལ་དབང་མཆོག་དང། སྡེ་སྲིད་ཐུགས་སྣང་མི་
ལེགས་པ་བཅས་ངན་དགུ་དུས་འཛོམས་ལྟ་བུས་དབུས་གཙང་གཟིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དམག་
འཐབ་ཟོལ་གྱིས་བྱས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་རྒྱལ་པོའི་དམག་སྐྱིད་འཕན་ཕྱོགས་སུ་སླེབས་ཉེར་
བརྟེན་ཆིངས་པ་རྣམས་ནས་སྡེ་སྲིད་གོང་དཀར་ལ་ཕེབས་རྒྱུ་དང། གཞུང་རྒྱལ་པོར་སྤྲོད་རྒྱུ་
བྱས་གཤིས་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་རྟབ་རྟབ་པོར་གོང་དཀར་དུ་ཕེབས་ཐོན་གནང། རྒྱལ་པོ་ཉིད་

[483] ཁཱང་གི་རྒྱལ་མོ་ཚེ་རིང་བཀྲ་
ཤིས་དང། ཇའི་སང་ཁག་དམག་དཔུང་ཁག་གཅིག་ཡངས་ཅན་བརྒྱུད་སྟོད་ལུང་སྣང་
རྩེར་འབྱོར་ཡོད་པ་དེ་ཚོས་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་གོང་དཀར་ལ་ཕེབས་པ་གོ་ཐོས་བྱུང་བ་ལམ་སེང་
དམག་མི་གོ་ཧྲག་འགའ་ཤས་གོང་དཀར་དུ་བཏང་བས་འགའ་ཤས་ཀྱིས་གོང་དཀར་ནས་འཇུས་
སམ་ཟེར། འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཕེབས་ལམ་ནས་འཇུས་ཟེར། གང་ལྟར་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་
གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་ཡོང་ཚུལ་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཐོས་པས། འབྲས་སྤུངས་བླ་སྤྱི་རྣམས་ངོ་
ཆེན་ཞུ་བར་གཅིག་ཤོར་གཉིས་ཤོར་གྱིས་ཐོན་པར། གཉན་མཁར་ནག་གི་རི་གདོང་དུ་སླེབས་
སྐབས་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་སོག་དམག་གིས་སྐྱོར་མོ་ལུང་བརྒྱུད་གདན་དྲངས་ཚུལ་ཐོས། དེ་ནས་
ཕྱིར་ལོག་གིས་འགའ་རེས་ཁྲི་ཟམ་བརྒྱུད་སྣང་རྩེར་ཐོན་ན་ལེགས་ཚུལ་དང། སྒོ་མང་མཁན་
པོ་འཇམ་བཞད་ཀྱིས་དམག་མི་འཁྲིད་འགྲོ་མིའི་རྗེས་དེད་ནས་ཕྱིན་ན་ལེགས་ཚུལ་གསུངས་
རྐྱེན་སྐྱོར་མོ་ལུང་བརྒྱུད་ཕྱིན་པ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཚར་བས་ལ་བ་འཕྲེང་གི་འགྲམ་ནས་དབྱར་དུས་
ཀྱི་ཆུ་ཆེན་ལའང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བརྒལ་ཏེ་སྣང་རྩེར་སོག་པོའི་དམག་སྒར་དུ་རྒྱལ་མོ་ཚེ་རིང་
བཀྲ་ཤིས་སར་ཕེབས་ཏེ་སྡེ་སྲིད་གང་ན་ཡོད་གསུངས་པར། མེད་ཟེར་བ་ལ། ཁྱོད་ཚེ་འདི་འདྲ་
མ་ཟེར། ང་ཚོ་དེ་རིང་ཅིས་ཀྱང་མཇལ་འཕྲད་དགོས་ཡོད་གསུངས་པས། བཀྲོངས་ནས་མེད་
ཟེར། ཕལ་ཆེར་སྐུ་པུར་ལ་དྲོད་མ་ཡལ་ཙམ་རེད་ཅེས་གླེང། རྒྱལ་མོས་ཁྱེད་རྣམས་འདིར་བཞུཌ་
ལ་དགུང་ཚིགས་མཛད་ནས་ཕེབས་ན་ཞུས་པས། སྒོ་མང་མཁན་པོ་ཐུགས་འཚིགས་ནས་
ཁྱོད་ཚོ་ལས་མ་རབས་པ་མི་འདུག་སྡེ་སྲིད་བཀྲོངས་རྒྱུ་ཡིན་ན་ང་ལ་ཐོས་བཅུག་ན་ཅི་
སྐྱོན་གསུངས་ནས་བཀའ་བཀྱོན་མཛད་ཅིང། དེ་ཉིན་ཐུགས་འཁྲུགས་ཏེ་རྒྱུན་གྱི་ཞལ་འདོན་
ཡང་ཆག་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་སྐལ་བཟང་འཇུག་ངོགས་ན་ཟེར། འགའ་ཤས་ཀྱིས་སྒོ་མང་མཁན་པོ་ལྷ་བཟང་དང་ཡོན་མཆོད་སྟབས་ཆེད་

[484]
དཔོན་སློབ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རྣམ་དུ། འདི་ནས་
ཀྱང་རྒྱལ་པོར་དཔུང་འདེགས་སོགས་བསྟན་འགྲོར་མི་བདེ་བའི་རིགས་སུ་མི་འགྲོ་བ་དགོས་པའི་
ཞུ་ཡིག་ནན་ཆག་དང། དེ་མཚུངས་ངག་མ་ཞུ་རྟེན་དཔང་མཐོ་བཅས་མགྲོན་གཉེར་དཀའ་
ཆེན་བརྫོང་བདའ་བྱས་རུང། སེ་འབྲས་བླ་སྤྱིར་གསན་བཞེས་མ་བྱུང་བས་རྒྱལ་པོ་དཔུང་བཅས་
ནག་ཆུ་ནས་ཐོན་པས་འདམ་དུ་མཇལ་ཐོག་ཞུ་ཡིག་རྟེན་སྦྲགས་རྣམས་ཕུལ་ཞིང། ཕེབས་བསྐྱིལ་
ནན་ཆེར་ཞུས་འདུག་ཀྱང། གཞུང་གནས་ནས་ཀྱང་དབུས་གཙང་གི་དམག་རྣམས་ལྷ་སའི་ཉེ་བསྐོར་
དུ་འབྱོར་པ་དང། རྒྱལ་པོ་དཔུང་བཅས་སྟོད་ལུང། འཕན་ཡུལ་རྣམས་སུ་འབྱོར་སྐབས་
ཐོས་པར། སོ་སོ་ནས་གསན་བཞེས་གནང་མིན་ཇི་ལྟར་རུང། སྐྱེ་འགྲོའི་བདེ་ཐབས་དང་
མཆོད་ཡོན་དད་དམ་ལེགས་བྱར་འགྱུར་རེས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་ཚེས་་ཉིན་འདི་ནས་རྟ་ཁ་
བསྒྱུར་བ་གསེར་མདོག་ཅན་དང། ཐོབ་རྒྱལ་བྲུལ་ཚང་བརྒྱུད་ཤོག་བུ་ལ་རྩར་བཞུགས་ཞག་
སྐབས། ལྷ་ལྡན་ནས་དཀའ་ཆེན་མགྲོན་གཉེར་གྱིས་བང་ཆེན་ཤད་རྩོལ་འབྱོར་བར། སྡེ་
སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ཁྲི་ཟུར་བཞུགས་ངོས། དམག་མི་བྱིངས་ཕྱིར་སློག་གནང་ཚུལ་དང། དེ་རྗེས་
་གོང་ས་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་ཤོག་ཕེབས་པར། སྡེ་པས་ཁྲི་འཇོག་པ་དང། རྒྱལ་བོས་
ངན་མི་མཛད་པ་སོགས་བྱས་པས་དམག་ཕན་ཚུན་སློག་གྲུབ་གཤིས། ད་ཆ་སྐུ་མི་ངལ་བའི་
སྟབས་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་མི་དགོས་པ་འདུག་བཅས་ཕེབས་པས་རྟ་ཁ་བསྒྱུར་ཞིང། གཟུཌ་
གཞི་གཅོང་པར་བརྟེན་སྨན་པ་ནས་ད་ལམ་ཞོར་ལ་ཆུ་ཚན་ཞིག་བྱས་ན་ལེགས་ཚུལ་བྱུང་བ་བཞིན་
ཟམ་ཚེར་ཆུ་ཚན་ཞག་ལྔ་བྱས་ཐོག་་གོང་ས་རིན་པོ་ཆེས་བང་ཆེན་ཆེད་སྩལ་དུ། བླ་ཁག་
རྣམས་དང། རྩེ་དྲུང་སོཌ་ཀྱིས་ཆིངས་སྣེ་བསླངས་པས་འདི་ཁ་ནས་བཀོད་པ་བྱས་པ་སོགས་
ཀྱིས་དན་འཁྱོལ་འོང་འདྲ་བསམས་ཀྱང། ཕེབས་ལམ་དུ་སྐུ་བསྐྱིལ་ཙམ་གནང་བའི་ཉེར་ལེན་

[485] དེར་ཞག་
ཉི་ཤུ་སྐོར་་གོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་གསལ་ཡོང་རེས་བསྒུག་སྡོད་བྱས་ཀྱང་མ་བྱུང་ཞིང་
བར་མ་དོར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲ་བར་འཆུད་ནས་ལུས་པར་བརྟེན་ཉེར་ལེན་ཞུ་མི་ཆེད་བརྫོང་བྱས་པར་ཕྱིར་
འཁོར་བརྗོད་གསལ། ད་ཆ་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་ཆོག་ཚུལ་བཞིན་ལོག་རྒྱལ་པོ་རེ་ཞིག་
འདམ་དུ་སྡོད་རྩིས་ཀྱིས་འགྲོ་ཁུལ་ཡིན་ཡང། སྟོད་ལུང་ནས་གོང་དཀར་དུ་སྡེ་པའི་སར་
སོང་འདུག་པ། ད་ཆ་ཆིངས་ཀྱི་སར་མི་འདུག་པས་རྩོལ་ཤད་ཀྱིས་གོང་དཀར་དུ་འགྲོ་
དགོས་ཚུལ་་གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་དམ་འབྱོར་པ། ས་ཁད་འགྱངས་པས་འཕྲལ་དུ་
འབྱོར་རེ་མ་བྱུང་ཕྱིན། སྔ་འཕྲོས་ཐལ་ཆར་གྱུར་དོགས་རྒྱལ་པོར་་གོང་ས་རིན་པོ་ཆེའི་
བཀའ་དང། འདི་གའི་ཞུ་ངོར་གཟིགས་པས་ཐལ་ཆའི་རིགས་མེད་པ་ཅིས་ཀྱང་དང་
དེ་མཚཾས་ནས་ངེད་རང་ངོས་ཀྱི་་སྙན་འབུལ་ཞུས་ཆོག་པ་དགོས་ཚུལ་སོགས་ནན་ཆེའི་ཞུ་
ཡིག་བཅས་ནམ་ཉིན་མ་ལྟོས་པར་ཕྱིན་འདུག་ཀྱང། རྒྱལ་པོ་བང་ཆེན་སླེབས་གོང་བྱང་ལ་
ཕེབས་གྲུབ་པ་དང། ཟླ་བ་དེ་ཁའི་ཚེས་་ཉིན་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་སྟོད་ལུང་སྣང་རྩེར་སྐུ་
ཚེའི་འདུ་བྱེད་སྟོངས་བཀའ་དྲུང་ནོར་ནང་པའི་ཁྲི་ལོ་ཐམ་དེབ་ནང། ཤིང་བྱ་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གི་གཡོ་སྒྱུའི་སྦྱོར་བས་
སྟོད་ལུང་སྣང་རྩེར་བཀྲོངས་ཞེས་གསལ་བ་ཉི་མ་བཅུ་གསུམ་ཙམ་ཧེ་བག་ཐོན་འདུག་པས་ཞིབ་མཛོད། འདུག་པ། དེ་གོང་ཤོག་བུ་ལ་ནང་འགྲོ་འདེགས་མེད་པར་ཕྱིན་ཆོག་པ་
ཞིག་བྱུང་ན་དེར་མ་གྱར་ཙམ་ཡོང་ལ་རེ་ཡང། སྐུ་ཚེ་སྔོན་མའི་ལས་སམ། སྙིགས་མ་ལྔ་
བདོའི་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་རུང། རྒྱལ་པོར་རང་ཉིད་ལ་ངོས་ནས་ཞུ་སྣེ་ཙམ་མ་འཕྲོད་པར་རྐྱེན་དབང་
དུ་སོང་བས་བློ་ཁ་མ་རྫོགས་ཀྱང་བྱ་ཐབས་མ་མཆིས། བཅོས་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་འོད་དཀར་ཅན་གྱི་འཕྲེང་བ་ན་ཞེས་གསུངས་འདུག་སྐབས་དེའི་
དུས། ཕུར་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པ་གྲྭ་རྐྱང་སྐྱོ་པོའི་སྐབས་ལ་ལྷ་བཟང་ཁཱང་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་སྟེ་

[486]
རྣམས་ལ་བསྟེར་བས་ཚང་མས་ཧབ་ཐོབ་རྒྱག་སྐབས་རྗེ་འདི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་ཏེ་མ་ཕེབས་པའི་
གནས་ཚུལ་ཀྱང་གསལ་རྣམ་ཐར་དད་པའི་འདབ་བརྒྱ་བཞད་པའི་ཉིན་འབྱེད་ན། འདུག་ང་རང་ལོ་ཆུང་སྐབས་ཨ་མ་ལགས་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེ་དང་
མཉམ་དུ་སྣང་རྩེ་རྐྱང་མོ་གཞིས་སུ་འགྲོ་སྐབས། སྣང་རྩེ་གཞིས་ཀྱི་བྱང་ངོས་ལམ་ཆེན་གྱི་
ཐག་ཉེར་ཐང་ཆུང་ཞིག་གི་དཀྱིལ་དུ་ས་འབུམ་ཆེན་པོ་ཞིག་འདུག་པ་ས་དེར་སྡེ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་
སོག་དམག་གིས་མགུལ་བཅད་དེ་དབུ་སྟོད་ལུང་གཙང་ཆུར་བསྐྱུར་བས་ཁྲི་ཟམ་ཟམ་པའི་འོག་
ཏུ་ཉིན་ཤས་བསྡད་པ་ཤུན་སྒང་པའི་འགྲུལ་པས་མཐོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད་
ཅེས་གསུངས་པ་དྲན་
སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ནི། སྐུ་ཆུང་དུའི་དུས་ནས་ཁོ་རང་གི་ཞང་པོ་
སྡེ་སྲིད་གྲོང་སྨད་པ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་དུ་བཞུགས་ཏེ་རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ལ་
གསན་སྦྱོང་དང། ལྷག་པར་་གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཞབས་སུ་བཞུགས་ཏེ་མདོ་སྔགས་
ཀྱི་གཞུང་སྤྱི་དང། སྲིད་ཀྱི་མཛད་པ་གང་ཅིར་སློབ་སྦྱོང་མཐར་ཕྱིན་པ་མཛད་པའི་སྐབས་ཚང་
མས་གྲོང་སྨད་ཨ་བར་ཞེས་ཞུ་བ་དང། ཁོང་དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ལ་ཕེབས་དུས་རྩ་གསུཾ་
བླ་ལྷའི་ལུང་དོན་བཞིན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐུཌ་འགན་དབུ་ཚུཌ་ཀྱིས་སྩལ་ཏེ་སྡེ་སྲིད་གཞན་ལས་དམིགས་
བསལ་བདག་རྒྱན་དང། ཁོང་གིས་ཅི་མཛད་རྣམས་་རྒྱལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱི་མཛད་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་
ཚུལ་རྩ་ཚིག་བཅས་སྩལ་བ་ལྟར། ཁོང་རང་ནས་ཀྱང་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཡས་མས་ཚང་མར་ཡང་ཡང་ངོ་
ཕེབས་ཀྱིས་སླེབས་དཀྱུས་གང་ཆེའི་ཞིབ་འཇུག་མཛད་དེ་གཞུང་གི་སྲིད་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་བཏང་འཛིན་དགོངས་
བཞེད་འཇུག་པ་ཡངས་ཤིང། ཁྲིམས་ཞིབ་རྣཾས་ལའང་དྲང་[Invalid character]ཉོམས། མདོར་ན་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་
བསམ་ཚུལ་བལྟ་བར་སྐུ་ངོ་མ་མི་དཀྱུས་ཀྱི་ཟོལ་དུ་དབུས་གཙང་དྭགས་ཀོང་སོགས་སྟོད་སྨད་

[487] མི་དམངས་ནས་ཀྱང་སྡེ་སྲིད་མགོ་ལེབ་པ་སླེབས་
ཡོང་ཞེས་སྐད་ཆ་ལ་ཤོད་ཚོད་བྱེད་དགོས་པའང་བྱུང་བ་རྡོ་རིང་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྟོག་བརྗོད་ཟོལ་མེད་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ་ན་དང། རྩེ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོའི་ཨར་པོའི་
མཇུག་སྐྱོང་དང། ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཞབས་བརྟན་ཡིན་པའི་ཟོལ་གྱིས་དགོངས་
རྫོགས་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབས་པ་དང། ལྷག་པར་གསེར་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་
རྒྱུ་འགྲོ། གླ་ཐོབ། རབ་ཡོན་བཅས་བསྣན་འབྲུ་ཐོག་ཏུ་ཕབ་པ་འབྲུ་རུའི་ཁལ་བྱེ་བ་གསུམ་
དང་ལྔ་འབུམ་བདུན་སྟོང་ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག་བྲེ་བཅུ་གཉིས་འཕུལ་ཕྱེད་དྲུག་ལྔ་ཆ་ཕྱེད་གཉིས་ ་
་  དང། བསགས་སྦྱང་ཚོགས་མཆོད་ཆེན་མོ་དང། སེར་སྦྲེང་བཅས་པའི་གོ་
སྒྲིགས་ལའང་འབྲུ་ཐོག་ཏུ་ཕབ་པ་འབྲུ་རུའི་ཁལ་ས་ཡ་བརྒྱད་དང་བརྒྱད་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་བཞི་སྟོང་
ལྔ་བརྒྱ་བཅུ་གསུམ་ ་  སོང་བ་མཆོད་སྡོང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག་ཐར་གླིང་རྒྱ་མཚོར་བགྲོད་པའི་གྲུ་རྫིང། བཅས་དེ་དག་ཚང་མའི་འདུ་འགོད་རྒྱ་ཆེ་གནང་བ་
དང། སྲིད་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང། རྒྱ་ནག་མན་ཇུའི་་གོང་མར་མཆོད་ཡོན་གྱི་མཐུན་ལམ་ཙམ་
དང། སོག་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་གཅིག་གྱུར་ཡོངས་ཐབས་ལ་ཐུགས་འཁུར་ཚད་མེད་
བཞེས་ཏེ་རྒྱ་མིས་སོག་པོའི་ཚོ་ཆེན་ནང་ཚགས་སུ་སྲིད་དོན་གྱི་དཀྲུག་ཤིང་མ་སླེབས་བར་དེ་
སྲིད་དུ་སོག་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་བོད་ཁོངས་གཅིག་གྱུར་ལྟ་བུར་བཞུགས་ཤིང། ཆོས་བྱུང་
དེབ་ཐེར། སྒྲ། སྙན་ངག། རྩིས་སྐར་ནག། སྨན་སོགས་ཀྱི་བཀའ་རྩོམ་པར་དུ་འཁོད་པ་
དང། མ་འཁོད་པ་ཁག་པོ་ཏི་བཅུ་ཕྲག་བརྒལ་བ་མཛད་པར་གཞིགས་ཚེ་སྐུ་ཚེའི་རིང་དེ་ཁོ་
ན་རང་ལ་ཐུགས་བརྩོན་གནང་བ་ལྟ་བུ་དང། ཡང་མདའ་རིང་ཐུང་འཕེན་པ་ལ་མཁས་ཤིང་
ལྷག་པར་རྒྱང་མའི་རིང་ཚད་ཀྱང་ཡ་བྲལ་དཀར་པོ་ཞེས་པའི་རིང་ཚད་ཀྱི་མཐོ་འཛུཌ་གནང་དང་
སྒྲ་སྙན་དང། པི་ཝང་སོགས་ཀྱི་ཐེབས་འཁྲོལ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་ཤིང། གླུ་གཞས་ཀྱི་

[488] ཤོན་
དང། མིག་མང། རྡེལ་རྩེད་བཅས་ལ་བལྟས་ན་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་བག་ཡངས་སྤྲོ་དགར་
བཞུགས་པ་ལྟ་བུའི་མཛད་པ་སོགས་ལ་སུས་ཀྱང་འགྲན་པའི་ཟླ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་དང་འཇིག་
རྟེན་གང་ལའང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་
ཆེ་མཆོག་འདུས་པ་རྩལ་གྱི་རྣམ་ཐར་འཕྲོ་འཐུད་ནང། སྡེ་སྲིད་མཆོག་སྐུ་དབང་བཙན་ཞིང་
བདེ་ཡངས་གསུམ་སྐས་འགོའི་བཀའ་ཤོག་ཏུ། རྒྱུན་དུ་བག་མེད་ཀྱི་ཇོ་མོ་བཞེས་པ་སོགས་
མཛད་མི་ཆོག་པ་ལ། དུས་ཕྱིས་འཆི་མེད་དགའ་ཚལ་དང། དཔལ་རབ་ཁང་གསར་གྱི་
བདག་མོ་གཉིས་བཞེས་ཏེ་ཆེ་འདོན་བདག་རྐྱེན་ཡོངས་གྲགས་མཛད་པ་དང། དེ་དུས་ལྷ་ས་
དང། ཕྱོགས་ནས་ཡོང་པའི་སྐྱེས་དམན་ཁ་སྟབས་དྲག་ཚད་སྡེ་སྲིད་རང་ནས་མ་བཞེས་
པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ཕར་ཕེབས་ཚུར་ཕེབས་དུས་ལམ་འགག་ལ་མི་ཚོ་ཡང་མངོན་ཚན་
ཆེན་པོར་བལྟས་མི་ཆོག་པའི་ཚ་ཉམས་དང། བླ་ཁག། རྫོང་གཞིས། ཕྱི་ནང་གི་ལས་
ཚན་སོགས་གང་ལ་ཡང་བདག་མོ་གཉིས་ཀྱི་ཞུ་དབང་བཙན་པ་བཅས་དེ་ཚོའི་གནས་ཚུལ་
གཏེར་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་གསན་ནས་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་ཁྲེལ་བའི་རྣམ་པ་དང། ཐུགས་ཞེན་
བཞེངས་ནས། ད་མི་བྱེད་དགུ་བྱེད་དེ་ཁ་གྱིས། མགྱོགས་པོ་རང་བླ་མ་དེའི་རྐང་འདྲེན་
ཡོང་ཞེས་ཐུགས་འཕར་འཕར་གནང། ཞུ་ཡིག་ཚ་པོ་རྐྱང་པ་འབུལ་གནང་མཛད་ནས་
སྡེ་སྲིད་རང་ཡང་གཏེར་སྟོན་རིན་པོ་ཆེར་ཐུགས་དད་ཆུང་དུ་སོང། རྒྱལ་པོས་སྟོད་ལུང་སྣང་
རྩེར་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་མགུལ་བཅད་པ་གསན་དུས་སྤྱན་ཆབ་དང་སྦྲགས། ད་ཞུས་པ་ལ་རྐང་ནས་
གསན་མ་བྱུང་ཞེས་ཐུགས་དབྱུང་བའི་གསུང་གཅོང་ཆེན་པོ་གནང་འདུག་ཆེ་མཆོག་འདུས་པ་རྩལ་གྱི་རྣམ་ཐར་ལས་འཕྲོས་པ་གདུང་བའི་མུན་སེལ་ཅེས་གསལ་
བའི་ཁོངས་ནས་འདིར་ཅུང་ཟད་བྲིས་པ། རྗེས་སུ་མཛད་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་མི་ལེགས་ཙམ་

[489] དོན་
ལ་ནི། ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཞབས་བརྟན་གསུང་རྩོམ་མཛད་པར། མ་རིག་
མུན་སངས་ཆོས་ནོར་འདོད་ཐར་ལ། །འཇུག་པའི་བློ་གྲོས་ལུགས་གཉིས་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ།།
མཁྱེན་དཔྱོད་རྫིངས་ཀྱིས་བརྒལ་ཏེ་བདེ་སྐྱིད་དབྱིག་འདྲེན་པའི་་ས་དབང་གཡུང་དྲུང་ལྟར་
བརྟན་ཤོག་ཅེས་དང། མདོ་སྨད་དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་འཛུགས་གནང་མཛད་པའི་ཞབས་
བརྟན་དུ། མ་རིག་གཉིས་སངས་རྣམ་དཔྱོད་རབ་རྒྱས་པས། །རྒྱ་ཆེན་གཙུག་ལག་མཚོ་
ལྟར་གཏིང་ཟབ་པར། །མཁྱེན་སྤྱོད་ཡངས་པའི་ས་སྐྱོང་ལྷ་སྲས་ཀྱི། །རྣམ་སྤྲུལ་གཡུང་
དྲུང་ལྟ་བུར་ཞབས་བརྟན་ཤོག་ཅེས་དང། རྣམ་ཐར་གསོལ་འདེབས་སུའང། ཡང་སྲིད་
མང་པོར་བག་ཆགས་བཟང་པོའི་མཐུས། །ཤུགས་བྱུང་ཡངས་པའི་བློ་གྲོས་ནམ་མཁའ་
ལ༑ ༑ལུགས་གཉིས་ཉི་ཟླ་ཟུང་འབྲེལ་་མི་དབང་མཆོག་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་གཡུང་
དྲུང་ལྟར་བརྟན་ཤོག་ཅེས་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་བསམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་བཞེས་ཚུལ་
ལན་གཅིག་མ་ཡིན་པར་གསུངས་འདུག་པས་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་མཛད་པར་མཐའ་
མ་བཀག་ཅིང། སོ་སོ་སྐྱེས་བུས་ཁ་ཚོན་ཆོད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་གོ་
ལྷ་བཟང་ཁཱང་ལྷ་སར་མ་འབྱོར་གོང་ནས། སྡེ་སྲིད་གསར་པ་ངག་
དབང་རིན་ཆེན་བྲོས་ཡིབ་གནང་ངམ། གང་ལྟར་སྐབས་དེར་རྒྱལ་པོའི་ལག་པར་མ་ཐེབས་
པའི་བཟོ་འདྲ་བས། ལོ་འགའི་རྗེས་ལ་སྡེ་སྲིད་ངག་དབང་རིན་ཆེན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་དུ་ཡོད་
ཚུལ་དོགས་ཆགས་ཀྱིས་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གིས་བློན་པོ་ཟུང་དར་ཐའི་ཇི་དཔུང་བཅས་རྩད་ཞིབ་
ཏུ་འབྱོར་པ་སྐབས་དེར་ཕོ་ལྷ་ནས་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས་སྨིན་གླིང་དུ་ལོ་ཆེན་དྷྲྨ་ཤྲི་རིའི་
སྐུ་མདུན་ནས་རིག་གནས་སློབ་སྦྱོང་གནང་བའི་སྐབས་ལ་བརྟེན་ཁོང་གིས་མེད་ཚུལ་གསལ་
བརྗོད་གནང་རྐྱེན་སོག་དམག་རྣམས་དོལ་མདའ་ནས་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ཚུལ་

[490] ལྷ་བཟང་
ཁཱང་འདི་གཡོ་ཆེ་བས་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་བདག་མོ་བགྲེས་གཞོན་གཉིས་དང། སྲས་གསོས་
བྱིངས་ལ་ཇི་བྱས་ཡིག་ཆར་གསལ་བ་མེད་ཁར། ལྷ་སའི་མི་དམངས་ཚོས་ཀྱང་གང་བྱས་ཤེས་
ཀྱི་མེད་ཚོད། དངོས་གནས་བྱས་ན། ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་ནང། རྗེ་
འདི་སོག་ཡུལ་དུ་བཞུགས་སྐབས། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱམ་པའི་སྲས་སྡེ་པ་ངག་དབང་རིན་ཆེན་
སྡེ་པ་དམག་ཟོར་ཚེ་རིང་ ཚེ་དབང་  སྡེ་པ་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས། སྲས་མོ་གཅིག་
དྲུང་འཁོར་འགའ་ཤས་བཅས་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གིས་རྒྱ་སོག་གི་ཡུལ་གྲུར་སྤྱུགས་པས་ཡོད་
ཚུལ་གསལ་གཏམ་སྙན་ལྷའི་ཏ་སྦུ་རའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ན་བ་དང། ཡང་རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་འབུམ་དུ་བཞུགས་སྐབས་
ས་ཁྱི་་ཟླ་་པའི་ནང་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་རིགས་སྲས་བགྲེས་པ་གཉིས་
མཇལ་བཅར་ཞུས་པ་ཐུགས་མཉེས་ཆེན་པོ་མཛད་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ་ན་ཅེས་གསལ་བར་གཞིགས་ཚེ་ཕལ་ཆེར་ལྷ་
བཟང་ཁཱང་གིས་གཡོ་བྱས་ཏེ་བོད་ནང་འཚོལ་ཁུལ་བྱས་པ་མ་གཏོགས་སོག་ཡུལ་ལམ། མདོ་
སྨད་ ཨ་མདོའི་  ཡུལ་ཙམ་ལ་རྒྱང་ཕུད་བཏང་ནས། རྗེས་སུ་ལྷ་བཟང་ཁཱང་ཉམས་ཉེས་
བྱུང་མཚམས་ཁོང་ཚོ་ཕྱིར་ཐོན་གྱི་མེད་དམ་སྙམ་པ་འདུག་
ལྷ་བཟང་ཁཱང་གིས་བོད་ལྗོངས་ཡོངས་ལ་ལུང་བསྒྱུར་བྱས་པ། འདི་ནི་
གཞུང་གི་ཞབས་འབྲིང་ནང་ཚགས་དབང་ཆ་འཕྲོག་རེས་བྱས་པ་ཞིག་ལས། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་
བཙན་འཛུལ་མིན་པའི་སྐོར་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་དང། དེ་ནས་རིང་པོར་མ་སོང་བར་ལྷ་བཟང་
ཁཱང་གིས་རིམ་པས་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གི་མཛད་པར་མ་དད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཏེ་ཆོས་

[491]
ལ་ཁ་གཡར་བྱས་པར། སྐབས་དེར་ལ་མོ་ཚངས་པར་མི་དམངས་སེར་སྐྱ་མང་པོས་བཀུར་
ཞུས་ཚོད་མེད་བྱས་འདུག་ཀྱང། དངོས་གནས་བྱས་ན། རྒྱལ་པོས་ལ་མོར་ཡང་ནས་
ཡང་དུ་ལུང་ཞུ་བྱས་ཏེ་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཨེ་ཐོན་བལྟས་འདུག་པ་ཐོག་མའི་ལུང་དུ། ཕྱི་མུན་
ནང་དུ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མེ་འབར། །ང་ནི་གོང་མ་དབྱེར་མེད་འདུན་པ་བྱེད། །ཅེས་དང། དེ་
རྗེས། ད་ལྟ་གཞུང་གི་གནས་སུ་ཡོད་པ་ལས། ལྷ་དང་མཁའ་འགྲོས་བཙལ་ཀྱང་རྙེད་པ་
དཀའ། སོགས་སྔ་རྗེས་ཚང་མའི་ལུང་ལ་འགལ་བ་མ་མཆིས་ཀྱང། མཐའ་མ་མེ་ཁྱི་་
ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེ་སོག་པོའི་དམག་མི་འཇོག་ཡུལ་ལྷ་ཀཱུར་གདན་
འདྲེན་ཞུས་ཏེ་་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛད་པའི་སྐོར་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱིས་་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་
ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་མིན་ཚུལ་དྲིལ་བསྒྲགས་ཐོག་ད་ཆ་རེ་ཞིག་སོག་ཡུལ་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་
རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་དང། རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཡོད་པའི་སྐུ་སྒེར་སྐུ་ཆས་ལེན་པར་གསོལ་དཔོན་
གྲགས་པ་རྒྱ་མཚོ་བཏང་སྟེ་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་དང། སྐུའི་ཉེར་ཆས། ན་བཟའ་ཕྱོགས་
ཆས་སོགས་གང་འཚམས་འབྱོར་པ་རེད། བོད་གཞུང་གི་ཞི་དྲག་ཚང་མའི་དབང་ཆ་ལྷ་བཟང་
ཁཱང་ལ་ཡོད་པར་བརྟེན་སུས་ཀྱང་དེ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མ་ཐུབ་ཀྱང། ་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེ་ལྷ་
ཀླུར་གདན་ཞུ་ཞུས་པ་ནས། ཕེབས་ཐོན་གྱི་ཉིན་གསུམ་མ་སོང་བར་ལྷ་ཞོལ་གྱི་མི་དམངས་
ཚོས་ཁྲོམ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱབ་སྟེ་མྱ་ངན་བྱེད་པའམ། མི་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཆེན་པོ་
བསྟན་པ་རེད་
མེ་ཁྱི་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གི་མི་སྣ་པདྨ་སྦི་ཆ་
དང། སོག་དཔུང་བཅས་ལྷ་ཀླུ་དགའ་ཚལ་ནས་གདན་འདྲེན་ཞུས་པའི་དན་འབག་གླིང་ཁར་
ཐབ་སྐྱེལ་གྱི་སར་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་ལུས་སྲོག་ལ་མ་ལྟོས་པར་སོག་

[492] བསྟན་སྲུང་རྡོ་རྗེ་
གྲགས་ལྡན་ཁོག་ཏུ་བརླམས་ཏེ་འདུས་ཚོགས་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་སློབ་དཔོན་འདི་ཉིད་
ཀུན་མཁྱེན་ལྔ་པའི་ཡང་སྲིད་མིན་ན་གཟུགས་མེད་འདྲེ་ངའི་མགོ་བོ་ཁོས་ཞེས་རྡོ་རྗེའི་བྲོ་བོར་
མཛད་པ་དང། དེའི་སྐབས་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གི་སོག་དམག་ཁག་གཅིག་ཧར་གདོང་ངོས་ནས་
ཚུར་བརྒྱུད་ཚོགས་ཆེན་རྡོ་གཅལ་ཟུར་གོ་བོ་སྤྱི་ཁང་ནང་ཞུགས་ཏེ་ཕོ་བྲང་རྒྱབ་ཏུ་མེ་མདའ་
འཕངས་པ་དང། ཁག་གཅིག་ཤར་ཆུ་སྦུག་བརྒྱུད་དགོན་པའི་ལྟག་རྒྱལ་རོང་སྤྱི་ཁང་དུ་འཛུལ་
ཞིང། རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་དམག་བཅས་ལྕང་སྲུང་སྒང་དུ་སྒར་དགོན་ནང་སོག་དམག་འཛུལ་སྟངས་སྐོར་གསོལ་དཔོན་གྲགས་རྒྱམ་གྱི་བྲིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གསལ། ཕབ་ཡོད་པར། དཀའ་བཅུ་
ངག་དབང་དཔལ་མགོན་དང། རྭ་སྒྲེང་ཞབས་དྲུང་སོགས་ནས་འཐབ་འཛིངས་བྱེད་པར་
བརྩམས་པ་ན་དགོན་པ་དང། དགེ་འདུན་མང་པོའི་སྐུ་སྲོག་ལ་སྐྱོན་ཡོང་བ་ཐུགས་ཀྱིས་མ་
བཟོད་པར་ད་ལམ་ང་ཁོ་ཚོའི་འདོད་པ་ལྟར་འགྲོ། རང་རེ་བླ་གྲྭ་རྣམས་འགྱངས་མེད་འཕྲད་
ཡོང་ཞེས་ཐུགས་སྨོན་དང་བཀའ་སློབ་གནང་སྟེ་རྒྱལ་བ་རང་ཉིད་སྐུ་རྐྱང་ཇི་མི་སྙམ་པར་སོག་དམག་
གི་ཁྲོད་དུ་ཕེབས་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མའི་གླེང་བརྗོད་བ་པས་མ་གཏོགས། སོག་དམག་དགོན་པའི་ནང་ཧ་ལམ་འཛུལ་ཟིན་པ་
དང། སོག་པོའི་གྲྭ་པ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཀྱང། གཟུགས་མེད་ལ་མགོ་བོ་འཁོས་རྒྱུ་མེད་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཁྲེལ་གད་དམ་ཟུར་ཟ་བྱས་ཚུལ་དང། སྒོ་མང་མཁན་པོས་ལྷ་བཟང་
ཁཱང་གི་ཕྱོགས་བྱས་ཚུལ་གླེང་ངན་ཡང་མང་པོ་བྱུང་འདུག་ཅིང། སྒོ་མང་མཁན་པོ་འཇམ་
དབྱངས་བཞད་པའི་རྣམ་ཐར་ནང། བར་སྐབས་ཤིག་རྒྱ་ནག་ནས་བང་ཆེན་འོངས་ཏེ་སྐུ་
ཞབས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་རྒྱ་སོག་གི་ཡུལ་གྲུར་གདན་དྲངས་པ་ལ། རྒྱལ་པོས་སེ་
འབྲས་དགེ་གསུམ། རྒྱུད་གྲྭ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་བླ་མ་ལས་སྣེ་རྣམས་བསྡུས་ནས་བཀའ་གྲོས་མཛད་

[493] རྗེ་འདི་ལས། སྐུ་ཞབས་ཕེབས་
མ་བཅུག་ན། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་པོས་ང་ཚོ་ལ་ཡག་པོ་བྱས་མི་ཡོང། དེ་ལས་ཕེབས་བཅུག་
ན༑ སྐུ་ཞབས་རང་གི་མཛད་འཕྲིན་དང། བསྟན་དོན་ལར་རྒྱ་གང་ལའང་ཕན་གསུངས་
པ་ལ། ཕལ་ཆེར་སྒོ་མང་བླ་མས་མ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱོན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་
ནས་སྐུ་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་རྩིས་ཀྱིས་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་ནས་མཚན་ཉིད་གླིང་ཁར་
ཐབ་སྐྱེལ་སྟེང་དུ་བཞུགས་ཡོད་ཐོག་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་གྲྭ་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མགོ་བྱས་ནས་
ཕེབས་མ་བཅུག་པར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ་བཞུགས་སུ་བཅུག་དེ་ནས་
མི་ངན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དཀྲུག་ཤིང་བྱས་ཏེ་འབྲས་སྤུངས་གླིང་དུ་འུར་ཟིང་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡང་མཐར་
རང་ཞིར་སོང། སླར་རྒྱལ་བའི་སྐུ་ཞབས་ཀྱང་་གོང་མ་ཆེན་པོ་དང། ལྷ་བཟང་ཁཱང་གི་
འདོད་པ་ལྟར་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར། ངོ་མཚར་སྐལ་བཟང་འཇུག་ངོགས་བ་ཞེས་གསལ་བ། རྣམ་ཐར་གྱི་དཀྱུས་ལྟར་ཅུང་
མི་མཐུན་པར་རྒྱ་ནག་ནས་གདན་ཞུ་ཞུས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག་པ་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་ལྷ་བཟང་ཁཱང་
གིས་རྒྱ་མིར་ཁ་གཡར་བ་ཞིག་ལས། དེའི་དུས་རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་ནི་སོག་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོར་
དཀྲུག་ཤིང་བྱེད་པའི་སྐབས་ཡིན་པ་མ་ཟད། གཤམ་དུ་རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་
སྐུ་གཞོན་ནུའི་སྐབས་་གོང་མ་ཁཱང་ཤིའི་ནས་སྐུ་འབུམ་དུ་གདན་ཞུ་ཞུ་སྐབས་ཀྱི་བརྗོད་ཚིག་
སོགས་གང་ས་ནས་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཅིང། ཡང་
ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་མིན་པར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང། ཕྱོགས་གཅིག་
ནས། ཕེབས་གདོང་ཐབ་སྐྱེལ་ཞུས་པས་མ་ཚད། རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱང་ཕེབས་པ་
སོགས་དེ་དག་ཅུང་ཟད་འབྲེལ་མ་ཆགས་ཙམ་འདུག་པ་ད་དུང་ཡིག་ཆ་ཁུངས་དག་རྙེད་ན་
བསྐྱར་ཞིབ་ཞིག་ཀྱང་དགོས་འདྲ་སྙཾས་ཤིང། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གདན་ཞུས་འདམ་ནས་

[494]
སྐབས་བསྙུན་བབས་ལྕི་བཞེས་ཀྱིས་མཛད་པའི་མཐའ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་སྟོན་
པར་མཛད་འདུག་གོ་
་རྒྱལ་མཆོག་དྲུག་པ་རིན་ཆེན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ནི། ཕྱིའི་མཛད་
པ་ཅུང་ཟད་འཆོལ་བའི་ཚུལ་བཞེས་ཀྱང། མཁྱེན་རབ་ཀྱི་ཀློང་བརྡོལ་བས་ལྗགས་རྩོམ་
སོགས་སྙན་ལ་དོན་གཟབ་པས། དཔེར་ན། ཤར་ཕྱོགས་རི་བོའི་རྩེ་ནས། །དཀར་
གསལ་ཟླ་བ་ཤར་བྱུང། །མ་སྐྱེས་ཨ་མའི་ཞལ་རས། །ཡིད་ལ་འཁོར་འཁོར་བྱས་བྱུང།།
ན་ནིང་བཏབ་པའི་ལྗང་གཞོན། །ད་ལོ་སོག་མའི་འཕོན་ལྕོག་ཕོ་གཞོན་རྒད་པའི་
ལུས་པོ། །རྭ་ཅོའི་གཞུ་ལས་གྱོང་བ། །རང་སེམས་སོང་བའི་མི་དང། །གཏན་གྱི་
མདུན་མ་བྱུང་ན། །རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ནས་ནོར་བུ། །ལོན་དང་ཁྱད་པར་མི་འདུག་ཅེས་དང་
བྲིས་པའི་ཡི་གེ་ན་ཆུང། །ཆུ་དང་ཐིག་པས་བརྡུངས་སོང། །མ་བྲིས་སེམས་ཀྱི་རི་མོ།།
སྲུབ་ཀྱང་ཟུབ་རྒྱུ་མི་འདུག་ཡང། སྙིང་གཏམ་ཕ་མར་མ་བཤད། །ཆུང་འདྲིས་བྱམས་
པར་བཤད་པས། །བྱམས་པ་ཤ་པོ་མང་ནས། །སྙིང་གཏམ་དགྲ་བོས་གོ་སོང། །པོ་ཏཱ་ལ་
རུ་སྡོད་དུས། །རིན་ཆེན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ། །ལྷ་ས་ཞོལ་དུ་སྡོད་དུས། །འཆལ་པོའི་
དྭངས་བཟང་དབང་པོ། །ཞེས་སོགས་དགྱེས་མགུར་རོལ་བའི་ན་ཆུང་མ་རྣམས་ལ་གསུང་རྩོམ་
དང། བྱང་དུ་ཕེབས་ཉེའི་མཚམས་ལྷ་སའི་ན་ཆུང་མ་ཞིག་ལ་ཕྱག་བྲིས་སྩལ་བར། བྱ་དེ་
ཁྲུང་ཁྲུང་དཀར་མོ། །གཤོག་རྩལ་ང་ལ་གཡོར་དང། །ས་ཐག་རིང་པོར་མི་འགྲོ། །ལི་ཐང་
བསྐོར་ནས་སླེབས་ཡོང། །སོགས་རིང་པོར་མིན་པ་སྤྲུལ་སྐུ་ལི་ཐང་ནས་འབྱོན་པ་གསུངས་
ཤིང། སེ་རར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཤིག་སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་གི་རྡོ་གཅལ་དུ་ཞབས་ཟུང་གི་རྗེས་
གསལ་པོ་སྩལ་བ་དང། སླེ་ལུང་རྗེ་དྲུང་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་སྐུ་ཆུང་དུའི་དུས། ་གོང་ས་

[495]
བར། ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་ནས་ནམ་ལངས་ལ་ཕེབས་པ་མར་ལམ་ཆུ་བཟང། ཆོས་ལུང་
སོགས་བརྒྱུད་དེ། ཞོལ་དུ་ཚ་རྟིང་ཁར་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་བྱུང། དེ་ཉིན་ཉིན་འཁྱོངས་ཀྱི་བར་
བཞུགས་ཤིང། ཐོག་སྟེང་ནས་ཞལ་མཇལ་ཞུས་ཆོག་པའི་སྐལ་བ་ཤིན་ཏུ་བཟང། སྐུ་གཞོགས་
གཡས་གཡོན་ཐམས་ཅད་ནག་ཆང་གིས་ཁེངས་པ། ཕྱག་ཕྱི་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་
པ་བཅས་ལས་མ་དག་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་བློར་མི་ཆུད་པས་ཧ་ལས་སུ་བྱེད། དེ་ཉིན་ཀྱང་སྡེ་སྲིད་
དང་ འདི་སྡེ་སྲིད་ངག་དབང་རིན་ཆེན་ཡིན་  དེ་མོ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སོགས་ཞབས་ཕྱི་ཚང་མ་
བཞེས་འཁྲུངས་ཀྱིས་བད་པས་ངོ་ཚ་དང་བྲལ་བའི་སྤྱོད་ངན་སྣ་ཚོགས་དང། ཕན་ཚུན་དུ་ཁྱོར་
ནས་བཞེངས་བཞུགས་མི་ཐུབ་པ་ཙམ་འདུག་ཀྱང། ་གོང་ས་མཆོག་ནི་འགྱུར་ལྡོག་སྐད་ཅིག་
ཀྱང་མེད་པར་སློབ་སྟོན་དང། བཀའ་རྩོམ་ཕྱག་བྲིས། གསུང་གླུ་གནང་བ་ཐམས་ཅད་
འཁྲུལ་མེད་དུ་གནང་ཞིང་ཐུགས་འཁྲོལ་བས་ཞལ་མཇལ་དང། གསུང་མཇལ་གང་འདོད་
རང་རྣམ་རྟོག་པ་བརྗོད་པ་སྐལ་བཟང་དགའ་སྟོན་ན། བྱུང། ཞེས་དང། ཡང་རང་རྣམ་དེ་གའི་ནང། ལོ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ། ལྷ་བཟང་ཁཱང་
འོལ་དགའ་ཁུལ་ཆབ་ཚན་ལ་ཕེབས་སྐབས། རྗེ་དྲུང་གདན་ཞུས་ཉིན་ཤས་བཞུགས་པས་
ཆོས་ཀྱི་དྲི་བ་མང་པོ་མཛད། ་གོང་ས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ཉམས་མཚར་པོ་ཞིག་འདུག་
སྟེ༑ ཐ་མལ་པ་རང་མིན་པ་འདྲ། ད་ལྟའི་་གོང་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་དང་མི་འདྲ་བའི་བརྟུལ་
ཞུགས་ཆེ་ཞིང། ཁོ་རང་ཚེ་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལས་མེད་པ་སྔར་ནས་ཤེས་འདུག་ཅེས་པ་སོགས་
དམྱལ་བ་མ་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པའི་དཔེ་བཞིན་དུ་སོང་ནས་ཐུགས་འགྱོད་
པའི་གསུང་སྐད་དུ་འབྱོན་པའི་མདངས་ཀྱང་སྣང་བ་འགྱོད་ཀྱང་ཕྱིས་པའི་སྐབས་སུ་འདུག་རང་རྣམ་རྟོག་པ་བརྗོད་པ་སྐལ་བཟང་དགའ་སྟོན་ན། །ཅེས་

[496] ཀུན་དགའ་ནོར་དུ་བཞུགས་སྐབས། ཞབས་གྲས་ཚོར། ས་ཡུལ་འདི་ནས་
ཁྱེད་ཚོ་ངའི་རུས་པ་འགེལ་ནས་མ་གཏོགས་འགྲོ་མི་ཐུབ་ཅེས་དང། ངེད་ཁམས་མ་ཚོ་བ་
བྱུང་ན་སྐྱེ་བ་རྗེས་མ་སྐལ་ལྡན་ཞིག་ལ་འགྱངས་མེད་ཡོང་བས། ནང་རྟེན་འགངས་ཆེ་འདིར་
ཡོད་པ་རྣམས་ཕྱི་གྱར་ལ་མ་སོང་བའི་སླར་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡོད་པ་བྱེད་དགོས་སོགས་རྒྱལ་མཆོག་
བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མའི་གླེང་བརྗོད་ལ་གསལ་བ་
བཅས་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བའི་རྣམ་ཐར་དུ་མ་ཡོད་
དེར་དགོངས་རྫོགས་དང། སྐུ་གདུང་བཞུགས་འབུལ་ཞུ་དགོས་རྣམ་སྮུས་
ཏེ་གསོལ་དཔོན་གྲགས་པ་རྒྱ་མཚོ་དང། བློ་གྲོས་དབང་ཕྱུག། མཆོད་དཔོན་ངག་བང་
དཔལ་འབར། ཨེམ་རྗེ་སངས་རྒྱས་སྲིད་སྒྲུབ། སོག་པོ་ཉི་མ་སོགས་ཞབས་གྲས་རྣམས་
ནས་གདུང་ཐལ་དང། སྐུའི་ཉེར་ཆས་རྣམས་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ལྷ་སར་འབྱོར་བའི་ལོ་རྒྱུས་
ཡོད་པ་དང། ཡང་འགའ་ཤས་ནོ་མི་ཧན་ངག་དབང་ལྷུན་གྲུབ་དར་རྒྱས་སམ། མིང་གཞན་ལྷ་བཙུན་ངག་དབང་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་ལྷའི་ཏམྦུ་རའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས། སོག་པོ་ཤི་མ་ཐག་པའི་རོ་ཉོས་ཏེ་དྲང་དོན་ལ་མྱ་
ངན་ལས་འདས་ཚུལ་ཙམ་ལས། ངེས་དོན་གཅིག་པུར་བྲོས་ཏེ་ཨ་རིག་འགྲུལ་པ་དང་བསྡེབས་
ཏེ་སོག་ཡུལ་དུ་བཞུགས་ཤིང། དེ་ནས་ལྟོ་བསྐོར་གནས་བསྐོར་ལྟ་བུར་འགུ་ལོག་རྒྱ་མོ་
རོང། ཚ་ཁོ། དར་རྩེ་མདོ་བརྒྱུད། ལི་ཐང། འབའ་སོགས་སུ་བྱོན་ནས། ས་གླང་་
ལོར་ལྷ་ས་ཁུལ་དུ་ཕེབས་ཤིང། སེ་ར་རྩེའི་རི་ཁྲོད་དུ་སྒྲུབ་ཁང་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོ་དང་མཇལ་
ཞིང། ཕར་ཚུར་ཆོས་འབྲེལ་ཞུས་སྩལ་གྱིས་ཟླ་བ་ལྷག་ཙམ་བཞུགས། དེ་ནས་དགའ་ལྡན་
གསེར་གདུང་མཇལ། བྲག་སོག་རི་ཁྲོད་དུ་ལོ་འཁོར་ལྷག་ཙམ་བཞུགས། ལྕགས་སྟག་་
ལྕགས་ཡོས་་ལོར་རྩ་རི་མཇལ་ཞིང། འོལ་དགའ་སོགས་སུ་བཞུགས་སྐབས་ལྷ་

[497]
ལྷ་སར་མི་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་རྒོད་དཀར་ལ་ཐོག་ནས་བྲོས་ཐར་ཏེ་ཀོང་པོ་
སོགས་སུ་ཕེབས། དེ་ནས་རྒྱ་གར་དང། བལ་ཡུལ་གནས་གཟིགས་གནང་ཞིང། སླར་
མདོ་སྨད་ཨ་མདོའི་ཡུལ་དུ་གསེར་ཁོག་དང། ཇག་རུང་སོགས་སུ་གདན་ས་མཛད་ཅིང། འགྲོ་
དོན་རྒྱ་ཆེ་བ་བསྐྱངས་མཐར་སོག་ཡུལ་ཨ་ལག་ཤག་ཏུ་ས་ལུག་་ལོར་སྐུ་གཤེགས་
ཞེས་དགུང་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག་ཙམ་བཞུགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག་པས། དེ་དག་ནི་ཆོས་
སྲིད་གཉིས་ཕྱོགས་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་གཏིང་མཐའ་དཔོག་དཀའ་བས་འདི་དང། འདི་འོ་ཞེས་
མཐའ་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་མ་དགོས་པར་གཞུང་ཐོག་གི་རྣམ་ཐར་དེ་རང་ལ་རྩ་འཛིན་བྱས་ན་ལེགས་
པར་མཐོང་ངོ།།
ལོ་འདིར་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གིས་ལྕགས་པོ་རིར་བཞུགས་པའི་བླ་མ་ཞིག་
ལ་་རྒྱལ་བ་སྐུ་འཕྲེང་དྲུག་པ་ཡིན་ཚུལ་གྱིས་པོ་ཏཱ་ལར་གདན་དྲངས་ཤིང། ་རྒྱལ་བའི་
བཞུགས་ཁྲིར་བཞུགས་སུ་བཅུག། མེ་ཕག་་ཟླ་་ནང་དཔོན་སློབ་པཎ་ཆེན་
རིན་པོ་ཆེ་དབུས་ཕྱོགས་སུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་ཚེས་་ཉིན་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་
ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་་གོང་ས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ཚུལ་དེ་ལ་
དགེ་ཚུལ་དང། བསྙེན་རྫོགས་ཆབས་ཅིག་གནང་སྟེ་མཚན་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་
ཞེས་སྩལ། གཞུང་ཐོག་ནས་དྲུག་པ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོར་ཞུ་ཡང། ལྷ་ས་བས་གཙོས་བོད་
མི་ཡོངས་ནས་སྐུ་ཞབས་པད་དཀར་འཛིན་པ་ཞེས་ཞུ་བ་རེད་
ལྷ་བཟང་ཁཱང་གིས་ལོ་འཁོར་བཅུ་གསུམ་རིང་བོད་ལྗོངས་ཡོངས་ལ་ལུང་
བསྒྱུར་སྐབས། ཆོས་ཕྱོགས་ལ་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་དང། ལྷག་པར་དགེ་
ལུགས་པར་དད་འདུན་ཆེ་ཞིང། རྒྱལ་པོ་རང་ཡང་མདོ་སྔགས་གཉིས་ལ་ཉམས་སྣང་དང་

[498] སེ་ར་ཚོགས་ཆེན་གྱི་འདུ་ཁང་གསར་རྒྱག་གིས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་རྙིང་
པར། འདམ་དུ་ཡོད་པའི་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གི་ཨུར་གེ་གྲྭ་ཚང་སྤོས་ཏེ་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་བཙུགས་
དབྱར་འདམ་དང། དགུན་ལྷ་སར་བཞུགས་པ་ལྷ་ས་དགའ་ལྡན་ཁང་གསར་དང། ཕུན་
ཚོགས་རབ་བརྟན་དཔལ་འབྱོར། ཕལ་ཆེ་བ་ཁྲོམ་གཟིགས་ཁང་དུ་བཞུགས། ཞབས་
འབྲིང་གཙོ་ཆེ་བ་ཡང། དའི་ཆིང་བ་དུར་བསོད་ནམས་མགོན་པོ། གསེར་ཡིག་པ་ཕོ་
ལྷ་ནས་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས། འབུམ་ཐང་ནས། ཨོ་རོང་པ། ལྷ་རྒྱ་རི་ས་སྤྱོད། ལྷོ་
མདོ་མཁར་བ། ཟུར་ཁང་གུ་ཡང་ཁ་ཤ་ཁ། ཆང་ཁྱིམ་པཀཤི། པད་ཚིངས། བཀྲ་ཤིས་
རྩེ་པ། དྲུག་སྐྱབས། མཐར་ཁོམ་བཀྲ་ཤིས་ཟེར་བ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་
མདོ་སྟོད་ལི་ཐང་ཐུབ་ཆེན་བྱམས་པ་གླིང་གི་ཆོས་སྡེའི་ཞོལ་གྲོང་དུ། ས་
བྱི་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་་རྒྱལ་མཆོག་བདུན་པ་ཆེན་པོ་སྐུ་བལྟམས་ལྕང་སྐྱ་ཧོ་ཐོག་ཐུས་མཛད་པའི་་རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མར་གཞི་བཅོས་བྱས་པ་ཡིན། ཏེ་འཁྲུངས་
ལྟས་སོགས་ངོ་མཚར་ཆེ་ཁར། ལི་ཐང་ཆོས་སྐྱོང་ནས་་རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་ཡིན་པའི་ལུང་
བསྟན་བྱས། སྐུ་ཞང་ཨ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་ནས་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་མཚན་གསོལ། ལོ་
འདིའི་ཕྱི་མར་སྟོད་ཕྱོགས། གཙང་ཁུལ། ལྷོ་དྭགས་ཁུལ་ལ་སྔར་ན་མ་གྲགས་པའི་ས་
གཡོས་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་མི་ཕྱུགས་དང། ས་ཁང་ལ་སྐྱོན་ཤོར་ཆེན་པོ་བྱུང། ལྕགས་
སྟག་་ལོ་ལྷ་བཟང་ཁཱང་འདམ་དུ་བཞུགས་སྐབས་མཚོ་སྔོན་ཁུལ་དའི་ཆིང་བོ་ཤོའུ་ཆི་
ནས། དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་དམག་བཏང་ངོ་ཞེས་པའི་གཏམ་འཆལ་ཞིག་བྱུང་བར་བརྟེན་
རྒྱལ་པོ་རང་གི་སྲས་བགྲེས་པ་དམག་སྟོང་ཕྲག་དང་བཅས་ནག་ཆུའི་ཕྱོགས་སུ་བཏེགས་པ་
དང། དབུས་གཙང་ཡས་མས་ཀུན་ཏུ་དཔུང་ཆེན་འདེགས་པའི་བསྐུལ་ཡིག་གཏོང་སྐབས་
ཕོ་ལྷ་བ་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས་ཡི་གེའི་འཇུག་པ་ཡངས་པས་དེ་ནས་བཟུངས་རྒྱལ་

[499]
་རྒྱལ་བའི་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ལི་ཐང་ཕྱོགས་འཁྲུངས་སོ་ཞེས་པའི་
སྙན་གྲགས་དབུས་གཙང་དུ་ཁྱབ་པས་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གིས་ཕྱོགས་དེར་ཉན་སྣ་བྱེད་མི་མདའ་
དཔོན་ནོར་བུ་དངོས་གྲུབ་དང། ཨུའི་ཅིང་སྦི་ཆའི་ཆི་སོགས་མངགས་པ་གློ་བུར་དུ་གཟིམ་
ཁང་དུ་འབྱོར་ནས། ཡབ་ཡུམ་ལ་ཁྱོད་ཚོའི་བུ་འདི་སུའི་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན་དྲིས་པར། ལི་ཐང་
ཆོས་སྐྱོང་ནས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་བྱུང་ཞེས་ཡབ་ཀྱིས་དྲང་བཤད་
བྱས་པས། མདའ་དཔོན་ནོར་བུ་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་་རྒྱལ་བའི་སྐུ་སྐྱེ་
མིན་པ་ཐག་བཅད་ཟིན་པས་དེའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་བརྗོད་ན་ཕན་གནོད་གང་ཡང་མེད་ཅེས་ཡོངས་
གྲགས་སུ་བརྗོད་དེ། རོགས་ཟླའི་སོག་པོ་རྣཾས་མགོ་རྨོངས་པར་བྱས་ནས། མདའ་དཔོན་
རང་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་ཡབ་ཡུམ་སར་ཡོང་ནས་སྐུ་སྐྱེ་འདི་ས་འགོལ་ཞིག་ཏུ་འཕྲལ་དུ་གདན་ཞུ་བྱས་ན་
ལེགས་ཚུལ་བསླབ་བྱ་བྱས་པར་བརྟེན་དེ་གའི་ནུབ་མོ་རང་ཡབ་ཀྱིས་འབྲོག་སར་གདན་ཞུ་དང་
དེ་ནས་གསང་ཐབས་ཀྱིས་འབྲི་ཆུ་ཕ་ཁར་གདན་ཞུ་བྱས་པ་ཤིང་རྟ་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་
སྡེ་དགེ་རྫོང་གསར་དང། ལྕང་ར་དགོན་སོགས་ལ་ཕེབས་སྐབས་སྡེ་དགེ་དཔོན་བསྟན་པ་
ཚེ་རིང་ཞེས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་ཤིང་པར་དུ་གྲུབ་མཁན་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་
ཆེན་པོ་དེས་ཕེབས་བསུ་སོགས་སྣེ་ལེན་ཟབ་རྒྱས་ཞུས་
གནས་ཚུལ་དེ་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ཆིང་ཝང་བ་ཐུར་ཐའི་ཇི་
དང། འཇུན་ཝང་འཇུ་ནང། བློ་བཟང་བསྟན་སྐྱོང་རབ་བརྟན། ངག་དབང་ཆོས་
འཕེལ་སོགས་ཀྱིས་ཐོས་ཏེ་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གིས་སྐུ་འཕྲེང་དྲུག་པར་མི་འཚམས་པ་ཞུས་པ་
དང། ད་དུང་ཡང་སྲིད་ལའང་གནོད་འཚེ་འབྱུང་དོགས་གདན་ཞུའི་མི་སྣ་ཆེད་མངགས་
བཏང་སྟེ་དེ་གའི་ལོར་སྡེ་དགེ་ནས་མཚོ་སྔོན་དགའ་ལྡན་ཨེར་ཏེ་ནི་ཇུ་ནང་གི་

[500]
བྲིས་སྲོལ་བྱུང་འདུག། ཐོག་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང། དབུས་ཕྱོགས་ནས་གདན་ས་གསུམ་དང། སྟག་
རྩེ་ཞབས་དྲུང་སོགས་བོད་ནང་གནད་ཡོད་མང་པོས་གསང་སྟབས་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེར་
ཏཱ་ལའི་བླ་མར་གཞུང་ཐོག་ནས་ངོས་འཛིན་ཁས་ལེན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་གྱི་ཞུ་ཡིག་རྟེན་སྦྲགས་
ཕུལ་བའི་རྐྱེན་བྱས། བོད་སོག་ཡོངས་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཁས་ལེན་ཞུས་པ་ཤེས་མ་ཐག་
དེའི་ལོ་རྗེས་མར་མན་ཇུ་་གོང་མ་ཁང་ཤིའི་ནས། སྔར་ཡབ་དུས་སུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལྔ་པ་
ཆེན་པོ་པི་ཅིང་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་སོགས་རབ་གུས་དད་
པ་ཆེན་པོས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ། པཱ་ཐུང་གིང་ཛང་ངོ་ལས་མདོ་སྨད་དུ་ཆེད་བཏང་གིས་རྒྱ་
བོད་ཧོར་སོགས་ཀྱི་ཆིབས་ཧྲག་དང་བཅས་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་གདན་ས་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་
གླིང་གི་་རྒྱལ་དབང་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། མཚོ་ཁའི་
དཔོན་ཁག་ཆེ་རྒུ་འདུས་པའི་སར་་གོང་མའི་བཀའ་བརྗོད་པར། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྤྲུལ་སྐུ་
འདི་དེ་ཕྱོགས་ཕེབས་ནས་བཟུངས་ངེད་སེམས་ཤིན་ཏུ་བདེ། ངེད་དང། བསྟན་འཛིན་
ཆོས་རྒྱལ་གྱི་གདུང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་བདག་ཡིན། ངེད་ནས་ལོ་གསུམ་གྱི་བར་གྲྭ་པ་
བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་སོ་བཞིར་དབྱར་དགུན་གྱི་གོས་རྒྱུ་སོགས་ཚང་མ་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་དང་
སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འདི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་མེད་ཡིན་པས་མཆོག་དམན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
གུས་འདུད་ཞུ་དགོས་དང། མཚོ་སྔོན་དཔོན་ཁག་རྣམས་ཀྱང་འཐེན་འཁྱེར་མ་བྱེད། ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་འཛམ་གླིང་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུ་སྦར་མོས་འགེབ་ཐུབ་པ་མི་ཡོང་བས་ཁོ་རང་
གི་ཐུགས་རྗེ་དང། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ས་སྟེང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་འབྱུང། ཞེས་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱང་བྱས་པ་རེད། གནས་

[501]
ཞུའི་སྐོར། རྒྱ་ནག་མན་ཇུ་་གོང་མར་ཁ་གཡར་བྱས་པ་ཙམ་ལས། དོན་སྙིང་ངན་བྱུས་དེའི་
ཁོངས་རྒྱ་མི་མེད་པ་ཤེས་རྟོགས་ནུས་ཤིང། སྐབས་དེར་མདའ་དཔོན་ནོར་བུ་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་
ལེགས་སློབ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕྱར་འགལ་རྐྱེན་མ་བྱུང་ཡང་
མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་སུ་སྐུའི་ཉན་གཡོལ་དུ་བཞུགས་པ་དེས་མན་ཇུ་་གོང་མ་ཁང་ཤིའི་ནས་
སྐབས་བཟུངས་ཏེ་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཡིན་ཚུལ་དང། མཚོ་ཁའི་དཔོན་རིགས་རྣམས་
ཀྱང་འཐེན་འཁྱེར་མེད་པ་དགོས་ཚུལ་ལྟར་སྣང་འཇམ་མཁས་བྱས་པ་དེས་མན་ཇུས་བོད་ནང་
འབྲེལ་བ་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཐབས་ལམ་ཡང་བཟོ་ཐུབ་པ་རེད་
དུས་སྐབས་དེའི་ཚེ་ཧོར་སྦྲ་ནག་ཁག་བཞིའི་འབྲོག་རིགས་རྣམས་ནས། དའི་
ཆིང་ཁོ་ཤོའུ་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་བོད་གཞུང་ལ་ལོ་དུས་ཀྱི་དཔྱ་ཁྲལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཕུལ་བར་བརྟེན་
ལྷ་བཟང་ཁཱང་ནས་གསེར་ཡིག་པ་ཕོ་ལྷ་ནས་དང། ལྷ་རྩེ་སྐྱིད་སྦུག་པ་དཔུང་བཅས། ལམ་
ཞོར་ཧོར་ཁར་འུ་སུའི་ས་ཆ་ནས་དཔུང་སྣོན་དུ་སོག་དམག་བརྒྱ་སྐོར་འཁྲིད་དེ་ཧོར་སྦྲ་ནག་ཁག་
བཞིའི་གཙོ་བོ་ཨུའི་ཆིང་ཐའི་ཇའི་སྒར་ཐོག་གློ་བུར་དམག་གིས་བསྐོར་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པ་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཐུགས་འགན་བསྐྱེད་ནས་བཟུངས་ཁུལ་འདིར་
གནས་པའི་སོག་པོའི་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་ཁྲལ་དམིགས་བསལ་མཛད་དེ་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་
རྒྱལ་པོར་སྤྲོད་ལམ་ཙམ་ལས། བོད་ཁོངས་རྣམས་ཀྱི་དཔྱ་ཁྲལ་དང། དམག་ཁྲལ་རྣམས་
དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་རང་དུ་འབུལ་ལམ་སྦྱང་དེ་ལྟར་ཡང། བར་སྐབས་ལོ་ཐང་དུས་ལས་ཡོལ་
བས་དེའི་ཕྱིར་ངེད་དཔུང་དང་བཅས་འདིར་ཡོང་དགོས་བྱུང་ཚུལ་བཤད་པར། ཐའི་ཇི་
འཇིགས་ཤིང། རྟབ་རྟབ་པོར་གྱུར་ནས། ཕྱག་དང་བཅས་བདག་ཅག་སོག་པོའི་རྒྱལ་
རིགས་འགའ་ཤས་ཀྱི་བསླུ་འཁྲིད་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་ཐང་འབུལ་རྒྱུ་དུས་ལས་ཡོལ་བས་ཕྱིན་ཆད་

[502] །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པ་
ལས་གཞན་དུ་དང་བ་མི་སྟོན་པའི་དམ་བཅའ་སྲོག་བཟུངས་སུ་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཞུས་པར་ཉེས་
ཆད་དུ་རྟ་བཟང་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་བཞེས་ཏེ་ཐའི་ཇི་ཕ་བུ་རྣམས་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གི་ཞབས་
ལ་ཕྱག་བྱ་བའི་སླད་དུ་དམག་དང་བཅས་འདམ་ལྗོངས་སུ་འབྱོར་་མི་དབང་རྟོག་བརྗོད་ན་རོ། །
ཤིང་རྟ་་ལོར་མོན་རྟ་དབང་དགའ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་ལྷ་རྩེ་སོགས་
དགོན་པ་གཉིས་འཁོན་རྩོད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བོད་འབྲུག་དམག་འཁྲུག་གི་གཞིར་གྱུར་སྐབས་ལྷ་
བཟང་ཁཱང་ནས། ལྷོ་འབྲུག་གི་ས་སྤྱོད་པར་ཆབ་ཤོག་གནང་བར། ལྷོ་འབྲུག་ཕྱོགས་
ཀྱི་ཡུལ་འཁོར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་འོས་པ་དང། སྐྱོང་བར་འོས་པ་
ཡིན་པས། བོད་ཕྱོགས་ནས་ཕྲག་དོག་དང། འགྲན་སེམས་མེད་དོ། །ཡིན་ཀྱང་ཕྲ་
མ་མཁན་གྱིས་དབྱེན་བཅོས་པ་ལས་རྒྱུ་ཆུང་རྐྱེན་ཆེས་མཐའ་མ་དམག་འཁྲུག་ཏུ་གྱར་ན་སྐྱེ་རྒུ་
ཀུན་ལ་བདེ་བས་འཕོངས་ཤིང། ཞར་བྱུང་དུ་དུད་འགྲོའི་ལུས་ཅན་དུ་མའང་ཉམས་ཉེས་
སུ་གྱུར་པས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཡུ་ཅག་གཉིས་ལ་སྨིན་པས་དེའི་སླད་ཕྲག་དོག་གི་བསམ་
པ་སྤངས་ཏེ། སྔར་བོད་རྗེ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་གཏན་ཆིངས་ཇི་ལྟར་མཛད་པ་ལས་མི་
འགྱུར་བ་བྱེད་འོས་ཤིང། གལ་ཏེ་དེ་ལས་ལྡོག་ན་ངས་བོད་སོག་གི་དམག་དཔུང་བཏང་སྟེ་
ཡུལ་འཁོར་དེ་བརླག་པར་བྱེད་དོ།། ཞེས་སྩལ་བས། ལྷོ་འབྲུག་གི་སྡེ་སྲིད་འབྲུག་
རྒྱས་རྒྱའུ་ནས། མ་བརྟག་བབ་ཅོལ་གྱི་ལན་སྨྲས་པ། སོག་པོའི་རྒྱལ་པོས་ང་ཚོར་
བསྙད་པར་བྱས་པའི་ཚིག་དོན་རྣམས་བློར་རྟོགས། སྔར་གཞན་འབྱོར་ཕུན་ཚོགས་ལ་ཕྲག་
དོག་པའི་བོད་རྗེ་རིམ་པས་ང་ཚོའི་ཡུལ་འདིར་དམག་གཤོམས་ཐེངས་འགའ་བྱས་ཀྱང། ཁྱེད་
ཅག་རྒྱལ་བའི་གཏམ་ཐོས་སམ། དཔེར་ན། བལ་འདབས་སུ་འཆིང་བའི་འབུ་སྲིན་དང་

[503] རང་གི་སྟོབས་ཅི་ཡོད་པས་བསྒུལ་བསྐྱོད་བྱས་ཀྱང། རང་ཉིད་ངལ་བ་ཙམ་
ལས། བལ་འདབ་ལ་གནོད་པར་མི་སྲིད། སོག་པོའི་རྒྱལ་པོ་ངོ་མ་དམག་འཁྲིད་དེ་ཡོང་
བ་ཕར་བཞག་འཇིག་རྟེན་ན་མཐུ་ཆེ་བ་ཚངས་པ་དང། དབང་པོ་དང། དྲག་པོ་ལ་སོགས་
པ་ར་མདར་སྦྲན་ནས་ཕྱོགས་འདིར་ཡོང་ནའང་ང་ཚོ་ལྷོ་འབྲུག་པ་རྣམས་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ཕྲ་མོ་
ཙམ་ཡང་གཡོ་བ་མི་རུང་ན། ཁྱེད་རང་ཇི་མཛད་ཐུགས་འདོད་ལྟར་གནང་འཚལ། ཞེས་
པའི་ཚིག་ངན་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པ་དེ་རྒྱལ་པོ་ཁཱང་གི་ཕྱག་ཏུ་སོན་པ་ན། རབ་ཏུ་ཁྲོས་ནས་
ལྷ་བཟང་ཁཱང་རང་ཉིད་དཔུང་དང་བཅས་སྤ་གྲོ་ཕྱོགས་དང། ཕོ་ལྷ་ནས་དང། འབུམ་
ཐང་ནས་བཅས་མོན་ལ་དཀར་ཆུང་བརྒྱུད་སྤུངས་ཐང་ཕྱོགས་དང། བཱ་རིང་ཐའི་ཇི་དང་
ལྷ་རིགས་ཀྱི་ས་ལ་སྤྱོད་པ་དཔུང་དང་བཅས་འབྲུག་ཤར་ཕྱོགས་ནས་དཔུང་འཇུག་གིས། ཕོ་
ལྷ་དཔུང་བཅས་ཀྲོང་ས་བར་དང། འབུམ་ཐང་དཔུང་བཅས་བྱ་དཀར་རྫོང་བར་སླེབས་ཏེ་
དམག་འཁྲུག་བྱེད་མུས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་དང། ས་སྐྱ། ཀར་འབྲུག་
སོགས་བླ་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ནས་བོད་འབྲུག་དབར་ཆིངས་མོལ་ཞུས་ཏེ་ལེ་འགྲིགས་
བྱུང་རྐྱེན་བོད་དམག་རྣམས་འབྲུག་ས་ནས་ཕྱིར་འཐེན་ཐོག་ལྷ་བཟང་ཁཱང་ཡང་ཕག་རི་
ནས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་བར་ཕེབས་ཏེ་དེ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཕྱིར་
ལོག་གནང་འདུག། ་མི་དབང་རྟོག་བརྗོད་ན་
ཨོ་རོད་འཇུན་སྒར་བའི་དམག་གིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱུང་བའི་སྐོར་
ལ༑ འགའ་ཤས་ནས། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོར་ཤ་ཚ་བའི་གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱ་དང་
སེ་འབྲས་ཀྱི་བླ་མ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་འཇུན་སྒར་ཧོང་ཐའི་ཇི་ཚེ་དབང་རབ་བརྟན་ལ་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་དགྲ་ཤ་
ལེན་དགོས་ཡི་གེ་བཏང་ཚུལ་ཟེར་ཡང། རོག་ཧིལ་་སྡེ་སྲིད་ནས་མཛད་པའི་རྒྱལ་མཆོག་ཚངས་

[504] ཚེ་དབང་རབ་བརྟན་ནས་སྡེ་སྲིད་ལ་མི་དགའ་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་
ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྱེད་ཚུལ་གསལ་བར་གཞིགས་ན་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་དགྲ་ཤ་ལེན་ཆེད་དམག་བཏང་བ་
ནི་ག་ལ་ཡིན་སྙམ། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བལྟས་ན། སྐབས་དེའི་ཚེ་འཇུན་སྒར་
བ་དང། རྒྱ་ནག་མན་ཇུའི་གཞུང་གཉིས་དམག་འཁྲུག་ཡང་ཡང་རྒྱག་མུས། བོད་ནས་ལྷ་
བཟང་ཁཱང་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ཤེད་མོ་མ་ཐོན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མན་ཇུའི་ཤུགས་མདོ་
སྨད་ མཚོ་སྔོན་  ཕྱོགས་སུ་རིམ་པས་སླེབས་གཤིས་སྔོན་ལ་དབུས་གཙང་བླངས་ཏེ་དེ་ནས་
མདོ་སྨད་ཕྱོགས་ཡོད་སོག་རིགས་མཉམ་མཐུན་གྱི་མན་ཇུར་ཁ་གཏད་བྱེད་རྩིས་བྱས་ཀྱང། ཕྱི་
རྒྱར་ཐུན་མོང་གི་སྣང་ངོར་ཧོང་ཐའི་ཇི་ཚེ་དབང་རབ་བརྟན་གྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་་གོང་ས་ལྔ་པ་
ཆེན་པོའི་སྦྱིན་བདག་གཙོ་ཆེ་བའི་གྲས་ཡིན་སྟབས། ལྷ་བཟང་ཁཱང་གིས་་རྒྱལ་མཆོག་
ཚངས་དབྱངས་ཁྲི་ལས་ཕབ་པ་སོགས་ལ་མི་དགའ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་ཁཱང་གིས་ཤེས་བཞིན་
པ་དང། ཧོང་ཐའི་ཇིས་ཀྱང། ལྷ་བཟང་ཁཱང་གུ་ཤྲིར་གྱི་སྲས་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་བོད་མི་རྣམས་
དགའ་མོས་ཇི་ཡོད། སྟོབས་ཤུགས་དང། ས་བཙན་ཇི་ཡོད་མྱང་རྟོག་བྱེད་པ་དང། ངེས་
མེད་དམག་རྒྱལ་ཕམ་ཤན་མ་ཕྱེ་ན་ལབ་སྣེ་བདེ་ཁྱད་མི་གཏེ་ཞིག་བྱུང་ན་དགོས་པ་ཆེ་བ་བཅས་
མཐོང་སྟེ། ལྷ་བཟང་ཁཱང་གི་སྲས་བགྲེས་པ་དགའ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་དང། ཧོང་ཐའི་ཇིའི་
སྲས་མོ་གཉིས་ཡི་གེ་གཏོང་རེས་ཀྱི་མཛའ་འབྲེལ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྐབས་བཙལ་ཏེ་ཧོང་
ཐའི་ཇིས། ལྷ་བཟང་ཁཱང་ལ། ཁྱེད་ཀྱི་སྲས་དང། ངའི་བུ་མོ་གཉེན་འབྲེལ་བྱེད་འདོད་
དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ན། བུ་མོའི་ཆེ་བའི་སླད་དུ་དངུལ་སྲང་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་དང། སྲས་
ངོ་མ་བུ་མོ་ལེན་པའི་ཆེད་དུ་འཇུན་སྒར་དུ་གཏོང་དགོས། ཞེས་པའི་མི་སྣ་ཆེད་འབྱོར་བྱུང་བ་
སྲས་དགའ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་བག་མ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་འཇུན་སྒར་ལ་འགྲོ་བར་ཤིན་ཏུ་
འདོད་ཀྱང། ཡབ་ནས་འཇུན་སྒར་བར་རྟག་ཏུ་དོགས་པ་ཡོད་པའི་ཁར། འཇུན་སྒར་བ་

[505]
དོགས་ཅི་ཡང་འཆར་ཏེ་ལ་མོ་ཚངས་པར་སྔ་རྗེས་ལུང་ཞུ་ཕུལ་བར། རྫིང་ཡུར་བ་རྩྭ་ཡིས་
བཟུངས་བ་ལ། །ཕྱི་ཆུ་ཚགས་མཁས་པས་དམ་དུ་ཆིངས། །སྙིང་རྗེ་བའི་གནས་ལུགས་བློ་
ལྡན་ལ། །སོ་ཆུ་གཉེར་གཅིག་རྗེས་གཅིག་གིས་ནོན། །ཞེས་གསུངས་པར་བརྟེན་ཡབ་ནས་
སྲས་ལ་ཟློག་ཐབས་ཇི་ལྟར་གནང་ཡང། འདོད་པས་གདུང་པས་ཉན་ཤེས་མ་བྱུང་བས་
རྗེས་མའི་ལུང་ལ། ནན་གྱིས་མ་ལྡོག་དངོས་པོའི་གཤིས་ལ་ཐོངས། །ནར་གྱིས་བསྐྱངས་ན་
རྣམ་རྟོག་མ་ལུས་རྟོགས། །ཞེས་གསུངས་པས། ཡབ་སྲས་གཉིས་གོ་བ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་
པར་བྱས་ཏེ། སྲས་ཀྱིས། ནན་གྱིས་མ་ལྡོག་ཕྱིན་དངོས་པོའི་གཤིས་ཁོ་བོའི་འདོད་པ་ལྟར་
ཐོངས་ཤིག་རྣམ་རྟོག་ངན་པ་རྣམས་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དང། ཡབ་ཀྱིས་
ནན་གྱི་མ་ལྡོག་ན་ལས་སུ་ཟད་པས་ཐབས་མེད་ཀྱིས་ཐོངས་ཤིག་དང། གཞན་དུ་ན་ད་ལྟའི་ལུཌ་
བཞིན་ནར་གྱིས་ཡུན་བསྐྱངས་ཏེ་གནས་ན་མི་རིང་བ་རྣམ་རྟོག་ཇི་ལྟར་ཤར་བ་འཇུན་སྒར་ལ་དོགས་
པ་སྐྱེས་པའི་དོན་རྣམས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་གསུངས་པར་བཞེད་པ་མི་མཐུན་ཀྱང། སྔོན་
ལས་ཀྱིས་དེད་དེ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་ལྟར་འཁོར་མིང་ཅན་བརྒྱ་ཕྲག་གསུམ་དང་བཅས་འཇུན་
སྒར་དུ་ཐོན་པ་དང། ཆབས་ཅིག་ཁཱང་གི་སྲས་གཞོན་པ་སུརྱར་ཡང་དམག་དྲུག་བརྒྱ་དང་
བཅས་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་རིགས་མཐུན་ལས་མནའ་མ་ལེན་པར་ཐོན་འདུག་པ། དེ་ནི་འཇུན་
སྒར་པར་གཉེན་འབྲེལ་བྱས་པར་རྒྱ་ཕྱོགས་དོགས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ཚོད་
འདུག་
དེ་ནས་ཡུན་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཞིག་ན། མངའ་རིས་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་
ཁཱང་ཆེན་ནས་ཀྱིས་སྙན་ཞུ་འབྱོར་གསལ། ཡར་ཁྱེན་ཕྱོགས་ནས་གཅིག་ནས་གཅིག་བརྒྱུད་
གསར་གནས་ཐོས་གསལ། འཇུན་སྒར་བའི་དམག་ལྔ་སྟོང་ཐམ་པ་མངའ་རིས་ཕྱོགས་སུ་

[506]
ངན་ཕྱོགས་སོ་འོན་ལ་ཕྱིན་ན་འགྲིགས་མིན་ཞེས་འབྱོར་བ། རྒྱལ་བློན་རྣམས་གྲོས་བྱེད་སྐབས་
འགའ་ཤས་ནས། འཇུན་སྒར་བས་ལྷ་བཟང་ཁཱང་ལ་དམག་གཤོམ་དོན་མེད། ལྷ་བཟང་ཁཱང་
གི་ཨ་ལྕེའི་བུ་མོ་ཚེ་དབང་རབ་བརྟན་གྱི་བཙུན་མོ་ཡིན་པ་དང། དེའི་བུ་མོ་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གི་
སྲས་བགྲེས་པའི་བཙུན་མོར་བསུ་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་བཅས་གཉེན་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་དོགས་པ་མི་དགོས་
ཀྱང། ལ་མོ་ཚངས་པར་ལུང་ཞུ་གནང་ན། ཞེས་གྲོས་མཐུན་པ་ལྟར་ལུང་ཞུ་ཕུལ་བའི་ལན་
དུ༑ གཟུགས་མེད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་འཚུབ་པས་ས་ངན་གྱི་མཚམས་སུ་དམག་མི་
ཐོངས། ཞེས་ཕེབས་འདུག་དེ་ནས་མི་རིང་བར་འཇུན་སྒར་བའི་རྟ་དམག་དྲུག་སྟོང་
ཐམ་པ་སྔོན་ཆད་མ་གྲགས་པའི་ལམ་གསར་པ་ནས་ཐོན་སྟེ་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གི་སྲས་བགྲེས་པ་
བཙུན་མོ་དང་བཅས་བོད་ལ་ཕེབས་པའི་ཞབས་རིམ་པ་ཡིན་ཞེས་ནག་ཚང་ཁུལ་གྱི་འབྲོག་པ་
རྣམས་མགོ་རྨོངས་པར་བྱས་ནས། དེ་ཁུལ་བྱང་འབྲོག་པ་ནས་སྦྲ་གུར་དང། བཟའ་བཏུང་
སོགས་ཀྱི་སྣེ་ལེན་ཡང་བྱས་འདུག། དངོས་གནས་བྱས་ན་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གི་སྲས་དགའ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་འཇུན་སྒར་དུ་འབྱོར་མ་ཐག་བཟང་བཙོན་ལྟ་བུར་འཇུས་ཏེ་
འདུག། །
དེ་དུས་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་ཁཱང་འདམ་དུ་བཞུགས་ཤིང། སྲས་ཆུང་བ་
སུརྱར་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་རིགས་ནས་མནའ་མ་བླངས་ཏེ་དཔུང་བཅས་འདམ་དུ་འབྱོར་
ཏེ་དགའ་སྟོན་གྱི་སྐབས་སུ། ནག་ཚང་ཕྱོགས་སུ་དཔྱད་དཀའ་བའི་དཔུང་ཆེན་པོ་སླེབས་སོ་
ཞེས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོས་མ་ཐག་སོག་པོ་ཨ་ཤི་ཏ་ཞེས་པ་ངོ་གཡོག་སོ་ཉུལ་དུ་བཏང་བ་
འཇུན་སྒར་བ་རྣམས་གནམ་མཚོའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་སླེབས་པ་དང་འཕྲད་དེ་ཚུར་རྒོལ་གྱི་དགྲ་ཡིན་
པ་ངེས་པ་རྙེད་ཏེ་གནས་ཚུལ་ཞུས་པར། དེ་འཕྲལ་དབུས་གཙང་གི་དཔུང་དམག་ལ་བསྐུལ་

[507] འཛིང་བྱའི་
སྟ་གོན་བྱས། འཇུན་སྒར་བ་རྣམས་ཀྱང་མེ་བྱ་་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ནང་རིམ་བཞིན་
འབྱོར་ཏེ་འདམ་ཁུ་འདུས་ཀྱི་རི་བོར་སྒར་བཅས་སོ།།
དེ་ནས་འཇུན་སྒར་བ་དང། ལྷ་བཟང་ཁཱང་གི་དཔུང་རྣམས་ཐེངས་འགའ་
ཤས་འཐབ་ལག་འཕྲོད་པར་རྒྱལ་ཕམ་ཆེ་བ་མ་བྱུང། ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་མོ་བོད་དམག་
གིས་འཇུན་སྒར་བའི་དམག་སྒར་ནང་འཚངས་པས་དབུས་མདའ་དཔོན་ཨོ་རོང་པ་དེ་ཉིད་དུ་གྲོངས་
འབུམ་ཐང་པའང་རྨས་ཏེ་རང་གི་སྒར་སར་འབྱོར་ཏེ་འདས་པ་དང། རབ་བརྟན་ཤར་པའང་
རྨས་པ་སོགས་ཉམས་ཉེས་སུ་གྱུར། གདན་ས་གསུམ་གྱི་སློབ་དཔོན་དང། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་
པོ་ནས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ངོ་མ་བཅས་ཕེབས་ཏེ་བཀའ་མོལ་གནང་ཡང་དོན་ཕན་མ་བྱུང་བའི་
མུར། འཇུན་སྒར་བས། བོད་མི་རྣམས་ལ་མགོ་བསྐོར་གྱི་སྐད་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཤོད་ཅིང། ལྷག་
པར་བོད་དམག་བཟུང་བ་རྣམས་སློད་སྐབས་འཇུན་སྒར་བས། ང་ཚོ་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་ཁཱང་ལ་
ཕྲག་དོག་དང། སྙད་འཚོལ་བའི་སླད་དམག་རྒྱག་པར་ཡོང་བ་མིན། བོད་ཀྱི་མི་དམངས་
སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ནས་དལ་ཆིང་ཁོ་ཤོའུ་ཆིང་དམག་
   ༈   
ནས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་འོངས་པ་དང། བསམ་པ་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱེད་ཅག་བོད་འབངས་ཀྱི་
ཆེད་དུ་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སེམས་ལ་བཅངས་ཏེ་ཡོང་བ་ཡིན་ན་དགའ་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང་
ཁྱེད་རྣམས་རང་རང་གི་ཡུལ་དུ་ལོག་ཤིག། ཅེས་རྒྱགས་དང་བཅས་ཏེ་བཏང་བའི་སྐད་ཆ་
གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པས་དམག་རྒྱབ་པའང་ཟོལ་གྱིས་བརྒྱབ་
སྟེ་རིམ་པས་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གི་དམག་ཤུགས་ཆག་ཅིང། འཇུན་སྒར་བ་རྣམས་གཡུལ་ལས་
རྒྱལ་བའི་འགོ་དོད། དེ་ནས་ཟླ་་ཚེས་་ནས་འཇུན་སྒར་བ་ལྷ་སར་འགྲོ་བའི་དམག་གི་

[508] ལྷ་བཟང་ཁཱང་དཔུང་དང་བཅས་པ་ཚེས་་གྱི་མཚན་ཐོག་ཐག་ཏུ་
སྔོན་ལ་ཐོན་ཏེ་ལྷ་སའི་ཕྱོགས་དང། ཕྱོགས་མཚམས། རྩེ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་
མཚམས་ཀུན་ལ་བསྲུང་བྱ་བཞག་དེ་དུས་དམག་དཔོན་ཆེ་བ་ནི། དབུས་མདའ་དཔོན་
ཨོ་རོང་པ་དང། འབུམ་ཐང་པ་འདས་པོའི་བུ་གཉིས་དང། གཙང་དཔུང་གི་དམག་དཔོན་
དུ་ཕོ་ལྷ་ཐའི་ཇི་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས་དང། བསམ་གྲུབ་གླིང་པ། བཀྲ་ཤིས་རྩེ་པ་
སོག་དཔུང་གི་དམག་དཔོན་དུ་རལ་ཐའི་ཇི་བཅས་ཡིན་
འཇུན་སྒར་བའི་དཔོན་དམག་རྣམས་ཀྱང་མཇུག་འདེད་ལྟ་བུར་རིམ་བཞིན་
འབྱོར་ནས་གྲ་བཞི། སྐུ་འབུམ་ཐང། ལྷ་ཀླུ་སོགས་ལ་སྒར་ཆགས་ཏེ་དམག་འཁྲུག་བྱེད་
མུས། ཉིན་གཅིག། ཕོ་ལྷ་ནས་ཀྱིས་ལྷ་བཟང་ཁཱང་ལ་གསོལ་བ། ལྷ་བཟང་ཁཱང་ཞབས་
གྲས་དཔུང་ཧྲག་ཉུང་བསྡུས་བཅས་མདོ་ཁམས་བརྒྱུད་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་དམག་
རོགས་བསྐུལ་ནས་སླར་དམག་འཐབ་བྱེད་དགོས་དང། དེའི་བར་ང་ཚོས་གང་ཐུབ་ཀྱི་
གདོང་ལེན་བཀག་ཐབས་བྱས་ན་ལེགས་ཚུལ་ཞུས་ཀྱང། སྔོན་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལྡོག་ཏུ་མེད་
པས་མ་གསན། སྐབས་དེར་བཀྲ་ཤིས་རྩེ་པ་ནས་འཇུན་སྒར་པ་དང། གསང་བའི་ཡིག་
འགྲུལ་བྱས་པ་ཤེས་ཚོར་གྱིས་དེ་ཉིད་དུ་རྐྱེན་ལམ་དུ་བཏང། དེ་རྗེས་རྭ་མོ་ཆེའི་ཕྱོགས་ནས་
ས་སྲུང་པས་མ་བརྟན་པར་འཇུན་སྒར་བའི་དམག་ལྷ་སའི་ནང་ཤོར་བས་ལྷ་བཟང་ཁཱང་ཞབས་
གྲས་ཉུང་ཤས་དང་བཅས་ཕུན་ཚོགས་རབ་བརྟན་དཔལ་འབྱོར་ནས་པོ་ཏཱ་ལར་ཕེབས་ཏེ་ཆབ་
སྒོ་རྣམས་བསྡམས། འོན་ཀྱང་ཡུན་རིང་པོ་མི་བརྟན་པ་མཁྱེན་ནས་སྲས་ཆུང་བ་སུརྱ་བློས་
འཁེལ་གྱི་གཡོག་གཉིས་བཅས་གསང་སྟབས་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་བྲོས་བཏང་ཞིང། ཟླ་་
ཚེས་་ཉིན་ལྷ་བཟང་ཁཱང་རང་ཉིད་དང། ཞབས་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ཟེར་བ་ཞིག་བཅས་
ངོ་གཡོག་གཉིས་ཞོལ་གཞུང་སྒོ་ནས་ཐོན་ཏེ་རྟ་ཐོག་ཀླུ་སྒུག་ཕྱོགས་འཇུན་སྒར་བའི་སྒར་ཐོག་

[509]
ལག་རུབ་ཀྱིས་རྒྱལ་བློན་གཉིས་ཀ་བཀྲོངས་འདུག།    ༈   
དེའི་སྐོར་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རྣམ་ནང་
མེ་བྱ་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་འཇུན་སྒར་ཧོང་ཐའི་ཇིའི་དམག་ཁྱོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ནག་
ཚང་ཕྱོགས་སུ་འབྱོར་སྐད། དེ་མཚུངས་ལྷ་བཟང་ཁཱང་འདམ་དུ་སོག་བོད་ཀྱི་དམག་བསྡུ་
གསོག་གནང་སྐད་གསན་མ་ཐག་དམག་མི་ཡིན་མིན་བལྟ་བ་དང། ཐལ་ཆར་གྱུར་རིགས་མི་
ཡོང་བའི་ཕྱག་བྲིས་རྟེན་སྦྲགས་བཅས་ཧར་གདོང་གཉེར་པ་དཀའ་ཆེན་འཇམ་དབྱངས་བརྫོང་བདའ་
བྱས། ཚེས་་ཉིན་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ཆིབས་ཐོན་གནང་བས་དེ་དུས་གཞིས་རྩེ་རྫོང་དཔོན་
དང། རྩིས་དཔོན་ལུམ་པ་ནས་སོགས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་ཞུས། འདམ་སྙེ་གྲོང་དུ་འབྱོར་
སྐབས་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང། རྒྱལ་སྲས་སྤྲུལ་སྐུ། སྟག་རྩེ་ཞབས་དྲུང། དཔོན་མོ་ཆོས་
སྐྱིད་འདི་གུ་ཤྲིར་གྱི་རིགས་རྒྱུད་སྲས་མོ་ཞིག་ས་སྐྱའི་གདུང་སྲས་ཤིག་གི་བདག་མོར་གནང་སྟེ་རྩེ་གདོང་དུ་བཞུགས་པས་
རྩེ་གདོང་བདག་མོའམ། དཔོན་མོ་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། སོགས་ཀྱང་ཕེབས་འདུག་ཚེས་་ཉིན་འདམ་དུ་རྒྱལ་པོའི་བཞུགས་སྒར་དང་ཐག་
ཧ་ཅང་མི་རིང་པར་སྒར་བབས། ཟླ་་ཚེས་་ལ་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་ཁཱང་དང། འཇུན་སྒང་
བའི་མདག་དཔོན་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ། དམག་དཔོན་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་ནི་འཇུན་སྒར་ཧོང་ཐའི་ཇི་ཚེ་དབང་རབ་བརྟན་གྱི་སྤུན་ཆུང་བ་ཡིན། གདུགས་དཀར། ཆོས་འཕེལ་ཇའི་སང་སོགས་ལ་
འཐབ་འཛིང་མེད་པ་དགོས་ལུགས་ལབ། དེ་ནས་བཀའ་མོལ་འགོ་བཙུགས་པར། འཇུན་
སྒར་བས་ཟེར་ན། དམག་དཔོན་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་དང། ལྷ་བཟང་ཁཱང་ངོས་འཕྲད་བྱུང་ན་
མས་གཏོགས་སྨྲ་བདེ་མེད་ལུགས་དང། ང་ཚོ་རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པའི་བྱ་བ་

[510] ཆིངས་པ་རྣམས་འཇུན་སྒར་བའི་སྒར་ནང་དཔོན་ངོ་མ་
ཐུག་པར་ཕེབས་རྩིས་ཀྱང། རྒྱལ་པོས་སྒར་ལ་ཕེབས་ཚེ་བསྒོར་སྐྱིལ་བྱས་འོང་བས་མ་
ཕེབས་ཞེས་ནན་གསུངས་ཀྱང། ངོས་རང་དང། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཐེངས་ཁ་
ཤས་ཕེབས་ཀྱང། སྐད་ཆ་སྔོན་མ་ལས་གཞན་མ་བྱུང། ཟླ་བ་གཅིག་ལྷག་འགོར། བྱ་
ཐབས་མེད་པར་ད་བར་ཕན་ཚུན་སོ་སོའི་གསུང་རིགས་རྣམས་ཞིབ་འཁོད་ལ་དམ་ཕྲུག་རྒྱབ་སྟེ་
འདྲ་རེ་ཕུལ་ཏེ་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ཕྱིར་ཕེབས།    ༈   གོང་ས་པད་དཀར་འཛིན་པ་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཡིན། ནས་ལྷ་སར་ཡོང་དགོགས་ཕེབས་
པ་ལྟར་འཁྱུག་ཙམ་ཕྱིན་པ་རྒྱལ་པོ་ཡང་པོ་ཏཱ་ལར་ཕེབས་པ་མཆོད་ཡོན་ལྷན་རྒྱས་འཛོམས་
རྒྱལ་པོའི་དམག་རྣམས་ནས་ལྷ་ས་དང། པོ་ཏཱ་ལ་བཟུངས། འཇུན་སྒར་བས་གྲོང་སྨད་
དང། གླང་རུ། རྐྱང་ཐང་སྒང་གསུམ་ལ་སྒར་ཕབ། ཕན་ཚུན་འགྲིགས་གཙོའི་བཀའ་
མོལ་ཇི་ལྟར་གནང་ཡང་ལུགས་འགྲིགས་མ་བྱུང་མུར། ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ལྷ་ས་ཤོར་
བོད་དམག་རྣམས་འཐོར་ཏེ་བྲོས། རྒྱལ་པོ་དཔོན་གཡོག་རྩེ་དང། ཞོལ་དུ་བཞུགས་
དེའི་སང་ཉིན་ངོས་དང། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ལྷ་ས་བླ་བྲང་སྟེང་དུ་ཕྱིན་ནས་
འཇུན་སྒར་བའི་དཔོན་རྣམས་མཇལ་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ཡབ་སྲས་དང། སོག་བོད་ཀྱི་ལས་བྱེད་
པ་རྣམས་ལ་སྲོག་སྐྱོན་མེད་པ་དང། ལྷག་པར་རྒྱལ་པོ་ཡབ་སྲས་ངེད་ལ་བསྟེར་དགོས་
ཚུལ་ཤུགས་ཆེ་བརྗོད་ཀྱང། སྔོན་ལ་རྒྱལ་པོ་ངོ་མ་རང་ང་ཚོའི་རྩར་ཡོང་དགོས་ཉག་རྐྱང་
ཟེར་བ་རྒྱལ་པོ་ནི་ཁོ་ཚོའི་སར་འགྲོ་མ་ཐུབ། ཕྱིན་ཀྱང་དོན་མེད་ཚུལ་སོགས་གཏམ་འཕྲོས་
སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང། འདུལ་བ་ལུང་ལས། བསགས་པ་ཀུན་གྱི་མཐའ་ཟད་ཅིང། །མཐོན་
པོ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་ལྷུངས་འགྱུར། །ཕྲད་པའི་མཐའ་ནི་བྲལ་པ་སྟེ། །གསོན་པོའི་མཐའ་མ་
འཆི་བ་ཡིན། །གསུངས་པ་ལྟར། ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་པོ་ཏཱ་ལའི་ཞོལ་ནས་ཕྱིར་ཐོན་

[511]
ཅིང། དོན་མོ་སྲས་བཅས་ཀྱིས་གཙོས་སོག་པོ་དྲག་རིགས་ལ་འཛིན་འཆང་དང། སྲས་སུརྱ་
དཔོན་གཡོག་ཁ་ཤས་བྲོས་ཤོར་སོང་བ་ཡང་སླར་བཟུངས་པ་བཅས་ཐབས་ཟད་པ་ཙམ་བྱུང་
དཔོན་མོ་བཅས་ལ་ཟས་གོས་གང་དགོས་ཕུལ་ཏེ་པོ་ཏཱ་ལར་ཕྱིན། འཇུན་སྒར་བའི་དམག་
དཔོན་རྣམས་ནས་ངོས་འཕྲད་དགོས་ཚུལ་བརྗོད་པ་ལྟར་དཔོན་དམག་བཞིན་སྟོང་སྐོར་ལ་ཚེས་་
ཉིན་པོ་ཏཱ་ལའི་ཚོམས་ཆེན་དུ་ཆོས་འབྲེལ་ཡང་བྱས། རང་རྣམ་འོད་དཀར་ཅན་གྱི་འཕྲེང་བ་བ་ནས་བ།ཞེས་གསལ་བ་དང་
ཡང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སློབ་སྡེ་སེ་རྡ་རེ་ དྀཌ་  ཞེས་པས་བྲིས་
པའི་དེབ་ནང། འཇུན་སྒར་པའི་དམག་ཡོང་དུ་ཁོ་རང་ལྷ་སའི་སེ་ར་དགོན་པའི་ནང་བསྡད་
ཡོད་པ། འཇུན་སྒར་པས་སྤྱི་ལོ་་ཟླ་བ་་ཚེས་་ཉིན་ལྷ་སའི་ནང་འཛུལ་བ་
རྒྱལ་པོ་རྩེ་པོ་ཏཱ་ལར་བྲོས། འཇུན་དམག་གིས་གྲོང་ཁྱེར་ནང་བཅོམས་འཕྲོག་ཚོད་མེད་བྱས་
ཤིང། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་དྐ་སྤུ་ཅན་ ཅྀ་  ཕ་ཐར་ལ་ཡང་གཉེས་བརྡུངས་
བཏང་ཞིང། དངུལ་དངོས་མེ་ཤིང་འོག་སྦས་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་དེ་བྱིངས་ཚང་མ་འཕྲོགས་
ཚུལ་དང། སྤྱི་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་རྩེ་པོ་ཏཱ་ལར་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་འཛུལ་ཐབས་བྱས་ཀྱང་
མཐར་དཀའ་བས་རྒྱལ་སྒོར་མེ་རྒྱག་རྩིས་བྱེད་སྐབས། རྒྱལ་པོ་གཡོག་གཉིས་བཅས་ལྟག་
རྒྱབ་ནས་རྟ་བཞོན་ཏེ་བྲོས་འགྲོ་སྐབས་རྟ་འདམ་ལ་བྱིང་སྟེ་འགྲོ་མ་ཐུབ་ངང་རྗེས་འདེད་འཇུན་
དམག་འབྱོར་བ་ལག་འཛིངས་ཀྱིས་དགྲ་ཁ་ཤས་བསད་མཐར་ཁོང་འཇུན་དམག་གིས་ལག་
རུབ་བརྒྱབ་སྟེ་བཀྲོངས་པ་རེད། ཅེས་དང། རྒྱལ་པོ་དེར་མི་དམངས་ཀྱི་དགའ་པོ་ཡོད་པའི་ལོ་
རྒྱུས་བཅས་བྲིས་འདུག་ཨྞྚ་་ཊྀཊ།  ་པ། ལྷ་བཟང་ཁཱང་བཀྲོངས་སྟངས་སྐོར་རྩ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང། ཅུང་

[512] སྐབས་དེར་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་བྱེད་དེ་ལྷ་ས་རང་ལ་ཡོད་གཤིས་མིག་མཐོང་ལྟ་
བུ་བྱུང་བར་བརྟེན་ཞིབ་འཇུག་སླད་བྲིས་པ་ཡིན་ཅིང། གོང་གི་ཚེས་གྲངས་ནི་མི་མཐུན་པའི་
བཟོ་འདྲ་བ་དེ་ནི་བོད་ཚེས་དང་སྤྱི་ཚེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །
དེའི་ཚེ་འཇུན་སྒར་བའི་དཔུང་གི་གཙོ་བོ་རྣམས་གྲོས་ཏེ་གདུང་ན་མཐོན་པོར་
ཕེབས་པ་བྱེ་རི་སྟག་རྩེའི་ཞབས་དྲུང་ལྷ་རྒྱལ་རབ་བརྟན་བོད་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་གི་ཁྲིད་བསྐོས་ཤིང་
ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་གདུགས་དཀར་ཇའི་སང་གིས་དཔོན་དམག་བརྒྱ་སྐོར་འཁྲིད་དེ་པོ་ཏཱ་
ལར་ཕྱིན་ནས་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་དགེ་འདུན་ཚང་མ་སྐྱིད་ཆུའི་ཁར་འཁྲིད། ན་བཟའ་རྣམས་
བཤུས། སྐྱ་ཆས་གཡོགས་ཏེ་སོ་སོའི་གཞིས་དང། ཕ་མིང་གར་ཡོད་སར་བཏང་
ཚེས་་ཉིན་རྡོར་སྨིན་གྱི་ཞལ་ངོ་རྣམས་དང། ཆང་ཁྱིམ་ནས་སོགས་རྒྱལ་པོའི་དུས་ཀྱི་
དྲུང་འཁོར་གཙོ་ཆེ་བ་མཐའ་དག་དུས་གཅིག་ཏུ་བཤན་པས་ལུག་འཁྲིད་པ་བཞིན་དུ་མི་རེར་
འཇུན་དམག་དྲུག་བདུན་གྱིས་བསྐོར་ཏེ་བཙོན་དུ་བཟུངས། ཉིན་གཅིག་གཞུང་ཞབས་རྣམས་
པོ་ཏཱ་ལར་འདུས། ད་ལྟ་ཁྲི་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་བླ་མ་འདི་གོང་མ་ལྔ་པའི་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན་མིན་
སྐོར་སྦྱང་མང་དུ་བགྱིས་པ་ཚང་མས་འདོད་གཅིག་གིས་མིན་པར་ཐག་བཅད་དེ། པད་དཀར་
འཛིན་པ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་པོ་ཏཱ་ལ་ནས་ལྕགས་པོ་རིར་བཅུག་
ཚེས་་ཉིན་བླ་བྲང་སྟེང་དུ་དབུས་གཙང་གི་བླཨ་དཔོན་རྣམས་འདུས་
པའི་དབུས་སུ། ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ། གདུགས་དཀར། ཆོས་འཕེལ་ཇའི་སང་གསུམ་
ནས་རྙིང་ལུགས་ཙ་བ་ནས་བྱས་མི་ཆོག་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རྣམས་དོར་དགོས་ཀྱི་
ཁྲིམས་བསྒྲགས། དེ་ནུབ་སྨིན་གླིང་ལོ་ཆེན་དྷརྨ་ཤྲི་རི། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་
པའི་རྒྱལ་མཚན། གདུང་སྲས་པདྨ་འགྱུར་མེད་རྒྱ་མཚོ་སོགས་སྐྱིད་ཆུའི་འགྲམ་དུ་འཁྲིད་
དེ་བཀྲོངས། ལོ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གནས་ཚང་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་པ་དང་མཉམ་དུ་ཞལ་འདོན་

[513] ཉམ་ང་བ་མེད་པར་ཕེབས་ཏེ། ལྕགས་པོ་རིའི་རྒྱབ་ཏུ་ཕེབས་དུས་
སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ཡིན་པས་ཅུང་ཟད་ཞོགས་གསུངས། དེ་ཁའི་ངང་ལ་ཞིང་ལ་གཤེགས་
ཤིང། མགུལ་བཅད་དུས་ཞལ་དབུགས་ཆད་གྲུབ་འདུག་ཅེས་གྲགས། དེ་ནས་མ་
འགྱངས་པར་སྨིན་གླིང་གདུང་སྲས་སྐུ་གཞོན། ཕྱག་མཛོད་ཞབས་དྲུང་ལེགས་གྲུབས། རྡོ་བྲག་
རིག་འཛིན་པདྨ་འཕྲིན་ལས། རྒྱལ་པོའི་དུས་ཀྱི་གཞུང་ཞབས་གཙོ་ཆེ་བ། དངོས་གཞི་བ་
པདྨ་ཚེ་རིང། རྒྱལ་རྩེ་ལྕང་ལོ་ཅན་པ། ཆང་ཁྱིམ་པ། གཉའ་ནང་ལྕང་ར་སྦུག་པ་སོགས་
མང་པོ་ཞིག་བཀྲོངས། དེ་མཚུངས་ཨོ་རྒྱན་སངས་རྒྱས་གཉིས་པའི་སྒྲུབ་གནས་མང་པོའི་
སྒོར་ཞལ་བ་བྱས། རྡོར་སྨིན། ཆུ་ཤུར་ཐར་པ་གླིང། གསར་སྔགས་བྱང་ཆུབ་གླིང་སོགས་
མི་དམིགས་པའི་དབྱིངས་སུ་བཏབ། སྨིན་གླིང་གི་ཕྱག་དཔེ་ཡོད་ཚད་ས་ཕུང་ལྟར་སྤུངས་
ནས་དེའི་སྟེང་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འགྲོ་བྱེད་བཅུག་གདན་ས་གསུམ། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་
བཅས་ཀྱི་དགོན་འགྲམ་ཡོད་པའི་གྲོང་རྣམས་རྒྱང་རིང་པོར་བཤིགས་པ་སོགས་བརྡབས་
གསིགས་དང་འཁྲོག་ལངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་བྱུང། རང་རྣམས་སྐལ་བཟང་དགའ་སྟོན་བ་ནས་བདང། མདོ་མཁར་རྟོག་བརྗོད་ཟོལ་མེད་ངག་གི་རོལ་མོ་་
་མི་དབང་རྟོག་བརྗོད་ན་ནས་བྦར་གསལ་
དེ་དུས་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་པོ་ཏཱ་ལར་བཞུགས་མུས་ཀྱིས་
རང་རྣམ་དུ། སྐུ་སྐྱེ་སྤུན་གཉིས་ པད་དཀར་འཛིན་པ་དང། ཁོང་གི་སྐུ་མཆེད་ཅིག་  ཀྱང་
པོ་ཏཱ་ལ་ནས་ལྷ་སར་འཁྲིད། ངོས་ནས་མཛོད་པ་བཏང་སྟེ་སྤྱི་སྒེར་སྲོག་དང། དམག་སྦྲགས་
མེད་པ་ལྷོད་གྲོལ་དགོས་ཚུལ་ནན་ལྕག་བྱས་ཀྱང་སྐྱོན་མི་གཏོང་བའི་སྙམ་ལྟ་བུ་ལས་
ལན་གསལ་དོད་པ་མ་བྱུང། རི་ཞིག་པོ་ཏཱ་ལར་བསྡད་ན་དགོངས་ཕོག་པའི་རིགས་ལ་ཕན་
པ་ཞིག་ཨེ་ཡོང་སྨྱམས་ཏེ་སྡོད་འདོད་ཆེ་བ་བྱུང་ཡང། ཁོ་ཚོས་ད་ཆ་འདིར་བཞུགས་ན་འགྲིཌ་
[514] ན་མཐོ་ཞིང། ནམ་དུས་གྲང་སྒང་ལ་
བརྟེན་དྲོད་མ་སླེབས་བར་སྡོད་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་མོལ་ཡང། རང་དབང་མ་འདུས་པར་ཟླ་བ་་
ཚེས་་ཉིན་གཙང་དུ་རྟ་ཁ་མི་བསྒྱུར་དཀའ་མེད་བྱུང། ཐབ་སྐྱེལ་སར་སེ་འབྲས་བླ་སྤྱི་
འཇུན་སྒར་བའི་དཔོན་ཇའི་སང། སྟག་རྩེ་ཞབས་དྲང། རྩེ་ཤོད་དྲུང་འཁོར་བཅས་ཡོད་
པར་དཔོན་ཇའི་སང་ལ་དངོས་དང་བརྒྱད་ནས་སྤྲུལ་སྐུའི་ པད་དཀར་འཛིན་པ་  སྲོག་ལ་
སྐྱོན་མེད་པ་དགོས་ཚུལ་ལབ་པར་གང་དྲག་བྱེད་ལས་གཞན་མི་ཟེར། གཞན་མ་ནང་
གཙང་སར། བླ་མའི་བཀའ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིན་ཀྱང། ཚེ་འདི་ཤུགས་ཆེ་བས་
དཔོན་པོའི་བཀའ་དགོངས་དང་མ་བསྟུན་ན་རང་གཞན་འདམ་དགར་འདུག་ཚུལ་ལབ་འདུག། རང་རྣམ་འོད་དཀར་ཅན་གྱི་འཕྲེང་བ་ན་
ཅེས་འདུག་པར་གཞིགས་ཚེ་ཕལ་ཆེར་འཇུན་སྒར་ལ་འཁྲིད་དེ་སྐུ་སྲོག་བཀྲོངས་མེད་དམ་
སྙམ་ཁོང་ནི། འཇུན་ཁུལ་ཁ་བ་དཀར་པོའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་ནས་
འབྲས་སྤྲུངས་སུ་ཆོས་སྒོར་བཞུགས་ཏེ་རྗེས་སུ་ལྕགས་བོ་རིར་བཞུགས། སླེ་ལུང་རྗེ་དྲུང་
བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་བསྙེན་རྫོགས་མཁན་པོ་གནང་བས་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་
ཞུ་ཞིང། གར་ཕེབས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་ངད་རྒྱང་རིང་པོར་ཁྱབ་པས་འདུལ་བ་འཛིན་པ་
ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་ཆ་འཇོག་བྱེད་པ་རེད་
རྗེས་སུ་རིམ་པས་ཐོན་རྒྱུར། ཕོ་ལྷ་ནས་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས་ཞེས་
སྐད་གྲགས་ཅན་དེ་ཡང་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གི་གསེར་ཡིག་པར་བརྟེན་འབྲས་སྤུངས་སུ་གབ་སྟེ་
བཞུགས་ཡོད་པ་ཤེས་ཚོར་གྱིས་འཇུ་བཟུངས་བྱས་ཏེ་འཇུན་སྒར་བའི་དཔོན་རིགས་སྡོད་
ཡུལ་ཕུན་ཚོགས་རབ་བརྟན་དཔལ་འབྱོར་དུ་འཁྲིད་དེ་དཔོན་སྨོན་ལམ་ཇའི་སང་ནས་དྲི་བ་
འགའ་ཤས་བྱས་མཐར་བཙོན་ཆས་གཡོགས་ཏེ་སེང་གེ་ཤག་ཏུ་འཕྱིང་གུར་ཞིག་ནང་བཅུག་
ཐོག་ཉི་མ་མང་པོ་ཚ་འཇམ་གྱི་དྲི་བ་མང་པོའི་མཐར་སྲོག་ཐོག་ལ་འགྲོ་ཉེའི་མཚམས་ཕོ་

[515] འཇུན་སྒར་བའི་རིགས་ཡིན་པ་འབྲས་
སྤུངས་སྒོ་མང་མཁན་པོ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་ཞུ་བསྐུལ་བྱས་ཏེ་ཕོ་ལྷ་རང་
གཞིས་སུ་ཚུལ་མཐུན་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཆོག་པ་བྱུང་ཡང། ས་ཁྱི་་ཟླ་་པའི་ནང་
སྡེ་སྲིད་སྟག་རྩེ་པ་དང། འཇུན་སྒར་དཔོན་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་ཅས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་ཡོང་
སྐབས། ཕོ་ལྷ་ནས་ཀྱིས་རང་གཞིས་དང་ཉེ་བའི་ལྕང་ཆུང་ན་ཁར་ཕེབས་བསུ་ཟབ་རྒྱས་
ཞུས་ཐོག་འཇུན་སྒར་བའི་ཞབས་སྣེར་ཞུགས་འདོད་ཆེ་ཡང། ལུས་སྟེང་གྲིབ་ཀྱི་མནར་
ཏེ་བསྲིངས་དྲག་མེད་པས་རེ་ཞིག་གཉའ་ནང་རྫོང་སྡོད་བསྐོ་གཞག་ཡོང་བ་དང། དེ་ནས་
དྲག་སྐྱེས་མཚམས་ཞབས་འབྲིང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བཅར་ཆོག་པ་ཞེས་སྡེ་སྲིད་དང། འཇུན་
དཔོན་རྣམས་ལ་ཞུས་པར། ལྕམ་དང། ཨ་བར་རྣམས་རང་གཞིས་སུ་བཞག་པ་ཡིན་ན་
ཁྱོད་རང་གཉའ་ནང་རྫོང་སྡོད་ཡོང་ཞེས་ཁས་ལེན་བྱུང་བ་ལྟར་གཡོག་ཉུང་ཤས་བཅས་
གཉའ་ནང་རྫོང་དུ་ཐོན་འདུག་ལས་དོན་འདི་ནི་ཕོ་ལྷ་བ་སྐད་གྲགས་ཐོན་པའི་ལས་ཐབས་དང་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད་
འཇུན་སྒར་བའི་དོན་དམག་རྣམས་བོད་དབུས་གཙང་ནང་བཙན་འཛུལ་
གྱིས་ལོ་བཞི་ཙམ་སྡོད་རིང་དགེ་ལླུགྶ་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་མི་ཡིན་ཁུལ་ཤོད་མཁས་ཙམ་
ལས། རྙིང་མའི་བསྟན་པ་ལ་ནི་ཧ་ཅང་གི་སྡང་ཟུག་ཆེན་པོ་བྱས་པ་དང། ལྷག་པར་
   ༈   
ལྗོངས་སུ་གདན་ཞུ་ཞུ་རྒྱུ་ལན་མང་ཞུས་ཀྱང་ཁ་ཙམ་ལས། དོན་ལ་ཐབ་ཐབས་མེད་པ་
བོད་ལྗོངས་ཡོང་སྣས་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོག་བྱུང་རྐྱེན་རིམ་པས་གུས་ལྷོད་དུ་གྱུར་མུས་ཁར་
སོག་ཡུལ་དང། མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ཡོད་པའི་སོག་པོའི་སྦྱིན་བདག་དང། ལྷག་པར་
   ༈      ༈   

[516] ཨོད་རོད་ཕྱོགས་སུའང་འཇུན་སྒར་ཧོང་ཐའི་ཇི་ཚེ་དབང་རང་བརྟན་དང། མན་
   ༈   
ཞབས་འབྲིང་ནང་མ་རྣམས་ནས་སྡེ་སྲིད་སྟག་རྩེ་བར་སྐུ་འབུམ་ཕྱོགས་སུ་ནང་དོན་འབྲེལ་བ་གནང་
དགོས་ནང་ཞུ་བྱས་ཏེ་སྡེ་སྲིད་རང་གི་ཐུགས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྔར་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གི་དུས་
སྐུ་འབུམ་ལ་ནང་དོན་འབྲེལ་བ་ཞུས་པ་བཅས་དེ་ལྟར་ཡང། ད་ལམ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གཙོ་བོར་
ཡོད་པ་དང། འཇུན་སྒར་བའི་ཟོན་གྱིས་གནང་བདེ་མ་བྱུང་གོང་རྩིས་དཔོན་ལུམ་པ་ནས་
སོགས་གཞུང་ཞབས་འགའ་ཤས་དང། སེ་འབྲས་ཀྱི་ལས་སྣེ་རྣམས་ནས་གསང་ཐབས་
ཀྱིས་སྐུ་འབུམ་དུ་འབྲེལ་བ་ཞུ་མུས་དང། གོང་དུ་སྨྲོས་པ་ལྟར། ཕོ་ལྷ་ནས་བསོད་
ནམས་སྟོབས་རྒྱས་གཉའ་ནང་རྫོང་དུ་ལྟར་སྣང་འཇུན་སྒར་བར་མཐུན་ལམ་ཡོད་ཁུལ་ལས་
ཕུག་འཇུན་སྒར་བ་དགྲའི་དྭངས་མར་བཟུངས་ཏེ་ཁོ་རང་གི་ཉེ་ལྟོས་གང་འཚམས་གྲོས་མཐུན་
གྱིས་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོ་དཔང་བཙུགས་ཀྱི་སྤྱི་སྒྲིག་མནའ་གན་ཞིག་བཞག་འདུག་པ་
དང། དེ་ནས་རིང་པོར་མ་སོང་བར་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གི་ཞབས་འབྲིང་འགའ་ཤས་འཇུན་སྒར་
ཡུལ་དུ་འཁྲིད་འགྲོ་སྐབས། མངའ་རིས་སྒར་དཔོན་ཁཱང་ཆེན་ནས་བསོད་ནམས་རྒྱལ་པོས་
སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོས་དམག་བཏང་སྟེ་འཇུན་སྒར་བའི་དཔུང་ལས་ལྷ་བཟང་ཁཱང་གི་ཞབས་
འབྲིང་རྣམས་འཕྲོགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཕོ་ལྷས་གསན་མ་ཐག་ཐུགས་ལ་སྤྲོ་བ་ལྷག་པར་
འཕེལ་ཏེ་རྟའི་རྨིག་ལྕགས་ཆ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བའི་སྐྱེས་དང་བཅས་ཞབས་གྲས་ལྷ་བཙན་
མངའ་རིས་སུ་ཆེད་བརྫོང་གིས་ཕྱག་བྲིས་ཕུལ་དོན། ཁྱེད་ཀྱིས་འཇུན་དམག་ཕམ་པར་
མཛད་པའི་གཏམ་ཐོས་པས་ཁོ་བོ་ཡི་རངས་སུ་གྱུར། ང་ཡང་བདུད་འཇུན་སྒར་བ་དཔོན་
དུ་བརྩི་བ་དང། རང་ཉིད་བྲན་དུ་འཁོད་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་ཏེ་ཡུལ་འདིའི་སྐྱེ་བོ་
རྣམས་དང་བསམ་པ་མཐུན་པའི་མངའ་གན་བཞག་ཡོད་པའི་ངོ་བཤུས་ཀྱང་ཟུར་དུ་ཕུལ་

[517] ད་ནི་ལན་ཅིག་རྙེད་པའི་ལུས་འདི་ལེགས་ཀྱང་རུང། ཉེས་ཀྱང་རུང། རང་ཉིད་
ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ནི་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་མེད་པ་བཟོ་མཁན་གྱི་འཇུན་སྒར་བ་རྣམས་མཐར་སྐྲོད་
བཏང་ནས། རིས་མེད་ཀྱི་བསྟན་པ་རྣམས་ཇེ་རྒྱས་ཇེ་འཕེལ་དུ་བྱ་བའི་བསམ་པ་ལས་གཞན་
མེད་ན། དེ་དོན་ཐུགས་སུ་འཇགས་པར་གསོལ། ་མི་དབང་རྟོག་བརྗོད་ན། ཞེས་པའི་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་འདུག་ཕྱག་
བྲིས་དེ་ཁཱང་ཆེན་ནས་ཀྱིས་ཕྱག་ཏུ་ཐེབས་པ་དང། མེ་ཤེལ་ལ་ཉི་མ་འཕྲད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ་
ཤིན་ཏུ་མཉེས་ནས་འཕྲིན་ལན་སྐྱེས་བཅས་སྩལ་ཞིང། དུས་དེ་ནས་ཁོང་གཉིས་མཐུན་
པའི་གྲོགས་མཆེད་དུ་གྱུར་འདུག་
དེ་མཚམས་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ནས་ཁཱང་ཆེན་ནས་ཀྱིས་ཡུལ་
དམག་བསྡུ་བསྐོངས་ཀྱིས་རིམ་པས་ས་དགའ། གྲོ་ཤོད། ཤེལ་དཀར། ལྷ་ངམ་ཕུན་
གསུམ། ས་སྐྱ་སོགས་བརྒྱུད་གཙང་གམ་པ་ལ་ཡན་འཇུན་སྒར་བའི་བཀོད་བྱུས་འགྲོ་ས་
མེད་པ་བཟོས་པ་དང། ས་ཕག་་གོང་མ་ཁང་ཤི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་བཅུ་བཞི་པ་ཙང་
ཇུན་ཝང་ཡུན་ཏི་ ཡུཏི་  ཨོ་རོད་འཇུན་སྒར་དུ་དཔུང་རྒྱབ་ཏུ་འགྲོ་ཞོར་ཟི་ལིང་ནས་སྐུ་
འབུམ་དུ་་རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་མཇལ་ཁར་བཅར་བ་དང། ལོ་འདིར་
སྦྱིན་བདག་གི་གཙོ་བོ་བསྟན་འཛིན་ཆིང་ཝང་དང། དགའ་ལྡན་ཇུ་ནང་གིས་གཙོས་སོག་
ཡུལ་དང། མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ཡོད་པའི་དཔོན་ཁག་ཡོད་དོ་ཅོག་རྣམས་ཚོགས་འདུ་བྱས་
ཏེ༑ སྐུ་འབུམ་དུ་ཡོད་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེར་སྐུ་འཕྲེང་ལྔ་པའི་སྐབས་ལྟར་གུས་འདུད་
རྩེ་གཅིག་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། དབུས་ཕྱོགས་གདན་འདྲེན་ཞུ་རྒྱུའི་སྐོར་ཚང་མས་གཅིག་མཐུན་
བྱེད་རྒྱུའི་གྲོས་ཆོད་བྱུང། ལྕགས་བྱི་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་རྒྱལ་བའི་ཡང་
སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་སྟོན་འཁོར་རྣམས་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་གི་ཆོས་སྡེ་ནས། ལྷ་ལྡན་གསེར་

[518]
བཞི་པ་ཙང་ཇུན་ཡང་མཇལ་འཛོམས་ཀྱིས་ཕེབས་སྐྱེལ་དུ་ཕེབས་པ་མ་ཟད། སོག་པོ་དང་
མཚོ་སྔོན་ཁུལ་གྱི་སྦྱིན་བདག་དང། ཞལ་སློབ་ཐུ་ཀན་ཧོ་ཐོག་ཐུ། བཀའ་འགྱུར་ཏཱ་བླ་མ་
ཇིང་གིར་གནམ་གྱི་རྒྱལ་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཁལ་ཁ་དོན་གྲུབ་ཝང། གུང་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་
ཐའི་ཇི་ལྷ་དབང་རྒྱ་མཚོ། གུ་ཤྲིར་གྱི་གདུང་རྒྱུད་ཨེ་བུས་པི་ལི། ཆིང་ཝང་བློ་བཟང་
བསྟན་འཛིན། ཇུན་ཝང་དགའ་ལྡན་ཨེར་ཏེ་ནི་ཇུ་ནང། ཨེར་ཏེ་ནེ་ཨེར་ཁེ། ཨེར་ཏེ་ནི་དཱ་
ལས་སྦོ་ཤོག་ཐུ། མེར་གན་དའི་ཆིང། ཆིང་ཧོང་ཐའི་ཇི། ཨེར་ཏེ་ནི་ཇུ་ནང་གི་སྲས་
འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས། ཨེར་ཏེ་ནི་སྦོ་ཤོག་ཐུ། དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས། དའི་པུང་ཐའི་ཇི་
དགེ་ལེགས་ཇུ་ནང་སོགས་དང། ་གོང་མའི་ལུང་ལས་འཛིན་པ་ཁི་ཡ། སྦྱར་ཀོ་ཅི་
སྦི་ཆའི་ཆི། ཛ་ལང་ཛང་ཀི་སོགས་ཤིན་ཏུ་ལྟོས་ཆེ་བའི་ཆིབས་ཞབས་དང། རྒྱ་སོག་གི་
སྐུ་སྲུང་དམག་མི་བཅས་ཡོད་པ་རེད། ་གོང་མའི་སྲས་ཙང་ཇུན་ཡང་འབྲི་ཆུའི་ཁ་བར་
ཕེབས་སྐྱེལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་དེ་ནས་ཕྱིར་ལོག་གནང་འདུག་
མདོ་སྟོད་ ཁམས་  དང། བྱང་རིགས་སྡེ་བཞིའི་ཁུལ་གྱི་བླ་མ་ཆེ་
ཁག་དང། དཔོན་ཁག་འགོ་པ་ཚང་མ་་རྒྱལ་བའི་ཕེབས་མཇལ་ཞུ་བར་གཅིག་ཤོར་
གཉིས་ཤོར་ཐོན་ཁོངས། སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་ཀྱང་ཕེབས་པས་རང་རྣམ་
དུ༑ ངོས་དང་སྡེ་དགེ་ས་སྤྱོད་པའི་མདུན་འཁོར་བཅས་འབྲི་ཆུའི་ཁ། བེའུ་མགོའི། ཐོ་
གོལ་ཐོ་ལེར་མཇལ་ཕྱག་ཏུ་བཅར་སྐབས། སྡེ་པ་ང་ཕོད་སྔར་འདྲིས་ཡོད་པས་དེའི་བྲང་དུ་
བཞུགས། མཇལ་ཁའི་སྙན་སྒྲོན་ཕུལ། ཕྱི་ཉིན་མཇལ་ཁ་གནང་བར་གཟིམ་གུར་ཕྱི་
རོལ་དུ་དམག་སྒར་གྱི་རྭ་བ་གསུམ་རིམ་འདུག་པའི་ཕྱི་མའི་སྒོར་འགག་པ་རབ་བརྟན་དང་
མགྲོན་གཉེར་བློ་བཟང་དཀོན་མཆོག་བསུ་བར་གནང་བྱུང། ཡོལ་སྒོར་གྱི་སྒོ་གདོང་རྒྱལ་

[519] ཕྱག་དབང་ཞུ་བ་གནང། དེ་ནས་གཟིམ་
གུར་དུ། རྣམ་འདྲེན་སྲིད་ཞིའི་མགོན་པོ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་
འཁོར་ཐོག་མར་མཇལ་ཞིང། སྐུ་མདུན་དེར་ཁྲི་གདན་སོགས་ཀྱི་མཐོང་བཀུར་བླ་ལྷག་ཏུ་
བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་ཤིང། བཀའ་འདྲི་ཡང་ཁ་ཤས་ཕེབས་པ་ལན་ཕུལ། དེ་དགོང་
རྒྱལ་ཡབ་དྲུང་ནས་ད་ལན་སྐུ་ཞབས་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་ཕྱིར་ལྷ་ལྡན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཕེབས་
བྱུང་ཡང། སྡེ་དགེར་ཡང་སློབ་སྟོན་མ་ཞུས་ཤིང། གྲབས་ཡུལ་མེད་པས་དགོངས་པ་
ཞུས། སང་ཉིན་ནམ་གུང་ཡོལ་ཙམ་ནས་རྒྱ་དམག་སྔོན་མ་རྣམས་འདེགས་ཤིང། ཉི་མ་
འཆར་མཚམས་སྐུ་ཞབས་ཆེན་མོའི་ཆིབས་ཁ་བསྐྱོད། དམག་མང་གི་མཇུག་ཉིན་གུང་
ཙམ་ལ་རྫོགས་པ་འདུག་གཞན་དཔོན་རིགས་རྣམས་སྔ་ཕྱི་ངེས་མེད་འདུག་དམག་མང་
འགྲིམ་ལུགས་གཡས། གཡོན། དབུས་ཀྱི་རུ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས། རུ་སོ་སོ་གཅིག་
འབྲངས་མ་ཡིན་པར་ཆུ་འབབ་ལྟ་བུར་བཤར་བའི་དབུས་སུ་སྐུ་ཞབས་རིན་པོ་ཆེའི་ཆིབས་
རགས་བྱོན་པར་སྣང། ལེ་ཝར་གཉིས། གསུམ་ཙམ་ལ་ཕེབས་སྐྱེལ་དུ་ཕྱིན། དེར་
ཕྱག་བཙལ་ཞིང། ཕྱག་དབང་ཞུས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྐྱབས་འོག་ནས་མི་འདོར་བའི་
གསོལ་འདེབས་ཞུས། སི་ཏུ་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་ཀྱི་རང་རྣམ་དྲང་པོར་བརྗོད་པ་དྲི་བྲལ་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་ན་ཞེས་གསལ་བ་བཞུགས་སྒར་སྒྲིག་ཕྱོགས་དང། ཆིབས་
རགས་ཕེབས་ཕྱོགས་སྐོར་ཅུང་ཟད་ཞལ་གསལ་བ་འདུག་པས་འདིར་བཀོད་པ་ཡིན་
དེ་སྐབས་སྟོད་གཙང་ཕྱོགས་ནས་ཁཱང་ཆེན་ནས་དང། ཕོ་ལྷ་ནས་ཀྱིས་
དམག་བསྐུལ་བ་དང། མདོ་སྨད་ཕྱོགས་ནས་རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་སོག་གི་
སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཀྱི་ཕེབས་སྐྱེལ་དང་བཅས་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་གི་ཡོད་པའི་དཔུང་གཟིལ་
སྦིར་གྲགས་ཆེ་བའི་ཐོག་དབུས་ནང་ནས་ཀྱང་སྡེ་པ་ང་ཕོད་སོགས་ཀྱིས་འཇུན་སྒར་བར་

[520]
ཡོད་པའི་འཇུན་སྒར་དཔོན་དམག་རྣམས་སྡོད་ཐབས་མེད་པར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་
བོད་ཀྱི་དངོས་ནོར་ཁྱད་འཕགས་མང་པོ་མཉམ་འཁྱེར་གྱིས་ཚོ་ཁག་གཉིས་བྱས་ཏེ་ཁག་
གཅིག་ནག་ཚང་རྒྱུད་ཐོག་མར་འཇུན་སྒར་བས་བཙན་འཛུལ་བྱེད་སའི་ལམ་ཕྱོགས་དང་
ཁག་གཅིག་གཞུང་ལམ་བརྒྱུད་ཐོན་པ། ནག་ཚང་ཕྱོགས་ཐོན་མིའི་རྗེས་འདེད་དུ་ཁཱང་ཆེན་
ནས་ཀྱི་དཔུང་དམག་ཀྱིས་ནག་ཚང་ནས་ཉིན་ལམ་གཉིས་ཀྱི་བྱང་མཐར་མཚན་འགེབས་
བྱས་ཏེ་འཇུན་དཔོན་ཁ་ཤས་དང། འཇུན་དམག་མང་པོ་བསད། འཕགས་མཆོག་ལོ་
ཀེ་ཤྭ་རེས་དབུས་རྟེན་གསུམ་དང། རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་ནོར་མང་པོ་
འཕྲོགས་ཏེ་ཕམ་ཉེས་ཆེན་པོ་གཏོང་ཐུབ་པ་དང། གཞུང་ལམ་ནག་ཆུ་བརྒྱུད་ཐོན་མི་
རྣམས་གདང་ལའི་ཚུར་ནང་འབོག་ཅེས་པའི་སའི་ཆར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཆོག་སྤྲུལ་
རིན་པོ་ཆེ་སྟོན་འཁོར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱི་བཞུགས་སྒར་དང། ཧ་ཅང་ཐག་ཉེ་བའི་ས་ཕྱོགས་
ནས་ཐོན་འགྲོ་བ་ཞབས་འབྲིང་སྐུ་འཁོར་ཚང་མས་མིག་མཐོང་བྱུང་སྟེ་ཕན་ཚུན་འཐབ་ར་
འཕྲོད་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ་ཉིན་མཚན་རེ་ཟུང་སོ་འོན་བྱེད་དགོས་པ་བྱུང་འདུག་ཀྱང། ཕན་
ཚུན་གཉིས་ཀ་དགྲ་ཚོད་དགྲས་མ་ལོན་པ་ལྟར་འཁྲུག་ཟིང་སོགས་གང་ཡང་བྱེད་མ་
དགོས་པ་བྱུང་འདུག་
ཕེབས་ལམ་དུ་མདོ་སྟོད་ ཁམས་  དང། བྱང་རིགས་ཀྱི་དཔོན་སྡེ་
ཁག་གི་དཔོན་འགོ་བླ་གྲྭ་དང། དེ་ནས་དབུས་གཙང་གི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་བླ་མ་ལས་སྣེ་དང་
སྡེ་དཔོན། གཞུང་ཞབས་ཆེ་ཁག་མང་པོའི་ཕེབས་བསུ་དང། ཟུར་ཆས་འབུལ་མི་
བགྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པ་འབྱོར་བ་དང། སྟག་ལུང་ཉེ་འགྲམ་དུ་གཞུང་སའི་ཕེབས་
སྒྲིག་ཐོག་རྩེ་འཕྲལ་བདེ་བ་ཞང་མཁར་རྫོང་པ་དང། ཆིབས་དཔོན་ཕུག་པོ་ཆེ་པ་

[521] ཆིབས་ཆེན། རོལ་ཆ་བ་སོགས་འབྱོར་ཞིང། རྩེ་
ཤོད་དྲུང་སྤྱིའི་མཚམས་ཞུ་འབུལ་མི་ཡང་འབྱོར། ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་དུ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་
དགེ་འདུན་ཕུན་ཚོགས། ཁྲི་ཟུར་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་
སྐུ་ཚབ། གདན་ས་གསུམ་གྱི་སློབ་དཔོན་ལས་སྣེ། གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱ་གང་འཚམས་
བཅས་ཕེབས་བསུར་འབྱོར། དངོས་གྲུབ་གླིང་ཁར་སྟག་རྩེ་རྒྱལ་བུ། འོན་རྒྱལ་སྲས་
སྤྲུལ་སྐུ། རྗེ་དྲུང་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་ཆེ་ཁག་དང། ལྷ་བྱ་སོགས་སྡེ་དཔོན་གྱི་རིགས་
མང་པོའི་ཕེབས་བསུ་དང། འབྲོམ་སྟོད་དུ་སྡེ་སྲིད་སྟག་རྩེ་བས་གཙོས་གཞུང་ཞབས་སེར་
སྐྱ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཆིབས་རགས་དང་བཅས། ལྕགས་བྱི་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་
དགའ་ལྡན་ཆུ་འགོ་ནས་ཆིབས་བསྒྱུར་ཏེ་གདན་ས་ཁག་དང། གླིང་ཕན་ཚུན་གྱི་སེར་སྦྲེང་
དང། ལྷ་སྡེ། མི་སྡེ། བྲོ་པ་གཞས་མ་སོགས་ཀྱིས་བརྡུན་བསུས་ཏེ་རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་
རྒྱ་ཆེའི་དཔོན་རིགས་ཀྱི་ཆིབས་ཧྲགས་དང་བཅས་གྲུ་འཛིན་གཉིས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཕོ་
བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏཱ་ལའི་གསེར་གྱི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང། ལྷན་
ཅིག་བོད་ལྗོངས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེ་ཆེ་རྒུ་ཚང་མས་སྔར་ལམ་ལྟར་ཁྲི་ཕེབས་ཀྱི་
ལེགས་འབུལ་རྒྱ་ཆེ་བསྟར་འབུལ་ཞུས་སོ།། །།

[522]
ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བདུན་པ་གསེར་ཁྲིར་ཞབས་འཁོད་དང་
བོད་ནང་མན་ཇུའི་རྒྱུད་སྐུལ་ཐོག་མ་བྱུང་བ། ༄༅། །ཞི་བའི་ཐོག་ནས་གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་སྔར་སོར་འཆུད་པ་ཡོང་ཐབས་དང་
འཇུན་སྒར་ཕྱོགས་གཏོགས་ལ་ཞིབ་གཅོད་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ང་ཕོད་པ་དང། ལུམ་པ་བ་
དའི་སི་ཙང་ཇུན་ མན་ཇུ་  གུང་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་ མན་ཇུ་  དོན་གྲུབ་ཝང་ སོག་པོ་
བསྟན་འཛིན་ཆིང་ཝང་ སོག་པོ་  ཨེ་སྦོས་པའི་ལི་ སོག་པོ་  བཅས་བོད་རྒྱ་སོག་
པོ་བཅས་བདུན་སྦྲེལ་གྱི་ཞིབ་དཔྱོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ནས་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་རིང་ཆབ་སྲིད་
བསྐྱངས་ཏེ། སྡེ་སྲིད་སྟག་རྩེས་གཙོས་འཇུན་སྒར་བའི་ཕྱོགས་གཏོགས་རྣམས་ལ་དོ་
དམ་འདྲི་རྩད་བྱས་པ། སྡེ་སྲིད་སྟག་རྩེ་བ་དགུང་ལོ་མཐོ་ལ། རང་བཞིན་བཟང་བ། དྲང་
ཚུགས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཁར། ཕྱིའི་ལྟར་སྣང་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་མཚན་མཐོང་ཙམ་ལས། ལས་
དོན་ཚང་མ་འཇུན་སྒར་བ་རང་གི་འདོད་པ་ལྟར་དབང་བཤེད་ཀྱིས་བྱེད་བཅུག་པ་སོགས་
བོད་མི་ཚང་མས་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་རུང། ལྷ་བཟང་ཁཱང་གི་སྲས་སུརྱ་ངོ་གཡོག་
བྲོས་བྱོལ་སྐབས་ཆག་ལའི་ས་མཚམས་ནས་འཇུན་སྒར་བའི་དམག་གིས་མཐའ་བསྐོར་
ཡོད་ལུགས་གོ་ཐོས་ཕྱིར་ལོག་གི་འཕན་ཡུལ་གཞུང་བརྒྱུད་མཚན་མོ་སྟག་རྩེ་བའི་མི་སེར་
ཞིག་ནང་འབྱོར་ཏེ་ཡིབ་བསྡད་པ། ཁུལ་དེའི་མི་སེར་ནས་འཇུན་སྒར་བའི་ཚ་ཟིལ་མ་
བཟོད་པར་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་པའི་ལེ་ཐོགས་སྡེ་སྲིད་སྟག་རྩེ་བར་བྱུང་སྟེ། སྡེ་སྲིད་སྟག་རྩེ་བ་
ལྷ་རྒྱལ་རབ་བརྟན་དང། གུང་བློན་བཀྲ་ཤིས་རྩེ་པ། ཨ་ཆོས་སོགས་མང་པོ་ཞིག་
སྐྱིད་ཆུའི་རགས་རྒྱབ་ཏུ་བཀྲོངས་ཤིང། སྟག་རྩེ་བའི་སྲས་དང། ལྕམ། སྲས་ཆུང་

[523] ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རྣམ་དུ། འཇུན་སྒར་
བ་རྣམས་འཐབ་འཛིང་མ་བྱས་པར་དཔོན་དམག་རྣམས་གནམ་མཚོ་བརྒྱུད་འཇུན་སྒར་དུ་
ཐོན། སྟོད་ཕྱོགས་ནས་མེར་རྒན་དའི་ཆིང་འཁོར་བཅས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཕེབས། སྨད་
ནས་་གོང་ས་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་སྐུ། རྒྱ་སོག་གི་ཕེབས་སྐྱེལ་བཅས་ལྷ་སར་འབྱོར་ཏེ་
ངོས་ཡོང་དགོས་གསལ་བྱུང། ཟླ་་ཚེས་་ལ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནས་ལྷ་སར་ཐོན་
པོ་ཏཱ་ལའི་གཟིམ་ཆུང་བདེ་བ་ཅན་དུ་བསྡད། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་མཇལ། རྒྱ་
སོག་གི་དཔོན་རིགས་རྣམས་ཀྱང་འཕྲད། ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་པོ་ཏཱ་ལའི་གཟིམ་ཆུང་ཉི་
འོད་དུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེར་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་ཕུལ་ཞིང། མཚམ་སྔོན་ཡོད་ཐོག་བློ་
བཟང་བསྣན་ཏེ་བློ་བཟང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོར་གསོལ། ཞེས་དང། འདི་སྐབས་སྔ་ཕྱིར་
སྐྱེ་འགྲོ་སྤྱིའི་ལས་དབང་དུས་ཟིར་ལ་བརྟེན་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་
བཅས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཨོ་རོད་ཨོ་རོད་དམ། ཨོ་ལོད་ཅེས་པ་འཇུན་སྒར་བའི་སོག་རིགས་ཡིན། ཀྱི་གྲྭ་རྒྱུན་ཡོད་རིགས་དང། ངོས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་བཀྲ་ཤིས་རྩེ་
པའི་རྗེ་དྲུང། རང་རྣམ་འོད་དཀར་ཅན་གྱི་འཕྲེང་བ་ན་ནས་ནྦར་གསལ་ཞིང། བཀའ་བློན་བཀྲ་ཤིས་རྩེ་པ་དང། རྗེ་དྲུང་གཉིས་ནི་
པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་ཉེ་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་དང། དེའི་ཕ་གཞིས་ནི། ཤངས་རྒྱ་མཚོ་ཁུལ་ལྷ་ལུང་བཀྲ་ཤིས་རྩེ་པ་ཞེས་གཞིས་
ཁང་སྟོངས་ཤུལ་རྒྱ་ཆེ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ཞིང། པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁྲུངས་གཞིས་བཀྲིས་རྩེ་ཟེར་བ་ནི་ཤངས་མདའ་གྲམ་བཀྲིས་རྩེ་ཟེར་
བ་དེ་ཡིན། ཡང་རྗེ་དྲུང་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རང་རྣམ་བསྐལ་བཟང་དགའ་སྟོན་བ་ནང། རྒྱ་སོག་གི་དམག་རྣམས་འབྲོམ་སྟོད་དུ་འབྱོར་སྐབས་
སྟག་རྩེ་རྫོང་དུ་འཚངས་རྩིས་རྗེ་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་ཕེབས་ཏེ་སྡེ་སྲིད་ལ་དགེ་སྐྱོན་ཞུས་ཏེ་སྡེ་སྲིད་ཙང་ཇུན་མཇལ་བར་ཕེབས་པས་ཚང་མས་རྗེ་དྲུང་ནས་སྡེ་སྲིད་བསླུས་ཚུལ་ཕྱིས་བར་གླེང་ཞེས་གསལ། སྡེ་སྲིད་སྟག་རྩེ་བ། བཀའ་བློན་བཀྲ་ཤིས་རྩེ་པ་དང། ཨ་ཆོས་གཉིས་
སོགས་སྐྱེ་བོ་དུ་མར་རྒྱ་སོག་དཔོན་རིགས་ནས་དྲི་རྩད་ཉེས་ཆད་སྐབས་ཚང་མར་སྲོག་ལ་

[524] སྡེ་སྲིད་དང། བཀའ་བློན་གཉིས་སྲོག་སྐྱོབ་མ་ཐུབ། གྲྭ་
རྒྱུན་དང། གཞན་རྣམས་རྒྱ་ནག་ཏུ་འཁྲིད་པ་སོགས་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་མ་བྱུང། ཞེས་
གསུངས་འདུག་
ལྕགས་གླང་་ལོ་གསར་དགྱེས་སྟོན་སྐབས་སྟོད་སྒར་དཔོན་ཁཱང་
ཆེན་ནས་བསོད་ནམས་རྒྱལ་པོར་དའི་ཆིང་བ་ཐུར་གྱི་ཆོ་ལོའི་ཐོག་ཐབ་རྟེན་དུ་ཡར་འབྲོག་
གླིང་གི་འཛིན་དབང་རྣམས་སྩལ་ཞིང། དེ་རྗེས་བོད་རྒྱ་སོག་གསུམ་བདུན་སྦྲེལ་ཞིབ་དཔྱོད་
ལྷན་ཚོགས་ཕྱིར་བསྡུ་གནང་སྟེ། དའི་ཆིང་བ་ཐུར་ཁཱང་ཆེན་ནས་དང། པེ་སེ་ང་ཕོད་པ་
ལུམ་པ་བ། སྦྱར་ར་བ། ཕོ་ལྷ་བ་བཅས་ལྷན་སྦྲེལ་གྱི་གཞུང་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་ལས་
ཁུངས་གསར་འཛུགས་གནང་སྟེ་བོད་ལྗོངས་རྒྱ་ཁྱབ་ཚང་མར་དབང་ལུང་བསྒྱུར། མན་ཇུའི་
དཔོན་རིགས་དང། སོག་པོའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་པོ་ཏཱ་ལའི་ཞོལ་རྡོ་རིང་ཕྱི་མའི་ཉེ་འགྲམ་
དུ་རྡོ་ཡིག་ཞིག་བཙུགས་པ་དེར་མན་ཇུ་དང། སོག་པོའི་ཡི་གེ་ཡོད། དོན་ལ། ཏཱ་ལའི་
བླ་མའི་སྦྱིན་བདག་རྒྱ་ནག་མན་ཇུ་་གོང་མ་ཁང་ཤིའི་དང། སོག་པོའི་དཔོན་རིགས་རྣམས་
ནས་རྐུན་བུ་འཇུན་སྒར་དཔོན་དམག་ལྷ་ས་ནས་མཐར་བསྐྲད་ཐོག་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་
རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་འབུམ་ནས་བོད་ལྗོངས་སུ་གདན་འདྲེན་ཁྲི་ཕེབས་སོགས་ཞུས་པའི་སྐོར་བརྐོས་
ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་མན་ཇུ་་གོང་མས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་མཆོད་ཡོན་མཐུན་ལས་ཞབས་ཞུར་
དའི་སི་ཙང་ཙུན་དང། གློ་བུར་འཇུན་སྒར་རྐུན་དམག་ཡོང་ན་རེ་ཞིག་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་
སྲུང་ལྟ་བུར་ཙང་ཅུན་ཚེ་དབང་ནོར་བུ། རྒྱ་དམག་བཞི་སྟོང་ཐམ་པ་བཅས་ལྷ་སར་བཞག་སྟེ་
དེ་བྱིངས་ཕེབས་སྐྱེལ་དུ་བཅར་བའི་རྒྱ་སོག་གི་དཔོན་རིགས་རྣམས་ཕྱིར་ལོག་བྱས་པ་རེད་
དེ་ནི་བོད་ནང་མན་ཇུ་་གོང་མའི་སྐུ་ཚབ་དང། སྲུང་དམག་དང་པོ་སླེབས་པ་འདི་ཡིན་ཞིང་
དགོས་པ་ཡང། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྦྱིན་བདག་མན་ཇུ་་གོང་མས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ལར་འདེགས་

[525]
འཇུན་སྒར་བའི་རྐུན་དམག་བསྲུང་ཆེད་སྐུ་སྲུང་རྒྱ་དམག་བཞག་པ་དེ་ནི། དེང་དུས་རྒྱལ་
ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ཆེད་ཉེ་འབྲེལ་་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནས་བལྟ་རྟོག་གི་དམག་མི་བཞག་
པ་ལྟ་བུར་བོད་མི་རྣམས་ནས་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་རེད་
སྐབས་དེའི་ཚེ་བོད་གཞུང་དགྱེས་སྟོན་སོགས་མཛད་སྒོ་ཁག་ལ། རྒྱ་མིའི་
དཔོན་རིགས་དང། བོད་ཀྱི་དཔོན་རིགས་རྣམས་མདུན་གྲལ་དང། སོག་པོའི་དཔོན་རིགས་
རྣམས་རྒྱབ་གྲལ་དུ་བཞག་པས་གྲལ་གནས་བློར་མ་བབས་པའི་ཐོག་སྡེ་སྲིད་སྟག་རྩེའི་
སྲོག་སློང་ཡང་དོན་སྨིན་མ་བྱུང་བ། སྔར་བོད་དུ་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གི་སྲས་རྒྱུད་ལ་རྒྱལ་པོའི་
མཚན་གནས་རྒྱུད་འཇགས་གནང་བ་ད་མཚམས་མེད་པ་བཅས་ལ་འདོད་བློ་མ་ཁེངས་
པར་སོག་པོའི་དཔོན་རིགས་ནང་ཚོགས་ཀྱིས་མཚོ་སྔོན་དུ་ཕྱིར་ལོག་ཟིན་ཉིད་རྒྱ་མིར་ངོ་
རྒོལ་དུས་གཟིར་སློང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསེར་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་སྐུ་
མདུན་དུ་བྲོ་བོར་དམ་བཅའ་བྱས་འདུག། དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོའི་དེབ་སྟོད་མའི་་དང། སྤེ་ཀྲའ་ཅེ་ཤོག་གྲངས་་
ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་སེ་འབྲས་གཙོ་གྱུར་ཐོག་ཉེ་འགྲམ་
གཞིས་དགོན་ཁག་ནས་དགེ་འདུན་རྣམས་ཕེབས་པ་ལས། གདན་ས་རི་བོ་དགའ་ལྡན་
ནས་ཕེབས་སྲོལ་བྱུང་མེད་ཀྱང། ཆུ་ཡོས་་ལོ་ནས་བཟུངས་དགའ་ལྡན་རྣམ་
པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་གི་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱང་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་ཕེབས་ཐུབ་ན་ལེགས་ཚོགས་
ཆེ་བར་དགོངས་ནས་གདན་ཞུ་དང་འབྲེལ་གྲལ་དང། ཐོབ་ཐང་སོགས་མོས་སྙོམས་
གནང་སྟེ་གདན་ས་གསུམ་གྱི་དགེ་འདུན་གདན་འཛོམས་པའི་དབུས་སུ་གདན་ཐེལ་མཁན་ཟུར་
ངག་དབང་དཔལ་བཟང་ནས་བཅའ་ཡིག་གསར་སྩལ་ཡང་ཚོགས་དབུར་སྒྲོགས་སྦྱང་གནང་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ་ན། འདུག་

[526] ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་
ནང་གཙང་སྦྲ་དང། འཕྲོད་བསྟེན་ལ་དོ་སྣང་མེད་པས་འབག་བཙོག་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱིས་
བོད་མི་རྣམས་ནས་མི་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཡང་ཡང་བསྟན་པ་དང། ལྷག་པར་མཚོ་
སྔོན་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཆཌ་སོག་པོ་དང་ཨ་མདོ་རྣཾས་ནས་མན་ཇུ་་གོང་མར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུའི་གྲ་
སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་པར་བརྟེན་ཤིང་འབྲུག་་མན་ཇུ་༸གོང་མ་གཡུང་ཅིན་ཁྲི་ལོ་དང་
པོར་ལྷ་སྡོད་ཨ་ས་ཨམ་བན་གྱིས་གཙོས་རྒྱའི་དཔོན་དམག་ཚང་མ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པ་རེད་
ལོ་འདིར་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ཨོ་རོད་གུ་ཤྲིར་ཁཱང་གི་སྲས་རྒྱུད་ཆིང་ཝང་
བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་སོགས་བོད་སོགས་རྣམས་ནས་མན་ཇུ་གོང་མར་ངོ་རྒོལ་གྱི་འཁྲུག་ཟིང་
བསླངས་པ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གསན་འཕྲལ་ཐལ་ཆ་བྱུང་ཚེ་སེམས་ཅན་གྲངས་ལས་
འདས་པར་སྡུག་བསྔལ་དང། འཇིགས་སྐྲག་འབྱུང་བ་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་བོད་སོག་
རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་གནང་བ་དང། རྒྱ་སོག་ཆིངས་བྱེད་པར་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་
དཔལ་ལྡན་གྲགས་པ་དང། མགྲོན་གཉེར་བློ་བཟང་དཀོན་མཆོག་ཆེད་བརྫོང་མཛད་དེ་
དཔོན་ཁག་རྣམས་ནས་རྒྱལ་བསྟན་ཆབ་སྲིད་ལར་རྒྱར་འཕྲལ་ཕུགས་བདེ་འཇགས་དགོས་པའི་
བཀའ་ཡིག་གནང། སྐབས་དེར་རྒྱའི་དམག་དཔོན་ནན་ཀན་ཡ་དང། སུ་ཡོ་ཙང། ཉིད་
གུང། ཡའོ་ཐེའུ་སོགས་ནས་རྒྱ་དམག་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པ་འཁྲིད་དེ་གསེར་ཁོག་དགོན་
དགོན་ལུང། སྐུ་འབུམ། འཇུ་ཡག་སེམས་ཉིད་དགོན་སོགས་ཨ་མདོ་ཁུལ་གྱི་དགོན་
ཁག་མང་པོ་གཏོར་བཅོམས་དང། མི་སྡེ་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་བརླགས། ཁྲི་པ་ཆུ་བཟང་རིན་
པོ་ཆེས་དབུས། སེར་སྐྱ། ཕོ་མོ་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་བསང་རྨས་བཏང་བར་བརྟེན། དེ་ལྟར་
མི་འོས་པས་དམག་མཚམས་འཕྲལ་འཇོག་དགོས་སྐོར་༸རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས་མན་ཇུ་
༸གོང་མ་གཡུང་ཅིན་ལ་ཐད་ཀར་ཕྱག་བྲིས་དང། ཐུའུ་ཀྭན་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་ཆོས་ཀྱི་

[527]
སྟེ་་གོང་མའི་མཛོད་ནས་དགོན་ཁག་ཉམས་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་ཞུས་པ་མ་ཟད། བོད་
གཞུང་ནས་ཀྱང་དགོན་སྡེ་ཚང་མར་ཉམས་གསོའི་མཐུན་རྐྱེན་དང། བཟོ་རིགས་མཁས་པ་མང་
པོ་བཅས་རོགས་རམ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་གནང་བ་རེད། སྐབས་དེ་ཙམ་ནས་མན་ཇུའི་དབང་ཤུགས་
མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་སུ་སླེབས་འདུག་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ་ན་དང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ། འདུག་གོ་
མེ་རྟ་་ལོར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གདན་ཞུ་གནང་
སྟེ༑ ས་ཟླའི་དུས་ཆེན་གསུམ་འཛོམས་ཉིན་ལྷ་ལྡན་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་སྐུ་མདུན་དུ་་གོང་ས་
མཆོག་ནས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་བསླབ་སྡོམ་ཞུ་གནང་མཛད། ལོ་འདིར་བོད་འབྲུག་གཉིས་ཞི་
བའི་བཀའ་མོལ་གནང་སྟེ་ལོ་བརྒྱད་བར་སྔར་མུས་གནས་རྒྱུའི་གྲོས་ཆོད་ཅིག་འོད་དཀར་ཅན་གྱི་འཕྲེང་བ་བ། ཀྱང་བྱུང་
ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ནང། ་གོང་ས་མཆོག་ནས་དགོངས་བཅད་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཁུར་འཛིན་
རྣམས་ལ་བདག་རྐྱེན་མཛད་ན་བོད་འབངས་ཡོངས་ནས་བརྩི་འཁུར་ཆེ་བར་དགོངས་ཏེ་དའི་ཆིང་
བཱ་ཐུར་གཙོ་བོ་དང། པས་སེ་ང་ཕོད་པ་ལས་རོགས། ལུམ་པ་བར་གུང་དང། སྦྱར་ར་
བ་དང། ཕོ་ལྷ་ནས་ལ་ཐའི་ཇིའི་གོ་ས་བཅས་གནང་སྟེ། པས་སེ་དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་གཙོ་བོ་
དང། པས་སེང་ཕོད་པ་རོགས་རམ་སོགས་བཀའི་ཆིང་སང་རྣམས་ཀྱི་ཐམ་པ། ཞེས་
པ་ཞིག་ཀྱང་སྩལ་ཏེ་བར་ལམ་ལྷ་བཟང་ཁཱང་དང། འཇུན་སྒར་བའི་དམག་འཁྲུག་སོགས་ཀྱི་
རྐྱེན་པས་ཆབ་སྲིད་ཉམས་ཆག་གྱུར་པ་རྣམས་གསོ་ཐབས་འཁུར་ཆེ་བསྐྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་
སློབ་བཅས་སྩལ་ཏེ་དགོངས་བཞེད་རྒྱ་ཆེ་གནང་ཡང། ཚུལ་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བཀའ་བློན་
རྣམས་ནང་མ་དན་པས་ཆབ་སྲིད་ལ་ཕུགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཤོར་ཆེན་པོ་བྱུང་འདུག་པའི་རྩ་རྐྱེན་ནི། དའི་

[528] ཕོ་ལྷ་ནས་གཉིས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་བཀའ་བློན་གཞན་གསུམ་ནས་
རྟག་ཏུ་སྐྱོན་བརྗོད་དང། གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་དང། ལྷག་པར་
དབུས་དང། གཙང་ཞེས་ཕྱོགས་འཐེན་བྱས་ཏེ་སྡེ་དཔོན་སྨོས་ཅི། འབངས་བྱིངས་
རྣམས་ལ་ཉེས་པ་གཅོད་ན་འདིས་སྐྱོབ་ཀྱི་གདེངས་ཚོད་དང། བག་ཡངས་ཀྱི་སྲོལ་
ངན་ཁྱབ་གདལ་དུ་གྱུར་ཞིང། ཐོག་མའི་ཆར་་རྒྱལ་བའི་ཡབ་རྗེ་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས་
སྤྱིར་སྟངས་ལས་མེད་ཀྱང། རྗེས་སུ་རིམ་པས་དབུས་ཕྱོགས་ཞེ་འཛིན་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་
མཐོང་ཕྱོགས་ངན་པ་བཅས་ཀྱིས་རྩ་བའི་གཞུང་གི་ལས་དོན་ལ་འཐུས་ཤོར་དང། རང་ཁོངས་
མངའ་སྡེ་སོ་སོའི་འདོད་པ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཁོ་ནས་ཆགས་སྡང་དང། འཁོན་འཛིན་ཇེ་ཆེར་
སོང་བ་དང། མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུངས་པའི་མི་སེར་བྱིངས་སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་དུ་
གྱར་ཏ་ཁྲལ་དང། འུལ་ལག་གིས་དཀའ་སྦྱོང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཁར། རྣམ་གྲ་ཕན་བདེ་
ལེགས་བཤད་གླིང་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་རྩེད་ཐང་དུ་སྤོས་ཏེ་སེ་འབྲས་དང། རྒྱུད་གྲྭ་རྣམ་
གཉིས་ནས་ཕྱག་བཞེས་ཉམས་ལེན་ལྡན་པའི་དགེ་འདུན་འདེམས་བསྒྲུབས་ཀྱིས་སྒྲིག་
འཛུགས་མཛད་པ་སོགས་ལ་སྒྲོ་བཏགས་གླེང་བརྗོད་མང་བར་བརྟེན། ཕོ་ལྷ་ཐའི་ཇིས། བཀའ་
བློན་ང་ལུམ་སྦྱར་གསུམ་གྱིས་བསམ་པ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་ཚུལ་རྟོགས་ཏེ་ཀུན་མཁྱེན་་རྒྱལ་བའི་
དབང་པོ་དང། ་རྒྱལ་བའི་ཡབ་རྗེ། དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་སོགས་ལ་་སྙན་སེང་ཞིབ་གསོལ་
ཐོག་ལྷག་པར་དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་གྱི་སྐུ་སྲོག་ལ་རྟག་ཏུ་བག་ཟོན་དགོས་ཚུལ་ནན་ཏན་ཆེན་
པོས་ལན་འགའ་གསོལ་ཡང། ཉམས་སྣང་ཆེ་བ་མ་མཛད་སྟབས་རེ་ཞིག་རང་གི་སྲོག་སྲུང་
ཐབས་སུ་ཕྱོགས་གཡོལ་ཞིག་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་དགེ་མཚན་ཆེ་བར་གཟིགས་ཏེ། སྦྲུམ་ཕོ་ལྷར་
ལྕམ་ཆབ་གཞིའི་ནད་མནར་ཡོད་ཚུལ་ལ་ཁག་བཏགས་སྲས་དང་བཅས་འཁོར་ཞག་ཞུས་
ཕེབས་སྐབས། མདའ་དཔོན་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་དང། བོན་རིགས་ངག་དབང་བདེ་ཆེན་

[529]
གཏོང་དགོས་མངགས་དམ་མཛད་
སྐབས་དེར་ལྷ་ས་ཁུལ་དུ་དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་ལ་མན་ཇུ་་གོང་མས་གཟེངས་
བསྟོད་བྱེད་པར་ཏཱ་ཤིན་གཉིས་ཡོང་ངོ་ཞེས་པའི་གསར་གནས་ཤིག་ཐོས་པ། གུང་ལུམ་པ་
ཅན་ནས་དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་དང། ཕོ་ལྷ་ཐའི་ཇི་གསོད་རྒྱུའི་ངག་གྲོས་སྔར་ནས་ཡོད་པ་རྒྱའི་མི་
སྣ་དེ་དག་མ་འབྱོར་གོང་མེད་པ་མ་བཟོས་ན། ཕྱིས་ནས་རེ་བ་མེད་པ་འགྱུར་རོ་སྙམས་ཏེ་འཕྲལ་
དུ་དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་དང། ཕོ་ལྷ་ཐའི་ཇི་ཉེ་དུ་དང་བཅས་པ་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུའི་བློ་གྲོས་མཐུན་ཏེ་
མེ་ལུག་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བླ་བྲང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་
ཁམས་གསུམ་ནང་དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་དང། པས་སེ་ང་ཕོད་པ། གུང་ལུམ་པ་བ། སྦྱར་ར་
ཐའི་ཇི་བཅས་ལྷན་རྒྱས་ཚུགས་ཏེ་བཞུགས་སྐབས། ཞོལ་གཉེར་ང་ཕོད་བློ་བཟང་ནས་ཡི་གེ་
རིང་པོ་ཞིག་དའི་ཆིང་ལ་ཕུལ་ཏེ་དེའི་དོན་ལ་བརྟག་ཅིང་བཞུགས་པའི་སྐབས་སུ། ཡོལ་བའི་
རྒྱབ་ནས་མགྲོན་གཉེར་བློ་བཟང་དོན་ཡོད་ཀྱིས་དའི་ཆིང་གི་དབུ་སྐྲ་ནས་བཟུང་མ་ཐག་དེར་ཡོད་
ང་ཕོད་བློ་བཟང་དང། པས་སེ་ང་ཕོད་པ། གུང་ལུམ་པ། སྦྱར་ར་ཐའི་ཇི་བཅས་ནས་
འཇུས་ཏེ་སོ་སོའི་རྒྱ་གྲི་བཏོན་ཏེ་བསྣུན་ནས་མགོ་ལུས་ཐམས་ཅད་ནས་ཁྲག་འཛགས་ཏེ་མགུལ་
ནས་སྒྲ་འགར་འགར་པོ་སྒྲོག་བཞིན་པར་གཤེགས། སྒོ་འགྲམ་དུ་དའི་ཆིང་གི་ཞབས་
འབྲིང་པ་རྣམས་ལ་གཡོག་གཞན་ཚོས་ལག་རུབ་ཀྱིས་བསད། དེ་འཕྲལ་དའི་ཆིང་གི་ཕྱག་
མཛོད་སྲི་ཐར་དང། དྲུང་ཡིག་གདོང་སྣ་བ་ཡང་བསད་དེ་ཞབས་འབྲིང་བྱིངས་བཙོན་དུ་
བཅུག། དེའི་ཕྱི་ཉིན་དའི་ཆིང་གི་བཞུགས་ཡུལ་ཕུན་ཚོགས་རབ་བརྟན་དཔལ་འབྱོར་དུ་
བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ར་བ་སོགས་བཏང་སྟེ་དའི་ཆིང་གི་ལྕམ་བགྲེས་གཞོན་གཉིས་ཡོད་པ་གསོད་
མི་སླེབས་སྐབས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་འཐམས་ཏེ་གསོད་མི་ནུས་ཙམ་བྱུང་ཡང། གཟིམ་ཆུང་

[530] དེ་ནས་ནག་ཆུ་མཁན་པོ་དང། ཇའི་སང་གསོད་པར་བྱིངས་
པ་བ་དང། གྲུབ་རྒྱལ་གླིང་པ་བཏང་སྟེ་བསད། གཙང་དུ་ཕོ་ལྷ་ཡབ་སྲས་གསོད་པར་
བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ར་བ་དང། སྐྱ་ཁང་པ་དཔུང་བཅས་བཤད་རྩོལ་གྱི་མངགས་པར་ཕོ་ལྷ་ཐའི་
ཇིར་བྱ་བྱུང་སྟེ་ཕྱོགས་ཐོན་ཚར་བས་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་དགོས་བྱུང་
དེའི་དུས་སུ་འདུས་བྱུང་སྐྱིད་སྦུག་དབང་འདུད་ལྷ་ལྡན་ནས་རང་གཞིས་སུ་
ཡོང་བའི་ལམ་དུ་དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་ཉམས་ཉེས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཐོས་མ་ཐག་དེའི་གནས་
ཚུལ་ཕོ་ལྷ་ཐའི་ཇིར་ཞུ་བར་གཡོག་སྤེན་པ་ནམ་ཉིན་བཤད་རྩོལ་གྱིས་བཏང་བ། དེ་འཕྲལ་
ཕོ་ལྷ་ཐའི་ཇིས་རྒྱལ་རྩེ་གླ་ཚལ་ནས་རྟ་དྲེལ་རྣམས་བཀུག་སྟེ་རྟེན་དྲུང་དུ་ཟན་བརྟག་ཞུས་པའི་
དོན་ལྟར། ལྕམ་ཆབ་གཞིས་བསྙུན་པ་དེ་དང། སྲས་ཕོ་ལྷའི་སྲས་མོ་བདེ་ལྡན་སྒྲོལ་མ་རྗེས་སུ་དགའ་བཞི་གུང་པཎྜི་ཏའི་མནའ་མར་ཕེབས་ཏེ་ཞབས་དྲུང་བདེ་ལྡན་སྒྲོལ་མ་ཞུ་བ་དེ་རེད། མོ་བཅས་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ས་འགོལ་ཞིག་
ཏུ་སྦས་ཏེ་བཞག་ཁོ་རང་སྲས་བགྲེས་གཞོན་གཉིས་སྲས་བགྲེས་པ་འགྱུར་མེད་ཚེ་བརྟན་རྗེས་མངའ་རིས་སྦྱི་ཁྱབ་དང། སྲས་གཞོན་པ་འགྱུར་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ཡབ་གཤེགས་རྗེ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་
གནང་མཁན་ད་ལའི་བཱ་ཐུར་ཞུ་བ་དེ་རེད། གཉིས་དང། ཞབས་གྲས་གོ་ཧྲག་དྲུག་
ཅུ་སྐོར་བཅས་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དང། གཙང་ལྗོངས་རྣམས་ར་མདར་སྦྲན་པའི་སླད་དུ་
སྟོད་ཕྱོགས་སུ་ཐོན་ནས། ཤེལ་དཀར་རྫོང་དུ་མདའ་དཔོན་ལྕང་ལོ་ཅན་པ་དང། བསམ་གྲུབ་
གླིང་པ་གཉིས་ལ་དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་ཉམས་ཉེས་བྱུང་སྐོར་དང། སྟོད་གཙང་ཁུལ་གྱི་དམག་ཟླ་
བསྒྲིལ་གྱིས་དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་གྱི་དགྲ་ཤ་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱག་བྲིས་གནང། ངམ་རིང་དུ་
མདའ་དཔོན་ནུ་མ་བ་ཡོད་པར་ཕྱོགས་མཚུངས་ཕྱག་བྲིས་གནང་བར་འདི་བྱེད་ཀྱི་ལན་ཙམ་མ་
བཏང་བར་ཤངས་ཕྱོགས་སུ་སོང་ཞིང། ལྷ་རྩེ་རྫོང་སྡོད་ས་གྲུ་ཤར་པ་དང། བཙན་ཡུལ་
བ་གཉིས་ནས་ཀྱང་ནུ་མ་བར་གྲོས་ཏེ་ལན་གསལ་མ་བྱུང། དེ་ནས་སྤོ་རོང་དུ་དཔོན་རིགས་

[531] ཁོ་རང་ན་ཚོད་སྨིན་ཡང་ཞབས་རྗེས་སུ་བཅར་
དེ་ནས་ས་དགའི་ཕྱོགས་ཨུས་ཆིང་ནོ་ཡོན་དང་གྲོས་བྱས་ཏེ་མངའ་རིས་ཕྱོགས་སུ་བསྐུལ་བརྡ་
བྱེད་པ་ཀུན་ར་ཤར་པ་མངགས་པ། མངའ་རིས་ཁུལ་གྱི་སྒར་དཔོན་དགའ་བཞི་པ་ནི་དལ་ཆིང་
བཱ་ཐུར་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཅེན་པོར་གྱུར་པས། དགའ་བཞི་ནས་ཀྱིས་སྒར་ཐོག་དང། རུ་ཐོག་ཁུལ་
གྱི་དཔུང་ཚོགས་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་སྔར་འཇུན་སྒར་ཡོང་བའི་ས་མཚམས་སུ་སྲུང་དམག་ཕྲན་བུ་
བཞག་ནས་རྟ་དམག་ཉིས་སྟོང་བཅས་དགའ་བཞི་བ་རང་དཔུང་རོགས་སུ་ཡོང། ཕོ་ལྷ་ཐའི་
ཇི་རང་ས་དགའ་དྲོ་ཤོད་ཀྱི་དཔུང་དང་བཅས། མེ་ལུག་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ས་
དགའ་ནས་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་དམག་གི་གདོང་ཕྱོགས། དེ་ནས་བཟུངས་ཕོ་ལྷ་ཐའི་ཇིར་
་མི་དབང་སྐུ་ཞབས་ཞེས་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བ་དང། སྐྱེ་བོ་རེ་ཟུང་གིས་ངོ་བསྟོད་བྱས་ཏེ་
བཟོས་པ། ཁྲིམས་ཀྱིས་བསྒྲགས་པ་སོགས་མ་ཡིན་པར་རང་བཞིན་གྱིས་དབུས་གཙང་ཀུན་
ཏུ་རླུང་ལྟར་གྲགས་པ་བྱུང། བྱ་བ་རླབས་ཆེན་པོའི་ལས་ཀྱི་ཐོག་མར་བརྟེན་བལ་ཡུལ་དུ་
མཆོད་རྟེན་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་ཉམས་གསོ་དང། མཆོད་འབུལ་དུ་ཤེལ་དཀར་རྫོང་སྡོད་ལྕགས་སྤྲག་པ་
དང། སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་སྡོད་ཡང་གྲོང་པ་གཉིས་ལ་དགོས་དངུལ་དང་བཅས་མངགས་ཆོས་རྗེ་ཨོ་རྒྱན་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་ནང། རྗེ་འདི་སྐྱིད་གྲོང་ཕྱོགས་བཞུགས་སྐབས། ལྷ་ལྡན་
རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་བཀའ་བློན་རྣམས་ཀྱི་བསད་པའི་ཉེར་ལེན་ལས་དུས་ཟིར་བྱུང་སྐབས་ཕོ་ལྷ་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས་ནས་རྗེ་
འདིར་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་གསལ། བསྟན་སྲིད་བདེ་ཐབས་སུ་བལ་ཡུལ་མཆོད་རྟེན་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་ཉམས་གསོར་ཕེབས་དགོས་དང། དགོས་ཆས་དང་
རོགས་ཞུར་རྫོང་སྡོད་ལྕགས་སྤྲག་པ་ཅན་གཏོང་གནང་ལྟར་བལ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་བལ་པོའི་རྒྱལ་པོར་བཀའ་མོལ་ཞུས། ས་སྤྲེ་་
གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ནས་ཉམས་གསོ་དབུ་འཛུགས་མཛད་དེ། ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ཆོས་འཁོར་བཅུ་གསུམ་སྒྲོན། ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་རབ་གནས་གནང་
བ་བཅས་ཟླ་འཁོར་གཉིས་ལ་ཉམས་གསོ་ལེགས་པར་གྲུབ་ཚུལ་དང། དེའི་སྐབས་ཀཿ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་ཞུ་བའི་རྩོད་མེད་
ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་བལ་ཡུལ་དུ་གནས་གཟིགས་གནང་བའི་སྐབས་ཡིན་ཚུལ་འཁོད་འདུག། སོ། །

[532] སྐྱ་ཁང་པ་སོགས་
དབུས་ཀོང་གི་དམག་དང་བཅས་རྒྱལ་རྩེར་འབྱོར་ཞིང། དེ་ནས་མི་རིང་བར་ལུམ་པ་བ་དང། སྦྱར་
ར་བས་དབུས། དྭགས་ཀོང། ཁོར་ཁ་བཞིའི་དམག་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཤས་དང་བཅས་རིམ་
གྱིས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་ལྷགས། དེའི་ཚེ་གཙང་ཁུལ་གྱི་རྗེ་རིགས་འབྲོང་རྩེ་ནོ་ཡོན། སྣང་དཀར་
བ༑ དགའ་བོ་བ། ཉིན་མཁར་བ། གནམ་རུ་དཔོན་ཆེན་བཱ་ཐུར། སྐྱོ་ང་བ། ཐང་སྨད་
པ་སོགས་སྒེར་དྲག་དང། རུ་ལྡིང་བཅས་ཀྱང་རང་རང་ཁོངས་ཀྱི་ལྡིང་དམག་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་
ཕོ་ལྷའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོང། མདའ་དཔོན་ནུ་མ་བ་དེ་དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་དང་ཉེ་འབྲེལ་དུ་གཏོགས་
ཀྱང། ང་ལུམ་སྦྱར་གསུམ་གྱིས་བསླད་དེ་གསང་བའི་ཡིག་འགྲུལ་བྱས་རིགས་་མི་དབང་གི་ཕྱག་
ཏུ་འབྱོར་བས་ཞབས་བསྟན་འཛིན་རྒོད་སྐྱེས་དམག་ཧྲག་བསྡུས་བཅས་བཏང་སྟེ་ངམ་རིང་ནས་
འཇུས་ཏེ་འཁྲིད་ནས་གཞིས་ཀ་བསམ་གྲུབ་རྩེའི་ཡང་སྟེང་ནས་ཡན་ལག་རྣམས་ཐ་གུས་གྲུ་གུ་
བཞིན་བཅིངས་ནས་གཡང་དུ་བསྐྱུར་ཏེ་སྲོག་བཀུམས། དབུས་དཔུང་རྒྱལ་རྩེ་ཁུལ་འབྱོར་ལུགས་
གསན་འཕྲལ་་མི་དབང་དཔུང་དང་བཅས་ལྷ་རྩེ་ནས་བར་ཞག་གཅིག་ལ་གཞིས་རྩེར་བརྟོལ་
བར་བྱས་ཏེ་མདའ་དཔོན་ལྕང་ལོ་ཅན་པ་དཔུང་བཅས་ཉང་ཆུའི་ལྷོ་བརྒྱུད་དང། ་མི་དབང་དཔུང་
བཅས་ཉང་ཆུའི་བྱང་བརྒྱུད་ནས་དཔུང་བཤམས་པ་འབྲོང་རྩེ་དང། འབྲས་ཁུད་བརྒྱུད་དུ་
དབུས་དཔུང་དང་འཐབ་ལག་འཕྲོད་ནས་ཉིན་མ་ཁ་ཤས་གཡུལ་བཤམས་པ་རྒྱལ་ཕམ་ཆེ་བ་
མ་བྱུང་ཡང། དབུས་དཔུང་རྣམས་ནས་གྲོང་དང། གྲོང་གསེབ་ཁག་ལ་འཕྲོགས་བཅོམས་
ཀྱིས་ཟན་གོད་ཆེ་བར་གཟིགས་ཏེ་རེ་ཞིག་ས་དགའ་ཕྱོགས་སུ་དམག་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པར་དབུས་
ཀོང་དམག་གིས་ཀྱང་རྗེས་འདེད་ལྟ་བུར་ངམ་རིང་པར་ལྷགས་
་མི་དབང་དཔུང་རྣམས་ས་དགའ་ཁུལ་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་ཙམ་ངལ་གསོ་དང་
ཕོགས་རྫས་སོགས་འདུ་འགོད་ཀྱིས་སླར་ཡང་ལྡོག་པར་ཉེ་བ་ན། སྟོད་ཕྱོགས་དཔོན་འགོ་

[533] དམའ་མཐར་ཡང་ཟླ་བ་དྲུག་ཙམ་ངལ་གསོ་དགོས་
ཚུལ་ཞུས་པར། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དང། རྣར་ཐང་སོགས་ལ་དབུས་ཀོང་དམག་གིས་བཅོམ་
འཕྲོག་བྱས་དང། བྱེད་བཞིན་པས་འཕྲལ་དུ་ཐོན་དགོས་གསུངས་ཏེ་དཔུང་དམག་རྣམས་
བྱང་ངམ་རིང་དུ་འབྱོར་པ་དང། དབུས་གཙང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཀྲམས་པ་དང་
ཆབས་ཅིག་ཨུ་ཅིང་བཱ་ཐུར་དཔུང་དམག་ཧྲག་བ་སྒྲུགས་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་བཤར་བསྐྱོད་ཀྱིས་
རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་བཟུང་བར་བཏང་བ། རྒྱལ་རྩེ་བཟུངས་ནས་ཉིན་མ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དབུས་ཀོང་
གི་དམག་སྔོན་མ་རྣམས་འབྱོར་ཏེ་མིག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་གྱུར་ནས། རྫོང་དང་ཧ་ཅང་ཐག་མི་
རིང་བརྒྱང་མཁར་ཞེས་པར་དམག་གི་ཕྲུ་མ་བཏབ། དབུས་དཔུང་འགོ་འཛིན་དང་བཅས་པའང་
རིམ་པས་འབྱོར། ་མི་དབང་དཔུང་བཅས་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་དུ་འབྱོར་
དེ་ནས་ཉིན་རྟག་པར་ཕན་ཚུན་འཐབ་ལག་ཡ་ང་བ་འཕྲོད་དེ་སྟོད་སྒར་དཔོན་
དགའ་བཞི་ནས་ཀྱང་དམག་དེར་དྲོན་པ་སོགས་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀར་བསད་རྨས་མང་པོ་བྱུང་
བཞིན་པ་དང། དབུས་དམག་གིས་ལྷ་ས་ནས་ཁྲོ་གར་ལུག་བྱས་པའི་མེ་སྒྱོགས་བཞི་ཡང་
དཀའ་བ་ཆེན་པོས་བླངས་ཏེ་དགའ་ལྡན་ཆོས་འཕེལ་འགྲམ་ནས་རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་ལ་ཐེངས་མང་པོ་
འཕེན་ཡང་སྒྲའི་འུར་ཟིལ་ཙམ་ལས་དམིགས་སར་གནད་དུ་བསྣུན་མ་ཐུབ་པས་སྒྱིད་ལུགས་སུ་
གནས་པའི་སྐབས། ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་མགྲོན་གཉེར་ས་ཁུད་པ་དང། ས་
སྐྱ་བདག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་མགྲོན་གཉེར་ངག་དབང་བཅས་ནས་ཉིན་མང་པོར་ཕན་ཚུན་ཆིངས་
བསྒྲིགས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་གནང་བའི་ཐོག་ཀུན་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོས་ཕན་ཚུན་
གཉིས་ཀར་བདེ་འཇགས་དགོས་པའི་བཀའ་ནན་ཕེབས་པར་བརྟེན། རེ་ཞིག་ཕན་ཚུན་དམག་
མཚམས་བྱེད་རྒྱུར་གཏན་འཁེལ་གྱིས་ཆིངས་ཡིག་ལ་དབུས་གཙང་བཀའ་བློན་ཚོ་དང། ཆིངས་
པའི་དམ་ཕྲུག་ཕབ་རྒྱག་གིས་དམག་གི་བཙོན་པ་རྣམས་སློད་བཀྲོལ་དང། དམག་དཔུང་

[554]ང་ལུམ་སྦྱར་གསུམ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་སྙན་གྲགས་དང་བཅས་ལྷ་
ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བསྐྱོད་་མི་དབང་རྟོག་བརྗོད་ནྣས་་བབར་གསལ། དོ། །
གོང་གི་སྐོར་ལ་བསྐྱར་ལྡབ་ལྟ་བུའི་ཡིག་ཚོགས་འདུག་ཀྱང། པཎ་ཆེན་
བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རྣམ་ནང་འགའ་ཤས་ཞིབ་ཆ་ཆེ་བས་ཅུང་ཟད་འགོད་ན། མེ་ལུག་
ལོ་བཀའ་བློན་རྣམས་མི་འགྲིགས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་རྐྱེན་
ལམ་དུ་ཕྱིན་པས་མ་ཚད། གཙང་དུ་བཀའ་བློན་ཕོ་ལྷ་ཐའི་ཇིར་དམག་མི་འགའ་བཏང་
བར། ཐོག་ཏུ་མ་འཁེལ་བས་དམག་མི་རྣམས་ཕྱིར་ལོག་གིས་རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་བཟུང་ཞིང་
རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་དཔོན་ཟུར་ཁང་དང། གཞིས་རྩེ་རྫོང་དཔོན་རབ་བརྟན་ཤར་པ། རྩ་གཉེར་
ལས་བྱེད་སོགས་བརྒྱ་སྐོར་གྱིས་གཞིས་རྩེ་རྫོང་ལ་མ་ཁྲེག་བཟུངས་མཛད་པར། བཀའ་
བློན་ཐའི་ཇི་ནས། སྡིང་ཆེན་ནས་དང། གཉེར་པ་དར་རྒྱས་ཅན་འབྱོར་པ་རྫོང་ན་ཡོད་
པའི་གཞིས་མི་སོགས་ཕྱོགས་སྡེབས་མང་པོ་འཛིན་འཆང་བཅས་དམ་བསྒྲགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་
བར་བརྟེན། མགྲོན་གཉེར་གདོང་སམ་ཊ་ཚན་གྲངས་གཟབ་པ་བཅས་བཏང་སྟེ་སྲོག་ལ་མི་
འགྲོ་བའི་གང་དྲག་དགོས་ཚུལ་ཞུས་པར། སྲོག་ལ་མི་འགྲོ་བའི་ཐོག་བཀྱིགས་བརྡུངས་
སོགས་སློད་བཀྲོལ་བཅས་གསན་དགོངས་ཆེ་བ་མཛད། དེ་མཐུན་རྒྱལ་རྩེར་ཡང་ཞལ་ངོ་
ཀུན་བཟང་ཅན་གྱི་དམག་རྣམས་ནས་རྫོང་མཐའ་བསྐོར་ཡོད་འདུག་པར་སྐྱིད་པ་ཐང་པ་དང་
ཞལ་ངོ་ཀུན་བཟང་བཅས་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀར་འགྲིགས་ཆེའི་ཡི་གེ་བཏང། དཀར་པོར་
དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་གྱི་གཅུང་ལྟོས་འཛིན་མི་གནང་བ་དེ་ཁའི་མགོ་མི་གྲོང་སྟོད་ཁང་གསར་བར་
ཡང་ཐལ་ཆ་མི་འབྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་བཏང་ཡང། ལས་དབང་ཟློག་མེད་ཀྱི་ཕན་ཚུན་འགའ་
རེ་རྐྱེན་དབང་དུ་སོང་འདུག་དེ་ནས་མི་རིང་བ་དབུས་དཔུང་རྒྱལ་རྩེ་བརྒྱུད་ནུབ་གླིང་དུ་འབྱོར་

[535]
པའི་ཡིག་ངག་གཉིས་ཐོག་ནས་ཇི་ལྟར་ཞུས་རུང་གསན་བཞེས་ཡོང་ཚུལ་ཙམ་ལས་ཞག་
ཤས་འཐབ་འཛིངས་མུ་ནས། བཀའ་བློན་དང། གཙང་དྲུང་འགའ་ཤས་སྟོད་གཙང་
དམག་བཅས་ས་དགར་འཐེན། དབུས་དཔུང་གཞིས་རྩེའི་ཉེ་འདབས་སྤེལ་སྔོན་ན་ཁར་འབྱོར་
སྐུ་ཞང་སྡེ་པ། བཀའ་བློན་གུང། རྫ་སག་སྦྱར་ར་ནས་བཅས་དམག་མི་ཚང་མར་ངོས་འཕྲད་
དགོས་ཚུལ་གསུངས་ཀྱང། འབྲུམ་དོགས་བཅད་རྒྱས་མཇལ་ཐུབ་པ་མ་བྱུང་ཡང། བླ་
བྲང་ལ་དོགས་པ་མི་འབྱུང་ཆེད་ཚང་མར་ཟུར་གསོས་ཀྱིས་མཉེས་པར་བྱས་ཤིང། གཙང་ཕྱོགས་
བརྡབས་གསིགས་མེད་པ་དགོས་ཚུལ་ཞུས། དེའི་སང་ཉིན་སྡེ་པ་བཀའ་བློན་རྣམས་དང་
གཙོ་གནད་བརྒྱ་སྐོར་བཅས་རྒྱང་འཕྲད་བྱས་ཐོག་སྟོན་མོ་སློག་ཆ་བཅས་བསྒྲུབས། ཞག་
འགའ་ཤས་ནས། སྡེ་པ་བཀའ་བློན་བཅས་དབུས་དམག་བྱིངས་མཇུག་འདེད་ལྟ་བུར་སྟོད་
ལ་ཐོན། བཀའ་བློན་ཐའི་ཇི་སྟོད་མཐོ་སར་བྱོན་པས་དབུས་དམག་རྣམས་ངམ་རིང་ནས་
ཕྱིར་ལོག་བྱས། ཞེས་དང། ཟླ་་ཚེས་་ལ་ཛ་སག་བཀའ་བློན་ཐའི་ཇི་དམག་བཅས་
གཞིས་རྩེའི་ཉེ་ལོགས་སུ་འབྱོར། ཁོང་རྣམས་ངོ་ཐུག་དགོས་གསུང་ནན་ཆེ་ཡང་འབྲུམ་
དོགས་ཀྱིས་རྒྱང་འཕྲད་བྱས། ད་ལམ་ཛ་སག་ཐའི་ཇིས་ཕམ་བཞེས་ཀྱིས་དམག་འཁྲུག་
མ་དགོས་པའི་ཞུ་བསྐུལ་བྱས་ཀྱང་གསན་བཞེས་མ་བྱུང། དེ་གའི་མུ་ནས་དབུས་དམག་ཀྱང་
རྒྱལ་རྩེར་འབྱོར་པ། རྒྱལ་རྩེར་འཐབ་ལག་འཕྲོད་འདུག་ས་སྐྱ་གོང་མའི་མགྲོན་གཉེར་
ངག་དབང་དང། འདི་གའི་མགྲོན་གཉེར་ས་ཁུད་པ་བཅས་རྒྱལ་རྩེར་ཕན་ཚུན་ཞུ་ཆིངས་ནན་
ཏན་བྱས་པར། ་རྒྱལ་དབང་མཆོག་དང། ས་སྐྱ། འདི་ག་བཅས་ནས་གནས་སྐབས་
ཕན་ཚུན་དམག་མི་རྣམས་ཁུངས་སོ་སོར་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་གྱིས། ས་སྤྲེ་་
ཟླ་་ཚེས་་ཉིན། སྐུ་ཞང།  རྒྱལ་བའི་སྐུ་ཞང་  གུང་   ཛ་སག་ཐའི་ཇི་ ཕོ་

[536]  ཆ་དཔང་མགྲོན་གཉེར་ཟུང་ ས་སྐྱ་དང། བཀྲས་ལྷུན་མགྲོན་གཉེར་  བཅས་ནས་
དམ་ཕྲུག་ཕབ་རྒྱག་བྱས། ཕན་ཚུན་སོ་སོ་ནས་བཟུངས་པའི་བརྩོན་པ་རྣམས་སློད་བཀྲོལ་
དང། དམག་མི་རྣམས་ཕྱིར་སློག་བྱས། རེ་ཞིག་ཚང་མ་བདེ་འཇགས་བྱུང་འོད་དཀར་ཅན་གྱི་འཕྲེང་བ་ན་ནས་བ་། ཞེས་
གསལ་འདུག་
ཆིངས་དོན་བྱུང་ཉིད་དབུས་ཀོང་གི་དམག་རྣམས་བཀྱིགས་ཐག་བཀྲོལ་བ་
ལྟར་རང་རང་གི་ཡུལ་གཞིས་སུ་ལོག། །བཀའ་བློན་ང་ལུམ་སྦྱར་གསུམ་ཡང་རྒྱལ་ཁའི་དཔའ་
སྐད་སྒྲོག་བཞིན་པར་ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས། ་མི་དབང་ཕོ་ལྷས་མཐོང་ལྕགས་
རྫོང་དུ་བསམ་བརྒྱ་དཔོན་དང། ཞབས་གྲས་པ་སངས་བསྟན་འཛིན་དཔུང་བཅས་ཡོད་མུས་
དཔུང་སྣོན་དུ་དམག་སུམ་བརྒྱ་མངགས། ནོ་ཡོན་ཁོ་ཤི་དང། མདའ་དཔོན་ལྕང་ལོ་ཅན་
པ་དམག་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་བཅས་རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་དང། ད་ཡན་ཧོང་ཐའི་ཇིའི་དམག་སྟོང་ཕྲག་
གཅིག་བཅས་རིན་སྤུངས་རྫོང། ལྷ་རྩེ་པ་དཔུང་དམག་ལྔ་བརྒྱ་དང་བཅས་གླིང་དཀར་རྫོང་དུ་
མངགས། ་མི་དབང་རང་རེ་ཞིག་པ་རྣམ་དུ་བཞུགས་མུས། ནག་ཚང་ཕྱོགས་སུ་ཨ་ཇོ་
དཔལ་བཟང་ཟེར་བས་སློང་རྐྱེན་བྱས་སམ་ཡང་ཟེར། དབུས་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་མེར་གན་
ཐའི་ཇི་སོགས་ནས་ཆིངས་འགྲིགས་བྱུང་བ་མ་ཤེས་པའི་རྐྱེན་སློང་ལྟ་བུས་གཙང་ཕྱོགས་འགའ་
ཤས་བསད་བཟུངས་བྱས་པར་བརྟེན། ་མི་དབང་གིས། དབུས་པས་ལས་འབྲས་ཁྱད་
བསད་ཀྱི་མགོ་སྐོར་ཉག་རྒྱང་འདི་ག་ཡིན། བླ་མའི་བཀའ་དང། ཆིང་སྡོན། ཡིག་དན་
ལ་མ་གནས་ཕྱིན། ངེད་ཚོ་བསྡད་ཀྱང་མགོ་ཐོག་དམག་འོངས་མི་ཤེས་པས་ད་ཆ་སྡོད་ཐབས་
མེད་གསུངས་པར། དེའི་སྐོར་ཕན་ཚུན་དམག་མེད་པའི་ཞུ་གསེས་བྱེད་པར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་
ཆེ་དང། ས་སྐྱའི་སྐུ་ཚབ་བཅས་པར་དབུས་ཕྱོགས་ནས་དེ་བཞིན་བྱེད་ཕེབས་ཀྱང། ་མི་དབང་

[537] དབུས་པར་གདེངས་འཁེལ་དཀའ་བས་ངེད་ཚོ་ཁ་རོག་སྡོད་ཐབས་མེད་པ་ཀུན་
གྱིས་ཤེས་གསལ་ཡིན་གསུངས་ཏེ། ཤེལ་དཀར་ནས་སྲས་བགྲེས་པ་ འགྱུར་མེད་ཚེ་བརྟན་
གདན་ཞུས་ཀྱིས། མདའ་དཔོན་ལྕང་ལོ་ཅན་པར་རྫོང་གཞིས་ཁག་ལ་ཡོད་པའི་གཙང་དམག་
རྣམས་བཀུག་ཏེ་ཡར་འབྲོག་དང། ཉ་སྲབ་ལ་བརྒྱུད་བཤར་ཀྱག་ལྷ་སར་འགྲོ་དགོས་
མངགས། ་མི་དབང་རང་ཉིད་དམག་འདེམས་བསྒྲུག་གི་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་འཁྲིད་དེ་བྱང་ལམ་
བརྒྱུད་ཡངས་པ་ཅན་དུ་ཧོར་སོག་གི་འགོ་པ་བླ་མ་སྐྱབས་སྲོག་ཐོག་ལ་བཏང་སྟེ་དེའི་དམག་
རྣམས་དབང་དུ་བསྡུས་ནས་བྱང་རིགས་ཀྱི་དམག་ཉིས་སྟོང་སྐོར་དང་བཅས་རིམ་གྱིས་འཕན་
ཡུལ་དུ་འབྱོར། ་མི་དབང་རྟོག་བརྗོད་ནང་་མི་དབང་རང་ཉིད་ནས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་ད་ལམ་ཆིངས་དོན་ལ་ཕམ་ཉེས་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་
ཆིངས་དོན་ལ་གནས་མ་དགོས་པའི་གནང་བ་ཞུས་ཏེ་དངོས་སུ་ཆིངས་འགལ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དང། འོད་དཀར་ཅན་གྱི་འཕྲེང་བར་
ནག་ཚང་ཨ་ཇོ་དཔལ་བཟང་གི་རྐྱེན་སློངས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་ཙམ་གསུངས་འདུག་
་མི་དབང་གི་སྲས་བགྲེས་པ་འགྱུར་མེད་ཚེ་བརྟན་དང། མདའ་དཔོན་
ལྕང་ལོ་ཅན་པ་དཔུང་བཅས་ཉ་སྲབ་དང། མདའུ་ལ་བརྒྱུད་ཡོང་སྐབས་དབུས་དམག་དང་
འཐབ་འཛིངས་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་བྱས་མཐར་མ་བརྟན་པར་དབུས་དམག་རྣམས་བྱེར། ངའི་
མེས་པོ་རྩིས་ཟུར་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཞྭ་སྒབ་གཞིས་སུ་ལྷ་གསོལ་ལ་ཕེབས་སྐབས་ང་རང་ཡང་
ཞབས་ཕྱིར་ཡོད་པ། ཉིན་གཅིག་གཉེར་རྒྱ་མཚོ་སོགས་རྒན་གྲས་ཁ་ཤས་བཅས་གཞིས་
ཀྱི་རྒྱབ་རིར་རི་གཟིགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་མཛུབ་སྟོན་གནང་དོན། སྔར་དབུས་གཙང་ནང་འཁྲུག་
སྐབས་མདའུ་ལ་ནས་ཡོང་པའི་གཙང་དམག་རྣམས་མདའུ་གྲུ་ཁ་ནས་གཙང་པོ་རྟ་མཆོག་
ཁ་བབས་ལ་ཀོ་བ་དང། ཤིང་གི་རྫིང་བཟོས་ཏེ་ཐོན་སྐབས། ཞྭ་སྒབ་དབུས་
ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཞེན་གྱིས་གཞིས་བཞུགས་མི་ངོ་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ཞུ་བ་ངོ་གཡོག་

[538]
ཏེ་ལྷ་མཐོ་སྒང་ནས་ཀོ་བར་ཡོང་མི་རྣམས་ལ་འཕེན་པས་གཙང་དམག་མང་པོ་བསད་པ་དེང་
སང་བར་གྲུ་ས་དེར་མི་རོ་རྟ་རོ་ཞེས་མིང་ཆགས། དེ་ནས་གཙང་དམག་མང་བས་གླགས་མ་
རྙེད་པར་ངོ་གཡོག་གསུམ་ཀ་ཉང་ཁོལ་གྱི་བྲག་གསེབ་ཏུ་བྲོས། གཙང་དམག་རྣམས་གཞིས་
སུ་ཡོང་སྟེ་དངོས་པོ། སྒོ་ཕྱུགས་ཚང་མ་བཅོམ་འཕྲོགས་བྱས། བྲག་དཀར་བའི་མདུན་
གྱི་ཐང་ཆུང་དེར་སྒར་ཆགས་ཏེ་ཞག་གཅིག་སྡོད་སྐབས་རྟགས་མཚན་མི་འདྲ་བ་བྱུང་བས། ཕྱི་
ཉིན་ཐོན་ཁར་མི་སེར་ལ་ཁྱོད་ཚོའི་ལྷ་དུ་མཁན་དེ་དང། ཟངས་སྐད་རྒྱག་མཁན་དེ་འདིར་ཡོད་
ཅེས་ཕྱིར་སྤྲོད་བྱས་པ་ཚོམས་ཆེན་གྱི་རྟེན་གཙོ་ཤར་ལི་ལས་གྲུབ་པའི་ཐུབ་པའི་སྣང་བརྙན་བྱིས་
པ་ལོ་བརྒྱད་ཙམ་གྱི་སྐུ་ཚད་ཡོད་པའི་བྱིན་ཅན་དེ་དང། ཐབ་ཚང་ནང་གི་ཆུ་ཟངས་གོག་པོ་དེ་
གཉིས་ཕྱིར་སྤྲོད་བྱས་པ་རེད་སོགས་ལོ་རྒྱུས་སྙན་པོ་དག་གསུངས་པ་དྲན་
དེ་སྐབས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང། ས་སྐྱའི་
མགྲོན་གཉེར་ཟུང། དབུས་ནས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང། གདན་ས་གསུམ་དང། རྒྱུད་
གྲྭ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཆིངས་མོལ་ཞུ་བར་ཕེབས་པ། ་མི་དབང་གིས་དབུས་
ཕྱོགས་ཆིངས་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་འཛུགས་ཀྱིས་གསུངས་དོན། སྔར་དབུས་དཔུང་གིས་
ང་ཉམས་ཉེས་སུ་གཏོང་བའི་ཆེད་ངའི་རྗེས་སུ་དམག་གཏོང་དུས་ཁྱེད་རྣམས་ཆིངས་སྒྲིགས་སུ་
ཕེབས་སམ། དེ་རྗེས་དབུས་ཀོང་དམག་གིས་ལོ་འཁོར་གཉིས་ཙམ་གཙང་ལྗོངས་སུ་བསྡད་
དེ་དགོན་པ་དང། ལྷ་ཁང། ཡུལ་གྲོང་མང་པོ་སྟོར་འཇིག་དང། ཆགས་རྟེན་བྲལ་བའི་
བརྡབས་གསིགས། བཙན་ཤེད་བྱེད་སྐབས་ཁྱེད་རྣམས་ཆིངས་སྒྲིགས་སུ་ཕེབས་སམ། ད་
ཆ་ངས་ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་དང། དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་གྱི་དགྲ་ཤ་ལེན་ཉེ་བའི་
སྐབས་སུ་ཆིངས་དོན་གནང་བ་དེ་དྲང་པོ་མ་རེད་གསུངས་ཤིང། འཕན་ཡུལ་བརྒྱུད་སྒར་

[539] ལུམ་པ་བ་དཔུང་བཅས་དགའ་མོ་འཕྲང་བཟུངས་ཀྱང། མཚན་
མོ་ཇོ་མོ་བསིལ་བསིལ་གྱི་རི་རྩེ་ནས་གཙང་དམག་ཁག་གཅིག་གིས་བསྣན། ་མི་དབང་ཉིད་
དཔུང་གི་རུ་སྣེ་འཁྲིད་དེ་འཇིགས་པ་མེད་པར་གཞུང་ལམ་ནས་ཐད་ཀར་ཕེབས་པ། ལག་
འཛིང་ཐུག་ཉེར་དབུས་དམག་རྣམས་དེ་ཉིད་དུ་ཕྱིར་བྲོས་བྱས་པའི་རྗེས་དེད་དེ་དམག་འགའ་
ཤས་བསད་རྨས་བྱས། ང་ལུམ་སྦྱར་གསུམ་གྱིས་གཙོས་དཔོན་རིགས་རྣམས་ལམ་མ་ཐོབ་
པར་བྲོས་ནས་རྩེ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏཱ་ལར་ཀུན་མཁྱེན་་རྒྱལ་བའི་དབང་པོའི་སྐུ་མདུན་དུ་སྲོག་
སྐྱབས་ཞུ་བར་བྲོས་ཤིང་ཆབ་སྒོ་རྣམས་བསྡམས། ་མི་དབང་དཔུང་དང་བཅས་པ་ས་སྤྲེ་
་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ལྷ་ལྡན་དགའ་བཞི་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་མངའ་རིས་
དང་བཅས་པ་བདག་གིར་བླངས་ཏེ། གུང་བློན་རྣམས་ཕྱིར་བྲོས་བྱོལ་མི་འབྱུང་བའི་ཆེད་
གཙང་དཔུང་གིས་རྩེ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོའི་ཆབ་སྒོ་རྣམས་དང། ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་
བསྐོར་ཏེ་ཞག་གཉིས་ཀྱི་བར་བསྡད། རིམ་བཞིན་ལྷོ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་མཁན་གྱི་གཙང་དཔུང་
བྱིངས་ཀྱང་འབྱོར་ཏེ་ལྷ་སའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཕྲུ་མ་བཏབ་ཅིང། དབུས་གཙང་སྨོས་ཅི། བོད་
ལྗོངས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལ་དབང་ལུང་བསྒྱུར་བ་དང། བདེ་འཇགས་དགོས་པའི་ཁྲིམས་ཀྱི་
རྩ་ཚིག་བརྗིད་ནོན་ཆེ་བ་ཞིག་ཀྱང་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད། ་མི་དབང་རྟོག་བརྗོད་བྣས་བྦར་
སྐབས་དེར། འོན་རྒྱལ་སྲས་རིན་པོ་ཆེ། བཙན་པོ་ནོ་མི་ཧན། ཁྲི་
རིན་པོ་ཆེ། གདན་ས་གསུམ་གྱི་སློབ་དཔོན་ལས་སྣེ་བཅས་་མི་དབང་སར་བཅར་ཏེ། གུང་
བློན་ཉེས་ཅན་གསུམ་གྱིས་མཚོན་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྟགས་འཆང་ཞིང། དམ་སྲིས་རྒྱུད་
བརླམས་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་ངོ་ཆེན་གསོལ་བར་མི་བྱེད་ཅིང། ངན་པ་ཚར་གཅོད་
པ་དང། བཟང་པོའི་སྲོལ་བསྟོད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཡིན་ཞིང། འོན་

[540] ཡབ་རྗེ་དམ་པ་ཟུང་གིས་དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་ཉམས་
ཉེས་པ་དང། དབུས་གཙང་འཁྲུག་པའི་བྱ་བ་ངན་པ་དེའི་ཁོངས་ནོངས་པའི་ཆ་ཕྲ་མོ་ཙམ་མ་
མཆིས་ན་་མིའི་དབང་པོས་ཟབ་ཅིང་དཀྱེལ་ཆེ་བས་དགོངས་བཞེད་གནང་དགོས་གསོལ་བ་
དེ་ལ་་མི་དབང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས། ངས་སྔོན་ནས་ཞུ་ཡིག་ཐེངས་མང་པོ་ཕུལ་བ་ལྟར་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ནི་རི་སུ་མ་མཆིས་པའི་འགྲོ་བའི་དཔུང་གཉེན་
མཚུངས་ཟླ་མེད་གཤིས་དད་གུས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ཀྱང། གཟིགས་པ་ཕྱོགས་སུ་
ལྷུངས་ནས་དའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་དང། ཁོ་བོའི་སྲོག་འཕྲོག་པའི་སླད་གཡུལ་གཤོམས་ཤིག་
ཅེས་གུང་བློན་རྣམས་ལ་བཀའ་གནང་བ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་འདྲེན་པ་ལྟ་ཅི། སོ་
སྐྱེ་དམ་པའི་རིགས་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་མ་ངེས་ཞེས་བདག་ཅག་དཔུང་ཚོགས་དང་བཅས་པ་
གླེང་བ་དེ་ཡིན། ད་ཆ་་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་དང། ཡབ་རྗེ་མཆོག་ལོག་པའི་བྱ་བའི་
ཁོངས་སུ་མེད་ན་གུང་བློན་ངན་པ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་པ་མི་རུང་བས། ་རྒྱལ་དབང་
མཆོག་སྐུ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རེ་ཞིག་སེ་འབྲས་གང་རུང་དུ་གཤེགས་སམ། ཡང་ན་གུང་
བློན་གསུམ་དཔུང་དང་བཅས་པ་ཕོ་བྲང་ཆབ་སྒོ་ནས་ཕྱིར་དབྱུང་བ་མཛོད་ཅིག་ཀུན་མཁྱེན་
རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་དང། ཡབ་རྗེ་མཆོག་གི་ཇི་ལྟར་བཀའ་གནང་བ་ལས་མི་ལྡོག་པ་
བགྱིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གནད་རྣམས་ཞུ་བར་བཙན་པོ་ནོ་མི་ཧན་རྩེར་ཕེབས་ཏེ་
གནས་ལུགས་རྣམས་་རྒྱལ་བའི་དབང་པོའི་་སྙན་དུ་གསོལ་བ། བཀའ་ལས། ཁོ་བོ་དང་
ཡབ་ནས་ཁཱང་ཆེན་པོར་མཉེས་གཤིན་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་གཤིས། སྲོག་འཕྲོག་པའི་
གྲོས་ངན་ཁོངས་སུ་རྩ་བ་ནས་མེད་ཅིང། ད་ཆ་ཐའི་ཇིས་བདག་ཅག་ཉེ་ཞོ་མེད་པ་བགྱིས་ན་
ཁོ་བོ་དང། ཡབ་རྗེ་བཅས་རེ་ཞིག་འབྲས་སྤུངས་སུ་འགྲོ་བར་རིགས་སོ། །ཞེས་ཕེབས་ཏེ་
རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་སྐུ་འཁོར་བཞི། ཡབ་རྗེ་སྐུ་འཁོར་གསུམ་ལ་གདན་ས་འབྲས་སེ་གཉིས་

[541]
རྒྱུའི་དགོངས་པ་མཐུན་ཡང། སླེ་ལུང་རྗེ་དྲུང་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ནས་སླར་ཡང་ཕོ་བྲང་དུ་
བཅར་ཏེ་གུང་བློན་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་ལ་མི་སྐྱོན་པའི་གནས་ལུགས་ལེགས་གསོལ་གནང་བར་
བརྟེན་ནས། སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་རྒྱ་ཆེའི་གསོལ་རས་དང་བཅས། གུང་བློན་ལྟོས་པ་
བཅས་ཀྱི་སྲོག་ལ་མི་སྐྱོན་པའི་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་མངོན་དུ་བྱེད་དགོས་བཀའ་ཕེབས་པར་
་མི་དབང་གིས། ་རྒྱལ་བའི་དབང་པོའི་བཀའ་བཞིན། ཁོ་བོས་ནི། རང་ཅག་དབུས་
གཙང་བཀའ་བློན་ཕན་ཚུན་སུས་འགལ་མི་དམངས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཁ་ཤགས་འབྱེད་པའི་སྐབས་
གཟུ་བོར་གནས་པའི་བར་དཔང་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཞིབ་གཅོད་པ་ཞིག་མན་ཇུ་་གོང་མ་
ནས་གཏོང་གནང་མཛད་ཡོད་པ་དེ་དག་མ་འབྱོར་བར་དེ་སྲིད་དུ་དེ་དག་གི་སྲོག་འཕྲོག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་
རང་རང་གི་ཉེ་དུ་དང། འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད། ཁང་ཁྱིམ་གང་ལའང་གནོད་པ་མེད་པར་
རང་ཁྱིམ་དུ་བསྲུང་བྱ་དང་བཅས་ཅི་བདེར་འདུག་ཏུ་འཇུག་གོ་་མི་དབང་རྟོག་བརྗོད་ན། །ཅེས་དམ་བཅའ་ཞུས་རྗེས་
གུང་བློན་ལྟོས་པར་བཅས་པ་ཕོ་བྲང་ཆབ་སྒོ་ནས་ཕྱིར་བྱུང་སྟེ་རང་རང་གི་ཤག་ཏུ་གཙང་དཔུང་
སུམ་བརྒྱ་ཐམ་པ་རེའི་བསྲུང་བྱ་དང་བཅས་ཉེར་འཚེ་མེད་པར་འདུག་ཏུ་བཅུག་ཞེས་པར་
གཞིགས་ཚེ་དབུས་གཙང་ནང་འཁྲུག་སྐབས་ཕོ་ལྷ་ཐའི་ཇི་རང་གི་བདེ་བ་ཕྲ་མོ་དོན་དུ་གཉེར་ཏེ་
མན་ཇུ་་གོང་མར་དཔུང་རོགས་གཏོང་དགོས་ཞུས་པ་མིན་ནམ་སྙམ། དཔུང་དམག་དེ་དག་
ལམ་གཞུག་གིས་མདོ་སྟོད་ཁམས་བརྒྱུད་འབྱོར་ཉེར་ཡོད་གཤིས། མདའ་སྐད་གླིང་བུར་
འགྱུར་ཏེ་ཞིབ་གཅོད་པ་ཞེས་མིང་སྙན་པོ་བཏགས་ཏེ་ལས་ཀ་བྱེད་བཅུག་པ་ཞིག་ལས། མན་
ཇུ་་གོང་མས་རང་བཞིན་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་ལ་བྱུས་གཏོགས་ག་ལ་བྱེད་ཤེས། འདི་ནི་ཧ་ཅང་གི་
ནོར་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག་གོ་

[542]
པོ་དེ་ཡང་དབུས་དཔུང་གི་རུ་བཞི་པའི་རུ་དཔོན་ཡིན་པས། རྒྱལ་རྩེར་དབུས་གཙང་འཁྲུགས་
སྐབས་འཐབ་འཛིན་ནང་ཐེངས་མང་བཞུགས་པ་སོགས་ཀྱིས་ངོ་གནོང་བཞིན་དུ་་མི་དབང་ལ་
ཕྱག་བྱ་བའི་སླད་ལྷ་ལྡན་དགའ་ལྡན་ཁང་གསར་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཡང་དག་པའི་སེལ་འདོན་མཛད་
པ་ནས་བཟུངས་རིང་པོར་མ་སོང་བ་ཆབ་སྲིད་ལས་དོན་གྱི་གཙོ་བོའི་གྲས་སུ་ཕེབས་འདུག། རང་གི་སྤྱོད་ཚུལ་གསལ་བ་བཏོན་པ་ཟོལ་མེད་ངག་གི་རོལ་མོ་ན་
དེ་ནས་ལོ་སེམས་པ་དང། སླེ་ལུང་རྗེ་དྲུང། བཙན་པོ་ནོ་མི་ཧན། བ་སོ་
སྤྲུལ་པའི་སྐུ། ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ། ་མི་དབང་བཅས་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོར་་རྒྱལ་བའི་དབང་པོའི་
སྐུ་མདུན་དུ་བཅར་ཏེ་མཆོད་ཡོན་ལྷན་རྒྱས་སྔ་ཁོན་དམ་ཚིག་མེད་པའི་བཀའ་མོལ་ཞུས་པའི་
མཐར། གཟིམ་ཆུང་ཉི་འོད་དུ་རྗེ་དྲུང་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མཆོད་ཡོན་དགོངས་པ་གཡའ་སེལ་
མཛད་དེ་རྗེ་བཀྲ་ཤིས་རྡོ་ཁ་མ་དང། གུ་རུའི་སྐུ་ཚབ་གཏེར་བྱོན་མ། ལྷ་མོའི་སྣང་བརྙན་
བཅས་དབུ་ཐོག་ཏུ་བཞག་པའི་དམ་བཅའ་མཛད་
རིང་པོར་མ་སོང་བར་མན་ཇུ་་གོང་མ་ནས་བཏང་བའི་ཨ་ལི་ཁན་ཨམ་པ་
དང། མེ་རིང་ཛཾ་གི་ལ་སོགས་པ་དཔུང་དམག་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་དང་བཅས་འབྱོར། ལྷ་ཀླུ་དགའ་
ཚལ་བའི་གླིང་ཁར་གུར་ཕུབ་སྟེ་བཀའ་བློན་ང་ལུམ་སྦྱར་གསུམ་དང། གྲོས་ཁོངས་ལེ་ཐོགས་
ཅན་རྣམས་ལ་དྲི་བ་ཐེངས་ཁ་ཤས་བྱས་པའི་མཐར་སྐེ་དང། ལག་པར་ལྕགས་ཐག་གཡོག་
སྟེ་ཁྲི་མུན་དུ་བཅུག་ཉིན་གཅིག་བ་མ་རིའི་འདབ་སུ་གུར་ཕུབ་སྟེ་དེར་བོད་གཞུང་གི་དཔོན་
རིགས་ཆེ་ཁག་དང། རྒྱ་ནག་ནས་འབྱོར་པའི་དཔོན་རིགས། ལྷ་ཞོལ་མི་དམངས་བརྒྱ་
ཕྲག་གི་དབུས་སུ་ང་ལུཾ་སྦྱར་གསུམ། སྐྱོར་ལུང་བླ་མ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་གཉེར་འཛིན་
གུང་བློན་གསུམ་གྱི་སྤུན་ཉེ། བུ་ཕྲུག་སོགས་གྲོས་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཁྱོན་མི་གྲངས་བཅུ་

[543] ལེ་ཐོགས་མེད་པའི་བུད་མེད་དང། ཕྲུ་གུ་འགའ་
ཤས་ཀྱང་རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྒྱང་ཕུད་ལ་བཏང་ངོ། །
ཨ་ལི་ཁན་ཨམ་པ་དང། མེ་རིང་ཛཾ་གི་ལ་སོགས་པ་དཔུང་དམག་
བྱིངས་ཕྱིར་ལོག་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་ཞུ་ཡིན་ཚུལ་མེ་ཏཱ་ཞིན་དང། སེང་ཏཱ་
ཞིན་ཟེར་བའི་ཨམ་བན་གཉིས་ལ་རྒྱ་དམག་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་བཅས་བསྡད་པ་དེ་ནི་ཕོ་ལྷ་ཐའི་
ཇི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་སྒྲུབ་བྱེད་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་བཞག་པ་དེས་རྒྱ་མིའི་དཔོན་དམག་ལྷ་སར་
གཏན་སྡོད་བྱེད་སྲོལ་ཆུ་ངན་ལམ་བྱང་ལྟ་བུར་གནས་པ། རྗེས་སུ་སྤྱི་ལོ་་མན་ཇུའི་དཔོན་
དམག་ལྷ་ས་ནས་མ་ཕུད་བར་བསྡད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ཁོ་ཚོར་བོད་ཀྱི་ནང་ལ་དབང་ཆ་ཇི་
ཙམ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་རིམ་པས་བརྗོད་རྒྱུར་དེ་ཚོ་ནས་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་རེད་
བོད་མི་སེར་སྐྱ་མཆོག་དམན་ཚང་མས་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ལ་དད་གུས་རྩེ་
གཅིག་ཏུ་ཞུས་པར་བརྟེན་སྲིད་སྐྱོང་མི་དབང་ཕོ་ལྷའི་སྲིད་དོན་གྱི་ལམ་ཕྱོགས་ལ་འགག་རྐྱེན་ལྟ་
བུ་མཐོང་སྟེ། ཕྱིའི་ལྟར་སྣང་ལ་མན་ཇུ་་གོང་མ་ཕྱི་ལོ་རྒྱ་བོད་ས་མཚམས་ལ་གཟིགས་སྐོར་
ལ་ཕེབས་སྐབས་མཇལ་འཕྲད་གནང་དགོས་ཚུལ་གྱིས་མདོ་སྟོད་ལི་ཐང་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་
བསྒྱུར་གནང་དགོས་ཞུས་པར། གདན་ས་གསུམ་དང། གཞུང་ཞབས། མི་དམངས་བཅས་
ནས་་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མདོ་སྟོད་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ན་འགྲིགས་མིན་མགྲིན་གཅིག་
གླེང་ཡང། ལོ་འཁོར་གཅིག་ནང་་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཞབས་སོར་འཁོད་ཐུབ་གདན་ཞུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་
ཚུལ་མཁས་སྙན་བཤད་དེ་་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་འབྲིང་དུ་ཡབ་རྗེས་དབུས་ཞབས་གྲས་
ཉིས་བརྒྱ་ཐམ་པ་དང་བཅས་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུ་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་ཏེ། ཕྱིར་ཕེབས་
མ་གྲུབ་བར་སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱི་གྲལ་དབུར་འོན་རྒྱལ་སྲས་སྤྲུལ་སྐུ་འཇིགས་མེད་ཡེ་ཤེས་གྲགས་
པར་བཀའ་མངགས་གནང་སྟེ་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་མདོ་སྟོད་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་

[544] དར་རྒོད་རྣམ་
རྒྱལ་གྱིས་གཙོས་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེ་དང། ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་ནས་ཡོང་པའི་སྡེ་དགོན་ཁག་གི་དཔོན་
འགོ་བཅས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་ལི་ཐང་བྱམས་པ་གླིང་དགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་
་གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་སྟོན་འཁོར་རྣམས་ལྕགས་ཁྱི་་ཟླ་་
ཚེས་་ཉིན་ལི་ཐང་ནས་མགར་ཐར་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་ནས། མགར་ཐར་དགའ་
ལྡན་ཡོངས་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཕྱག་བཏབ། དེར་དགེ་འདུན་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་
འཛུགས་གནང་གིས་མཁན་པོ་སྐུ་སྐྱེ་བློ་བཟང་དགེ་ལེགས་བསྐོ་གཞག་གནང། མདོ་སྟོད་ཡུལ་
ལུང་ཕན་ཚུན་ནས་ཆོས་ཞུར་བཅར་བའི་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ལ་རང་རང་གི་བློ་མོས་དང་འཚམས་པའི་
ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་བསྐོར་ཞིང། རྒྱལ་ཐང་རྫོང་འོག་མི་སྡེ་རྣམས་ནས་གསོན་
པོའི་རིམ་གྲོ་དང། གཤིན་པོའི་རྗེས་མཇུག་ཏུ་སྲོག་གཅོད་བྱེད་པའི་སྲོལ་ངན་དེ་དག་འགོག་
པའི་བཀའ་འདོམས་མཛད་པར་ཀླུ་སྒྲུབ་སྐུ་སྐྱེ་བློ་གསལ་རྒྱ་མཚོ་དང། རྫོང་སྡོད་ལྡིང་དཔོན་
བཅས་ཆེད་དུ་བསྐོ་རྫོང་གནང། ཆུ་གླང་་ལོར་སྡེ་དགེ་ས་སྤྱོད་པ་དང། མི་སྤྱི་ནས་
སྐྱབས་ཞུས་ལྟར་སྡེ་དགེ་ས་སྤྱོད་པའི་སྲས་བསོད་ནམས་མགོན་པོའི་མདུན་ཐབས་སུ་སྐུའི་གཅུང་
མོ་ཚེ་རིང་གསོལ་རས་ཞུས་སྨིན་ལྟར་དབུས་ནས་གདན་ཞུས་ཀྱི་སྡེ་དགེའི་ཁབ་ཏུ་གནང་
མེ་སྤྲེ་་ཙམ་ནས་ཨི་ཊ་ལིའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སློབ་ཀ་སྤུ་ཅི་ བོད་
པས་ཕེ་རིང་མགོ་དཀར་བླ་མ་  དང། སྨན་པ་གཅིག་བཅས་བལ་ཡུལ་བརྒྱུད་གཞིས་ཀ་རྩེ་དང་
དེ་ནས་ལྷ་སར་བསླེབས། ཁོ་ཚོ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་བ་དང། ནད་པ་དབུལ་ཕོངས་ལ་སྨན་
སྦྱིན་སྟེར་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས། ཚོང་དང། སྲིད་དོན་སོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་པར་བརྟེན་
་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས་ཁོ་རང་ཚོའི་འདོད་པ་ལྟར་ལྷ་སར་བསྡད་ཆོག་པ་དང། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་
ཞུ་མོས་ལྟར་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་རྒྱུད་ན་ཁར་ས་དོད་ཕུལ་ཏེ་ལྷ་ཁང་དང། སྨན་ཁང། སྡོད་

[545] འཁྲི་བོགས། ས་ཁྲལ་སོགས་བཟོས་མ་བདེའི་
རིགས་སྤུ་ཙམ་མ་བྱེད་ཅེས། ཆུ་ཡོས་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་སྩལ་བའི་སྦུག་དམ་
བཀའ་ཤོག་དང། ཤར་རྒྱུད་ན་ཁའི་སྟེང། ཆོས་སྡེ་ཕན་བདེ་དགོན་གསར་ཀ་བ་བཅུ་གཉིས་
སོགས་ས་ཐོ་དེབ་གསལ་ལ་ས་བོགས། རྩྭ་རིན་དངུལ་སྲང་བཅོ་བརྒྱད་གཙང་འབུལ་བྱུང་བས་
ཁྲལ་འབབ་ཆག་ཅེས་ཤིང་སྦྲུལ་་ཟླ་་ཚེས་་འཁོད་པའི་བཀའ་ཤག་
བཀའ་ཤོག་ཡང། ཁོ་ཚོའི་ཡུལ་ནས་ཉེར་མཁོ་དོ་པོ་སོགས་འབྱོར་རིགས་ལ་བལ་པོའི་
ཚོང་པ་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་ཁྲལ་འབུལ་ལེན་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་དང། ཁང་པ་རྒྱག་སྐབས་ས་རྡོ་
གང་ནས་བླངས་ཀྱང་ཆོག་འཐུས་སྐོར། ལྷ་ས་གཉེར་མི་དཔོན་ནས། ཤིང་སྦྲུལ་་
ཟླ་་ཚེས་་ལ་བཏང་བའི་འཛིན་ཐམ། ཡང། འཁྲི་བོགས་དང། ཁྲལ་རིགས་གསར་
འགེལ། གཞིས་གཡོག་བསྐུལ་གཙེར་མེད་སྐོར། མེ་ལུག་་ཟླ་་ཚེས་་ལ་
ཞོལ་གཉེར་ལས་ཁུངས་ནས་བཏང་བའི་འཛིན་ཐམ། ཤར་རྒྱུད་ན་ཁར་དགོན་ཆུང་རྒྱབ་བཅུག་
པར་གཞན་འདྲེས་མེད་ཅིང། སེམས་སྐྱེད་བྱུང་ཕྱིན་ཇི་སྲིད་པར་གནས་འཇགས་སྐོར་་མི་དབང་
པལ་ལི་ཕོ་ལྷས། ས་བྱ་་ཟླ་་ཚེས་་ལ་གནང་བའི་སྲིད་ཐམ་བཀའ་ཤོག་
བཅས་རིམ་བཞིན་བཙན་སྨིན་གནང་འདུག་པ་དང། ཀ་སྤུ་ཅི་ས་ཆུ་མ་འཕྲོད་པས་ནད་མནར་
གྱིས་སྔོན་ཙམ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་ཞིང། ཨེམ་རྗེ་ངོ་གཡོག་ལྔ་ཐོན་སྐབས། ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་
ནས། བལ་ཡུལ་ཚུན་ལམ་འཁེལ་ཁག་ནས། ཤོ་ཚུགས་ཁྲལ་འགེལ་དང། སྙད་
གཙེར་བཅོམ་འཕྲོག་ཞོག་སློང་སོགས་གནོད་འགལ་དུ་འགྲོ་བ་ཕྲ་མོ་ཙམ་མེད་པའི་ཕན་
གྲོགས་བྱེད་པ་དང། ཚ་ཞག་གང་འཁེལ་ལ་བཞོན་ཁལ་ལྔ་ལ་གཟན་པ། མེ་ཁག་གཅིག་གི་
ཐབ་ཤིང། ཀོ་གྲུ་ལྕགས་གསུམ་སྒྲོལ་འདོན་དང། ལམ་སྲུང་ཁག་ནས་བཀག་མེད་
བཤར་གཏོང་དགོས་སྐོར། ་མི་དབང་ཕོ་ལྷས། ཆུ་བྱི་་ཟླ་་ཚེས་་ལ་

[546]
ཁོ་རང་ཚོས་ཀྱང་བོད་དུ་སྡོད་རིང་ཡུལ་ཁྲིམས་ལ་སྲུང་བརྩི་ཐོག་ཆོས་སྤེལ་དང། སྨན་སྦྱིན་
ཁོ་ན་ལས། སྲིད་དོན་སོགས་ཡུལ་དང། མི་རིགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་བདེ་རྩར་གནོད་འགལ་
རྩ་བ་ནས་མ་བྱས་པ་དང། ་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ལ་ནང་པའི་ཆོས་དང། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་
གཉིས་ཀྱི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་ཕྱོགས་སྐོར་ཕན་ཚུན་བགྲོ་གླེང་ལན་ཁ་ཡར་ཞུས་པས་མཚོན་ཀུན་
མཁྱེན་་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཡང་ཐུགས་མཉེས་ཚོར་ཆེན་པོས་ཀ་སྤུ་ཅི་སྔོན་ཙམ་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་ལྷ་
རབ་ཡུན་གང་རིང་སྡོད་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་དང། དེ་མིན་གང་མྱུར་ཕྱིར་ལོག་ཡོང་དགོས་བཀའ་
གནང་བ་དང། དེ་རྗེས་ཨེམ་རྗེ་ངོ་གཡོག་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་ཀྱང་ཐུགས་མཉེས་གཤིན་པའི་
བཀའ་ཡིག་སྩལ་བ་འདི་ལྟར་
ཕེ་རིང་ཨེམ་ཆིའི་འདི་ནང་གི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ཡིད་ལ་ཤིན་ཏུ་འཇགས་
ཁྱེད་རང་ཚོའི་ཡུལ་གྱི་བླ་མས་ལྷག་བསམ་བཟང་པོ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩེ་བ་ཆེན་
པོས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་བླ་མ་དང། ཨེམ་ཆི་ཁྱོད་གཉིས་བརྫོང་བདའ་བྱས་པ་ཁྱོད་གཉིས་
ནས་ཀྱང་ལམ་བགྲོད་དཀའ་ཞིང། ཐག་རིང་པོར་རང་གི་ལུས་སྲོག་དཀའ་སྦྱོང་ལ་མ་བསམས་
པར་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་དེ་ཡོང་པར་བགེགས་མེད་པར་བོད་ཡུལ་ནོར་འཛིན་གྱི་ལྟེ་བ་ལྷ་ལྡན་
སྤྲུལ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་འདིར་འབྱོར། ཁྱོད་རང་གཉིས་ཀྱི་བཟའ་བཏུང་རྙེད་
ཐབས་དང། བུད་མེད་གསོ་ཕྱིར་སོགས་མ་ཡིན་པར། བསམ་པ་བཟང་པོས་སེམས་
ཅན་མང་པོ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཀྱང་ཆེ་བར་བྱུང་སོང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔར་དེའི་ཆིང་བཱ་ཐུར་དང་
ངེད་གཉིས་ནས་ཀྱང་སེམས་རྗེས་སུ་བརྩེ་བས་འབྲེལ་བ་ཙམ་མ་གཏོགས། དངོས་པོར་ལྟོས་
པ་དངུལ་སྲང་གང་ཙམ་གྱི་ཕན་པ་སྒྲུབ་ཏུའང་མ་བྱུང་མོད། འོན་ཀྱང་གནོད་པ་དང། འཚེ་བ་
མེད་པར་ཉེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱངས་པ་དེ་ཡིན། སྔ་སོར་བླ་མ་ཕྱིར་ལྡོག་སྐབས་ཀྱང་རེ་

[547] འདོད་མོས་ལྟར་ལས་
བྱ་ཐབས་མ་བྱུང་ཞིང། ད་ལམ་ཨེམ་ཆི་རང་ཡང་བོད་ཀྱི་ནད་པ་མང་པོར་ཕན་ཐོགས་ཤིང་
སྨན་རིན་དངུལ་སྐར་གང་ཡང་མི་ལེན་པ་བཅས་སེམས་བསྐྱེད་བཟང་པོ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་
འདུག་པས་རེ་ཞིག་བོད་ཡུལ་དུ་བསྡད་ན་བསམ་ཡང། བླ་མ་ལུས་གཅོང་ཞིང། སྔོན་ལ་
ཐོན་གྲུབ་པ་དང་བཅས། ད་ཆ་ཁྱོད་རང་ཡང་ཟླ་བ་བདུན་པའི་མཇུག་ལ་ཐོན་རྩིས་ཡིན་ན་འདོད་
སྦྱར་བྱས་ཆོག་པའི་ལམ་ཡིག་ཀྱང་སྦྱིན་ཡོད། ཁྱོད་རང་གཉིས་ཀྱི་དགོན་པ་གསར་རྒྱག་བྱས་
པར་ངེད་ནས་ཁང་སྲུང་བསྐོས། རྒྱུན་དུད་སྒོ་ལ་ཐེའུ་རྒྱབ་ནས་ལྡེ་མིག་ཀྱང་བསྡུ་བཅུག་སྟེ་
བདག་ཏུ་བཟུངས་ནས་བླ་མ་དང། ཨེམ་ཆི་ཁྱེད་རང་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་མི་ཕྱོགས་
འདིར་ཡོང་མི་སུ་ལ་ཡང་རྩིས་སྤྲད་མ་ཆོག་པ་བྱེད། ཁྱེད་གཉིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་
དོན་བསམ་པ་བཟང་ཞིང། བག་ཡོད་པའི་སྦྱོད་ཚུལ་སྐྱོང་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་པ་ཡུན་རིང་
པོར་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་ནས་རང་ཡུལ་དུ་ལྡོག་པ་འདི་ལ་ངེད་ཀྱང་སེམས་
འཕྲེང་བར་མཆིས་ནའང། འདུས་མཐར་བྲལ་བ་ཆོས་ལུགས་སུ་འདུག་པས་བྱ་ཐབས་
དབེན་ཀྱང། ཁྱོད་རང་གི་འདོད་དོན་རྣམས་ལ་རེ་བ་བསྐང་བའི་ཕན་གྲོགས་གང་དྲག་བྱེད་
པ་ཡིན་པས་ཡིད་ལ་ངེས་པར་གྱིས། ཆུ་གླང་་ཟླ་བ་་ཚེས་་དགེ་བར་བྲིས་
ཞེས་སྦུག་ཐམ་བཀའ་ཡིག་གསོལ་རས་སྩལ་བ་བཅས་ཧ་ལམ་ལོ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་རྩམ་ལྷ་
ས་རང་ལ་བསྡད་ལུཅིཨྣོ་པེཏེཆ་ཨྣྡ་ཅཔྤུཅྕིནི་མརྖིགིཨྣི་
 རོམ་མྕྨིཨི་
འཛིན་ཐམ་ཁག་དང། བཀའ་ཡིག་གནང་བའི་བོད་ཡིག་ཕྱག་ཐམ་སྦྱར་མའི་པར་བཏབ་པའི་ངོ་བཤུས་ཁག་ཡོད། འདུག་
ཤིང་སྟག་་ལོར་ལྷོ་འབྲུག་ཕྱོགས་སུ་ཞབས་དྲུང་གི་ཡང་སྲིད་

[548]
མྪོའམ། ཝང་ཕ་ཇོར་གྲགས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་དང། སྡེ་སྲིད་བརྒྱད་པའི་ནང་བློན་ཀ་
སྦིས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་པོ་དང། མི་ཕམ་དབང་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་བྱས་ཏེ་ནང་འཁྲུག་བྱུང་ནས། ཝང་
ཕ་ཇོ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང་ནས་ཕྱིར་ཕུད་བྱས་རྐྱེན་བོད་གཞུང་ལ་སྐྱབས་ཞུར་བང་མི་ཆེད་བཏང་
གིས་བཀའ་ལན་མ་འབྱོར་བའི་དབར། འགལ་ཟླས་ཝང་ཕ་ཇོ་བཀྲོངས་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་
འབྲུག་ནང་འཁྲུག་རྩོད་མེ་ལྟར་འབར་བས་ནང་འཁྲུག་བདེ་འཇགས་འབྱུང་ཆེད་དང། ཕ་ཇོའི་
རྒྱབ་གཉེར་ལྟ་བུར་བོད་གཞུང་ནས་མདོ་མཁར་ཐའི་ཇི་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ་དང། དབུས་གཙང་
གི་དམག་ལྟོས་ཆེ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བསྐུལ་ཏེ་སྤེལ་གོང་དར་ཧན་གྲགས་པ་དང། སྨན་ཐང་པ་
གཉིས་འབྲུག་ནང་གཏོང་གནང་མཛད་སྐབས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་དང་
ས་སྐྱ་་གོང་མ། ཀརྨ་ཞྭ་ནག་པ་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ། ཞྭ་དམར་ཆོས་ཀྱི་དོན་གྲུབ་བཅས་ཀྱིས་
འབྲུག་ནང་ཁུལ་དཔར་ལ་བར་གསེས་ཞུས་ཆོག་པའི་བོད་གཞུང་ལ་གནང་བ་ཞུས་ཐོབ་ལྟར། བཀའ་
མོལ་གནང་སྟེ་ས་སྡེ་རྣམས་རིས་སུ་བཅད། གཅིག་ལ་གཅིག་གནོད་འཚེ་མི་བྱེད་པ་དང། ནང་
འཁྲུག་སྐབས་ཕན་ཚུན་ནས་བཙོན་དང། མི་གཏེར་བཟུངས་པའི་མི་རིགས་རྣམས་རང་གནས་
སོ་སོར་བཏང་ཞིང། བོད་གཞུང་ལའང་དཔུང་འཇུག་མ་དགོས་པ་ཞུས་ཐོག། །སྐབས་དེ་ནས་
བཟུངས་ལོ་ལྟར་ལོ་ཕྱག་དང། དབྱར་མཇལ་ཞུ་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་མནའ་དང། ཡི་གེའི་ཆས་
བྱས། ས་སྐྱོང་རིན་ཆེན་འཕྲིན་ལས་རབ་རྒྱས་ཀྱི་ཁུ་བོ་ཚེ་རིང་དབང་ཆེན་མི་གཏེ་ལྟ་བུར་ལྷ་
སར་མངགས། བོད་གཞུང་ནས་ཀྱང་ལོ་ཕྱག་དང། དབྱར་མཇལ་ཞུ་མིར་གཏན་འཇགས་
ལམ་ཡིག་དང། འཚེར་ཤག་སོགས་ཀྱི་གཟིགས་བསྐྱངས་གནང་རྒྱུ་བཅས་བྱས་ཏེ་འཁྲུག་
ཆོད་ལེགས་པར་བྱུང་བར་བརྟེན་འབྲུག་གཞུང་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བར་མགར་ཐར་དུ་་རྒྱལ་དབང་
མཆོག་གི་སྐུ་མདུན་དང། ལྷ་སར་་མི་དབང་སྐུ་མདུན་དུ་སྒང་སྟེང་བླ་མ་དང། ཀ་སྤེ་བླ་མ་

[549] འབྲུག་གི་རྒྱལ་རབས་བཅས་ལ་གསལ། བཅར། ལོ་འདིའི་ཡས་མས་ནས་་མི་དབང་དང། ལྷ་སྡོད་མན་ཇུའི་
ཨམ་བན་ཡང་ཡང་མི་མཐུན་པ་བྱུང་བ་དང། མན་ཇུའི་དམག་མིས་ཀྱང་མི་སེར་ལ་བརྡབ་
གསིགས་ཆེ་རྐྱེན་རྒྱས་བསྡུས་བྱེད་ཆོག་སྐོར་དང། སྡོད་ཡུལ་ཀྱང་ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ལས་
འགྱངས་ཆེ་གྲྭ་བཞི་ཙམ་ལ་སྒོ་དགོས་སྐོ་བཀའ་མོལ་གནང་སྟེ་ཨམ་བན་མེ་ཏཱ་ཞིན་དང། སེང་
ཏཱ་ཞིན་རྒྱ་དམག་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་བཅས་རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་གིས། ཅིའུ་ཏཱ་ལོ་ཡེ་དང། རྒྱ་
དམག་མི་ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་པ་བཅས་གྲྭ་བཞིར་རྒྱ་ཁང་གསར་རྒྱག་སར་སྤོས་འདུག་
ཀུན་མཁྱེན་་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་བོད་ལྗོངས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུའི་
ཕེབས་བརྫོང་ཞུ་བར་མན་ཇུ་་གོང་མའི་སྲས་བཅུ་བདུན་པ་ཁོན་ཤོས་ཁེང་སི་ཆིང་ཝྣ་ལིཨྣ་ལི་
དང། ལྕང་སྐྱ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་སྟོན་འཁོར་རྣམས་མགར་མཐར་དུ་འབྱོར། མན་ཇུ་་གོང་
མའི་ཕྱག་བྲིས་དང། འབུལ་ཆས་རྣམས་ཕུལ་ཏེ་མཛད་སྒོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གནང། ་གོང་མའི་
སྲས་ལའང་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་བཀའ་དབང་སོགས་ཆོས་འབྲེལ་མང་ཙམ་གནང་
སྲས་རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་གནང་ཞིང། ཤིང་ཡོས་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་སྡེ་དགེ་
ས་སྤྱོད་པའི་སྲས་བསོད་ནམས་མགོན་པོས་གཙོས་མདོ་སྟོད་ ཁམས་  ཁུལ་གྱི་སྡེ་དཔོན་
དང། དགོན་ཁག་གི་བླ་མ་ལས་སྣེ། འགོ་དཔོན་རྫོང་གཞིས་ཚང་མའི་ཕེབས་སྐྱེལ་
དང་བཅས་་གོང་ས་ཆེན་པོ་སྟོན་འཁོར་རྣམས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་
ཁག་ལ་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེའི་ཕེབས་བསུ་ཟབ་རྒྱས་ཞུས། ནག་ཆུར་ད་ལའི་བཱ་ཐུར་འགྱུར་མེད་རྣམ་
རྒྱལ་དང། འདམ་སྟོད་དབུ་མ་བཀྲ་ཤིས་ཐང་དུ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་མཚན་སེང་གེ་
སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་གསུམ། ཤ་བྱང་ཆོས་རྗེ། གདན་སའི་སློབ་དཔོན་ལས་ཟུར། པའི་ལི་
ཕོ་ལྷ་བ་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས། དགའ་བཞི་གུང། བཀའ་བློན་མདོ་མཁར་པ་ཚེ་རིང་

[550] ཐོན་པ་སྲི་ཆོད་ཚེ་བརྟན། འབྲོང་རྩེ་བ་སོགས་བོད་ལྗོངས་ཆེ་རྒུ་སྟོང་ཕྲག་
བརྒལ་བ་ཕེབས་བསུར་འབྱོར། རིམ་པས་གདན་ས་རྭ་སྒྲེང་དང། སྟག་ལུང་སོགས་ལ་
གནས་གཟིགས་ཀྱིས་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་རྒྱ་བོད་ཆེ་རྒུའི་ཆིབས་ཧྲག་དང་བཅས་ལྷ་ལྡན་
གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་འཁྱམ་རྭ་ཆེན་མོར་དགྱེས་སྟོན་སྐབས་་མི་དབང་ཕོ་
ལྷས་ཤེལ་དཀར་དུ་བཀའ་འགྱུར་པར་བརྐོས་ཀྱི་ལས་གྲྭ་ཚུགས་ཏེ་པར་ཤིང་རྣམས་རྣར་ཐང་ཆོས་སྡེར་
བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེའི་པར་ཕུད་ཀྱིས་གཙོས་པས་
འབུལ་ཆེན་བཏེགས་
མེ་འབྲུག་་ལོར་འབྲུག་སྡེ་སྲིད་མཇལ་ཕྱག་ཏུ་འབྱོར་རྒྱུར། ་མི་
དབང་ཕོ་ལྷ་ནས་ལ། འབྲུག་འདི་སྔ་སོར་གཞུང་དང་ཞེ་འཁོན་ཆེ་ཙམ་བྱུང་འདུག་ནའང། ད་
ཆ་འཁོན་འཛིན་མེད་པར་མཇལ་དུ་འོང་བར་བརྟེན་སྣེ་ལེན་མཐོངས་གཟོགས་གང་ཆེ་ཞུ་དགོས་བཀའ་
གནང་བ་ལྟར་འབྱོར་ཐོན་སྐབས་མགྲོན་གཉེར་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་དྲུང་འཁོར་ཉི་ཤུའི་བསུ་བ་དང་
གཟོས་སྒོ། གནང་སྦྱིན་སྤམ་མཐོ་བ་གནང་ཞིང། འབྲུག་ཀ་སྤེ་ངག་དབང་དང། ཤར་རྒྱ་མོ་
རོང་ནས་ཚ་སྒོ་རྒྱལ་པོ་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་མཇལ་བཅར་ལའང་སྐབས་བསྟུན་བདག་རྒྱན་
དང། བྱིན་རྟེན་སོགས་རྒྱ་ཆེ་སྩལ་
ས་ལུག་་ལོར་ལྕགས་ཟམ་བླ་མ་ཞེས་ཕུན་ཚོགས་གླིང་གི་གྲྭ་རིགས་
བློ་བཟང་དཔལ་གྲུབ་ནས་གཙང་ཁུལ་ལྕགས་ཐག་གི་ཟབ་པ་གསུམ་ཙམ་བཙུགས་ཤིང་སྐྱིད་
ཆུར་ཡང་ལྕགས་ཟམ་ཞིག་བཙུགས་ཆོག་པའི་དགོང་འཁྲིལ་ཞུས་པ་ལྟར་བཀའ་འཁྲོལ་
གནང་འདུག་ཀྱང། ཕལ་ཆེར་འབྲི་གུང་རྫོང་གི་ལྕགས་ཟམ་དེ་ཡིན་ན་ལས། ལྷ་སའི་ཉེ་
འགྲམ་ལ་ནི་བཙུགས་པ་ཞིག་ཤོད་རྒྱུན་མི་འདུག། དེ་སྐབས་སྡེ་དགེ་ས་སྤྱོད་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་
འདས་ཚབ། ས་སྦྱོད་བླ་མ་ཕུན་ཚོགས་བསྟན་པ་བསྐོ་གཞག་གི་མཇལ་བཅར་སྐབས་བཀའ་

[551]སྐུ་འབུམ་དུ་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དངུལ་གདུང་རིན་པོ་
ཆེའི་དབུ་ཐོག་ཏུ་རྒྱ་ཕིབས་གསར་བཞེངས་ཀྱི་དོ་དམ་དུ་རབ་བརྟན་ཤར་པ་དང། མཁར་འཚོ་བ་
ཟངས་བཟོ། རྒྱུ་འགྲོ་ལྟོས་ཆེ་བ་བཅས་བརྫོང་བདའ་མཛད། འབྲུག་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་སྤྱན་རས་
གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཐོག་ཚད་གཉིས་པ་གསར་བཞེངས་རབ་གནས་སུ་དྲེའུ་ལྷས་སྤྲུལ་སྐུ་
ཆེད་དུ་སྩལ་
ཆུ་ཕག་་ལོར་འཇུན་སྒར་དཔོན་དགའ་ལྡན་ཚེ་རིང་དབང་པོའི་
མི་སྣ་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་འབྱོར་ཏེ་་གོང་ས་ཆེན་པོར་འབུལ་ཆེན་དང། དབུས་གཙང་གནས་རྟེན་
ཁག་ལ་མཆོད་འབུལ་ཞུ་བར་འབྱོར་འདུག་པ་དེའི་སྐབས་ཀྱང་རྒྱ་མིས་འཇུན་སྒར་བ་མཐར་སྐྲོད་
གཏོང་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག་ཅིང། ཤིང་བྱི་་ལོ་སྡེ་དགེ་ས་སྤྱོད་པས་བསྟན་
འགྱུར་གྱི་ཤིང་པར་བརྐོས་པའི་པར་ཕུད་འབུལ་མི་འབྱོར་བར་བསྔགས་བརྗོད་དང། གསོལ་རས་
རྒྱ་ཆེ་སྩལ་ཞིང། ལོ་འདིས་འབྲས་ལྗོངས་རྒྱལ་སྲས་རྣམ་རྒྱལ་ཕུན་ཚོགས་ལོ་ན་ཕྲ་སྐབས་
ཕྱད་མཛོད་རྟ་མགྲིན་ནས་ཤུགས་འཁྱེར་བྱས་པས་ཕྱག་མཛོད་གར་དབང་གིས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་
རྒྱབ་རྩ་ཞུས་ཐོག་བོད་གཞུང་ནས་འཚོ་འཛིན་ཞིག་གནང་རོགས་ཞུས་པ། རབ་བརྟན་
ཤར་པ་བསྐོ་གཞག་གནང་རྟེ་རྒྱལ་སྲས་ལས་འགན་མ་ཐེགས་པར་ཧ་ལམ་ལོ་བཅུར་ཉེ་བར་
བསྡད་ནས། རྗེས་སུ་ལས་འགན་ཐེགས་མཚམས་སྲས་རྒྱལ་ཁྲིར་ཕེབས་ཏེ་བཀའ་ཤག་
ནས། སྔར་ལམ་ལེགས་དར་འབུལ་བར་ཕག་རི་རྫོང་སྡོད་བཀྲ་ཤིས་གླིང་པ་གཏོང་གནང་རྗེས་
རབ་བརྟན་ཤར་པ་ཤིང་ཁྱི་་ལོར་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་མཁའ་སྤྱོད་འབྲས་མོ་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང་དང། དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ་་བ་་དང་་བ་། བྱས་
མན་ཇུ་་གོང་མས་སྐྱབས་ཞུས་ལྟར། ལོ་དེའི་ནང་པོ་ཅིང་དུ་མཚན་ཉིད་
གྲྭ་ཚང་དང། རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང། རིག་གནས་གྲྭ་ཚང་བཅས་གསར་འཛུགས་ཀྱི་བླ་གྲྭ་ལས་

[552] ཁྱེད་ཅག་བསྟན་
པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང། རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ལ་ཐོས་བསམ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་དགེ་
བཤེས་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་སྤྱིར་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཆེས་ཆེར་དར་བ་མ་གྱུར་བའི་ཡུལ་གྲུ་རྣམས་
སུ་ཉིན་རེ་ཙམ་ཡང་བསྟན་པ་ལ་སྨན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་ན་ས་ཆོད་དང། ཕན་ཡོན་གཞན་
དང་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ཞིང། བྱེ་བྲག་མཧཱ་ཙི་ནའི་ཡུལ་གྲུ་འདི་རྒྱལ་རབས་་གོང་མ་རྣམས་ནས་
བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོར་གྱུར་ཅིང། ཁྱ་པར་་གོང་མ་འདིའི་ཡབ་མེས་ནས་གཟུངས་
ཀུན་མཁྱེན་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང། པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བཅས་མཆོད་ཡོན་དུ་གྱུར་
ནས། རི་བོ་དགའ་ལྡན་པའི་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང། ཡང་སྒོས་འཇམ་
དབྱངས་་གོང་མ་འདི་ཉིད་རང་རེ་རྣམས་ལ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང། ཕྱོགས་དེར་རང་རེའི་
བསྟན་པའི་རྩ་ལག་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་གཉིས་ ལྕང་སྐྱ་དང། ཐུ་ཀྭན་  ཀྱང་བཞུགས་པ་དང་བཅས་
ཁྱེད་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཅིའི་བླངས་དོར་བྱེད་ལུགས་སོགས་ཞུས་ཡོད་པས། གཙོ་ཆེར་
་གོང་མའི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པའི་འཆད་ཉན་སྒོམ་སྒྲུབ་སོགས་བསྟན་པའི་མིག་རྒྱན་དུ་གྱུར་
པ་དང། གྲྭ་ས་ཕན་ཚུན་གྱི་ཕྱོགས་ལྷུངས་སོགས་མེད་པར་གཟུ་བོར་གནས་པའི་བློས་ཞབས་
འདེགས་སུ་གང་འགྱུར་གྱི་ཀུན་ཏུ་དོན་ཡོད་པའི་བྱ་བ་རླབས་ཆེར་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་དགོས་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ་བ། སོ།།
ཞེས་ཞལ་ཏ་གནང་འདུག་
དན་ཏིག་ནི་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་གདན་ས་ཡིན་པས་ཕྱོགས་
དེར་སྨོན་ལམ་ཚུགས་པ་བྱུང་ན་སྐྱེ་འགྲོ་མང་པོའི་དོན་དུ་འགྱུར་བར་དགོངས་བཀའ་ཤོག་དང། ཤེ་
བམ་བཅས་སྩལ་བ་དང། ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱི་གདན་ས་བྱ་ཁྱུང་དགོན་སོགས་མདོ་
སྨད་ཀྱི་དགོན་པ་མང་པོ་གསར་རྒྱག་དང། ཉན་གསོའི་མཐུན་རྐྱེན། གཞན་ཡང་ཆོས་སྲིད་

[553] མན་ཇུ་་གོང་མ་ཆན་ལུང་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་
ལ་བརྟེན་ནས་ལྕང་སྐྱ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་མཆོག་ནས་བསྟན་འགྱུར་ཡོངས་
རྫོགས་སོག་པའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་གནང་མཛད་རྒྱུའི་ཐོག་མར། མིང་དོན་རྣམས་གཏན་ལ་འབེབས་
ཕྱིར་ཚིག་མཛོད་བཟོ་གནང་དང། དེ་རྗེས་ཞབས་ཞུར་སོག་པོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཁ་ཤས་དང་བཅས་
ལྕགས་བྱ་་ཟླ་་ཚེས་ཤར་ནས་དབུ་ཚུགས་ཏེ་ཆུ་ཁྱི་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གྲུབ་སྟེ་་གོང་མའི་མཛོད་ནས་པར་དུ་བསྒྲུབས་ཏེ་པར་ཕུད་ཀྱང་་རྒྱལ་
དབང་མཆོག་གི་སྐུ་མདུན་དུ་འབྱོར་བ་བསྟོད་བསྔགས་ཆེན་པོ་གནང་ཞིང། ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་
ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་མཛད་པ་དང། རྗེས་སུ་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་མན་ཇུའི་སྐད་
དུ་འགྱུར་པ་སོགས་བསྟན་པ་མི་ནུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཐུ་ཀྭན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་ལྕང་སྐྱ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་རྣམ་ཐར་དགེ་ལྡན་
བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན་ན། གྱུར་ཏོ། །
སྡེ་སྲིད་ཕོ་ལྷ་བ་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མཇིང་དུ་གཉན་འབུར་
དྲག་པོས་ཟིན་ཏེ་ཅི་བྱས་ཀྱང་ལྡོག་ཏུ་མེད་པར། མེ་ཡོས་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་འཇིག་
རྟེན་ཕྱི་མར་གཤེགས་པ། དེ་འཕྲལ་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ཀྱང་དགའ་ལྡན་ཁང་གསར་དུ་
ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ལྗགས་བསྔོ་དང། ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་སོགས་མཛད་འདུག་་མི་
དབང་དེ་ཉིད་ནས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལོ་བཅུ་དགུ་སྐྱོང་རིང། རིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་དགེ་འདུན་
གྱི་སྡེ་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་བཀུར་སྟི་ཞབས་ཏོག་དང། མཆོད་ཐེབས་ས་ཞིང་འབུལ་སྦྱོར། གདན་
ས་གསུམ་གྱི་ཚོགས་ཆེན་ཉམས་གསོ་གསར་བཞེངས། ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་དང་
ཚོགས་མཆོད་སོགས་སུ་དགེ་འདུན་གྱི་གཏོང་སྒོ་དང། ཚ་གྲྭ། འཁུར་བ་སོགས་དངོས་
མདོགས་འབྱུང་ཐབས་ཐུགས་འཁུར་ཆེ་ཞིང། སྨོན་ལམ་གྲོལ་མཚམས་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་

[554] རྨེ་རུ། བཞི་སྡེ་སོགས་གང་འོས་སུ་ལོ་ལྟར་ཞོག་དོན་ཡོད་མཁས་གྲུབ་དང། ཕུར་
ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རྣམས་ནས་ལམ་རིམ་དང། སྤྱོད་འཇུག་
སོགས་ཀྱི་བཀའ་འཁྲིད་གནང་རྒྱུའི་སྲོལ་རྒྱུན་འཛུགས་གནང། ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་
གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་བྱམས་ཆེན་དང། རྩེ་མོར་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བློས་
བླངས་དཀྱིལ་འཁོར། དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲིའི་དབུ་ཐོག་རྒྱ་ཕིབས། དགའ་ལྡན་དུ་་རྒྱལ་
བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་གསེར་བྲིས་མ་འཛམ་གླིང་གཡས་བཞག་སོགས་བཞེངས་པར་
མཛད་པ་དང། ལྷག་པར་་རྒྱལ་མཆོག་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་སྐབས་་རྒྱལ་བའི་བཀའ་
འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་པར་ཤིང་བརྒོ་རྒྱུ་འཕྲོ་ལུས་ཀྱི་འཕྲོ་སྐྱོང། བསྟན་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་
པར་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་མེད་གཤིས་དཀའ་བ་དང། གཞུང་འགྲོས་ལ་མ་འཛེམས་པར་
ཤིང་པར་མ་ཕྱི་པར་བརྐོ་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་དཔལ་རྣར་ཐང་ཆོས་སྡེར་བཞུགས་སུ་གསོལ་
ནས་ཆོས་སྦྱིན་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བ་དང། གདན་ས་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིག་ཆ་དག་ཀྱང་པར་
དུ་བརྐོས། བར་ལམ་སྡེ་གཟར་སྔ་ཕྱིར་ཆབ་འབངས་རྣམས་ཁྲལ་དམག་གཉིས་ཀྱིས་ཉམ་
ཐག་པར་བརྟེན་སྤྲོད་འཇལ་མི་ཐུབ་ངེས་ཅན་དང། ཡོད་བཞིན་ངན་རྒལ་བྱེད་མི་ཉ་ཉུང་
མཉམ་བསྲེས་མི་འབྱུང་བའི་དོ་དམ་རྩད་ཞིབ་བྱེད་པོ་ངོ་ལྐོག་གཏོང་གནང་མཛད་འབྲེལ་ཉམ་
ཐག་དངོས་འབྲེལ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲེ་ཕན་རྩེ་ཤོད་ཕྱག་མཛོད་ལ་འབབ་པའི་ཡོངས་ཁྲལ་དང་
སྨོན་བརྡོག། རྒྱ་འབྲུ། རྒྱ་གསོས། ཕག་དངུལ། ཤིང་ཁྲལ། བཀར་འབྲུ་སོགས་
རྐང་འགྲོ། ལག་འདོན་གྱི་ཁྲལ་ཆད་གང་ན་ཅི་ཡོད་རྩ་ཆག་སྩལ་བ་སོགས་མི་སེར་གྱི་བདེ་ཚོ་བླ་
ན་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་འདུག་ཀྱང། ་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ལ་སྔ་ཕྱིར་དགོངས་བབས་ཤིག་རང་
ཞུས་གནང་མི་འདུག་པ། ་རྒྱལ་དབང་བདུན་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་ཐར་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ་་བ་། ནང། སྦྱིར་ཝང་ཕོ་ལྷ་བ་

[555]
ཞིང། སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྲིད་སྐྱོང་གི་ལས་ཀ་དང། ཆོས་མཐུན་གྱི་བྱ་བ་ལམ་དུ་སོང་
བའང་དུ་མ་ཞིག་ཡོད། ཀུན་སློང་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ཇི་ཡིན་ཤེས་དཀའ་མོད། བར་སྐབས་སུ་
ཁོ་རང་གི་བསོད་ནམས་ཉམས་པའི་ལྟས་སམ། སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་སྐྱེ་བོ་འབངས་སུ་གཏོགས་
བ་དུ་མས་རྒྱུད་བསྐུལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཡང། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་བདག་པོས་བྱིན་གྱིས་
བརླབས་བས་རང་ཉིད་སྔར་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་གོས་ས་མཐོ་བ་དང། དབང་བརྩན་པ་ཞིག་
དང། རང་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི་མཐོ་བ་ཙན་སུ་ཡང་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམས་ཏེ་རྗེ་བླ་མ་
ཉིད་ལ་གླགས་འཚོལ་བས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མཐོ་འཚམས་པ་དང། རྗེ་ཉིད་ལ་གུས་པའི་སྐྱེ་
བོ་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་སྐྱོན་འདོགས་དང། དམའ་འབེབས་བྱེད་ཅིང། བླུན་པོ་འཇིག་
རྟེན་ཕྱི་མ་བཏང་བ་རྣམས་ལ་ངོ་བསོ་དང། ནོར་གྱིས་བསླུས་ཏེ་ཚུལ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་
འགོད་པ་སོགས་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནས་བརྟག་ན་ཡ་ང་བའི་གནས་དུ་མ་ཞིག་བརྩམས་ཤིང་
ཁྱད་པར་དུ་དྲུང་ཡིག་ཚངས་སྐྱེས་བློ་ལྡན་སྔ་སོར་ཁོང་པ་དང་མཛའ་བའི་གྲས་ཡིན་ཀྱང་
ཕྱིས་སུ་རྗེ་བླ་མའི་རྣམ་ཐར་ལ་དད་པའི་དབང་གིས་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཧུར་བསྐྱེད་བྱས་
པས་དེ་ལ་སེམས་མ་རངས་ཤིང། འཁྲུག་པ་དང། གཙོ་བོ་རྗེ་བླ་མར་གླགས་འཚོལ་བའི་
བསམ་པས་དྲུང་ཡིག་ལ་མི་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་རིམ་གྱིས་མང་དུ་བསྟན་ཅིང། སྐབས་
འདིར་རང་ཉིད་རྫོང་རྒྱབ་ཏུ་མདའ་རྒྱག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སར་དྲུང་ཡིག་གི་གཡོག་གཅིག་རྟ་འཚོ་བར་
ཕྱིན་པ་མཐོང་ནས་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་གློ་བུར་དུ་བཟུངས། ཐབས་འཕྲུལ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་
དྲུང་ཡིག་གིས་ཁོ་རང་གི་ཟག་རྫས་ལེན་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ཚུལ་གྱི་རྫུན་བསླབས་ཏེ་ཟེར་བཅུག་
དེ་ལ་སྙད་བཏགས་རིམ་པ་བཞིན་གཞན་དག་ལའང་བྱ་དགའ་སྟེར་བ་དང། གཡོ་ཐབས་
ཀྱིས་བྲིད་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དྲུང་ཡིག་གིས་ཁོ་རང་ལ་མནན་གཏད་བྱེད་རྒྱུའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་

[556] རྗེ་བླ་མར་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་གསོལ་དཔོན་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་ཀྱང་བྱ་
བ་དེའི་ཕུགས་སུ་ཡོད་ཚུལ་སོགས་ངན་གཡོ་རྫུན་གྱི་འཕྲེང་བ་མང་པོ་བསྒྲིགས་ཏེ་སྐྱེ་བོ་དུ་མ་
ལ་དྲིལ་བསྒྲགས་ནས་དྲུང་ཡིག་ཚངས་སྐྱེས་ཉེས་པ་མེད་བཞིན་དུ་ཤེས་དཀར་ལ་ཁྲི་མུན་དུ་
བཅུག་འདི་དག་ལའང་སྐྱེ་བོ་བླུན་པོ་འཇིགས་རྟེན་ཕྱི་མ་ཅི་ཡང་མི་སེམས་པ་ནག་པོའི་ཙ་
ལག་གི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་དག་ནི་རང་ཉིད་ངན་འགྲོར་བསྐྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་གི་འཕྲེང་བ་
དག་སྒྲོག་པར་བྱེད་ཅིང། བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པའི་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་
ཀྱེ་མ་ཀྱེ་ཧུད་རང་ཉིད་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་མགོན་པོ་ཟླ་དང་བྲལ་བ་ལའང་ཚུལ་མ་ཡིན་པའི་
སྦྱོར་བ་འདི་ལྟ་བུ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་འདི་དག་གི་སྙིང་ལ་ཅི་ཞིག་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་སྐྱོ་བ་དང་
ངེས་པར་འབྱུང་བས་དུས་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་དང་
མདོ་མཁར་ཞབས་དྲུང་གི་རང་གི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པར། ཟོལ་མེད་ངག་གི་རོལ་མོ་ན། ཤིང་གླང་ལོ་
གོང་གསལ་མཆོད་ཡོན་རྣམ་གཉིས་བསྟན་འགྲོའི་ཕན་བདེ་སྤེལ་བ་ལ་ཐུགས་བསྐྱེད་ཀྱི་
འཇུག་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མཐུན་པ་དང། གོ་བབས་དང་མཐུན་པའི་ལེགས་ལམ་མཐའ་
ཆོད་པ་ཞིག་བྱུང་ན། བོད་ལྗོངས་བསྟན་འགྲོའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་གོ་སྐལ་ཟླ་མ་མཆིས་པ་
ཡིན་མོད་ཀྱང། གཅིག་ཏུ་སྙིགས་མར་སྤྱོད་པའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་བར་སྐྱེ་འགྲོའི་བསོད་
ནམས་དམན་པ་དང། གཉིས་སུ་ན། སྐྱེ་བོ་བདུད་ཀྱི་སྙིང་བརླམས་པ་འཕྲལ་དང་ཡུན་
གྱི་ཕན་བདེ་འཇོམས་པ་ལ་བསམ་བཞིན་དུ་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་གྲུབ་པ་ལ་ལ་དག་གིས་བྱེད་པས་
དབྱེན་བཅོས་ཏེ་་མི་དབང་ཆེན་པོར་ཡང་ལོག་པའི་སྙན་བསྐྱོད་དུ་མས་བསྐུལ་བའི་རྣམ་འགྱུར་
ལ་བརྟེན། བློ་ཆེན་ཡིན་ཡང་འབྱུང་པོས་རྒྱུད། །བརླབས་ན་ལོག་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་
གསུངས་པ་ལྟར། དྲུང་ཡིག་ཚང་སྐྱེས་ནས་མནན་པ་བྱས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་གླེང་གཞིའི་

[557] གསོལ་དཔོན་ཆེན་པོ་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་ལའང་གླེང་གཞི་བཟོས་
པ་དེ་སྐོར་ལ་ཁྲི་ཆེན་ནོ་མི་ཧན་འདི་ནི་རྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་ཡིན། གྱི་དྲུང་དུ་་མི་དབང་མཆོག་ནས་བསླབ་སྟོན་ཞུ་བར་མངགས་པ་
གནང་བ། དྲུང་ཡིག་ཚངས་སྐྱེས་ཀྱི་ལག་བྲིས་མར་མནན་པའི་ཟག་རྫས་ལེན་དགོས་གསོལ་
དཔོན་ནས་བསླབ་ཚུལ་བྱུང་ཡང། ངེད་ནས་འདི་ལ་བདེན་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་མེད། འོན་ཀྱང་
གླེང་འདི་བྱུང་གཤིས་ཚངས་སྐྱེས་དང་ངོ་འཛོམས་བྱེད་དམ། ཡང་རང་བབས་སུ་འཇོག་
པ་གང་འདོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱོད་རང་་གོང་ས་ཆེན་པོའི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་མིའི་གཙོ་བོ་
ཡིན་གཤིས་ངེད་ནས་ལོག་མཐོང་བྱེད་དོན་མེད་ཅེས་རྒྱུ་མཚན་ལོབས། གསུངས་པར་ལྟར་ཁྲི་
ཆེན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དྲུང་དུ་མོལ་བར། གསོལ་དཔོན་ཆེ་མོས་ཞུ་རིགས། དཔོན་པོ་ནས་
རང་ངོས་ལ་སྔ་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེས་འཛིན་བཞིན་པའི་མུ་ཡིན། དེ་འདྲ་བྱེད་པའི་དོན་ཅི་ཡོད་
མདོར་ན་ཡིད་ལ་བསམ་པ་ལྟར་ཞོག་རྨི་ལམ་དུའང་རྨིས་པ་མེད། འོན་ཀྱང་དངོས་སྦྱོར་སྐོར་
བཀའ་གང་གནང་ཞུས་ཆོག་ཀྱང། བཙོན་དོང་ནང་གི་མི་དང་ལབ་གླེང་བྱེད་རྒྱུ་མི་འདུག་
དཔོན་པོ་དགོངས་པ་དྭངས་ཕྱིན་དེ་ཀས་ཆོག་ཅེས་ཞུས་སོང་བ་བཅས་འཁྲུན་ཆོད་པ་དེ་བཞིན་
ལ༑ དེའི་སང་ཉིན་་གོང་ས་མཆོག་ནས་ཁོ་བོ་འབོད་དུ་གཏོང་གནང་བྱུང་བ་བཞིན་སྐུ་མདུན་
དུ་བཅར་བ་བཀའ་ལས། ཁ་སང་མི་དབང་གིས་ཁྱོད་བཏང་ནས་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་ལ་
དྲི་བ་བྱས་པ་དེ་ངེད་ནས་གོ་བྱུང། དེ་སྐོར་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་ལ་དོན་མེད་དུ་གཟུགས་
མེད་གཟུགས་བཅོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བྱས་པ་ལས། དོན་དུ་སྙད་སྙོད་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཚོ་ཐམས་
ཅད་ང་མ་འདོད་པར་བྱས་པ་ལོས་ཡིན། དེས་ན་ངེད་ནི་ཁང་པའི་སྦུག་ཏུ་དཔེ་ཆ་འདྲ་བལྟས་
ནས་ཉམ་ཆུང་གི་སྡོད་པ་ལས། གཞན་མའི་བྱ་བྱེད་རྣམ་འགྱུར་གང་ཡང་མེད། འདིས་ཀྱང་
མ་འཐུས་ན་འབྲས་སྤུངས་སམ། རི་ཁྲོད་གང་རིགས་ལ་ཕྱིན་པས་ཆོག་དེའི་རྒྱུ་མཚན་

[558] དེ་ལ་ཕྲན་བུས་ཕྱག་བཙལ། གདུང་ཤུགས་དྲག་
པོས། ད་ལཾ་འདི་སྐོར་སོགས་གཞུང་རང་གི་སྐུ་ཆག་བོད་བ་འབྱུང་པོའི་འཕྲུལ་གྱི་ཡོང་བབས་
གྱ་ཉེས་ཞིག་ཡིན་འདུག་དེང་སང་ཐན་ལྟས་ངན་པའི་རིགས་ཀྱང་མང་ཙམ་འདུག་པས་འབྱུང་པོའི་
འཕྲུལ་སྟོབས་ཅིར་འགྱུར་མི་ཤེས་པས་ཐུགས་སྟོབས་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱེད་དེ་འཇམ་ཆགས་སུ་འགྱུར་བ་
བསྟན་འགྲོ་སྤྱིའི་བདེ་ཐབས་སུ་དགོངས་པ་ཅི་ནས་ཀྱང་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས་ཞེས་གསོལ་འདེབས་
ནན་ཆེ་དང། ་མི་དབང་མཆོག་ལའང་་གོང་ས་ཆེན་པོའི་བཀའ་ཇི་ལྟར་ཕེབས་པ་རྣམས་ཆད་
ལྷག་མེད་པར་སྙན་དབང་དུ་གང་འཇེབས་ཞུས་པར་ཕྱིར་ཕེབས་ལ། སྔོན་མའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་
ནི་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཆོད་པ་ལྟར་ཡིན་འདུག་ད་སྒོས་ཐད་ནི། གངས་རི་རྭ་བས་བསྐོར་བའི་
ཞིང་ཁམས་འདིར། །ཕན་དང་བདེ་བ་མ་ལུས་འབྱུང་བའི་གཞི། །སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་བསྐལ་
བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཡི། །སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའི་དོན་དགོངས་
དབྱིངས་སུ་འཇགས་པ་དང། བོད་འབངས་བསྟན་འགྲོའི་ཕན་བདེར་དགོངས་པ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་
བ་ལས། ལོགས་སུ་་སྙན་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་མེད་ཅེས་སོགས་ཞུ་ལན་འབུལ་གནང་གིས་ཞི་འཇགས་
ལེགས་ལམ་དུ་གྱུར་པ་བྱུང། ཞེས་གསལ་བ་དང་
ཡང། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་ནང། ལྕང་སྐྱ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་རྣམ་ཐར་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན་ན། བོད་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་ཕོ་ལྷ་
བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། བསྟན་འཛིན་དང་བཅས་པར་གུས་མཆོད་ལྷུར་
ལེན་པ་དང། དཔའ་མཛངས་བརྟུལ་ཕོད་པ་སོགས་ལུགས་གཉིས་ཆར་ནས་བསྔགས་འོས་
པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ཀྱང། ལེགས་པའི་ཀརྨས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱོན་གྱི་
གོང་བུར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་གཏིང་ནས་མི་དད་ཅིང། ལོག་
སྒྲུབ་མང་དུ་བགྱིས་ཤིང། རྗེ་བླ་མ་ཉིད་་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་འཕྲིན་ལས་

[559]
ཅི་ཡང་མ་ནུས་ཀྱང། ལྐོག་ནས་བླ་མ་ཀཿ་ཐོག་པ་སོགས་ངན་སྔགས་མཁན་པོར་མཐུ་གཏད་ཀྱི་
རིགས་མང་དུ་བྱེད་བཅུག་པར་གནང་སྟེ་སྔ་མ་ཞིག་རྗེ་བླ་མ་ཉིད་སྐུ་ཁམས་ཅུང་ཟད་བསྙེལ་
ཞིང། འཚུབ་ལྟས་ཀྱང་ཆེ་བ་ཞིག་བྱུང་སྐབས་མནལ་ལམ་དུ་རྗེ་བླ་མ་རང་ཉིད་མཁར་རྫོང་
ཞིག་གི་ཡང་ཐོག་ན་བཞུགས་འདུག་པར། ཕོ་ལྷ་བས་དམག་དཔོན་བྱས་ཏེ་བོད་དམག་
མང་པོས་རྫོང་གི་མཐའ་བསྐོར་ནས་མེ་མདའ་ཆར་བཞིན་དུ་འབེབས་པས་རྫོང་ཚོ་མི་ཐུབ་པ་འདྲ་
བ་ལ་རྫོང་ཞོལ་ནས་བུད་མེད་འཇིགས་སུ་རུང་བ་རལ་གྲི་འཕྱར་ཞིང། དྲེའུ་ལ་བཞོན་པ་
ཞིག་གློ་བུར་ཐོན་ནས་ཕོ་ལྷ་དཔུང་བཅས་བྱིའུ་ཁྲས་དེད་པ་བཞིན་ཐག་རིང་པོ་ཞིག་ཏུ་བསྐྲད་
པའི་རྣམ་པ་གསལ་བ་བྱུང་བ་དང། འདི་སྐབས་རྗེ་བླ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་གཡོག་པ་རྨི་ལམ་
གསལ་ཞིང། ཐོག་ཏུ་འཁེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་རྨི་ལམ་དུ། བོད་ནས་་རྒྱལ་བ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བཏང་བ་ཡིན་ཟེར་བའི་བུད་མེད་གོས་སྔོན་པོ་གྱོན། དྲེའུ་ལ་བཞོན་
པ་སྒའི་སྔ་ཤ་ན་ཕོ་ལྷ་བའི་མགོ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་མིའི་མགོ་རློན་པ་ཁྲག་ཙར་རེ་འཕྱང་བ་
ཞིག་རྗེ་བླ་མ་མཆོག་མཇལ་འཕྲད་བྱེད་པར་འོང་ཟེར་བ་ཞིག་རྨིས་པའི་ཚེས་གྲངས་ཕོ་ལྷ་
གཤེགས་པའི་ཚེས་དང་འགྲིགས་བྱུང་བ་དཔལ་ལྡན་དམག་ཟོར་གྱི་རྒྱལ་མོས་་རྒྱལ་བ་ཡབ་
སྲས་ཀྱི་སྐུ་དགྲ་བསྒྲལ་བའི་འཕྲིན་ལས་མཛད་པའི་ལྟས་སུ་གོར་མ་ཆག་གོ་ཞེས་གསལ་བ་
དང། སྐབས་དེའི་ཡས་མས་སུའང། ་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་འཕགས་མཆོག་ལོ་ཀེ་
ཤྭ་རའི་སྐུ་མདུན་དུ་གདུང་འབོད་མཛད་པའི་ནང། ཀྱེ་མ་དམ་ཆོས་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་རི་བོའི་
ཕག་ཏུ་ནུབ་ལ་ཉེ། སྟོབས་དང་ལྡན་རྣམས་རང་འདོད་ལྷུར་ལེན་ཕན་ཚུན་རྩོད་ཅིང་དམའ་ལ་
འཚེ། དམན་པ་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་འཁོལ་ཞིང་གྱི་ནའི་ཟས་ཀྱང་རྙེད་པ་དཀའ། ཞེས་
ཐུགས་ཕྱུང་པའི་རྣམ་པ་མཛད་འདུག་པ་བཅས་ལ་གཞིགས་ན། སྔ་ཕྱིར་་རྒྱལ་དབང་

[560] ་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ཀྱང་བར་སྐབས་མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་
རྒྱུན་རིང་བཞུགས་དགོས་བྱུང་བ། ལྷག་པར་་མི་དབང་རང་ཉིད་དབང་ཆ་རྒྱུན་གནས་ཆེད་
རྒྱ་ཕྱོགས་སུ་མཐུན་ལམ་ཆེ་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་ལ་མན་ཇུའི་ཨམ་བན་དང། ་རྒྱལ་
བའི་སྐུ་སྲུང་ཡིན་ཚུལ་རྒྱ་དམག་བཙུགས་པ་སོགས་སྲིད་དོན་ལ་ཐེ་གུ་སྣེ་ཤོར་མང་པོ་ཞིག་
བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་བོད་མཆོད་ཡོན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་གོ་བ་ལོག་སྒྲུབ་བྱས་ཏེ་མཐའ་མ་ད་
ལྟའི་བར་རྒྱ་བོད་གཉིས་འཁོན་རྩོད་ཀྱིས་བོད་ལ་མི་བདེ་བྱུང་བའི་རྩ་རྐྱེན་བྱ་སྐད་དང་པོ་དེ་
སྐབས་སུ་རྒྱབ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་འདུག་ཀྱང། ་མི་དབང་ཕོ་ལྷ་རང་གི་བསམ་པའི་ཀུན་
སློང་མཐར་ཐུག་རྒྱ་བོད་གཉིས་མཆོད་ཡོན་རང་ལས། བོད་རྒྱ་འོག་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་མེད་
པ་ནི། ་མི་དབང་གི་པར་བཞེངས་གནང་བའི་བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་ནང། སྣར་ཐང་བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཙྣ། བསྟན་པའི་
སྦྱིན་བདག་གནམ་བསྐོས་་གོང་མ་སོགས། སྐུ་ཚེ་མངའ་ཐང་རིགས་རྒྱུད་རྒྱས་པ་དང་
ཞེས་དང། དེ་གའི་རྒྱབ་ཤོག་ཏུ་ཡང། གནམ་བསྐོས་འཇམ་དབྱངས་་གོང་མ་ཆེན་པོས་
དབུས་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་རྣམས་སྐུ་ཚེ་བརྟན་ཅིང། བཞེད་དོན་ཆོས་བཞིན་འགྲུབ་པ་
ཞེས་གསུངས་འདུག་པ་ནས་ར་འཕྲོད་གསལ་པོ་འདུག་པ་དང། དེ་ཡང་བཀའ་བློན་ནང་
ཚགས་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ་མེད་པར་དབུས་གཙང་ནང་ཁུལ་འཐེན་འཁྱེར་བྱས་པའི་ངན་
འབྲས་ཡིན་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མི་འདུག་ཡིན་ན་ཡང། མདོ་མཁར་ཞབས་དྲུང་ཚེ་རིང་
དབང་རྒྱལ་ནས་མཛད་པའི་་མི་དབང་རྟོག་བརྗོད་ནང། ་མི་དབང་འདི་ཉིད་གཞན་དང་
མི་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡིན་ཚུལ་བསྟོད་བསྔགས་རྒྱ་ཆེ་གནང་འདུག་པ་དེ་ནི་་མི་
དབང་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་བརྩམས་དགོས་བྱུང་བས་ལེགས་ཆ་ཀུན་འདུས་ཀྱི་ཕྱེ་གཏོར་
གནང་དགོས་བྱུང་བ་གོར་མ་ཆག་གོ་

[561] ཆེ་བ་གུང་འགྱུར་མེད་ཚེ་བརྟན་དཀོན་མཆོག་འཇིགས་མེད་དབང་པོས་མཛད་པའི་པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ནང། གུང་
ཡེ་ཤེས་ཚེ་བརྟན་ཞེས་གསལ་
མངའ་རིས་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་གནང་ཞིང། ཆུང་བ་འགྱུར་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ལ་ཝང་གི་གོ་ས་
དང་བཅས་ཕ་ཤུལ་བུ་འཛིན་ཡོང་བའི་ཐུགས་རེ་གནང་བ་ལྟར་་མི་དབང་གཤེགས་འཕྲལ་
ཀུན་མཁྱེན་་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་མཆོག་ནས་སྲས་ཝང་འགྱུར་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ལ་ད་ལའི་དའི་ཆིང་བཱ་
ཐུར་གྱི་ཆོ་ལོ་དང་བཅས་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་ཕ་དུས་ལྟར་བྱས་ཆོག་པའི་བཀའ་བསྒྱུར་སྩལ་འདུག་
ཁོང་གི་སྲིད་བྱུས་སྐྱོང་སྟངས་དེ་ཡབ་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་རེད། སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་
སྲིད་སྐྱོང་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་ཡབ་དུས་ལྟར་ཕྱིའི་ལྟར་སྣང་ཙམ་ལས། ནང་དོན་ཧ་ཅང་ཡག་
པོ་རང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང། མན་ཇུའི་གཞུང་དང། དཔོན་དམག་རྣམས་ལ་རྩ་བ་ནས་མི་
དགའ་ཞིང། དགྲའི་དྭངས་མར་ཆ་འཇོག་བྱས་པ་རེད་
ས་འབྲུག་་ལོར་སྲིད་སྐྱོང་ད་ལའི་བཱ་ཐུར་ནས། མན་ཇུ་་གོང་
མས་སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཞབས་ཞུ་བ་ཡིན་ཚུལ་ཨམ་བན་དང། འཇུན་སྒར་བའི་
ཉན་སྲུང་ཡིན་ཚུལ་སྐུ་སྲུང་དུ་མིང་བཏགས་པའི་རྒྱའི་དཔོན་དམག་བོད་ནང་བཞག་པ་རྣམས་
ནས། མི་སེར་ལ་བཞོན་རྟ་དང། ཁལ་མ་གསོ་འཚགས་བྱེད་རྒྱུར་སྤྲད་དེ་ཤི་ཆད་བྱུང་ན་
ཚབ་ལེན་པ་དང། ཤ་ཤེད་ཞན་ན་རྒྱུ་དངུལ་གྱི་ཆད་པ་ལེན་པ། བུད་མེད་ལོ་གཞོན་རྣམས་
དབང་ཡོད་ཀྱིས་བདག་ཉར་དང། བདག་པོ་ཡོད་པའི་བུད་མེད་བཙན་འཕྲོག། ཕར་འགྲུལ་
ཚུར་བཞུད་སྐབས་རྟ་ཁལ། གཟན་ཤིང་སོགས་གཞུང་གི་ལམ་ཡིག་ལས་ལྷག་པ་བསྐུལ་
ཏེ་རྐང་འགྲོ། ལག་འདོན་གང་སར་བརྡབས་གསིགས་ཆེ་ཞིང། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་
ལའང་བྱུས་ཐེ་བྱེད་རྩིས་ཡང་ཡང་བྱས་པར་བརྟེན་ཕུགས་དོན་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་བོད་ནང་

[562] བོད་
ལ་རྐུན་བུ་འཇུན་སྒར་སོགས་བསྲུང་བཀག་ཐུབ་པའི་བོད་དམག་ཡོད་མུས། ད་དུང་བོད་དམག་
དྲུག་སྟོང་ཐམ་པ་གསར་འཛུགས་ཀྱིས་རང་སྡེ་རང་སྲུང་ཐུབ་ངེས་ཡོད་ཚུལ་མན་ཇུ་་གོང་མ་དང་
ལྷ་སྡོད་ཏཱ་ཞིན་གཉིས་ལ་ཡང་ཡང་ཡིག་ངག་གཉིས་ཐོག་ནས་གསུངས་པར་བརྟེན། མན་ཇུ་
་གོང་མ་ཆན་ལུང་ ལྷ་སྐྱོང་  ནས་བོད་སྡོད་ཨམ་བན་གྱི་སྐུ་སྲུང་ལྟ་བུར་རྒྱ་དམག་བརྒྱ་ཐམ་
པ་ལས། དེ་བྱིངས་ཚང་མ་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་རྒྱུ་དང། ཨམ་བན་ནས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལ་བྱུས་
གཏོགས་ནམ་ཡང་བྱས་མི་ཆོག་པ་དང། ཨམ་བན་ངོ་ལས་དང། འཕྲོས་ལུས་རྒྱ་དམག་
བཅས་ནས་བོད་ཀྱི་མི་སེར་ལ་བཅོམ་འཕྲོག་བརྡབས་གསིག་མི་འབྱུང་ཆེད་ཕོགས་ཐོབ་
དགོས་མཁོ་ལྡེང་ངེས་་གོང་མའི་མཛོད་ནས་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་ཁས་ལེན་བྱས་འདུག། པི་ཀྲ་ཅི་ཤོག་གྲངས་་
ལོ་འདིར་སྲིད་སྐྱོང་དཱ་ལའི་བཱ་ཐུར། ལྕམ་གསུམ། ཞབས་འབྲིང་དུ་
དགའ་བཞི་གུང་པཎྜི་ཏ་དང། ལྕམ་བདེ་ལྡན་སྒྲོལ་མ། བཀའ་བློན་མདོ་མཁར་བ་དང་
འབྲོང་རྩེ་པ། མདའ་དཔོན། ལ་མོའི་སྐུ་བསྟེན། རྭ་སྒྲེང་ཨལ་ཆི་སོགས་སྟོན་འཁོར་
ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་དང་བཅས་གཙང་ཁུལ་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་པ་དང་སྦྲགས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་
ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ལ་མཇལ་ཕྱག་ཐོག། འབུལ་
བ་རྒྱ་ཆེ་དང། ལྷག་པར་མཛད་བརྒྱ་དཔག་བསམ་ཁྲི་ཤིང། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། གནས་
བརྟན་བཅུ་དྲུག་ ་རྒྱལ་བ་དང་པཎ་ཆེན་འཁྲུངས་རབས་བཅས་སྨན་ལུགས་བྲིས་ཚུགས་
ལྡན་པའི་ཐང་སྐུའི་ཤིང་པར་ངོ་མཚར་ཅན་རྣམས་འབུལ་བར་མཛད། འདི་ནི་སྣར་ཐང་དུ་བཞུགས་པའི་ཐང་སྐུའི་བྲིས་ཚད་ཁུངས་མར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཡིན། བལ་ཡུལ་རྒྱལ་
ཁག་གསུམ་དང། གོར་ཥ་ནང་འཁྲུག་བྱུང་བར་དཀར་ཚོའི་ལར་རྒྱར་དགོངས་ཏེ་ཕན་ཚུན་

[563] བལ་བོད་ཚོང་དང། གནས་བསྐོར་
བ༑ ལག་ཤེས་བཟོ་རིགས་སོགས་སྔར་ལམ་བཀག་མེད་བཤར་གཏོང་དགོས་ལུགས་
་རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་དང། སྲིད་སྐྱོང་བཅས་ནས་ཕྱག་བྲིས་རྟེན་སྦྲགས་བསྐྱེལ་བར་སྐུ་ཚབ་རྩེ་
མགྲོན་ལོ་ཙཱ་བ་དཀའ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ཆོས་འཕེལ་བཅས་བརྫོང་བདའ་གནང་
ས་སྦྲུལ་་པཎ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་་རྒྱལ་མཆོག་
བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ལས་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་སྡོམས་ཞུ་སླད་ལྷ་སར་ཕེབས་ཏེ་ཟླ་་
ཚེས་་ཉིན་ལྷ་ལྡན་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྱན་སྔར་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་སྡོམ་ཞུ་གནང་དང་འབྲེལ་
གཞན་ཡང་ཆོས་འབྲེལ་རྒྱ་ཆེ་ཙམ་ཞུ་སྩལ་གནང་བཞེད་་རྒྱལ་དབང་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀའི་
ཐུགས་འདུན་ཆེ་ཡང། ཕྱིའི་སྣང་ཚུལ་ལ་ལ་མོ་ཚངས་པའི་ལུང་དོན་ལྟར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་
ཆེ་འཕྲལ་མྱུར་གཙང་ཕེབས་གནང་རྒྱུའི་སྒོ་དོད་པས་་རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀའི་ཐུགས་
འདོད་དང་མ་མཐུན་ཙམ་བྱུང་རུང། རྗེས་སུ་སྤྲུལ་སྐུ་སྐུ་ན་སོན་མཚཾས་ཆོས་ཞུར་བསྐྱར་
བཅར་ཞུ་རྒྱུའི་སྙན་སེང་གནང་སྟེ་བདུན་ཕྲག་གསུམ་ལས་མ་བཞུགས་པར་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་
དགོས་བྱུང་འདུག་པ། ནང་དོན་སྲིད་སྐྱོང་གི་མཛད་པར་འགྱུར་ལྡོག་མང་བས་གློ་བུར་ཕེབས་
ཐོན་མི་གནང་མཐུ་མེད་བྱུང་འདུག་པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ནང། རྣམ་ཐར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ན། ས་སྦྲུལ་
ལོ་ལྷ་ཕེབས་སྐབས་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས། ད་ལམ་ཡུལ་ཕྱོགས་འདིར་ཆིབས་བསྒྱུར་
གནང་བ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ཚུལ་དང། ད་ཆ་འདི་ཁར་རེ་ཞིག་བཞུགས་གདན་འཇགས་དགོས་
ཤིང། ངོས་ལ་མཁན་ཆེན་བསྟན་པའི་བདག་པོ་ པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་  དེ་ཉིད་
ནས་སྩལ་བའི་དབང་ལུང་ཡོངས་རྫོགས་དང། ཡོངས་འཛིན་དམ་པ་གཞན་མ་ནས་ཞུས་པ་
སོགས་དབང་ལུང་གི་རིགས་གང་ཡོད་ཕུལ་ཆོག་པ་ཞུ་ཞིང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཆོས་བཀའ་

[564] མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེར་ཚིག་གཅིག་འབུལ་རྒྱུ་བྱུང་བ་སྐལ་
བ་བཟང་བ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གསོག་པའི་རྒྱུར་མཆིས་པས་
རེ་ཞིག་བཞུགས་དགོས། ཞེས་ཐུགས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་བཟང་པོར་ཕེབས་པར་
ཕྱག་མཛོད་ཆེན་མོ་ནས། འདི་ལྟར་བཀའ་གནང་བ་ཐུགས་རྗེའི་གཟིགས་པ་བླ་ན་མ་མཆིས་
པ་ཡིན་འདུག་ཀྱང། ལ་མོ་ཆོས་སྐྱོང་ཆེན་པོའི་ལུང་ཕེབས་སུ་ད་ལམ་སྐུ་ན་ཕྲ་བས་དབང་
ལུང་རྗེས་གནང་ཕྲན་ཙམ་ཞིག་ཞུས་ནས་མི་རིང་བར་གདན་སར་ཕྱིར་ཕེབས་ལེགས་ལུགས་
གསུངས་དོན་བཞིན་ད་ལམ་དེ་དོན་ལྟར་ཞུས་ཆོག་པ་དང། སླར་སྐུ་ན་འདི་བས་ཆེར་ཕེབས་
ནས་དབང་ལུང་རྗེས་གནང་སོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞུས་ཆོག་པ་དགོས་པའི་སྙན་སེང་
ཕབས་ཞེས་གསལ་བར་གཞིགས་ཚེ་ལ་མོའི་ལུང་ལ་ཁག་འདོག་ཙམ་ལས་དོན་ལ་སྲིད་སྐྱོང་ནས་
ཀུན་གཟིགས་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་ལྷ་སར་རྒྱུན་རིང་བཞུགས་མི་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་
ཡིན་པར་ངེས་
དེ་སྐབས་མན་ཇུའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས་དབྱེན་སྦྱོར་དཀྲུག་ཤིང་ལ་བརྟེན་ནས་
སྲིད་སྐྱོང་དཱ་ལའི་བཱ་ཐུར་དང། མངའ་རིས་སྤྱི་ཁྱབ་གུང་འགྱུར་མེད་ཚེ་བརྟན་སྐུ་མཆེད་
བགྲེས་གཞོན་གཉིས་དབར་འཐབ་རྩོད་ཡོ་ལངས་ཆེ་ཙམ་བྱུང་བར། ་རྒྱལ་དབང་མཆོག་
ནས་བོད་འབངས་སྤྱིའི་ལར་རྒྱ་སེམས་ལ་བཞག་སྟེ་ཕན་ཚུན་མཐུན་ལམ་ལུགས་ལེགས་
བྱེད་དགོས་ཀྱི་དགེ་སྐྱོན་བཀའ་སློབ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྩལ་བའི་ཐོག་སྐུ་བཅར་མཚན་
བསྒྲོགས་མཁན་པོའི་གདོང་བཀའ་ཡིག་དང་བཅས་ལན་དགུ་ཆད་འཐུད་བྱེད་པར་མངའ་རིས་
སུ་གཏོང་གནང་མཛད་རྩིས་ཐབས་རྣམས་ཇི་ལྟར་མཛད་རུང། བོད་སྤྱིའི་བསྟན་པའི་བགེགས་
ཆགས་སམ། ལས་ཀྱིས་རྨོངས་པ་ལྟ་བུས་རྩོད་གཞི་ཇེ་སྡུག་ཇེ་ཞན་ཁོ་ནར་གྱུར། སྐབས་
དེར་སྲིད་སྐྱོང་གིས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནམ་མཁའ་བཟང་ལ་དྲག་པོའི་ལས་སྦྱོར་མཛད་དེ་

[565] བླ་མས་ཆེན་པོའི་
ངོས་འཛིན་མ་མཛད་པར་ང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པས་མི་གསོད་མི་ཐུབ་གསུངས་པས། རྒྱལ་པོ་ཁྲོས་
ནས། དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི་ཚ་ལེན་བྱས་ཏེ་རྒྱུད་པ་དྲི་མེད་ལ་གསེར་ཁྲི་གཏད། དེར་བླ་
མའི་ཉེ་གནས་ཀྱིས། བསྟན་པ་ལ་དགྲ་བྱུང་ན། སངས་རྒྱས་ལ་ར་མདའ་ཟེར་བ་ཡིན་པས་
དྲག་པོའི་ལས་སྦྱོར་མཛད་དེ་རྒྱལ་པོ་མེད་པ་བཟོད་དགོས་ཚུལ་ཞུས་པར། བླ་མ་ཧ་ལས་པ་
ལྟར་མཛད་དེ་ཅི་ཟེར། ང་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲིའི་ཐོག་ནས། དགའ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དུ་
རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ་མགོན་པོ་དང། ཡབ་རྗེ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་གཉིས་ཐེག་མཆོག་ཆོས་
ཀྱི་བགྲོ་བ་མཛད་པའི་མདུན་ས་དེར་ཆོས་གོས་རྣམ་གསུམ་འདི་གྱོན་བཞིན་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་
ཁྱེད་རྣམས་འདི་སྐད་མ་ཟེར་ཞིག་གསུངས། དེར་བླ་མས་ཁྲི་ཐོག་ཁང་ནས་ཕེབས་ཏེ་
དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲིའི་ཐོག་ནས་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མཐའ་མ་གནང་སྟེ་བསྔོ་སྨོན་
མཚམས་སྦྱོར་མཛད་ནས། ཁོ་བོ་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲིར་འཁོད་དེ་རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པའི་བསྟན་
པ་ལ་ཕན་གནོད་གང་བྱས་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་ཁྱོད་རང་དཔང་པོ་ཡིན་ནོ་གསུངས་ཏེ་ལམ་སེང་
ཐེ་པོ་ཁང་ཚན་དུ་ཕེབས་ཏེ་གཟུགས་སྐུ་རྒྱལ་མཆོག་འཇམ་དཔལ་རྒྱལ་མཚོས་མཛད་པ་ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྣམ་ཐར་པདྨོ་འབྱེད་པའི་ཉིན་བྱེད་བ། བསྡུས་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་
ཡང། མདོ་མཁར་ཞབས་དྲུང་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ་གྱི་རང་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཟོལ་མེད་ངག་གི་རོལ་མོ་བ་
ལྷ་སྡོད་རྒྱ་མིའི་སྐུ་ཚབ་ནས་སྐུ་མཆེད་བགྲེས་གཞོན་དབར་དཀྲུག་ཤིང་བྱས་པའི་ངོ་སྤྲོད། རང་རྣམ་ཨང། སྐབས་
ཤིག་དགའ་ལྡན་ཁང་གསར་གྱི་གཟིམ་ཆུང་འགག་ཏུ་ནོ་ཡོན་པཎྜི་ཏ་དང། ཁོ་བོ་གཉིས་བོས་ནས་
མགྲོན་བློ་བཟང་བཀྲིས་དང། དཔལ་ཤག་པ་བརྒྱུད་ཝང་གི་སློབ་སྟོན་ལ། བླ་ཕུར་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པ། བུ་མོ། སྲིད་སྐྱོང་རང་གི་ཨ་ལྕེ་
ཞབས་དྲུང་བདེ་ལྡན་སྒྲོལ་མ་

[566] གུང། མདོ་མཁར་ཞབས་དྲུང། ཞབས་དྲུང་བཅས་ནས་མངའ་རིས་གུང་ལ་དམག་འཁྱོད་ཤོག་བྱས་འདུག་ཅེས་ཏཱ་ཞིན་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་
ལྷ་སྡོད་རྒྱ་མིའི་སྐུ་ཚབ་ནས་སྐུ་མཆེད་བགྲེས་གཞོན་དབར་དཀྲུག་ཤིང་བྱས་པའི་ངོ་སྤྲོད་
ནས་ངེད་ལ་གསུངས་བྱུང། ཁྱེད་ཚོའི་བྱེད་བབས་ཇི་ལྟར་ཡིན་གསལ་ཐོངས་ཕེབས་པ། ཞུ་
ལན་དུ། རང་ངོས་ནས་དྲག་ཞན་སུ་ལ་ཡང་དཀྲུག་ཤིང་དང། བྱེད་ངན་བསམ་སྦྱོར་ལོག་
པའི་རིགས་རྨི་ལམ་དུའང་བྱས་པ་མེད། འོན་ཀྱང་སོ་སོའི་ལས་དབང་མྱོང་བྱས་མ་ཉེས་ཁག་
གཡོགས་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ནི་ཕྲན་རང་ན་ཚོད་འདི་ཙམ་ལ་སླེབས་པ་ད་ལྟ་བར་རྐྱེན་དབང་མེད་ཙམ་
བྱུང། ད་ནི་བན་སྐུ་ཚེ་རིང་ན་ལོ་གསུམ་དང། རྐྱེན་གློ་བུར་བྱུང་ན་ཞག་གསུམ་དཔེ་ལྟར་
ཡིན་འདུག་པས། ཇི་ལྟར་གནང་ཡང་འགྱོད་པ་མེད་པས་དགོངས་པར་གང་དཔྱད་ལས་ཞུ་
རྒྱུ་མེད། ཅེས་ཞུས། ལོ་འདིའི་མཇུག་དང། ས་མོ་སྦྲུལ། ལྕགས་ཕོ་རྟའི་ལོ་ལ་བྱང་
ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་སུ་རི་དྭགས་ཉེས་མེད་བག་ཡངས་སུ་རྒྱུ་བ་རྣམས་ལ་གོ་འདེད་དུ་
དབུས་གཙང་གི་དམག་དཔུང་བསྐུལ་བ་ལྟ་བུའི་སྟོབས་ཆེ་དང་བཅས་གཤེགས། འབྲོང་
རྐྱང། དགེ་བ། གཙོད་ལ་སོགས་པ་གྲངས་ཀྱིས་མི་ཆོད་པ་སྲོག་དང་ཕྲལ་བས་ཐོག་མར་
སྙིང་རྗེ་དང། ཞེད་སྣང་ཆེ་ཡང། རིམ་པས་བློ་དྲེད་པས་ན་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་
དཔོན་གྱི་ཚ་ཤུགས་མ་བཟོད་པས་རི་དྭགས་སོགས་བཟུང་ན་དང། གསོད་ན་དགའ་བའི་
བློ་འདི་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་སྣང། ལྕགས་རྟ་ལོ་གཙང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་རིན་ཆེན་རྩེར་བཞུགས་
སྐབས། ཡང་ཁོ་བོ་གཟིམ་ཆུང་འགག་ཏུ་བོས་ནས། ཛ་སག་ཐའི་ཇི། དབུས་མདའ་
དཔོན། ལ་མོ་ཆོས་རྗེ་བཅས་གསུམ་དཔང་པོར་བཞག་སྲང་སྦུག་པ་དང། དཔལ་
ཤག་གིས་བཀའ་བསྒྱུར་བ། སྐུ་མཆེད་གཉིས་འཁྲུག་རྐྱེན་ཡོང་བ་འདི་བླ་མ་བྱམས་པ་
གུང་པཎྜི་ཏ། བུ་མོ། ཞབས་དྲུང་བཅས་ཁྱོད་ཚོས་མངའ་རིས་གུང་ལ་ཡི་གེ་བཏང་ཚུལ་ཚེ་
རིང་གི་ལག་བྲིས་མ་འདི་བཞིན་བྱུང། འདི་སྐོར་ངོས་ལེན་བྱེད་དམ། ཁོ་པ་དང་ངོ་ཐུག་བྱེད་
གསལ་ཐོངས། གསུངས་པར། ཕྲན་གྱི་ཕ་མེས་རིགས་རྒྱུད་ནས་བླ་དཔོན་ཡབ་སྲས། སྐུ་

[567]
ཕྲན་ཡང་དེང་སང་དྲུང་འཁོར་གྲས་སུ་རྒན་འགོ། བསམ་པ་མི་ཆུང་ཙམ་ཀུན་གྱི་ཚད་མར་
མི་འཛིན་པ་མེད། འདི་ལྟ་བུའི་དཀྲུག་ཤིང་གི་ཡི་གེ་བཏང་ཟེར་ན་ཚེ་རིང་ངོ་ཐོག་རང་དང་
ར་སྤྲོད་ཆོག་པ་དགོས་ཞེས་ཡུད་མཐར་གྱིས་ཞུས་པར། བཀའ་ལན་དུ། ཚེ་རིང་ལ་གླང་ཆེན་
སྨྱོན་པ་གླང་ཆེན་སྨྱོན་པ་ཞེས་ཙན་དུག་ལ་སྦྱོར་བ་བྱས་པའི་སྨན་ཞིག་ལ་ཟེར། སྔར་ནག་ཆེན་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་གསོད་པའམ། དབང་པོ་གཅོད་བྲེག་བྱེད་པའི་ཚེ་སྨན་དེ་
སྦྱིན་ན་དེའི་ནུས་པས་ཚོར་བ་ཉམས་ཏེ་གཅོད་བྲེག་གི་སྡུག་བསྔལ་མི་ཚོར་བ་རེད་ཅེས་ཟེར་བའི་སྲོལ་ཡོད། པ་སྦྱིན་ཚར་བསད་ངོ་གཏུག་སྨི་ཡོང་བ་འདུག། །དེ་རིགས་མ་བྱས་ངེས་ཅན་ཁུངས་བརྡོལ་
མེད་ན་དེ་གས་འཐུས་ཚུལ་བྱུང་བ། དོན་དུ་ཚེ་རིང་གི་ལག་བྲིས་ཟེར་བ་བཅོས་མ་ལས། དོན་
གནས་ཅི་ལ་བདེན་ཡང། བྱ་བ་ལམ་དུ་མི་གཏོང་བའི་སྐབས་འཚོལ་ཁོ་ན་ངེས། གོ་འདེད་
རྗེས་མ་འདིའི་སྐབས་ལེ་ཐོགས་ཅི་ཡང་མེད་རུང། རི་དྭགས་སྲུང་མ་ཐུབ་པར་སྙད་ནས་ཝང་
གིས་ཁོ་བོ་ལ་དམིགས་ཕུག་སྟེ་ཕྱག་མདའ་འཕངས་པ་ཐོག་མ་དེ་ཏའི་མཇིང་པ་ལ་འཕོགས་ནས་
ཁྲག་མང་དུ་ཟག་དེ་རྗེས་ལན་ཅིག་འཕངས་པ་གཡོག་ཕུན་ཚོགས་དོན་གྲུབ་ཅན་ན་ཚོད་ཕྲ་
ཞིང། ཙལ་ལག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ངེད་ཀྱི་མདུན་དུ་ཡོད་པ་དེའི་སྟོད་ལ་འཕོགས་ཏེ་དེ་མ་ཁད་རྟ་ལས་ལྷུངས་ཏེ་ཚེ་འཕོས། དེས་ཐུགས་ཚིམས་པ་ལྟ་བུའི་རང་ཉིད་ལ་ཉེས་སྐྱོན་དུ་མ་གྱུར་
ཙམ་བྱུང་སྟེ། དེའི་ཉིན་མོ་མཚོན་སྲུང་སོགས་ཀྱིས་གཡོལ་ཐུབ་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང། ཕྱི་དྲོ་
བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་ནས་ཝང་གིས། ཕྲན་གྱི་གཡོག་ཕུན་ཚོགས་དོན་གྲུབ་འདས་པའི་དགེ་
ཐེབས་ཡིན་ཅེས་དངུལ་རྡོ་ཚད་གསུམ་བསྐྱེལ་མི་གནང་བྱུང་བ་དགྲ་གཉེན་བརྟག་མི་ཐུབ་པའི་
རྣམ་ཐར་ཡ་མཚན་སྙམ་པ་ཤར། ཞེས་གསལ་བ་བཅས་ས་སྦྲུལ་་ལོ་མཇུག་རང་
ལ་མངའ་རིས་གུང་འགྱུར་མེད་ཚེ་བརྟན་རྐྱེན་ལམ་དུ་བཏང་ཚར་ཡང། ད་དུང་དགའ་བཞི་གུང་
པཎྜི་ཏ་དང། མདོ་མཁར་ཞབས་དྲུང་སོགས་ལ་སྙད་འཚོལ་བྱེད་པའི་སྐབས་ཤིག་ཡིན་འདྲ་

[568] ལྕགས་རྟ་་སྲིད་སྐྱོང་གིས་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་མངའ་རིས་གུང་གི་དགེ་རྩ་
ཡིན་ཚུལ་་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེ་ཚོགས་དབུར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་བསྔོ་སྨོན་ཞུས་པ་དང། ལོ་གསར་
སྐབས་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་བསྔོ་རྟེན་བཅས་ཕུལ་འབྱོར་རྩམ་ལས། འདས་རྐྱེན་
གསལ་བ་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ལ་མ་གསལ་ཡང། ཆོས་རྗེ་ཨོ་རྒྱན་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རྣམ་ཐར་དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་བ་
ནང། དེ་སྐབས་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་་མི་རྗེ་གུང་ཝང་སྐུ་མཆེད་ཐུགས་སྣང་མི་ཤིས་པར་བརྟེན་
གཡུལ་འཁྲུག་གིས་དུས་མི་བདེ་བ་དང། མངའ་རིས་པ་རྣམས་ས་དགའ་ཕྱོགས་སུ་དམག་
སྒར་བཅས། དབུས་ནས་ཀྱང་དམག་དཔུང་ལྟོས་ཆེ་བ་སྟོད་ཕྱོགས་ལ་ཡོང་སྟེ་སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་
ལ་འཕོ་ལེན་ལན་གསུམ་རྩམ་བྱས། སྐྱིད་གྲོང་དུའང་དམག་ཡོང་ནས་མི་དྲག་ཞན་མང་པོར་
བསུན་གཙེར་ཆེན་པོས་མནར་བ་སྐྱིད་གྲོང་པ་རྣམས་ཉམ་ཐག་ལ་ཐུག་པའི་ཚེ་ཆོས་རྗེ་རིན་པོ་
ཆེ་ཉིད་ནས་དམག་དཔོན་སོགས་ལ་ཞུ་དོན་གྱི་མགོ་འདྲེན་དང། སྒོ་གང་ཟབ་ཀྱི་ངོས་ནས་སྲོག་
སྐྱོབ་པ་དང། བཙོན་ལས་བཀྲོལ་བ་སོགས་བདག་པས་གཞན་གཅེས་ཀྱི་ངོས་ནས་སྲོག་
སྐྱོབ་པ་དང། བཙོན་ལས་བཀྲོལ་བ་སོགས་བདག་པས་གཞན་གཅེས་ཀྱི་དགོངས་པས་
ཐུགས་ངལ་དུབ་དང། ཕྱག་རྫས་སོགས་ལ་མ་གཟིགས་པར་གཞན་ཕན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་ཅིང་
གུང་ཉིད་སྐྱིད་གྲོང་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྗེ་འདིའི་དྲུང་ལས་ཚེ་དབང་སོགས་ཞུ་གནང་མཛད་ཀྱང་རིང་པོར་མིན་པ་
སྐུ་མཆེད་མ་མཐུན་པས་རྐྱེན་ལམ་དུ་གྱུར། ཞེས་གསལ་བ་དང། ཐའི་སན་སླིས་ཀྱི་དེབ་ཧིསྟོརིཅལ་སྟཏུས་ཨོ་ཏིབེཏ། ། ་ལའང་
ཁོ་རང་གི་གཅེན་པོ་མངའ་རིས་གུང་ལྷ་སར་བཀའ་མོལ་གནང་བར་ཕེབས་སྐབས་ལམ་བར་ནས་
བསད་པ་རེད་ཅེས་ལྷ་སྡོད་མན་ཇུའི་ཨམ་བན་ནས། ་གོང་མར་གནས་ཚུལ་བཏང་ཡོད་པ་རེད་
ཅེས་བྲིས་པ་ནས་ཕལ་ཆེར་རྐྱེན་ལམ་དུ་བཏང་བ་མིན་ནམ་སྙམ་
ལྕགས་རྟ་་ནང་སྲིད་སྐྱོང་དཱ་ལའི་བཱ་ཐུར་འགྱུར་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ནས་

[569] བོད་སྡོད་ཏཱ་ཞིན་གཉིས་ལ། བོད་ནང་ཡོད་པའི་མན་ཇུའི་
དཔོན་རིགས་དང། རྒྱ་དམག་ལྷག་འཕྲོས་རྣམས་ནས་བོད་མིར་བརྡབ་གསིགས་ཟན་གོད་ཆེ་
ཁར༑ བོད་མི་ནང་ཚགས་ལ་དབྱེན་སྦྱོར་དཀྲུག་ཤིང་བཟོ་འདུག་པས་དེ་དག་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་
འཕྲལ་དུ་ཕྱིར་འཐེན་ཡོང་བ་དང། དེ་འབྲེལ་སོག་ཡུལ་དང། རྒྱ་ནག་ནང་ནང་པའི་དགོན་སྡེ་
རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དང། མཆོད་རྒྱུན་གང་ཅིར་ཉམས་ཆག་ཆེན་པོ་ཡོད་འདུག་པ་དེ་དག་གི་བཏང་
འཛིན་ཚང་མ་བོད་གཞུང་རང་ནས་གནང་དགོས་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་དུས་ནས་བཅའ་ཡིག་དང་
མཁན་པོ་བསྐོ་འབེབས་སོགས་གནང་ལམ་ཡོད་པས་ད་ནས་བཟུངས་བལྟ་རྟོག་གནང་རྒྱུ་ཡིན་
ཚུལ་ཡིག་ཐོག་གསུངས་པས་མ་ཚད། བོད་དམག་གསར་བསྐུལ་བྱས་ཏེ་ས་མཚམས་བརྟན་
སྲུང་བྱེད་རྒྱུའི་འཆར་རྩིས་ཡོད་པ་དང། ནང་དོན་འཇུན་སྒར་ལའང་མཐུན་ལམ་བྱེད་མིའི་མི་སྣ་
འགྲུལ་བཞུད་བྱས་པའི་ནང་གནས་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་རྟོགས་ཏེ་ལྷ་སྡོད་ཏཱ་ཞིན་གཉིས་ནས་པི་ཅིང་
དུ་གསང་སྟབས་སྙན་སྒྲོན་བྱས་ཏེ་ལན་གསལ་མ་འཁོར་གོང་བོད་གཞུང་ལས་བྱེད་གཙོ་གནད་
འགའ་ཤས་ནས་སྲིད་སྐྱོང་ལ་མི་དགའ་བ་ཡོད་པ་དེ་ཚོར་བློས་བཀལ་ཏེ་ལྕགས་རྟ་་ཟླ་་
ཚེས་་ཉིན་ཏཱ་ཞིན་ཕུ་ཆེན་དང། ལབ་ཏུ་གཉིས་ནས་མན་ཇུ་་གོང་མས་སྲིད་སྐྱོང་ལ་ཆེ་
རྟགས་ཆོ་ལོ་དང། ཕྱག་རྟགས་རྒྱ་ཆེ་འབྱོར་བས་ཕེབས་དགོས་ཞེས་ལྷ་ལྡན་ཁྲོམ་གཟིགས་
ཁང་དུ་གདན་ཞུ་བྱས་པར་ཐུགས་སྣང་མེད་པར་ཕེབས་ཏེ་ཞབས་གྲས་བྱིངས་རྒྱལ་སྒོའི་ཕྱིར་
བཞག་ཐོག་ཞབས་གྲས་གཉིས་བཅས་རྒྱལ་སྒོ་ནང་མར་ཕེབས་ཉིད་གབ་ཡིབ་བྱས་
བསྒུགས་བསྡད་པའི་རྒྱ་དམག་ནས་འཇུས་ཏེ་ངོ་གཡོག་གསུམ་ཀ་རྒྱ་དམག་མང་པོས་ལག་
རུབ་ཀྱིས་བཀྲོངས་པ། རྒྱལ་སྒོའི་ཕྱིར་སྡོད་ཞབས་གྲས་བྱིངས་ནས་ཤེས་མ་ཐག་དགའ་ལྡན་
ཁང་གསར་དུ་བསྐྱོད་དེ་མགྲོན་གཉེར་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་དང། སྲང་སྦུག་པ། དཔལ་
གྲོང་ཤར་ ཤག་  པ། སྡིང་ཁ་ཆོས་མཛད། ཡར་སོར་གཉིས་སོགས་ནས་ལམ་སེང་

[570] སྐུ་སྲུང་སྡོད་ཁང་ཁྲོམ་གཟིགས་ཁང་
མཐའ་བསྐོར་ཞིང། དེ་འབྲེལ་ལྷ་སའི་ནང་སྡོད་རྒྱའི་ཞི་དྲག་གི་ལས་བྱེད། ཚོང་པ། ཟ་ཁང་
རྒྱ་སྤྲང་ཡན་རྒྱ་རིགས་མིག་གིས་མཐོང་ཚད་བསད་པར་ཨམ་བན་གྱི་ཟླ་བོ་གཉིས། བི་ཆའི་ཆི་
ཕོགས་དཔོན། ཚོང་པ་དང། ཟ་ཁང། དམག་ལྷག་བཅས་མི་གྲངས་ཕོ་མོ་ཉིས་བརྒྱ་བཞི་
བཅུ་ཞེ་བདུན་རྣམ་ཐར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་བ། སྐོར་ཆས་རྫུས་ཀྱིས་རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་སྐྱབས་ཞུར་འབྱོར་པ་དེ་དག་ལས། ཏཱ་ཞིན་གཉིས་
ཀྱིས་གཙོས་རྒྱ་མིའི་ཞི་དྲག་ཚོང་རིགས་ཡོད་ཚད་ཆུ་ཚོད་འགའ་ཤས་ཀྱི་རིང་ལ་རྩ་མེད་བཏང་
བ་དང། ད་དུང་རྩེ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོའི་བདེ་ཡངས་ཤར་དང། སྟག་སྒོ་རྒྱབ་བཅས་པར་བོད་
དམག་དང། མི་དམངས་མང་པོ་ཡོང་སྟེ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་རྣམས་རྩིས་སྤྲོད་
དགོས་ཚུལ་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་བྱས་འདུག་ཀྱང། བདེ་ཡངས་ཤར་གསུམ་སྐས་འགོར་་རྒྱལ་
དབང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་དངོས་ཕེབས་ཏེ་དམག་མི་དང་མི་དམངས་ཚང་མར་ཞི་འཇམ་དགོས་པའི་བཀའ་
སློབ་དང། ལྷ་ཞོལ་གྱི་ས་འགག་རྣམས་སུ་ཞི་འཇམ་དགོས་པའི་རྩ་ཚིག་སྦྱར་འགྲེམས་དང་
ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཆེན་ནོ་མི་ཧན་ཕེབས་ཏེ་མི་དམངས་ལ་བཀའ་སློབ་གནང་བར་སྐབས་དེར་མི་
དམངས་འགའ་ཤས་ནས་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་ཡང་ཚིག་ངན་ཞུ་བ་དང། རྩ་ཚིག་དབྲལ་བ་སོགས་
བྱས་འདུག་
སྲིད་སྐྱོང་ཏཱ་ལའི་བཱ་ཐུར་འགྱུར་མེད་རྣམས་རྒྱལ་ཏཱ་ཞིན་གཉིས་ནས་གཡོ་
ཐབས་ཀྱིས་བཀྲོངས་པའི་གནས་ཚུལ་གསན་མ་ཐག་་གོང་ས་མཆོག་ནས་གནས་སྐབས་ཛ་
དྲག་རིང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབུ་འཛིན་དུ་དགའ་བཞི་ རྡོ་རིང་  གུང་པཎྡི་ཏ་མགོན་པོ་དངོས་གྲུབ་རབ་
བརྟན་ལ་བསྐོ་གཞག་སྩལ་བ་དང། ལྷ་ཞོལ་གྱི་མི་དམངས་རྣམས་ནས་་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་
བཀའ་ལ་བརྩི་འཁུར་གྱིས་ཟིང་ལངས་རིམ་པས་ཞི་འཇགས་བྱུང་མཚམས། སྲིད་སྐྱོང་དེ་ཉིད་ཀྱི་

[571]
སྒར་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་བྱོལ་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེ་བདོག་གི་རྣམ་པ་ཤར་བར་བརྟེན། གུང་པཎྜི་ཏ་ནས་
རྒྱ་ཁྱབ་ཚང་མར་ཞི་འཇགས་དགོས་པའི་ཐོག་སྲིད་སྐྱོང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞབས་གྲས་མགྲོན་གཉེར་བློ་
བཟང་བཀྲ་ཤིས། དཔལ་གྲོང་ཤར་པ། སྲང་སྦུག་པ་སོགས་ས་གནས་གང་དུ་འབྱོར་ཡང་
འཛིན་བཟུངས་དགོས་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་བཀོད་རྒྱ་གནང་བ་ལྟར་འཛིན་བཟུངས་ཀྱིས་བྱེད་གཙོ་
རྣམས་ལྷ་ལྡན་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་སྒོ་རྭའི་ནང་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཚར་གཅོད་དང། དཱ་ལའི་བཱ་
ཐུར་གྱི་སྲས་དར་རྒྱས་ཚེ་རིང་དང། ལྕམ་བགྲེས་གཞོན་སོགས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྒྱང་ཕུང་ལ་
བཏང་འདུག་
སྲིད་སྐྱོང་ཝང་དཱ་ལའི་བཱ་ཐུར་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་ལ། ་རྒྱལ་ཚབ་ནོ་མི་ཧན་
ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་སེར་སྨད་མཁན་ཟུར་དད་པ་མཁན་པོ་བློ་བཟང་ཐུགས་རྗེས་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་དད་པའི་སྒོ་བྱེད་སྨད་ཆ་བ། ཐར་དུ། དཱ་ལའི་བཱ་ཐུར་གྱིས་ལྕགས་རྟ་བར་ལོ་འཁོར་བཞིར་སྲིད་
བསྐྱངས། དགེ་ལྡན་ཚོགས་ཆེན་དང། གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག་གི་འདུ་ཁང་གསར་བཞེངས། ལ་
མོ་བྱང་ཆུབ་ལྕོག་ལ་རྒྱ་ཕིབས་སོགས་བཞེངས། དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ལ་སྲི་ཞུ་ཆེ་ཞིང། དགའ་
ལྡན་དུ་སྟག་རྩེ་གྲུབ་མཆོད་གསར་འཛུགས། བཙན་བརྗིད་ཆེན་པོས་ཁྲིམས་ནོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་
ཡང། ཅུང་མ་བརྟག་པའི་དཔའ་ཐལ་ཆེ་བ་སོགས། ཡུལ་གཉན་དག་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲས་
བུར་རྒྱ་ཁྲིམས་ཀྱིས་རྐྱེན་དབང་དུ་སོང། དེ་ཡང་དཔའ་མཛངས་བརྟུལ་ཕོད་པའི་བློ་གྲོས་ཅན་
དང། བསྟན་འགྲོ་སྦྱི་ལ་དགེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནའང། གཅིག་ཏུ་སྙིགས་མ་ལྔ་བདོའི་
རང་མདངས་གསལ་བའི་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཆེས་ཆེར་རྒྱས་ཤིང། སྐྱེ་རྒུའི་བསོད་ནམས་
དམན་པའི་དབང་དང། གཉིས་སུ་སྐྱེ་བོ་ཡིད་སྲུབ་བདག་པོའི་མདའ་ལྔ་སྙིང་དུ་ཟུག་པས་
བརླམས་ཤིང། འཕྲལ་ཡུན་གྱི་ཕན་བདེ་འཇོམས་པའི་ལོག་སྨོན་གྱི་མཐུ་གྲུབ་པ་དག་གིས་
[572]
ཞེས་གསལ་བ་ནས། སྲིད་སྐྱོང་དཱ་ལའི་བཱ་ཐུར་འགྱུར་མེད་རྣམ་རྒྱལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་ལོ་འཁོར་བཞི་
གནང་རིང་མཐོན་པོའི་རིགས་ལ་གཉའ་གནོན་གྱི་སྡང་ཟུག་དང། རྒྱུན་དུ་ཀུན་སྤྱོད་དྲག་ཤུལ་
ཆེ་ཙམ་མ་གཏོགས། མི་སེར་ཁྱེར་དམན་ལ་རྟག་ཏུ་བྱམས་གཟིགས་ཀྱིས་ཁྲལ་བཟོ་ཁུངས་
འཇུག་དང། ཁྲལ་ཁྱོག། ཁྲིམས་ཁྱོག་བྱུང་རིགས་ལ་འཕྲལ་འཕྲལ་བལྟ་རྟོག་ཐུབ་ཅིང། བོད་
ནང་ཡོད་པའི་རིས་མེད་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཞབས་ཏོག་སྨོས་མེད་ཐོག་རྒྱ་སོགས་གི་ཡུལ་
གྲུར་ཡོད་པའི་ནང་བསྟན་ལའང་ཉམས་ཆག་གྱུར་ཚུལ་གསོ་ཐབས་ལ་ཐུགས་འཁུར་ཆེ་ཞིང། ལྷག་
པར་དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་དེའི་ནང་ཡབ་དུས་ཐེ་གུ་སྣེ་ཤོར་བྱུང་བའི་རྒྱའི་དཔོན་དམག་མང་ཆེ་བ་ཕྱིར་
སློག་ཐུབ་པ་དང། འཕྲོས་བསྡད་ནས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཕྱི་ནང་གང་ལའང་ཐེ་ཐོག་བྱུས་འཁྲི་
ནམ་ཡང་བྱས་མི་ཆོག་པའི་མན་ཇུ་་གོང་མའི་ས་ནས་ཡི་གེ་བླངས་པས་མ་ཚད། ད་དུང་འཕྲོས་
ལུས་རྣམས་རིང་པོར་མིན་པར་ཕྱིར་འབུད་ལ་འབད་བརྩོན་དང། རང་ཡུལ་ལ་དྲག་པོའི་ཤུགས་
ཚད་ལྡེང་ངེས་ཤིག་བཟོ་རྒྱུའི་དགོངས་བཞེད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ཀྱང། རྒྱ་བོད་ཀྱི་ལས་བྱེད་
གནད་ཡོད་ཁག་ནས་སྐུ་མཆེད་ནང་ཚགས་དབར་དཀྲུག་ཤིང་དབྱེན་སྦྱོར་བྱས་པའི་ཉེར་ལེན་
གྱིས་རང་གི་གཅེན་པོ་མངའ་རིས་གུང་བཀྲོངས་པའི་མཚན་ཤས་ཆེ་ཁར། དབང་བྱར་བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་ཞབས་འབྲིང་ཉམས་མྱོང་ཅན་རྣམས་ལ་སྡང་ཟུག་ཆེ་དྲག་པས་དགོས་གལ་ཆེ་སྐབས་
འཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་ཞུ་མཁན་མ་བྱུང་བའི་སྐྱོན་ལྷག་བྱུང་བ་ལས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བསྟན་ཆབ་སྲིད་
ཀྱི་དོན་ལ་སྐུ་སྲོག་གཏོང་ཕོད་པའི་་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔའ་བོ་སྙིང་སྟོབས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་ཐེ་
ཚོམ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཞིག་གོ་
བོད་ལྗོངས་སེར་སྐྱ་སྤྱི་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་ལྕགས་
ལུག་་ལོར་ཀུན་མཁྱེན་་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་མཆོག་ནས་ཆབ་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་

[573]
 རྡོ་རིང་  གུང་པཎྜི་ཏ་དང། ཕྱག་རོགས་ལྟ་བུར། ཛ་སག་མདོ་མཁར་བ་ རག་ཁ་ཤག་
ཞབས་དྲུང་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ། ཛ་སག་ཐོན་པ་ བླ་བྲང་རྙིང་པ་  སྲི་ཆོད་ཚེ་བརྟན། སེར་མོ་བ་
མགྲོན་གཉེར་དར་ཧན་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་ འབྲོང་རྩེ་བ་  བཅས་ལ་བསྐོ་གཞག་དང། བཀའ་
བློན་རྣམས་ལ་ཆེ་བའི་རྟགས་སུ། བཀའ་ཤག་དྲུང་ཡིག་གཞིས་རྩེ་བཀྲས་མཐོང་བ་དང། ལྷ་
ས་ཚ་ཚུལ་བ། མལ་གྲོ་ཁྲོན་པ་རྒྱབ་པ། བཀའ་མགྲོན་སྙེ་ཐང་བདེ་སྐྱིད་གླིང་པ། བཀའ་
བློན་སོ་སོར་འགག་པ་བསམ་ཡས་ལྷ་ཁང་པ་སོགས་ལ་བསྐོ་གཞག་སྩལ་ཏེ། ལྕགས་
ལུག་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་བཀའ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་གསར་མཇལ་ཞུས། བཀའ་ཤག་
གི་དམ་ཕྲུག་བདེ་སྐྱིད་བཀའ་ཤག་དམ་ཕྲུག་བདེ་སྐྱིད་མར་རྒྱ་ཞེན་ཅན་རེ་ཟུང་ནས་བརྗོད་ཀྱི་མེད་དམ། གང་ལྟར་བདེ་སྐྱིད་ཟེར་བ་དེ་བཞིན་སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་གོང་མ་བདེ་སྐྱིད་རྒྱལ་པོའི་མཚན་རེད། ཅེས་ཟེར་མཁན་འདུག་པས་ཡིན་ནམ་ཞེས་ང་རང་ལ་འདྲི་མཁན་བྱུང་བ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་གི་ནོར་
འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། མན་ཇུ་་གོང་མ་གཉིས་པ་ཁང་ཤིའི་ལ་བོད་པས་བདེ་སྐྱིད་རྒྱལ་པོ་ཟེར་བ་དེ་ནི་སྦྱི་ལོ་་བར་
རྒྱལ་ཁྲིར་འཁོད། དེའི་སྲས་ཀྱི་སྲས་མན་ཇུ་གོང་མ་བཞི་པ་ཆན་ལུང་བོད་པས་ལྷ་སྐྱོང་ཞུ་བདེ་སྦྱི་ལོ་་བར་རྒྱལ་ཁྲིར་འཁོད་པས་
བཀའ་ཤག་འཛུགས་སྐབས་གོང་མ་ཆན་ལུང་ངམ་ལྷ་སྐྱོང་གི་དུས་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་མ་བརྟག་པའི་བབས་བཅོལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་
ཐམ་ཁའི་ཞལ་རིས་བདེ་སྐྱིད་ཆེ་བ་ནི། ་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས་བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་ཐུགས་སྨོན་མཚམས་སྦྱོར་དང་
བཅས་ཞལ་རིས་དེ་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །མར་་གོང་ས་མཆོག་གིས་ཐུགས་སྨོན་མཚམས་སྦྱོར་དང་བཅས་བཀའ་
བློན་ཐུན་མོང་གི་ཕྱག་ཏུ་གསོལ་རས་སྩལ་ཏེ། བཀའ་ལས། གུང་ནོ་ཡོན་པཎྡི་ཏ་ཡོད་མུས་
ཐོག་བཀའ་བློན་ཞབས་དྲུང་བཅས་སྐྱ་སེར་གསུམ་པོ་ཡང་དྲག་རེས་འདེམས་བསྒྲུགས་ཀྱིས་
བསྐོས་པ་ལས། འདོད་ཞུ་དོག་འཚང་བྱས་པ་སོགས་མིན་པ་དང། བཀའ་བློན་ལས་འཁུར་
འདི་བཞིན་དོན་དུ་སྲིད་སྐྱོང་གི་གནས་དང་ཁྱད་པར་མེད་གཤིས། སྔ་དུས་ཀྱི་བཀའ་

[574] ཕོ་ལྷ། ང་ལུམ་སྦྱར་གསུམ་ལྟ་བུ། ལྟར་ཡུལ་ཞེན་འཐེན་འཁྱེར་དང། རང་འདོད་ཞེ་བཞག་སོགས་དྲང་ཚུགས་མི་ཟིན་
པའི་རིགས་གཏན་ནས་མི་མཛད་པར། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་དང། མངའ་འབངས་ཀྱི་
འཚོ་སྐྱོང་བཅས་ལ་ཚང་མས་བསམ་པ་གྲུ་ནང་མཛད་ཕྱིན། ངོས་ནས་ཀྱང་བུ་ཚ་རུས་རྒྱུད་ཀྱི་
བར་ལ་འདི་ཕྱིར་དགེ་བའི་་སྐྱབས་འཇུག་བྱེད་ཅིང། ལྷག་དོན་སྲིད་ཀྱི་བགྱི་བའི་ཁ་བཀོད་
ངེད་དགེ་སྦྱོང་གི་བྱེད་རྒྱུ་འདི་བཞིན་བསྟན་པའི་མིག་ལྟོས་ལ་གནོད་ཅིང། རང་སེམས་ཤིན་
ཏུ་འཚེར་བ་བཅས། ཕྱིན་ཆད་ནས་གལ་ཆེ་དམིགས་བསལ་གྱི་རིགས་མ་གཏོགས་དེ་བྱིངས་
ཚང་མ་ཁྱེད་རང་རྣམས་ལྷག་བསམ་རྨ་མེད་པས་ཡིན་ལུགས་དྲང་པོའི་གཞུང་བསྲང་གི་གསུང་
མོལ་ཐོག་ནས་ཐག་ཆོད་པ་མཛད་དགོས། ཞེས་བཀའ་སློབ་ཀྱང་སྩལ་བ། ཞུ་ལན་དུ། གུས་
འབངས་རྣམས་ནས་ཞབས་འདེགས་སུ་གྱུར་པའི་བློ་གྲོས་ནུས་སྟོབས་གང་ཡང་མ་མཆིས་རུང་
རྗེ་བླ་མ་མཆོག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ་བྱ་གཞག་གང་ཅི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་
བློ་ནུས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་སྤོབས་པ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཟོལ་མེད་ཞུ་ཞིང། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། ་གོང་
ས་་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་སྲུང་མཐུ་རྩལ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་དཔྱད་དྲག་པོས་ཚར་
གཅོད་པ་གདོན་མི་ཟ་ཞིང། ་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ནས་ཀྱང་བདག་ཅག་གི་ཞབས་འདེགས་
སྒྲུབ་པ་བྱས་པ་དོན་ལྡན་དུ་འགྱུར་བའི་་སྐྱབས་འཇུག་དུས་ནམ་ཡང་གཡེལ་བ་མེད་པ་ཐུགས་
རྗེས་གཟིགས་དགོས་ཞེས་ཕྱག་འཚལ་དང་བཅས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང། དམ་བཅའ་ཕུལ་རང་གི་སྤྱོད་ཚུལ་བརྗོད་པ་ཟོལ་མེད་ངག་གི་རོལ་མོ་བ་
འདུག་དེ་ནས་བཟུངས་དཀའ་ཤག་བཀའ་བློན་གྱི་ལྷག་ཚོགས་དེར་བཀའ་ཤག་དང། བཀའ་བློན་ཚོར་སྐབས་རེ་ཞབས་པད་དང། སྐབས་རེ་་ས་དབང་
ཡང་ཟེར་བ་རེད། ཤག་ནས་བོད་ཀྱི་ཞི་དྲག་ཕྱི་ནང་གང་སྦྱིར་ཁྱབ་འདོམས་

[575]
བཀའ་ཤག་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོའི་སྐོར། དེང་དུས་ཉེ་འབྲེལ་རྒྱལ་
ཁབ་ཁག་གི་བློན་ཆེན་ལྷན་ཚོགས་ ཅབིནེཏ་དེཔྟ་  ནས་གལ་ཆེ་དམིགས་བསལ་རིགས་
ལྷན་ཚོགས་གྲོས་བསྡུར་གྱི་ཐག་གཅོད་དང། དེ་མིན་བློན་ཆེན་སོ་སོར་དམིགས་བསལ་གྱི་
ལས་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དབང་བྱ་གཙང་མ་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་པ། ཕྱི་ནང། ཞི་དྲག་ལས་
དོན་ཆེ་ཕྲ་ཡོད་ཚད་བཀའ་བློན་ཚང་མ་མཉམ་ཚོགས་མོལ་བསྡུར་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་
ཚོགས་འདུ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། ལས་དོན་དེ་རང་བྱས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་བསྐྱངས་པ་དང་
དེ་ལ་རྗེས་སུ་བལྟ་དུས་ཕན་གནོད་གཉིས་བྱུང་ཡོད། གལ་ཆེ་ཛ་དྲག་གི་སྐབས་སུ་འཕྲལ་
འཕྲལ་ཐག་གཅོད་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་འགོར་འགྱངས་དང། སྤྱི་དོན་ལ་ཕན་ངེས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡག་
པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་ཚང་མ་དགོངས་པ་མ་མཉམ་པས་ལས་དོན་ལག་ཏུ་ལོན་མ་ཐུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་དང་
དེའི་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། བཀའ་བློན་གཅིག་གིས་རང་འདོད་ལྟར་ཐག་གཅོད་བྱེད་ས་མེད་པ་དང་
དྲང་པོ་ཡོད་མེད་ལ་བཏང་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་པ། བཟའ་འདོད་ལྐོག་རྔན་མི་བྱེད་པར་ཡང་ཕན་ཁྱད་
ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད་
ཝང་འགྱུར་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་དབུས་གཙང་ས་ཞིན་གི་བདག་པོ་ཚོར་
ཆ་བསྲེས་ཀྱིས་འཛུགས་བཞིན་པའི་དམག་མི་རྣམས་བཀའ་ཤག་ནས་གཏན་སྡོད་རྒྱ་སྦྱོང་དམག་མིར་ངོས་འཛིན་གྱིས། དབུས་ནས་དམག་མི་ཆིག་སྟོང་ཐམ་པར་དབུས་མདའ་དཔོན་
གཉིས་དང། སྟོད་གཙང་གཉིས་ནས་དམག་མི་ཉིས་སྟོང་ཐམ་པར་གཙང་མདའ་དཔོན་
བཞི་བཅས་བསྐོ་གཞག་གིས་གཏན་འཇགས་དམག་སྒར་དང་པོ་དེ་བཟོས་པ་རེད་
མི་རིང་བར་སླར་ཡང་རྒྱ་ནག་ནས་མན་ཇུའི་བན་ཨ་ལི་ཨམ་བན་དང། ཙོང་ཐུ་
ཚེ་གུང་ཡེ། རྣམ་རྒྱལ་ཨམ་བན། ཇོའུ་ཨམ་བན། སྲུང་དམག་ལྔ་བརྒྱ་དང་བཅས་འབྱོར་

[576] ལབ་ཏུ། ལས་བྱེད། དམག་
མི་བཅས་རྐྱེན་འདས་སུ་སོང་བའི་དྲན་རྟེན་ལྷ་ཁང་ཆུང་ངུ་ཞིག་བཞེངས། བན་ཨ་ལི་ཨམ་བན་
དང། རྣམ་རྒྱལ་ཨམ་བན་ལས་བྱ་སྲུང་དམག་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་བཅས་རྒྱ་བོད་མཆོད་ཡོན་གྱི་
འབྲེལ་ཞུར་ལྷ་སར་བསྡད་དེ་དེ་བྱིངས་དཔོན་དམག་རྣམས་ཕྱིར་ལོག་བྱས། སྲིད་སྐྱོང་དཱ་ལའི་
བཱ་ཐུར་ནས་རྒྱ་ནག་དང། སོག་ཡུལ་ནང་ནང་པའི་དགོན་པ་དང། ལྷ་ཁང། ཆོས་བཅས་
ལ་ཉམས་ཆག་གྱུར་ཚུལ་གླེང་སློང་གནང་བའི་འབྲས་བུར་་གོང་མ་ཆན་ལུང་ནས། ཏཱ་ལའི་བླ་
མ་རིན་པོ་ཆེར་བོད་གཞུང་ནས་ཆོས་སྤེལ་འཛིན་སྐྱོང་ཐུབ་ངེས་ཀི་བླ་གྲྭ་རྒྱ་ནག་ཏུ་གཏོང་གནང་
སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་དོན་ལྟར། རྒྱུད་སྟོད་རབ་འབྱམས་པ་བློ་བཟང་ཤེས་རབ་དང། སེར་སྨད་
རབ་འབྱམས་པ་བློ་བཟང་རབ་བརྟན། བྱང་རྩེ་རབ་འབྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དར་རྒྱས་བཅས་
ཀྱིས་གཙོས་དགེ་བ་ཤེས་མཁས་དྲག་བཅུ་གཅིག་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཆོས་སྤེལ་དུ་བཀའ་མངགས་དང་བཅས་བརྫོང་བདའ་མཛད་
དབུས་གཙང་ནང་བལ་ཊམ་ལྷད་ཅན་མང་པོ་འགྲེམས་གཏོང་བྱུང་བར་
བརྟེན་བལ་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་བར་ལམ་བློ་གཟུ་བོར་མ་གནས་པ་དག་གིས་བལ་ཊམ་
ལྷད་ཅན་སྲོལ་གཏོད་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་མ་སོང་བར་ལྷད་མེད་འདོན་འགྲེམས་དགོས་པའི་བཀའ་
ཤོག་གནང་བ་དང། ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་དང། བློན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་
བུ་གཉིས་ནང་ཅུང་ཟད་མ་གཤིན་པའི་གནས་ཚུལ་གསན་འཕྲལ། ཕྱོགས་དེའི་རྒྱལ་བློན་ཚང་
མ་བདེ་འཇགས་ལུགས་ལེགས་དགོས་པའི་བཀའ་ཤོག་གནང་བར། ཁོ་རང་ཚོ་ནས་ནང་འགྲིགས་
གནང་མིར་བླ་མ་ཀཿ་ཐོག་པའམ། འབྲུག་པ་སྤྲུལ་སྐུ་གང་རིགས་ཤིག་གཏོང་གནང་ཡོད་པ་ཞུ་
མོས་སྐྱབས་ཞུ་འབྱོར་པ་ལྟར། ཀཿ་ཆོས་རྗེ་ཨོ་རྒྱན་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་ནང། ལ་དྭགས་ཁུལ་བཀའ་མོལ་གནང་བར་ཀཿ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་
ནོར་བུ་ཞུ་བའི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་འདི་ཡིན་ཞེས་གསལ། ཐོག་པར་བྱེད་སྒོའི་ལག་རྩ་དང་བཅས་ལ་དྭགས་ཕྱོགས་

[577] ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་ནས་སྔ་སོར་དགེ་ཚུལ་
གྱི་སྡོམ་བཞེས་སུ་ཕེབས་སྐབས་བཀའ་ཆོས་ཞུ་རྒྱུ་རྣམས་ཐོག་ཏུ་འཁེལ་བ་མ་བྱུང་བས་ད་ལམ་
ཆོས་ཞུར་ཅིས་ཀྱང་བཅར་ཆོག་པའི་་སྙན་སེང་གནང་དོན་ལྟར་ཆུ་སྤྲེ་་ལོ་དབུས་སུ་ཕེབས་
ཏེ་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གི་ཞལ་སྔ་ནས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེར་ཆོས་བཀའ། དབང་ལུང་
རྣམས་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་གནང་ཞིང། བསྟན་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དགོངས་
ཏེ་སྐུ་གོང་མའི་དུས་བཞིན་རིག་པའི་གནས་སྤྱི་དང། ལྷག་པར་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་དང་
སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་གསན་བསམ་མཐར་ཕྱིན་པ་མཛད་དགོས་དང། གཞན་ཡང་
ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་བླངས་དོར་རྣམས་ཕ་མས་བུ་ཚར་འདོམས་པ་བཞིན་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཞིང། ཞབས་
འབྲིང་རྣམས་ལའང་གཞུང་བླའི་དབར་འཐེན་འཁྱེར་ཕྱོགས་ཞེན་མེད་པར་སྤྱི་དོན་ལྷག་བསམ་
རྣམ་དག་གིས་འཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་སྩལ་
ལྷོ་འབྲུག་གི་སྡེ་སྲིད་ཤེས་རབ་དབང་ཕྱུག་་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ་གུས་
ཤིང། ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་ལུང་ཕན་ཚུན་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ལྷག་བསམ་ཆེ་བས་་རྒྱལ་དབང་
མཆོག་ལ་ཞབས་བརྟན་འབུལ་བ་དང། གོས་སྐུ་གསར་བསྐྲུན་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་བཟང་གོས་སོགས་
ཞུ་བར་དྲུང་ཡིག་པདྨ་ཅན་ངོ་གཡོག་འབྱོར་བ་གོས་སྐུའི་རྒྱུར་བཟང་གོས་ཡུག་ཆེན་ཆེས་མང་བ་དང། བཀའ་ལན་གནང་སྐྱེས་དང་བཅས་སྩལ་ཞིང། དེ་གའི་ལོ་རྗེས་མར་སྤུངས་ཐང་གཙུག་
ལག་ཁང་གི་རྒྱ་ཕིབས་གསར་བསྐྲུན་ལ་གསེར། ཟངས། དངུལ་ཆུ་བཅས་སྤུས་ཀ་ཞུ་མི་
ངོ་ཚབ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་འབྱོར་བ་གང་ཞུས་སྤུས་ཀ་དང། གསེར། ཟངས་སོགས་ཀྱི་
མཐུན་རྐྱེན་རྒྱ་ཆེ་ཡང་རིན་མེད་དུ་གསོལ་རས་གནང་བ་དང། རྗེས་སུ་གོས་སྐུ་དང། རྒྱ་ཕིབས་
སོགས་གསར་བཞེངས་རྣམ་དཀར་རྒྱ་ཆེ་བསྒྲུབས་པའི་རབ་གནས་ཐོག་ལེགས་སྐྱེས་གནང་
བར་རྩེ་དྲུང་གྲལ་འཕྲོས་པ་བཞི་སྡེ་ནོར་བུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེད་མངགས་བཀའ་ཤོག་དང། གནང་རྟེན་

[578]
ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ། གསེར་དངུལ་གོས་དང། ཇ་སོགས་གནང་སྐྱེས་བཟང་པོ་དང། བླ་མ་ཆེ་
བ་གཉིས་དང། སྤྱི་བླ། རྫོང་འགོ་སོགས་ལའང་གོ་བབས་ཀྱི་བཀའ་ཤོག་དང། གནང་
སྐྱེས། དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་མང་འགྱེད་སོགས་སྩལ་ཞིང། དེ་ཁའི་རྗེས་ཐོག་རང་དུ་འབྲུག་
སྡེ་སྲིད་ནས་ཆེད་མངགས་སྐུ་ཚབ་མི་སྣའི་གདོང་དེང་དུས་འགྲོ་མགོན་ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་ས་སྟེང་
ཡོངས་ལ་་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་དར་ཞིང། འགྲོ་བ་རྣམས་བག་ཡོད་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་འཚོ་
བས། སླར་མགོན་པོ་ཉིད་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བསྟན་པའི་སྙན་ཚིག་
གི་ལམ་ནས་དྲངས་པའི་ཞུ་ཡིག་དང། འབུལ་རྟེན་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་གསེར་སྐུ། ཆོས་རྒྱལ་
སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བཀའ་འབུམ་ཆ་ཚང། ལྕགས་ཕུར་དཀྲོལ་མ། ཉ་ཀླས་ནས་ཐོན་པའི་
རུས་པའི་དུང་གཡས་འཁྱིལ། ཀླུ་འཇིམ་དཔག་ཆེན་གྱི་མདེའུ་ཙམ། གདེང་ཅན་གཙུག་གི་
དབང་རིལ་སོགས་ཁྱད་ནོར་དང། བྱུ་རུའི་སྡོང་པོ། གསེར་མདའ་གཡུ་སྒྲོ་བྱུ་རུའི་ལྟོང་ཅན་
དངུལ་མདའ་ཆ། གསེར་དངུལ་སྤེལ་མའི་གཞུ་གཡུ་བྱུར་གྱི་ཕྲ་ལྡན། གསེར་གྱི་མཐེབ་ཀོར་
གསེར་དང་བྱུ་རུའི་ཕྱག་འཕྲེང། རྗེ་སྒམ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་ན་བཟའ་ཆ་ཚང། གསེར་དངུལ་གྱི་
ཊམ་ཀ་གཞན་ཡང་ལྷོ་ལྗོངས་དང། འཕགས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་ནོར་རས་ཟོག་སོགས་ལྟོས་ཆེ་
བ་ཕུལ་བ། ་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས་རྣམ་དཀར་ལེགས་གྲུབ་ཀྱི་བཀའ་ལན་སྙན་ཚིག་གི་ལམ་
ནས་ཕྱེ་བ་འཆི་མེད་གྲུབ་པའི་དབྱངས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྩལ་བ་དང། དེ་ཁའི་རྗེས་ཙམ་ལ་དཔོན་
སློབ་མཐོ་རིམ་མང་པོ་ཡང་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གི་མཇལ་ཕྱག་དང། ཇོ་ཤཀ་རྣམ་གཉིས་
སོགས་གནས་མཇལ་མཆོད་འབུལ་དུ་བཅར་བ་དཔག་བསམ་དད་པའི་སྙེ་མ་ནྣས་ནྦར། བཅས་སྐབས་དེའི་དུས་བོད་འབྲུག་གཉིས་ཧ་ཅང་
གི་མཐུན་ལམ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་འདུག་གོ་

[579]
འགྲེའི་ཚོང་ཁྲལ་འབབ་ལྕི་འབུལ་ལམ་ཞུ་དགོས་དེ་དག་གདན་ས་སྐུ་འབུམ་འདི་ཕན་བདེའི་རྩ་བ་
བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་མཆོག་བླ་ན་མེད་པའི་བཀུར་འོས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པས་མཆོད་ཐེབས་སུ་
ཇི་སྲིད་བར་རྩ་ཆག་གི་ཤེ་བམ་གནང་བ་དང། ཆུ་བྱ་་ལོར་མདོ་སྟོད་ལི་ཐང་ཐུབ་ཆེན་
བྱམས་པའི་དབུ་ཐོད་དུ་རྒྱ་ཕིབས་གསར་བཟོའི་མཐུན་རྐྱེན་གསེར། ཟངས་སོགས་རྒྱུ་ཆ་དང་
བཟོ་རིགས་མཁས་པ་དང། བཟོ་མིའི་གླ་ཆ་སོགས་ཚང་མ་གཞུང་གནས་ནས་སྩལ་ཞིང། བཟོ་
བོའི་དོ་དམ་དུ་སྔགས་རམ་པ་བློ་བཟང་བཟོད་པ་དང། ནང་གཟན་ཚེ་དབང་ལྷུན་གྲུབ་གཉིས་ཀྱང་
གཏོང་གནང་མཛད་
རིང་མོའི་དུས་ནས་ལོ་པཎ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་བཀའ་དྲིན་
ལས་བོད་འདིར་རིག་པའི་གནས་ལྔར་འཆད་ཉན་དར་རྒྱས་ཆེ་ཡང། བར་ལམ་ཉམས་ཆག་ཤིན་
ཏུ་ཆེ་བ་གྱུར་པས། ཀུན་གཟིགས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱམ་པའི་སྐུ་དུས་རིག་
གནས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་མང་པོ་གསར་འཛུགས་མཛད་དེ་དོན་གཉེར་ཅན་མང་དག་ཅིག་ནས་
སློབ་གཉེར་དགའ་རབ་བྱུང་ན་ཡང། བར་ལམ་ཆབ་སྲིད་ལ་འཕོ་འགྱུར་ཆེ་བས་ཉམས་ཆག་
སོང་འདུག་པ་རིག་གནས་འདི་དག་ཆོས་དང། འཇིག་རྟེན་གང་ལའང་མེད་དུ་མི་རུང་ཞིང་
ལྷག་པར་བོད་རང་གི་རིག་གཞུང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྷ་སྐུ་རྟེན་བཞེངས་ཀྱི་བྲིས་ཚུགས་
ཐིག་ཚད་ལག་རྒྱུན་གཞན་འགྲན་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་ཉམས་པ་ཡིན་ན་སླར་རྙེད་གསོ་དཀའ་བར་
དགོངས་ཏེ། ཤིང་ཁྱི་་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ནང། སྒྲ། སྙན་ངག། རྩིས་སྐར་ནག་
སྡེབ་སྦྱོར་བཅས་དང། ལཉྪན། ཝ་ཏྲུ་ལ་སོགས་པའི་ཡིག་རིག་དུ་མའི་རིག་གནས་སློབ་
གྲྭ་གསར་འཛུགས་མཛད་དེ་སློབ་དཔོན་ཚག་སྒུར་བ་སྐལ་བཟང་འཕྲིན་ལས་བསྐོ་གཞག་དང་
དེ་བཞིན་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོའི་ཞོལ་དུ་སྐུ་རྟེན་བྲིས་བཞེངས་ཀྱི་བཟོ་གྲྭ་འདོད་འཇོའི་དཔལ་འཁྱིལ་

[580]རྒྱ་ཁྱབ་བྲིས་ཚུགས་ཐིག་ཚད་ཁུངས་བཙུན་ལྡན་པའི་བྲིས་པ་དང་
བཟོ་རིགས་མཁས་པའི་དགེ་རྒན་ཁག་འབོད་འགུགས་ཀྱིས་དེ་དག་ལག་ལ་ཡོན་དང། ཏོག་
གནས། སྡོད་ཡུལ་སོགས་འདོད་བློ་ཚིམས་ངེས་གནང་སྟེ་བཟོ་གྲྭ་དང། དོ་དམ་བཅས་
དམིགས་བསལ་འཛུགས་གནང་མཛད་འདུག་པ་ནི་མཛད་རྗེས་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་འདུག་
ཤིང་ཕག་་ལོར། གློ་བོ་སྨན་ཐང་པའི་ཕ་སྤུན་དགེ་ལུང་པ་ཨོ་
རྒྱན་བདུད་འཇོམས་ཟེར་བ་ཛུམ་ལིའི་བློ་གཏད་ཡིན་པར་སྨན་ཐང་པ་རང་ནས་རེ་ཁེངས་ལ་
བརྟེན་གློ་པོས་རྐྱེན་ལམ་དུ་བཏང་བར། ཛུམ་ཛུམ་ལི་རྒྱལ་པོ་ནི། ལོ་རྒྱུས་རྙིང་པར་ཡ་རྩེའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བོད་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་གདུང་རྒྱུད་དང། ལྷ་ལྡན་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་ཐོད་དུ་
གསེར་འཇང་གི་གདུགས་ཕུལ་མི་ཡིན་ཚུལ་འབྲི་གུང་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་གྱི་མཛད་པའི་གངས་ཏི་སི་དང། མཚོ་མ་ཕམ་གྱི་
གནས་བཤད་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་ནང་གསལ། ལི་ནས་དེའི་རྒྱབ་ལངས་ཀྱིས་གློ་ཛུམ་འཁྲུག་ཟིང་
གི་རྣམ་པ་ཤིང་ཁྱི་་ལོ་ནས་བྱུང་བར། ཛུམ་ལི་ནས་གློ་བུར་བོད་གཞུང་ནས་བཀའ་དཔྱད་གནང་དགོས་ཞུ་ཡིག་ལན་མང་བ་དང། གློ་བོ་ནས་ཀྱང་ཛུམ་ལིས་འོས་མིན་གྱི་དཔུང་བཅུག་
བྱུང་བར་འཐབ་ཡ་མི་བྱེད་ཐུ་མེད་ལ་གཞུང་ནས་དམག་རོགས་དགོས་ཚུལ་ཞུ་མི་ངོ་ཚབ་ཆེད་
འབྱོར་ཐོག་ཞབས་བསྐུལ་སྙན་ཞུ་བཅས་སྔ་རྗེས་དུ་མར་ཕུལ་འབྱོར་ལ། དམག་རོགས་
སོགས་མི་འོས་པའི་ལས་དེ་རིགས་དོན་སྨིན་གནང་ཐབས་མ་བདེ་ཞིང་ འོན་ཀྱང་གློ་ཛུམ་
གཉིས་ཀ་འདི་གཞུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་སྐྱོང་འོས་མ་ཟད། ཕྱོགས་དེ་དག་གི་འགྲོ་བའི་
ཕན་བདེར་དགོངས་པས་ལེགས་སྤེལ་ཉེས་འགོག་བྱེད་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཆེད་མངགས་སྩལ་རྒྱུའི་
བཀའ་མངགས་ཕེབས་པ་ལྟར། ངོར་མཁན་པོ་ལས་ཐོག་པ་དང། ས་དགའ་འགོ་པ་བདེ་
ཡངས་རབ་འབྱམས་པ་དགེ་འདུན་ཡར་འཕེལ་གཉིས་གདོང་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་རྒྱ་དང་བཅས་
མངགས་བརྫོང་མཛད་པ་བཞིན་ལེགས་སྤེལ་དན་འཁྱིལ་ཐོག་ཛུམ་ལི་རྒྱལ་པོ་ཕ་འདས་གཤིས་

[581] ད་ལམ་བདག་ཚོའི་ལུང་པ་དཀར་པོར་གཏོང་མཁན་
བཀའ་དྲིན་ཅན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཁྲི་བཀོད་བརྩེ་བས་གཟིགས་དགོས་ནན་
གྱིས་ཞུ་འདུག་ཚུལ་ངོར་མཁན་པོ་དང། ས་དགའ་འགོ་པ་གཉིས་ལེགས་སྤེལ་གཏན་འཁེལ་
གྲུབ་པའི་མཇལ་ཕྱག་ཏུ་འབྱོར་སྐབས་ཞུས་པར། གཞན་ཕན་དུ་དགོངས་ཛུམ་ལིའི་ཞུ་ནན་ལྟར་
ལེགས་སྤེལ་བ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་ཚབ་རེ་ཁྲི་འདོན་དུ་ཆེད་མངགས་གནང་བའི་གདོང་ཁྲི་བཀོད་ཀྱི་
ལེགས་སྐྱེས་རྣམས་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང། སླད་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་སྲིད་དགེ་བ་བཅུ་དང་ལྡན་
པའི་སྒོ་ནས་བདེ་བར་སྐྱོང་དགོས་པའི་བཀའ་རྒྱ་དང། གནང་སྐྱེས། ཛུམ་ལི་ས་ཆེན་པོ་
བདེ་བར་སྐྱོང་བའི་ཐམ་ག་བཀྲ་ཤིས་དགེ་ཞེས་པ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་ལཉྪར་
བྲིས་པ་གྲུ་བཞི་དང། རྟགས་ཐེལ་སྒོར་མོར། ལཀྵིཾ། ཞེས་པ་ལཉྪར་བྲིས་པ་དམར་པོར་
འབེབས་རྒྱུ་ཆ་བསྒྲིགས། བཟང་གོས་ཀྱི་གྱོན་པ་སོགས་དང། སྲས་བློན་དང། གློ་བོ་དགེ་
ལུང་པ་སོ་སོར་ཡང་གསོལ་རས། ངོར་མཁན་པོ་དང། ས་དགའ་འགོ་པ་རབ་འབྱམས་པ་
གཉིས་ནས་ཀྱང་ལེགས་འདུམ་བགྱིས་འོས་ཚུལ་བཞིན་བྱུང་བར་མཚར་དགའ་གསོལ་རས་
གྱ་ནོམ་པ་བཅས་སྩལ། དཔག་བསམ་དད་པའི་སྙེ་མ་ན་
མདོ་སྟོད་ཁུལ་ཏྲེ་ཧོར་ཁང་གསར་དང། མ་ཟུར་གཉིས་ས་འདྲེས་ལ་
བརྟེན་ཕན་ཚུན་ཉེ་ལྟོས་རྒྱབ་ལངས་བྱེད་རེས་ཀྱིས་འཁྲུག་རྩོད་ཆེ་ཙམ་ཤར་བ། ཞི་འཇགས་
ཕན་བདེའི་བཀའ་ཁྱབ་དང། དོ་བདག་ཕན་ཚུན་གྱི་ཉེ་ལྟོས་སྡེ་དགེ་ས་སྤྱོད་པ་དང། རྒྱལ་རོང་ཁྲོ་
སྐྱབས་དཔོན་སོགས་ལའང་ནང་འགྲིགས་ཀྱི་ཕན་ཆར་བྱེད་པ་ལས། རྒྱབ་ལངས་ཀྱི་འཁྲུག་རྩོད་མི་ཆོག་
པའི་བཀའ་འཁོར་ཟབ་མོས་འདོམས་པ་ཆེད་གཉེར་དུ་སྩལ་བས་ཞི་འཇགས་ལེགས་པར་དཔག་བསམ་དད་པའི་སྙེ་མ་བ། བྱུང་

[582]
ནས་སྐུ་གཟུགས་ཧ་ཅང་གཅོང་པས་རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་གྱི་ཨེམ་ཆི་མཁས་དྲག་མང་པོས་བརྟག་
ཞིབ་ཀྱིས་གསོལ་སྨན་འབུལ་བཞེས་དང། སྨན་ཆུའི་འཕྲོད་བསྟེན་གནང་བ་དང། གཞུང་གནས་ནས་སྨོས་ཅི། དད་གུས་ཞལ་སློབ་སྒེར་བཅས་ནས་ཞབས་རིམ་རྒྱ་ཆེ་ཞུས་ཀྱང་དྭངས་
བསྐྱེད་མ་བཞེས་མུར། མེ་གླང་་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་མགོན་དང། གསོ་
སྦྱོང། གསུང་ཆོས་རྭ་བ། སྐམ་ཚོགས་སྨོན་ལམ། དམ་བཅའ་སོགས་ལ་ཉིན་ལྟར་དབུ་
ཚུགས་ཀྱིས་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་བས་སྐུ་འཁྲུག་ལྟ་བུས་བསྙུན་གཞི་ཇེ་ལོད་དུ་ཕེབས་ཏེ་དགུང་
གྲངས་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་ཕེབས་པ། ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་གསུམ་ཉིན་རྩེ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོར་གཟུགས་
སྐུའི་བཀོད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཐིམ་ཚུལ་བསྟན་འདུག་
་རྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནི། མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ལ་
གཟིགས་པ་ཡངས་པས་གསུང་ཆོས་དང། གསུང་མགུར། བསླབ་བྱ་སོགས་གསུང་རྩོམ་
མང་ལ། ལྷག་པར་འདུལ་བའི་དཔྱད་ཁྲིམས་ལ་སྲུང་བརྩི་ཆེ་ཞིང། རྒྱུན་དུ་ཐུགས་དམ་ཉམས་
བཞེས་མཐའ་དག་ཉིན་དགུང་གོང་ལ་གྲུབ་པར་མཛད་དེ། ཉིན་མོ་འི་གསོལ་ཚིག་གྲུབ་པ་ནས་
གསུང་ཆོས་ཁོ་ནས་དུས་འདའ་བ་ལས། ཉིན་མ་གཅིག་ཀྱང་རང་བཞིན་ལྷོད་བཞུགས་མི་མཛད་
པར་རྟག་ཏུ་ཆོས་མཐུན་བག་ཡོད་ལ་བཞུགས་ཤིང། མཐོ་དམན་སུ་ལའང་འཁོན་འཛིན་
མེད་པར་སྙོམ་ཆུང་ཁོ་ནར་བཞུགས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཀྱང། བར་དེར་སྲིད་སྐྱོང་སྔ་རྗེས་ནས་
ཅོ་འདྲི་སྙད་འདོག་གི་འོ་བརྒྱལ་ཇི་སྙེད་བྱུང་རུང། ཆགས་སྡང་འགོ་སྙོཾས་སུ་བཞུགས་པ་མ་ཟད་
སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཞེངས་པ། བོད་རང་ལུགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་རྒྱུན་གནས་སྲུང་འཛིན་
ཉེ་འབྲེལ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཆུང་ཚང་མར་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་མཐུན་ལམ་ཡར་རྒྱས་
གོང་འཕེལ་དང། ཆབ་འབངས་རྣམས་ལའང་མ་ཡིས་བུ་ལ་བརྩེ་བ་ལྟར་བསྐྱངས་པས་

[583]
དབྱངས་གཅིག་ཏུ་བསྟོད་བསྔགས་ཞུ་བའི་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་བྱུང་འདུག་གོ། །།

[584]
ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བརྒྱད་པ་དང། གོར་ཥའི་དམག་སྔ་རྗེས་བྱུང་བ་
༄༅། །་རྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་གཤེགས་མ་ཐག་
བཀའ་བློན་རྣམས་དང། སྐུ་བཅར་ཁག་གདན་ས་གསུམ་གྱི་སློབ་དཔོན། དྲུང་རིགས་སེར་
སྐྱ་རྣམས་གོ་བསྡུར་གྱིས་་རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་གདན་ཞུ་དང་འབྲེལ་དེས་སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་
འགན་བསྐྱེད་བཞེས་མ་གནང་བར་དེ་སྲིད་དུ་བླ་སྤྲུལ་ཞིག་་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་བསྐོ་གཞག་མཛད་ན་འོས་
འགབ་ཆེ་ཚུལ་བསམ་གྲོས་གཅིག་མཐུན་བྱུང་བར་བརྟེན་ཚང་མའི་སྤྱི་མོས་ལྟར་དེ་མོ་སྤྲུལ་སྐུ་ངག་
དབང་འཇམ་དཔལ་བདེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོར་ནོ་མི་ཧན་གྱི་ཆོ་ལོ་དང་བཅས་་སྐྱབས་མགོན་་རྒྱལ་བའི་
རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར། དེ་ནི་བླ་སྤྲུལ་ཁོངས་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་གནང་མཁན་ཐོག་མ་དེ་
ཡིན། ་རྒྱལ་བའི་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་མ་ཉམས་པར་བཞུགས་སུ་གསོལ་རྒྱུའི་མཆོད་སྡོད་གསེར་
སྦྱང་འབའ་ཞིག་ལས་གྲུབ་པ་བཞེངས་རྒྱུར་ཐུགས་ཐག་ཆོད་དེ་ལས་གྲྭ་ཚུགས་སྐབས། བཀྲ་ཤིས་
ལྷུན་པོ་ནས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་མཆོད་སྡོང་བཞེངས་རྒྱུའི་དམིགས་སྒོར་གསེར་སིལ་མ་སྲང་སྟོང་
ཕྲག་བདུན་དང། བལ་པོའི་གསེར་བཟོ་བ་མཁས་དྲག་འདེམས་བསྒྲུགས་ཀྱིས་མི་བརྒྱད་གཏོང་
གནང་བྱུང་བ་དང་བཅས་གསེར་སྤུས་ལེགས་ཐུར་སྲངས་ཆིག་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་
ལས་གྲུབ་པའི་གསེར་གདུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་མཆོག་བཀྲ་ཤིས་འོད་འབར་ཕྲ་རྒྱན་དུ་མས་ཕྱུག་པ་
གསར་བཞེངས་ཀྱིས་རྩེ་འཕགས་མཆོག་ལོ་ཀེ་ཤྭ་རའི་བཞུགས་ཡུལ་གནྡྷོ་ལའི་གཡས་ཕྱོགས་
སུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་
ས་སྟག་་ལོ་ནས་བོད་ལྗོངས་རྒྱ་ཁྱབ་ཡུལ་གྲུ་ཚང་མར་བྱིས་པ་
རྟགས་མཚན་བཟང་བ་གསར་བཙས་ལ་ཉམས་རྟོགས་བརྟག་ཞིབ་དང། བླ་ལྷར་བརྟག་ལུང་

[585] ལྕགས་སྦྲུལ་་ལོར་
རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་ལ་རྒྱ་ཁྱབ་རྫོང་གཞིས་ཁག་དང། ཆོས་སྡེ་ཁག་ནས་ཕུལ་བའི་བྱིས་
པ་རྟགས་མཚན་བཟང་རིགས་ཀྱི་མིང་གཞུང་འབྱོར་བ་དེ་སྐོར་གལ་གནད་ཆེ་བས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་
རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གདན་ཞུ་དང། མདོ་སྨད་ནས་ཆེད་ཕེབས་ལྕང་སྐྱ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་
སྒྲོན་མེ། རྒྱལ་ཚབ་ནོ་མི་ཧན་སོགས་བླ་སྤྲུལ་ཆེ་ཁག་དང། ལ་མོ། གནས་དགའ། བསམ་
ཡས་སོགས་གཞུང་བསྟེན་ཆོས་སྐྱོང་ཁག་བཅས་པར་བརྟག་ལུང་ཞུ་གནང་མཛད་པའི་ཁོངས་ནས་
བཟང་ཕེབས་བྱུང་བ་ཁམས། གཙང། འོལ་དགའ་བཅས་སུ་ཡོད་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་སྐུའི་
ཉེར་ཆས་དང། རྟགས་མཚན་སོགས་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་མིའི་མི་སྣ་ཁག་ཆེད་གཏོང་མཛད་པ་
ཕྱིར་འཁོར་ཁོངས་ནས་ས་སྟག་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་གཙང་ཐོབ་རྒྱལ་ལྷ་རི་སྒང་དུ་བཙས་
པའི་བྱིས་པ་དེར་ཕལ་ཆེར་བཟང་ཕེབས་རྩེ་མཐུན་བྱུང་བར་བརྟེན་སླར་ཡང་གསོལ་དཔོན་གྲགས་པ་
མཐའ་ཡས་དང། མགྲོན་གཉེར་ཡོན་ཏན་ལེགས་གྲུབ། རྩིས་དཔོན་སྦྱོར་ར་བ་ཕུན་ཚོགས་
གསུམ་གདོང་སྐུ་གོང་མའི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་དང། སྐུའི་ཉེར་ཆས། ན་བཟའ་སོགས་ངོ་འདྲ་
འཁྱེར་ཏེ་བརྟག་དཔྱད་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་པར་ཚང་མ་འཁྲུལ་མེད་ངོས་འཛིན་མཛད་པར་བརྟེན་
ཚང་མས་དེ་རང་ལ་་སྐྱབས་མགོན་་རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུར་ཐག་བཅད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་
དགོངས་པ་རྩེ་མཐུན་བྱུང་གཤིས་དེ་དོན་རྒྱལ་ཚབ་ནོ་མི་ཧན་དང། བཀའ་ཤག་ནས་བོད་ལྗོངས་
མངའ་སྡེ་ཡོངས་ལ་གཏམ་སྙན་གྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱང་མཛད། རྒྱལ་མཆོག་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོའི་སྐོར་ཕལ་ཆེ་བ་སྲིད་སྐྱོང་དེ་མོ་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནས་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་འཛམ་གླིང་
མཐའ་གྲུ་ཡངས་པའི་རྒྱན་ལ་གཞི་བཅོལ་བྱས་པ་ཡིན། ནོ་མི་ཧན་ནི་སོག་པོའི་གོ་གནས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཟེར་
ལྕགས་སྦྲུལ་་ཟླ་བ་དང་པོའི་ནང་ཐོབ་རྒྱལ་ལྷ་རི་སྒང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་
པའི་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཕེབས་ཏེ། ཚེས་་ཉིན་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་

[586]
ཞེས་པའི་མཚན་གསོལ་མཛད། ་རྒྱལ་བའི་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དབུས་ཕྱོགས་སུ་གདན་
ཞུར་རྒྱལ་ཚབ་དེ་མོ་ནོ་མི་ཧན་དང། བཀའ་བློན་གུང་པཎྜི་ཏ། བཀའ་བློན་ཛ་སག་ཏཱ་བླ་མ་
མན་ཇུའི་སྐུ་ཚབ་ཇིས་ཨམ་བན་སོགས་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་འབྱོར། སྔར་ལམ་
གྱི་མཛད་སྒོ་རྒྱ་ཆེ་བསྟར། ཚེས་་ཉིན་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནས་ཕེབས་ཐོན། རོང་ལམ་བརྒྱུད་སྙེ་ཐང་བདེ་བ་ཅན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། དེར་རེ་ཞིག་བཞུགས་འཇགས་གནང། ཡོངས་འཛིན་
ཕུར་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པ་དང། བྱ་ཁྱུང་པ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་གཉིས་ནས་མཛད་དེ་
སྐུ་ནའི་བབས་དང་བསྟུན་པའི་གསན་སྦྱོང་དབུ་འཛུགས་གནང། ཆུ་རྟ་་ཟླ་་ཚེས་་
ཉིན་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་དབུས། རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་གྱི་ཆེ་རྒུའི་ཆིབས་བསུ་རྒྱ་
ཆེ་དང་བཅས་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏཱ་ལའི་གསེར་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། དེ་ནས་ལོ་གསུམ་རྗེས་
སུ་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་སྡོམ་འབུལ་གནང་མཛད་
འབྲུག་སྡེ་སྲིད་ཤེས་རབ་དབང་ཕྱུག་ནས། རྒྱལ་ཚབ་ནོ་མི་ཧན་དང་
བཀའ་ཤག་བཅས་པར་ཞུ་ཡིག་རྟེན་སྦྲག་བཅས་མཚན་ཉིད་སློབ་དཔོན་རྒྱ་མཚོ་དང། མི་དྲག་གི་
ཚ་རིགས་གྲྭ་པ་བཞི་བཅས་སྒྲ་དང། སྙན་ངག་སློབ་སྦྱོངས་སུ་ལྷ་སར་འབྱོར་པ་བསྟན་རྒྱུན་ལ་
དགོངས་བཞེས་ཀྱིས་ཤིང་སྤྲེ་་ལྷ་ས་དབང་ལྡན་དཔལ་འབར་དུ་འབྲུག་པའི་སློབ་
གཉེར་བའི་ཐོག་ལྷ་ས་ཁུལ་ནས་དང་བླངས་སློབ་བཅར་ཞུ་མི་བཅས་ལ་སློབ་གྲྭ་དམིགས་བསལ་
འཛུགས་གནང་གིས་དགེ་རྒན་དུ་བླ་མ་ཆོས་རྫོང་པ་དང། རག་ཤག་དགེ་རྒན་གཉིས་བསྐོ་
གཞག་དང། འབྲུག་པ་རྣམས་སློབ་གཉེར་མ་ཐོན་པར་ཟུར་ཆས་ནར་གཏོང་དང། སྡོད་གནས་
བཅས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། དབུས་གཙང་དང། ཁམས་ཁུལ་གྱི་ལམ་འཁེལ་གཞུང་
རྒྱུས་རྣམས་ཁྲལ་དམག་གཉིས་འདོམས་ཀྱིས་བྱ་རྒན་སྒྲོ་ཟད་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ་ཡུལ་བྱོལ་འཐོར་

[587]
གྲོས་ཐོག་ནས། ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་ཁག་གི་མཆོད་གཞིས་དང། ཡབ་གཞིས། གུང། བཀའ་
མདའི་ངོ་གཞིས་ཀྱིས་མཚོན་གཞུང་སྒེར་ཆོས་གསུམ་གྱི་དྲག་བཙན་སོགས་བཀའ་གཏན་བརྩན་
དམིགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གཞུད་རྒྱུགས་རྐང་རེ་དང། སྒེར་ཆོས་འདོན་རེ་ཆ་སྙོམས་ཀྱིས་ལམ་
ཐོག་ས་རྫོང་ཚང་མ་རྒྱུགས་པ་ལེབ་བསྡུར་རྒྱུགས་དགོས་པའི་སྤྱི་ཁྱབ་རྩ་ཚིག་སྩལ་བ་དང་
གཞུང་དོན་འཆར་འཕར་ཡིན་ངེས་དང། ཕྱོགས་མཐའི་མི་སྣ་གལ་ཆེ་དམིགས་བསལ་
བཅས་ལ་རྟ་དོས་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་ཡིག་དམིགས་བསལ་གནང་དགོས་བྱུང་ན་མ་གཏོགས་
གཞན་མ་གཟན་ཤིང་བསྐུལ་གཏོང་ཙམ་གྱི་ལམ་ཡིག་ཚུན་ལ་དམ་བསྒྲགས་ཅི་ཆེ་མཛད་ཐོག་
ལམ་འཁེལ་རྫོང་གཞིས་རྒན་ཁག་རྣམས་ནས་ཟླ་བ་གསུམ་རེའི་མཚམས་སུ་རྟ་དོས་སོང་ཁྲ་བཀའ་
ཤག་ཏུ་འབུལ་བ་དང། ལམ་ཡིག་དང། སོང་ཁྲ་གཉིས་གོ་བསྡུར་ཐོག་ནས་ལམ་ཡིག་
མེད་པར་སྔར་ལམ་ཡིན་ཁུལ་རྟ་དོས་གཟན་ཤིང་བསྐུལ་འདེད་བྱས་རིགས། ལམ་ཡིག་ཡོད་
རུང་ལམ་གསལ་ལས་བརྒལ་བའི་བསྐུལ་གཏོང་བྱས་པ། ཡང་ལམ་ཡིག་བཀའ་ཤོག་
དང་འབྲེལ་བཞིན་དུ་ལཾ་ཐོག་ཇི་བཞིན་མ་རྒྱུགས་པ་སོགས་བྱེད་པོ་སོ་སོར་བཙག་བུ་རྣག་ཐོག་ཏུ་
འཁེལ་བའི་རྩ་འཛིན་རྗེས་གནོན་མཛད་པས་རེ་ཞིག་ལམ་འཁེལ་གྱི་གཞུང་རྒྱུགས་ཉམ་ཐག་
རྣམས་ལ་བདེ་བའི་ངལ་གསོ་ཅུང་ཟད་ཐོབ། ་གོང་མ་ཆན་ལུང་གིས་ཞེ་ཧོ་ཡུལ་དུ་པོ་ཏཱ་ལ་དང། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་
པོ་ཞེས་པའི་ཆོས་སྡེ་གསར་རྒྱག་གནང་བའི་མཁན་པོ་དང། དབུ་ཆོས་སོགས་མཁས་བཙུན་
བཟང་གསུམ་འཛོམས་པ་འགའ་ཤས་གཏོང་གནང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ་ཞེས་སྐྱབས་ཞུ་གནང་འབྱོར་
ལྟར། རྒྱ་བོད་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་དང། ས་མཐའི་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་བསྟན་སྤེལ་བའི་དགོངས་
བཞེད་བླ་མེད་ཀྱིས་སྒོ་མང་དགེ་བཤེས་སྲས་རྒྱུད་མཁན་པོ་སངས་རྒྱས་འོད་ཟེར། སྒོ་མང་མདུང་

[588] བློ་གླིང་བློ་བཟང་ཆོས་གྲགས། དབུ་མཛད་རྒྱུད་
སྨད་དགེ་སློང་ངག་དབང་རིན་ཆེན་དང། དགེ་སློང་ངག་དབང་སྐལ་ལྡན་བཅས་ལ་བཀའ་
སློབ་དང་བཅས་བརྫོང་བདའ་མཛད་
བར་ལམ་མན་ཇུས་སོག་པོ་ཨོ་རོད་ འཇུན་སྒར་  བའི་ཡུལ་དུ་བཙན་
འཛུལ་བྱས་ཏེ་དཔོན་རིགས་འཚོ་ཁག་ལྔ་བཅུ་སྐོར་དང། སྡེ་དུད་ཁྲི་ཚོ་བཅུ་སྐོར་བར་ལམ་
ཨུ་རུ་སུའི་ས་དང་ཉེ་བར་བསྡད་པ་དེ་དག་བོད་དང། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀ་ནས་འབྲེལ་བ་ཆེ་
ཞིང། དཔོན་རིགས་རྣམས་ལ་བོད་གཞུང་གི་གོ་གནས་དང། ཆོ་ལོ་མེད་པ་གཅིག་རྐྱང་
མེད་པ་མ་ཟད། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཆེ་བས་གདན་ས་ཁག་ལའང་གྲྭ་རྒྱུན་ཁྱོན་
ཆེ་ཡོང་དང། ཡོང་མུས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། ལྕགས་ཡོས་་ལོར་བོད་གཞུང་ནས་
རྒྱ་སོགས་གཉིས་ཀར་ལེགས་ཆེའི་བཀའ་མོལ་གནང་སྟེ་འཇུན་སྒར་སོག་པོ་རྣམས་ཞི་མཐུན་
ཐོག་ནས་རང་ཡུལ་དུ་འཁོད་སྡོད་ཐུབ་པ་དང། མན་ཇུའི་དཔོན་དམག་གིས་བསུན་གཙེར་ནམ་
ཡང་མི་བྱེད་པའི་གཉིས་དགེའི་བཀའ་དྲིན་ཡང་དག་པ་སྩལ་
ལྕགས་ཡོས་་ལོར་གཞིས་རྩེ་ཁུལ་འབྲུམ་པའི་དོགས་ཆགས་ཀྱིས་
པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་འབྲུམ་གཡོལ་དུ་དབེན་དགོན་ལ་བཞུགས་སྐབས། འབྲུག་སྡེ་སྲིད་བཞི་དར་
བས་གོས་སྐུ་དང། གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོང་སྐུ་གསར་བཞེངས་གྲུབ་
པའི་བཟོ་ཕུད་ཡིན་ཅེས་སྐུ་རྟེན་བཅས་འབུལ་མི་ཆེད་འབྱོར་བྱུང་གདོང་གསན་ཐོས་སུ། འབྲུག་
དང། གྷ་ཊི་ག་ ཀུ་ཅི་བི་ཧར་  ར་ཛ་གཉིས་མཆོད་ཡོན་ལ་བརྟེན་ར་ཛ་གཤེགས་རྗེས་སྐུ་
མཆེད་རྣམས་རྒྱལ་ཁྲིར་སུ་བསྐོ་མ་འཆམ་པས་འབྲུག་སྡེ་སྲིད་བཞི་དར་བས་རྒྱལ་སྲས་སྒྲ་གཅན་
ཁྲི་ལས་ཕབ་སྟེ་འབྲུག་ལ་སྤྱུགས། འབྲུག་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་རྒྱལ་སྲས་ཁྲིར་བཀོད་བྱས་རྐྱེན་
སྒྲ་གཅན་གྱི་རྒྱབ་ཏུ་རྒྱ་གར་གཞུང་འཛིན་ཕྱི་གླིང་པས་ལངས་ཏེ་དམག་འཁྲུག་བྱུང། འབྲུག་དམག་

[589]
ཆ་མང་པོ་ཕྱི་གླིང་པས་བདག་བཟུངས་བྱས་ཚུལ་སོགས་གསན་པར་བརྟེན་པཎ་ཆེན་བླ་མ་མཆོག་
ནས་འབྲུག་སྡེ་སྲིད་བཞི་དར་བར་གོས་སྐུ་དང། སྟོང་སྐུ་གསར་བཞེངས་ཀྱི་དགེ་ཚོགས་ལ་
བསྔགས་བརྗོད་དང། ཀུ་ཅི་བི་ཧར་གྱི་རྒྱལ་པོ་བརྩོན་འཇུག་བྱས་པ་ཤིན་ཏུ་ནས་མ་འགྲིགས་
པས་འཕྲལ་དུ་སློད་བཀྲོལ་གྱིས་ཞི་བའི་བཀའ་མོལ་གནང་ན་ལེགས་ཚུལ་སྐུ་ཚབ་དྲུང་འཁོར་ཆེད་
གཉེར་གདོང་ཕྱག་བྲིས་གནང་འདུག་ཀྱང། སྐབས་དེར་འབྲུག་པ་ནང་ཚགས་མ་འགྲིགས་པས་
སྡེ་སྲིད་བཞི་དར་བས་ལས་འཁུར་བཞག་སྟེ་འབྲུག་སྡེ་སྲིད་གསར་པ་ཀུན་དགའ་རིན་ཆེན་ནས་
བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་བང་མི་ཆེད་བཏང་གིས་ཕྱི་འབྲུག་གཉིས་དམག་འཁྲུག་མ་དགོས་པའི་ཀུན་
གཟིགས་མཆོག་ནས་བཀའ་མོལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཞུ་ཡིག་འབུལ་མི་ཆེད་འབྱོར་འདུག་པ་ལྟར། པཎ་
ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས། ཀ་ལ་ཀ་ཏར། འབེང་འགོལ་སྤྱི་ཁྱབ་ཝར་རན་ཧེ་སེ་ཀྲིང་གོ་གེནླ་
ཝ་ཧསྟིངྶ་ལ་རྒྱ་གར་དང། འབྲུག་གཉིས་མཐུན་ལམ་གནང་དགོས་དང། གྷ་ཊི་
ག་ ཀུ་ཅི་བི་ཧར་  རྒྱལ་པོ་འབྲུག་པས་འཛིན་བཟུངས་བྱས་པ་དེ་ལམ་སེང་སློད་གཏོང་བྱེད་རོགས་
འབྲུག་སྡེ་སྲིད་ལ་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་ཡོད་པས། ཕྱི་གཞུང་ནས་ཀྱང་འབྲུག་གི་ས་སྡེ་དབང་བཟུངས་
བྱས་པ་རྣམས་ཕྱིར་སློག་ཡོད་པ་ཞེས་གཉིས་དགེའི་ཕྱག་བྲིས་རྟེན་བཅས་འབུལ་མི་སྐུ་ཚབ་ཆེད་
བརྫོང་མཛད་པ་ལྟར། འབྲུག་པས་ཀྱང་དེ་དོན་དང་བླངས་ཀྱིས་ཀུ་ཅི་བིར་རྒྱལ་པོ་སློད་བཀྲོལ་
བྱས་འབྲེལ་ཕྱི་འབྲུག་གཉིས་ཀ་ལ་ཀ་ཏར་བཀའ་མོལ་གནང་སྟེ་ཤིང་རྟ་་ཟླ་་ཚེས་་
ཉིན་རྒྱ་གར་དང། འབྲུག་གཉིས་ཕན་ཚུན་དམག་འཁྲུག་མེད་པ་ཞི་བདེར་གནས་རྒྱུ་དང་
ཚོང་གི་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུའི་གྲོས་ཆོད་ཆིངས་ཡིག་ཀྱང་བཞག་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང། ཝ་རན་ཧེ་སེ་
ཀྲིང་གིས་རྐྱེན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་དང། འབེང་འགོལ་མཐུན་ལམ་སྒོ་དབྱེ་བྱེད་རྒྱུའི་དུས་སྐབས་
ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་མཐོང་ནས། ཁོང་གིས་ཕྱི་འབྲུག་གཉིས་འགྲིགས་ཐབས་བཀའ་མོལ་

[590] བཧོ་གྷལ་ གེཨྲྒེ་བོགླེ་  དང། ཨེམ་
ཆི་ཨེ་ལེག་ཛན་དྲར། ཧལ་མལ་ཀྲན་ དོཅྟོར་ཨླེ་  ྾ ཨྣྡེར་ཧམིལྟོན་  ཞེས་པ་
གཉིས་འབྲུག་ཡུལ་བརྒྱུད་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་བཏང་རྣམ་ཐར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ན་དང་ན། བོགལེ། པྤ། ། ་བ་རེད་
པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་ཁོ་ཚོ་བོད་ནང་ཡོང་ཆོག་པའི་སྐོར་ལ་བོད་གཞུང་ལ་ཞུ་
གནང་གིས་བཀའ་ལན་དང། ལག་འཁྱེར་མ་ཐོན་པར་བཧོ་གྷལ་དང། ཧལ་མལ་ཀྲན་གཉིས་
འབྲུག་ནང་ཟླ་བ་གསུམ་བསྒུགས་སྡོད་བྱེད་དགོས་བྱུང། ཤིང་རྟ་་ཟླ་བ་་པའི་ནང་
ཁོ་ཚོ་གཞིས་ཀ་རྩེར་འབྱོར་སྐབས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དབེན་དགོན་ནས་འབྲུམ་གཡོལ་དུ་ཤངས་
བདེ་ཆེན་རབ་རྒྱས་དགོན་བདེ་ཆེན་རབ་རྒྱས་ནི་ཤངས་རྣམ་གླིང་རྫོང་འོག་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་དགོན་ལག་ཞིག་རེད། དེ་ནི་གཞིས་ཀ་རྩེ་ནས་བྱང་ཕྱོགས་
ཧ་ལམ་མལ་ལེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཙམ་གྱི་སར་ཡོད། འཇོར་ཇེ་བཧོ་གཞལ་ནི་ཕྱི་གླིང་པས་རྒྱ་གར་གཞུང་འཛིན་སྐབས་གཞུང་དོན་སྐུ་ཚབ་
བོད་ནང་འབྱོར་པ་དང་པོ་དེ་རེད། ལ་བཞུགས་ཡོད་པ་དེར་མཇལ་འཕྲད་ཞུས་ཤིང། བཧོ་གྷལ་ནས་འབེང་
འགོལ་སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་དང། ཕྱག་རྟགས་རྣམས་ཕུལ་བ་རེད། ཁོ་ཚོ་གཙང་ལ་འབྱོར་
ནས་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་རྗེས་བོད་གཞུང་ནས་ཁོ་ཚོ་གང་མྱུར་རྒྱ་གར་ལ་ཕྱིར་སློག་གནང་ལེགས་བཀའ་
འབྱོར་པར་བརྟེན་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་འབྲུམ་གཡོལ་ནས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་
ཁོ་ཚོ་ཡང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཕེབས་སྟོན་དཀར་སྤྲོ་དང། དགྱེས་སྟོན་སོགས་ལ་བཅར་འདུག་
ཤིང་ལུག་་ཁོ་ཚོ་བོད་ནས་རྒྱ་གར་ལ་ཕྱིར་ལོག་སྐབས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་འབེང་
འགོལ་སྤྱི་ཁྱབ་ལ་ཆུ་བོ་གངྒའི་འགྲམ་ལ་བོད་པའི་གནས་སྐོར་བ་རྣམས་སྡོད་སའི་མགྲོན་ཁང་གི་
ས་ཡུལ་ཞིག་གནང་རོགས་རེ་འདུན་ཞུ་གནང་མཛད་པ་ལྟར། ཝ་རན་ཧེ་སེ་ཀྲིང་ནས། ཧོག་ལིའི་
ཆུ་ཁས། ཀ་ལ་ཀ་ཏའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁ་སྤྲོད་དེར་ལྷ་ཁང་དང། མགྲོན་ཁང་བཅས་

[591] མགྲོན་ཁང་
གཅོང་ཅན་ཞིག་འདུག་ལྷ་ཁང་ནང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྡོ་སྐུ་ཞིག་དང། བོད་ལིའི་བདེ་མཆོག་དང། དཔལ་ལྷའི་སྐུ་བརྙན་
མདའ་ཚད་མ་ཙམ་དང། ཧིན་འདུའི་སྐུ་བརྙན་ཡང་ཁ་ཤས་འདུག་སྐུ་གཉེར་རྒྱ་གང་བ་རྒད་པོ་ཞིག་འདུག་པ་དེས་
བརྗོད་གསལ། གནས་འཛིན་སྐུ་གཉེར་རྡོ་ལག་བརྒྱུད་ཀྱིས་དེང་སྐབས་གནས་འཛིན་སྔ་རྗེས་གཉིས་པོས་ཁང་ཐོག་མ་མཐུན་
པས་ཁྲིམས་ཁང་ཆེན་པོར་ཐུག་སྟེ་ཐག་མཆོད་པར་བསྡད་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་འདུག། ཀྱིས་གནང་འདུག་བཧོ་གྷལ་གྱིས་བྲིས་པའི་དེབ་ནང། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཁོ་
རང་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཀའ་མོལ་ཞུས་པ་ཡིན་ཞེས་གསལ་བ། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་
རྣམ་ཐར་དུའང། བཧོ་གྷལ་དང་ན་ག་རའི་སྐད་ཐོག་བཀའ་མོལ་གནང་ཚུལ་གསལ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་བ་ན་ག་ང་ཟེར་བ་ནི་སྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྐད་དམ་ཡུལ་སྐད་ཟེར་བ་རེད་ཅེས་རྒན་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས། བ་དེ་ཡིན་སྲིད་
གང་ལགས་ཟེར་ན། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡུམ་ཉི་ཟླ་དབང་མོ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་སྲས་མོའི་
གྲས་ཤིག་ཡིན་པས་དེ་ལས་རྒྱ་གར་གྱི་གསུང་མཁྱེན་ཡོད་པ་འདྲ། དེ་རྗེས་ཆུ་ཡོས་་ལོར་
གོང་གི་འབྲེལ་བ་དེའི་འཕྲོ་སྐྱོང་དུ་ཀེབ་ཀྲན་སི་མོལ་ཀྲལ་ནར་ ཅཔྟཨྣ་སམུཨླ་ཏུརྣེར་
དང། ཐོ་མ་སེ། ས་འོན་གྲར་ ཐོམས་སཨྣྡེར་  གཉིས་འབེང་འགོལ་དང། བོད་
གཉིས་མཐུན་ལམ་ཞུ་ཆེད་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་འབྱོར་འདུག་
དེ་དུས་ཀུན་གཟིགས་མཆོག་ནས་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱིས་དབུས་གནས་ཆེན་
ཁག་ལ་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོ་བར་འབྲོང་རྩེ་དྲུང་རམ་པ་ཆོས་མཛད་བློ་བཟང་ཚེ་རིང་ངོ་གཡོག་བཞི་གཏོང་
གནང་མཛད་པ། ཁོ་ཚོ་ཝ་ར་ཎ་སིར་འབྱོར་ཏེ་ཡུལ་དེའི་ར་ཛ། ཙེ་ཏེ་སིང་བྷ་དུར་གྱིས་སྣེ་བཤན་
དང། མགྱོགས་བྱམས་སོགས་ཀྱི་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་ཆེན་ཀུན་ལ་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེ་
ཞུས་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་སྐབས། ར་ཛ། ཙེ་ཏི་སིང་བྷ་དུར་དང། དམག་དཔོན་ལལ་ལ་ཀ་ཤི་མི་རི་
མལ་གཉིས་ནས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་ཞུ་ཡིག་རྟེན་བཅས་འབུལ་བར་ཀྱི་ཤིག་པུ་རི་དང། སོ་བ་

[592] བཧོ་གྷལ་འབྱོར་
སྐབས་དང་མཉམ་དུ་འཁེལ་བས་བདག་རྐྱེན་ཡང་བཟང་པོ་གནང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ན། གནང་འདུག་ཡང་འབྲུག་གི་ལོ་རྒྱུས་
ནང། སྡེ་སྲིད་བཞི་དར་བས་ཀུ་ཅི་བིར་རྒྱལ་པོ་འཇུས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འབྲུག་ས་མང་པོ་ཕྱི་གླིང་
པས་བཙན་བཟུངས་བྱས་པར་བརྟེན་འབྲུག་ལ་ནང་འཁྲུག་བྱུང་བ་སྡེ་སྲིད་བཞི་དར་བ་བྲོས་འགྲོ་
སྐབས་ལམ་ནས་བསད་པ་རེད་ཅེས་གསལ་ཡང། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་དང། ཤིང་
རྟ་་ཟླ་་ནང་སྡེ་སྲིད་རྙིང་པ་བཞི་དར་བ་བསམ་ཡས་སུ་རྒྱལ་ཚབ་དེ་མོ་མཇལ་བར་
བསྐྱོད་པ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་བ། པ་སོགས་གསལ་བར་གཞིགས་ཚེ་དེ་སྐབས་འབྲུག་སྡེ་སྲིད་གསར་པས་ཕྱི་གླིང་པར་མཐུན་
ལམ་སྣེ་འཕྲོད་འབྱུང་ཆེད་བཞི་དར་བ་བསད་ཚུལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་
རྒྱལ་ཚབ་དེ་མོ་ནོ་མི་ཧན་ངག་དབང་འཇམ་དཔལ་བདེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོས་ཆབ་
སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་ལོ་འཁོར་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གནང་རིང་ཐུགས་གཤིས་འཇམ་ཞིང། གསེར་
གདུང་རིན་པོ་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་འོད་འབར་གསར་བཞེངས། ་རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་
པོ་ཆེ་གདན་ཞུ། ལྷག་པར་ཆབ་འབངས་མི་སེར་ཉམ་ཐག་ལ་འཚོ་གཟིགས་ཆེ་བས་ཆེ་བཙན་
རྣམས་ལམ་ཐོག་ལ་འདུར་རྒྱུགས་དང། དོན་མེད་མི་སེར་ལ་རྐང་འགྲོ་ལག་འདོན་གྱི་ཁྲལ་འཕར་
བསྐུལ་མི་འབྱུང་བའི་གཟིགས་ཞིབ། བསྟན་རྒྱས་གླིང་བན་གཙང་ བན་ཚང་  གྲྭ་ཚང་གསར་
འདེབས། བསམ་ཡས་རང་ལ་ལོ་འཁོར་གསུམ་ཙམ་ངོ་བཞུགས་མཛད་དེ་ཉམས་གསོ་འགྲན་བྲལ་མཛད་
པ་བཅས་མེ་བྱ་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་བསྟན་རྒྱས་གླིང་དུ་སྐུ་གཤེགས་
དེ་འཕྲལ་བཀའ་ཤག་དང། སྐུ་བཅར་ཁག། གདན་སའི་མཁན་ལས་
གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱ་སྤྱི་མགྲིན་ནས། ད་ཆ་རྒྱལ་དབང་མཆོག་དགུང་གྲངས་ཉི་ཤུར་ཕེབས་ཟིན་

[593] གསན་བསམ་འཕྲོ་
སྐྱོང་གནང་རྒྱུར་བསྡད་པར་བརྟེན་རེ་ཞིག་ཐུགས་འགན་བསྐྱེད་བཞེས་ཐུབ་མིན་ཞེས་བཀའ་བཞེས་
མ་ཐོབ་པས་ཚང་མ་མོལ་བསྡུར་གྱིས་རྒྱུད་སྟོད་མཁན་ཟུར་ཚ་རྡོར་ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་ནག་
ཆོས་སྤེལ་ལ་བཞུགས་ཡོད་པར་གདན་ཞུ་དང་འབྲེལ་བས་ནོ་མི་ཧན་གྱི་མཚན་གནས་བཅས་སྲིད་
སྐྱོང་དུ་བསྐོ་གཞག་འཛམ་གླིང་མཐའ་གྲུ་ཡངས་པའི་རྒྱན་ན། གིས་བཞུགས་ཡུལ་དམིགས་བསལ་མེད་གཤིས་སྲིད་སྐྱོང་དཱ་ལའི་བཱ་ཐུར་གྱི་
བཞུགས་ཡུལ་དགའ་ལྡན་ཁང་གསར་འབུལ་གནང་མཛད། དེ་ནས་རྗེས་སུ་ཚེ་སྨོན་གླིང་དུ་
བཞུགས་པས་ཚེ་གླིང་རྒྱལ་ཐོག་དང་པོ་དེ་ཡིན་
སྲིད་སྐྱོང་འདི་ནི། འཁྲུངས་ཡུལ་མདོ་སྨད་ ཨ་མདོ་  ཅོ་ནེ་ཁུལ་ནས་
ཡིན་ཅིང། དབུས་སུ་གྲྭ་རྒྱུན་ལ་ཕེབས་ནས་སེར་སྨད་ཚ་རྡོར་ཁང་ཚན་ལ་བཞུགས་ཏེ་གདན་སའི་
སློབ་གཉེར་མཐར་སོན་གྱིས་རྒྱུད་སྟོད་དུ་ཕེབས། རིམ་བཞིན་བླ་མ་དབུ་མཛད་དང། མཁན་པོ་
གནང་བ་ཚ་རྡོར་མཁན་པོ་ཞེས་ཞུ། རྗེས་སུ་གཞུང་གནས་ནས་པི་ཅིང་ཆོས་སློབ་ཏུ་གཏོང་གནང་
མཛད་དེ་པི་ཅིང་དུ་བཞུགས་རིང་ལྕང་སྐྱ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་དང་ཐུགས་སྣང་
དགེ་བས་དེའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་མན་ཇུ་་གོང་མ་ཆན་ལུང་གིས་ཀྱང་གཟིགས་པ་ཆེ་བ་ཡོད་ཚོད་འདུག་
ཁོང་སྲིད་སྐྱོང་གནང་བར་ལྷ་སར་སྤྱི་ལོ་་མེ་བྱ་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ཕེབས་འབྱོར་གནང་
སྐབས། སྔར་རྒྱུན་དང་མི་འདྲ་བའི་ལྷ་སའི་མི་དམངས་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་མཇལ་ཁ་དང། བལྟ་
མིར་འདུས་པ་དེ་སྔོན་རྒྱུད་པའི་དགེ་བཤེས་གྲྭ་རྐྱང་ཞིག་ནས་གློ་བུར་བོད་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་དུ་ཕེབས་
པས་མི་དམངས་ཧ་ལས་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་བལྟ་བར་ཡོང་པ་རེད་ཅེས་ཁོ་རང་གི་རྣམ་ཐར་སེར་སྨད་བླ་ཟུར་དད་པ་མཁན་པོ་བློ་བཟང་ཐུགས་རྗེས་ཕྱོགས་སྡེབ་མཛད་པ་ཚེ་གླིང་རྒྱལ་ཚབ་ནོ་མི་ཧན་ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་
གྱི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་སྒོ་འབྱེད་སྨད་ཆ་ན། ཐར་ནང་

[594] རྗེས་སུ་ཁོང་གིས་སྲིད་སྐྱོང་སྐབས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་ཡང་གནང་སྟེ་རྒྱལ་
ཚབ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཞུ་བ་རེད། སྐབས་དེའི་དུས་བཀའ་བློན་དུ་དགའ་བཞི་གུང་པཎྚི་ཏ་དང། བཀའ་
བློན་གུང་ཀུན་དགའ་བསྟན་འཛིན། ཐོན་པ་སྲིད་ཞི་དབང་འདུད། མདོ་མཁར་བསོད་ནམས་
དབང་རྒྱལ་བཅས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པ་རེད་
མན་ཇུ་་གོང་མ། ཀའོ་ཙུང་ཆན་ལུང་ ཀཚུང་ཤིལུ་  ནས་ཞེ་ཧོ་ཞེས་པར་་གོང་མ་དབྱར་དུས་ཚ་གཡོལ་དུ་ཕེབས་པའི་ཡུལ་དེར་པོ་ཏཱ་ལ་དང། བཀྲ་ཤིས་
ལྷུན་པོ་ཞེས་པའི་ལྷ་ཁང་གསར་རྒྱག་གནང་ཡོད་པ་དེར་རབ་གནས་གནང་བ་དང། ་གོང་མ་རང་
ཉིད་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་ཐམ་པར་ཕེབས་རྒྱུའི་འཁྲུངས་སྐར་དགའ་སྟོན་སྐབས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་
ལེགས་ཀྱི་ཐུགས་སྨོན་ཤིས་བརྗོད་མཛད་པ་དང། གཞན་ཡང་ཆོས་འབྲེལ་རྒྱ་ཆེ་ཞུ་དགོས་ཡོད་
པས། ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་ནག་ཏུ་གདན་ཞུ་ཞུ་
རྒྱུའི་སྐོར་བོད་གཞུང་བརྒྱུད་ཞུ་ཡིག་སྔ་རྗེས་འབྱོར་པ། ཀུན་གཟིགས་མཆོག་ནས་་སྐྱབས་
མགོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་དང། སྲིད་སྐྱོང་ནོ་མི་ཧན། བཀའ་ཤག་བཅས་པར་དེའི་སྐོར་
ཕེབས་བཞུགས་ཇི་ལེགས་དགོངས་སྐོར་མཛད་པར། གཅིག་ཏུ་རྒྱ་ཕྱོགས་ཚ་བ་དང། འབྲུམ་
ནད་སོགས་ཀྱིས་སྐུ་ཕྱར་འགལ་རྐྱེན་ཆེ་ཡང། རྒྱ་ཡུལ་དུ་གནས་རྟེན་ཁག་ལ་གནས་གཟིགས་
གནང་བ་དང། ས་མཐའི་ཡུལ་དུ་ཆོས་སྤེལ་དང། ལྷག་པར་་གོང་མར་ཆོས་འབྲེལ་
གནང་རྒྱུ་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན་ལ་བརྟེན་ད་ལམ་ཕེབས་ན་ལེགས་ཚུལ་དགོངས་
མཐུན་བྱུང་བར་བརྟེན། ས་ཕག་་ལོ་ནང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་
དགུན་ཐོག་རིང་སྐུ་འབུམ་དུ་སྐུ་བཞུགས་དང། ལྕགས་བྱི་་དབྱར་ཐོག་ཞེ་ཧོར་འབྱོར་
པ་ཕེབས་རྒྱུའི་བཀའ་བཞེས་བཀའ་ལན་གནང་བ་ལྟར། ས་ཕག་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་རྒྱ་
ཆེའི་ཆིབས་རགས་དང་བཅས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ། ཡངས་པ་ཅན་ནས་

[595] རྒྱལ་ཚབ་
སྲིད་སྐྱོང་ནོ་མི་ཧན་བཅས་ལྷན་ཕེབས་མཛད། ཡངས་པ་ཅན་བཞུགས་སྒར་ནས། སྙེ་ཐང་
དུ་གྲུབ་དབང་ཀློང་རྡོལ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེར་ཕྱག་བསྟར་མའི་ཕྱག་བྲིས་ཤིག་གནང་འདུག་པ་
གཤམ་གསལ་
མཚུངས་པ་མེད་པའི་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རིན་པོ་
ཆེར། དགེ་སློང་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནང་སྦྱར་ལག་བྲིས་འབུལ་སྙིང། ཉིད་སྐུ་ཁམས་
བཟང་བར་བཞུགས་ལགས་སམ། ངོས་ཀྱང་བདེ་ཞིང། ཤར་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ངོས་
སུ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་དང། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་བལྟ་བ་
དང། གྲུབ་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་དང་མཇལ་ཞིང། ཆོས་ཀྱི་དགའ་
སྟོན་འགྱེད་པ། རྒྱལ་པོ་དཔུང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང་བཅས་པའི་གནས་ལུགས་ལ་བལྟ་བའི་
དགའ་སྟོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ་ཡོད་ལགས། གསོལ་དཔོན་འདི་པ་ངེད་
ཀྱི་ཉེ་གནས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པས་ཚེ་བསོད་རིང་དུ་འཕེལ་བ་ཞིག་ཉིད་ནས་ངེས་པར་མཛད་དགོས་
པ་ལགས། རྟེན་པར་མཛོད་འདོམ་གསུམ་ཡོད། བལ་ཊམ་བརྒྱ་ཐམ་པ། ཤ་ཁ་ར་བཅས་
ཕུལ་ཀློང་རྡོལ་རྣམ་ཐར་རྒྱལ་སྲས་སྤྱོད་རྒྱན་ན་པ་དང་ཀློང་རྡོལ་གསུང་འབུམ་ཨ་པའི་བ་པ་བཅས་ལ་
གསལ་ཞིང། ཤ་ཁ་ར་ཞེས་པ་ནི་ཤེལ་ཀ་ར་ཡིན་ཞེས་་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ནས་གསུངས་
ཞེས་པའི་ཕྱག་བྲིས་ནང་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་དང་
འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཞེས་ནན་ཧས་པོ་ཏཱ་ལ་མཇལ་བ་དང། ལྕང་སྐྱ་
རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་དང་ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་འགྱེད་པ་བཅས་མཛད་སྒོའི་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱལ་
པོ་ཞེས་མན་ཇུ་་གོང་མ་ཆན་ལུང་དཔུང་དང། གྲོང་ཁྱེར་བཅས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་བལྟ་བ་
ཞེས་ཞོར་དུ་གཟིགས་མོར་ཕེབས་པ་ལྟ་བུ་གསལ་པོ་གསུངས་འདུག་པ་ནས། སྐབས་དེའི་དུས་

[596] རྒྱ་བོད་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་
བ་དང། བོད་རང་གི་གནས་སྟངས་ནི་ཕྱག་བྲིས་འདི་རང་ནས་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཧ་གོ་ཐུབ་པ་མ་
ཟད། རྗེས་སུ་་གོང་མའི་ཞུ་ཡིག་དང། ཆེ་བསྟོད་ཞུ་སྟངས་སོ་སོའི་སྐབས་སུ་ཟུར་དུ་གསལ་
བཤད་བྱས་མེད་ཀྱང། ཞིབ་འཇུག་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་ཀློག་པ་ཡིན་ན་མཆོད་ཡོན་གྱི་གནས་སྟངས་
གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡོད་དོ།།
དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གདན་ས་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་ཕེབས་པ་དེར་དགུན་
ཐོག་རིང་བཞུགས། དེ་སྐབས་་གོང་མས་ཕེབས་བསུར་མངགས་པ་ཨམ་བན་ཝན་ཕུ་དང་
སོག་པོའི་ཁྲིམས་རྭའི་ཨ་ས་ཧན་ཨམ་བན། བུའུ་ཐེ་སོགས་གདོང་་གོང་མས་ཕྱག་བྲིས་གནང་
བ༑ ཚེ་རིང་གནམ་གྱི་ཤེ་མོང་བཙན་པོའི་ལུང་གིས་འཛམ་གླིང་ཡངས་པའི་ས་ཆེན་པོ་ལ་
སྟོབས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པ་ཧྭང་དིའི་བཀའ། པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏི་ནི་ལ་ཕབ་པ། ངེད་ས་སྟེང་གི་
སྐྱེ་འགྲོ་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བའི་ཚེ། ཕྱོགས་མཐར་གནས་པའི་སེམས་ཅན་
རྣམས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་འཚོ་བ་དང། རྒྱལ་ཕྲན་ཆབ་སྲིད་མ་ལུས་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་འགྱུར་ན་སྙམ་
པས། བླ་མ་ཁྱེད་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ལ་
ལེགས་པར་གཞོལ་པའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་པ་དང་མཐུན་པར་ཞྭ་སེར་གྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་ཞིང་
བཤད་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་པར་མཛད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས། ད་ལམ་ཨེར་ཏི་ནི་ཉིད་ནས། སང་ཕོད་
བདག་གི་དགུང་ལོ་ཁྲི་ཕྲག་གི་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན་པར་སྐུ་རིམ་ལ་ཕེབས་པ་འདི་བདག་གི་དགོངས་
པར་ཤིན་ཏུ་འཕྲོད། ཉིད་མྱུར་དུ་ཡོང་འགྲོ་སྙམ་དུ་ཡིད་སྨོན་བྱེད་བཞིན་པར་ཡོད། པཎ་ཆེན་
ཨེར་ཏི་ནི་ཉིད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་བ་དང། བོད་སོག་གི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་
མཛད་ཀྱིན་ལམ་བར་བདེ་བར་བྱོན་ཡོད་ལས་ཆེ། ངེད་ནས་ད་ལྟ་བོད་སྐད་སློབ་ཀྱིན་ཡོད། ངོས་
མཇལ་དུས་སྤྲོ་དགའ་ཆེན་པོས་གསུང་གླེང་བྱེད། ཉིད་སྐུ་འབུམ་དགོན་པར་སླེབས་པ་ཐོས་ནས་

[597] སོག་པོའི་ཁྲིམས་རའི་ཨ་ས་ཧན་ཨམ་བན། བུའུ་ཐི་
ཁྱཱ་ཡུ། ཨན་ཞེ་ཐང་ཨ། སོག་པོའི་ཁྲིམས་རའི་ཐུ་ས་པག་ཆི་བློན་པོ་ཤུ་ལན་ཏེ། ཐིམ་ཏིག་
ལོག་ཆེ་བློན་པོ་ཨང་ལེན་རྣམས་ཆེད་དུ་མངགས་ནས་བསུ་བ་བྱས། བཀའི་གསེར་ཡིག་སྤྲིངས་
པའི་རྟེན་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་གཅིག་སྐུ་ལ་བསྟེན་པའི་ཆིབས་སྒ་བཟོ་ཁྱད་ལེགས་པ་ཆ་ཚང་
ཆིབས་ཆེན་རྩེ་གྲ་འགྲོས་བཟང་བ་གཅིག་དངུལ་སྲང་སུམ་ཅུའི་མདོང་མོ་གཅིག་བྱ་མ་བུམ་
གཅིག་ཀར་ཚུག་གཅིག་གོས་སྣ་ཚོགས་ཡུག་ཉི་ཤུ། མཛོད་བཏགས་ཆེ་ཆུང་བཅུ་རེ་
བཅས་སྤྲད་ནས་བསྲིངས་ཡོད། ཆེད་དུ་ཕབ་པ་ཡིན། གནམ་སྐྱོང་ཁྲི་ལོ་ཞེ་བཞི་པའི་དབྱར་
ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་ཉེར་བརྒྱད་ལ། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་སྨད་ཆ་བ་
ཞེས་པའི་ཕྱག་བྲིས་འབྱོར་བ་དང། དེ་རྗེས་ཀྱང་ཕེབས་གསོས་དང། ན་
བཟའ་སོགས་འབུལ་མིའི་མི་སྣའི་གདོང་ཞུ་ཡིག་ཁག་ཁ་ཤས་རིམ་བཞིན་འབྱོར། སྐུ་འབུམ་དུ་ཟླ་བ་
བཞི་དང། ཞག་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་བཞུགས་ཏེ་ལྕགས་བྱི་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་སྐུ་འབུམ་
ནས་པི་ཅིང་ཕྱོགས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར། དེ་སྐབས་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་དཀོན་
མཆོག་འཇིགས་མེད་དབང་པོས་རོགས་རམ་ཞུ་གནང་གིས་ཁུ་བོ་ཕྱག་མཛོད་ཆེན་མོ་དྲུང་པ་ཧོ་ཐོག་
ཐུ་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ་དང། གསོལ་དཔོན། གཟིམ་དཔོན་སོགས་འབྲུམ་པ་མ་ཐར་བ་ཞབས་
གྲས་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་ཨ་ལ་ཤ་དགོན་བསྟན་རྒྱས་གླིང་དུ་འབྲུམ་སྨན་འདེབས་པའི་རོགས་རམ་
ཞུ་གནང་གིས་ཚང་མ་ལམ་ལྷོངས་བྱུང་ཡང། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་རང་ལ་འབྲུམ་པའི་འདེབས་
སྨན་འབུལ་རྒྱུ་སུས་ཀྱང་འགན་བློས་མ་བཟོད་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་ལྷོད་ཡངས་སུ་སོང་འདུག་པ་འདི་ནི་
རྨོངས་རྟགས་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་མངོན། ལམ་འཁེལ་ཚང་མར་རྒྱ་སོག་དཔོན་ཁག་
དང། སེར་སྐྱ་མི་དམངས་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་སྐྱེལ་རྒྱ་ཆེ་ཞུ་བཞིན་དང། ་གོང་མ་རང་

[598] ཕེབས་གསོས་ཐེངས་མ་ཁ་ཤས་རིམ་འབྱོར་ཐོག་ཏའི་ཀ་ཞེས་པའི་ས་
གནས་སུ་་གོང་མའི་སྲས་དྲུག་པ་དང། ལྕང་སྐྱ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་རྣམ་གཉིས་གདོང་་གོང་མའི་
ཕྱག་བྲིས་དང། འབུལ་རྟེན་བཅས་འབྱོར་ཏེ་དེ་ནས་བཟུངས་ཞེ་ཧོ་དང། པི་ཅིང་དུ་མ་ཕེབས་
བར་ཁོང་གཉིས་ཆིབས་ཞབས་སུ་རྟག་ཕེབས་གནང་བ་མ་ཟད། ་གོང་མ་དང་མཇལ་འཕྲད་
སོགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་སྣེ་ཤན་ལྟ་བུ་གནང། ཟླ་་ཚེས་་ཞེ་ཧོར་ཕེབས་ཉིན་ལ་
གཤམ་དུ། ་གོང་མའི་ནང་བློན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ སྲིད་བློན་  ཨེང་ཨུ་ཕུ་གུང་དང། ཧོ་
ས་ཏཱ་རིན། སྐུ་ཚ་གུང་ཕྷིང་ཧེ་ཛེ་ལོན་གྱིས་གཙོས་རྒྱ་དང། མན་ཇུའི་ཞི་དྲག་གི་དཔོན་རིགས་
སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དང། བཙན་པོ་ནོ་མི་ཧན། བཙན་པོ་ནོ་མི་ཧན་ནི་མདོ་སྨད་ཨ་མདོའི་བླ་ཆེན་ཞིག་དང། རྟ་ཚག་རྗེ་དྲུང་ནི་རྗེས་སུ་སྲིད་སྐྱོང་གནང་མཁན་
རྟ་ཚག་བསྟན་པའི་མགོན་པོ་ཡིན། རྟ་ཚག་རྗེ་དྲུང་སོགས་བོད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་བཅས་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཕེབས་བསུར་བཅར། ནང་བློན་ནས་་གོང་མ་རང་ཉིད་ནས་མཚམས་
ཞུའི་མཇལ་དར་འབུལ་རྒྱུ་བསྐུར་གནང་འབུལ་སྐབས་ཕེབས་བྱམས་ནས་བཤོལ་ཏེ་བཞེས་རྩིས་
མཛད་ཀྱང། ་གོང་མའི་བཀའ་འབྲེལ་ལྟར་ཕེབས་བྱམས་ནང་རང་ནས་བཞེས་
དེ་ནས་མར་ཙམ་ཕེབས་པ་ན། ཏཱ་ཕུ་སི་ཞེས་པའི་དགོན་པ་ཆེན་པོའི་ཉེ་
འགྲམ་ནས་་གོང་མའི་ལུང་ལས་ཀྱི་རུ་དར། སྐྱ་དར། སེར་སྦྲེང་དང་བཅས་ཏཱ་ཕུ་སི་དགོན་
མདུན་ཐང་ཁར་་གོང་མའི་དབུ་གུར་ཕུབ་པའི་གཞིར་ཕེབས་བསུའི་ཐོག་གསོལ་ཇ། གསོལ་ཞོ་
སོགས་བཏེགས། དེ་ནས་་གོང་མ་རང་ཉིད་རྒྱུན་ཕེབས་བྱམས་འགྱོགས་མི་དང་བཅས་དམིགས་
བསལ་གྱིས་ཕེབས་བསུར་གཏོང་གནང་དེའི་ནང་ཕེབས་ཏེ་ཏཱ་ཕུ་སིར་ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞུགས་
ཡུལ་ཕེབས་བསྒྲིགས་གནང་བ་དེར་ཕེབས། དང་ཙམ་ནས་ལྷ་སྲས་དྲུག་པས་་གོང་མ་ཆེན་པོ་
པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏི་ནི་མཇལ་བར་རིངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕེབས་བསྒུགས་གནང་འདུག་པས་མྱུར་དུ་

[599]ཕེབས་བསུའི་རིགས་དང་
དམག་མི་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་ལམ་གྱི་གཡས་གཡོན་དུ་པུས་བཙུགས་གུས་འདུད་ཞུས་པའི་གཞུང་
བརྒྱུད་་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་གི་སྒོ་འགྲམ་ནས་ཆིབས་ཞབས་རྣམས་རྟ་ལས་བབས། རྒྱལ་སྒོའི་ནང་
ནས་གཟིམ་ཆུང་གི་སྒོའི་འགྲམ་བར་རྗེ་བླ་མ་མཆོག་དམིགས་བསལ་ཕེབས་བྱམས་ནས་བཤོལ་པ་
དང་ལྷན་དུ་གཟིམ་སྒོའི་ནང་་གོང་མ་ལྷ་སྐྱོང་ ཆན་ལུང་  མཇལ་དར་ཞིག་བསྣམས་ནས་བཞེངས་
བཞུགས་པ་དེ་འཕྲལ་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་མཇལ་དར་ནང་མཛོད་དང། སྐུ་བརྙན་
ལི་མ། མུ་ཏིག་གི་ཤལ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ལྡན་འབུལ་གནང་མཛད་པར། ་གོང་མས་པཎ་ཆེན་
རིན་པོ་ཆེར་ནང་མཛོད་འབུལ་གནང་གིས། བོད་སྐད་དུ། བླ་མ་སྐུ་ཁམས་བདེ་པོ་ཨེ་བྱུང། ས་
ཐག་རིང་པོར་ཕེབས་ལམ་ལ་ཐུགས་བསུན་པོ་བྱུང་ཡོད་འགྲོ། ཞེས་གསུངས་པ། པཎ་ཆེན་རིན་
པོ་ཆེ་ནས། ་གོང་མའི་ཐུགས་རྗེས་སྐྱོན་མ་བྱུང། ངལ་དུབ་གང་ཡང་མ་བྱུང། ཞེས་ཞུ་གནང་
མཛད་རྗེས་་གོང་མས་ཕྱག་འདྲེན་ཞུ་གནང་གིས་ལྷན་ཕེབས་གནང་ནས་གཟིམ་ཆུང་གི་དབྱིངས་སུ་
གསེར་ཁྲི་མཐོ་དམའ་མཉམ་པ་ཞལ་སྤྲོས་ཀྱིས་སྒྲོན་པའི་སྟེང་བཞུགས་པར། ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེས་
མཆོད་ཡོན་གཉིས་ཀར་མཇལ་དར་རེ་འབུལ་བ་མཛད། གསོལ་ཇ་བཏེགས་དུས་་གོང་མས་
པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གསོལ་ཇ་མཆོད་ཅེས་ཞུ་གནང་མཚམས་མཉམ་བཞེས་མཛད། སྐུ་ཁམས་
སྐོར་དང། ཕེབས་ལམ་སྐོར་སོགས་བཀའ་མོལ་མང་ཙམ་གནང་ཁར། ་གོང་མས། ལྕང་སྐྱ་
རིན་པོ་ཆེར། སྦ་ཡེར་ཡག་པོ་བྱུང་སོང་གསུངས་པར། དེ་རིང་སྐུ་ཞབས་མཆོད་ཡོན་གཉིས་
ཞལ་འཛོམས་གནང་བར་གནམ་གཤིས་བཅས་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་པོ་བྱུང་སོང་སོགས་ཞུ་བར་མཛད་
དེ་ནས་རྗེ་བླ་མ་དང། ་གོང་མ་ཕོ་བྲང་ནང་མའི་གཟིམ་ཆུང་ཁག་དང། སྐྱེད་ཚལ་ལ་གཟིགས་
ཞིབ་དང། གཟིམ་ཚུང་ཚང་མར་རབ་གནས་ཞུ་གནང་མཛད་པ་ལྟར་རབ་གནས་གནང། གསོལ་
ཇ༑ གསོལ་ཚིགས་དང། གསུང་མོལ་ཞིབ་ལྷུག་མཛད་རྗེས་་གོང་མའི་ཕེབས་བྱམས་ཁྲིའུ་

[600] ཕོ་བྲང་ནང་བཙུན་མོའི་ཞབས་ཞུ་བ་འབྲས་བུ་བཏོན་པའི་སྐྱེས་པ་དག་ལ་ཟེར། བཏེགས་ཏེ་ཕོ་བྲང་ནང་བཞུགས་ཡུལ་གསར་
བཞེངས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཕེབས། དེ་ནི་་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་ནས་རྒྱང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་གྱི་
སར་ཡོད། དེར་ཕེབས་ཉིད་་གོང་མའི་བློན་ཆེན་རྣམས་ནས་རྒྱ་ལུགས་ཀྱི་ཕེབས་སྟོན་
དཀར་སྤྲོ་ཕུལ་
ཚེས་་ཉིན་་གོང་མ་དང། དཔོན་ཆེན། ནང་འཁོར་དུ་མ་བཀྲ་ཤིས་
ལྷུན་པོར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་བར་ཕེབས། གསེར་ཁྲི་མཐོ་དམའ་མཉམ་པར་ཞལ་སྤྲོས་
ཀྱིས་བཞུགས་ཤིང། གསོལ་ཇ་བཏེགས་སྐབས་རྗེ་བླ་མའི་གསོལ་ཇའི་ཞལ་དཀར་གསོལ་
དཔོན་གྱི་ལག་ནས་་གོང་མ་རང་གིས་བཞེས་ཏེ་གུས་འདུད་དང་བཅས་འབུལ་བར་གནང་ནས་
ངས་ལོ་མང་པོར་ལྕང་སྐྱ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ལས་ཆོས་ཅུང་ཟད་བསླབས་པ་ཡིན་རུང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཆོས་འདི་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་ཟབ་ལ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང། ངེད་རྒྱལ་སྲིད་ལས་དོན་བྱེད་དགོས་ལོངས་མེད་པའི་
སྟབས་ཀྱིས་ཧོ་ཐོག་ཐུས་བསླབས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྒོམ་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་མ་ཐུབ་ཀྱང། རེམ་
རེམ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཡོད། ད་ལམ་རང་རེ་མཆོད་ཡོན་དངོས་ཀྱིས་མཇལ་བ་ནི། སྔོན་གྱི་སྨོན་
ལམ་དང། ཐུགས་བསྐྱེད་ལས་འབྲེལ་བཟང་པོ་ངེས་པར་སྨིན་པའི་དུས་ལ་བབས་པ་ཡིན་
འདུག་ངེད་ནས་བླ་མ་ཉིད་ལ་ཆོས་དང། རྗེས་གནང་མང་པོ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། སྔོན་ཏཱ་ལའི་
བླ་མ་ལྔ་པ་ཕེབས་སྐབས་ཀྱང། མེས་པོ་རྒྱལ་པོས་ལྷ་ཁང་སེར་པོ་བཞེངས་པའི་སྲོལ་ལམ་
ལྟར། ད་ལམ་ཉིད་བཞུགས་ཡུལ་ངེད་ནས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དང་འདྲ་བའི་ལྷ་ཁང་འདི་བཞེངས་པ་
ཡིན། ཞེས་དང། ངེད་ནས་སྔར་བོད་ཀྱི་ཕལ་སྐད་མ་ཤེས་ཀྱང། བླ་མ་ཉིད་ཕེབས་རྒྱུར་
འཕྲལ་དུ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ལས་མཁོ་བའི་ཕལ་སྐད་གང་ཟིན་འབད་བརྩོན་གྱིས་བསླབས་པ་ཡིན་ན་ཡང་
བྱང་པོ་མི་འདུག་ཆོས་གཏམ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཧོ་ཐོག་ཐུས་ལོ་ཙཱ་བྱས་ཏེ་བསྒྱུར་ཆོག་ཅེས་ཞུ་

[601] ཚེས་་ཉིན་་གོང་མའི་ལྷ་སྲས་དྲུག་པ། བརྒྱད་པ། བཅུ་གཅིག་པ་སོགས་
སྲས་ལྔ་དང། སྲས་མོ་བདུན་མཇལ་ཁར་བཅར། ཚེས་་ཉིན་་གོང་མའི་སྟོན་ཆེན་མཛད་
སྒོ༑ ཚེས་་ནས་ཉིན་བཅུའི་རིང་རྒྱ་ལུགས་ཁྲང་ཤི་ཞེས་པའི་ཟློས་གར་ཁག་གི་ཁྲབ་སྟོན་
ཚེས་་ཉིན་པོ་ཏཱ་ལར་གནས་གཟིགས་བཅས་སུ་ཕེབས་
ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེ་ནས་་གོང་མ་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུར་
ཕེབས་པའི་སྦ་ཡེར་དང། ཞབས་བརྟན་འབུལ་གནང་དང། དེའི་བར་སྐབས་རེ་་གོང་མ་ཚུར་
ཕེབས་པ་དང། སྐབས་རེ་ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེ་་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་ཏེ་མཛད་སྒོ་
གསོལ་ཚིགས། །ཁྲབ་སྟོན་སོགས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས་ཤིང། དེའི་སེང་དབར་རྣམས་སུ་རྒྱ་སོག་
མན་ཇུ་སོགས་ཀྱི་དོན་གཉེར་བ་མང་པོར་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་པ། དབང། རྗེས་གནང། ལུང་
སོགས་སྩལ། ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ཀུན་གཟིགས་མཆོག་སྟོན་འཁོར་དང། རྒྱའི་དཔོན་
རིགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་བཅས་ཞེ་ཧོ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནས་པི་ཅིང་དུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར། ཕེབས་
ཐོན་གནང་ཁར། ་གོང་མས་ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་བར་ཕེབས་ཏེ། ་གོང་མ་རང་ཉིད་
ཉིན་མ་གསུམ་འདིར་བཞུགས་ཏེ་དེ་ནས་ཏུང་ལིང་ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་ཡབ་ཀྱི་སྐུ་གདུང་ལ་ཕྱག་
འཚལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་དེ་ནས་པི་ཅིང་དུ་ཕེབས་རྒྱུར་དེར་མཆོད་ཡོན་མཇལ་ཏེ་གཟིམ་ཆུང་ཁག་ལ་རབ་
གནས་དང། གསུང་ཆོས་མང་པོ་ཞུ་དགོས་ཡོད་པས་རེ་ཞིག་པི་ཅིང་དུ་ལྷོད་བཞུགས་ཡོད་པ་
ཞུ་གནང་མཛད་
ཚེས་་ཉིན་ཧུ་ལེ་ཁུར་ཞེས་པར་ལྕགས་རི་རིང་པོའི་རྒྱལ་སྒོར་དཔོན་
རིགས་ཆེ་ཆུང་མང་པོ་དང། དམག་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་པུས་བཙུགས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་
ལམ་འཁེལ་ཚང་མར་ཆོས་འབྲེལ་མཛད་བཞིན་པར་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་པི་ཅིང་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཞི་དྲག་
གི་དཔོན་རིགས་སའི་དྲེག་པ་ལྟ་བུའི་ཕེབས་བསུ་དང། དམག་མིའི་རུ་བསྒྲིགས། སེར་སྦྲེང་

[602]
ཞབས་སོར་འཁོད། ཚེས་་ཉིན་་གོང་མ་པི་ཅིང་དུ་ཕེབས་སྐབས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་
ཡི་མན་ཞེས་པའི་རྒྱལ་སྒོ་ཐོན་པ་ནས་ཤར་ཀ་ཞེས་པའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་ཡུང་མོ་ཟིའི་ལྷ་ཁང་
བར་ཕེབས་བསུར་ཕེབས་ཏེ་དེར་མཆོད་ཡོན་མཇལ་འཛོམ་མཛད། བོད་ཟླ་་པ་དང། རྒྱ་ཟླ་་
ཚེས་་ཉིན་པོ་ཧོ་ཏིན་ཞེས་པའི་ཚོམས་ཆེན་དུ་དགྱེས་སྟོན་མཛད་སྒོ་རྒྱ་ཆེ་གནང་ཞིང། ཁྲབ་སྟོན་
གཟིགས་མོ་ཡང་ཕུལ། སེང་དབར་ཀུན་ཏུ་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ་་གོང་མས། པཎ་ཆེན་རིན་
པོ་ཆེ་ད་ལན་རྒྱ་སོག་གི་ཡུལ་གྲུར་ཕེབས་པས་ཆོས་ཤིག་གསར་རྩོམ་གནང་དགོས་ཞེས་མཎྜལ་
དང་བཅས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གདུགས་དཀར་མོའི་སྒྲུབ་ཐབས་
དངོས་གྲུབ་བདུད་རྩིའི་བུམ་བཟང་ཞེས་པ་བདག་མདུན་དང་བཅས་པ་གསར་རྩོམ་མཛད། ཚེས་་
ཉིན་ཡུང་ཧེ་དགོན་གྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་མཆོད་ཡོན་ལྷན་རྒྱས་ཕེབས། ཚེས་་ཉིན་ཀུན་
གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དབུ་ཡའི་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་སྐུ་གཟུགས་བདེ་མིན་ཕྱག་མཛོད་དྲུང་པར་
གསུངས་པ། བླ་སྨན་མཁན་པོས་ཕྱག་རྩ་ཞུས་པར་འགལ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་ཚུལ་ཞུས་
ཚེས་་གཉིས་ལ་སུང་གྲུ་ཟིའི་དགོན་པ་ཁག་ལ་གཟིགས་བསྐོར་དུ་ཕེབས་སྐབས་གསོལ་
ཟས་ཀྱི་དང་ག་མེད་པ་དང། ཚེས་་ཉིན་་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་གཡིང་ཤུག་ཀུང་དུ་ཕེབས་ཏེ་
་གོང་མར་མཆོད་འབྲེལ་གནང་རྒྱུའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་བདག་མདུན་སོགས་སྒྲུབ་གནང་མཛད་རྗེས་
་གོང་མ་ཕེབས་ཏེ་གསེར་གྱི་མཎྜལ་ཕུལ་གྲུབ་པ་དང་མྱུར་མཛད་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོའི་རྗེས་གནང་
སྩལ་བ་ལྕང་སྐྱ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་སོག་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་ཞུ་གནང་མཛད་གྲུབ་པ་དང། གཏང་རགས་
ཀྱི་མཎྜལ་འབུལ་གནང་མཛད། ཚེས་་ཉིན་མཇལ་ཁ་བ་རྣམས་བཀག་སྟེ་སྐུ་ངལ་གསོ་གནང་
སྐབས་གསོལ་དཔོན་ནས་སྐུ་གཟུགས་ལ་བརྟག་ཞིབ་སྐབས་སྐུའི་དྲོ་ས་རྣམས་ལ་ཐོར་ཉམས་དམར་
ཆིམ་ཆིམ་དང། གསོལ་ཟས་དང་གར་ཡེ་མེད་པས་ཚང་མ་བློ་མ་བདེ་བས། དེ་འཕྲལ་ལྕང་

[603] ཚེས་་སྔ་དྲོ་་གོང་མ་མཇལ་བར་ཕེབས་ནས་གང་
ཅིའི་གསུང་གླེང་གནང་སྟེ་་གོང་མ་ཕྱིར་ཕེབས་འཕྲལ། ནང་བློན་ཧོས་ཏཱ་ཤིན་དང། རྒྱའི་
ཨེམ་ཆི་མཁས་པ་གཉིས་འབྱོར་ཏེ་ཕྱག་རྩ་དང། སྐུ་གཟུགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཞུས་པས་
འབྲུམ་པ་ཡང་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ཅེས་གསོལ་སྨན་ཕུལ་ཡང་བསྙུན་བབས་ལྕི་ལོད་ཀྱི་ལྕགས་
བྱི་་ཟླ་་ཚེས་་ཉི་རྒས་ཙམ་ལ་གཟུགས་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཚུལ་བསྟན་ཞིང་
ཚེས་་སྔ་དྲོ་་གོང་མ་གདུང་མཇལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་སྐུ་གདུང་གཟིགས་འཕྲལ་ངའི་བླ་མ་ཞེས་
གསུངས་ཏེ་དྲན་མེད་དུ་བརྒྱལ། བརྒྱལ་སངས་པ་དང་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་དང། མཆོད་འབུལ་
སོགས་མཛད། དེ་ལྟར་ཉིན་ཞག་མང་པོ་རྒྱ་དང། བོད་ལུགས་ཀྱི་མཆོད་འབུལ་ཞིབ་རྒྱས་
མཛད་དེ། གསེར་སྲང་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་ཡུལ་ལྷ་བབས་མཆོད་
རྟེན་དང། འདྲ་སྐུ་ང་འདྲ་མ་རྣམས་བཞེངས། ལྕགས་གླང་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་སྐུ་
གདུང་རིན་པོ་ཆེ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཞབས་འབྲིང་རྣམས་པི་ཅིང་ནས་ཐོན་ཏེ། ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་
གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཕེབས་འབྱོར་གནང་འདུག་གོ། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་སྨད་ཆ་ནྣས་ནྦར་
ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ནི། མདོ་སྔགས་
གསར་རྙིང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྤྱི་དང། ཕྱི་ནང་རིག་པའི་གནས་ལྔར་མཁྱེན་རླབས་རྨད་དུ་བྱུང་བས་
གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་སློབ་མ་ཡང་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་ཤིང། གྲུབ་པའི་གོ་འཕངས་མཐོན་
པོར་གཤེགས་ཏེ། ་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་སྔ་རྗེས་གཉིས་ཀ་བླ་སློབ་ཏུ་
གྱུར་ཏེ་དད་གུས་དང། ཐུགས་བརྩེ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་ཆེ་ཆུང་གང་འདྲ་
ཞིག་བྱུང་ཡང་འཕྲལ་འཕྲལ་་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་དགོངས་བསྐོར་བཀའ་བསྟུན་ཞུ་གནང་ལས། རང་
བཞིན་གྱ་ཚོམ་དུ་ནམ་ཡང་མི་མཛད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་གཞུང་བླའི་ཞབས་འབྲིང་ཚང་མ་དམ་

[604] སྤྱི་དོན་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་
བསྐྱེད་བྱེད་པ་སོགས་ཕྱི་ནང་ཀུན་གྱི་མིག་ལམ་དུ་མཛེས་པ་དང། རྒྱ་དཀར་ནག་སོག་པོ་
བལ་འབྲུག་སོགས་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་ཁག་རྣམས་ལའང་མཐུན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཆེ་བ་མ་ཟད་
ལྷག་པར་རྒྱ་ནག་མན་ཇུ་་གོང་མས་ཀྱང་བཀུར་གཟོས་བདག་རྐྱེན་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་ཞུས་ཏེ་
དབུའི་མཆོད་གནས་སུ་ཁ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དོན་གྱི་བཀུར་བས་མཆོག་དམན་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་པའི་
ཡུལ་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་འདུག་ཀྱང། སྐབས་དེར་འདི་སྣང་ཕལ་པའི་སྣང་ངོར་་རྒྱལ་དབང་
མཆོག་ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུའི་ཚ་རིགས་སུ་གྱུར་པ་མ་ཟད། ཕྱག་མཛོད་དྲུང་པ་ཧོ་ཐོག་
ཐུ་དང། ཞྭ་དམར་ཧོ་ཐོག་ཐུ། ཧལ་ཧ་རྗེ་བཙུན་དམ་པ་ཧོ་ཐོག་ཐུ། བསམ་སྡིང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་
སོགས་བླ་སྤྲུལ་ཆེ་བཙན་མང་པོ་ཞིག་སྐུའི་གཉེན་ཚན་དུ་གྱུར་པས་འབྱོར་མེད་ཉམ་ཐག་རྣམས་ཀྱི་
ཡིད་ལ་ཀུན་རྟོག་གི་འཆར་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ཤར་བའི་གླེང་བརྗོད་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱུང་ཡོད་ཚོད་འདུག་
པ༑ སྐབས་དེ་ལ་མན་ཇུའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་འཇུས་ཏེ་གསེར་བུམ་དཀྲུག་འདོན་བྱས་ན་ཚང་
མ་ཡིད་ཆེས་བསམ་པ་རྫོགས་པ་ཡོང་ཚུལ་སྤུ་གྲིའི་སོ་ལ་ཆགས་པའི་སྦྲང་རྩིའི་རང་བཞིན་དེ་
མི་དམངས་ཀྱི་རྣ་བར་བླུགས་ཏེ་རིམ་པས་རིམ་པས་ཐབས་ལམ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་དོན་གྱི་
རྒྱལ་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐོབ་པའི་འབད་བརྩོན་རྒྱུན་རིང་པོ་ཞིག་ནས་བྱས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་སྲོལ་
ཡོད་པ་རེད། མདོ་སྟོད་ ཁམས་  ས་ངན་རི་ཁ་ཤི་པ་རྣམས་ནས་གཞུང་སའི་རྩེ་ཇ་
འདྲེན་མི་དར་མདོ་སྒར་དཔོན་གྱིས་མཚོན་ཚོང་འགྲུལ་བ་དང། གནས་སྐོར་བ་མང་པོ་བཅོམ་
འཕྲོག་གིས་རེ་ཞིག་ལམ་འགྲུལ་ཐར་དཀའ་བ་བྱས་པ་དང། ལྷག་པར་འབའ། ལི་ཐང། གོ་ཇོ་
རྨར་ཁམས། བྲག་གཡབ་ཁུལ་དུ་བཅོམ་འཕྲོག་ཚོད་མེད་བྱས་པར་བརྟེན་ས་གནས་སོ་སོའི་འགོ་
དཔོན། བླ་གྲྭ། མི་དམངས་བཅས་ནས་བདེ་སྡུག་་སྙན་ཞུ་སྔ་རྗེས་ཞུ་འབྱོར་བྱུང་སྟབས་དེ་དག་གི་

[605] དབུས་མདའ་
དཔོན་ལྕང་ལོ་ཅན་པ་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས་དང། གཙང་མདའ་དཔོན་ཕ་ཇོ་ལྷ་ཁང་པ་བསྟན་
འཛིན་རྣམ་རྒྱལ། ལས་བྱར་རྨར་ཁམས་བྲག་ཤར་ཐའི་ཇི། སྟོད་སྒར་དཔོན་མི་རྒྱབ་ཐའི་ཇི་
ལྷ་བུ་གླང་ཆེན་པ། དབུས་གཙང་གི་དམག་ལྟོས་ཆེ་བ་བཅས་ས་ཕག་་ཟླ་་པའི་
ནང་རྒྱལ་ཁབ་ནས་བཤར་ཐོན་གྱིས་ས་གནས་སུ་འབྱོར། ས་ངན་དེ་བཞིན་ས་བཙན་དགྲ་ཤུགས་
ཆེ་ཡང། ཕྱོགས་ཁག་གསུམ་ནས་དཔུང་འཇུག་གིས་ལྕགས་བྱི་་ཟླ་་པའི་ནང་ས་ངན་
རྫོང་འབུར་མོ་སྣོད་བཅུད་དང་བཅས་མེར་བསྲེགས་དང། དཔོན་གཙོ་སྡེ་རོང་ཨ་ཚོགས་ཅན་བྱེད་
གཏེ་ཁག་དང། རུ་ཤོད་རྟ་རྒོད་བྱམས་པ་ཕ་བུ་བཅས་ས་གནས་རང་ལ་ཁྲག་སྦྱོར་དང། འགལ་
ཉེས་ཆུང་ཁག་རྣམས་གསང་རྫོང་རི་མ་ལྕང་རྭ། དར་རྩེ་མདོ། སྡེ་དགེ། སྤོ་བོ་ཁུལ་བཅས་
པར་ས་འཛིན་རྒྱང་ཕུད་དུ་གཏོང་གནང་གིས་སླད་མི་ལྡང་བའི་དུག་རོ་གཏིང་ཐོན་རྗེས་གཙང་མཛད། རྡོ་རིང་གུང་པཎྜི་ཏ་ཕྱོགས་ཕེབས་ལྕགས་བྱི་མགྲོན་དེབ་
ཧལ་ཧ་རྗེ་བཙུན་དམ་པའི་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་ཞུ་བར་ཧལ་ཧ་རྒྱལ་ཁག་བཞིའི་
བླ་དཔོན་དང། རྗེ་བཙུན་དམ་པའི་ཕྱག་མཛོད་ནོ་མི་ཧན་སོགས་འབྱོར་ཏེ་དབུས་གཙང། མདོ་སྟོད་
སྨད་ཀུན་ཏུ་མྱང་ཞིབ་བྱས་མཐར་ཡབ་གཞིས་ལྷ་ཀླུ་དགའ་ཚལ་བའི་སྲས་ཆུང་ལ་ཡིད་ཆེས་ངོས་
འཛིན་ཞུས་ཏེ་་གོང་ས་མཆོག་ལ་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་ཕུལ་ཐོག། བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག་
འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་མཚན་གསོལ་གནང་ཞིང། ཧལ་ཧ་ཁུལ་གྱི་བླ་དཔོན་ཆེ་ཁག་བཞི་དང་
རྗེ་བཙུན་དམ་པའི་ཡབ། ཕྱག་མཛོད། གསོལ་དཔོན། མགྲོན་གཉེར་སོགས་ལ་གཞུང་གནས་ནས་
གོ་གནས་དང། ཆོ་ལོ་བཅས་སྩལ་ཏེ་ལྕགས་གླང་་ཟླ་་པའི་ནང་སོག་ཡུལ་དུ་ཐོན་
་གོང་ས་མཆོག་གསན་བསམ་གྲུབ་པར་བརྟེན་བོད་ལྗོངས་ལྷ་མི་སྤྱི་མགྲིན་
ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་ལོ་འདིའི་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་

[606] རྒྱུན་དུ་ཆོས་ཕྱོགས་ཁོ་ནར་ཉམས་བཞེས་ཐུགས་གཞོལ་
ཆེ་བས་སྲིད་སྐྱོང་ཁྲི་ཆེན་ནོ་མི་ཧན་ཕྱག་རོགས་ཞབས་ཞུར་སྔར་རྒྱུན་ལྟར་བཞུགས་དགོས་བཀའ་
ཕེབས་པ་མ་ཟད། དེ་ཁའི་ལོ་རྗེས་མར་སྐྱིད་གྲོང་བསམ་གཏན་གླིང་ནས་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་
དབང་ཕྱུག་དཀའ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གདན་ཞུས་ཀྱིས་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྐོ་གཞག་གིས་
རྒྱུན་དུ་རྩེ་ཕོ་བྲང་རང་ལ་རྟག་བཞུགས་མཛད་ཅིང། པི་ཅིང་ནས་མན་ཇུ་གོང་མས་ལུང་གཉིས་
ཐུགས་འཁུར་བཞེས་པའི་ལེགས་འབུལ་ཞུ་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཨམ་བན་གདོང། གསེར་སྲང་བདུན་ཅུ་
ལས་གྲུབ་པའི་པང་ལེབ་བཅུ་བདུན་ལ་འཇའ་སའི་ཡི་གེ་ཟོང་བརྐོས་ཀྱིས་མན་ཇུ། རྒྱ་ཡིག་སོག་
ཡིག་བོད་ཡིག་བཞི་སྦྱར་དུ། ནུབ་ཕྱོགས་མཆོག་ཏུ་དགེ་བའི་ཞིང་གི་་རྒྱལ་དབང་ས་སྟེང་་རྒྱལ་
བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ། ཞེས་འཇའ་ས་
འབུལ་མི་འབྱོར་བ་མ་ཟད། རྒྱ་ཁྱབ་ཡོངས་ནས་ལེགས་འབུལ་ཞུ་མིའི་མི་སྣ་དག་ཀྱང་འབྱོར་
ཆུ་ཡོས་་ལོར་མདོ་སྟོད་ ཁམས་  རྨི་ལི་དེ་བཞིན་རྒྱ་བོད་ས་མཚམས་
ཀྱི་དགོན་སྡེ་གལ་གནད་ཆེ་བས་གཞུང་གནས་ནས་སྔ་ཕྱིར་མཆོད་གཞིས་དང། ཁྲལ་ཆག་སོགས་
ཀྱི་བདག་རྐྱེན་རྒྱ་ཆེ་གནང་བ་དེ་ལྟར་ཡང། ད་ལམ་སྤྲུལ་སྐུ་འདི་པ་སློབ་གཉེར་ཟིན་ཏེ་ས་གནས་སུ་
འགྲོ་རྒྱུའི་ཐོན་ཕྱག་སྐབས་པཎ་ཞྭ་སྣ་རིང་གིས་མཚོན་བླ་ཆས་དང། རྟ་སྒ་སྒ་འཁོར། རྟ་དར་
སྦོབ་བཅག་སོགས་ཆོ་ལོས་གཟེངས་བསྟོད་དང། རང་ཁོངས་སྡེ་དགོན་ཚང་མར་བྱམས་སྐྱོང་འཚོ་
འཚིས་གང་ཅིའི་ཐོག་རྒྱལ་བསྟན་མཚན་ལ་དགུང་འདེགས་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་
་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་གོང་མ་རྣམས་ནས་སྟོན་མཚམས་བདུད་རྩི་སྨན་ཆུའི་
ཆབ་བཞེས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ཡུལ་རྩེ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་ནས་མལ་ལེ་གཉིས་ཙམ་གྱི་ནུབ་ཕྱོགས་
སུ་ནོར་བུ་གླིང་ཁ་ཞེས་པར་ཆབ་བཞེས་སྐབས་དབུ་གུར་སྒྲོན་ཡུལ་དང། ཆབ་རྫིང་ཙམ་ལས་
སྤྲོས་རྒྱས་གང་ཡང་མེད་རུང། ཤིང་འབྲུག་་ལོར་སྐལ་བཟང་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་

[607] སྐུ་འཕྲེང་རྗེས་མ་རིམ་བྱོན་ནས་
དབྱར་ཐོག་ཕལ་ཆེ་རྒྱུན་བཞུགས་མཛད་དེ། རིམ་པས་རིམ་པས་རྒྱ་བསྐྱེད་གནང་སྟེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་
ཆེ་བའི་ལྕགས་རི་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་མར། ཡས་མས་སུ་མཛེས་ཤིང་སྤྲོ་བག་རྣམ་པར་
ཕེབས་པའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིམ་ཆུང་ཁག་ཕུན་ཚོགས་སྡེ་བཞིའི་དཔལ་ཡོན་གཅིག་
ཏུ་སྤུངས་འདྲའི་གཟི་བརྗིད་མངོན་པར་འཕགས་པའི་མཛད་སྒོ་གནང་ཡུལ་གཟིམ་ཆུང་ཉི་འོད་
དགའ་ལྡན་འདོད་རྒུ་འཁྱིལ་གཟིམ་འགག་དང་བཅས་པ། མཇལ་བ་ཙམ་གྱིས་སྒྲིབ་གཉིས་
ཅིག་ཅར་དུ་བཅིལ་ཞིང། མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་བྱིན་རླབས་འབད་མེད་དུ་སྩོལ་བའི་རྟེན་མཆོག་
ཁྱད་པར་ཅན་བཞུགས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང། སྐུ་བཅད་རྒྱ་གནང་ཡུལ་གྱི་གཟིམ་ཆུང་
ཁག་་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང། འཕགས་བོད་པཎ་གྲུབ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མ་ལུས་པས་
ཡོངས་སུ་ཕྱུར་བུར་བལྟམས་པའི་ཕྱག་དཔེ་ཁང། ཞིང་བཅུའི་དགྲ་བགེགས་ཐལ་བར་རློག་
པའི་མཧཱ་ཀ་ལ་དངོས་བཞུགས་ཀྱི་མགོན་ཁང། ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་གྲུ་ཆར་འབེབས་ཤིང། བརྒལ་
བརྟག་གི་རྩོད་པའི་སྒྲས་ཞི་བསིལ་ཡིད་ལ་བདུད་རྩི་སྟེར་བའི་ཆོས་རྭ། ངལ་གསོས་བུའི་དཔལ་
འབྱོར་མོག་པོར་བྱེད་པའི་མཛོད་ཆུང། ངང་པ་དང། ངུར་པ། ཆུ་སྐྱར་སོགས་ཅི་བདེར་གནས་
པའི་ཆབ་ཀྱི་རྫིང་བུ། དུས་བཞིའི་འཕེལ་སྒྲིབ་དང་བསྟུན་ཁ་དོག་དང། དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་
པ་ཤར་བའི་དྲི་མཆོག་ལྡན་པའི་མེ་ཏོག་གི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་གསེར་དང། གཡུའི་སྦྲང་མ་དང་
ཕྱེ་མ་ལེབ་ཀྱི་འཕུར་ལྡིང་བརྩེན་པ། རོ་མཆོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བཟའ་ཤིང་གི་རྭ་བར་རྨ་བྱ་
རྣམས་ཟློས་པའི་གར་བསྒྱུར་ཞིང། བྱ་དང། བྱིའུ་རྣམས་སྐད་སྙན་པར་སྒྲོགས། སྤྲ་དང་སྤྲེའུ་
རི་དྭགས་ཀྱི་ཚོགས་དོགས་པ་མེད་པར་བག་ཕེབས་ཤིང་རྒྱུ་བའི་ཕོ་བྲང་གི་ལྕགས་རི་ཕྱི་ནང་
གཉིས་ཀྱི་བར་ན། ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་སོགས་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཁུར་
འཛིན་སྲིད་བློན་ཁང། བཀའ་ཤག་ཡིག་ཚང། འཕྲལ་བདེས་གཙོས་ལས་ཁུངས་ཁག་

[608] ལས་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་ཡུལ། ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་འདིའི་ནང་གནས་ཤིང་རྒྱུ་བའི་སྐལ་
བ་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཞབས་འབྲིང་རྣམས་ཀྱང། རང་རང་གི་གོ་བབས་དང་མཐུན་པའི་ཆས་
ཀྱིས་མཛེས་ཤིང། སྒྲིགས་ཀྱིས་སྤ་བ་དག་ཡང་དག་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་བགོ་སྐལ་སྲི་
ཞུར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ཁོ་ན་ལས། ཆས་གོས་ཡ་མ་ཟུང་གྱོན་ཞིན་ཞིང། རྩེད་འཇོ་དང་འཁྲུག་རྩོད་
བྱེད་པ། ཐ་མི་ཁ་དང། མྱོས་བྱེད་འཐེན་འཐུང་སོགས་རྩ་བ་ནས་མཐོང་ཐོས་མེད། དེ་དག་
གི་ཕྱི་རོལ་དུ་བསྲ་བརྟན་མཐོ་བཙན་ལྡན་པའི་ལྕགས་རི་ཆེན་པོས་འཁོར་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བསྐོར་
བའི་ཤར། ལྷོ། བྱང་བཅས་པར་རྒྱལ་སྒོ་ཆེན་པོ་གཉིས་རེ་དང། ནུབ་ཏུ་གཅིག་སྟེ་བདུན་གྱིས་
རྣམ་པར་མཛེས་པ་ལ་མཚོན་ཆ་ལྡན་པའི་སྐུ་སྲུང་དག་གིས་དུས་དྲུག་ཏུ་སྲུང་བཞིན་གནས་པ་
ལྕགས་རི་ཕྱི་མའི་ལྷོ་ནུབ་ངོས་སུ་དེང་དུས་ཀྱི་དྲག་པོའི་ལུགས་སྲོལ་སྦྱོང་བདར་ཅན་གྱི་སྐུ་སྲུང་
དམག་སྒར་བཅས་ནོར་གླིང་སྐལ་བཟང་ཕོ་བྲང་ཞེས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་གྲགས་སྙན་གྱིས་
ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ་དེའི་དགེ་མཚན་སྙིང་པོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན། བལྟས་ན་ཕོ་བྲང་དང། སྐྱེད་
མོས་ཚལ་རྣམས་མིག་སྔར་མཛེས་པ། བསྡད་ན་ཞི་ཞིང་བག་ཕེབས་པ། ཉན་ན་ཆོས་ཀྱི་
སྒྲ་ལྷང་ལྷང་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཐོས་པ། སྣོམ་ན་རང་བཞིན་གྱི་མེ་ཏོག་དང། སྦྱར་སྤོས་ཀྱི་དྲི་བསུང་
ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ། བསམ་ན་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་དེ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་པའི་དད་པ་ལྷག་པར་དུ་
སྐྱེས་པ་སྟེ་ཁྱད་ཆོས་ཆེན་པོ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་མཆོག་ཁྱད་པར་ཅན་དེའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་ལྷང་
ལྷང་དྲན་ཏེ་དབང་མེད་དུ་ཅུང་ཟད་བྲིས་པར་ཐལ་བ་ལས། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་
དགེ་མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཆུ་ལྷ་ལྕེ་བརྒྱ་ལྡན་པས་བརྗོད་ཀྱང་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་
ལས་འདས་པ་ཞིག་གོ་
ད་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕྲོས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་
པོའི་བླ་བྲང་རྒྱལ་མཚན་མཐོན་པོའི་ཞབས་འབྲིང་ལས་བྱེད་རྣམས་ནས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་

[609]
ཞིབ་བརྟག་དཔྱད་རྩད་གཅོད་བྱས་པའི་དོགས་གནས་ཐོན་རིགས་མཚན་ཤོག་རྣམས་་གོང་ས་
་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཐུགས་དམ་བརྟག་ཞུར་ཕུལ་བའི་ཁོངས་ནས། པ་རྣམ་སྐྱིད་གཤོངས་
ཀྱི་འོས་སྤྲུལ་ཐུགས་དམ་བཟང་ཕེབས་དང། སྐུའི་ཉེར་ཆས་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཏེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་
པོ་ཆེ་ནས་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ཞེས་མཚན་གསོལ་མཛད་
སྐྱབས་མགོན་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གི་ཕྱག་རོགས་སྲིད་སྐྱོང་ཚེ་སྨོན་གླིང་ཁྲི་
ཆེན་ནོ་མི་ཧན་འདི་ཆོས་སྲིད་ཡོངས་ལ་མཁྱེན་པ་རྒྱས་ཤིང། ལས་དོན་ཆེ་ཆུང་གང་ལའང་ཐེ་
ཚོམ་མེད་པར་འཕྲལ་འཕྲལ་ཐག་གཅོད་དང། རང་བཞིན་དྲང་པོར་སྲོང་བ་དང། བཀའ་ཤག་
གིས་མཚོན་གཞུང་གི་ཞབས་འབྲིང་རྣམས་ལ་བྱས་བྱུང་རྣམ་དབྱེ་ཐོན་ཞིང། རྒྱུན་དུ་བཀའ་བཀྱོན་
སོགས་དྲག་ཤུལ་ཆེ་བ་དང། ལྷག་པར་ཁོ་རང་པི་ཅིང་དུ་བཞུགས་མྱོང་ཐོག་་གོང་མས་ཀྱང་
གཟིགས་བསྐྱངས་ཆེ་ལ། ལྕང་སྐྱ་ཧོ་ཐོག་ཐུས་གཙོས། ནང་གི་དཔོན་རིགས་ཆེ་ཁག་རྣམས་
དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་སྟབས་ཀྱིས་བོད་ནང་སྡོད་པའི་མན་ཇུའི་ཨམ་བན་གྱིས་གཙོས་ཞི་དྲག་དཔོན་
རིགས་རྣམས་ལ་སྤྱིར་སྟངས་མཛད་སྒོ་དང། གཟིགས་མོ། སྤྲོ་སྐྱིད་སོགས་ལ་མཐུན་ལམ་
མགྲོན་འབོད་ཙམ་ལས། ཆབ་སྲིད་ལ་ཐེ་བྱུས་བྱེད་རྒྱུ་ཕར་བཞག་མི་སེར་ལ་བརྡབ་གསིགས་
དང། རྒྱས་སྤྲོས་སོགས་གཏན་ནས་བྱེད་ས་མེད་པའི་མཐོང་ཆུང་གཉའ་གནོན་གནང་བས་ཁོང་
ཚོའི་ལམ་ཕྱོགས་བཀག་པ་ལྟ་བུའི་མཐོང་སྣང་ཡོད་པར་བརྟེན། ད་ལམ་པི་ཅིང་ཆོས་སློབ་ཀྱི་
དབུ་འཛིན་དང། ཐམ་འཛིན་བླ་མ་ལྕང་སྐྱ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་ཞིང་གཞན་དུ་
གཤེགས་པའི་ཚབ་ཏུ་སྲིད་སྐྱོང་ཁྲི་ཆེན་ནོ་མི་ཧན་ལ་མཚན་མཐོངས་དང། གཟེངས་བསྟོད་ཆེན་པོ་
ཞུས་ཏེ་པི་ཅིང་ཆོས་སློབ་དབུ་འཛིན་དང། རྒྱ་ནག་ནང་ནང་པའི་དགོན་པ་ཡོངས་ལ་བཀའ་སློབ་
གནང་བར་རྒྱ་ནག་ཏུ་གདན་ཞུ་ཞུས་ན་དགེ་མཚན་ཆེ་བ་མཐོང་སྟེ་པི་ཅིང་དང་ནང་གྲོས་བྱས་ཏེ་་གོང་

[610]
ཐོན་ཕྱག་དང། བཀའ་ཤག་སོགས་ལ་ད་བར་ལོ་བཅུའི་རིང་སྲིད་སྐྱོང་ཕྱག་རོགས་ཞབས་ཞུ་
གནང་བར་གཞུང་དོན་ཐུགས་ཕན་གསོས་པའི་ཕྱག་ལས་འདི་མཛད་དང། གཞུང་གི་དཔལ་
འབྱོར་ལའང་ཕན་པའི་རྣམ་གན་དུ་བཀར་འཇུག་འདི་གནང་སོགས་ཞིབ་གསུངས་རྣམ་ཐར་དད་པའི་སྒོ་བྱེད་སྨད་ཆ་ན། གསུངས་གྱིས་མེ་རྟ་་
ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ལྷ་ས་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་པི་ཅིང་དུ་ཕེབས་ཉིད་་གོང་མས་ཙེང་ཙུང་ཀྭོན་
ཞེས་ཆོས་བསྒྱུར་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་ཐོག་ས་མ་ཏི་པཀྵི་ཞེས་པའི་ཆོ་ལོ་ཕུལ་ཏེ་སྤྲོ་པོ་
བྱས་ཏེ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་བཞུགས་སུ་བཅུག་པ་དང། ཕྱག་རོགས་སྲིད་སྐྱོང་རྒྱ་ནག་ནས་མ་འཁོར་བར་
་གོང་ས་ཆེན་པོའི་ཕྱག་རོགས་ཞབས་ཞུར་རྟ་ཚག་རྗེ་དྲུང་བསྟན་པའི་མགོན་པོར་ནོ་མི་ཧན་གྱི་ཆོ་ལོ་
དང་བཅས་བསྐོ་གཞག་འཛམ་གླིང་མཐའ་གྲུ་ཡངས་པའི་རྒྱན་བ་ལྟར་བྱས་ན་ས་བྱ་་ལོར་རྟ་ཚག་རྗེ་དྲུང་བསྟན་པའི་མགོན་པོར་
ཧོ་ཐོག་ཐུ་དང། ས་མ་ཏི་པཀྵིའི་ཆོ་ལོ་དང་བཅས་ཕྱག་རོགས་ཞབས་ཞུར་བསྐོ་གཞག་གནང་ཞེས་ལོ་སྔ་ཕྱི་དང། ཆོ་ལོ་བཅས་
ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་ཙམ་གསལ་འདུག་པས་ཞིབ་མཛོད། གཞག་གནང་འདུག་
ད་ནི་བོད་དང། གོར་ཥ་དམག་འཁྲུག་སྔ་རྗེས་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ། ང་རང་
ནས་ཡིག་ཆ་མི་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ནང་ནས། དགའ་བཞི་ རྡོ་རིང་  བཀའ་
བློན་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རང་རྩོམ། སྡེ་དཔོན་དགའ་བཞི་བའི་མི་རབས་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་
པ་ཟོལ་མེད་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ་དེ་བཞིན་ཁོ་རང་སྐབས་དེའི་ཕྱག་ལས་གནང་མིའི་ནང་ཡོད་པས་
ཁུངས་དག་ཅིང། ཞིབ་ཆ་ཆེ་བས་དེ་ལ་གཞི་བཅོལ་ཞིང། ཡིག་ཆ་གཞན་གྱིས་ཁ་བསྐོང་བྱས་
ནས་འབྲི་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང། བལ་ཡུལ་དུ་ཀ་ཊ་མན་གྲུའམ། ཡམ་བུ་ ཀཏྨནྡུ་
པར་ཏན་ པཏན་  སྦག་གོན་ བྷཏྒཨྣ་  ཞེས་བལ་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཆུང་གསུམ་ཡོད་པ་

[611] རྟེན་བཞེངས་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང། བལ་ཡུལ་
རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ནས་གཏོང་འགྲེམ་བྱས་པའི་དངུལ་གྱི་ཊམ་ཁ་རྣམས་བོད་ནང་འགྲོ་རྒྱུགས་བཤར་མ་
བྱེད་རྐྱང་བྱེད་རུང། བར་སྐབས་ཤིག་ཚོང་རིགས་གཡོ་ཅག་གྱིས་ཊམ་ཁ་ཟངས་ལྷད་ཅན་རྫུས་
བཟོས་རིམ་པར་ཐོན་པས་་རྒྱལ་མཆོག་བདུན་པའི་སྐུ་དུས་ལྕགས་ལུག་་ལོར་བལ་ཡུལ་
དུ་སྐུ་ཚབ་ཆེད་སྩལ་གྱིས་ལྷད་རྫུས་ཅན་གྱི་ཊམ་ཁར་སངས་འཛིན་ཞིབ་འཇུག་དགོས་པའི་ཕྱག་བྲིས་
སྩལ་བ་དང། དེ་རྗེས་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ནང་ཚགས་འཆམ་མིན་དབར་ས་གླང་་
ལོར་གོར་ཥའི་རྒྱལ་པོ་པིར་ཐི་སྦིར། ན་རན་ཡན་ པྲིཐི་ནརཡན་  གྱིས་བལ་
ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་རྫོགས་དཔུང་སྟོབས་ཀྱིས་བླངས་པ་རེད། དེ་གའི་ལོ་རྗེས་མར་བོད་གཞུང་
ནས་བལ་ཡུལ་རྟེན་བཞེངས་པའི་གདོང་གོར་རྒྱལ་གསར་པར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་
རྟེན་ལྡན་དང། བལ་བོད་སྔར་གྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གནས་ཚུལ་གསལ་བཤད་ཐོག་བོད་ནས་
ལོ་ལྟར་བལ་ཡུལ་དུ་རྟེན་བཞེངས་པ་དང། གནས་སྐོར་བ་ཚོང་པ་སོགས་འགྲོ་ལམ་དང། བལ་
ཡུལ་ནས་བོད་དུ་ཚོང་པ་དང། གསེར་དངུལ་ཟངས་བཅས་ཀྱི་བཟོ་པ་ཡོང་མི་སོགས་འབྲེལ་བ་
བཟང་པོ་སྔར་གནས་ཐོག་བར་སྐབས་བོད་ནང་བལ་ཊམ་ལྷད་ཅན་ཐོན་པ་དེ་རིགས་མི་འབྱུང་བའི་
བཀག་འདོམས་གནང་ཕྱོགས་དགོས་རྒྱུའི་ཕྱག་བྲིས་གནང་བར། གོར་རྒྱལ་ནས་བལ་ཡུལ་ནང་
ཊམ་ཁ་གསར་རྒྱག་བྱས་པའི་དངུལ་ཕུད་དང། བལ་བོད་དཀར་ཚོ་ལུགས་ལེགས་ཞུ་རྒྱུའི་ཕྱག་
བྲིས་དང། ཕྱག་རྟགས་བཅས་འཁྱེར་ཏེ་སྐུ་ཚབ་བྷྲྨ་ཙ་རི་བྷ་གིར་ཐིད་དང། ཛ་ཡ་ས་རམ་ཐ་
སོགས་ངོ་གཡོག་སུམ་ཅུ་སྐོར་འབྱོར་ཏེ་་གོང་ས་མཆོད་ཡོན། བཀའ་ཤག་བཅས་ལ་མཇལ་འཕྲད་
ཞུས་ཏེ་ཕན་ཚུན་ལུགས་ལེགས་ཡོད་པ་རེད་
ཡིན་ན་ཡང། ལོ་མང་པོ་མ་སོང་བར་གོར་བོད་གཉིས་དམག་འཁྲུག་བྱུང་
བ༑ དེའི་རྐྱེན་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཙམ་བརྗོད་ཚུལ་ནི། ཤིང་ལུག་་ལོར་འབྲུག་པས་

[612]
དང། དེ་རྗེས་ཝ་ལུང་དུ་འབྲས་ལྗོངས་སྐོར་བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་ཞྭ་ལུ་མཁན་པོ་དང། གཙང་
མདའ་པད་ཚལ་བ་བཅས་གོར་བོད་ཆིངས་མོལ་བྱས་པར་གོར་ཕྱོགས་འདོད་པ་མ་ཁེངས་པར་
ཡོད་མུས། བཀའ་བློན་བཤད་ཧོར་ཀུན་དགའ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆུ་བྱི་མགྲོན་དེབ་དང། བཧོ་གྷལ། བོགླེ། པ་་  ྾   ྾ ཨྭི་ཞེས་དང། ཡང་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཚ་ཕྱག་མཛོད་
དྲུང་པོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་སྦྱིན་པས་པི་ཅིང་ནས་ཀུན་གཟིགས་མཆོག་གི་སྐུ་ཆས་གསེར་དངུལ་
གོས་དར་སོགས་ཤིན་ཏུ་ཕོན་ཆེ་བསྣམས་ཡོད་པ་ཕལ་ཆེར་བཀྲས་ལྷུན་བླ་བྲང་དུ་འབུལ་འབྱོར་
གནང་ཡོད་ཚོད་ཀྱང། སྐུ་སྒེར་ལའང་ཁྱོན་འབོར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ། སྐུ་ཚ་ཞྭ་དམར་སྤྲུལ་སྐུ་
ཆོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོས་བགོ་བཤའ་དགོས་འདོད་བཀའ་མོལ་གནང་ཡང་འདོད་པ་ལྟར་མ་བྱུང་བས་
ཞྭ་དམར་བས་གོར་ཥར་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་དཔུང་འཇུག་དགོས་པའི་རྒྱུད་བསྐུལ་དང། སྣེ་འཁྲིད་
ཟོལ་མེད་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ་བ་ནས་ན། བྱས་པ་རེད། ཅེས་ཟེར་བ་དང། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། བཀའ་བློན་མདོ་མཁར་བ་
བསོད་ནམས་དབང་རྒྱལ་སྟོད་ཁུལ་ཞིབ་གཅོད་དུ་བསྐྱོད་སྐབས། ས་མཚམས་ཚོང་རྭ་ཁག་ལ་
ཁྲིམས་མཐུན་མ་བྱུང་ཁར། བལ་པོའི་ཚོང་ཟོག་ལ་སྒོ་ཁྲལ་འཕར་མ་རྒྱབ་པ། བལ་པོའི་
ཚོང་རིགས་ལ་དབང་ཡོད་ཀྱི་བསྡམས་བཀྱིགས་སོགས་བྱས་པས་ལན་ནམ་ཡང་ཟེར། རྣམ་ཐར་དད་པའི་སྒོ་བྱེད་སྨད་ཆ་ན། གང་ལྟར། མེ་རྟ་་ལོར་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཚ་ཞྭ་དམར་བ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་པ་
ཆོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་དང། འབྲུག་ལུགས་གོང་དཀར་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་བཅས་
བལ་ཡུལ་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་བཞུགས་གནང་མུས། བོད་གཞུང་གི་བལ་ཡུལ་མཆོད་
རྟེན་རྣམ་གསུམ་ལ་ཉམས་གསོ་དང། སྔར་ལམ་རྟེན་བཞེངས་དང། སྤོས་སྨན་སོགས་སྒྲུབ་མི་རྩེ་

[613] རྩེ་འཕྲལ་བདེ་ནང་གཟན་ཨེམ་ཆི་གཉིས་ཀྱང་བལ་ཡུལ་དུ་འབྱོར་
བསྡད་ཡོད་མུར། བལ་ཡུལ་གླིང་གསུམ་དུ་དབང་བསྒྱུར་མི་གོར་ཥ་རྒྱལ་པོ་རཏན་ཐུར་ཤཱ་ངོ་མ་
ལོ་ན་ཕྲ་སྟབས། ཕྱི་ནང་གི་བྱེད་སྒོ་ཚང་མའི་འགན་འཁུར་བྱེད་པོ་ཨ་ཁུ་བཱ་ཐུར་ཤཱ་ས་ཧེབ་ནས་
བལ་ཡུལ་རྟེན་བཞེངས་པར་རྒྱུ་མཚན་ཟེར་རིགས་སུ། ཡམ་བུའི་རྒྱལ་པོ་རྙིང་དུས་ནས་བཏང་
བའི་བལ་ཊམ་ནག་པོ་འདི་རྣམས་ཚང་མ་ལྷད་ཅན་ཤ་སྟག་དང། དེང་སྐབས་གོར་ཥ་རྒྱལ་ཐོག་
ནས་བཏང་བའི་བལ་ཊམ་གསར་པ་འདི་དག་ལྷད་མེད་ཡིན་གཤིས་བོད་དབུས་གཙང་དུ་མཛའ་
ཁྱད་མཐོ་དམན་ཁྱད་མེད་འགྲོ་རྒྱུགས་བྱེད་པ་འདི་མ་འོས་གཤིས། ད་ཕྱིན་ཊམ་ནག་འདི་རིགས་
འགྲོ་རྒྱུགས་གཏན་ནས་མི་བྱེད་པ་ཞིག་མཛད་དགོས་བོད་གཞུང་ལ་ཡི་གེ་སྔ་ཕྱི་ཕུལ་ཡང་འདི་
བྱས་ལན་གསལ་མ་བྱུང་བ་དང། ཚོང་རྭ་ཁག་ནས་ཚྭར་བསྲེས་ལྷད་བྱུང་བ། བལ་པོའི་ཚོང་
ཟོག་ལ་བོད་གཞུང་ནས་སྒོ་ཁྲལ་ལྕི་འགེལ་གནང་བ་སོགས་བཀའ་མོལ་ཞུ་རྒྱུ་མང་དག་ཡོད་པ་
ད་སྒོས་བོད་གཞུང་ནས་ཊམ་ནག་སྐོར་དོན་སྨིན་ཞལ་བཞེས་མ་གནང་ཚེ་གཉའ་ནང་དང། རོང་ཤར། སྐྱིད་
གྲོང་གསུམ་དེ་སྔོན་ཡམ་བུ་རྒྱལ་ཐོག་རྙིང་དུས་སུ་འཛིན་ལམ་བྱུང་སྟབས་ཕྱིན་ཆད་གོར་ཥ་རྒྱལ་ཁབ་
ཀྱི་མངའ་ཞབས་སུ་རྩིས་སྤྲོད་བྱུང་ན་དང། དེ་མིན་མདག་གཏོང་དགོས་བྱུང་ན་མི་ལེགས་པས་དེ་
རྩིས་རྟེན་བཞེངས་པ་གཉིས་ནས་་སྙན་ཞུ་འཕྲལ་དུ་ཕུལ་ཏེ། བྱེད་བདེའི་ལན་གསལ་མ་བྱུང་བར་
ཁྱེད་གཉིས་བལ་ཡུལ་རང་ལ་མི་གཏེར་སྡོད་དགོས་བསྟུན་གཙེར་ཆེན་པོ་བྱས་མཐར། ཞྭ་དམར་
བས་ཕན་ཚུན་བར་གསེད་ཀྱི་བཀའ་མོལ་གནང་བར། རྟེན་བཞེངས་པ་གཉིས་བོད་གཞུང་ལ་
གནས་ཚུལ་སྙན་སེང་ཞུ་བར་ཐོན་རྒྱུ་དང། མི་གཏེར་ཞྭ་དམར་བ་རང་དང། བདེ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ་
སྡོད་རྒྱུ་བརྗོད་པ། དེ་ཁའི་ནུབ་མོ་བདེ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ་སྟོན་འཁོར་རྣམས་གསང་བསྐྱོད་ཀྱིས་བོད་
ཕེབས་མཛད་སྟབས། ཞྭ་དམར་བ་མི་གཏེར་བཞུགས་རྒྱུ་ཁས་ལེན་གནང་སྟེ། རྟེན་བཞེངས་པ་
གཉིས་ལྷ་སར་མེ་རྟ་་ཟླ་་པའི་ནང་འབྱོར་འཕྲལ་གོང་གི་གནས་ལུགས་དང་བཅས་གོར་

[614] ཡང་ན་གྙཱ་སྐྱིད་རོང་གསུམ་
གོར་ཥར་རྩིས་སྤྲོད། དེ་མིན་ཞྭ་དམར་བ་སྤྱི་དོན་དུ་བསྡད་པར་སྒེར་བདུད་མི་ཡོང་བའི་བལ་ཡུལ་
ནས་འདོན་ཐབས་མཛད་དགོས་རྩེ་གཟིམ་འགག་དང། བཀའ་ཤག་གཉིས་ཀར་ཞྭ་དམར་བས་
སྙན་ཞུ་ཕུལ་འདུག་པ། དེ་སྐབས་སྲིད་སྐྱོང་ཕྱག་རོགས་ནོ་མི་ཧན་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ཁར་བརྟེན་
རྒྱལ་བློན་རྣམས་བཀའ་གྲོས་མཛད་པར། ཞྭ་དམར་བ་དང། བདེ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་རང་དོན་
དུ་གནས་སྐོར་ལ་ཕྱིན་པ་ལས། གཞུང་དོན་བཀས་མངགས་པ་མིན་གཤིས། ཞྭ་དམར་བ་
ཡང་བདེ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ་ལྟར་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་པར་སུས་ཀྱང་བཀག་འགོག་བྱེད་མི་མེད་རུང། དང་
པོར་བོད་ནས་ཆེད་བརྫོང་མ་བྱས་པར་བལ་ཡུལ་དུ་ཕྱིན། བར་དུ་གོར་ཥ་རྒྱལ་བློན་དང། བོད་
གཞུང་རྟེན་བཞེངས་པ་སོགས་སུ་ཐད་ནས་སྡོད་ཟེར་མི་མེད་པར་མདའ་ཤེས་གཞུ་ཉོས་ཀྱི་དཔེ་ལྟར་
བལ་ཡུལ་དུ་བསད། མཐའ་མ་གོར་རྒྱལ་ལ་ཤོག་སྦུག་རླུང་འཚང་གིས་རྟེན་བཞེངས་པར་བསུན་
གཙེར་མང་བཏང་མཐར་བསྟན་སྲིད་སྤྱི་དོན་ལ་རང་སྲོག་བློས་བཏང་ཡིན་ཁུལ་རྟེན་བཞེངས་པའི་མི་
ཚབ་ཏུ་བལ་ཡུལ་ལ་བསད་པ་གང་མགྱོགས་ཐོན་ཐབས་ཡོང་བའི་སྐྱབས་ཞུ་བྱེད་བབས་བཅས་གང་
ལ་གཞིགས་ཀྱང་ཁྱི་སྤྱང་ལག་སྦྲེལ་ཐོག་ནས་ས་མཚམས་ལ་ཇི་ཡོང་མ་ངེས་པས་ས་མཚམས་རྫོང་
གཞིས་ཁག་ལ་སོ་འོན་རྟག་འཛུགས་ལྷོད་མེད་དགོས་པའི་བཀའ་རྒྱ་ཆེད་སྩལ་དང། གལ་སྲིད་
དམག་འཁྲུག་བྱུང་ན་དམག་དཔུང་བྱ་སྤུ་གནོན་མཛད་རྒྱུའི་མངོན་ཆུང་དམག་མི་བསྡུ་གསོག་དང་
དམག་རྩེད་སྦྱོང་བདར། མེ་རྫས་དང། ཞྭ་མདེལ་སོགས་བཟོ་ལས་དགོས་པའི་གཙང་ཁུལ་
མདའ་རྫོང་སོ་སོར་བཀའ་མངགས་སྩལ་རྒྱུ་དང། རིས་མེད་གྲུབ་མཐའ་རྣམས་ནས་དམག་ཟློག་
ཞབས་རིམ་རྒྱ་ཆེ་འཕྲལ་འཛུགས་དགོས་རྒྱུ་བཅས་འཆར་འདོན་མཛད་ཐོག་བླ་མ་ཞྭ་དམར་བར་
བཀའ་ཤག་ནས་བཀའ་ལན་དུ། ཊམ་དཀར་གསར་རྙིང་ཐད་ལ་མཛའ་ཐང་བབས་མཚུངས་
ཤིག་བྱས་པས་འགྲིགས་ཚོད་འདུག་ན་བོད་གོར་དཀར་ཚོ་ལེགས་ལམ་ཟིང་ཤིག་ཏུ་མི་འགྲོ་བའི་

[615] དེ་མིན་ལབ་རྩོད་གང་ཡང་མེད་ལུགས་འཇམ་
འདྲོངས་གང་ཆེའི་བཀའ་རྒྱ་སྩལ་འདུག་ཟོལ་མེད་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ་ན་ནས་ན། །ཅེས་གསལ་བ་ལས་གོར་ཥ་རྒྱལ་པོར་བཀའ་ལན་ཇི་
འདྲ་ཞིག་གནང་ཡོད་ཞལ་གསལ་མི་འདུག་
མེ་ལུག་་ཟླ་་པའི་ནང། ཞྭ་དམར་བའི་གཡོག་ཀརྨ་མཆོག་
སྦྱིན་ནས་ས་སྣེ་ལམ་རྒྱུས་བྱས་ཏེ་གཉའ་ནང། རོང་ཤར། སྐྱིད་གྲོང་བཅས་རྫོང་ཁག་གསུམ་ལ་
གློ་བུར་གོར་དམག་བཙན་འཛུལ་བྱུང་བར་རྫོང་སྡོད་ཁག་ནས་འཁོས་དཔགས་ཀྱིས་འཐབ་འཛིངས་
བཀག་ཐབས་གང་ཐུབ་བྱས་རུང། མང་སྣེ་ཉུང་གིས་མ་བསྟེན་པར་སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་སྡོད་རམ་བུ་ལུང་
པ་སོགས་འགའ་ཤས་དམག་ཐོག་ཏུ་ཤོར་ཞིང། རིམ་བཞིན་གོར་དམག་རྫོང་དགའ་ཕྱོགས་སུ་
ཐོན། གཉའ་ནང་དང། རོང་ཤར་ཕྱོགས་ལྷགས་པའི་གོར་དམག་རྣམས་ཀྱང་ཤེལ་དཀར་
ཕྱོགས་སུ་འབྱོར། བོད་གཞུང་ནས་གཙང་དཔུང་ཁག་བགོས་ཀྱིས་གཙང་མདའ་དཔོན་ལྕང་ལོ་
ཅན་པ་དཔུང་བས་གཉའ་ཤེལ་ཕྱོགས་དང། གཙང་མདའ་དཔོན་པད་ཚལ་བ་དཔུང་བཅས་
རྫོང་སྐྱིད་ཕྱོགས་གདོང་ལེན་དུ་འཕྲལ་ཐོན་དང། དབུས་ཀོང། ཁམས་བཅས་ཀྱི་དཔུང་དམག་
ཞིབ་སྐུལ་གནང་སྟེ་དམག་དོན་སྤྱི་ཁྱབ་ཞབས་པད་གཡུ་ཐོག་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་དང། ལས་
བྱར་ཞབས་པད་ལས་ཐོག་པ་སོ་སོའི་ཟླ་བོ་དོ་ཆོད་རེ། རྩེ་ཤོད་ཀྱི་དྲུང་རིགས་འགའ་ཤས་བཅས་
ཐོན། ཤེལ་དཀར་ནས་དམག་དོན་སྤྱི་ཁྱབ་ཞབས་པད་གཡུ་ཐོག་པས་སྙན་ཞུ་འབྱོར་གསལ། གོར་
དམག་གིས་སྟོད་སྒར་དཔོན་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ས་དགའ་བླངས་ཚུལ་དང། ཤེལ་དཀར་རྫོང་ལ་བཙན་
འཛུལ་བྱེད་རྩིས་བྱས་ཀྱང། བོད་དམག་གིས་བཀག་སྲུང་ཤུགས་ཆེ་བྱས་རྐྱེན་བླངས་མ་ཐུབ་པར་
གོར་དམག་རྣམས་ཞོལ་དང། ཀླུ་སྡིང་སོགས་ལ་བསྡད་དེ་འཐབ་འཛིངས་བྱེད་མུས་ཡིན་ཞེས་
གསལ་འདུག་

[616]
་གོང་མར་ཞུས་པར་བརྟེན། གོང་མས་རྒྱ་བོད་མཆོད་ཡོན་གྱི་ལར་རྒྱར་གཟིགས་ཏེ་ཟི་ཆོན་ཁྲིན་ཐུ་
ཧུའི་ཁོངས་ནས་ངའོ་ཅང་ཅུན་དང། ཁྲིན་ཐའི་ཐུ། ཀྲང་རྡཱ་ལོ་ཡེ། མུའ་རྡཱ་རིན་སོགས་རྒྱ་དམག་
འཁྲིད་དེ་བོད་པའི་དཔུང་རོགས་ལ་འགྲོ་དགོས་བཀའ་ཕབ་འདུག་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས། ཞབས་
པད་བསམ་གྲུབ་ཕོ་བྲང་པ་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གདན་ཞུར་གཏོང་
གནང་གིས་སྟོན་འཁོར་ཉུང་ཤས་ཅས་ཤངས། འོད་ཡུག་མར་རྐྱང་བརྒྱུད་ལྷ་སར་ཕེབས་ཏེ་
ནོར་བུ་གླིང་ཁར་བཞུགས་པ་དང། སྐྱིད་གྲོང་ནས་འཕགས་པ་ཝ་གི་ཤྭ་རེ་ཡང་གདན་ཞུ་གནང་
སྟེ་རྩེ་འཕགས་པ་ལྷ་ཁང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་
དེ་ནས་ཁྲིན་ཐའི་ཐུ་རྒྱ་དམག་ཉུང་ཤས་བཅས་ལྷ་སར་སྔོན་འབྱོར་གྱིས་བརྗོད་
རིགས་སུ། རྐུན་བུ་གོར་དམག་ཤུལ་མེད་བཟོ་དགོས་དང། གོར་དམག་གིས་སྟོད་ཁུལ་བརྡབ་
གསིགས་ཆེ་བས་ཞི་དྲག་སྐབས་སུ་གང་བབས་བྱེད་དགོས་སྟབས་གང་ཅིའི་རྒྱུད་མངའི་རོགས་
བྱེད་དུ་ཞབས་པད་རྡོ་རིང་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་ཕེབས་དགོས་བརྗོད་པ་ལྟར་ཕེབས་རྒྱུའི་ལས་
རོགས་སུ། རྩིས་དཔོན་གདོང་སྣ་ཚ་རྡིབ་བསོད་ནམས་བཀྲ་ཤིས་དང། ལས་བྱར་བཀའ་དྲུང་བདེ་
མཁར་བ། ས་བབས་རྒྱུས་ཡོད་དོལ་སྤོར་གདོང་པ་བཅས་ཁྲིན་ཐའི་ཐུ་མཉམ་དུ་ཐོན། ས་གནས་ག་པར་
འབྱོར་ཡང། རྒྱ་དམག་རྣམས་ལ་བཟའ་འཐུང་གནས་མལ། རྟ་ཁལ། མི་ཧྲེང། གཟན་ཤིང་སྨོས་
ཅི༑ མདོར་ན་ཉལ་རོགས་བཅས་གྲ་འགྲིགས་དགོས་པས་མི་སེར་ལ་ཟན་གོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ། དམག་
ས་ནས་གནས་ཚུལ་འབྱོར་གསལ། གོར་དམག་རྣམས་ཤེལ་དཀར་ནས་འཐེན་ཏེ་ད་ཆ་གྙཱ་ནང་དང་
རོང་ཤར། སྐྱིད་གྲོང། རྫོང་དགའ་བཅས་སུ་སྡོད་མུས་རེད། ཅེས་གསལ་
དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ངའོ་ཅང་ཅུན་སོགས་རྒྱ་དམག་རྗེས་མའི་ཐོག་པི་ཅིང་ནས་
ནང་བློན་ཆིན་ཁྲི་པཱ་རྡཱ་རིན་ཞེས་པའང་ལྷ་སར་འབྱོར། ཁྲིན་ཐའི་ཐུ་གཞིས་རྩེར་འབྱོར་སྐབས་རྟ་

[617] མི་ཧྲེང་བཅས་བཏང་ཆོག་ཨང་གསར་ཡོད་ཀྱང། ཟ་འཚོལ་བརྡབ་གསིགས་བྱས་ཏེ་
ཉི་མ་ལྔ་བཅའ་ཞག་བྱས་པས་མ་ཚད། དེའི་རིང་ཁྲིན་ཐའི་ཐུ་དང། ཀྲང་རྡའ་ལོ་ཡེ། རྒྱལ་རོང་
མུ་ཐར། ཐའི་ཐུའི་གྲོས་འདོན་སི་ཡི་སོགས་མངོན་ཆུང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཟེར་རིགས་སུ། རྒྱ་
དམག་རྗེས་མ་རྣམས་མ་བསྒུག་པར་ཐོན་རྐྱང་བྱས་ན་མང་སྣེ་ཉུང་གིས་མ་བསྟེན་པར་ཆག་གྲུམ་
འདྲ་བྱུང་ན་་གོང་མའི་མཚན་ཤས་དང། རྗེས་མ་བསྒུགས་ཏེ་མཉམ་བསྐྱོད་བྱས་ན་དམག་ཚན་
ཆེ་བས་ལམ་འཁེལ་རྟ་ཁལ་སོགས་གྲ་སྒྲིགས་དཀའ་བས། དཔུང་འཇུག་ཡོ་ལངས་སོགས་
དཔའ་ཐལ་མ་དགོས་པར་ལེ་འགྲིགས་ཤིག་བྱས་ན་བཀའ་བློན་རང་ལ་འཆར་སྟོན་བྱེད་རྒྱུ་ཨེ་ཡོད་
ཅེས་དོན་ལ་དམག་རྒྱག་ནུས་མེད་པའི་བཟོ་ཆོ་གསལ་པོ་ཞབས་པད་རྡོ་རིང་ལ་བརྗོད་པའི་ལན་དུ་
ང་རང་གི་བསམ་འཆར་བྱས་ན། གོར་དམག་རྣམས་བོད་ཀྱིས་ཁོངས་ནས་ཕྱིར་བསྐྲད་ཐོག། དམག་
རྒྱབ་རྣམས་འབྱོར་མཚམས་ཆིངས་མོལ་གླེང་ན་གང་བརྗོད་ཉན་ཤག་དང། དེ་མིན་བལ་ཡུལ་
རང་དུ་དཔུང་འཇུག་གིས་རྩ་མེད་བཟོས་ན་བསམ་པ། ད་ལྟ་རྫོང་འགོ་རྣམས་ཕ་རོལ་པའི་ལག་
ཏུ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཞི་འཕྲོས་བྱས་ན་དོན་ཕན་ཡོང་བཟོ་མེད་སྙམ་ཡང། བོད་མི་དགྲ་འཐབ་ལ་སྦྱང་
པ་མེད་གཤིས་ཕུགས་མཐའ་མཐོང་དཀའ་བས་ཞི་དྲག་ཇི་མཛད་ལྷུས་ཐིང་མཛད་དགོས་ཞེས་
གསུངས་འདུག་ཀྱང། དོན་ལ་ཞི་འཕྲོས་ཤིག་བྱེད་དགོས་ལབ་སྣེ་ཐོན་ཐབས་ཁོ་ན་བྱེད་པ་མ་ཟད་
ཅིས་ཀྱང་བཀའ་བློན་རང་ནས་བློས་མ་འཁྱུད་ན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེར་བཀའ་སློབ་དགོངས་
བསྐོར་ཞུ་དགོས་ནན་ཆེ་ཟེར་ཡང། ཁ་འཕངས་ལག་ཕྱིད་བཟོ་འདོད་ལས། དོན་ཆེར་མེད་
གཤིས་་སྙན་ཞུ་འབུལ་བློས་བཟོད་མིན་བརྗོད་ཐོག་འཕྲལ་དུ་དམག་སར་ཐོན་དགོས་ཉག་རྐྱང་
བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་གསལ་
དེར་བརྟེན་ཁྲིན་ཐའི་ཐུ་ངོ་ལས་ནས་ཞབས་པད་རྡོ་རིང་ངོ་མར་མཐོ་འཚམས་
མ་བྱས་ཀྱང། དོན་ལ་ཚིག་ཟ་ཀོ་ལོང་གིས་ཟླ་བོ་དང། རྫོང་གཞིས་ཀྱིས་མཚོན་ལས་བྱེད་ཚང་

[618] སྡོད་སྒྲིགས་འགྲིགས་མིན་ཕྲན་བུར་ཡང་སྐེར་ལྕགས་ཐག་གཡོགས་པ་དང་
སྤེན་ཙེ་ ཤིང་ལེབ་  བཏང་བ་སོགས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས། རིམ་བཞིན་ཤེལ་དཀར་དུ་འབྱོར་ཏེ་
རྒྱ་དམག་རྣམས་དིང་རིར་ས་སྲུང་བོད་དམག་ཡོད་མུས་ཐོག་ཕན་ཚུན་བྱས་བསྡད། བོད་ཕྱོགས་ནས་
ཆིངས་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུའི་ལབ་གླེང་སྤུ་ཙམ་མེད་ཀྱང། རྒྱ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་ཕན་ཚུན་ཡིག་
འགྲུལ་གྱི་ཐབས་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡབ་དཔལ་
ལྡན་དོན་གྲུབ་དང། ས་སྐྱའི་མགྲོན་གཉེར་བཅས་ཆིངས་འགྲིགས་ཞབས་ཞུར་འབོད་འབྱོར་བཞིན་
གཉའ་ནང་མཐོང་ལ་ཁ་བས་འགག་པ་བལ་ཡུལ་དུ་ལབ་སྣེ་མ་འཕྲོད་ཅིང། དགྲ་ཁོག་དགྲས་མ་
ལོན་པར་ཟླ་བ་བརྒྱད་ཙམ་བསྡད་
ས་བྱ་་ལོ་རྒྱ་དམག་རྗེས་མ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་པས་ཤེལ་དཀར་ཁུལ་དུ་
འབྱོར། ཟླ་བ་བཞི་པའི་ནང་མཐོང་ལ་ཕྱེ་མཚམས་ས་བཀྲས་ཆིངས་པ་རྣམས་ནས་བང་མི་བཏང་
སྟེ་གོར་རྒྱལ་དང། བླ་མ་ཞྭ་དམར་བར་ལབ་སྣེ་འཕྲོད་པར། ཞྭ་དམར་བའི་བཏང་ཡིག་ཅིག་ལ་
རང་ངོས་ནས་ད་བར་སྐྱབས་མགོན་མཆོད་ཡོན་གྱི་བཀའ་དྲིན་སྙིང་ལ་བཅངས་ཏེ་བོད་སྤྱི་དོན་དང་
གཞུང་བསམ་མ་བྱས་པའི་གནོང་འགྱོད་མེད་རུང། རྟེན་བཞེངས་སྦྲེལ་པོས་ཆུ་ཐོན་གྱི་ཟམ་པ་བྱས་
ཏེ་གཞུང་བླ་དཔོན་རྣམས་ནས་བདེན་རྫུན་ཞིབ་གཟིགས་མ་མཛད་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཞུ་དབང་ལ་ཚད་
འཛིན་མཛད་དེ་ཁོ་བོ་བལ་ཡུལ་དུ་བྱིས་ཕྲུག་ཐང་བསྐྱུར་བཞག་པར་བརྟེན། ད་ཆ་ཁོ་བོའི་ལུས་སྲོག་
ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལེགས་ཉེས་ཇི་བྱུང་གོར་རྒྱལ་རང་དབང་བས་ཧ་ཅང་ཞུ་ནན་ཆེ་བ་བྱེད་མི་ནུས། གལ་ཏེ་
དེ་རིགས་བྱས་ཏེ་འགྲིགས་ཙམ་ཞིག་བྱུང་རུང་བླ་དཔོན་ཇི་གསུང་དང། དགོངས་གཞིར་ཇི་ཡོད་མ་
ཤེས་ཚུལ་ཞིག་བཏང་འབྱོར་འདུག་པ། དེ་འཕྲལ་དམག་སར་ཡོད་པའི་རྒྱ་བོད་བཀའ་མོལ་ཐོག་
ནས། བླ་མ་ཞྭ་དམར་བ་རང་དང་འདྲིས་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གཉེར་ཚང་རྙིང་པ་བླ་མ་རྣམ་རྒྱལ་
ལགས་སྣེ་འབྱོར་དུ་གཏོང་རྩིས་ཀྱིས་ཆེད་འབོད་ཤེལ་དཀར་དུ་འབྱོར་འདུག་རུང། ཁོ་པ་ན་རྒས་པོ་

[619] བླ་མ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ནང་ཚགས་ཡིན་ཁུལ་
ཞྭ་དམར་བར་ཡི་གེ་ཞིག་བཏང་འདུག་པ། དེང་དུས་རྒྱ་དམག་དང། བོད་དམག་གྲངས་མེད་བྱ་
སྤུ་བསྣོན་དུ་འབྱོར་དང། འབྱོར་བཞིན་པ་བཅས་ད་མུས་འགྱངས་ན་རྒྱ་བལ་བོད་གསུམ་ཚང་མར་
བརྡབ་གསིགས་ཆེ་བ་དངོས་བསྟན་སྟབས་འཐབ་ལག་མ་འཕྲོད་གོང་ས་མཚམས་རྫོང་འགོ་ཤོར་བ་
རྣམས་བོད་གཞུང་རང་ལ་ཕྱིར་འབུལ་བྱུང་རྗེས་བོད་བལ་དཀར་ཚོ་ལེགས་ལམ་འབྱུང་ཐབས་ས་
བཀྲས་གཉིས་ནས་ཆིངས་སྒྲིགས་མཛད་རྩིས་ལ་དན་འཁྱོལ་ཡོང་བ་མཛད་དགོས་དང། དེ་སྔོན་
སྤྱི་དོན་སྒེར་ལྷུངས་བྱུང་བ་རྣམས་ཆིངས་སར་བཀའ་མོལ་བྱུང་ན་ཚར་གཅོད་རྗེས་འཛིན་ཡོང་ཐབས་
འགན་འཁུར་ང་རང་ནས་ཞུས་ཆོག་སོགས་འཇམ་སྙན་གང་ཆེའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཞྭ་མགྲོན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་
མཚན་བསྐྱལ་བར་བཏང་འདུག་པའི་ལན་འབྱོར་གསལ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན། ས་བཀྲས་ཆིངས་པ་
རྣམས་ནས་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་འཁྲིད་དེ་རྫོང་སྐྱིད་ཕྱོགས་འབྱོར་པ་གནང་དགོས། ངེད་ནས་གོར་
དཔོན་དགོས་ངེས་འཁྲིད་དེ་འགྱངས་མེད་ཡོང་ཆོག་དེའི་བར་ཕན་ཚུན་དམག་མི་རྣམས་ནས་ཟིང་
འཁྲུག་མེད་པའི་ཁྱབ་འདོམས་གནང་དགོས་དང། ས་མཚམས་རྫོང་འགོ་ཤོར་བ་ཆིངས་མ་འགྲིགས་
གོང་ལ་ཕྱིར་སློག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བྱས་ཚེ་ཉན་རེ་མེད། ཡིད་འཕྲོག་ལྷ་མོ་ཟིན་ན་མཛུབ་རྒྱན་
ལས་ཀྱིས་འཁོར་ཡོང་བའི་དཔེ་ལྟར། ཆིངས་འགྲིགས་བྱུང་ན་རྫོང་འགོ་མི་སྤྲོད་པ་ཅི་ལ་སྲིད། ཅེས་
པ་ཞིག་འབྱོར་འདུག་
དེ་དུས་རྒྱ་བོད་ཚང་མ་རེ་དོགས་ཀྱི་འཆར་སྒོ་མི་འདྲ་བ་མང། རྒྱ་མི་རྣམས་
བླ་མ་ཞྭ་དམར་བ་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་བསླུས་ཏེ་ལྟས་ངན་གཡང་ཁུག་བྱས་ཏེ་དམག་མ་དགོས་པར་རྫོང་
འགོ་སྔོན་ཤོར་རྣམས་ཡོང་ཐབས་དང། བོད་མི་རྣམས་ནས་ཞྭ་དམར་བ་འདི་ངན་གཡོ་ཁོ་ན་ལས་
ལེགས་པ་ཞིག་བྱས་མི་ཡོང། མཐའ་མ་ཇི་ཡོང་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་འདུག་དེ་དུས་
རྒྱ་དཔོན་རྣམས་ནས་ཆིངས་འདུན་རང་ལ་འགྲོ་ཐབས་འབད་བརྩོན་བྱས་པར་བརྟེན་དམག་སར་ཡོད་

[620] མདའ་དཔོན། རྫོང་གཞིས་ངོ་མ་ངོ་ཚབ་རྣམས་ནས་རྒྱ་དཔོན་རྣམས་ལ་
བརྗོད་རིགས་སུ། རྒྱ་ནག་་གོང་མས་མཆོད་ཡོན་གུས་བཀུར་གྱིས་བོད་ས་སྔོན་ཤོར་རྣམས་ཀྱི་ཡ་
ལན་འཕྲོད་ངེས་བྱེད་པར་དཔུང་དམག་དེ་ཙམ་གཏོང་གནང་ཐོག་བོད་སར་རྟ་ཁལ་མི་གསུམ་
སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་བརྡབ་གསིགས་འདི་ཙམ་བྱུང་ཞིང། ད་ཆ་དགྲ་ཡའི་འགྲམ་དུ་སླེབས་
མཚམས་དྲག་པོའི་ལས་ཐབས་ཉི་མ་གཅིག་མ་བྱས་པར་ཞི་ཆིངས་རང་ལ་འགྲིགས་གཙོ་བྱས་ན་
ཆིངས་ཀྱི་མིང་ཙམ་ལས། དོན་ལ་ཕ་རོལ་པོར་ཞུ་བ་འཐེན་པར་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་ལས་དགེ་མཚན་
མ་མཐོང་ཚུལ་ཉིན་ནས་ཉིན་བཏུད་བརྗོད་འདུག་ཀྱང། རྒྱ་དཔོན་རྣམས་ནས་མ་ཉན་པར་ཆིངས་
དོན་རང་གླེང་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་ཆིངས་འགྲིགས་སུ་ཞབས་པད་རྡོ་རིང་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་གཙོ་བོ་དང་
གཙང་མདའ་དཔོན་ལྕང་ལོ་ཅན་པ། རྒྱལ་ཁབ་ནས་རྗེས་འབྱོར་རྩིས་དབོན་བདེ་སྦུག་པ། རྩེ་མགྲོན་
དོན་གྲུབ་ཕུན་ཚོགས། ས་བཀྲས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་བཅས་རྫོང་དགར་ཐོན་
རྫོང་དགར་འབྱོར་བའི་གོར་དམག་རྣམས་ནས་རྫོང་དགའ་ཆོས་སྡེའི་སྐུ་རྟེན་
རྣམས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱན་བཀོག་པ་དང། ལྷག་པར་བོད་ཆོས་རྒྱལ་ན་རིམ་གྱི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་པའི་
དངུལ་གདུང་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་བཏུམས་བཤུས་པ་དང། ཕྲ་རྒྱན་བཀོག་འཁྱེར། ནང་གི་ཤིང་
སྒྲོམ་སྟོར་ནས་གཟུངས་བཞུགས་བཏོན་སྐབས་དམར་གདུང་མང་པོ་ཐོན་པ་མི་རོ་རྐམ་པོ་འདུག་
ཅེས་སྐྱུག་བྲོ་བྱས་ཏེ་ཕྱིར་བསྐྱུར་ཚུལ་ཆོས་སྡེའི་ལས་སྣེ་བསམ་ཡོད་རེ་ཟུང་ནས་ཆིངས་དོན་
སྐུ་ཚབ་སར་རྒྱུ་མཚན་ཞུས་པར། བཀྲས་བླའི་ཞབས་ཁོངས་ལ་དྭགས་པའོ་མ་གཅིག་པ་
ཟེར་བ་རྒྱ་གར་དང། གོར་ཥའི་སྐད་ལ་བྱང་ཆུབ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནོར་གྱིས་མགུ་བར་
བྱས་ནས་སྤྲང་པོར་བརྫུས་ཏེ་ཆོས་སྡེར་ཕྱིན་ནས་ཞག་ཤས་བསྡད་དེ། སྐུ་གདུང་ཧྲིལ་པོ་
བརྒྱད་དགུའི་ནང་ནས་ཕྱག་ཞབས་བཞུགས་ཚུལ་སོགས་ཆོས་སྡེའི་དཀར་ཆག་ལྟར་ངོས་
འཛིན་གྱིས་ལྷ་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་

[621]
བར་སྐབས་ཤིང་སྒྲོམ་ཞིག་ནང་བཞུགས་ཏེ་གསེར་གདུང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་སྐུ་མདུན་དེར་བཞུགས་ཀྱང། རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་
གསུམ་པ་ཆེན་པོས་དངུལ་གདུང་གསར་བཞེངས་ནང་བཞུགས་སུ་གསོལ་ནས་གསེར་གདུང་བཀྲིས་འོད་འབར་གྱི་སྐུ་མདུན་དེར་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ཀྱི་དམར་གདུང་དང། ཨོ་རྒྱན་པདྨའི་གཟབ་བེར། མཚོ་རྒྱལ་གྱི་ཕྱག་བྲིས་ཌ་ཀིའི་ཤོག་
སེར། མི་ལའི་གཟིམ་ཁང་གི་དམ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་སོགས་རྩ་ཆེ་མང་པོ་འཁུ་
བསྡུས་ཀྱིས་ཟླ་་ཚེས་་ནུབ་མོ་སྐུ་གདུང་རྒྱབ་ལ་འཁུར་ཏེ་མདའ་རྒྱང་གསུམ་ཙམ་གྱི་སར་
ཡོང་པ་དེར་གདན་ཞུ་བ་གད་འོག་ཏུ་ཡིབ་བསྡད་སར་འཁྱེར་བྱུང་བ་དེ་དག་ཆིངས་པ་རྣམས་ཀྱི་
བཞུགས་སྒྲིགས་སར་གདན་དྲངས་འདུག་པ་མཐར་རིམ་བཞིན་ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གདན་ཞུ་
གནང་འདུག་
ཞྭ་དམར་བའི་འགག་པ་དགེ་ལེགས་སྐྱིད་གྲོང་བརྒྱུད་རྫོང་དགར་འབྱོར་ཏེ་
རྒྱུ་མཚན་བརྗོད་རིགས་སུ། བླ་མ་ཞྭ་དམར་བ་ནས། གོར་ཥའི་མི་སྣ་རྣམས་འཁྲིད་དེ་སྐྱིད་གྲོང་
དུ་འབྱོར་ཉེ་ཡོད་གཤིས་བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་རྣམས་སྐྱིད་གྲོང་དུ་ཕེབས་དགོས་གསལ་བ། སྐྱིད་
གྲོང་འདི་བཞིན་རོང་ས་ས་ཁད་འཆུས་ཐོག་རྫོང་དགའི་གོར་དམག་མ་འཐེན་ན་དཀྱིལ་དུ་འཚུད་
འདྲའི་འགྲོ་སྟབས་མ་བདེ་བས་ལྷ་རབ་གོར་གཞུང་སྐུ་ཚབ་རྫོང་དགར་འབྱོར་དགོས། དེ་མིན་
རྫོང་དགའི་གོར་དམག་འཐེན་ན། བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་རྣམས་སྐྱིད་གྲོང་དུ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་
གསུངས་པའི་ལན་དུ། གོར་ཥའི་མི་སྣ་རྣམས་རྫོང་དགར་ཡོང་ཚེ་གྲང་ཟུག་ཆེ་བས་ཡོང་ཐུབ་མིན་
ཐོག་རྒྱ་བོད་ནས་ངན་གཡོ་བྱས་དོགས་ཡོང་ཐབས་མེད། ཆིངས་དོན་མ་བྱུང་བར་རྫོང་དགའི་
དམག་མི་རྣམས་ཀྱང་འཐེན་ཐབས་མེད། བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ངན་གཡོར་མི་འཚུད་པ་
བླ་མ་ཞྭ་དམར་བ་རང་ནས་འགན་འཁུར་ཞུས་ཆོག་དེ་ཡང་ཐུགས་བློས་མ་འཁེལ་ན། ཡངས་
ཅན་དགོན་པ་མ་ལག་མཆོད་གཞིས་དང་བཅས་འགན་སྤུངས་ཞུས་ཆོག་ཅེས་ཤ་ཚའི་ནང་གཏམ་

[622]
བླ་མ་ཞྭ་དམར་བས། གོར་ཥའི་སྐུ་ཚབ་རྒྱལ་རྒྱུད་བཧམ་ས་ཧེབ། ཨ་ཆབ་
སུ་སྦི་རྡར། ཧ་སིང་ཛ་མ་རྡར། ཆིངས་འགྲིགས་པ་གོར་ཥའི་མཆོད་གནས་བཧྲ་མེན་སྟག་གསར་
ལས་ཐོག་པ་ཧ་རི་ཧ། གྲུ་རྒྱལ་པོའི་ཀ་ཅི་ཤིང་ཐ་པ་སོགས་འབྱོར། ལྷན་རྒྱས་ཚུགས་ཡུལ་
ཞིང་སྟེང་དུ་གུར་ཕུབས་ཀྱིས་གདན་གཤོམ་བྱས་པར། གུང་གྲལ་ལ་བླ་མ་ཞྭ་དམར་བར་ཁྲི་སྟན་
ཞིག་དང། དེའི་གཡས་ཕྱོགས་སུ་ས་བཀྲས་སྐུ་ཚབ་དང། གཡོན་ཕྱོགས་སུ་གོར་ཥའི་ཆིངས་
པ་སྟག་གསར་དང། ཀ་ཅི། གྲལ་གཡས་ལ་བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་བཀའ་བློན་ངོ་ལས་དང། གཡོན་
གྲལ་ལ་གོར་གཞུང་སྐུ་ཚབ་ངོ་ལས་འཁོད། གུར་གྱི་མཐའ་བསྐོར་དུ་གོར་དམག་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་འཇིགས་
བརྔམ་དང། དགྲ་ཟོན་གཅིག་གོ་ཉིས་ཆོད་དུ་བསྡད་ནས། བོད་གོར་གཉིས་གླེང་གཞིའི་ཕར་
བཤད་ཚུར་བཤད་མང་པོ་ཞིག་བྱས་པའི་སྙིང་པོ། གོར་ཕྱོགས་ནས་བརྗོད་ན། བོད་དང་བལ་པོ་
ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་ནས་དཀར་ཚོ་ལེགས་ལམ་དུ་གནས་རུང། བར་སྐབས་བོད་པས་འབྲས་ལྗོངས་
པའི་རྒྱབ་གཉེར་བྱས་ཏེ་བོད་གོར་བདེ་འཇགས་མ་བྱུང་བ་དང། ཡམ་བུ་རྒྱལ་པོ་རྙིང་དུས་ཀྱི་ཊམ་
ནག་ལྷད་ཅན་རྣམས་དང། གོར་ཊམ་ལྷད་མེད་གཉིས་ལ་མཛའ་ཐང་ཁྱད་པར་མཛད་དགོས་ལན་
མང་གསོལ་རུང་དགོངས་བཞེད་མ་གནང་ཚུལ། བལ་པོའི་ཚོང་ཟོག་ལ་ཚོད་མེད་ཀྱི་ཁྲལ་འགེལ་དང་
ལག་ཤེས་པར་ཁྲལ་ལྕི་བཀལ་བ། ཉེ་དུས་སྟོད་གཙང་ཁུལ་རྫོང་གཞིས་ལ་དམག་རྩེད་སྦྱོང་
བདར་དང། རྫས་མདེལ་ཕོགས་སོགས་གསོག་འཇོག་བྱས་པར་བརྟེན་གོར་དམག་མི་གཏོང་
དཀའ་མེད་བྱུང་བ་ད་ཆ་ང་ཚོའི་ལག་ཏུ་གཉའ་ནང་དང། རོང་ཤར། སྐྱིད་གྲོང། རྫོང་དགའ་
བཅས་ཡོད་གཤིས་ཕྱིར་སློག་བྱེད་མིན་ང་ཚོའི་ལག་པར་བརྟེན་དངོས་གནས་ཞི་ཆིངས་འདོད་པ་
ཡོད་ཚེ་གཤམ་གསལ་ཁས་ལེན་གནང་དགོས། བོད་གཞུང་ནས་འབྲས་ལྗོངས་པར་རྒྱབ་གཉེར་
མི་ཆོག་བོད་ནང་ཚྭ་ཁ་དང། གསེར་ཁའི་དགེ་བདེ་ནས་བཅུ་ཁའི་ཁྲལ་དགོས། ཚྭ་ལ་བསྲེས་ལྷད་

[623]འབོ་བྲེ་ཚོད་མེད་བཙུགས་མི་ཆོག་བལ་པོ་དང། གོར་ཥའི་མི་སེར་བོད་ལ་ཚོང་དང་
ལག་ཤེས་བྱེད་པར་འགྲོ་མི་རྣམས་ལ་ཟོག་ཁྲལ་དང། ལག་ཤེས་ཀྱི་ཁྲལ་ལེན་མི་ཆོག་བལ་ཊམ་
རྙིང་པ་རྣམས་བོད་ནང་གཏན་ནས་འགྲོ་རྒྱུགས་མི་ཆོག་པ་བཅས་བྱས་ཚེ་རྫོང་གཞིས་ཁག་བཞིའི་
དམག་མི་རྣམས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང། རྫོང་གཞིས་རེ་རེར་བླུ་རིན་དུ་རྒྱ་དངུལ་རྡོ་ཚད་
ལོངས་པ་སུམ་བརྒྱ་ཐམ་པ་རེ་ལོ་ལྟར་ཇི་སྲིད་བར་སྤྲོད་དགོས་བཅས་བརྗོད་པ་རེད་
དེ་ལན་བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་ནས། འབྲས་ལྗོངས་དང་བོད་གཉིས་མགོ་དང་
མཇིང་པ་བཞིན་གཅིག་གྱུར་ལ་བརྟེན་སྔར་ཕན་ཡང་ཕར་ཚུར་རོགས་རམ་བྱས་གཤིས། ཕྱིན་ཆད་
ཀྱང་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། བོད་ནང་གི་ཚྭ་ཁ་དང། གསེར་ཁ་རྣམས་བོད་རང་གི་ཡུལ་གྱི་དགེ་མཚན་ལས་
བྱུང་བས་བཅུ་ཁ་སོགས་སྔར་མེད་གསར་སྤྲོས་གཏན་ནས་ཡོང་མ་ཤེས། ཚྭ་ལ་བསྲེས་ལྷད་ཡོད་
མེད་དང། འབོ་བྲེ་ཚད་མཐུན་ཡོད་མེད་སྐོར་ས་གནས་སོ་སོར་མཉམ་སྦྲེལ་སྐུ་ཚབ་ནས་ལུགས་
མཐུན་དང། ཡུལ་དུས་དང་བསྟུན་འཕར་ཆག་བྱེད་ལམ་སྔར་ཡོད་ལས། དེ་ལ་གཏན་འབེབས་
བཟོ་ཐུབ་ཐབས་མེད། ཁེ་འདོད་ཀྱི་ཚོང་དང། མཁས་འདོད་ཀྱི་བཟོ་ལག་ཤེས་བྱེད་མི་རྣམས་
བལ་པོ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་མི་གཅིག་པའི་མི་རིགས་ཇི་འདྲ་ཡིན་རུང། ཁྲལ་འཇལ་ཁྲིམས་
འཁུར་བྱེད་མུས་ལས། ཁྲལ་སྤྲོད་འདོད་མེད་ཚེ་བོད་ལ་མ་ཡོང་ན་མིག་དང། ལིང་ཏོག་གི་དཔེ་
ལྟར་ཟེར་རྒྱུ་མ་བསྡད། བལ་ཊམ་ལྷད་ཅན་རྣམས་བལ་པོའི་རྒྱལ་དུས་ནས་བཟོས་པ་ལས། བོད་
ལ་བཟོས་པའི་དངུལ་མིན་གཤིས་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་གོར་ཥས་དབང་གཤིས་གོར་ཊམ་གྱིས་བལ་
ཊམ་རྙིང་པ་རྣམས་བརྗེ་ལེན་བྱས་ན་ལབ་རྒྱུ་མ་བསྡད། བོད་ལ་ཡོད་པ་འགྲོ་རྒྱུགས་མི་ཆོག་པ་བཟོས་
ཚེ༑ གདན་ས་གསུམ་གྱིས་གཙོས་མཆོད་རྒྱུན་མ་རྩ་ཁྱོན་ཆེར་དོ་འཕོག་གང་མིན་བྱེད་རྒྱུར་ཡོང་
ཐབས་རྩ་བ་ནས་མེད། བལ་བོད་གཉིས་དཀར་ཚོ་ལེགས་ལམ་འབྱུང་ཐབས་བཀྲས་ལྷུན་བླ་བྲང་དང་
ས་སྐྱ་ནས་དགོངས་བཞེད་ཀྱིས་ཞི་མོལ་གནང་བ་ལས། བོད་དམག་རྒྱ་ཆེ་བསྡུ་བཀོང་གནང་ཡོད་པའི་

[624] རྒྱ་ནག་མན་ཇུ་་གོང་མས་མཆོད་ཡོན་གྱི་ལར་རྒྱར་དགོངས་བཞེད་ཀྱིས་རྒྱ་དམག་ཁྱོན་ཆེ་
ས་མཚམས་སུ་འབྱོར་པས་མ་ཚད། ད་དུང་བྱས་པུ་གནོན་ལྟར་འབྱོར་དང་འབྱོར་མུས་རྫོང་འགོ་རང་
བདག་སྨོས་མེད་ཐོག་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱང་གར་འགྲོར་ངེས་པ་མེད་གཤིས་བླུ་རིན་སོགས་ཀྱི་
སྐད་ཆ་བཤད་ཡག་མེད་ཚུལ་སོགས་ཕར་བཤད། ཚུར་བཤད་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བའི་མཐའ་མ་
ཆིངས་པ་རྣམས་ནས་ལ་ཉག་མཛོ་སང་ལྟ་བུ་བྱས་པའི་བཟོ་ཆོ་ཐོན་རིགས་ནི། དོན་རྩ་ཆུང་
ཚགས་རྣམས་ཆུ་བརྒྱ་ཟམ་འདུས་ཀྱིས་སྙིང་པོ་ཆིངས་ཁྲ་མ་བུ་གཉིས་བཟོ་རྩིས་དང། བལ་ཊམ་
རྙིང་པ་གཏན་ནས་འགྲོ་རྒྱུགས་མ་དགོས་པའི་སྐད་ཆ་ཤོད་མ་དགོས་པར། བལ་ཊམ་གསར་རྙིང་
དབར་མཛའ་ཁྱད་ཕྲན་བུ་དགོངས་བཞེད་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་དང། བོད་གོར་ལས་སྒོ་ཚོང་འདུས་
ཀྱི་དངོས་ཟོག་ཐང་གཞི་བྱེད་ལུགས། ཤོ་སྒ་ཁྲལ་ལེན་ལུགས། ཚྭར་བསྲེས་ལྷད་སྐོར་
བཅས་དོན་ཚན་ཅུང་ཟད་ཆེ་བ་རྣམས་དེ་སྔོན་གཉའ་ནང་འགྲམ་དུ་བདེ་ཆོས་ཡོངས་འཛིན་སྤྲུལ་སྐུ་
དང། རྩེ་མགྲོན་ཞྭ་ལུ་མཁན་པོ། གཙང་མདའ་དཔོན་པད་ཚལ་བ་བཅས་ཀྱིས་བོད་གོར་ཆིངས་
དོན་བྱས་པའི་ཚིག་གཞི་ནས་ཆ་སྐོར་ཕྲན་བུའི་སྣོན་ཕྲི་དགོས་རིགས་བྱས་ན་མི་འགྲིགས་པ་མེད་
པའི་བཟོ་ཆོ་ཐོན་པ་དང། རྫོང་འགོའི་བླུ་རིན་ཐད་ཧང་ཟོམ་ཆེ་བས་སྤྲོད་རྒྱུ་བྱས་ཚེ་གཞུང་
ཕྱག་མཛོད་ནས་དེ་ཙམ་ཐོན་དཀའ་ཞིང། ད་དུང་ལོ་ལྟར་སྤྲོད་རྒྱུ་ཞེས་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་རྙོག་
ཆེ་བ་དང། མི་སྤྲོད་ཨ་ཐད་བྱས་ན་དཔུང་འཇུག་མཐར་སྐྱེལ་བྱེད་དགོས་རྒྱུར། རྒྱ་དམག་རྣམས་
ནས་དོན་འཁེལ་རོགས་རམ་ཇི་བྱེད་ནང་གནས་བློ་རྩེ་མེད་པ་དང། ་གོང་ས་ཆེན་པོར་ཐད་ཀར་
སྙན་ཞུ་ཕུལ་རུང་ཁ་འཕངས་ལག་ཕྱིད་ཞུས་འདྲའི་མཛད་སྟབས་མི་བདེ་བ་ཡོང་རྒྱུར་བསམས། བོད་
གཞུང་ཆིངས་དོན་སྐུ་ཚབ་ངོ་ལས་རྣམས་ནས་་གོང་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཞབས་ཨ་ཁུ་ལགས་སུ་ནང་དོན་
དགོངས་བསྐོར་བཀའ་སློབ་ཞུ་མི་རྟ་ཤད་ཆེད་གཏོང་བྱས་པའི་བཀའ་ལན་དུ། རྒྱ་བོད་མཆོད་
ཡོན་གྱི་མཐུན་འབྲེལ་གཞན་འགྲན་མ་མཆིས་པའི་མཐུ་ལས། རྒྱ་ནག་་གོང་མས་དམག་རོགས་

[625]
སྐམ་པའི་དཔེ་ལྟར་བོད་འབྱོར་རྒྱ་དཔོན་རྣམས་ནས་་གོང་མར་ཇི་འདྲ་ཞུ་གི་ཡོད་རུང། ཡང་ཏིག་
དགྲ་ལ་མཚོན་རྩེ་ཙམ་མ་གཏད་པར། བོད་དབུས་གཙང། ཁམས་གསུམ་དུ་ཡར་འགྲོ། མར་
འགྲོས་ལྷས་ཁ་བཀག་པ་དང། འདྲེས་ཕོངས་བཀག་པ་གཉིས་ཤི་ལུགས་མི་གཅིག་པ་ཙམ་
ལས། བསད་པ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་དཔེ་ལྟར་གྲོ་ཆས། རྟ་དོས་སོགས་ཀྱིས་གཞུང་ཕྱག་མཛོད་དང་
མངའ་འབངས་མི་སེར་རྣམས་གཏན་བརླགས་འགྲོ་འདུག་པས། ད་ཆ་ཕ་རོལ་པོས་ཇི་ཟེར་གྱི་བླུ་
རིན་འབོར་ཆེ་དེ་རིགས་འགྲུབ་རེ་བྲལ་རུང། རྫོང་གཞིས་ཁག་རེར་རྒྱ་དངུལ་རྡོ་ཚད་བརྒྱ་རེ་རྩིས་རྡོ་ཚད་
བཞི་བརྒྱ་ཚུན་སྤྲད་པས་འཐུས་ན་དང། དེ་མིན་སྤྱི་ཐོག་ཏུ་རྡོ་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་སྤྲོད་དགོས་བྱུང་རུང་མི་
སྤྲོད་དཀའ་མེད་བཅས་དེ་རྩིས་གཞུང་ཕྱག་མཛོད་ཡས་མས་དང། སྦུག་ཁོངས་ནས་གང་ཐོན་ཐོག་
འཕྲོས་མ་འདུམ་པའི་རིགས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དང། ས་སྐྱ་སོགས་ནས་སྔ་སྐྱི་ཐབས་རྣམ་བྱས་ཏེ་
དེ་ཁར་འཕྲལ་བརྫོང་བྱེད་དགོས་བཀའ་ཤག་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ཁག་ལ་བཀོད་པ་བྱས་ཡོད་
ཅེས་ཕྱག་བྲིས་འབྱོར་འདུག་རྒྱ་མིས་གོར་དམག་མཐར་བསྐྲོད་བྱེད་རྒྱུ་ཕར་ཕར་བཞག་བོད་ནང་གཟན་
གོད་ཆེན་པོ་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་པ་ཡིག་ཆ་ཚང་མ་རྩེ་མཐུན་དངོས་འབྲེལ་དང། གཞུང་ཕྱག་མཛོད་
ལ་རྒྱ་དངུལ་རྡོ་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་པའང་གནང་ཆོག་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག་པ། ཚེ་སྨོན་གླིང་སྲིད་
སྐྱོང་ནོ་མི་ཧན་ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་རྣམ་ཐར་དད་པའི་སྒོ་བྱེད་སྨད་ཆ་ནང་་གོང་མས། པི་ཅིང་ཐམ་ཁ་བླ་མ་ལྕང་སྐྱ་གཤེགས་པའི་ཚབ་ཏུ་སྲིད་སྐྱོང་ནོ་མི་ཧན་གདན་
འདྲེན་ཞུས་པ་ལྟར་ཕེབས་ཁར་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་དང་བཀའ་ཤག་ལ་ངས་ལོ་བཅུའི་རིང་སྲིད་སྐྱོང་སྐབས་གཞུང་ལ་གཞིས་ཁག་བཅུ་དྲུག་གསར་སྦྱོར་
དང། ཕྱི་ནང་ཕྱག་མཛོད་ཀུན་ལ་དོ་དམ་བྱས་པ་རྩེ་རྣམ་སྲས་གན་མཛོད་དུ་བཀར་རྒྱ་བསྒྲིལ་བས་གསེར་སྲང་བརྒྱད་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བདུན། དངུལ་རྟ་རྨིག་མ་དང་
ཧྲོག་འདྲེས་མ་རྡོ་ཚད་ཉིས་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་གསུམ། རྒྱ་ཊམ་དང། འཇའུ་འདྲེས་མ་རྡོ་ཚད་སུམ་ཅུ་སོ་བརྒྱད། བལ་ཊམ་རྡོ་ཚད་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག། རྩཾ་ལེན་བྱིངས་པ་དང། རི་ཟུར་
པ་གཉིས་ནས་གཏོང་ལྷག་ཕུལ་བ་རྡོ་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ཐམ་པ། གཞན་ཡང་གོས་དར། སྨན་རྩེ། ཁ་བཏགས་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་འདུག། ནག་ཆོས་སློབ་དབུ་འཛིན་དུ་ཕེབས་ཁར་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་

[626] བཀའ་ཤག་བཅས་པར་ཁོ་རང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཕྱག་ལས་ལོ་བཅུ་གནང་རིན་རྣམ་གན་ལ་བཀར་འཇུག་
མང་པོ་གནང་ཡོད་ཚུལ་གསལ་འདུག་པ། གཅིག་བྱས་ན་རྒྱ་དམག་གི་གྲོ་ཆས། རྟ་དོས་སོགས་ལ་
བཀར་འཇུག་རྣམས་བཏོན་དག་སོང་བ་མིན་ནམ་སྙམ་
རྫོང་འགོའི་བླུ་རིན་ཆག་ཞུའི་སྐོར་ལ་ཉིན་ནས་ཉིན་བཏུད་འཕྲོས་པ་བྱས་མཐར་
ཆིངས་ཁྲ་ངོ་མ་བཅོས་བསྒྱུར་མ་བྱས་ཀྱང། ཟུར་ཆིངས་སུ་འདི་ལོའི་རྫོང་འགོ་བཞིའི་བླུ་རིན་དུ་རྒྱ་
དངུལ་མ་རྩ་ལོངས་པའི་རྡོ་ཚད་སུམ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ད་ལམ་འཕྲལ་སྤྲོད་བྱུང་རྗེས་རྫོང་གཞིས་རྣམས་མཁྲེཌ་
བཟུངས་མེད་པར་བོད་ལ་རྩིས་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་དང། ཆིངས་ཁྲ་ངོ་མར་རྫོང་གཞིས་ཁག་བཞིའི་བླུ་རིན་
གོང་འབོར་ལྟར་གསལ་རུང། ཕྱི་ལོ་བལ་ཡུལ་དུ་སྐུ་ཚབ་སེར་སྐྱ་དོ་ཆོད་ཟུང་སྦྲེལ་ཡམ་བུ་རྒྱལ་སར་
ཆག་ཞུར་འབྱོར་ཚེ་གོར་བོད་དཀར་ཚོ་ལེགས་ལམ་ལ་བསམས། དངུལ་འབོར་གོང་གསལ་རྩ་ཆག་
ཡོང་བའི་འགན་ལེན་བླ་མ་ཞྭ་དམར་བས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཟུར་ཆིངས་འཇོག་རྒྱུ་བཅས་ལ་གཏན་
འཁེལ་ཏེ་ཆིངས་ཁྲ་ངོ་མ་དང། ཟུར་ཆིངས་བཅས་ལ་ཕན་ཚུན་སྐུ་ཚབ་སོ་སོས་རྟགས་འཛུགས་བྱས་
སླད་མི་འགྱུར་བའི་ཁྱད་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀའི་བར་དཔང་ལྟ་བུར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་ནས་བར་བཞུཌ་
ཀྱི་ཐེའུ་བྱུང་ན་ཞེས་གཉིས་མོས་བྱུང་རྐྱེན་ཤེལ་དཀར་ནས་རྒྱ་དཔོན་འབོད་མི་ཆེད་གཏོང་བྱས་དོན། མུ་
ཨམ་བན་དང། ཀྲང་ཨམ་བན་གཉིས། ལས་བྱ་ཉན་ཙོང་ཡེ་བཅས་འབྱོར། ཆིངས་ཁྲའི་གཤམ་
དུ༑ གོང་དུ་ཡོད་པའི་ཆིངས་དོན་ལ་བོད་གོར་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀས་སོར་གནས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དགོས་
པ་དང། སུ་ཐད་ནས་སྔ་འགལ་བྱས་ན་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་སྔ་འགལ་བྱེད་མི་མཐར་སྐྲོད་གཏོང་རྒྱུ་
ཞེས་བཀོད་དེ་དམ་ཕྲུག་བརྒྱབ་ཡོད་པ་ཆིངས་དོན་སྐོར་ཚང་མ་ཟོལ་མེད་གཏམ་གྱི་རོལ་མོའི་བ་ནས་བ་གསལ་རེད་
མུ་ཨམ་བན་ནས། ད་ལམ་བོད་གོར་ཆིངས་དོན་ལུགས་ལེགས་བྱུང་བས་རྒྱ་ནག་
གཞུང་ནས་གཉིས་དགེའི་བར་དཔང་གནང་བར་བརྟེན་གོར་རྒྱལ་ནས་མན་ཇུ་་གོང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་མིའི་

[627] བཧམ་ས་ཧེབ་ནས་ཉིན་ཤས་ནས་
ལན་ཕུལ་འཐུས་བརྗོད་དེ་གསང་ཐབས་གོར་རྒྱལ་ལ་ནང་སློབ་ཞུས་པའམ། གང་ལྟར་ཉིན་ཤས་
རྗེས་སུ་རྟེན་འབུལ་མི་སྣ་གཏོང་རྒྱུ་གང་ལེགས་འདུག་པས་གོར་མི་རྒྱ་ནག་ཏུ་འགྲོ་མྱོང་མེད་པས་
ལུགས་སྲོལ་སློབ་མི་དང། འབུལ་རྟེན་ཇི་དགེ་སློང་པར་མུ་ཨམ་བན་སུ་རུང་ཞིག་འཕྲལ་དུ་བལ་
ཡུལ་ལ་ཕེབས་རོགས་བརྗོད་པ། རྒྱ་དཔོན་ཉན་ཙོང་ཡེ་ངོ་གཡོག་ཁ་ཤས་བཏང་བ་ལམ་རྒྱུས་སུ་
ཞྭ་མགྲོན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་ཡང་བཏང། རྫོང་འགོའི་བླུ་རིན་རྒྱ་དངུལ་རྟ་རྨིག་མ་དང། ཧྲོག་
བསྡོམས་རྡོ་ཚད་སུམ་བརྒྱ་ཐམ་པ་འབྱོར་ཉིད་གོར་ཥའི་སྐུ་ཚབ་ལ་རྩིས་སྤྲོད་གནང་ཞིང། གཉའ་ནང་
རོང་ཤར། རྫོང་དགའ། སྐྱིད་གྲོང་སོགས་ལ་ཡོད་པའི་གོར་དམག་ཚང་མ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཏེ་རྩིས་
ལེན་བྱེད་མིའི་རྫོང་འགོའི་གཞུང་ཞབས་རྣམས་ཀྱང་འབྱོར་
ནང་བློན་ཆིན་ཁྲ་པཱ་རྡ་རིན་རྒྱ་དམག་གང་འཚམས་བཅས་ལྷ་སར་་གོང་ས་
མཆོད་ཡོན་ལ་མཇལ་ཕྱག་ཞུས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕྱིར་ལོག་དང། ངའོ་ཅང་ཅུན་དཔོན་དམག་གོར་ཥའི་
རྟེན་འབུལ་རྣམས་བསྒུགས་ཏེ་གཞིས་རྩེར་སྡོད་མུས། གོར་ཥའི་རྟེན་འབུལ་མི་སྣ་ཧ་རི་ས་ཧེབ། བྷ་
ལ་བཱ་ཐུར་ཅན་ངོ་གཡོག་བཅུ་སྐོར་དང། ཉན་ཙོང་ཡེ་མཉམ་ཡོང་སྐབས་རྒྱ་མིས་འར་འདེད་བྱས་
པས་གོར་ཥ་རྣམས་མ་འདོད་རྣམ་འགྱུར་གྱིས་ཤེལ་དཀར་གླིང་ནུབ་ཞག་ས་ནས་ཕྱིར་ལོག་བྱས་པ་
སླར་ཡང་མུ་ཨམ་བན་ངོ་མ་དང། ཤེལ་དཀར་རྫོང་སྡོད་བཅས་ནས་གཉའ་ནང་ལས་ཞིང་ཟེར་བའི་
ས་གནས་ནས་རྗེས་ཟིན་འཇམ་མཁས་བྱས་ཏེ་འཁྲིད་ནས་ངའོ་ཅང་ཅུན་མཉམ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཐོན། རྒྱ་
དཔོན་རྣམས་ནས་བོད་ཀྱི་ཆིངས་དོན་ཡག་པོ་མ་བྱུང་བ་དང། བར་དཔང་དུ་ཨམ་བན་བསྡད་པ་ཐལ་
ལུས་གྱུར་ཚུལ་ཧ་ཉིད་རྟོགས་སྟེ་ཆིངས་ཡིག་ངོ་མ་དང། ཟུར་ཆིངས་བཅས་་གོང་མར་སྤྱན་ཞུར་འཁྱེར་
དགོས་རྫུན་བཤད་ཀྱིས་འཁྱེར་བས་མ་ཚད། ཆིངས་ཡིག་གཤམ་བར་དཔང་གི་དམ་ཕྲུག་ཡོད་
པའི་གཤམ་ཤོག་བཅད་ཚུལ་སོགས་རྡོ་རིང་རྟོགས་བརྗོད་ནང་གསལ་བ་ཙམ་ལས། བོད་གཞུང་གི་

[628]
གོར་ཥ་རྒྱལ་ཁང་ནས། ་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་མཆོད་ཡོན་ལ་རྟེན་ཆས་
འབུལ་བར་ཀེབ་ཀྲན་བམ་ས་ཧིའི་ཧ་ས་དྷརྨ་ས་ཧེབ་དང། ཤྲི་ཀ་ཤ་ཨུ་པ་རྡྷྱ་སོགས་ངོ་གཡོག་
བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་འབྱོར་བ་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་གནང་ཞིང། ཕར་ཡང་གོར་རྒྱལ་ལ་མཐུན་ལམ་
རྟེན་ཆས་འབུལ་བ་དང། ཆིངས་དོན་ལྟར། རྫོང་འགོའི་བླུ་རིན་ཆག་ཞུ་བྱེད་པར་རྩེ་མགྲོན་
དོན་གྲུབ་ཕུན་ཚོགས་དང། ཤོད་དྲུང་དོལ་སྤོར་གདོང་པ་བལ་ཡུལ་དུ་གཏོང་གནང་མཛད། གཙང་
མདའ་དཔོན་པད་ཚལ་བས་རྫོང་དགའ་དང། ས་དགའ་ཤོར་བའི་ཉེས་པར་ལས་ཞབས་གནས་
དབྱུང་གནང་ཞིང། བར་ལམ་སྟོད་ཁུལ་རྫོང་ཁག་བཞིར་གོར་དམག་གིས་ལོ་འཁོར་གསུམ་ལྷག་
བསྡད་དེ་བཅོམ་འཕྲོག་སྟོར་རྐྱེན་བཏང་རིགས་རྣམས་ལ་སྐྱོབ་གསོ་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་ཞིབ་
གཅོད་བྱེད་མི་ཆེད་གཏོང་གནང་བ་དང། གོར་དམག་གིས་རྐྱེན་པས་སྐྱིད་གྲོང་བསམ་གཏན་གླིང་གི་
དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེ་ཡུལ་གྱར་ལྷ་སའི་ཕྱོགས་ཕེབས་ཡོད་པར། ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་
གྱི་དགོངས་བཞེད་ལྟར་གཞུང་ལ་ཞུ་བསྐུལ་གནང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྕགས་ཁྱི་་ལོར་ལྷ་སའི་
སྐྱིད་ཆུའི་ལྷོ་ཕྱོགས་གྲིབ་ཚེ་མཆོག་གླིང་གི་འདུས་སྡེ་ཕྱག་བཏབ་
ཚེ་སྨོན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་ནོ་མི་ཧན་ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་ནག་ཏུ་བཞུགས་རིང་
ཆོས་སྤེལ་གྱི་ཕྱག་ལས་ཚང་མ་ཚགས་ཚུད་བྱུང་བ་དང། མན་ཇུ་་གོང་མ་ཆན་ལུང་ལ་ཡང་ཆོས་
ཀྱི་དཔེ་འཁྲིད་དང། དབང་བཀའ་རྗེས་གནང་སོགས་གནང་སྟེ་དབུའི་བླ་མཆོད་དུ་གྱུར་ཁར། རྒྱ་
ནག་ནས་མེ་ལུག་་ལོ་ཐའི་དབན་ ཕོར་མོ་ས་  ཞེས་པའི་གླིང་ཕྲན་ལེན་པར་དམག་གཏོང་
སྐབས་ཕུ་སི་ ཧོ་སི་  ཀྲུང་ཐང་དམག་བཅས་མཚོ་ཐོག་ཏུ་བཏང་བ་མཚོ་རླུང་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དུས་
ཚོད་ཐོག་སླེབས་མ་ཐུབ་པས་་གོང་མས་རྗེ་འདི་པར་ཞབས་རིམ་གནང་རོགས་ཞུས་པ་དྲག་པོའི་
ལས་སྦྱོར་གནང་བ་དེ་མ་ཐག་འདོད་པའི་རླུང་བྱུང་སྟེ་ས་ཆ་ལེན་ཐུབ་པ་སོགས་མཚན་སྙན་མཛད་

[629] བོད་དུ་གོར་དམག་གིས་སྟོད་ཕྱོགས་མི་སེར་བཅོམ་སྟོར་དང། དབུས་
གཙང་མདོ་ཁམས་སོགས་རྒྱ་དམག་གི་འགྲུལ་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་ཚང་མ་ཡུལ་གྱར་འཐོར་འཇིག་དང་
ལྷག་པར་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་མཐའ་ལྷུངས་སུ་གྱུར་རྐྱེན་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་དང་
བཀའ་ཤག་བཅས་བཀའ་བསྡུར་ཐོག་ཚེ་གླིང་ནོ་མི་ཧན་གང་ཅིའི་ཐུགས་རྒྱུས་བབས་ཀྱིས་་གོང་ས་
ཆེན་པོའི་ཕྱག་རོགས་ཞབས་ཞུར་པི་ཅིང་དུ་གདན་ཞུ་ཆེད་གཏོང་གནང་བ་ལྟར། ལྕགས་ཁྱི་་
ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་ཕྱག་རོགས་ཞབས་ཞུ་སྔར་རྒྱུན་ལྟར་གནང་རྣམ་ཐར་དད་པའི་སྒོ་བྱེད། ཞིང་
རྟ་ཚག་ནོ་མི་ཧན་བསྟན་པའི་མགོན་པོ་རེ་ཞིག་པི་ཅིང་ཆོས་སློབ་དབུ་འཛིན་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་བཅས་གནང་
སྲིད་སྐྱོང་ཕྱག་རོགས་ཚེ་གླིང་ནོ་མི་ཧན་ནས། བར་དེར་གཞུང་སའི་ལས་དོན་
འཐུས་ཤོར་བྱུང་རིགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གིས་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གི་སྐུ་ཚ་རྗེ་དྲུང་རྣམ་གཉིས་དང། རྩེ་
ཕྱག་བློ་བཟང་མཁས་མཆོག་རྩིས་དཔོན་རི་གསུམ་པ། ཆིབས་དཔོན་མུན་པ་བ། ནོར་གླིང་ཆབ་
རྫིང་དཀོན་གཉེར་འབྲས་གཙང་དགེ་བཤེས། ལྷ་ཀླུ་དགའ་ཚལ་བའི་ཨམ་མཆོད། ཟས་གཞིས་
སྡོད་ཆུ་ཤུར་འཕྲེང་གདོང་པ། འོན་བསམ་རྫོང་སྡོད་བྲག་ཁང་པ་དང། ཚ་རྡི་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་
ཡོང་སྡུད་ལེབ་བྱང་པ་དང། སྐྱོ་ང་བ་བཅས་ཉེས་ཚབས་ཆེ་ཆུང་གིས་འགའ་ཤས་ལས་ཞབས་གནས་
དབྱུངས། འགའ་ཤས་ས་འཛིན་རྒྱང་ཕུད་བཅས་སུ་གཏོང་གནང་དང། གོར་བོད་དམག་རྐྱེན་སྐོར་
ཞབས་པད་མདོ་མཁར་ རག་ཤག་  བསོད་ནམས་དབང་རྒྱལ་སྔོན་འདས་ཟིན་པས་ཉེས་ཆད་དུ་སྲས་
ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ལས་ཚན་བསྐོ་གཞག་གནང་ན་མ་གཏོཌ་ཆེན་པོའི་ལས་ཚན་ཞུ་རེ་མི་ཆོག་པ་
སོགས་བཀའ་དཔྱད་གནང། དད་པའི་སྒོ་བྱེད་སྨད་ཆ་་
རྫོང་འགོའི་བླུ་རིན་ཆག་ཞུར་བསྐྱོད་མི་སེར་སྐྱ་གཉིས་ལ་གོར་རྒྱལ་
ནས་སྐུ་ཚབ་གོ་མིང་ཡོད་པ་འབྱོར་ན་ཆག་གཏོང་རྒྱུ་ལས། མི་སྣ་ཆུང་དུ་གཉིས་ལ་ཆག་

[630] སླར་ཡང་ཆག་ཞུར་སྐུ་
བཅར་མཁན་ཆེ་སེར་སྨད་བླ་ཟུར་ཐོགས་མེད་དང། རྩིས་དཔོན་བདེ་སྦུག་པ་ཆེད་བརྫོང་
ཐོག་གོར་ཥ་རྒྱལ་པོ་དང། ཨ་ཁུ་བཱ་ཐུར་ཤཱ། དམག་དཔོན་བཧམ་ས་ཧེབ། སྟག་གསར་
ཧ་རི། བླ་མ་ཞྭ་དམར་བ་བཅས་ལ་ཆིངས་ཁྲ་ཟུར་པའི་དོན་ལྟར་རྫོང་འགོའི་བླུ་རིན་ཆག་གཏོང་
དགོས་སྐོར་སྦུག་དམ་བཀའ་ཡིག་འཇམ་ཆག་རྟེན་སྦྲགས་བཅས་བསྐུར་ཏེ་བལ་ཡུལ་དུ་ཆེད་
བརྫོང་གནང་
ལྕགས་ཕག་་ཟླ་་ནང་སྐུ་བཅར་མཁན་ཆེ་ཐོགས་མེད་དང་
རྩིས་དཔོན་བདེ་སྦུག་པ་གཉིས་བལ་ཡུལ་དུ་འབྱོར་ཏེ་བཀའ་འབྲེལ་ལྟར་བཀའ་མོལ་ཞུས་
འདུག་ཀྱང། བོད་ཀྱི་བློན་པོ་གཙོ་དྲག་མིང་གསལ་མེད་པར་ཆག་གཏོང་ཐབས་མེད་ཅེས་
ཀ་ཀོར་བྱུང་མུར། མཁན་ཆེ་ཐོགས་མེད་ཆུ་དང། རྒྱ་ཚད་མ་འཕྲོད་པས་འདས་ཤིང། རྩིས་
དཔོན་བདེ་སྦུག་པས་བཀའ་མོལ་ཇི་ལྟར་ཞུས་ཀྱང་ཉན་ཤེས་མ་བྱུང་ཁར། རྡོ་རིང་བཀའ་བློན་སོགས་
སྐུ་ཚབ་གཙོ་དྲག་བལ་ཡུལ་མཐིལ་དུ་མ་ཕེབས་ཀྱང། ས་མཚམས་གཉའ་ནང་ཚོང་འདུས་སུ་
ཕེབས་འབྱོར་བྱུང་ཚེ་བླ་མ་ཞྭ་དམར་བས་ཀྱང། བཧམ་ས་ཧེབ་སོགས་འཁྲིད་དེ་གཉའ་ནང་དུ་ངོ་
འཛོམས་ཐོག་རྫོང་འགོའི་བླུ་རིན་རྩ་ཆག་གཏོང་རྒྱུས་མཚོན་གོར་བོད་ལས་སྒོ་ཚོང་འདུས་
སོགས་གང་ཅིར་སྔར་ལམ་ཞོད་འཇགས་དང། དེ་མཚུངས་བླ་མ་ཞྭ་དམར་བསྟོན་འཁོར་རང་
ཡང་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་པར་རྒྱ་བོད་སུ་ཐད་ནས་སྔ་འཁོན་ཞེ་འཛིན་མེད་པ་མཛད་དགོས་འདུག་པ་
སོགས་སྐོར་གནས་ཚུལ་འབྱོར་བར་བརྟེན་བཀའ་ཤག་དང། གཞུང་ཞབས་གནད་ཡོད་ཚོགས་
འདུ་གནང་བར་རྡོ་རིང་བཀའ་བློན་ངོ་ལས་གཉའ་ནང་དུ་འཕྲལ་ཕེབས་གནང་ན་ལེགས་ཚུལ་བརྗོད་
ཀྱང། སྲིད་སྐྱོང་ཁྲི་ཆེན་ནོ་མི་ཧན་ནས། དེ་སྔ་ཕན་ཆོད་རྒྱ་བོད་ཚང་མས་གོར་ཥ་སྐྱག་ལང་
དུ་བཏང་བས་ལེན་པ་ཡིན། ད་སྒོས་ཁོ་པ་རྫོང་འགོའི་བླུ་ཡོན་ལེན་འདོད་ཡོད་ཚེ་ཕར་བཏུད་

[631] ཚུར་ལེན་པར་སླེབས་བྱུང་ན། ས་མཚམས་ཁག་ནས་སྔར་ལུགས་སུ་
མ་སོང་བ་བཀག་འདོམས་ཐུབ་ན་གང་ཐུབ་བྱེད། ཅི་སྟེ་མ་ཐུབ་ཚེ་དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་
གྱི་དཔུང་དམག་ཞིབ་བསྐུལ་ཐོག་ནས། ངེད་རང་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི་འཛིན་མྱོང་སོགས་བླ་
མའི་གནས་ལ་བརྟེན་འཐབ་འཛིངས་དངོས་སུ་བྱས་པས་ཅི་ལ་འཐུས་ཀྱང། བསྟན་པར་དགྲ་བྱུང་
ན༑ མཁར་བསིལ་མདུང་ཚབ་ཀྱི་དཔེ་ལྟར་བོད་དམག་གི་རྒྱབ་འདེད་ཙམ་ལ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་
རུང་ཕྱིན་ཏེ་དེ་སྔ་ལྟར་ཉ་ཉུང་མཉམ་བསྲེས་མིན་པས་ཚར་གཅོད་རྗེས་འཛིན་དགོས་རིགས་
འཕྲལ་འཕྲལ་བྱེད་རྒྱུར་སྔ་འཕྲོས་མི་སྣ་འགྲོ་ཐལ་བྱས་ན་འགྲིགས་མིན་གསུང་རྐྱེན་དང་འཐེན་
བྱས་འདུག་ཀྱང། བསྟན་སྲིད་ཀྱི་སྐུ་བགེགས་ལྟ་བུས་སྲིད་སྐྱོང་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནོ་མི་ཧན་ལྕགས་
ཕག་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་གློ་བུར་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་ཕེབས་འདུག་
སྲིད་སྐྱོང་ཕྱག་རོགས་ཁྲི་ཆེན་ནོ་མི་ཧན་ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། མདོ་སྨད་
 ཨ་མདོ་  ནས་གྲ་སར་ཕེབས་ཏེ་གྲ་རྐྱང་དཀྱུས་མའི་ཐོག་ནས་ཚོགས་དང། ཆོས་རྭ་ཚུལ་བཞིན་
འགྲིམས་ཏེ་རིམ་པས་ལྷ་རམ་དགེ་བཤེས་དང། དེ་ནས་རྒྱུད་སྟོད་བླ་མ་དབུ་མཛད། མཁན་པོ་
སོགས་རིམ་གནང་རྗེས་པི་ཅིང་ཆོས་སློབ་ཁོངས་ཕེབས་ཏེ་སྐུ་ཡོན་ཆེ་བས་ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་
དང། མན་ཇུ་་གོང་མ་ཆན་ལུང་གི་སྤྱན་ལ་འཇུག་ཅིང། དེ་ནས་་གོང་ས་ཆེན་པོའི་ཕྱག་
རོགས་སྲིད་སྐྱོང་གི་མཛད་འཁུར་བཞེས་མུས། དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་ཡང་གནང་བ་དང། སྲིད་སྐྱོང་
གི་ཕྱག་ལས་ལོ་བཅུ་གནང་རྗེས་སླར་ཡང་རྒྱ་ནག་ཆོས་སློབ་ཡོངས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་དང། ་གོང་མའི་
བླ་མ་གཅིག་ལྕོགས་གནང་སྟེ་པི་ཅིང་དུ་ལོ་འཁོར་བཞི་ཙམ་བཞུགས། སླར་ཡང་སྲིད་སྐྱོང་ཕྱག་
རོགས་ལོ་མ་འཁོར་ཙམ་གནང་བ་བཅས་སྲིད་ཀྱི་ཕྱག་རོགས་ཐུགས་འགན་སྔ་རྗེས་བཞེས་རིང་
བལ་ཊམ་གསར་རྙིང་དང། ལྷད་ཅན་དབར་སྒེར་ཆོས། ཚོང་རིགས་རྣམས་སྤྲོད་ལེན་མི་བདེ་བའི་
བཀའ་རྙོག་བྱུང་སྐབས་མེ་བྱ་་རྩ་ཚིག་སྩལ་ཏེ་རེ་ཞིག་སྤྲོད་ལེན་བྱེད་བདེ་བྱུང་བ་དང་

[632] བཀར་འཇུག། ཡོངས་སྡུད་པའི་སྐོར་ས་ཕག་་ལོ་དོན་ཚན་་
འཁོད་པའི་རྩ་ཚིག། གཞུང་གི་ལས་ཚན་ནང་མ་ཁག་དང། རྫོང་གཞིས། འགོ་གཉེར། བཀར་
རྒྱ༑ བཀར་འཇུག་ཡོངས་སྡུད། འབོ་ཁ། གྲངས་འཛིན། མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་སྒར་དཔོན། མདོར་ན་
ཨ་དྲུང་དང་དྲེལ་པ་ཡན་ནས་གཞུང་འབབ་བར་བཟོས་བྱས་སྐོར། སྡེ་དཔོན་དང། མཆོད་སྡེ་ཆེ་
བཙན་ནས་གཞུང་སྒེར་ཆོས་བཅས་ཀྱི་མི་སེར་འགོ་ལེན་བྱས་པ། བུ་ལོན་སྐྱེད་ལྕི། སྐྱེད་ལ་སྐྱེད་རྒྱག་
འབམ་ཚོང་སྤུས་བསྒྱུར། ལམ་ཡིག་མེད་པར་རྟ་ཁལ་མི་གསུམ་བསྐུལ་འདེད་བཅས་སྐོར་ལྕཌ་
བྱི་་ལོ་རྩ་ཚིག་དོན་ཚན་བདུན་འཁོད་སྩལ་ཏེ་མཇུག་གནོན་ཡན་སོང་མེད་པ་གནང་བའི་
ཁར། ལས་ཚན་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་བཀྲ་སྐོར་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཞུ་འཚངས་མི་ཆོག་པ་དང། སེར་
སྨད་ཐོས་བསམ་གླིང་གི་རྟེན་གཙོ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་གསར་བཞེངས་དང། ཚེ་སྨོན་གླིང་བླ་བྲང་དང་
འདུས་སྡེ་གསར་འཛུགས། ཆུ་ཡོས་་ལོ་སེ་རའི་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་བླ་བྲང་གསར་རྒྱག་
མེ་རྟ་་ལོ་རྩེ་ཕོ་བྲང་ཉམས་གསོ་དང། ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལྡེབ་བྲིས་ལ་སྟག་ཁྲ་
གསར་བསྒྲིགས་བཅས་གནང་སྐབས་སྔར་ལམ་འུལ་མི་བསྐུལ་འདེད་མ་མཛད་པར་གཞུང་གནས་
རང་ནས་ཡུལ་སྲོལ་གླ་ཕོགས་དངོས་མདོག་གནང་བ་དང། ཕོ་བྲང་ཡས་མས་སུ་ཆིབས་
བསྒྱུར་སྐབས་དང། རྣམ་ཀུན་འགྲུལ་བཞུད་དང། གཞུང་ཞབས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཞུ་བ་དང་
མཆོད་འབུལ་བ། བསྔོ་རྟེན་འབུལ་མི་ཡན་གྱི་འགྲོ་ཕྱོགས་རྣམས་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་
མཛད་ལམ་བར་སྐབས་ཉམས་ཆག་སོང་རིགས་རྣམས་སླར་ཡང་དོ་དམ་གཅེས་སྐྱོང། ཚོཌ་
སྨོན་གཉིས་ཀྱི་དངུལ་རྐྱན་དང། ཟངས་རྐྱན་གསར་བཟོ། ཆུ་ཡོས་་ལོ་བླ་སྨན་པ་རོང་
པ་ཨེམ་ཆི་ཁུ་མཚན་སོགས་དབུས་གཙང་ཁམས་ཨ་མདོ་བཅས་ཀྱི་སྨན་པ་མཁས་གྲགས་སུམ་
ཅུ་སོ་ལྔ་ནས་རིན་ཆེན་ཚ་སྦྱོར། གྲང་སྦྱོར། མང་སྦྱོར། དུག་འཇོམས་དབང་རིལ་སོགས་དངུལ་
སྲང་ཆེན་འབུམ་ཕྲག་བཞིའི་རྒྱུ་སྦྱར་གྱི་སྨན་སྦྱོར་མཛད་པ། བལ་ཊམ་གསར་རྙིང་གི་རྙོག་

[633]
ཆོས་དང། འཇིག་རྟེན་གང་ལའང་མཛད་འཕྲིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། རྒྱུན་གྱི་ཉམས་བཞེས་ལ་
མཚོན་ནའང། མཚན་མོ་ནམ་ཕྱེད་ཡོལ་ཙམ་ནས་བཞེངས་ཏེ་ནམ་ལངས་བར་ཐུགས་དམ་ཉམས་
བཞེས། ཉི་ཤར་མཚམས་སྔ་དྲོའི་གསོལ་ཆས་བཞེས་ཏེ་དེ་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་ཐུགས་
བརྩོན་གྱིས་བཀའ་བཀོད། ཐམ་འབེབས་སོགས་གནང་བ་དང། ཉིན་དགུང་གསོལ་ཚིགས་རྒྱབ་
ནས། དགོང་དྲོའི་བར་ལྗགས་ཐུན་གཉིས་དང། དེ་ནས་དགོང་དྲོ་མ་གཟིམ་བར་ཐུན་གཅིག་
བཅས་ཐུན་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་ཞིང། མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་གཉིས་དབུ་
སྔས་མོག་རྒྱུན་བཅངས་གནང་སྟེ། སེང་དབར་ནམ་བྱུང་ལ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་བ་སོགས་བློའི་རྭ་
བའི་ཡུལ་ལས་འདས་དད་པའི་སྒོ་བྱེད་སྨད་ཆ་བ་ནས་་བར་གསལ། ཤིང། ཐུགས་རྒྱུ་དྲང་ཞིང། སྐུ་རླུང་བཞེངས་པ་དང། སངས་པ་སླ་བ། གསུང་
གི་ང་རོ་ཆེ་བ། སྐབས་རེ་སྐུ་རླུང་བཞེངས་སྐབས་སྐུ་མདུན་དུ་ཡོད་པའི་ཉེར་ཆས་ཕྱག་ལ་གང་ཐེབས་
ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་འཕངས་པར་མཛད་པས། ཐེངས་གཅིག། བཀའ་བློན་ རྡོ་རིང་  བསྟན་འཛིན་
དཔལ་འབྱོར། བཀའ་བློན་ཛ་སག་བླ་མ་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ། བཀའ་བློན་ གཡུ་ཐོག་  བཀྲིས་
དོན་གྲུབ། བཀའ་བློན་ཛ་སག་ ཧོར་ཁང་གསར་བ་  བསོད་ནམས་བཀྲ་ཤིས་བཅས་གོར་ཥའི་
ཆིངས་དངུལ་ཆག་ཞུའི་སྐོར་སློབ་སྟོན་ཞུ་བར་བཅར་སྐབས་བཀའ་མོལ་གྱི་འཕྲོས་ལས་ཐུགས་རྒྱལ་
བཞེངས་ཏེ་སྐུ་མདུན་དུ་ཡོད་པའི་བཞེས་ཕོར་ཞབས་པད་ཚོའི་དབུ་ཐོག་ཏུ་འཕངས་པས་ཚང་མ་
ཆུ་འཁོར་གཉེར་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ཚུལ་དགོད་དྲོའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཡང་ཤོད་སྲོལ་ཡོད་
པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་མན་ཇུ་་གོང་མས་གཟེངས་བསྟོད་བླ་མེད་ཞུས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་ཕྱོགས་ལ་
ཐུགས་ཞེན་ཆེ་ཙམ་ཡོད་ཚུལ་ཡང་ཤོད་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད་
དེ་འཕྲལ་་གོང་ས་ཆེན་པོའི་བཀའ་འབྲེལ་ལྟར་ཕྱག་རོགས་ཞབས་ཞུར་རྟ་ཚག་

[634]
ཞུའི་རྟ་བཤད་ཆེད་སྩལ་གྱིས་མཚོ་སྔོན་ནས་ཕེབས་རྗེས་ཟིན་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཕེབས། སྔར་རྒྱུན་རྒྱལ་
བའི་ཕྱག་རོགས་མཛད་དེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས། བལ་ཡུལ་ནས་བླ་མ་ཞྭ་དམར་བས་
འཇིགས་བསྐུལ་ཛ་དྲག་ཅན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཡང་འབྱོར་པ་ལྟར། རྫོང་འགོའི་བླུ་རིན་ཆག་ཞུའི་
སྐོར་རྒྱལ་བློན་བཀའ་གྲོས་ཐོག་ནས། ཞབས་པད་ རྡོ་རིང་  བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་དང། ཞབས་
པད་ གཡུ་ཐོག་  བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་གཉིས་ཐོག་ལས་བྱ་སྐྱ་སེར་བདུན་ཕྱག་རོགས་སུ་བསྟན་གླིང་ཛ་སག་བླ་མ་སྐལ་བཟང་དར་རྒྱས། གཙང་མདའ་ལྕང་ལོ་ཅན་པ། ལས་བྱར་ཤོད་དྲུང་རྣམ་སྲས་གླིང་པ་
དང། སྦན་རྩ་ལྷོ་པ། སྤྱི་ཁང་ལྕག་གྲོང་པ། དོལ་པོར་གདོང་པ། ཡར་འབྲོག་སྒོག་མཁར་བ། བསྐོ་གཞག་གིས་ཐོན་
སྐུ་ཚབ་རྣམས་གཞིས་ཀ་རྩེར་འབྱོར་སྐབས། བལ་ཡུལ་ནས་ཞྭ་དམར་བས་རྟ་ཟམ་བརྒྱུད་ཡི་གེ་འབྱོར་
དོན། བླ་མ་ཞྭ་དམར་བ་དང། རྩིས་དཔོན་བདེ་སྦུག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་གོར་ཥ་རྒྱལ་རྒྱུད་དམག་དཔོན་
བཧམ་ས་ཧེབ། ཀ་ཇི་ཀ་ལོ་པཱ་ཌས་ཀ་ཇི་ཀ་ལོ་པཱ་ཌས་ཞེས་གསལ་ལ་ཡང། གཤམ་དུ་ཀ་ཇི་རྡམ་རྡ་པཱ་ཌས་ཞེས་གསལ་བ་མི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་མིང་མི་འདྲ་ཙམ་མིན་ནམ་
སྙམ་པ་ཞིབ་མཛོད། བཅས་བལ་ཡུལ་ནས་ཐོན་ཏེ་གཉའ་ནང་དང་ཉེ་བའི་ས་གནས་ལི་ཁྲི་
སྤ་གོར་འབྱོར་ཡང། རྩིས་དཔོན་བདེ་སྦུག་པ་རོང་ཚད་ལྟ་བུས་ནད་མནར་ལ་བོད་གཞུང་ནས་སྨན་པ་
ཞིག་འཕྲལ་གཏོང་ཐོག་སྐུ་ཚབ་རྣམས་གཉའ་ནང་ཚོང་འདུས་སུ་འཕྲལ་འབྱོར་མ་མཛད་ཚེ་ཡུན་
རིང་བསྒུགས་སྡོད་བྱེད་དགོས་བྱུང་ན། སླར་བསམ་པ་ཅི་འགྱུར་མ་ངེས་ཚུལ་གསལ་བ་ལྟར། གཞིས་
རྩེ་ཁུལ་འཚོ་བྱེད་ཚ་རོང་རྗེ་དྲུང་དང། ལས་བྱ་དོལ་པོར་གདོང་པ་བཅས་མགྱོགས་བཤད་ཀྱིས་ཐོན་
འདུག་ཀྱང། སྨན་པ་གཉའ་ནང་དུ་འབྱོར་སྐབས། རྩིས་དཔོན་བདེ་སྦུག་པ་ཁམས་མ་འཚོ་བའི་གནས་
ཚུལ་འབྱོར་ཟིན་འདུག་
ཞབས་པད་ངོ་ལས་རྣམས་མགྱོགས་ཤད་ཀྱིས་ཕེབས་པ་ལྷ་རྩེར་འབྱོར་སྐབས་

[635] གནས་པོ་ཀོ་ཐང་པས་ཡི་གེ་ཕུལ་འབྱོར་དུ། བླ་མ་ཞྭ་དམར་བ། བཧམ་ས་
ཧེབ། ཀ་ཇི་རྡམ་རྡར་པཱ་ཌས་བཅས་ལི་ཁྲི་སྤ་སྒོར་འབྱོར་འདུག་པ་མ་ཟད། དམག་མི་ཁྱོན་ཆེ་དང། འབྲས་
དོས་ཀྱང་ཕོན་ཆེ་འབྱོར་མུས་ཐོས་པ། དེ་ན་བཀའ་མོལ་གནང་ཡུལ་གཉའ་ནང་ཚོང་འདུས་ས་ཡུལ་གུ་
དོག་ཅིང། འགྲོ་སྡོད་བདེ་མིན་ལ་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་ཙམ་ལ་ལྷན་རྒྱས་གནང་ན་ཇི་འགབ་དང། རང་
ཕྱོགས་ལའང་ཆིངས་རྒྱབ་དམག་མི་ཕོན་འབོར་ཆེ་ཙམ་མེད་ན་བློས་འཁེལ་མེད་ཚུལ་ནང་མའི་ཡི་གེ་
འབྱོར་པ་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་དེ་དོན་སྙན་ཞུ་ཕུལ། དེའི་བཀའ་ལན་བསྒུགས་ཏེ་ཉིན་ཤས་ཤེལ་དཀར་དུ་
བཞུགས་པ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཀའ་ལན་དུ། ཆིངས་རྒྱབ་དམག་མི་ཁྱོན་ཆེ་ལམ་སེང་གཏོང་གྲ་འགྲིགས་
མིན་ཡང། གང་ཐོན་རིམ་བརྫོང་བྱས་ཡོད་པ། དམག་མི་རྣམས་གཉའ་ནང་དུ་འཁྲིད་ན། ཕ་རོལ་པོ་དོཌ་
འདྲོགས་ཀྱིས་བཀའ་མོལ་མི་འགྲིགས་པའི་རྒྱུ་བཅས་དེ་ཕྱོགས་ནམ་དགོས་ཐོན་ཆོག་ཨང་སར་སྦེ་ལེན་
བྱས་ཏེ་དིང་རི་ཙམ་དུ་འཇོག་པ་ལས། མཐོང་ལ་བརྒལ་ན་འགྲིགས་མིན་དང། གཉའ་ནང་ཚོང་
འདུས་རང་ལ་ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་མོས་ལྟར་བཀའ་མོལ་འཕྲལ་འཛུགས་དགོས་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་འབྱོར་
འདུག་ཆིངས་རྒྱབ་དམག་མི་འབྱོར་ན། གང་ཅིའི་འགོ་ཚོར་ཤོད་དྲུང་རྣམ་སྲས་གླིང་པ་བཞག་ནས་
ཞབས་པད་གཉིས་ལས་བྱ་བཅས་གཉའ་ནང་ཚོང་འདུས་སུ་འབྱོར་ཏེ་ཤོ་ཁང་དུ་བཞུགས། གོར་ཥའི་
ཛ་མི་རྡར་གཅིག་དང། དམག་མི་ཁ་ཤས་འབྱོར་ཏེ་ཞུ་གསལ། བོད་གོར་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུའི་སྔོན་
འགྲོའི་གྲོས་གཞི་བཟོ་དགོས་ལ་སྐུ་ཚབ་ཁ་ཤས་གཉའ་ཁོངས་འགྲམ་ལ་གཏོང་གནང་དགོས་ཚུལ་
གསལ་བ་ལྟར། བསྟན་གླིང་ཛ་བླ་དང། བཀའ་མདའི་ངོ་ཚབ། གཉའ་ཤོ་སྣེ་སྡོད་པ་བཅས་གོར་ཥའི་
ཛ་མི་རྡར་ཆབས་ཅིག་འགྲམ་ལ་ཐོན་
ལྕགས་ཕག་་ཟླ་་ཚེས་་དགོང་དྲོ་ནས་གཉའ་ནང་དུ་གོར་ཥའི་
མི་སྣ་ཁག་གི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་མི་ཡིན་ཚུལ་ཛ་མི་རྡར་དང། དམག་མི་མང་པོ་རིམ་འབྱོར་དང། ཚ་
འབྲས་དོ་ལེན་རོང་པ་རྣམས་ནས་དོ་ནུབ་ལྷ་ཆེན་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་དུས་ཆེན་ཡིན་གཤིས་ཤོ་ཁང་

[636] ཤིང་རྩེད་སོགས་ཕུལ་ཆོག་པ་ཞུས་སྨིན་ལྟར་རོང་པ་
མང་པོས་མཚན་སྒང་རྔ་བརྡུངས། འབུད་བཀྲོལ་སོགས་རྩེད་སྣ་མང་པོ་བྱས། བཀའ་མདའ་རྣམས་
ཀྱང་གཟིམ་ཆུང་རབ་གསལ་ནས་གཟིགས་མོར་གཡེང་སྟེ་བཞུགས་སྐབས། ཚེས་་ནམ་ལངས་སྔ་
ཆར་ཛ་མི་རྡར་ནས་གོར་ཕྱོགས་ཀྱི་བཀའ་བློན་རྣམས་ལ་ཞལ་ཏོག་འབུལ་བར་བཏང་ཚུལ་དམག་མི་མང་
པོ་ཤོ་ཁང་ནང་ཡོང་སྟེ་གཟིམ་ཆུང་སོ་སོར་འཚང་འཛུལ་དང། ཁྲབ་སྟོན་བྱེད་མིའི་རོང་པ་རྣམས་ཀྱང་
ལམ་སེང་དམག་མིར་གྱུར་ཏེ་ཤོ་ཁང་ནང་ཁེངས་ཤིང། ཕྱིར་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ནས་གོར་དམག་
གིས་བསྐོར་ཏེ་བཀའ་བློན་དགའ་གཡུ་གཉིས་དང། མདའ་དཔོན་ལྕང་ཅན་བཅས་གསོན་བཟུངས་བྱས་
ལས་བྱ་དང། ཞབས་གྲས་རྣམས་ནས་ཤོ་ཁང་ནང་ལག་འཛིངས་བྱས་པ་ཤོད་དྲུང་སྒོག་མཁར་བ་དང་
སྦན་རྩ་ལྷོ་པ། ཤེལ་དཀར་ཁུལ་ལྕང་སྦུག་པས་གཙོས་བཀའ་མདའི་ཞབས་གྲས་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་བསད་
བཅུ་སྐོར་རྨས། གོར་དམག་བརྒྱ་ལྷག་བསད་རྨས་བྱས་པས་ཤོ་ཁང་ཁྲག་དང། བསད་རྨས་ཀྱི་རོས་
ཁེངས། བཀའ་མདའ་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ཕྱིར་བསྣོལ་ཞགས་ཐག་གིས་བསྡམས་ཏེ་གོར་དམག་གིས་
བསྐོར་ནས་བལ་ཡུལ་དུ་འཁྲིད་འགྲོ་དུས། ཞབས་གྲས་ཁོངས་སུ་གཡུ་ཐོག་མཛོད་པ་རྒད་པོ་དང་
དགའ་བཞིའི་མཛོད་པ་དགའ་ཤག་པ། འདུས་བྱུང་སྨོན་སྐྱིད་པའི་བསོད་ནམས་ཚེ་དབང་སོགས་མགོ་
ལུས་རྨས་ཚབས་ཅན་གྱི་ཞབས་གྲས་ཚོ་བཀའ་མདའ་འཁྲིད་འགྲོ་བའི་སྒོ་འགྲམ་དུ་ཡོང་སྟེ། རང་གཞན་
ཚང་མས་སྡར་མའི་སྤྱོད་ཚུལ་བཟུངས་ཏེ་བྲོས་པ་དང། དགྲ་ལ་མགོ་བསྒུར་བ་སོགས་ཀྱི་གནོངས་འགྱོད་
མེད། མགོ་བསྐོར་ཐོག་མང་སྣེ་ཉུང་གིས་མ་བརྟན་པས་བྱ་བ་ཐབས་རྡུག་འདི་འདྲ་བྱུང། སྟབས་
ལེགས་པ་གཅིག་ལ། སྐུ་ངོ་རྣམས་ལ་སྐྱོན་མ་བྱུང་བ་འདི་ལེགས་འདུག་ང་ཚོར་མི་ལ་མི་བདག་
མེད་ཀྱང། རོ་ལ་རོ་བདག་ཡོང། ཐུགས་འགྱོད་མ་གནང། སྐུ་ངོ་རྣམས་མི་ཡུལ་ས་མཐར་སྐུ་ཚེས་
གང་ཐུབ་བར་སྙིགས་དུས་ཀྱི་སྐྱེ་བོའི་སྤྱོད་ཚུལ་མ་མཛད་པར་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་ཀྱི་འཆམ་པོ་
མཛད་རོགས་གནང་ཞེས་ཨམ་ཚིག་ཐམ་ཐམ་དང། མིག་ཆུ་འཛར་འཛར་བྱེད་འདུག་ཅེས་གསལ་

[637]
བས། གོང་དང་དུས་མཚུངས་བསྟན་གླིང་ཛ་བླ་སོགས་ཀྱང་འགྲམ་ནས་འཛིན་བཟུངས་བྱས་ཏེ་བལ་ཡུལ་
དུ་བཏང། གོར་དམག་ཁག་གཅིག་གཉའ་ནང་ནས་དིང་རི་བརྒྱུད་ཤེལ་དཀར་ཕྱོགས་དང། ཁག་གཅིག་
སྐྱིད་གྲོང་བརྒྱུད་དང། ཁག་གཅིག་རོང་ཤར་བརྒྱུད་དེ་བཙན་འཛུལ་བྱས་འདུག་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང་གོར་དམག་གྲངས་འབོར་ཇི་ཡོད་ཁ་གསལ་མེད་ཀྱང། རྀ། ་ཎ་
བ། ྀ་ནང་དེ་དུས་གོར་དམག་སྟོང་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་བཏང་ཡོད་ཚུལ་བྲིས་ཤག། །ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཟླ་
དཀྱིལ་ཙམ་ལ་ལྷ་སར་གོར་ཥས་ངན་གཡོ་བྱས་ཏེ་ཞབས་པད་གཉིས་འཇུས་ཏེ་བལ་ཡུལ་དུ་འཁྲིད་ཚུལ་དང་
ད་ཆ་གོར་དམག་ཁྱོན་ཆེ་ཤེལ་དཀར་དང། གཏིང་སྐྱེས་ཁུལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ལུགས་ཀྱི་སྙན་ཞུ་ཁག་
རིམ་འབྱོར་དང། དེ་འཕྲལ་བཀའ་ཤག་ནས། རྒྱ་ཁྱབ་རྫོང་གཞིས་ཁག་ལ་དམག་གི་བསྐུལ་བརྡ་དང་
གདན་ས་གསུམ། རྒྱུད་གྲ་རྣམ་གཉིས། ས་ངོར། རྡོར་སྨིན་སོགས་རིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་འདུས་སྡེ་
རྣམས་ནས་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་ཞབས་རིམ་རྒྱ་ཆེ་སྨིན་སྒྲུབ། ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ལྷ་སར་གདན་
ཞུ་སོགས་དམག་དོན་ཛ་དྲག་ཆེན་པོ་གནང་དགོས་བྱུང། ལྷ་སྡོད་མན་ཇུའི་ཨམ་བན་པོ་ཐས་པྚྀ་
ནས་པི་ཅིང་དུ། རྐུན་བུ་གོར་དམག་སྟོད་ཁུལ་བསྐྱར་འབྱོར་བྱུང་ཚུལ་དང། བོད་དམག་གི་དཔུང་རྒྱབ་ཏུ་རྒྱ་དམག་འཕྲལ་དུ་དགོས་པའི་ཡི་གེ་ཕུལ་ཚོད་མ་ཟད། གོར་དམག་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་འབྱོར་ཉེའི་
མཚམས་ཨམ་བན་ནས། ་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་དང། ཀུན་གཟིགས་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་
གཉིས་རེ་ཞིག་ཆབ་མདོ་ཙམ་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ན་ལེགས་ཚུལ་ཞུས་པར། ནོམ་ཆི་མཁན་པོ་སོགས་
གཞུང་ཞབས་ཀླད་མེད་འགའ་ཤས་ནས་གཟིམ་ཆུང་གི་སྐུ་རྟེན་རྩ་འགང་ཆེ་རིགས་དང། གསེར་དངུལ་
སོགས་དོ་ཆས་ཀྱིས་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་དང། ཕོ་བྲང་ཡས་མས་ཚང་མ་བློས་བཏང་གི་འགྲོ་རྩིས་
ཁོ་ན་ལས། ཕ་རོལ་པོར་ཡ་བཟུངས་དང། འགོག་ཐབས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏན་ནས་མ་བཏང་ཁར། རྒྱལ་
སྲས་ཞི་བ་ལྷས། ལ་ལ་གཞན་གྱི་ཁྲག་མཐོང་ན། །བོག་ཅིང་བརྒྱལ་བ་འགྱུར་བ་ཡོད། ཅེས་གསུངས་པ་

[638] སྡེ་དཔོན་རྒྱ་རི་བ་སོགས་དབུས་དམག་སྡར་མ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕ་རོལ་པོའི་དཔུང་དམག་མིག་
གིས་མ་མཐོང་བར་རྫུན་གཏམ་ཐོལ་བྱུང་དུ་སྨྲས་ཏེ། གོར་དམག་ནས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་རྩ་བརླགས་
བཏང་སྟེ། ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་སྒང་རོང་གཉིས་བརྒྱུད་ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཐོན་སོང་ཞེས་པའི་འཆལ་
གཏམ་བཟོས་པར་བརྟེན་ཞབས་འབྲིང་རྣམས་ནས་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་འཕྲལ་དུ་ཆབ་
མདོ་ཕྱོགས་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་དགོས་ནན་ཞུ་བྱས། མཐའ་གྲུ་ཡངས་པའི་རྒྱན་བ་
ཚུལ་དེ་མཐོང་ནས་ལྷ་སའི་སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་རྒན་གཞོན་རྣམས་རྨིག་བུས་དོར་བའི་
ལོང་བའམ། མ་དང་བྲལ་བའི་བྱིས་པའི་ངང་ཚུལ་དུ་གྱུར་ནས། བདག་ཅག་གི་མགོན་སྐྱབས་དང་བྲལ་
ལོ་ཞེས་དུ་འབོད་བྱེད་པ་དང། དངོས་སྦྱོར་དང། ལུས་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་གང་ཡོད་སྐྱབས་རྟེན་དུ་
ཕུལ་ཞིང། གསེར་ཞལ་མྱུར་དུ་མཇལ་བའི་གསོལ་འདེབས་ཞུ་མི་འུར་ཟིང་གིས་བྱུང་བར། ་སྐྱབས་
མགོན་ཆེན་པོ་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཇོ་ཤཱཀྱ་རྣམ་
གཉིས་ལ་ཐུགས་སྨོན་དང། ལྷག་པར་དཔལ་ལྷ་ལྕོག་ཏུ་འཕྲིན་བཅོལ་གཉེར་གཏད་དང། དྲག་བསྐུལ་
མཛད་པར་དཔལ་ལྷའི་དབུ་དཔྲལ་ནས་ཟིལ་པ་ཁྲོམ་ཁྲོམ་རྡུལ་བ་དེར་ཡོད་སྐུ་འཁོར་ཚང་མས་མིག་
མཐོང་བྱུང་ཞིང། སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ནས་གནས་གཟིགས་གྲུབ་སྟེ་འཁྱམ་རྭའི་སྒོ་འཕྱོར་འགྲམ་ནས་
མི་དམངས་ལ་མཇལ་ཁ་གནང་སྟེ་བཀའ་ལས། གོར་དམག་ལྷ་སར་ཡོང་མི་ཐུབ། ཚང་མ་བག་ཡོད་པ་
བྱོས། ལྷག་པར་ཞབས་འབྲིང་རྣམས་ནས་ཙབ་ཙུབ་དེ་འདྲ་མ་བྱས་པར་ལྷིང་ཆ་གང་ཆེ་གྱིས། ཞེས་བཀའ་
ཕེབས་འདུག་ཀྱང། ད་དུང་ཡིད་ཆེས་མ་བྱས་པར། ལྷ་སྡོད་མན་ཇུའི་ཨམ་བན་གཉིས་ནས་སྐུ་མདུན་དུ་
བཅར་ཏེ། གོར་དམག་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བས་ད་མུས་བཞུགས་ན་སྐུ་ཕྱ་བློས་བཟོད་མིན་སྟབས་ངེས་པར་
ཆབ་མདོ་ཙམ་ཞབས་པད་བཤད་ཧོར་ཀུན་དགའ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆུ་བྱི་མགྲོན་དེབ་ནང་ཨམ་བན་པོ་ཐས་
ནས་་རྒྱལ་དབང་ཡབ་སྲས་མགར་ཐར་དགོན་ལ་ཕེབས་དགོས་ཞུ་ཚུལ་གསལ་འདུག། ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ན་ལེགས་ཚ་བསམ་འཆར་མང་པོ་ཞུས་འདུག་ཀྱང། གདན་

[639] ལས་སྣེ་རྒན་གྲས་རྣམས་རྩེར་ཚོགས་ཏེ། ལྷ་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་
ལག་ཁང་དང། ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལས་གཙོས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རིན་ཆེན་ཐང་སྤུངས་འདི་འདྲ་བ་བཞག་
ནས་བྲོས་ཕེབས་རྩིས་མཛད་པ་འདི་ཅི་འདྲ་ཡིན། གཞུང་གིས་རྟག་ཏུ་མིང་དང། གོ་ས། ཕ་གཞིས་ཀྱི་
འཚོ་བའི་སྡེ་དཔོན་མི་དྲག་མདའ་དཔོན། གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱ། གཟིམ་ལྡིང་རྣམས་ཀྱིས་བཀག་བསྲུང་
འཐབ་ཡ་ད་ལན་མ་བྱས་ན་ག་ཙང་བྱེད། ང་རང་གདན་ས་གསུམ་ཡང་གཞུང་གི་ཐུགས་རྗེའི་ཞོ་ཤས་འཚོ་
གཤིས་སྤྱིར་མཐའ་དམག་བཟློག་པའི་ཞབས་རིམ་དང། ཡང་སྒོས་་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕྱ་སྲུང་
ཞིང། ཕོ་བྲང་ཡས་མས་དང། གཙུག་ལག་ཁང་བཅས་ལ་སྲུང་བྱ་སེར་དམག་ནས་འགན་ལེན་ཞུ་རྒྱུ་
ཡིན། ཁོ་གོར་ཥ་ཡང་མི་ཡིན། ང་ཚོ་བོད་པ་ཡང་མི་ཡིན། ཞེད་རྒྱུ་ཅི་ལ་ཡོད། ཨམ་བན་གྱི་ཁ་ལ་སྐྱག་
ལྟས་མེད། ཁོ་རྒྱ་མིས་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་བྱུས་འཁྲི་མི་ཡོང། སྔ་ལོ་ཡང་རྒྱ་དམག་གིས་བོད་ལ་བརྡབས་གསིད་
དེ་ཙམ་ཞིག་བཏང། དགྲ་ལ་ཁ་བལྟས་ཏེ་ཉི་མ་གཅིག་དམག་མ་བརྒྱབ་པར་ཞི་ཆིངས་རང་ལ་འགྲིགས་
ཐབས་བྱས། ད་ཞི་ཆིངས་བྱས་པའི་ཁ་སྟབས་འདི་རེད། ་རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེས་བསྟན་དགྲ་གོར་
དམག་ལྷ་སར་སླེབས་མི་ཡོང་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་ལ་ཚད་འཛིན་ཞུ་དགོས་སོགས་རྡོ་ཁ་བསྒྱུར་
བས་ཆབ་མདོར་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་རྒྱུར་མཐའ་གྲུ་ཡངས་པའི་རྒྱན་ན་། བཤོལ། ཞེས་དང་
ཡང་དེའི་སྐོར་སྒོ་མང་མཁན་པོ་ཆོས་དར་བའི་རྣམ་ཐར་ནང། གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེད་མཛད་པའི་སྒོ་མང་མཁན་པོ་ཆོས་དར་གྱི་རྣམ་ཐར་གཟུར་གནས་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ན་སེ་འབྲས་དགེ་
གསུམ་གྱི་མཁན་པོ་རྣམས་རྒྱལ་བའི་སྐུ་མདུན་དུ་བཅར་ནས། སྒོ་མང་མཁན་པོས། རྒྱལ་བ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་
ཁྱེད་ཀྱིས་གྲྭ་ས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་ནས་བཟུངས་འདི་ཐམས་ཅད་ཐུགས་ཀྱིས་དོར་ཏེ་གཞན་ལ་ཕེབས་
ལུགས་ཡོད་དམ་ཞུས་པས། རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས། དེ་མེད་མོས་ཀྱང་ཨམ་བན་དབང་ཆེ་བས་མི་ཉན་པ་
འདུག་གསུངས། འོ་ན་ཨམ་བན་ལ་ངེད་ཚོས་བཤད་ཆོག་ཅེས་བླ་མ་ཐམས་ཅད་ཨམ་བན་རྩར་ཕེབས་

[640] རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་མ་བཞུགས་ན་བོད་ལུང་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གནས་ཐབས་
མེད་པས། ངེད་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་ནས་རྒྱལ་བ་གཞན་ལ་ཕེབས་འཇུག་རྒྱུ་མིན་བྱས་པས། མ་ཕེབས་
ན་སྐྱོན་མི་ཡོང་བའི་ཁག་ཨེ་ཐེག་ཁྱོད་ཚོ་ལ་བློ་རྩེ་ཅི་ཡོད་པ་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ངེད་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་ལ་གྲྭ་
པ་ཁྲི་ཕྲག་འགའ་ཡོད་པ་རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་བསྲུང་ཐུབ། བློ་རྩེ་དེ་ཡིན་བྱས་པས། ཨམ་བན་ཁྲོས་ཏེ། དེ་
འདྲ་བྱས་མི་ཆོག་འདིའི་ཁག་ང་ལ་ཡོད་པས་གདན་འདྲེན་མ་བྱས་པར་ཐབས་མེད་ཟེར། དེ་ནས་
མཁན་པོ་རང་གིས་ཀྱང་ཇེ་ངར་ལ་བཏང་སྟེ། འོ་ན་གདན་འདྲེན་ཞུ་མི་འཇུག་ཐག་ཆོད་ཡིན། སྐུ་འབུམ་ཐང་
དུ་གཅིག་བུད་དང། སྔོན་ལ་ངེད་རང་ཚོས་ཐག་གཅོད་དགོས། ཞེས་ཚམ་ཚོམ་མེད་པར་གསུངས་པས་
ཨམ་བན་འུ་ཐུག་སྟེ། གོང་མར་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་བྱས་ན་སྐྲག་ནས་ལྷོད་ཨེ་ཡོང་སྙམ་སྟེ། འོ་ན་ངས་སེ་འབྲས་
ཚོའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་བ་ཕེབས་མི་འཇུག་གི། ཞེས་་གོང་མར་དྲེ་ཙེ་ སྙན་ཞུ་  འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་
བརྗོད་པར། ཅིས་ཀྱང་འབུལ་ཆོག་པ་ཞིག་བཀའ་དྲིན་ཆེ་དགོས་བྱས་པས། ཐབས་མ་བརྙེད་པར་དྲེའི་ཙེ་
 སྙན་ཞུ་  བཏང་ནས་་རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་བཞུགས་རྒྱུ་བྱས། མཁན་པོ་ནས་གྲྭ་ས་སོ་སོའི་གྲྭ་གཞོན་
རྣམས་ཀྱིས་པོ་ཏཱ་ལ་བསྲུང་ཚུལ་དང། རྒྱབ་མདུན་གྱི་ལམ་འགོག་ལུགས་སོགས་ཀྱི་བཀོད་ཁྱབ་
བཏང་བར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཅི་གསུངས་དང་དུ་བླངས། ཞེས་གསལ་འདུག་
དབུས་གཙང། དྭགས་ཀོང། བྱང་རིགས་སྡེ་བཞི། དིམ་ཆི་ཉེར་ལྔ། མདོ་ཁམས་
སྒང་དྲུག་ནས་ཡུལ་དམག་ཞིབ་བསྐུལ་གྱིས་དང་བླངས་ཡུལ་དམག་ཆིག་ཁྲི་ཐམ་པ་དང། དབུས་གཙང་
རྒྱ་སྦྱོང་དམག་སུམ་སྟོང་ཐམ་པ་བཅས་ཀྱི་དམག་དོན་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་ཞབས་པད་ ཧོར་ཁང་གསར་བ་  ཛ་
སག་བསོད་ནམས་བཀྲ་ཤིས། ལས་བྱ་ཕོགས་ཁང་བཅས་ཐོན་ཏེ། དབུས་གཙང་རྒྱ་སྦྱོང་པ་རྣམས། པ་
རྣམ། གཏིང་སྐྱེས། ཤངས་ཕྱོགས་བཅས་ནས་དང། ཡུལ་དམག་རྣམས་ས་སྐྱ། ལྷ་རྩེ། ཕུན་ཚོགས་
གླིང། བཞད། རྟ་ནག་ཕྱོགས་སུ་རིམ་འབྱོར་གྱིས་གོར་དམག་གི་ལྟོ་ཆས་དང། རྫས་མདེལ་སོགས་བསྐྱལ་
འདྲེན་བཀག་པ་དང། ཚེས་གྲངས་དུས་བཀག་གིས་གཞིས་རྩེ་ཕྱོགས་ལ་དཔུང་འཇུག་བྱེད་འཆར་བྱས་འདུག་

[641] འགྲམ་ནས་གོར་དམག་གིས་མགོ་བསྐོར་འཛིན་བཟུངས་བྱས་
པའི་བཀའ་བློན་གཉིས་དང། བསྟན་གླིང་ཛ་བླ། མདའ་དཔོན་ལྕང་ཅན་པ་བཅས་ཡམ་བུ་རྒྱལ་ས་དང་ཐག་
ཧ་ཅང་མི་རིང་བའི་གྲོང་གསེབ་དམག་གི་བཙོན་པ་འཇོག་ཡུལ་ཙན་ཀུན་ཎ་རྞ་ཟེར་བའི་ས་འགོལ་ཁ་ཤས་
ལ་ཁག་བགོས་ཀྱིས་བསྲུང་བྱ་དང་བཅས་བཞག་གོར་དམག་མང་ཆེ་བ་གཞིས་ཀ་རྩེར་ལྷགས་ཤིང་
བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་བླ་བྲང་གི་སྐུ་ཆས་གནད་ཆེ་གང་ཡོད་ཐོག་ལྷ་ཁང་ཁག་གི་སྐུ་འདྲའི་དབུ་རྒྱན། སྙན་
རྒྱན། ཕྲ་རྒྱན། སྐུ་གདུང་ཁག་གི་ཕྲ་རྒྱན། གསེར་ཀོང། མཆོད་ཆས་སོགས་གཏོར་བཅོམ་དང། གཞིས་
ཀ་རྩེའི་རྫོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྱིམ་ཚང། ཚོང་རིགས་འབྱོར་ལྡན་ཚང་མའི་དངོས་ནོར་བཅོམ་འཕྲོག་
ཚོད་མེད་བྱས། དེ་དུས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཡམ་བུ་རྒྱལ་ཁང་གི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཐོག་དང་
འཁྱུག་བརྒྱབ་སྟེ་མི་ཁ་ཤས་འཚིགས་པ་དང། བལ་ཡུལ་དུ་དྲེའུ་གཏན་ནས་མེད་པ་ལ། མཆོད་རྟེན་རིན་
པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་ལྷ་མོའི་མགོན་ཁང་ཆུང་དུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ནང་ནས་མཚན་མོ་དྲེའུ་ཞིག་ཐོན་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་
དཀྱིལ་དུ་རྒྱུགས་ཏེ་སྐད་རྒྱབ་པ་དང། བླ་མ་ཞྭ་དམར་བའི་བཞུགས་ཡུལ་ཁང་འགྲམ་དུ་མཚན་རེ་བཞིན་
ཁྱི་སྤྱང་མང་པོས་དུ་འབོད་བྱེད་པ་སོགས་མི་ཤིས་པའི་མཚན་མ་མང་དུ་བྱུང་བ་དང། གཞིས་ཀ་རྩེར་
ཡང། གོར་ཥའི་དམག་སྒར་ནང་མཚན་མོ་བུད་མེད་ཅིག་གིས་གཅེར་མོར་དངོས་རྒྱུགས་ཡང་ཡང་བྱས་ཤིང་
དུ་སྒྲ་སྒྲོག་པ་དང། གློ་བུར་གོར་དམག་ལ་བཤལ་ནད་བྱུང་སྟེ་དམག་མི་མང་པོ་ཤི་བ་དང། སྨྱོ་བ། ཡས་
མས་ཀུན་ནས་བོད་དམག་གིས་བསྐོར་ཏེ་ཐག་ཉེར་འབྱོར་བའི་འཇིགས་བརྔམ་སོགས་གང་ལྟར། གོར་
དམག་གིས་གཞིས་ཀ་རྩེ་ཁུལ་དུ་ཟླ་བ་བཞི་ཙམ་བསྡད་དེ། ལྕགས་ཕག་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་བཀྲ་
ཤིས་ལྷུན་པོ་དང། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བཅོམ་འཕྲོ་རྣམས་བཅོམས་སྟོར་བྱས་ཏེ་ཤེལ་དཀར་དང་
གཉའ་སྐྱིད་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་ཐེན་བྱས་ཟོལ་མེད་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ་ནྡང། ཀློང་རྡོལ་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་རྒྱལ་སྲས་སྤྱོད་པའི་རྒྱན། འདུག་
གོང་དུ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་ལྟར། བལ་ཊམ་གསར་རྙིང་གི་འཛའ་ཐང་དང། བསྐུལ་

[642] བཙབ་རིས། མཐའ་དབྲལ་ཅན། ཟངས་དང། ཏི་ཚའི་ལྷད་ཅན་སོགས་འཛའ་
ཁྱད་དང། གཏོང་ལེན་ཆོག་དང། ཆོག་མིན་སྐོར་རྩོད་གླེང་མཐར། བོད་གོར་དམག་འཁྲུག་ལ་ཐུག་པས་མ་
ཚད། བོད་ནང་གཞུང་སྒེར་ཆོས་བཅས་ཀྱི་གཏོང་རྩ་དང། ཚོང་རྩར་གྱོང་གུན་ཆེ་ཆག་རིམ་བྱུང། རྒྱ་བོད་
དམག་མིའི་གྲོ་ཆས། རྟ་དོས་སོགས་ལའང་དགོས་དངུལ་གཏུགས་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་བོད་གཞུང་རང་
ནས་བོད་ཊམ་གསར་འགྲེམས་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་འཆར་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་ལྟར་ཞོལ་དངུལ་པར་ཁང་
གསར་འཛུགས་ཀྱིས་དངུལ་ཞོ་གང་སྐར་ལྔའི་རིན་ཐང་ཅན་གྱི་དངུལ་ཊམ་མདུན་གྱི་ཁ་རིས་རེའུ་མིག་ནང་
།་འཁོད་པ་དེ་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་དྲུག་ཅེས་བོད་ཊམ་གསར་འགྲེམ་གནང་
བའི་ལོ་ཚིག་གསལ་བ་དང། མཐའ་འཁོར་དུ་པདྨ་འཁྱུད་ལག་གི་དགའ་འཁྱིལ་བཅོ་ལྔ་ཡོད་པའི་སྒོར་ཐིག་
རེར་དངུལ་སྐར་རེ་རྩིས་པའི་བཅད་བཏུབས་ཀྱིས་རིན་འབབ་ཚད་གཞིར་བྱེད་ཆོག་པ། རྒྱབ་ཏུ་པདྨ་ཚང་
འཁོར་མཐར་པདྨ་འཁྱུད་ལག་ཅན་པར་འདེབས་ཀྱིས་ཆུ་བྱི་་ལོར་གཏོང་འགྲེམས་དང་འབྲེལ་
རྒྱ་ཁྱབ་ཚང་མར་འགྲོ་རྒྱུགས་སྐོར་བལ་ཊམ་གསར་རྙིང་ལྷད་མེད་དང། མཛའ་ཐང་ཁྱད་མེད་སྤྲོད་ལེན་
བྱེད་སྒོའི་སྦུག་དམ་རྩ་ཚིག་ཀྱང་སྩལ་འདུག་
ལོ་འདིར་མན་ཇུ་་གོང་མས་མཆོད་ཡོན་དད་གུས་དགོངས་བཞེད་བླ་མེད་ཀྱིས་
ནང་བློན་ཕུ་ཟི་གུང་རྡཱ་ཀྲུང་ཐང་ཕྱི་རྒྱལ་དེབ་ནང། ཕུའུ་ཀང་རྔན་ཕུ་ཟི་ཀྲུང་ཐང་ངམ། ཕུའུ་ཀང་རྔན་དེ་བཞིན་མན་ཇུ་་གོང་མ་ཆན་ལུང་གི་སྤུན་ཉེའི་གྲས་ཡིན་པ་མ་ཟད། ལའི་ཀུང་ ལྀ་
་  ཞེས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱང་ཡིན་འདུག།    དང། སོ་
ལོང་བཱ་ཐུར་གྱི་འགོ་པ་ནང་བློན་ཧས་གུང་གཉིས་ཀྱི་འོག་ལ་རྒྱ་དང། སོ་ལོང་སོ་ལོང་ཟེར་བ་རྒྱལ་རོང་སོ་མང་ཁུལ་གྱི་དམག་མི་ཡིན་པས་བོད་དམག་རང་ཡིན་བརྗོད་ཆོག། གི་དམག་མི་སྟོང་
ཕྲག་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་མདོ་སྨད་ ཨ་མདོ་  བརྒྱུད་ནག་ཆུ། གནམ་རུ། གནམ་མཚོ་ཁ། ནག་ཚང་
གཡག་པ་སོགས་བརྒྱུད་ངམ་རིང་ནས་ཤེལ་དཀར་ཕྱོགས་སུ་བོད་དམག་དང་ཟླ་བསྒྲིལ་དང། དེ་བཞིན་

[643] ཁྲིན་ཐུ་ཅང་ཅུན་གྱི་འོག་ཏུ་མན་ཇུ་དང། རྒྱའི་དམག་མི་
སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ཐམ་པ་བ། ྀཨྀ་ནང་རྒྱ་མིའི་དམག་མི་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཆུ་ཐམ་པ་ཡོད་ལུགས་གསལ་ཡང། བོད་ཀྱི་ཡིག་
ཆའི་ནང་རྒྱལ་རོང་སོ་མང་གི་དམག་མི་ཐེ་བས་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་ཡོད་པར་གྲགས། ངའོ་རྡཱ་རིན་ཞེས་པ་འདི་སྔོན་དུ་ཡོང་མི་
ངའོ་ཅད་ཅུན་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། མདོ་སྟོད་ ཁམས་  དར་རྩེ་མདོ་དང། ཆབ་མདོ་བརྒྱུད་ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་
ཆུ་བྱི་་ཟླ་་ནང་རིམ་བཞིན་འབྱོར་ཏེ་་གོང་ས་མཆོད་ཡོན་ལ་མཇལ་ཕྱག་ཞུས་ཏེ་རིམ་
བཞིན་སྒང་རོང་གཉིས་ནས་གཞིས་རྩེ་བརྒྱུད་ཤེལ་དཀར་དུ་བོད་དམག་དང་ཟླ་བསྒྲིལ་གྱིས་གཉའ་སྐྱིད་
རོང་གསུམ་ལ་གོར་དམག་དང་འཐབ་འཛིངས་ཕྲན་བུ་བྱས་པར་གོར་དམག་ལ་ཕམ་ཉེས་ཆེན་པོ་གཏོང་
ཐུབ་སྟེ་ཕྱིར་བྲོས་བྱས་པའི་རྗེས་དེད་ཀྱིས་རྒྱ་བོད་ཀྱི་དམག་སྣེ་བལ་པོའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་འདུག་
དེར་བལ་ཡུལ་ནང་རྒྱ་བོད་ཀྱི་དམག་ས་གཞིར་མ་གཤོང་པ་འབྱོར་ཏེ་བལ་
ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་རྩ་མེད་གཏོང་རྒྱུའི་འུར་ཤོག་ཆེན་པོ་བྱུང་བར་བརྟེན་བལ་ཡུལ་དུ་བརྩོན་དུ་ཡོད་
པའི་ཞབས་པད་དགའ་གཡུ་གཉིས་སོགས་ལ་གནས་མལ་དང། བཟའ་བཏུང་སོགས་ལམ་སེང་
དྲག་ཏུ་བཏང་ཞིང། གོར་ཥས་རྒྱ་གར་དུ་དབྱིན་ཇིའི་མུ་ལུག་ལར། ལོར་ཌི་ཀའོ་རོན་ཝ་ལིར་ ལྜ་
ཅྞྀ་  དམག་རོགས་ཞུས་པ་ཞི་བའི་ཐོག་ནས་བར་མོལ་ཞུ་རྒྱུ་ལས། དྲག་པོའི་རོགས་
རམ་ཁས་ལེན་མ་བྱས་པས། རྀ། ་གོར་ཥ་རྒྱལ་པོ་ངོ་མ། ར་ཎ་བཱ་ཐུར་ཤཱ་ཟེར་བ་རྒྱ་བལ་ས་མཚམས་སུ་
རི་དྭགས་གཤོར་བར་འགྲོ་བའི་ཟོལ་གྱིས་གནས་སྤོས། བླ་མ་ཞྭ་དམར་བ་ཡང་རང་གནོང་མ་བཟོད་
པར་དུག་འགམས་ཏེ་ཤི་བ་བཅས་གང་ལྟར་སྡོད་བཟོད་མི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ། གོར་གཞུང་གཙོ་
འཛིན་ཨ་ཁུ་བཱ་ཐུར་ཤཱ་ནས་བཀའ་བློན་དགའ་བཞི་བ་འབོད་མིར་ལྷ་སར་ཡོང་མྱོང་བལ་པོ་རྨ་ཆེན་རྡ་ར་
དང། བཞོན་པ་གླང་ཆེན་རྒྱན་ལྡན་བཅས་ཆེད་བཏང་གིས། བཱ་ཐུར་ཤཱ་ནས་བརྗོད་རིགས་སུ། གོར་

[644] ཞྭ་དམར་པ་པཎ་ཆེན་གོང་མའི་སྐུ་
ཚར་བརྟེན་སྐུ་ཆས་བདག་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་མ་བྱུང་བའི་ཀོ་ལོང་ལྟ་བུས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་དམག་གཏོང་
དགོས་ཨུ་ཚུགས་བྱས་པར་བརྟེན། ཞྭ་དམར་བ་འདི་པ་སྔ་ཕྱིར་གོར་རྒྱལ་བསམ་པའི་ལས་ཀ་ཡག་
པོ་བྱས་གཤིས་ངོ་མ་ལྕོགས་པས་ལས་ཀ་འདི་འདྲ་བྱེད་དགོས་བྱུང་ཞིང། ད་ཆ་ཁོ་རང་ཡང་དུག་
འགམས་ཏེ་ཤི་དགོས་པ་དང། རྒྱ་བལ་བོད་གསུམ་ཚང་མར་དམག་གི་བརྡབ་གསིགས་ཆེན་པོ་འདི་
འདྲ་བྱུང་བས། ད་ཆ་ཁྱེད་རང་བོད་པ་རྣམས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་འཁྱེར་
ཏེ་རྒྱ་བོད་དམག་སྒར་གར་འཕྲད་སར་ཕྱིན་ནས་བལ་པོའི་ས་མཚམས་ནང་མི་ཡོང་བའི་ཐབས་ཤེས་ཞུ་
བསྐུལ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཝ་སྐད་ཤོར་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་བཤད་འདུག་པ། བཀའ་བློན་དགའ་
བཞི་བས། ང་ཚོས་ངེས་པར་ཕྱིན་ཆོག་ཀྱང། ལྷ་རབ་ང་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་གོར་རྒྱལ་ངོ་མ་རང་དང་
དེ་མིན་ཨ་ཁུ་བཱ་ཐུར་ཤཱ་ཁྱེད་རང་ངོ་མ་རྒྱ་བོད་དམག་སྤྱི་ལྷན་རྒྱས་སར་བཅར་ཏེ་གནས་ཚུལ་དྲང་ཞུ་བྱས་ན་
ལས། ང་ཚོ་གཅིག་པུར་ཕྱིན་པས་རྒྱ་བོད་ཀྱི་དམག་འགོག་ཐུབ་དཀའ་མོ་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་པར་
གོར་ཥའི་ནང་བློན་དྲག་གྲས་ཀ་ཇི་རཏྣ་ཇི་པཱ་ཌས་དང། སྟག་གསར་ལས་ཐོག་ནར་སིང་མི་སར། ཤྲི་
ཀི་སི་ཎ་གསུམ་གཏོང་རྒྱུ་བྱས་པ་ལྟར། མདའ་དཔོན་ལྕང་ལོ་ཅན་པ་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས་ཚ་བས་སྔོན་
འདས་ཟིན་ཞིང། ཞབས་པད་དགའ་གཡུ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་གཉའ་ནང་དང། སྐྱིད་གྲོང་ནས་བཟུངས་
པའི་རྒྱ་དཔོན་བཞི་བཅས་སྐྱིད་གྲོང་ཕྱོགས་དང། གཉའ་ཤོ་སྣེ་སྡོད་པ་དང། སྔོན་བཏང་འགྲམ་
ནས་འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་བཀའ་མདའི་ངོ་ཚབ་བཅས་གཉའ་ནང་ཕྱོགས་ནས་ཡོང་མིའི་རྒྱ་བོད་དམག་
དཔུང་འགོག་ཐབས་སུ་ཐོན། ཟོལ་མེད་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ་ན་ནས་བ་ཞབས་པད་དགའ་གཡུ་སོགས་རྒྱ་བོད་དམག་སར་མ་ཐོན་གོང་བཱ་མ་ཞྭ་དམར་བ་དངོས་གནས་
གྲོངས་མིན་བརྟག་ཞིབ་ཏུ་གོར་ཥའི་སྐུ་ཚབ་བཅས་ཕེབས་པ་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཉེ་འགྲམ་ཁང་པ་ཞིག་ནང་ཞྭ་དམར་བའི་སྐུ་གདུང་ལ་གྲྭ་པ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་གདུང་མཆོད་བྱེད་འདུག་པར་
ཞིབ་འཇུག་སྐབས་ཉིན་ཤས་སོང་བས་མདོགས་བསྒྱུར་རུལ་དྲི་ཆེ་ཡང་ཕྱག་གཡས་ཀྱི་འཛེར་པ་དང། ཞལ་རས་ཀྱི་རྨེབ་བཅས་ནས་ངོ་འཕྲོས་བྱུང་ཚུལ་གསལ་

[645] དམག་སྣོན་
གསར་པ་ཕར་འགྲོ་བ་སོགས་ཟིང་ལོང་གིས་ཁེངས་པའི་གཞུང་བརྒྱུད། ཡམ་བུ་རྒྱལ་ས་ནས་ཧ་ལམ་ལེ་
དབར་བཞི་བཅུ་ མལ་ལེ་སུམ་ཅུ་  ཙམ་གྱིས་བལ་པོ་རྫོང་ཟེར་བར་རྒྱ་དམག་དང། བོད་དམག་དང་
པོ་ཀི་སྭའི་སྒྲ་དང། རྔ་བརྡུངས། དུང་འབུད་ཀྱི་སྒྲས་ཁེངས་བཞིན་དུ་ཡོང་འདུག་པ་ཁོ་ཚོས་ཞི་བའི་
བརྡ་སྦྱར་བ། རུ་སྣེ་འཁྲིད་མི་དབུས་མདའ་དཔོན་ཕ་ཇོ་ལྷ་ཁང་པ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་དང། སོ་ལོང་
བཱ་ཐུར་གྱི་འགོ་པ་ཧད་གུང་གཉིས་དང་འཕྲད། ས་གནས་དེ་མན་གནས་སྐབས་དམག་མི་འགྲོ་བའི་
འཕྲོས་གཏམ་བྱས། རྒྱ་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་གར་མཇལ་སར་འགྲོ་དགོས་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་པར། དེ་གའི་
ཆུ་ཕ་རིའི་རི་ལྡེབ་སྡེ་སྤུངས་ཟོལ་མེད་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ་ན་དང། རྀཌྞ།༑ རྀ།་ཟེར་བའི་ས་དེར་མན་ཇུའི་དམག་དོན་སྤྱི་ཁྱབ་ཕུ་ཟི་གུང་རྡཱ་ཀྲུང་ཐང་ ཕུའུ་
ཀང་རྔན་  ཡོད་པ་དང། བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་དམག་དོན་སྤྱི་ཁྱབ་བཀའ་བློན་ཛ་སག་ ཧོར་ཁང་གསར་བ་
བསོད་ནམས་བཀྲ་ཤིས་རོང་ཚད་ཀྱིས་གཤེགས་ཚབ་བཀའ་བློན་བཤད་ཧོར་ བཤད་སྒྲ་  ཀུན་དགའ་
དཔལ་འབྱོར་ཕེབས་ཉེར་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་འདུག་
དེ་ནུབ་བལ་པོ་རྫོང་དུ་ཞག་བསྡད་ཀྱིས་སང་ཉིན་སྔ་ཐོན་ཉིན་ཚུགས་རིང་ཚད་
ཙམ་ན་ཕུ་ཟི་ཀྲུང་ཐང་གི་སྒར་སར་ཆུ་བྱི་་ཟླ་་ཚེས་་གྱི་དགོང་དྲོ་འབྱོར། སྔོན་ལ་
བཀའ་བློན་དགའ་གཡུ་གཉིས་སོགས་བོད་པ་རྣམས་མཇལ་འཕྲད་ཐོག་སྔ་ཕྱིའི་གནས་ལུགས་དང་
ད་ལམ་ཨ་ཁུ་བཱ་ཐུར་ཤཱ་ནས་ཇི་བརྗོད་རྣམས་ཞིབ་བརྗོད་བྱས། དེ་རྗེས་གོར་ཥའི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་སྒར་
གྱི་ཕྱིར་དམིགས་བསལ་གྱི་མཇལ་འཕྲད་གུར་ཞིག་ཏུ་མཇལ་འཕྲད་བྱེད་སྐབས་ཞབས་པད་གཉིས་
ཀྱང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས། ཀྲུང་ཐང་ནས་མན་ཇུའི་ཐུང་སི་བརྒྱུད་བརྗོད་གསལ། གོར་ཥ་
རྒྱལ་བློན་རྣམས་ནས་རང་གནོང་ངོས་བླངས་ཀྱིས་ཚུལ་མཐུན་གུས་འདུད་ཞུས་པ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་
ཚེ་ལྷ་རབ་གོར་རྒྱལ་ངོ་མའམ། དེ་མིན་དཔོན་རིགས་ལས་འགན་ཡོད་ངེས་ཡོད་དགོས་ཐོག་བླ་མ་

[646] བཟའ་ཟླ་བུ་མོ་ལགས་ཟེར་བས་གཙོས་གཡོག་རིགས་བྱེད་
གཏེ་རྣམས་དང། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ནས་བཅོམ་འཁྱེར་བྱས་པའི་དངོས་པོ་
རྣམས་རྩིས་འབུལ་བྱུང་ན་དཔུང་འཇུག་ངང་འཐེན་བྱེད་རྒྱུ། དེ་མིན་བལ་ཡུལ་རྩ་གཏོར་གཏོང་
རྒྱུ་ཡིན་པས་ཀ་ཇི་རཏྣ་པཱ་ཌས་དང། སྟག་གསར་ནར་སིང་མི་གསར་གཉིས་འདིར་མི་གཏེར་ཉར་
རྒྱུ་ཡིན་གཤིས་གཞན་དེ་བལ་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་བདུན་ཕྲག་གཉིས་ཚུན་བྱེད་བདེའི་ལན་གསལ་དགོས་
རྒྱུ་བརྗོད་སོང་བ་དང། དེ་མཚུངས་གཉའ་ནང་ཕྱོགས་ནས་ཡོང་མིའི་རྒྱ་བོད་དམག་མི་རྣམས་
ཡམ་བུ་རྒྱལ་ས་ནས་མལ་ལེ་ཉི་ཤུའི་ས་ན་ཝ་ཀོར་ཞེས་པར་ཐུག་པས་དེར་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་འདུག་
དེ་འཕྲལ་གོར་ཥའི་སྐུ་ཚབ་ཤྲི་ཀི་སི་ཎ་ལམ་སེང་བལ་ཡུལ་དུ་བཤད་རྩོལ་
གྱིས་བསྐྱོད་དེ་རྒྱལ་བློན་གྲོས་བསྡུར་གྱིས་གོར་རྒྱལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཛིན་ཆེ་ཤོས་གྲས་བཧམ་ས་
ཧེབ་དང། ཀུ་ལ་བཱ་ཐུར། འཇུ་ཏ་བཱ་ཐུར་སོགས་གཙོ་གནད་མི་གསུམ་གདོང་གོར་རྒྱལ་ངོ་མ་དང་
ཨ་ཁུ་བཱ་ཐུར་ཤཱ་སོ་སོའི་ཡི་གེ་རྟེན་སྦྲགས་དང། བླ་མ་ཞྭ་དམར་བའི་གདུང་མེར་བསྲེགས་པའི་རུས་
འཐུམ། འགག་པ་དགེ་ལེགས་བོད་དུ་བཏང་ཟིན་པ་དང། གསོལ་དཔོན་རྗེ་དྲུང་ལམ་ཁར་དུག་
བཟས་ཏེ་ཤི་བའི་ཕུང་པོ། ཞྭ་མགྲོན་ཡེ་ཤེས་དང། བཟའ་ཟླ་བུ་ཨྨོ་ལགས་ཀྱིས་གཙོས་གྲྭ་རིགས་
ལས་བྱེད་ཉི་ཤུ་སྐོར། བཀྲས་ལྷུན་དང། གཞིས་རྩེ་ནས་བཅོམ་འཁྱེར་བྱས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་
རྟེན་ལ་སོགས་པ་རོང་པ་དོ་འཁུར་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་བཅས་འབྱོར་
བོད་གཞུང་དམག་དོན་སྤྱི་ཁྱབ་གསར་པ་ཞབས་པད་ བཤད་སྒྲ་ཧོར་  ཀུན་
དགའ་དཔལ་འབྱོར་ཡང་ཕེབས་ཟིན་ཏེ་བལ་པོའི་དཔོན་རིགས་དང། ཞྭ་དམར་བའི་གཡོག་རིགས་
རྣམས་རྒྱ་བོད་ལྷན་རྒྱས་སར་བཅར་ཏེ་བཀའ་མོལ་གནང་བའི་སྙིང་པོར། བལ་ཡུལ་གཞུང་ནས་
རྒྱ་བོད་ཀྱི་དམག་རྒྱལ་ཆིངས་དངུལ་སློག་ཆ་མ་དགོས་པ་ཆག་ཡངས་གནང་ཞིང། བོད་གཞུང་
ནས་བལ་ཡུལ་གཞུང་ལ་སྔ་ལོའི་ཆིངས་དོན་ལྟར་རྫོང་འགོའི་བླུ་རིན་ཡང་སྤྲོད་མ་དགོས་པ་བྱས་

[647] གོར་ཊམ་གསར་པ། བོད་ཊམ་གསར་པ་བཅས་བོད་བལ་ག་པར་བཏང་
ཡང་འཛའ་གཅིག་གྱུར་དུ་འགྲོ་རྒྱུགས་བྱས་ཆོག་པ། བལ་ཊམ་རྙིང་པ་ཟངས་དང། ཏི་ཚའི་
ལྷད་ཅན་རྣམས་འགྲོ་རྒྱུགས་མི་ཆོག་པ་བྱས། བལ་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་སྔོན་གནས་རྣམས་ལ་
ཡིག་རིགས་དང། ས་གནས་ཡུལ་མི་རྒན་གྲས་རྒྱུས་ཅན་ཐུན་མོང་ཐོག་ནས་ས་རྟགས་རྡོ་ཡིག་
གསར་དུ་རྒྱག་རྒྱུ། ས་རྟགས་བརྒལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་སུ་ཐད་ནས་དམག་མི་གཏོང། དེ་བཞིན་གོར་
ཕྱོགས་ནས་འབྲས་ལྗོངས་དང། གློ་བོ། འཛུམ་ལི་སོགས་སུའང་བཙན་འཛུལ་མི་བྱེད། གཉའ་
སྐྱིད་རོང་གསུམ་སོགས་ཚོང་རྭ་སོ་སོར་བལ་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་འབྲས་དང། བོད་ནས་ཐོན་པའི་
ཚར་བསྲེས་ལྷད་མེད་པར་སྐབས་མཚམས་སོ་སོའི་ཡུལ་གྱི་ཐོན་བསྐྱེད་ལ་གཞིགས་པའི་ཚོང་གི་
ཐང་གཞི་གོར་བོད་གཞུང་གཉིས་ཀའི་སྐུ་ཚབ་ནས་ལས་འབྲས་དཔང་འཕེར་གྱི་ཐང་གཞི་གཅོད་རྒྱུ་
བོད་ཀྱི་རྟེན་བཞེངས་པ་དང། སྨན་སྒྲུབ། གནས་བསྐོར་བ་སོགས་བལ་ཡུལ་ནང་ཡོང་བར་བཀག་
འགོག་དང། ཁྲལ་འགལ་མི་བྱེད། དེ་བཞིན་བལ་པོའི་ལག་ཤེས་པ་དང། ཚོང་པ་བོད་ནང་
ཡོང་བར་བཀག་འགོག་དང། ཁྲལ་འགལ་མི་བྱེད། གོར་ཥའི་གཞུང་ནས་ལོ་ལྔ་རེའི་མཚམས་
རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་རྟེན་ཆས་འབུལ་མིའི་མི་སྣ་གཏོང་རྒྱུ་སོགས་གཉིས་མོས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཞེས་
བཀའ་བཏང་བ་ལྟ་བུ་ལས། གྲོས་ཆོད་དང། ཆིངས་ཡིག་འདྲ་གཉིས་བཞག་ཚོད་མི་འདུག་
པ༑ ཆིངས་ཡིག་གི་ངོ་བཤུས་སོགས་ཀྱང་ལག་སོན་མ་བྱུང་ཞིང། ཕྲན་ནས་བྲིས་པའི་དབྱིན་
ཡིག་གི་དེབ་ནང་རྫོང་འགོའི་བླུ་རིན་ཆག་ཆའི་སྐོར། གོར་བོད་ཚོང་དང་བལ་ཊམ་འཛའ་ཐང་
སྐོར་གསལ་ཁ་མི་འདུག་ཅེས་བྲིས་ཡོད་ཀྱང། གོང་དུ་གསལ་བའི་དོན་ཚན་དེ་དག་རྡོ་རིང་གི་རང་རྣམ་
ཟུར་འཕྲོས་ལས་གང་ཐོན་བཀོད་པ་ལགས། ད་དུང་ཡིག་ཆ་ཁུངས་ལྡན་བྱུང་ཚེ་ཁུངས་འདིར་འཇུག་པར་འཚལ་ལོ། །
སྐབས་དེའི་དུས་སུ་བཀའ་བློན་རྡོ་རིང་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་བལ་
ཡུལ་དུ་བཞུགས་རིང་བོད་ནང་ཡབ་མེས་གཉིས་རིམ་གཤེགས་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསན་པ་

[648] རྒྱ་བོད་ཀྱི་དམག་བལ་ཡུལ་དུ་འབྱོར་སྐོར་ཚིག་རྩོམ་ཞིག་གནང་འདུག་པ་འདི་ལྟར་
ཀ་ཤིའི་རས་གོས་གྱོན་པའི་གོར་དཔུང་གིས། །ཁ་ལྗོངས་གཙང་སྟོད་ཕྱོགས་
སུ་གཡུལ་བཤམས་ཏེ། །ག་རུའང་འགྲན་མེད་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ནོར། །ང་རྒྱལ་དྲེགས་པས་
སྐད་ཅིག་བཙན་འཕྲོགས་བྱས། །ཅ་ཅོའི་གཡུལ་ངོར་རྨས་པའི་ཟླ་གྲས་རྣམས། །ཆ་མེད་ཡུལ་དུ་
རྒྱུས་མེད་དགྲ་སྡེབས་ནས། །ཇ་ཆང་བཟའ་བཏུང་ཡོ་བྱད་ཀུན་མཛད་དེ། །ཉ་མོ་བྱེ་ཐང་འཁྱམས་ལྟར་
ཕྱིར་ལྡོག་དུས། །ཏ་ཐ་ག་ཏའི་བསྟན་སྲུང་ཕྱག་དྲུག་མགོན། །ཐ་མལ་བྱ་རོགས་ཁྱོ་ཤུགས་ལ་སྤྲུལ་
ནས། །ད་ལམ་གསང་བའི་མགྱོགས་ལམ་འདིར་ཤོག་ཅེས། །ན་འཆི་མེད་པར་དེ་དག་བདེ་བར་འཁྲིད་
པ་ཊའི་རིས་ལྟར་ལུ་གུ་བརྒྱུད་དུ་ནི། །ཕ་རོལ་རྒོལ་ངན་གཙང་ནས་དབུས་ལྗོངས་སུ། །བ་དན་རླུང་བསྐྱོད་
ཇི་བཞིན་ཆས་དོགས་ནས། །མ་ལུས་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་དུ་བྲོས་སྐབས། །ཙ་རིའི་གནས་
ཀྱི་འདབ་འབྲེལ་བྱ་ཡུལ་དུ། །ཚ་དྲག་བྱས་ནས་གཞིས་བཞུགས་ངོ་མ་རྣམས། །ཛ་ཧུའི་བུ་མོའི་
འགྲོས་ལྟར་བསྐྱོད་དུས་སུ། །ཝ་ལེ་མཛའ་མོའི་ལུས་རྒྱ་མངལ་འཁུར་གྲོལ། །ཞྭ་སེར་བསྟན་འཛིན་
བྱམས་པ་སྨོན་ལམ་གྱི། །ཟ་འོག་རིས་འདྲའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཡང་སྲིད་མཆོག་འ་ཅག་དགའ་བཞིའི་
རིགས་སུ་བལྟམས་པ་འདིར། །ཡ་མཚན་ངེས་འདྲོངས་མཚན་ལྟས་གསལ་བ་བྱུང། །ར་བ་གངས་
རིས་བསྐོར་བའི་སྲིད་སྐྱོང་མགོན། །ལ་འུར་སྐྱབས་མགོན་རྟ་ཚག་བྱོན་མཚུངས་པར། །ཤ་ཟ་ཁྲག་
འཐུང་རྒྱ་སོག་རྒྱལ་རོང་དཔུང། །ས་སྐྱོང་གོང་མའི་ལུང་གིས་བོད་འདིར་མངགས། །ཧ་ཅང་འཇིག་
རྟེན་མཁྱེན་ཡོན་མ་ཆེ་ཡང། །ཨ་དོན་ཆོས་ལ་མོས་ཤིང་སྐུ་བསོད་ལ། །ཧ་ལས་ཐའི་ཇི་པ་སངས་
ཚེ་རིང་ཞེས། །ཨ་བོའི་ཡབ་རྗེ་ཚུར་ལམ་ཞིང་གཞན་གཤེགས། །ཀ་བའི་འཁུར་འཛིན་ནང་བློན་
ཀྲུང་ཐང་མདུན། །ཁ་ལྗོངས་གཙུག་རྒྱན་བདག་གི་མེས་པོ་ལ། །ག་རུའང་འགྲན་མེད་གནམ་བསྐོས་
་གོང་མ་ཡིས། །ང་ཉིད་དགྲ་ལག་འཚུད་ལ་སེམས་གསོ་མཛད། །ཅ་ག་བྱས་པའི་བཀར་འཇུག་
འབྲུ་སྟེང་ནས། །ཆ་ཤས་གོང་མའི་བཀའ་དྲིན་གསབ་ཕྱིར་དུ། །ཇ་ཡུལ་རྒྱ་དམག་རྩམ་རྒྱུར་ནད་གད་

[649] །ཉ་གར་མ་སྒྱེར་འབོ་ཁལ་བཞི་ཁྲི་ཕུལ། །ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་བཀའ་ཡིས་གུང་བློན་འཁུར།།
ཐ་སྙད་རིག་ལམ་སྨྲ་བའི་པཎྜི་ཏས། །ད་དུང་མུ་འཐུད་བགྱིས་ཞེས་བཀའ་ཕབ་ཚེ། །ན་རྒད་དུས་ཀྱང་
དཀའ་བ་དང་བླངས་མཛད། །པ་ཕའི་བུ་ཆུང་མི་འགྱུར་བསོད་ནམས་ལ། །ཕ་ལས་ལྷག་པའི་ཀྲུང་
ཐང་གཟིགས་བསྐྱངས་ནི། །བ་གམ་ལྟ་བུར་འགྱུར་མེད་མཛད་པའི་མཐུས། །མ་རུང་སྐྱེ་བོའི་བསམ་
ངན་སྦྱོར་རྩུབ་ཞི། །ཙ་ཀོ་ར་ལྟར་རི་རྩེར་གནས་ན་ཡང། །ཚ་དམྱལ་གདུང་བ་མྱོང་མི་བསྟན་གླིང་གི་
ཛ་བླ་བཀའ་གཡུ་མདའ་ལྕང་ཁོ་བོ་བཅས། །ཝ་མོ་གལ་ལ་ཐེབས་དང་མཚུང་པར་གྱུར། །ཞྭ་དམར་
བླ་མས་ངན་བསླབས་ཕུང་གཡོས་པས། །ཟ་བཏུང་དཀོན་ཞིང་ཉམ་ཐག་མཐར་ལྷུངས་ཀྱང། །འ་
ཅག་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་ཤར་བའི་མཐུས། །ཡ་མེད་མ་བྱས་བློ་སྦྱོང་ཟབ་གནད་སྦྱངས། །ར་དང་མ་ཧེ་
བ་མེན་རི་ཕག་གླང། །ལ་སོགས་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་བསད་བྱས་ནས། །ཤ་ཁྲག་ཕུད་ཀྱིས་མཆོད་པ་
ཕྱི་རོལ་ལྷ། །ས་གསུམ་གོམ་གཅིག་གིས་བསྒྲོད་ཁྱབ་འཇུག་གནས། །ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེ་ཙང་ཀུན་ཎ་རཎ་
ནས། །ཧ་རི་ཙན་དན་དྲི་ལྟར་ཆེས་བཟང་བ། །ཨ་མ་བྱ་རྫིས་བཞེངས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཆེ། །ཨ་ཧོ་
བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་གནས་དེར་སླེབས། །ཀི་སྭའི་སྒྲ་སྒྲོག་གོར་དཔུང་བོད་ཡུལ་ནས་ཁུ་བྱུག་མོན་ལ་
ཇི་བཞིན་ཚུར་འཁོར་དུས། །གེ་སར་ལྟ་བུའི་དཔའ་ཉམས་སྟོན་བཞིན་དུ། །ངོ་མཚར་ནོར་སྐལ་ཞྭ་དམར་
བླ་མར་སྦྱིན། །ཅི་བྱས་སྲིད་ན་རྙེད་དཀའ་གསེར་དངུལ་སྐུ། །ཆུ་ལྟར་ཐུར་འགྲོའི་བསམ་སྦྱོར་ངན་པ་
ཡིས། །ཇེ་སྡུག་རྣམ་སྨིན་ནག་པོ་མྱོང་སླད་དུ། །ཉོ་ཚོང་རྫས་བཞིན་བཤིག་ནས་རྒྱན་ཆ་བཟོས། །ཏི་སི་
དང་མཚུངས་ལྷག་བསམ་རབ་དཀར་ཞིང། །ཐུ་མི་སམ་བཧོ་ཌ་འདྲའི་རིག་པ་ཅན། །དེ་ཉིད་དོན་མཁྱེན་
ཁོ་བོའི་མེས་ཆེན་པོ། །ནོ་ཡོན་གཟུགས་སྐུ་ཆོས་དབྱིངས་ཐིམ་པ་ན། །པི་ཅིང་རྒྱལ་པོས་དུར་མཆོད་
དགོས་ཆ་སྩལ། །ཕུ་མདའ་མེད་པར་དགོངས་རྫོགས་རྒྱ་ཆེ་སྒྲུབས། །བེ་རེའི་གདུང་ཤུགས་དྲག་
པོའི་མྱ་ངན་ནི། །མོ་ཕོར་མ་ངེས་རང་ལྟོས་ཀུན་གྱིས་བྱས། །ཙི་ནའི་དཔུང་དང་གངས་ཅན་བོད་དམག་
རྣམས། །ཚུ་རོལ་ནཻ་པཱ་ལ་ཡུལ་ལྷགས་དོགས་ནས། །ཛེ་རའི་གཡེང་བས་ཞྭ་དམར་འགག་པ་ཉིད། །

[650] །ཞི་བར་གཤེགས་པ་མདའ་ལྕང་བཀྲས་ཕུན་ལ། །
ཟུ་བོར་མི་གནས་སོ་སྐྱེ་བདག་ལྟ་བུས། །འེ་མེའི་དབྱངས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་གསལ་འདེབས་དང། །ཡོ་མེད་སྐྱེ་
གནས་སྤར་བའི་འཕོ་དམིགས་བྱས། །རི་དྭགས་ལྟ་བུར་རྩ་ཆུ་ལ་བསྟེན་ནས། །ལུ་གུ་བརྒྱུད་དུ་དགེ་ལ་
བརྩོན་བྱས་ཚེ། །ཤེ་འུའི་མདོག་མཚུངས་རིང་བསྲེལ་མཆོད་རྟེན་ནས། །སོ་སྐྱེ་བདག་ཅག་བསོད་
ནམས་སྐལ་བར་ཐོབ། །ཧི་ཧི་བགོད་ཤོར་འཁྲུལ་རྨི་མ་ཡིན་པར། །ཨོ་ལོ་སྡིག་སྒྲིབ་དག་པའི་རྨི་ལྟས་
ཀྱང། །ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་བླ་མའི་ཐུགས་རྗེ་ལས། །ཨོ་རྒྱན་བྱིན་རླབས་མཆོད་རྟེན་དྲུང་དུ་བྱུང། །ཀི་སྭ་
གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྒྱ་བོད་དམག་ཁུ་མཚུར་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་བརྡེགས་བཞིན་དུ། །གེ་སར་
བདུད་འདུལ་ལྟ་བུར་ཆས་པའི་ཚེ། །ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་གོར་ཥ་རྒྱལ་བློན་རྣམས། །ཅི་དྲག་ཐབས་ཀྱིས་
གྲོས་བསྡུར་མང་བྱས་ཀྱང། །ཆུ་ཤོར་རགས་མཚུངས་གྱུར་ཚེ་འགྲན་འདོད་བློ། །ཇེ་མཐོར་བསྐྱེད་ཀྱང་
རང་སྡུག་རང་ཉིད་ཀྱིས། །ཉོ་བར་བསམ་ནས་ཁོ་བོ་ཚུར་ཤོག་ཅེས། །ཏི་པི་ལྕགས་དང་གླང་ཆེན་བསུ་
བར་བཅས། །ཐུ་ལུད་འདེབས་འདེབས་འོས་གོར་རྒྱལ་དྲུང་བོས་ཏེ། །དེ་རིང་སང་ལས་མ་འགྱངས་སོང་ཞིག་
ཅེས། །ནོ་འཁོལ་འདྲ་བའི་རྒྱལ་ངན་ཝ་སྐད་ཤོར། །པི་ཅིང་གནམ་བསྐོས་རྒྱལ་པོའི་དཔུང་དམག་གིས།།
ཕུ་མདའ་ཕྱོགས་མཚམས་མདའ་དབུས་ཀུན་བསྐོར་ཚེ། །བེ་དོའི་ཤིང་ལྟར་རྒྱུད་རྩུབ་མགོ་མཁྲེགས་
ཤིང། །མོ་སྟོན་ཕག་མགོའི་ཚུལ་འཛིན་ཞྭ་དམར་བ། །ཙི་ཁུང་ཆུས་ཁེངས་བྱི་བ་དབང་མེད་དུ། །ཚུ་
རོལ་ཞིང་སྟེང་དོན་ནས་ཤི་བ་ལྟར། །ཛེ་རེའི་འོ་དོད་འབོད་ཅིང་སྐད་ཅིག་ལ། །ཝོ་རྒྱལ་འཇིག་རྟེན་
ཕྱི་མའི་གཟིགས་མོར་གཤེགས། །ཞི་དྲག་ཇི་བྱས་ལམ་དུ་མ་སོང་ཚེ། །ཟུ་ལུམ་དགྲ་གཉེན་གོ་
ལྡོག་བདག་སོགས་ལ། །འེ་ཡའི་དབྱངས་ཀྱི་བསྟོད་ཅིང་རྫོང་བ་བཅས། །ཡོ་ལངས་ཀྲུང་ཐང་དམག་
སར་རྩིས་འབུལ་ཞུས། །རི་བོང་སྟེང་དུ་བྱ་གླགས་ལྡིང་བའམ། །ལུ་གུར་སྤྱང་ཀྱིས་ཇི་བཞིན་གོར་དམག་
རྣམས། །ཤེ་མོང་བཙན་པོས་ཕ་མཐར་བསྐྲོད་པ་ལ། །སོ་ལོང་སྦ་ཐུར་རྒྱལ་རོང་དཔུང་ཚོགས་དཔའ།།
ཧི་ཧིའི་སྒྲ་སྐད་དྲག་པོས་ཕས་རྒོལ་དཔུང། །ཧུ་ལུས་འཁྱུར་མིད་རོལ་བའི་བརྟུལ་ཤུགས་ཅན། །

[651] །ཨོ་ལོ་མི་ཕྱེད་དང་བས་གུས་པར་གྱུར།།
ཞེས་པ་ཞིག་རྩོམ་གནང་མཛད་འདུག་པ་དེས་ཀྱང་སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་
གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་ཀྱི་འདུག་དེར་བླ་མ་ཞྭ་དམར་བའི་བཟའ་ཟླ་བུ་མོ་ལགས་སོགས་གཡོག་རིགས་
རྣམས་རྒྱ་དམག་གི་གདོང་བཅུག་རྒྱ་ཡུལ་དུ་བརྫངས། བཀྲས་བླའི་སྐུ་ཆས་སྔོན་འབྱོར་ལས་ལྷག་
འཕྲོས་ད་དུང་ཁྱོན་ཆེ་ཡོད་པ་ཆེ་རྟགས་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་འཕྲོས་འོར་འདྲེན་མ་དགོས་པ་བསྟེར་ཞིང། ཆིན་
ཁྲའི་པཱ་ཅུང་དང། ཁྲིན་ཐའི་ཐུ་སོགས་མན་ཇུའི་དཔོན་རིགས་སྔོན་མ་རྣམས་ཀྱིས་བལ་བོད་སྐྱིད་གྲོང་གི་
ཆིངས་ཡིག་དང། ཆིངས་དངུལ་སློག་རྒྱུ་རྣམས་བཀའ་བློན་རྡོ་རིང་ནས་རང་མཚམས་བྱས་ཚུལ་བརྫུན་
བཤད་ལ་བརྟེན་བཀའ་བློན་དགའ་གཡུ་གཉིས་ཀྱང་དབང་མེད་དུ་བྱང་བརྒྱུད་པི་ཅིང་དུ་བཏང་བ་རིམ་
པས་བདེན་པ་མཐའ་གསལ་གྱིས་ཆིན་ཁྲལ་པཱ་ཅུང་རང་གནོང་མ་བཟོད་པར་རང་སྲོག་རང་བཅད་
བྱས་པ་དང། ཁྲིན་ཐའི་ཐུ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་བསད། ཞབས་པད་གཡུ་ཐོག་པི་ཅིང་དུ་འབྲུམ་པས་
ནད་འདས་དང། རྡོ་རིང་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱིས་བཀའ་ཟུར་
གནང་སྟེ་བཞུགས་སོ།།
ཆུ་བྱི་་ལོ་མཇུག་ཕུ་ཟི་ཀྲུང་ཐང་དང། ཞབས་པད་བཤད་ཧོར་
བཅས་ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་འབྱོར། རྒྱ་མིས་བོད་ལ་དམག་རོགས་བྱས་ཏེ་གོར་ཥ་མཐར་སྐྲོད་བཏང་
ཚུལ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུ་ཟི་ཀྲུང་ཐང་རང་གི་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཅུ་ཐམ་པ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་
ཚུལ་རྣམས་མན་ཇུ་དང། རྒྱའི་ཡི་གེར་བརྐོས་པའི་རྡོ་ལེབ་པོ་ཏཱ་ལའི་ཞོལ་རྡོ་རིང་ཕྱི་མའི་ཉེ་འགྲམ་
ཁང་སེར་ནང་བཙུགས་པ་གཤམས་གསལ་
བྱས་རྗེས་ཐེངས་བཅུ་ཐམ་པ་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ་བཞེངས་པའི་དྲན་རྟེན། གོར་ཥས་
ང་ཚོར་མགོ་བསྐུར་ཞིང། ་གོང་མའི་དམག་མི་འཐེན། བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཅུ་པ་འདིས་མཐར་ཕྱིན་
པ་བསྒྲུབས་པ་ཡི་གེ་འདིའི་ནང་བྲིས་ཡོད། སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་བྱས་རྗེས་ཡོན་ནའི་ཚང་མས་གསལ་

[652] འདི་འདྲ་སོང་ཙང། ཚང་མས་ཤེས་ཤིང། དྲན་པའི་ཆེད་དང། རྗེས་
སུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་ཉེས་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དྲན་རྟེན་གྱི་རྡོ་ལེབ་འདི་བཙུགས་
ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་འདི་ལ་རྒྱལ་པོས་གསུངས་རྒྱལ་པོས་གསུངས་པ་ཞེས་པ་འདི་ཕུ་ཟི་ཀྲུང་ཐང་ ཕུའུ་ཀང་རྔན་  ནི་་གོང་མ་ཆན་ལུང་གི་སྤུན་ཉེའི་གྲས་ཡིན་པ་དང། ལའི་ཀུང་
 ལིཨྐུཨྔ་  ཞེས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ཚབ་བྱེད་མུས་སྟབས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྲིས་པ་འདྲ། པ་ཞེས་བྲིས་ཡོད་
ཐོག་མར་ངའི་བསམ་བློར་ཡུ་གུར་ཤིན་ཅང། གྱི་བྲིས་སྟངས་ལ་ཆ་བཞག་ནས་བྲིས་
དགོས་བསམ་བློར་འཁོར་ཡང། འདི་ནི་ཅེའི་ཡུ་གུར་གྱིས་བྲིས་སྟངས་ལྟར། གུས་ཞབས་དང་
སེམས་གསོ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཨམ་བན་དང། ཚང་མ་བྱེད་ཐུབ་མཁན་གྱི་ལུང་པའི་བདག་པོས་བྱས་པ་
བྲིས་འདུག་ལུའུ། ཨའུ་དེབ་ཀྱི་ནང་ལ། སེམས་གནས་སྟངས་ཡག་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་
ལ༑ སེམས་དང་བྱ་བ་གཉིས་མཉམ་སྦྲེལ་བྱས་ཏེ་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོག་རེད་ཅེས་བྲིས་ཤག་
དེ་འདྲ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་འདི་ལ། གནམ་གྱི་ལྷས་མན་ཇུའི་་གོང་མ། གཟིགས་བཟོས་དང། བདག་
རྒྱན་གནང་གི་རེད། བྱས་ཙང་ངས་འགྲོ་ལམ་བཟང་པོ་འདིའི་སྒང་ལ་ཕྱིན་ཏེ་ངར་དམག་བཅུ་ཐམ་
པ་ཡག་པོ་བྱས་རྒྱལ་ཁ་ཚང་མ་ཐོབ་བྱུང། འདི་ཚོ་དྲན་རྟེན་གྱི་རྡོ་ལེབ་འདིའི་སྒང་ལ་བརྐོས་ན་
ལུགས་སྲོལ་དང་མཐུན་གྱི་འདུག་བྱས་རྗེས་བཅུ་གཤམ་གསལ། འཇུན་སྒར་ལས་རྒྱལ་ཁ་གཉིས་
ཧུའུ་ཨའི་སི་ལས་རྒྱལ་ཁ་གཅིག་ཚ་ལ་དང། ཅུ་ཆེན་ལས་རྒྱལ་ཁ་གཉིས། ཐའི་དབང་ལས་
རྒྱལ་ཁ་གཅིག་མིས་ཧན་ཏན་དང། ཨན་ཐན་ལས་རྒྱལ་ཁ་གཉིས། ད་ལྟ་ངས་གོར་ཥ་མཉམ་དུ་
དམག་ཐེངས་གཉིས་རྒྱབ་སྟེ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་དང། ཁོ་ཚོ་རྩ་མེད་སྟོར་ཙང། ཁོ་ཚོས་ངར་མགོ་
བསྒུར་ཞུ་འབུལ་བྱས་པ་རེད། འདིས་བྱས་རྗེས་བཅུ་ཟེར་བ་ཚང་གི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་ནང་

[653]
ད་ས་མོ་བྱའི་ལོ་ལ་གོར་ཥས་མགོ་བསྒུར་བའི་སྐོར་ལ། ཁོ་ཚོས་དབུས་དང་
གཙང་གི་ནང་ལ་དམག་འཁྲིད་དེ་བཅོམ་འཕྲོག་བྱེད་པར་ཡོང་དུས། ཨཱ་འུ་ཧུའི་རྡོ་རིང་གི་ཡིག་ཆར་ཁྲིན་ཐའི་ཐུ་ཟེར་བ་དེ་རེད། ནས་ཞེད་སྣང་བྱས་ཏེ་
དམག་ལ་མ་ཕྱིན་པ་དང། པཱ་ཅུང་རྡོ་རིང་ཡིག་ཆར། ཆིན་ཁྲའི་པཱ་རྡཱ་རིན་ཟེར། གིས་དེ་ཚོའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཡག་པོ་མ་བྱས་པར་མགྱོགས་པོ་
སྒྲིགས་ཐབས་བྱས་པ་སོང་ཙང་གོར་ཥས་ཞེད་སྣང་མ་བྱས་པ་རེད་
ཡང་བསྐྱར་སྔ་ལོ་ཁོ་ཚོ་བསྐྱར་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་འཕྲོག་བྱས་པ་བློན་པོ་སྡུག་ཆག་
གོ་ས་ཕབ་ནས། སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་ཅང་ཅུན་རྡོ་རིང་ཡིག་ཆར། ཁྲིན་ཐུ་ཅང་ཅུན་ཟེར། བཏང་ནས། ཁོས་ཟ་ཆས་དང། དགོས་དངུལ་
དམག་མཁོའི་ཡོ་ཆས་ཕོན་ཆེ་གྲ་འགྲིགས་བྱས་པ་རེད། ཕུ་ཀང་ཕུ་ཀྲུང་ཐང་རང་ལ་ཟེར། གི་མི་ཚོས་ངའི་ཕོགས་དན་
གསོལ་རས་ལ་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་ཞེད་སྣང་དང། དཀའ་ངལ་ལ་མ་འཛེམས་པ་རེད་
ན་ནིང་དགུན་ཁ་སོ་ལོང་རྒྱལ་རོང་གི་བོད་དམག། དང། ཟི་ཁྲོན་ནས་དམག་སྣོན་ཚོ་ཁག། ཚོ་ཁག་
བྱས་ཏེ་མྱུར་མགྱོགས་ཟི་ལིང་གི་ལམ་བརྒྱུད་རྐུན་གོར་ཥའི་ལུང་པ། རྐུན་བུའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་འདི་ལོ་ཟླ་བ་ལྔ་པའི་ནང་འབྱོར་
པ༑ ལམ་སེང་དབུས་དབུས་ལ་གོར་དམག་སླེབས་མེད་ཀྱང་རང་བཞིན་ཀྱིས་བྲིས་པ་ཞིག་རེད། དང། གཏང་གི་ལུང་པ་ཚུར་བླངས་ཏེ་རྐུན་བུའི་ས་མཚམས་ལ་འཛུལ་བ་
རེད། ཁོ་ཚོས་རི་མཐོན་པོ་དང། འགྲོ་ཁག་པོ་འདི་ཚོར་ཐང་ལ་ཕྱིན་པ་ལྟར་བགྲོད་པ་དང། གཙང་

[654] རོང་ཆུ་རྦ་རླབས་དྲག་པོ་ཡོད་པ་འདི་ཚོར་རྒྱུགས་ཆུ་ཆུང་ཆུང་བརྒལ་བ་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་
ཁོ་ཚོ་རིའི་རྩེ་ནས། རོང་ལ་དེད་ནས་ས་ཆ་གནད་ཆེན་རྣམས་བཟུངས། ལམ་གྱི་འཛིངས་འགག་
གལ་ཆེ་བ་ཚང་མ་བཟུངས་ཤིང། ཅ་དང། ཕྲེང་དོག་པོ་དེ་ཚོ་བླངས་ནས། རྐང་ལག་རྨས་
གང་གནང་ཞུ་གི་ཡིན་རྒྱལ་ཁ་བདུན་བླངས་པར། རྐུན་
བུ་རྣམས་དངངས་སྐྲག་ཞེ་དྲག་བྱུང་བ་རེད་
དེ་རྗེས་དམག་མི་རྣམས་ཡམ་བུའི་འཁྲིད་ལ་འབྱོར་སྐབས། རྐུན་བུའི་འགོ་
པ་རྣམས་བཏང་སྟེ་གུས་ཞབས་དང་བཅས་མགོ་བསྒུར་བ་དང། བཀའ་གང་གནང་ཞུ་གི་ཡིན་
ལབ་ཀྱང། ཁོ་ཚོས་ངའི་དམག་སྤྱིའི་བཀའ་འཁུར་ནའི་ཁོ་ཚོ་ང་ཚོའི་དམག་སྒར་ནང་ལ་མ་བཏང་བ་
རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། སྔ་ལོ་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་དང། ཁོང་གི་རོགས་པ་རྣམས་མགོ་
བསྐོར་ནས་འཛིན་བཟུངས་བྱས་ཙང་ང་ཚོས་ནང་ལ་མ་བཏང་བ་རེད་
ཤུགས་ཆེན་པོའི་དམག་དཔུང་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྐུན་བུ་ཚོ་བྱེད་ཐབས་མ་
བྱུང་བ་རེད། ཁོང་གིས་ཁོ་རང་གི་མདུན་ལ་འཁྲིད་དེ་རྩ་མེད་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང། དེ་འདྲ་བྱེད་
རྒྱུ་གནམ་གྱི་ལྷའི་ཐུགས་འདོད་ལ་མེད་གཤིས་ས་ཁུལ་དེ་ཚོ་ཚང་མ་མ་བླངས་པ་རེད། དབུས་
གཙང་གི་ས་མཚམས་ནས་ལེ་ཝར་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་ཐག་རིང་པོ་དང། སྟོན་འབྲས་འདེབས་
ལས་ཁག་པོ། མི་རྣམས་ཁྲིམས་ཀྱི་གཅུན་ཁྱབ་ཁག་པོ། སྲུང་སྐྱོབས་བྱེད་ཁག་པོ་སོང་ཙང་མ་
བླངས་པ་རེད། མི་སེར་སྙོམ་ཆུང་ཞིག་ལ་དངོས་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐོབ་ནའི་ཁོ་ཚོས་དེ་ལ་བདེ་སྦྱོད་
བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་བོད་མིར་བལ་ཡུལ་སྤྲད་པ་ཡིན་ནའི་བོད་པས་སྐྱོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་ཟེར་བའི་དཔེ་ལྟ་བུ་བཤད་པ་ཡིན་འདྲ། མ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་བཀའ་བཏང་ནས་ཁོ་ཚོ་མགོ་བསྒུར་ཞུ་འབུལ་ལ་ཁས་ལེན་
བྱས་ནས་དམག་མི་རྣམས་འཐེན་ཏེ། དམག་མཚམས་བཞག་པ་རེད་
དེ་སྔོན་རྒྱལ་པོ་ཐང་ཐའི་ཙུང་སྐབས་ཕྱི་གླིང་པ་མཉམ་དུ་ཚོགས་འདུ་ཞིག་

[655] གོར་ཥ་འདི་ཚོ་ཤུགས་མེད་པ་བཟོས་པ་མཐོང་སྟེ་ཕྱི་གླིང་པས་ང་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་
ཡག་པོ་བྱས་བསྡད་ཀྱང། ཕྱི་གླིང་པས་བྱེད་སྟངས་ལ་དཔེ་བལྟ་ཡག་ཡོག་མ་ཕྱི་གླིང་པས་རྒྱ་གར་འོག་ལ་ཉར་བསྡད་པ་ལ་ཟེར་བ་འདྲ་མ་རེད། དབུས་
དང། གཙང་གིས་ས་མཚམས་དེ་རྒྱ་ནག་གི་འཁྲིས་ལ་མེད། ཁོ་ཚོ་ཁོ་རང་ཚོའི་སྲོག་ལ་
ཐུག་པ་སོང་ཙང། མགོ་མ་བསྒུར་རང་བསྒུར་བྱུང་བ་རེད། ཞི་བདེ་ཡོང་ཡག་ལ་དག་སེ་མགོ་
བསྒུར་བས་སྒྲིགས་ཡག་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱལ་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐོབ་ཡོད་པར་བརྟེན་རྐུན་བུ་ཚོས་
སྙིང་ཐག་པ་ནས་དངོས་གནས་བྱས་ཏེ་མགོ་བསྒུར་ཞུས་པ་རེད། དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ཁས་ལེན་
བྱས་པ་དང། ཐང་གུར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཐའི་ཙུང་གི་དོན་ཚན་གསུམ་ནང་བཞིན་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་ལ་
གཞི་བཞག་པ་རེད་
ཏོར་གུ་ཕྱི་གླིང་པས་རྒྱ་གར་འོག་ལ་ཉར་བསྡད་པ་ལ་ཟེར་བ་འདྲ། ཚོས་བླངས་པའི་སྐོར་ལ་བྲིས་དགོས་ཀྱི་རེད་པས། ཁོ་ཚོས་
ང་ཚོར་མགོ་བསྒུར་ཞུས་ནས་འོག་ལ་ཡོངས་པའི་སྐོར་བྲིས་ཚར་བ་ཡིན། ད་ཆ་གོར་ཥས་རང་གི་ནོར་
འཕྲུལ་ཁས་བླངས་ཏེ་སོ་སོའི་སྲོག་སྲུང་བའི་སླད་དུ་ཞེད་སྣང་དང་བཅས་ང་ཚོས་ལབ་པ་ལྟར་མོས་
མཐུན་བྱས་བས་དགེ་མཚན་གཉིས་བྱུང་བ་རེད། ནོར་འཕྲུལ་ཁོ་ཚོས་ངོས་ལེན་བྱས་པ་དང། དེ་འདྲ་
སོང་ཙང་དོན་གནས་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཆ་བཞག་པ་རེད་
གནས་ཚུལ་དེ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་དགོས་ན། དབུས་ཀྱི་མི་དམངས་ཚོས་དྲག་
པོའི་ལས་ཀ་ཚང་མ་དབྱུགས་བཞག་སྟེ་ཆོས་གཅིག་པུར་འཁུར་བརྩོན་དང། བསམ་བློ་གཏང་
བསྡད་པའི་སྐྱོན་མཐོང་གི་ཡོག་རེད། དེ་སོང་ཙང་ཁོ་ཚོར་སྟོབས་ཤུགས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་
འདུག་དེ་ཡག་པོ་མ་རེད། བོད་མི་ཆོས་དྲག་པོའི་བསམ་བློ་བསྐྱུར་ནས་ཆོས་ཁོ་ནར་བསམ་བློ་
བཏང་བ་ཡིན་ན། སྔར་གྱི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་ཤེས་དགོས་ཀྱི་རེད། འགྲོ་སྟང་དང་

[656] ཉི་ཟླ་དང། གཟའ་སྐར་ཟེར་བའི་དེབ་ནང་གསལ་པོ་རྒྱབ་ཡོད་པ། འདི་
ཧ་གོ་དགོས་པ་དང། མགོ་ཚོད་པ་དང། མ་བརྗེད་པ་དགོས་ཀྱི་རེད། དམག་རྒྱག་དུས་དེབ་
འདི་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཡང་ཡང་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུར་ཐེ་ཚོམ་མེད་
ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་བདུན་རིང་དམག་རྒྱབ་པའི་ཉམས་མྱོང་འདིས་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཅུ་
ཚང་མ་ཆ་ཚང་བཟོ་ཐུབ་བྱུང། འདི་ནི་གནམ་གྱི་ལྷའི་གསོལ་རས་རེད། དེ་སོང་ཙང་གནམ་གྱི་
ལྷའི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་འདི་གཏིང་རིང་པོ་རེད། འདི་ལ་ངས་ཡིད་ཆེས་བྱས་ནས་ཁོང་གིས་
བསྟན་པའི་ལམ་དེ་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད། ཁོ་ཚོས་བསམ་གོར་ཥས་བསམ་ན། ན་དྲག་པོ་བྱས་ཏེ་འཕྲོག་བཅོམ་བྱེད་ཐུབ་
ཀྱི་རེད་བསམ་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའི་གནམ་གྱི་ལྷས་ཐུགས་རྗེ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་གནང་ཡོང། གོང་
གི་གནས་ཚུལ་འདི་ལ་བལྟས་ནས་མི་ཚོས་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་བླངས་དོར་ཡག་པོ་ཤེས་པའི་རེ་བ་ཡོད་
དེ་ལྷག་ཟེར་རྒྱུ་གཞན་མེད། འདི་ནི་གནམ་གྱི་ལྷ་མན་ཇུ་་གོང་མ་ཆན་ལུང་ཁྲི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་བདུན་ཆུ་བྱི་་ལོ་རེད། ཁྲི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་བདུན་དགུན་ཁའི་ཟླ་བ་དང་པོའི་
ཚེས་སྟོད་དང། ཆུ་ཕོ་བྱི་བའི་ལོ་མཇུག་ལ་བྲིས། ཞེས་རྡོ་ཡིག་དེའི་ངོ་བཤུས་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་བསྡུས་ཁོངས་ཡོད་ཅིང། དབྱིན་ཡིག་ནི་ སིར་བེལླ་ཆེརླེས་
ཏིབེཏ་པསྟ་ཨྣྡ་པྲེསེནྟ། པྤ་
གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང། རྡོ་ལེབ་ཀྱི་ཡི་གེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིན་སྟག་་སིམ་
ལའི་ཆིངས་སྐབས་རྒྱ་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཨི་ཕིན་ཅན་ནས་བོད་རྒྱ་ཁོངས་ཡིན་ཚུལ་འགྲེལ་བཤད་བྱས་པ་
དམག་རོགས་བཏང་བ་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་མཐུན་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་དམག་རོགས་
བཏང་བ་སྦྱིའི་སྲོལ་ལས། དམག་རོགས་བཏང་བས་དེའི་མངའ་འོག་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་མི་ཐུབ། རྡོ་
ཡིག་ནང་ཕུ་ཟི་ཀྲུང་ཐང་རང་གི་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཅུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་པ་དེ་དག་ཚང་མས་ཤེས་པ་
དང། དྲན་པའི་ཆེད་དུ་བཙུགས་ཚུལ་ལས། བོད་རྒྱ་ཁོངས་ཡིན་པའི་ཚིག་ཟུར་ཙམ་འཁོད་ཡོད་

[657]
གོར་བོད་དུས་ཟིར་དང་པོའི་སྐབས། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་དཔུང་རོགས་བཏང་བས་
དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་གྱི་མི་སེར་ལ་བརྡབ་གསིགས་ཆེ་ཞིང། ལྷག་པར་བསྟན་དགྲ་གོར་ཥར་
ཉིན་གཅིག་འཐབ་འཛིངས་མ་བྱས་པར་ཞི་ཆིངས་ཁོ་ནར་འགྲོ་ཐབས་བྱས་པས་རྫོང་འགོ་བླུ་རིན་སྔོན་
ཤོར་རྣམས་གཞུང་ཕྱག་མཛོད་ནས་གནང་དགོས་བྱུང་བ་སོགས་ལ་བརྟེན་དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་
གྱི་མི་དམངས་སེར་སྐྱ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་ནས་མ་བཟོད་པར་ལྷ་ལྡན་ཇོ་བོའི་དབུ་སྐྲའི་འོག་དང། གཡུ་
ཐོག་ཟམ་པ། ཞོལ་རྡོ་རིང། བྲག་སྒོ་ཀ་ཎི་བཅས་ལ་སྦྱར་ཡིག་མང་པོ་ཐོན་པའི་དོན་ལ། བོད་ཀྱི་
དམག་རྒྱབ་ལ་རྒྱ་དམག་དགོས་དོན་རྩ་བ་ནས་མེད་ཀྱང། ལྷ་སྡོད་མན་ཇུའི་ཨམ་བན་པོ་ཐའི་ནས་
འཕྲལ་སྒང་སེམས་བཟང་ཡིན་ཁུལ་ལས། རྩ་དོན་བོད་ས་ཟ་སེམས་མ་རུང་ཁོག་བཅུག་གིས་བོད་
གཞུང་དང། གདན་ས་སོགས་ལ་འདྲི་སྐོར་ལྷང་ཙམ་མེད་པར་རང་འཚམས་ཀྱིས་པི་ཅིང་ལ་དྲེའི་རྩེ་
བཏང་སྟེ་རྒྱ་དམག་འབོད་པ་དང། དེ་རྗེས་མི་དྲག་སེར་སྐྱ་རེ་ཟུང་དང། མན་ཇུའི་ཨམ་བན་ཤུའུ་
དང། ཕུའུ་སོགས་ངན་མཐུན་གྱིས་གཞུང་འབྲུ། གཞུང་དངུལ་ཁྱོན་ཆེ་ཟ་བེད་སྤྱད་ལུགས་
གསལ་བ་དང། སླར་ཡང། ཕུ་ཟི་ཀྲུང་ཐང་ཅན་ལྷ་སར་འབྱོར་བསྡད་སྐབས། བསམ་ཤོག་
ལུག་སྣོད་བཀྲམ་པའི་ནང། བོད་མི་དམངས་སེར་སྐྱ་མགྲིན་གཅིག་གི་ཕུལ་ཞེས་པའི་ཞུ་ཐོའི་
ནང། བསྟན་དགྲ་གོར་ཥ་བོད་དམག་ནས་མཐར་བསྐྲོད་མི་ཐུབ་པ་མེད་ཀྱང། ད་ཆ་མ་འབོད་པའི་
མགྲོན་པོ་མན་ཇུ་དང། རྒྱའི་དམག་མི་འདི་ཙམ་ཡོང་སྟེ་གོར་དམག་གིས་སྟོར་བཅོམ་བྱས་པ་ལས་
བརྒྱ་འགྱུར། སྟོང་འགྱུར་གྱི་ལྷག་པའི་བོད་ཀྱི་མི་སེར་འདི་ཙམ་རྒྱ་དམག་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱིས་འཐོར་
སྐྱོན་བྱུང་སོང། བོད་འདི་འཕགས་མཆོག་ཕྱག་ན་པདྨོས་སྐྱོང་བའི་ས་ཆ་ཡིན་གཤིས་ད་ཆ་མན་
ཇུའི་དཔོན་དམག་གཅིག་རྐྱང་མེད་པ་བོད་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་དགོས། ཞེས་ཞུ་ཐོ་འབྱོར་བ། སྐབས་
དེར་འབུལ་མི་སུ་ཡིན་རྩད་གཅོད་བྱས་ཀྱང། རྒྱ་དམག་ཕོན་འབོར་ཆེ་ལ་ཁྱི་སྤྱང་ཁ་རིས་གཅིག་

[658] ཕུ་ཟི་ཀྲུང་ཐང་ནས་
བོད་མིའི་བློ་སེམས་འཁྲིད་ཆེད་ལྟ་བུར་ལྷ་སྡོད་མན་ཇུའི་ཨམ་བན་པོ་ཐའི་གནས་དབྱུངས་ཐོག་
སྐེར་སྒོ་གླེགས་གཡོགས་སྟེ་ལྷ་སའི་ཁྲོམ་ནང་ཟླ་བ་གསུམ་རིང་བཞག་པ་དང། ཤུའུ་དང། ཕུའུ་
གཉིས་ཀྱི་སྐེར་ཤིང་གི་སྒོ་གླེག་གཡོགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་བརྫང་འདུག་གནས་ཚུལ་དེ་ལ་གཞིགས་
ཚེ་རྒྱ་མི་རང་ནས་དམག་རོགས་བཏང་སྟེ་བོད་མིར་ཕན་ལས་གནོད་ཆེ་བྱུང་བ་ངོས་ལེན་བྱས་པ་ལྟ་
བུ་མ་ཟད། སྡེ་གཟར་སྔོན་མའི་སྐབས་རྒྱལ་པའི་ཁུ་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་ཕྱག་བྲིས་གནང་
བ་ལྟར། ལྷས་ཁ་བཀག་ཏེ་བསད་པ་ཞེས། མན་ཇུ་་གོང་མས་བོད་པའི་རྒྱབ་གཉེར་ཡིན་
ཁུལ་དམག་མི་བཏང་བས་བོད་ཀྱི་མི་སེར་རྒྱ་ཆེ་གཏན་བརླགས་བཏང་བ་དང། འདྲེས་འཕོངས་
བཀག་ཏེ་བསད་པ་ཞེས། གོར་ཥས་བོད་མིར་དངོས་སུ་དགྲར་འཛིན་གྱིས་བསད་བཅོམ་བྱས་
པ་གཉིས་བྱེད་ལུགས་དང། མིང་འཁྱེར་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་ལས། དོན་ལ་བོད་ཡུལ་དང། བོད་
མིར་གནོད་པ་འདྲ་མཚུངས་བྱུང་བ་དཔེ་དོན་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་བྱུང་འདུག་
རྒྱལ་བའི་ཁུ་པོ་མཆོག་གི་ཕྱག་བྲིས་ངོ་མ་གར་ཡོད་མན་ཇུའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་རྩད་གཅོད་བྱས་པར་རྡོ་རིང་གུང་པཎྜི་ཏས་ཕུ་ཟི་
ཀྲུང་ཐང་ངོ་མར་ཕུལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཟོལ་མེད་གཏམ་གྱི་རོལ་མོའི་བ་ལ་གསལ་འདུག་པ་དེ་དབང་གཞིགས་ཚེ་མན་ཇུའི་
དཔོན་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་ཚོད་འདུག་
གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར། སྒོ་མང་མཁན་པོ་ཆོས་དར་གྱི་རྣམ་ཐར་ནང། རྗེས་
སུ་་གོང་མ་ནས་དྲེའི་ཙེའི་ལན་བབས་པས། སེ་འབྲས་ཀྱི་བླ་མ་ཐམས་ཅད་སང་ཉིན་ཉི་མ་
རྩེ་ཤར་ལ་ནོར་འཛིན་དགའ་ཚལ་དུ་འབྱོར་དགོས། ཞེས་བརྡ་བརྒྱབ། ཕྱི་ཉིན་འཛོམས་ཐོག་ཏུ་
ཀྲུང་ཐང་ཆེན་མོས། རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བསྒྲགས་པ་ནི། ཁྱེད་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གྱི་བླ་མ་རྣམས་
ཀྱིས་རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་གདན་འདྲེན་ཞུ་མ་བཅུག་པས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་དང། ལྷ་ས་སོགས་
བདེ་བར་གནས་པ་འདི་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་དྲིན་ཡིན། ཁྱེད་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་

[659] པོ་ཨམ་བན་གླེན་པ་ལུག་འདྲ་བ་འདིས་པཎ་ཆེན་ལྷ་སར་གདན་འདྲེན་ཞུས་པས་
བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཆག་འཇིག་བྱུང་བ་རེད། ཁྲིམས་ལ་བརྒྱབ་ན་འདི་ལ་སྲོག་གི་ཆད་པ་མིན་
པ་མེད། འོན་ཀྱང་འདིས་ཨམ་མྱེ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་བསྟན་པ་ལ་ཤེ་མོང་ཕུལ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་
ངོར་འདི་ལ་སྲོག་གི་ཆད་པ་ནི་མེད། ཟླ་བ་གསུམ་ཨན་བསྐོན་ནས་ལྷ་སའི་ཁྲོམ་ལ་ཞོགས་
གསུངས་པ་དང། བླ་མ་རྣམས་ལ་བདག་རྐྱེན་དང། སྒོ་མང་མཁན་པོར་ནོར་བུ་མཁན་པོ་ཞེས་
པའི་ཆོ་ལོ་གནང། སྒོ་མང་མཁན་པོ་ཆོས་དར་གྱི་རྣམ་ཐར་ན། ཞེས་གསལ་བར་གཞིགས་ན་ལྷ་སྡོད་ཨམ་བན་མིང་ཙམ་ལས། དངོས་སུ་
ལས་དོན་ལག་ལེན་བྱེད་འཇུག་གི་མེད་པ་གསལ་པོ་ཡོད་པ་དང། ་གོང་མས་ཀྱང་ཨམ་བན་
སྲུང་དམག་དང་བཅས་པ་རྩ་བ་ནས་བོད་ནང་བཞག་མི་འཇུག་པ་སོགས་རྒྱ་བོད་མཆོད་ཡོན་གྱི་
མཐུན་ལམ་མེད་པ་བྱས་དོགས་བོད་མིར་བློ་འཁྲིད་ལྟ་བུར་ཨམ་བན་སྔ་རྗེས་ལ་ཉེས་ཆད་བཏང་བ་
སོགས་རིམ་པས་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན་
ཆུ་གླང་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ཕུ་ཟི་ཀྲུང་ཐང་དམག་བཅས་རྒྱ་ནག་
ཏུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ཤིང། གོར་ཥ་རྒྱལ་ཁང་ནས་རྒྱ་ནག་ཏུ་རྟེན་ཆས་འབུལ་མིར་ཀ་ཇི་རྡེ་བ་ཐཱ་པ་ངོ་
ལས་ཀྱང་ཆབས་ཅིག་ཐོན། རྒྱ་ནག་ནས་གོར་ཥའི་རྟེན་ཆས་མི་སྣ་ཕྱིར་ལོག་གདོང་མན་ཇུ་་གོང་མས་
གོར་ཥ་རྒྱལ་པོ་ར་ཎ་བཱ་ཐུར་ཤཱ་ལ་ཝང་གི་གོ་གནས་ཏོག་དང། སྒྲོ་མདོངས་བཅས་འབྱོར་འདུག་
ལོ་ལྔ་རེའི་མཚམས་སུ་རྟེན་ཆས་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཏེ་མན་ཇུ་་གོང་མའི་དབང་ཆ་མ་ཤོར་བའི་ལོ་
གསུམ་གོང་ས་སྤྲེ་་བར་འཆར་ཅན་བཏང་རོཅྑིལླ། པ་་འདུག་ཕྱོགས་མཚུངས་གོར་རྒྱལ་ནས་་གོང་
ས་་སྐྱབས་མགོན་མཆོད་ཡོན་ལའང་རྟེན་ཆས་དང། སྤྱན་གཟིགས་གླང་ཆེན་བཅས་འབུལ་མི་
འབྱོར་པ་སྣེ་ལེན་ཟབ་རྒྱས་གནང་སྟེ་ཕྱིར་ལོག་གདོང་གནང་སྐྱེས་རྒྱ་ཆེ་ཡང་སྩལ་ཞིང། བླ་མ་ཞྭ་དམར་
བའི་བྱེད་འཛོལ་ལ་བརྟེན་བླ་བྲང་མཁར་དབང་གཞུང་བཞེས་ཐོག་སྤྲུལ་སྐུ་སྐྱེ་སྲིད་རྩད་གཅོད་མི་

[660] ཡངས་ཅན་དགོན་མ་ལག་གཞུང་འཛིན་བཅས་བཀའ་དཔྱད་བརྗིད་ནོན་ཆེ་བ་སྩལ་ཞིང་
སྟོད་ཕྱོགས་མི་སེར་ངན་ཚོ་མ་ཟིན་བར་ཁྲལ་ཆག་བུན་ཆག་གཞུང་འབྲུ་རྒྱ་ཆེ་སྐྱེད་མེད་དུ་
གཡར་པོ་སྩལ་བ་དང། དེ་བཞིན་དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྒྱ་འགྲུལ་འཁེལ་ཡུལ་ལ་རྟ་ཟམ་
གཡག་ཟམ། ཁལ་ཟམ་གསར་འཛུགས་དང། གཞུང་འབྲུ་སྐྱེད་མེད་དུ་སྩལ་ཏེ་སྐྱོབ་གསོ་
གང་ཡོང་གནང་འདུག་
ཤིང་སྟག་་ལོར་སྲིད་སྐྱོང་ཕྱག་རོགས་རྟ་ཚག་ནོ་མི་ཧན་ནས་བོང་བ་
རིའི་ བ་མ་རིའི་  འདབ་ཏུ་བརྟན་བཞུགས་ཆོས་འཁོར་གླིང་ཞེས་ཀུན་བདེ་གླིང་གི་འདུས་སྡེ་བླ་བྲང་
དང་བཅས་ཕྱག་བཏབ། དེ་ནས་ལོ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ལ། གློ་བོ་སྨན་ཐང་པར་དེ་སྔོན་ཕུ་ཟི་ཀྲུང་ཐང་
ནས། དམག་དོན་བྱས་རྗེས་སུ་བོད་གཞུང་ཕྱག་མཛོད་ལ་འབབ་པའི་གསེར་ཁྲལ་རང་འཚམས་
ཆག་ཡངས་བཏང་འདུག་པ། གོར་བོད་སྡེ་གཟར་སྔ་ཕྱིར་རྒྱ་བོད་མཆོད་ཡོན་དང། མཐུན་ཕྱོགས་
རྒྱལ་ཁབ་ལ་བརྟེན་པས་དམག་རོགས་བཏང་བ་ཞིག་ལས། བོད་གཞུང་གི་ཁྲལ་འབབ་ལ་མན་ཇུའི་
དཔོན་རིགས་ནས་ཆག་གཏོང་འོས་མ་ཆེ་བའི་གནས་ལུགས་དང་བཅས་གློ་བོ་སྨན་ཐང་པར་བཀའ་
རྒྱ་སྩལ་འདུག་པར། སྨན་ཐང་རྒྱལ་བློན་ནས་གཞུང་སའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གྱི་དགོངས་སེལ་
དང་བཅས་ཁྲལ་ཆད་རྣམས་གཙང་འབུལ་དང། སླད་ཀ་ཀོར་མེད་པ་འབུལ་རྒྱུའི་གན་རྒྱ་ཡང་
འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་མ་ཟད། གློ་རྒྱལ་པོ་ནས་ལྷ་ལྡན་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་ཐོད་དུ་མུ་ཏིག་ལྕགས་
ཧྲིལ་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་པའི་གདུགས་ཆུང་ཞིག་ཀྱང་ཕུལ་འདུག་
ལྕགས་བྱ་་ལོར་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་
དབུས་ཕེབས་ཀྱིས་ས་ཟླའི་དུས་ཆེན་གསུམ་འཛོམས་ཉིན་ལྷ་ལྡན་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་
་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་མཁན་པོ་མཛད་དེ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྩལ། ཆུ་ཕག་་ལོ་
ཧལ་ཧ་རྗེ་བཙུན་དམ་པ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བོད་ཕེབས་ཀྱིས་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ལས་བསྙེན་རྫོགས་དང་

[661]
དམ་གཙང་དང། ལྷག་པར་རྗེ་བཙུན་དམ་པའི་མཆོག་སྤྲུལ་འདི་བཞིན་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་གི་སྐུ་
ཚར་བརྟེན་ནག་ཆུར་སྐུ་བཅར་ང་ཕོད་རྗེ་དྲུང་དང། ལྕགས་རི་ཕྲ་མོར་སྐུ་བཅར་སྦྱི་མཁན་དཔལ་
ལྡན་བཀྲ་ཤིས་སོགས་ཕེབས་བསུར་གཏོང་གནང་ཐོག་མཇལ་ཕྱག་སྐབས་སོགས་ལ་མཐོང་
བཟོས་བདག་རྐྱེན་ཡང་དག་པ་སྩལ་ཞིང། ་གོང་ས་མཆོག་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་མཛད་རྒྱ་ཆེ་
ཁར། སྐུ་ཁམས་ཀྱང་ཧ་ཅང་བདེ་ཐང་མེད་པས་བསྙེན་རྫོགས་དང། གལ་ཆེའི་དབང་བཀའ་རྗེས་
གནང་སོགས་ཟབ་ཆོས་འགའ་ཤས་སྩལ་བ་ལས། དེ་བྱིངས་རྣམས་རྭ་སྒྲེང་ཁྲི་ཆེན་བསྟན་པ་རབ་
རྒྱས་མཆོག་ནས་ཞུ་གནང་མཛད་དགོས་བཀའ་སློབ་ཐོག་་གོང་ས་མཆོག་ནས་ཀྱང་མཁན་ཆུང་
རྗེ་དྲུང་བློ་བཟང་རབ་རྒྱས་ཁྲི་ཆེན་མཆོག་གི་སྐུ་མདུན་དུ་གཏོང་གནང་གིས་མཐའ་མཚམས་ཡུལ་གྲུར་
བསྟན་པ་སྤེལ་དགོས་གལ་ཆེར་བརྟེན་ཟབ་ཆོས་ཡོད་རྒུ་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་གནང་དགོས་
བཀའ་ཁྱབ་སྩལ། རྗེ་བཙུན་དམ་པ་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཁར། དད་རྟེན་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་ལི་མའི་སྣང་
བརྙན་འགང་ཆེ་བདུན་དང། རྒྱུན་བཞེས་ཕྱག་འཕྲེང་བཅས་སྩལ་ཏེ་བྱང་ཕྱོགས་སོག་པོའི་ཡུལ་དུ་
རྒྱལ་བསྟན་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང། ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མཛད་དེ་བོད་སོག་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཕན་
གཅིག་གྲོགས་ཀྱི་མཐུན་ལམ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་བསྩལ་བ། རྗེ་བཙུན་དམ་པས་
ཀྱང་སྐུ་ཕྱག་གྱང་འགྱེལ་བ་ལྟར་མཛད་དེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཅིང། བདག་སོགས་མ་
གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང། རྒྱལ་བསྟན་གུང་དུ་
འདེགས་ཤིང། བོད་སོག་བསྟན་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བྱ་ཇི་མཆིས་བཀའ་
བཞིན་ཞུས་ཆོག་པ་ཞེས་ཞབས་ལ་དབུ་བཏུགས་ཀྱིས་ཞུ་བ་གནང། ཕེབས་སྟོན་དཀར་སྤྲོའི་
ཐོག་རྗེ་བཙུན་དམ་པའི་ཞབས་འབྲིང་གསོལ་དཔོན་ཏཱ་བླ་མ་དང། ཁུ་རལ་ཕྱག་མཛོད་ཏཱ་བླ་མ་
གུང་ཛ་སག་སོགས་དཔོན་རིགས་ཚང་མར་ཆོ་ལོ་དང། གོ་བབས་དང་བསྟུན་གྱོན་ཆས། ཐམ་ག་

[662] མཐའ་གྲུ་ཡངས་པའི་རྒྱན་བ་
་སྐྱབས་མགོན་༸རྒྱལ་དབང་མཆོག་སྔ་ལོ་ནས་མགུལ་གློ་ཡང་ཡང་བཞེས་
པ་བླ་སྨན་ཚ་རོང་པ་སོགས་ནས་གསོལ་སྨན་འབུལ་རྒྱུ་དང། སྨན་ཆབ་ཀྱི་འཕྲོད་བཞེས། ཞབས་
རིམ་རྒྱ་ཆེ་གནང་ཡང་དྭངས་སྐྱེད་མ་བཞེས་པར་ཤིང་བྱི་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་གཟུགས་
སྐུའི་བཀོད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཚུལ་བསྟན་འདུག་
དེ་འཕྲལ་སྲིད་སྐྱོང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མྱུར་བྱོན་གསོལ་འདེབས་ལྗགས་བརྩོམས་
ཀྱིས་གདན་ས་གསུམ་དང། ལྷ་ཞོལ། རྒྱ་ཁྱབ་ཚང་མར་འགྲེམ་སྤེལ་གྱིས་འུར་འདོན་བརྡ་ཁྱབ་
གནང། འདི་སྐབས་རྩེ་ཤོད་ཀྱི་དྲུང་འཁོར་གཙོ་དྲག་རྣམས་ཀྱང་མི་ཐོག་རིམ་འཕོས་ཀྱིས་
་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དག་ཞིང་དུ་གཤེགས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུས་ཡོད་ཆེར་
མ་བསྡད་ཅིང། ་གོང་ས་མཆོག་སྙུན་གཞི་ཧ་ཆང་ཡུན་རིང་བ་ཞིག་མ་སོང་བས་སྟབས་ཉེས་
འདི་འདྲ་མི་ཡོང་ཤག་གིས་ཡིག་ཆ་འཚོལ་ཞིབ་གནང་རྒྱུ་སོགས་འཕྲལ་འཕྲལ་ཇི་བཞིན་མ་བྱུང་
ཡང། ཡུལ་གྲོང་གི་ཐུག་དང། དར་ལྕོག་ཕབ་པ། རྩེ་ཤོད་དྲུང་ན་སྤྱོད་པ་ཚང་མས་གྱོན་པ་
ཁ་གསར་མི་གྱོན་པ་དང། ཞྭ་མོའི་ཏོག་དང། རྟའི་དོམ་དོམ་བཀྲོལ་བ། ལས་ཚན་སྐྱ་བོ་
རྣམས་ཀྱི་སྟེང་གྱོན་ཕུད་ཅིང། སྐྱ་བོ་ཚང་མའི་རྣ་རྒྱན་སོག་ཁེ་དང། ཨ་ལོང། བུད་མེད་རྣམས་
ཀྱི་མགོ་ལུས་ཀྱི་རྒྱན་ཆ་བདུན་ཕྲག་གཅིག་རིང་བཀྲོལ་ཞིང། རྟ་དྲེལ་སོགས་ལ་དྲིལ་བུ། གཡེར་
ཁ་མི་འདོག་པ། རྐང་བྲོ་གླུ་གཞས། མདའ་རྒྱན་རྩེད་སྣ་མི་བྱེད་པ་སོགས་བྱས་འདུག་གདན་
ས་ཆེན་པོ་བཞི་དང་རྒྱུད་གྲྭ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོས་རིས་མེད་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་མཆིས་སོ་ཅོག་ལ་
བསྙེན་བཀུར་མང་འགྱེད་ཐོག་ཐུགས་དགོངས་ཟབ་མོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སླད་རང་ལུགས་ཀྱི་སྒྲུབ་
མཆོད་སོགས་རྒྱ་གང་ཆེ་སྤྲོས། ཤིང་གླང་་ལོ་གསར་དགྱེས་སྟོན་ཉིན་དང་གཉིས་ཀྱི་མཛད་

[663] རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་དང། གར་རོལ། བྱང་
མཁན་སོགས་སྔར་སྲོལ་རྩེད་སྣའི་རིགས་ཀྱང་མ་མཛད་པ་དང་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་རྗེས་
འབྲེལ་གཏོར་རྒྱབ་རྟ་པ་དང། བྱམས་པ་གདན་འདྲེན། མི་རྟའི་བང་རྩལ་སོགས་ས་དཔྱད་མ་
སྟོང་ཙམ་ལས། རྫོང་རྒྱབ་བཞར་འཕེན། གྲོལ་སྟོན་སོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ཕལ་ཆེ་བ་གནང་མི་
འདུག་སྐབས་དེར་བཀའ་ཤག་དང། སྐུ་བཅར་སྤྱི་མཁན། གདན་ས་གསུམ། བོད་ལྗོངས་
སེར་སྐྱ་མི་དམངས་བཅས་ནས་སྲིད་སྐྱོང་རྟ་ཚག་ནོ་མི་ཧན་རིན་པོ་ཆེར་་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་ལུགས་
གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་འགན་གཙང་མ་བཞེས་ནས། ་རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་
འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་རྩད་གཅོད་གནང་རྒྱུས་མཚོན། གཞུང་དོན་ཞི་དྲག་གང་ལའང་ཐུགས་འཁུར་
ཆེ་བཞེས་ཡོང་བའི་གསོལ་འདེབས་ཞུས་
གོར་བོད་སྡེ་གཟར་གྱི་རྗེས་ལ་མན་ཇུ་་གོང་མས་བོད་སྡོད་ཨམ་བན་དབང་
ཆ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུའི་སྲིད་བྱུས་བྱས་ཏེ་ཨམ་བན་ལ་ཟི་ཁྲོན་ཙུང་ཐུ་དང་འདྲ་བའི་གོ་གནས་སྤྲད་ཐོག་
རྣམ་ཀུན་་གོང་སྲིད་བཀའ་ཤག་སོགས་ནས་་གོང་མར་ཕྱག་བྲིས་འདྲ་གནང་དགོས་ཚེ་ཐད་ཀར་
འགྲོ་ལམ་ཡང། སྔོན་ལ་ཨམ་བན་ནས་ཞིབ་འཇུག་གིས་དེ་ནས་པི་ཅིང་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་སྲོལ་གསེར་
བཟོས་པ་དང། གོར་དམག་སྔ་རྗེས་ལ་ཁག་བཏགས་ཏེ་གཞིས་རྩེ་དང། དིང་རིང་རྒྱ་དམག་བརྒྱ་
སྐོར་རེ་འཛུགས་རྒྱུ་དང། ལོ་གསུམ་རེའི་མཚམས་ཨམ་བན་ངོ་མ་ས་གནས་དེ་ཚོར་བལྟ་བསྐོར་
ལ་འགྲོ་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་སྲོལ་གསར་བཟོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱ་དང། གདན་སའི་གྲྭ་
རིགས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་སེམས་རྩ་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་ཏེ་ཟུར་ཚོགས་ཀྱིས། དེ་སྔོན་ལྷ་ཞོལ་
དུ་སྦྱར་ཡིག་དང། ཕུ་ཟི་ཀྲུང་ཐང་ལ་ཞུ་ཐོ་བཅས་ཕུལ་ཡང་བདག་སྤྲོད་མ་བྱས་ཁར། ད་དུང་
མུ་གེའི་ཐོག་ཏུ་ཟླ་ལྷག་གི་དཔེ་བཞིན་སྔར་མེད་ཨམ་བན་ལ་གོ་གནས་སྤར་བ། གཞིས་རྩེ་དང་
དིང་རིར་རྒྱ་དམག་བཞག་པ་བཅས་གོར་བོད་སྡེ་གཟར་སྔ་ཕྱིར་གོར་ཥས་སྟོར་བཅོམ་བྱས་པ་ལས་

[664] གཞུང་
ཞབས་མཐོ་རིམ་འགའ་ཤས་ནས་མན་ཇུའི་ཨམ་བན་དང་ངན་མཐུན་དཔལ་ལས་བྱས་ཏེ་རང་གི་ཕ་
གཞིས་སྡེ་དཔོན་དགའ་བཞི་བས་བཀའ་བློན་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་དགྲ་ལག་ནས་ཐོན་པའི་སྦ་ཡེར་རམ་
ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་ཡིན་ཚུལ་ཡར་ཀླུང་མཐོང་སྨོན་ཆུ་འཁོར། རྒྱལ་རྩེ་ཁུལ་ཕོ་ལྷ་གཞིས། གོང་དཀར་
ཁུལ་དཔལ་གླིང་གཞིས་དང་ཐོ་དཀར་གཞིས། བྲག་ཟུར་གཞིས་བཅས་རྒྱ་མིའི་དམག་ཕོགས་ཐོག་
ཕུལ་བ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ཚོད་འདུག། མང་པོ་རྒྱ་མིའི་དམག་ཕོགས་སུ་ཕུལ་ཁུལ་མི་སེར་གྱི་ཁྲལ་རྟེན་ས་ཁང་ཁྱོན་ཆེ་ངོ་གཞིས་
ས་སྣོན་དུ་བརྩན་འཕྲོག་བྱས་པ་སོགས་ད་ཆ་བོད་མི་རྣམས་ཆགས་རྟེན་དང་བྲལ་གཤིས་སྔར་བོད་
རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་དང། རྒྱལ་ཐོག་རིམ་པའི་དུས་བོད་ལྗོངས་བོད་མི་རང་ནས་སྐྱོང་བ་ལས། སོག་
པོ་དང། མན་ཇུར་བྱུས་འཁྲི་མེད་པ་རྒྱ་བོད་དེབ་གསལ་ལ་བརྟེན་མན་ཇུ་དང། རྒྱ་མིའི་ཞི་དྲག་
དཔོན་རིགས་ལས་བྱེད་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་འཕྲལ་དུ་ཕྱིར་འཐེན་མ་བྱུང་མཐུ་མེད་ཡིན། ཞེས་ཟི་
ཁྲོན་ཆིན་ཐུ་ཧུའི་ལས་ཁུངས་བརྒྱུད་་གོང་མ་རང་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་འབྱོར་བྱུང་འདུག་པས་མ་ཚད་
ལྷ་ཞོལ་ལའང་སྦྱར་ཡིག་དང། བསྐྱུར་ཡིག་མང་པོ་ཐོན་པ་དང། དབུས་གཙང། ཆབ་བྲག་
རྨར་ཁམས། འབའ་ལི། ཆ་ཕྲེང་བཅས་ཀྱི་མི་དམངས་ནས་ཀྱང་རྒྱ་མིར་མི་འདོད་རྣམ་འགྱུར་རྗེ་ཆེར་
བསྟན་ཏེ་ལམ་འཁེལ་རྟ་ཟམ་བཅད་འཐེན་དང། ཨམ་བན་དང། སྦ་ཡེར་སོགས་ཀྱི་འགྲུལ་
བཞུད་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཡང་ཡང་བྱུང་བར་བརྟེན། ་རྒྱལ་ཚབ་རྟ་ཚག་ནོ་མི་ཧན་ནས་ལྷ་ཞོལ་གཉེར་
མི་དཔོན་དང། གདན་ས། རྒྱ་ཁྱབ་རྫོང་གཞིས་སྣེ་སྡོད་བརྒྱུད་མི་དམངས་ལ་ཞི་འཇམ་ལས། རྒྱ་
བོད་མཆོད་ཡོན་དབར་དཀྲོག་རྐྱེན་ཟིང་སློང་བྱས་ན་མི་འགྲིགས་པའི་སློབ་གསོ་བྱེད་དགོས་བཀོད་རྒྱ་
དང། མན་ཇུ་་གོང་མར་ཡང་མི་དམངས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ཞུ་གསལ་དངོས་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་དགོངས་
བཞེས་གནང་དགོས་ཕྱག་བྲིས་གནང་བ། མན་ཇུ་་གོང་མ་ཆན་ལུང་གཤེགས་རྗེས་གསར་པ་

[665] ་  ཞིབ་གཅོད་དུ་རྒྱ་དཔོན་ཚེའུ་ཟོལ་མེད་གཏམ་གྱི་རོལ་མོར་ཚེའུ་ཞེས་གསལ་ཡང། ཐའི་སན་སླིས་ཀྱི་དེབ་ཤོག་གྲངས་་ནང་ཚེའུ་ཟེར་བ་དང་
ཚེ་པ་ཉིས་ཟེར་བ་མི་གཅིག་གི་མིང་རེད་ཅེས་བྲིས་ཤག། དང། ལས་རོག་ཤན་ཞེས་པ་བཏང་
ཐོག་ཨམ་བན་གྱི་གོ་གནས་སྔར་རྒྱུན་དང། སྐུ་སྲུང་དགོས་ངེས་ལས། དེ་བྱིངས་གཞིས་ཙེ་དང། དིང་རིར་རྒྱ་དམག་
བཙུགས་པ་འཐེན་ཏེ་བོད་དམག་འཛུགས་རྒྱུ་དང། བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་དམག་དང་ལས་བྱེད་
བརྡབ་གསིགས་གཏོང་མི་རྣམས་འཕྲལ་དུ་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་དགོས་བཀའ་ཕབ་འདུག་
ཞིབ་གཅོད་དཔོན་རིགས་ལྷ་སར་འབྱོར་ཏེ་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་དང། དམག་
མི་བརྡབ་གསིགས་སྟོར་བཅོམས་བྱེད་མི་མང་པོ་ངོ་འཕྲོད་ཀྱིས་ཞི་དྲག་དཔོན་པོ་མང་པོ་དང། ཨམ་
བན་གྱི་སྐུ་སྲུང་དམག་གཡུང་ཞེས་པ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་མ་གཏོགས་དེ་བྱིངས་ཚང་མ་ཕྱིར་
སློག་བྱས་ཤིང། བོད་གཞུང་ནས་ཀྱང་གཞིས་རྩེ་དང། དིང་རིར་རྒྱ་དམག་འཐེན་ཚབ་ས་སྲུང་དུ་
བོད་དམག་གསར་འཛུགས་གྣྣག་ཞིང། ཞུ་ཐོ་ཕུལ་སྐོར། ས་བརྐོས་རྡོ་ལངས་རྒྱ་ཆེར་འགྲོ་མ་
དགོས་པར་མི་དམངས་ཀྱི་ཞུ་ཐོ་འབུལ་མི་བྱེད་གཙོ་ཡིན་ཁུལ་སྟོད་ལུང་ཆུ་བཟང་དགོན་གྱི་མཁན་
འཛིན་རྩེ་དྲུང་སྒོ་མང་ངག་དབང་བཟོད་པ་དང། རྨར་ཁམས་འགོ་རྙིང་ཐའི་ཇི་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་དང་
བླངས་ཀྱིས་ཐོན་པ་ཁོང་གཉིས་དོ་དམ་གནང་སྟེ་བལ་འདབ་རྡོ་མནན་དུ་འཇོག་རྩིས་ཀྱང། བཀའ་
ཟུར་དགའ་བཞི་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་བཞུགས་ཡུལ་སྤྲོ་ཁང་ནས་ཨམ་བན་དང་འབྲེལ་བ་
བྱས་ཏེ་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་སྔ་རྗེས་གསང་གྲོས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ནང་གཏམ་ཕྱི་སྐྱེལ་བྱས་པའི་
དོགས་གླེང་ཡོད་མུས། གློ་བུར་དགའ་བཞིའི་སྲས་རྩིས་དཔོན་བསོད་ནམས་དཔལ་འབྱོར་རང་
ལོ་བཅུ་གསུམ་ཐོག་སླེབས་པར་བཀའ་བློན་བསྐོ་གཞག་སྩལ་བས་སེར་སྐྱ་མི་དམངས་ལྷག་པར་
དོགས་ཆགས་ཀྱིས་སླར་ཡང་གཡུ་ཐོག་ཟམ་པ། ཇོ་བོའི་དབུ་སྐྲའི་འོག་ཁྲོམ་སྟོད། ཞོལ་རྡོ་
རིང། བྲག་སྒོ་ཀ་ཎི་སོགས་མི་དམངས་འདུ་འཛོམས་དང། འགྲུལ་བཞུད་ཆེ་ས་འཁེལ་ཡུལ་

[666] ཚེའུ་ཨམ་བན་ཟེར་བའི་མི་ངན་ཁྱོད། མན་ཇུ་༸གོང་མས་བོད་
སྡོད་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་པར་ཞིབ་གཅོད་བྱེད་པར་བཏང་བ་ལས། བོད་པའི་བྱུས་འཁྲིར་བཏང་བ་
ཞིག་མིན་ཡང། བཀའ་བློན་རྡོ་རིང་ཕ་བུ་དང། དགའ་ཤར་བཀའ་བླ་སོགས་ནས་གསེར་དངུལ་
མང་པོ་བཟོས་པས་གྲོད་པ་འགྲངས་ཨེ་བྱུང། མན་ཇུའི་གཞུང་དང། བོད་གཞུང་ལ་སྤྱི་སེམས་
དྲང་ཞུ་བྱེད་མི་དོ་དམ་བརྩོན་འཇུག་དང། མི་སེར་ཐོག་ཟ་འཚེལ་དང། གཞུང་ཕྱག་མཛོད་སྟོང་
པར་བཟོ་མི་རྣམས་ལ་བདག་རྐྱེན་སོགས་གནང་སོང་བས། ད་ཕྱིན་ཆད་བོད་མི་སེར་སྐྱ་དྲག་ཞན་
ཚང་མས་མན་ཇུ་་གོང་མར་བོད་ཀྱི་ཡོན་བདག་གི་མཐོང་དང། བརྩི་བཀུར་ཞུ་བ་ལས། གོར་ཥ་
རྒྱལ་པོར་སྐྱབས་བཅོལ་བ་དགའ་བ་འདུག་པས་ངེས་པར་གྱིས། ཞེས་པའི་སྦྱར་ཡིག་མང་པོ་
ཐོན་པའི་ཁར། མི་དམངས་སེར་སྐྱ་མང་པོ་གསང་ཚོགས་ཀྱིས་ཨམ་བན་ཡ་མོན་དང། སྦྱར་
ཆེ༑ ཕོགས་ཁང་སོགས་བཅོམ་འཕྲོག་ཟིང་ཆ་ཆེན་པོ་ལངས་ཉེར། ་རྒྱལ་ཚབ་རྟ་ཚག་ནོ་
མི་ཧན་ནས་ཚོགས་འདུར་བཀའ་བསྡུར་གྱིས་བཀའ་ཟུར་དགའ་བཞི་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར། སྲས་
བཀའ་བློན་ཐའི་ཇི་བསོད་ནམས་དཔལ་འབྱོར། དགའ་ཤར་བཀའ་བློན་ཛ་སག་བླ་མ་བཅས་ལྷ་
ལྡན་ཤིང་རྭའི་སྟེང་ལྷོ་བརྒྱུད་དུ་དོ་དམ་ཐོག་སྲུང་བྱར་སེ་འབྲས་ནས་བརྒྱ་ཁག་འཇོག་པ་
དང། ཞིབ་གཅོད་སེ་སྐྱ་བསྐོ་གཞག་གིས་རྒྱ་བོད་ཚང་མར་འདྲི་རྩད་གནང་
རྒྱའི་ཞིབ་གཅོད་དུ་འབྱོར་པའི་ཚེའུ་ཨམ་བན་དང་ལས་རོགས་ཤན་
གཉིས་ནས་ཀྱང་ང་མིན་ཁོ་ཡིན་ཞེས་གཅིག་གི་གཅིག་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་་སྙན་ཞུ་པི་ཅིང་དུ་བཏང་
བའི་རྐྱེན་གྱིས་སླར་ཡང་ཨམ་བན་གོང་གསལ་གཉིས་དང། རྒྱ་རིགས་ལས་བྱེད་པའི་བསྐྱར་ཞིབ་
ཏུ་ཡུན་རྡཱ་རིན་དང། ལས་རོགས་ལིའུ་རྡཱ་རིན་ཟེར་བ་གཉིས་དམིགས་བསལ་རྩོལ་ཤད་ཀྱིས་
ལྷ་སར་འབྱོར་བ་ནས་ཞིབ་རྩད་བརྡབ་གསིགས་ཇི་བྱས་གསལ་བ་ཁྱབ་བསྒྲགས་མ་བྱས་ཀྱང། ཨམ་
བན་ཚེའུ་སྐེར་ལྕགས་ཐག་གཡོགས་ཏེ་པི་ཅིང་དུ་སྐྱེལ་སྒྲོལ་དང་བཅས་བཏང་བ་དང། ལས་

[667] ཤིན་ཅང་ཨུ་རུམ་ཅིར་  རྒྱང་ཕུད་དུ་བཏང་ཞིང། ཚེའུ་
ཡང་པི་ཅིང་ནས་གོ་གནས་ཕབ་སྟེ་ཨི་ལིར་རྒྱང་ཕུད་བཏང་ཞེས་གསལ་བ་དང། བོད་གཞུང་
ནས་དགའ་ལྡན་ཤར་བཀའ་བླ་གནས་དབྱུང་ཐོག་དྭགས་པོ་སྣང་གཞིས་འཛིན་དབང་སྣོད་བཅུད་
གཞུང་བཞེས་གནང་སྟེ་གཞིས་སྡོད་རྩེ་དྲུང་ཡེ་ཤེས་ལེགས་གྲུབ་བསྐོ་གཞག་གནང་ཞེས་གསལ་
བ་ལས། དགའ་བཞི་ཡབ་སྲས་དང། མི་དམངས་འགོ་འཛིན་རྩེ་དྲུང་ངག་དབང་བཟོད་པ་དང་
ཐའི་ཛི་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་བཅས་ལ་ཉེས་པ་དང། བྱ་དགའ་ཇི་གནང་ཞིབ་ཆ་གང་ཡང་གསལ་བ་
མི་འདུག་གོ། །།

[668]
་སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་དགུ་པ་དང། བཅུ་པ་
༄༅། །བོད་ལྗོངས་རྒྱ་ཁྱབ་ཁག་ནས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་ལ་
རྩད་གཅོད་བྱས་པའི་དགོས་ཆགས་མིང་ཐོ་ཁག་ནས་འོས་སྤྲུལ་གཉིས་ཐོན་པ་གཅིག་མདོ་སྟོད་
 ཁམས་  ཕྱོགས་དང། གཅིག་མདོ་སྨད་ ཨ་མདོ་  ཁུལ་ཡོད་པ་་རྒྱལ་ཚབ་ནས་གཉིས་
ཀར་བརྟག་དཔྱད་ཞུ་མིའི་སྐུ་ཚབ་ངོ་ལས་ཆེད་གཏོང་མཛད་པ། མདོ་སྟོད་ ཁམས་  ལྡན་ཆོས་
འཁོར་དགོན་གྱི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཡབ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་སྐྱོང་དང། ཡུམ་དོན་གྲུབ་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ལ་
ཤིང་གླང་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་འཁྲུངས་པའི་སྲས་དེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་
འཛིན་གསལ་བར་བྱུང་བར་བརྟེན་ཡབ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་སྐྱོང་ནི་སྲས་མ་འཁྲུངས་གོང་ཙམ་ལ་
གཤེགས་འདུག་ཀྱང། ཁུ་བོ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེས་ཡབ་ཀྱི་མཚན་བཞེས་ཏེ་ཡབ་ཡུམ་སྲས་བཅས་
དང། མདོ་སྨད་ ཨ་མདོ་  ཁུལ་འཁྲུངས་པའི་འོས་སྤྲུལ་བཅས་ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གདན་ཞུ་
གནང་བ། མེ་ཡོས་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ཞོག་གུར་སྨོན་ཡངས་དགོན་དུ་ཕེབས་
སྐུ་བཅར་སྤྱི་མཁན་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་དང། སྐུ་བཅར་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་སོགས་
ནས་འོས་སྤྲུལ་གཉིས་ཀའི་སྐུ་མདུན་དུ་བརྟག་དཔྱད་ཞུ་བར་ཡང་ཡང་བཅར་བ་ལྡན་ཆོས་འཁོར་
དགོན་གྱི་འོས་སྤྲུལ་ནས་གསུང་གི་ཕེབས་སྒོ་ཚང་མ་སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་ངོས་འཛིན་ཤིན་ཏུ་
གསལ་བ་དོགས་པ་ཕྲ་མོ་ཙམ་བྱེད་མ་དགོས་པ་བྱུང་ཞིང། ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ཞོག་ནས་
ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་ཏེ་བདེ་ཆེན་གསང་སྔགས་མཁར་དུ་བཞུགས་ཞག་དང། ཚེས་་ཉིན་གུང་
ཐང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཕྱག་ཕེབས། ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་
ཆེ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དང། རྒྱལ་ཚབ་ནོ་མི་ཧན། མན་ཇུའི་ལྷ་སྡོད་ཨམ་བན་འུན། བཀའ་

[669]
བརྟག་དཔྱད་ཞུ་སྐབས། ལྡན་ཆོས་འཁོར་དགོན་གྱི་འོས་སྤྲུལ་ནས། འབྲས་སྤང་སྣང་བརྙན་
ཁག་དང། སྐུའི་ཉེར་ཆས་ཁག་ཚང་མ་གཅིག་ཀྱང་མ་ནོར་བ་འཁྲུལ་མེད་ངོས་འཛིན་མཛད་པར་
བརྟེན། དེ་རང་ལ་་སྐྱབས་མགོན་་རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་ཐུགས་གཏན་བཀལ་ཏེ་
རྒྱ་ཁྱབ་ཚང་མར་གཏམ་སྙན་དྲིལ་བསྒྲགས་གནང། ས་འབྲུག་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་
་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་པའི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་ཐུབ་དབང་རྟ་ཟུར་མ་དང། རྗེ་བཀྲ་ཤིས་
རྡོ་ཁ་མ་སོགས་ཀྱི་རྟེན་དྲུང་དུ་ཀུན་གཟིགས་མཆོག་ནས་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ཏེ་བློ་བཟང་
བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་ལུང་རྟོག་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་མཚན་གསོལ་རྒྱལ་མཆོག་དགུ་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་པའི་སྐོར་སྲིད་སྐྱོང་དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་རྣམ་ཐར་
དང་པའི་ཡིད་འཕྲོགས་ལ་གཞི་བཅལ་བྱས་པ་ཡིན། ཡང་མཛད་
གོང་གི་ཤོག་གྲངས་་ནང་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་ལྟར། ་རྒྱལ་དབང་ཡབ་སྲས་
དང་ཧོ་ཐོག་ཐུ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་ཆེ་ཁག་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་མི་མང་ནས་དོགས་གླེང་
ཕྲན་བུ་བྱུང་བ་མན་ཇུའི་ཨམ་བན་ནས་སྐབས་འཚོལ་རྒྱུད་བསྐུལ་བྱེད་མུས། ཆུ་གླང་་
ལོར་མན་ཇུ་་གོང་མས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང། པཎ་ཆེན། ཧོ་ཐོག་ཐུ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ནི་སོག་པོའི་སྐད་ཡིན་ཏེ་འཕགས་པ་ཟེར་བ་རེད་ཅེས་སྟོང་འཁོར་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གསུངས། སོགས་སོག་བོད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་ཆེ་
ཁག་རྣམས་ངོས་འཛིན་ཞུ་སྐབས་འོས་སྤྲུལ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཤོག་གསེར་བུམ་ནང་ནས་དཀྲུག་
འདོན་བྱས་ན་ཚང་མ་ཡིད་ཆེས་ཡོང་ཚུལ་གྱི་རིང་ལུགས་གསར་པ་ཞིག་བཟོད་ཡོད་ཀྱང། ད་
ལམ་་རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ཡིད་ཆེས་གསལ་བོར་བྱུང་བས་གསེར་བུམ་དཀྲུག་
འདོན་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་ལ་ཆ་འཇོག་འཕྲོས་པ་ཙམ་མ་བྱས་པར་སྔར་ལམ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བརྟག་
དཔྱད་ཞུས་ཏེ་ཐག་གཅོད་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་རྐྱང་བྱས་པ། རྒྱ་མིས་བརྩམས་པའི་དེབ་

[670] པ་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དགུ་པ་དང། བཅུ་གསུམ་པ་འོས་གཅིག་རང་ལས། འོས་
སྤྲུལ་མེད་གཤིས་གསེར་བུམ་དཀྲུག་འདོན་མ་བྱས་པ་རེད་ཅེས་གསལ་བ་ད་ལམ་་རྒྱལ་མཆོག་
དགུ་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་སྐབས་ཨ་མདོའི་ཕྱོགས་ནས་འོས་སྤྲུལ་སྟོན་འཁོར་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་དང་
བཅས་ལྷ་སར་ཕེབས་ཡོད་པ་རྣམ་ཐར་དད་པའི་ཡིད་འཕྲོག་བ་དང། བ། དུ་གསལ་བ་དང། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་
པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་དྭགས་པོའི་ཕྱོགས་ནས་འོས་སྤྲུལ་གཉིས་དང། ལ་མོ་ནས་གཅིག་བཅས་
འོས་སྤྲུལ་གསུམ་ཡོད་པ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ཡིན་
ས་འབྲུག་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བའི་ཡང་
སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་གུང་ཐང་ནས་ཆིབས་རགས་དང་བཅས་ལྷ་གདོང་བཤན་ཁ་ཐོན་ཏེ་
དཔལ་བརྩེགས་ཐང་དུ་བཞུགས་སྒར་ཆེན་མོར་བཞུགས་ཞག་གཉིས་གནང། ཚེས་་ཉིན་
ཆེ་རྒུའི་ཆིབས་རགས་དང། རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་བ། གར་རོལ། ཆིབས་འཆང། སྐྱ་དར་སོགས་
ཆིབས་རགས་རྒྱས་པའི་ལམ་ལྟར་བསྟར་སྒྲིགས་ཀྱིས་ཕེབས། གདན་ས་གསུམ་དང། རྒྱུད་གྲྭ་
རྨེ་བཞི་སོགས་ཀྱི་སེར་སྦྲེང་དང། ལྷ་ཞོལ་གཞིས་ཁག་གི་བྲོ་གཞས་བཅས་ཀྱིས་སྔོན་བསུས་ཏེ་
གྲུ་འཛིན་གཉིས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏཱ་ལར་ཞབས་སོར་འཁོད། ཚེས་་ཉིན་
ཆོས་སྲིད་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གདུགས་དཀར་གྱེན་དུ་བསྒྲེང་པའི་མདུན་ས་ཆེན་པོ་ཚོམས་ཆེན་སྲིད་ཞིའི་
ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་འཇིགས་བྲལ་གསེར་གྱི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་་ཞབས་སོར་འཁོད། དེ་སྐབས་
ཁྲི་སྐྱེས་ལེགས་འབུལ་ཞུ་མིར་བོད་ལྗོངས་ལྷ་སྡེ་མི་སྡེའི་གཙོ་འཛིན་ཡོངས་རྫོགས་སྨོས་མེད་
ཐོག་ཕྱོགས་ཁག་ནས་འབྲས་ལྗོངས་རྒྱལ་པོ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ། སྤོ་བོ་ཀཿ་གནམ་སྡེ་
པ་ཉི་མ་རྒྱལ་པོ། ལྕགས་ལ་མི་ཆེན་སེ་དབོན། སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོ། ཏྲེ་ཧོར་དུ་རལ་དཔོན། ནང་ཆེན་

[671] ནང་ཆེན་ཆིང་ཧུའི་ངོ་ཚབ། ལ་དྭགས་ཧེ་མི་རྒྱལ་པོའི་ངོ་ཚབ། གློ་བོ་
དང། འཛུམ་ལི་རྒྱལ་པོ་བཅས་དང། གཞན་ཡང། རྒྱ་ནག་་གོང་མའི་སྐུ་ཚབ་ཆིན་
ཕྲའི་ཆིང་ཨམ་བན། ལུང་ཨམ་བན། ཡུའི་ཨམ་བན། གོར་ཥ་རྒྱལ་པོའི་ངོ་ཚབ། བལ་པོའི་
འགོ་པ་གཉིས། ཧར་ཆེན་ཆིང་ཝང་མཉྫུ་བཛྲ། ཐོར་རྒོད་ཆིང་ཝང་ཨོ་པ་ཤི། འུར་འདུ་སིའི་
མི་སྣ། འབྲུག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཛོད་པ། འབྲུག་སྲིད་སྐྱོང་བླ་མ་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་ངོ་
ཚབ་སོགས་ཡོད་པ་རེད་
ལོ་འདིར་རང་ཁོངས་འགུ་ལོག་ཁང་གསར་དང། ཁང་རྒན་གཉིས་ནས་
གཞུང་པའི་བཀའ་བརྩི་དང་ལེན་མ་བྱུང་བའི་ཞིབ་གཅོད་དུ་ཞབས་པད་བཤད་སྒྲ་དོན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་
དང། ལས་བྱ་ཕོགས་དཔོན་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ། ཞོལ་གཉེར་བདེ་མཁར་བ། བཀའ་དྲུང་གྲོང་
གསར་པ། བཀའ་མགྲོན་ལ་མོ་བ་བཅས་དང། དབུས་མདའ་དཔོན་ཕ་ལྷ་བ་དཔུང་བཅས་
ཐོན། དབུས་དཔུང་ཐོག། སྡེ་དགེ་ཆུ་ཤར་ནུབ་ནས་ཡུལ་དམག་གང་འཚམས་འདུ་བཀོད་གིས་
འགུ་ལོག་ཏུ་དཔུང་འཇུག་གནང་བ་ཙམ་གྱིས་འཐབ་འཁྲུག་རྒྱ་ཆེ་མ་དགོས་པར་བྱེད་གཏེ་རྣམས་
བྱང་བརྒྱུད་སྟོད་དགེར་རྩེ་དང། ཡར་ཁྱེན་ཕྱོགས་བྲོས་བྱོལ་གྱིས་རྗེས་འདེད་མཐར་བསྐྲོད་དང་
དེ་བྱིངས་ཚུལ་མཐུན་མགོ་བསྒུར་ཞུ་མིའི་དཔོན་སྡེ་རྣམས་ནས་སླར་གཞུང་སའི་བཀའ་ལུང་སྤྱི་
འཁུར་ཞུ་རྒྱུའི་སྤང་བླངས་མནའ་གན་མཐུ་མོ་ཆེ་བཞེས། ས་འབྲུག་བཀའ་ཤག་མགྲོན་དེབ་
མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་སྦྲ་ནག་ཁག་གསུམ། མཚོ་ལོ་མ། ཤང་ཏི། ཀོར་མོ་
སོགས་ལ་སྔར་ལམ་ཁྲལ་འབབ་བསྡུ་མི་དང། སྟོང་འཁོར་དང། ཟི་ལིང་ནས་གཞུང་མཁོ་
རྟ་དྲེལ་སྒྲུབ་མི། དེ་བཞིན་གཡའ་ཀྲུ་ཁུལ་ནས་རྩེ་ཇ་དང་ཁ་བཏགས་སོགས་སྒྲུབ་མི་གཞུང་
འབྲེལ་རྣམས་སྐབས་མཚམས་སོ་སོར་དམག་མིའི་སྐྱེལ་བསུ་བྱེད་པས་གནོད་སྐྱོན་མེད་ཀྱང་

[672] གནས་བསྐོར་བ། གྲྭ་རྒྱུན་རྣམས་དབྱར་དགུན་འགྲུལ་བཞུད་སྐབས་
བྱང་སྟོང་དུ་ཁམས་སོག་འཁྱར་སྡོད་རྣམས་ནས་མི་རྟ་གོ་ཧྲག་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཡོང་ཏེ་ཇག་
བཅོམ་ཡང་ཡང་བྱེད་པས་ས་ལམ་བགྲོད་དཀར་བརྟེན་འདི་ལོ་ནས་བཟུངས་གཞུང་གནས་ནས་
མདོ་སྟོད་སྨད་གཉིས་ཀར་སྒར་དཔོན་དྲག་འདེམས་བསྐོ་གཞག་གིས་ཨ་ཕྲུག་གོ་ཧྲག་ཐོག། དབྱར་
དགུན་ཚོང་འགྲུལ་དང། གནས་བསྐོར་བ། གྲྭ་རྒྱུན་རྣམས་སྒར་དཔོན་གྱི་འགོ་འཁྲིད་འོག་ཟླ་
བསྒྲིལ་བྱས་ནས། སྒེར་ཚོང་ཁོངས་སུ་མི་རྟ་གོ་ལག་ལྡན་པ་ཇི་ཡོད་སྒར་དཔོན་གྱི་ཨ་ཕྲུག་དང་
བསྡེབས་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་སྲོལ་བཟང་འཛུགས་གནང་མཛད་པ་ནས་དབྱར་དགུན་གྱི་ཚོང་
འགྲུལ་རྣམས་བགྲོད་བདེ་བྱུང་བས་ཐོན་ཟོག་དགོས་མཁོ་ཡང་ཉོ་ཚོང་བདེ་བ་བྱུང་འདུག། ས་སྦྲུལ་བཀའ་ཤག་མགྲོན་དེབ་
ལྕགས་རྟ་་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་རྒྱ་མིའི་ཚོང་པ་
འགའ་ཤས་ནས་ཚོགས་ཆེན་དགེ་བསྐོས་ལ་བརྩི་མེད་བྱུང་བར་གདན་ས་གསུམ་གྱི་དགེ་འདུན་སྤྱི་
ནས་བྱེད་གཏེ་རྒྱའི་ཚོང་རིགས་ལ་ཉེས་ཆད་མ་བཏང་ཚེ་རྒྱ་རིགས་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པ་མེད་པ་
བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པར་བརྟེན་བོད་གཞུང་ནས་རྒྱ་མིའི་ཨམ་བན་ལ་བཀའ་
མོལ་ཐོག་རྒྱ་མིའི་ཚོང་པ་བཞིའི་ལུས་སྟེང་ལ་རྩ་ར་དང་འབྲེལ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་འབུད་དང། རྒྱུ་
དངོས་ཚོང་བསྒྱུར་གྱིས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་བཟོད་གསོལ་མང་འགྱེད་བཅས་ཕུལ་ཏེ་འཁྲུན་ཆོད་
བྱུང་འདུག་
བོད་སྡོད་འུན་ཨམ་བན་ལྷ་སར་སྡོད་ཡུན་རིང་ཞིང། རྒྱ་བོད་མཆོད་
ཡོན་རང་གི་མཐུན་ལམ་ལས། བོད་གཞུང་གི་སྲིད་དོན་ལ་ཇུས་གཏོགས་ནམ་ཡང་མི་བྱེད་པའི་
བརྟན་བརླིང་ཆེ་བ་དང། ཕར་ཚུར་འགྲུལ་བཞུད་སྐབས་ཆབ་འབངས་ལ་གཟན་གོད་ཆུང་བ་
བཅས་ལ་བརྟེན་ལས་འཁུར་འཁྱུར་ཏེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕྱིར་ལོག་ཐོན་ཕྱག་སྐབས། གཟིམ་ཆུང་དབང་

[673] ཇ་གྲལ། ཐོན་
གནང་ཟབ་རྒྱས་སྩལ་ཏེ་རྒྱུན་དུ་དཀོན་མཆོག་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་དང། སྡིག་སྤང་དགེ་སྒྲུབ་
ཚུལ་བཞིན་བྱེད་དགོས་ཚུལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྩེ་བ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ཆབ་སྲིད་
ལ་རག་ལས་ཤིང། པི་ཅིང་དུ་བསྐྱོད་དེ་རྒྱ་བོད་མཆོད་ཡོན་གི་མཐུན་ལམ་ཡར་རྒྱས་གོང་
འཕེལ་དགོས་པའི་གསུང་མཆིད་ཟབ་ཅིང་བརླིང་བ་སྩལ་བར། འུན་ཨམ་བན་དད་པ་དང་
དགའ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་མིག་ནས་མཆི་མ་འབྱིན་བཞིན་པར་ཡན་ལག་ལྔ་ས་ལ་འདུད་པའི་ཕྱག་
དང་བཅས། བཀའ་སློབ་སྙིང་བཅངས་ཞུ་རྒྱུར་འདི་ཕྱི་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་རྗེས་སུ་འཛིན་དགོས་པའི་
སྐྱབས་འཇུག་ཀྱང་ཞུས་དད་པའི་ཡིད་འཕྲོག་བ། ཞུས་འདུག་
་རྒྱལ་ཚབ་རྟ་ཚག་སྦི་ལིག་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བསྟན་པའི་མགོན་པོ་ལྕགས་རྟ་་
ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ཀུན་བདེ་གླིང་དུ་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་བརྟེན་བཀའ་ཤག་དང། གདན་
སའི་སློབ་དཔོན་ལས་ཟུར། གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱ་སྤྱི་མགྲིན་ཐོག་ནས། དེ་མོ་ཨེར་ཏི་ནི་ནོ་མི་
ཧན་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་ཁྲིར་བསྐོ་གཞག་ཞུས་པ་ལྟར་ལྕགས་ལུག་་ཟླ་་
ཚེས་་ཉིན་ཐུགས་འགན་བཞེས། ཕྲན་གྱིས་སྔོན་བརྩམས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་ཞེས་པའི་དབྱིན་
ཡིག་གི་དེབ་ནང་རྒྱལ་ཚབ་དེ་སྐབས་རེ་ཐུགས་འཚོ་མ་ཟིན་པའི་སྨྱོ་སྤྱོད་ཕྲན་བུ་གནང་གི་ཡོད་ཚུལ་
ཞིག་བྲིས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ནོར་འཕྲུལ་བྱུང་འདུག་དེ་མོ་སྨྱོན་པ་ཞུ་བ་དེ་ནི་རབ་བྱུང་་ཤིང་བྱ་་
རབ་བྱུང་་ལྕགས་རྟ་་ཐམ་པའི་བར་ལ་བྱུང་ཡོད་ཚོད་འདུག་ཅིང། དེས་བོད་ཀྱི་
རྒྱལ་ཚབ་གནང་མི་འདུག་
མན་ཇུ་་གོང་མའི་སྲིད་ཀྱི་ཤུགས་དེ་ཟླ་བ་མར་ངོ་བཞིན་ཆུང་རུ་འགྲོ་བའི་
སྐབས་ལ་བརྟེན་མན་ཇུས་བོད་ནང་ཤུགས་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་དེ་ནི་

[674]
ཡོང་ན་ནང་པའི་ཆོས་ལ་སྐྱོན་བྱེད་ཚུལ་གྱི་རྒྱུད་བསྐུལ་ཁྱབ་བསྒྲག་ཞེ་དྲག་བྱས་སྤྱི་ལོ་་ནང་ཐོ་མ་སེ་མན་ནིང་ ཐོམས་མནྣིང་  གིས་ཆས་རྫུས་སྤྲས་ཏེ་ལྷ་སར་འབྱོར་ནས་
ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དགུ་པ་དང་མཇལ་ཞིང། ཁོང་གིས་ལྷ་སར་ཡོད་པའི་རྒྱ་མིའི་ཨམ་བན་དེ་ཚོ་མི་སྤུས་ཞན་ཅིང། འབྱོར་སྟངས་གང་ཡང་
མེད་པ་ཞེ་ཅིག་རེད་ཅེས་བྲིས་ཡོད་པ་དང། རི་ཅར་སན་ཤོག་གྲངས་། པ་དང་རྒྱུད་
བསྐུལ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གདན་ས་གསུམ་གྱིས་བོད་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་
མི་བཀག་འགོག་གནང་དགོས་ཡང་ཡང་ཞུས་རྐྱེན་གཞུང་གནས་ནས་ཀྱང་རྒྱ་ཁྱབ་ས་མཚམས་ཚང་
མར་དྲིལ་བསྒྲགས་བཀའ་རྒྱ་ཡང་གནང་ཡོད་པ་རེད། འདིས་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་
བསྒུལ་བསྐྱོད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐེབས་ཡོད་པ་ཕ་མ་ཚོས་བུ་ཕྲུག་ལ་རྒྱ་གར་ནས་ཐོན་པའི་ཁྲུས་རྫས་
བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང། མངར་ཆ་བྱེ་རིལ་བཟོས་ན་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ལྟ་བ་འཇགས་ཏེ་ཆོས་ལ་
སྐྱོན་བྱེད་ཚུལ་ཤོད་སྲོལ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་བ་རེད། མཐའ་མ་ལོ་བརྒྱ་རྩམ་གྱི་རྗེས་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་
འཛིན་དབྱིན་ཇི་སྐྱང་སྲིད་དོན་གཞན་ཞིག་གིས་ཕྱོགས་ནས་གོང་གི་སྐབས་དེ་བཟུང་ནས། བོད་
པས་ད་ལྟ་བཞིན་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་སུ་གང་དང་འབྲེལ་བ་མ་བྱས་པའི་སྲོལ་བཟང་དེས་བོད་ལ་སྐྱིད་
པོ་དང། བདེ་བ། ཆོས་ལ་ཉམས་ཆགས་མེད་པ་འདི་བྱུང་བ་རེད། དེ་མིན་ཕྱི་རྒྱལ་གཞན་ལ་ཞི་
བདེ་རྩ་བ་ནས་མེད་པའི་དཔེ་བཅས་བསྟན་ཏེ་རྒྱ་དབྱིན་གཉིས་ཀས་བོད་མི་རྣམས་འཛམ་གླིང་ནས་
གཅིག་པུར་ཡ་བྲལ་དང་རྗེས་ལུས་སུ་འཇོག་རྒྱུའི་སྲིད་བྱུང་ངན་པ་དེ་དག་རིམ་བཞིན་བྱས་པ་རེད་
འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་མེད་ཙང་བོད་འདི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་
དག་ལྟ་བུའི་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་ཚན་རིག་དང། དཔལ་འབྱོར། དྲག་ཤུགས་བཅས་ཀྱི་
ཡར་རྒྱས་རྩ་བ་ནས་མ་བྱུང་བ་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་པ་ཚོས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་
སྟངས་སྐོར་དབྱིན་ཇི་དང། རྒྱ་མིས་གང་བཤད་ལ་ཆ་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་ལས། དངོས་གནས་གང་

[675] རྒྱ་མི་དང་དབྱིན་ཇིས་གང་བཤད་པ་དེ་ཚོར་བོད་ཕྱོགས་ནས་དགག་པ་
ཡང་བྱེད་མཁན་ཡོད་པ་མ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ཁོང་ཚོས་ག་རེ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་བོད་མི་ཚོས་ཤེས་
ཀྱི་མེད་པ་རེད། དེང་སྐབས་བོད་མི་ཚོ་དབང་མེད་ཀྱིས་ཕྱི་ལ་ཐོན་དགོས་བྱུང་ཙང། བར་དེར་རྒྱ་
མིས་བོད་ནང་དབང་ཆ་མ་ཡོད་ཡོད་ཚུལ་རྫུན་བཤད་ཀྱི་དེབ་དང། ས་ཁྲ་མང་པོ་བཟོད་ཡོད་པ་
རྣམས་རེ་རེ་བཞིན་ཧ་གོ་གི་ཡོད་པས་མ་ཚད། ད་ཆ་བོད་འདི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་པའི་
རྗེས་ལ་ཇི་ཙམ་ལུས་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ཤིང། ད་དུང་ཡང་བོད་མི་ལོ་རྒན་པ་མང་པོས་ཟླ་
བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནང་མིའི་རྒྱུ་འགྲུལ་བྱེད་པ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོག་མ་རེད་
ལྕགས་ལུག་་ལོར། འབའ་དང། ལི་ཐང། ལྕགས་ལ། ཧོར་
སེར་ཁག་ལྔ་བཅས་པར་ས་མི་ཞིབ་གཅོད་དུ་ཞབས་པད་ཁྲི་སྨོན་པ་དང། ལས་བྱ་རུ་དཔོན་ང་ཕོད་
པ༑ ཞོལ་གཉེར་རྒྱ་མཚོ་བ། བཀའ་མགྲོན་ཞྭ་སྒབ་པ་སོགས་བསྐོ་བརྫོང་གནང་བ་ལྟར་ས་གནས་
སུ་སྡོག་བསྐོར་དང་འབྲེལ་བས་ཞིབ་གཞུང་གཏན་འབེབས་གནང། ཆུ་སྤྲེ་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་
དགོང་ཇའི་ཁར་ལྷ་སའི་སྟེང་སྤྲིན་མེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ནས་མེ་སྒྱོགས་བརྒྱ་ཕྲག་དུས་གཅིག་བརྒྱབ་
འདྲའི་སྔར་མ་གྲགས་པའི་འུར་སྒྲ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་བྱུང་བ་དང། དུས་མཚུངས་སུ་ནག་ཆུ་དང། ནག་
ཚང། གཙང་སྟོད་ཁུལ་དུའང་བྱུང་ཞེས་ས་གནས་མང་པོ་ནས་་སྙན་ཞུ་ཕུལ་འབྱོར་བྱུང་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་བསྡུས། འདུག་
ཆུ་བྱ་་ཟླ་་ཚེས་་་རྒྱལ་བ་ལྷ་ལས་བབས་པའི་དུས་ཆེན་ཁྱད་
པར་ཅན་ཉིན་པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མས་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ལ་རབ་བྱུང་གི་བསླབ་སྡོམ་འབུལ་
གནང་མཛད། ལོ་འདིར་མོན་ཁུལ་ལྷའུ་ཚོ་ཟེར་བ་དང། བསེ་རུ་བའི་ཁོངས་ཁྲི་མོ་བ་གཉིས་ས་
རིས་བདག་ཐོབ་སྐོར་ནང་ཁ་མ་ཤིས་པས་བསེ་རུ་བས། ལྷའུ་ཚོའི་སྟེང་དུ་དམག་དྲངས་ཏེ་་རྒྱལ་
དབང་དྲུག་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཞང་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཆོས་མཛད་རིན་ཆེན་ཟེར་བ་དམར་བསད་བྱས་

[676] ཕྱོགས་མཚུངས་ཨམ་པ་སྟག་ལ། བཀྲ་ཤིས་སྒང་
སོགས་ཀྱི་ས་མིའི་ཞིབ་གཅོད་དུ་ཞབས་པད་དགའ་བཞི་བ་དང། ལས་བྱ་མགྲོན་གཉེར་བློ་བཟང་
བསྟན་པ། བཀའ་དྲུང་ཡར་འཕེལ། རུ་དཔོན་ཀུན་དགའ་བསྟན་འཛིན་རྣམས་ས་གནས་སུ་
ཐོན་ཏེ་གྱོད་འཁྲུན་དྲང་པོའི་ལམ་ནས་ཁྲིམས་འདོམས་དང། ས་མཚམས་ཁག་ལ་རྩད་ཞིབ་གནང་
ཤི་ཁྱི་་ལོར་གོར་ཥ། རྒྱ་གར་གྱི་བདག་པོ་དབྱིན་ཇི་གཉིས་
དམག་འཁྲུག་བྱུང་སྟེ་གོར་ཧ་རྒྱལ་པོ་གྷི་པན་ཡུད། སྦིག་རམ་ཤཱ་ཟེར་བས། བལ་ཚོང་ཙན་
རྡ་ཙན་དང། དཧར་སྦི་ཅན་གདོང་རྒྱལ་ཚབ་དང། བཀའ་ཤག་ཏུ་གནས་ཚུལ་ཕུལ་གསལ། ཕྱི་
གླིང་པས་བལ་པོའི་ས་མཚམས་སུ་བཙན་འཛུལ་བྱུང་བས་བོད་ནས་རོགས་རམ་གནང་དགོས་
སྐྱབས་ཞུ་འབྱོར་འདུག་པ། བཀའ་ལན་དང། རོགས་རམ་ཇི་གནང་གི་ཡིག་ཆ་མཐོང་རིགས་མ་
བྱུང་ཡང། སྐབས་དེར་གདན་ས་གསུམ་དང། རྒྱུད་གྲྭ་རྣམ་གཉིས་ལ་སྤྱན་བསལ་མང་འགྱེད་
དང་འབྲེལ་བས་དཔྱད་ཁྲའི་ནང། གོར་ཕྱོགས་དམག་ལ་རྒྱལ་ཁ་མྱུར་ཐོབ་ཀྱིས། ཕན་ཚུན་ཞི་
བདེའི་ངང་ལ་གནས་ཐབས་འདུས་ཚོགས་ནས་ཐུགས་སྨོན་མཚམས་སྦྱོར་དང་ཆོས་སྲུང་ལ་འཕྲིན་
བསྐུལ་བཅས་ཞུ་བསྐུལ་གནང་འདུག་གོར་ཕྱི་དམག་སྐོར་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་ལ་རྩལ་བའི་སྲིད་ཐམ་དཔྱད་ཁྲ། པར་གཞིགས་ཚེ། དེའི་སྐབས་བོད་གཞུང་དང། བོད་
མི་རྣམས་ནས་བལ་ཡུལ་ལ་སེམས་ཤུགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པ་གསལ་པོ་བསྟན་འདུག་
་གོང་ས་་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་འཕྲེང་དགུ་པ་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་ལྷ་ལྡན་སྨོན་
ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་མགུལ་འཆམ་ཕྲན་བུ་བཞེས་པ་ལོག་སྟེ་བླ་
སྨན་བསྟན་འཛིན་ལྷུན་གྲུབ་དང། ཐར་གླིང་ཨེམ་ཆི། ཆབ་མདོ་ཞི་བཟང་སྤྲུལ་སྐུ་བཅས་ནས་
གསོལ་སྨན་འབུལ་རྒྱུ་དང། ཞབས་རིམ་ཇི་ལྟར་ཞུས་ཀྱང་རིམ་པས་ལྕི་ལོད་ཀྱིས་དགུང་གྲངས་
བཅུར་ཕེབས་པ་ཤིང་ཕག་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་འདུག་དེར་རྗེ་འཁོལ་

[677]
བསྔལ་བཟོད་བླག་མེད་པས་ཡིད་མྱོས་ཏེ་གཞུང་སྒེར་ཚང་མས་ཐུགས་དགོངས་ཟབ་མོ་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་ཏེ་སླར་ཡང་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་ཡང་སྲིད་མྱུར་དུ་བྱོན་པའི་ཐུགས་དམ་གསོལ་འདེབས་དང་
མཆོད་སྤྲིན་རྒྱ་ཆེར་སྤྲོ་འབུལ་ཞུས་
དེ་ནས་ལོ་ངོ་གཉིས། གསུམ་སོང་མཚམས་ནས་སྔར་ལམ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་
ཡང་སྲིད་སྐོར་བླ་ལྷ་ཚང་མས་ཤར་ཕྱོགས་ནས་ཕེབས་ཚུལ་བརྟག་ལུང་རྩེ་མཐུན་བྱུང་སྟབས་ལྷ་ས་
ནས། དར་མདོ་ཚུན་གྱི་ཡུལ་གྲུའི་ནང་བྱིས་པ་རྟགས་ཅན་ཇི་ཡོད་ཀྱི་ཤོག་ལྷེ་འབུལ་དགོས་ཁྱབ་
བསྒྲགས་གནང་དོན། ལི་ཐང་ནས་གཅིག་ཆབ་མདོ་ཨ་ཐང་གན་གྲོང་ནས་གཅིག་ཆབ་མདོ་
ས་སྒང་ནས་གཅིག་ཁྱུང་པོ་དཀར་རུ་ནས་གཅིག་ཀོང་པོ་ལྕང་གྲོང་ནས་གཅིག་བཅས་ཀྱི་ཐོག་
རོང་རིན་སྤུངས་ནས་གཅིག་བཅས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མི་ཆེད་མངགས་གཏོང་གནང་
མཛད་པ་ལྟར། བརྟག་ལུང་ཚང་མ་དང། ངོས་འཛིན་བཟང་ཤོས་ལི་ཐང་ཤོག་དྲུག་སྒྲོ་གདོང་
གྲོང་སྟོད་ནོར་བུ་ཚང་ལ་མེ་བྱི་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་བལྟམས་པའི་ཁྱིའུ་དེ་རྩེ་མཐུན་བཟང་
ཤོས་བྱུང་བར། རྒྱལ་ཚབ་དེ་མོ་ནོ་མི་ཧན་གྱིས་གཙོས། བཀའ་བློན་ལྷན་རྒྱས། གདན་སའི་
སློབ་དཔོན། གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱ་ཚང་མས་ལི་ཐང་གི་ཆུང་སྲིད་དེ་རང་ལ་གཏན་འཁེལ་གྲོས་ཆོད་
ཚིག་ཐོ་འཇོག་གནང་མཛད་སྐུ་བཅར་དར་ཧན་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ནས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་མཛད་པ་རྒྱལ་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་
ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་ན། པ་དེ་ལྟར་ཡང། སྟབས་མི་ལེགས་པ་གཅིག་ལ་ས་ཡོས་་
ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་རྒྱལ་ཚབ་དེ་མོ་རིན་པོ་ཆེ་གློ་བུར་འབྲུམ་པ་བསྙུན་བཞེས་ཀྱིས་ཞིང་བརྗེས་ཚབ་
ཏུ༑ ཚེ་སྨོན་གླིང་རྒྱལ་ཐོག་གཉིས་པ་ས་མ་ཏི་པཀཤི་ངག་དབང་འཇམ་དཔལ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་
ཚབ་ཀྱི་ཁྲིར་ཕེབས་པས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་དེ་ཙམ་ཐུགས་མངའ་མེད་པས། མན་ཇུའི་ཨམ་བན་

[678] ཀའོ་གཉིས་ཀྱི་གཡོ་འཕྲུལ་ཐབས་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་གོང་གསལ་འོས་སྤྲུལ་
ལྔའི་ཁོངས་ནས་བརྟག་ལུང་དང། ངོས་འཛིན་བཟང་ཤོས་བྱུང་བ་ལི་ཐང་གི་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་
ཆེ་དང། དེ་འོག་ཆབ་མདོ་ནས་གཉིས་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གདན་ཞུ་གནང་སྟེ་སྙེ་ཐང་ར་སྟོད་
བདེ་བ་ཅན་དང། སེ་ཕག། རི་སྒང་བཅས་སུ་བཞུགས། དེ་ནས་ཆུ་རྟ་་ཟླ་་ཚེས་་
ཉིན་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང། རྒྱལ་ཚབ་ས་མ་ཏི་ནོ་མི་ཧན། བཀའ་བློན་ལྷན་
རྒྱས་པའི་དབུས་སུ་འོས་སྤྲུལ་གསུམ་ལ་སླར་ཡང་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་དང། ན་བཟའ། སྐུའི་
ཉེར་ཆས་སོགས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་བརྟག་དཔྱད་མཛད་པ་ལི་ཐང་གི་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ངོས་འཛིན་
ཚང་མར་ཐེ་ཚོམ་བྲལ་བ་བྱུང་ཡང། ཨམ་བན་གྱི་ཤོག་སྦུག་རླུང་འཚངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡབ་
ཡུམ་གཞན་གཉིས་ཕྱོགས་ནས་གསེར་བུམ་དཀྲུག་འདོན་གནང་དགོས་ཞུ་བསྐུལ་ཞུས་པར། ལྷ་
ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་འཁེལ་གདན་སའི་དགེ་འདུན་རྣམས་དང། ལྷ་སའི་མི་མང་ནས་
ལི་ཐང་གི་ཆུང་སྲིད་རང་ལ་་རྒྱལ་བའི་སྤྲུལ་སྐུར་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་བ་མ་བྱུང་ཚེ་གཏན་ནས་
འགྲིགས་ཐབས་མེད་ཚུལ་རྡོ་ཁ་དབྱུགས་པའི་སྐད་འབོད་བྱས་པར་བརྟེན། མན་ཇུའི་ཨམ་བན་
གཉིས་ཀྱིས་བློས་མ་བཟོད་པར་མཚན་མོ་རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་གསང་ཐབས་ཀྱིས་བཅར་
ནས། ད་ལམ་འོས་སྤྲུལ་སུར་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་གནང་མཛད་དགོས་ཀྱང། ཁྱེད་རང་གི་
དགོངས་དཔྱད་ལས། ང་ཚོའི་ས་ནས་མཛད་དཀའ་ཞུ་རྒྱུ་མེད། རྒྱ་བོད་ལེགས་ལམ་ཆེ་བའི་
གསུང་ཕྱོགས་ཇི་དགེ་ཁྱེད་རང་ནས་དགོངས་བཞེད་གནང་དགོས་ཞུས་པར། ཆུ་རྟ་བཀའ་ཤག་མགྲོན་དེབ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་གཏམ། རྒྱལ་ཚབ་ནས་
ལི་ཐང་གི་སྤྲུལ་སྐུ་རང་ལ་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་ཐུབ་ན་བོད་ལྗོངས་སེར་སྐྱ་ཡོངས་རྫོགས་བློ་ཁ་དེ་
གས་རྫོགས་རྒྱུར་ཕུགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་སྐོར་ལ་དགོངས་པ་མ་བཞེས་པར། ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་་རྒྱལ་
བའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་གསེར་བུམ་དཀྲུག་འདོན་བྱས་པར་ལི་ཐང་ཤོག་དྲུག་སྒྲོ་གདོང་ཚང་གི་ཆུང་སྲིད་

[679]
པ་ལྟར་བོད་ལྗོངས་སེར་སྐྱ་ཚང་མ་བློ་ཁ་རྫོགས་པ་བྱུང་བས་མ་ཚད། དངོས་གནས་གསེར་བུམ་
དཀྲུག་འདོན་མ་བྱས་ཀྱང། ལྟར་སྣང་དཀྲུག་པ་ལྟ་བུ་བསྟན་པས་མན་ཇུའི་ཨམ་བན་ཡང་བསམ་
པ་རྫོགས་པ་བྱུང་ཡོད་ཚོད་དང། དེར་བརྟེན་རྣམ་ཐར་ལའང་གསེར་བུམ་དཀྲུག་འདོན་གནང་བའི་
ལོ་རྒྱུས་ཙམ་བཀོད་གནང་མཛད་པ་ཡིན་ཚོད། དེ་འཕྲལ་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་ཀུན་གཟིགས་
པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མ་མཆོག་ནས་སྙེ་ཐང་བདེ་བ་ཅན་དུ་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་སྐྲ་གཙུག་
ཕུད་བཞེས་ཏེ། ངག་དབང་བློ་བཟང་འཇམ་དཔལ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ་ཞེས་
མཚན་གསོལ་མཛད་པ་དང། ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་བཞེས་ཀྱང་གནང། ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་ན་
གཞུང་གནས་ནས། ཞབས་པད་བཤད་སྒྲ་དོན་གྲུབ་དོན་གྲུབ་རྡོ་རྗེས་བསམ་ཡས་
གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང། བརྟེན་པ་བཅས་པའི་ཉམས་གསོ་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་བྱ་དགའ་
བདག་རྐྱེན་སྩལ་བ། མན་ཇུའི་་གོང་མ་ནས་ཀྱང་རྨ་བྱའི་སྒྲོ་མདོངས་དང། ཁང་པར་པན་
ཞེས་པའི་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་སྒོ་ཡིག་ཀྱང་འབྱོར། སྐབས་དེའི་དུས་མན་ཇུའི་ཨམ་བན་གྱི་ལས་
ཀའི་གཙོ་བོ་ནི། བོད་ནང་དཔོན་རིགས་དང། དགོན་པ་ཁག་ལ་གཟེངས་བསྟོད་ཞུ་རྒྱུ་དང། སྒོ་
ཡིག་ པན་  ཞེས་པ་འབུལ་རྒྱུ། བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་རྣམས་རྒྱ་ནག་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་ཙམ་
ལས་གཞན་ལས་ཀ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད་
ཆུ་རྟ་་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་སྔར་ལམ་ཆིབས་རགས་རྒྱས་པའི་ཐོག་
སྙེ་ཐང་བདེ་བ་ཅན་ནས་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་སྟོད་ལུང་སྒང་དུ་གསོལ་ཚ་དང། རྒྱལ་བདེ་ཚལ་དུ་
དགའ་གདོང་གནས་སྲུང་ཆེན་པོའི་ཕེབས་བསུ། ཤུན་གདོང་དཀར་ནས་ལྷ་སྡེའི་སེར་སྦྲེང་དང་
མི་སྡེའི་བྲོ་གཞས་སོགས་ཀྱིས་སྔོན་བསུས་ཏེ་སྤྱི་རིའི་ཟུར་དུ་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་

[680] ཚེས་་
ཉིན་ཆིབས་ཞབས་དང། སེར་སྦྲེང་བྲོ་གཞས་སོགས་ཉིན་སྔོན་མ་ལྟར་ཐོག་རིན་ཆེན་རྒྱན་
ཆ་བ་དང། ཆེན་པོར་འོས་པའི་སྐྱ་དར་རྡོ་བདར། ཆིབས་འཆང་སོགས་དང་བཅས་ཕེབས་ཏེ་
སྐྱིད་ཚལ་ཀླུ་སྡིང་དུ་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་དང། རྒྱ་སོག། བལ་འབྲུག་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་
མི་སྣ་ཁག་གི་ཕེབས་བསུ། རྒྱ་སྦྱོང་དམག་སྒར་ཁག་གི་རུ་བསྒྲིགས་དང་བཅས་གྲུ་འཛིན་གཉིས་
པའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོར་ཞབས་སོར་འཁོད། ཚེས་་ཉིན་ནས་བཟུངས་གསེར་ཁྲིར་
ཞབས་འཁོད་ཀྱི་ཉིན་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་རིང་གཞུང་གནས་དང། སྐུ་སྒེར་ཚེ་སྨོན་གླིང་བླ་བྲང། ས་
བཀྲས། བཀའ་བློན་བཞི། རྩེ་ཤོད་དྲུང་སྤྱི། གདན་ས་གསུམ། དབུས་གཙང་མཚོ་ཆེན་སོགས་
ནས་སྔར་ལམ་ཁྲི་འབུལ་གྱི་མཛད་སྒོ་གནང། དེ་སྐབས་ལྕགས་ལ། ས་ཐམ། སྡེ་དགེ། འབྲས་
ལྗོངས། ལ་དྭགས། གློ་བོ་འཛུམ་ལི། རྒྱལ་རོང་ཚ་ཁོ་དཔོན། འགོ་ལོག་དཔོན་ཚེ་བརྟན་དང་
ངག་དབང་བཅས་ཀྱི་ངོ་མ་ངོ་ཚབ་དང། ཉེ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནག་མན་ཇུ་་གོང་མའི་སྐུ་
ཚབ་ཆིན་ཕྲའི་ལུ་ཧོ་རྡཱ་རིང། ལྕང་སྐྱ་ཧོ་ཐོག་ཐུ། ལྷ་སྡོད་ཨམ་བན་འུན་དང། པའུ། འབྲུག་
སྡེ་སྲིད་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ངོ་མ། སྤ་སྤྲོ་དཔོན་སློབ། གོར་ཥ་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་ཚབ། ལྷ་སྡོད་
བལ་འགོ་ཧལ་ཧ་རྗེ་བཙུན་དམ་པའི་སྐུ་ཚབ་དར་ཧན་མཁན་པོ་ཇའི་སང། ཁར་ཁ་རྒྱལ་
ཁབ་བཞིའི་མི་སྣ། ཁལ་ཁ་དབང་ཆེན་ནོ་མི་ཧན་གྱི་མགྲོན་གཉེར། ཐོར་རྒོད་དཔོན་གྱི་སྐུ་ཚབ་
སོགས་ཀྱང་ཁྲི་སྐྱེས་ལེགས་འབུལ་ཞུ་བར་བཅར་ཡོད་པ་རེད་
ཆུ་ལུག་་ལོར་རྨ་ཁམས་དང། ས་ངན་བཟློས་པའི་ཞིབ་གཅོད་དུ་
བཀའ་བློན་བཤད་སྒྲ་དོན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་ངོ་ལས་ཕེབས། ཤིང་སྤྲེ་་ལོར་རྒྱལ་རོང་ལྷ་སྟེང་དགོན་
ཉམས་ཆག་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་གཞུང་གནས་ནས་ཉམས་གསོ་གསར་རྒྱག་དང་འབྲེལ་གཞི་གསུམ་གྱི་ཆོ་ག་
གསར་འཛུགས་དང། མཁན་པོར་སེར་སྨད་སློབ་ཟུར་འཇམ་དབྱངས་དམ་ཆོས་དང། རོགས་

[681]
བཀའ་ཁྱབ་དང། རྒྱལ་རོང་ཚ་ཁོ་དཔོན་དང། བྷ་ཐོ་དྷ་རོས་གཙོས་དཔོན་ཁག་རྣམས་ལ་ས་
མཚམས་སྲུང་ཞིང། བསྟན་དོན་ལར་རྒྱ་ཆེ་བསྐྱེད་དགོས་སྐོར་ཤོད་ནས་བཀའ་ཤོག་ཀྱང་སྩལ་
འདུག་ཤིང་བྱ་་ལོར་སྤོ་བོ་ཁུལ་ས་མི་ཞིབ་གཅོད་དུ་བཀའ་བློན་དགའ་བཞི་ངོ་ལས་
ཐོན་བསྐྱོད་དང། མེ་ཕག་་ལོར་འབྲུག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡང་སྲིད་ཆེ་འདོན་
དུ་ཁྲི་སྐྱེས་ལེགས་འབུལ་ཞུ་བར་རྩེ་དྲུང་ཐོགས་མེད་ཆོས་འབྱོར་འབྲུག་ཏུ་གཏོང་གནང་མཛད། སྟོད་
མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ཕྱོགས་དང། ཞང་ཞུང། གུ་གེ་ཁུལ་གྱི་ས་མི་ཞིབ་གཅོད་དུ་བཀའ་བློན་
བཤད་སྒྲ་དང། ལས་བྱར་མདའ་དཔོན་ཟུར་ཁང། སྣང་དཀར་སྲས། སྡིང་བྱ་བུ་བཅས་ཐོན་
ལོ་འདིར་གཞུང་ཞབས་ལྕོག་སྤེ་ཚེ་བརྟན་བཀྲ་ཤིས་དང། ཐའི་ཇི་མགོན་པོ་ཟློས་རྒྱར་བྱུང་རྗེས་ལྕོག་
སྤེ་བས་གཞུང་གི་བཀའ་ཁྲར་མ་རྩིས་པར་འབངས་གྱེན་ཟློག་གི་དཔུང་ཤེད་ཚོད་མེད་དང། རྒྱའི་
ཨམ་བན་ནས་ངན་རྒྱབ་བྱས་རྐྱེན་ལྕོག་སྤེ་ཕ་བུ་མཐར་སྐྲོད་ཀྱིས་ཉེས་ཆད་ཚབས་ཆེ་གནང། སྒེར་གྱི་ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་བསྡེབས་
དབུས་ཕྱོགས་རྫོང་གཞིས་ཁག་གི་གཞུང་སྒེར་ཆོས་བཅས་ལ་ས་ཞིང་དང་
རྗེས་འབྲེལ་རྐང་འགྲོ་ལག་འདོན་གི་ཁྲལ་རིགས་ཚང་མ་མོས་སྙོམ་ཞིབ་གཅོད་དོ་དམ་སྤྱི་ཁྱབ་བཀའ་
བློན་བཤད་སྒྲ་དོན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་དང། སྐུ་བཅར་མཆོད་དཔོན་མཁན་པོ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་
རྒྱལ། ལས་བྱ་རྩིས་དཔོན་ཕ་ལྷ་བ། སྐུ་སྒེར་མགྲོན་སྐལ་བཟང་ངག་དབང་བཅས་ནས་ས་
གནས་སོ་སོར་ངོ་འགྲོ་སྡོག་བསྐོར་དང་འབྲེལ་ས་གནས་སོ་སོའི་སྣེ་སྡོད་དང། གཙོ་དྲག། རྒན་
པོ༑ ས་བདག་བཅས་གཞིས་བྱེས་འཁུར་མཉམ་ལེན་ཐོག་ནས་ས་རབ་འབྲིང་མཐའ་གསུམ་ལ་
བསྐོར་ཏེ་སྒེར་ཆོས་འདོན་དང། གཞུང་རྒྱུགས་རྐང་དུ་བརྩིས་པའི་རྩིས་ཁང་ཕུན་ཚོགས་
བཀོད་པའི་རྩ་འཛིན་ལྕགས་སྟག་ཞིབ་གཞུང་ཞེས་པའི་དེབ་གཞི་གཏན་འབེབ་གསར་

[682] གནང། ལྕགས་ཡོས་་དང་ཆུ་འབྲུག་་གཉིས་སུ་མཚོ་སྔོན་ཕྱོགས་ཇུ་ནང་ཛ་སག་ཤོག་ནས། ཕྱི་འབྲོག་སྦྲ་ནག་པར་དགྲ་རྒྱག་ཚོད་མེད་བྱུང་བར་བརྟེན་ཞིབ་གཅོད་དུ་སྐུ་བཅར་
མཁན་ཆེ་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་ངོ་ལས་ཐོག་དགོས་པ་བྱུང་ཚེ་དཔུང་རོགས་སུ་ཚ་དམ་སྦུ་ཡན་ཛ་སག་
ཤོག་ཁོངས་ནས་དམག་གཏོང་དགོས་བཀའ་རྒྱ་སྩལ་བ་ལྟར་ས་གནས་ཐོག་བསྐྱོད་འཕྲོད་པ་བྱས་པར་
ཇུ་ནང་ཛ་སག་ཅན་ནས་བཀའ་བརྩི་ཁྲིམས་འཁུར་མེད་པས། ད་དུང་དཔུང་ཤེད་བྱས་པར་བརྟེན་དིམ་
ཆི་ཉེར་ལྔ་དང། རག་ཤུལ། ཡུལ་ཤུལ་ཕྱོགས་ནས་རྒྱབ་དཔུང་དགོས་རིགས་དང། འགོ་འཛིན་
མདའ་དཔོན་གསར་བྱུང་བ་དང། རུ་དཔོན་རམ་པ་བ་དབུས་དམག་བཅས་སྔོན་རྫོང་དང། རྒྱབ་དཔུང་དུ་
སྡེ་དགེ་ཁུལ་ནས་ཡུལ་དམག་བཅས་བསྐུལ་བའི་དམག་དོན་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་ཞབས་པད་ཐོན་པ་བ་དང་
ལས་བྱར་རྩིས་དཔོན་སྤོ་ཤོད་པ། ཕོགས་དཔོན་རྒྱ་མཚོ་བ། བཀའ་དྲུང་གསར་བྱུང་བ། རྩེ་མགྲོན་
བཀྲ་གཤོངས་ཐོགས་མེད་ཆོས་འབྱོར་བཅས་གཏོང་གནང་གིས་ཞབས་པད་ནག་ཆུར་ཕེབས་ཉིན་
མཚོ་སྔོན་ཇུ་ནང་པས་མགོ་བསྒུར་ཚུལ་མཐུན་ཞུས་ལུགས་རྟ་ཤད་འབྱོར་རྐྱེན་དཔོན་དམག་རྣམས་
ཕྱིར་ལོག་གནང། ཞིབ་གཅོད་པའི་གདོང་ཇུ་ནང་ཛ་སག་ངོ་མ་དང། སྲས། འགོ་འཁྲིད་གཞན་འགའ་ཤས་
བཅས་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཕྱག་འབུལ་སྐྱབས་ཞུར་འབྱོར། ཡིག་ཆ་ཕྱོགས་བསྡུས་
དེ་ནས་ལོ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྤོ་བོ་ཀཿ་གནམ་སྡེ་པས་གཞུང་སའི་ལོ་དུས་ཀྱི་
བཅའ་ཁྲལ་དུས་ཐོག་མ་ཕུལ་ཁར། བཀོད་རྒྱ་གནང་བར་ཡང་གོ་བ་རྣར་གཟོན་དང། ས་བཙན་ཕྲག་
འཁུར་བྱས་གཤིས། ཞབས་པད་བཤད་སྒྲ་དོན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་དཔུང་དམག་བཅས་སྤོ་ཁུལ་ཞིབ་གཅོད་དུ་
ཕེབས་ཏེ་ཞི་དྲག་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁྱབ་འདོམས་གནང་བ་ཀཿ་གནམ་སྡེ་པ་ཅན་དཔོན་སྡེ་ཚང་མས་སྔ་
འགྱོད་ཕྱིས་འདོམས་ཀྱིས་གཞུང་སའི་བཀའ་བརྩི་དང་ལེན་ཞུ་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་གཙང་མར་ཕུལ་འདུག་
ཀྱང། སླར་ཡང་མེ་བྱ་་ལོར་གོང་གི་བློས་བླངས་མཐའ་ཚིག་ལ་མི་གནས་པའི་ངན་བཤེད་

[683]
ཕེབས་ཏེ་བྱེད་གཏེ་མཐར་སྐྲོད་ཐོག། སླད་ཚུལ་མཐུན་ཞུ་གན་བླངས་ཏེ་འཁྲུན་གཅོད་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་ན་གནང་
ལྷ་ས་ཁུལ་རྡོ་རྗེ་འཚེར་མའི་ཡམས་ནད་བྱུང་རྐྱེན་ཆུ་སྦྲུལ་་ཤིང་རྟ་་
ལོ་འཁོར་གཉིས་རིང་རྟེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕི་འགྲུལ་མཚམས་གཅོད་མཛད་དེ་རྒྱུན་གྱི་དྲུང་བཞེས་དང། འཆར་
འཕར་མཛད་སྒོ་ཚང་མ་གཞུང་སྒོ་ཕུན་ཚོགས་འདུ་ལམ་དུ་ན་བཟའ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་གནང་ཡང། ་གོང་
ས་མཆོག་བསྙེན་རྫོགས་བཞེས་རྒྱུ་གལ་ཆེར་བརྟེན་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གདན་
ཞུས་ཀྱིས་ནོར་བུ་གླིང་ཁར་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་བག་གསེང་མཛད་དེ་བཞུགས་རྗེས་རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་
ནས་འཁྲུངས་རབ་ལྷ་ཁང་དུ་བསྙེན་རྫོགས་སྡོམ་བཞེས་གནང་བ་དང། དེ་བཞིན་ཁལ་ཁ་རྗེ་བཙུན་
དམ་པ་དང། ཐོར་རྒོད་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཟླ་བ་མང་པོའི་ལམ་ནས་ཆེད་མངགས་མཇལ་ཕྱག་ཏུ་ཕེབས་
གཤིས་རྫོང་རྒྱབ་ཀླུ་ཁང་དུ་བདུན་ཕྲག་གསུམ་རེ་བག་གསེང་མཛད་རྗེས་རྩེར་གཟིམ་ཆུང་དུ་དམིགས་
བསལ་མཇལ་ཁ་དང། ཆོས་འབྲེལ་གནང་བ་མ་ཟད། ཐོར་རྒོད་རྒྱལ་པོའི་ཞུ་མོས་ལྟར། ཐོར་རྒོད་ཡུལ་
དུ་དུས་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད་གསར་འཛུགས་བྱེད་པར་གྲྭ་ཚང་གྲྭ་རིགས་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་དང། སྨན་
སློབ་ལྕགས་རི་སྨན་པ་འཇམ་དབྱངས་སྐལ་བཟང་བཅས་ལ་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་དང། དད་རྟེན་
གནང་སྐྱེས་བཅས་གནང་སྟེ་ཆེད་བརྫོང་མཛད་
་སྐྱབས་མགོན་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་རྒྱུན་དུ་སྐུ་གཟུགས་གཅོང་ཁར། བར་
སྐབས་མཚོ་སྔོན། ཁམས་ཕྱོགས། སྤོ་བོའི་ཕྱོགས་བཅས་པར་སྡེ་གཟར་སྔ་ཕྱིར་དཔོན་དམག་མང་པོ་
འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་དགོས་བྱུང་བས་གཞུང་གྲོན་དང་མི་སེར་ལ་བརྡབ་གསིགས་ཆེ་བ་དང། ལྷག་པར་
གཞུང་གི་ཞབས་འབྲིན་རྣམས་ནས་ཀྱང་ཞབས་འདེགས་དགོངས་མཐུན་རང་ཞིག་ཞུ་གི་ཨེ་ཡོད་སྙམ་
རྣམ་ཐར་ནང། བསྟན་ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་བ། པ་ཡུན་དུ་གནས་པ་དང། འགྲོ་བ་རྣམས་བདེ་བ་དང། སྐྱིད་པའི་དཔལ་ལ་སྤྱོད་

[684] དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལེགས་ཚོགས་རྣམས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ཞིག་བྱུང་
ན་དགོངས་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང། མཛད་པ་རྩལ་དུ་བཏོན་པ་མཛད་ནའང། སྙིགས་མའི་རང་
མདངས་འགོག་པར་མི་ནུས་པས། སེར་སྐྱ་ཕལ་མོ་ཆེ་མཐའ་དག་མི་དགེ་བའི་ལམ་ལ་ངམ་ངམ་ཤུགས་
ཀྱིས་འཇུག་ཅིང། དང་དུ་ལེན་པ་དང། དགེ་བའི་བྱ་བ་རྣམས་རྩ་ལྟར་དོར་བ་སོགས་བླངས་དོར་གོ་ལོག་ཤ་
སྟག་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང། རྒྱུ་དེ་ལྟར་བསགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་མི་འདོད་པ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་
འཐུད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྤུངས་པ་ལྟར་བྱུང་སྟེ་བདེ་སྐྱིད་ནམ་ལངས་ཀྱི་སྐར་མ་བཞིན་ཇི་ཉུང་ཇེ་ཡལ་དུ་འགྲོ་བ་
དང། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་བའི་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་ལེགས་ཚོགས་རྣམས་ལྟག་ཆུ་ཆད་པའི་རྫིང་ལྟར་ཇེ་དམའ་ཇེ་
དམར་གྱུར་པ་སོགས་ཀྱིས་ཐུགས་ཡིད་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འོག་ཏུ་རིམ་པས་བརྗོད་འགྱུར་རྣམས་ཀྱིས་
ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རིང་མིན་སྐུ་ཚེ་མཐའ་མའི་མཛད་པ་སྟོན་པར་བཞེད་
དོ་ཞེས་གསུངས་འདུག་པ་དང། འོག་ཏུ་ཟུར་ཙམ་གསལ་བ་འདི་ནི་འདི་ལྟར། མེ་བྱ་་ཟླ་བ་བདུན་
པ་སྔོན་མའི་ཚེས་་ནས་སྐུ་ཁམས་ཅུང་ཟད་མི་བདེ་བའི་ཚུལ་བཞེས་ཤིང། དངོས་སུ་སྙུན་ཟུག་ཆེར་
མེད་ཀྱང། གསོལ་ཟས་གསོལ་འདོད་མེད་པ་དང། ཞབས་ཆགས་གནང་བའི་ཚེག་ཞལ་དབུགས་ཅུང་ཟད་
འཚང་ཉམས་བྱུང་སྟབས་དེ་འཕྲལ་བླ་སྨན་རྣམས་ནས་ཕྱག་རྩ་ཞུས་ཏེ་གསོལ་སྨན་ཕུལ་ཡང་དྭངས་བསྐྱེད་
མ་བཞེས་ཤིང། གཞུང་གནས་ནས་ཀྱང་བླ་ལྷར་བརྟག་ལུང་ཞུས་ཏེ་ཞབས་རིམ་རྒྱ་ཆེ་སྨིན་སྒྲུབ་དང། བླ་
སྨན་མཁན་པོ་འབྲུག་གྲགས་སོགས་སྔོན་ཡོད་ཐོག། གཞུང་གི་སྨན་སྦྱིན་པ་དང་བསྟན་གླིང་ཨེམ་ཆི་དཔལ་
རྒལ། གཡུ་ཐོག་ཨེམ་ཆི་སོགས་འདེམས་སྒྲུག་གིས་ཕྱག་རྩ་དང། སྐུ་ཆབ་ལ་ཞིབ་འཇུག་གོ་བསྡུར་ཐོག་
གསོལ་སྨན་ཕུལ། སླར་ཡང་གཞུང་གནས་ནས་ཞབས་བརྟན་རྒྱ་ཆེ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་དང། སྐུ་ཚེ་ཞབས་
པད་བརྟན་དགོས་ཚུལ་སྐུ་བཅར་རྣམས་ནས་གསོལ་འདེབས་གནང་བར། བཀའ་ལན་ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་བ་ལན་དུ། ཞབས་བརྟན་
རྒྱ་ཆེ་སྒྲུབ་ཀྱང། རྣམ་དཀར་ཡིན་འདུག་པས་རྒྱུ་སོང་གི་འབྲས་བུ་ཡོང་རུང། ཞབས་བརྟན་གཡོར་སྒྲུབ་

[685] སྔ་སོར་ངོས་ནས་རྣམ་སྲས་གན་
མཛོད་དུ་ལྕགས་སྟག་ཞིབ་དངུལ་དང་འབྲེལ་བའི་དངུལ་འབོར་ཕོན་ཚུགས་ཙམ་ཞིག་བྱུང་ན་སྙམ་པས་ལོ་སྔ་
ཕྱིར་ཧལ་ཧ་དང། ཐོར་རྒོད་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ནས་འབུལ་དངུལ་གཡོར་ཆེ་བྱུང་བ་ཚང་མ་རྣམ་གན་དུ་བཅུག་
ནས་རེ་ཞིག་བདེ་སྤྱོད་མི་དགོས་པའི་རྩིས་བྱས་པ་ཡིན་ཀྱང། སྤོ་བོར་དམག་གི་ཟིང་ཆ་དེ་དང། ངོས་གཟུགས་
གཞི་མི་བདེ་བའི་སྐུ་རིམ་བཅས་ལ་ཕལ་ཆེར་དག་སོང། འདིས་མཚོན་གཞུང་གི་བསྟན་སྲིད་ལར་རྒྱ་དང་
བོད་ཁམས་སྦྱིའི་བདེ་ཐབས་སོགས་ལ་ཕན་པ་གང་ཆི་ཞིག་བྱུང་ན་སྙམ་རུང། ཡར་སྐྱེད་མི་འདུག་པས་གང་
བྱས་ཀྱང་བྱས་པ་རྗེས་མེད་ཅིག་རང་ཡིན་པ་འདྲ་ཞེས་ཕེབས་པ། དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་བློན། སྐུ་བཅར་
ཚང་མས་ལྷ་དགོང་དྭང་སྤའི་གསོལ་འདེབས་ཇི་ལྟར་ཞུས་ཀྱང། བཞད་མོ་དང་བཅས་དེ་རང་རེད་
གསུངས་པ་ཙམ་ལས་ཞལ་བཞེས་མ་གནང་བ་བཅས། དགུང་གྲངས་་ཕེབས་པ་མེ་བྱ་ཟླ་་ཚེས་་ཉིན་
གཟིམ་ཆུང་ཕུན་ཚོགས་འདོད་འཁྱིལ་དུ་ཁྲིའུ་ཤིན་གི་ཁར་བྱམས་པའི་བཞུགས་སྟངས་ཀྱིས་བཞུགས་ཏེ། བཞད་མོའི་
རྣམ་པ་བཅས་མཛད་བཞིན་པའི་ངང་མཛད་པའི་མཐའ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་བ་ནོ།།
དེ་འཕྲལ་སྲིད་སྐྱོང་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་དང། བཀའ་ཤག། སྐུ་བཅར་སྤྱི་མཁན་
བཅས་ལྷན་རྒྱས་ཐོག། སྐུ་འཕྲེང་རིམ་པའི་མཛད་རྣམ་ལྟར་ཐུགས་དགོངས་ཟབ་མོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཆོད་
སྤྲིན་རྒྱ་ཆེ་སྤྲོ་འབུལ་དང། ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་མྱུར་དུ་བྱོན་པའི་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་འགྲེམས་སྤེལ། གསེར་
གདུང་རིན་པོ་ཆེ་གསར་བཞེངས་ཞུ་རྒྱུའི་དོ་དམ་ངོ་ལས་སོགས་བསྐོ་གཞག་མཛད་དེ་རིང་པོར་མ་སོང་བར་ལས་
གྲྭ་ཁག་ཚུགས་ཤིང། རྒྱ་ནག་དང། བལ་ཡུལ། འབྲུག་ཡུལ་སོགས་ཉེ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་དགོངས་རྫོགས་
མཆོད་འབུལ་ཞུ་མིའི་སྐུ་ཚབ་ཁག་ཀྱང་རིམ་འབྱོར་བྱུང་འདུག་པ་བཅས་གླེགས་བམ་དང་པོ་རེ་ཞིག་
རྫོགས་སོ།། །།



