
[001A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་དམར་ཁྲིད་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་ཉམས་ལེན་འཁྱེར་བདེ་བླ་མའི་གསུང་རྒྱུན་བཞུགས་སོ།།

[001B] །སྟོན་པ་མཆོག་དང་དབྱེར་མེད་རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ་།རྒྱལ་ཀུན་བདག་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཞབས། །འཇམ་མགོན་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་པཎ་ཆེན་སྦྱིན་པའི་
ཞབས། །བློ་བཟང་ཟབ་རྒྱས་ཆོས་འཛིན་དཔལ་ལྡན་རྣམས་ལ་འདུད་།འཁྲུལ་བྲལ་བརྒྱུད་ལྡན་ཉུང་བསྡུས་ཉམས་ཁྲིད་དུ། །ལེན་བདེ་འདིས་ཀྱང་ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀུན་ལ། །ངེས་པ་སྟེར་
ཕྱིར་ཚུལ་འདིར་འབད་པ་དག་དོན་ཆུང་མ་ཡིན་དེ་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྤྲོ། །དེ་ལ་འདིར་ཆེ་བ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་དམར་ཁྲིད་བརྒྱུད་ལྡན་དམ་པའི་ཞལ་ལུང་བཞིན་དུ་
ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ། སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི། རྗེས་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་སྔོན་འགྲོ་སྐྱབས་སེམས་དང། དངོས་གཞི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་

[002A]༄༅། །ནི༑ བསྔགས་འོས་བསྔགས་བསྟོད་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལས་འགྲོ་བ་དག་མ་དྲངས་རྒུད་པ་དེ་གང་མཆིས། །གང་དང་འཇིག་རྟེན་མ་སྤྲད་པའི། །ཕུན་ཚོགས་དེ་ཡང་གང་
ཞིག་མཆིས། །ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ལས་མ་བྱུང་བར་སྲིད་ཞིའི་རྒུད་པ་ལས་གྲོལ་བ་དང། ཕན་བདེ་མྱོང་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་དེ་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་
འགོག་ལམ་ལས་བྱུང། འགོག་ལམ་དེ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལས་བྱུང། ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་གྲོགས་དགེ་འདུན་ལ་རག་ལས་དེས་ན་བདག་གིས་དུས་དེང་ནས་བྱང་
ཆུབ་མ་ཐོབ་བར་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མགོན་སྐྱབས་སུ་འཁུར་སྙམ་དུ་དད་པ་ལྷང་ལྷང་པ་ཞིག་སྔོན་དུ་བཏང་ལ། སྐྱབས་མགོན་དེ་རྣམས་བདག་གི་མགོན་སྐྱབས་སུ་མངོན་སུམ་དུ་

[002B]མཐུས། གང་ཞིག་མོས་པ་གཙོར་བྱེད་པ། །དེ་ཡི་མདུན་ན་ཐུབ་བ་བཞུགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྐྱབས་གནས་དེ་དག་ལ་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངའ་
བས༑ བྱ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བ་ལྟར་བྱོན་ནས་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་བཞུགས་པར་གསལ་གདབ། དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་མཁན་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ན། རང་ཉིད་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་གཏིང་མཐའ་མེད་པའི་
འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདིར་ཆུད་ནས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མནར་ཚུལ་ལ་དགྲ་མི་ཤ་བོས་རང་དེ་ལྟར་གསོད་དུ་ཆ་བ་ཙམ་གྱི་འཇིགས་སྐྲག་དང། འཇིགས་པ་དེ་ལས་སྐྱོབ་བའི་ནུས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཡོད་
པར་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་དང། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་འདོད་དང། སྐྱིད་སྡུག་ལེགས་ཉེས་ཅི་བྱུང་ཡང་ཁྱེད་ཤེས་ཀྱི་བློ་ལིངས་བསྐྱུར་དང། རང་གཅིག་བུར་མ་ཟད་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་
ང་ལས་གྲོལ་ན་ཅི་མ་རུང། རང་ལ་ནུས་པ་མེད་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་ལ་རྒྱབ་བརྟེན་བཅོལ་ན་ཡོང་ངེས་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། ངག་ནས་བདག་དང་འགྲོ་བ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་
ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །འཕགས་
[003A]༄༅། །པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་ཕྲེང་པ་ལྟ་བུར་བརྩིས་ཏེ། ཉུང་མཐའ་ཉེར་གཅིག་ནས་མང་མཐའ་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ཐུན་ཆེ་ཆུང་འཚམ་པ་ཡིན་གསུང་མཇུག་ཏུ་གསོལ་པ་འདེབས་
པ་ནི༑ བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་རྒྱུད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་མྱུར་དུ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་
བརླབ་ཏུ་གསོལ། ཞེས་ལན་བདུན་ནམ་ཉེར་གཅིག་སོགས་བརྗོད་པས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་དམིགས་སྐོར་རྣམས་མྱུར་དུ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་གསུང། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བགྱིའོ་།ཞེས་པའི་དོན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཚིག་ཏུ་ལན་གསུམ་མམ་བདུན་གང་རུང་བརྗོད་པས། འོག་ནས་འབྱུང་
བའི་ཉམས་ལེན་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་ཡོད་གསུང། གཉིས་པ་དངོས་གཞི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ལ། བསྟེན་བྱ་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད། སྟེན་བྱེད་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པའི་
ཚུལ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བཤེས་གཉེན་དུལ་བ་ཞི་བ་ཉེར་ཞིག་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་བརྩོན་བཅས་ལུང་གིས་ཕྱུག་།དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ལ་སྨྲ་མཁས་ལྡན། །བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱོ་བ་སྤངས་ལ་བརྟེན། །

[003B]ཞི་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། མང་དུ་ཐོས་པ་ལུང་གི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕྱུག་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་པ། སློབ་མ་ལས་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ། ལུང་དོན་གདུལ་བྱའི་རྣ་བར་སྐྱེལ་བ་
ལ་སྨྲ་མཁས་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ། གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ། ཡང་ཡང་འཆད་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་སྟེ། བཤེས་གཉེན་མཚན་ཉིད་བཅུ་ལྡན་ཞིག་གམ། ཡང་ན་བསླབ་པ་གསུམ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་
ཡང་ཆོག་གོ་གཉིས་པ་ནི། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། གཟུར་གནས་བློ་ལྡན་དོན་གཉེར་བ། །ཉན་པོ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་བྲལ་བའི་གཟུར་གནས། རིགས་མི་རིགས་འབྱེད་པའི་བློ་གྲོས་ཅན་ཆོས་ལ་དོན་གཉེར་ཆེ་བ་
ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པ། ཡིད་ལེགས་པར་གཏོད་པ་སྟེ་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དགོས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་དང་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་གང་ཐུབ་ལ་རང་ཡང་འབད་པ་གནད་ཆེ། གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ལ་བསམ་པ་
དང༑ སྦྱོར་བས་བསྟེན་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཡོན་ཏན་དྲན་ཏེ་དད་པ་སྦྱང་བ་དང། བཀའ་དྲིན་དྲན་ཏེ་གུས་པར་བྱ་བ་གཉིས་དང་པོ་ནི། དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལས། དད་པ་སྔོན་འགྲོ་མ་ལྟར་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྲུང་ཞིང་
འཕེལ་པར་བྱེད། །ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། སྤྱིར་དད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་དང་གཞི་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱུད་ལས། སློབ་དཔོན་ལ་སློབ་མས་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་

[004A]༄༅། །ལྡན་འདས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པས། བླ་མ་ལ་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་གྱི་དད་པ་ཞིག་དགོས་ནའང། དོན་དམ་སྙེ་མ་ལས། རྩོད་ལྡན་དབང་གིས་བླ་མ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་འདྲེས། །ཞེས་
འོ་སྐོལ་ལས་སྣང་མ་དག་པས། བླ་མ་སྐྱོན་ཡོན་འདྲེས་མར་མཐོང་འོང་བས། ཐོག་མར་སྐྱོན་རྟོག་གི་བློ་འགོག་དགོས། དེ་ཡང། དཔེར་ན་སྨན་པ་མཁས་པས་སྨན་ནུས་པ་ཅན་བཏང་པའི་ཚེ། ནད་བག་ལ་ཞ་བ་རྣམས་ཀྱང་བསླང་སྟེ། ཟུག་ཅུང་ཟད་
བསྐྱེད་ནས་ཞི་འགྲོ་བ་ལྟར་ཐོག་མར་སྐྱོན་སྣང་གི་བློ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་གྱུར་དུ་སྐྱེར་བཅུག་ནས་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚུལ་ནི། རང་ལ་ཆོས་འབྲེལ་ཡོད་ཚད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་གསལ་བཏབ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐུའི་དབྱིབས། གསུང་གི་
གདངས། ཐུགས་དཀྱེལ་ཆེ་ཆུང། མདོར་ན་འབྱོན་བཞུད། ན་བཟའ་བཞེས་ཚུལ་སོགས་མཛད་པ་ཕྲ་མོ་མཐའ་དག་དང། ཁྱད་པར་དུ་རང་ལ་སྐྱོན་ལྟར་དུ་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་ཡང་ཡང་གསལ་བཏབ་སྟེ་རང་བབས་སུ་འཆར་དུ་
བཅུག་ལ་ད་ལྟ་མཛད་བཞིན་པ་ལྟ་བུ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསམ། དེ་ནས་འདི་ལྟར་དུ་སྣང་བ་འདི་བླ་མ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་ནས་སྣང་བ་ཡིན་ནམ་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་གང་ཡིན་སྙམ་པའི་ཚེ། བླ་མ་དམ་པ་འདི་ལ་སྐྱོན་འདི་ལྟ་བུ་ག་ལ་མངའ། རང་ཉིད་ལས་དང་
ཉོན་མོངས་པས་ཧ་ཅང་སྤགས་ཆེས་བས་མེད་པ་ཞིན་དུ་སྣང་བར་འདུག་གངས་རི་སྔོན་པོར་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ལ་ཤིན་ཏུ་དཀར་པའི་གངས་རི་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དང། མཁྲིས་ནད་ཅན་ལ་དུང་སེར་པོར་སྣང་བ་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་ག་ལ་ཡོད། རྣམ་པ་

[004B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་འདུལ་མ་ནུས་པ་ལ། རང་རེ་དུག་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་སོང་བ་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས་མཛད་པ་དེ་འདྲ་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་མཛད་པ་མིན་པའི་ངེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་ཡང་ཡང་བསམ་
གཞན་ཡང་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང། ལྷས་སྦྱིན། ལེགས་སྐར། མུ་སྟེག་སྟོན་པ་དྲུག་སོགས་ཀྱིས་སྐྱོན་དང་ཉེས་པའི་གོང་བུར་མཐོང་བ་དང། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཁྱི་མོར་མཐོང་བ་དང། སངས་
རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་ཁྱིམ་བཙུན་རྒད་པོ་ཆོས་གོས་ཀྱིས་ཐོད་བྱས་ནས་རྨོ་རྨོད་ཅིང་རོལ་ནང་གི་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཆུ་ནང་དུ་འཚོད་པ། ནཱ་རོ་བས་ཏཻ་ལོ་བ་ཉ་གསོན་བསྲེག་བྱེད་པ། དགེ་ཚུལ་ཚེམ་བུབས་
རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་མཛེ་མོར་མཐོང་བ་སོགས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་ལའང་འཁྲུལ་སྣང་དེ་འདྲ་བྱུང་ན། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཏིང་དུ་ལྷུང་བ་བདག་ལ་སྣང་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་སྙམ་དུ་བསམ་པས། སྔར་སྐྱོན་རྟོག་
གི་བློ་ནག་ཡོ་རེ་བ་དེ་མུན་ཁུང་དུ་ཉི་ཟེར་ཞུགས་པ་བཞིན་གསལ་སིང་དེ་བ་འབྱུང་གསུང། དེར་མ་ཟད་བདག་གི་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་འདི་ལ་མཁས་པ་དང་བཙུན་པ་དང་བཟང་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་ཅེས་ཐ་ན་ཀློག་བཟང་བ་དང། ཞེན་
ཆགས་ཆུང་བ་ཚུན་ཆད་ཀྱང་གསལ་བཏབ་ལ། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་འདྲ་འདུག། ཨང་སྙམ་དུ་ཡང་ཡང་བསམ་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་པ་ནི། རང་ལ་འདི་ཕྱིའི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པས་གནང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་གསུང། གཉིས་

[005A]༄༅། །པ་བཀའ་དྲིན་དྲན་ཏེ་གུས་པར་བྱ་བ་ནི། ད་ལྟ་ཕྱོགས་བཅུ་པོ་རེ་རེ་ནའང་སྐྱོན་ཀུན་དང་བྲལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་ཡོད་མོད། རང་ཉིད་ལས་དང་
སྐལ་བ་དམན་པས་སངས་རྒྱས་དེ་དག་དངོས་སུ་མཇལ་བ་དང། གསུང་གི་བདུད་རྩི་མྱང་བའི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་ལ། བདག་གི་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་འདི་ནི། དམུ་རྒོད་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རང་གཟུགས་ཐ་མལ་
བའི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པས། སྐྱོན་ཟད་ཅིང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་མ་མཆིས་ཀྱང་རང་ངོས་ནས་སངས་རྒྱས་ལས་ཀྱང་ལྷག་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཆོས་སྐུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངང་
ནས་ལོངས་སྐུའི་རྣམ་པར་བསྟན་ནས་བྱང་འཕགས་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་སྤྲུལ་སྐུའི་རྣམ་པར་བསྟན་ནས་ཉན་རང་དང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལས་དག་ཡན་ཆད་ཀྱི་དོན་མཛད་ནས་སེམས་ཅན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་སྨིན་གྲོལ་གྱི་
ལམ་ལ་བཀོད་ཟིན་མོད། སངས་རྒྱས་དེ་དག་ལ་ཉེ་རིང་ཡོད་ནས་རང་རེ་རྣམས་ཡལ་བར་དོར་བ་མ་ཡིན་ཡང། བྲག་ཕུག་ཁ་བྱང་བསྟན་ལ་ཉི་མ་མི་འཆར་པ་བཞིན། རང་རེ་རྣམས་ལས་དང་སྐལ་བ་དམན་པས་རྒྱལ་བ་དེ་རྣམས་དངོས་སུ་མཇལ་བ་དང་
གསུང་གི་བདུད་རྩི་མྱོང་བ་མ་བྱུང་བས་སྔོན་ནས་མཐའ་མེད་ཀྱི་འཁོར་བ་འདིར་འཁོར་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པ་འདིར་ཟད། ད་རེས་ཡང་བླ་མ་དམ་པ་འདི་དང་མ་མཇལ་ན། དཀོན་མཆོག་གི་སྒྲ་ཙམ་ཡང་མི་ཐོས་བའི་འཁོར་བར་གཏན་འཁྱམས་

[005B] བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྒོར་བཅུག་ནས། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ནི་ཇི་སྙེད་ཅིག་བསྟན་ཅིང་ཐོས། ད་རང་རེས་ཉམས་སུ་ལེན་ནུས་ན་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། སངས་རྒྱས་དངོས་
དང་མཇལ་ཡང་དེ་ལས་ལྷག་པའི་བྱེད་རྒྱུ་མེད། ཚེ་འདིར་ཟས་ནོར་ཕྲན་བུ་སྦྱིན་པ་དང། འཇིགས་པ་ཕྲན་བུ་ལས་སྐྱོབ་པ་ལ་ཡང་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་བྱེད་ན། འཁོར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ཞིང་རྒྱུན་རིང་བ་སེལ་བ་དང། གཏན་གྱི་བདེ་བ་བླ་མེད་སྙེད་པའི་
བཀའ་དྲིན་འདི་ནི་སྟོང་གསུམ་གསེར་གྱིས་བཀང་ཡང་གཞལ་བར་ག་ལ་ནུས། རང་ལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་བླ་མ་དམ་པ་འདི་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྙམ་དུ་དད་གུས་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་བསམ་ལ། ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་གཡོ་བ་
དང་མིག་ནས་མཆི་མ་འཁྲུག་བམ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ་གསུང་སྔོ་བར་འདོད་ན། ཆོས་བཅུ་པ་དང་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་གདངས་སྙན་པོས་བརྗོད་ལ་གསལ་འདེབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བྱ་གསུང། གཉིས་པ་སྦྱོར་བས་བསྟེན་ཚུལ་ནི་
བླ་མ་ལྔ་བཅུ་བ་ལས། འདིར་མང་སྨོས་པ་ཅི་ཞིག་དགོས། །བླ་མ་དགྱེས་བྱེད་གང་ཡིན་བྱ། །མི་མཉེས་བྱེད་ཀུན་སྤང་བ་ནི། །དེ་དང་དེ་ལ་འབད་དེ་བརྟག་ཅེས་བླ་མ་དེ་མཉེས་པ་རྣམས་བསྒྲུབ་ཅིང། མི་མཉེས་པ་རྣམས་སྤོང་བ་ཞིག་ཡིན་པས། སྔོན་བདག་ཅག་
གི་སྟོན་པས་ཀྱང་སློབ་ལམ་དུ་ཆོས་ཚིགས་བཅད་རེ་རེའི་དོན་དུ་སྐུ་ལུས་ལ་མར་མེ་སྟོང་བཙུགས་པ། ལྕགས་གཟེར་སྟོང་བཏབ་པ། བུ་དང་བཙུན་མོ་སོགས་ཡོད་དགུ་ཕུལ་བ་དང། བྱང་སེམས་རྟག་ཏུ་དུས་ཆོས་འཕགས། ནོར་བཟང་གིས་བླ་མ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་

[006A]༄༅། །བསྟེན་པ། ནཱ་རོས་ཏཻ་ལོ། ཇོ་བོས་བླ་མ་གསེར་གླིང་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞུ་བའི་དོན་དུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་དཀའ་བ་སྤྱད་པ། འབྲོམ་གྱིས་ཇོ་བོ། བསེས་འབྲོག་མི། མི་ལས་མར་བ་བསྟེན་པ་སོགས་དམ་པ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་
ལ་ཆོས་ཕྱིར་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བཞིན། བདག་གིས་ཀྱང་ནུས་པ་རྣམས་ལག་ཏུ་ལེན་ལ། མི་ནུས་བ་རྣམས་ཀྱང་སྨོན་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེ་བ་རྗེས་མཚུན་ཆད་དུ་ནུས་པ་
ཞིག་བྱེད་དགོས་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། བླ་མ་དེ་ཟང་ཟིང་གི་དངོས་པོ་ལ་གཟིགས་པ་མིན་ནའང་ལྟོས་བ་ལྟར་མཛད་པ་ནི། གདུལ་བྱ་ཚོགས་རྫོགས་པའི་ཆེད་ཡིན་པས། དེ་བྱིན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་།རྟག་ཏུ་ཕུལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དེ་ཕུལ་བསོད་
ནམས་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། །ཚོགས་ལས་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཏུ་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་པས། རང་ཚོགས་རྫོགས་པའི་སླད་དུ་གཅེས་ནོར་ཡོད་དགུ་མཐའ་དག་འབུལ་ཞིང། ཅི་གསུང་བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབ་པ་དང། ཡེ་ནས་མི་ནུས་བའམ་མི་རུང་བ་ཞིག་འདུག་
ན༑ རིགས་པ་ཡིས་ནི་མི་ནུས་ན། །མི་ནུས་དེ་ལ་ཚིག་གིས་སྦྱང་།ཞེས་བཤད་སྦྱང་ལེགས་པར་བྱེད་དགོས་ལ། ཅི་མི་སྙམ་པར་འཇོག་པ་ཡེ་མི་རུང། མཆོད་པའི་གཙོ་བོ་ནི། སྐྱེས་རབས་ལས། ཕན་པའི་ལན་དུ་མཆོད་པ་བྱ་བ་ནི། །བསྒོ་བའི་
ཚིག་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས། བླ་མས་རང་ལ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་བཤད་པའི་ཁྲུས་སྐུ་མཉེ་དྲིལ་ཕྱི་རྣམས་དངོས་སུ་འབྱོར་ན་རབ། ཡུལ་

[006B] རང་གི་རྒྱུན་གྱི་ཉམས་ལེན་མདོར་བསྡུས་སྐྱོང་ཚུལ་ནི། གནས་ཁང་བྱི་དོར་བྱས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་ལེགས་པར་བཀྲམ། མཆོད་པ་རྣམས་གཡོ་མེད་ཅིང་བཀོད་པ་མཛེས་པར་བཤམས། སྟན་བདེ་བ་ལ་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་
བསྡད་དེ། དགེ་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ངང་ནས། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱུད་དང་འདྲེས་ངེས་བྱ། དེ་ནས་ཚོགས་ཞིང་སྤྱན་འདྲེན་གནས་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྨན་བླའི་མདོ་ཆོག་ལྟར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བདེན་པ་དང། སངས་རྒྱས་
དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱིན་རླབས་དང། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་ཤིང་ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་བདེན་པ་དང། བདག་གི་དད་མོས་ཀྱི་མཐུ་ལས་ས་གཞི་ཁྲི་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་པའི་
ཞིང་བདེ་བ་ཅན་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིག་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ས་གཞི་དག་།ཅེས་སོགས་བརྗོད་ཅིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ས་གཞི་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གསེར་གྱི་མིག་མང་རིས་སུ་བྲིས་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། གསལ་ལ་དྭངས་ཤིང་
མནན་ན་ནེ་མ་པ། བཏེགས་ན་སྤར་བར་བྱེད་པའི་མཐའ་གྲུ་ཡངས་པའི་དབུས་སུ། སེང་གེས་བཏེགས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་རྩ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མའི་གྲངས་དང་མཉམ་པ། རྒྱབ་མདུན་མཐོད་མའི་རྣམ་བས་མཆོག་རྟེན་གྱི་བང་རིམ་གྱི་དབྱིབས་ལྟ་བུ་བཀོད་པས་
མཛེས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བར་གསལ་གདབ། རྣམ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང། །ཐུགས་རྗེས་ཚད་མེད་འགྲོ་ལ་ཕྱོགས་བཅུར་གཟིགས། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་འཕྲིན་ལས་རྒྱས་མཛད་པའི། །དུས་གསུམ་བླ་མ་འཁོར་བཅས་གནས་འདིར་
[007A]༄༅། །གཤེགས། །ཞེས་དང། མ་ལུས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མགོན་གྱུར་ཅིང། །ཞེས་སོགས་ཤློཀ་གསུམ་གྱིས་སྤྱན་དྲངས་པས། ཆོས་འདི་སྟོན་པའི་དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྟོན་པ་མཉམ་མེད་
ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་ལ་རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་བརྒྱུད་དང། ཟབ་མོ་ལྟ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བ། དེའི་མཐར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སློབ་པ་དང། མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་སྤྲིན་གྱི་ཕུང་པོ་འཁྲིགས་པ་ལྟ་བུས་བསྐོར་ཏེ། མ་ག་དྷ་བཟང་མོའི་གཏམ་
རྒྱུད་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན་བྱོན་པར་མོས། ཁྲུས་ཀྱི་ཁང་པ་ཤིན་ཏུ་དྲི་ཞིམ་པ། །སོགས་ཀྱིས་ཁྲུས་ཁང་བསྐྱེད། རང་ལུས་མང་པོར་སྤྲུལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་བལྟམས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །ཞེས་སོགས་དང། རྒྱལ་བའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ཉོན་མོངས་མི་
མངའ་ཡང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཁྲུས་གསོལ། དེ་དག་སྐུ་ལ་སོགས་ཀྱིས་སྐུ་དབྱི། སྟོང་གསུམ་ཀུན་ཏུ་དྲི་ངད་ལྡང་བ་ཡི། །སོགས་ཀྱིས་དྲི་བཟང་བྱུགས། སྲབ་འཇམ་ཡང་པ་སོགས་ཀྱིས་ན་བཟའ་ཕུལ། བདག་དང་འགྲོ་ལ་སོགས་ཀྱིས་
ཚོགས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བརྟན་པར་བཞུགས་སུ་གསོལ། དེ་ནས་བསགས་སྦྱང་གི་གནད་བསྡུས་པ་ཡན་ལག་བདུན་པའི་ཐོག་མར་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་འདྲེན་པ་མཉམ་མེད་སོགས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་བརྒྱུད་དང། ཟབ་མོ་ལྟ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་
གསོལ་འདེབས་ཕྱག་འཚལ་དུ་བསྒྱུར་བ་དང། ཇི་སྙེད་སུ་དག་སོགས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ། མཆོད་པའི་ཐོག་མར་མཎྜལ་སོ་བདུན་མ་དང་གྲངས་མང་ཁྱད་བདུན་མ་གང་མང་འབུལ་ཚུལ་སོགས་ཕྱག་ལེན་ལྟར་དང། མཆོད་ཡོན་ཕལ་ཆེར་མཆོད་

[007B] །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆུ་གཉིས་ཉེར་སྤྱོད་རོལ་མོ་དང། གཞན་ཡང་ཚིགས་བཅད་ཅི་རིགས་པས་འདོད་ཡོན་ལྔ། རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན་སོགས་འབུལ། མེ་ཏོག་དམ་པ་ཕྲེང་བ་དམ་པ་དང་།སོགས་ཀྱིས་བླ་ན་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཆོད་པ་རྣམས་
འབུལ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དབང་གིས་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤགས་པ་དང། ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་སོགས་ཀྱིས་རང་གཞན་གྱི་དགེ་བ་ལ་དགའ་བས་གང་ཟག་ལྔའི་དགེ་རྩལ་དགའ་བ་བསྒོམ་པའི་ཡི་རང་དང། གང་དག་ཕྱོགས་བཅུའི་
སོགས་ཀྱིས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བར་བསྐུལ་བ་དང། མྱ་ངན་འདའ་སྟོན་གང་བཞེད་དེ་དག་ལ། །སོགས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་གདབ་པ་སྟེ། ཚིགས་བཅད་འདི་གཉིས་ཀྱིས་བསྐུལ་ལ། ཚོགས་ཞིང་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་
ཞལ་གྱིས་བཞེས་པར་བསམ་པའི་མོས་པ་བརྟན་པོ་བྱེད་དགོས་སོ། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་མས་གསོལ་བ་ཤུགས་དྲག་འདེབས་ཤིང། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་མཆོད་ཅིང་བཤགས་པ་དང། །སོགས་ཀྱིས་དགེ་བ་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོའོ། །
ཐུན་མཚམས་སུ་ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱོང་ལ་འབད་པ་དང། སྐབས་གང་ཡིན་གྱི་དམིགས་སྐོར་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ལ་ལྟ་བ་དང། མགོ་འདི་ནས་བཟུང་ཞི་ལྷག་གི་བར་གྱི་གོ་རིམ་གྲངས་ངེས་ངོ་བོ་རྣམས་མ་འཕྱུགས་པར་
ཉམས་སུ་ལེན་སྙམ་པའི་འཕེན་པ་བཏང། དེ་ལྟར་འཕེན་པ་བཏང་བ་ལྟར་དམན་ལྷག་མེད་པར་ཉིན་སྟར་ཉམས་སུ་བླངས་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཡོད་གསུངས། དབང་པོའི་སྒོ་སྡོམ་པ། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིགས་པ། མི་ཉལ་བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་

[008A]༄༅། །ཞིང༑ ཉལ་བའི་ཚེ་དྲན་ཤེས་བསྟེན་ནས་གློ་གཡས་ཕབ་སྟེ་ཉལ་བའི་ཚུལ་རྣམས་རི་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་བྱ་བ་སྟེ་དམིགས་སྐོར་ཀུན་ལ་རིགས་འགྲེ། གཉིས་པ་དངོས་གཞི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ནས་བློ་སྦྱང་ངའི་ཚུལ་ལ་
དལ་འབྱོར་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་པའི་ཕྱིར་བསྐུལ་བ་དང། སྙིང་པོ་ཇི་ལྟར་ལེན་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ་དལ་འབྱོར་ངོས་བཟུང་བ་དོན་ཆེ་བར་བསམ་པ། རྙེད་དཀའ་བའི་ཚུལ་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ལོག་པར་
ལྟ་བ་འཛིན་དང་དུད་འགྲོ་དང། །ཡི་དྭགས་ཉིད་དང་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང། །རྒྱལ་བའི་བཀའ་མེད་པ་དང་མཐའ་འཁོབ་ཏུ། །ཀླ་ཀློར་སྐྱེ་དང་གླེན་ཞིང་ལྐུག་པ་ཉིད། །ཚེ་རིང་ལྷ་ཉིད་གང་ཡང་རུང་བར་ནི། །སྐྱེ་བ་ཞེས་བགྱི་མི་ཁོ་བ་སྐྱོན་བརྒྱད་པོ།།
དེ་དག་དང་བྲལ་ཁོམ་པ་རྙེད་ནས་ནི། །སྐྱེ་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་འབད་པར་མཛོད། །ཅེས་ལོག་ལྟ་ཅན། ངན་འགྲོ་གསུམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མེད་པ་དང། ཡུལ་མཐའ་འཁོབ། གླེན་ལྐུག་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་སྟེ་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་དང་བྲལ་
པ་བརྒྱད་ནི་དལ་བ་བརྒྱད་དང། མི་ཉིད་དབུས་སྐྱེས་དབང་པོ་ཚང། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་གནས་ལ་དད། །ཅེས་མིར་སྐྱེས་པ། ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ། དབང་པོ་ཚང་བ། ལས་མཐའ་མ་ལོག་པ། གནས་ལ་དད་པ་སྟེ་རང་འབྱོར་ལྔ་དང་
སངས་རྒྱས་བྱོན་དང་དམ་ཆོས་སྟོན། །བསྟན་པ་གནས་དང་དེ་རྗེས་འཇུག་གཞན་ཕྱིར་སྙིང་ནི་བརྩེ་བའོ། །ཞེས་སངས་རྒྱས་བྱོན་ནས་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ། སངས་རྒྱས་སམ་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཆོས་གསུང་བཞིན་པ། བསྒྲུབ་པའི་དུས་

[008B] ཆོས་བསྟན་པས་གང་ཟག་དམན་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མཐོང་ནས་གཞན་རྗེས་སུ་འཇུག་པ། སྦྱིན་བདག་གཞན་གྱིས་སྙིང་བརྩེ་བ་སྟེ་གཞན་འབྱོར་ལྔ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་རང་ལ་ཚང་ངམ་མ་ཚང་སྙམ་དུ་བློ་
ཁ་ནང་དུ་བལྟས་ཏེ་དཔྱད་པ་ན། རང་ཉིད་མིར་སྐྱེས་པས་ངན་སོང་གསུམ་དང་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་མིན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་ལས་འབྲས་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་ངེས་ཤེས་ཡོད་ན་ལོག་ལྟ་ཅན་མིན། རྒྱལ་བ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་བྱོན་པའི་བསྟན་པ་གནས་ན་བཀའ་
ཡང་ཡོད། བོད་འདིར་འཁོར་རྣམ་བཞི་མ་ཚང་ཡང། དགེ་སློང་ཕ་ཡོད་ན་དོན་གྱིས་ཡུལ་དབུས་ཡིན། གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དོན་ཅུང་ཟད་གོ་ན་གླེན་ལྐུག་མིན་པས་དལ་པ་བརྒྱད་དང། མི་ལུས་ཐོབ། ཆོས་ཚིགས་ཀྱིས་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་
དབང་པོ་སྒོ་ལྔ་ཚང། མཚམས་མེད་ལྔ་མ་བྱས། སྡེ་སྣོད་ལ་དད་པ་ཐོབ་པས་རང་འབྱོར་ལྔ་དང། གཞན་འབྱོར་དང་པོ་བཞི་དངོས་བསྟན་ལྟར་དཀའ་ཡང། དོན་གྱིས་རྗེས་མཐུན་པ་ཚང་ལུགས་ནི། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ། དེས་
ཆོས་གསུངས་པ། གསུངས་པའི་ཆོས་གནས་པ། བསྟན་པ་དེ་ལ་རང་ཉིད་འཇུག་ཏུ་ཡོད་པ་འམ་ཞུགས་པ། སྦྱིན་བདག་སོགས་ཀྱིས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་བ་སྟེ། གཞན་འབྱོར་ལྔ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ད་ལྟ་རང་ལ་ཚང་ངམ་མ་ཚང་བརྟགས་ཏེ་ཚང་
ན་དགའ་བ་བསྒོམ་རིགས་ཏེ། མ་བརྟགས་པའི་ཚེ་ཚང་བ་ལྟར་སྣང་བ་མཐའ་དག་ལ་བརྟགས་ན་མ་ཚང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་གསུང་གཉིས་པ་ནི། དགའ་བའི་རྒྱུ་མཚན། སློབ་སྤྲིངས་ལས། བདེ་གཤེགས་ལམ་རྟེན་འགྲོ་བ་འདྲེན་པར་ཆས་གྱུར་ཅིང།།

[009A]༄༅། །སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་མི་ཡིས་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ། །ལམ་དེ་ལྷ་དང་ཀླུ་ཡིས་རྙེད་མིན་ལྷ་མིན་དང། །མཁའ་ལྡིང་རིག་འཛིན་མི་འམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེས་མིན། །ཞེས་ངན་སོང་གསུམ་ནི་མི་དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ལ་གཙོ་བོར་སྤྱོད་པས་
ལས་གསོག་པའི་མཐུ་མི་ཆེ། བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་མི་དང་ལྷ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་གཡེངས་ནས་ལས་གསོག་པའི་མཐུ་ཆུང། སྤྱིར་གླིང་གསུམ་གྱི་མི་ལས་གསོག་པའི་མཐུ་ཆེ་ལ། ཁྱད་པར་རང་ཅག་འྫམྦུའི་གླིང་པ་ལས་
ཀྱིས་བ་ཡིན་པས། བླང་དོར་མ་ནོར་བ་ཞིག་བྱས་ཚེ། མངོན་མཐོ་ལྷ་མིའི་གོ་འཕང། ཉན་རང་གི་མྱང་འདས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འཁྲིད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་རྣམས་ཀྱང་ལག་རྩེར་ཡོད་པ་ཡིན་པས། ད་རེས་བདག་གིས་
རྙེད་པ་འདི་ལྷའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ་གསུང། གསུམ་པ་ལ། དཔེ་རྒྱུ། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་ཚུལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེང་
གཉའ་ཤིང་གི་བུ་གར་རུས་སྤལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །ཞེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་ཆུས་གང་བ་ལྟ་བུའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་སྟེང་ན། གསེར་གྱི་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་རླུང་གིས་བསྐུལ་ཏེ་ངེས་མེད་དུ་འཁྱེར་ལ་
དེའི་ཞབས་ན་རུས་སྦལ་ལོང་བ་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ནས་མགོ་མཚོ་སྟེང་དུ་ཐོན་པ་རེ་རེ་བྱེད་པ་དེའི་མགྲིན་པ་གསེར་གྱི་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་གར་ཆུད་པ་སྲིད་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ད་རེས་བདག་གིས་དལ་འབྱོར་འདི་ཐོབ་པ་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་སྙམ་པ་

[009B] དེ་ལས་དཔེ་གསལ་པ་ནི། གྱང་ལོགས་ལ་སྲན་མ་གཏོར་ན་དེར་ཆགས་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། གལ་ཏེ་རེ་རེ་ཙམ་ཆགས་པ་སྲིད་ན་བདག་གི་དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང། མི་ཁོམ་པར་སྐྱེས་པ་ནི་སྲན་མས་ལ་ལྷུང་བ་དང་མཚུངས་པར་འདུག་སྙམ་
ནས་དཔེ་དོན་རང་སྟེང་དུ་འཕྲོད་ངེས་ཤིག་བསྒོམས་པ་ན། ད་རེས་སྟེས་ཅུང་ཟད་ལེགས་པ་མ་གཏོགས་གཡང་ལ་དེའུ་ལྷུང་ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་དུས་སུ་འཆར་བའི་དགའ་འཇིགས་ཀྱི་བློ་བཅོས་མིན་སྐྱེ་གསུང་གཉིས་པ་ནི། འཇུག་པ་ལས། མངོན་མཐོའི་རྒྱུ་
ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་གཞན་མེད། །ཅེས་སྤྱིར་བདེ་འགྲོ་ཙམ་ཐོབ་པ་ལའང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྣ་གཅིག་ཡན་ཆད་སྲུང་དགོས། ཁྱད་པར་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ཐོབ་བ་ལ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སྦྱིན་བས་ལོངས་སྤྱོད་ཁྲིམས་ཀྱིས་བདེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་
ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པས་གཞི་བཟུང། སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱས། སྨོན་ལམ་དྲི་མ་མེད་པས་མཚམས་སྦྱོར་དགོས་པ་ལ། རྒྱུ་དེ་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་ནི། ངན་སོང་གསུམ་ལ་དགེ་སེམས་མངོན་གྱུར་ཙམ་ཡང་སྐྱེ་དཀའ། ལྷ་རྣམས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་
དང་འདོད་པ་དེས་གཡེངས། མི་ལ་ཆོས་མདར་བའི་ཡུལ་ནས་སུང་གི་ཚོད་དུ་བྱས་ན་ཆོས་དར་བའི་ཡུལ་ནས་རྡོག་གཅིག་ཙམ་དུ་སྣང་ཡུལ་དེའི་མིའི་ཁྲོད་ན་ཆོས་དང་མ་མཇལ་བ་ནས་ཕུང་གི་ཚོད་དུ་བྱས་ན་ཆོས་དང་མཇལ་བ་ནས་འབྲུ་གཅིག་ཙམ་དུ་སྣང་
རང་རེ་བོད་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། སྐྱེ་བོ་ཁྲི་ཕྲག་གི་ཁྲོད་དུའང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བར་ཁས་འཆི་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་དའི་ནང་ནས་ཀྱང་གོང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་གསུམ་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྲིད་མཐའ་ཙམ་དུ་འདུག་བློ་ཁ་ནང་དུ་ལོག་སྟེ་རང་ལ་བལྟས་ན་

[010A]༄༅། །དགེ་བ་གཙང་སིང་ངེ་བ་བློ་བ་དེ་ངེས་པ་ནི་ཉི་མ་གཅིག་ཙམ་ཡང་བྱས་པ་མི་དྲན། སྡིག་པ་ནི་གང་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞར་ཞར་ཡང་ཉིན་རེ་བཞིན་བསགས་པ་འདི་ཡང། རྒྱལ་པོའི་གན་མཛོད་ལྟར་གང་བལྟས་བལྟས་
ནས་བསོགས་འདུག་པས། ད་རེས་ཚེ་ཞབས་འདི་ལ་བཙན་ས་ཞིག་མ་ཟིན་ན་སླར་མི་ལུས་ཐོབ་པ་མི་འདུག་ཐོབ་ཏུ་རེ་བའི་བློ་འདི་ཡང་དཔྱིང་ཉུངས་དཀར་བཏབ་ནས་སྟོན་ནས་བསྡུ་རྩིས་བྱེད་པ་དང་ཁྱད་པར་མི་འདུག་པས། ཅོལ་རེ་ཆུང་སྙམ་
པའི་བློ་མྱོང་བ་མཐོན་བར་དུ་བསྒོམ་གསུང། གསུམ་པ་ནི། དབྱར་དུས་སྲིན་བུ་མང་བའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་པ་འམ་ཕྱིན་པར་མོས་ནས། དམྱལ་བར་གནས་པའི་སེམས་ཅན་མཚན་མོའི་སྐར་མའི་ཚོད་དུ་བྱས་ན། ཡི་དྭགས་ཉིན་སྐར་ཙམ། ཡི་དྭགས་
མཚན་མོའི་སྐར་མའི་ཚོད་དུ་བྱས་ན། དུད་འགྲོ་ཉིན་སྐར་ཙམ་དུད་འགྲོ་ལའང་བྱིངས་ན་ཡོད་པ་དང། གླིང་པར་གྱི་མུན་ནག་ན་ཡོད་པ་མཚན་མོའི་སྐར་མའི་ཚོད་དུ་བྱས་ན། ཁ་འཐོར་བ་ཉིན་སྐར་ཙམ། དེ་ལས་མི་ཉུང་བ་ནི། དབྱར་དུས་ཀྱིས་ཕྱར་བ་ཙམ་
གྱི་ཡང་སྟེང་གི་དུད་འགྲོ་ཆུང་ངུ་བགྲང་གིས་མི་ལངས་ན། དེ་ལ་མི་བཅུ་སྐོར་ལས་མི་ཤོང་བ་དང། ཡུལ་གྲོང་རེ་ལ་མི་ཇི་ལྟར་མང་ཡང་འབུམ་ཕྲག་བརྒལ་བ་ཆེར་མི་འོང་ལ། ཡང་བདེ་འགྲོའི་རྟེན་ལ་ལྟོས་ཏེ་མི་ལུས་དང། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཆོས་
དང་མཇལ་བའི་མི་ལུས་དཀོན། མཇལ་ཀྱང་ཉན་ན་ཚིག་མི་ཟིན། བསམ་ན་དོན་མི་གོ་བསྒོམ་ན་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་མང། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་བློ་གྲོས་ཡོང་པ་དག་ཀྱང། ཚེ་འདིའི་མདུན་མཁོན་བསྒྲུབ་པ་ཆེས་མང་པ་སོགས་ནས། ཆོས་

[010B]སྣང་བས་སྙིང་པོ་ཅི་ལོན་ཞིག་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། འདོད་ཅན་ལ་འབྱུང་བར་དཀོན་པའི་ཁྱད་ནོར་རྙེད་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའི་མྱོང་བ་མ་ཐོན་བར་དུ་བསྒོམ་གསུང། གཉིས་པ་སྙིང་པོ་
ཇི་ལྟར་ལེན་པའི་ཚུལ་ལ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱངས་པ། འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱངས་པ། ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བློ་སྦྱངས་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་དོན་
གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པ། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་བདེ་བའི་ཐབས་བསྟེན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་དང། ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྩ་བ་གསུམ། རྒྱུ་མཚན་དགུ་ཟག་བཅད་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསམ་
དགོས་པས་དེ་ལ་གསུམ། ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ་པ། ནམ་འཆི་ངེས་མེད་བསམ་པ། འཆི་བའི་ཚེ་ཆོས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་དང། ཐག་བཅད་པ་གཅིག་གོ་དང་པོ་ལ་
གསུམ༑ འཆི་བདག་ངེས་པར་འོང་ཞིང་རྐྱེན་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་ཏུ་མེད་པར་བསམ་པ། ཚེ་ལ་སྣོན་པ་མེད་ཅིང་འབྲིད་བྱེད་བར་མ་ཆད་དུ་ཡོད་པ་བསམ་པ། གསོན་པའི་ཚེའང་ཆོས་བྱ་བའི་ཡོང་མེད་པར་ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ་པའོ། །དང་པོ་
ནི༑ མི་རྟག་པའི་ཚོམས་ལས། གང་ཡང་སངས་རྒྱས་རང་སངས་རྒྱས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱང། །སྐུ་ལུས་འདི་ནི་སྤོང་མཛད་ན། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་དང། ཚོམས་ལས། གང་དུ་གནས་ན་འཆི་བས་མི་ཚུགས་པའི། །
[011A]༄༅། །ས་ཕྱོགས་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །བར་སྣང་ལ་མེད་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ནའང་མེད། །རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་གསེབ་ཏུ་ཞུགས་ནའང་མིན། །ཞེས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐྱེ་འཆི་ལ་དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱང། གདུལ་བྱ་རྟག་འཛིན་ཅན་བསྐུལ་
བའི་དོན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་བོད་ཀྱི་པཎ་གྲུབ། རྒྱལ་བློན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོགས་གང་ཟག་མཆོག་དམན་གྲངས་མེད་བྱོན་པ། ཆོས་འབྱུང། དེབ་ཐེར། གཏམ་རྒྱུད་སོགས་ལས་བཤད་པ་མཐའ་དག་མ་བརྟགས་པའི་
གནས་སྐབས་སུ། ད་ལྟ་ཡོད་ཡོད་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་ནའང། ལེགས་པར་བརྟགས་ཚེ། ཡུལ་དུས་གང་ནའང་མེད་པར་མཐའ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཟིན། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་མཁན་སློབ་ཕམ། མཛའ་བཤེས། ཉེ་
འབྲེལ་ཇི་སྙེད་ཅིག་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་ཟིན་པས། ད་ལྟ་རང་གི་མཁན་སློབ་ཉེ་འབྲེལ་སོགས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་ལ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་ཐབས་
མེད་པས་བདག་ངེས་པར་འཆིའོ་སྙམ་དུ་བསམ། གཉིས་པ་ཚེ་ལ་སྣོན་བ་མེད་ཅིང་འབྲིད་བྱེད་པར་མཆད་དུ་ཡོད་པར་བསམ་པ་ནི་ད་ལྟ་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་པ་སྲིད་མཐར་འདུག་དེ་མན་དུ་ནི་ལྟག་ཆུ་ཆད་པའི་རྫིང་བུ་བཞིན་དུ་སྣོན་པ་ཅུང་ཟད་
ཀྱང་མེད། དེའི་སྟེང་ནས་ལོ་ཟླ་བས་འཛད་པ་དང། དེར་མ་ཟད་ཚེ་ལོ་དྲུག་ཅུ་བ་རལ་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཐུབ་ནའང། དབུགས་འབྱུང་རྡུབ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་གིས་ཞག་རེ་འཛད། ཞག་སུམ་ཅུས་ཟླ་བ་འཛད། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ལོ་འཛད་

[011B]ན་ཚེ་ཚད་ལ་གཏུགས་པས། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། སྲིད་གསུམ་མི་རྟག་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དང་འདྲ། །འགྲོ་བའི་སྐྱེ་འཆིག་རལ་ལྟ་དང་མཚུངས། །འགྲོ་བའི་ཚེ་འགྲོ་ནམ་མཁའི་གློག་འདྲ་སྟེ་།རི་
གཟར་འབབ་ཆུ་བཞིན་དུ་མྱུར་མགྱོགས་འགྲོ། །ཞེས་ཚེ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་པར་འཆི་བདག་གི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ལ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཉིན་མཚན་སྡོད་པ་ཡོད་མེད་པར། །ཚེ་འདི་རྟག་ཏུ་གོད་འགྱུར་ཞིང། སྣོན་པའང་གུད་ནས་འོད་མེད་ན།།
བདག་ལྟ་འཆི་བར་ཅིས་མི་འགྱུར། །ཞེས་ཚེ་འབྲིད་བྱེད་པར་མཆད་དུ་ཡོད་ཅིང། སྣོན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་བདག་ངེས་པར་འཆི་བར་བསམ། གསུམ་པ་ནི། ཚེ་ཚད་དྲུག་ཅུ་ཙམ་ཐུབ་ཀྱང། གཞོན་དུས་ཆོས་མི་དྲན། རྒས་དུས་མི་ནུས་
བར་གྱི་ཚེ་ལའང་ཕྱེད་གཉིས་ཀྱིས་འཁྱེར། དེའི་ལྷག་མ་ལ་རྣམ་གཡེངས་བཟའ་བཏུང་སོགས་ཀྱིས་བཅད་པའི་ཤུལ་ན། ཆོས་བྱེད་པ་ལོ་ལྔ་དྲུག་ལས་མི་འོང་བས་ཆོས་བྱ་ལོང་མེད་བར་ངེས་པར་འཆི་བར་བསམ། གཉིས་པ་ནི། དེས་ན་ཚེ་འདིའི་ཕུན་
ཚོགས་ཇི་ལྟར་འཛོམ་ཡང། རྨི་ལམ་ཐུན་གཅིག་གི་བདེ་བ་ལྟར་ལུད་ཙམ་པར་ཟད་ནས། འཆི་བའི་ཚེ་དྲན་པའི་ཡུལ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ལ། འཆི་བདག་ནི་ངེས་པར་འོང་བས་འཆི་གྲ་བས་ཞིག་ངེས་པར་བྱ་དགོས། དེ་ཡང་ཆོས་རྣལ་མ་ཞིག་མ་
གཏོགས་གཞན་གྱིས་མི་ཕན་པས། ཆོས་གཅིག་ངེས་པར་བྱ་སྙམ་དུ་ཐག་ཡང་ཡང་བཅད་པར་བྱའོ་གསུང། གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་མཚན་གསུམ་དང། ཐག་བཅད་པ་གཅིག་གོ་དང་པོ་ལ་གསུམ། འཛམ་བུ་གླིང་པའི་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་པས་

[012A]༄༅། །ནམ་འཆི་ངེས་མེད། །འཆི་རྐྱེན་མང་ཞིང་གསོན་རྐྱེན་ཉུང་བས་ནམ་འཆི་ངེས་མེད། །ལུས་ཉམ་ཆུང་བས་ནམ་འཆི་ངེས་མེད་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། །སྤྱིར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཚེ་ཚད་རེ་བ་ཤད་ཀྱང་
སྒྲ་མི་སྙན་པ་མ་གཏོགས་བཤད་པ་བཞིན་མི་ཐུབ་ལ། །དེའི་ནད་ནས་ཀྱང་རང་ཅག་འཛམ་བུ་གླིང་བ་ནི། །མཛོད་ལས། །འདི་ན་མ་ངེས་ཐ་མང་ནི། །ལོ་བཅུ་དང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ཅེས་སྔོན་ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ཐུབ་པ་ནས། །མཐར་ཚེའི་རིང་མཐའ་ལོ་
བཅུ་ཐུབ་པའི་བར་ངེས་པ་ཤིན་ཏུ་མེད་པར་བཤད། །རང་གིས་ཀྱང་མཐོང་བ་ལས། །སྔོན་ཆད་རང་ལས་གཞོན་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཞིག་ཤི་སོང་བ་བཞིན། བདག་ཀྱང་རང་ལས་རྒན་པ་འདི་དག་གི་སྔོན་དུ་མི་འཆི་བའི་ངེས་པ་མི་སྣང་སྟེ། །ཚོམས་
ལས། །མང་དང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་གཉིས། །སྔོན་དུ་གང་འོང་གཏོལ་མེད་པས། །སང་གི་ཚེས་ལ་མི་འབད་བར། །ཕྱི་མའི་དོན་ལ་འབད་པར་རིགས། །ཞེས་སེང་གི་ཚེས་དང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་གཉིས་སྔོན་ལ་གང་འོང་ཆ་མེད་པས། །བདག་
དེ་རིང་ཡང་མི་འཆི་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་བསམ། །གཉིས་པ་ནི་།རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། །འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མང་བ་སྟེ་།གསོན་པ་ཡི་ནི་ཉུང་ཟད་ཅིག་དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་འཆི་བའི་ཡང། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་ཆོས་མཛོད་ཅིག་ཅེས་གནས་ཁང་རྡིབ་པ་
ཟས་མ་འཕྲོད་པ། །སྨན་ལོག་པ། །གྲུབ་ཤན་ཞིག་པ། །མཛའ་བོམ་བ་སླུམ་པ་སོགས་སྔར་གསོན་རྐྱེན་ཡིན་པ་ཕྱིས་འཆི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བས་ནམ་འཆི་ལ་ངེས་པ་མེད། །གསུམ་པ་ནི། །བཤེས་སྤྲིངས་ལས། །ས་དང་ལྷུན་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཅི་

[012B] །འབར་བས་བསྲེག་པའི་ལུས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང་།ཐལ་པ་ཙམ་ཡང་ལུས་པར་མི་འགྱུར་ན། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་མི་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། །ཚེ་ནི་གནོད་མར་རླུང་གིས་བཏབ་པ་ཡི། །ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བས་ཀྱང་མི་
རྟག་ན། །དབུག་རྡུབ་དཔུགས་འབྱུང་གཉིས་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས། །སད་ཁོམ་གང་ལགས་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཞེས་ལུས་འདི་ལ་ཕྱིའི་རྐྱེན་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གཡང་སོགས་སེམས་མེད་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་།མར་མེ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྐྱེན་མར་ཁུ་དང། །སྡོང་བུ་ཡོད་
ཀྱང་རླུང་སོགས་ཀྱིས་བར་དུ་གཅོད་པ་བཞིན། ལས་དབང་གིས་ཚེ་རིང་དུ་འཕངས་ཡོད་ཀྱང། །དགྲ་གདོན་བགེགས་མི་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་ནས་ཚེ་མཐར་འཁྱོལ་དུ་མི་འཇུག་པ་སེམས་ལྡན་གྱི་ཉེར་འཚེ་དང། །ནང་
གི་རྐྱེན་ལུས་རང་ལའང་འབྱུང་བཞི་དང། །རླུང་མཁྲིས་པད་ཀན་སོགས་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་འདུས་པའི་ཉེར་འཚེ་དང། །ཐ་ནེ་ཚར་མ་ཟུག་པས་ཀྱང་རྐྱེན་བྱས་ནས་འཆི་ཐུབ་པས་ནམ་འཆི་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་བསམ། །གཉིས་པ་ནི། །དེས་ན་འཆི་བདག་གི་རྐྱེན་
གྱིས་བདག་ལུས་སྲོག་ནམ་འཇིག་ལ་ངེས་པ་མེད་ཅིང། །དེ་རིང་ཙམ་ཡང་འཇིག་ཉེན་ཡོད་པས། འཆི་གྲབས་ཞིག་རང་བྱེད་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་རྣལ་མ་ཞིག་ད་ལྟ་རང་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཐག་ཡང་ཡང་བཅད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་འཆི་བའི་ཚེ་ཆོས་
མ་གཏོགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་བསམ་པ་ལ། །རྒྱུ་མཚན་གསུམ་དང། །ཐག་བཅད་པ་གཅིག་གོ་དང་པོ་ལ་གསུམ། །འཆི་བའི་ཚེ་གཉེན་བཤེས་ཀྱིས་མི་ཕན་པར་བསམ་པ། །འཆི་བའི་ཚེ་ཟས་ནོར་གྱིས་མི་ཕན་པར་བསམ་པ་

[013A]༄༅། །འཆི་བའི་ཚེ་ལུས་ཀྱིས་མི་ཕན་པར་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉས་ཟིན་པ་ལ། །གཉེན་གྱིས་ཅི་ཕན་བཤེས་ཅི་ཕན། །དེ་ཚེ་བསོད་ནམས་གཅིག་སྐྱབས་ན་།དེ་ཡང་
བདག་གིས་མ་བསྟེན་ཏོ། །ཞེས་འཆི་བའི་དུས་ལ་བབས་པའི་ཚེ་རྐྱེན་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་ཏུ་མེད་པར་མ་ཟད། འཆི་བའི་ཚེ་གཉེན་བཤེས་ལ་སྲེད་པ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་ཤིན། ཕྱི་མར་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་
འདས། གཉེན་བཤེས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ཤུགས་དྲག་ན། བར་དོར་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ་འབྱུང་བས། གཉེན་བཤེས་ལ་ཆགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ། གཉིས་པ་ནི། འཆི་པའི་ཚེ་གཉེན་བཤེས་འཁོར་གཡོག་བརྩེ་
ཅན་མང་པོས་མཐའ་བསྐོར་བ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་འགྲན་བཞིག་ཡོད་ན་ཡང་གཅིག་ཀྱང་ཁྲིད་དུ་མེད་པས། ཟས་ནོར་ལ་སྲེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ། གསུམ་པ་ནི། སྟོབས་འབྱོར་ལོངས་སྤྱོད་ལྷའི་དཔལ་འབྱོར་
ལ་འགྲན་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང། རྡུལ་ཙམ་ཡང་འཁྱེད་མི་ཐུབ་ཅིང། ཐ་ནའང་མའི་མང་ལ་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕུང་པོ་འདི་ཡང་མལ་དུ་ཙམ་གྱིས་བཞག་སྟེ། རྣམ་ཤེས་གཅིག་པུ་མར་ནང་ནས་སྤུ་བཏོན་པ་ལྟར་ཚེ་ཕ་རོལ་ལ་དབང་
མེད་དུ་ཡུད་ཙམ་གྱིས་འགྲོ་བའི་ཚེ། རྗེས་སུ་འབྲང་པ་ནི་ལས་དཀར་ནག་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཕན་ཐོགས་པ་ནི་དགེ་པའམ་དམ་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལས་མི་འདུག་པས། ལུས་ལ་སྲེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དམ་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་བྱའོ་

[013B] གཉིས་པ་ཐག་བཅད་པ་ནི། དེས་ན་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་གཉེན་བཤེས་སོགས་ཚེ་འདིའི་ཕུན་ཚོགས་ཇི་ལྟར་འཛོམ་ཡང། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་འདོར་ལ། བདག་གིས་ཀྱང་དེ་དག་འདོར་ཞིང། ནམ་འདོར་ལ་ངེས་པ་
མེད༑ ད་ལྟ་རང་ཡང་དོར་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་ཉེན་ཡོད་པས། དེ་དག་གང་ལ་ཡང་མ་ཆགས་པར་ཆོས་རྣལ་མ་ཞིག་ད་ལྟ་རང་མྱུར་དུ་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཐག་ཡང་ཡང་བཅད་པར་བྱ་ལ་འཆི་བ་ལ་འཇིགས་ཚུལ་ཡང། ཆོས་
མེད་པར་འཆི་བས་འཇིགས་པ་འདི་ཡིན་བསམ་ན། འཇིགས་པ་མེད་ཐབས་མེད་གསུང། གཉིས་པ་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ། དམྱལ་བ། དུང་འགྲོ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ། ཚ་
དམྱལ་དང་གྲང་དམྱལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེ་ཡང་ཤིན་རྩ་ཕུང་མེས་བསྲེགས་པ་ལྟར་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་ཆད་ནས་མི་འགྲོ་ཞིང། སྐྱེ་བ་ཞིག་ངེས་པར་ལེན་དགོས། སྐྱེ་བ་ཡང་ལས་ལ་རག་ལས། དེ་ཡང་བདག་
གིས་ལས་མི་དགེ་བ་ནི་སྟོབས་ཆེ་ལ་གྲངས་མང་བ་རྒྱལ་པོའི་གན་མཛོད་བཞིན་གང་བལྟས་བལྟས་ནས་བསགས་འདུག་དགེ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་གཅིག་ཀྱང་བྱས་པ་མི་དྲན་པས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ལས་འོས་མེད། ད་ལྟ་མ་བརྟགས་
པའི་གནས་སྐབས་སུ་རྨ་འབྲས་ཀྱི་ནད་བྱུང་བ་ཤ་རུས་དེ་ཁའི་ཐོག་ཏུ་མྱོང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང། དོན་ལ་ནི་མྱོང་བྱེད་སེམས་ཡིན་ཏེ། མིན་ན་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་རོལ་མཚོན་བསྣུན་པ་ལ་ཡང་ན་ཚ་འབྱུང་དགོས་པ་ལ་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པས། ཆོ་

[014A]༄༅། །ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང། ད་ལྟ་འདི་ལ་མྱོང་བ་གཉིས་དོན་ལ་མྱོང་བྱེད་སེམས་གཅིག་བུས་མྱོང་བ་ཡིན་པས་ཁྱད་མེད། འདི་ནས་རིགས་དྲུག་གི་སྡུག་བསྔལ་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་ཉིད་འགྲོ་བ་དེར་
སྐྱེས་ནས། སྡུག་བསྔལ་དེ་མྱོང་བར་བསམ་ན་ཁྱད་ཆེ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མང་དུ་བསྟན། དེས་ན། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། རབ་ཏུ་ཚ་ཞིང་གྲང་བ་ཡི། །དམྱལ་བ་ཉི་མ་གཅིག་བཞིན་དྲན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དམྱལ་བའི་
སྡུག་བསྔལ་དེ་བསམ་དགོས་ཏེ། བསམ་ཚུལ་ནི། རང་ཉིད་ལ་ཚ་དམྱལ་གྱི་བ་སྲིད་གྲུབ་ཚེ་ལུས་ལ་གྲང་སྣང་བྱུང་སྟེ། ཚ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བས་རྐྱེན་བྱས་ནས། བར་སྲིད་འགགས་ཏེ་ཚ་དམྱལ་དུ་སྐྱེ་བར་བསམ་གསུང། ཚ་དམྱལ་
བརྒྱད་ཀ་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་འོག་ཐམས་ཅད་ལྕགས་སྲེགས་ཀྱིས་གཞི་ཁོར་ཡུག་ཐམས་ཅད་ལྕགས་སྲེགས་ཀྱི་ར་ག་སྟེང་འོག་ཀུན་ཏུ་མེ་ལྕེ་འབར་ཞིང་འཁྲུགས་པའི་ནང་དུ། ཡང་སོས་ནི། དེར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་མང་པོ་འཚོགས་ནས་
ཞེ་སྡང་གི་དབང་གིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་བརྡེག་པས། རང་གི་ལུས་ཚལ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སོང་བ་དང། བརྒྱལ་ཏེ་འགྱེལ་བ་དང། ནམ་མཁའ་ལས་ཁྱེད་རྣམས་ཡང་སོས་བར་གྱུར་ཞིག་ཅེས་པའི་སྒྲ་བྱུང་
བ་དང་སོས་ཏེ། སྔར་ལྟར་མཚོན་བསྣུན་པ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཁོར་མོ་ཡུག་ཏུ་བསྒོམ། འདི་དང་འོག་མ་ཐམས་ཅད་ལའང་སྐབས་དེ་རང་གིས་མངོན་དུ་བྱེད་བཞིན་པ་དང། མྱོང་བཞིན་བ་ལྟ་བུ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་ཡང་ཡང་

[014B] ཐིག་ནག་ནི། སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་བྲོས་བས། དམྱལ་སྲུང་རྣམས་ཀྱིས་བཟུངས་ནས། ལུས་ལ་ཐིག་ནག་པོ་བཞི་འམ་བརྒྱད་བཏབས་ནས། སོག་ལེ་མེ་འབར་བས་གཤེགས་པར་བྱེད་དོ། །བསྡུས་འཇོམས་ནི་
སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་བྲོས་པས། རི་ར་ལུག་གླང་སེང་ལྟ་བུའི་གདོང་བ་ཅན་གྱི་བར་དུ་བཙིར་བ་ན། འཐག་ཅིང་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ཁྲག་གི་རྒྱུན་འབབ་བོ། །དུ་འབོད་ནི། ཡང་དེ་ལས་བྲོས་བས་ལྕགས་ཁང་གཅིག་རིམ་གྱི་ནང་དུ་སླེབ་པ་ན་
སྒོ་དབྱེར་མེད་དུ་འགྲིག་སྟེ། ཕྱོགས་ཀུན་ནས་མེ་འབར་ཏེ་བསྲེགས་བས། ད་འབྲོས་ས་ཡང་མི་འདུག་སྙམ་དུ་དུ་འབོད་ལྷང་ལྷང་བྱེད་དོ། །དུ་འབོད་ཆེན་པོ་ནི། ཡང་དེ་ལས་བྲོས་པས་ལྕགས་ཁང་ཉིས་རིམ་ནང་དུ་ཚུད་དེ། ལྕགས་ཁང་ནང་མ་ནས་
ཐོན་སྲིད་ཀྱང། ཕྱི་མ་ནས་མི་ཐོན་ཞིང་འབྲོས་ས་ཡང་མི་འདུག་སྙམ་དུ་སྔ་མ་ལས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་དུ་འབོད་ལྷང་ལྷང་བྱེད་དོ། །ཚ་བ་ནི། ཡང་དེ་ལས་བྲོས་བས། དམྱལ་སྲུང་རྣམས་ཀྱིས་ལྕགས་ཀྱི་གསལ་ཤིང་འབར་བས་འཕོང་ནས་སྤྱི་བོའི་
བར་ཏལ་མར་ཕུག་སྟེ། དབང་པོའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་མེ་འབར་བ་དང། ལྕགས་ཟངས་དཔག་ཚད་དུ་མ་ཡོད་བར་ཁྲོ་ཆུ་ཁོལ་མའི་ནང་དུ་འཚེད་བའོ། །རབ་ཏུ་ཚ་བ་ནི་ཡང་བྲོས་བས། དམྱལ་སྲུང་རྣམས་ཀྱིས་ལྕགས་ཀྱི་གསལ་ཤིང་རྩེ་གསུམ་
འབར་བས། འཕོང་ནས་ཕུག་སྟེ་དབུས་མ་སྤྱི་བོ་དང། གཞན་གཉིས་ཕྲག་པ་གཡས་གཡོན་དུ་ཐོན་པ་དང། ལྕགས་སྲེགས་ལེབ་མོ་ལུས་ལ་སྣམ་བུ་ལྟར་དཀྲི་བ་དང། ལྕགས་ཟངས་སྔར་བས་ཀྱང་ཆེ་བར་ཁྲོ་ཆུ་ཁོལ་མར་འཚོད་པ་ན། ཤ་རྣམས་
[015A]༄༅། །ཞིག་སྟེ་ཀེང་རུས་སུ་སོང་བ་དང། དེ་ལས་བཏོན་ཏེ་ལྕགས་སྲེགས་ཀྱི་ས་གཞིལ་བཀྲམ་སྟེ་སོས་བ་ན། ཁ་ལ་ཁྲོ་ཆུ་ཁོལ་མ་བླུད་པ་སོགས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །མནར་མེད་པ་ནི་ཡང་བྲོས་པས་ཕྱོགས་མཚམས་
ཀུན་ནས་རིམ་གྱིས་མེ་འབར་བས། རང་གི་པགས་པ་དང། རུས་པ་དང། རྐང་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་བསྲེག་ཅིང། ཉམ་ཐག་པའི་སྐད་འབྱིན་པས་སེམས་ཅན་དུ་ཤེས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་མེ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་འབར་བའོ། སྡུག་བསྔལ་ཆེན་
པོ་དེ་ཡང་ཡུན་ཐུང་དུ་མ་ཡིན་པར། མི་ལོ་ཁྲག་ཁྲིག་གཅིག་།ཐེར་འབུམ་ཆེན་པོ་དྲུག་ཐེར་འབུམ་གཉིས་ནི། ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ཚེ་ཐུང་ཤོས་ཡང་སོས་པའི་ཚེ་ཚད་དང། ཕྱི་མ་རྣམས་ལོག་པོ་ལོག་པོར་འཕར་བ་དང། བཤེས་སྦྲིངས་
ལས༑ ཇི་སྲིད་མི་དགེ་དེ་ཟད་མ་གྱུར་བ། །དེ་སྲིད་སྲོག་དང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ན། ད་ལྟར་རང་རེའི་སྤྱོད་ཚུལ་ངན་པ་འདི་ལ་དཔགས་ཏེ། དེ་ལས་ཡུན་རིང་པ་མི་འོང་བའི་ངེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་བསྒོམས་པས། ཟས་
སྐོམ་ཀྱིས་དང་ཁ་འགག་པ་སྙམ་བྱེད་པ་དང། ལུས་རྩེད་ཡམ་ཡམ་པ། སེམས་འཇིགས་ཞུམ་ཞུམ་པ། བྲེ་མོའི་གཏམ་དང་འདུ་འཛི་ལ་མི་སྤྲོ་ཞིང། སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་འབད་པ་མེད་པར་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ལ་དང་གིས་འཇུག་པ་
ཞིག་འོང་གསུང། གཉིས་པ་ནི། དམྱལ་བའི་བར་སྲིད་པ་དེའི་ལུས་ལ་ཚ་བ་བྱུང་བས། གྲང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བས་རྐྱེན་བྱས་ནས་བར་སྲིད་འགགས་ནས་གྲང་དམྱལ་དུ་སྐྱེས་པར་བསམ་ལ། དེ་ཡང་སྐྱེས་རབས་ལས། མེད་པར་ལྟ་བ་ཚེ་

[015B] །གནས་པ་དེ་ན་མུན་ནག་རླུང་གྲང་ལྡང། །དེས་ནི་རུས་པའང་འཇིག་པའི་ནད་སློང་ན། །བདག་ལ་ཕན་འདོད་སུ་ཞིག་དེ་རུ་འཇུག་ཅེས་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་མཐའ་ཐམས་ཅད་གངས་རིས་བསྐོར་བ་དང། འོག་ཐམས་ཅད་ཁ་པའི་ཐང་དང་
འཁྱག་རོམ་གྱི་གཅོད་རོང་ཟབ་མོ། སྟེང་དུ་ཁབ་བུ་ཡུག་འཚུབས་ཤིང་མུན་བས་གཏིབས་པ། རླུང་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོས་འདེབས་པར་བྱེད་པ། དེ་ན་ཆུ་བུར་ཅན་ནི། ཁ་བའི་བུ་ཡུག་རླུང་གིས་ཕྱོགས་བཞི་ནས་ལུས་ལ་བཏབས་པས། ལུས་ཐམས་
ཅད་ལ་ཆུ་བུར་བྱུང་ཞིང་འཁུམས་པའོ། །ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་གྲང་བས་ཆུ་བུར་རྡོལ་བས་ལུས་ཐམས་ཅད་ནས་རྣག་ཁྲག་འཛག་པའོ། །ཨ་ཆུ་ཟེར་བ་ནི། དེ་ལས་ཀྱང་གྲང་བས་སྡུག་བསྔལ་ཆེར་སོང་ནས། སྐད་གདངས་དྲག་པོར་འདོན་
པའོ༑ ༑ཀྱི་ཧུད་པ་ནི། དེ་ལས་གྲང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེར་སོང་ནས། སྐད་གདངས་ཆག་ནས་རྐན་ཕུག་ནས་འདོན་པའོ། །སོ་ཐམ་ཐམ་པ་ནི། དེ་ལས་གྲང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེར་སོང་ནས་སྐད་འདོན་མི་ཐུབ་པར་སོ་ཐམ་ཐམ་བྱེད་པའོ། །ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ་ནི། དེ་ལས་
ཀྱང་གྲང་བས་པགས་པ་སྔོན་པོར་སོང་ནས། སེར་ཆུང་ཕྲ་མོ་ཁ་ལྔ་འམ་དྲུག་ཏུ་གས་པའོ། །པདྨ་ལྟར་གས་པ་ནི། དེ་ལས་ཀྱང་གྲང་བས་པགས་པ་སྔོན་པོ་བཤུས་ནས། ཤའུ་དམར་ཧུར་རེ་བ་ཚལ་པ་བྕུའམ། དེ་ལས་མང་བར་གས་པའོ། པདྨ་ལྟར་ཆེར་གས་པ་ནི། དེ་ལས་
ཀྱང་གྲང་བས་པགས་པ་བཤུས་ནས། ཤའུ་སྔར་ལས་ཀྱང་དམར་བ་ཁ་བརྒྱ་འམ་དེ་ལས་མང་བར་ཤིན་ཏུ་གས་ནས། རུས་པ་སྐྱ་ལྷག་གེར་མཐོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་དེ་ཡང་ཡུན་ཐུང་དུ་མ་ཡིན་པར། མཛོད་ལས། ཏིལ་སྦྱངས་ནང་ནས་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་

[016A]༄༅། །ལྟར༑ མ་ག་དཧའི་བྲེ་བོ་ཆེའི་ཏིལ་ཁལ་བརྒྱད་ཅུ་ཤོང་པའི་ཏིལ་གྱི་བདབ་ནས། ལོ་བརྒྱ་བརྒྱན་ཏིལ་རེ་ཕྱུང་བས་དེ་ཟད་བན་ཆུ་བུར་ཅན་གྱི་ཚེ་ཚད་དང། དེ་ཉི་ཤུ་ཆུ་བུར་རྡོལ་བའི་ཚེ་ཚད་དང༑ དེ་བཞིན་དུ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་ཕྱི་མ་ཉི་ཤུར་
འཕར་བ་ནི། ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཚད་ཡིན་པས། དེ་ཙམ་མྱོང་ཚུལ་རྣམས་བསམ་ལ། ལུས་འདར་བ་དང། ཡིད་སྐྱོ་ཤས་ཀྱི་སྣང་བ་དྲག་པོ་མ་སྐྱེས་བར་དུ་བསྒོམ་གསུང། གཉིས་པ་དུད་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ནི། བཤེས་སྦྲིངས་
ལས༑ དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ན་ཡང་གསོད་པ་དང། །བཅིང་དང་བརྡེག་སོགས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པ། །ཞི་འགྱུར་དགེ་བ་སྤངས་པ་རྣམས་ལ་ནི། །གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ། །ཞེས་དུད་འགྲོ་བྱིངས་ན་གནས་པ་རྣམས་ནི་
རི་རབ་ཀྱི་ཆུ་མཚམས་མན་ཆད་ན། ལུས་ཆེ་ཆུང་ཁ་དོག་སོགས་མ་ངེས་པ་སྣ་ཚོགས་འབྲུའི་ཕུང་པོ་སྤུངས་པའམ། ཆང་འགག་གི་སྤང་མ་ལྟར་ཡོད་པས། རང་ཉིད་རེས་འགའ་ཆུང་དུར་སྐྱེས་པ་ན་ཆེ་བས་ཁྱུད་མིད་དང། ལག་པ་བརྐྱང་
བསྐུམ་ཙམ་ཡང་མི་ནུས་པར་མནན་པའི་སྡུག་བསྔལ། རེས་ཆེ་བར་སྐྱེས་བ་ན། ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ཐལ་བྱུང་དུ་ཕུག་ནས་བཟའ་བ་དང། མུན་པ་ནག་པོར་སྐྱེས་པ་དང། རེས་འགའ་རི་དྭགས་སུ་སྐྱེས་པ་ན། ལིང་པ་དང། ཁྱི་གཅན་
གཟན། རྡོན་པ་སོགས་ཀྱིས་དབང་མེད་དུ་འདེད་པ་དང། བདག་ཏུ་བཟུང་བ་རྣམས་གསོད་བརྡེག་བཀོལ་ལུགས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་དང། མདོར་ན་མཐའ་དག་ཀྱང་གླེན་ཞིང་ལྐུགས་པ། བླང་དོར་མི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་སྐྱེས་

[016B] །ཚེ་ཚད་ནི་རིང་བ་བསྐལ་པ་ནས། ཐུང་བ་སྔ་དྲོ་ཕྱི་དྲོ་སོགས་ཀྱི་བར་དུ་སྡོད་པ་ཡོད། གསུམ་པ་ནི། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ཡི་དྭགས་ན་ཡང་འདོད་བས་ཕོངས་པ་ཡིས། །བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་
རྒྱུན་ཆགས་མི་འཆོས་པ། །བཀྲེས་སྐོམ་གྲང་དྲོ་ངལ་དང་འཇིགས་པ་ཡིས། །བསྐྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་བསྟེན་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པས། ཡི་དྭགས་བྱིངས་ཀྱི་གནས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་འོག་ན། དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་འདས་པ་ན། རྒྱལ་
པོའི་ཁབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཉེ་འདབ་ཆགས་པ་ན། གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱ་ཞེས་བྱ་བ། ཆུ་དང་ཤིང་སོགས་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མེད་པ། ཟངས་ཁོག་མེས་བསྲེགས་པ་ཁ་གྱེན་དུ་བསླངས་པ་ལྟ་བུར་མར་ཧུ་རེ་བ། དེར་རང་ཉིད་ལུས་རིང་ཅིང་
མདོག་ནག་པ། གདོང་སྐྲས་ཁེབས་པ། སྡོད་དུམ་མེས་ཚིག་པ་ལྟ་བུ་བཀྲེས་སྐོམ་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པར་མོས་ལ། ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེས་ཚེ་དེས་ལྗོན་པའི་འབྲས་བུ་དང་ཆུ་སོགས་མཐོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་ནམ་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། འོག་གཞི་གམ་
པར་མཐོང་བ་དང། རེས་འགའ་རྣག་ཁྲག་ཏུ་མཐོང་བ་དང། རེས་འགའ་སྲུང་མ་མཚོན་ཆ་ཐོགས་པས་ལོངས་སྤྱོད་དུ་མི་སྟེར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ། ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེས་ཚེ། མགོ་ཁྲོ་ཟངས་ཙམ་པ། ཁ་ཁབ་མིག་ཙམ་པ། མིད་པ་རྟ་རྔ་
ཙམ་པ། གསུས་པ་རིའི་གཏོས་ཙམ་པ། ཡན་ལག་འཇག་མ་ལྟར་ཕྲ་བར་གྱུར་པ། ཟས་སྐོམ་མི་རྙེད། རྙེད་ཀྱང་ཁར་མི་ཤོང། ཁར་ཤོང་ཡང་མིད་པར་མི་ཐར། མིད་པར་ཐར་ཡང་ལྟོ་བ་མི་ཁེངས་ལྟོ་བ་ཁེངས་ཀྱང་རྐང་ལག་གིས་མི་ཐེག་

[017A]༄༅། །པའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ། །ཟས་སྐོམ་ལ་སྤྱོད་པའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནི། །ཟས་སྐོམ་ལ་སྤྱོད་བ་ན་མེ་འབར་བས་ཁ་སོགས་ཚིག་པ་དང། །གཤང་གཅིར་འགྱུར་བ་དང། །རེས་ཕུབ་མར་གྱུར་བས་མིད་པ་སོགས་འགག་
ཏེ་འཆི་བའི་རྐྱེན་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང། །ཡི་དྭགས་དེ་དག་ལ་དགུན་ཉི་མ་ཡང་གྲང་ལ། །དཔྱིད་ཟླ་བས་གྱང་བསྲེག་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་བསམ་ལ། །ཚེ་ཚད་ནི་མིའི་ཟླ་བ་ལ་ཞག་ཏུ་བྱས་པའི་རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་འམ་ཁྲི་སོགས་ཐུབ་
པར་བཤད། །མདོར་ན་ད་ལྟ་ཇ་ཕོར་གང་འཐུང་བའི་ཡུན་ཙམ་ལ་ལག་པ་མེ་དོང་དུ་འཇུག་པ་དང། །དགུན་གྲང་སྒང་ལ་གོས་མེད་པར་ཞག་གཅིག་སྡོད་པ་དང། །ས་རྡོ་མང་བོ་སྤུངས་པའི་འོག་ཏུ་ལུས་སྒུལ་སྐྱོང་མི་ནུས་པར་སྡོད་པ་དང་
བཟའ་བཏུང་ཡེ་མེད་བར་ཞག་གསུམ་བཞི་ཙམ་སྡོད་དགོས་ཚེ་བཟོད་སྲན་མི་ཐུབ་ན། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྟོབས་ཆེ་ལ་ཤུགས་དྲག་བ། །ཡུན་རིང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ག་ལ་བཟོད། །དེས་ན་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། །ཐོབ་དཀའ་འཛམ་
གླིང་མི་ཡི་ལུས། །དེ་ཐོབ་དུས་སུང་ན་སོང་རྒྱུ། །རབ་ཏུ་བསྒྲིམ་སྟེ་གཅད་བར་བྱ། །ཞེས་ད་རེས་མི་དང་དུད་འགྲོའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་བའི་དུས་འདིར་སྙིང་རུས་བསྐྱེད་དགོས་སྙམ་དུ་རང་ཉིད་ཆོས་ལ་ཡང་ཡང་བསྐུལ་མ་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་
གསུངས། །གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་བདེ་བའི་ཐབས་བསྟེན་པ་ལ། །བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་སྐྱབས་འགྲོ་དང། །བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་གྱི་རྩ་བ་ལས་འབྲས་བསམ་པ་གཉིས། །དང་པོ་ལ་དངོས་དང་བསླབ་བྱ་གཉིས། །དང་པོ་ནི། སྤྱོད་

[017B] །ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་མུན་ནག་སྤྲིན་དུ་མ་ན་།གློག་འགྱུ་སྐད་ཅིག་རབ་སྣང་སྟོན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་མཐུ་ཡིས་བརྒྱ་ལམ་ན། །འཇིག་རྟེན་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་ཐང་འགའ་འབྱུང། །དེ་ལྟས་དགེ་བ་ཉམ་ཆུང་ཉིད་ལ་རྟག་
སྡིག་པ་སྟོབས་ཆེན་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ། །ཞེས་སྤྱིར་མུན་བསྐལ་མཚན་མུན་ལྟ་བུ་ལ་སྒྲོན་བསྐལ་ནི་གློག་འགྱུ་བ་བཞིན་དཀོན་པས། །སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་མི་ཟད་པ་རྟག་ཏུ་བགྱིང་པ་མཚན་མོའི་མུན་ནག་ལྟ་བུ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་དགེ་བ་བྱེད་
བློ་ལ་ན་རེ་ཙམ་འབྱུང་བ་ཡང་གློག་འགྱུ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་།སྡིག་པ་དེའི་འབྲས་བུ་སྔར་བཤད་པའི་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་ཞིང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལས་འོས་མེད་པས། །སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས། །གཏིང་མཐའ་མེད་བའི་འཁོར་བ་ནི། །རྒྱ་
མཚོའི་ནང་ན་རྣམ་པར་གནས། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་མི་ཟད་པའི་།ཆུ་སྲིན་གྱིས་ནི་ལུས་ཟོས་བས། །དེ་རིང་གང་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཞེས་འཁོར་པ་འདི་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་གཏིར་ཟབ་ཅིང། །དུག་གསུམ་དང་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་སྲིན་
གདུག་པ་ཅན་གྱི་ཁར་ལུས་ཁྱུར་མིང་དུ་ཆུད་པའི་དུས་འདིར་སྐྱོབ་པའི་ཡུལ་ནི། །བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། །གང་ཞིག་ལ་ནི་ཉིས་པ་ཀུན། །གཏན་ནས་ཡོང་ཡེ་མི་མངའ་ཞིང། །གང་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་གནས་གྱུར་པ། །གལ་
ཏེ་སེམས་ཤིག་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་ཞིང། །དེ་བསྟོད་དེ་ནི་བགུར་བ་དང། །དེ་ཡི་བསྟན་ལ་གནས་པའི་རིགས་།ཞེས་སངས་རྒྱས་ནི་རང་འཇིགས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་ཞེང་གཞན་འཇིགས་པ་མཐའ་དག་ལས་སྒོལ་བ་ལ་མཁས་

[018A]༄༅། །བ། ཕན་བཏགས་མ་བཏགས་ལ་མི་ལྟོས་བར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉེ་རིང་མེད་པར་འཇུག་པས་སྐྱབས་སུ་འོས། ཚངས་པ་དང། ཁྱབ་འཇུག་དང། དབང་ཕྱུག་སོགས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་མཐུ་བོ་ཆེ་
རྣམས་ཁོ་རང་རྣམས་ལས་ཉོན་གྱིས་མནར་བཞིན་པ་ཡིན་པས་སྐྱབས་སུ་མི་འོས། དེས་ན་སངས་རྒྱས་དེ་སྐྱབས་སུ་འོས་པས། དེས་གསུངས་པའི་ཆོས་སྐྱབས་སུ་འོས། ཆོས་དེ་སྐྱབས་སུ་འོས་པས། དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དགེ་འདུན་སྐྱབས་སུ་
འོས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ནི། །ཐར་བ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས། །ཞེས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡང་སྐུའི་
ཡོན་ཏན། གསུང་གི་ཡོན་ཏན། ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བཞི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ནི། དཔེ་ལ་བསྟོད་པ་ལས། ཁྱོད་སྐུ་མཚན་གྱིས་སྤྲས་གྱུར་བ། །མཛེས་གྱུར་མིག་གི་བདུད་རྩི་ནི། །སྤྲིན་མེད་སྟོན་གྱི་
ནམ་མཁའ་ལ། །སྐར་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲས་པ་འདྲ། །ཞེས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བྲིས་འབུར་གང་རུང་ལ་ཡང་ཡང་བལྟས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསེར་བཙོམ་ལྟ་བུ། དབུ་གཙུག་ཏོར་དང་ལྡན་པ། མཚན་བཟང་པོ་སུམ་
ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་སྤྲས་པ། ན་བཟའ་ཆོས་གོས་གསུམ་དང་ལྡན་པ། བལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཞིག་འདུག་སྙམ་དུ་གསོལ་བཏབ་བས། གསལ་ལམ་གྱིས་ཤར་བ་ན་དེའི་ཚེ་མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་

[018B] མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་དང་ལྡན་པར་བྱེད་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུ་བྱང་སེམས་ས་བཅུ་བ་མན་ཆད་ལ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་ཡོན་ཏན་དུ་འདུག་སྙམ་པའི་དད་པ་དང། དངོས་སུ་མཇལ་རྒྱུ་བྱུང་ན་སྙམ་པའི་གདུང་བ་དང། སངས་རྒྱས་རྗེས་
སུ་དྲན་པ་འདི་བསོད་ནམས་ཆེ་སྙམ་པའི་སྤྲོ་བ་རྣམས་ཤུགས་དྲག་པོ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ། གསུང་གི་ཡོན་ཏན་ནི། བདེན་པ་པོའི་ལེའུ་ལས། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ངེས་པའི་ཚིག་མང་པོ་དག་གིས་དུས་གཅིག་ཞུ་ཞུས་ན། །སེམས་
ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཐུགས་ཆུད་ནས། །གསུང་དབྱངས་གཅིག་གིས་སོ་སོར་ལན་ཡང་བདེ་བས། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདྲེན་པ་འཇིག་རྟེན་ན་།ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་གསུང་སྒྲོག་མཁྱེན་པར་མཛོད། །དེ་ནི་ལྷ་མིའི་སྡུག་བསྔལ་མཐར་འབྱིན་པའི།།
ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དང་འདྲ་བའི་དཔེར་འོས་པ་ཞིག་དངོས་སུ་ཐོས་དཀའ་བས། རང་གི་བློ་འགྲོ་བའི་པི་ཝང་ལྟ་བུའི་སྒྲ་སྙན་པ་ཞིག་ལ་དཔེ་བླངས་ནས། འཇིག་རྟེན་
ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དུས་གཅིག་ལ་དྲི་བ་མི་འདྲ་བ་རེ་རེ་ཞུས་ཀྱང། སོ་སོའི་དོན་རྣམས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་སངས་རྒྱས་དེའི་མགུར་ལས། གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་
ཅུའི་གདངས་དབྱངས་ཀྱིས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ལྟ་བུ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་ལན་མཛད་ཀྱང། འགྲོ་བ་སོ་སོའི་སྐད་དུ་ཤར་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་མཐའ་དག་ཅིག་ཅར་དུ་སེལ་བ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་གསུང་གི་ཡོན་ཏན་དུ་འདུག་སྙམ་དུ་དང་གདུང་སྤྲོ་
[019A]༄༅། །གསུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ། ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་གཉིས། དང་པོ་ནི་བསྔགས་འོས་བསྔགས་བསྟོད་ལས། ཁྱོད་འབའ་ཞིག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ཁྱབ་ལགས་ཀྱི་
ཁྱོད་ལས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཤེས་བྱ་ཁོ་ན་ལྷག་པ་ལགས། ཞེས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུར་རློན་པ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང། བསམ་པ་དང། བག་ལ་ཉལ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་གཟིགས་པས་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས། བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནི། བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། །ཁྱད་མེད་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱིས་བཅིངས། །ཁྱོད་ནི་འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་དག་དགྲོལ་སླད་
ཡུན་རིང་ཐུགས་རྗེས་བསྡམས། །དང་པོར་ཁྱེད་ལ་ཕྱག་བྒྱིའམ་།འོན་ཏེ་གང་གིས་འཁོར་བར་ཁྱོད། །སྐྱོན་མཁྱེན་ཡུན་རིང་དེ་ལྟ་བུར། །བཞུགས་མཛད་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ལ་བགྱི། །ཞེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བའི་ཐུགས་
ཆེ་ཆེན་པོས་བསྡམས་པས། གཡས་ནས་ཙན་དན་གྱི་ལྡེ་གུས་བྱུགས་པ་དང། གཡོན་ནས་སྔ་གྲིས་བཞོགས་པ་ལའང་ཉེ་རིང་མེད་པར་སླར་ཐུགས་རྗེ་སྐྱེ་ཚུལ་བསམ་ལ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་དུ་འདུག་སྙམ་དུ་དད་གདུང་སྤྲོ་
གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྦྱངས། འཕྲིན་ལས་ནི། བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པ་བཤད། །བདུད་ཀྱི་གཡོ་དག་བསྟན་པ་མཛད། །འཁོར་བའི་རང་བཞིན་མི་ཟད་བརྗོད། །འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་བསྟན། །ཕན་

[019B] །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བགྱི་འཚལ་བ། །གང་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་མཛད་པ། །གཞན་ཀོ་ཅི་ཞིག་མཆིས་ལགས་ཀྱི། །ཞེས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྲུབ་ལ་མངའ་བརྙེས་པས་གཞན་དོན་ལ་ཐོགས་པ་
མི་མངའ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་ན་དམྱལ་བའི་མེ་ནང་དུའང་འདེད་ལྡན་ལྷའི་དགའ་ཚལ་ལ་འཇུག་པ་ལྟར་སྤྲོ་བས་གཤེགས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ཅིང། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ནི་རང་འཇིགས་པ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་
གཞན་འཇིགས་པ་མཐའ་དག་ལས་སྒྲོལ་བ་ལ་མཁས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཀུན་ལ་ཉེ་རིང་མེད་པར་འཇུག་ཕན་བཏགས་མ་བཏགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཏུ་འདུག་སྙམ་དུ་དད་གདུང་སྤྲོ་
གསུམ་གྱིས་སྦྱངས། སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་གྱི་སངས་རྒྱས་དེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་དམ་པའི་ཆོས་འགོག་ལམ་ལས་བྱུང་བས་འགོག་ལམ་དེ་སྐྱེད་བྱེད་དང། དེ་ཡང་དེ་བརྗོད་བྱར་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་
བྱས་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་ཆོས་རི་སྐྱབས་དངོས་དང། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འདུག་སྙམ་དུ་དང་དུང་སྤྲོ་གསུམ་གྱིས་སྦྱངས། ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ཡང་གྲོགས་དགེ་འདུན་ལ་རག་ལས་པས། ཉེ་བའི་སྲས་བརྒྱད། མཆོག་ཟུང། འོད་
སྲུང་སོགས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སློབ་པ་འཕགས་པ་རྣམས་སྐྱབས་བསྒྲུབ་པའི་ཟླ་གྲོགས་ཀྱི་མཆོག་གོ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། དེ་དག་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསམ་ལ་དད་གདུང་སྤྲོ་གསུམ་གྱིས་སྦྱངས། དེ་ནས་

[020A]༄༅། །རང་ཉིད་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་པ་དང། དཀོན་མཆོག་ལ་དེ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་བླེ་ལིངས་སྐྱུར་དང། སྐྱབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་པས་དང་ཅིང་མངོན་དུ་བྱ་འདོད་པ་
དང༑ འགྲོ་བ་ལའང་སྙིང་བརྩེ་བའི་སྒོ་ནས་སྐྱབས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་གིས་བྱ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བ་ལྟར་བྱོན་ནས་བདག་གི་མགོན་སྐྱབས་སུ་བཞུགས་ཡོད་སྙམ་དུ་གསལ་བཏབ་ལ། བདག་དང་
ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུས་འདི་ནས་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་བར་དུ་སྐྱབས་ཞུའོ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། ངག་ནས་རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བདག་ཅག་འཁོར་
བ་དང་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་སྐྱབས་སྟོན་པ་མཛད་དུ་གསོལ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བདག་ཅག་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་སྐྱབས་དངོས་
མཛད་དུ་གསོལ། ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བདག་ཅག་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་ཟླ་གྲོགས་མཛད་དུ་གསོལ། ཞེས་ཚིག་ཕྲེང་བ་ལྟ་བུར་བགྲང་ནས་ཐུན་རེ་ལ་བརྒྱ་རྩ་སོགས་
བརྗོད། རྗེས་སུ་སྐྱབས་གསུམ་སོ་སོའི་སྐབས་ཀྱི་སྐྱབས་འགྲོ་དང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ། སྐྱབས་གསུམ་སོ་སོའི་བསླབ་བྱ་དང་

[020B] །དང་པོ་ལ་དགག་པའི་བསླབ་བྱ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་གཞན་ལ་གཏན་གྱི་སྐྱབས་མི་འཆོལ། ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་འཚེ་མི་བྱེད། དགེ་
འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་མི་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་གཏན་གྱི་གྲོགས་མི་འཆོལ། བསྒྲུབ་པའི་བསླབ་བྱ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་བཟོ་དང་རྒྱུ་ངན་པ་ལའང་སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་མོས། གསུང་
རབ་ཀྱི་ཡི་གེ་ཚིག་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ལའང་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་པར་མོས། གོས་ངུར་སྨྲིག་ཙམ་དང་རབ་བྱུང་གི་རྟགས་འཛིན་པ་ཙམ་ལའང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཏུ་མོས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་དང་
ཁྱད་པར་ཤེས་པ། བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་དྲིན་དུ་ཤེས་ཏེ་རྒྱུན་དུ་མཆོད་ཅིང། ཅི་ཟ་ཅི་འཐུང་གི་ཕུད་ཀྱིས་མཆོད་པ། སྙིང་བརྩེ་བས་འགྲོ་བ་གཞན་ཡང་ཚུལ་དེ་ལ་འགོད་པ། ནང་པར་ཚུད་པ། སྡོམ་པ་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ། སྔར་བསགས་པའི་ལས་སྒྲིབ་སྲབ་ཅིང་འཛད་པ། བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ། ངན་འགྲོར་མི་ལྟུང་བ། མི་མ་ཡིན་གྱིས་མི་ཚུགས་པ། ཅི་བསམ་འགྲུབ་པ་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་བ་སྟེ་ཕན་ཡོན་
བརྒྱད་བསམས་ནས་དུས་དྲུག་ཏུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང། བྱ་བ་གང་བྱེད་དཀོན་མཆོག་ལ་བློ་བཀལ་ནས་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐབས་གཞན་སྤོང་བ་དང། དཀོན་མཆོག་བཞད་གད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་མི་སྤོང་བ་སྟེ་དྲུག་ལ་བསླབ་

[021A]༄༅། །པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལས་འབྲས་བསམ་པ་ནི། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བ་སོགས་བསྒོམས་པས་ཆོས་བྱེད་འདོད་ཀྱི་བློ་ཙབ་ཙུབ་ཅིག་སྐྱེ་ཡང་དགེ་སྡིག་གི་སྤང་བླང་རྣམ་དག་གཅག་མ་ཤེས་ན་
ཆོས་བརྒྱད་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་སོང་ནས་ཆོས་རྣམ་དག་ཅིག་མི་འོང་བས་དེ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། ལས་དཀར་ནག་གི་སྤང་བླང་ལེགས་པར་ཕྱེད་དགོས། དེ་ལ་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཕྲ་ཞིབ་ཐོས་བསམ་གྱིས་ལེགས་པར་
གཏན་ལ་ཕབ་ནས་སྒོམ་དགོས་པས། དེས་ན་ལས་འབྲས་བསམ་པ་ལ་སྤྱིར་བསམ་པ་དང། བྱེ་བྲག་ཏུ་བསམ་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །དེ་བཞིན་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དོ། །དགེ་
ལས་བདེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང། །སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་བདེ་བ་དག། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལས་མི་དགེ་བ་ལས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་འབྱུང་ཞིང་བདེ་བ་མི་འབྱུང། ལས་དགེ་བ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཁོ་ན་འབྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་
མི་འབྱུང་བས། དགེ་སྡིག་གི་འབྲས་བུ་འཚོལ་པར་མི་འགྱུར་བས་ལས་ངེས་པ་དང། ལས་དགེ་སྡིག་ཆུང་དུ་ཡང་འཕེལ་ནས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱིན་པས་ན་ལས་འཕེལ་ཆེ་བ་དང། རང་གི་ལས་དགེ་སྡིག་གང་བྱས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་མྱོང་
གི་མ་བྱས་པ་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་མི་མྱོང་བས་ན་ལས་མ་བྱས་པ་དང་མི་ཕྲད་པ་དང། ལས་དགེ་སྡིག་གང་བྱས་པ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་མ་བཅོམ་ན་དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་འགོར་ཡང་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་གདོན་མི་ཟ་བས་ན་ལས་བྱས་པ་

[021B] ལས་གཅིག་གིས་ལུས་དུ་མ་འཕེན་པ་ནི་ཕྱུག་པོ་གཅིག་གིས་མཆོད་གནས་དུ་མ་བསྟེན་པ་ལྟ་བུ་དང། ལས་དུ་མས་ལུས་གཅིག་འཕེན་པ་ནི་སྦྱིན་བདག་མང་པོས་མཆོད་གནས་གཅིག་གི་ཞབས་ཏོག་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང། ལོངས་
སྤྱོད་ཆེ་པའི་ཀླུར་སྐྱེས་པ་ནི་འཕེན་བྱེད་མི་དགེ་བས་འཕངས་ཀྱང་རྫོགས་བྱེད་དགེ་བས་བྱས་པ་དང། མི་དབུལ་པོ་ནི་འཕེན་བྱེད་དགེ་བས་འཕངས་ཀྱང་རྫོགས་བྱེད་མི་དགེ་བས་བྱས་པ་སོགས་ལ་ཞིབ་པར་བསམ་ལ་ལས་དགེ་སྡིག་ཕྲ་མོ་ལ་
ཡང་སྤང་བླང་བྱེད་པར་བསླབ། གཉིས་པ་ལ། ནག་པོའི་ལས་འབྲས་དང། དཀར་པོའི་ལས་འབྲས་བསམ་ཚུལ་དང། བཤགས་སྡོམ་བྱེད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། མཛོད་ལས། དེ་ལས་ཆེ་ལོང་བསྡུས་ནས་ནི། དགེ་དང་མི་དགེ་ཅི་རིགས་
པར༑ ལས་ཀྱི་ལམ་ནི་བཅུར་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར། སྤྱིར་ལས་དགེ་མི་དགེ་རྣམས་ལས་ལམ་བཅུར་མ་འདུས་ཀྱང། ལས་ཀྱི་ཆེ་ལོང་དམར་གས་རིམ་ནི་བཅུར་འདུ་བས། དེ་ལ་སྤང་བླང་བྱེད་པ་གནད་དུ་ཆེའོ། །སྲོག་གཅོད་ནི། གཞི་སྲོག་
ལྡན་ལ་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་སུན་སློང་གསོད་པར་འདོད་དེ། སྦྱོར་བ་དེའི་དོན་ལ་བརྩོན་ཞིང་རང་ངམ་གཞན་གྱིས་མཚོན་ལྟ་བུ་བསྣུན་ནས་ཕ་རོལ་པོ་རང་གི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཤིན་མཐར་
ཐུག་རྫོགས་སོ། །མ་བྱིན་ལེན་ནི། གཞི་རང་མི་དབང་བར་གཞན་གྱིས་བཟུང་པའི་རྫས་ལ་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་ལེན་པར་འདོད་དེ། སྦྱོར་བ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བླངས་

[022A]༄༅། །པས་མཐར་ཐུག་ཐོབ་བློ་སྐྱེས་པའོ། །ལོག་གཡེམ་ནི་གཞི་གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་དང། རང་གི་ཉེ་དུ་དང་ཁ་གཤང་ལམ་སོགས་བགྲོད་བྱ་ཡིན་པ་དང། རང་གི་ཆུང་མ་སོགས་བགྲོད་བྱ་ཡིན་ཡང། རྟེན་དྲུང་
ལྟ་བུ་གནས་མ་ཡིན་པ་དང། སྦུམ་མ་དང་བསྙེན་གནས་པ་ལྟ་བུ་དུས་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཏེ་ཉོན་མོངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་ལོག་གཡེམ་འདོད་དེ། སྦྱོར་བ་དེའི་དོན་ལ་བརྩོན་ཞིང་མཐར་ཐུག་དབང་པོ་གཉིས་སྤྲད་པ་ན་དེར་
འགྱུར་རོ། །རྫུན་སྨྲ་ནི། གཞི་མཐོང་ཐོས་སོགས་བརྒྱད་ལ་སྨྲ་ཡུལ་དོན་གོ་བའི་གང་ཟག་ལ། མཐོང་བ་ལམ་མཐོང་སོགས་སུ་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ཏེ་ཉོན་མོངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་རྫུན་སྨྲ་བར་འདོད་དེ། སྦྱོར་བ་ལུས་ངག་གང་
རུང་གི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཏེ་མཐར་ཐུག་དོན་གོ་བའོ། ཕྲ་མ་ནི། གཞི་གང་ཟག་གཉིས་ལྟ་བུ་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཏེ་ཉོན་མོངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་དབྱེ་བར་འདོད་དེ། སྦྱོར་བ་འབྱེད་ཚིག་བདེན་རྫུན་གང་རུང་སྨྲས་ཏེ་མཐར་ཐུག་དོན་གོ་
བའོ༑ ༑ཚིག་རྩུབ་ནི། གཞི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་སེམས་ཅན་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཏེ་ཉོན་མོངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བར་འདོད་དེ། སྦྱོར་བ་ཚིག་རྩུབ་སྨྲས་བས་མཐར་ཐུག་དོན་གོ་བའོ། །ངག་ཀྱལ་ནི། གཞི་སྔ་མ་གསུམ་
གང་རུང་དུ་མ་གཏོགས་པའི་དོན་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཉོན་མོངས་གང་རུང་དང་ཀུན་སློང་བྱུང་རྒྱལ་དུ་སྨྲ་བར་འདོད་དེ། སྦྱོར་བ་ཕྱི་རོལ་བའི་བསྟན་བཅོས་དང། དམག་རྐུན་སོགས་འདུ་འཛིའི་གཏམ་སྨྲ་བ། ཆགས་

[022B]ནས་མཐར་ཐུག་སྨྲས་ཟིན་པའོ། །བརྣབ་སེམས་ནི། གཞི་གཞན་གྱི་ནོར་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང། རང་ནོར་ལ་ཆགས་སེམས་དང་གསོག་སེམས། གཞན་ནོར་ལ་རོ་མྱོང་སེམས་དང་འཁུ་སེམས་
ངོ་ཚ་ཉེས་དམིགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སེམས་ཏེ་ཆོས་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཉོན་མོངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་རང་ལ་བྱུང་ན་སྙམ་པའི་རྔམ་སེམས་ཀྱིས། སྦྱོར་བ་དེའི་དོན་དུ་ཡིད་ཀྱིས་རྩོལ་ཞིང་མཐར་ཐུག་དེར་སྨོན་པའོ། །གནོད་སེམས་ནི། གཞི་ཡིད་
དུ་མི་འོང་བའི་སེམས་ཅན་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་གནོད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཞེ་སྡང་གི་སེམས། མི་བཟོད་བའི་སེམས། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཡང་ཡང་དྲན་པའི་འཁོན་འཛིན་གྱི་སེམས། གསོད་བརྡེག་བྱས་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་
པའི་འཁུ་སེམས། ངོ་ཚ་ཉེས་དམིགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སེམས་ཏེ་ཆོས་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཉོན་མོངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་གསོད་པ་སོགས་བྱ་བར་འདོད་དེ། སྦྱོར་བ་ཡིད་ཀྱིས་དེར་རྩོལ་ཞིང། མཐར་ཐུག་བྱེད་པར་ཐག་བཅད་པའོ། །
ལོག་ལྟ་ནི། གཞི་ཡོད་པའི་དོན་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་ཤེས་པའི་རྨོངས་པའི་སེམས་དང། སྡིག་པ་ལ་དགའ་པའི་དྲག་ཤུལ་གྱི་སེམས། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་འཛིན་པ་རྒྱུན་དུ་ལོག་པར་ཞུགས་
པའི་སེམས། ལེགས་སྤྱད་དང་མཆོད་སྦྱིན་སོགས་ལ་མེད་པར་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ཉམས་པའི་སེམས། ངོ་ཚ་ཉེས་དམིགས་ཟིལ་གནོན་གྱི་སེམས་ཏེ་ཆོས་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཉོན་མོངས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་སྐུར་བ་འདེབས་པར་འདོད་དེ། སྦྱོར་
[023A]༄༅། །བདེའི་དོན་ལ་ཡིད་ཀྱིས་རྩོལ་ཞིང། མཐར་ཐུག་ཐག་བཅད་པའོ། །ལས་འབྲས་ལྕི་ཡང་ནི། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། རྟག་དང་མངོན་པར་ཞེན་དང་གཉེན་པོ་མེད། །ཡོན་ཏན་གཙོ་ལྡན་གཞི་ལས་བྱུང་བའི་ལས། །དགེ་དང་མི་དགེ་ནམ་
ལྔ་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཞེས་དུས་རྟག་ཏུ་བྱས་པ། མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ་ཀུན་སློང་ཤུགས་དྲག་པོས་བྱས་པ། དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་གི་གཉེན་པོ་སྟེ་ལྡོག་ཕྱོགས་མེད་པར་བྱས་པ་དང། ཡོན་ཏན་གྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་མཁན་སློབ་དང། ཕན་འདོགས་པའི་
གཞིར་གྱུར་བ་ཕ་མ་སོགས་ལ་དགེ་སྡིག་ཆུང་དུས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱིན་པས་རྣམ་སྨིན་ལྕི། ལས་ལམ་བཅུ་པོ་དེ་ཡང་ལྕི་ཡང་ནི། ལུས་ངག་གི་བདུན་སྔ་མ་སྔ་མ་ལྕི། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལྕི། སྔ་མ་སྔ་མ་ཡང་བས། དེ་
ཡང་ཉོན་མོངས་ཤུགས་དྲག་པོས་བྱས་པ་ལྕི། ཕམ་སོགས་ཡུལ་གཉན་པོར་བྱས་པ་རྣམས་ལྕི། དེའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དུག་གསུམ་དྲག་པོས་བྱས་པ་དམྱལ་བར་སྐྱེ། འབྲིང་གིས་བྱས་པ་ཡི་དྭགས་ཆུང་དུས་བྱས་བདུད་འགྲོར་སྐྱེ་
བཅུ་པོ་སོ་སོའི་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། རིམ་བཞིན་ཚེ་ཐུང་བ། ལོངས་སྤྱོད་དབུལ་བ། ཆུང་མ་སྲུང་དུ་མི་བཏུབ་པ། མི་ཁ་སྡང་བ། མཛའ་བཤེས་ཉུང་བ། མི་སྙན་པ་མང་དུ་ཐོས་པ་ཚིག་མི་བཙན་པ། ཡིད་ཀྱི་རེ་བ་མི་འགྲུབ་པ། འཇིགས་པ་
ཆེ་བར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་རྨོངས་པ་བཅུའོ། །བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ནི། རིམ་བཞིན་སྨན་སོགས་མཐུ་ཆུང་བ། ལོ་འབྲས་ཉུང་དུར་འགྱུར་བ། གནས་འདམ་རྫབ་དང་ལྗན་ལྗིན་དུ་གྱུར་བ། བློ་བྲིད་དང་འཇིགས་པ་ཆེ་བ། ས་ཕྱོགས་ཁོད་མི་སྙོམས་

[023B] སྡོང་དུམ་དང་ཚེར་མ་སོགས་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་མང་བ། ལྗོན་ཤིང་ལ་འབྲས་བུ་མི་ཆགས་པ། ཕུན་ཚོགས་རྣམས་རིམ་གྱིས་འགྲིབ་པ། ནད་འཁྲུག་འབྱུང་བ། མི་དང་མི་མ་ཡིན་གྱིས་འཚེ་བ། རྒྱུ་འབྲས་གོ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའོ། །
རྣམ་སྨིན་དང་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་འབྱུང་བ་དང་བདག་འབྲས་དེ་གནས་བའི་ཡུལ་ལ་འབྱུང་ངོ། །དེས་ན་མི་དགེ་བ་བཅུ་རང་ལ་སྤྱོད་འདོད་གང་ཡོད་པ་དེའི་གཞི་བསམ་པ་སྦྱོར་བ་རྣམས་གསལ་བཏབ་ནས་མངོན་གྱུར་དུ་བྱུང་བ་ན། སྔར་ཕན་
ཆད་ཁོ་ངོམ་ཤེས་པར་ལས་མང་དུ་བསགས། ད་ནི་ཀུན་སློང་ནམ་བྱུང་བ་ཙམ་ནས་འགོག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ་དེ་དག་འགོག་པ་ལ་བསླབ་བོ། །གཉིས་པ་ནི། མི་དགེ་བ་བཅུ་གོ་ལྡོག་པ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་ཡིན་ལ། སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལྟ་བུ་ལ་
མཚོན་ན། གཞི་སྲོག་ལྡན་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ནས། ཆགས་མེད་སྡང་མེད་གཏི་མུག་མེད་པ་གསུམ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས། ཀུན་སློང་སྲོག་མི་གཅོད་པར་འདོད་དེ། སྦྱོར་བ་དེའི་དོན་ལ་བརྩོན་ཞིང། མཐར་ཐུག་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་བཟློག་ཟིན་པའོ།།
དེས་གཞན་ལ་ཡང་འདྲ། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་དང། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་དང། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱང་མི་དགེ་བ་དེ་དག་ལས་གོ་བཟློག་པ་ཡིན་ལ། དཔེར་ན་སྲོག་གཅོད་པ་སྤང་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་མིར་སྐྱེ། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་
འབྲས་བུ་ཚེ་རིང། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་སྨན་དང་བཟའ་བཏུང་ནུས་པ་ཆེ་བ་འབྱུང། དེས་གཞན་རིགས་འགྲེ་གཞི་ནས་མཐར་ཐུག་གི་བར་སྡིག་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ལས་ནི་གཅིག་ཏུ་གནག་པའི་ལས་ཡིན་པས་སྤང་བྱ་དང། མང་པོའི་སྲོག་

[024A]༄༅། །སྐྱོབ་པའི་དོན་དུ་གཅིག་གི་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་ལས་ནག་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་དཀར་བས་བླང་བྱ་དང། མང་པོ་གསོད་ཕྱིར་མ་ཆགས་པའི་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་ལས་དཀར་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་ནག་པས་སྤང་བྱ་དང། གཞན་ཡང་ཐར་ཐུག་ག་བར་
དགེ་སེམས་ཀྱིས་བྱས་པ་རྣམས་ནི་གཅིག་ཏུ་དཀར་བའི་ལས་ཡིན་པས་མཆོག་ཏུ་བླང་བྱ་དང། འདི་དག་གིས་དཀར་ནག་འདྲེས་མས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འདྲེས་མར་འབྱིན་པའི་ཚུལ་དང། རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བསམ་ནས་སྤང་བླང་བྱའོ།།
ཁྱད་པར་དུ་ལམ་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་རྟེན་ཐོབ་དགོས། ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་དེའི་རྒྱུ་ལ་འབད་དགོས་པས། གཞན་གྱི་སྲོག་སྐྱོབ་པ་དང། རྟེན་ལ་མར་མེ་འབུལ་ཞིང་བཟོད་པ་བསྒོམ་པ། མཁན་སློབ་
སོགས་གཞན་ལ་བྲན་ལྟར་གུས་པ། སྦྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ། ངག་བག་དང་ལྡན་པ། མཁན་སློབ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་ཅིང་རང་ལ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ། འབྲས་བུ་མི་དབྱུང་ཞིང་བུད་མེད་ལ་ཉེས་དམིགས་
སུ་ལྟ་བ། གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ལ་བསྒྲུབ་གྲོགས་བྱེད་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ནི་རིམ་བཞིན། ཚེ་རིང་བ། ཁ་དོག་བཟང་བ། རིགས་མཐོ་བ། དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཚིག་བཙུན་པ་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ། ཕོར་སྐྱེ་བ། སྟོབས་
དང་ལྡན་པ་རྣམས་འབྱུང་བས། དེ་དག་ལ་མོས་སྤྲོའི་བསམ་པ་ནན་ཏན་བྱ། དེ་ལྟར་ལས་འབྲས་ལ་དཔྱད་འཇོག་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་ཞིབ་ཏུ་བསམ་པས། རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པ་ལ། མི་དགེ་བཅུས་མ་གོས་ཤིང་གསར་དུ་མི་

[024B] ཚེ་འདིར་ཡང་སྡིག་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་བསགས། དེས་ཆ་ཙམ་དུ་ཡང་འགྲན་མི་ནུས་པའི་སྡིག་པ་རང་གཅིག་བུའི་དོན་དུ་མ་ཟད། དཔོན་གྲོགས་སྤུན་ཟླ་བུད་མེད་གཡོག་འཁོར། སྡེ་དགོན་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་སྡིག་པ་གྲངས་མེད་བསགས་
པ་དེ། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་དགེ་སློང་ལྷ་དང་ནི། །མགྲོན་དང་ཡབ་ཡུམ་དག་དང་བཙུན་མོ་དང། །འཁོར་གྱི་སླད་དུའང་སྡིག་པ་མི་བགྱི་སྟེ། །དམྱལ་བའི་རྣམ་སྨིན་སྐལ་ནོད་འགའ་མ་མཆིས། །ཞེས་སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་བགོ་བྱར་མེད་པར་རང་གཅིག་
བུས་མྱོང་དགོས་ལ། མྱོང་ངེས་ཀྱི་ལས་ནི་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་ཏུ་མེད་པར་ཆོས་མངོན་པ་ལས་བཤད་པས། ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་མི་ཐར་པ་འདྲ་སྙམ་དུ་ཡིད་བློང་བློང་པོར་གྱུར་པ་ན་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་དེས་དྲང་ངེས་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་བཀའ་སྩལ་བའི་ཐེག་པ་
འོག་མར་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང། ངེས་དོན་དུ་མཚམས་མེད་བྱས་ཀྱང་བཤགས་སྡོམ་བྱས་པས་འདག་ནུས་པར་གསུངས་པས། བཤེས་སྤྲིངས་ལས་གང་ཞིག་སྔོན་ཆད་བག་མེད་གྱུར་པ་ལས། །ཕྱི་ནས་བག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་དེ་ཡང། །ཟླ་བ་སྤྲིན་བྲལ་ལྟ་
བུར་རྣམ་མཛེས་ཏེ། །དགའ་བོ་སོར་ཕྲེང་མཐོང་ལྡན་བདེ་བྱེད་བཞིན། །ཞེས་གཅུང་དགའ་བོ་ཆུང་མ་ལ་ཧ་ཅང་ཆགས་པ་དང་སོར་ཕྲེང་གིས་མི་དགུ་བརྒྱ་གོ་དགུ་བསད་པ་དང། མ་སྐྱེས་དགྲས་ཡབ་རྒྱལ་པོ་བསད་པ་རྣམས་ཀྱང་བཤགས་པས་དག་ཅིང། སྔ་མ་གཉིས་
ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་དང། བདེ་བྱེད་ཀྱིས་མ་བསད་པ་ཡང་དག་ནས། དམྱལ་བར་དར་གྱི་གྲུ་གུ་བརྡབས་པ་ཙམ་སྐྱེས། དེ་ནས་ལྟར་སྐྱེས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བཤད་པས་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བཤད། དེ་རྣམས་དང་འདྲ་བ་ཞིག་མ་བྱུང་ཡང་

[025A]༄༅། །ངན་འགྲོའི་སྒོ་ཁེགས་པ་ཞིག་བྱེད་སྙམ་པའི་ངེས་འབྱུང་དྲག་པོ་དང་བཅས། བཤགས་ཡུལ་གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འགྲམ། དེ་དག་ལ་དཀོན་མཆོག་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་འཇོག་ཅིང། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་རྟེན་གྱི་སྟོབས་དང་
སྔར་བྱས་ཀྱི་སྡིག་པ་ལ་དུག་ཁོང་དུ་སོང་བ་ལྟ་བུས་འགྱོད་ཅིང། གསར་འོད་བཤགས་མདོ་ལྟ་བུ་ངག་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི། རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་སྟོབས་དང། ཕྱིན་ཆད་སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་མི་བྱེད་སྙམ་པའི་སྡོམ་སེམས་ནི། ཉེས་པ་ལས་སླར་བཟློག་པའི་སྟོབས་
དང་བཅས་ནས། རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་སྟོབས་བཞིའི་བཤགས་པ་དང། འཕགས་པ་ཕུང་པོ་གསུམ་པའི་མདོ་དང། གཟུངས་སྔགས་ཟབ་མོ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་བརྗོད་པ་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་ལག་ལེན་དངོས་ཡིན་ནོ་
རབ་བྱུང་ཡིན་ན་སྐབས་འདིར་སྤྱི་བཤགས་དང། རང་རང་གི་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱང་བྱའོ། །ཐུན་མཚམས་སུ་མདོ་སྡེ་ཀློག་པ་དང། སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་དང་ཉན་པ་སོགས་དང། སྐུ་གཟུགས་བཞེངས་པ་དང་དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ་སོགས་ནི་གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་
སྤྱོད་པའི་སྟོབས་དང་བཅས་སྡིག་པ་དག་པའི་རྟགས་མ་བྱུང་བར་དུ་འབད་པར་བྱའོ།།    ༈    །།གཉིས་པ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་པའི་ལམ་ལ་བློ་སྦྱོང་བ་ནི། སྔར་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་དང་སྐྱབས་འགྲོའི་ལམ་དེ་དག་ཉམས་སུ་བླངས་པས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་
བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་ནས། རེ་ཞིག་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་མ་དགོས་ཀྱང། སྤྱོད་འཇུག་ལས་བདེ་འགྲོར་ཡང་དང་ཡང་འོངས་ཏེ་།བདེ་བ་མང་པོ་སྤྱད་སྤྱད་ནས། །ཤི་ནས་ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་ནི། །ཡུན་རིང་མི་བཟད་རྣམས་སུ་ལྟུང། །ཞེས་པ་

[025B] ཉོན་མོངས་མ་སྤང་བའི་དབང་གིས་མི་དགེ་བའི་ལས་མི་གསོག་པའི་ངེས་པ་མེད་ལ། ལས་བསགས་ན་སླར་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་དགོས་ཚུལ་བསམ་ལ། དེས་ན་ད་ལྟ་ལས་ཉོན་གཉིས་ཀྱིས་འཁོར་བར་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ནིང་མཚམས་སྦྱོར་དུ་བཅུག་པ་ནི་
བཅིངས་པ་ཡིན་ཞིང། འཆིང་ཚུལ་ནི། སྐྱེས་བུ་འཆིང་བྱ་དང་ཉོན་མོངས་དང་ལས་གཉིས་འཆིང་བྱེད། འཆིང་བྱེད་དེས་བདག་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ངོ་བོར་དབྱེར་མེད་དུ་འཆིང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་ལས་གྲོལ་ཙམ་མམ་དེའི་བག་ཆགས་ས་བོན་དང་
བཅས་པ་ཟད་ཙམ་ནི་ཐར་པ་ཡིན་པས། དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལ། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པ་དང་དེར་བགྲོད་པའི་ལམ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་སྡུག་ཀུན་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམ་པ། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་
བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་སྡུག་བདེན་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་འཁོར་བའི་འཇུག་རིམ་བསམ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མི་དང། བདེ་འགྲོ་གཞན་གཉིས་དང་རིགས་དྲུག་ཐུན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་
བསམ་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ་བདུན། དང་པོ་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སློབ་སྤྲིངས་ལས། ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་དྲི་ང་མི་གཙང་བཅེར་བས་འགགས། །རབ་ཏུ་དོག་པ་མུན་ནག་ཐིབས་པོར་འདུག་པ་ཡི། །མངལ་གནས་དམྱལ་བ་ལྟ་བུའི་ནང་དུ་དེ་ཞུགས་
ནས༑ ༑ལུས་ཡོངས་བསྐུམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་གནག་དགོས་སོ་།ཞེས་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཕོ་བའི་འོག་ལོང་ཀའི་སྟེང་ན་ཁ་སྒལ་ཚིགས་ལ་བལྟས་ནས་དྲི་ང་ཞིང་མི་གཙང་བའི་ལྗན་ལྗིན་གྱི་ཁྲོད་དུ་ཡོད་པ་ལས། རིམ་

[026A]༄༅། །གྱིས་མེར་མེར་པོ་ནས་རྐང་ལག་འགྱུས་པའི་བར་སྐབས་སུ་མས་བཟའ་བཏུང་ཚ་བ་བསྟེན་ན་མེ་དོང་དུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུ། གྲང་བ་བསྟེན་ན་འཁྱགས་སྦུབས་སུ་གནས་པ་ལྟ་བུ། མཆོད་པ་དང་བརྒྱུག་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཡང་ལ་ལྷུང་
བ་ལྟ་བུའི་ཉམས་འཆར་བ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་མྱོང་བཞིན་དུ་ཞག་ཉིས་བརྒྱ་རེ་དྲུག་སོང་བ་ན་ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་མགོ་ཐུར་དུ་བསྟན་ཏེ། མངལ་སྒོའི་རུས་པ་ཤིན་ཏུ་དོག་པ་ནས་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་ཚེ་བ་ལང་གི་པགས་པ་དམར་བཤུས་བྱས་
པ་ལ་སྦྲང་མ་མཆུ་རྣོན་གྱིས་ཟོས་པ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་མྱོང་བཞིན་དུ་སྐྱེ་ལ། སྐྱེས་ནས་ཀྱང་རེ་ཞིག་སྟན་འཇམ་པ་ལ་བཞག་ཀྱང་ཚོར་དོང་དུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུའི་ཚ་གྲང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ཙམ་ཡང་བཟོད་དཀའ་ཚུལ་བསམ་པ་ལ། ད་ལྟ་རང་
ཤོང་གི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཆུད་དེ་སྟེང་འོག་མི་གཙང་བས་གང་པར་གྱུར་ན་ཞག་གཅིག་ཀྱང་བཟོད་ཐབས་མེད་པ་དེས་ན། བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་སྐྱུགས་ན་ཅན་གྱིས་ཟས་མཐོང་བ་ལྟ་བུའི་སྐྱུགས་ལོག་ལོག་མ་བྱུང་བར་དུ་བསྒོམ་གསུང་
གཉིས་པ་ནི། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། རྒ་བས་གཟུགས་སྡུག་གཟུགས་མི་སྡུག་པར་བྱེད། །རྒ་བས་གཟི་བརྗིད་འཕྲོག་ཅིང་མཐུ་སྟོབས་འཕྲོག་།རྒ་བས་བདེ་བ་འཕྲོག་ཅིང་བརྙས་པར་བྱེད། །རྒ་བས་འཆི་བྱེད་རྒ་བས་མདངས་ཀྱང་འཕྲོག་ཅེས་གསུངས་
པ་ལྟར། རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། སྐྲ་དཀར་ཞིང་ལུས་གུག་པ་ལུས་བཞིན་གཉེར་མས་ཁེངས་པ་སོགས་ལུས་ཀྱི་མཐུ་ཉམས་ཚུལ་བསམས་ནས། སྔར་དར་བབས་ཀྱི་དུས་སྐྲ་ནག་པ། ལུས་དྲང་པ། པགས་པ་ལ་གཉེར་མ་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་ལུས་

[026B] ད་ལྟ་ལུས་མ་འཕོས་ཀྱང་འཕོས་པ་དང་ཁྱད་མེད་པ་བཞིན་སོང། ཚེ་ཡང་ཉམས་ནས་ལོ་ཟླ་ཞག་མང་སོང་རིམ་གྱིས་མར་ངོའི་ཟླ་བ་བཞིན་རྣམ་པར་འགྲིབ་ནས། འཆི་བདག་གི་ཁར་ཆུད་པར་འདུག་སྙམ་པའི་སྐྱོ་བ་དང། ལུས་ཀྱི་མཐུ་ཉམས་པས་ལྡང་ན་
ཤིང་རྩ་གནམ་དུ་འདོན་པ་ལྟ་བུ་དང། སྡོད་ནས་སྐྱེ་འདོགས་ཐག་ཆད་པ་ལྟར་སྡོད་དགོས། འགྲོན་གོམ་པ་འཁྱོར། སྨྲ་ན་ངག་ལྡང་ལྡིབ་ཏུ་སོང་བ་དང། དབང་ངོ་རྣམས་ཉམས་པས་མིག་རྣ་སོགས་ཀྱིས་མཐོང་ཐོས་ཚུལ་བཞིན་མི་འོང། བརྗེད་ངེས་ཆེ། ཡུལ་
ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཉམས་པས་སྔར་ཟ་བའི་ཚོན་ཙམ་ཟོས་ན་ལུས་ཀྱིས་མི་མཚུན་པར་ནད་སྐྱེ་ཚུལ་བསམ་གསུང། གསུམ་པ་ན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། དཔེར་ན་རྒུན་སྨད་རླུང་དང་ཁ་བ་ཆེ། །རྩྭ་ཤིང་གེལ་བ་ནགས་སྨན་མདངས་ཀྱང་
འཕྲོག་དེ་ལྟར་ནང་འདིས་འགྲོ་བའི་མདངས་འཕྲོག་ཅིང། །དབང་པོ་ཟུངས་དང་སྟོབས་ནི་ཉམས་པར་བྱེད། །ཅེས་ལུས་ཀྱི་ཚ་གྲང་འཁྲུག་པས། ཟུག་གཟེར་སོགས་གདུང་བ་སྣ་ཚོགས་པས་ཉམ་ཐག་པས་ལུས་ཀྱི་ཤ་ཞུ། པགས་པ་བསྐམས་ཤིང་
བསྐུལ་བསྐྱོད་དཀའ། ཟས་སོགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྤྱད་དུ་མི་སྟེར་སྨན་དང་གཏར་སྲེག་སོགས་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམས་དབང་མེད་དུ་སྤྱད་དགོས། ནད་མ་འཚོན་ཤི་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ། བཞི་པ་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས་
འཆི་དང་འཕོ་དང་འཆི་འཕོ་དུས་བྱེད་པ། །ཕངས་ཤིང་སྡུག་པའི་སྐྱེ་བོ་རྟག་ཏུ་འབྲལ། །ཕྱིར་མི་འོང་ཞིང་ཕྲད་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཤིང་ལས་ལོ་འབྲུལ་འདྲ་ཞིང་ཀླུང་རྒྱུན་མཚུངས་།ཞེས་ནད་ལས་གྲོལ་ན་དཀའ་བ་སྤྱད་རིན་ཆོག་ནའང། ཕལ་ཆེར་ནི་ཐབས་
[027A]༄༅། །སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་ནད་ཇེ་ཆེར་སོང་ནས། སྨན་པས་བོར། མོ་བོན་གྱིས་བསླུས། གཉེན་བཤེས་ཀྱིས་མཐའ་བསྐོར་ནས་མྱ་ངན་དང། ཤི་དགེ་དུར་འདེབས་ཀྱི་གཤོམ་ར་འདིང། རང་ཉིད་བཀྲག་མདངས་ཉམས། ཁ་བསྐམས་
མཆུ་བརྫེས་སྣ་ཞོམ། མིག་ཀོད་མོར་སོང། དབུགས་བརྩེགས། སྔར་བྱས་ཀྱི་སྡིག་པ་ལ་འགྱོད་པ་དང། གཉེན་བཤེས་འཁོར་གཡོག་ནོར་རྫས་ཀུན་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་བཞིན་པའི་ངང་ནས་གཏན་བྲལ་བྱས་གཅེས་པར་བསྐྱངས་པའི་
ལུས་ཀྱང་བཞག་ནས་འགྲོ་དགོས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཚུལ་བསམ། ལྔ་པ་དགྲ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། དགྲ་མི་སྡུག་པ་ཞིག་གིས་ལུས་སྲོག་གཏམ་དོན་སོགས་ལ་གནོད་པ་བྱས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང། དེར་མ་ཟད་མི་མཛའ་བ་
ཞིག་དང་གནས་ཁང་གཅིག་ཏུ་གནས་ཀྱང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནག་ཡོ་རེ་བ་དང། དེ་གཞན་དུ་ཕྱིན་ན་ནམ་ལངས་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ཚུལ་བསམ། དྲུག་པ་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། གཉེན་བཤེས་ཤིན་ཏུ་མཛའ་བ་ཡུལ་གཞན་དུ་སོང་བ་ན་
དེའི་ཡོན་ཏན་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དྲན་ཏེ་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཚུལ་བསམ། བདུན་པ་འདོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ཚོང་པ་དང་ཞིང་ལས་པ་སོགས་ཀྱང་ཚོད་ཟོག་སྟོར་བ་དང་ལོ་ཏོག་སད་སེར་གྱིས་བཅོམ་དོགས་པ་
དང༑ དབུ་གཙོ་དང་ཞང་བློན་རྣམས་ཀྱང་དགྲ་མ་ཐུལ། གཉེན་མ་འཁྱོངས་དོགས་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཉེན་པོ་ཞན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་མགོ་མི་ཐོན་པ་དང། ཤེས་རབ་དམན་པས་ཐོས་བསམ་གྱི་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་

[027B] མདོར་ན་ཁ་དྲག་པོ་ཞན་པོར་སོང་བ། ཕྱུག་པོ་སྤྲང་པོར་སོང་བ། མང་པོ་ཉུང་ངུར་སོང་བ་སོགས་རྒྱལ་ཁམས་ལ་བརྟགས་ན་སྔར་གྱིས་ན་མི་འདུག་པས། མི་ལུས་འདི་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཚུལ་ལ་མྱོང་བ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་མ་
སྐྱེས་པར་དུ་བསྒོམ་གསུང། གཉིས་པ་ནི། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ལུས་ཀྱི་ཁ་དོག་མི་སྡུག་འགྱུར་བ་དང། །སྟན་ལ་མི་དགའ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་རྙིང་དང། །གོས་ལ་དྲི་མ་ཆགས་དང་ལུས་ལ་ནི་།སྔོན་ཆད་མེད་པའི་རྡུལ་འབྱུང་ཞེས་བགྱི་བ། །མཐོ་རིས་
འཆི་འཕོ་སྒྲོན་བྱེད་སྔ་ལྟས་ལྔ། །ཞེས་འདོད་ལྷ་འཆི་བར་ཉེ་བའི་ཚེ། ལུས་ཀྱི་བཀྲག་མདངས་ཉམས་པ། སྟན་ལ་འདུག་སྙིང་མི་འདོད་པ། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་བརྙིང་པ། གོས་ལ་དྲི་མ་ཆགས་པ་ལུས་ལ་སྔོན་མེད་པའི་རྡུལ་འབྱུང་བ་ནི་འཆི་ལྟས་ལྔ་དང་
ལུས་ཀྱི་འོད་ཆུང་ངུར་སེང་བ། ཁྲུས་ཆུ་ལུས་ལ་ཆགས་པ། གོས་རྒྱན་ལས་སྒྲ་མི་སྙན་པ་འབྱུང་བ། མིག་གི་རྫིམ་འཁྲབ་པ་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཆགས་པ་སྟེ་ལྔ་ནི་ཉེ་བའི་འཆི་ལྟས་དང། དེ་བཅུ་འཆི་ལྟས་སུ་རི་གནས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཁྱད་པར་སྐབས་
གསུམ་བ་ཞེས་པ། གང་ནས་སྐྱེས་དང། གང་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་ཡང་བརྟགས་ན་ཤེས་པ་ཡིན་པས། དེ་རྗེས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་ངེས་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་མི་བཟང་པ་ལྷའི་ཞག་ལྔ་སོགས་སུ་མྱོང་ཞིང་
ལྷའི་ཞག་ལྔ་ཉུང་ཤོས་ལའང་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཡུན་རིང་དུ་མྱོང་ཚུལ་བསམ། གཞན་ཡང་ལྷ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་མཐོང་བས་ཆུང་བ་སྤ་གོང་བ་དང། སྟོབས་ཆེ་བས་ཆུང་པ་གནས་གཞན་དུ་སྐྲོད་པ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང་

[028A]༄༅། །འཐབ་པའི་ཚེ། ལུས་ལ་གཅོད་དྲལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་ཚུལ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱང་ལྷའི་ཕུན་ཚོགས་ལ་ཕྲག་དོག་གིས་རྒྱུད་འཁྲུག་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ལྷ་དང་འཐབ་པས་ལུས་གཅོད་དྲལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་
སྣ་ཚོགས་མྱོང་ཚུལ་དང། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན་མངོན་གྱུར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད་ཀྱང། རྒྱ་མཚོའི་གཟིངས་ཀྱི་ཕུག་རོན་སླར་གཟིངས་ལ་འཁོར་བ་བཞིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འཕེན་པ་ཟད་པ་ན་ཤི་ནས་སླར་ཡང་འདོད་པར་སྡུག་བསྔལ་སྣ་
ཚོགས་མྱོང་ཚུལ་བསམ། གསུམ་པ་ནི། འཁོར་བ་འདི་ལས་མ་གྲོལ་ཕྱིན་སྡུག་བསྔལ་ཕྱི་མ་འདྲེན་པ་ནི་འགྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཚེ་འདིའི་སྐྱེ་རྒན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པའི་སྡུག་བསྔལ། རྨ་འབྲས་ལ་ཚྭ་ཆུས་རེག་པས་སྡུག་
བསྔལ་ཆེར་སོང་བ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ། ཕྱིན་པས་ངལ་བ་ན་བསྡད་པས་བདེ་པ་ཙམ་བྱུང་ཡང། བསྡད་ཡུན་རིང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལྟ་བུ་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ། འཁྱགས་སྦུབས་སུ་ཆུད་པ་ཞིག་དེ་ལས་མ་
ཐར་བར་དུ་དྲོ་བ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་བླངས་ཕྱིན། ད་ལྟའི་ཕུང་པོ་འདི་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཞིང། ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་འདྲེན་པ་ལས་འོས་མེད་པར་བསམ། སྡུག་
བསྔལ་དྲུག་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བ་ནི། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ཕ་ནི་བུ་ཉིད་མ་ནི་ཆུད་མ་ཉིད། །སྐྱེ་པོ་དགྲར་གྱུར་པ་དག་བཤེས་ཉིད་དང། །ཟློག་པ་ཉིད་དུ་མཆི་བས་དེ་སླད་དུ། །འཁོར་བ་དག་ན་ངེས་པ་འགའ་མ་མཆིས། །ཞེས་སྐྱེ་བ་

[028B] ཚེ་འདིར་ཡང་ལོ་སྔ་མའི་གཉེན་དགྲར་འགྱུར་བ་དང། དགྲ་གཉེན་དུ་འགྱུར་བ་དང། ཟླ་བ་སྔ་མའི་གཉེན་ཕྱི་མར་དགྲར་འགྱུར་བ་དང་སྔ་མའི་དགྲ་ཕྱི་མར་གཉེན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་མཐོང་བས་དགྲ་གཉེན་སོགས་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་
བསམ། ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་མཛེ་ཅན་སྲིན་བུས་ཉེན་པ་ནི་།བདེ་བའི་དོན་དུ་མེ་ལ་ཀུན་བསྟེན་ཀྱང། །ཞི་བར་མི་འགྱུར་དེ་དང་འདྲ་བར་ནི། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པའང་མཁྱེན་པར་མཛོད། །ཅེས་སྔོན་ཆད་རབ་ལྷའི་བདུད་རྩི། བར་མ་
མའི་ནུ་ཞོ། ཐ་མ་མི་གཙང་བ་དང་ཁོ་ཆུ་ཁོལ་མ་སོགས་རྒྱ་མཚོ་ལས་མང་བ་འཐུང་མོད་ཀྱང། བཟང་པོས་ཚིམ་སྟེ་ཆོག་ཤེས་དང། ངན་པས་སུན་ཏེ་ཞེན་ལོག་མ་བྱུང་ཞིང། ད་དུང་ཡང་ཆོག་མི་ཤེས་པར་འཐུང་བར་འགྱུར་ཚུལ་བསམ། ལུས་ཡང་ཡང་འདོར་
བ་ནི༑ མྱ་ངན་བསལ་བ་ལས། ཕན་ཚུན་འཐབ་དང་རྩོད་པའི་ཕྱིར། །མགོ་བོ་བཅད་པ་གང་ཡིན་པ། །སྦུངས་ན་དེ་ལྟར་མཐོ་བ་ནི། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཐལ། །ཞེས་ནད་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ལུས་དོར་བ་གཞན་ཕར་ཞོག་མཚོན་
གྱིས་གཏུབས་ཏེ་ཤི་བའི་མགོ་བོ་རྣམས་སྤུངས་ན། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་མཐོ་བ་དེ་སྙེད་ཅིག་དོར་ན། ད་དུང་འཁོར་བ་ལས་མཐར་ན་ལུས་ཡང་ཡང་འདོར་དགོས་ཚུལ་བསམ། མངལ་སྒོ་གྲངས་མེད་འགྲིམ་པ་ནི། མ་ཡི་ཐུག་མཐའ་རྒྱ་ཤུག་ཚིག་
གུ་ཙམ། །རིལ་བུར་བགྲངས་ཀྱང་ས་ཡིས་ལང་མི་འགྱུར། །ཞེས་རང་གི་མ། དེའི་མ་ཞེས་བགྲང་བའི་ཆེད་དུས་ཆེན་པོ་འདི་རིལ་བུ་ཆུང་ངུར་བྱས་ནས་བགྲང་ཡང་གྲངས་མི་ལངས་ལ། ས་ཡིས་མི་ལངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། རང་གི་མ་རྐྱང་བའི་གྲངས་ཀྱང་བགྲང་

[029A]༄༅། །མི་ཐུབ་ལ། མ་དེ་སྙེད་ཀྱི་མངལ་མི་གཙང་བར་ཉལ་དགོས་བྱུང་སྙམ་དུ་བསམ། མཐོ་དམའ་མ་ངེས་པ་ནི། བརྒྱ་བྱིན་འཇིག་རྟེན་མཆོད་འོས་གྱུར་ནས་ནི། །ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕྱིར་ཡང་ས་སྟེང་ལྷུང། །འཁོར་
ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང། །འཁོར་བ་དག་ཏུ་ཡང་བྲན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཀྱང་སྔར་བྱས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ལས་མ་ཟད་པར་
གསོས་འདེབས་བྱུང་ན། ཡང་ཕྲན་དང་ངན་སོང་སོགས་དམན་བའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། འཇིག་རྟེན་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཉི་ཟླ་ཡང་མུན་པའི་སྨག་རུམ་དུ་སྐྱེ་དགོས་ཚུལ་དང། སྟོབས་འབྱོར་སོགས་ཀྱི་དྲེགས་པས་
མྱོས་པ་མང་པོ་ཡང་རྒྱལ་པོའི་ཆད་ལས་སོགས་ཀྱིས་བཅོམ་པས་མངའ་ཐང་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་བསམ། ཐམས་ཅད་ཤུལ་དུ་ལུས་འགྲོ་བ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལུས་འདི་གཅིག་པུ་བྱུང་བ་ཡང། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤ་རུས་དག་
ཞིག་སྟེ་སོ་སོར་འགྱེས་འགྱུར་ན། །མཛའ་བ་གཞན་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། །ཞེས་མཛའ་བཤེས་ལོངས་སྤྱོད་ལུས་སོགས་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་མཐར་སོ་སོར་གྱིས་པའི་ཚུལ་རྣམས་ཡིད་འཇིགས་ཞུམ་ཞུམ་པ་མ་བྱུང་བར་དུ་བསྒོམ་གསུང་
གཉིས་པ་ཀུན་འབྱུང་འཁོར་བའི་འཇུག་རིམ་བསམ་པ་ནི། ཀུན་འབྱུང་ལ་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་དང། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་གཉིས་ཡོད་ཀྱང། ཉོན་མོངས་མེད་ན་ལས་ཀྱིས་འཁོར་བར་འཕེན་མི་ནུས་པས་ཉོན་མོངས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ་

[029B] སྲིད་པའི་སྲེད་ལས་རྣམ་བརྒལ་བའི། །ལས་གཞན་འཕེན་ནུས་མ་ཡིན་ཏེ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཟད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁམས་གསུམ་དགྲར་ལངས་ཀྱང་རང་དམྱལ་བར་སྒྱུར་མི་ནུས་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་
འདི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་པ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཆོག་པར་འདུག་ཚུལ་བསམ། ཉོན་མོངས་ནི་སེམས་རྒྱུད་མ་ཞི་བར་བློང་བློང་དུ་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་ཅིག་ཡིན། ཡིད་དུ་འོང་བའི་བུ་ཕོ་མོ་རྟ་ཕྱུགས་གོས་དར་སོགས་མཐོང་
བ་ན༑ དེ་དག་ལ་ལྟ་བ་དང་རེག་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་འདོད་ཀྱི་བློ་དུང་དུང་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་དེ་འདོད་ཆགས་དང། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་སེམས་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཚེར་མ་སོགས་ལ་དམིགས་ནས། འདི་ལ་གནོད་པ་བྱའོ་སྙམ་དུ་
སེམས་པའི་མནར་སེམས་དེ་ཁོང་ཁྲོ་དང། འཇིག་ལྟའི་དབང་གིས་རང་གི་རིགས་རུས་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་མཐོ་དམན་ལ་དམིགས་ནས། རང་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་མཐོ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་དེང་རྒྱལ་དང། ཡུལ་བདེན་
བཞི༑ ལས་འབྲས་སོགས་ལ་བློ་མི་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་དེ་མ་རིག་པ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ལས་འབྲས་སོགས་ལ་འདི་དག་ནི་བདེན་ནམ། མི་བདེན་སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་དེ་
ཐེ་ཚོམ། ཕུང་པོ་ཚོགས་པའི་སྟེང་ནས་ར་དང་ང་ཡི་ཞེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་འཇིག་ལྟ་དང། འཇིག་ལྟའི་དམིགས་ཡུལ་གང་ཟག་རྟག་པས་ཕྱི་མར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་རྒྱུ་མེད་པར་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་

[030A]༄༅། །ཅན་དེ་མཐར་ལྟ་དང། འཇིག་ལྟ་མཐར་ལྟ་ལོག་ལྟ་གསུམ་གང་རུང་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་དང། རང་གི་བློ་ངོར་
འཚལ་ཚུལ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། སྐྲ་བྲེགས་པས་གཡང་གཞི་དང་ཀེང་རུས་འཆང་བ་ལྟ་བུའི་ཆ་བྱད་དང། ཟས་གཅོད་པ། མེ་ལྔ་བསྟེན་པ། རྐང་པ་ཡ་གཅིག་གིས་འགྲེང་སྟེ་ཉི་མ་ལ་ལྟ་བ་དང། གཅེར་བུ་ལུས་ལ་ཐལ་བ་བྱུགས་
བ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་དང། ངག་མི་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའི་ངག་གི་བརྟུལ་ཞུགས་དང། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་
གྱི་ལྟ་བ། ལས་འབྲས་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དང། སྣོད་བཅུད་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པས་བྱས་པར་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ལོག་ལྟ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་བག་ལ་ཉལ་བ་དེ་རྣམས་རང་རྒྱུད་ལ་
མངོན་གྱུར་དུ་སྐྱེར་བཅུ་གནས། དམིགས་པ་རྣམ་པ་ཚུན་ཆད་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ལ། སླར་ན་མ་སྐྱེས་ཙམ་ནས་འགོག་ཅི་ཐུབ་བྱ། དེ་རྣམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི། ཉོན་མོངས་བག་ལ་ཉལ་བ་དེས་རྟེན་བྱེད། ཡུལ་དེ་དག་སྐྱེ་བ་དང་
མཐུན་བས་དམིགས་པ་བྱེད། འདུ་འཛིས་ཀྱང་འཕེལ་བར་བྱེད། མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ལོག་པར་བཤད་པ་དང། ཉོན་མོངས་གོམས་ཆེས་པ་དང། ཆགས་སྡང་གིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་

[030B] ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ཡང་བསམ་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་དེ་དག་གི་དབང་གིས་བསགས་པའི་ལས་ཀྱིས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་བསྐྱེད་འདི་ཡང་ཚེ་ཟད་པ་འམ། མ་ཟད་ཀྱང་འཆི་རྐྱེན་
དགུ་པོ་གང་རུང་གིས་འཆི་བ་ནི། དགེ་མི་དགེའི་སེམས་གང་རུང་མངོན་དུ་གྱུར་ནས། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་གང་རུང་གི་བར་སྲིད་འགྲུབ། བར་དོ་བ་དེ་མའི་མངལ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལེན། རྟེན་དེ་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དབང་གིས་ལས་
གསོག་ཚུལ་བསམ་ལ། དེས་པར་འཁོར་བ་ལས་རང་འབྱུང་འདོད་དྲག་པོ་སྐྱེད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམ་པ་ལ། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི། མ་རིག་པ། འདུ་བྱེད། རྣམ་པར་ཤེས་པ། མིང་
གཟུགས། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རེག་པ། ཚོར་བ། སྲེད་པ། ལེན་པ། སྲིད་པ། སྐྱེ་བ། རྒ་ཤིའི་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ་བཅུ་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ། འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ། འཕངས་པའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་བཞིའི་སྒོ་ནས་བསམ་པ་ནི། བདེ་
འགྲོ་ལ་མཚོན་ན་རང་གི་སྐྱེ་བ་སྔ་མར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་འདོད་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་བསགས། ལས་དེའི་བག་ཆགས་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་བསྒོས་པ་གསུམ་ནི་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་
བསྒོས་པ་དེ་ཡང་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་སྲེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འདུན་ཆགས་བྱེད་བ་ལེན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་ཀྱིས་གསོས་བཏབ་པས་སྔར་གྱི་ལས་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེར་སོང་
[031A]༄༅། །ནས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་འདྲེན་པ་ལ་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ། དེ་གསུམ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ནས་རྣམ་ཤེས་མངལ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་ན་འབྲས་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང། ཚོར་བ་དང། འདུ་
ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་བཞི་མིང་གི་རྟེན་འབྲེལ་དང། ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ལྟ་བུ་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བ་ལ་མིང་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཞེས་བཏགས་དེ་ནས་མེར་མེར་པོ་སོགས་རིམ་གྱིས་སྨིན་
ནས༑ མིག་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གྲུབ་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྟེན་འབྲེལ། དེ་ལས་ཆེར་སོང་ནས་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དང། མིག་སོགས་དབང་པོ་དང། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སོགས་ཏེ། ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་ནས་ཡུལ་ལ་
ལོངས་སྤྱོད་པ་རེག་པའི་རྟེན་འབྲེལ། དེ་ལྟར་སྤྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གང་རུང་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཚོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ། འདི་བཞི་ནི་འཕངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན། རྣམ་ཤེས་མངལ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་དེ་
སྐྱེ་བའི་རྟེན་འབྲེལ། སྐྱེ་བའི་ཕུང་པོ་ན་ཚོད་སྨིན་པར་གྱུར་པ་དེ་རྒ་བ་དང། ཕུང་པོ་དོར་བ་ནི་ཤི་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་རྒ་ཤིའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞེས་མིང་གིས་བཏགས་པ་གཉིས་ནི་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན། དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ཉོན་
མོངས་པ་མ་རིག་པ་སྲེད་ལེན་གསུམ་ལས། ཡན་ལག་གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་དང། བཅུ་པ་སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ་ལས་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་འབྱུང་ཞིང། དེ་གཉིས་ལས་ཚེ་འདིའི་མིང་གཟུགས། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་།རེག་པ། ཚོར་བ་བཞི་དང་

[031B] གྲུབ་འབྲས་སྐྱེ་བ། རྒ་ཤི་སྟེ་བདུན་འབྱུང་ལ། འབྲས་བུ་བདུན་པོ་དེ་ལས་སླར་སྔར་གྱི་ཉོན་མོངས་གསུམ་འབྱུང། དེ་ལས་གཉིས་སོགས་འབྱུང་ཞིང་འཁོར་བར་འཁོར་ཚུལ་ནི། དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་
ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། གསུམ་པོ་དག་ལས་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། །གཉིས་ལས་བདུན་འབྱུང་བདུན་ལས་ཀྱང། །གསུམ་འབྱུང་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་དེ་།ཉིད་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁོར། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསམ་ལ་ངེས་འབྱུང་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །
གཉིས་པ་ཐར་པར་བགྲོད་པའི་ལམ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་ཡིན་ལ། གཞན་གཉིས་འོག་ཏུ་འཆད་པས། འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ལ། དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་
ལྟུང་བ་འབྱུང་པའི་སྒོ་ཡིན་པས། དེ་དགག་པའི་གཉེན་པོར་བསླབ་བྱ་ཕྲ་རགས་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད། བག་མེད་པ་ལྟུང་བ་འབྱུང་པའི་སྒོ་ཡིན་པས། དེའི་གཉེན་པོར་བླང་དོར་དྲན་ཅིང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་དཔྱད་ནས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་
རྣམ་སྨིན་ལ་འཇིགས་པར་བྱེད། མ་གུས་པ་ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་སྒོ་ཡིན་པས། དེའི་གཉེན་པོར་སྟོན་པ་དང་དེའི་བཅས་པ་དང། གྲོགས་དགེ་འདུན་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་གུས་པར་བྱེད། ཉོན་མོངས་མང་བ་ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་སྒོ་ཡིན་པས། དེའི་
གཉེན་པོར་ཉོན་མོངས་གང་ཆེ་བ་འབུར་འཇོམས་བྱེད་པ་ལ་བསླབ་ཅིང། ཁས་བླངས་པའི་བསླབ་པ་དང་འགལ་མ་འགལ་བརྟགས་ནས་འགལ་བ་རྣམས་ཕྱིར་བཅོས་པ་དང། སྟོབས་བཞི་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བཤགས་སྡོམ་བྱེད་པ་ནི་འཕྲལ་

[032A]༄༅། །ཡུན་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་ལེགས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་གསུངས་པས་དེ་ལ་འབད་པར་བྱའོ།།    ༈    །།གསུམ་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་བློ་སྦྱོང་བ་ནི། སྔར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་སྐབས་ནས་བཤད་པ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་
ན་ཐར་པ་ཙམ་ཐོབ་མོད་ཀྱང། ད་དུང་རང་དོན་ཡང་མ་རྫོགས་ལ། གཞན་དོན་ཡང་ཕྲ་མོ་ལས་མི་འོང་ཞིང། མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་ཐེག་ཆེན་ལ་ངེས་པར་འཇུག་དགོས། དེས་ན་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་བྱས་
པས། རང་དོན་མཐར་ཐུག་ཞར་ལ་འགྲུབ་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པར་རིགས་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ་མཐུ་མེད་པའི། །ཐེག་པ་གཉིས་པོ་གཏན་དུ་སྤང་བྱ་ཞིང། །ཐུབ་རྒྱལ་ཐེག་པ་སྙིང་རྗེའི་
བསྟན་པ་ལ། །གཞན་ཕན་རོ་གཅིག་རང་བཞིན་དེ་དག་འཇུག་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་རྟེན་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། སེམས་བསྐྱེད་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་
བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་སྦྱང་པ་དང། བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་སྒོ་ནས་སྦྱང་སྟེ་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་བསམ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་
དེའི་གཞི་འགད་པ་དང། དེ་བསྐྱེད་པ་དངོས་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པར་བསྒྲུབ་པ་དང། ཐམས་ཅད་ཡིད་འོང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བསྒོམ་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རང་ལ་ཕན་གནོད་གང་ཡང་མ་བྱས་པའི་

[032B] དེ་ལ་ཆགས་སྡང་གང་ཆེ་བ་བཀག་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ། ཆགས་སྡང་འགོག་ཚུལ་ནི། སེམས་ཅན་ཁོ་རང་རྣམས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེ་བ་འདོད་ལ། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་
ཤ་སྟག་ཡིན་པས། ཁ་ཅིག་ལ་ཆགས་ནས་ཕན་པ་དང། ཁ་ཅིག་ལ་སྡང་པས་གནོད་པའམ་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ཡལ་བར་འདོར་མི་རིགས་པས་གང་ལ་ཆགས་པ་དང། གང་ལ་སྡང་བར་བྱ་བསམ་རང་ངོས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་འདི་དག་
ལ་རང་གི་ཕ་དང་མ་སོགས་མ་བྱས་པ་མི་འདུག་ན། གང་ལ་ཆགས་པ་དང་གང་ལ་སྡང་བར་བྱ་བསམ། ཡང་གཉེན་ལ་ཆགས་ན། འདི་དག་གིས་ཀྱང་ལན་གྲངས་དུ་མར་བདག་གི་མགོ་སོགས་བཅད། བདག་གིས་ཀྱང་ཕར་དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཆགས་
པ་དང་སྡང་དོན་མི་འདུག་བསམ། དགྲ་ལ་སྡང་ན་འདི་དག་གིས་ཀྱང་ལན་གྲངས་དུ་མར་བདག་གི་མ་བྱས་ལ། བདག་གིས་ཀྱང་དེ་དག་གི་མ་བྱས་པས། སྡང་བ་དང་ཆགས་དོན་མི་འདུག་བསམ། བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ནི། དང་པོར་བར་མ། དེ་
ནས་གཉེན་བཤེས། དེ་ནས་དགྲ་དང་རིགས་དྲུག་སོགས་ལ་བསྒོམ། འདི་སྐྱེ་དཀའ་སེ་བྱུང་ན་གང་ཟག་མང་པོ་ལ་ཁ་སྤེས་ནས་དཔྱད་བསྒོམ་ཡང་ཡང་བྱེད་པ་གནད་ཡིན་གསུངས། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མར་ཤེས་པ་ནི། ཚེ་འདིའི་མའི་
རྣམ་པ་བྱད་དབྱིབས་སོགས་གསལ་བཏབ་ནས། མ་འདིས་བདག་གི་ཚེ་འདིའི་མ་བྱས་པར་མ་ཟད། ཚེ་རབས་དུ་མར་ཡང་མ་བྱས་པར་འདུག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་དེའི་ཡུམ་གྱིས་སྐུ་ཚེ་དུ་མར་མ་བྱས་པར་བཤད་པ་དང། གང་ཟག་གཞན་

[033A]༄༅། །ལའང་དེ་ལྟར་བྱས་པར་བཤད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་བསླུ་བ་མེད་པར་བསམ། ཡང་ཅི་ཙམ་དཔྱད་ཀྱང་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཐོག་མེད་ནས། ད་བར་དུ་འཁོར་བ་འདིར་འཁྱམས་ཤིང། སེམས་ཅན་རེ་རེའི་མངལ་དུ་གྲངས་
མེད་སྐྱེས་བས། མ་འདིས་ཚེ་རབས་དུ་མར་བདག་གི་མ་བྱེས་པར་ཐག་ཆོད་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་བཞིན་དུ་ཕ་གཉེན་བཤེས་པར་མ་དགྲ་རིགས་དྲུག་སོགས་ལ་བསྒོམ། གཉིས་པ་དྲིན་དྲན་པ་ནི། སྔར་ལྟར་མའི་སྣང་ཚུལ་གསལ་བཏབ་
མ་འདིས་བདག་ཟླ་བ་བཅུའི་བར་དུ་མངལ་དུ་བཟུང། རང་གི་བདེ་བ་དང་ལྟོག་སྐོམ་སོགས་ཁྱད་དུ་བསད་དེ། ཕན་གནོད་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་བུ་ལ་གནོད་ཀྱི་དོགས་ནས་བུའི་ཆེད་དུ་བྱས་ནས་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་འདི་བྱིན་པས་དང་པོར་
དྲིན་ཆེ། བཙའ་བ་ནམ་རང་གི་ཤ་རུས་འཇིག་པ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པར་བཙས་ལ། བཙས་ནས་ཀྱང་འཇམ་པའི་སྟན་ལ་བཞག་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱངས། བྱམས་པའི་མིག་གིས་བལྟས། དགའ་བའི་འཛུམ་གྱིས་
བསུས། སྙན་པའི་མིང་ནས་བོས། མངར་བའི་ནུ་ཞོ་བླུད། ཟས་ལྕེས་བསྙོང། སྣབས་ཁས་ཕྱིས། མི་གཙང་བ་ལག་པས་ཕྱིས། ཤའི་དྲོད་ལ་བཅར། མེ་ཆུ་གཡང་སའི་འཇིགས་པ་ལས་བསྐྱབས། བུན་པ་ལས་རང་ན་བ་དང། བུ་ཤི་བ་
ལས་རང་ཤི་བ་སྙིང་ནས་འདེམ་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྐྱངས་པས་བར་དུ་དྲིན་ཆེ། ནར་སོན་ནས་ཡོན་ཏན་རྣམས་རང་གིས་སློབ་པ་དང། གཞན་ལ་ཡང་སློབ་ཏུ་འཇུག་སྡིག་སྡུག་གཏམ་ངན་ཐམས་ཅད་ཁྱད་དུ་བསད་དེ་ཤ་ཐང་ཐང་དུ་འབད་

[033B]པ་མཐའ་དག་བྱིན་ནས། རང་ཉིད་སྒྲེན་མོ་ལག་པ་སྟོང་པ་ལྟར་གྱུར་ཀྱང། བདག་གིས་ཐམས་ཅད་བུ་ལ་འཕྲོད་དོ་ཞེས་སླར་དགའ་དགའ་བྱེད་པས། ཐ་མར་དྲིན་ཆེ་བར་འདུག་སྙམ་དུ་མི་གནས་
མཆི་མ་དང་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལོང་ལོང་བ། སེམས་རྩེད་ཡམ་ཡམ་བློང་བློང་མ་བྱུང་བར་དུ་བསྒོམ་གསུངས། དེ་ནས་ཕ་སོགས་རིགས་དྲུག་གི་བར་སྔར་ལྟར་བསྒོམ་ལ། ཕ་སོགས་ཀྱང་མིར་གྱུར་དུས་མ་ལན་གྲངས་དུ་མར་བྱས་ཚུལ་བསམ་ནས་
བསྒོམ་པའོ། །གསུམ་པ་དྲིན་གཟོ་བ་ནི། མ་སོགས་སྔར་ལྟར་གསལ་གདབ་ལ། མརྒན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉོན་མོངས་པའི་གདོན་གྱིས་རྒྱུད་དཀྲུགས་ནས་སྨྱོ། བླང་དོར་འབྱེད་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ནི་ལོང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁར་བ་དང་བྲལ་
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དམིགས་པུས་བོར། ཉེ་མ་རེ་རེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་མནར་ཞིང། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཡང་ཁ་ལ་འགྲོ་བ་འདི་སྐྱེ་འཆི་འཕོས་པས་ངོ་མ་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་དྲིན་ཆེ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས། མ་དེ་དག་ཀྱང་སྡུག་
བསྔལ་དེ་དག་ལས་གྲོལ་བར་བུ་བདག་ལ་མིར་ན་སུ་ལ་རེ། བུ་བདག་ལ་མ་དེ་རྣམས་སྐྱོབ་པའི་ཁུར་མ་བབ་ན་གཞན་སུལ་བབས། དེས་ན་ཕན་གདགས་པར་བྱ་དགོས། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུན་ཚོགས་ནི་ཇི་སྙེད་ཅིག་སྔར་ཡང་ཁོ་རང་རྣམས་
ཀྱིས་ཐོབ་ཀྱང་མ་ཕན་པའི་ཁར་སྡུག་བསྔལ་དུ་སོང། དེས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་གདགས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ། འདི་ཡང་སྐྱེ་དཀའ་ན་ཕ་སོགས་ལ་སོ་སོར་བསྒོམ། གཉིས་པ་གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པ་དངོས་ལ་གསུམ་ལས་

[034A]༄༅། །དང་པོ་བྱམས་པ་ནི། ཚེ་འདིའི་མ་གསལ་གདབ་ལ། དེ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བས་འཕོངས་ཚུལ་སྔར་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་ལྟར་བསམས་ནས། རང་གི་བདེ་དགེ་ཐམས་ཅད་བཏང་སྟེ་བདེ་བ་ལ་འགོད་
འདོད་ཀྱི་བློ་ཤུགས་དྲག་པོ་བསྐྱེད་ནས། ངག་ཏུ་བདེ་བས་འཕོངས་པའི་མརྒན་འདི་རྣམས་བདེ་བ་དང་ལྡན་ན་ཅི་མ་རུང། བདེ་བ་དང་ཕྲད་བར་གྱུར་ཅིག་ཅི་ནས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་བྱའོ། །ཞེས་མང་དུ་བརྗོད་ཅིང་བསམ། དེ་བཞིན་དུ་ཕ་
སོགས་ལ་ཡང་སྔར་བཞིན་བསྒོམ། ཡང་དགྲ་ལ་ཕན་བཏགས་ཤན་འདྲ་སྙམ་ན། འདིས་ཀྱང་ཕན་ཆེན་པོ་བཏགས་པ་དང། སྐྱེ་འཆི་འཕོས་པས་ངོ་མ་ཤེས་ལ། ཁོ་རང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་སོང་ནས་དགྲ་བྱེད་པར་འདུག་པ་ནི། ཚོ་
འདིའི་མ་སྨྱོས་པ་དང་ཁྱད་མེད་པས། འདི་ཡང་ངེས་པར་ཉོན་མོངས་པའི་གདོན་དང་བྲལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ་།གཉིས་པ་སྙིང་རྗེ་ནི། མ་གསལ་གདབ་ལ། སྔར་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་བསམས་ནས། སྡུག་
བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་མརྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། དེ་ནས་ཕ་སོགས་ལའང་བསྒོམ་
གསུམ་པ་ལྷག་བསམ་ནི། མ་གསལ་གདབ་ལ་བདེ་བས་འཕོངས་ཚུལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་བསམས་ནས། ཀྱེ་མ་ཡིད་དུ་འོང་པའི་མརྒན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཅི་ནས་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་

[034B]བཅའ་ལ། ངག་ནས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་མརྒན་འདི་རྣམས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བདག་གིས་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བདག་
གིས་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་དམ་བཅའ་ཡང་ཡང་བྱའོ། །གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་བ་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ངེས་པར་དགོས་ཤིང། རང་དོན་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་དགོས་པར་འདུག་
སྙམ་དུ་བསམ་ལ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་འོད་ཟེར་རེ་རེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་འདྲེན། གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་རེ་རེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རེ་བསྐོང་བའི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་ཐུགས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་
ཐོགས་མེད་པའི་མཁྱེན་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་མ་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་བརྩེ་བ་ཉེ་རིང་མེད་པར་འདུག་འཕྲིན་ལས་ནི་གདུལ་བྱ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་ན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཀྱང་མི་འཛོལ་བར་འདྲེན་པ་ལ་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མདའ་བརྙེས་ཚུལ་རྒྱས་
པའམ། བསྡུ་ན་དེ་ཙམ་བསམས་ནས་ཀྱང་དད་གདུང་སྤྲོ་གསུམ་སྦྱངས། སངས་རྒྱས་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅི་ནས་ཀྱང་ཐོབ་
པར་བྱའོ། །ཞེས་བརྗོད་དེ་སེམས་བསྐྱེད། བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་པའི་མགོ་བརྩམས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དང་ཆོས་མཚུངས་གསུངས། གཉིས་པ་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་སྒོ་ནས་སེམས་སྦྱོང་ཚུལ་བསམ་པ་ནི། སྤྱོད་
[035A]༄༅། །འཇུག་ལས། འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་གཞན་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང། །འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་པ་།དེ་ཀུན་རང་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང། །མང་དུ་བཤད་ལྟ་ཅི་དགོས་ཏེ། །བྱིས་པ་རང་གི་དོན་
བྱེད་དང། །ཐུབ་པ་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་ནི་ཁྱད་པར་ལྟོས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་གིས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་སྔ་ཕན་ཆད་རང་དོན་ཁོ་ན་བྱས་ཀྱང་མ་ཕན་པར་ད་དུང་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་འཁྱམས་པ་
འདིར་ཟད། ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དོན་ཁོ་ན་མཛད་པས་ཡུན་མི་རིང་བ་ནས། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཟད་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་ལ། ད་དུང་རང་གཅེས་པར་བཟུང་ནས་གཞན་ཡལ་བར་དོར་
ན་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་མ་ཟད། འཁོར་བ་འདིར་རང་དབང་མི་ཐོབ་པར་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་མྱོང་དགོས་པས། སྤྱོད་འཇུག་ལས་བདག་བདེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་ཡང་དག་བརྗེ་བར་མ་བྱས་ན། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ཅིང་
འཁོར་བ་ན་ཡང་བདེ་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས། ད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་མ། ནད་གདོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས། དམྱལ་བར་འཁྲིད་པའི་ལམ་མཁན་རང་གཅེས་འཛིན་དེ་གཞོམ་ལ། རང་གཞན་གྱི་ལེགས་
ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས། དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀྱི་ཕེབས་ལམ་ཆེན་མོ། གཞན་གཅེས་འཛིན་གྱི་ལམ་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། མ་གསལ་བཏབ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་

[035B] བདག་ལ་དེ་དག་སྡིག་སྨིན་ཞིང། །བདག་དགེ་མ་ལུས་དེར་སྨིན་ཤོག་ཅེས་བརྗོད་ཅིང། རང་གི་སྣ་བུག་གཡས་ནས་དབུགས་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ན། རང་གི་བདེ་དགེ་ཐམས་ཅད་རླུང་གི་རྟ་ལ་བསྐྱོན་ནས། མདུན་གྱི་མའི་སྣ་བུག་གཡོན་ནས་
ཞུགས། ལུས་སེམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བས་གང། དབུགས་ནང་དུ་རྡུབ་པ་ན། མའི་སྡིག་སྒྲིབ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རླུང་གིས་ནག་ཕུང་དེ་དྲངས་ཏེ། སྙིང་ནང་དུ་རུག་སྟེ་སྨིན་ནས་ཐུལ་ཏེ་ཟད་པས་མ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་
བར་བྱས་སོང་སྙམ་དུ་ཡང་ཡང་སྦྱངས། དེ་ནས་ཚེ་འདིའི་ཕ་སོགས་གཉེན་བཤེས་བར་མ་དགྲ་སོགས་རིགས་དྲུག་གི་བར་དུ་བསྒོམ་འདི་ལེགས་པར་འབྱོངས་ན་ལུས་སོགས་གཏོང་ཐུབ་པ་འོང་གསུངས་གཉིས་པ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རྒྱལ་སྲས་
ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པའི་ཚུལ་ལ། རང་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང། གཞན་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་བསྡུ་དངོས་བཞི་ལ་སློབ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། སྦྱིན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས། བཟོད་པ། བརྩོན་འགྲུས། བསམ་གཏན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཏེ་དྲུག་
ལ་སློབ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་དབུལ་བོང་བ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཡིན་ན། །ད་དུང་འགྲོ་བཀྲེན་ཡོད་ན་སྔོན། །སྐྱོབ་པ་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཞེས་གཏོང་བའི་སེམས་པ་སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་མ་ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་གཏོང་པའི་སེམས་པ་དང་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་ངག་གི་གཏོང་བའི་སེམས་བ་ནི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན། གཏོང་བའི་སེམས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་སྦྱིན་པའི་

[036A]༄༅། །ཕར་ཕྱིན། དེ་ལ་དབྱེ་ན། ཆོས་དང། མི་འཇིགས་པ་དང། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་གསུམ་ཡོད། དེ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ནི་སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བཅས་ཏེ། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་བཏང་སེམས་ཀྱིས། །སྦྱིན་
པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གསུངས་ཏེ། །དེ་ལྟས་དེ་ནི་སེམས་ཉིད་དོ་།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང། ཁེངས་པ་དང་སྙན་གྲགས་འོད་དུ་རེ་བ་དང། འགྲན་འདོད་དང། དེ་ཙམ་མི་ནུས་སྙམ་པའི་ཞུམ་པ་དང། འགྱོད་སེམས་དང་
ཕྱོགས་རིས་དང། གཏང་རག་དང། ཕྱི་མར་མངོན་མཐོའི་འབྲས་བུ་ལ་རེ་བ་རྣམས་མེད་པར། ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པ་ལས། སློང་བ་མངོན་དུ་འོངས་ན་རྒྱལ་སྲས་དེས། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཚོགས་ནི་སྤེལ་བའི་ཕྱིར། །དེས་གཞན་འདུ་
ཤེས་བདག་ལ་བཞག་བྱས་ཤིང། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འདུ་ཤེས་དེ་ལ་བསྐྱེད། །ཅེས་སློང་བ་པོ་ལ་འདི་ནི་བདག་གི་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོའོ་སྙམ་པའི་ཞིང་ལ་དམིགས་པ་དང་
འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གི་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་དགོས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང། དང་པོ་བདག་གི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་ལ་བཏང་ཟིན་པས་བཅོལ་བའི་རྫས་ལེན་པར་འདུག་སྙམ་དུ་དངོས་པོ་ལ་
དམིགས་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས། ཇི་ལྟར་གཏོང་ན། ཆོས་ལ་ཟབ་པ་སྦས་ནས་མི་ཟབ་བསྟོན་པ་དང། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་ནུས་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་སྐྱོབ་བ་ལྟ་བུའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ། བཞིན་མདངས་

[036B] ངག་སྙན་པ། གཞན་ལ་འཚེ་བ་མེད་ཅིང་དགའ་སྦྱད་བཟོད་པའི་སྒོ་ནས། ཡུལ་དགྲ་གཉེན་པར་མ་གསུམ་ཡོན་ཏན་ཅན། སྐྱོན་ཅན། མཐོ་དམའ་མཉམ་གསུམ། སྐྱིད་པ་དང་སྡུག་པ་སྟེ་བཅུ་པོ་ལ་དངོས་དང་
དམིགས་པ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གསུམ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན། དམ་པ་དྲུག་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་གཏོང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི། གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་དང། སྒྲ་ཚད་བཟོ་གསོལ་སོགས་པ་ལྷག་བསམ་དག་པས་
རང་གིས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་བཞིན་སྟོན་ཅིང་འཛིན་དུ་འཇུག་འདི་དག་གིས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱས་ནས་རང་གཞན་གྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། དག་ཏུ་ཡང་བརྗོད། དེར་མ་ཟད་རང་ལ་ཆོས་འཆད་པ་པོའི་
མིང་མ་བཏགས་ཀྱང་གྲོགས་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ལ་གླེང་མོའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་བསྟན་ནས་སྡིག་པ་ལས་བཟློག་པ་སོགས་བྱེད། དངོས་སུ་སྦྱིན་བྱའི་ཡུལ་མེད་དུས། སྙིང་ཐག་པ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་མོས་
ཤིང༑ ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དེའི་མཐུས་ཕན་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་བསམ་ལ་སྨོན་ལམ་བཏབ། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་རྒྱལ་པོའི་འཆད་པ་དང། དགྲ་གཅན་གཟན་གྱི་འཇིགས་པ་སོགས་སེམས་ཡོད་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང། མེ་ཆུ་སོགས་
སེམས་མེད་ཀྱི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་ནུས་ན་དངོས་སུ་བསྐྱབ། མི་ནུས་ན་དེ་ལས་ཐར་བའི་ཐབས་བསྟན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་འདི་ལྟར་འཇིགས་པས་ཉེན་བ་དེ་དག་བསམ་ལ། དེ་དག་ལ་མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་བཏང་བས། གྲོལ་

[037A]༄༅། །བར་བསམ་ལ་སྨོན་ལམ་གདབ། དཔེར་ན་ཚ་བའི་དམྱལ་བར་ཆར་ཕབ་ནས་མེ་བསད་དེ། དག་ཞིང་བདེ་བ་ཅན་ལྟ་བུར་གྱུར་པར་བསམ་ལ་སྨོན་ལམ་གདབ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི། བཟའ་བཏུང། གནས་མལ། སྨན་
དར་ཟབ། རིན་པོ་ཆེ། རྟ། གླང་པོ། ཡུལ་ཞིང། མགོ་ལུས་སོགས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ཅི་ནུས་བྱ་ལ། དངོས་སུ་མེད་ཚེ་ཡིད་ཀྱིས་མཁོ་དགུ་རྣམས་བཏང་སྟེ་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱས་གདབ་ལ། སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་
ཤེས་ནས་འདི་དག་བཏང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་གཞན་དོན་དུ་བསྔོ་པར་བྱ་ལ། དེས་ན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན། དམ་པ་དྲུག་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཉལ་སོགས་པ་
གང་ཞིག་ཏུ། །དེ་དག་གསོད་མི་འགྱུར་བར་བསྐྲད། །སྤོང་བའི་སེམས་ནི་ཐོབ་པ་ལས། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་བཤད་།ཅེས་བསྲུང་བའི་སེམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞན་གནོད་གཞི་བཅས་ལས་
བསྲུང་བའི་སེམས་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ། དེ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན། དེ་ལ་དབྱེ་ན། ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས། སེམས་ཅན་
དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གསུམ་ཡོད། དེ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། རབ་བྱུང་ཡིན་ན་རང་གི་ཁས་བླངས་པའི་བསླབ་བྱ་རྣམས་བསྲུང་བར་བྱེད། རབ་ཏུ་བྱུང་མ་བྱུང་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་དུ་

[037B] ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པ་ལས། མཐོ་རིས་ཐར་པའི་བདེ་ལམ་གྱུར་པ་སྟེ། །ལས་ལམ་བཅུ་པོ་འདི་ལས་ཉམས་མི་བྱེད། །འདི་ལ་གནས་པས་འགྲོ་ལ་ཕན་སེམས་པའི། །བསམ་པའི་ཁྱད་པར་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སྔར་
བཤད་པའི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་དབང་དུ་སོང་མ་སོང་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་ཤིང། བཀའ་གདམས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་ལེན་ལྟར། ཉིན་རེ་བཞིན་དགེ་སྡིག་གང་བྱས་ལ། རྡེའུ་དཀར་ནག་བཏང་ནས་བརྩིས་པས། དཀར་པོ་མང་བ་ལ་སྤྲོ་བ་
དང༑ ནག་པོ་མང་བ་ལ་འགྱོད་སེམས་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་ཐུན་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱིར་བཅོས་དང། གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ཚང་བའི་བཤགས་པ་བྱ་བ་དང། བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམ་ལ་
ངག་ནས་ཀྱང་བརྗོད་ལ་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་བསྟེན་ནས་སྒོ་བཞི་དགག་པར་བྱའོ། །དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། རང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས་དགེ་བ་བྱས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་བསླབ་པ་གསུམ་བསྐྱེད་
པ་དང། ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་བླ་མ་སོགས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང། དཀོན་མཆོག་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང། གཞན་གྱི་དགེ་བ་ལ་ཡི་རང་བའི་ཚིག་སྨྲ་བ། ཚུར་གནོད་པ་ལ་སྔོན་ལས་སུ་ལྟ་བའི་བཟོད་པ་བསྟེན་པ། དགེ་བ་བསྔོ་སྨོན་གྱི་
རྒྱས་འདེབས་པ། དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ། བག་ཡོད་པས་དགེ་བ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ། ཚོགས་ལམ་གྱི་གནས་སམ་རྒྱུ་དབང་པོའི་སྒོ་སྡོམ་པ་སོགས་ལ་བསླབ་པར་བྱེད། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་

[038A]༄༅། །ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་རྐུན་པོས་མི་འཁྱེར་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི་གྲོགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་རྐང་པ་ཉམས་
པ་ལ་བཞོན་པས་གནས་སུ་སྐྱེལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གྲོགས་བྱེད་པ་སྟེ་གཅིག་དང། ཉེས་སྤྱོད་ལས་ལྡོག་པའི་ཐབས་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཐབས་ལ་རྨོངས་པའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ་གཉིས་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་སོགས་བྱེད་པ་ལྟ་
བུ་ཕན་འདོགས་པས་དོན་བྱེད་པ་སྟེ་གསུམ་པ་དང། སེང་གེ་སྟག་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ལས་སྐྱོབ་པ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིགས་པས་ཉེན་པའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ་བཞི་པ་དང། ཕ་མ་དང་བྲལ་བ་སོགས་མྱ་ངན་གྱིས་ཟིན་པ་ལ་མི་རྟག་པའི་
གཏམ་གྱི་སྒོ་ནས་སེལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་མྱ་ངན་གྱིས་ཟིན་པའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ་ལྔ་པ་དང། དབུལ་བ་ལ་ཟས་སྟེར་པ་ལྟ་བུ་ནི་འཕོངས་པའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ་དྲུག་པ་དང། ཆོས་དང་མཐུན་པའི་གོས་སྟེར་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་མི་སྡུག་
པ་སྟོན་པ་སོགས་གནས་འཆའ་བར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ་བདུན་པ་དང། ཕ་རོལ་པོ་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་མི་ནུས་པར་མཐོང་ན་མི་འདོད་བའི་རྣམ་འགྱུར་སྤངས་ཏེ་སེམས་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་ནི་བློ་མཐུན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ་བརྒྱད་པ་དང་
ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་གཟེངས་བསྟོད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ་དགུ་པ་དང། སྡིག་པ་བྱས་པ་ལ་ཆད་པས་གཅོད་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ་བཅུ་པ་དང། དམྱལ་བ་སྤྲུལ་ནས་

[038B] ཆོ་འཕྲུལ་ལམ་ཟུང་བསྟན་ནས་གཞན་འདུལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པོ་འདི་དག་ལ་དངོས་སམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལག་ཏུ་ལེན་ལ། ཐུན་དངོས་ལ་དཔྱད་འཇོག་
གཉིས་ཀས་བསྒོམ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན། དམ་པ་དྲུག་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་དུ་བཏང་བར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སེམས་ཅན་མི་བསྲུན་ནམ་མཁའ་བཞིན། །
དེ་དག་གཞོམ་གྱིས་ཡོང་མི་ལང། །ཁྲོ་བའི་སེམས་འདི་གཅིག་བཅོམ་ན། །དགྲ་དེ་ཐམས་ཅད་ཆོམས་དང་འདྲ། །ས་སྟེང་འདི་དག་ཀོས་གཡོགས་སུ། །དེ་སྙེད་ཀོ་བས་ག་ལ་ལང། །ལྷམ་མཐིལ་ཙམ་གྱི་ཀོ་བས་ནི། །ས་སྟེང་ཐམས་ཅད་གཡོགས་
དང་འདྲ། །དེ་བཞིན་ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་ཡང། །བདག་གིས་ཕྱིར་བཟློག་མི་ལང་གི་བདག་གི་སེམས་འདི་ཕྱིར་བཟློག་བྱའི། །གཞན་རྣམས་བཟློག་གོ་ཅི་ཞིག་དགོས། །ཞེས་མི་འཁྲུགས་པའི་སེམས་པ་ནི་བཟོད་པའི་ངོ་བོ། དེ་གོང་ནས་གོང་
དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གནོད་བྱེད་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ། སྡུག་བསྔལ་དང་ལེན་གྱི་བཟོད་པ། ཆོས་ལ་ངེས་སེམས་ཀྱི་བཟོད་པ་དང་གསུམ་ཡོད། དེ་ཡང་ཐོག་མར་གཞན་གྱི་གནོད་པ་བྱས་ཚུལ་
གསལ་བཏབ་པ་ན། ཞེ་སྡང་དམར་ལམ་པ་བྱུང་བའི་ཚེ། དེའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་ནས། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་ཉོན་མོངས་དབང་གྱུར་བས། །བདག་སྡུག་ཉིད་ཀྱང་གསོད་བྱེད་ན། །དེ་ཚེ་དེ་དག་གཞན་ལུས་ལ། །གནོད་མི་བྱེད་པར་
[039A]༄༅། །ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཞེས་དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་གཞན་ལ་མི་དགའ་བའི་ཉོན་མོངས་སྐྱེས་བ་ན། རང་ལྕེབ་བ་དང། རང་ལ་མཚོན་འདེབས་བ་དང། གཡང་ལ་མཆོང་བ་སོགས་བྱེད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་གིས་
གཙེས་པས་རང་ལ་དེ་ལྟར་བྱེད་ན། འགྲོ་བ་གཞན་ལ་བྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་དེ་ལ་རང་དབང་མི་འདུག་པས་ཁྲོ་མི་རིགས་སྙམ་དུ་བསམ། ཡང་གནོད་བྱེད་དེས་གཉེན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པས་རང་དབང་ཡོད་དམ་སྙམ་ན། གཉེན་ལ་ཕན་འདོགས་
པ་དེ་ཡང་ཆགས་པའི་དབང་དུ་སོང་བ་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་རྣམས་རང་དབང་ཡོད་ན་སུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེ་བ་འདོད་པ་ཤ་སྟག་གོ་སྙམ་དུ་བསམ། ཡང་གནོད་འཚེ་བྱེད་པ་འགྲོ་བ་དེའི་རང་བཞིན་ལ་
གྲུབ་ན། མེའི་ཚ་ཞིང་སྲེག་པ་དང་འདྲ་བས་ཁྲོ་མི་རིགས་གློ་བུར་དུ་བྱུང་ན་ཉི་མ་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས་པ་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཁྲོ་མི་རིགས་པ་ལྟ་བུ་བསམ། དེ་བཞིན་དུ་དབྱུག་པ་སོགས་ཀྱིས་བརྡེག་བྱུང་ཚེ། དངོས་སུ་གནོད་པ་སྐྱེལ་པ་ནི་
དབྱུག་པ་ཡིན་ལ། བརྒྱུད་ནས་ཁོ་རང་ཡང་ཞེ་སྡང་གིས་རྦད་པས་གང་ཟག་དེས་བྱས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གནོད་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བའི་རྒྱུལ་ཁྲོ་ན་རང་གིས་སྔར་ཕར་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་ལེ་ལན་ཚུར་ལ་འཁོར་བ་ཡིན་པས། རང་ལ་ཁྲོ་རིགས་སྙམ་
དུ་བསམ། དེང་མ་ཟད་གནོད་པ་ཆུང་དུ་ལ་མི་བཟོད་པར་ཁྲོ་ན་ཁོང་ཁྲོའི་འབྲས་བུ་དམྱལ་བར་སྒྱེས་ཚེ། ཁྱོད་ཀྱིས་བཟོད་དམ་ཞེས་རང་ལ་ཞེ་ཁྲེལ་ཡང་ཡང་འདེབས། དེ་ལྟར་བསྒོམས་ཀྱང་ད་དུང་གཞན་གྱིས་བསྟོད་པ་ལ་དགའ་བར་

[039B] སྨད་པ་ལ་མི་དགའ་བ་ཤུགས་ཀྱིས་འོང་བས་སྤྱོད་འཇུག་ལས། བསྟོད་དང་གྲགས་པའི་རིམ་གྲོ་ནི། །བསོད་ནམས་མི་འགྱུར་ཚེར་མི་འགྱུར། །བདག་སྟོབས་མི་འགྱུར་ནད་མེད་མིན། །ལུས་བདེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་
བསྟོད་པ་དང་སྙན་གྲགས་ཀྱིས་ཕྱི་མར་མ་ཟད། ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་དང་བསོད་ནམས་ཚེ་སོགས་མི་འཕེལ་བའི་སྟེང་དུ་དོན་མེད་ཀྱིས་གཡེང་བར་འཇུག་པ་དང། གཞན་གྱིས་ཕྲག་དོག་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། གཞན་གྱིས་སྨད་པ་སོགས་བྱས་
ཚེར་ཞིག་སྙན་གྲགས་ཉམས་པའི་རྒྱུར་སོང་ནས། རྣམ་གཡེང་མེད་པར་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བ་མང་པོ་བསྒྲུབ་ཆོག་པ་འདི་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གི་བྱིན་རླབས་ཡིན་སྙམ་དུ་དགའ་བ་བསྒོམ་ལ། མཚོན་ལྟ་བུ་ཕོག་ན་ལུས་
ལ་ཅུང་ཟད་གནོད་ཀྱང། ངན་སྨྲས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་སེམས་གང་ལའང་མི་གནོད་པའི་ཚུལ་བསམ་ལ་བསྟོད་སྨད་རོ་མཉམ་པ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསམ། གནོད་བྱེད་ལ་བཟོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཐོག་ཏུ་བབས་པ་འདི་མི་བཟོད་པར་འདུག་
སྙམ་ན། སྡུག་བསྔལ་དང་ལེན་གྱི་བཟོད་པ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས་གལ་ཏེ་བཅོས་སུ་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ལ་མི་དགར་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གལ་ཏེ་བཅོས་སུ་མེད་ན་ཡང། །དེ་ལ་མི་དགའ་བྱས་ཅི་ཕན། །ཞེས་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལ་བཅོས་སུ་
མེད་ན་མི་དགའ་བ་བྱས་པས་དགོས་ནུས་མེད་ལ། བཅོས་སུ་ཡོད་ན་བཅོས་པས་ཆོག་པས་མི་དགའ་བ་བྱར་ཡང་མི་དགོས་ལ། ད་ལྟ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བ་འདི་ཚེ་སྔ་མ་མི་དགེ་བ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། མི་དགེ་བ་དེ་འཛད་པའི་

[040A]༄༅། །རྒྱུར་འདུག་ལ། ད་ལྟའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་མི་བཟོད་ན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་བས་ཀྱང་མི་བཟོད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྡིག་པ་སྤོང་ལ། དགེ་བ་སྒྲུབས་ཤིག་པའི་བསྐུལ་མར་འདུག་པས་བཀའ་དྲིན་ཆེའོ་
སྙམ་དུ་བསམ། ཚངས་སྤྱོད་འཕེལ་བའི་གནས་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལེན། བསྟོད་སྨད་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚེས་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལེན། སྟན་ལ་གློ་མི་ཕེབ་པ་སོགས་སྤྱོད་ལམ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་
བསྔལ་དང་ལེན། ཐོས་བསམ་ལ་བརྩོན་པ་སོགས་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལེན། འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལེན། དུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལེན། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་
ལེན༑ ཚོང་སོགས་སྤངས་པ་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལེན་རྣམས་ལ་བསླབ། ཆོས་ལ་ངེས་སེམས་ཀྱི་བཟོད་པ་ནི། ངེས་པར་སེམས་པ་འམ་མོས་པའི་ཡུལ་འདུན་པ། དད་པའི་ཡུལ་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་
མངོན་དུ་བྱ་པའི་ཡུལ་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། འདོད་པའི་ཡུལ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐུ་ཆེན་པོ། བླང་དོར་གྱི་ཡུལ་ལེགས་སྤྱད་ཉེས་སྤྱད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འདོད་མི་འདོད་གཉིས། བསྒོམ་པའི་ཡུལ་ཐོབ་བྱ་བྱང་
ཆུབ་དང་དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་གཉིས། ཐོས་བསམ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་བྱའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ནས་མི་མཐུན་པ་མེད་པར་འཛིན་ཅིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། །

[040B] དམ་པ་དྲུག་ལྡན་དུ་བྱས་ལ་དངོས་བསམ་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་གོང་འཕེལ་དུ་བྱེད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བརྩོན་གང་དགེ་ལ་སྤྲོ་བའོ། །ཞེས་དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བའི་སེམས་པ་
བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ། དེ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང། དེ་ལ་དབྱེ་ན། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དང་གསུམ་ཡོད་
འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལ། ཐོག་མར་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་བསྐལ་ཆེན་སྟོང་ཕྲག་རེ་ལ་ཞག་གཅིག་དེ་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ། དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་
ལོར་བྱས་པའི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་བྱེ་བ་འབུམ་འགྱུར་གྱི་བར་དུ། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་དམྱལ་བ་ཁོ་ནར་གནས་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་དགོས་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་མི་གཏོང་ན། དེ་ལས་ཐུང་བ་
ལྟ་ཅི་སྨོས་སྙམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་འདུན་པ་སྦྱངས། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟ་ཡན་ཆད་ལ་ཞག་དང། དེ་ནས་ཟླ་བ་དང་ལོར་བརྩིས་པའི་ལོ་འབུམ་སོང་བ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཅིག་སྐྱེ་ཞིང། སངས་རྒྱས་གཅིག་མཐོང་
བ་ལྟ་བུ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་ན་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ཤེས་ཤིང། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ནས་དོན་བྱེད་དགོས་ཀྱང། དེ་དག་ལ་ཡུན་རིང་བར་མི་སེམས་པར་སྤྲོ་བ་ནི་གོང་ན་མེད་

[041A]༄༅། །པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་པས། དེ་ལའང་འདུན་ད་སྦྱངས་ལ། ད་ལྟ་ཡང་ཐོག་མར་སྔ་དྲོའི་ཡུན་དུ་དགེ་བ་འདི་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། བསམ་པ་བཞིན་དུ་མཐར་ཐོན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོས་འབད་ཅིང་དེ་
ལ་ལོབ་པ་ན། རིམ་གྱིས་ཞག་ཟླ་བ་ལོ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་ལྟ་བུ་ལ་དམ་བཅས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་མཐར་ཐོན་པར་བསླབ་པས་དེ་དག་ལ་དཀའ་སྣང་མི་འབྱུང་ལ། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བསྒོམས་པས་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་
དག་འབྱུང་གསུང། དེ་དག་གི་ཚེ་ཞག་ཟླ་ལོ་སོགས་ལ་ཕྱི་བཤོལ་གྱི་ལེ་ལོ་གཅིག་བྱུང་བ་ན། གཉིད་རྨུགས་སོགས་གྱི་བདེ་བ་བཀག་ལ་རྒན་གཞོན་མེད་པར་དེ་ཙམ་ཞིག་ཤི་སོང་བས། བདག་ཀྱང་མྱུར་དུ་འཆི་ངེས། ཤི་པའི་
འོག་ཏུ་རྟེན་འྡིའང་རྙེད་པར་དཀའ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ་དགག་སྟེ་སྤོ་བ་བསྐྱེད། ད་དུང་བྲེ་མོའི་གཏམ་སོགས་དམན་པའི་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པའི་སྣང་བ་བྱུང་ན། གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་ཕྲ་མོ་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་གཡེངས་པས། དམ་
པའི་ཆོས་ཀྱི་བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དེའི་སྒོ་བཀག་ནས་བདག་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་འདུག་སྙམ་དུ་བསམ། ངའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ནི་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་ཡིན་པས་ཐོབ་དཀའ་སྙམ་ན་
སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་དེས་སྦྲང་བུ་ཤ་སྦྲང་ཡན་ཆད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་གསུངས་ན། བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཐོབ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་བ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་

[041B]བས་ཚོགས་རྫོགས་པ་ལ་དཀའ་བ་མེད་པས། སངས་རྒྱས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཐོབ་སྙམ་དུ་བསམ། དེའི་ཚེ་ལུས་སོགས་གཏོང་མི་ནུས་སྙམ་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་རང་གི་ལུས་ལ་
ནི། །ཚོད་སོགས་ལྟ་བུའི་བློ་སྐྱེས་པ། །དེ་ཚེ་ཤ་ལ་སོགས་གཏོང་བ། །དེ་ལ་དཀའ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་ད་ལྟ་ལུས་སོགས་མོས་པ་ཙམ་གྱིས་གཏོང་ལ། ནམ་ཞིག་མིག་སོགས་སྟེར་བ་ལ་ཚོད་མ་སྟེར་བ་ལྟ་བུའི་བློ་སྐྱེས་བ་ན་གཏོང་བ་
ལ་དཀའ་བ་མི་འདུག་སྙམ་དུ་སྤོ་བ་སྦྱངས། དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་མང་པོ་ལེན་དགོས་པས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་སྙམ་ན་སྤྱོད་འཇུག་ལས། བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་ལུས་བདེ་ལ། །མཁས་བ་ཡིས་ནི་སེམས་བདེན། །གཞན་དོན་འཁོར་
བར་གནས་ཀྱང་ནི། །སྙིང་རྗེ་ཅན་དག་ཅི་སྟེ་སྐྱོ། །ཞེས་བྱང་སེམས་ཀྱིས་རྒྱུ་སྡིག་པ་སྤངས་པས་ན། དེའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་ལ། སྐྱིད་ན་ཡུན་རིང་ཡང་མི་དགའ་བ་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་དུ་བསམ། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ནི། དཀོན་མཆོག་
མཆོད་པ་སོགས་ལ་བརྩོན་པ་དང། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ནི། དོན་བྱ་ཡུལ་བཅུ་གཅིག་གི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་དངོས་སམ་ཅི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱངས། ཡོན་ཏན་སྣ་རེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་མི་བྱ་བར་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་
པའི་ཕན་ཡོན་དང། མ་བསླབ་པའི་ཉེས་དམིགས་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་མོས་པའི་སྟོབས་དང། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་བརྟན་པའི་སྟོབས་དང། སྤྲོ་བ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པའི་འཕྲོ་མི་གཅོད་པ་དགའ་བའི་སྟོབས་དང། ཧ་ཅང་

[042A]༄༅། །བརྩོན་པས་དུབ་པ་ན་ངལ་གསོ་ཞིང། ངལ་སོས་བ་ན་སླར་བརྩོན་པ་མི་འདོད་པའི་སྟོབས་དང། ཉོན་མོངས་གང་ཆེ་འཇོམས་པར་བརྩོན་པ་ནི། ལས་ཉོན་གཞན་གྱི་ཉེས་པས་སེམས་ལ་གནོད་པ་བྱས་མ་བྱས་བརྟག་
དཔྱད་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་བརྩོན་པ་ནི། བརྩོན་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་སྟོབས་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན་དམ་པ་དྲུག་ལྡན་བྱས་ཏེ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་པ་ལ་བསླབ་པོ། །ལྔ་པ་ནི་སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་
ནས་ནི། །ཡིད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞག་ཅེས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་དགེ་བ་བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ། དེ་བསྒོམ་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན། དེ་ལ་དབྱེ་ན་མཐོང་ཆོས་བདེར་གནས་ཀྱི་དེ་
དང༑ ཡོན་ཏན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དེ་དང། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་དེ་དང་གསུམ་ཡོད། བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཞི་གནས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བློ་ལྡན་གང་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ། །ལེགས་པར་རྙེད་དང་
གནས་བཟང་དང། །ས་བཟང་བ་དང་གྲོགས་བཟང་དང། །རྣལ་འབྱོར་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ལྡན། །ཞེས་མཐུན་རྐྱེན་རྙེད་སླ་བའི་ལེགས་པར་རྙེད་པ་དང། དགྲ་དང་གཅམ་གཟན་སོགས་ཀྱིས་འཚེ་བ་མེད་པའི་གནས་བཟང་བ་དང་
ནད་མི་སྐྱེད་པའི་ས་བཟང་བ་དང། ཆོས་ལྡན་གྱི་གྲོགས་བཟང་པ་དང། འདུ་འཛི་དང་ཀུ་ཅོའི་སྒྲ་སོགས་མེད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པའི་རྣལ་འབྱོར་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་གྱི་གནས་སུ། སྒྲུབ་པ་

[042B] ཟས་གོས་ངན་དོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ། ཚོང་ཁེ་སྤོགས་སོགས་བྱ་བ་མི་མང་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ། འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་སེམས་པ། ཚེ་འདིར་རིང་དུ་མི་གནས་པར་བསམ་པ་
སྟེ་ཆོས་དྲུག་ལྡན་ཞིག་དགོས་ལ། འདིར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ། དཔྱད་པ་རྣམ་སྦྱོང་གི་དམིགས་པ། ཉོན་མོངས་རྣམ་སྦྱོང་གི་དམིགས་པ། མཁས་པའི་དམིགས་པ་སྟེ་བཞི་པོ་གང་རུང་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམ་པ་འམ། དམིགས་པ་ཁྱད་པར་
པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་དམིགས་པ་གང་རུང་དགོས་སོ་།བསྒོམ་ཚུལ་ཉེས་པ་ལྔའི་གཉེན་པོར་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བསྟེན་ཏེ་བསྒྲུབ་པ་དང། སྟོབས་དྲུག་གིས་སེམས་གནས་དགུ་ཡིད་བྱེད་བཞི་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་
བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཉེས་པ་ལྔ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་བརྩོན་པའི་ལེ་ལོ། གདམས་ངག་བརྗེད་པ། བྱིང་རྒོད་ངོས་མ་ཟིན་པ། དེའི་དབང་དུ་ཤོར་བ་དེ་ངོས་ཟིན་ཀྱང་མི་སྤོང་བ། བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་ཧ་ཅང་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ་ལྔ་ཡིན་ཞིང་
ལེ་ལོའི་གཉེན་པོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་བ། དེའི་འབྲས་བུ་ཤིན་སྦྱངས་གྲུབ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འབད་མེད་དུ་འཇུག་འགྲོ་བས་ལེ་ལོ་བཟློག་ནུས་པས། དེ་
བཞི་ནི་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་ཡིན། གདམས་ངག་བརྗེད་པའི་གཉེན་པོར་དེ་མི་བརྗེད་པར་དམིགས་པ་ཐུ་རེ་དྲན་པ། བྱིང་རྒོད་ངོས་ཟིན་པར་བྱེད་པ་དང། དེའི་གཉེན་པོར་འདུ་བྱེད་པ། བྱིང་རྒོད་ཞི་བའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྩོལ་བ་མི་བསྟེན་པར་དམིགས་པ་
[043A]༄༅། །རྣལ་དུ་གནས་པ་དང་བཞི་སྟེ། དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་དོ། །སེམས་གནས་དགུ་ནི། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། ཞི་གནས་གང་ཞེ་ན་སེམས་འཇོག་པ་དང། རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་དང། བརླན་ཏེ་འཇོག་པ་དང་ཉེ་བར་
འཇོག་པ་དང། དུལ་པར་བྱེད་པ་དང། ཞེ་བར་བྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང། རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང། མཉམ་པར་འཇོག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དགུའོ། སྟོབས་དྲུག་ནི། ཐོས་པའི་སྟོབས། བསམ་པའི་སྟོབས་
དྲན་པའི་སྟོབས། ཤེས་བཞིན་གྱི་སྟོབས། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་སྟོབས་སོ། །ཡིད་བྱེད་བཞི་ནི། བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཡིད་བྱེད། སྐབས་སུ་ཆད་ཅིང་འཇུག་པའི་ཡིད་བྱེད། ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་
ཡིད་བྱེད། རྩོལ་བ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་བྱེད་དོ། །བྱིང་བ་ནི་ངོ་བོ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གང་རུང་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་གསལ་ངར་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཞིག་ལ་འཇོག་རྨུགས་པ་ནི། གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་ལུས་
སེམས་ལྕི་ཞིང་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མི་དགེ་བ་ཞིག་ཡིན། རྒོད་པ་ནི། ཆགས་པའི་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་ཞིང་སེམས་ནང་དུ་གནས་པར་མི་བྱེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཤིག་ཡིན་ལ། འཕྲོ་བ་ནི་དམིགས་པ་དེ་ལས་གཞན་
དུ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གང་ལ་གཡོ་བ་དེ་འཕྲོ་བ་ཡིན་པས་འཕྲོ་བ་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཀ་ཡོད་པས་འཕྲོ་རྒོད་གཉིས་མི་གཅིག་རྒོད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའི་ཚེ་བྱིང་

[043B] །དེ་དག་གི་དོན་དྲིལ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ནི། སྔར་གྱི་གནས་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་དེར། སྒྲུབ་པ་པོ་ཁྱད་པར་དྲུག་ལྡན་དང། དེས་ཀྱང་བསམ་གཏན་གྱི་སྟེགས་བུ་དང་ལྡན་
པའི་འབོལ་བའི་སྟན་སོགས་ལ། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་རྐང་པ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ངམ། སྐྱིལ་ཀྲུང་ཕྱེད་བ་དང། མིག་འབྱེད་འཛུམ་རན་པར་སྣ་རྩེར་ཕབ། ལུས་དྲང་པོར་བསྲངས་ལ་སེམས་ནང་དུ་བཞག་ལག་པ་མཉམ་བཞག་མགོ་དགྱེ་རྒུར་
དང་ཡ་ཡོ་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཐད་ཀར་སྣ་རྩེ་དང་ལྟེ་བ་དྲང་པོར་འོང་པར་བྱ། སོ་དང་མཆུ་རང་བབས། ལྕེ་རྩེ་རྐན་ལ་སྦྱར། དབུགས་རྒྱུ་བ་དལ་བུས་བྱ་བ་སྟེ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས། རླུང་གི་འགྲོ་འོང་ཉེར་གཅིག་བགྲངས་པ་སོགས་
ཀྱིས་རླུང་རྣམས་ལ་ཕབ་ནས། ཉོན་མོངས་ལ་ཧ་ཅང་དྲག་གཞན་ཆེན་པོ་འདུག་ན་དེའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པའི་དམིགས་པ་དེ་བསྒོམ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་མེན་ན་སངས་རྒྱས་དྲན་པ་དང། སྔགས་ཀྱི་སྣོད་རུང་དུ་འགྱུར་བ་དང། ཚོགས་
པ་སོགས་པ་སོགས་ཀྱི་དགོས་པ་མང་བས། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་སྐུ་ལུས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཀུན་ཏུ་མཛེས་པ་སྟེ། །དམིགས་པ་དེ་ལ་གང་གི་སེམས་འཇུག་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
དེ་མཉམ་བཞག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། སྒོམ་རིམ་ཐ་མ་ལས། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཐོག་མར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་ལ་སེམས་བཞག་ནས་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་

[044A]༄༅། །བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་དེ་ཡང་གསེར་བཙོ་མའི་མདོག་བཞིན་དུ་སེར་ལ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོས་བརྒྱན་པ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བཞུགས་ཤིང། ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་
པར་རྒྱུན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་ལ་འདོད་པ་སྐྱེ་ཞིང་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ཞི་བར་བྱས་ལ། ཇི་སྲིད་དུ་དེ་མདུན་ན་བཞུགས་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསམ་གཏན་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་དམིགས་རྟེན་བྱའོ། དེ་ལ་ཐོག་མར་རང་རྒྱུད་ལ་བརྟགས་ནས། ཉོན་མོངས་པའི་བསམ་པ་སོགས་ནི་བཟློག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་ཏེ་དད་པ་ཤུགས་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་
བྲིས་འབུར་ལ་ཡང་ཡང་བལྟས་ནས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས། རང་གི་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་ཐད་དུ་དབུ་ཕྱག་ཞབས་སོགས་ལན་ཁ་ཡར་གསལ་བཏབ་ལ། གསལ་སྣང་བྱུང་བ་ན་དམིགས་རྟེན་རྙེད་པ་ཡིན་པས། དམིགས་ཡུལ་དེ་ཉིད་མ་བརྗེད་པར་
དྲན་པའི་སེམས་དམིགས་པ་ལ་ཐུ་རེ་གནས་པའི་གསལ་ཆ་དང། གཞན་དུ་མི་འཕྲོ་བའི་གནས་ཆ་བརྟན་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྒོམ། ཧ་ཅང་འདི་ཙམ་བསྒྲིམས་ན་རྒོད་པ་སྐྱེ་བར་འདུག་སྙམ་པ་དེ་ལས་ཅུང་ཟད་གློང། ཧ་ཅང་འདི་
ཙམ་གློང་ན་བྱིང་བསྐྱེ་བར་འདུག་སྙམ་པ་དེ་ལས་འཛིན་སྟངས་འཕང་བསྟོད་ལ་བསྐྲིམ་པར་བྱ་བའི་གྲིམ་ལྷོད་རན་པ་རང་ཉམས་ལ་སྦྱར་ཏེ། ཐོག་མར་ཆུ་ཚོད་གཅིག་སོགས་ཀྱི་ཡུན་ལ་འཇོག་ཅི་ཐུབ་བྱ། དེ་དག་གི་ཚེ་སེམས་བྱིངས་དམིགས་

[044B] སེམས་ཀྱི་ཟུར་ཕྲ་མོ་ཞིག་གིས་བར་བར་དུ་སེམས་དམིགས་པ་ལ་གནས་མི་གནས་བལྟས་པས། དམིགས་པའི་གསལ་ཆ་དང་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངར་ཆའི་ཤུགས་དམ་སྦྲིང་བ་དེ་ཅུང་ཟད་ཞན་དུ་སོང་ན། བྱིང་ང་ཕྲ་མོ་ཡིན་
པས་དམིགས་པ་ལ་གསལ་དར་འདོན། གསལ་ཆའི་ངར་ཧད་ཀྱིས་ཤོར་ནས་དྭངས་ཆ་ཙམ་ལས་མི་འདུག་ན་བྱིང་བ་རགས་པ་ཡིན་པས་ངོ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དྲན་པ་དང། ཟླ་ཉིའི་འོད་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་
བཀག་སྟེ། དམིགས་པ་ལ་གསལ་ངར་དང། སེམས་འཕང་བསྟོད་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་སོགས་བྱ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་འཆར་ལ་ཁད་ཀྱི་ཚེ་འཕྲོ་རྒོད་ཕྲ་མོ་ཡིན་པས་བཟློག་ལ་དམིགས་པ་ལ་གསལ་ངར་དང་དྲན་པས་དམ་པར་འཛིན། ཡུལ་
གྱི་རྣམ་པ་ཧད་ཀྱིས་ཤོར་བ་འཕྲོ་རྒོད་རགས་པར་ངོ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། དེའི་གཉེན་པོར་མི་རྟག་པ་སོགས་བསྒོམ་ནས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་ལྷན་གྱིས་འཇོག་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་སེམས་གནས་དང་པོའི་ཚེ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ལ་སེམས་
མི་སྡོད་པར་རྣམ་རྟོག་རི་གཟར་གྱི་འབབ་ཆུ་ལྟ་བུར་འོང་བས། ད་ཉམས་ལེན་བྱས་པས་རྟོག་པ་མང་དུ་སོང་སྙམ་པ་འབྱུང་མོད་ཀྱང། དཔེར་ན་ལམ་ཆེན་ལ་འགྲུལ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་དུ་འགྲོ་ཡང་དེ་ལ་ཆེད་དུ་མ་བརྟགས་ཚེ་མང་ཉུང་གི་རྟོག་
དཔྱོད་མི་འབྱུང་ལ། འབད་པས་བལྟས་ན་མི་ཁལ་སོགས་མང་བ་འདི་འདྲ་བྱུང་སྙམ་པ་བཞིན་དུ། སྔར་ཉམས་ལེན་མེད་པའི་དུས་རྟོག་པ་འོག་འགྱུའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཡང་ངོས་མ་ཟིན། སྐབས་འདིར་ཉམས་ལེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་

[045A]༄༅། །ནས་རྣམ་རྟོག་ངོས་ཟིན་གྱི་ཉམས་ཤིག་འོང་བས། དེའི་ཚེ་ཐོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་པའི་སེམས་གནས་དང་པོ་སེམས་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དམིགས་པའི་གདམས་པ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་སེམས་དམིགས་
པ་ལ་གཏད་པ་ཙམ་གྱི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བསྒོམ་པ་ན་གཅོང་རོང་དོག་མོའི་འབབ་ཆུ་ལྟར་ངེས་རྣམ་རྟོག་ཞི་ཞིང་རེས་ཐོ་ལེར་སྐྱེ་བའི་རྣམ་རྟོག་ངལ་གསོ་པའི་ཉམས་ཤིག་འོང་དེའི་ཚེ་སྟོབས་གཉིས་པ་བསམ་པས་
འགྲུབ་པའི་སེམས་གནས་གཉིས་པ་རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དམིགས་པ་ལ་རྒྱུན་ཅུང་ཟད་འབུད་ནུས་པ་ཡིན། སེམས་གནས་འདི་གཉིས་ལ་བྱིང་རྒོད་ཆེས་མང་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉུང་དུ་ལས་མི་འོང་བས་ཡིད་བྱེད་བཞིའི་ནང་ནས་
བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པའི་སྐབས་སོ། །དེ་ནས་ཅུང་ཟད་གོམས་པ་ན། སེམས་གནས་གསུམ་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ་ལུང་པ་ཕུ་གསུམ་གྱི་རྫིང་ཆུ་ལྟ་བུ་འགལ་རྐྱེན་གྱིས་མ་དཀྲུགས་པའི་ཚེ་སེམས་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་ལ། རྐྱེན་
བྱུང་ཚེ་མི་གནས་པའི་རྣམ་རྟོག་ཐང་ཆད་པའི་ཉམས་ཞིག་འོང། དེའི་ཚེ་སྟོབས་གསུམ་པ་དྲན་པས་འགྲུབ་པའི་སེམས་གནས་གསུམ་པ་གླན་ཏེ་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་གཡེང་བ་མྱུར་དུ་རྟོགས་ནས་སླར་དམིགས་པ་ལ་
གློན་པ་དང། སེམས་གནས་བཞི་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལས་བསྡུས་ཏེ་ཕྲ་བར་བྱེད་པ་དང། སྟོབས་བཞི་པ་ཤེས་བཞིན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་སེམས་གནས་ལྔ་པ་དུལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་

[045B] སེམས་གནས་དྲུག་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་གཡེང་གི་ཉེས་དམིགས་རིག་ནས་འགོག་པ་དང། སྟོབས་ལྔ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་འགྲུབ་པའི་སེམས་གནས་འདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་
བདུན་པ་རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་ཆགས་སོགས་བྱུང་བ་དང་དུ་མི་ལེན་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། སེམས་གནས་འདི་ལྔའི་སྐབས་སུ་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་བར་དུ་གཅོད་པས་ཡིད་བྱེད་བཞིའི་ནང་གི་གཉིས་པ་སྐབས་སུ་
ཆད་ཅིང་འཇུག་པའི་དུས་སོ། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བསྒོམས་པས་རྒྱ་མཚོ་རླབས་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུ་རྐྱེན་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་འཁྲུགས་པར་རྣམ་རྟོག་ཅི་བྱུང་ཡང་གཉེན་པོ་དྲན་འཛིན་ཅུང་ཟད་བསྟེན་པས་རང་མལ་དུ་ཞི་འགྲོ་བས་རྣམ་
རྟོག་འདུ་བྱེད་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉམས་འོང། དེའི་ཚེ་སྟོབས་ལྔ་བས་འགྲུབ་པའི་སེམས་གནས་བརྒྱད་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་བར་དུ་གཅོད་མི་ནུས་པས་ཡིད་
བྱེད་བཞིའི་ནང་གི་གསུམ་པ་སྐབས་སུ་ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་དུས་སོ། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བསྒོམས་པས་རྒྱ་མཚོ་རླབས་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་ཡུལ་རྐྱེན་ཅི་བྱུང་ཡང་གཉེན་པོ་དྲན་འཛིན་གྱི་འབད་རྩོལ་ལམ་ལྟོས་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་རང་བབས་
སུ་འཆར་བའི་རྣམ་རྟོག་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ཉམས་ཀྱི་མཉམ་གཞག་འོང། དེའི་ཚེ་སྟོབས་དྲུག་པ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པས་འགྲུབ་པའི་སེམས་གནས་དགུ་བ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྩོལ་མེད་དུ་དམིགས་པ་ལ་འཇོག་པས་ཡིད་

[046A]༄༅། །བྱེད་བཞི་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའི་དུས་སོ། །འདི་ནས་བྱིང་རྒོད་ཕྲ་མོ་དང་བྲལ་བར་ཡུན་རིང་དུ་སྐྱོང་ནུས་པའི་རྩོལ་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་དགའ་བདེ་ཁྱད་པར་བསམ་ཟིན་
པར་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སས་བསྡུས་དང། འདོད་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། འདོད་པའི་སས་བསྡུས་པ་ཡིན། ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་དགའ་བདེ་ཁྱད་པར་བས་ཟིན་པ་ན་ཞི་གནས་ཐོབ་པ་དང། བསམ་གཏན་
གྱི་ཉེར་བསྡོགས་ཐོབ་པ་དང། མཉམ་བཞག་གི་སས་བསྡུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དང། ཁམས་གོང་མའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་རྣམས་དུས་མཉམ། ཤིན་སྦྱངས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་ཚུལ་ཡང། དེ་ལྟར་བསྒོམས་
པས་སེམས་དགེ་བ་ལ་ཅི་འདོད་འདོད་དུ་བཀོལ་ཏུ་རུང་བའི་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེ། དེའི་མཐུས་ལས་རུང་གི་རླུང་ལུས་ལ་རྒྱུ་བས་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་ནས་བལ་ལྟར་ཡང་བའི་ལུས་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེ། དེ་ལ་བརྟེན་
ནས་ལུས་ལ་བདེ་ཉམས་ཆེན་པོ་སྐྱེ། དེའི་མཐུས་ཡིད་བདེ་ཉམས་ཀྱི་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་སྐྱེ། དེ་ཡང་ལུས་ཤིན་སྦྱངས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་དགའ་ཡལ་ཡལ་བའི་དགའ་བདེ་སྐྱེ་ཡང་དངུང་ཞི་གནས་ཅུང་མ་
ཐོབ། དེའི་ཚེ་སེམས་དགའ་ཡལ་ཡལ་བདེ་ཆུང་དུ་སོང་ནས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་ལྷན་ནེ་སྡོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤིན་སྦྱངས་མི་གཡོ་བ་གྲིབ་མ་ལྟ་བུ་སྲབ་པ་དེ་ཐོབ་པ་དང་ཞི་གནས་འགྲུབ་པ་དུས་

[046B] ཞི་གནས་དེ་ནི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོག་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཟུགས་བརྒྱད་བསྒྲུབ་ན། ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་བགྲོད་ནས་མངོན་ཤེས་སོགས་ཀྱང་འགྲུབ་པ་དེ་ཡིན། འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་བགྲོད་ན་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་སྤྲེལ་ནས་བསྒོམས་པས་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་རྣམས་བགྲོད་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་སོགས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །།དྲུག་པ་ནི་
ཤེས་རབ་བརྒྱབ་ལས། མཐོང་དང་མ་མཐོང་ཡོན་ཏན་འདི། །ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཡིན། །དེ་ལྟར་གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ། །ཞེས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་ནི་ཤེས་རབ་
དང༑ དེ་ལ་དབྱེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་འཇལ་བ་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པ་ཀུན་རྫོབ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་ཚུལ་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་
དང་གསུམ་མོ། །དེ་གསུམ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན། ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལ། གཞིའི་སྐབས་སུ་ཆོས་ཉིད་མིང་གི་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ལས་མེད་པས་དོན་དམ་
བདེན་པ་དང། མིང་གི་ཕར་བཏགས་ཙམ་འདི་ཀམ་གཏོགས་ཡུལ་ཁོ་རང་གི་ངོས་ནས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་ཀྱང། མིང་གི་བཏགས་ཙམ་ལ་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ཡོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་འཇོག་ཚུལ་ལེགས་པར་ཤེས་ནས་
[047A]༄༅། །ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཐབས་ཤེས་ཕྱོགས་རེ་བ་མ་ཡིན་པར་ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་པས། འབྲས་དུའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ཐོབ་འོང་བ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་
ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སོང་ཟིན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་བདག་མེད་གཉིས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང། བསྒོམ་ཚུལ་གཉིས་
དང་པོ་ནི༑ རང་ལ་གཞན་གྱིས་ཕན་གནོད་དྲག་པོ་ཞིག་བྱས་པ་གསལ་བཏབ་པའི་ཚེ། ང་ལ་ཁོས་འདི་བྱས་སོ་ཞེས་ཕན་གནོད་བྱས་ཡུལ་གྱི་ང་དམ་སྦྲིང་སྦྲིང་བ་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་དང། ལག་པས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འཆར་
བས༑ དེའི་ཚེ་ངར་འཛིན་དེ་གོང་འཕེལ་དུ་སྐྱེར་བཅུག་ནས། སེམས་བྱིངས་དེ་ལ་གནས་ཤིང་སེམས་ཟུར་ཕྲ་མོ་ཞིག་གིས། དར་འཛིན་གྱིས་བཟུང་པའི་ང་དེའི་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟས་པས། འདི་ཕན་ཆད་ངའོ་སྙམ་པའི་འདི་
སྙིང་དཀྱིལ་ན་ཡོད་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ལས་གང་གི་སྟེང་དུའང་གྲུབ་མི་ཤེས་ལ། དེ་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བརྟགས་པས། རེས་ལུས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་འདྲ་བ། རེས་སེམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་རེས་ཕུང་པོ་སོ་སོའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་
འདྲ་བ་སོགས་འཆར་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཞིག་འབྱུང་བས། མཐར་ལུས་སེམས་གཉིས་དབྱེར་མེད་པ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་ང་དེ་ངའི་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཚུགས་སེ་པ། སྔོན་ནས་གྲུབ་གྲུབ་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ངོས་ཟིན་པ་ནི། གནད་དང་པོ་

[047B] འདི་ལ་ངེས་ཤེས་མ་རྙེད་ཀྱི་བར་དུ་དཔྱད་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ན། འོག་ཏུ་འབྱུང་བ་དག་གིས་དཔྱད་པས་ངེས་ཤེས་རྙེད་དུ་འགྲོ་ལ། མ་གྲུབ་ན་རང་ཚུགས་མི་ཐུབ་པར་ཞིག་འགྲོ་
བས། འདི་ལྟར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཅིང་དང་ལུས་སེམས་དབྱེར་མེད་པ་ཅིག་བྱུང་བ་ནི། གཅིག་ལ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མི་ཐོབ་ལ། ང་དང་ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་ཆོས་དང། གདགས་གཞིའི་ཁྱད་པར་ཡང་བྱུང་བས། ང་ཚུགས་ཐུབ་
པ་དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཡང་ན་གཅིག་ཡིན་དགོས། ཡང་ན་ཐ་དད་ཡིན་དགོས། དེ་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གྲུབ་ཚུལ་མི་འོང། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གང་དང་གང་དཔྱད་ཀྱང། དེ་ལ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་ལས་མེད་ཚུལ་
བསམ་ནས་དཔྱད་པ་ན། ང་ཚུགས་ཐུབ་པ་ཕུང་པོ་དང་དབྱེ་བ་མེད་པ་འདྲ་བ་དེའི་ཚེ། ང་ཚུགས་ཐུབ་པ་དེ་ཕུང་པོ་དེ་དང་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་ཡིན་དགོས་སྙམ་དུ་ངེས་པ་ནི། གནད་གཉིས་པ་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་གནད་ཡིན། དེ་ནས་
གནད་སྔ་མ་གཉིས་དྲན་ལམ་དུ་བཞག་ནས། དེ་འདྲའི་ང་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་དང། ཐ་དང་གང་རུང་དུ་ཐག་གཅོད་དགོས་པས། དེ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་བརྟགས་པ་ན་ལུས་སེམས་གང་རུང་དང་གཅིག་པ་ལས་འོས་མི་འདུག་ལུས་དང་
གཅིག་ན། ངའི་ལུས་མི་ཟེར་པར། ངའི་ང་ཞེས་པ་འམ། ལུས་ཀྱི་ལུས་ཞེས་བརྗོད་དགོས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་གཅིག་ན་ཡང་ངའི་ང་འམ། སེམས་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་དགོས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་

[048A]༄༅། །གཞན་ཡང་ལུས་དང་གཅིག་ན། ང་དང་ལུས་ལ་གདགས་གཞི་བཏགས་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་བས། གདགས་གཞི་མེད་པའི་བཏགས་ཆོས་མི་སྲིད་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་བཞིན་དུ་ང་དང་ལུས་སེམས་ཚུགས་
ཐུབ་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ན། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ལུས་མེ་ལ་བསྲེག་པ་ན། ང་ཡང་མེ་ལ་བསྲེག་དགོས་པ་དང། ལུས་ཡང་སྲིད་དུ་ཉིད་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་བཞིན། ང་ཡང་ཉིད་མཚམས་མི་སྦྱོར་བར་འགྱུར་པའི་སྐྱོན་རྣམས་བསམ་ལ། ལུས་
དང་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ངེས་པ་རྙེད་པ་ན། སེམས་དང་གཅིག་ཡིན་ན་སེམས་ལ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ང་ཡང་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང། ཡང་ན་ངག་ཅིག་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་
ཐལ་བའི་སྐྱོན་དང། ང་སེམས་དང་གཅིག་ན་ཟས་སྐོམ་མེད་ན་ང་བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་པ་དང། གོས་མེད་ན་ང་འཁྱགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བས། ང་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེས་པ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་འབྱུང་དགོས་པས་
གཟུགས་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་དང་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཐག་བཅད། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་གཅིག་ན། ཡང་ནང་དུ་མར་ཐལ་པ་དང། ཡང་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ང་ལུས་
སེམས་ཕུང་པོ་གང་དང་ཡང་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཐག་བཅད་པ་ནི་བདེན་པའི་གཅིག་བྲལ་ངེས་པའི་གནད་དང། དེའི་ཚེ་ང་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཐ་དད་པ་ལས་འོས་མི་འདུག་སྙམ་ན། ང་ཚུགས་ཐུབ་པ་འདི་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་

[048B] དེ་ཡིན་ན་འབྲེལ་མེད་དང་ལྟོས་མེད་ཀྱི་ཐ་དད་ཡིན་དགོས་པས། ཕུང་པོ་རེ་རེ་ནས་བསལ་བའི་ཤུལ་དུ་ཕུང་པོ་གཞན་གཅིག་དམིགས་རྒྱུ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་བསལ་པའི་ཤུལ་དུང་
བསྟན་རྒྱུ་ཡོད་དགོས་པ་ལས་མི་འདུག་པ་དང། ངའོ་སྙམ་པ་ནའང་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང། ལུས་སེམས་ལ་གནོད་པ་བྱུང་ན་ང་ལ་གནོད་པ་བྱུང་བར་འཇོག་དགོས་པས་སོ་སྙམ་དུ་ངེས་ཤེས་དྲངས་པས། ང་ཚུགས་
ཐུབ་པ་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་དང་ལག་པས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་ཡོད་འདྲ་བ་དེ་ཡུལ་དུས་གང་ན་ཡང་མི་འདུག་སྙམ་དུ་སྟོང་ཆམ་གྱིས་སོང་བ་ན་དབུ་མའི་ལྟ་བ་དང་པོ་རྙེད་པ་ཡིན་གསུང། འདིའི་སྐབས་སུ་སྔར་སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་མེད་པ་
རྣམས་ལ་བདག་སྟོར་བའམ། ལག་གི་གཅེས་ནོར་སྟོར་བ་ལྟ་བུའི་འཇིགས་སྣང་དང། བག་ཆགས་ཡོད་བ་རྣམས་ལ་ལག་གི་གཅེས་ནོར་སྟོར་བ་རྙེད་བ་ལྟ་བུའི་ཉམས་འཆར་གསུང། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་གནད་བཞིའི་དཔྱད་པ་ལ་
བརྟེན་ནས། ང་ཚུགས་ཐུབ་མེད་པར་སྟོང་ཆམ་གྱིས་སོང་བ་ན། དེ་ཉིད་དྲན་བས་མ་བརྗེད་བར་ཙིར་གྱིས་བཟུང་ནས་བར་དུ་ཤེས་བཞིན་གྱིས་ངར་འཛིན་གྱིས་བར་བཅད་མ་བཅད་བལྟས་ལ་བར་དུ་བཅད་ན་གནད་བཞིའི་དཔྱད་
པ་དྲན་ཙམ་བྱས་ནས་ངེས་བ་ན། ཡང་སྔར་ལྟར་བསྒོམས་པས་དང་པོར་བདེན་མེད་ལ་སེམས་རིང་དུ་འཇོག་མི་ཐུབ་པར་ངར་འཛིན་གྱིས་བར་ཡང་ཡང་གཅོད། དེ་རྒྱུན་འཐུད་བས་བར་དུ་ཆད་བ་ལྟ་བུ་

[049A]༄༅། །དང། ཆད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དང། དེ་ནས་སེམས་གནས་དགུ་པ་ལྟར་འབད་རྩོལ་ལྟོས་མེད་སྒོམ་པ་ནི། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་རྗེས་མཐུན་པ་ཡིན། དེའི་ཚེ་དཔེར་ན་དགག་བྱ་ཐོག་རེག་
བཀག་ཙམ་ལ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བཞག་པ་བཞིན་དུ། བདེན་གྲུབ་བཅད་ཙམ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་མཉམ་གཞག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྐྱོང་ཚུལ་དངོས་ཡིན། དེ་ལྟར་བར་བར་དུ་དཔྱད་བ་
དང་འཇོག་པ་སྤེལ་མར་བསྒོམས་པས། དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་དགའ་བདེ་ཁྱད་པར་ཅན་ནམ་དྲངས་པ་ན་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ཐོབ་པ་དང། ལྷག་མཐོང་ཐོས་པ་དང། དཔྱད་སྒོམ་དང་འཇོག་སྒོམ་ཆ་
མཉམ་ཟུང་འབྲེལ་ཐོབ་པ་རྣམས་དུས་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་གཞག་ཏུ་བསྒོམ་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བལྟས་བ་ན་ཕུང་པོ་ལ་ང་ཞེས་མིང་ཙམ་ཞིག་ཕར་བཏགས་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཞིག་འཆར་ལ་དེ་ལ་བརྟེན་
ནས་ལས་དང་བསོད་ནམས་གསོག་པར་བྱ་ལ། དེའི་ཚེ་སྒྱུ་མར་བལྟ་ཚུལ་ནི། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུའི་དབང་གིས་གྲུབ་པའི་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་ལ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་ཡང་རྟ་གླང་མེད་བཞིན་དུ་ཕུང་བོ་འཁྲུལ་རྒྱུའི་དབང་གིས་ཆོས་
གང་ལའང་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་ལམ་ལམ་ཤར་བ་ན། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་སྙམ་དུ་ཐག་གཅོད་པ་ནི་སྟོང་བ་སྒྱུ་མ་འམ་བདེན་མེད་སྒྱུ་མ་བསྒོམ་ཚུལ་དང། ཡང་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་དང་སེང་གེ་དེ་དངོས་མ་ཡིན་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཕམ་

[049B] མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མི་བདེན་ཡང། རྒྱུ་རྒྱེན་ཚོགས་པ་ནང་སྙོན་མེད་དུ་འབྱུང་བ་བཞིན། ཆོས་གང་ལའང་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང། ལས་དགེ་བ་
བྱས་ན་འབྲས་བུ་བདེ་བ་འབྱུང་བ་དང། མི་དགེ་བ་བྱས་ན་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་དང། གྲོ་ནས་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་གྲོ་ནས་སོ་སོར་མི་འཆོལ་བར་འབྱུང་ཚུལ་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་པ་ནི་ཐ་སྙད་སྒྱུ་མ་དང། ཀུན་
རྫོབ་སྒྱུ་མའི་བསྒོམ་ཚུལ་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟར་ཆོས་གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ན་ཆོས་གཞན་ལ་ཁ་སྤོས་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་ནི། ལུས་འདི་ལ་ལུས་ཞེས་ཕར་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡོད་པ་ངོས་
འཛིན་བ་ནི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གྱི་གནད༑ དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ཤ་རུས་པགས་པ་རྣམས་དང་གཅིག་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་ཡོད་དགོས་པས། གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་ཡོད་པར་ཐག་གཅོད་པ་ནི་ཁྱབ་
པ་ངེས་པའི་གནད། དེའི་ཚེ་ཡན་ལག་སོགས་དང་གཅིག་ན་ལུས་དུ་མར་ཐལ་བ་དང། ཡང་ན་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བས་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཐག་གཅོད་པ་ནི་གཅིག་བྲལ་ངེས་པའི་གནད། དེ་དག་ལའང་མ་ལྟོས་པའི་
ལུས་མེད་པར་ཐག་གཅོད་པ་ནི་དུ་བྲལ་ངེས་པའི་གནད། དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱས་ནས་དེའི་ལུས་ཚུགས་ཐུབ་མེད་པར་སྟོང་ཆམ་གྱིས་སོང་བ་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྙེད་པ་ཡིན་པས་སྔར་ལྟར་མཉམ་གཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་

[050A]༄༅། །བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཡང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མིང་གིས་བཏགས་བ་ལམ་ལྟོས་པར་ཡོད་ན། ཀ་བཞེས་ཤིང་ཧྲིང་ཧྲིང་བོ་འདི་ཡང། ཤིང་རན་ཡལ་འདབ་དང་ལྡན་བའི་དུས་སུ་ཡང་ཀ་བའོ་སྙམ་དུ་བློ་
སྐྱེ་དགོས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་སྔ་མར་མིང་མེད་པའི་བྱིས་བ་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཞེས་བཏགས་པ་ན། དེ་ཕྱིན་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བ་བཞིན། ཟླ་བ་སྔ་མར་ཡང་བཀྲ་ཤིས་སོ་སྙམ་དུ་བློ་སྐྱེ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུས་
མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་འདི་བུག་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་ལ་བཏགས་པའི་བུ་ག་དེ་དག་དང་གཅིག་ཐ་དད་གང་ཡིན་སོགས་ཀྱིས་དཔྱད། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ལ་ལོ་ཟླ་ཞག་སོགས་ནི་རང་གི་ཆ་ཤས་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་སྟེང་དུ་དཔྱད་
པ་དང། ཤེས་པ་ལ་སེམས་སེམས་བྱུང་ཆ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་དཔྱད་དེ་བདག་མེད་ངེས་པ་ན། སྔར་ལྟར་མཉམ་རྗེས་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཉེམས་སུ་ལེན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་དུ་བྱེད་ཚུལ་ཡིན་ནོ།།
གཉིས་པ་ནི། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྦྱིན་མཚུངས་དེ་སྟོན་ལེན་འཇུག་དང། །བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་རྣམས་ཀྱིས། །སྙན་པར་སྨྲ་དང་དོན་སྤྱོད་དང། །དོན་མཐུན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་སྦྱིན་པ་ནི་སྔར་དང་
མཚུངས་ཤིང། དེའི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱ་འཁོར་དུ་བསྡུས། ཁམས་འདྲི་བ་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་འབེལ་གཏམ་སོགས་ཀྱིས་དོན་སྟོན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྙན་སྨྲས་གཞན་འདུན་པར་བྱས་

[050B]པ་ལྟར་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ནི་དོན་སྦྱོད་པ་དང། གཞན་ལ་སྨྲས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་ཡང་ཆོས་ལ་ཅི་ནུས་སྤྱོད་པ་ནི་དོན་མཐུན་པ་ཡིན་པས། དེའི་སྒོ་ནས་གདུལ་
བྱའི་དོན་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་འཕེལ་ཅི་ཐུབ་བྱས་པས་རང་གཞན་གྱི་དོན་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྒྱལ་བ་དབང་གི་རྒྱལ་བོ་རྙེད་ཅིང་དེའི་མཐུས་ཕྱོགས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་འདི་དག་འབྱུང་ཞིང། སེམས་ཅན་
ལ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པས་ན། རྗེ་བླ་མས། གདམས་པ་རིན་ཆེན་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། །གཞུང་བཟང་སྟོང་གི་ཆུ་བོ་འདུ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །མཇུག་ཏུ་བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱས་འདེབས་པ་དང་
ཉམས་ལེན་མྱོང་བ་ཐོན་ངེས་བྱས་རྗེས། སྐྱབས་སེམས་ཀྱི་དུས་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་བསམ་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་དང། དེ་རྗེས་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དང་འབྲེལ་བའི་སྡིག་བཤགས་ཚོགས་བསག་ལ་ནན་ཏན་
བྱས་ནས། དངོས་གཞི་གཏོང་ལེན་སྤེལ་བའི་བྱང་སེམས་དང། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་དམིགས་བ་སྐྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལམ་ཐུན་མོང་བས་རྒྱུད་སྦྱངས་ནས། དེའི་ཚེ་བཤེས་གཉེན་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་བསྟེན་
ནས་འཇུག་སྒོམ་ནོར་བང་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པར་བྱས། དབང་དུས་སུ་ཁས་བླངས་པའི་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་བསྲུང་པ་གཞིར་བཞག་ནས། རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་ལྟར་ན། མཚན་བཅས་མཚན་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང། བླ་མེད་ལྟར་ན་
[051A]༄༅། །བསྐྱེད་རྫོགས་ལ་བསླབ་སྟེ། རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་ཚེ་འདི་ལ་འགྲུབ་པའི་ལམ་ཆ་ཚང་ལ་སློབ་པ་ནི། དལ་འབྱོར་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་པ་དང། ལེན་ཚུལ་ཚང་ལ་མ་ནོར་བ་ཡིན་པས་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་
པར་བྱའོ།། །།ཞེས་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་དམར་ཁྲིད་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་ཡང་སྙིང་འདི་ནི་དོན་གཉེར་ཅན་གྱིས་བསྐུལ་བའི་དོར་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེས་སྦྱར་བའི་དགེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་
སྤྱི་དང། ཁྱད་པར་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག་

[051B][BLANK PAGE]