
[001A]༄༅། །བཞི་བརྒྱ་པའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་རྒྱལ་ཚབ་རྗེས་མཛད་པ་བཞུགས་སོ། །

[001B] །རྗེ་བཙུན་དམ་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གངས་རིའི་དོགས་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དཀར་བའི་དགེ་ཚོགས་ལ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་མཚུངས་འདོད་རྒུ་འབྱུང་
བའི་གཞིར་མཚུངས་པ། །ས་སྟེངས་འདི་ན་ཀུན་མཁྱེན་ཞེས་ནི་རབ་གྲགས་པ། །འགྲོ་བའི་བླ་མ་ཐུབ་དབང་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་གསུང་མཐའ་ཡས་པ་ལྟ་བའི་མིག་གཅིག་པུ། །རྒྱལ་བའི་
གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་སོགས། །ཐུབ་བསྟན་རྫོགས་པར་བཀྲལ་ནས་ཀུན་མཁྱེན་སར་གཤེགས་པ། །མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ལ་སྒོ་གསུམ་གུས་པས་འདུད། །གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་མང་ཐོས་ཕ་རོལ་
སོན། །ཕ་མཐའ་ཡས་པའི་བློ་གྲོས་མཁྱེན་པ་རྒྱས། །གང་གི་བློ་ཡིས་སྲིད་པའི་རྒྱུད་པ་བཅོམ། །བཟང་པོའི་ཐུགས་རྗེས་ཞི་བའི་རྒུད་པ་བསལ། །གྲགས་པའི་འོད་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་རྨོངས་པ་སེལ། །རྗེ་བཙུན་ཡབ་
སྲས་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་འདུད། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་བཞེད་པ་རྟོགས་དཀའ་ནའང། །རང་ཉིད་ལེགས་བཤད་གོམས་པ་འཕེལ་ཕྱིར་དང། སྐལ་ལྡན་གཞན་ལའང་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོའི་རྣམ་
བཤད་དབྱེ་བར་སྤྲོ། །དེ་ལ་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་འདི་ལ་དོན་བཞི་སྟེ། མཚན་གྱི་དོན། འགྱུར་གྱི་ཕྱག་གཞུང་གི་དོན་དང། མཇུག་གི་དོན་

[002A]༄༅། །ཏོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་དུ། ཙ་ཏུ་ཤ་ཏ་ཀ་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་བཞི་བརྒྱ་པ་དང་ཤ་སྟ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཞེས་པ་དང། ཀ་རི་ཀ་ནི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་དང་ན་མ་ནི་ཞེས་བྱའོ། །བསྟན་བཅོས་འདི་
ལ་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་རེ་ཡོད་ལ། ཚིགས་བཅད་རེ་རེས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་དོན་ཚེན་རྫོགས་པ་རེ་སྟོན་ཅིང། ཚིགས་བཅད་བཞི་བརྒྱ་ཡོད་པས་ན་བཞི་བརྒྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྩ་བའི་
གླེགས་བམ་དུ་ཤ་ཏ་ཀ་ཤ་སྟ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་བརྒྱ་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི། འགྲེལ་པར་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་འདི་ནི། བཞིའི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་པ་དང། རྟོག་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །བརྒྱ་པ་ཞེས་
བྱར་བརྗོད་པ་སྟེ། །འཛིན་པ་ཆོས་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སོ། །ཞེས་ཙ་ཏུ་ཞེས་པའི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ལ། ངའི་དགོས་པ་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་བརྒྱས་མཚོན་པའི་མཐའ་ཡས་པ་སལ་བར་བྱེད་པས་
བསྟན་བཅོས་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མིང་བཏགས་པ་མཛད་པ་ཡིན་ལ། བརྒྱ་པ་ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འགྲེལ་བྱེད་གཞན་གྱིས་དོན་ལོག་པར་བཀྲལ་བ་མི་འཐད་པར་བཤད་དོ། །མཚན་དེན་འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་
ནི་རྩ་བའི་དགོངས་པར་དོན་གྱིས་འཐོབ་པས། གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་དགག་པའི་ཆེད་དུ་འགྲེལ་པ་མཛད་པས་གསལ་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཏེ་ལྷག་

[002B] བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་སུ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིའི་དོན་དང། སོ་སོའི་དོན་ཏོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་
བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོའི་ཆེ་བ་དང། འགྲེལ་བྱེད་གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་བསལ་བ་དང། གནས་པའི་ཕྱོགས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། འགྲེལ་པ་ལས། གང་གི་ཕྱིར་ན་སློབ་དཔོན་འཕགས་པའི་ལྷ་འདི་ནི། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་སློབ་
མར་གནང་བར་འདོད་གྱུར་པ། དེ་ཕྱིར་འདི་ཡི་དེ་ཉིད་ལུགས་ལས་ལུགས་གཞན་མིན། །འདི་ལྟར་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་ནི་སིང་གྷ་ལའི་གླིང་དུ་འཁྲུངས་པའི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཞིག་སྟེ། མཐར་རྒྱལ་ཚབ་བོར་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང། དེ་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་
ཀྱི་རྒྱུད་ལྟར་འོངས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཉེ་གནས་སུ་གྱུར་ཅིང། མདོ་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་དེ་དག་གི་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་པས། སྐུ་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་བརྙེས་པ་ཞིག་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་
མཛད་པའི་སྤྱོད་བསྡུས་སུ་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཤིང། དེ་ཐོབ་པའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ངེས་པར་ཐོབ་པ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་ཁ་ཅིག་ལས། བསྐྱེད་
རིམ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་རྫོགས་རིམ་ཐོབ་ཅེས་འབྱུང་ཡང་དོན་སྔ་མ་ལྟར་བཞེད་དོ། །དེས་ན་སྐུ་ཚེའི་སྟོད་ལ་སོ་སྐྱེར་བཤད་པ་ཡང་འགལ་བ་མེད་ཅིང། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་འགྲེལ་པར་སློབ་དཔོན་འདིས་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པར་

[003A]༄༅། །པར་བཤད་དོ། །འདིས་མཛད་པའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་མང་དུ་ཡོད་པ་མ་སྤྲོས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། འགྲེལ་པ་ལས། དེ་འདི་ད་ལྟའི་སྙན་དངགས་མཁན་གྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ཞེས་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོང་གིས་
བརྒྱ་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལ་བརྟན་ནས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་གཉིས་སུ་བྱས་ཏེ། རབ་བྱེད་དང་པོ་བརྒྱད་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་བརྒྱ་པ་དང། ཕྱི་མ་བརྒྱད་ལ་བརྩོད་པ་བརྒྱ་པ་ཞེས་པ་དང། སྙིང་པོའི་དོན་ཡང་ཀུན་བརྟགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
གྲུབ་པ་འགོག་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་དུ་འགྲེལ་པར་མཛད་དོ། །དེ་ནི་རྩ་བའི་དགོངས་པ་མིན་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལས། གང་ཞིག་གཞུང་ལུགས་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་བྱས་ནས་སྨྲ་བྱེད་པ། དེ་ཡི་གཞུང་ལུགས་སོ་སོར་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་བབ་ཅོལ་ཡིན། །
ཞེས་གསུངས་པས། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བགྲོད་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གཅིག་འབྲེལ་ཆགས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྙིང་པོའི་དོན་ཡང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རང་
བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་པ་གསལ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པས། གཞན་དབང་བདེན་གྲུབ་རང་ལུགས་ལ་ཁས་ལེན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པའི་གནས་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ལུགས་དེ་དག་གི་ནི། སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་བདག་མེད་
པ་མ་རྟོགས་མི་དགོས་པར་འདོད་ལ། བསྟན་བཅོས་འདིར་དེ་དགོས་པ་གསལ་བར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། འོ་ན་བསྟན་བཅོས་འདི་བརྩམས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་དེ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པར་

[003B] སྐྱོན་མེད་དེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་རང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་དག་གི་འདོད་པ་རིགས་པའི་ཚོགས་དུ་མས་དགག་པ་མཛད་པ་ན། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ནི། རྒོལ་བ་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཆེད་དུ་བྱས་
པ་ནི་རྩོད་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ན། རྩ་བ་ཤེས་རབ་སོགས་ནི། རྩོད་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ཆེད་དུ་མིན་གྱི་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་
རིགས་ཅན་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྤྱོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་འདིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་བཞེད་པ་རྟོགས་ཤི་ཆེད་དུ་བསྟན་བཅོས་འདི་མཛད་ལ། ཐེག་པ་དམན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་
དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཡང་ཞར་ལ་བསྟན་ཏོ། །དོན་དེ་དག་ཀྱང་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་སོགས་སུ་བསྟན་ཟིན་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་སྐྱེ་བ་ལ། གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིན་
ཅི་ལོག་བཞི་སྤོང་བ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་བསམ་པ་སྦྱང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཚུལ་ཆོས་གསལ་ལ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དང། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མཛད་པ་ལས། གཞན་གྱི་ལོག་རྟོགས་འགོག་པའི་
ཚུལ་ཆག་ཟུར་ཕྱིན་ལ་རྒྱས་པར་མཛད་པས་བློས་པའི་སྐྱོན་མེད་ལ། རྩ་བར་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་མ་བཀོད་པ་ཡང། སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་ལ་དོགས་པ་གཅོད་པའི་ཆ་ཤས་ཙམ་དུ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་མ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་འདིས་

[004A]༄༅། །ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཅེ་ན། འགྲེལ་པར། གང་ལས་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན། །རྣམ་པར་ཕྱི་ནས་རིམ་གྱིས་དོན་དམ་སྟོན་གྱུར་པ། ཞེས་བཤད་པས། རབ་བྱེད་དང་པོ་བཞིས་ཟག་པ་
དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྟག་སོགས་སུ་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་ནས་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན་ལ། དེ་ཡང་རབ་བྱེད་དང་པོས། ཕུང་པོ་ལྔ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ནས་སྐྱེ་བས་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ། དེ་
ཡང་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་སྒོམ་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་རྟག་འཛིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་དགོས་པར་བསྟན་ལ། རབ་བྱེད་གཉིས་པས། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་རང་དོན་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་བརྟན་པའི་གནས་སུ་མི་རུང་ལ། ཟག་པ་དང་བཅས་
པའི་ཕུང་པོ་དེ་ཡང་གནོད་པའི་བདག་ཉིད་ཆན་ཡིན་པས་ཟག་བཅས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སོང་ཚུ་བསྟན་ཏོ། །རབ་བྱེད་གསུམ་པ་ལས། གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་རྟག་ཏུ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པས་འཁོར་བ་གཙང་བར་འཛིན་པའི་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་ཚུལ་བསྟན་ལ། རབ་བྱེད་བཞི་པས། གང་མི་གཙང་ཞིང་དོར་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་བདག་དང། བདག་གིར་བཟུང་ནས་ང་རྒྱལ་བྱ་བར་མི་འོས་པས་ང་རྒྱལ་གྱི་ཞེན་ཡུལ་འགོག་པ་རིགས་པའི་བདག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་
རབ་བྱེད་བཞི་པོ་དེས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་བསམ་པ་ལེགས་པར་སྦྱང་ནས་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་གནས་པ་ལ་མེ་དོང་དུ་ཆུད་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དེས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཐོབ་འདོད་བསྐྱེད་

[004B] དམན་པའི་རིགས་ཅན་ཡིན་ན་ཐར་པ་ཙམ་དོན་གཉེར་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་བྱེད་ལྔ་པས་ནི། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་རག་ལས་པར་མཐོང་
ནས་འཇུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས་རང་དོན་ཡང་རྫོགས་པར་མི་ནུས་ན་གཞན་དོན་རྫོགས་པ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས་སྙམ་དུ་མཐོང་ནས། རབ་བྱད་དྲུག་པས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་ཚུལ་
སོགས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བ་དང། གནས་པ་དང། འཕེལ་བའི་རྒྱུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས། རབ་བྱེད་བདུན་པས་ཡུལ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །རབ་བྱེད་
བརྒྱད་པས་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་ཤིང། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། ཉོན་མོངས་སྤོང་འདོད་བསྐྱེད་པ་དང། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཙམ་གྱི་སྒོ་
ནས་ཀྱང་འཇུག་རིགས་པར་གདམས་པ་སོགས་སློབ་མའི་རྒྱུད་སྣོད་རུང་དུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ལམ་བསྟན་ལ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཕྱི་མ་བརྒྱད་ཀྱིས། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་
བྱའི་སྒྲིབ་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་ཏེ། །དེ་ལ་རབ་བྱེད་དགུ་པས། འདུས་བྱས་ལ་རྟག་པའི་སྙིང་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏུ་དངོས་པོ་རྟོག་

[005A]༄༅། །པ་དགག་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན། བཅུ་པས། ནང་དང་ཕྱིའི་བདག་མེད་པར་བསྟན་ལ། བཅུ་གཅིག་པར། དུས་རྟག་པ་དགག་པར་བསྟན་བཅུ་གཉིས་པར། མཐར་ལྟ་འགོག་པ་རྒྱས་པར་བསྟན། བཅུ་གསུམ་པར། དབང་པོ་
དང་དོན་བདེན་པ་མེད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན། བཅུ་བཞི་པར། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལྟར་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ལ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་འཐད་པར་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཐར་
འཛིན་དགག་པ་བསྟན་ཏོ། །བཅོ་ལྔ་པས། འདུས་བྱས་སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་སྒོམ་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན། བཅུ་དྲུག་པས་བསྟན་པ་བཅོས་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་དང། རྒོལ་བ་ངན་པའི་ཀླན་ཀ་ལྷག་
མ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས། སློབ་དཔོན་དང། སློབ་མ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་བཤད་པའི་སྒོ་ནས། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་གྱི་
རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་དོན་ལ་གཉིས། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བཤད་པ་དང། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཕྱིན་ཅི་
ལོག་བཞི་སྤངས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་བསམ་པ་སྦྱངས་ཏེ་སྨོན་སེམས་སྐྱེད་ཚུལ་བསྟན་པ་དང། འཇུག་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་ཚུལ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། འཆི་བ་རྗེས་དྲན་རྒྱས་པར་

[005B] ཟག་བཅས་ཀྱི་ལུས་སྡུག་བསྔལ་དུ་སྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་བདེ་བར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བའི་ཐབས་བཤད་པ་དང། འཁོར་བ་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་དུ་བསམས་པའི་སྒོ་ནས་
གཙང་བར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བའི་ཐབས་བཤད་པ་དང། ཟག་བཅས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བར་བཟུང་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་བདག་འཛིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་ཚུལ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལེའུ་
གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཐར་ལམ་ལ་བརྩོན་པའི་བག་ཡོད་ལ་བསྐུལ་བ་མདོར་བསྟན་པ་དང། མི་རྟག་པ་སྒོམ་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། མི་རྟག་པ་
སྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། འཕགས་པའི་ལམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་པའི་གེགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་འཆི་བ་ལ་མི་འཆི་སྙམ་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསམས་ནས་འཕགས་ལམ་སྒྲུབ་
པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་གོམས་ན་སྡུག་བསྔལ་སོགས་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པས་ཁམས་གསུམ་གྱི་འཆིང་བ་ལས་མ་གྲོལ་ཞིང། འཆི་བདག་གི་བདུད་ཀྱི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་
ལ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའམ། ས་འོག་ས་སྟེང་ས་སླའོ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལ་དགའ་མགུར་དབང་བྱེད་པའི་མངའ་བདག་རང་ཉིད་འཆི་བདག་གི་རྒྱལ་པོ་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བར་བྱེད་པ་པོ་མེད་ཅིང། རང་གིས་ཀྱང་

[006A]༄༅། །གཞན་བསྐུལ་བ་མིན་པས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆད་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པས་རང་ཉིད་འཆི་བདག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འཆི་བདག་གཤེད་མ་རལ་གྲི་རྣོན་པོ་གདེངས་པ་ལྟ་བུ་སྲོག་བཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏུ་ཞུགས་
པ་ཡོད་ཅིང་གསོན་མི་གསོན་འཆི་བདག་དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཡོད་པ་དེས་འཆི་ལྟས་ཀྱིས་ཟིན་པའམ་མགོ་ལ་མེ་ཤོར་བ་ལྟར་བག་ཡོད་པས་འཕགས་ལམ་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་པར་འཆི་བདག་གི་བདུད་བཅོམ་པའི་
རྣལ་མ་སངས་རྒྱས་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་བཞིན་དུ་གཉིད་ལོག་ཅིང་འཆི་བདག་ཕྱིར་བཅོས་པའི་ཐབས་ལ་འབད་པར་མི་བྱེད་ན་དེ་ལས་མ་རུངས་ཤིང་བག་མེད་ལ་བླུན་པ་གཞན་ཅི་ཡོད་དེས་ན་མི་རྟག་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒོམས་
ནས་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན། བློན་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་པོའི་མར་མེ་འདེགས་པ་ཁ་ཅིག་མགུ་པར་མ་བྱས་པས་དེ་དག་གི་བློན་པོ་གསོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར། རྒྱལ་པོ་ལོག་པར་འཛིན་དུ་
བཅུག་ལ། བློན་པོས་ཀྱང་རྒྱལ་པོས་བསད་དོགས་ནས་བསྒྲིམ་པ་དང་བཅས་པ་ལྟར་རང་ཅག་ཀྱང་བག་ཡོད་ལ་གནས་ཏེ། འཆི་བདག་གི་མི་གནོད་པའི་ཐབས་ལ་བསྒྲིམ་པར་བྱའོ། །ཡང་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ལམ་བཟང་པོ་ནོར་ནས་
འབྲོག་དགོན་པར་འཇིགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གྲོང་ཞིག་ཏུ་ཡིད་བརྟན་པར་བྱས་པས་བཅོམ་ཞིང་ཤི་བར་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་གྱི་གྲོང་འཆི་བདག་གི་ཆད་པ་ཉེ་བར་བག་མེད་པས་གནས་ན་འཆི་བདག་གིས་ངེས་པར་འཇོམས་

[006B] དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། རང་ཉིད་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་དང། རང་ཉིད་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ལས་མ་གྲོལ་བཞིན་དུ་དེའི་ཉེས་དམིགས་མི་སེམས་པར་གཞན་འཆི་བ་
འབའ་ཞིག་ལ་མྱ་ངན་མི་རིགས་པ་དང། བྱ་བ་ངན་པ་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་ནས་ཐར་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རགས་པའི་མི་རྟག་པ་སྒོམ་པ་དང། ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་སྒོམ་པའོ། །དང་པོ་
ལ་ལྔ། གསོན་པ་འཆི་བ་ཟློག་བྱེད་མིན་ཞིང་དེ་ཙམ་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་བྱ་བ་དང། འཆི་བ་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་ཡིན་པས་མི་འཇིགས་པ་མི་རིགས་པ་དང། ན་བ་དང་རྒ་བ་བཅོས་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་འཆི་བ་ལ་མི་འཇིགས་པ་མི་རིགས་པ་དང་
ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པས་འཆི་བ་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཆེས་མི་རིགས་པ་དང། དཔའ་བོ་ལ་འཆི་བ་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་མིན་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། གསོན་པ་ཡུན་རིང་བར་བསམས་ནས་མི་འཇིགས་པ་དགག་པའོ། །
དང་པོ་ནི། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བའི་འཆི་བདག་ཡོད་ཀྱང་སྔ་རོལ་ན་འཆི་བ་ཟློག་བྱེད་གསོན་པ་ཡོད་པས་གསོན་པའི་བར་དུ་འཆི་བ་ལ་མི་འཇིགས་སོ་ཞེ་ན། གསོན་པ་ནི་འཆི་བ་ཟློག་བྱེད་མིན་ཏེ། དེ་ཉིད་འཆི་བའི་དོན་དུ་
ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྒ་ཤི་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཅན་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱིས་པ་ཐམས་ཅད་འཆི་བར་བྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏུ་དང་པོར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིང་གཤེད་མས་གསད་བྱ་གསོད་པར་བཀྲི་བ་ལྟར་བར་ཡང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་རྒུད་པ་སོགས་རྐྱེན་

[007A]༄༅། །གཞན་གྱི་དབང་གིས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་པར་འཆི་བདག་གི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་གསོན་པ་ལ་ནི་ཡིད་བརྟན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱར་མི་རུང་སྟེ། འཆི་བ་བྱ་བ་བྱེད་བཞིན་པ་ལྟར་ཏེ་གསད་བྱ་མིག་བོ་
གཅོད་པ་ལྟར་རོ། །གསོན་པ་བྱ་བ་བྱེད་པ་མིན་པ་ལྟར་ཏེ། སྐྱེས་རབས་ལས། མི་དབང་དཔའ་བོ་ཐོག་མའི་མཚན་མོར་ནི། །གང་ནས་འཇིག་རྟེན་མངལ་ན་གནས་གྱུར་པ། །དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་དེ་ནི་ཉིན་རེ་ཞིང། །འགྲོས་བཤོལ་
མེད་པར་འཆི་བདག་དྲུང་དུ་འགྲོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་གཏུམ་པོ་སྙིང་རྗེ་མེད་པས་དུས་དེ་ཙམ་ལ་མ་སླེབས་ན་གསོད་པས་བསྡིགས་པའི་ཕོ་ཉ་བའི་བྱ་བ་ནི་འོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སྡོད་པ་མིན་པ་བཞིན་དུ་
འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་གང་བྱེད་ཀྱང་ཚེ་བྲི་མི་འགྲོ་བའི་སྐབས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་གསོན་པ་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་བྱའོ། །ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་མོ་ཞིག་ཁྱིམ་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ། སྒོ་ན་འདུག་པའི་རྔ་མོ་ལ་འགོམ་པར་ཞུགས་པ་དང་
རྔ་མོ་འཇིགས་ནས་ལངས་ཏེ་བརྒྱུགས་པ་དང་དེ་ཡང་དེའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་རང་ཅག་སྐྱེས་པ་རྣམས་འཆི་བའི་གཞན་དབང་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་གཞན་གསོད་པའི་ཕྱིར་གཤེད་བྱེད་སློང་བ་དང། གཞན་གསད་
མ་ནུས་པས་སློང་བ་པོ་དེ་ཉིད་གསོད་པ་ལྟར་སྐྱེས་པས་ནི་འཆི་བ་ཉིད་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གསོན་པ་མིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེང་སང་ནི་མི་རྣམས་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པ་ཡིན་ལ། སྔར་ལོ་བཅུ་དྲུག་འདས་ཤིང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་

[007B] ཕྱིས་འཆི་བདག་ལྡོག་པ་ལ་འབད་པས་གསོན་པའི་དུས་རིང་པས་དེ་ལ་རེ་འཆའ་བ་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ཆེས་མི་རིགས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདས་པའི་དུས་ཐུང་ངུ་ལྟར་མཐོང་ཞིང་
མ་འོངས་པའི་ཚེ་ཐུང་དུ་ལས་གཞན་དུ་རིང་པོ་ལྟར་མཐོང་ན་སྟེ་དེ་ལྟར་བཟུང་ནས་བག་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མེད་པ་སྟེ། གསོན་པ་ཡི་ནི་ཅུང་ཟད་གཅིག་དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་
འཆི་བ་ཡང། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་ཆོས་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པ་ལྟར་ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པས་ཁྱོད་འདས་མ་འོངས་ཀྱི་ཚེ་རིང་ཐུང་མཉམ་པའམ་འོན་ཏེ་འདས་པ་ཐུང་ཞིང་མ་འོངས་པ་རིང་བས་མི་མཉམ་པ་ལྟར་སེམས་པ་དེ་ནི་གསལ་
བར་འཆི་བས་འཇིགས་པ་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལམ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པར་ཞུགས་པའི་མི་ཞིག་ཆོམ་རྐུན་པས་འཇིགས་བཞིན་དུ་མི་འཇིགས་པ་སྐད་བྱས་ནས་བརྟན་པའི་འོ་དོང་འབོད་ཅིང་གླུ་ལེན་པ་དང་འདྲའོ། །ཡང་དཔེར་
ན་གྲོང་གི་ཁང་མིག་གཅིག་ཏུ་བྱིས་པ་བརྡལ་གཅིག་གིས་མཚན་མོ་བསྔད་ནས་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་བཤད་པ་བཏང་སྟེ་གཞན་རྣམས་སྔ་མོར་ལངས་ཏེ་དོང་ལ། བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་རྗེས་སུ་གནས་པ་ལ་ཁང་སྐྱོང་གིས་བླུན་པོ་སྨད་པའི་
གནས་མ་བསྣུན་གྱི་བར་དུ་བཤད་པ་མྱུར་དུ་སོལ་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། བྲམ་ཟེ་དེ་དག་གིས་རང་རང་གི་བཤད་པ་སེལ་གྱི་གཞན་གྱི་མི་སེལ་ལོ། །ཞེས་སྨྲས་པར་གྲགས་ཏེ་མི་གཙང་བར་མཚུངས་པ་ལ་རང་གི་བཤད་པ་གཙང་བར་

[008A]༄༅། །བཟུང་ནས་བདག་གིར་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པའི་མ་འོངས་པའི་ཚེ་རིང་བར་བལྟ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་མ་འོངས་པ་རིང་བར་ངེས་མི་ནུས་ཀྱང་འཆི་བ་སེམས་ཅན་
ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་རང་ཉིད་འབའ་ཞིག་སྐྲག་པ་བྱ་མི་དགོས་སོ་ཞེ་ན། ཆེས་མི་རིགས་ཏེ། འཆི་བ་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཡང་སྤྱི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་མེད་ན། གང་ཟག་གཅིག་ལ་
འཆི་བདག་གི་གནོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་ལ་མ་མཐོང་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཀུན་ལ་མཐོང་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བློ་མི་འབྱུང་བ་ནི། གཅིག་པོ་དེ་ཕྲག་དོག་གི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་འཆི་བ་
ཡང་ཕྲག་དོག་གི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རམ་དེ་ནི་མིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་པའི་རྒྱུ་མིན་པས་སྐྲག་པའི་གནས་ལ་སྐྲག་པར་རིགས་སོ། །དཔེར་
ན་རྒྱལ་པོས་གྲོང་བ་གཅིག་ལ་ཐོག་མར་དབྱ་བླངས་པས་སྡུག་པར་གྱུར་ལ། ཕྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་བླངས་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་མི་བྱེད་པའི་དང་པོ་དེ་ནི་ཕྲག་དོག་གིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ལ། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་དེ་ལྟ་
མིན་ནོ། །དམྱལ་བར་གནས་པའི་གྲོགས་མང་བས་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་བ་ལ་མི་ཕན་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་ན་བ་དང་རྒ་བ་མེད་པས་འཆི་བ་མི་འབྱུང་ཞིང། དེ་དག་གསོ་དཔྱད་དང་བཅུད་ལེན་གྱིས་ཕྱིར་བཅོས་

[008B] འཆི་བ་ལ་མི་འཇིགས་སོ་ཞེ་ན། ན་བ་དང་རྒ་བ་ཅུང་ཟད་བཅོས་སུ་ཡོད་པས་འཆི་བ་ལ་མི་འཇིགས་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། གསོ་དཔྱད་ཀྱིས་ནད་བཅོ་བ་དང་རྒ་བ། བཅུད་ལེན་གྱིས་ཅུང་ཟད་གསོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེས་དེ་དག་ལ་
ཁྱོད་རེ་ཤིག་མི་འཇིགས་སུ་ཆུག་མོད་ཆད་པ་ཕྱི་མ་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ཐབས་གང་གིས་ཀྱང་བཅོར་མེད་པས་ཁྱོད་ཆེས་གསལ་བར་དེ་ལ་འཇིགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་རེངས་པ་ཞིག་ཕོ་ཉ་བ་གཞན་མངགས་པ་དེས་
བཅོས་པར་གྱུར་ལ། རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་དམག་ལ་ཆས་པ་བཅོས་སུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ཁྲུས་མཁན་གྱིས་བྲམ་ཟེ་རྣམས་གོས་ཆུད་གཞན་པ་ཐབས་ཀྱིས་བསྟུན་པར་བྱེད་ལ་རྒྱལ་པོའི་ན་བཟའ་བརླག་པ་མགུ་བར་བྱ་མ་ནུས་པ་བཞིན་
འགྲེལ་པར། ཚིགས་བཅད་དྲངས་པ་ལ་རྒྱལ་པོའི་ན་བཟའ་བརླག་པ་ལ་བསྟོད་པའི་ཚིག་སྙན་དངགས་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་ཞུ་བས་བཅོས་ནུས་པ་སྲིད་ལ། འཆི་བདག་ནི་ཞུ་བས་བཅོས་མི་ནུས་པའི་མི་མཐུན་དཔེ་བཀོད་པ་ཡིན་ལ། བཅོས་དཀའ་
བ་དེ་ཡང་བཅོས་ནུས་ཀྱང་འཆི་བ་ཞུ་བས་བཅོས་མི་ནུས་པས་འཆི་བ་ལ་ཆེས་འཇིགས་དགོས་པར་བསྟན་ཏོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། འཆི་བ་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ཞིང་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་འཆི་བ་ལ་འཇིགས་དགོས་པ་དང། ནམ་འཆི་ངེས་
པ་ཅན་དུ་མ་མཐོང་བས་འཇིགས་མི་དགོས་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་འཆི་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི་ད་ལྟར་ངེས་པ་མ་ཟིན་པས་མི་འཇིགས་སོ་ཞེ་ན། འཆི་བ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་མིན་ཏེ་གསད་པར་བྱ་བའི་ཕྱུགས་

[009A]༄༅། །རྣམས་ལ་འཆི་བ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ཞིང་གཅིག་གིས་གཅིག་འཆི་བ་ཡང་མཐོང་བ་ལྟར་འཆི་བ་ཡང་རང་ཅག་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ཞིང་གཞན་ཡང་དུ་མ་ཞིག་ཤི་ཟིན་པ་མཐོང་ཞིང་ད་ལྟ་ཡང་དུ་མ་ཞིག་
འཆི་བཞིན་པ་དང་འཆི་བར་སྣད་པར་འགྱུར་ན་འཆི་བ་མ་མཐོང་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཁྱོད་ལ་འཆི་བདག་གི་འཇིགས་པ་རྒྱུ་ཅིས་མེད་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་བསམས་པར་བྱའོ། །གསོད་པའི་ཕྱུགས་རྣམས་བཤན་པས་ཕྱུགས་གཅིག་གསོད་
པ་མཐོང་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གསོད་པར་གནས་པ་བཞིན་དུ་མི་བྱ་བར་དགེ་བ་ལ་བག་ཡོད་པར་གནས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་འཆི་བ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་ཀྱང་དུས་མ་ངེས་པས་འཆི་བ་བཟློག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས་པས་ཅི་
བྱ་སྙམ་ན་མི་རིགས་ཏེ། འཆི་བའི་དུས་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་རྟག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་བླུན་པ་ཉིད་དེ་ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པས་དེ་རིང་ཉིད་ནས་འཆི་བའི་ཟོན་བྱེད་དགོས་ཏེ། དེ་རིང་མ་ཤི་ནའང་སད་ལ་སོགས་པ་ནམ་
ཞིག་གི་དུས་ན་འཆི་བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་གསོན་པའི་དུས་ལ་རེ་བ་དོར་ནས་འཆི་བ་བསམས་ནས་ཐར་ལམ་སྒྲུབ་པ་ལ་བག་ཡོད་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་སྲིན་པོ་བ་གའི་ཟ་རེས་ལ་ཡུལ་དེའི་མི་ཀུན་རིམས་ཀྱིས་འགྲོ་
བ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པ་ལ་གཉིས། སྔར་མ་ཁོ་ན་ལ་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་པ་མི་འཐད་པ་དང། རང་གི་སྲོག་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་བྱེད་པ་མི་འོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདིར་འཆི་བར་ངེས་མོད་ཀྱི་

[009B] དཔའ་བོ་རྣམས་ནི་བརྙེད་བཀུར་དང་གྲགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏུ་གཡུལ་ངོར་མཚོན་རྣོན་པོ་ལུས་ལ་བབ་པས་ཀྱང་ཉམ་ང་བ་མེད་པས་འཆི་བ་ལ་མི་འཇིགས་སོ་
ཞེ་ན། ཆོས་མི་རིགས་ཏེ། ཚེ་འདིའི་མ་འོངས་པའི་དོན་རྙེད་བཀུར་སོགས་ལ་འབད་པས་ལྟ་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ལུས་གསོན་པ་ཟད་པ་ལ་བལྟ་བ་མ་ཡིན་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྲོག་འཚོད་པའི་བྱ་བས་མ་འོངས་པའི་རྙེད་བཀུར་སྒྲུབ་
པ་ཁྱོད་ལ་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་དཔྱོད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ་སྟེ་སུ་ཡང་མིན་གྱི་རྨོངས་པ་ཁོ་ནར་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་སྲོག་དང་བྲལ་བ་ལ་བརྟག་པ་བྱ་ཡི་རྙེད་བཀུར་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱའོ། །བྱམས་ལྡན་ཞེས་འདོན་པ་
འགྲེལ་བའི་དོན་མིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཚོང་བའི་བུ་ཆགས་འབྲེལ་མང་པོ་ཅན་ཞིག་ཕར་ཆགས་པ་ཁོ་ན་ལྟའི་ཚུར་འབྲེལ་པ་ལ་བལྟ་བ་མིན་པས་དེ་ནས་ཆགས་འབྲེལ་བགོད་སྒོ་བྱས་པས་དེ་མ་ཐག་ཕོངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་བྲམ་ཞེ་ཞིག་ལ་བུ་གསུམ་
ཡོད་པ་མུ་གེའི་ཚེ་ཁྱིམ་ཐབས་ལ་བུ་གཅིག་བཙོང་བར་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཞིག་གིས་མཐོང་ནས་བླངས་པས། ཕས་ཐུ་བོ་བཟུང། མས་ཐ་ཆུང་བཟུང་བས་འབྲིང་པོ་དེས་རྒྱལ་བུ་ལ་ཁོ་བོ་བཙོངས་པར་གྱུར་གྱི་ཁྲིད་པར་མཛོད་ཅེས་རང་གིས་རང་
བཙོངས་པ་དང་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ནོར་གྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ་སྨད་པ་ཡིན་ན། རང་གི་སྲོག་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་སྤྱད་པར་འོས་སོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཕྱི་མར་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བའི་གཏའ་མར་བཞག་

[010A]༄༅། །པར་བྱས་ཏེ་ཚེ་འདིའི་བཟའ་བཏུང་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྡིག་པའི་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་ན་བྱེད་ངེས་པར་ཁྱོད་ནི་མཁས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལྟར་བདག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཟད་དོ། །དཔེར་ན་སྨད་འཚོད་མས་གཡོ་ཅན་
བཙོངས་པ་དང། ཆད་མང་པོ་འཐུང་བ་ལ་རིན་མ་བྱིན་པ་གཏའ་མར་བཟུང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་སྒོམ་པ་ལ་གཉིས། གསོན་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བར་ཟད་པས་དེ་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་བྱ་བ་དང། ཡུན་རིང་པོ་གསོན་པ་ལ་
དགའ་བ་དང་རྒས་པ་མི་འདོད་པ་འགལ་བས་རྒྱུན་ལ་ཆགས་པ་མི་རིགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡུན་རིང་དུ་གསོན་དུ་རེ་བས་ཚེ་འདིར་བདག་ཉིད་བཙོངས་ནས་སྡིག་པ་སྤྱོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་
སེམས་ཅན་སུ་ལའང་གསོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བ་ལས་གཞན་མེད་ལ་རྟག་པར་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུས་ཟིན་པའི་སྐྱེ་བོས་དེ་ངེས་པར་མི་རིགས་པ་དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཤེས་པ་དཀོན་པས་ཕྲ་བའི་མི་
རྟག་པ་བསྒོམ་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་ཆུ་ཀླུང་དུ་ལྷུང་ནས་ཡུན་རིང་པོ་ལོན་པའི་གོས་ཚོལ་བ་བཞིན་དང་ལྷའི་བུ་འགྲོ་འགྱོགས་ཀྱི་འགྲོས་པར་སྣང་ལ་སྤྱོད་པའི་རྟ་སོགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཐུབ་པ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མར་འཇིགས་
པའི་གསོན་པ་ལས་དུས་ཐུང་བ་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གསོན་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཡང་དེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་ཚེ་རིང་བའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་ཞེན་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཞིག་སྟེ་ཁྱོད་ཚེ་ཡུན་རིང་དུ་གསོན་པ་ལ་དགའ་

[010B]
པ་མི་འདོད་པས་རྒྱུན་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱའོ། །དཔེར་ན་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་ཞུགས་པའི་རྒན་པོ་ཞིག་ལ་གཞོན་ནུ་ཁ་ཅིག་གིས་ཁྱོད་གཟུགས་ངན་ནོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱེད་ཅིང་དེ་རྣམས་ཡུན་རིང་དུ་གསོན་པར་ཡང་འདོད་པ་དང་འདྲའོ། །གཉིས་
པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང། བརྒལ་ལན་གྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱ་ཤི་མི་འདོད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་གཉིས་བུ་ལ་ཡོད་པ་མྱ་ངན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ལྟར་རང་ལ་ཡོད་པ་མིན་པས་བུ་སོགས་འཆི་བ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་པར་རིགས་སོ་
ཞེ་ན། མི་རིགས་ཏེ། འཆི་བདག་གི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་རང་སྡིག་པ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་འཆི་བ་ལ་མྱ་ངན་བྱ་བར་འོས་ན་རང་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡལ་བར་བོར་ནས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཤི་བའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ། མྱ་ངན་བྱེད་
རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་འཆི་བདག་གིས་སྤྱོ་བར་བྱ་བར་གྱུར་བཞིན་དུ་དེ་སེམས་པ་བོར་ནས་གཞན་ཤིའོ་ཞེས་མྱ་ངན་བྱེད་པའི་སྨྲ་བ་པོ་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་ན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་འོས་པར་མི་འགྱུར་སྨད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་རང་འཆི་བ་
རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་བྲམ་ཟེའི་བྲན་མཚན་མ་བཏབ་པ་གཞན་གྱི་བྲན་དུ་གོ་བར་བྱེད་ཀྱི་རང་ཉིད་བྲན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་བརྗེད་ནས་བུ་ཤིའོ་ཞེས་མྱ་ངན་བྱད་པ་ཡང་

[011A]༄༅། །དེ་དང་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ལ་དྲུག་བུ་མ་དྲས་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་བས་མྱ་ངན་བྱེད་རིགས་པ་དགག་པ་དང། བུ་ལ་ཆེས་ཆགས་པ་མི་རིགས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པ་གཞན་གྱི་ངོར་བུ་ཤིང་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་མི་
རིགས་པ་དང། ཉེ་དུ་ཕྱི་མ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་ཉེ་དུ་ཤི་བ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་མི་རིགས་པ་དང། ཉེ་དུ་སོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུ་བ་ལ་ཆགས་པ་བྱེད་མི་རིགས་པ་དང། དུས་ཚིགས་ཕུན་ཚོགས་ལ་ཆགས་པར་མི་རིགས་
པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། རང་ཉིད་རྨོངས་པར་ཟད་ཀྱི་དོན་གྱིས་འགྲོ་བ་དྲིས་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་འཆི་བ་ལ་མྱ་ངན་བྱ་བར་རིགས་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུ་ཉིད་དུ་བདག་གིར་བྱས་པ་མ་དྲིས་པར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་མྱ་
ངན་བྱ་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། གང་གི་ཚེ་འགའ་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་བུ་གྱིས་ཞེས་མ་བཅོལ་བར་དེ་རང་གི་ལས་དབང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་བུར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོའོ་ཞེས་ཕ་ལ་དྲི་བ་མ་བྱས་པར་འགྲོ་བ་རིགས་པར་
མི་འགྱུར་བར་མིན་ནོ་སྟེ་འགྲོ་འོང་གཉིས་ཀ་རང་དགར་སྤྱོད་པ་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དཔེར་ན་བུད་མེད་ཞིག་གློ་བུར་དུ་འོངས་ནས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ན་གནས་པ་ཞིག་གི་ཆུང་མར་ཁས་བླངས་ལ་དེ་གང་ནས་འོངས་པ་ཡང་མི་ཤེས་སོ། །
དུས་ཕྱིས་དེ་མ་བྲིས་པར་སོང་བ་ན་དེའི་དུས་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་དེ་གང་ནས་འོངས་ཤེས་སམ་ཞེས་དྲིས་པས་མི་ཤེས་ཞེས་སྨྲའོ། །འོ་ན་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་འགྲོ་བ་ཡང་ང་དང་འདྲ་བས་ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་བྱེད་ཅེས་པ་ལྟར་གང་ནས་

[011B] །གཉིས་པ་ནི། གཅིག་ཏུ་ན་དེ་འགྲོ་བ་མ་དྲིས་པ་ཡང་མིན་ཏེ། ཁྱོད་རང་ཉིད་གཏི་མུག་པའི་ཕྱིར་ན་བུ་ཡིན་ནོ་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའི་མཚན་མ་བསྟན་པ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཟད་པ་
ཡིན་ཏེ། འདི་ཡི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོའོ་ཞེས་དོན་གྱིས་འགྲོ་བར་སྤྲོ་བ་ཉིད་གཉེར་མ་དང། སྐྲ་དཀར་བ་སོགས་དང་ལྡན་པ་རྒས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་བུ་གཅིག་པ་ཞིག་ཁུར་གྱི་ཕྱིར་ཏུ་ཕས་བཏང་ལ་འགྲོ་བར་ཆས་པ་
དང་མྱ་ངན་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འབད་ནས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་ཤི་བ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བུ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་མི་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། ཕ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་མི་མཐུན་གང་ལ་
ཡང་ཆགས་པར་མི་རིགས་པ་དང། བུ་ལ་ཕའི་ཆགས་པ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བརྟན་པ་ཡོད་པ་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་སྤྲོ་བར་བསྟན་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུ་ལ་ཆེར་ཆགས་པའི་མྱ་ངན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་
ཞེ་ན། ཆགས་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཕ་ལ་བུ་ཡིད་ལ་སྡུག་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་བུ་དེ་ལ་ཕ་ལ་སྡུག་པ་སྐྱེ་བ་མིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་བུ་ལ་སོགས་པ་འོག་མ་དག་ལ་སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་ལྟར་འོག་མ་དག་སྐྱེ་བོ་གོང་མ་ལ་སྲིད་པ་སྐྱེ་བ་མིན་ཏེ། དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་བསྐྱེད་
པའི་བུ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་ཤེས་པ་ལྷོད་པས་ཕ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་ལ་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལས་འཕེན་པས་འཇིག་རྟེན་པ་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ཏུ་འགྲོ་བ་དེའི་ཕྱིར་མཐོ་རིས་ཀྱང་རྙད་དཀའ་ན་ཐར་པ་

[012A]༄༅། །ལྟ་ཅི་སྨོས་པས་སྐྱེ་བོ་གོང་མ་ཀུན་ལ་གུས་པ་ལྷུར་བླང་བར་བྱའོ། །དཔེར་ན་ཤིང་ཀུན་གྱིས་དྲིལ་བུའི་སྐད་རིམ་གྱིས་ཆུད་ཟོས་པས་བརླག་པ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་མི་གཟོ་བས་ཆོས་བཤིག་པས་མཐོ་རིས་ཀྱང་རྙེད་དཀའ་
བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་ཡང་རང་གི་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་བུ་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་བུ་ཕའི་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་ལ་འགའ་ཡང་ཡོད་དུ་སྡུག་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ་ཆགས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཆགས་པ་ཚོང་དང་ནི་འདྲ་བ་འབའ་ཞིག་སྐྱེ་བར་ཟད་ཀྱི་བུའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཆགས་པ་མིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཞིག་ལ་བུ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་པ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་དུས་བྱས་པ་དང་
བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རེངས་སོ་ཞེས་ཞུས་པས་འཁྲུགས་ནས་བསད་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཤིའོ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་རྒྱལ་པོ་དགྱེས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། རྗེས་སུ་མཐུན་མི་མཐུན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བུ་ལ་ཕའི་ཆགས་པ་
བརྟན་པོ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཆགས་པ་ལ་བརྟན་པ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། ཆགས་ཡུལ་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་ལ་མྱུར་པོར་ལྡོག་སྟེ་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་སོ། །ཆགས་པའི་འཆིང་བ་ལྷོད་
པར་མི་འགྱུར་ན་དེས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་ལྡོག་རིགས་པ་ལ་ཆགས་པ་ལའང་དེའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བ་ཡིས་མཚོན་པའི་ཆགས་པ་མི་བརྟན་པ་ཉིད་ལྟོས་ཤིག་པའོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་འགའ་

[012B] དེའི་བློན་པོ་གཅིག་གིས་བདག་གི་བུ་རྣམས་བསྐྱང་འཚལ་ལོ་ཞེས་བུ་རྒྱལ་པོ་ལ་བཅོལ་ནས་ཚུར་འཆོངས་ཏེ་ང་ཁྱེར་ལ་རྒྱལ་པོ་ཐོང་ཞེས་བྱས་པས་གྲུ་བཏང་བར་འགྱུར་
ལ། བུ་རྣམས་ཕ་ཤི་བ་ཐོས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལ། རྒྱལ་པོས་ལེགས་པར་བསྐྱངས་པས་ཕ་ཤི་བ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུར་སེམས་པ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ཡང་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། བུ་ཤི་བ་སོགས་ལ་ཡིད་ལ་མྱ་ངན་བྱ་བ་མི་རིགས་ཀྱང་
འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐུན་འཇུག་ལ་ལྟོས་ཏེ་ལུས་ལ་བརྡེག་པ་སོགས་བྱ་དགོས་ཞེ་ན། མི་རིགས་ཏེ། སྐྲ་འབལ་བ་སོགས་ལུས་ལ་གནོད་པས་གཟིར་བ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཡེ་མེད་སྙམ་དུ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཁྱོད་བདག་ཉིད་ལ་ཕྱི་ཚུལ་འཆོས་པའི་གཟིར་
བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་གཡོན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་པས་བདག་ལ་བྱེད་པར་མི་རིགས་སོ། །དཔེར་ན་བུད་མེད་གཅིག་བུད་མེད་གཞན་ལ་ལྕེབ་པ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བདག་ཉིད་གསོད་ཅིང་སློབ་དཔོན་དུ་བསྙེམས་པ་དང་འདྲའོ། །
བཞི་པ་ནི། གལ་ཏེ་གཟིར་བ་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་མོད་ཀྱི་ཉེ་དུ་ཕྱི་མ་དང་འབྲེལ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏུ་གཟིར་བ་ཡང་སྤང་དུ་མེད་དུ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལས་དབང་གིས་བུ་དང་བུ་མོར་གྱུར་ནས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་འགེད་པ་ལྟ་བུར་འཇིག་རྟེན་པ་འདི་
ནི་ཡོངས་སུ་འཁྱམ་པར་བྱེད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གསར་པ་གཞན་འགོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་རྨ་ལ་རྒྱ་ཚྭ་འདེབས་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བ་དེ་དག་དང་འབྲེལ་པ་ཐོབ་པ་ལ་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས། རང་ཉིད་

[013A]༄༅། །འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་སྤུན་གཉིས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་ཐད་དུ་ཕ་ཤི་ལ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཐད་དུ་མ་ཤི་ནས་ཕྲད་པ་དང་ཕན་ཚུན་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་དང་འདྲ་བས་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །ལྔ་
པ་ལ་གཉིས། དངོས་པོ་དང། འགྲོགས་པ་ཡུན་རིང་པ་ལ་ཆགས་པ་མི་རིགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྲལ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་གཉེན་དང་འདུ་བ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཆགས་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན་མིན་ཏེ། གང་གི་སྟེ་འདུ་བ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་
དེའི་བྲལ་བ་ཇི་ལྟར་དགའ་བའི་རྒྱུར་སེམས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རིགས་པར་ཐལ། འདུ་བ་དང་ནི་བྲལ་བ་དག་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བར་སྣང་བ་མིན་ནམ་སྟེ་གཅིག་ཁོ་ནར་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བཀྲ་ཤིས་མའི་རྗེས་སུ་རྣ་ནག་མ་ངེས་པར་འབྲང་བ་དང། ཁ་ཟས་
དུག་བཅས་ཀྱིས་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་བསྐྱེད་ཀྱང་མཐར་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། མཐར་འབྲལ་བར་ངེས་ཀྱང་འགྲོགས་པ་ཡུན་རིང་བས་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལ་རྩིས་སུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བྲལ་བ་དང་ཕྲད་པ་ཡུན་
ཐུང་ལ་འདུ་བ་ཡིན་རིང་བ་ཡིན་པར་ཐལ། འཁོར་བ་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་འདས་པའི་དུས་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པ་མིན་ཞིང་མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་ཡང་ཐ་མ་ཡོད་པ་མིན་ན་རྒྱུ་མཚན་ཅིས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དུས་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བའི་འདུ་བ་མཐོང་ཞིང་དུས་
རིང་པོར་གྱུར་ཀྱང་བྲལ་བ་མཐོང་བ་མིན་ཞིང་དེ་ལ་སྐྱོ་བར་མི་བྱེད་དུས་ཅུང་ཟད་ཀྱི་འདུ་བ་ལ་ཆགས་པ་དེས་དུས་རིང་པོར་བྲལ་བ་ལ་སྐྱོ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །མི་ཁ་ཅིག་བྱེས་ན་གནས་པའི་ཆུང་མ་གཞན་གྱིས་བདག་གིར་བྱས་པ་ཡུལ་དུ་སླེབ་མ་

[013B] །དྲུག་པ་ནི་བྲལ་བ་ཡུན་རིང་ཡང་སོས་ཁ་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་དང། སྟོན་དུས་ཟླ་བ་གསལ་བ་སོགས་
དུས་ཚིགས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཁྲིད་ནས་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་ལ་སོགས་པའི་དུས་དེ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བས་ཁྱོད་ཀྱི་གསོན་པའི་སྐད་ཅིག་ཟད་པར་བྱེད་པས་ངེས་པར་སྲོག་འཕྲོག་
པའི་དགྲ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་དགྲར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་འདོད་ཆགས་མི་བྱའོ། །དཔེར་ན་རྒན་མོ་རྗེ་མོས་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་མར་བསྐྱེད་ཀྱང་རྗེ་མོ་ལ་ཆགས་པར་བྱེད་ཀྱི་མྱ་ངན་མི་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། དུས་ཚིགས་
ལ་ཆགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ངེས་པར་བྱ་དགོས་པ་ཆད་ལས་ལ་ལྟོས་པར་མི་རིགས་པ་དང། བྱ་བ་ངན་པ་ལ་ཆགས་པ་བཏང་ནས་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་དབེན་པ་བསྟན་རིགས་པར་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི་
སྔར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་རིགས་མོད་ཀྱི་གཉེན་དང་འབྲལ་བར་དཀའ་བས་དེས་འཇིགས་ནས་ནགས་སུ་མི་འགྲོའོ་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ངན་པ་ཁྱོད་གཉེན་བཤེས་དང་བྲལ་བའི་འཇིགས་པ་ཡིས་དབེན་པ་བསྟེན་པའི་ཆེད་དུ་ཁྱིམ་ནས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་ན་
གཉེན་བཤེས་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་འཆི་བདག་གིས་ངེས་པར་བྱེད་པས་བླང་དོར་ལ་མཁས་པ་སུ་ཞིག་ངེས་པར་ནི་བྱ་དགོས་པའི་ལས་དེ་ནི་ངེས་པར་འཆི་བདག་གིས་ཆད་པས་བཅད་པའི་དབང་གིས་བྱེད་པར་འགྱུར། དེས་ན་འཆི་བདག་གི་ཆད་པས་

[014A]༄༅། །མ་བསྐུལ་བར་ནགས་སུ་སོང་སྟེ་ཐར་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་གྲོང་པ་རྣམས་ངེས་པར་འབུལ་དགོས་པའི་དབྱ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མ་གཟིར་པར་དུ་མི་འབུལ་བ་ལྟར་མི་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཉེ་དུ་
རྣམས་ངེས་པར་བཏང་དགོས་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུ་བསྐྱད་དེ་ཁྱིམ་གྱི་ཁུར་ཕོག་ནས་ངེས་པར་ནགས་སུ་འགྲོའོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་བུ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་བྱ་བ་འདི་བྱས་ནས་གསལ་བར་ཏེ་ངེས་པར་ནི་ཕྱིས་དབེན་པའི་ནགས་སུ་འགྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་
སེམས་ན་བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་བཏང་བར་བྱ་བ། འདོད་བྱའི་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འབྱིན་པ་དེ་བྱས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད། དང་པོ་ནས་དོར་བར་རིགས་སོ། །དཔེར་ན་དགོས་པ་མེད་པའི་རྡོ་བདར་བ་དང་ཤིང་རྟོག་ཨ་སྒྲ་
མི་གཙང་པས་གོས་པ་བཀྲུས་ནས་འདོར་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་མི་རྟག་པ་སྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། གལ་ཏེ་ནགས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་མོད་ཀྱི། བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པས་འཇིགས་ནས་འགྲོ་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། འཆི་བ་མི་རྟག་
པ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱས་ན་བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ནི་ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་ཅིང་མྱུར་དུ་འཆིའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་གང་ལ་མྱུར་དུ་འཆི་བར་ཐག་ཆོད་པའི་ངེས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་
པ་དེ་ནི། འདུ་འཛི་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་བདག་ལ་ཡང་སྲིད་པའི་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་ཕྱིར་འཆི་བདག་ལ་ཡང་ག་ལ་འཇིགས་འཇིགས་པ་སྤངས་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན་ནགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བུ་དང་བྲལ་བ་ལ་འཇིགས་

[014B] །དཔེར་ན་ཁ་ཟས་དུག་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོར་གདུབ་འཇུགས་དང། ཁ་ཟས་དུག་ཅན་འདོར་བ་བཞིན་ནོ། །དཔེ་ཁ་ཅིག་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་ངེས་པར་ཡོད་ཅེས་ཀྱང་བཤད་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་
འཆི་བདག་གི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་ནས་འཆི་ངེས་པ་དང་ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསམས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་ཁྲིད་ལེགས་པར་ཚུད་ན་ལམ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱང་འབད་པ་མེད་པར་སྐྱེ་ལ་གཞན་དུ་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
པོ་ཏོ་བ་གསུང་པ་ལྟར་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བློ་ལ་མ་སྐྱེས་པར་དུ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ལམ་འགགས་པ་ཡིན་པས་རགས་པའི་མི་རྟག་པ་དང། ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་གཉིས་ཀ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །རྙེད་བཀུར་སྲིད་པའི་འཆིང་བ་གཅོད་བྱད་
ཅིང། །དབེན་པར་བསྒྲུབ་ལ་བརྩོན་པའི་བསྐུལ་མ་མཆོག་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་གསང་བའི་དམ་པ་ནི། ཐོག་མར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །ཞེས་པ་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་རྟག་པར་འཛིན་པ་སྤངས་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། །།གཉིས་པ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལུས་སྡུག་
བསྔལ་དུ་སྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་བདེ་བར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བའི་ཐབས་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཚིག་དོན་སོ་སོར་བཤད་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དགོས་པ་

[015A]༄༅། །བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རགས་པའི་ལུས་སྡུག་བསྔལ་དུ་སྒོམ་ཚུལ། དེས་ན་སྟོན་པས་ལུས་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པ་དང། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ལོ། །
དང་པོ་ལ་གསུམ། སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་བསྟན་པའི་ཚུལ་དང། སྡུག་བསྔལ་སྒོམ་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། བདེ་བ་རང་མཚན་པ་ཡོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལུས་སྡུག་བསྔལ་དུ་མཐོང་ཡང་དེ་མ་ཉམས་པར་བསྲུང་
བའི་དགོས་པ་དང། ལུས་ལ་ཧ་ཅང་ཆགས་པ་སྤོང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ནི་ནང་གི་གནོད་པ་ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་དང། ཕྱིའི་གནོད་པ་དབྱིག་པ་དང་བོད་པ་སོགས་ཀྱིས་གླགས་སུ་བསྣུན་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་
སུ་གྱུར་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགྲ་ལྟར་མཐོང་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་དེ་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡུན་རིང་པོ་འཚོ་བ་ནི་དེ་ལས་བསོད་ནམས་
དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པར་བྱེད་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ལུས་དགྲ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་བསྐྱང་བར་བྱ་བ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་གཅོད་པ་ཡིན་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་མི་རྟག་པའི་གཏམ་གྱིས་སེམས་
སྐྱོ་ཞིང་ལུས་དོན་མ་ཡིན་པ་འདྲེན་པ་འདིས་ཅི་བྱ་སྙམ་དུ་བརྙས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ལུས་ནི་དགྲ་ལྟར་ཞེས་སོགས་བཤད་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་འཆིང་བ་གཅིག་གིས་སྤྲེལ་བའི་རྐུན་པོ་སྲུང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་

[015B] སྐྱོན་མེད་དེ། མི་རྣམས་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཅུང་ཟད་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ལུས་ཉིད་ལས་སྐྱེ་ཞིང་ཟས་སྐོམ་གྱིས་ཚིམ་པ་སོགས་ལུས་ལ་བདེ་
བ་ཅུང་ཟད་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཕྱིའི་རྐྱེན་གཞན་ཁོ་ན་ལ་རག་ལས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་ལུས་ཀྱི་ཁོག་པ་འདི་ལ་ཁྱོད་ཅི་སྟེ་གུས་འབད་པས་དགེ་བ་བསྒྲུབ་ནུས་པ་དང། ཟས་གོས་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཙམ་དུ་བཅད་
པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་ཤ་ཟ་མོ་གཟུགས་མཛེས་པའི་ཆ་བྱད་སྟོན་པ་ཞིག་མི་ཞིག་གིས་ཤིང་རྟ་ལ་བསྐྱོན་པ་དང། དེ་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པའི་མདུན་དུ་ཤ་ཟ་མི་སྡུག་པ་ཞིག་བྱུང་བ་རལ་གྲི་རྣོན་པོས་བཅད་པ་དང་ཤ་ཟ་གཉིས་སུ་གྱུར། དེ་གཉིས་
ཀྱང་བཅད་པས་བཞིར་གྱུར་དེ་ནས་ནམ་མཁའ་ནས་ལྷ་ཞིག་གིས་བུད་མེད་དེ་བསད་ནས་ཐམས་ཅད་བསད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ལྟར་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་ནས་ལུས་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་ཏེ། ལུས་
མི་འབྱུང་བ་ལ་འབད་པར་བྱས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལེ་བདུན། ལུས་འདི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཤས་ཆེ་བ་བསམ་པ་དང། རྩོལ་བ་ཆེན་པོ་མི་དགོས་པར་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་སླ་བ་བསམ་པ་དང་
ལུས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པ་བསམ་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནོད་པ་བྱེད་ཚུལ་བསམ་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་བསམ་པ་དང། ཚོར་བ་བདེ་བ་ལུས་ཀྱི་འགྲོན་པོ་ལྟ་བུར་བསམ་

[016A]༄༅། །པ་དང། དེས་ན་ལུས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པར་འོས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཚུལ་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་
ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ལུས་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་ཡང་དེ་ཕྱིར་བཅོས་སུ་ཡོད་པས་སྟོབས་ཆུང་ཞིང་བདེ་བ་ཆེ་བས་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་འཇིགས་སོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་ལྷ་སྦྱིན་གདིང་བ་འཇམ་པོ་ལ་འདུག་སྟེ་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་མྱོང་བཞིན་པ་སྦྲང་བུ་
མཆུ་རིངས་ཀྱིས་ཕུག་པ་ན་བདེ་བ་ཉམས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་བདེ་བ་ཤས་ཆེར་མི་ལ་མི་འབྱུང་ན་དེ་ལྟར་སྟོབས་ཆེན་པོ་དེ་ཆུང་ངུ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་བྱེད་དམ་སྟེ་སེམས་པ་མི་རིགས་
པས་སྡུག་བསྔལ་བསམས་ལ་སྐྱོ་བར་བྱའོ། །དཔེར་ན་སྒྲ་བསྒོགས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོས་མགྲིན་བཟངས་ཀྱི་ཆུང་མ་འཕྲོག་པ་བྱས་མོད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དེ་ལ་བདེ་བ་ཆུང་ངུ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདམ་དུ་བྱིང་པའི་འཁོར་བ་ལ་
བདེ་བར་སེམས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ནི། བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་པ་དང་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ལ་འདྲོས་མོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་བདེ་བར་གྱུར་
པ་དག་ཀྱང་རྙེད་དཀའ་སྟེ། བདེ་བའི་རེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གསོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་ཅིང་མི་རྟག་པ་འདི་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་བྲོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་གྲིབ་མེ་རྗེས་སུ་སྙེད་པ་དང་འདྲ་བར་སྡུག་

[016B] །དཔེར་ན། གླང་ཆེན་མྱོས་པས་འཇིགས་པ་ཁྲོན་པའི་ཆེད་དུ་ཕྱིན་ནས་བདག་ཐར་པར་སེམས་པ་དང་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བདེ་བ་དཀོན་པ་ལ་མོས་ན་མོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇིགས་རིགས་པ་དང། ཆགས་
པས་ལས་ལ་གུས་པ་དགྲ་ལ་གུས་པ་དང་མཚུངས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ནི་རྟག་ཏུ་ཉེ་བ་དང་མི་ཉེ་ཡང་འབད་པས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པར་འདོད་པས་རྙེད་པར་འགྱུར་གྱི་འདོད་པས་བདེ་བ་རྙེད་པ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་ལུས་ལ་དཀོན་པའི་ཕྱིར་
རོ། །ཉི་ཚན་ལ་གང་བ་དཀོན་པ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཁྱོད་རྒྱུ་ཅིས་བདེ་བ་དཀོན་པ་ལ་གུས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་མོད་པ་ལ་ཅིས་ཏེ་ཁྱོད་མི་འཇིགས་འདོད་པའི་བདེ་བ་དཀོན་པ་ལ་གུས་པར་བྱེད་ན་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མོད་པ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བྱ་བར་
རིགས་སོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་མཛོད་ཕུག་པ་ལ་རང་འདོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་བདེ་བ་མི་འཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ལུས་གཞོན་ཤད་ཅན་ལ་ཚེར་མས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ལྟར་ཅུང་ཟད་བདེ་བར་གྱུར་པའི་ལུས་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་
ཆེན་པོའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་གང་ཟག་དེས་ལུས་ལ་གུས་པ་དང་དགྲ་ལ་གུས་པ་དེ་དག་གཉིས་ནི་མཚུངས་པར་སྣང་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྡུད་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཤིང་རྟ་ལ་ཉལ་བའི་མི་གཅིག་རྒྱལ་པོས་མཐོང་ནས་དེ་སྙིང་རྗེས་ལེགས་པར་
བསྐྱངས་པས་ཡུངས་ཀར་གྱི་འབྲུ་གཅིག་གིས་རེག་པས་ཀྱང་གཉིད་མི་རྙེད་པ་དེ་ལྟ་འགྱུར་བ་ལྟར་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པ་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སློང་དུ་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། གཞན་ཡང་ལུས་ནི་ཡུན་རིང་པོར་བདེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ལོངས་

[017A]༄༅། །སྤྱོད་ཀྱིས་བསྐྱངས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་འགོར་བས་ཀྱང་བདེ་བའི་བདག་ཏུ་མ་འགྱུར་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་པ་མིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཁུ་བྱུག་གི་ཕྲུག་
གུ་བྱ་རོག་གིས་ཇི་ཙམ་བསྐྱེད་ཀྱང་ཁུ་བྱུག་ཁོ་ནའི་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི། བྱ་རོག་གི་མིན་པ་བཞིན་དུ་ལུས་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །བཞི་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་ནས་མ་ཤི་བར་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཁོ་ན་དང་
ལྡན་པར་མཐོང་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་མཆོག་རང་གི་ཕུན་ཚོགས་ཉམས་དོགས་པ་དང་གཞན་གྱི་ཕུན་ཚོགས་ལ་མི་བཟོད་པའི་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་
བསྔལ་དང་རྒྱུན་དུ་ལྡན་ཏེ་ཡོ་བྱེད་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ལ་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ལུས་ལས་སྐྱེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུས་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་འདི་ཉིན་རེ་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོས་གླང་
པོ་ཆེ་ལ་བསྐྱོན་པའི་མི་འདུལ་སྤྱོད་མཁས་པ་དགའ་བ་དང། དེ་མཐོང་ནས་གླང་པོ་ཆེ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་མི་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། མི་མཁས་པ་རྒྱལ་པོས་ཆད་པ་དང་སྦྱར་བས་ལུས་སྡུག་བསྔལ་བ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་
ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ནའང་བདེ་བ་ཆེན་པོས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་མི་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མེད་དེ། བདེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་ལ་རག་ལས་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ནི་གཏོང་བ་

[017B]
པ་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ན་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དཔེར་ན་ཆེན་ཆུན་གཉིས་ལས་གཅིག་རང་གི་བུ་ཤི་བ་ལས་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་བུ་བཀུར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །དྲུག་པ་ནི། བདེ་བ་རྙེད་དཀའ་ཡང་
གནོད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་མང་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་པས་ལུས་ཀྱི་གཞན་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཚོར་བ་བདེ་བ་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་མིན་པར་ཐལ། བྱིས་པ་དང་གཞོན་ནུ་དང་དར་ལ་བབ་པ་དང་རྒས་པ་སོགས་ཇི་ལྟ་
ཇི་ལྟར་དུས་འགྲོ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྒྱས་པ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་ལ་བདེ་བ་རྒྱབ་ནས་བྱེར་པ་དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལུས་འདིའི་གཞན་པོ་ཞག་རེ་ཙམ་སྒྲོད་པའི་འགྲོན་པོ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ལམ་རིང་པོར་འགྲོ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཉིན་
རེ་བཞིན་ངལ་བ་དང་ལམ་རྒྱགས་ཟད་པས་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་བ་བཞིན་ནོ། །བདུན་པ་ནི། ལུས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུས་བཅོས་སུ་ཡོད་པས་སྐྱོ་བར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་ཏེ། ལུས་འདི་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མང་
པོ་སྟེ་ནང་གི་རྐྱེན་ནད་རྣམས་དང། གཞན་ཕྱིའི་རྐྱེན་མང་པོ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་དེ་སྙེད་དུ་ནི་མི་རྣམས་ལ་བདེ་བའི་རྒྱུ་དག་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྒྱུད་མར་འབྱུང་བས་སྐྱོ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །དཔེར་ན་ཁ་ཅིག་རྒྱལ་པོའི་

[018A]༄༅། །བུ་མོ་རང་གི་ཁྱིམ་ཐབ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བས་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་དང་འབྲེལ་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་བདེ་བ་རང་མཚན་པ་ཡོད་པ་དགག་པ་ལ་ལྔ། སྡུག་བསྔལ་རང་མཚན་པ་ཡོད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་
མེད་པར་བསྟན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་པ་དང། བཞིན་པ་ཞོན་པ་སོགས་ལ་བདེ་བ་རང་མཚན་པ་དང་པོ་ནས་མེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱི་ཚོར་བ་སིམ་པ་ལ་བདེ་བ་རང་
མཚན་པར་ཞེན་པ་དང། བདེ་བ་རང་མཚན་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བདེ་བ་ཅུང་ཟད་འཕལ་བ་མཐོང་བས་རང་མཚན་པའི་བདེ་བ་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། སྡུག་བསྔལ་རང་མཚན་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་
ཡོད་ཀྱང་བདེ་བ་རང་མཚན་པའི་རྒྱུ་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་བདེ་བ་མེད་ན་འཕེལ་བ་མི་རིགས་པ་ལ་འཕེལ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བཞིན་པའི་བདེ་བ་ལས་ཇི་ལྟར་བཟློག་པ་སྡུག་
བསྔལ་འབྱུང་བ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་བཞིན་པ་ལས་བཟློག་པ་མཐར་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་གིས་བསྡུས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་ན་ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་གདུང་བར་འགྱུར་ལ། བདེ་བ་འཕེལ་
བའི་མཐའ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ང་ལ་ནུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྟན་ཕྱེད་འདོད་པས་འོག་ཏུ་ལྷུང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བདེ་བའི་རྒྱུ་ཁ་ཟས་སོགས་བསྟེན་གྲགས་ན་བདེ་བ་རང་གི་རྐྱེན་དང་ལྷན་ཅིག་བདེ་བ་ལས་བཟློག་

[018B] དེའི་རྒྱུ་བསྟེན་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྐྱེན་རྣམས་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཟློག་པ་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་བཙོན་ར་ཉམས་དགའ་བ་ཞེས་སོགས་
དང་པོར་རང་གང་དགའ་བའི་སྤྱོད་ལམ་བྱེད་དུ་འཇུག་ལ་དེ་ནས་སྤྱོད་ལམ་གཞན་བསྟེན་པ་མེད་པས་ཕྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་དྲུག་འཆི་བཞིན་པ་ལ་བདེ་བར་ཞེན་པ་མི་རིགས་པ་དང། གནོད་བཞིན་པ་ལ་བདེ་
བར་ཞེན་པ་མི་རིགས་པ་དང། དགྲ་ལྟ་བུ་མི་མཐུན་པ་དུ་མ་འདུས་པ་ལ་བདེ་བར་ཞེན་པ་མི་རིགས་པ་དང། བརླག་བཞིན་པ་ལ་བདེ་བར་ཞེན་པ་མི་རིགས་པ་དང། ངལ་དུབ་ཀྱི་ལས་བྱེད་བཞིན་པ་ལ་བདེ་བར་ཞེན་པ་མི་རིགས་པ་དང། བདེ་བ་ཅུང་
ཟད་ཀྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པ་བདེ་བར་ཞེན་པ་མི་རིགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྷན་ཅིག་བདེ་བ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་ན་བདེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་དུས་གསུམ་
ལ་མི་འཁྲུལ་བས་ཁྱོད་སྔར་འཇིག་ཅིང་འཆི་བཞིན་པ་ལ་དུས་སོང་ཞིང། ད་ལྟར་ཡང་འགྲོ་བ་དང་མི་ཕྱིས་ཀྱང་འགྲོ་བར་འགྱུར་ན་འཆི་བཞིན་པ་ནི་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་རིག་པ་མིན་ནོ། །དཔེར་ན་བྲན་ངན་པ་ཞིག་གིས་
ཁྱིམ་བདག་གི་རྫས་མང་པོ་ཆུད་གསོན་པས་ཁྱོད་ནི་བྱས་པ་མི་ཤེས་པ་ཞིག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང། ང་ལ་ཡིད་ལ་བརྟེན་པ་ཁྱོད་ཉིད་བྱས་པ་ཆུད་གསོན་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་བ་ལྟར་པ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་འཆི་བཞིན་པ་ལ་བདེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་

[019A]༄༅། །སོ༑ ༑གཉིས་པ་ནི། གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་ཞེན་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུས་གནོད་བཞིན་
པ་ནི་བདེའོ་ཞེས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་རིགས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མནའ་མ་ཁ་ཅིག་ཁྱིམ་གྱི་དབང་དོན་དུ་གཉེར་བས་དེ་བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ཀྱང་བདེ་བར་རློམ་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། འབྱུང་བཞི་གང་རུང་རེ་རེ་ལ་རང་
གི་ལུས་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པས་འབྱུང་བ་ཀུན་ལ་སྟེ་ཀུན་ཚོགས་པ་ལས་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་རླུང་གིས་གཞན་རྣམས་འཐོར་བ་དང། མེས་ས་བསྲེག་ཅིང་ཆུ་སྐེམ་པ་སོགས་ཕན་ཚུན་གནོད་པ་བྱེད་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། ཕན་
ཚུན་མི་མཐུན་ཞིང་འགལ་བ་ཚོགས་པ་རྣམས་བདེའོ་ཞེས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་མི་རིགས་སོ། །དཔེར་ན་རྟ་དང་ཅེ་སྤྱང་དང་སྦྲུལ་དང་འདབ་ཆགས་དང། རི་དྭགས་དང་ཆུ་སྲིན་བྱིས་པ་གསོད་དང་དྲུག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ལ་བདེ་བ་མེད་པ་དང་འདྲའོ། །
བཞི་པ་ནི། ལུས་ཅན་རྣམས་གྲང་བ་དང་ཚ་བ་སོགས་རྣམས་ལ་ཕྱིར་འཆོས་པའི་ཐབས་སྟོབས་ལྡན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་གནོད་བྱེད་ཀྱི་བརླག་བཞིན་པ་ནི་བདེའོ་ཞེས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་རིགས་པ་མིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཞགས་པ་དང་དབྱུག་
པ་ཅན་གྱིས་བདས་པའི་རྐུན་པོ་ལ་བདེ་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་ལྷས་བྱིན་བདེ་བར་ཉལ་འདུག་གོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པས་བདེ་བ་རང་མཚན་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ལུས་སེམས་ཀྱི་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ཉལ་བ་

[019B] །དཔེར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཁན་པོ་ལྔས་གཟིར་བའི་རྒྱལ་
པོའི་སྲས་རྟག་ཏུ་སྡུག་པ་བཞིན་ནོ། །དྲུག་པ་ནི། བདེ་བ་མེད་ན་བདེ་བའི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་མི་འཐད་པ་ལ་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་མཐོང་བས་བདེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མི་མཁས་པ་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱི་དོན་དུ་སྡིག་པ་སྤྱད་
པས་ཚེ་འདིར་འཆི་བ་སོགས་དང་ཕྱི་མར་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བས། མཁས་པ་རྣམས་ནི་བདེ་བ་འདོད་པས་ཚེ་འདི་དང་གཞན་དུ་བདག་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་སྡིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྲུང་བར་བྱ་དགོས་པས་མི་
མཁས་པ་བདེ་བའི་དོན་དུ་ལས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ངན་འགྲོ་ཡོད་ན་དེ་ལ་བདེ་བ་ཞེས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མ་ཚོར་བར་འཇུག་པའི་དགྲ་ལ་རྟག་ཏུ་འཇིགས་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ལས་བསྲུང་
བར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དམིགས་ནས་རྟ་དང་གླང་པོ་སོགས་ལ་ཞོན་པ་མཐོང་བས་བདེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། བདེ་བའི་རྒྱུར་འདོད་པ་དེ་དག་དཔྱད་པའི་ཚེ་དང་པོ་ནས་སྡུག་
བསྔལ་ཆུང་ངུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞིན་པ་ཞོན་པ་དང་བཟའ་བཏུང་ལོངས་སྤྱོད་པ་སོགས་ལ་མི་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་པོ་ནས་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་པར་སྤྱད་ན་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་གང་ལ་སྡུག་

[020A]༄༅། །བསྔལ་རྩོམ་པ་མེད་པ་དེ་ལ་མཐར་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོར་འཕེལ་བ་ག་ལ་ཡོད། དང་པོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཆུང་ངུ་བརྩམས་པ་ལ་བདེ་བར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་བླུན་པོ་ཞིག་ཕ་མའི་ཁུར་སྐྱ་
ཕྱེད་བཀྲེས་པ་སེལ་བའི་རྒྱུར་སེམས་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཕྱུག་པོ་འགའ་ཞིག་གསེར་གྱི་སྣོད་དུ་སྐྱུགས་པ་ན་བྲན་པོ་སའི་སྣོད་དུ་སྐྱུགས་པ་མཐོང་ནས་
སྐྱུག་པ་ལ་བདེ་བ་མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་བདག་ནི་དབང་ཐང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྙམ་དུ་ཇི་ལྟར་ཕྱུག་པོ་འགའ་ཞིག་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པ་ཤུགས་ཆུང་ངུ་སོང་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཚོར་བ་
སིམ་པ་ལ་རང་མཚན་པའི་བདེ་བར་བཟུང་ནས་བདེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་བྱད་པ་ཡིན་གྱི་བདེ་བ་རང་མཚན་པ་མེད་དོ། །དཔེར་ན་ཉི་མས་གདུངས་ནས་གྲིབ་མ་ལ་འདུག་པའི་ཚེ་ཚིག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཅུང་ཟད་ཤུགས་ཆུང་བའི་སྐབས་ཀྱི་ཚོར་བ་སིམ་པ་
ལ་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་ལ། ཚ་བས་ཉེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཤུགས་ཡལ་མ་ཐག་གྲང་བའི་སྡུག་བསྔལ་འགོ་འཛུགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཡེ་མེད་པའི་ཚོར་བ་མི་སྲིད་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ནི་དེའི་གཞིར་
ཚོར་བ་བདེ་བ་ཤུགས་ཆུང་ངུ་ཙམ་ཡང་དགོས་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་རང་མཚན་པ་ཡོད་ལ། བདེ་བ་རང་མཚན་པ་མེད་ཅེས་བྱའོ། །ཐ་སྙད་དུ་ཚོར་བ་བདེ་བ་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་དུ་མི་རུང་སྟེ། སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་བའི་

[020B] །དཔེར་ན་སྔོན་པོ་དེ་སེར་པོ་དང་སྒྲིགས་ཀྱང་སྔོན་པོའི་བློ་སྐྱེ་ཡི་སེར་པོའི་བློ་མི་སྐྱེ་བ་དང། རིང་པོ་དེ་དེ་བས་ཆེས་རིང་བ་དང་བསྒྲིགས་ན་ཐུང་ངུའི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའི། རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་རང་མཚན་དང་འདུ་བར་གོ་བར་མི་
བྱའོ། །དཔེར་ན་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་བསྣུན་པ་ལ་བདེ་བར་སེམས་པ་དང་འདྲའོ། །ལྔ་པ་ལ་གཉིས། སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་བརྩམས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་གཞན་ལྡོག་པར་མཐོང་བས་བདེ་བ་རང་མཚན་པ་ཡོད་པ་མི་འགྲུབ་པ་དང། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་
ལེགས་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་བདེ་བ་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བདེ་བ་ཡོད་དེ། ཕྲག་པ་གཅིག་ནས་ཕྲག་པ་གཉིས་པར་ཁུར་སྤོ་ཞིང་དེ་ལ་བདེ་བའི་བློ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། བདེ་བ་མེད་ན་དེ་མི་སྤོང་བ་ཞིག་གོ་ཞེ་ན། ཕྲག་པ་གཡས་པས་ཁུར་ཡུན་རིང་དུ་ཁྱེར་
པས་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འཕེལ་བ་ན་གཡོན་པར་སྤོ་ལ་དེ་ཡང་དང་པོར་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་བརྩམས་པས་སྔར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དེར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་མིན་ན་སྡུག་བསྔལ་གསར་པ་གཞན་རྩོམ་
པ་ལའང་བདེ་བ་ཅི་ཡོད་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འགག་བཞིན་པ་ལ་ཡང་བདེ་བ་ཅི་ཡོད། སྐྱེ་བ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་འགའ་ཞིག་འགག་པས་བདེའོ་སྙམ་དུ་མི་རིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐུབ་པས་ཀ་ཏ་ཡ་ན་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས། ཀ་ཏ་ཡ་ནའི་བུ་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་
སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་སྐྱེའོ། །འགག་པ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་འགག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྙམ་སྟེ་རྩོམ་པ་པོ་རང་ཉིད་དེ་ལྟར་སེམས་སོ་ཞེས་པའོ། །རྒྱས་པར་དགའ་བོ་མངལ་འཇུག་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དཔེ་ནི་ཁུར་ཁྱེར་བས་ཤེས་པར་

[021A]༄༅། །བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་རང་མཚན་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་བདེ་བས་བསྒྲིབས་པས་མི་མངོན་ནོ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་རང་མཚན་པ་ཡོད་ཀྱང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་སྡུག་བསྔལ་དེ་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བས་གཡོགས་པ་ལྟར་བྱས་
ནས་མི་མཐང་ན་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྟོབས་ཆེ་བའི་བདེ་བ་ཡོད་དགོས་ན་རྒྱུ་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བསྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་རང་མཚན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མི་ཞིག་གླང་པོ་ཆེས་
བདས་པས་ཁྲོན་པ་རྙིང་པར་ལྷུང་ཞིང་ལམ་ཕྱེད་དུ་རྩྭ་དུར་བའི་རྩ་བ་བྱི་བས་ཟ་བཞིན་པ་ལ་འཇུས་པས་ཐོགས་པ་འོག་ནས་སྤྲུལ་ཆེན་པོས་བསྒགས་པ་ངོས་ནས་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོས་བསྙེགས་སྟེང་ནས་སྦྲང་རྩིའི་ཐིགས་པ་བབ་པ་མྱངས་པ་ལ་བརྟེན་
པ་ཞིག་བདེ་བར་སེམས་པ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་འཁོར་བར་འཆིང་བའི་གླང་ཆེན་གྱིས་བརྡས་རྒ་བའི་ཁྲོན་པར་ལྷུང་ཆེ་ཕྱེད་དུ་དགེ་བའི་ལས་ལམ་གྱི་རྩྭ་དུར་བའི་རྩ་བ་ལ་འཇུས་པས་ཐོགས་པ་འོག་ནས་ངན་སོང་གི་སྦྲུལ་གྱིས་བསྒགས་
ངོས་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ལྟོ་འཕྱེས་སྙགས་པ་ཆེའི་རྩ་དུར་བ་རྩ་བ་རྣམ་སྨིན་གྱི་བྱི་བས་ཟ་བཞིན་པ་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྲེད་པའི་སྦྲང་རྩིའི་ཐིགས་པའི་རོ་མྱངས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་བདེ་བ་རང་
མཚན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དཔེ་གཞན་ཡང་འགྲེལ་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དེས་ན་སྟོན་པས་ལུས་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ལུས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་སྟོན་པས་ལུས་སྡུག་བསྔལ་དུ་

[021B] ཉི་ཚན་དྲོ་ཞེས་བསྟན་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ལུས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་དེ་མི་རྟོགས་ཤིང་བདེ་བར་བཟུང་ནས་འཁོར་བར་འཁོར་བས་སྟོན་པས་
ཁྱོད་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་བཟུང་ནས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མེད་དོ། །ཞེས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེས་ན་ངེས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། ཆེ་ཞེས་འདི་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། གང་འདི་
མ་རིག་པའི་སྒྲིབ་པའོ། །ཞེས་སྡུག་བསྔལ་རང་མཚན་པ་ལ་བདེ་བར་རྨོངས་པ་གཏི་མུག་ཀུན་གྱི་ཐ་མར་ཏེ་ཐ་ཤལ་བར་གསུངས་སོ། །དཔེར་ན་བྲན་གཅིག་གླུ་བླངས་ཏེ་ལས་བྱེད་བྱས་ནས་པོར་བར་གྱུར་པ། དེ་ལ་མས་གང་བཟུང་བ་དེ་ལ་ལེགས་པར་
བཟུངས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། དེས་ནམ་ཞིག་གི་ཆ་བོང་མཇུག་ནས་བཟུང་ལ་གཞན་གྱིས་མ་འཛིན་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་གང་བཟུང་བ་དེ་ལེགས་པར་བཟུང་བར་བྱའོ། །ཞེས་མི་གཏོང་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བོ་གཏི་མུག་གི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བཟུང་བ་ལ་སྟོན་པས་སྡུག་
བསྔལ་ལས་ཡིད་འབྱུང་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སློབ་པར་མཛད་པའོ། །གསུམ་པ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི། གལ་ཏེ་ལུས་མི་རྟག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་གང་མི་རྟག་པ་ལ་
འཇིག་བྱེད་ཀྱིས་ངེས་པར་གནད་པས་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱེད་ལ་གང་ལ། ཡིད་འབྱུང་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གནོད་པ་ཡོད་པ་དེ་བདེ་བ་མིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་

[022A]༄༅། །དཔེར་ན་ལན་ཚྭའི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གང་ལྷུང་བ་ལན་ཚྭ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དགོས་པ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། དགོས་པ་དངོས་དང། བདེ་བ་རང་མཚན་པ་མེད་པར་
བསྟན་པ་དང། གཞན་གྱི་ཀླན་ཀ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་གདུལ་བྱ་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དགོད་པའི་ཆེད་དུ་མདོ་ལས་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། སྟོན་པས་ཆོས་
མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང། །རྟག་ནས་སྲིད་པའང་དེ་དག་ཡིན་ཞེས་དང། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །ཅི་རིགས་མ་ལུས་སྡུག་
བསྔལ་ལོ། །ཞེས་དང། ཡིད་འོང་ཡིད་དུ་མི་འོང་དང། །དེ་ལས་གཞན་ཟག་བཅས་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བཤད་པས་སྐྲག་ཅིང་གྲོལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱར་བའི་
དོན་དུ་མཛད་དེ། དེ་ཡང་སྟོན་པས་དགེ་སློང་དག་ལ་ཁྱེད་ཅག་ཡུན་རིང་པོར་འཁོར་བར་འཁོར་བ་ན་ཕ་མ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་མ་གྱུར་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ། ཞེས་གསུངས་པ་མཐོང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་
ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱི་གཟིངས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་མཆོད་པར་བཟོད་པ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོས། རབ་བྱེད་དང་པོ་བཞིས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བཤད་ནས་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་

[022B] །འདིར་དྲངས་པའི་ཚིགས་བཅད་འདི་དག་སླེབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་མཛོད་ལས་འབྱུང་ཡང། ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ཚིག་ཏུ་གསལ་ལ། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་མ་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་སློབ་
དཔོན་དབྱིག་གཉེན་མངོན་པ་སྡེ་བདུན་ག་མདོ་མིན་པར་བཞེད་ཀྱང། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་དེ་དག་ཅི་རིགས་མདོར་བཞེད་པ་འདྲ་གསུང་ངོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཁས་ལེན་པའི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཞེད་
པ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རང་མཚན་པ་ཡོད་ཀྱང། ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་རང་མཚན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཅིང་དེ་ཡོད་པ་ལ་ཉེས་པ་དུ་མ་དང་བཅས་པས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཅུང་ཟད་ཤུགས་ཆུང་བའི་གནས་
སྐབས་ན་ཚོར་བ་སིམ་པ་འབྱུང་བ་ལ་བདེ་བར་རྣམ་པར་བཞག་གོ་གསུམ་པ་ནི། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་ལ། མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པར། རེ་ཤིག་བདེ་བ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དེ་ལ་འདི་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་སོགས་བདེ་
བ་རང་མཚན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་རང་མཚན་པ་ཡོད་མེད་མགོ་མཚུངས་སུ་མ་མཛད་པ་ནི་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་དགོས་པ་འོས་མེད་དུ་བྱས་པའི་ལུགས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་འདིར་འགྲེལ་པ་མཛད་པས། དགག་པ་དུ་མ་མཛད་དེ། ཚོར་བ་བདེ་བ་རང་
བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་སླར་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། གཞན་ཡང་འབྲས་བུའི་ཚོགས་དེ་དག་དངོས་པོར་ཡོད་པར་བདེན་ན་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། དངོས་པོར་མེད་པར་བདེན་ན་བསྐྱེད་མི་ནུས་པར་ཐལ་བ་སོགས་དང། འདས་མ་

[023A]༄༅། །འདས་ཀྱི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་ད་ལྟར་བར་ཐལ་བ་སོགས་གནོད་པ་དུ་མ་བརྗོད་ནས་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་ལ་ཀླགས་དང་བཅས་པའི་ཚིག་གསུངས་པའི་སྐབས་མེད་པར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཏིང་ངེ་
འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་སོ་ཀའི་ཉི་མ་ཕྱེད་དུས་ན། །སྐྱེས་བུ་སྐོམ་པས་གདུངས་ཤིང་འགྲོ་བ་ཡིས། །སྨིག་རྒྱུ་དག་ལ་ཆུ་ཡི་ཕུང་པོར་མཐོང། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཡང་ཆུ་ནི་ཡོད་མེད་ན། །
སེམས་ཅན་རྨོངས་པ་དེ་ལ་འཐུང་འདོད་དེ། །མི་བདེན་ཆུ་ནི་ཆུང་བར་ཡོད་མི་ནུས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གབ་པས་སྟོང་པར་
བླངས་ནས་ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཙང་བདེ་སོགས་སུ་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སེམས་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་གཏིང་མཐའ་མེད་པར་གནས། །ཉོན་མོངས་ཆུ་སྲིན་དག་གིས་ལེགས་པར་གཟིར། །སེམས་ཤེས་
སུ་ཞིག་སྐྱོབ་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །འབད་དེ་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་པར་
བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བདེ་བར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།།    ༈    །།གསུམ་པ་འཁོར་བ་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་དུ་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་གཙང་

[023B] ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྤྱད་པའི་རོས་ཚིམ་པས་བདེ་བ་མྱོང་བ་དགག་པ་དང། ལུས་གཙང་བར་ཞེན་པ་མི་
རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དྲི་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པས་གཙང་བར་ཞེན་པ་དགག་པ་དང། གང་ལ་ཆགས་བྲལ་སྐྱེ་རིགས་པའི་ཡུལ་དེ་དག་གཙང་བར་ཞེན་པ་དགག་པ་དང། ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡུལ་བཞི་
དངོས་པོ་གཅིག་ལ་སྲིད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྲིད་པའི་ཡུལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱད་ནས་ཚིམ་པ་དགག་པ་དང། སྲད་པའི་ཡུལ་ཅི་ཙམ་སྤྱད་པ་ཙམ་གྱིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་གྱི་ཆགས་བྲལ་དུ་མི་འགྱུར་བའི་དཔེའོ། །དང་པོ་ནི། ལུས་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལོངས་སྤྱད་པའི་རོས་ཚིམ་ནས་བདེ་བར་འགྱུར་བས་ཡུལ་བསྟེན་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ན་ཚོད་དང་པོ་ལ་ཡུལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱད་པར་དུ་ནོར་བསགས་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ནས་
ཕྱིས་ཆེས་བསྟེན་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། བསྐལ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུན་ནི་ཤིན་ཏུ་རིང་པོས་ཀྱང་སྲིད་པའི་ཡུལ་ལ་མུ་ཐུག་ནས་ཟད་པ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྨན་པ་ངན་པ་ནད་གསོ་བའི་ནུས་པ་མེད་པས་གསོ་དཔྱད་བྱས་ཀྱང་འབད་
པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ལྟར་ཁྱོད་ལུས་ལ་བདེ་བས་ཚིམ་པའི་དོན་དུ་ངལ་བ། བྱས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་གཟིག་ལྤགས་བསྐོན་པའི་སྤྲེའུ་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འདོད་པས་ཚིམ་པ་དག་ཡུལ་

[024A]༄༅། །ལ་སྲེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྲིན་བུ་སའི་ཞག་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་སའི་སྲེད་པ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྲེད་པའི་ཡུལ་བསྟེན་བཞིན་པའི་མི་རྣམས་ལ་ཡུལ་གྱིས་ཚིམ་པ་མེད་པར་མ་
ཟད་འདོད་པའི་རེ་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའང་དེ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྐོམ་པས་ཉེན་པའི་རི་དྭགས་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་དགག་པ་དང། ལུས་མི་གཙང་བར་མི་མཐོང་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་དགག་
པའོ། །དང་པོ་ལ་དྲུག་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་མཛེས་ལ་ཆགས་པ་མི་རིགས་པ་དང། གཟུགས་མཛེས་རྙེད་དཀའ་བས་ཆགས་པ་མི་རིགས་པ་དང། བུད་མེད་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་ཆགས་པ་དགག་པ་དང། རང་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་བུད་མེད་ལ་ཆགས་
པ་མི་རིགས་པ་དང། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བུད་མེད་བསྟེན་པར་བཤད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པ་དང། བུད་མེད་ལ་ཆགས་པ་མི་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་མཛེས་ལ་ཆགས་པ་མི་རིགས་པའི་
རྒྱུ་མཚན་དང། གཟུགས་མཛེས་ཁོ་ན་ཆགས་པའི་རྒྱུར་མ་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་གོང་གི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པས་བུད་མེད་ཐུན་མོང་བ་ལ་ཆགས་པ་བཟློག་ནུས་ཀྱང་གཟུགས་དང་སྤྱོད་ཚུལ་ལྷག་པར་མཛེས་པའི་བུད་མེད་ལ་ཆགས་པ་བཟློག་མི་
ནུས་སོ་ཞེ་ན། བུད་མེད་ཀྱི་ཁོག་པ་ལ་བརྐམ་པ་ཁྱོད་ལ་གཟུགས་དང་སྤྱོད་ཚུལ་མཛེས་པའི་མོ་མཆོག་གིས་ཅི་བྱེད་དེ་དེ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། བུད་མེད་ཀུན་གྱི་མི་གཙང་བའི་ཚོགས་རང་གི་ངང་གིས་དྲི་ང་ཞིང་རྟག་ཏུ་འཇིགས་པ་

[024B] བཤད་ཁང་ལྟར་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་བླུག་པའི་མི་གཙང་བ་ཁ་ནེད་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་བཤད་དང་ལྟར་མུན་ནག་གི་མི་གཙང་བ་དེ་ལ་རང་གི་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལ་འཁྲིག་པའི་རེག་པ་ལ་བཟང་ངན་ཐ་དད་ཅུང་
ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན་ཞིང་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་སྐྱེས་བུ་གཞན་དང་ཐ་ན་ཁྱི་དང་བྱ་རོག་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ཡིན་ན། གཟུགས་མཛེས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བུད་མེད་ངན་པ་ཞིག་ལ་ཁྱིམ་ཐབ་ཀྱིས་
ཁྱོད་གཟུགས་ངན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པས་དེས་གཟུགས་ངན་ནམ། བཟང་ཡང་རུང་འཁྲིག་པ་བསྟེན་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟར་རོ། །དཔེའི་འཕྲོས་གཞན་འགྲེལ་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། བློ་གྲོས་ངན་པ་ཕྱིན་
ཅི་ལོག་ཁྱོད་གཟུགས་བཛེས་ཁོ་ན་ལ་རྒྱུ་ཅིས་ཆགས་པར་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཉག་པོའི་ཡིད་ལ་ཉག་མོ་སྡུག་པ་ལྟར་སྐྱེས་པ་གང་ལ་བུད་མེད་གང་ཡིད་དུ་འོང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེ་ཡིས་
འཚོངས་པར་རློམ་ཞིང་ཁྱི་དང་བྱ་རོག་རྣམས་སོགས་ལའང་རང་རང་གི་མེ་ལ་ཆགས་པ་ཐུན་མོངས་བ་ཡིན་པས་སོ། །དཔེར་ན་གནོད་སྦྱིན་རང་གི་ཆུང་མ་ལ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་
པ་ནི། བུད་མེད་ཡིད་འཕྲོག་རྙེད་དཀའ་ཞིང་རྙེད་པ་ངོ་མཚར་བས་དེ་ལ་ཆགས་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ལ་ཡན་ལག་ཀུན་མཛེས་པའི་མོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁྱོད་དང་ཕྲད་པའི་སྔར་ཡང་

[025A]༄༅། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ན་ཐུན་མོང་བ་དེ་རྙེད་པས་ཁྱོད་ལ་ངོ་མཚར་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཡང་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་འཆར་བྱེད་ཀྱིས་བུད་མེད་ཐུན་མོང་བ་ཞིག་རྙེད་པས་ངོ་མཚར་བར་རློམ་པ་
བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། བུད་མེད་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་ཆགས་པ་མི་རིགས་པ་དང། ཆགས་པ་ཡོན་ཏན་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་པར་མ་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ནི། བུད་མེད་ཀུན་ལ་ཆགས་པར་མི་རིགས་ཀྱང་རང་བཞིན་དྲང་བ་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་
ལྡན་པ་ལ་ཆགས་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་སྡུག་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་བཟློག་པ་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ལྡོག་པ་ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུར་མཐོང་ནས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཆགས་པར་མི་རིགས་པར་ཐལ། གཅིག་ལ་ཡང་
རིམ་གྱིས་སྐྱོན་ཡོན་གཉིས་ཀ་འབྱུང་བས་སྐྱོན་ཡོན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་གནས་པ་མེད་པས་སྔ་མ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའམ་ཅིག་ཤོས་ཕྱི་མ་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ལས་ནི་གང་ཞིག་བདེན་ན་ཅིག་ཤོས་བདེན་པར་འགལ་བས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་
ཆགས་སྡང་མི་རིགས་སོ། །དཔེར་ན་ཁ་ཟས་བཟང་པོ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཚེ་དགའ་བ་དང། བཤད་ཁང་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་མི་དགའ་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཆགས་པའི་རྒྱུར་མི་རིགས་
པར་ཐལ། བླུན་པོའི་འདོད་ཆགས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་འབའ་ཞིག་ལ་མི་སྐྱེའི་སྐྱོན་ལྡན་ལ་ཡང་སྐྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་ཆགས་པ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆགས་པ་ལྡོག་པ་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལས་

[025B] །དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་མ་ནིང་མོ་བུད་མེད་གཞན་གྱི་བདེ་བ་མི་ཚོར་བ་ལ་དུ་བ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། བུད་མེད་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་ཤི་ཡང་ཕྱི་བཞིན་ལྕེབ་ཀྱི་སྐྱེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་མིན་པས་རང་ལ་ཆགས་
པའི་བུད་མེད་བསྟེན་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། བུད་མེད་རང་ཁོ་ན་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་ཐལ། བུད་མེད་ཇི་སྲིད་སྐྱེས་པ་གཞན་གྱི་རོ་ཤེས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་ན་དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་སྙིང་ཉེ་ཞིང་འདུག་ལ་གཞན་གྱི་རོ་མྱང་བ་ན་ཁྱོད་ཡང་འདོར་བས་ནང་ངན་
དང་མཚུངས་པའི་བུད་མེད་ནི་རྟག་ཏུ་སྐྱེས་པ། གཞན་གྱི་རྐྱེན་ལས་བསྲུང་བར་བྱ་དགོས་པས། ཡིད་བརྟན་མི་བྱའོ། །དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་མོ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་དེས་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་
ལས། ལང་ཚོ་ལ་བབ་པའི་ན་ཚོད་དང་པོ་ལ་འདོད་པ་བསྟེན་པར་བཤད་པས་དེ་ལྟ་བྱ་བར་འོས་ཞེ་ན། རང་བཞིན་བྱ་བ་མིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལུགས་ལྟར་བྱ་བ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཆགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བར་མར་གྱུར་པའི་ཚེ་རང་གིས་
བྱ་བ་ངན་པ་བྱས་པ་གང། ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒན་པོའི་ཆི་ཆགས་བྲལ་མ་ཐབ་ཀྱང་ཡིད་པ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འདོད་ན་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ལྟ་བུར་ན་གྲོལ་བ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་གདུང་ཞིང་སྨད་པར་མི་འགྱུར་ཤིང་ཏུ་
སྨད་པ་དང་ཡིད་འབྱུང་གི་གནས་ཁོ་ནར་གཟིགས་པས་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པས་སྤང་བར་བྱའོ། །དཔེར་ན་བུད་མེད་ཞིག་དུས་སྟོན་ལ་རིངས་པས་གྱོས་པོའི་སྐེ་ལ་བེའུ་བཏགས་པ་དེས་ཅི་བྱེད་དྲིས་པས་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །དྲུག་པ་ལ་

[026A]༄༅། །ལྔ༑ བུད་མེད་དང་ཕྲད་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་ན་བདེ་བའི་མཆོག་ཏུ་མི་འཐད་པ་དང། བུད་མེད་ལ་ཆབས་པས་རང་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱེད་པར་མི་འཐད་པ་དང། བུད་མེད་དང་ཕྲད་པའི་བདེ་བའི་རྒྱུ་བུད་མེད་ཁོ་ནར་མི་འཐད་
པ་དང། ཆགས་ཅན་ཡང་དང་ཡང་དུ་བུད་མེད་དོན་དུ་གཉེར་བས་དེའི་བདེ་བ་འདོད་བྱར་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བུད་མེད་ལ་བརྟེན་པའི་བདེ་བ་ནི་འདོད་ཁམས་ན་བདེ་བའི་མཆོག་ཡིན་པས་དེའི་དོན་དུ་བུད་མེད་བཟུང་བར་བྱའོ། །ཞེ་ན། མི་རིགས་
ཏེ༑ བུད་མེད་དེ་ལ་ཆགས་པ་གང་གི་ཡིད་རྟག་ཏུ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་དེའི་བདེ་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་བདེ་བ་མཆོག་མིན་པར་ཐལ། བུད་མེད་ལ་མ་ཆགས་པ་ལ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་བདེ་བ་མེད་ཅིང་ཆགས་པ་
དེ་ཡང་བླུན་པོ་མིན་པ་ལ་མེད་ན་སྟེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བྱིས་པ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་འདོད་པ་ཞིག་དེའི་ཆེད་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཡུན་རིང་པོ་མྱོང་ཡང་འདོད་པ་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་བུད་མེད་བདག་གིར་བྱེད་ན་ཡང་འདི་ང་ཡི་
ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། སྐྱེས་པ་གཞན་ལ་ཕྲག་དོག་གི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་འདི་ཀོ་སྟེ་འདི་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་མི་རིགས་པར་ཐལ། འདོད་ལྡན་ཁྱོད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བུད་མེད་ལ་རྒྱུན་དུ་གུས་པ་བཞིན་དུ་རྟག་པར་ནི་མོ་དང་ལྷན་
ཅིག་ཕྲད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་མོ་དྲང་ཉམས་པ་ཞིག་ཁ་ཟས་བཟང་ལ་མང་བ་དུ་མ་རྙེད་ཅིང་གཞན་ལ་སྦྱིན་པར་ཡང་མི་བྱེད་རང་གིས་ཟ་མི་ནུས་ཀྱང་ད་དུང་ལེན་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་

[026B] གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་བདེ་བ་ཡིན་ན་དེ་འཇོམས་པའི་ཐབས་སུ་བུད་མེད་དག་གིས་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། བདེ་བ་དོར་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་
ཇི་ལྟར་ཡང་ནི་མ་མཐོང་སྟེ། མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བཀྲེས་པ་ཞིག་ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་ནས་སྣོད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བ་མཐོང་གཞན་དུ་ཆུ་མཐོང་དེ་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་ནས་སྤྲུས་ཏེ་ཟོས་པ་དང་བཀྲེས་པ་དང་བྲལ་བས་ཐལ་བར་ཤེས་ནས་དེས་སྐྱོ་སྟེ་ཟས་ཡད་
པ་ཡང་བོར་ནས་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། བུད་མེད་དང་སྦྱར་བས་བདེ་བ་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བའི་བདེ་བ་དེའི་རྒྱུ་མཛའ་མོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བླུན་པོ་མིན་པ་སུ་ཞིག་འཛིན་དེ་ཁོ་ན་མིན་པར་ཐལ། བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བ་
ནའང་དེའི་བདེ་བ། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེ་འགྱུར་ན་སྟེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བྱིས་པ་རང་གི་ཁྱིམ་ཐབས་ཀྱིས་ལས་བྱེད་དུ་བཅུག་པས་མགུ་བ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། གལ་ཏེ་འདོད་པ་མ་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་རང་མཚན་པ་ཡོད་དེ། ཆགས་
ཅན་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དོན་དུ་གཉེར་བ་མིན་པར་ཐལ། ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་འཛག་པ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་མ་མཐོང་བས་ཅུང་ཟད་བདེ་བས་མཛེ་ཕོ་ཕྲུགས་པ་བཞིན་དུ་འདོད་
ཆགས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་མདོངས་པས་འདོད་པའི་སྐྱོན་མི་མཐོང་བས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་ཆགས་བྲལ་རྣམས་ལ་མཛེ་ཕོ་ལྟར་ཆགས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པར་སྣང་བས་མི་རིགས་སོ། །དཔེར་ན་རྒྱན་པོ་དང་ཆད་

[027A]༄༅། །བསྟེན་པ་སོགས་རྫས་ཆུད་ཟ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལུས་མི་གཙང་བར་མཐོང་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་དགག་པ་ལ་དྲུག་བུད་མེད་དང་འཕྲད་པའི་ཚེ་དེས་བརྙས་པ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་བཟོད་པས་དེའི་ལུས་ངག་གི་གཡོ་
བ་བདེ་བ་ཡིན་པ་དགག་པ་དང། བུད་མེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྐྱེས་པ་གཞན་ལ་ཕྲག་དོག་བྱེད་པས་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡོད་པ་དགག་པ་དང། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བར་རྟོགས་བཞིན་དུ་ཆས་ཆགས་པར་མི་རིགས་པ་དང། སྐྱོན་ཅན་མིན་པས་སྨད་
བྱ་མིན་པ་དགག་པ་དང། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་གཙང་བར་ཞན་པ་དགག་པ་དང། ལུས་གཙང་བར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལྟར་སྣང་བཞིན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་འདོད་པ་དག་ལ་མི་གཙང་བ་ཡོད་ཀྱང་བུད་མེད་དེས་མཆིལ་མ་འཐོར་བ་སོགས་
ཀྱི་བརྙས་པ་བཟོད་ཅིང་སླར་ཡང་དེ་ལ་བསྟོད་པའི་ཚིག་སྨྲ་བའི་ལུས་ངག་གི་གཡོ་བ་དེ་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མི་རིགས་ཏེ། མགོན་མེད་ཅིང་བཀྲེས་པས་ཉེན་པ་རྣམས་ལ་མུ་གེར་བྱ་བ་ཕྱུག་པོ་བརྩེ་བ་མེད་པ་དག་གིས་ལན་བརྒྱར་བརྙས་སུ་ཟིན་
ཀྱང་ཕྱིས་འདིས་ཅུང་ཟད་སྟེར་རོ་སྙམ་དུ་བརྙེས་ཐབས་གང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་བུད་མེད་དང་ཕྲད་པའི་ཚེ་ཆགས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་ངག་གི་གཡོ་བ་ནི་དཔེ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་བདེ་བར་མི་རིགས་སོ། །དཔེར་ན་བཙོན་རང་ཚུད་པ་འགའ་ཞིག་ལྕི་བའི་ཆུ་
འཐུང་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་ན་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པས་གཞན་ལ་ཕྲག་དོག་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་རང་མཚན་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེས་བུད་མེད་ལ་བརྟེན་པའི་བདེ་བ་རང་མཚན་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ་

[027B]
ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་སྐམ་པོ་རྩེ་མོ་མཐོ་དམ་འ་ལ་དྲེགས་པས་བྲན་མོ་ཆུ་འཐུང་དུ་མ་གནང་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བ་ཡིན་ཡང་དེ་ལས་བདེ་བ་འབྱུང་བས་ཆགས་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། མི་གཙང་བར་རྟོགས་བཞིན་དུ་ཆགས་
པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། མི་གཙང་བ་རྐང་པས་རྫིས་པ་ལ་དེ་མ་མཐོང་བས་གཏི་མུག་འབྱུང་ཞིང་དྲིང་བས་གནོད་པས་ཁྲོ་བ་འབྱུང་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་
ལ་ཆགས་པར་མི་རིགས་སོ། །དཔེར་ན་མཚན་མོ་མི་གཙང་བ་མནན་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། ལུས་མི་གཙང་བ་ཡིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་སྐྱོན་ཅན་མིན་པས་སྨད་པར་བྱ་བ་མིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གཞན་ལས་བྲམ་ཟེ་རྣམས་གཙང་སྟེ། །བུད་མེད་རྣམས་
ནི་ཀུན་ལས་གཙང། །ཞེས་གྲགས་པས་སོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་ཏེ། སེམས་རྣལ་དུ་མི་གནས་པའི་མི་རྣམས་མ་གཏོགས་བན་སྐྱུགས་སོགས་མི་གཙང་བའི་སྣོད་ནི་ཤིན་ཏུ་སྨད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ལུས་གང་ལས་མི་གཙང་བ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་
བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྨད་པར་སེམས་རྣལ་དུ་གནས་པ་སུ་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་ཅེས་མི་སེམས་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སྨད་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མི་རིགས་སོ། །མི་རྣམས་མ་རྟོགས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སྐྱོན་ཅན་དུ་མ་གྲགས་པ་མི་རྣམས་

[028A]༄༅། །ཀྱིས་མ་རྟོགས་པར་ཟད་དེ་ཞེས་བཤད་དེ་འགྲེལ་པའི་དོན་སྔ་མ་ལྟར་སེམས་སོ། །དཔེར་ན་བུད་མེད་མཛེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་འདོད་ལྡན་ཁ་ཅིག་གིས་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་འཛིན་ལ། དེ་སྐྱུག་པའི་སྣོད་ཐོགས་པ་མཐོང་
ནས་སྐྱོན་ཅན་དུ་སེམས་པ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ལ་གཙང་བ་ཡོད་དོ། །སྐྱེས་བུ་རྣམས་གཙང་བར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་དེ་ལ་གཙང་བ་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བློ་ལྡན་མི་ནི་གང་ཞིག་སྨ་བར་མི་
རིགས་པར་ཐལ། མེ་ཏོག་དང། དྲི་དང། རྒྱན་ལ་སོགས་པ་དང་དངོས་པོ་གཙང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་དང་ཕྲད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་གགའི་ཆུ་མངར་བ་རྒྱ་མཚོ་དང་གྲད་
པ་ན་བ་ཚྭ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དྲུག་པ་ལ་གསུམ། ལུས་ཀྱིས་དྲེགས་པ་མཐོང་བས་ལུས་གཙང་བར་ཞེན་པ་དགག་པ་དང། ལུས་ཀྱི་མི་གཙང་བའི་ཆ་འབད་པས་སྤོང་བ་མཐོང་བས་གཙང་བ་ཡོད་པ་དགག་པ་དང། དྲང་སྲོང་དཀའ་
ཐུབ་ཅན་གྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་བསྟེན་པ་མཐོང་བས་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སྤང་བྱ་མིན་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་དྲེགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་གཙང་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མངལ་ནས་སྐྱེ་བཞིན་པ་གང་ཞིག་མའི་མངལ་དུ་
ཕོ་བ་དང་ལོང་ཀ་གཉིས་ཀྱི་བར་བཤད་ཁང་དང་འདྲ་བའི་ནང་ན་འདུག་ཅིང་བཤད་པའི་ཉིང་ཁུས་གནས་པར་བྱས་པ་དེ་མེད་པར་ནི་མི་གནས་པ་མི་གཙང་བའི་སྲིན་བུ་ལྟ་བུ་ད་ལ་རྨོངས་པས་གཙང་ངོ་སྙམ་དུ་དྲེགས་པ་སྐྱེ་བར་ཟད་པའི་

[028B] །དེ་ཙམ་གྱིས་དྲེགས་མི་རིགས་པར་ཐལ་ལོ། །དཔེར་ན་བྱི་ཕོ་མི་གཙང་བའི་ཁྲོན་པར་བཅུག་པ་མི་གཙང་བས་སྲོག་འཚོ་བ་ཞིག་ཕྱིས་དེ་ལས་ཐར་པ་ན་གཞན་གྱི་གོས་ཀྱིས་རེག་པས་ཀྱང་མི་གཙང་བར་སེམས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་
གལ་ཏེ་ཁྲུས་ལ་སོགས་པས་ལུས་ལ་མི་གཙང་བ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ངེས་པར་ལུས་ལ་གཙང་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཆུའི་བསང་གཏོར་དང་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་ཐབས་གང་གིས་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ནི་ནང་ཕུགས་གཙང་བར་མི་འགྱུར་ན་ཁྱོད་ནི་ལུས་ཀྱི་ནང་
ལ་གཙང་བའི་ཕྱིར་ཏུ་འབད་པ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་གཙང་བ་ལམ་ཡིན། དེ་ལ་ཡང་གཙང་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་རིགས་སོ། །དཔེར་ན། ཅེ་སྦྱང་གཉིས་གཅིག་ནི་པ་ལ་ཤའི་མེ་ཏོག་ལྷུང་བ་ལ་བསམས་ནས་ཤིང་
འདི་ཐམས་ཅད་འདི་འདྲའོ་སྙམ་པ་དང། ཅིག་ཤོས་ནི། ལྷུང་བ་ད་ཤ་མིན་གྱི་བ་ལ་ཤ་ལ་གནས་པ་དེ་ཤ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལྟར་ལུས་ལས་བྱུང་བ་དེ་མི་གཙང། གང་གནས་པ་དེ་གཙང་ངོ་སྙམ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །གསུམ་པ་ནི། བུད་མེད་
ཀྱི་ལུས་ལ་དྲང་སྲོང་དཀའ་ཐུབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ལ་སྲེད་པ་སྤང་བྱ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། བུད་མེད་གཅིག་ཅན་ཡིན་ཡང་དྲང་སྲོང་དེ་དག་གིས་མི་སྤོང་བ་ནི་རང་དང་རང་བཞིན་འདྲ་བས་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མཛེ་ཅན་འགའ་
ཞིག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་གཅིན་ཅན་ཀུན་ལ་མཚུངས་པ་མིན་པར་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ན་མཛེ་ཅན་སྣ་འགེབས་པ་དང་རེག་དོགས་བྱེད་པ་ཇི་བཞིན་དུ་གཅིན་ཅན་དེ་དེ་ལྟར་དེ་མེད་པར་མི་ཀུན་གྱིས་སྤོང་བར་འགྱུར་

[029A]༄༅། །པས་རང་བཞིན་མཚུངས་པས་ཡིན་གྱི་གཙང་བས་མིན་ནོ། །དཔེར་ན་ལྦ་བ་མེད་པའི་མི་ཝ་བ་ཅན་གྱི་ཁེངས་པའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ན་དེ་ལ་གཟུགས་ངན་པར་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོའི་དཔེ་ནི་འགྲེལ་པ་ལྟར་
རོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་མི་གཙང་བ་ཡིན་ཡང་དྲི་ལ་སོགས་པས་མཛེས་པར་བྱས་པས་མི་གཙང་བ་སེལ་ནུས་སོ་ཞེ་ན། ཡན་ལག་ཉམས་པ་སྣ་སྡུམ་འགའ་ཞིག་ནི་བཅོས་མའི་སྣའི་ཚབ་མས་དགའ་བར་འགྱུར་
ཞིང་རློམ་པ་ལྟར་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་མི་གཙང་བ་ཕྱིར་འཆོས་པའི་ཐབས་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལུས་ལ་འདོགས་ཤིང་དེའི་སྒོ་ནས་ལུས་གཙང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པས་ལུས་གཙང་བར་མི་འགྲུབ་བོ། །དཔེར་ན་
བྱི་ལའི་སྣ་ལ་མར་བསྐུས་པས་ཁ་ཟས་སྐྱ་བོའི་ཆང་བུ་ཡང་སྡུམ་བག་དང་ལྡན་པར་སེམས་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། གལ་ཏེ་ངེས་པར་ཆགས་རིགས་པའི་དྲི་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། །ངེས་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་
དངོས་པོ་གང་ནའང་ཡོད་པ་མིན་པར་ཐལ། མཐར་ཀུན་ལ་ཆགས་ཕྲལ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། མཐར་ལུས་གང་དུ་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་གཙང་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་ལ་སྟེ་མི་རིགས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཚོང་པ་འགའ་ཞིག་རང་གི་བུ་མོ་མ་ཤེས་པའི་ཆེ་ཆགས་པ་དྲག་པོ་སྐྱེས་ལ། ཤེས་ནས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་

[029B] མདོར་ན་མི་རྟག་པ་དང་མི་གཙང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་བཞིང་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ལ་ནི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ་གང་འདུས་བྱས་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་
སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་མི་རྟག་པ་དེ་ན་མི་གཙང་སྟེ། སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་མི་གཙང་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་བདག་ཀྲེད་པ་སྟེ། རང་དབང་ཅན་མིན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་གི་ལུས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་འཁོར་བ་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གནས་པ་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་དེ། ཐར་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །མི་གཙང་བཙོན་རང་རང་ཉིད་བཅིངས་པ་ལྟར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་
དེ་ལྟར་ཤེས་བྱས་ནས། །འགྲོ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་འབད་པས་བསྐྱེད། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་བའི་རྣམ་
བཤད་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་གཙང་བར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བར་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།བཞི་པ་ཟག་བཅས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བར་བཟུང་མི་
འོས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་བདག་འཛིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ང་རྒྱལ་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་འགོག་པའི་ཚུལ་མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་

[030A]༄༅། །པའོ། །དང་པོ་ནི། བདག་འཛིན་གྱི་ས་བོན་དྲུངས་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་ནི། རབ་བྱེད་ཕྱི་མ་བརྒྱད་ཀྱི་སྐབས་ནས་སྟོན་ལ། འདིར་ནི་བདག་འཛིན་མངོན་གྱུར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་གཉེན་པོ་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་ནི། །
རྒྱལ་པོ་ལ་ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བས་དེ་ལ་བརྩམས་ཏེ་གཙོ་བོར་སྟོན་ཏོ། །བདག་ཉིད་ལ་བསྟོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ལས་ང་ནི་མངའ་བདག་གོ་ཞེས་བདག་གམ་སྟེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། ཡུལ་འདི་དག་ནི་བདག་གིའོ་སྙམ་དུ་དྲེགས་
པའི་ང་རྒྱལ་ན་སྲིད་པར་གནས་ལུགས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སེམས་པའི་དམ་པ་སུ་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་བོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡུལ་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་དབང་བྱར་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་བསྐྱེད་རིགས་ན་ཡང་
སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་འི་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྣོད་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལས་དབང་གིས་རིམ་གྱིས་སྤྱད་བྱར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ནགས་ཚལ་དང་ཁང་མིག་མཐུན་མོང་བ་བཞིན་ཟློས་གར་མཁན་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་
ལ་གསུམ། དབང་ཕྱུག་གིས་དྲེགས་པ་དགག་པ་དང། རིགས་ཀྱིས་དྲེགས་པ་དགག་པ་དང། སྡིག་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། རྒྱུ་མཚན་ལྔས་རྒྱགས་པ་སྤང་བ་དང། རྒྱལ་པོས་ང་རྒྱལ་བྱ་མི་རིགས་པ་དང། ཆོས་
དང་ཆོས་མིན་པ་བསམ་པ་དང། རྒྱལ་པོས་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་རིགས་པ་དང། རྒྱལ་སྲིད་ལ་ཆགས་པ་དྲག་པོ་མི་རིགས་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། ཁྲན་ལ་རྒྱལ་པོར་མིང་བཏགས་པས་དྲེགས་པ་མི་རིགས་པ་དང། ནོར་གཏོང་བ་དང་སྡུད་པ་ལ་དབང་ཡོད་

[030B] འདོད་རྒྱུར་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་དྲེགས་པ་མི་རིགས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསྲུང་བ་པོ་ཡིན་པས་དྲེགས་པ་མི་རིགས་པ་དང། སྐྱེ་རྒྱུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་ཅན་ཡིན་པས་དྲེགས་པ་མི་རིགས་པའོ། །དང་པོ་
ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་པོ་ལ་དབང་དུ་བྱར་ཡོད་པས་དྲེགས་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་མ་བཏབ་པའི་འབྲས་ས་ལུ་ནུབ་པའི་འོག་ཏུ་ཞིང་སོ་སོར་བགོས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རྐུ་བར་
བྱེད་པ་ན་དེ་བསྲུང་བའི་ཆེད་དུ་རང་གི་འབྲས་བུའི་དྲུག་ཆ་གླ་རྔན་ཕྱིན་ནས་ཞིང་བསྲུང་བ་པོར་བསྐོས་པ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བསྙད་པ་ཡིན་པས། རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་དྲེགས་པ་བྱ་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་མི་རིགས་པར་ཐལ། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་
པྲན་འབྲས་བུའི་དྲུག་ཆས་བཏབ་པའི་བྲན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ང་དབང་ཞེས་དྲེགས་པར་མི་རིགས་པར་ཐལ། གང་དམ་སྟེ་ལས་གང་བྱ་བ་དེ་བྱེད་པ་པོ་དེ་རུ་འགྱུར་བར་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བྱེད་པ་པོ་
ཉིད་དུ་བྱས་ཤིང་བསྐོས་པ་ལ་རག་ལས་ནས་དེར་འགྱུར་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རྗེ་བོས་བྲན་ལས་བྱེད་པ་པོར་བསྐོས་པ་ལའང་ང་རྒྱལ་མི་རིགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ནོར་གཏོང་བ་དང་སྡུད་པ་ལ་དབང་བས་དྲེགས་
པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར། རྒྱལ་པོའི་གསོ་བྱའི་ཚོགས་རང་གི་ཞབས་འབྲིང་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལོ་ཕོགས་སོགས་འཐོབ་ཐོབ་པ་ཕོགས་བྱིན་པ་ན་རང་ཉིད་དམའ་བ་དང། རྗེ་བོ་གཏོང་བ་པར་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེ་བོས་

[031A]༄༅། །གསོ་བྱའི་ཚོགས་ནོར་སྦྱིན་བྱ་བྱིན་པར་བྱས་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་ནི་གཏོང་བ་པོ་སྙམ་དུ་རློམ་ཞིང་དྲེགས་པར་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་ཁོལ་པོ་ལ་གླང་རྒན་བྱིན་པས་གཏོང་བ་པོར་དྲེགས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་
རྒྱལ་པོ་ཡུལ་རྣམས་ལ་རང་དབང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པས་སྲེགས་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་དབང་པོ་ཐུལ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ལ་ཕྱིན་ཅི་
ལོག་ཏུ་བདེ་བ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུར་དྲན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་འབའ་ཞིག་གི་རྒྱུར་མི་རིགས་པར་ཐལ། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་བསྲུང་བའི་ལས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་ཆད་མེད་པར་མྱོང་བའི་གཞན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཚོ་དགོས་པ་ཁྱོད་ལ་
དགའ་བའི་རྒྱུ་གང་གིས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རྒུད་པ་དུ་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུད་མེད་དང་ཆང་སོགས་ལ་ཆགས་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྐུན་པོ་ཆད་པས་གཅོད་པའི་ལས་སུ་བསྐོས་པ་ལ་དགའ་བར་མི་རིགས་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་
པ་ནི། རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྲུང་བ་པོ་ཡིན་པས་དྲེགས་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་དྲེགས་མི་རིགས་པར་ཐལ། རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་སྲུང་བ་པོ་དང་སྟེ་སྲུང་བ་པོ་ཡིན་པས་དྲེགས་ན་འཇིག་རྟེན་པས་མ་བསྲུངས་ན་
རྒྱལ་པོ་བྱར་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྲུང་བྱར་ས་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྣང་བར་འགྱུར་ན་ཅི་སྟེ་རྒྱུ་གཅིག་གིས་དྲེགས་པ་ཡོད་ཅིང་ཅི་སྟེ་བསྲུང་བྱ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་དྲེགས་པ་དང་བྲལ་བ་རིགས་པ་མིན་པ་རྒྱལ་བྱ་བར་མི་རིགས་

[031B] །དཔེར་ན་ཁྱོད་ཤུག་གཉིས་པ་ནི་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྲུང་བ་ལ་ང་རྒྱལ་བྱ་མི་རིགས་པ་དང། ནགས་དང་སེང་གེ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོ་སྐྱེ་རྒུ་བུ་ལྟར་སྐྱོང་བའི་བསོད་ནམས་ཅན་ཡིན་པས་དྲེགས་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ད་ལྟ་སྙིགས་
མ་ལྔའི་འཇུག་པ་ཤས་ཆེ་བས་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་རང་རང་གི་ལས་ལ་དགའ་བས་ཚེགས་མེད་པར་འཚོ་བ་རྣམས་རྙེད་དཀའ་བས་ཕལ་ཆེར་མི་བརྟན་པར་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པས་གལ་ཏེ་ཁྱོད་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་
ཀྱི་དྲུག་ཆའི་འཕྲོག་པ་པོ་ཡིན་ན། སྡིག་པའི་ཡང་དྲུག་ཆ་འཕྲོག་པ་པོར་འགྱུར་བས་ཁྱོད་ལ་མི་དགེ་བར་འགྱུར་བས་དེས་ན་ཁྱོད་ལ་འགྲོ་བ་བཟང་པོ་དཀོན་པས་དྲེགས་པར་མི་རིགས་སོ། །དཔེར་ན་མཛེ་ཅན་སྨན་མི་བསྟེན་པར་འོ་མ་དང་ཉ་ཟ་བར་འདོད་
པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་དང་རང་དབང་ཅན་ཡིན་པས་ང་རྒྱལ་བྱ་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། ངེས་པར་བྱ་དགོས་པའི་ལས་གང་ཞིག་རང་གིས་བྱར་ཡོད་བཞིན་དུ་མི་བྱེད་པར་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་ཏེ་བྱེད་པ་
གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་སྟེང་མན་བླུན་པོ་ཞེས་བྱ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཡང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་གཞན་གྱིས་ཞུས་ཤིང་བསྐུལ་བ་ལ་རག་ལས་པས་ཁྱོད་དང་མཚུངས་པའི་གཞན་དབང་ཅན་གཞན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་ང་རྒྱལ་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །དཔེར་
ན། ཁྱི་དང་སྤྲེའུ་གཞན་གྱིས་བསྒོ་བ་ཉན་པ་ལ་ང་རྒྱལ་བྱ་མི་རིགས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་ལྔ། རྒྱལ་པོས་གཞན་ལ་འཚེ་བའི་ལས་ཆོས་མིན་པར་སྒྲུབ་པ་དང། ཆོས་ཡིན་པ་དགག་པ་དང། དྲང་སྲོང་གིས་བཤད་པ་ཀུན་ཆད་མར་མི་བྱེད་པ་

[032A]༄༅། །དང། དགྲ་བོ་ལ་འཚེ་བ་ཆོས་མིན་པ་དང། གཡུལ་ངོར་ཤི་བ་བདེ་འགྲོའི་རྒྱུ་མིན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། འཇིག་རྟེན་སྲུང་བ་རྒྱལ་པོ་ལ་རག་ལས་པས་ང་རྒྱལ་བྱ་མི་རིགས་པ་དང། རྒྱལ་པོས་སྡིག་ཏོ་ཅན་ཚར་གཅོད་
པ་ཆོས་སུ་མི་རུང་བ་དང། རྒྱལ་པོས་མ་རུངས་པ་ཚར་གཅོད་པ་སྡིག་པར་མི་འགྱུར་བ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་གནོད་པ་སྲུང་བ་རྒྱལ་པོ་ལ་རགས་ལས་པས་ང་རྒྱལ་རིགས་སོ་ཞེ་ན། སྡིག་པ་སྤྱོད་པའི་རྒྱལ་
པོ་དེ་དང་མཚུངས་པའི་བརྩེ་བ་མེད་པ་སུ་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་པར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་བསྲུང་བ་ང་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ནི་གླ་མང་པོ་མ་བྱིན་པར་ནན་གྱིས་ལེན་ཅིང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་སོགས་སྡིག་པ་མང་པོ་
བྱེད་ན་སྟེ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྨན་པ་ངན་པ་ནོར་མང་པོ་འདོད་ནས་ཟུག་རྡུ་དེ་མ་ཐག་མི་འབྱིན་པར་རིམ་གྱིས་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྡིག་པ་ཅན་ལ་ཆད་པ་མ་བཅད་ན་འཇིག་རྟེན་པ་གཞན་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་དེ་སྲུང་
བའི་ཆེད་དུ་ཚར་བཅད་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་སྲོག་གཅོད་སོགས་སྡིག་ཏོ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་གལ་ཏེ་བརྩེ་བ་བྱ་བར་རིགས་པ་མིན་ན། སྡིག་པ་ཅན་གྱི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཐམས་ཅད་བརྩེ་བའི་སྒོ་ནས་བསྲུང་བྱར་མི་འགྱུར་རོ། །
དེས་ན་སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ཡང་བརྩེ་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཆོམས་རྐུན་པར་མ་གྲགས་པའི་ཆོམས་རྐུན་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་རང་གི་ལུས་དང་ནོར་བསྲུང་བ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་བསྲུང་བར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི་

[032B] དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞེན་པས་བདག་ཉིད་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡི་རྒྱུ་ནི་གང་དུ་ཡང་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཉ་
དང་ཕག་གསོད་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱང་འདི་ནི་བདག་གི་རིགས་རྒྱུད་ལས་འོངས་པའི་ལས་སོ་ཞེས་དགའ་བར་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་ཟེའི་བསྟན་བཅོས་ངན་པ་ལས་དུད་འགྲོ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་རྒུའི་བདག་པོས་འཆི་བའི་ཆེད་དུ་སྤྲུལ་པས་བསད་ཀྱང་སྡིག་པ་
མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་ལུང་དང་རིགས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་གསོད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང། དེ་ལྟར་གྲུབ་མཐའ་འཆའ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་མིན་པ་སྡིག་པ་ལའང་འཇིག་ཅིང་ཟད་པ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། དེའི་སྡིག་པ་མཐའ་ཡས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་དཔེ་མ་དག་པའོ། །དཔེར་ན་ཁ་ཟས་སྔ་མ་མ་ཞུ་བ་ཞུ་བར་བསམས་ནས་ཁ་ཟས་ཟབ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མ་རུངས་པ་ཚར་བཅད་ནས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ཆོས་ཡིན་པ་དགག་པ་དང། བློ་ཕུན་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་
རྒྱལ་པོ་སྦེད་པས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ཆོས་མིན་པའི་དཔེ་དང། རྒྱགས་པ་དང་བག་མེད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པས་ཆོས་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱལ་པོས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་མཐོ་རིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཆོས་ཡིན་ལ་རྒྱལ་པོ་ལ་ཆོས་གཞན་མི་དགོས་སོ་ཞེ་
ན། དྲུག་ཆས་གླས་པའི་རྒྱལ་པོས་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པར་སྲུང་བར་བྱེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་ས་བདག་ལ་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་གཞན་བསྲུང་བའི་ཆེད་དུ་གོ་མཚོན་བརྡུང་བ་དང་འོབས་བྱེད་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་བཟོ་མཁན་རྣམས་

[033A]༄༅། །ལ་ཡང་ལས་དེ་དག་ཅི་སྟ་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་སུ་འགྱུར་དགོས་ལ། འདོད་ན་ཆོས་མིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་གྲོང་ཁྱེར་བསྲུང་བའི་གླ་མི་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བློ་ཕུན་ཚོགས་དང་ལྟར་
བའི་རྒྱལ་པོས་སྲེད་པས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བས། རྒྱལ་པོ་ལ་སྨད་པར་བྱ་བ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་བསྲུང་བས་བདག་ལ་རག་ལས་ཀྱིས་བདག་དེ་ནི་རྒྱགས་པ་དང་བག་མེད་པ་དུ་མའི་གཞིར་གྱུར་པས་སྨད་དོ། །དཔེར་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གཟིགས་པའི་
འཕགས་པ་དམ་པས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་པ་ཀུན་གྱི་མ་སྲིད་པ་ཡི་ནི་སྲིད་པ་འཇིག་རྟེན་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་ཡང། སྐྱོན་དུ་གཟིགས་ནས་རྩ་བ་རྣམས་དྲུངས་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་འབྲོག་དགོན་པའི་ཚེང་བ་རྫས་
ལ་ཧ་ཅང་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་སྨད་པར་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྒྱལ་པོ་ལ་ཆོས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་བཟང་པོ་བོར་ནས། དབང་ཕྱུག་ཙམ་ལ་ཆགས་པའི་
བླུན་པོ་མིན་པས་རྒྱལ་སྲིད་མི་འཐོབ་ལ་ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་བླུན་པོ་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་མིན་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་བསྲུང་བ་པོ་ཡིན་ཡང་མིའི་བདག་པོ་རྒྱལ་པོ་བརྩེ་བ་མེད་པ་ལ་ཆོས་མི་གནས་ཤིང་རྒྱགས་པ་དང་བག་མེད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་
རྒྱལ་པོ་དྲག་པོའི་བློན་པོ་བརྩེ་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དྲང་སྲོང་གིས་བཤད་པ་ཀུན་ཚད་མར་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱས་པས་འཇིག་རྟེན་པ་བདེ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་

[033B] བྲང་སྲོང་གིས་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། རྒྱལ་རིགས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཚེ་བ་བྱས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལ་སྡིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་བཤད་པས་སོ་ཞེ་ན། དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་སྤྱོད་པ་ཀུན་དྲང་སྲོང་མཁས་པས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་
མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་དྲང་སྲོང་དེ་དག་ལ་ཡང་དམན་པ་དང་འབྲིང་པོ་དང་ཁྱད་འཕགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་དྲང་སྲོང་ཁ་ཅིག་གི་བསྟན་བཅོས་ལས་བགྲོད་བྱ་མིན་པར་བགྲོད་པར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་སྔ་རབས་པ་རྣམས་
ཀྱིས་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱས་ནས། འཇིག་རྟེན་པ་ལེགས་པར་བསྐྱངས་པས་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་འཇིག་རྟེན་པ་བདེ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་ཐལ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་
པོ་ལ་སོགས་པ་སྔར་གྱིས་བདག་དགེ་བ་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་བུ་ལྟར་བསྐྱངས་པ་དེ་དག་གིས་བདེ་ཞིང་རྒྱས་ལ། རྩོད་དུས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དང་སངས་རི་དྭགས་ཀྱི་དགོན་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་སྟོངས་པར་བྱས་པས་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པའི་
བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་མིན་ནོ། །དཔེར་ན། ཀླ་ཀློའི་རྐུན་པོ་བུར་ཤིང་མ་སྨིན་པ་འཚིར་བ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོས་གླགས་དག་ལ་བབས་ན་དགྲ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་ཆོས་མིན་པ་མེད་པ་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་
དྒྲའམ་གཞན་ཡང་རུང་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ལ་གླགས་རྙད་ཅིང་གླགས་སུ་བབས་པ་ན་དགྱུག་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྣུན་ཞིང་གནོད་པ་བྱེད་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་གལ་ཏེ་སྡིག་པ་ཡོད་པ་མིན་ན་རྐུན་པོ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྡིག་པ་དེ་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མིན་

[034A]༄༅། །པར་ཐེལ། རྐུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་བདག་ལ་གླགས་སུ་བསྣུན་པ་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱལ་པོས་རྐུན་པོ་གླགས་སུ་བསྣུན་པ་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སླགས་སུ་བསྣུན་པ་སྟེ་གླགས་རྙེད་པ་ལ་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ། །
དཔེར་ན་བློན་པོ་ཁ་ཅིག་གིས་རྒྱལ་པོ་ཤི་བ་དང་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་བསད་ཅིང་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་བས་འདི་ཕྱིར་མི་འདོད་པ་དུ་མ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། །གལ་ཏེ་གཡུལ་ངོར་དགྲ་བ་ཕམ་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནོར་ཐོབ་ཅིང་རྒྱལ་
པོ་དགའ་བར་བྱས་པ་དང་རྒྱལ་པོའི་ཆེད་དུ་གཡུལ་ངོར་ཤི་ན། མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བས་རྒྱལ་པོས་གཡུལ་ལ་དགའ་བར་བྱའོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཆང་དང་རྒྱན་པོ་དང་བུད་མེད་སོགས་དག་ལ་བདོག་པ་ཀུན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དམ་པ་མཉེས་པའི་མཆོད་
པ་མ་ཡིན་ན་སྟེ་མིན་ཞིང་བསོད་ནམས་ཀྱང་མིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཡུལ་ངོར་ཁྲོ་ཞིང་རྔམ་པས་བདག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དམ་པ་མཉེས་པའི་མཆོད་པ་སྙམ་དུ་སེམས་སམ་ཅ་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན་དེ་ལས་མཐོ་རིས་སུ་འགྱུར་བ་མི་རིགས་
སོ། །དཔེར་ན། གང་རྫི་མོས་གྱིས་པོ་ལ་ལུས་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་རྒྱལ་པོས་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་རིགས་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། མགོན་ཡིན་པས་རྒྱལ་པོ་ལ་དགའ་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་
ཡིན་པས་དེས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལས་མི་རིགས་པ་སྤངས་ནས་རིགས་པའི་ལས་ལ་འཇུག་གོ་རྒྱལ་པོ་ཁྱེད་ལ་རྗེས་སུ་འདོམས་པའི་མགོན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་མགོན་མེད་པ་གྱ་རྒུད་ཀྱི་སྤང་ན་གནས་པས་སྤྱོད་པ་རང་ཡན་དུ་གྱུར་ཅིང། འདོམས་

[034B] རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པས་སུ་ཞིག་དགའ་བར་འགྱུར་དགའ་བར་མི་རིགས་སོ། །དཔེ་ཕལ་ཆེར་ལས་འདི་ལྟར་འབྱུང་གི་དོན་ལ་དཔྱད་ན་མི་
གཏོང། ཞེས་བཤད་ནས་གཏོང་དང་གྲོགས་དང་མགོན་དང་བྲལ་བས་དགའ་བར་མི་རིགས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དུ་རུང་བ་འདྲའོ། །དཔེར་ན་དགེ་འདུན་གྱི་གནས་བརྟན་མགོན་མེད་པ་ཞིག་ཕྱག་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་དགའ་བར་སེམས་པ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི་
གལ་ཏེ་ཆད་པ་ཞན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་གྲགས་པ་མི་འབྱུང་ལ། ཆད་པ་དྲག་པོ་ཅན་ལ་ཤི་ཡང་གྲགས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ཆད་པ་དྲག་པོ་ཅན་དུ་བྱ་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ཤི་བའི་རྗེས་སུ་གྲགས་པས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་འབྱུང་ན་དེ་ལྟར་
རིགས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ཤི་བར་གྱུར་པ་ལའང་གྲགས་པས་སྡིག་པ་འཇོམས་པ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འགའ་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ། །གལ་ཏེ་གྲགས་པས་སྡིག་པའི་དྲི་མ་འཁྲུ་བར་བྱེད་ན་ཁྱོད་གཞན་གྱི་ནོར་འཕྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་ཁྱི་འཚེད་པ་
རྣམས་ལ་ཁྱི་རྣམས་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་ཅི་སྟེ་མེད། དེས་ན་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པས་ཆད་པ་དྲག་པོ་ཅན་དུ་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །དཔེར་ན། ཕྱུག་པོའི་བུ་མོ་ཤི་བའི་རོ་འབྱོར་བ་ཆེན་པོས་ཕྱིར་འབྱིན་པ་མཐོང་ནས་ཁུ་མོ་གཞན་ཞིག་
བདག་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་འབྱོར་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོ་གྲགས་པའི་ཆེད་དུ་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །གཉིས་པ་རིགས་ཀྱིས་དྲེགས་པ་དགག་པ་ལ་གསུམ། རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱིས་དྲེགས་པ་

[035A]༄༅། །དགག་པ་དང། རྒྱལ་རིགས་ཙམ་གྱིས་དྲེགས་པ་དགག་པ་དང། སྐྱེ་རྒུ་སྐྱེད་བའི་ལས་ཀྱིས་རྒྱལ་རིགས་སུ་འགྱུར་བ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་བུ་དེ་ཉིད་རྒྱལ་ཐབས་ལ་འོས་ཀྱི་གཞན་མིན་པས་
དྲེགས་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། མེན་ཏེ་གང་གི་ཚེ་ཀུན་གྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་རང་གི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་དང་ཕྱུག་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་རྙེད་པ་
མིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ང་རྒྱལ་བྱ་བ་མི་རིགས་སོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བཟོ་སློབ་པ་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པས་དྲེགས་པར་མི་རིགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཐོག་མ་མེད་པས་ནས་རིགས་
སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པ་དང། རིགས་བཞི་ཡོད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་རིགས་སུ་ངེས་པ་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་ཆོས་ནི་རྒྱལ་རིགས་ཁོ་ན་ལ་བཤད་ཀྱི་རིགས་གཞན་གསུམ་རྣམས་མིན་པས། རྒྱལ་རིགས་ཁོ་
ནས་རྒྱལ་སྲིད་བྱ་དགོས་པས་རིགས་ཀྱིས་དྲེགས་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་དོ། །བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་རྣམས་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་ཞིང་ཡིད་ལས་བྱུང་བ། རང་གི་འོད་ཅན་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་ཞིང་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ། །
དགའ་བའི་ཟས་ཅན་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། དུས་ཕྱིས་རིམ་གྱིས་ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་ཞུགས་ནས་ཕོ་དང་མོའི་དབང་པོས་བྱས་པའི་དབྱིབས་ཐ་དད་པར་གྱུར་ཏེ། མངལ་ནས་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་གསོག་འཇོག་

[035B] །དབང་པོ་ཐུལ་བར་འདོད་པ་དག་
དཀའ་ཐུབ་བསྒྲུབ་པ་གྲོང་ནས་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་དེ་དག་ལ་བྲམ་ཟེ་ཞེས་དང། རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བཞིན་བྱེད་པ་ལ་རྗེའུ་རིགས་དང། ཞིང་རྨོ་བ་ལ་སོགས་ལས་ངན་པ་ལ་སྦྱོར་བདག་ནི་དམངས་རིགས་ཞེ་གྲགས་པས་འཚོ་བའི་ཚུལ་མི་
འདྲ་བའི་འཚེ་ཐབས་སོ་ཅོག་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་ན་རིགས་ཞེས་བསྙད་པ་དས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་ངེས་པའི་རིགས་ལས་བྱས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་བཅུད་མི་འདྲ་བས་བྱས་པའི་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །
དེས་ན་དྲང་སྲོང་གིས་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། རྒྱལ་རིགས་ཀྱིས་འཆི་བ་བྱས་ཀྱང་ཆོས་མིན་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་མི་རྣམས་ལ་རུས་མི་འདྲ་བ་བཞི་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་ཐ་དད་པ་ཡོད་
དོ་ཞེ་ན། ཕ་དང་མ་དག་ལས་སྐྱེས་པའི་རིགས་ངེས་པ་ཅན་རྙེད་དཀའ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དུ་རིགས་བཞིའི་དབྱེ་བ་བྱུང་བ་ནས་འདས་པའི་དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་དང་མི་མོ་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་སྐྱེས་པ་གཞན་ལ་ཤིན་ཏུ་གཡོ་བ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་རིགས་
ཞེས་བྱ་བ་རིགས་ལས་སོ་སོར་ངེས་པ་ཅན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་རིགས་རྒྱུད་ཀྱིས་ང་རྒྱལ་མི་རིགས་སོ། །དཔེར་ན་ཁ་ཅིག་གིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱིམ་དུ་གསེར་གྱི་སྤྱི་བླུགས་བལྟམས། དུས་རིང་པོ་ལོན་ནས་ཁྱིམ་གྱི་བདག་པོ་ཡང་དུ་མ་འཕོས་

[036A]༄༅། །ཤིང་སྤྱི་བླུགས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་འཕོས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱིས་རྒྱལ་རིགས་སུ་མི་འགྱུར་ན། །སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བའི་ལས་ཀྱིས་རྒྱལ་རིགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ལ་སོགས་
པའི་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་དམངས་རིགས་ཀྱང་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ན་ནི་རིགས་བྱེད་འདོན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྲམ་ཟེའི་ལས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམངས་རིགས་ཀྱང་བྲམ་ཟེར་ནི་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་འགྱུར་བ་མིན་པར་སེམས་ངེས་ན་ལས་ཀྱིས་
རྒྱལ་རིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་འདོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན། གྲུ་ཕ་རོལ་དང་ཚུལ་རོལ་ཏུ་འགྲོའོ་འང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་མོད་ཀྱང། ཕ་རོལ་དང་ཚུལ་རོལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། རྒྱལ་པོས་དུས་ལ་བབ་པ་ན་
སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་ནོར་ལ་སོགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་འགེད་ནུས་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་པས་དྲེགས་རིགས་པ་དགག་པ་དང། དེས་ན་རྒྱལ་པོས་རློམ་པ་ཆེན་པོ་བྱ་རིགས་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་
ཆེན་པོས་དུས་ལ་བབ་པ་ན་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་འགེད་ནུས་པས་དྲེགས་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ཡུན་རིང་པོར་བསགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་འགེད་ནུས་པ་བདེན་མོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེའི་དོན་དུ་བསགས་པའི་སྡིག་པ་ལ་དབང་ཕྱུག་ལྟར་
འགེད་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྔག་པའི་འབྲས་བུ་རང་ཁོ་ནས་མྱོང་དགོས་ན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དགོས་པ་ཆུང་ངུས་མཁས་པ་ནི་སུ་ཞིག་རང་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་འཇོམས་པར་བྱེད་དེས་ངོ་ཚ་བར་རིགས་ཀྱི་དྲེགས་པར་མི་རིགས་སོ། །དཔེར་

[036B] །གཉིས་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པས་ང་རྒྱལ་བྱ་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། རྒྱལ་སྲིད་ལ་སོགས་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐྱེད་
པ་བདག་ནི་གཞན་ལས་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ནི། རང་དང་དབང་ཕྱུག་མཉམ་པ་དང་རང་ལས་ཆོས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཕ་རོལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་ཚོགས་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཚུལ་ལུགས་
ལེགས་པར་རྟོག་ཤེས་པའི་དམ་པ་སྙིང་ལ་ང་རྒྱལ་མི་གནས་སོ། །དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་ནོར་འཛིན་གྱི་ཆུང་མ་གཟུགས་ཀྱིས་དྲགས་ནས་ང་རྒྱལ་བ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་དུ་བཅུག་ནས་རིམ་གྲོ་མ་མཐོང་བས་དྲེགས་པ་ཉམས་པ་བཞིན་ནོ། །
ལུས་འདི་ནི་རྟག་མི་གཙང་བསམ་བྱས་ཤིང། །ལུས་ལ་སྲེད་པའི་ཉེས་པ་ཤེས་བྱས་ཏེ། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་ལ་བརྩོན་བྱ་ཞིང། །བདག་དང་བདག་གིར་དྲེགས་པ་སྤང་བར་བྱ། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་
པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་རྣམ་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་
   ༈    དངོས་ཀྱི་དོན་དང། སྐྱོད་པའི་གེགས་ཉོན་མོངས་སྤང་བའི་ཐབས་བཤད་པ་དང། ཉོན་མོངས་ཀྱི་དམིགས་པ་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཞེན་པ་སྤང་བ་དང་

[037A]༄༅། །ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་སྣོད་རུང་དུ་བསྒྲུབ་པ་སློབ་མའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཐབས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེ་བ་བསྟན་པ་དང། དེའི་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་བཤད་པ་དང། འབྲས་བུ་ཀུན་མཁྱེན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དང། བློ་དམན་ཐེག་ཆེན་ལ་སྐྲག་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་
པའི་ཁྱད་པར་དང། དེའི་འབྲས་བུ་དང། དྲི་བ་བཅུ་བཞིའི་ལན་ལུང་དུ་མ་བསྟེན་པ་ཀུན་མཁྱེན་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་ལེགས་པར་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྱད་པར་དམན་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལ་
སྐྱོ་ནས་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་རྣམས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ་སངས་རྒྱས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྒྱུ་འདི་དག་གང་ལས་རྙེད་ཅེ་ན། སངས་རྒྱས་ལས་སོ། །དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཅེ་ན། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འགྲེལ་བ་མ་ལུས་པའི་
དོན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཛད་པ་ཞིག་སྟེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་གྱི་གཡོ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། འོད་ཟེར་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་དག། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ནས་བྱུང། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཐམས་ཅད་བསིལ་བར་གྱུར། །སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་མྱོང་ཞེས་པ་དང། རྒྱལ་བས་སྒོ་ཡི་ཐེམ་སྟེངས་ཞབས་བཞག་ཚེ། །དམུས་ལོང་

[037B] །རྣ་བས་མི་ཐོས་མགོན་མེད་བསོད་ནམས་ཆུང། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་མིག་དང་རྣ་བ་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕེན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་དབུགས་ཀྱང་དམྱལ་བ་པ་
རྣམས་ཀྱི་སྣོད་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྤྲིན་ཆེན་པོ་མིག་སྨན་གྱི་ཕུང་པ་དང་འདྲ་ཞིང་དམྱལ་བ་པའི་ཡིད་འཕྲོག་པ་ལས་ཆར་གྱི་ཚོགས་རོ་ཞིམ་ཞིང་བསིལ་བ་བབ་པས་དམྱལ་བའི་མེའི་ཕུང་པོ་ཞི་བར་བྱས་པས། དམྱལ་བ་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་
དང་བྲལ་ནས་གང་གི་མཐུས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱས་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་དཔས་སྤྲས་པ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་དད་པའི་མཐུས་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ཞིང། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པས་དབུགས་
ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་ཏུ་སྨན་པའི་སླད་ཁོ་ནར་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ན་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཛད་པས་ཕན་ཐོགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་བ་དང། ལེགས་སུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དད་ཅིང་གུས་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་རྩིབས་ལོགས་སྐྱེས་ཀྱི་དགེ་སློང་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་ཁྱིམ་དུ་དབྱར་ཁས་བླངས་པའི་བྱུང་བ་འགྲེལ་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་ཉེ་བར་བསྟེན་པ་རྣམས་ནི་འཆི་
བའི་འཇིགས་པ་ལ་ཐུག་པའི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་ཀུན་ལ་འཆི་བདག་གི་སྒྲ་ཇི་ལྟར་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་མཁྱེན་ཞེས་པའི་སྒྲ་འདི་ནི་གང་གིས་ཐོས་པ་ལས་མྱ་ངན་

[038A]༄༅། །ལས་འདའ་བའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་འཆི་བདག་ལ་ཡང་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་དེ་འཆི་བདག་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །མདོ་ལས། གང་དག་གིས་ངའི་མཚན་ཐོས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་
ལས་ཐེག་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་ཞིག་ལ་བུ་སྐྱེས་པ་དང། བཙོན་ཐམས་ཅད་བཏང་བར་དྲིལ་བསྒྲགས་པ་དང་འབངས་རྣམས་དགའ་བ་སྐྱེས་པ་བཞིན་
ནོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་མི་རྟག་སོགས་དྲི་བ་བཅུ་བཞིའི་བརྡ་མི་སྒྲོད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མིན་པར་འགྱུར་བ་མིན་ནམ་ཞེ་ན་མིན་ཏེ། དེ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་མིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་མིན་པར་མ་ཟད་ཀུན་
མཁྱེན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ཐུབ་པ་ལ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་མཛད་པའི་དུས་དང་དུས་མིན་པ་དང་མཛད་པར་བྱ་བ་མིན་པ་མི་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དང་གསུང་བྱ་མཐའ་དག་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་ཤིང་གསུང་བྱ་
མིན་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་པ་མངའ་བ་ཡིན་པས་ལན་ལུང་མི་སྟོན་པ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ལས་བརྩམས་ནས་འདྲི་བ་ཡིན་པས་ཁྱད་གཞི་བཀག་པའི་ཁྱད་ཆོས་མི་རུང་ཞིང་བདག་མེད་པ་བསྟན་ན་ཟབ་
མོའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བར་གཟིགས་ནས་ལན་ལུང་མ་བསྟན་པ་དེས་ན་སྣོད་དང་སྣོད་མིན་པ་མཐའ་དག་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ཀུན་མཁྱེན་ཀུན་མཁྱེན་ནི་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡོད་མེད་ལ། དེ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ཀུན་མཁྱེན་ཡིན་

[038B] །རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་ནམ་ཞེས། །ཞུས་ན་རྒྱལ་བ་མི་གསུང་བཞུགས། །གང་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཟབ་པའི་ཆོས། །སྣོད་མིན་འགྲོ་ལ་མི་གསུང་བ། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་མཁས་རྣམས་ཀྱིས་
ཀུན་མཁྱེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་བྲམ་ཟེ་འབྱོར་བ་ཅན་ཆད་པས་བཅད་འདོད་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་ན་ཁྲོན་པ་འདུག་པ་མྱུར་དུ་ཐོང་ཞིག་དེ་ལྟ་མིན་ན་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་
ཞེས་སྨྲས་པ་དང། བྲམ་ཟའི་མུ་མོས་ནོར་གྱིས་ནོར་འགུགས་པ་བཞིན་དུ་ཁྲོན་པ་གཞན་ཞིག་མངག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཆད་པ་དང་བྲལ་བ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཐབས་མཁས་པས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །
གལ་ཏེ་གསུང་བྱ་མིན་པ་མི་གསུང་ན། ལྷས་སྦྱིན་ལ་བརྩམས་ཏེ་གོས་དུམ་ཅན་གྱི་བུ་མཆིལ་ཟན་ལ་ཅི་ཞེས་གསུངས་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། གསུང་མོད་ཀྱི་འདི་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པ་ཡང་མིན་ལ། སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་
པའོ། །དེའི་ཆེ་ལྷས་སྦྱིན་དམའ་ཕབ་པར་མ་མཛད་ན་འགྲོ་བ་མང་པོ་ལ་གནོད་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་གཟིགས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པའི་ཀུན་སློང་གི་ཁྱད་པར་དང། སེམས་བསྐྱེད་པའི་བསོད་ནམས་དང། སྤྱོད་པ་
ལ་སློབ་ཚུལ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྒོ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཡིད་གཙོ་བོའི་དོན་ཅན་དུ་བསྟན་པ་དང། གཞན་ལ་མི་དགེ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བསམ་པའི་དབང་གིས་དགེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་བར་བསྟན་པའོ། །དང་

[039A]༄༅། །པོ་ནི། སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་ཀུན་ལ་ཡིད་ནི་དོན་ཆེན་པོར་ཏེ་གཙོ་བོར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ཀུན་སློང་གི་སེམས་དགེ་མི་དགེའི་དབང་དུ་མ་གཏོགས་པར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་སོགས་ལ་བསོད་ནམས་
དང་བསོད་ནམས་མིན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཅེར་བུ་བ་ཞིག་ལྷ་ཁང་དུ་ཞུགས་སྟེ་སྐུ་གཟུགས་གཅིག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཞན་ལ་འོག་སོགས་རེག་པར་བྱེད་པས་དེ་དགེ་བ་དང་སྡིག་པར་འགྱུར་བ་
བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ལས་ཀུན་ལ་ཡིད་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པས་ཀུན་ནས་སླང་བས་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྦྱིན་སོགས་དགེ་བའམ་འོན་ཏེ། སྲོག་གཙོད་སོགས་
གཞན་ལ་མི་དགེ་བར་གྱུར་ཀྱང་རུང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་དགེ་ལེགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ཡིད་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་མི་དགེ་བ་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་དག་པ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་
ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེད་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་གསོད་པར་འདོད་པའི་དེད་དཔོན་རྐུན་པོ་ཞིག་མདུང་ཐུང་གིས་བསད་པས་བསྐལ་པ་འབུམ་དུ་འཁོར་བ་ལ་
རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཉིས། དོན་དམ་པའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བསོད་ནམས་དང། གཞན་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཅུག་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལ་

[039B] ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ནས་སོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་དམ་པའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བསོད་ནམས་ནི་བསོད་ནམས་གང་ཞིག་ཉེ་བར་བསགས་
པས་གླིང་བཞི་པའི་བདག་པོ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་པའི་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་ན་ས་སྟེང་གི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དེར་འགྱུར་བའི་བསོད་ནམས་མང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། སྔར་བཤད་པའི་བསོད་ནམས་དེ་ནི་ས་སྟེང་གི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་
ཅད་ནི་འཁོར་ལོགས་བསྒྱུར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ནས་རིགས་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་དེའི་ནོར་མང་པོ་ཉིད་འདུ་བའི་སྒོ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ཀུན་རྫོབ་པ་
དང་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེད་པར། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་ཉིད་པ་མིན་པར་འདོད་པ་ནི་སྡིག་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་མཆིལ་མའི་ཐལ་པ་བཞིན་དུ་དོར་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་
ནི། གཞན་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཅུག་པའི་བསོད་ནམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སླད་དུ་དེའི་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་རིན་ཆེན་གསེར་དང། བཻཉུ་རྱ་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ནི་རྒྱར་སྟོང་གསུམ་
གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་དང་མཉམ་པ། འཕང་དུ་འོག་མིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་སྙེད་དུ་མཐོ་བ་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་སྐྱེས་བུ་འགས་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་དེ་བས་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཅུག་ན་འདུལ་བ་པོའི་བསོད་ནམས་

[040A]༄༅། །མཆོག་ཏུ་བཀྲ་བས་ཤིང་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་ཤི་བ་ན་མཛའ་བ་ཤེས་གཅིག་གིས་རས་བྱིན་པ་དང། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་བུ་མང་སྐྱོང་བ་ཕྱི་མ་མཆོག་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བུར་སྦྱང་བ་ལས་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་དོན་གཞན་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཅུག་པ་བསོད་ནམས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་ལྔ། གཞན་དོན་མཛད་པའི་ལུས་ངག་གི་ཀུན་སྤྱོད་དང། བསམ་པའི་
ཁྱད་པར་དང། སྙིང་རྗེ་དམན་པའི་ཉེས་དམིགས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མ་དད་པའི་ཉེས་པ་དང་དད་པ་བསྒོམ་རིགས་པ་དང། སྤྱོད་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་
གྱི་དོན་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བྱ་སྟེ་སློབ་མ་དེ་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་བླ་མ་ཡིས་སློབ་མ་ལ་ནི་དེའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་ལུས་ངག་གིས་སྲི་ཞུ་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ན། སློབ་མ་དེས་བྱ་བ་གང་བྱས་ན་རང་ལ་ཕན་པ་མི་ཤེས་པ་
གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་བསྟན་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར་སློབ་མ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་སྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་སྟོན་པས་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་རིམ་གྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ། གནོད་མི་བཀུར་བའི་གང་ཟག་ལ་བརྩ་བ་བྱ་བའི་དཔེ་དང། གདུལ་
བྱ་དཀྲི་བའི་རིམ་པ་དང། ཉོན་མོངས་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ལྷག་པར་བརྩེ་བར་བྱ་བ་དང། དབང་པོ་དང་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་གཞན་དོན་མཛད་པའི་ཚུལ་དང། སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་རྒྱས་པའི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ནི། སློབ་མ་གནོད་མི་བཀུར་ན་ཡང་དེའི་

[040B] དཔེར་ན་གདོན་གྱི་དབང་གིས་ནད་པ་སྨན་པ་ལ་ལྷག་པར་ཁྲོ་ཡང་འབྱུང་པོས་བཟུང་བའི་ནད་པ་ལ་སྨན་པ་འཁྲུག་པ་མིན་པ་ལྟར་ཐུབ་པ། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དག་སེམས་ཅན་མ་རུངས་པར་
བྱེད་པས་སྐྱོན་དུ་གཟིགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་དང་འབྲེལ་པའི་གང་ཟག་ལ་ཁྲོ་བ་མིན་པས་གདུལ་བྱ་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་དེ་ལྟར་སླབ་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་སེགེ་མཚོན་འཕེན་པ་པོ་ལ་བསྣུན་གྱི་འཕངས་པའི་མཚོན་ལ་མི་
བསྣུན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སློབ་མ་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་སློབ་དཔོན་གྱིས་གདུལ་བྱ་ལ། གང་ཞིག་སྦྱིན་པ་སོགས་གང་དང་གང་ལ་དགའ་བ་དེའི་གཙམ་དེ་དང་དེ་ཆེས་སྔར་ལགས་པར་བསྟན་ནས་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་ཐོག་མའི་གདམས་པ་
དང་རྗེས་སུ་གདམས་པ་བྱས་ནས་ཕྱིས་ཟབ་མོའི་གཏམ་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ནས་ཟབ་མོའི་གཏམ་གྱིས་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་ནས་རྒྱུད་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ན། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་ནི་ཅིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སེར་སྣ་ཅན་ནི་སྦྱིན་པའི་གཏམ་
ལ་མི་དགའ་བས་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པ་དག་སྦྱིན་པ་བཏང་བར་བྱའོ་ཞེས་སོགས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྲ་མཛེས་ཀྱིས་ཚོང་བའི་བུད་མེད་རིམ་གྱིས་དེའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཁྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཉེས་
པ་ལས་ལན་བརྒྱར་བཟློག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཡང་དང་ཡང་དུ་མི་རིགས་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལྷག་པར་བརྩེ་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཏེ་དཔེར་ན་མ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པའི་བུ་ལ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་

[041A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩེ་བ་ཡང་དམ་པ་མིན་པ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་སྐྱེའོ། །དཔེར་ན་གདོལ་བ་མོའི་བུ་དྲུག་པ་བྱ་བ་མིན་པས་རྒྱལ་པོས་བསད་པར་དོགས་པ་ཤས་ཆེ་བ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་བསམ་པ་དང་མོས་པ་དང་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་ལ་ལའི་སློབ་མར་འགྱུར་བར་བྱ་སྟེ་ཕན་པ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་དམན་པར་སེམས་པ་ལ་ལ་ཡི་ནི་བླ་མར་འགྱུར་བར་བྱས་ནས་ཁྱད་
པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་སྟོན་པས་སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཐབས་དང་རིག་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐབས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་སྨན་པ་མཁས་པ་
ནང་པ་ལ་སྣུམ་ཆོས་དང་སྐྱ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ལ་གཉིས། སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ལྷག་པར་རྒྱས་ན་གདུལ་བྱ་མིན་པ་དཀོན་པ་དང། གཞན་དོན་ལ་བསྐུལ་མ་མ་བྱས་པའི་ཉེས་དམིགས་སོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་མཐུའི་ཁྱད་པར་འཕེལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སྨན་པ་མཁས་པར་གྱུར་པས་ནང། གསོར་མི་རུང་ཞིང་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་དཀོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མིན་པ་ཤེས་ཤིང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་
མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་རྙེད་ནས་གདུལ་བྱ་མིན་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་བུའི་སེམས་ཀྱི་ནང་བུད་མེད་འདོད་པས་བསྐྱེད་པ་སྨན་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཤེས་པ་

[041B] །གཉིས་པ་ནི་སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་མཐུའི་ཁྱད་པར་རྙེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ནི་གདུལ་བྱ་བསྐུལ་ན་ངན་འགྲོ་མི་འགྲོ་བ་དེ་ལ་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་མ་བསྐུལ་བར་སེམས་ཅན་དེ་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་
ན་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་དམ་བཅས་པའི་དམ་བཅའ་ཉམས་པས་བློ་ལྡན་གཞན་གྱིས་སྨད་བྱར་འགྱུར་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་འཚམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་བསྐུལ་བར་བྱའོ། །དཔེར་ན་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་རང་རང་གི་འཁོར་
ན་གནས་པའི་གྲོགས་མ་བྱས་ན་སྨད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ལས་དང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པས་ཉན་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་ཕྲག་དོག་པའི་སྙིང་བརྩེ་བ་བྱེད་པ་ལེགས་
སོ། །ཞེས་མི་འདོད་པ་དེ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བས་སེམས་ཅན་མགོན་མེད་པ་དག་ལ་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་རྩ་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་བྱེད་མི་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་ལོང་བ་ལས་རྫས་འཕྲོག་པ་དང་ལྷམ་གྱི་དོན་དུ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་རྒྱས་
པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མ་དད་པའི་ཉེས་དམིགས་དང། དད་པ་བསྒོམ་པར་རིགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་སྡང་བའི་ཉེས་དམིགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་
སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱིས་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཏུ་གང་ཞིག་ལ་འཇིག་རྟེན་ཇི་སྲིད་དུ་གཞན་དོན་དུ་གནས་པའི་མཐུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དད་པ་དང་

[042A]༄༅། །བཀུར་སྟེ་སོགས་མ་བྱས་པའི་སོར་གནས་དག་ཀྱང་ཕུང་ན་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་བ་ལ་སྡིག་པ་བསམ་ཐག་ཅི་ཞིག་ཡོད། རབ་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མདོ་དང། དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས་
གསུངས་པ་ལྟར་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་པར་ངེས་པར་རབ་ཏུ་ཕུང་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་གླང་པོ་ཆེ་མང་པོ་དབང་དུ་བྱེད་པའི་མི་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་གནས་ལུགས་བལྟམས་ལ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ཁྱེད་ཅག་བྡེའམ་དྲིས་པས། གང་
ལ་བདེ་ཆར་ཀླུང་གིས་གླང་ཆེན་དག་གཡེངས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ན། དུད་འགྲོ་གཞན་གྱིས་གོ་བས་མ་དྲིས་པ་དང། སྣུམ་འཁུར་དང་དབྱུག་པའི་དཔེ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བྱ་དཀའ་བའི་སྤྱོད་པ་མཛད་པ་ལ་དད་རིགས་པ་དང། ཡོན་ཏན་
མཐའ་ཡས་པ་བསམས་ནས་དད་པ་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མཆོག་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་མཛད་པས་སྡང་བ་སྤངས་ནས་ལྷག་པར་དད་པར་རིགས་ཏེ། སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་གང་ལ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་ཉམས་པའི་མངོན་
ཤེས་ལྔ་ཆར་ཡང་ཡོད་པ་དེའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་དམན་པར་སྲིན་བུ་དང། ཕྱེ་མ་ལེབ་དང། མ་ཧེ་དང་ཁྱི་ལ་སོགས་པ་དམན་པ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་གཟུགས་དེ་དང། སྐད་དང་དེས་སེམས་
ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བའོ། །དཔེར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་གིས་མ་འོངས་པ་ན་ཁྱི་མང་པོ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་གཟིགས་ནས་དེ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་ཁྱིའི་སྐྱེ་གནས་བཟུང་བ་བཞིན་ནོ། །

[042B] ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་བསམས་ནས་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་དཀའ་བ་འབད་མེད་དུ་སྒྲུབ་ནུས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་དུས་ཀུན་གྱི་ཚེ་སྒོ་གསུམ་གྱིས་བསྟེན་པའི་བསོད་ནམས་གང་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོ་བསྐལ་
པ་གྲངས་མེད་པར་བསགས་པ་དེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གཞལ་བྱ་ཡང་མིན་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་ཞིག་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཐིགས་དང་ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །དཔེ་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །
ལྔ་པ་སྤྱོད་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ལྔ། སྦྱིན་པ་ལ་ལྷག་པར་སྤྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང། དམན་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སྨད་པ་དང། སྤྱོད་པ་མཐའ་དག་སྒྲུབ་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། རང་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཞི་བདེ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བའི་རྒྱུ་
མཚན་དང། ལུས་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ལེན་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱེས་པའི་རབས་ལ་སོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྦྱིན་པའི་གཏམ་སྙན་པར་འདོན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་མིན་ཞེ་ན། སྦྱིན་པའི་སྒྲ་དྷ་ན་ནི་ཡི་གེ་
བསྣན་པའི་ངེས་ཚིག་གིས་བཤད་པ་ན། སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤི་བ་གསལ་བར་གོ་བར་བྱེད་པ་དང། རེས་དགའ་སྦྱིན་པ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་གོ་བར་བྱེད་པ་དང། རེས་དགའ་སྒོ་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་
པར་བསྲུངས་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་སྐྱེ་བ་གཞན་འགྲུབ་པ་གོ་བར་བྱེད་པས་ན། འཆི་བ་དང་ཆོས་དང་སྲིད་པ་གཞན་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ཡིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ནི་རྟག་ཏུ་སྙན་པས་སྦྱིན་པ་ལ་ལྷག་པར་

[043A]༄༅། །སྤྲོ་བར་མཛད་དོ། །དཔེར་ན་གསད་པར་བྱ་བ་ཉེས་པ་ལས་ཐར་པའི་གཏམ་ཐོས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ཁོ་ན་མཐའ་ཡས་ཀྱི་གཞན་གྱི་མིན་ཞེ་ན། ཚེ་འདིར་བྱིན་པ་ཡི་སྦྱིན་པ་ལ་འབྲས་
བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་ནས་རྫས་ལན་པ་དང། ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་ཁེའི་ཆེད་དུ་རྫས་གཏོང་བའི་ཚོད་སོགས་བཞིན་དུ་དམ་པས་སྨད་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་ཡོ་བད་ཐམས་ཅད་བཙོངས་པའི་ཁེ་བ་བཞིན་
ནོ། །གསུམ་པ་ནི། བསོད་ནམས་མཐའ་ཡས་པ་གསོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་སྔར་བྱས་པའི་སྡིག་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་འབྲས་བུ་འབྱིན་ནུས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཇི་སྐད་དུ། ལན་ཚྭ་སྲང་འགས་ཆུ་ནི་ཉུང་ངུ་ཞག་
རོ་བསྒྱུར་བགྱིད་ཀྱི་གགཱའི་ཀླུང་མིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྡིག་པའི་ལས་ནི་ཆུང་ངུ་ཡང། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡངས་པ་མཁྱེན་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་ལས་ཅན་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ནི་གཞན་དོན་བསྒྲུབ་
མིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲངས་པ་ལྟར་རོ། །བཞི་པ་ནི། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་དགེ་ཞིང་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་
མི་སྐྱེ་ན། ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་པ་ཅི་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརླབས་ཆེན་པོའི་ཡིད་ཅན་དེ་ལ་ནི་སྡིག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་ཅིང་འཁོར་བར་གནས་ཀྱང་སྲིད་པའི་ཉེས་པས་མི་གོས་པས་

[043B] །དཔེར་ན་བུ་གཅིག་པ་ན་བའི་མ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ལ་
མི་སྐྱོ་བ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ཐོབ་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ཕལ་ཆེར་དབང་འབྱོར་བར་འགྱུར་བ་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ས་ཐོབ་པའི་སེམས་དཔའ་གང་ལ་ཀུན་གྱི་ཚེ་སེམས་ལ་དབང་ནི་ཐོབ་པ་ཉིད་
ལས་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དེ་ཀོ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཅིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དབང་འབྱོར་བའི་འཇིག་རྟེན་ནི་ཀུན་གྱི་མངའ་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན། གླིང་བཞིའི་བདང་པོ་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་བླངས་ནས་གཞན་
གྱི་དོན་མཛད་པའོ། །དཔེར་ན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་བུམ་པ་བཟང་པོ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ཀུན་མཁྱེན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེ་མི་མངའ་བའི་མཐུའི་ཁྱད་པར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་མོས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཞུགས་པ་སྤྱོད་པ་བ་ལ་སོགས་པ་ན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་མིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། ལམ་སོ་སོའི་མི་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་རྟགས་དེའི་རྩོད་གཞི་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་གཉིས་གཅིག་གམ་ཐ་དད་དང་པོ་ལྟར་ན། གཞི་ཆོས་སུ་མི་འཐད་དེ། གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་རང་ཉིད་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་

[044A]༄༅། །སུ་མི་འཐད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་དེར་མི་འཐད་དེ། ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། བུམ་སྣམ་བཞིན་ཞེས་ཀུན་ནས་མཚུངས་སོ། །དེ་བཞིན་རྟགས་དང་དམ་བཅའ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པས་རང་བཞིན་གྱིས་
གྲུབ་པའི་གཅིག་ཡིན་ན་གཅིག་ཡིན་དགོས་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐ་དད་ཡིན་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པས། གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། རྟག་པ་དང་མ་བྱས་པ་དང། རང་བྱུང་དང། ཚད་
མ་མིན་ཏེ། སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྨྱོན་པའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱང་བྲམ་ཟེར་མི་འགྱུར་ཏེ། ལག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཉ་གསོད་པ་བཞིན་ཞེས་ཁྱོད་ལ་མི་འདོད་པ་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་
དམིགས་པར་ཞིན་དུ། །ཀུན་མཁྱེན་ཡང་ངེས་པར་ཁས་བླངས་ནུས་ཏེ། ཁྱད་པར་འཕགས་ཤིང་ཕུལ་དུ་འགྲོ་བ་ལས་ཆེས་ཕུལ་དུ་སྟེ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྲོ་བ་འགའ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡང་སྣང་སྟེ། རིགས་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བྲམ་ཟེ་དང། སྐྱེ་
གནས་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྲིད་རྩེ་དང། རིའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་རི་རབ་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་མཐོང་བ་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་པའི་མཐུ་ལས་ཤེས་
པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཐུ་ཡང་ངས་པར་ཡོད་ཅེས་རྟོགས་པར་གྱིས་ཤིག་ཀུན་མཁྱེན་ཡོད་བསྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པའི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་འདིར་ཡང་ཁས་བླངས་པར་བྱའོ། །སངས་

[044B] དཔྱོད་པ་པའི་ལུགས་ཡིན་པས་མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་བཞིན་དུ་དོར་བར་བྱའོ། །དཔེར་ན་འབྲུ་མར་གྱི་བུམ་པ་བརྒྱ་ཉེ་བར་སྦྱོར་ལ། དགེ་སྦྱོང་གི་རྐྱེན་བཞིན་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡང་
ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཕལ་ཆེར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐྲག་ཅིང། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་གུས་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། མོས་པ་དམན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བློ་མ་སྦྱངས་པའི་བླུན་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་ཆོས་རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་
བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་པ་ལ་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མོས་པ་ཞེན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ནི་སྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན། བདག་ལུས་
བཟང་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ལེགས་པར་བསམ་བྱ་སྟེ། །བློ་གྲོས་དམན་པ་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བའི་གཞི། །ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཐེག་ཆེན་འདིར་ཞུགས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་བསྒྲུབ་པ་སྙིང་
པོར་བྱ། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་བའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་
པ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ།།    ༈    །།གཉིས་པ་སྤྱོད་པའི་གེགས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལུས་གཟེར་བའི་དཀའ་

[045A]༄༅། །ཐུབ་ཀྱིས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྤོང་བར་འདོད་པ་འགག་པ་དང། ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་ཐབས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འགྲོ་བའི་གཉེན་དུ་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ནི་རྒྱུད་པ་ཀུན་གྱི་གནས་འཁོར་བ་ཡིན་
ལ་དེའི་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པས། གདུལ་བྱའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཚར་བཅད་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལྔ་བརྒྱ་པ་དང། ཁ་ཟས་རོ་བརྒྱ་པ་གནང་བ་མི་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ་
དེ་དག་གི་བདེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས། ཐོག་མར་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བའི་གཞི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། ལུས་ཚ་གྲང་གིས་གཟིར་བ་དང། སྐྲ་འབལ་བ་ལ་སེམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་
མངོན་པ་ལ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་འཇོམས་པའི་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཞེས་བྱའོ་ཞེ་ན། ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བས་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་བདེ་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་སྤང་བྱ་ཡིན་ན་ལུས་སེམས་སྡུག་པས་ཁྲོ་བ་འཕེལ་བར་
འགྱུར་བས་དེ་ཡང་སྤང་དགོས་ན་རྒྱུ་མཚན་ཅིས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དཀའ་ཐུབ་ཅན་མིན་ཞིང་ཟས་བཅོད་པ་དང། ལུས་ཉི་ལྷགས་ཀྱིས་གཟིར་བའི་སྡུག་པ་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཅིས་ཡིན། ཉོན་མོངས་འཇོམས་པ་ལ་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཞེས་བྱའི་ལས་གཟིར་བ་
ལ་མིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཏུ། གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་གནང་ལ། ཞེ་སྡང་ཅན་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་ཟས་དང་ཆོས་གོས་སོགས་ཀྱི་ནོམ་

[045B] །དཔེར་ན་བུར་ཤིང་བཙིར་བས་བུ་རམ་སོགས་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་བཙིར་བས་འདི་དང་ཕྱི་མར་བདེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་
ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་སྤོང་བའི་ཚུལ་དང། ས་བོན་དྲུངས་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དུག་གསུམ་སྤོང་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པ་དང། ཁྲོ་ཆགས་སྤོང་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། དུག་གསུམ་
ཀྱི་བྱེད་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། དུག་གསུམ་སྤང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། ཁྲོ་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་སོ་སོར་བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང། ཁྲོ་ཆགས་ཅན་གྱི་སློབ་མ་བསྟེན་པའི་ཚུལ་དང། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་དུས་ཀྱི་རིམ་པ་ཤེས་ནས་གཉེན་པོ་བསྟེན་པའི་ཚུལ་
ལོ། །དང་པོ་ནི། དུག་གསུམ་གྱི་བྱེད་ལས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ནི་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མིན་པའི་དངོས་པོ་སྡུད་པ་སྟེ་དེའི་གཉེན་པོར་མ་སྡུག་པ་བསྒོམ་པ་དང། འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྤོང་བའོ། །ཁྲོ་བ་ལས་ནི་འཐབ་
ཅིང་རྩོད་པའོ། །དེའི་གཉེན་པོར་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་དང། ཡིད་དང་མཐུན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སོགས་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །མེ་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཀུན་ལ་རླུང་གིས་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་བཞིན་དུ་གཏི་མུག་གི་ལས་ནི་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀའི་གསོལ་
འདེབས་སོ། །དེའི་གཉེན་པོར་རྟེན་འབྲེལ་བསྒོམས་སོགས་སོ། །དཔེར་ན་ཆུའི་སྲིན་པོ་མེས་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དུག་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་སྤང་བྱ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མངོན་པར་འདོད་

[046A]༄༅། །པའི་ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་ལ། སྟོབས་ལྡན་འཇོམས་པའི་དཔུང་མེད་པ་ལས་ཁྲོ་བས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་དོ། །དོན་བཞི་པ་མོ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ལས་གཏི་མུག་གིས་སྡུག་
བསྔལ་འདྲེན་པ་སྟེ། ཆགས་སོགས་དེ་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་མི་རྟོགས་པ་ནི་ཆེར་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་དབུལ་པོའི་བུ་བཙུན་མོ་དོན་དུ་གཉེར་བས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་
པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། གཏི་མུག་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཕྲད་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཕྲད་པ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་བད་ཀན་ལ་མཁྲིས་པ་དང། ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད་པ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྲོ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་རྒྱུད་གཅིག་ལ་མངོན་གྱུར་དུས་
ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། འདོད་པ་དང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་གཉིས་པོ་སོ་སོར་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན། ཆུའི་བུམ་པར་མེད་འཛུད་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། སློབ་མ་འཆོས་པའི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཆགས་སྡང་གི་
མཚན་ཉིད་དང། བྱད་ལས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སློབ་མ་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་བྲན་བཞིན་དུ་བསྐོལ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་མི་ཕོངས་ཤིང་སྲི་བ་མེད་པ་ཆགས་པ་དེའི་སྨན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྲོ་བ་ཅན་ལ་རྗེ་བོ་བཞིན་དུ་བལྟ་སྟེ་ཕངས་ཤིང་
རིམ་གྲོ་བྱས་པས་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་གཉེན་པོ་ནི་ཕངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཁྲུས་མཁན་པོང་བུ་སྲེལ་བའི་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་དུས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་གཉེན་པོ་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། མཚན་མོ་གཉིད་

[046B] བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བས་སྔ་དྲོ་དང་པོར་གཏི་མུག་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ལ། བར་དུ་ཆོལ་ཁྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ཞོན་ཏེ། བཀྲེས་སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པས་ཁྲོ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་སྲོད་ཀྱི་དུས་ཕྱིས་ནི་དལ་དུབ་སྲོག་
དང་བྲལ་ནས་འདོད་ཆགས་འབྱུང་བ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཉིན་ལ་རིམ་པ་གསུམ་དུ་འབྱུང་བའོ། །དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བག་ཡོད་པའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་མཛེ་ཏ་ཀས་བྲམ་ཞེ་ལ་ཞུས་པས་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་
བ་དང། འབྲུ་མར་གྱི་བུམ་པ་བྱིན་པས་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། འདོད་ཆགས་སྤོང་ཚུལ་དང། ཞེ་སྡང་སྤོང་ཚུལ་དང། གཏི་མུག་སྤོང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འདོད་ཆགས་སྤང་བྱར་རིག་དཀའ་བས་འབད་པས་སྤང་བ་དང། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་
བྱས་ནས་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདོད་ཆགས་ནི་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་གསོབ་ཏུ་གྱུར་ནས་འཇིག་རྟེན་བསླུ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་རིག་དཀའ་བས་གུས་པས་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། མཐར་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པས་འདོད་ཆགས་མཛའ་བོ་མིན་ཡང་ཕན་པ་ལྟར་སྣང་བས་
མཛའ་བོ་འདྲ་བ་དེས་ན་འདོད་ཆགས་དེ་ལ་ཁྱོད་མི་འཇིགས་ཏེ། དེས་ན་མི་ཕན་པའི་མངའ་བོ་ཁྱད་པར་དུ་སྐྱེས་བུས་འབད་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་མིན་ནམ་སྤང་བྱ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་སྐྱ་བསེད་གིས། དྲང་སྲོང་རི་དྭགས་མོ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་
ལ་མདའ་བསྣུན་པས་དེས་དམོད་པ་བོར་བས་བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་མ་ཐག་ཤི་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བའི་སྐབས་དབྱེ་བར་མི་བྱ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ནི་གཉིས་ལས་སྐྱེ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཁ་ཅིག་ནི་སྔོན་ཡང་ཡང་གོམས་པའི་རིགས་

[047A]༄༅། །མཐུན་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང། ཁ་ཅིག་ནི་བློ་བུར་དུ་ཡུལ་ཉེ་བའི་རྐྱེན་ལས་ཀྱང་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལས་འདོད་ཆགས་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒྲུབ་སླ་སྟེ། ཡུལ་སྤངས་པས་སྤོང་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་
ཤོས་ནི་དེ་ལྟ་མིན་ཏེ། གཉེན་པོ་སྟོབས་ཆེན་པོས་སྤང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན། རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་འདབ་ཆགས་གཤོག་པ་ཞིག་མེད་ན་འཕུར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དང། སྤང་དཀའ་བ་ཕུག་རོན་གྱི་འདོད་ཆགས་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁྲོ་བ་ནི་འདོད་
ཆགས་ལས་ཉེས་པ་ཆེ་བས་འབད་པས་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། ཁྲོ་བ་ནི་ཁོ་ན་འཇིན་བསྟེན་ཞིང་དམ་དུ་འཇིན་པས་ངེས་པར་ནི་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་སྲེག་པ་དང། གཞན་ལ་གནོད་པ་བསྐྱེད་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་དགེ་ཞིང་མཚམས་མེད་སོགས་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་
བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་དབྱེ་བ་དང། ཉེས་དམིགས་དང། གཞི་དང་སྤོང་བའི་ཐབས་ཤེས་པར་བྱས་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་སོ་སོའི་གཉེན་པོ་ཤེས་ནས་སྤང་བར་བྱའོ། །དཔེར་ན་ཆོས་
སྲིད་ཁོང་ཁྲོས་བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་དུད་འགྲོར་སྐྱེས་ཤིང། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྩ་བ་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདོད་ཆགས་
དང་ཞེ་སྡང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དབྱེ་བ་སྨྲས་ཞིན་ན། གཏི་མུག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་གཞན་རྣམས་ལ་ཁྱབ་ཅིང། དེ་དག་གི་རྟེན་དུ་གནས་ལ་དེ་མེད་ན་དབང་པོ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་མི་

[047B] ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅིང་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏི་མུག་གིས་
བཏགས་པའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང། མི་འོང་བར་ཞེན་ནས་འདོད་པ་དང། རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་སོགས་སུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀའི་འཛིན་སྟངས་ལ། །བདེན་འཛིན་གྱི་འཛིན་སྟངས་འདྲེས་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་
བྱའོ། །ཉོན་མོངས་གཞན་རྣམས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་བསྒོམ་སྟེ། གཏི་མུག་བཅོམས་པས་བཅོམས་པར་
འགྱུར་བས། སྟོང་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་དུ་ཤེས་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་ངག་གི་ལྗོན་ཤིང་བཅད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་མིན་པ་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དོན་མིན་པའི་རྩ་བ་གཏི་མུག་འདི་ཐབས་གང་གིས་སྤང་བར་བྱ་ཞེ་ན་
མྱུ་གུ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ན། ས་བོན་དང་མ་རིག་པ་སོགས་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་དག་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། མྱུ་གུ་སོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་ལྟོས་ནས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མིན་པར་རིགས་པའི་
ཚོགས་དུ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མས་མཐོང་བ་ན་གཏི་མུག་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ལ་གཏི་མུག་ཟད་པས་ཉོན་མོངས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་འགྱུར་བ་

[048A]༄༅། །དེའི་ཕྱིར། འབད་པ་ཀུན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་བ་འདིར་སྟོང་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱི་གཏམ་དེ་ཁོ་ན་བསྙད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མྱུ་གུ་རྟེན་འབྲེལ་དུ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པ་མིན་
ཏེ། དེ་བདེན་སྟོང་དུ་བསྒྲུབ་པའི་རྟགས་མིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ལ་གནོད་པ་དུ་མ་མཐོང་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་རྙེད་པ་ནི། ལྟོས་ནས་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ན། རང་གི་ངོ་བོས་མེད་པར་ཤུགས་ལ་རྟོགས་
པ་ཞིག་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་མཆོད་བརྗོད་རྩ་འགྲེལ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །དཔེར་ན་ཟླ་བ་ཉ་བ་ན་མུན་པ་འཇིགས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། འདོད་ཆགས་སྤོང་ཚུལ་དང། ཁྲོ་བ་སྤོང་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །
དང་པོ་ལ་གཉིས། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གི་མཚན་ཉིད་དང། དེ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཐབས་སོ། །དང་པོ་ནི། འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྟག་ཏུ་ས་འཛིན་སོགས་གང་དང་བཞད་
གང་དང། འཇོ་སྒེག་དང། མེ་ཏོག་དང། དྲི་དང། ཕྲེང་བ་དང། རྒྱན་དང། ཁ་དོག་སོགས་ལ་དགའ་ལ་གཞན་ལ་གཏོང་བ་པོ་དང་བཟའ་བ་པོ་དང་གཙང་ཞིང་མཁས་ལ་བག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང། གསོང་པོར་སྨྲ་བ་སོགས་དེ་འདྲ་ལ་
སོགས་མཚན་ཉིད་རྣམས་འདོད་ཆགས་ཅན་གྱི་མི་ལ་སྣང་ལ། དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་དང། འདྲེས་མར་སྤྱོད་པ་གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དཔེར་ན་ནོར་སྒྱུར་གྱི་ཤ་ཟ་འཚོག་ཆས་སྣ་ཚོགས་སྡུད་པ་དང། འདོར་བར་བྱེད་པ་

[048B] །གཉིས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ཤད་ཆེར་སྤྱོད་པ་འདུལ་བའི་ཐབས་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆགས་ཅན་ལ་ཁ་ཟས་དང་ཆོས་གོས་དང་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སོགས་པ་དགེ་ལེགས་ཏེ། ཆགས་པ་སྐྱེ་བའི་གཞི་མཛེས་པ་དང། བཟང་
པོ་སྤངས་པ་ཐམས་ཅད་དང། རྟག་ཏུ་བླ་མའི་ཐད་དུ་གནས་པར་གསུངས་སོ། །རྟག་ཏུ་བླ་མས་བསྐུལ་བས་འདོད་ཆགས་ཐུལ་བར་འགྱུར་ལ་བསླབ་པས་གདམས་པས་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཆགས་ཅན་ལ་གནས་དང་མལ་སྟན་དང་
ཟས་དང་ཆོས་གོས་ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ། གནས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་བཟློག་པ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་སྲིན་པོས་བསྐུར་བ་ལ། མི་གཙང་བ་བྱིན་པས་འགྲོ་བ་
བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་ཁོང་ཁྲོའི་ཉེས་དམིགས་བསམས་པ་དང། ཁྲོ་བའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། སྐྱོན་མེད་པ་ལ་གཤེ་བ་ཚར་བཅད་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་པ་དགག་པ་དང། བཟོད་པའི་ཕན་ཡོན་བསམས་ནས་ཁྲོ་བ་དགག་པ་དང་
གཞན་གྱིས་ཁྱད་དུ་བསད་པ་ལ་བཟོད་པ་བསྒོམ་རིགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁྲོ་བ་སྤོང་བར་འདོད་པས་དེའི་ཉེས་དམིགས་བསམས་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་ལ་གནོད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ལ་ཁྲོས་པས་བཞིན་རས་ནག་པོར་བྱེད་ཅིང། ཁྲོ་གཉེར་སྡུད་པ་སོགས་བདག་
ཉིད་ལ་མདོག་མི་སྡུག་པ་འབའ་ཞིག་བྱེད་ལ་སྟོབས་ཅན་ནུས་པ་ཅན་གང་ལའང་བརྩེ་བ་མེད་པའི་ཁྲོ་བ་དེ་ནི་ཐ་ཆད་ཅེས་བྱར་བརྗོད་དེ། དེས་རང་བཞིན་ཀུན་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་གཅིག་གིས་རིགས་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པ་བྱས་པས་

[049A]༄༅། །གཞན་ལའང་གནོད་པ་བཞི་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ། རང་གི་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་ཁྲོ་བ་མི་རིགས་པ་དང། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཚིག་རང་གིས་གནོད་པ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་བྱེད་མིན་པས་ཁོར་བར་མི་རིགས་པ་དང། ལུགས་
ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་གཤེ་བ་པོ་ལ་ཆད་པ་བྱ་བར་བཤད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པ་དང། གཞན་གྱི་བློ་ཡུལ་དུ་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཁྲོ་བ་མི་རིགས་པ་དང། དམན་པས་ཚིག་ངན་སྨྲས་པ་ལ་ཁྲོ་བ་མི་རིགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ཐོས་པ་དེ་ལ་
ཁྲོ་བ་བསྒོམ་པ་ནི་བླུན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ནི་རང་གིས་སྔར་བྱས་པའི་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་ཕྱུང་ནས་མཐར་བྱེད་པར་བརྗོད་པའི་འབྲས་བུ་ཟད་པའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་མི་བྱེད་པར་ཁྲོ་བ་བསྒོམ་པ་ནི། ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་ཤིང་
དམ་པ་མ་ཡིན་པ་བདག་ཉིད་སྡིག་པ་རྣམ་པར་དག་པར་མི་འདོད་པར་ཟད་དེ། དཔེར་ན་གླང་རྒན་ལ་སྨན་སྟེར་པའི་རྫིའོ་གསོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུ་མཚན་འདིས་ཀྱང་ཚིག་རྩུབ་ལ་ཁྲོ་བ་མི་རིགས་ཏེ། ཚིག་རྩུབ་མོའི་མཉན་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའང་
རང་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་བྱེད་ན་སྨྲ་བ་པོ་ལ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ལ་འདིས་སྨད་དོ་སྙམ་དུ་རང་གི་རྣམ་རྟོག་ལས་ཞེ་སྡང་གི་གནོད་པ་བྱུང་བ་ན་གནོད་པ་འདི་གཞན་ལས་ཡིན་སྙམ་དུ་རློམ་པར་ཟད་དོ། །རང་གི་
རྟོག་པས་གནོད་པར་བྱས་པ་ལ་གཞན་ལ་ཁྲོ་བ་མི་རིགས་སོ། །དཔེར་ན་ཕྱུག་རྫི་མོ་ཞིག་མུན་ཁུང་ན་ཟས་བཟའ་བའི་སྒྲ་ཐོས་པས། ཆུན་མའི་བུ་མོ་ཡིན་སྙམ་ནས་བན་གླང་མོ་འདི་ཅི་ཟ་ཞེས་སྨྲས་ལ། རང་གི་བུ་མོ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ན་བྱ་བ་མོ་ཞིག་བཟའོ་

[049B] །གསུམ་པ་ནི། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་གཤེ་བ་པོ་ལ་ཚད་པ་བྱ་བར་བཤད་པས་སོ་ཞེ་ན། ད་ནི་མི་སྙོམས་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ཀུན་ནས་སླང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཤེ་བ་པོ་ལ་ནི་ཆད་པས་བཅད་པར་བྱ་བར་མངོན་པར་བརྗོད་པད་བཞིན་དུ་
སྙན་པར་སྨྲ་བ་པོ་ལ་མཆོད་པར་བྱ་བར་ཅིས་མི་འགྱུར་མཆོད་རིགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་མི་བརྗོད་པས་བསྟན་བཅོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཞིག་གོ་དཔེར་ན་འགྲོ་ལྡིང་པ་འཐབ་པ་ཙམ་གྱིས་གསོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང། ཚིག་སྙན་པར་སྨྲ་བ་མཆོད་པར་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །
བཞི་པ་ནི། གཤེ་བས་རང་གི་སྐྱོན་གཞན་ལ་གསལ་བར་བྱས་པས་ཁྲོ་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཞར་བ་དང། འཐེང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨད་བྱ་ལ་མ་སྨྲས་ཀྱང་གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཤེས་ན་ནི་སྨྲ་བ་པོ་ལ་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་ཏེ་མ་སྨྲས་ཀྱང་གཞན་
གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེ་མ་རིག་ན་རང་ལ་སྐྱོན་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མིན་པ་སྨྲ་བ་ལ་ཁྲོ་བ་མི་རིགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་དེས་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་སོ། །དཔེར་ན་ཞར་བ་ལ་ཞར་བ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང། མ་ཞར་བ་ལ་ཞར་བ་ཞེས་སྨྲས་
པ་གཉིས་ཀ་ལ་རྒྱལ་པོས་ཆད་པ་མི་རིགས་པ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། དམན་པ་ལ་མི་སྙན་པ་ཐོས་པ་ལ་ཁྲོ་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་དམན་པ་ཆོས་མིན་པ་འདོད་ཅིང། སྡིག་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་དགའ་བ་དག་ལས་ཚིག་མི་སྙན་པ་
ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྡེག་པ་དང། གསོད་པ་སོགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དམན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚིག་མི་སྙན་པ་དེ་ཙམ་ནི་སྐྱོན་ཡིན་གར་བ་ཉུང་ཟད་ལྟ་བུར་སྣང་བས་དགའ་བར་རིགས་སོ། །དཔེར་ན་འཕགས་པ་

[050A]༄༅། །གང་པོས་ཀླུ་ཤོ་ནའི་ཕ་མཐའི་མིས་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་བཟོད་པ་བསྒོམ་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ། སྟོན་པས་འདི་དག་འདུལ་བར་གནང་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་གཤེ་བ་དེ་ཚར་བཅད་པ་ལ་
ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། གཤེ་བ་སོགས་གཞན་ལ་ལན་དུ་གནོད་པ་བྱས་པས་བདག་ལ་ནི་སྔར་བྱས་ཟིན་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ན་ཁྱོད་ཁྲོ་བ་སྐྱོན་མ་གཏོགས་ཡོན་ཏན་མང་བ་ལ་གུས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞེན་པ་རྐྱང་བར་
ཟད་དེ། དཔེར་ན་མཚོན་ཆ་རྣོ་མི་རྣོ་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ལ་གསུམ། གཤེ་བ་ལ་བཟོད་པ་བསྒོམ་རིགས་པ་དང། ཞེན་པ་ཁོ་ན་འཇོམས་པའི་ཁྲོ་བ་ལ་གུས་པར་མི་རིགས་པ་དང། ཁྲོ་བ་ལ་བཟོད་པ་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་པས་དགའ་བ་
བསྒོམ་རིགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། མཁས་པ་སུ་ཞིག་གཞན་གྱི་གཤེ་བ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ལ་བློས་བཟོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་བཟོད་པས་ཁྲོ་བའི་སྐབས་མི་འབྱེད་ཅིང། གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པས་འབད་པ་མེད་པར་དྲི་དང་རྒྱན་དང་གནོད་སེམས་
ཀྱིས་མི་འཇོམས་པའི་ཆུའི་རྒྱུན་དང། གཟུགས་བཟང་པོ་བསྒྲུབ་པ་སོགས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་ལམ་གྱི་མཆོག་དེ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་དེ་དང་མཚུངས་པའི་བླུན་པོ་སུ་ཞིག་ཡོད་རང་གི་ཡོན་ཏན་ནན་གྱིས་འཇོམས་
པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཤེ་བ་ལ་བཟོད་པ་ཁོ་ན་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་བུ་མེད་འགའ་ཞིག་རང་གི་ཁྱེ་སྲོག་གི་འཕྲོ་ཅུང་ཟད་ལུས་པ་གསོད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུ་མཚན་འདིས་ཀྱང་ཁྲོ་བ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། ཁྲོ་བ་ཞེས་

[050B] །དཔེར་ན་བུད་མེད་འཇོམས་པ་ལ་
དཔའ་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་བཟོད་པ་བྱས་ན་གནོད་པ་བདེ་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ནས་གཞན་གྱིས་བརྙས་པར་འགྱུར་བས་ཁྲོ་བ་བྱེད་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཁྲོ་བོའི་གནས་ལ་བཟོད་པ་དེ་ལ་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་
པའི་བསྒོམ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ་བྱམས་པ་ཐ་ན་པ་འཇོམས་ཙམ་གྱི་དུས་སུ་བསྒོམས་པས་གོམས་པར་བྱེད་ན་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་འདྲེན་པར་བྱེད་དེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ལྷ་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་དག་ཀྱང་ནི་བསྲུང་བ་དང། །ཡིད་བདེ་བ་དང་
བདེ་མེད་དང། །དུག་དང་མཚོན་གྱིས་མི་ཚུགས་དང། །འབད་པ་མེད་པར་དོན་འཐོབ་དང། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །གལ་ཏེ་གྲོལ་བར་མ་གྱུར་ཀྱང། །བྱམས་ཆོས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་འཐོབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཇི་སྐད་གསུངས་
པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་བཟོད་པ་ལ་གནོད་ལན་བྱེད་ནུས་སམ་ཞེས་བརྙས་པས་འཇིགས་ཞེས་བཟོད་པ་སྤོང་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་བླུན་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ཉེས་
སྤྱོད་ལས་བཟློག་པ་ངོ་ཚ་བར་སེམས་པ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། དམན་པ་དག་གིས་ཁྱད་དུ་བསད་པ་སྟོབས་ལྡན་གྱིས་བསྲན་པར་དཀའ་གབས་ཚར་བཅད་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་སུ་ཞིག་དགྲ་ཐམས་ཅད་བཅོམས་ཞིང་ཁྱད་བསད་ནས་མཐར་ཆུང་

[051A]༄༅། །ཟད་མེད་པར་བྱས་ནས། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའམ་སོང་བ་ཡོད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། གནོད་ལན་བྱས་པས་སྡིག་པ་བསགས་ནས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བས་བདག་ནི། དགྲ་འདུལ་བའི་སྡིག་པ་བསགས་པ་ལས་
བརྙས་པ་ལེགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་བརྙས་པ་བཟོད་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ངན་འགྲོར་མི་འགྲོ་ལ་སྡིག་པས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཟོ་ཆུན་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་མཐའ་མེད་པ་བཞིན་དུ། ཁྱད་གསོད་སོགས་ལ་ཡང་ངོ། །གཉིས་པ་ས་
བོན་དྲུངས་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་ཚུལ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ། སྐྱེ་བས་འདུས་བྱིས་ཡིན་ལ། འདུས་བྱས་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བས། རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་མེད་ལ་དེ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་པ་
ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པས། ཁམས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང། གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་ཏུ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་ན་ནི་དེ་གོམས་པར་བྱས་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནམ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ལ་མི་གནས་སོ། །དཔེར་
ན་དུག་གི་ཤིང་གི་རྩ་བ་འདོན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཐོག་མར་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་གཉེན་པོ་གོམས་པར་བྱས་ནས། མཐར་རྟེན་འབྱུང་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་མ་ལུས་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །

[051B] འགྲོ་བ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་སྤྱོད་པའི་གེགས། །ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་གཞན་དབང་གྱུར་པ་རྣམས། །བྱམས་དང་མི་སྡུག་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང། །དེ་ཉིད་བསྟན་པས་ཐར་པའི་བདེ་ལ་འགོད། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །
གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའི།། །།
གསུམ་པ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དམིགས་པ་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཞེན་པ་སྤང་པ་ནི། འཁོར་བའི་ཉེས་དམགས་བཤད་པས་དེ་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡང་སྲིད་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལ་ཆགས་བྲལ་བསྒོམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་
བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པ་དང། དེར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་སྤང་བ་དང། ལས་སྤངས་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འཁོར་བ་སྤྱིའི་ཉེས་པ་བསམ་
པ་དང། བྱེ་བྲག་བདེ་འགྲོ་ལ་སྲེད་པ་སྤངས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འཁོར་བ་ལ་འཇིགས་པ་བསྒོམ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། སྐྱོ་བ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། འཁོར་བའི་རྒྱུ་ལས་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་ཐོག་མར་འཁོར་བའི་ཉེས་
དམིགས་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང། ང་རྒྱལ་དང། སྲིད་པ་ལས་བྱུང་བ་སྲེད་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་སྤྲུལ་གྱིས་ཁྱབ་པ། ལྟ་ངན་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ཆུའི་སྲིན་པོས་དཀྲུགས་པ་སྐྱེ་འཆིའི་ཀློང་འཁོར་མང་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་

[052A]༄༅། །ཅན་གྱི་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལ་མཐའ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་ཡོད་པ་མིན་ན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཁྱོད་འཁོར་བ་འདིར་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བྱིང་བ་ལ་ནི་འཇིགས་པ་རྒྱུ་ཅིས་ན་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་འཇིགས་
པར་བྱ་སྟེ། གཏིང་དང་ཕ་རོལ་མངོན་པའི་མཚོར་བྱིང་བ་ལ་ཡང་འཇིགས་དགོས་ན། ཅིག་ཤོས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་སོ། །དཔེར་ན་དྲང་སྲོང་མངོན་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕ་མཐར་འགྲོའོ་སྙམ་ནས། རྐང་འགྲོས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ལྷུན་
པོའི་ཟོམ་དུ་རྐང་པ་བཞག་ནས་མཐར་མ་ཕྱིན་པར་ཤི་ནས་ལྷར་སྐྱེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། ལང་ཚུལ་ཆགས་པར་མི་རིགས་པ་དང། ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་པས་འཇིགས་པར་རིགས་པ་དང། འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་
སྤོང་བ་ལ་འབད་པར་གདམས་པ་དང། འཁོར་བ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་འབད་པ་ལ་དགོས་ནུས་མེད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་མང་ཡང་ལང་ཚོ་ལ་སོགས་པས་རྒྱགས་པ་དག་ལ་འཇིགས་པ་མི་འབྱུན་གོག་ཞེ་ན། ལང་
ཚོ་ལ་སོགས་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པས་དེའི་སྒོ་ནས་རྒྱགས་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ལང་ཚོ་རྒས་པའི་རྒྱབ་ཏུ་འབྱུང་བར་གྱུར་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་སླར་ཡང་མདུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང། ཡང་རྒས་པའི་རྒྱབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ལང་ཚོའི་སྐབས་
ལ་གནས་པར་རློམ་མོད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ནི་ལང་ཆ་དང། རྒ་བ་དང་འཆི་བ་རྣམས་ཁོ་བོ་སྔོན་ལའོ། །ཁོ་བོ་སྔོན་ལའོ་ཞེས་འགྲས་ཀྱིས་འགན་པ་ལྟ་བུར་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མེད་པས་དས་རྒྱགས་པར་

[052B] །དཔེར་ན་ཏིལ་འཚིར་བའི་འཁོར་ལོའི་གྲིབ་མ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་ཡང་དེས་མི་འཇིགས་སོ་ཞེ་ན། སྲིད་པར་བྱིས་པ་ཁྱོད་ལ་རང་འདོད་ཀྱིས་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་བཟང་པོ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་
དབང་ཡོད་པ་མིན་ན་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་དང། འཇིག་པའི་གནས་སྐབས་ལས་མ་འདས་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་མེད་པར་བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་འགྱུར་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བར་བྱའོ། །དཔེར་ན་ཆུ་ཀླུང་གིས་དད་པའི་
ཤིང་བཞིན་ནོ། །དཔེ་ཁ་ཅིག་ལས་གཞར་ཡང་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན། ནམ་ཡང་ཞེས་དུས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ཚེ་འདིར་བདེ་བས་ཕྲོགས་ནས་སྲིད་པ་བཅད་མ་ནུས་ཀྱང། མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་འབད་དོ་ཞེ་ན། མ་འོངས་པའི་
སྐྱེ་བ་ལ་ཐ་མ་ཡོད་པ་མིན་ཞིང་འདས་པའི་དུས་ལ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་ལ། འདས་པའི་དུས་ཀུན་གྱི་ཚེའང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་སྟེ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ན་བྱས་པ་ཡིན་ལ་ཁྱོད་འདས་པའི་དུས་སུ་སྲིད་པ་ལས་མ་གྲོལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པར་
ཡང་དན་མད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱོས་ཤིག་དཔེ་ཁ་ཅིག་ལས། དེ་ཡང་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན་མ་འོངས་པའི་དུས་དེ་ཡང་ཞེས་སྦྱོར་རོ། །དཔེར་ན་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་འཕྱན་པ་མཛའ་པོས་ལྡོག་ཀྱང་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་བཞིན་
ནོ། །སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་རྒྱུས་དོན་མེད་ཆུད་གསན་པའི། །ལུས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་གང་དྲན་བྱ་སྟེ། དེ་རིང་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་ཚེལ་བརྟུལ་ཞུགས་དང། །བཅས་ཏེ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ནི་འདོད་པ་ཆོམ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་

[053A]༄༅། །སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་བཅད་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ཚེ་འདིར་མི་འབད་པར་ཕྱི་མའི་དུས་ལ་རེ་བ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་འཁོར་བ་འདི་ལ་མཐའ་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད། དང་པོ་
ལྟར་ན་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་འབད་ཀྱང་མི་གྲོལ་བས་འཁོར་བ་བཅད་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་ནས་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་ཉན་པ་པོ་དང་མཉན་བྱ་
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པའི་གསུང་དང། འཆད་པ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཨུ་དུམ་ཝ་རའི་མེ་ཏོག་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་གསོག་པ་ལ་ལྟོས་པས་
རྙེད་དཀའ་ལ། གཞན་གཉིས་ཀྱང་དེ་ལ་ལྟོས་པས་དེས་ན་མདོར་ན་འཁོར་བ་ནི་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་ལ་ལྟོས་ཏེ། མཐའ་མེད་པ་མིན་ཏེ་འཁོར་བ་ལྡོལ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་
མ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་ལ་ལྟོས་ཏེ་མཐའ་དང་བཅས་པ་མིན་ཏེ། འདི་ཙམ་ན་འཁོར་བ་ལྡོག་དེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་མཐའ་ཡོད་མེད་གཉིས་ག་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་
པའོ། །དེ་གསུམ་ནི་དཔེར་ན་ཨུ་དུམ་ཝ་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་གསུང་རབ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉན་དང། དེའི་ལུང་འབོགས་པ་ཡོད་པས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་སྲིད་པ་ཟད་པ་ལ་འབད་དོ་ཞེ་ན། གསུང་རབ་གནས་

[053B] འདི་ལྟར་ཕལ་མོ་ཆེར་ན་མི་རྣམས་ནི་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ལམ་གྱི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེས་ན་ལས་དབང་གིས་སྐྱེ་གནས་སོ་སོར་སྐྱེ་བས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་ངེས་
པར་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བས་ཆོས་གཉིས་ཚོགས་པའི་ཚེ། ཆོས་ཉན་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །ཐོད་ལ་མེ་འབར་བ་ལྟར་ཐར་པ་ལ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་པ་ནི། རྒྱལ་པོར་བླུན་པོ་དབང་བསྐུར་བ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཤ་ནའི་ཤིང་ཁུར་བ་དང་འདྲ་བ་འགྲེལ་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་
པ་ལ་གཉིས། བདེ་འགྲོ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང། སྲེད་པས་འཁོར་བར་གནས་པ་སྨོན་པ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངན་འགྲོ་ནི་མི་ཁོམ་པའི་གནས་དང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང། བདེ་འགྲོ་ནི་དགའ་བའི་གནས་
ཡིན་པས་སྐྱེ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེ་ན། ངན་འགྲོ་ལྟར་བདེ་འགྲོ་ལ་ཡང་སྐྱོ་བར་རིགས་ཏེ། བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་ལྷག་མ་ལུས་པས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཉམས་པ་དང། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་དང། དབུལ་བ་སོགས་སའི་སྟེངས་ན་གནས་
པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་ནི་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཅོ་འདྲི་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་མཐོང་དོ་དེས་ན་སྲིད་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་གསོད་པའི་སྲོག་གནས་བཤས་ར་དང་མཚུངས་པ་འཕགས་པ་དམ་པ་རྣམས་ལ་སྣང་ངོ། །དཔེར་ན་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པའི་བློན་པོ་ཞིག་རྒྱལ་
པོ་ལ་མི་འཇིགས་པས་ཕྱིས་ཆད་པ་དང་སྦྱར་བ་བཞིན། གཉིས་པ་ནི། དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྲིད་པ་སྲོག་གནས་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་ངག་མི་སྐྱོ་ཞེ་ན། གླང་ཆེན་སྨྱོན་པ་ལྟར་སྨྱོ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྨྱོ་ཞེ་ན་

[054A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་ན་ཁམས་མ་སྙོམས་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་པ་སོན་གནས་པ་མེད་པ་ལས་སྨྱོན་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང། དེ་གལ་ཏེ་སྨྱོན་པར་འགྱུར་ན་ནི་སྲིད་པ་ན་གནས་པ་རྣམས་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་མཁས་པ་སུ་ཞིག་
སྨྲ་བར་འགྱུར་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་ཆེས་མི་རིགས་པའི་ཚུལ་མང་པོ་འདོད་ཅིང། གདོལ་ཐབས་སུ་སྨྲ་བ་ལ་སེམས་རྣལ་དུ་མི་གནས་སོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཞིག་བུ་ལ་ཆོས་འདོད་པ་ཡོད་ལ་སེམས་རྣལ་དུ་མི་གནས་པས། བུ་མཐོང་བར་མི་འདོད་
པའི་བློ་སྐྱེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཡང་སྲིད་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་སྤང་བར་གདམས་པ་དང། སྤང་དགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། ཇི་ལྟར་སྤོང་བའི་ཚུལ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། མཁས་པ་དག་གིས་ལས་དབང་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་སྤང་
པར་བྱ་ལ། ང་ཡང་ལས་ཀྱི་འཇུག་པ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བ་དང་འཆག་པ་དང་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་སྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དག་སྡོད་པ་སོགས་སྤྱོད་ལམ་ད་ལས་བཟློག་པ་ལ་སྔ་མའི་ཤུགས་རིམ་གྱིས་
ཟད་ནས་ཉམས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ལས་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་བཅད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཡང་སྲིད་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀུན་ཟད་པའི་གོ་འཕང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ལ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པས་
དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལ་བླ་བསྐྱེད་དོ། །དཔེར་ན་བྱིས་པ་འཁོར་བར་གནས་པ་ནི་ལམ་རིང་པོར་འགྲོ་བའི་ངལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། ལམ་བརྒྱགས་ཆད་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། འཁོར་བ་འཇིགས་པའི་གནས་

[054B] ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་བསམས་ནས་འཇིགས་པ་བསྒོམས་པ་དང། ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་བསམས་ནས་འབད་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། ལས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཆགས་པར་མི་རིགས་པའོ། །དང་པོ་
ནི། བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་གྱི་འཇུག་པ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་བ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པའི་འབྱུང་བ་འབྱུང་འགྱུར་དང། སེམས་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་གི་
ཡང་ཐོག་མའི་རྒྱུ་ནི་སུ་ལ་ཡང་སྣང་བ་མིན་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཐའ་ཡས་པ་རྒྱས་པར་མཐོང་ནས་བྱིས་པ་གང་ལ་འཇུགས་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་རྒྱུན་དཔག་གིས་མི་ལང་པའི་མ་རིག་པའི་ཚང་ཚིང་གིས་ཆེས་རྒྱུ་དཀའ་བའི་འཁོར་
བའི་འབྲོག་ཆེན་པོ་ལ་རྟག་ཏུ་སྐྱོ་བ་དང། དེ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་རྫའི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་ཡང་རྒྱུའི་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་གི་དོན་དུ་སྲིད་པས་ཀུན་ནས་སླངས་ནས་
ལས་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་འགྲུབ་ན་འབད་རིགས་ནའང། བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངེས་པར་མཐར་འཇག་པར་འགྱུར་ན། ཕྱིན་
ཅི་ལོག་དེའི་དོན་དུ་སྒོ་གསུམ་ཅི་སྟེ་འཇོམས་ངེས་ན་འཁོར་བ་འཕན་པའི་ལས་སྤང་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་གྲུབ་པར་མ་ངེས་ཤིང་གྲུབ་པ་རྣམས་ངེས་པར་འཇིག་པའི་རྫ་མཁན་སོ་གཏོང་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། འབྲས་བུ་བཞིན་དུ་

[055A]༄༅། །ལས་ཀྱང་ངེས་པར་འཇིག་པས་དགོས་པ་མེད་པར་འབད་པར་མི་བྱ་སྟེ། མཁར་བརྩིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ནི་འབད་པས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་བྱས་ཟིན་པ་འབད་པ་མེད་པར་འཇིག་པས་དེ་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་
ཀ་ཁྱོད་ལ་ནི་ད་དུང་དེ་དག་བྱེད་པས་ལས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་པས་བདག་ཉིད་བླུན་པོར་སྟོན་པར་བྱད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་རིའི་རྩེར་རྡོ་འབད་པས་འཛུགས་ཤིང་དེ་འབད་པ་མེད་པར་འགྱེལ་བ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི་
གལ་ཏེ་འབད་པའི་ལས་འཇིག་ཀྱང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེ་ན། རྣམ་ཤེས་འདས་པ་ལ་བརྟན་པའི་བདེ་བ་རང་མཚན་པ་ཡོད་པ་མིན་ཞིང་སྟེ་འགག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་པ་ལའང་ཡོད་པ་མིན་ལ་སྟེ་
དེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ཤེས་ད་ལྟར་བྱུང་བའང་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་ཅིང་འགྲོ་བ་ཉིད་དེ། ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བའི་བདེ་བ་མེད་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ངལ་བ་འདི་གང་གི་ཕྱིར་ཡིན་འབྲས་བུ་མེད་པ་ལ་འབད་པར་མི་རིགས་སོ། །དཔེར་ན་ཆུ་འགྲམ་དུ་ཁང་པ་
བརྩིག་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ལ་སྲེད་པ་དགག་པ་དང། བསོད་ནམས་མིན་པའི་ལས་གསོག་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྲིད་པས་མཐོ་རིས་ཀྱི་དོན་དུ་ལས་གསོག་པ་སྤྱིར་དགག་པ་དང། བདེ་བ་
ནས་བདེ་བར་འགྲོ་བ་རྙེད་དཀའ་བ་དང། མཐོ་རིས་ཀྱི་དོན་དུ་ལས་གསོག་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་རིས་ཀྱང་དམྱལ་བ་དང། མཚུངས་པར་གཟིགས་པས་འཇིགས་པར་རིགས་པ་

[055B] །དང་པོ་ནི། མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བའི་དོན་དུ་དགེ་བའི་ལས་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་མཐོ་རིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་
དྲག་པོའི་མེ་འབར་བ་དང། གཏི་མུག་གི་མུན་པས་སྒྲིབས་པ་སོགས་དམྱལ་བ་དང་མཚུངས་པར་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འཕགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་སྲིད་པ་གང་འཇིགས་པ་མི་བསྐྱེད་པ་དཀོན་པས་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་
བའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པར་བྱའོ། །སྲིད་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མི་བསྒོམ་པར་མཐོ་རིས་ལ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཡིད་འོང་དུ་མཐོང་ནས་དེའི་དོན་དུ་སྲེད་པས་ལས་གསོག་པ་བཀག་པ་ཡིན་གྱི། ཐར་པའི་ཆེད་དུ་ལྷ་མིའི་རྟེན་གྱི་རྒྱུ་གསོག་པ་འགག་པ་ལོག་ན་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རུང་ངོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་བྱིས་པའི་བཙོན་ར་ནས་ཐར་ཡང་ཚེའི་མཐར་ཐུག་པར་སྤྱོད་ལམ་གཅིག་ཁོ་ནས་གནས་དགོས་པས་འཆིང་བ་ལས་མི་གྲོལ་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་དེ་ལྟར་
གལ་ཏེ་བྱིས་པའང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་ན་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་སེམས་ཏེ་སྙིང་དང་ནི་ལུས་ལྷན་ཅིག་གཏན་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་མ་རྟོགས་པས་བདེ་བ་ལྟར་གནས་སོ། །དཔེར་ན་དབང་བའི་བྱས་པ་
སྡེ་དཔོན་ལ་ཆགས་པས་དེའི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། སྡིག་པ་མི་སྤྱོད་པས་མཐོ་རིས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲེད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། འཁོར་བ་ན་རིགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་

[056A]༄༅། །བདེ་བར་གྲགས་ན། དེ་ལ་ཡང་སྐྱོ་བར་རིགས་ཏེ། རིགས་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་ང་རྒྱལ་གྱིས་རློམ་པ་ཅན་མིན་པ་དཀོན་ཞིང་རློམ་པ་ཅན་དེ་ཡང་རང་མཆོག་ཏུ་རྟོག་ཅིང་རང་དང་མཉམ་པ་དང་ལྷག་པ་ལ་ཕྲག་
དོག་གིས་གཞོམ་པར་འདོད་པས་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་མེད་པ་དེས་ན་སྣང་བ་ནས་སྣང་བར་ནི་འགྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་རྙད་དཀའ་བར་ལུང་བཞི་ལ་སོགས་པ་ལས་གསུངས་སོ། །དཔེར་ན་ཛྙ་མང་དག་ནའི་བུས་ལན་ཉར་གཅིག་ཏུ་ས་སྟེངས་ན་རྒྱལ་རིགས་མེད་
པར་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ང་རྒྱལ་ཅན་སྡིག་པ་ལ་སྤྱོད་པས་སྨད་པ་ཡིན་ཡང་ང་རྒྱལ་ཅན་མིན་པས། མཐོ་རིས་ཀྱི་དོན་དུ་འབད་པར་རིགས་སོ། །ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་ན། ཕྱི་མའི་མཐོ་རིས་ཀྱི་དོན་དུ་ཚངས་སྤྱོད་ཁས་བླངས་ཏེ་
འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བསྒོམས་ནས་ཡིད་ལོག་པར་གྱུར་པ་ལ་སླར་ཡང་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་དམིགས་པར་ཏེ་འདོད་བཞིན་དུ་བྱུང་བར་གྲགས་པ་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རང་གིས་ཐོབ་པའི་
ཡུལ་སྐྱོ་བཞིན་དུ་སྤངས་ནས་སླར་ཡང་དེ་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བས་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ་མཁས་པ་དག་དེ་ལྟ་བུའི་འཇུག་པ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་གིས་ཡང་དག་པར་འདོད་པར་བྱེད། རན་གྱིས་དར་བ་དེ་ཉིད་ལེན་པར་
མི་རིགས་སོ། །དཔེར་ན་ལུག་རྡུང་བར་འདོད་པ་རིང་པོར་སོང་ཡང་ད་དུང་ལོག་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་ལྔ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་དུ་ལས་གསོག་པ་དགག་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཞེན་པས་ལས་གསོག་པ་དགག་པ་

[056B] ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དོན་དུ་གསོག་པ་དགག་པ་དང། དབང་ཕྱུག་གི་དོན་དུ་གསོག་པ་དགག་པ་དང། ཕྱི་མར་ཕྱུག་པའི་དོན་དུ་སྲེད་པས་ལས་གསོག་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཅན་ཡང་དེ་ལ་སྲེད་པ་མི་བྱ་སྟེ་
སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཕྱུག་པ་སྟེ་ཁྱོད་ལོངས་སྤྱོད་དེ་ཆོམ་རྐུན་དང། མེ་དང་ཆུ་སོགས་གཞན་ལས་ཡི་རྟག་པར་བསྲུང་བར་བྱ་དགོས་ན་རྟག་ཏུ་གཞན་ལས་འབད་པས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རང་དབང་
དུ་གྱུར་པའི་བདག་གི་པར་འགྱུར་འབྲས་བུ་གྲུབ་ཀྱང་འདོད་བཞིན་ཕན་ཐོགས་མི་ནུས་སོ། །རྟག་ཏུ་དེའི་ཆེད་དུ་འབད་དགོས་པ་དཔེར་ན་བླ་མ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་
སུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཞེ་ན། དེ་ལ་ཞེན་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་ལུགས་བག་མ་གཏོང་ལེན་སོགས་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། ཚུལ་ལུགས་དེ་ལ་ཆོས་ཞེས་གྲགས་པས་སོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་
ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་པས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་པ་དེ་ལ་ཞེན་པར་མི་རིགས་སོ། །དཔེར་ན་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ན་བུ་མོ་བག་མར་ལེན་པ་བཞིན་ནོ། །
གསུམ་པ་ནི། ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་མེད་པར་བདེ་བ་མི་འབྱུང་ལ། དེ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་བདེ་བའི་དོན་དུ་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་སྲེད་པས་བསོད་ནམས་བྱའོ་ཞེ་ན། གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ནི་སྦྱིན་སོགས་དགེ་

[057A]༄༅། །བས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོབ་པར་ནུས་ན་འདོད་པའི་ཡུལ་དེའང་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངན་པར་བརྩི་ཞིང་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་མིན་པའི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་
རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པའི་འབྱུང་ཁུངས་གང་ཞིག་བཏང་བས་ཤིས་ཤིང་དགེ་བར་གྱུར་པའི་གྲུབ་པ་ཡིས་ཅི་ཞིག་དགོས་ཏེ། དགོས་པ་ཅི་ཡར་མེད་དོ། །དཔེར་ན་དགེ་སློང་འགའ་ཞིག་གམ་པོ་རྩེའི་ཡུལ་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་སོང་བ་
ན་གཡོ་སྐྱུ་ཅན་ཞིག་གིས་ཡུལ་འདིར་ཅི་ཡང་མ་སྨྲ་ཞིག་ཅེས་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལྟར་རོ། །བཞིན་པ་ནི། ཡུལ་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་རྒྱལ་སྲིད་ནི་བདེ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེའི་དོན་དུ་བསོད་ནམས་དག་བྱའོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་
ཏེ། སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ལ་འདོད་པའི་དོན་འབད་པ་མེད་པར་འགྲུབ་པས་བཀའ་ལུང་དགོས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་དེའི་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་གཏོང་པ་སོགས་ཆོས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་ཚིག་ཙམ་གྱི་མངའ་བསྒྱུར་བའི་བཀའ་
ལུང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་དེ་ནི་སྐྱེ་བོའི་ནང་ན་བླུན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་མིན་པ་ཆེན་པོའི་རྩ་བ་རྒྱལ་སྲིད་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རྩས་མཁན་གཅིག་ལ་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ཉི་མ་དྲུག་ན་འཆི་བར་ཤེས་ནས་བུ་བཞིན་བུ་དེ་བསད་པ་
བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། གལ་ཏེ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བར་ཕྱུག་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པས་བསོད་ནམས་བྱའོ་ཞེ་ན། ཕྱུག་པ་ལ་སོགས་པའི་མ་འོངས་པ་ཡི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་མཐོང་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདོད་ཅིང་ཆགས་པས་

[057B] ཆགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ངན་འགྲོ་ལྟར་ཆོས་ལ་ཡང་སྲེད་པར་མི་བྱའོ། །དཔེར་ན་མི་མཁས་
པ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་གནས་ཉོ་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གླའི་དོན་དུ་ལས་བྱེད་པ་གླ་བ་ལྟ་བུའི་བསོད་ནམས་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དྲན་པ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བས་མཁས་པས་སྲེད་པས་ཀུན་ནས་སླངས་ཏེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་མི་
བྱའོ། །མཁས་པ་གང་དག་འཁོར་བའི་རྒྱུར་མཐོང་ནས་སྲེད་པ་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའང་མི་འདོད་པ་དག་མི་དགེ་བ་བསོད་ནམས་མིན་པའི་ལས་ཇི་ལྟར་བྱེད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དཔེར་ན་རང་ཀ་ཏས་རང་གི་ཁམ་འཕྲོ་ཁྱིས་ཟོས་པ་ན། རྒྱལ་བུ་
བསྙུང་བར་གནས་པ་དེས་ཟོས་སོ་ཞེས་སྐུར་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་མཁས་པ་རྣམས་སྲེད་པ་སྤངས་ནས་ཐར་པར་འགྲོ་བ་དང། མཁས་པ་རྣམས་མཐོ་རིས་ལའང་སྲེད་པས་དགའ་བར་མི་སེམས་ན་སྐྱོ་བ་
དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གནས་ལ་དགའ་བ་མི་སྲིད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱིས་པ་རྣམས་འཁོར་བ་ལ་དགའ་བར་ཟད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་མཁས་པ་གང་གིས་ཕྱི་ནང་ག་འགྲོ་བ་ཤིང་ལས་བསྒྲུབས་པའི་སྐྱེས་པ་
དང་བུད་མེད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་འདྲ་བས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་ཡང་དེར་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་འཁོར་བ་ལས་བརྒལ་ནས་ཆེས་གསལ་བར་གོ་འཕང་དམ་པ་ཐར་པ་དང་ཐམས་

[058A]༄༅། །ཅད་མཁྱེན་པར་འགོ་བར་འགྱུར་བས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་སེམས་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་འཁྲུལ་འཁོར་མཁན་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་བུ་མོས་རི་མོ་མཁན་ངོ་ཚ་བར་བྱས་པ་ན། དེས་རི་མོས་འཁྲུལ་འཁོར་མཁན་
ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་མཁས་པ་གང་དག་ལ་ནི་འཁོར་བ་ན་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དགའ་ཞིང་སྲེད་པ་མེད་པ་དེ་དག་སྐྱོ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བ་རྒ་བ་
སོགས་ཀྱིས་གནས་ལ་དགའ་བ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེས་ན་དེ་དག་ལ་འཁོར་བ་འདིར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྲེད་པས་དགའ་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དཔེར་ན་ཀུ་ཤའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ལེགས་མཐོང་ཆེན་པོས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་གནས་
པ་བཙུན་མོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སྤངས་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་བསྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་བསམས་ནས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་མཁས་པར་བྱ་སྟེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་
སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་ལེགས་པར་བསམས་བྱས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་གཏིང་མཐའ་མེད་པའི་རྒྱུ། །གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་རྣམ་སྤངས་ཏེ། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་པར་
བྱ༑ ༑བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་བའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་མི་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་

[058B]།    ༈    །།བཞི་པ་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་སྣོད་རུང་དུ་སྒྲུབ་པ་སློབ་མའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་བཤད་
པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཉོན་མོངས་སྤོང་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། ཉོན་མོངས་སྤོང་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། ཡང་སྲིད་ཕྱི་མར་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ཀྱང་ཟད་པའི་མཐའ་ཡོད་པའི་དཔེ་བསྟན་
པའོ༑ །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང། ཉོན་མོངས་སྤང་དུ་རུང་བའི་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཆིང་བ་ཇི་ལྟར་སྤོང་ནུས་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མཐུན་ཞིང་མཛའ་བའི་མི་རྣམས་ལ། ཆགས་པས་
ཀུན་ནས་སླང་བའི་མཇའ་བ་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་མི་འདོད་པ་དུ་མ་བསྐྱེད་པའི་སྐྱོན་ཤེས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་སོ་སྟེ་ལེགས་པར་བརྟགས་ན་རྩ་བ་མི་བརྟན་པས་སྤང་ནུས་
སོ༑ ༑དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་བག་མ་ལེན་པའི་དུས་སུ་གཞོན་ནུ་མའི་ལག་པ་ནས་འཛིན་འདོད་པ་ལ་སྟོན་པས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱིའི་འབྲེལ་ན་འཆིང། བྲལ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཐོས་ནས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་བརྟགས་
པས། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། ཉོན་མོངས་གང་ལ་དམིགས་པའི་གཞི་ངེས་པ་མེད་པས་སྤང་དུ་རུང་བ་དང། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བདེན་པར་མད་པ་དང། ཉོན་མོངས་སྤོང་མི་ནུས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་དང། ཉོན་

[059A]༄༅། །མོངས་མ་སྤངས་པ་དུ་མ་མཐོང་བ་འགལ་བ་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡུལ་གྱི་ཉེས་པ་མཐོང་བས་ཉོན་མོངས་སྤོང་ནུས་པར་མ་ཟད་གཞི་བདེན་པ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྤོང་ནུས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ནི་ཆགས་བྱའི་དངོས་པོ་
ལ་རག་ལས་ཏེ་འཇུག་ལ། དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ལ་ལ་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་ཆགས་ཏེ་གནས་ལ། ལ་ལ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེ་སྡང་ཞིང་ལ་ལ་དེ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར། ཆགས་བྱའི་ཡུལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་དེ་ཉིད་ལ་
ཆགས་པ་འབའ་ཞིག་སྐྱེ་རིགས་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་པས་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་འདོད་པའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པས་གཞི་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་སྤང་ནུས་སོ། །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་
ཆུང་མ་གཉིས་ཡོད་ལ་གཅིག་གི་མ་དེ་ནི་རང་གི་བུ་མོ་མཐོང་བས་དགའ་ལ། ཆུན་མ་དེ་ནི་མཐོང་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བྲན་མོ་བར་མར་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དམིགས་པ་བདེན་པར་མེད་པས་སྤོང་བར་ནུས་པར་མ་ཟད་རྒྱུ་བདེན་
པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྤོང་ནུས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ནི། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་ལས་འབྱུང་བར་གསུངས། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། ཚུལ་བཞིན་མིན་པའི་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང། ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཏགས་པ་ལྟར་རྟོག་པས་བཏགས་
པ་མེད་པར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་རྙེད་པ་ཡོད་པ་མིན་ན་དེ་དག་གི་ཡོད་པ་ལྟོས་ནས་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཀྱི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་ཡང་དག་པར་གྲུབ་

[059B] །ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཏགས་པའི་ཚེ་ཐག་པའི་ཆ་དང། ཆ་ཅན་དང་རྒྱུན་དང་རྒྱུན་ཅན་གང་ཡང་སྦྲུལ་གྱི་
མཚན་གཞིར་མི་རུང་བ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོའི་ཡང་ཚོགས་པ་དང་ཚོགས་པ་ཅན་དང་རྒྱུན་དང་རྒྱུན་ཅན་གང་ཡང་གང་ཟག་ཏུ་མི་རུང་ཞིང་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕྱིན་
ཅི་ལོག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་དཔེར་ན་བསམ་གཏན་པ་འགའ་ཞིག་ཐོད་པ་གཞན་ཞིག་མགོ་ལ་འབྱོར་རོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་པ་ན། འགའ་ཞིག་གིས་འདི་ཁྱོད་ཀྱི་མགོ་ལས་ལྷུང་ངོ་ཞེས་ཐོད་པ་གཞན་ཞིག་བསྒྱུར་བས་རྟོག་པ་ལོག་པ་བཞིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་
བཤད་པའི་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དོན་ནི། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པར། འཇིག་རྟེན་མ་རིག་རྐྱེན་འབྱུང་བ། །གང་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུངས། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་འདི། །རྣམ་རྟོག་ཡིན་ཞེས་ཅིས་མི་འཐད། ཅེས་པའི་དོན་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་
ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་གཅིག་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཆགས་པས་ལྷན་ཅིག་བཅིངས་པས་བུད་མེད་མི་གཏོང་བས་ཆགས་པ་སྤོང་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ན། སྐྱེས་པ་འགའ་ལའང་བུད་མེད་གང་དང་ལྷན་
ཅིག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་རང་བཞིན་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་བཅིངས་པ་ལ་བྲལ་བ་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་སྟེ། བྲལ་མི་རིགས་པ་ལ་བྲལ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གླང་ནག་

[060A]༄༅། །པོ་དང་དཀར་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བཅིངས་པ་མིན་ཡང། གཉའ་ཤིང་དང་ཆུ་ཐག་ལ་སོགས་པས་བཅིངས་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཡང་སྲེད་པས་བཅིངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་
ཉོན་མོངས་ལྡོག་ན་སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་པ་དག་སྣང་ཞེ་ན། ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་མ་བསོད་ནམས་ཆུའི་དུ་རྟེན་འབྱུང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བཞིན་དུ་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་པའི་
བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཞེད་པ་འདི་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མིན་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བས་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་ཐར་པ་ག་ལ་ཐོབ། སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ན་ཅི་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཙམ་
ཞིག་གིས་སྲིད་པ་ཧྲུལ་པོར་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅུང་ཟད་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་པོ་ངེས་པ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་ཟད་ནས་ཐར་པ་ཐབ་
པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་དེད་དཔོན་སྲིན་མོས་བཟུང་བ་དེས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་མ་བལྟ་ཞིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་དེར་ཕྱིན་པས་རྟའི་རྒྱལ་པོ་བྷ་ལ་ཧ་ཀ་དང་ཕྲད་ནས། སྲིན་མོ་ལས་ཐར་ཞིང། རྒྱ་མཚོའི་ཕ་མཐར་ཕྱིན་པ་བཞིན་
ནོ། །འདིས་ཀྱང་ཐར་པ་ཙམ་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ངེས་པར་རྟོགས་དགོས་པར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་གདམས་པ་དང། ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་གདམས་པ་དང། གནས་ལུགས་

[060B] ཉོན་མོངས་ངེས་པར་ཟད་ནུས་པར་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་གུས་པར་བྱ་བར་གདམས་པ་དང། ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པར་བསྟེན་པ་དང། འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པའི་ཐབས་བསྟན་
པ་དང། སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་སྤང་བ་དང། རང་ཕྱོགས་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟོས་པས་སྲིད་པ་ཧྲུལ་པོར་འགྱུར་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དང། དེས་ཟིན་པའི་སྦྱིན་སོགས་ལ་ཐུབ་
པ་ཡིས་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་ཐར་པའི་བར་དུ་མི་ཉམས་ཤིང་འཕེལ་བ་ཉིད་དུ་གསུངས་པའི་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེར་སྐྱེ་བོ་གང་ལ་གུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་གསལ་བར་བློ་དང་ལྡན་པ་མིན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཤིན་ཏུ་བླུན་པར་
སྟོན་པ་ཡིན་པས། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བ་ལ་གུས་པ་བཞག་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམ་ནི་རྣམ་སྨིན་ཕྱུང་ནས་ཟད་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་མི་སྦྱིན་སོགས་ཀྱང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་
དུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པས་སོ། །དཔེར་ན་ལི་ཁ་རའི་ལ་དུ་ཀུན་ནས་མྱང་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་མི་སྟོང་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནམ། བདེན་པར་གྲུབ་པས་སྟོང་
པ་ལས་དེ་ལྟར་བ་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ལ་སྟོང་པར་རྟོགས་ནས་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་སྟོང་དུ་མ་རྟོགས་པར་བདེན་པར་ཞེན་ནས་བདག་ནི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དངོས་

[061A]༄༅། །པོ་སྟོང་པ་མིན་པ་ལ་སྟོང་པ་ལྟར་མཐོང་བ་མིན་ཏེ། གནས་ལུགས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞེན་པའི་ལོག་ལྟས་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་གསུང་ངོ། །སྟོན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་
དེ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །མྱང་འདས་གསུམ་གང་དུ་འཇུག་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་མཚན་མོ་དགེ་ཚུལ་བཏུང་བྱ་མིན་པ་ལ་མངགས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་
དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཡིན་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇུག་པ་བསྟན་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇུག་ཚུལ་མ་བསྟན་པར་སྟོང་པ་ཉིད་རྟེགས་མི་ནུས་
པས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་ངེས་པར་བསྟན་དགོས་ཏེ། གསུང་རབ་གང་ལས་དངོས་པོ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་མེད་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པའི་དོན་དུ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱི་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་
སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པ་འབྱུང་བ་དེ་ལས་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་རིམ་པ་གསུངས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པ་རྟོགས་པས་ཐབས་ཡིན་པས་སོ། །གང་ལས་དོན་དམ་པ་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་བསྙད་པ་འབྱུང་
བ་དེ་ལས་འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པའི་རིམ་པ་གསུངས་པའོ། །དཔེར་ན་གཏིང་ཁུང་དུ་འཇུག་པ་ན་ཆ་རྐྱེན་གྱི་འཇུག་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དོར་བར་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ན་ལས་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་

[061B] རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟེང་ན་དངོས་པོ་ཀུན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐར་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པས་ཅི་བྱ་ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་ཁྱོད་ལ་
འཇིག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་དྲང་ན་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་བྱ་བ་ཡོད་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྟོགས་པ་ལས་འཁོར་བ་ཟློག་པར་བྱེད་པར་ནུས་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྟེ། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ལ་བྱ་བྱེད་མི་འཐད་པས་སུས་ཀྱང་ལྡོག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་ནི། དཔེར་ན་སྨིག་ཆུ་ལ་ཆུར་ཞེན་པ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ཟློག་བྱེད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་ཕྱོགས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ཤིང་གཞན་
ཕྱོགས་ལ་ཞེ་སྡང་བའི་མི་ཁྱོད་ལ་རང་ཕྱོགས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པར་ཡོད་ཅིང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཞེ་སྡང་ཞིང་མི་དགའ་ན་དེ་མ་དོར་བར་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྲོ་སྟེ་བླང་དོར་གཉིས་སུ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་སྤྱོད་པས་ཇི་
སྲིད་དུ་ཞི་བར་ཡོང་སྟེ་གཏན་མི་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་སྡོམ་བརྩོན་འགའ་ཞིག་འཕགས་པ་དགེ་འདུན་སྡེས་དགེ་བསྙེན་བྱས་ཏེ། དེས་བྲམ་ཟེ་མཐོང་ནས་དེ་གསོད་པར་འདོད་པ་སྐྱེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་བདུན། འབད་ན་ཐར་པ་ཐོབ་སླ་བ་དང། འཁོར་
བ་ལ་སྐྱོ་བ་མ་བསྐོམ་ན་ཐར་པ་ཐོབ་མི་ནུས་པ་དང། འཁོར་བ་ལ་ཉེས་དམིགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ཐར་པ་ལ་འབད་རིགས་པ་དང། ཐོག་མ་ཉིད་ནས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བ་མིན་པ་དང། ཇི་ལྟར་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་དང། དངོས་པོ་ཀུན་

[062A]༄༅། །གྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ལ་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་མེད་པ་དང། དེས་ན་སྦྱིན་སོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དགོས་པར་གསུངས་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་དམ་པ་ནི་བསྒྲུབ་
ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་ཕྱིར། ཐོབ་མི་ནུས་ལ། སྲིད་པ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་ཐོབ་སླབས་བདག་ཅག་དེ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། དགེ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཞིང་དགེ་མི་དགེའི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ལས་ཡང་སྲིད་པ་འགྲུབ་པར་
འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེད་པ་ལོག་ཅིང་བསམ་ཁྲལ་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་སླ་ལ་ཅིག་ཤོས་འཁོད་པའི་བདེ་བ་ནི། བདེ་བླག་ཏུ་ཐོབ་པ་མིན་པས་མཁས་པས་ངལ་དུབ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྒྲིམ་མི་དགོས་པར་ཐོབ་པའི་མྱང་འདས་དོན་དུ་གཉེར་བ་
སྤངས་ནས། ངལ་དུབ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་འཁོར་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མི་རིགས་སོ། །དཔེར་ན་ནད་མེད་པའི་སྟོབས་བསྒྲུབ་པ་ལ་རྐྱེན་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང། དེ་མི་འདོད་ན་ངའི་རྐྱེན་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དོན་
དམ་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །བསྟན་བཅོས་འདིར་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བསྟན་ཅེ་ན། འཁོར་བའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བའི་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་གང་ལ་འཁོར་བ་འདི་ལ་སྐྱོ་བ་ཡོད་པ་མིན་པ་དེ་ལ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་ཐར་པ་ལ་གུས་པ་ག་ལ་ཡོད་སྐོམས་པས་གདུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་དེ་ཞི་བའི་ཐབས་བཏུང་བ་ལ་དོན་གཉེར་ཆེན་པོ་

[062B] །དཔེར་ན། རང་གི་ཁྱིམ་སྙིང་པོ་ཆུང་ཡང་དེ་ལས་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་བློ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྲིད་པ་འདི་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བའང་ཐོབ་པར་དཀའ་སྟེ། སྲེད་པས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཡུལ་ལ་སྲིད་པ་མི་
ལྡོག་པ་དེ་མ་ཐག་གསད་པར་བྱ་བ་བཏུང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། གཞན་ཡང་དབང་ཕུག་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་ནས་ཁྱིམ་སྤོང་བ་དང། དགོན་པར་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པར་མི་ནུས་ཀྱང་ནད་དང་དབུལ་
བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟེར་བ་དག་འཁོར་བ་ལ་དགའ་བ་དོར་བར་རིགས་ཏེ། གང་ཟག་ལ་ལ་དབུལ་བ་དང། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཞིང་དེ་ལས་ཐར་པའི་ཆེད་དུ་མེ་དང་ཆུར་འཇུག་པ་
དང། གཡང་དུ་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་རང་ཉིད་འཆི་བར་འདོད་པ་དག་སྣང་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་འཁོར་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ངེས་པར་བྱས་ནས་བདག་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་ན་ཐར་པའི་བདེ་བ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་ཞིག་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དག་བླང་དོར་ལ་གཏི་མུག་ཤས་ཆེ་
བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་དམ་པར་མི་འགྲོ་བར་ཟད་དོ། །དཔེར་ན་ནད་པ་ཁ་ཅིག་སྨན་མ་འཐུངས་པར་ནད་ལས་མི་གྲོལ་བ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཅུང་ཟད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཡང། ཉོན་མོངས་སྲུངས་འབྱིན་པའི་གཉེན་
པོ་མ་བསྟན་པར་འཁོར་བ་ལས་མི་ཐར་པའོ། །བཞི་པ་ནི། འཁོར་བ་ཟད་པའི་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒོམ་པའི་གཏམ་ཁོ་ན་བྱ་བར་རིགས་ཀྱི་སྟོན་པས་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་དག་ཀྱང་མཛད་

[063A]༄༅། །ཅི་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དབང་པོ་དམན་པ་དང་འབྲིང་པོ་དང་རབ་ཀྱི་དབྱེ་བས་རིམ་གྱིས་བཀྲི་བར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐོག་མ་སྦྱིན་པ་ཙམ་ནུས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་སོགས་སྤོང་མི་ནུས་པ་དག་ལ་སྦྱིན་པའི་གཏམ་བྱ་བ་
ཡིན་པས་སྦྱིན་པའི་གཏམ་དབང་པོ་དམན་པ་ལ་གསུངས་ཤིག་རེ་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྒོམ་པའི་སྣོད་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ལ་གནས་ཟིན་པའི་དབང་པོ་འབྲིང་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུངས་པ་སྟེ། ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་མཆོག་ལ་
འཁོར་བཞི་པའི་ཐབས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒོམ་པའི་གཏམ་གཙོ་བོར་གསུངས་པར་གྱུར་པ། དེས་ན་བདག་ཐར་པ་ཐོབ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་རྟག་ཏུ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བར་བྱོས་ཤིག་གོ་དཔེར་ན་རྒྱལ་བུ་གསུམ་ན་ཚོད་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཅིག་
ལ་ཡི་གེ་དང། གཉིས་པ་ལ་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་འདོན་པ་དང། གསུམ་པ་ལ་མཚོན་བྱའི་ཐབས་འདོན་པ་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ཟག་གཅིག་ལ་ཡང་དེ་རིམ་གྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་གདུལ་བྱ་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་
བའི་དོན་ཏོ། །ལྔ་པ་ནི། རེ་ཤིག་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བ་ལ་བསྟན་ན། བྱ་བྱེད་མཐའ་དག་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་ནས་དགེ་སྡིག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཤེས་ཏེ། སྡིག་པ་བྱས་ནས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བས། ཐོག་མར་དགེ་མི་དགེའི་ལས་
རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པ་བསྟན་ན་རྟོགས་སླ་བས། བསོད་ནམས་མིན་པ་སྡིག་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་པོར་ལྡོག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་དུ་ཕུང་པོ་དང་རྣམ་པ་ལྔར་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་འཇིག་ཚོགས་ལ་

[063B] བདག་མེད་ཀྱང་བདེན་པར་མེད་པར་བསྟན་ནས་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ཀུན་ལྡོག་པ་སྟོན་པའི་རིམ་པ་གང་གིས་
ཤེས་པ་དེ་གདུལ་བྱ་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་དེ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྨན་པ་མཁས་པས་ནད་པ་ལ་སྐྱ་བཅོས་དང། སྣུམ་བཅོས་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དྲུག་པ་ནི། ཐར་པ་ལམ་གང་གིས་ཐོབ་ཅེ་ན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་
གྲུབ་པས་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་ལས་སོ། །དངོས་པོ་མཐའ་ཡས་པས་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། དེ་མཐའ་དག་སུ་ཞིག་གིས་ཤེས་པར་ནུས། ཆོས་གཅིག་མ་ཤེས་ཤིང་མ་སྤངས་པར་ཐར་པ་ཐོབ་མི་ནུས་པར་ཡང་གསུངས་
པས་སོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དངོས་པོ་གཅིག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་གནས་ལུགས་ལྟ་བ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལྟ་བ་པོར་བཤད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་འགྱུར་ཞིང་
གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར། ཞེས་དང། འཕགས་པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས། གང་གིས་ཆོས་གཅིག་སྒོ་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་ཞིང་བཟུང་མེད་ལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དཔེར་ན་རྒྱ་
མཚོའི་ཆུ་ཐིགས་པ་གཅིག་འཐུངས་པས། གཞན་རྣམས་ལན་ཚྭ་ཅན་དུ་ཤེས་པ་བཞིན། །དངོས་པོ་གཅིག་གི་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །བདེན་སྟོང་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་དང། །དེ་ལ་སྔོས་སེར་ལྟར་

[064A]༄༅། །རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མི་འཆར་བའི་དོན་ཡིན་གྱི། རྗེས་དཔག་ལ་ལྟོས་ན་བུམ་པ་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྣམ་བུ་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་ཅེས་མི་བྱའོ། །སྣོད་ཐ་དད་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །བདུན་
པ་ནི། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ལས། གུས་པར་བྱ་སྟེ་བསོད་ནམས་དག་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་ནས་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་
ཆགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངན་འགྲོས་འཇིགས་ལ་སྐྱེ་འཇིག་སོགས་ཕྲ་མོ་བསྒོམ་མི་ནུས་པའི་མཐོ་རིས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་གསུངས་པ་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མཐོ་རིས་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྣང་བར་འགྱུར་ན་གཞན་
དུ་སྡིག་པ་ལ་ཆགས་པ་སྨོས་ཅི་དགོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་ན། ཆོས་མིན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དུང་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བར་ལུང་བསྟན་པ་ནི་
དགེ་སློང་ཞིག་གིས་བདག་དེར་གྱུར་གཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས་སྟོན་པས་སྨད་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་ལྔ། སྣོད་མིན་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བ་མིན་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐབས་དང། སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་བསྟན་པའི་དགོས་
པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་འབད་པར་གདམས་པ་དང། དེ་ལྟར་གོམས་ན་ངེས་པར་མྱང་འདས་ཐོབ་ནུས་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལྡོག་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཅིག་པུ་བསྟན་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན་

[064B] སྣོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣོད་མིན་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟེན་ན་ཕུང་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་ན་སྟོང་པ་ཉིད་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མིན་པའི་དོན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་གོ་ནས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་
ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཅན་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་བསོད་ནམས་འདོད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྣོད་མ་བརྟགས་པར་དུས་ཀུན་གྱི་ཚེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན་ཏེ། གནས་མ་ཡིན་པར་སྦྱར་བའི་སྨན་ཆེན་པོ་རོ་ཞིམ་པ་ཡིན་ཡང་གཏང་ན་དུག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ནམ་ཡིན་པ་
བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་དུག་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྨན་དུག་མེད་པ་ཞིག་ལ་བཏང་བས་དེ་བསད་པ་ལྟར་རོ། །དཔལ་ལྡན་མ་ཁོལ་གྱིས། དྲི་བྲལ་གོས་ལ་ཚོན་བཞིན་དུ། །དང་པོར་སྦྱིན་སོགས་གཏམ་རྣམས་ཀྱིས། །སེམས་ལ་ལེགས་པ་ཉིད་བསྐྱེད་དེ། །དེ་ནས་ཆོས་
ནི་བསྒོས་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྣོད་བརྟག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐོག་མར་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་གྲགས་པའི་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དངོས་པོ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཀླ་ཀློ་སྐད་གཞན་གྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བར་མི་ནུས་ཀྱི་
རང་གི་སྐད་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་བློ་དང་འཚམས་པར་ཐོག་མར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བསྟན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་མ་རྟོག་པར་འཇིག་རྟེན་པ་དོན་དམ་
པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་ལ་བཟུང་བར་ནུས་པ་མིན་གྱི། འཇུག་པར། ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་དང། དོན་དམ་པ་བདེན་པ་ཐབས་བྱུང་གྱུར་པ་སྟེ། ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། ཀུན་རྫོབ་རང་ལུགས་ལ་ཁས་བླངས་ནས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པར་

[065A]༄༅། །བྱའོ༑ ༑དཔེར་ན་ཁྱིའུ་གཞོན་ནུ་སྐད་གཞན་གྱིས་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་བཟུང་བའི་ཐབས་སུ་སྟོན་པས། མེད་པར་ལྟ་བ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་
དང༑ བདེན་འཛིན་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཏུ་བདེན་པར་མེད་པ་དང། ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་དང། རིགས་ཤེས་ཀྱི་བློའི་ངོ་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང། ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐར་ལྟ་བ་གཉིས་ཀ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་བདེན་
པར་གྲུབ་པ་མིན་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞེན་པའི་ནད་ཀྱི་དབང་གིས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི་དེ་སེལ་བའི་སྨན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་མིན་ནམ་འགྱུར་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སྟོན་པའི་གསུང་མཐའ་དག་གདུལ་བྱ་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐམས་ཅད་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་སྤུན་གསུམ་ཞིག་ཡོད་ལ་གཅིག་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང། གཉིས་པ་ནི་གནོད་སྦྱིན་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། གསུམ་པ་ནི་ཡི་དྲགས་སུ་གྱུར་པའི་དཔེ་དོན་འགྲེལ་པ་ལྟར་རོ། །བཞི་པ་
ནི། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་དག་ལས་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་བྲལ་དུ་བསྟན་པ། དོན་དམ་པའི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་དོན་དམ་པ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མཐོང་ན་གནས་མཆོག་ཐར་པ་
ཐོབ་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་དང་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་མཐོང་ན་བཟང་འགྲོ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ནང་གི་བདག་སྟོང་པ་ཉིད་བསམ་པ་ལ་མཁས་པས་རྟག་ཏུ་བློ་གྲོས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་

[065B] །ལྔ་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གྲོལ་ཡང་ཁ་ཅིག་མ་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་རྟེན་འབྱུང་
སྒྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་རྐྱན་དབེན་པ་བསྟེན་པ་ཙམ་གྱིས་འབད་པ་མེད་པར་ངེས་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏི་མུག་གིས་བྱས་པའི་སྐྱེས་ནས་
མྱོང་འགྱུར་གྱིས་ལས་བཞིན་ནོ། །རྣམ་དཔྱོད་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་འབད་པར་མི་བྱེད་དེ། །དཔེར་ན་ཨ་སྨྲའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ཟོས་ནས་ས་བོན་འཛུགས་པ་དེས་དུས་གཞན་དུ་ཡང་ཤིང་ཐེག་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས་
རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཞིང། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པ་ན། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །བསྟེན་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་སྲེད་པ་ལས་གྲོལ་བ་དག་
མི་སྣང་བ་ཅི་ཞེ་ན། ལ་ལར་སྣང་མོད་ཀྱི་བསམ་པ་ཙམ་འབྲས་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེས་ན་བསམས་བཞིན་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུའི་བྱ་བ་ནི་ཐར་པར་མ་ཟད་ཀུན་ལ་གྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་
དཀོན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ནའང་མྱང་འདས་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པ་མིན་གྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱིའི་རྐྱེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང། ནང་གི་རྐྱེན་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཀུན་སྦྱོར་ཞིང་ཕྲད་པ་རྙེད་དཀའ་བ་དང། དེའི་ཕྱིར་

[066A]༄༅། །གྲོལ་བ་རྣམས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་གཏུམ་མེ་ལགས་འདག་པ་བཞིན་ཏེ་འགྲེལ་པ་ལྟར་རོ། །བཞི་པ་ནི། གལ་ཏེ་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་འདི་ལ་ཟད་པ་
ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ངེས་ནུས་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་རང་གི་ལུས་ལ་ཡུན་རིང་པོ་ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གསོས་ཀྱང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་བྱས་པ་མི་ཤེས་ཤིང་བསྐྱོད་དཀའ་བ་འདི་རྟོག་ཤེས་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་མེད་པར་
ཐོས་ནས་ལུས་ལ་ཆགས་པའི་འདོད་ཆགས་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་འབྱུང་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཡུན་རིང་དུ་སྒོམ་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཟད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ངེས་པར་ཟད་པར་
ནུས་པས་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཅན་ཀས་གསེར་བསྒྱུར་གྱི་རྩིས་གསེར་ཅུང་ཟད་གྲུབ་པ་ན། ཐབས་འདིས་གསེར་མང་པོ་བསྒྲུབ་ནུས་སོ་སྙམ་ནས་ཅུང་ཟད་དེ་དོར་བ་བཞིན་དུ། མཁས་པས་ལུས་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཐོས་
ནས་ཆགས་པ་དོར་བར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ལ་ཇི་ལྟར་མཐའ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ནས་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་མེས་ཚིག་པ་སོགས་ལས་མཐའ་མཐོང་ཞིང་དེ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་
པ་མིན་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཟད་པར་སྤངས་པས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར། ལས་ཉོན་གྱིས་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་མར་མེ་རྐྱེན་ཟད་མི་འབྱུང་

[066B] །སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས། འགྲོ་བ་སྟོང་པར་གཟིགས་མོད་ཀྱི། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བཞེད་པས། །ཡུན་རིང་ཁྱོད་ཉོན་མོངས་པ་གང། །དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྨད་བྱུང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འགྲོ་བ་རང་བཞིན་
མེད་པར་མཐོང་ཡང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བས་རང་ཉིད་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ལས་ཀྱིས་ལྷ་མིའི་གོ་འཕང་མཆོག་ཐོབ་ཀྱང། །བཙོན་རར་ཆུད་
པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་བྱ་སྟེ། །རྟེན་འབྱུང་མཐའ་བྲལ་བསྒོམ་པ་གོམས་པ་ཡིས། །རང་ཉིད་ཐོག་ཆེན་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱ། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་
བཞི་བརྒྱ་པའི་རྣམ་བཤད། ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སློབ་མ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་བའོ།།    ༈    །།གཉིས་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་
ལམ་གྱི་རིམ་པ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་དང། ཀླན་ཀ་ལྷག་མ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་དཔོན་སློབ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་
རྟག་དངོས་བཀྲག་པའི་སྒོ་ནས་བདེན་གྲུབ་སྤྱིར་དགག་པ་དང། དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་སོ་སོར་དགག་པ་དང། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་

[067A]༄༅། །དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྟག་དངོས་སྤྱིར་དགག་པ་དང། བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་དང། བདེན་གྲུབ་བཀག་པ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། དེའི་ལན་དགག་
པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཆུའི་གཡོ་བས། རྒྱུད་བཤལ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདུད་རྩི་བསྟན་པའི་སྣོད་རུང་དུ་བྱས་ནས། འདི་མན་གྱིས་འདུས་བྱས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་
ལྡན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྙིང་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ན་གླ་བ་རྔན་པའི་དོན་དུ་ལས་ལ་འབད་པ་ནི་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་ཡིན་གྱི། ཁོ་རང་གི་རང་བཞིན་མིན་པར་གྲགས་པ་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་
པོ་ཐམས་ཅད་ཆིག་ཀྱང་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཅི་རིགས་པར་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་སྐྱེ་ཞིང་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་གནས་པས་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་དེས་ན་རྟག་པ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང། བདེན་པ་དང་
དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མིན་པ་དེའི་ཕྱིར། མི་སློབ་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཐུབ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་ཐུབ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉག་ཅིག་མ་གཏོགས་མི་རྟག་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་མངོན་སུམ་དུ་
ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གཞན་མེད་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྟོན་པས་གང་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤིའོ་ཞེས་བསྟན་པས་སྐྱེ་བ་ནི་འཇིག་པའི་དོན་

[067B] ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་མེད་དོ། །ཁ་ཅིག་གིས་རྟག་པ་དང་བདེན་གྲུབ་འགོག་པ་ནི། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འགོག་པ་ནི་མི་འཐད་པ་འགྲེལ་པར་བཤད་དེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་འཇལ་བའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དེ་ཚད་
མར་སོང་ས་ལ། གྲུབ་མཐས་བཞག་པའི་མཐུན་སྣང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་བ་མ་གཏོགས་མྱུ་གུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ཚད་མར་སོང་བར་འདོད་ལ། ཐལ་འགྱུར་བ་ནི་དེ་མི་སྲིད་པར་འདོད་པས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་
ན་རེ། འབྲས་བུའི་དོན་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་རྟག་པ་མིན་ཡང། དངོས་པོ་གང་དག་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་གཉིས་ཀ་མ་ཆིང་པ་ནམ་མཁའ་ནས་ཡིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་དང། སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་ཡང་བསྐྱེད་བྱར་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རྟག་པ་བདེན་
པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་གྲང་ཞག་ཡུལ་གང་ན་དུས་ནམ་གྱི་ཚེའང། ལྟོས་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ནི་དེ་དག་གི་ཡོད་པ་ཉིད་རྙེད་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་དེས་ན་ནམ་ཡང་ཡུལ་གང་ཞིག་ཏུའང་དངོས་པོ་རྟག་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
ཡོད་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལྟོས་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ། གང་ཟག་གི་བདག་དགག་པ་དང། འདུས་མ་བྱས་གསུམ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དགག་པ་དང། དུས་རྟག་པ་དགག་པ་དང། རྡུལ་ཕྲན་རྟག་
པ་དགག་པ་དང། ཐར་པ་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། དེའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཡོད་ལ། བདག་ནི་དེ་དག་གི་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་

[068A]༄༅། །ཡོད་ལ་དེ་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པ་མིན་པར་ཐལ། རང་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་མེད་པར་ན་དངོས་པོ་མེད་ལ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་རྟག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ནའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མེད་ལས་གྲུབ་པའི་དངོས་
པོ་ནི་དེ་ཉིད་མཁྱེན་པས་གྲུབ་པ་མིན་པར་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་བཅས་རྐྱེན་བཅས་ཆོས་ནི་ཤེས་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་ཆོས་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་བུམ་པ་དང་བདེ་བ་སོགས་མི་རྟག་པ་བྱས་པར་མཐོང་བར་
གྱུར་ནས་དོན་གྱི་གོ་བས་བདག་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་པ་གལ་ཏེ་རྟག་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མཐོང་ནས་ཏེ། མཐོང་བའི་ཕྱིར། བདག་ལ་སོགས་པའི་རྟག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མིན་པར་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ། །དཔེར་ན་
ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་དགག་པ་དང། ནམ་མཁའ་རྟག་ཁྱབ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་རྟགས་འགོག་དང། རྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ། རྟག་
རྫས་སུ་ཡོད་པར་གསུངས་པས་བཀག་ན་ཁས་བླངས་པས་གནོད་དོ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། ཐོགས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་བཀག་པ་ཙམ་ལ་ནམ་མཁར་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་མ་རྟོགས་པར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དངོས་
པོ་རྣམས་རྟག་གོ་ཞེས་མི་མཁས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་རྟོག་པར་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་ཞོག་འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་སྟེ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་གཞལ་བྱའི་

[068B] །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཙམ་ལ་རྟག་པར་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། མདོ་ལས་གསུངས་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ནི་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་
ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་ཁྱབ་པ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁྱབ་པ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་རྟག་པ་བཀག་པ་ནི། ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དང་ཆ་མེད་དུ་ཁས་ལེན་པ་འགལ་བར་ཐལ། ཐར་གྱི་བུམ་
པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ཅན་ནམ་མཁའ་ནི་གར་ཁྱབ་ཀྱི་དུས་ཀྱི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ལ་གནས་པ་མིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནུབ་ཀྱི་བུམ་པ་ཤར་ན་གནས་པ་དང། ཤར་གྱི་དུམ་པ་ནུབ་ན་གནས་པ་སོགས་སུ་འགྱུར་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་དེ་སྤང་བར་འདོད་ནས། ཤར་ལ་ཁྱབ་པའི་ནམ་མཁའི་ཆ་ནུབ་ལ་མི་གནས་པར་ཁས་ལེན་ནོ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཅན་ནམ་མཁའ་ལ་ཕྱོགས་ཏེ་ཆ་ཤས་ནི་གཞན་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཡོད་དགོས་པས་རྟག་ཁྱབ་ཀྱི་
དངོས་པོ་གསལ་བར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །མདོ་ལས་འོད་སྲུང་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཉིས་པའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟག་དངོས་སུ་འདོད་པ་ནི་ཆོས་
འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་ལྔ། དུས་རྟག་པ་རྒྱུར་ཁས་བྲངས་ན་འབྲས་བུ་ཡང་ཁས་ལེན་དགོས་པ་དང། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དང། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་རྟག་པར་འགལ་བ་དང། བདག་ལས་སྐྱེས་པ་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པར་འགལ་

[069A]༄༅། །བ་དང། རྟག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མི་རྟག་པར་འགལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་བྱེད་གསང་བའི་མཐའ་སྨྲ་བ་སོགས་ན་རེ། དུས་རྟག་པ་གང་ཞིག་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དུས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འཇུག་ཅིང་སྐྱེ་བ་དམིགས་
པ་དང། རྐྱེན་གཞན་ཡོད་ཀྱང་དགུན་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་ལྡོག་པའང་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ལས་དུས་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་ནུས་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པས་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་དུས་མེད་པར་དུས་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་
བར་ཐལ། རྒྱུ་རྟག་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་སྐྱེ་བ་རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་ཞེ་ན། དུས་དོན་འབྲས་བུར་ཡང་འགྱུར་ཏེ་འགྱུར་བར་ཐལ། མྱུ་གུ་རེས་འགའ་སྐྱེད་པ་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འགྱུར་ཏེ། དྲོད་གཤེར་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་
དེས་ནའི་ཕྱིར། དུས་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ནི། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ནི། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དུས་རྒྱུར་སྨྲ་བས་དུས་
རྒྱུར་ཁས་ལེན་ན། འབྲས་བུར་ཡང་ཁས་ལེན་དོགས་ཏེ། རང་གི་བསྐྱེད་བྱའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་རྒྱུ་ལ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འཇོག་བྱེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུར་འཇོག་པ་རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་རྣམས་ཀུན་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཐལ་པར་འགྱུར་
བས་འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། རྒྱུར་ཁས་ལེན་ན་འབྲས་བུ་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་སྔར་ལས་ནུས་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་བ་

[069B] སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་མི་འདྲ་བར་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ཡོད་པ་མིན་པས། དུས་ལ་སོགས་པའི་རྟག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུར་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི། ཅི་སྟེ་དུས་ཀྱང་འགྱུར་བར་ཁས་མི་ལེན་
ན་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དུས་རྟག་པ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་མྱུ་གུའི་དངོས་པོ་དེ་མ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བས་རང་དབང་དུ་འབྱུང་བར་ཐལ་ལོ། །རང་ཉིད་རང་དབང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ལོག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྒྱུ་
ལ་ལྟོས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་ནི། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཆོས་ཅན། ཇི་ལྟ་བུར་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། རྟག་པ་ལ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། དུས་ནམ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་གཅིག་རྟག་
ལ་ཅིག་ཤོས་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་མཐོང་བ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ལ་གསུམ། རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པ་དགག་པ་དང། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པས་མཐོང་བ་མི་འཐད་པ་དང། རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པ་ཡོད་པར་སངས་རྒྱས་
ཀྱིས་མ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཆ་བཅས་རྟག་དངོས་སུ་མི་འཐད་པ་དང། རྡུལ་ཕྲན་རིགས་མཐུན་ཕྲད་པས་ལྡན་པ་རྫས་གཞན་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པ་དང། ཡན་ལག་ཅན་མ་བརྩམས་པའི་སྔར་རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པ་
དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་ན་རེ། འབྱུང་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་རྩོམ་ཞིང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སོགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་ཏེ་རྡུལ་ཕྲན་ཕྲད་ནས་ཡན་ལག་ཅན་རྩོམ་ན་

[070A]༄༅། །བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྲད་ན་བོང་ཚོད་རྒྱས་པ་མི་སྲིད་ལ་ཆ་འགའ་ཞིག་ཕྲད་ན་ཕྲད་པའི་ཆ་དེ་རྒྱུར་འགྱུར་ལ། མ་ཕྲད་པའི་ཆ་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་བཅས་སུ་ཐལ། རྡུལ་ཕྲན་གང་གི་ཕྱོགས་འགའ་
ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་ཕྱོགས་འགའ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྡུལ་ཕྲན་དེ་ནི་ཆ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་ཀོ་འགྱུར་ན་ནི་དངོས་པོ་རྟོག་པར་མི་རིགས་སོ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཆ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་
གཉིས། དངོས་དང། རྡུལ་ཕྲན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་སྦྱོར་བ་ལ་ཁས་བླངས་འགལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་ཡིན་པས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྦྱོར་ཡང། རྡུལ་ཕྲན་ཕྲད་པའི་ལྡན་པ་དོན་གཞན་སྐྱེ་ལ་དེས་ཡན་ལག་
ཅན་བསྐྱེད་ཞེ་ན། ཡན་ལག་ཅན་རྣམས་བརྩམས་པའི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཀུན་ཕྲད་ཅིང་སྦྱོར་བ་རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ལ་མི་འཐད་དོ་སྟེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྲད་ན་ཡན་ལག་ཅན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་སོགས་བོངས་ཚོད་གོང་ནས་གོང་དུ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་
གང་ཞིག་ཡིད་ལ་ཆ་ཤད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཟླུམ་པོ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུའི་ཟླུམ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུའི་རྫས་ཡན་ལག་ཅན་ལ་ཡོད་པ་མིན་པ་དེས་ནའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་
མི་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་གི་གནས་གང་ཡིན་པའི་གོ་ས་དེར་ནི་རྡུལ་གཞན་གྱི་ཡང་མི་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་རྡུལ་ཕྲན་དང་འབྲས་བུ་ཡན་ལག་ཅན་གཉིས་བོང་ཚོད་མཉམ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཡན་ལག་ཅན་དབང་

[070B] རྡུལ་ཕྲན་ཆ་བ་བཅས་ལས་མ་འདས་པས་རྟག་དངོས་སུ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་སོན་གནས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་ལ་ཡུལ་བགྲོད་པའི་འགྲོ་བ་མི་འཐད་པས་ཡན་
ལག་ཅན་རྩོམ་པ་འགལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། འབྲས་བུའི་རྫས་རྩོམ་པའི་དུས་ན་ཆ་བཅས་ཀྱི་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་གྱི། དེའི་སྔ་རོལ་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་མེད་དོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་ཏེ། རྡུལ་ཕྲན་དེའི་ཕྱོགས་མི་སྲིད་ན་དེའི་ཕྱོགས་བཞིན་རྡུལ་
མི་གནས་པར་འགྱུར་ལ། ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་ན་ཆ་ངེས་པར་ཡོད་དགོས་ཏེ། རྡུལ་གང་ལ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཕྱོགས་ཅན་ཤར་གྱི་ཆ་ཡང་དོད་དགོས་ལ། རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་རྒོལ་བ་གང་གི་ཡན་ལག་ཅན་རྩོམ་པའི་སྔ་རོལ་
གྱི་རྡུལ་ལ་ཕྱོགས་ཡོད་ན་དེས་རྡུལ་ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་མིན་པར་སྙད་དེ། ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་པའི་དབུས་ན་གནས་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རྡུལ་ཕྲན་དེ་ནི་ཡུལ་གོ་ས་བགྲོད་པའི་འགྲོ་བ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། ཡུལ་
བགྲོད་པའི་འགྲོ་བ་པོ་ཡིན་ན་མདུན་གྱིས་མདུན་ཕྱོགས་ལེན་ཅིད་རྒྱབ་ཀྱིས་ནི་རྒྱབ་ཕྱོགས་གཏོང་པར་འགྱུར་ན། གཏོང་ལེན་དེ་དག་གཉིས་ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་པ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་རྩོམ་པ་
འགལ་བར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་རྡུལ་ཕྲན་བདེན་གྲུབ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁས་བླང་པར་མི་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། རགས་པ་ཡོད་པས་རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པ་ཡོད་པར་འདོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་

[071A]༄༅། །ཀྱིས་ལྷའི་མིག་གིས་མཐོང་བས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གིས་མཐོང་མཐོང་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །རྡུལ་གང་ལ་དང་པོ་བདུན་གྱི་ཆ་ཡོད་པ་མིན་ཞིང། གང་ཞིག་ལ་དཀྱིལ་ཡོད་པ་མིན་
ལ་གང་ལ་ཐ་མ་རྒྱབ་ཀྱི་ཆ་ཡད་པ་མིན་པའི་གཟུགས་ཅན་དེ་ནི་ཤེས་པ་གང་ལའང་མངོན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རྡུལ་ཕྲན་མེད་ན་རགས་པ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཡོད་ལ་དེ་ཡང་རྟག་པ་ཞིག་སྟེ། དངོས་པོ་ཡིན་ལ་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན། རྒྱུ་རྡུལ་ཕྲན་ནི་རྟག་པ་མིན་པར་ཐལ། མྱུ་གུ་སྐྱེས་པ་ན་ས་བོན་རྣམས་འགྱུར་ཞིང་འཇིག་པ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཡན་ལག་ཅན་སྐྱེས་པ་ཡིས་ནི་རྒྱུ་རྡུལ་ཕྲན་བཤིག་པ་དེས་ནའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུའི་རང་བཞིན་མི་གཏོང་ཞིང་
འབྲས་བུ་དོན་གཞན་བསྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཡང་ན་ཡུལ་གང་ན་རྒྱུ་རྡུལ་ཕྲན་ཡོད་པ་དེས་ན་འབྲས་བུ་ཡན་ལག་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཡུལ་སོ་སོར་གནས་པའི་བུམ་སྣམ་བཞིན་དུ་དུས་མཉམ་དུ་ཡུལ་སོ་སོར་གནས་པས་རྒྱུ་འབྲས་མིན་པར་ཐལ་
ལོ། །གསུམ་པ་ནི། རྒྱུ་མཚན་འདིས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པ་མིན་ཏེ། རྡུལ་ལ་རྡུལ་གཞན་རྣམས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཐོགས་བཅས་ཡིན་ལ། ཐོགས་བཅས་རྟག་པར་མི་རིགས་སོ། །དུས་ནམ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་
རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པར་མི་གསུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ་ཐོགས་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་རྟག་པ་ནི་གང་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་མ་གཟིགས་པ་དེས་ནའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཙམ་པ་གང་དག་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་བཅུ་གནས་རྡུལ་ཕྲན་

[071B] རྣམ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་པ་ནི་རིགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་པས་དོན་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཀ་འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་བཞིན་ཁས་བླང་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་ལ་གཉིས། རང་སྡེའི་ཐར་པ་རྫས་གྲུབ་དགག་པ་
དང༑ གཞན་སྡེའི་བདག་གི་རང་བཞིན་གྱི་ཐར་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འགོག་པ་རྫས་གྲུབ་མི་འཐད་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རང་གི་སྡེ་པ་
འདུས་མ་བྱས་མིང་ཙམ་དུ་མ་རྟོགས་པ་དག་ན་རེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པ་མི་གསུང་བ་བདེན་མོད་ཀྱི། ཆོས་འདུས་མ་བྱས་པ་རྣམས་ནི་རྟག་གོ་ཞེས་གསུངས་པས་ལམ་བདེན་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱས་པའི་འགོག་པར་རྫས་
གྲུབ་ཆུ་ལེན་ལྟ་བུ་ནི་ཡོད་དེ། དེ་མེད་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་གསུམ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་མི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འཁོར་བར་འཆིང་བྱེད་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་དང། བཅིངས་པ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་དང། སྡུག་ཀུན་ལས་ཐར་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་བདེན་ལས་
གཞན་ཐར་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་དེས་ཕན་པའི་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ན་དེ་ལས་འབྲས་བུ་ཅི་ཡང་མི་སྐྱེ་སྟེ་ཕན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འབྱུང་བ་མེད་པ་དེས་ན་འགོག་པ་རྫས་གྲུབ་དེ་ཐར་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་ཅིང་བརྗོད་པར་མི་
རིགས་སོ། །སྟོན་པས་དགེ་སློང་དག་ལྔ་པོ་འདི་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། འདས་པའི་དུས་དང། མ་འོངས་པའི་དུས་དང། ནམ་མཁའ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། གང་ཟག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བས། ཐར་པ་བརྡ་ཙམ་བཏགས་པ་ཙམ་

[072A]༄༅། །ཞིག་ཁས་བླང་བར་བྱའི་རྫས་གྲུབ་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་བསལ་བ་ཟད་པ་ཞེས་པ་ནས། ཕུང་པོ་ཀུན་སྤངས་པ་སྲེད་པ་ཟད་
པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་འདི་ལས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་མིན་ཞིང། དེ་ལ་བརྟན་ནས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་སྲིད་
པ་མིན་ཏེ། དངོས་པོ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ལྟར་ན། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་གང་དུ་ཉོན་མོངས་དང་སྐྱེ་བ་ཟད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་ཕུང་པོ་དང་གང་ཟག་གང་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེར་
བརྟེན་པ་མྱང་འདས་བདེན་གྲུབ་གང་ཞིག་ཡོད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་ཐར་པ་ཡང་བཏགས་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། གྲངས་ཅན་གྱིས་བཏགས་པའི་ཤེས་རིག་གིས་བསྡུས་པའི་ཐར་པ་རྟག་པ་དགག་པ་དང། ཤེས་
པ་ཡོད་པའི་ནུས་པས་བསྡུས་པའི་ཐར་པ་རྟག་པ་དགག་པ་དང། བདག་འཛིན་ཟད་པར་སྤངས་པ་ཐར་པར་རིགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། ཁོ་བོ་ཅག་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི། རྟེན་མོད་པས་ཐང་བ་མེད་པའི་ཉེས་པ་
མེད་དེ། རྣལ་འབྱོར་པས་གཙོ་བོ་དང། སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་དུ་ཤེས་པ་ལས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ལོག་ནས་རྣམ་འགྱུར་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོའི་བག་ལ་ཞ་བའི་ཚེ་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་ཉག་གཅིག་གནས་པས་གྲོལ་

[072B] ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཐར་པའི་ཚེ། ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། བློས་ཞེན་པའི་དོན་ལ་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང། ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་ངོ་བོར་འགྱུར་མེད་ཀྱི་
རྟག་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པས་ཁས་བླངས་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ། ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་དུ་ཁས་བླངས་པ་གང་ཞིག་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་རྣམས་
འགྱུར་རྣམས་ཕག་ལ་ཞ་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་ཐར་པའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མིན་པར་གནས་སོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་མེད་པའི་གྲོལ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡང་གསལ་བར་ཡོད་པ་མིན་པ་དང་མཚུངས་པར་ཐལ། མེ་
དང་ཚ་བ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དང་ཤེས་པ་ཁྱབ་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཤེས་པ་དངོས་མེད་ཀྱང། ཡུལ་ཤེས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པས་བདག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་
རིགས་པར་ཐལ། ཐར་པར་རྟེན་པ་དག་ཅིག་ཡོད་ན་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ས་བོན་ནུས་པ་སྲིད་པ་ན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གྲོལ་བའི་བདག་མེད་ན་ཐར་པ་མེད་པས་འཁོར་བ་མི་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མི་འདོད་པ་དུ་མ་ཞིག་
ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་ཡོད་པའི་འཇུག་པ་དང་དེའི་ནུས་པ་བདེན་པར་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྲིད་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་འཇུག་གམ་མི་འཇུག་སྙམ་པའི་བསམ་པའང། འཐད་པར་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་མིན་པར་ཐལ། རྟེན་བདག་ཡོད་ན་དེ་འཐད་

[073A]༄༅། །ན་ཡང་གྲོལ་བའི་བདག་དེ་མེད་ན་ནི་སྟེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ཉོན་མོངས་ཟད་པར་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པ་ཟད་པར་སྤངས་པས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པའི་མི་རྣམས་ལ་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གཞན་ལས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་རྒྱུ་མེད་པའི་བདག་རྟག་པ་ཡོད་པ་མིན་པར་དེས་ཕ་དེའི་ཕྱིར། རྣམ་གྲོལ་དོན་གཉེར་གྱི་སྐྱེས་བུ་དག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་བདག་འཛིན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཟད་པ་སྤངས་
ལེགས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་བྱའི་དགོས་པ་མེད་པའི་གྲོལ་བའི་བདག་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་གྲོལ་བའི་བདག་མེད་ཅིང། དོན་མེད་པའི་མིང་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་འདུ་བྱེད་རྣམས་སླར་
མི་འབྱུང་བས་བདག་འཛིན་ཟད་བཙམ་དུ་སྨྲ་བ་ན། དེ་འདྲ་བའི་དོན་ནམ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། བདག་ཉིད་ལགས་སུ་འདོད་པས་འཇིག་རྟེན་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་དང། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་འདི་ཉིད་ཁས་ལེན་པ་སླའི་དོན་དམ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་
ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཁས་བླང་པར་བྱ་བ་དགེ་མི་དགེའི་ལས་དང་ཁྱིམ་དང་ནགས་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ལ་དམ་པའི་དོན་ལ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅས་ཟེར་ཏོ། །ཚིགས་སུ་
བཅད་པ་འདི་ལེའུ་འོག་མས་བདག་རྒྱས་པར་འགོག་པའི་འབྲེལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འགྲེལ་པར་རྩོད་པའི་གཞུང་དུ་མཛད་པས། རང་གཞུང་དུ་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཕྱི་དང་ནང་གི་རྟེན་འབྱུང་ཆོས་རྣམས་ནི། །ལྟོས་ནས་ཡོད་

[073B] །རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་ཤེས་བྱས་ནས། །མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་དོན་ལ་མཁས་པར་བྱ། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་
པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་དངོས་པོ་རྟག་པ་དགག་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དགུ་པའི་འགྲེལ་པའོ།།    ༈    །།གཉིས་པ་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་སོ་སོར་དགག་པ་ལ་ལྔ། བདག་དགག་པ་དང། དུས་བདེན་གྲུབ་དགག་
པ་དང། བལྟ་བྱ་བདེན་གྲུབ་དགག་པ་དང། དབང་པོ་དང་དོན་བདེན་གྲུབ་དགག་པ་དང། མཐར་འཛིན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། བདག་སོ་སོར་དགག་པ་དང་
སྤྱིར་དགག་པ་དང། བདག་མེད་ལ་ཆད་པའི་ཉེས་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། བྱེ་བྲག་པའི་བདག་དགག་པ་དང། གྲངས་ཅན་གྱི་བཏགས་པའི་བདག་དགག་པ་དང། རིགས་པ་ཅན་པས་བཏགས་པའི་བདག་དགག་པ་དང། བདག་གི་ཡོན་ཏན་
སོགས་དགག་པ་གཞན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བདག་གི་ངོ་བོ་དགག་པ་དང། སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དངོས་དང། དེའི་ལན་དགག་པ་དང། གཞན་གྱི་བདག་ལ་དམིགས་ནས་ཀྱང་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་རིགས་པར་
ཐལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་དེ་མ་མཐོང་བས་ཆད་པས་འཇིག་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པ་འདི་ཉིད་སླའི་ཞེས་སོགས་སུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་བདག་རང་གི་

[074A]༄༅། །ངོ་བོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་དམ་མ་ནིང་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན་དེ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་བདག་གཉིས་ཁས་ལེན་ཏེ། ནང་གི་བདག་དང་ཕྱིའི་བདག་གོ་དང་པོ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཁོང་ན་
གནས་ཤིང་དབང་པོའི་ཚོགས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནང་གོ་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དར་འཛིན་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ལུས་དང་དབང་པོ་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ནང་གི་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །ནང་གི་བདག་པོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་
ཡོད་པ་མིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་གཞན་དུའང་བུད་མེད་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན་འཚོལ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་དུའང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ནང་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མིན་པར་
ཐལ། གང་གི་ཚེ་ནང་གི་བདག་བུད་མེད་མིན་ཞིང་སྐྱེས་པ་ཡང་མིན་ལ་མ་ནིང་ཡང་མིན་པ་དེའི་ཚེ་མི་ཤེས་པ་གཏི་མུག་འབའ་ཞིག་ལས་ཁྱོད་བདག་པོའོ་སྙམ་དུ་རློམ་ཞིང་ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་འཛིན་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །མདོ་ལས། དོགས་པའི་འདུ་
ཤེས་ཀྱིས་ནི་དུག་ལངས་པ། དུག་དེའི་ཁོང་དུ་སོང་པ་མེད་ཀྱང་རྒྱལ་པར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་སོགས་ནི། ཕྱིའི་བདག་གི་རྟགས་ཡིན་ལ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ལས་ནང་གི་བདག་སྐྱེས་པ་སོགས་ཕྱིའི་འབྱུང་
བ་ཆེན་པོ་བཞི་སྐྱེས་པ་སོགས་ཀྱང་བདག་ཏུ་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལ་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་འགྱུར་མི་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུར་འགྱུར་ན་གང་གི་ཚེ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕོ་མོ་མ་

[074B] དེ་ལྟར་ན་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ན་ཡང་སྐྱེས་པ་སོགས་དམིགས་པར་ཐལ་ལོ། །ཁྱོད་ལ་ཡང་ཉེས་པར་ཐལ་
བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཆག་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། དེ་གྲུབ་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་བདག་ལ་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་དམིགས་པའི་ཚེ་ན་
ཡང་དེ་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་དགོས་པ་ལས་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་བདག་གང་ཡིན་པ་དེ་ངའི་བདག་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ངར་འཛིན་གྱི་ཡུལ་ང་རང་གི་ངོ་བོས་བདག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ངར་འཛིན་གྱི་ཡུལ་དང་བདག་ཏུ་ཆགས་པའི་ཡུལ་
དུ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། སྔོན་པོ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་སྔོན་པོའི་བློ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཁོ་ནའོ། །
གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བདག་རྟག་པ་འཁོར་བར་འཇུག་ལྡོག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དགག་པ་དང། ལུས་སྐུལ་བྱེད་ཡིན་པ་དགག་པ་དང། བདག་རྟག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བདག་རྟག་པ་ཡོད་དེ། འཁོར་བར་འཇུག་པ་པོ་དང་ལྡོག་པ་པོ་ཡན་པའི་
ཕྱིར་བདག་མེད་ན་སུ་ཞིག་ལས་བསགས་ནས་འཁོར་བ་དང་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པར་འགྱུར། དེས་ན་བདག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ལུས་ལས་རྫས་གཞན་ཉིད་དང་རྟག་པ་ཉིད་མི་རིགས་སོ་སྟེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་

[075A]༄༅། །པའི་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བར་སྐྱེས་བུ་ནི་ལུས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། བདག་རྟག་པ་ལ་གནོད་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་བདག་མེད་ན་
ལུས་སྐུལ་བྱེད་མེད་པས་ལུས་ཀྱི་གཡོ་བར་བརྐྱངས་བསྐུམས་སོགས་སུ་མི་འགྱུར་ན། ཤིང་རྟ་སྐུལ་བྱེད་ལྷ་སྦྱིན་ལྟར་ལུས་སྐུལ་བྱེད་ནང་གི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་གཡོ་བ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་སྲོག་ནི་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་པོར་
མི་འགྱུར་བར་ཐལ། བདག་རེག་བྱ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པར་ཐལ། ཤིང་རྟ་ནི་རེག་པ་དང་ལྡན་པ་ཁ་ནས་སྐུལ་བར་བྱེད་ཀྱི་མི་ལྡན་པས་མིན་པ་ལྟར་རེག་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ལས་གཟུགས་ཅན་གནས་གཞན་དུ་དངོས་སུ་བསྐུལ་
བར་ཞེས་བྱ་བ་མི་སྐྱེ་སྟེ་མི་སྐྱེ་བ་དའི་ཕྱིར། བྱེ་བྲག་པས་བདག་གཟུགས་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཕྱིའི་རེག་བྱ་སོགས་སུ་ཁས་མ་བླངས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་བདག་རྟག་པ་ཡིན་ན་བདག་ངན་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བསྲུང་
བའི་དོན་དུ་མི་འཚེ་བ་དང་ཆོས་སུ་བསྟན་པ་དང། བདག་རྟག་པ་འདི་ལ་མི་འགལ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཅི་ཡོད་སྙམ་པ་འགལ་བར་ཐལ། རྟག་དངོས་ལ་སུས་ཀྱང་གནོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གནོད་པའི་དོགས་མེད་པའི་རྫས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་
ཏུའང་ཤིང་གི་སྲིན་བུ་ལས་བསྲུང་བྱར་མི་འགྱུར་རོ་བསྲུང་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། སྐྱེ་བ་དྲན་པ་མཐོང་བས་བདག་རྟག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མི་རུང་བ་དང། སེམས་མེད་བེམ་པོས་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་མི་འཐད་པ་དང། བློ་ལ་

[075B] །དང་པོ་ནི། བདག་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ལ་ཚེ་རབས་གཞན་དྲན་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་
ལ་མིར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་བདག་རྟག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལ་ལུས་ལ་རྨ་སྲོལ་གཏོང་བའི་སྨན་པ་མཐོང་ནས་སྔོན་བྱས་པའི་རྨ་དང་འདྲ་བའི་སྨན་པ་མཐོང་བས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལ་རྨ་
བྱས་པའི་སྨན་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་ཁོ་ཅིས་མི་རྟག་རྟག་པར་ཐལ་ལོ། །ཁོ་བོ་ཆག་ལྟར་ན། ངའོ་སྙམ་པའི་ཡུལ་ང་དེ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་དང་ཚེ་འདིའི་ང་གཉི་ག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང། བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་སྐྱེ་
བ་དྲན་པ་འཐད་དོ། །དཔེར་ན་ཞོའི་སྣོད་ཁང་པའི་ནང་ན་གནས་པ་ལ་རྩྭ་ཐོག་ཆེས་མང་པོས་གཡོགས་པའི་སྟེང་ན་གནས་པའི་ཕུག་རོན་སྐྱེ་བོའི་རྐང་རྗེས་དེར་དམིགས་མོད་ཀྱི། རྐང་པ་དེར་ཞུགས་པ་མིན་པ་སོགས་དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་འབྱུང་རང་བཞིན་
མེད་པ་ལ་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག་གིས་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སེམས་མེད་བེམ་པོར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་སེམས་དཔའ་དང་ལྡན་པས། སྐྱེ་བ་དྲན་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། སྔར་
དྲན་མེད་ཡིན་པ་ལ་ཕྱིས་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་བཏང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བདག་བེམ་པོ་ཡིན་ཡང་སེམས་པ་ཅན་དང་ལྡན་པས་བདག་ཉིད་ཀྱང་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་སོགས་ཤེས་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ན་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིས་ཡོན་

[076A]༄༅། །ཏན་སེམས་པ་ཅན་ཡང་བེམ་པོས་བསྡུས་པའི་བདག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། སེམས་པ་ཅན་མིན་ཞིང་བེམ་པོར་ཐལ་ལོ། །སྐྱེས་བུའང་རྟག་པར་མི་འགྱུར་པར་ཐལ། སྔར་མི་དྲན་པ་ཕྱིས་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དྲན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་
པ་ནི། བློ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་སེམས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ན། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་སྲོག་སྟེ་བདག་བདེ་སོགས་བཞིན་དུ་སིམ་པར་མྱོང་བ་དང། གདུང་བར་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་
སྐབས་སྣ་ཚོགས་མཐོང་དགོས་པས་དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བདག་དེ་རྟག་པ་ཉིད་དུའང་མི་རུང་ངོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་རྟག་པར་ཁས་བླངས་པ་མི་འཐད་པ་དང། ཤེས་པ་ཡོད་པའི་རྫས་སྐྱེས་བུ་མ་
ཞིག་བར་དུ་མི་འཇིག་པར་ཐལ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་སྔར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་གསལ་བ་ལས་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ནུས་པ་ངོ་བོར་ཁས་ལེན་པ་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། བདག་བེམ་པོར་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཉས་པ་འདིར་འགྱུར་གྱི་
ཁོ་བོ་ཅག་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་མི་འདོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། གྲངས་ཅན་གྱིས་ཤེས་བྱ་ཉར་ལྔར་ངེས་ལ། ཉེར་བཞི་བེམ་པོ་དང། ཉེར་ལྔ་པ་རིག་པ་དང། སྐྱེས་བུ་དང་བདག་ཏུ་འདོད་ཅིང་བློས་ཞེན་པར་
བྱས་པའི་དོན་ལ། སྐྱེས་བུས་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་དེ་གཞན་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པ་ཡོད་བརྟག་པར་ཁས་ལེན་ན་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བྱེད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་འགྱུར་

[076B] སྐྱེས་བུ་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་རྟག་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མི་འབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་བུད་ཤིང་དགོས་པ་ཡིན་ན་མེ་ནི་རྟག་པར་འགྱུར་ན་བུད་ཤིང་གིས་དོན་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་
གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ཡོད་པ་ནི་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་རླུང་ལ་
སོགས་པས་བསྐྱེད་ས་མེད་པར་གཡོ་བའི་བྱ་བ་མེད་ལ་སྐྱོན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་མ་ཞིག་པར་དུ་གཡོ་བ་ལས་མི་འདའ་བས་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་དང་གཡོ་བ་ཉིད་དོ། །མི་མཐུན་དཔེ་སྟོན་པ་ནི། རྫས་ནི་གཡོ་བའི་བྱ་བ་རྫས་ལ་བརྟེན་
པ་དང། རྫས་མ་ཞིག་པ་ཡང་འཇིག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྫས་རང་ཉིད་སྐྱེས་ནས་འཇིག་པའི་བར་དུ་གཡོ་བ་མེད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དང། སྐྱེས་བུ་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་ཀྱི་རྟག་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་ཡོད་
ལ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡུལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྔར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་ཀྱང་དེའི་ནུས་པ་ཡོད་པས་སྐྱེས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཡུལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་གཞན་དུ་ཤེས་པ་ཡོད་
པའི་ཁམས་ནུས་པ་མཐོང་ཞིང་གཞན་དུ་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ལྕགས་ཀྱི་བཞུ་བ་ཉིད་ཕྱིས་ལྕགས་ཀྱི་གོང་བུར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་སྔར་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ནུས་པ་དེ་ཉིད་ཕྱིས་ཤེས་པ་ཡོད་པ་གསལ་

[077A]༄༅། །བའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་འགྱུར་བར་ཐལ། ཤེས་པ་དང་སྐྱེས་བུ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་གཉིས། བདག་གི་ཕྱོགས་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་ཞིག་གི་ཡིད་དང་ལྡན་
པས་ཡུལ་ཤེས་པ་དགག་པ་དང། བདག་རྟག་ཁྱབ་ཏུ་འདོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་པ་ཅན་པ་ན་རེ། ཁོ་བོ་ཆག་གི་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་མིན་ཏེ། བདག་གི་ཕྱོགས་རྡུལ་ཕྲ་རབས་ཙམ་ཞིག་གི་ཡིད་དང་ལྡན་པས་ཡུལ་ཤེས་
པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ནི་ཡིད་ལྡན་པ་ཙམ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཡིད་དང་སྦྱར་ནས་དེ་དང་ཡུལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་བུ་བསྐྱེད་ལ། སྐྱེས་བུ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པའི་བདག་གི་རྡུལ་
ཕྲན་ཙམ་གྱི་ཕྱོགས་ལས་གཞན་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། བདག་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ནི། ཡུལ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མིན་པ་ལྟར་མཐོང་སྟེ། རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་གྱི་ལན་ཚྭ་དང་འབྲེལ་བས་གགའི་ཆུ་ལན་ཚྭ་དང་བཅས་སོ་ཞེས་བརྗོད་མི་
ནུས་པ་བཞིན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མིན་པ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུར་ཁས་ལེན་པ་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རེ་རེ་ཞིང་བདག་ཆ་ཤས་མེད་པ་རྟག་པ་དང། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ན་སྐྱེས་བུ་གཞན་
གྱིས་རང་གི་བདག་དེ་ལ་ཡང་ངར་ཅིས་མི་རྟག་ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པར་ཐལ། བདག་དེ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་བདག་འཛིན་གྱི་ཡུལ་ན་རང་གི་བདག་མེད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་འགལ་ལོ། །གཞན་གྱི་བདག་

[077B] བདག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་ཅེས་བྱ་བར་མི་འཐད་དོ། །སྒྲིབ་བྱ་སྒྲིབ་བྱེད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ལ་གསུམ། གཙོ་བོ་བེམ་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པོར་ཁས་ལེན་པ་སྨྱོན་པ་
དང་མཚུངས་པ་དང། དགེ་མི་དགེའི་ལས་བྱེད་པ་པོར་ཁས་བླངས་ནས་རྣམ་སྨིན་མི་མྱོང་བ་འགལ་བ་དང། བདག་རྟག་པ་ལས་བྱེད་པ་པོ་དང་རྣམ་སྨིན་ཟ་བ་པོ་ཡིན་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གྲངས་ཅན་ན་རེ། བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་
གཙོ་བོ་བེམ་པོ་ལས་བློའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་འབྱུང་ལ། དེ་ལས་ང་རྒྱལ་གསུམ་འབྱུང་ཞིང། སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ལས། བློའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང། བཅུ་གཅིག་འབྱུང་ངོ། །རྡུལ་ཅན་གྱི་ང་
རྒྱལ་ལས། དེ་ཙམ་ལྔ་དང། དེ་ལས་འབྱུང་བ་ལྔ་འབྱུང་ངོ། །མུན་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ནི། ང་རྒྱལ་གཞན་གཉི་གའི་འཇུག་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །གྲངས་ཅན་པ་གང་གི་ལྟར་ན་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་གཙོ་བོ་དེ་རྣམ་འགྱུར་མཐའ་དག་གི་བྱེད་པ་
པོ་དང། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་འགལ་བར་ཐལ། དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་དེ་དག་དང་ནི་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གནས་པའི་སྨྱོན་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྨྲ་བ་འདི་ནི་རིགས་པ་དང་
འགལ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཆེས་མི་རིགས་ཏེ། བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་ཀུན་ཏུ་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་དག་བྱེད་ཤེས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱད་བྱ་ཟ་བ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ་འདི་ལས་

[078A]༄༅། །མི་རིགས་པ་གཞན་ཅི་ཡོད་རིགས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་ན་རེ། བདག་ཁོ་ན་ལས་བྱེད་པ་པོ་དང། རྣམ་སྨིན་ཟ་བ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་རྟག་པར་
མི་རིགས་ཏེ་བདག་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ན་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་དགོས་ཏེ། བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་བྱེད་པོར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་འོང་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་རྟག་པ་མེད་དོ། སྔར་ལས་ཁྱད་པར་གཞན་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། བདག་
ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡུལ་དུས་ཀུན་ཏུ་སོང་བ་ལ་འགྲོ་འོང་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་མེད་དེ། དེས་མ་ནོན་པའི་ཡུལ་དུས་མེད་པའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་བདག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། བྱ་བ་མེད་པའི་བདག་ནི་མེད་པ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་མཚུངས་པས་བདག་
མེད་ལ། ཁྱོད་ཅིས་མི་དགའ་བར་རིགས་ཏེ། དེ་རྟོགས་པས་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་སྤྱིར་དགག་པ་ལ་བཞི། གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པ་དང། བདག་རྟག་པ་ལ་འཁོར་བ་
ལས་ཐར་པ་མི་སྲིད་པ་དང། ཐར་པའི་སྐབས་སུ་བདག་ཁས་ལེན་པ་མི་རིགས་པ་དང། བདག་མེད་པའི་གྲོལ་བ་རྫས་གྲུབ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཐལ། བདག་ཡོད་ན་རང་གི་ངོ་བོས་ཁྱད་པར་མེད་པར་
མཐོང་དགོས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་པ་དང། གྲངས་ཅན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལར་ལུས་རེ་རེ་ཞིང་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་སོང་བར་མཐོང་ལ། གཅེར་བུ་བ་ལ་ལར་སྐྱེས་བུ་གྲོག་མ་དང། གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཆེ་ཆུང་དང་འཚམ་པའི་ལུས་ཙམ་ཞིག་མཐོང་

[078B] གཅེར་བུ་ལུས་ཀྱི་ཚད་བཞིན་དུ། །སྲོག་གི་ཞུམ་དང་རྒྱས་པར་སྨྲ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་མི་བཟོད་པས་ལ་ལར་རྡུལ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་སྡེ་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་བདག་མེད་པར་མཐོང་བས་བདག་རང་གི་ངོ་བོས་
ཡོད་ན་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལྟ་བ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒོལ་བ་གང་གིས་བདག་རྟག་པ་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལ་ཐར་པ་ཐོབ་པ་མི་རིགས་སོ། །རྟག་པ་ལ་འཁོར་བ་ན་ཉེར་འཚེ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་པ་ག་ལ་ཞིག་ཡོད་འཁོར་བར་གནོད་པ་མེད་དེ་
ཕྱིས་ལམ་བསྒོམས་པས་ཐར་པ་ག་ལ་ཡོད་མེད་པ་དེས་ནའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྙམ་པ་དེ་མི་རིགས་ཤིང། ཐར་པ་ཐོབ་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། བདག་འཛིན་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མ་ཉམས་
པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡ་མཚན་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་གི་དེ་ཉིད་རིག་པ་བདག་འཛིན་སྤངས་པའི་ངེས་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའང་རྫུན་པར་འགྱུར་བས་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཁས་བླང་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི། བདག་
ཡོད་ན་ཐར་པའི་གནས་སྐབས་ན་བདག་འཛིན་འཇུག་པར་ཐལ་བས་འཇིགས་ནས། གལ་ཏེ་བདག་མེད་ཀྱང་གྲོལ་བའི་སྐྱེས་བུ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་གྲོལ་བའི་སྐྱེས་བུ་བདེན་གྲུབ་དེ་ནི་སྔར་ཡང་འཁོར་བའི་དུས་ན་མེད་པ་མེད་
པར་ཐལ། འབྲེལ་པ་ཅན་གཞན་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་རྐྱང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་པས་གང་མཐོང་བ་དེ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་བའི་ཚེ་བདག་མེད་ན་འཁོར་བའི་ཚེ་ཡང་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པར་མི་བྱའོ། །

[079A]༄༅། །གསུམ་པ་ལ་བཞི། བདག་མེད་ཀྱང་འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་མེ་ལ་ཆད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་པ་དང། བདག་ཡོད་ནའང་འཇུག་ལྡོག་གི་རྒྱུར་མི་རིགས་པ་དང། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དངོས་པོ་ནི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ལ་འཐད་པ་དང། ཐ་སྙད་
པའི་རྟག་ཚད་སྤོང་ཚུལ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་བདེན་མེད་དེ་འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་རྣམས་སྐྱེས་མ་ཐག་འཇིག་པས་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་རྟག་པ་ཆད་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟ་ན་
ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྒྱུད་དེ་འོང་བའི་ད་དུང་རྩྭ་ཤིང་སོགས་རྣམས་ཅིས་ཡོད་མེད་པར་ཐལ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་ཆད་ན་ནི་སྟེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་ཆད་པའི་སྐྱོན་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ལྟ་བ་འདི་ནི་གལ་
ཏེ་བདེན་པར་འགྱུར་ན་གང་ཟག་སུ་ལའང་གཏི་མུག་ཀྱང་མི་འབྱུང་བར་ཐལ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་དང་འདོད་ཆགས་སོགས་ཀྱང་མི་འབྱུང་བར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག་ནི་ཡོད་པར་གྱུར་ནའང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་འཇུག་
པའི་རྒྱུར་མི་འཐད་པར་ཐལ། ནོར་བུ་མེ་ཤེལ་དང། ཉི་མ་ཕྲད་པ་ལས་མེད་དང། ཆུ་ཤེལ་དང་ཟླ་བ་ཕྲད་པ་ལས་ཆུ་དང། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་དང། མེར་མེར་པོ་ལས་དབང་པོ་སོགས་གཟུགས་རྒྱུ་གཞན་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བར་སྣང་བར་འགྱུར་
ལ་བུད་ཤིང་ལས་མེ་འབར་བ་སོགས་གཞན་ལས་གནས་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞིང་བུད་ཤིང་མ་ཚང་བ་ལས་མེ་མི་འབར་བ་ལྟར་གཞན་ལས་རྣམ་པར་འཇིག་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། བདག་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་དེ་ཁོ་ནས་འབྲས་

[079B] གསུམ་པ་ནི། གང་གི་ཆ་རྟག་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་ན་ས་བོན་བྱས་པ་ལས་མྱུ་གུ་བྱས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་མི་རྟག་པ་དག་ལས་འབྱུང་བར་
འགྱུར་བས་འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་ཉིད་དོ། བཞི་པ་ནི། འདུ་བྱད་རྣམས་ལ་རྟག་ཆད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ཐོག་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་འཇོམས་པ་འབབ་པ་དེ་ཡང་མཁས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་
འབྱུང་བའི་རིགས་སྔགས་ཀྱིས་རྒྱང་རིང་དུ་བཟློག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འཇུག་ཅིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེས་ན་རྒྱུའི་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། གང་གི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་སྐྱས་ནས་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་
ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་རྒྱུ་རྟག་པའི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྩ་ཤེ་ལས། གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གང་བྱུང་བ། །དེ་ནི་རེ་ཤིག་དེ་ཉིད་མེ་ན། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་བསྡུས་པ་ཐ་སྙད་པའི་རྟག་ཆད་སྤོང་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འཁོར་བ་མི་རྟག་
སྡུག་བསྔལ་དང། མི་གཙང་བསྒོམ་པ་གོམས་པ་ཡིས། །གྲུབ་མཐས་བཏགས་པའི་བདག་དང་ནི། །ལྷན་སྐྱེས་བདག་ལྟ་མཐའ་ཡས་སྤང། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་
འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་བའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བདག་དགག་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་སྐྱེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པའོ།།    ༈    །།གཉིས་པ་དུས་བདེན་གྲུབ་དགག་པ་ལ་གཉིས་

[080A]༄༅། །ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དུས་རྫས་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་དགག་པ་དང། སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། འདས་མ་འོངས་དགག་པ་དང། འབྲས་བུ་ཡོད་མེད་བརྟགས་
ལ་དགག་པ་དང། ད་ལྟར་བ་བདེན་གྲུབ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མ་འོངས་པ་རྫས་གྲུབ་དགག་པ་དང། འདས་པ་རྫས་གྲུབ་དགག་པ་དང། མ་འོངས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། མ་འོངས་པ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ལ་གནོད་པ་བསྟན་པ་
དང། དེའི་ལན་དགག་པ་དང། རྫས་སུ་གྲུབ་ན་ད་ལྟར་བར་ཐལ་བ་དང། དུས་གསུམ་ག་རྫེས་སུ་ཡོད་ན་མི་རྟག་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རིག་བྱེད་གསང་བའི་མཐའ་སྨྲ་བ་སོགས་དུས་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་གིས་ཀྱང་
མ་གྲུབ་པས་བདག་རྟག་པ་མེད་པར་རིགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་རྟག་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་མིན་ཏེ། དུས་རྟག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཆུ་ལུད་དང་ས་བོན་སོགས་ཡོད་ཀྱང། མྱུ་གུ་དང་མེ་ཏོག་སོགས་སྐབས་འགར་མི་སྐྱེ་ཡང་རེས་འགའ་སྐྱེ་བར་
དམིགས་པས་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་ནུས་ལ། དེ་ཡང་དུས་ཡིན་ཞིང་དུས་གསུམ་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་རྟག་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་སོགས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །
དེ་མི་འཐད་དེ། དངོས་པོ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་དུས་ཡོད་ན་དམིགས་དགོས་པ་ལས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང། སྔར་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མ་འོངས་པའི་དུས་མཚོན་པའི་དོན་དུ་མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་བཀོད་ནས་དགག་པར་བྱ་ལ་

[080B] །དེ་ལ་མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་ལ་ད་ལྟ་བའི་བུམ་པ་ཡོད་པ་མིན་ཞིང་དེའི་ཚེ་ན་འདས་པའི་བུམ་པ་ཡང་མེད་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་དེ་གཉིས་འོངས་ན་ཕྱིས་འབྱུང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་སྔ་དུས་ན་གནས་པས་
དུས་འཚོལ་བར་ཐལ་བ་དང། གཅིག་གི་དུས་ན་ཅིག་ཤོས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་འདས་ད་ལྟར་དེ་གཉིས་མ་འོངས་པའི་བུམ་པའི་དུས་ན་འོངས་ན། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཐལ་བས་དེའི་ཚེ་མ་འོངས་པ་དེའི་ཕྱིར་
མ་འོངས་པའི་མ་འོངས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་མ་འོངས་པར་འགྱུར་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་དུས་གསུམ་ཆར་མ་འོངས་པར་འགྱུར་དགོས་པས། འདས་ད་ལྟ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་གང་དུ་མ་འོངས་པར་བཞག་མི་ནུས་པས། མ་
འོངས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་ཅི་སྟེ་འདས་པའི་བུམ་པ་མ་འོངས་པོའི་བུམ་པ་ལ་ཡེ་མེད་པ་མིན་གྱི། མ་འོངས་པའི་ངོ་བོར་མ་འོངས་པའི་ཆ་དེར་ཡོད་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བུམ་པ་ཞིག་པ་མ་འོངས་པའི་བུམ་
པའི་དུས་དེར་མ་འོངས་པའི་ངོ་བོར་མ་འོངས་པ་ལ་ཡོད་ན་འདས་པའི་བུམ་པ་དེ། མ་འོངས་པར་ཐལ། མ་འོངས་པའི་བུམ་པའི་དུས་སུ་མ་འོངས་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་འདས་པ་མིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། མ་འོངས་པའི་བདག་
ཉིད་དུ་བདེན་པར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འདས་པར་འགྱུར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་འདི་དག་ནི། བུམ་པའི་ངོར་མ་འོངས་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་བླངས་ན་ཡང། མ་འོངས་པ་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་པས་གནོད་པ་འཇུག་

[081A]༄༅། །པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། དུས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ལྟར་ན་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་མ་འོངས་པའི་བུམ་པའི་དངོས་པོ་ད་ལྟར་བར་འགྱུར་ཏེ་འགྱུར་བར་ཐལ། གང་གི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་བདག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ནའོ། །རྫས་སུ་གྲུབ་
པའི་ངོ་བོར་གནས་ན་སྐྱེས་ལ་མ་ཞིག་པས་ད་ལྟར་བར་འགྱུར་དགོས་སོ། །འདོད་ན། མ་འོངས་པ་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་ལོ། །བཞི་པ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་དང། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་སོགས་པ་གང་དག་དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་རྣམས་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཡོད་
ཅིང་འདས་པའི་དུས་ན་ཡོད་ལ་ད་ལྟ་བའི་ཚེ་ཡང་ཡོད་ན་དངོས་པོའི་ཆ་ཅི་ཞིག་དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་མེད་རྒོལ་བ་གང་གི་དུས་ཀུན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཡི་མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་ལས་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། དུས་གསུམ་ག་རྫས་སུ་ཡོད་ན་སྔ་དུས་ན་ཡོད་པ་ཕྱི་དུས་དང་ཕྱི་དུས་
ན་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་སྔ་དུས་ན་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་མ་འོངས་པའི་དུས་ཉིད་མི་སྲིད་པས། མ་འོངས་པ་རྫས་སུ་མེད་པ་བཞིན་དུ་འདས་པའི་དུས་དེ་འདས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་འདས་སམ་འོན་ཏེ་མ་འདས། དང་པོ་ལྟག་
ན། རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ན་འདས་པར་འགྱུར་འདས་པ་མིན་པར་ཐལ། འདས་པའི་དུས་ལས་ནི་འདས་པར་གྱུར་པ་འདས་པའི་དུས་ལས་ཐལ་ཟན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ན་འདས་པར་འགྱུར་འདས་པ་མིན་པར་ཐལ། འདས་
པའི་རྫས་ལས་ནི་མ་འདས་པར་གྱུར་པ་བྱ་བ་བྱེད་བཞིན་པའི་རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་སོགས་ཀྱི་འདོད་པ་དགག་པ་དང། མདོ་སྡེ་པ་སོགས་ཀྱི་འདོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། མ་འོངས་

[081B] དུས་གཉིས་རྫས་སུ་གྲུབ་ན་མི་རྟག་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བ་དང། མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བསྟན་པ་དང། མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་སྐྱེས་ཟིན་སླར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་དང། རྣལ་འབྱོར་
པ་སྨོན་གནས་ཤེས་པས་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། དེའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་བུམ་པ་དང་མ་འོངས་པ་གཞི་མཐུན་དུ་ཁས་ལན་པ་དེ་ལ་གལ་ཏེ་མ་འོངས་པའི་
བུམ་པ་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་ད་ལྟ་བར་མི་འགྱུར་འབྱུང་བར་ཐལ། སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ན་མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་རྟག་པར་འགྱུར་རམ་ཅི་རྟག་པར་ཐལ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་
ནི། ཅི་སྟེ་མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་ད་ལྟར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བྱད་པས་རྟག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་འོངས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་ཕྱིས་འཇིག་པ་ལས་གལ་ཏེ་མ་འོངས་པའི་བུམ་པ་མི་རྟག་ན་འདས་པའི་བུམ་པ་ལ་འཇིག་པ་ཡོད་པ་མིན་
ཏེ། དེ་ན་རྟག་པར་ཅིས་མི་རྟོག་རྟག་པར་ཐལ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཡང་ན་ཁྱོད་ལྟར་ན། གང་ཞིག་མི་རྟག་པར་འགྱུར་འདས་པ་དང་ནི་ད་ལྟར་བ་འདི་ནི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་མིན་ལ་སྟེ། འདས་པ་ནི་འཇིག་པ་མི་སྲིད་
པའི་ཕྱིར་དང། ད་ལྟར་བ་མི་རྟག་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་ཕྱིས་ཞིག་པ་དང་འབྲེལ་བས་ཞིག་པ་ཡང་མི་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདས་ད་ལྟར་དེ་དགུ་ལས་གཞན་རྣམ་པ་ནི་གསུམ་པ་མ་འོངས་པའང་མ་འོངས་པ་ད་ལ་མི་རྟག་པ་ཡོད་པ་མ་

[082A]༄༅། །ཡིན་པས། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྨྲ་བ་ལ་མི་རྟག་པ་མེད་པས་དུས་ཁས་ལེན་པ་མི་རིགས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་མ་འོངས་པ་ཡོད་དེ། རྐྱེན་ཡོད་ན་ཕྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། སྔ་ནས་མེད་པ་མོ་
གཤམ་གྱི་བུ་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་གང་ཞིག་བྱིས་སྐྱ་བ་དེ་ནི་གལ་ཏེ་སྐྱེས་པའི་སྔར་ཡང་རྫས་སུ་ཡོད་ན། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པས་སྟོང་ཞིང་རྒྱུ་མེད་དུ་ཁས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་
རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ནི་ལོག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་དག་གི་སྨྲ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི། གཞན་ཡང་མ་འོངས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་ན་དངོས་
པོ་གང་ཞིག་ཕྱིས་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དེ། སྐྱེས་པའི་སྔར་རྫས་སུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྔར་ཡོད་པ་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། སྐྱེས་ཟན་པ་སླར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱུ་རང་ཉིད་མཐའ་བར་
དུ་སྐྱ་དགོས་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་མི་རྙེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ལ་གསུམ། དངོས་དང། མ་འོངས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་ན་གསིར་དུ་མི་དག་པ་སྡོམ་པ་སོགས་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་
སྐྱེས་པའི་སྔར་ནས་ཡོད་པ་འགལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མ་འོངས་པ་ནི་ཡོད་དེ། མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྨོན་གནས་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། མ་འོངས་པ་ལུང་བསྟན་པ་རྣམས་ཕྱིས་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་

[082B] མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་དེ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་མ་འོངས་པ་ཡི་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཅིས་མི་མཐོང་མཐོང་བར་ཐལ། མེད་པ་ལ་མཐོང་མི་མཐོང་གི་ཁྱད་པར་མི་
འཐད་པའི་ཕྱིར། འདས་མ་འོངས་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལ་ཉེས་པ་དར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། ཁོ་བོ་ཆག་དུས་གསུམ་རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བའི་
ཕ་རོལ་ཏུ་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟིགས་དུས་ཀྱི་ཤེས་པ་དེའི་དུས་ན་མ་འོངས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང། རྟག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་གྲུབ་པའི་དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་
རྒྱས་ལ་ད་ལྟར་བ་དངོས་སུ་རྟགས་པའི་ཤུགས་ལ་འདས་མ་འོངས་རྟོགས་དགོས་པ་མིན་ཏེ། དུས་དེའི་ཚེ་མེད་ཀྱང་སྤྱིར་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྨོན་གནས་ཤེས་པ་གཞན་ལ་ཡང་དེའི་ཚེ་སྨོན་
བྱའི་དོན་མེད་ཀྱང་རྨི་ལམ་བདེན་པ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་སྣང་བ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནས་ཀྱི་ས་བོན་ཡོད་ཀྱང་ད་དུང་མྱུ་གུ་མ་བྱུང་བ་ལ་མ་འོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མྱུ་གུ་དེ་ཉིད་མ་འོངས་པ་ཡིན་ཞེས་མི་བྱའོ། །དུས་གཞན་
གཉིས་ལ་ཡང་དེ་ལ་དཔགས་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་དུས་གསུམ་མཐའ་དག་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་རང་ལུགས་ལ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། གདུལ་བྱའི་བསམ་ངོ་ཙམ་དུ་བྱད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁས་བླང་བར་

[083A]༄༅། །མི་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རྒོལ་བ་གང་ལ་མ་འོངས་པ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་དུས་རིང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མ་འོངས་པ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པའི་ཆོས་མཉན་པའི་སྒོ་ནས་དབང་པོ་སྨིན་པ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་སོགས་བྱས་པ་མེད་ཀྱང་མ་འོངས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཡོད་ན་མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་འཆལ་ཚུལ་སོགས་ངེས་པར་
སྡོམ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མ་བྱས་པར་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་མཐུས་གྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཅུང་ཟད་བྱེད་ན་ཡང་འབྲས་བུ་མ་འོངས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་དོ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་ཁས་
ལེན་པ་དེའི་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟ་བུར་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པའི་སྔར་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་མི་རིགས་ཏེ། མི་རྟག་པ་དང་སྐྱེས་པའི་སྔར་ཡོད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་གང་ལ། གསར་དུ་སྐྱེས་པའི་ཐོག་མ་
དང། རང་གྲུབ་པའི་དུས་ལས་དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པའི་མཐའ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མི་རྟག་པར་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོ་སྡེ་པ་སོགས་གང་དག་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་སྨྲ་བ་དེའི་ལྟར་ན། མ་འོངས་པའི་
ཉོན་མོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པའི་ཆེད་དུ་འཕགས་ལམ་བསྐྱེད་པའི་སྒྲིམ་པ་མེད་པར་ཐར་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་མ་འོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གྲོལ་བ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་མ་འོངས་པའི་ཉོན་མོངས་སོགས་ཡོད་པ་མིན་པས་དེའི་

[083B] །མ་འོངས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྟེན་གང་ཟག་དང་རྣམ་ཤེས་སོགས་ཆགས་པ་མེད་པར་བརྟེན་པ་འདོད་ཆགས་ཡང་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་རྒྱུ་མེད་དུ་འབྱུང་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་ཐལ་
བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ཡང་ན་མ་འོངས་པ་མེད་པ་མིན་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། མེད་པ་སྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ནུས་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་
མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་དུས་གསུམ་ག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་སོགས་སྐྱེས་པའི་སྔར་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གང་འདོད་པ་དང་མདོ་སྡེ་པ་སོགས་དངོས་པོ་བདེན་པར་ཡོད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མ་འོངས་པ་མེད་པ་
ཉིད་གང་འདོད་པ་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་ཁྱིམ་གྱི་དོན་དུ་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་ནི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། ཁ་ཅིག་ལྟར་ན། དང་པོ་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་དག་ལྟར་ན་ཁྱིམ་མ་འོངས་པ་མེད་པ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་མཚུངས་པའི་
ཕྱིར། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཉེས་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གྲུབ་བོ། །རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་འཕགས་བསློབ་པའི་མཉམ་གཞག་གིས་ཡོད་པར་མ་གཟིགས་པ་དང། ཡོད་པ་མ་
ཡིན་པར་གཟིགས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེད་པ་དང། རང་ལུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ལེགས་པར་འཇོག་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་པ་བསྐྱེད་པ་དུ་མ་བྱུང་སྣང་བས་རང་ལུགས་ཀྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་མཁས་པར་

[084A]༄༅། །བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་འདས་མ་འོངས་བཀག་ཀྱང་ད་ལྟ་བ་ཉིད་ཡོད་ལ། དེ་ཡོད་པས་མ་འོངས་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཙོ་བོ་དེའི་མ་འོངས་པའི་གནས་སྐབས་ལོག་ནས། ད་ལྟར་བའི་ཞེའི་གནས་
སྐབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་བེམ་པོ་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་རྟག་ལ་གནས་སྐབས་འོ་མ་དང་ཞོར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་བུའི་འགྱུར་བ་དབང་ཤེས་ལྔས་དམིགས་པ་
ལྟ་ཅི་སྨོས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་གནས་ལ་འཇུག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ད་ལྟ་བ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མ་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ད་ལྟར་བ་བདེན་པར་ཡོད་པར་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྨོངས་པའི་མི་མཁས་
པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱས་པར་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་དགག་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་ལ་གཉིས། དུས་ཀྱི་རྒྱུ་དངོས་པོ་རྫས་གྲུབ་ཡོད་པ་དགག་པ་དང། འདས་པ་དྲན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ། །
དང་པོ་ལ་ལྔ། དངོས་པོ་གནས་མི་གནས་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། དུས་ལ་གནས་པ་ཡོད་མེད་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་པ་གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། གནས་པ་དང་མི་རྟག་པ་སྟོབས་ཆེ་
ཆུང་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། གནས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི། དུས་ཡོད་དེ། དུས་སུ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་

[084B] དངོས་པོ་བཟུང་བའི་སྒོ་ནས་དུས་ཡོངས་སུ་དཔྱད་ནུས་ཀྱིས་རང་ཉིད་མིན་པས་དུས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དུས་ཀྱི་རྒྱུ་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་ག་ལ་ཞིག་མེད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་
གྱིས་གནས་པ་ག་ལ་ཡོད་ཡང་དང་ཡང་དུ་མི་རྟག་པས་ཟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དང་པོར་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཐ་མར་རྙིངས་པར་མི་འགྱུར་རོ་རྙིངས་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་
ལ་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གཞན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་མེད་དེ་རྣམ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ནི་ཇི་ལྟར་དོན་སྔ་ཕྱི་གཉིས་དང་འདྲའི་རྣམ་པ་དངོས་སུ་གཏད་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་
ཤེས་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་གཉིས་པ་ནི་དན་གཅིག་དུས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་ས་སྟེ། སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལྔ་པོ་རྣམ་ཤེས་རེ་རེ་ཞིང་རྣམ་ཤེས་
ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པར་ཁས་མི་ལེན་ན་སངས་རྒྱས་པ་མིན་པར་འགྱུར་ལ། ཁས་ལེན་ན། མིག་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་རྐྱེན་དེ་ཕྱིས་འབྱུང་གི་ཤེས་པའི་དམིགས་རྐྱེན་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དེ། མདོའི་དོན་
ནི༑ མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་དེ་གསལ་པོར་དཔྱོད་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གནས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དེ། ད་ལྟ་བའི་དུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། དུས་

[085A]༄༅། །དང་གནས་པ་ཐ་དད་ཅིང། དེ་བདེན་པར་གྲུབ་པས་འབྲེལ་བ་ཡོད་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་འགྱུར་དགོས་ལ་གལ་ཏེ་དུས་ལ་གནས་པ་དོན་གཞན་གྱི་ཚུལ་དུ་བརྟེན་ཡོད་ན་གནས་པ་དུས་སུ་མ་འགྱུར་རོ་སྟེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་
ཅི་སྟེ་དུས་ལ་གནས་པ་མེད་ན་གནས་པ་མེད་པར་མཐར་འཇིག་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དུས་རང་བཞིན་གྱིས་མི་གནས་པས་གནས་པ་ད་ལྟར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། གནས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྡན་པའི་མི་རྟག་པ་ཡོད་
པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་དངོས་པོ་ལས་རང་བཞིན་གཞན་ཡིན་ན། དངོས་པོ་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། འདོད་ན་རྟག་པར་ཐལ་ལོ། །དངོས་པོ་དང་མི་རྟག་པ་གཅིག་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་དངོས་ཏེ་དངོས་པོ་
ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱིས་ག་ལ་གནས་གནས་པ་མི་སྲིད་དོ། །བཞི་པ་ལ་གསུམ། མི་རྟག་པ་གནས་པ་ལས་སྟོབས་ཅུང་ན་ཕྱིས་གོ་ལོག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་དང། མི་རྟག་པ་སྟོབས་ཆེ་ན་ཀུན་ལ་གནས་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། སྟོབས་
ཆེ་ན་སྔར་རྟག་ཅིང་ཕྱིས་མི་རྟག་པར་ཐལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གནས་པའི་དུས་ན་གནས་པ་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་མི་རྟག་པ་སྟོབས་ཆུང་ལ། སྟོབས་ཆུང་ངུས་ཆེན་པོ་འཇོམས་མི་ནུས་པ་མིན་ནོ། །ཞེ་ན། འོ་ན་ཕྱི་ནས་དེ་དག་མཐར་མི་རྟག་པར་གྱུར་ནས་
ངེས་པར་གོ་ལྡོག་པར་ཅི་ཡིས་མཐོང་བར་འགྱུར་མཐོང་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གནས་པའི་དུས་མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་སྟོབས་ཆུང་བ་ངེས་གནས་པ་སྟོབས་ཆུང་བ་མ་ཡིན་ན་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་ལ་དེ་ལ་སུས་ཀྱང་གནོད་

[085B] གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་སྟོབས་ཆུང་བ་མིན་ཞིང་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་དུས་ནམ་ཡང་ཡོད་ན་ནི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་འཇོམས་པའི་མི་རྟག་པ་དུ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་དངོས་པོ་ཐམས་
ཅད་མི་རྟག་པ་མིན་པ་མིན་པར་འགའ་ཞིག་རྟག་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། མི་རྟག་པ་སྟོབས་ཆུང་ཞིང་གནས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། གཞན་ཡང་མི་རྟག་པ་མཚན་གཞི་འདུས་བྱས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་
དུས་ཕྱིས་འབྱུང། གལ་ཏེ་མཚན་གཞི་མཚན་ཡིད་ལ་མི་འཁྲུལ་བས་རྟག་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་ན་གནས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ན་སྔར་རྟག་པར་གྱུར་ཟིན་ནས་ཕྱི་ནས་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུས་གཉིས་པར་
གནས་ན་རྟག་པར་འགྱུར་བས་དངོས་པོ་གཅིག་རྟག་པ་དང། མི་རྟག་པ་གཉིས་ཀར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཕན་ཚུན་མ་འཁྲུལ་བས་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་སྡོད་པའི་གནས་པ་མི་སྡོད་པའི་མི་རྟག་པ་
དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དངོས་པོ་ལ་བདག་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་ལོག་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་རྫུན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་རྫུན་པ་ལ་དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་རང་གི་དངོས་པོ་
བདེན་གྲུབ་ལ་གཞི་མཐུན་དུ་འདུ་བ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དུས་ཡོད་དེ། འདུ་བྱེད་འདས་པའི་རྟེན་ཅན་འདས་པའི་དུས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་དེ་མེད་ན་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་མི་

[086A]༄༅། །སྲིད་པར་འགྱུར་རེ་ཞེ་ན། དུས་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ལ་ཡང་སྙིང་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དྲན་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ་སྔར་མཐོང་ཟིན་པའི་དངོས་པོ་སླར་ཡང་ཕྱིས་མི་སྣང་ཞིང་སླར་
ཡང་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་མིན་ཡང་དེ་ལྟར་བའི་ཡུལ་ལྟར་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་རློམ་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་དེས་ན་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡུལ་མིག་འཁྲུལ་ལྟ་བུ་རྫུན་ཞིང་ལོག་པ་ཡི་དོན་ལ་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་འཁྲུལ་ཞིང་ལོག་པ་
ཁོ་ན་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་ཁོ་བོ་ཅག་འདས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སེལ་བ་མིན་ཞིང། རང་ལུགས་ལ་ངེས་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་འཇོག་ཚུལ་མ་ཤེས་པས། །རྟག་པའི་དུས་
དང་དུས་གསུམ་རྫས་ཡོད་སྨྲ། །ཆོས་ཀུན་མིག་འཁྱལ་ལྟ་བུར་ཤེས་བྱས་ནས། དུས་གསུམ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་ལ་མཁས་པར་བྱ། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་
སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་བའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་དུས་དགག་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་པའོ།།    ༈    །།གསུམ་པ་བལྟ་བར་བྱ་བ་བདེན་གྲུབ་དགག་
པ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཆོས་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་ཆེར་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། ལེགས་བཤད་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དང། གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་ལེགས་བཤད་

[086B] །དང་པོ་ལ་བཞི། ཉན་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་རྟེགས་དགའ་བ་དང། ཟབ་མོ་རྩོད་པ་མཛད་པའི་ཆད་དུ་གསུངས་པ་མིན་པ་དང། རང་གཞན་གྱི་བསྟན་པའི་ཕྲ་རགས་བསྟན་པའོ། །དང་
པོ་ལ་གསུམ་ཉན་པ་པོའི་མཚན་ཉིད། མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བའི་ཉེས་དམིགས་དང། རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་མེད་པོ་འདི་ཆོས་གསལ་བར་རྒྱས་པར་བསྟན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་འདི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་པོ་དང། འདོམས་པ་
པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་ཆེར་མི་འཇུག་ཅེ་ན། ཆོས་འདི་ནི་མཛད་པ་པོ་དང། འཆད་པ་པོ་དང། ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཆེས་དཀར་བ་ཞིག་ཡིན་ཡང་ཉན་པ་མོའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་
ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དགོས་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རང་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་དང། གཞན་ཕྱོགས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་གཟུ་བོར་གནས་པ་དགོས་ཏེ། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བས་ཡིད་གདུངས་པས། །ཞི་བ་ནམ་ཡང་རྟོགས་
མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར། གཟུ་བོར་མི་གནས་ན་གཞན་གྱི་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ལེགས་བཤད་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་བཤད་ཉེས་བཤད་ཕྱེད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་དགོས་ཏེ། དེ་མེད་ན་ལེགས་བཤད་དོར་ནས་ཉེས་བཤད་འཛིན་
པའི་ཕྱིར། ལེགས་བཤད་དོན་དུ་གཉེར་བའི་དོན་གཉེར་ཆེ་བ་དགོས་ཏེ། དེ་མེད་ན་རི་མོའི་མི་ལྟར་མི་རྩོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་བ་ལ་གུས་པ་དང་ཡིད་གཏོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཉན་པ་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་

[087A]༄༅། །བཤད་དོ། །སྣོད་མཚན་ཉིད་ཚང་ན་སྨྲ་བ་བོའི་ཡོན་ཏན་ཟུར་དོད་པ་དང་གསལ་བ་དང་མ་འཁྲུགས་པ་དང། ཉན་པོའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། སེམས་ལ་ཟང་ཟིང་མེད་པ་སོགས་དེ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་
སྐྱོན་དུ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བར་ཡོན་ཏན་ཁོ་ནར་སྣང་ལ། ཉན་པ་པོ་ལའང་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་གྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྨྲ་བ་པོ་ཆོས་དག་པ་ཡིན་ཡང་ཉན་པ་པོའི་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བ་རང་གི་ཉེས་པར་མི་རྩི་བར་སྐྱོན་ཡོན་ཏན་དང་
ཡོན་ཏན་སྐྱེན་དུ་འཛུད་པར་བྱེད་དེ། ཐུབ་པས་སྲིད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སྲིད་པའི་ཐབས་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་དང། ཞི་བ་ཡི་ཐབས་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་སོགས་ཀྱི་ལམ་བདེན་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཞི་བ་
ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གསུངས་ཀྱང་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་ལ་མི་བརྩོན་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་རང་ཉིད་སྣོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བར་མི་ཤེས་པར་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐུབ་པས་ཞིབ་ཏུ་མ་གསུངས་པའོ་ཞེས་ཉེས་པ་དེ་ཐུབ་པའི་ལྟ་བུར་མངོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཙམ་གྱིས་སྟོན་པ་ནོངས་པ་དང་ལྡན་པ་མིན་ཏེ། དམུས་ལོང་གིས་མ་མཐོང་བ་ཉི་མའི་སྐྱོན་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །
གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ཐུབ་པ་ཀུན་མཁྱེན་དུ་སྒྲུབ་པ་དང། གཞན་གྱི་སྟོན་པ་ལྟར་སྣང་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྡུག་ཀུན་སུན་འབྱིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་དགའ་བར་རིགས་པ་དང། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལས་གཞན་ལ་ཐར་

[087B] སྟོན་པས་གསུངས་པའི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་རྣམས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཐུབ་པའི་མངོན་མཐོའི་གཏམ་རྣམས་ནི་ཆོས་དོན་གསལ་བ་ཡིན་ན། ངེས་པར་ལེགས་པའི་གཏམ་ཐམས་ཅད་རང་
བཞིན་མེད་པར་སྟོན་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་ཆག་གིས་མི་རྟོགས་ཤིང་ཡིད་མགུ་བར་མི་མཛད་དོ་ཞེ་ན། བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་བཏང་བས་མྱ་ངན་
ལས་འདའ་བར་གྲངས་ཅན་པ་དང་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་ཐར་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཡ་མཚན་ཅན་ཀུན་འདོད་པ་ཡིན་ལ་གང་ཞིག་རྟོགས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀུན་སུན་འབྱིན་པ་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་དེ་དག་ནི་བསྟན་
ན་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་དགའ་བར་རིགས་སོ། །མདོ་ལས། མྱ་ངན་འདས་ལ་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཡོད་མིན། །འདི་ན་གང་མེད་དེ་དག་གཞན་ཡང་མེད། །ཡོད་དང་མེད་ཅེས་རྟོག་པ་དང་ལྡན་ཞིང། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་མི་
འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཐུབ་པའི་གསུང་མ་གཏོགས། གྲངས་ཅན་སོགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྨྲ་བ་མེད་པས་མཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་བཏང་བས་མྱ་ངན་
འདའ་བར་ཡ་མཚན་ཅན་ཀུན་འདོད་པ་ཡིན་ན། ཁྱོད་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་ཁྱད་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་དག་ནི་གཏོང་བའི་བསམ་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་གཏོང་བའི་ཐབས་མི་ཤེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་གཞན་སྡེ་གང་ཞིག་འཁོར་བ་གཏོང་བའི་

[088A]༄༅། །ཐབས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མི་ཤེས་པ་དེ་ཅི་ཞིག་གཏོང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། ཐབས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ངེས་པར་ཐུབ་པ་ཡིས་དགེ་སྦྱོང་དང་པོ་ནི་འདི་ཉིད་དུའོ། །གཉིས་པ་དང་
གསུམ་པ་ནི་འདི་ཉིད་དུའོ། །བཞི་པ་ནི་འདི་ཉིད་དུའོ། །ཕ་རོལ་པོའི་སྨྲ་བ་ནི། དགེ་སྦྱོང་དག་གིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་སོགས་དོན་འདི་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པས་ཆོས་འདི་ལས་གཞན་དུ་ཞི་བ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཡིན་ན། རི་གླིང་གི་ཚད་ལ་སོགས་པ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་ཤེས་དགོས་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ངེས་ནུས་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་ནུས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་ཆོས་པའི་འདོད་
ལྷ་རིགས་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཀྱི་ཚད་ལུས་དང། ཚ་ཆེད་སོགས་དང་དེ་བཞིན་མིའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆད་སོགས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ལ་གང་ཞིག་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་དམ་མེད་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་
དེ་ཡིས་ཐེ་ཚོམ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་གནས་
པ་དཔེར་བྱས་ནས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་བསྟན་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་པའི་སྒོ་ནས་འདི་ཉིད་ཁོ་ནར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་སྟེ། རྟེན་འབྱུང་སྤོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་ལ་མི་བརྟེན་པར་རིགས་

[088B] དེའི་རྗེས་སུ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ངས་པར་བྱའོ། །སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་ནི་ཕྱོགས་གླང་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་བཤད་པ་དང། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་འདྲ་བར་
ཡོད་དོ། །སྐབས་འདིར་ནི་ཚད་མ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་ལས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་པའི་སྟོན་པ་གང་གིས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་རྒྱུ་འབྲས་རགས་པའི་གནས་ཚེད་ཀྱང་མཐོང་དཀའ་བ་དེ་ནི་ཕྲ་བའི་
གནས་གཞན་ལ་བླུན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་གང་ཟག་གང་དག་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་དག་སྤང་བྱ་ལྷན་སྐྱེས་དང། ཀུན་བཏགས་དུ་མའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་དུ་བསླུས་པར་འགྱུར་བས། བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པ་རྣམས་
ཀྱིས་ལོག་པའི་སྟོན་པ་སྤངས་ནས་ཡང་དག་པའི་སྟོན་པ་ལ་དད་ཅིང་གུས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པའི་རྒྱུ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཉེས་དམིགས་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མ་ཉམས་པ་ལ་
བག་དང་ལྡན་པར་བྱ་བ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཐར་པ་འདོད་ཀྱང་ཁ་ཅིག་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པའི་གང་ཟག་ངོས་
གཟུང་བ་དང། བྱིས་པ་རྣམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྲག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཐར་པ་འདོད་པ་དེ་དག་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་འཇིགས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་

[089A]༄༅། །བཟུང་བ་དང། དངོས་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་དྲི་མ་དོར་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རང་ཉིད་དེའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་བྱེད་དེ། བྱ་དཀའ་བ་མཛད་པ་ཐུགས་ཆེན་མངའ་བ་
འདྲེན་པའི་སླད་བཞིན་དུའང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་འདྲེན་པ་དེའི་ཕྱི་བཞིན་དུ་ཡིད་འགྲོ་བར་སྤྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གང་ཞིག་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྐྱོན་ཡོན་གང་ཡང་མ་མཐོང་བའི་བ་ལང་རྫི་ལ་སོགས་
པ་ལན་བརྒྱར་ཉན་ཡང་སྐྲག་པ་མི་རྩོམ་སྟེ་སྐྱོན་ཡོན་གང་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་རིམ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་དེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་བདག་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་
ཕྱིར། དེས་ན་ངེས་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅུང་ཟད་གཅིག་ཤེས་པའི་གང་ཟག་ལ་སྐྲག་པ་འབྱུང་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་གླང་པོ་མྱོས་པ་ལ་བསྐྱོན་པ་ན་ལེགས་པར་བསླབས་པ་མི་འཇིགས་ཤིང། ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡང་
མི་འཇིགས་ལ། སྐྱོན་ཡོན་ཅུང་ཟད་ཤེས་པ་འཇིགས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞེ་ན། མ་སྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ངེས་པ་ཁོ་ནར་ནི་འཁོར་བར་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བདག་
འཛིན་ལྷན་སྐྱས་དང། ཀུན་བཏགས་ལ་གོམས་པ་སྟེ་བྱིས་པ་དེ་དག་སྔར་གོམས་པ་མེད་པ་ཡིས་འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇིགས་པར་འགྱུར་བས་དམ་པ་མིན་པའི་ཆོས་ལོག་སྤང་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེས་ན་དེ་བཞིན་

[089B] །གང་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་གུས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་གཏི་མུག་འབའ་ཞིག་གིས་སྒྲིབས་ཤིང། །ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་
ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པ་དང་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་སོགས་ལ་གེགས་བྱེད་པ་དེ་ལ་དགེ་ལེགས་འགྲོ་བ། མཐོ་རིས་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་ན་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་དུང་ཕྱུར་གསོད་པ་ལས་ཀྱང་རྟེན་
འབྱུང་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་སྤོང་བ་སྡིག་པ་ཆེ་བས་རང་གིས་རང་ལ་བསླུས་མི་བྱེད་ན་གནས་འདི་ལ་གཟབ་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་རང་གཞན་ལ་གནོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ནི་ཉམས་པ་སླ་ཡི་
སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་ཅིས་ཀྱང་ཉམས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་འབྲས་བུ་མཐོ་རིས་འགྲོ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །མདོ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་
ཉམས་པ་ནི་སླའི། ལྟ་བ་ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་དེ་ཡང་མཁས་པས་སྣོད་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། བླུན་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ན། །འཁྲུག་པར་འགྱུར་གྱི་ཞི་ཕྱིར་མིན། །
ལག་འགྲོའི་འོ་མ་འཐུང་བ་ནི། །དུག་འཕེལ་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་གོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། བློ་མ་སྦྱངས་པའི་དམ་པ་མིན་པ་ལ་བདག་འཛིན་དང་མཐུན་པར་བདག་བསྟན་པ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། བདག་ལ་ཆགས་པས་ཉེས་སྤྱོད་ལས་ལྡོག་ནས་བདེ་འགྲོ་

[090A]༄༅། །རྙེད་སླ་བའི་ཕྱིར། བདག་མེད་སྟོན་པ་ནི་མཆོག་མ་ཡིན་ཏེ། སྤོང་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གོ་ནས་སྒོ་གསུམ་འཇོམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་ཉིས་དམིགས་ཕན་ཡོན་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་
ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་མ་གུས་པར་སྤོང་བ་དང། ཡང་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟོང་པའི་དོན་དུ་བཟུང་ནས་ལས་འབྲས་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པས་ངན་འགྲོ་ཉིད་དུ་འགྲོ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མཁས་པའི་ཐ་མལ་པ་མིན་པ་ལ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་འགྲོའོ། །ལྔ་པ་ལ་གཉིས་
གནས་ལུགས་ངོས་བཟུང་བ་དང། དམན་པ་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་གའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བགྲོད་པ་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་དགོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་སྲིད་པའི་རྩ་བ་གཅོད་མི་ནུས་པས་ཞི་བའི་སྒོ་གཉིས་པ་མེད་པ་
དང༑ གང་ཞིག་རྟོགས་ན་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམས་འཇིག་པར་བྱེད་ཅིང་ཉན་རང་འཕགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་རྟེན་འབྱུང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ནི། གནས་ལུགས་
དང་དོན་དམ་བདེན་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་ཅེས་ནི་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག་མེད་འདི་ནི་སྐྱེ་བོ་བློ་ཞན་པ་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཡི་ནི་མིང་ལས་ཀྱང་དམ་པ་མིན་པ་འཇིགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། སྟོབས་
ཞན་པ་ལ་འཇིགས་པ་མི་སྐྱེད་པའི་སྟེབས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་སྟག་དང་སེགེ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་རི་དྭགས་ཕྲ་མོ་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། ཆོས་འདི་རྩོད་པའི་ཆད་དུ་

[090B] དེའི་རྒྱུ་མཚན་དང། ལམ་གོལ་བར་ཞུགས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱ་བར་རགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་འདིས་ལྟ་བ་ངན་པ་མཐའ་དག་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཆར་བཅད་
པའི་ཆེད་དུ། སྣོད་མིན་པ་དག་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒོལ་བ་གཞན་ཟིལ་གྱི་མནན་པ་འབའ་ཞིག་གི་རྩོད་པའི་ཆད་དུ་མ་གསུངས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་
ཕྱིར། དེ་ལྟ་ནའང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འདིས་ནི་གཞན་གྱི་སྨྲ་བ་ངན་པ་རྣམས་བསྲེག་སྟེ། མེ་ལ་བསྲེག་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་མེད་ཀྱང་མེ་ཡིས་བུད་ཤིང་བསྲེག་པ་བཞིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང། རྩ་རྩེའི་ཆུ་ཡི་ཟིལ་པ་རྣམས། །ཉི་མའི་འོད་དང་མདའ་
བ་བཞིན། །རྒལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་དང་སྐྱོན། །ཁྱོད་དང་མཇལ་ན་འཇིག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐྲག་པ་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་འདི་དད་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་
སྐྱེས་པ་ན་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་སྨྲ་བ་སྲག་ཅེ་ན། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འདིའི་བདུད་རྩིའི་རོ་གང་གིས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ལ་བདེན་པར་ཞན་པའི་ལྟ་བ་གཞན་ལ་མི་དགའ་སྟེ། དེས་ན་སློབ་
དཔོན་བདག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་འདི་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་འཇིགས་པའི་སྒོ་ཐབས་དང་འདྲ་བར་སྣང་ངོ། །ཡང་ན། གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་ལ་དགོངས་ནས་འཇིག་པའི་སྒོ་དང་འདྲ་བར་སྣང་ཞས་བཤད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་

[091A]༄༅། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡང་སློབ་དཔོན་ལ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྣང་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཅེ་སྟེ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྲག་པའི་རྒྱུ་རུ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བདག་ལ་ཆགས་པའི་ས་བོན་བཅོམས་པའི་ཕྱིར་
ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བདག་མེད་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་གང་ལ་དགོངས་ཤིང་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པས་གནས་པ་དེ་ནི་བདག་ཡོད་པས་ག་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་བདག་མེད་པས་འཇིགས་པར་ག་ལ་འགྱུར། བདག་ལྟ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་
མེད་ཅིང། བདག་མེད་ལ་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་སོ། །དེས་ན་བདག་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ནི་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ལོག་པས་འཇིགས་པ་མི་འབྱུང་ངོ། །གསུམ་པ་ནི། དོན་མིན་པ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མུ་མཐའ་མེད་པའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་
ཡི་དངོས་པོ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ལྟ་བ་ངན་པའི་ཚེར་བའི་ཚང་ཚིང་དུ་བཅུག་ནས། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བའི་སྲོག་གི་དབང་པོ་བཅད་པའི་སྒོ་ནས། ཉིན་རེ་བཞིན་རང་གི་སློབ་མ་རྣམས་གསོད་པར་བྱེད་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་མང་པོའི་སྤྲུལ་གདུག་པ་
མཐོང་ནས་ནི་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཆོས་འདོད་པ་ཡི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཆོས་འདིའི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་སུ་ཞིག་སྙིང་བརྩེ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར། དེས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྦྲུལ་གྱིས་ཕྲོགས་
པར་མི་འགྱུར་བ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ལམ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། བླ་དམན་པ་གཞན་གྱི་བསྟན་པ་ལ་གུས་ཤིང་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་མི་གུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་

[091B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་མིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཕྲ་ཞིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འཀྱ་པ་དང་གོས་མེད་གཅེར་བུ་
པ་དང་བྲམ་ཟེ་སྟེ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་དང་མིག་དང་རྣ་བ་ཡིས་འཛིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་ཕྲ་བས་དེ་ལ་ཕལ་ཆེར་མི་འཇུག་གོ་འཀྱ་པའི་ཆོས་ནི་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ལྟ་བའི་ཉི་མས་སེམས་
ཀྱི་རྒྱུད་སྣང་བར་གསུངས་ཤིང། དམ་པ་མིན་པའི་ལྟ་བའི་ཚང་ཚིང་མ་ལུས་པ་བཅོམས་པ། འདུས་བྱས་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་བས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་གོ་བར་བྱ་དགོས་པས་ཕྲ་ལ། གཅེར་
བུ་པ་རྣམས་ལུས་ཉི་ལྷགས་ཀྱིས་གཟིར་ཞིང། གཙང་སྦྲ་གཅོད་པ་དང་བྲལ་བས་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་གོ་བ་དང། བྲམ་ཟེ་རྣམས་འདོན་པ་འབའ་ཞིག་སྙིང་པོར་བྱེད་པས། ཐོས་པས་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རྟོགས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་
ལུགས་ངན་དེ་དག་ཐར་འདོད་ཀྱི་དཔྱད་བྱ་མིན་པ་དང། དབང་པོ་དམན་པ་གུས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་དང། ལུགས་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་བློ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པ་ཕྱི་རོལ་པའི་ཆོས་ལ་
འཇུག་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་རིགས་སོ། །ཞེ་ན། མི་རིགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཕལ་ཆེར་བཟླས་བརྗོད་དང། སྦྱིན་སྲེག་དང། བཀྲ་ཤིས་དང། འགྱོད་མཚངས་སོགས་རྙེད་བཀུར་གྱི་ཆེད་དུ་ཕྱི་ཚུལ་འཆོས་པ་ཤས་ཆེ་བས་

[092A]༄༅། །ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་བྱ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཕལ་ཆེར་སྐྲ་འབལ་བ་དང། མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་སོགས་ཏེ་བླུན་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་དུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཕྱིར་འཆོས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དབང་པོ་དམན་པ་ཁ་ཅིག་ཇི་ལྟར་རིག་བྱེད་འདོན་པ་སོགས་རིགས་པ་བླངས་པ་ལས་བྲམ་ཟེར་གུས་པ་སྐྱེ་བ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཉི་
ལྷགས་ཀྱིས་གཟིར་བ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་བླངས་པ་ལས་གཅེར་བུ་པ་ལ་གུས་ཤིང་བརྩེ་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ལུས་གཟིར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། ཇི་ལྟར་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཞིན་དུ་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་བཟུང་བའི་སྐྱེ་བ་ཡང་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་ནི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་མཐོ་རིས་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་
ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། ཕྱི་རོལ་པ་སྟོན་པའི་ཆོས་ལ་མི་གུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་མིན་ན་ཆོས་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་ལ་གནོད་པའི་བསམ་པ་དང། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་
ལུས་ངག་གི་ལས་ནི། གཞན་ལ་འཚེ་བ་ཡིན་ལ། མི་འཚེ་བ་ནི། དེ་ལས་ལོག་པའི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་མོ། །དེས་ན་མཐོ་རིས་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ནི་མདོར་ན་མི་འཚེ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་གསུངས་སོ། །ཐར་པ་

[092B] དོན་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གཏན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་མཐོང་ནས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་བྲལ་གྱི་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་འདིར་ནི་མི་འཚེ་བ་དང་མྱང་འདས་དེ་གཉིས་འབའ་ཞིག་གོ་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། དེ་ཉིད་མཐོང་ཆོས་མྱ་ངན་ལས། །འདས་ཤིང་བྱ་བ་བྱས་པའང་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་མྱང་འདས་ཙམ་ཞིག་ཐོབ་
པར་བཞག་གི་དེ་ཐོབ་པ་ལ་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པ་འགགས་པ་མི་དགོས་སོ། །སྐབས་འདིར་བཤད་པའི་དགོས་པ་ནི། ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་ངེས་པར་སྟོང་པ་ཉིད་རྟགས་དགོས་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་
འདི་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་ལ་མི་གུས་ཞེ་ན། རང་ཕྱོགས་ངན་པ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པས་རང་གི་སྐྱེ་ས་ཡི་ཡུལ་བཞིན་དུ་སྡུག་ཅིང་
ཆགས་པས་གཏོང་མི་འདོད་པར་འགྱུར་ན་རང་ཕྱོགས་དེའི་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་དང་འགལ་བ་མི་ཆེ་བ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་ཕྱི་རོལ་པ་ཁྱོད་ལ་རྒྱུ་གང་གི་སྡུག་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེ་ན་
པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ལ་མི་འཇུག་གོ་གསུམ་པ་ལེགས་བཤད་བླང་བར་གདམས་པ་ནི། མཁས་པས་རང་གི་སྐྱེས་རྒུད་པའི་རྒྱུར་མཐོ་ནས་དེ་སྤངས་ནས་འབྱོར་བའི་ཡུལ་གཞན་ལ་བརྟན་པ་ལྟར། གང་ཞིག་གོམས་པས་མངོན་མཐོ་དང་

[093A]༄༅། །ཐར་པ་ཐོབ་པའི་རིགས་པའི་དོན་ནི་གཞན་གྱི་གཞུང་ལས་ཀྱང་བློ་ལྡན་ལེགས་པར་འདོད་པས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མ་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་བྲལ་བས་ས་སྟེངས་ན་གནས་པའི་མིག་ལྡན་ལ་སྣང་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པས་ཀུན་གྱི་སྤྱི་
མཐུན་དུ་བྱེད་པ་མིན་ནམ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་འདི་གཉིས་ཀྱང་ཉམས་སུ་བླངས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ཐོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་གུས་པ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་འདི་དག་བྱ་བར་རིགས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ལེགས་བཤད་སྣོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལྡན་
བྱ་སྟེ། །གང་ཞིག་རྟོགས་པས་མཐར་འཛིན་ལ་ཆགས་བྲལ། །སྲིད་གཅོད་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་པ། །རྟེན་འབྱུང་རང་བཞིན་མེད་ལ་མཁས་པར་བྱ། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ལྟ་བ་དགག་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།།    ༈    །།བཞི་པ་དབང་པོ་དང་དོན་བདེན་གྲུབ་དགག་པ་ལ་
གཉིས། ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དོན་བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རིགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། བདེན་པས་སྟོང་པ་སྒྱུ་མ་སོགས་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་
གཟུང་བྱ་དབང་དོན་བདེན་པ་དགག་པ་དང། འཛིན་བྱེད་ཡུལ་ཅན་བདེན་པ་དགག་པ་དང། བདེན་མེད་མིག་འཁྲུལ་ལྟ་བུ་ངོ་མཚར་གྱི་རྒྱུར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་དགག་པ་དང། སོ་སོར་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང་

[093B] །དང་པོ་ལ་ལྔ། བུམ་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དབང་ཤེས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དགག་པ་དང། རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་སྦྱར་བ་དང། གཟུགས་རང་མཚན་མཐོང་བས་གཞན་མཐོང་བར་འཇོག་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་
གཟུགས་རང་མཚན་པ་ཁོ་ན་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་དགག་པ་དང། སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་པའི་དོན་ནི་གཞན་ལས་ཀྱང། བློ་ལྡན་ལེགས་པ་འདོད་ལས་བླངས། །ཞེས་སྨྲས་ན། ལེགས་བཤད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་
རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བའོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་མི་ནུས་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་ན་ཡེ་མེད་དུ་འགྱུར་བས་བོང་བུའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ་མིན་པས་བུམ་པ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་
གྱིས་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། བུམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་ན་བུམ་པའི་གཟུགས་མཐོང་བའི་བློ་དེས་ཆ་ཐམས་ཅད་མཐོང་དགོས་པ་གང་ཞིག་མིག་ཤེས་ཀྱི་བུམ་པའི་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཚེ་ན་བུམ་པའི་
ཆ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བུམ་པ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའང་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་རིགས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ། འང་གི་སྒྲས་སྔོན་པོ་རང་མཚན་པ་ཡང་ཞེས་པའོ། །བུམ་པ་ནི་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང། ཕྱོགས་གཅིག་མཐོང་བས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་ན། བུད་ཤིང་ལ་མི་ལྟོས་པས་རྟག་ཏུ་འབར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །རྟོག་གོ་པ་དག་དབང་པོ་སོ་སོ་ལ་

[094A]༄༅། །བརྟེན་ནས་ན་མངོན་སུམ་ཞེས་འདྲེས་རུང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པ་ནི་རིགས་པ་དང། གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བ་ལ་མངོན་སུམ་མི་རུང་བར་རྔལ་བ་དང། འཇིག་
རྟེན་ན་ཡང་ཟླ་བ་ཚེས་པ་སོགས་སྐྱེས་བུ་དུ་མས་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་གྲགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ལ་མ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཁས་བླངས་པས། ཞེས་པ་གཞན་ཚད་མར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་
འབྲེལ་བ་ཞིག་སྟེ། རྒྱས་པར་འགྲེལ་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚིག་མངས་སུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བུམ་པ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་དབང་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་པར་དཔྱད་
པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བློ་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་མཁས་པས་སྣ་མའི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་ལ་སོགས་དྲི་ཞིམ་པ་དང་རོ་མངར་དང། རེག་བྱ་འཇམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་དབང་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པ་ཡང་སོ་སོར་དགག་
པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལ་ཆ་གཅིག་མཐོང་ནས་ཆ་གཞན་མ་མཐོང་བ་དང། ཕྲད་མ་ཕྲད་ཉེ་རིང་གི་ཁྱད་པར་སོགས་བཞག་ཏུ་མི་རུང་བས་ཉེས་པ་དེ་དག་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། བུམ་པ་གཟུགས་ལས་རྫས་
ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མཐོང་བས་བུམ་པའི་ཆ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བུམ་པའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ཡིས་བུམ་པའི་ཆ་དེ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འཇོག་ནུས་པར་འགྱུར་ན་ནི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བུམ་

[094B] ཕྱོགས་གཅིག་མཐོང་བས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འཇོག་ན། ཆ་གཅིག་མ་མཐོང་བས་མ་མཐོང་བར་འདོད་པ་ཡང་མཐོང་བར་བཞག་མི་ནུས་སོ། །བཞི་
པ་ནི། གལ་ཏེ་བུམ་པ་མངོན་སུམ་གྱི་གཞལ་བྱར་མེད་ཀྱང་བུམ་པའི་གཟུགས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ལ། རྒྱུད་ནས་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་
ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་དེ་ལའང་ཕ་རོལ་གྱི་ཆ་དང་ཚུལ་རོལ་གྱི་ཆ་དང་དབུས་ཀྱི་ཆ་དུ་མ་ཡོད་པས་ཆ་དུ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །ལྔ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཆ་དང་ཆར་ཕྱེ་བ་ན་གཟུགས་དེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་གནས་ལ་རྡུལ་ལ་ཆ་ཤས་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་དཔྱད་པ་རྡུལ་དེར་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། མདུན་རྒྱབ་སོགས་ཀྱི་ཆ་ཡོད་ན་བུམ་པ་ལ་
སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཆ་དུ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབས་ཉམས་ལ། ཆ་ཤས་མེད་ན་གཟུང་དུ་མེད་པས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་མ་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིས་བསྒྲུབ་བྱ་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་
གྲུབ་པ་མངོན་སུམ་གྱི་གཞལ་བྱར་འགྱུར་བར་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་ཡང་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་ལ་བརྟགས་པ་ན་ཀུན་ཀྱང་རང་གི་ཡན་ལག་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་ནས་སླར་ཡང། རང་གི་

[095A]༄༅། །ཡན་ལག་ལ་ལྟོས་ནས་ཡན་ལག་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། རང་གི་ཆ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་དཔྱད་པ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་མིང་གི་མཐར་གནས་པའི་ཡི་གེ་ཨ་ལ་སོགས་
པ་བརྗེད་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཐ་སྙད་ཙམ་མ་གཏོགས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དས་ན་རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་བརྡ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་དབང་པོས་འཛིན་
པ་དགག་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བལྟ་བྱ་བདེན་གྲུབ་དགག་པ་དང། མཉན་བྱ་བདེན་གྲུབ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཡུལ་དགག་པ་དང། ཡུལ་ཅན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་སྡེ་དགག་པ་
དང། གཞན་སྡེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་རང་མཚན་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུངས་དོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། འབྱུང་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་
མཚན་གྱིས་གཟུགས་གཟུང་དོན་དུ་བྱེད་པའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་གཉིས་ཀ་འཛིན་པར་ཐལ་བས་དགག་པ་དང། འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བུམ་པའི་གཟུགས་རང་མཚན་མིག་ཤེས་
ཀྱིས་མཐོང་བས་བུམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་གཉིས་རང་བཞིན་གཞན་ནམ་གཅིག་གལ་ཏེ་མདོག་ལས་རིང་ཐུང་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་རང་བཞིན་གཞན་ཡིན་ན་ཇི་ལྟ་བུར་ན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་དབྱིབས་

[095B] ཁ་དོག་ལས་རྫས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་གཞན་མིན་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཡིན་ན། ལུས་ཀྱིས་མུན་ཁུང་དུ་རིང་ཐུང་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་འཛིན་པ་ལྟར་མདོག་
ཀྱང་ཅི་སྟེ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་འཛིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་དེ། རྒྱུ་གཟུགས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། འབྲས་བུའི་གཟུགས་ནི་ལྟ་ཞིག་མ་གཏོགས་པར་ས་ལ་སོགས་
པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མི་སྣང་སྟེ། འབྲས་བུ་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པས་རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་མི་འཐད་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཡིན་ན། གཅིག་ཡིན་དགོས་པས་རྒྱུ་གཟུགས་དང་འབྲས་གཟུགས་གཉིས་ཀ་ཡང་ནི་མིག་ཤེས་ཉིད་
ཀྱིས་འཛིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་འཛིན་པར་ཐལ། གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ས་ནི་སྲ་ཞིང་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་མཐོང་ལ་དེ་ཡང་ལུས་ཤེས་ཀྱིས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་རེག་པའི་ཁྱད་པར་འབའ་ཞིག་ནི་སའོ་ཞེས་ནི་བྱ་བར་བརྗོད་པས་
གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་དང། འབྱུང་བཞི་ལུས་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་ཡིན་པས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ་དེ་གཉིས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་བླངས་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པས་གཟུགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་ན་
རེ། བུམ་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་བལྟ་བྱ་མིན་ལ་བལྟ་བྱ་མིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བལྟ་བྱ་ཉིད་ཅེས་པའི་སྤྱི་དོན་གཞན་དང་ལྡན་པས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་བུམ་པ་རང་རྒྱུ་ལས་བལྟ་བྱར་སྐྱེས་སམ་མ་སྐྱེས། དང་པོ་ལྟར་ན་

[096A]༄༅། །བུམ་པ་ནི་འདི་ལ་བལྟ་བྱ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དོན་གཞན་དང་འབྲེལ་བས་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་འགར་ཡང་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། རང་རྒྱུ་ལས་བལྟ་བྱར་སྐྱེས་པས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་བུམ་པ་ལ་བལྟ་བྱ་ཉིད་དོན་
གཞན་སྐྱེ་བ་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་བལྟ་བྱ་དང་འབྲེལ་མེད་ཅིང་བལྟ་བྱར་མ་གྱུར་པའི་བུམ་པའི་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མིན་པས་བུམ་པ་ཁྱོད་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་དངོས་དང། བཏགས་པ་བ་གང་དུ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་
ལ་ལྔ། མིག་གཟུགས་ལ་ལྟ་བྱེད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་དང། རྣམ་ཤེས་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་དགག་པ་དང། མིག་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་དགག་པ་དང། མིག་དེ་མིག་ལ་ལྟོས་ནས་ལྟ་བྱེད་དུ་ཐལ་བ་དང། རྐྱེན་གསུམ་ཚོགས་པ་
གཟུགས་ལ་ལྟ་བྱེད་ཡིན་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་པ་དག་ནི་ཡོད་དེ། དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་ནི་ཆོས་ཅན། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་
མཆེད་མིག་གིས་ཏ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་གི་དབང་པོ་གཞན་གྱིས་མིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་འཛིན་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་འགྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣ་བའི་དབང་པོ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཁྱབ་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་སྟོན་པ་ནི་འོག་
ཏུ་འཆད་དོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་ན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀྱང་མ་བཀག་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བཀག་ཅེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གིས་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་འགོག་

[096B] རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བས་བསྡུས་པ་རྣམས་ནི་མི་འགོག་པར་མ་ཟད་རང་ལུགས་ལ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཇལ་བའི་རིགས་པས་ནི་བསམ་པར་མི་ནུས་ཤིང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་ཀྱང་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་
ལ་སྒྲ་མི་ཐོས་པ་ལ་བསྙོན་མི་ནུས་པ་དེས་ན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་རིག་པར་བྱས་ནས། རིགས་པའི་འཐད་པ་མ་བཅུག་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ངེས་པར་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ཐུབ་པས་བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་པར་གསུངས་ཏེ། མདོ་ལས་སེམས་ཅན་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་བསམ་ཡས་པས། །རྒྱུ་ལས་འཇིག་རྟེན་འདི་ཀུན་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དེ། དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་ཤེས་
མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། མིག་གི་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་བལྟ་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྔ་རོལ་ཏུ་དེ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་གཟུགས་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིས་ཡོད་ན་གཟུགས་བལྟ་བ་ལ་མིག་ཤེས་དོན་མེད་པར་
ཐལ། ངའི་སྔ་རོལ་ཏུ་བལྟ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །འོན་ཏེ་རྟག་པ་གསུམ་པ་ལྟ་བ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་རྟོག་ན། མིག་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལ་ལྟ་བར་བྱ་བའི་བྱེད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། ལྟོས་མེད་དུ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
གསུམ་པ་ལ་གསུམ། མིག་གཟུགས་ལ་བལྟ་བའི་འགྲོས་དང་ལྡན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང། གཟུགས་མཐོང་ནས་ལྟ་བའི་ཆེད་དུ་འགྲོ་ན་དགོས་པ་མེད་པ་དང། མིག་མ་སོང་བར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་འཛིན་ན་ཡུལ་ཀུན་མཐོང་བར་ཐལ་བའོ། །

[097A]༄༅། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་མིག་ནི་བལྟ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མིག་གིས་གཟུགས་ལ་བལྟ་ན་ཡུལ་གྱི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་བླྟའམ། མ་སོང་བར་བལྟ། དང་པོ་ལྟར་ན། མིག་དེ་གཟུགས་ལ་བལྟ་བའི་ཚེ་ཡུལ་གྱི་དྲུང་དུ་
འགྲོ་བའི་འགྲོས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ཐག་རིང་གི་ཡུལ། ཡུན་རིང་གིས་མཐོང་དགོས་པར་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ། །གལ་ཏེ་མིག་གིས་ཕྲད་ནས་འཛིན་ན་ཧ་ཅང་ཉེ་བའི་མིག་སྨན་དང་ཐུར་མ་སོགས་པ་དང་ཚེས་རིང་དུ་གནས་པའི་གཟུགས་དེ་གསལ་བར་
ཅི་སྟེ་མཚུངས་པ་མིན་མཚུངས་པར་ཐལ། ཕྲད་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་གཟུགས་མཐོང་ནས་མིག་གཟུགས་ཀྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་ན་སོང་བས་ཡོན་ཏན་འགའ་ཡང་མེད་དེ། གཟུགས་བལྟ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ན་སྔ་ནས་མཐོང་ཟིན་པའི་
ཕྱིར་ཅི་སྟེ་མ་མཐོང་བར་འགྲོན་ཡང་ན་བལྟ་བྱར་འདོད་པའི་གཟུགས་ནི་ངེས་པར་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་རྫུན་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། ལོང་པ་ལྟར་མ་མཐོང་བར་བལྟ་བྱའི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ཅི་སྟེ་སྐྱོན་འདི་སྤང་བར་འདོད་ནས་མིག་
མ་སོང་བར་གཟུགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་ན་ནི་འདི་ན་གནས་པའི་མིག་གིས། ཐག་ཉེ་རིང་དང། སྒྲིབས་མ་སྒྲིབས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། མིག་གང་ལ་ཡུལ་གྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་གཟུགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་
མཐོང་བ་དེ་ལ་ཡུལ་ཐག་ཉེ་རིང་མེད་ཅིང་མ་སྒྲིབས་པ་དང་སྒྲིབས་པའང་ཁྱད་པར་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི། ཇི་ལྟར་མེ་ཏོག་ཙམ་པ་ཀ་དང། ཨུཔལ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་དང་པོར་རང་གི་རྟེན་ལ་དམིགས་ནས་ཕྱིས་དེ་དང་ཕྲད་པ་ལས་ཏིལ་ལ་

[097B] མིག་ལྟ་བྱེད་ཡིན་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན། མིག་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་རང་བཞིན་འདོར་མི་སྲིད་པས་མིག་ནི་མིག་ཉིད་ཀྱིས་
འཛིན་པར་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མིག་གི་དབང་པོ་དེ་མིག་ལས་སུ་བྱས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་ལྟ་བྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་འདོར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མིག་གིས་མིག་འཛིན་པ་ཚད་མས་ཁེགས་པས་མིག་ནི་ཆོས་
ཅན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་བལྟ་བར་བྱེད་པ་མིན་ཏེ། རང་ལ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར། སྔོན་པོ་བཞིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། གལ་ཏེ་མིག་འགའ་ཞིག་ལ་གཟུགས་བལྟ་བའི་ནུས་པ་མེད་ཀྱི་རྐྱེན་གསུམ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་
ན། མིག་ལ་བེམ་པོ་ཡིན་པས་ཡུལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པས་མིན་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་གཟུགས་ལ་བལྟ་བའི་བྱེད་པར་མེད་ལ་བལྟ་བ་དང་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཀ་དམིགས་རྐྱེན་གཟུགས་ལ་ཡོད་པ་མིན་ན་རྐྱེན་གསུམ་ཚོགས་པ་དེ་
དག་གིས་གཟུགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་མཐོང་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡ་གྱལ་གཟུགས་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། སྒྲ་སྨྲ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་མིན་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། སྒྲ་དང་ཕྲད་ནས་
འཛིན་མི་འཛིན་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། སྒྲའི་ཆ་དང་པོ་མི་འཛིན་པ་ལ་གནོད་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཟུགས་བལྟ་བར་མི་འོས་པ་ལྟར་སྒྲ་མཉན་པར་ཡང་མི་འོས་ཏེ། སྒྲ་ཐོས་ན་ཉན་པའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་མ་ཕྱིན་

[098A]༄༅། །པ་ཞིག་ཐོས་དྲངས། དང་པོ་ལྟར་ན། སྒྲ་ཉན་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་ན་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་འྒྲོའམ། སྒྲ་མེད་པར་འགྲོ། དང་པོ་ལྟར་ན། གལ་ཏེ་སྨྲ་ཞིང་སྒྲ་དེ་ཉན་ཤེས་ཀྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་ན། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་སྨྲ་བ་པོར་མི་འགྱུར་
འགྱུར་བར་ཐལ། ལྷས་བྱན་ལྟར་སྒྲ་སྒྲག་ཅིང་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན་སྒྲ་མིན་པར་ཐལ་ལོ། །འོན་ཏེ་མི་སྨྲ་བར་ཉན་ཤེས་ཀྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་ན་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་སྒྲ་དེ་ལ། དམིགས་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་སྒྲ་ཅི་ཡང་མི་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་
པ་ནི། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་ཕྲད་དེ་སྒྲ་འཛིན་ན་ཕྲད་པའི་སྔ་རོལ་གྱི་སྒྲ་ཡི་དང་པོ་གང་གིས་འཛིན་འཛིན་བྱེད་མེད་པར་ཐལ། རྣ་བའི་དང་པོས་ཀྱང་མི་འཛིན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྒྲ་མིན་པར་ཐལ་
སྒྲ་ནི་རྫས་དགུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་རྐྱང་པར་མི་འོང་ན་སྒྲ་ཙམ་རེང་བུ་ཇི་ལྟར་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་ཚོགས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་དྲི་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཛིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལྟར་ན་སྒྲ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཀྱང་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་ཕྲད་དགོས་
པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། སྒྲའི་དང་པོ་མ་བཟུང་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྒྲ་ཉིད་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྲིད་སྒྲ་ཐོས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ཡི་བར་དུ་སྒྲར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣ་བའི་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར། དྲི་ལ་སོགས་པ་བཞིན། ཐོས་པ་ན་སྒྲར་འགྱུར་རོ་ཞེ་
ན། དང་པོ་སྒྲའི་ངོ་བོར་མེད་པ་ཡང་མཐར་སྒྲ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་དྲི་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེར་ཐལ་བས། དངོས་པོ་རྟག་པ་ལ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །མདོ་ལས། དཔེར་ན་ཤིང་དང་བརྒྱུད་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས། །ལག་པའི་རྩོལ་པ་བྱས་པ་གསུམ་ཚོགས་ན། །

[098B] །དེ་དག་ལ་སྐྱེས་སྒྲ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེས་ན་མཁས་པ་ལ་ལས་བརྟག་བྱས་ཏེ། །དེ་ནི་གང་ནས་འོངས་ལ་གར་སོང་ཞེས། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་ཀུན་ཏུ་བཙལ་བྱས་ནས། །སྒྲ་ཡི་འོངས་པའི་
འགྲོ་བ་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ཡིད་ཀྱིས་ཡུལ་འཛིན་པ་དགག་པ་ནི། སེམས་ཡུལ་གྱི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་ཏེ། ཉན་པའི་ཤེས་པ་རྣ་བའི་དང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡུལ་གྱི་དྲུང་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ་
དབང་པོ་ལུས་ཁོ་ན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་ཉན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡུལ་དུ་སོང་སྟེའང། ཉན་པ་དང་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ལོང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་འཛིན་པའི་
ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་སྲོག་སྟེ་བདག་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡིད་མེད་པ་ཅི་སྟེ་མིན་དེ་ལྟར་རིགས་པས་དཔྱད་ན་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་རྣམས་ལ་ཡུལ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་རང་གིས་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་འཛིན་བྱེད་ཡུལ་ཅན་
བདེན་པ་དགག་པ་ལ་གཉིས། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད། དེ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབང་དོན་དེ་དག་རང་བཞིན་མེད་ན་དེ་དག་ཐུན་མོང་མིན་པར་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་
རིགས་པས་དཔྱད་པ་ན་དེ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྔར་མཐོང་བའི་དོན་གང་ཞིག་ཡིད་ཀྱིས་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ཆུའི་བག་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཆུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་

[099A]༄༅། །འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ཡུལ་གྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་བྱུང་ལ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་རྣམས་འདུ་ཤེས་
ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་རང་གིས་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཞག་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། རང་གི་ངོ་བོས་མེད་ཀྱང་མིག་དང་གཟུགས་
ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གང་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དཽ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་བུད་མེད་ལ་སྒྱུ་མར་མ་གྲགས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཅི་ནས་ཀྱང་
དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་ལ། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ངོ་མཚར་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པས་དཔྱད་པའི་ཚེ་ས་བོན་འགགས་པ་
དང་མ་འགགས་པ་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་སོགས་གང་གི་ཚེ་མཁས་པ་ལས་སྟེང་ན། མིག་འཁྲུལ་ལྟ་བུའི་ངོ་མཚར་ཅན་མིན་པ་ཅང་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དབང་ཤེས་བདེན་མེད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པ་དེ་འདྲ་ལ་དགོས་སུ་ཡ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་
ཡོད་ཀུན་གྱི་སྤྱི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ད་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་མེ་དང་བཅས་པའི་ཡོག་པ་མྱུར་དུ་བསྐོར་བའི་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་བུད་མེད་

[099B] སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྒྱུ་མའི་ན་ཆུང་བདེན་པར་མེད་ཀྱང་སེམས་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་ཟླ་དང་ཁུག་སྣ་དང། རིའི་ཚང་ཚིང་དང་
རི་ཁྲོད་ཀྱི་ཕུག་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་གི་བྲག་ཆ་སྣང་བ་ལྟར་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་སྨིག་རྒྱུ་འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་སྤྲིན་ཐག་རིང་པོ་ནས་རིའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྲིད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་
སྟེང་བཞིན་དུ་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་དཔེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་བུ་མོ་གཞོན་ནུའི་རྨི་ལམ་ན། །བུ་ཕོ་བྱུང་ཞིང་ཤི་བ་ངེས་མཐོང་ན། །བྱུང་ནས་དགའ་ཞིང་ཤི་ན་མི་དགའ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་
པར་བྱ། །སྒྱུ་མ་བྱད་པ་དག་གིས་གཟུགས་སྤྲུལ་ཏེ། །རྟ་དང་གླང་པོ་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་བྱས། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་བར་སྣང་ཟླ་ཤར་བ། །དེ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་
དང་བའི་མཚོར་སྣང་སྟེ། །ཟླ་བ་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་འཕོས་པ་མེད། །ཆོས་ཀུན་མཚན་ཉིད་དེ་འདྲར་ཤེས་པར་གྱིས། །བྲག་ཕུག་རི་རྩོང་ཆུ་ཀླུང་དོགས་དག་ཏུ། །དེ་དག་ལ་བརྟེན་བྲག་ཆ་འབྱུང་ཇི་ལྟར། །དེ་བཞིན་འདུས་བྱས་འདི་ཀུན་ཤེས་པར་བགྱིས། །འགྲོ་
བ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུར་མཚུངས། ཇི་ལྟར་སོས་ཀའི་ཉི་མ་ཕྱེད་དུས་ན། །སྐྱེས་བུ་སྐོམས་པས་གདུངས་ཤིང་འགྲོ་བ་ཡིན། །སྨིག་རྒྱུ་དག་ལ་ཆུ་ཡི་ཕུང་པོར་མཐོང། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་བགྱིས། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཡང་ཆུ་ནི་ཡོད་

[100A]༄༅། །མེད་ན། །སེམས་ཅན་རྨོངས་པ་དེ་ལ་འཐུང་འདོད་དེ། །མི་བདེན་ཆུ་ནི་བཏུང་བར་ཡོད་མི་ནུས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་བར་སྣང་ཅུང་ཟད་སྤྲིན་མེད་པར། །སྐད་ཅིག་ཏུ་ནི་སྤྲིན་
གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང། །ཐོག་མ་གནས་བྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང། །སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་རྨི་ལམ་ཇི་ལྟ་བུར། །མཚན་མ་བསྒོམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང། །ཆོས་
རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྲིད་གསུམ་རྫུན་པ་སྒྱུ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་ན། །ལས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་མཁན་གྱིས་བསྐྱོད་པ་ཡི། །དྲི་ཟའི་ན་ཆུང་སྒྱུ་མའི་གར་བྱེད་ཅིང། །འདོད་
པ་སྨིག་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་བསྙེགས་པ་མཚར། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་
དབང་པོ་དང་དོན་དགག་པ་སྒོམ་པ་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།།    ༈    །།ལྔ་པ་མཐར་འཛིན་དགག་པ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་
བཞི། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་སྒྲུབ་པ་དང། དངོས་པོ་རྟག་པ་དང་བདེན་པར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང། བདེན་མེད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དང། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མདོར་

[100B] རྒྱས་བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྲིད་པ་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་སོགས་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་ན་གང་ཞིག་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ཅེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་གང་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་གཞན་འགའ་ལ་ཡང་རག་ལས་པར་ནི་མི་འགྱུར་ན་རང་དབང་དུ་གྲུབ་པ་དང། གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན། དོན་
དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པའི་ཚེ་རང་དབང་དུ་གྲུབ་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་གང་ནའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཞག་པ་ཙམ་མིན་པའི་ཡོད་པ་ལ་རང་དབང་བའི་
ཡོད་པ་དང། རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང། བདེན་པར་ཡོད་པ་ཞེས་སོགས་གཞི་གཅིག་གི་སྟེངས་སུ་གང་བཀག་པས་མཚན་འཛིན་གྱི་དམིགས་གཏད་བྱར་མེད་པའི་དགག་
བྱའི་ཆོས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པའི་སྤྲོས་པ་འགོག་པའི་ཚེ་དགག་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་འགྲེལ་པ་འདིར་ཡང་དང་ཡང་དུ་གསུངས་པས། དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་སྐུར་བ་གདབ་པར་མི་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། ཚོགས་པ་
བདེན་གྲུབ་མུ་བཞིར་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། ཚོགས་པ་ཅན་བདེན་གྲུབ་དགག་པ་དང། གཅིག་དང་དུ་མར་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། མཐའ་བཞི་འགོག་པའི་རིགས་པ་གཞན་ལ་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བསྟན་པ་དང། བཤད་

[101A]༄༅། །བའོ། །དང་པོ་ནི། དུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཡོད་ན། གཟུགས་དང་བུམ་པ་རང་བཞིན་གཅིག་གམ་རང་བཞིན་ཐ་དད། དང་པོ་ལྟར་ན། གཟུགས་ཉིད་བུམ་པའོ་ཞེས་གཟུགས་དང་བུམ་པ་
རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་ན་གང་ན་གཟུགས་ཡོད་པ་དེ་ན་བུམ་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། ལྷས་བྱིན་དོན་གཞན་པའི་བ་ལང་དང་ལྡན་པ་ལྟར་གཟུགས་ལས་དོན་གཞན་པའི་བུམ་པ་གཟུགས་དང་ལྡན་
པར་རྟོག་ན་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་བུམ་པ་གཟུགས་ལས་རང་བཞིན་གཞན་དུ་ཡོད་པ་མིན་ལ་སྟེ་ཡོད་པ་མིན་པར་ཐལ། གཟུགས་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་འཛིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་ལ་གཟུགས་དོན་གཞན་བརྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་
པ་མིན་ཞིང་གཟུགས་ལ་བུམ་པ་འཁར་གཞོང་ལ་རྒྱ་ཤུག་ལྟར་བརྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གཞན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གཞན་སྡེ་དགག་པ་དང། རང་སྡེ་དགག་པ་དང། དང་པོ་ལ་གཉིས་
མཚན་ཉིད་དགག་པ་དང། མཚན་གཞི་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྫས་སྤྱི་དོན་གཞན་གྱི་རྟེན་ཡིན་པ་དགག་པ་དང། ཡོན་ཏན་དོན་གཞན་གྱི་རྟེན་ཡིན་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་ན་རེ། གཟུགས་དང་བུམ་པ་རྫས་གཞན་
མིན་མོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་རྫས་གཞན་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་རྫས་ཡིན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་སྤྱི་ཆེན་པོ་དོན་གཞན་དང་འབྲེས་པས་ཡོད་པར་བསྙད་དོ་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ཉིད་དང་བུམ་པ་གཉིས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་མཐོང་ནས་ནི་

[101B] དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་བུམ་པ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་རྒྱུ་མཚན་ཅིས་མི་འགྱུར་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན་བུམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་
འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། ཡོན་ཏན་ལ་ཡོན་ཏན་དོན་གཞན་མི་བརྟེན་པ་དང་ཁས་བླངས་འགལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྫས་བུམ་པ་ཡོད་དེ། གཅིག་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དོན་གཞན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་
ཡོན་ཏན་དང་རྫས་ཀྱི་ཚིག་དོན་སོ་སོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་གི་གྲངས་བུམ་པར་མི་འདོད་ན་བུམ་པའང་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཚིག་དོན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདོད་ན་བུམ་པ་ལ་གཅིག་གི་སྒྲ་བློ་
དོན་མཐུན་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །བུམ་པ་གཅིག་དང་ལྡན་པས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་གཅིག་བུམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན། ལྡན་པ་འདི་མཚུངས་པ་གཉིས་ལ་ཡིན་གྱི་མི་མཚུངས་པ་ལ་མིན་ཏེ། ཡུལ་ཅན་བཞིན་ནོ། །བུམ་པ་དང་གཅིག་
གཉིས་ལ་ལྡན་པ་མཚུངས་པའང་མ་ཡིན་ལ་སྟེ་བུམ་པ་གཅིག་དང་ལྡན་གྱི་གཅིག་བུམ་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ཀྱང་བུམ་པ་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །གཅིག་ཉིད་ལས་རྫས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་
ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་རྫས་ལ་བརྟེན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡོན་ཏན་གཉིས་པ་མི་བརྟེན་པར་འདོད་པ་འགལ་ཏེ། གང་གི་ཚེ་རྫས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚུ་ཞེང་གི་བདག་ཉིད་དབྱིབས་ཇི་ཙམ་པ། དེ་ཙམ་གཟུགས་ཀྱི་མཚུ་

[102A]༄༅། །ཞིང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ཚེ་རྫས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། ཡོན་ཏན་གཟུགས་ཆེན་པོ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་གཟུགས་ལ་ཡང་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ཡོན་ཏན་དོན་གཞན་ཁས་
ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ལ་ཡོན་ཏན་གཉིས་པ་མི་བརྟེན་པ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཞུང་ལུགས་ཡིན་པས་གཟུགས་ལ་ཕྲ་བ་དང་ཆེན་པོ་བརྟེན་པ་མིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཕྱི་རྒོལ་ཁྱོད་རང་གི་སྡེ་ཚན་ལས་གཞན་མིན་ན་ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་
གནོད་བྱེད་དུ་བསྙད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ན་ཡང་འདིར་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་དེ་སེལ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་མཚན་གཞི་དགག་པ་ནི། གཞན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དོན་གཞན་བཀག་ཀྱང། མཚན་གཞི་བུམ་པ་
མ་བཀག་པས་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་བུམ་པ་ནི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་སྨྲས་པ་ན། ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མཚན་གཞི་བུམ་པ་
ནི། གང་དུ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མིན་པ་དར་ནི་གཅིག་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་སོགས་ལས་ཐ་དད་པར་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་བུམ་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། །མདོར་ན་མཚན་ཉིད་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་མཚན་གཞི་དང་
མཚན་གཞི་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་རྙེད་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་རང་སྡེ་དགག་པ་ལ་གཉིས། ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་རྒྱས་པར་དགག་པ་དང། ཚོགས་པ་ཅན་དུ་མ་ཡིན་ཡང་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བདེན་པ་བསྡུས་

[102B] །དང་པོ་ལྔ། གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། ཡན་ལག་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཕྲད་པ་ལས། ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བདེན་པ་དགག་པ་དང། ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བདེན་པ་འགོག་
པའི་རིགས་པ་གཞན་བསྟན་པ་དང། བུམ་པ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་བདེན་པར་སྐྱེས་པ་དགག་པ་དང། རང་གི་ཆ་ཤེས་ལ་ལྟོས་པས་བདེན་པས་སྐྱེས་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། བུམ་པ་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་གྲུབ་བོ་
ཞེ་ན། བུམ་པ་གཅིག་ཏུ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་པོ་རྣམས་དང་སོ་སོ་ནི་མིན་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་མང་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་
རེ་རེ་བ་བུམ་པར་འགྱུར་དགོས་ན་རེ་རེར་བུམ་པ་མེད་ན་ནི་སྟེ་མེད་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་མང་པོ་ཉིད་དུ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དགག་པ་དངོས་དང། དེའི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་ཕན་ཚུན་ཕྲད་པ་ལས་བུམ་
པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རེག་པ་དང་ལྡན་ལ་འབྱུང་བཞི་དང་རེག་པ་དང་མི་ལྡན་པ་གཟུགས་དྲི་སོགས་དང་ལྷན་ཅིག་རེག་ཅིང་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། གཟུགས་སོགས་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་པོ་རྣམས་སྦྱར་བ་ལས་བུམ་པའི་ཚོགས་པ་གཅིག་
ཏུ་བདེན་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རིགས་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕན་ཚུན་རེག་པ་མེད་པར་ཡང་དེ་དག་གི་ཚོགས་པ་བུམ་པར་བདེན་ནོ་ཞེ་ན། བུམ་པའི་གཟུགས་ནི། བུམ་པའི་ཡན་ལག་སྟེ་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་དེས་ན་རེ་ཞིག་དེ་བུམ་པ་ཡིན་ཏེ། དྲི་ལ་སོགས་

[103A]༄༅། །པ་བཞིན་ནོ། །ཡན་ལག་ལ་ལྟོས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ཡོད་པས་དེ་ཡོད་པས་དེ་བུམ་པ་ཡིན་དོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་དྲི་སོགས་རེ་རེ་ལ་བུམ་པ་མེད་པས་ཡན་ལག་ཅན་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་
པ་དེས་ན་ཡན་ལག་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། ཆ་དང་བཅས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་གཉིས། བུམ་པ་བདེན་པར་གྲུབ་ན་གཟུགས་ཅན་ཀུན་བུམ་པར་ཐལ་བ་དང། བུམ་པའི་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བའོ། །
དང་པོ་ནི། གཟུགས་ཅན་གཅིག་ལ་བུམ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་གཟུགས་ཅན་གཞན་དག་ལ་མིན་པ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་བུམ་པར་མཚུངས་པར་ཐལ། དྲི་རོ་ལ་སོགས་པ་བུམ་སྣམ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་རྣམས་ཀུན་ལའང་གཟུངས་ཉིད་ནི་གཟུགས་
སུ་རུང་བ་ཙམ་དུ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ན། གཟུགས་ཅན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གཟུགས་དྲི་སོགས་ཀྱང་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། བུམ་པ་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་དྲི་
སོགས་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་བཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲི་སོ་སོགས་དག་ལས་གཟུགས་གཞན་ཡིན་ཞིང་བུམ་པ་ལས་གཟུགས་གཞན་མིན་ཞེས་ཁྱོད་འདོད་ན་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལས་གཞན་པའི་རོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་
མེད་པར་བུམ་པ་རང་བཞག་ཏུ་མེད་པའི་བུམ་པ་གང་དེ་གཟུགས་ལས་གཞན་མིན་གཞན་དུ་ཐལ། བུམ་པ་གཟུགས་དྲི་སོགས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི། བུམ་པ་ལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་

[103B] དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་ཡན་ལག་རྣམས་ལས་གཞན་གང་དུ་གཞན་བུམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་
པ་ལས་ལོགས་སུ་བུམ་པ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་བུམ་པ་མེད་དོ། །ལྔ་པ་ནི། ཅི་སྟ་བུམ་པ་ནི་རང་གི་ཡན་ལག་གྱོ་མོ་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ་དེ་དག་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བུམ་པ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་
པར་འགྱུར་ཞིང་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་གཞན་ལས་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན་གང་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ཡིས་འབྲས་བུ་གཞན་པ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་བྱེད། དེས་ན་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་ལ། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་ན་
རྒྱུ་མེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་རིགས་པ་འདིར་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡན་ལག་རྣམས་མང་པོ་ཡིན་ཡང་བུམ་པ་གཅིག་ཏུ་བདེན་ཞེ་ན། གཟུགས་དྲི་ལ་
སོགས་པ་ཕན་ཚུན་འཕྲོད་པ་འབུས་པར་གྱུར་ཀྱང་གཟུགས་དྲི་ཉིད་དུ་ནི་མི་འཐད་དེ་ཚོགས་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་དྲི་སོགས་ཕན་ཚུན་འདུས་ཀྱང་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་
དེས་ན་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་སོ་སོ་ནི་མིན་ཕྱིར་བུམ་པ་གཅིག་མིན་ཞེས་བུམ་པ་གཅིག་ཏུ་བདེན་པ་དགག་པ་བཞིན་དུ་ཚོགས་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་མི་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ཚོགས་པ་ཅན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དགག་པ་ལ་

[104A]༄༅། །བཞི། གཟུགས་དྲི་སོགས་མ་གཏོགས་པར་ཚོགས་པ་བདེན་པར་མེད་པ་བཞིན་འབྱུང་བ་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་འབྱུང་འགྱུར་ཡང་བདེན་པར་མེད་པ་དང། འབྱུང་བ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དགག་པ་དང། ངའི་ལན་དགག་པ་དང་
མེའི་རྡུལ་མེར་བདེན་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཇི་ལྟར་གཟུགས་དྲི་སོགས་མ་གཏོགས་པར་ཚོགས་པ་བུམ་པ་བདེན་པར་ཡོད་པ་མིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་
མ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་གཟུགས་ཀྱང་བདེན་པར་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རླུང་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་དྲི་སོགས་མི་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་
ཚུན་ལྟོས་མེད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་མེ་ནི་སྲེག་པ་པོ་ཡིན་ལ་འབྱུང་བ་གསུམ་བསྲེག་བྱ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བུད་ཤིང་ཁོ་ན་མེས་བསྲེག་པ་ན། བུད་ཤིང་ཚ་བ་མེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་བསྲེག་བྱའི་
བུད་ཤིང་མིན་ནོ་ཚ་བ་མིན་པ་ཇི་ལྟར་བསྲེག་སྟེ། མེ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མེ་ལ་མ་བལྟོས་པའི་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མིན་ལ་དེ་མེད་པས་བུད་ཤིང་ལ་མ་ལྟོས་པའི་མེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མིན་
ནོ། །གསུམ་པ་ནི། བུད་ཤིང་ནི་སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་གྱི་ཚ་བའི་ངོ་བོ་མིན་ལ། མེས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ན་ཚ་བར་གྱུར་པས་བསྲེག་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བུད་ཤིང་མེས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཚེ་ཚ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་

[104B] ཚ་ཞིང་བསྲེག་པའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་དེའི་ཚེ་བུད་ཤིང་མི་ཚ་ན། ཚ་བ་མིན་པའི་དངོས་པོ་གཞན་མེད་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་རུང་ལ། དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ཚ་བ་ཙམ་ཞིག་མེར་འགྱུར་ན་
འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་གཅིག་མེད་པར་ཅིག་ཤོས་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་གང་ཕན་ཚུན་འབྲས། །འབྱུང་བཞིན་ཞས་བཤད་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི། གལ་ཏེ་མེའི་རྫས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་
འབྱུང་བ་གསུམ་མེད་པས་བུད་ཤིང་མེད་པར་ཡང་མེ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་བུད་ཤིང་མེད་ན་དེས་ན་ཤིང་མེད་པའི་མེ་ཡོད་དོ་སྟེ་ཡོད་པས་རྒྱུ་མེད་པའི་མེ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་བྱེ་བྲག་པ་ལྟར་རྫས་ཀྱི་རྡུལ་
ཕྲན་ཁས་བླངས་པར་མི་བྱའོ། །རྒྱུ་མེད་དུ་ཐལ་བས་འཇིགས་ནས་གལ་ཏེ་མེ་རྡུལ་དེ་ལའང་བུད་ཤིང་ཡོད་ན་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྡུལ་ཡོད་པ་མིན་པར་ཐལ། རྡུལ་རེ་རེ་ལ་གནས་གསུམ་ངེས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་
གཉིས། གཅིག་དང་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་དགག་པ་དང། ཉེས་པ་དེ་གཞན་སྡེ་ལའང་མཚུངས་པའོ། །དང་པོ་ནི། བུམ་སྣམ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གང་དང་གང་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ན་དངོས་
པོ་དེ་དང་དེ་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཉིད་མེད་དེ་ཆ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན་པ་དེས་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་དུ་མ་དག་ཀྱང་མེད་དེ། དུ་མ་གཅིག་བསགས་པ་ལས་འབྱུང་

[105A]༄༅། །བའི་ཕྱིར། །ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། བདེན་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། སུན་འབྱིན་འདི་རང་གི་སེ་པ་ལ་
འབྱུང་བ་དང། འབྱུང་འགྱུར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་ཁས་བླངས་པ་ལ་འཐད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་པ་ལ་མིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་ནི་གང་ན་ས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་མེད་པ་དེར་སའི་རྡུལ་ཕྲན་རྟག་པ་གཅིག་
ཡོད་ཅེས་འདོད་ན་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་ཡང་སའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་རྫས་ཉིད་དང། གཅིག་ཉིད་དང། ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གསུམ་ཡོད་ལ་ཡོན་ཏན་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང། གཅིག་ཉིད་དང། ཡོད་པ་ཉིད་གསུམ་ཡོད་པས་རྒྱུ་མཚན་
གང་གིས་ཀུན་ལ་གསུམ་ཉིད་ཡོད་པ་དེས་ན་ཟླ་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཉིད་ཁོ་ན་ལུགས་དེ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། དེ་དག་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མཚུངས་པ་ཁོ་ནའོ། །བཞི་པ་མཐའ་བཞི་འགོག་པའི་རིགས་པ་གཞན་ལ་སྦྱར་བ་ནི། རྒྱུ་
དུས་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་པ་སོགས་དང། རྒྱུ་དུས་ན་འབྲས་བུ་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་པར་ཁས་ལེན་པ། མདོ་སྡེ་པ་སོགས་སོགས་དང། རང་བཞིན་རྟག་ལ་གནས་སྐབས་མི་རྟག་པ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་ཁས་ལེན་པ་
གཅེར་བུ་པ་སོགས་དང། དངོས་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ཡོད་མེད་གཉི་ག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ཁས་ལེན་པ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་བཟང་བའི་མཁས་

[105B] གཞན་ཉིད་དང། གཉི་ག་དང། གཉི་ག་མིན་པ་སོགས་འགོག་པ་དག་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའི། སྔར་གོང་དུ་བཤད་པའི། འབྲས་བུ་ཡོད་ཉིད་གང་འདོད་དང། ཞེས་སོགས་དང། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་དང། གཅིག་
དུ་བྲལ་དང། རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མའི་གཏན་ཚིགས་སོགས་མཐའ་དག་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དངོས་པོ་རྟག་པ་དང་བདེན་པར་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ནི། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ན་རྒོལ་བ་དེ་དག་འཐད་པ་གང་གིས་རང་
སྡེ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་རྟོག་ཅེ་ན། འཐད་པ་འགའ་ཡང་མེད་མེད་ཀྱི་ཞག་གསུམ་གནས་ན་སྔ་དུས་ན་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཕྱི་དུས་ན་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་སྙམ་ནས་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་ལ་བརྟགས་ནས་བཞག་པའི་ཇི་ལྟར་རྒྱུན་ལ་ལྟ་ཉེས་ན་དངོས་པོ་
རག་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ། དེ་བཞིན་དུ་ཚོགས་པ་ལ་ལྟ་ཉེས་ན། བདེན་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚོགས་རྒྱུན་འཇོག་མ་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚད་མ་སྡེ་བདུན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དག་ཀྱང། ཕྱི་རོལ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་
ནི་ཤིན་ཏུ་མང་བར་སྣང་ངོ། །གསུམ་པ་བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ན། ཁྱོད་དངོས་པོ་ཁས་མི་ལེན་པས་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་མི་རིགས་ཏེ། མཐོང་བ་
དང། །མ་མཐོང་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་དངོས་པོ་མེད་པར་སྨྲ་བ་མིན་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་སྨྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཞིག་གམ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་སྨྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། སྒྱུ་མ་

[106A]༄༅། །དང་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ནུས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ལྟོས་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ཞིང་ཡོད་པ་རྙེད་པ་དེ་ནི་རང་དབང་དུ་ཡོད་པ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་
རོ། །ཆོས་འདི་ཀུན་རང་དབང་བའི་སྡོད་ལུགས་སུ་མེད་པ་སྟེ། དེས་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། རྟེན་འགྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅེས་པའོ། །འབྲས་བུ་རང་
དབང་མེད་པ་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་ཁས་ལེན་པས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་རྟེན་འབྱུང་བལྟོས་ཆོས་ཀྱི་དོན་མ་རྟགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །བཞི་པ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་བསྙན་པ་ལ་གཉིས། བརྟེན་འབྱུང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འཕགས་
པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གཟིགས་པ་དང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའོ། །དང་པོ་ནི། འགའ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རང་གི་བསྐྱེད་བྱའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་དངོས་པོ་ནི་ཀུན་ལ་འབྲས་བུའི་
དོན་དུ་ཚོགས་ཞིང། འདུ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟག་པས་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ལ་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་འདུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་གཞག་གི་གཟིགས་
པ་ལ་མ་འདུས་པའོ་སྟེ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དངོས་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཟད་པ་ལས། འཁོར་བ་ལས་གྲལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་

[106B] སྲིད་པའི་ས་བོན་དངོས་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཡུལ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་མེད་པར་མཐོང་
ནས་ནི་གོམས་པར་བྱས་པས་སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་པར་འགྱུར་ཞིང་ཐར་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་བདེན་འཛིན་ཟད་པར་སྤངས་པ་ཐོབ་བོ། །འདིར་སྨྲས་པ། དལ་འབྱོར་མི་ལུས་ཐོབ་པའི་
སྐྱེ་བོ་དག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲངས་ནས། །སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་དོན་དུ་རྟོགས་བྱ་ཞིང། །དེ་དོན་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་སུ་མི་བརྩོན། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་མཐར་འཛིན་པ་དག་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།།    ༈    །།
གསུམ་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྟེན་འབྱུང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་
སྒྱུ་མའི་ཚུལ་དུ་རྒྱས་པར་བསྒྲུབ་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྐྱེ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་དང། སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྤྱར་

[107A]༄༅། །དགག་པ་དང། སྐྱེ་བཞིན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། ཡོད་མེད་སྐྱེ་བ་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། ཐོག་མཐའ་བར་
གསུམ་ལ་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། རང་གཞན་གཉིས་ལ་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། རིམས་དང་རིམ་ཅར་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། དུས་གསུམ་ལ་བརྟགས་ལ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་གི་གཏན་
ཚིགས་དང། དེའི་ཚུལ་སྒྲུབ་པ་དང། སྐྱེ་བའི་དུས་ལ་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། རང་དངོས་དང། གཞན་དངོས་སུ་བརྟགས་ནས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདུས་བྱས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དེ་དེའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་སོགས་ཡོད་
པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། མཚན་ཉིད་ཡོད་ན་འདུས་བྱས་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །སྐྱེ་བས་འདུས་བྱས་བསྐྱེད་པར་ཁས་བླངས་ན། འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལྟར་ན། ས་བོན་གྱི་དུས་ན་མྱུ་གུ་མེད་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་
ཚོགས་པའི་ས་བོན་གྱི་མཐའ་སྐད་ཅིག་མ་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེའོ། །ས་བོན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མར་ཏེ་དེའི་དུས་ན་མྱུ་གུ་མེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། བོང་བུའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་
ན་རྒྱུ་དུས་ན་མེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ག་ལ་སྐྱེ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དོ། །རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པ་ག་ལ་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ། རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པ་གདོད་ནས་རང་གི་སྔ་ལོགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེས་ན་ནི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། ངོ་བོ་

[107B] རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་རྒྱུའི་དུས་ན་མེད་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ས་བོན་མ་འགྱུར་བར་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པས་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡིས་ནི། རྒྱུ་ས་བོན་
བཤིག་པ་དེས་ན་ས་བོན་གྱི་དུས་ན་མེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་ས་བོན་གྱི་དུས་ན་མེད་པའི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་ཡང་སྐྱེ་བ་བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་པ་ལ་མི་འཐད་དེ། རི་བོང་གི་རྭ་ཡང་སྐྱེ་བར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་
དུས་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་དགོས་པ་ཡོད་པ་མིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པ་མི་སྐྱེའོ། །གསུམ་པ་ནི། མྱུ་གུ་རང་ཉིད་ཡོད་པའི་དུས་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མིན་ཞིང་སྐྱེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རང་ཉིད་མེད་པའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་
མིན་ཏེ། བསྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་མི་སྐྱེ་གཞན་གྱི་ཚེ་ཡང་མི་སྐྱེ་ན་དུས་ནམ་ཞིག་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་སྐྱེ་བའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི། འོ་མ་ཞོའི་དངོས་པོར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་ཏེ། འོ་མའི་དངོས་པོར་གནས་པ་དེ་ལ་འོ་མ་དེའི་དངོས་པོ་རུ་དགོས་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མིན་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་ཞོའི་དངོས་པོར་ཡང་འོ་མ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི་
རྒྱུ་མཚན་འདིས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ཐོག་མར་སྐྱེ་བ་དང། བར་དུ་གནས་པ་དང། ཐ་མར་འཇིག་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ་སྲིད་པ་མིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པར་སྐྱེ་འཇིག་གནས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་

[108A]༄༅། །སྐྱེ་བའི་དུས་ན་སྐྱེ་བ། གནས་པའི་དུས་ན་གནས་པ། འཇིགས་པའི་དུས་ན་འཇིག་པ་དུས་རིམ་ཅན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། རེ་རེའི་དུས་ན་གཞན་གཉིས་གཉིས་དག་ནི་མེད་པ་རུ་ཇི་ལྟར་རེ་རེ་
རྩོམ་པར་འགྱུར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གནས་པ་དང། འཇིག་པ་མི་སྲིད་པ་ལྟར་གཞན་གཉིས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འདི་དག་རེ་རེ་མེད་ན་ཡང་འདུས་བྱས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། འདི་ལས་ཀྱང་འདུས་བྱས་
རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་ཏེ། གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པའི་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་ནི་རྫས་བུམ་བདག་གི་དངོས་པོ་འབྱུང་བ་མེད་དེ། གྱོ་མོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྱོ་མོ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་སྟེ། གསེག་མ་ལ་ལྟོས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བུམ་པ་བདག་གཞན་ནི་གཉིས་ཀ་ལས་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། བདག་དང་གཞན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྐྱེ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་
བའི་སྒྲུབ་བྱད་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་སོགས་བུམ་པའི་སྔོན་དང་ཕྱིས་དང་ཅིག་ཅར་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་མི་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་བུམ་པའི་སྐྱེ་བ་དང་བུམ་པ་ལ་ཅིག་ཅར་
ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས། འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དུས་མཉམ་པས་བུམ་པ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཚེ་ཡང་བུམ་པ་ཡོད་དགོས་པས་སྐྱེས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བུམ་པའི་སྐྱེ་བ་

[108B] དེ་མེད་ན་རྙིང་པ་མི་སྲིད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྙིང་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། མི་རིགས་ཏེ། བུམ་པ་སྔར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ན་ནི་སྟེ་སྔར་སྐྱེས་པའི་ཚེ་རྙིང་པ་མིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་གསར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔར་
སྐྱེས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གྱིས་རྙིང་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཕྱི་ནས་ཀུན་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཡང་རྙིང་པ་མིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཡང་གསར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་ནས་གསར་དུ་སྐྱེས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྙིང་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་
གྲུབ་པ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་རྙིང་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ཡིན་གྱི། རྙིང་པ་ཙམ་ཞིག་རང་ལུགས་ལ་ཡང་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། དུས་གསུམ་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་མེད་དོ། །རྒྱུ་འབྲས་དུས་མི་
མཉམ་པས་ད་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་ནི་ད་ལྟར་བ་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞིག། མ་འོངས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་འདས་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དུས་གསུམ་ཆར་དུ་ཡང་མེད་པས་སྐྱེ་
བ་རྫུན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དོན་བསྡུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ནི། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ན་མིག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་གང་ནས་འོང་བ་མ་ཡིན་ལ། འགག་པ་ན། གར་ཡང་འགྲོ་བ་མིན་ནོ། །
ཞེས་གསུངས་པས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་སྐྱེས་པའི་ཚེ། ཟླ་བ་ཤར་བ་ལྟར་གཤེད་ནས་འོང་དགོས་ལ། འགག་པ་ན་ཡང་ཟླ་བ་ནུབ་པ་ལྟར་གཤད་འགྲོ་དགོས་ན། དེ་ལྟ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མིང་གིས་

[109A]༄༅། །བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས། སྐྱེ་འགག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དངོས་པོ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་ག་ཤེད་ནས་འོང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འགག་པ་ལ་ག་ཤེད་དུ་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་
ལྟ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟ་བུར་ཕྱི་དང་ནང་གི་སྲིད་པ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་རྟན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བ་ན་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ལྟར་འགྱུར་གྱི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་འགྱུར་བ་མིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་འགྲེལ་པར་སྐྱེ་བ་
ཙམ་ཡང་བཀག་ན། མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་གཞལ་བྱ་དང་མཚུངས་པས་རྟེན་འབྲེལ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པར་གསུངས་པས་སྐྱེ་བ་རང་ལུགས་ལ་ཁས་ལེན་མི་ནུས་པར་ཡོད་པ་ཡང་མིན་ཞེས་པའི་ཟེར་ལུགས་ཙམ་ལ་རེ་བ་ནི། དབུ་མའི་ལྟ་བ་
འཇིག་པ་དབྱེད་པ་དེ་འདྲའི་གོ་བ་རྙེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་བཞིན་དུ་དོར་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། མཚན་ཉིད་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རིམས་དང་ཅིག་ཅར་བརྟགས་ལ་དགག་པ་
དང། མཚན་ཉིད་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བས་དགག་པ་དང། གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་བརྟགས་ལ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདུས་བྱས་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེས་པ་དང། གནས་པ་དང། འཇིག་པ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མིན་ཞིང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མིན་ན་དུས་ནམ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡོད་

[109B] སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དོ། རང་བཞིན་གྱིས་རིམ་པ་དང་ཅིག་ཅར་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བའི་
སྐྱེ་བའི་གོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་སྟེ་འབྱུང་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར། འཇིག་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འདྲ་བར་འཇིག་པ་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་གནས་པ་ལ་ཡང་འཇིག་པ་དང་འདྲ་བར་སྣང་ཞིང། གནས་པ་དོན་གཞན་ཁས་ལེན་དགོས་པས་ཐུག་
པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལྟ་ན་རྩ་བའི་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། མཚན་ཉིད་དང། མཚན་གཞི་རང་བཞིན་གཅིག་གམ་ཐ་དད་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་ལས་མཚན་
གཞི་འདུས་བྱས་བུམ་པ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཚན་གཞི་འདུས་བྱས་བུམ་པ་ལྟ་བུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་ལས་ཡིན་མིན་པ་ཐལ། རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐ་མི་དད་ཡིན་ན་མཚན་
ཉིད་གསུམ་དང་མཚན་གཞི་བཞི་གའང་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཡི་ངོ་བོར་གསལ་བར་ཡོད་པ་མིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་མཚན་ཉིད་མིན་པར་ཐལ། མཚན་གཞི་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཚན་
གྮིའང་མཚན་གཞིར་མི་འགྱུར་བས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུ་ཡང་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པས་སྐྱེ་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པ་དགག་པ་དང། སྐྱེ་སོགས་དངོས་པོ་

[110A]༄༅། །དངོས་མེད་གང་དུ་ཡང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དེ། སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་བྱེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། མྱུ་གུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་ཟིན་དེ་ཉིད་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་
དུས་ལས་སླར་ཡང་མི་སྐྱེ་སྟེ། ས་བོན་མ་འགྱུར་བར་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང། མྱུ་གུ་སྐྱེས་ཟིན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། མྱུ་གུའི་དངོས་པོ་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་
ཕྱིར། ཡང་འབྲས་བུ་དངོས་མེད་རྒྱུ་དངོས་མེད་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ས་བོན་ཚིགས་པས་མྱུ་གུ་ཚིག་པ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་དངོས་མེད་རྒྱུ་དངོས་པོ་ལས་མི་སྐྱེའོ། །བཤད་ཟིན་པའི་ཉེས་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་
མི་སྲིད་པས་དེ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་རྟོག་གམ། དངོས་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་རྟོག་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། སྐྱེས་ཟིན་པའི་དངོས་པོ་སླར་ཡང་སྐྱེ་
བའི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་མེད་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཡང་སྐྱེ་བར་ཐལ་བུའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་གཉི་ག་ལ་སྐྱེ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དོ། །
ཞིག་པ་དངོས་པོ་མེད་སླར་ཡང་འཇིག་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་མན་པ་ལ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་ཟིན་གྱི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

[110B] འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀུན་རྣམ་པར་དཔེན། །དྲང་སྲོང་དེ་དག་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་སྟེ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཐོབ་ཅིང། །བདག་ཏུ་ལྟ་བར་གྱུར་བས་རྣམ་པར་དཔེན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསམ་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་རང་བཞིན་
གྱིས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡང་མི་སྐྱེ་ཡང། སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་
བར་ཐལ། སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་ཕྱེད་སྐྱེས་ཕྱེད་མ་སྐྱེས་པ་ལ་བཞག་དགོས་ལ། སྐྱེས་པའི་ཆ་ནི་སྐྱེས་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་མ་སྐྱེས་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པས་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆ་ཅན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་
མེད་པའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་ལ་དག་པ་སྐྱེ་བཞིན་པར་རྟོག་ན། འདས་མ་འོངས་གཉིས་ཀྱང་སྐྱེ་བཞིན་པར་འགྱུར་བས། ཡང་ན་དུས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་ནི་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་སྐྱེས་པ་
དང་མ་སྐྱེས་པ་མཐའ་དག་སྐྱེ་བཞི་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་བཞི། སྐྱེ་བཞིན་པའི་དོན་ལ་བརྟགས་ལ་དགག་པ་དང། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་བར་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བཞིན་པར་འདོད་པ་དགག་པ་དང། སྐྱེས་པའི་སྔར་གྱི་
དངོས་པོ་སྐྱེ་བཞིན་པར་འདོད་པ་དགག་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པར་འདོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱེ་བཞིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་གམ། མ་གྱུར་པ་ཞིག་ལ་རྟོག་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་རིགས་

[111A]༄༅། །དེ། སྐྱེ་བཞིན་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། སྐྱེ་བཞིན་པ་བདག་ཉིད་དུ་བྱ་བ་སྟེ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བཞིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་བྱ་བའང་སྐྱེ་བཞིན་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། དེ་མིན་པ་དེར་
འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡོད་དེ། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་བར་ན་གནས་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དུས་གཉིས་པོ་དེ་བཞག་རིགས་སོ་ཞེ་ན། རྒོལ་བ་གང་གི་ལུགས་ལ་འདས་མ་འོངས་གཉིས་པོ་བར་
མེད་པར་སྲིད་པ་ཡོད་པར་མིན་པར་ངེས་པར་བར་ཡོད་པའི་ལུགས་དེ་ལ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་བཞིན་པ་དེ་ལའང་བར་གཞན་ཡོད་དེ་ལ་ཡང་བར་གཞན་ཡོད་པ་སོགས་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཕྱེད་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པ་མིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་བཞིན་པ་ས་བོན་ལྟ་བུ་འགགས་པས་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑དེའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཕྱེད་སྐྱེད་ཕྱེད་མ་སྐྱེས་ལས་གཞན་ཡོད་པའི་ངོ་བོར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བཞིན་པ་འདི་ལས་དངོས་པོ་འདི་སྐྱེས་ས་ཞེས་བསྟན་ནུས་ན་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པ་རྟོགས་ནུས་ན་ཡང་གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྲིད་པ་མེད་དོ། འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བཞིན་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མ་གྲུབ་བོ། །ཅི་

[111B] གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ་གསུམ། དངོས་དང། སྐྱོན་སྤོང་དགག་པ་དང། སྐྱེ་བཞིན་པ་ངོ་
བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་ན་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བར་ཁས་ལེན་དགོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱེ་བཞིན་པའི་དོན་འདི་མ་སྐྱེས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་
སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བར་གྲག་ན། མ་སྐྱེས་པ་ལ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་བུམ་པ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཚེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཅིས་མི་རྟོག་ཁས་ལེན་རིགས་པར་ཐལ། སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི་
སྐྱེ་བཞིན་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ལ་བརྗོད་ལ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་མ་རྫོགས་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་
དང་འབྲེལ་བས་མ་སྐྱེས་པ་མ་འོངས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པར་ཁས་བླངས་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ནའང་གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེས་པ་
ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་མ་ཟད། སྐྱེ་བཞིན་པ་སྔར་མ་བྱུང་ཡང་ཕྱིས་ནས་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་བས་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཡིན་པར་གྲག་ན། རྒྱུ་མཚན་དེས་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་

[112A]༄༅། །བའི་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་གི་དངོས་པོ་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་མི་འཇུག་པས་སྐྱེ་བ་མིན་ནོ། །གསུམ་པ་དོན་
བསྡུ་བ་ནི། སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་ནི་དངོས་པོར་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་གང་གི་ཚེ་ན་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་དང་མ་རྫོགས་པའི་སྐྱེ་བཞིན་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་གང་ཞིག་སྐྱེ་བཞིན་པ་དེར་བརྗོད་
སྐྱེ་བཞིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་མེད་དོ། །གཉིས་པ་བཀག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། གང་གི་ཚེ་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་རྒྱུན་མ་རྟོགས་པར་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མིན་པ་དེའི་ཚེ་ན་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་པར་མེད་པས་རྟེན་བདེན་པ་མེད་
པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་འཇུག་པ་དང་རྒྱུ་འགག་པའི་ལྡོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འཐད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །མདོ་ལས། སེམས་ཅན་མི་དང་ཤེས་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་སྟེ། །འདིར་སྐྱེས་ཤི་བ་འགའ་ཡང་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །ཆོས་
ཀུན་རང་བཞིན་སྒྱུ་འདྲ་སྟོང་པ་སྟེ། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་ཤེས་པར་ནུས་པ་མིན། །ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་ལས་སྒྱུ་མའི་བལྟད་དོ་བ་རྣམས་སྐྱེས་པ་
དང་བུད་མེད་དུ་ཞེན་ནས། ཆགས་སྡང་སོགས་སྐྱེ་ལ་སྒྱུ་མ་མཁན་རང་ཉིད་ལ་དེར་སྣང་ཡང་ཞེན་པ་མེད་ལ། སྔགས་ཀྱི་མ་བསླད་པ་རྣམས་ལ་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྟེན་འབྱུང་རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པ་ཁོང་དུ་མ་

[112B] འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་གཟིགས་པའི་ངོས་ནས་དཔེ་དེ་དག་དང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་པའི་
ཚད་མས་གྲུབ་པ་དང། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རིགས་ཤེས་རྟོག་པ་བཅས་དང། རྟོག་མེད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཚུལ་སོགས་ནི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་སོགས་སུ་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ་
འདུ་བྱེད་སྐྱེ་དང་འཇིག་དང་གནས་པ་རྣམས། །རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་དུ། །བརྡ་ཙམ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ན། འདུས་མ་བྱས་ལྟ་བདེན་པར་ག་ལ་གནས། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་
བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་འདུས་བྱས་ཀྱི་དོན་དགག་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།
གཉིས་པ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་དང། རྒོལ་བ་ངན་པའི་ཀླན་ཀ་ལྷག་མ་སྤང་པའི་སྒོ་ནས་སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། ལེའུ་གཞུང་བཤད་པ་དང། ལེའུ་
མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དང། རྒོལ་བ་ངན་པའི་ཀླན་ཀ་ལྷག་མ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་ནི། གདུལ་བྱ་འཁོར་བ་ལ་

[113A]༄༅། །ཆགས་པ་སྤངས་ནས་ཐར་པ་ལ་གཞུག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་མ་བྱས་པར། འགའ་ཡང་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་ནས་ཐར་པ་ཙམ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་དེ་བདག་ཏུ་ཞེན་པའི་ཞགས་པས་བཅིངས་ཤིང་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར། རྒྱལ་པོའི་
བཙུན་མོ་སྡུག་པ་ཤི་བ་བརྡས་སྤྲོད་པའི་ཚུལ་དུ་ཐོག་མར་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱས་ནས་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ལམ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཡང་བདེན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་
པའི་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་གིས་སྟོང་པ་མིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཞིང་ཞེན་པས་སྔར་བཤད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདིས་ནི་སོ་སོར་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་བརྒྱད། སྟོང་ཉིད་འགོག་པའི་རིགས་པ་འགག་
པ་དང། མཐར་ལྟུང་ཕྱོགས་ལ་ཞེན་པ་དགག་པ་དང། ཡོད་མེད་བདེན་གྲུབ་རིགས་པ་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་དང། མེད་པ་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་འགག་པ་དང། སྟོང་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཡོད་པས་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་བ་འགག་པ་
དང། སྟོང་ཉིད་བསྟན་པའི་དགོས་པ་བཤད་པ་དང། ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་པ་དང། མཐའ་བྲལ་རིགས་པས་དགག་མི་ནུས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་མི་ནུས་པ་དང། སྟོང་

[113B] རིགས་པ་གཞན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། མགོ་མཚུངས་ཀྱིས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དགོས་པ་དེ་དག་གི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྩམས་ནས། དངོས་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་མིན་པར་གྲུབ་སྟེ་
གང་གི་ཚེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྨྲ་བ་པོ་ཁྱོད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། བརྗོད་བྱ་རབ་བྱེད་བཅོ་ལྔས་བསྟན་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ནའང་གི་སྒྲས་ཁྱོད་ཉིད་ཚིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྗོད་བྱེད་ཡོད་པས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་
ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ལྟར་ན། ཚིག་དང་བརྗོད་བྱ་དང་སྨྲ་བ་པོ་རྣམས་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཅིག་ཤོས་འདོག་པར་བྱེད་ཀྱི་རང་དབང་དུ་གྲུབ་པ་མིན་ལ་གང་ཞིག་བརྟེན་ནས་ཀུན་འབྱུང་བ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མིན་ལ། སྨྲ་བ་པོ་དང་བརྗོད་བྱ་དང་ཚིགས་གསུམ་
བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་གང་ལའང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སྟོང་ཉིད་ལེགས་པར་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་འདི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དབང་པོ་དང་དོན་དག་བོང་བུའི་རྭ་དང་འདྲ་བར་ཡོད་ན་
དེ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྟོང་ཉིད་སྒྲུབས་པའི་ཉེས་པ་ཡིས་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཁས་ལེན་དགོས་པས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མི་སྟོང་པར་སྒྲུབ་པའི་ཉེས་
པས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཅི་སྟེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་སྟོང་ཉིད་ངེས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་ཐལ། ཚིག་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་འབྲལ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང། སྐྱོན་སྤང་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་

[114A]༄༅། །སྨྲ་བ་བསལ་བ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་ཕྱོགས་གྲུབ་པར་རིགས་པ་མིན་ནོ། །དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་ཁས་བླངས་པའི་རྒོལ་བས་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ལྡོག་པ་དང། རང་གི་ཕྱོགས་དངོས་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ནི་
སྒྲུབ་པ་སྟེ་གཉིས་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་སེལ་བ་ཙམ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གཞན་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་དགའ་ན་རང་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཅིས་དགའ་བ་མིན་དགའ་བར་བྱ་
དགོས་ན་རང་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པར་མ་གྲུབ་པས་དངོས་པོ་བདེན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དོར་ཞིག་གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་
བའི་ཕྱོགས་འདི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ན་མི་རིགས་པས་འཐད་པ་མིན་ནོ། །ཤེས་བྱ་ལ་མེད་པ་གང་དེ་ཁས་བླངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་སུ་མི་འགྱུར་བས་དངོས་པོ་བདེན་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་
བརྟགས་པའི་ཚེ་ཕྱོགས་གང་ཡང་མི་འཐད་པ་དེས་ན་རྒོལ་བ་གང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་ཀུན་ཀྱང་རིགས་པས་ཁེགས་པས་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བདེན་གྲུབ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁས་བླང་པར་མི་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མངོན་སུམ་གྱིས་བདེན་སྟོང་ཁེགས་པ་མི་འཐད་པ་དང། སྟོང་ཉིད་གྲུབ་པས་ལོག་ཕྱོགས་བདེན་གྲུབ་གྲུབ་པ་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བུམ་

[114B] གཞི་གང་དུ་མངོན་སུམ་གྱི་བུམ་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དོར་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་ལྟར་ན་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། བདེན་སྟོང་རིགས་པས་
གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་འདི་ན་རྒོལ་བ་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ལས་བྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཁས་ལེན་པ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། དེ་སེལ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་གང་དུ་ཡང་མ་རུང་ངམ་ཞེ་ན། གཞན་དུ་རྒོལ་
བ་གཉིས་ཀ་གྲུབ་མཐའ་མཚུངས་པ་དེར་ཡོད་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཅི་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཁས་བླངས་ཤིང། སྟོང་པ་མིན་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་སྟོང་པ་ཡང་མི་འཐད་པས་དངོས་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་ཅེ་
ན། སྟོང་ཉིད་ཡོད་པས་ལོག་ཕྱོགས་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཡོད་ན་གཞི་ཆོས་ཅན་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་འཐད་ན་ཡང་བདེན་པས་མི་སྟོང་པ། མེད་པས་དེ་མེད་པར་སྟོང་པ་ན་བདེན་གྲུབ་གང་ལས་འབྱུང་བ་
ཉིད་དུ་འགྱུར་གཞི་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཅིག་ཤོས་གཞི་ཆོས་ཅན་བདེན་གྲུབ་ནི་མེད་པར་དེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བདེན་གྲུབ་འབྱུང་བར་འགྱུར། སྟོང་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་ན་གཞི་ཆོས་ཅན་བདེན་
གྲུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ལྡན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད། །སྟོང་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར། ཞེས་སོགས་དང། བདེན་གཉིས་ལས། དགག་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །ཡང་དག་ཏུ་ནི་བཀག་མེད་གསལ། ཞེས་

[115A]༄༅། །གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་མཐར་ལྟུང་ཕྱོགས་ལ་ཞེན་པ་དགག་པ་ལ་གཉིས། དགག་པ་དངོས་དང། སྐྱོན་སྤོང་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཕྱོགས་མེད་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་དགག་པ་དང། བདེན་
དངོས་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པ་དང། མཐའ་བྲལ་ཀུན་ལ་མཚུངས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་སྟོང་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་དེ་རང་གི་ཕྱོགས་སུ་མི་འགྱུར་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡང། རང་ལུགས་མེད་པ་རང་ལུགས་སུ་ཁས་བླངས་
པས་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ལ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཕྱོགས་མེད་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དངོས་པོ་བདེན་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ཕྱོགས་མེད་པ་རང་གི་ངོ་
བོས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་ན་ཡང། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱང་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ཡང་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་གོང་དུ་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེ་
ལྟར་ཕྱོགས་མེད་པ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཉིད་མེད་ན་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་གང་ཞིག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་རང་
ལུགས་ཡིན་པ་བཀག་པ་ཡིན་གྱི། རང་ལུགས་མེད་པ་བསྟན་པར་བཤད་པར་མི་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་བདེན་པར་གྲུབ་པས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མི་འཐད་པ་དང། མཐའ་བཞི་ག་རིགས་པས་ཁེགས་

[115B] བདེན་པར་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མ་དམིགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། དངོས་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་དེ། མེ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་མེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཆ་བར་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་
ལ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མིན་ན་སྟེ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚ་བའི་མེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་གོང་ཉིད་དུ་ནི། ཚ་བ་མེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། །ཚ་བ་མིན་པ་ཇི་ལྟར་བསྲེགས། །དེས་ན་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ། །ཡོད་མིན་དེས་ན་
མེ་ཡོད་མིན། །ཞེས་པ་དེར་ལྡོག་པར་བྱས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མིའི་དངོས་པོ་མཐོང་ནས་མེའི་དངོས་པོ་ནི། བདེན་པར་མེད་པ། ཞེས་བྱ་བར་ལྡོག་རིགས་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་
ཀྱིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་སོགས་དང་ཡོད་མེད་སོགས་ཕྱོགས་ནི་བཞི་ཆར་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལ་ཉེས་པ་སྤངས་པ་གང་ཞིག་མཐོང་ཕྱོགས་བཞི་ཆར་ལ་སྐྱོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡང་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །གསུམ་པ་
ནི། རྒྱུ་མཚན་འདིས་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་པ་མི་རིགས་ཏེ། རྡུལ་ལ་ཆ་ཤས་ཡོད་མེད་ཅེས། །དཔྱད་པ་དེར་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར། དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཡང་བདེན་པར་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་
ཡོད་ན་དམིགས་སུ་རུང་བ་ལས་མ་དམིགས་པས་གང་དུ་མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་མ་རིག་པའི་མུན་པ་མཐའ་དག་བསལ་བའི་སངས་རྒྱས་

[116A]༄༅། །རྣམས་ཀྱི་གཟིགས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་པ་འཐད་པའི་ཕྱོགས་གང་དང་ཡང་མ་འབྲེལ་བའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས་དངོས་
དང། ཆོས་གང་ལ་ཡང་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀུན་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དང། བདེན་པས་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་མིན་ན་རྡུལ་ཕྲན་སོགས་གཞན་གང་ཞིག་བདེན་པར་ཡོད་པའི་
དངོས་པོ་ཡོད་བདེན་གྲུབ་མཐའ་དག་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལའང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བཤད་པའི་འཐད་པ་ཁོ་ནས་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཚུལ་དེ་ཁས་ལེན་རིགས་ན། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བཟུང་ནས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་བརྒལ་བ་
གཞན་པོ་ཅི་སྟེ་བྱེད། སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཁས་བླང་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། རིགས་པ་གང་གིས་བདེན་སྟོང་གི་ཕྱོགས་འདི་མི་འགྲུབ་པ་སྲིད་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་
གཞན་པོ་ཅི་སྟེ་བྱེད། སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། རིགས་པ་གང་གིས་བདེན་སྟོང་གི་ཕྱོགས་འདི་མི་འགྲུབ་པ་སྲིད་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་
པོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལས་བླངས་པར་བྱའོ། །ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པར་འགྱུར་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་
ལ་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་རིགས་ཏེ། ཐོགས་བཅས་ཀྱི་གཟུགས་བཀག་པ་ཙམ་གྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པ་བཞིན་དུ་རྫས་རྣམས་ཀུན་ལ་བདེན་སྟོང་གི་རང་བཞིན་གང་མཐོང་བ་དེ་ནི། དངོས་པོ་གཅིག་གི་ལྟ་བོ་གང། །

[116B] །གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་བཤད་པ་དང། མདོ་ལས། གང་གི་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་དངོས་མེད་ཤེས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཆགས་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་
ལྟར། ཆོས་གང་ལ་ཡང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་རྣམ་དབྱེར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བདེན་སྟོང་གི་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་རིགས་ཤིང་དེ་ཁས་མི་ལེན་ན་ལན་གདབ་རིགས་པ་ལ་དེ་མི་ནུས་པ་དང། བདེན་སྟོང་སུན་
འབྱིན་པའི་ཕྱོགས་རྙེད་དཀའ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བདེན་སྟོང་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའམ་ཡང་ན་དེ་ལ་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པས་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལ་ལན་གདབ་རིགས་ཀྱི་ཁྱོད་ལྟར་ན་ཐམས་
ཅད་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ལན་གདབ་པར་བྱ། དེས་ན་ལན་མ་སྨྲས་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ལན་བརྗོད་པ་མིན་པར་གྲགས་ན་ནི་སྟོང་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ལྡོག་པའི་ཁྱོད་རང་
གི་ཕྱོགས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ན་བསྒྲུབ་པར་རིགས་པར་མི་འགྱུར་རང་ཕྱོགས་མི་བསྒྲུབ་ན་གཞན་ཕྱོགས་འགོག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཉིད་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། རང་ལུགས་བསྒྲུབ་པ་མི་ནུས་ཀྱང། གཞན་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པར་
བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་རྙེད་པར་སླ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་བརྗོད་ཅིང་གྲགས་སོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་ན་སུན་འབྱིན་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་རྙེད་སླ་བ་ཁྱོད་ལ་ཡང་ཡོད་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་དབུ་མ་པ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་

[117A]༄༅། །ནུས་དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་མི་ནུས་པས་སྟོང་ཉིད་སུན་འབྱིན་པའི་གཏན་ཚིགས་རྙེད་མི་སླའོ། །གསུམ་པ་ཡོད་མེད་བདེན་གྲུབ་རིགས་པ་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། བདེན་སྟོང་དང་
བདེན་གྲུབ་གཉིས་ཚིག་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་མི་འགྲུབ་མཚུངས་པ་དང། བདེན་ཡོད་དུ་མིང་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མི་འགྲུབ་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པས་བདེན་པར་ཡོད་པར་ཐ་སྙད་བཏགས་པས་བདེན་པར་ཡོད་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་
དུ་གྲུབ་པར་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་པ་མེད་པར་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཚིག་ཙམ་ཞིག་གིས་གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་ཡོད་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་བདེན་པར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཚིག་ཙམ་ཞིག་གིས་བདེན་པར་མེད་པར་ཡང་ནི་རྒྱུ་མཚན་
ཅིས་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འུ་བུ་ཅག་གཉི་གས་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་བསལ་ནས་གཉིས་མེད་པར་སྨྲ་བ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་གཞུང་བཙུགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་
པ་ནི། འདིར་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་ན་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་མིང་མི་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་མིང་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་ཅིང་བདོག་ཅེས་
མིང་བརྟགས་པ་དེའི་ཕྱིར། བདེན་པར་མེད་པར་མི་འགྱུར་ན་གང་གི་ཕྱིར་བདེན་པར་ཡོད་ཅེས་མིང་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་བདེན་པར་ཡོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །མིག་ལེགས་པ་ལ་ཞར་བ་བཞེས་པ་དང། ཚེ་ཐུང་བ་ལ་ཚེ་རིང་ཞེས་པས་དོན་མི་འགྲུབ་

[117B] །གཞན་ཡང་ཚིག་ཙམ་གྱིས་དོན་འགྲུབ་ན་བདེན་པར་ཡོད་ཅེས་རྟོག་པ་ལྟར་བདེན་པ་མེད་པར་ཡང་ཁས་ལེན་རིགས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྒྲ་རྣམས་ནི་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མིན་ཏེ། སྟོན་ན་མེད་ཞེས་སྨྲས་ན་ཁ་ཚིག་པར་འགྱུར་
ལ། བུམ་པ་ཞེས་སྨྲས་ན་ཁེངས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས། དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མི་རིག་པའི་རྗོད་བྱེད་དང། བརྗོད་བྱའི་བརྡ་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ཅིང་དེ་དག་
གི་ངོ་བོ་ལ་མི་རེག་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པས་བརྗོད་པས་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་གང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པར་ཅིས་འགྱུར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །
བཞི་པ་མེད་པ་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་དགག་པ་ལ་གཉིས། དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པས་དངོས་པོ་ཡེ་མེད་དུ་འགྱུར་བ་དགག་པ་དང། དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་མེད་པས་དངོས་མེད་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་བདེན་
པར་གྲུབ་པ་བསལ་བས་དངོས་པོ་རྣམས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཀུན་བདེན་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དབུ་མ་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་སྔར་ཡོད་གསར་
དུ་བཀག་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་རིགས་སོ། །བདེན་གྲུབ་སྔར་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དགག་བྱ་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཀག་པའི་དངོས་མེད་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་སྲིད་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་

[118A]༄༅། །ན་དངོས་པོ་ཞིག་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལྟར། བུམ་པ་ཡོད་མ་མྱོང་ན་བུམ་པ་ཞིག་པ་མི་འཐད་པས་དངོས་པོ་མེད་གྲུབ་མེད་པར་དངོས་པོ་ནི་མེད་པ་བདེན་གྲུབ་གང་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །བལྟོས་
པ་མེད་པར་བལྟོས་ཆོས་གྲུབ་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་སྟོང་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་རྟགས་ཡོད་པས་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་བ་དགག་པ་ལ་གཉིས། གཏན་ཚིགས་ཡོད་པས་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པ་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་གནོད་པ་བསྟན་པ་དང་
དཔེ་ཡོད་པས་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་བ་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་གནོད་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་མིན་ཏེ། གཏན་
ཚིགས་ལྟར་སྣང་གཞན་ཡང་བདེན་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བདེན་པས་སྟོང་པ་གཏན་ཚིགས་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་ན་དམ་བཅའ་དང། གཏན་ཚིགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་ན་
འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་ལ་དམ་བཅའ་གཏན་ཚིགས་ལས་གཞན་ནི་མིན་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཡིན་ན་གཅིག་ཡིན་དགོས་པས་གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་མི་ནུས་པ་དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་མེད་པར་འགྱུར་
བར་ཐལ། དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པའི་ཉེས་པ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་དཔེ། གཟུགས་

[118B] སྟོང་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དཔེ་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་གམ། མ་འབྲེལ་བ་ཞིག་དང་པོ་ལྟར་ན། གཏན་ཚིགས་བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་རིགས་པ་
ཉིད་ཀྱིས་བསལ་ཟིན་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན། གཏན་ཚིགས་དང་མ་འབྲེལ་པའི་དཔེ་ཙམ་ལས་དོན་འགྲུབ་ན། དངོས་པོར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་རོག་ནག་པོ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་ནག་པོ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ནུས་སམ་ནུས་དགོས་ན་
དཔེ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དཔེར་མི་རིགས་སོ། །དྲུག་པ་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པའི་དགོས་པ་བཤད་པ་ནི། གལ་ཏེ་དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་མེད་ཅིང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་ན་ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་ཚོགས་པ་ཉིད་དགོས་པ་
གང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ནས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་མཛེས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་
ཡོད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་བདེན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་ན་དེས་ལས་བསགས་ནས་འཁོར་བར་འཁོར་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལས་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས་བདེན་པར་
ཞེན་པའི་རྟོག་པས་བདེན་པར་མཐོང་བ་ན་འཁོར་བར་འཆིང་བ་སྟེ། དེས་ན་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་འདི་རུ་རིགས་པའི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནས་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ལས་

[119A]༄༅། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ལུགས་ལ་ཁས་ལེན་པ་དང་མི་འགལ་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོན་པར་མཛད་པ་
ཡིན་ནོ། །བདུན་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། རང་གི་སྡེ་པ་རྣམས་རིགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་རྟོགས་པས་ཤེས་པ་བདེན་པར་ཡོད་ཅིང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་
མེད་པར་ཁས་ལེན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་དུ་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཅིང། དོན་དམ་པར་གཉིས་ཀ་མེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ཡོད་ལ་ཅིག་ཤོས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མིན་ཏེ། གཉི་ག་དོན་དམ་
པར་གྲུབ་པ་དང། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གང་ཡང་མིན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པའང་མིན་ཏེ། གཉི་ག་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཅིང། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་ཡོད་ཅིང། དོན་དམ་པར་
མེད་པ་དེས་ན་སེམས་སེམས་བྱུང་འདི་བདེན་པར་ཡོད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འདི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་ནུས་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ག་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ལྟར་དབུ་མ་པས་ཀྱང་ཁས་བླང་པར་
བྱའོ། །བརྒྱད་པ་མཐའ་བྲལ་རིགས་པས་དགག་མ་ནུས་པ་ན། དེ་ལྟར་རིགས་པའི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནས་དངོས་པོ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་སོགས། ལེགས་པར་བདག་པ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སུན་འབྱིན་བརྗོད་མི་ནུས་པར་འདི་སྐད་ཅེས། ད་ལྟ་ཁོ་

[119B] དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱོད་ལ་ལན་འདེབས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དག་འགྱུར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱི་རེ་བ་འདི་ནི་རྫུན་པ་ཞིག་སྟེ། འདི་ལྟར་ཁོ་
བོ་ཅག་ལ་སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་དེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྒྲུབས་པ་ལས་སུན་འབྱིན་ནུས་པ་སྲིད་ཀྱང། དབུ་མ་པ་གང་ལ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཅིང་དངོས་པོ་མེད་
པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཡོད་མེད་གཉི་ག་དང། གཉི་ག་མིན་པའོ། །ཞེས་གང་ལ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཡོད་པ་མིན་པ་དེ་ལ་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ནའང་ཀླན་ཀ་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཁས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ལ་
སུན་འབྱིན་པ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་རི་མོ་འདྲི་མི་ནུས་པ་དང། ལྕགས་ཀྱིས་བཞུས་པས་གཟིར་བར་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་འབངས་ཀྱིས་རབ་བྱེད་དང་པོ་བརྒྱད་ཀྱི། ཚིགས་བཅད་རེ་རེ་ལ་དཔེ་རེ་སྦྱར་བ་
ནི། ཚིགས་མངས་སུ་དོགས་པས་མདོ་ཙམ་མ་གཏོགས་ཞིབ་ཏུ་མ་སྤྲོས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་མུན་པ་ཀུན་སེལ་ཞིང། །མུན་ལ་ཉི་འོད་འཇོམས་པའི་ནུས་མེད་ལྟར། །ཡང་དག་ལྟ་བས་མཐར་འཛིན་ཀུན་འཇོམས་ཤིང། །
དེ་ལ་ཀླན་ཀའི་གོ་སྐབས་རིང་དུ་སྤངས། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་

[120A]༄༅། །སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ།།    ༈    །།བཞི་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་གཉིས། བསྟན་བཅོས་
གང་གིས་མཛད་པ་དང། བསྒྱུར་བྱེད་གང་གིས་བསྒྱུར་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་
ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ། དེའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་རྫོགས་སོ།། །།གཉིས་པ་ནི། དཔལ་ཁ་ཆེའི་གྲོང་ཁྱེར་དཔེ་མེད་ཀྱི་དཔུང་རིན་ཆེན་པས་པའི་ཀུན་དགའ་ར་བར། རྒྱ་གར་
གྱི་མཁན་པོ་བྲམ་ཟེ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེའི་དཔོན་པོ་བྲམ་ཟེ་རྫའི་སྲས་སུ་རྨ་ཛ་ན་དང། དོན་གྱི་ལོ་ཙྪ་བ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་མ་ལུས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་པ་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ལས། བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་འཆད་
ཉན་གྱིས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་གོ་འཕངས་མཆོག་བརྙེས་ཤིང། །ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་བཟང་ཆེས་ཆར་གསལ་མཛད་པ། །འཕགས་པ་ལྷ་དང་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས། །བདག་
སོགས་ཀུན་གྱི་གཙུག་ན་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག་ཤིང་རྟ་ཆེན་པའི་གཞུང་ལུགས་ཡལ་བར་འདོར། །དྲི་མེད་རིགས་པའི་མིག་དང་མི་ལྡན་པར། །གཟུ་ལུམ་རང་དགར་འཇུག་པའི་དོན་རྟོག་གིས། །ལུགས་འདི་ལོག་པར་འཆད་པ་མ་བཟོད་

[120B] །ཐེག་མཆོག་རིགས་ལ་གནས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །རང་རྒྱུད་སྨིན་དང་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ། །གསལ་ལ་མ་འདྲེས་རྫོགས་པར་འགྲེལ་པ་ཡི། །གཞུང་འདིའི་ཚིག་དོན་གོ་སླའི་ངག་གིས་བཤད། །འཕགས་པའི་བཞེད་པ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་
པར་དཀའ། །བདག་བློ་དམན་ཞིང་སྦྱངས་པའི་སྟོབས་ཞན་པས། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ནོངས་པའི་ཚོགས་མཆིས་རྣམས། །བླ་མ་ལྷར་བཅས་རྣམས་ཀྱིས་བཟོད་མཛད་རིགས། མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་ལམ་བཟང་གསལ་བྱེད་པ། །འདིར་འབད་རབ་དཀར་
དགེ་བ་ཅི་བསགས་དེས། །སྲིད་པའི་བཙོན་རར་བཅིངས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས། །ཐར་པའི་བདེ་བ་བླ་མེད་ཐོབ་གྱུར་ཅིག་བདག་ཀྱང་དེང་ནས་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ། །ཐེག་མཆོག་བཤེས་དང་ནམ་ཡང་མི་འབྲལ་ཞིང། །ལམ་འདིར་ཐོས་བསམ་བསྒོམས་
པས་རབ་ཞུགས་ཏེ། །ཀུན་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕངས་ཐོབ་པར་ཤོག་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་བའི་རྣམ་བཤད་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། བསླབ་པ་རིན་ཅོ་ཆེ་ལ་གཅེས་སྤྲས་སུ་མཛད་ཅིང། སྡོམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་
པའི་བླ་མ་ནམ་མཁའ་བཟང་པོ་བ་དང། ཁྱད་པར་དུ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་ཁུར་གྱིས་མི་ངལ་བའི་བླ་མ་གྲགས་སེང་བས་འབུལ་བ་མེ་ཏོག་གི་རིམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པས་མདོ་ཁམས་སྟོད་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྐུལ་ཞིང། མདོ་སྔགས་
ཀྱི་གཞུང་མང་དུ་ཐོས་པའི་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ཆེན་པོ། རྩ་ཐང་པ་ཀུན་དགའ་སེགེ་ལ་སོགས་པ། སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་དུ་མས་བསྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱལ་བའི་རིང་ལུགས་པ་ཆེན་པོ་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་རྣམས་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་

[121A]༄༅། །ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྗེ་བཙུན་དམ་པ་རེད་མདའ་བ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་དང། རྒྱལ་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པའི་སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་
གྲུབ་པ། སྙིགས་དུས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཆེན་པོ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་བཟང་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང། ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་རྡུལ་ཡུན་རིང་དུ་གུས་པས་བསྟེན་ཅིང། དེ་གཉིས་ཀྱི་ལེགས་
པར་བཤད་པའི་བཀའ་དྲིན་ལས། རིགས་པ་སྨྲ་བ་དགེ་སློང་དར་མ་རིན་ཆེན་གྱིས། འབྲོག་རི་བོ་ཆེ་དགེ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་དུ་སྦྱར་བའོ། །ཡི་གི་པ་ནི་སྡོམ་བརྩོན་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་རིན་ཆེན་ཆོས་རྒྱལ་ལོ། །
འདིས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་ཆེ་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་དར་ཞིང་རྒྱལ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་མག་ལམ། བཀྲ་ཤིས།།



