༄༅། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་མཛད་པའི་བློ་སྦྱོང་བརྒྱ་རྩ་དང་དཀར་ཆག་གདུང་སེལ་ཟླ་བ་བཅས་བཞུགས་སོ། །
 ཀ་
དཀར་ཆག་
ལེ་ཚན། མཚན་བྱང་ ཤོག་གྲངས་
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། ་
་ཇོ་བོ་རྒྱལ་སྲིད་སྤངས་ནས་ཐར་པར་བྱོན་ཚུལ། ་
་ཇོ་བོ་རྗེས་གསེར་གླིང་པ་དང་མཛལ་ཚུལ། ་
་ཐེག་ཆེན་བློ་སྦྱོང་གི་རྩ་ཆག། ་
་ཐེག་ཆེན་བློ་སྦྱོང་གི་ཚིག་འགྲེལ། ་
་བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མའི་འགྲེལ་པ། ་
་བློ་སྦྱོང་མཚོན་ཆ་འཁོར་ལོ། ་
་བློ་སྦྱོང་རྨ་བྱ་དུག་འཇོམས་ལེའུ་དང་པོ། ་
་བློ་སྦྱོང་རྨ་བྱ་དུག་འཇོམས་ལེའུ་གཉིས་པ། ་
་བློ་སྦྱང་རྨ་བྱ་དུག་འཇོམས་ལེའུ་གསུམ་པ། ་
་བློ་སྦྱང་རྨ་བྱ་དུབ་འཇོམས་ལེའུ་བཞི་པ། ་
་བློ་སྦྱངས་རྨ་བྱ་དུབ་འཇོམས་ལེའུ་ལྔ་པ། ་
་བློ་སྦྱོང་གྱེར་སྒམ་རྡོ་རྗེའི་གླུ་དབྱངས། ་
་བློ་སྦྱོང་སེམས་དཔའི་རིམ་པ་ལས་ཟློག་ཕྱོགས་གཉེན་པོའི་ཆས། ་
་བློ་སྦྱོང་རང་རྒྱུད་ངན་པ་དམའ་དབབ་པའི་ཆོས། ་
་བློ་སྦྱོང་ཟག་བཅས་དགེ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཆོས། ་
་གསེར་གླིང་པས་ཇོ་བོ་རྗེ་ལ་གནང་བའི་མཐའ་འཁོབ་འདུལ་བའི་ཆོས། ་
 ཁ་
ལེ་མཚན། མཚན་བྱང། ཤོག་གྲངས་
་ཉོན་མོངས་པ་ལམ་དུ་བླངས་པའི་ཆོས། ་
་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར། ་
་སྡིག་སྦྱོང་མན་ངག། ་
་ཐེག་ཆེན་ལུགས་ཀྱི་འཁོན་སྦྱོང་ ཇོ་བོ་ལ་རྣལ་འབྱོར་མ་གཉིས་ཀྱི་སེམས་སྦྱོངས་ཤིག་ཅེས་
་པའི་གདམས་པ། ་
་ཀུ་སུ་ལུའི་ཚོགས་གསོག་བློ་སྦྱོང་ ་
་སྐྱིད་སྡུག་ལམ་འཁྱེར་གྱི་བློ་སྦྱོང། ་
་སུམ་པ་ལོ་ཙ་བའི་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་བློ་སྦྱོང་ ་
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་བློ་སྦྱོང། ་
་བློ་སྦྱོང་ཐུན་བརྒྱད་མ། ་
་ཟས་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་སྦྱོང། ་
་དབུགས་ལ་བརྟན་པའི་བློ་སྦྱོང་དང་ ལུས་གངྒའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙད་དུ་སྤྲུལ་ནས་རིགས་དྲུག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བློ་སྦྱོང་ ་
་ཤ་ཁྲག་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་སྦྱོང། ་
་གཏོར་མ་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་སྦྱོང་དང་ འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་སྦྱོང། ་
་ལུས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུར་བསྒྱུར་བའི་བློ་སྦྱོང། ་
་བློ་སྦྱོང་འཆི་ཁ་མའི་མན་ངག་ ་
 ག་
ལེ་མཚན། མཚན་བྱང་ ཤོག་གྲངས་
་གེགས་སེལ་བློ་སྦྱོང་ ་
་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་མ་འོངས་པའི་ལག་ལན། ་
་ཇོ་བོའི་བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མ་་
་འཆིམས་ཀྱི་བློ་སྦྱོང་ ་
་རྣམ་དག་གཙུག་ནོར་ལ་ཇོ་བོས་གནང་བའི་བློ་སྦྱོང་ ་
་དཔལ་ལྡན་བིར་ཝ་པའི་བློ་སྦྱོང་ ་
་བློ་སྦྱོང་ཚིག་རྐང་བརྒྱད་མ་ལོ་རྒྱུས་དང་བཅས་པ། ་
་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་ ་
་བློ་སྦྱོང་ཚོགས་བཤད་མ། ་
་རྒྱལ་བ་ཡང་དགོན་པའི་གདམས་ངག་ ་་རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོའི་འཁྲིད་ཡིག་ ་
་བློ་སྦྱོང་གསུང་བགྲོས་མའི་ཁ་སྐོང་ ་
་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་གྱི་གདམས་ངག་དང་ རྗེ་བཙུན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ། ་
་ས་པཎ་གྱིས་མཛད་པའི་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་གྱི་གདམས་ངག་ ་
་ནུབ་པ་རིག་འཛིན་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ། ་
་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་གྱི་དམིགས་ཁྲིད། ་
་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་གྱི་ཁྲིད་ཡིག་ ་
ད་
།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ་བཞུགས་སོ།།

[001]༄༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོ་དཧི་སཏ་མ་ཎྀ་ཨ་བ་ལི། བོད་སྐད་དུ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བླ་མ་
རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དད་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་
སྤང་བྱ་ཞེང་ བསྒྲུབ་ལ་ནན་ཏན་གཅེས་སུ་བྱ། །གཉིད་རྨུགས་ལེ་ལོ་རབ་སྤང་ཞིང་
[002] །དྲན་དང་ཤེས་བཞེན་བག་ཡོད་པས། །དབང་
པོའི་སྒོ་རྣམས་རྟག་ཏུ་བསྲུང། །ཉིན་མཚན་དུས་གསུམ་ཡང་དང་ཡང། །སེམས་
ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བརྟག་པར་བྱ། །བདག་གི་ཉེས་པ་བསྒྲག་བྱ་ཞིང། །གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་
བཙལ་མི་བྱ། །བདག་གི་ཡོན་ཏན་སྦ་བྱ་ཞིང། །གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྒྲག་པར་བྱ།།
རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་སྤང་བྱ་ཞིང། །ཁྱེད་གྲགས་རྟག་ཏུ་སྤང་བར་བྱ། །འདོད་པ་ཆུང་
ཞིང་ཆོག་ཤེས་དང་ །བྱས་ལ་དྲིན་དུ་བཟོ་བར་བྱ། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་
བྱ་ཞིང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བརྟན་པར་བྱ། །མི་དགེ་བཅུ་ནི་སྤང་བྱ་ཞིང། །རྟག་
ཏུ་དད་པ་བརྟན་པར་བྱ། །ཁྲོ་དང་ང་རྒྱལ་གཞོམ་བྱ་ཞིང། །དམན་པའི་སེམས་དང་
ལྡན་པར་བྱ། །ལོག་པའི་འཚོ་བ་སྤང་བྱ་ཞིང། །ཆོས་ཀྱི་འཚོ་བས་འཚོ་བར་བྱ།།
ཟང་ཟིང་ཐམས་ཅད་སྤང་བྱ་ཞིང། །འཕགས་པའི་ནོར་གྱིས་བརྒྱན་པར་བྱ། །འདུ་
འཇི་ཐམས་ཅད་སྤང་བྱ་ཞིང། །དགོན་པ་ལ་ནི་གནས་པར་བྱ། །འཁྱལ་བའི་ཚིག་
རྣམས་སྤང་བང་ཞིང། །རྟག་ཏུ་ངག་ནི་བསྡམ་པར་བྱ་བླ་མ་མཁན་པོ་མཐོང་བའི་
ཚེ༑ ༑གུས་པར་རིམ་གྲོ་བསྐྱེད་པར་བྱ། །གང་ཟག་ཆོས་ཀྱི་མིག་ཅན་དང་ ལས་
དང་པོ་པའི་སེམས་ཅན་ལ། །སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ། །སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་མཐོང་བའི་ཚེ། །ཕ་མ་བུ་ཚའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད། །སྡིག་པའི་གྲོགས་
པོ་སྤང་བྱ་ཞིང། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱ། །སྡང་དང་མི་བདེའི་སེམས་
སྤངས་ཞིང། །གང་དུ་བདེ་བར་འགྲོ་བར་བྱ། །གང་ལའང་ཆགས་པ་སྤང་བྱ་ཞིང།།
ཆགས་པ་མེད་པར་གནས་པར་བྱ། །ཆགས་པས་བདེ་འྒྲོའང་མི་ཐོབ་ཅིང་ ཐར་
པའི་སྲོག་ཀྱང་གཅོད་པར་བྱེད། །གང་དུ་བདེ་བའི་ཆོས་མཐོང་བ། །དེར་ནི་རྟག་ཏུ་
འབད་པར་བྱ། །ཐོག་མར་བརྩམས་པ་གང་ཡིན་པ། །དང་པོར་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། །
དེ་ལྟ་ན་ནི་ཀུན་ལེགས་བྱས། །གཞན་དུ་གཉིས་ཀ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །རྟག་ཏུ་

[003] །གང་དུ་མཐོ་བའི་སེམས་བྱུང་ཚེ། །དེ་ཚེ་ང་རྒྱལ་བཅག་
བྱ་ཞིང། །བླ་མའི་གདམས་ངག་དྲན་པར་བྱ། །ཞུམ་པའི་སེམས་ནི་བྱུང་བའི་ཚེ།།
སེམས་ཀྱི་གཟེངས་ནི་བསྟོད་པར་བྱ། །གཉིས་ཀ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ། །གང་དུ་
ཆགས་སྡང་ཡུལ་བྱུང་ཚེ། །སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་ལྟ། །མི་སྙན་ཚིག་རྣམས་ཐོས་
པའི་ཚེ། །བྲག་ཆ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱ། །ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱུང་བའི་ཚེ། །སྔོན་
གྱི་ལས་སུ་བལྟ་བར་བྱ། །བས་མཐའ་དགོན་པར་རབ་གནས་ཤིང། །རི་དྭགས་ཤི་
བའི་རོ་བཞིན་དུ། །བདག་གིས་བདག་ཉིད་སྦ་བྱ་ཞིང། །ཆགས་པ་མེད་པར་
གནས་པར་བྱ། །རྟག་ཏུ་ཡི་དམ་བརྟན་བྱ་ཞིང། །ལེ་ལོ་སྙོམས་ལས་སེམས་བྱུང་
ཚེ༑ ༑དེ་ཚེ་བདག་ལ་རྔན་བགྲང་ཞིང། །བརྟུལ་ཞུགས་སྙིང་པོ་དྲན་པར་བྱ། །གལ་
ཏེ་གཞན་དག་མཐོང་བའི་ཚེ། །ཞི་དེས་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང་ །།ཁྲོ་གཉེར་ངོ་ཟུམ་
སྤང་བྱ་ཞིང། །རྟག་ཏུ་འཛུམ་ཞིང་གནས་པར་བྱ། །རྒྱུན་དུ་གཞན་དག་མཐོང་བའི་
ཚེ༑ ༑སེར་སྣ་མེད་ཅིང་སྦྱིན་ལ་དགའ། །ཕྲག་དོག་ཐམས་ཅད་སྤང་པར་བྱ། །
གཞན་གྱི་སེམས་ནི་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །རྩོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བྱ་ཞིང། །རྟག་ཏུ་
བཟོད་དང་ལྡན་པར་བྱ། །ངོ་དགའ་མེད་ཅིང་གསར་འགྲོགས་མེད། །རྟག་ཏུ་
ཚུགས་ནི་ཐུབ་པར་བྱ། །གཞན་ལ་བརྙས་པ་སྤང་བྱ་ཞིང། །གུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་
གནས་པར་བྱ། །གཞན་ལ་གདམས་ངག་བྱེད་པའི་ཚེ། །སྙིང་རྗེ་ཕན་སེམས་ལྡན་
པར་བྱ། །ཆོས་ལ་བསྐུར་བ་མི་འདེབས་ཤིང་གང་མོས་དེ་ལ་འདུན་པ་དང་།
ཆོས་སྤྱོད་རྣམ་བཅུའི་སྒོ་ནས་ནི། །ཉིན་མཚན་ཕྱེད་པར་འབད་པར་བྱ། །དུས་
གསུམ་དགེ་བ་ཅི་བསགས་པ། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སྔོ། །བསོད་ནམས་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདར་ །རྟག་ཏུ་ཡན་ལག་བདུན་པ་ཡི། །སྨོན་ལམ་ཆེན་
པོ་གདབ་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་བསོད་ནམས་དང་ །ཡེ་ཤེས་ཚོགས་གཉིས་

[004] །སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱང་ཟད་འགྱུར་ཏེ། །མི་ལུས་ཐོབ་པ་དོན་
ཡོད་པས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དད་པའི་ནོར་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་
ནོར། །གཏོང་བའི་ནོར་དང་ཐོས་པའི་ནོར། །ཁྲེལ་ཡོད་ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་ནོར། །
ཤེས་རབ་ཉིད་ཀྱི་ནོར་བདུན་ཏེ། །ནོར་གྱི་དམ་པ་འདི་དག་ནི། །མི་ཟད་པ་ཡི་ནོར་
བདུན་ཏེ། །མི་མ་ཡིན་ལ་བརྗོད་མི་བྱ། །མང་པོའི་ནང་དུ་ངག་ལ་བརྟག། །གཅིག་
ཕུར་འདུག་ན་སེམས་ལ་བརྟག། །རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དཔལ་ལྡན་མར་མེ་མཛད་
བཟང་པོ་ཡི་ཤེས་སྙིང་པོས་མཛད་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ་
རྫོགས་སོ།། །།དགེ་ལེགས་འཕེལ། །

[005]
སྤངས་ནས་ཐར་པར་བྱོན་པའི་རྣམ་ཐར་བཞུགས་སོ།།
༄༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། །གུ་རུ་གུ་ཎ་དྷརྨཱ་ཨཱ་ཀ་ར་ན་མ།། བོད་སྐད་དུ། བླ་
མའི་ཡོན་ཏན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་རྩ་ལག་སྐྱེས་མཆོག་དམ་པ་
རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྐྱེ་རྒུ་ཉོན་མོངས་ཚད་པས་གདུངས་པ་ལ། །ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་ནས་བྱམས་པའི་སྤྲིན་ཕྱུང་སྟེ། །ཐུགས་རྗེའི་ཆར་གྱིས་གདུང་བ་སེལ་མཛད་
པའི། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ལ་གུས་བཏུད་དེ། །དེ་ཡི་རྣམ་ཐར་དྲི་མེད་རྒྱ་མཚོ་
ལས། །སྒྲོ་སྐུར་ཚིག་གིས་སྤྲོས་པ་མ་ཞུགས་པ། །རང་གི་བློ་ཡི་རྩལ་དང་སྦྱར་བའི་
ཕྱིར། །ཆུ་ཐིག་ཙམ་ཞིག་གུས་པས་བླང་གིས་ཉོན། །རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཟ་ཧོར་
ཡུལ་ཕྱོགས་ན། །བཧང་ག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཡོད། །དེ་ཡིས་བདག་ཆོས་ཀྱི་
རྒྱལ་པོ་ནི། །དགེ་བ་དཔལ་ཞེས་བྱ་བའི་བསོད་ནམས་ཆར། །དེ་ཡི་ཕོ་བྲང་གསེར་
གྱི་རྒྱལ་མཚན་ཅན། །མི་ཁྱིམ་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་གིས་ཀུན་ནས་བསྐོར། །ཁྲུས་
ཀྱི་རྫིང་བུ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ། །སྐྱེད་མོས་ཚལ་རབ་བདུན་བརྒྱ་ཉི་ཤུས་བསྐོར། །ཏཱ་
ལའི་ལྗོན་ཤིང་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་བཅུ་ལྷག་འབངས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་འབུམ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་དྲུག།།
གྲོང་ཁྱེར་དེ་ལ་ར་བ་རིམ་པ་བདུན། །བར་གྱི་ཟམ་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་བདུན། །
གསེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ། །དབུས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་རྒྱ་ཕེབས་བཅུ་གསུམ་པ།།
ལོངས་སྤྱོད་མངའ་ཐང་སྟོང་ཁུན་རྒྱལ་པོ་འདྲ། །མངའ་རིས་ལྷ་དབང་བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་
དང་མཚུངས། །སྐྱེ་བོའི་འདུ་ཚོགས་གྲོང་ཁྱེར་སྤོས་ངད་འདྲ། །ཆོས་འབྱོར་རྒྱལ་
པོ་ཆོས་འཕགས་ཉིད་དང་མཚུངས། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡི་བཙུན་མོ་ནི། །དཔལ་

[006] །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་མཛེས་པའི་འོད་ཆགས་མ། །
དཀོན་མཆོག་གསུམ་མཆོད་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱི་མ། །ལྷ་མོ་དེ་ལ་སྲས་གསུམ་འཁྲུངས་
པ་ནི། །དཔལ་དང་ཟླ་བ་པདྨའི་སྙིང་པོ་སྟེ། །གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་དེ་ནི་ཟུར་
ཙམ་ལགས། །འབྲིང་པོ་ཟླ་བའི་སྙིང་པོར་གྲགས་པ་དེ། །དེང་སང་བདག་གི་བླ་
མ་དམ་པ་ཡིན། །སྐལ་བ་བཟང་པོར་ཡུམ་ལ་བལྟམས་པའི་ཚེ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་
ཏུ་མེ་ཏོག་ཆར་པ་ཕབ། །ནམ་མཁའི་རྣམས་འཇའ་འོད་གུར་གྱིས་གང། །ལྷ་
ཡི་གླུ་དབྱངས་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱིས་ཐོས། །ཐམས་ཅད་དགའ་ཞིང་དག་པའི་སྣང་བ་ཐོབ། །
ཟླ་བ་བཅོ་བརྒྱད་པར་དུ་ཁབ་ཏུ་གནས། །མ་མ་བརྒྱད་ཀྱིས་བཀུར་སྟིར་མཆོད་པས་
གནས་དེར་བདེ་གཤེགས་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ལ། །ཡབ་ཡུམ་བློན་འབངས་ཤིང་རྟ་ལྔ་
བརྒྱ་ལ། །ཁྱེའུ་བུ་མོ་མཛེས་པའི་ཆས་ཀྱིས་སྤྲས། །རོལ་མོ་མཁན་པོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་
མས་བསྐོར། །རིན་ཆེན་མཆོད་རྫས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྣམས། །གླུ་གར་ལེན་ཅིང་
ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ན། །བླ་མ་འདི་ནི་ལོ་གསུམ་ལོན་པ་ཡི། །གཟུགས་བཟང་
བཞེན་མཛེས་ལྟ་བས་མི་ངོམས་ཤིང། །རྒྱན་སོགས་ལྷ་ཡི་རྒྱན་ཆས་ལེགས་པར་སྤྲས། །
པ་ཉཙ་ལི་ཀའི་གོས་གསོལ་རྒྱལ་བུ་རྣམས། །སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱི་ལྷ་དེ་མཐོང་བ་དང་།
དགའ་བའི་དབུགས་བྱིན་བདེ་བའི་མདངས་དང་ལྡན། །ཆགས་པས་བལྟ་ཞིང་འབྲལ་
བར་མི་ཕོད་སྐད། །དེ་ནས་མཐོང་བའི་སྐྱེ་བོས་འདི་སྐད་དུ། །ཁྱོད་ཉིད་འཁྲུངས་
ཚེ་མེ་ཏོག་ཆར་པ་ཕབ། །ཉི་མའི་གུར་ཕུབ་སྙན་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཐོས། །ནམ་ཞིག་
མཐོང་ཞེས་ཡིད་སྨོན་ཤེས་པ་འཕྱོ། །ད་ནི་མཐོང་ངོ་ཡ་མཚན་ལྟད་མོ་ཆེ། །དེ་ནས་
རྒྱུལ་བུ་དམ་པས་ཚིག་སྨྲས་པ། །ཕ་མ་སྐྱེ་བོ་འདི་དག་སུ་ཞིག་ཡིན། །དེ་ནས་
ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱིས་ལན་སྨྲས་པ། །རྒྱལ་བུ་འདི་དག་ཁྱོད་ཀྱི་འབངས་འཁོར་ཡིན།།

[007] །འདི་དག་བདག་གཞན་ཕ་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །
རྒྱལ་སྲིད་མངའ་བསོད་ནམས་འབར་བ་ཡི། །མི་དབང་སྲས་ཀྱི་མཐུ་བོར་རབ་
བསྐུན་ཏེ། །ཐམས་ཅད་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འཛིན་པར་ཤོག་དེ་ནས་ཀཱ་མ་ལ་
ཡི་གཙུག་ལག་ཏུ། །འཁོར་དང་བཅས་པ་ལེགས་པར་སླེབས་པ་དང་ །རྒྱལ་
བུས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང། །སྙན་པའི་བསྟོད་དབྱངས་འདི་སྐད་
བརྗོད་གྱུར་ཏོ། །བདག་ནི་དལ་འབྱོར་མི་དབང་ལུས་ཐོབ་ཅིང། སྐྱོན་མེད་དབང་པོ་
དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྲང་ཞིང། །རྟག་ཏུ་གུས་པས་དཀོན་མཆོག་སྤྱི་བོས་བླངས།།
དེ་རིང་ཉིད་ནས་སྐྱབས་གནས་མཛད་དུ་གསོལ། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་ དེ་
ནས་ཡབ་ཡུམ་བློན་འབངས་ཐམས་ཅད་དང་ །དགེ་སློང་མང་པོས་རྒྱལ་བུའི་ཚིག་
ཐོས་ནས། །ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་ཡ་མཚན་སྐྱེས་པར་གྱུར། །ཐམས་ཅད་མཐུན་
པར་དམ་པར་ཁ་ཚོན་བཅད། །དེ་ནས་རྒྱལ་བུ་ཡབ་ཡུམ་འཁོར་བཅས་ཀྱིས། །བསྙེན་
བཀུར་མཆོད་ཡོན་བསོད་ནམས་བསགས་གྱུར་ཏེ། །བདག་ཅག་ཚེ་རངས་དག་ནས་
ཚེ་རབས་སུ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་འབུལ་བ་དང་ །དགེ་འདུན་
བཀུར་ཞིང་དམ་ཆོས་སྟོན་པར་ཤོག། །ཉོན་མོངས་གདུང་སེལ་རང་དབང་ཡོད་པར་
ལ་བལྟ་བཞིན་དུ། །ནམ་ཡང་ཁྱིམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་བཅིངས་པར། །དགེ་འདུན་
དབུས་སུ་ཆོས་འབྱོར་ཐོབ་པ་དང་ །ང་རྒྱལ་མེད་པར་དཀོན་མཆོག་མཆོད་བྱེད་
ཅིང༑ །སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ལ་སྙིང་རྗེས་བལྟ་བར་ཤོག་རྒྱལ་བུའི་གསུང་དེ་ཀུན་གྱིས་
ཐོས་པ་དང་ །ཡབ་ཡུམ་ལ་སོགས་ཡ་མཚན་སྐྱེས་པར་གྱུར། །དེ་ནི་བླ་མའི་
ཆོས་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡིན། །དེ་ནས་རྒྱལ་བུ་ལོ་གསུམ་ལོན་པ་དང་ རྩིས་དང་
ཡི་གེ་སྒྲ་ལ་མཁས་པར་གྱུར། །དེ་ནས་རྒྱལ་བུ་ལོ་དྲུག་ལོན་པ་ན། །ཕྱི་ནང་
[008] །དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དགུང་ལོ་བཅུ་ཡི་བར། །དཀོན་
མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ །བསྙེན་པ་སྲུང་ཞིང་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་
དང་ །གཙུག་ལག་ལྟ་ཞིང་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་ །གསོལ་བ་འདེབས་ཤིང་དམ་
ཆོས་འཚོལ་བ་དང་ །ཕ་མ་བཀུར་ཞིང་ཞེ་སས་མཆོད་པ་དང་ །གླུ་གར་ཐམས་
ཅད་ཆོས་ལ་རྩེ་བ་དང་ །ཆོས་པ་མཐོང་ན་རྒྱང་ནས་བསུ་བ་དང་ །འཁོར་ལ་
བལྟ་ཞིང་སྙིང་རྗེས་སྐྱོང་བ་དང་ །འཇིག་རྟེན་མགོན་མེད་སྐྱོང་བ་ལ་སོགས་པ། །
དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཛད། །རྒྱལ་བུ་དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་ལོན་པ་
ན༑ ༑ཕ་བཟང་བུ་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཙམ། །བློན་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་བསྙེན་
བཀུར་གསོལ་བ་ན། །ཡབ་ཡུམ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་བྱ་དགའ་སྟེར། །ཉིན་གཅིག་
རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་རྣམས་བསྡུས་ནས། །ནང་པར་ཤིང་རྟ་བཅུ་གསུམ་ལེགས་པར་འཆོས། །
ཀུན་ལ་མཛེས་པའི་རྒྱན་ཆ་དུ་མ་གྱིས། །དབུས་སུ་ལྷག་པར་མཛེས་ཤིང་བཙུན་པ་
ཡི༑ ༑སྟེང་ན་རྨ་བྱའི་གདུགས་ཕུབ་བསིལ་ཡབ་བསྟེན། །དབུས་སུ་རིན་ཆེན་ཁྲི་
སྟེང་མཛེས་པ་ལ། །དར་ཟབ་གོས་ཐིང་ཟླ་བའི་སྙིང་པོ་ཞོག་ཤིང་རྟ་བཅུ་
གསུམ་རྒྱན་གྱིས་སྤྲས་པ་ལ། །བློན་པོ་ཐམས་ཅད་མཛེས་པའི་ཆས་སུ་ཞུགས། །
དགའ་བའི་གླུ་ཆེན་རོལ་མོ་དུ་མ་གྱིས། །ཤིང་རྟ་དཀར་པོ་གསུམ་གྱིས་སྣ་དྲོངས་ལ། །
ཤིང་རྟ་སེར་པོ་གསུམ་གྱིས་གཡས་བརྟེན་ཞིང། །ཤིང་རྟ་ལྗང་ཁུ་གསུམ་གྱིས་
གཡོན་ནས་བརྟེན། །ཤིང་རྟ་རེ་རེར་ཁྱེའུ་ལྔ་བརྒྱ་ཞུགས། །ཕྱོགས་ཕྱོགས་ཁ་དོག་
མཐུན་པར་ལྷ་རྒྱན་བརྟེན། །རྒྱལ་བུའི་ཤིང་རྟ་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པའི། །ཟུར་བཞིར་རྨ་བྱ་
མཇིང་བསྣོལ་མཛེས་པར་གྱིས། །ཕྱོགས་ནས་མཆོད་པའི་ལྷ་མོས་ཀུན་ནས་བསྐོར། །
འཁོར་རྣམས་པི་ཝང་གླིང་བུ་ལྔ་བརྒྱ་དང་ །སིལ་སྙན་གླུ་དབྱངས་མཛེས་པའི་
སྒྲ་འཛིན་ཅིང། །སྐྱེ་བོ་ཡིད་འོང་དུ་མས་ཀུན་ནས་བསྐོར། །དེ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་

[009] །སྐྱེད་མོས་ཚལ་རབ་ཤིན་ཏུ་ཉམས་དགའ་པར། །
བལྟ་བའི་རྩེད་མོས་སྐྱེ་བོ་དབང་དུ་སྡུད། །དེ་ཡི་ཡུན་ཀྱང་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་བར། །
སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དགའ་ཞིང་ཆགས་པར་གྱིས། །དེ་ནས་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱི་ཁྲོམ་བསྐོར་
ལ༑ ༑རྒྱལ་བུ་མཉེས་པའི་བུ་མོ་སྟ་གོན་གྱིས། །བློན་པོ་དག་གི་བུ་མོ་མཐོང་པ་དང། །
ཕྱོགས་སུ་བཀའ་བསྒོ་དམ་བཞག་བརྟན་པར་གྱིས། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོས་དེ་ལྟར་བསྒོ་
བ་དང། །ཉི་མ་བདུན་ལ་བློན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཤིང་རྟ་བཅུ་ཙམ་བྱས་ཤིང་
རྒྱན་གྱིས་སྤྲས། །རྒྱལ་བུ་ཤིང་རྟའི་དབུས་སུ་རྒྱན་གྱིས་སྤྲས། །ཤིང་རྟ་བཅུ་གཉིས་
རོལ་མོ་མཁན་པོ་ཡིས། །གང་ཞིང་རོལ་མོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས། །དེ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་
ཆེན་པོའི་མཐའ་ལོགས་སུ། །བཞི་མདོ་རྣམས་དང་སྐྱེད་མོས་ཆལ་རབ་ཏ། །སྐྱེ་
བོ་ཡིད་འཕྲོག་འཛིན་པའི་རྩེད་མོ་བྱས། །དེ་ཚེ་ཕྱོགས་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཐམས་ཅད་དུ། །
ཟླ་བའི་སྙིང་པོ་འཁོར་ཚོགས་ཉིས་སྟོང་དང་ དེ་ཚེ་ཕྱོགས་དང་ །ལྔ་བརྒྱར་བཅས་ཤིང་ཤིང་རྟའི་ནང་དུ་
ཞུགས། །གྲོང་ཁྱེར་མཐའ་ལོགས་པདྨའི་ཚལ་རབ་དང་ །གཞི་མདོ་གཞི་མདོ་
ཀུན་ནས་སྤངས་པ་ན། །འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་རྒྱལ་ལྟ་བུར་སྐྱེ་བོ་བསྡུས། །ཐམས་ཅད་
དེར་འགྲོ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེར་བལྟ། །འོད་ཟེར་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་བུ་མོའི་ཚོགས། །
རིགས་ཀྱི་ཚ་བོ་དེ་ཡི་གྲོགས་གཉེན་པ། །ཀུན་ཀྱང་བལྟ་ཞིང་ཕྱོགས་དེར་འགྲོའོ་
ཞེས། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ལྟད་མོར་འདུས་པ་ན། །རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་
འཛིན་གྱི་བུ་མོ་དང་ རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་འཛིན་གྱི་བུ་མོ་དང་ རྒྱལ་པོ་ཆུ་བདག་
འཛིན་གྱི་བུ་མོ་དང་ །རྒྱལ་པོ་གཏུམ་པོ་ལི་ཡི་བུ་མི་རྣམས། །རིགས་བཟང་ལོངས་
སྤྱོད་དཔུང་གིས་ང་རྒྱལ་བའི། །ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་གཉེན་ཁར་གླེངས་པ་ཡང། །ཤིང་
རྟ་རེ་ལ་བུ་མོ་བདུན་བདུན་ཏེ། །བུ་མོ་རེ་ལ་གཡོག་མོ་བདུན་བདུན་ཏེ། །ཤིང་རྟ་
ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་མཛེས་པ་ཡང། །རྒྱན་ཆ་རྣམ་པར་སྣ་ཚོགས་སྤྲས་པ་སྟེ། །སྙན་པའི་

[010] །ཐམས་ཅད་ལྷ་ཡི་བུ་མོ་འཁོད་པ་ལྟར། །
རྒྱལ་པོ་མཐོང་ཚེ་ཆགས་པས་མིག་མི་སྡུད། །ཀུན་ནས་ཆགས་ཤིང་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་གཡོ། །
དེ་ཚེ་མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་སྤྲུལ་པ་གཅིག་བུ་མོ་སྔོ་སངས་གཅིག་དུ་སྐུ་སྤྲུལ་ཏེ། །
གླུ་དབྱངས་ཚིག་གིས་བསྐུལ་མ་འདི་སྐད་དོ། །ལྷ་ཅིག་མ་ཆགས་པ་ཆགས་སྐལ་བ་ཅན། །
འདམ་བུའི་ཚལ་དུ་གླང་ཆེན་བྱིང་བ་ལྟར། །འདོད་པའི་འདམ་དུ་དཔའ་བོ་ཁྱོད་
བྱིང་ན། །ཚུལ་ཁྲིམས་གོས་ཅན་སྣུབས་པར་མ་གྱུར་ཏམ། །སྐྱེ་བ་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་
བཅུ་རྩ་གཉིས་སུ། །པཎ་ཆེན་དགེ་སློང་གཙང་མའི་ལུས་བརྒྱུད་ནས། །པདྨའི་
མཚོ་ལ་ངང་པ་འཇུག་པ་ལྟར། །ཁྱོད་ནི་ཚེ་འདིར་རབ་ཏུ་བྱུང་འགྱུར་ལགས། །
གྲོང་ཁྱེར་གནས་ན་བུ་མོ་བྱི་དར་ཅན། །ཚུལ་ཁྲིམས་མདངས་འཕྲོག་བདུད་ཀྱི་ཕོ་
ཉ་མོ། །དགའ་དགའ་ལྟ་བར་ཁྱེད་ལ་བསླུ་བྲིད་བྱེད། །ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་
རྒྱལ་བུ་གཟུགས་མཛེས་པོ། །ཟླ་བ་ཞུན་མ་མཚོ་ལ་གསལ་བ་ལྟར། །གསལ་
ཞིང་དངས་ལ་རྙོག་པ་མེད་པའི་སྐུ། །ཟུར་ཕུད་ལྔ་ལྡན་ལྷ་ཡི་རྒྱན་ཆ་ཅན། །རབ་
མཛེས་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱི་ཡིད་འཕྲོགས་སོ། །རྙེད་དཀའ་དལ་འབྱོར་རིན་ཆེན་ཐོབ་དུས་
སུ༑ ༑ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པས་མི་ཚེ་འདའ་དགོས་པས། །བདག་རྐྱེན་དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་མི་བཟད་པ། །ཐེ་ཚོམ་བཅད་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བསྟེན་འཚལ་ལོ། །
མཁའ་འགྲོ་མ་ཡིས་ཚིག་དེ་སྨྲས་པ་དང་ །རྒྱལ་བུས་འཛུམ་པའི་མདངས་ཕྱུང་
ལན་སྨྲས་པ། །ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པས་ལེགས། །ཤེས་རབ་
སྤྲས་པ་ནཊ་ཀྱི་ནང་ན་བདེ། །རྨ་བྱའི་བདེ་སྐྱིད་བཙན་དུ་ག་ནང་ན་འདོད། །གོམས་པའི་
སྟོབས་ཀྱིས་ངང་པ་མཚོ་ནང་བདེ། །ཕོ་རོག་མི་གཙང་ཁྲོད་དུ་འཇུག་པ་ལྟར། །པདྨའི་
ཚལ་དུ་དེ་ལྟ་ག་ལ་ཡིན། །ཐ་མ་ལ་གྲོང་གི་གནས་སུ་ཕེབས་པ་ལྟར། །རིགས་
ལྡན་བདག་ནི་དེ་ལྟ་ག་ལ་ཡིན། །སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བུ་དོན་རྣམས་གྲུབ་པ་དེ། །ཟས་

[011] །མིག་གཙང་འདམ་བུ་བཞིན་དུ་རབ་སྐྱོ་
ནས། །བཙུན་མོ་དྲུག་ཁྲི་སྤངས་ནས་ཐར་པ་བསྒྲུབ། །ཐུབ་དབང་འཇིག་རྟེན་ལྷ་
དང་བཅས་པ་ཡིས། །ཀུན་ནས་བསྔགས་པར་གྱུར་ཅིང་མཆོད་བྱེད་ལ། །མཚན་
དང་དཔེ་བྱད་ལྡན་པའི་ཆོས་རྒྱལ་དེ། །མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཚུལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས། །
ཁོ་བོ་ཅི་སྟེ་རྒྱལ་སྲིད་མ་སྤངས་ན། །འདོད་པའི་ཁམས་འདིར་ཆགས་པ་འཕེལ་བར་
འགྱུར། །གྲོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདུད་ཀྱི་བསོལ་བྲིས་ཡིན། །འདོད་ཡོན་
ཐམས་ཅད་ལན་ཚའི་ཆུ་བོར་ཤེས། །ད་ནི་མཁས་པའི་བླ་མ་མང་འཚོལ་ཞིང། །
ལུས་འདིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་དེ་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། །འདོད་ཡིན་དག་ལ་རྩེ་དགའ་བག་
ཕེབས་ཀྱང། །ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་སྙིང་པོ་མི་གདའ་ལགས། །བྲག་ཆ་ལྟ་བུར་བརྗོད་
བྱ་མི་གདའ་ལགས། །སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ངོས་བཟུང་མི་གདའ་ལགས། །གཟུགས་
བརྙན་ལྟ་བུར་རང་ཚུགས་མི་གདའ་ལགས། །ཉོན་མོངས་ཀུན་གཞིའི་རྒྱ་མཚོ་ཡངས་
པ་ལྟར། །སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་ཆུ་བོ་རྒྱུན་དུ་འབབ། །སྔོན་ཆད་ངན་སོང་ལས་ཀྱི་
དབང་མེད་ན། །དེང་སང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཚེ་ཅིས་མི་འཚོལ། །ད་ནི་འཁོར་
བ་སྤྱི་ལ་ངེས་བསམ་ནས། །བླ་མ་བསྟེན་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་འབད། །རྒྱལ་
བུའི་ཆོས་ཀྱི་གསུང་དེ་ཐོས་པ་དང་ །གྲོང་ཁྱེར་གནས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
བརྗོད་ཚུལ་འདི་ཡི་རྒྱལ་སྲིད་ཅང་འཛིན་ནམ། །འཛིན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ཐེ་ཚོམ་
མེད། །གཞན་དུ་མཁས་གྲུབ་བླ་མ་མང་བརྟེན་ཅིང། །ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་
འཛིན་པ་འདྲ། །ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཡང་སྒྲོག། །ལྷ་ལ་ཆགས་ཤིང་
བསྐོར་ནས་ཡང་ཡང་བལྟ། །རིགས་བཟང་གཉེན་དུ་བསྒྲིགས་པའི་བུ་མོ་ཡང། །
མཐོང་བས་དགའ་ཡང་གསུང་དེས་མྱ་ངན་གྱུར། །ཕ་མའི་དྲུང་དུ་ནས་འདི་སྐད་
ད༑ ༑རྒྱལ་བུ་དམ་པ་འཁོར་བར་སྐྱོ་ཞེས་གདའ། །རྒྱལ་སྲིད་སྤངས་ནས་རབ་

[012] །ངོན་གྲུབ་གཞན་ནུ་བཙུན་མོ་དོར་ཞེས་གདའ། །འཁོར་
པའི་ཆོས་ལ་ཆགས་པར་མི་གདའ་སྐད། །ད་ནི་ཡབ་ཡུམ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཡིས།།
མྱུར་དུ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་རྗོངས། །རྒྱལ་བུ་ཆགས་པའི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་
ཀྱི༑ ༑ནོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་དུ་མས་སེམས་བཟུང་ཞེས། །བུ་མོ་དག་གི་ཕ་མ་
རྣམས་ལ་བསྐུལ། །ཕན་ཚུན་ཕ་མ་བློན་འབངས་བཅས་པ་ཡིས། །རྩོལ་པ་བསྐྱེད་
དེ་རྒྱལ་བུ་ཉམས་དགའ་བའི། །གླུ་གར་བྱེད་ཅིང་བུ་མོ་དག་ཀྱང་བསྡུས། །ཀུན་
ནས་ཁབ་ཏུ་འབྱུང་དུ་རེ་བ་ན། །རྒྱལ་བུ་རྟ་པ་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུར་བཅས། །དམག་
གི་ཆས་ཞུགས་རི་བྲག་བསྐོར་བ་ན། །རེ་བྲག་གཅིག་ན་བྲམ་ཟེ་ཛེ་ད་རེ། །བྲམ་
ཟེ་དེ་ནི་སྙན་དངགས་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང། །གཙང་མའི་ཆོས་ཀྱི་དྲང་སྲོང་སྤྱི་བོས་ལེན། །
ཉོན་མོངས་དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་མཐོང། །རྒྱལ་པོས་ཆིབས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ལན་
གསོལ་པ། །དྲང་སྲོང་དེ་ལ་ཚིག་གིས་འདི་སྐད་གསོལ། །དབེན་པའི་གནས་
སུ་དཀའ་ཐུབ་ལུང་བཏན་སྤྱོད། །གཙང་མའི་ཚུལ་གྱི་དག་པའི་འཚོ་བ་བཟའ། །
འདོད་ཡོན་སྤངས་ཏེ་སྲང་སྲང་གྱུར་པ་ལས། །འདོད་ཡོན་རྣམ་པ་བདག་གི་ཐོབ་
པར་གྱུར། །ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ །བྲམ་ཟེས་མིག་ཀྱང་ལྟ་བར་མི་བྱེད་པར། །
རྒྱལ་བུའི་ལན་དུ་འདི་སྐད་བསླན་པར་དགོངས། །ནམ་གཞུག་ཆད་ཁའི་མེ་ཏོག་
ལྡུམ་ར་ལྟར། །རྒྱལ་པོས་བྲམ་ཟེའི་དཔལ་འབྱོར་བཀག་གྱུར་ཀྱང། །ལས་
ཀྱི་དབང་གིས་ངན་འགྲོར་འཕེན་པ་ལས། །ཕྱི་ཐག་སྙིང་པོ་མ་མཐོང་གནས་འདིར་
སྡོད། །བ་ལང་ཁྱི་ཕག་ལྟ་བུའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས། །མི་གཙང་འདམ་བུའི་
སྲིན་པོར་སྐྱེས་དོགས་ནས། །དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་ཅིང་གཙང་སྦྲ་འདི་དག་བསྟེན། །
སྒྱུ་མའི་ནོར་ལ་སྙིང་པོ་མ་མཐོང་ནས། །ཕ་རོལ་བསམ་ཞིང་དྲང་སྲོང་སྤྱི་བོས་
བླང། །རྒྱལ་པོས་བྲམ་ཟེའི་ཚིག་དེ་ཐོས་པ་དང་ །ཅ་ཅོ་བལྟ་ཕྱིར་ཚིག་

[013] །དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ནི་ང་རྒྱལ་མེ་བས་ཆེ། །ས་ཡི་བདག་
པོ་འོངས་ཚེ་ཅེས་མི་ལྡང། །བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོས་ཚིག་དེའི་ལན་སྨྲས་པ། །ས་
བདག་སུ་ཞིག་ཁྱོད་ནི་གང་ནས་འོངས། །དགྲ་ཤེས་མེད་ཕྱིར་ཁྱོད་ངོ་མ་ཤེས་
སོ༑ ༑ང་ལ་ནོར་མེད་གྲོངས་མེད་ནང་ན་བདེ། །ལུས་སྲོག་འདི་ལ་དགྲ་
བོ་འཆི་བདག་ཡིན། །ང་རྒྱལ་མེད་ཕྱིར་བདག་གིས་འདུ་འྗ་སྤངས། །བྲམ་
ཟའི་ཚིག་དེ་ཐོས་ནས་ལན་སྨྲས་པ། །ང་ནི་གསེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་ནས་འོངས། །
ང་ནི་དགེ་པ་དཔལ་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་བུ། །དེ་རིང་ནགས་ཁྲོད་འདི་ན་འགྲན་ཟླ་སུ། །
ཁྱོད་ཀྱིས་ས་བདག་མི་ཤེས་ཁྲིམས་ལས་འདས། །བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོས་ཚིག་དེའི་ལན་
སྨྲས་པ། །ང་ནི་མི་གྲལ་ལས་བུད་ཁྲིམས་ལས་འདས། །ང་ལ་དཔོན་མེད་
གཡོག་མེད་ངོ་བསྲུང་མེད། །ས་བདག་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགྲོ་བའི་ཚེ། །རྟ་
མེད་གྲོགས་མེད་རྐང་ཐང་གཅིག་པུར་འགྲོ། །རྟ་མེད་གོས་མེད་གཅེར་པུ་བར་
དོར་འགྲོ། །གནས་མེད་ཡུལ་མེད་རྒྱུས་མེད་ཤུལ་ཐག་རིང། །རྒྱལ་པོའི་བུ་ལ་
ནམ་ཕུག་མ་མཆིས་པས། །དོན་དེས་བདག་ནི་ངས་སུ་བསྡད་པ་ལགས། །ཅེས་
གསུངས་པ་དང་ །རྒྱལ་པོས་བྲམ་ཟེའི་ཚིག་རྣམས་གསན་གྱུར་ནས། །ཆིབས་
ལས་གཞོལ་ཏེ་འཁོར་གསུམ་དྲུང་དུ་ཕུལ། །གུས་པས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་གསོལ་བ་ནི། །
མཁས་པ་ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོན་བརྟགས་པའི་ཕྱིར། །ང་རྒྱལ་ལྟ་བུའི་དྲག་པོའི་ཚིག་དེ་
སྨྲས། །གང་ཡང་བདག་གིས་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ། །འཁོར་བའི་སྐྱོན་བསམ་
ངེས་པར་ཡིད་འབྱུང་སྟེ། །རྒྱལ་སྲིད་སྤངས་ཏེ་ཐར་པར་འབྱུང་འདོད་པས། །བྲམ་
ཟེ་ཁྱེད་ཀྱིས་བདག་ལ་བཟུང་དུ་གསོལ། །ཅེས་དང་ བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོས་དེ་ལ་ལན་
གསོལ་པ་ །ཚུར་ཤོག་ང་རྒྱལ་རླུང་གིས་མ་དཀྲུགས་པར། །བསྟན་པའི་བདག་
པོར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་ཤོག་གསུངས་ནས། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་
[014] །རྒྱལ་བུ་ཡར་བཞེངས་སླར་ཡང་མི་རྟ་རྣམས། །
སེམས་བསྐྱེད་གདམས་ངག་ཡོན་དུ་རྗེ་ལ་ཕུལ། །རྒྱལ་བུའི་ཚོགས་རྣམས་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་བྱའི་ཕྱིར། །རེ་ཞིག་བླངས་ནས་གདམས་ངག་འདི་སྐད་གསུངས།།
རྒྱལ་བུ་རེ་ཞིག་རྟོགས་བརྗོད་མ་བཏང་བའི། །ཚེ་འདིའི་ཆེ་ཐབས་འདྲེ་རྐྱེན་དག་
ཀྱང་བྱེད། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་བླ་མེད་ཉི་ཚེ་སྒྲུབ། །ལྟོ་འགྲངས་ཙམ་ཞིག་
བྲན་གྱི་ཚོགས་ཀྱང་བཟའ། །སྐྱེ་བ་གཏན་དུ་རྒྱལ་པོ་ག་ལ་འབྲངས། །རྒྱལ་པོ་
རང་རྒྱུད་ཆོས་ལ་བརྟེན་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་སྲིད་སྤངས་ཏེ་ཐར་པ་སྒྲུབ་འཚལ་
ལོ༑ ༑སླར་ཡང་རྒྱལ་བུ་དམ་པས་ལན་གསོལ་པ། །བླ་མ་ང་ནི་རྒྱལ་
པོའི་ཕོ་བྲང་ན། །བཟང་རྩོན་དར་གྱི་ཆུན་པོས་ལེགས་བསྣབས་ནས། །དང་པོ་
ཉོན་མོངས་ཀྱིས་ནི་གཉེན་བསྔམས་ཤིང། །ཐམས་ཅད་དགའ་དགའ་ལྟ་བུའི་
བསླུ་བྲིད་ཀྱིས། །ཁོ་བོ་བརྟེན་པའི་འདམ་དུ་བྱིང་གིས་དོགས། །ང་ནི་རྒྱལ་པོས་
མནར་བར་མི་ནུས་པ། །བླ་མ་ཁྱེད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །ཅེས་པ་
དང་ དེ་ལ་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་གསུངས། །རིགས་བརྒྱུད་སྲིད་པའི་
འཆིང་ཐག་ཆེན་པོ་ཡིན། །བློན་རྣམས་བདུད་ཀྱི་ཕ་ཚན་ཆེན་པོ་ཡིན། །ངེས་
པར་ཁྱེད་ཀྱིས་མྱུར་བར་རེམ་ཏ་རེ། །འདི་རུ་མ་སྡོད་ན་ལེན་དྲ་རུ་སོང། །དེ་
ན་ཐོག་མེད་དུས་ནས་ཉེ་འབྲེལ་བའི། །ཁྱོད་ཀྱི་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་བཟང་པོ་ཡོད།།
སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཞུས་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཞོག་མཁས་པ་དེ་ཡིས་ཁྱོད་ལ་ཕན་
ཞེས་གསུངས། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་ཡིས། །སླར་ཡང་ཕུལ་བ་ཐམས་
ཅད་ཕྱིར་གནང་ནས། །ཁྱིམ་ནས་ཕྱུང་སྟེ་ངེས་པར་དྲུང་འདིར་ཤོག་མན་ངག་དུ་
མས་ཁྱོད་ནི་སྐྱོང་ཞེས་གསུངས། །དེ་ནས་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དེར་འོངས། །
གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་འབྱོར་པ་དུ་མ་བླངས། །འཁོར་དང་བཅས་པ་ན་ལེན་དྲ་

[015] །ན་ལེན་དྲ་ཡི་རྒྱལ་པོ་བྲེད་གྱུར་ནས། །དམག་དཔུང་འཁོར་དང་
པ་རྒྱང་ནས་བསུ། །མཇལ་ཚེ་རྒྱལ་བུའི་གཏམ་ནི་ཡར་ཕུལ་ནས། །ས་བདག་
རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ནི་གང་ནས་ལྷགས། །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་འདྲ་ཁྱོད་ནི་གང་ནས་འོངས།།
དམག་གི་ཆས་ཀྱིས་རྒོལ་བ་གང་དུ་འཇོམས། །རྒྱང་ནས་མཐོང་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱི་དྲུང་དུ་
འོངས། །ཅེས་པ་དང་ རྒྱལ་བུ་དམ་པས་དེ་ལ་ལན་སྨྲས་པ། །ང་ནི་
ཤར་ཕྱོགས་ཟ་ཧོར་ཡུལ་ནས་འོངས། །ཕོ་བྲང་གསེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་ནས་
འོངས། །ང་ནི་སྲིད་པའི་དགྲ་བོ་འཇོམས་སུ་འགྲོ་འཆིང་དག་བདུད་ཀྱི་དགྲ་
བོ་འཇོམས་སུ་འགྲོ་ཅེས་པ་དང་ ན་ལེན་དྲ་ཡི་རྒྱལ་པོས་ལན་གསུངས་
པ༑ ༑ཁྱེད་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཟ་ཧོར་རྒྱལ་པོའི་སྲས། །ས་ཡི་བདག་པོ་ཆོས་རྒྱལ་
དགེ་བ་དཔལ། །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་རྒྱལ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ། །མི་
དབང་རྒྱལ་པོ་ཞིང་དེར་བྱོན་པ་ལེགས། །ཁྱོད་ཀྱི་བི་ཀ་མ་ལ་ཤི་ལ་ན། །དཀོན་
མཆོག་ཕོ་བྲང་ལྷ་ཡི་གཞལ་ཡས་ཁང། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བཞུགས།།
མཁས་པ་པཎ་ཆེན་ཉི་ཟླ་ལྟ་བུར་ཡོད། །ས་བདག་ཁྱེད་ནི་མཁས་པ་སུ་ཞིག་འདོད།།
ཅེས་པ་དང་ རྒྱལ་བུས་ལན་སྨྲས་པ། ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་དཔལ་གྱི་ན་ལེན་དྲ།།
རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང། །པཎ་ཆེན་གནམ་གྱི་སྐར་མ་འདྲ་བ་ཡོད། །མཆོག་
ཏུ་བསྔགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བཟང་པོ་དེ། །བྲམ་ཟེས་ལུང་བསྟན་བདག་གི་བླ་མ་ཡིན།།
ས་བདག་ཁྱོད་ཀྱིས་བར་ཆད་བསལ་དུ་གསོལ། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོས་ལན་སྨྲས་པ།།
དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་བོ་དཧི་བྷ་དྲ་དེ། །རི་རྒྱལ་ཆེན་པོ་གངས་རིས་གཡོགས་པ་ལྟར།།
མི་འགུལ་ལྷམ་མེ་ལྷན་ནེ་ལྷང་ངེར་བཞུགས། །རྣམ་ཐོས་སྲས་དེ་ནོར་ལ་སྤྱོད་པ་བཞིན།།
དེ་ནི་འཕགས་པའི་ནོར་ལས་སྐལ་བར་རྙེད། །ཚུར་བྱོན་བདག་གི་ཕ་བྲང་འཁོར་དུ་བྱོན།།
སྙན་པའི་གཏམ་དང་དཔལ་འབྱོར་རོལ་བར་བྱ། །རྒྱལ་པོས་ལེཌ་སོ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་དང་།

[016] །རོལ་མོ་འབུལ་ཞིང་ན་ལེནྡྲ་རུ་བྱོན། །དེ་ཡི་
ལྷོ་ཕྱོཌ་པདྨ་ཅན་ལྗོངས་ནས། །ཕོ་བྲང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཅེས་པ་ནི། །མི་ཁྱིམ་འབུམ་ཕྲག་
གཅིག་གིས་སྐོར་བ་ཡོད། །དེ་ཡི་ནང་དུ་རྒྱལ་བུ་སྤྱན་དྲངས་ནས། །རིན་ཆེན་མཛེས་
པའི་ཁྲི་སྟེང་འཁོད་པ་ལ། །རྒྱལ་བུ་རངས་པའི་བཀུར་བསྟི་ཆེ་བ་མཛད། །དེ་
ནས་ན་ལེན་དྲ་ཡི་གཙུག་ལག་ཏུ། །བླ་མ་བྱང་ཆུབ་བཟང་པའི་དྲུང་དུ་བྱོན། །དེ་
ཡི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བྱོན་པ་དང་ །བླ་མ་མཐོང་ནས་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི། །
དགའ་བ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས། །བླ་མ་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་བཟང་པོས་ཀྱང།།
རྒྱལ་བུ་དམ་པ་བྱོན་པ་གསན་པ་དང་ །ཤིན་ཏུ་དགེ་བས་སྟན་ལ་རབ་བཞེངས་ཏེ། །
སྙན་པའི་ཚིག་གིས་ཆོས་ཀྱི་གསུང་བྱོན་པ། །ཆོས་རྒྱལ་སྲས་པོ་གནས་འདིར་བྱོན་ལགས་
སམ། །མི་ཡི་དབང་པོ་གཞི་མ་བདེ་ལགས་སམ། །ཟ་ཧོར་ཡུལ་ན་ཆོས་འབྱོར་
རྒྱས་ལགས་སམ། །ཤུལ་རིང་ལམ་ལ་སྙེལ་བར་མ་གྱུར་ཏམ། །དེ་ཚེ་རྒྱལ་བུ་དམ་
པས་ལན་གསོལ་པ། །འདིར་འོང་ཡབ་བདེ་ཆོས་དང་མཐུན་པར་བདག་ལམ་དེ་
རིང་ཡང་ཁྱེད་དང་མཇལ་བར་གྱུར། །མཁས་པ་ཁྱེད་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ། །
ཐོས་བསམ་སྒོམ་པས་སྙེལ་བར་མ་གྱུར་ཏམ། །ཅེས་པ་དང་ བླ་མའི་ཞལ་
ནས་ལེགས་ཀྱི་ཁོ་བོ་ཡང། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་བདེ་བར་གྱུར། །རྒྱལ་
བུ་སྟན་ལ་འདུག་ལ་གང་དགོངས་གསོལ། །དེ་ནས་རྒྱལ་བུས་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་
ནས། །རིན་ཆེན་མཛེས་པས་བླ་མ་མཉེས་པར་མཛད། །གུས་པའི་ཚིག་གིས་
ཞུ་བ་འདི་སྐད་ཕུལ། །འགྲོ་བའི་བླ་མ་གཏམ་འདི་བརྩེ་བས་དགོངས། །ང་ནི་
འཁོར་བའི་འདམ་རྫབ་མི་བཟད་པར། །བསླུ་བྲིད་རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོས་མནར་དོགས་
ནས། །དཔུང་དང་བཅས་ཏེ་ནགས་སུ་ཕྱིན་པ་ན། །བླ་མ་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བ་བཞུཌ་
དེ་གདའ། །དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ཚེ། །མཁས་པ་ཆེན་པོས་

[017] །ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་ན་ལེན་དྲ་རུ་སོང། །སྐྱེ་བ་སྔོན་
ནས་ཐུགས་རྗེས་རབ་བཟུང་བ། །བླ་མ་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་བཟང་པོ་བཞུགས། །དེ་
ལ་སེམས་བསྐྱེད་གདམས་ངག་ཞེས་གསུངས། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་རང་གི་ཕོ་བྲང་
ནས། །མཆོད་རྫས་བླངས་ཏེ་དེ་རིང་གནས་འདིར་སླེབ། །ད་ནི་བདག་ལ་བརྩེ་
བའི་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །སེམས་བསྐྱེད་གདམས་པ་དུ་མ་གནང་དུ་གསོལ། །དེ་
མ་ཐག་ཏུ་སྟན་ལ་འདུག་པ་དང་ །བླ་མས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་བཞག་ནས།།
སྒོ་གསུམ་ལས་སུ་རུང་བར་བྱིན་གྱིས་རླབས། །དེ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་གདམས་པ་དུ་
མ་གནང། །དེ་ཡང་གདམས་ངག་བསྟན་པ་འདི་ལྟར་ལགས། །རྒྱལ་བུ་ཚེ་
འདི་དོན་ཡོད་ཐོབ་པ་ལས། །རྒྱལ་སྲིད་སྤངས་ནས་ཐར་པ་མ་བསྒྲུབ་ན། །ལས་
ཀྱི་དབང་གིས་ངན་འགྲོར་ལྟུང་བའི་ཚེ། །ཤིན་ཏུ་འགྱོད་ཀྱང་ངེས་པར་འཕྱིས་པ་ཡིན།།
སྐྱེ་བ་གཏན་གྱི་བཙན་ས་འཛིན་དུས་འདིར། །དཀའ་བ་ཆེན་པོས་བརྩོན་འགྲུས་མ་
བརྩམས་ན། །ཐར་པའི་གོ་སྐབས་ངེས་པར་སྟོར་བའི་ཚེ། །ཕྱིན་ཆད་བཟུང་དུ་
མེད་དོ་རིགས་ཀྱི་བུ། །དཔའ་ཞིང་བརྟན་ལ་གོ་ཆ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱང་ །ཕ་རོལ་
འཕྲང་ལ་གཤེད་མས་ཁྲིད་པའི་ཚེ། །མཐུ་མེད་ཉམ་ཐག་འགྱོད་པ་ཙམ་ཞིག་ན། །
ཕན་པའི་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །རྒྱལ་བུ་དམ་པའི་ཆོས་འདི་སེམས་མཛོད་
དང་ །ན་ལེན་དྲ་ཡི་བྱང་ཕྱོགས་ཕ་གི་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་ཐོག་མེད་དུས་ནས་ཕར་གྱུར་
པའི། །རྒྱལ་སྲས་རིག་པའི་ཁུ་བྱུག་ཅེས་པ་ཡོད། །ཚེ་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་དབེན་
པར་གནས་པ་དེ། །ཆོས་བརྒྱད་སྤྲོས་པའི་དྲི་མས་མ་གོས་པར། །ཚུལ་ཁྲིམས་
གོས་ཅན་མངོན་ཤེས་ཐོགས་མེད་ལྡན། །དྲུང་དེར་སོང་ལ་ཆོས་ཀྱི་གདམས་པ་ཞུས།།
མགོན་པོ་དེ་ཡི་གསུང་དེ་ཐོས་གྱུར་ནས། །བྱང་ཆུབ་བཟང་པོ་དེ་ལ་འཕྲང་བཞིན་དུ།།
རིག་པའི་ཁུ་བྱུག་བཟང་པོའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན། །ཕྱག་འཚལ་མཆོད་པ་ཕུལ་ཞིང་འདི་

[018] །ང་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཟ་ཧོར་ཡུལ་ན་གནས། །ང་ནི་བྷཾ་ག་ལ་ཡི་
རྒྱལ་པོའི་སྲས། །ཕོ་བྲང་གསེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་ནས་འོངས། །ན་ལེན་དྲ་
ཡེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཕྱིན། །བྱང་ཆུབ་བཟང་པོ་དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ཞུས། །
གདམས་ངག་དམ་པ་བསྟན་པ་འདི་སྐད་གསུངས། །འདི་རུ་མ་འདུག་བྱང་གི་
ཕྱོགས་སུ་སོང། །དེ་ན་ཐོག་མེད་དུས་ནས་ཕར་གྱུར་པའི། །བླ་མ་རིག་པའི་
ཁུ་བྱུག་ཅེས་པ་ཡོད། །དྲུང་དེར་སོང་ལ་སེམས་བསྐྱེད་གསོལ་བ་ཐོབ། །དེས་
ནི་ཁྱོད་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྗེ་ལ་འཕྲང་གྱུར་ཀྱང་
དགའ་བ་སྐྱེས་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་དྲུང་དུ་འོངས། །ཁོ་བོ་ཡབ་ཀྱིས་མནར་བར་མི་འགྱུར་
བར། །བླ་མ་ཁྱེད་ཀྱིས་ངེས་པར་བཟུང་དུ་གསོལ། །དེ་ནས་བླ་མ་དམ་པ་རབ་
དགྱེས་ནས། །ས་བདག་རྒྱལ་པོ་བྱོན་པ་ཤིན་ཏུ་ལེགས། །ཚུར་ཤོག་གཉིས་སུ་
མེད་པར་བྱིན་གྱིས་རླབས། །ཆོས་ཉིད་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བདེན་ཚིག་བདར། །བརྩེ་
བའི་སེམས་ཀྱིས་དམ་ཆོས་བཤད་ཅེས་གསུངས། །དེ་ནས་རྒྱལ་བུས་མཆོད་པ་གུས་
ཕུལ་ནས། །བླ་མའི་དྲུང་དུ་ཕྱག་འཚལ་ཐལ་སྦྱར་ཏེ། །ང་རྒྱལ་བསྐྱུངས་ཏེ་
སྟན་ལ་རབ་འདུག་ནས། །ཁུ་བྱུག་བཟང་པོས་སེམས་བསྐྱེད་གདམས་པ་བསྟན། །
གདམས་པའི་གཅོ་བོ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པ་དེ། །རྒྱལ་བུ་ཚེ་འདིར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
གྱུར་ཀྱང། །སྐྱེ་བ་གཏན་གྱི་སོ་ནམ་མ་བྱས་ན། །དལ་འབྱོར་མི་ལུས་ཐོབ་པ་
དགོས་པ་ཆུང་ །ཕྱི་རབས་ནོར་ཤོར་ན་ཡང་ཕམ་ལོ་ལེགས། །རྒྱལ་བུ་ཀླུ་
སྒྲུབ་སྙིང་པོས་འདི་སྐད་གསུངས། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་འདྲ་རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ།།
སེམས་ཉིད་མ་བཅོས་གཉུག་མའི་ངང་ལ་གནས། །གང་གིས་འདི་གཉིས་བློ་ལ་
མ་བསམས་ན། །འཁོར་བའི་འདམ་དུ་བྱིང་བར་འགྱུར་རོ་ཨང་ །རྒྱལ་བུ་
དོན་དམ་མཉམ་བཞག་ནམ་མཁའ་འདྲ། །རྗེས་ཐོབ་སྒྱུ་འདྲ་ལས་འབྲས་བསམ་

[019]བླ་མས་ཟབ་མོའི་ཆོས་དེ་བསྟན་པ་དང་ །སྦྱོར་བའི་ལམ་རྙེད་
དཔའ་བའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ། །དེ་ཚེ་རྗེ་ལ་རྟོགས་པ་འདི་ཕུལ་པ། །ཁོ་བོས་
ཏིང་འཛིན་གཅིག་ལ་མཉམ་བཞག་སྟེ། །ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ཇི་བཞིན་དུ།།
གསལ་ལ་དངོས་པོ་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཞིང། །བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ལཌ་སམ།།
དེ་ནས་ཏིང་འཛིན་དེ་ལས་སད་པ་དང་ །སྣང་བ་ཞེན་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་དྲན།།
བརྫུན་ཡང་ཕྲ་ཞིབ་ལས་ལ་བག་ཡོད་ཐོབ། །བླ་མ་བདག་ཉིད་ཉམས་དེ་མ་འཁྲུལ་ལམ།།
ལན་དུ་བླ་མའི་ཞལ་ནས་འདི་སྐད་གསུངས། །ལེགས་སོ་ཁྱོད་ནི་བསོད་ནམས་
བསགས་པའི་བུ། །ང་ནི་སྒྲོ་སྐུར་མེད་པའི་དགེ་སློང་ཡིན། །མཉམ་བཞག་
ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་དག་ན་ཡང་ །རྗེས་ཐོབ་སྙིང་རྗེས་འགྲོ་བ་འདྲེན་པར་ཕྱེད།།
བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་འདི་ལྟར་ལགས། །དེ་ནི་བདག་གི་མན་ངག་དམ་
པ་ལགས། །ད་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནས་འབྱུང་འདོད་ན། །རི་བོ་ནག་པོའི་ཟོམ་
གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ན། །བདག་གི་བླ་མ་ཨ་ཝ་དཧུ་ཏི་ཡོད། །དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་བླ་མ་
ཡིན། །དེར་སོང་དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་གདམས་པ་ཞུས། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནས་
འབྱུང་བའི་གདམས་པ་ལོང་ རྒྱལ་བུས་བླ་མའི་གསུང་དེ་ཐོས་པ་དང་ །རྗེ་
ལ་འཕྲེང་ཡང་དགའ་བ་མཆོག་བསྐྱེད་ནས། །ཕྱི་ཕྱག་འཚལ་ནས་འཁོར་དང་བཅས་
པ་ཡིས། །དཔའ་བོའི་གཟུགས་སུ་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ན། །ན་ལེན་དྲ་ཡི་རྒྱལ་
པོ་ཆེན་པོ་ཡང་ །ནོར་རྫས་མང་པོས་བདག་ལ་བཏབ་བྱས་ནས། འཁོར་
དང་བཅས་པས་དཔག་ཚད་གསུམ་དུ་བསྐྱལ། །དེ་ནས་རྒྱལ་བུ་ཕྱིར་ལ་ལོག་པའི་ཚེ།།
རྒྱལ་བུའི་འཕྲེང་བའི་གཏམ་འདི་སླར་གསོལ་བ། །ས་བདག་ཁྱོད་ནི་བདེ་འབྱོར་
ཐོབ་ལགས་ཀྱང། །སྲིད་པའི་དགྲ་དེ་ཆོམ་པར་མ་གྱུར་ན། །ཕྱི་ནས་གཤེད་མས་
བཅིངས་ཏེ་ཁྲིད་པའི་ཚེ། །འགྱོད་པར་ཕྱིས་པས་ཆོས་འབྱོར་སྟེན་ན་ཨང།།
[020] །མི་རྟག་ཚུལ་འདི་ཚོང་འདུས་མགྲོན་
པོ་འདྲ། །འགྲོ་བར་དགའ་མོད་བརྩེ་བས་མི་དོར་རམ། །ཆོས་དང་མཐུན་པར་
མྱུར་དུ་མཇལ་བར་བགྱི། །རྒྱལ་པོས་ཀྱང་ནི་དེ་ལ་ལན་གསོལ་པ། །སྐལ་བ་བཟང་
པོ་དེང་སང་མཇལ་བའི་མཆོག་ཆོས་རྒྱལ་སྲས་དང་བཅས་པ་མི་དབང་གཡོ།།
དེང་སང་གཤེགས་པས་བུ་ལས་འཕྲང་བར་གྱུར། །འོན་ཀྱང་མྱུར་དུ་མཇལ་བའི་སྨོན་
ལམ་འཚལ། །དེ་ནས་རི་བོ་ཟོམ་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ། །བླ་མ་ཨ་ཝ་དཧུ་ཏིའི་དྲུང་དུ་
ཕྱིན། །དེ་ཚེ་བླ་མ་སྐྱེས་མཆོག་དམ་པ་ནི། །བྲག་གདོང་ནག་པོ་དག་གི་བྱ་
སྐྱིབས་ན། །ཝ་བ་ནག་པོ་གཅིག་ནི་སྐུ་ལ་གསོལ། །ཀྲིཥྞ་སཱ་ར་གཅིག་ནི་སྟན་དུ་
བཏིང། །སྒོམ་ཐག་ཆེན་པོ་གཅིག་ནི་ག་ཤལ་བཅུག་སྐུ་ལུས་སྦོམ་ལ་ཤིན་ཏུ་
བསུས་པ་ཆེ། །སྤྱན་མིག་དམར་ལ་ཤ་རྩ་ཅུང་ཞིག་སྔོ། །རྟོག་པ་མེད་པར་ཕྱེད་
སྐྱིལ་ལུས་གནད་བཅས། །སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཐོད་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། །ཆཌ་
པ་མེད་པར་བདེ་བར་ཞུགས་པ་མཐོང། །རྒྱང་ནས་ཆིབས་ལས་གཞོལ་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་
ཞིང། །འཁོར་དང་བཅས་པ་དྲུང་དུ་འདུག་པ་ན། །ཅེར་ཏེ་གཟིགས་ནས་ཞལ་
ནས་འདི་སྐད་གསུངས། །ང་རྒྱལ་སྒང་བུ་རལ་བར་མ་གྱུར་ཏམ། །ཁྱིམ་གྱི་འདམ་
དུ་བྱིང་བར་མ་གྱུར་ཏམ། །བདུད་ཀྱི་བུ་མོས་བསླུས་པར་མ་གྱུར་ཏམ། །ཕུན་
ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་ཆུས་ཟོས་མ་བྱས་སམ། །རྒྱལ་པོའི་བུ་འདྲ་ཁྱེད་རྣམས་གང་ནས་
འོངས། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་ ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཚིག་གིས་ལན་གསོལ་པ། །
ཁོ་བོ་ཤར་ཕྱོགས་བྷཾ་ག་ལ་ནས་འོངས། །ཕོ་བྲང་གསེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་ལན་གསོལ་པ། །
རྒྱལ་སྲིད་ཚོཌ་ལ་ཞེན་པ་ལོག་ནས་འོངས། །འཁོར་བའི་ཆོས་ལས་སྐྱབས་གནས་ཞུ་རུ་
འོངས། །ཆོས་གྲ་ཆེན་པོ་ན་ལེནྡྲ་རུ་ཕྱིན། །རིག་པའི་ཁུ་བྱུག་དེ་ལ་སྐྱབས་གནས་
ཞུས། །ཕ་དེས་ཁོ་བོ་ཁྱོད་ཀྱི་དྲུང་དུ་བཏང། །ད་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་བདག་ལ་སྐྱབས་སུ་

[021] །ཨ་ཝ་དཧུ་ཏིའི་ཞལ་ནས་འདི་སྐད་གསུངས། །ཁོ་བོ་རྒྱལ་པོའི་
རིགས་སུ་སྐྱེས་ནས་འོངས། །ཉོན་མོངས་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཆེས་འཇིགས་ཏེ། །
རྒྱལ་སྲིད་མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་བཞིན་དུ་སྤངས། །ཨ་ཝ་དཧུ་ཏིའི་སྤྱོད་པ་སྐྱོང་ནུས་
སམ། །རྒྱལ་སྲིད་འབྱོར་པ་དུག་གི་མཚོ་དང་འདྲ། །འཐུངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཐར་
པའི་སྲོག་གཅོད་འོངས། །རྒྱལ་སྲིད་འབྱོར་པ་མེ་ཡི་འབོས་དང་འདྲ། །བརྒལ་
བ་ཙམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པར་བྱེད། །དེ་རིང་ཕར་སོང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་
སོང། །ཁྱིམ་གྱི་ཉེས་དམིགས་ལྟོས་ལ་མྱུར་དུ་ཤོག་རྒྱལ་པོས་བླ་མའི་གསུང་
དེ་ཐོས་པ་དང་ །བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་ནས་མྱུར་དུ་ཁབ་ཏུ་འོངས། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་
ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་མཐོང་བ་ན། །ག་ཤ་སྒྲོག་ཅིང་གླུ་གར་རོལ་མོ་འབུལ། །རང་
གི་ནང་དུ་ལྷགས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། །རྒྱལ་པ་ཡབ་ཡུམ་ཆེས་ཆེར་དགྱེས་པ་ཡིས།།
ཟླ་བའི་སྙིང་པོ་ཁྱོད་ནི་གང་དུ་ཕྱིན། །དེ་ཙམ་གཅིག་ཏུ་དུབ་པར་མ་གྱུར་ཏམ། །
ཉེས་དམིགས་མཐོང་ནས་སྐྱོ་བ་མ་སྐྱེས་སམ། །སླེབ་པས་ལེགས་ཞེས་དགའ་བ་
སྒྲོག་པ་ན། །རྒྱལ་བུ་དམ་པས་ཞིབ་པར་ལན་སྨྲས་པ། །ས་ཕྱོགས་དག་ཏུ་ཉམས་
དགའ་ཙམ་དུ་སོང། །བསྟན་པའི་དགྲ་བོ་ཐབས་ཀྱིས་འདུལ་དུ་ཕྱིན། །ཐུབ་པའི་
སྐྱབས་གནས་བླ་མ་འཚོལ་དུ་ཕྱིན། །རི་བྲག་དག་ཏུ་དབེན་པ་འཚོལ་དུ་ཕྱིན། །
གང་དུ་ཕྱིན་ཡང་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང། །སུ་དང་འགྲོགས་ཀྱང་འཁོར་
བའི་ཉེས་དམིགས་བཤད། །ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཤེས་པ་མ་ཕེབས་ནས། །གོ་སྐབས་
ཕྱེ་ཅིག་བདག་ནི་ཆོས་ལ་འགྲོ། །དེ་ཡི་ལན་དུ་ཕ་མས་འདི་སྐད་གསུངས། །རྒྱལ་
བུ་འཁོར་བའི་གནས་ལ་སྐྱོ་ལགས་ན། །རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་ལ་དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ་
གྱིས། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་དབུལ་འཕོངས་ཚིམ་པར་གྱིས། །གཙུག་ལག་
བཞེངས་ལ་དགེ་འདུན་རྟག་ཏུ་ཐེག་ཕྱོགས་རིས་མེད་པར་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་

[022] །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཀུན་ཏུ་བདེ་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་རྒྱལ་བུ་དམ་པས་ལན་
སྨྲས་པ། །བརྩེ་ན་ཡབ་གཅིག་བདག་ལ་གསན་དུ་གསོལ། །ད་ནི་རིན་ཆེན་གསེར་
གྱི་ཕོ་བྲང་དུ། །དར་གྱིས་བཅུད་མོས་བསྡམས་ཏེ་འཁྱོག་མེད་པར། །ཕོ་བྲང་འདི་
རུ་བདག་ནི་མནར་བར་འགྱུར། །བདག་གིས་འཁོར་བ་འདི་ལ་ཆེར་བལྟས་ཤིང། །
སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ན། །རྒྱལ་སྲིད་འདི་ལ་ཆགས་པའི་སྣང་བ་
འདི། །མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་ཙམ་ཡང་མི་གདའོ། །བདག་གིས་བསྐོར་ཞིང་ཉིན་
མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ། །ཁྱིམ་གྱི་ཉེས་དམིགས་ཆེས་ཆེར་བསམ་པ་ན། །མཚར་
ཡང་བསླུ་བྲིད་བདུད་ཀྱི་བུ་མོ་ལ། །ཆགས་སེམས་སྐད་ཅིག་ཙམ་མི་གདའོ་
བདག་གིས་རྫུན་སྣང་འདི་ལ་བལྟས་ཙམ་ན། །མངར་གསུམ་བུ་རམ་ཀ་ར་སྦྲང་རྩི་དང་།
མི་ཀླད་ཁྱི་ཀླད་མཛེ་ཀླད་རྣམ་ཁྲག་ལ། །ཁྱད་པར་ཙུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །
དར་ཟབ་གོས་དང་གཡུ་བྱུར་མཛེས་པ་དང་ །ལྷ་ཡི་རྒྱན་ཆ་མཛེས་པས་འཕྱོར་བ་
དང་ །མི་གཙང་ཁྲོད་དུ་ཝ་བ་གྱོན་པ་ལ། །ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མི་
གདའ་ན། །ང་འགྲོ་བསམ་གཏན་བསྒོམ་དུ་ནགས་སུ་འགྲོ། །དུར་ཁྲོད་བརྒྱད་དུ་
རྩེད་མོ་རྩ་རུ་འགྲོ། །གསང་བའི་གནས་སུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་དུ་འགྲོ་ཆགས་མེད་
གནས་སུ་ལྡུམ་བུ་བསྟེན་དུ་འགྲོ། །ང་འགྲོ་ང་འགྲོ་རི་བོའི་ཟོམ་དུ་འགྲོ་རྗེ་བཙུན་ཨ་
ཝ་དཧུ་ཏིའི་དྲུང་དུ་འགྲོ་ང་འགྲོ་ང་འགྲོ་མཁའ་སྤྱོད་གནས་སུ་འགྲོ། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་
རོ་མཆོག་མྱང་དུ་འགྲོ་ང་འགྲོ་ང་འགྲོ་ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་དུ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་
གྲོགས་སུ་བསྡུད་དུ་འགྲོ་ང་འགྲོ་ང་འགྲོ་འོག་མིན་གནས་སུ་འགྲོ་རྣམ་
སྣང་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་བསྟེན་དུ་འགྲོ། །ང་འགྲོ་ང་འགྲོ་དགའ་ལྡན་གནས་སུ་འགྲོ་
བྱམས་པའི་སྐྱེས་མཆོག་བླ་མ་བསྟེན་དུ་འགྲོ་ང་འགྲོ་ང་འགྲོ་ཞིང་ཁམས་ཡོངས་
སུ་འགྲོ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་བགྱིད་དུ་འགྲོ་ང་འགྲོ་ང་འགྲོ་འཕགས་

[023]བདེ་བ་ཅན་དུ་ཉམས་དག་སྐྱོང་དུ་འགྲོ་ཁོ་བོ་མ་བཅིངས་
མ་འཆིངས་དགེ་བ་དཔལ། །ཕ་གཅིག་བུ་ལ་བརྩེན་བཙན་སར་བསྐྱོལ། །ཁོ་
བོ་མ་བཅིངས་མ་འཆིངས་འོད་ཟེར་ཅན། །མ་གཅིག་བུ་ལ་བརྩེ་ན་ཆས་ལ་སྦྱོར། །
ཉི་མ་དེ་རིང་ང་ལ་འབྲས་ཆང་དང་ །ཤ་དང་འོ་མ་དང་ནི་སྦྲང་རྩི་དང་ །རྫས་ཀྱི་
འབྱོར་བ་ཅུང་ཞིག་ཐུགས་ལ་ཐོགས། །རྗེ་བཙུན་ཨ་ཝ་དཧུ་ཏིའི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བསྙེན་
བཀུར་བྱེད་ཅིང་བདག་རྒྱུད་འདུལ་དུ་འགྲོ་ཚིག་དེ་རྒྱལ་བུ་དམ་པས་གླུར་བླངས་
ཤིང། །ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱི་སྙན་དུ་ཕུལ་བ་དང་ །དྲི་ཟའི་རྒྱལ་པོས་གླུ་དབྱངས་
བླངས་པ་ན། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ཤེས་པ་གཡོ་བ་ལྟར། །ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱི་
ཤེས་པ་ཆེར་གཡོས་ནས། །ལན་མ་ཐེབས་པར་གྲབས་ལ་གང་དགོས་གནང་ །དེ་
ནས་འབྲས་ཆང་ལ་སོགས་ཟས་སྣ་དང་ །རྟ་པ་སྟོང་དང་བཅས་ཏེ་ནགས་སུ་ཕྱིན། །
ཨ་ཝ་དཧུ་ཏི་མཆོད་པས་ཚིམ་པར་བྱས། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ཞིང་ཞབས་ལ་གཏུགས་པ་
དང་ །བླ་མས་སེམས་བསྐྱེད་ཐེག་ཆེན་དབང་བསྐུར་མཛད། །དེ་ཚེ་འཁོར་ལོས་
བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ། །འཁོར་གྱིས་བསྐོར་ཞིང་འཇིགས་པ་བསྲུང་བ་ལྟར། །
ཐམས་ཅད་རྟ་ལས་མ་བབས་ནགས་ཁྲོད་ན། །ཧོར་འདྲ་ཀུ་སྒྲ་སྒྲོག་ཅིང་ཕྱི་ནས་
བསྐོར། །མེ་ལྕེ་བྱེད་ཅིང་གླུ་དབྱངས་མཆོད་པ་འབུལ། །བྱས་པའི་རྗེས་སུ་བླ་མས་
འདི་སྐད་གསུངས། །རི་བོ་ནག་པོའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སོང། །དཔལ་
ལྡན་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །བཀའ་སྡོད་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་རྣལ་
འབྱོར་པ། །དཔལ་ལྡན་ར་ཧུལ་ཡི་དྲུང་དུ་སོང། །སེམས་བསྐྱེད་དབང་
བསྐུར་གདམས་པ་དུ་མ་ཞུས། །དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་བླ་མ་དམ་པ་ཡིན། །དགའ་
བས་རྒྱུ་གཅིག་མ་སྡོད་ད་ལྟ་རྒྱུག་རྒྱལ་བུས་བླ་མའི་གསུང་དེ་ཐོས་པ་དང་ །
དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་གཡུལ་དུ་ཞུགས་པ་ལྟར། །ཁྲབ་ཀྱི་གོས་ཅན་རྟ་པ་སྟོང་གིས་བསྐོར།།

[024] །སྟ་རེ་དགྲ་སྟ་ཐོ་བ་མདུང་ལྕགས་
འཕྱར། །ཐོག་མདའ་འཕེན་ཞིང་ཀུན་ནས་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོག་དགའ་བའི་གླུ་
ལེན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྒྱུག་དེ་ནས་རི་བོ་ནག་པོའི་གཙུག་ལག་ནས། །རྣལ་
འབྱོར་ཕོ་མོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ། །དཔལ་ལྡན་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །
གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེ་གསུང་གིན་ཡོད་པ་ན། །རྒྱལ་བུ་ཟླ་བ་གཞོན་ནུ་བྱོན་པ་གཟིཌ།།
ཆོས་ལ་འོངས་པ་མངོན་པར་མཁྱེན་ན་ཡང། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྡིག་ར་
བྱ་བའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་པོའི་སྟེང་དུ་ཐོག་གཅིག་ཕབ་པ་ཡིས། །ཐོག་དེ་
དབྱིངས་ནས་འབབ་པར་མ་འདོད་པར། །མུ་སྟེགས་ནག་པོའི་མཆོད་རྟེན་རི་ལ་
སོང། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ངོ་མཚར་ནས། །རྒྱལ་པོའི་དམག་ཞིག་གང་ལ་སུ་
ཞེས་གསོལ། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་བླ་མས་ལན་གསོལ་པ། །སྐྱེས་པ་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་
གཉིས་སུ། །རྣམ་དག་དགེ་སློང་མཁས་པ་དེ་བཞིན་དུ། །ལེགས་པར་བརྒྱུད་
ཅིང་དེང་སང་བྷཾ་ག་ལར། །ཆོས་རྒྱལ་དགེ་བ་དཔལ་གྱི་སྲས་སུ་བལྟམས། །འདི་
འདྲའི་འཁོར་དང་རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོ་ལ། །འདི་ནི་མ་ཆགས་དཀའ་བ་སྤྱད་པར་
འདོད། །རི་བོ་ཟོམ་ནས་ཨ་ཝ་དཧུ་ཏི་བས། །ང་ལུང་བསྟན་ཏེ་དེ་རིང་གནས་
འདིར་ལྷགས། །ངོ་མཚར་ཆེའམ་སྐལ་ལྡན་ཕོ་མོ་ཀུན། །ཅེས་པ་དང་ །ཀུན་
གྱིས་ཨ་ལ་ལ་ཧོ་ངོ་མཚར་ཅན། །དེ་རིང་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་བྱོན་པ་ལེགས། །
དེ་ནས་ཀུན་ནས་བྱོན་ཏེ་རྒྱང་ནས་བསུ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆིབས་ལས་གཞོལ་གྱུར་ཏེ། །
རྟ་པ་སྟོང་གིས་ཀྱང་ནི་རྟ་ལས་བབས། །དེ་ནས་བླ་མའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་བྱོན། །གུས་
པས་ཕྱག་འཚལ་གསོལ་བ་འདི་ལྟར་བཏབ། །སྐྱེས་མཆོག་བླ་མ་དམ་པ་གསན་དུ་
གསོལ། །ཁྱིམ་ནས་བྱུང་སྟེ་ཐར་པ་བསྒྲུབ་འདོད་ཀྱང། །ད་ལྟ་གྲགས་པའི་
རིགས་བརྒྱུད་མཐོ་ཐོབ་པས། །བྷཾ་ག་ལ་རུ་ཁོ་བ་འཆིང་ཉེན་དགའ། ཛེ་ཏཱ་

[025] །རིག་པའི་ཁུ་བྱུག་ཨ་ཝ་དཧུ་ཏི་དང་ །དངོས་
གྲུབ་བརྙེས་པའི་བླ་མ་བརྟེན་གྱུར་ཀྱང། །ད་དུང་རྒྱལ་སྲིད་གནས་ལས་གྲོལ་
མ་གྱུར། །དེས་ནི་བླ་མ་ཁྱེད་ཀྱི་དྲུང་དུ་བཏང་ །བདག་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ཐེག་
ཆེན་དབང་བསྐུར་གྱིས། །ངེས་པར་འཆི་བ་འདི་ལས་བསྒྲལ་དུ་གསོལ། །དེ་
ནས་བླ་མ་དཔའ་བོ་དམ་པ་ཡིས། །རྒྱལ་བུ་གཅིག་པུར་དཀྱིལ་འཁོར་དྲུང་དུ་ཕྱིན། །
དཔལ་ལྡན་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་དབང་བསྐུར་མཛད། །གསང་མཚན་ཡེ་ཤེས་གསང་
བའི་རྡོ་རྗེར་བཏགས། །ཉིན་དང་མཚན་དུ་གདམས་པའི་ཆར་པར་ཕབ། །ཉིན་མཚན་
བཅུ་གསུམ་བར་དུ་དབང་བསྐུར་མཛད། །ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་བར་མཛད། །
དེ་ཡི་བར་དུ་འཁོར་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང། །མ་ཉལ་འགྲོ་དང་འཆག་དང་
རྩེ་བ་དང་ །གླུ་གར་རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་དང་ །རྒྱལ་བུ་ཕྱིར་ལ་ནམ་འབྱོན་
སྙམ་པ་ལས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡང་མ་བྱུང་ངོ། །ཉིན་ཞག་བཅུ་གསུམ་
པ་ཡི་དུས་ཚོད་ན། །རྒྱལ་བུ་ཧེ་རུ་ཀ་ཡི་ཆས་སུ་བྱོན། །འཁར་བས་འཇིགས་ཤིང་
མི་རྟག་གླུ་དབྱངས་བླངས། །འཁོར་གསུམ་བལྟ་ཞིང་སྙིང་བ་མེད་པ་གཟིགས།།
དེ་ཚེ་ངག་དུ་བརྗོད་པའི་གླུ་དབྱངས་འདི། །སྤྲོས་བྲལ་ཉག་གཅིག་དབྱིངས་ཀྱི་ནམ་
མཁའ་ལས། །སྐྱེ་མེད་སྟོང་པའི་ཚིག་གི་ང་རོ་སྒྲོག་རྒྱལ་སྲིད་རྨི་ལམ་ནོར་འདྲ་
སྙིང་པོ་མེད། །འཁོར་གྱི་ཚོགས་ནི་སྒྱུ་མའི་བསླུ་བྲིད་ཡིན། །ཐམས་ཅད་བོར་
ནས་བྱང་ཆུབ་མ་བསྒྲུབ་ན། །ཁོ་བོ་སྐལ་ལྡན་བསོད་ནམས་བསགས་པ་མིན། །
ཉིན་དང་མཚན་དུ་གནས་ལུགས་དོན་བསྒོམ་ཞིང། །རྒྱ་ཆེན་ཐོས་པ་རྟག་ཏུ་བཙལ་བར་
བྱ༑ ༑དེ་ན་སྒྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །མི་རྟག་རང་བཞིན་ལས་སྐྱེས་
རྣལ་འབྱོར་པ། །དཔའ་བོ་དངོས་གྲུབ་བསྙེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །འཇིགས་
པའི་གྲུབ་ཐོབ་ཕོ་མོ་གཅེར་བུ་བརྒྱད། །ལག་པ་གཡས་པས་མི་རྐང་གླིང་བུ་བཟུང།།
[026] །ངག་ནས་ཧཱུཾ་དང་ཕཌ་ཀྱི་སྒྲ་ཆེན་སྒྲོག།།
ཀུན་ནས་རྒྱལ་བུའི་ཕྱི་ལ་བསྐོར་ཞིང་རྒྱུག་བྷཾ་ག་ལར་སོང་རྒྱལ་པོའི་བསམ་པ་བསྒྱུར།།
རྒྱལ་བུ་སྲིད་དང་བྲལ་བར་བསམ་པ་བསྒྱུར། །སྐྱེས་མཆོག་ཨ་ཝ་དཧུ་ཏིའི་དྲུང་དུ་བསྐྱོལ།།
ལྭ་བའི་གོས་ཅན་དམན་པའི་ཟས་ཀྱིས་སྐྱོང། །དར་ཟབ་གདན་ཁྲི་ཀྲྀཥྞ་ས་ར་བྱིན།།
འཁོར་དང་རྟ་ཁྲོལ་གཅིག་པུར་ལྡོམ་བུ་སློང། །མ་ཞུམ་མ་ཞུམ་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པའི་
དུས། །ངེས་པར་གཉེན་པོས་བཙན་པོས་བཙན་ཆོད་བྱེད་པའི་དུས། །ད་ལྟ་རྒྱུག་ཅེས་བླ་མས་
བཀའ་བསྒོ་མཛད། །དེ་ནས་རྒྱལ་བུས་གྲུབ་ཐོབ་ཆ་ལུགས་སུ། །ཆིབས་ལ་ཆིབས་ཏེ་རྟ་
པ་སྟོང་གིས་བསྐོར། །ལམ་དུ་ཞུགས་ཚེ་རྡོ་རྗེའི་མགུར་བཞེས་པ། །སྐྱེ་བ་མེད་
པ་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལ། འགྱུར་བ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་རྙེད། །ཤིན་ཏུ་
དགའ་བའི་ཉམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལ། །རྡོ་རྗེ་ཉམས་དང་ལྡན་པའི་སྣང་བ་ཤར།།
གསལ་ལ་དག་པ་ལྷ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ལ། །ཉེས་སྐྱོན་དག་པ་ལས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤར།།
རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །བདག་མེད་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་མེད་སྣང་བ་
ཤར། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་དང་ །འཁོར་བའི་གཡུལ་ལས་ངེས་
པར་རྒྱལ་བར་གྱུར། །རྒྱལ་བུས་རྡོ་རྗེའི་མགུར་དེ་བཞེས་པ་དང་ །ནང་བློན་
ཆེན་པོ་དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་དང་ །བློན་པོ་ཆེན་པོ་ཕས་རྒོལ་རབ་འཇོམས་དང་།
བློན་པོ་ཆེན་པོ་སྐར་མའི་རྒྱལ་པོ་དང་ །བློན་པོ་ཆེན་པོ་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་།
བློན་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡིས་སྐྱོ་བའི་གླུ་བླངས་པ། །ཨེ་མ་ཧོཿ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱི་
མཐུ་བཙན་པ། །ཀུན་ནས་མི་ཟད་ཟ་ཧོར་ཡུལ་ཕྱོགས་ནས། །དཔལ་མཆོག་
རྒྱས་པ་གྲོང་ཁྱེར་བྷཾ་ག་ལ། །ལྟ་ན་སྡུག་པ་གསེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་ཅན། །ངོ་
མཚར་ཆེ་བའི་རྒྱལ་པོ་དགེ་བ་དཔལ། །འགྲོ་བའི་མ་མ་ལྷ་མོ་འོད་ཟེར་ཅན། །
སྤྲུལ་པ་འདྲ་བའི་བློན་འབངས་བོར་གྱུར་ནས། །རྒྱལ་བུ་དམ་པ་ནགས་སུ་བཞུད་པ་

[027] །རྟ་དང་ཤང་རྟ་གླང་པོ་བཞག་གྱུར་ནས། །དམན་པའི་ཚུལ་བཟུང་རྐང་
འགྲོས་བྱེད་བྱེད་འདྲ། །ལྷ་ཡི་རྒྱན་དང་ན་བཟའ་བོར་གྱུར་ནས། །དམན་པའི་
གནས་སུ་ལྭ་བ་གྱོན་ཉེན་གདའ། །རྨ་བྱ་བསྣོལ་བའི་ཁྲི་སྟན་ཕར་བཞག་ནས། །
ལོ་མའི་སྤྱིལ་པོར་ཀྲྀཥྞ་འདིང་ཉེན་གདའ། །མཛེས་པའི་ལྷ་མོ་ཁབ་ཏུ་མི་བཞེས་
པར། །དུར་ཁྲོད་འགྲིམ་ཞིང་རོ་ཟས་ཟ་ཉེན་གདའ། །བལྟམས་མ་ཐག་ཏུ་དཀར་
པོའི་སྣང་བ་ཅན། །དགའ་བར་འདུས་པ་འབྲལ་བར་ཕོད་ལགས་སམ། །དེ་ལྟར་
གླུ་ལེན་སྐྱོ་ནས་ཁབ་ཏུ་འོངས། །ཀུན་གྱིས་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་སླེབས་པ་དང་ །སྐྱེ་
བོ་ཀུན་གྱིས་ཚོར་ཞིང་བལྟས་པའི་ཚེ། །ཕྱོགས་སྐྱོང་བཅུ་པོ་གཡུལ་དུ་ཞུགས་པ་
འདྲ། །འཇིགས་ཤིང་དཔའ་ལ་གོ་ཆ་རབ་ཏུ་བསྟན། །མཛེས་ཤིང་མཚར་ལ་ཡ་
མཚན་ལྟད་མོ་ཆེ། །སིལ་སིལ་ཁྲོལ་ཁྲོལ་འུར་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་སྒྲོག་རང་གི་རྒྱལ་
བུ་ལགས་ཀྱང་འཇིགས་པར་ཚོར། །ཟླ་བ་གསུམ་དུ་བློན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང།།
དམག་གི་ཆས་བརྒྱན་རྟ་སྒ་ཆས་རྣམས་སྒྲོན། །ལ་ལ་ཚབ་འགྲན་ལ་ལ་གླུ་གར་རྩེ།།
ལ་ལ་འཐབ་པ་ལྟ་བུར་གོ་བཤམ་བྱེད། །རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་དག་ནི་མཆོང་ཞིང་རྒྱུག་
རྒྱལ་བུ་གྲོང་ཁྱེར་གནས་སུ་སྨྱོ་སྤྱོད་སྐྱོང། །ཀུན་གྱིས་རྒྱལ་སྲིད་སྦོང་བར་ཁ་ཚོན་བཅད།།
ཐམས་ཅད་འཕྲེང་ཞིང་རང་སར་མཆི་མ་འབྱིན། །ཤེའུ་ཁྱུ་གུ་གཅན་གཟན་ལྷགས་
པ་ལྟར། །ཡབ་ཡུམ་བུ་ཕྱིར་མྱ་ངན་སྨྲེ་སྔགས་འདོན། །ལྷག་པར་ཡབ་ཀྱི་ཞལ་
ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས། །ཨེ་མ་བུ་ཁྱོད་ལེགས་པར་བཙས་པའི་ཚེ། །ངོ་མཚར་
ལྟས་མཐོང་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་སྙམ་ནས། །དགའ་བའི་སེམས་ཀྱི་ཡིད་སྨོན་ཨེ་མ་གྱུར།།
ད་ནི་ནགས་ཁྲོད་བསྟེན་ནོ་འདི་སྐད་དོ། །གསུང་ངོ། །དེ་ལ་རྒྱལ་བུས་ཞུ་མཆིད་འདི་
སྐད་དོ། །ཆོས་རྒྱལ་ཡབ་གཅིག་དམ་པ་གསན་དུ་གསོལ། །ཅི་གསུང་བདག་གི་
རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་གྱུར་ལ། །ཚེ་འདིར་ཡུད་ཙམ་ཡབ་དང་འགྲོགས་གྱུར་ཀྱང། །སྐྱེ་བ་

[028] །ཕན་གནོད་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་ཚང་བ་ཡིན། །བདག་
གིས་རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོ་རབ་སྤངས་ནས། །ངེས་པར་རྣམ་གྲོལ་བྱང་ཆུབ་ལམ་བསྒྲུབ་ནས།།
སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བདེ་གྲོགས་སུ་འོང། །དེ་ཕྱིར་བདག་ལ་གོ་སྐབས་སྩལ་དུ་གསོལ།།
དེ་ནས་ཡུམ་གྱི་ཞལ་ནས་འདི་སྐད་གསུངས། །ཅི་ཕན་བུ་འདི་ཤིན་ཏུ་འཕྲང་ན་ཡང།།
སྐྱེ་དགུ་ཀུན་ལ་ལས་ཀྱི་འཕེན་པ་གཙོ། །སྐྱེས་མཆོག་གང་དུ་བདེ་བར་ཆོས་ལ་མཐོང།།
ཕྱིས་ནས་གཏན་དུ་འགྲོགས་པའི་སྨོན་ལམ་འཚལ། །དེ་ནས་རྒྱལ་བུས་ནང་པར་ཐོ་
རངས་ནས། །རྣལ་འབྱོར་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་སུ་བྱོན། །ཨ་ཝ་དཧུ་ཏིའི་དྲུང་དུ་
དཀའ་ཐུབ་བསྟེན། །ཆགས་པ་མེད་པར་དབུ་མའི་ཆོས་རྣམས་བསླབ། །དགུང་
ལོ་བཅུ་གཉིས་ལོན་ནས་བཅོ་བརྒྱད་བར། །ཨ་ཝ་དཧུ་ཏིའི་སྤྱོད་པ་བསྐྱངས་པ་དང་།
ཐོས་བམས་སྒོམ་པ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ། །དེ་ལྟར་རྗེ་བཙུན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་
པོ་ཡིས། །དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མས་འབད་པ་ཡིས། །རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོ་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། །མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་སྤངས་ནས། །རྣམ་
གྲོལ་མ་ནོར་ཐར་པ་རབ་ཏུ་བསྟེན། །དེ་ཕྱིར་འགྲན་ཟླ་སུ་ཡང་མ་མཆིས་པས།།
བསྟན་པའི་མངའ་བདག་དོན་གྲུབ་རབ་བརྙེས་ལགས། །འབྲོམ་རྗེ་ཁོ་བོས་སྤྱི་བོས་
རབ་བཏུད་ནས། །འཁོར་བ་མ་སྟོང་བར་དུ་གུས་ཕྱག་འཚལ། །འདི་ལ་སྒྲོ་
སྐུར་དྲི་མ་གང་མཆིས་པ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཁྱེད་ཀྱིས་བཟོད་པར་བཞེས། །བླ་
མའི་རྣམ་ཐར་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས། །རྒྱལ་སྲིད་སྤངས་ནས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཡོན་
ཏན་རགས་རིམ་ཙམ་ཞིག་གསུངས་སོ།། །།སརྦ་མངྒ་ལཾ།།

[029]།
༄༅། །རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་དང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དགེ་སློང་
དཱ་པཾ་ཀཱ་ར་ཤྲི་ཛྙཱ་ན་བདག་གིས་ཟླ་བ་བཅུ་གསུཾ་གྱི་བར་དུ་གཟིངས་ཀྱི་ནང་དུ་བཞུགས་ནས་
བླ་མ་གསེར་གླིང་པའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་པ་ན། ཟླ་བ་ལྔ་ཙམ་འདས་པའི་དུས་སུ་ལྷའི་བུ་དབང་
ཕྱུག་ཆེན་པོས། ཁ་བོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར། མི་
མཐུན་པའི་རླུང་དམར་ཆེན་པོ་གཡོས། །ཆུ་སྲིན་ཉ་མིད་ཆེན་པོར་བྱས་ཏེ་མདུན་བཀག་
ནམ་མཁའ་ལས་ཁོ་བོའི་སྟེང་དུ་ཐོག་ཕབ་སྟེ། དེའི་དུས་སུ་ཁོ་བས་བྱམས་པ་
དང་སྙིང་རྗེ་ཁྱད་པར་ཅན་གཅིག་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རླུང་དམར་ཐམས་ཅད་ཞི་ནས་
ཐོག་ཆེན་པོ་དྲུག་ནམ་མཁའ་ལ་ཆགས་འདུག་པ་མཐོང། འོན་ཀྱང་ཆུ་སྲིན་དེས་
མདུན་བཀག་པ་དང་ རླུང་ཆེན་པོ་དེས་རྒྱ་མཚོའི་ཁ་འཁྱོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་
གཟིངས་དེ་ཡང་དར་པོ་ཆེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་བཞིན་དུ་འདར་བ་དང་ འཕྱར་བ་
དང་ རེས་འགའ་ནམ་མཁའ་ལ་འཁྱེར་བ་དང་ རེས་འགའ་རྒྱ་མཚོའི་
གཏིང་དུ་སྡིབས་པ་དང་ ཕྱོགས་ཀྱི་བ་དན་ཆེན་པོ་བཞི་བསྙལ། ཁྲོ་ཆུའི་ཕ་
བོང་བཞི་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་དུ་བསྐྱུར་ཀྱང། ཕྱོགས་གཞི་ནས་རྔ་ཆེན་པོ་བཞི་བརྡུང་
པ་ལྟར་འུར་སྒྲ་དང་ ཆོམ་སྒྲ་དང་ འོད་དང་ སྐམ་གླག་ཆེན་པོ་བྱུང་
བ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་སྟེ། རབ་ཏུ་འདར་ཞིང་ཡོད་
པ་ལ་ཡང་བྱམས་པ་དང་ སྙིང་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་
པཎྜི་ཏ་སའི་སྙིང་པོས། བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་འདི་བཏབ་བོ། །བཞེངས་ཤིག་བཞེངས་
ཤིག་བླ་མ་ཐུགས་རྗེ་ཅན། །ཁྱེད་ལ་ས་སྟེང་འདི་ན་འགྲན་ཟླ་མ་ཆིས་ན། །དེང་
སང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་འཇིགས་ཤིང་བཅོ་བ་འདི། །ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་

[030] །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྲིད་པའི་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བྱེད་ན་
དེང་སང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་འདིར་ནི་ཐོ་མཚམས་སོ། །ཨེ་མ་རླུང་དམར་
གཡོས་ཤིང་གནམ་ལྕགས་རབ་ཏུ་འབར། །ཉ་མིད་ཆེན་པོས་མདུན་དུ་འཇིགས་
པ་བྱས། །རྗེ་བཙུན་འཇིགས་པ་འདི་ལས་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། །རྒྱ་མཚོ་རླུང་གིས་
བསྐྱོད་ཅིང་རྦ་རླབས་མཁའ་ལ་འཕྱོ། །མི་སྙན་ཤུགས་སྒྲ་འདོན་ཅིང་གློག་དམར་
འོད་དུ་གཡོས། །གཟིངས་ཀྱང་འདར་འདར་ཤིག་ཤིག་རབ་ཏུ་གཡོས། །མཁའ་
ལ་ལིང་ལིང་འཕྱར་ཞིང་གཏིང་དུ་སྡིབས། །རྗེ་བཙུན་ད་ནི་འཇིགས་པ་འདི་ལས་
བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། །བཀའ་སྡོད་ཆོས་
བསྲུང་ཚོགས་རྣམས་མཁའ་ལྡིང་ལྟར། །ལིང་ལིང་བསྐོར་ཞིང་བར་ཆད་སེལ་བྱེད་
ན༑ ༑ དེང་སང་འདི་ལྟར་བར་ཆད་ལྷགས་ཀྱང་མི་སྐྱོབ་པར། །དབེན་པའི་
དབྱིངས་ན་བཞུགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཇི་ལྟར་ཆུང། །ད་ནི་གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་མཁའ་
འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་དང་ །དགྲ་བཅོམ་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཡེ་ཤེས་ལྷ་ཚོགས་རྣམས།།
དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བའི་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཀུན་ནས་བསྐོར་
ཞིང་དེང་སངས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་དིར། །བླ་མ་ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་དཔུང་གིས་བཟློག་
ཏུ་གསོལ། །གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་བཅོམ་ལྡན་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དམར་ལ། །གཤིན་
རྗེ་འཇིགས་པར་བྱེད་པའི་འཁོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར། མི་གཡེ་མགོན་པོ་ཁྲ་
བོ་བཅུ་ཡི་ཚོགས་དང་བཅས། །འཇེགས་པ་བརྒྱད་སྐྱེབ་ལྷ་མོ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་འབར་
མ༑ ཆོས་རྒྱལ་བླ་མ་ཀྱེད་ཀྱི་དཔུང་གེས་བཟློག་ཏུ་གསོལ། །བསྟན་པའི་
བདག་པོ་རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས། །རྗེ་བཙུན་སྤྱན་རས་གཟིགས་
དབང་དིར་མེད་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཆོས་རྒྱལ་ཡབ་
སྲས་གཉིས། །དུས་ལ་བབ་བོ་ཐུགས་རྗེའི་ཕ་ཚན་དཔུང་དུ་བསྐྱེད། །ཟག་མེད་

[031] །ཞེས་གསོལ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ལྷང་
ལྷང་འདེབས་པ་ཁོ་བོས་ལེགས་པར་ཐོས་པ་དང་ ཁོ་བོ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་
གཞེན་རྗེའི་གཤེད་སྐུ་མདོག་དམར་ནག་བསུས་ཁྱིམ་ཆེ་བར་ལ་པ་ཁམ་ནག་གྱེན་དུ་
བརྫེས་པ། མིག་དམར་ལ་སྡང་མིག་ཕྱོགས་བཅུར་བགྲད་པ། དེ་མཐོང་ཙ་ན་
ཁྲོ་བོ་གཞན་གྱི་ལག་ཆ་དྲུལ་བ་གཅིག་ཏུ་མཛད་དེ། །རྡོ་རྗེ་བེ་ཅོན་ནམ་མཁའ་ལ་
འཕྱར་ཞིང། གཡོན་པ་སྡིགས་མཛུབ་དང་ཞགས་པ་ཀླད་ལ་བསྐོར་ནས་བཅོན་གྱིས་
རྒྱབ་པས། རི་རབ་ལ་ཕོག་ནས་རི་རབ་ཚལ་པར་གཤགས་ནས་རི་རབ་ཀྱི་འོག་
གསེར་གྱི་ས་གཞིའི་གཏིང་ལ་ཐུག་པར་མཚམས་ཕྱེ་སྟེ། ཡར་ལོག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་
དཀྲུཌ་པས་ཁྲག་ཏུ་ཁོལ་ནས་ཆུ་སྲིན་ཉ་མིད་དེ་རུས་པ་དཀར་སངས་ཀྱིས་སོང་བའི་མོད་
ལས། བྱེས་པ་གཞོན་ནུ་ཤ་མེད་པ་མདོག་སྔོ་བ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་གཟིངས་ཀྱི་ནང་དུ་
བྱུང། ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་མཐུ་སྟོབས་
ཅན། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བའི་སྐྱབས་གཅིག་པུ། །བདག་ནི་འཇིགས་པས་
ཤིན་ཏུ་ནོངས་མོད་ཀྱིས། །ད་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། །ཞེས་
ཟེར་བ་དང་ བདག་གིས་ཀྱང་བེ་ཅོན་ལག་ཏུ་བླངས་ནས། ཧཱུཾ༑ ང་ནི་སྐྱེ་འགྲོའི་
སྲོག་བདག་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་ནི། །སྙིང་རྗེས་ཁྱོད་
ནི་མ་བསྒྲལ་ལོ། །ད་ནི་བདག་གི་གདུལ་བྱ་ལ། །མུ་སྟེགས་ཆོས་ལོག་མ་བསྟན་
ཅིག་མོ་བོན་བརྫུན་ཆོས་མ་བཤད་ཅིག་ཁྱོད་ཀྱི་ཆོ་སྲོག་ང་དབང་ངོ། །ཅེས་
སྨྲས་པ་དང་ ཁོས་སྙན་པའི་ཚིག་ཕུལ་བ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དགོངས་སུ་
གསོལ། ཁྱོད་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རྗེས་འབྲང་ལ། །ལོག་ཆོས་གང་ཡང་མི་བསྟན་གྱི་
ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་བརྩེ་བར་དགོངས། །ཁྱེད་ནི་བདག་གི་སྲོག་བདག་ལགས་
ཞེས་སྐད་དོ། །དེ་ནས་མེ་ཐབ་ཀྱི་རྩ་ནས་མི་དཀར་པོ་གཅིག་ལངས་བྱུང་ནས། ཁ་
[032] །བལ་པོའི་གཟིངས་ལ་ས་བཅད་ཀྱིས། །ཟངས་གླིང་ལ་
སོགས་གླིང་ཕྲན་དུ། །མ་འགྲིམ་ཆུ་ཡིས་བར་མཚམས་བྱེད། །བྷྲུཾཧྲིཡ་ཀྵ་
ཞེས་པ་ཐོས། །དེ་ནས་རླུང་དམར་ཐམས་ཅད་ཞི། །མཚོ་རླབས་དང་ སྒྲ་དང་
འོད་རྣམས་ཞི། གཟིངས་ཆེན་པོ་ཡང་མནལ་དུ་ཕེབས་ནས། དེ་ནས་ཐམས་
ཅད་དབུགས་རང་སར་ཕྱིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་དགའ་བའི་གླེང་ལང་ཁྲོལ་ལེ་བྱུང་བ་དང་
ཡང་ཁྲོ་བོ་གཤིན་རྗེའི་གཤེད་ཀྱི་བསྐྱེད་རིམ་མ་གཤིག་པར་གཟིངས་ཀྱི་ཁ་ཁྱེར་གྱིས་
འཇའ་ལི་བཞག་ནས་རྡོ་རྗེ་བེ་ཅོན་མཁར་བར་གཙུགས་ནས་འདུག་པ་ལ། དེ་ནས་
གཟིངས་ཆེན་པོ་ཕྲག་ཁྲིག་ཙམ་ཡང་མེད་པར་གནས་གཞི་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་འདུག་པ་
ལ་ཅི་ཡིན་སྙམ་ནས་བལྟས་པ་དང་ བུ་མོ་གཞོན་ནུ་མ་ཁ་ཅིག་བཞད་གད་ཟེར་བ་
ཐོས་ནས་དེ་ལྟར་བལྟས་ཙ་ན་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་མི་གཡོ་བ་འདི་པུས་མི་མན་ཆད་རྒྱ་
མཚོའི་གཏིང་དུ་བཟླས་པར་བྱས་ཏེ་སྐྱེས་པ་དར་མས་གཞོང་པ་བཟུང་བ་བཞིན་དུ་གཟིངས་
ཀྱི་ཤར་ནུབ་གཉིས་ནས་བཅུན་ཏེ། དབུའི་ཅོད་པན་སྤྲིན་གྱི་གསེབ་ན་ལྷག་གེ་འདུག་
གཟིངས་ཀྱི་ཁ་ཁྱེར་ན་ཕར་ལ་བུ་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཁ་ཕྱིར་བསྟན་ནས་འོ་སྐོལ་མིང་སྲིང་
རྣམས་མིན་ན་དེ་རིང་ཁར་རྗེ་ཆེ་ཨང་གསུང་གིན་འདུག་དེ་ནས་ཁོ་བོས་འཇིགས་
པ་བརྒྱད་སྐྱོབ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཀྲ་ཤིས་དཔལ་བར་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལ། །
མཐོ་རིས་ལམ་འདྲེན་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྟག་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་གྲོགས་བྱས།།
ད་དུང་ཐུགས་རྗེས་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། །ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་ བུད་མེད་
ཀུན་ན་རེ། བུ་སའི་སྙིང་པོ་འདི་མིན་ན། མུ་སྟེགས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་སྭ་བ་ན་ཐ་
འདི་ཐལ་པར་རློག་ཅིག་སྙམ་ན་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་སྒྲ་དེ་ཐོས་པ་དང་ ཨ་པ་
སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཀྱང་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ཡིན། དེ་རྣམས་ཀྱིས་
ཀྱང་འདི་དྲང་བའི་ཕྱིར་འདིར་འོངས། །ལར་བྱིས་པ་ཁ་སྔོན་པོ་འདི་རྟགས་ན་གཞུ་

[033] བྱིས་པ་ཁོ་དེ་ཉི་མ་དེ་རིང་ཕན་ཆད་ནས་བལ་པོའི་གཟིངས་ཕར་མ་
སྒྲོལ་ཅིག་སའི་སྙིང་པོ་ལ་བོས་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་རང་ནམ་མཁའི་
མེ་ཏོག་འདི་སྭ་བ་ན་ཐར་རྒྱོབ་ལས་ཐོང་ སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཁག་ཁོ་
མོ་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ལེན་གསུངས་པ་དང་ པཎྜི་ཏ་སའི་སྙིང་པོས་ཀྱང་ ཐོག་
གཅིག་སྡིགས་མཛུབ་ལ་བླངས་ཏེ་བསྐོར་ནས་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་སྭ་བ་ནཱ་ཐའི་བྱང་
ཕྱོགས་ན་ལྷ་མོ་ཙ་རྩི་ཀ་ཡོད་པའི་སྟེང་དུ་རྒྱབ་པས། མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ལྷ་མོ་
དང་བཅས་པ་རླག་པར་བྱས། ཡང་གཅིག་འཕངས་པས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་
རྟེན་ལ་རྒྱབ་ཏེ་ཚལ་པར་གས་ནས། དེའི་ཟེར་ཅིག་མུ་སྟེགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕོག་སྟེ་
གཞོགས་གཡས་པ་ཆག་ཟེར་གཅིག་མཐའ་དུ་རུ་ཀའི་ཕོ་བྲང་ལ་རྒྱབ་པས་ལོ་
བཅུ་གསུམ་དུ་སོག་པོའི་འགྲིམ་འགྲུལ་ཆད་ཟེར། གཅིག་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་གུར་
ནག་གི་ཕོ་བྲང་ལ་རྒྱབ་པས། བོན་གྱི་བསྟན་པ་བསྣུབས། རེ་རེ་གཉིས་གཉིས་
ཡོད་པ་བྲེད་ནས་རི་བོ་གངས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དུ་བྲོས་ཟེར། གཅིག་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་དུག་
མཚོ་ནག་པོ་ལ་རྒྱབ་པས་ཀླུ་བདུད་ནག་པོའི་ཕོ་བྲང་གཤིག་མཛེ་ལ་སོགས་པའི་
ནད་རྒྱུན་ཆད་ཟེར། གཅིག་ཡུལ་ལང་ཀར་རྒྱབ་པས། སྲིན་པོའི་རྒྱལ་པོ་ལང་
ཀ་པུ་རིའི་ཕོ་བྲང་ཐལ་བར་བརླག་སྟེ། སྲིན་པོ་མི་ཟན་གྱི་རབས་ཆད། དེ་
ནས་ང་རྒྱལ་གྱི་ཚིག་སྨྲས་པ། ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ཡི་བདག་པོ་ང་ཡིན་གྱིས་
ནག་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་བྱེར་ཅིག་བྱེར་ཅིག་ཐལ་བར་རློག་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ང་
ནི་ས་ཡི་སྙིང་པོ་ཡིན། །ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་ན་རྟ་མགྲིན་རྒྱལ་པོ་རྟ་སྐད་འཚེར། །རློག་
ཅིག་རློག་ཅིག་དབང་ཕྱུག་ཆན་པོ་རྡུལ་དུ་རློག་བོན་པོའི་ལྷ་རྣམས་ངོ་བོའི་ནུས་
པ་བརླག་པར་བགྱིས། །ཨོཾ་པདྨནྟ་ཀྲ་ཏ་ཥྭ་ཏ་ཧ་ཡཾ་གྷྲི་ཝ་ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་ཧཱུཾ་ཕཌ་
ཅེས་ཟེར་བ་ཐོས་སོ། །དེ་ནས་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་མི་གཡོབ་དང་ བཅོམ་ལྡན་

[034] །ཁོ་བོ་ཡང་རང་ཉིད་དགེ་སློང་གི་
རྣམ་པར་སྟན་ལ་འདུག་སྟེ་གདའོ། །རང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་འཁོར་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་ཡིད་རངས་ཏེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་མ་བཅོས་པའི། །ཆོས་རྒྱལ་རིན་
ཆེན་ལྷུན་པོ་འདྲ། །མཚན་རབ་ཡེ་ཤེས་མངའ་བ་དེ། །བདག་ཅག་ཐམས་
ཅད་ཚིམ་པར་བྱས། །ཨེ་མ་ཧོ་མགོན་པོ་མཐུ་དཔལ་ཅན། །དེ་བཞིན་སྲིད་
པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། །བདག་ཅག་འཇིགས་པས་ཉེན་པ་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་
རྗེའི་སྐྱབས་འོག་ནས། །འཆུག་པ་མེད་པར་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། །ཞེས་ཟེར་ཏེ་
ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་གང་ཡང་ཕྱིན་པར་མ་ནུས་ནས་འཇིགས་པ་ལས་བསྒྲལ་མ་ཐག་
ཏུ་ཕྱོགས་བཞིར་རླུང་གི་བ་དན་བཞི་འཕྱར། ཁྲོ་ཆུའི་ཕ་བོང་བཞི་སྟེང་དུ་དྲངས། མཐུན་
པའི་རླུང་དང་སྦྱར་ཏེ་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཉིན་མཚན་མེད་པར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་
ལ་ཞུགས་ཏེ་ཕྱིན་པས་ཟླ་བ་བདུན་ལྷག་ཙམ་ནའང་མདུན་དུ་རླུང་དམར་ལངས་ཏེ་སྔར་
བཏང་བའི་ཉིན་ལམ་ཙམ་རླུང་གིས་ཁྱེར་ཡང་ བླ་མ་དཀོན་མཆོག་དང་མཁའ་
འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པས་རླུང་དམར་རང་ཞི། ཡང་མཐུན་པའི་རླུང་
ཆེན་པོ་ཙམ་ཡང་མ་བྱུང་བས་སེམས་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་
བར་དུ་ལུས། དེ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་ཞིང་
མཐུན་པའི་རླུང་དང་སྦྱར་ནས་ཕྱིན་པས་ཟླ་བ་གཉིས་དང་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ནས་རྒྱ་མཚོའི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཏེ། བླ་མ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་དཀའ་བ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པའི་རྣམ་
པར་བཞག་པ་ལས་རྒྱ་མཚོར་ལྷ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཕམ་པར་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྣམ་
པར་བཞག་པ་རྫོགས་སོ། །ངོ་མཚར་བ་ལགས་སོ།། །།

[035]   ༈   
ལོ༑ ༑དེ་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བསྒྲལ་མ་ཐག་ཏུ་གསེར་གླིང་གི་ལྗོན་ཤིང་གི་ནུབ་
ཕྱོགས། བདེ་ལྡན་པདྨའི་ལྷོ་ཕྱོགས། རྔམས་ཤིང་དུམ་པོའི་ཚལ་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་
ཆུ་སྲིན་ཀེ་ཀེ་རུའི་ཤར་ཕྱོགས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་བཞེངས་པའི་བདེ་གཤེགས་
གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་བླ་མ་གསེར་གླིང་པའི་སློབ་མ་དགེ་བཤེས་བསམ་
གཏན་པ་དྲུག་ཡོད་པའི་སར་བླ་མ་གསེར་གླིང་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་རྩད་གཅོད་
པ་ལ་ཞག་བཅུ་བཞིའི་བར་སྡད་པས། དེ་ལ་བླ་མའི་ཐུགས་དམ་གྱི་རིམ་པ་གང་
ལ་མཛད་པ་དང་ བརྒྱུད་པའི་ཁུངས་བཙུན་པ་གང་ནས་འདེད་པ་དང་ གཞུང་
ལུགས་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཐུགས་ལ་མངའ་བ། ལུང་དང་རིགས་པ་མན་ངག་དུ་ཙམ་གྱི་
བདག་པོ་ཡིན་པ། ཐུགས་རྒྱུད་འབྱོངས་པ། རྟོགས་པའི་ཚད་དང་ ཡོན་ཏན་
ཅི་ཙམ་མངའ་བ། ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་པ་ཀུན་ལ་ཞུས་ཤིང་ བསམ་གཏན་
པ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་བླ་མའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྣོན་བྲི་མེད་པར་བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་
ཐོབ་པ་ཙམ་གྱི་དགའ་བ་སྐྱེས། བསམ་གཏན་པ་དག་གིས་ཀྱང་པཎྜི་ཏ་སའི་སྙིང་
པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་དྲིས་པས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ རྒྱལ་
སྲིད་སྤངས་ནས་ཐར་པ་སྒྲུབ་ལུགས། བླ་མ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྟེན་ལུགས། གཙུག་
ལག་ཁང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བདག་པོ་བྱས་ལུགས། ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངའ་ལུཌ་
བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་པ་ཀུན་ན་རེ། འོ་ན་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འདི། རྒྱ་
གར་གྱི་མཁན་པོ་དའི་པཾ་ཀཱ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་བྱ་བ་ཡོད་ཟེར་བ་དེ་ཅང་མིན་ནམ་ཟེར། སའི་
སྙིང་པོས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་བ་གཉིས་པར་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ན་གྲགས། །ལྔ་བཅུ་
རྩ་གཉིས་པཎ་ཆེན་ཡོངས་ཀྱིས་བསྐོར། །ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཡོངས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་དེ།།
རྒྱ་གར་མཁན་པོ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་གྲགས། །བསམ་གཏན་པ་ཀུན་གྱིས་སྨྲས་པ་

[036] །ཐོས་པས་སྙན་པ་མཐོང་བས་སྐྱོ་ན་
ཡང་ །དེ་རིང་བདག་ཅག་བསོད་ནམས་སྐལ་བར་ལྡན། །མཁས་པ་ཆེན་པོ་
གཟིངས་ལ་བྱོན་པ་ལེགས། །བར་དུ་བདུད་ཀྱིས་དཀྲུཌ་པར་མ་གྱུར་ཏམ། །ཉ་མིད་རླུང་
གི་བར་ཆད་མ་མཆིས་སམ། །ཡུན་རིང་འཚེ་བས་ཉེན་པར་མ་གྱུར་ཏམ།།
སའི་སྙིང་པོས་ལན་སྨྲས་པ། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་གཟིངས་སུ་ཞུགས་ནས་སོང་ །
དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་ཉ་མིད་རླུང་དམར་གཡོ། །དེ་ནས་གཟིངས་ལ་སླར་ཡང་
འོངས་པ་ན། །རྗེ་བཙུན་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་མངའ་བརྙེས་པས། །བརྒྱ་དང་
ཉེར་ལྔ་འཕོངས་ཤིང་དུབ་པར་གྱུར། མི་མཐུན་ཕྱཌ་རྣམས་བདེན་པའི་ཚིག་གིས་
ཞི༑ ༑ས་ཡི་སྙིང་པོས་ཚིག་དེ་སྨྲས་པ་དང་ བསམ་གཏན་པ་རྣམས་དགའ་ཞིང་རབ་
ཏུ་དགྱེས་ཏེ། ཁོ་བོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པ་དྲུང་དུ་འོངས་ཏ་གུས་པས་འདི་
སྐད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱི་སྙན་པ་རྒྱང་ནས་ཐོས་པ་ན། །དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་མཐོང་
ན་ཡིད་སྨོན་ཤོར་ད་འདིར་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ལྷགས་པ་ན། །མི་ཤེས་མུན་པའི་
སྒྲིབ་པས་ནོན་པར་གྱུར། །ད་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དག་གིས། །རབ་ཏུ་གུས་
པས་ཁྱེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཁོ་བོའི་དྲུང་དུ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་ཁོ་བོས་
སླར་ཁེངས་པ་སྤངས་ཏེ། །གུས་པས་ཕྱག་བགྱིའོ། །ཡང་བསམ་གཏན་པ་ཀུན་
གྱིས་སྨྲས་པ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གླིང་འདིར་ལྷགས་པ་ཡི། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་གང་
ལགས་བཤད་དུ་གསོལ། །གུས་པས་ཁྱེད་ཀྱི་བྱ་བ་བདག་གིས་བྱ། །ཅི་འཚལ་
བདག་ལ་ལེགས་པར་བཀའ་སྩོལ་ཅིག་ཁོ་བོས་ལན་སྨྲས་པ། །བདག་ནི་
གསེར་གླིང་བླ་མའི་དྲུང་དུ་འོངས། །དལ་འབྱོར་ལུས་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་དུ་འོངས།།
ཁྱེད་ཅག་མྱུར་དུ་བླ་མའི་དྲུང་དུ་སོང་ །ཞུས་ལ་བདག་ལ་འདོད་པའི་སྐབས་དབྱེ་
ཞིག་དེ་ནས་བསམ་གཏན་པ་དག་གིས་བླ་མ་གསེར་གླིང་པའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས། བླ་

[037] དེང་སང་གླིང་འདིར་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དའི་པཾ་ཀ་ར་
ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་བྱ་བ་དེ། སློབ་མ་བརྒྱ་དང་ཉེར་ལྔའི་ཚོཌ་དང་བཅས་དེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་
པོ་ལ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བར་དུ་བདུད་དང་ །མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྷ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་
བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེས་འཆིང་ཞིང། སྐུ་གསུང་ཐུགས་མདངས་མ་ཤོར་བར་བདག་
ཕྱོགས་གང་ན་བ་དེར་ལྷགས་སོ། །དེ་ལ་ཞག་བཅུ་བཞིའི་བར་དུ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་སྦྲེལ་
པོར་མཛད་པས་བདག་ཅག་སེམས་རངས་ཤིང་ཚིམ་པར་གྱུར་ཏོ། །ད་ནི་སྐབས་ཀྱི་
དོན་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དེ་ཁྱེད་ཀྱི་དྲུང་དུ་འོངས་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་ཐམས་
ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཡུམ་གཙོ་བོར་ཉན་པ་དང་ སྨོན་འཇུག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བློ་སྦྱོང་བར་བགྱིད།། གཞན་ཡང་
བླ་མའི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ཉིན་མཚན་དུ་སྤྱོད་པར་འདོད་པར་གདའ་བས་
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་སྐབས་དབྱེ་ཞིག་ཅེས་པ་དང་ ཚིག་དེ་གསན་མ་ཐག་ཏུ་བླ་མའི་
ཞལ་ནས། ས་ཡི་བདག་པོ་བྱོན་པ་ལེགས། །དབང་ཕྱུག་ནག་པོ་བརྡུལ་བ་ལེགས།།
མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་བ་ལེགས། །སྙན་པའི་བ་དན་སྒྲོགས་པ་ལེགས། །ཉེས་
སྐྱོན་མེད་པར་སླེབ་པ་ལེགས། །དགེ་སློང་ཐམས་ཅད་ཆོས་གོས་གསོལ། །དམ་
པ་དེ་ལ་བསུ་བ་བགྱིས། །དགེ་སློང་ཆོས་གོས་གསུམ་ཁ་དོག་མཐུན་པར་གསོལ་བ་
ཐམས་ཅད་མཐུན་པ་རིལ་བ་སྤྱི་བླུག་འཛིན་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཁར་བསིལ་
མཛེས་པར་བསྣམས་པ། ཤིན་ཏུ་དང་བ་འདྲེན་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྟ་བུ་ལྔ་བརྒྱ་དང་
སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔའི་སྣ་བླ་མ་གསེར་གླིང་པས་དྲངས་ནས། དགེ་ཚུལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་
ཀྱས་བརྟེན་ཏེ། མདོར་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལྔ་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱང་རིང་པོ་
ནས་བསུ་བའི་ཕྱིར་ནར་གྱིས་བྱུང་བ་མཐོང་ངོ། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཞལ་བཞུགས་པའི་དུས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དང་བ་འདྲེན་ཞིང་
[038] དེའི་ཚེ་ཁོ་བོས་ཀྱང་གླང་པོ་ཆེ་གཉིས་
ལ་མཐུན་པའི་རྐྱེན་རྣམས་བཀལ་ཏེ། དགེ་བསྙེན་བཞིས་ཡོ་བྱད་མགོ་འདོན་དུ་བཅུག་གོ་
བླ་མ་ལ་ངོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པའི་པཎྜི་ཏ་དང་ སྡེ་
སྣོད་གསུམ་ལ་མཁས་པའི་དགེ་སློང་གཅིག་ཡན་ཆད་ཕྱགས་ལྷམ་འཕྲེང་མིག་མ་གསོལ་བ་
ཁ་ཆེ་གུར་གུམ་གྱིས་ལེགས་པར་ཁ་བསྒྱུར་བའི་ཆོས་གོས་རྣམ་གསུམ་ཐོག་མ་བབས་
པ་ཕལ་ཆེན་སྡེ་པས་ལེགས་པར་བསྔགས་པ་མཛེས་པར་གསོལ་བ། དེ་ཐམས་
ཅད་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆེ་བས་ལྕགས་ཀྱི་ལྷུང་བཟེད་རབ་ཚད་རྡོལ་བུག་མེད་པ་བསྣམས་པ་
ཟངས་ཀྱི་རིལ་བ་སྤྱི་བླུག་མ་ག་དཧའི་བྲེ་གང་ཤོང་བ། བསྟན་པའི་བདག་པོས་རབ་
ཏུ་བསྔགས་པའི་མཁར་བསིལ་ལ་སོཌ་པ་སྡེ་ཚན་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་ཚང་བར་ཡོད་
པ༑ ཐམས་ཅད་ཀྱང་པཎྜི་ཏའི་ཞྭ་ང་རྒྱལ་མེད་པར་གསོལ་བ། རྔ་ཡབ་དཀར་
པ་རེ་ཕྱག་ན་བསྣམས་པ། དེ་ཡང་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བ་བཟང་པོ། ཆོས་ཀྱི་
བཤེས་གཉེན། དགེ་བའི་འབྱུང་གནས། དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ། ལྷའི་བླེ་གྲོས་
ཉི་མ་སྦས་པ། སའི་སྙིང་པོ། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ། ངག་གི་དབང་ཕྱུག་
དྷ་ན་ཤྲཱི་མི་ཏྲ། ཤེས་རབ་བཟང་པོ། ཟླ་བ་བཟང་པོ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་
གསང་བའི་སྙིང་པོ། བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས། རྒྱ་མཚོ་རྦ་རླབས། །རི་རབ་
རྒྱལ་པོ། དཔའ་བོ་རོལ་པ་ལ་སོགས་པའི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ སྡེ་སྣོད་
གསུམ་ལ་མཁས་པའི་དགེ་སློང་བརྒྱ་དང་བརྒྱད། དགེ་ཚུལ་བཅུ་གསུམ། དགེ་
སླང་ཆེན་པོ་བཞི་སྟེ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔས་ཁོ་བའི་རྗེས་སུ་ལམ་བར་དུ་མི་རེ་ཤོང་བ་ཙམ་
དུ་མ་འབྱར་བ། རྒྱངས་ཆེས་མ་དྲགས་པ། བར་མ་ཆད་པར་འཇའ་ཚོན་སྣ་
ལྔའི་གུར་བཞིན་དུ། མགོན་པོ་གསེར་གླིང་པ་ག་ལ་བ་བཞུགས་པ། དེར་ཕྱིན་
པ་དང་ ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གྱུར་པས་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མེ་

[039] སྔར་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བླ་མ་དང་ཉེ་བར་འབྲེལ་
ཡང། འདིར་སྔར་གདམས་པ་མ་ཐོབ་པ་དང་ ཁོ་བོའི་རྗེས་སུ་པཎྚི་ཏ་ཆེས་
མང་བ་དང་ བདག་ཅག་གིས་ཕྱག་གིས་མཆོད་པའི་རྗེས་སུ་བླ་མའི་སྐུ་འཁོར་དང་
བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོ་བོ་དང་ ཁོ་བོའི་སློབ་མ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཟི་
བརྗིད་མ་ཐུབ་པར་ཐམས་ཅད་ཐང་སྡོམ་པ་ནས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཁོ་བོས་ཚང་བར་
བྱས་པས་སྙིང་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྟ་སྤྱོད་མཐུན་པ་དང་ ཐམས་
ཅད་ཀྱང་ཁོ་བོའི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་ཤ་སྟག་ཡོད་པས། ལན་དུ་ཕྱག་ལན་ཀྱང་འགྱེལ་
བ་བཞིན་དུ་མཛད་དོ། །དེས་རབ་ཏུ་གནས་པ་མཛད་ནས་ཕྱིས་ཀྱང་ཁོ་བོ་རྒྱ་བོད་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཀུར་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་བདག་གིས་རིན་པོ་ཆེའི་བུམ་པ་ལྟོ་
བ་ཆེ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། རྩ་བ་གཏན་ལ་མགྲིན་པ་རིང་བ། ཁ་གཡེལ་ལ་མཆུ་
དྲང་བ། ནང་ན་དངོས་པོ་ཅི་ཡོད་ཕྱི་ན་གསལ་བ་གཅིག་རིན་པོ་ཆེ་དང་ གསེར་
དང་ དངུལ་དང་ མུ་ཏིག་དང་ བྱི་རུ་དང་ པཻ་ཌཱུརྱས་བཀང་སྟེ་བླ་མའི་
ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་ལོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་གསེར་གྱི་སྦྲམ་བུ་ཞོ་རེ་ཡོད་པ་ཕུལ་
ལོ༑ ༑བླ་མ་དམ་པ་གསེར་གླིང་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་གྱི་བར་ཆད་དྲིས་
པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུལ་བ་འཛིན་འབྱོན་པ་ལེགས། ཚུལ་ཁྲིམས་གོས་ཅན་བྱོན་ལགས་
སམ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བྱོན་ལགས་སམ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདིར་ལྷགས་སམ། །ཁྱེད་ཀྱི་
སྙན་པ་རྒྱང་ན་ཆེ་མཐོང་བས་དགའ་ཁྱོད་བྱོན་ལགས་སཾ། །རྒྱ་གར་ཆོས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དུ། །
རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་པས་འགྲོ་བ་ལ། །ཕྱོགས་རིས་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །མགོན་སྐྱབས་
དཔུང་གཉེན་མཛད་ལགས་སམ་མཁས་པ་ཁུངས་ནས་བཙུན་ལགས་སམ། །བླ་
མ་མང་པོས་བསྐྱངས་ལགས་སམ། །མཁས་པ་མང་པོས་བཀུར་ལགས་སམ།།
དེང་སང་གནས་འདིར་བྱོན་པ་ལེགས། །སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལས། །ཟླ་

[040] །དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། །དབང་ཕྱུག་
ནག་པོ་བརྟུལ་ཞེས་ཐོས། །སྙན་པའི་གྲགས་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། མཁས་པ་ཤུལ་
ཐག་རིང་པོ་ལ། །ལུས་སེམས་དུབ་པར་མ་གྱུར་ཏམ། །ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་
ཕྲག་དོག་ལ། །སྙིང་རྗེས་སྐྱོ་བར་མ་གྱུར་ཏམ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་བྱོན་པ་ལེགས། །
གནས་ན་ཁ་འཐོར་ཙམ་གཅིག་མཆིས། །དེ་དག་ཐོས་བསམ་ལས་ལ་ཞུགས། །
གཞན་རྣམས་ཁྱེད་ཀྱི་མདུན་དུ་འོངས། །ད་འདིར་མཇལ་བ་སྐལ་བཟང་ །ད་
ནི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས། །འདུས་པའི་ཀུན་དགའ་ར་བར་གཤེགས། །
ཕེབས་པའི་གསུང་གླིང་རིམ་གྱིས་བསྙད། །ཆོས་དང་མཐུན་པར་འགྲོས་པ་བྱ། །
ཅེས་པ་དང་ །བདག་གིས་འདི་སྐད་ཞུས་པ། འོངས་ལགས་རྒྱ་གར་དབུས་
ནས་འོངས། །བར་ཆད་ཆོས་དང་བྲལ་ཏེ་འོངས། །དཀོན་མཆོག་ཐུགས་རྗེའི་
དཔལ་གྱིས་བལྟམས། །དབང་ཕྱུག་ནག་པོ་ལས་ཀྱིས་ཕམ། །སྒོ་གསུམ་ནག་
པོའི་ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ། །ཉམས་པར་མ་གྱུར་བདེ་བར་སླེབས། །སྐྱེ་དགུའི་དོན་
ལས་མ་ཉམས་པར། །རྒྱལ་བ་ལྷམ་མེར་བཞུགས་ལགས་སམ། །གཞུང་ལུགས་རྒྱ་
མཚོར་རབ་འབྱེད་ཅིང། །མདངས་དང་ལྡན་པར་བཞུགས་ལགས་སམ། བདུད་
སྡེ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་མཛད་ཅིང། །ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོར་བཞུགས་ལགས་སམ། །
གསེར་གླིང་འདི་ན་མཁས་པ་ཁྱེད། །འགྲོ་བའི་དོན་ལ་ཉིན་མཚན་དུ། །བྱམས་དང་
སྙིང་རྗེས་རབ་གཟིགས་ཤིང། །བསྟན་པའི་བདག་པོར་བཞུགས་ཞས་ཐོས། །དེ་
ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁྱེད། །བདག་གི་བླ་མར་གསོལ་འདེབས་ཀྱི། །ཤེས་
བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡངས་པ་ལ། །བདག་གི་ཤེས་རབ་སྤེལ་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་
པ་དང་ །དགེ་སློང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངག་མཐུན་པར། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བྱོན་པ་
ཤིན་ཏུ་ལེགས། །བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱང་ཁྱེད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །དམ་པའི་ཆོས་

[041] །ཞེས་གསུངས་ནས་གཞི་བྱེས་ལྷན་དུ་དགེ་འདུན་གྱི་ཀུན་
དགའ་ར་བར་བྱོན་པ་དང་ དེ་ན་གནས་བརྟན་ཡར་བསྒྲེས་པ་གཅིག་དགེ་འདུན་
འགའ་ཞིག་ལ་ཆོས་གསུང་གིན་འདུག་པ་ལ། །ཁོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། གནས་
བརྟན་དེས་དེའི་ལན་དུ་ཕྱག་ལན་མ་མཛད། དེ་ནས་བླ་མའི་གཟིམས་ཁང་ཕོ་བྲང་
དངུལ་གདུགས་ཅན་གྱི་ནང་དུ་བྱོན་ཏེ། སྟན་ལ་འཁོད་པ་ན། གནས་བརྟན་དེ་ཡང་
ཆོས་ཐུན་བཏང་ནས་བྱུང་སྟེ། ཁོ་བོ་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱག་བྱས་ཤིང་
བདག་ལ་འདི་སྐད་གསུངས། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གནས་འདིར་བྱོན་པ་ལ་བསུ་བ་མ་
བྱས། འོན་ཀྱང་ང་རྒྱལ་མེད། གང་ཡང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མཉེས་པ་ནི། །ཆོས་
ལ་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་བསམ་མོ། །གསུང་དེ་ཐོས་པ་དང་ ཁོ་བོ་ཡང་ཡིད་
རངས་ཏེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་ཆེ་བ་འདོན་པ་ངོ་མཚར་ཆེ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་
གཞི་ལེགས་པར་ཕེབས་པ་དང་ བླ་མས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆེ་བར་
ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན། ཆོས་ཐུན་བཅོ་ལྔ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པར་དཀྲོལ་
ནས་ཁོ་བོ་ལ་ལེགས་པར་གནང་ངོ། །དེ་ནས་ཕོ་བྲང་དངུལ་གདུགས་ཅན་བཟུང་
སྟེ༑ ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས་དུས་འདའ་བར་བྱས་སོ། །དེ་ཐམས་
ཅད་ཇོ་བོ་གསེར་གླིང་དུ་ཕྱག་ཕེབས་ཤིང། འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་མཉམ་མེད་
གསེར་གླིང་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་དང་ ལེགས་པར་དགྱེས་བཞིན་དུ་
མཇལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལེགས་པར་གདའོ། །ཤིན་ཏུ་ལེགས་སོ་ངོ་མཚར་རྒྱ་མཚོའི་
དཔལ། །ཀུན་ལ་བྱང་སེམས་འབྱོངས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །མཐའ་
ཡས་སྲིད་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །ངེས་འབྱུང་ཞེན་ལོག་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་
རློབས། །རྒྱལ་རིགས་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ཀུན་ལ་མཁས། སྒྲོལ་མས་ལུང་
བསྟན་གངས་ཅན་དཔལ་དུ་བྱོན། །བདག་པས་གཞན་གཅེས་འབྱོངས་ནས་གཞན་

[042] །མཚུངས་མེད་ཨ་ཏི་ཤལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ད་ལྟ་ཉིད་དུ་བྱིན་
གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །སྐྱེ་དགུའི་སྡུག་བསྔལ་འཕྲལ་དུ་བསལ་དུ་གསོལ། །སྲིད་
པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་གཞོམ་དུ་གསོལ། །ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་
བཟློག་ཏུ་གསོལ། །བྱ་རྒྱུ་ཆོས་ལས་མེད་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །ཞེས་གསོལ་བ་
དྲག་པོ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བཏབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གཞན་མ་ན་མཁའ་མཉམ་པའི་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བདག་པས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་ལྷག་པའི་
བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ། བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་
ཆེ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེས་ནས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་བའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོར་མྱུར་
དུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག། །།སརྦ་ཛ་ཡན་ཏུ།།

[043] །
༄༅། །དཔལ་བཀྲ་ཤིས་རིན་པོ་ཆེ་མྱུར་དུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་མཛད་
བདེན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་དག་ལ་
བསླབ། །དངོས་གཞི་གཏོང་ལེན་སྤེལ་མར་སྦྱངས། །ཡུལ་གསུམ་དུག་གསུམ་
དགེ་རྩ་གསུམ། །རྗེས་ཀྱི་མན་ངག་མདོར་བསྡུས་པའོ། །ལེན་པའི་གོ་རིམ་
བསྡུས་པ། །སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་ཚིག་གིས་སྦྱངས། །འཕྲལ་ལ་གང་ཐུབ་སྒོམ་དུ་
སྦྱར། །གཉིས་པོ་ཚང་ན་ཐམས་ཅད་བླངས། །བཀོལ་བ་རྣམས་ལ་རྟ་ཏུ་
བསྒོམ། །ལེ་ལན་ཐམས་ཅད་གཅིག་ལ་གདའ། །ཀུན་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་
བསྒོམ། །དཀའ་བ་གསུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱ། །ཐོག་མཐའ་གཉིས་ལ་བྱ་བ་
གཉིས། །ཉམས་པ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་བསྒོམ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་ལ་རྟག་ཏུ་
བསླབ། །འདུན་པ་བསྒྱུར་ལ་རང་སོར་བཞག་རྒྱུ་ཡི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་ལ་རྟག་ཏུ་
སྟོབས་ལྔ་དག་ལ་སྦྱང་བར་བྱ། །ཆོས་ཀུན་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འདུས། །དབང་པོ་
གཉིས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་བཟུང། །ཡིད་བདེ་འབའ་ཞིག་རྒྱུན་དུ་བསྟེན། ཡེངས་
ཀྱང་ཐུབ་ན་འབྱོངས་པ་ཡིན། །ཤགས་ངན་མ་བགོད། ཡུས་མ་བསྒོམ་
ཀོ་ལོང་མ་སྡམ། །འོར་ཆེ་མ་འདོད། །ཡུད་ཙམ་པ་མི་བྱ། ཕྲང་མ་
དགུག་མཛོ་ཁལ་གླང་ལ་མ་འབྱོ། འགྱོགས་ཀྱི་རྩེ་མ་གཏོད། གཞུང་བཟང་པོ་མ་
བསྟེན། གོ་ལོག་མི་བྱ། རེས་འཇོག་མི་བྱ། ལྟོ་ལོག་མི་བྱ། རྟོག་དཔྱོད་
གཉིས་ཀྱིས་མཐར་བྱ། དལ་ཆོད་དུ་བྱ། འབྲལ་མེད་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བྱ། །
རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་གཅིག་གིས་བྱ། །ལོག་ན་དེ་ཉིད་གཉེན་པོར་བསྒོམ། །གཉིས་
[044] །ཡན་ལག་ཉམས་པ་བརྗོད་མི་བྱ། །གཞན་ཕྱོགས་
གང་ཡང་མི་བསམ་མོ། །ལྷ་བདུད་དུ་མི་དབབ། སྐྱིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་སྡུག་
མ་ཚོལ། རྐྱེན་གཞན་དག་ལ་ལྟོས་མི་བྱ། གཙོ་བོ་ངོས་བཟུང། འབྲས་
བུ་རེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས། དུག་ཅན་གྱི་ཟས་སྤང། གནད་ནས་མི་བསྐུལ་
སྙིགས་མ་ལྔ་བོ་བོད་བ་འདི། །བྱང་ཆུབ་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན། །བརྟན་པ་
ཐོབ་ནས་གསང་བ་བསྟན། །མན་ངག་སྙིང་པོ་གདམས་པ་འདི། །དམ་པ་དག་
ལས་བརྒྱུད་པ་ཡིན། །རྩ་བའི་ཚིག་གོ། །ཇོ་བོས་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།། །། ཤུ་བྷཾ།།

[045]།
༄༅། །དཔལ་བཀྲ་ཤིས་རིན་པོ་ཆེ་མྱུར་དུ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་དོན་
ཐབས་ཅད་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དང་པོ་ཏེན་གྱི་གང་ཟག་སྐྱེས་བུ་
གསུམ་ལ་བློ་སྦྱོང་ཞིང་སྨོན་འཇུག་གཉིས་བླངས་ནས་བསླབ་བྱ་ཤེས་པ་གཅིག་གིས།།
སྔོན་འགྲོ་དག་ལ་ དལ་འབྱོར་ཐོབ་དཀའ་བ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་
བསམ།  བསླབ། །ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་ཨང་གཞན་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཀྱིས་
བསྡུས་པའི།ཨྨྶ་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་མེད་བཞིན་སྣང་  བསམ། །
མ་སྐྱེས་[SHING MA 'GAG PA'I,,]རིག་པ་ཨེ་ལྟར་རྟོགས་མཁན་གྱི་བློ།།
གཤིས་ལ་སྤྱོད། ། ངོས་བཟུང་བྲལ་བ།  གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱང་ དེ་ལྟར་ལུས་སེམས་
གཉིས་ལ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི། ཡོད་མེད་དུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ།  གྲོལ།།
ཐུན་མཚམས་[DE'I RJES LA] སྒྱུ་མའི་ སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་གོང་མ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་
སྐྱེས་བུར་བྱ། །གཏོང་ཨུས་ལོངས་སྤྱོད་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་
གཞན་ལ། །ཏོང་ལེན།  དེ་གཉིས་རླུང་
 ཕྱིར་འགྲོ་ན།  ལ་བསྐྱོན་པར་བྱ། །[SDUG MI SDUG BAR MA]ཡུལ་གསུམ་
 ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་ཚེད་པའི་  དུག་གསུམ་དགེ་རྩ་གསུམ། ། བསགས་པ་
ལ་སོགས་པའི།  སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་ཇེས་སུ་ཡིད་གཏད་པ།  ཚིག་གིས་
སྦྱངས། །སྣོད་ ཕྱི་  བཅུད་[NANG,]སྡིག་བྲས་བུ་དུཿ་ཁ།  པ་འཁོར་བ་ཡི།།
[ZHING NYON MONGS,]རྐྱེན་ངན་ སེམས་ཅན་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི།  བྱང་ཆུབ་
 ཅི་བྱུང་ཐམས་ཅད།  ལམ་དུ་བསྒྱུར། ། གྱི་གྲོགས་སོ་།  ལེ་ལན་
ཨི་ལྟར་ན།  ཐམས་ཅད་ མི་འདོད་པ་ཅི་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་གཞན་ལ་མི་གདའ་

[046] །ཀུན་ལ་ 
གཉེན་ཁྱད་པར་དུ་གཅོད་བྱེད། །འཁྲུལ་སྣང་
 རང་སེམས་ནས།  སྐུ་ གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད།  བཞིར་[LAG BCANGS SU GTAD PA,]
བསྒོམ་པ་ཡི། །སྟོང་ ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ།  ཉིད་བསྲུང་ རྣམས་ཀྱི་
ནང་ནས།  བ་བླ་ན་མེད། །སྦྱོར་བ་བཞི་ ལྷ་དང་བླ་མ་མཆོད་པ་སྡིག་པ་སྦྱང་
བ་གདོན་ལ་མཆོད་པ་ཆོས་སྐྱོང་མཆོད་པ།འཕྲལ་
ལ་གང་ཐུབ་བསྒོམ་དུ་སྦྱར། ། 
ངན།[TSE GCIG NYAMS SU BLANGS PA'I GNAS BSTAN PA'O,,]སྙིང་
པོ་མདོར་བསྡུས་པ། །སྟོབས་ལྔ་དག་ འཕེན་པའི།  ལ་ གོམས་པའི།།
སྦྱར་བར་བྱ། ། དཀར་པོ་ས་བོན་གྱི་སུན་འབྱིན་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱེན་པའི་
ལུགས་ཀྱི་  ཐེག་ཆེན་འཕོ་བའི་གདམས་ངག་ནི། ། སྔར་གྱི།  སྟོབས་ལྔ་
 ཁྱད་པར་དུ།  ཉིད་ཡིན་སྤྱོད་ལམ་གཅེས། ། ཀྱི་གནད་བཅའ་བ།  ཆོས་
ཀུན་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འདུས། ། དེས་ཐུལ་མ་ཐུལ་བལྟ་བའི།  དཔང་པོ་
གཉིས་ཀྱི་ཞན་གྱི་ངག་དང་རང་གི་སེམས་དེ་གཉིས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་མ་ཁྲེལ་བ་
མི་ཐོགས་ལ་འདོད་ཐོག་ཏུ་བློ་སྦྱོང་བའི་བྱུང་ངོ།།  གཙོ་བོར་བཟུང། །ཡིད་
བདེ་འབའ་ཞིག་རྒྱུན་དུ་བསྟེན། །ཡེངས་ཀྱང་ཐུབ་ན་ཉེན་པོ།  འབྱོངས་ལོ།།
པ་ཡིན། །སྤྱི་ བློ་སྦྱོང་ཁས་བླངས་དང་མིག་ཐོ་ཅོར་མ་སོང།  དོན་གསུམ་ལ་
རྟག་ཏུ་བསླབ། །འདུན་ སྔོན་ལ་རང་གཅེས་པར་འཛིན་པའི།  པ་བསྒྱུར་ལ་
 མ་བཅོལ་བའི་དོན་ལ།  རང་སོར་བཞག་ ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ།  ཡན་ལག་
ཉམས་པ་བརྗོད་མི་བྱ། །གཞན་ཕྱོགས་ ཁྱད་པར་དུ་ཆོས་སྐོར་དུ་བཞུགས་པའི་
གང་ཡང་མི་བསམ་མོ། ། སོང།  འབྲས་བུ་ བློ་སྦྱངས་པས་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མར་ཐ་

[047] །དུག་ཅན།  དང་བལྟ་བ་བདག་འཛིན་དང་
འདྲེས་པའི་དགེ་བ་  གྱི་ཟས་སྤངས། གཞུང་ གཞན་གྱི་གནོད་པ་བྱས་པའི་ལེ་འཆང་
བའི།  བཟང་པོ་མི་བསྟེན། ཤགས་ངན་མ་[GZHAN GYI SNYING LA GZER BA'I]འགོད་
འཕྲང་མ་[ZHE LAN 'JAL BA'I]དགུག། གནད་ལ་མི་དང་མི་མ་ཡིན་དང་སུ་ལ་
ཡང་སྐྱོན་གྱི། །མཛོ་ཁལ་ཨི་འདོད་པའི་ཁག་ངན་ཁུར་ལོགས་
པ། མགྱོགས་དོད་པ་སྤྱི་པ་ན་ཡོད་པ་ལ་རང་ལ་སྣ་གཏོད། ཡི་
རྩེ་མ་['PHAM BLANGS PAS 'JUG,]གཏོད། [RANG RGYAL DU RE BA'I ]ལྟོ་ལོག་མི་བྱ་
 དང་འདྲ་བའི་བློ་སྦྱོང་  ལྷ་བདུད་དུ་མི་དབབ།  རང་  སྐྱིད་ པར་འདོད་པའི་
ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་ གཞན་ལ་  སྡུག་མ་འཚོལ། རྣལ་ ཟས་ལ་སྒས་པའི་  འབྱེར་
ཐམས་ཅད་[LA GZHAN MED KYI]གཅིག་གིས་བྱ། ། [NANG PA DANG ]ཐེག་ མ་
དགོང།  མཐའ་གཉིས་ སྤྱོད་པ་ཡིས་  ལ་བྱ་བ་གཉིས། ། རིམ་པ་ལྟར་ཕན་
པ་དང་  གཉིས་པོ་གང་[MI KHENGS PAR RANG ZHUM PA MED]བྱུང་བཟོད་པར་བྱ། །
གཉིས་པོ་ ཆོས་སྤྱོད་ནས་བཤད་པའི་དམ་ཚིག་དང་ཁྱད་པར་དུ་འདི་ཉིད་ནས་བཤད་
པའི་དམ་ཚིག།   སྲོག་དང་བསྡོས་ལ་བསྲུང། །དཀའ་བ་གསུམ་ལ་ ཉོན་མངས་
པ་གཉེན་པོ་དྲན་དཀའ་བར་དུ་བཟློག་དཀའ་ཐ་མར་རྒྱུན་བཅད་དཀའ་བ་བླ་མ་མཚན་ལྡན་
རང་གི་བློ་བཀོལ་དུ་བཏུབ་ཕྱི་ནང་གི་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་བ་སྟེ།  བསླབ་པར་བྱ། །རྒྱུ་ཡི་གཙོ་
བོ་རྣམ་གསུཾ་བླང། ཉཾས་པ་བླ་མ་གུས་སེམས།  མེད་པ་རྣམ་གསུཾ་བསྒེམ། །འབྲལ་
མེད་གསུམ་དང་ དག་སྦྱར་གསུམ་དང་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་འགྲན་ངོས་སུ་
འདུག་པ།  ལྡན་པར་བྱས། །བསྐལ་པ་ཧན་ཅིག་ན་འདུག། རང་ལ་སྡང་བ་
རང་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ།  རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་བསྒོམ། །རྐྱེན་གཞན། ལོ་
སྦྱོང་འདི་སྒོམ་པའི་དྲིན་ཅན་དེ། མི་དགོས་པར་བལྟ་བ།།

[048]། ལོག་ན་ བློ་སྦྱོང་གི་སྒོམ་དུས་མི་གཏུབ་པར་བློའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ལ།།
དེ་ཉིད་གཉེན་པོར་བསྒོམ། །ད་ཨལ་འབྱོར་ཐོབ་ཅིང་བླ་མ་དམ་པ་དང་མཇལ་བའི་དུས་
ལས་དང་པོ་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བྱང་སེམས།།
གོ་ལོག་ དགེ་སྦྱོར་ལ་སྤྲོ་དགའ་བསླབ་ལ་བག་ཡོད་དྲུག་པོ།  མི་བྱ། རེས་འཇོག་
མི་བྱ། [SBYONG MI SBYONG,]དོལ་ཆོད་དུ་སྦྱངས།  གཏུབ་མི་གཏུབ་ཚད་ལེན་གྱི་བྱ་བ།།
རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ བདག་འཛིན་ཡོང་བ་ལ།  ཀྱི་མཐར་བྱ།  རང་རྒྱུད་ལ་དཔེ་
གོམས་མ་གོམས།  ཡུས་ སུ་ལ་ཡང་གང་གི་སྒོམ་དུས་ནམ་ཡང།  མ་བསྒོམ་
ཀོ་ལོང་[RANG LA GZHAN GYIS JI LTAR BYAS KYANG SEMS KYI,]མི་སྡོམ། ཡུད་
ཙམ་པ་ དགའ་མི་དགའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་པའི་མི་རྟག།  མི་བྱ། འོར་
ཆེ་མ་ ཞེས་པའི་ཚིག་གི་བར་གཏང་རག་ཙམ་ཡང།  འདོད། རྡོ་རྗེ་ཉི་ ཕ་
ལམ་དང་  མ་ལྗོན་ཤིང་ལྟར།  རྣམ་སྨིན་དང་ཐ་ན་སྨན་ཆེན་པོའི།  ཚིག་
དོན་ལ་ འདིའི་བརྗོད་བྱེད་དང་བརྗོད་བྱ།  སོགས་ཤེས་གོམ་པའི་དགོས་པ་ལ་
སོགས།  པར་བྱ། །སྙིགས་མ་ བློ་སྦྱོང་སྒོམ་པའི་རྐྱེན་མང་ལ་དེ་ཙ་ན་བློ་སྦྱོང་
བས།  ལྔ་པོ་བདོ་བ་འདིས། །བྱང་ཆུབ་ལམ་དུ་[SBYOR BA'I GROGS SU,]
བསྒྱུར་བ་ཡིན། །ཇོ་བོ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་དམ། འཕགས་པ་བྱམས་པ་ནས་བརྒྱུད་
 བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱམས་པ་ལ་བྱམས་པས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ལ། དེས་
དབྱིག་གཉེན། དེས་རིར་མ་ཏི། དེས་ཀུ་ས་ལི་ཆེར། དེས་ཀུ་ས་ལི་ཆུང་བ། དེས་
བླ་མ་གསེར་གླིང་པའོ།   པའི་གདམས་ངག་རྫོགས་སོ།། །།
 ལྷ་སྡེའི་དང་འབྱོར་རྒུད་ཀྱི་རེས་འགའ་བ་
རང་གཞན་ལ་རྒྱུ་སྡིག་པ།  ཅད་སྤངས། །ཐམས་ཅད་ཐེག་ དུས་སྙིགས་མ་

[049]  ཆེན་ལམ་དུ་བསྒྱུར། །ཁྱབ་ མི་སྡེ་རྣལ་འབྱོར་
ཐམས་ཅད་དང་སྤྱོད་ལམ་དང་ སེམས་ཀྱི་སྐད་
ཅིག་མ་སྐྱེས་ཚད་འདིས་ངོ་བོ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ།  གཅེས། །དངོས་
དང་ཡན་ གཏོང་ལེན་གཉིས་དམ་ཚིག་དང་བསླབ་བྱ། ལྷ་འདྲེ་རྣམ་གསུམ་པ་
མི་བྱ་བར་བདག་འཛིན།  ལག་གཉིས་ཀ་སྦྱངས། །དྲག་འཇུན་སྤོང་ལེན་དྲག་ཏུ་བྱ།།
མི་མཐན་བསྒོམ་གྱི་གྲོགས་སུ་བསྒྱུར། །རྒྱུ་མཚན་ཏོང་ལེན་བསྒོམ་སྙིང་མི་འདོད་
པའི་གཞན་གྱི་གནོད་པ་བྱ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ།  ཐམས་ཅད་གཞོམ་པར་བྱ། །ཉོན་
མོངས་ རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཉན་བཏགས་ནས་གལ་ཆེ་བ་དེའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་རིང་བྱམས་སྡང། མཐོ་དམན་བེམ་རིག་དང་  གང་ཆེ་
སྔོན་དུ་སྦྱང། །ཡུལ་ལ་ཕྱོགས་མེད་དག་ཏུ།དི་ལ་བློ་ཕེབས་ན་ཐམས་ཅད་གྲོཊ་
སུ་འགྱུར་བ་དང།  སྦྱངས། །ཡོན་ཏན་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཏམ་
ཐོས་པ་ཙམ་གྱི་ནུས་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ། སྡུག་བསྔལ་དཀྱུངས་པས་
གཞན་གྱི་དེ་ཉིད་རང་ལ། །ཉམས་སུ་བླངས་
དི་དངོས་པོ་ཐོབ་པའི་རྟོགས་པ་ཡིན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་བསམ་  པ་སླ་བར་བསླབ།།
ལེན་པའི་གོ། སེ་མཇུག་ལ་སྨིན་རྒྱུ་རང་གི་རྩ་བའི་མ།  རིམ་རང་དང་བརྩམས།།
བྱ་ བདག་གཞན་བརྗེ་བ་བསྒོམ་པ།  བའི་མཚན་ཉིད་བཏང་བ་ཡིན། ། འདི་ཕྱི་
འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་ཞེན།  བློ་  རྟགས་ཆེན་པོ་ལྔ་ལྡན་
 ཡུལ་འཛིན་དགེ་སློང་སྒོམ་པ་གཙོ་བོ།  ཡིན། །མགྲོན་པོ་མི་ཡང་སེམས་དང་
གཅེས་པར་བྱས་གཞན་གྱི། དག་གསལ་མི་བྱ། ཡེས་སྐྱོན་མི་འབྱུང་བས་རང་
གིས་  རེ་ལྟོས་མི་བྱ། རྫོཊ་སོ། ། གཞན་ལ།   མང་པོ་བླངས།  གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་
དཀྱུངས་ཀྱི་རིག། ཨི་ཚེ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཐམས་
[050] ། གཏོང་ལེན་
གཉིས་པོ་ཟབ་མོའི་དོན་བདག་དང་གཞན་དང་སྡིག་སྡུག་བདེ་བོགས་གྲུབ་པ་མྱོང་བའོ།།
འདི་ཇོ་བོའི་མཛད་པ་ཡིན།  །བློ་སྦྱོང་གི་གཞུང་རྫོགས་སོ།། །།ཧེ་འཛུམ།།
དགེའོ།། །།

[051]།
༄༅། །བདེ་ལེགས་ཀུན་འབྱུང་རིན་ཐང་མེད་པའི་སྐུ། །སྲིད་པ་གསུམ་
གྱི་མ་རིག་མུན་ཁྲོད་ན། །ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་རྣམ་དག་སྒྲོན་མེ་འཛིན། །མཚན་
མཆོག་དོན་ལྡན་གསེར་གླིང་པ་ལ་འདུད། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སངས་
རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་
ཏུ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་མཛད། བཀའ་
བསྟན་བཅོས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་འཇག་རྟེན་ན་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་བཞུགས། བསྟན་པ་
ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས། ཐེག་ཆེན་ལ་སྔགས་དང་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་
སུ་གནས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དངོས་དང་བརྒྱུད་པས་བདག་འཛིན་སྤང་བ་དང་
གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་གཉིས་བསྟན། དེ་ཡང་སྤང་བྱ་བདག་འཛིན་དང་ བླང་
བྱ་གཞན་དོན་གཉིས་ལས་མེད་པས། བསྟན་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་
གང་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང་ཚེས་དེ་གཉིས་སུ་འཁྱེར་ཤེས་དགོས་པས། དེ་ལྟར་ཉམས་
སུ་བླངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཆོས་མ་ནོར་བ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་
པའི་སྟེང་དུ་བསླབ་བོ། །འོ་ན་དོན་དེ་གཉིས་བསྟན་བཅོས་རྣམས་བལྟས་ནས་ཉམས་
སུ་བླངས་པས་ཆོག་གམ་སྙམ་ན། མི་ཆོག་སྟེ། རྒྱུད་དཀྲུགས་གཞུང་བཅུས་
མན་ངག་ཁོང་ན་གབ། མཐའ་དྲུག་གིས་རྒྱས་བཏབ་ནས་བླ་མའི་མན་ངག་ལ་བལྟོས་
པར་མཛད་དོ། །དེའི་ནང་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གདམས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་
འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཇོ་བོ་ཆེན་པོ་ལ་བླ་མ་གསུམ་གྱི་མན་ངག་མངའ་སྟེ་
དང་པོ་བླ་མ་ར་ཀྵི་ཏ་ལ་ཞུས་པ་མངའོ། །བླ་མ་འདིས་དངོས་སུ་སྐུའི་བརླ་ལས་ཤ་
བཅད་ནས་སྦྱིན་པ་བཏང་ ཇོ་བོའི་ཞལ་ནས། ལྟ་བ་དམན་ཀྱང་ད་ཙམ་ཕྱག་

[052] འདིའི་ལྟ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ། ལུང་
དབྱུག་པ་གསུམ་གྱི་ཕྲེང་བ། རིག་པ་རྟ་དབྱངས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་སྐྱེས་རབས་ས། །གཉིས་
པ་བླ་མ་བྱམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཞུས་པ་མངའ་སྟེ། ཀུ་ས་ལི་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ་
བྱམས་པ་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་དུ་བསྒོམས་པས་འདི་སྐད་གྲགས་སྐད། འདིའི་ལྟ་བ་མི་
གནས་པ། ལུང་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ། རིག་པ་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷའི་བསླབ་
བཏུས་དང་སྤྱོད་འཇུག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ། །གསུམ་པ་བླ་མ་གསེར་གླིང་པ་ལ་
ཞུས་པ་མངའ་སྟེ། འདིའི་ལྟ་བ་བདག་འཛིན་མི་སྤོང་བར་དེ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་
ནས་སྦྱང་བ་མུ་སྟེགས་པ་དང་ཐུན་མོང་ངོ། །ལུང་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་ཞུས་
པ། རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། འཕགས་པ་
བྱམས་པ་ནས་བརྒྱུད་པའི་གདམས་ངག་གོ་དེ་ལ་ད་རེས་ཀྱི་ཆོས་འདི་བླ་མ་གསེར་
གླིང་པ་ལ་ཞུས་པའི་གདམས་ངག་ཡིན། དེ་ཡང་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་ཞུས་
པའི་མདོ་ལས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། དཔེར་ན་པདྨ་ས་གཞི་སྒོ་གདུང་ལས་མི་སྐྱེ། འདམ་རྫབ་
ལས་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་སྲེད་པའི་རླན་སྐམ་ཐག་བཅད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ། སོ་
སོ་སྐྱེ་བོ་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་བཅས་པའི་རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེའོ། །དེས་
ན་བདག་འཛིན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བདག་གཞན་
བརྗེ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱང་དུ་ཡོད་པས་ན་བདག་འཛིན་འདི་ཉིད་སངས་ཀྱ་གདུང་
ཡིན་ནོ། །འདི་བླ་མ་གསེར་གླིང་པས་ཇོ་བོ་ལ་ཐུགས་དམ་གྱི་སྙིང་པོར་གནང་བས་
ཇོ་བོས་བླ་མ་གཞན་དང་མི་སྙོམས་པར་དད་གུས་ཆེན་པོ་མཛད་དོ། །ང་ལ་སེམས་
བཟང་པོ་སྟིག་པ་གཅིག་ཡོད་པ་འདི་བླ་མ་གསེར་གླིང་པའི་བཀའ་དྲིན་ཡིན་པས། ངའི་
བཀའ་རྒྱུད་འདི་ལ་བྱིན་རླབས་ཡོད་ཀྱི་གསུངས། ཇོ་བའི་ཞལ་ནས། སྔགས་

[053]
མེད་པ་ཡིན་གསུང་སྐད། ཇོ་བོས་དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་ལ་ཐུགས་དམ་གྱི་གཉེན་པོར་
གནང་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་ལ་སློབ་མ་མང་ཡང་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་ལྟ་བུ་
སྐུ་མཆེད་གསུམ་ཡིན་ཏེ། སྤྱན་སྔ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། ཐོག་མར་མཉམ་ཏེ་
དེ་ནས་བརྗེ་བ་བསྒོམ་པ་ཡིན་གསུང་སྐད། དེ་ནི་བླ་མ་བྱམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་
ལུགས་ཡིན་གསུངས། པོ་ཏོ་བའི་ཞལ་ནས། ངས་ར་སྒྲེང་གི་ཤུག་པའི་གསེབ་
ཀྱི་དགེ་བསྙེན་རྒན་པོ་དེ་ལ་ཐོབ་པ་ན། བླ་མ་གསེར་གླིང་པའི་ལུགས་ཀྱི་དང་པོ་
ཉིད་ནས་བརྗེ་བ་བསྒོམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཐོས་གསུང་སྐད། ད་རེས་པོ་ཏོ་བའི་གདམས་
པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དོན་བདུན་ཏེ། སྔོན་འགྲོ་རྟེན་གྱི་ཆོས་བསྟན་པ་དང་
དངོས་གཞི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྦྱང་བ་དང་ རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་འཁྱེར་
བ་དང་ ཚེ་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་གྲིལ་ནས་བསྟན་པ་དང་ བློ་འབྱོངས་པའི་
ཚད་བསྟན་པ་དང་ བློ་སྦྱོང་གི་དམ་ཚིག་བསྟན་པ་དང་ བློ་སྦྱོང་གི་བསླབ་
བྱ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་རྟེན་གྱི་ཆོས་ནི། དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་དག་ལ་
བསླབ། །ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཇོ་བོ་ནས་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་ཚད་ལྡན་གཅིག་ལ་
བརྟེན་ནས་སྐྱེས་བུ་གསུམ་ལ་བློ་རིམ་པས་སྦྱངས་ནས་ཚད་དུ་ལོངས་པར་བྱས་ཏེ། སྨོན་
འཇུག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་དེ་དག་གི་བསླབ་བྱ་ཚུན་ཆད་ལེགས་པར་ཤེས་པ་གཅིག་
བློ་སྦྱོང་འདིའི་རྟེན་དུ་དགོས་པས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་སོ། །རྟེན་དེས་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་གཉིས་བསྒོམ་པ་ལ་ཐུན་མགོ་ལ་བྲོད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་འདི་རྣམས་
དར་རེ་བསམས་ཏེ། དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་དོན་ཡོད་པར་བསམས་ལ། དེ་ཆུད་
མ་ཟས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཆོས་བྱེད་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཀྱང་འདི་ཡིན་སྙམ་དུ་
བསམ། དལ་འབྱོར་ཐོབ་ཀྱང་ཚེ་ལ་ལོང་མེད་ལ། ཕྱི་མར་དགེ་སྡིག་གཉིས་

[054] འཁོར་
བ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡང་འདི་ལས་ཟབ་པ་མེད་པ་ཡིན། བདག་གཞན་
དོན་དུ་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུའི་མཆོག་ཀྱང་འདི་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། དེ་
ཡང་བློ་སྦྱོང་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱང་བར་མ་ངེས་སྦྱོང་སྙིང་མི་འདོད་
པ་ན་ཡང་བསམ་མོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྦྱང་བ་ལ་
དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ལས། གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་མཉམ་རྗེས་ཀྱི་
རིམ་པས་འདི་ལྟར་བསྟན་ནོ། །ཐོག་མར་དོན་དམ་བྱང་སེམས་སྦྱང་བ་ལ་མཉམ་རྗེས་
གཉིས་སོ། །མཉམ་གཞག་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ། སྦྱོར་བ་ལྷའི་ཁང་པར་
ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱ། ལྷ་དང་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ། བསམ་གཏན་གྱི་ཁང་
པར་སྟན་བདེ་བ་ལ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་སྟེ། དབུགས་ཕྱིར་འགྲོ་ནང་འགྲོ་
ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བགྲང་ངོ། དེས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བསམ་གཏན་གྱི་སྣོད་དུ་རུང་
བར་བྱས་པའོ། །དེ་ནས་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕན་ཡོན་གྱིས་
ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་སྔོན་དུ་བྱའོ། །དངོས་གཞི་ནི། འདི་ཀུན་གཅིག་ཅར་དུ་
འཇུག་པའི་ལུགས་ཡིན་པས་བདག་གཞན་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་སྟོང་པར་བསྒོམ་
ཡང་ སྦྱོར་བའི་དུས་ན་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིམ་པས་རྩིས་ལ་གདབ་
འདིས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རླན་ལ་རྟོགས་པའི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་གསུངས། དེ་
ནས་ཐོག་མར་བཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་
ལྟ་བུར་བསླབ། །ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། །འདི་ལྟར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཕྱི་ནང་
སྣོད་བཅུད་འདི་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་སེམས་
ཐ་དད་པའི་དོན་རྡུལ་ཙམ་དུ་ཡེ་ནས་གྲུབ་པ་མེད། དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་
དུ་ཡང་རིག་པའི་དོན་བདེན་པའི་དོན་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མི་འདུག་ཨང་སྙམ་དུ་བྶཾ་

[055] མ་སྐྱེས་རིག་པའི་གཤིས་ལ་དཔྱད།།
ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡུལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོང་པར་བྱེད་མཁན་གྱི་རང་
སེམས་འདི་ཡང་འདས་པ་འགགས། མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས། ད་ལྟར་བ་ནི་
ཆ་གསུམ་དང་ལྡན་ཞིང་ཁ་དོག་མེད་ཅིང་དབྱིབས་དང་བྲལ་བ། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་འདི་
ན་གནས་བྱ་བའི་གནས་མེད་པས། དཔྱད་ན་ངོས་བཟུང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་
ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་པར་འདུག་ཨང་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་
མེད་པར་བསྒོམ་པ་ནི། གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱང་རང་སར་གྲོལ། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ་
དེ་ལྟར་ལུས་དང་སེམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྤྱད་པའི་གཉེན་པོའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་
སེམས་འདི་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་སྟེ། ཡུལ་དང་སེམས་གཉིས་སུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་
འདུས་ལ། སེམས་སྤྱི་དུས་ན་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་པ་གོང་དུ་དཔྱད་པས་ཡེ་
ནས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་འདུག་ཨང་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། དེའི་མོད་ལ་སེམས་
ཉིད་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ལ་རང་བཞིན་དུས་གསུམ་དུ་ཅིར་ཡང་མི་འཛིན་པའི་ངང་ལ་སླད་ལ་
གསལ་སིང་ངེ་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་བྱས་ལ་བཞག་གོ་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་
ནི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཀུན་གཞིའི་ངང་ལ་བཞག་ཅེས་ཏེ། ཐ་མལ་གྱི་སེམས་ངོས་བཟུང་
ལ་དགག་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བར་བཞག་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་པོ་སེམས་བྱུང་རྟོག་
པ་ཡིན་པས་སྤངས། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོག་པས་མ་སླད་པར་བྱ་བ་གནད་
ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་རྟོག་པ་སྐྱེས་ཚད་རིག་པས་རིག་པ་ལ་ལྟས་ལ་ཚེས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་ཀློད་
ཅིང་བཞག་གོ་དང་པོ་ནི་དངོས་གཞི་འོད་གསལ་བགྱི་བ་ལགས་པས། དོས་
དྲག་ལ་ཡུན་ཐུང་བར་བྱས་ཏེ། སྒོམ་ཐུན་གཅིག་ལ་ཐུན་དུ་མར་བཅད་དོ། ཐུན་ཆེ་
ཆུང་ནི་ཐུན་ཞབས་རུ་མ་དང་བཅས་ཤིང་བཟང་གྱེས་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །མཇུག་དམིགས་པ་བཏང་ནས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་
[056] གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་དེ་ལ་དགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་
དུ་བསམས་ནས་དགེ་བ་གཞན་དོན་དུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་དལ་གྱི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་
བཤིག་ཏེ། ལྷའི་ཁང་པར་ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱའོ། །རྗེས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་ནི། ཐུན་
མཚམས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུར་བྱ། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། རྗེས་ནི། མཉམ་
བཞག་གི་ཉམས་མ་དོར་བར་བསྐྱང་དགོས་པས། རང་གཞན་སྣོད་བཅུད་སྣ་ཚོགས་
སྣང་ཡང་འཀྲུལ་ནས་མེད་པའི་དོན་སྣང་བ་ཡིན་པས། རྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་དང་ཁྱད་པར་
མེད་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་ཞེན་སྤང་ངོ། །རང་ཉིད་ཀྱང་ཕུང་པོ་
ངོ་བོར་སྣང་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གང་ཟག་བདག་རྟག་པ་དང་
གཅིག་པུའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་བྱ་བ་མེད་དོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་འགྲོ་འོང་བྱེད་ཅིང་ཡུལ་
ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུར་བསམ་མོ། །ཅི་བསམ་ཆ་མེད་པར་མི་བྱ། དྲན་པས་ཟིན་
པར་བྱས་ལ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཚད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཕྲལ་དུ་དེ་འཕྲོག་
ལ་འདི་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱང་
བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལྟས་པས་རྗེས་ལ་མཉམ་བཞག་གི་ཉམས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་བློ་
དེ་དང་མ་བྲལ་བས་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལམ་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ།།
དེ་ལྟར་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་བཞག་གི་ཉམས་མ་དོར་བར་ཟུང་འཇུག་ཆེན་
པོའི་ངང་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང།།
དངོས་འཛིན་ཞེན་པས་མ་སླད་པར། །མཁའ་བཞིན་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཁྱེར། །འཆི་
མེད་བདེ་ཆེན་ངང་དུ་འགྲོ་ཞེས་དོན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་
གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་སྟོན་ཏེ་
འདི་ན་ཞི་བ་ལྷས་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ནི། །མྱུར་དུ་

[057] །བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བྱ་བ། །གསང་བའི་
དམ་པ་སྤྱད་པར་བྱ། བདག་བདེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་ཡང་དག་བརྗེ་བ་
མ་བྱས་ན། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ཅིང། །འཁོར་བ་ནའང་བདེ་བ་མེད།།
དེ་ལྟར་བདག་གནོད་ཞི་བ་དང་ གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བྱའི་ཕྱིར། །བདག་
ཉིད་གཞན་ལ་བཏང་བ་དང་ །གཞན་རྣམས་བདག་བཞིན་བསྲུང་བར་བྱ། །ཅེས་
གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ལས། །མཉམ་བཞག་ཏུ་ཉམས་
སུ་བླང་བ་ནི། གཏོང་ལེན་གཉིས་པོ་སྤེལ་མར་སྦྱངས། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ་
སྟན་བདེ་བ་ལ་སྡད་ལ། བརྩེ་བའི་མ་མདུན་དུ་གསལ་བར་དམིགས་ཏེ། ཐོག་མར་
བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ནི། མ་འདིས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་
བྱིན་ནས་ཆུད་མ་ཟོས་པར་བསྐྱངས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་མཇལ་ནས་
བདེ་བའི་སྣ་ཁ་ནས་བཟུང་དུ་བྱུང་བས་ཕན་བཏགས། ལྟོ་ན་གནས་པ་དང་བཙས་པའི་
དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ནུས་པ་མ་སྲིད་པར་བསྐྱངས་པས་ཕན་བཏགས། དེ་ཙམ་དུ་མ་
ཟད། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཀྱང་བྱམས་པའི་མིག་གིས་བལྟ་བལྟ་བ་
བརྩེ་སེམས་ཀྱིས་འཛིན་འཛིན་པ། གནོད་པ་དང་མི་ཕན་པ་ལས་སྐྱོབ་སྐྱོབ་པ། ཕན་
པ་དང་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་དྲིན་ཅན་དུ་འདུག་པ་ཨང་སྙམ་དུ་
བསམ་ལ། མིག་ནས་མཆི་མ་འཁྲུག་པའམ། ལུས་ལ་བ་སྤུ་ལྡང་བ་ཙམ་
དུ་ཤེས་པ་ཉེ་དུ་ངེས་པ་བསྐྱེད་དོ། །དྲིན་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་མ་འདི་ད་ལྟ་འཁོར་བ་
མཐའ་མེད་དུ་བདག་གི་དོན་བྱེད་བྱེད་ནས་འཁྱམས་ནས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་དང་བཅས་
པ་འདི་སྙིང་རྗེ་སྙམ་དུ་མི་བཟོད་པའི་བསམ་པ་བརྩེ་དུང་བ་བསྐྱེད་ལ། ད་ནི་ངས་ཀྱང་
ལན་དུ་ཕན་པ་དང་ བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་གདགས། གནོད་པ་དང་མི་
ཕན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བསྐྱབ་པར་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ། འོ་ན་མ་རྒན་ལ་གང་གིས་

[058] ཀུན་འབྱུང་གིས་བརྒྱུད་ནས་གནོད། དེ་
ཐམས་ཅད་ངས་ཉམས་སུ་བླང་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། མ་རྒན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་
སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཐམས་
ཅད་གྲིས་བཞར་བ་བཞིན་དུ། མ་རྒན་གྱི་རྒྱུད་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བླངས་ནས་རང་གི་སྙིང་
གི་ནང་དུ་བླངས། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བླང་བ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་
མ་རྒན་གྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ངས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། རང་གི་ལུས་
ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འབུལ། དེ་ཡང་སྤྱོད་
འཇུག་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཡིད་བཞིན་གྱིས་ནི་
ལུས་སུ་བསྒྱུར། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས། རང་གི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་
བ་རྣམས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་བསམས་ནས། དེ་རྣམས་ལ་མ་རྒན་གྱི་ཆོས་མཐུན་
རྐྱེན་ཟས་སོགས་གནས་ཁང། གཡོག་འཁོར། བླ་མ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་
པ་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་དགོས་པ་བྱུང་ནས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མ་རྒན་
ཚོགས་རྫོགས་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བསམ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཏང་བ་
བསྒོམ་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱམས་སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་གཏོང་ལེན་གཉིས་རེ་མོས་
ཀྱིས་སྤེལ་ཞིང་ཉམས་སུ་བླང་བའི་སྒོ་ནས་སྔར་བས་ཤེས་པ་རླན་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱ་
དེ་ལྟར་སྤྱངས་བས་སྔར་གྱི་མ་རྒན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་ཞིང། བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་རང་
གི་ཕྱོཌ་ནས་རྩིས་ལ་མ་ཐེབས་པར་དངོས་སུ་བརྗེ་ནུས་པར་སོང་བ་ན་ཚད་དུ་ལོངས་པར་
སོང་བ་ཡིན་ནོ། མ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བའི་ཚད་མ་བཏུབ་ན་མེ་ནང་དེར་བག་ཚ་བ་མེད་
པར་མཆོང་ནུས་པའི་ཚད་ཙམ་མོ། །དེ་ནས་ཐུན་གཉིས་པར་སྤོས་ལ། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འདི་ལྟར་བསམས་ཏེ། ངས་
སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་ན་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ་བཏང་བ་ཡིན། སེམས་

[059] ད་ནི་བདག་གིས་དངོས་སུ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཏོང་ལེན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྤེལ་ཞིང་སྦྱང། འདིའི་སྐབས་སུ་
གཏོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་རེ་རེས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བ་ཆ་ཚང་རེ་རེ་ཐོབ་པར་བྶམོ།། །།
   ༈   
སེམས་ཅན་སུ་འདོད་པ་ཁྱེར་ཅིག། །དེ་དག་ལ་ཁྱོད་རང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་
གྱིས་ཤིག་ཅེས་རང་ལ་རྩི་སྨན་གྱི་སྡོང་པོ་བཞིན་དུ་བསམས་ལ། དགའ་སྡུག་
ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ་བློས་སྤྱངས་ཤིང་ངག་ཏུ་གདོན་པར་བྱའོ། བདག་གི་ལུས་ལོངས་
སྤྱད་དགེ་བ་རྣམས་ལྷུག་པར་བཏང་བ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་
བ་དང་ བགོ་བ་མེད་པའི་བགོ་བར་གྱུར་ཅིག་གནས་མེད་པའི་གནས་
སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པའི་བདེ་བ་ཐཾས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་བདག་ཉིད་གཅིག་པུར་གྱུར་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་
ཅད་སེལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་
ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བློ་སྦྱོང་ཞིང་ངག་
དུ་ཡང་འདོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྦྱོང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལས་མེད་པས། ངས་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་
པོའི་ཐུགས་དམ་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་ཉམས་སུ་བླང་དུ་ཡོད་པ་འདི་རེ་དགའ་སྙམ་དུ་བསམ་
ཡང་ཉན་རང་དང་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་
ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་བླངས་ཤིང། རང་གི་གསུམ་པོ་བཏང་
བས་ཚོགས་རྫོགས་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བསམ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་འདི་ཀུན་

[060]གང་བདེ་ཡིན་ནོ།།
དེ་གཉིས་རླུང་ལ་བསྐྱོན་པར་བྱ། །ཅེས་པ་ནི། གཏོང་ལེན་གཉིས་དབུགས་ཕྱི་འགྲོ་
ནང་འགྲོ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྦྱོང་ངོ། །འདི་ནི་འདི་ཉིད་ལ་སེམས་བཟུང་སླ་བ་དང་ འབྱོངས་
སྐྱེན་པ་དང་ རྣམ་རྟོག་མང་པོ་གཞོམ་པའི་ཆེད་དུ་མཛད་པའོ། །ཡུལ་གསུམ་དུག་
གསུམ་དགེ་རྩ་གསུམ། །ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། རྗེས་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་
པའི་སྒོ་ནས་བློ་སྦྱོང་ངོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ཐ་མལ་
བ་གསུམ་ལ་བརྟེན། ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་སྐྱེས་པ་ན་འདི་ལྟར་བློ་སྦྱངས་
ཏེ༑ བདག་ད་ལྟ་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་འདོད་ཆཌ་
ཅན་གཞན་དབང་དུ་སོང་བ་སྤྱོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྱོད་པ་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་བསམས་
ལ༑ དེ་ཐམས་ཅད་བློས་འུབས་ཀྱིས་བསྡུས་ལ། རང་གི་སྙིང་གི་ནང་དུ་བླངས་ནས་
སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པར་
གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམས། དེ་བཞིན་དུ་དུག་ལྔ་པོ་ལ་སྦྱར་ལ་ཉམས་སུ་བླང་ངོ།།
སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་ཚིག་གིས་སྦྱངས། །ཅེས་པ་ནི། བློ་སྦྱོང་ཚིག་ཙམ་དུ་སྦྱོང་
བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ལ་སྨིན། །བདག་གི་དགེ་བས་
དེ་ཀུན་བདེ་ཐོབ་ཤོག་ཅེས་བསྟན་བཅོས་ནས་འབྱུང་བའི་ཚིག་གམ། ཡང་ན་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་བདག་ལ་སྨིན་ནས་བདག་ཐུལ་གྱིས་
བརླག་པར་གྱུར་ཅིག་བདག་གི་བདེ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྨིན་ནས་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་དེ་ལྟར་མི་མེད་པའི་དུས་སུ་ངག་
ཏུ་འདོན་ནོ། །རུས་པའི་གཏིང་ནས་སྐྱེས་པའི་བསམ་པ་ཨ་ཙ་མ་ངའི་མ་རྒན་རྣམས་
ངའི་ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་ཁོ་ན་སྙིང་རེ་རྗེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་
བཞི་ལ་ཚིག་གིས་སྦྱོང་བ་འདི་ནི་མདོ་ལས་བྱམས་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་བསྒེམ་པ་བཤད་པའི་

[061] །གསུམ་པ་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་བསྒྱུར་བ་ནི། སྣོད་བཅུད་
སྡིག་པ་ཁོལ་བའི་ཚེ། །རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་ལམ་དུ་སྒྱུར། །ཅེས་པ་སྟེ། སེམས་
ཅན་དང་འབྱུང་བའི་གནོད་པ་ཅི་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་སྐྱེ་བ་སྔོན་
མ་ལ་སྡིག་པ་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་རྒྱུས་མེད་པ་རྣམས་རྐྱེན་ངན་
བར་ཆད་དུ་བྱེད་དོ། །ཆོས་སྒོར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བལྟས་ན། སྤྱན་སྔ་བས་
ཤ་བོ་སྒང་བ་ལ་གསུངས་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་ན་ཚ་དང་ སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཐམས་
ཅད་སྦྱང་བའི་བློ་ཡོད་ན། བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གིས་བྱིན་རླབས་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བའི་
ཐབས་གསུངས་པ་བཞིན་ཡིན་གསུངས་པས། རྐྱེན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
སྦྱོང་བའི་གྲོགས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱའོ། །འདི་ལ་གཉིས། བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྦྱང་བ་དང་ སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་བསགས་སྦྱང་གཉིས་ལ་
འབད་པའོ། །དེ་ལ་ཐོག་མར་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་རྐྱེན་ངན་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་སློང་བ་བསྟན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ལམ་དུ་བྱ་ན། ཐོག་མ་མེད་པ་
ནས་དགྲ་ཟིན་གྱི་རུ་མ་ཕྱེད་པས་སྤང་བླང་ངོས་མ་ཟིན། ཆོས་བྱས་ཚད་བདག་འཛིན་
གྱི་ཆོས་སུ་སོང་བས་ནོར་རོ། །ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སྔ་འདྲིས་གང་ཡང་
ཉེར་མ་སོང་བས་ད་རེས་དགྲ་ཟིན་གྱི་རུ་ཕྱེད་ལ། ཚེས་ལམ་དུ་བྱའོ། །དེ་ལ་དགྲ་རང་
ཡིན། ཟིན་སེམས་ཅན་ཡིན། རང་ལ་དགྲར་བལྟས་ལ་སྤང་བ་དང་ གཞན་
ལ་ཟིན་དུ་བཟུང་ལ་གཅེས་པར་ལྟ་བ་གཉིས་ལས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ལ་དགྲ་རང་ཡིན་
པའི་གཏན་ཚིགས་ནི། །ལེ་ལན་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་གདའ། །ཞེས་པས་རང་
ལ་དགྲར་བཟུང་བ་བསྟན་ཏེ། རང་ལ་མི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཅི་བྱུང་ཡང་གྱོད་
གཞན་ལ་མ་བདའ་བར་ང་རང་གི་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་ལན་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་
གྱོད་ཐམས་ཅད་རང་གི་ནང་དུ་བརྡལ་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དག་ན་འཚེ་བ་གང་ཡོད་
[062] །འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཀུན། །དེ་ཀུན་བདག་ཏུ་འཛིན་
པ་ལས་གྱུར་ན། །འདྲེ་ཆེན་དེ་ཀོས་བདག་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་དང་ བདག་
ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང། །དེ་གཉིས་
དང་ནི་འབྲེལ་བ་ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཡིན། ཞེས་དང་
བདག་ཉིད་སྐྱོན་བཅས་གཞན་ལ་ཡང་ །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོར་ཤེས་བྱས་ནས། །བདག་
འཛིན་ཡོངས་སུ་དོར་བ་དང་ །གཞན་བླང་བ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཅེས་གསུངས་སོ།།
འཇིག་རྟེན་ན་རང་ལ་སྐྱོན་དང་ཉེས་པའི་ཚོཌ་ཡོད་དོ་ཅོག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་འབྱུང་བ་
ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ང་མེད་པ་ལ་ངར་བཟུང། གནས་གར་སྐྱེས་
པའི་ལུས་འདི་ལ་བདག་མེད་པར་བདག་ཏུ་བཟུང་ནས་འདིའི་ཁ་འཛིན་སྐྱོར་ཁ་འདི་འདོད་
མི་འདོད་གཉིས་གྱི་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་བྱེད་ནས། གཞན་ལ་གཡོ་སྒྱུར་ཁྲམ་གསུམ་
བྱེད་བྱེད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ངན་བསགས་ནས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྤྱིར་འཁོར་
བ་མཐའ་མེད། དགོས་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་
འདིས་ལན་དུ་བཅུག་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་འདས་གྱུར་ཀྱང། །ངལ་བ་ཆེན་
པོ་དེ་ལྟ་བུས། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ། །ཅེས་གསུངས་པས་
ད་རུང་ཡང་འདི་ལ་དགྲར་མ་བལྟས་རིང་ལ་འདིའི་རང་བདེ་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པས་ལས་
ངན་བསགས་ནས་འཁོར་བ་མཐའ་མེད་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྔར་བས་ཆེས་དྲག་ལ་ཡུན་རིང་
བར་ད་སྡོག་འཁྱམས་སུ་འཇུག་པས་དུས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་
གཅེས་པར་འཛིན་པ་འདིས་བསྐྱེད་ནས་འདུག་གོ། །འོ་ན་འདི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་
བདག་གསོད་བྱེད་གཤེད་མར་འདུག་པས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཤི་ཚད་
གཞན་གྱིས་མ་བསད། རང་གིས་བསད་ནས་འདུག་པ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། མ་
འགལ་ལ་སོ་བལྟམས་པ་གཅིག་བྱས་ལ་རང་ལ་དགྲར་བཅག་གི་བཟུང་བར་བྱའོ། །འོ་ན་

[063] །ཞི་བ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་
ནས་ཀྱང། དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་རྒྱུན་ཆགས་དགྲར་གྱུར་པ། །གནོད་པའི་ཚོགས་
རབ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་གཅིག་པུ། །བདག་གི་སྙིང་ལ་ངེས་པར་གནས་བྱས་ནས།།
བདག་ལ་འཁོར་བར་བདེ་བ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་གནས་པ་
མགོ་ལ་གནས་ཀྱང་རྒྱལ་ཁ་མིག་ལ་མི་བྱེད་པ་འདི་རེ་མི་འཐད་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་
དེ་ལྟར་ཉེས་དམིགས་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དེའི་དམིགས་པའམ་གནས་ནི་གནས་
གར་སྐྱེས་པའི་ལུས་འདི་ཡིན་ཏེ། ཚེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ང་མེད་ལ་ངར་བཟུང་
བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་
ཅན། །མི་རོ་བམ་ནག་རྣག་དང་ཁྲག་གི་དུམ་བུ། ཆུ་སེར་གྱི་རྐྱལ་བུ་འདི་
ལ་གཅེས་པར་བཟུང་ནས་བལྟ་ཞིང་བསྲུང་བ་ནི། དཔེར་ན་གཅེར་བུར་ཕྱང་ནས་ཆེར་
མ་ཁུར་གཅིག་ཁུར་བ་དང་འདྲ་སྟེ། སླད་ན་བདེ་བ་ལ་རང་དོན་བྱས་ནས་བདེ་བ་གཅིག་
འོང་སྙམ་ནས་བསྡམས་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་ཏུ་འགྲོའོ། །ཞི་བ་ལྷའི་ཞལ་ནས་ཀྱང། འཇིག་
རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་རང་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང། འཇིག་རྟེན་བེ་བ་ཇི་
སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་གཞན་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང། །མང་དུ་བཤད་ལྟ་སེམས་ཅི་དགོས།།
བྱིས་པ་རང་གི་དོན་བྱེད་དང་ །ཐུབ་པ་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ། །འདི་གཉིས་
ཀྱི་ནི་ཁྱད་པར་ལྟས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བདག་ལ་
གནོད་པ་འབའ་ཞིག་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་
པ་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནས། མ་གི་སྲོ་ཤིག་ཡན་ཆད་ལ་
སྡིག་པ་བསོག་པར་བྱེད་པའི་སྡིག་ཅན་ཕྲག་དོག་ཅན་དེ་འདིར་འདུག་པ་ཡིན། བདག་
འཁོར་བ་ལས་ཐར་དུ་མི་སྟེར་བར་འཆིང་བར་བྱེད་ཅིང། མི་དང་མི་མ་ཡིན་གྱི་
གནོད་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྤྱན་འདྲེན་མཁན། ཕུང་བྱེད་འུག་མགོ་ཅན་དེ་ནི་ང་དང་བདག་

[064]
བསམས་ལ་དགྲ་ལ་དགྲར་ངོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞི་བ་ལྷའི་ཞལ་ནས། འདི་ཡི་
བརྒྱ་ཕྲག་ཐམས་ཅད་དུ། །འཁོར་བར་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས། །ད་ནི་འཁོན་
རྣམས་དྲན་བྱས་ཏེ། །ཁྱོད་ཀྱི་རང་དོན་བསམ་པ་གཞོམ། །ཞེས་གསུངས་ངོ། །
ད་དུང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་སུན་མི་ཐོན་སྙམ་ན། སྔར་དང་མི་འདྲ། ད་རེས་བླ་མ་བསྟེན་
མདོ་སྡེ་བལྟས་པས་དགྲར་ཤེས་སོ་ལོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཁོ་བོ་གར་བརླག་པའི། །སྔོན་
གྱི་དུས་དེ་གཞན་ཡིན་གྱི། །ང་མཐོང་ཁྱོད་ད་གང་དུ་འགྲོ། །ཁྱོད་ཀྱི་དྲེགས་པ་ཀུན་
གཞོམ་བྱ། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསམས་ལ་དགྲར་བཟུང་ཞིང་རང་དོན་གྱི་བསམ་
པ་བྱུང་རེས་ཀྱིས་ཁྱོད་ཆ་ཡོད་ཀྱིས་བྱས་ལ། ཕག་སྣ་རེར་བཏུན་པོ་རེ་རྒྱབ་ལ་བཏང་
གསུངས། དེ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་བརྗོད་བྱ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་
ལིངས་ཀྱིས་བཏང་བ་དང་ སེམས་ཅན་རྩིར་གྱིས་བཟུང་ལ་བདག་འཛིན་ལ་ཅི་གནོད་
དང་ སེམས་ཅན་ལ་ཅི་ཕན་གཉིས་ལས་མེད་པ་ཡིན་གསུངས། གཞན་ཡང་
བཀའ་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་
དེས་འདུལ་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྤྱིར་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡོད་
དེ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་ན་ཉིས་བརྒྱ་བཅུ་གཉིས། དེ་བསྡུ་ན་དྲུག་རྩ་བ་དང་ཉི་ཤུ་ཉེ་བའོ།།
དེ་བསྡུ་ན་དུག་ལྔ་དང་དུག་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་བསྡུ་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གཅིག་
པུར་འདུག་པས། དེ་ཆེར་བཏུལ་བ་ལ་སྐྱིད་ཆེར་ཡོད། འབྲིང་ལ་འབྲིང། ཆུང་
ངུ་ལ་ཆུང་ངུ། ཡི་མ་བཏུལ་བ་ལ་སྐྱིད་ཡེ་མི་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་
གྱི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་ཡིན། སྐྱོན་དང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་
ད་ནི་རང་གི་ལུས་སེམས་ལ་ཞེན་པ་བཏང་ལ་དགྲར་བཟུང་དགོས། དེ་ཡང་གཙོ་
བོར་ལུས་ལ་ཞེན་པ་བཏང་དགོས་ཏེ། ཞི་བ་ལྷའི་ཞལ་ནས། བདག་ལུས་གང་

[065] །འཇིགས་པ་གནས་ཆུང་ལ་འཇིགས་སྐྱེ་བ། །འཇིགས་པ་སྐྱེ་
བའི་ལུས་འདི་ལ། །སུ་ཞིག་དགྲ་བཞིན་སྡང་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །
ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ལུས་འདིའི་དོན་དུ་ཇི་ལྟ་བུའི་འབད་པ་ནི་བྱས་ཀྱང་ལུས་རང་གི་
ངོ་བོ་བེམ་པོར་འདུག་པ་ལ་ཕན་གནོད་བྱས་པ་ལ་དགའ་སྡུག་མི་མདུག་སེམས་ནི་
དངོས་མེད་སྟོང་པར་འདུག་ལ། ད་ལྟ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་འདི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་
བས་ན་ངོ་བོ་མེད་ཅིང་རྒྱུ་འབྲས་སྐད་ཅིག་གིས་འགགས་ནས་སྐྱེས་ནས་གྲུབ་པ་མི་
འདུག་དེས་ན་དེ་གོང་དུ་དོན་མེད་པའི་འགལ་བ་བྱས་ནས་འདུག་སྙམ་དུ་བསམ་
པས་ད་རང་ལ་དགྲར་བཟུང་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་མ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་དང་ བསྒེགས་
རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ར་མཛའ་བཟློག་ལ། །ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་
གི་གྲོགས་མཛོད་ལ་བདག་འཛིན་འདི་བརླག་པར་མཛད་དུ་གསོལ། བདག་གི་
ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དངོས་མེད་སྟོང་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་སྦྱང་ངོ། །དེ་ལྟར་མཛད་
པའི་སྒོ་ནས་ད་རེས་ཀྱི་ཚེ་ཐུང་འདི་ལ་བདག་འཛིན་གྱི་འགོང་པོ་འདི་ཅི་ཐུལ་ཅིག་མཛད་
འཚལ་གསུངས། ཤ་པོ་བའི་ཞལ་ནས་ཇི་སྲིད་རང་ལ་དགྲར་མ་མཐོང་རིང་ལ་བླ་
མ་ལ་སོགས་སུས་ཀྱང་བསྟོད་པར་མི་ནུས། དགྲར་མཐོང་ན་ཕན་འདོགས་སུ་འེང་
གསུངས། །དེ་ལྟར་རང་ལ་དགྲར་བལྟས་ན་མི་མ་ཡིན་དང་འབྱུང་པོའི་གནོད་པ་
བྱུང་ཡང་དགྲ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་ཡིན། བདག་འཛིན་དང་འཐབ་པའི་གྲོགས་སུ་
བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་ཕྱོགས་ན་དམག་དཔུང་ཆེ་བ་གཅིག་ཡིན་པས། གནོད་
བྱེད་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པར་མི་འཐད་པས་དགའ་བར་བལྟའོ། །དེ་ཙམ་ན་རྐྱེན་ངན་གྱི་
འཕྲང་ལས་གྲོལ་བའི་ཆོས་བཤའ་མ་གཅིག་གདོད་འོང་བ་ཡིན་གསུངས། དེ་ཙམ་
ན་ཟིན་པར་སླེབ་པའོ། །ཚུལ་དེ་ལྟར་ད་རེས་རང་གཞན་གཉིས་ལ་དགྲ་ཟིན་གཉིས་
སུ་ཕྱེ་ལ་སྦྱང་ངོ། །རེས་རང་ལ་དགྲ་ཟིན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ལ་སྦྱངས་ཏེ། རང་དོན་

[066] གཞན་དོན་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་
སྦྱོར་ལ་ཆོས་མིང་གིས་གདགས་ལ། དགེ་བཤེས་འབན་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་ལ་ལག་
པ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ལ་སྤང་བླང་བྱའོ། །དགེ་བཤེས་འབན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་
ང་ནི་སེམས་ཀྱི་མཁར་སྒོ་གཅིག་ཏུ་གཉེན་པོའི་མདུང་ཐུང་གཅིག་མནན་ལ་བསྡོད་པ་
མིན་པ་གཞན་བྱ་རྒྱུ་མི་རྙེད། ཁོ་བསྒྲིམ་ནང་ཡང་བསྒྲིམ། ཁོ་སློད་ནང་ཡང་
སློད་གསུངས། ཁྱོད་ཆ་ཡོད་ཀྱི་བྱས་ལ་ཕག་སྣ་རེ་ལ་གཏུན་པོ་རེ་རྒྱབ་ལ་བཏང་
གསུངས། མདོ་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་གིས་བདག་འཛིན་སྤང་བ་ལས་བྱ་རྒྱུ་གཞན་
མེད་པ་བསྟན་པའོ། །དེས་ནི་རང་ལ་དགྲར་བལྟས་ལ་བདག་འཛིན་སྤང་བ་བསྟན་ཏེ་
ཤ་པོ་བའི་གསུང་གིས་འགོང་པོ་མགོ་རྫོངས་ཀྱི་ཆོས་ཤེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའོ། །
གཉིས་པ་སེམས་ཅན་ལ་ཟིན་དུ་བཟུང་ལ་གཅེས་པར་བལྟ་བ་ནི། ཀུན་ལ་བཀའ་དྲིན་
ཆེ་བར་བསྒོམ། །ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། །འདི་ལ་ཤ་པོ་བའི་གསུང་གི། །ཤ་
ཁྱེར་ཁྲག་ཁྱེར་གྱི་ཆོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྟས་ངན་གཡང་དུ་ལེན་པའི་ཆོས་ཞེས་
ཟེར་རོ། །གནོད་བྱེད་དེ་ཉིད་ལ་ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་དང་ སྙིང་རྗེ་
བསྒོམས་ནས་གཏོང་ལེན་གཉིས་སྦྱང་བའོ། །ཐོག་མར་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ནི་
བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་འདིས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བདག་གི་
ཕ་མ་ཉེ་དུ་འབྲེལ་བ་རྒྱ་ཤུག་གི་ཚི་གུ་ལས་མང་བ་ཙམ་བྱས་པས། བྱམས་པའི་
མིག་གིས་བལྟ་བལྟ་བ། བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་འཛིན་འཛིན་པ། གནོད་པ་དང་མི་
ཕན་པ་ལས་སྐྱོབ་སྐྱོབ་པ། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་
དྲིན་ཅན་འབའ་ཞིག་ཏུ་འདུག་ཨང་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ཉེ་དུང་ལ་བསྐྱེད་ལ། སྙིང་གི་
ནང་དུ་བཅུག་ཀྱང་ཚ་བ་མི་འོང་བའམ། སྙིང་གི་དུམ་བུ་བཞེན་དུ་བལྟའོ། །ཇོ་
བོའི་ཞལ་ནས། རང་གི་ལྷ་དང་བླ་མ་ཞེས་གསུངས། ཡང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་

[067] ད་ལྟ་བདག་ལ་གནོད་པ་འདི་ཡིན་ནི་མ་ཡིན། གནོད་པ་འདི་འཁྲུལ་
ནས་བྱེད་པ་ཡིན། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ན་སྡིག་སྡུག་གཏམ་ངན་ཐམས་ཅད་ལ་མ་
འཛེམ་པར་བདག་གི་དོན་བྱས་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ངན་བསགས་པས་འཁོར་བ་
མཐའ་མེད་དུ་འཁྱམས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་བླངས། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོ་
ལན་ཡང་བདག་ལ་ཐུག་ནས་འདུག་ད་ལྟར་ཡང་བདག་གཞན་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་
བསྒྲུབ་པ་ལ་བདག་གི་ལས་ངན་གྱིས་མ་རྒན་དབང་མེད་དུ་བསྐུལ་ནས་བར་ཆད་བྱས་པས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་བར་ཆད་བྱས་པ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་དམྱལ་བར་
འགྲོ་བའི་ལེ་ལན་ཡང་བདག་ལ་ཐུག་པས་འདི་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་ཤ་རྗེན་ལ་མེ་སྐར་ཕོག་
པ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་མ། །ཚུལ་དེ་ལྟར་གནོད་བྱེད་དེ་ཉད་ལ་ཆེད་དུ་གཏད་པའི་
བྱམས་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་མི་མ་ཡིན་ལ་ལས་ཀྱི་བྱས་པའི་མངོན་
ཤེས་ཕྲ་མ་ཡོད་པས། འོ་ཅག་གིས་མར་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཁོང་གིས་བུར་ཤེས་
ནས་འོང། དེ་ལྟར་མ་སྨད་ཀྱི་བསམ་པ་བྱུང་བ་ན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ག་ལ་འོང་སྟེ་
བདག་གིས་ཀུན་ལ་མ་བཞིན་བྱས་ན་ཀུན་གྱིས་བདག་ལ་བུ་བཞིན་བྱེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་
པས་དེ་ཙམ་ན་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། མི་ཡི་འཇིག་
རྟེན་འབྱུང་པོའི་གདོན་དང་ནད་མང་བ། །ཕན་དང་སྙིང་བརྩེར་ལྡན་པས་བདེན་པའི་
བྱིན་གྱིས་ཞི། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གནོད་བྱེད་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་
རྫ་བསྒོམས་པས། འོ་ན་ཐག་མ་མེད་པ་ནས་འདིས་ང་ལ་ཕན་པ་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་
ནས་འདུག་པ་ལ་ངས་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་བསྐྱལ་ནས་འདུག་ཨང་སྙམ་དུ་བསམས་
ལ༑ ད་ན་ངས་ཀྱང་ལན་དུ་ཕང་དགས་གནོད་པ་ལས་སྐྱབས་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་
དེ་ཉིད་ལ་གཏོང་ལེན་གཉིས་སྤེལ་ཞིང་སྦྱང་བར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པའི་
མཛེ་དང་ནད་ཐམས་ཅད་རང་གི་སྟེང་དུ་བླང་བར་བྱའོ། །རང་གི་ཡང་ཚེ་མཇུག་དང་
[068]
དགའ་བ་བསྒོམ་མོ། །ཡང་འདི་ལྟར་སྦྱང་ངོ། །མི་མ་ཡིན་པ་འདུག་པ་མདུན་
དུ་སྤྱན་དྲངས་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་མ་བྱས་པ་གྲངས་ཀྱི་ནི་མི་ཆོད། ངས་ཁྱོད་
ཀྱི་ཤ་ཟོས་པ་དང་ ཁྲག་འཐུངས་པ་དང་ རུས་པ་མུར་བ་དང་ ལྤགས་
པ་གྱོན་པ་དང་ ནུ་ཞོ་འཐུངས་པ་རྣམས་སྟོང་གསུམ་སྣོད་དུ་ཆུང་བ་གསོད་པ་དང་
རྒྱབ་པ་དང་ ཕྲོག་པ་ཡང་གྲངས་ཀྱིས་མི་ཆོད་པ་བྱས་པས་དེའི་ལན་ཆགས་ད་རེས་
སྙེག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲིན་དང་ལན་ཆགས་ད་རེས་ཁྱེར་བར་
བྱ༑ དཁྱེད་དབང་ང་ལ་འོས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། ཤལ་དགྱེས་
ན་ཤ་ཟོ། ཁྲག་ལ་དགྱེས་ན་ཁྲག་འཐུང། རུས་པ་ལ་དགྱེས་ན་རུས་པ་མུར་
ལྤགས་པ་ལ་དགྱེས་ན་ལྤགས་པ་བཤུས་ལ་གྱོན། རིངས་ན་བརྗེན་པར་ཟོ། མི་
རིངས་ན་ཆོས་ལ་ཟོ་བྱས་ལ་ལུས་འདི་ལྟོས་པ་མེད་པར་དེ་ལ་སྦྱིན་པ་བཏང། འགྲོ་
དྲུག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །ཕྱོགས་བཞིར་གཏོར་མ་བཏང་ལ་སྦྱིན་འབའ་
ཟ་འབུ་ཁྱེར་བྱེད་པ་ནི། །བདག་ནི་ནམ་ཞིག་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་དུ་སྦྱངས་
ཞེས་པོ་ཏོ་བས་གསུངས་སྐད། དེ་ནས་མི་མ་ཡིན་པ་དེ་ཀོག་གིས་ལངས་ནས་བྱུང་
ནས་བདག་གི་སྤྱི་བོ་ནས་རྐང་མཐིལ་ཡན་ཆད་ཁ་དམར་འདག་འདག་ཟོས་པས་གནས་
སྐབས་སུ་ལུས་འགྲངས་ཏེ། གནོད་པའི་སེམས་ཞི་ཞིང་ཕན་སེམས་དང་ལྡན། ཞར་
ལ་སྡིག་པ་དག་པར་བསམ། ཡང་སྐད་ཅིག་གིས་ནང་དུ་ལུས་གྲུབ་ཅིང་ཡང་ཟོས་
པར་བསམ། དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསམ། ལུས་བརྒྱ་སྟོང་དུ་གཏུབས་
ལ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏེར་བར་བསམ། ཁྱད་པར་དུ་ལུས་སེམས་འདི་གཉན་
ས་ཐམས་ཅད་དུ་གཤའ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ལུས་འདི་ཁོ་དབང་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་
བསམས་ལ། དགེ་སྦྱོང་ཐམས་ཅད་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ། མཇུག་དགེ་བ་ཡང་

[069] ཁྱད་པར་དུ་མི་མ་ཡིན་ཡོད་སར་ལུས་འདི་སེམས་ཀྱིས་བོར་ལ་དེར་
དམར་ཉེག་རྩེར་གཏུབ་ལ་ད་ཟོ་ཅིག་ཅེས་བསམ་མོ། །དེ་ནས་ལུས་གཅེས་འཛིན་
བཏང་སྟེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །ལུས་འདི་ཅི་བདེར་ཕྱིན་ཟིན་
གྱིས། །སྡིག་སོགས་ཅི་དགར་བྱེད་ལ་རག་འདི་ཡ་ཁ་དས་ཅ་ཞིག་བྱ། །
ཞེས་སོ། །དེས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཟིན་དུ་བཟུང་ནས་གཅེས་པར་བལྟ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་
ལྟར་དགྲ་ཟིན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རུ་ཕྱེད་པར་བྱས་ནས་སྦྱང་དགོས་པ་ཡིན། ཤ་པོ་བའི་
ཞལ་ནས། དགྲ་རང་ལ་ཚོལ། ལྷ་འདྲེ་ལ་ཚོལ་དགེ་མི་དགེ་བ་ལ་ཚོལ། སྐྱིད་པ་
སྡུག་བསྔལ་ལ་ཚོལ་གསུངས། གླང་རི་ཐང་བའི་ཞལ་ནས་ཀྱང། ཇི་ལྟ་བུའི་པོ་
ཏི་ཟབ་མོ་ཅིག་ཞལ་ཕྱེ་ཡང། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་རྣག་གི་ཡིན། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་
ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་གྱི་ཡིན། དེའི་གནད་ཀས་ཁྱེ་དང་ རྒྱལ་ཁ་གཞན་ལ་བྱིན་
ལ༑ གྱོང་དང་བུབ་ཁ་རང་གིས་བླང་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་མིན་པ་གོ་རྒྱུ་གཞན་མ་
རྙེད་གསུངས། ཤ་པོ་བའི་ཞལ་ནས་དེ་ལས་གོ་རྒྱུ་ལྷག་པ་གཅིག་རྙེད་ན་
སྐྱོན་ཡིན་གསུངས། མདོར་ན་སྡེ་སྣོད་ཐམས་ཅད་ལས་གོ་རྒྱུ་དེ་ལས་གཞན་མི་སྙེད་
གསུངས། དེས་ནི་ཀུན་རྫོབ་བྱང་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་རྐྱེན་ངན་ལམ་དུ་བླང་བ་བསྟན་
ཏེ༑ དེའི་མོད་ལ་ཡང་གཉིས་པ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་
རྐྱེན་ངན་ལམ་དུ་བླང་བ་ནི། ལྟ་བ་གསུམ་དང་ནམ་མཁའ་མཛོད། །རྣལ་འབྱོར་
བསྲུང་བ་བླ་ན་མེད། །འཁྲུལ་སྣང་སྐུ་བཞིར་བསྒོམ་པ་ཡིས། །སྟེང་ཉིད་བསྲུང་
བ་བླ་ན་མེད། །ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། ད་ལྟ་འཁོར་འདས་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ལ་
སོགས་པ་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་སེམས་ཉིད་འཁྲུལ་
པའི་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པར་ཐག་རྦད་ཀྱིས་བཅད། ཀུན་རྫོབ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་
ང་ཙམ་དུ་གཉིས་ཀས་གནོད་པ་སྐྱལ་ལོང་མེད། དགག་སྒྲུབ་བྱ་ལོང་མེད་པར་སྐད་

[070] །
དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ཡང་ཡེ་ནས་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་
པའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །བདག་ཀྱང་རིག་པ་དངོས་མེད་ཡིན། གནོད་
བྱེད་ཀྱང་རིག་པ་དངོས་མེད་ཡིན་པས་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །ཐམས་
ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གླང་མི་རྙེད་དོ། །དཔེར་
ན་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ནམ་མཁས་ནུབ་ཕྱོཊ་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་གནོད་པ་བྱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་
གནོད་པ་བྱ་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་ད་ལྟར་གྱི་སྣང་བ་འདི་སེམས་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་སྣང་
བ་ཡིན་པས་བདག་དང་གནོད་བྱ་དང་ ནད་ཐམས་ཅད་རང་གི་རྟོག་པ་ལས་མ་
གཏོགས་པ་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ནས་ཀྱང། རང་གེ་
སེམས་ཉིད་བདུད་ཅེས་བྱ། །རང་གི་སེམས་ཉིད་གེགས་ཞེས་བྱ། །གེགས་ཀུན་
རྣམ་པར་རྟོག་ལས་བྱུང། །དེ་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས། །ཞེས་གསུངས་
སོ༑ ༑དེ་ལྟར་རང་གི་རྟོག་པ་ཡོད་པར་བཟུང། བདེན་པར་བཟུང། སེམས་
ལས་ཐ་དད་དུ་བཟུང་སྐྱོན་ཅན་དུ་བཟུང་བས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་
བསྐྱེད་པ་ཡིན། དེས་ན་ཐམས་ཅད་རང་གི་རྟོག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་བགེགས་སུ་གྱུར་
པ་མེད་པས་སྤང་བྱ་རང་གི་རྟོག་པ་ཙམ་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་རང་
གི་སེམས་སུ་འདུས་པས། སེམས་ལ་དཔྱད་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདུག་པས་རང་གི་
སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐ་དད་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་
སྐུ་གཅིག་པ་ཡིན་པས་ན་སུ་ལ་གནོད། སུས་གནོད། ཇི་ལྟར་གནོད། དོན་དམ་
པར་གང་ཡང་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནད་དང་གདན་ཐམས་ཅད་
རང་ག་རྟོག་པར་འདུག་ལ། རྟོག་པ་ཆོས་སྐུར་འདུག་ཨང་སྙམ་དུ་བསམ་དུ་བསམ་ལ་གནག་

[071]ངན་སྐྱུག་བོར་བ་བཞིན་
དུ་ཞེན་མེད་དུ་བཞག་མཛོ་རོ་བཞེན་དུ་དགོས་མེད་དུ་བཞག་བདག་པོ་ཤི་
བའི་ཁང་སྟོང་བཞིན་དུ་ཞེན་མེད་དུ་བཞག་གོ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་མ་
གྲུབ་པར་འདུག་པ་ལ་ང་ནི་ནམ་མཁའི་མདུད་པ་མ་ཁྲོལ་བ་བཞིན་ནམ། རུས་སྦལ་
སྤུའི་ཞགས་པ་དམ་པོས་བཅིངས་པ་བཞིན་དུ་སོང་ནས་འདུག་སྟེ། རང་སེམས་
བདུད་དུ་ལངས་ཤིང། ང་རང་གེ་རྟོག་པས་བཅིངས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཁྲུལ་ནས་
འདུག་པ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་ན་ཡིས་དོགས། འདྲེས་གནོད་དུ་དེགས། ན་
ཚ་དྲག་ཏུ་རེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རེ་དོགས་དང་ དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་
སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་བཞག་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་གློད་པར་བྱའོ། །དེ་ཙམ་ལ་
ཡིད་བཏགས་མ་བཟེད་ནས་ཐུབ་ཆོམ་དང་འོད་དང་ ཐུ་བ་ནས་འཐེན་པ་དང་ མིང་
ནས་འབོད་པ་དང་ དེ་ཙམ་ན་འདར་ཡེད་པ་དང་ སྐྱི་ཟིང་བ་དང་ ཤེས་
པ་བཅུ་ལོག་པ་བྱུང། དེ་ཙམ་ན་བློ་གཉིས་ལས། རང་གི་སེམས་སུ་འདུག་
པས། འཆར་ལུགས་ཡིན་སྙམ་དུ་རང་གི་སེམས་སུ་ཐག་བཅད་ལ་བཞག་ག་
དེ་ལྟར་བསམ་པ་དང་བློ་བདེ་འབལ་གྱིས་འགྲོ། ལུས་དང་སེམས་ཆ་ཆ་ནས་རང་
སར་གནས་པ་འབྱུང་ངོ། །དེ་འཕྲོག་ལ་ཨ་པ་རང་སེམས་སུ་འདུག་པ་སྙམ་ན་
མི་རྟོག་པ་རྗེན་གྱིས་དེ་དུས་ན་འཆར་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ནད་དང་གདོན་དང་
རང་ཉིད་གསུམ་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔྱད་ན་ཡེ་ནས་སྐྱེ་མ་མྱོང་བ་དེ་
སྐྱེ་མེད་ཆོས་སྐུ་ཡིན། མ་སྐྱེས་པ་ལ་དགག་རྒྱུ་མེད་པས་འགག་པ་མེད་པ་དེ་
འགག་མེད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན། སྐྱེ་འགག་གིས་སྟོང་པའི་བར་ན་
གནས་པ་མེད་པས་གནས་པ་མེད་པ་དེ་གནས་མེད་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན། དེ་ལྟར་དུས་
གསུམ་གང་ན་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པས། དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ངོ་བོ་

[072] །དེ་ལྟར་ནད་དང་གདོན་རང་གི་སེམས་ལས་འབྲས་བུ་
སྐུ་བཞི་ལོགས་ན་མེད་པ་དེ་ཉིད་སྐུ་བཞིར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་སྐྱེས་
ཚད་སྐུ་བཞི་ལག་བཅངས་སུ་གཏོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྟགས་པ་སྐྱེས་ཚད་ཆོས་
ཉིད་ཀྱི་རང་བརྡར་གོ་བར་བྱའོ། །ནད་དང་གདོན་ཐམས་ཅད་སྐུ་དྲིན་ཅན་དུ་བལྟ་
བར་བྱའོ། །འདི་ནི་སྐུ་བཞི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་གདམས་ངག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་
དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྐྱེན་ངན་ལམ་དུ་བྱས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་གཉིས་བསྒོམ་པའི་རྗེས་སམ། ཤུགས་ལ་རེ་དོགས་གཅོད་པའི་ལྟ་བ་འདི་
ལྟར་བསམ་མོ། །འོན་གནོད་བྱེད་འདིས་ང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྦྱོང་བ་ལ་
བཀོད་ནས་འདུག་པས་འདིས་ང་ལ་བྱང་ཆུབ་ལག་བཅངས་སུ་གཏོད་པར་འདུག་པས་
འདི་བཀའ་དྲིན་རེ་ཆེ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །གཞན་ཡང་རྒྱུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་ལས་
འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། ཁྱོད་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་
ན་དེའི་རྒྱུ་སྡིག་པ་སྦྱོངས་ཤིག་ཕྱིན་ཆད་སྡིག་པ་སྤོངས་ཤིག་པའི་བྱ་གཏོང་དུ་བྱུང་
བ་ཡིན་པས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། དེས་ན་གནོད་བྱེད་འདི་དག་གཉེན་
པོ་དང་བྲལ་བས་ཉོན་མེངས་པ་སྐྱེས་ནས་མ་ཚོར་བར་འདུག་པ་དེ་སྒྲོན་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་
པས་འདི་ངེས་པར་བླ་མའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དགའ་བར་བལྟའོ། །
གཞན་ཡང་གནོད་བྱེད་འདིས་བདག་ལ་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ལས་ངན་གྱིས་ཕྱི་མ་ལ་ངེས་པར་
ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་གཅེག་གི་སྡུག་བསྔལ་འདིར་དྲངས་པས་ངན་སང་གི་གདང་ཁ་བཟུང་
ནས་འདུག་པས་འདི་དྲིན་རེ་ཆེ་སྙམ་དུ་བསམ། འོ་ན་འདིས་བདག་ལ་ཕན་པ་དེ་
ཙམ་དུ་བསྒྲུབ་ནས་འདུག་པས་འདི་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གི་འཕྲིན་ལས་པ་གཅིག་ཏུ་
ངེས་པར་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། འདོད་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྙིང་དུ་སྡུག་པར་
བལྟའོ། །ན་ཚ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡོན་ཏན་དེ་ཙམ་ཡོད་པར་བལྟ་ལ་དེ་ལྟར་བསམ་མོ་

[073] ཚེ་འདི་ནི་དར་གཅིག་ཡིན་
མཛེ་དང་ན་ཚ་མ་བྱུང་ན་ཚེ་འདིའི་ཤོམས་ར་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱུད་གཟིངས་ཤིང་སྡིག་
བསོག་བྱེད་པ་འདི་འཕྲོ་རྦད་ཀྱིས་བཅད་དུ་བཅུག་ནས་ཆོས་དང་མཇལ་བས་ལུས་ཀྱི་སྙིང་
པོ་ལེན་འཚོང་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། མཛེ་དང་ན་ཚ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཅོས་
མ་མ་ཡིན་པར་དགའ་བར་བལྟའོ། །གཞན་ཡང་ན་ཚ་སྡུག་བསྔལ་འདིས་བདག་
ལ་ངེས་འབྱུང་གི་བློ་བསྐྱེད་པར་འདུག་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མེད་ན་ངེས་འབྱུང་མི་སྐྱེའོ།།
བདག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སེལ་བས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་
པ་བསྒྲུབ་པར་འདུག་ཀྱང་དྲིན་རེ་ཆེ། སྐྱོ་བས་དྲེགས་པ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་
སོ༑ ༑ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཡང་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ། །འཁོར་བ་པ་
ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་སྡུག་བསྔལ་འདིས་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་
ཅད་སེལ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་འདུག་པས། དེས་ན་འདིས་བདག་
ལ་ཕན་འདོགས་པར་འདུག་པ་ཨང་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་ལྟར་བླ་མ་དང་མཁན་
པོས་སྡོམ་པ་ཕོག་ཆོས་བསྟན་པས་དྲིན་ཆེ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དང་འབྱུང་པོས་ཀྱང་
བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་གྲོགས་བྱས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགེ་བཤེས་སུ་བསམ། བཀའ་
དྲིན་ཆེ་སྙམ་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བློ་འདི་ལྟར་སྦྱོང་ཤེས་པ་ན་ལུས་ངག་ཡིད་
གསུམ་གྱི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཚད་ཐམས་ཅད་
ཚོགས་གཉིས་སུ་གྱུར་པས་འདི་ནས་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཆོས་འབྱུང་ངོ། །བསྐལ་པ་
གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་མགོ་འདི་ནས་རྩོམ་པ་ཡིན་གསུངས། དེས་ནི་བསམ་པ་
ཁྱད་པར་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྦྱང་བ་བསྟན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་
བསགས་སྦྱངས་གཉིས་ལ་འབད་པས་རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ནི། སྦྱོར་
བ་བཞི་ལྡན་ཐབས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བ་ན་བདེ་
[074] །དེ་ཙམ་ན་དེས་འདྲེན་པའི་རྐྱེན་བྱས་ནས་
འདི་ལྟར་བསྐུལ་དུ་བྱུང་བར་བསམས་ཏེ། སྦྱོར་བ་དང་པོ་ཚོགས་བསགས་པ་ནི་
ཁྱོད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་འདོད་ན་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་བླ་མ་དང་དཀོན་
མཆོག་ལ་དད་གུས་བསྒོམས་ཤིག་ཚོགས་བསེག་ཕའི་བསྐུལ་ཞིང་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་
གྱི་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། དཀོན་མཆོག་གི་མཆོད་པ། དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་
བཀུར་དང་ འབྱུང་པོ་ལ་གཏོར་མ་དང་ སྐྱེ་བོའི་སྦྱིན་གཏོང་རྒྱ་ཆེ་བར་བྱས་
ལ་རེ་དོགས་འགོག་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ། བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ལ་མཎྜལ་དང་
མཆོད་པ་འབུལ། དད་གུས་བསྒོམ། སྐྱབས་འགྲོ་དང་སེམས་བསྐྱེད་བྱ། །གསོལ་
བ་བཏབ་སྟེ། བདག་གིས་ནི་མི་ཤེས་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་མཛོད་ཅིག་
ཅེས་དགའ་དུང་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ། ན་བ་ལེགས་ན་ན་བར་གསོལ། །སོས་
པ་ལེགས་ན་སོས་པར་གསོལ། །ཤི་བ་ལེགས་ན་ཤི་བར་གསོལ། །ཚེ་རིང་
ལེགས་ན་ཚེ་རིང་གསོལ། །ཚེ་ཐུང་ལེགས་ན་ཚེ་ཐུང་གསོལ། །ཐམས་ཅད་བྱང་
ཆུབ་སྐལ་ལྡན་ཤོག་ཅེས་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་ནི་ཡང་
ཁྱོད་སྡུག་བསྔལ་འདི་མི་འདོད་ན་རྒྱུ་སྡིག་པ་སྤོངས་ཤིག་པའི་བྱ་གཏང་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་
སྙམ་དུ་བསམས་ལ་སྡབས་བཞིའི་སྒོ་ནས་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་ལ། དཀོན་མཆོག་གི་སྤྱན་
སྔར་བཟོད་གསོལ་དང་ བཤགས་པའི་ཆོ་ག་རྒྱས་པ་རྣམས་ཡང་ཡང་བྱའོ། །
སྦྱོར་པ་གསུམ་པ་གདོན་ལ་མཆོད་པ་ནི། གནོད་བྱེད་ལ་གཏོར་མ་བྱིན་ལ་བླེ་ལ་བཏུབ་
པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བྱ། གནོད་བྱེད་མདུན་དུ་བཀུག་ལྷར་བསམ་སལ། ཁྱོད་
ཀྱི་བདག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་ལ་བཀོད། བདག་གི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་དང་སྡུག་
བསྔལ་སེལ་བའི་གྲོགས་བྱས་པས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྟེ། ད་དུང་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་
སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བདག་གི་ནད་འདིའི་སྟེང་དུ་སྨིན་པར་མཛད་དུ་གསོལ། ཁྱོད་

[075] ནད་འདི་མི་དྲག་པར་
འདིར་ཡུན་རིང་དུ་སྦྱོར་བར་མཛད་དུ་གསོལ། ཞེས་བྱའོ། །ལུས་སེམས་བདེ་འབོལ་
བཏང་ལ་རེ་དོགས་དང་བདེ་འདོད་ཀྱི་རྟོགས་པ་རྦད་ཀྱིས་བཅད་ལ་བཞག་གོ། །སྙིང་ཐག་
པ་ནས་ཉམ་ང་བར་མི་བྱ་བར་དོན་དུ་གཉེར་བའི་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་བྱའོ། །དེ་ལྟར་
མི་ནུས་པས་ཆེད་དུ་གཏད་པའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ། བདག་སེམས་ཅན་
གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱས་པས་ཁྱོད་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་
འགྱུར་བ་ཡིན། ངས་ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཀྱི་ཕན་གདགས་པར་བྱ་ཡི་ཁྱོད་ཀྱིས་གནོད་
པ་མ་བྱེད་པར་སོང་ཞིག་བྱས་ལ་བདེན་པ་བརྡར་རོ། །གནོད་བྱེད་ལྷར་སེམས་པ་ནི་
མི་ངན་རྒྱལ་པོའི་གདན་སར་བཞག་པ་དང་འདྲ་སྟེ། གནོད་པ་བྱེད་མི་ནུས། དེ་
ཡང་ལུགས་གཅིག་ཡིན། །སྦྱོར་བ་བཞི་པ་ཆོས་སྐྱོང་ལ་མཆོད་ལ་གཏོར་མ་ཕུལ་
ལ་སྒྲུབ་པ་ལ་བར་ཆད་མི་འབྱུང་བར་མཛད་དུ་གསོལ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་
སྔར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཤིང་དམ་བཅས་པ་དྲན་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་གསོལ་བ་གདབ་
དེ་ལྟར་ལྷ་དང་བླ་མ་ལ་མཆོད་པ་དབུལ་ཞིང་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་ སྡིག་པ་
སྦྱང་བ་དང་ གདན་ལ་མཆོད་པ་དང་ ཆོས་སྐྱོང་ལ་མཆོད་པ་དང་ ཆོས་
བཞི་པོ་དེ་ལ་འབད་པས་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེས་རྐྱེན་ངན་ལམ་དུ་བྱས་པའི་དངེས་
གཞི་བསྟན་ནས། ད་ནི་འདིའི་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པ་ནི། འཕྲལ་
ལ་གང་ཐུབ་བསྒོམ་དུ་སྦྱར། །ཅེས་པའོ། །བློ་བུར་དུ་རྐྱེན་ངན་བྱུང་བ་ན། བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཕྲལ་འཕྲལ་དུ་སྦྱོང་སྟེ། མཛེ་དང་ ལྷོག་རྒོད་དང་ ཁྲིམ་
བརྡུངས་དང་ བརྡུངས་ཙོག་དང་ ནོར་འཕྲོག་པ་དང་ མཚོན་རྒྱབ་པ་
དང་ མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པ་ལ་སོགས་པ་མདོར་ན་མི་མ་ཡིན་གྱི་གནོད་པ་
དང་ སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་སྲན་མི་བཟོད་པ་བྱུང་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཡང་

[076] དེ་ཐམས་
ཅད་བློས་འུབ་ཀྱིས་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་དེའི་སྟེང་དུ་བླངས་པས། སྔར་བས་ཆེ་བ་
སྙིང་འགས་པ་ཙམ་དུ་བསམ། དེ་འཕྲོ་ལ་གནོད་བྱེད་འདིས་བདག་གི་བྱང་སེམས་
སྦྱངས་པ་དང་བཟོད་པ་བསྒོམ་པའི་བླ་མ་བྱས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྙམ་དུ་བསམས། སྡུག་
བསྔལ་དེ་དག་གཞན་ལ་འདུག་པ་མཐོང་བའི་འཕྲོ་ལ་ཡང་རང་གི་འཕྲལ་ལ་བླང་བར་
བྱའོ། །ཡང་ཆགས་སྡང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོ་སྲན་མི་བཟོད་པ་སྐྱེས་པ་ན་
ཡང་སྔ་མ་བཞིན་བསམ་ལ་གཞན་གྱི་བླང་ངོ། །དེ་འཕྲོ་གཞན་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་
རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་དང་བྲལ་ནས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་བསམ་མོ། །རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་
ཏུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རེ་དེགས་རྣམ་པ་གཉིས་འགོག་པ་ཡིན། དེ་གཉིས་མ་ཁེགས་
རིང་ལ་རྐྱེན་ངན་ལམ་དུ་འཁྱེར་མི་ནུས་སོ། །མཐར་ཐུག་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་
ལམ་ལ་སྐྱེལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་དུས་ན་དགྲ་ཟིན་གཉིས་སུ་སྦྱོང་བ་ནི་ཤིང་སྐྱེགས་པོ་སྲོང་
བ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གླང་རི་ཐང་པ་གསུང་ངོ། །བཞི་པ་ཚེ་གཅིག་གི་ཉམས་
ལེན་དྲིལ་ནས་བསྟན་པ་ནི། མན་ངག་སྙིང་པོ་མདོར་བསྡུས་པ། །སྟོབས་ལྔ་དག་ལ་
སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བས་བློ་སྦྱོང་ཐམས་ཅད་
སྟོབས་ལྔ་མདོར་བསྡུས་པ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །དང་པོ་འཕེན་པའི་སྟོབས་ནི། ད་ནས་
སངས་མ་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་སྦྱོང་འཕྲེ་མི་ཆད་
པར་བྱའོ། །མ་ཤིའི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་དང་མི་འབྲལ་བར་བྱ། ལོ་
འདི་དང་ཟླ་བ་འདིའི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་སུ་བྱིན་གྱིས་རློབས་བོ། །དེ་ལྟར་བློའི་འཕེན་
པ་ཆེན་པོ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱའོ། །གོམས་པའི་སྟོབས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
གཉིས་པོ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡེངས་པར་བསྒོམ་པའོ། །དཀར་པོ་ས་བོན་གྱི་
སྟོབས་ནི། ཐུན་མཚམས་རྣམས་སུ་ཆོས་འདི་ཉིད་བློ་ལ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བ་

[077]
སོགས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་གང་བླགས་ཆེ་བས་བར་མ་ཆད་པར་འབད་པར་བྱའོ། །སུན་
འབྱིན་པའི་སྟོབས་ནི། བདག་འཛིན་དངོས་སུ་སུན་འབྱིན་པ་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་
པའི་དུས་ནས་སྤྱིར་འཁོར་བ་མཐའ་མེད། དགོས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ཇི་ལྟ་བུ་
འཁྱམས་ཏེ། དེ་ཡང་བདག་གཅེས་པར་འཛིན་ཞིང། རང་བདེ་བ་འདོད་པ་
འདིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན། ཚེ་འདི་ལ་ཡང་མི་འདོད་པ་ཇི་སྙེད་གཅིག་ཡོད་པ་དང་
བཟའ་མི་རྣམས་ལ་འགྲོགས་མི་ཤེས་པ་དང་ ཁས་བླངས་དམ་བཅས་ཀྱི་གཞུང་
མ་སྲོངས་པ་དང་ དལ་འབྱོར་ནས་བདག་མེད་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེར་
མི་འདོད་པ་ཡང་བདག་གཅེས་པར་འཛིན་ཅིང་རང་བདེ་བ་འདོད་པ་འདིས་ལན་པས་
འདི་ལ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་བརྟེན་ནོ། །ད་ནི་འདིའི་དོན་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྒྲུབ་པར་
འདི་གཏན་བརླག་ལ་བཏང་དགོས་སྙམ་དུ་བལྟས་ལ་འདི་ལ་དགྲར་བཟུང་བར་བྱའོ། །
སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ནི། དགེ་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཤམ་དུ་ཡང་དུས་ད་ནས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེ་བ་ནས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་དང་མི་
འབྲལ་ཞིང་སྦྱོང་བར་གྱུར་ཅིག་རྐྱེན་བཟང་ངན་ཅི་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་
འདིའི་ཕྱོགས་སུ་འཁྱེར་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག་ ཅེས་སྨོན་ལམ་གདབ་བོ། །བླ་མ་
དང་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་ཕུལ། ཆོས་སྐྱོང་དང་འབྱུང་པོ་ལ་གཏོར་མ་དབུལ་
ཞིང་བདག་སྐྱེ་བ་ནས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་དང་མི་
འབྲལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། ཆོས་འདི་སྟོན་པའི་བླ་མ་དམ་པ་མཇལ་བར་གྱུར་
ཅིག་ཅེས་གསོལ་བ་བཏབ་བོ། །ཐམས་ཅད་ཧཱུཾ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའི་ཆོས་ཡིན་
གསུངས། ཐེག་ཆེན་འཕོ་བའི་མན་ངག་ནི། །སྟོབས་ལྔ་ཉད་ཡིན་སྤྱོད་ལམ་
གཅེས། །དེ་ལྟར་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་བློ་སྦྱོང་བའི་གང་ཟག་དེ་འཆི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་ནས་

[078]
ངག་ཀྱང་བྱེད་དགོས་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་འཕོ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔག་ལ་སོགས་
པ་གཅིག་དེ་ཙམ་ན་ཉམས་སུ་བླངས་བར་མི་ནུས་པས་སྟོབས་ལྔ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཕོ་བར་
བྱའོ། །དང་པོ་དཀར་པོ་ས་བོན་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་ལག་ལེན་བྱ་སྟེ། ཡོ་བྱད་རྣམས་
བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦོང་ཐག་བྱ། ཞེན་པ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ལ་སྦྱིན་
དུ་མི་རུང། ཤུལ་དུ་ཡང་སྡིག་རྐྱེན་དུ་མི་འགྱུར་ཙམ་དུ་ཤོམ་ར་བྱ། མཆོད་གནས་
རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བཟང་པོ་དབུལ། དྲིན་ཅན་ལ་ནོར་གྱི་དོད་པོ་སྦྱིན་དུ་མི་རུང་ངོ།།
དེ་ནས་ཚེ་འདིའི་དངོས་པོ་ལམ་ཆགས་ཤིང། ཕྱི་མར་མི་འཇིགས་པའི་བླ་བསྐྱེད་དེ་
དེ་ནས་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ནི། དཀོན་མཆོག་གི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་པ་བཟང་དུ་བཤམས་
ལ་བཟོད་པར་གསོལ་བ་དང་བཤགས་པ་བྱ། སྐྱབས་འགྲོ་ལ་སོགས་ཀྱི་ཁས་བླངས་
དམ་བཅས་པ་བསྐྱར་བར་བྱ། དེ་ནས་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆེད་པ་དབུལ། ཆོས་སྐྱོང་
ལ་གཏོར་མ་ཕུལ་ལ། བདག་བར་དོ་དང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་
དྲན་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། ཆོས་འདི་སྟེན་པའི་བླ་མ་
དམ་པ་དང་མཇལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། །བདག་གི་བདེ་བའི་ལམ་སྣ་དྲང་དུ་གསོལ་
ད་ནི་ཁྱེད་རང་ལ་རེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ལམ་སྣ་འདྲེན་པའི་གསོལ་བ་དྲག་ཏུ་གཏབ་བོ། །
དེ་ནས་བདག་ལ་བར་དོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྦྱོང་བར་གྱུར་ཅིག་སྐྱེ་བ་ནས་
སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྦྱོང་བར་གྱུར་ཅིག་ ཆོས་འདི་སྟོན་
པའི་བླ་མ་དམ་པ་དང་མཇལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཏབ་
བོ༑ ༑དེ་ནས་སུན་འབྱིན་པའི་སྟོབས་ནི། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྡུག་
བསྔལ་དུ་འཇུག་མཁན་ཡང་ང་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་མཁན་འདི་ཡིན། ད་ལྟའི་སྡུག་
བསྔལ་འདི་ཡང་འདིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན། ད་དུང་ཡང་འདི་དང་མ་བྲལ་རིང་ལ་བདེ་

[079] འདི་ཇི་ལྟར་བྱས་ལ་བརླག་ཏུ་གཞུག་འདི་ཐམས་ཅད་ལུས་
བཟུང་བས་ལན་ནས་འདུག་པས། ད་ངེས་པར་བར་དོར་ལུས་ཡེ་མི་བླང་དགོས་
སེམས་ཅན་ནམ་མཁའ་ལ་ཡལ་དུ་གཞུག་དགོས་སྙམ་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསམ་
བདག་འཛིན་སུན་དབྱུང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་འཕེན་པའི་སྟོབས་ནི། སྔར་བྱང་
སེམས་གཉིས་སྦེལ་ཞིང་རྒྱུན་མ་ཆད། ངས་བར་དོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་དྲན་
པར་བྱས་ལ་སྦྱང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དྲན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་གོམས་
པའི་སྟོབས་ནི། སྔར་བྱང་སེམས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་སྦྱངས་པ་འདི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ།།
དེ་ནས་འཆི་ཁར་སོང་བ་ན་ངོས་གཡས་པ་ཕབ། ལག་པ་གཡས་པས་འགྲམ་པ་
བརྟེན་པའི་མཐེའུ་ཆུང་གིས་སྣ་བུག་གཡས་པ་བཀག་ལ། གཡོན་པས་དབུགས་རྒྱུ་
བར་བྱའོ། །སྤྱོད་ལམ་གྱི་འཕོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བྱམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་
དབུགས་ཕྱིར་འགྲོ་ནང་འགྲོ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏོང་ལེན་རྣམ་པ་གཉིས་སྦྱང་བར་བྱའོ། །
ཡང་དེའི་མོད་ལ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ནི། འཁོར་འདས་རང་
བཞིན་ཐམས་ཅད་སེམས་འཁྲུལ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་སེམས་ནི་ཡེ་ནས་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་
ལས་མ་གཡོས་སྙམ་དུ་དོན་ལ་འཆི་བ་བྱ་བ་རང་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདུག་ཨང་སྙམ་
དུ་བསམ། དེ་གཉིས་སྤེལ་ཞིང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་འཕྲེལ་འཆི་བར་བྱའོ། །དེ་
ཡང་མི་ནུས་འདྲ་ན། སེམས་ཉིད་མ་བཅོས་པ་ཆོས་སྐུ་གཉུག་མའི་དོན་དེ་ལ་འཁོར་
འདས་གཉིས་སྤངས་བླང་དུ་མ་གྲུབ་པའི་གཤིས་དེ་སྔོན་དུ་བྱས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་
ལྷོད་ཀྱི་གློད་ལ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འཕོ་བ་མེད་པའི་ངང་ལ་བཞག་གོ་དེ་ནས་ཅུང་
ཞིག་དྲན་པ་སྟོར་ནས་འཆིར་མ་བཏུབ་ཀྱང་འཆི་ཁའི་གདམས་ངག་དང་བཅས་ནས་
འཆི་བ་ཡིན་ནོ། །འཆི་ཁའི་གདམས་ངག་ལ་འུད་ཆེ་བ་མང་སྟེ། འདི་ལས་ངོ་
མཚར་ཆེ་བ་ནི་མེད་གསུང་ངོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྐོར་མ་ཚང་བ་མེད་པ་བསྟན་
[080] །ལྔ་པ་བློ་འབྱོངས་པའི་ཚད་བསྟན་པ་ནི། 
གཅིག་ཏུ་འདུས། །ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། བཀའ་བསྟན་བཅོས་རྣམས་གསུངས་
པའི་དགོས་པ་ནི་བདག་འཛིན་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པས། ཐོས་བསམ་སྒོམ་
གསུམ་གྱི་བརླག་པར་བྱ་རྒྱུ་གཞན་མེད། གང་ཟག་གི་བདག་བརྟག་ན་རི་བོང་གི་
ར་ལྟ་བུ་ཅང་མེད་འདི་ཡིན་པས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འདིས་སྡུག་བསྔལ་དུ་བཅུག་པ་
ཡིན་པས་ང་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བརྩོན་པ་ཐམས་ཅད་འདིའི་གསལ་
འདེབས་སུ་འདུག་གམ། སྨ་འབེབས་སུ་འདུག་རྟོགས་དཔྱོད་གྱིས་དང་ གསལ་
འདེབས་སུ་འདུག་ན་ཆོས་བརྒྱད་དང་ ཚེ་འདིའི་ཆེ་ཐབས་དང་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་
འདུག་ན། བཙུན་པར་ཁྲིམས་བསྲུངས་ཀྱང་ཕ་ཆོས་ནོར། །ཐོས་བསམ་སྒོམ་
གསུམ་ལ་བློ་སྦྱོངས་ཀྱང་ཆོས་ནོར། །སྨ་འབེངས་སུ་འདུག་ན་བཙུན་པར་ཁྲིམས་
བསྲུང་བ་དང་ མཁས་པར་སྦྱངས་པའི་དགོས་པ་དེ་ཡིན། དེ་བཞན་དུ་བློ་སྦྱོང་
རྒྱུད་ལ་ཤ་མར་སྐྱེས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ལྡང་ཚད་དུ་ལོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཆོས་སུ་སོང་
མ་སོང་གི་ལྟས་འདི་ཡིན་པས་འདིས་ནི་ཆོས་པ་སྲང་ལ་འཇལ་བའི་ཁུལ་ལེ་རིང་མོ་
ཡིན་གསུངས། དེ་ནས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་བདག་འཛིན་
གྱི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བར་བསླབ་པར་བྱའོ།    ༈   
བཟུང། །ཞེས་པ་ནི། གཞན་དག་ན་རེ། ཇོ་བོ་དེ་རྒྱུད་བལ་ཆུ་ནང་ནས་དྲངས་
པ་བཞིན། རྒྱུད་འཇམ་དུ་འདབ་སོང་འདུག་ཆོས་བཤའ་མ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་འདུག་
ཆོས་པ་བཤའ་མ་དེ་ཀུན་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ཟེར་ནས་དམ་པར་འཛིན་པ་གཞན་གྱིས་མ་ཁྲེལ་
བ་དེ་ཡང་དཔང་པོ་གཅིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་གཙོ་བོར་མི་བཟུང་སྟེ། ཅི་སྟེ་ན་
གཞན་དག་གིས་བདག་གི་སྤྱོད་ལམ་ལེགས་པ་སྣ་རེ་མཐོང་བ་དང་ རང་མགུ་བ་
སྣ་རེ་བྱས་པ་ལ་བསྟོད་པས་ན་གཞན་གྱིས་བདག་གི་གཏིང་མི་རྟོགས་པས་སོ། །འོ་ན་

[081] རང་གི་དད་པ་དང་
ཤེས་རབ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ཉམས་ཆུང་ལ་རྒྱུ་མ་འབུད་ཅིང་ཁོང་
ཁྲག་ཆུས་བཤལ་བ་གཅིག་ཏུ་འབུངས་ནས་ད་ནི་དོ་ནུབ་ཁོ་ན་འཆི་ཡང་ང་ལ་དེ་ལས་སྐྱེད་
འདོན་རྒྱུ་མེད་སེམས་པ་གཅིག་དགོས་སོ། །དེ་ཙམ་ན་བསྒྲུབ་པའི་ཉམས་ལེན་
ཚད་དུ་ལོངས་པ་ཡིན་པས་རང་གི་མཁྲེལ་བ་དེ་དཔང་པོའི་གཙོ་བོར་བཟུང་ངོ་
ཡིད་བདེ་འབའ་ཞིག་རྒྱུན་དུ་བསྟེན། །ཞེས་པས་སྔར་ནས་བློ་སྦྱོངས་པས་ཆོས་ཀྱི་
རོ་མྱང་བར་བྱས་ནས་རྐྱེན་ངན་ཅི་བྱུང་ཡང་གཉེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་བསྒོམས་
པས་ཆོག་གི་སྙམ་ནས་བློ་མི་བདེ་བ་མི་འོང་བས་དེ་འདྲས་མི་སྡིགས་པར་འདུག་པ་
དེ་ཡང་བློ་སྦྱོང་བའི་ཚད་ཡིན། ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་ཆོས་བཞི་
ཡོད་པ་ལས་མི་འདོད་པའི་ཆོས་བཞི་ལ་འདོད་ཐོག་ཏུ་བློ་སྦྱང་བས་ཐམས་ཅད་འདོད་པའི་
ཆོས་ཤ་སྟག་ཏུ་སོང་ནས་འཕྲང་དང་འགགས་ཅི་ཡང་མེད་པ་བྱུང་བས་དུས་ནམ་ཡང་
བློ་བདེ་བའི་ཉམས་དང་ ཁང་བུ་སྡིབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་བློ་འབྱོངས་པའི་
ཚད་གཅིག་ཡིན། ཡང་གཏོང་ལེན་གཉིས་པོ་འབྱོངས་པ་ན་ལུས་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་
ཅི་བྱུང་ཡང་སྔར་ནས་གཞན་གྱི་བླངས་པ་དེ་ད་གྲུབ་སྙམ་དུ་སླར་ཡང་དགའ་བ་ཁྱད་པར་
ཅན་འབྱུང་ངོ། །མདོར་ན་མི་འདོད་པ་ཅི་བྱུང་ཡང་མི་དགའ་བ་མེད་པར་རང་གི་
བློ་སྦྱོང་གི་གྲོགས་སུ་འགྲོ་ཡིན་འདུག་ན་བླེ་འབྱོངས་བའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་
ན་གཉེན་པོ་གཏིང་ཚད་དུ་ལོངས་པ་ཡིན་ནོ། ཡེངས་ཀྱང་ཐུབ་ན་འབྱོངས་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑རྟ་རྩལ་ཅན་ཡེངས་ནས་རྟ་འགྲགས་ཀྱང་མི་ལྷུང་བ་བཞིན། བློ་འབྱོངས་
པ་ན་མ་དཔྱད་པའི་ས་ནས་བརྙས་པ་དང་ སྐུར་བ་འདེབས་པ་ལ་སོཊ་པ་རྐྱེན་ངན་ཅི་
བྱུང་ཡང་གཉེན་པོས་ཀྱང་བླ་བུར་ཐུབ་པར་བྱས་ནས་ཕྱིར་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་
འགྲོ་བར་འདུག་གི་རྐྱེན་ངན་གྱི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བར་འདུག་ན་བློ་འབྱོངས་པ་ཡིན་ནོ།།

[082] ཆོས་
འདི་བདེན་མདུན་མ་བཟང་པོ་སོང་སྙམ་ནས་བློ་བདེ་འབོལ་ལེ། བྲོད་ཏིང་ངེ་བ་
གཅིག་ནམ་འཆི་ཡང་བློ་བུར་ཐུབ་པར་བྱའོ། །འབྱོངས་པའི་རྟགས་དེ་རྣམས་དང་
ལྡན་ན། ནད་དང་གདོན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནང་དུ་རྟོགས་པ་འཕེལ་བའི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་
རོ༑ ༑དེ་ནས་བློ་སྦྱོང་མི་དགོས་ཟེར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་གཉེན་
པོར་ལྡང་ཚད་དུ་ལོངས་པའི་ཚད་ཙམ་དུ་བསྟན་བའོ། །དྲུག་པ་བློ་སྦྱོང་གི་དམ་ཚིག་
བསྟན་པ་ནི། སྤྱི་དོན་གསུམ་ལ་རྟག་ཏུ་བསླབ། །ཅེས་པ་ནི། བློ་སྦྱོང་ཁས་
བླངས་དང་མ་འགལ་བ་བློ་སྦྱོང་ཐོ་ཆོར་མ་སོང་བ། བློ་སྦྱོང་ཕྱོགས་རེ་བར་
མ་སོང་བའི། །དང་པོ་ནི་འམ་བུ་བློ་སྦྱོང་བ་ལགས་པས་འདི་ཀུན་གྱི་མི་གནོད་ཟེར་
ནས་བཅས་པ་ཕྲན་ཚེགས་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་གུས་པ་
དང་ བློ་སྦྱང་འདི་ཡོད་ན་གཞན་ཅི་ཡང་མི་དགོས་ཟེར་ནས་སྤྱིའི་ལག་ལེན་དང་
འགལ་བར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དོར་རོ། །བསམ་པས་བློ་སྦྱོང་ཞིང། སྦྱོར་བས་
ཀ་རི་ཀ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་བར་གྱི་ཁས་བླངས་དང་དམ་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་གཙང་
བར་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ལག་ལེན་དང་འཕྲལ་གྱི་རྣམ་ཐར་སྡེ་སྣོད་དང་མཐུན་པར་
ཞུས་དག་བྱར་གཏུབ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཉན་སར་ཉལ་བ་དང་
ཤིང་གཉན་གཅོད་པ་དང་ འགོ་བའི་ནད་ཡོད་སར་འགྲོ་བ་དང་ དམ་ཉམས་
དང་མཛོ་པོ་ལ་སོགས་འདྲེ་ཅན་དང་འགྲོགས་པའི་ཐོ་ཅོ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ལ་དགེ་
བཤེས་སྟོན་པས་ར་སྒྲེང་དུ་བསྟན་པའི་སྲོལ་ཆེན་པོ་བཙུགས་པའི་བཀའ་གདམས་ཀྱི་
རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་མི་འགལ་བར་བྱས་ལ་ཆོས་གྲུ་བཞིར་ཉམས་སུ་བླང་དགོས་སོ། །
ཤ་པོ་བའི་ཞལ་ནས་ནོར་ས་རྟག་གཞི་ནས་ཆོས་ཐོ་ཅོར་སོང་ནོར་ཞེས་བཤད། དམ་
ཉམས་དང་འཆལ་བ་དང་ སྡིག་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟག་བསྲེ་སླད་སྤང་ཞིང་སྤྱོད་པ་

[083] །གསུམ་པ་ནི། ཤས་གཅིག་གིས་མིའི་
གནོད་པ་བཟོད་ཀྱང་མི་མ་ཡིན་གྱི་གནོད་པ་མི་བཟོད་དེ། འདྲེ་རྟོག་ཆེ་བ་དང་དེ་ལས་
བཟློག་པས་སོ། །ལ་ལ་མི་ཆེ་བ་ལ་གུས། ཆུང་བ་ལ་བརྙས་བཅོས་བྱེད། ལ་ལ་
ནང་མི་ལ་བྱམས། ཕྱི་མི་ལ་སྡང་ ལ་ལ་སེམས་ཅན་ལ་སྦྱོང་ འབྱུང་པོ་
ལ་མི་སྦྱོང་ དེ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་རེ་བར་སོང་བས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱོགས་རིས་མེད་
པར་སྦྱོང་ངོ། །འདུན་པ་བསྒྱུར་ལ་རང་སོར་བཞག་བསམ་པས་བདག་གཞན་
བརྗེ་བ་བསྒོམ་པ་དང་ སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་བྲལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་དྲན་པར་བྱས་ནས་
སྦྱོར་བས་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་རྣམས་སྔར་བས་མ་འགྱུར་བར་སོ་ཐུབ་པར་བྱས་ནས་
གཞན་གྱི་རྩར་ངག་ཏུ་མིའི་འདོན་པར་གཞན་དང་ མཉམ་འགྲོགས་བཏུབ་པར་བྱས་
ནས་སྔར་གྱི་དགེ་སྦྱོང་བྱེད་ཚོད་དང་སྤྱོད་པ་སོ་ཐུབ་པར་སྔར་ལས་མ་འགྱུར་བར་བྱ། །
འགའ་ཞིག་ཆོས་ཉན་པ་དང་ སྔར་གྱི་རྣམ་ཐར་དང་ལག་ལེན་བཞག་ནས་གསར་
འགྲོགས་བྱེད་དེ། སྔ་མ་སྤངས་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ཤིན་ཏུ་མི་ལེགས་སོ། །བློ་
སྦྱོང་མངོན་མཚན་ཆུང་ལ་དོན་གྱིས་གཅོད་ཆེ་བ་གཅིག་བྱེད་དགོས་གསུངས་པས་གཞན་
གྱིས་མ་ཚོར་བར་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་ཉམས་པ་བརྗོད་མི་བྱ། །ཞེས་
པས་གཞན་སུ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱོན་ཞར་བ་འདི་བྱ་བ་དང་ ཆོས་ཀྱི་སྐྱོན་
འཆལ་བ་འདི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ངག་ཏུ་སྨྲ་མི་རུང་བར་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་
ཕྱོགས་གང་ཡང་མི་བསམ་མོ། །སྤྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགོས་ཁྱད་པར་ཆོས་
སྒོར་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་ ཉིང་དགོས་སུ་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་གྲོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ལ་བརྟག་
ཏུ་མི་རུང་ ཐ་ན་བདག་བློ་སྦྱོང་བ་ཡིན་པས་སླར་ལ་དགའ་སྟེ། ལར་འདི་
དང་འགྲོགས་སུ་མི་བཏུབ་པ་ཅིག་འདུག་སྙམ་ནས་ཡང་རང་གི་ཕྱོགས་ནས་བློ་སྦྱང་བ་
ཡིན་པས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་སྐྱོན་བསམ་པ་མི་རུང་ངོ། །དབང་མེད་དུ་སྐྱོན་མཐོང་

[084] ཁོ་ལ་སྐྱོན་མེད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་རང་གེ་སྐྱོན་དུ་བརྟག་གོ། །
འབྲས་བུ་རེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས། །བློ་སྦྱངས་པས་ཚེ་འདིར་མིས་རྩི་ཏུ་རེ་བ་དང་
བསྙེན་བཀུར་དང་སྙན་གྲགས་འོང་དུ་རེ་བ་དང་ མི་མ་ཡིན་གྱི་གནོད་པ་ལས་ཕན་
དུ་རེ་བ་དང་ ཕྱི་མ་ལྷ་མིའི་བདེ་བ་དང་རང་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ཏུ་རེ་
བ་ཐམས་ཅད་སྤང་ངོ། །ཐ་མར་རང་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་རེ་བ་མེད་པར་བྱས་
ལ་སྦྱང་ངོ། །སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ལའང་རིངས་པ་དང་རེ་ཆེ་བ་མེ་བྱ། བདུད་ཀྱིས་
ཤེས་ན་བར་གཅོད་བྱེད་དོ། །འབད་པ་དྲག་ལ་ཡུན་རིང་དུ་ཞེ་མ་ཁྲེལ་བར་བྱས་
ཀྱང་འབྲས་བུ་གང་ཡང་མ་བྱུང་ཡང་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་བྱ། དུག་ལ་གཅེས་འཛིན་
སྤངས། ཞེས་པ་ནི་བདག་འཛིན་ལ་དགྲར་མི་བལྟ་ལ། །རང་ལ་གཅེས་འཛིན་
མི་གཏོང་བར་རང་དོན་ཞེ་ཕུགས་སུ་བཅུག་པ་དང་ དངོས་པོ་བདེན་པར་འཛིན་
པའི་བློས་ཆོས་གང་བྱས་ཀྱང་འཁོར་བའི་རྒྱུ་བྱེད་ཅིང་འཁོར་བར་འཆིང་བས་སྡུག་བསྔལ་
བསྐྱེད་དེ། །ཟས་དུག་ཅན་དང་འདྲ་བས་སྤང་ངོ། གཞུང་བཟང་པོ་མ་བརྟེན་ཅེས་
པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱིས་མི་རིགས་པ་བྱས་པ་ལ་འཁོན་དུ་བཟུང་ནས་ནག་ཀམ་མི་བྱེད་པ་དེ་
སྤང་ངོ། ཤགས་ངན་མི་རྒོད། ཅེས་པ་ནི། ལས་འབྱེད་ཅི་ལ་བབ་ཀྱང་
གཞན་གྱི་སྙིང་ལ་གཟེར་ཞིང་ དང་ཁ་ལོག་པའི་ཤགས་ངན་མི་གདབ། ཉེ་རིང་
བཟང་ངན་སུ་ལ་ཡང་ལན་མ་ལན་གང་ཡིན་ཀྱང་ཚིག་ངན་སྨྲ་བ། ངག་རྩབ་མོ་དྲག་
པོ་སྨྲ་བ་ཡང་སྤང་ངོ། །འཕྲང་མ་དགུག་ཅེས་པ་ནི། །གཞན་གྱིས་གནོད་པ་
བྱས་པ་དེ་ཞེ་ལ་བཞག་ནས་ལན་པ་འགྲུབ་པའི་དུས་ན་འཇལ་བ་དེ་སྤང་ངོ། །གནད་
ལ་མི་དབབ། ཅེས་པ་ནི། མི་དང་མི་མ་ཡིན་གང་ཡིན་འཚང་ནས་འབྲུ་
པ་སྤངས་ཏེ། མི་མ་ཡིན་ལ་སྲོག་སྔགས་དྲག་པོ་བཟློས་པའམ། མི་ལ་མང་

[085] །མཛོ་ཁལ་ལ་མི་འབྱོ་
ཞེས་པ་ནི་རང་དབབ་ཅིང་སྟེང་དུ་འོང་བའི་མི་འདོད་པའི་ཁག་དང་ཁུར་རྣམས་གྱོ་སྒྱུ་
སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཞན་ལ་འབྱོ་བའི་འཁོན་སྐྱོན་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྤང་ མགྱོགས་
ཀྱི་རྩེ་མ་གཏོད། ཅེས་པ་ནི། འདོད་པའི་དངོས་པོ་སྤྱི་སོ་ན་ཡོད་པ་རང་ལ་སྣ་
གཏོད་དུ་རེ་བ་འདོད་ཕྱིར་མི་མཁས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་ ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རང་
ལ་བསྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་ངོ། །འདོད་ཁར་མི་འཆི་ཕ་རོལ་ལས་ཀྱི་གྲུབ་
པའི་ལྷོད་ཀྱིས་གློད་ན་བདེ་གསུང་ །ལྟོ་ལོག་མི་བྱ། ཅེས་པ་ནི། ཕུགས་སུ་
རང་བཟང་བར་འདོད་པས་ཐད་ཀ་དེར་འཕམ་ལེན་འོག་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་ ཕུགས་
སུ་འདྲེས་གནོད་པ་སེལ་དུ་རེ་བའི་ཐད་ཀ་དེར་བློ་སྦྱོང་ནས་ལྟོ་ཆོས་བྱེད་པ་དང་ ཁྱད་
པར་མེད་པས་གཏིང་གི་རང་མཁྲིས་མཆོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྤང་ངོ། །ཚན་གཅིག་གིས་
རྣམ་རྟོག་ལ་བློ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུའམ་དགོས་པ་དེ་འདྲ་ལ་ཕན་པ་གཅིག་ཏུ་གོ་བ་འདྲ་
སྟེ་དེ་ཙུག་སོང་ན་བོན་བྱེད་པ་དང་ཁྱད་མེད། ཆོས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་
རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བ་གཅིག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་བདུད་དུ་མི་དབབ། ཅེས་
པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་མ་མགུ་ན་གནོད་པ་བྱེད་དེ། ལྷ་བྱ་བ་དེ་ཕན་
འདོགས་པ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་ན་བདུད་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བློ་
སྦྱོང་གིས་བདག་འཛིན་འདུལ་བ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དྲགས་ནས་བདག་ནི་བློ་སྦྱོང་
བསྒོམ་པ་བཟང་པོ་ཡིན། གཞན་ལ་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་མེད་སྙམ་ནས་ང་རྒྱལ་སྐྱེས་
པ་དང་ རང་བཟང་པོར་རློམ་པས་གཞན་ལ་རས་ཆོད་དང་ཡ་འབིགས་བྱེད་པ་སྤང་
བར་བྱའོ། །ད་ལྟའི་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་བདག་འཛིན་བཟང་དུ་སོང་ན་དགྲའི་
ཆོས་སུ་སོང་ནས་རྐུན་མ་ནགས་ལ་བཏང་ནས་རྗེས་བྲག་རི་ལ་གཅོད་པའི་ཆོས་སུ་སོང་
བས་དེ་ཐམས་སྦངས་ལ། སྨན་ནད་ཐོག་ཏུ་བཏང་ཞིང་བདག་འཛིན་དམའ་འབེབས་
[086] །སྐྱིད་ཀྱི་ལན་དུ་སྡུག་མ་ཚོལ། །
ཞེས་པ་ནི། རང་སྐྱིད་པའི་དོན་དུ་གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ན་དགའ་སྟེ། རང་
གི་བཟའ་མི་དང་གྲོགས་འདི་ཤིན་རབས་ཆད་འོང་སྟེ། ཡོན་བདག་ལ་ན་ཚ་ཤི་ཆད་
བྱུང་ན་ཚོགས་བསོགས་དགེ་རྩ་འོང་སྟེ། ཡུལ་དེའི་སྒོམ་ཆེན་གྲོགས་པོ་དེ་ཤི་ན་
ང་གཅིག་པོ་ལ་བསོད་ནམས་འོང་སྟེ། དགྲ་འདི་ཤི་ན་ང་ལ་སྐྱིད་པ་འོང་སྟེ་སྙམ་
པ་སྤང་ངོ་ །སེམས་ཅན་སོ་སོའི་བསོད་ནམས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས་གར་ཕྱིན་
ཡང་དགྲ་ཟིན་རེ་ལས་ཀྱིས་འོང་བ་ཡིན་གསུང་ངོ་ །བདུན་པ་བློ་སྦྱོང་གི་བསླབ་
བྱ་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་འདི་རྣམས་ཉམས་སུ་བླངས་ན། བློ་སྦྱོང་མི་ཉམས་ཤིང་
གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་བསླབ་པར་བྱའོ། །རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་
གཅིག་གིས་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། ཆོས་གཞན་སྒྲུབ་པ་ལ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་སོགས་
དང་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ཡོད་པས་འདིའི་སྒོར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟས་ལ་
སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱས་པ་གཅིག་པུས་ཆོག་པས་དེ་ལྟར་ཉམས་
སུ་བླང་བར་བྱ། ལོག་ནོན་ཐམས་ཅད་གཅིག་གིས་བྱ། །ཅེས་པ་ནི། བདུད་
ཀྱིས་བརླབ་པ་ཁ་ཅིག་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པས་བསྒོམ་ལོག་གི་སྒོམ་སྣང་
འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་སྟེ། བློ་སྦྱོང་སྒོམ་པས་ན་ཚ་ཆེར་སོང་ འདྲེའི་གནོད་པ་
ཆེར་སོང་ མི་སྡང་དུ་སོང་ བདག་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེར་
སོང་ངམ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་ནས་སྦྱོང་སྙིང་མི་འདོད་པའམ། ཡང་ན་དེ་ལྟ་
བུའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་སྦྱོང་སྙིང་མི་འདོད་པ་འབྱུང་སྟེ། བཟློག་ཉིན་ཡོད་པས་དེ་
འཕྲོལ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། ང་ལ་སྒོམ་ལོག་སྐྱེས་ནས་འདུག་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ་
བློ་གཉིས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་བདག་ཁོ་ན་འདྲ་བ་ཆོས་ལ་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་
གྱུར་པ་མང་པོ་ཡོད་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། དེ་ཐམས་ཅད་རང་གི་སྟེང་དུ་བླངས་

[087]
ཤིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པར་བསམ་མོ། །ཐོག་མཐའ་གཉིས་ལ་
བྱ་བ་གཉིས། །ཅེས་པ་ནི། ནང་པར་མལ་ནས་ལངས་ནས་དེ་རིང་ཉིན་ཐོག་ཐག་
ལ་བདག་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་པས་མ་གོས་པར་བྱ་དགོས། སེམས་ཅན་ལ་གཅེས་
པར་འཛིན་པ་མ་ཉམས་པར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་འཕེན་པ་བཏང་ལ། དེ་ནས་ཉིན་མོའི་
དུས་སུ་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཤེས་བཞིན་གྱིས་ཟིན་པར་བྱ། དེ་ནས་དགོང་མོ་
ཉལ་བ་ན་སེང་གེ་རྣམ་པར་བརྩེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཐོག་མར་དེ་བྱས་སོ། །དེ་ནས་
དེ་བྱས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་ལ་རིམ་པས་བརྟག་ནས་འགལ་བར་སྤྱད་ནས་
འདུག་ན། དེའི་ཚེ་བདག་ལ་རྔན་བགྲང་ཞིང་བླ་མའི་གདམས་ངག་དྲན་པར་བྱ་ཞེས་
པ་ཡིན་པས། དལ་འབྱོར་ཆུད་གསོན་པ་རང་གི་རང་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བཁྱོད་ལྟ་བུ་
འོང་བ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། བཟོད་གསོལ་དང་བཤགས་པ་བྱ། ཕྱིན་ཆད་སྤོང་
བའི་བློ་བསྐྱེད་དོ། །མ་འགལ་བར་བྱས་ན་དལ་འབྱོར་དོན་ཡོད་པར་བྱས་སྙམ་དུ་དགའ་
བ་བསྒོམ། དགེ་བ་ཡང་ཆོས་འདི་ཉིད་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བསྔོ། །སྐྱེ་བ་ཐམས་
ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་དང་མི་འབྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་
གདབ་བོ། །གཉིས་པོ་གང་བྱུང་བཟོད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། བློ་བུར་དུ་
བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡང་དྲེགས་ཤིང་ཆགས་པར་མི་བྱ་བར་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་དབང་
དུ་མ་སོང་བར་བྱས་ལ། སླར་ལ་ཆོས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་ཁྱེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ལ་
འཁོར་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱུང་ན་དེས་དྲེགས་ཏེ་གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང་ །ཡིད་ལ་
དྲན་ཚད་བྱེད་པ་འོང་བས་དེ་སྤང་ངོ། །རྒུད་ཅིང་དབུལ་བ་འོག་ནས་ཆུ་ལས་མི་
འབབ་པ་བྱུང་ན་ཡང་ང་འདྲ་བ་འོང་བ་སྙམ་དུ་ཡི་མུག་པ་དང་ ཡིད་ཤི་ན་དེས་སྦྱོང་
བ་གུས་པ་མི་བྱ་བར་མཐོ་རིས་དང་ ངན་སོང་གི་མཐོ་དམའ་དང་ སྐྱིད་

[088] སླར་
ཡང་གཡེང་བ་མེད་པས་དགེ་སྦྱོར་འཕེལ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ལྷ་ཡི་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པས་ཀྱང་ །ཁེངས་པ་ཉིད་དུ་མི་བྱ་ལ། །ཡེ་དགས་བཞིན་དུ་དབུལ་
བ་ཡིས་རྒུད་པས་ཀྱང་ནི་ཞུམ་མི་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་
པོ་སྲོག་དང་བསྡོས་ལ་བསྲུང་ །ཞེས་པ་ནི། ཆོས་སྤྱི་ནས་བཤད་པའི་བསླབ་
པ་དང་ ཁས་བླངས་དམ་བཅས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དང་ བྱེ་བྲག་ཏུ་ཆོས་འདི་
ཉིད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཡན་ལག་ཉམས་པ་བརྗོད་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཏེ་
དམ་ཚིག་དེ་གཉིས་ཉམས་ན་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་ཡང་མི་འབྱུང་བས་སྲོག་ལས་གཅེས་
པར་བཟུང་ངོ་ །དཀའ་བ་གསུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། ཉོན་
མོངས་པ་སྤོང་བ་ན་དང་པོ་གཉེན་པོས་དྲན་པར་དཀའ། བར་དུ་བཟློག་པར་དཀའ་
ཐ་མ་རྒྱུན་བཅད་པ་དཀའ་བ་ཡིན་པས་དེ་གསུམ་མི་དཀའ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །སློབ་
ཚུལ་ནི། གསུམ་པོ་ནང་པར་གོ་བགོ་ནས། དེ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་
ན་གཉེན་པོ་དྲན་པར་བྱེད། བཟློག་པར་བྱེད། ད་ཕྱིན་ཆད་འདི་ལྟ་བུ་རྒྱུད་ལ་
མི་སྐྱེ་བར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །རྒྱུ་ཡི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་བླངས་
ཞེས་པ་ནི། བླ་མ་མཚན་ལྡན་གདམས་ངག་མངའ་བ། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་
པ༑ མི་བར་ཁྱིས་མ་ཆོད་པ་རྙེད་ཅིང་ཐུགས་ལ་འདོགས་པ་དང་ རང་གི་བློ་
སྣ་དལ་འབྱོར་ནས་བདག་མེད་ཀྱི་བར་དུ་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་བཞིན་ནམ། བླ་མས་
ཇི་ལྟར་ཁྲིད་པ་བཞིན་ནམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་ ཆོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་དང་ དད་པ་དང་
ཤེས་རབ་བརྩོན་འགྲུས། སྐྱོ་ཤས་ཆེ་བ་དང་ ཟས་གོས་དང་ གཡོག་
ཐམས་ཅད་འཇོམ་པ་སྟེ། དེ་གསུམ་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་
རང་ལ་ལྡན་ནས་འདུག་ན་དགའ་བ་བསྒོམས་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འབད་པར་བྱ། མི་ལྡན་

[089]
པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་མ་བྱུང་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པས་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ་
དེ་ཐམས་ཅད་རང་གི་སྟེང་དུ་བླངས། བདག་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་བས་དེ་ལ་
རྒྱུ་གསུམ་པོ་བྱུང་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བསམ་མོ། །ཉམས་པ་
མེད་པ་རྣམ་གསུམ་བསྒོམ། །ཞེས་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
སློབ་མའི་དད་གུས་ལ་རག་ལས་པས་བླ་མ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་
ཤེས་དང་མ་བྲལ་བར་བྱ། དེའི་སྒོ་ནས་བླ་མ་ལ་དད་གུས་མ་ཉམས་པ་དང་ ཡང་
བློ་སྦྱོང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྙིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ས་བོན་གྲུང་པོ་ལྟ་བུ་འདི་ཡིན་
སྙམ་དུ་བསམས་ནས་ཆོས་གང་དང་ཡང་མི་སྙོམས་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པས་བློ་སྦྱོང་
བ་སྤྲོ་བ་མ་ཉམས་པ་དང་ ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁས་བླངས་དམ་བཅས་པ་རྣམས་
གཉེན་པོ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱི་གཟེངས་ཆེན་པོ་གཏོད་ནས་ཉེས་པ་ཕྲ་མོ་ཚུན་
ཆད་ཀྱིས་མ་གོས་པར་བསྲུང་བར་བསླབ་པ་ལ་བག་ཡོད་ཀྱིས་མ་ཉམས་པར་བྱའོ། །
འབྲལ་མེད་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་བླ་མའི་ཞབས་
ཏོག་དང་ དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ་དང་ ཆོས་སྐྱོང་དང་ འབྱུང་པོ་ལ་
གཏོར་མ་དང་ ཕྱག་དང་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོར་དང་མ་བྲལ་
བར་བྱ། ངག་སྐྱབས་འགྲོ་དང་ བཟླས་པ་དང་ ཁ་ཏོན་ལ་སོགས་པ་
ངག་གི་དགེ་སྦྱོར་དང་མ་བྲལ་བར་བྱའོ། །ཡིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་བསྒོམ་
པ་དང་མ་བྲལ་བར་བྱས་ལ། བདག་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་
མོངས་པའི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་ལ་སྙིང་སྟོབས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་
ལྡན་པར་བྱའོ། །མདོར་ན་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བའི་
ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་མི་བྲལ་བར་བྱའོ། བསྐོལ་བ་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱང་ །ཞེས་པ་ནི་

[090]
པ་དེ་གཞི་ལས་བྱུང། ཞེས་བཤད་པས་ངོས་གཅིག་ན་འདུག་པ་དང་ ཕར་
མི་གནོད་ཀྱང་ཚུར་གནག་པ་དང་ ཚུར་མི་སྡང་ཡང་རང་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་
དེ་རྣམས་ལ་བློ་སྦྱོང་འཆོར་ཉེན་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བཀོལ་ལ་སྙིང་གི་དུམ་བུ་
བཞིན་དུ་བསམ་ཞིང་བློ་སྦྱོང་ངོ། །ཡང་བླ་མ་དང་ ཕ་མ་དང་ བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡུལ་གཉན་པས་སྡིག་པ་བསགས་ན་རྣམ་སྨིན་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པས་ཁྱད་པར་དུ་བཀོལ་ལ་སྦྱང་ངོ། །རྐྱེན་གཞན་དག་ལ་ལྟོས་མི་བྱ། །ཞེས་
པ་ནི། ཆོས་གཞན་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཟས་གོས་ལ་སོགས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམ་པ་
ཁམས་བཟང་བ། ཆུ་འཕྲོད་པ། མི་དང་འདྲེས་མི་གཙོར་བ་དགོས་ཏེ། བློ་
སྦྱོང་འདི་ཉིད་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་དེ་རྣམས་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་ཏེ། མཐུན་རྐྱེན་དེ་
རྣམས་མ་འཛོམ་པ་ནི་ཆོས་འདིའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ད་རེས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་འབའ་
ཞིག་བློ་སྦྱོང་གི་གྲོགས་སུ་ཁྱེར་རོ། །ད་རེས་གཙོ་བོ་ཉམས་སུ་བླངས། །ཅེས་
པ་ནི། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཕ་འཚེར་རྙིང་པ་ལྟ་བུ་ངན་སང་རྣམ་པ་གསུམ་འབའ་
ཞིག་ཏུ་འཁྱམས་པ་ཡིན་པས། ད་རེས་ཀྱི་ལས་འགའ་ཞིག་གིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་
སྟོང་དུ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ཐོབ་པའི་དུས་ད་རེས་ཚེའི་དེའི་
ཤོམ་ར་བྱེད་པ་ལས་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་ཆོས་བྱེད་པ་གཙོ་བོ་ཡིན། །ཆོས་ལ་བཤད་
སྒྲུབ་གཉིས་ལས་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོ། སྒྲུབ་པ་གཞན་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བའི་
སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོ། དེ་ཡང་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྐྱ་བར་དུ་བཅུག་ནས་སྦྱོང་བབས་བླ་མའི་
མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་གཉེན་པོ་གང་ལྟར་ཆེ་ཆེར་ཨུ་ཚུགས་སུ་སྦྱོང་བ་གཙོ། སྤྱོད་
ལམ་གཞན་པས་མལ་དུ་བསྡད་ནས་སྦྱོང་བ་གཙོ། ཡུལ་སྤང་བ་བས་རྟག་ནང་དུ་
གཙོ། དེ་རྣམས་ལ་བསླབ་པ་གཅེས་སོ། །གོ་ལོག་མི་བྱ། ཞིས་པ་ནི། གོ་

[091] ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་སྡུབ་བསྔལ་མི་བཟད་པར་འདོད་པ་
སྒྲུབ་པ་དང་ གཉེན་སྐྱོང་བ་དང་ དགྲ་འདུལ་བའི་དཀའ་ལས་ལ་བཟོད་པ་ནི་
བཟོད་པ་གོ་ལོག་གོ། །སྡིག་པ་ཅི་དག་དང་ ཚོགས་ཅི་རྫོགས་བློ་སྣ་ཅི་འགྱུར་
ལ་མི་འདུན་པར་ཚེ་འདིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟ་ཞིང་ཐོབ་པར་འདུན་
པ་ནི་འདུན་པ་གོ་ལོག་གོ། །ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་འབད་ནས་ཆོས་ཀྱི་རོ་མི་
མྱོང་བར་ཕྱི་ནང་གི་འདོད་པའི་རོ་མྱང་ཞེང་བསྒྲུབ་པ་དང་ སྔར་འདོད་པ་སྤྱད་པ་
དང་ དགྲ་བཏུལ་བ་ཡིད་ལ་བྱས་ཤིང་རོ་མྱང་བར་བྱེད་པ་ནི་རོ་མྱང་བ་གོ་ལོག་གོ་
སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་གནས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་བསྒོམ་པར་དཀའ་ཐུབ་
སྤྱོད་པ་དང་ སྒྲུབ་པ་བྱེད་པའི་འབྱོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་
ནི་སྙིང་རྗེ་གོ་ལོག་གོ། །རང་གི་འོག་ཏུ་འདུ་བ་ཆོས་བྱེད་པའི་གཉེར་སེམས་མི་
བྱེད་པའི་ནོར་རྫས་བསོག་པ་དང་ གཉེན་སྐྱོང་བ་དང་ ཚེ་འདིའི་ཆེ་ཐབས་བྱེད་
པའི་གཉེར་སེམས་བྱེད་པ་ནི་གཉེར་སེམས་གོ་ལོག་གོ། །སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་
ཅན་གྱི་བར་དགེ་བ་མཛད་ཅིང་དེའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་མི་
བྱེད་པར་དགྲ་ལ་མི་ལེགས་པ་བྱུང་བ་དང་ སུམ་བཏུབ་པ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་དགའ་
བ་དང་ རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་གོ་ལོག་གོ་གོ་ལོག་མ་
ལོག་དྲུག་པོ་དེ་ལ་འཇུག་ལྡོག་བྱའོ། །རེས་འཇོག་མི་བྱ། ཞེས་པ། རེས་
བློ་སྦྱོང་བསྒོམ། རེས་བཟླས་པ་བྱེད་པ་དང་ དེ་གཉིས་རེས་སྟོང། རེས་བསྲུང་
རེས་འཇོག་བྱེད་པ་སྤང། ཡང་ཚེ་འདིའི་ཤོམ་ར་དང་ སྡིག་པ་དང་ཉོན་མོངས་
འཕེལ་བར་བྱེད་ལ། རེས་ཚེ་ཕྱི་མའི་དོན་དུ་ཆོས་བྱེད་པ་རེས་འཇོག་བྱེད་པ་དེ་སྤང་
ལ༑ རེས་འཇོག་མ་བྱེད་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རྟག་འཆད་པར་ཆོས་བྱ་ཞིང། ཁྱད་
པར་དུ་བློ་སྦྱོང་བསྒོམ་པའོ། །དེའི་ཡང་སྙང་བློ་སྦྱོང་ངོ། །དོལ་ཆོད་དུ་སྦྱང་
[092] རྩ་ཕྲན་གཏོར་བ་ན་རྦད་ཆོས་བྱེད་པ་བཞིན། བློ་སྦྱོང་བ་ན་ཚོད་
མི་ལོན་པར་བློ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལིངས་རྩེར་སྒྱུར་ལ། ཚམ་ཚོམ་མེད་པར་བློ་
ཐག་ཆོད་པར་བྱས་ལ་བློ་སྦྱོང་ངོ་ །སྔོན་ལ་བློ་སྦྱོང་གིས་ཕན་ནམ། དེས་མ་
ཕན་ན་བཟླས་པ་གཅིག་བྱ་སྙམ་པའི་ཚོད་ལེན་པའི་བློ་དེ་ལྟ་བུར་སྤངས་ཏེ། དེ་ནི་
བདེ་འདོད་ཀྱི་དམིགས་པ་མ་ཤོར་བ་ཡིན་པས་ནད་དང་གདོན་ཡང་སེལ་བར་མི་ནུས་སོ།།
རྟོག་དཔྱད་གཉིས་ཀྱིས་ཐར་བར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། རང་ཉིད་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་
པ་ཤས་གང་ཆེ་བརྟགས་ནས་དེའི་གཉེན་པོར་དགོས་སུ་བརྟེན་ནས་སྤོང་བ་ལ་འབད་པ་
དྲག་ཏུ་བྱའོ། །དེ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་རྟེན། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་
པ་ཡིད་ལ་བྱས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བརྟག་ཡང་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
ཤས་ཆུང་བའམ། དེ་ཡིས་མི་སྐྱེ་བའམ་སྙམ་པ་ཙམ་དུ་བྱའོ། །ད་ནི་ཉོན་
མོངས་འདི་རྒྱུད་ལ་ཡེ་མ་གོས་པར་བྱ་སྙམ་དུ་མ་འོངས་པ་ལ་གོ་ཆ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་
གམས་པར་བྱའོ། །འདས་མ་འོངས་གཉིས་གཉེན་པོ་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ལུགས་དེ་
ལྟར་གཉིས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ལ་ནན་ཏན་བྱའོ། །ཡུས་མི་བསྒོམ། ཞེས་
པ་ནི། ཕ་རོལ་ལ་བདག་གི་དྲིན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ རང་ལ་དགེ་སྦྱར་
ཡོད་པ་དང་ མཁས་པ་དང་ བཙུན་པ་དང་ མི་ཆེ་བ་དང་ རིགས་
རྒྱུད་བཟང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཡུས་ཀྱི་རྔཾས་
པ་དང་ ང་རྒྱལ་ཆེ་བར་མི་བྱའོ། །མི་ལ་རེ་མ་ཆེ། ལྷ་ལ་གསོལ་བ་ཐོབ་
ཅེས་ར་སྒྲེང་བའི་གསུང་ངོ། །ལར་དགྲ་ཟིན་གྱི་རུ་ཕྱེད་ན་གཞན་ལ་ཟིན་དུ་ག་བས་
གཞན་དོན་བྱས་ཀྱང་རང་དོན་གྱི་འཁྲིས་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་རང་གི་བྱ་རྒྱུར་གོ་ནས་འོང་
བས་གཞན་ལ་ཡུས་མི་འབྱུང་ངོ། །དེ་ཙམ་ན་བློ་འབྱོངས་པའོ། །ཀོ་ལོང་
མི་སྡོམ། ཞེས་པ་ནི། རང་ལ་གནོད་པ་སྔར་སྨ་ཕབ་པ་དང་ ཚིག་ངན་

[093] གཞན་ལ་ངོ་བཞིན་འགྱུར་བ་
དང་ ཚིག་ངན་གྱི་ལན་ལ་སོགས་པ་མི་བྱའོ། །སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀོ་ལང་མི་
སྔམ་མོ། །ད་ལྟའོ་སྐོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་བདག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར་མ་སོང་བས་
བཟོད་སྲན་གྱི་སྟོབས་ཆུང་ ཀོ་ལོང་གཙང་བཙན་པས་དམ་པར་འདུག་སྟེ། དེས་
ཆོས་བྱས་པའི་གོ་མི་ཆོད་པས་བདག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བར་བྱའོ། །ཡུད་
ཙམ་པ་མི་བྱ། ཞེས་པ་ནི། ངོ་མི་རྟག་པར་དར་རེ་ལ་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་པ་སྟེ་
དེ་ལྟ་བུ་གྲོགས་ལ་གཟན་པས་སྤང་ངོ། །འོར་ཆེ་མ་འདོད། ཞེས་པ་ནི། གཞན་
གྱིས་གྲོགས་བྱས་པ་དང་ ཕན་བཏགས་པ་ལ་ཚིག་གི་གཏང་རག་བཏང་བ་དང་
དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྙན་པ་དང་ གྲགས་པ་འདོད་པ་སྤང་ངོ། །མདོར་ན་གཞན་
ལ་ཕན་བཏགས་པ་དང་ གྲོགས་བྱས་པ་ཚིག་སྙན་པ་ཙམ་ཡང་མི་འདོད་པར་
བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚེ་ཧྲིལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་མཉམ་རྗེས་ཀྱི་
སྒོ་ནས་སྦྱངས་ལ། ལྷ་འདྲེ་མི་གསུམ་དང་འཐབ་པའི་དོན་མེད། རྩོད་པའི་གཞི་
མེད། ལྷ་ཞི་ཀླུ་ཞི་ཀུན་བདེ་རབ་གང་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་དབུགས་འགྲོ་ཁར་སྐྱིད་ཀྱི་
མགོ་བཙུགས་ལ་སྡུག་ལ་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས། སྣང་བ་ནས་སྣང་བ། བདེ་བ་ནས་བདེ་
བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པའམ་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི་
སྙིགས་མ་ལྔ་པོ་བདོ་བ་འདིས། །བྱང་ཆུབ་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན། །སྤྱིར་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་སྙིགས་མ་ལྔ་པོ་བདོ་བའི་དུས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན། ཁྱད་
པར་ད་ལྟ་སྙིཊ་མ་ལྔ་ལས་ཀྱང་སྙིགས་མར་གྱུར་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མའི་དུས་བྱ་བ་ཡིན་པས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་མེད། བྱ་རྒྱུ་ལས་ངན་སྡིག་པ་ལས་
མེད། ཐམས་ཅད་ངན་ན་དགའ། སུ་བཟང་ཡང་རང་གི་ཤེས་པ་ལ་ཟུག་གཟེར་ཆེ་བས་
ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་གཞན་ལ་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་

[094] གཞན་ཡང་དཀར་པོ་ལ་དགའ་བའི་བསྟན་པ་བསྲུང་
བའི་མི་མ་ཡིན་རྣམས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་
པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་སོང་ ནག་པོ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་མཐུ་དང་ནུས་པ་རྒྱས་པས་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་དུ་མ་འབྱུང་ དེས་ན་དུས་དེང་སང་སེམས་
ཅན་རྣམས་ལ་ཅིར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་བསྒྲུབ་པའི་རྐྱེན་ངན་མང་ལ། ཁྱད་
པར་དུ་བསྟན་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་རྣམས་ལ་བར་ཆད་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བས། དེ་ལྟར་
རྐྱེན་ངན་གྱི་རུ་འཛིངས་པའི་དུས་འདིར་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་མ་བསླབས་ན་ཆས་གཞན་གང་
གི་སྒོར་ཞུགས་ཀྱང་ཆོས་མགོ་ཐོན་པར་མི་འགྱུར་ལ། འདིའི་སྒོར་ཞུགས་ནས་
འབད་པས་རྐྱེན་ངན་དེ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་སྦྱོང་བའི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །
ཕན་ཡོན་གཞན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་བསྐལ་པ་ཙམ་དགེ་སྦྱོར་བྱས་པ་བས་
ད་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་གཡུལ་ལོག་བྱུང་བའི་དུས་འདིར་ལོ་རེ་ཙམ་དགེ་
སྦྱོར་བྱས་པས་ཚོགས་རྫོགས་པར་འགྱུར་བས། བློ་སྦྱོང་དུ་བཏུབ་པ་རྣམས་ལ་སྙིགས་
མ་ལྔ་པོ་བདོ་བ་དེ་སེམས་ལ་མ་བཏུབ་པས་འཚེང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བློ་སྦྱང་
ཤེས་ན་གྲོང་ཁྱེར་སྐྱིད་པའི་འབྱུང་གནས་བྱ་བ་དེ་ཡང་བློ་སྦྱོང་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་
བའི་ལུས་འདི་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཕྱི་འཁོར་འདས་རང་གཞན་གྱི་བདེ་བ་
ཐམས་ཅད་ད་རེས་ཀྱི་ལུས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྩོམ་པ་
ཐམས་ཅད་འདི་གཅིག་པུ་ལ་འགྲིལ་ནས་འབད་ལ། ཆོས་དང་སེམས་འདྲེས་པ་
སྙིང་ཕུར་ཐེབས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་དུ་ཚུད་པ། ཆོས་ཀྱི་ཏོ་མྱོང་བ་གཅིག་ཏུ་བློ་སྦྱང་
ན༑ དུས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་རང་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཅིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏོ་གསུང་ངོ། །དོན་དེ་རྣམས་ཉིད་རྩོམ་
པ་པོས་ངེས་དོན་དུ་སྡེབས་ནས་བསྟན་པ་ནི། །རང་གི་མོས་པ་མང་བའི་རྒྱུས། །

[095] །བདག་འཛིན་འདུལ་བའི་གདམས་ངག་
ཞུས། །ད་ནི་ཤི་ཡང་མི་འགྱོད་དོ། །ཅེས་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་
པོ་འཆད་ཁ་བས་ཉམས་སུ་བླངས་བའི་ཚུལ་ལུགས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ད་དགྲ་ཟིན་གྱི་རུ་
ཕྱེད་པས་བློས་ཐག་ཆོད་པའི་ཐུགས་དགྱེས་པའི་གསུང་བརྗོད་པའོ། ། །།
བདེ་ལེགས་ཀུན་དགའི་རྒྱ་མཚོ་བླ་མའི་གསུང་ །གཞན་ཕན་བློ་ཡིས་སྡེབས་
པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །བློ་སྦྱོང་གླང་པོས་འགྲོ་རྣམས་འཁུར་བྱེད་ཅིང་ །བདག་
ལྟའི་རི་བོ་རབ་བརྟན་འཇོམས་པར་ཤོག་ཁྱོད་ཀྱི་གྲགས་པའི་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་
ཁྱབ་པས། །ཁབ་ལེན་དབང་གིས་ལྕགས་རྣམས་རབ་གཡོ་ཞིང་ །སྙན་པའི་
དབང་གིས་སེམས་གཡོས་སྤྱན་སྔར་མཆིས། །རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཞལ་མཐོང་
དོན་ཆེན་གྲུབ། །གསེར་གླིང་བཀའ་བརྒྱུད་ཐུགས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ། །བློ་སྦྱོང་
ཉི་མ་ནམ་མཁའི་འོད་ལྡན་ཡང་ །དེང་སང་ངན་རྟོག་སྤྲིན་ཚོགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པས།།
གསེར་དང་རག་གན་ཁྱད་པར་མི་གསལ་འགྱུར། །རང་གཞན་སྡུག་བསྔལ་དོར་
འདོད་སྐལ་ལྡན་རྣམས། །མ་ཚང་རྒྱུར་སྨྲས་དམན་པའི་ལམ་སྤོངས་ལ། །རྒྱལ་
སྲས་མཆོག་གི་ཤང་རྟའི་ལམ་འདིར་བཞུགས། །འདི་མིན་གཞན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་
ཐོབ་རེ་ཀན། །སྡེ་སྣོད་མ་ལུས་ལེགས་བསྲུབས་པའི། །བཀའ་གདམས་ཡང་
སྙིང་ངོ་མཚར་ཆེའོ།། །།སརྦ་ཤུ་བྷཾ།། །།
འདོད་སྐལ་ལྡན་རྣམས། །མ་ཚང་རྒྱུར་སྨྲས་དམན་པའི་ལམ་སྤོངས་ལ། །རྒྱལ་
སྲས་མཆོག་གི་ཤང་རྟའི་ལམ་འདིར་བཞུགས། །འདི་མིན་གཞན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་
ཐོབ་རེ་ཀན། །སྡེ་སྣོད་མ་ལུས་ལེགས་བསྲུབས་པའི། །བཀའ་གདམས་ཡང་
སྙིང་ངོ་མཚར་ཆེའོ།། །།སརྦ་ཤུ་བྷཾ།། །།

[096]
བཞུགས་སོ།།
༄༅། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དགྲ་བོ་གནད་ལ་
དབབ་པ་མཚོན་ཆའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ། ཁྲོ་བོ་གཤིན་རྗེའི་གཤེད་ལ་ཕྱག་
འཚལ་ལོ། །བཙན་དུག་ནགས་སུ་རྨ་བྱ་རྒྱུ་བ་ན། །སྨན་གྱི་ལྡུམ་ར་ལེགས་པར་
མཛེས་གྱུར་ཀྱང་ །རྨ་བྱའི་ཚོགས་རྣམས་དགའ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། །བཙན་
དུག་བཅུད་ཀྱིས་རྨ་བྱ་འཚོ་བ་ལྟར། །དཔའ་བོ་འཁོར་བའི་ནགས་སུ་འཇུག་པ་ན། །
བདེ་སྐྱིད་དཔལ་གྱི་ལྡུམ་ར་མཛེས་གྱུར་ཀྱང་ །དཔའ་བོ་དག་ནི་ཆགས་པར་མི་
འགྱུར་གྱི། །སྡུག་བསྔལ་ནགས་སུ་སེམས་དཔའ་འཚོ་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་བདེ་
སྐྱིད་དང་དུ་ལེན་པ་ཡི། །བདར་མའི་དབང་གིས་སྡུག་ལ་སྐྱེལ་བ་ཡིན། །སྡུག་
བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་སེམས་དཔའ་དེ། །དཔའ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་
ཡིན། །ད་འདིར་འདོད་ཆགས་བཙན་དུག་ནགས་དང་འདྲ། །དཔའ་བོ་རྨ་
བྱ་ལྟ་བུས་མཆུན་པར་འགྱུར། །བདར་མ་བྱ་རོག་ལྟ་བུའི་སྲོག་ལ་འཆི། །རང་
འདོད་ཅན་གྱིས་དུག་འདི་ག་ལ་མཆུན། །ཉོན་མོངས་གཞན་དང་དེ་བཞིན་སྦྱར་བ་ན།།
བྱ་རོག་ལྟ་བུར་ཐར་པའི་སྲོག་ལ་འབབ། །དེ་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་རྨ་བྱ་ལྟ་བུ་ཡིས།།
དུག་གི་ནགས་དང་འདྲ་བའི་ཉོན་མོངས་རྣམས། །བཅུད་དུ་བསྒྱུར་ལ་འཁོར་བའི་
ནགས་སུ་འཇུག་དང་དུ་བླངས་ལ་དུག་འདི་གཞོམ་པར་བྱ། །ད་ནི་རང་དབང་
མེད་པར་འཁོར་བ་ཡིས། །བདག་ཏུ་འཇན་པ་བདུད་ཀྱི་ཕོ་ཉ་འདི། །རང་འདོད་

[097] །གཞན་དོན་དཀའ་སྤྱད་དང་དུ་བླང་བར་བྱ། །
ལས་ཀྱིས་བདས་ཤིང་ཉོན་མོངས་གོམས་པ་ཡིས། །རིས་མཐུན་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་
སྡུག་བསྔལ་རྣམས། །སྐྱིད་འདོད་བདག་གི་སྟེང་དུ་སྤུང་བར་བྱ། །གལ་ཏེ་རང་
འདོད་འཁྲི་བ་ཞུགས་པའི་ཚེ། །ཟླག་ལ་རང་གི་བདེ་སྐྱད་འགྲོ་ལ་སྦྱིན། །ཇི་ལྟར་
བདག་ལ་འཁོར་གྱིས་ལོག་སྒྲུབ་ཚེ། །རང་གི་ཡེངས་པས་ལན་ཞེས་སྙིང་ཚིམ་སྦྲེང་།
ལུས་ལ་མི་བཟོད་ན་ཚ་བྱུང་བའི་ཚེ། །འགྲོ་བའི་ལུས་ལ་གནོད་པ་སྐྱལ་བ་ཡི། །
ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་ན་ཚ་མ་ལུས་རང་ལ་བླངས། རང་
གི་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བའི་ཚེ། །ངེས་པར་གཞན་གྱི་སེམས་རྒྱུད་དཀྲུགས་
པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་སྡུག་བསྔལ་མ་
ལུས་རང་ལ་བླངས། །རང་ཉིད་བཀྲེས་སྐོམ་དྲག་པོས་གཟིར་བ་ན། །ཁྲལ་དང་
རྐུ་ཕྲོག་སེར་སྣ་བྱས་པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་
བཀྲེས་སྐོམ་མ་ལུས་རང་ལ་བླངས། །དབང་པོ་གཞན་གྱི་འཁོར་ཞིང་མནར་བའི་ཚེ།།
དམན་ལ་སྡང་ཞིང་བྲན་དུ་བཀོལ་བ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་
ཡིན། །ད་ནི་ལུས་སྲོག་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བཀོལ། །མི་སྙན་ཚིག་རྣམས་རྣ་བར་
བྱུང་བ་ན། །ཕྲ་མ་ལ་སོགས་ངག་གི་ནངས་པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་
རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་ངག་གི་སྐྱོན་ལ་སྨད་པར་བྱ། །གང་ཡང་མ་དག་
ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པ་ན། །མ་དག་སྣང་བ་རྟག་པར་བསྒོམས་པ་ཡིས། །ལས་ངན་
མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་དག་སྣང་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་པར་བྱ། །
ཕན་ཞིང་མཛའ་བའི་གྲོགས་དང་བྲལ་བའི་ཚེ། །གཞན་གྱི་འཁོར་རྣམས་བདག་གིས་
ཁ་དྲངས་པས། །ལས་ངན་མཆན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་གཞན་
དག་འཁོར་དང་བྲལ་མི་བྱ། །དམ་པ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་མི་དགའ་བ། །དམ་
[098] །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡན།།
ད་ནི་ངན་པའི་གྲོགས་རྣམས་སྤང་བར་བྱ། །སྒྲོ་སྐུར་གཞན་གྱིས་སྡིག་སོགས་བྱུང་
བའི་ཚེ། །རང་གིས་དམ་པ་རྣམས་ལ་སྨད་པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་
ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་གཞན་ལ་སྒྲོ་སྐུར་སྨད་མི་བྱ། །མཁོ་བའི་རྫས་ལ་
ཆུད་ཟོས་བྱུང་བའི་ཚོ། །གཞན་གྱི་མཁོ་བ་ཁྱད་དུ་བསད་པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་
ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་གཞན་གྱི་མཁོ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །སེམས་
མི་གསལ་ཞིང་སྙིང་མི་དགའ་བའི་ཚེ། །སྐྱེ་བོ་གཞན་ལ་སྡིག་པ་བསགས་པ་ཡིས། །
ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་གཞན་གྱི་སྡིག་རྐྱེན་སྤང་བར་བྱ།།
བྱ་བ་མ་གྲུབ་སེམས་རྩ་འཁྲུག་པའི་ཚེ། །དམ་པའི་ལས་ལ་བར་ཆད་བྱས་པ་ཡིས།།
ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱ།།
གང་ལྟར་བྱས་ཀྱང་བླ་མ་མ་མཉེས་ཚེ། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་ངོ་ལྐོག་བྱས་པ་ཡིས།།
ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་ཆོས་ལ་ངོ་ལྐོག་ཆུང་བར་བྱ།།
སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱིས་ཁ་ལོག་བྱུང་བའི་ཚེ། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་ཡིས། །
ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་མི་བསྲུན་པ་ལ་འཛེམ་པར་བྱ།།
འཁོར་རྣམས་འདུས་མ་ཐག་ཏུ་འགྲས་པའི་ཚེ། །སྡུག་ཤིས་ངན་པ་ཕྱོགས་སུ་བཙོངས་
པ་ཡིས། ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་གང་ལའང་མི་ཤིས་
ལེགས་པར་བྱ། །ཉེ་ཚད་ཐམས་ཅད་དགྲ་བོར་ལངས་པའི་ཚེ། །བསམ་པ་ངན་པ་
ནང་དུ་བཅུག་པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་
མུགས་སྐྱོ་རྒྱུན་མ་ཆུང་བར་བྱ། །བད་གཅོང་སྐྲན་དང་རྨུ་ཆུ་ངན་པའི་ཚེ། །ཁྲིམས་
མེད་དཀོར་ལ་བག་མེད་འབགས་པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན།།
ད་ནི་སྒོ་འཕྲོག་ལ་སོགས་སྤང་བར་བྱ། །གློ་བུར་འགོ་ནད་ལུས་ལ་ཐེབས་པའི་ཚེ།།

[099] །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན།།
ད་ནི་མི་དགེའི་ལས་རྣམས་སྤང་བར་བྱ། །ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་བློ་གྲོས་རྨོངས་པའི་ཚེ། །
བཞག་ཏུ་འོས་པའི་ཆོས་རྣམས་བྱས་པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་
ཡིན། །ད་ནི་ཐོས་སོགས་ཤེས་རབ་གོམས་པར་བྱ། །ཆོས་ལ་སྤྱོད་ཚེ་གཉིད་
ཀྱིས་ནོན་པའི་ཚེ། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྒྲིབ་པ་བསགས་པ་ཡིས། །ལས་ངན་
མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་ཆོས་ཕྱིར་དཀའ་བ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཉོན་
མོངས་ལ་དགའ་རྣམ་གཡེང་ཆེ་བའི་ཚེ། །མི་རྟག་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་མ་
བསྒོམས་པས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་འཁོར་
བར་ཡིད་འབྱུང་ཆེ་བར་བྱ། །ཅི་ཙུག་བྱས་ཀྱང་མར་འགྲོར་ཤོར་བའི་ཚེ། །ལས་
དང་རྒྱུ་འབྲས་ཁྱད་དུ་བསད་པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །
ད་ནི་བསོད་ནམས་གསོག་ལ་འབད་པར་བྱ། །རིམ་གྲོ་བྱས་ཚད་ལོག་པར་སོང་
བའི་ཚེ། །ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལ་རེ་ལྟོས་བྱས་པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་
རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་པར་བྱ། །དཀོན་
མཆོག་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་མ་ཐེབས་ཚེ། །སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་མ་བྱས་
པས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་དཀོན་མཆོག་ཁོ་
ན་བསྟེན་པར་བྱ། །རྣམ་རྟོག་གྲིབ་དང་གདོན་དུ་ལངས་པའི་ཚེ། །ལྷ་དང་སྔགས་
ལ་སྡིག་པ་བསགས་པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་
ངན་རྟོགས་ཐམས་ཅད་གཞོམ་པར་བྱ། །དབང་མེད་མི་ལྟར་རྗེས་སུ་འཁྱམས་པའི་
ཚེ༑ ༑བླ་མ་ལ་སོགས་གནས་ནས་བསྐྲད་པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་
ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་གང་ཡང་ཡུལ་ནས་དབྱུང་མི་བྱ། །སད་སེར་ལ་
སོགས་མི་འདོད་བྱུང་བའི་ཚེ། །དམ་ཚིག་ཁྲིམས་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་མ་བསྲུངས་

[100] །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་
གཙང་བར་བྱ། །འདོད་པ་ཆེ་ལ་འབྱོར་པས་འཕོངས་པའི་ཚེ། །སྦྱིན་དང་དཀོན་
མཆོག་མཆོད་པ་མ་བགྱིས་པས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །
ད་ནི་མཆོད་སྦྱིན་དག་ལ་བརྩོན་པར་བྱ། །སྐྱེ་གཟུགས་ངན་ཏེ་འཁོར་གྱིས་བརྙས་
པའི་ཚེ། །སྐུ་གཟུགས་ངན་བཞེངས་ཁོང་ཁྲོས་དཀྲུགས་པ་ཡིས། །ལས་ངན་
མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་ལྷ་བཞེངས་ངང་རྒྱུད་རིང་བར་བྱ། །གང་
ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཆགས་སྡང་འཁྲུགས་པའི་ཚེ། །མ་རུངས་རྒྱུད་ངན་སུ་བཅུག་
པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་ང་ཁྱོད་དྲུང་ནས་
དབྱུང་བར་བྱ། །སྒྲུབ་པ་གང་བྱས་དམིགས་སུ་མ་སོང་ཚེ། །ལྟ་བ་ངན་པ་
ཁོག་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཆོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་ཅི་
བྱེད་གཞན་དོན་ཉིད་དུ་བྱ། །དགེ་སྦྱོར་བྱས་ཀྱང་རང་རྒྱུད་མ་ཐུལ་ཚེ། །ཚེ་འདིའི་
ཆེ་ཐབས་དང་དུ་བླངས་པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་
ནི་ཐར་པ་འདོད་ལ་བསྒྲིམ་པར་བྱ། །འདུན་མ་དག་ལ་བརྟགས་ཤིང་འགྱོད་པའི་
ཚེ༑ ༑ཁྲེལ་མེད་གསར་འགྲོགས་མཐོ་ཁ་འགྲིམས་པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་
ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་གང་ལའང་འགྲོགས་ལུགས་གཟབ་པར་བྱ། །
གཞན་གྱི་མུག་སྐྱོས་རང་ཉིད་བསླུས་པའི་ཚེ། །རང་འདོད་ང་རྒྱལ་ལྟོགས་འདོད་ཆེས་
པ་ཡིས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་གང་ལའང་མངོན་
མཚན་ཆུང་བར་བྱ། །ཉན་བཤད་ཆགས་སྡང་གཡོས་སུ་སོང་བའི་ཚེ། །བདུད་
ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་སྙིང་ལ་མ་བསམས་པས། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་
ཡིན། །ད་ནི་འགལ་རྐྱེན་བརྟགས་ནས་སྤང་བར་བྱ། །བཟང་བྱས་ཐམས་ཅད་
ངན་དུ་སོང་བ་ནི། །དྲིན་ལན་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་གཞལ་བ་ཡིས། །ལས་ངན་

[101] །ད་ནི་དྲིན་ལན་སྤྱི་བོས་བླང་བར་བྱ། །མདོར་
ན་མི་འདོད་ཐོག་ཏུ་བབ་པ་རྣམས། །མགར་བ་རང་གི་རལ་གྲིས་བསད་པ་ལྟར། །ལས་
ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །ད་ནི་སྡིག་པའི་ལས་ལ་བག་ཡོད་བྱ། །ངན་
སོང་གནས་སུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ཡང། །མདའ་མཁན་རང་གི་མདའ་ཡིས་བསད་
པ་ལྟར། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །དེ་བས་སྡིག་པའི་
ལས་ལ་བག་ཡོད་བྱ། །ཁྱིམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐོག་ཏུ་བབས་པ་ཡང་ །བསྐྱངས་
པའི་བུ་ཚས་ཕ་མ་བསད་པ་ལྟར། །ལས་ངན་མཚོན་ཆ་རང་ལ་འཁོར་བ་ཡིན། །
ད་ནི་རྟག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རིགས། །དེ་ལྟར་ལགས་པས་དགྲ་བོ་བདག་གིས་ཟིན།།
འཇབས་ནས་བསླུ་བའི་ཆོམ་རྐུན་བདག་གིས་ཟིན། །རང་དུ་བརྫུས་ནས་བསླུ་བའི་
ཟོག་པོ་ནི། །ཨེ་མ་བདག་འཛིན་འདི་ཡིན་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ད་ནི་ལས་ཀྱི་མཚོན་
ཆ་ཀླད་ལ་བསྐོར། །ཁྲོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལན་གསུམ་ཀླད་ལ་བསྐོར། །བདེན་
གཉིས་ཞབས་བགྲད་ཐབས་ཤེས་སྤྱན་མིག་གདངས། །སྟོབས་བཞིའི་མཆེ་བ་གཙིགས་
པ་དགྲ་ལ་བསྣུན། །དགྲ་བོ་གཟིར་བའི་རིག་སྔགས་རྒྱལ་པོ་ལ། །འཁོར་བའི་
ནགས་སུ་རང་དབང་མ་མཆིས་པར། །ལས་ཀྱི་མཚོན་ཆ་ཐོགས་ནས་རྒྱུག་བྱེད་པ།།
བདག་འཛིན་འགོང་པོ་ཞེས་པའི་གདུག་རྩུབ་ཅན། །རང་གཞན་འཕུང་དུ་འཇུག་
པའི་དམ་ཉམས་ཁུག་ཁུག་ཅིག་ཁུག་ཅིག་ཁྲོ་བོ་གཤིན་རྗེ་གཤེད། །རྒྱོབ་
ཅིག་རྒྱོབ་ཅིག་དགྲ་བདག་སྙིང་ལ་བསྣུན། །འཕུང་བྱེད་རྟོགས་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་
ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མཱ་ར་ཡ། །ཧཱུཾ་ཧཱུཾ་ཡི་དམ་ཆེན་པོ་རྫུ་འཕྲུལ་
བསྐྱེད། །ཛཿ་ཛཿ་དགྲ་བོ་འདི་ནི་དམ་ལ་ཐོགས། །ཕཊ་ཕཊ་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་
དུ་གསོལ། །བཤིག་བཤིག་འཛིན་པའི་མདུད་པ་བཅད་དུ་གསོལ། །ཚུར་བྱོན་ཡི་དམ་
ཁྲོ་བོ་གཤིན་རྗེ་གཤེད། །འཁོར་བར་ལས་ཀྱི་འདམ་རྫབ་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ལས་དང་ཉོན་

[102] །ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཤག་ཤག་དབྲལ་དུ་གསོལ། །ངན་སོང་
གསུམ་དུ་སྡུག་ལ་བསྐྱལ་གྱུར་ཀྱང་ །བྲེད་མི་ཤེས་པར་རྒྱུ་ལ་རྒྱུག་པ་ཡི། །ཕུང་
བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མཱ་ར་ཡ།།
སྐྱེད་འདོད་ཆེ་ལ་དེ་རྒྱུ་ཚོགས་མི་གསག་སྡུག་སྲན་ཆུང་ལ་འདོད་ནག་རྔམས་སེམས་
ཆེ༑ ༑ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་
མའི་སྙིང་ལ་མཱ་ར་ཡ། །འདོད་ཐག་ཉེ་ལ་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་ །བྱ་བྱེད་
མང་ལ་གང་ཡང་མཐར་མི་འཁྱོལ། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས།།
དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །གསར་འགྲོགས་ཆེ་ལ་ཁྲེལ་གཞུང་ཕྱི་
ཐག་ཆུང་ །ལྟོ་འདུན་ཆེ་ལ་རྐུ་འཕྲོག་ཚོལ་ཁྲོ་རེམ། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་
མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །ཁ་བསག་
གཞོགས་སློང་མཁས་ལ་ཞེ་མུག་ཆེ། །བསྡུ་བསོག་རིམ་ལ་ཡོད་ཀྱང་སེར་སྣས་
བཅིངས། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་
མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །ཀུན་ལ་བྱས་པ་ཆུང་ལ་སྡུག་ཡུས་ཆེ། །རང་ལ་
ཁྱེར་ཁ་མེད་པ་རྔམ་པོ་ཆེ། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །
དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙང་ལ་མ་ར་ཡ། །སློབ་དཔོན་མང་ལ་དམ་ཚིག་ཁུར་
ཤེས་ཆུང་ །སློབ་མ་མང་ལ་ཕན་འདོགས་སྐྱང་རན་ཆུང་ །ཕུང་བྱེད་རྟོག་
པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །
ཁས་བླངས་ཆེ་ལ་ཕན་པའི་ཉམས་ལེན་ཆུང་ །སྙན་པ་ཆེ་ལ་བརྟགས་ན་ལྷ་འདྲེས་
ཁྲེལ། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་
མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །ཐོས་རྒྱ་ཆུང་ལ་སྟོང་སྐད་རྦད་ཁམ་ཆེ། །ལུང་བརྒྱ་
ཆུང་ལ་མི་གཏོགས་དགུ་ལ་གཏོགས། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་

[103] །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །འཁོར་གཡོག་མང་
ལ་འཁུར་མཁན་སུ་ཡང་མེད། །དཔོན་པོ་མང་ལ་རྒྱབ་བསྟེན་མགོན་དང་བྲལ། །
ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་
མ་ར་ཡ། །གོ་ས་མཐོ་ལ་ཡོན་ཏན་འདྲེ་བས་ཆུང་ །བླ་མ་ཆེ་ལ་ཆགས་སྡང་
བདུད་ལས་རྩུབ། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་
གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །ལྟ་བ་མཐོ་ལ་སྤྱོད་པ་ཁྱི་ལས་ངན། །ཡོན་ཏན་
མང་ལ་གཞི་མ་རླུང་ལ་ཤོར། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་
བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །ཞེ་འདོད་ཐམས་ཅད་རང་གི་ཕུགས་སུ་
ཞུགས། །གྱོགས་སྐོར་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་བཞད་གད་བྱེད། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་
པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །ངུར་
སྨྲིག་གྱོན་ནས་བསྲུང་སྐྱོབ་འདྲེ་ལ་ཞུ། །སྡོམ་པ་བླངས་ནས་སྤྱོད་ལམ་བདུད་དང་
བསྟུན། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་
མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །བདེ་སྐྱིད་ལྷ་ཡིས་བྱིན་ནས་སྡུག་འདྲེ་མཆོད། །འདྲེན་
པ་ཆོས་ཀྱིས་བྱས་ནས་དཀོན་མཆོག་བསླུ། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་
ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །རྟག་ཏུ་དགོན་པ་བསྟེན་
ནས་གཡེང་བས་ཁྱེར། །དམ་ཆོས་གཙུག་ལག་ཞུས་ནས་མོ་བོན་སྐྱོང་ །ཕུང་
བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །
ཚུལ་ཁྲིམས་ཐར་ལམ་བོར་ནས་ཕ་ཁྱིམ་འཛིན། །བདེ་སྐྱིད་ཆུ་ལ་འཕོ་ནས་སྡུག་ལ་
བསྙག་ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་
མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །ཐར་པའི་འཇུག་ངོགས་བོར་ནས་ས་མཐའ་འགྲིམ། །མི་
ལུས་རིན་ཆེན་རྙེད་ནས་དམྱལ་ཁམས་བསྒྲུབ། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་
[104] །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །ཆོས་ཀྱི་འགྱུར་ཁྱད་
བཞག་ནས་ཚོང་ཁེ་བསྒྲུབ། །བླ་མའི་ཆོས་གྲྭ་བཞག་ནས་གྲོང་ཡུལ་འགྲིམ། །ཕུང་
བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་
ཡ༑ ༑རང་གི་རང་འཚོ་བཞག་ནས་འདུ་སྒོ་འཕྲོག་རང་གི་ཕ་ཟས་བཞག་
ནས་གཞན་ལ་རྐུ། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་
གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །ཨེ་མ་སྒོམ་སྲན་ཆུང་ལ་མངོན་ཤེས་རྣོ། །ལམ་
སྣ་མ་ཟིན་དོན་མེད་རྐང་པ་མགྱོགས། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་
ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །ཕན་པར་བསླབ་ན་སྡང་
སེམས་དགྲ་རུ་འཛིན། །མགོ་བསྐོར་བསླུ་ན་སྙིང་མེད་དྲིན་དུ་གཟོ། །ཕུང་བྱེད་
རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །
ནང་མིར་བརྟེན་ན་སྙིང་གཏམ་དགྲ་ལ་འཆད། །ཕེབས་པར་འགྲོགས་ན་ཁྲེལ་མེད་
གློ་སྙིང་རྐུ། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་
མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །ཀོ་ལོང་དམ་ལ་རྣམ་རྟོག་སུ་བས་རགས། །འགྲོགས་
པར་དཀའ་ལ་བཤིས་ངན་རྒྱུན་དུ་བླང། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་
ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །བཅོལ་ན་མི་ཉན་ལྐོག་ན་
གནོད་པ་བསྐྱེལ། །བསྟུན་ན་མི་འདུད་རྒྱང་ན་རྩོད་པ་འཚང། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་
པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །བཀའ་
བློ་མི་བདེ་རྟག་པར་འགྲོགས་པར་དཀའ། །ཕོག་ཐུག་མང་ལ་རྟག་ཏུ་འཛིན་པ་དམ།།
ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་
མ་ར་ཡ། །མཐོ་དམན་ཆེ་ཞིང་དམ་པ་དགྲ་རུ་འཛིན། །འདོད་ཆགས་ཆེ་བས་
གཞོན་ནུ་དང་དུ་ལེན། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་

[105] །ཕྱི་ཐག་ཐུང་བས་སྔར་འགྲོགས་རྒྱང་དུ་འཕེན། །
གསར་འགྲོགས་ཆེ་བས་ཀུན་ལ་ཁ་དྲོད་གཏིང། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་
སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །མངོན་ཤེས་མེད་པས་རྫུན་
སྐྱོན་དང་དུ་ལེན། །སྙིང་རྗེ་མེད་པས་བློ་གཏད་སྙིང་ལ་བྲབ། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་
མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མཱ་ར་ཡ། །ཐོས་པ་
ཆུང་ལ་ཀུན་ལས་བར་ཚོད་བྱེད། །ལུང་བརྒྱ་ཆུང་བས་ཡོངས་ལ་ལོག་ལྟ་སྐྱེ། །ཕུང་
བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །
ཆགས་སྡང་གོམས་པས་གཞན་ཕྱོགས་ཡོངས་ལ་སྨོད། །ཕྲག་དོག་གོམས་པས་
གཞན་ལ་སྒྲོ་སྐུར་འདེབས། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་
བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །སློབ་གཉེར་མ་བྱས་རྒྱ་ཆེན་ཁྱད་དུ་གསོད།།
བླ་མ་མི་བསྟེན་ལུང་ལ་སྨོད་པ་བྱེད། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས།།
དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །སྡེ་སྣོད་མི་འཆད་རང་བཟོ་རྫུན་དུ་
བསྒྲིག་དག་སྣང་མ་འབྱོངས་ལབ་ཚད་འབའ་ཤར་སྨྲ། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་
མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །ཆོས་
མིན་ལས་ལ་སྨོད་པར་མི་བྱེད་པར། །ལེགས་བཤད་ཡོངས་ལ་སུན་འབྱིན་སྣ་ཚོགས་
གཏོང། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་
མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །ངོ་ཚའི་གནས་ལ་ངོ་ཚར་མི་འཛིན་པར། །ངོ་མི་ཚ་
ལོང་ཚའི་ཆོས་ལོག་འཛིན། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་ཆེམས། །
དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །བྱས་ན་རུང་བ་གཅིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པར།།
མི་རིགས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡིས། །ཕུང་བྱེད་རྟོག་པའི་མགོ་ལ་ཆེམས་སེ་
ཆེམས། །དགྲ་བདག་གཤེད་མའི་སྙིང་ལ་མ་ར་ཡ། །ཨེ་མ་བདག་ལྟའི་འགོང་

[106] །བདེ་གཤེགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངའ་མཐུ་སྟོབས་ཅན། །
བདག་མེད་ལས་ཀྱི་མཚོན་ཆ་དབྱུག་ཐོ་ཅན། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཀླད་ལ་ལན་གསུམ་
བསྐོར། །རྔམས་སྟེབས་ཆེན་པོས་དགྲ་འདི་བསྒྲལ་དུ་གསོལ། །ཤེས་རབ་ཆེན་
པོས་རྟོག་ངན་གཞོམ་དུ་གསོལ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ལས་ལ་སྐྱབ་ཏུ་གསོལ། །ངེས་
པར་བདག་ནི་བརླག་པར་མཛད་དུ་གསོལ། །འཁོར་བ་པ་ལ་དུཿ་ཁ་ཅི་མཆིས་པ།།
བདག་འཛིན་འདི་ལ་ངེས་པར་དཔུང་དུ་གསོལ། །གང་ལ་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་ཅི་
མཆིས་པ། །རིགས་མཐུན་འདི་ལ་ངེས་པར་དཔུང་དུ་གསོལ། །འདི་ལྟར་ཉེས་
པའི་རྩ་བ་མ་ལུས་པ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་རིགས་པས་ངོས་ཟིན་ཀྱང། །ད་དུང་
འདི་ཡི་ཁ་འཛིན་ཤགས་འདེབས་ན། །འཛིན་མཁན་དེ་ཉིད་བརླག་པར་མཛད་དུ་
གསོལ། །ད་ནི་ལེ་ལན་ཐམས་ཅད་གཅིག་ལ་གདའ། །སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ལ་བཀའ་
དྲིན་ཆེ་བར་བསྒོམ། །གཞན་གྱི་མི་འདོད་རང་གི་རྒྱུད་ལ་བླངས། །བདག་གི་
དགེ་རྩ་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་བསྔོ། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་སྒོ་གསུམ་གྱིས། །དུས་
གསུམ་བགྱིས་པ་བདག་གིས་བླངས་པ་ཡིས། །རྨ་བྱ་དུག་གི་མདོངས་དང་ལྡན་པ་
ལྟར། །ཉོན་མོངས་བྱང་ཆུབ་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བར་ཤོག་བདག་གི་དགེ་རྩ་
འགྲོ་ལ་སྦྱིན་པ་ཡིས། །བྱ་རོག་དུག་ཟོས་སྨན་གྱིས་གསོས་པ་ལྟར། །སྐྱེ་བོ་
ཡོངས་ཀྱི་ཐར་པའི་སྲོག་བཟུང་ནས། །བདེ་གཤེགས་སངས་རྒྱས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་
ཤོག་ནམ་ཞིག་བདག་དང་ཕ་མར་གྱུར་པ་རྣམས། །འོག་མིན་གནས་སུ་
བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་བར། །འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་ལས་ཀྱིས་འཁྱམས་ན་ཡང། །ཕན་
ཚུན་གཅིག་སེམས་གཅིག་གིས་འཛིན་པར་ཤོག་དེ་ཚེ་འགྲོ་བ་གཅིག་གི་དོན་དུ་
ཡང་ །ངན་སོང་གསུམ་དུ་བདག་གིས་ཡོངས་ཞུགས་ནས། །སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་མ་ཉམས་པར། །ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་དྲོངས་པར་

[107]དེ་མ་ཐག་ཏུ་དམྱལ་བའི་བསྲུང་མ་རྣམས། །བདག་ལ་བླ་མའི་འདུ་
ཤེས་སྐྱེས་གྱུར་ནས། །མཚོན་ཆ་དག་ཀྱང་མེ་ཏོག་ཆར་དུ་གྱུར། །གནོད་པ་
མེད་པར་ཞི་བདེ་འཕེལ་བར་ཤོག་ངན་སོང་བ་ཡང་མངོན་ཤེས་གཟུངས་ཐོབ་ནས།།
ལྷ་མིའི་ལུས་བླངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། །བདག་གིས་དྲིན་ལན་ཆོས་ཀྱིས་
གཟོ་བར་ཤོག་བདག་ལ་བླ་མར་བཟུང་ནས་བསྟེན་པར་ཤོག་དེ་ཚེ་མཐོ་
རིས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང། །བདག་དང་མཚུངས་པར་བདག་མེད་རབ་བསྒོམས་
ནས། །སྲིད་དང་ཞི་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཏིང་འཛིན་
བསྒམ་པར་ཤོག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རང་ངོ་འཕྲོད་པར་ཤོག་དེ་ལྟར་བྱས་ན་
དགྲ་འདི་ཆོམས་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྣམ་རྟོག་ཆོམས་འགྱུར་ཏེ། །མི་
རྟོག་ཡེ་ཤེས་བདག་མེད་བསྒམ་འགྱུར་ཏེ། །གཟུགས་སྐུའི་རྒྱུ་འབྲས་ཅི་སྟེ་ཐོབ་མི་
འགྱུར། །ཀ་ཡེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན། །རྟེན་འབྲེལ་རྟོགས་པ་
རང་ཚུགས་མེད་པ་ཡིན། །ཕར་བསྒྱུར་ཚུར་བསྒྱུར་བརྫུན་སྣང་སྒྱུ་མ་ཡིན། །འགལ་
མེ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན། །ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྲོག་ལ་སྙིང་པོ་
མེད། །ཁུག་སྣ་བཞིན་དུ་བཏུད་ནས་འཇིག་པ་ཡིན། །སྨིག་སྒྱུ་བཞིན་དུ་རྒྱང་
ནས་མཛེས་པ་ཡིན། །མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་བདེན་བདེན་འདྲ། །སྤྲིན་
དང་ན་བུན་བཞིན་དུ་སྡོད་སྡོད་འདྲ། །དགྲ་བདག་གཤེད་མ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་དུ། །
ཡོད་ཡོད་འདྲ་སྟེ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །བདེན་བདེན་འདྲ་སྟེ་གང་དུའང་བདེན་
མ་བྱེད། །སྣང་སྣང་འདྲ་སྟེ་སྒྲོ་སྐུར་ཡུལ་ལས་འདས། །དེ་ལ་ལས་ཀྱི་འཁོར་
ལོ་གང་ཞིག་ཡོད། །འདི་ནི་འདི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་ན་ཡང། །ཆུ་ཕོར་གང་
དུ་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཤར། །ལས་འབྲས་འདི་ནི་བརྫུན་པས་སྣ་ཚོགས་བཀྲ། །
སྣང་བ་ཙམ་དུ་བླང་དོར་བྱའོ་ཨང། །རྨི་ལམ་ཡུལ་དུ་བསྐལ་བའི་མེ་འབར་ཚེ། །

[108] །དམྱལ་ཁམས་སོགས་ལ་རང་
བཞིན་མེད་ན་ཡང། །བཙོ་བསྲེགས་ལ་སོགས་འཇིགས་པས་སྤང་བར་བྱ། །ཚད་
པས་འཁྲུལ་ཚེ་མུན་ནག་ཡོང་མེད་ཀྱང། །གཏིང་རིང་ཕུག་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་འཚུབ་པ་ལྟར།།
མ་རིག་སོགས་ལ་རང་བཞིན་མེད་ན་ཡང། །ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་འཁྲུལ་བ་
བསལ་བར་བྱ། །རོལ་མོ་མཁན་གྱིས་དགྱེས་པའི་གླུ་བླངས་ཏེ། །དཔྱད་ན་
སྒྲ་དེའི་རང་བཞིན་མ་མཆིས་མོད། །མ་དཔྱད་ཚོགས་པའི་སྙན་པའི་སྒྲ་བྱུང་ནས།།
སྐྱེ་བོ་སེམས་ཀྱི་གདུང་བ་སེལ་བ་ལྟར། །ལས་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་ན།།
གཅིག་དང་ཐ་དང་རང་བཞིན་མེད་ན་ཡང། །སྣང་སྣང་ལྟ་བུར་ཆོས་ལ་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད།།
ཡོད་ཡོད་ལྟ་བུར་སྐྱེ་འཇིག་སྣ་ཚོགས་མྱོང། །སྣང་བ་ཙམ་དུ་བླང་དོར་བྱའོ་ཨང་ །
ཆུ་ཡི་ཐིག་པས་བུམ་པ་ཁེངས་པ་ན། །ཆུ་ཐིག་དང་པོས་བུམ་པ་མི་ཁེངས་བཞིན།།
ཐ་མ་ལ་སོགས་རེ་རེས་མ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པས་བུམ་པ་གང་བ་ལྟར།།
བདེ་སྡུག་འབྲས་བུ་གང་གིས་མྱོང་བ་ན། །རྒྱུ་ཡི་སྐད་ཅིག་དང་པོས་མ་ཡིན་ཞིང།།
ཐ་མའི་སྐད་ཅིག་སོགས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཀྱང། །རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པས་བདེ་སྡུག་
མྱོང་བར་འགྱུར། །སྣང་བ་ཙམ་དུ་བླང་དོར་བྱ་འོ་ཨང། །ཨེ་མ་མ་བརྟགས་
གཅིག་པུར་ཉམས་དགའ་བའི། །སྣང་བ་འདི་ལ་སྙིང་པོ་མ་མཆིས་མོད། །འོན་
ཀྱང་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཡི། །ཆོས་འདི་ཟབ་ཏེ་དམན་པས་མཐོང་བར་དཀའ།།
ད་ནི་འདི་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ན། །ངེས་པར་སྣང་བ་ཙམ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད།།
ཡོད་པ་ཅི་ཡོད་མེད་པའང་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཡིན་མིན་དམ་བཅའ་གང་དུའང་ཅི་ཞིག་
ཡོད། །ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཆོས་ཉིད་མ་མཆིས་ཤིང། །བླང་དོར་ཀུན་བྲལ་
སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ཡིས། །གཉུག་མའི་ངང་དུ་བློ་གྲོས་མ་བཅོས་པར། །ལྷན་ནེ་
གནས་ན་སྐྱས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་ནི། །

[109] །ཚོགས་གཉིས་པར་ཆད་མེད་པར་མཐར་
ཕྱིན་ནས། །དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་ཤོག་དགྲ་བོ་གནད་ལ་
དབབ་པ་མཚོན་ཆའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ། འཇིགས་པའི་གཅན་གཟན་སྣ་ཚོགས་
རྒྱུ་བའི་ནགས་ཁྲོད་དུ་ལུང་རིགས་དང་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དྷརྨ་རཀྵི་ཏ་ཆེན་པོ་
དེས་བླ་མ་དམ་པའི་གསུང་ལྟར་སྡེབས་ནས་དུས་ཀྱི་སྙིགས་མ་ལ་འཇིཌ་པ་དང་བཅས་
པའི་ནགས་ཁྲོད་དུ་ཉམས་སུ་བླང་བའོ། །དེས་ཨ་ཏི་ཤ་ལ་གནང་ནས། ཨ་ཏི་
ཤས་ཀྱང་གདུལ་དཀའ་བའི་སེམས་ཅན་མང་པོ་འདུལ་བའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་དང་
ཕྱོགས་མཚམས་མེད་པར་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ། རྟོགས་པ་འཁྲུངས་པའི་ཚིགས་
སུ་བཅད་པའང་འདི་སྐད་གསུངས་སོ། །ཁོ་བོས་རྒྱལ་སྲིད་སྤངས་ནས་དཀའ་བ་
སྤྱད་པའི་ཚེ། །བསོད་ནམས་བསགས་ནས་བླ་མ་མཆོག་དང་མཇལ། །དམ་
ཆོས་བདུད་རྩི་འདི་བསྟེན་ཆོས་དབང་བསྐུར། །དེང་སང་གཉེན་པོ་ཐུབ་ནས་ཚིག་སྐྱ་
བཟུང། །གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་ཕྱོགས་རིས་མ་མཆིས་པར། །བློ་གྲོས་བཀྲམ་
ནས་ཀུན་ནས་བསླབ་པའི་ཚེ། །ཡ་མཚན་དཔག་མེད་བདག་གིས་མཐོང་མོད་ཀྱི།།
སྙིགས་མའི་དུས་འདིར་ཆོས་འདིས་ཕན་པར་བྱུང། །ཞེས་གསུངས་ནས། རྒྱ་བོད་
ན་སློབ་མ་བསམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པ་མཆིས་པའི་ནང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་
སོགས་པ་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པས། །ལུང་བསྟན་པའི་སྣོད་དང་ལྡན་
པའི་སློབ་མ་ཨུ་པ་སི་ཀ་དང་ བོད་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གདུལ་བྱ་མ་རུངས་པ་འདུལ་
བའི་ཆོས་སུ་གནང་བ་སྟེ། ལོ་པཎ་ཡང་རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱིས་མཛད་དོ། །
ཇོ་བོས་སྟོན་པ། པོ་ཏ་པ། ཤ་ར་པ། འཆད་ཀ་པ། སྤྱིལ་བུ་པ། ལྷ་
ཆེན་པོ། ལྷ་འགྲོ་བའི་མགོན་པོ། འོད་འཇོ་པ། མཁན་པོ་དམར་སྟོན། མཁན་
པོ་ཤེས་རབ་རྡོ་རྗེ། དེས་མཁན་པོ་བུད་དྷཱ་རདྣ་ལ། དེས་ཀིརྟི་ཤྲི་ལ་ལ་
[110] དེས་སྣུབས་ཆོས་ལུང་པ་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་ལ། དེས་
གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཆོག་དཀོན་མཆོག་འབངས་ལ། བླ་མ་དྷརྨ་རཀྵི་ཏའི་བློ་སྦྱོང་
གི་སྐོར་རོ།། །། སརྦ་ཧེ་འཛུམ།། །།
[DD]

[111]
བཞུགས་སོ། །
༄༅། །བཙན་དུག་ནགས་སུ་རྨ་བྱ་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བ། རྗེ་བཙུན་གཤིན་
རྗེའི་གཤེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་བུ་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་དུ་གྱུར་པ་ན། །བུ་
དང་བུ་མོ་རྒྱལ་སྲིད་སྦྱིན་པ་ལྟར། །ཤིན་ཏུ་འཕྲེང་བའི་ནོར་དང་འཁོར་ལ་སོགས།།
འཕངས་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་བྱ། །རྒྱལ་བུ་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོར་
གྱུར་པ་ན། །སྟག་མོ་རང་གི་ཤ་ཡིས་གསོས་པ་ལྟར། །ཤིན་ཏུ་གཅེས་པའི་
སྒྱུ་ལུས་ཕུང་པོ་འདི། །ཤ་ཟའི་ཚོགས་ལ་དགའ་བར་སྦྱིན་པར་བྱ། །རྒྱལ་པོ་
བྱམས་པའི་སྟོབས་སུ་གྱུར་པ་ན། །གནོད་སྦྱིན་རང་གི་ཁྲག་གིས་གསོས་པ་ལྟར།།
བཅད་པར་དཀའ་བའི་སྙིང་ཁྲག་དྲོན་མོ་འདི། །ཁྲག་འཐུང་དག་ལ་བརྩེ་བས་སྦྱིན་
པར་བྱ། །ཚོང་དཔོན་ཁྱེའུ་ཆུ་འབེབས་གྱུར་པ་ན། །བདེ་གཤེགས་མཚན་
བརྗོད་ཉ་རྣམས་དྲངས་པ་ལྟར། །ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ། དམ་
པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བཏང་བར་བྱ། །རྒྱལ་བུ་དགེ་སྟོན་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ན། །སྡིག་
སྟོན་ལོག་སྒྲུབ་ཐུགས་རྗེས་བཟོད་པ་ལྟར། །འཁོར་གྱི་ལོག་སྒྲུབ་གཤིས་ངན་འཁྲུགས་
པ་ལ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ལྷག་པར་བརྩེ་བར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྲེ་འུར་
གྱུར་པ་ན། །སྡིག་ཅན་ཁྲོན་པའི་གནས་ནས་དྲངས་པ་ལྟར། །ངན་པ་དག་
ལ་ཕན་བཏགས་མི་ཤོད་ཀྱང་ །བཟང་ལན་མི་འདོད་ཐུགས་རྗེས་དྲངས་པར་བྱ། །
ཀྱེ་ཧུད་ཕ་མར་མ་གྱུར་སུ་ཡང་མེད། འཁོར་བའི་གནས་ན་བདེ་བ་སྐད་ཅིག་མེད། །

[112] །ད་ནི་ཐུབ་ཆེན་དཔའ་བོའི་རྣམ་ཐར་
འདི། །གུས་པས་བླངས་ནས་གཉེན་པོ་མི་བསྐྱེད་ན། །དཔའ་བོ་འཇུག་པའི་
ལག་ལེན་ཡོང་མི་སྲིད། །དེ་ཕྱིར་སྲོག་ལ་བསྡོས་ལ་དཀའ་སྤྱད་སྟོན། །བདེ་བར་
གཤེགས་པ་འདས་ཚུལ་བསྟན་རྗེས་སུ། །དེ་ཡི་རྗེས་སུ་སློབ་པར་འདོད་པ་རྣམས།།
འདི་འདྲའི་ལག་ལེན་རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་ན། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཟད་དགོས་
ཡོད། །དེ་ཕྱིར་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱིད་ཆོས་འདི། །ཅི་ལ་ཐུག་ཀྱང་དཀའ་
སྤྱད་སྲོག་ལ་གཏོང། །འདི་ནི་དཔའ་བོ་འཇུག་པའི་ལག་ལེན་ཏེ། །ལེའུ་དང་
པོ་དུག་གི་བཅུད་ལེན་ཡིན།། །།
   ༈    །རྗེ་
བཙུན་གཤིན་རྗེའི་གཤེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཆོས་འདི་གསན་དང་དཔའ་བོ་
དོན་གཉེར་ཀུན། །འཁོར་བའི་ནགས་ན་རྨ་བྱ་མཛེས་པ་དང་ །ཉོན་མོངས་
དུག་ལྔ་ལྗོན་པའི་ཤིང་དྲུང་དུ། །དུག་གིས་སྨིན་པའི་སྨན་ལ་དགར་མི་ཚོར། །འདོད་
ཆགས་ལས་ཀྱི་དུག་ཆུ་འཁོལ་མ་ལ། །འདོད་ཆགས་ལྟ་བུར་གཞན་དང་མ་བསྟུན་
ན༑ ༑འདོད་ཆགས་ཅན་གྱིས་ལོག་སྒྲུབ་བྱས་དོགས་ཡོད། །འདོད་ཆགས་
ལྟ་བུའི་དུག་འདི་གཞོམ་པར་བྱ། །ཞེ་སྡང་དུག་གི་མེ་ཏོག་འབར་བ་ལ། །གཤིན་
རྗེའི་གཤེད་ལྟར་ཁྲོ་ཚུལ་མ་བསྟན་ན། །ཞེ་སྡང་ཅན་གྱིས་བར་ཆད་བྱས་དོགས་ཡོད། །
ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་དགྲ་བགེགས་བསྒྲལ་བར་བྱ། །གཏི་མུག་དུག་གི་འདམ་རྫབ་སྦྱར་
བ་ལ། །མི་རོ་ལྟ་བུར་བཟོད་སྲན་མ་བསྐྱེད་ན། །གཤིས་ངན་རྣམས་གྱིས་སྡིག་
པ་བསགས་དོགས་ཡོད། །གཏི་མུག་ལྟ་བུར་མཉམ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཕྲག་
དོག་དུག་གི་ལྗོན་ཤིང་རྒྱས་པ་ལ། །ང་ཁྱོད་ལྟ་བུར་ཕྱི་ནང་མ་ཕྱེ་ན། །མུ་སྟེགས་

[113] །དེ་ཕྱིར་ཕྲག་དོག་ལྟ་བུར་དམ་ཆོས་སྐྱོངས།།
ང་རྒྱལ་དུག་གི་ལྗོན་ཤིང་འབར་བ་ལ། །ང་རྒྱལ་ལྟ་བུར་ཁྲོ་ཚུལ་མ་བཟུང་ན། །
བདུད་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་མགོ་སྐོར་བྱེད་ཉེན་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་ཐུབ་བསྟན་བཟུང་ལ་ཕས་
རྒོལ་གཞོམ། །དེ་ལྟར་དུག་གི་དཔུང་ཚོགས་མ་ལུས་པ། །བདེན་མེད་སྣང་སྟོང་
སྒུ་མ་ལྟ་བུའི་ཉམས། །ང་བདག་འཆིང་བ་གཅིག་ཏུ་ཚུར་སྡོམ་ལ། །རྨ་བྱ་ལྟ་
བུར་ཟས་སུ་ཟ་བར་བྱ། །གཞན་གྱི་བློ་ལ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་སྟོན་ཀྱང་ །ཕུགས་
སུ་གཉེན་པོའི་བཙན་ཚུགས་མ་ཤོར་བར། །དགེ་སྡིག་དག་གི་བླང་དོར་སྲོག་ལ་
བསྡོས། །སྡུག་བསྔལ་གྱུར་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་དང་དུ་བླངས། །འདི་ལྟར་ཤེས་
བྱ་ཀུན་ལ་མཁས་ན་ཡང། །རང་གི་བདེ་སྐྱིད་ཁྱད་དུ་མ་བསད་ན། །རྙེད་པའི་
དབང་གིས་ཆགས་སྡང་ཞུགས་ཉེན་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་རང་འདོད་ཁྱི་རྐུན་བཞིན་དུ་བརྡུང།།
མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་བསྟེན་གྱུར་ཞིང་ །གཞུང་ལུགས་རྣམས་ལ་བློ་གྲོས་
མ་སྦྱངས་ན། །མཁས་པ་རྣམས་ལ་སྒྲོ་སྐུར་བྱས་དོགས་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་ཤེས་
བྱ་ཀུན་ལ་གོམས་པར་བྱ། །ཉིན་དང་མཚན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱུར་ན་ཡང་ །འཁོར་
བ་སྤྱི་ཡི་ཉེས་དམིགས་མ་བསམས་ན། །ད་དུང་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ལ་འཇུག་དོགས་
ཡོད། །དེ་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་སྙིང་ལ་གཟེར། །དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་མི་
འདོད་སྡུག་བསྔལ་རྣམས། །བདག་འཛིན་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟེན་པར་བྱ།།
བདུད་དམག་བྱེ་བ་དུང་ཕྱུར་དགྲར་ལངས་ཀྱང་ །ངའོ་སྙམ་པའི་འཇིགས་སྐྲག་
སྤང་བར་བྱ། །གཞན་དོན་བྱས་པས་ངན་འགྲོར་ཤོར་སྲིད་ཀྱང་ །འགྱོད་པ་
མེད་པས་ཉམས་དགའ་བསྟེན་པར་བྱ། །དབུགས་ལེན་གཤེད་མས་ལུས་ལ་བྲབ་
གྱུར་ཀྱང་ །བདག་ལ་ཕན་པའི་རིམ་གྲོ་བསྟེན་མི་བྱ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་ཀྱི་
ལས་ངན་འཁུར་དགོས་ཀྱང་ །ཁུར་འོས་འཁུར་བས་སྡུག་ཡུས་ཆུང་བར་བྱ་

[114] །རང་གི་ནོངས་པས་ལོག་པའི་ཐབས་
མི་བྱ། །འདི་ལྟར་མི་འདད་ཐོག་ཏུ་མ་བབས་ན། །འདོད་པའི་ཐོག་ཏུ་ནམ་
ཡང་འཇུག་མི་སྲིད། །མཁས་པས་སྤྱད་ན་མི་འདོད་མ་ལུས་པ། །འདོད་དགུའི་
འབྱུང་གནས་ཡིན་པས་དང་དུ་བླངས། །འདི་ལྟར་ལོག་སྒྲུབ་དང་དུ་ལེན་པ་ཡིས།།
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གོ་ཆ་མ་གྱོན་ན། །འཁོར་བ་པ་ལ་བདེ་བ་ཡོང་མི་སྲིད།།
དེ་ཕྱིར་མི་འདོད་དང་དུ་བླངས་པར་བྱ། །འདི་ནི་ཐུབ་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་ཐར་ལས།།
དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས། །དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་པར་བྱ་བ་
སྟེ༑ ༑ལེའུ་གཉིས་པ་དུག་གི་བཅུད་ལེན་ཡིན།། །།
   ༈    །རྗེ་བཙུན་གཤིན་
རྗེའི་གཤེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བློ་ལྡན་གང་གིས་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ། །འཁོར་
བ་སྤྱི་དང་དགོས་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་ལ། །བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པས་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་གྱུར་
ནས། །སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་བླངས་ཏེ་བསྲུང་ །རང་ཉིད་ཐར་པའི་སྡོམ་
པ་སྟོན་པ་ན། །འགྲོ་བ་འདི་དག་ཕ་དང་མར་བཅད་དེ། །དེ་དག་དན་དུ་སྨོན་
འཇུག་སྡོམ་པ་བླངས། །བྱམས་བརྩེའི་སེམས་ཀྱིས་སྨོན་འཇུག་བསྟེན་པ་ན། །
རང་ཉིད་འཁོར་བའི་ནགས་སུ་སྡུག་བསྔལ་ཀྱང་ །ཅིར་ཡང་མི་སེམས་སྡུག་བསྔལ་
གཞན་དོན་དུ། །སྲོག་དང་བསྔོས་ནས་དཀའ་སྤྱད་བསྟེན་པར་བྱ། །དེ་ཚེ་མ་
རུངས་སྐྱེ་བོ་མཐའ་ཡས་དང་ །ལོག་སྒྲུབ་མཐའ་ལས་འདས་པ་མྱོང་བ་ན། །
རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྲོག་དང་བྲལ། །རང་བཞིན་བརྟགས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་
བསམ། །དེ་ལྟར་བདེན་མེད་སྣང་མེད་མངོན་གྱུར་ཚེ། །ལྷག་པར་སྤོབས་པ་
བསྐྱེད་དེ་འཇིགས་སྐྲག་ལ། །ཅི་ཡང་མི་སེམས་གང་དུའང་མི་རྟོགས་པར། །

[115] །འདི་འདྲའི་ཉམས་ལེན་ཁུར་དུ་
འཁུར་བ་ན། །ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཆེས་ཆེར་མ་བཟོད་ནས། །བར་དུ་
གཅོད་པའི་སྤྲིན་ཕུང་འཁྲིགས་པ་ན། །རྣམ་དག་མཁའ་ལ་སྔགས་ཀྱི་རླུང་གིས་
གཏོར། །དྲག་པོའི་སྔགས་ཀྱི་ཧཱུཾ་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ན། །ཁྲོ་བོ་དྲག་པོའི་ང་རྒྱལ་
སྐྱེད་སྲིད་པས། །ཕུང་པོ་སྒྱུ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་ལ། །སྒྲ་ནི་སྤྲུལ་པའི་གླུ་དབྱངས་
ལྟ་བུར་ཤེས། །གང་ཡང་རང་སེམས་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པ་ལས། །ངོས་བཟུང་
མེད་དེ་སྤྲུལ་པའི་ཡིད་ཤེས་བཞིན། །ཡེ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བས་རང་སར་སློད། །
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཟིགས་བདེན་པར་གྲོལ་བར་བྱ། །གང་ཡང་ཅི་ལྟར་དགྲ་དང་འདྲེར་
ལངས་ཀྱང། །གང་དུའང་མི་སེམས་སྤྱིར་ཡང་མི་ལྡོག་པར། །རང་གཞན་
ཆགས་སྡང་རྟོགས་པའི་ཐོག་ཏུ་རྫི། །དྲན་སྣང་ཁྲོ་བོ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དུ་བལྟ། །
དེ་ཚེ་ཕ་མ་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ། །ཡིན་ངེས་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བསྡུ། །ཉེ་
རིང་མེད་པར་ཐུགས་རྗེའི་དཀྱིལ་དུ་སྦ། །ཕྱོགས་རིས་མེད་པར་བདེན་པ་གཉིས་
ཀྱིས་བསྐྱངས། །འདི་ལྟར་གོམས་ན་ཐུབ་པའི་རྣམ་ཐར་ཡིན། །འདི་ལྟར་
བགྱིས་ན་དཀོན་མཆོག་འཛུམ་པ་འཆོར། །འདི་འདྲའི་མི་ལ་ཆོས་སྐྱོང་ངང་གིས་
འཁོར། །མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག་ཐུབ་པའི་སྲས་པོ་རྣམས། །བདག་གིས་ཁྲེལ་
མེད་ཆོས་ལ་ཐོ་ལེས་གདབ། །བག་མེད་ཆོས་ལ་བསམས་ཏེ་སྐྱུག་བྲོ་བལྟ། །འདི་
ཡང་དཔའ་བོ་འཇུག་པའི་ལག་ལེན་ཏེ། །ལེའུ་གསུམ་པ་དུག་གི་བཅུད་ལེན་
ཡིན།། །།
   ༈    །རྗེ་བཙུན་གཤིན་
ཇེའི་གཤེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཉེ་བར་འཁོར་ལྟར་བཙུན་པའི་མཐར་ཐུག་ཅིང་།
[116] །བྱང་ཆུབ་ལམ་ལ་ཕ་མ་མི་འདྲེན་ན། །
རང་བདེའི་ཐར་པ་རྟོགས་པས་རྫི་རྒྱུ་ཡིན། །རིག་པའི་གནས་ལ་མཁས་པའི་མཐུ་
ཐོབ་ཅིང་ །སྙན་པའི་གྲགས་པས་བླུན་པོ་ཀུན་དགའ་ཡང་ །བསྟན་པའི་ཁུར་
ཆེན་སྤྱི་བོས་མི་ལེན་ན། །སྨྱོན་པའི་བྲོ་རྡུང་བཞིན་དུ་དོར་བྱ་ཞིང་ །བླ་མ་ལྟ་
བུར་ཀུན་གྱིས་འཁུར་ན་ཡང་ །བསྟན་པ་སྤྱི་ཡི་ཁུར་ཆེན་མི་འཁུར་ཞིང་ །རང་
གི་འདོད་པ་དང་དུ་ལེན་བྱེད་ན། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོ་ལེས་བཏབ་བྱ་ཡིན། །
བཟང་པོ་ལྟ་བུར་ཀུན་གྱིས་རློམ་ན་ཡང་ །ལོག་ལྟའི་ནགས་སུ་བདག་ལྟ་འཁྲུགས་
པ་ཡིས། །སྟག་མོ་བུ་ཟན་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་སྟེ། །བཀའ་སྡོད་བསྲུང་མ་
རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲལ་བྱ་ཡིན། །ངུར་སྨྲིག་གོས་ཅན་ཞི་དུལ་མཛེས་གྱུར་ཀྱང་ །བྱི་
ལ་བཞིན་དུ་བསམ་པ་མ་རུངས་པའི། །དམ་པའི་གཟུགས་ཅན་གསོ་རུ་མེད་པ་འདི། །
མ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་རུ་གདབ་བྱ་ཡིན། །ཁྲི་ཁྲག་དགུའི་གཙོ་བོར་འདུག་གྱུར་
ཀྱང་ །ཁུབ་འཇུག་བཞིན་དུ་རང་རྒྱུད་མ་ཐུལ་བའི། །ཆགས་སྡང་འོད་ཟེར་
ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ་བ་འདི། །གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་ཞལ་དུ་གདབ་བྱ་ཡིན། །འཛུམ་
ཞིང་དེས་པས་ཐམས་ཅད་སྐྱོང་ན་ཡང་ །བདག་གི་རྗེས་སློབ་ཟག་པ་འཕེལ་བྱེད་པ།།
མི་དད་ཅན་གྱི་གཙོ་བོར་གྲགས་པ་དེ། །གནས་ལུགས་སྡོམ་པའི་ཚང་དུ་སྤང་བྱ་
ཡིན་ཁྱིམ་ནས་བྱུང་ཞིང་བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུགས་ཀྱང་ །ཁྱིམ་པ་བཞིན་དུ་
བྱ་བ་མཐའ་ཡས་ཤིང་ །བླང་དོར་ཐམས་ཅད་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དེ། །དྲང་སྲོང་
རྣམས་ཀྱིས་དམོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན། །ངུར་སྨྲིག་གྱོན་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་བསྲུང་ཞིང་།
འདོད་པའི་ལས་ལ་སྣང་བ་འབྱམས་གྱུར་ནས། དམ་པ་རྣམས་ལ་སྒྲོ་སྐུར་འདེབས་
པ་དེ། །མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་བསྒྲལ་བྱ་ཡིན། །རྙེད་པའི་ཆེད་དུ་དམ་
པའི་གཟུགས་བཟུང་ནས། །ཁྱི་ཕག་བཞིན་དུ་འདོད་ཡོན་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང། །སྔགས་

[117] །རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་ཐབ་ཏུ་གཞུག་བྱ་ཡིན། །
ཐེག་ཆེན་སྐད་དུ་ལས་འབྲས་ཁྱད་གསོད་ཅིང་ །སྟོང་པའི་རྦད་ཀྱིས་འཁོར་ཚོགས་
བསླུ་བ་ཡིས། །འགོང་པོ་བཞིན་དུ་སྐུ་རུ་རྫུ་བ་དེ། །དམ་ཚིག་ཅན་གྱི་སྔགས་
ཀྱིས་བསྒྲལ་བྱ་ཡིན། །བསྟན་པ་སྤྱི་ལ་ཡོང་ཡེ་མི་ཕན་པས། །སྔགས་དང་མན་
ངག་ཟབ་མོར་རློམ་པ་དང་ །རྟོག་པས་སྦྱར་བའི་ཚིགས་བཅད་ངན་པ་རྣམས། །
དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམངས་སུ་དབབ་བྱ་ཡིན། །ངེས་པར་བསྟན་པ་སྤྱི་ལ་གནོད་
བྱེད་ན། །རེ་ཞིག་གང་གིས་གང་ལ་ཕན་གྱུར་ཀྱང་ །ཚད་ནད་ཅན་ལ་འབྲས་
ཆང་བླུད་པ་ལྟར། །ཕན་བྱ་ངན་པ་ཆུ་ལ་སྐུར་བྱ་ཡིན། །ཐོས་པ་ཆུང་ངུའི་གྲུབ་
ཐོབ་ངན་པ་དག་ཐུན་མོང་མཐོང་བས་མཆོག་ཏུ་ང་རྒྱལ་ཏེ། །ལམ་རིམ་མེད་
པས་བླུན་པོ་འཁྲིད་པ་རྣམས། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱི་དམའ་དབབ་བྱ་ཡིན།།
སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་དགྲ་བོ་ལངས་པ་ན། །སོ་སོའི་ཐར་ལ་བཟང་པོར་རློམ་
གྱུར་ནས། །ལེགས་པར་བཤད་པའི་འབུལ་ཆོག་མི་བྱེད་པར། །བསྟན་པ་འཇིག་
ལ་དམ་པ་མཚར་རེ་ཆེ། །འདི་ལྟར་སོ་སོར་ཐར་པ་ཕར་ཞོག་གིས། །རང་ཉིད་
ངན་འགྲོ་ཆེན་པོར་འགྲོ་དགོས་པས། །བསྟན་པ་བཤིག་པའི་དགྲ་བགེགས་མི་
སྒྲོལ་རེ། དམ་ཉམས་དགྲ་བགེགས་ཕ་རོལ་བསྒྲལ་བྱ་ཡིན། །ཉོན་མོངས་ལས་
ཀྱིས་བདས་པའི་གཏི་མུག་ཅན། །བསྟན་དང་སེམས་ཅན་སྦྱི་ལ་མི་སེམས་པར། །
རང་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་དགྲ་བོ་ལ། །ཁྲོས་ནས་སྔགས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་སྒྲོལ་བ་དེ། །
ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ལམ་མ་འཆལ་མཚར་རེ་ཆེ། །གང་ཡང་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་
ཁྲེལ་བ་ཡི། །རང་དོན་ལས་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མི་བསྟེན། །ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་
རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་གྱུར་ན། །ཇི་ལྟར་གྱུར་ལ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་རིགས། །མཁྱེན་
པར་མཛོད་ཅིག་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས། །ལག་ལེན་ཐམས་ཅད་ཐོག་མཐའ་དག་ནས་

[118] ༑ཆོས་དང་འགལ་བ་སྲོག་དང་བསྡོས་ལ་སྤང། །སྤྱི་ལ་མི་གནོད་རང་ལ་
ཅི་ཕན་བྱ། །བླུན་པོས་རིམ་གྱིས་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ཀྱང་ །ཁས་པ་རྣམས་
ལ་ལྷང་ངེ་སོ་སོར་གསལ། །འདི་ཡང་དཔའ་པོ་འཇུག་པར་བྱ་བ་སྟེ། །ལེའུ་
བཞི་པ་དུག་གི་བཅུད་ལེན་ཡིན། །
   ༈    རྗེ་བཙུན་གཤིན་
རྗེའི་གཤེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ལ་བསམ་པ་ངན་ཞིང་སྡང་ཞུགས་པའི། །ནག་
པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་མ་ལུས་དྲུང་འདིར་ཤོག་ཤ་ཟ་ཁྲག་འཐུང་བྱེ་བ་དུང་ཕྱུར་
རྣམས། །ལུས་ཅན་བདག་གི་དྲུང་དུ་དེ་རིང་ཤག་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་
ཚོགས་རྣམས་དང་ དྲི་ཟ་ལྷ་མ་ཡིན་དང་ལྟོ་ཕྱེའི་ཚོགས། །མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་
ཡི་དྭགས་མཐའ་ཡས་དང་ ལན་ཆགས་འབྱུང་པོའི་ཚོགས་རྣམས་དྲུང་འདིར་
ཤོག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ལྷ་དང་དྲང་སྲོང་དང་ །བགེགས་དང་ལོག་འདྲེན་
གདོན་ཆེན་བྕ་བརྒྱད་དང་ །མ་མོ་རྣམས་དང་ལས་མགོན་ཐམས་ཅད་དང་
སྐྱབས་གསུམ་འཕགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་གནས་འདིར་འཁོད། །དེ་ལྟར་མ་ཚང་
མེད་པར་འཁོར་འདས་རྣམས། །དཔང་པོ་ཉིད་དུ་དྲུང་འདིར་འཁོད་པ་ལ་
ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བདག་གིས་དམ་བཅས་པའི། །རླབས་པོ་ཆེ་ཡི་གཏམ་འདི་
བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །སྔོན་ཆད་རྒྱུ་རྐྱེན་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཡིས། །དེང་སང་འབྱོར་
པ་བཅུ་ལྡན་ལུས་འདི་ཐོབ། །ཡ་མཚན་སྐྱེས་པས་ཉིན་མཚན་རངས་གྱུར་ནས། །
ད་ནི་ཕན་བདེའི་དཔལ་ལ་ཅིས་མི་སྤྱོད། །སྨོན་ལམ་དག་པས་ཁྱིམ་ནས་རབ་ཏུ་བྱོན། །
རང་འདོད་སྤངས་ནས་སྨོན་འཇུག་གོས་སུ་གྱོན། །སེམས་མཆོག་རྙེད་ནས་གཞན་
དོན་ཁུར་དུ་འཁུར། །ལམ་ལ་ཞུགས་ནས་བདེ་མཆོག་ཟས་སུ་བཟས། །ཡང་

[119] །ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གདུག་
རྩུབ་འདི་འདྲ་ཞིག་སྐལ་མེད་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་འདི་འདྲ་བས། །ཁོ་བོ་
བདེ་བ་ཅན་དུ་སྨོན་མ་གྱུར། །ཚོགས་མ་བསགས་པའི་འབྱུང་པོ་མཐའ་ཡས་ཤིང་ །
ངན་སོང་རྣམས་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དོ་དྲག་པས། །སྡིག་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འདི་འདྲ་
ན༑ ༑ཞི་བདེའི་གནས་སུ་ཁོ་བོ་དགར་མ་ཚོར། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་
བསྒྱུར་སླ་ཞིང་ །བདུད་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་སྦྱོར་འདི་འདྲ་ན། །མི་རྟག་ཚེ་ལ་
སྡོད་པའི་སྐབས་མེད་པས། །དབེན་པའི་གནས་སུ་འདུག་ལ་དགར་མ་ཚོར། །བསྟན་
པ་འདི་ལ་སྡང་བའི་དགྲ་མང་ཞིང་ །བཙན་སར་ཕྱིན་པའི་གྲུབ་ཐོབ་འདི་འདྲ་ལ་
སྙིགས་མའི་དུས་འདིར་སྣང་ཚུལ་ལུགས་ངན་པས། །ཁོ་བོ་མཁའ་སྤྱོད་གནས་
སུ་དགར་མ་ཚོར། །ད་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །མཐུ་
ཆེན་ཐམས་ཅད་བདག་གི་དགྲར་ལངས་ཀྱང་ །ཁོ་བོ་བ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མི་གཡོ་བར། །
འཁོར་བའི་གནས་འདིར་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱ། །གང་ན་འྒ་བའི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་
གྱུར་ཏེ། །རིམས་ནད་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་གཡོས་པ་ན། །སྨན་པ་ཉིད་དམ་
ནད་པའི་གཡོག་དག་ཏུ། །དྲག་པོའི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོ་བར་བྱ། །མ་ནུས་
སེམས་ཅན་དྲེན་གྱིས་སྐྱབས་པའི་ཚེ། །ལོག་སྒྲུབ་ཆེན་པོས་སྡུག་སུན་ཕྱུང་བ་ན་
ལྷག་པར་དེ་ལ་ཕན་ཞིང་བརྩེ་བ་ཡི། །དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱ། །གང་
ན་སྟག་མོ་མི་ཟན་འཇིགས་པ་རྣམས། །མི་ཡི་སྲོག་ལ་འཇབ་ཅིང་རྒྱུག་པ་ན། །
སེམས་ཅན་དོན་དུ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བར། །ཕྱོགས་དེར་བགྲོད་པའི་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱ། །
འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཤིན་ཏུ་མི་འདོད་པའི། །ལྟས་ངན་སྣ་ཚོགས་དམག་ཏུ་འཐིབས་
པ་རྣམས། །དགྲ་དག་གཤིས་ངན་རང་ཉིད་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །གྱང་དུ་
ལེན་པའི་གྖ་བགོ་བར་བྱ། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཤིན་ཏུ་མི་མཁོ་བའི། །ལས་

[120] །བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་སྲོག་དང་བྲལ་བའི་
ཕྱིར། །དང་དུ་ལེན་པའི་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱ། །ཕཊ་ཡ་ཧོ་ཡི་འཆི་བདག་མཱ་ར་
ཡ༑ ༑སྐྱིད་འདོད་འགོང་པོའི་སྲོག་ལ་ཛ་ལ་རཾ། །སྙོམ་ལས་ལོ་ལོའི་མགོ་ལ་
ཆེམས་སེ་ཆེམས། །འཁོར་བའི་འབྲེལ་ཐག་རྦད་རྦད་ཆོད་ལར་མཛོད། །བདག་
ཅག་འཁོར་བ་འདི་རུ་སྡུག་བསྔལ་བས། །འྡ་ཡི་ལན་རྩ་རྡོ་རུ་གཏུགས་པ་ན། །
རྣམ་རྟོག་སྙིང་གི་གཞལ་ཡས་ཡ་གི་ན། །ངའོ་ཞེས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞུགས་པ་མཐོང་ །
དེ་ལ་ལེ་ལན་བདས་ཤིང་འཐབ་པ་ན། །ཅི་ཟེར་ང་ནི་ཐོག་མེད་དུས་ནས་ཞུགས། །
ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་ཡོངས་སུ་བདག་གིས་ཁྱབ། །བདེན་བརྫུན་ཚོགས་དྲུག་གཙོ་བོ་
ཡོངས་ལ་དྲིས། །བདག་ཉིད་བདག་གི་དགྲ་ཡིས་སུ་ལ་འཐབ། །བདག་ཉིད་མགོན་
ཡིན་ཐམས་ཅད་སུ་ལ་སྐྱོབས། །བྱ་དང་མི་བྱ་ཡོངས་ལ་དཔང་པོ་རང་ །རང་
གིས་རང་ཉིད་ཐུལ་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར། །གཞན་གྱིས་གཞན་ཞིག་འདུལ་ན་འཐབ་
རྩོད་འགྱུར། །འཐབ་ཅིང་རྩོད་པའི་དྲུང་ན་སྡིག་ཅན་མཚང། །ངེས་ཏེ་ཆགས་
སྡང་ཅན་ལ་གྲོལ་སྐབས་མེད། །དེས་ན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེ། །ཨ་ལ་
ལ་དེ་སྐད་བྱ་བ་ཅི་ལ་ཟེར། །ཡོད་པར་འཛིན་པའི་སྲོག་ལ་མཱ་ར་ཡ། །མེད་པར་
འཛིན་པའི་སྲོག་ལ་ཛ་ལ་ར། །བདག་འཛིན་རྒྱལ་པོས་ལན་ན་གཙོ་བོ་ཆོམས་
གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་མ་ཐུལ་ན། །བདག་འཛིན་རྒྱལ་པོས་འགབ་ལ་འཁྲིད་ཉེན་
ཡོད། །གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཐུལ་བ་ན། །མིག་སོགས་གཙོ་བོ་གཞན་
ཡང་བརླག་པར་འགྱུར། །དེས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འདི་ཐུལ་དང་ །གཟུགས་
སྒྲ་དྲི་རོ་ལ་སོགས་ཡོད་མ་མཆིས། །བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཡོད་མི་
འགྱུར། །རྣམ་རྟོག་རྒྱལ་པོ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བར་མཆིས། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་
དེ་ལ་སྨྲས་པ་ན། །རྣམ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་གོ་ཚོགས་དྲུག་མི་

[121] །གཟུང་འཛིན་མི་བདེན་སྤྲུལ་པའི་འཕྲིན་ལས་འདྲ།།
དེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་དྲུང་ནས་ཕྱུང་ །གཟུང་འཛིན་མེད་པ་བདག་ལྟའི་
དབྱིངས་སུ་བསྒྱུར། །ང་ཁྱོད་མེད་པས་ཆགས་སྡང་གཉུག་མར་ཞོག་རི་བོང་
རྭ་ལྟར་རྣོ་རྟུལ་མི་མངའ་བའི། །དབང་པོ་རབ་འབྲིང་འཆི་བའི་སྲོག་དང་ཕྲོལ། །
མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་སྤྱང་གླེང་མི་མངའ་བའི། །འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་མཉམ་
ཉིད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ། །རུས་སྦལ་སྤུ་ལྟར་རིང་ཐུང་མི་མངའ་བའི། །སྐྱེ་འཇིག་
ཐམས་ཅད་དབུ་མ་ཆེན་པོར་སློང་ །བྲག་ཆ་ལྟ་བུར་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་ཡི། །ཐ་
སྙད་ཆོས་རྣམས་དམ་པ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ། །ཨ་ཨ་སྐྱེ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་
ངང་ །ཨི་ཨི་འཇིགས་མེད་སྤྲོས་པ་བྲལ་བའི་སྐུ། །ཨོཾ་ཨོཾ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་
དག་ཆོས་སྐུར་ངོ་འཕྲོད་ནས། །ཀ་རུ་ཎྀ་ཀའི་ཐུགས་རྗེས་འཛིན་པར་ཤོག་འདི་
ལྟར་བཙན་དུག་ནགས་སུ་རྨ་བྱ་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བ། ཤེས་བྱ་རབ་འབྱམས་ལ་བློ་
གྲོས་ཀྱི་མིག་བྱང་ནས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་མཐུ་སྟོབས་ཅིང་
ལྟ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གྱུར་པ། རི་ནག་པོའི་ཁོང་
ན་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་དྷརྨ་རཀྵི་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ལ་
དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཀུན་ནས་བླངས་ནས་སྦྱར་བ་དགེ་ལེགས་སུ་
གྱུར་ཅིག་ །།སརྦ་ཤུ་བྷཾ།། །།
[122]
ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།
༄༅། །ཀྭ་ཡེ་ཕ་མར་གྱུར་པའི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་དྲང་བའི་ཕྱིར། །
བདག་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་གང་དག་གིས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དུག་
ལྔ་མ་ལུས་དྲང་བར་བྱ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་མེད་པའི་དགེ་བ་གང་ཡོད་རྣམས།།
འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་བྲིམས་པར་བྱ། །ན་ཚ་ལ་སོགས་
འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །དེ་དང་རིགས་མཐུན་སྡུག་བསྔལ་མོ་ལུས་
དྲང་བར་བྱ། །ན་ཚ་ལ་སོགས་མེད་པའི་ཕན་བདེ་གང་ཡིན་དེ། །འགྲོ་དྲུག་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་བྲིམས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་རང་ཉིད་འཁོར་བའི་
རྒྱ་མཚོ་འདིར། །སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་འཁྱམས་པའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་སྲིད། །འོན་
ཀྱང་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་བར། །མྱོང་གྱུར་ཉོན་མོངས་རྒྱུ་འབྲས་ཇི་སྙེད་པ། །
ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ། དེ་ཡང་ད་ལོའི་ཟླ་བ་འདི་
ལ་དྲང་བར་བྱ། །དེ་ཡང་དེ་རིང་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་རྫོགས་བྱས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་
བྲང་ཕྲེང་རབ་ཆད་ཙམ་གཅིག་ཐབས་སུ་བསྟེན། །བློ་འདི་འབྱོངས་པར་གྱུར་ཅིག་
བྱམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །ཞེས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གྱེར་སྒོམ་
རྡོ་རྗེའི་གླུ་བླང་བ་འདི་བྱམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་གིས་ཡུན་དུ་ཁ་བཏོན་བྱས་
ནས། རེ་ཞིག་ཆུ་བོ་གང་གའའི་འགྲམ་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་བཅོམ་
ལྡན་འདས་བྱམས་པ་ལྷའི་རྒྱལ་པོའི་ཆ་ལུགས་སུ་བཞུགས་ནས་བྱམས་པའི་རྣལ་

[123] །ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ངན་འགྲོའི་སྡུག་
བསྔལ་སེལ་བའི་གླུ། །བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་འཁོར་བའི་ལྗན་ཤིང་བཅད་པའི་གླུ། །
བསྒོམ་པ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་འབྱིན་པའི་གླུ། །བྱམས་པ་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་ཀྱི་གླུ་འདི་མཚར། །ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་དགྲ་བཞིན་འཇོམས་པར་རིགས་
ན་ཡང་ །ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ན་ནི་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་པ་མཚར། །ན་ཚ་སྡུག་བསྔལ་
ཀུན་ནས་བཟོད་པར་དཀའ་ན་ཡང་ །ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ན་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་།
རང་དོན་ཡལ་བར་དོར་ནས་གཞན་དོན་ལྷུར་མཛད་དེ། །རང་དོན་མེད་པར་འཁོར་
བར་འཁྱམས་པ་སུ་ཡི་དཀའ། །དེས་ན་རང་དོན་བསམ་པ་སྐད་ཅིག་མ་འཁྲིས་པར།།
གཞན་གྱིས་མི་འདོད་བདག་གིས་ལེན་པ་དམ་པ་ཡིན། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་
རབ་མཐའ་ཡས་ཡོད་མོད་ཀྱང་ །འདི་རུ་མ་འདུས་རྡུལ་ཙམ་གང་ཡང་ཡོད་མ་
ཡིན། །དེ་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་ཁྱོད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་གླུ་བླངས་འདི། །ཐོས་བསམ་བསྟན་
ནམ་སྒོམ་པའམ་ནི་བཤད་ཀྱང་རུང་ །འཇིག་རྟེན་ལྷ་དང་བཅས་པའི་སྐྱབས་གནས་
དམ་པ་སྟེ། །ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་ཉིང་ཁུ་དེ། །ཁྱོད་ཀྱི་
བློ་ལ་ཤར་བ་ངོ་མཚར་ཤིན་ཏུ་ཆེ། །ཤན་ཏུ་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་གླུ་ཚིག་གི་ལན་དུ་
གསུངས་པ་དང་ བྱམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཤིན་ཏུ་ཉམས་དགའ་ཞིང་ཐ་ཚོམ་གྱི་
མདུད་པ་གྲོལ་ནས་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་གཡུལ་དུ་ཞུགས་སོ། །ཀྱེ་ཧོ། ཡང་
འདི་ལྟར་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་དུས་དང་གནས་སྐབས་དྲན་པ་དང་
བརྗེད་པ་མ་མཆིས་པར་ཆོས་འདི་བློ་ལ་སྦྱངས་ཤིང་ཁམས་སོ་རྡོ་རྗེའི་གླུ་བླངས་པ་
དང་ ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་ དྲི་ཟ་དང་ ལྷ་མ་ཡིན་དང་ ནམ་
མཁའ་ལྡིང་དང་ མིའམ་ཅི་དང་ ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་ ཤ་ཟ་དང་སྲིན་པོ་
ལ་སོགས་པ་མ་རང་གི་བུ་གཅིག་པུ་ལ་བྱམས་པ་བཞིན་གུས་པར་དབང་དུ་འདུས་པར་

[124] །གཞན་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་ བློན་པོ་དང་ བཙུན་མོ་དང་
བྲམ་ཟེ་དང་ ཁྱིམ་བདག་དང་ ཁྱེའུ་དང་ བུ་མོ་དང་ དམངས་རིགས་
ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་འདུས་ཏེ། དགའ་བས་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཤིང་
མཐོང་བ་དང་ ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱམས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏོ། །གཞན་
ཡང་རྟ། གླང་པོ་ཆེ། མ་ཧེ་སྤྲེའུ། འདབ་ཆགས་ཆུ་རུ་སྐྱེས། རིའི་སེམས་
ཅན་གཅན་གཟན་གྱི་ཚོགས། ཐ་ན་གྲོག་སྦུར་ཡན་ཆད་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་རང་
ལ་མི་འཇིགས་ཤིང་བག་ཕེབས་པ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་བའི་དྲུང་དུ་འཁོད་པར་གྱུར་ཏོ། །
དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་བདག་གིས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་ཡིད་ལ་བྱས། ཚིག་ཁ་འདོན་དུ་བྱས། སྙན་པ་རྡོ་རྗེའི་གླུ་བླངས་པ་
ལ་བརྟེན་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པས་ཞལ་མངོན་
སུམ་དུ་བསྟན། དགྱེས་པའི་གསུང་བྱུང་ནས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་བཅད། དེ་
ལ་བརྟེན་ནས་ཁོ་བོའི་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་ཟླ་བ་ཡར་ངོ་བཞིན་དུ་
འཕེལ་བར་གྱུར། དེའི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་འགྲོ་བ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་མས་བུ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་བདག་ལ་ཀུན་དགའ་བར་གྱུར། དེ་དག་གི་
བཟང་ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཆོད་པ་ཕུལ་བར་
དགོངས་ནས་རྡོ་རྗེའི་གླུ་བླངས་པ་ནི། ཐོག་མེད་དུས་ནས་ཉེ་བར་འབྲེལ་བ་ཡི་
ཕ་མར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་འགོད་པའི་ཡི་
དམ་བསམ། །ཆོས་འདིས་བྱམས་པ་མགོན་ལ་མཆོད་པ་བགྱི། །དེ་ཚེ་རང་
དོན་སྐད་ཅིག་མ་འཁྲིས་པར། །གཞན་དོན་འབའ་ཞིག་སྙིང་ལ་གོམས་པར་བྱ། །
འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན། །ཆོས་འདིས་བྱམས་པ་མགོན་ལ་མཆོད་
པ་བགྱི། །བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཚོར་བ་ཅི་བྱུང་ཡང་ །བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་

[125] །བསྐལ་པ་དུ་མར་བསོད་ནམས་ཅི་སོག་ཀྱང་ །ཉན་
ཐོས་བསྡར་མའི་ཆོས་སུ་མ་ཤོར་བར། །ཆོས་འདིས་བྱམས་པ་མགོན་ལ་མཆོད་
པ་བགྱི། །དེ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་མི་འདོད་ཅི་བྱུང་ཡང་ །བཟོད་པའི་གོ་ཆ་ཅུང་ཟད་
ཤོར་མ་གྱུར། །ལྷག་པར་དྲིན་གྱིས་བསྐྱངས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །ལོག་སྒྲུབ་
བྱེད་ཀྱང་འཛུམ་པའི་བཞིན་གྱིས་སྐྱོང། །ཆོས་འདིས་བྱམས་པ་མགོན་ལ་མཆོད་
པ་བགྱི། །སྡང་བའི་སྐྱེ་བོའི་ཕྱོགས་ནས་སྡིག་བསགས་ཀྱང་ །ངན་པའི་
བསམ་པ་སྐད་ཅིག་ཤོར་མ་གྱུར། །སྣང་སྲིད་བདུད་དང་ལྷ་འདྲེ་དགྲར་ལངས་ཀྱང་
རང་འདོད་འཁྲི་བའི་བསྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མ་མྱོང་ །ཆོས་འདིས་བྱམས་པ་མགོན་ལ་
མཆོད་པ་བགྱི། །ངེས་པར་འཆི་བའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་གྱུར་ཀྱང་ །ཆོས་མིན་དག་
ལ་ཡིད་བརྟན་བཅའ་མ་མྱོང་ །སེར་སྣ་གོམས་པའི་འབྱོར་བ་ཆུང་ན་ཡང་ །ལོག་
པའི་ཆོས་ལ་ལྟོ་གོས་བྱེད་མ་མྱོང་ །ཆོས་འདིས་བྱམས་པ་མགོན་ལ་མཆོད་པ་
བགྱི། །ངན་པའི་གྲོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསྐོར་ན་ཡང་ །གཉེན་པོའི་རང་
ཚུགས་གང་ཡང་སྐྱེལ་མ་མྱོང་ །མདོར་ན་འགྲོ་འམ་འདུག་གམ་ཅི་བྱེད་ཀྱང་ །
མ་བརྟགས་བྱ་བ་གང་ཡང་བྱེད་མ་མྱོང་ །ཆོས་འདིས་བྱམས་པ་མགོན་ལ་མཆོད་
པ་བགྱི། །དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་འོན་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ལ། །བདེན་པར་རྟོགས་པ་
རྡུལ་ཙམ་ཡོད་མ་མྱོང་ །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན། །ཆོས་འདིས་
བྱམས་པ་མགོན་ལ་མཆོད་པ་བགྱི། །དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་དམ་པ་འདིས།།
རྣལ་འབྱོར་བདག་གི་བསམ་པ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། །བྱམས་པའི་དཔུང་གིས་ཡོན་འདི་
བཞེས་སུ་གསོལ། །བཞེས་ནས་བློ་འདི་འབྱོངས་པར་མཛད་དུ་གསོལ། །ཞེས་
པའི་མཆོད་པ་དང་ བར་སྣང་ལ་མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་ལྔ་དང་ སྒྲ་དང་འོད་ལ་
སོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་མཆོད་པ་གཞན་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་གྱུར་ཏོ། །

[126]
གནས་སུ་རིག་ནས། འདིའི་ཕྱོགས་སུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་ ཞུ་ཞིང་ཉམས་
སུ་ལེན་པ་ཡང་ད་དུང་མ་བྱུང་མོད། དེའི་ནང་ནས་གནས་ཆེན་པོ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དཀྱི་
བདག་པོ། པཎྚི་ཏ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ། ཆོས་རྒྱལ་དྲུག་ཅུ་
རྩ་གཉིས་ཀྱི་མངའ་གསོལ་བའི་དཔའ་བོ། འདུལ་བ་འཛིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
པའི་མཁན་པོ། མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བཤེས་གཉེན། མངོན་
པ་འཛིན་པ་མཐའ་ཡས་པའི་སྐུར་གནས། རིག་པ་འཛིན་པ་རྒྱ་མཚོའི་བླ་མ་
མདོར་ན་འགྲན་ཟླ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འགྲོ་བའི་མགོན་པ་ཨ་ཏི་
ཤ་ལ་གནང་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དེས་ཐུགས་ཉམས་སུ་བཞེས་ཏེ། དེ་ཡང་རང་
དོན་ཡལ་བར་དོར་ནས་གཞན་གྱི་དོན། །ལྷུར་མཛད་དེ་ནི་བདག་གི་བླ་མ་ལགས་
ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་ལགས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེས་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ལ་
སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་སྐོག་ཁྲིད་དུ་གདམས་པའ། །རྒྱུད་པ་
ནི་བྱམས་པ། བྱམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། དེས་ཇོ་བོ་རྗེ་ལའོ།། །།
   ༈    །འཁོར་བའི་གནས་
སུ་དཀའ་ཐུབ་བཟོད། །སྐྱེ་བོ་ཡོངས་དེ་རང་འདོད་འཇོམས། །མི་འདོད་འཇིཊ་
པས་མི་རྫི་བ། །དཔའ་བོ་རྣམས་ལ་གུས་བཏུད་ནས་བདེ་གཤེགས་ལམ་
སྲོལ་སྐྱོང་བའི་ཕྱེར། །རྒྱལ་པོ་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོ་ལྟར། །གཞན་དོན་འབའ་
ཞིག་རབ་བསམ་ནས། །བདག་གཞན་ངེས་པར་བརྗེ་བར་བྱ། །དེ་ལ་བདག་རྒྱུད་
རེངས་པ་ངས། །བཅུད་ཀྱི་བདག་པོ་དཔའ་བོ་ལ། །བདེ་གཤེགས་གསུང་རབ་
དཔང་བཞག་ནས། །ཡུས་པའི་ཚིག་གིས་གདམས་འདི་ཞུ། །ཨེ་མ་དཔའ་བོ་

[127] །བདག་གིས་ཆགས་པའི་གནས་རྣམས་སྤངས། །འཇིགས་པའི་
ལམ་ལ་དཀའ་བ་སྤྱད། །ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་ཏེ་དྲུང་འདིར་སླེབ། །ད་ནི་ནད་ཀྱིས་
མནར་བ་ཡིས། །ལོག་སྒྲུབ་སྐྱེ་བོ་བཟོད་པའི་ཕྱིར། །མི་གཙང་འཁོར་བའི་
འདམ་རྫབ་ཏུ། །མི་ཕོད་བརྫི་བའི་ཆོས་གཅིག་ཞུ། །རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་ལན་གསུངས་
པ༑ ༑དཀའ་བ་སྤྱད་ནས་འོངས་པ་ལ། །འཇིགས་དང་དུབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །
བློ་སྦྱོང་སེམས་དཔའི་རིམ་པ་ཡོད། །ཁ་ཕུབ་སྣོད་དེ་ཐོས་པས་བཟློག་ཞབས་
རྡོལ་སྣོད་དེ་བསམ་པས་གྲུབ། །སྦགས་པའི་སྣོད་དེ་བསྒོམས་པས་ཁྲུས། །སྣོད་
ཀྱི་སྐྱོན་སྤངས་བཅུད་འདི་ལོངས། །ཀ་ཡེ་ཐོག་མ་མེད་དུས་ནས། །ད་དུང་བདག་
རྒྱུད་མ་ཐུལ་བས། །གཤིས་ངན་བདུད་ཀྱི་ཁྱང་པ་ནས། །ཉོན་མོངས་ལས་ཀྱི་
ཕོ་ཉ་འཁོལ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཕ་མ་མ་བསམས་པས། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
སྡུག་བསྔལ་ཀྱང་ །ད་དུང་བག་ཕེབས་བདེ་གྱུར་ཏེ། །གཉེན་པོའི་གོ་ཆ་མི་
གོན་ཨ། །དེ་ནི་གྱོད་རྡལ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཕྱིན་ཆད་བཟློག་པའི་གོ་བ་ལོང་ །
བདག་རྒྱུད་འགོང་པོ་མ་འཐུལ་ན། །ཕ་མའི་སྲོག་ལ་བྲབ་བོ་ཨ། །རང་གི་
བདེ་སྐྱིད་འཇོམས་ངེས་ཨ། །འཁོར་བའི་གཏིང་རྡོ་མཆིའོ་ཨ། །གཤིས་
ངན་རང་མགོ་མ་འཆིངས་ན། །ཐམས་ཅད་དགྲ་བོར་ལངས་གྱུར་ཏེ། །དུག་
མདའ་སྙིང་ལ་ཟུག་པའི་ཚེ། །ངེས་པར་ཕུང་བར་མ་ཆིའོ་ཨ། །རང་འདོད་
ཁྱི་རྐུན་མ་ཕྱུང་བར། །གཉེན་པོའི་གོ་ཆ་དམ་གྱུར་ཀྱང་ །ནང་དུ་ཕུང་ཁྲོལ་
བྱུང་བའི་ཚེ། །སྨན་ཆང་དུག་ཏུ་འཆར་རོ་ཨ། །དུག་ལྔའི་སྲོག་རྩ་མ་ཆོད་པར། །
ལེ་ལོའི་བློ་རྒྱ་བསྐྱེད་གྱུར་ཀྱང་ །ཚེ་ཐུང་རླུང་གིས་ཁྱེར་བའི་ཚེ། །སྙིང་ནས་
འགྱོད་པ་མཆིས་སོ་ཨ། །དེ་ནི་བསླབ་བྱ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཕྱིན་ཆད་སེམས་
ལ་བརྟག་ཞིག་འཚལ། །རྣམ་རྟོག་བདུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །གཤིས་ངན་ལས་
[128] །རང་འདོད་དུག་གི་སྡོང་པོ་ཡིན། །སྐྱོན་འདི་སེམས་དང་
ལེ་ལོ་ཅན། །ཚེ་འདིའི་ཆེ་ཐབས་བསླུ་བྲིད་ཡིན། །སྲུང་སྐྱོབ་མང་པོ་མགོ་
སྐོར་ཡིན། །ལྷ་འདྲེ་མང་པོ་བརྫུན་བྲིད་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་དགྲ་རུ་མ་ལངས་ཤིང།།
བྱས་པའི་ལས་ལ་ཟིན་པ་མེད། །སྐྱོང་བའི་འཁོར་ལ་ཁྲེལ་གཞུང་མེད་བསགས་
པའི་ནོར་ལ་སྙིང་པོ་མེད། །ཕུང་ཞིག་གཞལ་གྱིས་ཐོབ་ཅིག་ཨ། །འཆི་བདག་
རང་གི་སྙིང་ལ་གནས། །སྲོག་ནི་རང་གིས་གཅོད་པར་བྱེད། །དུག་ཆུ་རང་
གིས་འཐུང་བར་བྱེད། །ངེས་པར་བདུད་འྡ་སོམས་ཤིག་ཨ། །འདི་ནི་ཉམས་
མྱོང་ཆེན་པོ་ཡིས། །བདག་གི་ཉེས་དམིགས་བཤད་པ་ཡིན། །གཏམ་འདི་
འཇིགས་པར་རབ་བསམས་ནས། །ཕྱིན་ཆད་གོ་བར་འཚལ་ལོ་ཨ། །ངེས་པར་
སྙིང་ལ་བསམ་པ་ཡི། །བྱ་བྱེད་མང་པོ་སྲོག་ལ་གཟན། །གང་ལའང་ཕན་སེམས་
མ་མཆིས་པས། །སྟོན་ཆེན་མང་པོ་མི་ཁ་སྡང། །ཕོ་ཚུགས་གཉེན་པོ་མེད་
པ་ཡིས། །གྲོགས་པོ་ངན་པ་ཆོས་ལ་གཟན། །འདོད་ཡོན་སྡུག་ཁ་མ་ཁེངས་
པའི། །ཆོས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྒྱུ་ལ་གཟན། །བྱས་ཤེས་བཀའ་དྲིན་མི་
བཟོ་བའི། །ཁྲེལ་མེད་དེ་ནི་ཡོངས་ལ་གཟན། །རང་དོན་ཡལ་བར་མ་དོར་བའི།།
གཞན་དོན་ཚིག་གིས་བསླུའོ་ཨ། །བློ་སྦྱོང་སེམས་དཔའི་རིམ་པ་ལས་གཞི་ཉོན་
མོངས་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ།། །།
   ༈   
བཞུགས་སོ། །སྙིང་རྗེའི་གདུང་བ་སྨན་གཅིག་བུ། །བདག་ལྟ་འཐུལ་བའི་
གཉེན་གཅིག་པོ། །ཆགས་སྡང་སྐྱབ་པའི་ལྷ་གཅིག་པོ། །གཉེན་པོས་རྩ་བ་
ཆོད་ལ་འདུད། །ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་སྐྱེས་པའི་ཚེ། །རྒྱ་ཁྲས་བྱིའུ་དེད་པ་ལྟར།།

[129] །ལག་ཏུ་ཟིན་དེ་བརླག་པར་གྱིས། །ངན་
རྟོག་སྙིང་ལ་ཞེན་པའི་ཚེ། །དགྲ་རྐུན་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལྟར། །དབྱིབས་དང་
སྤུ་རིས་ཕྱེ་མཛོད་ལ། །ཕྱིན་ཆད་རྟོག་པ་མེད་པར་གྱིས། །བཟང་རྟོག་དགྲ་
རུ་ལངས་པའི་ཚེ། །གཤེད་མ་བུར་བརྫུས་ཟིན་པ་ལྟར། །ཟིན་མ་ཐག་ཏུ་མགོ་
མནོན་ལ། །སྲོག་གཅོད་རྟོག་པ་མེད་པར་གྱིས། །སྐྱིད་འདོད་ལེ་ལོ་བྱུང་བའི་ཚེ།།
སྟོན་གཡོག་གཉིད་ལོག་བླངས་པ་ལྟར། །བསྡད་པའི་སྐབས་མེད་དྲག་མཆུན་གྱིས།།
རྣམ་གྲོལ་ལས་ལ་བཟླ་བར་བྱ། །ཚེ་འདིའི་ཆེ་ཐབས་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ། སྲིན་
པོ་མི་བཟའ་མཐོང་བ་ལྟར། །ལྡང་ཞིང་ལས་དེའི་འཕྲོ་བཞག་ལ། །མི་ཁོ་
ལས་ལས་རྒྱང་རིང་བྲོས། །ཟླ་དང་གཡེང་བས་ཁྱེར་བའི་ཚེ། །གཡུལ་ངོར་
མི་རོ་མཐོང་བ་ལྟར། །གྲོགས་དང་བཅས་ལ་རབ་སྡང་ཞིང། །དབེན་པའི་ནགས་
ཁྲོད་བསྟེན་པར་བྱ། །ཆགས་སྡང་བདུད་ཀྱིས་གཡེངས་པའི་ཚེ། །ཁྱི་སྨྱོན་དུག་
སྦྲུལ་མཐོང་བ་ལྟར། །འཁོར་བའི་བདེ་ལ་རྒྱབ་ཕྱོགས་ཀྱིས། །བཙན་ས་མྱང་
འདས་དབྱིངས་སུ་བྲོས། །རྟག་འཛིན་བཙོན་རར་བསྡམས་པའི་ཚེ། །རྒྱལ་པོས་
དོང་དུ་མནར་བསྟེན། །ནམ་འཆི་ཆ་མེད་རབ་བསམས་ལ། །ཡིད་འབྱུང་
སྐྱོ་ཤས་དྲག་པོ་བསྟེན། །ཐོས་བསམ་ལོ་འདོད་ཤོར་བའི་ཚེ། །བཟློས་གར་
མཁན་གྱིས་བཤད་པ་པ་ལྟར། །ལག་ལེན་མེད་པར་རབ་བསམས་ནས། །རང་ལ་
ཁྲེལ་བརྡས་ཆེན་པོ་བྱ། །ཉིན་མཚན་ཆོས་ལ་འབད་གྱུར་ཀྱང། །ད་དུང་སྐྱ་དྲི་
མ་ཡལ་ན། །བདུད་ཀྱིས་ཁྱེར་བར་རབ་བསམས་ལ། །བཟློག་སྟེ་གཉེན་པོ་
བསྟེན་པར་བྱ། །བྱས་པ་ཆོས་ལ་བསམས་གྱུར་ཀྱང། །ཅི་བྱས་ལོག་པར་
སོང་གྱུར་ན། །འགོང་པོས་ཁྱེར་བར་རབ་བསམས་ལ། །ངེས་པར་དཀོན་མཆོག་
ར་མདར་སྦྲན། །བླ་མའི་གྲྭ་སར་བསྡད་གྱུར་ཀྱང། །མཁན་སློབ་གྲོགས་པོ་

[130] །ཆོས་ལ་ཆགས་སྡང་གོས་གྱུར་ན། །བདུད་ལས་བསམས་
ལ་ནགས་ཁྲོད་བསྟེན། །རྩེ་གཅིག་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱས་གྱུར་ཀྱང། །ད་དུང་གྲོལ་བྱ་
མ་རྙེད་ན། །ཐོས་པས་གོ་ལ་ས་མ་རྙེད་སྐྱོན། །བསམས་ལ་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་
ལྟ༑ ༑བློ་སྦྱོང་སེམས་དཔའི་རིམ་པ་ལས་ཟློག་ཕྱོགས་གཉེན་པོའི་ཆོས་རྣམས་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ།། །།
   ༈   
པའི་ཆོས་བཞུགས་སོ། །རང་འདོད་འཁྲིབ་མ་ཞུགས་པས། །ཐེག་དམན་
ལྟ་བར་མི་ལྟང་ཞིང། །སྲིད་པའི་བཙོན་རར་མ་བསྡམས་པའི། །གྲོལ་བ་དེ་ལ་
ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ངའོ་བྱ་བ་མགོ་བསྐོར་ཡིན། །དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་དགའ་
ཡིན། །གཞན་མ་ཞེས་པ་དགྲ་ཚིག་ཡིན། །མི་དགོས་ཅེས་པ་བར་ཆད་ཡིན།།
བདག་གཞན་ཅེས་པ་འབྱེད་ཚིག་ཡིན། །ཆགས་སྡང་ཞེས་པ་འཁྲུག་པ་ཡིན། །འདི་
འདྲའི་རྣམ་དབྱེ་སུ་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལས་ཉམས། །མཁས་
པས་དགྲ་བོ་འཇོམས་འདོད་ན། །དང་པོ་ང་བདག་ཁྱད་དུ་བསད། །གང་གིས་
སྐུར་པ་བཏབ་གྱུར་ཀྱང། །དེ་ལ་དག་མཚང་རྣམས་མི་བྱེད། །གང་གིས་
གནོད་པ་སྐྱལ་གྱུར་ཀྱང། །ཁ་འཛིན་ཤགས་འདེབས་ཡང་མི་བྱེད། །ལུས་སྲོག་
ལོངས་སྤྱོད་བྲལ་གྱུར་ཀྱང། །རང་གི་བསགས་པས་ལན་ནོ་ཞེས། །ལྷག་པར་རང་
ལ་སྙིང་ཚིམ་སྦྲེང། །གང་གིས་འདྲེ་གདོན་རྦད་གྱུར་ཀྱང། །དེ་ལ་ཁུ་འཁྲིགས་
མི་བྱ་སྟེ། །གཞན་གྱི་བསམ་པ་ཚིམ་པར་བྱ། །མི་ཕོད་བསམ་པ་རྫི་བ་སྟེ།།
སྙིང་དང་འདྲ་བའི་འཁོར་ལ་སོགས། །ཤ་ལ་བརྩེ་བས་ཕྲོགས་གྱུར་ཀྱང། །རང་
ལ་འགལ་མེད་སྙིང་ཚིམ་བསྒྲང། །ཡོན་བདག་དྲིན་ལན་ལོག་མཇལ་ཚེ། །སྐད་

[131] །བཟོད་བསྐུལ་བཀའ་དྲིན་དྲན་པར་བྱ། །ད་ནི་
སྡིག་པ་སྤོང་བའི་ཐབས། །ཞེ་སྡང་མེད་པར་དབྱེ་པར་བཤད། །དེ་ལ་བཀའ་
དྲིན་བྱམས་པ་བསྒོམ། །རང་ལ་སྙིང་ཚིམ་ཐོ་ལེས་བཏབ། །དེ་ལྟར་བཟོད་པ་
མ་ཐོབ་བར། །གྲོགས་ནི་གཤིས་ངན་དག་དང་འགྲོགས། །དེ་ལ་དམིགས་
རྐྱེན་རབ་བྱས་ནས། །འཁོར་བ་པ་ཡི་སྐྱོན་བསམ་ཞིང། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པ་ལྷག་
པར་བསྒོམ། །གནས་མལ་ས་ཕུག་གད་སྐྱིབས་དང་ །ཁང་རུལ་ཐགས་པ་
འཛགས་པ་དང་ །ལྷ་ཁང་ཕྱུགས་ལྷས་འབྲོག་སྟོང་དང་ །གཅོང་རོང་ཡིད་
མི་དགའ་བར་བསྡད། །དེ་ཚེ་ཤེས་པ་མི་དགའ་ཤིང། །ཀླུང་དུ་བསྡད་ན་
རི་ལ་འགྲོ། །དེར་ནི་སྡོད་སྙིང་མི་འདོད་དེ། །གསོ་དང་སྐྱིབས་དང་ཟུར་ལ་སྙེག་
ཡང་ཡང་སྡོད་ས་རབ་སྤོ་ཞིང། །ཤེས་པ་མི་དགའ་སྐྱོ་བ་ན། །རང་ལ་ཤགས་
འདེབས་འདི་ལྟར་བྱ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་སྤྱོད་འདི་འདྲ་ན། །གནས་མལ་འདི་
ཡང་ཡང་རབ་ཡིན། །བློ་སེམས་འདི་ཀུན་བདེ་མོ་ཡིན། །གཞན་དུ་ཁྱོད་
ཀྱི་སྡུག་སྲན་འདིས། །དམྱལ་བར་མ་སྐྱེས་མཁར་རྗ་ཆེ། །བཙོ་བསྲེགས་མ་
མྱོང་མཁར་རྗེ་ཆེ། །ཡི་དགས་བཀྲེས་སྐོམ་གྲོང་ཁྱེར་དུ། །བསྐལ་བར་མ་སྐྱེས་
མཁར་རྗེ་ཆེ། །མི་གཙང་སྲིན་པོའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ། །འདམ་རྫབ་ཆེན་པོར་རབ་
འཕྱོ་ཞིང། །བསྐལ་བར་མ་སྐྱེས་མཁར་རྗེ་ཆེ། །གཞན་ཡང་འཇིགས་པ་རབ་
བསམས་ཤིང། །བདག་ལ་ཁྲེལ་བརྡས་ཆོས་སོ་བྱ། །ལྟོ་ལ་གྱོང་སྐུར་དཀའ་ཐུབ་
བྱ༑ ༑གོས་ལ་གྱོང་སྐུར་དམན་ཆ་བཟུང། །བདེ་སྐྱིད་ཁྱད་བསད་གཉེན་པོ་བསྒོམ།།
བྱ་བྱེད་ལིངས་བསྐྱུར་བྱར་མེད་བསྟེན། །ཅི་བྱེད་བྱང་ཆུབ་གྲོགས་སུ་བསྒྱུར། །བློ་
སྦྱོང་སེམས་དཔའི་རིམ་པ་ལས་རང་རྒྱུད་ངན་པ་དམའ་དབབ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་སོ།། །།

[132]   ༈   
བསྐྱེད་པའི་ཆོས་བཞུགས་སོ། །ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་ཞིང། །རྒྱལ་སྲིད་
བྱ་དགའ་མི་བསྟེན་པར། །དཀའ་སྤྱད་བཟོད་པ་བསྒོམས་པ་ཡི། །དཔའ་བོ་
དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཏམ་འདི་ཉོན་དང་རྟག་འཛིན་ཅན། །ལས་འདི་སེམས་
དང་ཁུར་པོ་ཅན། །སྐྱེ་བ་གཏན་གྱི་སི་བོན་དེ། །ཚེ་ཐུང་འདི་ལ་སྒྲུབ་དགོས་ན།།
ལོང་ཡོད་བསྟེན་པའི་སྙིང་མེད་པོ། །གདོན་འདི་གང་གིས་སླད་པ་ཡིན། །སླར་
ཡང་སྐྱིད་འདོད་ཆེས་པས་ཕུང། །དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཟུར་འགོ་རགས། །ད་དུང་
གཤིས་ངན་མ་སྤངས་ན། །རྒྱུ་འདིས་ཤིན་ཏུ་ཕུང་བ་ཡིན། །ད་དུང་གཞན་
དོན་མ་བསམས་པར། །ང་དགོས་འབའ་ཞིག་བརྟེན་བྱས་ན། །རང་གཞན་
ཐམས་ཅད་མགོ་བསྐོར་ནས། །མནར་མེད་གནས་སུ་ངེས་པར་འཇུག་ཚེ་
འདིའི་ཁ་འཛིན་ཤགས་འདེབས་གྱིས། །འདྲེ་རྟོག་ཟུར་མགོ་སུ་བས་རགས། །
ན་ཚ་སྡུག་བསྔལ་སུ་བས་མང། །གཟེར་ཟུག་སྡུག་བསྔལ་སུ་བས་ཆེ། །ཚ་གྲང་
སྡུག་བསྔལ་དམྱལ་བ་འདྲ། །དབུལ་ཕོངས་སྡུག་བསྔལ་སུ་བས་ཆེ། །བཀྲེས་
སྐོམ་འཇིགས་སྐྲག་ཡི་དྭགས་འདྲ། །དུག་སྦྲུལ་ཁྱི་སྨྱོན་ཉིད་དང་མཚུངས། །ཡོད་
ན་ཡོད་པས་སྐྱོང་ཕྱེར་སྡུག་མེད་ན་མེད་པས་འཚོལ་ཕྱིར་འཁྱམས། །གང་
ལྟར་བྱས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བསོས། །ཅི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་སྐབས་དོན་སྟོར། །རྩ་བ་
བདག་འཛིན་ཆེས་བས་ལན། །སྡུག་སྲན་སྙིང་རུས་ཆུང་བས་ལན། །བྱམས་པའི་
ཞིང་ས་རལ་བས་ལན། །སྙིན་རྗེའི་རྩབ་ཆད་པས་ལན། །སེམས་བསྐྱེད་དགེ་
བ་སྟོར་བས་ལན། །མ་རབས་འགྲོགས་ལ་བརྟེན་པས་ལན། །དེ་རྣམས་ཐམས་
ཅད་འདས་པའི་ཆོས། །མདུན་མ་བརླག་ཟིན་ཡར་ལ་མཆོད། །ད་ནི་སུ་ལའང་
རེ་མ་ཆེ། །ཕྱི་ནང་གང་ལའང་དགོས་མ་འཆའ། །དོན་མེད་རྟོག་པའི་སྔོན་

[133] །སྔར་བྱས་ངན་པའི་རྗེས་མ་བཅད། །བདག་འཛིན་བྱེད་རི་ཞེ་གནའ་
སྐྱོལ། །ངན་ཤགས་བྱེད་རི་ཞེ་གནའ་སྐྱོལ། །མི་ལ་འཛུགས་རི་ཞེ་གནའ་སྐྱོལ།།
འདོད་ཡོན་སེམས་རེ་ཞེ་གནའ་སྐྱོལ། །ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་མར་བསམས་ལ། །སྡུག་
གྱུར་ཐམས་ཅད་རང་གིས་ཁུར། །དུཁ་ཐམས་ཅད་རང་གིས་ལོང། །ཁྲེལ་
བརྡས་ཆེན་པོ་རང་ལ་གྱིས། །སོམས་ཤིག་སྨོས་ཤིག་འཇིགས་པ་སོམས། །
ཟློག་ཅིག་སྔར་བྱས་ལས་ངན་བཟློག་དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་རབ་ཆོད་ལ། །ཕྱི་ངན་
དུས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། །བདག་འདིའི་དུཁ་མ་བཟུང་ཞིག་ལས་ངང་
བསོག་ན་ཁྲོམ་དུ་སྒྲོགས། །ངོ་ལྐོག་བྱས་ན་ཁ་དམན་ཕོག་ནང་དབེན་གྱིས་
ལ་དང་ཚང་བཤིག་སྤྱོད་ནང་དགུག་ལ་ཐོ་ལེས་ཐོབ། །བཙང་རྟག་སྐྱེས་ཚེ་མཛེ་
རོས་འདུལ། །དོན་རྟོག་སྐྱེས་ཚེ་གཉན་དགུ་འགྲིམས། །སྐྱུག་བྲོ་སྐྱེས་ཚེ་སྣག་
ཁྲག་འཇིབས། །ཁ་རྒྱང་མ་ཆེ་བདག་འཛིན་བསྐྱུར། །བྱིན་རླབས་མ་ཞུ་འདྲེ་
ལ་བྱིན། །མཐུ་བོ་ཆེ་ལ་བློ་མ་གཏད། །མོ་བོན་དག་ལ་བློ་མི་དབབ། །དྲག་
སྔགས་དག་ལ་སེམས་མི་གཏད། །རྫས་དང་ལིང་ཁ་རང་ལ་བྱ། །འདྲེ་གདོན་
ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ན། །རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི། །ཁྲོ་བོ་ཐམས་ཅད་
ཕྱིར་ལ་ཁྱེད། །མ་ཧཱ་ཀ་ལ་ལ་སོགས་པའི། །གཏུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཕ་ཚང་ཁྱེད། །
ང་ནི་དེ་རིང་ལན་ཆགས་འཇལ། །སྲུང་སྐྱོབ་ར་མདའ་སྒྲོན་རི་ཤི། །དེ་རིང་འཁོར་
འདས་ཤན་ཤུན་འབྱེད། །འདུས་ཤིག་འདུས་ཤིག་ཤ་ཟ་དང་ །དབུགས་
ལེན་ཐམས་ཅད་རྩ་འདིར་འདུས། །ཤ་བཤུའི་རོགས་ལ་སླེབས་པར་ཤོག་ཤ་བགོས་
གྲོགས་ལ་སླེབ་པར་ཤོག་ཁྱེད་རྣམས་ང་ཡི་ཕ་མ་ཡིན། །བུ་ཡི་ཤ་ཁྲག་རོལ་
དུ་གསོལ། །ཁྱེད་ནི་དྲིན་ཅན་ཕ་མ་ཡིན། །དེ་རིང་བཟང་ལན་ལེན་དུ་ཤོག་
སྔོན་ཆད་ལུས་སེམས་གཅེས་པར་བཟུང། །རྒྱུ་དེས་ད་དུང་འཁོར་བར་འཁྱམས། །
[134] །རྒྱུ་དེས་ད་དུང་ན་ཚས་བཏབ། །སྔོན་ཆད་
གནོད་པ་གཞན་ལ་སྐྱེལ། །རྒྱུ་དེས་ཁུར་པོ་རི་བས་ལྕི། །སྔོན་ཆད་བྱས་པས་
འགྱོད་ལུགས་ལ། །ད་ནི་ཁུར་ཁྲིག་ཟ་རི་ཤི། །སྔོན་ནི་བདག་འཛིན་བསྲུང་སྲུང་
ནས། །ཁ་ཙམ་ཚིག་གིས་སྐྱབས་འགྲོ་དྲན། །ད་ནི་སྐྱབས་གསུམ་མཐུ་ཆེ་ཡང།།
ད་ནི་བདག་འདིའི་རྒྱབ་མི་བྱེད། །ཕུང་བྱེད་འདི་ཡི་གཏིང་མ་རྫི། །གལ་ཏེ་
ཐུགས་རྗེས་སྐྱབས་བྱེད་ན། །འཛིན་པ་ནང་དུ་བརླག་པར་གྱིས། །བཟུང་བ་ཕྱི་
རུ་བརླག་པར་གྱིས། །ཆགས་སྡང་རང་སར་བརླག་པར་གྱིས། །ཕྱིས་ནི་སྡང་
བ་མེད་པར་གྱིས། །ང་ནི་ལན་ཆགས་སྟོན་མོ་འགྱེད། །མགྲོན་རིས་སྲིད་རྩེ་མན་
ཆད་ནས། །དམྱལ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཡན་ཆད་ན། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་
བྱ་དགའ་དང་ །དབུགས་དང་མདངས་དང་གཟི་བརྗིད་རྣམས། །གང་ལ་དགོས་
པ་ཐམས་ཅད་འདུས། །བགེགས་རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཤོག་ཐོག་མེད་
དུས་ནས་གཅེས་བཟུང་བའི། །ཤ་ཁྲག་འདི་ལ་དགའ་བར་རོལ། །ལན་ཆགས་
ཟོ་ལ་ཕྱིས་མ་རྙག་མགྲོན་རིས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཤོག་བྱིས་པའི་གདོན་
ཆེན་བཅོ་ལྔ་ཤོག་གནོད་སྦྱིན་ཤ་ཟ་འབྱུང་པོ་ཤོག་ཕོ་བདུད་བདུད་ཀྱི་ཕོ་
ཉ་ཤོག་མོ་བདུད་ལས་ཀྱི་སྲིན་མོ་ཤོག་ཕོ་བདུད་རྒྱལ་འགོང་ས་བདག་ཤོག་
ཐམས་ཅད་འདིར་ཤོག་ཤ་ཁྲག་རོལ། །སྤྱི་བོ་ཚངས་པའི་བུ་ག་ནས། །རྐང་
མཐིལ་སོར་མོ་ཡན་ཆད་ལ། །ཁོ་བོ་ཞེན་ཆགས་མི་བྱེད་ཀྱི། །ཐམས་ཅད་
བག་ཕོབ་ཚིམ་པར་ཟ། །ཤ་ཁྱེར་ཁྲག་འཐུང་རུས་པ་མུར། །མགོ་བོ་ཡན་ལག་
དོན་སྙིང་ཁྱེར། །ལྷུ་ཚིགས་ནང་ཁྲོལ་ཆུ་སེར་ཁྱེར། །མདོར་ན་ཀླད་ལྤགས་ལ་
སོགས་པའི། །ལུས་འདི་ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །བཟར་ཉན་གཅད་ཉན་
ཐམས་ཅད་ལ། །ཁུ་མ་ཁྲིགས་མ་བྱེད་ཚིམ་པར་རོལ། །ཞི་བར་གྱིས་ལ་བརླག་

[135] །ཕུང་བར་གྱིས་ལ་རྩ་བ་ཆོད། །ཆོམ་ཆོམ་མྱོག་མྱོག་བདག་ལ་ཡ།།
ཤ་ཁྲག་ཚལ་བ་བདག་ལ་ཡ། །རྦད་རྦད་ཐུམ་ཐུམ་བདག་ལ་ཡ། །ཧཱུཾ་ཛཿ་ཕྱིས་
འདི་མེད་པར་གྱིས། །འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་ལོ་ཆོད་ཅིག་ལས་ངན་ཕུང་པོ་
རབས་ཆོད་ཅིག་སྔོན་ཆད་ལུས་འདི་གཅེས་པར་བཟུང། །ད་ནི་བདག་ཉིད་
བརླག་པར་མཛོད། །མ་རུངས་བརླག་པའི་མཐུ་སྟོབས་ཅན། །ཤ་ཁྲག་རོལ་
བའི་གདུག་པ་ཅན། །དབུགས་ལེན་གཤེད་པོ་ས་མ་ཡ། །ཁྱེད་གྱིས་བདག་
འདི་ཆོམས་པར་གྱིས། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ལྷག་ཁྱོད་
ཀྱིས་བདག་འདི་མ་ཆོམས་ན། །རང་རང་ལས་ཀྱིས་བརླག་པར་འགྱུར། །ད་ནི་
ཤེས་ནས་འཇིགས་པ་ཡིས། །ཚོགས་རྫོགས་འཆིང་བ་གྲོལ་བར་འདོད། །དེ་ལས་
གྲོལ་བར་མ་གྱུར་ན། །འདིར་ཚོགས་གཤེད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །རླུང་དང་
མཁྲིས་དང་བད་ཀན་དང་ །འདུས་པ་ནད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ །མི་བཟོད་སྡུག་
བསྔལ་དྲག་པོ་མཐོང། །སྣང་ཡུལ་སྲིད་པའི་འཁོར་འདས་ན། །མི་འདོད་ཇི་
སྙེད་ཡོད་པ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་བདག་གི་སྟེང་དུ་ཐོང། །འགྲོ་ཀུན་ཉོན་མོངས་
ལས་དང་ནི། །སྡུག་བསྔལ་སྲིད་པ་ཁེགས་པར་གྱིས། །ངེས་པར་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྡུག་བསྔལ་རང་གི་སྙིང་ནང་དུ། །ད་ལྟ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་ཤོག་
རྒྱུ་དེས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ། ལས་ངན་རྒྱུ་འབྲས་དྲུངས་ཕྱུང་ནས། །སྤངས་
རྟོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཤོག་བདག་ལ་ཡོད་པའི་དགེ་བ་རྣམས། །ཐམས་
ཅད་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་བསྔོ། །རྒྱུ་དེས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ། །རྟོགས་པ་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པར་ཤོག་དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །སྤངས་རྟོགས་ཕུན་
ཚོགས་ཐོབ་གྱུར་ཏེ། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའ་དཔལ། །ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་
ཐོབ་པ་ན། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས། །བདག་ཉིད་འཁོར་བར་ག་

[136] །གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་བར། །མྱོང་གྱུར་ཉོན་མོངས་རྒྱུ་འབྲས་
རྣམས། །ཚེ་འདིར་རྒྱུད་ལ་སྨིན་པར་ཤོག་ཚེ་འདིའི་ཉོན་མོངས་རྒྱུ་འབྲས་
རྣམས། །ད་ལོ་ཉིད་ལ་སྨིན་པར་ཤོག་དེ་ཡང་ཟླ་བ་འདི་ལ་ཤོག་དེ་ཡང་
དེ་རིང་ཉིད་ལ་ཤོག་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་འདི་ལ་ཤོག་དེ་རིང་གཟེར་ཐུང་ལ་སོགས་
པའི། །ཟུག་ཟེར་དྲག་པོ་མྱོང་བའི་ཚེ། །ནད་འདི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་ནད། །
དགོས་ཁུར་ཉིད་དུ་བླངས་པ་ཡིན། ད་ནི་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་ཡིན། །གཏོང་ལེན་
གནད་དུ་སོང་བ་ཡིན། །ཨ་ལ་ལ་ཧོ་ང་རེ་དགའ། །ངེས་པར་སེམས་ཅན་བདེ་
སྟེ་མཆི། །སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་ལོན་པ་ཡིན། །ད་ན་གོ་རེ་བཅད་དོ་ཞེས།།
ན་ཚ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང། །འོས་མེད་ན་ཚ་འདུས་པ་ཡིན། །ན་གོ་བདག་
གི་ཆོད་པ་ཡིན། །ཚ་ག་བདག་གི་ཆོད་པ་ཡིན། །བཀྲེས་སྐོམ་འཁྱགས་གོ་
ཆོད་པ་ཡིན། །ལུས་ལ་ན་ཚ་སྐྱེས་གྱུར་ཀྱང། །སེམས་ཀྱི་དགའ་བ་འཕེལ་བར་
བྱ༑ ༑བློ་སྦྱོང་སེམས་དཔའི་རིམ་པ་ལས་ཟག་བཅས་དགེ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་
ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ།། །།
བླ་མ་གསེར་གླིང་པས་ཇོ་བོ་ལ་མཐའ་འཁོབ་འདུལ་བའི་ཆོས་སུ་
གནང་བ་བཞུགས་སོ།།
   ༈    ཇོ་བོ་ལ་བུ་ཁྱོད་
མཐའ་འཁོབ་འདུལ་བ་ལ་ཆོས་འདི་རྣམས་དགོས་གསུངས། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་
འབུར་འཇོམས་ཏེ། །གཉེན་པོ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ཐེག་ཡིན། །འདུན་མ་ཐམས་
ཅད་གཅིག་འགྲིལ་ཏེ། །ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཆོས་ཡིན། །གཉེན་པོ་

[137] །མཐའ་འཁོབ་འདུལ་ན་དགོས་པ་ཡིན། །འཁོར་ངན་
ལོག་སྒྲུབ་བཟོད་པ་ལ། །སྙིགས་མའི་དུས་སུ་མཁོ་བ་ཡིན། །རྐྱེན་ངན་དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་ཏེ། །འདྲེ་གདོན་རྒྱལ་བའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན། །ན་ཚ་སྡིག་སྒྲིབ་
ཀྱི་ཕྱགས་མ་སྟེ། །སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡོ་ལངས་ཡིན། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
ཀྱི་ཆོས་བཞི་སྟེ། །མཐའ་འཁོབ་འདུལ་ན་དགོས་པ་ཡིན། །སྐྱིད་ཀྱི་ཁ་ནོན་ཆེན་
པོ་སྟེ། །སྡུག་གི་མཇུག་སྡུད་ཆེན་པོ་ཡིན། །ན་ན་ནད་གཡོག་ཆེན་པོ་ཡིན།།
གཅིག་པུར་སྡོད་ན་སྐྱོ་གྲོགས་ཡིན། །གཉེན་པོ་ལོག་གནོན་གྱི་ཆོས་བཞི་སྟེ། །
མཐའ་འཁོབ་འདུལ་ན་དགོས་པ་ཡིན། །བདག་ནི་ལས་ངན་རྩ་བ་སྟེ། །རྒྱངས་
ཀྱིས་བསྐྱུར་བའི་ཆོས་གཅིག་ཡིན། །གཞན་ནི་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་ཁུངས་ཏེ། བཅངས་
ཏེ་ལེན་པའི་ཆོས་གཅིག་ཡིན། །སྤང་གཉེན་མཇུག་སྡུད་ཆོས་བཞི་སྟེ། །མཐའ་
འཁོབ་འདུལ་ན་དགོས་པ་ཡིན། །ལོག་རྩེར་ལོག་ན་རྩ་རྩེར་ལྟོས། །ཤིག་གི་ཤིག་
ལ་འབོལ་ལེར་ཞོག་དེ་ནས་མི་འཆིང་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་སོ།། །།
ཉོན་མོངས་པ་ལམ་དུ་བླངས་པའི་ཆོས་བཞུགས་སོ།།
   ༈    ཆགས་སྡང་གི་རྟོག་པ་དྲག་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་སྦྱང་བའི་མན་ངག་སྔགས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལམ་དུ་
བླང་ཚུལ་བཤད་ཟེར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རང་དགའ་མ་འདི་ལམ་དུ་འགྲོ་མི་སྲིད།།
ཉོན་མོངས་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱས་ནས་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་
མདོ་སྡེ་ནས་ཀྱང་མང་དུ་གསུངས། དེའི་གདམས་ངག་ཀྱང་དང་པོ་འདོད་ཆགས་
ལ་མཚོན་ན་དང་པོ་རང་རྒྱུད་དམ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཆགས་པར་མཐོང་བའི་ཚེ་

[138] མ་སྤངས་མ་སྦྱངས་མ་བཏུལ་ན་ངན་སོང་
ལ་སོགས་པའི་དུཿ་ཁ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན། སྦྱངས་ཤིང་བཏུལ་ན་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན། བདག་གིས་འདི་བཏུལ་བས་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས། དེ་ནས་བདག་གི་དགྲ་ཟླའི་
ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་བླངས། དེ་ནས་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་
ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་བླངས། དེ་ནས་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་
བཞིན་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་བསྐྱེད། མཐར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་པས་རང་གི་འདོད་ཆགས་དེ་བློས་མཁྱུད་ཚད་ཀྱི་ཆེན་པོར་བསམ། བླངས། བླངས་པས་རང་གི་འདོད་
ཆགས་དེ་བློས་མཁྱུད་ཚད་ཀྱི་ཆེན་པོར་བསམ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་ནས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བསམ། དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན། རང་གི་འདོད་ཆགས་རི་བོ་ཙམ་དེ་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བླངས་
པ་ཡིན། ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་བླངས་པ་ཡིན། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་སེམས་
ཡིན། སེམས་ལས་ལོགས་སུ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད། སེམས་ལ་སེམས་ཀྱིས་
བལྟས་པས་འདས་པ་དང་ མ་འོངས་པའི་སེམས་ནི་འགགས་ཤིང་མ་སྐྱེས་པས་
ན་མེད་པས་ད་ལྟར་བ་ནི་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བ། ཅིའི་ངོ་
བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་འདུག་པ། འདོད་ཆགས་བྱ་བ་མིང་
ཙམ་ཡང་དོན་དུ་གྲུབ་པ་ཅི་ཡང་མི་འདུག་སྙམ་དུ་བསམ་པ་དེའི་ངང་དུ་གནས་ཚད་
བཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་དོན་དམ་བྱང་སེམས་ཡིན། དེ་གཉིས་ལས་རིམ་པ་
ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་མཚན་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་
འཕྲིན་ལས་དང་ ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་
ཆོས་སྐུ་འབྱུང། དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་
སྦྱར་བར་ཤེས་པར་བྱ་གསུངས། བླ་མའི་གསུང་ཉིད་ལས་ལྷག་ཆད་མེད་པར་བྲིས་

[139] །ཉོན་མོངས་པ་ལམ་དུ་བླངས་པའི་མན་ངག་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་དོན་དགེ་
ལེགས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་གྱུར་ཅིག་ །།
བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བཞུགས་སོ།།    ༈    །སྤྱིར་ཡང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནས་བླ་མ་གལ་ཆེ་བས་མཚན་ཉིད་དང་བསྟན་ཚུལ་མང་དུ་གསུངས་
སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། སྐྱ་བ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཡིས། །གྲུ་འདི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་
མི་ནུས། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རབ་རྫོགས་ཀྱང། །བླ་མ་མེད་པས་སྲིད་མཐར་
མིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་རིགས་མཐོ་བ་ལ་སོགས་
པ་རྫོགས་པའམ། ཡང་ན་སྒྲུབ་པ་པོ་སློབ་མའི་ཡོན་ཏན་དད་པ་དང་ བརྩོན་
འགྲུས་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུད་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་བླ་མ་མ་བསྟེན་པར་
རྟོགས་པ་མི་སྐྱེ་ཏེ། དེ་མ་སྐྱེས་ན་འཁོར་བ་ལས་མི་ཐར་བས་བླ་མ་དམ་པ་བསྟེན་
དགོས་ལ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང། བླ་མའི་མཚན་ཉིད་བརྒྱུད་པར་ལྡན། །རྟོགས་
པ་ཡོད་ན་ཚད་ལྡན་ཡིན། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནས་བརྒྱུད་པ་བར་མ་ཆད་པར་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བརྟན་པོ་ཡོད་པ་ཇོ་བོའི་བཀའ་བརྒྱུད་ལྟ་བུ་ལ་བསྟེན་
དགོས། དེ་བརྟེན་པའི་ཚུལ་ཡང་གཉིས་ལས། དང་པོ་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟེན་
པ་བླ་མའི་གསུང་ལས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་སྒོ་གསུམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན། གསང་
བ་བརྡའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་པ་ནི། རང་གི་སྙིང་ཁའམ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བླ་མ་བསྒོམས་ནས་
མོས་གུས་བྱས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ཡིན། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་དངོས་གཞི་མཇུག་གསུམ་
ལས། སྦྱོར་བ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ། བྱམས་སྙིང་རྗེ་
[140] གཉིས་པ་སྟོང་ར་བཅས། རང་ལུས་སྣང་ལ་རང་
བཞིན་མེད་པ་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་བསམ། སྙིང་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་ལྟ་
བུར་བསམ། དངོས་གཞི་ནི། སྤྱི་བོར་པདྨ་དང་ཟླ་བའི་གདན་གྱི་སྟེང་དུ་རང་གང་
མོས་ཀྱི་བླ་མ་བསམ། དེ་སྔར་མཐོང་མ་མཐོང་གི་བྱེ་བྲག་གི་སྐུའི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཡིན་
པ་ལ་ཚོ་ན་གང་ཙམ་དུ་བསམ། ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་སྐུའི་བཞུགས་ཚུལ་དང་
གསུང་གི་ང་རོ་དང་ ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་དྲན་པར་བྱ། བརྒྱུད་པའི་
བླ་མ་སངས་རྒྱས་ལ་ཐུག་པ་མན་ཆད་ཆོས་འབྲེལ་ཡོད་པའི་བླ་མ་ཐམས་ཅད་དང་
ཡིད་དམ་དང་ སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་མ་དེ་
དང་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པར་མོས་པ་བྱ། མཆོད་པ་ཅི་འབྱོར་དབུལ། དེ་ནས་ཐལ་
མོ་སྦྱར་ལ། བླ་མའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་ཅི་ནུས་བྱ། དེའི་དོན་
ཡང་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། དོན་
དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་བདག་ཅག་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་ནས་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རིན་
པོ་ཆེ། བླ་མ་བརྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཇི་ལྟར་འཁྲུངས་པ། སངས་རྒྱས་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཇི་ལྟར་མངའ་བ། ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་
རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་མཐིལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་བདག་གི་རྒྱུད་ལ་
ད་ལྟ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། འབྱོར་བ། རྒུད་པ། མཐོ་བ་
དམའ་བ། བདེ་བ། སྡུག་པ། ན་བ། འཆི་བ། འཕོ་བ། སྐྱེ་བའི་དུས་
ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །རྐྱེན་
དང་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་ཆོས་འདིའི་གྲོགས་སུ་འཁྱེར་ཤེས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་
གསོལ། ཞེས་ལན་གསུམ་གསོལ་བ་བཏབ། དེ་ནས་མཉམ་བཞག་གི་ཕྱག་

[141] དེའི་ནང་ན་མར་བླ་མའི་སྐུ་འོད་ཀྱི་
རྣམ་པ་སྐར་མདའ་འཕོ་བའི་ཚུལ་དུ་བྱོན་ནས་སྙིང་དུ་ཞུགས་པར་བསམ། བླ་མ་
སངས་རྒྱས་དངོས་རང་འདི་ཡིན་སྙམ་པའི་དད་གུས་སྐྱེས་ཚད་གཅིག་བསྒོམ། དེ་
ནས་ཁོང་གློད་ལ་བླ་མའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་ཐིམ་པས་
རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་འོད་གསལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་གྱུར་པར་
བསམས་ལ་གནས་ཚད་དུ་བཞག་གསུམ་པ་རྗེས་ནི། དེ་ལ་མི་གནས་ན་རང་
གི་ལུས་དང་སྙིང་གའི་བླ་མ་སྔར་བཞིན་བསམ། ཡང་ན་སྤྱི་པོའམ། རང་བཞིན་
གྱི་གནས་སུ་གཤེགས་པར་བསམ། དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བླ་མའི་
ཐུགས་དགོངས་རྫོགས་པ་དང་ ཆོས་འདི་སྐྱེ་བའི་ཆེད་དུ་བསྔོ་བ་དང་ སྨོན་ལམ་
བཏབ་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་ཡོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱང་
མདོར་བསྡུས་ན་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕན་ཡོན་གཉིས་འབྱུང། མི་དང་
མི་མ་ཡིན་པའི་འཚོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་
འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ། གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཐམས་
ཅད་འབྱུང། དམིགས་པ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་འོད་གསལ་ལ་འཕོ་བ་ཡིན་པས་
འཆི་ཁ་མའི་གདམས་ངག་འདི་ཉིད་ཡིན། འདི་ལ་འབུངས་ན་རང་གང་འདོད་
ཀྱི་རྟོགས་པ་འཆར་ནུས་གསུངས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་གཞན་མི་དགོས་གསུངས་
རིན་པོ་ཆེ་སྤྱིལ་བུ་བའི་ཞལ་ནས། ངའི་སྙིང་ཕྱུང་ནས་བསྟན་ཀྱང་ཤ་དམར་ལྷོག་ལྷག་
པ་ཁམ་གཅིག་ལས་མི་གདའ་ཉམས་ལེན་གྱི་མཐིལ་ཕྱུང་བ་འདི་ཡིན་གསུངས་
བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བླ་མའི་གསུང་ལས་ཡི་གེར་བཀོད་པའོ། །ཆོས་འདིའི་བརྒྱུད་
པ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལ། དེས་ཐོཊ་
མེད་ལ། དེས་དབྱིག་གཉེན་ལ། ཀུ་ས་ལི་ཆེ་བ། ཀུ་ས་ལི་ཆུང་བ། གསེར་གླིང་པ་

[142] པོ་ཏོ་བ། ཤར་བ། འཆད་ཀ་བ་
སྤྱིལ་བུ་བ། སློབ་དཔོན་ལྷ། ལྷ་གདེང་བ། དཔོན། དྷརྨ་སིདྷ། རྒྱ་སྟོན་
བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན། མཁན་པོ་གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ། རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་དཔལ་
བཟང་པོ། དེས་བུདྡྷ་རཏྣ། དེས་ཀཱིརྟ་ཤ་ལ་ལ། དེས་ཛ་ཡ་བྷ་དྲ། དེས་
པུཎྱེ་རཏྣ་ལའོ།། །། སརྦ་ཧེ་འཛུམ། །།
ད་

[143]།
༄༅། །བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྡིག་པ་བཤགས་
པའི་ཐབས་ལ་སྟོབས་བཞི་དང་ ཀི་ཀ་ནི། ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་
སྔགས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱེན་པ་གཉིས་ཀ་ནས་གསུངས་ཀྱང། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སྡིག་པ་དང་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་སྦྱང་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་
རང་གི་ལུས་འཇའ་ཚོན་ནམ། འོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་བལྟ་སྟེ། དེའི་སྟེང་དུ་
སྣའི་ཐད་ཀར་བུ་ག་གཅིག་བསམས་ལ། ཡི་གེ་གསུམ་བཟླས་པས་བུ་ག་ནས་སྒྱུ་
མའི་ཚིལ་ཇི་བཞིན་བྱུང་ནས། དེ་ནས་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་ནག་ནུར་གྱིས་བྱུང་བར་
སེམས་ཤིང་བཟླས། དེ་ནས་འཇིག་ཙ་ན་སངས་ཀྱིས་དག་པར་བསམས་ལ། དེ་
ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་དགེ་བ་བསྔོ། སྨོན་ལམ་
བཏབ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་བྱོན་པ་ཡིན་
པས་བྱིན་རླབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། སྡེ་འཁྲུག་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་
ཡང་འདིས་འདག་པ་ཡིན་གསུངས་སོ།། །།
ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱི་འཁོན་སྦྱོང་ལགས་སོ།།
   ༈    །མི་དང་
མི་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ ཤ་འཁོན་དུ་གྱུར་ནས་

[144]
འཁོན་སྦྱངས་པའི་མན་ངག་ནི། རང་སྟན་བདེ་བ་ལ་སྤྱོད་ལམ་གང་བདེར་འདུག་
སྟེ༑ བྱམས་སྙིང་རྗེ་དྲག་པོས་བསྐུལ་ལ། རང་གི་སྙིང་ཁོང་སྟོང་དུ་ཤ་འཁོན་
ཅན་དེ་ཡོད་པར་བསམས་ལ། དེའི་པང་ན་རང་གི་ཡི་དམ་གྱི་ལུས་རང་ཁོ་ན་འདྲ་
བ་གཅིག་དང་ སྙིང་དང་ ཁ་དང་ དཔྲལ་པ། ལག་པ་འཁྱུད་པར་
བསམས་ལ། རང་གི་སྤྱི་བོར་ཨ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་
དཔའ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ། གཡས་རྡོ་རྗེ་ཐུགས་ཀར་
འཛིན་པ། གཡོན་པ་དྲལ་བུ་དཀུར་བསྟེན་པ། རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་
སེམས་དཔའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པའི་ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོང་བདག་གི་ཚངས་བུག་ན་
རེག་པར་བསམ། དེའི་ཐུགས་ཀར་ཨ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་
དཀར་པོ་ཧཱུཾ་གིས་མཚན་པ་གཅིག་བསམས་ལ། ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་བཟླས་པས་སངས་
རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། དེའི་
ཐུགས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་ངོ་བོ་སྟེ། རྣམ་པ་བདུད་རྩིའི་རྣམ་པ་
འོ་མ་ལྟ་བུ་རྡོ་རྗེ་དང་ཧཱུཾ་ལས་བབས་ནས་ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོང་ནས་འཛག་བདག་གི་
ཚངས་བུག་ནས་ཞུགས་ནས་སྙིང་ཁའི་གཟུགས་ལ་ཐིམ་པས། ཚེ་ཐོག་མ་མེད་པ་
ནས་ཀྱི་ཤ་འཁོན་དང་ གདོན་དང་གནོད་སེམས་དང་ འགྲན་སེམས་ཕྲག་དོག་
ཐམས་ཅད་དག་ནས་ཕ་མ་སྤུན་ཟླ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པར་བསམ་འཇོག་ཙ་ན་རྡོ་རྗེ་
སེམས་དཔའ་སྤྱི་བོ་ན་མར་ཐིམ་པས། རང་གཞན་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟ་
བུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་མོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་གི་མན་ངག་དམ་
པའོ།། །།

[145A]།
   ༈    ཇོ་བོ་རྗེ་ཉིད་དུས་ཁྱད་པར་ཅན་གཅིག་ལ་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོངས་ཤིང་བསྐོར་བ་མཛད་པ་ན། རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་
ནམ་མཁའ་ལ་བུད་མེད་མིའི་ལུས་ལས་ནི་འདས། ལྷའི་ལུས་སུ་ཅུང་མ་སླེབ་པ་
རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་གཉིས་འདུག་པ་ལ། གཞོན་པ་ལ་རྒན་པ་དེས་དྲི་
བའི་ཚུལ་མཛད་ནས་མྱུར་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཐབས་གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་
ཞུས་པས། མྱུར་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་ཞེས་གསུངས་
ནས་གསང་སྔགས་ལུགས་འདི་གསུང་སོ། །བུད་མེད་གཉིས་སྒྲོལ་མ་དང་ཁྲོ་
གཉེར་ཅན་ཡིན་སྐད། ཇོ་བོས་དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་ལ་གནང། དེས་སྤྱན་མངའ་
བ་ལ། དེས་བྱ་ཡུལ་པ་ལ། དེས་གཙང་པ་རིན་པོ་ཆེ། དེས་གླང་ལུང་པ་
དེས་སངས་རྒྱས་བསྒོམ་པ། ཟམ་ཚེ་རིན་སངས་པ། དེས་སངས་རྒྱས་སྒམ་
པ་བྱང་ཆུབ་སྐྱབས། ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཤྲི་ལ་བྫྲ་ལ། དེས་དོན་ཞབས་ལ། བུད་
དྷ་རཏྣ་ལ་ལོའི་དགོན་པར་གནང། དེས་ཀིརྟི་ཤྲི་ལ་ལ། དེས་ཛ་ཡ་བྷ་དྲ། དེས་པུ་ཎྱེ་
རཏྣ་ལའོ། །དེས་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཆོག་དཀོན་མཆོག་འབངས་ལ།།
ཀུ་སུ་ལུའི་ཚོགས་བསོག་གི་བློ་སྦྱོང་བཞུགས་སོ།།
   ༈    ཀུ་སུ་ལུའི་ཚོགས་བསོག་འདི་བསོད་ནམས་
ཆེ་བ་ཡིན། འཁོར་བ་དོང་བཀྲུགས་བྱས་པ་ཡིན། ཀུ་སུ་ལུའི་ཚོགས་བསོག་
འདི་ལ་ཕན་ཡོན་བརྒྱད་ཡོད་གསུངས། ལུས་ཐ་མལ་གྱི་ཞེན་པ་ཆད་པ་དང་
[146] དམ་ཚིག་ཉམས་པ་སྐོང་བ་དང་ རྨི་ལམ་འབད་མེད་
དུ་ཟིན་པ་དང་ མནར་གཅོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བ་དང་ བར་དོར་དག་
པའི་སྒྱུར་ལུས་ངོས་ཟིན་པ་དང་ མཆོག་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ་དང་ སྨོན་
ལམ་དང་ཐུགས་རྗེའི་དབང་གིས་གཞན་དོན་འབད་མེད་དུ་འགྲུབ་པ་དང་བརྒྱད་དོ། །
འདི་སྒོམ་པའི་དུས་སུ་སྟན་བདེ་བ་ལ་འདུག་སྟེ། ལུས་སེམས་གནད་དང་ལྡན་པར་
བྱས་ལ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ་
དེའི་ཆེད་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀུ་སུ་ལུའི་གདམས་ངག་བསྒོམ་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
བསྒོམ། །རང་གི་ལུས་འདིའི་ནང་སྟོང་པ་རྫ་མའི་ནང་ལྟ་བུར་བསྒོམ། མགྲིན་
པ་ནས་ཚངས་པའི་བུ་ག་མན་ཆད་བུམ་པའི་མགྲིན་པ་ལྟར་སྐྱ་སེང་བ་གཅིག་བསམ་
རང་ལུས་སྟོང་པའི་ཐུགས་ཀར་རྣག་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཧཱུཾ་སྔོན་པོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་
པར་བསམ། དེ་རླུང་གིས་ཡར་བཏེགས་པས་ཚངས་པའི་བུ་ག་ནས་ཡར་ཐོན་
ནམ་མཁའི་སོར་བཞི་ཙམ་ན་ཡོད་པར་བསམས་ལ། དེ་ལ་དམིགས་ལ་
ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུད་དྷ་སརྦ་དྷརྨ་སྭ་བྷ་ཝ་ཤུད་དྷོཉ་ཧཾ། ཅེས་པ་ལན་གསུམ་བརྗོད་
དེ་རྨི་ལམ་སྒྱུར་མ་ཙམ་དུ་གྱུར་པར་བསམ། ཨོཾ་ཤུ་ནྱ་ཏ་ཛྙ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷ་ཝ་ཨཏྨ་ཀོཉཧཾ་
ལན་གསུམ་བརྗོད་པས་ཧཱུཾ་དེ་སོང་པར་གྱུར་པར་བསམ། དེའི་ངང་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་
པདྨ་དམར་སེར་གཅིག་བསམ། དེ་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས་པདྨའི་གདན་གཅིག་ཏུ་གྱུར་
དེའི་སྟེང་དུ་ཨ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་བཾ་ཡིག་དམར་པོ་གཅིག་བསམས་
བཾ་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས་གྲི་གུག་གཅིག་ཏུ་གྱུར། འཆང་བཟུང་ཡུ་བ་ལ་ཨ་ལས་ཟླ་བའི་
དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་བ་དམར་པོ་གཅིག་བསམས། དེ་ལས་འོད་འཕྲོས་པས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕོག་པས་སྡིག་སྒྲིབ་དག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཇོ་མོ་
རྣལ་འབྱོར་མར་གྱུར་པར་བསམས། འོད་ཟེར་ཚུར་འདུས་གྲི་གུག་གི་ཡུ་བའི་

[147] བཾ་གྲི་གུག་དང་བཅས་པ་ཞུ་ནས་རང་གི་སེམས་འདི་
ཇོ་མོའི་བྲིས་སྐུ་འདྲ་བ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བསམ། དེའི་ཐུགས་ཀར་ཨ་ལས་
ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་བཾ་བསམ། དེ་ལས་འོད་འཕྲོས་པས། ནུབ་ཕྱོགས་
བདེ་བ་ཅན་ནས་ཇོ་མོ་ཡེ་ཤེས་པ་སྤྱན་དྲངས་ནས་བྱོན་པར་བསམ། ཛཿ་ཞེས་
པས་སྤྱི་བོར་བྱོན། ཧཱུཾ་གིས་ཐིམ། བཾ་གྱིས་གཉིས་མེད་དུ་གྱུར། ཧོས་
དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་འདུས་པའི་སྐུའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་
ཇོ་མོ་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ་རང་ཉིད་ཡིན་ཨང་སྙམ་དུ་དགའ་བ་བསྒོམ། དེའི་
ཐུགས་ཀར་ཨ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་བཾ་དམར་པོ་གཅིག་བསམ། སྤྱི་
བོར་ཨ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཨོཾ་དཀར་པོ་གཅིག་བསམ། མགྲིན་
པར་ཨ་ལས་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་ཨ་དམར་པོ་གཅིག་བསམ། ཐུགས་ཀར་རཾ་ལས་ཉི་
མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀྱི་སྟེན་དུ་ཧཱུཾ་མཐིང་ནག་གཅིག་བས། དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་ལ་
ཨོཾ་ཨཧཱུཾ་ལན་གསུམ་བརྗོད། དེ་ནས་རང་ལུས་མི་རོར་གྱུར་པ་དེ་རྣལ་འབྱོར་
མའི་མདུན་དུ་ལིང་ངེ་ཡོད་པར་བསམས་ལ། དེའི་རྩར་ཡཾ་ལྗང་ཁུ་གཅིག་བསམ་
དེ་འོད་དུ་ཞུ་བ་ལས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་མའི་གཞུའི་དབྱིབས་སུ་ཡོད་པ་མཆོག་
མ་གཉིས་ན་རླུང་གི་བ་དན་སྔོན་པོ་རེ་ཡོད་པར་བསམ། དེའི་འཆང་བཟུང་
ན་རཾ་དམར་སེར་གཅིག་བསམ། དེའི་ཕྱོགས་རེ་རེ་ན་ཧཱུཾ་སྔོ་སྐྱ་རེ་རེ་བསམ་
ཧཱུཾ་འོད་དུ་ཞུ་བས་མི་མགོ་རློན་པའི་སྒྱེད་བུ་གསུམ་ཡོད་པར་བསམ། དེ་ནས་
རང་གི་སེམས་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མར་གྱུར་པའི་ཕྱག་གཡས་ཀྱ་གྲི་གུག་དེས་མི་རོའི་
ཐོད་པ་འབྲེག་འཚམས་སུ་བྲེགས་ནས་མི་མགོའི་སྐྱེད་བུ་དེའི་སྟེང་དུ་བཞག་པར་
བསམ། ཐོད་པ་དེ་ཡང་ཕྱི་དཀར་ལ་ནང་དམར་བ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཅིག་ཏུ་
གྱུར་པར་བསམ། དེའི་ནང་དུ་མི་རོ་དེ་བཅུག་ལ། མི་རོ་དེའི་སྟེང་དུ་ཨ་ལས་

[148] དེ་འོད་དུ་ཞུ་བ་གྲི་གུག་གཅིག་དེའི་
འཆང་བཟུང་གི་སྟེང་ན་ཨ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་ན་བཾ་བསམ། དེ་ལས་
འོད་འཕྲོས་པས་མི་རོ་དེ་བདུད་རྩིར་གྱུར། ཡང་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་སངས་རྒྱས་
དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་བདུད་རྩི་བབས་པས་ཐོད་པ་
གང་བར་བསམ། རྣལ་འབྱོར་མའི་ཐུགས་ཀའི་བཾ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་འོད་
ཀྱི་སྣེ་ལ་བདུད་རྩིའི་སྤྲིན་འཁྲིགས་པའི་གསེབ་ནས་བདུད་རྩི་ཡེ་ཤེས་པ་དང་དམ་ཚིག་
པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་འདྲེས་པ་བསམ། གྲི་གུག་དང་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་བདུད་
རྩིར་གྱུར། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་མས་ཧཱུཾ་ལས་གསུམ་བརྗོད་པས་ཤངས་ནས་རླུང་དྲག་
པ་ཤང་ཤང་བྱུང་ནས་བ་དང་གཉིས་ལ་ཕོག་པས། དེ་གཉི་ཀྱིས་རླུང་གཡབ་པས་
རཾ་ལས་མེ་འབར་བར་བསམ། དེ་ནས་བདུད་རྩི་ལྷོག་ཆིལ་གྱིས་ཁོལ་བར་བསམ་
ཨོཾ་ཨཱཧཱུཾ་ལན་གསུམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས། བདུད་རྩ་དཀར་མེར་གྱིས་གྱུར་
པར་བསམ། དེ་ནས་རང་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཐུགས་ཀའི་ཧཱུཾ་ལས་འོད་འཕྲོས་པས་ནུབ་
ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཇོ་མོ་རྣལ་འབྱོར་མ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱོན་ནས་ཀ་པ་ལས་བདུད་རྩི་
གཅུས་ཏེ། ཁྱེར་ནས་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་སོང་བས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རེ་རེའི་
མགོ་ཐོག་ན་ཡང་ཇོ་མོ་རེ་རེ་ཡོད་པར་བསམ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་
ཁ་ན་མར་རང་དབང་མེད་པར་བླུགས་པས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚ་གྲང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་
ནས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་མའི་སྐུར་གྱུར་པར་བསམ། ལྷག་མ་དེ་ཕོ་བས་
བདེ་བ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཞིང་དུ་གྱུར་པར་བསམ། དེ་ནས་རིགས་དྲུག་ཀ་ལ་དེས་
མཚོན་པས་ཆོག་པ་ཡིན་གསུངས། དེ་ནས་ལྷག་མ་དེ་དཀོན་མཆོག་ལ་འབུལ་བར་
མི་འོས་ན་ཡང་ཟོས་འཐུང་གེ་ལྷག་མ་མེད་པར་དཀོན་མཆོག་ལ་ཕུལ་བས་ཆོག་ལ་ཕུལ་བས་ཆོག་པ་ཡིན་

[149] དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ། སྨོན་ལམ་གདབ་བོ།། །།
སྐྱིད་སྡུག་ལམ་འཁྱེར་གྱི་བློ་སྦྱོང་བཞུགས་
   ༈    །སྐྱིད་སྡུག་ལམ་ཁྱེར་གྱི་མན་
ངག་འདི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ལ། སྐྱིད་པར་བྱུང་ན་སྐྱིད་མཁན་དེ་ལུས་དང་
སེམས་གང་ཡིན་ངོས་ཡེར་གྱིས་བཟུང། ལུས་བེམ་པོ་རོ་དང་འདྲས་སྟེ། སྐྱིད་
མཁན་དུ་མ་གྲུབ། སེམས་སྟོན་པ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་སྟེ། ཁོ་ཉིད་ཁོ་རང་
གིས་སྟོང་པས་སྐྱིད་པོར་མ་གྲུབ། དེས་ན་སྐྱིད་པ་པོར་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ཁོ་རང་གིས་
སྟོང་པས། སྟོང་པ་ལ་སྟོང་པར་ཤེས་པར་བྱས་ལ་སྟོང་པའི་ངང་ལ་སིང་ངེ་ཡེར་རེ་
ལྷོད་དེ་ཤིག་གེ་སྡོད་ཚད་མཉམ་པར་བཞག་དེ་ནི་མ་བཅོས་དྲི་མེད་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་
པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ངང་ལ་སྐྱིད་པར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡེར་གྱིས་
བསྒོམ། སེམས་ཡེངས་རུང་མ་ཡེངས་རུང་ཡི་དམ་ལྷ་དང་འབྲལ་མེད་དུ་རྒྱས་
གདབ། དེ་ནི་དག་པའི་གདུལ་བྱ་འདུལ་བྱེད་ལོངས་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །
དེའི་ང་རྒྱལ་དང་མ་བྲལ་བས་སྐྱིད་པར་སྣང་བ་དེ་ཉེད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྔོ་སྟེ་
སྐྱིད་ན་དགེ་བ་ཚོགས་སུ་བསྔོ། །ཕན་བདེས་ནམ་མཁའ་གང་བར་ཤོག་ཅེས་
ལན་གསུམ་བརྗོད། དེ་ནི་མ་དག་པའི་གདུལ་བྱ་འདུལ་བྱེད་སྤྲུལ་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཐབས་
ཡིན་ནོ། །སྡུག་མཁན་དེས་ལུས་དང་སེམས་གང་ཡིན་ངོས་ཡེར་གྱིས་བཟུང་
ལུས་བེམ་པོ་རོ་དང་འདྲ་སྟེ། སྡུག་མཁན་དུ་མ་གྲུབ། སེམས་སྟོང་པ་ནམ་
མཁའ་དང་འདྲ་སྟེ། ཁོ་ཉིད་ཁོ་རང་གིས་སྟོན་པས་སྡུག་པ་པོར་མ་གྲུབ་པས་
དེ་ནས་སྡུག་པར་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ཁོ་རང་གིས་སྟོང་པར་བྱས་ལ་སྟོང་པའི་ངང་

[150]མ་བཅོས་དྲི་མེད་
ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ངང་ལ་སྡུག་པར་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་རང་གི་
ཡི་དམ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ངོ་བོར་ཡེར་གྱིས་བསྒོམ། སེམས་ཡེངས་རུང་མ་ཡེངས་
རུང་ཡི་དམ་ལྷ་དང་འབྲལ་མེད་དུ་རྒྱས་གདབ། དེ་ནི་དག་པའི་གདུལ་བྱ་འདུལ་
བྱེད་ལོངས་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །དའ་ང་རྒྱལ་དང་མ་བྲལ་བས་སྡུག་པར་
སྣང་བ་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྔོ་སྟེ། སྡུག་ན་ཀུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བླངས་
སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་སྐེམ་པར་ཤོག་ཅེས་ལན་གསུམ་བརྗོད། དེ་ནི་མ་དག་
པའི་གདུལ་བྱ་འདུལ་བྱེད་སྤྲུལ་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། སྐྱིད་སྡུག་ལམ་ཁྱེར་
གྱི་མན་ངག་གོ། །འདིའི་བརྒྱུད་པ་ནི། པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲི། ཁྲོ་ཕུ་ལོ་ཙཱ་བ་
མཁན་ཆེན་ལྷོ་བྲག་པ། མཁན་ཆེན་བདེ་བ་བྱམས་ཆེན་པ། རིན་ཆེན་གྲགས་
པ་བཤེས་གཉེན། ཆོས་རྗེ་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན། གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཆོག་གོ། །
སུམ་པ་ལོ་ཙ་བའི་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་བློ་སྦྱོང་བཞུགས།།
   ༈    གྲུབ་ཐོབ་སུམ་པ་ལོ་ཙ་བ་རྒྱ་གར་དུ་བྱོན། གསང་
སྔགས་ཕལ་ཆེར་ལ་ཐོས་པ་མཛད། བོད་དུ་འབྱོན་ཁར་གསེར་ལྷག་མ་ཁྱེར་ནས་
རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་འབུལ་དུ་བྱོན། གནྡྷོ་ལ་ལ་བསྐོར་བ་མཛད་ཅིང་
བཞུགས་པས། བུད་མད་དམར་མོ་གཅིག་དང་ རེས་འགའ་ས་ལ་གོམ་པ་དོར་བའི་
རེས་འགའ་བར་སྣང་ལ་བསྐོར་བ་མཛད། རེས་འགའ་ས་ལ་གོམ་པ་དོར་བའི་
ཚུལ་དུ་བསྐོར་བ་མཛད་ཅིང་གདའ་སྐད། དེར་བུད་མེད་སྔོན་མོ་དེས་དམར་མོ་
དེ་ལ་མོ་དེ་མདངས་ཞག་ང་བློ་ཡང་མ་བདེ། འགྲོ་སྙིང་གཅིག་ཀྱང་འདོད་

[151] ལར་འཆི་བ་འདི་ཀ་ལ་འཚེར་ཟེར་ནས་དྲི་བ་རྣམ་པ་བཞི་
བྱེད་ཀྱིན་གདའ་སྐད། དེར་བུད་མེད་དམར་མོ་དེས་ལོ་ཙ་བ་ལ་སྤྱན་གྱིས་ཟུར་མིག་
ཅེས་བ་གཅིག་གཟིགས་ནས་སྔོན་མོ་དེ་ལ་མོ་དེ་ང་གང་བྱུང་གིས་ཆོག་ན་ཅི་བྱས་ཀྱང་
བདེ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱི་བློ་དེ་གང་བྱུང་གིས་མ་ཆོག་པས་ལན་པ་ཡིན། མོ་དེ་སེམས་བཞག་
སར་སྡོད་ན་ཕྱིན་ཀྱང་ཆོག་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་དེ་བཞག་སར་མ་སྡད་པས་ལན་ནོ།།
མོ་དེ་བློ་ཆོས་སུ་སོང་ན་ཤི་ཡང་སླ་བ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་བློ་རྒྱུན་ཆོས་སུ་མ་སོང་བས་ལན་ནོ།།
མོ་དེ་རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་ན་འཆི་རྒྱུ་ཡང་མེད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་མེད་
དུ་མ་རྟོགས་པས་ལན་ཟེར་ནས་ལན་རྣམ་པ་བཞི་འདེབས་ཀྱིན་གདའ་སྐད། དེ་ནས་
ལོ་ཙ་བའི་ཐུགས་སྐྱོ་བ་སངས། སྔར་བསླབ་པའི་ཆོས་གནད་དུ་སོང། ཐུགས་
བརྒྱུད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡང་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པ་ཡིན་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ངོ་
སྤྲོད་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན། གང་བྱུང་གི་ཆོག་ན་བྱ་བ་རང་གིས་བསགས་པ་དང་བསྟུན་
པའི་ལོངས་སྤྱོད་གང་བྱུང་གིས་ཆོག་ཤེས། གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཕྲག་
མི་དོག་རྐྱེན་བདེ་སྡུག་གི་ཁོངས་བཞུགས་སུ་མི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་དགོས་
གསུངས་སོ། །སེམས་བཞག་སར་སྡད་པར་བྱ་བ་བླ་མའི་བྱིན་བརླབས་དང་ ཐབས་
ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རང་ངོ་ཤེས། རངས་ཟིན། རང་དབང་ཐོབ་
པ་ལ་སོགས་པ་དགོས། སེམས་ཆོས་དང་འདྲེས་པ་ནི་སེམས་རིག་རིག་པོ་འདི་
ཡིན། ཆོས་དེའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཅིག་དགོས། སེམས་སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་
པ་ནི་སྐྱེ་བ་རྟོགས་པ། འཆི་བ་འགག་པ་ཡིན། སེམས་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་
དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པའི་རྟོགས་པ་མཉམ་རྗེས་མེད་པ་ནི་འཆི་རྒྱུ་མེད་པ་ལགས་སོ། །
ཆོས་འདིའི་བརྒྱུད་པ་ནི། རྗེ་བཙུན་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ། སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱིས་
སུམ་པ་ལོ་ཙ་བ་ལ་གསུངས། དེས་ས་པཎ། དེས་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་མཚོ་འཕྲང་བ་
[152] དེས་རི་ཁྲོད་རས་ཆེན། དེས་པྲ་ཛྙ་བོ་དཧེ། དེས་
དོན་ཞགས་པ་བུད་དྷ་རཏྣ་ལ། དེས་ཀིརྟི་ཤི་ལ་ལ། དེས་ཆོས་རྗེ་རྒྱལ་བ་བཟང་
པོ་ལ། དེས་ཆོས་རྗེ་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་ལ་གནང། དེས་དཀོན་མཆོག་
འབངས་ལ་གནང།། །།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་བློ་སྦྱོང་བཞུགས་
   ༈    །བླ་མའི་ཞལ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་
རང་གི་སེམས་ཏེ། ཧྲིལ་གྱིས་དྲིལ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། དེ་ཡང་བཀའ་
བརྒྱུད་འདི་བླ་མའི་ལམ་ཡིན་པས་དུས་གསུམ་གྱི་མཆོད་འབུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་
བླ་མ་དེའི་རྣམ་འཕྲུལ་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་བློ་སྦྱོང་བས་བླ་མ་ལ་ཕྱག་དང་ཕྱི་ནང་
གསང་གསུམ་གྱི་མཆོད་པ་འབུལ། གསོལ་བ་བཏབ། བླ་མ་དེ་ལ་སྣ་ཐག་
གཏད་ནས། མི་རྟག་པ་ནས་གནས་ལུགས་ཀྱི་བར་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། དེ་ཡང་
ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་འགག་
མེད་ཅིང་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་གཏན་ལ་ཕབ་
འགག་མེད་ཀྱི་རྩལ་སྦྱངས། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ། ཆོས་ཙམ་ལ་དམིགས་
པ༑ དམིགས་པ་མེད་པ་གསུམ་བསྒོམ། མཉམ་པ་ཉིད་གསུམ་བསྒོམ་
དེས་ཉེ་རིང་མེད་པ། གུས་པ་བཟང་ངན་མེད་པ། ཡོན་ཏན་གསུམ་བསྐྱེད། གཞན་
ཡང་རླབས་པོ་ཆེའི་སེམས་དང་ མེ་བསྒུལ་བའི་སེམས་དང་ རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་
སེམས་དང་གསུམ་ལ་བསླབ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་
འགའ་ཞིག་སྟེ། གཅུང་མོས་པས་གཅེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛད་པ་ཆས་ཀྱི་འཁོར་

[153] འཕྲིན་ལས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཅེན་པོ་ཐམས་ཅད་དང་
མཉམ་པར་གྱུར་ཅིག་ ཅེས་ཐུགས་བསྐྱེད་པས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་
ཤཀྱ་ཐུབ་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱེད་ངན་པ། རང་བཞིན་ངན་པ། སངས་
རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གདུལ་བྱར་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ངས་འདུལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཐུགས་
རླབས་པོ་ཆེ་བསྐྱེད། དཀའ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྱད། རིགས་གསུམ་མགོན་
པོའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་རང་
བཞིན་དུ་གྱུར་ནས་སྟོང་གསུམ་ཁོང་གི་རྣམ་འཕྲུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པའམ། འཁོར་
བའི་གནས་སུ་ཐུགས་རྗེའི་རླབས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས། ཕྱག་ན་
རྡོ་རྗེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤུགས་འཆང་དུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པའི་དུས་སུ་མྱུར་དུ་སངས་
རྒྱས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་འཁོར་
བར་བསྡད་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བའི་དགོས་བྱེད་དཀའ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་
སྤྱད། སངས་རྒྱས་མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་
རྫོགས་པར་བྱེད་པ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བ་འཛིན་
བདུད་འདུལ་བར་ཆད་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་རླབས་པོ་ཆེའི་སྤྱོད་པ་མཛད། འཕགས་
པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་དང་པོ་ཐུགས་བསྐྱེད་པའི་དུས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་
སྤྱད་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འགོད་པར་དམ་བཅས་
སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་པ་དེ་
སྲིད་དུ་སངས་མི་རྒྱ་བར་དམ་བཅས། སེམས་ཅན་རེ་རེའི་རྒྱུས་ཀྱང་ཕྱི་མའི་མུ་མཐའ་
གནས་པར་བྱས། སེམས་ཅན་རེ་རེའི་ཕྱིར་ཡང་མནར་མེད་ལ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་
བསྔལ་གྱིས་མི་སྐྱོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟེན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཛད་
པར་དམ་བཅས། དམ་བཅའ་དེ་མ་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ན་དེའི་ཚེ་མཚམས་

[154] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བསླུས་པར་གྱུར་ཅིག། །ཅེས་
སྨོན་ལམ་བཏབ། དེ་ཐམས་ཅད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་རླབས་
ཆེ་སྟེ། དང་པོ་ཐུགས་བསྐྱེད་པའི་དུས་སུ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཐུགས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་མ་ནས་པའི་རྗེས་སུ་བསྐྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་དུས་སུ་དུས་གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་བ་ཅི་
སྤྱོད་པ་མ་ལུས་པར་སྤྱོད་ཅིང། ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པའི་སེམས་ཅན་
མ་ལུས་པར་སངས་རྒྱས་ལ་འགོད་པར་འདོད་པ་དང་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
རྟེན་ལ་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་ སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་རེ་རེར་ཡང་དེའི་མཛད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཛད་པའི་དུས་སུ་སེམས་
ཅན་རེ་རེའི་དོན་དུ་ཡང་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་མནར་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་
བསྔལ་མྱོང་ཞིང། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཞལ་གྱིས་བཞེས། དུས་
གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་བདག་གིས་བསྐྱེད། སྤྱོད་
པ་མི་ནུས་པའི་དཀའ་བ་བདག་གིས་སྤྱད། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་
རྣམས་ཀྱི་སྤང་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འགོད་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་
སངས་རྒྱས་རེ་རེའི་མདུན་དུ་ལུས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་དང་མཉམ་པར་སྤྲུལ་
ནས་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མཆོད་པ་དབུལ། ལུས་རེ་རེས་ཡང་ཞིང་ཁམས་དཔག་མེད་
གཅིག་སྦྱངས། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་སྨིན་དཀའ་བ། སྤྱོད་པ་གདུལ་དཀའ་
བ་རྣམས་འདུལ་བའི་སྨོན་ལམ་འདེབས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛད་པ་
མཛད་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་མཛད་པ་རྫོགས་པར་མཛད། བསམ་པ་དེ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་སངས་
རྒྱས་ན་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བསླུས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་

[155] དེའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་ངོ། །སངས་
རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་པས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེ་བར་རང་ཅག་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དང་པོར་སྐྱེ། བར་དུ་གནས། ཐ་མར་སངས་
རྒྱས་སྐྱོ་བར་མི་བྱ། འདི་སྡུག་གི་མགོ་འཐུད། སྐྱིད་ཀྱི་ཁ་བསྣོན། འཇིགས་
པའི་སྐྱེལ་མ། ནད་དང་གདོན་གྱི་གཉེན་པོ། ཉོན་མོངས་པ་འབུར་འཇོམས་
པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསླབ་པའི་
ཕྱིར། རང་ཐ་མལ་བའི་སྙིང་ཁར་ཨ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་མཾ་དཀར་
པོ་གཅིག་བསམ། དེ་ལས་འོད་ཟེར་ཟང་ཟིང་འཕྲོས་ཏེ་སོང་བས་ནམ་མཁའི་མཐས་
ཁྱབ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕོག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་
འདོད་ཆགས་དང་ ཞེ་སྡང་དང་ གཏི་མུག་དང་ ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་
སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ། ཉི་ཤུ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ། དེ་
རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མི་དགེ་བ་བཅུ་
མཚམས་མེད་ལྔ། དེ་དང་ཉེ་བ་ལྔ། རྩ་བའི་ལྟུང་བ། དཀོན་མཆོག་ལམ་
གུས་པ། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ། འཕགས་པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་ལ་སོགས་
པའི་རྒྱུ་དེ་ལས་མཐོ་རིས་ཐར་པའི་གེགས་བྱེད་པ། འཁོར་བ་ངན་སོང་གི་སྡུག་
བསྔལ་ཉམས་སུ་བླངས་དགོས་པས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ལུས་ལ་སིབ་སིབ་བྱུང་
ནས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་གཙང་སིང་གིས་སོང་ནས་དེ་སྡིག་པ་དེ་
དག་བཤགས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་ནས། ཡང་འོད་ཟེར་སྐྱར་མ་གཅིག་འཕྲོས་
ཏེ་སོང་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕོག་པས་འབྲས་བུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་
དམྱལ་བ་ཚ་གྲང། ཡི་དྭགས་བཀྲེས་སྐོམ། དུད་འགྲོ་གླེན་ལྐུག་ལ་སོགས་
པ༑ ལྷ་མ་ཡིན་ལ་འཐབ་རྩོད། ལྷ་ལ་འཆི་འཕོ་བ་དང་ལྟུང་བ། མི་ལ་སྡུག་

[156]
བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཟེར་གྱི་ཕོག་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སེམས་
བདེ་སང་སོང་བར་བསམ། འོད་ཟེར་རང་གི་ལུས་ལ་ཐིམ་པས་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་
རང་གི་ལུས་ལ་སིབ་ཀྱིས་བྱུང་ནས་བ་སྤུའི་བུ་ག་རེ་རེ་ཡང་མནར་མེད་པ་ལ་སོགས་
པའི་རིགས་དྲུག་གི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གནས་པར་བསམ། སེམས་
ཅན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་བདག་གི་འཁུར་དུ་ཡོད་པ་དོན་ཆེ་སྙམ་དུ་བསམ་སེཾས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་གཉའོ་འམ། གཏའ་མར་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་པས་
བདག་གཏེ་བར་བཅུག་ལ་སེམས་ཅན་སླུས། བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་
ཉམས་སུ་བླངས་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ལ་འགོད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ། ཡང་
འོད་ཟེར་སྐྱར་མ་གཅིག་འཕྲོས་ནས་སོང་བས་རང་གི་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་དང་བཅས་པ་
དང་ སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་དང་
ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཕོག་པས། དེ་དག་གི་ཐུགས་དམ་གྱི་བར་ཆད་དང་ སྐུ་
ཆགས་དང་ ཐུགས་དགོངས་མ་རྫོགས་པ་དང་ རྣམ་པར་ཐར་པ་མཐར་
མ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་འོད་ཟེར་གྱི་སྣ་ལ་སིབ་སིབ་འདུས་ནས་རང་གི་ལུས་
ལ་སིབ་ཀྱེས་བྱུང་བར་བསམ། དེ་བདག་གིས་ཁུར་འཁུར་དུ་ཡོད་པ་བསོད་ནམས་
ཆེ་སྙམ་དུ་བསམ། དུས་རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པར་བྱ་
རྟག་ཏུ་བླ་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བར་བྱ། དེ་དག་ལ་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་
བའི་རྩ་བ་མཆོད་པར་འབུལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལན་ཆགས་དང་ ཤ་
འཁོན་ཡོད་པའི་བགེགས་རྣམས་ལ་དེ་དག་གི་གླུད་དུ་གྲངས་མང་པོར་རོ་ཞིམ་པ་
གཟུགས་བཟང་བར་སྤྲུལ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཁྲག་རུས་པ་དོན་སྙིང། ཡན་ལག་
དང་ཉིང་ལག་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྤྲུལ་ལ་གང་འདོད་འདོད་ལ་བློས་ཕྱིན། རིངས་ན་

[157] མི་རིངས་ན་ཚོས་ལ་ཟོ་བྱ། ཟོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པའི་
སྲེད་པ་ཞི་ནས་བདེ་བ་རྒྱས་ཏེ། བདག་གི་གདུལ་བྱར་གྱུར་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་
ལ་ལ་ད་རེས་བཏང་བའི་དུས་མིན་ཟེར་ཏེ། མི་གཙང་བའི་ལུས་བསྲུང་བ་འདི་གཅེར་
བུ་ཚེར་མ་འཁུར་བ་དང་འདྲ་སྟེ་སློད་ན་བདེ་གསུངས། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསགས་པས་བདག་གི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་
པའི་སྟོབས་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་ཚོགས་གཉིས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕེལ་ནས་འཕགས་
པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་དགོངས་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ནས་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་
བརྗོད། སྙིང་པོ་དང་དྲག་ལས་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ཡང་རང་ཡི་དམ་ལྷར་བསྐྱེད་ལ་
སྡིག་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ལུས་ཐམས་ཅད་ཐལ་བ་རྡུལ་དུ་བརླག་ནས། སེཾས་
ཅན་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགོད་པར་བསམ། ཡང་རང་ལ་ནད་
གཅོང་དང་ཆོ་འཕྲུལ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཉམ་ང་བ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཐག་
བཅད་ནས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་གསུངས། རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་ན་དེའི་
རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྒྱུར། རྐྱེན་
ངན་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཅི་བྱུང་ཡང་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པའི་ཐབས་སུ་བློ་སྦྱོང་
དེ་ནས་ཟས་གོས་གནས་ཁང་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་
སེམས་ཅན་གང་གིས་བདག་མཐོང་བ་དང་ ཐོས་པ། དྲན་པ། གཏམ་དུ་
བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲབ་པ་གསུམ་ཟད་ནས་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ལ་འབད་པར་
བྱའོ། །འགལ་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་བླངས་ནས་ཀུན་ཏུ་བཟང་
པོའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་བྱ་

[158] འཕྲིན་ལས་དང་སྨོན་ལམ་དང་རླབས་པོ་
ཆེའི་སྤྱོད་པ་བདག་གིས་རྫོགས་པར་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །མི་བསྒུལ་བའི་སེམས་
ནི༑ ཉ་པ། ཞིང་པ། ཚོང་པ་སོགས་ཀྱིས་ཚ་གྲང་གནོད་པ་བཟོད་ན་བདག་
ལྟས་འགྲོ་བ་བདེ་ཕྱིར་ཅིས་མི་བཟོད་སྙམ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སྡིག་པ་
ཉོན་མོངས་པ། ཚེ་འདིའི་རྟོག་པ། ཐེག་པ་དམན་པ། དངོས་པོར་འཛིན་
པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བསྒུལ་མི་བསྐྱོད་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པ་གཅིག་དགོས་
རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ནི། ད་ནས་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་
གིས་ཀྱང་བར་དུ་མ་ཆོད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ཐབས་
ཤེས་རབ་དབྱེར་མེད་ཡིན་ཏེ། གཅིག་བསྒོམ་ཙ་ན་གཉིས་རང་ཆས་སུ་འོང་བས་
ཟུང་འཇུག་ཏུ་བསྒོམ། སངས་རྒྱས་ཙ་ན་ཡོན་ཏན་ཞིང་ཁམས་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ད་ལྟའི་
མཐུ་སྟོབས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བས། ད་ལྟ་བྱམས་པས་ཁྱབ་ཚད་
མ་འོངས་པ་ན་གདུལ་བྱར་གྱུར་པས། དེ་ཡང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་
དཀའ་བ་སྤྱད། ལམ་ལ་བསླབ་པས་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སངས་རྒྱས་ནས་སྤྲུལ་པས་
སེམས་ཅན་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་བྱས་པ་ཙམ་དུ་བསླབ། དེ་ཡང་ནམ་མཁས་
ནམ་མཁའ་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་ཐག་བཅད་
ནས་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པར་ཤེས་ནས་འགག་མེད་ཀྱི་རྩལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
རླབས་པོ་ཆེ་སྦྱངས། ཚོགས་གཉིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསོག་པ་དེ་ཟུང་འཇུག་གོ་
དོན་ནང་དུ་ཤར་བས་འཁོར་བར་མི་སྐྱོ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་རིང་བ་གཅིག་
ཡོང་བ་ཡིན་གསུང་ དེ་ཙན་དེ་དོགས་དང་བྲལ། ཆོས་སྐུ་རྟོགས་པས་མནར་
མེད་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་དུ་འཆར། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་རྟོགས་པས་
བླང་དོར་གྱི་བློ་དང་བྲལ། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་པས་བཟང་

[159]ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་མཐོ་དམན་
དུ་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ཆ་དང་བྲལ། མ་ཕྱིན་པར་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པའི་སྟེང་དུ་
སླེབ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་སྦྱོར་བ་ཚོགས་བསག་བསམ་
པས་བློ་སྤྱང་ མོས་པས་ཡུལ་དུ་བྱ། ཞེན་པས་འཇུག་འབྲེལ་བས་མི་བསླུ་
ཁད་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
མི་བརྗེད་པའི་ཕྱིར་ནག་པོའི་ཆོས་བཞི་སྤང་ཞིང་ དཀར་པོའི་ཆོས་བཞི་སྒྲུབ་
པ་ལ་བསླབ། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བློ་སྦྱོང་ སྤོང་བའི་རྒྱུ་
བཞི་སྤངས་པ་ལ་བསླབ། རྒྱུ་བཞི་ནི་སེམས་ཅན་མང་པོ་འདི་ཙམ་གྱི་དོན་བྱེད་མི་
ནུས་སྙམ་ན། ཇི་ལྟར་མང་བ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་ལོ། །བྱེད་
ངན་པ་སྤངས་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་མ་བཏུབ་ཀྱང་དུས་བརྟན་དུ་བྱས་ལ། བློ་
བསྡུ་འཁོར་བའི་ཡུལ་མཐོང་བས་སྤངས་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་མང་ཞིང་མང་བ་ལྟར་
དེ་རྣམས་བསྒྲལ་ཞིང་འདོན་པར་བྱེད་དགོས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བས་སྤངས་པ་
ནི༑ ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་མ་རྟོགས་པར་དངོས་པོར་འཛིན་ན་སྡུག་བསྔལ་
ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དེ་སྙིང་རྗེ་སྙམ་ནས་སྤང་པའི་རྒྱུ་བཞི་སྤངས་ཏེ། སེམས་ཅན་
ལ་སྙིང་རྗེ་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ཆེ་ལ་བཏང་ དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
བསྐྱེད་ཙ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་སྐྱེས་གྱུར་ན་སྐད་ཅིག་གིས། །འཁོར་བའི་བཙོན་
རར་བསྡམས་པའི་ཉམ་ཐག་རྣམས། །བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་
བྱ་ཞིང་ །འཇིག་རྟེན་ལྷ་མིར་བཅས་པའི་ཕྱག་བྱས་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པར་བྱས་པ་ལ་བསླབ། དྲན་པ་
དང་ཤེས་བཞིན་དུ་སྲུང་བ་འཕགས་པ་ཀ་ཏྱ་ཡ་ན་བཞིན་དུ་བསླབ། དེ་ལྟར་སྒྱུ་མ་
ལྟ་བུར་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་དེས་རློམ་པ་མེད་པས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལྟ་བུ། ལན་

[160] རྣམ་སྨིན་ལ་མི་རེ་བ་སྒྱུ་མའི་
སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུ། ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བའི་རྩ་བས་སྤུད་པ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བཏང་བས་
སངས་རྒྱས་ལྟ་བུ་སྐད། དེ་ཡང་བསམ་པ་དག་པས་མཐོང་ངེས་སུ་བྱ་ངེས་སུ་
བཏང་བའི་དུས་མིན། མ་འོངས་པ་ན་རྩོལ་པ་མེད་པར་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་རྟེན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་གཅིག་འོང། སངས་རྒྱས་ནས་རང་དོན་དུ་
ཆོས་སྐུ་བརྙེས་ནས་གཞན་དོན་དུ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་ཞིང་ཁམས་དག་མ་དག་
འདྲེས་མ་གསུམ་གྱི་དོན་འཁོར་བ་མ་སྟོང་བར་དུ་འབྱུང་གསུངས་ཨྀ་ཐི། གསང་
སྦས་སོ། །ཇོ་བོ་དཔལ་ལྡན་དགོན་པ་བ། རིན་ཆེན་སྣ་བུར་པ། གཡེར་སྒོམ་
སངས་རྒྱས་དཔོན། ཟང་དགོན་པ། མཁན་པོ་ཆོས་ལྡན། སློབ་དཔོན་
ཤཱཀྱ་བཀྲ་ཤིས། རྒྱ་མ་བ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན། བུད་དྷ་རཏྣ་ལ། ཀིརྟྟི་ཤི་
ལ་ལ། ཛ་ཡ་བྷ་དྲ་ལ། པུཎྱེ་རཏྣ་ལ། མི་ཕམ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ལ་གནང།། །།
བླ་སྦྱོང་ཐུན་བརྒྱད་མ་ལགས་སོ།།
   ༈    །སྤྱིར་ཇོ་བོ་
ལ་སྔགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསན་པའི་བླ་མ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡོད། །ཁྱད་པར་
གྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོན་པའི་བླ་མ་གསུམ་ཡོད། བྱམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་
པ༑ དྷརྨྨ་རཀྵི་ཏ། གསེར་གླིང་པ་གསུམ་ཡིན་གསུངས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་
ནས་ཀྱང་བླ་མ་གསེར་གླིང་པ་ལ་གསུང་བའི་གུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བླ་མ་གཞན་ལ་གདུང་
ཁང་མེད་དེ། གསེར་གླིང་པ་ལ་གདུང་ཁང་དངུལ་གདུགས་ཅན་ཡོད། བླ་མ་
གཞན་ལ་ཟླ་མཆོད་མེད་དེ། གསེར་གླིང་པ་ལ་ཟླ་མཆོད་ཡོད། བླ་མ་གཞན་གྱི་

[161] མཉམ་མེད་གསེར་གླང་པའི་མཚན་
ཐོས་ཙམ་ན་ཐལ་མོ་སྤྱི་བོར་སྦྱོར། བླ་མ་གཞན་དྲན་ཀྱང་སྤྱན་ཆབ་མི་འོང་སྟེ། བླ་
མ་གསེར་གླིང་པ་དྲན་ཙམ་ནས་སྤྱན་ཆབ་ཡོང་སྐད། ཨ་ཏི་ཤ་ལ་བླ་མ་མང་དུ་
ཡོད་པ་ལ་གསེར་གླིང་པ་ལ་དེ་ཙམ་གུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ལགས་ཞུས་པས། ཇོ་
བོའི་ཞལ་ནས། བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་བླ་མ་གསེར་གླིང་
པ་མིན་པ་ལ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་གསུངས། བླ་མ་གསེར་གླིང་པ་དེས་བརྒྱུད་པའི་དབང་
དུ་བྱས་ན། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ། ཐོགས་
མེད། དབྱིག་གཉེན། འཕགས་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེ། བཙུན་པ་གྲོལ་སྡེ། དེས་
མཆོག་གི་སྡེ། དེས་འདུལ་བའི་སྡེ། དེས་མཁན་པོ་ཡང་དག་རྣམ་པར་སྣང་
མཛད། དེས་སེང་གི་བཟང་པོ། དེས་རིན་ཆེན་མདོ། དེས་བླ་མ་གསེར་
གླིང་པ། དེས་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་དེས་དགེ་བཤེས་སྟོན་པ། དེས་སྐུ་
མཆེད་གསུམ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་སྤྱན་མངའ་བ་ལ་གནང་ དེས་གླང་ཐང་པ་
དང་ ཤ་ཕོ་སྒང་པ་གཉིས་ལ། གླང་ཐང་པས་ཞང་ཞུང་དང་ལྭ་གུར་གཉིས་ལ་
དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱིས་ཇོ་བོ་ལ། དེས་ལུང་ནང་པ་མཁན་པོ་རིན་པོ་ཆེ། དེས་སློབ་
དཔོན་བྲག་སྟོན་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སློབ་དཔོན་གཞོན་ནུ་བསམ་
གཏན། དེས་བུད་དྷ་རཏྣ་ལ། དེས་ཀིརྟྟི་ཤིལ་ལ། དེས་རྒྱལ་བའི་མཚན་ཅན་
དེས་པུཎྱེ་རཏྣ་ལ། དེས་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཆོག་དེ་ཡན་ཆད་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་
རིམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཆོས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་ཐོབ། རྟོགས་པ་
ཁྱད་པར་ཅན་འཁྲུངས་པ་ཡིན་གསུངས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་
སྤྱིར་དུ་ཡང་བཀའ་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནས་གསུངས། ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བསམ་གཏན་ལེའུ་ནས། བདག་ཉིད་

[162] །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོར་ཤེས་བྱས་ནས། བདག་འཛིན་
ཡོངས་སུ་དོར་བ་དང་ །གཞན་བླང་བ་ཡང་བསྒམ་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་
དེ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གོ་ཧྲིལ་གྱིས་གྲིལ་བ་ལ་སྤྱིར་
འཁོར་བར་འཁྱམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ དེ་ཚུར་
བསྡུན་དྲུག་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པའམ་ཉི་ཤུ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ། དེའི་རྩ་
བ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་གཅིག་ལ། ང་
བདག་ཏུ་བཟུང་ནས་འདིའི་ཁ་འཛིན་ཤག་འདེབས་བྱས་པས། ཚེ་འདི་ལ་དགེ་རྒྱུའི་
ལས་མི་དགེ་བར་སོང་ནས་མི་དགེ་རྒྱུའི་ལས་སྡུག་བསྔལ་དུ་སོང་ནས་རང་ས་རང་གིས་
ཁ་འཛིན་ཤག་འདེབས་བྱས་པས་ལན། ད་འོག་མན་ཆད་དུ་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་
པ་འདི་མ་སྤངས་ན་འཁོར་བར་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འཁྱམས་ནས་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་
དུས་གསུམ་དུ་སྡུག་ཏུ་འཇུག་མཁན་རང་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་འགོང་མོང་བདག་
བྱ་བ་འདི་ཡིན་མིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ། འདིའི་ཁ་འཛིན་ཤག་འདེབས་བྱས་པས་ལན་
མཐོང་བ་ཐོབ་པ་ཡིད་ལ་འགྱུས་པ་རྣམས་ལག་ལེན་ལ་མ་བཏབ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ་
འཁོར་བ་ལ་སྔར་འདིས་གང་ཡང་རིང་དུ་མ་སོང་བས་ད་ཡོད་གང་ལེགས་ཐོང་ བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཐོང་སྙམ་དུ་བྱས་ནས་རང་གཞན་དུ་ལོངས་སྐུར་ལ་ཐོང་ ལྷོད་
དེ་གློད་ལ་ཐོང་ བཤིག་གིས་བཤིག་ལ་ཐོང་ སེམས་ཅན་སྤྱིར་མི་འོས་པ་
མིན་ཕ་མ་དྲིན་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུའི་དུས་ཀྱི་སྡིག་པ། འབྲས་བུའི་
དུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཀོབ་སྐྱི་གྲིས་བཞར་བ་བཞིན་དུ་བླངས་ནས་རང་གི་ལུས་པོ་འདིའི་
སྟེང་དུ་ཧྲིལ་ཧྲིལ་སྨིན་པར་བསམ། རང་གི་བདེ་བ་དང་དགེ་བ་སེམས་ཅན་ལ་སྨིན་
པར་བསམ། དེ་གཉིས་ཕར་ལོག་ཚུར་ལོག་ཏུ་བསྒོམ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་ཡང་བློས་བླངས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་སྨིན་

[163] ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བའི་གོ་དོན་དེ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཡིན་
གསུངས། མཁན་པོ་བའི་གསུངས་ནས་བློ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་བདག་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་
སེམས་ཅན་ལ་གུས། བདག་ཁྱད་དུ་བསད་པ་བྱ་བ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་
སྡུག་ཏུ་འཇུག་མཁན་རང་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་འགོང་པོ་འདི་ཡིན་པས་གཞི་འདི་
བརླག་ན་ཡང་རླག་གཞུག་གསུངས། དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག་གསུངས། སེམས་
ཅན་ལ་གུས་པར་བསྒོམ་པ་ནི་གཞན་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་
སྤྱིར་མི་སྤང་བ་ཡིན། ཕ་མ་དྲིན་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་ལ་གུས་པར་
བསྒོམ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ཞོ་ཤ་མི་བསྲི་བར་ཕན་འདོགས་གསུང་ངོ་། །།
ཟས་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་སྦྱོང་བཞུགས་སོ།།
   ༈    སྦྱིན་
བདག་གིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པའམ། གཞན་གྱི་དད་ཟས་འཇུ་བར་
བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཟས་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་སྦྱོང་བགྱི་བ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སངས་
རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ། ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་རང་གི་ལུས་ལ་སྲིན་བུའི་རིགས་བརྒྱད་ཁྲི་
བཞི་སྟོང་ཡོད་པས། དེ་རྣམས་ད་ལྟ་ཟང་ཟིང་གིས་སྡུད་ལ། མ་འོངས་པ་ན་
ཆོས་ཀྱིས་སྡུད་སྙམ་དུ་བསམ། ཟས་ནང་དུ་མིད་པའི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་རྣམས་
ཀྱི་རྒྱུའི་དུས་ཀྱི་སྡིག་པ། འབྲས་བུའི་དུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀོ་བ་སྐྱི་གྲིས་
བཞར་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་ལུས་འདིའི་སྟེང་དུ་ཧྲིལ་གྱིས་སྨིན་པར་བསྒོམ། དབུགས་
ཕྱིར་རྒྱུ་བའི་དུས་སུ་རང་གི་བདེ་བ་དང་དགེ་བ་སེམས་ཅན་ལ་སྨིན་པར་བསྒོམ། དེ་
གཉིས་ཕར་ལོག་ཚུར་ལོག་ཏུ་བསྒོམ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

[164]
དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་སྡིག་པ། འབྲས་བུའི་དུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
བྲལ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་ནས་སངས་
རྒྱས་ཐོབ་པ་ཡང་རྒྱུའི་དུས་ཀྱི་སྡིག་པ། འབྲས་བུའི་དུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་
བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
མི་གཡོ་བར་ཀྲོང་ངེ་གྱུར་པར་བསྒོམ། དེ་ནས་རང་བཞིན་གྱི་གནས་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་མི་གཡོ་བ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཚོན་གང་བ་གཅིག་སྤྱི་བོའི་སྟེང་དུ་བྱོན་
པར་བསམ། དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དད་པ་གུས་པ་བྱེད། ངག་གི་སྒོ་ནས་
བསྟད་པ་བྱེད། མཆོད་པ་འབུལ། གསོལ་བ་བཏབ། ད་ནས་ཚངས་པའི་
བུ་ག་ནས་མར་ཐིམ་སོང་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཆམ་ཆམ་སྙིང་གི་ཐད་ཀར་སླེབ་ཙ་ན་
སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཆམ་གྱུར་པར་བསྒོམ། དེའི་ངང་དུ་འབོལ་ལེ། ཤིགས་སེ། །ལྷོད་
དེ༑ ཁྲིལ་ལེ་བཞག་དེའི་འཕྲོ་ལ་སེམས་གནས་ན་གནས་སུ་གཞུག་དེའི་
འཕྲོ་ལ་གཉིད་དུ་སོང་ན་གཉིད་ཆོས་ཉིད་དུ་འཁྱེར་བའི་མན་ངག་ཡིན། དེའི་འཕྲོ་ལ་
ཤི་ན་འཆི་ཁ་མའི་མན་ངག་ཡིན་ཏེ། བར་དོར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་
ཐོབ་གསུང་ང། །དེའ་འཕྲོ་ལ་བཟླས་པ་བྱེད་ན་བྱིན་རླབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། སྐུ་
གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བཟླས་པར་འགྲོ་བ་ཡིན། ཡི་དམ་ལྷ་བསྒོམ་པ་དེ་སྐུའི་བཟླས་པ། སྙིང་པོ་བཟླས་པ་དེ་གསུང་གི་བཟླས་པ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པ་དེ་ཐུགས་
ཀྱི་བཟླས་པ་ཡིན་གསུངས། དེ་ལས་ལྡང་བར་འདོད་ན་ནམ་མཁའ་ལ་འཇའ་ཚོན་
ཆགས་པ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་གཡོ་བ་ལམས་ཏེ་
བསྐྱེད། སྔར་བསྟིམ་པའི་སེམས་དཔའ་ཚོན་གང་བ་དེ་སྤྱི་བོའི་སྟེང་ན་བཞུགས་
པར་བསམས་ལ། ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དད་པ་དང་གུས་པ་བྱ། ངག་གི་སྒོ་ནས་

[165] མཆོད་པ་འབུལ། གསོལ་བ་གདབ། དེ་ནས་རས་བྲིས་ཡོད་
ན་དེ་ལ་བསྟིམ། མེད་ན་ལུགས་མའམ་གདུང་རྟེན་ལ་བསྟིམ། དེ་ལྟ་བུ་མི་
ཞུགས་ན་རང་བཞིན་གྱི་གནས་སུ་གཤེགས་སུ་གསོལ། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ཚོགས་
ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ལ། །ཞེས་པའི་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བསྡོ་བ་ལན་གསུམ་
བྱ༑ ད་ལྟའི་སྣང་བ་འདི་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམ་གསུངས། ཟས་ལ་རྟེན་
པའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།
དབུགས་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་སྦྱོང་བཞུགས་
   ༈    སེམས་ཅན་གྱི་
དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་དབུགས་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་སྦྱོང་བསྒོམ་
སྙམ་དུ་བསམས་ནས། དབུགས་ནང་དུ་རྒྱུ་བའི་དུས་སུ། སེམས་ཅན་རྣམས་
ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རང་ལ་སྨིན་པར་བསྒོམ། དབུགས་ཕྱིར་རྒྱུ་བའི་དུས་སུ་རང་གི་བདེ་
བ་དང་དགེ་བ་སེམས་ཅན་ལ་སྨིན་པར་བསྒོམ། དེ་གཉིས་ཕར་ལོག་ཚུར་ལོག་ཏུ་
བསྒོམ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བློས་བླངས་
ནས་སེམས་ཅན་ལ་སྨིན་པར་བསྒོམ། དེ་ལྟར་རང་ཡང་སྡིག་སྡུག་དང་བྲལ། བྱང་
ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ལ། ཡི་དམ་གྱི་བསྒོམ་བཟླས་སྔར་བཞིན་བྱས་ལ་
དབུགས་ལ་བརྟེན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།
   ༈   
དྲུག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བློ་སྦྱོང་བགྱིབ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སངས་

[166] དེའི་ཆེད་དུ་ལུས་གངྒའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སྤྲུལ་ནས་རིགས་
དྲུག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བློ་སྦྱོང་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། སེམས་ཅན་དམྱལ་
བའི་གནས་སུ་རང་གི་ལུས་གངྒའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་
པ་རྣམས་ཀྱི་སྡིག་སྡུག་ཐམས་ཅད་རང་གི་ལུས་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་ཧྲིལ་ཧྲིལ་སྨིན་
པར་བསྒོམ། རང་གི་བདེ་བ་དང་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་དམྱལ་བ་ཕ་ལ་སྨིན་པར་བསྒོམ་
དེ་གཉིས་ཕར་ལོག་ཚུར་ལོག་ཏུ་བསྒོམ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་བློས་བླངས་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་ལ་སྨིན་
པར་བསྒོམ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སྡིག་སྡུག་དང་བྲལ། བྱང་ཆུབ་
མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་ནས་མཐོ་རིས་ལྷ་མི་ཐོབ་པར་བསྒོམ་
ད་ལྟར་ཡི་དགས་དུད་འགྲོ་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྷ་མིའི་ལུས་ཐོབ་པར་བསྒོམ་
མིའི་གནས་སུ་ལུས་གང་གའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སྤྲུལ་ནས་མི་རྣམས་ཀྱི་སྡིག་སྡུག་
ཐཾས་ཅད་རང་གི་ལུས་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཧྲིལ་ཧྲིལ་སྨིན་པར་བསྒོམ། རང་གི་བདེ་
དགེ་མི་རྣམས་ལ་སྨིན་པར་བསྒོམ། དེ་གཉིས་ཕར་ལོག་ཚུར་ལོག་ཏུ་བསྒོམ་
སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱང་བློས་
བླངས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྨིན་པར་བསྒོམ། དེ་ལྟར་མི་རྣམས་སྡིག་སྡུག་
དང་བྲལ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སམས་བསྐྱེད། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་ནས་སངས་
རྒྱས་པར་བསྒོམ། དེ་ནས་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཡངས་ཤིང་
རྒྱ་ཆེ་བ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ། རང་གི་ལུས་དུམ་བུར་གཏུབས་ལ་ཤ་ཁྲག་གིས་ཁེངས་
པར་བསྒོམ། དེ་ལ་དམིགས་ནས་ཨོཾ་ཨཱཧཱུཾ་ལན་གསུམ་བརྗོད་པས་བདུད་རྩིར་
གྱུར་པར་བསྒོམ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་
ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩི་བབས་པས་ཀྱང་ཁེངས་པར་བསྒོམ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་

[167] བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་དང་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་དང་བཅུད་ཀྱིས་
ཁེངས་པར་བསྒོམ། དེ་ནས་བདུད་རྩི་རྣམས་དང་པོར་བླ་མ་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ལ་འབུལ་
དེ་ནས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འབུལ། དེ་ནས་རིགས་དྲུག་
རྣམས་ལ་འབུལ་བས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་
བརྙེས་པར་བསམ། དེ་ལྟར་ལུས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དྲངས་ནས་མེད། སེམས་
ལ་ནི་རང་བཞིན་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ངང་ལ་ལྷན་གྱིས་བཞག་ཡི་དམ་གྱི་བསྒོམ་བཟླས་
སྔར་བཞིན་བྱ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ། ལུས་གངྒའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སྤྲུལ་
ནས་རིགས་དྲུག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།
   ༈    སེམས་ཅན་
གྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་ཤ་ཁྲག་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་སྦྱོང་སྙམ་
དུ་བསམ་ནས། དེ་ནས་རང་གི་ཁང་པ་ཤ་ཁྲག་གིས་ཁེངས་པར་བསམས་ལ་
ཡི་དྭགས་ཤ་ཁྲག་ལ་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས་པས་འདུས་པར་བསྒོམ། དེ་
ནས་ཤ་ལ་དགའ་བ་ཤ་ཟོ། ཁྲག་ལ་དགའ་བ་ཁྲག་འཐུང། མགོ་བོ་ཡ་བདུད་
རྒྱལ་པོས་ཁྱེར། རྐང་པ་མ་བདུད་རྒྱལ་མོས་ཁྱེར། བར་རྣམས་ལྷ་འདྲེ་གཉན་
དགུས་ཁྱེར། རིངས་ན་རྗེན་པར་ཟོ། མ་རིངས་ན་ཚོས་ལ་ཟོ། ཐབས་ཇི་ལྟར་
ལེགས་པ་བཞིན་དུ་གྱིས་བྱས་ནས་བྱིན་པས། ཤ་ཟོས། ཁྲག་བཏུངས། རུས་
པ་ཀུན་ཡང་མུར་བར་བསམ། དེ་ལྟར་ལུས་ནི་ཁོང་རྣམས་ལ་བྱིན་ནས་མེད། སེམས་
ལ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ངང་དུ་ལྷན་ནེ་འཇོག་པ་ཡིན། དེ་ནས་བློ་རྒྱ་ཆེར་སོང་ནས་
ལྕགས་རིའི་ནང་གང་ཙམ། ལུང་པ་གང་ཙམ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་
ཅད་ཤ་ཁྲག་གིས་ཁེངས་པར་བསྒོམ་པ་ཡིན་གསུངས། དེ་ནས་ལྡང་བར་འདད་ན་

[168] རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་བསྒོམ། ཤ་ཁྲག་བཏང་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།
   ༈    སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་གཏོར་མ་ལ་བརྟེན་
པའི་བློ་སྦྱོ་བྱ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་རིན་པོ་ཆེ་ཡངས་
ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ། རང་གི་ལུས་དུམ་བུར་གཏུབས་ལ་སྣོད་ཁེངས་པར་
བསྒོམ་ནས་ཨོཾ་ཨཱཧཱུཾ་ལན་གསུམ་བརྗོད་པས་བདུད་རྩིར་གྱུར་པར་བསྒོམ། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་མང་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་མཚན་བརྗོད་བྱས་པས། དམ་
པའི་ཆོས་སྐྱོང་བའ་བསྲུང་མ་དཔལ་མགོན་དང་ ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་བསྟན་པ་བསྲུང་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་དཀར་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་
ཀྱིས་བསྐོར་ནས་གསོལ་བར་བསམས་ལ། ན་མསརྦ་ཏ་ཐ་ག་ཏ་ཨ་ཝ་ལོ་ཀེ་ཏེ་
སཾ་བྷ་ར་སཾ་བྷ་ར་ཧཱུཾ། ལན་གསུམ་བརྗོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསོལ་བར་བསམ་
རིགས་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་གཏོར་མ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདི་བཞེས་
ལ་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཚོགས་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་
བརྗོད། བདག་གི་བསོད་ནམས་སྟོབས་དང་ནི། །ཞེས་པའི་ཚིག་བརྗོད། དེ་ལྟར་
ལུས་ནི་དྲངས་ནས་མེད། སེམས་ལ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ངང་
ལ་ལྷན་གྱིས་གཞག་དེ་ནས་ལྡང་བར་འདོད་ན། དགེ་བ་བསྔོ། རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་
ལྟ་བུར་བསྒོམ། གཏོར་མ་ལ་བརྟེན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།
   ༈    སྤྱོད་འཇུག་
ལས། ས་སོགས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དང་ །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟག་པར་ཡང།།

[169] །རྣམ་མང་ཉེར་འཚོའི་རྒྱུར་ཡང་ཤོག་ཅེས་
གསུངས་པས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་
འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་སྦྱོང་བསྒོམ་སྙམ་དུ་བསམ་ནས། རང་གི་ལུས་པོ་འདིའི་
ཤ་དང་རུས་པ་རྣམས་ཕྱིའི་འབྱུང་བ་ས་ལ་ཐིམ་པར་བསྒོམ། ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་
རྣམས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པར་བསྒོམ། དབུགས་རྣམས་རླུང་ལ་ཐིམ་པར་བསྒོམ། དྲོད་
རྣམས་མེ་ལ་ཐིམ་པར་བསྒོམ། །ལུས་འབྱུང་བ་བཞིར་གྱུར་པ་འདི་སས་སྲ་ཞིང་
བརྟན་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད། ཆུས་བརླན་ཞིང་གཤེར་བའི་སྒོ་ནས་སེམས་
ཅན་གྱི་དོན་བྱེད། མེས་ཚ་ཞིང་བསྲེག་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད། རླུང་
གིས་ཡང་ཞིང་གཡོ་བའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་
མིག་གཉིས་སུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཟས་ཟ་བ་
རྣམས་རང་གི་ཤ་ཟ་བར་བསྒོམ། གོས་གྱོན་པ་རྣམས་རང་གི་པགས་པ་གྱོན་པར་
བསྒོམ། སྐོམ་འཐུང་བ་རྣམས་རང་གི་ཁྲག་འཐུང་བར་བསྒོམ། དེ་ནས་སེམས་
ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡིག་སྡུག་རང་ལ་སྨིན་པར་བསྒོམ། རང་གི་བདེ་དགེ་ཐམས་ཅད་
སེམས་ཅན་ལ་སྨིན་པར་བསྒོམ། དེ་གཉིས་ཕར་ལོག་ཚུར་ལོག་ཏུ་བསྒོམ། སངས་
རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་བློས་བླང་ནས་སེམས་
ཅན་ལ་སྨིན་པར་བསྒོམ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡིག་སྡུག་དང་བྲལ། བྱང་
ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས། སྒྲིབ་གཉིས་དག་ནས་སངས་རྒྱས་
པར་བསྒོམ། འབྱུང་བ་བཞིའི་ལུས་ལ་ཨོཾ་ཨཱཧཱུཾ་ལན་བདུན་བརྗོད་པས་བདུད་རྩིར་
གྱུར་པར་བསྒོམ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་
ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩེ་བབས་པས་ཀྱང་ཁེངས་པར་བསྒོམ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་
བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་དང་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བདུད་རྩི་དང་བཅུད་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་
[170] དེ་དང་པོར་བླ་མ་དང་ཡི་དམ་ལ་དབུལ། དེ་
ནས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དབུལ། དེ་ནས་རིགས་དྲུག་གི་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕུལ་བས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདུད་རྩི་རྣམས་མ་ལུས་པར་སངས་ཀྱིས་
གསོལ་བར་བསམ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་
པར་བསྒོམ། དེ་ལྟར་ལུས་ནི་བླ་མ་དང་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ། སངས་རྒྱས་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། རིགས་དྲུག་རྣམས་ལ་ཕུལ་ནས་མེད། སེམས་ནི་
རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ངང་ལ་ལྷན་གྱིས་འཇོག་པ་ཡིན་གསུངས། ཡི་
དམ་གྱི་བསྒོམ་བཟླས་སྔར་བཞིན་བྱ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ། རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་
ལྟ་བུར་བསྒོམ། འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་སྦྱོང་གི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།
   ༈   
བགྱི་བ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བུམ་པ་བཟང། །རིགས་སྔགས་གྲུབ་
དང་སྨན་ཆེན་དང་ །དཔག་བསམ་གྱི་ནི་ཤིང་དག་དང་ །ལུས་ཅན་རྣམས་
ཀྱི་འདོད་འཇོར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སངས་
རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ལུས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་སྤྲུལ་པའི་བློ་སྦྱང་
བསྒོམ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། དེ་ནས་རང་གི་ལུས་པོ་འདི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་
རིན་པོ་ཆེ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་དབྱིབས་བརྒྱད་གཞོགས་ཆེ་ཆུང་མི་འབྲིང་པོའི་བརླ་ཙམ་
དུ་གྱུར་པར་བསྒོམ། དེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་ལ་བཏགས་ནས་མཆོད་པ་ཕུལ་ཏེ་
གསལ་བ་བཏབ་པས་མི་མཉམ་པའི་ཆར་གཅིག་བབས། དེས་ས་གཞི་ལ་ཆག་
ཆག་བཏབ་པར་བསྒོམ། ཡང་མཆོད་པ་ཕུལ་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པས་མི་མཉམ་
པའི་རླུང་གཅིག་བླངས། དེས་ས་གཞི་ལ་ཕྱག་དར་བྱས་པར་བསྒོམ། ཡང་

[171]
ཀྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཐ་མལ་གྱི་ཤ་ཁྲག་ཐུག་པ་སྦྱངས་ནས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་
ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བསྒོམ། ཡང་
མཆོད་པ་ཕུལ་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པས་རིན་པོ་ཆེའི་ཆར་འབེབས་པས་དེ་རྣམས་ལ་
རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་བཏགས་པར་བསྒོམ། ཡང་མཆོད་པ་ཕུལ་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་
པས་ལྷའི་ན་བཟའ་པཉྕ་ལི་ཀའི་ཆར་བབས་པས་དེ་རྣམས་ལ་ན་བཟའ་གསོལ་བར་
བསམ། ཡང་མཆོད་པ་ཕུལ་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པས་ཟག་མེད་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་
ཆར་བབས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁེངས་པར་བསྒོམ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་བདུད་རྩི་བབས་པས་ཀྱང་ཁེངས་པར་བསྒོམ་
སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་ སྒྲ་མ་སྙན་དང་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་
དང་བཅུད་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁེངས་པར་བསྒོམ། དེ་ཡང་དང་པོ་དེ་བླ་
མ་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ལ་འབུལ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ལ་འབུལ། དེ་ནས་རིཊ་དྲུག་སངས་རྒྱས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཕུལ་བས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདུད་
རྩི་དེ་ཚོ་མ་ལུས་པར་སངས་ཀྱིས་གསོལ་བསྡེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་
རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཐབ་པར་བསྒོམ། དེ་ལྟར་ལུས་ནི་བླ་མ་དང་ཡི་དམ་
གྱི་ལྷ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་རིགས་དྲུག་སངས་རྒྱས་པ་
རྣམས་ལ་འབུལ། སེམས་ལ་ནི་རང་བཞིན་གྲུབ་པ་མེད་པས་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་
པའི་ངང་ལ་ལྷན་གྱིས་འཇོག་དེ་ལས་ལྡང་བར་འདོད་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་
རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམ། ལུས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པ་ཆེར་སྤྲུལ་བའི་
ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།

[172]   ༈    འཆི་བ་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་འཆི་དགོས་པ་ཡིན། འཆི་བའི་དུས་སུ་ཡོ་བྱད་གསུམ་
ཆ་གསུམ་དུ་བགོས་ལ། ཆ་གཅིག་བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་དབུལ། ཆ་
གཅིག་ཚོགས་གསོག་བྱེད། ཆ་གཅིག་ལ་བཀྱེ་བཀང་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་སུ་
བྱེད་པ་ཡིན་གསུང་ དེ་སྦྱིན་པ་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་ལྟུང་
བ་བཤགས་བསྡམས་བྱེད། སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་བསྐྱེད་སྔར་འཇུག་བྱེད། དེ་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན། བཟོད་པ་སྔར་འཁོན་ཡོད་ན་བཟོད་གསོལ་བྱེད། རྩན་མེད་
ན་ཀ་ཆ་རྣ་ཆ་གཅིག་ཙམ་བསྔོས་ནས་འོ་ཅག་གཉིས་འདི་ལྟ་བུ་གཅིག་ཡོད་པས་བཟོད་
པ་མཛོད་ཟེར། ཁོས་བཟོད་པ་ལེན་དུ་མ་བཏུབ་ན་རང་གི་སེམས་ལ་མི་བདེ་བ་མེད་
པར་བྱེད་པ་ཡིན། བརྩོན་འགྲུས་དེ་རྣམས་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་
པས་བྱེད་པ་ཡིན། བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་འདིའི་ཁོག་ན་ཡོད། དེ་
ནས་དཀོན་མཆོག་གི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་པ་གྲུབ་ན་རྒྱས་པར་བྱེད། ཡན་ལག་བདུན་པ་
རྒྱས་པར་བྱེད། བདག་གི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་གི་རྟོགས་པ་ཕྱིན་
ཅིམ་ལོག་པ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། བློ་སྦྱོང་བརྗེད་པའི་གནས་
བཞིར་མི་བརྗེད་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། འཆོར་བའི་གནས་བཞིར་མི་འཆོར་
བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། ཅེས་གསོལ་བ་བཏབ། དེ་ནས་དཀོན་མཆོག་
གི་སྤྱན་སྔར་ཡི་གེ་བཾ་དམར་སེར་གཅིག་བསྒོམ། དེ་འོད་དུ་ཞུ་བས་པདྨའི་སྡོང་པོ་
གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བསྒོམ། པདྨའི་ཟེའུ་འབྲུ་རིན་པོ་ཆེ་དར་ཟབ་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ལ་བླ་
མ་དང་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ཐ་མི་དད་པར་བསྒོམ་ལ། སྔར་གྱི་མཆོད་པ་དེ་རྣམས་བློས་
བླངས་ལ་འབུལ། ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱ། སྔར་བཞིན་གསོལ་བ་གདབ། དེ་
ནས་ཕྱོགས་དབེན་པར་འབོལ་བའི་གདན་ལ་ལུས་རྣམ་སྣང་ཆོས་བདུན་ནམ་བསམ་

[173] རྒལ་
ཚིགས་གསེར་གྱི་དོང་རྩེ་བརྩེགས་པ་བཞིན་དུ་དྲང་ཏིག་སྟེ་སྲངས། ལག་པ་གཉིས་ལྟེ་
བའི་ཐད་སོར་བཞི་ཙམ་བཞག་པའི་སར་མཉམ་པར་བཞག་མགྲིན་པ་ལྕགས་ཀྱུ་
ལྟར་བཀུག་ཅིང་རྒྱབ་མདུན་གཏམ་གསུང། གཡོན་ཕྱོགས་སུ་ཆུས་ཆུས་པ་
ལན་གསུམ་ཙམ་བྱས་པའི་སྣ་ཆུ་ཐིགས་པ་ལྟེ་བའི་ཐད་ཀར་ཡོང་ཙམ་བྱེད། མིག་
སྣ་རྩེ་ལ་གཏད། སོ་བར་རྟ་རྔ་ཤོངྦ་ཙམ་བྱེད། ལྕེ་ཡར་རྐན་ལ་སྦྱོར། མིག་བཙུམས་
པའང་མིན། བཙུམས་ན་བྱང་ནས་འགྲོ། བགྲད་པའང་མིན། བགྲད་ན་ཡེངས་ནས་འགྲོ་
ལྷའི་སྤྱན་ལྟར་ཟིམ་ཟིམ་དུ་བྱ། དེ་ནས་ཤེས་པ་དེ་ལྟེ་བའི་ཐད་ཀར་ཁྱིལ་ཁྱིལ་པ་ལན་
གསུམ་བྱེད་པ་ཡིན་གསུངས། དེ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ་
དེའི་ཆེད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་འཆི་ཁ་མའི་མན་ངག་བསྒམ་སྙམ་དུ་བསཾས་
ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཐམས་ཅད་དགེ་མི་དགེ་མི་གཡོ་བའི་ལས་གསུམ་
ལས་བྱུང། དེ་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པ་ལས་བྱུང། ཉོན་
མོངས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དེའི་རྩབ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འདི་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྲུབ་
པ་མེད་པ་གཅིག་ཡང་བདག་ཏུ་བཟུང་ནས་འདིའི་ཁ་འཛིན་ཤགས་འདེབས་བྱེད་བྱེད་
ནས་ལས་བསགས། ལས་ཀྱིས་འཁོར་བར་འཁྱམས་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་
ཐུག་པ་མེད་ཅིང་མཐའ་མི་མངོན་པ་གཅིག་ཉམས་སུ་མྱོང་ ཚེ་འདི་ལ་ཡང་ཁ་འཛིན་
ཤགས་འདེབས་བྱས་པས་བདེ་རྒྱུ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དུ་སོང་བའམ་དགེ་རྒྱུ་ལས་མི་དགེ་
བར་སོང་བས་རང་ས་རང་གི་ཁ་འཛིན་དང་ ཤགས་འདེབས་བྱས་པས་ལན། ད་མན་
ཆད་དུ་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འདི་མ་སྤངས་ན་སྔ་མཁོ་ན་བཞིན་དུ་འཁོར་བར་
འཁྱམས་པས། འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་དུས་གསུམ་དུ་སྡུག་ཏུ་འཇུག་མཁན་
རྣག་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་འགོང་པོ་ང་བདག་བྱ་བ་འདི་ཡིན་མིན་ལ་ཐེ་ཚོ་མ་མི་ཟ་

[174]
རྣམས་ལག་ལེན་དུ་མ་བཏབ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ། འཁོར་བ་ལས་སྔར་འདིས་
གང་ཡང་རིང་དུ་མ་སོང་བས་ད་གང་ལེགས་ལེགས་ལ་ཐོང་ བྱུག་ལེགས་ལ་
ཐོང་སྙམ་དུ་བགྱིས་ལ་རང་བཞིན་ལེངས་སྐྱུར། ལྷོད་དེས་ཀློད། ཤིག་གིས་ཤིག་ལ་ཞོག་
གཞན་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་སྤྱིར་མི་སྤོང་བ་ཡིན། དྲིན་
ཅན་ཀྱི་ཕ་མ་ཤ་སྟག་ཀྱང་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རང་ལ་སྨིན་པར་བསྒོམ་
རང་གི་བདེ་བ་དང་དགེ་བ་སེམས་ཅན་ལ་སྨིན་པར་བསྒོམ། དེ་གཉིས་ཕར་ལོག་ཚུར་
ལོག་ཏུ་བསྒོམ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་
ཡང་བློས་བླངས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་སྨིན་པར་བསྒོམ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡིག་
སྡུག་དང་བྲལ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བསྒོམ། རང་ཡང་སྡིག་སྡུག་དང་བྲལ་ནས་
ཡི་དམ་གྱི་ལྷའི་བསྒོམ་བཟླས་གོང་དང་མཐུན་ནོ། །དེ་ནས་དཀོན་མཆོག་གི་སྤྱན་སྔར་
མཆོད་པ་གྲུབ་ན་རྒྱས་པར་བྱེད། ཡན་ལག་བདུན་པ་གྲུབ་ན་རྒྱས་པར་བྱེད། བདག་གི་
རྒྱུད་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་གི་རྟོཊ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་
ཏུ་གསལ། །བློ་སྦྱོང་བརྗེད་པའི་གནས་བཞིར་མི་བརྗེད་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་
གསོལ། འཆོར་བའི་གནས་བཞེར་མི་འཆར་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། དེ་ནས་
འཆི་བ་རང་གི་དུས་སུ་བྱེ་དབུཊ་ཆད་པའི་དུས་སུ་སེམས་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་
སྟོན་ཀའི་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་བྲལ་བ་ལྟ་བུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོང་ དེ་
དང་སྔར་གྱི་དེ་གཉིས་གུང་བསྒྲིག་པ་ཡིན། གུང་འགྲིག་ན་ཆུ་སྣ་དང་བྲེང་འབྲེང་བ་བཞིན་
དུ་སོང་ནས་དེ་ལ་ལོའམ་ཟླ་བ་ཙམ་དུ་གནས་ནས་བར་དོར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་
སྐུར་ལྡང་བ་ཡིན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ཅན་མཐོང་ཆོས་ལ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་གསུང་
དེར་མ་ཟིན་ན་བར་དོའི་ཆོས་སུ་ལྡང་བས་ཡིན་ཏེ། བར་དོའི་བྱིས་པ་ལོ་ལྔ་ལོན་

[175] ཁ་དོག་ལྔ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཚུལ་དུ་ཡོད། དེར་སྒྱུ་
མའི་དཔེ་བརྒྱད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཤེས་ན་དུག་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་གྱུར་ནས་འགྲོ་སྟེ་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་
མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལོངས་སྐུ། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ སོ་སོར་
རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །འོད་ཁ་དོག་ལྔ་པོ་དེ་ལ་ཆགས་ཤིང་
མངན་པར་ཞེན་ན་དུག་ལྔར་གནས་གྱུར་ནས་རྒྱུ་དྲུག་ཏུ་འཁོར་ཞིང་རིགས་དྲུག་ཏུ་
འཁྱམས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ཡིན་གསུངས་སོ། །ལར་སྐྱེ་བ་འྡིའམ་བདུན་ནམ་བཅུ་
དྲུག་ཐུག་པས་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་གསུངས་ཏེ། འཁོར་བ་ཐོག་མཐའ་མེད་པ་ལ་
ལྟོས་ན་སང་ནང་གི་ཚོད་ཙམ་ཡིན་གསུང་ ཤིན་ཏུ་ལེ་ལོ་ཅན་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་
སངས་རྒྱས་པ་བྱ་བ་ཡིན་གསུང་ ཐུན་བརྒྱད་མའི་མན་ངག་དགེ་ལེགས་སུ་
གྱུར་ཅིག། །།མངྒ་ལམ།།
ད་
[176]།
   ༈    །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བློ་སྦྱོང་
གི་གེགས་སེལ་ནི། ལྟས་ངན་གཡང་དུ་ལེན། བདུད་སྲིད་དུ་གཅོད། བར་
ཆད་ལམ་དུ་འཇུག་མི་མཁོ་ཤོས་ལ་འདོད་ཐོག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡིན་གསུང། དང་
པོ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་སྲིན་བྱའམ། ཝ་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟས་ངན་པ་བྱུང་
བའི་དུས་སུ་རྩིས་བྱེད། མོ་འདེབས། ཆོ་ག་བྱེད་པ་ཡིན། འོ་ཅག་ད་ལྟས་
དང་མཚན་མ་ངན་པ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་སྡུག་ཏུ་འཇུག་མཁན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འདི་
ཡིན་པས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ལྟས་ངན་པ་བྱུང་གིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་
བདག་ལ་སྨིན། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འདི་བརླག་ཏུ་ཆུག་ཅིག་སྙམ་དུ་ལེན་པ་ཡིན་
གཉིས་པ་ནི། སྡུག་ཏུ་འཇུག་མཁན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་གསུངས། ལུས་
ལ་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་གནོད་པ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ང་ནི་འདིས་སྡུག་ཏུ་བཅུག་ནས་
འདུག་ཁྱེད་འདི་ལ་དགའ་ན་ད་ལྟ་ཁྱེར། མགོ་སོགས་ཡ་བདུད་རྒྱལ་པོ་
ཁྱེར་ཅིག་འདི་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བ་རྣམས་བཀའ་དྲིན་ཆེ། དགྲ་འདུལ་རོགས་
པ་ཡིན། འདྲེ་འདུལ་རོགས་པ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་འདྲེ་མི་གསུམ་སྲིད་
དུ་བཅད་ནས་འགོང་པོ་ཅི་བརླག་ལ་ཐོང། སྙིང་ཚིམ་འགལ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སྲིད་
དུ་གཅོད། གསུམ་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་ན་ཚ་དང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་
མི་མཁོ་བ་དང་ བར་ཆད་ཅེ་བྱུང་ཡང་ཁྱེད་རང་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ལན་པ་ཡིན་
པས་ད་དུང་ཡང་བདག་འཛིན་མི་སྤང་ན་བར་ཆད་ད་དུང་བྱུང་བས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་

[177] བྱུང་གིས་དོཌ་པ་ཐམས་ཅད་བདག་གི་སྟེང་དུ་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཧྲིལ་གྱིས་
སྨིན་ལ། བདག་ནི་ཐུལ་གྱིས་བརླག་ཏུ་བཅུག་ཅིག་སྙམ་དུ་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་
བཞི་པ་ནི། འདི་ན་ཕན་བཏགས་པས་ཕན་ན་ཅི་ཙམ་པའི་ཕན་གཅིག་བཏགས་
དེས་འཁོར་བ་ལས་རིང་དུ་མ་སོང་བས་འདི་བརླག་ཏུ་འཇུག་དགོས་པ་ཡིན་པ་ལ་མི་
མཁོ་བ་བྱུང་བདེ་གོ་བཅད། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཡིན། བཀའ་དྲིན་ཆེ། ད་
དུང་ཡང་མི་མཁོ་བ་ཐམས་ཅད་འདིའི་ཐོག་ཏུ་ཐོང་ལ་ཐུལ་གྱིས་བརླག་ཏུ་ཆུག་ཅིག་
སྙམ་དུ་འདོད་ཐོག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡིན།། ཨི་ཐི།། །།
   ༈   
སྟེ༑ བློ་སྦྱོང་བརྗེད་པའི་གནས་བཞི་ནི། འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་གནད་གཅོད། བར་
དོ་དང་ མའི་མངལ་དང་ སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའོ། །འཆོར་བའི་གནས་བཞི་ནི་
མིའི་གནོད་པ་དྲག་པོ་བྱུང་བ་དང་ མི་མ་ཡིན་གྱི་དང་ འབྱུང་བའི་ན་ཚ་
དྲག་པོ་དང་ ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོ་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ནི་
བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་ཕུལ་ནས། བདག་གི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་
བློ་སྦྱོང་གི་རྟོཌ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །བརྗེད་
པའི་གནས་བཞིར་མི་བརྗེད་པ་དང་ འཆོར་བའི་གནས་བཞིར་མི་འཆོར་བར་བྱིན་གྱིས་
བརླབ་ཏུ་གསོལ། དེ་ནས་ཆོས་སྐྱོང་ལ་གཏོར་མ་ཕུལ་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱའོ། །རང་གི་
བསོད་ནཾས་བསཌ་ནས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་བདག་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་
བརྗེད་པ་མི་བརྗེད་པ་དང་ འཆོར་བའི་གནས་བཞིར་མི་འཆོར་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་
སྨན་ལམ་བཏབ། སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རོ། །ཐེག་
པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐག་ཆོད་བཞི་ནི། ལམ་གཅིག་ཆོད་

[178] རྟོག་པ་འབུར་འཇོམས། གཉེན་པོ་བཅོམ་རྡེག་
བྱ་བ་ཡིན་གསུང་ངོ། །ལམ་གཅིག་ཆོད་ཡིན་ཏེ། ས་ལམ་རྩི་རྒྱུ་མེད། བདག་
འཛིན་ཤས་སུ་ཆེ་སྡུག། །འདི་དེ་རིང་བརླག་ན་དེ་རིང་སངས་རྒྱ། སང་
བརླག་ན་སང་སངས་རྒྱ། འདི་མ་བརླག་ན་སངས་རྒྱས་མེད། འདི་
བརླག་ན་ནམ་བརླག་ཙ་ན་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་གསུང་ངོ། །འདུན་མ་གཅིག་འགྲིལ་
ཡིན་ཏེ། འགྲོ་ཆག་ཉལ་འདུག་གི་སྤྱོད་ལམ་ཅི་བྱེད་ཀྱང་བདག་འཛིན་ཅི་བརླག་
དང་ སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཅི་ཐོགས་ལས་མེད། གཞན་གྱི་འདུན་མ་མང་པོ་བྱ་
རྒྱུ་མེད་གསུངས། རྟོག་པ་འབུར་འཇོམས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་རྟོག་
པ་སྤང་ཟེར་ཏེ། རྟོག་པ་སྤང་མི་དགོས་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་ཡིན། ཆོས་སྐུའི་རྫས་
ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་འདི་དང་པོ་ཆུང་ངུ་གཅིག་སྐྱེ་བས་དེ་མ་ཐག་འཇོམས་དགོས་
པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་བཅོམ་ན་ཆེར་སྐྱེས་ནས་མི་སྤང་སྟེ། དང་པོ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་
མ་ཐག་ཏུ་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་ལ་ཨོ་ལོ་ཅི་བྱས་ནས་མི་སྤང་
གསུང། རྟོག་པ་དེ་སྐྱེས་ན་གང་ནས་སྐྱེས། གནས་ན་གང་ན་གནས། འགག་
ན་གང་དུ་འགག་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྔར་འདྲིས་
ཀྱི་མི་དང་འཕྲད་པོ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མེད་པར་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་ཡིན་གསུངས་
ཡང་རྡོ་ཚན་གྱི་ཁོར་ཁ་བ་བབས་པ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཏང་བ་ཡིན། གཉེན་པོ་
བཅོམ་བརྡེག་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་གཉེན་པོ་གང་ལ་གང་
ཕན་གྱིས་ཕག་མགོ་རེ་ལ་གཏུན་བུ་ཆེ་རེའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་གསུངས། ཐེག་པ་ཆེན་
པོའི་བློ་སྦྱོང་བསྒོམ་པ་ལ་གཉེན་པོ་བརྟེན་ཚུལ་གསུམ་སྟེ། མེད་སྤྲུལ། ཕྲད་གཞོམ་
རྗེས་སྙགས་བྱ་གསུངས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་སོག་པོ་སྟག་འདུལ་བ་སྟེ། དང་པོ་
ཐབས་སྟག་བྱེད། སྟག་འདུལ་བ་བསླབ་པས་སྟག་བྱུང་བའི་དུས་སུ་སྟག་ཐུལ་བ་

[179] སྔར་མ་བསླབ་ན་མི་ཐུལ་བས་དེའི་དབང་དུ་འགྲོ། དེ་བཞིན་དུ་ཉན་
མོངས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཤས་གང་ཆེ་བ་དེ་རཾ་རཾ་སྤྲུལ་ནས་ཡང་དེ་འཕྲོག་
ལ་ལོག་སྟེ་བཟློག་ནས་བཏང། བློ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་མི་འཇོག་པར་རང་བཞིན་བློ་སྦྱངས་
པས་གཉེན་པོ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་གཉེན་པོས་རྐྱེན་ཐུབ་ནས་འོང། ཉོན་
མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ། དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་ན་གཉེན་པོས་རྐྱེན་མི་ཐུབ་
ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་བྱ་བ་ཡིན་གསུངས། ཕྲད་གཞོམ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒན་
གཞོན་གཉིས་ཀ་རྐུན་མ་བྱུང་བ་བཞིན་མི་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་འདི་ཡང་
དང་པོ་ནས་ཆེ་བ་མི་སྐྱེ། དང་པོ་ནས་ཆུང་ངུ་གཅིག་སྐྱེས་པས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཁྱོད་
སུ་ཡིན་བྱས་ནས་ལོག་སྟེ་བཟློག་ནས་བཏང་ན་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ། གཉེན་
པོས་རྐྱེན་ཐུབ་ནས་འོང། དེ་དུས་སུམ་བཟློག་ན་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ཆེ་ལ་སོང་ནས་དེ་ནས་
གཉེན་པོ་རང་གིས་མི་ཐུབ་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཕག་མགོ་རེ་ལ་གཏུན་
བུ་ཆེ་རེའི་ཚུལ་དུ་ལོག་སྟེ་བཟློག་ནས་བཏང་ངོ། །རྗེས་སྙགས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་
པའི་དབང་དུ་སོང་བ་དེའི་རྗེས་སྙགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཨ་ཙམ་ཁྱོད་འདྲ་བའི་ཁོས་
ཆུང་གཅིག་འོང་བ་དེ་ལྟ་བུ་བྱེད་པའི་ཤགས་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་རྗེས་སྙགས་པ་ཡིན་
གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་ན། འོ་ཁྱོད་འདི་ཙུག་བྱས་པས་འཁོར་བར་
འཁྱམས་པ་ཡིན། ད་དུང་འདི་ཙུག་བྱེད་དམ་བྱས་ནས་ལོག་སྟེ་བཟློག་ནས་བཏང་
བ་ཡིན་གསུངས། སྦྱོར་བ་ལ་མེད་སྤྲུལ། དངོས་གཞི་ལ་ཕྲད་གཞོམ། །མཇུག་
ལ་རྗེས་སྙགས་བྱ་བ་ཡིན་གསུངས། བློ་སྦྱོང་གི་གནད་དོན་ནི། སྤུང་བ། བསྐྱེད་
པ༑ སྦྱང་བ་གསུམ་ཡིན་གསུང། སྤུང་བ་ནི། རང་ལ་ན་ཚ་བྱུང་བའི་དུས་
སུ་འཇིག་རྟེན་ན་ན་ཚ་བྱུང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཅིག་ཡོད་པས་དེ་ཐམས་ཅད་ད་ལྟ་
ཉིད་དུ་ང་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ལ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཅད་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་

[180] སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རང་ལ་སྤུང་བ་ཡིན། བསྐྱེད་
པ་ནི། གང་ན་སར་བུག་པ་ཟང་ཐལ་གཅིག་བསྒོམ། དེ་ཇེ་ཆེལ་སོང་བས་སྟོང་
པ་ཉིད་དུ་ཆམ་སྟེ་སང་བར་བསྒོམས་ལ། དེའི་ངང་དུ་ལྷན་གྱིས་བཞག་པ་ཡིན་
གསུངས། སྦྱང་བ་ནི། གང་ན་བའི་སར་ཨ་དཀར་པོ་གཅིག་བསྒོམ། དེ་ཇེ་ཆུང་
ཇེ་ཆུང་ལ་ཡལ་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པར་སོང་བར་བསྒོམ་ལ། དེའི་ངག་དུ་ལྷན་གྱིས་
འཇོག་པ་ཡིན་གསུངས། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་གི་ངས་སྐབས་ཀྱི་དགོས་
པ་བཞི་ནི། སྐྱིད་ཀྱི་ཁ་གནོན་ཡིན། སྡུག་གི་མཇུག་སྡུད་ཡིན། གཅིག་
པོར་སྡོད་ན་སྐྱོ་གྲོགས་ཡིན། ན་ན་ནད་གཡོགས་ཡིན་གསུངས། ན་ཆོས་འདི་
ལྟ་བུ་གཅིག་མེད་ན་ཨེན་སྐྱིད་སྐྱིད་འདྲ་ན་མི་བྱ། རྒུད་ན་བྱ་འདོད་ནས་འོང་བས་
ཁྱོད་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ་སྐྱིད་སྙམ་པ་དེ་ལོག་ཤེས་ཡིན་པས་
དེ་སྐྱེས་ན་གང་ནས་སྐྱེས། གནས་ན་གང་ན་གནས། འགག་ན་གང་ནས་འགག་
ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཇི་ལྟར་འཇུག་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པས་སྐྱིད་ཀྱི་
ཁ་གནོན་ཡིན། ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་གཅིག་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བ་དང་ང་ལ་འདི་
འདྲ་བ་གཅིག་བྱུང་སྙམ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཇེ་ཆེ་ལ་འགྲོ་བ་ལ་བློ་སྦྱོང་འདི་ཡོད་ཙ་ན་
སྤྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྩ་བ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་
ཁྱོད་ལུས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ལན་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཆར་རྐྱེན་ཚོགས་
པས་ལན། འབེན་མ་བཙུགས་ན་མདའ་མི་ཕོག་མཐོ་མ་བརྩེགས་ན་བྱ་མི་
འབབ། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡོང་དོན་མེད་པ་ལ་ཁྱོད་
རང་གིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་ལན་པ་ཡིན། སྙིང་ཚིམ་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་ན་འདི་
འདྲ་ཡོང་དོན་མེད། ས་རྡོ་རི་བྲག་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་
དམ་སྙམ་དུ་བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཞི་ནས་འགྲོ་སྟེ། སྡུག་གི་མཇུག་སྡུད་ཡིན་

[181] ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་གཅིག་མེད་ན་གཅིག་པུར་
འདུག་མི་ཚུགས་ཏེ། ཁང་པར་བསྡད་ན་ཕྱིར་འགྲོ་སྙིང་འདོད། ཕྱིར་བསྡད་
ནས་ཁང་པར་འགྲོ་འདོད་ནས་འོང་བ་ལ་ཆོས་འདི་འདྲ་བ་གཅིག་ཡོད་ཙ་ན། སྤྱིར་
འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་རྩ་བ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་
གྲུབ་པ་མེད་པ་གཅིག་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་སྡུག་བསྔལ་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་པས། ད་
གང་ཡོད་གང་ལེགས་ལ་ཐོང། བྱུགས་ལེགས་ལ་ཐོང་སྙམ་དུ་བྱེད། འཁོར་
བའི་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་སྤྱིར་མི་ཡོང་མིན་ཕ་མ་དྲིན་ཅན་ཤ་དག་ཡིན་པས་སེམས་
ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རང་གི་སྙིང་ཁར་ལེན། རང་གི་བདེ་དགེ་སེམས་ཅན་ལ་
བསྔོ། དེ་གཉིས་ཕར་བཟློག་ཚུར་བཟློག་ཏུ་བསྒོམ་པས་འདིའི་རོ་གཅིག་མྱོང་ཙ་ན་
ཉིན་ཐུང་མཚན་ཐུང་ལ་ཆ་བ་ཡིན་པས་གཅིག་པུར་སྡོད་ན་སྐྱོ་གྲོགས་ཡིན། ན་ན་ནད་
གཡོགས་ཡིན་ཏེ། བློ་སྦྱོང་འདི་མེད་ན་ན་ཚ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཙ་ན། ནད་གཡོག་
ཀུན་ལའང་མི་མགུ། འདིས་ང་ལ་འདི་བས་དྲག་པ་ཅིག་བྱེད་ལ་ཐང་པ་ལ་འདི་ལ་
ང་དྲིན་ཆེ་བ་ཅིག་ཡིན་ཏེ་སྙམ་ནས་ཡུས་ཀྱི་རྒྱལ་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་པ་ལ་བློ་སྦྱོང་འདི་
ཡོད་ཙ་ན་ན་བ་སུས་ཀྱང་མ་ལན། ཁྱོད་རང་གིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་ལན་པ་ཡིན་
བདག་ཏུ་མ་བཟུང་ན་ན་ཚ་ཡོང་དོན་མེད། ཁྱོད་ལ་ནད་གཡོག་བྱས་པས་ཕན་ན་ད་
སྔར་ཕན་ཆད་ནད་གཡོག་ཐོབ་པར་བྱས་ལ་ཚད་པ་མེད། སྨན་འདི་མ་འགམས་
བྱ་བ་མེད། རིམ་གྲོ་འདི་མ་བྱས་བྱ་བ་མེད། སྦྱད་བྱས་པ་ལ་ལྷག་མ་ལུས་པ་
མེད་དེ། འཁོག་བ་ལས་ཐར་མ་ཐར་ད་རེས་ཐུལ་གྱིས་བརླག་ཏུ་ཆུག་ཅིག་སྙིང་
ཚིམ་མོ། །བདག་འཛིན་འདི་བདག་གི་བརླག་ལ་ཐོང། འདི་མ་བརླབ་ན་སངས་
རྒྱས་ཐོབ་མི་སྲིད་གསུངས། ད་ཁྱོད་རང་གི་ལུས་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་ལན་པ་ཡིན་
སྙམ་དུ་བསྒོམ་པས་གཞན་ལ་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ན་ན་ནད་
[182] ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་གིས་ལུས་ངག་
ཡིད་གསུམ་གྱི་ཁྱེར་སོ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ན་ཀུན་གྱི་བླངས། དགེ་བ་བྱུང་ན་ཚོགས་
སུ་བསྔོ། ལུས་ངག་སྒྱུ་མ་བྲག་ཆ་བཞིན། འོད་གསོལ་སེམས་ལ་འགྲོ་འོང་
མེད། བྱ་བ་གསུངས་པས་དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཉེ་རིམ་ནས་བླངས་པ་དང་
ཆེ་རིམ་ནས་བླངས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཕ་མ་ཉེ་དུ་འབྲེལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་
ཐམས་ཅད་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་བདག་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ལ། སྡུག་བསྔལ་དེ་ཐམས་ཅད་
རྒྱུན་ཆད་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསྒོམ། གཉིས་པ་ནི། དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་
ཐམས་ཅད་བདག་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ལ། སྡུག་བསྔལ་དེ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་
གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསྒོམ། དེ་ནས་ཡི་དྭགས་དང་དུད་འགྲོ་ལྷ་མ་ཡིན། ལྷ་
དང་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླངས་པའོ། །དགེ་བ་བྱུང་ན་ཚོགས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་
དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅི་བྱུང་ཡང་བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ཕ་མ་གཉིས་དང་
རིགས་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསྒོམ་
ལུས་ངག་སྒྱུ་མ་བྲག་ཆ་བཞིན་བྱ་བ་ལུས་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་སྟེ། སྒྱུ་མ་མཁན་པོས་
སྔགས་དང་རྫས་ཀྱི་ནུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བལྟད་མོ་བའི་མིག་ལ་སྦྱོར་སྔགས་བཏབ་ནས་
སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ཅིག་སྣང་ཡང་བདེན་པར་མི་འཛིན། སྣང་བ་
ཉིད་ཀྱི་དུས་ན་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་ལ་རྟག་ཆད་གཉིས་དང་བྲལ་བ་སྣང་བ་ཙམ་པོ་དེ་མཚོན་
བྱའི་དོན་རང་གི་ལུས་འདི་ལ་མཚོན་ནས་བསྒོམ་པས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་
བསྒོམ། ངག་བྲག་ཆ་དང་འདྲ་སྟེ། བྲག་ཆ་ཡོད་པའི་བྲག་དེ་ལུང་པ་ཅོང་
རོང་དོག་པོ་བྲག་ཚད་ལས་རིང་བ་མཁྲེགས་པ་གཅིག་ལ་ཨ་ཅེ་བྲག་ཆ་ལྷ་མོ་བྱས་ཙ་
ན༑ ཅི་སྐད་བོས་པ་བཞིན་ལན་འདེབས། ཡོད་བྱས་བྲག་ཆ་ཡིན། མེད་བྱས་

[183] སྣང་བ་ཙམ་པོ་དེ་དག་ལྷང་ལྷང་པོ་འདི་ལ་མཚོན་ནས་བསྒོམས་
པས་བྲག་ཆ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྒོམ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒོམ། འོད་
གསལ་སེམས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་བྱ་བ་འོད་གསལ་གྱིས་སེཾས་ལ་འདིར་སོང་བྱ་བ་མེད་
འདིར་གནས་བྱ་བ་མེད། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་
པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། དེ་ལྟར་ལུས་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ། ངག་བྲག་ཆ་དང་འདྲ། སེམས་རང་
བཞིན་གྲུབ་པ་མེད་པས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ངང་དུ་ལྷན་གྱིས་འཇོག་པ་ཡིན་གསུངས་
དཔལ་མར་མེ་མཛད་ནས་བརྒྱུད་པའི་གདམས་པ་དགེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག། །།
   ༈   །
ན་མོ་གུ་རུ། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལམ་གྱི་མཆོག་བྱམས་དང་
སྙིང་རྗེ་སྟོང་པ་ཟུང་འཇུག་པ། བདག་གཞན་མཉམ་ཉིད་བདེ་སྡུག་བརྗེ་ནུས་པའི། །ཐུཌ་
རྗེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྟོང་ཉིད་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད། །དགྲ་
གཉེན་མེད་པར་མཉམ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །གང་ལ་སྐྱེས་ན་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བྱེད་པ།།
འབྲི་བསྣན་མེད་པར་བླ་མའི་གསུང་བཞིན་བྲེ། །དེ་ལ་འདིར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ཁུངས་
བཙུན་པ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ བྱིན་རླབས་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བླ་
མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་དང་ སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་དང་ འཁྲུལ་
འཁོར་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་དང་ སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་གཉིས་ལ་
ངོ་སྤྲོད་པ་དང་ འགལ་རྐྱེན་ལམ་དུ་བྱ་བ་དང་ དམིགས་པ་ཅན་ལ་ཕུར་
ཚུགས་སུ་བསྒོམ་པ་དང་བདུན་ལས། དང་པོ་ནི་ཇོ་བོ་ལ་བླ་མ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་
འདིའི་བརྒྱུད་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་འཆང། ཏེ་ལོ་པ། ནཱ་རོ་པ། ཌོམ་བཧི་ཝ། ཇོ་

[184] འཇོ་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་མཚན། པོ་ཏོ་བ། རྒྱ་ལྕགས་རི་པ། ལྷ་རི་རྩ་བརྒྱད་པ་
དྭཌ་པོ་ལྷ་རྗེ། ཕག་གྲུ། །རྒྱ་སྒོམ་རི། ས་ཞིག་སོ། རྒྱ་མཁར་རི་ས། རིན་ཆེན་བྲག་
དམར་བ། ཞང་བྲག་དཀར་བ། བླ་མ་དཀོན་མཆོག་བྱང་ཆུབ་དཔལ། གཞོན་ནུ་གྲཌ་
སློབ་དཔོན་ཞང། དེས་ཤེས་རབ་བསོད་ནཾས། དེས་བརྩོན་འགྲུས་ལ། དེས་སློབ་དཔོན་
ཆོས་མཆོག་ལ། དེས་སློབ་དཔོན་ཚུལ་ཁྲིམས་དཔལ། དེས་བུད་དཧར་ཏྣ་ལ། དས་ཀཱི་
རྟི་ཤི་ལ་ལ། དེས་ཆོས་རྗེ་རྒྱལ་བ་བཟང་པོ་ལ། དེས་ཆོས་རྗེ་བསོད་ནཾས་
རིན་ཆེན་ལ། དེས་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཆོག་ལ། དེས་བདག་ལའོ། །གཉིས་པ་བྱིན་གྱིས་
བརླབས་པའི་ཕྱིར་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་
དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངང་ནས་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་
པད་ཟླའི་སྟེང་དུ་བསྒོམས་ལ། དེའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་ཏེ། ཆོས་
འབྲེལ་ཡོད་ཚད་ལ་འཕྲོས་ཚུར་འདུས་བླ་མ་ལ་ཐིམ། དེ་བཞིན་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་
དང་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ཚོགས་དང་ སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་
ཅད་བསྡུས་ལ་བླ་མ་ལ་བསྟིམ། དེ་ནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དུས་གསུམ་དགེ་བ་ཐམས་
ཅད་བླ་མ་ལ་ཕུལ་ལ་མོས་གུས་དུང་བ་བྱ། བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཁྱད་
པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །ཞེས་གསོལ་བ་དྲག་ཏུ་གདབ་
པོ༑ ༑བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པ་ཚར་བའི་སྐབས་ཅིག་དེ་རྣམས་ལ་
བྱམས་པ་བསྒོམས་པ་གསུམ་པ་ནི། དང་པོ་རང་གི་རྩ་བའི་ཕ་མ་མདུན་དུ་བསམས་
ལ༑ མ་འདིས་བདག་དང་ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་འགྲོ་བ་མིའི་ས་ལ་
བཞག་པས་ཤིན་ཏུ་དྲིན་ཆེ་སྟེ། དེ་ཡང་ཟླ་བ་དགུ་ངོ་བཅུར་ལྟོ་ན་གནས་པའི་ཚེ་བརྩེ་
བའི་བསམ་པས་བསྐྱངས་ཏེ། ངའི་བུ་འདི་གཞན་སུ་དང་མི་མཉམ་པ་གཅིག་བྱུང་
ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་བུའི་ཆེད་དུ་མོ་འདེབས། ཕྱྭ་གོག་ཚྭ་ཚྭ་འདེབས། ཆུ་

[185] ཀློག་འདོན་ལ་སོགས་པ་བྱེད། སྦྱོར་བས་ཀྱང་བུ་ལ་གནོད་པའི་
སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་སྤོང། བཙས་ནས་ཀྱང་སྤུ་ཚོགས་གཅིག་དང་གཉེར་མ་སྦར་
གང་ལས་མེད་ཅིང་སེ་གོལ་གཅིག་བཞག་ན་འཆི་བ་ལས་སྦྱོང་སྟེ། ཤའི་དྲོད་ལ་
རླན། མི་གཙང་པ་ལག་པས་ཕྱིས། ཁའི་ཟས་སྙོད། སྣབས་ལྕེས་ཕྱིས་
ཏེ་ཅུང་ཟད་ཆེར་སོང་སྟེ། ཟས་རང་གིས་ཟ་ཤེས་པ་དང་ ཕ་མའི་མིང་ནས་
འབོད་ཤེས་པ་དང་ འགྲོ་ག་ལི་ཙམ་ཤེས་པ་ལ་དགའ་བ་བྱས་ཤིང། མ་
རང་གི་ལུས་བས་ཀྱང་གཅེས་པར་བཟུང། བུའི་ཆེད་དུ་སྐྱིད་སྡུག་གཏམ་གསུམ་ལ་མ་
བལྟས་པར་བསྐྱངས། སྙན་པའི་མིང་ནས་བོས། བྱམས་པའི་མིག་གིས་བལྟས་
ཆེར་སྐྱེས་ནས་གཞན་ལ་བྲེ་ཁ་ཕུལ་ཁ་རྩམ་ལ་ངོ་ནག་ལོག་ལོག་བརྩེགས་ནས་བསགས་
པ་ཐམས་ཅད་བུ་ལ་ཕངས་པ་མེད་པར་བྱིན། བུའི་ཆེད་དུ་སྐྱིད་སྡུག་གཏམ་གསུམ་
རང་གིས་བླངས། རང་ལ་ནུས་པ་ཡོད་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་
འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་ལུས་ལ་བཀོད་ཀྱང་ཆེས་སྙམ་པ་མི་སྐྱེ། འཇིག་རྟེན་ལས་
འདས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་བཀོད་ཀྱང་བུ་ལ་ཆེས་སྙམ་པ་
མེད་པར་བྱས། དེ་ལྟར་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱངས། བྱམས་པའི་མིག་
གིས་བལྟས། སྙན་པའི་ཚིག་གིས་བོས། སྙིང་གི་དུམ་བུ་ཕྱིར་ལུས་པ་ལྟ་
བུར་བསྐྱངས། རང་གིས་སྤྱད་དུ་རུང་བའི་ཟས་གོས་ནོར་ཐམས་ཅད་བུ་ལ་ཕོག་
ཅིང་རང་བས་གཅེས་པར་བཟུང། ཞག་གཅིག་མེད་ཀྱང་བློ་མི་བདེ་བར་བྱས་
ཕན་སྣ་ཚོགས་ནས་བཏགས། གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་ནས་བསལ་བའི་དྲིན་ཅན་འདི་
བདག་ལ་འདི་ཙམ་དྲིན་ཆེན་སྙམ་དུ་མིག་ནས་མཆི་མ་ཕྱུང་བའམ། ལུས་ཀྱི་བ་
སྤུ་ལྡང་བ་ཙམ་དུ་བསམ། མ་འདི་ལ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཕན་བཏགས་
སྙམ་དུ་བསམས་ལ་འདི་ལྟར་བྱས་ན་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་

[186] དེ་ནས་ཡུལ་མི་ཁྱིམ་མཚེས་ལ་
བསམ། དེ་བཞིན་དུ་མིག་གིས་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་ལ་བསམ། དེ་ནས་
ནམ་མཁའ་ཁྱབ་ཚད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒོམ་
བྱམས་པའི་ཤུགས་ཆུང་ན་རིགས་དྲུག་རེ་རེ་ལ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་དུ་གཞུག་
བདག་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་འཁྱམས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་མ་
བྱས་པ་ཡང་གྲངས་མེད་ལ། མདོ་མྱང་འདས་ལས། མ་ཡི་ཐུགས་མཐའ་རྒྱ་ཤུག་
ཚིག་གུ་ཙམ། །རིལ་བུར་བགྲང་ཀྱང་ས་ཡིས་མི་ལང་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ།།
མ་མིན་པ་ལ་ཡིན་པར་བསྒོམ་པ་མིན་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྩ་བའི་
མ་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་བར་དུ་བསྒོམ། བཞི་པ་ནི། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་
འཁྲུལ་འཁོར་བཅས་ཏེ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ། དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་ནི་རིགས་
དྲུག་རེ་རེ་ལ་མ་སྐྱེས་བར་དུ་བསྒོམ་སྟེ། ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་ནི། ཡང་སོས། །
ཐིག་ནག་བསྡུས་འཇོམས། ངུ་འབོད། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ། ཚ་བ་
རབ་ཏུ་ཚ་བ། མནར་མེད་དོ། །དེ་རྣམས་ནི་དང་པོ་རྣམས་ལ་མཚོན་ཆའི་ཚ་བ་
ཕྱི་མ་དག་ལ་ནི་ལྕགས་བསྲེགས་ཀྱི་ཁང་པ་མེ་འབར་བ་སུམ་རིམས་སུ་བཅུག་ནས་ཡུན་
དཔག་ཏུ་མེད་པར་མེས་བསྲེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་
ཅིང། གྲང་དམྱལ་བརྒྱད་ནི། ཆུ་བུར་ཅན། ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་ཅན། ཨ་ཆུ་
ཟེར་བ། སོ་ཐམ་པ། ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བ། ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ། པདྨ་ལྟར་
གས་པ། པདྨ་ཆེན་པོ་ལྟར་གས་པ་སྟེ། གྲང་བའི་དམྱལ་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཚད་དང་ ལུས་ཚད་རྣམས་མངོན་
པ་དང་མདོ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལ་སོགས་པ་ནས་བཤད་པ་བཞིན་བསམ་ལ་རང་གི་རྩ་
བའི་མ་བཞིན་དུ་མ་འདིས་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་ཀླགས་མེད་པ་མྱོང་ན་སྙིང་རྗེ་སྙམ་དུ་

[187] མ་འདི་རྣམས་ལས་ངན་བསགས་པས་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལྟ་བུ་དཔག་མེད་
མྱོང་བ་སྙིང་རེ་རྗེ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཇི་ལྟར་བྱས་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་བསམ་
ཞིང། མཆི་མ་ཉིལ་ཉིལ་ལ་བསྒོམ། ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་ནི་ཐལ་མོ་གཉིས་
འགྲམ་པ་ལ་སྦྱར། གྲུ་མོ་གཉིས་བརླ་ལ་བཙུགས། ལུས་ཙོག་བུར་མགོ་
བོ་བཀུག་ངོ་འཛུམ་བསྡུས་ལ་ངག་ཏུ་ངའི་ཨ་མ་ཨ་མ་ཞེས་འདོན་པ་ངག་གི་འཁྲུལ་
འཁོར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡི་དྭགས་ལ་ཡང་ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ལོ་མང་པོའི་བར་དུ་
ཟས་སྐོམ་མིག་གིས་ཀྱང་མི་མཐོང། མཐོང་ཡང་རྣག་ཁྲག་དང་གྲེ་ཕུབ་མེ་མདག་
ལ་སོགས་པར་སོང་ནས་བཟར་མི་བཏུབ་པའོ། །ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནི་ལྟོ་བ་ལུང་
པའི་ལྟོས་ཙམ། ཁ་ཁབ་མིག་ཙམ། མགྲིན་པ་འཇག་སྦུག་ཙམ། རྐང་
ལག་འཇག་མ་ཙམ་དུ་གྱུར་པས་ཟས་ཁར་མི་ཤོང། ཤོངས་ཀྱང་མགྲིན་པ་ནས་
མི་ཐར་ལྟོ་ཁེངས་ན་རྐང་ལག་གིས་མི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་ཡོད། ཟས་སྐོམ་ཉིད་སྒྲིབ་པར་གྱུར་པ་ནི། བཟའ་བཏུང་ཟོས་པས་གྲེ་
ཕུབ་མེ་མ་མུར་དང་ལྕགས་ཀྱི་ཐོ་ལུམ་འབར་བ་དང་ ཐལ་བར་སོང་ནས་སྡུག་བསྔལ་
བ་ལ་དམིགས་པ་སྔར་བཞིན་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ། དུད་འགྲོ་བྱིངས་ན་གནས་པ་རྣམས་
ལ་སྡུག་བསྔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་གསུངས་ལ་རང་གི་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་
ཡང་མ་ཤི་བར་ཁོག་པར་ལག་པ་འཇུག་པ། བྱ་ཡེ་དང་གཅན་གཟན་གཅིག་གིས་
གཅིག་མ་ཤི་བར་ཟ་བ་དང་ སྟོན་ཀའི་ཕྱུགས་ལུག་གསོད་པ་དང་ ཧོར་ལ་
སོགས་པས་དུད་འགྲོ་གསོད་པ་དང་ མི་ཐེག་བཞིན་དུ་འཁུར་དགོས་པ་དང་
མི་འབྲུད་བཞིན་དུ་རྨོས་རྨོ་དགོས་པ་དང་ གཞན་ཡང་གླེན་ཞིང་གཏི་མུག་པ་ལ་
སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པས། དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་ལ་སྙིང་
རྗེ་སྔར་བཞིན་དུ་སྒོམ་མོ། །མི་ལ་ཡང་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ མེད་
[188] ཡོད་པ་བསྲུངས་ཀྱིས་མི་ཐུབ། བྱམས་པ་དང་བྲལ་བའི་
དུཿ་ཁ། སྡང་བ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱིད་པ་ཚིག་ངན་དྲག་འདུལ་ལ་སོགས་
པ་མེད་ཐབས་མེད་པའི་བུ་དང་ ཁྱོ་དང་ ཆུང་མ་དང་ གྲོགས་དང་
དཔོན་ཤི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ གཞན་ཡང་ཚེ་འདིར་
སྡིག་པ་ཤ་དག་སྤྱོད་པ་བཟང་སེམས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་རྒྱུ་བ་ཤི་མ་ཐག་ངན་སོང་མིན་པ་
འགྲོ་ས་མེད་པ་འདི་རྣམས་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་སྔར་བཞིན་བསྒོམ། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་
ལ་འཐབ་རྩོད་དང་གསོད་ཤིའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་སྙམ་དུ་བསམ། ལྷ་
ལ་ཡང་འཆི་ལྟས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ གྲོགས་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་
བོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ ལྷ་འགའ་ཞིག་ལ་ཏམ་བུ་ར་རེ་ཙམ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་
གཞན་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པས། དེ་རྣམས་
ལ་དམིགས་བསལ་སྔར་བཞིན་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་མོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཚད་ལུས་ཚད་
རྣམས་མངོན་པ་ནས་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མདོར་ན་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་
མ་དྲིན་ཅན་ཡིན་པས་མ་འདི་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་འདི་འདྲ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་སྙིང་རེ་རྗ་བསམ་
ཞིང། བདག་གི་མ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ལོང། ཐབས་ཀྱི་རྐང་
པ་ཆག་བླ་མའི་ལོང་ཁྲིད་པ་དང་བྲལ། གྲོགས་བཟང་པོ་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བའི་
འཁོར་དང་བྲལ་བ་འདི་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་མཆི་མ་ཉིལ་
ཉིལ་བསྒོམ་མོ། །ལྔ་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྨོན་པ་ནི། རང་གི་
ལུས་ལ་ན་ཚ་བྱུང་ངམ་མི་བདེ་བ་ཅི་བྱུང་ཡང་དེའི་དུས་སུ་བདག་གི་མི་བདེ་བ་འདིའི་སྟེང་
དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ལ་སྨིན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་
སྒྲ་ཙམ་ཡང་མི་གྲག་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམ། ཡང་རང་གི་ལུས་ངག་

[189] སྐྱིད་པ་དང་ དགེ་སྦྱོར་འཕེལ་བ་དང་ བློ་
དགེ་ཕྱོགས་སུ་བསྐུལ་དུ་བཏུབ་པ་དང་ ཆོས་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་བ་རྣམས་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་དགེ་བ་ཙམ་དུ་བསམ་ལ། བདག་གི་འདི་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་དགེ་བ་རྒྱས་
པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམ། གཉིས་པ་འཇུག་པ་ནི། མ་རྒན་སེམས་ཅན་
རྣམས་ལ་གང་གནོད་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་གནོད་པས། དེ་རྣམས་ཀྱི་
ལུས་ཀྱི་ན་ཚ་དང་ སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ ཉོན་མོངས་པ་དང་ སྡིག་
པ་དང་ སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་གྱིས་བཞར་བ་ལྟར་བློས་འུབས་ཀྱིས་བསྡུས་ལ་སྣ་བུག་
གཡོན་པ་ནས་རླུང་ཚུར་འོང་བ་དང་སྡོངས་ལ་རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་ཞུཊ། མཆོག་
ཏུ་ན་ཚ་དང་སྡུག་བསྔལ་གང་བྱུང་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་བཞུཊ་སོ། །ཐམས་
ཅད་རྣམས་ལ་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་བསམ་མོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གང་གི་
ཕན་ན་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་དང་ མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་
བས་ཕན་པས་བདག་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་བདེ་བ་དང་དགེ་བ་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་
ཅད་གནས་སྐབས་སུ་མཐུན་རྐྱེན་དང་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་
པར་བསམ། དེ་རྣམས་རང་ལ་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་སྣ་བུག་གཡས་ནས་རླུང་
ཕར་འགྲོ་བ་དང་སྡོངས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྨིན་པར་བསམ་མོ། །སེམས་
ཅན་རྣམས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བ་རྒྱས་པར་བསམ། སྟོང་པ་དང་
སྙིང་རྗེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ནས་བསམ་ངན་གདུག་སེམས་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བསམ་གསུང་ངོ་
དྲུག་པ་མདོར་ན་རང་ལ་ན་ཚ་དང་སྡུག་བསྔལ་བློ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་ཉེས་པའི་ཁ་
ཡོགས་དང་ ཁ་སྨྲས་དང་ བདག་ལ་འཆར་ཀ་གཏོང་བ་དང་ དགྲས་
གཏིབས་པ་དང་ གནོད་ཀྱི་བར་ཆད་གཏོང་བ་དང་ ཆ་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པ་

[190] སེམས་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོ་སྐྱེས་པ་དང་ བླ་དགེ་ཕྱོགས་
སུ་བཀོལ་དུ་མི་བཏུབ་པ་དང་བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་དད་གུས་གཡེལ་དུ་སོང་བ་
དང་ སྒྲུབ་པ་དང་དགེ་སྦྱོར་བྱེད་སྙིང་མ་འདོད་པ་དང་ བློ་སྣ་མང་པོས་སེམས་
ཚོལ་ཁྲོས་ཁྱེར་བ། སྙིང་མ་དགའ་བ། ང་རྒྱལ་དང་ རློམ་སེམས་སྐྱེས་
པ༑ དམ་ཚིག་ཉམས་ཆག་ལ་སོགས་པ་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་བདུད་
ཀྱི་བར་ཆད་ཡིན་པས་བདུད་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་རིགས་པ་ལ་ངར་བསྐྱེད་པ་འདི་ཀའི་
དུས་སུ་དགོས་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དུང་དུང་པ་མཆི་མ་འཆོར་བར་བྱ་
བ་བསྒོམ། དགྲ་བགེགས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྷག་པར་བསྒོམ། དེ་ནས་ས་
ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནས་མནར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡན་
ཆད་ཀྱིས་བར་དུ་གཅོད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་རང་ལ་གང་བྱུང་བ་དེའི་
སྟེང་དུ་ཤུགས་བསྐྱེད་ལ་བླངས་ལ་ད་ནས་བླངས་པའི་ཡུལ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བླངས་
རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་སེམས་འཁྲུལ་པའི་རང་སྣང་དུ་ཐག་བཅད་ལ་
སེམས་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ངང་ལ་གློད་ལ་བཞག་གོ་དེ་སྐྱར་
ཞིང་ཡང་ཡང་བསྒོམ་པས་བདུད་ཀྱི་བར་ཆད་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དགེ་སྦྱོར་གྱི་
བོགས་འདོན་དུ་འགྲོ་བར་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་བླང་དཀོན་མཆོག་གི་བྱིན་རླབས་སུ་
ཤེས་ཤིང་བློ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་གཏིང་ནས་སྐྱེ་གསུང་ངོ། །དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ལྟས་ངན་
གཡང་དུ་ལེན། །བདུད་ཆོས་ཉིད་དུ་གོ་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་ཤར་ནས་སྣང་བ་གང་
ཤར་ཐམས་ཅད་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཅིག་འོང་གསུང་ངོ། །དེ་ལྟར་བྱུང་ཡང་རློམ་
སེམས་མི་བྱ། བྱས་ན་བདུད་ཡིན། ཡང་རང་གི་དགེ་བ་དང་ ལུས་
སེམས་ཀྱི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་

[191] །བདུན་པ་
དམིགས་བསལ་ཅན་ལ་ཕུར་ཚུགས་སུ་བསྒོམ་པ་ནི། རང་ལ་གནོད་པའི་གདོན་
བགེགས་སམ། སྡང་བའི་དགྲ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་སྟེ། དེ་ཡང་རང་ལ་སྔར་ནས་ཁ་
ཟུག་པའི་གདོན་ནམ། བློ་བུར་དུ་གནོད་པའི་གདོན་གང་ཡང་རུང་སྟེ། གདོན་དེ་རྨི་
ལམ་ལ་སོགས་པར་ཁོའི་གཟུགས་དང་ ཆོ་འཕྲུལ་གང་སྟོན་བརྟཊ་ལ་དེ་ངོས་བཟུང་
ངོ༑ ༑དགྲ་འམ་གདོན་དེ་རང་གི་མདུན་དུ་བཀུག་ལ་གསལ་བར་བསྒོམ་ལ་
གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བའི་འབྱུང་པོའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
བསམ་རིགས་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསམ་ལ། གནོད་བྱེད་
ཀྱི་གཙོ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདག་གི་མ་དྲིན་ཅན་ཡིན། འདི་རྣམས་བདེ་བ་
དང་ལྡན་པར་བྱ། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་བྱ། འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་
སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། འདི་བདག་གི་མ་དྲིན་ཅན་ཡིན། འདི་
ཚེ་སྔམ་མང་པོར་ཕ་མ་ཡང་ཡང་བྱས་པས་ལན་ཆགས་འོང་བ་ཡིན། མ་དྲིན་ཅན་
འདིས་ལས་ངན་པ་བསགས་པས་ལུས་འདི་འདྲ་བ་བླངས། ལུས་འདི་འདྲ་བ་ལ་
བརྟེན་ནས་ང་མེད་པ་ལ་ངར་བཟུང། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང། ད་ལྟ་
སེམས་ཅན་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བ་ཤ་སྟག་བྱས་པས་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་སྡུག་
བསྔལ་ཆེན་པོ་ལས་ཐར་དུས་མེད་པ་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་བསམ། རང་གི་རྩ་བའི་མ་
ལྟ་བུར་བསམ་ཞིང་ངའི་ཨ་མ་ཞེས་ངག་ཏུ་ཡང་བརྗོད་ཅིང་སྙིང་རྗེ་དྲག་པོ་མིག་ནས་
མཆི་མ་ཉིལ་ཉིལ་པའམ་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལྔང་བ་ཙམ་བསྒོམ་ལ། ཁོས་གཙོ་བྱས་པའི་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཀྱི་ན་ཚ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཀྱི་མི་བདེ་བ་
གང་ཡོད་པ་དེའི་སྟེང་དུ་འུབས་ཀྱིས་བསྡུས་ལ་རང་གི་དེ་དང་གཉིས་མེད་དུ་བསྡུས་ལ་

[192] །རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བདེ་
བ་དང་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ལ་བཏང་བས། ཁོའི་བསམ་ངན་དང་གདུག་སམས་
ཐམས་ཅད་ཞི་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱ་སེམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པར་བསམ། དེ་ཡང་ཡང་བྱའོ།།
ཡང་ནད་གདོན་ཐམས་ཅད་བཀའ་དྲིན་དུ་བསྒོམ། དགེ་སྦྱོར་གྱི་བསྐུལ་མ་བྱས་པས་
དྲིན་ཆེ་བས་དུས་འདི་ནས་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་མི་འབྲལ་བར་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ་
གཞན་ཡང་ལུས་སེམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྡུག་བསྔལ་མ་འཚམས་པ་བྱུང་བའི་ཚེ་ཡིད་མ་ཤི་
བར་བྱས། རིག་པ་ངར་བསྐྱེད་ལ་འདི་ཀའི་དུས་སུ་དགོས་པ་ཡིན་སྙམ་པ་བྱས་ལ་
གནོད་བྱེད་ཀྱིས་གཙོ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དངོས་རྒྱུ་དང་
བཅས་པ་རྣམས་བསམ། རང་གི་རྩ་བའི་མ་ལྟ་བུར་དྲིན་ཆེ་བ་འདི་རྣམས་སྡུག་
བསྔལ་འདི་འདྲ་ལ་སྤྱད་པའི་སྙིང་རེ་རྗེན་བདག་ལ་ནི་ད་ལྟ་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བར་
བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ན་མ་འདི་རྣམས་ཇི་ལྟར་བྱས་ན་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བར་
འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་
ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་ན། ལུས་ཙོག་པུར་འདུག་ལ་ལག་པ་གཡས་པའི་ཐལ་
མོས་འགྲམ་པ་སྦྱོར། གྲུ་མོ་བརླའི་སྟེང་དུ་བཞག་བཞིན་གྱི་མདོག་སྨིན་
མཚམས་སུ་བསྡུས་ལ་མཆི་མ་འདོན་པའི་ཚུལ་དུ་བྱའོ། །ངག་གི་འཁྲུལ་འཁོར་
ནི་ངའི་ཨ་མ་ཞེས་བརྒྱ་དང་སྟོང་ལ་སོགས་པ་བགྲང་ངོ། །དེ་ལྟར་བྱམས་པ་བསྒོམ་
པས་སྙིང་རྗེ་དབང་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་འབྱུང་ངོ། །ངུ་སྙིང་འདོད་པ་དང་ སྙིང་གྲང་བ་
དང་ སྡུག་བསྔལ་ཅན་མཐོང་བ་དང་ ཐོས་པ་དང་དྲན་པ་ཙམ་གྱི་སྙིང་
རྗེ་རང་དབང་དུ་སྐྱེ་བ་འབྱུང་ངོ།། དེ་ལྟར་བྱུང་བ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་
ཅད་སྐྲ་གྲིས་བཞར་བ་བཞིན་དུ་སྣ་བུག་གཡས་གཡོན་ནས་རླུང་ནང་དུ་འོང་བ་དང་ང་སྡོས་
ནས་རང་གི་སྙིང་དུ་ཞུགས་སེམས་ཅན་ལ་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་བསམ་

[193] །ཡང་དག་པའི་དོན་
ལ་འདི་ཡིན་འདི་མིན་མེད་པའི་ལྟ་བའི་སྟེང་དུ་བཞག་གོ་རང་གི་བདེ་བ་དགེ་བ་
ཐམས་ཅད་ལྟོས་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕར་བཏང་བས་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནོད་སེམས་གདུག་རྩུབ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བསམ་མོ། །དེ་ལྟར་བྱས་
པས་ནད་གདོན་ཐམས་ཅད་གྲོགས་སུ་འཆར་རོ། །ཕན་ཡོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ།།
གནས་སྐབས་སུ་ནད་གདོན་ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་བྱེད་མང་དུ་ཡོད་དེ་
འདིར་མ་བྲིས་སོ། །བྱ་བ་གང་བྱེད་ཀྱང་འདིས་ཟིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྲོ་
གསུངས། འདི་དང་མི་ལྡན་ན་གསང་སྔགས་ཟབ་མོའི་བཟླས་པ་བྱས་ཀྱང་མུ་སྟེགས་
ཀྱི་དྲག་སྔགས་བཟླས་པ་དང་ཁྱད་མེད་དུ་འགྲ་གསུང་ངོ། །གཞན་ཡང་ཐེག་པ་
ཆེན་པོའི་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་ལེགས་པར་བལྟ་བའོ།། །།
འཆིམས་ཀྱི་བློ་སྦྱོང་ལགས་སོ།།  འདི་ལ་ལུང་མེད་སླར་རྩལ་དགོས།།
 ལུང་ཐོབ།     ༈   
འཚལ་ལོ། །གདམས་པ་འདི་ལ་དོན་གསུམ་སྟེ། དང་པོ་སྦྱོར་བ་ནི། གནས་དབེན་
པར་ཚངས་སྤྱོད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་གནས་སུ་བདེ་བའི་སྟན་ལ་འདུག་སྟེ་
སྐྱབས་འགྲོ་དང་སེམས་བསྐྱེད་བྱས་ལ་རང་གི་ལུས་ཕྲུ་མ་ཕུས་བཏབ་པ་ལྟ་བུར་བདེན་
མེད་དུ་བསམ། སྙིང་འོད་དཀར་པོའི་ཕུང་པོར་བསྒོམ། དེའི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་
པདྨ་དང་ཟླ་བའི་གདན་གྱི་སྟེང་དུ་རྩ་བའི་བླ་མ་བསྒམ། སངས་རྒྱས་ནས་ད་ལྟའི་བར་གྱི་
བརྒྱུད་པ་དང་ ཆོས་འབྲེལ་ཡོད་པ་དང་ ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་དང་ སངས་
རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་འདི་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ། ཡི་
[194] གསོལ་བ་འདེབས་པ་ནི་བླ་མ་ཡང་དག་པའི་དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། །བླ་མ་ཡང་དག་པའི་
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་གི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་གི་
རྟོགས་པ་ཉམས་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །ང་དང་བདག་ཏུ་
འཛིན་པ་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཐུལ་བ་དང་ རྐྱེན་ངན་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་
འཁྱེར་ཤེས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །ཞེས་ལན་གསུམ་གསོལ་བ་བཏབ་
བདག་གི་བློ་འདི་ཉེས་པའི་སྐྱོན་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་ལེགས་
པའི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་དངོས་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། བླ་
མའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་བྱ། དེ་ནས་བླ་མ་ཚངས་བུག་ན་མར་བྱོན་
ནས་སྙིང་འོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་ཞུགས་ནས་འདི་ཉིད་སངས་རྒྱས་དངོས་ཡིན་སྙམ་དུ་
བསྒོམ་མོ། །བླ་མའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་ཐིམ་པས་
ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དེའི་ངང་དུ་གནས་ཚད་དུ་བཞག་དེ་ལས་
རྟོགས་པ་འཕྲོ་ན་བླ་མ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བསྒོམ་མོ། །ཐུགས་དགོངས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པའི་བསྔོ་བ་བྱ། གསོལ་བ་གདབ། དེ་ལྟ་བུ་ཉིན་མཚན་ལན་དྲུག་ལ་སོགས་
པ་བྱ། རང་གང་འདོད་པའི་ཏིང་ང་འཛིན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེའོ། །དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་
དག་ལ་བསླབ་ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་གསུམ་སྟེ་དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི་དལ་འབྱོར་
གྱི་ཆོས་བསམ་སྟེ་དེའི་སྙིང་པོ་བླང་བར་བྱ། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་བློ་སྦྱོང་བ་ཡིན་པས་
བསྒོམ། དལ་འབྱོར་ཐོབ་ཀྱང་གཏན་དུ་སྡོད་དབང་མེད་ལས་ཀྱི་འཕེན་པ་ཟད་ན་ནམ་
འཆི་ཆ་མེད། འཆི་བའི་དུས་སུ་ཆོས་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པར་འགྱོད་བཞིན་དུ་ཤི་ན་དེ་
ལས་འཕམ་པ་མེད་པས་བློ་སྦྱོང་དགོས་སམ། ཤི་ནས་མེད་པར་མི་འགྲོ་སྐྱེ་བ་
ལེན་དགོས་ལ་འཁོར་བ་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་སྤང་

[195] དེའི་ཆེད་དུ་བློ་སྦྱོང་བསྒོམ། རང་རྒྱུད་ལ་བསགས་པའི་སྡིག་སྒྲིབ་
སྦྱངས་གཞན་ལ་ཡང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་མོ། །དངོས་གཞི་
ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱེ་སེམས་ནི། གཏོང་ལེན་གཉིས་པོ་
སྤེལ་མར་སྦྱངས། །ལེན་པའི་གོ་རིམ་རང་ནས་བརྩིས་ཞེས་པ་ནི་བདག་ལ་སྐྱེ་བ་
ཕྱི་མའི་ཕྱི་མ་ཕན་དང་ ཐ་ན་སང་ཕན་སྨིན་རྒྱུའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་ཐམས་
ཅད་ད་ལྟ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་བསམ་པས་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་
འགྱུར་བའི་དགོས་པ་ཡོད། དེ་ནས་རྩ་བའི་མ་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་ལ་
སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་ཐམས་ཅད་ཞེ་ཐག་པ་ནས་བླངས། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་ འཕགས་པ་གསུམ་གྱི་ཤེས་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་བླངས། མདོར་
ན་བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་མ་རྟོགས་པའི་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་རང་གི་སྙིང་
གི་ནང་དུ་བླངས། དེ་ལྟར་ཡང་ཡང་བླངས་པས་རོ་སྟོད་གཟེར་པ་ལ་སོགས་པ་
བྱུང་ན་སྙིང་ཕྲུམ་བུས་པ་ལྟ་བུར་བསམ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་སོང་བས་ནམ་ཁའི་མཐའ་
ཁྱབ་པར་བསམ་སྟེ་མཐར་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ངང་ལ་བཞག་གོ་དེ་སྟོང་ཉིད་
བསྒོམ་པ་བདག་གི་མ་འདི་རྣམས་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་རྒྱུ་ལ་གནས་པས་
སྙིང་རྗེ་སྡུག་བསྔལ་དངོས་རྒྱུ་མཐའ་དག་ལས་བསྒྲལ་སྟེ། བདེ་བ་སྐྱིད་པ་བླ་ན་མེད་
པ་ལ་འགོད། དེའི་ཆེད་དུ་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བཏང་སྙམ་དུ་
བསམ་ལ་ལུས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་བསྒྱུར། ལོངས་སྦྱོད་ལྷ་དང་མིའི་
རྫས་ནམ་ཁའ་གང་བ་ཙམ་པ་དགེ་བ་དུས་གསུམ་དུ་བསགས་པ་ཐམས་ཅད་མ་རྒན་
ལ་བཏང་བས་ཆོས་བྱེད་པའི་ཐུན་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ཚང་བ་དང་ ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་
པ་སངས་རྒྱས་པར་བསྒོམ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒོམ། དེ་
གཉིས་རླུང་ལ་བསྐྱོན་པར་བྱ་ཅེས་པ་ནི་དབུགས་ཕྱིར་འགྲོ་དུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བ་

[196] དེ་ལྟར་བསྒོམ་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནང་དུ་འོང་ཙ་
ན་རང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་ལེན། དེ་ལྟར་བྱས་པས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་
བློ་སྦྱོང་སྐྱེ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་གསུང་ངོ། །གཉིས་པ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
བསྒོམ་པ་ནི། སྦྱངས་ནས་གསང་བའི་དོན་ལ་སྤྱད་ཅེས་པ་ནི་བདག་དགེ་བ་དང་
གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བརྗེ་ནུས་པ་དང་ བློ་དམན་པ་ལ་གསང་བའི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་
སྟེ༑ དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། བཟུང་བ་
ཐམས་ཅད་བེམ་པོར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་དཔྱད་པས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡིན་ལ་
དེ་ཡང་ཕྱོགས་དྲུག་ལ་བལྟ་བའི་ཆ་དྲུག་དབུས་ཤ་སྟག་ཏུ་གྱུར་ནས་བདེན་པ་གཅིག་ཏུ་
མ་གྲུབ་པས་དེ་མ་གྲུབ། དེ་དག་གི་བདེན་པ་དུ་མ་མི་གྲུབ་པས་བེམ་པོ་བདེན་པ་
མེད་པར་བསྒོམ། ནང་རིག་པ་ནི་འདས་པ་འགག་མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས། ད་ལྟ་ཁ་
དོག་མེད། དབྱིབས་མེད། གནས་མེད། དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཙ་ན་བདེན་པར་མ་གྲུབ་
པས་ན་ནང་རིག་པ་བདེན་པ་མེད་པར་བསམ། ཕྱི་བེམ་པོ་མ་གྲུབ་པས་བསྒོམ་བྱའི་
ཡུལ་མ་གྲུབ། ནང་རིག་པ་སྣང་བ་མ་གྲུབ་པས་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་བློ་མ་གྲུབ། བསྒོམ་
བྱ་སྒོམ་བྱེད་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ཟད་པ་ཞེས་ཟེར། དེའི་ངང་ལས་མ་ཡེངས་པར་
གནས་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་ཞེས་གསུངས། དེ་བས་ན་ཡུལ་ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ལ་
བློས་ཅིར་ཡང་མེ་འཛིན། ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་བའི་ངང་ལ་ལྷོད་དེ་ཀློད་ལ་བཞག། འཇུར་
བུས་བཅིངས་པའི་སམས་ཉིད་ནི། །ཀློད་ན་གྲོལ་བར་ཐེ་ཚམ་མེད། །ཅེས་གསུངས། རྟོཌ་
པའི་འཕྲོ་འདུ་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་ན་ཞི་གནས་མ་རྟོག་བཞིན་དུ་གསལ་ཞིང་དྭངས་པ་
གསལ་ལེ་མཚན་མར་འཇན་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོ་ཐུན་ཆུང་ལ་
གྲངས་མང་པོར་བསྒོམ། བསྟན་པ་ཐོབ་ནས་ཇི་ཙམ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་བཞག་དེ་
ལས་ལྡང་བར་འདོད་ན་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་ཞིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བར་བྱའ།།

[197] རེས་འཇོག་ཏུ་བསྒོམ། གོམས་
པར་གྱུར་ནས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་བདེན་པ་དང་ཞེན་པ་མེད་
པར་གཏོང་ལེན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་རྗེས་ནི། ཡུལ་གསུམ་དུག་
གསུམ་ཞེས་པས་ཡུལ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་དུག་གསུམ་སྐྱེ་ཞིང། དེ་དགེ་བའི་རྩ་
བ་གསུམ་དུ་བསྒྱུར་ཏེ། མིག་གི་ཡུལ་དུ་གཟུགས་སྡུག་པ་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་
དང་ སེམས་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་བླངས། རང་གི་
ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བཏང་བས་སེཾས་
ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པར་བསམ། མི་སྡུག་
པ་ལ་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་ལ་གཏི་མུག་སྐྱེས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་
བས་སྒྲ་དང་ སྣས་དྲི་དང་ ལྕེས་རོ་དང་ ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱའི་བར་དུ་གསུམ་
གསུམ་བྱུང་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་ཚིག་གིས་སྦྱངས། །ཅེས་
པ་ནི་འགྲེང་བ་དང་ འདུག་པ་དང་ ཉལ་བ་དང་ སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་
དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་ཐམས་ཅད་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་བདག་ལ་
སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་བདག་ཕུང་བར་གྱུར་ཅིག་བདག་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་
གཏན་བརླག་ལ་འགྲོ་བར་གྱུར་ཅིག་བདག་གི་ལུས་ལངས་སྤྱོད་དང་ དགེ་
བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་
ཏན་ཐམས་ཅད་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དགོས་ཀྱང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།
དེ་ལྟར་སྦྱོར་བས་ངག་གི་རྗེས་སུ་ཡིད་བཞུགས་ནས་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་
གསུངས། བློ་སྦྱོང་ཐུན་གཅིག་ཞེས་བྱ་བ་དཔལ་སྣར་ཐང་པའི་མཁན་པོ་མཆིམས་
ནམ་མཁའ་གྲགས་པ་ཆེན་པོས་མཛད་པ་དགེ་ལེགས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་
གྱུར་ཅིག། །།

[198]།
   ༈    །སྟོང་དང་སྙིང་
རྗེ་གཉིས་སུ་ལམ་པ་ཡི། །མར་མེ་མཛད་པ་ལ་གསོ་བླ་མ་ལ། །སྒོ་གསུམ་
དང་བའི་ཡིད་ཀྱི་གུས་ཕྱག་འཚལ། །འགྲོ་མགོན་བོད་དུ་བྱོན་ཁར་གདམས་པ་ནི།།
བརྩི་བར་གྱུར་པའི་ནོར་བུ་བདག་ལ་གནང། །ནམ་མཁའ་འདི་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་མཆིས་
བུ༑ ༑ཡོད་པར་སུ་འཛིན་མེད་པར་སུ་ཞིག་འཛིན། །ཆོས་རྣམས་དེ་བཞིན་ཤེས་
པར་གྱིས་ཤིག་བུ། །འདི་ལ་གོལ་ན་གོལ་ས་ཤིན་ཏུ་མང། །ནམ་མཁའ་ལྟ་
བུར་མཉམ་པར་གཞོག་ཅིག་བུ། །འོན་ཀྱང་མཁའ་ལ་འཇའ་ཚོན་འཁྲིགས་པ་
ན༑ ༑ཡོད་ཡོད་ལྟ་བུར་མཛེས་ཤིང་འཆར་རོ་བུ། །འདི་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་པར་
སུས་མ་མཐོང། །འོན་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་ལགས་མཆིས་མཁས་པའི་བུ། །འཇའ་
ཚོན་མཁའ་ལ་རྒྱུ་ཞིང་མཁའ་ལ་ཡལ། །འདི་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་པར་སུས་མ་མཐོང་།
འདི་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་ལགས་མཆིས་མཁས་པའི་བུ། །ལེགས་པར་བརྟགས་ན་འཇའ་
ཚོན་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ཐ་དད་རྣམ་དབྱེ་འདུག་གམ་མཁས་པའི་བུ། །ཡེ་ནས་
སྟོང་པ་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ། །འགྲ་ལ་བསོད་གླགས་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་འཁྲིག་
སྙིང་རྗེ་བྱུང་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནས་བྱུང། །ཐིམ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་
མོ་བུ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཉིད་དེ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་
པ་སུ་མ་མཐོང། །བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་ནམ་མཁའི་འཇའ་བཞིན་དགའ། །དེས་
ན་ནམ་མཁའ་འཇའ་ཚོན་ཇི་ལྟ་བུར། །སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཤེས་པར་མཛོད་ཅིག་བུ། །
གང་ཡང་རྒྱ་མཚོ་གཏིང་མཐའ་ཟབ་པ་ལས། །སྟེང་ནས་གཡོ་བའི་རྦ་རླབས་འཁྲིག་
པ་མཐོང། །རྦ་རླབས་བྱུང་ཡང་རྒྱ་མཚོ་ཉིད་ལས་བྱུང། ཐིམ་ཡང་རྒྱ་མཚོ་

[199] །གཡོ་བའི་རླབས་དང་ཟབ་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། །ཐ་དད་
རྣམ་དབྱེ་ཡོད་པ་སུས་མ་མཐོང་ །དེ་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟོང་ཉིད་ལས། །
འགྲོ་ལ་གཡོ་ཞིང་འཁྲུག་པའི་སྙིང་རྗེ་བྱུང། །སྙིང་རྗེ་བྱུང་ཡང་སྟོང་ཉིད་ངང་ལས་
བྱུང་ །ཐིམ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཐིམ་མོ་བུ། །མེ་ལོང་གཡའ་ཡིས་དག་པའི་
དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །སྣ་ཚོགས་གཟུགས་བརྙན་བཀྲ་བཞིན་ཤར་བ་དེ། །མེ་ལོང་ཉིད་
དམ་ཕྱི་རོལ་གཟུགས་ལས་བྱུང། །དེ་ལས་གཞན་ནམ་འོན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པ། །གང་
དུའང་དཔྱད་ན་འཇིག་རྟེན་རྟེན་འབྲེལ་ཙམ། །བྱེད་བཞིན་ཡད་མ་མྱོང་དང་སྣང་བ་
གཉིས། །ཐ་དད་རྣམ་དབྱེ་ཡོད་པར་སུས་མ་མཐོང་ །དེ་བཞིན་སྟོང་ཉིད་མེ་
ལོང་ལྟ་བུ་ལས། །ཡོད་མ་མྱོང་སྟེ་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་ལྟར། །སྟོང་དང་
སྙིང་རྗེ་བསྟེན་ཞིག་མཁས་པའི་བུ། །རྙོག་མེད་ཆབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དངས་བ་ལ། །
ཆུ་ཤེལ་ཟླ་བའི་གཟིགས་བརྙན་ཤར་ནའང་ །གཉིས་སྣང་ལྟ་བུར་རང་ཉིད་འཁྲུལ་
མོད་ཀྱི། །གྲུབ་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཡོད་པར་སུས་མ་མཐོང། །རྙོག་མེད་ནམ་མཁའ་
ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉིད་ལས། །འགྲོ་ལ་བཟོད་ཀླགས་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཤར། །སྙིང་རྗེ་
བྱུང་ཡང་སྟོང་ཉིད་ངང་ལས་བྱུང། །ཐིམ་ཡང་སྟོང་ཉིད་ངང་དུ་ཐིམ་མོ་བུ། །ཇི་ལྟར་
གཟུགས་ཀྱི་བྲག་རི་མཐོན་པོ་ལ། །ལྷང་ལྷང་འཆར་བའི་སྒྲ་སྙན་བྱུང་ན་འང། །
སྒྲ་སྙན་བྲག་ལས་རྣམ་དབྱེ་སུ་ཞིག་ཡོད། །འོན་ཀྱང་བྲག་མེད་ཡོད་མེད་སུ་ཞིག་
འཛིན། །དེ་བཞིན་ཡེ་ནས་དག་པའི་སྟོང་ཉིད་ལས། །འགྲོ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བའི་
སྒྲ་བྱུང་མོད། །སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དེ་བཞིན་བསྒོམ་ཤིག་བུ། །རྙོག་མེད་ཉི་མའི་
འོད་ཐ་དད་ཉིད་དུ་སུས་མ་མཐོང། །སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཟུགས་སུ་ཤར། །
སྙིང་རྗེ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་སྙིང་རྗེ་གཞན་ཡོད་པར།།
[200] །ཀྱེ་ཧོ་སྟོང་ཉིད་ངང་དུ་ཚུར་ཉོན་
ཞིག་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་སྤངས། །སྟོང་ཉིད་འབའ་
ཞིག་ཡིན་གྱིས་ཤེས་པར་མཛོད། །དེའི་གཉེན་པོ་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་ཀྱང་ །སྟོང་
ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡིན་གྱི་གོམས་པར་མཛོད། །སྤང་གཉེན་ཐ་དད་ལྟ་བུར་མཐོང་ན་
ཡང་ །འཁྲུལ་འཁོར་དག་པར་བསམ་གཏན་ལམ་དུ་བསྒོམ། །དེ་ལྟར་མ་
གོ་འགྲོ་བ་མཐའ་ཡས་པ། །རང་ལ་བསྡུས་ཀྱང་སྤང་དགོས་ཅང་བརྡའ་མ། །རང་
ཉིད་སྙིང་རྗེར་ལྟོས་དང་ཅང་འཁྲུལ་ལམ། །སྙིང་རྗེ་སྟོང་པར་འདུག་གམ་མཁས་
པའི་བུ། །སྟོང་པ་སྙིང་རྗེར་ཤར་རམ་རྟོག་དཔྱོད་ཅན། །སྟོང་དང་སྙིང་རྗེ་རྣམ་
དབྱེ་འདུག་གམ་ཨ། །ཁོ་བོས་ཞེ་སྡང་རླུང་དམར་འཚུབས་ན་ཡང་ །སྟོང་
པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་མེད་པར་མཐོང་ །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་ཡས་པ།།
སྟོང་ཉིད་ངང་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་ །རྣམ་རྟོག་རྣམས་ལ་ཅེར་ཏེ་ལྟས་ཙ་ན་
བདེན་ནམ་རྫུན་ནམ་གྲུབ་པར་ངས་མ་མཐོང་ །སྟོང་ཉིད་ངང་ལས་ལྷོད་ཀྱི་ཀློད་ཙ་
ན༑ ༑རྟོག་པ་ཙམ་ཡང་འཆར་བ་ངས་མ་མཐོང་ །དེ་ན་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་འགལ་
ཟླ་ཡང་ །དབྱེ་བ་རྡུལ་ཙམ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་གི་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་
མེད་སྨོས་ཅི་འཚལ། །ཀྱེ་ཧོ་ད་ནི་འགྲོ་འམ་འདུག་ན་ཡང་ །གནས་དེ་དགོན་
པ་ཡིན་ནོ་མཁས་པའི་བུ། །དབུ་མའི་ནང་དུ་སེམས་ཉིད་གནས་པ་དེ། །སྟོང་པའི་
གནས་ལུགས་ཡིན་ནོ་མཁས་པའི་བུ། །དེ་ཡི་ངང་དུ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་དེ། དབྱེ་
བ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་ནོ་བུ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ན། །ཤིན་
ཏུ་བརྩེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡིན། །སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པས་སྙིང་རྗེས་མ་ཁྱབ་
མེད། །སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན། །སྟོང་པ་ཙམ་ཞིག་ཞི་གནས་
ཚོལ་བའང་བསྒོམ། །ཐེག་པ་འདི་ཡི་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཡིན། །སྙིང་རྗེ་འདི་ཡི་རང་

[201] །དེས་ན་གནས་དོན་སྙིང་རྗེར་ཤེས་པར་མཛོད། །ཁྱོད་ལ་
བྱ་བའི་རིམ་པ་མཐའ་ཡས་ཀྱང་ །བརྒྱ་ཕྲག་ངོས་ཀྱི་བཅར་ཕུར་ཆེན་པོ་འདི་
ཚེ་འདིའི་ཉིན་བཤད་སྙིང་གཏམ་ཐ་མར་བསྟེན། །ད་ནི་ཁོ་བོ་མི་སྡོད་བོད་དུ་འགྲོ་
འཕྲིན་ལས་དག་ཀྱང་རྫ་དང་ལ་ཆ་འདྲ། །ཚེ་འདིའི་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་གློག་ལྟར་གཡོ་
ལུས་སེམས་འདུ་བའང་འགྲོན་ཁང་འགྲོན་པོ་འདྲ། །དེས་དེ་ཕྱོགས་འདིར་སྡོད་པ་
སྲིད་པ་བས། །འདུས་པའི་ཐ་མ་བྲལ་བ་འདུས་བྱས་ཆོས། །གདམས་ངག་
སེམས་ལ་འཆང་ན་བུ་ཡིན་ཨང་ །བསླབ་པའི་ངག་ལ་ཉན་ན་ཡུན་དུ་དགེ་
རིང་པོར་མི་ཐོགས་བྱམས་པའི་ཞབས་དྲུང་དུ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་
དོན་རྣམས། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་ཕྱིར་དགའ་ལྡན་འགྲོ་ཁྱོད་ཀྱང་སྐྱེ་
བ་འདིའི་འོག་རོལ་ཏུ། །དེ་དྲུང་སྙེགས་ནས་གསུང་གླེང་བྱེད་པར་སྨོན། །ཕྱོགས་
བཅུའི་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་མ་ལུས་པ། །བདག་ཅག་རྣམས་ལ་བརྩེ་བར་དགོངས་
སུ་གསོལ། །དུས་གསུམ་འཁོར་ཚེ་སྐྱེ་གནས་ཐམས་ཅད་དུ། །སྒོ་གསུམ་
དགེ་བའི་ལས་ལ་བཀོལ་བ་རྣམས། །སྐུ་གསུམ་ཕྲིན་ལས་རྫོགས་པ་མ་གྱུར་བར་
གང་གི་ལུས་སུ་སྐྱེ་བ་འཛིན་ནའང་ །ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུ་སྒོ་གསུམ་འཁོལ་བ་དང་།
བླ་མ་མཉེས་ཤིང་འཕྲིན་ལས་སྤེལ་བར་ཤོག་ཅེས་པ་འདི་འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་
བོད་དུ་བྱོན་དུས་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ན། རྣམ་དག་གཙུག་གི་ནོར་བུ་ལ་སྤྱི་ཆོས་སུ་
གདམས་པ་ལགས་སོ། །འདིའི་བརྒྱུད་པ་ནི། ཇོ་བོ་ནས་མཁན་པོ་རྨ་སྟོན་
གྱི་བར་སྔར་བཞིན་དེ་ཇོ་ལྡན་ཀླུང་ཤོད་པ་ལ། དེས་བཤེས་གཉེན་ཤེས་རབ་བཟང་པོ་
དེས་བུད་དྷ་རཏྣ་ལ། དེས་ཀིརྟྟི་ཤི་ལ་ལ། །དེས་ཆོས་རྗེ་རྒྱལ་བ་བཟང་པོ་ལ་
དེས་ཆོས་རྗ་བསད་ནམས་རིན་ཆེན་ལ། དེས་ཆོས་རྗེ་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཆོག་
ལའོ།།

[202]།
   ༈    དཔལ་ལྡན་བིར་ཝ་པའི་ཞལ་ནས། ཐོག་
མད་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པ་ཡི། །དྲིན་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བསམས། །གནོད་
བྱེད་འདི་ན་བདག་གི་མ། །སྔོན་ཚེ་ཡང་ཡང་ཕན་བཏགས་ཀྱང་ །སྨྱོན་པ་ལྟ་
བུར་རང་དབང་མེད། །མི་དགེ་ལས་ཀྱིས་མནར་མེད་འགྱུར། །དེ་ལྟར་དྲན་པས་
སྲིད་གསུམ་ལ། །སྙིང་རྗེ་མཐར་ཕྱིན་འགྱུར་བ་ཡིན། །གསུང་དེ་ལ་མཉམ་
མེད་སྙིང་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་ནི། སྙིང་རྗེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན། འདི་
མེད་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་དང་ དམ་ཚིག་གི་སྐྱེད་རྫོགས་ལ་
སོགས་ལམ་ཅི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཐེག་པ་དམན་པར་ལྷུང་སྟེ། བྱམས་པ་སྙིང་རྗེ་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དགོས་པས་བྱམས་པ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ལ། སྙིང་རྗེ་ནི། གནོད་
བྱེད་ནས་ཐོགས་དྲངས་ནས་བསྒོམས་ཏེ། གནས་དབེན་པར་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཆ་
མཉམ། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་བྱ། རང་ཡི་དམ་དུ་བསམ། སྤྱི་བོར་
བླ་མ་བསྒོམ། །རང་གཞན་ལ་གནོད་པ་ཚབས་ཆེར་བྱེད་པའི་དགྲ་བོ་ལྟ་བུ་གཅིག་
མདུན་དུ་དམིགས་ལ། སྙིང་རྗེའི་རྒྱུན་དང་འཐད་པ་གཉིས་སྤེལ་མར་བསྒོམ། དང་
པོ་ལུས་སྒྲིམ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནོད་བྱེད་ལ་དམིགས་ལ། ངག་ཏུ་བདག་ལ་
གནོད་པ་བྱེད་པ་འདི་སྙིང་རེ་རྗེ་བྲྒྱའམ་ལྔ་བྕུའམ་ཉེར་གཅིག་བགྲང་བ་ནི་རྒྱུན་
བསྒོམས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྙིང་རྗེ་གནོད་བྱེད་འདིས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ཕན་ཆད་
ཀྱི་མ་ཡིན་ངེས་པས་མ་འདི་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་བསམ་ཡང་ཡང་བགྲང་ཅིའི་ཕྱིར་སྙིང་
རྗེ་ན་མ་ཡང་ལན་གཅིག་གཉིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལན་གྲངས་མང་པོར་བྱས་པས་
སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་བསམ་ནས་ཡང་ཡང་བགྲང་ ཅིའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ན་མ་ནམ་བྱས་རེས་

[203]
ཅིའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ན་སྤྱིར་མ་ནི་ཕན་འདོཊ་པ་ཡིན་ན་ད་ལྟ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན་
གནོད་བྱེད་འདི་མ་ཡིན་ཡང་ཤེས་པ་ལ་རང་དབང་མ་ཐོབ་པས་སྨྱོན་པ་དང་འདྲ། སྤྱིར་
སེམས་ཅན་ལ་ཁྱད་པར་དུ་རང་གི་བུ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་བསམ་ནས་
ཡང་ཡང་བགྲང་ ཅིའི་སྙིང་རྗེ་ན་དེ་ལྟར་གནོད་པ་བྱས་པའི་རྒྱུས་མནར་མེད་པ་
ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོས་གཟིར་བར་འགྱུར། གནོད་བྱེད་ཀྱི་
མ་འདི་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་བསམ་ནས་ཡང་ཡང་བགྲང་ དེ་ལྟར་དམིགས་པ་དང་
བགྲང་བ་དང་ སྙིང་རྗེ་བའི་རྒྱུ་བསམ་པ་ལྔ་སྤེལ་མར་བསམ་པས་མིག་ནས་མཆི་
མ་འབྱུང་བ་དང་ ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལྡང་བའམ། ལུས་སེམས་ཀྱི་ཟུངས་མི་ཐུབ་
པ་སོགས་རྟགས་ཀྱི་མཚོན་པའི་སྙིང་རྗེ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་སྐྱེས་ནས། གནོད་བྱེད་འདིས་
ཐོག་དྲངས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་དུ་སེཾས་
བསྐྱེད་ལ་གནོད་བྱེད་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡི་དམ་གྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བསམ་
ལ༑ སྤྲོས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་བཞག་རྣམ་རྟོག་ཡུན་ལངས་ན་
བསྔོ་བ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྐྱེས་ནས་གནོད་བྱེད་བར་མ་དང་
ཆུང་ངུ་རྣམས་ལ་ཡང་བསམ། དེ་ནས་ཉེ་འབྲེལ་ཡུལ་མི། །བོད་འཛམ་བུ་གླིང་
གླིང་བཞི། སྟོང་གསུམ་ནམ་མཁས་ཁྱབ་པ་བསྒོམ་པས་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་རང་གི་ཞེ་སྡང་ཁོང་ཁྲ་ལ་སོགས་པ་རང་ཞི། མཛེ་
ནད་གདོན་ལ་སོགས་པ་དགྲ་རང་ཞི་ལ་འགྲོ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མ་བུ་གཅིག་
པ་ལྟར་བརྩེ་བའི་སེམས་སུ་འགྱུར་རོ། །སྤྲོས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེའོ།།
གཉིས་པ་རྩ་བ་རྒྱུའི་རྣལ་འབྱོར་ནི། ཕྱི་ནང་སྤྲོས་པ་མི་བསྲུན་པའི། །བློ་གྲོས་
འཁྲུག་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། །བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་

[204] །དེས་ནི་བདུད་དང་ཉོན་མོངས་ཚོགས། །འཇོམས་ཤིང་སྤྲོས་
མེད་ཡེ་ཤེས་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་པས། རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་དང་ དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་
ལས་དོན་དམ་ནི། སྤྲོས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་ལ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་
བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་ཉམས་ལེན་བླ་མས་གསུངས་པ་ནི། ལུས་ལ་ནད་དྲག་པ་དང་
སེམས་ལ་མྱ་ངན་གཉིས་ཀ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་ དགྲ་གདོན་ཕྱིའི་འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པ་
ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་དེ་ཉིད་ལམ་དུ་བྱ་བའི་ཞེ་སྡང་དྲག་
པོ་སྐྱེས་ན་བདག་ཞེ་སྡང་འདིས་སེམས་ཅན་ཞེ་སྡང་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་སྡང་རྒྱུ་འབྲས་དང་
བཅས་པ་ངའི་འདི་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་
པའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་བདག་འཛིན་གྱི་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་བདག་
ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་བྱེ་བྲག་ཏུ་དམྱར་བའི་བཙོ་བསྲེགས་སོགས་ཡི་དྭགས་བཀྲེས་
སྐོམ། དུད་འགྲོའི་གསོད་བཀོལ། ལྷ་མ་ཡིན་ལ་འཐབ་རྩོད། ལྷ་ལ་ལྟུང་
བའི་སྡུག་བསྔལ་སོགས། མི་ལ་སྐྱེ་རྒས་ན་འཆི་ལ་སོགས། ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནད་
དབུལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དབུལ་ཕོངས་པ། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
བ་ཐམས་ཅད་བདག་གི་འདི་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་དལ་འབྱོར་ནས་ས་དང་ལམ་
གྱི་བགེགས་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ངའི་ཞེ་སྡང་འདི་ལ་སྨིན་
པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བསྒྲིམས་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སེམས་ཅན་
གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རང་ལ་བསྡུས་ཤིང་ལེན། དེ་ལྟར་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གམ་
གཉིས་སམ། གསུམ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ། ཇི་སྲིད་ཉོན་
མོངས་པའི་རྣམ་རྟོག་དེ་མ་ཞི་བར་དུ་བསམ། ནད་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་མ་ཞི་བར་དུ་ལམ་དུ་
བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ལ་སྨིན། །ཅེས་ངག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །

[205]
ནས་ཉི་མ་ཤར་བའི་འོད་ཟེར་ལྟར་འཕྲོས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་ཕོག་པས་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡི་དམ་ལྷའི་ངོ་བོ་ལ་བཀོད་པར་བསམ་
མ༑ ༑དེ་ནས་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངང་ལ་བཞག་པས་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་
འཆར་རོ། །རྣམ་རྟོག་ཡུན་ལངས་ན་དགེ་བ་བསྔོའོ། །ལས་དང་པོ་བས་དེ་
ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་སོ། །གམས་ནས་རྣམ་རྟོག་ཕྲ་རགས་འཇིགས་པ་དང་སྡུག་
བསྔལ་ལ་སོགས་གང་བྱུང་ཡང་སྔ་མ་ལྟར་གཅིག་ཏུ་གྲལ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ། ངག་ཏུ་
བདག་གི་དགེ་བས་དེ་ཀུན་བདེ་ཐོབ་ཤག་ཅེས་བརྗོད་དོ། །བདག་གི་ལུས་
ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ་སྨིན་ནས་ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བསམ་
དམིགས་པའི་དལ་མྱུར་ཡིན་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་གསུངས་སོ། །རྗེས་སྔར་དང་འདྲའོ།།
ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གནས་སྐབས་རྣམ་རྟོག་ཉོན་མོངས་ཞི། ནད་གདོན་
ལས་གྲོལ། སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ཐོགས། དབང་དུ་གྱུར། མཐར་ཐུག་
ལོངས་སྐུ། སྤྲུལ་སྐུའི་ས་ཐོབ་ནས། མ་འོངས་པ་ན་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པར་འགྲུབ་བོ། །དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ས་བོན་ཐོབ་སྟེ། ཕྱག་
རྒྱ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་འབྲལ་འཛོམས་ན་རང་ག་
ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་རྟགས་ཅི་རིགས་སུ་འབྱུང་ངོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཤེས་པ་བཟུང་
འཛིན་གྱི་མཚན་མས་སྟོང་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་རྒྱུད་ལ་འཆར་རོ། །དེ་ཀ་ལ་
རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྐད་ཅིག་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བར་གནས་ཏེ་
སེམས་སྟོང་པ་མི་རྟོག་པ་ཆོས་སྐུ། རང་རིག་པ་ལོངས་སྐུ། གསལ་བ་དེ་སྤྲུལ་
སྐུ་དེ་གསུམ་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །ཤེས་པ་དེ་ཉིད་སྤྲོས་པ་
ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱ་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཉད་རང་སྟོང་པར་
[206] རང་རིག་པ་སོ་སོར་རྟོག་པ། རང་གསལ་བ་བྱ་བ་
གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས། དེ་དབྱེར་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། དཔལ་ལྡན་
བིར་ཝ་པའི་དགོངས་པ་རྗེ་བཙུན། དར་པཎ་ཨ་ཙ་རཡའི་གསུངས། གླཽ་ལོཙྪ་
བའི་ཁྲིད་ཡིག་མཉམ་མེད་སྙིང་རྗེའི་མན་ངག་གི་རྒྱུད་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་འཆང་
བིར་ཝ་པ། རྗེ་བཙུན་ཌོམ་བཧི་ཝ། རྗེ་བཙུན་མ་ཏི་བ། གྲུབ་ཐོབ་ཎི་ཀ་ལ་བ་
རྗེ་བཙུན་ར་བཻན་ཏ་པ། ཆག་ལོ་ཙྪ་པ་ཆོས་རྗེ་དཔལ། བླ་མ་དམ་གཞོན་ནུ་
རྒྱལ་མཚན། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་མ་ཤྲི། བླ་མ་ཡེ་ཤེས་ཞབས། བཟང་པོའི་
དཔལ། དེས་བུད་དྷ་རཏྣ་ལ། དེས་ཀི་རྟི་ཤི་ལ། དེས་ཛཱ་ཡ་བྷ་དྲ། དེས་
པུ་ཎྱཻ་རཏྣ་ལ། དེས་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཆོག་ལ། དེས་བདག་ལའོ། །དེ་ལས་
བྱུང་བའི་དགེ་བ་རྣམ་དག་དེ། །འཁོར་བ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །
སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས། །ཟག་མེད་བདེ་ལ་མྱུར་དུ་དགོད་པར་
ཤོག། །།
བློ་སྦྱོང་ཚིགས་རྐང་བརྒྱད་མ་ལོ་རྒྱུས་དང་བཅས་པ་བཞུགས་སོ།།
   ༈    །དགེ་བཤེས་འཆར་
ཀ་བའི་ཞལ་ནས། བདག་བཀའ་གདམས་པ་རྣམས་ལ་དད་པའི་འདི་དང་པོ་སློབ་
དཔོན་ལྕག་ཞིང་བ་ལ་ཚིག་རྐང་བརྒྱད་པ་འདི་ཐོས་ནས། དེ་ནས་རླུང་ཤོད་དགེ་གོང་
བར་དུ་འདིའི་བཙང་དར་བཅད་ནས་ཚིག་རྣམས་ལ་སྔོ་བགྲང་བག་རེ་བྱས་པ་ལས་རྒྱུད་
ལ་སྐྱེས་ནི་མི་བདོག་སྐྱེས་ན་འདི་མིན་གཅིག་འོང་བ་ལ་གསུང། དང་པོ་ནི་
འགྲོ་འོང་བྱེད་ཙ་ན་དགྲ་བྱུང་གིས་དོགས་པ་ལ་འདི་དྲན་པས་ཕན་པར་བྱུང། བློ་

[207] དེ་ཙ་
ན་གནས་གཤའ་མ་མ་རྙེད་པ་དང་ གཞན་གྱིས་བརྙས་པ་བྱེད་པ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་
པ་མ་བཏུབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འདིས་ཕན་པར་བྱུང་གསུང། དེ་ཉིད་གང་ཡིན་ཚིག་
རྐང་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡིན། །བདག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །ཡིད་
བཞིན་ནོར་བས་ལྷག་པ་ཡིན། །དོན་མཆོག་སྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་ཡིས། །མཆོག་
ཏུ་གཅེས་པར་འཛིན་པ་བསླབ། །དེ་ལ་སྤྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བཞིན་
གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་བསླབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་དང་ རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་འདྲ། ཆོས་
གཉིས་ཡོད། རིན་པོ་ཆེ་འདམ་གྱི་གསེབ་ཏུ་བཅུག་ན་ཁོ་རང་གི་འདམ་ཡང་འབྱིན་
མི་ནུས་ལ། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་དྲི་བཟང་པོས་ཁྲུས་བྱས། རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་ལ་
བཏགས་ནས་མཆོད་པ་ཕུལ་ན་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་དགོས་འདོད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་
ལྟར། སེམས་ཅན་འཁོར་བ་ན་ཉེས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཡང་རང་གིས་རང་
འཁོར་བ་ནས་འདོན་མི་ནུས་ཤིང། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་སེལ་མི་ནུས་
ཀྱང། དེ་ལ་ཕན་བཏགས་ན་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་
འབྱུང་སྟེ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་སེམས་ཅན་མེད་ན་གང་ནས་ཚོལ་ཏེ་རང་འགཌ་
ལ་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཉིད་སེམས་
ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅེས་
སོགས་གཉིས་པ་ཁྱད་པར་དུ། གང་དུ་སུ་དང་འགྲོགས་པའི་ཚེ། །བདག་
ལ་ཀུན་ནས་དམན་ལྟ་ཞིང། །གཞན་ལ་བསམ་པ་ཐག་པ་ཡི། །མཆོག་ཏུ་
འཛིན་པ་གུས་པས་བསླབ། ཅེས་པ་ལྟར་གནས་གང་དུ་བསྡོད་ཀྱང་རུང། གྲོཌ་
སུ་དང་འགྲོགས་ཀྱང་རུང། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་ལ་དམན་པར་བལྟ་ལ་སྙིང་
ཐག་པ་ནས་གཞན་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་བསླབ་པ་ནི། གྲོགས་རང་ལས་མཐོ་བ་བླ་མ་

[208] རང་དང་མཉམ་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ དམའ་བ་མོལ་སྤྲང་ལ་
སོགས་པའོ། །ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནི་རིགས་དང་བསམ་པའི་མཐུ་དང་སྐྱོན་གྱི་
ངོས་ནས་རང་ལ་དམན་པར་བཏགས་ནས། བདག་རིགས་ལ་ང་རྒྱལ་བྱར་མི་རུང་
དེ་ཐམས་ཅད་རིགས་ངན་ཤན་པའི་རིགས་ཡིན་ལ། ལུས་ལ་ང་རྒྱལ་བྱེད་
གསེར་མདོག་སྡུག་ཅིང་འགྲོ་བས་བལྟ་བའི་འོས་སུ་ཡང་མི་འདུག་བསམ་པའི་
མཐུ་ལས་རང་རེ་ཐམས་ཅད་མི་སྡུག་ཅིང་ཤེས་པ་ལ་ང་རྒྱལ་བྱེད་ན་རིགས་པའི་
གནས་ལྔ་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་མི་ཤེས་ལ་བག་རེ་ཉན་པ་ཀུན་ལ་ཡང་ཚིག་དོན་
ལྷག་ཆད་བྱུང་ཡང་ངོ་མ་ཤེས་པར་འདུག་སྤྱོད་པའང་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་བདག་དགེ་
སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་ཡང། བྱ་བ་ངན་པ་མ་བྱས་པ་ཙམ་ཡང་མི་འདུག་ལ་ད་ལྟ་
ཡང་བསམ་པ་དུག་གསུམ་དུ་སྐྱེ་ཞིང་ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་ཕལ་ཆེ་བ་མ་དག་པར་གྲུབ་
པས་ཕྱི་མ་མྱ་ངན་ལས་མངོན་མཐོ་རང་ཡང་ཐོབ་པར་དཀའ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས་
བདག་གི་སྤྱོད་པ་འདི་འདྲས་ནི། །མི་ཡི་ལུས་ཀྱང་ཐོབ་མི་འགྱུར། །མི་
ལུས་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ན། །སྡིག་པ་འབའ་ཞིག་དགེ་བ་མེད། །ཅེས་པ་
རང་གི་སྐྱོན་མཐའ་དག་བསམ་ལ། བདག་གི་འོག་ནས་འགྲོ་བ་ཆུ་འདི་ལས་
མེད་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་བཅག་ལ་གཞན་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་ལ་བསླབ་ཅེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་
ཡོན་ཏན་དངོས་སུ་མཐོང་བ་དང་རིགས་པ་དང་གཟུགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཆོས་
ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་གང་མཐོང་བ་ལ་སྐྱོན་གྱི་རང་བཞིན་
ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ངོ་མཚར་ཆེ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །ཡང་ཡོན་
ཏན་དངོས་སུ་མི་འདུག་པ་ལ། འདི་ཀུན་ལ་ནང་ན་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་མི་ཤེས་
སྙམ་དུ་བསམ་ཏེ། ཨ་ཙ་ར་གཟུགས་ངན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་གསུངས་སོ། །
སྙིང་ཐག་པ་རུས་པའི་གཏིང་ནས་ཞེས་པ་ནི་བསམ་པ་དེ་ཡང་ཁ་ཙམ་ཚིག་ཙམ་མ་

[209]
ན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་སོ་ཞེས་
གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཐད་ས་ནི་རྒྱ་མཚོ་དེ་གཞོལ་བས་ཆུ་ཐམས་ཅད་
དེར་འབབ་པ་བཞིན་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་རྒྱུད་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་
བ་ཡིན་པས། སྡུད་པར། འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་བྲན་གྱུར་བཞིན་དུ་གནས་པར་
བྱ༑ ༑གསུངས་ཏེ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་དོན་ཡང་ང་རྒྱལ་དེ་བཅོག་པའི་ཐབས་ཡིན་
ང་རྒྱལ་དེ་ཡོད་ན་ཚེ་འདིར་ཡང་སུ་དང་མི་མཐུན་པ་གཅིག་འོང་ལ་ཕྱི་མའི་ཉེས་པ་ཡང་
རྨོངས་པ་གང་ཞིག་ང་རྒྱལ་དབང་གིས་ནི། །ངན་སོང་བ་དང་མི་ཁོམ་གནས་སུ་སྐྱེ་
དབུལ་དང་དམན་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་ །དམུས་ལོང་མཐུ་ཆུང་མདོག་ངན་འཛིན་
པར་བྱེད། །ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཇེ་ཐུག་ལ་སོང་སྟེ། ཡུལ་དམན་པ་ཐམས་
ཅད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོ་སྐྱེ་ལ། དེ་ལས་ལྕི་ཞིང་མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆུབ་ཡང་
མི་ཐོབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་ཅན། །བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་རིང། །
ཅེས་སོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དམན་པ་དང་ རྒྱུད་པ་དང་
སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བདག་བཟང་པོར་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་ལ། འཇིག་རྟེན་དང་
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ལས་བྱུང་བས། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་བལྟས་ལ་ང་རྒྱལ་བཅག་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི་
དེ་ལྟར་བྱེད་དུ་ཉོན་མོངས་པས་མི་སྟེར་བས་དེ་ཡང་སྦང་བ་ནི། སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་
རང་རྒྱུད་ལ། །བརྟག་ཅིང་ཉོང་མོངས་སྐྱེས་མ་ཐག་བདག་གཞན་མ་རུངས་བྱེད་
པས་ན། །བཙན་ཐབས་གདོང་ནས་བཟློག་པར་བསླབ། ཅེས་པ་སྤྱོད་ལམ་
ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་བརྟག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་མ་བཙན་ཐབས་སུ་
བཟློག་པ་ལ་བསླབ་པ་ནི་སྤྱོད་ལམ་བཞི་པོ་གང་བྱེད་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འདོད་པའི་

[210]
གཅིག་ཡང་སྤང་སྙམ་ན་བལྟས་ནས་འགྲོ་བའི་འབུར་འཇོམས་བྱ་སྟེ་བཟའ་ཚོ་གཉིས་ལ་
རྐུན་མ་བྱུང་བ་བཞིན་བྱས་ན་ཕྱི་ལང་ཅན་དུ་སོང་ནས་ཡེ་མི་ཡོང་བ་ཡིན། ཉོན་མོངས་
པ་རྒྱུད་ལ་འཕེལ་ཞེན་སྡང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཇེ་འཕེལ་དུ་འགྲོ་སྟེ། མདོ་
ལས། དེ་བཞིན་གཉིད་ལ་དད་པ་དག་ཕྱིར་བཞིན་དེ་བཞིན་གཉིད་ཆེར་འགྱུར། །
དེ་བཞིན་འདོད་ཆགས་ཆེ་བ་དང་ །ཆང་ལ་སྲེད་པའང་དེ་བཞིན་འགྱུར། །ཅས་
གསུངས། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཇེ་མཐུག་ལ་སོང་སྟེ། ཡུལ་དམན་
པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོ་སྐྱེ་ལ་དེ་ལས་ལྕི་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཉམས་
སུ་མྱང་དགོས། །ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ན་བག་ཆགས་ཇེ་སྲབ་ལ་འགྲོ་སྟེ། སྔར་
གྱི་བག་ཆགས་ཀྱང་ཞར་ལ་འགྲོ་ལ། ཡུལ་བཟང་པོ་ལ་བག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ལས་མི་
སྐྱེ༑ དིའི་ལས་འབྲས་ཕྲ་བས་མྱོང་བ་ངེས་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་
པ་ལ་དགྲར་ལྟས་ལ་གཉེན་པོ་སྟོབས་བསྐྱེད། ཞི་བ་ལྷས། བདག་ནི་བསྲེགས་
ཏེ་བསད་གྱུར་ཏམ། །དེ་བཞིན་མགོ་བོ་བཅད་ཀྱང་རུང། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་
ཉན་མོངས་པའི། །དགྲ་ལ་འདུད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་
འཇིག་རྟེན་པའི་དགྲ་བོ་ལོ་ཀ་ལས་གནོད་པ་མི་བྱེད་ལ། ཉོན་མོངས་པས་ཚེ་རབས་
ཐམས་ཅད་དུ་གནོད་པ་བྱེད་དེ། བདག་གི་ཉོན་མོངས་དགྲ་བོ་གང། །དུས་རིངས་
ཐོག་མཐའ་མེད་པ་ལྟར། །དགྲ་གཞན་ཀུན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར། །ཡུན་རིངས་ཐུབ་
པ་མ་ཡིན་ན། །ཅས་སོ། །ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲ་ལ་ཕྱོགས་ཕུལ་ན་མི་གནོད་
པར་ཕན་འདོགས་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཕུལ་ན་ཐུ་ཏུ་འགྲོ་སྟེ། མཐུན་
པར་རིམ་གྲོས་བརྟེན་བྱས་ན། །ཐམས་ཅད་ཕན་དང་བདེ་བྱེད་དེ། །ཉོན་མོངས་
དགྲ་ནི་བརྟེན་བྱས་ན། །ཕྱིར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གནོད་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །

[211]
ཉོན་མོངས་པས་འཁོར་བར་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱེད། གལ་
ཏེ་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་རྣམས། །ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགྲ་ལངས་ཀྱང། །དེ་དག་
གིས་ཀྱང་མནར་མེད་པའི། །མེ་ནང་ཁྲིད་ཅིང་འཇུག་མི་ནུས། །ཉོན་མོངས་
སྟོབས་ལྡན་དགྲ་འདིས་ནི། །གང་དང་ཕྲད་ན་རི་རབ་ཀྱང། །ཐལ་བ་ཙམ་ཡང་
མ་ལུས་པར། །དེ་བདག་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་དོར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་
ཉོན་མོངས་པ་འདི་ལ་དགྲར་ལྟས་ལ་དོར། འཇིག་རྟེན་གྱི་དགྲ་ཡུལ་འཐོན་ཡང་
ཕྱིས་གནོད་པ་བྱེད་དུ་འོང་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་འདི་སྤངས་ན་ཕྱིས་སྐྱེ་མི་ནུས་ལ་
ས་བོན་ཚིག་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །སྤང་ལུགས་སྤྱོད་པ་དང་ སྒོམ་པ་དང་
ལྟ་བས་སྤངས་ཏེ། དེ་ཡང་ལས་དང་པོ་པ་གཉེན་པོ་སྟོབས་ཆུང་བས་ཉོན་མོངས་
པ་སྐྱེ་ན་བཟློག་དཀའ་བས་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་སྤང། སྒོམ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རེ་ལ་
གཉེན་པོ་རེ་གསུངས། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གང་སྒོམ་པ་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བས་དེ་བསྒོམས་པས་ཆོག་བློ་ཡར་ཚད་སོང་ན་ཉོན་མོངས་
པ་ལ་ཡུལ་མེད་པས་དེ་ངོ་ཤེས་པས་ཆོག་གིས་སྤང་རྒྱུ་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་ཉོན་
མོངས་ཤེས་རབ་མིག་གིས་སྤང། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པ་ནི། ཤིན་
ཏུ་རང་བཞིན་ངན་པ་དང་ །སྡིག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོས་ནོན་པ་རྣམས་ལ་
ཤིན་ཏུ་རྙེད་པ་དཀའ་ཞེས་གཅས་པར་བསླབ་ཅེས་པ་ནི། རང་བཞིན་ངན་པའི་སེམས་
ཅན་དང་ །སྡིག་སྡུག་དྲག་པོས་ནོན་པ་ལ། །རིན་ཆེན་གཏེར་དང་ཕྲད་པ་ལྟར། །
རྙེད་པར་དཀའ་བས་གཅེས་འཛིན་བསླབ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་ངན་པ་ན། །སྔོན་བསོད་
ནམས་མ་བསགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་དབང་མེད་པར་སྐྱེས་པ་སྟེ་རྒྱལ་པོ་ཨ་སང་
གྷ་ཏ་བུའམ་ཡང་ན་འཕྲང་ཁའི་མི་གཅིག་ལ་ཤ་ཚོད་བྱིན་པས་ཁ་ཚིག་ནས་ཚོད་མ་
[212] ད་ཁ་ཆག་དང་ཡང་ཟེར་བལྟ་བུའི་མི་དང་ སྡིག་
པ་ནི་འཚམས་མེད་པ་ལྔ་དང་སྡོམ་པ་ཉམས་པ་དང་དཀོར་ཟས་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུག་
བསྔལ་དྲག་པོས་ནོན་པ་ནི། མཛེ་དང་ནད་དྲག་པོས་བཏབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །
དེ་དག་ལ་མིག་སྔར་ཡང་ལྟར་མི་རུང་བས། ཡེ་ཡོང་དུ་མ་འཇུག་ཟེར་ནས་དགྲར་
འཛིན་ཏེ་དེ་ལྟར་མིན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་གནས་པ་དེ་སྙིང་རེ་རྗེ་རྒྱལ་པོའི་གཤེད་མས་
ཁྲིད་པའི་མི་དང་འདྲ་བའི་དེ་དག་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་མཐོང་ན་ཡང་འདི་འགྲོ་
བ་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་མཆི་མ་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་བགྱིའོ། །ཞེས་པས་དེ་དག་ལ་དང་
པོ་ཚིག་གི་གྲོས་བཏབ་པའོ། །དེས་ཀྱང་མ་ཉན་ན་ཟས་ནོར་གྱི་ཕན་བཏགས་ནས་
བཟློག་དེས་ཀྱང་མ་ཕན་ན་བསམ་པས་བཟུང་ནས་སྦྱོར་བ་བླ་གབ་ཀྱང་བསྲུངས་
ཏེ་ཁོ་བ་ལ་མི་ཕན་པར་བདག་ལ་གནོད་ཡིན་སྡུད་བསྔལ་དྲག་པོས་ནོན་པ་ཀུན་ལ་ཁ་
ཅིག་སྣ་བཀབ་ནས་འགྲོ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱང་བདག་ལ་མ་འོང་བའི་གདེངས་
ཡང་མེད་པས་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་ཁ་ཟས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པས་ཕན་བཏགས་བསམ་པས་
འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཅིའང་རུང་ དེ་ཀུན་བདག་ལ་སྨིན་གྱུར་ཅིག་ཅེས་
བློ་སྦྱོང་ རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་ཅེས་པ་ལ་བསླབ་པ་ནི། དཔེར་ན་རིན་པོ་
ཆེ་དང་འཕྲད་པར་དཀའ་བས་དེ་མི་འདོར་བར་ལེན་ཅིང་དེ་དག་ཀྱང་གཅེས་པར་བྱེད་པ་
ལྟར་གང་ཟག་དེ་དག་རྙེད་པ་དཀའ་བ་ནི། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཞིང་
དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རང་གིས་མ་འབད་པར་
ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་དེ་ལྟ་བུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་
ཕྱིར་ན་འཕགས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་ངས་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཕེལ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་
བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མ་རྟོགས་པའི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཐབས་མ་བཟུང། །

[213] ལྔ་པ་ནི། རང་ལ་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་སྐྱོན་
གང་བྱུང་ཡང་དག་ཚངས་མི་བྱ་བར་གྱོང་ཁ་རང་གིས་བླངས་པ་ལ་བསླབ་ཅེས་པ་ནི་
བདག་ལ་གཞན་གྱི་ཕྲག་དོག་གི། །གཤེ་བསྐུར་ལ་སོགས་མི་རིགས་པའི། །
གྱོང་ཁ་རང་གིས་ལེན་པ་དང་ །རྒྱལ་ཁ་གཞན་ལ་འབུལ་བར་བསླབ་སྟེ། རང་
གི་ལན་ནམ་མ་ལན་ཡང་གཞན་གྱི་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པས་བསྐུར་བ་དང་ མི་
ཉན་པར་བརྗོད་པ་ཅི་བྱུང་ཡང་མི་བཟོད་པ་མི་བྱ་བར་རྒྱུད་འཇམ་མེ་བྱས་ལ་དག་ཚངས་
ངས་མ་ལན་འདིས་ལན་ཞེས་ཡེ་མ་བྱ་བར་གྱང་ཁ་རང་གིས་བླང་བ་ནི། གླང་རི་
ཐང་པ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་མ་ལེགས་པ་སུ་ལ་བྱུང་བྱང་དེའི་གྲིས་ཁོང་ན་ཁོ་བ་
ཡང་མཆིས་གསུང་བར་གདའ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ད་ལྟ་སྦྱིན་པ་དང་ ཚུལ་
ཁྲིམས་ལ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ནས་འབད་པར་བྱེད་པ་ནི། །སྡིག་པ་མང་པོ་དག་ཅིང་
ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱེད། དེ་བས་བསྐུར་བ་འདེབས་པ་དེ་བཀའ་
དྲེན་དུ་ཤེས་ན་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་དོད་མ་ཡིན་ཡང་དག་ཚངས་བྱེད་ན་རང་གི་སྡིག་པ་
དག་དགོས་གསུངས། གྱོང་ཁ་རང་གི་བླང་བ་ནི་ལས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་
པས་སོ། །གླང་རི་ཐང་པའི་ཞལ་ནས་ཕན་ཡུལ་གྱི་དགེ་འདུན་ལ་མར་ཚོད་སུན་
རེ་དྲངས་པ་བས་རང་ལ་ཉེས་མེད་ཀྱི་བསྐུར་བ་འདེབས་པ་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་ཤེས་
ན་སྡིག་པ་འདག་པ་དང་ ཚོགས་རྫོགས་པའི་རླབས་དེ་ཀ་ཆེ་བ་ཡིན་གསུང་ངོ་
དེ་ཉིད་སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་བས་རབ་ཏུ་སྡང་སེམས་ལ། །བརྟེན་ནས་བཟོད་
པ་སྐྱེ་བས་ན། །དེ་ཉིད་བཟོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། །དམ་པའི་ཆོས་བཞིན་མཆོད་
པར་འོས། །གསུང་ལ་དེ་ཡི་འཐད་པ་ནི། །ཚུལ་ཁྲིམས་པས་བཟོད་པ་བསོད་
ནམས་ཆེ་སྟེ། ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་མེད། །བཟོད་པ་ལྟ་བུའི་དཀའ་ཐུབ་
མེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་གནོད་པ་ལ་ཇི་མི་

[214] །དྲུག་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལན་གྱི་བཟོད་པ་ནི་རང་གིས་སྔར་
ཕན་བཏགས་པའམ། རེ་ཆེ་བའི་བསམ་པས་ཡུལ་དེར་མགོ་བསྐོར་དང་ བསྡོ་
སྡོས་བྱས་ན་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་བསམ་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྒོམ་ཅེས་པ་ན་
གང་ལ་བདག་གིས་ཕན་བཏགས་པའི། །རེ་བ་ཆེ་བ་གང་ཞིག་གིས། ། ཤིན་ཏུ་མི་
རིགས་གནོད་བྱས་ནའང་ །བཤེས་གཉེན་དམ་པར་བལྟ་བར་བསླབ་སྟེ། ར་བ་
ལ་སྟོན་པ་ན་རེ་བས་ཁམས་སུ་སྟོན་པ་ཤེས་རབ་འབར་ཅན་ཕྱིན་ནས་ཁོང་གྲོགས་པོ་
སྙིང་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་ཁོང་རང་གིས་ང་ལ་མགྲོན་གཤའ་མ་བྱེད་སྙམ་ནས་ཕྱིན་པ་
དང་ ཁོང་གིས་བསྡོ་རྡོས་བྱས་ནས་ཕུད་དེ། ཅི་ཡོད་འཕྲོག་ཏུ་བཅུག་ཁོ་རང་
གིས་ཀྱང་ཁྲི་མུན་ནང་དུ་བཅུག་དེར་སྔར་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་བློ་སྦྱོངས་མ་
སྦྱོངས་དང་ སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་བདག་སྨིན་ཅིང། །བདག་བདེ་མ་ལུས་དེ་
སྨན་ཤོག་ལ་སོགས་རྫུན་དུ་སོང་མ་སོང་དེར་བསལ་བས་དེ་ལ་ཤག་མི་གདབ་རང་
ལ་ལྡོག་ནས་རྩི་ནའང་ལས་དང་མི་དམན་སྟེང་དུ་མི་ཡོང་སྟེ། བདག་གིས་སྔོན་ཆད་
སེམས་ཅན་ལ། །འདི་འདྲ་བ་ཡི་གནོད་པ་བྱས། །དེ་བས་སེམས་ཅན་འཚེ་བྱེད་
པའི། །བདག་ལ་གནོད་པ་འདི་བྱུང་རིགས། །ཞེས་རང་གིས་ལན་པ་ཡིན་
སྙམ་དུ་བསམ་ལ་རྒྱུད་འཇམ་པོ་བྱས་པས་རང་བདེ། ཡུས་མ་ཕོ་བས་གཞན་ཡང་
བདེ་བ་ཡིན། རང་གི་ལས་ཡིན། སྡིག་པ་སྤང་བའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སུས་
གནོད་པ་མི་བྱེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་བཟློག་ནས་ཀྱང་རང་གི་ལས་
ངན་གྱི་ཁོ་ལ་གོས་ན་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་བདག་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ངན་སོང་དུ་
འགྲོ་བ་ནི་བདག་གིས་ལན་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་ལས་ཀྱིས་བསྐུལ་བྱས་ནས། །
བདག་ལ་གནོད་བྱེད་འདི་འབྱུང་སྟེ། །དེ་ཡ་སེམས་ཅན་དམྱལ་དོང་ན། །བདག་
གིས་དེ་དག་མ་བརླག་གམ། །གསུང་པས་འདིའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱོབ་པར་རིགས་ཏེ་

[215] །གཞན་དག་བདག་ལ་གནོད་བྱེད་པའི། །དེ་
བཞིན་འཕྱར་ཁ་གཏོང་ཡང་རུང་ །ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སྐལ་ལྡན་འགྱུར། །ཅེས་
པའམ། །ཕན་བཏགས་ལན་དུ་གནོད་བྱེད་ནའང། །ལན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་
བསྒོམ། །འཛམ་བུ་གླིང་གི་སྐྱེས་མཆོག་ནི། །ཉེས་པའི་ལན་ནི་ལེགས་པས་
འདོན། །བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་བསམ་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བས་ན། བདག་ལ་ཁྲིམས་ཕོག་སྒོམ་
ལུགས་བྱིན། ཐར་པའི་ལམ་བསྟན་པའི་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་ནི། རང་གིས་མ་
བསྒོམ། མ་བསྲུང་ན་ལམ་དུ་མི་འགྲོ་ལ་གང་ཟག་འདིས་བདག་ལ་བྱིན་ནས་བདག་
གི་སྡིག་པ་འདག་ཅིང་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། ཕན་བཏགས་ནས། སྒོམ་
གྱི་ལུང་འབོགས་མཁན་དང་ ཁྱད་པར་མེད་པར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་ལྟ་
བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་བདེ་བའི་གླུ་ལས། དྒྲའམ་འོན་ཀྱང་མཛའ་ཡང་
རུང། །ཉོན་མོང་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །དགེ་བཤེས་ཡིན་པར་སུ་མཐོང་བ།།
དེ་དག་གང་ན་གནས་ཀྱང་བདེ། །གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་སྐྱེས་ན་འབྱོངས་
པ་ཡན་པས་གཞན་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་ཆོག་གང་བྱས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་འགྲོ་སྟེ་
དཔེར་ན་གསེར་གླིང་དུ་མི་གཙང་བ་མི་རྙེད་པ་བཞིན་དུའོ། །དཔེར་ན་ཆོས་བྱ་
བ་རང་གི་བློ་འཆོས་ཀྱིས་ཕྱིའི་ཡུལ་འཆོས་པ་མ་ཡིན་པས་མི་དེ་ལ་ལྷ་འདྲེ་མི་དང་
གསུམ་དགྲར་ལངས་ཀྱང་ དེའི་རྒྱུད་མི་དགེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་བཏུབ་
པས་སུས་ཀྱང་མི་ཐུབ་པས་དཔའ་བོ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བདུན་པ་ནི། མདོར་ན་
དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་བདེ་བ་ཕན་པར་འདུག་པ་ཐམས་ཅད་མ་རྒན་རྣམས་ལ་དབུལ་
ཞིང་དེ་དག་གིས་གནོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་གུས་པས་རང་གི་སྙིང་ཁོངས་
སུ་བླང་བ་བསླབ་ཅེས་པ་ནི། མདོར་ན་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པ་ཡི། །ཕན་བདེ་

[216] །མ་ཡི་གནོད་དང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །གུས་པས་
རང་གི་ལེན་པར་བསླབ། །མདོར་བསྟན་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུའོ།།
གུས་པས་ནི་མའི་དྲིན་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་ཁོངས་སུ་བླང་བ་ནི་ཁ་ཙམ་མིན་
པར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་གཏོང་ལེན་བསྒོམ་སྟེ། དངོས་སུ་བདག་གི་བདེ་བ་ཟས་དང་
སྨན་ལ་སོགས་པ་བཏང་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བླངས་ན། ཕྱི་མ་
མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན། དངོས་སུ་བླང་དུ་མ་བཏུབ་པ་རྒྱུད་
ནས་ལེན་པ་ནི་བསམ་པས་གཏོང་ལེན་བསྒོམ་པ་དང་ སྨོན་ལམ་གྱི་ཚེ་འདིའི་བདེ་
བ་བསྔོ་བ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་བདེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་ཡང་
དག་བརྗེ་བ་མ་བྱས་ན། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ཅིང། །འཁོར་བ་ན་
ཡང་བདེ་བ་མེད། །ཅེས་པས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བརྗོད་དོ། །བརྒྱད་པ་ནི་
དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེས་པ་འབྱུང་བ་སྲིད་པས་ཚེ་འདིའི་རྟོག་པ་དང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་
འདྲེས་པར་བྱས་ཤིང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཤེས་པའི་བློས་དངོས་པོ་གང་
ལ་ཡང་མ་ཆགས་པར་བསློབ་པ་ནི། དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི། །རྟོག་
པའི་དྲི་མས་མ་སྦགས་པར། །ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མར་ཤེས་པ་ཡི། །ཞེན་པའི་
འཆིང་ལས་གྲོལ་བར་བསླབ། །ཅེས་པ་ཐབས་ཀྱི་གཉེན་པ་ནི། །བདག་བཟང་
པོར་ཤེས་སུ་རེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚེ་འདིའི་རྟོག་པ་དང་འདྲེས་པ་ནི། ཆོས་བརྒྱད་
དང་རང་དོན་དུ་སོང་ན་ཆོས་བདུད་དུ་ཤོར་བ་ཡིན་པས། དེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་
ནས་གདོད་སྤང་བས་ད་ལྟར་གྱི་སྣང་བ་ལ་བདེན་པ་མ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྟོང་པའི་
ཆོས་རྣམས་ལ། །ཐོབ་པ་ཅི་ཡོད་ཤོར་ཅི་ཡོད། །གང་གི་རིམ་གྲོ་བྱས་པའམ། །
ཡོངས་སུ་བརྙེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །བདེ་བའམ་སྡུག་བསྔལ་གང་ལས་ཡིན། །མི་
དགར་ཅི་ཡོད་དགར་སྤྱི་ཡོད། །ཅེས་དང་ ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་

[217] ༑བདག་འདྲས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་བགྱི། །ཞེས་སོ། །ཐམས་ཅད་
ལ་གསོལ་པ་དང་ སྨོན་ལམ་དུ་ཡང་འདེབས་པ་ནི། །བླ་མ་དཀོན་མཆོག་
ལ་མཎྜལ་ཕུལ་གསོལ་བ་གདབ་པ་ནི། བླ་མ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་ཐུགས་རྗེ་ཡོད་ནའམ། ཁྲོ་བོ་ཕ་
བཅུ་མ་བཅུ་ཐམས་ཅད་ལ་མཐུ་སྟོབས་ཡོད་པ་དང་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་
མ་མྠུའམ་ནུས་པ་ཡོད་ན་ཚིག་རྐང་བརྒྱད་པོ་འདིའི་དོན་བདག་ལ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་
བརླབ་ཏུ་གསོལ། །བདག་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་
ཐམས་ཅད་སྨིན་ཅིང་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྨིན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །ཞེས་བདེན་པ་
བཞི་དང་སྦྱར་ཞིང་སྦྱོང་བའོ། །དེ་དག་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་ཅི་བྱས་ཀྱི་རྗེས་སུ་
ཚིག་རྐང་བརྒྱད་མའི་སྨོན་ལམ་གདབ་བོ། །དེའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་འཇོག་གོ་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་ལོ་ཟླ་བ་ཐམས་
ཅད་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འདའ་བར་བྱའོ། །ཕྱི་མའང་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་དང་མཇལ་བ་དང་ གྲོགས་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཇལ་བར་བྱའོ། །སྙམ་
དུ་བསམས་ཤིང་སྨོན་ལམ་ཡང་ཡང་གདབ་པར་བྱའོ། །བྱང་སེམས་གླང་ཐང་
པའི་ཚིག་རྐང་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པ་ནི། འཆད་ཀ་བ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་
རྩ་འགྲེལ་འདི་ནི་བློ་སྦྱོང་གིས་མན་ངག་ཟབ་པར་མཆིས་སོ། །འདི་ལ་འབད་ཚལ་
རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག།    ༈    །།
ཨ་ཙ་ར་གཟུགས་ངན་གྱི་གཏམ་བརྒྱུད་ནི་རྒྱ་གར་དུ་སྤྲང་པོའི་
གསེབ་ན་སྒོ་རྒྱབ་ཏུ་སྡོད་པའི་ཨ་ཙ་ར་གཅིག་འདུག་པ་ལ། ཁྲུས་མའི་ཐོར་མ་
སོང་བའི་སོ་སོར་ཟེར་བ་གཅིག་གདའོ། །དེའི་དུས་སུ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་རྩོད་པ་བྱུང་
[218]
མའི་ཐོར་མ་སོང་ཙ་ན་སོ་སོར་ཟེར་བ་གཅིག་འདུག་སྟེ་བྱས་པས་དེ་བོས་པས་རྩོད་པ་
བཟློག་སྟེ། ནང་ན་ཡོན་ཏན་སུ་ལ་ཡོད་མི་ཤེས་གསུངས་སོ། །བཟའ་མི་གཉིས་ལ་
རྐུན་མ་བྱུང་བ་མ་ཚོར་བས། ད་ཚོད་སྐས་མི་ཡོང་སྙམ་ནས་བཏང་བས་ཕྱིས་ནུབ་ནས་
དེ་བས་ཀྱང་ཐུ་རུ་སོང་བ་ལྟར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཨ་སང་གྷ་བྱ་བའི་ཨ་ཙ་ར་གཤིས་ངན་
གཅིག་ཇོ་བོ་དྲུང་དུ་རྒྱན་དུ་བསྟེན་པས། འདི་འདྲ་མི་བསྟེན་པར་ཞུ་ཞུས་པས་
འདི་ལ་བསྟེན་ནས་བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པ་ཡིན་གསུངས་སོ། །གླང་ཐང་པ་
ལ་ཕམ་པ་དང་པོའི་སྒྲོས་གཅིག་བྱུང་ དེ་མི་བདེན་ན་ཡང་ར་སྒྲེང་དུ་ཇ་དང་འབུལ་
བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱ་ཡུས་མཛད་ནས་ཐུགས་དམ་ལ་བཞུགས་སོ། །ཚིག་རྐང་
བརྒྱད་མའི་ཟུར་འདེབས་ཡིན་མཛད་དེ་ཆེན་པས། སྐྱབས་གནས་ཡུལ་ལ་གུས་
པ་ལམ་གྱི་བརྟེན། །ཁས་བླངས་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པའམ་གྱི་གཞི། །ཚེ་འདིར་
ལོངས་མེད་བསམ་པ་ལམ་གྱི་ཕུལ། །མ་ཚོར་འཕམ་ཁ་ལེན་པ་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ། །
ཅེས་སོ། །དབུ་མ་རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། །རྒྱལ་སྲས་ཁྱིམ་པ་འདོད་སྤྱོད་
ཀྱང། །རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཕྱག་བྱའོ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །མདོ་སྡེ་
སྙན་གྱི་རྒྱན་ལས། མ་འོངས་ཐ་མའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། །ང་ཉིད་ཡི་གེའི་གཟུགས་
སུ་འབྱུང་ །ཞེས་སོ། །ནགས་ཁྲོད་གཅིག་ཏུ་རི་དྭགས་དང་གཅན་གཟན་
ཉེ་བར་གནས་ན་རི་དྭགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དང་བུད་མེད་ཉེ་བ་
གནས་ན་ཐར་པའི་སྲོག་རྩ་གཅོད་པ་ངེས་སོ། །ཇོ་བོའི་ཞལ་ནས་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་
བདེན་པ་མཐོང་བའི་དགེ་སློང་གཅིག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་འགྲོགས་ན་སྐྱེ་བ་
དེ་ལ་བདེན་པ་མི་མཐོང་ངོ་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སྡོམ་ཉམས་དང་བུད་མེད་ལ་
རྒྱང་རིང་དུ་བྱའོ། །འགྲོ་བའི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མྱུར་དུ་འབྱུང་བར་ཤོག་ཐེག་

[219]
གཞན་བརྗེ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་
   ༈   
ཆེན་པོས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་
མཁྱེན་རབ་དང་ཐུགས་རྗེའི་མངའ་བདག་མགོན་པོ་གསེར་གླིང་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཇོ་བོ་
ལ་བུ་ཁྱོད་སྙིགས་མའི་དུས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ། བཀའ་སྡེ་སྣད། ལུང་
རིགས་པ། བླ་མའི་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ཧྲིལ་དེ་དྲིལ་ནས་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་
ཉམས་སུ་ལེན་ན། ནད་དང་གནོད་པ་དང་ གདོན་བགེགས་དང་
བདུད་དང་ མུ་སྟེགས་སོགས་རྐྱེན་ངན་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པའི་
ཆོས་འདི་རྣམས་དགོས་ཏེ་འདི་སྐད་དུ། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འབུར་འཇོམས་ཏེ། །
གཉེན་པོ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་བརྡེགས་ཡིན། །མཐའ་ཁོབ་འདུལ་ན་དགོས་པ་ཡིན།།
འཁོར་ངན་ལོག་སྒྲུབ་བཟོད་པ་ལ། །སྙིགས་མའི་དུས་སུ་མཁོ་བ་ཡིན། །ཅེས་
པའི་དོན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་བྱུང་ས་ནས་འབུར་འཇོམས་སུ་བྱ་དགོས་ཏེ། ཁོ་
གང་ན་སྣང་ དབང་པོ་གང་གི་ཡུལ་ན་སྣང་ དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ཇི་ལྟ་བུ་
གཅིག་སྣང་བཙལ་ལོ། །འདི་དུག་སྦྲུལ་ལམ་ཁྱི་སྨྱོན་དང་འདྲ་སྟེ། ཉེར་མི་
རུང་བྱུང་འཕྲོ་རང་ལ་གཉེན་པོས་ལེ་ལོ་མ་ཤོར་བར་བཅོམ་སྟེ། མདོ་པས། འདོད་
པ་ཁྱོད་ཀྱི་རྩ་བ་ཤེས། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་ལས་བྱུང་ །ཞེས་དང་ རྣམ་རྟོག་
མ་རིག་ཆེན་པོ་སྟེ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་སྐྱུར་བྱེད་དོ། །ཞེས་དང་ དབུ་
མ་འཇུག་པ་ལས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་རྟོག་པས་བཅིངས། །མི་རྟོག་
རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་གྲོལ་བར་འགྱུར། །རྟོག་རྣམས་ལོག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ།།
རྣམ་པར་བཅད་པའི་འབྲས་བུར་མཁས་རྣམས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་

[220]
ཆེན་པོར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ན་ལེ་ལོ་མ་ཤོར་པ་གལ་ཆེའོ། །འདིར་
བློ་མང་ན་མཐར་མི་ཕྱིན་པས་ཆོས་ཟབ་མོ་ལའང་མ་འབྱམས་པར་འདུག་ན་ཐམས་
ཅད་རྟོག་པ་འཇོམས་པ་ལ་གཅིག་ཆོད་དུ་གྲིལ་དགོས་ཏེ། མདོ་ལས་ཀྱང་ ཡིད་
ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་བདུད་ལས་སུ་བཤད་དེས་ན་ཅི་སྲིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པའི་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཚོགས་མཐོང་བསྒོམ་ལ་སོགས་པའི་ས་དང་ལམ་
ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་འབུར་ཏེ་བྱུང་རེས་ཀྱིས་གཉེན་པོས་འཇོམས་པ་ལ་འདུན་མ་འགྲིལ་
བར་ཆིག་ཆོད་དུ་བྱའོ། །མདོར་ན་རྟོག་པ་འབུར་ཏེ་བྱུང་རེས་ཀྱི་གཉེན་པོས་ཀྱང་
དེའི་རྩར་སླེབས་དགོས་ཏེ། གཉེན་པོས་རྣམ་རྟོག་འཇོམས་པ་ལ་འདུན་མ་ཐམས་
ཅད་འགྲིལ་དགོས་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ནས་བཅད་དགོས་སོ། དེའི་བླང་བྱ་
གཉེན་པོ་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ། རྐྱེན་
ངན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཏེ། །འདྲེ་གདོན་རྒྱལ་བའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན། །ན་ཚ་
སྡིག་སྒྲིབ་ཀྱི་ཕྱག་མ་སྟེ། །སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡོ་ལངས་ཡིན། །ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་བཞི་སྟེ། །མཐའ་འཁོབ་འདུལ་ན་དགོས་པ་ཡིན། །
འཁོར་ངན་ལོག་སྒྲུབ་བཟོད་པ་ལ། །སྙིགས་མའི་དུས་སུ་མཁོ་བ་ཡིན། །ཞེས་
པའི་དོན་ནི་དེས་ན་ན་ཚ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པའི་འགལ་རྐྱེན་གང་
བྱུང་ཡང་དེས་བསྐུལ་མ་བྱས་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་དང་སྡུག་
བསྔལ་ཡང་བློས་ལིངས་ཏེ་བླང་ལོངས་ངེས་སྙམ་དུ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་བྱ། དེ་
བཞིན་དུ་བདེ་སྐྱིད་ལ་སོགས་མཐུན་རྐྱེན་གང་འཛོམས་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་བྱིན་པས་
སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་རྫོགས་པ་ལ་དགའ་བའི་བློ་སྦྱོང་ །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་
སྒྲ་དྲི་རོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་རྐྱེན་གང་བྱུང་ཡང་བཅལ་བས་མི་རྙེད། མ་རྙེད་

[221]
བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་ཡིན་པས་དགའ་བ་བསྒོམ་མོ། །རྒྱལ་འགོང་སྲེན་མོ་
ས་བདག་ལ་སགས་པའི་གནོད་པ་བྱུང་ཙ་ན་དེས་བསྐུལ་མ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ཡོད་པ་བློས་ལིངས་ཏེ་བླངས། འོངས་
ངེས་སྙམ་དུ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་བྱ་གནོད་བྱེད་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་གང་འདོད་སྦྱིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་
གྲོགས་བྱེད་པ་ཡིན་པས། གདོན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པས་དེ་
དག་ལ་དགའ་བ་དང་གུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྒོམ་མོ། །ལྷག་པར་ན་
ཚ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ན་ཚ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་
བླངས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་གོ་བཅད་
སྙམ་དུ་དགའ་བ་བསྒོམ། ནད་མེད་པའི་དུས་སུ་དེས་བསྐུལ་ནས་རང་གི་བདེ་བ་
རྒྱུ་དང་བཅས་པ་འགྲོ་བ་ལ་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་གོ་བཅད་སྙམ་དུ་དགའ་བ་བསྒོམ་པས་སྡིག་སྒྲིབ་ཀྱི་འཕྱག་མ་
ཡིན་ཏེ། སྡིག་སྒྲིབ་ལ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་བསྡད་པའི་བསྡད་གླགས་མེད་དོ། །
སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཐམས་པ་བྱུང་ན་འཚོལ་ཐབས་བརྒྱ་ཐམས་པ་ཡོང་ དེ་ཡོད་མ་
མྱོང་བས་མ་རྙེད་ཐབས་བརྒྱ་ཐམས་པ་ཡོད་པས། དེ་ལ་སྤངས་པ་བརྒྱ་ཐམས་པ་
རྟོགས་པ་བརྒྱ་ཐམས་པ་ལམ་ཁྱེར་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡོ་ལངས་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་
དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་བར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ནི་སྤང་བྱ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
ཀྱི་ཆོས་བཞི་ཡིན་ནོ། ཡང་འདི་སྐད་དུ། སྐྱིད་ཀྱི་ཁ་ནོན་ཆེན་པོ་སྟེ། །
སྡུག་གི་མཇུག་འཐུད་ཆེན་པོ་ཡིན། །ལྟས་ངན་གཡང་དུ་འགུགས་པ་ཡིན། །མི་
མཁོ་ཤོས་ལ་འདོད་ཐོག་ཡིན། །གཉེན་པོ་ལོག་ནོན་གྱི་ཆོས་བཞི་སྟེ། །མཐའ་

[222] །འཁོར་ངན་ལོག་སྒྲུབ་བཟོད་པ་ལ། །
སྙིགས་མའི་དུས་སུ་མཁོ་བ་ཡིན། །ཞེས་པའི་དོན་ནི། དེས་ན་དགེ་སྦྱོར་གྱི་
བགེགས་སུ་འགྲོ་བའི་བཟའ་བཏུང་ ལོངས་སྤྱོད་སྙན་གྲགས་ལ་སོགས་སྐྱད་
འདོད་ཀྱི་ཁ་ནོན་ལ་འདོད་པ་ཆུང་ལ་ཆོག་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་གི་མཇུག་འཐུད་དེ་
རྐང་པ་ན་ན་བསྐོར་བ་བྱ། སྐེད་པ་ན་ན་ཕྱག་བྱ། འདོད་པ་ཆེ་ན་གཞན་
ལ་སྦྱིན། གཡེང་བ་ལ་དགའ་ན་མཚམས་བཅད། ལོང་གཏམ་ལ་
དགའ་ན་སྨྲ་བ་བཅད་དོ། །གཏམ་ངན་ནམ། །བྱུར་ཤན་ནམ། བྱད་
ཁའམ། ཕུར་ཁ་ལ་སོགས་མི་འདོད་པའི་ལྟས་ངན་ཆེན་པོ་བྱུང་ན་བདག་འཛིན་
གྱི་འགོང་པོ་འདུལ་བའི་ཐབས་ཡིན་པས་བཀྲ་ཤིས་དང་ གཡང་དུ་འགུགས་
ཤིང་ད་དུང་ཐོངས་ཤིག་ཅེས་པའི་དཔའ་བསྐྱེད་ལ་དེ་འདྲའི་རིགས་མི་མཁོ་ཤོས་ཐམས་
ཅད་བདག་ལ་བྱུང་བས་ང་འདི་ཐུལ་ན་ད་ཕྱིན་ཆད་འཁོར་བར་མི་སྐྱེ་སྙམ་དུ་དེ་ལ་འདོད་
ཐོག་ཏུ་བྱས་ཏེ། བཟོད་པ་གསུམ་མཐུ་ཐོབ་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་གཉེན་པོ་ཀུན་
ཏུ་སྤྱོད་པའི་ལོག་ནོན་གྱི་ཆོས་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདི་སྐད་དུ། བདག་ནི་
ལས་ངན་གྱི་རྩ་བ་སྟེ། རྒྱངས་ཏེ་བསྐྱུར་བའི་ཆོས་གཅིག་ཡིན། །སྤང་
གཉེན་མཇུག་སྡུད་ཀྱི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། མཐའ་འཁོབ་འདུལ་ན་དགོས་པ་ཡིན་
འཁར་ངན་ལོག་སྒྲུབ་བཟོད་པ་ལ། སྙིགས་མའི་དུས་སུ་མཁོ་བ་ཡིན། །ཅེས་
པའི་དོན་ནི་བདག་མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ལས་ངན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་
བ་ཡིན་པས་འདི་ལ་གཅེས་སྤྲས་མ་བྱེད་པར་ལངས་ཏེ་བསྐྱུར་ལ། དགྲ་དགའ་ན་
དགྲས་ཁྱེར། འདྲེ་དགའ་ན་འདྲེས་ཁྱེར་མི་རིངས་ན་ཚོས་ལ་ཟོ། །རིངས་ན་
ཁུར་ལ་རྒྱུག་ཅེས་རང་ལ་ཐེད་ལ་བཏང་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་

[223]
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་བརྩེ་བས་སྐྱོངས་ལ། སྡུག་བསྔལ་
རང་ལ་བླང་བ་ནི། སྤང་གཉེན་མཇུག་སྡུད་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། སེམས་
ཅན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་འགལ་རྐྱེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདི་སྐད་དུ་
རྒྱངས་ཀྱིས་བསྐྱུར་ལ་ལྷོད་ཀྱས་གློད། །ཤིགས་ཀྱིས་ཤིག་ལ་འབལ་ལེ་བཞག་
སྟོང་ཉིད་རྒྱས་འདེབས་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། །མཐའ་འཁོབ་འདུལ་ན་དགོས་པ་ཡིན། །
འཁོར་ངན་ལོག་སྒྲུབ་བཟོད་པ་ལ། །སྙིགས་མའི་དུས་སུ་མཁོ་བ་ཡིན། །དེ་
ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་གྱུར་ན། །སྐྱེས་བུ་མི་འཆིང་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཅེས་
པའི་དོན་ནི་བཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཕར་རྒྱངས་ཏེ་བསྐྱུར་ལ། སྤྲོས་བྲལ་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཤེས་པ་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པར་ལྷོད་དེ་གློད་ལ་གང་གིས་ཀྱང་
མ་བཅིངས་པར་བཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་པ་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་མ་འབྲངས་
མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟ་བ་མ་བཅིངས་པར་ཤིག་དེ་ཤིག། བཅས་
བཅོས་དང་སྒྲོ་བསྐུར་མེད་རང་སོར་འབོལ་ལེ་ཀློད་ལ་བཞག་ཏེ། དེ་ནི་སྟོང་
ཉིད་ཀྱི་རྒྱས་འདེབས་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཉམས་ལེན་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ལས་ཀྱི་འཁོར་བར་
མི་བཅིངས་གྲོལ་བས་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཉམས་ལེན་འདི་ལས་གཞན་
པ་གཅིག་ཡིན་ན་དུས་སྙིགས་མའི་སེམས་ཅན་རྨུ་རྒོད་ཐུལ་བར་མི་འགྱུར་ལ་འདི་དང་
ལྡན་ན་བར་ཆད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པས་འགྲོ་དོན་ངང་གིས་འགྲུབ་ཞེས་གསུང་ངོ། །
མཉམ་མེད་གསེར་གླིང་པའི་གསུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཀོད་པའོ། །ཨ་མོ་གྷ་པ་
ཤའི་རྒྱུད་ལས། ཤེས་རབ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བརྗོད་ལ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐབས་ཏེ། དེ་
གཉས་དག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཅེས་པ་དང་ གསང་
འདུས་གྲོལ་བའི་ཐེག་ལེ་ལས། །དེ་ནས་སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་གི་གཞིར་གྱུར་
[224] །ཞེས་པ་དང་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་མེད་གྱུར་ན། །
དཀའ་བ་བཟོད་པ་མི་ནུས་སོ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་སྤྱན་རས་
གཟིགས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
སངས་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཆོས་མང་པོ་ལ་བསླབ་པར་མི་བྱ། གཅིག་པུ་གང་
ཞེ་ན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །གང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་ལས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལག་མཐིལ་དུ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །འབད་པ་མེད་
པ་དང་རྩོལ་བ་མེད་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །མདོར་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འགྲོ་མགོན་ཨ་ཏི་ཤ་ལ་བླ་
མ་གསེར་གླིང་པ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མཐའ་འཁོབ་འདུལ་བའི་དོན་ལ་གདམས་པ་
འདི་གསུངས་པར་གདའོ།། །།
ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་བཞུགས་སོ།།
   ༈    །གསེར་གླིང་པ་དང་
ཇོ་བོ་རྗེ། །སྟོན་པ་པུ་ཏོ་ཤར་ར་བ། །མལ་གྲོ་བྲག་དམར་བ་ལ་འདུད།།
སྤྱིར་བློ་སྦྱངས་པའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱ་པ་ལ། ཐོག་མ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་བསྒོམ་
པ་མན་ཆད་བློ་སྦྱོང་དུ་མ་འདུས་པ་མེད། སྤྱི་མིང་བྱེ་བྲག་ལ་བཏགས་ཏེ་འདི་ལ་
ཇོ་བོ་རྗེའི་བློ་སྦྱོང་ཞེས་དགོས་སོ། །ཇོ་བོ་ལ་བློ་སྦྱོང་གདམས་པའི་སྲོལ་གསུམ་
མངའ་སྟེ། བླ་མ་དྷརྨ་ར་ཀྵིཏ། བླ་མ་བྱམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །གསེར་
གླིང་པའི་ལུགས་སོ། །དེ་ལ་འདི་བླ་མ་གསེར་གླིང་པའི་ལུགས་ཏེ། འདིའི་
ལུགས་ཀྱེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་སྤངས་པར་མངོན་ཞེན་མ་ཞེ་བར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
སེམས་བསྐྱེད་པར་བཞེད་པས། གྲུབ་མཐའ་ཕྱི་རོལ་པ་དང་མཐུན་བྱས་ཀྱང་འགལ་
བ་མེད་པ་ཡིན་གསུངས། གདམས་པ་འདི་ལ་དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་དག་ལ་བསླབ་

[225] དེ་ལ་རྩིས་ལ་གདབ་ན་བཞི་སྟེ། དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་
དཀའ་བ། མི་རྟག་པ། ལས་རྒྱུ་འབྲས། སྲིད་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྒོམ་པའོ།།
དང་པོ་ནི། མི་ཁོམས་པའི་གནས་བརྒྱད་ལས་ལོག་པ། རང་གཞན་གྱི་འབྱོར་
པ་ལྔ་ལྔ་དང་ལྡན་པས་འདི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་རྙེད་པ་དཀའ་བ་ལུང་རིགས་
ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམས་ལ། རྙེད་པར་དཀའ་བ་མ་གོ་ན་དོན་ཡོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཚེ་
འདིའི་བྱ་བ་གང་བྱས་ཀྱང་དེ་དོན་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བས་ཆོས་བྱ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་བདག་
དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་སྙམ་དུ་སམ། དེ་གོ་ལེ་བྱ་
སྙམ་ན་ཐོབ་པའི་དལ་བ། ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་རྟག་པ་འཆི་བ་རྗེས་སུ་
དྲན་པ་བསྒོམ་སྟེ། སྔར་སྐྱེས་པ་ལ་མ་ཤི་བ་མེད་པས་ཀྱང་འཆི། ཚེ་འཛད་
པས་ཀྱང་འཆི། ཚེའི་མཐའ་སྐད་ཅིག་མ་ལས་མ་འདས་པས་འཆི། ངེས་
པར་ཆོས་བྱ། །འཛམ་བུ་གླིང་པའི་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་དང་ རང་གི་
འཕེན་པ་ཅི་ཡོད་ཆ་མེད་པ་དང་ཕྱིན་ནང་གི་རྐྱེན་མང་བས་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་
པས་དེ་རིང་ནས་ཆོས་བྱ། དེ་ཡང་འཆི་བ་ལ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བྱིན་རུང། ཁྲོ་བོ་
བཞིས་བསྲུང་རུང། ཉེ་དུ་མང་པོས་བསྐོར་རུང། རྫས་དང་ཡོ་བྱད་མང་
པོ་ཡོད་ཀྱང་ཅིས་ཀྱང་མི་ཕན་པས་སུའི་ཡང་ངོ་བསྲུང་མི་བྱ་བར་ཆོས་བྱ། ཆོས་
ཀྱི་མཆོག་ཀྱང་བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ། ཤི་ནས་མེད་
དེ་ཆ་མཉམ་ན་མེད་དེ་མི་ཆ་སྐྱེ་དགོས་དེ་ཡང་ལས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ། ལས་དགེ་བ་ཡང་
མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ། ། མི་དགེ་བས་ངན་སོང་གསུམ་ལ་
སོགས་པའི་དུཁ་འབྱུང་བས་སྡིག་པ་སྔར་བྱས་པ་རྣམས་ཟད་པར་བྱ། ཕྱིན་ཆད་
མི་བྱ་བར་བསྡམས། དགེ་བསྔར་གྱི་རྣམས་ལ་གསོས་གདབ་པར། ཕྱིན་ཆད་
ནུས་པ་ཡོད་ཚད་དུ་བྱ། དེ་དག་གི་མཆོག་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བའི་བྱང་ཆུབ་

[226]
བ་མྠ་དག་དུཿ་ཁ་ཡིན་པས་འཁོར་བ་མཐོ་དམན་གྱི་མདོ་རུ་མ་གྱུར་ཡང། ཀླུ་
སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེ་སུ་འབྲང་བ་ལ་ཉེས་དམིགས་བདུན་ལ་སོགས་པ་བསམ་ལ་སྲིད་པ་མཐའ་
དག་ལས་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱས་ལ་དེ་ལས་འདའ་བར་བྱ། ཐར་པ་ཐོབ་པར་
བྱ༑ དེ་ཐེག་མར་མི་བྱེད་ན་འཁོར་བ་ལས་མེ་འདའ། །ཐར་པ་ཐོབ་པའི་
བགེགས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང། དེ་མི་ཡོང་བའི་ཐབས་མཆོག་
ཀྱང་བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྒོམ་པ་ཡིན་པས་དེ་བསྒོམ། དངོས་
གཞི་གཏོང་ལེན་སྤེལ་མར་བསྒོམ། སེམས་ཅན་གྱི་དུཁ་ཀུན་འབྱུང་བདག་ལ་
བླངས། ལེན་པའི་གོ་རིམ་མ་ནས་བརྩམས་གསུངས་པས། རྩ་བའི་མ་ཕ་
ཉེ་དུ་ཡུལ་མི་ཡུལ་ཁམས་བོད་ཡུལ་གྱི། འཛམ་བུ་གླིང་གི་གླིང་བཞི་བསྟོང་
སྤྱི་ཕུད། སྟོང་གཉིས་བར་མའི་སྟོང་གསུམ། ཕྱོགས་བཅུ་ཡུངས་འབྲུ་བྲི་རུ་
བཅུག་པ་ཙམ་དུ་གང་ཡང་ངེས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱོགས་བཅུ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཁྱབ་ཚད་
ཀྱི་སེམས་ཅད་མདུན་དུ་བསམ་ལ། རྩ་བའི་མ་འདིས་དལ་འབྱོར་བྱིན་ནས་དེ་ཡང་
རྐང་བློན་གནས་པའི་དུས། བཙས་དུས། གསོས་དུས། སྐྱེས་ནས་ཟས་གོས་
ནོར་གནག་ཕངས་དགུ་བྱིན། བདེབ་ནི་ལོ་ཀ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འཁོར་
ལོས་སྒྱུར་བའམ། འདས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་
ལྡན་ཡང་ངའི་བུ་ལ་འདི་མི་འོས་སྙམ་པ་མེད་པ་བྱས། བྱམས་པའི་མིག་གིས་
བལྟས། བརྩེ་བའི་སེམས་གྱིས་བསམ། གཅེས་པའི་མིང་གི་བཏགས། དུཁ་
ལས་སྐྱབས། བདེ་བ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་ཚད་དུ་སྦྱར་བས་དྲིན་ཆེ་བས། དངགས་
ཀྱང་དྲིན་ལན་དུ་འདི་རྣམས་དུཁ་ལས་སྐྱབས་བདེ་བ་ལ་དགོད། དེ་ཡང་དུཁས་

[227] ཀུན་འབྱུང་གི་མི་སྟེར་བར་འདུག་པས་དེ་གཉིས་
ལས་དབྲལ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་དུཁ་ཀུན་འབྱུང་གཉིས་པོ་མ་ལུས་
པར་སྐྱེ་གྲིས་བཞར་བ་ལྟར་སངས་བླངས་ལ། རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་གཞུག་
བདག་གི་ལུས་འདི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་བསྒྱུར་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་གཏང་བས་དེ་ལས་དགོས་འདོད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས། སེམས་ཅད་ཐམས་
ཅད་ལ་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་ཀྱི་གོ་ཆ་རྐྱེན་མ་ཚན་བ་མེད་པ་འབྱུང་ཞིང་མཐར་ཐུག་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཡེར་གཏོང་བར་བསྒོམ་པ་དེ་གཏོང་ལེན་ཐུན་གཅིག་བསྒོམ་པའོ།།
དེ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེས་ཤིང་བརྟན་པར་གྱུར་ན་དེ་གཉིས་དབུགས་ལ་སྐྱོན་པར་བྱས་ཏེ་
དབུགས་ཕྱིར་རྒྱུ་བ་ན་གཏོང་ལ། ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ན་ལེན་པར་སྦྱངས་ཏེ། རླུང་ལ་བརྟེན་
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་འབྱུང་མི་སྲིད་པས། བློ་སྦྱངས་པ་དང་འཇམ་རླུང་འཛིན་པ་
དུས་ཅིག་འགྲུབ་པར་འོང། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པས་གཏོང་བ་ནི་བྱམས་པ། ལེན་
པ་ནི་སྙིང་རྗེ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དུཁ་དང་བྲལ་ཞིང་བདེ་བ་ལ་འགོད་
པར་འདོད་པས་དགའ་བ། ཉེ་རིང་མེད་པས་བཏང་སྙོམས། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ས་ལ་ཡེར་དེ་འཇོག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་པས། གསེར་གླིང་པའི་ཀུན་
རྫོབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བློ་སྦྱོང་བའི་གདམས་པའོ། །དེ་རྣམས་བསྒོམ་པ་ན་སྐྱེ་བ་
བསྒོམ་པ་ན་མི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ཡིན། བསྒོམས་མ་བསྒོམ་མེད་པར་སྐྱན་ཆེན་པོ་ཡིན།།
དམིགས་པ་ནི་ཡུལ་རྣམས་ནི་བསམས་པ་བསོད་ནམས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་གསུཾ་
གོ་བཟློག་པ་ནས་ཚད་མེད་པར་འཇོག་གོ་དེ་ལྟར་བློ་སྦྱོང་བའི་དངོས་གཞི་མཉམ་
གཞག་དེ་ནོར་མ་ནོར་དང་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པར་བྱེད་
པས་རྗེས་བསྟོན་པ་ནི་ཡུལ་གསུམ་དུག་གསུམ་དགེ་རྩ་གསུམ་རྗེས་ཀྱི་མན་ངག་མདོར་
བསྡུས་པའོ། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡུལ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་དུག་གསུམ་སྐྱེས་པ་ན་

[228]
སངས་ཀྱི་བདག་ལ་བླང། བདག་གི་ལུས་རིན་པོ་ཆེར་བསྒྱུར་ལ་སེམས་ཅན་ལ་བཏང་
བས་དེས་སེམས་ཅན་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པར་བྱས་མཐར་
ཐུག་སངས་རྒྱས་སུ་ཡེར་བཏང། དུག་གསུམ་ཇི་སྲིད་བལྟ་བར་ང་རྒྱལ་དང་ཕྲག་
དོག་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་རོ། །འཕྲལ་ལ་གང་ཐུབ་བསྒོམ་
ལ་སྦྱར། སེམས་ཅན་ལ་འཕྲལ་གྱི་དུཁ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་གཅིག་ཏུ་འདུག་
པ་བདག་ལ་བླང་བདག་གི་ལུས་རིན་པོ་ཆེར་བསྒྱུར་ལ་དེ་དག་ལ་བཏང་བས་འཕྲལ་
དུ་ཆོས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན། ཕུགས་སུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་ཡེར་བཏང། བདག་བདེ་
པའི་རྣམ་པ་ལ་གང་སྣང་བ་དེ་སེམས་ཅན་ལ་བཏང། འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་དོན་འགྲུབ་
པར་བསམ་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་ཚིག་གི་སྦྱང། སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་
མདོ་ལྟར་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་སྡིག་སྡུག་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་པར་
བསམ། བདག་གི་བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་པར་
བྱ༑ ཐོག་མཐའ་གཉིས་ལ་སྦྱང་བ་གཉིས་བྱ། དང་པོར་གང་རྩམ་པའི་ལྡང་བའི་
སྔོན་དུ་མི་ལུས་དན་ཡོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཏོང་ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་སྙམ་དུ་
གོ་ཆ་བསྒོ། ཉལ་དུས་སམ་རྗེས་ནང་བར་བལྟས་ལ་དེ་གྲུབ་ན་དགའ་བ་དང་རྗེས་
སུ་ཡི་རང་བས་དགའ་བ་བསྒོམ། མ་གྲུབ་ན་གནོང་བསྐུར་བཤགས་གདབ་བྱ་
ལེ་ལན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ལ་དགའ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་དེ་ལྟའི་བར་གྱི་མི་བདེ་
བའམ། དུཁ་ཐམས་ཅད་བདག་འཛིན་ལས་བྱུང་བས་ན་འདི་ལ་གནོད་ན་ཅིས་
གནོད་ཀྱང་གནོད་པར་བྱ་སྙམ་དུ་བསྒོམ། ཀུན་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་བསྒོམ། གནས་
སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕན་བདེ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ་
འཕྲལ་གྱི་ཟས་གོས་ལ་སོགས་པའམ། ཕུགས་ཀྱི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་

[229]
ལ་བརྟེན་ནས་རྫོགས་སུ་རུང་གི་སེམས་ཅན་མེད་ན་མི་རྫོགས་པས་བཀའ་དྲིན་བསྒོམ་ལ་
གཏོང་ལེན་བསྒོམ། བཀོལ་བ་གསུམ་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱང། ཕ་མ། མཁན་སློབ་
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་དྲིན་ལན་དུ་སྡིག་པ་རླབས་ཅན་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་
རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བས་ཕན་བཏགས་བཏགས་པ་ཚུར་གནོད་པ་བྱེད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ལ་
བརྟེན་ནས་རང་གི་འཚོར་སླ་བས་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བཀལ་གྱིན་གཏོང་ལེན་
བསྒོམ། དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་གཙོ་བོ་བཟུང་རང་གི་ཆོས་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མི་རྣམས་
ཀྱིས་མ་ཁྲེལ་བ་གང་ཟག་གི་དབང་པོ་དང་ རང་ཁྲེལ་མི་ཁྲེལ་ལམ་འགྱོད་མི་འགྱོད་
བསྟུན་ནས་བལྟས་པ་རང་རིག་པའི་དཔང་པའོ། །གཉིས་པོ་ཚང་ན་ཐམས་ཅད་བླང་
རང་ལ་དུཁ་ཀུན་འབྱུང་མི་མཁོ་བར་རྟོགས་ན་དྲིན་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་
མི་མཁོ་བར་རྟོགས་པར་བྱས་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་གཉིས་པོ་བདག་ལ་བླང་བདག་ལུ་
རིན་པོ་ཆེར་བསྒྱུར་ལ་སེམས་ཅན་ལ་བཏང་འཕྲལ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་མེད་
པ་མཐར་སངས་རྒྱས་སུ་བཏང། དཀའ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བསླབ་རང་གི་ཉོན་
མོངས་པས་རྟ་བྱས་ནས་གཏོང་ལེན་བསྒོམ་ལ་དང་པོ་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་ན་
ངོས་ཟིན་པའམ་དྲན་པས་ཟིན་དཀའ། བར་དུ་ཉོན་མོངས་པ་གཉན་པོས་བྲལ་བར་
དཀའ། ཐ་མ་ཉོན་མོངས་པ་ཚེར་ཆོད་དཀའ་བས་གསུམ་ཏེ། རྟ་ཏུ་དོང་
པ་དྲན་པ། བར་དུ་བྲེལ་བ། ཐ་མ་ཚར་ཅི་ཆོད་བྱ་བ་ལ་བསླབ། རྒྱུའི་གཙོ་
བོ་རྣམ་གསུམ་བླང། ཆོས་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་བླ་མ་དམ་པ་དང་མཇལ་བ། རང་
གི་རྒྱུད་བཀོལ་དུ་རུང་བ། ཟས་གོས་གནས་ཁང་ཉེ་གཡོག་ལ་སོགས་པ་མཐུན་རྐྱེན་
འཛོམས་པ་གསུམ་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ལ། དེ་རྣམས་མ་འཛོམས་པ་ཐམས་
ཅད་ལ་བླང། བདག་ག་ལུས་རིམ་པོ་ཆེར་བསྒྱུར་ཏེ། དགོས་འདོད་
[230]
སུ་རྐྱེན་གསུམ་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་བྱས། མཐར་སངས་རྒྱས་སུ་ཡེར་བཏང་
གཉིས་པོ་གང་བྱུང་བཟོད་པར་བྱ་འཛོམས་ཤིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱུང་ཡང་གཏང་
ལེན་ལ་གཡེལ་བར་མི་བྱ། མ་འཛོམས་ཤིང་རྒུད་ཀྱང་དེས་ཞུམ་ནས་གཏོང་ལེན་བསྒོམ་
པ་བར་མི་བཅད་པར་ཆོས་བྱ། ཆོས་རྣམས་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འདུས། དལ་
འབྱོར་རྙེད་དཀའ། འཆི་བ་རྗེས་དྲན། ལས་འབྲས་སྲིད་པའི་ཉེས་དམིགས་བྱམས་
སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བདག་མེད་གཉིས་བསྒོམ་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་དགོས་པ་བདག་འཛིན་འདི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་སྤང་བ་དང་
གཞན་གཅེས་འཛིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་
ཡིན་པས་བསྒྲུབ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའམ་དགོངས་པ་དེ་ལས། མི་འདའ་
ཤགས་ངན་མ་དགོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་ངག་
ཏུ་རྩུབ་མོ་མི་གདོན། ཡུས་མི་བསྒོམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་
བྱེད་པ་དེ་ལས་མི་བྱ་རྒྱུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་ལན་གཞན་ལ་ཡུས་ཆེ་རྒྱུ་མེད་པས་ཡུས་མི་
བསྒོམ། །ཀོ་ལོང་མ་སྡོམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གཞན་གྱིས་ཉེས་པ་
བྱས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལག་མཐིལ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་དགའ་བ་བསྒོམ་གྱེས་
ཀོ་ལོང་མི་སྡོམ། འོར་ཆེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་པ་
དེ་རང་གི་ལས་མི་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་པས་ལན་ལ་མ་རེ་ཐ་མའོ་ཆེའོ། །བྱས་པ་
ཙམ་ལ་ཡང་མི་ལྟ་འཕྲང་འགུགས་མ་བྱ། སེམས་ཅན་འདིས་བདག་ལ་
ཉེས་པ་འདི་དང་འདི་བྱས་སྙམ་པའི་མི་ངན་ལམ་གྱི་འཕྲང་མ་སྒུགས། གཞུང་
བཟང་མི་བསྟེན། འཁོན་འཛིན་གྱི་བསམ་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འབྲལ་མ་མྱོང་
བ་དེ་དང་གཏོང་ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་དེ་འགལ་བས་དེ་ཡང་སྤང། མགྱོཌ་

[231] རང་བྱང་ཆུབ་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྔོན་ལ་བསྒྲུབ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
འགལ་བ་དེ་ཡང་མཛོ་ཁལ་གླང་ལ་མི་བྱའོ། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་བདག་ཏུ་འཛིན་
པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་འགྱོད་གཞན་ལ་མི་རྒལ། སྐྱིད་ཀྱི་ཡན་ལག་
ཏུ་སྡུག་མི་བཙལ་སྐྱིད་པའམ་བདེ་བ་འདོད་ན་དེའི་རྒྱུའམ་ཡན་ལག་ཏུ་ཚོང་དང་
བཟོ་དང་སོ་ནམ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དེའང་བདག་འཛིན་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་བྱེད་དེ་དེས་བདེ་
སྐྱིད་མི་རྙེད། རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྦྱངས། གཏོང་ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
བསྒོམ་པ་ནི་རྐྱེན་ལེགས་ཤོས་སམ་ཉེས་ཤོས་ལ་ལྟོས་ནས་སྒོམ་པའི་ཉེས་པ་མེད་དེ་
ལེགས་པར་མཐོང་རུང། ཉེས་པར་མཐོང་རུང། གང་སྣང་སྣང་རྒྱུ་
མཚན་དུ་བྱས་ལ་བསྒོམ། རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་གཅིག་གིས་བྱ་ཆོས་གང་བསྒོམ་
ཡང་གཏོང་ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་བྱ། ལོག་ན་གཉེན་པོར་
དེ་ཉིད་བསམ། སྒོམ་སྐྱོན་ལ་སོགས་པ་བྱུང་ན་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ནས་
མི་ཚོལ་བར་གཏོང་ལེན་ཁོ་ན་བསྒོམ། འབྲལ་མེད་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བྱ། ལུས་
ཀྱི་འགྲུབ་ཚད་ཕྱག་དང་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ། ངག་གི་སྨྲ་ཚད་མདོ་དང་སྙིང་
པོ་ལ་སོགས་པ། ཡིད་ཀྱི་སེམས་ཚད་ལྷ་བསྒོམས་པ་ལ་སོགས་པ། གང་
བྱེད་ཀྱང་དམིགས་པ་གཏོང་ལེན་ལས་མི་འདའ་བར་བྱ། ལྷ་བསྒོམ་ལྟ་བུ་ལ་ས་
བོན་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོ་བསྡུ་ཐམས་ཅད་གཏོང་ལེན་བསྒོམ་ན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མཆོག་གོ་
གཉིས་པོ་སྲོག་དང་བྶྡ་བ་ལས་གཏོང་ལེན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་སྲོག་དང་
བསྡོས་ལའང་བྱ་སྟེ། དེ་གལ་ཆེ་བའི་ཚད་དོ། །བླ་མ་དམ་པའི་གདམས་ངག་
སྤྱ་དང་མཐུན་གཏོང་ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གདམས་པ་སྟོན་པའི་བླ་མ་ཤིན་ཏུ་
མཉན་པས་དམ་ཚིག་བསྲུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་སྟེ། སྔགས་སམ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་
གཞུང་བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དང་མཐུན་ནོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་ལ་

[232] གཏོང་ལེན་བསྒོམ་པ་དེའང་ སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
བསྟན་པ་སྤྱི་དང་མི་འགལ་བ་ཁྱད་པར་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བཀའ་སྲོལ་དང་མི་
འགལ་པ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡང་རང་གི་ཁས་བླངས་ཀྱི་བསླབ་སྡོམ་ཐམས་ཅད་མི་
འགལ་བར་བློ་སྦྱོང། ཉམས་པ་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟེན། བྱིན་རླབས་
ལ་རེ་དགོས་པས་བླ་མ་ལ་དད་གུས་ཉམས་པ་མེད། གོམ་པ་ལས་དབང་དུ་གྱུར་
པའི་གཏོང་ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡོན་ཏན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་རང་གིས་ཁས་བླངས་
པའི་བསླབ་སྡོམ་ལ་གུས་པ་ཉམས་པ་མེད་པར་བློ་སྦྱོངས། ཡན་ལག་ཉམས་པ་
བརྗོད་མི་བྱ། རང་གིས་དག་པར་བསྲུངས་ཀྱང་མི་སྟོངས་ཀྱང་ཆ་བས་རང་གིས་
དག་པར་བསྲུངས་པའི་ཡན་ལག་ཡན་པས་གཞན་ཇི་ལྟར་ཡང་ཉེས་སྐྱོན་བརྗོད་པར་མི་
བྱ༑ གཞན་ཕྱོགས་གང་ཡང་མི་བསམ་མོ། །ལེགས་ཉེས་ཡིན་མིན་བདེ་
སྡུག་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཀ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཤིང་བློ་སྦྱོང་དགོས་པས་
སྤང་བྱ་འདི་གཉེན་པོ་འདི་ཕྱོགས་སུ་ཆད་པ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་བསྟེན་ལ་གཏོང་ལེན་
བྱ༑ རེས་འཇོག་མི་བྱ་ཉམས་སད་པ་ལྟ་བུས་བློ་མི་འབྱོངས་པས་དུས་རྟག་ཏུ་གཏོང་
ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བ་ལ་སྙང་ཕུར་བཏབ་པ་འདྲར་བློ་སྦྱངས། ཡུད་
ཙམ་པ་མི་བྱ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་
པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ནི་ཡུད་ཙམ་མམ། ཚིག་གཅིག་གམ་བསྐལ་པ་
གཅིག་ཙམ་གྱིས་མཐར་མི་ཕྱིན་པས་ཡུན་བསྲིངས་ལ་བསྒོམ། དེལ་ཆེད་དུ་སྦྱངས་
བདག་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་གཏང་པ་དང་གཞན་གྱི་དུཁ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་ལེན་པ་
དེ་ངས་ནུས་སམ་མི་ནུས་སམ་སྙམ་དུ་ཉམས་སད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཡོང་པས། རྩ་
ཕྲན་ཆད་པ་ལྟར། ཁལ་དོ་བཅད་པ་ལྟར་རམ། ལ་བཅད་དུ་སྦྱར། རྟོག་
དཔྱོད་གཉིས་ཀྱི་མཐར་བྱ་ཡང་ གཏོང་ལེན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་སྙམ་པའི་བརྟན་པ་
ཡོད་སྙམ་བྱེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་དང་ཕྲད་པའམ། སེམས་ཅན་དུཿ་
ཁ་ཅན་དང་ཕྲད་པའམ། བདག་ལ་བདེ་བ་འམ་དུཿ་ཁ་སྐྱེས་པ་ན། གཏོང་
ནུས་སམ་མི་ནུས། ལེན་ནུས་སམ་མི་ནུས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་སོང་མ་
སོང་སྟེང་ནས་ཞུན་བྱ། གསལ་བར་དབྱུང། ཡིད་བདེ་འབའ་ཞིག་རྒྱུན་དུ་བསྟེན་
ལེགས་ཉེས་ཅི་བྱུང་རུང་བདེ་སྡུག་ཅི་ལ་ཐུགས་ཀྱང། གཏོང་ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
བསྒོམ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ནམ་རྟའམ་གྲོགས་སུ་མི་འགྱུར་བ་མེད་པས་ཅི་བྱུང་ཡང་དགའ་
བ་ཁོ་ནར་བྱའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་གྱུར་བའི་རྒྱུ་མ་གྲུབ་པོ། །འབྲས་བུ་རེ་བ་ཐམས་ཅད་
སྤང། གཏོང་ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱངས་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕན་ཡན་ནམ་
མཐར་ཐུག་གི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པའམ། དགའ་བ་བྱུང་ན་རང་གི་དོན་
དུ་བདེ་བའམ། འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་ལ་རེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང། གནས་སྐབས་
དང་མཐར་ཐུག་ཐམས་ཅད་དུ། གཞན་བདེ་དང་གཞན་ཆེད་ཁོ་ནར་བློ་སྦྱང་གོ་ལོག་
མི་བྱ། འདུན་པ་གོ་ལོག་མི་བྱ་སྟེ། རང་དོན་གྱི་འདུན་པ་སྤངས་ལ་གཞན་
དོན་འབའ་ཞིག་ཏུ་བློ་སྦྱང་ སྙིང་རྗེ་གོ་ལོག་བརྙས་ཆོས་སམ། ཁྱད་བསོད་
ཀྱི་སྙིང་རྗེ་སྤངས་ལ་བརྩེ་སེམས་ཀྱི་མི་བཟོད་པ་བསྒོམ། བཟོད་པ་གོ་ལོག་རང་
འདོད་ཀྱི་ཕྱིར་དུཁ་བཟོད་པ་སྤངས་ལ། གཞན་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་དུཁ་
བཟོད་པར་བྱ། བརྩོན་འགྲུས་གོ་ལོག་འདོད་ཡོན་གྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་པའི་བརྩོན་པའམ་
རང་དོན་གྱི་བརྩོན་པ་སྦངས་ལ། གཞན་དོན་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་
བརྩམས། རོ་མྱོང་བ་གོ་ལོག་རང་འདོད་གྲུབ་པས་དགའ་བ་སྤངས་ལ་གཞན་དོན་
གྲུབ་པ་ལ་དགའ་བ་བསྒོམ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་གོ་ལོག་སེམས་ཅན་ཉེས་པ་བྱུང་བ་
ལ་ཡི་རང་བ་སྤངས་ལ། བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་བ་ལ་ཡི་རང་བ་བསྒོམ། གནད་

[234] སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། མིའམ་མི་
མ་ཡིན་པ་ལ་གཟིར་བའམ་གནད་ལ་དབབ་པ་མི་བྱ། ལྷ་བདུད་དུ་མི་དབབ་
གཏོང་ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལས། དེ་ལ་
ང་རྒྱལ་བྱས་ན་སྐྱོན་གྱི་གཞི་མར་ཆ་བས་དེ་མི་བྱ། རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ངོས་བཟུང་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ས་བོན་ནམ་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གཏོང་ལེན་ནམ་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ཡིན་གྱི་ལུས་ངག་གི་མངོན་མངོན་པོས་མི་ཕན། དེ་ནི་ལུས་
ངག་ཏུ་མི་གདོན་ཡེངས་ཐུབ་པར་བྱའོ། །དུས་རྟག་ཏུ་བསམ་པ་གཏོང་ལེན་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་མ་ཡེངས་པར་བློ་སྦྱངས་གཏོང་ལོག་མི་བྱ། ལུས་གཞན་ལ་
གཏོང་བ་དེ་ཁ་ཙམ་ཚིག་ཙམ་མིན་པས་ཞེ་ཐག་པས་གཏང། གཞན་གྱི་སྡིག་
སྡུག་བདག་ལ་ལེན་པ་དེ་ཁ་ཙམ་ཚིག་ཙམ་མིན་པས་ཞེ་ཐག་པས་དངོས་སུ་བླངས་
ལ་དེ་བདག་འགས་པའམ། འཕིར་བའམ། གླག་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་བར་བསྒོམ་
དེ་རྣམས་བསྡུས་ནས་བསྒོམ་པ་ནི་སྟོབས་ལྔ་དག་ལ་སྦྱར་བ་བྱ། གཏོང་ལེན་བསྒོམ་
པའི་འདུན་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འཕེན་པའི་སྟོབས་སོ། །གཏོང་
ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མཆོད་པ་བསྙེན་བཀུར་གཏོར་མ་སོགས་
པ་བྱེད་པ་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་དཀར་པོའི་ས་བོན་བསགས་པའི་སྟོབས་སོ།།
གཏོང་ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་
ལ་སོགས་པ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། རང་གི་སྨོན་ལམ་རྒྱུན་དུ་འདེབས་པ་ནི་སྨོན་
ལམ་གྱིས་སྟོབས་སོ། །དུས་རྟག་ཏུ་གཏོང་ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ལ་
བློ་གོམས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་རང་དབང་དུ་གྱུར་བ་ནི་གོམས་པའི་སྟོབས་སོ་།
གཏོང་ལེན་དེ་ལྟ་བུ་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་སྙམ་དུ་བདག་གཅེས་འཛིན་གྱི་བློ་བྱུང་ན་དེ་
ཚར་གཅོད་པ་ནི་སུན་འབྱིན་པའི་སྟོབས་སོ། །འཆི་ཁར་བསྒོམ་པ་དང་འཆི་བར་

[235]
སྙམ་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་འཕེན་པའི་སྟོབས་སོ། ཀ་ཆ་སྤོང་ཐག་འོས་པ་ལ་གཏང་
མཆོད་པ་གཏོར་མ་བསྙེན་བཀུར་འོས་པ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དཀར་པོ་དགེ་བསགས་
ས་བོན་གྱི་སྟོབས་སོ། །བླ་མ་དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ་དང་ ཆོས་སྐྱོང་ལ་
བར་དོ་མན་ཆད་དུ་གཏོང་ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། །ཞེས་
གསོལ་བ་འདེབས། རང་ཡང་དེ་ལྟར་སྨོན་ལམ་རྒྱུན་དུ་འདེབས་པ་སྨོན་ལམ་གྱིས་
སྟོབས་སོ། །འཆི་ཀའི་གདམས་པའི་གསོལ་འདེབས་བྱའོ། །འདུན་པ་
བསྒྱུར་ལ་རང་སོར་བཞག། གཏོང་ལེན་བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་ལ་བསྒྱུར་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུས་ལམ་མི་ཆོད་ཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་ན་རང་གི་ཤེས་པ་བསྒྱུར་བར་
བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུའི་རྩ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྙིགས་མ་ལྔ་པོ་རབ་
རྒྱས་པ། །སྙིགས་མ་ལྔའི་དུས་ཕྱིན་ཅི་ལོགས་རྒྱས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་
ཉོན་མོངས་ཅི་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བྱེད་པ། །གཏོང་ལེན་གྱི་
གྲོགས་སམ་གཏའ་མའམ། ཆ་རྐྱེན་དུ་བསྒྱུར་བ་བྱེད་པའོ། །མན་ངག་
བདུད་རྩིའི་ཉིང་ཁུ་འདི། །སྡེ་སྣོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཅུད་གཏིགས་པའི་ཉེང་ཁུའོ་།
དམ་པ་དག་ལས་རྒྱུད་པ་ཡིན། བྱམས་པ་ནས་གསེར་གླིང་པ། ཨ་ཏི་ཤ། དགེ་
བཤེས་སྟོན་པ། པུ་ཏོ་བ། ཤ་ར་བ། མལ་གྲོ་བ། བྲག་དམར་བའོ།། དེ་རྣམས་ལ་
ལྟ་བ་སྤྱད་པ། དམ་ཚིག་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོཌ་པ་གང་ལ་ཡང་སྐྱོན་ནམ་ལྷད་དམ་ཟོལ་
མེད་པས་དམ་པའོ། །དེ་དག་ལས་སྙན་ནས་སྙན་དུ་བརྒྱུད་པའི་གདམས་པ། བདག་
གཞན་བརྗེས་ནས་གཏོང་ལེན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྒོམ་པ་ལ་སྣང་གྲགས་ཡིན་མིན་
མཐར་ཐུག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་ཁྱེར་ནས་བློ་སྦྱོང་བར་
བྱེད་པའི་གདམས་པའོ། །བློ་སྦྱོང་གདམས་ངག་རྫོགས་སོ།། བཀྲ་ཤིས།། །།
[236]།
༄༅། །ཀུན་མཁྱེན་ཐུགས་ནི་བརྩེ་བའི་དབང་གྱུར་ཅིང། །གཞན་དོན་
རོ་གཅིག་ཐུབ་དབང་སྲས་ཀྱི་གཙོ། །བྱམས་མགོན་ནས་བརྒྱུད་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་
ལ༑ ༑རབ་དད་དགའ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་རྩ་བ་
བྱང་ཆུབ་སེམས། །བདག་གཞན་བརྗེ་བ་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་གསུང། །བདེ་བའི་
འབྱུང་གནས་དགེ་བའི་གཏེར་ཆེན་པོ། །ཁ་འབྱེད་གནད་ཀྱི་གདམས་པ་འདིར་
བསྟན་བྱ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་
འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས། །སྡེ་སྣོད་
རིམ་པ་གསུམ། །ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ ཆེན་པོ་ལ་སྔགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་
ཀྱི་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་ལམ་ཐུཌ་རྗེས་གཞན་ལ་གསུངས་པས་ལེགས་པར་གསུངས་
པའི་བཀའ་ཡིན་ལ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་དེའི་དགོངས་པ་བཀྲལ་
བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ན། །བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་མདོར་
བསྡུས་པ་ནི། ང་ཟད་པར་བྱེད་པ་དང་ གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་གཉིས་
སུ་འདུས་སོ། ཐེག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། དང་པོ་ཉན་རང་གི་ཐེག་པས་བསྡུས་
ལ༑ གཉིས་པས་ཐེག་ཆེན་བསྡུས་སོ། །དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་སྔགས་ལ་
བརྟེན་པ་དང་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུགས་གཉིས་ལས། ཕྱི་མ་ཉམས་སུ་ལེན་
པ་ལ་ཇོ་བོ་ལ་ལུགས་གསུམ་མངའ་སྟེ། དང་པོ་དྷརྨ་རཀྵི་ཏྲ་ལ་ཞུས། འདི་
རྟེན་དགེ་ཚུལ་དུ་བཞུགས། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བས་སྐུ་ཤ་བཅད་ནས་བཏང། རིག་
པའི་གདམས་ངག་སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་མཛད་པའི་མདོ་སྔ་བརྒྱན་གྱི་རྗེས་སུ་

[237] ལུང་དབྱིག་པ་གསུམ་གྱི་ཕྲེང་བ་ལ་བརྟེན། དེ་གཉིས་ཀ་བོད་དུ་
མ་འགྱུར་གསུང། འཇུག་ལུགས་བདེན་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ལྟ་བ་
ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཐུན། སྒོམ་ལུགས་དང་པོ་ནས་བདག་གཞན་མཉམ་
པ་ནས་བསྒོམ་གསུང། འདི་ལ་དང་པོའི་བརྒྱུད་པ་མི་གསུང། གཉིས་
པ་འཇམ་དཔལ་ནས་བརྒྱུད། བླ་མ་བྱམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་ལ་ཞུས། བྱམས་
པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་པས་དེ་ལྟར་གྲགས། ཀུ་ས་ལི་ཆུང་བ་ཡིན། ཁྱི་ལ་དབྱུག་
པ་རྒྱབ་པའི་རྗེས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཅན་ཡིན། ལུང་ནམ་མཁའ་སྙིང་པོའི་
མདོ་ལ་བརྟེན། རིག་པའི་མན་ངག་བསླབ་བཏུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས། འཇུག་
ལུགས་མདོ་སྡེ་གཞན་གྱི་སྒོར་འཇུག་པ། ལྟ་བ་ཉན་ཐོས་མདོ་སྡེ་པ་དང་མཐུན་
སྒོམ་ལུགས་གོང་དང་འདྲ། གསུམ་པ་བྱམས་པ་ནས་བརྒྱུད། བླ་མ་གསེར་
གླིང་པ་ལ་ཞུས། ལུང་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་མདོ་ལ་བརྟེན། རིག་པའི་
མན་ངག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེ་སུ་འབྲངས། ལྟ་བ་མུ་སྟེགས་པ་དང་ཡང་
ཐུན་མོང་བ། འཇུག་ལུགས་ཕར་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒོར་འཇུག་སྒོམ་ལུགས་
དང་པོ་ནས་བརྗེ་བ་ནས་བསྒོམ། དེ་ལྟར་བརྒྱུད་པའི་ལུགས་གསུམ་ལས། འདི་
བྱམས་པ་ནས་བརྒྱུད་པ་སྟེ། བྱམས་པ། ཐོགས་མེད། དབྱིག་གཉེན་
བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ནས་གསེར་གླིང་པའི་བར་དུ་བརྒྱུད་པའོ། །འདི་ལུང་དྲི་མ་མེད་
པར་གྲགས་པའི་མདོ་ལས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
གདུང་ཞེས་པ་དང་ འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་རི་རབ་དང་མཉམ་པ་བསྐྱེད་ཀྱང་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་ཞིང། དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ། །
ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་དབེན་པར་སོང་ནས། བསམ་པ་དག་ཅིང་སྙིང་ཐག་པ་

[238]
ཆེན་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ལ་མོས་ཤིང་སེམས་ཅན་ལ་སྦྱིན་པ་དག་སྟོབ་པར་བྱེད་ན་
དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚིགས་ཆུང་དུས་ཚོཌ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་
རོ༑ ༑དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །ཞེས་པ་
ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། གྲུབ་མཐའ་ཕྱི་རོལ་པ་དང་མཐུན་པ་ནི། ཀུན་
ཏུ་བཏགས་པའི་བདག་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཡང། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདག་ལ་བརྟེན་
ནས་བདག་འཁོར་བར་སྡུག་གི་དོགས་པ་དང་ བདག་གི་མ་དྲིན་ཆེ་བ་ལ་སོགས་
པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་གཤེཌ་
པའི་གདུང་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཇོ་བོ་བླ་མ་དྲན་གསུངས་ནས་བཤུམས་པའི་
རྒྱུ་མཚན་ཡང། ཁོ་བོའི་སེམས་བཟང་པོ་དུམ་ཙམ་འདི་བླ་མ་དེའི་དྲིན་ཡིན་
གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འཇུག་ལུགས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒོར་འཇུག་
པ་ནི། དང་པོ་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་གོམས་པར་བྱས་
ནས། དེ་བརྟན་པ་ན་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཇོ་བོའི་ལམ་སྒྲོན་ལས། ཐབས་
གོམས་དབང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱི། །གང་གིས་ཤེས་རབ་རྣམ་བསྒོམ་པ། དེས་ནི་
བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་བསྒོམ་པ་མིན། །ཞེས་པའི་ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁྲིད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གསུངས་
འདི་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་སྦྱོར་ལམ་ནས་ཡོང་གསུངས། འདི་ཇོ་བོས་དགེ་
བཤེས་སྟོན་པ་མིན་པ་ལ་མ་གནང། སྟོན་པས་ཁུ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་དང་འདི་
གནང་ནས། ཁོ་བོ་ལ་འདི་གནང་བ་ཇི་ལྟར་ལགས་ཞུས་པས། ངས་ཁྱོད་
མ་ཡིན་པ་ལ་བསྟན་ས་མ་རྙེད་པ་ཡིན་གསུངས་སྐད། དགེ་བཤེས་སྟོན་པས་ཀྱང་
པོ་ཏ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་མ་གནང། པོ་ཏོ་བས་ཀྱང། ཤ་ར་བ་དང་ གླང་རི་

[239] དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་འཆད་དཀའ་བ་བྱིས་
པ་ནས་ཆོས་ལ་མོས་པས་མི་སྐྱའི་དུས་ནས་ཆོས་མང་དུ་ཞུས། གཉལ་དུ་དགེ་
བཤེས་ཆོས་འབར་གྱི་གྲ་སར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཆོས་ཀྱང་མང་དུ་གསན། ཡར་ལུངས་
སུ་སྙེགས་མཆེད་གཉིས་ལ་མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ཚར་བདུན་ཙམ་གསན། དགེ་
བཤེས་སྙེགས་དང་འགྲོགས་ནས། ཡ་གད་པ་ལ་བེའུ་འབུམ་ཚར་གཅིག་ཕྱིས་
གཅིག་གསན་ཏེ་འདི་རྩད་མ་གཅད། དེ་ནས་གླང་རི་ཐང་པའི་སློབ་མ་གཉལ་པ་
ཡོན་ཏན་ཤེས་རབ་ལ། ཁྱེད་ཀྱི་དགེ་བཤེས་ལ་ཡོན་ཏན་ཇི་འདྲ་ཡོད་དྲིས་པས་
བློ་སྦྱོང་ཡོད་པར་ཐོས། ཁོ་རང་སློབ་མ་ཡིན་ཡང་འདི་མི་བཞུགས་པར་གདའ་
དེར་ཉང་ལྕགས་ཤིང་པ་ལ་གླང་རི་ཐང་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཚིག་བརྒྱད་པོ་དེ་གསན་
བཀའ་གདམས་པ་ལ་དད་པའི་རྒྱུ་ཡང་དེས་བྱས་གསུང། དེ་ནས་དོལ་པ་དང་
ལུང་སྨད་པ་དང་མཇལ་ནས་དེར་ལོ་བཞི་བཞུགས། དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་བཞེས་ཀྱི་
བར་ལ་བརྟེན། དེ་ནས་གྲའི་སོ་ཐང་པ་དེའི་ཞལ་ནས། ངའི་མཆོད་གནས་བྱ་
གསུངས་པ་ལ་སྔར་གྱི་ཚིག་བརྒྱད་པོ་དེ་གསན་པས་བཀའ་གདམས་པ་ལ་མོས་པས་
མཆི་བར་ཞུས། དེར་ཁོང་གིས་གཏོར་མ་གཅིག་མཛད་ནས། ད་ཁྱོད་མནར་
མེད་ཀྱི་མེ་གསེང་དུ་བསྲེག་ཀྱང་བར་ཆད་མེད་པར་བླ་མ་གཅིག་དང་མ་མཇལ་ན་
ངལ་བྱིན་རླབས་མེད་པ་ཡིན་གྱི་གསུངས། དེ་ནས་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་གི་ལོ་ལ་
དབུ་རུར་བྱོན། གླང་ཐང་པ་ལ་དད་དེ་འདས། ཁོང་གི་ཤུ་ལ་ན་རྒྱུད་སུམ་ཐོ་
དྲིས་པས། མཉན་མཐོ་ཟེར། དེར་གླང་ཐང་དུ་བཞུད་པར་བཞེད་ནས། གཡོག་
པོ་གསུམ་སྔོན་ལ་དཔེ་ཆ་སྐྱེལ་དུ་བཏང་བས། གཉན་དང་ བ་ཝ་འདུལ་
བ་འཛིན་པ་དང་ མདོ་སྡེ་དང་གསུམ། གླང་ཐང་འཛིན་པ་ལམ་མཐུན་
པར་འདུག་ཟེར་ནས་ལོག་ནས་བྱུང། འོ་ན་མི་འོང་བར་འདུག། ཁྱེད་གསུམ་

[240] ང་ཞང་བྲག་དམར་བ་ཅན་དུ་ལྟར་འགྲོ་གསུང་ནས་
འབྲོམ་པ་ནས་གྱེས་ནས་སེར་བ་ཁར་བྱོན། སེར་ཐོག་པའི་གཉེར་བ་ལ་སྣམ་བུ་
གཅིག་བཙོངས་ཏེ། དགུན་ཟླ་བ་གཉིས་དེར་བཞུགས། དཔྱིད་འཇོད་མོར་བྱོན་
མཚར་སྣར་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་བསད་སྙོམས་མཛད། དེ་ནས་འཇོད་མོ་ཀེ་རུར་
འབྱོན་པར་བཞེད་ནས་བྱོན་ཙ་ན། ཤ་ར་བའི་གྲྭ་བ་ལྷོ་གཉེལ་བ་ཟོང་ཚོང་བ་མང་པོ་
བྱུང། ཕྱག་རྟེན་བྱས་ནས་འདི་ཙུག་མཛད་པས་ག་ན་མཆི། གཞོར་གཤེགས་
ཟེར་ནས་དྲེའུ་རབ་དགོན་པར་ནས་ཁལ་གཅིག་ཕོག་ནས་དེར་བཞུགས་སུ་བཅུག་ཁོང་
རྣམས་ཟོང་སྐོར་ལ་སོང། དེར་ལོག་ནས་གཞོར་བྱོན། དབྱར་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་
གསུང་ཞིང་འདུག་གསན་པས་བྱིངས་ཉོག་གེ་བ་གཅིག་ལས་བློ་འཁུལ་བ་ཁོ་ན་
མ་བྱུང། འདི་ཀུན་གྱི་ཟུར་དང་ཡེ་མ་བྱུང་བས་མེད་སྙམ་ནས་རྒྱགས་སྐྱེལ་བ་གཅིག་
ཡོད་པ་ལ་ང་གལ་ཏེ་དོན་གཉེར་དུ་འགྲོ་བས་མ་སྐྱེལ་ཅིག་བྱས། ཆོས་འདི་འདུག་
ན་བསྡད། མི་འདུག་ན་འགྲོ་དགོས། ཁྱི་ལུད་བཞིན་ཕུང་པོ་གང་ཁྱེར་བསྡད་
པས་མི་ཡོང་དགོངས། ཞུ་བའི་སྐབས་མ་བྱུང་ ཉིན་གཅིག་གྲྭ་བ་རྣམས་
སྟོན་མོ་ལ་ཞུགས། དགེ་བཤེས་པ་ཁོ་རང་གིས་བཞེངས་པའི་འབུམ་པ་ལ་བསྐོར་བ་
མཛད་ཅིང་བཞུཌ་པའི་སར་འཇིགས་སེ་གཅིག་གིས་ཕྱིན་ནས་ཕྱག་བྱས་ཅམ་སེ་གཏིང་
ནས་འདིར་བཞུགས་པར་ཞུ་དང་ ཞུ་རྒྱུ་གཅིག་བདོག་ཞུས་པས། བོ་དཧི་
རྩིའི་ཕྲེང་བ་གཅིག་བགྲང་གིན་སྟོན་པ་ལ་གྲོས་མ་ཆོད་པ་ཅི་དོག་དགེ་བཤེས་པོ་
ཏོ་བ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བློ་སྦྱོང་བྱ་བ་བདོག་སྐད་པ་ཞེས་གླེང་ནས། ཁོ་བོ་དེ་ལ་
མོས། ཆོས་ལུགས་འདི་འདྲ་བ་ཡང་གདའ་ན། ཁང་པ་མ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་
པ་ལ་རེས་ཕན་པར་བྱུང། རེས་བཏུབ་གྲགས་པ་ཡང་མ་བྱུང། ལམ་དུ་
འྒྲོའམ་མི་འགྲོ་ལགས་ཞུས་པས། ཕྲེང་བ་རྡོག་ཅིང་སྟོན་པ་ལ་བཏུབ་མ་བཏུབ་

[241] སངས་རྒྱས་མི་འདོད་ན་མི་འདོད། འདོད་ཕན་ཆད་ལམ་དེར་
མ་ཞུགས་པར་འཚང་རྒྱ་མི་སྲིད་གསུངས། འདི་ཙམ་པས་ཆོག་གསུངས་ཚོད་
ཀྱི་ནང་ན་ཉམས་མྱོང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་ངེས་སྙམ་པ་ཅིག་བྱུང་གསུངས། འོ་ན་
ལུང་ཆོས་པ་ལ་ལུང་དགོས་ན་བདོག་གམ་ཞུས་པས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲོ་
བའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཅིའང་རུང། །ཞེས་པ་དེ་ཡོང་ངམ་སྙམ་ཙ་ན། སློབ་
དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་ཚད་མར་མི་བྱེད་པ་སུ་བདོག་དེའི་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ན་མར་ལ་
བདག་ལ་དེ་དག་སྡིག་སྨིན་ཅིང། བདག་དགེ་མ་ལུས་དེར་སྨིན་ཤོག་ཟེར་བ་
གདའ་གསུང། དེར་ཕྱག་གསུམ་འཚལ་ཡོང། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ཡོད་དམ་
དྲིས་པས་ཡོད་ཟེར། ཞལ་ཕྱེ་ལྟས་པས་འདུག་སྟེ། སྔར་ཨེན་རེས་ལྟས་
པ་ལ་མ་ཟིན་པར་འདུག་གསུང་སྐད། དེར་དགའ་ནས་རྒྱགས་སྐྱོལ་ཅིག་བྱས་ནས་
གཞོར་ལོ་གཉིས་ཙམ། དགེ་གོང་དུ་ལོ་དྲུག་ཙམ་ལོ་ངོ་དགུ་འདི་ཤ་སྟག་རྩད་གཅད་
གན་དམར་དགེ་ལ་ཟོངས་འདོགས་ཟེར་བ་བཞིན་དུ་བྱས་གསུངས་སྐད། ཤར་
བར་འཕོས་ནས་སྒང་མ་སྒི་ཐོག་ཏུ་སོང་གསུང། དེ་ཙམ་གཅིག་བཞུགས་ཀྱང་ལྐོག་
ཏུ་རྩད་གཅོད་པ་ལས་ཚོགས་སུ་ས་བོན་གཅིག་ཡོད་པའི་སར་བཏུབ་ན་དེ་ཙུག་ཀྱང་
མཛོད་ཨང་གསུང་བ་ཟུར་ས་གཅིག་ལས་མ་བྱུང། དེ་ཡང་འཕྲིག་ཡོད་པས་གོང་
རུང། གཞན་གྱ་དེ་ཡང་མི་གོ་བ་གཅིག་ལས་མ་བྱུང་སྟེ། དེས་ཐུགས་ཆུང་
ཡང་དཀྱེལ་ཆེ་གྲགས། གྲྭ་བ་ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ཙམ་རེ་དུས་རེ་ལ་འཚོགས་པ་ལ་
སློབ་དཔོན་གཅིག་པུ་ལས་གཞན་ལ་འཕྲིག་ཚད་མ་བྱུང། སྟབས་ཀ་བ་ཙམ་ལ་
ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མདོ་ལ་བརྟེན་པ་གཅིག་ལས་མ་གནང་བར་འདུག་
གསུང། དེ་བས་མང་བ་གཅག་ལ་གནང་ན་ཕན་ཆེ་བ་གཅིག་ཡོང་བར་འདུག་པ་
ལ་གསུང་སྐད། དེ་ནས་འཆད་དཀའ་བ་ཁོང་དག་ལ་ཡང་དང་པོ་སུས་ཀྱང་རྩད་
[242] ཕྱིས་མཛེ་བོ་ཁ་ཡར་ལ་གནང་བ་ལ་དག་སྣང་ཆེ་ཆེ་ཁ་ཡར་གྱི་ཚོར་ནས་
གཅིག་གིས་གཅིག་སྒྲན་ཅིང་ཞུས་པས། མིང་མཛེ་ཆོས་སུ་གྲགས། བྱིན་གྱིས་
སྐྱོར་ལུང་ན་བཞུགས་པའི་དུས་སུ་གཅུང་པོ་དང་ འབལ་བོ་ཆེས་ཞབས་ཏོག་
བྱས་ནས་མཛེ་མོ་རྐང་ལག་ཆད་པ་གཅིག་ཁུར་ནས་བཟའ་བྱིན་ཆོས་གསུངས་པ་དང་
ལྷ་སྡིངས་སུ་ཐོས་པ་དཀའ་དང་ གཉིས་པོ་དེ་ལ་ཅམ་ཚེ་སྐོན། སྐུ་རྒྱབ་ཏུ་
བཞག་ནས་མཛད་པ་དང་ ཡང་མཛེ་ཕོ་གསོས་ཕམ་ཕབས་དང་གདམས་ངག་
གནང་བས་མཛེ་ཆོས་ཟེར། ཕྱིས་འདྲིས་སུ་བྱོན་ནས་འདི་ཚོགས་སུ་གསུངས་པའི་
ཆོས་མིན། བཏུབ་པ་ཁ་ཡར་ལ་ལྐོག་ཏུ་ཁྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། སུ་ལ་ཡོང་བ་དང་
སུ་ལ་མི་ཡོང་ཡང་མི་ཤེས་པར་འདུག་ལྐོག་ཏུ་ཁྲིད་པས་མི་ལང་བར་འདུག་
པས། ད་ཐམས་ཅད་ལ་ཚོགས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་གསུངས་ནས་ཚོགས་སུ་གསུངས་
པ་ཡིན། དེས་ན་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་
པའི་ལམ་ཡིན། ཆོས་གཅིག་ལ་འདི་ལས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེབ་མེད། དགེ་
བཤེས་ཆེན་པོ་འཆད་དཀའ་བས་ཀྱང་ཤར་བ་ལ་འདི་རྩད་མ་ཆོད་ཀྱི་རིང་ལ་བླ་མ་
བརྒྱད་ཅུར་ཉེ་ཙམ་བསྟེན། ཇི་ཙམ་པའི་ཆོས་དང་གདམས་ངག་ཐོབ་ཀྱང་སངས་
རྒྱས་སྒྲུབ་པ་ལ་ད་དུང་འྡ་ཙུག་མིན་པ་ཅིག་ག་ཤེས་ན་ཡོང་དེ་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་ལས་
ཁོ་ཐག་ཆད་པ་གཅིག་མ་བྱུང་བ་ལ། ཤ་ར་བལ་འདི་རྩད་ཆོས་པ་དང་ ད་ཡོང་
འདི་ལས་ལྷག་པ་གང་ན་ཡང་མེད་སྙམ་ནས་ཐག་ཆོད། འགྲམ་ཆུ་མི་ལྡང་ ཉན་
སྙིང་མི་འདོད་པ། ལྷོད་པ་གཅིག་བྱུང་གསུངས་སྐད། འདི་བྱུང་ན་མིས་ལྟས་
ན་ཐ་མལ་བ་འདྲ་བ་ལ། རང་ཅི་བྱེད་ཐམས་ཅོད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་
བ་ཅིག་ཡོང། དེ་ཡང་རླབས་ཅན་ཤ་སྟག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཅིག་ཡོང། འདི་ཤ་སྟག་
ཏུ་ཐུགས་དམ་དུ་མཛད་པས་འདའ་དཀའ་ཙམ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་སྒྲ་གཅིག་ཐོས་

[243] ཁྱེད་ཀྱིས་ངའི་རྣ་བར་སྒྲོགས་ཞེས་པ་
དང་ བྱིས་པ་བརྡའ་ཕྲད་ནས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལེན་པ་ལ་གད་ངམ་མེ་
དགའ་ཡལ་ལེ་གཅིག་ཡིན་པ་ལ། ད་རེས་ནི་འདོད་པ་ཙུག་མ་བྱུང་ བདེ་བ་
ཅན་གྱི་སྣང་བ་ཅིག་ཁོ་ན་བྱུང་གསུངས་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཁོང་ལ་སྤངས་
པར་བཞེད་པ་དང་ གཅུང་པོས་སྐུ་ཁམས་ཞན་པར་གདའ་བས་ཐུགས་དམ་
མཛོད་ཅིག་ཅེས་ཞུས་པས། བློ་སྦྱོང་གི་ཚིག་ཁ་ཡར་གསུངས་ནས་སྐུ་ཁམས་
ཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་མིན་པ་ཚམ་ཚོམ་གྱི་ས་ཆོད་པར་མ་མཐོང་གསུངས་སྐད། དེས་
ན་འདི་ཐུགས་དམ་གྱི་མཐིལ་ཕྱུང་བའོ།། །།
   ༈   
སུ་སླེབས། འདི་ཡང་དང་པོ་དེར་གསན་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བསྟེན། དེའི་
བར་ལ་འདི་ཤ་སྟག་དྲིས་པ་འདྲ་བ་ཅིག་བྱས། ཐུགས་དམ་ཡང་དང་པོ་འདི་ཤ་
སྟག་མཛད་པས་ཡེངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་བྱུང་ཡང་གནོད་པ་མི་མངའ། སྤྱིལ་བུ་
ཡང་མཆོད་ཁང་རང་ཡང་མེད་པར་འདི་ཤ་སྟག་སྦྱང་སྙམ་པ་ཡིན་པ་ལ་གསུངས་
རྟོག་པ་ཡང་ཚིག་གི་སྦྲང་བའི་སྐབས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་གསུངས་སྐད། ཕྱིས་
ཚོགས་བསྡུས་ནས་ཀྱང་འཆད་ཀ་དང་ལྷ་སྡིངས་པ་ལ་སོགས་པར་མང་དུ་གསུངས་
ཕྱིས་གྱེན་ན་བཞུགས་པའི་དུས་ན་སྤྱིལ་དུ་འཕོ་དཀར་དགེ་སྦྱོང་སྐྱེའུ་ཆུང་ན་རེ། དགེ་
བཤེས་ཆེན་པོའི་སློབ་མ་མང་པོ་ཅིག་བྱོན་པ་ལ་སྐུ་ཚེ་ཐུང་བར་བྱུང་ དེ་ཅིས་ལན་
ན༑ ངའི་བསམ་པ་ལ་སྔགས་ཕར་ཕྱིན་གཉིས་ལ་བློ་སྦྱོང་འདི་ལས་ཟབ་པ་མི་
འདུག་པ་ལ། དེ་ཚོགས་བཤད་བྱས་པས་ལན་སྙམ་པ་ཅིག་བྱུང་ཟེར་བས། དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་པའི་ཞལ་ནས། དེ་བདེན། འདི་ལས་ཟབ་པ་མེད་དེ་

[244]
ལྐོག་ཏུ་ཁྲིད་ཀྱི་མ་ལང་བས་ཚོགས་སུ་གསུངས་པས་དེའི་སྲོལ་དུ་སོང་བ་ཡིན་གསུངས་
དེ་ནས་སྤྱིལ་གྱི་རིང་ལ་ཡང་སློབ་དཔོན་མཉེས་པ་གཅིག་དང་ ལྷག་མ་ཞིབ་
ཚེགས་བྲེག་གསུམ་པས་ཞུས་པ་གཅིག་དང་ སྟོན་གྲྭ་བ་ཤུལ་མ་ལའང་དེ་ལས་
མ་གནང་ དེ་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་ཚོགས་ཀྱི་འོས་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོང་མི་ཆེན་
གྱི་ངོ་མ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། ང་ཚོགས་སུ་འདི་ལས་བཤད་པ་མི་ཡོང་བས་ཁྱེད་རང་
ཐམས་ཅད་ནན་ཆགས་གྱིས་ཤིག་གསུངས། དེས་ན་རང་ཅག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གོང་
མ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་ ཅི་བྱེད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུ་ལས་གཞན་
དུ་མི་འགྲོ་བར་འདོད་པས་གདམས་ངག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འདི་ལ་ངེས་པར་ཐོབ་
པར་བྱས་ལ་བློ་སྦྱོང་ངོ།། །།
   ༈    དུས་
གང་དུ། ཇི་ལྟར་སྦྱང་སྙམ་ན། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྦྱོང་ལུགས་ཡིན་
ཏེ༑ སྙིང་རྗེ་པད་དཀར་ལས། སྔོན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གངྒའི་བྱེ་མ་སྙེད་
འདས་པ་ན་བསྐལ་པ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་
པོ་རྩིབས་ཀྱི་མུ་འཁྱུད་ཞེས་བྱ་བའི་མདུན་ན་འདོན་བྲམ་ཟེ་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སྲས་མཚན་དང་ལྡན་པ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། དེ་སངས་
རྒྱས་པའི་མཚན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲུང་དུ། བྲམ་
ཟེ་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་གྱིས་བསྐུལ་ནས་རྒྱལ་པོ་དང་ རྒྱལ་པོའི་སྲས་སྟོང་དང་
རྒྱལ་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང་ བྲམ་ཟེའི་བུ་བདེ་གཤེགས་རིན་ཆེན་སྙིང་པོའི་
མཆེད་བརྒྱད་ཅུ་དང་ བྲམ་ཟེའི་སློབ་མ་བྱེ་བ་ཕྲག་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་

[245] བྲམ་ཟེ་གཞན་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་སྤངས་པའི་སྙིགས་མའི་སེམས་ཅན་ཕ་ལ་ཕར་མི་འཛིན། མ་ལ་མར་མི་འཛིན་
དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་དང་ རྒན་རབ་ལ་དེ་དག་ཏུ་མི་འཛིན་པའི་འདུལ་དཀའ་
བའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་ནས་འདུལ་བར་ཤོག་ཅིག་པའི་སྨོན་ལམ་བཏབ། རམ་
པོ་བའི་ཞལ་ནས། སངས་རྒྱས་བྱིན་པོ་སྔངས་པ་ལྟར་བྱས་ནས་བཤུམས་སོ་སྐད་
དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྲམ་ཟེ་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་དུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་པ་ནས་ཀྱི་སྦྱོངས་ལུགས་
ཡིན། དེ་ནས་མེའི་ཤིང་རྟ་འདྲེན་པ་དང་ བྱམས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་
དང་ སྟག་གི་སྐྱེས་རབས་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་ལྟར་
སྦྱངས་པ་མདོ་ན་བཞུགས་པ་ཡིན། མགོན་པོ་བྱམས་པ། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་
བས་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྐལ་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པས་སྔ་བ་ལ། སྔོན་དུ་ཤཀྱ་
ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་འདི་ལ་བསླབ་པས་སོ།།
དེ་ལྟ་བུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་ནི། དངོས་གཞི་ལུས་ལྟ་བུ་དང་ དེའི་
ཡན་ལག་ལྟ་བུ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང་ དངོས་
གཞི་དང་ རྗེས་ལ་བློ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་དག་ལ་བསླབ་
ཅེས་པ་ན། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བ་དང་ འཆི་མི་བ་རྟག་པ་དང་ འཁོར་
བའི་ཉེས་པ་བསམ་པའོ། །འདི་དག་དོང་འཁྲིད་པ་ དེ་ནས་  སེམས་པ་ལ་
འཇུག་པ། སེམས་ དེ་ནས་  སྙིང་མི་འདོད་པ། ཡེངས་ དེ་ནས་  པ་ལ་
སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདི་དག་གིས་བསྐུལ་ ལྕག་གིས་  ནས་སེམས་པའོ།།
དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བསམ་པ་ལ། དལ་བ་ལ་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་སྤངས་
ནས་ཆོས་བྱར་ཁོམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་ནི། ངན་
སོང་གསུམ་དང་ ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་དེ་མི་མ་ཡིན་པའི་འགྲོ་བ་བཞི་དང་ ཡུལ་

[246] དབང་པོ་མ་ཚང་བ་དང་ ལོག་ལྟ་ཅན་དང་ སངས་
རྒྱས་མ་བྱོན་པའི་ཞིང་དུ་སྐྱེས་པ་སྟེ། མིའི་འགྲོ་བ་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལྟར་
ཡང་ དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་དང་ ཚེ་རིང་ལྷ་དང་ཀླ་ཀློ་དང་ སངས་
རྒྱས་འབྱུང་མིན་ལོག་ལྟ་དང་ །ལྐུག་པ་འདི་དག་མི་ཁོམ་བརྒྱད། །ཅེས་སོ།།
འབྱོར་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་འབྱོར་བ་སྟེ། རང་འབྱོར་ལྔ་དང་ གཞན་
འབྱོར་ལྔ་ཚང་བའོ། །དེ་ལ་རང་འབྱོར་ལྔ་ནི། མིར་སྐྱེས་པ་དང་ ཡུལ་
དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་ དབང་པོ་ཚང་བ་དང་ གནས་ལ་དད་པ་དང་
ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པའོ། །གཞན་འབྱོར་ལྔ་ནི། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་
དུ་བྱོན་པ་དང་ དེས་ཆོས་གསུངས་པ་དང་ བསྟན་པ་གནས་པ་དང་
བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་གཞན་ཡོད་པ་དང་ ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སྙིང་བརྩེ་བའོ།།
ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྮིའམ། ཐོགས་མེད་ཀྱི་སྨིན་པ་བརྒྱད་དམ། དབྱིག་
གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་བདུན་ཡང་འབྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་སེམས་
པ་ནི། ངོ་བ་དང་ རྒྱུ་དང་ དཔེའི་སྒོ་ནས་སེམས་པའོ། །དང་
པོ་ནི། འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་བས་ཡོབ་ཕྱེ་རྫིང་གང་ངམ། མཚོ་མཐའ་གཅིག་
གི་སྦྲང་མ་མང་བས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་
ཡིན་ཏེ། དེ་བསྲུང་བ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། མེ་ཏོག་གི་
ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་མདོ་དང་ ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་
ཤིང་བུ་གཅིག་པར་རུས་སྦལ་གྱི་མགྲིན་པ་ཆུད་པ་ལ་སོགས་པ་དཔེ་མང་དུ་གསུངས་
པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ བཤེས་སྤྲངས་ལས།  ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་བུག་
དང་ །རུས་སྦལ་ཕྲད་པ་བས་ཀྱང་དུད་འགྲོ་ལས། །མི་ཉེད་ཆེས་ཐོབ་དཀའ་
བས་མི་དབང་གིས། །དམ་ཆོས་སྤྱད་པས་དེ་འབྲས་མཆིས་པར་མཛོད། །ཅེས་

[247] དེ་ཉིད་ སྤྱོད་འཇུག་ལས་  ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་གྱིས། །རྒྱ་མཚོ་ཆེར་
གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །མེ་ཉིད་ཤིན་
ཏུ་ཐོབ་དཀར་གསུངས། །ཞེས་དང་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་
དད་དང་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དང་ །དགེ་གོམས་རུང་བ་འདི་ལྟ་བུ། །དཀོན་ན་ནམ་
ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་ བདེ་ སློབ་སྤྲིངས་ལས།  གཤེགས་
ལམ་སྟོན་འགྲོ་བ་འདྲེན་པར་ཆས་གྱུར་པ། །སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་མི་ཡི་རྙེད་པ་
གང་ཡིན་པའི། །ལམ་དེ་ལྷ་དང་ཀླ་ཡིས་རྙེད་མིན་ལྷ་མིན་དང་ །མཁའ་ལྡིང་དྲི་ཟ་
མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེས་མིན། །ཞེས་དང་ དལ་ སྤྱོད་འཇུག་ལས་།
འབྱོར་འདི་ནི་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །སྐྱེས་བུའི་དོན་གྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ། །
གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཕན་པ་མ་བསྒྲུབ་ན། །ཕྱིས་འདི་ཡང་དག་འབྱོར་བར་ག་ལ་འགྱུར།།
ཞེས་དང་ མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ལོག་པའང་རྙེད་པར་དཀའ། མི་ སྡོང་
པོ་བཀོད་པ་ལས།  འགྱུར་བའང་རྙེད་པར་དཀའ། །དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་བསྟན་བཅོས་
དུ་མ་ལས་གསུངས་པ་ལས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་འདི་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ཆོས་མ་བྱས་ན་
དལ་འབྱོར་ཆུད་གསན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ སྤྱོད་འཇུག་ལས།   འདྲའི་དལ་བ་
རྙེད་གྱུར་ནས། །བདག་གིས་དགེ་གོམས་མ་བྱས་ན། །འདི་ལས་བསླུས་པ་
གཞན་མེད་ཅིང། །འདི་ལས་རྨོངས་པའང་གཞན་མེད་དོ། །ཅེས་དང་གང་
ཚེ་དགེ་སྤྱོད་སྐལ་ལྡན་ཡང། །བདག་གིས་དགེ་བ་མ་སྤྱད་ན། །ངན་སོང་
སྡུག་བསྔལ་ཀུན་རྨོངས་པ། །དེ་ཚེ་བདག་གིས་ཅི་བྱར་ཡོད། །ཅེས་པ་ལ་
སོགས་པ་གསུངས་པས་ཆོས་ལ་འབད་དགོས་ཏེ། མི་ སློབ་སྤྲིང་ལས་  ཡི་
དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་རྙེད་ནས། །དོན་དུ་བརྣག་པ་གང་ཡིན་དེ་ནི་བསྟུན་ཏེ་བསྒྲུབས།།

[248] གང་ཞིག་ཐོབ་ནས་སྐྱེ་བའི་རྒྱ་མཚོ་མཐར་འབྱིན་ཅིང། །བྱང་ཆུབ་
མཆོག་གི་ས་བོན་དགེ་བའང་འདེབས་གྱུར་པ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བས་ཀྱང་ཡོན་
ཏན་ལྷག་པ་ཡི། །མི་ཉིད་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པར་སུ་ཞིག་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་
ཤིང། ཆོས་ལ་བྱང་ཆུབ་གྱི་སེམས་ལས་བཟང་བ་མེད་པས་འདི་བསྒོམ་པ་ལ་འབད་
པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངེས་པར་
འཆི་བ་དང་ ནམ་འཆི་ཆ་མེད་པ་དང་ འཆི་བ་ལ་ཅིས་ཀྱང་མི་ཕན་པའོ།།
དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔར་སྐྱེས་པ་ལ་མ་ཤི་བ་མེད་པ་དང་ ཚེ་འདུས་བྱས་
ཡིན་པ་དང་ སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་ངེས་པར་འཆི་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་
ལྟར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། མདུན་ན་གནས་པ་འཆི་བ་སྟེ། །ཞེས་དང་ སའམ་
 མྱང་འདས་གསལ་བ་ལས།  འོན་ཏེ་མཐོ་རིས་ན། །སྐྱེས་ནས་ལ་ལ་མི་འཆི་བ།།
འགའ་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་ངམ་ཅི། །ཐོས་སམ་འོན་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ། ཞེས་དང་
ཅེ་སྟེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། །རྡོ་རྗེའི་
སྐུ་ཡང་མ་རྟག་ན། །ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་འདྲ་བ་ཡི། །ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་སྨོས་
ཅི་དགོས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ཚེ་འདུས་བྱས་ཡིན་པས་ངེས་པར་
འཆི་བ་ནི། འདུས་བྱས་བསགས་པའང་སྐད་ཅིག་འཇིག་འགྱུར་ཏེ། །སྐྱེ་ལ་
སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉོན་མོངས་ལྡན། །ཞེས་དང་ འདུས་ འདུལ་བ་
ལུང་ལས།  བྱས་རྟག་པར་འགྱུར་བ་ཡི། །གནས་དེ་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན།།
འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་གིས། །མྱང་ངན་མ་བྱེད་ཀུན་དགའ་བོ། །ཞེས་དང་
ཀྱེ་མ་འདུས་བྱས་རྣམས་མི་རྟག་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །སྐྱེས་
ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་བས་ཉེ་བར་ཞི་བ་བདེ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ།།
གསུམ་པ་ནི། ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡེན་པས་ངེས་པར་འཆི་སྟེ།  སྤྱོད་འཇུག་

[249]  ནད་མེད་ཉི་མ་འདི་ལྟ་བུ། །ཟས་བཅས་འཚེ་བ་མེད་ཀྱང་ནི། །ཚེ་ནི་
སྐད་ཅིག་བསླུ་བ་སྟེ། །ལུས་ནི་ཐང་ཅིག་བརྙན་པོ་ཡིན། །ཞེས་དང་ མར་
 སློབ་སྤྲིངས་ལས།  མེ་ཤུགས་དྲག་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུ་ཡི། །ཚེ་ནི་སྐད་ཅིག་
གནས་པའི་དེངས་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ངེས་པར་འཆི་
ཡང་ད་དུང་ལོང་ཡོད་སྙམ་ན། དེའི་གཉེན་པོར་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་པ་བསྒོམ་པ་ལ་
གསུམ་སྟེ། ལུས་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་ ཚེ་ལ་དུས་བཏབ་མེད་པ་དང་
འཆི་བའི་རྐྱེན་མང་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྟག་པ་དང་གཙང་བ་ལ་སོགས་
པའི་སྙིང་པོ་མེད་པས་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་དེ། ལུས་ སློབ་སྤྲིངས་ལས།  མཐའ་ཐལ་
བ་མཐར་སྐམ་མཐར་འགྲུལ་ཞིང། །ཐ་མར་མི་གཙང་སྙང་པོ་མ་མཆིས་པས།།
རྣམ་པར་འཇིག་སྟེ་མྱགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །སོ་སོར་འགྱེས་ཆོས་ཅན་དུ་མཁྱེན་
པར་མཛོད། །ཅེས་དང་ ས་དང་ལྷུན་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཉི་མ་བདུན། །འབར་བས་
བསྲེགས་པའི་ལུས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང། །ཐལ་བ་ཡང་ནི་ལུས་པར་མི་འགྱུར་ན།།
ཤིན་ཏུ་ཉམས་ཆུང་མི་ལྟ་སྨོས་ཅི་འཚལ། །ཚེ་ནི་གནོད་མང་རླུང་གིས་བཏབ་པ་ཡི།།
ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བས་ཀྱང་མི་རྟག་ན། །དབུགས་འབྱུང་དབུགས་རྔུབས་གཉིད་ཀྱིས་
ལོག་པ་ལས། །སད་ཁོམ་གང་ལགས་དེ་ནི་ང་མཚར་ལགས། །ཞེས་དང་
འདོར་ གཞོན་ནུ་མ་བདུན་གྱི་རྟོགས་བརྗོད་ལས།  བར་འགྱུར་བའི་ལུས་སྲོག་ལ།།
རྩྭ་དང་ཆུ་ཡི་ཟིལ་པ་ལྟར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་
པ་ཚེ་ལ་དུས་བཏབ་པ་མེད་པས་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།  མཛོད་ལས།  སྒྲ་མི་
སྙན་ན་ཚེ་སྟོང་སྟེ། །གཉིས་ན་ཕྱད་ཕྱེད་སྤངས་པའོ། །འདི་ན་མ་ངེས་ཐ་མར་ནི།།
ལོ་བཅུ་དང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་འཆི་བའི་རྐྱེན་
མང་བས་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་དེ། འཆི་ རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས།  བའི་རྐྱེན་དུ་མ་

[250] །དངོས་དེ་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་ འཆི་བའི་
རྐྱེན་ནི་མང་བ་སྟེ། །གསོན་པའི་རྐྱན་ནི་ཉུང་ཟད་ཅིག་དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་
འཆི་རྐྱེན་ཏེ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་
ན་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་པས་ཆོས་ལ་འབད་དགོས་ཏེ། སང་ མཚན་མོ་བཟང་པོའི་
མདོ་ལས།  ཙམ་འཆི་བར་སུས་ཤེས་ཀྱི། །དེ་རིང་ཉིད་ནས་བསྟུན་ཏེ་བྱ། །འཆི་
བདག་བདེ་ཆེན་ཉིད་དང་ནི། །ཁྱེད་ཅག་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་ ཡིད་
 སྤྱོད་འཇུག། ལས།  བརྟན་མི་རུང་འཆེ་བདག་འདི། །བྱས་དང་མ་བྱས་མི་སྡོད་པས།།
ན་དང་མིན་ཀུན་གྱིས་ཀྱང། །གློ་བུར་ཚེ་ལ་ཡིད་མི་བརྟན། །ཞེས་སོ། །གསུམ་
པ་འཆི་བ་ལ་ཅིས་ཀྱང་མི་ཕན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཉེན་བཤེས་ཀྱིས་མི་ཕན་པ་དང་
རྫས་དང་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་མི་ཕན་པ་དང་ རང་གི་ལུས་ཀྱས་མི་ཕན་པའོ། །དང་
པོ་ནི། བདག་ སྤྱོད་འཇུག་ལས།  ནི་མལ་ན་འདུག་བཞིན་དུ། །གཉེན་བཤེས་
མང་པོས་མཐའ་བསྐོར་ཀྱང། །སྲོག་ཆད་པ་ཡི་ཚོར་བདག་བདག་ཉིད་
གཅིག་བུས་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་རྙེད་པས་མི་
ཕན་པ་ནི། རྙེད་ སྤྱོད་འཇུག་ལས།  པ་མང་པོ་ཐོབ་གྱུར་ཏེ། །ཡུན་རིང་
དུས་སུ་བདེ་སྤྱད་ཀྱང། །ཆོམ་པོས་ཕྲོགས་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །སྒྲེན་མོ་ལག་པ་
སྟོང་པར་འགྲོ་ཞིས་དང་  གཞོན་ནུ་མ་བདུན་གྱི་རྟོགས་བརྗོད་ལས་
ས་ཡི་བདག་པོ་འབད་པ་སྟོང་དག་གིས། །ཁྱིམ་དུ་རྫས་རྣམས་བསགས་པར་བྱས་
པ་དང་ །མི་ཡི་སྐད་ཅིག་གིས་ནི་འདོར་འགྱུར་ཏེ། །དགེ་ལེགས་གཅིག་པུ་
འདི་ཉིད་ལམ་དུ་བསྟན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། གསུམ་པ་ལུས་ཀྱིས་མི་ཕན་ཏེ་
སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤ་རུས་ཀྱང། །ཞིག་སྟེ་སོ་སོར་འགྱེས་
གྱུར་ན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་མི་རྟག་པར་མ་ཤེས་ན།  སྤྱོད་འཇུག་

[251]  ཐམས་ཅད་བོར་ཏེ་ཆ་དགོས་པར། །བདག་གིས་དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པས།།
མཛའ་དང་མི་མཛའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །སྡིག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས། །ཞེས་
པ་ལྟར་འབྱུང་ངོ། །དེ་ལྟར་མི་རྟག་པར་ཤེས་ན་རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་
ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཆོས་འབའ་ཞིག་མགོན་དང་སྐྱབས་དང་དཔུང་གཉེན་དུ་ཤེས་
ནས་ཆོས་ལ་འབད་པ་གཅིག་བྱུང་ཞིང། ཆོས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བཟང་བ་
མེད་པས་དེ་བསྒོམ་པ་ལ་འབད་པ་གཅིག་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་འཁོར་
བའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པ་ནི། །འགྲོ་དྲུག་སོ་སོའི་ཉེས་པ་དང་སྤྱིའི་ཉེས་པའོ་
དང་པོ་ལ་དམྱལ་བར་སྐྱེས་ནས་དེའི་སྡུག་བསྔལ་སྤྱོད་པ་ནི། ལས་མི་དགེ་བ་སྤྱད་
པའི་འབྲས་བུ་ཏེ།  བཤེས་སྤྲིངས་ལས།  སེམས་ཅན་ཉེས་པ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་རྣམས་ལ།།
ཡང་སོས་ཐིག་ནག་རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་ །བསྡུས་འཇོམས་ངུ་འབོད་མནར་མེད་ལ་
སོགས་པའི། །དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་
པས། དེའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། འདི་ན་ཉིན་གཅིག་མདུང་ཐུང་སུམ་བརྒྱ་ཡིས།།
རབ་ཏུ་དྲག་བཏབ་སྡུག་བསྔལ་གང་ལགས་པ། །དེས་ནི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་
ཆུང་ངུ་ལའང། །འོལ་ཡང་མི་ཕོད་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །ཞེས་དང་ དམྱལ་
བ་བྲིས་པ་མཐོང་དང་ཐོས་པ་དང་ །དྲན་དང་བཀླགས་དང་གཟུགས་སུ་བགྱིས་
རྣམས་ཀྱང་ འཇིགས་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ན་མི་བཟད་པའི། །རྣམ་སྨིན་
ཉམས་སུ་མྱོང་རྣམས་སྨོས་ཅི་འཚལ། ཞེས་སྡུག་བསྔལ་དུ་མས་ཉམ་ཐག་ཅིང་ ཡི་
དྭགས་ན་ཡང་འདོད་པས་ཕོངས་པ་ཡིན། །སྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་ཆགས་མི་
འཆོས་པ། །བཀྲེས་སྐོམ་གྲང་དྲོ་ངལ་དང་འཇིགས་པ་ཡིས། །བསྐྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་
མི་བཟད་བསྟེན་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བྱེ་བྲག་དུ་མ་གསུངས་ཤིང། དུད་
འགྲར་སྐྱེས་ན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ལས། དུད་འགྲོའི་སྐྱེས་གནས་ན་ཡང་གསོད་པ་

[252] བཅིང་དང་བརྡེག་སོགས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པ། །ཞི་འགྱུར་དགེ་
བ་སྤངས་པ་རྣམས་ལ་ནི། །གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ། །ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། མིར་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་འདས་པས། མི་
ནི་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མི་བདེ་ཞིང་ །མི་རྟག་བདག་མེད་མི་གཙང་རིག་པར་བགྱི།།
ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཤིང་ ལྷར་སྐྱེས་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་འདས་
པས། མཐོ་རིས་ན་ཡང་བདེ་ཆེན་དེ་དག་གིས། །འཆི་འཕོ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་
ནི་དེ་བས་ཆེ། །དེ་ལྟར་བསམས་ནས་ཡ་རབས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ཟད་འགྱུར་
མཐོ་རིས་སླད་དུ་སྲིད་མི་བགྱི། །ལུས་ཀྱི་ཁ་དོག་མི་སྡུག་འགྱུར་བ་དང་ །སྟན་
ལ་མི་དགའ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྙིང་དང་ །གོས་ལ་དྲི་མ་ཆགས་དང་ལུས་ལས་ནི།།
སྔོན་ཆད་མེད་པའི་རྡུལ་འབྱུང་ཞེས་བགྱི་བ། །མཐོ་རིས་འཆི་འཕོ་སྒྲོན་བྱེད་འཆི་
ལྟས་ལྔ། །ལྷ་ཡུལ་གནས་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་འབྱུང་སྟེ། །ས་སྟེང་མི་རྣམས་
འཆི་བར་འགྱུར་བ་དག་སྒྲོན་པར་བྱེད་པའ་འཆི་ལྟས་དག་དང་འདྲ། །ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྷ་མ་ཡིན་དུ་སྐྱེས་ན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ལྷ་མིན་དག་
ནའང་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷ་ཡི། །དཔལ་ལ་སྡང་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ། །དེ་དག་
བློ་དང་ལྡན་ཡང་འགྲོ་བ་ཡི། །སྒྲིབ་པས་བདེན་པ་མཐོང་བ་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་
པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་རིགས་དྲུག་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། འཁོར་
བ་དེ་འདྲ་ལགས་པས་ལྷ་མི་དང་ །དམྱལ་བ་དུད་འགྲོ་ཡི་དྭགས་རྣམས་སུ་ནི།།
སྐྱེ་བ་བཟང་པོ་མ་ལགས་སྐྱེ་བ་ནི། །གནོད་པ་དུ་མའི་སྒོར་འགྱུར་མཁྱེན་པར་
མཛོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་འཁོར་བ་སྤྱིའི་ཉེས་པ་ནི་
རྒྱས་པར་བྱས་ན་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་སྟེ། ངེས་པ་འདོད་པས་ཕོངས་དང་འཆི་བ་
དང་ །ན་རྒ་ལ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་ཡི། །འབྱུང་གནས་འཁོར་བ་ལ་

[253] །འདི་ཡི་ཉེས་པའི་ཤས་ཀྱང་གསན་པར་མཛོད། །ཅེས་
གསུངས་པ་ལྟར། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དེ་ལས་རགས་བསྡུས་
པ་འགའ་ཙམ་བརྗོད་ན། འཁོར་བ་མཐོ་དམན་གྱི་ཉེས་པ་དང་ ངེས་པ་
མེད་པའི་ཉེས་པ་དང་ ལུས་གྲངས་མེད་པ་བླངས་པའི་ཉེས་པ་དང་ འདོད་
པ་ལ་ངོམས་པ་མེད་པའི་ཉེས་པ་དང་ གཅིག་པུ་གྲོགས་མེད་པའི་ཉེས་པ་ལ་
སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་མཐོ་དམན་གྱི་ཉེས་པ་ནི། བརྒྱ་བྱིན་མཆོད་
འོས་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ནི། །ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕྱིར་ཡང་ས་སྟེང་ལྷུང། །འཁོར་
ལོས་བསྒྱུར་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང། །འཁོར་བ་དག་ཏུ་ཡང་བྲན་ཉིད་དུ་འགྱུར་
ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་ ངེས་པ་མེད་པའི་ཉེས་པ་ནི། ཕ་ཉིད་བུ་ཉིད་དེ་བཞིན་
ཆུང་མ་ཉིད། །སྐྱེ་བོ་དགྲར་གྱུར་པ་ནི་བཤེས་ཉིད་དང་ །བཟློག་པ་ཉིད་དུ་
མཆིས་པས་དེའི་སླད་དུ། །འཁོར་བ་དག་ན་ངེས་པ་འགའ་མ་མཆིས། །ཞེས་
པ་དང་ ལུས་གྲངས་མེད་པ་བླངས་པའི་ཉེས་པ་ནི། རེ་རེའི་བདག་ཉིད་རུས་
པའི་ཕུང་པོ་ནི། །ལྷུན་པོར་མཉམ་པ་སྙེད་ཅིག་འདས་གྱུར་ཏེ། །ཞེས་དང་
 མྱང་འདས་གསལ་བ་ལས།  ཕན་ཚུན་དག་ཏུ་རྩོད་པའི་ཕྱིར། །མགོ་བོ་བཅད་
པ་གང་ཡིན་པ། །སྤུངས་ན་དེ་ལྟར་མཐོ་བ་ནི། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་
ཐལ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདོད་པ་ལ་ངོམས་པ་མེད་
པའི་ཉེས་པ་ན། རེ་རེས་རྒྱ་མཚོ་བཞི་བས་ལྷག་པ་ཡི། །འོ་མ་འཐུངས་ཏེ་ད་
དུང་སོ་སོ་ཡི། །སྐྱེ་བོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཁོར་བ་བས། །དེ་བས་ཆེས་
མང་ཉིད་དུ་བཏུང་འཚལ་ལོ། །ཞེས་དང་ ཀར་ཤ་པ་ཎའི་ཆར་ཕབ་ཀྱང།།
འདོད་ལྡན་རྣམས་ལ་ངོམས་པ་མེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།
གཅིག་པུ་གྲོགས་མེད་པའི་ཉེས་པ་ནི།  སྤྱོད་འཇུག་ལས།  སྐྱེ་ནའང་གཅིག་པུ་
[254] །འཆི་ནའང་དེ་ཉིད་གཅིག་འཆི་སྟེ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།
ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བའི་ཉེས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། མ་ཡི་ཐུག་མཐའ་
རྒྱ་ཤུག་ཚིག་གུ་ཙམ། །རིལ་བུའི་གྲངས་ཀྱང་ས་ཡིས་ལང་མི་འགྱུར། ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་འཁོར་བ་འདིར་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་འབའ་
ཞིག་ལས་མེད་པས། དེ་ལྟར་འདི་ཀུན་མི་རྟག་བདག་མེད་དེ། །སྐྱབས་མེད་
མགོན་མེད་གནས་མེད་དེ་སླད་དུ། །འཁོར་བ་ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ། །མི་
མཆོག་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་ནི་འབྱུང་བར་མཛོད། །ཅེས་པ་ལྟར་བསམ་ཞིང་གོ་ན། སྲིད་
གསུམ་དག་ལ་རྨི་ལམ་ན་ཡང་མི་འདོད་ཅིང་ །ཞེས་པའམ། ཕྲ་མེན་མའི་
བུ་མོ་ལ་ཞེན་པ་ལོག་པའམ། ཚལ་ཚིག་པའི་བྱའམ། སྲིན་མོའི་གླིང་གི་
ཚོང་པ་ལྟ་བུའི་བློ་སྐྱེས་ན། དེ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་བྱེད་དགོས། ཆོས་
མ་བྱས་པར་རང་ཐར་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་གཞན་གྱི་བྱས་པས་ཀྱང་མི་ཕན། དེས་
ན་ཐར་པ་བདག་ལ་རག་ལས་འདི་ལ་ནི། །གཞན་གྱི་གྲོགས་བགྱེར་ཅ་ཡང་མ་
མཆིས་པས། །ཐོས་དང་བསམ་དང་སྒོམ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །བདེན་པ་རྣམ་
པ་བཞི་ལ་བག་ཡོད་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་ཁོ་ནས་བྱ་དགོས། ཆོས་མང་
པོ་ཅིག་ཡོད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བཟང་བ་མེད་པས།  སྤྱོད་འཇུག་ལས།།
བྱང་ཆུབ་སེམས་སྐྱེས་གྱུར་ན་སྐད་ཅིག་གིས། །འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བསྡམས་པའི་
ཉམ་ཐག་རྣམས། །བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ཞིང་ །འཇིག་རྟེན་
ལྷ་མིར་བཅས་པའི་ཕྱག་བྱར་འགྱུར། །ཞེས་དང་  སེམས་འགྲེལ་ལས།  སྐྱེས་བུ་
གང་ཞིག་སྐད་ཅིག་ཙམ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་སྒོམ་བྱེད་པ། །དེ་ཡི་བསོད་ནམས་
ཕུང་པོ་ནི། །རྒྱལ་བ་ཡིས་ཀྱང་བགྲང་མི་སྤྱོད། །ཅེས་གསུངས་ཤིང་ ཁྱད་
པར་དུ།  སྤྱོད་འཇུག་ལས།  གང་ཞིག་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ནི།།

[255] །བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བྱ་བ། །གསང་བའི་
དམ་པ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་ལས་བཟང་བ་མེད། འོ་ན་
དགྱེས་རྡོར་རམ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའམ། སྟོང་པ་ཉིད་བཟང་བ་མ་ཡིན་ནམ་
སྙམ་ན། རྒྱ་གར་དུ་དགྱེས་རྡོར་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཅིག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཐོབ་
པ་ཅིག་བྱུང་བ་ལ། ཇོ་བོའི་ཞལ་ནས། དེ་སྟངས་བཟང་བ་ཡིན། མ་ལེགས་
ན་འཆུགས་ཏེ་ཆ་བ་ཡིན་གསུངས་སྐད། པོ་ཏོ་བས་ཀྱང་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ལ་གཞན་
མ་རངས་ནས། སྤྱན་སྔ་བ་ལ་ཇོ་བོ་འདི་སྐད་གསུང་ཟེར་ཞུས་པས། དེ་ཨ་ཅང་
དེ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མེད་ན། ཧེ་བཛྲ་བསྒོམ་པ་དམྱལ་བར་ཡང་འགྲོ། ཡི་
དྭགས་སུ་ཡང་འགྲོ། དུད་འགྲོར་ཡང་འགྲོ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
མེད་ན་དེ་དག་གི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་
བས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་དམྱལ་བ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་མན་ཆད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡིན་
ལ༑ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཕའི་ས་བོན་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་
པས་གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་བྱེད་པས་
ས་བོན་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཡོན་མང་དུ་གསུངས་པས་འདི་ལས་
བཟང་བའི་ཆོས་མེད། ཆོས་གཞན་བསམ་སྟེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ན་གཉེན་པོར་འགྲོ་
འདིའི་ཚིག་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་གཉེན་པོར་འགྲོ། བདེ་ལྡན་གྱིས་འགྲོ། ཉན་
རང་དུ་ཡང་མི་གོལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རླབས་ཅན་དུ་འགྲོ། དེས་
སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་དག་མ་བསམ་པར་འདི་སེམས་སྙིང་འདོད་པ་དང་ བསྐུལ་བ་
དང་ བླང་རྒྱུ་མི་ཡོང་བས། དང་པོར་དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་གོ་ཞིང་
འཇིག་པར་སླ་བས་མི་རྟག་པར་ཤེས་ལ། ཤི་ནས་མེད་པར་མི་འགྲོ་བར་སྐྱེ་དགོས་
ལ༑ དེ་ཡང་ལས་ཀྱིས་སྐྱེ་ཞིང་ལས་ངན་པས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་ནས་དེའི་སྡུག་བསྔལ་

[256] ལས་བཟང་པོས་ལྷ་མི་ཐོབ་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་འདས་
ཤིང་ འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཀྱི་མ་རྒན་དྲིན་ཅན་
ཡིན་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་མི་བཟོད་པས་ཀུན་ནས་བླངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་འབྱུང་བས་ལམ་རིམ་འོག་མ་ཐམས་ཅད་འདིའི་སྔོན་འགྲོ་ཡིན་ནོ། །དངོས་
གཞི་གང་བསྒོམ་སྙམ་ན། དངོས་གཞི་གཏོང་ལེན་སྤེལ་མར་སྦྱང། །ཞེས་བྱ་
བ་སྟེ། ལེན་པ་མེད་ན་བརྗེ་བར་མི་འགྲོ་ལ། གཏོང་བ་མེད་པར་ཚོགས་མི་རྫོགས་
པས་གཏོང་ལེན་གཉིས་ཡིན་ནོ། །བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བྱ་བ། །གསང་བའི་
དམ་པ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡིན། དེ་ཡང་གོང་དུ་བསྟན་པ་
ལྟར་སྔོན་དུ་བདག་མེད་གཉིས་བསྒོམ་ནས་འདི་སྒོམ་པའི་ལུགས་ཀྱང་ཡོད་པ་ལས་
འདིར་བླ་མ་གསེར་གླིང་པའི་ལུགས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དང་བཅས་པའི་དུས་ནས་བསྒོམ་
པའི་ལུགས་ཡིན། གཏོང་ལེན་གཉིས་ཀྱང་སྔོན་དུ་ལེན་པ་བསྒོམ། དེའི་དམིགས་
པའི་ཡུལ་ཡང་ཁ་ཅིག་གྱད་སྟོབས་པོ་ཆེ་ཐུབ་ན་ཐམས་ཅད་ཐུབ་པའི་དཔེས་དྒྲའམ་
མི་སྡུག་པ་ལ་བསྒོམ་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད། སློབ་དཔོན་ཀཱ་མ་ལ་ཤི་ལས་ཐ་མལ་བ་
ནས་བསྒོམ་ཟེར་བ་ཡོད་ཀྱང་ ཇོ་བོས་སྐྱེ་སླ་བས་རྩ་བའི་མ་ནས་བསྒོམ་པར་
བཞེད། ཀུན་སློང་གི་བསམ་པ་ཚད་མེད་པའི་བསམ་པ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་
ལ་ཤི་ལས་ཐང་མཉམ་པའི་ཆུ་དང་སླ་བ་ལྟར་བཏང་སྙོམས་ནས་སེམས་པ་ཡང་ཡོད་
དཔལ་བསྐལ་བ་བཟང་པོའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་ཡིན་པས་སྙིང་རྗེ་ནས་བསྒོམ་
པ་ཡང་ཡོད། ཇོ་བོས་བྱམས་པ་ནས་བསྒོམ་པར་བཞེད། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་བསམ་
པར་བྱ་སྟེ། ཐོག་མ་ཉིད་དུ་རང་གི་རྩ་བའི་མ་གང་ཡིན་པ་དེ། མ་ཤི་བར་ཡོད་
ན་གང་ན་ཡོད་པའི་ས་དེར་གསལ་བར་ཡོང་བས་དེར་དམིགས། ཤི་ནས་མེད་ན་མདུན་
དུ་དམིགས་ལ་མ་དེའི་སྐྱེ་བ་འདི་དང་གཞན་གྱི་དྲིན་དྲན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སྙིང་དུ་

[257]
བདེ་བ་དང་ལྡན་ན་ཅི་མ་རུང་ བདག་གིས་བདེ་བ་ལ་འགོད་པར་བྱ། ཕན་
པ་དང་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་
བྱམས་པའི་སེམས་གསལ་སིང་བ་བསྒོམ་པར་བྱ། འདོད་པ་བདེ་བ་འདོད་ཀྱང་
ངོ་བོ་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་འདས་པས་མ་རྒན་འདིའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་
ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང། བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་བྲལ་
བར་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་མ་མི་དྲན་
ན་ཞང་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་དྲིན་ཆེ་བ་ནས་བསྒོམ་ཞེས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་གསུངས་
སྐད། སྣེ་ཟུར་པས་དགེ་བཤེས་མངའ་རིས་པ་ཨ་ནེ་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་སུ་
བཅུག་པ་ལྟ་བུའོ། །བསམ་པ་དེས་ཀུན་ནས་བླངས་ནས་མའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་
སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ལེན་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་
སྡུག་བསྔལ་ནས། གྲང་བ་དང་ བཙོ་བསྲེག་དང་ བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་
པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་དམ། གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གེགས་སུ་
གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་མའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་གྲིས་བཞར་བ་བཞིན་སངས་ཀྱིས་བླངས་ནས་རང་གི་
སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་ལེན། བླངས་ནས་ཀྱང་རང་ལ་མི་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་དེ་བླངས་
ནས་རྩར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྙང་གི་ནང་དུ་ལེན་པ་ཡིན་གྱི། ཡན་ལག་གཞན་
ལ་འཇོག་པ་ཙམ་མ་ཡིན། དེ་བླངས་པས་རང་ལ་ཕན་དུ་རེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྟོས་
པ་གང་ཡང་མེད་པ་ལེན་པའོ། དེའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ལས་དང་ཡོན་མོངས་པ་གཉིས་
ལས། ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་མི་དགེ་བ་བཅུ། མཚམས་མེད་པ་ལྔ། དེ་དང་
ཉེ་བ་ལྔ། ཁས་བླངས་ཀྱི་སྡམ་པ་གསུམ་འགལ་ན་དམྱལ་བར་མདའ་འཕངས་པ་
བཞིན་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་བཞི་ལ་སོགས་པ་དང་ ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་དུག་གསུམ་

[258] ཉི་ཤུ་ཉེ་བའི་མོངས་པའམ། ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་
སྟོང་ངམ། སྦུབས་བྱེ་བ་གསུངས་པའམ། མཐོང་སྤང་དང་ སྒོམ་སྤང་སྟེ་
རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྤང་བྱ་མན་ཆད་ལེན་པའོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་སྟེ་
སྤང་བྱ་མ་ལུས་པ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་བྲལ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་
སེམས་པའོ། །དེ་ནས་ཕ་དང་སྤུན་ཟླ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཉེ་འབྲེལ། ཡུལ་
མི་ཁྱིམ་མཚེས་ནས། སྟོང་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སེམས་པའོ། །ས་མཚམས་ལྐོག་
ཆོས་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་གཡུལ་ཡུངས་ཀར་དྲངས་པས་བསྐྱེད་ཅེས་
པ་ལྟར། སྟོང་གསུམ་ཡུངས་ཀར་གྱིས་བཀང་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོང་གསུམ་རེ་རེ་
ཡུངས་ཀར་རེ་བཞག་པས་ཡུངས་ཀར་ཟད་ཀྱང་ཤར་ཕྱོགས་ལ་འབྲི་བ་མེད་པ་ལྟར་
ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ལ་སྦྱར་ཏེ། ནམ་མཁའི་མཐའ་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་བསྒོམ་པའོ།།
དེ་ནས་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་ཡང་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མེ་ལས་གྱུར་པ་དང་ མཚོན་
ཆ་ལས་གྱུར་པ་དང་ ནད་ལས་གྱུར་པ་དང་ སེམས་ལས་གྱུར་པ་དང་ ཆུ་
བུར་ཅན་ནས་པདྨ་ལྟར་ཆེར་གས་པའི་བར་དང་ རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་
པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བར་དང་ མི་དགེ་བ་ཆེར་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་ལེན། ཡི་
དྭགས་ཀྱི་ཡང་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ འདོད་ཆགས་ལ་
སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ མི་དགེ་བ་འབྲིང་དུ་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་ལེན་
དུད་འགྲོ་གཅིག་གིས་གཅིག་ཟ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ གཏི་མུག་
ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ མི་དགེ་བ་ཆུང་ངུ་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་ལེན་
མཐོ་རས་ཀྱི་ཡང་མིའི་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་ལ་སོགས་པ། འདོད་ལྷའི་འཆི་ལྟས་ལ་སོགས་
པ༑ ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་དང་ལྟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལེན་
རེས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་ རེས་རེ་རེ་དང་དེའི་ཡང་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ནས་

[259] དེ་མེད་ན་ཁ་ལ་ཡི་ནས་དོན་ཐོག་ཏུ་མི་སྐྱོལ། རེས་ནམ་མཁའི་
མཐས་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་ལ་དུས་གཅིག་ལ་སེམས། དེ་མེད་ན་བློའི་
འབྲལ་མི་ཡོང་ རེས་དམྱལ་བ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་རྩར་རང་གི་ལུས་རེ་བསམས་
ནས་ལན། རེས་ལུས་འདི་གཅིག་པུ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལེན། རེས་རགས་
རིམ་ནས་ལེན། རེས་གང་སྣང་བའི་ལེན། རེས་འདི་ཀུན་ལ་སྦྱང་མི་དགོས་
སྙམ་པ་མི་གནང་བའི་ལེན། རེས་དམྱལ་པའི་བླངས། སངས་རྒྱས་པ་ནས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་བླངས། སངས་རྒྱས་པའི་བར་དུ་སེམས་རེས་དམྱལ་བའི་བླངས་
ཡི་དྭགས་སུ་དྲངས། དེ་ནས་གྲངས། དུད་འགྲོ། དེ་ནས་མི། དེ་ནས་འདོད་
ལྷ་རིགས་དྲུག་དེ་ནས་གཟུགས་ཁམས་གནས་རིས་བཅུ་བདུན། དེ་ནས་
གཟུགས་མེད་མུ་བཞི། དེ་ནས་ཉན་རང་ བྱང་སེམས་ས་བཅུའི་བར་དུ་རིམ་པས་
ལེན། རེས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཕྱེ་ནས་ལེན། རེས་ལས། རེས་སྡུག་བསྔལ་
རྣམས་ཕྱེ་ནས་ལེན། རེས་མི་རྟག་པ་ནས་དངོས་འཛིན་གྱི་བར་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོཌ་
རྣམས་ལེན། རེས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་
ཕྱོགས་རྣམས་ལེན། རེས་གཙང་བར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་
ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལེན། རེས་སུ་བཅུའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལེན། རེས་
ངན་རྟོག་སྣ་ཚོགས་ནས་མཐོང་ཡང་སྒོམ་སྤང་གི་བར་གྱི་ཉོན་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་ལེན་
རེས་རྟག་པ་དགུ་བཞི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ནས་རྟོག་པ་ཕྲ་མོའི་བར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་
ཅད་ལེན། དེ་ལྟར་སེམས་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་པས་མི་སྐྱོ། ངེས་ཤིང་དོན་
ཐོག་ཏུ་སྐྱོལ། བློ་འབྱོངས་རྐྱེན། ཤེས་བྱ་ལ་སྤྱངས་པ་ཆེ། ཞར་ལ་ཆོས་
གཞན་གྱི་གྲངས་ཡན་ཆད་ཚང་ སྡག་པ་མང་པོ་དག་ ཚོགས་མང་པོ་
བསོག་པའི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཡང་དགྲ་དང་ཐ་མལ་དུ་བྱས་པ་
[260] །དེ་ཡང་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་
པར་སེམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཀྱི་མ་དྲིན་ཅན་ཡིན་པས་ཡིན་པ་ལ་
ཡིན་པར་སེམས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་གསལ་སིང་བ་རེས་ཀུན་ནས་
བླངས་ཤིང་ལེན་པའོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དེ་གཉིས་ལ་
བླངས་རྒྱུ་མེད་དམ་སྙམ་ན། ཡོད་དེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་
བསྔལ་ཡིན་ལ། ཁོང་འཁོར་བ་ལ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ ཕུང་པོའང་
སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕུང་པོ་མ་
གཏོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ཁྱབ་མཉམ་དུ་འདོད་པས་སོ། །ཡང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་པས། གོང་མས་རྟོག་
པ་ཉོན་མོངས་པར་འདོད་པ་དང་ ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཁ་མ་འཕྲི་བར་ཡོད་པ་དང་
ཡང་སྤང་བྱའི་ལྷག་མ་ཚོགས་ལམ་ན་ཕལ་ཆེར་ཡོད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ས་བཅུ་ལ་
བཙོན་ལྕགས་སྒྲོག་ལས་གྲོལ་བའི་ལྕགས་འགྲོས་ལྟར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་ཡོད་པའི་
བར་ལེན་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལམ་ལྔ། ས་བཅུ། འབྲས་བུ་བཞི་རིམ་
པས་ལེན་པ་དང་ རེ་རེ་ནས་ལེན་པ་དང་ དུས་གཅིག་ཏུ་ལེན་པ་སྔར་ལྟར་
རོ༑ ༑འོ་ན་དེ་དག་གིས་བླངས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འཇོག་པ་སྐུ་གཉེར་ཆེས་པ་མ་
ཡིན་ནམ། རང་འཆང་བ་མཐའ་དག་དང་མ་བྲལ་བས་དེ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ན་
རང་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཚེ་ཁས་བླངས་པས་མི་བྱ་བ་མེད། ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་ན་
བདག་གིས་སེམས་ཅན་མ་བསྒྲལ་བ་བསྒྲལ། ཞེས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་ནས་ས་དང་པོ་ལ་འགོད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་
མ་གྲོལ་བ་དགྲོལ་ཞེས་པས་མཚན་མའི་འཆིང་བ་ལས་དགྲོལ། ས་བདུན་པ་ལ་
འགོད་པ་ཡིན། དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་དབུགས་དབྱུང་ཞེས་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་གྲུ་བོ་ཆེ་

[261]
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཞེས་པས་ས་བཅུ་
རྒྱུན་གྱི་ཐ་མ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱང། མྱ་ངན་ཞེས་པ་དངོས་འཛིན་
གྱི་བག་ཆགས་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པས་དེ་ལས་འདས་པར་ཁས་
བླངས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་དགོས་གསུངས། སྤྱིར་ལེན་ཚུལ་དེ་ལྟར་
ཡིན་པ་ལ། བྱེ་བྲག་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུཌ་
པ་བྱས་ནས་མི་བཟད་ནོར་འཛད་ལ་སོགས་པ་དང་ རིམས་ལ་སོགས་པ་ནད་
ཚབ་ཆེན་གྱིས་ན་བ་དང་ མཛེ་བྱུང་བ་དང་ ཁེ་འདོད་པས་ཚོང་བྱས་ནས་
མཛོ་ཡན་ཤི་ནས་གླང་ཤི་བྲག་ཟད་ལ་སོང་བ་དང་ རྒས་པས་སྦྱོར་མི་བཟོད་པར་
སོང་བ་དང་ རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་ཤོར་ནས་ཁྱི་རོ་རུལ་བ་ལྟར་སོང་བ་དང་ མ་
འཛོམ་པ་དང་ མི་དང་མི་མ་ཡིན་པས་གནོད་པ་སྐྱེལ་བ་དང་ ངད་པ་དང་
ཤེས་རབ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ ཇི་ཙམ་ཉན་ཡང་ཆོས་མི་གོ་བ་དང་ བསམ་
དུ་མ་བཏུབ་པ་དང་ ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པ་དང་ དབང་ཆུང་
བས་ཕ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་མཉམ་པོས་རྡོག་ཉེད་དང་བརྙས་བཅོས་ལ་སོགས་མི་འདོད་
པའི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་རང་ལ་ལེན་པའོ། རང་ལ་དེ་དག་བྱུང་བ་དང་བྱུང་གིས་
དོགས་པ་དང་ གཞན་ཡང་ཆགས་ཆེ་བ་དང་ ཡུལ་ས་གཉན་པ་དང་
རོ་བག་དང་ མི་གཙང་བ་བྱུང་གིས་དོགས་པ་དང་ རྨི་ལམ་ངན་པ་དང་
རྟགས་དང་མཚན་མ་ངན་པ་དང་ གཞན་གྱི་གཏད་ཁྲམ་དང་རྦོད་གཏོང་དང་
འདྲེ་འགྲས་ལ་སོགས་པ་བྱུང་གིས་དོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་དེ་ཐམས་
ཅད་རང་ལ་ལེན། བླངས་པས་ཀྱང་རང་ལ་ཕན་དུ་རེ་བའི་ལྟོས་པ་གང་ཡང་མི་བྱེད་
པའོ། །ད་ནས་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་ངམ་གྲོག་གམ། གཡང་སའམ། ཚེ་ར་མ་

[262] །གཟུགས་
མི་སྡུག་པ་དང་ སྒྲ་མི་སྙན་པ་དང་ དྲི་མི་ཞིམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་
བླངས་ནས་གཟུགས་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པར་སེམས་པའོ། །མདོར་ན་སངས་རྒྱས་
དང་བླ་མ་མ་གཏོགས་པ་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ལེན་པའོ། །སངས་
རྒྱས་སྐྱན་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པ་ཡིན། བླ་མ་ལ་བབས་
ལ་བླང་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་བློ་ངོ་ན་བསྒྲེས་པ་དང་སྐུ་ཁམས་ཞན་པ་ལ་སོཌ་
པ་བླང་དུ་རུང་ངམ་ཞུས་པས། དེ་འདྲ་བསམ་དུ་མི་རུང་གསུང་ དེས་ན་ཆོས་
གང་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དང་ཁྱད་མེད་པར་བཤད་པས་བླང་དུ་མི་རུང་གསུང་སྐད་
དེ་དག་ནི་ལེན་པའོ། །ད་གཏོང་བ་འདི་མེད་པར་ཚོགས་མི་རྫོགས། ལེན་པ་
བས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་པ་ལས་སྤྱིར་ནི། བདག་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་།
དུས་གསུམ་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་རྣམས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་ཕྱིར། །འཕངས་
པ་མེད་པར་བཏང་བར་བྱ། །ཅེས་པས་འདི་གསུམ་བཏང་བ་དང་ བདག་
གཞན་བརྗེ་བའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་
ཆོས་ཕལ་དུ་བཤད་ཀྱང་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་དང་ འདིའི་དུས་སུ་འདི་བསྒོམ་
ལ་སོགས་པ་མཐའ་རྒྱ་ཆོད་པ་གང་ཡང་མེད་པ་ཡིན། ད་གཏང་བའི་དུས་སུ་ལུས་
ལོངས་སྤྱོད་དགེ་རྩ་གསུམ་བཏང་བས། དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་
ལུས་པར་བྱུང་ནས་སངས་རྒྱས་པར་སེམས་པའོ། དེ་ལ་ལུས་གཏོང་བའི་ཚེ་འདས་
པ་བཏང་རྒྱུ་མེད། ད་ལྟར་གྱི་ལས་དང་མ་འོངས་པའི་ལུས་ལེན་ཚད་གཏོང། དེ་
ལ་དགག་པ་གསུམ་སྟེ། ལྷ་བསྒོམ་ཞིང་གཏང་བ་དང་ ཤ་ཁྲག་ཏུ་གཏོང་
པ་དང་ བཏང་བས་ཟད་པར་སེམས་པའོ། །དང་པ་ལྷ་བསྒོམ་ཞིང་གཏོང་བ་
ལྷ་ལ་མ་གུས་པར་འགྲོ། རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ཡང་འབྱུང། རབ་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་

[263] གཉིས་པ་ཁ་ཅིག་ཤ་འདད་ཤ་ཁྱེར་
ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེས་སྤྱིར་ཡང་མི་བཏུབ། ལ་ལ་དེ་
ལ་མི་དགའ་བ་ཡང་ཡོད་པས་སོ། །དུག་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པར་བྱས་ནས་
ཀྱང་མི་རུང་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པས་སོ།  ཤ་ཁྲག་དང་མཚོན་དུག།།
དེ་དག་གཉིས་ཀྱིས་ཕན་བདེའི་རྒྱུར་འགྲོ་བ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱས་
ནས་གཏོང་སྙམ་ན། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། བདག་ཉིད་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ལུས་སུ་བསྒྱུར། ཞེས་པའམ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་
གྱི་བསྔོ་བ་ལས། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་དང་ ཚུལ་སྣ་ཚོགས་དང་
རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་འཚོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བའི་གཞིར་
བསྒྱུར། ཞེས་པ་དང་ སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་
གྱི་དོན་བསྒྲུབ་ཕྱིར། །ཡིད་བཞིན་གྱི་ནི་ལུས་སུ་བསྒྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིད་བཞིན་
གྱི་ལུས་སུ་བྱས་ནས་གཏོང་བའོ།  རང་གི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བ་རྣམས་ཡིད་
བཞིན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ལྟར་བསམས་ནས།  དེ་ཡང་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་
པ་བསམ་མི་དགོས། ཅི་དགོས་དང་ཅི་འདོད་འབྱུང་བ་ལ་ཟེར། གཏོང་བའི་
རིམ་པ་ཡང་དང་པོ་རྩ་བའི་མ་མདུན་དུ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་བཏང་བས། མ་དེའི་
འཚང་རྒྱ་བའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཤེས་རབ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་ལ་སོགས་པ་དང་ ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
དང་ དཔེ་ཆ།  ཕྱི་ནང་གི་མཐུན་རྐྱེན།  ཟས་གོས་ལ་སོགས་པ་གང་
དགོས་སྒྲུབ་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་པར་སེམས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕ་ལ་སོགས་པ་
ནས་ནམ་མཁའི་མཐས་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་དང་ ངན་སོང་གསུམ་དང་

[264] ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བར་ལ་བཏང་པས་སྔ་མ་ལྟ་བུར་
གྱུར་ནས་སངས་རྒྱས་པར་སེམས་པའོ། །ཡང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལས་ཟས་
གོས་ལ་སོགས་པ་གང་འདོད་པ་འབྱུང་བ་ལྟར་རང་གི་ལུས་འདི་ལས་ཀྱང་ནམ་མཁའི་
མཐས་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཟས་གོས་གནས་མལ། ཡུལ་ཞིང་
ཉེ་འབྲེལ་འཁོར་འབངས། ཞོན་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་
མཁན་སློབ་དང་ དཔེ་ཆ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ དད་པ་དང་ཚུལ་
ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་
བར་སེམས་པའོ། །ཡང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པས་
སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ལུས་འདི་ཡང་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་
མདུན་ན་ཡོད་པར་བསམ་ནས་སྔ་མ་ལྟར་རོ། ། གང་ལ་གང་དགོས་བྱུང་ན་སངས་
རྒྱས།  ཡང་རང་གི་ལུས་བེམ་པོའི་རྣམ་པ་དང་ ཆུ་ལ་སོགས་པ་སེམས་
ཅན་རེ་རེའི་མདུན་དུ་གནས་ནས་ཀྱང་སྔ་མ་ལྟར་རོ། །ཡང་རེས་རིལ་པོའི་རྣམ་པ་
དང་ རེས་མགོ་ལ་སོགས་པ་གསེད་ནས་གཏོང་བའོ། །ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་
ཉམས་ཐག་པ་དང་མཚན་མ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་གོང་ལྟར་བླངས་ནས་ལུས་བཏང་བས་
བདེ་བ་དང་མཚན་མ་བཟང་བ་ལ་སོགས་པར་སེམས་པའོ། །དེ་ཡང་བསམ་པ་
དེ་ལྟར་བློ་སྦྱོང་བ་ལས་བདུད་གཅོད་པ་བཞིན་ཐོ་ཚོར་མ་སོང་བ་དང་ ཐོག་ཏུ་ཟུར་
ས་མེད་པ་བྱུང་བ་ཡང་ཉམ་ང་བ་དང་ འཇིགས་པ་དང་ བག་ཚ་བ་མེད་པར་
རང་གིས་རྒྱངས་ཀྱིས་སོང་བར་སྦྱོང་བའོ། །ཕྱི་སྣོད་ལ་བཏང་བས་ཀྱང་གསེར་གྱིས་
གཞི་ལ་བཻ་ཌཱུརྱས་མིག་མངས་རིས་སུ་བྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་བདེ་བ་ཅན་ནམ། པདྨོ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལྟར་གྱུར་པར་སེམས་པ་སྟེ། ཆོས་
ནས་ཞིང་སྦྱང་བར་བཤད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་གསུངས། གཏང་བ་ནི་བླ་མ་དང་སངས་

[265] ཕལ་པོ་ཆེའི་གླིང་གཞི་ནས་བྱུང་བ་ལྟར་མཆོད་པའི་སྦྲིན་
རབ་འབྱམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་ཕུལ་བས་ཐུགས་དགོངས་ཐམས་ཅད་
རྫོགས་པ་དང་ རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དར་བ་དང་རྒྱས་པ་དང་
གཙང་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བཏང་བས་སྤང་བྱའི་ལྷག་མ་སྤངས་སྟེ། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་
ནས་སངས་རྒྱས་པ་དང་ མཆོད་པའི་སྤྲིན་རྣམས་གང་བཞེད་ཀྱིས་ཐུགས་དགོངས་
རྫོགས་པར་བསམ་མོ། །ལོངས་སྤྱོད་བཏང་བ་ནི། རྟ་དང་གླང་པོ་དང་ འབྲུ་
དང་ རིན་པོ་ཆེ་དང་ ཟས་གོས་དང་ ཡུལ་དང་ཁང་ཁྱིམ་དང་
འཁོར་འབངས་ལ་སོགས་པ་རང་དབང་བ་ཐམས་ཅད་དོ། །མི་དབང་བ་ནི། ཕྱི་
ནང་གི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་ཡང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པར་འགྲོ་བས་བཏང་དུ་མི་རུང་སྟེ་
ཕྱི་སྡོད་ཀྱི་ནགས་ཚལ་དང་མེ་ཏོག་དང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་སྒོ་རེས་བདག་
ཏུ་མ་བཟུང་བ་སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རང་ཡང་དབང་བ་
ཡིན་པས་བཏང་རུང་ལ། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ནི་རང་རང་གིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་
བཏང་དུ་མི་རུང་སྟེ། རོལ་མོ་ཡང་ངང་པའི་སྐད་དེ་འབུལ་བ་ཡིན། ལུས་དེ་ཁོས་
བདག་ཏུ་བཟུང་བས་དབུལ་དུ་མི་རུང་གསུང་བ་ལྟར་རོ། །བློ་ཆུང་བ་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ་
བློ་རྒྱ་ཆེ་བ་རང་འདོད་ཀྱི་འཁྲིས་མེད་པ་ལ་ནི། གཞན་ཆེད་དུ་གཞན་བཏང་དུ་རུང་སྟེ་
ལྷ་བླ་མས་མི་མ་ཡིན་པ་ཆེན་པོ་ཐུན་མོང་བ་ཀུན་ཡང་དཀོན་མཆོག་ལ་ཕུལ་ནས་ཁ་
ཡིག་བཏབ་པ་དང་ བྲན་ཇོ་བོ་ལ་ཤ་ཚ་བས་དེ་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་ནོར་རྫས་
ལ་སོགས་པ་མ་དྲིས་པར་བཏང་ཡང་ཉེས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་གྲུབ་མཐའ་
ལ་བརྟེན་པ་ལྟར་ན། ཉན་ཐོས་པ་ལྟར་རང་གི་སྣང་བ་འདི་རང་གི་ཉོན་མོངས་པའི་
དབང་གིས་འབྲས་བུར་གོ་ནའང་གཞན་གྱིས་ལ་བཏང་བ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་བཏང་
[266]སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་ན་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་དོན་དུ་སྣང་
བར་ཤེས་ནའང་གཞན་གྱི་བཏང་བ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་བཏང་བས་ཆོག་དབུ་མ་
བས་སྒྱུ་མའི་སྤྲུལ་པ་ལྟར་ཤེས་ནས་བཏང་དུ་རུང་སྟེ། རང་གཞན་གཉིས་མེད་ལ་གཉིས་
སུ་རྟོག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་བཏང་དུ་རུང་མི་རུང་
དཔྱད་པ་ཐ་མལ་གྱི་བློ་དང་བསྟུན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཀྱི་གོ་བ་ཅིག་བྱུང་ན་དབང་
པོ་དྲུག་གི་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་རང་དབང་བས་གཏོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཟུགས་
ལྟ་བུ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྡུག་མི་སྡུག་ཐ་མལ་བ་ལ་གསུམ་གསུམ་དུ་གནས་ཤིང། དེ་རེ་
རེ་ལ་ཡང་ལྔའམ་དྲུག་ཚང་བར་གནས་པས་སྡུག་པ་བཏང་བས་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་
མི་སྡུག་པ་བཏང་བས་ཡིད་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་ཏུ་གཏོང་བའམ། དེ་ཡང་གཟུགས་
ལྟ་བུ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ལྔའམ་དྲུག་ཚང་བ་སྟེ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མིག་
གི་ལོངས་སྤྱོད་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཆོས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་བཏང་བ་དང་ དེ་རེ་རེ་
ལ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ རྔ་དང་དུང་ལ་སོགས་
པ་སྒྲའི་ལོངས་སྤྱོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བསྔོ་བ་དྲུག་པ་
ནས་བཤད་པ་ལྟར་བཏང་ངོ། །དེ་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་
འདས་པའི་ཡོ་བྱད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱུང་ནས་སྔར་བཞིན་འཚང་རྒྱ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་
ལུས་པ་བྱུང་ནས་སངས་རྒྱས་པར་སེམས་ཏེ། རེ་རེས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་ངོས་ནས་
སྦྱར་ན། ནོར་འདོད་པ་ལ་ནོར་གྱི་སྣང་བ་འབྱུང་བ་ནས་ཟས་གོས། གནས་
ཁང་དང་འབྲུ་དང་ རྟ་གླང་ཡུལ་ཞིང་དང་ ཕ་མ་ཉེ་འབྲེལ་དང་འཁོར་
འབངས་དང་ ནད་དང་གདོན་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་འདོད་ཀྱི་སྣང་བ་
འབྱུང་བ་དང་ ལྷ་ཆོས་ཀྱི་གནས་དང་ དགོན་པ་དང་ གྲོགས་དང་
དཔེ་ཆ་དང་ མཆོད་གནས་དང་ མཆོད་ཆ་ལ་སོགས་པ་གང་འདོད་ཀྱི་

[267] དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྟེན་དལ་འབྱོར་དང་ དད་
པ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་དང་ བསླབ་གསུམ། མི་རྟག་པ་
ལ་སོགས་པའི་ལམ་རིམ་དང་ཚད་མེད་བཞི། བྱང་སེམས་གཉིས། སྦྱོར་བ་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་
ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་ སྡོམ་པའི་རིམ་པ། རྒྱུད་སྡེ་བཞི། འཕྲིན་
ལས་དང་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་ ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་གང་འདོད་
པ་དང་ མོས་པ་དང་གང་གིས་འདུལ་བའི་སྣང་བ་འབྱུང་བ་དང་ དེ་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་འཚང་རྒྱ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་སོང་ནས་སངས་རྒྱས་པར་སེམས་པའོ།།
དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་དང་ བྱེ་བྲག་ཟན་ཆང་གཅིག་གཏོང་བ་ལ་དེ་
བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ལ་འབུལ་བ་ཡང་སྤྱིར། གཟུགས་
ལ་རྣམ་གསུམ་ཤེས་བྱས་ནས། །ལྷ་རྣམས་ཀུན་ལ་དབུལ་བར་བགྱི། །ཞེས་པ་
ལྟར་གསུམ་ཀ་ཡང་གོང་ལྟར་དབུལ་བ་དང་ བྱེ་བྲག་ཏུ་ནོར་རྫས་ཡུལ་ཁྱིམ་དང་
ཟས་གོས་མ་ལ་སྟན་རེ་རེ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ རེ་རེ་ཡང་ལྔ་ཀ་ཚང་བ་
དང་ དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། མར་མེའི་སྣང་བ་ལས་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོན་མེའི་འོད་དང་ ཚེག་
ཆོམ་གྱི་སྒྲ་ལས་རོལ་མོ་དང་ དྲི་ལས་སྤོས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ རོ་ལས་ཞལ་
ཟས་དང་ རེག་བྱ་ལས་གོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྒྱུན་མི་
འཆད་པ་འབྱུང་བར་བསམས་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དང་མཐུན་པར་བྱས་ནས་
འབུལ་བའོ། ། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད།  ཡང་རང་གང་ལ་ཆགས་ ཆགས་མེད་
ཅིག་དགེ་བ་ཡིན་པས།  པའི་དངོས་པོ་དེ་དཀའ་ཞིང་གཏོང་ངོ། དངོས་སུ་ཆོས་
གོས་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་གཏོང་བའོ། །དགེ་བ་དུས་གསུམ་ཀའི་གཏོང་

[268] ཞི་བ་ལྷས། །དུས་གསུམ་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་རྣམས། །ཞེས་དང་
ཀླུས། བདག་གིས་བགྱིས་དང་མ་བགྱིས་པའི། །དགེ་བ། ཞེས་དང་
བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་པ་ལས། བར་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་རྣམས་བསྔོ་བར་གསུངས་
པའོ༑ དེ་ལ་ཟས་བྱིན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་སེམས་ཅན་ཟས་ལ་ཞེན་པ་མེད་པ་
དང་ བདུད་རྩིའི་ཟས་ནས་རོ་མཆོག་གི་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཟས་དང་ལྡན་པར་
གཏོང་ཞིང། བཏུང་བ་བྱིན་པའི་དགེ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རོ་བྲོ་བ་ཐམས་
ཅད་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་ མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་ཤུགས་དང་དགའ་
བ་བླ་ན་མེད་པས་ཚིམ་པར་གཏོང་བ་དང་ མལ་སྟན་བྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྡོ་རྗེ་
རྒྱལ་མཚན་གྱི་བསྔོ་བ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་གཏོང་བའོ། །ནམ་
མཁའ་མཛོད་ཀྱི་མོད་ལས། བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བའམ་ཆོས་ལ་མཁས་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བར་མི་འགྱུར་བར་མ་གྱུར་ཅིག་
ཅེས་པའམ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བསྔོ་བ་དང་པོ་དང་ བྱང་ས་དང་ རྒྱན་
དང་ རིན་ཕྲེང་དང་ སྤྱོད་འཇུག་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དད་པ་ལན་ཅིག་སྐྱེས་
པ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རླབས་ཆེན་སྐྱེས་པའི་བར་བསམ་པས་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་
དང་དུད་འགྲོ་ལ་ཟན་ཆང་བ་གཅིག་བྱིན་པ་ནས་བསྡུ་བ་བཞིས་དསུ་པའི་བར་
སྦྱོར་བར་བསྡུས་པ་དང་ བསོད་ནམས་གསུམ། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱིས་
བསྡུས་པའི་དགེ་བ་སྣ་རེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཅི་འདོད་འབྱུང་ཞིང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ཚང་ནས་སངས་རྒྱས་པར་སེམས་པའོ། །དེ་ཡང་སེམས་
ཅན་རེ་རེ་ལ་ཡང་ལུས་ལོངས་སྦྱོད་དགེ་རྩ་རིལ་པོ་རེ་རེ་གཏོང་བའོ། །དེས་ཀྱང་
གར་ཡང་མི་ཕྱིན་པས་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་མ་
བརྒྱུད་པ་དང་བཅས་པ་དེ་གསུམ་གཏོང་བའོ། །དེ་བཏང་ན་རུང་ངམ་སྙམ་ན་རུང་སྟེ།།

[269]
བཏང་བ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཙ་ན་ཡིད་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་ཅིང། བཏང་རྒྱུ་ཡང་དཔག་
ཏུ་མེད་དོ། །ས་དང་པོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་
ཡོད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དུས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་འཕྲིན་ལས་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་བའི་བར་དང་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་ལྡན་དང་
པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ན་ཡང་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་མི་ཤོང་བའི་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་
མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་བཟུང་ནས་མཚན་དང་དཔེ་
བྱད་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་ལྟར་བཏང་རྒྱུ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མ་ལུས་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་
རྐྱེན་ཚང་བས་ཚོགས་རྫོགས་པ་དང་ དོན་བྱེད་པ་ལ་ཆོགས་མེད་པ་དང་ དེ་
དག་གི་ཐུགས་དགོངས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་གསུངས། དེ་ལྟར་གཏོང་
བ་གསུམ་ཀ་ཡང་རྩ་བའི་མ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ མནར་མེད་པ་ནས་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་རིམ་པར་གཏོང་བ་དང་འུབས་བསྡུས་ནས་དུས་གཅིག་ལ་གཏོང་
བ་དང་ ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་སྣ་རེ་ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་
གཏོང་བ་དང་གསུམ་ཀ་རིལ་བོ་རེ་རེ་གཏང་བས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གཏོང་བ་དང་ ལུས་
ལ་སོགས་པ་མང་པོ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ལ་གཏོང་བ་དང་ འདི་གཅིག་
པུས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལེན་པའི་སྐབས་ལྟར་རོ། །དེ་
ལྟར་བསམས་ཀྱང་གཞན་ལ་དེ་ལྟར་མི་འབྱུང་བས་དོན་མེད་དོ་སྙམ་ན། རྩིགས་
སུ་མི་ཆེ་སྣ་ཚོགས་སྦྱོང། །རབ་བདུན་ལ་སོགས་དཔེ་བཟླས་ལའང། །ཞེས་
པའམ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མང་དུ་མི་རྟག་ན། །དེ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
དེས༑ ༑དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེ་ལ་སེམས་གཞོལ་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་ གཞན་

[270] །ད་ཡི་བསམ་ཕ་རྟག་ཏུ་བྱ། །གང་ལ་བསམ་
པ་དེ་ཡོད་པ། །དེ་ནི་དེ་ལ་དོན་གྱིས་ཞུགས། །ཞེས་པ་ལྟར་དེ་ལྟར་བློ་སྦྱོང་བ་
ཡིན་ཏེ། མོས་པ་སྤྱོད་པའི་དུས་ཡིན་པས་ད་ལྟ་མོས་པས་སྦྱོང་ལ། དེ་ནས་
དེ་ལ་བློ་གཞོལ་བ་དང་དོན་གྱིས་ཞུགས་པར་ཡང་འགྱུར་ཞིང། ས་ཐོབ་ནས་ཡོན་
ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་ཞིང་མགོ་དང་རྐང་ལག་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་
བས་དངོས་སུ་གཞན་དོན་བྱེད་ཅིང། སངས་རྒྱས་ནས་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་
ཐོབ་ནས་འབད་རྩོལ་མི་མངའ་བར་གཞན་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡོན་
ཏན་དང་འཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་འདི་བཞིན་སྦྱངས་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ།  རྣམ་འགྲེལ་
ལས།  རྒྱུ་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་སྐྱེ་བ། །ཞེས་དང་ འབྲས་བུ་རྒྱུ་ཡི་རྗེས་སུ་འཇུག་
ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་
འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནམ་མཁའི་པདྨོ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ཡོད་ན་ལྟ་བ་སྤྱོད་པ་སྒོམ་
པ་འབྲས་བུ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་འདས་ཆོག་སྨན་དཀར་པོ་ཆིག་ཐུབ་ལྟ་བུ་ཡིན་
ས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཛད་སྤྱོད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་མཛད་པ་
ཐམས་ཅད་ད་ལྟ་ནས་དངོས་སུ་ཉམས་སུ་བླང་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་འདི་ལས་ལྷག་པའི་
ཆོས་གང་ན་ཡང་མེད་གསུང། དངོས་གཞི་དེ་རང་ཡིན། དེ་ཡང་རེ་རེ་
ལ་སྦྱངས་ན་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བས་སྤེལ་མར་སྦྱང་ཞེས་པའམ་སྤེལ་མར་བསླབ་ཅེས་པ་སྟེ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་ལེན་པ་
དང་ རང་གི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་སེམས་ཅན་ལ་གཏོང་བ་ནི་
ཐུན་རེ་ལ་སྤེལ་ནས་སྒོམ་པའོ། །དེ་ཡང་གོང་ལྟར་རེས་རྩ་བའི་མ་ནས་སེམས་ཤིང་
སྤེལ།  རེས་རིམ་གྱིས་མཐར་ཆགས་སུ་དང་ རེས་ལས་ངན་ཅན་དང་ རེས་ཉོན་
མོངས་པ་ཅན་ཤ་སྟབ་དང་ རེས་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་བལ་ལེན། ཕྱི་མ་ལ་གཏོང་

[271]  བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་བློ་སྦྱོང་རྐྱེན་ཤེས་པ་དོན་ལ་འགྲོ་
དོན་དང་རྡོ་རུས་ཐུག་རྐྱེན་འདི་བྱུང་ན་ཚོགས་རྫོགས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བ་ལ་ཚེགས་
མེད་དེ། སྡིག་པ་ཅི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་བསྐལ་པའི་མེས་བྱིའུ་ཤ་མེད་ལ་བྱ་བ་བཞིན་
དུ་འགྲོ་གསུང། དེ་ཡང་གང་ཟག་གི་ཁམས་དང་བསམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ལ་ལ་
འདི་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པ་ལ་རྒྱུ་འདི་འཐད་སྙམ་ནས་སྤྲོ་དགར་འཇུག་
པ་ཡང་ཡོད། ཁ་ཅིག་འདི་འདྲ་དྲན་པ་ལྟས་ངན་ཡིན་སྙམ་ནས་མི་མོས་ཤིང་སྐྲག་
པ་ཡང་ཡོང་བས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད། དེ་ཡང་ཨ་རེ་འདོད་ཀྱི་མི་ཡོང་
བས། བླ་མའི་གདམས་ངག་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུལ། དད་པ་དང་ བརྩོན་
འགྲུས་དང་ ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་དང་ ཐ་ན་མི་རྩ་དྲག་པོ་ཚུན་
ཆད་ར་མདའ་བཟློག་ནས་དོལ་ཆོད་དུ་སྦྱོང་བ་གཅིག་དགོས། ཁྲལ་མ་ཙམ་བྱས་
པས་ཡོང་བའི་ལམ་ན་མི་བདོག་འབད་རྩོལ་དྲག་པོ་དང་སྙིང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་
སྦྱོང་བ་གཅིག་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་རེས་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་
པ་སྤྱད་དུ་བྱུང་བ་སྙམ་དུ་དགའ་བ་བསྒོམ། རེས་འདི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་གསོལ་བ་གདབ་
སྒོམ་སྙིང་མི་འདོད་པ་དང་ རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེས་པའི་གེགས་སྒྲིབ་པ་སྦྱང། སྐྱེ་བའི་
མཐུན་རྐྱན་ཚོགས་བསག་ཆོས་སྐྱོང་ལ་འཕྲིན་ལས་ཞུ། སྨོན་ལམ་གདབ། ཆས་འདི་
ཤ་སྟག་སྟོན་པ་བལྟ། མཉན། གྲོགས་འདི་ཤ་སྟག་སྒོམ་པ་དང་འགྲོགས། འདི་སྒོམ་
དུ་མི་རུང་ཟེར་བ་དང་ འོ་ན་ཏ་ཟེར་བ་དང་མི་འགྲོགས། དེས་ན་ཕྱོཌ་ཐམས་ཅད་ནས་
ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་ལ་བླངས་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འོ་ན་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་གང་ནས་བཤད་སྙམ་ན་
མདོ་བརྒྱུད་བསྟན་བཅོས་ཐཾས་ཅད་ནས་བཤད། ཇི་སྐད་དུ་ཕལ་པོ་ཆེའི་ནོར་བཟང་གྱི་རྣམ་
པར་ཐར་པ་ལས། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ཉིད་ལ་བསྒྱུར་བར་ནི་མོས། བདག་
ཉིད་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བའི་ལུས་སུ་བསྒྱུར་ཞེས་གཏོང་ལེན་གཉིས་གསུངས་
[272] མཆོག་གི་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་ལས་ཀྱང་ སེམས་དམྱལ་དུད་འགྲོ་
གཤིན་རྗེའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ །དུད་འགྲོའི་གནས་རྣམས་མི་ཡི་སྡུག་བསྔལ་དང་།
འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་མཐའ་དག་རྣམས། །བདག་ལ་བབས་འགྱུར་འགྲོ་
བ་བདེ་བར་ཤོག་ཅེས་དང་ བྱམས་པ་མཆོག་སྤྱིན་གྱི་སྨོན་ལམ་ལས་ཀྱང་
སྲིད་རྩེ་མན་ཆད་མནར་མེད་ཡན་ཆད་དང་ །འཇིག་རྟེན་བགྲང་དུ་མེད་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་ཚོགས། །བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་སྡུག་
བསྔལ་བདག་གིས་བླངས། །ཞེས་དང་ སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་ བདག་
ལ་དེ་དག་སྡིག་སྨིན་ཅིང། །བདག་དགེ་མ་ལུས་དེར་སྨིན་ཤོག་ཅེས་དང་
སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷས་ཀྱང་ བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་དང་ །བདག་དང་
གཞན་དུ་བརྗེ་བར་བགྱི། །ཞེས་དང་ བདག་ཉིད་སྐྱོན་བཅས་གཞན་ལ་ཡང་།
ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོར་ཤེས་བྱས་ནས། །བདག་འཛིན་ཡོངས་སུ་དོར་བ་དང་ །གཞན་
བླང་བ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་དང་ གང་ཞིག་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ནི།།
མྱུར་དུ་སྐྱབས་པར་འདོད་པ་དེས། །བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བྱ་བ། གསང་བའི་དམ་
པ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་དང་ བདག་བདེ་གཞན་གྱ་སྡུག་བསྔལ་དག་ཡང་དག་བརྗེ་
བར་མ་བྱས་ན། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང། །འཁོར་བ་ན་ཡང་བདེ་བ་མད་
ཅེས་དང་ །དེ་ལྟས་བདག་གནོད་ཞེ་བ་དང་ །གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བྱའི་ཕྱིར།།
བདག་ཉིད་གཞན་ལ་བཏང་བ་དང་ །གཞན་རྣམས་བདག་བཞིན་བསྲུང་བར་བྱ་
ཞེས་དང་ འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཅིའང་རུང། །དེ་ཀུན་བདག་ལ་སྨིན་གྱུར་
ཅིག་ཅེས་དང་ རྗེ་བཙུན་བྱམས་པས་ཀྱང་ མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་
བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པའི་ལམ་ཉིད་དམ། །བདག་པས་གཞན་གཅེས་སྡུག་
པ་རྙེད་ནས་ནི། །དེ་ལྟར་བདག་པས་གཞན་དོན་མཆོག་ཏུ་ཤེས། །རང་གི་དོན་

[273] །ཞེས་དང་ ཇི་ལྟར་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་གཞན་གྱི་
དོན་གྱི་ཕྱིར། །བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་གདུང་བར་རབ་བྱེད་པ། །དེ་ལྟར་
འཇིག་རྟེན་གདུང་བའི་ལས་ཀྱིས་གཞན་དགྲ་ལའང། །ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བ་མེད་པར་
འཇུག་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། ཞེས་དང་ སླབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་
བདུན་ཅུ་པ་ལས། སྐྱེ་བོ་ཉོན་མོངས་དུག་གིས་མགོ་རྨོངས་པ། །དེ་དག་
རྣམས་ལ་མི་དགེ་གང་མཆིས་པ། །དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་དགའ་བཞིན་དུ། །ཅི་
ནས་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་གཞོལ་བར་བགྱི། །འཇིག་རྟེན་རབ་ཞི་བདེ་བའི་བདུད་རྩི་
ཡིས༑ ༑ཚིམ་ནས་ཡིད་ནི་དགའ་བར་བགྱིད་གྱུར་ཅིག་འགྲོ་བ་དག་གི་
སྡུག་བསྔལ་ཅི་སྙེད་པ། །དེ་ནི་བདག་གིས་དང་དུ་ལེན་པར་ཤོག་ཅེས་དང་
སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་གཏམ་ལས། རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་དང་ནི། །
སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བཏང་བར་བྱ། །ལུས་ཅན་ཀུན་ལ་བྱམས་པ་དང་ །སྙིང་
རྗིའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱ། །སྡིག་པ་ཀུན་གྱི་རྣམ་སྨིན་ནི། །རང་གི་
རྒྱུད་ལ་མངོན་འདོད་ཅིང། །བསོད་ནམས་ཀུན་ལ་ཡི་རངས་དང་ །སངས་རྒྱས་
བདག་ཉིད་ཆེ་ལ་བསམ། །ཞེས་དང་ རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ཉིད་ནི། །ཡིད་
ཀྱིས་རྗེས་བཞིན་བཏང་བར་བྱ། །ཞེས་དང་སྲོག་ཆགས་ཀུན་གྱི་སྡིག་པ་རྣམས། །
ཐམས་ཅད་བདག་ལ་སྨིན་པར་ནི། །དེ་ལྟར་སྡིག་པ་ལེན་བྱེད་ཅིང། །འགྲོ་བ་
ཕོངས་པའི་སྡིག་པ་བླངས། །ཞེས་དང་ གཞན་ཀུན་བདག་གིར་བྱ་བ་དང་།
རང་གི་རྟེན་ལ་གཞན་དུ་བྱ། །ཞེས་དང་ སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་ །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་སར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །བདེ་མཆོག་གི་རྒྱུན་བཤགས་ནས་ཀྱང་
སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ལ་སྨིན། །བདག་གི་དགེ་བས་དེ་ཀུན་བདེ་བར་
ཤོག་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་སྒོ་གསུམ་རིན་ཆེན་དང་ །བུམ་བཟང་དཔག་བསམ་ཤིང་

[274]ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་
རིགས་ཆད་དང་ ཉན་རང་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་གསུངས་པ་དེ་དག་
སངས་རྒྱས་ལ་འགོད་མི་ནུས་སམ་སྙམ་ན། དེ་ནི་བློ་ཆུང་བ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི་
རྣལ་མར་སངས་རྒྱས་ལ་འགོད་མི་ནུས་པ་མི་སྲིད་པས་བློ་འདི་ལྟ་བུ་སྦྱོང་བའི་དུས་སུ་
དེ་ལྟར་ཐག་ཆོད་ངེས་པས་ཏེ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོས་འགྲོ་ཀུན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ།།
སེམས་ནི་རྒྱ་ཆེན་མཆོག་ཏུ་རབ་བ་སྐྱེད་དེ། །འགྲོ་བ་འདི་དག་མ་ལུས་སངས་རྒྱས་
རྒྱུ༑ ༑འདི་ན་སྣོད་མིན་སེམས་ཅན་གང་ཡང་མེད། །ཅེས་དང་ ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་ དེ་
བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལའང། །ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་དག་གྱུར་པས། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་ཉིད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འགྲོ་ཀུན་དེ་ཡི་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་དང་ རྫོགས་
སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང་ །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ཡོད་
ཕྱིར་ན་ལུས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྒོམ་ཞིང་སེམས་ཅན་གང་ལ་བྱེད་པ་ན་མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་
མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱེད་པ་དང་ །བསྟན་པ་རྩ་བ་ནས་འཇིག་པའི་སྡེ་འཁྲུག་བྱེད་པ་
རྣམས་ལ། ན་བའི་བུ་ལ་ཁྱད་པར་ཡང་ །མ་ནི་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ལྟར། །དེ་
བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ །དམ་པ་མིན་ལ་ལྷག་པར་བརྩེ། །ཞེས་
པའམ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་བྱ་ནི། །འཁོར་བ་ཡིན་པར་མ་ཤེས་ཤིང།།
རིགས་ཆད་གདུལ་བྱའི་གཙོ་བོ་རུ། །མ་ཤེས་ཀྱེ་མ་བདག་ཉིད་ལའང། །ཞེས་པ་
ལྟར་ཤེས་པར་བྱས་ལ། གཏོང་ལེན་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱ་
བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚང་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པར་བསྒོམ་པ་ཡིན་གསུངས་
དེ་ཡང་ལེན་པའི་གོ་རིམ་ནི། ལེན་པའི་གོ་རིམ་རང་ནས་རྩམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་

[275] རང་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཤས་ཆེའི་གང་ཟག་
འགའ་ཞིག་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལེན་པ་ལ་སྐྲག་པ་ལྟ་ན། དེས་དང་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་
སྡུག་བསྔལ་ལེན་པ་ལ་སློབ་པ་སྟེ། རང་གི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་ལས་
བྱེད་ངེས་དང་ རྣམ་སྨིན་མྱོང་ངེས་རྣམས་ཚེ་འདི་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་
པ་ནས། འདིར་ཡང་ཚེ་སྨད་ལ་སྨིན་རྒྱུ། ཚེ་སྟོད་ལ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའོ།།
དེ་ནས་བརྩམས་ནས་རྩ་བའི་མ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དང་ མནར་
མེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། །ཉན་རང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བར་གྱི་ལེན་པ་སྟེ། མདོ་
སྡེ་རྒྱན་ལས། རབ་འབར་དགྲ་ཡི་དབང་དུ་སོང། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་མུན་
པས་སྒྲིབ། །བགྲོད་དཀའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས། །འཆིང་བ་ཆེ་དང་ཡང་དག་
ལྡན། །ཟས་ཆེན་དུག་དང་འདྲེས་ལ་ཞེན། །ལམ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོར་གྱུར་པ། །ལམ་
གོལ་རབ་ཞུགས་སྟོབས་ཆུང་བའི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེའོ། །ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་གང་ཟག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་བས་བསྐོལ་དུ་མི་རུང་
བ་དག་དམིགས་པ་ལ་སེམས་གནས་པ་དང་ །འབྱོངས་རྐྱེན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
དེ་གཉིས་རླུང་ལ་སྐྱོན་པར་བྱ།  དང་པོའི་དུས་སུ་གཏོང་ལེན་ཡུན་རིང་པོར་སྤེལ་
ནས་བསྒོམ། དེ་ནས་རེས་ཐུང་ལ་ཤིན་ཏུ་འབྱོངས་ནས་རླུང་ལ་སྐྱོན་པར་བྱའོ།།།
ཞེས་བྱ་བ་ནི། རླུང་ཕྱིར་རྒྱུ་ཙན། རང་གི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བ་གསུམ་
སེམས་ཅན་ལ་གཏོང། ནང་དུ་རྔུབ་པ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་སྡིག་སྡུག་གཏམ་ངན་ལ་
སོགས་པ་རང་ལ་ལེན་པའོ། །དེས་ནི་སེམས་ཟིན་པ་ཡང་ཡོང་གསུངས། དེ་
བཞིན་དུ་བཟའ་བཏུང་མི་དང་གཏམ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རླུང་ལ་སྐྱོན་ཅིང་
བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ནི་མཉམ་བཞག་གོ། །རྗེས་ལ་ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་ནི། ཡུལ་
གསུམ་དུག་གསུམ་དགེ་རྩ་གསུམ། །རྗེས་ཀྱི་མན་ངག་མདོར་བསྡུས་པའོ། །ཞེས་

[276] རྗེས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་དུས་སུ་སྦྱང་བའི་ཚུལ་ཏེ། དབང་པོ་དྲུག་གི་ཡུལ་
ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ མ་འོང་བ་དང་ བར་མ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གི་
རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་འདོད་ཆགས་དང་  དུག་གསུམ་དགེ་རྩ་གསུམ་དུ་བསྒྱུར།  ཞེ་
སྡང་དང་ གཏི་མུག་གསུམ་སྐྱེ་བ་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དེ་གསུམ་བདག་ལ་
སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་སེམས་ཅན་མ་ཆགས་པ་དང་ ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་ གཏི་
མུག་མེད་པའི་དགེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་སྦྱོང་བ་རྗེས་ཀྱི་མན་ངག་
གོ་མན་ངག་སྙིང་པོ་མདོར་བསྡུས་པ། །སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་ཚིག་གིས་སྦྱང་།
ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་དུས་ན་བློ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་ཚིག་གིས་སྦྱོང་བ་སྟེ་
འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྙིང་པོ་བགྲང་བ་བཞིན་ཚིག་
གིས་སྦྱོང་བ་སྟེ། ཇོ་བོའི་ཞལ་ནས། རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཀུན་ན། སྡུག་
བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ། ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་སོགས་བཞི་
ཚིག་གིས་བསྒོམ་པ་ཡོད་གསུངས། དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་
མགོ་སྙོམས་ལ་རེས་རྩ་ན་རྙེད་དང་མ་རྙེད་གསུངས། རེས་སྟོད་སྨད་ཅེས་བགྱི་
གསུངས། རེས་སྙན་མི་སྙན། རེས་གྲགས་མི་གྲགས་ཞེས་གསུངས། འཇིག་
རྟེན་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་མགོ་ཕྱུང། མཇུག་ཕྱུང་མཛད། ཕུ་
ཆུང་བ་ཡང་རྒྱལ་ལྷ་ཁང་གི་བཟའ་མི་ཤི་བ་གྲངས་ཡང་གོམ་པ་རེ་དོར་ཞིང། ཡ་
འཆི་བ་འཆི་བ་གསུངས་པ་དང་ གླང་རི་ཐང་པ་ཡང་ ཁེ་དང་རྒྱལ་
ཁ་ཐམས་ཅད་ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་ལ་འབུལ། དེ་ཅི་སྟེ་ན། བདེ་བའམ་
ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྱོང་
དང་ཕུང་ཁ་ཐམས་ཅད་རང་ལ་བླངས། དེ་ཅི་སྟེ་ན། སྐྱོན་ནམ་ཉེས་པ་
ཐམས་ཅད་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟག་ཏུ་གསུང་བ་ལྟར་སྤྱོད་

[277]
བདག་གི་བདེ་བ་དང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་
ཅེས་པའམ། བདག་ལ་དེ་དག་སྡིག་སྨིན་ཅིང། །བདག་དགེ་མ་ལུས་དེར་སྨིན་
ཤོག་ཅེས་པའམ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ལ་སྨིན། །བདག་གི་དགེ་
བས་དེ་ཀུན་བདེ་ཐོབ་ཤོག་ཅེས་སམ། མཐོང་ཞིང་ཐོས་སམ་རྗེས་སུ་དྲན་ཡང་
རུང། །རེག་གམ་གཏམ་དུ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཀྱང་རུང། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་
ལ་ཕན་པ་ནི། །བདེ་དང་ལྡན་པ་རྟག་ཏུ་བྱེད་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་
རྟག་ཏུ་སྙིང་པོ་བགྲང་བ་བཞིན་བྱེད་ཅིང་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་སྦྱངས་ན་མཐར་དོན་ལ་འཇུག་
པར་འགྱུར། མ་བཅོས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། སྔགས་རྙིང་མ་བའི་གྱེར་བསྒོམ་
ཀུན་ཡང་འདི་དང་དོན་ཅིག་དེ་ཡང་དང་པོ་ཙ་ན་ཁར་མི་ཐོན་པ་བྱུང་དོགས་ཡོད་
གོམས་ཙ་ན་འཆད་ཀ་བ་སྣང་སྲིད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་བློ་སྦྱང་གི་སྒྲ་ལས་སྙན་པ་མེད་པས་ངའི་
ཤེད་ཀྱིས་མ་ནུས། ཁྱེད་ཀྱིས་བརྗོད་དང་གསུངས་པ་ལྟར་ཡོང་ དེ་ཚིག་གི་
ཅང་ཡོང་ངེ་སྙམ་ན། སྣེ་ཟུར་བས་ཙནྚ་མྷཱ་རོ་ཧ་བགྲང་བས་ཇོ་བོར་ཝལ་གྱིས་ཡོང་
 ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ས་དང་པོ་གསུངས།  ཅིའི་ཕྱིར་གྱི་ལམ་ན་མེད་གསུངས་
དེས་ན་འདི་གཉིད་སྨུག་གི་དབང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ། ངེས་རྐྱེན་ལ་ལེཊ་པ་ཡིན་གསུང་
ངོ༑ ༑དེ་རྣམས་ནི་བློ་སྦྱོང་གི་ལུས་སམ་དངོས་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དེའི་
ཡན་ལག་གམ་རྒྱས་བཤད་ཙམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་
ཚིག་ལྷུག་པ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་སྟོན། འདི་དག་
ལ་གྲངས་དང་གོ་རིམ་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པ་མེད། དོན་བློ་ལ་མ་སྐྱེས་བར་དུ་
བསྒོམ་གསུངས་ནས་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གསུངས། ཡང་གསུང་
གི་གདམས་པའི་གནད་ལས་ཀྱང་ འགྲེལ་ཅུང་ཟད་མཛད་པ་ཡང་བཞུགས། བླ་
[278] འདིར་ཡང་
བློ་ལ་རྡོག་བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྲེལ་ཅུང་ཟད་བྱས་ན་དོན་གསུམ་དུ་གནས་ཏེ། ཇི་ལྟར་
སྦྱང་བའི་ཚུལ་དང་ འབྱོངས་པའི་ཚད་དང་ སྦྱངས་པའི་དགོས་པའོ། །དང་
པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་ མི་ཉམས་པའི་ཐབས་དང་ འཕེལ་བའི་
རྐྱེན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔོན་འགྲོ་ཀུན་སློང་གི་ཁྱད་པར་དང་
དངོས་གཞི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ རྗེས་ལ་བདེ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི་
ཐོག་མཐའ་གཉིས་ལ་བྱ་བ་གཉིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐོག་མར་མལ་ནས་ལྡང་
བའི་དུས་སུ། བདག་གིས་དེ་རིང་བདག་འཛིན་ཐུལ་ཞིང་རང་གཅེས་འཛིན་གྱིས་
མ་གོས་པར་བྱས། སེམས་ཅན་གཞན་གཅེས་འཛིན་མ་ཉམས་པར་བྱ་སྙམ་པའི་
འཕེན་པ་བཏང། དགོང་མོ་ཉལ་ཁར་སེང་གེ་རྣམ་པར་བརྩེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
གྱིས་དེ་རིང་ཐོག་མར་དེ་བྱས་སོ། །དེ་ནས་དེ་བྱས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་
གྲངས་རྣམས་རིམ་པར་བརྟགས་ནས་སྤྱིར་ཆོས་ཁྱད་པར་དུ་བློ་སྦྱོང་དང་འགལ་བ་སྤྱད་
ནས་འདུག་ན། དེ་ཚེ་བདག་ལ་རྔན་བགྲང་ཞིང། །བླ་མའི་གདམས་ངག་དྲན་
པར་བྱ། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དལ་འབྱོར་ཆུད་གསོན་པ་རང་ལ་རང་གིས་གནོད་
པ་སྐྱེལ་བ་ཁྱོད་ལྟ་བུ་ཡོང་བ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་བཟོད་གསོལ་དང་བཤགས་སྡོམ་བྱས་
ལ་སང་ནས་དེ་ལྟ་བུ་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསྒོམ་པ་དང་ ཆོས་དང་མཐུན་པར་བྱས་
ནས་འདུག་ན་དགའ་བ་བསྒོམ་ཏེ་དལ་འབྱོར་དོན་ཡོད་པར་བྱས། དུས་དོན་ཡོད་
དུ་འདས་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། དགེ་བ་འདི་ཡིས་ཆོས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཐམས་
ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ། ཡང་
ནང་པར་ལྔས་ཙ་ན། དེ་རིང་བདག་གིས་ཁ་སང་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་འདི་
བཞིན་དུ་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང། འཕེན་པ་གཏོང་བ་གལ་ཆེ། དེ་ལྟར་བྱེད་

[279] བསམ་པས་འདི་འབའ་ཞིག་སྦྱང། དགྲ་བྱུང་བ་དང་
ན་ཚ་དྲག་པོ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་སྔར་བཞིན་དུ་བསམ། གཉེན་པོ་བླ་མ་
དཀོན་མཆོག་གི་བྱིན་རླབས། ཆོས་སྐྱོང་གི་མཐུ་སྟོབས། རང་གི་དུས་གསུམ་
གྱི་དགེ་བ། སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་གྱི་བསོད་ནམས་ཅི་འདུག་ལྟས་ལ་རྐྱེན་བཞིས་
དུས་བཞི་པོ་དེར་བདག་འདི་བསྒོམ་པ་ལ་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་
པ་ལྟར་འགྲོ་བར་བྱའོ། །ཀུན་སློང་གི་གོ་ཆ་དེ་ལྟ་བུ་གྱོན་པས་དངོས་གཞིའི་ཁྱད་
པར་ལ་གསུམ་སྟེ། ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ སྤང་བར་བྱ་བ་དང་ བླང་བར་
བྱ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། དགྲ་ཟིན་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ ནོར་
མ་ནོར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ གཞུང་དོན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་
དང་པོ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ལེ་ལན་ཐམས་ཅད་གཅིག་ལ་གདའ། །ཀུན་ལ་
བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་བསྒོམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་དགྲ་ཟིན་
ངོས་མ་ཟིན། སྤང་བླང་དམིགས་མ་ཕྱེད་པས་ཆོས་བྱས་ཚད་བདག་འཛིན་གྱི་ཆོས་
སུ་སོང་བས་ནོར། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྔར་འདྲིས་གང་ཡང་ཉེར་མ་
སོང་བས། ད་རེས་དགྲ་ཟིན་ངོས་ཟིན་པར་བྱ། དེ་རང་གང་ཡིན་ན་རང་ལ་དགྲར་ལྟས་
ལ་སྤང། སེམས་ཅན་ལ་ཟིན་དུ་ལྟས་ལ་གཅེས་པར་བྱ་བ་གཉིས་ལས་མེད་པ་ཡིན་
དེ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་དགྲར་བལྟས་པ་ནི། ལེ་ལན་ཐམས་ཅད་གཅིག་ལ་གདའ།།
ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། མི་འདོད་པ་ཅི་བྱུང་ཡང་གྱོང་གཞན་ལ་མི་གདའ། སྒོམ་ཆེན་
པའི་འཁོར་མེད་རང་གཅིག་པུས་མར་ཁུ་བཀོལ་བས་མར་ཁུ་ལུད་ནས་བོ་བས་
ལེ་ལན་དྲི་བོ་སྤྲང་འགྱེད་ཁོ་ནས་ལན་ཟེར་བ་བཞིན་དུ་ད་ལྟ་རང་ཅག་མི་འདོད་པ་རེ་བྱུང་
ཙ་ན། ས་ཡུལ་གཉན་པ་དང་ འདྲེས་རྩེར་བ་དང་ བླ་མས་ཐུགས་ལ་མ་
བཏགས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་ལེ་ལན་འདོད་དེ་ནོར་བ་ཡིན། ལེ་ལན་ཐམས་ཅད་

[280] བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས།།
བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང་ །འདི་
དག་དང་ནི་ཡོངས་འབྲེལ་ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར།།
ཞེས་པ་ལྟར་སྐྱོན་དང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་མི་འདོད་
པ་ཕྱི་སྣོད་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཡང་རུང། ནང་བཅུད་ལས་བྱུང་ཡང་རུང། མཐོ་
ལ་བཞང་བ་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་སྐྱོང་གི་དཀའ་ཆད་བྱུང་ཡང་རུང་ དམའ་བ་
མུལ་སྤང་ལ་སོགས་པས་བྱས་ཀྱང་རུང། མང་བ་སེམས་ཅན་གྱིས་བྱས་ཀྱང་རུང་
ངན་པ་ཤིག་གིས་བྱས་ཀྱང་རུང། རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་
བའི་གནོད་པ་ཡིན་ཡང་རུང། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩབ་བདག་འཛིན་གྱིས་ལན་
པར་ཤེས་པར་བྱ། ད་ལྟ་སྡེ་པ་ནང། དགེ་བཤེས་ནང། ཕ་སྤུན་ནང་
དཔོན་གཡོག་ནང། དཔོན་སློབ་ནང། བཀའ་གདམས་པ་ནང། ཡོན་
མཆོད་མི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་ཡིན་ཏེ། ཡོད་
པར་འཛིན། ཡོད་རིགས་ང་འབའ་ཞིག་གཅེས་པར་བཟུང་ནས་གཞན་ཐམས་ཅད་
ཐེད་ལ་གཏང་བ་བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་ངོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། དེ་ལ་བརྟེན་
ནས་ཉོན་མོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས། འཇིག་རྟེན་དག་ན་འཆོ་
བ་གང་ཡོད་དང་ །འཇགས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ཀུན་
བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་གྱུར་ན། །འདྲེ་ཆེན་དེ་ཀོ་བདག་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཅེས་
གསུངས་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ན་མི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་
བདག་འཛིན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་ལུས་འདི་ལ་བདག་
ཏུ་བཟུང་ཞིང་ང་མེད་པ་ལ་ངར་བཟུང་ནས་འདིའི་ཁ་འཛིན་འདོད་མི་འདོད་གཉིས་ཀྱི་
དགག་སྒྲུབ་བྱེད་བྱེད་ན་གཞན་ལ་གཡོ་སྒྱུ་ཁྲམ་གསུམ་བྱས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་

[281]
མེད། དགོས་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འདིས་ལན་དུ་བཅུག་
 སྤྱོད་འཇུག་ལས།  ཡིད་ཁྱོད་རང་དོན་བྱེད་འདོད་པས། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་
འདས་གྱུར་ཀྱང། །ངལ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུས། །ཁྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འབའ་
ཞིག་བསྒྲུབ། །ད་ལྟའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིས་བསྐྱེད། ད་དུང་
ཀྱང་འདི་ལ་དགྲར་མ་ལྟས་ན་འདི་བདེ་བར་འདོད་པས་ལས་ངན་བསགས་ནས་འཁོར་
བ་མཐའ་མེད་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་རིང་དོས་ལ་དྲག་པས་གདོད་ཀྱང་འཁྱམ་དུ་འཇུག་
པས་རང་ལ་དགྲར་ཅིག་བཟུང་བར་བྱ། འདི་ཡིས་བརྒྱ་ཕྲག་ཐམས་ཅད་དུ། །འཁོར་
པར་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས། །ད་ནི་འཁོན་རྣམས་དྲན་བྱས་ཏེ། །ཁྱོད་ཀྱི་རང་
དོན་སེམས་པ་གཞོམ། །ཞེས་པ་ལྟར་དགོས། བློ་བདེ་བར་སྡོད་པ་མི་རིགས་
དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་རྒྱུན་ཆགས་དགྲར་གྱུར་པ། །གནོད་པའི་ཚོགས་རབ་འཕེལ་
བའི་རྒྱུ་གཅིག་པོ། བདག་གི་སྙིང་ལ་ངེས་པར་གནས་འཆའ་ན། །འཁོར་
བར་འཇིགས་མེད་དགའ་བར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན། ཉེས་
དམིགས་ཅན་གྱི་དམིགས་པའམ། གནས་ནི་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཡིན་ཏེ་
རྣག་ཁྲག་གི་ཐུམ་པོ། ཆུ་སེར་གྱི་རྐྱལ་པ། འདི་ལ་གཅེས་པར་བཟུང་ཞིང་བསྲུང་
བ་ནི། །གཅེར་བུ་ཆོར་མ་ཁུར་བ་དང་འདྲ། །འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་པ།།།
དེ་ཀུན་རང་བདེ་འདོད་ལས་འབྱུང། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན། སྡུག་ཏུ་འཇུག་མཁན་
འདི་དམའ་འབེབས་དགོས། འདི་ལ་དགྲར་ཤེས་པ་གཅིག་བྱུང་ན་རང་ལ་རང་ངན་
སྨྲས་བྱེད། ཁྱད་པར་ཁ་གཏོང་བ་ཐམས་ཅད་དགྲ་འདུལ་གྲོགས་བྱེད་པར། སྙིང་
ཐག་པ་ནས་གོན་སྐྱིད་མགོ་བཙུགས་པ་ཡིན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་
ལ་བརྗོད་བྱ། བདག་ཕྱིར་བཏང་ནས་གཞན་རྩེར་གྱི་བཟུང་བ་སྟེ་གཉིས་པོ་དེ་ལས་

[282] གཞན་ཡང་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་ཆེད་ཡིན་ཏེ། ཉོན་
མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ང་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན། དེ་ཆེར་ཐུལ་ན་བདེ་
སྐྱིད་ཆེར་ཡོང་ འབྲིང་ལ་འབྲིང། ཆུང་ངུ་ལ་ཆུང་ངུ་ཡོང་ ཡེ་མ་ཐུལ་བ་ལ་
བདེ་སྐྱིད་ཡེ་མི་ཡོང་བ་ཡིན། དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉེས་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་
འདི་ལ་དགྲར་ཟུང་དགོས་ སྔར་དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པ་ཡིན། དེ་བླ་མའི་མན་ངག་ལ་
བརྟེན་ནས་དགྲར་འཛིན་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་གར་བརླག་པའི། སྔོན་གྱི་དུས་
དེ་གཞན་ཡིན་གྱི། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན། དེ་ཙ་ན་རྐྱེན་ངན་གྱི་འཕྲང་ལས་སྒྲོལ་
གཉེན་པོའི་ཐང་ལ་སླེབ་པའི་ཆོས་པ་གཤའ་མ་ཅིག་གདོད་ཡོང་བ་ཡིན་གསུངས་ཏེ་
དེ་རྣམས་ནི་བདག་འཛིན་ལ་དགྲར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་ཟིན་དུ་ཤེས་
པར་བྱ་བ་ནི། ཀུན་ལ་བཀའ་དྲན་ཆེ་བར་བསྒོམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྤྱིར་ཡང་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དྲིན་ཅན་ཡིན་ཏེ།  སེམས་འགྲེལ་ལས།  གང་དག་
སྔོན་ཆད་ཕ་མ་དང་ །གཉེན་བཤེས་གྱུར་ཅིང་ཡང་བཏགས་པའི། །སེམས་
ཅད་དེ་དག་རྣམས་ལ་ནི། །བྱས་པ་བཟོ་བ་ཉིད་དུ་བྱ། །ཅེས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ་
ཁྱད་པར་དུ་བདག་ལ་གནོད་བྱེད་དྲིན་ཅན་དུ་བསྒོམ་པ་ནི།  སྤྱོད་འཇུག་ལས།།
དེ་བས་ངལ་བས་མ་བསྒྲུབ་པའི། །ཁྱིམ་དུ་གཏེར་ནི་འབྱུང་བ་ལྟར། །བྱང་ཆུབ་
སྤྱོད་པའི་གྲོགས་གྱུར་བའི། །དགྲ་ལ་བདག་གིས་དགའ་བར་བྱ། །ཅེས་པ་
ལྟར་བསྒོམ་པ་སྟེ། སྤྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་མ་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་
དེ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམ་ལ་སོགས་པ་སློང་བ་དང་ མཁན་སློབ་དང་ ལུང་
འབོགས་མཁན་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོགས་པ་ལྟར་བཟོད་པ་ཡང་གནོད་བྱེད་ལ་
བརྟེན་ནས་རྫོགས་པས། གནོད་པ་བྱེད་པ་ཀུན་ལ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དུ་བསྒོམ་པའོ།།
དེ་ཡང་འདི་ལྟར་བསམ་ཏེ། ད་ལྟ་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་མིའམ་མིམ་ཡིན་

[283]
དུ་གྲངས་པ་བས་མང་བ་གཅིག་བྱས་ནས་བྱམས་པའི་མིག་གིས་ལྟ་ལྟ་བ། བརྩེ་བའི་
སེམས་ཀྱིས་འཛིན་འཛིན་པ། གནོད་པ་དང་མི་ཕན་པ་ལས་སྐྱོབ་སྐྱོབ་པ། ཕན་
པ་དང་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་དྲིན་ཅན་ཡིན་སྙམ་པ་ཡིད་དུ་འོང་
ཞིང་བདེ་ན་དགའ་བའི་བྱམས་པ་བསམ། དེས་ན་ད་ལྟ་དག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་
འདི་འཁྲུལ་ནས་བྱེད་པ་ཡིན། འདིས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྡིག་སྡུག་གཏམ་ངན་
ཐམས་ཅད་ལ་མ་འཇོམས་པར་བདག་གི་དོན་བྱས་པས་ལས་ངན་བསགས་ནས་འཁྲོ་
བ་མཐའ་མེད་དུ་འཁྱམས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལེ་
ལན་བདག་ལ་ཐུག་ནས་འདུག་ད་ལྟ་ཡང་བདག་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་
པ་ལ་བདག་གི་ལས་ངན་གྱིས་མ་རྒན་བསྐུལ་ནས་བར་ཆད་བྱས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པས། སྐྱེབ་ཕྱི་མ་ལ་དམྱལ་བར་འགྲོ་བའི་ལེ་ལན་
ཡང་བདག་ལ་ཐུག་པས་ཉིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། སྤྱིར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་
ཀྱི་དྲིན་ཅན་གྱི་མ་ཡིན་པ་དང་ བྱེ་བྲག་ད་ལྟ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡང་བདག་ག་བྱང་
ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་གྲོགས་པར་བྱ་བ་དང་ བདག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་སུ་
ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་རྩ་ཐམས་ཅད་གཞན་ལ་བཏང་བར་ཤེས་པར་བྱས་ནས། བདག་
གིས་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །ལུས་འདི་ཅི་བདེར་བྱིན་ཟིན་གྱི། །རྟག་ཏུ་གསོད་
དམ་སྨོད་པའམ། །རྡེག་སོགས་ཅི་དགར་བྱེད་ལ་རེག་ཅེས་པ་ལྟར་བྱས་
ནས་གནོད་བྱེད་ལ་མི་ཁྲོ་བར་དྲིན་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་དགྲ་ཟིན་
གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་མ་ཤེས་ན་བླ་མའི་སྐྱོན་ཡིན། མཐའ་མ་ནུས་ན་སློབ་མའི་
སྐྱོན་ཡིན་པས་དམིགས་ཕྱེད་པར་བྱས་ལ་བླང་དོར་བྱ། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷས་
བདག་ནི་སྐྱོན་བཅས་གཞན་ལ་ཡང། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོར་ཤེས་བྱས་ནས། །བདག་
[284] །གཞན་བླང་བ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་དང་
འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་རང་བདེ་འདོད་ལས་འབྱུང་ །འཇིག་
རྟེན་བདེ་བ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་གཞན་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང་ །མང་དུ་བཤད་ལྟ་
ཅི་ཞིག་དགོས། །བྱིས་པ་རང་དོན་བྱེད་པ་དང་ །ཐུབ་པ་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ།།
འདི་གཉིས་ཀྱི་ནི་ཁྱད་པར་ལྟོས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་གསུངས་པ་ཡང་དགྲ་
ཟིན་ཤེས་པར་བྱས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན། །གླང་ཐང་པ་ཡང་ཇི་ཙམ་པའི་
པོ་ཏི་ཟབ་མོ་ཅིག་ཞལ་ཕྱེ་བ་ལ་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་རང་གི་ཡིན་པ་དང་ ཡོན་ཏན་
ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་གྱི་ཡིན་པར་གསུངས། དེའི་གནད་ཀྱི་ཁེ་དང་རྒྱལ་ཁ་སེམས་
ཅན་ལ་སྦྱིན་པ་དང་ གྱོང་དང་བུབ་ཁ་རང་གིས་བླངས་སེམས་པ་འདི་མིན་པ་གོ་
རྒྱུ་གཞན་མ་རྙེད་གསུངས་སྐད། གསུང་རྒྱུ་ཡང་རྒྱུན་དུ་ཁེ་དང་རྒྱལ་ཁ་སེམས་ཅན་
ལ་འབུལ། དེ་ཅི་སྟེ་ན། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་
བའི་ཕྱིར་རོ། །གྱོང་དང་བུབ་ཁ་ཐམས་ཅད་རང་ལ་བླངས། དེ་ཅི་སྟེ་ན། ཉེས་
དམིགས་ཐམས་ཅད་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྙིང་པོ་
བགྲང་བ་བཞིན་གསུང་སྐད། པོ་ཏོ་བ་ཡང་ ལེགས་པ་བྱུང་ན་བཙུན་ཆུང་འདིའི་
ཚོད་ལ་ཤེད། དེ་ཙམ་ཡོད་པ་ཅེས་དང་ ཉེས་བ་བྱུང་ན་ཁོ་བོ་དེའི་གསེབ་
ན་ཞུགས་པ་ལགས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །མདོར་ན་བདག་འཛིན་མ་ཟད་པར་
འཁོར་བ་ལས་ཐར་མི་སྲིད་ཅིང། གཞན་གཅེས་པར་མ་བཟུང་བར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་
མི་སྲིད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་དགྲ་ཟིན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ད་བློ་
སྦྱོང་ནོར་མ་ནོར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། སྤྱི་དོན་གསུམ་ལ་རྟག་ཏུ་བསླབ། །འདུན་
མ་བསྒྱུར་ལ་རང་སོར་བཞག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། བློ་སྦྱོང་ཁས་བླངས་དང་མི་
འགལ་བ་དང་ བློ་སྦྱོང་ཐོ་ཆོར་མ་སོང་བ་དང་ བློ་སྦྱོངས་ཕྱོགས་རེར་མ་

[285] སྤྱི་དོན་གསུམ་པོ་འདི་དང་འགལ་
ན་ནོར་བ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་བདག་བློ་སྦྱོང་བ་ལགས་པས། འདི་ཀུན་གྱི་མི་
གནོད་ཟེར་ནས་ཁས་བླངས་པའི་བསླབ་པ་ཕྲན་ཚེགས་ལ་སོགས་ཏེ་ལས་འབྲས་ཁྱད་དུ་
གསོད་པ་དང་ བློ་སྦྱོང་འདི་ཡོད་ན་གཞན་ཅི་ཡང་མི་དགོས་ཟེར་ནས་སྡེ་སྣོད་
ཀྱི་ལག་ལེན་དང་འགལ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་དོར་ལ། བསམ་པས་བློ་སྦྱོང་ཞིང་
སྦྱོར་བས་ཀ་རི་ཀ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་བར་གྱི་ཁས་བླངས་དང་དམ་བཅས་པ་དང་མི་
འགལ་ཞིང་གཙང་མར་བསྲུང་བསྡེ་སྣོད་སྤྱི་དང་མི་འགལ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་
གཉན་སར་ཉལ་བ་དང་ ཤིང་གཉན་གཅོད་པ་དང་ འགོ་བའི་ནད་ཡོད་སར་
འགྲོ་བ་དང་ དམ་ཉམས་དང་ མཛེ་ཕོ་ལ་སོགས་པ་དང་ འདྲེ་དང་
འགྲོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོ་ཆོ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ། དགེ་བཤེས་སྟོན་བའི་རྣམ་
ཐར་གཙང་མ་བསྟན་པའི་སྲོལ་ཆེན་པོ་རྭ་སྒྲེང་དུ་བཙུགས་པ་བསྟན་པ་གྲུ་བཞིར་
ཉམས་སུ་ལེན་པ་དང་མི་འགལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གཞན་ཡང་ཡེ་ཤེས་རྒྱན་ལ་བྱ་
བ་ལ་སོགས་པ་ལགས་ཞུས་ཙ་ན། ངའི་འདུན་མ་མིན། རྭ་སྒྲེང་བའི་ལུགས་
ཡིན་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། བདག་འཛིན་འདུལ་བ་དང་སེར་
སྣ་སྤོང་བ་དང་ བཟོད་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་རུང་རེ་ལ་གཏུབ་པར་འདུག་
ཀྱང་གཞན་ལ་མ་གཏུབ་པས་ཕྱོགས་རེར་སོང་བ་སྟེ་མི་ལ་བཟོད་ཀྱང་མི་མ་ཡིན་པ་ལ་
མི་བཟོད་པ་འདྲེ་རྟོགས་ཆེ་བ་དང་ དེ་ལས་བཟློག་པ་དང་ མི་ཆེ་བ་ལ་གུས་
ལ་ཆུང་བ་ལ་བརྙས་པ་དང་ དེ་ལས་བཟློག་པ་དང་ ནང་མི་ལ་བྱམས་ཕྱི་
མི་ལ་སྡང་བ་དང་ དེ་ལས་བཟློག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་རེ་བ་བརྗོད་ཀྱི་མི་
ལང་བ་ཡོད་པས་དེར་མ་སོང་བར་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནས་འབྱོངས་པ་མ་ནོར་བ་ཡིན་
གཞན་དུ་བུ་ལ་ཁྲ་དང་སྤྱང་ཁྱི་བྱམས་སུ་སོང་ན་བློ་མ་འབྱོངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཆགས་

[286]  དེ་ཡང་སྦྱོར་བས་ལུས་ངག་ཏུ་དེ་ལྟར་བྱེད་ན་
ཉམས་ལེན་ནོར་བ་ཡིན་པས་རང་དོན་བྱེད་པའི་བསམ་པ་དེ་གཞན་བདེ་འདོད་པར་བློ་
སྦྱོང་བར་འདུན་པ་བསྒྱུར་ལ། ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་གཞན་གྱི་རྩར་ངག་ཏུ་མི་འདོན་ཏེ་
ཤ་ཁྱེར་ཁྲག་ཁྱེར་རམ། ཆོས་གོས་སྟེར་བའམ། ཚོགས་སུ་མཛེ་པོ་ལ་སོགས་
པ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པ་ལྟར་བྱེད་པ་དང་ ཤ་བའི་གྲངས་ལྟར་མདུང་ཁ་བྱེད་པ་དང་
བདག་འཛིན་ཐུལ་ནས་གཞན་མི་དགོས་ཟེར་བ་ཡོད་པ་ལ་དེ་འདུས་པ་དང་ཡང་འགལ་
ཐོ་ཆོར་ཡང་ཆབས་བློ་སྦྱོང་ཐམས་ཅད་མངོན་ཚར་ཆུང་ལ་དོན་གྱིས་ཆོས་ཆེ་བ་གཅིག་
བྱེད་དགོས་གསུངས་པས་གཞན་གྱིས་མ་ཚོར་བར་རྒྱུད་སྨིན་པ་གཅིག་བྱེད་ན་ཉམས་སུ་
ལེན་ལུགས་མ་ནོར་བ་ཡིན། སེམས་ལ་བློ་མ་འབྱོངས་པར་ལུས་ངག་ཏུ་བློ་སྦྱོང་
བའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་པའམ། སེམས་ལ་བློ་ཅུང་ཟད་འབྱོངས་ཀྱང་སྡེ་སྣོད་དང་
འགལ་བ་དང་ སྐབས་སུ་མ་བབས་པ་དང་ དགོས་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་
ཐོ་ཆོར་འགྲོ་བས་སྦྱོང་ལུགས་ནོར་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་གཞུང་དོན་ཤེས་པར་
བྱ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་ལྗོན་ཤིང་ལྟར། །གཞུང་དོན་ལ་སོགས་ཤེས་པར་བྱ།།
ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཕ་ལམ་ཞེས་པ་དེ་གཟུགས་གྲུ་བཞི་ལ་
སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་ ཡོན་ཏན་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དུམ་བུ་བརྒྱ་སྟོང་ལ་
སོགས་པར་བཅག་ཀྱང་གྲུ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་དང་ཡོན་ཏན་མི་འདོར་བའི་
དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་སྦྱོང་འདི་ཡང་དབུ་ཞབས་སུ་དྲིལ་བས་ཀྱང་བློ་སྦྱོང་ཡིན་ལ། ཚིག་
གི་ཡན་ལག་ཏུ་བཤད་པའི་ཚིག་རེ་རེ་ལ་ཡང་བློ་སྦྱོང་གྲ་མ་ཆགས། ཟུར་ཉམས་
པའི་དོན་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གཅིག་ཤར་ན་འོད་ཟེར་ཐམས་ཅད་
ཤར་ནས་འོང་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་བློ་སྦྱོང་གི་ཚིག་གཅིག་གི་དོན་བློ་ལ་སྐྱེས་ན་
ཚིག་དོན་ཐམས་ཅད་བློ་ལ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་གྲངས་ངེས་དང་གོ་རིམ་ལ་སོགས་པ་མི་

[287] བློ་ལ་གང་བདེ་བ་ནས་བསྒོམ་པས་ཆོག་པའོ། །ཡང་སྨན་གྱི་ལྗོན་
ཤིང་གི་རྩ་བ་དང་ སྡོང་པོ་དང་ ཡལ་ག་དང་ ལོ་མ་དང་ ཤུན་པ་
དང་ མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་རེ་རེས་ཀྱང་ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་མ་ལུས་པར་སེལ་བ་
ཡིན། ཐམས་ཅད་ལོག་པས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་བློ་སྦྱོང་འདིའི་
ཚིག་ཡན་ལག་རེ་རེས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བདག་འཛིན་ཐུལ། ཐམས་ཅད་ལོག་
པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཡིན་པས་འབྲེལ་དང་གོ་རིམ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་ཆོག་པས་
དོན་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ཤེས་པར་བྱ་
བ་གཙོ་ཆེ་བ་ཙམ་དུ་བྱས་པའི་མིང་ཙམ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་བཞི་སྟེ་
ཉོན་མོངས་སྤང་བ་དང་ ཕྱོགས་མཐུན་སྤང་བ་དང་ རེ་བ་སྦང་བ་དང་
ལྟོས་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་མོངས་གང་ཆེ་སྔོན་ལ་སྦྱངས། །ཞེས་
པའམ། རགས་པ་གང་ཡིན་སྔོན་དུ་སྦྱངས། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །ཆོས་བྱེད་དུ་མི་
སྟེར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན། དེའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་ཡིན། འཁོར་
བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྡུག་ཏུ་བཅུག་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ཡིན། ད་ལྟ་ཡང་བྱི་བ་ཙིག་
ཙིག་ཟེར་ན་ཁོའི་རྣ་བ་གཅོད་དམ་སེམས། འབྲུག་ཅིག་བྱུང་ཡང་ཁོའི་མགོ་ལ་རྒྱབ་
ཀྱིས་དོགས། རྒྱལ་ཁམས་ན་ནད་རིམས་ཡོད་ཟེར་ཡང་ཁོ་ལ་བྱུང་གིས་དོགས། ས་
ཡུལ་གཉན་ཟེར་ན་ཁོ་དྲག་ལ་ཁྱད་ཀྱི་དོགས། དེ་བཞིན་དུ་ལ་ལ་གཏམ་ངན་གྱིས་དོཌ་
ནས་སྡུག་བསྔལ། ལ་ལ་དགྲ་མ་ཐུལ་གྱི་དོཌ་ནས་སྡུག་བསྔལ། ལ་ལ་གཉེན་མ་
འཁྱོངས་ཀྱི་དོཌ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོཌ་པ་བརྗོད་ཀྱི་མི་ལང་བ་ཅིག་ཡོད་དེ། དེ་ཐཾས་ཅད་
ཀྱི་རྩ་བ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་འདིའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་
ནས་ཅི་བྱེད་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་བྱེད་བཅུག་ཏེ་འདི་འདུལ་དགོས་པས་འདི་འདུལ་བ་ལ་
དེ་ཡང་ཞར་ཞེར་གྱི་མི་ཐུལ་བས། ཐེལ་པོར་སྦྱང་དགོས་ཏེ། འདི་ཐུལ་ན་ཕོ་

[288]
འོང་ དེ་ཙུག་མ་བྱུང་རིང་ལ་ཤམ་ཐབས་མཛོ་ཁལ་གཅིག་ཟད། བུམ་པ་མགོ་
ཐོག་ཏུ་བཞག་མི་ཚེ་ཐོས་པ་བྱས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལོག་ནས་ཡེང་ཡེང་བྱས་པ་
གཅིག་ཡིན། བདེ་བ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མེད། བདག་འཛིན་འདི་ཅུང་མགོ་ནོན་
ན་ཆོས་གཉེན་པོར་སོང་བ་ཡིན་པས་བདེ་ལྷན་ཡོང་ དེའི་སྟེང་དུ་སེམས་ཅན་བློ་
ཕུགས་སུ་བཅུག་པ་གཅིག་བྱུང་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤོང་བ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལ་ཟེར་
དེ་ཡང་ལོང་ཡོད་སྙམ་པས་མི་ཡོང་བས་ད་ལྟ་རང་ནས་འབུང་དགོས། མི་འདོད་
པ་རང་ལ་ལེན། འདོད་པ་གཞན་ལ་གཏོང་ན་བདག་འཛིན་ཐུལ་བ་ཡིན། དེས་
གཞི་བྱས་ནས་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་གང་ཤས་ཆེ་རྟགས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ལ་
གཙོ་བོར་སྦྱོང་བ་ཡིན། དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་རྟགས་ཏེ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱི་སྤོང་བ་ཡང་
ཡོད། ཁ་ཅིག་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱི་སྤོང་བའི་ངེས་པ་མེད། གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་
དོད་སྤོང་ནས་ཡོང་ ཁྱད་པར་དུ་བླ་མ་དང་གྲོགས་པོས་རྟོགས་ནས་འོང་བས་རྟོཌ་
དུ་བཅུག་པ་ཡང་བྱ་སྟེ། འཆད་ཀ་པས་ཤ་ར་བརྟོགས་དུ་བཅུག་པས་མཉེས་
པའམ། ལུགས་སྨད་པ་སྣེ་ཟུར་ན་བཞུགས་ཙ་ན་གྲོགས་པོ་རྟོགས་དུ་བཅུག་པས་
རྟོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཐམས་
ཅད་དུ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་རང་གཞན་གྱིས་རྟགས་ཏེ། རྟོགས་ནས་གཉེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་བརྟེན་
གཞན་ཡོ་དེའི་བར་དུ་རེ་ཞིག་བཞག་དེ་ཐུལ་ནས་འདུག་སྙམ་ན་ཚུལ་བཞེན་མ་
ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ལ། ཡང་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་ཉམས་སད་སྐྱེ་བ་ལྟ་ན་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་
པ་ཡིན། པས་གཉེན་པོ་བསྒོམ་འཇུག་ཡུལ་ལམ་རྐྱེན་ངན་དང་འཕྲད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་ན་ཐུལ་
པ་ཡིན། དེ་ཐུལ་བ་དང་སོ་ཆག་འོག་ནས་སེའུ་སྐྱེ་བསྙམ་བྱེད་ཀྱང་བདེ་བླག་ཏུ་
ཐུལ་འོང་སྟེ། གྱད་སྟོབས་པོ་ཆེ་ཐུབ་ན་གཞན་བདེ་བླག་ཏུ་ཐུབ་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་

[289]
ཡུལ་ལས་འབྱོལ་བ་དང་འཐབ་ནུས་ན་འཐབ་པ་ཡིན་ཏེ། མཁས་པས་ལེགས་པར་
འབྲོས་པའམ། །མཁས་པས་ལེགས་པར་འཐབ་པར་བྱ། །ཅེས་སོ། །ཡང་
བརྟན་པ་མ་ཐོབ་བར་དུ་རྐྱེན་ངན་གནོད། །བརྟན་པ་ཐོབ་ནས་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་
འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བ་གཉལ་པ་ངོ་སྲས་
ཀུན། །ནང་དུ་འཛུགས་རེས་ཡོད་ཙན་འཕེལ་གསུང་བ་དང་ སྟོན་པ་སེང་
གེ་རྒྱལ་མཚན། གླང་རི་ཐང་ན་ཡོད་ཙན་སེ་བེ་རེ་ལ་སོགས་བློ་རྩ་ལེན་པས་འབྱོངས་
སྟོབས་ཆེ་བ་བྱུང་བ་ལ་ད་ལྟ་དེ་ཙམ་གྱི་རྐྱེན་བློ་རྩ་ལེན་པ་མེད་པས་དེ་ཙམ་འབྱོངས་
སྟོབས་མ་བྱུང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡོང། ཁ་ཅིག་རྐྱེན་བྱུང་ཉིད་ནས་ཉམས་ཟིན་པའི་
འཐབ་དགོས་ཏེ། འཐབ་དགོས་ཏེ་
ཅང་ཨ་བོ་ཁྲས་རྩེ་ཙ་ན་ཁྱོད་ད་གཏོང་ན་ང་འདི་གཏོང་ཟེར་བ་ལྟར་གང་ལ་གང་འོས་ཀྱི་
གཉེན་པོ་བརྟེན་ནས། བདག་ནི་བསྲེགས་ཏེ་བསད་གྱུར་ཏམ། །མ་གོ་བོ་བཅད་
པར་གྱུར་ཀྱང་སླའི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི། །དགར་ལ་འདུད་
པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར། གཉེན་པོའི་སྲན་བཅུག་ནས་བྱེད་པའོ། །
དགྲ་ཡིན་རྒྱུ་ཡང་  སྤྱོད་འཇུག་ལས་  ཞེ་སྡང་སྲེད་སོགས་དགྲ་རྣམས་ནི།།
རྐང་ལག་ལ་སོགས་ཡོད་མིན་ལ། །དཔའ་འཛངས་མིན་ཡང་ཇི་ཞིག་ལྟར། །འདི་
དག་གིས་བདག་བྲན་བཞིན་བྱས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ འདོད་ཆགས་
ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ། །སྙིང་གི་ནང་དུ་བཀུག་བྱས་ནས། །ཇག་པ་རང་གི་
སེམས་ལ་འགྱེད། །ཆོམ་པོ་འདི་ལས་ཆེབ་མེད། །ཅེས་པ་མང་དུ་བསམས་
ནས་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ཕྱོགས་འཛིན་སྤང་བ་ནི། ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་
ཅད་སྤང་ །ཞེས་པས་ཏེ། ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་ངེས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ་
[290] སེམས་ཅན་ཡིད་དུ་འོང་
བ་དང་མི་འོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོང་བའོ། །འབྱོངས་ཙ་ན། ཐམས་ཅད་ལ་
མཉམ་སྐད་ཡོང་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་རེ་བ་སྤང་བ་ནི། འབྲས་
བུ་རེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་ །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་བྱས་པས་མི་མ་ཡིན་གྱི་
གནོད་པ་མི་ཡོང་དུ་རེ་བ་དང་ གཏམ་སྙན་དུ་རེ་བ་དང་ མཁན་སློབ་ལ་
སོགས་པས་རྩེར་རེ་བ་དང་ ཟས་གོས་ལ་སོགས་པ་འཛོམ་དུ་རེ་བ་དང་ གཞན་
ལ་ཕན་བཏགས་དེའི་ལན་ལ་རེ་བ་དང་ ཆོས་པ་གཤའ་མ་ཡིན་ཟེར་དུ་རེ་བ་དང་
ཐ་ན་སངས་རྒྱས་ཐུབ་ཏུ་རེ་བ་གཅིག་བྱུང་ཡང་ རྗེ་བཙུན་གྱིས། རྒྱལ་ལ་སོགས་
ལ་ཆགས་པ་ཕྲ། །ཞེས་གསུངས་པས་འདི་ཕྱིས་བསྡུས་པའི་རེ་ལྟོས་གང་ཡང་
མེད་པ་གཅིག་སྦྱོང་མ་ཤེས་ན། ཆོས་འདིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཞ་བ་ཡིན་པས་འབྲས་
བུ་གང་ལ་ཡང་རེ་བ་མེད་པར་སྦྱོང་བ་གལ་ཆེ། ཚེ་འདིའི་རེ་ལྟོས་ཅན་གྱི་སྤྱིར་ཆོས་
ཙམ་དུ་ཡང་མི་འགྲོ། ཕྱི་མའི་རེ་ལྟོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་སུ་
མི་འགྲོ་བས་སོ། །རང་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་འདོད་ཀྱང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་
པས་སོ། །བཞི་པ་ལྟོས་པ་སྤང་བ་ནི། རྐྱེན་གཞན་དག་ལ་ལྟོས་མི་བྱ། །ཅེས་
བྱ་བ་སྟེ། སྤྱིར་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་གསུམ་ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཐམས་ཅད་རྐྱེན་གཞན་
ལ་མི་ལྟོས་མི་སྲིད། ཐམས་ཅད་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་དགོས་ཏེ། ཟས་གོས་གནས་
ཁང་སྒྲུབ་ཟས་ན་སོ་ལ་སོགས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་བ་དང་ དགྲ་འདྲེ་ལ་སོགས་པ་
མེད་པ་དགོས་ཏེ། བྱང་པ་ཤེས་རབ་འབར་ལ་པོ་ཏོ་བས་ཆོས་བསམ་དུ་བཏུབ་པ་
མ་གསུངས་པས། །ལྟོ་འགྲངས། ཁ་ངོམས། གྲོགས་པོས་བློ་རྩ་མ་
བླངས་ཙ་ན་སྲག་སྲིག་གཏུབ་པར་སྣང་ཟེར་བ་དང་ དགེས་དཀོར་སྤྱན་སྔ་བའི་
གྲྭ་པར། མ་འཛོམས་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ལ་འཛོམས་པ་གཅིག་བྱ་སྙམ་ཙ་ན། ཡར་

[291]འཁོར་
བ་བྱ་བ་མ་འཛོམས་པའི་མིང་དུ་འདུག་པ་ལ་ཟེར་བ་དང་ འཁུན་ཀ་མ་བའི་དེར་
མ་འཛོམས། གཙང་དུ་བྱོན་ནས་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པས་དགོན་མཆོག་གི་མཆོད་
པ་དང་ རང་གི་ཁམས་གསོ་བ་དང་བཟང་དུ་བྱས་སེམས་པ་ལ་སྐྱིད་ཆེན་པོ་བྱུང་
ཟེར་བ་དང་ ཁ་རག་པའི་སློབ་མ་ཁམས་ལོག་པ་ལ་འབྲི་མར་གྱི་མར་ཁུ་བཏང་
བས་འབྲིའི་ནུ་མ་ལ་སྒོམ་ཡོད་པ་ད་ལྟ་ལས་ཆ་མེད་ཟེར་བ་དང་ འཁོ་བོ་ཡང་ཁོ་
རང་དག་གི་ཞབས་ཀྱི་གཉེར་མ་སྟོན་ཅིང་ངའི་འདི་ཙུག་སོང་བ་ལ་ད་གྲུབ་ཐོབ་མི་
འབྱུང་བ་ཡིན་གསུངས་པ་དང་ གཤེ་སྟོན་བྱང་འབར་ཡང་གཞོན་པ་འཁུར་བ་
དམར་ཐོ་ལེ་བ་མཐོང་ཙ་ན། ངས་ཁྱོད་ལ་ཕན་ཐོགས་པ་ཅིག་འདུག་ཅེས་དང་
རྒས་ཁོག་པ་མཐོང་ཙ་ན། ཁྱོད་ཤས་མ་ལོག་པར་སྤྱད་ཟེར་ནས་ད་ངའི་འདིར་བསྡད་
ཀྱང་ཕན་པ་མི་ཡོང་ཟེར་བ་དང་ ཁ་ཅིག་དོ་ཅིག་གྲོགས་པོ་སེམས་པ་རིམས་པ་
ཚོ་གཅིག་དང་འགྲོགས་པས་བསམ་དུ་བཏུབ་པ་བྱུང་ཟེར་བ་དང་ ཁ་ཅིག་གྲོགས་པོ་
ཚོ་གཅིག་གི་བློ་རྩ་བླངས་ནས་མ་བྱུང་ཟེར་བ་ཡོད། ཁ་ཅིག་བྲེལ་བས་མ་བྱུང་དལ་
ན་ཡོང་བར་སྣང་ཟེར་བ་དང་ ཁ་ཅིག་ཡེངས་ནས་མ་བྱུང་དབེན་ན་ཡོང་ཟེར་བ་ཡོད་
གཉགས་སེང་གེ་གྲགས་ཤིག་བཀའ་གདམས་པ་ལམ་འབྲས་སྒོམ་ན་ངའི་ཆོས་
མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ཀུན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་ཁོང་ཇི་ཙུག་སྒོམ་ནས་ལས་
འབྲས་ལས་འབྲས་ཟེར་རམ་གསུངས་པ་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་
གང་ལ་ཡང་ལྟོས་མི་དགོས། འཛོམ་ན་དེ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་མ་འཛོམ་ན་
མ་སྡང་ན། བྱམས་ན། ལྟོགས་ན། འཁྱགས་ན། འབྱོར་ན། རྒུད་ན་
ན་ན། མི་ན་ན། རྒན་ན། གཞོན་ན། ལྟོགས་ན། འགྲངས་ན། དགྲས་
གཙེར་ན། སྤྲང་འགོང་གི་ཚ་རགས་རྒྱུགས་ན། བླ་མས་ཐུགས་ལ་བཏགས་ན་

[292] གྲོགས་པོས་རྩ་བླངས་ན། དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བསྒོམ་
པས་ཆོག་གླང་ཐང་གི་གཉེན་སྟོན་ཤེད་ཚ། ནང་མི་མང་པོ་མེད་པ་ལ་དགེ་
བཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་མཐུན་རེ་ལ་དོད་བྱས་ནས་སྡད་ཟེར་བ་དང་ ཇོ་སྲས་དང་
སེང་གེ་རྒྱལ་གྱི་གཏམ་སྔར་གླེང་བ་ལྟར་ཡིན།  འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག།  སྤྱོད་
ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱང་བས་ཆོག་ཁོམ་བྲེལ་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱང་བས་ཆོག་
འདི་ལ་མཐུན་རྐྱེན་སེམས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་གཅིག་པུས་ཆོག་སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་
སེམས་འདི་ལ། །ཡོན་ཏན་མང་པོ་གཅིག་མཆིས་ཏེ། །གང་ལྟར་གོམས་པ་དེ་
ལྟར་འབྱུང་བྱ་བ་ཡིན་པས། གང་ཙུག་བྱ་བྱར་བཏུབ། འདི་ལས་ཟིན་ཀོ་མཐས་མེད་
གང་ཙུག་བསླབ་བསླབ་ཡིན། དེ་ཡང་ཕྱིས་མི་ལ་འཆད་ཙ་ན་དེ་སྐད་ཟེར་བ་ཡིན་སྙམ་པ་
དེས་མི་ཡོང་ ང་རང་ཉམས་སུ་བླང་སྒོམ་སྙམ་པ་བྱས་ན་ཆོས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་གདོད་
ཡོང་བ་ཡིན། འདི་ལ་ཡང་ན་ལྷ་གསོལ། ཡང་ན་གཞོབ་མཐོང་དུ་སྦྱོང་བ་ཅིག་དགོས་
གསུང། དེ་ལྟར་ན་བཞི་པོ་དེ་སྤང་བར་བྱ་བ་གཙོ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་
པ་བླང་བར་བྱ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། གང་ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཆོས་དང་ གང་
གིས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐབས་དང་ ཇི་ལྟར་བླང་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་
ད་རེས་གཙོ་བོ་ཉམས་སུ་བླང་ །དོན་ཆེན་གང་ཡིན་བླང་བར་བྱ། །ཅེས་བྱ་
བ་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཕ་འཚེར་རྙིང་པ་ལྟ་བུ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འཁྱམས་པ་ཡིན་
ད་རེས་བསོད་ནམས་འགའ་ཞིག་གིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཡང་རྙེད་དཀའ་
བའི་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ཐོབ་པའི་དུས་ད་རེས་ཚེ་འདིའི་དོན་བྱེད་པ་བས་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་
ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་གཙོ། ཆོས་ལ་ཡང་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ལས་བསྒྲུབ་པ་གཙོ། སྒྲུབ་པ་
ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱ་སྤྱོད་ཚུལ་ལས་སེམས་སྦྱོང་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྤྱོད་པ་དག་ཚད་མེད་པར་ནི་གསུངས་པ་ལས། །སེམས་སྦྱོང་བ་ཡི་

[293] །ངེས་པར་དེ་སྲིད་སྤྱད་པར་བྱ། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །སེམས་
སྦྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་གཙོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་འདི་ལ་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །སེམས་མཆོག་ཡིན་པར་བསྟན་པས་ན། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སེམས་
བསྐྱེད་ནས། །འབད་པས་མཉམ་པར་བཞག་པར་བྱ།།ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ བདག་གཞན་མཉམ་པ་བས་བརྗེ་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ་
གང་ཞིག་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ནི། །མྱུར་དུ་སྐྱབས་པར་འདོད་པ་དེས། །བདག་
དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བྱ་བ། །གསང་བའི་དམ་པ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ།།
དེ་ཡང་ལུས་ངག་ཏུ་བརྗེ་ལོ་བྱེད་པ་བས་ཀྱང་རང་གིས་ནང་དུ་སྦྱང་བ་གཙོ། དེ་ཡང་
ལུང་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་དབར་དུ་བཅུག་ནས་སྦྱོང་བབས་བླ་མའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་ཨུ་
ཚུགས་སུ་སྦྱོང་བ་གཙོ། སྤྱོད་ལམ་ཡང་འགྲོ་འཆག་པས་མལ་དུ་སྦྱོང་བ་གཙོ་བས་
དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཡང་ཐབས་ལ་ཉེན་མི་འབྱུང་བར་བྱེད་པ། དོན་ཆེན་
གང་ཡིན་བླང་བར་བྱ། །ཅེས་པ་ནི། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱལ་པོའམ་ཁྱིམ་པའི་
བྱ་བར་འགྲོ་བའི་དགེ་བ་རྗེས་ཅན་བྱེད་པ་སྟེ། གསེར་འབུམ་འདྲི་བ་དང་གཙུག་
ལག་ཁང་བཞེངས་པ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་ཅིག་ཡོད་དེ། དེ་དག་བྱས་པ་ཙམ་
གྱིས་བསླབ་པ་ཉམས་ནས་འགྲོ་དེ་དག་དང་འགལ་བས་ཞེ་སྡང་ཤ་སྟག་བསོགས་
དེའི་རྐྱེན་གྱིས་གཞན་ལ་གནོད་པ་མང་པོ་འབྱུང། རང་གིས་དབེན་པ་བསྟེན་པ་
དང་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཉམས་ནས་འགྲོ། གྲོགས་འཆལ་བ་དང་ འདྲེས་
ཁྱེར་རམ། དམ་ཉམས་ལ་སོགས་པ་གང་ན་མ་རུངས་པ་རྣམས་དང་འགྲོགས་དགོས་
དེའི་གཞིས་སྡེ་རྩོད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྱུང། རང་གཞན་གྱི་ལུས་སྲོག་
གི་བར་ཆད་དུ་ཡང་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མང་བ་ཡོང་བས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་རྗེས་
ཅན་གང་ཡང་མི་བྱ་གསུངས། འོ་ན་གང་བྱ་ན། རང་གི་ཁས་བླངས་པའི་བསླབ་

[294] དེ་དོན་ཆེ་བ་ཡིན། སྡིག་སྦྱངས། ངག་བྱིན་གྱིས་
བརླབས་པ་ཞུ། དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ། བླ་མ་བརྒྱུད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་
གསོལ་བ་བཏབ། ལམ་རིམ་བསྒོམ། བླ་མ་དང་དམ་ཚིག་མ་ཉམས་པ་བྱ་
བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ། སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་བསྒོམ་
ཡི་དམ་གྱི་སྙིང་པོ་བགྲང། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་རྩ་བ་བླ་མ་རྟག་ཏུ་
བསྒོམ། གྲོགས་བཟང་པོ་དང་འགྲོགས། ལྷ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཚོགས་
བསགས། སྒྲིབ་པ་སྦྱང། དེ་རྣམས་ལ་འབྱུང་གསུངས། དོན་དེ་རྣམས་
རྒྱུད་ཚོད་མཐོ་དམན་མེད་པ་སྔགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་གི་སྒོར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཡང་
རུང། སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་མེད་པས་དོན་ཆེ་བ་ཡིན། གཉིས་པ་གང་གི་ཉམས་
སུ་ལེན་པའི་ཐབས་ནི། དཀའ་བ་གསུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱ། །དངོས་དང་ཡན་
ལག་གཉིས་ཀར་སྦྱངས། །དྲག་འཆུན་སྤོང་ལེན་དྲག་ཏུ་བྱ། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་
དཀའ་བ་གསུམ་ནི། དང་པོ་དྲན་པ་དང་ བར་དུ་བཟློག་པ་དང་ ཐ་མ་
རྒྱུན་བཅད་པར་དཀའ་བའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་ནི། གཞན་གྱི་བློ་རྩ་མ་བླངས་
ལྟོ་འགྲངས། ཁ་ངོམས་པའི་དུས་སུ་བཏུབ། ལབ་ཡོང་བ་བཞིན་བྱུང་ཡང་
རྐྱེན་ངན་དང་འདོམ་ཐུག་བྱུང་ཙ་ན། གཉེན་པོ་དྲན་དཀའ་བ་ཡིན་གསུངས། གཉེན་
པོ་དྲན་པར་གྱུར་ཀྱང་བར་དུ་བཟློག་པར་དཀའ་སྟེ། མིད་པ་ཆུ་ཧྲིལ་ཡོང་ དེ་ཙ་
ན་འབུང་པ་ཅིག་དགོས་ཏེ་བཟློག་པར་དཀའ།ལན་ཅིག་བཟློག་ཀྱང་ཁོའི་རྣམ་
འགྱུར་མཐོང་བའམ། དྲན་ཞིང་ཚིག་པ་དཀྲུག་དཀྲུག་ཡོང་བས་བཟློག་པ་དེ་ཡང་
རྒྱན་བཅད་པར་དཀའ་གསུངས། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་གཉེན་པོ་སྐྱེ་ལ་རྐྱེན་ངན་བྱུང་
ཙ་ན་གཉེན་པོ་དྲན་པ། འདི་ལ་བདག་གིས་ཞེན་བྱ་ཞིང། །འཁོན་དུ་བཟུང་
ལ་གཡུལ་སྤྲད་དེ། །ཞེས་པ་བཞིན་བར་དུ་བཟློག་པ་དང་ ཐ་མར་རྒྱུན་གཅོད་

[295] དེ་ལྟར་འབྱུང་བར་ཡང་གསོལ་བ་གདབ། འདི་ལ་ཐེ་
ཚོམ་ཟ་བ་ཅིག་བྱུང་ཡང་ནམ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར། གྲོགས་པོ་མཐུན་པ་གླེངས་
ལངས་པས་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་གཅིག་བྱུང་ཡང་ནམ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར། ད་ལོ་
འགའ། ཟླ་བ་འགའ་པོ་འདི་ལ་འབད་ནུས་ན་དཀའ་བ་གསུམ་ལས་ཐར་བར་
འགྱུར་བ་ཡིན། ཉིན་པར་འདི་དྲན་ན་ཉིན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བཞུགས་
མཚན་མོ་དྲན་ན་མཚན་མོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བཞུགས་པས་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། མི་
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཟློག་ལ་རྒྱུན་བཅད། ཤེས་རབ་ཆེན་འདི་ལ་བློའི་འབྲལ་
དང་ བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་འདི་ལ་སྤོ་བ་ཅི་འདུག་བལྟ། སྒོམ་བཟང་ན་འདིར་
མུགས་ཀྱི་ཐེང་མ་ཐེང་བལྟའོ། །ཡང་དངོས་དང་ཡན་ལག་གཉིས་ཀ་སྦྱངས། ཞེས་
པ་འདི་དངོས་སུ་བྱེད་ན་བདག་མེད་མན་ཆད་འདིའི་ཡང་ལག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་ འདི་
ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་བྱེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་གང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་འདིས་བྱེད་པ་སྟེ། ཟས་
གོས་ལ་སོགས་པ་མ་འཛོམ་པ་དང་ ནད་དང་དགྲས་རྩེར་བ་དང་ ཉོན་
མོངས་པ་དྲག་པོ་འབར་བ་ལ་སོགས་མ་བཏུབ་པ་བྱུང་ཚད་ལ་གཉེན་པོ་འདི་ལ་འབད་
ནས། མི་བདེ་བ་གང་ཡང་མེད་པ་གཅིག་མ་བྱུང་ན། ཆོས་འདི་ཡེ་མ་བྱུང་
བ་ཡིན་ནོ། །འདི་བྱུང་ན་ཅི་བྱུང་ཡང་མི་བདེ་བ་གང་ཡང་མེད་པ་གཅིག་ཡོང་ འདི་
བྱང་སེམས་འབྱོངས་པ་ཁོ་ན་ལ་དགོས་བྱ་བ་མིན། ཉོན་མོངས་པ་དང་བདག་འཛིན་
འདུལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉན་རང་དང་ཐུན་མོང་བ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད། འདི་ཙམ་གྱིས་མི་
ཡོང་རང་ལ་འཕྱར་ཀ་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ། དགེ་བཤེས་ཡིན་ཞེས་
ངག་ཏུ་མི་བརྗོད། བསམ་པ་དེ་ལྟར་བསྒོམ་ཤིང་ཉོན་མོངས་པར་མ་ཤོར་བར་བྱེད་
པའོ། །དེ་ཡང་ངོས་འཛིན་པར་བྱས་ནས་སྤོང་ལུགས་ནི། དྲག་འཆུན་སྤོང་ལེན་
དྲག་ཏུ་བྱ། །ཅེས་དང་ ཉོན་མོངས་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉོན་
[296] ད་ལྟ་ཐོས་པ་ལ་སགས་པ་ང་ལས་
མཁས་པ་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པར་སོང་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་གྲོགས་
སུ་སོང་བ་དེ་གདོན་ངོས་མ་ཟིན་སྣ་ལ་ཡུག་གམ་ཨ་ཁུ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱི་ཨ་ཕྱིས་མིག་
ལ་ནུ་མ་སྣུན་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། དེ་བདག་འཛིན་གྱི་གཞི་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་
པ་འདུལ་བ་ལ་གཉེན་པོས་དྲག་འཆུན་ཆེར་བྱེད་པའོ། །གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་ཉམས་
སུ་བླངས་པའི་ཚུལ་ལ་བཞི་སྟེ། ཚེ་གཅིག་གི་བྱ་བ་དང་ ཉིན་གཅིག་གི་ཀུན་
སྤྱོད་དང་ ཐུག་ཕྲད་ལམ་ཁྱེར་དང་ རྐྱེན་ངན་གྲོགས་བསྒྱུར་རོ། །དེ་ལ་
ཚེ་གཅིག་གི་བྱ་བ་ནི། སྟོབས་ལྔ་དག་ལ་སྦྱང་བར་བྱ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེ་བ་ཚེ་
གང་གི་བྱ་བ་འདིས་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཚེ་གང་དུ་བྱ་བ་དང་ ཁྱད་
པར་དུ་འཆི་ཁའི་གདམས་ངག་ཏུ་བྱ་བའི་ཚུལ་གཉིས་ལས། ཚེ་གང་དུ་བྱ་བའི་
སྟོབས་ལྔ་ནི། མན་ངག་སྙིང་པོ་མདོར་བསྡུས་པ། །ཞེས་པ་ནི། སྟོབས་
ལྔ་དག་ལ་སྦྱང་བར་བྱ། །ཅེས་པའི་གོང་འདིར་བཅུག་ནས་འབྲེལ་བའང་ཡོད་
འཕེན་པའི་སྟོབས་དང་ དཀར་པོ་ས་བོན་གྱི་སྟོབས་དང་ སུན་འབྱིན་པའི་
སྟོབས་དང་ གོམས་པའི་སྟོབས་དང་ སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལ་
འཕེན་པའི་སྟོབས་ནི། ད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་བློ་སྦྱོང་དང་མི་འབྲལ་བར་
བྱ་སྙམ་པ་དང་ ཚེ་ཐུང་འདི་དང་ ལོ་འདི་དང་ ཟླ་བ་འདི་ལ་བློ་སྦྱོང་
དང་མི་འབྲལ་བར་བྱ་སྙམ་པ་དང་ ཁྱད་པར་དུ་དེ་རིང་བདག་ལ་ཁ་ཟེར་བ་དང་
ཁྱད་པར་ཁ་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་གནོད་ཅིང་ཅི་བྱུང་ཡང་བདག་གིས་བདག་ཏུ་འཛིན་
པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཤོར་བར་ཐུལ་བར་བྱ། ཐུལ་ནས་ཀྱང་ཕྱིས་མི་བཏང་བར་བྱ་
སྙམ་དུ་འཕེན་པ་གཏོང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མ་ལངས་པར་ཤིང་ཐུ་རུ་འགྲོ་སྙམ་
ཙ་ན་གཉིད་སྔར་སད་ནས་ཡོང་བ་དང་འདྲ། དེ་བཞིན་དུ་འཕེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་

[297] གཉེན་པོ་དྲན་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། དཀར་པོ་ས་
བོན་གྱི་སྟོབས་ནི། ཐུན་མཚམས་སུ་ཡང་བློ་སྦྱོང་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་
སྐྱེས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཚོགས་བསོག་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་ བླ་མ་
ལ་གསོལ་བ་གདབ། ཆོས་སྐྱོང་ལ་འཕྲིན་ལས་ཞུ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང་
ཆོས་སྤྱོད་ལ་འབད་ནས་བསོད་ནམས་བསགས་ནས་འདི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་དགེ་བ་ལ་ཚུལ་
སྣ་ཚོགས་ནས་འབད་པའོ། །སུན་འབྱིན་པའི་སྟོབས་ནི། བདག་ཏུ་འཛིན་
པ་སུན་འདོན་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྤྱིར་འཁོར་བ་མཐའ་མེད་
དགོས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འཁྱམས་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་བདག་གཅེས་འཛིན་རང་བདེ་
འདོད་པ་འདིས་ལན་པ་ཡིན། ཚེ་འདི་ལ་ཡང་མི་འདོད་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་
བཟའ་མི་རྣཾས་འགྲོགས་མ་ཤེས་པ་དང་ ཁས་བླངས་གནས་སུ་མ་འཁྲོལ་བ་ཐམས་
ཅད་འདིས་ལན། མི་རྟག་པ་ནས་གནས་ལུགས་ཀྱི་བར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེར་མི་འདོད་པ་ཡང་
འདིས་ལན། མཁས་པ། བཙུན་པ། བཟང་བ། ཐོས་པ་ཆེ་བ། སྒྲུབ་པ་
རིམ་པ་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་མ་སོང་བར་གྲོགས་སུ་སོང་ནས་ང་ལས་
མཁས་པ་མེད། ང་ལས་བཙུན་པ་མེད་ཅེས་པ་ཐམས་ཅད་བདག་འཛིན་མ་ཐུལ་བས་
ལན་པ་ཡིན། མི་ཆོས། ལྷ་ཆོས། གར་སོང་ གང་མ་མཁོ་བ་
སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་ཀྱང་ཉན་རང་རྒན་པོ་རེ་རེ་འགྲོ་བའི་བར་ཐམས་ཅད་བདག་ཏུ་འཛིན་
པས་རང་རྒྱལ་བ་དང་གཞན་ཕམ་པར་འདོད་པས་ལན་པ་ཡིན་པས་འདི་སུན་འདོན་
འཇིག་རྟེན་དག་ན་འཚེ་བ་གང་ཡོད་དང་ །ཞེས་པའི་དོན་བསམ། བདག་
ནི་བསྲེགས་ཏེ་བསད་གྱུར་ཏམ། །ཞེས་པ་ལྟར་གཉེན་པོ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །
གོམས་པའི་སྟོབས་ནི། བདག་གཞན་བརྗེ་བར་རྒྱུན་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་
ལ་མོས་པ་དང་ འདུན་པ་ཡུན་རིང་བ་དང་ དར་དྲགས་པ་དང་ བར་

[298]
ནུས། གཞན་ལ་གཅེས་འཛིན་མི་འབྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་གོམས་པར་བྱ། འདི་
གོམས་ནས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་པའམ་
ལྷ་བདེ། ཀླུ་བདེ། ཀུན་བདེ། རབ་གང་བྱ་བ་ཡོང་བས། འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་
འདེབས་པ་སྟེ། །སྨོན་ལམ་
གྱི་སྟོབས་ནི། དགེ་བ་ཅི་བྱས་ཀྱི་རྗེས་དང་ གཞན་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་
བདག་འཛིན་ཐུལ་བ་དང་ ཐུལ་ནས་ཕྱིས་མི་ལྡང་བར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་སྟེ་
འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཅིའང་རུང་ །དེ་ཀུན་བདག་ལ་སྨིན་གྱུར་ཅིག་ལ་
སོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་ན་བཞུགས་པ་རྣམས་སྨོན་ལམ་དུ་
འདེབས་པ། དེ་ལྟར་སྟོབས་ལྔ་བོ་དེ་ལ་སྦྱངས་ན། ཚེ་གཅིག་གི་བྱ་བ་ཐམས་
ཅད་འཆུན། བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་ནས་འཕེལ། དེ་ལ་
བརྟེན་ནས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་གསུངས། ཁྱད་པར་འཆི་ཀའི་གདམས་ངག་
ཏུ་བྱེད་ན། ཐེག་ཆེན་འཕོ་བའི་གདམས་ངག་ནི། །སྟོབས་ལྔ་ཉིད་ཡིན་སྤྱོད་ལམ་
གཅེས། །ཞེས་འབྱུང་བས་དང་པོ་དཀར་པོས་བོན་གྱི་སྟོབས་རང་གི་ཡོ་བྱད་གང་
ཡོད་པ་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ལ་སྤོང་དག་བྱ། ཞེན་པ་སྐྱེ་བའི་མི་ལ་སྦྱིན་དུ་མི་རུང་
ཤུལ་དུ་ཡང་སྡིག་རྐྱེན་དུ་མ་འགྱུར་ཙམ་གྱི་ཤོམ་པར་བྱ། མཆོད་གནས་རྣམས་
ལ་མཆོད་པ་བཟང་བར་དབུལ། དྲིན་ཅན་ལ་ནོར་གྱི་དང་པོར་སྦྱིན་དུ་མི་རུང་ དེ་
ནས་ཚེ་འདིའི་དངོས་པོ་གང་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་ཕྱི་མར་མི་འཇིགས་པའི་བློ་བསྐྱེད་
དེ་ནས་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ནི། མཆོད་པ་བཤམས་ལ་བཤགས་སྡོམ་དང་བཟོད་
གསོལ་བྱ། སྐྱབས་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་སྡོམ་ཁྲིམས་གསོ། དཀོན་མཆོག་ལ་
མཆོད་པ་དང་ ཆོས་སྐྱོང་ལ་གཏོར་མ་ཕུལ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་བར་

[299] ཆོས་འདི་སྟོན་པའི་བླ་མ་དང་མཇལ་ ཆོས་འདི་ཉམས་
སུ་ལེན་པ་དང་བློ་སྦྱོང་   བ་ལ་སོགས་པའི་གསོལ་བ་དང་སྨོན་ལམ་གདབ་གསུངས་
དེ་ནས་སུན་འབྱིན་པའི་སྟོབས་ནི། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་
དུ་བཅུག་པ་བདག་འཛིན་འདི་ཡིན། ད་དུང་ཡང་འདི་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་
འབའ་ཞིག་སྦྱོར་བས་འདི་བརླག་ཏུ་གཞུག་བརླག་རྒྱུ་དེ་ཡང་ལུས་ལ་བདག་ཏུ་
བཟུང་བས་ལན་འདུག་པས་བར་དོར་ལུས་ཡེ་མ་བླང་བར་ཡལ་དུ་གཞུག་སྙམ་པ་
དང་ དེ་ལྟར་བདག་ཏུ་འཛིན་མཁན་གྱི་སེམས་ཅན་འདི་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་ཡལ་
དུ་གཞུག་སྙམ་པས་བདག་འཛིན་སུན་འབྱིན་པའོ། །དེ་ནས་འཕེན་པའི་སྟོབས་ནི་
བར་དོར་ཆོས་འདི་དྲན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འདུན་པ་བཏང་བར་བྱའོ། །
དེ་ནས་གོམས་པའི་སྟོབས་ནི། སྔར་ནས་གོམས་པར་བྱས་པ་ཁྱད་པར་དུ་དྲན་པར་
བྱས་ལ། སྤྱོད་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་འཕོ་བ་ཡིན་པས་ངོས་གཡས་པ་ཕབ། ལག་
པ་གཡས་པ་འགྲམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་མཐེའུ་ཆུང་གིས་སྣ་བུག་གཡས་པ་བཀག་ལ་
གཡོན་ནས་དབུགས་རྒྱུ་བར་བྱའོ། །དབུགས་ཕྱིར་འགྲོ་ནའང་འགྲོ་བ་ལ་བརྟེན་
ནས་གཏོང་ལེན་གཉས་སྦྱང་ དེའི་མོད་ལ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཆི་བ་
མེད་པར་དྲན་པར་བྱ། དེའི་ངང་ལ་འཕོ་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཞག་གཅིག་གི་
ཀུན་སྤྱོད་ནི། རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་གཅིག་གིས་བྱ། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། །ཆོས་
གནས་ཟས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་སོགས་མང་དུ་བཤད་པ་ལ་འདིར་ཟས་གོས་སྤྱོད་ལམ་ལ་
སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་འདི་གཅིག་པུས་བྱེད་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་བྱེད་
ཅེ་ན། ཟས་གོས་ལ་སོགས་པ་འཛོམས་ན་བདག་གི་བདེ་བ་འདིས་སེམས་ཅན་
བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་མ་འཛོམ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མ་འཛོམ་པའི་
སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་

[300]
བ་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མྡོའམ། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མྡོའམ། རྗེ་
བཙུན་བྱམས་པས། རྒྱལ་སྲས་སྤྱོད་ཚེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྣ་
ཚོགས་འཇུག་གྱུར་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟས་རིགས་པས་མཐུན་ཚིག་གིས། །སེམས་
ཅན་ཕན་ཕྱིར་དེ་མཐོང་འདུ་བྱེད་གཅེས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བྱེད་པའོ། །གསུམ་པ་ཐུག་ཕྲད་ལམ་ཁྱེར་ནི་
འཕྲལ་ལ་གང་ཐུག་བསྒོམ་དུ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གློ་བུར་དུ་མི་དང་མི་མ་
ཡིན་པ་དང་དུད་འགྲོ་དང་ཐུག་པ་བྱུང་བའམ། དབང་པོ་དྲུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་
གྱུར་པ་གང་ལ་ཐུག་ཀྱང་འཕྲལ་འཕྲལ་དུ་སྦྱོང་བ་སྟེ། སྐྱིད་སྡུག་ལ་སོགས་པའི་
དུས་ཐམས་ཅད་རང་ཡུལ་དང་མི་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད། གནས་
གདོན་གྲྭ་ས་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་དང་ འགྲོ་འཆག་ལ་སོགས་པའི་
སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་མཐོང་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལའང་
འདོད་མི་འདོད་གཉིས་ཡོད་པར་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་འདོད་པ་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་གཏོང་མི་འདོད་པ་རང་ལ་ལེན་པར་སྦྱོང་བའོ། །དེ་ཡང་ལྟོ་འགྲངས་ཉི་མ་དྲོ་
ན་དཔའ་སྤྱོད་ཀུན་ཀྱང་ཆེ་ཟེར་བ་ལྟར། མཐུན་རྐྱེན་འཛོམ་ན་བླ་མས་ཀྱང་ཨོ་ལོ་
ཨོ་ཅོ་བྱས། གྲོགས་པོས་ཀྱང་བླ་རྩ་བླངས་ཙ་ན་བཏུབ་རབ་ཡོང་སྟེ། རྐྱེན་ངན་
དང་འདོམ་ཐུག་བྱུང་བའམ། ལས་ངན་གྱི་འབྲས་བུ་ཚན་པོ་ཆེ་སྨིན་ནས་སྡོམ་པ་
ཤོར་སྟེ། གཞན་གྱི་ཁྱི་རོ་བཞིན་ཙོག་པར་ལྟ་བའམ། མཐོ་རྒོད་འབར་བ་བྱུང་
ན་གཞན་གྱི་སྐྱུག་བྲོ་བར་ལྟ། མཐོང་ཙམ་རང་ན་སྣ་བཀག་ནས་འབྲོས་ཀྱིན་བྱུང་
ནས་བུ་སྨད་དང་ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་རྐྱེན་མ་འཛོམ་པ་དང་
གཏམ་ངན་དང་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་བྱུང་ཡང་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་འདི་

[301]
 དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས།  དེ་དག་གི་མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་སྨིན་ལ་
སེམས་ཅན་གྱིས་འདི་འདྲ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་
རང་གི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དང་དགེ་རྩ་ཐམས་ཅད་གཞན་ལ་བཏང་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་བདེ་སྐྱིད་སྙན་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བསམ། རང་ལ་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་ཇི་འདྲ་ཡོང་མི་
ཤེས་ཏེ།  ཇི་འདྲ་ཡོང་གི་གདེང་ཐོབ་མེད་པས།  ལས་ཇི་འདྲ་བསགས་མི་ཤེས་
པས་སྡུག་བསྔལ་རི་སྡིབ་པ་བཞིན་བྱུང་ཡང་ཇི་སྙམ་ཡང་མི་བྱེད་པར་སྡུག་ན་སྡུག་ཐེག་
ཅིང་ཆོས་མ་འཆོར་བ། སྐྱིད་ན་སྐྱིད་ཐེག་ཅིང་ཆོས་མ་འཆོར་བ་གཅིག་དགོས་
འདི་མེད་ན་དབྱར་རེ་དགུན་རེའི་བྲང་ཟླ་རེ་རེ་གཉིས་གཉིས་པོ་ཡང་མཐུན་པ་མེད་
དགེ་སློང་ཡིན་ན་ལག་བདེ་མི་རྙེད། དགེ་ཚུལ་ཡིན་ན་སློབ་དཔོན་མི་རྙེད། དེས་ཅེ་
ལན་ན་འདི་མེད་པས་ལན། རང་ཁོ་ན་མཐོ་དགའ་དང་བཟང་དགའ་རྒྱལ་རྒྱུ་བྱུང་
ན་རེ་འདོད་པས་ལན་གསུངས། དེར་མ་སོང་བྲང་ཟླ་རྙེད་ཙམ་པའི་བཟོད་པ་རེ་སྐྱེད་
དང་ ཚེ་འདི་ལ་ཡང་འདོད་མཁན་མེད་པ་འདི་ལས་ཉེས་པ་ཆེ་བ་མི་གདའ་བ་གཟིཊ་
དང་ བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འདི་ལ་ཀོ་ལོང་གཅིག་སེལ་མ་ནུས་ན་རྟ་སྒ་རྔས་སུ་བཅུག་
ན་བདེ་མི་སྲིད་ཟེར་བ་ལྟར་གང་བྱས་ཀྱང་བདེ་བ་མེད། གང་ལྟར་བྱས་ཀྱང་མ་བཏུབ་
པ་འདི་མེད་པས་ལན། དེ་ལྟ་མ་བསྒོམས་ན་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་མི་འོངས། འདི་
ལ་མོས་པ་ཆེ་བ་དང་སྒོམ་བཟང་བ་དང་ སྔགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་པ་ལ་སོགས་མི་
དགོས། ཀ་ཁ་ངོ་མི་ཤེས་པས་ཀྱང་བཏུབ། འདི་ཉིད་དྲན་པའི་དུས་ཉིད་ནས་
བློ་ལྷོད་སང་ངེ་བདེ་བ་རྒྱས་ནས་འོང་ །ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བས་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པའམ། དགྲ་འམ་འོན་ཏེ་མཛའ་
ཡང་རུང་ །ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་རྣམས་ནི། །དགེ་བཤེས་ཡིན་པར་སུས་

[302] །མི་དེ་གང་ན་གནས་ཀྱང་བདེ། །ཞེས་ཇོ་བོས་བདེ་བའི་གླུ་ལས་
གསུངས་པའམ། གང་ན་གནས་ཀྱང་གཞལ་ཡས་ཁང་ །སུ་དང་འགྲོགས་
ཀྱང་ཡི་དམ་ལྷ། །སེམས་ནི་ཡེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །བླ་མས་གསལ་བར་
བྱེད་པ་ཙམ། །ཞེས་པ་དེ་ཡང་གདོད་ཅིག་ཡོང་ འདི་མེད་ན་རིག་པ་དང་
ཡོན་ཏན་ཅི་བསླབ་ཀྱང་ཕུང་འདོན་དང་དུག་པོས་སུ་ཆ། དེ་ཡང་མིད་པ་ཆུ་ཧྲིལ་
གྱི་བྱུང་བའི་དུས་དེ་ཉིད་དུ་དོལ་ཆོད་དུ་སྦྱང་དགོས། ཨེན་ཅིག་བཞག་པས་མི་
ཡོང་ འདི་བྱུང་ན་མི་གཅིག་པུ་ལ་ཆོས་གཅིག་པུ། ཆོས་གཅིག་པོ་ལ་གོ་ཆོད་པ་
བྱ་བ་དེ་འབྱུང་བ་ཡིན། དེ་ཡང་དེ་ཚོད་དུ་ཁྲལ་མ་ཙམ་དུ་བྱས་པས་མི་ཡོང་ སྙིང་
ལ་ཟུར་དོད་ཨ་མའི་བུ་རྒོད་དུ་སྐྱེས་ནས་ཁྱོད་ཤི་སྙམ་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་འབུར་
འཛིངས་བྱེད་པ་ཅིག་དགོས། སུ་དང་འགྲོགས་ཀྱང་ཕམ་ལེན། ཁེ་གཞན་
ལ་གཏོང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་འདོད་ཤོས་གཞན་ལ་གཏོང། མི་འདོད་ཤོས་རང་
ལ་ལེན་ན་རིན་པོ་ཆེ་གསེར་གླིང་དུ་ཕྱིན་ཙ་ན། ཁྱི་ལ་རྡེག་པའི་རྡོ་མི་རྙེད་པ་བཞིན་
དུ་འདོམ་ཐུག་གང་བྱུང་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུར་ཆས་བས་འཕྲལ་ལ་གང་ཐུག་བསྒོམ་
དུ་སོང་བ་ཡིན། འདི་མེད་ན་ཐོས་པ་ཆེ་བ་དང་སྒོམ་བཟང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་
ཅད་ངའི་ཆོས་སུ་སོང་ ངའི་མཁར་བུ་བརྩིགས་ནས་ང་ལ་སྡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
པ་དང་ ང་ལས་མཁས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་དེ་ཙན་ལི་སྒོམ་
གཞོན་ནུ་གྲཊ་གསུང་པའི་ང་དང་ལ་གཉིས་ཀྱི་སྡུག་ཏུ་བཅུག་གསུང་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་
དེ་ཙ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲན་དོས་སུ་སོང་ནས་རང་ཁོ་ན་མཐོ་བརྩིག་འདོད་པས་
ལམ་དུ་མི་འགྲོ་བའ་སྟེང་དུ་འྡ་རང་ནས་སྡུག་ཐམས་ཅད་ལ་གཞུ་མཆོག་ཕབ་ནས་
འཕམ་བླངས་ན་འདི་རང་ནས་ཇེ་བདེ་ཆ། དེ་ཡང་རིང་པོ་མི་ཐོགས་དྲན་པའི་དུས་
ཉིད་ནས་འོང་གསུངས། བཞི་པ་རྐྱེན་ངན་ལམ་དུ་བླངས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྡུག་

[303] དུས་ངན་དང་ མ་འཛོམ་པ་ལམ་དུ་བླངས་པའོ། །དེ་ལ་
སྡུག་བསྔལ་ལམ་དུ་བླངས་པ་ནི། གཉིས་པོ་ཚང་ནས་ཐམས་ཅད་བླང་ །ཞེས་
བྱ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གཉིས་ཀྱིས་ཉམས་ཐག་ན། འདི་ལྟ་
བུའི་སྐབས་སུ་ཆོས་གང་འོང་ཞེས་དང་ འཁུན་ཅིང་ཡི་མུག་སྡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་
དེའི་སྟེང་དུ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཡང་ལེན་པའོ། །དེ་ཡང་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་
རྒས་པས་སྦྱོར་མི་བཟོད་པ་དང་ དགྲ་འདྲེའི་ནད་ཀྱིས་མནར་བ་དང་ ནོར་དང་
ཉེ་དུའི་ཕུང་གྱོད་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཞིག་ཡོད། ཞང་བཙུན་ཆུང་
འཆིམས་པ་སྤུན་གཉིས་གཙང་དུ་སློབ་གཉེར་ལ་ཕྱིན་པས་གཉིས་ཀ་ལོག་པས་ཞག་
གཅིག་ལས་བར་དུ་མ་ཞུགས་པར་ཤི་བ་དང་ སྤུན་ཟླ་གཅིག་ཡར་ལུངས་སུ་ལུས་
པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ རང་རྒྱུད་ལ་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་སྐྱེས་པ་ལ་སོཊ་པ་ཉོན་
མོངས་པས་གཟིར་བའི་ཚེ་རང་གི་ཉམས་ལ་དཔག་ནས་ སྦྱངས་ན་བློ་སྦྱོང་བློའི་
གཏིང་དུ་ཕྱིན་པ་ཅིག་ཡང་ དེ་ལྟར་མ་སྦྱངས་ན་ཁ་བཤུས་པ་ཅིག་ལས་མི་འོང་
གསུངས།  དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བསམ་ནས་བདག་ལ་དེ་
དག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་མ་ལུས་པར་ལེན་པའོ། །འདི་ལ་ཐོས་པ་ཆེ་བ་ལ་
སོགས་པ་མི་དགོས། གང་དགོས་ན་སྙིང་སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཅིག་དགོས་
 སྙིང་ལ་ཟུར་དོད་པོ་ཅིག་དགོས།  དེ་ཡང་ད་ལྟ་རང་དུ་བྱས་ན་བཏུབ་པ་ཡིན་
རྒྱུག་ཐག་རིང་པོའི་ཕྱི་མ་ལྟ་བུས་མི་ཡོང་ དཀར་ན་ཞོ་དང་ དམར་ན་
ཁྲག་བྱས། ཉོན་མོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་ནམ་སྐྱེས་ཀྱི་དུས་སུ་ཉམས་ལེན་གྱིས་སླེབས་
ནས་བདེ་མལ་གྱིས་འགྲོ་བ་ཅིག་བྱུང་ན་ཆོས་བྱུང་བ་ཡིན། མིང་འཕགས་པར་བཏགས་
དགེ་སྦྱོར་སྡུད་པ་ཚར་རེ་མེད་པ་དེ་མུ་སྟེགས་པས་ཀྱང་ཐུ་བ་ཡིན། གཉིས་པ་དུས་
ངན་ལམ་དུ་བླངས་པ་ནི། སྙིགས་མ་ལྔ་པོ་བདོ་བ་འདི། །བྱང་ཆུབ་ལམ་དུ་

[304] །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ད་ལྟ་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མའི་སེམས་ཅན། དུས་
ཚེ༑ ཉོན་མོངས། ལྟ་བ་སྙིགས་མར་གྱུར་པའི་དུས་འདིར་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ལ་
སོགས་པའི་ཆོས་དཀའ་བའི་དུས་འདིར་མི་འདོད་པ་ཤ་སྟག་འབྱུང་བ་ལ་དེ་ཐམས་
ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཆོས་བློ་སྦྱོང་འདི་ཡིན་པས། གང་ན་མ་བཏུབ་
པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བའོ། །དེ་ཡང་བདག་གཞན་
པ་རྗེ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་ སྐྱེས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་
འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་གྱིས་རང་བའི་རྒྱུ་དགུ་བསྟེན་ཞེས་པ་ལྟར། བླ་མ་ཆོས་
འདི་ལྟ་བུ་སྟོན་པ་བསྟེན། གྲོགས་པོ་འདི་སྒོམ་པ་དང་འགྲོགས། ཆོས་འདི་
སྟོན་པ་མཉན། དེའི་བགེགས་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས། མཐུན་རྐྱེན་ཚོགས་བསགས་
གསོལ་བ་གདབ། ཆོས་སྐྱོང་ལ་འཕྲིན་ལས་ཞུ། འདི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་ཀྱི་
ཉེས་པ་བསམ། རྣམ་རྟོག་ངོ་ཤེས་པས་གནོད་པ་མེད་པ་རྐུན་མངོ་ཤེས་པའི་
ཉམས་ཟེར་བ་བཞིན་དུ་རང་ལ་ཉོན་མོངས་རམ་རམ་བྱུང་ཙ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་
པོའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་དེ་དགྲར་ངོ་ཤེས་ན། ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལན་
ཅིག་དྲན་པ་དང་ མོས་པ་ལན་ཅིག་བྱུང་བ་དང་ ལན་ཅིག་སྤྲོ་བསྐྱེད་པས་
ཀྱང་གཉེན་པོར་འགྲོའོ། །བརྒྱར་འགྲོགས་ཀྱང་སྒོམ་རྒྱུ་འདི་ལས་ཡེ་མེད། སྙིང་
ཕྱུང་ཡང་དམར་པོ་ལྡེར་ལྡེར་པོ་གཅིག་ལ་མེད་གསུངས། གསུམ་པ་མ་འཛོམ་
པ་ལམ་དུ་བླངས་པ་ནི། རྒྱུ་ཡི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་བླང། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་
ཆོས་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཉེ་པར་ལེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་
དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པས་མི་རྟག་པ་ནས་
གནས་ལུགས་ཀྱི་བར་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་བློ་བཀོལ་དུ་བཏུབ་པ་དང་
ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་

[305] སློབ་མའི་རྟོགས་པ་སྤེལ་བའི་གདམས་ངག་ལ་མ་ཚང་
བ་མེད་པ། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ། མི་བར་ཁྱིས་མ་ཆོད་པ་གཅིག་གི་ཐུགས་
ལ་འདོགས་པ་དང་ དེ་ནས་ཟས་གོས་ལ་སོགས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ལོག་འཚོས་
མ་བསྒྲུབ་པ། སུ་ལ་ཡང་རག་མ་ལས་བར་འཛོམས་པ་གསུམ་ཚང་ན། སངས་
རྒྱས་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཚོགས་མེད་པ་ཇོ་བོ་དང་ དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་འཛོམས་པ་ལྟ་བུ་
གཅིག་ཡོད་པ་ལ་ད་ལྟ་དེ་གསུམ་འཛོམས་པ་ཙམ་མེད་དེ། ལ་ལའི་གང་ཡང་མ་
འཛོམས། ལུང་ལུང་གི་གང་ཡང་མ་འཛོམས། ཕལ་ཆེ་བའི་གསུམ་ཀ་ལ་མ་འཛོམ་
པས། རང་ཉམས་ལ་དཔགས་ནས་བྱམས་བརྩེས་ཀུན་ནས་བླངས་ནས་སེམས་ཅན་
གྱི་དེ་གསུམ་ཡང་རང་ལ་ལེན། ཡང་གཞན་རང་ལ་ཆོས་མཉམ་པོར་འགྲོགས་ནས་
མཉན་པ་ལ་མི་དགེ་བ་དང་ སྡོམ་ཁྲིམས་མཉམ་པོར་བླངས་ནས་མ་ཐུབ་པ་དང་
སྒོམ་ལུང་མཉམ་པོར་ནོས་པ་ལ་སྔར་སྒོམ་མ་མྱོང། ད་ལྟ་བསྒོམས་མི་སྲིད། ཕྱིན་
ཆད་བསྒོམ་པར་མི་འགྱུར་བ་འདི་ཙམ་པའི་ཐུ་བ་མེད་དེ། དེ་ཐམས་ཅད་ལེན་པའོ། །
དེ་རྣམས་རྒྱུ་དེ་གསུམ་དང་ལྡན་ནས་སངས་རྒྱས་པར་སེམས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་
པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་དངོས་གཞི་སོང་ནས། དེ་རྗེས་ནི། ཡིད་བདེ་འབའ་
ཞིག་རྒྱུན་དུ་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེར་བློ་སྦྱོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་རོ་མྱོང་བར་བྱས་
རྐྱེན་ངན་ཅི་བྱུང་རང་བློ་སྦྱོང་སྒོམ་པས་ཆོག་སྙམ་ནས་བློ་མི་བདེ་བར་མེད་པར་བྱ་བའོ་
རྙེད་མི་རྙེད་ལ་སོགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་ཡོད། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་མཛེ་བྱུང་བ་
དང་ ལྟོགས་ནས་ཤི་བ་དང་ གཏམ་ངན་གྱིས་ཕོག་པ་ལ་སོགས་པ་མང་
པོ་བཤད་དེ། སེམས་ལ་མི་དགའ་བ་མེད། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིད་མི་བདེ་བའི་
རང་བཞིན་དུ་འདུག་པ་ཡིན། ད་ལྟ་ཡང་སོ་སྐྱེར་སོང་བས་འཁོར་དང་ཟང་ཟིང་འདོད་
པ་དང་ བདག་འཛིན་ཡེ་མི་ཡོང་བྱ་བ་དཀའ། དགའ་མི་དགའ་མེད་པ་

[306] ཇོ་བོའི་ཞལ་ནས། འདུ་ཏི་བབས་པ་འཚང་མི་ཆེ། ན་བ་འཚང་
ཆེ་བ་གསུངས་པ་ལྟར་བློ་སྦྱོང་བ་ལ་མི་འདོད་པ་འབྱུང་བ་འཚང་མི་ཆེ། མི་དགའ་
བ་བྱུང་བ་འཚང་ཆེ་བ་ཡིན། ཤ་པོ་བ་ཤེས་ངེད་ཀྱི་དགེ་བཤེས་ཐུགས་མ་བདེ་ཟེར་
བ་འདི་ཙམ་སྐུར་བ་ཆེ་བ་མེད་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་འདོད་
མི་འདོད་བཞི་བཞིའི་མི་འདོད་པའི་ཆོས་བཞི་ལ་འདོད་ཐོག་ཏུ་བློ་སྦྱངས་ན་ཐམས་ཅད་
འདོད་པའི་ཆོས་ཤ་སྟག་ཏུ་སོང་ནས། འཕྲང་དང་བགེགས་ཅི་བྱུང་ཡང་བློ་མི་བདེ་
བར་མི་འགྱུར་ན་མཉམ་གཞག་ཏུ་གཏོང་ལེན་སྒོམ་པའི་རྟོགས་པ་རྗེས་ཀྱི་གཏན་ལ་
ཕབ་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྟ་ཞོན་པ། །བདེ་ནས་བདེ་བར་འགྲོ་བ་ལ།།
ཞེས་པའི་དོན་ཡང་ཡིན། ལྷ་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཀྱང་ །ཁེངས་པར་
ཡང་ནི་མེ་བགྱི་སྟེ། །ཡི་དྭགས་བཞིན་དུ་རྒུད་པས་ཀྱང་ །ཞུམ་པ་ཉིད་དུ་མི་
བགྱི་འཚལ། །ཞེས་དང་ བསྟོད་པས་མགུ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་ །སྨད་
པས་འཁྲུགས་པར་མི་འགྱུར་བ། །འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཅེས་
གསུངས་པ་ལྟར་གོ་བགོས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བླ་མའི་དམ་ཚིག་ལ་གཞི་
བྱས་ནས་འདི་སེམས་པ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ཡེངས་མེད་དུ་དགོས། དེ་འདྲ་བ་ཅིག་མ་
བྱུང་ན་ཆོས་མེད་པ་དང་ཚུལ་ཆོས་མཁན་ཡིན་པས་ངས་ཆོས་མ་བྱུང་ ཚུལ་ཆོས་
ཡུན་རིང་དུ་བྱས་པ་ལ། འོ་འདོད་བོད་ལོ། མདོར་ན་མི་འདོད་པ་ཅི་བྱུང་
ཡང་མི་དགའ་བ་མེད་པར་བློ་སྦྱོང་གི་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བར་སློབ་ཅིང་ རྐྱེན་ངན་
ཅི་བྱུང་ཡང་བདེ་བར་གནས་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་རྗེས་མཉམ་བཞག་གིས་རོ་མྱོང་
བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བློ་སྦྱང་མི་ཉམས་པའི་ཐབས་ལ་གསུམ་སྟེ། གཞན་ལ་
བརྟེན་པ་དང་ རང་ལ་བརྟེན་པ་དང་ གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པའོ། །དང་
པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡུལ་དང་ བསམ་པ་དང་ སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་པའོ།།

[307] བཀོལ་བ་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱངས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་
སྤྱིར་ཡོང་བ་སྙམ་བྱེད་ཀྱང་འདི་རྣམས་ལ་མ་བྱུང་ན་ཉམས་ནས་འགྲོ་ངས་འདི་དག་ལ་
རྟག་ཏུ་སྒོམ་པར་བྱ་བའི་བཀོལ་བ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་རང་ལ་དྲིན་ཆེ་བའི་མཁན་
སློབ་དང་ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྡིག་པ་བསགས་ན་ཚེ་འདིར་གྲཌ་པ་ངན་པ་འབྱུང་ །
དེ་ཙམ་ན་བློ་སྦྱོང་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བས་དྲིན་ཅན་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བསྒོམ་
གཉིས་པ་གཅིག་ཏུ་འདུག་པའི་བྲང་གྲོགས་པོ་འདུ་ཚོགས་སྟབས་སུ་བྱེད་ཅིང་ བསྲེ་
སླད་ཆེ་བའི་རིགས་རྣམས་ལ་ཚིག་མཐོ་དམན་ལ་སོགས་པ་འཆོར་བས་རྟག་ཏུ་བཀོལ་
ལ་བསྒོམ། གསུམ་པ་རང་དང་འགྲན་དགོས་སུ་འདུག་པ་སྟེ། མི་ཆོས་ཀྱི་
ཕ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་དང་ ལྷ་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་གྲོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་
བཀོལ་ལ་བསྒོམ། དེ་མ་བྱུང་ན་ཆོས་ཅི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་རྒྱ་མཚོར་མཆིལ་མ་སྐྱུར་
བ་བཞིན་ཅད་མེད་དུ་འགྲོ། གྲོགས་པོའི་མིང་བྱང་བྲིས་ནས་སྟན་ཐོག་ཏུ་རྩམས་
པ་བྱུང་བ་དང་ གྲོགས་པོ་བབ་པ་ལ་ངན་པ་དེ་སྐྱ་ཞལ་སོང་ནས་སྙིང་ཚིམ་ཟེར་བ་
ལྟ་བུ་ལ་བློ་སྦྱོང་གི་གནས་མེད། དགེ་སྦྱོང་སྤྱིའི་ཆོས་ཙམ་ཡང་མི་ཡོང་བས་བཀོལ་
ཞིང་སྤྱོད་པ་གལ་ཆེ། བཞི་པ་ཆུར་ལ་གནག་པའི་རིགས་ཏེ། ཕར་ལ་གནོད་
པ་ཅི་ཡང་མ་བྱས་ཀྱང་ཚུར་ལ་གནག་པའི་རིགས་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ཤ་འཁོན་གྱི་བྱུང་བ་
ཡད་དེ། དེ་ལ་ཞེ་སྡང་གི་བློ་རྡོལ་ན་སྙིང་རྗེའི་ཐག་པ་འཆད་ཟེར་བ་ལྟར་ཡོད་པས་
བཀོལ་ལ་རྟག་ཏུ་བསྒོམ། ལྔ་པ་ཚུར་ལ་ཅི་ཡང་མ་བྱས་ཀྱང་ཕར་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
ཡིད་དུ་མི་ཡོང་བའི་རིགས་ཡོད་དེ། གཙང་དུ་བན་དེ་གཅིག་ལ་འདི་དང་པོ་ནས་
སྙིང་དུ་མ་སྡུག་ཅེས་དང་ སྐྱིད་སྨད་དུ་འདི་ལས་སྙིང་དུ་མ་སྡུག་མ་བྱུང་ཞེས་དེད་
པ་ལྟ་བུ་ཡོང་བས་དེ་དག་གི་སྡིག་སྡུག་ཚུར་བླངས་ནས་རང་གི་དགེ་བ་དེ་དག་ལ་གཏོང་
བའོ། །འདིས་གཙང་མར་གཏང་བ་ཡང་དཀའ། དགེ་བཤེས་ཀུན་ཡང་རང་
[308] མི་སྐྱ་ཀུན་འདི་ཤི་ན་མཁར་
སྤེ་ཡོང་བ་རེ་བ་ལས་མེད་པ་ལ། བན་དེ་ཀུན་ལ་འདི་ཤི་ན་ཡུལ་ཁམས་འདི་ཅོག་
གེ་ཐབ་སྙམ་པ་ཡོང་བ་ཡིན། འདི་དག་ལ་བཀོལ་ནས་མ་བསྒོམས་ན། རྩ་
བ་ཆོད་པ་མི་ཚོར་བ། ཕུ་ཆུང་བའི་གསུང་ལྟར་རྟག་ཏུ་བསམ་པ་གལ་ཆེའོ། །གཉིས་
པ་བསམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི། གཞན་ཕྱོགས་ཅི་ཡང་མི་བསམ་མོ། །ཞེས་བྱ་
བ་སྟེ། སྤྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད། ཁྱད་པར་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་པ། ཡང་
དགོས་ཀྱི་རང་གི་གྲོགས་རྣམས་ཀྱི་མི་ཆོས་ལྷ་ཆོས་གང་གི་ཡང་སྐྱོན་མི་བསམ། མི་
བརྗོད། སྐྱོན་མཐོང་ཡང་རང་གི་སྐྱོན་དང་འཁྲུལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་
པ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་པ་ནི། ཡན་ལག་ཉམས་པ་བརྗོད་མི་བྱ། །ཅེས་བྱ་བ་སྟ་
འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐེང་པོ། ཞར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ འདས་
པའི་རྨོངས་པ། འཆལ་བ། དམ་ཉམས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ན། བློ་སྦྱོང་
ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོང་མི་སྲིད། འདི་ལ་མདུང་ཁ་བྱེད་ཟེར་བའམ། ཉེས་པ་
གླིང་དྲན་བྱེད་པ་ཡང་ད་ཡེ་མི་ཡོང་བས་ཡོང་ གཉིས་པ་རང་ལ་བརྟེན་པ་ལ་གཉིས་
ཏེ༑ བསམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་ སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་པའོ། །དང་པོ་ནི་
རྒྱུ་མཚན་ཐམས་ཅད་གཞོམ་པར་བྱ། །ཅེས་པ་སྟེ། གང་ཟག་འདིས་ང་ལ་
མི་རིགས་པ་འདི་ལྟར་བྱས་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བློ་སྦྱོང་ཉམས་པར་
བྱེད་པས་མི་ལེགས་པའི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་སྦྱོར་
ལ་བརྟེན་པ་ནི། གཉིས་པོ་གང་བྱུང་བཟོད་པར་བྱ། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་དང་རྒུད་པ་གང་བྱུང་ཡང་བཟོད་པ་མེད་ན་ཆོས་གཏང་དགོས་ཡོད་
པས་དེ་གཉིས་ཐེག་པ་གཅིག་དགོས། གློ་བུར་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱུང་ན་ད་
ཡོང་ངས་ཅི་ཡང་གྲུབ། ངའི་གོང་ན་མི་མེད་སྙམ་ནས་གྱོན་ཆིངས་སྡུམས། གཙུག་

[309] རམ་པོའི་པདྨོ་སྣུམ་
པ་ཡོད་པས་ཅི་མ་དྲན་གསུངས། ཁ་ཅིག་འཁོར་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱུང་བ་ན་དྲེགས་
ནས་གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང་དྲན་ཚད་བྱེད་པ་ཡོང་སྟེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་
བཟོད་པ་ཡིན་པས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དྲེགས་པ་དང་ཆགས་པར་མི་བྱ། ཆོས་
བརྒྱད་ཀྱི་དབང་དུ་མ་ཤོར་བར་བྱས་ལ། ཆོས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་དགྱོར། བསོད་
ནམས་སྐྱེས་ཙ་ན་བཀུམ་པ་གལ་ཆེ་གསུངས། ཡང་རྒུད་ནས་དབུལ་པོར་གྱུར་ཏེ་
འོག་ནས་ཆུ་མི་འབབ་པ་བྱུང་ན་ང་ལ་འདི་འདྲ་ཡང་བྱ་སྙམ་དུ་ཡི་མུག་པ་དང་སྤོ་ཤི་
ནས་དགེ་སྦྱོར་མི་ནུས་པ་དང་ འདི་ཙུག་འདུག་པ་ལ་ཆོས་གང་ནས་འོང་ཟེར་
ནས་ཕོངས་པར་གྱུར་ནས་སྡིག་པ་ངང་གི་འཕེལ་ཞེས་པ་ལྟར་ཆོས་འཆོར་དགོས་ཡོད་
པས་དེ་མ་བཟོད་པ་ཡིན་པས་མཐོ་རིས་དང་ ངན་སོང་གི་མཐོ་དམན་དང་སྐྱིད་སྡུག་
ལ་ལྟོས་ནས་མོའི་སྐྱིད་སྡུག་གི་བར་ན་ཁྱད་པོ་ཆེ་མི་འདུག་ཕྱིར་ལ་གཡེང་བ་
མེད་པས་དགེ་སྦྱོར་འཕེལ་སྙམ་དུ་བསམ་སྟེ། སྐྱིད་སྡུག་གཉིས་ཀ་བཟོད་པ་གླང་
རི་ཐང་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་དགོས། དེ་གཉིས་གང་བྱུང་ཡང་འདིའི་དུས་སུ་ཆོས་མི་བྱེད་
ན་ནམ་བྱེད་སྙམ་དུ་བསམ་ནས་མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟར་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བ་
གཅིག་དགོས། །ལྷ་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཀྱང། །ཁེངས་པ་ཉིད་དུ་མི་
བགྱི་སྟེ། །ཡི་དགས་བཞིན་དུ་རྒུད་པས་ཀྱང། །ཞུམ་པ་ཉིད་དུ་མི་བགྱི་འཚལ།།
ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་པ་ནི། ཉམས་སུ་བླང་བ་སླ་བར་
བསླབ། །ལོག་ནོད་ཐམས་ཅད་གཅིག་གིས་བྱ། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཉམས་
སུ་བླངས་པར་མི་ནུས་པར་འདུག་སྙམ་ན། འདར་བར་འགྱུར་བས་དེའི་གཉེན་
པོ་ལུས་ངག་གི་དཀའ་བ་སྣ་གཅིག་ཀྱང་མི་དགོས། སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་བསམ་
པས་སྦྱངས་པས་ཆོག་ནང་མ་གཅིག་གི་ལྟོ་ཡང་བཅས་མི་དགོས་པས་སླའོ།།

[310] འདིར་དེ་ལྟ་
བུ་ལ་སྐྱིད་སྡུག་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མི་ལྟོས་པས་སོ། །འདི་སྦྱོང་མི་འདོད་
པ་དང་  སྐྱིད་སྡུག་རང་འཛོམ་མ་འཛོམས་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གང་བྱུང་བ་དེ་
ཉད་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཉམ་མ་སུ་བླངས་པས་ཆོག་པས་ཉམས་
སུ་བླངས་པ་ཤིན་ཏུ་སླའོ།  སྦྱངས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་
རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ཀྱང་སྔ་མ་ལྟར་ལེན་པའོ། །གསུམ་པ་འཕེལ་པའི་རྐྱེན་ལ་
གསུམ་སྟེ། མི་ཉམས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་ ཕྱོགས་མེད་དུ་སྦྱང་བའོ། །དང་
པ་ནི་འབྲལ་མེད་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བྱ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཁོ་བོ་ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་ཡིན་ཟེར་ནས་བྱ་རྒྱུ་ཅི་ གཏོང་ལེན་བསྒོམ་ཏེ་ལོག་ནོན་བྱེད་པའོ།  ཡང་མེད་
པ་མ་ཡིན་གྱི། ལུས་བསྐོར་བ་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་ བླ་མ་དང་དཀོན་
མཆོག་གི་ཞབས་ཏོག་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་ ངག་སྐྱབས་འགྲོ་དང་བཟླས་བརྗོད་
མདོ་འདོན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་ ཡིད་ཀྱི་བློ་སྦྱོང་བསྒོམ་པ་དང་མི་
འབྲལ་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་འདི་བསྒོམ་ཞིང་བཟླས་པ་བྱེད་པ་ནི་གཉིད་དུ་མི་འགྲོ་
དེས་མཁར་བ་བྱས་ནས་ཆོས་བསམ་དུ་བཏུབ་པ་ཡིན་གསུང། ཡང་ཉེས་ལྟུང་བཤགས་
མི་དགོས། གཞན་གྱི་ཡང་ལེན་པ་ལ་དེ་འདོད་ཐོག་ཟེར་བ་མིན། གཞན་གྱི་
ལེན་པ་ལ་ཡང་རང་གི་ཕྲ་མོ་ནས་ཡོད་པ་ཅིག་དགོས། ཡིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ངན་
པ་གང་སྐྱེས་པ་འཕྲལ་ལ་འཇོམས་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་གཅིག་དགོས། དཔེར་
ན་མུ་སྟེཊ་ཀྱི་མཐུ་བྱེད་པ་ལ་ཐ་ཐོར་སྲོག་ཆགས་གང་བྱུང་བ་གསོད་པ་དང་འདྲ། རྣམ་
རྟོག་གང་སྐྱེས་སྐྱེས་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྒོ་གསུམ་དགེ་བ་ལ་འབད་པས་མེ་འབར་
བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟར་བློ་སྦྱོང་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉས་
པ་མི་ཉམས་པའི་སྤྱོད་པ་ནི། ཉམས་པ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་བསྒོམ། །ཞེས་བྱ་བ་

[311] བླ་མ་ལ་གུས་སེམས་མ་ཉམས་པ་དང་ བློ་སྦྱོང་ལ་སྤྲོ་དགའ་མ་ཉམས་པ་
དང་ བསླབ་པ་ལ་བག་ཡོད་མ་ཉམས་པ་གསུམ་གྱི་བློ་སྦྱོང་གོང་ནས་གོང་དུ་
འཕེལ་བར་རོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བླ་མར་དད་གུས་ལ་
རག་ལུས་པ། བླ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་དོངས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་བཞག་ལ། དུས་
ཐམས་ཅད་དུ་གུས་པ་མ་ཉམས་པར་བྱའོ། །གུས་སེམས་ཉམས་ན་ལྟག་ཆུ་ཆད་
བའི་རྫིང་བཞིན་དུ་འགྲོ། ཡུར་བ་འདོམ་གང་གི་བྱེད་པ་ལྟར། བླ་མའི་མན་
ངག་གཅིག་ལ་དད་གུས་ཉམས་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆུ་མི་འབབ། དད་
གུས་ཉམས་པས་དམ་ཚིག་ཉམས་བྱ་བ་ཁོ་ན་མིན་ཏེ། རང་རྒྱུད་ལ་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་
འཕྲོ་འཆད་པས་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་དང་འདྲ། འདི་ལ་བཏུབ་ཚད་ཀྱིས་བགྱི་ཡིད་
ཀྱིས་མི་ཡོང་ བརྩེ་ཆུང་ལས་སྙལ་ནས་བྱེད་པ་གཅིག་དགོས། བླ་མར་
མ་ཟད་སུ་དང་འགྲོགས་ཀྱང་གུས་པ་མ་ཉམས་པ་གཅིག་དགོས་ཏེ། སུ་དང་
འགྲོགས་ཀྱང་ངན་ཤེས་བྱ། །སྤྲང་པོའི་བུ་བཞིན་དམའ་ས་བཟུང་ །ཞེས་
བ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ཡིན་གསུངས། དེ་ཡང་དད་གུས་བྱ་སྙམ་པ་གཅིག་གིས་མི་ཡོང་
དད་གུས་བྱས་པ་དང་ མ་བྱས་པ་ནི་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་པ་བསམས་ནས་གྲོགས་
མཐོ་དམན་མེད་པ་ཀུན་ལ་གུས་པར་བྱ། སུ་དང་ཡང་འགྲོགས་མི་ཤེས་ལག་
སྡེ་མི་རྙེད་པ་ཐམས་ཅད་གྲོགས་ལ་དད་གུས་མེད་པས་ལན་པ་ཡིན། ཐེག་ཆེན་གྱི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་གྲོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་པས་གུས་པ་གལ་
ཆེའོ། །བློ་སྦྱོང་ལ་སྤྲོ་དགའ་མ་ཉམས་ སྤྲོ་བ་ཉམས་ན་སྐྱེ་མི་སྲིད་པས་སྤྲོ་
སེམས་མ་ཉམས་པ་གཅིག་དགོས།  པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྙིང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ས་བོན་དྲུང་པ་ཡིན་སྙམ་པ་བྱས་ནས་ཆོས་གང་དང་ཡང་མི་སྙོམས་པར་ཉམས་
སུ་ སྤྲོ་དགའ་དང་བྱས་ནས།  ལེན་པའམ། །དེ་ཡང་སྤྲོ་བར་བྱ་སྙམ་པ་ ཐ་ན་ཁྱི་

[312] མ་བསྒོམས་ན་ཆོས་ཡོང་
མི་སྲིད།  ཙམ་གྱིས་མི་ཡོང་ ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིག་བསམས་ནས་འཇུག་པ་
གཅིག་དགོས། ད་ལྟ་དང་པོ་མི་འཛིན། བཟུང་ཡང་བརྗེད་དུ་འཇུག་མ་
བརྗེད་ཀྱང་སེམས་སྙིང་མི་འདོད་པ་འདི་ལ་སྦྲོ་བ་མེད་པས་ལན་པ་ཡིན་པས། དུས་
ཐམས་ཅད་དུ་སྤྲོ་བས་འཇུག་པ་ཅིག་དགོས་གསུངས། བསླབ་པ་ལ་བག་ཡོད་མ་
ཉམས་པ་ནི། སྐྱབས་འགྲོ་ནས་བཟུང་སྟེ་བསྙེན་གནས། དགེ་ཚུལ། དགེ་སློང་
སྨོན་འཇུག་དབང་གི་བར་རང་གི་གང་དང་གང་ཁས་བླངས་པའི་སྡོམ་ཁྲིམས་ལ་སྐད་
ཅིག་ཀྱང་གློད་པའི་སྐབས་མེད། ད་ལྟ་བསླབ་པ་གཤའ་མར་སོང་བ་ལ་ཆོས་བྱུངས་
ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་འདུག་པ་འདི་བག་ཡོད་ཉམས་ནས་གཞི་རྩ་ཆད་པ་ཡིན་པས། ཆོས་
གང་བྱས་ཀྱང་མི་ཡོང་ འདི་བཤའ་མ་མེད་པར་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྩར་ཕྱིན། དེ་
ནས་ཆང་གི་ཐེམ་བུ་སྐྱེ་རེ་བྱས་ནས་ཁྱིམ་པ་ཀུན་ངེད་ལ་བསྒོམ་ཆེན་བཟང་པོ་གཅིག་ཡོད་
ཟེར་ནས་ལོག་ལྟ་ལ་བཀོད་དེ་དམྱལ་བར་སྐྱུར་བ་འདི་བག་ཡོད་དགོས། དེ་ལ་བརྟེན་
འདྲེས་བྱེད་པའི་གྲོགས་པོ་ཁོ་ན་ཡང་གལ་ཆེ། དེ་ཙམ་གྱི་མི་གནོད་ཟེར་བ་དང་
སྐུ་ཁམས་ཆེ་བ་དང་ འདི་གླིང་སྙིང་མི་འདོད་པ་དང་འགྲོགས་ན་མི་ཉམས་མི་སྲིད་
གཙང་དུ་བཀའ་གདམས་པ་གཅིག་དང་མཚན་ཉིད་པ་གཅིག་འགྲོཊ་ཕྱིན་པས། མཚན་
ཉིད་པ་རྨེ་ཤོན་རྩེ་བ་ལ་བཀའ་གདམས་པ་དེ་དང་པོ་མི་མགུ། །ཕྱིས་ཁོ་རང་ཡང་
ང་ཁ་ཅིག་དང་སྐོམ་ན་ཟེར་ནས་ཁོ་བས་ཐུ་བར་སོང་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆ་གསུངས་
གསུམ་པ་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་སྦྱང་བ་ནི། ཡུལ་ལ་ཕྱོགས་མེད་དག་ཏུ་སྦྱང་
ཁྱབ་དང་གཏིང་འབྱོངས་ཀུན་ལ་གཅེས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱོགས་རེ་བས་མི་
འབྱོངས་པས་ཕྱོགས་མེད་དུ་སྦྱངས་ན་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ང་འདྲེ་
ལ་བཟོད་སྟོབས་ཆེ། ཁོ་མི་ལ་བཟོད་སྟོབས་ཆེ། ང་སྟོང་པ་ཤས་ཆེ། ཁོ་སྙིང་

[313] འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་མེད་དང་ སོ་
སོ་སྐྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་རེ་བར་སོང་བས་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་
ཟག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་རྒྱུད་ཙམ་ན་ཡོང་ལ། འབྱོར་ཙ་ན་ངའི་གོང་ན་
མི་མེད། གོང་དཀར་གྱི་གོང་ན་ཁྱི་མེད་སྙམ་ནས་སྤ་བཀུག་བཀུག་ནས་ཤོར་བ་
གཞན་དུ་ཆ་བ་ཡོང་བ་ཡིན། ཁ་ཅིག་འབྱོར་ཙ་ན་བཏུབ་པ་ལ། རྒུད་ཙ་ན་
ཁྱེད་རང་ཉམས་ལ་མ་བབས་པ་ཡིན། ང་གནས་སྐབས་འདི་ཙུག་འདུག་པ་ལ་
ཟེར་ན་སྡུག་མི་ཐེག་པ་ཡང་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་བསྟོད་ཙ་ན་ཟེང་གིས་ཕུག་རོན་གྱི་
སྣར་ཤིང་བུ་སུག་པ་བཞིན་འགྲོ་བ་དང་ སྨད་ར་བཏང་ཙ་ན་མི་བཟོད་པ་འདི་ལ་
དུག་གཅིག་བཏང་རྒྱུ་ལ་སྙམ་པ་ཡོང་ ཡང་ཁ་ཅིག་ཟས་ལ་བཏུབ་ལ། གོས་
ལ་ཞེན་པ་དང་ ཁ་ཅིག་ནང་གི་ཆགས་པ་ཆུང་ལ་ཕྱིའི་ཆེ་བ་དང་ ཁ་ཅིག་
དེ་ལས་བཟློག་པ་དང་ ཁ་ཅིག་ཡོན་ཏན་ཙམ་མེད་པ་ལ་ཁེངས་ནས་ཕྱིན་པར་རྩ་
བ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་མི་བཟོད་པ་དང་ ཁ་ཅིག་ཡུལ་དུ་ཆོས་འཆོར། ཁ་ཅིག་
བྱེས་སུ་ཆོས་འཆོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ ཡང་ཁ་ཅིག་སྡེ་པ། ཁ་ཅིག་གྲྭ་པ་
ཁ་ཅིག་སེར་སྣ། ཁ་ཅིག་ཕྲག་དོག་ཁ་ཅིག་ཞེ་སྡང་ ཁ་ཅིག་ནོར་ཕྱིར་
འཆི་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་བསྐལ་བར་བཤད་ཀྱང་འཛད་པ་མེད་གསུངས། ད་
ཆོས་ཉན་བཤད། ལྟ་སྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བ་
ཅིག་དགོས། དེའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་ཡིན་པས་དེའི་གཉེན་པོ་ཕྱོགས་མེད་ནས་
སྦྱོང་བ་ཅིག་དགོས་ལ། དེ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐའ་ཆོད་པར་
བྱའོ། །བླ་མའི་གདམས་ངག་ཡོད་ན་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་གང་ཆེ་བ་ལ་ཐེལ་པོར་
སྦྱོང། ཅི་བྱས་བདག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར་སོང་ན་མ་ནོར། བདག་འཛིན་ཐུལ་
ན་ཁམས་གསུམ་སྲིད་པ་དགུ་ཐུལ་ལོ། །ཐུབ་པ་ཡིན་དང་ཤ་སང་གང་ལ་གཏད་
[314] དེ་ཡང་ཟས་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་
ཅད་ལ་འདིས་ཁྱབ་པ་དང་ ཉ་མ་ལྷ་ཁང་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི་སྙིང་ཐག་པ་
རུས་པའི་ཁོང་ནས་སྦྱོང་བ་གླང་ཐང་པ་དགེ་བ་དམྱལ་བར་བསྔོ་ངའམ། འཆད་ཀ་
པ་ཕ་རོལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལེན་པ་ལ་དགའ་ཡལ་ལེ་གསུངས་པ་ལྟར་སྦྱོང་བའོ། །ཆོས་
ཉམས་སུ་ལེན་པ་བྱ་བ་སྒྲེང་སྐྱེད་བྱས་པ་དང་ ཚིག་དེ་ངོ་ཤེས་པས་མི་ཆོག་དོན་
ནང་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཅིག་དགོས་གསུང་ གཉིས་པ་འབྱོངས་པའི་ཚད་ནི་གསུམ་
སྟེ༑ ཚད་དངོས་དང་ དེའི་རྟགས་དང་ སྤང་པའོ། །དང་པོ་ནི་
བྱང་བའི་ཚད་ནི་ལོག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལས་དང་པོ་མོས་པ་སྦྱོང་
བའི་དུས་ཡིན་པས་མོས་པས་འབྱོངས་པའི་ཚད་ནི། །ཕྱིན་ནང་སྣོད་བཅུད་རང་བཞིན་
གྱི་རྟེན་ཆགས་ཞེན་བཏང་ནས་ལོག་རྩ་ན་ཡིན་ཏེ། ཞེན་པའི་ཟུག་རྔུ་དམ་གྱུར་ན། །
བཟང་ངོ་སྙམ་ཡང་ནོར་བར་བཞེད། །ཅེས་དང་ འཁོར་བར་ཆགས་པའི་ཡིད་
དང་ལྡན་རྣམས་རྟག་ཏུ་འཁོར། །ཞེས་དང་ རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཆགས་
མེད་གྱུར་ལ་རེག་ཅེས་གསུངས་པས་གང་ལ་ཡང་མ་ཞེན་པར་བསླབ་པ་གལ་ཆེ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆགས་ཞེན་བཟློག་པའི་ཐབས་སུ་
གསུངས་པ་ཡིན། ཇོ་བོའི་ལམ་རིམ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེན་པ་སྤོང་
བའི་རིམ་པར་གསུངས་པ་ཡིན། འཆི་བ་བསམ་པས་ཚེ་འདི་ལ་ཞེན་པ་བཟློག་པ་
ནས། བདག་མེད་གཉིས་བསྒོམ་པས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་
བར་རོ། །དེ་བས་ཉན་རང་གི་ཐར་པ་ཙམ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་ ཐམས་ཅད་བཏང་
བས་མྱ་ངན་འདས། །བདག་བློ་མྱ་ངན་འདས་པ་སྒྲུབ། །ཅེས་ཞེན་ཆགས་མེད་
པ་གཅིག་དགོས་པར་གསུངས་པ་ཡིན། ཆགས་ཞེན་མཐའ་དག་སྤངས་པ་སངས་
རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཡིན། བསླབ་པ་གསུམ། ཚོགས་གཉིས། ཕ་རོལ་ཏུ་

[315]ལམ་ལྔ་ས་བཅུ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེན་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་
ཡིན། ཚེ་འདི་ལ་ཞེན་པའི་སྒོ་གཉིས་ཡོད་དེ། ལུས་དང་ལུས་ལས་གཞན་པའོ།།
དང་པོ་ལུས་ལ་ཆགས་པ་ནི། བདག་ལུས་གང་ལ་ཆགས་པ་ཡིས། །འཇིགས་
གནས་ཆུང་ལ་འཇིགས་སྐྱེ་བ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་མང་དུ་གསུངས་ལ་
ལུས་ལས་གཞན་ལ་ཆགས་པ་ནི། རྫས་ཡོ་བྱད་དང་གཉེན་འབྲེལ་ལ་སོགས་པ་ལ་
ཆགས་པ་སྟེ། ནོར་ལ་ཆགས་པས་གཡེངས་པར་གྱུར་རྣམས་ལ། །སྲད་པའི་
སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་སྐབས་མེད་དོ། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཉེས་
པ་དྲན་པར་བྱས་ལ་ཞེན་པ་བཟློག་དེ་ནས་ཕྱི་མའི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་ལ་ཡང་སྒོ་
གཉིས་ཡོད་དེ། ལུས་བྱེ་བྲག་ཅན་ལ་སྲིད་པ་ཕྱི་མར་ལུས་བཟང་པོ་ཅིག་ཐོབ་པར་
འདོད་པ་དང་ ཤི་ནས་ལུས་མེད་པར་ཤེས་ཙ་ན་གཡང་དུ་ལྷུང་བ་སྙམ་བྱེད་ན་
ལུས་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ལ་སྲེད་པ་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཡང་དབུགས་འགྲོ་ཙ་ན་གང་དུ་
སྐྱེ་བའི་ལུས་གཅིག་བྱུང་བ་སྙམ་བྱེད་པ་ལས་ཤེས་པ་འཕོ། ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་
བར་དོ་མི་འདོད་པ་ཡང་ཡོད། བར་དོ་འདད་པས་ཀྱང་དེར་ལས་བསོག་པར་མི་འདོད་
དང་པོ་བར་དོའི་ལུས་བླངས་པ་དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་འདོད་ལ། ཐེག་ཆེན་
པས་བར་དོར་ལས་བསོག་པར་འདོད། དེར་ཤུལ་ན་གནས་པའི་དགེ་སྡིག་གི་ལས་
མོ་བྱེད་ཅིང་སྔར་མ་ཤི་ཙ་ན་སྣང་བ་ཝལ་ལེ་ཡོད་པར་འདོད། ཤུལ་ན་འདུག་པས་
དུས་ཙ་ན་ཤི་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ། ཞག་བདུན་ཕྲག་བདུན་དུ་བར་དོན་གནས་
ཞག་བདུན་བདུན་ནས་ལུས་མི་འདྲ་བ་རེ་ལེན་པར་འདོད། མའི་མངལ་དུ་འཇུག་
པའི་དུས་ན་ཡང་སྣང་བ་བཟང་པོ་ལ་ཁང་བཟང་ ངན་པ་ལ་འཇག་སྤྱིལ་དུ་འཇུག་
པའི་སྣང་བ་འབྱུང། བར་དོའི་ལུས་ཀྱང་ཁོ་རང་ནང་དང་ལྷའི་མིག་དག་པ་གཉིས་
ཀྱིས་མཐོང་ གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་གསུངས། དབང་པོ་ལྔ་ཀ་ཚང་ རྩིག་

[316] ཟས་སུ་དྲི་ཟ། མའི་མངལ་ལ་ཐོགས་ནས་དེའི་གཟུཊ་
དེ་ཉིད་ཀྱང་ཕོ་མོའི་གཟུགས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་མོ་ཡིན་ན་ཕ་ལ་ཆགས། མ་ལ་ཕྲག་
དོགས་ཕོ་ཡིན་ན་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། །ཞེས་པས་མཚམས་སྦྱར་ནས་ཕ་མའི་
ས་བོན་གྱི་རྒྱས་གཏུམ་པ་བཞིན་སོང་ནས་དར་ཅིག་བརྒྱལ་ནས་འགྲོ། དེ་ནས་མིང་
གཟུགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་འགྲུབ་བོ། །བར་དོ་མི་འདོད་པས་ཕྱི་མའི་ལུས་ལ་ཆགས་པས་
འཚམས་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་ཡིན། གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་ན་སྙིང་ཁར་རང་གི་སྙིང་གི་ཕྱོཊ་
གཅིག་ཏུ་མིང་གཞི་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་འཚམས་སྦྱོར། སྔར་ནས་བར་དོའི་
སེམས་ཅན་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་ཐོགས་པར་བཤད། འཁོར་བ་འགྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་
ཞེན་པས་བྱེད་པས་བར་དོར་ཡང་མ་ཞེན་པ་གལ་ཆེའོ། །དེ་ཡང་འཆི་ཁར་མ་ཞེན་
པ་གཅིག་དགོས། དེ་ལ་ད་ལྟ་གང་ལ་ཡང་མ་ཞེན་པར་བློ་སྦྱོང་དགོས་གསུངས་
དེ་ལྟར་མ་ཞེན་པར་བསླབ་པས་སྔགས་པ་ཀུན་ལ་བར་དོར་རིག་འཛིན་གྱི་གནས་སུ་ཕྱག་
རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་ནས་ལུས་དེ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གང་དུ་ཡང་མ་གཏོགས་
པའི་འཇའ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཏུ་ཁོ་རང་གི་སྣང་བ་ལ་འབྱུང་བར་འདོད་པའོ། །དེ་བས་
ན་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལས་དང་ཆགས་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ས་ཐོབ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་དོད་སྙིང་རྗེས་བྱས། ལས་ཀྱི་དོད་
སྨོན་ལམ་གྱིས་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའོ། །གཉས་པ་འབྱོངས་
པའི་རྟགས་ནི། འབྱོངས་རྟགས་ཆེན་པོ་ལྔ་ལྡན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བློ་འདི་
ལྟ་བུ་འབྱོངས་ཙ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་ཉེས་པ་ཕྲན་ཚིགས་ལ་
འཛེམ་པས་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་དང་ གཞན་དང་འདོམ་ཐུག་བྱུང་བའི་ཚེ་
བཟོད་པ་རི་བཞིན་བརྟན་པས་དཀའ་ཐུབ་ཆེན་པོ་དང་ ལུས་ངག་གི་དགེ་སྦྱོར་ལ་
བལྟས་ན་རྟག་ཏུ་དད་པ་དང་རྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པས་དགེ་སྦྱོར་བ་ཆེན་པོ་དང་

[317] རང་
གི་སེམས་འབྱོངས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཡོང་བའོ། །དེ་ཡང་བསླབ་
ལེགས་གཅིག་དགོས། ཁ་སང་དང་ན་ནང་ཡང་དེ་ལས་མེད་ཀྱི་མི་ཡོང་ སྔ་ཐུན་
པས་ཕྱི་ཐུན། ཐུན་སྟོད་པས་ཐུན་སྨད་སྐྱེལ་ཚོལ་དགོས། དེ་ཡང་ཐོས་པ་དང་
དྲན་པས་ཀྱང་ཨེན་རེ་ཡོང་སྟེ། འབྲས་བུ་དེ་ཙམ་མི་འབྱུང་བས་འདི་ལ་དུས་ཅིག་
ཏུ་ཚིག་དྲིལ་དུ་འབྱུང་བ་གཅིག་དགོས། དེ་ཡང་མ་འོངས་པ་ལ་རྟག་ཏུ་གོ་ཆ་བགོ་
བྱ་བ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་སྡིག་སྡུག་རང་ལ་ལེན་པ་དང་རང་གི་དགེ་བདེ་གཞན་
ལ་གཏོང་བར་གོ་ཆ་གྱོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རང་བས་ཀྱང་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་གནོད་
པ་ཅི་བྱུང་བ་ན་ཕྱིས་འདོམ་ཐུག་ལ་སོགས་ཅི་བྱུང་ཡང་བཟོད་པར་བྱ་སྙམ་པ་དང་
ཁས་བླངས་ཀྱི་སྡོམ་ཁྲམས་དང་སྐད་ཅིག་དང་མ་བྲལ་བར་བྱ་སྙམ་པ་དང་ ངན་
སྨྲས། ཕྲག་དོག་སྐུར་འདེབས་ལ་སོགས་པ་ཅི་བྱུང་ཡང་བཟོད་པར་བྱ་སྙམ་དུ་
གོ་བགོས་ནས་ཕྱིས་འདོམ་ཐུག་ལ་སོགས་ཅི་བྱུང་ཡང་འཕྲང་ཐུབ་པ་གཅིག་ཡོང་བ་
ཡིན། དེ་བས་ཀྱང་ཆོས་དང་འགལ་བའི་འཕྲང་བྱུང་ཚད་ལ་ཆོས་དང་མི་འགལ་
བར་བྱ་སྙམ་དུ་གོ་ཆ་གྱོན་པའོ། །གང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་བདེ་འབྲེལ་བ། །བདེ་
བའི་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཞེས་དང་ དགྲ་འམ་འོན་ཏེ་མཛའ་
ཡང་རུང་ །ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །དགེ་བཤེས་ཡིན་པར་སུས་
མཐོང་བ། །དེ་ནི་གང་ན་གནས་ཀྱང་བདེ། །ཞེས་དང་ ཁ་ཟེར་འཕར་
ཀ་གཏོང་བ་དང་ །སྨོད་ཅིང་ཕྲག་དོག་བྱེད་པ་རྣམས། །དཔའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱི་ཟིལ་
དུ་བརླག་ཅེས་པ་དང་ ཕན་བཏགས་ལན་དུ་གནོད་བྱས་ཀྱང་ །ཡང་
ལན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམ། །འཛམ་བུ་གླིང་གི་སྐྱེས་མཆོག་ནི། །ཉེས་པའི་
ལན་ཡང་ལེགས་པའི་ལྡོན། །ཞེས་དང་ གང་དག་བདག་ལ་ཁ་ཟེར་རམ། །

[318] །དེ་བཞིན་འཕྱར་ཀ་གཏོང་བའང་རུང་ །ཐམས་
ཅད་བྱང་ཆུབ་སྐལ་ལྡན་གྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་བློ་སྦྱོང་བའོ། །འདི་ཡོད་ན་
གཞན་གང་མེད་ཀྱང་འཚང་རྒྱ། ཚེ་མཇུག་འདི་རང་ལ་རྒྱུད་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྲོ་བ་
ཡིན་གསུང་ དོན་བྱུང་བ་མེད་ཀྱང་ཚིག་འདི་དྲན་པས་དའི་མོད་ལ་ཞི་བར་འགྱུར་
བ་ཡིན། མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འདོད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བསླབ། ཅེས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་འདི་ལ་
གསུང་པ་ཡིན་གསུངས། ཇི་ཙམ་པའི་སྐྱེ་ཤི་མཐའ་མི་མངོན་པ་གཅིག་བྱས་པ་ལ་འདི་
ལྟ་བུའི་ཆོས་བསྒོམ། ཡེ་མྱོང་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ། ཤར་བ་དང་འཇོམས་
པ་དང་བླ་མའི་ཐུགས་ལ་འདོགས་ན་བྱ། མིའི་རྩིས་སུ་བྱེད་ན་བྱ། དེ་དག་མེད་
ན་མི་བྱ་སྙམ་ན་ཆོས་བོར་ཟིན་པ་ཡིན་གསུངས། སྡིངས་པ་ཤེད་རྒོལ་བ་བྱུང་ཙ་ན་
ཆོས་གཏོང་བ་ཆོས་བྱེད་པའི་དུས་ན་བྱིན་རླབས་མི་ཡོང་གསུངས། དེས་ན་ད་ནས་
བཟུང་ནས་ཚེ་འདི་བར་དེ་ཕྱི་མ་སངས་མ་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་འདི་དང་སྐད་ཅིག་ཀྱང་
མ་བྲལ་བ། འདི་སྟོན་པའི་དགེ་བཤེས་དང་མཇལ་བའི་སྨོན་ལམ་གདབ་གསུང་
གསུམ་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་དཔང་པོ་ནི། དཔང་པོ་གཉིས་ཀྱི་གཙོ་བོ་བཟུང་།
ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་རྣམས་ན་རེ། ཆོས་འབྱུང་ནས་འདུག་བདག་འཛིན་
ཐུལ་ནས་བལ་ཆུ་ནས་དྲངས་པ་བཞིན་དུ་འཇམ་ཉལ་གྱིས་སོང་ནས་འདུག་ཟེར་བ་དང་
དེ་སྐད་ཟེར་ཡང་རང་གི་ཤེས་པ་ལྔས་དེའི་དུས་སུ་སྒུས་སེ་བར་སོང་ དེའི་དུས་
ན་ཡང་བདག་འཛིན་ཤར་སྙམ་པ་དང་ དེ་ལས་བཟློག་ནས་རང་གི་ནང་དུ་དམྱལ་
བར་སྤྱ་བོ་ཚུགས་སུ་སོང་ཡང་འགྱོད་པ་མེད་སྙམ་པ་རང་གི་གཙོ་བོ་ཡིན། རང་
གི་དད་པ་དང་ཤེས་རབ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་ཡོད་ཚད་ཀྱིས་ཡེངས་
པ་དང་ དབྱེ་བ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མེད་པར་རྒྱུན་མཐུད་ནས་སྙིང་ཁྲག་ཆུས་ཤལ་ནས་

[319]
དགོས། དེ་ཙམ་ནས་སྒྲུབ་པའི་ཉམས་ལེན་ཚད་དུ་ལོངས་པ་ཡིན་པས། གཞན་
གྱིས་བདག་གི་ལེགས་པ་སྣ་རེ་མཐོང་བ་དང་ཕན་པ་སྣ་རེ་མཐོང་བ་ལ་མགུ་བ་ཡོང་བ་
ཡིན་པས་དེ་མི་གཙོ། དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་དང་བཟླས་པ་བྱེད་པ་ཀུན་ཡང་གཞན་
བ་བགོ་བ་དང་ གནོད་པ་སེལ་བ་གཙོ། རང་གི་མཁས་པ་དང་ནུས་པ་ཡོང་
སྙམ་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིན་སྲིད་པའོ། །དེ་ལ་སོཊ་པ་ཟད་པ་མེད་བ་ཅིག་ཡོད་
དེ༑ ཕྱིའི་གཙོ་བོ་ར་ཡོང་བ་ཡང་རང་གི་ནང་གི་བྱེད་པས་བྱུང་བ་ཡིན། ཕྱིའི་སྤྱོད་ཚུལ་
ལེགས་པའམ། ངག་ཏུ་སྨྲ་ལེགས་པས་ཀྱང་ཆོས་འབྱུང་བར་རྩི་བ་ཡོད་དེ་
བདག་འཛིན་སྤོང་ལོ་བྱས་ནས་ཀ་ཆ་འདྲ་བ་ཕད་ཕོད་བྱས་ནས་གཏོང་བའམ། གཞན་
གྱི་གྱོད་ལ་སོགས་པ་བྱུང་ཙ་ན་མད་མད་ལགས། ཁོ་བོས་ལན་ཟེར་ནས་ཁས་
བླངས་པས་ཆོས་བྱུང་འདུག་ཟེར་ཡོང་སྲིད་དེ། དེ་དཔང་པོ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན། རང་
གི་སེམས་ལ་གཅིག་དགོས། ཆོས་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཆོས་བྱུང་མ་བྱུང་
ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་ལྟ་བ་ཡིན། འྡིའང་ལུས་ངག་ཇི་ལྟར་འདུག་ནའང་
འདུག་སེམས་ཁོ་ན་ལ་ལྟ་བ་ཡིན། དེ་ལ་ཡང་བླ་མས་གདམས་ངག་མ་
ལུས་པར་གནང་བ་དང་ རང་ལ་ཡང་སྙིང་སྟོབས་ཡོད་པས་སྒོམ་པ་ཅིག་དགོས་
དེ་ཡང་མངོན་དུ་མ་གྱུར་བར་དུ་སྒོམ་པ་ཅིག་དགོས། དེ་ཡང་ལྷ་དང་བླ་མ་ལ་
སྙིང་ནས་གསོལ་བ་གདབ། ཆོས་སྐྱོང་ལ་འཕྲིན་ལས་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབད་ལ་
འདི་ཚད་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་སྦྱང་བའི་དགོས་པ་ནི། ཆོས་
ཀུན་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འདུ། །ཡོན་ཏན་གཞན་པས་ཁྱད་པར་འཕགས། །
ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོས་པ་ཐར་པ་ཐོབ་པ་
ཡིན་ལ། དེ་ལ་བདག་འཛིན་ཐུལ་བ་ཅིག་དགོས། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་

[320] བདག་འཛིན་མ་སྤངས་
པར་ཉན་རང་གི་ཐར་པ་ཡང་མི་ཡོང་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ནས་
མཁས་པར་བློ་སྦྱོང་ བཙུན་པར་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ང་
ལས་མཁས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ངའི་གྲོགས་སུ་སོང་ན་ནོར་ལ། བདག་འཛིན་
གྱི་གཉེན་པོར་སོང་ན་བློ་སྦྱོང་བའི་དགོས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མཐུན་
རྐྱེན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གཞན་
ལ་རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དང་ ཁམས་བཟང་དགོས་པ་དང་ ན་སོ་
གཞོན་དགོས་པ་དང་ དབེན་དགོས་པ་དང་ བླ་མའི་རྩར་བསྒོམ་དགོས་པ་
དང་ ན་ཚ་ལ་སོགས་མེད་པ་དགོས་པ་དང་ ཤེས་པའི་བྱར་གཟུགས་དགོས་པ་
ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་ལ། འདི་ལ་གཉིས། ཐུན་མོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་
དང་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དམ་ཚིག་གཉིས་མེད་ཁ་མེད་ཡིན་
དེ་གཉིས་མེད་ན་རྩ་བ་མེད་པ་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཡང་མི་སྲིད། དེ་གཉིས་ཡོད་ན་རྐྱེན་
གཞན་གང་ལ་ཡང་ལྟོས་མི་དགོས་པས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་
དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡོན་ཏན་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྐྱེན་གཞན་
ལ་མ་ལྟོས་པ་ལ་བྱེད་ན་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་སྙམ་ན་མི་མཐུན་སྒོམ་གྱི་གྲོཊ་
སུ་བསྒྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་རྐྱེན་ངན་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བའི་སྐབས་སུ་བྱས་ན་
ཡང་བདེ། འདིར་ཡང་རྒྱུ་མཚན་དུ་སྦྱར་དུ་བཏུབ་པས་སྡུག་བསྔལ་ཉོན་མོངས་པ་
དྲག་པོ་དང་མ་འཛོམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འདིའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། ཚེ་
འདི་ལ་བསྒོམ་གཞན་ཐམས་ཅད་བཞོག་དེ་རིང་ནས་འདི་བསྒོམ་ང་ཡང་མོས་པ་
བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཁྱོད་ལ་ཡང་སྐྱེ་སྟེ་འོང་ འདི་མེད་ན་བསྒོམ་བཟང་ཟེར་བ་ཐམས་
ཅད་འདོམ་ཐུག་བྱུང་ཙ་ན། གཉེན་པོར་མ་གོའམ། འདི་བཞིན་དུ་དངོས་འགལ་

[321]
ཁེངས་གྲགས་སམ་ང་རྒྱལ་ཆེར་སོང་ནས་ཡོང་བར་སྣང་ འདི་རྒྱུད་ལ་ལན་ཅིག་
དྲན་པའམ་བསྒོམ་ཙ་ན། ཉོན་མོངས་རིམ་གྱིས་བྱུང་བ་དེ་འཇམ་ལྷན་གྱིས་འགྲོ་
བར་སྣང་ དེས་ན་རང་རྒྱུད་ལ་མི་འདོད་པ་བྱུང་བ་དང་ བྱུང་གིས་དོགས་པ་
ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་འདོད་པ་བྱུང་བ་དང་བྱུང་གིས་དོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལེན་
པའོ། །འདི་གོ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ངང་གིས་གོ་བར་འོང་ འདི་མེད་ན་ལྟ་བ་མཐོ་
བ་དང་བསྒོམ་བཟང་ཟེར་བ་ཐམས་ཅད་ཡུས་ཀྱིས་རྒྱལ་ནས་འོང་ ཁྱད་པར་དུ་སྤྱིའི་
ཁུར་འཁུར་བ་ལ་འདི་མེད་ཁ་མེད་ཡིན། འདི་མིན་ཨེན་ཙམ་གྱིས་དགེ་རྩ་དུང་ལ་
རྡུལ་ཕྱིད་གསུངས། དེ་ལྟར་ན་གང་གིས་བསྒོམ་གྱི་གྲོགས་སུ་བསྒྱུར་ན་ཐམས་ཅད་
ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་བསྒྱུར། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྙིགས་མ་ལྔ་བོ་བདོ་བ། མི་
དགེ་བ་མཐའ་དག་ཚང་བ། ཚེ་ལ་ཡང་ཆོས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་བྱ་ལོང་མེད་པ་
ལྟ་བ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་པས་གཟིངས་པའི་དུས་འདིར་གཏོང་ལེན་གཉིས་ལ་སྦྱངས་ཏེ་
ཅི་བྱེད་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དུ་བསྒྱུར་རོ། །དེ་དག་གིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྟན་
པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཚིག་ལྷུག་པ་རང་གི་སེམས་ལ་གྲོས་གདབ་པ་སྟོན་པ། ཡུས་མི་
བསྒོམ། ཞེས་པ་ནི། ཕ་རོལ་ལ་བདག་གིས་དྲིན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་
རང་མཁས་པ་དང་བཙུན་པ་དང་བསྒོམ་བཟང་བ་དང་ མི་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་
མཚན་གང་གི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ཡུས་ཀྱི་རྔམ་པ་དང་ རེ་ཆེ་བར་མི་བྱ། ཁྱད་
པར་དུ་ཕུག་ན་སྒོམ་པར་གསོལ་བ་ཀུན་ཡང་ཡུས་ཆེ་བར་ཡོང་བས། འདི་མེད་པ་
གཅིག་གལ་ཆེ། གཞན་དོན་བྱས་པས་ཡུས་ཆེ་ན་ཡང་ གཞན་གྱིས་མ་བཅོས་
རང་གི་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པས་ཡུས་ཆེས་གང་ན་ཡང་མེད། རྒྱུ་སྦྱངས་ན། བ་དུ་
བ་དང་ སྐུ་བསྲུངས་འཆིར་མ་བཏུབ་ཅེས་ངུ་ཞིང་གྲོགས་པོ་ལ་ཡུས་གསོལ་བ་

[322] དེ་བསྒོམ་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་ཤཊ་ངན་ཡོང་
བས། ཤཊ་ངན་མ་རྒོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། མི་སྐྱ་ཐ་མལ་པ་ཡིན་ཀྱང་ཤགས་ངན་སྣ་ཚོགས་
ཡོང་བ། དེ་ལ་མིས་ཀྱང་འཕྱ། རང་ཡང་མ་བཏུབ་ན་ཆོས་བྱེད་པའི་གང་ཟག་གིས་
ཤཊ་ངན་སྣ་ཚོཊ་བྱེད་ན་ཆོས་པར་མི་བཏུབ། ཁྱད་པར་དུ་བློ་སྦྱོང་བའི་གང་ཟག་གིས་
ཁྱེད་ཅེས་ཤགས་ངན་བྱེད་ན་ཆོས་པར་མི་བཏུབ། ཁྱད་པར་དུ་བློ་སྦྱོང་བའི་གང་ཟག་
གིས་ཁྱེད་ཅེས་ཤགས་ངན་བྱེད་ན་གཏོང་ལེན་དང་འགལ་བས་མི་བྱ། རང་གིས་མ་ཉེས་
པ་དང་གཞན་གྱིས་ཉེས་པ་བཤགས་ངན་གྱི་རྗེས་སུ་རང་གི་ཉོན་མོངས་འབྲང་ནས་གཞན་
གྱི་འཚང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་འབྲུ་བའི་བཟོང་བུ་མཆུ་རིངས་མི་བྱ། རང་ཅག་ཡུལ་
ཡུལ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་ཅི་སྐྱེ་རེང་རེང་ཤགས་ངན་མི་རྒོད་པ་གཅིག་གལ་ཆེ། དེ་ལྟར་
མི་རྒོད་པ་ལ་འདི་དགོས་པས། ཀོ་ལོང་མ་སྡོམ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་
ཀུན་བཏགས་པ་ཡིན་པས་གྲོས་བྱར་བཏུབ། གཞན་ཤུགས་ཀྱིས་རང་དབང་མེད་
པར་ཡང་ཡོང་བ་ཡིན། ལན་ཅིག་མ་བསྡམས་ན་ཇི་སྡོམ་དུ་ཆད། སྡོམ་ན་སྡོམ་
སྙིང་ཇེ་འདོད་དུ་ཆ། ད་ལྟ་སྡེར་མེད་ན་ཟན་མི་ལེན། ཨེན་ཙམ་རེའི་ཉེས་ལེགས་
ལ་བསྡམས་ནས་ཁོ་བོའི་ཇ་སུ་གྱི་དོད། དེ་རང་གི་བཀའ་མཆིད་དེ་ལ་གྱིས་ཟེར་
བ་ལྟར་མི་བྱ། རང་ལ་གནོད་པ་མང་ སྔར་དམའ་ཕབ་པ་དང་ ཚིག་
ངན་བསྣུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་བྱས་ཀྱང་རང་ལ་གྱོད་གདའ། ཚིག་ངན་གྱི་ལན་ལ་
སོགས་པ་མི་བྱ་ཞིང་ སེམས་ཀྱི་ཀོ་ལོང་མི་སྡམ། ད་ལྟ་ཆོས་གཉེན་པོར་
མ་སོང་བས་བཟོད་སྟོབས་ཤཱུ་བས་ཆུང་ །ཀོ་ལོང་ཙང་བཙན་པས་དམ་པར་
འདུག་སྟེ། ཆོས་བྱས་པས་གོ་མི་ཆོད་པས་བདག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བར་
བྱ༑ རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་མཐོ་མཐོ་རླུང་ དམའ་དམའ་ཆུ་ལ་བསྐྱུར་གསུངས་
པ་ལྟ་བུ་གཅིག་དགོས། འདི་མེད་ན་རྩ་བ་མེད་པས་བློ་སྦྱོང་ཡོང་མི་སྲིད། དུས་

[323] འདི་བྱུང་ན་ཆོས་ཀྱི་སྲོག་རྩ་
ཡིན་པས་བློ་སྦྱོང་གཞན་རྣམས་ངང་གི་ངང་གིས་ཡོང་ འདི་མེད་ན་ཤགས་ངན་རྒོད་
པ་ཡང་མི་སྲིད། སུ་དང་འགྲོགས་ཀྱང་མི་བདེ་བས་ཀོ་ལོང་སྡོམ་པས་ལེན་པས་སོ་
ལེགས་ཉེས་ཅི་བྱུང་ཡང་རང་གི་ནང་དུ་མིད་ནས་སྡོད་པ་ཅིག་དགོས། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་
ནག་པོའི་ཆོས་བཞི། སེམས་ཅན་བློས་སྤོང་ སྐྱབས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དགེ་སྦྱོང་དུ་
བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་པོ་རྩ་བ་ནས་གཅོད། དཔོན་སློབ་དམ་ཚིག་ཉམས་སུ་འདིས་འཇུག་
བཟའ་མི་ནང་འདིས་མི་མཐུན་དུ་འཇུག་བྲང་ཟླ་མི་རྙེད་དུ་འདིས་འཇུག་པས་
འདི་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་གཅིག་དགོས་པས། ཇ་སུན་མཐོ་
དམན་དང་འདུག་ས་ལེགས་ཉེས་ལ་ཀོ་ལོང་མི་སྡམ། ཡང་ཀོ་ལོང་ལ་སྡོམ་པ་རེ་
ཡོད་པ་མིན། ར་སྒྲེང་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་གནོད་པ་ཅིག་བྱུང་ན་ཀོ་ལོང་བསྡོམས་
བསྡམ་ཡང་དགོས་གསུངས། དེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཁྱིམ་པ་དང་ཐུན་མོང་པས་
སོ་ནམ་བཞི་ལ་སོགས་པ་མི་བྱེད་པ་དང་ ཆང་སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་མི་འཐུང་བ་
དང་ ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཀ་མི་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ལ་འགལ་
ན་ཀོ་ལོང་སྡོམ་པ་ཅིག་དགོས། དེ་ལ་འདི་ཡང་དགོས་པས་འོར་ཆེན་མ་འདོད་
ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་གི་གཞན་ལ་ཕན་པ་བྱས་པ་ལ་ལན་བྱེད་པ་བྱུང་ན་ཕྱ་བྱད་བཟང་
ཁྱོད་ལྟར་བྱེད་པ་མི་ཡོང་བར་གདའ་ཟེར། ལན་བྱེད་པ་མ་བྱུང་ན་ངས་དཀའ་སླ་
སྐྱིད་སྡུག་དེ་ཙམ་བྱས་ཀྱང་འོར་ཆེན་ཙམ་ཡང་ཁ་ནས་མི་ཐོན་པ་འདུག་མི་ལ་
བྱས་མ་བྱས་མེད་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་བསམ་དུ་མི་རུང་ དེ་ཡང་ངོ་མི་རྟག་པས་མི་
ཡོང་བས་ཡུད་ཙམ་པ་མི་བྱ། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། རེས་ཅི་བྱེད། རེས་ཅི་
བྱེད་ཀྱི་མི་ཡོང་ ཁ་ཅིག་བྱེད་བྱེད་འདྲ་བྱས་ནས། ཡང་སུན་སུན་ལྟར་འདོར་
བ་དང་ མི་དང་འགྲོགས་པ་ན་ཡང་མཛའ་བ་དང་འཐབ་པ་ལ་ཚེགས་མེད་པ་མི་

[324] གཞུང་བཟང་པོའི་རྒྱུད་ལྟར་དུ་སྐྱོ་བསུན་མེད་པར་ཐང་ངེ་སྒྲེང་ངེ་ཉམས་སུ་ལེན་
པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དུས་ལ་བབ་ན་ངན་ལན་བྱེད་པ་མི་རུང་བས། འཕྲང་མ་
སྒུག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སྟོན་པ་དར་ལ་འབར་ན་བས་རིམ་གྲོ་ལྷོ་བྲག་པ་ཡོའི་ཁྲལ་
བསྡུས་ནས་བྱེད་པར་གླེང་བ་ན། དར་མ་རིན་ཆེན་ཤེད་ཞག་གཅིག་འདི་ངའི་ཁ་དོག་
ཏུ་མི་འདུ་བ་གཅིག་བྱུང་བ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་ འཕན་ཡུལ་བ་གཅིག་གི་གཉལ་
དུ་གནས་ཅིག་ཏུ་སྤུར་ཕྱིན་པས་བཙུན་པ་ཅིག་གི་སྒོ་དབར་དུ་བརྩིར་ཕྱིས་འཕན་ཡུལ་
དུ་མ་པར་ཡོང་ཙ་ན་བཙུན་པ་དེ་བྱུང་བས། མི་དེས་སྔར་སྒོ་དབར་བརྩིར་བ་ཞེ་ལ་
བཞག་ནས། འོ་ཅག་ངོ་ཤེས་པ་ཡོད་བྱས་པས་བཙུན་པ་དེ་འོད་ཟེར་བས་གནས་
འདིར་སྒོ་དབར་དུ་བརྩིར་བ་ངོ་ཤེས་བྱས་ནས་རྨ་ཕབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འཕྲང་སྒུག་ཟེར་བ་
ཡིན། སེམས་བསྐྱེད་བྱས་པ་དང་ བློ་སྦྱོང་བསྒོམ་པས་འདི་བསམ་པའི་
སྐབས་མེད། འདི་ཡོད་རིང་ལ་དེ་གཉི་ཡོད་མི་སྲིད་པས་ ཡང་རང་ལ་གཞན་
གྱི་ངན་བྱས་པས་ང་ལན་མ་གྲུབ་པ་ཞེ་ལ་བཅངས་ནས་གྲུབ་ཙ་ན་བྱེད་པ་སྟེ།  ཡང་རང་
གི་ཉེས་པ་གཞན་ལ་བརྒལ་དུ་མི་རུང་བ་ནི། མཛོ་ཁལ་གླང་ལ་མ་བྱོ། ཞེས་བྱ་
བ་སྟེ། མི་འདོད་པ་རང་ལ་འབྱུང་གིས་དོགས་ནས་གཞན་ལ་བྱོ་བྱོ་བྱེད་པ་དེས་བློ་
སྦྱོང་ཡོང་མི་སྲིད། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལས་མི་ཡོང་བྱ་བ་མིན་ཏེ། གཉེན་པོས་སུན་
འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། འཆད་ཀ་བ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གྲ་ས་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ་གྲོགས་པོ་སྟོན་
པ་ཟླ་གྲགས་བྱ་བས། གནས་པོའི་ཁང་པའི་སྟེང་དུ་མལ་བཅས་པས་སྐར་ཁུངས་ནས་
རྡོ་ཤོར་བ། འོག་ན་དཀར་ཡོལ་གྱི་གོང་རྩེ་ཡོད་པའི་སྟེང་དུ་ལྷུང་ནས་རུམས་ཀྱིས་
སོང་བ་གསུང་ གཞན་ཞིག་ལ་བཙུགས་ནས་མ་ལེགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཐུག་གསང་
དེ་ན་སྣོད་བཅག་པ་དང་ཚིགས་བཅས་བྱས་པ་གཞན་ལ་མ་བསྒྱུར། ལས་ཀ་ལ་སོགས་
པ་གཞན་ལ་མི་བྱའོ། །ཡང་འདོད་ཤོས་ཅི་ཐོབ་བྱེད་པའི་འགྱོགས་ཀྱི་རྩེ་ལ་མི་བརྟཊ་

[325] འདོད་པ་སྤྱི་སོ་ན་འདུག་པ་མ་རྩེ་རྟོགས་པ་འདི་ངན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་
པའི་ངེས་པ་མེད། བཟང་པོ་དྲན་ཤེས་ཆེ་རེ་བ་ཀུན་ལ་སླར་འབྱུང་ཉེ། འདི་དགེ་
བཤེས་གྲོ་ལུང་པ་བསྒྲེས་པོ་བྱེད་ཙ་ན། གང་འདོད་པ་དང་ལེགས་པ་གཡོར་རྩང་
དང་ཕན་ཡུལ་བ་ལ་བྱིན། གང་ན་མ་བཏུབ་པ་དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཁོང་དག་གི་བྱས་
པ་བཞིན་དུ་དགོས། དེ་ལྟ་རྒན་པས་ད་ཙུག་བྱས་ཀྱང་གཞོན་པས་འབུག་ཏུ་ཡོང་
དེ་ཤོར་ཐབས་ནི་མེད་ཡང་ གཞུང་བཟང་པོ་ལ་མ་བརྟེན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་
རང་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་འདི་བཞིན་དུ་བྱས་ཞེས་འཁོན་དུ་བྱས་པ་དང་ གཞན་
ལ་གྲོས་ལ་སོགས་པའི་ཕན་པ་བསྟེན་པ་ལ་ཉན་དུ་མ་འདོད་ན། ཕྱིས་ངས་དེ་ཙ་ན་
བྱ་སྟེ་མ་བཏུབ་པ། ད་ནི་ཅི་དགའ་བ་གྱིས་ཞེས་ཡུན་དུ་འཆང་བ་མི་བྱ། ད་ལྟ་
ཉོན་མོངས་པ་བྱུང་དུ་མ་ཚོར་བ་དེ་གཉེན་པོ་མ་བསྟེན་པས་ཡིན། གཉེན་པོ་བསྟེན་
ན་ཆུའི་གཉེར་མ་ཙམ་ཡོད་པས་འབུར་འཇོམས་བྱེད་དགོས་གསུང་ ཡང་གནད་
ལ་མི་དབབ། ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱོད་ཕ་ནས་ངན་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ རབ་ཏུ་
བྱུང་བ་ཀུན་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་མཁན་སློབ་ལ་སྡོམ་པ་མེད་ཅེས་དང་ ཁྱོད་རང་ལ་སྡོམ་པ་
མེད་ཅེས་པའམ། གཞན་གྱི་མི་བསད་པ་གཞན་ལ་རྒྱུས་མེད་པ་ལ་ཁྲོམ་དུ་སྒྲོག་པ་ལྟ་
བུ་ཏེ། འདི་དུག་མ་བླུད། མཚོན་མ་བཏབ་པ་ཡིན་ཡང་བློ་སྦྱོང་འདིའི་ངོས་
ནས་འདི་ལས་སྡིག་ཆེ་བ་མེད། ཁོ་བསད་པ་བས་ཀྱང་ཐུ་བ་ཡིན། སྔོན་རྒྱ་
སྟོན་བྱིས་པ་ཙན་གཞན་གྱི་རྟ་དཀྲོགས་ནས་བྲག་ལ་འཕྱོངས་ནས་བསད་པས། ཕ་
མས་བརྡུངས་པས་མའི་ང་རྡོང་ང་ལ་རྡོ་རྒྱབ། དར་ཁྱིམ་དུ་མ་བཙུད་པ་ལ་ཁོས་
ཁྱེད་རང་གི་ཡོན་བདག་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གི་འབྲི་རྐུས་ནས་གསོད་པ་ཟེར་ཞིང་འོ་དོད་
བོས་ནས་རྟ་སྐྱིན་དང་ འབྲི་སྐྱིན་དང་ བབ་པ་ལྟ་བུ་འདི་ལས་སྡིག་ཆེ་བ་
མེད་གསུངས། ཡང་གོ་ལོག་མི་བྱ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ལོག་དྲུ་སྟེ། འདུན་པ་

[326] རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ རོ་མྱང་བ་དང་ གཉེར་སེམས་དང་
སྙིང་རྗེ་དང་ བཟོད་པ་གོ་ལོག་གོ་དེ་ལ་འདུན་པ་གོ་ལོག་ནི། ཆོས་
སྒོར་ཞུགས་ནས་ཆོས་ལ་འདུན་པ་མི་བྱེད་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ལ་འདུན་པའོ། །
རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་གོ་ལོག་པ་ནི། ཆོས་བཤའ་མ་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་མི་
བྱེད་པར་རང་གནག་པ་ལ་མ་ལེགས་པ་བྱུང་བ་ལ་ཡི་རང་བསམ། སྡིག་བྱེད་པ་
དེ་ཁོ་ལ་བབ། ཁེས་མ་ལན་བྱེད་དགོས་པར་ཡོད་ཟེར་བ་དང་ རྒྱ་བྱང་རྡོར་
བབས་པ་ལ་གཡོར་དར་མ་ལེགས་ཤེད། ངན་པ་ཡང་དག་པ་སྙིང་ཚིམ། སྐྱ་
ཞལ་གྱི་སོང་ངམ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་སྒོམ་དུ་མི་རུང་ རོ་མྱང་བ་གོ་ལོག་ནི། སྔར་
བཤའ་མ་བྱུང་བའམ། རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་བྱུང་བའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བ་ལ་རོ་མི་མྱང་བར། སྔར་དགྲ་བརྟུལ་བ་དང་
འདོད་པ་སྤྱད་པ་ཡིད་ལ་དྲན་ཞིང་རོ་མྱང་བར་བྱེད། དེས་ཁམས་སོས་གཉིད་སངས་
འགྲོ་ན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་ཤེས་པར་བྱ། གཉེར་སེམས་གོ་ལོག་ནི།  བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཉེར་སེམས་བྱ་བ། ནམ་མཁའི་མཐས་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་མ་བྱས་པ་མེད། དེ་ཡང་དྲིན་ཅན་གྱི་མ་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་དམྱལ་
བར་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་དོགས་དང་ འཁོར་བར་གནས་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་
གྲོལ་བ་དང་ བདེ་བའི་མཆོག་སངས་རྒྱས་ལ་འགོད་པ་ཡིན།  རང་གི་ཁ་
འོག་ཏུ་འདུ་བ་རྣམས་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བའི་གཉེར་སེམས་མི་བྱེད་པར་ནོར་བསོག་པ་དང་
གཉེན་སྐྱོང་བ་དང་ ཚེ་འདིའི་བྱ་བྱེད་ལ་སྦྱོར་བ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་
ལ་འགོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གཉེར་སེམས་ཡིན་པ་ལ། སེམས་ཅན་བདེ་བ་ལ་
ཕྲག་དོག་པ་དང་ རང་དང་མཉམ་པོ་གོང་དུ་ཤོར་གྱིས་དོགས་པ་ལ་བློ་སྦྱོང་
ཡོང་མི་སྲིད་གསུངས། སྙིང་རྗེ་གོ་ལོག་ནི། སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་

[327]
བསྒོམ་པའོ། །བཟོད་པ་ག་ལོག་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དཀའ་སྤྱོད་ཅུང་ཟད་
ཀྱང་མི་ནུས་པར་འདོད་པའི་ཆེད་དུ་ཚོང་ སོ་ནམ་དང་ དགྲ་འདུལ། གཉེན་
སྐྱོང་གི་དཀའ་བ་དུ་མ་ནུས་པའོ། །ཡང་ལྷ་བདུད་དུ་མི་དབབ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་
འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་མ་མགུ་ན་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ། ལྷ་བདུད་དུ་སོང་བ་ཡིན་
དེ་བཞིན་དུ་བློ་སྦྱོང་གིས་ང་རྒྱལ་ གཞན་ལ་བརྙས་པ་བྱེད་པ་སྟེ། ང་མིན་པས་བདེན་
པས་གཞི་མི་ཤེས། བློ་སྦྱོང་མིན་པས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྐུན་
མ་ནགས་ལ་བཏང་ནས་རྗེས་བྲག་ལ་གཅོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་སྤང་ལ། སྨན་ནད་
ཐོག་ཏུ་བཏང་ཞིང་  ཞིང་བདག་འཛིན་ལ་རྨ་ཕེབས་པར་བྱས་ལ་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་
བྲན་གྱི་ཐ་མ་བཞིན་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ནམ་དགོས་ཆ་མེད་པས། ཡོངས་
ཐུབ་པར་བྱ། ཅེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་རྟ་ལ་བྱང་ཆེ་བ་ཀུན་གྱི་མ་ཡེངས་ན་
མི་བདེ་བའི་སར་ཡང་མི་སྐྱུར་ལ། ཡེངས་ན་ཐང་བདེ་བ་ལས་ཡང་གློ་བུར་དུ་རྟ་
འགྲོགས་ན་རྡེབ་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོ་བརྟན་ན་རྐྱེན་ངན་ཆེན་པོས་ཀྱང་བློ་
སྦྱོང་མི་ཉམས་ཀྱང་གཉེན་པོ་བསྟེན་རྒྱུ་མེད་པའི་དུས་སུ་རྐྱེན་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ཆོས་འཆོར་
བས་རྟག་ཏུ་མ་ཡེངས་པར་སྦྱོང་བ་གཅིག་དགོས་ཏེ། བདག་གིས་དེ་རིང་བདག་
འཛིན་ཐུལ་བ་ལམ་ཡེངས་པར་དྲན་པར་བྱ། ཉོན་མོངས་པར་མ་ཤོར་བར་བྱ་སྙམ་
དུ་འཕེན་པ་གཏོང་ དེ་ནས་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་གཅོད་པས་ཉེས་པས་གོས་སམ་མ་
གོས་སྙམ་དུ་རྟོགས་ཏེ། དུས་ཨེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་མ་ཤོར་བར་བྱེད། རྟག་ཏུ་
ཡེངས་པ་མེད་པ་གཅིག་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྲིས་སེ་བ་བརྩིག་དགོས། འདི་དང་བྲལ་
དགོས་ན་མི་ནག་པོ་ཕལ་བ་ལས་མི་ཡོང་ ཡེངས་མེད་དུ་སྒོམ་པའོ། །ཡང་
རེས་འཇོག་མི་བྱ། ཅེས་བྱ་བ་ནི། རེས་བློ་སྦྱོང་སྒོམ་རེས་བློ་མ་ཁེལ་བར་
[328] མཚན་ཉིད་པ་ལ་ལ་དག་སྡེ་སྣོད་དུ་མ་ཤེས་ཀྱང་འཆི་བ་དྲན་ན་
འདིས་གོ་མི་ཆོད་སྙམ་ནས་སྔགས་པ་ཆུང་མ་ཅན་རའི་གམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་ཡོད་
དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཅིག་འདྲེས་གནོད་ཀྱི་དོགས་པས་དྲག་སྔཌ་ཁོ་ན་ཟློས། རེས་འགའ་ཚེ་
འདིའི་ཆེ་ཐབས་སྒྲུབ། རེས་འགའ་ཕྱི་མའི་དོན་བྱེད་པ་དེ། ཞོན་པ་གཉིས་
ལ་བཞོན་ན་བར་དུ་ལྷུང་ ཁ་ཅིག་ནི་སྒོམ་པས་སྙིང་པོ་བགྲང་མ་དགོས་ཟེར་བ་དང་
ལྟུང་བ་བཤགས་མི་དགོས། ལྟུང་བས་ལུས་ལ་གནོད་དམ་བསམས་ལ་གནོད་ཟེར་
བ་དང་ དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ནའམ། མིས་མཐོང་དུ་ར་བའམ་
མཐོང་ན་དགའ་བ་བྱུང་བས་ས་གཏོར་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཐམས་ཅད་ནོར་ཟེར་བར་
གདའ།དོན་འདིར་ཇི་ལྟར་བྱེད་ན། ལྟ་བའི་ཤན་སྤྱོད་པ་ལ་མ་ཕོག་པར་ལུས་
ངག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ། འདུལ་བ་ལས་ཇི་ལྟར་བཅས་
པ༑ ཇོ་བོ། སྟོན་པ། པོ་ཏོ་བ་གསུམ་གྱི་གདམས་ངག་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་
བ་རྣམས་གྲ་མཆགས། ཟུར་མ་ཉམས་པར་སྒྲུབས་ལ་བསམ་པ་འདི་འབའ་ཞིག་
སྦྱོང་བའོ། །ཡང་སྤྱོད་པའི་ཤན་ལྟ་བ་ལ་ཕོག་ནས་རྣམ་རྟོག་གི་མདུད་པས་བཅངས་
པ་ཡོད། ཡང་ཁ་ཅིག་སྔགས་ལ་བརྟེན་ནས་འདུལ་བ་ཕྱི། འདུལ་བ་ལ་བརྟེན་
ནས་སྔགས་ཕྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་གྲུ་བཞིར་ཁྱེར་ཤེས་པ་ངའི་བླ་མ་རྒྱ་གར་བ་ལས་
མ་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་གསང་ཕུ་བ་གསུང་སྐད། འདི་ལ་གོ་བས་མཐའ་ཆོད་པ་དང་
བྱེད་ངོ་ཤེས་པ་ཅིག་མ་བྱུང་ན་ཁ་ཅིག་གི་ཇི་སྐད་བྱས་པས་ཇི་ཙུག་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་
ཡོང་བས་དེ་ཙུག་མ་གོ་བར་སྒྲོ་འདོགས་རྦད་ཀྱི་ཆོད་པར་བྱས་ལ། ཉམས་སུ་
ཟུང་འཇུག་ཏུ་བླང་བར་བྱའོ། །ཟས་གོས་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་
འདིས་བྱ། འཆི་བའི་ཚེ་ཡང་གཞན་གྱི་སྐྱེ་ཤིའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་
སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་པར་བློ་སྦྱོང་ འཛོམ་མ་འཛོམས་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་

[329] འདི་ཁོ་ན་ཉམས་སུ་བླང་ངོ། །ཡང་གཏོ་ལོག་མི་
བྱ༑ ཅེས་པ་ནི། ནད་པ་ཀུན་ཤི་ཡིས་དོགས་ནས་གླུད་གཏོར། གཏོ་བྱེད་
པ་དེ་མི་འཆིར་རེ་ནས་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ན་
གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བླངས་པས་རང་ལ་བདེ་བ་ཡོང་དུ་རེ་བ་དང་ རང་གི་བདེ་
བ་སེམས་ཅན་ལ་བཏང་བས་མང་པོ་རེ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཤ་བོ་བ་ནི་རང་ཆོས་པར་
སྟོན་པས་ཆོས་བྱེད་བཟང་པོ་ཀུན་ཇ་སུན་གྱི་སེན་བག་རེ་བཏང་ནས་ངེད་ཅག་གྲོགས་པོ་
ཡིན་ཟེར་བ་དང་ གནས་གཞི་ཁ་དྲག་པོ་ལ་འཇུ་བ་དང་ ལྐོག་ཏུ་ཡོན་
བ་ག་རེ་ལ་བུན་སྐྱེད་འཚོལ་བ་དང་ ཨ་ཏི་ཐུམ་ཐུམ་བག་རེ་བཟློ་བར་བཞི་པོ་
དེའི་གསེབ་ནས་ཆོས་པའི་ཡང་རྩེ་རེ་བ་སྟེ། བ་སྟོར་རེ་དང་ཆུས་ཁྱེར་རོ་ལྟ་བུ་ལ་
གཅིག་ཡོང་ཅེས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ དེ་ཇི་ཙམ་དུ་གལ་ཆེ་བ་
དང་ དེའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དཔྱད་ནས་གནད་ཀྱིས་ཕུལ་ཏེ་བསྒོམ་པ་ཅིག་
དགོས། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གནུབས་ད་ལང་སྐྲ་འཛོམ་པས་ངན་པ་ཡང་དག་པ་འདི་
རིག་པའི་གནས་ཀྱི་འཚོལ་ལུགས་སམ། ངས་ཅང་མ་བྱས་པར་འདི་ཙམ་པ་བྱུང་
བ་ཡིན་བྱས་པས་ཨང་འོ་ན་འོ་སྐོལ་དཔོན་གཡོག་རྒྱག་པ་ཅིག་པར་བྱུང་གསུངས་པ་
ལྟར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱས་པ་དང་ བུམ་ཆོག་དང་བླ་ཁེ་བྱས་པ་ཐམས་
ཅད་རྒྱག་པོ་ཅིག་པར་སོང་ན་རླུང་གི་ཁྱེར་བ་ཡིན་པས་ཅི་བྱེད་ཚེ་འདི་དང་ རང་
གི་བདག་འཛིན་ལ་མ་འཁྲིས་པ་ཅིག་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་འདི་དགོས་པས། གཉིས་
པོ་སྲོགས་དང་བསྡོ། ཞེས་པ་ནི། སྤྱིའི་དམ་ཚིག་དང་ དགོས་འདིའི་
དམ་ཚིག་གོ་དང་པོ་ནི། སྐྱབས་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་ཁས་བླངས་པ་དང་
བླ་མའི་དམ་ཚིག་རྣམས་དང་འགལ་བ་སྲོག་དང་བསྡོས་ནས་མ་བྱེད་པའོ། །གཉིས་
པ་འབན་ཆོས་པ་བཞིན་དུ་ལྟུང་བ་གླེང་རེས་ཀྱི་མདུང་ཁ་བྱེད་པ་དང་ ལུས་ངག་

[330] འདི་ནས་བཤད་པའི། ཡན་ལག་ཉམས་
པ་བརྗད་མི་བྱ། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ འདུན་པ་བསྒྱུར་ལ་རང་སོར་
བཞག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ འགལ་བས་འདིའི་དམ་ཚིག་དང་འགལ་
བ་སྟེ། ལྟུང་བ་གླེང་བ་ནི། སྐྱོན་ཁོ་ན་ལ་རྟོགས་པས་བློ་སྦྱོང་ཡོང་མི་སྲིད་
ལུས་ངག་ཏུ་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་ཁས་བླངས་པ་རྣམས་གྲ་མ་ཆག་ཟུར་མ་
ཉམས་པར་ཉམས་སུ་བླང་དགོས་པ་ཡིན་གསུང། དེ་ལ་འདི་དགོས་པས། རྟོག་
དཔྱོད་གཉིས་ཀྱི་ཐར་བྱ། ཅེས་པ་ནི། རང་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཆེ་བརྟགས་
ནས་དེའི་གཉེན་པོ་དགོས་སུ་བསྟེན་ནས་སྤང་བ་ལ་འབད་པ་དྲག་པོ་བྱ། ཡང་ཁོང་
གི་ལན་ཟེར་བའི་འདས་པའི་ཉེས་པ་དང་ མ་འོངས་པ་ན་འདི་འདྲ་བྱུང་ གཉེན་
པོ་འདི་བཞིན་བསྟེན། སྙམ་དུ་གོ་ཆ་གྱོན་ཞིང་སྤྱོད་པ་སྟེ། འདས་པའི་དབང་
དུ་བྱས་ནས་ན་ཚ་དང་དགྲ་འདྲེའི་གནོད་པ་དང་ བྲང་ཟླ་མ་རྙེད་པ་དང་ ཁ་གྲང་
ཟེར་བ་དང་ རྐུན་མ་དང་ བརྡུང་རྡེག་ལ་སོགས་པ་གནོད་པ་ཅི་བྱུང་བ་
ཐམས་ཅད་ཚེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཀྱི་བུ་ལོན་དང་ལན་ཆགས་དང་ཤ་འཁོན་ཅི་ཡོད་
པ་ཐམས་ཅད་དེས་བྱང་བར་གྱུར་ཅིག་པར་བློ་སྦྱོང། མ་འོངས་པ་ལ་དོ་ནུབ་སྲོད་
དམ། ཐོ་རངས་ནས་བཟུང་ནས་ཁྱི་ལ་ཁྱོད་ད་ར་གཏོང་ན། ང་འདིར་ཆ་ཟེར་
བ་ལྟར་ང་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དང་ རྐུན་མ་འཛུགས་པ་དང་ འདི་ནས་
བཏོན་ནས་གཏོང་བ་དང་ ནད་དྲག་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་བདག་གཞན་
བརྗེ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་བཞིན་དུ་བསྒོམ་སྙམ་དུ་གོ་ཆ་གྱོན་པ་སྟེ། པོ་ཏོ་
བ་རང་ཅག་ལ་བཙོང་མོ་ཅིག་གི་བུ་ཆུང་སྐྱེལ་དུ་བྱུང་ནས་ཞེས་པ་ལ་སྤྱན་སྔ་བ་ནི་མི་
དགའ་བར་འདུག་ཅེས་དང་ ཕུ་ཆུང་བ་ང་ནི་འཆི་བ་བས་གསོ་བར་འདུག་ཅེས་
པ་ལྟར། འདས་མ་འོངས་གཉིས་ལ་སྦྱར་ནས་བསྒོམ་ རྟོགས་དཔྱོད་གཉིས་ཀྱི་

[331]།  པའོ། །དེ་ཡང་དུ་དུས་གཅིག་
ཏུ་ཡོང་བ་ཅིག་དགོས་པས། དོལ་ཆོད་དུ་སྦྱང། ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཏར་
ཀའི་རྩ་རྦད་ཆོད་བྱེད་པ་དོལ་ཆོད་ཟེར་བ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཚམ་ཚོམ་
དང་ ནེམ་ནུར་མེད་པར་གཉེན་པོས་འབུར་འཇོམས་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་
རང་དོན་དང་མ་འདྲེས་པ་གཅིག་དགོས་པས། དུག་ཅན་གྱི་ཟས་སྤང་ ཞེས་
བྱ་བ་ནི། ཟས་བཟང་པོས་ལུས་བརྟས་པར་བྱེད་ཀྱང་དུག་དང་འདྲེས་ན་འཆི་བ་ལྟར་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་ཡང་ དངོས་འཛིན་དང་འདྲེས་ན་
འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པས་དུག་ཅན་གྱི་ཟས་དང་འདྲའོ། །ཡང་ཕྱི་མ་ལྷ་
མིའི་བདེ་བ་དང་ ཉན་རང་གི་ཐར་པའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་བློ་སྦྱོང་གི་དུག་ཡིན་
པས་སྤང་བར་བྱའོ། །ཡང་བདེ་བ་འདོད་པས་གཞན་ལ་ངན་སེམས་བྱར་མི་རུང་
བ་ཉིད། སྐྱིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་སྡུག་མ་འཚོལ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགྲ་ཤི་ན་རང་
ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་ ཉེ་འབྲེལ་ཤི་ན་དེའི་ནོར་བདག་ལ་ཡོང་དུ་རེ་བ་
དང་ སྒོམ་ཆེན་གྲོགས་པོ་ཤི་ན་ཡུལ་དེར་རང་ལ་བསོད་ནམས་ཡོང་དུ་རེ་བ་ལ་
སོགས་པ་དང་ ཁྱིམ་པ་དང་ཐུན་མོང་བའི་སོ་ནམ་རྣམ་བཞི་ལས་སྐྱིད་པ་རེ་
བ་དང་ དེ་ཐམས་ཅད་སྐྱིད་པ་འདོད་པས་སྡུག་བསྔལ་འཚོལ་བ་ཡིན། གླང་
རི་ཐང་པའི་བླ་སྨན་ཇོ་བཙུན་རིན་བྱང་དཔོན་གཡོག་ལ་ཡོན་བདག་ཀུན་གྱི་ཞོ་བསྐྱལ་
ནས་སྐྱིད་པ་ལ་སྡུག་བཙལ་ཏ། དེ་བས་ཀྱང་འཛོམ་པ་གཅིག་པ་བཞེད་ནས་མཛོ་
མོ་གཅིག་སྲེལ་བས་ཞོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེལ་བའི་འཕྲོ་ཆད། དབྱར་མཛོ་ཞིང་གསེབ་
ཏུ་སོང་ཞིང་ཉེ་གནས་པ་སྦྱོང་ལོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་སྡུག་
བསྔལ་འཚོལ་བ་མང་པོ་ཡོང་བ་རྣམས་སྤང་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་ན་
དགའ། སྐྱིད་ན་དགའ་བ་ལ་བསམ་པ་བཟང་ཟེར་བ་ཡིན་པས་ད་ལྟར་བྱ་གསུངས་

[332] ད་ནི་ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཆ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། བརྟན་པ་
ཐོབ་ནས་གསང་བ་བསྟན། །ཞེས་པ་ནི། དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
ཉམས་སུ་བླང་བར་བསྟན་པ་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་དང་ དངོས་གཞི་དང་ རྗེས་
གསུམ་དུ་གནས་པ་ལས། དང་པོ་ནི། དཀོན་མཆོག་གི་མཆོད་ཁང་དུ་ལྷ་
དང་བླ་མ་ལ་མཆོད་པ་ཕུལ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ལ། བསམ་གཏན་ཀྱི་ཁང་པར་སྟན་
བདེ་བ་ལ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་སྟེ། དབུགས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བགྲང་ངོ། །
དེ་ནས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བསམ་གཏན་གྱི་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱས་པའོ། །དེ་
ནས་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྔོན་དུ་བཏང་ལ། དངོས་གཞི་ནི། འདི་ཀུན་
གཅིག་ཅར་འཇུག་པའི་ལུགས་ཡིན་པས། དངོས་གཞི་བདག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་
པར་གཅིག་ཅར་བསྒོམ་ཡང་སྦྱོར་བའ་དུས་སུ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིམ་
པར་རྩིས་ལ་གདབ་སྟེ། འདི་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རླན་གྱིས་རྟོགས་པའི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་
དགོས་པ་ཡོད་གསུངས། དེ་ལ་ཐོག་མར་བཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒོམ་
པ་ནི། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་བསམ། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་
ལྟར་སྣང་བ་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་འདི་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་འཁྲུལ་བའི་
སྣང་བ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པ་སེམས་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་རྡུལ་ཙམ་ཡང་ཡེ་ནས་
གྲུབ་པ་མེད། རིག་པས་དཔྱད་ན་རིགས་དོན་བདེན་པ་མེད་པར་སེམས་པ་དང་
དེ་ནས་འཛིན་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ནི། མ་སྐྱེས་རིག་པའི་གཤིས་ལ་
སྤྱད། །ཅེས་གསུངས་པས་སེམས་འདི་ཡང་འདས་པ་འགག་མ་འོངས་
པ་མ་སྐྱེས། ད་ལྟ་བ་ཡང་ཆ་གསུམ་དང་ལྡན་ཞིང་གནས་འདི་ན་གནས་བྱ་བ་དང་
ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་བོང་ཚོད་ལ་སོགས་པ་གཤིས་སྤྱིར་མ་གྲུབ་ཅིང་མ་སྐྱེས་པར་

[333] དེ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ནི། གཉེན་
པོ་ཉིད་ཀྱང་རང་སར་གྲོལ། །ཞེས་པས་ཡུལ་སེམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་
དཔྱད་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་སེམས་འདི་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པས་ཡུལ་སེམས་གཉིས་
སུ་མ་འདུས་པའི་ཤེས་བྱ་མེད་ལ། དེ་གཉིས་རང་བཞིན་མེད་པར་དཔྱད་ཟིན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྤྱིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཅིར་ཡང་མི་འཛིན་པའི་ངང་ལ་གློད་ལ་
རིག་པ་གསལ་ལ་མི་རྟོགས་པ་འདི་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དབང་དུ་མི་བཏང་བར་སོ་མར་བཞག་གོ་
ཅེས་སྟོན་པས། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཀུན་གཞི་ངང་ལ་བཞག་བདུན་པོ་སེམས་བྱུང་རྟོག་པ་
 སྣ་ཚོགས་བདུན་པོ་སེམས་བྱུང་རྟོག་པ་ཡིན་པས་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་ཅན་རང་
དག་པར་མི་བཏང་བར་རྟོགས་པ་གང་སྐྱེས་ལ། རིག་པས་བལྟས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་
ངང་དུ་གློད་ལ།  ཡིན་པས་སྤང་ །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རྟོགས་པ་
སྐྱེས་ཚད་ཀྱང་རིག་པས་རིག་པ་ལ་ལྟས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་གློད་ཅིང་འགྲོ་ ༸ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའི་གཞི་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་གཞི་མ་
ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་སྤངས། དེ་ལྟར་བཞག་ཅིང་ཉམས་སུ་བླངས་པར་བྱའོ།།།
བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཐུན་ཆུང་ལ་གྲངས་མང་བ་སྟེ། ཐུན་ཞབས་བསྡུ་བ་དང་
བཅས་ཤིང་བཟང་གྱིས་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། རྗེས་ལ་
བྱ་བ། ཐུན་མཚམས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུར་བསམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།
ཕུང་པོ་ལྔ་དབང་པོ་དྲུག་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་སྣང་བ་
སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་བདེན་འཛིན་དང་ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་
མི་འབྲང་བར་མ་རྟོགས་པའི་འགྲོ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཞིང་མཉམ་བཞག་གི་ཉམས་མ་དོར་
བས་ཟུང་འཇུག་ཆེན་པོའི་ངང་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་
ཀྱང་ །དངོས་འཛིན་ཞེན་པས་མ་སླད་པར། །མཁའ་བཞིན་ཡེ་སྟོང་ཆེན་རོ་

[334] །འཆི་མེད་བདེ་ཆེན་ངང་དུ་འགྲོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། དུས་
གསུམ་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀུན་གྱི་ལམ། །ཐེག་ཆེན་སྡེ་སྣོད་མ་ལུས་ཀུན་གྱི་བཅུད། །
བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་ཀུན་གྱི་གཙོ། །བློ་སྦྱོང་གདམས་པ་ཟབ་མོ་འདི་
ཡིན་ནོ། །རྣམ་དབྱེ་མ་ལུས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་ཕྱིར་དང་ །རྣམ་དབྱེའི་བྱེ་བྲག་
ཁྱད་པར་རྟོགས་ཕྱིར་དང་ །རྣམ་གཉིས་ལ་བརྟེན་གོ་བ་སླ་ཕྱིར་དང་ །རང་
སེམས་དགའ་བ་བསྐྱེད་ཕྱིར་འདི་བྱས་སོ། །རིན་ཆེན་བླ་མས་བླ་མའི་གསུང་ལ་
བརྟེན། །རང་གིས་བློས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་དོན་ལ་སྦྱོང་ །འབྲེལ་དང་གོ་རིམ་
གནད་ཀྱི་གདམས་པ་དང་ །བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བློ་སྦྱོང་འདི་བཤད་དོ། །དེ་
ལྟར་གྱུར་ལ་འགལ་འཁྲུལ་ཅི་མཆིས་པ། །བླ་མ་བརྒྱུད་པར་བཅས་ལ་བཟོད་པར་
གསོལ། །ལ་ལས་མཐོང་སྟེ་མ་དད་སྐྱེས་གྱུར་ན། །རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཕྱིར་དེ་
ཡང་བཟད་པར་གསོལ། །བདག་གིས་འདི་སྦྱར་དགེ་བའི་མེ་ཏོག་ལ། །འགྲོ་དྲུག་
བུང་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཉེར་བསྟེན་ཏེ། །གཞན་དོན་རོ་གཅིག་སྦྲང་རྩི་ལེགས་སྤྱད་
ནས། །ཆོས་འདི་ནམ་མཁའི་དོན་དུ་བྱེད་པར་ཤོག་འདི་སངས་རྒྱས་བསྒོམ་པའི་
ཚོགས་བཤད་ཆེན་མོ་ཡིན་ཞིང་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་བློ་སྦྱོང་གི་
ཁྲིད་ཡིག་གི་བཏུས་གཞི་ཡང་འདི་ཡིན་ནོ། །ལུང་མ་ཐོབ། ཛ་ག་ཏཾ།། །།

[335]།
༄༅། །འདུས་བྱས་ལ་རྟག་པ་མེད་ཀྱི། །ཞེན་མེད་ཀྱི་འཁྲི་བ་ཆད་
འཁོར་བ་ན་བདེ་བ་མེད་ཀྱིས། །ངེས་འབྱུང་གི་སྐྱོ་ཤས་བསྐྱེད། །འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་
པོ་མེད་ཀྱི། །རྫུན་ལ་བློ་གཏད་མ་བྱེད། །རང་སེམས་སངས་རྒྱས་ཡིན་གྱི།།
ངོ་ཤེས་ཀྱི་ཞལ་མཇལ་གྱིས་གསུངས། །ཡང་ཚེ་འདིའི་གྲིབ་སོ་ཡོལ་ལ། །ཐར་
ལམ་རྡོག་སྣ་བསྐུལ་ཅིག་འདུ་འཇིའི་བློ་སྣ་རིངས་སོ། །འཕྱི་ཕྱིས་བློ་
སྣ་བཏུངས་ཤིག་སྤྲོ་ཡང་སྡོད་དབང་མེད་དོ། །ཕྱི་མར་གང་ཕན་སོམ་ཅིག་
དལ་འབྱོར་རྒྱུན་ཐོབ་དཀའ་འོ། །ཐོབ་ཚེ་སྙིང་པོ་ལོང་ཅིག་འཁྲུལ་པ་འདྲིས་
པ་སླའོ། །དྲན་པའི་སོ་པ་ཚུགས་ཤིག་འདོད་ཡོན་འདྲེད་པ་མཁས་སོ།།
དགོས་མེད་ཞེན་པ་ལོག་ཅིག་ཆོས་མིན་སྙིང་པོ་མེད་དོ། །ཇི་དགུ་ཐེད་ལ་
བོར་ཅིག་འཆི་བས་རྟིང་ནས་བཏུབས་སོ། །མྱུར་བའི་སྐམ་ཤ་ཟོ་ཅིག་ཅེས་སོ།།
ཡང། འཆི་བ་སྙིང་ལ་བཞོག་དང་ བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཐང་ལྷོད་མེད་པའི་གནད་
ཡིན། འཁོར་བའི་སྐྱོན་ཚང་སོམས་དང་ ཞེན་པ་རྟིང་ནས་བཟློག་པའི་གནད་
ཡིན། བློ་སྣ་གཞན་དོན་དུ་སྦྱོངས་དང་ ཅི་བྱས་ཆོས་སུ་འགྲོ་བའི་གནད་
ཡིན། བསམ་རྒྱུ་བླ་མ་ལ་གྱིས་དང་ ཐུགས་ཡིད་གཅིག་ཏུ་འདྲས་པའི་
གནད་ཡིན། སྣོད་བཅུད་ཡི་དམ་དུ་སྦྱོངས་དང་ ཐ་མལ་གྱི་ཞེན་པ་བཟློག་
པའི་གནད་ཡིན། གང་ཤར་སོ་མར་བཞོག་དང་ འཁོར་བ་རང་གྲོལ་ལ་
འགྲོ་བའི་གནད་ཡིན། གནད་དྲུག་གི་གདམས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་བཞི་ནི་
དད་པའི་རྒྱལ་པོ་འཆི་བརྗེས་སུ་དྲན་པ། སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་བློ་ཡིས་
མཐོང་བ། མོས་གུས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བླ་མ་སངས་རྒྱས་སུ་མཐོང་བ། རྟོག་པའི་
[336] །གསུང་ཡང། བདེ་བ་ཐམས་
ཅད་ལྡན་པར་འདོད་ན། འདོད་ཆགས་ལ་གཉེན་པོ་ཐོངས་དགོས། སྡུག་བསྔལ་
ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འདོད་ན། ཞེ་སྡང་ལ་གཉེན་པོ་ཐོངས་དགོས། བླ་ན་
མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་ན། གཏི་མུག་ལ་གཉེན་པོ་ཐོངས་དགོས། མགོ་
ཐོན་པར་འདོད་ན། ང་རྒྱལ་ལ་གཉེན་པོ་ཐོངས་དགོས། གེགས་ཐམས་ཅད་
སེལ་བར་འདོད་ན། ཕྲག་དོག་ལ་གཉེན་པོ་ཐོངས་དགོས། འདི་ལྟར་ཟབ་
ཆོས་ཀྱི་གནད་མ་འདུས་པ་མེད་པས། གསོལ་བ་ཐོབ། གཞིག་པ་ཆུག་གསུངས་
ཡང་ དད་པ་ལ་མི་རྟག་པའི་སོ་བ་ཚུགས། དགེ་སྦྱོར་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་
ལྕགས་ཀྱིས་བྲབ། དམ་ཚིག་ལ་རང་སེམས་ཀྱི་དཔང་པོ་ཞོག་དགྲ་དུག་ལྔ་
ལ་ཁ་ནང་དུ་ལྡོག་གིན་སྟོས། ཡང་ ལྷ་ཆོས་ཀྱི་རྩབ་དད་པ། ཇོ་བཟངས་ཀྱི་
རྩ་བ་ཞེན་ལོག་འགྲོ་དོན་གྱི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ། བྱིན་རླབས་ཀྱི་རྩ་བ་མོས་གུས་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྩབ་རྟོགས་ཚད་གསུངས། རྩ་བ་ལྔའོ། །བསྒྱུར་བ་ལྔ་ནི་
རྟག་སེམས་འཆི་བར་བསྒྱུར་བ། ཆགས་སེམས་སྒྱུ་མར་བསྒྱུར་བ། སྡང་
སེམས་སྙིང་རྗེར་བསྒྱུར་བ། སྤྱོད་ལམ་ཆོས་སྤྱོད་དུ་བསྒྱུར་བ། རྣམ་རྟོག་
ལྟ་བར་བསྒྱུར་བའོ་གསུངས། ཡང་ འདས་པའི་རྗེས་སྤྱོད་པ་འགྱོད། ཞེན་
གྱི་ཕྱི་རྙོགས་ཡིན་གྱི་བཞོག་མ་འོངས་པའི་སྔུན་བསུ་བ། རེ་དོགས་ཀྱི་བསམ་
རྒྱ་ཡིན་གྱི་ཞོག་ད་ལྟ་བ་ལ་བཟོ་བྱེད་པ། ཆགས་སྡང་གི་ཡོ་ལངས་ཡིན་
གྱི་ཞོག་གང་ཤར་བཟོ་མེད་དུ་འཇོག་པ། ཆོས་སྐུའི་ངོ་སྤྲོད་ཡིན་གྱིས་སྐྱོང་
གསུངས། ཡང་ ན་ཚ་འདི་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱི་འཛིན་ཕུར་ཐོན། ཀུན་
རྫོབ་ཏུ་ལས་འབྲས་མི་བསླུ་བ་ཡིན་གྱི་ལས་ངན་སྡིག་སྒྲིབ་སྦྱོང་ ངོ་བོ་བློ་བྲལ་ཡིན་
གྱི་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་བཞོག་སྐྱེ་བྱེད་བདག་འཛིན་ཡིན་གྱི་རེ་དོགས་ཀྱི་འཁྲི་

[337] རང་གཤིས་ཆོས་སྐུ་ཡིན་གྱ་ན་ཟུག་གི་རང་ཞལ་ལྟོས། གང་བྱུང་བྱིན་
རླབས་ཡིན་གྱི་ཅི་བྱུང་དངོས་གྲུབ་ཏུ་སོམ། ཇེ་དགུ་སེམས་ཀྱི་གང་ལའང་དུ་་ཁ་
མ་བྱེད། ཆོས་བདུན་པོ་དེ་སེམས་ལ་ཞོག་ཉམས་ལེན་ནང་ཐོག་ཏུ་སྦྱོངས་
གསུངས་སོ།། །།སརྦ་ཤུ་བྷཾ་

[338]།
༄༅། །བླ་མ་དམ་པའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཇོ་བོ་ལྷ་གཅིག་གི་བློ་
སྦྱོང་ལ། དྷ་རྨརྐྵི་ཏ། བྱམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། བླ་མ་གསེར་གླིང་པའི་ལུགས་
དང་གསུམ་ཡིན་གསུངས། འདི་ལ་སྦྱོར་བ། དངོས་གཞི། རྗེས་གསུམ་མོ།།
དང་པོ་སྦྱོར་བ་ནི། མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་དང་བཅས་པ་དང་ ཐུགས་
རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་ལ། ཡན་ལག་བདུན་པ་རྒྱས་བསྡུས་གང་རུང་དང་ འབྱོར་
ན་མཎྜལ་དབུལ། གསོལ་བ་གདབ་པ་ནི། ཚེ་འདིའི་འདུན་མ་ཐམས་ཅད་
ཆོས་སུ་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་
སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། ཆོས་མིན་གྱི་བསམ་པ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་
རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བར་བློ་ཆོས་སུ་འགྲོ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། རྟོགས་པ་དང་
ཏིང་འཛིན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་རུ་གོ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་
ཏུ་གསོལ། ཞེས་གསོལ་བ་གདབ་བོ། །དངོས་གཞི་ལ་བྱམས་པ་དང་
སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ནི་
སྙིང་རྗེའི་ཆུ་བོ་བྱམས་པ་སྟེ། དེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡང་དག་སྐྱེ། ཞེས་གསུངས་
པའི་དོན། ཐོག་མར་ཚེ་འདིའི་མ་ལ་བྱམས་པ་བསྒོམས་པ་སྟེ། བྱས་པ་ཤེས་
ཤིང་དྲིན་དུ་བཟོ་བ་ལ་བྱམས་པ་སྐྱེ་པས་སོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་མངལ་ན་ཡོད་པའི་
དུས་སུ། ཁ་ཟས་མི་མཐུན་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ། ཆུད་ཟོས་དོགས་ཀྱིས་
དོགས་ནས་བསྐྱངས་པས་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ། དེ་ནས་སྐྱེས་པ་དང་འབུ་རིད་ལྟ་བུ་དེ་
སོར་མོ་བཅུའི་ཁ་ལ་བླངས། ཟས་ལྕེས་བསྙེད་མི་གཙང་བ་ལག་པས་ཕྱིས། ཤ་
ལ་གཅེར་ནས། ནུ་ཞོ་བསྣུན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བསྐྱངས་པས་དྲིན་ཆེ་

[339] ཟས་གོས་ནོར་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བུ་ལ་བྱིན་ཏེ། མདོར་
ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཐམས་ཅད་མོའི་བུ་ལ་ཡོད་ན་ཆེས་པ་མེད་སྙམ་
པའ་སྒོ་ནས་བདག་སྐྱབས་པས། དེ་ལྟ་བུའི་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པའི་མ་འདི་བདེ་
བའི་རྒྱུ་ལ་དགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ། རྐང་གི་ཁོང་ རུས་པའི་གཏིང་ནས་
བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བྱམས་པ་ལ་འགོད་པར་བྱའོ། །སྙམ་པ་གོ་ཆ་དང་
འབྲེལ་བའི་བྱམས་པ། གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་སྨིན་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་བྱམས་པ་
བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་ན་དགའ་སྙམ་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་འབྲེལ་བའི་བྱམས་
པའོ། །གསུངས། དེ་ནས་ཅུང་ཞིག་ངལ་བསོ་ལ་ལྷོད་ཀློད་དེ། མ་བཅོས་
པའི་ངང་ལ་བཞག་གོ་དེ་ལྟར་གསོལ་བ་གདབ་པ། བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་
ལྷོད་ཀློད་པ་གསུམ་ལ་ཟས་བཟའ་ཡུན་རེ་ཙམ་བྱ་གསུང་ངོ་ །དེ་ནི་ཐོག་མར་
མ་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་སྟེ་
གཉིས་པ་བྱམས་པ་གཉེན་ལ་བསྲེ་བ་ནི། འདི་མན་ཆད་ཐམས་ཅད་ལ་སྔོན་འགྲོ་རྗེས་
ནི་གོང་དང་འདྲའོ། །དངོས་གཞི་ནི་ཕ་དང་ཉེ་དུ་དང་ཐམས་ཅད་འདི་རྣམས་ཀྱི་མ་
མ་བྱས་པ་མེད། བདག་འཁོར་པ་ཐོག་མེད་ནས་སྐྱེ་ཤིའི་འདོར་ལེན་འབའ་ཞིག་
བྱས། མ་བྱས་རེས་ཀྱིས་ཕན་བཏགས་གནོད་པ་ལས་སྐྱབས་པས་དྲིན་ཅན་གྱི་མ་
རྒན་འདི་རྣམས་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལ་བདག་གིས་དགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སྙིང་
ཐག་པ་ནས་བདག་གི་བསྒོམ་མོ། །མིའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་བསྒོམ་པ་ནི། ཡུལ་
མི་ཁྱིམ་མཚེས་ལུང་པ་གཅིག་གི་མ་གཉིས་གསུམ་བཞི་འཛམ་བུའི་གླིང་ གླིང་
གསུམ་རེ་རེ་ནས་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནས་དམྱལ་བ་ལ་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ། དེ་ནས་
ཡི་དྭགས་ལ། བྱོལ་སོང་ལ། དེ་ནས་ལྷ་ལ་བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་བྱེད་མིའི་དེ་
སྔོན་ལ་བསྒོམ། ལྷ་ལ་འཆི་འཕོ་ལྟུང་བྱེད། རིམས་ནད་རབ་ཏུ་ཚ་བས་ཉོག་

[340]
ཏུ་མེད་པ་བསྒོམ་མོ། །ལྷ་མ་ཡིན་ལ་དམིགས་པ་བཙུགས་ན་སྒོམ་ས་མེད་
བྱོལ་སོང་ལ་རིགས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཡོད། ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་
འདོམ་བཅུ་གཉིས་མན་ཆད་ན་ཆང་བསྲིངས་པའི་སྤང་མ་ཙམ་ཡོད་དེ། ཉ་ཆེན་
པོ་ཉ་མིང་དེ། འདི་ཆུ་སྲིན་རྣམས་ཀྱི་ཆུ་ཐིག་རེ་འཐུངས་པའི་ཉ་ཆེ་ཆུང་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་ཁོང་པའི་ནང་དུ་སོང་ནས་འཆི། ཡང་ཆུང་བ་མང་པོས་ཆེན་པོ་རེའི་
གཞོགས་ལ་བུག་པ་བྲག་ཕུག་ཙམ་དོད་ནས་ཟས་ཏེ། དགྲ་ཟིན་མེད་པས་གློ་གཞིབས་
ནས་གཅིག་གི་གཅིག་ཟ་བའི་དུཿ་ཁ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ ཡང་དུད་འགྲོ་ཁ་
འཐོར་བ་གཅན་གཟན་རི་དྭགས་བྱ་བྱིའུ་འབུ་སྲིན་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་གཅིག་ལ་གཅིག་
གི་ཟ་བའི་དུཿ་ཁ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསམ་ལ་བསྒོམ། མི་ལ་འཁོར་བ་རྣམས་
ཀྱང་རྒས་རྒས་ཤི་ཤི་བར་ལ་ཁལ་བཀལ། སྤུ་བཏགས། ཞོ་བཞོས། བཤས་
ནས་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་དུཿ་ཁ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ཡོད་པ་བསྒོམ་མོ། །ཡི་དྭགས་
ལ་རིགས་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་ཡོད། དེ་ཡང་ལྔར་འདུས་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དུཿ་ཁ་
དྲན་པར་བྱས་ལ་བསྒོམ། དམྱལ་བ་ལ་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ནི། དམྱལ་ཁམས་
བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དུཿ་ཁ་དྲན་པར་བྱས་ལ་བསྒོམ། བྱམས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་མ་སྐྱེས་ན་
གཉིས་པ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ནི། གཞན་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་གོང་བཞིན་བྱས་དངོས་
གཞི་ལ་རྩ་བའི་མ་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ནི། གོང་བཞིན་དྲིན་དྲན་པར་བྱས་ཏེ། དྲིན་
ཅན་གི་མ་རྒན་འདི་བདེ་བ་དང་ལྡན། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་དགའ་བ་ལ། འཁོར་
བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ན་འཁྱམས་ཀྱིན་འདུག་པ་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་དུ་བསྒོམ། འདི་
མན་ཆད་དངས་གཞིའི་འདུན་པ་བསྒྱུར་ལ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅ་ཚང་བར་བྱམས་
པའི་སྐབས་སུ་བཀར་བཞིན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཡང་གོང་བཞིན་བྱམས་པ་གཉིས་

[341] སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལུས་བཅུན་ཏེ་
ཙོག་པུ་ལ་སོགས་བྱ། སོ་བར་དུ་མཛུབ་མོ་གཅིག་བཅུག་ལ་འགྲམ་པ་བསྟེན་ལུས་
ཀྱི་ངག་བཅུན་པ་ནི་ཁོང་པའི་ནང་ན་ཡར་ལ་ཨ་མ་ཞེས་དྲངས། ངག་གིས་ཡིད་
བཅུན་པ་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་རིགས་དྲུག་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་ཤིང་
འདི་རྣམས་ཀྱིས་མ་མ་བྱས་པ་མེད་པས། མ་འདི་རྣམས་སྙིང་རྗེ་ཨ་ཞེས་སྙིང་ཐག་
པ་ནས་བསྒོམ། མ་མིན་པ་ལ་མར་བསྒོམ་པ་མིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་མྱ་ངན་
བསལ་བ་ལས། མའི་ཐུག་མཐའ་རྒྱ་ཤུག་ཚིག་གུ་ཙམ། །རིལ་བུ་བགྲངས་
ཀྱང་ས་ཡི་ལང་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
བསྒོམ་པ་ནི། སྙིང་རྗེ་རང་བྱས་པས་མི་ཕན་གཏོང་ལེན་བསྒོམ་དགོས་ཏེ། དམྱལ་
བ་ལ་སོགས་ཀྱི་མ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དུཿ་ཁ་བདག་ལ་ཚུར་བསྡུ། བདག་གི་བདེ་བ་དེ་རྣམས་
ལ་བྱིན་པས། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བསྒོམ་
དེ་ཡང་དུཿ་ཁས་དངོས་སུ་གནོད། ཀུན་འབྱུང་གིས་ཐར་དུ་མི་སྟེ། བས། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུཿ་ཁ་དང་ ཀུན་འབྱུང་གཉིས་སྤུ་གྲིས་བཞར་བ་ལྟར་བླངས་
ལ་རང་ལ་ཚུར་བསྡུ། རང་གིས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བྱིན་པས་
གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་མེད་པ་བྱུང་ཞིང་ མཐར་ཐུག་
སངས་རྒྱས་ཡེར་ཐོབ་པར་བསམ། རྨི་ལམ་དུ་ཡང་བསྒོམས་ཏེ། ཆུས་ཁྱེར་
བ་ཁང་པ་གཞིག་པ། མཚོན་རྡེག་པ་ལ་སོགས་གང་བྱུང་ཡང་བསྒོམ། ཡང་
སྙིང་རྗེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་ལས། གང་ལ་བསྒོམ་པ་དེལ་སྙིང་རྗེ་ལྷང་སྐྱེས་པ་དེ་
སྙིང་རྗེ་དངོས་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་ལ་གཏོང་ལེན་བསྒོམས་ནས་ཡིད་གཞན་དུ་མ་
ཡེངས་པར་ལྷོད་ཀློད་ནས་བཞག་པ་ནི་སྙིང་རྗེའི་ཏང་ངེ་འཛིན་ཡིན་གསུངས། ཡང་
ཞི་གནས་ཀྱ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་དུ་སྐྱེས་ན་དོན་རྒྱུད་ལྟ་བུ་དང་བསྲེས་ནས་སྒོམ་གསུང་

[342]
ལེན་བྱ། དེ་ལུང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱ། སྤྱིར་འདི་ལ་
བཞི་ནད་ཐོག་ཏུ་དབབ་པ། གདོན་ཐོག་ཏུ་དབབ་པ། བར་ཆད་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་དབབ་པ་
ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོག་ཏུ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ནི་རང་ལ་གང་བྱུང་ཡང་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་བདག་ལ་བསྟིམ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནད་དང་
བྲལ་བདག་གི་ནད་ཇི་ཆེ་ལ་སོང་བར་བསམ་ཞིང་ དྲུག་ཏུ་རེའི་བསམ་པ་མི་
བྱ༑ ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྟིམ་ཞིང་བསྒོམ། གཉིས་པ་གདོན་ཐོག་ཏུ་དབབ་པ་ནི་
དོན་རྒྱུད་ལྟར་ཕོ་གདོན་ས་བདག་མ་གདོན་གང་བྱུང་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
གདོན་བདག་ལ་བསྟིམ་པ་དང་ གདོན་ཡང་མར་བསྒོམ། བདག་གི་བདེ་བ་
མ་རྣམས་ལ་བྱིན་པར་བསམ་ལ་གཏོང་ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ། དེ་ལྟར་
གདན་མར་བསྒོམ། བདག་བུར་མཐོང་སྟེ་མ་དགའ་བུ་སྐྱིད་འོང་ གཅོད་
བཞིན་དུ་འཇིགས་སྐྲག་ལ་སོགས་བློས་མི་འོང་གསུང་ གསུམ་པ་བར་ཆད་ཀྱི་ཐོག་
ཏུ་དབབ་པ་ནི། བདག་ལ་བར་ཆད་གང་བྱུང་ཡང་ །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
དང་སྒྲུབ་པ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་ཆད་བདག་ལ་བསྡུ་ཞིང་ བདག་གི་བདེ་བ་དེ་
རྣམས་ལ་བྱིན་པས་བར་ཆད་དང་བྲལ་བར་བསམ་པ་ཡང་ཡང་དུ་བྱའོ། །བཞི་པ་
ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོག་ཏུ་དབབ་པ་ལ་གཉིས། རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོག་ཏུ་
དབབ་པ་དང་ །འབྲས་བུ་ལས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉོན་
མོངས་པ་གང་རགས་པ་དེ་ཐོག་མར་སློངས་ལ། ཕལ་ཆེར་ཞེ་སྡང་སློང་སླ། དེ་
ཡང་ཞེ་སྡང་རགས་པ་ན། མི་གྲི་བརྡེག་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་འོང་ལ། ཕྲ་
བ་ལ་ཚིག་པ་ཟ་བ་གོ་ལག་ཡང་འདི་སྐྱུར་ན་སྙམ་པ་འོང་ །གཏི་མུག་སློང་དཀའ་
སྟེ༑ བསྒོམས་ན་ཕྱིས་ནས་སློངས་གསུངས། ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཡང་སློངས་ཅི་

[343] དེ་ཡང་གང་གིས་སློངས་བྱུང་ཡང་ བྱུང་མ་ཐག་མི་བསྒོམ་
སྟེ༑ སྟོབས་རྫོགས་པ་དང་བསྒོམ། དཔེར་ན་ཞིང་འགའ་ཞིག་ལ་ལོ་བཏབ་ན་
ཐོག་མར་ཟླུམ་སྐྱེས་ཀྱང་སྐྱེས་མ་ཐོག་ནས་མི་འབལ་ཏེ། ཟླུམ་རྩབ་ནས་མི་ཐོན་ཕྱིས་
ཟླུམ་གྱི་སྟོབས་རྫོགས་པ་དང་བྲལ་ན་རྩ་བ་འཐོན་ཤིང་ལེགས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་
ན་ཉོན་མོངས་པ་གང་སྐྱེས་ཀྱང་སྟོབས་རྫོགས་པ་དང་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
ཉོན་མོངས་པ་ཞེ་སྡང་སོགས་བདག་ལ་བསྟིམ། བདག་གི་བདེ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་བྱིན་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲལ་བར་བསྒོམ། འབྲས་བུ་ལ་
དབབ་པ་ནི། །རང་གི་ཉམས་ལ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་གང་
བྱུང་ཡང་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་དུཿ་ཁ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་བསྟིམ་པ་ཡང་ཡང་བྱ། ཡང་
ཉམ་ང་བའི་རྣམ་པ་བྱུང་ཡང་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉམ་ང་བ་བདག་ལ་བསྡུ་
ཞིང་གཏོང་ལེན་བསྒོམ་མོ། །སྤྱིར་འདི་ལ་ཉམས་ཐོག་ནས་བསྒོམ་འཚོལ་བ་དང་
སྒོམ་ཐོག་ནས་ཉམས་འཚོལ་བ་གཉིས་ཡིན་གསུངས། དེ་ལ་དང་པོ་ནི། གོང་
གི་བྱམས་པ་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུམ་གྱིས་དམིགས་པ་བསྒོམ་པ་ལ་ཉམས་
གང་སྐྱེས་སྐྱོང་ཞིང་བསྒོམ་པའོ། །བསྒོམ་ཐོག་ནས་ཉམས་འཚོལ་བ་ནི། དཔེ་
གཅོད་བཞིན་དུ་ནད་གདོན་ལ་སོགས་གང་བྱུང་ཡང་གཏོང་ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་
ཞིང་ ཉམས་སྐྱོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཡང་བསྒོམ་སྙིང་མི་འདོད་པ་བྱུང་ན་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སྒོམ་མི་བྱེད་པ་ལ་ཟད་པ་མེད་སྙམ་དུ་བསམ་ལ་རེས་ཀློད་ལ་
བཞག་ཡང་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་བྱ་གསུངས། སྤྱིར་འདིར་ཁྲིད་ཀྱི་དམིགས་པ་
སྤོ་ཞིང་བསྒོམ་པ་ནི། དཔེར་ན་ཕ་བོང་ཆེན་པོ་འདོན་པ་ལ་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ནས་
གླགས་གར་ཆེ་ལྟ་ཞིང་ བཟུང་བ་དང་འདྲ་གསུང་ ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་
ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་དེའི་རྩ་བའམ་སྙིང་པོ་ནི། བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
[344] །འདི་བླ་མ་གསེར་
གླིང་པའི་གཏོང་ལེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒམ་པའོ། །འདིའི་བརྒྱུད་པ་ནི་
སྟོམ་པ་སངས་རྒྱས་བྱམས་པ། གསེར་གླིང་པ། ཇོ་བོ་རྗེ། སློབ་དཔོན་
སྟོན་པ། པོ་ཏོ་བ། རྒྱ་ལྕགས་རི་བ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཆོས་གཡུང་དྲུང་
སྒྱེར་སྒོམ་ཞིག་པོ། རྒྱ་སྒོམ་རི་པ། བོ་དོང་པ། བླ་མ་དབང་པ་
ཉན་པོ་པ། དེ་རྣམས་ལ་བརྒྱུད་པ་ལགས་སོ། རང་གི་རྗེད་བྱང་སྤང་བའི་ཕྱིར་
སྒྲོ་སྐུར་མེད་པ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་བླ་མའི་གསུང་འདི་ཡི་གེར་བཀོད། །དགེ་
བས་མ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཤོག་།སརྦ་མངྒ་ལཾ།།
ད་

[345]།
༄༅། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་རྣམས་ལ། །སྒོ་གསུམ་དང་བའི་སྒོ་
ནས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཐེག་ཆེན་བློ་སྦྱོང་ལམ་གྱི་རྟེན་གྱི་ཆོས། །སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་
བཞི་ཆུང་ཟད་འདིར་བརྗོད་བྱ། །འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བློ་སྦྱོང་གི་སྔོན་འགྲོའི་རྟེན་གྱི་
ཆོས་བསྟན་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བསམ་པ་ནི། འཁོར་བའི་
རྒྱ་མཚོ་ལས་བསྒྲལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ། རྒྱུ་ཐབས་
ཤེས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་བྱེད་དགོས་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་
བྱེད་པ་ལ། རྟེན་དལ་འབྱོར་མི་ལུས་རྣམ་པར་དག་པ་ཅིག་དགོས་ཏེ། སློབ་
སྤྲིང་ལས། བདེར་གཤེགས་ལམ་རྟེན་འགྲོ་བ་འདྲེན་པར་ཆས་གྱུར་པ། །སེམས་
ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་མི་ཡི་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ། །ལམ་དེ་ལྷ་དང་ཀླུ་ཡིས་མི་རྙེད་ལྷ་མིན་
དང་ །མཁའ་ལྡིང་རིགས་འཛིན་མི་འམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེས་མིན། །ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟར། །དེས་ན་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་འདི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་
དཀའ་ལ། བདག་གིས་ད་རེས་དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་འདི། དོན་མེད་དུ་མི་འགྱུར་
བར་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ཅིག་བྱེད་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་བསྒོམ་མོ། །དལ་འབྱོར་
རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཅི་སྟེ་སྙམ་ན། འདི་ལ་བཞི་སྟེ། རྒྱུའི་སྒོ་ནས། ངོ་བོའི་
སྒོ་ནས། གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས། དཔེའི་སྒོ་ནས་རྙེད་པ་དཀའ་བ་དང་བཞིའོ། །
དང་པོ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་འདི་ཐོབ་པ་ལ། རྒྱུ་
ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ཅིག་བྱེད་དགོས་ཏེ། ཞི་བ་ལྷས། དགེ་བ་དག་ཀྱང་མ་
བྱས་ཤིང་ །སྡིག་པ་དག་ཀྱང་ཉེར་བསགས་ན། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱར་ཡང་ནི།།
བདེ་འགྲོའི་སྒྲ་ཡང་ཐོས་མི་འགྱུར། །ཞེས་པས། དགེ་བ་མ་སྤྱད་ཅིང་སྡིག་

[346] དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་ལྟ་ཅ་སྨོས། བདེ་འགྲོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཙམ་
ཡང་ཐོས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱེད་ཚུལ་ལ་བརྟགས་ནས་
ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཕྱིད་པའི་བློས་དཔྱད་ན། ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་
བས། འབྲས་བུ་དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་འོ། །གཉིས་པ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་
རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསམ་པ་ནི། འོ་ན་དལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ཟེར་ཞེ་ན་
དལ་བ་བརྒྱད་འབྱོར་པ་བཅུ་སྟེ། ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་ཚང་བའི་ལུས་གཅིག་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་
ནོ༑ ༑དེ་ལ་དལ་བ་བརྒྱད་ནི། མི་མ་ཡིན་པས་བསྡུས་པའི་མི་ཁོམ་པ་བཞི་དང་
མིའི་འགྲོ་བ་བས་བསྡུས་པའི་མི་ཁོམ་པ་བཞི་དང་ མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་སྤོང་བའོ། །
མི་མ་ཡིན་པས་བསྡུས་པའི་མི་ཁོམ་པ་བཞི་ནི། ངན་སོང་གསུམ་དང་ལྷ་ཚེ་རིང་པོའོ།།
ངན་སོང་གསུམ་ནི་ཕལ་ཆེར་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་མི་གྲགས་ལ། ངན་སོང་གི་སྡུག་
བསྔལ་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོས་གཟིར་བས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁ་ཁྱེར་འབའ་ཞིག་ལ་སོང་
ནས། ཆོས་སྒྲུབ་ཏུ་མི་ཁོམ་མོ། །ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཤས་
ཆེ་ཞིང་ འགལ་རྐྱེན་ལོག་ལྟ་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་པས། ཆོས་སྒྲུབ་ཏུ་མི་
ཁོམ་མོ། །མིའི་འགྲོ་བ་བས་བསྡུས་པའི་མི་ཁོམ་པ་བཞི་ནི། མིར་སྐྱེས་ཀྱང་
ཀླ་ཀློ་དང་ སངས་རྒྱས་མ་བྱོན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་ ལོག་
ལྟ་སྐྱེས་པ་དང་ ལྐུགས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་སྒྲུབ་ཏུ་མི་ཁོམ་མོ། །དེ་ལ་ཀླ་ཀློ་ནི་
ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་མི་གྲགས་ལ། མ་བག་མར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་དང་འགལ་
པའི་ཐ་སྙད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྤྱོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་མ་བྱོན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་སུ་སྒྲུབ་རྒྱུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུངས་པའི་ཆོས་མེད་པའོ། ལོག་པར་
ལྟ་བས་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་གཅོད་པའོ། །ལྐུགས་པ་ནི་དབང་པོ་ཉམས་ཏེ་
དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཉམས་པས་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་པའི་རྣམ་དབྱེ་ལ་རྨོངས་པས་
་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་
ལས་ཐར་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་སྟེ། རིགས་དྲུག་གི་འགྲོ་བ་ཕལ་ཆེར་འདི་ཉིད་ཀྱི་
ནང་དུ་འདྲ་པའི་ཕྱིར་འབྱོར་པ་བཅུ་ནི། གཞན་འབྱོར་ལྔ། རང་འབྱོར་ལྔ་སྟེ་
བཅུའོ། དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་ཏུ་བྱོན་པ་དེས་ཆོས་གསུངས་པ་
བསྟན་པ་གནས་པ། བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་གཞན་འཇུག་པ་ཡོད་པ། གཞན་གྱི་
ཕྱིར་སྙིང་བརྩེ་བ་ཡོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། རང་ཉིད་མར་སྐྱེས་པ། ཡུལ་
དབུས་སུ་སྐྱེས་པ། ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ། དབང་པོ་ཚང་བ། གནས་ལ་
དད་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་དཀོན་ཏེ། སྤྱིར་སངས་
རྒྱས་བྱོན་པའི་བསྐལ་པ་ལ་སྒྲོན་བསྐལ་དང་ སངས་རྒྱས་མ་བྱོན་པའི་བསྐལ་པ་
ལ་མུན་པའི་བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེང་སང་གི་བསྐལ་པ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་
སྟོང་བྱོན་པས་སྒྲོན་མའི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེའི་རྗེས་སུ་མུན་པའི་
བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུ། དེའི་རྗེས་སུ་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲོན་མའི་བསྐལ་པ་
གཅིག་དེའི་རྗེས་སུ་མུན་པའི་བསྐལ་པ་ཁྲི། དེའི་རྗེས་སུ་བསྐལ་པ་སྙན་
པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲོན་བསྐལ་གཅིག་དེའི་རྗེས་སུ་མུན་བསྐལ་སུམ་བརྒྱ་
དེའི་རྗེས་སུ་དཔེ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲོན་བསྐལ་གཅིག་འབྱུང་བར་གསུང་སྟེ་
དེ་ལྟར་ན་སྒྲོན་བསྐལ་བཞིའི་རིང་ལ་མུན་བསྐལ་ཁྲི་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་འབྱུང་བར་གསུངས་
པ་དང་ སྒྲོན་བསྐལ་ཡང་ སྐྱེས་བུའི་ཚེ་ཡར་འཕེལ་བ་དང་ མར་
འགྲིབ་པ་གཉིས་ལས། ཡར་འཕེལ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་མི་འབྱོན་པར་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ལས། སངས་རྒྱས་འཇིག་
རྟེན་བྱོན་པ་བརྒྱ་ལམ་དེ། །ཞེས་དང་ རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས། འཇིག་རྟེན་
དུ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་དག་ཨུ་དུམ་ཝ་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན། །རྒྱ་ལམ་ན་ནི་རེས་

[348]འབྱུང་འགྱུར་ཡང་ནི་མི་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་
ཆོས་གསུངས་པ་ཡང་དཀོན་ཏེ། སྟོན་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་
ནི༑ ལན་མང་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐར་བར་གསོལ་བ་གདབ་དགོས་པར་བཤད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་པ་གནས་པ་ཡང་དཀོན་ཏེ། བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་
ལ་ཡང་ བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བ་འཇིག་གི་བསྟན་པ་རྫོགས་ནས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་གསེར་ཐུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་འབྱུང་བའི་བར་ལ། ཡུན་ཤིན་ཏུ་རིང་བར་བསྟན་
པ་གནས་པ་མེད་པ་དང་ དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་པོའི་བསྟན་པ་རྫོགས་ནས་
ཕྱི་མའི་བསྟན་པ་མ་ཤར་བར་ལ། བསྟན་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། དུས་ཕལ་
ཆེར་བསྟན་པ་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་གཞན་
འཇུག་པའང་དཀོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་དད་ནས་བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུཊ་
པར་བསྒོམ་པ་ཀུན་ཀྱང་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུངས་པའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་རྒྱུད་སྡེ་
བཞི་དང་ དེ་དག་གི་དགོངས་འགྲེལ། བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱི་མིང་
ཙམ་ཡང་མ་ཐོས་པར་དེ་དག་གི་དགོངས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་བླུན་པོ་དག་གིས་སྦྱར་
བའི་ཚིག་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱེད་པ་མང་ཞིང་ བསྟན་པ་རྣམ་མ་ལ་ཐོས་
བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་ཕྱིར་
སྙིང་བརྩེ་བ་ཡང་ཉུང་སྟེ། ཆོས་རྗེས་ས་སྐྱ་པཎྚི་ཏས། སྡོམ་བརྩོན་ཕལ་ཆེར་བཀུར་
བ་ཉུང་ །བཀུར་བ་དེ་དག་སྡོམ་བརྩོན་ཉུང་ །སྦྱིན་བདག་ཆོས་ལ་དད་པ་ཉུང་ །
དད་པ་ཅན་གྱིས་མཆོད་བྱ་དམན། །མཆོད་པ་དེ་དག་ལོག་འཚོའི་རྒྱུ། །གལ་
ཏེ་ལོག་འཚོ་མི་ཟ་བའི། །ཆོས་བྱེད་དེ་དག་དམན་དམན་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་
པ་ལས་མ་འདས་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ཉིད་མིར་སྐྱེས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀོན་
ཏེ༑ མིར་སྐྱེས་པ་ལ་རྒྱུ་དགེ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་གཅིག་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། དགེ་བ་

[349] །ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཤིན་ཏུ་
དཀོན་ཏེ། འཕགས་པ་ཐོཊ་མེད་ཀྱིས། འཁོར་རྣམ་བཞི་བཞུགས་པ་ལ། ཡུལ་
དབུས་སུ་གསུངས་པས། འཁོར་རྣམ་བཞི་མི་བཞུགས་པའི་ཡུལ་ནི་ནམ་མཁའི་
ཁྱོན་ཙམ། འཁོར་རྣམ་བཞི་བཞུགས་པའི་ཡུལ་ནི་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོའི་ཁྱོན་ཙམ་
དུ་སྣང་ངོ། །ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་ནི། འཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་མ་བྱས་
པ་སྟེ། འདི་ཅུང་ཟད་བྱས་པ་ཉུང་ན་ཡང་ འདིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་གེགས་བྱེད་པ་
ནི་སྣང་ངོ། །དབང་པོ་སྐྱོན་མེད་པ་ཚང་བ་ཡང་དཀོན་ནོ། །གནས་ལ་དད་པ་
ཡང་དཀོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུངས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྙིང་
ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དལ་འབྱོར་གྱི་ཆོས་
བཅོ་བརྒྱད་པོ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་འདུག་ན། ཐམས་ཅད་ལུས་
གཅིག་གི་སྟེང་དུ་ཚང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་ལས་འོས་མི་འདུག་ཅིང་ ཆོས་བཅོ་
བརྒྱད་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་མ་ཚང་ནའང་ དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་སུ་མི་འགྲོ་སྟེ་
དཔེར་ན་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་ན་ཡོད་པའི་མུ་སྟེགས་བྱེད། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཁས་
ལེན་པ་འབའ་ཞིག་ལ། དལ་འབྱོར་གྱི་ཆོས་བཅུ་བདུན་ཚང་ཡང་ རང་འབྱོར་
ལྔའི་གནས་ལ་དད་པ་མ་ཚང་བས་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ལས་འདས་པའ། །དེ་ལྟར་
ཡང་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། མིར་འགྱུར་བ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ། དལ་བ་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ། ཞེས་དང་ ཞི་བ་ལྷས། དལ་
འབྱོར་འདི་ནི་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་རང་རེའི་
ད་རེས་ཀྱི་ལུས་འདི་ལ་ནི། དལ་འབྱོར་གྱི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཚང་དུ་རུང་ཙམ་དུ་
འདུག་ན། དེ་ཆུད་མ་ཟོས་པར་བྱས་ལ། ཅི་ནས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་གཅིག་
བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་རྐང་གི་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་བསྒོམ་པའོ། །གསུམ་པ་གྲངས་

[350] དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་དེ་ཙམ་དུ་མི་དཀའ་ཡི་
མི་མང་པོ་འདུག་པ་སྙམ་ན། དེ་ནི་བློ་རྣལ་དུ་ཕབ་པའི་སྒོ་ནས་བརྟགས་དཔྱད་མ་
བྱས་པས་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་བརྟགས་ན། དལ་འབྱོར་
གྱི་ལུས་ཐོབ་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ལུས་ལོངས་ཙམ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་སྟེ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་
གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་ཀྱང་མང་
བ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང་ བར་དོའི་སེམས་ཅན་གཅིག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་
ནའང་ ལུས་ལོངས་པའི་སེམས་ཅན་མ་ལོངས་པ་མང་པོ་ཡོད་པར་མངོན་
ཏེ༑ སོས་ཀ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་གཅིག་ཤི་བའི་རོ་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བཞག་ན། དེ་
ཉིད་ལ་འབུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འབྱུང་ཞིང་ །དེ་བཞིན་དུ་རོ་ཅི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་
ཀྱང་ དེ་སྙེད་ཀྱི་འབུ་དང་ལྡན་པ་མཐོང་ནས། འབུར་སྐྱེ་བའི་བར་དོ་ཡང་
དེ་ཙམ་ན་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་བར་དོ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་མ་འདས་སོ། །དེ་ལྟར་
ན་བར་དོ་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་གནས་སོ། །ཞེས་པའང་དོན་ལ་གནས་པར་མངོན་
ནོ༑ ༑ལུས་ཐོབ་པའི་སེམས་ཅན་ཡང་འགྲོ་བ་གཞན་ཀ་མང་གིས། མིའི་ལུས་
ཀ་ཉུང་སྟེ། འདུལ་བ་ལུང་ལས། མཐོ་རིས་ནས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ས་
ཆེན་པོའི་རྡུལ་ཙམ། མཐོ་རིས་ནས་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་སེན་མོའི་སྟེང་གི་
རྡུལ་ཙམ། ངན་སོང་ནས་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་སེན་མོའི་སྟེང་གི་རྡུལ་ཙམ་
གཞན་དུད་འགྲོ་ནི་ཆང་ངར་མའི་སྦང་མ་ཙམ། ཡི་དྭགས་ནི་ཁ་བ་བུ་ཡུག་འཚུབས་
པ་ཙམ། དམྱལ་བ་ནི་ས་ཆེན་པོའི་རྡུལ་ཙམ་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་འགྲོ་
བ་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་མི་ལུས་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཚོད་ཙམ་ཡིན་ལ། རང་གིས་མཐོང་
བའི་ཁ་ཐོར་བའི་དུད་འགྲོ་ལ་བལྟས་ནས་ཀྱང་མི་ལུས་ཐོབ་མི་སྲིད་པའི་ཚོད་ཙམ་དུ་

[351] ནམ་ཟླ་དབྱར་ཁ་ལྟ་བུའ་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོའི་རིགས་ལ་ལྟས་ན་
བློའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཞིང་ སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་རེ་རེའི་གྲངས་
ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་སོ། །མིའི་ནང་ནས་ཁང་
དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་རྙེད་པར་དཀོན་པ་ནི། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་
རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་པས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་དེ་སྙེད་ཀྱི་ནང་ནས་
དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པ་ཅིག་ཐོབ་པ་འདི་ཆུད་མ་ཟོས་པར་བྱས་ལ་
ཆོས་རྣམ་དག་ཅིག་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །བཞི་པ་དཔེའི་སྒོ་ནས་རྙེད་
པར་དཀའ་བ་ནི། ཞི་བ་ལྷས། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་གྱིས། །རྒྱ་མཚོར་
ཆེར་གཡེང་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །མི་ཉིད་
ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀར་གསུངས། །ཞེས་བཤད་པས། དཔེར་ན་ཡོངས་སུ་བརྟགས་
པ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་
རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། དེའི་ཁ་ན་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པ་གཅིག་
ཡོད་ལ། རྒྱ་མཚོའི་ནང་ན་རུས་སྦལ་མིག་ཡ་ཞར་བ་གཅིག་ཡོད་ལ། དེ་ལོ་
བརྒྱ་ན་རྒྱ་མཚོའི་སྟེང་དུ་མགོ་ཉུག་པ་ཙམ་རེ་བྱེད་པ་དེའི་མགྲིན་པ་གཉའ་ཤིང་གི་
བུ་གར་ཆུད་པ་སླའམ་སྙམ་ན། ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་དཀའ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་
པོ་ནི་ཁ་ཡངས་ཤིང་གཏིང་ཟབ་ལ། གཉའ་ཤིང་བུ་གཅིག་ལས་མེད་ལ་
རུས་སྦལ་ཡང་ལོ་བརྒྱ་ནས་ལན་རེ་ལས་རྒྱ་མཚོའི་སྟེང་དུ་མི་འབྱུང་ལ། གཉའ་
ཤིང་ཡང་ས་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་ཏེ། རླུང་གིས་བདས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བས་
རུས་སྦལ་ཤར་ནས་བྱུང་ན་ནུབ་ཏུ་བདས་པ་སོགས་སྲིད་པ་དང་ དེ་གཉིས་འགྲིགས་
པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ན། དུས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་སྔ་ཕྱི་ཞུགས་པ་དང་ ཕྱོགས་
ཁྲུ་གང་ཙམ་འཇོལ་ནའང་མི་ཆུད་པས་ཤིན་ཏུ་དུས་དང་ཕོཊ་འཇོལ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སླའོ། །
[352] དལ་འབྱོར་
གྱི་མི་ལུས་མི་ཐོབ་ལ། རྟེན་འབྲེལ་འཆུག་པ་ཤིན་ཏུ་སླ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་འགྲོ་
བ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་བག་ཆགས་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་བས་ཀྱང་མང་ལ། དལ་འབྱོར་གྱི་
ལུས་ཐོབ་པའི་བག་ཆགས་ནི། གཉའ་ཤིང་གི་བུ་ག་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །བག་
ཆགས་སད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཡང་ འགྲོ་བ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མང་གི་མིར་སྐྱེ་བའི་
བག་ཆགས་ཉུང་བས་སོ། །རྣམ་རྟོག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མིར་
སྐྱེ་བའི་བག་ཆགས་ལ་གེགས་བྱེད་པར་ནུས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཔེ་གཞན་གྱི་
སྒོ་ནས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ངེས་པར་བྱས་ཏེ། དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ལ་སྙིང་པོ་
ལེན་འདོད་ཀྱི་བློ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་
བཞིའི་སྒོ་ནས་བསམས་ནས་དལ་འབྱོར་ཀྱི་ལུས་འདི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་འདུག་
མོད། རྙེད་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། ཕན་ཡོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། དལ་འབྱོར་
གྱི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བར་ནུས་སོ། །
མངོན་མཐོ་ལྷ་མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་ནུས། ངེས་པར་
ལེགས་པ་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་བསྒྲུབ་ནུས། མཐར་ཐུག་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཀྱང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་ནུས་པ། དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ལ་
བརྟེན་ནས་གནས་སྐབས་དང་ །མཐར་ཐུག་གི་བདེ་ལེགས་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་
ནུས་པས་ཤིན་ཏུ་ཕན་ཡོན་ཆེ་སྟེ། ཞི་བ་ལྷས། མི་ཡི་གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །སྡུག་
བསྔལ་ཆུ་བོ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ། །གྲུ་འདི་ཕྱི་ནས་རྙེད་དཀའ་བས། །རྨོངས་པ་
དུས་སུ་གཉིད་མ་ལོག་ཅེས་དང་ སློབ་སྤྲིངས་ལས། གང་ཞིག་ཐོབ་
ན་སྐྱེ་བའི་རྒྱ་མཚོ་མཐར་ཕྱིན་ཅིང། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་དགེ་བའི་ས་བོན་འདེབས་
བྱེད་ན། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཆེས་ལྷག་པའི། །མི་ཉིད་དེ་ནི་སུ་

[353] །ཅེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ལྷའི་ལུས་ལ་སོགས་
པ་ནི། རྒྱུ་དགེ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། ལུས་རང་
གི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཀྱང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་
ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཙམ་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །དེས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་ལ་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་
འདི་ལས་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མི་འདུག་པས། རྙེད་པར་དཀའ་ལ་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་ལུས་
འདི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ཆུད་མ་ཟོས་པ་བྱེད་དགོས་ཏེ། དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་འདི་ད་རེས་
ཡོད་ན་ད་རེས་ཡོད། ད་རེས་མེད་ན་ད་རེས་མེད་དུ་འདུག་པས་ལུས་འདི་ལ་བརྟེན་
ནས་གཏན་གྱི་མདུན་མའི་བར་ཅི་ཟིན་གཅིག་ལྟ་དགོས་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དལ་
འབྱོར་གྱི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་འདིའི་མདུན་མ་བསྒྲུབ་པས་སྙིང་པོ་ལོངས་པར་མི་
འགྱུར་བ་སོགས་གསུང་བགྲོས་མ་བཞིན་ནོ། །དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསྟན་
ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསམ་པ་ནི། དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་
ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་རྣམ་དག་ཅི་བྱེད་དོགས་པར་འདུག་མོག། སོས་དལ་དང་ལོང་
ཡོད་ཀྱིས་བྱས་པས་ཆོག་གམ་སྙམ་ན། བརྩོན་འགྲུས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དྲག་པོས་
ད་ལྟ་ཉིད་དུ་འབད་དགོས་ཏེ། མྱུར་དུ་འྖ་བས་སོ།། །།
དེ་ལ་གསུམ། ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ་པ། ནམ་འཆི་ངེས་པ་
མེད་པ་བསམ་པ། འཆི་བ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་བསམ་མོ།།
དང་པོ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་བསོད་ནམས་གྲགས་པའི་ཞལ་ནས། ད་ལྟ་མི་ཀུན་ན་གྲོས་བྱེད་
ཙ་ན། འཆི་ན་མ་གཏོགས་མ་ཤིན་འདི་བྱེད་ཟེར་ཏེ། དེ་གྲོས་རྩ་བ་ནས་ནོར་
འོང་ངེས་ཤེས་པའི་འཆི་བ་ཁོ། གྲོས་ཁོག་ཏུ་འཇུག་དགོས་གསུངས། དེ་ལ་
ཆོས་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཞལ་ནས། དེ་ཤིན་ཏུ་མད་འཆི་བ་ཁོ་འོང་ངེས་
ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འཆི་ན་མ་གཏོགས་འདི་བྱེད་ཅེས་འཆི་བ་

[354] དེ་ལ་འཆི་བ་གྲོས་ཁོག་ཏུ་བཅུག་
པ་བྱ་བ་ནི། འཆི་བ་ཁོ་འོང་ངེས་ཤེས་པར་འདུག་པས། ང་འཆི་བའི་གདེང་
དང་ལྡན་པའི་འཆི་ལུགས་འདི་ལྟ་བུ་གཅིག་ཡོང་བ་བྱ་དགོས་སྙམ་པས་ད་ལྟ་ནས་འཆི་
ལུགས་བཟང་པོ་ཅིག་གྲབས་སུ་འཇུག་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་འཆི་བ་མི་
རྟག་པ་འདི་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྒྲུབ་མི་དགོས། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ནའང་དེ་ལ་མི་འཇིཊ་
པ་འདི་རང་ཐོག་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་བསྒོམས་པས་ལན་པ་ཡིན་པས་ད་འདི་ལྟ་བུ་སྒོམ་པར་
བྱ་སྟེ། འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། ད་ལྟ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་
ལམ་མེ། ཉེ་འབྲེལ་མཛའ་བཤེས་སོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཀྲོང་ངེ་ཟས་གོས་
ལ་སོགས་པ་ལ་གསོན་པོར་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་ ཚེ་འདིའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་ནི་ཚེ་
འདིར་ཡུན་རིང་བསྡོད་པའི་གྲབ་ཤོམ་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་བསམ་ཞིང་ མིག་ཡུལ་
སྣ་ཚོགས་ལ་ཧྲིག་ཧྲིག་ལྟ་བའི་འཕྲོ་ལ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ཐམས་ཅད་ཤུལ་དུ་བཞག་ནས་
རང་གཅིག་པུ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་བསྡོད་པའི་དབང་མེད་པར་ཚེ་འདིའི་སྣང་བ་ནག་
ཐིབས་ཀྱིས་ནུབ་སྟེ། བདག་གིས་ཀྱང་གཉེན་བཤེས་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་རྣ་བས་ཀྱང་
མི་ཐོས། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཐོས་པ་ཙམ་དུ་མ་གྱུར་པའི་གཏན་གྱེས་ཆེན་
པོ་ཅིག་བྱས་ཏེ། རྒྱུས་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ཡང་བར་རང་གཅིག་པུ་ག་ཤེད་དུ་
འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསྒོམ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་འབྱུང་བར་ངེས་ཏེ། ཞི་བ་ལྷས་
ཉོན་མོངས་རྒྱ་བས་ཤར་ནས་ནི། །སྐྱེ་བའི་རྒྱར་ནི་ཚུད་གྱུར་ཅིང་ འཆི་བདག་
ཁར་ནི་སོན་གྱུར་པ། །ཅི་སྟེ་ད་དུང་མི་ཤེས་སམ། །ཞེས་གསུངས་པས། རང་
ཉིད་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེས་འདུག་པས་སོ། །སྐྱེས་ཕན་ཆད་
འཆི་བ་ལས་མ་འདས་ཏེ། འདུས་པའི་ཐ་མ་བྲལ་བ་དང་ །བསགས་པའི་
ཐ་མ་ཟད་པ་དང་ །དར་བའི་ཐ་མ་རྒུད་པ་དང་ །སྐྱེས་པའི་ཐ་མ་འཆི་

[355] མྱ་ངན་བསལ་བ་ལས། སའམ་འོན་ཏེ་མཐོ་རིས་ན།།
སྐྱེས་ནས་ལ་ལ་མ་ཤི་བ། །འགའ་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་བའམ། །ཐོས་སམ་
འོན་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ། །ཞེས་གསུངས་པས། སྟེང་མིའི་འཇིག་རྟེན་དང་ མཐོ་
རིས་ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་ན། །སྐྱེས་ནས་ལ་ལ་མ་ཤི་བར། །དུས་གཏན་དུ་གནས་
པ་འདི་ལྟ་བུ། །ཞེས་འགའ་ཞིག་མཐོང་ངམ། ག་ཤེད་ན་འདུག་གོ། །ཞེས་
ཡིད་ཆེས་པའི་གཏམ་ལས་ཐོས་སམ། འདི་ལྟ་བུ་མི་འཆི་བ་སྲིད་དམ། སྙམ་
པའི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལྟ་བུ་མཐོང་རྒྱུ་དང་ཐོས་རྒྱུ་དང་ ཐེ་ཚོམ་
གྱི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདུན་ན་གནས་པ་
འཆི་བ་ཡིན། ཅེས་དང་ དང་པོ་མངལ་དུ་ཞུགས་པའི་ནུབ་མོ་ནས། །དེ་ནས་
བཟུང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ནི། །ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་ལམ་གཞན་མ་གོལ་བར།།
འཆི་བདག་དྲུང་དུ་དེ་ནི་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞེས་དང་ མའི་མངལ་དུ་ཞུགས་ཙམ་
ནས་འཆི་བདག་གི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ་ལམ་གཞན་དུ་གོམ་པ་གང་ཡང་
མ་གོལ་བར་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ངལ་བ་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འགྲོ་བར་གསུངས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དགྲ་བོ་སྟོབས་ཀྱིས་བཟློག་པ་སྲིད་ཀྱང་ འཆི་
བདག་གི་དགྲ་བོ་སྟོབས་ཀྱིས་བཟློག་པ་མི་སྲིད་དོ། །དཔེར་ན་རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་
པོ་སེང་གེ་དེས། གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་སྟོབས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་ནོན། སྐད་ཀྱི་ང་
རོ་བསྒྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་རི་དྭགས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སྐྲག་སྟེ། སྐད་ཙམ་
ཡང་འབྱིན་མི་ནུས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་ཡང་ འཆི་བདག་གི་བ་སྤུ་ཙམ་ཡང་
བཟློག་མི་ནུས་པར་འཆི་བདག་བྱུང་བའི་ཚེ་རང་གི་སྟོབས་དང་ དྲེགས་པ་ཐམས་
ཅད་ཉམས་ནས་འཆི་དགོས་ཏེ། སྐྱེས་རབས་ལས། སེང་གེ་རྣམས་ཀྱང་སེན་མོ་
རྣོན་པོ་གླང་ཆེན་གྱི། །གཟི་བརྗིད་ཟིལ་མནན་སྤྱི་བོར་སྡེར་མོས་དབྲལ་ཞིང་གཅད།།

[356] །གཤིན་རྗེ་འོངས་ནས་
མཐུ་དང་དྲེགས་པ་བཅོམ་སྟེ་ཉལ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་
རོལ་དགྲ་བོ། ནོར་གྱིས་བཟློག་པ་སྲིད་ཀྱང་ འཆི་བདག་ནི་ནོར་གྱིས་བཟློག་
པ་མི་སྲིད། གཞན་ལ་ནོར་གྱི་དངོས་གྲུབ་སྟེར་ནུས་པའི་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་ཡང་ནོར་
ཇི་སྙེད་ཡོད་ཀྱང་ རང་ཉིད་འཆི་བ་ལས་མ་འདས་སོ། །གཞན་ཡང་མི་དང་
མི་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་གདོན་འགའ་ཞིག་རིག་སྔགས་དང་སྨན་དང་རྫས་ཀྱིས་བཟློག་
པ་སྲིད་ཀྱང་ འཆི་བདག་གི་གདོན་ནི་རིག་སྔགས་དང་སྨན་དང་རྫས་ཀྱིས་བཟློག་
པར་མི་ནུས་སྟེ། སྐྱེས་རབས་ལས། ཆོས་འདོད་བརྒྱ་བྱིན་འོངས་པའི་གདོན་དག་
དང་ །རིག་སྔགས་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་གདོན་དག་ཀྱང་ །དཀའ་ཐུབ་དགེ་
ལེགས་རྣམས་ཀྱིས་བཟློག་པ་ནུས། །འཆི་བདག་དེ་ནི་བཟློག་པར་ཡོང་མི་ནུས། །
ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དགྲ་འགའ་ཞིག་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་
བཟློག་པ་སྲིད་ཀྱང་ འཆི་བདག་ཐབས་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་པ་མི་སྲིད་དེ། དཔེར་
ན་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གཏོགས་པའི་འགྲོ་བ་གཞན་
ཕལ་པོ་ཆེ་སྒྱུ་མའི་སླུ་བྲིད་ཀྱིས་སླུ་བར་ནུས་ཀྱང་ འཆི་བདག་སླུ་བར་མི་ནུས་
པ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ སྐྱེས་རབས་ལས། མང་པོ་འདུས་པའི་
དབུས་སུ་བཟང་པོ་ནི། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་མིག་ཀྱང་བསླུ་བར་བྱེད། །གཤིན་
རྗེ་འདི་ལ་མཚར་གྱིས་མཐུ་གཅིག་ཡོད། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་མིག་བསླུ་ཡོང་མི་ནུས།།
ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ན་འཆི་བདག་ལ་ནི་བཟློག་པའི་ཐབས་ཀྱང་མེད་དོ་
གཞན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དགྲ་ལ་བྲོས་པས་ཐར་བ་དང་ དེ་དག་མེད་པའི་སར་གནས་
ཆོག་པ་སྲིད་ཀྱང་ འཆི་བདག་ལ་ནི་མགྱོགས་པས་གྲོས་ཀྱང་མི་ཐར། དེ་དག་
མེད་པའི་སར་ཡང་སླེབ་པ་མེད་དེ། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ལྔ་མངོན་ཤེས། །མཁའ་

[357] །གང་དུ་སྤྱོད་ཡུལ་འཆི་མེད་པའི། །གནས་དེར་
ཕྱིན་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་ གང་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་འཆི་བས་མི་ཚུགས་
པའི། །ས་ཕྱོགས་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །བར་སྣང་ལ་མེད་རྒྱ་མཚོའི་
གཏིང་ན་མེད། །རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྲག་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ།།
དེས་ན་བདག་ལ་འཆི་བདག་གི་བདུད་ནི་ཡོད། ཁོ་བདག་གི་སྟེང་དུ་ནི་འོང་དེ་ལས་
བཟློག་པའི་ཐབས་ནི་མེད། དེ་ལས་ཐར་བ་ནི་མི་སྲིད་པས། འཆི་བར་ངེས་པ་
ལས་མེད་དོ། །ཁ་རག་སྒོམ་ཆུང་གིས། འཆི་བདག་བདུད་ཁོ་མི་སྡོད་ཚུར་
ཚུར་འོང་ །དེ་ལ་བྲོས་པའི་ཐབས་ནི་ཅི་ཡང་མེད། །ད་ལྟ་གཉིད་དང་ལེ་ལོའི་
དབང་སོང་ན། །ཅི་འདྲའི་དུས་གཅིག་བདག་ལ་ནམ་ཡོང་ཨང་ །ཞེས་སོ།།
སྐྱེ་བོ་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ལ་འཆི་བ་འོང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་
ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་སྐུ་ལུས་སྤོང་དགོས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་
ཅི་སྟེ་རྒྱལ་སྲས་རང་རྒྱལ་དང་ །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱང་ །སྐུ་ལུས་
འདི་ནི་སྤོང་མཛད་ན། །སྐྱེ་བོ་ཐ་མལ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ན་ངེས་པར་འཆི་དགོས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྟོན་པ་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འཁྲུངས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་མྱང་ངན་ལས་འདས་པའི་
ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་ མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་
པའི་ །རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཡང་མི་རྟག་ན། །ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ཡི། །
ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སྐྱེས་
ཕན་ཆད་ངེས་པར་འཆི་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་རྫ་དང་འདྲ་སྟེ། རྫ་དེ་ཡང་
བཟོས་ཕན་ཆད་འགའ་ཞིག་འདུལ་ལེགས་པ་དང་ འཁོལ་ཐབས་ལེགས་པས་
ཡུན་རིང་རབས་ཐུབ་ནས་འཆགས་ལ། འགའ་ཞིག་ཉེས་པ་དང་ འཁོལ་

[358] མཐར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཆག་པ་བཞིན་ནོ། །
གཞན་ཡང་དཔེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་གསོད་པར་
ངེས་པའི་བཙོན་ར་དང་འདྲ། ལྟག་ཆུ་སྒྱུར་བའི་རྫང་དང་འདྲ། བཤས་རར་
བཅུག་པའི་ལུག་དང་འདྲ། རི་གཟར་པོའི་ཁ་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་དང་འདྲ་
བྱི་བ་དཀར་ནག་གི་དཔེ་དང་འདྲའོ། །དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་གསོད་པར་
ངེས་པའི་བཙོན་དེ་བཤན་པའི་ལག་ཏུ་བཅུག་ནས་གསོད་སར་འགྲོ་བའི་ཚེ། གོམ་
པ་གང་ཕྱིན་པས་ཀྱང་ འཆི་བ་ལ་ཐག་ཇེ་ཉེ། དོ་ཕྱིན་པས་ཀྱང་འཆི་བ་ལ་
ཐག་ཇེ་ཉེ། མཐར་གསོད་ས་དེར་སློབ་པ་དང་ བཤན་པས་སྤུར་ཏེ་གསོད་
པ་བཞིན་དུ། རང་རེ་རྣམས་ཀྱང་ཉི་མ་གཅིག་སོང་འཆི་བ་ལ་ཐག་ཇེ་ཉེ། གཉིས་
སོང་ཇེ་ཉེ། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་ གཅིག་སོང་ཇེ་ཉེ་གཉིས་
སོང་ཇེ་ཉེ་སོང་ཨང་སྙམ་དུ་བསམ། ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡིན་ནའང། སྔགས་ལྟ་བུ་
ལ༑ སྔགས་རྡོག་གཅིག་སོང་འཆི་བ་ལ་ཇེ་ཉེ། གཉིས་སོང་ཇེ་ཉེར་སོང་ཨང་སྙམ་
དུ་བསམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས། དཔེར་
ན་གསོད་པར་ངེས་པ་ཞིག་གོམ་པ་གང་དང་གང་བགྲོད་པ། །འཆི་བདག་
དྲུང་དུ་བསྙེན་པ་ལྟར། །མི་རྣམས་སྲོག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
གཉིས་པ་ནི། དཔེར་ན་རྫིང་ཆུང་གང་བ་དེ། དེར་འབབ་པའི་ཆུ་བཅད་ནས་
འོག་ནས་བུ་ག་བཏོལ་ན་ཆུ་དེ་རྡེར་གྱིས་མྱུར་དུ་འཛག་པ་ལྟར། ཚེ་ལའང་ལྟག་ཆུ་
ཆད་པ་ལྟར། སྣོན་པ་ནི་མེད། བུ་ག་དོད་པ་དང་འདྲ་བའི་ལོ་དང་ ཟླ་བ་ཞག་
དང་ཟ་མ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་དལ་བར་དབྲི་བ་ཡིན་པས། མྱུར་དུ་འཆི་
བ་ལས་འོས་མེད་སྙམ་དུ་བསྒོམ། ཞི་བ་ལྷས། ཉིན་མཚན་བསྡོད་པ་ཡོང་མེད་
པར། །ཚེ་འདི་རྟག་ཏུ་གོད་འགྱུར་ཏེ། །བསྣོན་པའང་གུད་ནས་འོང་མེད་ན།།

[359] །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་
དཔེར་ན། འབྲོས་ས་མེད་པའི་དང་ར་འགའ་ཞིག་ཏུ་གསད་པར་བྱ་བའི་ལུག་
རྣམས་བཅུག་ནས། བཤན་པས་རིམ་གྱིས་གསད་ནས་མཐར་གཅིག་ཀྱང་མི་ལུས་
པ་ལྟར་རང་རེ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བོའི་བཤས་རར་ཆུག་འཆི་བདག་གི་བཤན་པས་
མཛའ་བཤེས་དང་ཉེ་དུ་སོགས་རིམ་གྱིས་གསོད་པར་མཐོང་ཞིང་ དེ་རང་ཉིད་
ལའང་འོང་བར་ཤེས་བཞིན་དུ། དེ་ལ་མི་འཇིགས་པར་བཟའ་བ་དང་ བཏུང་བ་དང་
གཉིད་ལོག་པ་དྲན་པ་ནི་མ་ཧེ་འགའ་ཞིག་བཤན་པས་གསོད་པ་མཐོང་བཞིན་དུ། དེ་མ་
ཐག་ཏུ་གསོད་པའི་མ་ཧེ་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་ལ་མི་འཇིཊ་པར་བཟའ་བཏུང་བྱེད་པ་ལྟར་
ཤིན་ཏུ་བླུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཞི་བ་ལྷས། རང་སྡེ་རིམ་གྱིས་གསོད་པ་
ཡང་ །ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ཏམ། །འོན་ཀྱང་གཉིད་ལ་བརྟེན་པ་གང། །
གདོལ་པ་དང་ནི་མ་ཧེ་བཞིན། །ལམ་ནི་ཀུན་ནས་བཀག་ནས་སུ། །འཆི་བདག་
གིས་ནི་ལྟ་བཞིན་དུ། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ནི་ཟ་དགའ་ཞིང། །འདི་ལྟར་གཉིད་ལོག་
ཇི་ལྟར་དགའ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པ་ནི། དཔེར་ན་རི་གཟར་པོའི་
ཁ་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་དེ་སྔ་མ་རྣམས་ཕྱི་མས་མ་ཟིན་གྱིས་དོགས་ནས་རྒྱུག་པའི་ཚུལ་དུ་
ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འབབ་པ་ལྟར། །ཚེ་ཡང་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་རྣམས་ཕྱི་མས་ཟན་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་མགྱོགས་པར་འགྲོ་བས་མྱུར་དུ་འཛད་དོ། །འོན་ཀྱང་མྱུར་བའི་དཔེ་
ཙམ་དུ་ཟད་མོད་ཀྱི། སྐྱེས་བུའི་ཚེ་ཟད་པ་ནི་དེས་འགྲན་པར་མི་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་
སྐྱེས་བུ་མདའ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེན་པ་ཞིག་གིས། ཕྱོགས་བཞིར་གཅིག་ཆར་དུས་གཅིག་
ལ་མདའ་འཕངས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཡང་རྩལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་གཅིག་གིས་མདའ་བཞི་ཀ་
ས་ལ་མ་ལྟུང་བར་འདུས་ན་ཤིན་ཏུ་མགྱོགས་མོད་དེ་བས་ཀྱང་སྐྱེ་བོའི་ཚེ་ཟད་པ་མགྱོཊ་
སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། སྲིད་གསུམ་མི་རྟག་སྟོན་ཀའི་
[360] །འགྲོ་བའི་སྐྱེ་འཆི་གར་ལ་ལྟ་དང་མཚུངས། །སྐྱེས་བུའི་ཚེ་
འགྲོ་ནམ་མཁའི་གློག་འདྲ་སྟེ། །རི་གཟར་འབབ་ཆུ་བཞིན་དུ་མྱུར་མགྱོགས་འགྲོ་
ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། གད་གཡང་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བ་ཡང་བའི་གད་
ལོགས་ན་རྩྭ་ཕུང་གཅིག་ཡོད་ལ། མི་ཞིག་དེར་གཡང་ལ་ལྷུང་སྟེ། ལག་
པས་རྩྭའི་ཕུང་པོ་དེ་ཟིན་ལ། རྩྭ་དེ་ལ་བྱི་བ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་རེས་མོས་ཀྱིས་
གཅོད་པ་ལ། མི་དེས་རྩྭ་མ་ཟད་གོང་དུ་རྩོལ་བ་བྱས་ན་གད་ཁ་དེར་ཐོན་སྲིད་ལ་
རྩྭ་མ་ཟད་གོང་དུ་ལེ་ལོ་བྱས་ན་རྩྭ་ཟད་ནས་གཡང་ལ་ལྷུང་སྟེ། འཆི་བ་ལས་མ་
འདས་པ་གཅིག་ཡོད་ན། དེ་ལ་ལེ་ལོ་དང་ སོས་དལ་མི་ཁམ་ཞིང། དེ་བྱེད་
མི་དྲན་པ་བཞིན་དུ། རང་རེ་རྣམས་ཀྱང་ངན་སོང་གི་གཡང་ལ་ལྷུང་ལ་ཁད། ཚེ་
ལྷག་གཅིག་གི་རྩྭ་ཕུང་ཟད་ལ་ཁད་གནས་པ་ལ། ཚེ་ལྷག་ཅུང་ཟད་འདི་ནི་བྱི་བ་དཀར་
ནག་དང་འདྲ་བའི་ཉིན་མཚན་གཉིས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་སྡོད་ས་མེད་པར་གཅོད་པ་འདི་
ལ༑ བརྩོན་འགྲུས་དང་འབད་པ་མ་སྟོན་ན། ཚེ་ལྷག་གི་རྩྭ་ཕུང་ཟད་ནས་ངན་སོང་
གི་གཡང་དུ་ལྷུང་ན། གཏན་ཐར་ས་མེད་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བས་འབད་པ་ཐོན་ཅིག་
དེ་སྐད་དུ་ཡང་ སློབ་སྤྲིངས་ལས། གལ་ཏེ་ཀླ་ཀློ་དམྱལ་བའི་བསྲུང་དང་
སྤྱོད་མཚུངས་སམ། །དུད་འགྲོ་ཕན་ཚུན་ཟ་བར་བྱེད་པའི་ནང་དག་ཏུ། །སྐྱེ་བ་
ཐོབ་པར་གྱུར་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཡང་ནི། །གཡང་དུ་ལྷུང་བར་གྱུར་པའི་ངང་ཚུལ་དེ་
ཉིད་སྟོན། །ཞེས་དང་ ཞི་བ་ལྷས། ཉིན་མཚན་སྡོད་པ་ཡོང་མེད་པར། །
ཚེ་འདིའི་རྟག་ཏུ་གོད་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་སོགས། ཡང་སྐབས་སུ་ཤེས་སྤྲིངས་
ལས། ལུས་མཐའ་ཐལ་བ་མཐར་འགྲུལ་མཐར་སྐམ་ཞིང་ །རྣམ་པར་འཇིག་
ངེས་མྱགས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། །སོ་སོར་འགྱེས་ཆོས་ཅན་དུ་ཤེས་པར་མཛད། །
ཞེས་གསུངས་པས། འདི་ལྟར་བསམ་སྟེ། ད་ལྟ་བདག་གིས་ལུས་འདི་གཅེས་

[361] བདག་ཤི་ནས་ལུས་འདི་མེས་བསྲེགས་ཏེ། ཐལ་བར་གྱུར་པ་གཅིག་
འོང་ངམ། ས་འོག་ཏུ་སྦས་ཏེ་རུལ་པ་ཅིག་ཡོང་ངམ། གྱང་ལོག་ལ་སྦས་ཏེ་
སྐམ་པར་གྱུར་པ་ཅིག་ཡོང་ངམ། ཆུ་ལ་བསྐུར་ཏེ་ཉ་སྲམ་གྱི་ཟའམ། དུར་ཁྲོད་
དུ་བོར་ཏེ་བྱ་དང་གཅན་གཟན་ལ་སོགས་པས་ཟོས་ནས་ལྷག་མ་ཙམ་ཡང་མ་ལུས་པར་
འགྱུར་བའ་དུས་གཅིག་མྱུར་དུ་འོང་བ་ཡིན་ཨང་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །ཡང་སྐབས་
སུ༑ རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། རང་ཉེ་དུ་དང་
མཛའ་བཤེས་སོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འོང་བའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པའི་ཚེ། ད་ལྟ་
ཉེ་དུ་མཛའ་བཤེས་སོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་ཏེ། ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་འདི་
རྣམས་དང་གཏན་གྱེས་བྱེད་པའི་དུས་འོང་ཨང་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་
ཟས་ཟ་བའི་ཚེ། ད་ལྟ་ང་ཟས་བཟང་པོ་ཟ་སྟེ། ནམ་ཞིག་ན་ཟས་བཟང་པོ་ཟ་མི་
ཉན་པར་སྨན་ཁ་བ་རྩུབ་པ་ཟོས་ཀྱང་མི་ཕན་ལ་འཆི་བའི་དུས་གཅིག་འོང་ཨང་སྙམ་པ་
དང་ གོས་བཟང་པོ་གྱོན་པའི་ཚེ། ད་ལྟང་གོས་བཟང་པོ་གྱོན་ཏེ། ནམ་ཞིག་
ན་གོས་ངན་ཤོས་དྲི་མ་ཅན་གཅིག་གི་དྲིལ་ནས་བོར་བའི་དུས་འོང་ཨང་སྙམ་པ་དང་
ཁྲི་སྟན་བཟང་པོ་ལ་འདུག་པའི་ཚེ། ད་ལྟ་བདག་སྟན་བཟང་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་འདུག་
སྟེ༑ ནམ་ཞིག་ན་ཤིང་བཞིའི་ཁ་ལ་བཏེག་ནས་འགྲོ་བའི་དུས་གཅིག་འོང་ཨང་སྙམ་
པ་དང་ བཞོན་པ་བཟང་པོ་ཞོན་པའི་ཚེ། ད་ལྟང་ཞོན་པ་བཟང་པོ་འདི་ལྟ་
བུ་ལ་ཞོན་ཏེ། ནམ་ཞིག་ན་རོ་ལས་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཞིག་གི་ཁུར་འགྲོ་བའི་དུས་
གཅིག་འོང་ཨང་སྙམ་པ་དང་ ཁྲུས་བྱེད་པའི་ཚེ། ད་ལྟང་ཁྲུས་ལ་སོགས་
པའི་གཙང་སྦྲ་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་དེ། ནམ་ཞིག་ན་རང་གི་མི་གཙང་བ་ལུས་ལ་གོས་
པ་ཕྱོགས་མི་གཙང་བ་དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པར་འདོར་བའི་དུས་གཅིག་འོང་ཨང་སྙམ་
པར་བསམ་མོ། །དེ་ལྟར་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་ངེས་པར་འཆི་བ་འོང་བ་ལ་ངེས་ཤེས་

[362] །དེ་ལྟར་འཆི་བ་འོང་ངེས་སུ་འདུག་མོད་རེ་ཞིག་མི་འོང་
ངམ་སྙམ་ན། གཉིས་པ་ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པར་བསམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཚེའི་
ཚད་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་དང་ ཚེའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་འགལ་རྐྱེན་མང་ཞིང་
ཚེ་གནས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཉུང་བ་དང་ལུས་སྲོག་བྲལ་སླ་ཞིང་འཆི་བདག་ལ་བརྩེ་བ་མེད་
པས་ནམ་འཆི་ངེས་མེད་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ནི་འགའ་ཞིག་གི་བསམ་པ་ལ་
ཚེ་སྟོད་ཚེ་འདིའི་འདུན་མ་བྱས་ནས། ཚེ་གཞུག་ལ་ཆོས་བྱའོ་སྙམ་པ་དང་ ཡང་
འགའ་ཞིག་ད་ལོ་ཆོས་རྒྱགས་ལ་སོགས་བསྒྲུབ་ནས། སང་ཕོད་ནས་ཆོས་བྱའོ་
སྙམ་པ་ཡང་ཡོང་མོད། དེ་ནི་ཐོག་ཏུ་འབབ་པ་དཀའ་སྟེ། རང་གི་ལོ་ཕྱི་མ་
དང་ ཚེ་ཕྱི་མ་གང་སྔ་མི་ཤེས་དེ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་ཕྱི་མ་དང་ཚེ་ཕྱི་མ། ཞག་ཕྱི་
མ་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་སྔོན་ལ་གང་འོང་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ རང་
གི་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་དེ། མཛོད་ལས། འདི་ན་མ་ངེས་ཐ་མར་ནི། །ལོ་
བཅུ་དང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་གཉིས། དུས་
ཀྱི་སྒོ་ནས་དང་ གང་ཟག་གི་སྒོ་ནས་མ་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ནི། བྱང་
སྒྲ་མི་སྙན་པ་ནི། །དུས་ནམ་ཡང་ཚེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་ངེས་ལ། འཛམ་
བུ་གླིང་པའི་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་དེ། དང་པོ་ནི་ ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པའང་ཐུབ་
ཐ་མའི་དུས་སུ་ལོ་བཅུ་ལ་ཡང་རིང་ཤོས་བྱེད་དགོས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་
བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་པའི་མི་ཚེ་ལོ་སྟོང་དུ་ངེས་པའོ། །དེ་བས་མང་བ་ཐུབ་པའང་མེད་
ལ༑ དེ་མ་རྫོགས་པར་འཆི་བ་ཡང་མེད་པའོ། །འཛམ་བུ་གླིང་པའི་ཚེ་ལ་ངེས་པ་
ཅི་ཡང་མེད་དེ། འགའ་ཞིག་མའི་མངལ་དུ་ཚེ་ཟད་ནས་འཆི་བའང་ཡོད་ལ། དེ་
བཞིན་དུ་ཁ་ཅིག་སྐྱེས་ཙམ་ན། ཁ་ཅིག་གོག་ཙམ་ན། ཁ་ཅིག་འགྲོ་ཙམ་ན་
ལ་ལ་དར་ལ་བབ་ཙམ་ན། ལ་ལ་རྒས་ནས་འཆི་བ་ཡང་ཡོད་པས་སོ། །དེ་

[363] མྱ་ངན་གསལ་བ་ལས། ཁ་ཅིག་མངལ་དུ་འཆི་བར་འགྱུར། །
དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་སྐྱེ་ཙམ་ན། །དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་གོག་ཙམ་ན། །དེ་བཞིན་ཁ་
ཅིག་ཡོངས་རྒྱུག་ན། །ལ་ལ་རྒས་དང་ལ་ལ་གཞོན། །ལ་ལ་དར་ལ་བབས་
པའི་ཚེ། །རིམ་གྱིས་རབ་ཏུ་འགྲོ་འགྱུར་ཏེ། །འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལྟུང་བ་བཞིན།།
ཅེས་སོ། །དེས་ན་རང་གི་ཚེ་ཚད་ད་ལོ་ཙམ་གྱི་རྫོགས་ནས། སང་གི་ཉི་མ་
ལ་ཚེ་ཕྱི་མ་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་གཏན་ཐུབ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། ཞི་བ་ལྷས་
དེ་རིང་ཁོ་ན་མི་འཆི་ཞེས། །བདེ་བར་འདུག་པ་རིགས་མ་ཡིན། །བདག་ནི་མེད་
པར་འགྱུར་བའི་དུས། །དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ།།
དེ་ལྟར་ན་ཡང་རེ་ཞིག་གསོན་དུ་རེ་བའི་བློའི་གཏད་སོ་འགའ་ཞིག་ན་ཚོད་གཞོན་
པ་དང་ ད་ལྟ་ནད་མེད་པ་དང་ ཟས་གོས་ལ་སོགས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་
པ་དང་ དགྲ་འདྲེ་ལ་སོགས་པའི་འཚེབ་མེད་པས་ཡུན་རིང་དུ་མི་འྖིའམ་སྙམ་
དུ་སེམས་མོད། དེ་རྣམས་གང་གིས་ཀྱང་བློ་གཏད་མི་ཐུབ་སྟེ། དེ་ཡང་གཞོན་
པས་མི་ཐུབ་སྟེ། རྒད་པོ་རྒད་མོ་ལྡང་ཡང་མི་ནུས་པར་གཞན་ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་
སྔོན་དུ། གཞོན་པ་ཡང་རྩལ་དང་ལྡན་པ་མང་པོ་ཤི་བ་དང་རང་ལས་གཞོན་
པ་ཤི་བ་མཐོང་ཐོས་སུ་གྲུབ་པ་དང་ ཚོམས་ལས། སྔ་དྲོ་སྐྱེ་བོ་མང་མཐོང་
བཿ་་ཕྱི་དྲོ་འགའ་ཞིག་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཕྱི་དྲོ་སྐྱེ་བོ་མང་མཐོང་བ། སྔ་
དྲོ་འགའ་ཞིག་མཐོང་མི་འགྱུར། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་མང་པོ་དག་དར་
ལ་བབས་པའང་འཆི་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་མི་འདི་གཞོན་ཞེས་ཏེ། །གསོན་པའི་
གདེང་དྲོད་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ནད་མེད་པས་མི་ཐུབ་སྟེ་
གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་ནད་པ་རང་གི་འགྲོ་འདུག་ཙམ་ཡང་མི་ནུས་པར། གཞན་གྱི་
འདྲེ་ལྡོག་བྱེད་དགོས་པའི་སྔོན་ལ། ད་ལྟ་ནད་མེད་སྐྱེ་བོ་ལུས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་

[364] །མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པས་མི་ཐུབ་སྟེ། མཐུན་
རྐྱེན་མེད་པའི་སྤྲང་པོ་ནང་ཟས་ནང་ཚོལ། ནུབ་ཟས་ནུབ་ཚོལ་བའི་སྔོན་དུ། ཕྱུག་
པོ་ཟས་ནོར་གྱི་མཐའ་བསྐོར་བ་དག་འཆི་བ་དག་མཐོང་བས་སོ། །དགྲ་འཚེ་བ་མེད་
པས་ཀྱང་མི་ཐུབ་སྟེ། མཐའ་ཐམས་ཅད་དགྲས་འཁོར་བའི་གོ་རར་ཆུད་པའི་སྐྱེས་
བུའི་སྔོན་དུ་དགྲའི་མིང་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དུ་མ་ཞིག་འཆི་བ་མཐོང་བས་སོ། །
གདོན་གྱི་འཚེ་བ་མེད་པས་ཀྱང་མི་ཐུབ་སྟེ། །ཤེས་པ་གདོན་གྱིས་སླད་ནས་སེམས་ལ་
རང་དབང་མ་ཐོབ་བྱ་བྱེད་རང་ལ་གང་ངན་བྱེད་པའི་སྔོན་དུ་གདོན་གྱིས་འཚེ་བ་མེད་པའི་
སྐྱེས་བུ་དུ་མ་འཆི་བ་མཐོང་བས་སོ། །དེ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཀྱང་མི་ཐུབ་སྟེ་
ད་ལྟ་དེ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཡང་གློ་བུར་གྱི་འཆི་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་
དུ་མ་ཞིག་འྖ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་ ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་གཞོན་པ་ལ་སོགས་པས་
མི་འཆི་བའི་བློ་གཏད་མི་ཐུབ་ལ། རང་གི་བློ་གཏད་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ ཞེ་བ་ལྷས། ནད་མེད་ཉི་མ་འདི་ལྟ་བུའི།།
ཟས་བཅས་འཚེ་བ་མེད་གྱུར་ཀྱང་ །ཚེ་ནི་སྐད་ཅིག་བསླུ་བ་སྟེ། །ལུས་ནི་
ཐང་གཅིག་བརྙན་པོ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་འཆི་བའི་རྐྱེན་
མང་ཞིང་གསོན་པའི་རྐྱེན་ཉུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་པ་ནི་ཚེ་ལྷག་ཅུང་
ཟད་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་ དེ་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་སྡོད་རྒྱུ་ཡོང་བའི་ངེས་པ་མེད་དེ། ཚེ་
ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཤིན་དུ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རླུང་དམར་ཆེན་
པོའི་ནང་ན་ཡོད་པའམ་མེ་དེ་རས་སྣུམ་ལ་སོགས་པ་མ་ཟད་ཀྱང་ རླུང་གི་རྐྱེན་
གྱིས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་གནས་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་
སྤྱོད་འཇུག་ལས། འཆི་བདག་རྐྱེན་གྱི་ཁར་གནས་པ། །རླུང་དམར་ནང་འདུག་
མར་མེ་བཞིན། །ཞེས་དང་ སློབ་སྤྲིངས་ལས། མར་མེའི་མེ་ལྕེ་ཤུགས་

[365] །ཚེ་འདི་སྐད་ཅིག་གནས་པའི་གདེང་ཡང་ཡོད་མིན་ན།།
ཞེས་གསུངས་སོ། །འཆི་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། ཕྱིའི་འབྱུང་བ་བཞེས་ཀྱང་འཆི་བའི་རྐྱེན་
བྱེད་དེ། ནང་གི་འབྱུང་བ་བཞི་འཁྲུགས་པས་ནད་བསྐྱེད་འཆི་བའི་རྐྱེན་བྱེད། ནད་བཞི་
བརྒྱ་རྩ་བཞིས་རྐྱེན་བྱེད། ལོག་འདྲེན་གྱི་བགེགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུས་ཀྱང་རྐྱེན་བྱེད་
དགྲ་གཉེན་ལ་སོགས་པ་མིས་རྐྱེན་བྱེད། དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་གཞན་གྱིས་
ཀྱང་འཆི་བའི་རྐྱེན་བྱེད། འཚོ་བའི་རྐྱེན་དུ་འདོད་པ། ཁང་ཁྱིམ་དང་ཟས་གོས་
ལ་སོགས་པས་འཆི་རྐྱེན་བྱེད། ཐ་ན་རང་ལ་རང་ལས་ཉེ་བ་མེད་དེ། རང་ཉིད་
ཀྱང་འཆི་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཆི་རྐྱེན་བྱས་ནས་
འཆི་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་ལ་ཁོང་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འཆི་
རྐྱེན་བྱེད་ལ། རང་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་དག་མེད་པའོ། །དེས་ན་
འཇིག་བརྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་ག་དངོས་པོ་འཆི་བའི་རྐྱེན་དུ་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་
ངོས་བཟུང་རྒྱུ་མི་འདུག་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འཆི་རྐྱེན་མེད་པའི་སར་འགྲོ་ས་ནི་
མི་འདུག་རྐྱེན་དེ་རྣམས་གང་ཡང་རུང་བ་རེས་ཀྱང་འཆི་བར་འདུག་ཅིང་ དེ་ལྟ་
བུའི་འཆི་རྐྱེན་གཅིག་མི་འཕྲད་པའི་གདེངས་མི་འདུག་པས། དེ་རིང་འཆི་བའམ་
སང་འཆི་ཆ་མི་འདུག་པས། ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཆོས་རྣམ་དག་ཅིག་བྱ་དགོས་སྙམ་
དུ་བསྒོམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་ཤིན་
ཏུ་མང་ །འཚོ་བའི་རྐྱེན་ནི་ཉུང་ཟད་གཅིག་དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་འཆི་བའི་རྐྱེན། །
དེ་བས་རྟག་ཏུ་ཆོས་མཛོད་ཅིག་ཅེས་གསུངས་སོ། གསུམ་པ་ལུས་སྲོག་ཤིན་
ཏུ་འབྲལ་སླ་སྟེ། ཆུའི་ཆུ་སྦར་བས་ཀྱང་ཤེད་ཆུང་བས་སོ། །ལུས་སྲོག་འབྲལ་སླ་
བའི་ཚུལ་འདི་ལྟར་ན། གཉིད་ལོག་པ་ལས་སད་པ་དང་ དབུགས་འཕྱིར་འབྱུང་བ་
ལས་ནང་དུ་རྔུབ་པ་ངོ་མཚར་བའི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ ཀླུ་

[366] ཚེ་འདི་གནོད་མང་རླུང་གིས་བཏབ་པ་ཡི། །ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བས་ཀྱང་
མི་རྟག་ན། །དབུགས་འབྱུང་དབུགས་རྔུབ་གཉིད་ཀྱི་ལོག་པ་ལས། །སད་ཁོམ་
གང་ལགས་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཆི་བདག་ལ་བརྩེ་བ་
མེད་པས་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་དོ། །འཆི་བདག་ལ་དེ་རིང་སྙིང་རྗེ་བས་བཞོག་ཅེས་པའམ་
དེ་རིང་མི་ཁོམ་པས་ཞོག་ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མ་ཡིན་པས། རྔོན་པས་རི་དྭགས་
འདེད་པའི་ཚུལ་དུ་སྒོམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་ཟན་པ་སྔོན་དུས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་
གསོད་པ་སྔོན། སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལས་མེད་པས། དེ་བཞིན་དུ་སོང་བ་མི་
ཤེས་པར་ཚེ་འདིའི་བྱ་བྱེད་མང་པོ་ཅིག་གི་གོ་རིམ་བསྒྲིགས་པ་ནི། འཆི་བདག་
གི་གཤིན་རྗེས་མ་རངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྲེལ་བའི་གནས་སུ་གསུངས་ཏེ། སློབ་སྤྲིངས་
ལས། འདི་ནི་སང་བྱ་འདི་ནི་ཐང་གཅིག་འོག་ཏུ་བྱ། །འདི་ནི་དེའུ་རེ་བྱེད་སྐྱེ་བོ་
བསམས་པ་ན། །གཤིན་རྗེ་བེ་ཅོན་ལག་ཐོགས་ཟུར་གྱིས་ལྟ་བ་ཡི། །མིག་རྩ་
དམར་ཁྲོས་མ་རངས་གད་མོ་རེ་སྙམ་འདེབས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་
ན་ད་ནི་དེ་རང་འདི་བྱ་སང་འདི་བྱ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར། དེ་རིང་འཆི་ན་འདི་
བཞིན་བྱ། སང་འཆི་ན་འདི་བཞིན་དུ་བྱེད་སྙམ་པའི་གདེངས་གཅིག་ད་ལྟ་ནས་གྲབས་
སུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཆོས་རྗེ་ཡང་དགོན་པས། བདུད་འཆི་བདག་གི་
བྲེལ་ཁོམས་ཀྱི་དུས་མི་རྩི་ཚོ་ངེས་མེད་ལ་འཆི་བའི་དུས་བཏབ་མེད། དུས་དེ་རིང་
འབྱུང་བཞི་དང་རྣམ་ཤེས་གྱེར་གྱུར་ན། །གདེང་བློ་བདེ་ཅིག་ཚགས་སུ་ཆུད་དམ་
སེམས་ཅིག་ཨང་ །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇོ་བོ་རྗེས། ཚེ་ན་ཡུན་ཐུང་
ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་མང་ །ཚེ་ཡི་ཚད་ཀྱང་ཅི་ཙམ་མི་ཤེས་ན། །ངང་པས་ཆུ་
ལ་འོ་མ་ལེན་པ་ལྟར། །རང་གི་འདོད་པ་རང་ལ་བླང་བར་རིགས། །ཞེས་
གསུངས་སོ། །དེས་ན་བདག་གི་ཚེ་དེ་རིང་ཙམ་གྱིས་མ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་

[367]ཚེ་ཅུང་ཟད་མ་རྫོགས་སུ་ཟིན་ཡང་ཚེ་ལ་དུས་མ་ཡིན་པའི་འཆི་བ་
འོང་བ་འདུག་བར་ཆོད་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དུ་མ་གྱུར་པ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བ་འདུག་
རྐྱེན་དེ་རྣམས་བར་གཅད་བྱེད་པ་ལ་ཡེངས་པ་ནི་མི་སྲིད་འདུག་བར་དུ་གཅད་
རྒྱུའི་ལུས་སྲོག་ནི་འབྲལ་ཤིན་ཏུ་སླ་བར་འདུག་ཙ་ན། བདག་དེ་རིང་ཉི་མིའི་ངོ་
ལ་མི་འཆི་བའི་གདེང་མི་འདུག་དེ་རིང་སང་ལ་ཤི་ན་ནི་སྔར་ཕན་ཆད་འཆི་བ་
གྲོས་ཁག་ཏུ་བཅུག་པའི་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་མ་གྲུབ། འཆི་ཙ་ན་བདག་ལ་ཅི་འདྲ་བ་
གཅིག་འོང་བ་འདུག་གེ་ཨ་ཙ་མ། ད་ནི་བདག་ནི་ཚེ་འདི་ཇི་ལྟར་སོང་ནའང་སོང་
འཆི་བའི་དུས་སུ་ཕན་པའི་ཆོས་གཅིག་དེ་རིང་ནས་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །གསུམ་
པ་འཆི་བ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པ་ནི། འཆི་བའི་དུས་ལ་བབས་
པའི་ཚེ། ཚེ་འདིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་ཏེ། གཉེན་བཤེས་
ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་ཀྱང་ འཆི་བདག་ལ་འཐབ་པས་ཟློག་པའམ། ངོ་
ཆེན་བྱས་པས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དེ། །སྲོག་ལ་བྲུད་དུ་མི་འདོད་
ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་གོམས་པ་གང་ཡང་མཉམ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་པས་སོ། །དེ་
སྐད་དུ་ཡང་ སྤྱོད་འཇུག་ལས། གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉས་ཟིན་པ་ལ། །གཉེན་གྱིས་ཅི་
ཕན་བཤེས་ཅི་ཕན། །ཞེས་དང་ བདག་ནི་མལ་ན་འདུག་བཞིན་དུ། །གཉེན་
བཤེས་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་བསྐོར་ཡང་ །སྲོག་ཆད་པ་ཡི་ཚོར་བདག་བདག་
ཉིད་གཅིག་པུས་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཟས་
ནོར་ལོངས་སྤྱོད་ནི་ཅི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་མི་ཕན་ཏེ། འཆི་བདག་ལ་སྦྱིན་པས། ཅུང་
ཟད་ཀྱང་བསླུ་རུ་མེད། ཚེ་ལ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་འཐུད་དུ་མེད། ཕ་རོལ་ཅུང་ཟད་
ཙམ་ཡང་ཁུར་དུ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁ་དྲག་པ་དང་དབང་ཆེ་བ་ལ་སོགས་
འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་འདོད་ཕྱོགས་ཇི་སྙེད་ཡོད་ཀྱང་མི་ཕན་གྱི་ཁ་ལ་སླར་གནོད་དེ། །
[368] བདག་ནི་རྙེད་མང་བཀུར་སྟིར་བཅས། །བདག་ལ་མང་པོ་
དགའ་བོ་ཞེས། །དེ་འདྲའི་སྙེམས་པ་འཆང་ན་ནི། །ཤི་བའི་འོག་ཏུ་འཇིགས་
པ་སྐྱེ། །དེ་བས་རྣམ་པར་རྨོངས་པའི་ཡིད། །གང་དང་གང་ལ་ཆགས་གྱུར་པ།།
དེ་དང་དེ་སྟོང་སྟོང་འགྱུར་དུ། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་ལྡང། །ཞེས་
དང་ རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེའི་ཚེ། དེའི་
དུས་ན། ཆོས་མ་ཡིན་པ་མགོན་དང་སྐྱབས་གཞན་མེད་དེ། ཞེས་གསུངས་སོ།།
འོ་ན་དེའི་ཚེ་གང་གིས་ཕན་ན་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་བྱས་ན་ཕན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས་
དེ་ཚེ་བསོད་ནམས་གཅིག་སྐྱབས་ན། །ཞེས་དང་ རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་
མདོ་ལས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། ཆོས་ནི་སྐྱབས་དང་མགོན་དང་ རྟེན་དང་
གླིང་དང་ དཔུང་གཉེན་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་
བྱས་ཀྱང་འཆིའོ་སྙམ་ན། འཆི་ལུགས་མི་གཅིག་པ་སོགས་ན། གསུང་
བགྲོས་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་འཆི་བ་ནི་འོང་བར་འདུག་ནམ་
འོང་ནི་ཆ་མི་འདུག་དེ་ལ་ཕན་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མི་འདུག་པས། འཆི་
བལ་མི་འཇིག་པའི་གདེངས་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་འདུག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ་
སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་ལ་མི་འཇིགས་སུ་ཡིས་བྱིན། །འདི་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས་
ཐར་བ། །གདོན་མི་ཟ་བར་མེད་གྱུར་ན། །ཇི་ལྟར་བདག་ཡིད་བདེ་བར་འདུག་
ཅེས་དང་ བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། གང་ལ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མངའ་བདག་རང་
ཉིད་འཆི་བདག་བྱེད་པོ་མེད། །ཡོངས་ཤེས་རྣལ་བཞིན་གཉིད་ལོག་ན། །དེ་ལས་
མ་རུངས་གཞན་ཅི་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་མི་སྙིང་ཅན་ཀུན་རང་
ལ་ཕྱི་ཐག་བསྲིངས། རང་མི་བསླུ་ན་ཞེ་ནས་ཀྱི་ལྷ་ཆོས་གཅིག་མཛོད་ཅེས་ཡང་
དགོན་པས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་འདི་བློས་བཏང་བའི་ཆོས་རེ་བྱེད་པ་

[369] །འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་ཟན་ཏོ།། །།
དེ་ལྟར་འཆི་བའི་དུས་ལ་བབས་པའི་ཚེ། ཚེ་འདིའི་འབྱོར་པ་སོགས་
གང་ཡང་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བ་འདུག་ན། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དམ་སྙམ་ན་
རང་གི་བྱས་པའི་ལས་དགེ་སྡིག་ནི་ཤུལ་དུ་ཡང་མི་སྡོད་གཞན་དུ་ཡང་མི་འགྲོ། མེད་
པར་ཡང་མི་འགྲོ། ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་རང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཏེ། རྒྱལ་
པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས། དུས་ཀྱི་ཉེན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་འགྲོ་གྱུར་ན། །ལོངས་
སྤྱོད་མཛའ་དང་གཉེན་བཤེས་རྗེས་མི་འབྲངས། །སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་གང་དང་གང་འགྲོ་
ཡང། །ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲངས། །ཞེས་གསུངས་སོ།།
གསུམ་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་བསྒོམ་པ་ལ་བཞི་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་
ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསམ་པ། དེའི་འབྲས་བུ་བསམ་པ། ལས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་
རྣམ་པར་བཞག་པ། དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མི་
དགེ་བའི་ལས་དང་དགེ་བའི་ལས་སོ། །དང་པོ་ནི། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་
འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ། །དེ་བསྐྱེད་ལས་ནི་མི་དགེ་བ། །ཞེས་
གསུངས་སོ། །ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་སླང་བའི་གཞི་བསམ་པ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་
ཚང་བའི་ལས་སོ། །མ་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །དེ་བསྐྱེད་ལས་ནི་དགེ་
བའོ། །ཞེས་གསུངས་པས། མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་སླང་
བའི་གཞི་བསམ་པ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་ཚང་བའི་ལས་སོ། །མི་དགེ་བ་ལ་དབྱེན་བཅུ་
སྟེ༑ ལུས་ཀྱི་ལས་མི་དགེ་བ་གསུམ། ངག་གི་ལས་མི་དགེ་བ་བཞི། ཡིད་
ཀྱི་ལས་མི་དགེ་བ་གསུམ་མོ། །དེ་རེ་རེ་ལའང་གཞི་བསམ་པ་སྦྱོར་བ་མཐར་
ཐུག་བཞི་བཞི་ཚང་དགོས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་སྲོག་གཅོད་པའི་གཞི་ནི། རང་
ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ནོ། །བསམ་པ་འདུ་ཤེས་དང་ཀུན་སློང་གཉིས་

[370] དང་པོ་ནི། བསད་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་
ཡང་བྱེ་བྲག་ཞུགས་པ་དང་མ་ཞུགས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བསད་
པར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་གཅིག་ངེས་པར་བཟུང་ནས་དེར་འདུ་ཤེས་པའོ། །གཉིས་
པ་ནི། ལུག་ཁྱུ་ལྟ་བུ་ལ་བསད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ལྷས་སྦྱིན་གསད་པར་འདོད་ནས་
མཆོད་སྦྱིན་ལ་དེར་འདུག་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། མཆོད་སྦྱིན་གསད་པས་ནི་
སྲོག་གཅོད་པའི་མི་དགེ་བར་མི་འགྲོ་བའོ། །དེས་ན་བྱེ་བྲག་ཞུགས་པ་ནི། །གང་
གསད་པར་བྱ་བ་དེ་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །བྱེ་བྲག་མ་ཞུགས་པ་
ལ་ནི། ནོར་ནས་བསད་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་
པ་གང་ཡང་རུང་བས་ཀུན་ནས་བླང་ནས། ཀུན་སློང་གསད་པར་འདོད་པའོ། །
སྦྱོར་བ་མཚོན་བསྣུན་པའམ་དུག་དང་གཡང་ལ་བསྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་རང་ངམ་གཞན་
ལ་བསྐོས་པས་ཀྱང་ཆོག་གོ་མཐར་ཐུག་ནི་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་མ་
ཤི་བའི་སྔོན་རོལ་དུ་ཕ་རོལ་པོ་དེ་ཤི་བའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པ་
ནི༑ བསད་བྱ་དེའི་ཤ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་ནས་གསོད་པའོ། །ཞེ་སྡང་གི་ནི་
ཕ་རོལ་པོ་ལ་སྙིང་ན་བའོ། །གཏི་མུག་ནི་སར་ཤིག་པ་དག་ཕ་མ་རྒས་པོ་ལ་
རྒས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱབ་པར་འདོད་པའོ། །མཐར་ཞེ་སྡང་གིས་སོ། །གཉིས་
པ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་གཞི་ནི། རང་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་གང་ཟག་གིས་བདག་
ཏུ་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་བསམ་པ་ལ་འདུ་ཤེས་ནི། རྐུ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་
ལ་དེར་འདུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལའང་བྱེ་བྲག་ཞུགས་པ་དང་མ་ཞུགས་པ་གཉིས་
སོ༑ ༑ཉོན་མོངས་ནི་དུག་གསུམ་གང་རུང་གི་ཀུན་ནས་སླངས་ནས་ཀུན་སློང་མ་
བྱིན་པར་ལེན་པར་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་མཐུ་དང་སྟོབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཕྲོག་པ་དང་
འཇབ་བུས་དང་ བཅོལ་བ་གནོངས་པ་དང་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་རང་ངམ་

[371] །མཐར་ཐུག་ནི་གནས་ནས་སྤགས་པ་དང་
ཐོབ་བློ་གཉིས་གང་རྗེས་ལ་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་སླངས་པ་
ནི༑ རྫས་དེ་ལ་ཆགས་པས་སོ་ཞེས་སྡང་གིས་ནི། རྫས་ཀྱི་བདག་པོ་
དེ་ལ་བསད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུའོ། །གཏི་མུག་གིས་ནི། མ་བྱིན་པར་བླངས་
པ་ལ་ཉིས་པ་མེད་སྙམ་དུ་ལེན་པའོ། །མཐར་ནི་འདོད་ཆགས་གྱིས་སོ། །འདོད་
པས་ལོག་པར་གཡེམ་པའི་གཞི་ནི། སྐྱེས་པ་གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་དང་
ཕ་མ་དང་འབྲེལ་བའི་བདུན་རྒྱུད་རྣམས་དང་ སྨད་འཚོང་མ་རིན་བཅལ་ནས་ལོངས་
མ་སྤྱད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གནས་མ་ཡིན་པ་ནི། དཀོན་མཆོག་རྟེན་དང་
ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་གནས་དང་ གད་ཁ་དང་ སྣང་བ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་
པའོ། །དུས་མ་ཡིན་པ་ནི། སྦྲུམ་མ་དང་ ཟླ་མཚན་འཛག་པ་ལ་སོགས་
པ་དང་ མྱ་ངན་གྱི་གདུངས་པའོ། །ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་ནི། ཁ་དང་
གཤང་ལམ་ལ་སོགས་པའོ། །བསམ་པ་དེར་འདུ་ཤེས་པའོ། །འདི་ལ་
འགའ་ཞིག་བྱེ་བྲག་ཞུགས་པ་དང་ མ་ཞུགས་པ་ཁྱད་མེད་གསུངས་མོད། འཕཊ་
པ་ཐོགས་མེད་ནི། བྱེ་བྲག་ཞུགས་མ་ཞུགས་གཉིས་ཡོད་པར་བཞེད། ཅེས་
གསུངས་སོ་ཉོན་མོངས་པ་དུག་གསུམ་གང་རུང་གིས་ཀུན་ནས་བླངས་ནས་
ཀུན་སློང་འདོད་པས་ལོག་གཡེམ་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ཁྲི་ལས་ལྡང་བ་ལ་སོགས་
པ་སྦྱོར་བ་བརྩམ་པའོ། །མཐར་ཐུག་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །འདི་ལའང་
འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་བླངས་བ་ནས། འཛག་བདེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འདོད་
པའོ། །ཞེ་སྡང་གིས་ནི་གཞན་གྱིས་ཆུང་མ་ཆུད་གསན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་
ལ་གནོད་པར་སེམས་པའོ། །གཏི་མུག་གི་ནི་སར་ཤིག་པ་དག་མ་བག་
མར་བླངས་ཏེ། ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལྟ་བུའོ། །མཐར་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་རྫོགས་

[372] །རྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་གྮ་ནི། སྨྲ་ཤེས་ཤིང་དོན་གོ་བའོ། །བསམ་
པ་ནི། །སྨྲ་བར་བྱ་བའི་དོན་དེ་ལས་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་པའོ། །ཉོན་མོངས་
པ་གང་རུང་གི་ཀུ་ནས་བླངས་ནས་ཀུན་སློང་འདུ་ཤེས། གཞན་དུ་བསྒྱུར་ནས་སྨྲ་
བར་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་སྨྲ་བར་བརྩམས་པའོ། །མཐར་ཐུག་ཕ་རོལ་
པོས་དོན་གོ་བའོ། །མཐར་ཐུག་གསུམ་པོ་གང་རུང་གིས་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །
ཕྲ་མ་སྨྲ་བའི་ཡུལ་ནི། གང་ཟག་ཕ་རོལ་པོ་གཉིས་སོ། །བསམ་པ་ནི་དེར་
འདུ་ཤེས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་གང་རུང་གི་ཀུན་ནས་བླང་སྟེ་ཀུན་སློང་དེ་གཉིས་
འབྱེད་པར་སྨྲ་བར་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་སྨྲ་བར་བརྩོམ་པའོ། །མཐར་ཐུག་
འབྱེད་པའི་ཚིག་དེ་བདེན་ཡང་རུང་མི་བདེན་ཡང་རུང་ཕ་རོལ་པོས་དོན་གོ་བའོ། །མཐར་
ཐུག་གསུམ་པོ་གང་རུང་གིས་རྫོགས་པར་བྱེད་ད། །ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བའི་ཡུལ་ནི། ཀུན་
ནས་མནར་སེམས་པའི་ཡུལ་ལོ། །བསམ་པ་ལ་འདུ་ཤེས་ནི་དེར་འདུ་ཤེས་པའོ།།
ཉོན་མོངས་པ་གང་རུང་གི་ཀུན་ནས་བླངས་ནས་ཀུན་སློང་ཕ་རོལ་པོའི་ཞེ་ལ་ཕོག་པའི་
ཚིག་སྨྲ་བར་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་སྨྲ་བར་བརྩམ་པའོ། །མཐར་ཐུག་ཕ་
རོལ་པོས་དོན་གོ་བའོ། །མཐར་ཞེ་སྡང་གིས་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ངག་
འཁྱལ་སྨྲ་བའི་གཞི་ནི། སེམས་ཅན་ཅི་རིགས་པའོ། །བསམ་པ་ནི་དེར་འདུ་
ཤེས་ཉོན་མོངས་པ་གང་རུང་གི་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་ཀུན་སློང་ངག་འཁྱལ་སྨྲ་བར་འདོད་
པའོ། །མཐར་ཐུག་སྲས་ཟིན་པའོ། །མཐར་དུག་གསུམ་གང་རུང་གིས་
རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །བརྣབ་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་མ་བྱིན་ལེན་གྱི་གཞི་དང་འདྲའོ།།
བསམ་པ་དེར་འདུ་ཤེས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་གང་རུང་གི་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ། ཀུན་
སློང་མི་རིགས་པར་བདག་གི་བྱ་བར་འདོད་པའ། །མཐར་ཐུག་བདག་གི་བྱའོ་
སྙམ་དུ་བློས་ཐག་ཆོད་པའོ། །མཐར་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །

[373] །ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་གཞིའོ། །བསམ་པ་ནི་
དེར་འདུ་ཤེས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་གང་རུང་གི་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་ཀུན་སློང་
གནོད་པར་བྱར་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་གནོད་པར་བྱ་བ་སེམས་པའོ། མཐར་
ཐུག་གསོད་པའམ་ལོངས་སྤྱོད་ཕྲལ་བ་གང་རུང་གི་གནོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་གཅིག་བྱའོ་སྙམ་
དུ་བློས་ཐག་བཅད་པའོ། །མཐར་ཞེ་སྡང་གིས་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ལོག་པར་
ལྟ་བའི་ཡུལ་ནི། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོཊ་པའོ། །བསམ་པ་འདུ་ཤེས་ནི་དེར་
འདུ་ཤེས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་གང་རུང་གིས་ཀུ་ནས་བླངས་ཏེ། ཀུན་
སློང་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་སྐུར་བ་འདེབས་པར་སེམས་པའ།།
མཐར་ཐུག་ལས་རྒྱུ་འབྲས་མེད་སྙམ་དུ་བློས་ཐག་བཅད་པའོ། །མཐར་གཏི་མུག་
གིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་དགེ་བ་ལ་དབྱེ་ན་བཅུ་སྟེ། སྲག་
གཅོད་པ་སྤང་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་གསུམ། རྫུན་སྤོང་བ་ལ་སོགས་
པ་ངག་གི་ལས་དགེ་བ་བཞི། བརྣབ་སེམས་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་དགེ་
པ་གསུམ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་བཅུའོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི་སྔར་གྱི་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་
ལས་ལོག་པ་ཡིན་མོད། དེ་དག་གཅིག་ལ་དཔེར་མཚོན་ན། སྲོག་གཅོད་པ་
པ་སྤོང་བའི་གཞི་ནི། སྲོག་གཅོད་པའི་གཞི་དང་འདྲའོ། །བསམ་པ་འདུ་
ཤེས་ནི། །དེར་འདུ་ཤེས་པའོ། །མ་ཆགས་པ་དང་ ཞེ་སྡང་མེད་པ་
དང་ གཏི་མུག་མེད་པ་གང་རུང་གིས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ། ཀུན་སློང་སྲོག་གཅོད་
པ་སྤོང་བར་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་མཚོན་བསྣུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་འཆི་བ་
སྦྱོར་བ་སྦངས་ཏེ། མཐར་ཐུག་གཞི་དེ་གསོད་པ་སྤངས་པའོ། །དེས་གཞན་
རྣམས་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ད་དག་གི་འབྲས་བུ་བསམ་པ་ནི། །དེ་
ལྟ་བུའི་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་རེ་རེ་ལའང། འབྲས་བུ་གསུམ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་

[374] རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ། བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་
ལ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི། དེ་ཆེན་པོར་སྤྱད་པས་སེམས་
ཅན་དམྱལ་བ། འབྲེང་དུ་སྤྱད་པས་ཡི་དྭགས། ཆུང་ངུར་སྤྱད་པས་དུད་འགྲོར་
སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །མདོ་འགའ་ཞིག་ལས། འབྲིང་དུ་སྤྱད་པས་དུད་འགྲོ་དང་
ཆུང་ངུར་སྤྱད་པས་ཡི་དྭགས་སུ་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་ཡོད་དོ། །སྔ་མ་དང་འགལ་བ་
མ་ཡིན་ཏེ། འབྲིང་དུ་སྤྱད་པས་དུད་འགྲོ་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ཤོས་དང་ ཆུང་
ངུར་སྤྱད་པས་ཡི་དྭགས་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ཤོས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་དགོངས་སོ། །ཞེས་
གསུངས་སོ། །དེས་ན་འབྲིང་དུ་སྤྱད་པས་ཡི་དྭགས་དང་དུད་འགྲོ་སྡུག་བསྔལ་
ཆེ་ཤོས་དང་ ཆུང་ངུ་སྤྱད་པ་དེ་གཉིས་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ཤོས་སུ་སྐྱེ་བ་དེ་ཡིན་ནོ།།
དེ་ཉིད་ཀྱི་ན་མི་དགེ་བ་བཅུའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་ངན་སོང་གསུམ་ལས་མཐོ་རིས་
སུ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དོ། །སྲོག་གཅོད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་གཉིས་ཏེ། མྱོང་
བ་རྒྱུ་མཐུན་དང་ བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་སྨིན་
གྱི་འབྲས་བུ་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངན་སོང་ལས་
ཐར་ཏེ། མར་སྐྱེས་ཀྱང་སྲོག་བཅོད་པ་ལ་དགའ་བའོ། །དེས་ན་དེང་སང་གི་
མི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་དགའ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་དུ་ཤེས་པར་
བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བ་གཞག་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་ཡང། མི་
དགེ་བ་གང་ཡན་པ་དེ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བའོ། །སྲོག་གཅོད་པའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་
གྱི་འབྲས་བུ་ནི། མིར་སྐྱེས་ཀྱང་ཚེ་ཐུང་བ་དང་ ནད་མང་བ་ལ་སོགས་
པའོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་ནི་མིར་སྐྱེས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་ཕོངས་
པ་དང་ ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་ཀྱང་རང་དབང་སྤྱད་དུ་མེད་པར་གཞན་གྱིས་འཕྲོག་པ་
ལྟ་བུའོ། །འདད་ལོག་གི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་ནི། ཁྱིམ་པ་ཡིན་ན་ཆུང་མ་མི་

[375] གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ། །རྫུན་གྱི་མྱོང་བ་རྒྱུ་
མཐུན་ནི། མིར་གྱུར་ཀྱང་སྐུར་པ་ཡང་མང་བ་དང་ གཞན་གྱིས་བསླུ་བ་ལ་
སོགས་པའོ། །ཕྲ་མའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་ནི། མཛའ་བཤེས་ཉུང་བ་དང་
ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང་མྱུར་དུ་ཕྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚིག་རྩུབ་ཀྱི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་
ནི༑ གཞན་གྱིས་རང་ལ་གང་སྨྲས་པ་ད་ཡང་རང་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང། རང་གིས་
གཞན་ལ་སྨྲས་པའང་ཀུན་སློང་ངན་པ་མེད་ཀྱང་གཞན་གྱིས་སྙིང་ལ་ཕོག་པའི་ཚིག་ཏུ་
འགྱུར་བའོ། །ངག་འཁྱལ་བའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་ནི། །རང་གིས་བདེན་པར་
སྨྲས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་བདེན་པར་མི་འཛིན་པས་ཚིག་མི་བཙན་པ་དང་ཚད་མར་མི་འཛིན་
པའོ། །བརྣབ་སེམས་ཀྱི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་ནི། འདོད་པ་ཆེ་བ་དང་ཆོག་མི་
ཤེས་པའོ། །གནད་སེམས་ཀྱི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་ནི། ཞེ་སྡང་ཆེ་བའོ། །ལག་
ལྟའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་ནི། །ཤེས་རབ་ཆུང་བ་དང་ །བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་
ཆ་ལ་རྨོངས་པའོ། །དེས་ན་དེང་སང་གི་མི་རྣམས་ལ་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཉེས་པ་གང་
དང་གང་འདུག་པ་རྣམས། དེ་དང་དེའི་ཉོན་མོངས་པའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་
བུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འབྱུང་བས་
སྲོག་གཅོད་པས་ས་ཕྱོགས་གཟམ་དངས་ཆུང་ཞིང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་ མ་བྱིན་
པར་ལེན་པས་ལོ་ཐོག་ལ་སེར་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་ཆད་མང་བ་དང་ འདོད་ལོག་
གིས་ཕྱོགས་རྡུལ་གྱིས་འཁྲིགས་པ་དང་ །རྫུན་གྱིས་ཕྱོགས་འདམ་རྫབ་དང་དྲི་ང་བ་
དང་ ཕྲ་མས་ས་ཕྱོགས་མཐོ་དམན་ཅན་དང་ ཚིག་རྩུབ་ཀྱིས་ཚ་སྒོ་ཅན་དང་
ངག་འཁྱལ་གྱིས་དུས་འགྱུར་ལྡོག་ཅན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ བརྣབ་སེམས་ཀྱིས་
འབྲས་བུ་ཉུང་བ་དང་ གནོད་སེམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་རོ་ཁ་བ་དང་ ལོག་ལྟས་
འབྲས་བུ་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཕྱོགས་དེ་ལྟ་བུ་གང་ན་
[376] །གསུམ་
པ་ལས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་ལྔ་ལས། སེམས་པ་ལས་གྱུར་པ་
ལྔའི་སྒོ་ནས་དང་ ལས་སྟོབས་ལྡན་མི་ལྡན་གྱ་སྒོ་ནས་དང་ འཕེན་བྱེད་དང་
རྫོགས་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དང་ དཀར་ལ་རྣམ་སྨིན་དཀར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་
དང་ འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །
དང་པོ་ནི། དགེ་མི་དགེ་ལས་རྣམས་གསོག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་སོག་སྙམ་ན། སེམས་
པ་ལས་གྱུར་པ་ལྔའི་སྒོ་ནས་གསོག་པར་གསུངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལྟ་བུ་ལ་
མཚོན་ན། བསྒོ་བ་སེམས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི། གསོད་པ་པོ་དེ་སེམས་ཅན་
གསོད་པ་ལ་གཏིང་ནས་མི་མོས་ཤིང་འཚེར་ཡང། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པས་ཁ་
དྲག་པོའི་སྒོ་དེ་དབང་མེད་དུ་གསོད་དགོས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསོལ་བ་གདབ་པ་
སེམས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི། རང་སྲོག་གཅོད་པ་མི་མོས་ཀྱང་ ཉེ་དུ་མཛའ་
བཤེས་ལ་སགས་པས་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ། དེའི་ངོ་མ་ཆོག་པར་གསད་པ་ལྟ་བུའོ།།
མི་ཤེས་པ་སེམས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི། བྱིས་པ་ཆུང་ངུས་སྲོག་གཅོད་པའི་ཉེས་དམིཊ་
མ་ཤེས། ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོ་ཡང་མེད་ཀྱང་རྩེ་དགའ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་
གྲོགས་སྦུར་ལ་སོགས་དང་བྱིའུ་ལ་སོགས་པ་གསོད་པའོ། །རྩ་བ་ལ་མངོན་པར་
ཞེན་པའི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་
སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བའི་སྲོག་གཅོད་པ་ལྟ་བུའ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་
པ་ལས་གྱུར་པ་ནི། ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ། ར་དང་མ་ཧེ་ལ་སོགས་པ་གསོད་
པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བ་གཞན་རྣམས་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་
ལའང་ སེམས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་པོ་གཉིས་ནི། བྱས་ལ་མ་བསགས་པའི་
ལས་སུ་གསུངས་པས། འབྲས་བུ་མྱོང་བར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ལ་ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་བྱས་

[377] །གཞན་ཡང་
རང་གི་མ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མི་འདོད་པ་དྲག་པོ་བྱུང་བ་ལ་དགའ་བ་བསྒོམ་པ་དང་
དགྲ་ལ་གནོད་པ་འཁྱོལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བསྒོམ་པ་ནི། མ་བྱས་ལ་བསགས་
པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ། ཉེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་གསུངས་ཤིང། འདི་ནི་འབྱུང་
ཉེ་ལ་ཉེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ཕྱོགས་འདི་ལ་བག་ཡོད་པར་བྱོས་ཤིག་དགེ་བ་ལ་
ཡང་བྱས་ལ་མ་བསགས་པ་ནི། རྣམ་རྟོག་རྒྱ་ཡན་ལ་བཏང་བའི་བཟླས་བརྗོད་ལྟ་བུ་སྟེ་
སྤྱོད་འཇུག་ལས། བཟླས་བརྗད་དང་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཀུན། །ཡུན་རིངས་དུས་སུ་
སྤྱད་བྱས་ཀྱང། །སེམས་གཞན་གཡེངས་པས་བྱས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་རིག་པས་
དོན་མེད་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱས་ལ་བསགས་པ་ནི། དད་
པ་ལ་སོགས་པ་དྲག་པོས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཚེ་འདིའི་རྣམ་རྟོག་ལ་
སོགས་པ་མ་འདྲེས་པར་མ་གཡེངས་པའི་སྒོ་ནས། བསམ་པ་ཐག་པའི་སྒོ་གསུམ་
གྱེ་དགེ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་བསྒྲུབས་ཏེ། རྗེས་སུ་དགའ་བ་བསྒོམ་པའོ། །མ་
བྱས་ལ་བསགས་པ་ནི། གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་ལས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །
ཀྱེ་མི་དག་ཁ་ནང་དུ་ལོག་ལ་རང་གི་སྒོ་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་ལ་སོགས་དང་ རང་གིས་
བྱས་པའི་དགེ་བར་བསམ་པ་རྣམས་ནི། བྱས་ལ་མ་བསགས་པར་འགྲོ་བ་ཤེས་
ཆེ་བ་འདྲ་ཞིང་མི་དགེ་བ་ནི། ཞེ་སྡང་དྲག་པོས་ཀུན་ནས་བླངས་ནས། ཚིག་རྩུབ་
པ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཕོག་ངེས་གཅིག་སྨྲ་སྟེ། ངའི་ཤུགས་ལེགས་པ་གཅིག་ཐབས་
སྙམ་དུ་བསམ་ན། དེའི་རྩ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མི་དགེ་བ་ཞེས་པ་མི་དགེ་བ་ཆེན་
པོ་སྟེ། རྣམ་སྨིན་དམྱལ་བར་འཕེན་ནུས་པ་ནི་དེ་ཙམ་གྱིས་རྫོགས་ལ། དེ་ལྟ་བུ་ཡང་
ཉེ་མ་རེ་རེ་ལ་ཡང་དུ་མ་ཞིག་འབྱུང་བར་སྣང་བས་བློ་ཞིབ་ལ་བླངས་ནས་བླང་དོར་ཚུལ་
བཞིན་མ་བྱས་ན་ཆུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་འགྱོད་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཏུག་པར་འདུག་པས་དྲན་

[378] དགེ་བཤེས་ཕུ་ཆུང་བའ་ཞལ་ནས་འོ་ཅག་གི་དག་བ་ནི་
ཚིག་འབྲུ་ལ་བརྟེན་མི་དགེ་བ་ནི་དོན་ལྡན་དུ་འགྲོ་གསུངས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
ཁམ་པ་ལུང་པའི་ཞལ་ནས། ད་རེས་དགེ་བ་དོན་མཐུན་གཅིག་མ་བྱས་ན། རིན་
པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ནས་སྟོང་ལོག་བྱེད་དོ་གསུངས། དགེ་བའ་བཤེས་གཉེན་ཀ་མ་
པའ་ཞལ་ནས། རིན་ཆེན་གླིང་དུ་ཕྱིན་ནས་དུག་གི་སྡོང་པོ་ཁུར་ཡོང་ཉེན་ཡོད་དོ་
གསུང་ངོ། །གཉིས་པ་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་མ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་གྲངས་
རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། འདི་ལ་ལུགས་དུ་མ་འདུག་ནའང། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་
ཀྱིས། རྟག་དང་མངོན་པར་ཞེན་དང་གཉེན་པོ་མེད། །ཡོན་ཏན་གཙོར་གྱུར་གཞི་
ལས་བྱུང་བ་ཡི། །དགེ་དང་མི་དགེ་རྣམ་ལྔ་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་བས་དགེ་བ་བསྒྲུབ་ལ་
བརྩོན་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བཤད་ན། དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟག་ཏུ་
བྱེད་པ་སྟོབས་ཆེ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུས་མི་དགེ་བ་ཉིན་རེ་ལ་སེམས་ཅན་འདི་
ཙམ་གསོད་ཅེས་དམ་བཅས་ནས་གསོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྤྱིར་སེམས་ཅན་གཅིག་བསད་
པ་དང་ དམ་བཅས་ནས་གཅིག་བསད་པ་གཉིས་སེམས་ཅན་གཅིག་བསད་པ་མཉམ་
ཡང་ རྒྱུན་དུ་དམ་བཅས་ནས་བསད་པ་དེ་སྡིག་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་
ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་ཡང་ཉི་མ་རེ་ལ་ཆོས་སྤྱོད་འདི་ཙམ་རེ་བྱེད་དམ་བཅས་
ནས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་དམ་མ་བཅས་པར་ཉིན་ཅིག་ཆོས་སྤྱོད་དྲག་པོ་བྱས་
པ་དང་དམ་བཅས་ནས་ཉིན་ཅིག་ཆོས་སྤྱོད་བྱས་པ་གཉིས་ཀུན་སློང་ལ་སོགས་པ་མཉམ་
པའི་སྒོ་ནས། ཉིན་ཅིག་ཆོས་སྤྱོད་བྱས་པར་མཉམ་ཡང་ རྒྱུན་གྱི་ནང་དུ་རྟོགས་
པའི་ཉིན་གཅིག་པ་དེ་དགེ་བ་སྟོབས་ལྡན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པའི་སྒོ་
ནས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དྲག་པོས་ཀུན་ནས་སློང་ན་སྟོངས་ཆེ་སྟེ། མི་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་
ན་རྩ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལས་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བ་ལ་ཡང་དད་པ་དྲག་པོ་དང་

[379]
རྣམས་སྟོབས་ལྡན་དུ་འགྱུར་ར། །གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་མི་དགེ་བ་བྱས་པ་ལ་འགྱོད་
པ་མེད་པར་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་ཞེས་དགའ་བ་བསྒོམ་པའི་མི་དགེ་བ་སྟོབས་ལྡན་དང་དགེ་
བལ་ཡང་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་འྡ་ལྟ་བུ་བྱས། ཞེས་དགའ་བ་བསྒོམ་པ་
དགེ་བ་སྟོབས་ལྡན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་མི་དགེ་བ་སྟོབས་ལྡན་ཀྱང་རྗེས་
སུ་འགྱོད་པ་དྲག་པོ་སྐྱེས་ན་མི་དགེ་བ་སྟོབས་ཆུང་ངུར་འགྱུར་བས། མ་དགེ་བ་
གང་བྱས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ནས་བཤགས་པ་བྱེད་པ་གལ་ཆེའོ། །དེ་བཞིན་
དུ་དགེ་བ་ལ་ཡང་ངོ། །དགེ་བ་སྟོབས་ལྡན་མ་ཡིན་ཡང། རྗེས་སུ་དགའ་བ་
བསྒོམས་ན་སྟོབས་ལྡན་དུ་འགྱུར་བས་དགེ་བ་གང་བྱས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་རློམ་སེམས་མེད་
པར་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞིང་གི་སྒོ་ནས་སྟོབས་ལྡན་ལ་གཉིས་
ཏེ༑ དང་པོ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྡིག་པ་དང་དགེ་བ་གང་བྱས་ཀྱང་སྟོབས་ལྡན་
དུ་འགྲོ་སྟེ། དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་ན་མཚམས་
མེད་ཀྱི་ལས་དང་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་དང་ མཆོད་རྟེན་
འཇིག་པ་ལ་དེ་དང་ཉེ་བའི་ལས་སུ་གསུངས་པ་དང་ ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་ཆོས་སྤོང་
གི་ལས་བསགས་ན་གཉེན་པོ་མེད་པ་ལྟ་བུའི་སྡིག་པར་གསུངས་པ་དང་ དགེ་
འདུན་གྱེ་དབྱེན་བྱས་ན་མཚམས་མེད་དེ། དགེ་འདུན་གྱི་དཀོར་བརྐུས་ན་སྡིག་པ་
ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་སྟེ། མདོར་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་སྡིག་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་
བསགས་ནའང་ སྡིག་པ་སྟོབས་ལྡན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་ལ་
ཡང་ སངས་རྒྱས་ལ་དམགས་ཏེ། མེ་ཏོག་གཅིག་གཏོར་ན་ཡང་ དགེ་བ་
སྟོབས་ལྡན་ནམ་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གསུངས་པ་དང་ དེ་བཞིན་དུ་དཀོན་
མཆོག་གསུམ་གྱེ་ཕྱོགས་ལ་དགེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་བསགས་ཀྱང་དགེ་བ་སྟོབས་ལྡན་དུ་

[380] གཞན་ཡང་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་
ལས། མི་གཅིག་གེས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིག་ཕྱུང་ཞིང་ལོངས་
སྤྱོད་ཐམས་ཅད་འཕྲོཌ་པའི་སྡིག་པ་ལས་ཡུལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ལ་ཁྲོས་
པའི་སེམས་ཀྱི་མ་རུངས་པ་འདི་ལ་བལྟའོ། །ཞེས་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ན་སྔ་མ་ལས་
ཆེས་སྡག་པ་ཆེ་བར་གསུངས་ཤིང་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་ན་ཡོད་མི་
ཤེས་པས་ཕྱོགས་འདི་ལའང་དྲན་འཛིན་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔར་གྱི་
མིག་བཏོན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་མིག་བྱིན་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུལ་བ་ལ་བཀོད་པ་བས་
ཡུལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ལ་དང་བའི་སེམས་ཀྱིས་མིག་གཅིག་ལྟས་ན་དེ་
ཆེས་བསོད་ནམས་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །ཕན་འདོགས་ཀྱི་ཞིང་ཕ་མ་ལ་ཡང་ ཚིག་
ངན་ཅུང་ཟད་ཙམ་བཟློག་པ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལ་ཡང་སྡིག་པ་སྟོབས་
ལྡན་དུ་བཤད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བསྙན་བཀུར་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་
ལའང་དགེ་བ་སྟོབས་ལྡན་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའ་མི་དགེ་བ་སྟོབས་ལྡན་འཇོག་
པའི་སྒོ་རེ་རེས་ཀྱང་གོང་དུ་བཤད་པའི་མི་དགེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་
དམྱལ་བ་རུ་འཕེན་ནུས་ན་རང་རྒྱུད་ལ་ནི་སྟོབས་ལྡན་དུ་འཇོག་པའི་སྒོ་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་
འབྱུང་བར་སྣང་སྟེ། གཞན་གྱི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ཆེན་པོ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་
དྲག་པོས་ཀུན་ནས་བླང་སྟེ། ཚག་རྩུབ་དྲག་པོ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་དགའ་བ་བསྒོམ་
པ་ཡང་འབྱུང་བར་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་དམྱལ་བ་མྱོང་ངེས་ཀྱི་ལས་
སུ་འདུག་པས། དེ་ལྟ་བུའི་ལས་བསགས་ནས་ཡིད་བདེ་མོར་འདུག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་
མི་རིགས་ཏེ། ཞི་བ་ལྷས། དམྱལ་བ་ཡི་ནི་ལས་བྱས་ནས། །ཇི་ལྟར་བདག་
ཡིད་བདེ་མོར་འདུག་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་མི་དགེ་བ་དམྱལ་བར་
འཕེན་ངེས་ལ་སོགས་པ་ལ་ན། རྒྱུ་མང་པོ་དང་ རྩོལ་བ་དྲག་པོ་དང་

[381]
རུང་གཅིག་དང་ལྡན་ན། ཚིག་དེ་ཙམ་བརྗོད་པའམ། རྣམ་རྟོག་གི་འདུ་འཕྲོ་
ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དམྱལ་བར་འཕེན་ནུས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཚིག་ངན་དེ་
ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་བསྐྱེད་པར་
མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་རྣམས་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་ཐུན་མོང་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མི་
དགེ་སྟོབས་ལྡན་དུ་འཇོག་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ལ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་
སྟོབས་དང་ལྡན་པས་མི་དགེ་བ་གང་བྱས་ཀྱང་སྟོབས་ལྡན་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་བར་སྣང་
སྟེ༑ བྱམས་པ་སེ་ངྒེ་སྒྲའི་མདོ་ལས། དམྱལ་བར་མདའ་འཕངས་པ་བཞིན་
དུ་འགྲོ་པའི་ལས་བཞི་གསུངས་པ་ནི། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བསླབ་པ་ཉམས་པས་དགེ་
འདུན་གྱི་དད་རྫས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྟུང་བ་འབྱུང་བའ་
རྒྱུ་གསུངས་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དང་ ལྟུང་བ་བྱུང་བ་དེ་འཕྲལ་དུ་
བཤགས་པ་མི་བྱེད་པར་ལྟུང་བ་དང་ཞག་ཏུ་འགྲོགས་པ་དང་ གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་ལ་ཕྲག་དོག་པ་རྣམས་གསུངས་པ་ལ། ལྟུང་བ་སྤྱོད་པ་ལ་བག་ཚ་བ་ཙམ་
དུ་ཡང་མི་བྱེད་ཅིང་ ལྟུང་བ་བྱུང་ན་བཤགས་པ་གཏན་མི་བྱེད་པ་ཡང་འདུག་
པས། འགྲོ་ས་ངན་སོང་གསུམ་ལས་མེད་པ་ལྟ་བུ་སྣང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡོམ་
པ་གསུམ་གྱེ་བཅས་པ་ཕྲ་མོ་ལ་འགལ་བའི་རྣམ་སྨིན་སེམས་ན། གོང་གི་ཉེས་པ་
ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བར་སྣང་ཞིང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྟོན་པ་རིན་
པོ་ཆེས་དོན་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་སྡིག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྡིག་པ་གཞན་ཀུན་
རྒྱུད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་ལ་ཡང་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་ཅན་གྱི་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཀོང་བུ་ཆེན་པོ་
གཅིག་ཏུ་བྱས་ལ། རྩི་མར་གྱིས་བཀང་སྟེ་སྡོང་བུ་རི་རབ་ཙམ་བཙུགས་ནས་དེ་ལ་

[382] སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་ཕུལ་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཅིག་གིས་སྡོང་བུ་འབའ་ཞིག་སྣུམ་གྱིས་
བརླན་པ་ཙམ་བྱས་ནས། དེ་ལ་མར་མེ་སྤར་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་བཞུཊ་
པའི་ཐེམ་པ་སྣང་བ་ཙམ་བྱས་ན། དེ་སྔ་མ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་ཆེ་བར་གསུངས་
སོ༑ ༑དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་བསམ་པ་དང་
དོངས་པོ་སྔ་མ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་སོ། །དེས་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཁེ་
ཉེན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་བླང་དོར་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ལའང་འབད་པ་ཆེན་པོས་
ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བྱེད་པ་གལ་ཆེའོ། །གཞན་ཡང་ མང་པོ་འདུས་པའི་
ལས་ཀྱང་སྟོབས་ལྡན་དུ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་མི་བརྒྱ་ཐམ་པས་འདུན་མ་ཕྱོགས་
གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས། །ལུག་གཅིག་བསད་པ་ན། མི་རེ་ལ་ལུག་རེ་བསད་པའི་
སྡིག་པ་འབྱུང་ཞིང། གྲོགས་མེད་པའི་མི་གཅིག་གིས་ལུག་གཅིག་བསད་པ་
ནའང་ ལུག་གཅིག་བསད་པའི་སྡིག་པ་བྱུང་མོད། སྔར་གྱི་མི་རེ་ལ་ལུག་
རེ་བསད་པའི་སྡིག་པ་དེ་སྟོབས་ལྡན་ཡིན་ལ། གྲོགས་མེད་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་ན་སྟོབས་
མེད་ཡིན་ནོ། དེ་བཞིན་དུ། མི་བརྒྱ་ཐམ་པས་མཆོད་རྟེན་གཅིག་བཞེངས་པ་
དང་ མི་གཅིག་གིས་མཆོད་རྟེན་གཅིག་བཞེངས་པ་གཉིས་མི་རེ་ལ་མཆོད་རྟེན་རེ་
བཞེངས་པའི་བསོད་ནམས་འདྲ་ཡང་ སྔ་མ་སྟོབས་ཆེ་ལ་ཕྱི་མ་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྟོབས་
ཆུང་ངོ། འདི་ལ་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་དགེ་འདུན་གཅིག་
གིས་རང་གི་བྲང་ཁང་དུ་གྲོགས་མེད་པར་མདོ་ཚར་གཅིག་འདོན་པ་དང་ དགེ་
འདུན་ཚོགས་པའི་ནང་དུ་ཐམས་ཅད་མདོ་འདོན་པ་དང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མདོ་ཚར་
གཅིག་འདོན་པ་ཕྱི་མ་སྟོབས་ལྡན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུང་ངོ། །དེ་
ལྟ་བུའི་སྟོབས་ལྡན་དུ་འཇོག་བའི་རྒྱུ་གང་དང་ཡང་མི་ལྡན་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་

[383] །གསུམ་
པ་འཕེན་རྫོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི། གོང་དུ་བསྟན་
པའི་དགེ་མི་དགེ་དེ་རྣམས་འཕེན་བྱེད་དང་རྫོཊ་བྱེད་གཉིས་སུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་
འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ནི། རི་མོའི་སྐྱ་རིས་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། རྫོཊ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ནི་དེ་ལ་
ཚོན་བཀྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། དེ་ལ་འཕེན་བྱེད་མི་དགེ་བ་ནི་ངན་སོང་གསུམ་
གྱི་ལུས་ཁོ་ན་འཕེན་པར་བྱེད་ཀྱི་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལུས་འཕེན་པ་མི་སྲིད་དོ། དེ་བཞིན་དུ་
འཕེན་བྱེད་དགེ་བས་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལུས་ཁོ་ན་འཕེན་པར་བྱེད་ཀྱི་ངན་སོང་གི་ལུས་འཕེན་
པ་མི་སྲིད་དོ། །རྫོགས་བྱེད་མི་དགེ་བ་ནི། ངན་སོང་གི་རྟེན་ལ་རྫོགས་པ་ཡང་སྲིད་ལ་
མཐོ་རིས་ཀྱི་རྟེན་ལ་རྫོགས་པའང་སྲིད་དོ། དེ་བཞིན་དུ་རྫོགས་བྱེད་དགེ་བ་ཡང་མཐོ་
རིས་ཀྱི་རྟེན་ལ་རྫོགས་པའང་སྲིད། ངན་སོང་གི་རྟེན་ལ་རྫོགས་པའང་སྲིད་དོ། །དེས་
ན་མུ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། འཕེན་བྱེད་ཀྱང་མི་དགེ་བས་འཕངས་ལ། རྫོགས་བྱེད་
ཀྱང་མི་དགེ་བས་རྫོགས་པ་ནི། དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཕེན་
བྱེད་མི་དགེ་བས་འཕངས་པས་དམྱལ་བའི་ལུས་གྲུབ་ལ་རྫོགས་བྱེད་མི་དགེ་བས་རྫོགས་
པས་ཚ་གྲང་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མྱོང་བའོ་ །འཕེན་བྱེད་
མི་དགེ་བས་འཕངས་ཀྱང་རྫོགས་བྱེད་དགེ་བས་རྫོགས་པ་ནི། དུད་འགྲོ་ཀླུ་ཕྱུག་
པོ་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་དང་ ཡི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཤིན་
རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་མཉམ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་པ་ལ་སོགས་
པ་མདོར་ན་ངན་སོང་གི་རྟེན་ལ་བདེ་བའི་རྣམ་པ་གང་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་བྱེད་
དགེ་བས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འཕེན་བྱེད་ཀྱང་དགེ་བས་འཕངས་ལ་རྫོགས་བྱེད་
ཀྱང་དགེ་བས་རྫོགས་པ་ནི། སྟོང་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཕེན་
བྱེད་དགེ་བས་འཕངས་པས་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལུས་ཐོབ་རྫོགས་བྱེད་དགེ་བས་རྫོགས་པས་
[384] །འཕེན་བྱེད་དགེ་བས་
འཕངས་ཀྱང་རྫོགས་བྱེད་མི་དགེ་བས་རྫོགས་པ་ནི། འཕེན་བྱེད་དགེ་བས་འཕངས་
པས་མི་ལུས་ཐོབ་ལ། རྫོགས་བྱེད་མི་དགེ་བས་རྫོགས་པས་ཚེ་ཐུང་བ་དང་ ནད་
མང་བ་དང་ ལོངས་སྤྱོད་དབུལ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོར་ན་མཐོ་རིས་ཀྱི་རྟེན་ལ་སྡུག་
བསྔལ་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པའི་དེ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་བྱེད་མི་དགེ་བས་རྫོགས་པ་
ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་དགེ་བའི་ལས་གཅིག་གིས་ངན་སོང་གི་ལུས་དུ་མ་འཕེན་པ་
ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ལས་གཅིག་གིས་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལུས་དུ་མ་འཕེན་
པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལས་དུ་མས་ལུས་གཅིག་འཕེན་པའང་ཡོད་དོ། །དེས་
ན་དེང་སང་གི་མི་འདི་ཙོའི་བསམ་པ་ལ། དམྱལ་བ་མྱང་བའི་ལས་བསོག་པ་ལ་
སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་ཡུན་རིང་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང་ དམག་
ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་གྲོགས་མང་པོ་སྦྲན་པའི་རྩོལ་བ་ཆེན་པོ་བྱས་ལ། སྡེ་བརླག་
པ་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ སེམས་ཅན་མང་པོ་བསད་པ་ལ་སོཌ་
པ་དམྱལ་བར་འགྲོ་དགོས་ལ། དེ་ལ་ཡང་དམྱལ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་
དགོས་པར་བསམ་གྱིན་འདུག་མོད་དེ་ནི་ཆོས་རྒྱུས་ཆུང་བའི་རྟགས་ཡིན་མོད་དེ་
དེ་རྣམས་ཀྱང་དམྱལ་བ་རུ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་ གོང་དུ་
བཤད་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་སྟོབས་ལྡན་རེ་རེས་ཀྱང་ངན་སོང་གི་ལུས་དུ་མ་འཕེན་པ་
ཡོད་པར་གསུངས་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་དུ་མ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་བསོག་པ་ལ་ནི་
རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་མདོ་ལས། མི་དགེ་བ་རེ་རེས་དམྱལ་བ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་དགོས་པར་གསུངས་
སོ༑ ༑ལས་རེ་རེས་ཀྱང་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་པ་བསྐྱེད་པར་ཤེས་
པར་བྱས་ལ་མི་དགེ་བ་སྤང་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་དཀར་ལ་རྣམ་པར་

[385]
དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བའི་ལས། དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པའི་
ལས། གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པའི་ལས། གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་
དཀར་བའི་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། དད་པ་དྲག་པོས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་
དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒྱུའི་ཀུན་སློང་དང་
དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ ཀུན་སློང་གཉིས་ཀ་དཀར་བས་དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་
བའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །ཟས་ནོར་ལ་སགས་པ་ལ་སྲེད་པས། དེ་ཐོབ་པར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རི་མོར་འབྲི་བ་ནི། དུས་
ཀྱི་ཀུན་སློང་དཀར་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་ །རྒྱུའི་ཀུན་སློང་གནག་པས་དཀར་ལ་རྣམ་
པར་སྨིན་པ་གནག་པའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །བཟའ་བའི་ཕྱིར་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་ལྟ་
བུ་ནི། རྒྱུའི་ཀུན་སློང་དང་དུས་ཀྱི་གཉིས་ཀ་གནག་པས་གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་
པ་གནག་པའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །བུ་ཚ་ཉེས་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དུ་ཕ་མས་
བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་འཕྲལ་དུ་རྡེག་པ་དང་ འཐབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་
དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་གནག་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་རྒྱུའི་ཀུན་སློང་དཀར་བས་གནག་ལ་རྣམ་པར་
སྨིན་པ་དཀར་བའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་དགེ་མི་དགེར་འཇོག་པ་ནི་ལས་རང་
གི་ངོ་བོ་མི་གཙོ་ཡི་ཀུན་སློང་གཙོ་ཆེ་སྟེ། དཔེར་ན་དེད་དཔོན་ཐབས་ལ་མཁས་
པས་མི་ནག་མདུང་ཐུང་ཅན་བསད་པ་ལྟ་བུ་རང་གི་ངོ་བོ་སྲོག་གཅོད་པར་སྣང་ཡང་
ཀུན་སློང་ཤིན་ཏུ་བཟང་བས་བསྐལ་པ་མང་པོའི་ཚོགས་འདུམས་པར་གསུངས་པ་དང་
རྙེད་བཀུར་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྒོ་
གསུམ་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་མཚན་མའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ། མི་དགེ་བར་
གསུངས་པ་དང་ དེའི་ཆེད་དུ་དབང་པོའི་སྒོ་སྡོམ་པ་ཚུལ་འཆོས་དང་ངག་འཇམ་

[386] །དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེ་ནས་ཐོབ་པའི་རྙེད་བཀུར་རྣམས་ཀྱང་
ལོག་འཚོར་གསུངས་པས་སོ། །དེས་ན་ཞི་བ་ལྷས། གང་ཚེ་འདི་ནི་ཅི་སྤྱོད་ཅེས་
དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་སོ་སོར་བརྟག་ཅེས་པ་བཞིན་དུ། སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་དང་ཅི་
བྱེད་པའི་སྔོན་དུ་ཀུན་སློང་ལ་སོ་སོར་བརྟག་ནས་སྤང་བླངས་ཕྱེན་ཅི་མ་ལོག་པར་བྱའོ།།
དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན། ཆོས་བྱས་པར་རློམ་ཡང་ཆོས་སུ་འགྲོ་བའི་ངེས་པ་མི་སྣང་སྟེ་
ཁ་རག་སྒོམ་ཆུང་གིས། འགྲན་སེམས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བྱས་པ་དང་ ལོ་
འདོད་ཀྱི་སྟོན་མོ་བྱས་པ་དང་ མཁས་འདོད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་སྟོན་པ་གསུམ། ཆོས་
སུ་འྒྲོའམ་སོམས་ཤིག་ཨང་ །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པ་འབྲས་བུ་
མྱོང་བའི་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། འོ་ན་དེ་དག་གི་འབྲས་
བུ་དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་མྱོང་སྙམ་ན། འདི་ལ་གསུམ་སྟེ། མཐོང་ཆོས་ལ་མྱོང་
འགྱུར་དང་ ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་དང་ སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་
དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། མཛོད་ལས། ཞིང་དང་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་
གྱིས། །མཐོང་ཆས་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ལས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལས། ཡུལ་
ཁྱད་པར་ཅན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལྟ་བུ་ལ། བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དད་པ་དྲག་
པ་ལ་སོགས་པས་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་མཆོད་རྫས། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྟ་
བུ་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕུལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཚེ་འདིར་མྱོང་བར་འགྱུར་ལ་
དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ། སྡིག་
པ་ཆེན་པོ་བསགས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཚེ་འདིར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །མདོར་ན་དགེ་
སྡིག་གི་ལས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་ཚེ་འདི་ཉིད་
ལ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ལ་ནི་མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་
པ་ནི། མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་བསགས་པ་ལྟ་བུ། ལས་བསགས་པའི་སྐྱེ་བ་

[387]།
སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ལ་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ལ་ནི། ལན་
གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་དུས་ཀྱི་རིང་མཐའ་འདི་
ཙམ་ཚུན་ལ་ངེས་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཚད་ནི་བཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། འདུལ་
བ་ལུང་ལས། ལུས་ཅན་དག་གི་ལས་རྣམས་ནི། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་
མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར།།
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་མི་རྣམས་རང་གི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་གནས་
མཐོ་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་རང་གི་ཚེ་འདིའི་སྡིག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀ་ལ་འཇོག་པར་སྣང་
མོད། །ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྡིག་པ་ཆེ་ཆུང་ཡང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱ་གནས་མཐོ་དམན་
གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་སྲིད་མོད། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་དེ། ཚེ་འདིར་སྡིག་
པ་ཤས་ཆུང་ཞིང་ དགེ་བ་རེ་འགའ་བྱས་པ་ཡིན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ཐོག་
མ་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་དམྱལ་བ་མྱོང་ངེས་ཀྱི་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་
གྱི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་དེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་དེ་ལ་མྱོང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཚེ་
འདིར་སྡིག་པ་ཚབས་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་མི་གཅིག་དང་དགེ་བ་རེ་འགའ་བྱེད་པའི་མི་
གཉེས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་བག་ཆགས་སུ་མཐར་ཐུག་མི་ཤེས་པས་
མི་དགེ་བ་ཚབས་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་གསོད་དང་རང་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་རློམ་པ་
བྱས་ནས་བློ་བདེ་མོར་འདུག་པ་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། རང་གི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་
བསགས་པའི་དམྱལ་བ་མྱོང་ངེས་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་རང་རྒྱུད་ལ་ཅི་ཙམ་ཡོད་མི་
ཤེས་ཤིང་ ཚད་བཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། འཁོར་བ་མཐའ་མེད་དུ་འཁྱམ་དགོས་
པའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་རྒྱུད་ལ་མེད་པའི་ཡིད་བརྟན་ནམ་རྒྱུ་མཚན་གཏན་མི་འདུག་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་འདིར་སྡིག་པ་ཆེར་མ་བྱས་པ་དང་ དགེ་བ་ཅུང་ཟད་བྱས་

[388] འཁོར་བ་མཐའ་མེད་དུ་འཁྱམ་དགོས་པའི་སེམས་ཅན་
གཅིག་ནི་ཡོད་པར་གསུངས་ལ། དེས་ཀྱང་རང་གི་ཚེ་འདིའི་སྡིག་པ་སྤང་བ་དང་
དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་འདི་ལས་ལྷག་པར་བྱས་ཏེ། རང་རེའི་དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་མི་ལུས་
ཐོབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡང་དཀའ་ན། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ལྷའི་ལུས་ཀྱང་གྲངས་མེད་
ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་བཟང་བཟང་པོ་སྟེ། མཐོ་མཐོ་བོར་རློམ་
ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། །སྐད་ཅིག་གཅིག་བྱས་སྡིག་པས་ཀྱང་ །བསྐལ་པར་
དམྱལ་བར་གནས་གྱུར་ན། །ཐོག་མེད་འཁོར་བར་བསགས་སྡིག་གིས། །བདེ་འགྲོར་
མི་འགྲོ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་གསུངས་པས། རང་གི་ཚེ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་
མེད་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་མི་དགེ་བ་གསོག་པ་ལ་ནི། ཉི་མ་གཅིག་ཀྱང་མ་དལ་
བར་བསགས་པ་ལྟ་བུའི་ཚོད་དུ་འདུག་ཅིང་ དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་རང་གེ་སྟེང་མ་ཡིན་
པ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མི་འདུག་པས། དེ་ལྟ་བུའི་བག་ཆགས་
དེ་མ་སྦྱངས་པར་འགྲོ་བ་གོམ་པ་གང་ཡང་མི་འདུག་ལ་སྔར་བྱས་ལས་ལ་འགྱོད་པ་
དྲག་པོ་བསྐྱེད་པ་དང་ བཤགས་པ་དང་ཕྱིན་ཆད་སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་
བཤགས་སྡོམ་རྣམ་པར་དག་པ་དགོས་པར་འདུག་གོ། འོ་ན་དགེ་མི་དགེ་གཉིས་
ཀའི་བག་ཆགས་ཡོད་ན་སྔ་རོལ་ཏུ་གང་སྨིན་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། འདི་ལ། གནས་
བརྟན་བྱང་བཟང་གིས། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལྕི་གང་དང་ །ཉེ་བ་གང་དང་གོམ་
པ་གང་ །སྔར་བྱས་གང་ཡིན་དེ་ཀུན་ལས། །འབྲས་བུ་ཐོག་མར་སྨིན་པར་
འགྱུར། །ཞེས་དགེ་སྡིག་གཉིས་ལ་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་ཡད་ན་སྟོབས་ཆེ་བ་སྔོན་ལ་སྨིན་
ལ་སྟོབས་མཉམ་ན་ཉེ་བ་འཆི་ཁར་གང་གསལ་བ་དེ་ཐོག་མར་སྨིན་ནོ། །བག་ཆགས་
གསལ་མི་གསལ་ཡང་མཉམ་ན། སྔར་གང་བྱས་གང་ཡིན་དེ་ཀུན་ལས། གོམ་
ཤས་གང་ཆེ་བ་ཐོག་མར་སྨིན་ནོ། །གོམ་པ་ཡང་མྙཾ་ན། ཐོག་མར་གང་

[389] །ཡང་ན་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་ནི། ཡང་
ན་ཞེས་གསུངས་པས། གོང་གི་དེ་རྣམས་ངེས་པ་མེད་པར་རྣམ་གྲངས་པ་ལྟ་བུར་
གསུངས་སོ། །གང་ལྟར་ཡང་རང་རྒྱུད་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་ནས་ཕྱི་མར་མི་དགེ་བའི་
འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ཆེས་ཆེ་བར་འདུག་གོ་བཞི་པ་དེ་དག་གི་
དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པའི་ལས་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་བཞག་
དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དྲིལ་ནས་བསྟན་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་ལས། སྐྱེས་
བུ་གང་ཟག་འདི་དག་ནི་ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་པ། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ། ལས་
བདག་གིར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་པ། །ཞེས་
པ་ནས། སྣོད་བཅུད་བདེ་སྡུག་གི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་མུ་སྟེགས་པའི་འདོད་
པ་ལྟར་བདག་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན། རང་ལས་རང་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་ཚང་
ལ་མ་ནོར་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་རང་གི་
ལས་བདེ་སྡུག་གི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ལྟར་དུ་མྱོང་བའི་ལས་བསགས་པ་ལས་
བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ལས་བརྒྱ་པ་ལས། ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་བདེ་སྡུག་ནི། །ལས་
རྣམས་ཡིན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ལས་རྣམས་ཀྱང་ནི་སྣ་ཚོགས་ལས། །དེ་ཡི་
འགྲོ་འདི་སྣ་ཚོགས་བྱས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་སྡུག་ཇི་སྙེད་
པ་ལས་ལས་བྱུང་ན། དགེ་མི་དགེའི་ལས་རྣམས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གིས་བདེ་
སྡུག་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནམ། ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་
པ་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་
འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དགེ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་མི་དགེ་བ་ལས་བྱུང་
མི་སྲིད། སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེ་དགེ་བ་ལས་བྱུང་གིས་དགེ་བ་
ལས་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་རྒྱུ་དགེ་བས་ནི་བདེ་བ་བསྐྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་

[390] རྒྱུ་མི་དགེ་བས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་ཀྱི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་མི་
སྲིད་དོ། །དེས་ན་ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དགེ་སྡིག་གི་རྒྱུ་འབྲས་སོ་
སོར་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ཕན་ཚུན་འཆོལ་བ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་
ཡན་གྱི། དེ་ལྟར་ན་ཚེ་འདིར་དགེ་བ་བྱེད་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་དང་
སྡིག་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ལ་གཟུགས་བཟང་པོ་འབྱུང་བ་དང་ ལོངས་སྤྱོད་མོད་པོ་
ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། དགེ་བ་བྱེད་པ་ན་ཚ་མང་བ་དང་
ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་འབྱུང་བ་སྲིད་ཀྱང་ དེ་དེ་ལྟར་དགེ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དེའི་
འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དེར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ལས་མི་དགེ་བ་
ཅིག་སྔོན་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་དགེ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལྟ་བུ་ཅིག་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་པ་ལ། ན་ཚ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་
འབྱུང་བ་སྟེ། སྔོན་དམྱལ་བ་ལ་སོཌ་པ་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ལས་བསཌ་པ་
དགེ་བ་དེའི་སྟོབས་ཀྱས་མིའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཙམ་དུ་སྨིན་ནས་ངན་སོང་མྱོང་མི་དགོས་
པར་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་
བའི་གང་ཟག་མནར་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བསད་
བྱའི་མི་ཞིག་ལག་བཅད་དེ། །གལ་ཏེ་ཐར་ན་ཅིས་མ་ལེགས། །མི་ཡི་སྡུག་བསྔལ་
ཆུང་ངུ་ཡིས། །དམྱལ་བ་བྲལ་ན་ཅིས་མ་ལེགས། །ཞེས་གསུངས་སོ།།
ད་ལྟ་དགེ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་འབྲས་བུ་ནི། ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །
དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟ་སྡིག་པ་སྟོབས་ཅན་བྱེད་པ་ལ་བདེ་བ་འབྱུང་བ་ནི། སྡིག་པ་དེའི་
འབྲས་བུ་བདེ་བ་དེར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་གྱིས་བདེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དགེ་བ་ཅིག་
སྔོན་ལས་བསགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་པ་སྟོབས་ཅན་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་ལ་
བདེ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ནི་སྔོན་ལྷ་མི་ལ་སགས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་བསོད་ནམས་རྒྱ་

[391]
ཕྱིན་ཆད་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་མྱོང་དགོས་པའི་རྟགས་སུ་ཡང་གསུངས་ཏེ། སྔོན་ཉི་
འོག་གི་ཡུལ་དུ་སྡིག་པ་སྟོབས་ཆེན་བྱེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་ཏུ་མུ་གེ་ཆེན་པོ་བྱུང་
བ་ལ། དང་པ་ཞག་བདུན་དུ་འབྲས་ཀྱི་ཆར་པ་བབས་པ། དེ་ནས་ཞག་བདུན་
དུ་ནས་ཀྱི་ཆར་བབས་པ། དེ་ནས་ཞག་བདུན་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཆར་བབས་ཏེ། སྔོན་
བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བསགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་ཞག་བདུན་
དུ་བྱེ་ཚན་གྱི་ཆར་བབས་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་བརླག་པར་བྱས་སོ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་།
དེས་ན་སྡིག་ཕ་ལས་བདེ་བ་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་ཀྱི་སྡིག་པ་ཆེན་པོས་སྔོན་གྱི་དགེ་བ་ཡང་
འཇོམས་པར་བྱེད་དེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བསགས་པ་ཡི།།
སྦྱིན་དང་བདེ་གཤེགས་མཆོད་ལ་སོགས། །ལེགས་སྤྱད་གང་ཡིན་དེ་ཀུན་ཀྱང་།
ཁོང་ཁྲོ་གཅིག་གིས་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་མི་དགེ་
བ་དེའི་འབྲས་བུ་ཕྱིས་འབྱུང་ དེ་ལྟར་ན་ཡང་དགེ་བ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་
སྡིག་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཡང་ དགེ་བ་ལས་འབྲས་བུ་
སྡུག་བསྔལ་དང་ སྡིག་པ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་
དཔེར་ན་དགེ་བ་བྱེད་པའི་ཚེ་དཀའ་ཐུབ་དང་དཀའ་སྤྱད་ཀྱ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང་
མི་དགེ་བ་མ་བྱིན་པར་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བ་
དང་ སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤ་ཚིལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདེ་
བ་མྱོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་སོ་སྙམ་ན། དགེ་བ་བྱེད་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང་
དཀའ་སྦྱད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ནི། དེ་མྱོང་བའི་སད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དགེ་བ་དེས་བྱས་
པ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་མྱོང་བའི་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་བ་ཅིག་སྔོན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དཀའ་
ཐུབ་དང་དཀའ་སྤྱད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་བྱིན་པར་
[392]
ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བ་དགེ་བ་ཅིག་ཡད་པ་དེ། དེའི་སད་བྱེད་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་
དེས་བྱས་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། བྱེ་བྲག་ནོར་མཉམ་པོར་ཐོབ་ཀྱང་སྔོན་
གྱི་སྦྱིན་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་གིས་འགའ་ཞིག་ནོར་འཕེལ་ཡོད་ལ། འགའ་ཞིག་
གི་ནོར་མྱུར་དུ་ཟད་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དགེ་སྡིག་ལ་འབྲས་བུ་འཆོལ་བ་
འབྱུང་མི་སྲིད་དོ། །འོ་ན། གཞན་གྱིས་དགེ་བ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་གྱིས་
མྱོང་བ་དང་ གཞན་གྱིས་མི་དགེ་བ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཟག་གཞན་ལ་སྨིན་
པར་འགྱུར་རམ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་བདག་གིས་བྱའོ། །ཞེས་
གསུངས་པས། གང་ཟག་རང་ཉིད་ལ་བདེ་བ་ཆེ་ཆུང་ཅི་བྱུང་ཡང་ རང་ཉིད་ཀྱིས་
དགེ་བ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཅི་བྱུང་ཡང་
རང་ཉིད་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། དེས་ན་དགེ་སྡིག་གི་འབྲས་བུ་
བྱེད་པ་པོ་རང་ཉིད་ལ་སྨིན་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ལ་མི་སྨིན་ནོ། །འོ་ན་ཕ་མའི་དོན་
དུ་བུ་ཚས་དགེ་བ་བྱས་པ་ཕ་མ་ལ་མི་སྨིན་ནམ་སྙམ་ན། འདི་ལ་འགའ་ཞིག་གི་
བསམ་པ་ལ་ཕ་མའི་དོན་དུ་དགེ་བ་བྱས་པའི་དགེ་བ་དེའི་འབྲས་བུའི་དགེ་བ་ཅི་ཡོད་པ་
ཕ་མ་དེ་ལ་འབྱུང་གིས། བྱེད་པ་པོ་རང་ཉིད་ལ་འབྱུང་རྒྱུ་མེད་སྙམ་པ་སྲེད་མོད་
དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕ་མའི་ཆེད་དུ་དགེ་བ་ཅི་ཙམ་བྱས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་རྒྱུད་
ལ་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པའི་ཆེད་དུ་བྱས་པ་དང་ཕ་མའི་རྒྱུད་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་བྱས་
པ་གཉིས། ཕ་མའི་རྒྱུད་ལ་ཚོགས་རྫོགས་པའི་ཆེད་དུ་བྱས་པ་རང་གི་རང་རྒྱུད་
ལ་བསོད་ནམས་སྟོབས་ཆེ་བ་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་ ཕ་མའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་སྔོན་གྱི་དགེ་
བའི་བག་ཆགས་སད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ། དགེ་བའི་བདག་རྐྱེན་བྱས་པའི་
སྒོ་ནས་ཕན་གྱིས་ཞེས་གསུང་ངོ། །དེས་ན་རང་གི་ཚེ་འདིས་མི་དགེ་བ་གང་བྱས་

[393] །དེའི་ཕྱིར་རང་
གི་བྱས་པའི་དགེ་མི་དགེའི་འབྲས་བུ་རང་ལ་ཀ་འབྱུང་ངས་འཆི་བའི་དུས་ལ་བབས་པ་
དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་འདི་གང་བའི་ནོར་ཡོད་ཀྱང་དེ་བས་དད་པ་དྲག་པོས་ཀུན་ནས་བླངས་
ཏེ༑ དཀོན་མཆོག་གི་རྟེན་ལ་ཕྱག་གཅིག་འཚལ་བ་རང་ལ་ཕན་པ་དང་ འཇིག་
རྟེན་གྱི་མི་ཐམས་ཅད་དགྲར་ལངས་པ་བས་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ། ཚིག་
ངན་པ་གཅིག་སྨྲས་པ་དང་ རབ་བྱུང་ཡིན་ན་ཉེས་བྱས་ཕྲ་མོ་ཅིག་སྤྱད་པ་རང་ལ་
དགྲར་ཆེ་བར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དགེ་བ་གང་བྱེད་ཐམས་ཅད་རང་ལ་ཕན་པའི་ཐབས་
ཁོ་ནར་ཤེས་པ་དང་ སྡིག་པ་གང་བྱས་ཐམས་ཅད་རང་ལ་གནོད་པའི་ཐབས་ཁོ་
ནར་ཤེས་པར་བྱས་ལ་ལས་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ནས་བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །གལ་ཏེ་
གཞན་གྱི་མི་དགེ་བ་བྱས་པས་གཞན་ལ་གནོད་པ་ཡོད་དེ། བཤན་པ་སྲོག་གཅོད་
པའི་མི་དགེ་བ་བྱས་པས། ལུག་ལྟ་བུའི་སྲོག་གཅོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་དང་
གཞན་གྱི་དགེ་བ་བྱས་པས་གཞན་ལ་བདེ་བ་འབྱུང་བ་ཡོད་དེ། ཡོན་བདག་གི་དགེ་
འདུན་ལ་ཚོགས་གསོག་གི་དགེ་བ་བྱས་པ། དགེ་འདུན་གྱི་བསྙེན་བཀུར་ལ་ལོངས་
སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་མྱོང་བ་ཡོད་དོ་སྙམ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བཤན་པས་སྲོག་གཅོད་
པའི་ལུག་གི་སྡུག་བསྔལ་དེ་བཤན་པས་སྲོག་གཅོད་བྱས་པའི་སྡིག་བ་དེའི་འབྲས་བུ་
མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལུག་དེ་ཉིད་སྔོན་གྱེ་མི་དགེ་བ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། བཤན་
པའི་མི་དགེ་བ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་བཤན་པ་རང་ཉིད་ལ་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །
དེ་བཞིན་དུ་དགེ་འདུན་གྱི་ཚོགས་གསོག་ལ་ལངས་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་ཡང་ ཡོན་
བདག་གི་ཚོགས་གསོག་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་གྱིས་དགེ་འདུན་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་དགེ་
བ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་ལས་བདག་གི་བྱའོ། །ཞེས་པའི་
དོན་ནི། དགེ་སྡིག་གི་ལས་གང་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་བྱེད་པ་པོ་རང་ཉིད་ལ་ངེས་

[394] གཞན་ལའང་བདག་རྐྱེན་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕན་གནོད་དུ་འགྱུར་
རོ༑ །ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །ངེས་ན་ད་ལྟ་རང་ལ་མི་འདོད་པ་གང་བྱུང་ཡང་
གཞན་གྱེས་ལན་སྙམ་དུ་བསམ་ནས་གཞན་ལ་ལེ་ལན་འདེད་པར་བྱེད། རང་ལ་
འདོད་པ་ཅི་བྱུང་ཡང་རང་གི་ཚེ་འདིའི་སྒོ་དྲག་ལབ་རྟེན་ནས་འབྱུང་བར་འདོད་མོད་
དེ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་མི་འདོད་
པ་ཅི་བྱུང་ཡང་གཞན་ལ་ལེ་ལན་འདེད་ས་མེད་ཅིང་ཚེ་འདིར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་
བུ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལས་འཕེལ་ཆེ་སྟེ། ཕྱིའི་རྒྱུ་འབྲས་
ཀྱི་འཕེལ་ཆེ་ཤོས་ནི་ཤིང་ཉ་གྲོ་ཏ་ཞེས་པ་ས་བོན་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་འབྲས་བུ་
རྫོགས་པའི་ཚེ་འདབ་རེས་ཀྱང་དཔག་ཚད་ཀྱི་བར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཤིང་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།
ཞེས་གསུངས་ །དེ་བས་ཀྱང་ནང་གི་རྒྱུ་འབྲས་འཕེལ་ཆེ་སྟེ། ལས་མི་
དགེ་བ་ཕྲ་མོས་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་དགོས་པར་གསུངས་ཏེ་
དགེ་སློང་མ་གཅིག་གིས་རང་གི་གྲོགས་མོ་ཚོ་ལ་ཁྱི་མོ་ཁྱོད་ཚོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་བརྟེན་
ནས་སྐྱེ་བ་ལྔ་བརྒྱར་ཁྱི་མོར་སྐྱེས་པ་དང་ བྲན་མོ་སྒུར་ཆུང་ཞེས་པ་གཞན་
གྱི་བྲན་བྱེད་དགོས་ཤིང་ཁ་ཞན་པ་གཅིག་གིས། ལུས་སྒུར་པོ་འབྱུང་བའི་
རྒྱུ༑ སྔན་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གི་སྲས་མོར་སྐྱེས་པའི་ཚེ། རང་གི་བྲན་མོ་ཚོལ་
བྲན་མོ་ཚོ་ཞེས་ཁྱད་ཚིག་སྨྲས་པས་བྲན་མོ་ཁ་ཞན་པར་སྐྱེས་པ་དང་ སྒུར་མོར་
འབྱུང་བའི་རྒྱུ་རྒྱལ་པོ་དེའི་མཆོད་གནས་རང་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ཡོད་པ་གདུགས་
ཚོད་ལ་སྤྱན་དྲངས་པའི་ཚེ་རང་སངས་རྒྱས་གཟུགས་སྒུར་པོ་གཅིག་ཡོད་པ་མ་ཚང་བ་
དང་ རྒྱལ་པོས་བུ་མོ་ལ་མཆོད་གནས་རྣམས་ཚང་ངམ་གསུངས་པ་དང་
གཅིག་མ་ཚང་ཞུས་པས། སུ་མ་ཚང་གསུངས་པས། བུ་མོས་རང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་ལད་མོ་བྱས་ནས་འདི་ལྟ་བུ་མ་ཚང་ཞུས་པས། སྒུར་མོར་

[395] །དེ་ལ་རང་སངས་རྒྱས་ལ་མ་རངས་པའམ། ཉོན་མོངས་པས་
ཀུན་ནས་བླངས་པའི་ལས་མ་ཡིན་པ་འདུག་ནའང་ སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་ནས་ལད་མོ་
བྱས་པའི་རྣམ་སྨན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇོ་བོའི་བླ་མ་ཨ་ཝ་དཧུ་ཏི་པ་ཆེན་པོ་དེ་
རེས་ཆོས་ཞུས་ཀྱང་མི་གསུང་ རེས་མ་ཞུས་ཀྱང་གསུང་བ་གཅིག་ཡིན་པ་ལ། དུས་
གཅིག་གི་ཚེ། དཔོན་སློབ་ཟམ་འཕྲང་དོག་མོ་གཅིག་ལ་འབྱོན་པའི་དཀྱིལ་དུ་
ཕེབས་ཙམ་ན་བླ་མ་ཞལ་ཕྱིར་ལོག་མཛད་ནས་བུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ཟད་ཀྱི་བར་ལ་
ལས་འབྲས་ཕྲ་ཞིང་ཕར་བའང་འཛེམ་དགོས་གསུངས། ཟམ་འཕྲང་ཐོན་ནས། ཇོ་
བོས་རྒྱུ་མཚན་ཞུས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཙམ་ཡོད་པ་མི་དགེ་བ་ཕྲ་མོ་
སྤྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ད་ལྟ་དམྱལ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ན་སྐྱེས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་
ཞེས་བྱ་བ་དང་ པཎྜི་ཏ་རིག་པའི་གནས་འདི་ཙམ་ཤེས་པ་ལས་ཕྲ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་
ལ་བརྟེན་ནས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་གནས་འདི་ལྟ་བུར་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་ངོ། །
ཞེས་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ནས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ བི་ཀཱ་མ་ལ་ཤི་ལའི་དགེ་
འདུན་གྱི་གཏོར་ཁུང་དུ་ཡི་དྭགས་རྐང་པ་ཕྱིན་ཀ་ལོག་ཏུ་བྱས་པ་གཅིག་འདུག་པ་ལ་
བཙུན་ཆུང་མང་པོས་རྡོ་རྒྱབ་པ་དང་ ཡི་དྭགས་དེས་བཙུན་ཆུང་གཅིག་བཟུང་ དེར་
མང་པོ་འདུས་ཏེ། འགའ་ཞིག་གིས་ཁྲོ་བོའི་སྔགས་བཟླས་ཤིང་དྲག་འདུལ་བྱས་
པས་ཁོ་ངོས་ཀྱི་རྒོལ་བ་དུ་མ་བྱུང་བས། དེའི་ཉེ་འཁོར་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་གཅིག་ཡོད་
པས་གསན་ནས། ངོ་མཚར་ཆེ་ཇི་ལྟ་བི་གཅིག་ཡིན་ལྟ་རུ་འགྲོ་དགོངས་ནས་བྱོན་པ་
དང་ ཁོང་ལ་མི་རྒོལ་བར་བསྡད་འདུག་པས། ཁྱོད་གཞན་ལ་རྒོལ། ང་ལ་མི་
རྒོལ་བ་ཅི་ཡིན་གསུངས་པ་དང་ གཞན་འདི་ཚོང་ལ་མཐའ་འཚམས་པའི་ཕྱིར་འོངས་
པ་ཡིན་པས་རྒོལ་བ་ཡིན། ཁྱེད་ངོ་མཚར་ནས་འོངས་པ་ཡིན་པས་ནི་མི་རྒོལ་བ་ཡིན་
འོ་ན་ཁྱོད་ཅི་འདྲ་བ་གཅག་ཡིན་བྱས་པས་བཙུན་ཆུང་འདི་རྣམས་པར་ཐོང་ཞིག་ཟེར་

[396] ང་བི་ཀཱ་ལ་མ་ཤཱི་ལའི་གནས་བརྟན་ཡིན་ཏེ། དགེ་
འདུན་གྱི་རྫས་ཅུང་ཟད་ཙམ་མཐོ་སྤྱོད་དམའ་སྤྱོད་དང་དབང་ཆེ་སྙམ་ནས་དགེ་འདུན་
ལ་མ་ཞུས་པར་དགེ་འདུན་རང་གི་ཆེད་དུ་སྤྱད་པས། ཡི་དྭགས་སུ་སྐྱེས། དགེ་
འདུན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་ཕྱི་ལྷམ་མ་ཕུད་པ་ས་རྐང་པ་ཕྱིན་ཀ་ལོག་
ཏུ་སོང་ དབང་ཆེ་ཅུང་ཟད་བྱས་པའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་ནང་ནས་དབང་ཆུང་ཤས་གཅིག་
ཏུ་སྐྱེས་ཏེ། གཏོར་ཁུང་འདིར་བསྡད་པ་ཡིན་ཟེར་ཏེ། འོ་ན་བཙུན་ཆུང་ཚོ་པར་
ཐོང་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་བྱས་པས། དེ་ཚོ་ངའི་མཁན་བུ་ཡིན་པས་ངོ་ཚ་བ་
ཡིན་ཟེར། དེ་ནས་དར་ཅིག་ཙམ་ཉལ་སོང་ དེ་ནས་ཀྱང་ལབ་པ་ལ། ད་
ལན་ནས་འཇམ་ཉལ་སོང་བ་ཅི་ཡིན་བྱས་པས། ག་ཤེད་ཅིག་ཏུ་ཆོས་བྱེད་མི་གཅིག་
ལ་བར་ཆད་གཏོང་དུ་ཕྱིན་ཟེར། ཁྱེད་མཁས་པ་ཡིན་པ་ལ་སྡིག་ལྕི་མོད་བྱས་པས། །
དེ་དག་ལགས་ཏེ། ང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་སེམས་ལམ་རང་དབང་མེད་པས་ཡིན་ཟེར་རོ། །
ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་གཅིག་གཏོར་མ་གཏོང་གིན་ཡོད་པ་ལ་ཡི་
དྭགས་མང་པོ་འདུ་ཡིན་ཡོད་པའི་དུས་གཅིག་གི་ཚེ། ཡི་དྭགས་གཤིན་རྗེའི་གཤེད་
ཀྱི་གཟུགས་བྱས་པ་གཅིག་བྱུང་ནས་གཏོར་མ་མྱུར་དུ་བྱིན་ཟེར། །ཁྱོད་ཅི་ཡིན་བྱས་
པས་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ཟེར་དགེ་འདུན་གྱི་ཚིགས་མ་ཅུང་ཟད་
གཅིག་དགེ་འདུན་ལ་མ་ཞུས་པར་དགེ་འདུན་རང་གི་ཆེད་དུ་སྤྱད་པས་ཡི་དྭགས་སུ་
སྐྱེས་པ་ཡིན། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་ལྷའི་དམིགས་པ་བརྟན་པས་གཟུགས་འདི་ལྟར་དུ་
གྱུར་པ་ཡིན་ཟེར། ཁ་སང་ནས་གཟུགས་འདི་ལྟ་བུ་མེ་སྟོན་པ་ཅི་ཡིན་བྱས་པས་
ཁ་སང་ནས་ངོ་ཚ་ནས་སྟོན་མི་ནུས་པ་ཡིན། དེ་རིང་ལྟོགས་དྲག་ནས་འདི་ཀ་ལ་འོང་
བ་ཡིན་ཟེར། དེ་ནས་འབྲས་ཆན་ཚོས་ལ་མྱུ་རྡུ་གཏར་མ་བྱིན་ཟེར། དེ་ལ་དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་ཤར་བའི་ཞལ་ནས། འབྲས་ལ་སོགས་པ་བཙོས་ནས་གཏོར་མ་

[397] ཁོ་ལྟོགས་དེ་བཞིན་དུ་སོང་བ་ལའང་འབྲས་བཅོས་ནས་
གཏོར་མ་བྱིན་འདུག་པ་གསུང་ དེས་ན་ཉེས་བྱས་ཕྲ་མོ་དེ་ལྟ་བུ་རེས་ཀྱང་ཡི་དྭགས་
སུ་སྐྱེས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཙམ་སྐྱེད་ན་གཞན་མི་དགེ་བ་ཆེན་པོ་བྱས་ན། སྡུག་
བསྔལ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་སྙམ་པས། མི་དགེ་བ་ཕྲ་ཞོར་ཕྲ་མོ་ལའང་
འཛེམ་པ་གལ་ཆེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དགེ་བ་ཕྲ་མོ་སྤྱད་པས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཆེན་
པོ་ཡོང་བ་རྒྱལ་བུ་སྦྱི་སྤྱི་སྐྱེས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གོང་
དུ་བཤད་པའི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་འདི་རྣམས་ལ་བསམ་མོན་ཞིབ་ཏུ་བཏང་སྟེ་
ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་མ་སྐྱེས་བར་སྒོམ་མོ། །དེ་
ལྟར་སྒོམ་པ་གལ་ཆེ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི། རྩ་བ་འདུན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །དེའི་རྩ་བའང་རྟག་ཏུ་ནི། །
རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུ་བསྒོམ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །ཡོན་ལས་རྒྱུ་འབྲས་
ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚད་ཅི་ཙམ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན། དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་
འདུན་དང་ཞེ་སྡང་འཇིགས་པ་དང་ །རྨོངས་པས་གང་ཞིག་ཆོས་མི་འདའ། །
འདི་ནི་དད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདུན་པས་ཆོས་ལས་
མི་འདའ་བ་དང་ སྡང་བས་ཆོས་ལས་མི་འདའ་བ་དང་ འཇིགས་པས་ཆོས་
ལས་མི་འདའ་བ་དང་ རྨོངས་པས་ཆོས་ལས་མི་འདའ་བ་དང་ བཞི་པོ་
དེ་ལ་འདུན་པས་ཆོས་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། འགའ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་སྲིད་ལ་སོགས་
པའི་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བྱིན་གྱིས་ལས་མི་དགེ་བའི་ཉེས་བྱས་ཕྲ་མོ་ཙམ་གཅིག་ཆོད་
ཟེར་ནའང་སྤྱོད་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་པོ་ཏོ་བའི་ཞལ་ནས། ལས་
རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆས་ན་དེ་ལྟ་བུ་ཅིག་ཡོང་ཡང་ཡོང་སྟེ། ཉེས་བྱས་ཕྲ་མོ་སྦྱོད་
པས་ཡི་དྭགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་ མི་དགེ་བ་ཕྲ་མོ་སྤྱད་པས་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པར་

[398] དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མིའི་གྲོ་སྐད་རེ་དགོས་པ་
བྱུང་ན་ཡང་ རྒྱལ་སྲིད་ལ་སོགས་པའི་འབྱོར་པ་ནི་ཅི་ཙམ་ཆེ་ཡང་དེའི་ལམ་ན་
མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཀ་མ་པའི་ཞལ་ནས་
ད་ལྟ་མི་གཅིག་གིས་ཁྱེད་རང་མི་འདིའི་གསེབ་ཏུ་ལག་པ་ཆུག་ལ་གྲོ་སྐད་ཅིག་སྡོད་
ངས་སྟོང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་བཀོད་ཟེར་ཡང་ མེ་གསེབ་ཏུ་ལག་
པ་འཛུད་མཁན་མི་ཡོང་སྟེ། མེ་ཡིས་ལག་པ་བསྲེག་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་ཀྱིས་
ཡིན་ནོ། །ཚིག་མཐོ་དམན་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཆོས་གཏོང་བ་ནི། ལས་རྒྱུ་
འབྲས་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུང་ངོ། །ཞེ་སྡང་གིས་ཆོས་ལས་
མི་འདའ་བ་ནི། གཞན་གྱིས་རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཙམ་
ཞིག་བྱས་ཀྱང་ སྤྱོད་འཇུག་ལས། གལ་ཏེ་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་རྣམས། །ཐམས་
ཅད་བདག་ལ་དགྲར་ལངས་ཀྱང་ དེ་དག་གིས་ཀྱང་མནར་མེད་པའི། །མེ་ནང་ཁྲིད་
ཅིང་འཇུག་མི་ནུས། །ཉོན་མོངས་སྟོབས་ཅན་དགྲ་འདེས་ནི། །གོང་དང་ཕྲད་
ན་རི་རབ་ཀྱང་ །ཐལ་བར་ཡང་ནི་བརླག་བྱེད་པ། །དེར་བདག་སྐད་ཅིག་
གཅིག་ལ་འདོར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་
ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་གནོད་ལན་དུ་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་རྒྱུད་ལ་
སྐྱེར་མི་འཇུག་པའོ། །ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་དམིགས་
ཤེས་ན་འདི་འོང་སྟེ་དཔེར་ན་ལྕགས་ཀྱི་ཁང་པ་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བ་གཅིག་གི་སྒོ་ཕྱེ་ནས་
འབྱེད་མཁན་དེ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྒོ་དེ་ནས་མེ་སྦར་ཏེ་ཐལ་བ་ཙམ་ཡང་མ་ལུས་པར་བསྲེག་
པར་བྱེད་པ་གཅིག་ཡོད་ན། དེ་ལ་འགའ་ཞིག་སྡིགས་པ་དང་བྲིད་པ་ལ་སོགས་པའི་
སྒོ་ནས་ཁང་པ་འདིའི་སྒོ་ཕྱེ་ཞིག་ཅེས་བརྗོད་ན་སུས་ཀྱང་འབྱེད་མཁན་མེ་འོང་བ་བཞིན་
ནོ༑ ༑དེས་ན་ཚིག་མཐོ་དམན་ཙམ་ལ་ཞེ་སྡང་དྲག་པོས་ཀུན་ནས་བླང་སྟེ། ལན་

[399] ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་དམིགས་
མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིགས་པས་ཆོས་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། སྡིག་པ་ཅུང་
ཟད་ཙམ་དང་ རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ཉེས་བྱས་ཅུང་ཟད་ཆོད། གལ་
ཏེ་མི་གཅོད་ན་ཉི་མ་རེ་རེ་བཞིན་ཤ་ཁམ་བུ་དུམ་བུར་བཅད་ནས་མཐར་གསོད་པར་བྱེད་
དོ༑ ༑ཞེས་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་མི་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་སྟོབས་
དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་ཡང་མི་སྤྱོད་པའོ། །ལས་འབྲས་ལ་
ཡིད་ཆེས་ན་འདི་ཡང་ཡོང་བར་ངེས་ཏེ། གོང་གི་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཆེ་
ཡང་མིའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ལ། མི་དགེ་བ་དང་ལྟུང་བ་སྤྱད་པའི་རྣམ་སྨིན་ངན་སོང་
གི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པའོ། །དཔེར་ན་མི་འགའ་ཞིག་ཁུ་ཚུར་དང་དབྱུག་
པ་ལ་སོགས་པ་འཕྱར་ཏེ། མི་གཅིག་ལ། ཁྱོད་རང་གི་སྙིང་གི་རྩེ་མོ་གཅིག་
བྱིན་ཅིག་གལ་ཏེ་མི་སྟེར་ན། འདི་རྣམས་བརྡེག་གོ་ཟེར་ཡང་ སྙིང་
གི་རྩེ་མོ་སྟེར་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །རྨོངས་པས་ཆོས་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། མི་
དགེ་བ་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་ངེས། སྡུག་བསྔལ་ཅི་ཡོད་མི་དགེ་
བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་གཏིང་ནས་ངེས་ཏེ། ཆོས་ལས་མི་འདའ་བ་ཡིན་ནོ། །
དཔེར་ན་མི་ཞིག་གིས་ཡུལ་གཞན་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ན། མེའི་དོང་ཆེན་པོ་རི་རབ་
ཙམ་པ་གཅིག་འདུག་གོ་ཞེས་ཐོས་ནས། ལམ་དེ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་མི་ལ་མེ་
དོང་དེ་ས་ཕྱོགས་གང་ན་ཡོད། རྒྱ་ཁྱོན་ཅི་ཙམ་ཡོད། དེ་ལ་ཕྱོགས་གང་ནས་
འགྲོ་དགོས་ཞེས་སོགས་ལེགས་པར་དྲིས་ཏེ་འགྲོ་བ་ལམ་དེའི་སྐྱོན་ཡོད་ལེགས་པར་
ཤེས་པར་བྱས་ལ་མེ་དེ་དང་དེ་ལས་བཟུང་ཏེ་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ། ལས་འབྲས་ལ་སེམས་
པའི་མི་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་མི་དགེ་བ་ལས་བྱུང་ངོ། །ཞེས་ཐོས་པ་ན་
ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པའི་མཁས་པ་ལ་མི་དགེ་བ་གང་
[400] མི་དགེ་བ་ཅི་ལྟ་བུ་སྤྱད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཅི་འདྲ་བྱུང། མི་དགེ་བ་
སྤང་པའི་ཐབས་ཅི་ལྟ་བུ་ཡོད་ཅེས་སོགས་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ནས་དྲིས་ནས་ལས་འབྲས་ཀྱི་
རྣམ་བཞག་ལེགས་པར་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། མི་དགེ་བ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཞིག་ཅི་ཡང་མི་
སྐྱོན་ན། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱི་དྲོའི་ཁ་ཟས་ཙམ་ཀྱི་ཅི་ཡང་མི་སྟོ་ཟེར་ཡང། །དེ་
ལས་འདའ་བར་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ལེགས་པར་ཤེས་
ཏེ༑ དེ་ལ་ངེས་ཤེས་གཏིང་ནས་སྐྱེས་ན་འདི་ཡོང་ཡང་དཔེར་ན་མི་ཞིག་ལ་
གཅིག་གིས་འཆི་ངེས་པའི་དུག་བྱན་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ཅི་ཡང་མི་སྐྱོན་གྱི་ཟོ་ཞག་ཟེར་
ཡང་ཟ་མི་ནུས་པ་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་བསླབ་པ་ཕྲ་མོ་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་འདའ་བར་མི་ནུས་ཏེ་
དཔེར་ན་མི་གཅིག་རྐྱལ་པ་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་
པ་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་རྐྱལ་པ་དེ་ནས་མཛུབ་མོ་ཤོང་ཙམ་གཅིག་བྱིན་པས་ཅི་ཡང་མི་
སྐྱོན་ངེད་ལ་ཕྱིན་ཅིག་ཟེར་ཡང་སྟེར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཙམ་ཅིག་བྱིན་ན་རྐྱལ་པའི་དབུཌ་
ཐམས་ཅད་ཤོར་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་བགྲོད་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ། བསླབ་
པ་རིན་པོ་ཆེ་ནི། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་བགྲོད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱལ་པ་
ཡིན་པས་དེ་ལ་བུག་རལ་ཅུང་ཟད་བྱུང་ནའང་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བརྒལ་མི་ནུས་
སོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་བཤས་གཉེན་འོད་འཇོ་བའི་ཞལ་ནས་
ད་ལྟ་མི་རྣམས་ཆོས་མ་ཤེས་ནས་མསྡུག་བྱེད་མཁན་མ་བྱུང་ནས་སྡུག་པ་ཡིན། བྱེད་
མཁན་བྱུང་ན་མ་ཎི་གཅིག་པོ་བཟླས་ཀྱང་ཆོག་གསུང་མོད། ཆོས་མ་ཤེས་ན་ཀ་
སྡུག་ད་ལྟ་ནི་ཕལ་ཆེར་རྨོངས་པས་ཆོས་ལས་འདའ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འདུག་པས་
དེས་ན་ལས་འབྲས་སྟོན་པའི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་ཆེན་མ་ཤེས་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད་
ཙམ་རེ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་མ་ལོག་པ་རེ་མི་ཤེས་ཀ་མེད་
ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་ལའང་གནས་སྐབས་མཐར་

[401] འབད་རྩོལ་གྱིས་བསྒྲུབ་
པ་གཅིག་འབྱུང། དཔེར་ན་གྲོ་སྐད་ཅིག་གི་ཕ་རོལ་ན་སྟོན་མོ་བཟང་པོ་འདུག་གོ་
ཞེས་ཐོས་ན། དེ་འཕྲང་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཡོད་ཀྱང་བརྒལ་ནས་འགྲོ་བ་བཞིན་
དང་ ཞིང་ས་འབྲས་བུ་སྟོན་ཐོག་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་ནས་སོ་ནམ་ལ་འབད་
རྩོལ་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་བསྒོམ་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་
ལྟར་ལས་མི་དགེ་བ་སྤྱད་ན་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་དུ་འཁྱམ་མོ་ཟེར་ན། འོ་ན་འཁོར་
བ་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། ཉེས་དམིགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས། བཞི་
པ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པ་ནི། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལས། སེམས་
ཅན་དམྱལ་བ་དམྱལ་མེས་ཉམས། །ཡི་དྭགས་བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་པས་ཉམས། དུད་
འགྲོ་གཅིག་ལ་གཅིག་ཟས་ཉམས། །མི་དྭགས་བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་པས་ཉམས། །ལྷ་
དག་བག་མེད་པ་ཡིས་ཉམས། །འཁོར་བ་ཁབ་ཀྱི་རྩེ་ཙམ་ཡང། །བདེ་བ་
ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས། འཁོར་བ་ན་བདེ་བའི་གནས་
ཁབ་ཀྱི་རྩེ་ཙམ་ཡང་མེད་ཅིང། དུས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་
གྱི་རང་བཞན་ལས་མ་འདས་སོ། །གལ་ཏེ་ངན་སོང་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ཀྱང་ལྷ་
མི་ལ་བདེ་བ་ཡོད་དེ་སྙམ་ན། དེ་དག་ཀྱང་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་འདས་
པས། མཐར་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བཀྲེས་པའི་ཚེ་ཟས་ཟོས་
པས་བདེ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཡང་ཟས་ཧ་ཅང་ཟོས་དྲག་ན་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་གཏུཊ་
པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཁོར་བ་ལས་བདེ་བ་ཚོལ་བ་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་དྲི་ཞིམ་པ་ཚོལ་
བ་དང་འདྲ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། མི་གཙང་བ་ལ་དྲི་ཞིམ་མེད་ལྟར་འགྲོ་ལྔ་དག་
ན་བདེ་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཤིན་ཏུ་དཔའ་དྲག་སྟེ་
རྗེ་དམ་པའི་ཞལ་ནས། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་ན་སྙིང་རླུང་ལྡང། །འདི་

[402] །ཞེས་དང་ དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གླང་ཐང་
པའི་ཞལ་ནས། མི་ཚོའོ་ཅག་གླང་རི་ཐང་པ་ངོ་ནག་པ་ཟེར་ཀྱིན་གདའ་སྟེ་
ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམས་ན་འོ་ཅག་གི་ངོ་གདོང་ལ་དཀར་པོ་
འོང་ང་འདུག་གེ་གསུངས་སོ། །འདི་ཤིན་ཏུ་མད་པར་འདུག་སྟེ། འཁོར་
བའི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་རང་ལ་དབེན་བཅོས་མ་ཡིན་པའི་བློ་ཡིས་བརྟགས་ན་ངོ་གདོང་
དཀར་པོ་འོང་བ་རང་མི་འདུག་སྟེ། དཔེར་ན་མི་གཅིག་དངོས་པོ་གཅེས་པ་ཞོ་གང་
ཙམ་གཅིག་ཡོད་ན། དེ་གཏོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་
ཤོས་ཡིན་ནའང། དེ་ལའང་ངོ་གདོང་དཀར་པོ་མི་ཡོང་བ་འདུག་པས། དེ་
ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཡང་རྒྱུན་རིང་སྟེ། འཁོར་བ་ལ་ཐར་པའི་ཐབས་གཅིག་
མ་བྱུང་ན། འཁོར་བ་མཐོ་དམན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་
རེ་རེ་ཡང་ལན་གྲངས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་མྱོང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཟད་པའི་དུས་མེད་དེ་
ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ། འོ་སྐོལ་སེམས་
ཅན་རེ་རེས་ཀྱང་ལན་གྲངས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་པ་ཅིག་མྱོང་སྟེ། ད་དུང་སྡུག་བསྔལ་
ཟད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁ་ཕྲི་བ་ཅི་ཡང་མེད་པས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཤེས་
སྤྲིང་ལས། རེ་རེས་རྒྱ་མཚོ་བཞི་ལས་ལྷག་པ་ཡི། །འོ་མ་འཐུངས་ཀྱང་ད་དུང་སོ་སོ་
ཡི༑ ༑སྐྱེ་བོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འཁོར་བ་ལས། །དེ་བས་ཆེས་མང་ཉིད་གཅིག་
བཏུང་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འཁོར་བ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་ཉེས་
དམིགས་རྣམས་གསུང་བགྲོས་མ་ནས་འབྱུང་བ་ལེགས་པར་བསམ་སྟེ། འཁོར་
བ་འདི་ལ་ཚལ་ཚིག་པའི་བྱའམ། མཚོ་འཁྱགས་པའི་བྱ་ལྟར་ཁོ་ཐག་རྦད་དེ་བཅད་
ལ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་ཐབས་ལ་འབད་འཚལ་ལོ། །འཁོར་བ་ལ་ཐར་པའི་
ཐབས་ལ་འབད་པའི་དུས་ཀྱང་ད་ལན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ད་རེས་ནི་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་

[403] ཐོབ་ལས་ཐོབ་པ་མི་འདྲ་སྟེ། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་
མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་མཇལ། ཐེག་
པ་ཆེན་པོ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་དང་མཇལ་ནས། འཛོམས་རྒྱུ་མང་པོ་གཅིག་
འཛོམས་བྱུང་བས་སོ། །དེ་ལ་འབད་ལུགས་རང་ཇི་ལྟར་བྱེད་སྙམ་ན། འདི་ན་ཁ་ཅིག་
གིས་ངེད་ཀྱི་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འདི་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་འཛོམས་
པ༑ ལྷ་ཆོས་དང་མི་ཆོས་གཉིས་ཀ་མཁྱེན་པ་དེའི་སྒོ་ནས་བུ་སློབ་དང་ཡོན་བདག་
ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རེ་བ་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྫོགས་པའི་བཟང་པོ་ཅིག་བཞུགས་སོ།།
ཟེར་བ་ཡོད་ཀྱང། དེ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཤ་པོ་སྒང་བའི་ཞལ་ནས། མི་གཅིག་
གིས་གཉིས་མི་ཡོང། ཁྱི་གཅིག་གིས་ཝ་གཉིས་མི་ཟན། ཝ་གཅིག་ལ་ཝ་ཝཊ་
གཉིས་བཤུ་རྒྱུ་མི་ཡོང། ལུག་གཅིག་བསད་པའི་ཤར་སྤུ་བྲང་ལག་པས་ཐེག་
ཚད་གཅིག་དང་ རྐྱལ་པ་ཆུ་ཐུབ་པ་གཅིག་གཉིས་མི་ཡོང། དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་
འདིའི་མི་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲིག་རིམས་མ་ཉམས་པ་གཅིག་དང་ ཕྱི་མ་འཁོར་
བ་ལས་ཐར་ནས་སངས་ཀྱི་སར་བགྲོད་པའི་ཆོས་གཅིག་གཉིས་དུས་གཅིག་ལ་འགྲུབ་
པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། །དཔེར་ན་ལྷོ་མོན་ཁར་འགྲོ་བ་དང་ བྱང་ཚྭ་ཁར་འགྲོ་བ་
གཅིག་གཉིས། ལམ་གཅིག་ལ་འགྲོགས་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །ལྷོ་མོན་ཁར་འགྲོ་
ན་རྔ་མ་སོགས་མོན་ལ་མཁོ་བའི་རྫས་སྒྲུབ་སྟེ་ཁ་ལྷོ་ལ་བལྟས་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན་
དེའི་ཚེ་ལྷོ་ལ་གོམ་པ་རེ་ཕྱིན་པས་ཀྱང་ བྱང་ཁ་ལ་གོམ་པ་རེས་རིང་དུ་འགྲོ་བ་
ཡིན། བྱང་ཚྭ་ཁ་ལ་འགྲོ་བ་ན། རྩམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཚྭ་ཁར་མཁོ་བའི་རྫས་
བསྒྲུབ་སྟེ། ཁ་བྱང་ལ་ལྟས་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན། དེའི་ཚེ་བྱང་ཚྭ་ཁ་ལ་
གོམ་པ་རེ་ཕྱིན་པས་ལྷོ་མོན་ཁ་ལ་གོམ་པ་རེས་རིང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེ་དེ་བཞིན་
དུ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གྲོང་དུ་འགྲོ་བ་གཅིག་དང་ཚེ་འདིའི་

[404]
ཡིན་ཏེ། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གྲོང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་
བརྒྱད་སྤང་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་འཛིན་ཐམས་ཅད་བློས་བཏང། ལམ་བསླབ་པ་
རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་གཅིག་བྱས་
ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཇེ་མཐོ་ཇེ་མཐོ་ལ་སོང་བས་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་བདག་འཛིན་གྱི་མགོ་ཇེ་དམའ་ཇེ་དམའ་ལ་འགྲོ་
བ་ཡིན། ཚེ་འདིའི་མདུན་མ་མ་ཉམས་པ་བྱེད་ན། དུག་གསུམ་གྱིས་ཀུན་
ནས་བླངས་ཏེ། ཚེ་འདིའི་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་གི་གཞུང་བསྲངས་དགོས་པ་ཡིན་
ཏེ༑ དེའི་ཆེ་བསླབ་པ་གསུམ་དང་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་གཅིག་དེར་འོང་དོན་མེད་
པ་ཡིན། དེས་ན་རང་རེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་མཛེས་མཛེས་ཇེ་ལྟར་བྱས། སེམས་
དུལ་དུལ་ཇི་ལྟར་བྱས། ངག་འཇམ་འཇམ་ཇི་ལྟར་སྨྲས་ཀྱང། ཚེ་འདིའི་ལེགས་
ཤོས་གཅིག་གེས་རང་གི་སེམས་བྲིད་དུ་བཏུབ། ཚེ་འདིའི་མ་ལེགས་ཤོས་གཅིག་གིས་
རང་གི་སེམས་སྡིགས་སུ་བཏུབ་པའི་རིང་ལ་རང་གི་སེམས་ལ་ཆོས་ནས་གསུངས་པའི་
ཡོན་ཏན་སྣ་གཅིག་ཀྱང་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ད་རེས་ཀྱི་ཚེ་ཐུང་འདི་
ལ་འཛོམས་རྒྱུ་མང་པོ་གཅིག་འཛོམས་པའི་དུས་འདིར་ཚེ་འདིའི་འདོད་པ་ལ་དངོས་
གྲུབ་དུ་ལྟ་བའི་དུས་མ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་འཁོར་འདབ་སྐྱོང་བའི་
དུས་མ་ཡིན། བདག་འཛིན་གྱི་མཁར་དཔེ་རྩིགས་པའི་དུས་མ་ཡིན། ཚེ་ཕྱི་མ་
ཕན་ཆད་ཀྱི་ལམ་འཆི་ཆོས་བྱེད་པའི་དུས་ཡིན་པས། དེ་ལ་ཚེ་འདིའི་མདུན་མ་
ཐམས་ཅད་ཐེད་ལ་བོར། བྱང་བུའི་རྣ་ཆ་འོལ་བ་ཁྲབ་བྱང་གི་དཀྱིལ་ནས་འདོན་པ་
བཞིན་མི་ཟླ་ནས་བུད། ཉོན་མོངས་དང་བདག་འཛིན་ལ་དགྲ་ནག་པོར་ལྟས་ནས་ཆོས་
གང་བྱེད་ཐབས་ཅད་ཉོན་མོངས་པ་དང་བདག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བ་བྱས་ནས་ཉོན་

[405] །ཞེས་གསུངས་
པ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་ལ་འཁོར་བ་ཀུན་ནས་བླངས་པའི་མི་དགེ་བ་འབྲིང་ཀུན་སློང་
དང་བཅས་པ་དང་ ད་ལྟ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ་
བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་པ་དང་ རྒྱུད་འཁྲུག་པ་དང་ གཞན་གྱིས་འཚོགས་པ་ལ་
སོགས་པ་དང་ དུད་འགྲོའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་སྟེ། སྔར་གྱི་གཏི་མུག་
གིས་ཀུན་ནས་བླངས་པའི་མི་དགེ་བ་ཆུང་ངུ་ཀུན་སློང་དང་བཅས་པ་དང་ འདི་ལ་
ཡང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་ འབྲས་བུ་སྡུག་
བསྔལ་ཡིན་ཏེ། གླེན་ཞིང་གཏི་མུག་པ་དང་གཅིག་ལ་གཅིག་ཟབ་ལས་ཐར་བར་བྱའོ།།
ཞེས་འདི་བློ་ངོ་ལ་བྲིས་པས། ལུང་ལ་སོགས་པ་མ་དག་པ་ཡོད་པ་རྣམས་ཞུས་
དག་བྱས་ནས། འདི་ཙམ་ཞིག་ལ་ས་བོན་དུ་མཛོད། མཐའ་ཆོད་པར་བྱས་
ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་ཞུ། ཞེས་པ་བྱ་བྲལ་བས་ ༸དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་
གྱིས་  བྲིས་པ་ཡིན་ནོ།། །།
   ༈    སྤྱིར་ཇོ་བོ་ཆེན་
པོ་རྗེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱང་བའི་ལུགས་སམ་བཀའ་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་
དེ་སྙིང་རྗེའི་དབང་གི་རང་གི་སྐུ་ཤ་ལ་རང་གིས་བཅད་ནས་གཞན་ལ་སྟེར་ནུས་པའི་བླ་
མ་དྷརྨ་རཀྵི་ཏ་ལས་བརྒྱུད་པ་དང་ གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དངོས་སུ་ལེན་པར་
ནུས་པའི་བླ་མ་བྱམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལས་བརྒྱུད་པ་དང་ བླ་མ་གསེར་གླིང་
པ་ནས་བརྒྱུད་པའོ། །དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱང་ལུགས་ཐོག་མར་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་བསྒོམ། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བདག་གཞན་མཉམ་པ་བསྒོམས་
ནས། དེ་ནས་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་བསྒོམ་པར་མཛད་དེ། འདི་ལས་དང་པོ་པ་

[406] བླ་མ་གསེར་གླིང་པའི་ལུགས་ཀྱི་དང་པོ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་མི་བསྒོམ་པར་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤྲམ་རིལ་ལེ་བ་འདི་ཀའི་སྟེང་ནས་ཀུན་
རྫོབ་བྱང་ཚུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ། དེ་ཡང་དང་པོ་རང་ནས་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་
ནས་བསྒོམ་སྟེ། འདི་ལས་དང་པོའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་སླ་ཞིང། ཕན་ཡོན་ཆེ་བས་
སྦྱང་ལུགས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུང། དེ་ལ་
འདིར་བླ་མ་གསེར་གླིང་པའ་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ལ་
སྦྱོར་བ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ། དངོས་གཞི་བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་བསྒོམ་པ། རྗེས་དུག་གསུམ་དགེ་རྩར་བསྒྱུར་བ་དང་གསུམ་མོ། །དང་
པོ་ནི། གསུངས་བགྲོས་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་བསྒོམ་མོ། །གཉིས་
པ་ནི། དང་པོ་རང་གི་རྩ་བའི་མ་དེ་མདུན་དུ་དམིགས་ཏེ། སྔར་གོང་དུ་བྱམས་
སྙིང་རྗེའི་དམིགས་པ་མཐར་ཕྱིན་ཡང་འདིར་མའི་སྡུག་བསྔལ་ལེན་པ་ལ་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་
དུ༑ སྙིང་རྗེ་གསལ་སིང་དེ་བ་གཅིག་བསྒོམས་ལ། མ་དེའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་
པ་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་དང་ དུག་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་
མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ གང་
མི་མཁོ་བ་ཐམས་ཅད། མདོར་ན་སངས་མི་རྒྱ་བའི་རྒྱུ་དང་ སངས་རྒྱ་བའི་
གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད། ཀྱི་གྲིས་བཞར་པ་བཞིན་དུ་སངས་ཀྱིས་བླངས་ནས་
རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་པུར་གྱིས་ལེན་པ་སྟེ། དེ་ལས་བླངས་ནས། རང་ལ་
མི་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའམ། དེ་ལས་བླངས་ནས་རང་གི་རྩར་འཇོག་པ་ལྟ་བུ་
མ་ཡིན་གྱི། དེ་བས་གཞན་ལས་བླངས་ནས་སྙིང་ལ་བྱུང་དགོས་པ་ཙམ་ཡང་སྤང་
དགོས་པས། དང་པོ་རང་ནས་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་ལེན་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་བླངས་
པས་རང་ཕན་དུ་རེ་བའི་ལྟོས་པ་མེད་པར་ལེན་པ་ཡིན་གསུངས། དེ་བཞིན་དུ་ཕ་

[407] སྤུན་ཟླ་དང་ ཉེ་འབྲེལ་ལ་སོགས་པ་གྲོང་པ་དང་ ཡུལ་ཕྱོགས་
དང་ བོད་དང་ འཛམ་བུའི་གླིང་པ་དང་ གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་བརྒྱད་
དང་བཅས་པ་དང་ ངན་སོང་གསུམ་དང་ འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དང་ དེ་
གཉིས་དང་བཅས་པའི་སྟོང་ཆུང་ངུ་དང་ སྟོང་གཉིས་བར་མ་དང་ སྟོང་གསུམ་
གྱི་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་དང་བཅས་པ་དང་ སྟོང་གསུམ་ཡུངས་འབྲུ་ཡིས་བཀང་
ནས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོང་གསུམ་རེར་ཡུངས་འབྲུ་རེ་བཞག་པས་འདི་ཡུངས་འབྲུ་སྟེར་
གྱི་ཟད་ཀྱང་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོང་གསུམ་བྲི་བའམ། ཉེར་སོང་བ་མེད་ལ་གཅིག་མང་
དུ་སོང་བ་ཡང་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ལ་མཐའ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་
ཐམས་ཅད་དུ་གནས་དེས་གར་ཁྱབ་ཚད་དུ་སེམས་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་པས་ན། ཕྱོགས་
བཅུའི་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་ཚད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དེ་ལྟར་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ལས་ངན་
སོང་གསུམ་གྱི་དང་པོ་དམྱལ་བ་ལ་ཚ་བའི་དམྱལ་བ་བརྒྱད། གྲང་བའི་དམྱལ་བ་
བརྒྱད། ཉི་ཚེ་ཉེ་འཁོར་གཉིས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ཡིན་ཏེ་
སྔ་མའི་དབང་དུ་བྱ་བ་ན། ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་བླང་བའི་ལས་སམ། ཉོན་མོངས་
པ་ཆེན་པོ་ནས་མི་དགེ་བ་ཆེན་པོ་སྤྱད་པ་དང་ འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྲོག་
གཅོད་པའི་དངོས་གཞི་མེད་ལ། གཞན་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་བཤད་པ་
དང་ འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། མེ་ལས་གྱུར་པ་དང་ སེམས་
ཅན་ལས། མཚོན་ཆ་ལས་གྱུར་པ་དང་ ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་དང་ པདྨ་ལྟར་
གས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་གོང་ལྟར་རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་ལེན་
ཏེ༑ བླངས་ནས་ཀྱང་རང་ལ་ཕན་དུ་རེ་བ་དང་ སྡིག་པ་བྱང་བ་དང་ ཚོཌ་
རྫོཊ་སུ་རེ་བ་མན་ཆད་ཀྱི་ལྟོས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པར་སེམས་པའོ། །
དེ་བཞིན་དུ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་སྟེ། སྔར་གྱི་ཆགས་པས་ཀུན་ནས་བླང་བའི་

[408] ད་ལྟ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་
བཤད་པ་དང་ འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ་བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་པ་ལ། རྒྱུད་
འཁྲུག་པ་དང་ གཞན་གྱིས་འཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ དུད་འགྲོའི་
རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་སྟེ། སྔར་གྱི་གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་བླང་བའི་མི་དགེ་བ་ཆུང་ངུ་ཀུན་
སློང་དང་བཅས་པ་དང་ འདི་ལ་ཡང་ལས་དང་ ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་
ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་ འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། གླེན་ཅིང་གཏི་མུག་
པ་དང་གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་བ་གཞན་གྱིས་བཤའ་སྲོལ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐོ་རིས་
ཀྱི་མི་ཡི་ཀུན་འབྱུང་སྔར་གྱ་ལྟ་བུ་དང་ སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང་ འདོད་
པ་བཙལ་ཏེ་མི་རྙེད་པ་དང་ མི་འདོད་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་ སྡུག་པའི་དངོས་
པ་བྲལ་བ་དང་ མདོར་ན་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་
པ་དང་ འདོད་པའི་ལྷ་ལ་བག་མེད་པ་དང་ འཆི་ལྟས་དང་ ཉེ་བར་
འཆི་ལྟས་དང་ གཞན་གྱིས་དཔའ་བསྐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ ཁམས་གོང་
མ་གཉིས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་བ་དང་ ལྟུང་བ་དང་ ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མྱོས་པ་ལ་སོགས་
པ་ཐམས་ཅད་ལེན་ནོ། །རེས་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱ་ཁམས་དང་རེས་
སོ་སོ་རེ་རེ་དང་དེ་ཡི་ཡང་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒོམ་སེམས་ལ་དེ་མེད་
ན་ཁ་ནས་ཡམ་པ་ལས་དོན་ཐོག་ཏུ་སྐྱེལ་བ་མི་འོང། །རེས་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་
ཏུ་སེམས་སོ་ཏེ། ནམ་མཁའི་མཐའ་ཁྱབ་ཚད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཉེ་རིང་མེད་བཟང་ངན་
མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་རང་གི་
སྙིང་གི་ནང་དུ་བླངས་ནས་སངས་རྒྱས་པར་སེམས་དེ་མེད་ན་བློའི་འགྲམ་མི་འོང་
རེས་དམྱལ་བ་ལྟ་བུ་རེ་རེའི་སར་རང་གི་ལུས་ཀྱང་རེ་རེ་བསམ་ལ་ལེན། རེས་ལུས་
འདི་གཅིག་པུ་ལ་ཐམས་ཅད་ལེན། རེས་ཐོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་རགས་རིམས་

[409] རེས་གང་ན་ཅི་སྣང་བ་རྣམས་ལེན། རེས་འདི་ཀུན་ལ་སྦྱོར་མི་དགོས་སྙམ་
པའི་མི་སྣང་བ་རྣམས་ལེན། དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས། རེས་འགའ་རིགས་དྲུག་གི་སེམས་
ཅན་རེ་རེའི་ཉོན་མོངས་པས་སོ་སོ་ཕྱེ་ནས་ལེན། རེས་སྡུག་བསྔལ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་
ལེན། རེས་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་
ལ་ལེན། དེ་ལྟར་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་བསམ་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་པ་
ལེན་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་དང་ ངེས་ཤིང་ཐོག་ཏུ་སྐྱེལ་བ་དང་ བློ་སྦྱོང་སྐྱེན་པ་ལ་
སོགས་པ་འབྱུང་ངོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ལེན་ཙ་ན་ཡང་ དགྲ་དང་ཐ་མལ་དུ་
བསམས་ན། ལེན་པ་དོན་ལྡན་གཅིག་མི་འོང་བས། ལེན་པའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་
རང་ལ་ཕན་འདོགས་ཕ་མ་དྲིན་ཅན་ཤ་སྟག་ཏུ་བསམས་ནས་བྱམས་སྙང་རྗེ་གསལ་
སིང་བ་རེས་ཀུན་ནས་བླང་ཞིང་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དགྲ་ལ་གཏོང་ལེན་གཉིས་
པོ་བསྒོམ་པའི་ལག་རྗེས་ཡོང་དགོས་ཏེ་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་དང་ རང་
གི་བདག་འཛིན་ལ་གནོད་པ་འཁྱོལ་དགོས་སོ། །གཏོང་བ་ནི། གཏང་བར་བྱ་
རྒྱུ་གང་གཏོང་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལས། །བདག་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་ །
དུས་གསུམ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་ཕྱིར། །
ཕངས་པ་མེད་པར་བཏང་བར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་གི་ལུས་དང་
ལོངས་སྤྱོད་དང་ དུས་གསུམ་དུ་བསགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་གཏོང་
ལུས་གཏོང་བ་ཡང་ མ་དག་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བར་གཏོང་སྟེ། ཡི་དམ་
གྱི་ལྷར་བསྒོམ་ནས་བཏང་བ་དང་ ཐ་མལ་གྱི་ཤ་ཁྲག་ཙམ་དུ་བྱས་ནས་གཏོང་བ་དང་
བཏང་ནས་ཟད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་ཀྱང། ཐ་མལ་
གྱི་ལངས་སྤྱད་གཞན་ལ་གནད་པར་འགྱུར་བའི་དུག་དང་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་དང་
བཏང་བས་ཟད་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དུ་བྱས་ནས་བཏང་ན་
་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། བདག་ཉིད་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བའི་
ཡིད་བཞིན་གྱི་ལུས་སུ་ནི་གྱུར། ཞེས་དང་ རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མདོ་ལས་
འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་སྣ་ཚོགས་དང་ ཚུལ་སྣ་ཚོགས་དང་ རྣམ་གྲངས་
སྣ་ཚོགས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐཾས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བའི་གཞིར་གྱུར་ཅེས་
དང་ སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཡིད་བཞིན་གྱིས་ནི་ལུས་སུ་བསྒྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་
ལྟར་ན་ཡིད་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་ནས་བཏང་ངོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡིད་བཞིན་གྱི་
ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བྱས་ནས་བཏང་བ་ལ་
མི་ཟེར་གྱིས། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ལ་ཅི་འདོད་པ་དང་ དགོས་འདོད་
ཐམས་ཅད་ཟད་མི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ལ་ཟེར་བས་དེ་ལྟར་བྱས་ནས་གཏོང་ངོ། །གཏོང་
བའི་རིམ་པ་ཡང། རྩ་བའི་མ་དེ་མདུན་དུ་དམིགས་ནས། དེ་ལ་བཏང་བས་
མ་དེའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དད་པ་དང་ ཚུལ་
ཁྲིམས་དང་ བརྩོན་འགྲུས་དང་ ཤེས་རབ་དང་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
ལ་སོགས་པའི་དོན་ནང་གི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་བསམ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་
གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ དཔེ་ཆ་དང་ མཆོད་
ཆ་དང་ མཆོད་ཁང་དང་ ཁང་པ་དང་ གྲོགས་ཚངས་པ་མཚུངས་
པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ དོན་ནང་ག་ཆོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་
བར་བྱས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་པར་སེམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་
ཕ་དང་ཉེ་འབྲེལ་ནམ་མཁའ་མཐས་ཁྱབ་ཚད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ ངན་
སོང་གསུམ་ནས། ཉན་ཐོས་དང་ རང་སངས་རྒྱས་དང་ ས་བཅུའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་བཏང་བས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ། དེ་དག་ཀྱང་
་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད། བསླབ་བྱ་ལ་བསླབ་ཚོགས་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་ནས་སངས་
རྒྱས་པར་སེམས་པའོ། །ཡང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་གཅིག་ལས་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཅི་འདོད་འབྱུང་བ་ལྟར། རང་གི་རྩ་བའི་ལུས་
གཅིག་པུ་འདི་ཉིད་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཁྱབ་ཚད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟས་
གོས་གནས་མལ་དང་ ཡུལ་ཞིང་དང་ ཉེ་འབྲེལ་དང་ འཁོར་འབངས་
དང་ བཞོན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ མཁན་
སློབ་དང་ དཔེ་ཆ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བའི་རྒྱུ་འབྲས་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱུང་བར་སེམས་པའོ། །ཡང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དབང་
གི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་མང་པོས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། རང་གི་ལུས་
འདི་ཡང་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་མདུན་དུ་ཡང་རེ་རེ་ཡོད་པར་བསམ་ནས་སྔ་མ་ལྟར་རོ། །
ཡང་རང་གི་ལུས་འདི་བེམ་པོའི་རྣམ་པས་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱི་
སེམས་ཅན་རེ་རེའི་མདུན་དུ་གནས་པས་དེ་དག་གི་མཁོ་བའི་ཡོ་བྱད་དུ་གྱུར་ཏེ་
ལོངས་སྤྱོད་པར་སེམས་པའོ། །ཡང་རེས་རིལ་པོའི་རྣམ་པར་གཏོང་ རེས་མགོ་
དང་རྐང་ལག་ལ་སོགས་པ་བཅད་དེ་བསད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཏོང་ངོ། །སྤྱིར་གཏོང་
བ་ལ་དམིགས་བསལ་ཅེས་པ་ལྟར། ལ་ལ་ཤ་ཁྲག་ཉིད་ཀྱང་ཡིད་བཞིན་དུ་འོང་བ་ལ་
ལ་ལ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དེར་འོང་སྟེ། སྔགས་ནང་པའི་འགྲུབ་ཁུང་དུ་ཡང་ལུས་
གན་རྐྱལ་དུ་འགྱེལ་ཏེ་དེ་ལ་བཅད་ཅིང་བཏང་ངོ། །དེའི་དང་པོ་ལུས་ཉིད་ཡིད་བཞིན་
དུ་བསྒྱུར་བས། དེ་ནས་ཤ་ཁྲག་ཀྱང་གང་དུ་བྱས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཞེ་ཐག་ཏུ་འོང་སྟེ་
སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་ནས། ངས་ནི་རྒྱུན་དམ་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་མིག་དང་ མཚོ་
རྫིང་དང་ནམ་ར་ལ་སོགས་པའི་ཐང་དང་ཐ་ན་འཆད་ཀའི་གྲོགས་ཕུག་ཡན་ཆད་དུ་མ་
བསྒོམས་པ་མེད་གསུངས། ཡང་རབ་གནས་དུས་སུ་རྟེན་ལ་འདྲེ་ཞུགས་པ་འབྱིན་

[412] རང་གི་ལུས་ལ་རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་འདྲ་བ་དུ་མ་བྱུང་བ་བསྒོམས་ནས་
དེ་རྣམས་ཁྱེར་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་མི་དགའ་བ་མ་བྱེད། རྟེན་འདི་ལ་རབ་གནས་བྱས་ནས་
སྐྱབས་གནས་བྱེད་པ་ཡིན་ཅེས་དང་ དེ་བཞིན་དུ་ནད་པའི་རིམ་གྲོ་དང་གཏོར་མ་
ལ་ཡང་ རང་ག་ལུས་འདི་གཏོར་མར་བཅུག་ནས་ཁོ་ལ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནས་
གནོད་པ་རྣམས་ངའི་བཟའ་དགའ་ན་འདི་ཁྱེར་ལ་གནོད་པ་མ་བྱེད། ང་བང་པ་གསེར་
སྦྱིན་བྱས་ནས་བསྡུམས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གྲལ་མགོ་ལ་འགྲོ་བའི་དུས་སུ་ཡང་
དེར་ལུས་དུམ་བུ་དུམ་བུར་འཐོར་ཞང་བཏང་ལ་དེ་ལྟར་བྱ། ས་གཉན་པོར་ཡང་རང་
གི་ལུས་ལ་དེའི་བགེགས་གོང་མ་རྣམས་ལ་མཆོད་པའི་ཚོགས་དང་ དེའི་མི་དང་
མེ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་གོང་ལྟར་བྱེད་པ་དང་ རྨི་ལམ་དང་ མཚན་མ་དང་
ཕྱོགས་ངན་པ་དང་ བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་མཚན་མ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་གོང་ལྟར་
རང་ལ་བླངས་ལ། དེ་དག་ལ་བཏང་བས་དགེ་ལེགས་དང་ ངོ་མཚར་བའི་
ལྟས་དང་ མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ཏེ། གཞན་གྱི་
རྤོད་གཏོང་དང་གཏད་ཁྲམ་འདྲེ་འགྲས་དང་ རོ་བག་དང་ མི་གཙང་བ་ལ་
སོགས་པ་བྱུང་གི་དོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེ་དག་རང་གི་སྙང་ནང་དུ་བླངས་
རང་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་བཏང་བས། དེ་དག་དགའ་ཞིང་ཚིམ་སྟེ་གདུག་པའི་
སེམས་ལ་སོགས་པ་ཞི་ནས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་ཚང་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བསམ་
གཙང་བ་དང་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་དང་ ཉེས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་དག་པའི་ཡོན་
ཏན་དང་ལྡན་པར་སེམས་པ་དང་ ད་ལྟ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་མི་
ཟད་ནོར་ཟད་ལ་སོགས་པ་བྱུང་བ་དང་ མཛེ་བྱུང་བ་དང་ ནད་ཚབས་པོ་ཆེ་
གཞན་གྱི་ཐབས་པ་དང་ རྒས་པ་ལ་སོགས་པའི་གོང་དུ་བཤད་པའི་སྡུག་བསྔལ་
ཐམས་ཅད་དང་ ཆགས་པ་རྒྱས་པ་དང་ ཆོས་མེ་གོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་

[413] དེ་དག་དང་བྲལ་ཞིང་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་
ལྡན་ནས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་སེམས་པའོ། །དེས་མཚོན་ནས་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་
ཅད་གཅིག་གི་བྱ་ཞེས་པ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ལ་མཚོན་པར་བྱའོ། །འདི་གཅིག་པུ་ཡོད་
ན་ཅི་ལ་ཡང་ཡ་མི་ང་བ་གཅིག་ཡོང་གསུང། དེ་ལྟར་གཉན་ས་ལ་སོགས་པར་སྦྱང་
བ་དེ་ལ་བསམ་པས་སྦྱང་ན། བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བ་བཞིན་སྤྱོད་པ་ཐོ་ཅོའི་རྣམ་པར་
མ་སོང་བ་དང་ ཡང་ཐོག་ཏུ་བཟུར་ཐབས་མེད་པ་བྱུང་ཡང་ཡ་ང་བ་དང་ བག་
ཚ་བ་དང་འཇིགས་པ་མེད་པར་གོང་ལྟར་རིང་རྒྱངས་ཀྱི་སོང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་
དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་རང་ལ་གང་ཡོད་ཡིད་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་བཏང་བས་དེ་རེ་རེ་ལས་
ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོ་བྱད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱུང་ནས། ནོར་འདོད་
པ་ལ་ནོར། ཟས་དང་ འབྲས་བུ་དང་ རྟ་དང་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་
འདོད་པ་དང་ གཞན་ཡང་དམ་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དད་པ་དང་ ཚུལ་
ཁྲིམས་དང་ ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་མེད་
པ་བྱུང་བར་བསམ་ཞིང་གཏང་ངོ། །གཞན་ཡང་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་
ལ་ཆགས་ན་གང་ན་ཆགས་པ་དེ་བཀར་ཞིང་ཡིད་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་བཏང་ངོ། །དེ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་མཆོད་སྤྲིན་ལྟ་བུ་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པར་བསམས་ཏེ། བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་འབུལ་གསུང་ངོ། །དགེ་
བ་ནི་རང་གི་དུས་གསུམ་བསགས་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་སྟེ། དེ་ཡང་ཐ་ན་དུད་འགྲོ་
ལྟ་བུ་ལ་ཟན་ཆང་གཅིག་སྦྱིན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་
བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་དང་ བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ། མདོར་
ན་ཟག་བཅས་དང་ཟག་པ་མེད་པས་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བཏང་བས། སེཾས་
ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་དང་ ཅི་དགོས་པ་དང་ གང་དང་གང་གི་དོན་

[414]
པར་སེམས་པའོ། །ཡང་གནས་སྐབས་སུ་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་
རྩ་ཐམས་ཅད་བསྡོམ་ཏེ། ནམ་མཁའི་མཐའ་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་བཟང་ངན་ཕྲ་རགས་
ཐམས་ཅད་ལ་བཏང་བས་གོང་ལྟར་དུ་སེམས་པའོ། །དོན་གྲིལ་ན། དེ་ལྟར་བཏང་
བས་གསུམ་ཀ་ལ་ཡང་རྩ་བའི་མ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མནར་མེད་པ་ནས་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་རིམ་པར་གཏོང་བ་དང་ འུབས་ཏེ་བསྡུས་ནས་དུས་གཅིག་ལ་
གཏོང་བ་དང་ ལུས་ལོངས་སྤྱོད་སྣ་རེ་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་བསམ་ཏེ་
གཏོང་བ་དང་ གསུམ་ཀ་རིལ་པོ་རེ་བཏང་བས་དེ་ལྟར་དང་ ལུས་ལ་སོགས་
པ་མང་པོ་བྱས་ན་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ལ་གཏོང་བ་དང་ འདི་གཅིག་པུ་ཐམས་ཅད་
ལ་ཐེ་ཚོམ་མེ་པར་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལེན་པའི་སྐབས་ལྟར་བསམ་པར་བྱའོ། །
དེ་ལྟར་གཏོང་ལེན་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡིག་པ་དང་ སྡུག་
བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་ལེན་པ་རེ་དང་
རང་གི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དུས་གསུམ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
གཏོང་བ་རེ་སྤེལ་ནས་བསྒོམ་དེ་ཡང་གོང་ལྟར་རེས་རྩ་བའི་མ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཐར་ཆགས་སུ་གཏོང། རེས་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་གཅིག་དང་
རེས་ལས་ངན་ཤ་སྟག་དང་ རེས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཤ་སྟག་དང་ དེ་ལ་སོགས་
པ་དུ་མ་བཀོལ་ནས་བསྒོམ་སྟེ། དེ་ཡང་བསྒོམ་པའི་ཚེ་ཁའི་ཡམ་རྒྱུག་པ་ལྟ་བུ་
མ་ཡིན་ཐུན་གྱི་ཁྲལ་འཇལ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་རིག་པ་འཇུར་ལ་གཏད། སྙིང་ལ་ཟུར་
ཐོན་པར་བྱས་ཏེ་བསྒོམ་པས་བློ་འབྱོང་སྐྱེན་པ་དང་ ཤེས་པ་དོན་ལ་འགྲོ་བ་དང་
དོན་དང་རྡོ་རུས་ཐུག་པ་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ལེན་པའི་གོ་རིམས་རང་
ནས་བརྩམས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུང་བགྲོས་མ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་

[415] ལེ་ལན་
ཐམས་ཅད་གཅིག་ལ་གདའ། །ཞེས་པ་སྟེ་དེ་ལ་ད་ལྟ་རང་རེ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དང་
རྐྱེན་ངན་ཅི་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལེ་ལན་གཞན་ལ་འདེད་ཅིང། རང་རེ་ལེ་ལན་མེད་
པའི་སྐྱོན་མེད་གཅིག་ཏུ་འདོད་མོད། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དང་རྐྱེན་ངན་ཅི་
བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལེ་ལན་ནི། བདག་འཛིན་གཅིག་པུ་འདི་ཉིད་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑དེའི་རྒྱ་མཚན་ཡང་བདག་འཛིན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བདག་མེད་པ་
ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་ནས་དེའི་གཅེས་སྤྲས་དང་ཁ་འཛིན་གྱིས་མཐོ་བ་ལ་ཕྲག་དོག། དམའ་
བ་ལ་བརྙས་བཅོས། མཉམ་པ་ལ་འགྲན་སེམས། དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་ལ་
སོགས་པའི་སྒོ་ནས། གཞན་ལ་གནོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་མི་དགེ་བ་སྣ་ཚོགས་
བསགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་ རྐྱེན་ངན་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་
སྐད་དུ་ཡང་ སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཡིད་ཁྱོད་རང་འདོད་བྱེད་འདོད་ནས། །བསྐལ་
པ་གྲངས་མེད་འདས་གྱུར་ཀྱང། །ངལ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུས། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྡུག་
བསྔལ་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ། །དེ་ནས། ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་རྐྱེན་ངན་པ་
ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལ་བཅུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ བདག་གཅེས་པར་འཛིན་
པ་འདིས་ལན་ཏེ། རྒྱལ་ཁམས་ན་ནད་ཡམས་འདུག་ཟེར་ན་ཁོ་ལ་བྱུང་གི་དོགས་
ནས་སྡུག་བསྔལ། ཕ་རོལ་གྱི་དགྲ་བོས་བཅོམ་གྱི་དོགས་ནས་སྡུག་བསྔལ། འདྲེ་
གདོན་གྱི་ཁྱེར་གྱིས་དོགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོར་ན་བདག་མཐོ་བར་
འདོད། བདག་ལེགས་པར་འདོད། བདག་སྐྱིད་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་
དང་མི་མཐུན་ནས་སྡུག་ཏུ་བཅུག་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་རྐྱེན་
ངན་ཐམས་ཅད་དང་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡང་བདག་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་བསགས། ཐ་
མ་རྐྱེན་དུ་སྣང་བ་ཡང་བདག་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོའི་འདོད་པ་དང་མ་མཐུན་ནས་
[416] །ཀུན་ལ་
བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་བསྒོམ། །ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་བཀའ་དྲིན་ཅན་འབའ་
ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བདག་ལ་ཕན་འབའ་ཞིག་བཏགས་གནོད་པ་
མཐའ་དག་ལས་སྐྱོབ་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དྲིན་ཆེ། སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་
པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་
ནས་སྐྱེ་དགོས་པས་ན་དྲིན་ཆེ། ཁྱད་པར་དུ་རང་ལ་རྐྱེན་ངན་གཏོང་བའི་འདྲེ་གདོན་
ལ་སོགས་པ་ནི། ལྷག་པར་དུ་ཡང་དྲིན་ཆེ་སྟེ། བདག་གི་རྐྱེན་ངན་མྱོང་བའི་
ལས་བསགས་པ་དེའི་སད་བྱེད་བྱས་པས། ལས་ངན་འཛད་པའི་གྲོགས་བྱས་པའི་
སྒོ་ནས་དྲིན་ཆེ། རྐྱེན་ངན་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོད་པ་བསྒོམ་པའི་གྲོགས་བྱས་པའི་སྒོ་
ནས་ཀྱང་དྲིན་ཆེ་བས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དྲིན་ཅན་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་
ངན་བྱང་ཆུབ་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བའི་གནད་གཞན་རྣམས་ནི་གསུང་བགྲོས་མ་བཞིན་ནོ། །
འཕྲལ་ལ་གང་ཐུག་སྒོམ་དུ་སྦྱར། །ཞེས་པ་ནི། སྐྱིད་སྡུག་འཛོམ་མ་འཛོམ་ལ་
སོགས་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་དང་ རང་ཡུལ་དང་མི་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཐམས་
ཅད་དང་ དགོན་པ་དང་ གྲོང་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་དང་ འགྲོ་
འཆག་དང་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དང་ མཐོང་བ་དང་ཐོས་
པ་དང་ དྲན་པ་དང་ ཡིད་ལ་འགྱུས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་
ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་ཞིང་བསྒོམ་ཏེ། དེ་ཡང་དབང་པོ་དྲུག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལ་
འདོད་མི་འདོད་གཉིས་གཉིས་ཡོད་ལ། དེ་གཉིས་པོ་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་འདོད་པ་
དེ་སེམས་ཅན་ལ་གཏོང་མི་འདོད་པ་དེ་རང་ལ་ལེན་ནོ། །འགྲོ་འཆག་ལ་སོགས་པ་
སྤྱོད་ལམ་གང་བྱེད་དུས་གང་དང་ཐུག་པའམ། གང་དང་ཕྲད་པ་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་
ནས་བསྒོམ་མོ་ཉལ་བའི་དུས་སུ་ཡང་གཉིད་ལོག་པའི་བར་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་

[417] ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་གཏོང་ལ་སེམས་
ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ་གཉིད་ལོག་པས། གཉིད་ཐམས་
ཅད་བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་སེམས་སུ་འགྲོ་ལ། སྦྱང་ནས་མི་ལམ་དུ་འདི་འབྱོངས་
པ་འང་སྟེ། མདོ་ནས་བཤད་པ་ལྟར་འོང་གསུང་ངོ། །ཚེ་གཅིག་གི་ཉམས་
ལེན་དྲིལ་ནས་བསྟན་པ་ནི། གསུང་བགྲོས་མ་བཞིན་ནོ། །བློ་འབྱོངས་པའི་ཚད་
ནི༑ ཆོས་རྣམས་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འདུ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐེག་པ་
ཆེ་ཆུང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་བདག་འཛིན་འདུལ་བ་རུ་འདུ་ཞིང། ཁྱད་
པར་དུ་བློ་སྦྱོང་གི་དམིགས་རྩེའི་གཏོད་ས་བདག་གཅེས་འཛིན་འདུལ་བ་དང་ གཞན་
གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་པས་སྤྱིར་དགེ་སྦྱོར་བྱས་པ་དང་ ཁྱད་པར་དུ་བློ་སྦྱོང་
བསྒོམ་པ་བདག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར་མ་སོང་ན། བློ་སྦྱོང་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་
པས་བློ་སྦྱོང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་བདག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར་སོང་མ་སོང་ལ་རག་ལས་
པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཆོས་པ་སྲང་ལ་འཇལ་བའི་རྒྱ་མ་ཡིན་གསུང་ངོ། །དཔང་པོ་
གཉིས་ཀྱི་གཙོ་བོར་བཟུང། །ཞེས་པ། གཞན་བདག་གི་ཇོ་བོ་དེ་ཀུན་རྒྱུད་ལ་
ཆོས་སྐྱེས་འདུག་ཆོས་པ་བཟང་པོ་བྱ་བ་དེ་ན་འདུག་ཟེར་ཡང་ དེ་དཔང་པོའི་
གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་རང་གི་སྤྱོད་ཚུལ་ལེགས་པ་ཙམ་མམ། ཚིག་
འཇམ་པ་ཙམ་མམ། ཁོ་རང་གི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པ་ཙམ་ལ་ཡང་ཆོས་པ་
བཟང་པོར་རྩི་བ་ཡོད་པས་སོ། །དེས་ན་དཔང་པོ་གཉིས་ཀྱི་གཙོ་བོ་རང་གི་སེམས་
ཀྱི་མ་ཁྲེལ་བ་ཅིག་དཔང་པོའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་མ་
བྱུང་བ་འདུག་ཟེར་བ་སོགས་བྱུང་ཡང་རང་གི་བློ་གཟུ་བོར་བཞག་པ་ལ། ད་དམྱལ་
བར་སྤྱི་བཙུག་ཏུ་སོང་ཡང་འགྱོད་པ་མེད་སྙམ་པ་དེ་གཉིས་དཔང་པོའི་གཙོ་བོ་ཡིན་
ཏེ༑ ༑ཡིད་བདེ་འབའ་ཞིག་རྒྱུན་དུ་བསྟེན། །ཅེས་པ། བློ་སྦྱོང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་

[418]
ཡང་རྐྱེན་ངན་མ་བྱུང་བའི་ཚེ། རྐྱེན་ངན་བྱུང་ན་ལམ་དུ་ཁྱེར་སྙམ་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་
རྐྱེན་ངན་དང་འདོམ་ཐུག་བྱུང་ཙ་ན། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་འཛིན་པར་ཡིད་བདེ་
ལྷན་གྱིས་འགྲོ་བ་དམིགས་དགོས་སོ། །ཡེངས་ཀྱང་ཐུབ་ན་འབྱོངས་པ་ཡིན། །བྱ་བ་
རྐྱེན་ངན་དང་ཕྲད་པའི་ཚེ་སྩོལ་བ་བསྐྱེད་ནས་བློ་སྦྱོང་བསྒོམ་པས་རྐྱེན་ངན་གྱི་དབང་དུ་
མ་ཤོར་བ་ཙམ་ལ་མི་ཟེར་གྱིས། གློ་བུར་དུ་གང་ནས་བྱུང་ཆ་མེད་པར་འགལ་རྐྱེན་
བྱུང་བའི་ཚེ། སྩོལ་བ་བསྐྱེད་མི་དགོས་པར་རང་ཤུགས་ཀྱི་དེའི་གཉེན་པོར་བློ་སྦྱོང་
གཅེར་གྱི་སླེབ་པ་གཅིག་ལ་ཟེར་རོ། །ལེགས་པར་གམས་ན་འདི་ཡོང་ཡང་ཡང་
སྟེ༑ ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བདག་གཅེས་འཛིན་དང་ ཉོན་མོངས་པ་གོམས་པའི་
སྟོབས་ཀྱི་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་ཅི་བྱུང་ཡང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རང་ཤུགས་
ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བློ་སྦྱོང་བའི་ཚད་ཟེར་ཡང་བློ་སྦྱོང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་
ཚད་ཡིན་གྱིས། ང་སྦྱང་མི་དགོས་པར་འབྱངས་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་སྦྱོང་
གི་དམ་ཚིག་ལ། སྤྱི་དོན་གསུམ་པོ་རྟག་ཏུ་བསླབ། །འདུན་པ་སྒྱུར་ལ་རང་
སོར་བཞག་ཡན་ལག་ཉམས་པ་བརྗོད་མི་བྱ། །གཞན་ཕྱོགས་གང་ཡང་མི་
བསམ་མོ། །ཞེས་པ་རྣམས་གསུང་བགྲོས་མ་བཞིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་གང་ཆེ་
སྔོན་ལ་སྦྱངས། །ཞེས་པའམ། རགས་པ་གང་ཆེ་སྔོན་ལ་སྦྱངས། །ཞེས་པའི་
དོན་ནི། རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་དང་ ཞེ་སྡང་དང་
གཏི་མུག་དང་ ང་རྒྱལ་དང་ ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པ་ཤས་གང་ཆེ་བ་བརྟགས་
ནས་འདུལ་བའམ། འཇོམས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའམ་གཞི་མ་
ལྟ་བུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཆེ་ཡང་ཁྱད་པར་སོ་སོའི་
སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་འདི་ཡི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ནས་ཅི་བྱེད་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་བྱེད་དུ་མ་

[419] ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྡུག་ཏུ་བཅུག་པ་ཡིན་པས། འདི་དང་པོ་རང་དུ་
འདུལ་དགོས་ཏེ། བདག་ལ་འཇོམས་པའི་དགྲ་བོ་དེ། །སུ་ཞིག་གིས་ནི་འཕེལ་
བར་བྱེད། །ཨེ་མ་མའོ་མི་བཟོད་དོ། །ཅེས་དང་ བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་
དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང་ །འདི་དག་དང་ནི་ཡོངས་འབྲེལ་
ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་ དེ་ལྟར་ཡུན་
རིང་རྒྱུན་ཆགས་དགྲར་གྱུར་པ། །གནོད་པའི་ཚོགས་རབ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་གཅིག་
པོ༑ ༑བདག་གི་སྙིང་ལ་ངེས་པར་གནས་འཆའ་ན། །འཁོར་བར་འཇིགས་མེད་
དགའ་བར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་དགྲ་
བྱས་སྡུག་ཏུ་བཅུག་པ་ཐམས་ཅད་འདིས་ལན་ཏེ་བྱི་བ་རྩིག་རྩིག་ཟེར་ཡང་ཁའི་རྣབ་
བཅད་ཀྱི་དོགས། འབྲུག་གཅིག་ཐུག་ཟེར་ན་ཡང་ཁོའི་མགོ་ལ་རྒྱབ་ཀྱི་དོགས་
རྒྱལ་ཁམས་ན་ནད་ཡམས་འདུག་ཟེར་ན་ཡང་ཁོ་ལ་བྱུང་གི་དོགས། ཡུལ་གཉན་ཟེར་
ན་དྲགས་ནས་ཁྱེར་གྱི་དོགས། དེ་བཞེན་དུ་ལ་ལ་གཏམ་ངན་གྱི་དོགས་ནས་སྡུག་
བསྔལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་མགོ་ལ་ཛ་ཛ། ཞེས་པའམ། ཤ་བོ་སྒང་པ། ང་ལ་ནི་
འཐེབ་གང་པོ་གནོན་པ་ལས་གཅེས་པའམ་མཁར་སྒོ་གཅིག་ཏུ་མདུང་ཐུང་ཅིག་མནན་
ནས་བསྡོད་པ་ལས་མེད་པའམ། གླང་ཐང་པས། ཁེ་དང་རྒྱལ་ཁ་གཞན་ལ་གཏང་
གཡོང་དང་བུག་ཁ་རང་གི་ལེན། །ཅེས་པའམ། གཉན་མགོ་བོ་ཡབ་བདུད་
རྒྱལ་པོས་ཁྱེར། །ཅེས་པ་ལྟར་རམ། འདི་ལ་ཐེམ་པོར་སྦྱང་དགོས་པར་གདའ་
གསུངས། དེ་ལྟར་སྦྱོང་ན་ཕོ་བ་དུག་ནད་ཀྱི་ཐེབས་པ་སོས་པ་བཞིན་དུ། ཁྲིམ་
མེ་འདུག་པ་དེ་བདེ་ལྷན་པ་ཅེག་ཀྱང་བཟོད་ཡོང་གསུངས། དེ་ཙུག་མ་བྱུང་རིང་
ལ་ཤམ་ཐབས་གཡག་ཁལ་གཅིག་ཟད། བུམ་པ་སྟོང་པ་མགོ་ཐོག་ཏུ་བཞག་
ཚེ་ཧྲིལ་ཐོས་པ་བྱས་ཀྱང་ དེ་ཚོ་ཐམས་ཅད་ལོག་ནས་ཡེང་ཡེང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །

[420] གྲེ་མོ་བུ་ནད་ལངས་པ་བཞིན་
ཚུགས་ཐབས་མེད་པ་ལས་མི་འོང་བས། གང་གི་མཐེབ་གང་པོ་འདི་མ་ཤོར་བར་
རྩེ་རེ་ནོན་པ་ཅིག་དགོས། དེ་ལྟར་འབུང་ནུས་ན་གདོད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡངས་པ་
ཆེན་པོ། ཤོངས་པ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དེ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་ཡང་
ཨེན་ཅིག་ལའང་ཡོང་སྙམ་པས་མི་ཡོང་བས། ད་ལྟ་རང་ནས་འབད་དགོས་པས་
མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་རང་ལ་ལེན། འདོད་པ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་
ལ་བཏང་སྟེ། དེ་ཡང་ མཐོང་ཞིང་ཐོས་སམ་རྗེས་སུ་དྲན་ཀྱང་རུང་ །རེག་
གམ་གཏམ་དུ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཀྱང་རུང་ །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་ལ་ཕན་པ་ན། །བདེ་
དང་ལྡན་པས་རྟག་ཏུ་བྱེད་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ལྟར་སྦྱོང་ངོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་གཞི་
མ་བྱས་ནས། ཁ་ཅིག་ཆགས་པ། ཁ་ཅིག་ཞེ་སྡང་ ཁ་ཅིག་ཕྲག་དོག་
ཤས་ཆེ་བའང་འོང་ལ་ཁྱད་པར་དུ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྤྱིར་སྦྲང་མ་ཁྲུས་བྱེད་པ་ལྟར་ཉོན་
མོངས་པ་རེས་གང་ཉུས་རེས་གང་ཉུག་ཐམས་ཅད་འོང་བར་འདུག་ཀྱང་བྱེ་བྲག་
ཏུ་གང་ཆེ་བརྟགས་ནས། དེ་དང་པོར་འདུལ་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་
ཆེ་ན་རང་གི་མྱུར་དུ་གང་ཆེ་ཚོར་ཡོང་སྟེ། ཚོར་བ་ཙམ་གྱི་སྤང་བླང་བྱེད་པའི་ངེས་
པ་མེད་དེ། ཁ་ཅིག་ཚོར་མ་ཐག་ཏུ་སྤོང་བ་ཡང་ཡོད་ལ། ཁ་ཅག་གཉེན་པོ་
བསྒོམ་ནས་གདོད་སྤོང་བ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ལས་གཞན་པ་ཕལ་ཆེར་ནི། བླ་མ་འམ་
ཁྱད་པར་དུ་གྲོགས་པོ་ཁོ་ནས་རྟོགས་ཡོང་སྟེ། ལུང་སྨད་པ་སྣེ་ཟུར་ན་བཞུགས་
ཙམ་ན། བྱིན་པོ་ཚད་མི་གདའ། ཐུགས་རྒྱལ་དེ་བག་ཆེས་གདའ་ཟེར། དེའི་
ལུགས་མེད་སྙམ་བསམས་ནས་ང་རྒྱལ་གྱིས་གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་ཡིན་པས། དེ་ཨེན་
ཅིག་མང་བར་འདུག་སྙམ་པ་བྱུང་གསུངས། དེ་བས་གྲོགས་མཐུན་པ་ཕན་ཚུན་
བྱར་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་གསུངས། དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་རང་རྒྱུད་ལ་སྤྱོད་ལམ་

[421] གང་རགས་པའམ། ཆེ་བ་དེའི་གཉེན་པོ་རྩལ་སྟོན་ནས་
སྦྱོང་བའོ། །གཞན་ཚོ་རེ་ཞིག་བཞག་ནས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལ་སྦྱོང་ཞིང་ ཐུལ་
ལམ་མ་ཐུལ་སྙམ་ཙ་ན་ཡང་ ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་ལྟ། སྐྱེ་
ན་དངོས་གཞི། མ་སྐྱེས་པ་ལ་གཉེན་པོ་བསྒོམ། ཡང་དེ་ལྟར་བལྟས་ནས་
འཇུག་ཡུལ་ལམ་རྐྱེན་ངན་གང་ཐུལ་འདུལ། དེར་ཐུལ་ཙ་ན་ཡང་སོ་ཆག་འོག་ནས་
སེའུ་འདྲ་ཟེར་བ་ལྟར། གཞན་ཞིག་སྐྱེས་སྙམ་པ་འོང་སྟེ། གྱད་སྟོབས་ཆེན་
པོ་ཐུལ་ན་གཞན་ཐམས་ཅད་བདེ་བླག་ཏུ་ཐུལ་བ་ཡིན་པས། དེ་ནས་ཚེགས་མེད་
གསུངས། དེ་ཡང་ལས་དང་པོ་པས། མཁས་པས་ལེགས་པར་བྲོས་པའམ།།
མཁས་པས་གཉེན་པོས་གཞོམ་པར་བྱ། །ཅེས་པ་ལྟར། དང་པོ་རྐྱེན་ངན་པ་
ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ལ་འབྱོལ་བ་མན་ངག་ཡང་ན་གཉེན་པོས་
འཐབ་ཚུགས་ན་མན་ངག་གོ་ཡང་བྲོས་པས་མི་ཕན་པ་བྱུང་ན། འདི་ལ་བདག་
གི་དབྱེན་བྱ་ཞིང་ །ཁོན་དུ་བཟུང་ནས་གཡུལ་སྤྲད་དེ། །ཅེས་པ་ལྟར་འཐབ་པ་
དང་ དེས་ཀྱང་མ་ཐུབ་ན་གཉེན་པོས་ས་བཏབ་རྡོ་བཏབ་བྱ། ཅང་ཨ་པོ་མིག་
མང་རྩེ་བ་ལྟར། །ཁྱེད་དེར་བརྡེག་ནང་འདིར་བརྡེག་ཅེས་པ་བཞིན་དུ། གང་
ལ་གང་འོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཕག་སྣ་འབུ་རེ་ལ་སྟུན་ལོག་ཆ་རེ་གཏོང་བ་ལྟར་བྱ་སྟེ། བདག་
ནི་བསྲེགས་ཏེ་བསད་གྱུར་ཏམ། །བདག་གི་མགོ་བོ་བཅད་ཀྱང་སླའི། །རྣམ་པ་
ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི། །དགྲ་ལ་འདུད་པར་མི་བྱ་འོ། །ཞེས་དང་ ང་རྒྱལ་
ཉོན་མོངས་བསྒོམ་པ་དང་ །ཞེ་སྡང་སྲེད་སོགས་དགྲ་རྣམས་ནི། །རྐང་ལག་ལ་
སོགས་ཡོད་མིན་ལ། །དཔའ་འཛངས་མན་ཡང་ཅི་ཞིག་ལྟར། །དེ་དག་གིས་
བདག་བྲན་བཞིན་བྱས། །ཞེས་དང་ འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ། །
སྙིང་གི་ནང་དུ་བཀུག་བྱས་ནས། །བྱག་པ་རང་གི་སེམས་ལ་འགྱེད། །ཆོམ་པོ་

[422] །ཅེས་པ་ལྟར། ཉེས་དམིགས་བསྒོམ་པ་དང་ ཤ་བོ་
བ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྐྱེས་པའི་སྐེ་ལ་ཐག་པ་བཏགས་ནས་འགྲུད་པར་བསམ་པ་
དང་ འབན་རང་གི་ལག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། འདི་སྒོར་སོང་གསུང་བ་དང་
གླང་རི་ཐང་པ་འདི་ལས་ཅེས་པ་སོགས་པ་ལྟར། གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་དང་ ཆོས་
བཞིའི་ཁྲི་ལ་ལེན་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནས་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཉོན་
མོངས་པ་སྐྱེས་ནས་དར་ཅིག་ནས་བཟློག་སྙམ་ན་ཡང་ །ཉོན་མོངས་དགྲ་དེས་བདག་
འཇོམས་ཤིང། །སེམས་ཅན་འཇོམས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཇོམས། །ཞེས་
པའམ། ངེད་ཁྱོ་ཁའི་ནང་འཐབ་འདི་དཀའ་བར་འདུག་ཁྱོད་སོང་ ཞེས་པ་
ལྟར། ཉོན་མོངས་སྐྱེས་མ་ཐག་སྤང་བའོ། །རྐྱེན་ངན་ཡང་ བརྟན་པ་
མ་ཐོབ་བར་དུ་རྐྱེན་ངན་གནོད། །བརྟན་པ་ཐོབ་ནས་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་འཆར་
ཅེས་པ་ལྟར། ཁ་ཅིག་ལ་རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་ཡོད་དེ་
གཉལ་པ་ཇོ་སྲས་ཀུན་ལ་ནང་ནས་ངོས་འཛུགས་པ་རེ་ཡོད་ན་ཤིན་ཏུ་དགེ་སྦྱོར་འཕེལ་
གསུང་བ་དང་ སྟོན་པ་སེང་གེ་རྒྱལ་མཚན་གླང་རི་ཐང་ན་ཡོད་ཙ་ན་སེ་བེ་རེ་ལ་
སོགས་བློ་རྩ་ལེན་པ་ཡོད་པས་འབྱོངས་སྟོབས་ཆེ་བར་བྱུང་གསུངས། ད་ལྟ་དེ་ཙམ་
གྱི་བློ་རྩ་ལེན་མཁན་མེད་པས་འབྱོངས་སྟོབས་ཙམ་མ་བྱུང་ འོན་ཀྱང་ཨེན་རེ་ཙམ་
ན་ང་རང་ཉལ་མིས་སྒོར་གཅར་བུར་བྱུང་ནས་ཨ་ཧ་བྱས་པས་བག་འབྱོངས་སྟབས་ཆེ་
བར་གསུངས་པ་ལྟར་འོང་ ཁ་ཅིག་ལ་རྐྱེན་ངན་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཉམས་ཟིན་པའི་
རིགས་ཀྱང་འོང་བས་བདུད་ཉ་བོ་ཧག་པོ་གཉིས་ཡོད་པས་སོ་བྱ་རོ་ཧྲི་བའི་ཁ་ནས་ཐར་
ཀྱང་ སྟོང་ཧོང་དུ་རྩེའི་ཁ་ནས་མི་ཐར་ཟེར་བའི་དུས་འདིར་ཉོན་མོངས་ལ་སྲན་
ཆེན་པོ་བཙུག་ནས་འཐབ་དགོས་གསུངས་སོ། །འབྲས་བུ་རེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས།།
ཞེས་པ་ནི། འདི་བྱས་པས་མི་མ་ཡིན་གྱིས་གནོད་པ་མི་འོང་དུ་རེ་བ་དང་ གཏམ་

[423] མཁན་སློབ་ལ་སོགས་པས་རྩིར་རེ་བ་དང་ ཟས་གོས་ལ་
སོགས་པ་འཛོམ་དུ་རེ་བ་དང་ གཞན་ལ་ཕན་བཏགས་པས་དེའི་ལན་རེ་བ་དང་
ཆོས་པ་བཤའ་མ་ཡིན་ཟེར་དུ་རེ་བའམ། ཐ་ན་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ཏུ་རེ་བ་ཅིག་བྱུང་
ཡང་རྗེ་བཙུན་གྱིས། རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་ཆགས་པ་ཕྲ། །ཞེས་གསུངས་པས་
འདི་ཕྱས་བསྡུས་པའི་རེ་ལྟོས་གང་ཡང་མེད་པ་གཅིག་སྦྱོང་མ་ཤེས་ན་ཆོས་འདིའི་
ཕྱོགས་གཅིག་ཞ་བ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་གང་ལ་རེ་བ་མེད་པར་སྦྱོང་བ་གལ་ཆེ། ཚེ་
འདིའི་རེ་ལྟོས་ཅན་གྱི་སྤྱིར་ཆོས་ཙམ་དུ་ཡང་མི་འགྲོ། ཕྱི་མའི་རེ་ལྟོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་སུ་མི་འགྲོ། རང་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་འདོད་ཀྱང་རང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །དུག་ཅན་གྱི་ཟས་སྤང་ གཞུང་བཟང་པོ་མ་
བསྟེན། ཤགས་ངན་མ་རྒོད། ཅེས་པ་རྣམས་གསུང་བགྲོས་མ་བཞིན་ནོ། །
འཕྲང་མ་བསྒུག་ཅེས་པ་སྟོན་པ་དར་མ་འབར་ན་བས་རིམ་གྲོ་ལྷོ་བྲག་ཡོ་ཁྲལ་
བསྡུས་ནས་བྱེད་པར་གླེང་བས་ན། དར་མ་རིན་ཆེན་ཤེད། ཞོག་ཅིག་འདི་ངའི་
ཁ་འོག་ཏུ་མི་འདུ་བ་ཅིག་བྱུང། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་ འཕན་ཡུལ་པ་གཅིག་
གིས་གཉལ་དུ། གནས་གཅིག་ཏུ་སྤྲུར་ཕྱིན་པས། བཙུན་པ་གཅིག་གིས་སྒོ་བར་
དུ་བཙིར། ཕྱིས་འཕན་ཡུལ་དུ་མི་མང་བར་ཡོད་ཙ་ན། བཙུན་པ་དེ་བྱུང་བས་
མི་དེས་སྔར་སྒོ་བར་དུ་བཙིར་བ་ཞེ་ལ་བཞག་ནས། འོ་ཅག་ངོ་ཤེས་པར་ཡོང་བྱས་
པས། བཙུན་པ་ན་རེ། མེད་དེ་ཟེར་འོང་བས། གནས་འདིར་སྒོ་བར་དུ་
བཙིར་བས་ངོ་ཤེས་བྱས་ནས་དམའ་ཕབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འཕྲང་སྒུག་པ་བྱ་བ་ཡིན། སེཾས་
བསྐྱེད་བྱས་པ་དང་ བློ་སྦྱོང་བསྒོམ་པས་འདི་བསམ་པའི་སྐབས་མེད། འདི་
ཡོད་རིང་ལ་དེ་གཉིས་འོང་མི་སྲིད་པས་སྤང་ གནས་ལ་མི་དབབ། ཅེས་པ་
ཁྱེད་ཕ་ནས་ངན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཀུན་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་མཁན་
[424] ཁྱོད་རང་ལ་སྡོམ་པ་མེད་ཅེས་སམ། གཞན་
གྱེ་མ་བསད་པ་གཞན་ལ་རྒྱུས་མེད་པ་ལ་ཁྲོམ་དུ་སྒྲོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་དུག་མ་
བླུད། མཚོན་མ་བཏབ་པ་ཡིན་ཡང། བློ་སྦྱོང་འདི་ཡི་ངོས་ནས་འདི་ལས་
སྡིག་ཆེ་བ་མེད། ཁོ་བསད་པ་པས་ཀྱང་ཐུ་བ་ཡིན། སྔོན་རྒྱ་སྟོན་བྱིས་པ་ཙ་ན་
གཞན་རྟ་བསྐྲོགས་ནས་བྲག་ལ་འཆོངས་ནས་བསད་པས། ཕ་མས་བརྡུངས་པས་
མའི་ངར་གདོང་པ་ལ་རྡོ་རྒྱབ། དར་ཁྱིམ་དུ་འོང་དུ་མ་བཅུག་པ་ལ། ཁོས་
ཁྱེད་རང་གི་ཡོན་བདག་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གི་འབྲི་རྐུས་ནས་བསད་པ་ཟེར་ནས་འོ་འདོད་
བོས་པས་རྟ་སྐྱིན་དང་ འབྲི་སྐྱིན་བབ་པ་ལྟ་བུ་འདི་ལས་སྡིག་ཆེ་བ་མེད་གསུངས་
མཛོ་ཁལ་གླང་མ་མི་བྱོ། ལྟ་ལོག་མི་བྱ། འགྱོགས་ཀྱི་རྩེམ་བཏོད། ལྷ་བདུད་
དུ་མི་དབབ། སྐྱིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་སྡུག་མ་ཚོལ་ཞེས་པ་རྣམས་གསུང་བགྲོས་མ་
བཞིན་ནོ། །བློ་སྦྱོང་གི་བསླབ་བྱ་ལ། རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་གཅིག་གིས་བྱ་
ཞེས་པ་ཆོས་གཞན་ནས་ཟས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་སོགས་མང་དུ་བཤད་པ་ལ་འདིར་ཟས་གོས་
སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་གཅིག་པུས་བྱེད་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་
བྱེད་ན། ཟས་གོས་ལ་སོགས་པ་འཛོམས་ན། བདག་གི་བདེ་བ་འདིས་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་མ་འཛོམས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་
ཀྱི་མ་འཛོམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་
གཏོང་ལེན་གཉིས་སུ་སྦྱང་བ་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མྡོའམ། རྗེ་བཙུན་
ཟུགས་པས། རྒྱལ་སྲས་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ཚེ་ཇི་ལྟར་བུར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་
སྣ་ཚོགས་འཇུག་གྱུར་པ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རིགས་པས་མཐུན་ཚིག་གིས། །སེམས་
ཅན་ཕན་ཕྱིར་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། །ཅེས་པ་ལྟར་རྒྱས་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་

[425] །ལོག་ནོན་ཐམས་ཅད་
གཅིག་གི་བྱ། །ཅེས་པ་གསུང་བགྲོས་མ་བཞིན་ནོ། །ཐོག་མཐའ་གཉིས་ལ་
བྱ་བ་གཉིས། །ཞེས་པ། ཐོག་མར་མལ་ནས་ལྡང་བའི་དུས་སུ། བདག་
གི་དེ་རིང་བདག་འཛིན་ཐུལ་ཞིང་རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་མ་གོས་པར་བྱ། སེམས་
ཅན་གཅེས་འཛིན་མ་ཉམས་པར་བྱ་སྙམ་པའི་འཕེན་པ་བཏང། དགོངས་མོ་ཉལ་
ཁར་སེ་ངྒེ་རྣམ་པར་བརྩེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས། དེ་རིང་ཐོག་མར་ད་བྱའོ། །དེ་
ནས་དེ་བྱས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་རྣམས་རིམ་པར་བརྟགས་ནས། སྤྱིར་
ཆོས་ཁྱད་པར་ཏུ་བློ་སྦྱོང་འགལ་བ་བྱས་ནས་འདུག་ན། དེ་ཚེ་བདག་ལ་རྔན་
བསྒྲང་ཞིང་བླ་མའི་གདམས་ངག་དྲན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས། དལ་འབྱོར་ཆུད་
གསོན་པ་རང་ལ་རང་གིས་གནོད་པ་སྐྱེལ་བ། ཁྱོད་ལྟ་བུ་ཡོང་བ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་
བཟོད་གསོལ་དང་བཤགས་བསྡོམས་བྱས་ལ་སང་ནས་དེ་ལྟ་བུ་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསྒོམ་
པ་དང་ ཆོས་དང་མཐུན་པར་བྱས་ནས་འདུག་ན་དགའ་བ་བསྒོམ་སྟེ། དལ་འབྱོར་
དོན་ཡོད་པར་བྱས་དུས་དམ་ཡོད་དུ་འདས་སྙམ་དུ་བསམ་ནས། དགེ་བ་འདིས་
ཆོས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་ སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་བར་
གྱུར་ཅིག་།ཅེས་སྨོན་ལམ་གདབ། ཡང་ནང་པར་ལང་ཙ་ན། དེ་རིང་
བདག་གི་ཁ་སང་གི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་འདི་བཞིན་དུ་བྱ་སྙམ་བསམ་ཞིང་འཕེན་
པ་གཏང་བ་གལ་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་བྱེད་ཅེས་ཚིག་ཏུ་མི་བརྗད། བསམ་པ་འདི་
འབའ་ཞིག་སྦྱངས། དགྲ་བྱུང་བ་དང་ ན་ཚ་དྲག་པོ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་
དུས་སུ་སྔར་བཞིན་དུ་བསམ། གཉེན་པོ་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གི་བྱིན་བརླབས་
ཆོས་སྐྱོང་གི་མཐུ་སྟོབས། རང་གི་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ། སེམས་ཅན་སྤྱི་
མཐུན་གྱི་བསོད་ནམས། ཅི་འདུག་ལྟས་ལ་རྐྱེན་བཞིས་དུས་བཞི་པོ་དེར་བདག་འདི་

[426] །
གཉིས་པོ་གང་བྱུང་བཟོད་པར་བྱ། །ཞེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ རྒུད་
པ་གང་བྱུང་ཡང་བཟོད་པ་མེད་ན། ཆོས་གཏོང་དོགས་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་ཐེག་པ་
གཅིག་དགོས། གློ་བུར་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱུང་ན། དེ་ཡང་ངས་ཅི་ཡང་
འགྲུབ། ངའི་གོང་ན་མི་མེད་སྙམ་ནས་གོ་གྱོན། ཆིངས་སར་སྡུམས། གཙུག་
ལག་ཁང་བཞེངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཡང་བྱེད་དུ་ཡང་རམ་པོའི་སང་པོ་བསྣུན་པ་ཡོད་
པས་ཅི་མ་དྲན་གསུང། ཁ་ཅིག་བསྙེན་བཀུར་བ་ན་དྲེགས་ནས། གཞན་ལ་
བརྙས་པ་དང་ དྲན་ཚད་བྱེད་པ་འོང་སྟེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་བཟོད་པ་
ཡིན་པས། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་དྲེགས་པ་དང་ཆགས་པར་མི་བྱ། ཆོས་
བརྒྱད་ཀྱི་དབང་དུ་མ་སོང་བར་བྱས་ལ་ཆོས་འདིའི་གྲོགས་སུ་ཁྱེར། བསོད་ནམས་
སྐྱེས་ཙ་ན་བཀུམ་པ་གལ་ཆེ་གསུངས། ཡང་རྒུད་ནས་དབུལ་པོར་གྱུར་ཏེ་
འོག་ན་ཆུ་ལས་མི་འབབ་པ་བྱུང་ན་ཡང་ང་ལ་འདི་འདྲ་བ་འོང་བ་སྙམ་དུ་ཡི་མུག་པ་
དང་ སྲོ་ཤི་ནས་དགེ་སྦྱོར་མི་ནུས་པ་དང་ འདི་ཙུག་པ་ལ་ཆོས་གང་ནས་
འོང་ཟེར་ནས། ཕོངས་པར་གྱུར་ན་སྡིག་པ་ངང་གིས་འཕེལ་ཞེས་པ་ལྟར་ཆོས་འཆོར་
དགོས་ཡོད་པས། དེ་མ་བཟོད་པ་ཡིན་པས་མཐོ་རིས་དང་ངན་སོང་གི་མཐོ་དམན་དང་
སྐྱིད་སྡུག་ལ་ལྟོས་ནས། མིའི་སྐྱིད་སྡུག་གི་བར་ན་ཁྱད་པོ་ཆེ་མི་འདུག་ཕྱིར་
ལ་གཡེང་བ་མེད་པས་དགེ་སྦྱོར་འཕེལ་སྙམ་དུ་བསམ་སྟེ།། སྐྱིད་སྡུག་གཉིས་ཀ་
བཟོད་པ་གླང་རི་ཐང་པ་ལྟ་བུ་དགོས་དེ་གཉིས་གང་བྱུང་ཡང་འདིའི་དུས་སུ་ཆོས་
མི་བྱེད་ན་ནམ་བྱེད་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟར་གྲོགས་སུ་
འགྲོ་བ་ཅིག་དགོས། ལྷ་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཀྱང། །ཁེངས་པ་ཉིད་
དུ་མི་བགྱི་ཞིང། །ཡི་དྭགས་བཞིན་དུ་རྒུད་པས་ཀྱང། །ཞུམ་པ་ཉིད་དུ་མི་

[427] །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པོ་སྲོག་དང་བསྡོས་ལ་བསྲུང་
དཀའ་བ་གསུམ་ལ་བསླབ་པར་བྱ། །རྒྱུའི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་བླང། །ཉམས་
པ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་བསྒོམ། །ཞེས་པ་རྣམས་གསུང་བགྲོ་ས་མ་བཞིན་ནོ། །
འབྲལ་མེད་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བྱ། །ཅེས་པ། ཁོ་བོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཡིན་
ཟེར་ནས་བྱ་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ལུས་བསྐོར་བ་དང་ ཕྱག་འཚལ་བ་དང་
བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་གི་ཞབས་ཏོག་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་ ངག་སྐྱབས་འགྲོ་
དང་ བཟླས་བརྗོད་དང་ མདོ་འདོན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་
ཡིད་ཀྱི་བློ་སྦྱང་བསྒོམ་པ་དང་མི་འབྲལ་བའོ། །ཡིད་ཀྱིས་འདི་བསྒོམ་ཞིང་བཟླས་
པ་བྱེད་ན་གཉིད་དུ་མི་འགྲོ། །དེས་མཁར་བ་བྱས་ནས་བསམ་དུ་བཏུབས་པ་ཡིན་
གསུང། ཡང་ཉེས་ལྟུང་བཤགས་མི་དགོས། །གཞན་གྱི་ཀྱང་དེ་ལེན་པ་ལ་
དེ་འདོད་ཐོག་ཟེར་བ་ཡིན། གཞན་གྱི་ལེན་པ་ལ་ཡང་རང་གི་ཕྲ་མོ་ནས་སྤང་བ་ཅིག་
དགོས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་སྐྱེས་པ་འཕྲལ་ལ་འཇོམས་པའི་སྙིང་སྟོབས་
དང་ལྡན་པ་ཅིག་དགོས། དཔེར་ན་མུ་སྟེགས་ཀྱི་མཐུ་བྱེད་པ་ལ་ཐར་ཐོར་སྲོག་
ཆགས་གང་བྱུང་བ་བསོད་པ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་རྟོག་གང་སྐྱེས་སྐྱེས་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་
སྒོ་གསུམ་དགེ་བ་ལ་འབད་པས་མེ་འབར་བ་ལ་བུད་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟར་བློ་སྦྱོང་གོང་
ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་ལ་ཕྱོགས་མེད་དག་ཏུ་སྦྱང། །ཁྱབ་དང་
གཏིང་འབྱོངས་ཀུན་ལ་གཅེས། །ཞེས་པ་ནི། ཕྱོགས་རེ་བས་མི་འབྱོངས་པས་
ཕྱོགས་མེད་དུ་སྦྱངས་ན་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ང་འདྲེ་ལ་བཟོད་
སྟོབས་ཆེ། ཁོ་མི་ལ་བཟོད་སྟོབས་ཆེ། ང་སྟོང་པ་ཤས་ཆེ། ཁོ་སྙིང་རྗེ་ཤས་ཆེ་
ཟེར་བ་ཀུན་ཕྱོགས་རེ་བ་ཡིན། འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་མེད། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་

[428] གང་ཟག་གྱི་བྱེ་བྲག་
གིས་ཀྱང། ཁ་ཅིག་རྒུད་ཙ་ན་འང་ལ། འབྱོར་ཙ་ན་ངའི་གོང་ན་མི་མེད་གོ་
མཁར་གྱི་གོང་ན་ཁྱི་མེད་སྙམ་ནས་གཡག་བཀུག་ནས་ཤོར་བ་བཞིན་དུ་ཡ་ཆ་བ་ཡོང་
པ་ཡིན། ཁ་ཅིག་འབྱོར་ཙ་ན་བཏུབ་པ་ལ་རྒུད་ཙ་ན་ཁྱོད་རང་ལ་མ་བབ་པ་ཡིན་
ང་གནས་སྐབས་འདི་ཙུག་འདུག་པ་ལ་ཟེར་ནས་སྡུག་ཐེག་པ་ཡང་ཡོད། དེ་བཞིན་
དུ་བསྟོད་ཙ་ན་ཟེངས་ཀྱི་ཕུག་རོན་གྱི་སྣར་ཤིང་བུ་བཙུགས་པ་བཞིན་འགྲོ་བ་དང་ སྨད་
ར་བཏང་ཙ་ན་མི་བཟོད་པར་འདི་ལ་དུག་གཅིག་བཏང་རྒྱུ་ལ་སྙམ་པའམ། ཡང་
ཁ་ཅིག་ཟས་ལ་བཏུབ་ལ་གོས་ལ་ཞེན་པ་དང་ ཁ་ཅིག་ནང་གི་ཆགས་པ་ཆུང་ལ་
ཕྱི་ཆེ་བ་དང་ ཁ་ཅིག་དེ་ལས་བཟློག་པ་དང་ ཁ་ཅིག་ཡོན་ཏན་ཙམ་མེད་
པ་ལ་ཁེངས་ནས་ཕྱིན་པར་རྩིབས་མཐོང་ནས་དེ་ལ་མི་བཟོད་པ་དང་ ཁ་ཅིག་ཡུལ་
དུ་ཆོས་འཆོར་ཁ་ཅིག་བྱེས་སུ་ཆས་འཆོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ ཡང་ཁ་
ཅིག་སྡེ་པ། ཁ་ཅིག་གྲྭ་པ། ཁ་ཅིག་སེར་སྣ། ཁ་ཅིག་ཕྲག་དོག་
ཁ་ཅིག་ཞེ་སྡང། ཁ་ཅིག་ནོར་ཕྱིར་འཆི་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་སྐལ་པར་
བཤད་ཀྱང་འཛད་པ་མེད་གསུངས། དམ་ཆོས་ཉན་བཤད་ལྟ་བསྒོམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བ་གཅིག་དགོས། དེའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་ཡིན་
པས་དེའི་གཉེན་པོར་ཕྱོགས་མེད་ནས་སྦྱོང་བ་ཅིག་དགོས་ལ། དེ་ལ་ཡང་སོ་
སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐའ་ཆོ་དཔར་བྱས། བླ་མའི་གདམས་ངག་
ཡོད་ན་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་གང་ཆེ་བ་དེ་ལ་ཐེལ་པར་སྦྱང། ཅི་བྱས་བདག་འཛིན་
གྱི་གཉེན་པོ་སོང་ན་མ་ནོར། བདག་འཛིན་ཐུལ་ཁམས་གསུམ་སྲིད་པ་གསུམ་དགུ་
ཐུལ་ལོ་ཐུབ་པ་ཡིན་དང་ཤ་སྲང་གང་ལ་མེད་རྩེ་གང་ལས་མེད་གསུངས། དེ་ཡང་
ཟས་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ལ་འདིས་ཁྱབ་པ་དང་ ཉ་མ་ལྷ་ཁང་

[429] སྙིང་ཐག་པ་རུས་པའི་ཁོང་ནས་བློ་སྦྱོང་བ་གླང་ཐང་
པ་དགེ་བ་དམྱལ་བར་བསྔོ་བའམ། འཆད་དཀའ་བས་ཕ་རོལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལེན་
པ་ལ་དགའ་ཡལ་ལེ་གསུངས་པ་ལྟར་སྦྱང་བའོ། །ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་བྱ་བ་
བསྒྲེང་བསྐྱེད་བྱས་པ་དང་ཚིག་དེ་ངོ་ཤེས་པས་མི་ཆོག་དོན་ནང་དུ་ཉམས་སུ་
ལེན་པ་ཅིག་དགོས་གསུངས། བཀོལ་བ་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་བསྒོམ། །ཞེས་
པ༑ སྤྱིར་ཡོད་པ་སྙམ་བྱེད་ཀྱང་འདི་རྣམས་ལ་མ་བྱང་ན་ཉམས་འགྲོ་བས་འདི་དག་
ལ་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའི་བཀོལ་བ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་རང་ལ་དྲིན་ཆེ་བའི་མཁན་
སློབ་དང་ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་བསགས་ན་ཚེ་འདིར་གྲགས་པ་ངན་པ་འབྱུང། དེ་
ཙ་ན་བློ་སྦྱངས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བས་དྲིན་ཅན་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བཧཻཾ། གཉིས་
པ་གཅིག་ཏུ་འདུག་པའི་གྲང་གྲོགས་པ་འདུ་འཚོག་སྟབས་སུ་བྱེད་ཅིང་བསྲེ་སླད་ཆེ་བའ་
རིཊ་རྣམས་ལ་མཐོ་དམན་ལ་སོགས་པ་འཆོར་བས་རྟག་ཏུ་བཀོལ་ལ་བསྒོམ། གསུམ་
པ་རང་དང་འདྲེན་ངེས་སུ་འདུག་སྟེ། མི་ཆོས་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དང་
ལྷ་ཆོས་ཀྱི་མཆེད་གྲོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་ལ་རྟག་ཏུ་བཀོལ་བ་སྒོམ། དེ་མ་བྱུང་
ན་ཆོས་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་རྒྱ་མཚོར་མཆིལ་མ་བསྐུར་བ་བཞིན་ཅང་མེད་འགྲོ། གྲོགས་
པོའི་མིང་བྱང་བྲིས་ནས་སྟན་འོག་དུ་སླེབ་པ་བྱུང་བ་དང་ གྲོགས་པོ་བབས་པ་
ལ་ངན་པ་དེ་སྐྱ་ཞལ་སོང་སྙིང་ཆོམ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ལ་བློ་སྦྱོང་གི་གནས་མེད། བློ་
སྦྱོང་སྤྱིའི་ཆོས་ཙམ་ཡང་མི་ཡོང་བས་བཀོལ་ཞིང་སྦྱང་བ་གལ་ཆེ། བཞི་པ་ཚུར་ལ་
གནག་པའི་རིགས་ཏེ། ཕར་ལ་གནད་པ་ཅི་ཡང་མ་བྱས་ཀྱང་ཚུར་ལ་གནག་པའི་
རིགས་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ཤ་འཁོན་གྱིས་བྱུང་བ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ཞེ་སྡང་གི་བློ་རྡོལ་ན་
སྙིང་རྗེའི་ཐག་པ་ཆད་ཟེར་བ་ལྟར་འོང་བས་བཀོལ་ལ་རྟག་ཏུ་སྒོམ། ལྔ་པ་ཚུར་ལ་ཅི་
ཡང་མ་བྱས་པར་ཕར་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་རིགས་ཡོད་དེ། གཙང་

[430] སྐྱིད་སྨད་དུ་འདི་
ལས་སྙིང་དུ་མ་སྡུག་པ་མ་བྱུང་ཞེས་དད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་སྡིག་སྡུག་
བླངས་ཏེ་རང་གི་བདེ་དགེ་དེ་དག་ལ་གཏོང་བའོ། །འདིས་གཙང་མར་གཏོང་བ་
ཡང་དཀའ། དགེ་བཤེས་ཀུན་ཡང། རང་ག་ཕན་ལ་གཞན་གྱིས་མི་ཕན་ན་དགའ་
བ་དང་ མི་སྐྱ་ཀུན་འདི་ཤི་ན་མཁར་དཔེ་ཡོང་དུ་རེ་བ་ལས་མེད་པ་ལ། བནྡེ་
ཀུན་ལ་འདི་ཤི་ན་ཡུལ་ཁམས་འདི་ཅིག་གེ་ཐོབ་སྙམ་པ་ཡོང་བ་ཡིན། འདི་དག་ལ་
བཀོལ་ནས་མ་སྒོམ་ན་ཙ་བ་ཆད་པ་མ་ཚོར་བ་ཕུ་ཆུང་བའི་གསུང་ལྟར་རྟག་ཏུ་བསམ་པ་
ལ་གལ་ཆེའོ། །རྐྱེན་གཞན་དག་ལ་ལྟོས་མི་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། སྤྱི་ཆོས་ཐོས་བསམ་
སྒོམ་གསུམ་ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཐམས་ཅད་རྐྱེན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་མི་སྲིད་ཐམས་ཅད་རྐྱེན་
ལ་ལྟོས་དགོས་ཏེ། ཟས་གོས། གནས་ཁང། སྒྲུབ་གཡོག་སྒྲུབ་རྫས། ན་སོ་
ལ་སོགས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་བ་དང་ དགྲ་འདྲེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དགོས་ཏེ་
བྱང་པ་ཤེས་རབ་འབར་ལ་པོ་ཏོ་བས་ཆོས་བསམ་དུ་བཏུབ་བམ་གསུངས་པས། ལྟོ་
འགྲངས། ཁ་ངོམས་གྲོགས་པོས་བློ་རྩ་མ་བློངས་ཙ་ན། སྲག་སྲིག་བཏུབ་པར་
སྣང་ཟེར་བ་དང་ དགེས་བཀོར་སྤྱན་སྔ་བའི་གྲྭ་པར་མ་འཛོམས། ཡུལ་དུ་
ཕྱིན་ལ། འཛོམས་ཅིག་བྱ་སྙམ་ཙ་ན་ས་གཉི་ལུང་དུ་ཕྱིན་པས་འཛོམས་པ་ཅིག་བྱུང་
བས་རྨོངས་ནས་མ་གོ་བར་འདུག་འཁོར་བ་བྱ་བ་དེ་མ་འཛོམས་པའི་མིང་དུ་འདུག་
པ་ལ་ཟེར་བ་དང་ མཁུན་ཀ་མའི་དེར་མ་འཛོམས། གཙང་དུ་བྱོན་ནས་འཐུན་
རྐྱེན་འཛོམས་པ་དང་ དཀོན་མཆོག་གི་མཆོད་པ་དང་རང་གི་ཁམས་གསོ་བ་དང་
བཟང་དུ་བྱས། སེམས་དཔའ་ལ་བསྐྱེད་ཆེན་པོ་བྱུང་ཟེར་བ་དང་ ཁ་རག་
པའི་སློབ་མ་ཁམས་ལོག་པ་འབྲེ་མར་གྱིས་མར་ཁུ་བཏང་བས། འབྲིའི་ནུ་
མ་ལ་བསྒོམས་ཡོད་པས་ད་ལྟ་ལས་ཆ་མེད་ཟེར་བ་དང་ ཁོ་བོ་ཡང་ཁོང་དག་

[431]
གསུངས་པ་དང་ སེ་སྟོན་བྱང་འབར་ཡང། གཞོན་པ་འཁུར་བ་དམར་ཐོལ་
ལེ་བ་མཐོང་ཙ་ན་ངས་ཁྱོད་ལ་ཕན་ཐོགས་པ་འདུག་ཅེས་དང་ རྒས་འཁོགས་
པ་མཐོང་ཙ་ན་ཁྱོད་ཤོས་མ་ལོག་པར་སྤྱད་ཟིན་ནས། ད་ངའི་འདིར་བསྡད་ཀྱང་
ཕན་པ་མི་འོང་ཟེར་བ་དང་ ཁ་ཅིག་དོ་ཅི་གྲོགས་པོ་སེམས་རེམས་པ་ཚོ་
གཅིག་དང་འགྲོགས་པས་བཏུབ་པར་བྱུང་ཟེར་བ་ཡོད། ཁ་ཅིག་བྲེལ་བས་མ་བྱུང་
དལ་ནས་འོང་བར་སྣང་ཟེར་བ་དང་ ཁ་ཅིག་ཡིངས་ནས་མ་བྱུང་དབེན་ན་འོང་ཟེར་
བ་ཡོད། གཉག་སེང་གི་གྲགས་ཤེད་དཀའ་གདམས་པ་ལས་འབྲས་བསྒོམ་ཙ་ན་
ངའི་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཙོས། འདི་ཀུན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་ཁོང་ཇི་ཙུག་བསྒོམ་
ན༑ ལས་འབྲས་ལས་འབྲས་ཟེར་རམ་གསུངས་པ་ལ། འདི་དེ་ལྟ་བུའི་ཐོས་
པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གང་ལའང་ལྟོས་མི་དགོས། འཛོམས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་
དུ་བྱས་ནས། མ་འཛོམས་ན། མི་ལྡང་ན། བྱམས་ན། འཁྱགས་
ན༑ འབྱོར་ན། རྒུད་ན། ན་ན། མི་ན་ན། རྒན་ན། གཞོན་ན། ལྟོགས་ན། འགྲངས་
ན༑ དགྲས་བཅོར་ན། སྤྲང་འགོང་གི་ཚ་རག་རྒྱུགས་ན། བླ་མས་ཐུགས་ལ་
བཏགས་ན། མ་བཏགས་ན། གྲོགས་པོས་བློ་རྩེ་བློངས་ན་དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་
བྱས་ནས་བསྒོམས་པས་ཚོག་གླང་ཐང་གི་གཉེན་སྟོན་ཤེས། ཚབ་ནང་མ་མང་པོ་
མེད་པ་ལ། དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་ཐུན་རེ་ལ་དོད་བྱས་ནས་སྡད་དོ་ཟེར་བ་དང་
ཇོ་སྲས་སེངྒེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གཏམ་སྔར་གླེང་པ་ལྟར་ཡིན། སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་
དུ་སྦྱངས་པས་ཆོག་ཁོམ་བྲེལ་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱངས་པས་ཆོག་འདི་ལ་
མཐུན་རྐྱེན་སེམས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ཅན་གཅིག་པུས་ཆོག་སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་
སེམས་འདི་ལ། །ཡོན་ཏན་མང་པོ་གཅིག་མཆིས་ཏེ། །གང་ལྟར་གོམས་
[432] །བྱ་བ་ཡིན་པས་གང་ཙུག་བྱ་བཏུབ། །འྡ་ལ་ས་ཟན་
ཀོ་འཐས་མེད། གང་ཚུགས་བསླབ་བསླབ་ཡིན། དེ་ཡང་ཕྱིས་མི་ལ་འཆད་
ཙ་ན་དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་ཡིན་སྙམ་པ་དེས་མི་འོང། ང་རང་ཉམས་སུ་བླང་བསྒོམ་
སྙམ་པ་བྱས་ན་ཆོས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་གདོད་འོང་བ་ཡིན། འདི་ལ་ཡང་ན་ལྷ་གསོལ་
ཡང་གཞོབ་ཐོད་དུ་སྦྱང་བ་ཅིག་དགོས་གསུངས། ད་རེས་གཙོ་བོ་ཉམས་སུ་བླང།།
གོ་ལོག་མི་བྱ། ཞེས་པ་གསུང་བགྲོས་མ་བཞིན་ནོ། །རེས་འཇོག་མི་བྱ། ཞེས་
པ་ནི། རེས་བློ་སྦྱོང་བསྒོམ། རེས་བློ་མ་ཁེལ་བར་གཞན་འདྲ་ཚོལ། མཚན་ཉིད་
པ་ལ་ལ་དག་སྡེ་སྣོད་དུ་མ་ཤེས་ཀྱང་འཆི་བ་དྲན་ན་འདིས་གོ་མི་ཆོད་སྙམ་ནས་སྔགས་
པ་ཆུང་མ་ཅན་རེའི་གན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཅིག་འདྲེ་གདོན་
གྱི་དགོས་པའི་སྔགས་ཁོ་ན་བཟློས། རེས་འགའ་གཏོང་ལེན་བསྒོམ། རེས་
འགའ་ཕྱི་མའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་གཞོན་ན་གཉིས་ལ་ཞོན་ན་བར་དུ་ལྟུང། ཁ་ཅིག་
འདི་བསྒོམ་པས་སྙིང་པོ་བགྲང་མི་དགོས་ཟེར་བ་དང་ ལྟུང་བ་བཤགས་མི་དགོས་
ལྟུང་བས་ལུས་ལ་གནོད་དམ་སེམས་ལ་གནོད་ཟེར་བ་དང་ དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་
པ་བྱས་ནའང་མིས་མཐོང་དུ་རེ་བའམ། མཐོང་ན་དགའ་བ་འབྱུང་བས་ས་གཏོར་བ་
ཡོད་དེ། དེ་ཐམས་ཅད་ནོར་ཟེར་བར་བརྡ། འོ་ན་འདིར་ཅི་ལྟར་བྱེད་ན་ལྟ་བའི་ཤན་
སྤྱོད་པ་ལ་མ་ཕོག་པར་ལུས་ངག་གིས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་
བ་དང་ འདུལ་བ་ནས། ཇི་ལྟར་བཅས་པ། ཇོ་བོ་སྟོན་པ། པོ་
ཏོ་པ་གསུམ་གྱི་གདམས་ངག་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་རྣམས་གྲ་མ་ཆག་ཟུར་མ་ཉམས་
བར་བསྒྲུབ་པ་ལ་བསམ་པ་འདི་འབའ་ཞིག་སྦྱོང་བའོ། །ཡང་སྤྱད་པའི་ཤན་ལྟ་
བ་ལ་ལོག་ནས། རྣམ་རྟོག་གི་མདུད་པས་བཅིངས་པ་ཡོང་ཡང་ཁ་ཅིག་སྔགས་
ལ་བརྟེན་ནས་འདུལ་བའི་ཕྱི། འདུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔགས་ཕྱི། ཆོས་ཐམས་

[433] ངའི་བླ་མ་རྒྱ་གར་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་གསང་
ཕུ་བ་གསུང་སྐད། འདི་ལ་གོ་བས་མཐའ་ཆོད་པ་དང་ བྱེད་ངོ་མ་ཤེས་པ་མེད་
པ་ཅིག་མ་བྱུང་ན་ཁ་ཅིག་གིས་ཇི་སྐད་བྱས། ཁ་ཅིག་གིས་ཇི་སྐད་བྱས་པས་ཅི་ཙུག་
ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་འོང་བས། དེ་ཙུག་མ་སོང་བར་སྒྲོ་འདོགས་བད་ཀྱིས་ཆོད་པར་བྱས་
ལ། ཉམས་སུ་འཇུག་ཏུ་བླང་བར་བྱའོ། །ཟས་གོས་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་
ཐམས་ཅད་འདིས་བྱ། །འཆི་བའི་ཚེ་ཡང་གཞན་གྱི་སྐྱེ་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་
ཅད་བདག་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་བར་བློ་སྦྱོངས། འཛོམས་མ་འཛོམས་ལ་སོགས་
པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ་འདི་ཁོ་ན་ཉམས་སུ་བླང་ངོ། །དོལ་ཆོད་
དུ་སྦྱང། ཞེས་པ་གསུང་བགྲོས་མ་བཞིན་ནོ། །རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཀྱིས་ཐར་
བར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཆེ་བརྟགས་ནས་དེའི་
གཉེན་པོ་དགོས་སུ་བརྟེན་ནས་སྤང་བ་ལ་འབད་པ་དྲག་ཏུ་བྱ། ཡང་ཁོང་གིས་ལན་
ཟེར་བའི་འདས་པའི་ཉེས་པ་དང་ མ་འོངས་པ་ན་འདི་འདྲ་བྱུང་ན་གཉེན་པོ་འདི་
བཞིན་བསྟེན་སྙམ་དུ་གོ་གྱོན་ཞིང་སྦྱང་བ་སྟེ། འདས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ན་
ཚ་དང་ དགྲ་འདྲེའི་གནོད་པ་དང་ བྲང་ཟླ་མ་རྙེད་པ་དང་ ཁ་བྲང་
ཟེར་བ་དང་ རྐུན་མ་དང་ རྡུང་བརྡེགས་ལ་སོགས་པ་ཅི་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་
ལ་ཚེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བུ་ལོན་དང་ ལན་ཆགས་དང་ ཤ་ཁོན་ཅི་ཡོད་པ་
ཐམས་ཅད་དེས་བྱང་པར་གྱུར་ཅིག་པར་བློ་སྦྱང། མ་འོངས་པའི་ལ། དོ་ནུབ་
སྲོད་དམ་ཐོ་རེངས་ནས་བཟུང་ནས་ཀྱེ་ལ། ཁྱོད་དེར་བཏང་ན་ང་འདིར་ཆ་ཟེར་བ་ལྟར་
ང་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་ རྐུན་མ་འཛུགས་པ་དང་ འདི་ནས་བཏན་
ནས་སྟང་པ་དང་ ནད་དྲག་པོ་ལ་སགས་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་བཞིན་སྒོམ་སྙམ་དུ་ག་གྱོན་པ་སྟེ། པོ་ཏོ་བ་རང་ཅག་ལ་གཙང་

[434] ཞེས་པ་ལ། སྤྱན་མངའ་བ་ང་ནི་མི་
དགའ་བར་འདུག་ཅེས་དང་ ཕུ་ཆུང་པ་ང་ནི་འཆི་བས་གོ་བ་འདུག་ཅེས་པ་ལྟར་
འདས་པ་མ་འོངས་གཉིས་ལ་སྦྱར་ནས་བསྒོམ་མོ། །ཡུས་མ་སྒོམ། ཀོ་ལོང་
མ་སྡོམ། ཡུད་ཙམ་པ་མི་བྱ། འོར་ཆེ་མ་འདོད། ཅེས་པ་གསུང་བགྲོས་
མ་བཞིན་ནོ། །སྙིགས་མ་ལྔ་པོ་བདེ་བ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་ལམ་དུ་སྒྱུར་བར་བྱ།།
ཞེས་བྱ་བ་ནི། ད་ལྟ་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་པའི་སེམས་ཅན། དུས། ཚེ། ཉོན་
མོངས། ལྟ་བའི་སྙིགས་མར་གྱུར་པའི་དུས་འདིར། བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པ་ལ་
སོགས་ཆོས་དཀའ་ཞིང་མི་འདོད་པ་ཤ་སྟག་བྱུང་བ་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་
ཀྱ་ལམ་དུ་སྒྱུར་བའི་ཆོས་བློ་སྦྱང་འདི་ཡིན་པས། གང་མ་བཏུབ་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་
བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བའོ། །དེ་ཡང་བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེས་པ་དང་ སྐྱེས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱ་
བའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་རངས་པའི་རྒྱུ་དགུ་བསྟེན། ཅེས་པ་ལྟར། བླ་མ་ཆོས་
འདི་ལྟ་བུ་སྟོན་པ་བསྟེན། གྲོགས་འདི་བསྒོམ་པ་དང་འགྲོགས། ཆོས་འདི་སྟོན་
པ་ཉན། དེའི་གེགས་དང་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས། །མཐུན་རྐྱེན་ཚོགས་བསགས་
གསོལ་པ་གདབ། ཆོས་སྐྱོང་ལ་འཕྲིན་ལས་ཞུ། འདི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་
ཀྱི་ངེས་པ་བསམ། རྣམ་རྟོག་ངོ་ཤེས་པས། གནོད་པ་མེད་པར་རྐུན་མ་ངོ་
ཤེས་པའི་ཉམས་ཟེར་བ་བཞིན་དུ་རང་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རམ་རམ་བྱུང་ཙ་ན། ཉོན་
མོངས་པ་དང་ དེའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་དེ་དགྲར་ངོ་ཤེས་ན་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །
འདི་ལན་ཅིག་དྲན་པ་དང་ མོས་པ་ལན་ཅིག་བྱུང་བ་དང་ ལན་ཅིག་སྤྲོ་བ་སྐྱེས་
པས་ཀྱང་གཉེན་པོར་འགྲོ། ལོ་བརྒྱར་འགྲོགས་ཀྱང་སྒོམ་རྒྱུ་འདི་ལས་ཡེ་
མེད། །སྙིང་ཆུང་ཡང་དམར་དམར་ལྡེར་ལྡེར་པོ་གཅིག་ལས་མེད་གསུང་ངོ།།

[435] ཞེས་སོགས་
གསུང་བགྲོས་མ་བཞིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྦྱོང་གི་གསུང་བགྲོས་འདི་
རྣམས། སངས་རྒྱས་བསྒོམ་པའི་ཚོགས་བཤད་མ་ལས་གསལ་བར་བྱུང་བ༑ བློ་
སྦྱོང་གསུངས་བགྲོས་མའི་ཁ་སྐོང་དུ། བྱ་བྲལ་བ་དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚན་གྱིས་ཡི་
གེར་བཀོད་པའོ། །སརྦ་ཛ་ག་ཏཾ། །ཨོཾ་བཛྲ་སཏ་ས་མ་ཡ། མ་ནུ་པཱ་
ལ་ཡ། བཛྲ་སཏ་ཏྭེ་ནོ་པྲ་ཏི་ཥྛ། དྲྀ་ཌྷོ་མེ་བྷ་ཝ། སུ་ཏོ་ཥྱོ་མེ་བྷ་ཝ། སུ་པོ་
ཥྱོ་མ་བྷ་ཝ། ཨ་ནུ་རཀྟོ་མེ་བྷ་ཝ། སརྦ་སིད་དཧི་མེ་པྲ་ཡཙྪ། སརྦ་ཀརྨ་
སུ་ཙ་མ། ཙིཏྟ་ཤྲེ་ཡཾ་ཀུ་རུ་ཧཱུཾ། ཧ་ཧ་ཧ་ཧ་ཧོ། བྷ་ག་ཝན་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་
བཛྲ་མཱ་མེ་མུཉྩ་བཛྲི་བྷ་ཝ་མ་ཧཱ་ས་མ་ཡ་ས་ཏྭ་ཨཱ།། སརྦ་མངྒ་ལ།།
ད་

[436]།
༄༅། །ཨོཾ་སྭ་སྟི་སིད་དཧི། བླ་མ་ས་སྐྱ་པ་ཆེན་པོ་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་
བཞེས་པའི་ཚེ། འཕགས་པ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཟླ་བ་དྲུག་མཛད་པས་
དུས་གཅིག་གི་ཚེ། འོད་ཆོགས་ཀྱི་དབུས་ན་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་གཅིག་གི་སྟེང་ན་རྗེ་
བཙུན་འཇམ་དབྱངས་དམར་སེར་ཆོས་འཆད་ཀྱ་ཕྱག་རྒྱ་ཅན། བཟང་པོའི་སྟབས་
ཀྱིས་བཞུགས་པ། འཁོར་བྱང་སེམས་གཉིས་གཡས་གཡོན་དུ་གནས་པ། མངོན་
སུམ་དུ་གཟིགས་ནས། གཅོ་བོའི་ཞལ་ནས། ཚེ་འདི་ལ་ཞེན་ན་ཆོས་པ་མིན།།
ཁམས་གསུམ་ལ་ཞེན་ན་ངེས་འབྱུང་མིན། བདག་དོན་ལ་ཞེན་ན་བྱང་སེམས་མིན།།
འཛིན་པ་བྱུང་ན་ལྟ་བ་མིན། ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་དཔྱད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་
ལམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ཐམས་ཅད་ཞེན་པ་བཞི་དང་བྲལ་བའི་བློ་སྦྱོང་དུ་འདུ་བར་དགོངས་ཏེ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །སམ་པཱཏ།། །།
རྗེས་བཙུན་གྲགས་པ་རྒལ་མཚན་གྱས་མཛད་པའི་བཞེན་པ་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་བཞུགས་སོ།།
   ༈    །ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་ཡི་དམ་ལྷ། །སྙིང་ནས་
སྐྱབས་སུ་མཆིས་ལགས་ཀྱིས། །བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །ཆོས་
མིན་སྤྱོད་པ་དགོས་རྒྱུ་མེད། །ཆོས་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ། །ཞེན་པ་
བཞི་བྲལ་གྱི་གདམས་ངག་འཚལ། །དེ་ཁྱེད་ཀྱི་སྙན་དུ་གསོལ་བར་བགྱི། །ཚེ་
འདི་ལ་ཞེན་ན་ཆོས་པ་མིན། །འཁོར་བ་ལ་ཞེན་ན་ངེས་འབྱུང་མིན། །བདག་
དོན་ལ་ཞེན་ན་བྱང་སེམས་མིན། །འཛིན་པ་བྱུང་ན་ལྟ་བ་མིན། །དང་པོ་ཚེ་

[437] །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་གསུམ། །ཚེ་འདི་
ལ་དམིགས་ནས་བསྒྲུབ་པ་དེ། །ཆོས་པ་མིན་གྱི་ཤོལ་ལ་ཞོག་ཐོག་མར་
ཚུལ་ཁྲིམས་བཤད་ཙ་ན། །མཐོ་རིས་བསྒྲུབ་པའི་ཙ་བ་ཅན། །ཐར་པ་བསྒྲུབ་པའི་
ཐེམ་སྐས་ཅན། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ཅན། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མེད་
ཐབས་མི་འདུག་སྟེ། །ཚེ་འདི་ལ་ཞེན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ། །ཆོས་བརྒྱད་བསྒྲུབ་
པའི་རྩ་བ་ཅན། །ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་ལ་གཤེ་བ་ཅན། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ལ་ཕྲག་
དོག་ཅན། །རང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ངོ་ཕག་ཅན། །ངན་འགྲོ་བསྒྲུབ་པའི་ས་བོན་
ཅན། །བཅོས་མའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤོལ་ལ་ཞོག་ཐོས་བསམ་བྱེད་པའི་གང་
ཟག་དེ། །ཤེས་བྱ་བསྒྲུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཅན། །མ་རིག་སེལ་བའི་སྒྲོན་མེ་
ཅན། །འགྲོ་བ་འདྲེན་པའི་ལམ་རྒྱུས་ཅན། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ས་བོན་ཅན། །ཐོས་
བསམ་ལ་མེད་ཐབས་མ་གདའ་སྟེ། །ཚེ་འདི་ལ་ཞེན་པའི་ཐོས་བསམ་དེ། །ང་
རྒྱལ་བསྒྲུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཅན། །ཐོས་བསམ་དམན་ལ་བརྙས་པ་ཅན། །ཐོས་
བསམ་ལྡན་ལ་ཕྲག་དོག་ཅན། །འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆོལ་བ་ཅན། །ངན་
འགྲ་བསྒྲུབ་པའི་རྩ་བ་ཅན། །ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་ཐོས་བསམ་ཤོལ་ལ་ཞོག་བསྒོམ་
པ་བགྱིད་པའི་གང་ཟག་ཀུན། །ཉོན་མོངས་སྦོང་བའི་གཉེན་པོ་ཅན། །ཐར་ལམ་
བསྒྲུབ་པའི་རྩ་བ་ཅན། །སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པའི་ས་བོན་ཅན། །བསྒེམ་པ་ལ་
མེད་ཐབས་མི་གདའ་སྟེ། །ཚེ་འདི་ལ་དམིགས་པའི་བསྒོམ་པ་སྟེ། །དབེན་པར་
སྡད་པའི་འདུ་འཛི་ཅན། །ལོང་གཏམ་སྨྲ་བའི་ཁ་ཐོན་ཅན། །ཐོས་བསམ་བྱེད་ལ་
སྐུར་བ་ཅན། བསྒོམ་པ་གཞན་ལ་ཕྲག་དོག་ཅན། །ཚོས་བརྒྱད་ཀྱི་བསམ་
གཏན་ཤོལ་ལ་ཞོག་མྱ་ངན་འདས་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་ཞེན་
པ་སྤང་ཡང་འཚལ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་ཞེན་པ་སྤོང་བ་ལ། །འཁོར་བའི་

[438] །དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ། །ངན་སོང་
གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། །དེ་ལེགས་པར་བསམས་ན་སྐྱི་ཤ་འབུངས། །ཐོག་
ཏུ་བབས་ན་སྲན་ཐབས་མེད། །སྤོང་བའི་དགེ་བ་མི་བསྒྲུབ་པར། །ངན་སོང་གི་
སོ་ནམ་བྱེད་བྱེད་པ། །དེ་གང་ན་འདུག་ཀྱང་ཐེ་ལེ་ལེ། །འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་
བསམས་ཙ་ན། །མཐོ་རིས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་ཡོད། །བརྒྱ་བྱིན་ཐ་མལ་དུ་
སྐྱེ་བ་ཡོད། །ཉི་ཟླ་མུན་པར་འགྲོ་བ་ཡོད། །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་རྒྱལ་བྲན་དུ་
སྐྱེ་བ་ཡོད། །དེ་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཆེས་ཀྱང། ཕལ་པས་རྟོགས་པར་
མི་ནུས་པས། །རང་སྣང་མི་ཡི་འགྱུར་བ་ལྟོས། །མི་ཕྱུག་པོ་སྤྲང་པོར་འགྲོ་
ཡིན་འདུག་ཁ་དྲག་པོ་ཞན་པོར་འགྲོ་ཡིན་འདུག་མི་མང་པོ་གཅིག་ཏུ་
འགྲོ་ཡིན་འདུག་དེ་ལ་སོགས་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
བསམས་ཙ་ན། །བྱ་བའི་ལས་ལ་ཟིན་པ་མེད། །མི་མང་ཡང་སྡུག་སྟེ་ཉུང་ཡང་
སྡུག་ནོར་ཕྱུག་ཀྱང་སྡུག་སྟེ་ལྟོགས་ཀྱང་སྡུག་མི་ཚེ་ཐམས་ཅད་གྲབས་ལ་
ཟད། །གྲབས་བྱེད་པའི་འཕྲོ་ལ་ཐམས་ཅད་འཆི། །ཤི་ཡང་གྲབས་ལ་ཟིན་པ་
པ་མེད། །ཚེ་ཕྱི་མའི་གྲབས་ཀྱི་མགོ་ལ་འཇུག་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་
ལ༑ ༑ཞེན་པར་བྱེད་རྣམས་ཐེ་ལེ་ལེ། །ཞེན་པ་བྲལ་ན་མྱ་ངན་འདས། མྱ་ངན་
འདས་ན་བདེ་བ་ཐོབ། །ཞེན་པ་གཉིས་བྲལ་ཉམས་ཀྱི་དབྱངས། །བདག་གཅིག་
པུ་ཐར་བས་ཕན་རྒྱུ་མེད། །ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཕ་མ་ཡིན། །ཕ་མ་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་གསེབ་ཏུ་བཞག་བདག་བདེ་བར་འདོད་པ་ཐེ་ལེ་ལེ། །ཁམས་
གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ལ་སྨིན། །བདག་གི་བསོད་ནམས་སེམས་ཅན་ཁྱེར།།
བསོད་ནམས་འདི་ཡི་བྱིན་བརླབས་ཀྱིས། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཤོག་
བདག་ཇི་ལྟར་འདུག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ངར། །འཛིན་དང་བཅས་པས་གྲོལ་བ་མེད། །དེ་

[439] །ཡོད་པར་འཇན་ལ་ཐར་བ་མེད། །མེད་པར་
འཛིན་ལ་མཐོ་རིས་མེད། །གཉིས་ཀར་འཛིན་པ་མི་ཤེས་ཀྱིས། །གཉིས་མེད་
ཀྱི་ངང་ལ་གང་དགར་ཞོག། །ཆོས་ཀུན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །ཕྱྭ་དང་དབང་
ཕྱུག་ལ་སོགས་པ། །འབྱུང་བཞིའི་བྱེད་མཁན་མ་ཚོལ་བར། །སེམས་ཉིད་ཀྱི་
ངང་ལ་གང་དགར་ཞོག་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དང་ །རྟན་ཅིང་འབྲེལ་
པར་འབྱུང་བ་ཡིན། །གསན་ལུགས་བརྗོད་པར་མི་ཤེས་ཀྱིས། །བརྗོད་བྲལ་
གྱི་ངང་ལ་གང་དགར་ཞོག་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་བཤད་པ་ཡི། །དགེ་བ་འདི་ཡི་
བསོད་ནམས་ཀྱིས། །འགྲོ་བ་བདུན་པོ་མ་ལུས་པ། །སངས་རྒྱས་ས་ལ་འགོད་
པར་ཤོག་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་གྱི་གདམས་ངག་རྣལ་འབྱོར་པ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་
གྱིས་དཔལ་ས་སྐྱའི་དགོན་པར་སྦྱར་བའོ།། །།
ས་པཎ་གྱིས་མཛད་པའི་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་གྱི་གདམས་ངག་གོ་
བླ་མ་དམ་པའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྤྱིར་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ཐོབ། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འཕྲད། བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་བློ་སྐྱེས་ནས་ད་
ཆོས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཅིག་བྱེད་དགོས། དེ་ལ་ཞེན་པ་བཞི་དང་བྲལ་བ་གཅིག་ཉམས་
སུ་ལེན་དགོས། དེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་འདི་ལ་མ་ཞེན་པ། ཁམས་གསུམ་
འཁོར་བ་ལ་མ་ཞེན་པ། བདག་གི་དོན་ལ་མ་ཞེན་པ། དངོས་པོ་དང་མཚན་
མ་ལ་མ་ཞེན་པའོ། །དེ་བཤད་ན། ཚེ་འདི་ཆུའི་ཆུ་བུར་དང་འདྲ་བས་ནམ་
འཆི་ངེས་པ་མེད་པས་ཞེན་པ་བྱ་རིང་མི་ཆོག་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་འདི་དག་
དུག་གི་འབྲས་བུ་དང་འདྲ་བས་འཕྲལ་ཞིམ་ཡང་ཕུགས་སུ་གནོད་པ་སྐྱེལ། སུ་ཞེ་ན་

[440] རང་གི་དོན་ལ་ཞེན་ན་དགྲའི་བུ་གསོས་པ་དང་འདྲ། འཕྲལ་
དགའ་དགའ་བྱེད་ཀྱང་ཕུགས་སུ་རང་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་ངེས། དེས་ན་རང་དོན་ལ་
ཞེན་ནའང་འཕྲལ་བདེ་ཡང་ཕུགས་སུ་ངན་སོང་དུ་འགྲོའོ། །དངོས་པོ་དང་མཚན་
མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ན། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། འཕྲལ་ཆུར་
སྣང་ཡང་ཁར་བཏུང་རྒྱུ་མེད། འཁོར་བ་འདི་བློ་འཁྲུལ་བ་ལ་སྣང་ཡང་ཤེས་རབ་
ཀྱིས་བརྟགས་ན་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཅི་ཡང་མེད། དེས་ན་འདས་པ་ལ་སེམས་མ་གཞུག་
མ་འོངས་པ་ལ་སེམས་མི་གཞུག་ད་ལྟར་བ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གཞུག་པ་
གཅིག་གོ་བར་བྱས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་བྲལ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་
པས་ཚེ་འདི་ལ་མ་ཞེན་པས་ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་ལ་མ་ཞེན་
པས་འཁོར་བར་མི་སྐྱེ། བདག་གི་དོན་ལ་མ་ཞེན་པས་ཉན་རང་དུ་མི་སྐྱེ། དངོས་
པོ་མཚན་མ་ལ་མ་ཞེན་པས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱའོ། །ཞེན་
པ་བཞི་བྲལ་གྱི་གདམས་ངག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དཔལ་ས་སྐྱ་བ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་ཀྱི་
དགོངས་པ། ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།
ནུབ་པ་རིག་འཛིན་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་བཞུགས་
ན་མོ་གུ་རུ། རྗེ་བཙུན་པོ་ས་སྐྱ་བའི་ཞལ་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་
བདེ་བ་ཆེན་པོ་མཆོག་དོན་དུ་གཉེར་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེན་པ་བཞི་དང་བྲལ་
དགོས་ཏེ། འདི་ལ་ཞེན་པ་བཞི་ནི། ཚེ་འདི་ལ་ཞེན་པ། ཁམས་གསུམ་
འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པ། བདག་གི་དོན་ལ་ཞེན་པ། དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་ལ་
ཞེན་པའོ། །དེའ་གཉིན་པོའང་བཞི་སྟེ། ཞེན་པ་དང་པོའི་གཉེན་པར་འཆི་བ་

[441] གཉིས་པའི་གཉེན་པོར་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་དྲན་པ་
གསུམ་པའི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དྲན་པ། བཞི་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་
ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བདག་མེད་པ་དྲན་པའོ། །དེ་ལྟར་དྲན་ཞིང་གོམས་
པར་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་བཞི་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་ཆོས་སུ་འགྲོ་བ། ཆོས་ལམ་
དུ་འགྲོ་བ། ལམ་འཁྲུལ་བ་སེལ་བ། དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་གོམས་པའི་འཔྲས་
བུ་འཁྲུལ་བ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་ངོ་ །དེ་ལ་དང་
པོ་ཚེ་འདི་ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་དྲན་པ་ནི། ནམ་འཆི་ཆ་མེད་
པར་བསམ། འཆི་རྐྱེན་མང་བར་བསམ། འཆི་བ་ལ་ཅིས་ཀྱང་མ་ཕན་པར་རྒྱས་
པར་བསམ་མོ། །དེ་ལྟར་བསམ་པ་གཅིག་སྐྱེས་ནས་སྙིང་ནས་ཆོས་གཅིག་བྱེད་འདོད་
འོང་སྟེ། དེ་དུས་ན་ཆོས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཁམས་གསུམ་འཁོར་
བ་ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་འཁོར་བའི་ཉས་དམིགས་དྲན་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཚེ་འདི་ལ་ཉེས་
པ་ད་ལྟར་འདུག་ཀྱང་ གཞན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དང་ ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་
བྱིན་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བདེ་བ་མཆོག་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་
ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞན་ལས་མ་འདས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་
བསྐལ་པ་དུ་མར་གནས་ཤིང་རྒྱས་ཀྱང་མཐར་འཆི་ཞིང་འཇིག་སྟེ། གནར་མེད་པའི་
སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བའི་ཉེན་ཡོད་པས་ན། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་
གྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་གོམས་པ་ན། ཆོས་ལམ་དུ་འགྲོ་
བ་གཅིག་ཡོད་དེ། ཁམས་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པར་
འདུག་པས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཅིག་རང་དགོས་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་
ཞིང་ ལམ་ཐམས་ཅད་དེའི་དོན་དུ་བསྒྲུབ་པ་གཅིག་འོང་ངོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་
ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱ་སེམས་དང་མ་ལྡན་པས་བདག་གཅིག་བུ་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་ན་

[442] རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བས་ན་བདག་གི་དོན་ལ་ཞེན་པའི་
གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དྲན་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་
རང་བཞིན་འདི་ལས་བདག་གཅིག་པུ་གྲོལ་བས་མི་ཕན་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་རེ་
རེ་ནས་བདག་གི་ཕ་དང་མ་མ་བྱས་པ་མེད་པས་འདི་རྣམས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པའི་བདེ་བའི་མཆོག་ཐོབ་ན། བདག་བསྐལ་པ་ནས་བསྐལ་པའི་བར་དུ་དམྱལ་བའི་
སེམས་ཅན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སླའི་སྙམ་པའི་བློ་གོམས་ཤིང་སྐྱེས་ཙམ་ན། ལམ་གྱི་འཁྲུལ་
བ་དང་པོ་བདག་གི་དོན་ལ་ཞེན་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཤིང་གོམས་ཀྱང་
བདེན་འཛིན་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་ཐོབ་པས་དངོས་པོ་དང་
མཚན་མར་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་དྲན་དགོས་ཏེ། དེ་
ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ་བདེན་འཛིན་བྱུང་ན་
བདག་ལྟ་ཡིན་ལ། སྟོང་པར་ཞེན་པ་ཆད་ལྟ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་
ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེ་ཡང་བདག་གི་རྨི་ལམ་དང་སྣང་བ་བསྲེས་ཤིང་སྒོམ་པས་སྣང་བ་
ཡང་མི་བདེན། མི་བདེན་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཡང་ཡང་དྲན་ཞིང་བསྒོམས་
པ་ན། ལམ་གྱི་འཁྲུལ་པ་གཉིས་པ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་ཞེན་པ་སེལ་བ་ཡིན་
ནོ༑ ༑དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་ཞིང་མཐར་ཕྱིན་པ་ན་འཁྲུལ་པ་ཡེ་ཤེས་
སུ་འཆར་བཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་
པ་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བདེ་བའི་མཆོག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་
པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་གྱི་
གདམས་པ་ཨིཐི།། །།

[443]།
གང་གི་མཁྱེན་པ་ལྷ་ལམ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །དེ་ཡེ་ཐུགས་རྗེ་ཟླ་ཟེར་
ལྟ་བུར་འགྲོ་བའི་གཙུག་ན་མཛེས། །ཁྱོད་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཡིད་བཞི་ནོར་ལྟ་དགོས་
འདོད་འབྱུང་བའི་གཏེར། །སྐྱོབ་པ་མཚུངས་མེད་ཤཱཀྱ་སེང་གེས་འགྲོ་ལ་དགེ་ལེགས་
མཇོད། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་བསྡུས་འཇམ་པའི་དབྱངས་
ཁམས་གསུམ་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་སྐྱོབ་པར་ཞལ་བཞེས་སྤྱན་རས་གཟིགས། །སྙིགས་
དུས་འགྲོ་བ་འདྲེན་ཕྱིར་མི་ཡི་གཟུགས་འཛིན་ས་སྐྱ་བ། །མཚན་ནས་བརྗོད་
པར་དཀའ་བ་དེ་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ནས། །སྔོན་བསགས་བསོད་ནམས་
སྟོབས་ཀྱིས་དམ་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་ལུས་རྟེན་བརྙེས། །དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་
པས་བསྟན་དང་བསྟན་འཛིན་མཆོད་མཛད་པ། །རྣམ་དཀར་དགེ་བའི་བློ་ཅན་དེ་ཡིས་
སླར་ཡང་དྲིས་པའི་ལན། ཐེག་ཆེན་གནད་ཀྱི་གདམས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་འདིར་
བརྗོད་བྱ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་
ལ་མ་བསྐུལ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་མཛད་པའི་ཐུགས་མངའ་བ་དེས་གདུལ་བྱའི་
ཁམས་དང་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་གསུངས་
པ་ཐམས་ཅད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་གཉིས་སུ་འདུ་བ་ལས། དང་
པོ་གཞུང་ལས་བཤད་པ་གཅོ་ཆེ་བའི་ཉམས་ལེན་དང་ མན་ངག་གི་གནད་ཀྱི་ཉམས་
ལེན་གཉིས་ལས། གཞུང་ལས་བཤད་པ་གཅོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན། མགོན་
པོ་བྱམས་པས། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་
ཀྱི་ལམ་རིམ་དང་ མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་སྣ་ཆོགས་ཀྱི་
དགོངས་པ་རིགས་དང་ཆོས་ལ་མོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གསུངས་པ་

[444] འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར་སྒྲུབ་བྱ་མངོན་
མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་གཉིས། སྒྲུབ་བ་བྱེད་དད་པ་དང་ཤེས་རག་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་
ལམ་རིམ་གསུངས་པ་དང་ སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་སྤངས་
པའི་སངས་རྒྱས་དམིགས་ཡུལ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མཐར་ཕྱིན་
པའི་གེགས་ཉོན་མོངས་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་བཅད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྣོད་རུང་དུ་
བྱས་ནས་དངོས་གཞི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདུད་རྩི་བསྟན་པའི་ལམ་རིམ་གསུངས་བ་དང་
སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷས། དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་རྟེན་གྱི་སྟེང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་
པས་འཚམས་སྦྱར་ཏེ། སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པའི་ལམ་རིམ་གསུངས་པ་དང་ ཇོ་བོ་
རྗེས། ཚེ་འདིའི་ཞེན་པ་སྤངས་ནས་ཕྱི་མའི་དོན་ཙམ་སྒྲུབ་པ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་
འཁོར་བའི་བདེ་འབྲས་སྤངས་ནས་ཐར་པ་ཙམ་སྒྲུབ་པ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་ སེམས་
ཅན་གྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་སྟེ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་གསུངས་
པ་དང་ དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་སུ་སྙིང་
རྗེ་དང་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས། །གཉིས་སུ་མེད་པ་པའི་བློ་ཉམས་སུ་བླངས་
ནས་འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་པ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུས་ས་བཅུ་བགྲོད་སྐུ་གསུམ་
སྒྲུབ་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གསུངས་པ་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དགོངས་
པ་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོགས་པར་བཀྲལ་བའི་ལུགས་བཟང་པོ་
རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཡང་ གཞུང་ལུགས་ལ་བློ་སྦྱངས་པ་དག་གས་རྟོགས་པར་
བྱ་བ་ཡིན་གྱི། འདིར་ཉུང་ངུའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།། །།
གཉིས་པ་དེ་དག་གི་དོན་གནད་ཀྱི་ཉམས་སུ་ལེན་པ། སྤྱིར་རབ་ཏུ་
མང་པོ་སྣང་ཡང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་བླ་མ་གསེར་གླིང་པས་ཇོ་རྗེ་བོ་ལ་གནང་བ་དང་

[445] དངོས་
གཞི་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ། འཆི་བ་མི་རྟག་པ། ལས་རྒྱུ་འབྲས། འཁོར་
བའི་ཉེས་དམིགས་བཞིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་བསྒྲུབས་ཏེ། སྦྱོར་བ་
བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཡུན་རིང་དུ་སྦྱངས་ནས། དངོས་གཞི་བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཅོ་བོར་བསྒོམ་ཞིང་སྐབས་སུ་བབ་པ་ན་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་ཀྱང་བསྒོམ་སྟེ། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ལ་རྐྱེན་ངན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བ་
ཚེ་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་གྲིལ་ཏེ་བསྟན་པ། བློ་འབྱོངས་པའི་ཚད། བློ་སྦྱོང་
གི་དམ་ཚིག་བློ་སྦྱོང་གི་བསླབ་བྱ་རྣམས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་ཚན་
ཆུང་ལ། ས་ཆོད་ཆེ་བའི་ལམ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་སྟེ། འདི་ནི་ཇོ་བོ་རྗེས་བོད་
དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འབྲོམ་སྟོན་པ་ལས་གཞན་ལ་མ་གནང་ལ། དགེ་བཤེས་
བས་ཀྱང་སྐུ་མཆེད་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་གཞན་ལ་མ་གནང་ཞིང་ དེ་ནས་
ཤིན་ཏུ་དར་སྟེ་གང་རིའི་ཁྲོད་འདིར་ཉི་ཟླ་ལྟར་གྲགས་པའི་ལམ་པོ་ཆེ་ཡིན་ལ། འདི་
དག་གི་ཉམས་ལེན་ནི་རྒྱལ་སྲས་ཆོས་རྗོང་པ་ཡབ་སྲས་དང་ སེམས་དཔའ་ཆེན་
པ་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ།། །།
ད་ནི་སྐབས་འདིར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་བླ་
མས་སྐྱ་བ་ལ་གནང་བ་ན། སྔར་གྱི་དེ་དག་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་འདྲ་ཡང་
བརྗོད་བྱའི་ཚེ་བསྒོས་དང་ དོན་གྱི་གོ་རིམ་ནི་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་
པ་ཞིག་སྟེ། དེ་ཡང་བླ་མ་ས་སྐྱ་བ་ཆེན་པོ་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་བཞེས་པའི་དུས་
སུ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་མཛད་པས་ཟླ་བ་དྲུག་ན་ཞལ་གཟིགས་ཏེ། མགོན་
པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཞལ་ནས། ཚེ་འདི་ལ་ཞེན་ན་ཆོས་པ་མིན། འཁོར་བ་
ལ་ཞེན་ན་ངེས་འབྱུང་མིན། །བདག་དོན་ལ་ཞེན་ན་བྱང་སེམས་མིན། །འཛིན་པ་

[446] །ཞེས་གསུངས་པས་འདིའི་ནང་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཉམས་
ལེན་མཐའ་དག་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་གི་དོན་ལ་ཚེ་འདི་ལ་ཞེན་པ་དང་
བྲལ་ནས་བློ་ཆོས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་ འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ནས་ཆོས་
ལམ་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་ བདག་དོན་ལ་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ནས་ལམ་འཁྲུལ་
བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་ མཐའ་བཞིར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ནས་འཁྲུལ་པ་ཡེ་ཤེས་
སུ་འཆར་བར་བྱེད་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ་སྔོན་འགྲོ་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་
དངོས་གཞི་འཆི་བ་མི་རྟག་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ལས་རྒྱུ་འབྲས་སྒོམ་པ་དང་གསུམ་
དངོས་གཞི་སྟན་བདེ་བ་ལ་སྡད་ནས་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་ལན་མང་དུ་
བྱས་ནས་བློ་ཆོས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་གསོལ་བ་བཏབ། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་འདི་ལྟར་བསམ་
སྟེ༑ དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་འདི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དལ་བ་བརྒྱད་དང་འབྱོར་པ་བཅུ་ཚང་
བ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་འདུག་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ལ་སེམས་རྒྱུད་
འདི་ལ་དགེ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་འདུག་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྱིར་
འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གོང་མ་གོང་མ་ལས་འོག་མ་འོག་མ་མང་བར་མངོན་སུམ་དུ་
མཐོང་བ་ལས་དབྱར་ཀོ་མོག་གཅིག་དང་ ཤིང་ཕུང་གཅིག་ལ་གནས་པའི་དུད་
འགྲོའི་གྲངས་དེ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པས་རྙེད་པར་དཀའ་བར་
འདུག་དཔེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གྱང་ལོགས་ལ་སྲན་མ་གཏོར་བ་ཆགས་པ་དཀའ་བ་
འམ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རླུང་གིས་གཡེངས་པ་ལ་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་གར་རུས་སྦལ་
གྱི་མགྲིན་པ་ཆུད་པ་ལས་ཀྱང་རྙེད་དཀའ་བར་འདུག་དེས་ན་དལ་འབྱོར་ལན་གཅིག་
རྙེད་པ་འདི་ཅི་ནས་ཀྱང་ཆུད་མ་ཟོས་པར་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་དོན་དུ་བསྒྲུབ་པར་
བྱའོ་སྙམ་དུ་བསྒོམ་མོ། གཉིས་པ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ་ནི། སྐྱབས་འགྲོ་

[447] སྐྱེས་ནས་མ་ཤི་ཚེ་ཐར་དུ་སྡོད་
པ་སུ་ཡང་མི་འདུག་པས་ངེས་པར་འཆི། དེ་ཡང་འདི་ཙམ་ལ་འཆི། འདི་ཙམ་ལ་མི་
འཆི་བའི་གདེང་མེད། །འཆི་བའི་རྐྱེན་མང་ འཆོ་བའི་རྐྱེན་ཉུང་བས་ངེས་པར་འཆི་
འཆི་བའི་དུས་ལ་བབ་ན་སྨན་དང་རིམ་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་མི་ནུས་
པས་འཆི་བ་ལ་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཆོས་མིན་པ་འཁོར་དང་
ལོངས་སྤྱོད་གང་ཡང་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་སྙམ་དུ་བསྒོམས་ནས་ཚེ་འདི་ལ་ཞེན་པ་དང་བྲལ་
བར་བྱའོ། །བློ་ཆོས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་གཙོ་བོ་འདི་ཡིན་པས་ཟས་
བཟང་པོ་ཟ་བ་དང་ གོས་བཟང་པོ་གོན་པ་དང་ འཁོར་མང་པོས་བསྐོར་
བའི་ཚེ་ཡང་ད་ལྟ་ཏ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་འདུག་སྟེ། ནམ་ཞིག་འདི་དག་དང་བྲལ་
ནས་གཅིག་པུར་འགྲོ་དགོས་པས་སྙིང་པོ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསྒོམས་ཏེ། །ཚེ་འདིའི་
བྱ་བྱེད་ལ་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་བསྒོམ་པ་ནི་
སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་སྔར་ལྟར་བྱས་ནས། །དེ་ལྟར་རྙེད་དཀའ་བའི་དལ་འབྱོར་
ཐོབ་ཅིང་ དེ་ཡང་མི་རྟག་པར་འདུག་པས་མ་ཤེ་བའི་གོང་དུ་མི་དགེ་བ་མཐའ་དག་
སྤངས་ཤིང་དགེ་བ་ཅི་ནུས་སུ་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མི་དགེ་བ་བཅུ་
སྤྱད་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་
མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་ནི་སྲོག་གཅོད་པས་ཚེ་ཐུང་ མ་བྱིན་པར་བླངས་པས་ནོར་དབུལ་
བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་བཤད་ལ། བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་ནི། མ་དགེ་བ་གང་
དང་གང་ལ་གོམས་པ་དེ་སླར་ཡང་བྱེད་འདོད་པ་འབྱུང་ཞིང་ ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་
ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བས་ཐར་པའི་གོ་སྐབས་མེད། སྐྱེས་བུ་བྱེད་
བའི་འབྲས་བུ་ས་ཕྱོཊ་དྲི་ང་བ་དང་རྡུལ་ཚུབ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བས་ངེས་པར་ཡང་སྤང་དགོས་
སྙམ་དུ་བསམ། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་བཅུའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་
[448] རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་སྲོག་གཅོད་སྤངས་པས་ཚེ་རིང་
བ་སོགས་དང་ བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་དགེ་བ་འདི་དང་འདི་བྱེད་འདོད་པ་དང་ སྐྱེས་
བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ས་ཕྱོགས་དྲི་ཞིམ་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བས་ངེས་པར་
བསྒྲུབ་དགོས་པར་འདུག་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང། ཁྱད་པར་དུ་ལས་འབྲས་ཀྱི་བླང་
དོར་འདི་དག་གི་གནད་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ལག་ལེན་ལ་འདེབས་པ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་
ནོ༑ ༑གཉིས་པ་འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ནས་ཆོས་ལམ་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ནི་
ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསམ་པ་སྟེ། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་
སྔར་ལྟར་བྱས་ནས། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་འདི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་
མ་འདས་པར་འདུག་སྟེ་ཚ་བའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ན་ལུས་མེས་བསྲེག་པ་དང་མཚོན་
གྱིས་གཅོད་པ་ལ་སགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ གྲང་དམྱལ་རྣམ་ན་ཤིན་ཏུ་གྲང་སྟེ་
ཤ་རུས་དུམ་བུར་གས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ ཉེ་འཁོར་བ་རྣམས་ལ་
མེ་མ་མུར་གྱི་འོབས་ན་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ སྡུག་བསྔལ་ད་
ལྟ་རང་གི་ལུས་ལ་བབ་ན་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་མི་བཟོད་པ་དང་ ཡི་དྭགས་རྣམས་
ལ་བཀྲེས་པ་དང་ སྐོམ་པ་དང་ ཚ་གྲང་དང་ ངལ་བ་དང་ འཇིགས་
པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཡོད། དུད་འགྲོ་ཕྱིངས་ན་གནས་པ་རྣམས་ལ་གཅིག་ལ་གཅིག་
ཟ་བ་དང་ ཁ་འཐོར་བ་རྣམས་ལ་ཡང་བཀོལ་ཞིང་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཡོད་
མི་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོ་དམན་དུ་འགྱུར་བ་དང་ འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་དང་
མི་འདོད་པ་དང་འཕྲད་པ་དངོས་གཉེན་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ད་ལྟ་
མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ལ་ཡང་འཆི་ལྟས་བྱུང་
ཚེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་ཡོད་
གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ལྷ་ལ་ཡང་ད་ལྟ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་གྱུར་བ་མེད་ཀྱང། ནམ་

[449] ཁམས་
གསུམ་འཁོར་བ་འདི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས། དེས་ན་འཁོར་བ་
མཐའ་དག་སྤངས་ནས་ཐར་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་བསམ་མོ།།
འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་བསྟན། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་
འབྲིང་གི་ལམ་རྫོགས། གསེར་གླིང་པ་ལྟར་སྔོན་འགྲོ་རྟེན་གྱི་ཆོས་བཞི་རྫོགས་
པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་བདག་དོན་ལ་ཞེན་པ་བྲལ་ནས་ལམ་འཁྲུལ་བ་སེལ་བར་
བྱེད་པ་ལ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་པ་གསུམ་ལས་
དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བས་མི་
ཆོག་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་གི་ཕ་མ་ལན་གྲངས་དུ་མར་བྱས་
པའི་དྲིན་ཅན་འབའ་ཞིག་ཡིན། ཁྱད་པར་རྩ་བའི་མ་འདིས་དང་པོ་མངལ་དུ་བཟུང་
ཕྱིར་བཙས་པ་ན་འབུ་རིད་ལྟ་བུ་སྲོག་འོག་བཏོན། དེ་ནས་ཟས་གོས་སོགས་ཀྱིས་
བསྐྱངས་པའི་དྲིན་ཡོད་ཚད་དྲན་པར་བྱས་ནས་མ་འདི་དྲིན་ཅན་ཡིན་པས་བདེ་བ་ལ་
འགོད་དགོས་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་ནས་གཉེན་ཚན་གཞན་རྣམས་དང་གནོད་པ་བསྐྱེལ་
བའི་དགྲ་བོ་རྣམས་དང་ ངན་སོང་གསུམ་ལ་སོགས་པའྀ་སྡུག་བསྔལ་ཅན་རྣམས་
ཀྱིས་ཀྱང་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་ནས་མ་ཡང་ཡང་བྱས་པའི་དྲེན་དྲན་པར་བྱས་ནས་དེ་དག་
བདེ་བ་ལ་འགོད་པར་འདོད་པའི་བྱམས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་སྐྱེས་སུ་བསྒོམ་མོ། གཉིས་
པ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ནི། རྩ་བའི་མ་འདིའི་དྲིན་གང་ཡོད་དྲན་པར་བྱས་ནས། དྲིན་
ཅན་གྱི་མ་འདི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་དགོས་ཀྱང་ད་ལྟ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་
འདུག་པས་སྙིང་རེ་རྗེ། འདི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང། འདི་སྡུག་བསྔལ་དང་
བྲལ་བ་ལ་འགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསྒོམ། དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་གཞན་རྣམས་ལ་
སྔར་བཞིན་དུ་དྲིན་དྲན་པར་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་མོ།།

[450]
ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་འདི་ཉིད་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །གསུམ་
པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ལ། སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ བདག་
གཞན་མཉམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་ཕ་མ་དྲིན་ཅན་
རྣམས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་ སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་དགོས་ཀྱང་དའི་ནུས་པ་
བདག་ལ་མེད། དེར་མ་ཟད་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆེ་བའི་ཚངས་པ་དང་ བརྒྱ་བྱིན་
ལ་སོགས་པ་དང་ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་
མེད། སུ་ལ་ཡོད་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་གཅིག་ཐོབ་པར་
བྱས་ནས་དྲིན་ཅན་གྱི་ཕ་མ་རྣམས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བསྒྲལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་
བསྒོམ་མོ། །སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ལ་འདི་མེད་ཀ་མེད་ཡིན་ཅིང། བློ་
འདི་ཡོད་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་བསྒྲུབས་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུར་
འགྱུར་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་རྣམས་ལས་འདིའི་བསྔགས་པ་མང་དུ་གསུངས་
སོ། །གཉིས་པ་བདག་གཞན་མཉམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི། བདག་བདེ་བ་འདོད་པ་
ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེ་བ་འདོད་པས་བདག་གིས་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་བཞིན་
དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་སྒྲུབ་དགོས། བདག་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་
པ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པས། བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་
བསལ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བསལ་བར་བྱ་དགོས་སོ་
སྙམ་དུ་བསྒོམ་པའོ། །གསུམ་པ་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་བསྒོམ་པ་ནི། རྩ་བའི་མ་
མདུན་དམིགས་ནས་མ་འདི་དྲིན་ཅན་ཡིན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འདུག་པ་

[451] མ་འདིའི་སྡུག་བསྔལ་དང་དེའི་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་སྨིན་
ནས་བདག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་ཅིག་བདག་གི་བདེ་བ་དང་དགེ་བ་ཐམས་
ཅད་མ་འདི་ལ་སྨིན་ནས་མ་འདི་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསྒོམ་མོ།།
དེ་བཞིན་དུ་གཉེན་ཚན་གཞན་རྣམས་དང་ མཐོང་ཐོས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་
བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་དགྲ་བོ་རྣམས་དང་ ངན་སོང་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་
བསྔལ་ཅན་རྣམས་ལ་རེ་རེ་བཞིན་བསྒོམས་ཏེ། མཐར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་
བསྔལ་འུབས་ཀྱིས་རང་ལ་འདུས་ནས་རང་གི་བདེ་དགེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
གནས་སྐབས་སུ་གང་ལ་གང་འདོད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་དང་ མཐར་ཐུག་སངས་
རྒྱས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་བསྒོམ་མོ། འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་
པོ་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཀྱི་གསང་ཚིག་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་བསྒོམ་དགོས་
པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་དང་ སྒོམ་ཚུལ་གྱི་དོགྶ་གཅོད་
དང་བཅས་པ་དགོས་མོད་ཀྱིས། ཧ་ཅང་མང་བར་དོགས་ནས་མ་སྤྲོས་སོ། །སྨོན་པ་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནས་འདིའི་བར་རྣམས་ལ་སྔར་བསྟན་པ་གྱི་སྔོན་འགྲོ་སྐྱབས་
འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ངེས་པར་དགོས་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་
ན་ཡང་བཟང་ངོ། །དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མཇུག་ཏུ་བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་གཡས་
རྒྱས་བཏབ་ལ། གཞན་ཡང་འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་གི་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་
ཡང་དྲན་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་མཐའ་བཞིར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ནས་འཁྲུལ་པ་ཡེ་ཤེས་
སུ་འཆར་བར་བྱེད་པ་ནི། །མན་ངག་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་
གཉིས་ལས་ལྷག་མཐོང་ལ་ཡང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྒོམ་པ་དང་ ཆོས་ཀྱི་
བདག་མེད་བསྒོམ་པ་ལ་སོཊ་པ་ཡོད་མོད་ཀྱེ་འདི་ཡི་ལུགས་ལ་མཉམ་གཞག་ཏུ་སྣང་
བ་སེམས་སུ་བསྒྲུབ་པ། སེམས་སྒྱུ་མར་བསྒྲུབ་པ། སྒྱུ་མ་རང་བཞིན་མེད་པར་

[452] རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཞེན་མེད་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་
ལྟ་བའི་ཉམས་ལེན་ཡོད་པ་ནི་བླ་མའི་མན་ངག་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་དགར་བསྒོམས་ན་
འཁྲུལ་གཞི་ཆེ་ཞིང། ཡི་གེ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པས་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ།།
འོན་ཀྱང་འཕྲལ་དུ་ཕན་པ་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་བསྒྲུབ་ཀྱང་བདག་ནི་དགེ་བ་བྱེད་
པའོ།། དགེ་བ་ནི་འདི་དག་གོ། དེས་ན་ཁོ་བོས་དགེ་བ་འདི་བྱས་སོ་སྙམ་པའི་
མངོན་རློམ་མེད་པ་གལ་ཆེ། གཞན་དགེ་བ་ལ་བསྐུལ་བའི་ཆེད་དུ་རང་ལ་རློམ་པ་
མེད་པར་ཁོ་བོ་དགེ་བ་འདི་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་བོ་ཞེས་སྒྲོགས་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེས་
ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྒྲུབས་པ་དང་ འཕྲལ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཚེ་སྒྱུ་
མ་ཡིན་ནམ། རྨི་ལམ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་དྲན་པ་བྱེད་ན་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་
བས་དྲན་འཛིན་བྱེད་པ་གལ་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་འདི་ལ་ལམ་རིམ་བཞི་ཡོད་པའི་དང་
པོ་ནི། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་དོན་བསྒྲུབ་པས་བློ་ཆོས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ། །གཉིས་
པ་འཁོར་བ་སྤངས་ནས་ཐར་ལམ་བསྒྲུབ་པས་ཆོས་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ། གསུམ་
པ་ཐེག་དམན་གྱི་བསམ་པ་སྤངས་ནས་ཐེག་ཆེན་ལ་སྦྱོར་པས་ལམ་འཁྲུལ་བ་སེལ་བ་
ཞེས་བྱ། བཞི་པས་མཐར་འཛིན་གྱི་སྦྲོས་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ནས་གནས་བ་ལུཊ་
ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བས་འཁྲུལ་བ་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་
འདི་ལྟ་བུ་ཉམས་སུ་བླངས་ཤིང་འཕྲལ་གྱི་སྤྱོད་པ་ལུས་དོན་ཡོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱག་
དང་བསྐོར་བ། ངག་དོན་ཡོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་བསྟོད་
པ་དང་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་ཀློག་པ། ཡིད་དོན་ཡོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་པ། ལོངས་སྤྱོད་དོན་ཡོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་
པ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་བསྙེན་བཀུར་ལ་སོགས་པ་བྱ་སྟེ། སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པས་
མཚམས་སྦྱར་ན་སྐྱོན་མེད་ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན་པའི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་

[453] །སླར་ཡང་གནད་བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། དམ་
ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་ལུས་རྟེན་རྙེད་དཀའ་ཞིང། །མི་རྟག་མྱུར་དུ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་དུ།།
ལེགས་པར་རྟོགས་ནས་དགེ་སྡིག་བླང་དོར་ལ། །བཟོད་པ་ལྷུར་ལེན་རིམ་པ་དང་
པོའོ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཆོར་མཐའ་མེད་འགྲོ་བ་རྣམས། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་སྲིན་
ཁ་རུ་ཆུད་མཐོང་ནས། །མྱང་འདས་ཐར་པའི་སྐམ་ས་དོན་གཉེར་བའི། །ངེས་འབྱུང་
བསྐྱེད་པ་རིམ་པ་གཉིས་པའོ། །མཁའ་མཉམ་འགྲོ་བས་བདག་གི་ཕ་དང་མ། །ཡང་
ཡང་བྱས་ཤིང་ཕན་གདགས་དྲིན་དྲན་ནས། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་
གིས། །གཞན་དོན་བསྒྲུབ་པ་རིམ་པ་གསུམ་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་དག་རང་
གི་སེམས། །སེམས་ཉིད་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་ཙམ་སྒྱུ་མ་བཞིན། །སྒྱུ་མ་སྤྲོས་དང་བྲལ་
བརྟོགས་གྱུར་ནས། །གནས་ལུགས་བསྒོམ་པ་རིམ་པ་བཞི་པའོ། །གནས་སྐབས་
ཀུན་ཏུ་དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ་དང་ མི་དགེའི་ཆ་ཤས་རིམ་གྱིས་སྤོང་བ་དང་ །
མགོན་མེད་དབུལ་འཕོངས་སྦྱིན་པས་ཚིམ་བྱས་ན། གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་དོན་
རྣམས་འགྲུབ་པར་ངེས། །འདི་ནི་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་གནད་བསྡུས་ནས། །བསྟན་
པའི་སྦྱིན་བདག་ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་དམ་དུ། །ཕན་པའི་བསམ་པས་འབུལ་བ་བགྱད་
ལགས་ཀྱི། །ཉམས་སུ་བླངས་ནས་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པར་མཛོད། །ཅེས་པ་འདི་ནི་
བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་
རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་དམ་པར་གྱུར་པ་ཁྱིམ་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ར་
ལོད་རྡོ་རྗེས་གསུང་གི་གདམས་པ་ལྷ་ཆོས་ལ་ཕན་པའི་བསླབ་བྱ་ཞིབ་པ་ཅིག་དགོས་
ཞེས་བསྐུལ་བའི་ངོར་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་བསོད་ནམས་སེང་གེས། སྨིན་དྲུག་ཟླ་བའི་ཡིར་
ཚེས་གསུམ་ལ་མདོ་མཁར་གྱི་དབེན་གནས་དམ་པར་བྲིས་པ་ཡིན་ལ། ལས་འབྲས་
ཀྱི་གནད་མདའ་ལུང་ཁུངས་དང་བཅས་པ་ཞིག་རྗེས་སུ་འབུལ་བ་ལགས།། །།

[454]།
བླ་མ་དང་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱ། དེའི་
ཆེད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ལ་དེའི་དོན་དུ་ཉམས་སུ་བླང་སྙམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
བསྐྱེད་པ་དང་ ཆོས་ཉན་པའི་ཀུན་སྤྱོད་རྣམས་གསལ་བཏབ་ནས་གསན་པར་ཞུ་
འདིར་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཟབ་མོ་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱ་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་ཕྱོགས་
གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་གྱ་མན་ངག་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ། ཡིད་ཆེས་
ཤིང་ཁུངས་བཙུན་པར་བྱེད་པ་ལ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ མན་ངག་དངོས་
གཉིས། དང་པོ་ནི། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྗེ་བཙུན་ས་སྐྱ་པ་ཆེན་པོ་དགུང་
ལོ་བཅུ་གཉིས་བཞེས་པའི་དུས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བ་རི་ལོ་ཙ་བ་བླ་མར་བརྟེན་ཏེ་ཆོས་
གསན་པས། བླ་མའི་གསུང་གིས། ཁྱེད་ཕ་ཇོ་སྲས་ཀྱི་བུ་ཡིན་པས་སློབ་གཉེར་
བྱེད་དགོས་ཤིང་ དེ་ལ་ཤེས་རབ་དགོས་པས་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་བསྒྲུབ་
པ་བགྱིས་ཤིག་གསུངས་ནས་འཇམ་དབྱངས་ཨ་ར་པ་ཙ་ནའི་རྗེས་གནང་དང་ལུང་གནང་
བླ་མས་ཀྱང་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་མཛད་ནས་བླ་བྲང་སྙིང་པར་བསྒྲུབ་པ་མཛད་པས་བར་
ཆད་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཅུང་ཟད་བྱུང་བ་ལ་མི་གཡོ་བ་སྔོན་པོའི་བསྒོམ་བཟླས་དང་ཆུ་བསྲུང་
གི་སྒོ་ནས་བཟློག་པར་མཛད་ཅིང་ ཟླ་བ་དྲུག་བསྒྲུབ་པས་དུས་རེ་ཞིག་ན་འཕགས་
པ་འཇམ་རིན་པོ་ཆེའ་ཁྲིའ་སྟེང་ན་བཟང་པོའི་འདུག་སྟངས་ཀྱིས་བཞུགས་པ་
འཁོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིས་དང་བཅས་པ་ཞལ་གཟིགས། དེའ་ཚེ་འཕགས་
པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་ཞལ་ནས། ཚེ་འདི་ལ་ཞེན་ན་ཆོས་པ་མིན། ཁམས་གསུམ་

[455] བདག་དོན་ལ་ཞེན་ན་བྱང་སེམས་མིན། འཛིན་པ་
བྱུང་ན་ལྟ་བ་མིན། ཞེས་པའི་ཚིག་བཞི་པོ་འདི་གསུངས། དེའི་དོན་ལ་ཐུགས་
བསམ་མཛད་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་
གནད་འདིར་བསྡུས་ཤིང་ཟབ་པར་དགོངས་ནས་ཐུགས་ཉམས་སུ་བཞེས། དེས་
སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་ལ་གནང། །དེས་རྗེ་བཙུན་རིན་པོ་ཆེ་ལ། དེས་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་
དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པཎྚ་ཏ་ཆེན་པོ་ལ། དེས་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་ལ་
དེས་ཞང་དཀོན་མཆོག་དཔལ་ལ། དེས་ཆོས་རྗེ་བྲག་ཕུག་པ་ལ། དེས་ཆོས་རྗེ་བསོད་
ནམས་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་ལ། དེས་བླ་མ་དམ་པ་དཔལ་ལྡན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་
དེས་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་ལ། དེས་བདག་ཅག་གི་དཔལ་
ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་ཀུན་དགའ་བཟང་པོ་ལ་གནང་ངོ། །གཉིས་པ་མན་ངག་དངོས་
ལ་སྔོན་འགྲོ། དངོས་གཞི། རྗེས་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། །སྐྱབས་
འགྲོ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་ཁྱད་པར་བཞི་ལྡན་ཏེ། དེ་འང་སྐྱབས་སུ་
འགྲོ་བའི་ཡུལ་ནི། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང། སྐྱོན་གྱི་རྣམ་
པ་གང་ཡང་མེད་པའི་གང་ཟག་ཟླ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དེ་དང་བྱང་
སེམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་པའི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་
པ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་
པ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ། དུས་དེ་རིང་
ནས་བཟུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་གང་ཟག་བདག་གཅིག་པོ་སྐྱབས་སུ་
འགྲོ་བ་མ་ཡིན་གཡས། །ཕ་དང་མས་ཐོག་དྲངས་ནས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད། ཆེད་དུ་བྱ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་དེའི་དོན་དྲན་ཞེང་མ་ཡེངས་
[456] བདག་གཞན་མར་གྱུར་ནམ་མཁའི་མཐའ་གཏུགས་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ལུང་
རྟོགས་བདག་ཉིད་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པའི་
དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་སྐྱབས་འགྲོ་ཅི་ནུས་བྱས་པའི་མཐར་
དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་བདག་གི་བློ་ཆོས་
ལ་འགྲ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། ཆོས་ལམ་དུ་འགྲོ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་
གསོལ། ལམ་འཁྲུལ་བ་སེལ་བར། འཁྲུལ་སྣང་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བར། བློ་ལ་
ཆོས་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བར། མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་
ཐོབ་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། ཞེས་གསོལ་བ་གདབ་བོ། །གཉིས་པ་
སེམས་བསྐྱེད་ནི། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ལ། །བྱང་ཆུབ་
བར་དུ་བདག་ནི་སྐྱབས་སུ་མཆི། །བདག་གི་སྦྱིན་སོགས་བགྱིས་པའི་བསོད་ནམས་
ཀྱིས། །འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་མྱུར་འགྲུབ་ཤོག་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱ། །དེའི་ཆེད་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་
གསུམ་དགེ་བའི་ལས་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིའོ། །ཞེས་བསམ་ཞིང་ཚིག་ཏུ་འང་བརྗོད་
གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ལ་བཞི་ལས། དམིགས་པ་དང་པོ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ། ལུས་
རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ཇི་ལྟར་བདེ་བར་བྱས་ལ། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་སྔོན་དུ་སོང་ནས་
ཚེ་འདི་ལ་ཞེན་ན་ཆོས་པ་མིན། ཞེས་པའི་དོན་ཚེ་འདི་ལ་མ་ཞེན་པ་གཅིག་དོགས་ཀྱི་
ཞེན་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཞེན་ཀྱང་སྐོམ་པ་སེལ་བའི་དོན་མི་བྱེད་པ་ལྟར། ཚུལ་ཁྲིམས་
དང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ཅི་བྱས་ཀྱང་ཚེ་འདིའི་ཕུན་ཚོགས་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་
སོང་བས་ཆོས་རྣལ་མར་མི་འགྲོ། །དེས་ན། ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་
པས། །བསྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །ཞེས་གཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་

[457] དེ་ནས་དེའི་དོན་ལ་བསམ་ནས་སྒྲོ་འདོགས་
བཅད། །དེ་ནས་ཐོས་བསམ་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་དོན་ལ་བསྒོམ་དགོས་ལ། དེ་
ལ་ཡང་ཆོས་བྱེད་པར་འདོད་པའི་བློ་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །དལ་འབྱོར་རྙེད་
དཀའ་བསམ་པ་དང་ ཆོས་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཆེད་དུ་
འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསམ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དལ་འབྱོར་འདི་ནི་
རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །སྐྱེས་བུའི་དོན་སྒྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ། གལ་ཏེ་
འདི་ལ་ཕན་པ་མ་གྲུབ་ན། །ཕྱེས་འདི་ཡང་དག་འབྱོར་བ་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟར་དམ་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་འདི་
ཡང་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་བས་རྙེད་པའི་ལུས་འདིར་ཆོས་འདི་རྣམ་དག་གཅིག་བྱ་
དགོས་སྙམ་དུ་ཡང་ཡང་བསྒོམ་མོ། །དེ་ཉིད་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བཤད་ན། རྒྱུའི་
སྒོ་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བ། གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བ། དཔེའི་སྒོ་
ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བ། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསམ་པའོ། །དང་
པོ་ནི། །དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པ་ལ་རྒྱུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་
པ་དགེ་བའི་ལས་བསྒྲུབ་ཅིང། མི་དགེ་བ་མཐའ་དག་སྤོང་དགོས་པ་ལ། ཁམས་
གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ཉུང། མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་
བས་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་སྙམ་དུ་བསྒོམ། གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཅན་
གྱི་ཁམས་ལ་བལྟས་པས་དམྱལ་བ་ནི་མང་ཉུང་སའི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་ཙམ། ཡི་དྭགས་
ནི་ཁ་བ་བུ་ཡུག་འཚུབས་པའི་གྲངས་ཙམ། དུད་འགྲོ་ནི་ཆང་ངར་མའི་སྦང་མ་
ཙམ་དུ་མང་ལ། དེ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ན་མིའི་ལུས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པ་ཆེས་
ཉུང་བས་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་སྙམ་དུ་བསྒོམ། གསུམ་པ་ནི་
རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི། །བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །

[458] །ཞེས་གསུངས་པས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ན་གནས་
པའི་རུས་སྦལ་ཞར་བ་ལོ་བརྒྱ་ནས་སྟེང་དུ་ལན་རེ་ཡོང་བ་དང་ གསེར་གྱི་གཉའ་
ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པ་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ཀྱིས་གཡེངས་བའི་བུ་གར་རུས་སྦལ་གྱི་མགྲིན་
པ་ཆུད་པ་སྲིད་ཙམ་ཡིན་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་ཀྱང་
མིར་སྐྱེས་པ་ཡང་སྲིད་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དཔེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་སྙམ་དུ་
བསྒོམ། བཞི་པ་ནི། ལྐུག་པ་དང་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་སྐྱེས་པ་སོགས་མི་ཁོམ་
པ་དང་བྲལ་ཞིང། འབྱོར་བ་བཅུ་ཚང་བར་དཀོན་པས་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྙེད་པར་
དཀའ་སྙམ་དུ་བསྒོམ། གཉིས་པ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསམ་པ་ནི། འདི་ལྟར་
སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །མདུན་ན་གནས་པ་འཆི་བ་སྟེ། །ཞེས་བཤད་པས་སྐྱེས་
པའི་མཐའ་མ་ངེས་པར་འཆི་བས་མྱུར་དུ་ཆོས་བྱེད་དགོས་སྙམ་དུ་བསྒོམ། དེ་ཉིད་ཅུང་
ཟད་བཤད་ན། ངེས་པར་འཆི་བ་བསམ་པ། ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པ་བསམ་
པ༑ འཆི་ཚེ་ཆོས་ལས་གཞན་གྱིས་མི་ཕན་པ་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་
འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་མཐར་འཇིག་དགོས་ཏེ། སྲིད་
གསུམ་མི་རྟག་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དང་འདྲ། །འགྲོ་བའི་སྐྱེ་འཆི་གར་ལ་ལྟ་དང་མཚུངས།།
སྐྱེས་བུའི་ཚེ་སྲོག་ནམ་མཁའི་གློག་བཞིན་ཏེ། །རི་གཟར་འབབ་ཆུ་བཞིན་དུ་མྱུར་
མགྱོགས་འགྲོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང། ཁྱད་པར་དུ། སངས་རྒྱས་རྣམས་
ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། །རྡོ་རྗེ་སྐུ་ཡང་མི་
བརྟན་ན། །གཡོ་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཡི། །ཆུ་བུར་ལུས་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས།།
ཞེས་གསུངས་ལ། འཆི་བ་མེད་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པའི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚུལ་སྟོན་ན། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ངེས་པར་འཆི་དགོས་
པ་སྨོས་ཅི་དགོས་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ལྔ་མངོན་ཤེས། །མཁའ་

[459] །གང་དུ་འཆི་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་བའི། །གནས་
འདིར་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པས་ཁམས་གསུམ་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འཆི་བས་
མི་ཚུགས་པའི་གནས་མེད་པས་ངེས་པར་འཆི་དགོས་སྙམ་དུ་བསྒོམ། འཆི་རྐྱེན་
མང་ཞིང་འཚོ་བའི་རྐྱེན་ཉུང་བའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་འཆི་སྟེ། འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་ཤིན་ཏུ་
མང། །འཚོ་བའི་རྐྱེན་ནི་ཉུང་ཟད་ཙམ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་འཆི་རྐྱེན་ཏེ། །དེ་བས་
རྟག་ཏུ་ཆོས་མཛོད་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པས་འཚོ་བའི་རྐྱེན་དུ་འདོད་པའི་གནས་
དང་ ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འཆི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་
པས་ངེས་པར་འཆི་སྙམ་དུ་བསྒོམ། གཉིས་པ་ནམ་འཆི་ངེས་མེད་བསམ་པ་ནི་
ལ་ལ་མའི་མངལ་དུ་འཆི་བ། ལ་ལ་སྐྱེ་ཁར་འཆི་བ་སོགས་རྒན་གཞོན་བར་མ་ངེས་
པ་མེད་པར་འཆི་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བས། ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་
བསམ་ཞིང་བསྒོམ། གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་འཆི་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན་
ཁ་དྲག་ཅིང་དབང་བཙན་པ་དང་ འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་ དཔའ་
བ་ལ་སོགས་པ་གང་གིའང་མི་ལྡོག་པར་འཆི་དགོས་ལ། ཤི་བའི་ཚེ་ཆོས་མ་ཡིན་
པ་གང་གི་འང་མི་ཕན། དེ་ལ་ཚེ་ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་བྱས་པས་འཆི་ཚེ་
མི་འགྱོད། འགྲོ་བ་བཟང་པོར་སྐྱེ་བའི་གདེང་ཐོབ་པས་བློ་བདེ། དེས་ན་ངེས་
པར་དམ་པའི་ཆོས་བྱ་དགོས་ལ། དེའང་ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པས་མྱུར་དུ་ཆོས་
བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་བསྒོམ་མོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་ལ་ཞེན་ན་ཆོས་པ་མིན་
ཞེས་པའི་དོན་ནི། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་ལ་ཞེན་ནས་ཆོས་བྱས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་
དུ་མི་འགྲོ་བས་འཁོར་བ་ལ་མ་ཞེན་པ་ཅིག་དགོས། དེ་ལ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིཊ་
བཤད་པས་འཁོར་བ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་ནས་དེ་སྤོང་བར་
འདོད་པ་དང་ ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བློ་འབྱུང་བས་དེའི་རྟོགས་བ་བསྐྱེད་པའི་

[460] འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་
བླང་དོར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་འབྲས་བསམ་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། འདོད་
པའི་ཁམས་ནི་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་སྐྱོན་དང་
བཅས། །གཟུགས་མེད་ཁམས་ཀྱང་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་སྟེ། །མྱང་ངན་འདས་
པ་འབའ་ཞིག་སྐྱོན་མེད་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་པས། གནས་ཁམས་གསུམ་པོ་
གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དམྱལ་མེས་ཉམས།།
ཡི་དྭགས་བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་པས་ཉམས། །དུད་འགྲོ་གཅིག་ལ་གཅིག་ཟས་ཉམས།།
མི་དག་འཆོབ་ཐུང་བས་ཉམས། །ལྷ་དག་བག་མེད་པ་ཡིས་ཉམས། །འཁོར་
བ་ཁབ་ཀྱི་རྩེ་ཙམ་ཡང། །བདེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་
པས་གནས་ཁམས་གསུམ་པོ་དེར་རྟེན་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་པོ་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་
བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་འབའ་
ཞིག་ཏུ་འདུག་པས། དེ་ལས་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྱུར་བའི་
ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ཅིག་བྱེད་དགོས་སྙམ་དུ་བསྒོམ། དེ་ཉིད་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་
བཤད་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་
བསམ་པ། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་
དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ། འདུད་འགྲོའི་
སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་དང་གསུམ་ལས། དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ་
གྲང་དམྱལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ། ཚ་དམྱལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ། ཉེ་ཚེ་
ཉེ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་བརྒྱད་དེ། ཆུ་བུར་
ཅན་ནི། ཉི་མ་དང་འྗྯོ་སྐྱོབ་སོགས་མེད་པའི་གངས་རིའི་བྲག་དང་ཆབ་རོམ་ལ་
སོགས་པའི་ནང་དུ་སྒྱེ། རླུང་ཤིན་ཏུ་གྲང་བས་ལུས་ལ་བཏབ་པས་གྲང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་

[461] དེ་ལས་ཀྱང་ཆེས་གྲང་
བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆུ་བུར་རྣམས་རྡོལ་ཏེ། ཆུ་སེར་དང་རྣག་ལ་སོགས་པ་འཛག་པ་ཆུ་
བུར་རྡོལ་བ་ཅན། དེ་ལས་ཀྱང་གྲང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །ཨ་
ཆུ་ཨ་ཆུ་ཟེར་བའི་དུད་མོའི་སྒྲ་ལྷང་འདོན་པ་ཨ་ཆུ་ཟེར་བ་དང་ དེ་ལས་ཀྱང་
གྲང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་སྐད་ཆེར་འདོན་པའི་མཐུ་མེད་པ་ལྐོག་མ་ན་ཀྱི་ཧུད་
ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བའི་སྒྲ་ཤིབ་ཤིབ་འདོན་པ་ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བ་དང་ དེ་ལས་ཆེས་གྲང་བའི་
རྐྱེན་གྱིས་སྐད་ཆེ་ཆུང་གང་ཡང་འདོན་པའི་མཐུ་མེད་པར་ལུས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་
འཁྱགས་ཏེ། འཐམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་སོ་ཐམ་ཐམ་པ་དང་ དེ་ལས་
ཀྱང་ཆེས་གྲང་ཞིང་སྟོབས་ཆེ་བའི་རླུང་གིས་བཏབ་པས་ལྤགས་པའི་མདོག་སྔོན་བོར་
གྱུར་ཅིང་དུམ་བུ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པར་གས་པ་ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ་དང་ཡང་གྲང་
བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་འཁྱགས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་རྡོ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོར་གྱུར་
ཅིང། དུམ་བུ་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པར་གས་ཏེ་ཕྱིའི་ལུས་གས་པའི་དབང་གིས་
ནང་གི་རྒྱུ་མ་དང་གཉེ་མ་དང་ལོང་ག་ལ་སོགས་པ་ཚལ་པ་ཚལ་པར་གས་པ་པདྨ་ལྟར་
ཆེར་གས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དྲན་པར་བྱས་ནས་ཡང་ཡང་བསམ། འདི་ཐོག་
ཏུ་བྱུང་ན་སྲན་ཐབས་མེད། འདི་ལྟ་བུ་མི་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་
དུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་བསྒོམ་མོ། །གཉིས་པ་ལ་བརྒྱད་དེ། །ཡང་
སོས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ལྕགས་བསྲེགས་ཀྱི་ས་གཞིའི་སྟེང་དུ་སྐྱེས། ལུས་
གཞོན་ཤ་ཅན། བདག་ཏུ་འཛིན་ཆེ། ལག་ཏུ་གང་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་མཚོན་
ཆར་གྱུར་པ་སྐྱེས་བུ་ཕན་ཚུན་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་དགྲ་ཟླའི་འདུ་ཤེས། དེ་རྣམས་

[462] བཏུབས་པས་དུམ་བུ་
དུམ་བུར་གྱུར་པ་དང་ ནམ་མཁའ་ནས་ཡང་སོས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའི་སྒྲ་
དང་རླུང་གྲང་བ་གཅིག་གིས་ལུས་ལ་བཏབ་པས་ལུས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཞོན་ཤ་ཅན་ལ་
སོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཐིག་ནག་ཅིས་བྱ་བ། ལུས་ལ་དམྱལ་བསྲུང་རྣམས་
ཀྱིས་ཐིག་བརྒྱ་དང་བཅུ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བཏབ་ནས་སོག་ལེས་གཤག་པ་དང་སྟ་གྲི་ལ་
སོགས་པས་གཞོག་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མྱོང་བའོ། །བསྡུས་འཇོམས་
ཞེས་བྱ་བ། ལུས་ཤིན་ཏུ་གཞན་ཤ་ཅན་དེ་རི་ར་དང་ལུག་ལ་སོགས་པའི་མགོ་ཅན་
གྱི་བར་དུ་ཏིལ་བཞིན་བཅིར་ཏེ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ངུ་འབོད་ཅེས་བྱ་བ་
ལྕགས་བསྲེཊ་ཀྱིས་གཞིར་དམྱལ་བསྲུངས་རྣམས་ཀྱི་ས་དེད་ཅིང་བྲོས་པས་ཁང་པ་རིམ་
པ་གཅིག་པ་མཐོང་སྟེ། འདིར་འཁྱུད་པས་ཐུབ་སྙམ་ནང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ ཁང་པ་
སྒོ་རང་འགྲིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ལྕགས་ཀྱི་ཁང་པར་བསྲེག་ཏེ། རྐོས་པས་ཕྱེད་པའམ་
ཕྱིར་ཐར་བའི་སྐབས་མེད་པ་དང་ མི་རང་འབར་དུ་གྱུར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་
ཞིང་དུད་མོའི་སྒྲ་འབྱིན་པའོ། །ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་ནི། མཚན་ཉིད་སྔ་མ་བཞིན་ལས་
ཁང་པ་གཉིས་རམས་སོ། །ཚ་བ་ནི། དམྱལ་བསྲུངས་རྣམས་ཀྱིས་མདུང་རྩེ་གཅིག་
པས་བཤང་ལམ་ནས་སྤྱི་གཙུག་གི་བར་ཐལ་བྱུང་དུ་ཕུག་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །རབ་ཏུ་
ཚ་བ་ནི། མདུང་རྩེ་གསུམ་པས་བཤང་ལམ་ནས་སྤྱི་གཙུག་གི་བར་དང་འཕོང་ཆོས་
གཡས་གཡོན་ནས་དཔུང་པ་གཡས་གཡོན་གྱི་བར་ཐལ་བྱུང་དུ་ཕུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་
བའོ། །མནར་མེད་པ་ནི། ལྕགས་བསྲེགས་ཀྱི་ས་གཞིར་མེས་བསྲེགས་ཤིང་
མེ་འདི་ཡིན། ལུས་འདི་ཡིན་ཞེས་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་པར་གྱུར་ཅིང་བསྲེགས་ནས་
དུད་མོའི་སྒྲ་ལས་དཔགས་ཏེ་འདི་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་ཞིག་འདུག་གོ་སྙམ་དུ་
མཚོན་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་མི་མ་མུར་གྱི་འོབས་ཚ་བའི་

[463] དེ་ཡང་འོབས་ཀྱི་ནང་མེ་མ་མུར་གྱིས་
གང་བ་དེར་ཆུད་དེ། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཚིག་ཅིང་རྐང་པ་གཡས་བཏེག་པ་ན་
ཚིག་པ་སོས་ཤིང་གཡོན་པ་ཚིག་གཡོན་བཏེག་པ་ན་སོས་ཤིང་གཡས་པ་ཚིག་
ནང་གི་རྒྱུ་མ་དང་གཉེ་མ་ལ་སོགས་པའང་ཚིག་ཅིང་དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་ནས་དུ་བ་
འཐུལ་བའོ། །གཉིས་པ་རོ་མྱགས་ཀྱི་འདམ་ནི། ཕྱི་ས་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་
བའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ནུར་ནུར་ཡོད་པའི་ནང་དུ་གན་རྐྱལ་དང་ཁ་ཕུབ་ལ་སོགས་
པར་འགྱེལ་ཞིང། དབང་པོའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་མི་གཙང་བའི་དངོས་པོས་གང་བར་
བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང། དེའི་གསེབ་ན་ཡོད་པའི་ལྕགས་ཀྱི་འབུ་སེརིན་ལ་སོགས་
པས་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་རུས་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འབིགས་
ཤིང། གཅོད་པར་བྱེད་པས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །གསུམ་པ་སྤུ་གྲིའི་ལམ་
པོ་ནི། རོ་མྱགས་ཀྱི་འདམ་ལས་འདས་པ་དང་ སྤུ་གྲི་བལྟམས་པའི་ཐང་
ཤིན་ཏུ་རྣོ་བའི་སྟེང་ན་ཕྱིན་པས་རྐང་པའི་ཤ་དང་རུས་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་གཏུབ་ཅིང་
སྡུག་བསྔལ་བའོ། །སོགས་ཁོང་ནས་རལ་གྲི་ལོ་མའི་ནགས་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ། ཤིང་
སྡོང་གི་སོ་ཐམ་ཅད་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་ཆར་ཡོད་པས་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་
ཚ་བས་ཉེན་ནས་སྐྱབས་ཚོལ་བའི་ཕྱིར། དེའི་འཁྲིས་སུ་བསྡད་པ་དང་ དེ་རླུང་
གིས་བསྐྱོད་ནས་མཚོན་ཆ་རྣམས་ཀྱིས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དུམ་བུར་གཏུབ་ཅིང་ཤིན་
སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཤལ་མ་རིའི་སྡོང་པོ་ནི། རི་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བའི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་ན་
སྙམ་པས་འཛེགས་པ་དང་ ལྕགས་ཀྱི་ཐུར་མ་སོར་བརྒྱད་པ་དང་ བཅུ་དྲུག་པ་ཁ་
ཐུར་དུ་བསྟན་པས་ལུས་ཐལ་བྱུང་དུ་ཕུག་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ལ། རིའི་རྩེར་ཕྱིན་པ་དང་
ཁ་དང་འོལ་བ་ལ་སོགས་པས་མིག་འབྲུ། ལྕེ་འདོན། ཀླད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲུ་
ཞིང་སྡུག་བསྔལ། ཡང་རིའི་རྩ་བར་སླེབ་ན་སྙམ་ནས་འཐུར་ལ་ཕྱིན་པ་ན། ལྕགས་
[464] རིའི་རྩ་བ་ན་ཡོད་པའི་
ལྕགས་ཀྱི་སྤྱང་ཀི་དང་ ཁྱི་དང་ ཝ་ལ་སོགས་པས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམས་
ཟ་ཞིང་ཕན་ཚུན་དུ་འཐེན་པས་ལུས་དུམ་བུར་བཅད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གཞན་
ཡང་ལྕགས་བསྲེགས་ཀྱི་ས་གཞིར་ལུས་ཕུར་པས་བརྒྱངས་པ་དང་ ལྕེ་ལྕགས་ཕུར་
གྱིས་བརྒྱངས་ནས་རྨོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བའང་ཉི་ཚེ་ཉི་འཁོར་བའི་ནང་
ཚན་ཡིན་ནོ། བཞི་པ་ཐལ་ཚན་གྱི་ཆུ་བོ་རབ་མེད་པ་ནི། སྤུ་གྲི་ཐང་གི་ཕ་རོལ་
ན་ཐལ་ཚན་གྱི་ཆུས་ལུས་གཡེང་ཞིང་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཚིག་ཅིང་ དམྱལ་བསྲུངས་
རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་ནས་བསྲུངས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་
ཞིང་ དེ་ལས་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཅིག་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་ཡང་
ཡང་བསྒོམ་མོ། །གཉིས་པ་ཡི་དགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ། ཕྱིའི་སྒྲིབ་
པ་ཅན་དང་ ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་དང་ ཟས་སྐོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནམ་སྒྲིབ་པ་
ཅན་གྱིས་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཞེས་པ་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ནི། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་མི་
དགེ་བའི་དབང་གིས་ཡི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་སྐྱེས། བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་
པས་ཉམས་ཐག་ཀྱང་ཟས་སྐོམ་མིག་གིའང་མི་མཐོང་ རྒྱང་རིང་པོ་ན་འབྲས་ཟན་
ལ་སོགས་པའི་རི་དང་ ཆུའི་རྒྱལ་ཁམས་ཆེན་པོ་འདུག་སྙམ་ནས་ཕྱིན་པ་དང་
ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་བགྲོད་པས་ལུས་སེམས་སྡུག་བསྔལ། དེར་ཕྱིན་པ་དང་ འབྲས་
ཟན་གྱི་རིར་སྣང་པ་རྡོ་དཀར་པའམ། ས་དཀར་ཕུང་པོར་སོང་ སྔར་ཆུའི་
རྒྱལ་ཁམས་སུ་མཐོང་བ་དེ་སྨིག་རྒྱུ་འམ། ས་སྔོན་པོ་འམ། གཡམ་པ་ལ་
སོགས་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་ཏེ། བཟའ་བཏུང་ལ་སྤྱད་རྒྱུ་མེད་པས་སྔར་བས་ཀྱང་
ཆེས་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནི། སྔར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྟེང་
དུའང་ཟས་སྐོམ་ཅུང་ཟད་ཟོས་པས་དང་པོར་ཁ་ཁབ་མིག་ཙམ་དུ་དོག་པ་ལ་མ་ཆུད་

[465] དེ་ནས་མགྲིན་པ་རྟ་རྔ་ཙམ་དུ་ཕྲ་བ་
ལ་མ་ཆུད་ཅིང་ ཁ་ཟས་ཀྱང་རྩུབ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་པས་མགྲིན་པ་དབྲལ་
བ་དང་ཚ་བས་སྡུག་བསྔལ། དེ་ལས་ལྟ་བ་རིའི་ལྟོས་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་ཁ་ཟས་ཅུང་
ཟད་སླེབ་ཀྱང་འགྲངས་པའམ། སྐོམ་པ་བསལ་བའི་ནུས་པ་མེད་པས་སླར་ཡང་
སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཟས་སྐོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནི། ཁ་ཟས་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་
ཀུན་ཏུ་ཕྱིན་པ་ན་ཡི་དགས་ཀྱི་སྡེ་དཔོན་གཞན་གྱིས་བརྡུངས་ཤིང་འཇིགས་པའི་སྡུག་
བསྔལ། ཁ་ཟས་ཅུང་ཟས་རྙེད་པ་གཞན་གྱིས་ཕྲོགས་སུ་དོགས་པ་དང་ ཅུང་ཟད་
རྙེད་པ་དེ་ཟོས་པས་སྔར་བཞིན་དུ་ཁར་མ་ཆུད་པ་ལ་སོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ ལྟོ་
བར་སླེབ་པ་ན་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཁ་ཟས་དེ་མེར་འབར་ནས་རྒྱུ་མ་དང་གཉེ་མ་ལ་སོཊ་
པ་ཀུན་ཚིག་ཅིང་གཞོབ་ཀྱི་དངོས་པོར་བྱས་པས་སྡུག་བསྔལ། དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་
བསྔལ་ཡང་ལས་དེ་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་མྱོང་དགོས་པར་འདུག་འདི་
ལྟ་བུར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་རྣམ་དག་གཅིག་བྱ་དགོས་
སྙམ་དུ་བསྒོམ་མོ། །གསུམ་པ་དུད་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ། བྱིང་ན་
གནས་པ་དང་ ཁ་འཐོར་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་
ན་ཆུ་སྲིན་ལ་སོགས་པ་སྲོག་ཆག་ཆང་ངར་མའི་སྦང་མ་ཙམ་ཡོད་པས། གཅིག་
གིས་གཅིག་གཅིར་ཏེ་དོག་པའི་སྡུག་བསྔལ། རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ཀྱིས་ཕྱོགས་མཐའ་
དག་ཏུ་དེད་པས་གནས་མ་ངེས་པ་དང་ གྲོགས་སུ་དང་འཕྲད། སུ་དང་འགྲོཊ་
མ་ངེས་པས་བག་ཕེབས་རྒྱུ་མེད་པ་དང་ ཆ་བས་ཆུང་བ་ཟ་བ་དང་ ཆུ་སྲིན་
ལ་སོགས་པ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་དུང་ལ་སོགས་པས་འབིགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་
དང་ ཡང་གླིང་བར་གྱི་མུན་པ་ན་ཡོད་པ་རྣམས་སྣང་བའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བས་
གཅིག་གིས་གཅིག་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་དང་ ཅིག་ཐོག་ཏུ་གཅིག་བསྡད་དེ་དོག་ཅིང་

[466] ཤིན་ཏུ་དོག་ཅང་གཅིར་བས་ལུས་རུལ་ཞིང་ཆད་པ་དང་ ཟས་
སྐོམ་འཆལ་བའི་སྐབས་ཙམ་ཡང་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་
མི་ལ་བརྟེན་པའི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ནི། མི་ཐེག་པའི་ཁལ་བསྐུར་བ་དང་ རྨོ་
བ་དང་ བཞོ་བ་དང་ ལྕགས་སྒྲོག་གིས་བཅིང་བ་དང་ ལྕགས་དང་
ལྕགས་ཀྱུས་བཏབ་པ་དང་ ལས་ཀྱི་མཐའ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལོངས་སྤྱད་དེ་
མཐར་ཤའི་ཆེད་དུ་བསད་པ་དང་ གཞན་ལ་བརྩོངས་ཏེ་སྤྱུག་པ་དང་ མུ་ཏེག་
དང་ བལ་དང་ རུས་པ་དང་ ལྤགས་པའི་ཆེད་དུ་གསོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ།།
མི་ལ་མ་བསྟེན་པའི་རི་དྭགས་སོགས་ནི། གནས་ངེས་པ་མེད་ཅིང་ ཤའི་
ཆེད་དུ་རྔོན་པས་མདའ་བསྣུན་ཅིང་ ཁྱིས་དེད་ཏེ་ངམ་གྲོག་དང་ གཡང་ལ་
སོགས་པར་མཆོངས་པ་དང་ མཚོན་གྱིས་བཏབ་བཞིན་དུ་བྲོས་ཀྱང་མཐར་ཟིན་ཏེ་
བསད་པ་ལ་སོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་སྙམ་དུ་དུད་འགྲོའི་སྤྱིའི་སྡུག་བསྔལ་གླེན་ལྐུག་
དང་ བྱེ་བྲག་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བསམ་ཏེ་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་བྱ་དགོས་སྙམ་
དུ་བསྒོམ་མ། །གཉིས་པ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ལྷ་ལྟ་བུ་སྔོན་གྱི་ལས་
ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁང་བཟང་དང་ གོས་དང་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་བསམ་པ་ཙམ་
གྱིས་བྱུང་བ་དང་ ལྷ་མོའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་ཀྱང་ འཆི་ལྟས་
ལྔ་དང་ཉེ་བའི་འཆི་ལྟས་ལ་སོགས་པ་ཕག་པ་ན། དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་
ཆེ་བའི་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ ཤི་ནས་ཀྱང་བརྒྱ་བྱིན་ལྟ་བུ་ལྷའི་གཙོ་བོར་གྱུར་
པ་ཡང་མིའི་ནང་དུ་བྲན་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་དང་ །ལྷའི་བུ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་རང་
གི་ཁང་བའི་འོད་ཀྱིས་གླིང་བཞི་གསལ་བར་ནུས་པ་ཡང་གླིང་བར་གྱི་མུན་པར་སྐྱེས་
ཏེ་རང་གི་ལག་པ་བརྐྱང་བསྐུམ་ཙམ་ཡང་མི་མཐོང་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ མི་
ལྟ་བུ་ཁ་དྲག་པོ་གཞན་པར་འགྲོ་བ་དང་ ཕྱུག་པོ་དབུལ་བོར་འགྱུར་བ་དང་ དགྲ་

[467] གཉེན་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའམ་
བྲལ་གྱིས་དོགས་པ་དང་ འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་དང་ རེ་བ་འབྲས་བུ་མེད་
པ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་
འཐབ་ཅིང་མཚོན་གྱིས་འདེབས་པ་དང་ ཡན་ལག་རྣམས་གཏུབས་པ་དང་
རང་བཞིན་གྱིས་ཞེ་སྡང་ཆེ་ཞང་ ལྷའི་དཔལ་ལ་ཕྲག་དོག་པས་ཡིད་ཀྱ་སྡུག་བསྔལ་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །གསུམ་པ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ནི་
མི་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་མཐའ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་ཟིན་རྒྱུ་མེད་པ་
དང་ བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པ་དང་ ཡང་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་དགོས་སྙམ་དུ་
མི་ཚེ་གྲབ་ལ་ཟད་ཅིང་ ལས་མཐར་ཕྱིན་རྒྱུ་མེད་པས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་ཏེ་བསམ་
པ་མཛོགས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ ནོར་ཡོད་པ་རྣམས་རྐུན་པོས་ཁྱེར་པ་
དང་ དབང་བཙན་པོས་ཕྲོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ། དབུལ་བོ་
ཚོལ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཤ་ཐང་པས་སྡུག་བསྔལ། མདོར་ན་གནས་ཁམས་གསུམ་པོར་
རྟེན་རིགས་དྲུག་པོ་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པས་འདི་
ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་བར་བྱ་བའ་ཕྱིར་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་བྱ་སྙམ་དུ་བསྒོམ་
གཉིས་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་བསམ་པ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་འཁོར་
བར་སྐྱེ་བའང་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བས་དེ་སྤོང་དགོས་ཤིང་ དེའང་མདོར་
བསྡུ་ན། མི་དགེ་བ་མཐའ་དག་སྤོང་ཞིང་དགེ་བ་སྣ་ཏེ་ཙམ་ཡང་ཅི་ནུས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་སྙམ་
དུ་བསྒོམ་མོ། དེ་རྒྱས་པར་བཤད་ན། མི་དགེ་བའི་ལས་བསམ་པ། དགེ་བའི་ལས་
བསམ་པ། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལས་བསམ་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལགས་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་
བསམ་པ། དེའི་འབྲས་བུ་བསམ་པ། དེ་སྤོང་བར་གདམས་པ་དང་གསུམ་
དང་པོ་ན་བཅུ་སྟེ། ཀུན་སློང་དུག་གསུམ་གང་རུང་གིས་ཀུན་ནས་བླངས་པའི་གསོད་

[468]
བཞིན་དུ་གསོད་པ་སྲོག་གཅོད་པ་དང་ གཞན་གྱིས་བདག་གིར་བཟུང་བའི་རྫས་འབྲུའི་
ཕུབ་མ་ཙམ་ཡང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་ རང་གིས་རིན་བཅལ་ཏེ་གཉེན་དུ་འཐམ་
པའི་བུད་མེད་མ་གཏོགས། གཞན་གྱི་བུད་མེད་དམ་དགེ་ཚུལ་མ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་
མཚན་འཛིན་པ་དང་ ཉིན་གཅིག་པའི་སྡོམ་པ་བླངས་པ་དང་ ཕ་མ་ལ་
སོགས་པས་བསྲུང་བ་དང་ རང་གི་བུད་མེད་ཡིན་ཡང་ཉིན་པར་སྤྱད་པ་ལ་སོགས་
པ་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་ལས་མི་དགེ་བ་གསུམ་དང་ འདོད་
ཆཊ་ལྟ་བུས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་གཞན་གྱི་མགོ་བསྐོར་བའི་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ཏེ། ཚིག་
དང་དོན་གཞན་གྱིས་གོ་བར་སྨྲ་བ་བརྫུན་དང་ གཞན་མཛའ་བ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་
པོ་ལ་དབྱེན་དུ་འགྱུར་བའི་གཏམ་སྨྲ་བ་བ་ཕྲ་མ་དང་ ཞེ་སྡང་ལྟ་བུས་ཀུན་ནས་བླངས་
ཏེ་དོན་དང་མཐུན་མི་མཐུན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཡང་སྐད་ཤུགས་དྲག་པོས་གཞན་གྱི་སེམས་
ལ་གཟེར་བའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ཚིག་རྩུབ་དང་ དོན་དང་མི་མཐུན་པའི་གཏམ་ཆལ་ཚོལ་
མང་དུ་སྨྲ་བས་རང་གཞན་གྱི་དགེ་སྦྱོར་སོགས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་ཅིང་གཏད་སོ་མེད་པར་
སྨྲ་བར་ངག་འཁྱལ་ཏེ་ངག་གི་མི་དགེ་བ་བཞི་དང་ འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་
བླངས་ཏེ་གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོཊ་པ་བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་གྱུར་
ན་སྙམ་དུ་གཞན་གྱི་ཕུན་ཚོགས་བདག་གིས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་བརྣབ་སེམས་དང་ ཞེ་
སྡང་གིས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་གང་ཟག་འདི་ལ་གཞན་གྱེས་གནོད་པ་ཅིག་བྱས་ན་འདི་
ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་གནོད་སེམས་དང་ གཏི་མུག་གིས་
ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་ དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་
མེད་དང་ རྒྱུ་དགེ་བ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་ མི་དགེ་བ་ལས་འབྲས་
བུ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ཞེས་བླ་མ་དག་གསུང་ཡང་བདེན་ནམ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལོག་

[469] །གཉིས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་
སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་ མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་གཉིས། དང་པོ་ནི་
ཚེ་ཐུང་བ་དང་ ལོངས་སྤྱོད་དབུལ་བ་དང་ རང་གི་ཁྱིམ་ཐབས་ལ་སོགས་
པས་དགྲ་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་དང་ གཞན་གྱིས་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དང་ རང་
གི་མཛའ་བོ་དང་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་དང་ གཏམས་མི་སྙན་པ་ཐོས་པ་དང་
དེའི་གཏམ་ལ་འབྱུང་ཁུངས་མེད་ཅེས་བདེན་པར་མི་འཛིན་པ་དང་ རེ་བ་འབྲས་
བུ་མེད་པ་དང་ འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་དང་འཕྲད་པ་དང་ ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
ཏུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་པ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ནི། མི་དགེ་
བ་ཆུང་ངུར་སྤྱད་པས་དུད་འགྲོ་དང་ འབྲིང་གིས་ཡི་དྭགས་དང་ ཆེན་པོར་
སྤྱད་པས་དམྱལ་བར་འཕེན་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་དུག་གསུམ་གྱིས་
ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་མི་དགེ་བ་དེ་རྣམས་སྤྱད་པས་འབྲས་བུ་ངན་སོང་ལས་འདས་པ་མི་
འདུག་པས། ཅི་ནས་ཀྱང་སྲོག་ལ་བབ་རུང་མི་བྱེད་པར་ཡིད་ཀྱིས་དམ་བཅའ་ཞིང་
སྤོང་བའོ། །གཉིས་པ་དགེ་བའི་ལས་བསམ་པ་ལའང་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསམ་པ། དེའི་
འབྲས་བུ་བསམ་པ། དེ་བསྒྲུབ་པར་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་
བཤད་པའི་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་སྤོང་ཞིང་མ་ཆགས་པ་དང་ ཤེ་སྡང་མེད་པ་དང་
གཏི་མུག་མེད་པས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་དགེ་བ་བཅུ་པོ་ཅི་ནུས་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་
པ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་ མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་
གཉིས། དང་པོ་ནི། ཚེ་རིང་བ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ། ཁྱིམ་ཐབས་ལ་
སོགས་པ་ཡིད་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་དང་ ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་སྙན་གྲགས་ཐོས་པ་
དང་ མཛའ་བོ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་དང་ དབང་པོ་དྭངས་པ་དང་
ཚིག་བཙན་པ་དང་ ཡིད་ལ་རེ་བ་འགྲུབ་པ་དང་ འཇིག་པ་མེད་པ་དང་
་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ནི་
དགེ་བ་བཅུ་པོ་ཆུང་ངུ་དང་ འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་སྤྱད་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་
དང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའོ། ། གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་དགེ་བ་སྤྱད་
པ་ལས་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་གང་རུང་ཐོབ་ཅིང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གོ་འཕག་ལྟ་བུ་ཐོབ་
ཀྱང་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་འཇིག་པ་ལས་གྲོལ་བར་འདུག་པས་ཅི་ནས་ཀྱང་དགེ་བ་
བསྒྲུབ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །གསུམ་པ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལས་བསམ་པ་ལ་གསུམ་
ལས། དང་པོ་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། དགེ་མི་དགེ་གང་གིའང་ཀུན་སློང་མེད་པར་
བཏང་སྙོམས་སུ་ཁ་ཟས་ཟ་བ་དང་ བཟོ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་པ་
ནི༑ དེའི་འབྲས་བུའང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡང་འབྱིན་མི་ནུས་པར་བཏང་
བསྙོམས་པའ་བཟོ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྲོ་བ་དང་ལག་ཏུ་ལེན་པའོ། །གསུམ་
པ་དེ་དགེ་བར་བསྒྱུར་བ་ནི། ཀུན་སློང་གི་དབང་གིས་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ཁ་ཟས་
ཟ་བ་ལྟ་བུ་ལའང་ལུས་ཀྱི་སྲིན་བུ་གསོ་སྙམ་པ་དང་ ལུས་བརྟས་པར་བྱས་ནས་ཐོས་
བསམ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་སྙམ་པ་དང་ འགྲོ་འདུག་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ནའང་བླ་
མ་མཇལ་བའི་ཆེད་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་ གཡས་ཕྱོགས་ན་
སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐུ་གཟུགས་ཡོད་པར་བསམ་སྟེ། དེ་ལ་
ལུས་ཀྱི་དྲག་ཤོས་གཡས་བསྟན་ནས་བསྐོར་བ་བྱེད་པར་བསམ་སྟེ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའོ་
གསུམ་པ། བདག་དོན་ལ་ཞེན་ན་བྱང་སེམས་མིན། །ཞེས་པའི་དོན། སྔར་
བཤད་པ་ལྟར་འཁོར་བ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་དུ་མཐོང་ནས་དེ་ལྟ་བུ་ལས་ཐར་བར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་དགེ་བ་ཆུང་འབྲིང་ཅི་རིགས་སུ་སྤྱད་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་
འཕང་ཐོབ་ཀྱང་ དེ་ལའང་རང་དོན་མ་རྫོགས་ཤིང་གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མི་ནུས་ལ་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་

[471]
རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱ། དེའང་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་དང་ ནོར་བ་ལས་
མི་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་དགུན་ལྟ་བུ་དྲོད་གཤེར་མ་འཛོམས་པའི་དུས་སུ་འབྲས་ཀྱི་ས་
བོན་བཏབ་ཀྱང་མ་སྐྱེ། འབྲས་འདོད་པ་ལ་ནས་བཏབ་ཀྱང་འབྲས་ཀྱི་ལོ་ཐོག་མི་འབྱུང་
གི་འབྲས་ཀྱི་ལོ་ཐོག་འདོད་པ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ རྐྱེན་ཆུ་ལུད་
དང་དྲོད་འཇོམ་ན་སྐྱེ་བ་ལྟར། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་རྒྱུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་
བྱུང་བ་ཡིན། རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། རྐྱེན་ཐབས་ལ་མཁས་
པས་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱས་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པས་དེའི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་
ལ༑ ༑བྱམས་པ་བསྒོམ་པ། སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་
དེ་དག་གི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་གཉེན་ལ་བསྒོམ་པ། བར་
མ་ལ་བསྒོམ་པ། དགྲ་ལ་བསྒོམ་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒོམ་པའོ།།
དང་པོ་ལ་གསུམ་མར་ཤེས་པ། དྲིན་དྲན་པ། དེ་ལ་བྱམས་པ་བསྒོམ་པའོ།།
དང་པོ་ནི། རང་གི་ད་ལྟའི་མ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། འདིས་ད་ལྟ་མ་བྱས་པ་མ་
ཟད། སྐྱེ་བ་མང་པོའི་བར་དུ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་ཡི་མཐར་ཐུག་རྒྱ་ཤུག་
ཚིག་གུ་ཙམ། །རིལ་བུར་གྲངས་ཀྱང་ས་ཡིས་ལང་མ་ཡིན། ཞེས་དང་ སེམས་
ཅན་གཅིག་གིས་མ་བྱས་ཏེ། །ནུ་ཞོ་བྱིན་པ་གང་ཡིན་པ། རྒྱ་མཚོ་བཞི་ལའང་
དེ་ཙམ་མེད། །སེམས་ཅན་གཅིག་གིས་ཕ་བྱས་ཏེ། །རྟ་དང་གླང་པོ་བྱིན་པ་གང་།
ཚང་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་བརྒལ། །ཞེས་གསུངས་སོ། གཉིས་པ་དྲིན་དྲན་
པ་ནི། མ་བྱས་རེས་ཀྱིས་ཕན་ཚད་མེད་པ་བཏགས་ཏེ། དེ་འང་མངལ་དུ་ཆགས་
ནས་ཟླ་བ་དགུ་འམ་བཅུའི་བར་དུ་ལུས་ལྕི་བ་དང་ ངལ་བ་དང་ དེ་ནས་
བཙས་པའི་དུས་སུ་རང་གི་ལུས་སེམས་འབྲལ་བ་ལ་ཐུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ཡང་
[472] སྐྱེས་ནས་བརྡ་དོན་མི་ཤེས་ཤིང་ ཅི་ཡང་མི་ནུས་པ་རལ་ཁའི་
འབུ་ལྟ་བུར་ཡོད་པ་ལ་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱངས་ བྱམས་པའི་མིག་གིས་
བལྟས། ཟས་ཞིམ་པ་ལྕེས་བསྙོད། མི་གཙང་བ་ལག་པས་ཕྱིས། སོར་
མོ་བཅུའི་ཁ་ལ་བླངས་ ཟས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཅི་ནུས་སུ་སྦྱར། གནོད་པ་
མཐའ་དག་བསལ། ཆེར་སྐྱེས་ནས་རང་གི་སྲོག་དང་བསྡོས་པའི་ནོར་གཅེས་པ་བྱིན་
འབྲི་ཀློག་ལ་སོགས་པ་བསླབ་བྱའི་རིགས་ཀུན་བསླབས། མདོར་ན་གནོད་པ་ཀུན་
ལས་སྐྱབས་པ་སོགས་དྲིན་ཅི་ཡོད་བསམ་མོ། །གསུམ་པ་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ན་
འགྲོ་ལ་ཕན་པ་ཉེར་བསྒྲུབ་པ། །བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་
པས་བྱམས་པའི་ངོ་བོ། སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་ན་སྙམ་
པའི་བློ་ཡིན་པས། དྲིན་ཅན་གྱི་མ་འདི་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་བྱ་སྙམ་པ་སེམས་
བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་བ་དང་ བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་
འདུན་པ་དང་འབྲེལ་བ་དང་ བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་
པ་སྨོན་ལམ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་མ་གཡེངས་པར་བསྒོམ་ཞིང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་
དོ༑ ༑དེ་ལྟར་རྩ་བའི་མ་ལ་མར་ཤེས་ཤིང་དྲིན་དྲན་ནས་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ལྟར་
བར་མ་དང་ དགྲ་དང་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའང་དེ་ལྟར་ཁ་སྤོས་ཏེ་
བསྒོམ་མོ། །དེ་ལྟར་བྱམས་པ་བསྒོམ་པས་ལེགས་པར་འབྱོངས་པ་ན་དེའི་སྟོབས་
ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། །སྙིང་རྗེའི་ཆུབ་བྱམས་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་སོ་
དེས་ན་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ལ་སྙིང་རྗེའི་ངོ་བོ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྐྱོབ་
པ༑ ༑སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ཡུལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་
མཐོང་ནས་མི་བཟོད་ཅིང་དེ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་བློ་ཡིན་ལ། དེའང་གཉེན་ལ་
བསྒོམ་པ། དགྲ་གཉེན་བར་མ་ལ་བསྒོམ་པ། དགྲ་ལ་བསྒོམ་པ། སེམས་

[473] །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། མར་ཤེས་པ་དང་
དྲིན་དྲན་པ་དང་ བྱམས་པ་བསྒོམ་པའི་སྐབས་ལྟར་བྱ། སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ནི་
རང་གི་རྩ་བའི་མ་ལྟ་བུ་གསོན་ནམ་ཤི་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་མདུན་དུ་གསལ་བར་དམིཊ་
ལ༑ བདག་གི་དྲིན་ཅན་གྱི་མ་འདི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན། བདེ་བ་དང་བྲལ་འདུག་
པ་སྙིང་རེ་རྗེ་ན། འདི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་དགོས་ལ། མ་
རང་གི་གནས་ལུགས་ལ་བལྟས་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་དེའི་རྒྱུ་དང་ལྡན། དེའི་ལོངས་
སྤྱོད་ཅན་དུ་འདུག་པ་སྙིང་རྗེ། འདི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་བྱ་སྙམ་པ་སེམས་
བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་བ་སོགས་བྱམས་པ་བསྒོམ་པའི་སྐབས་ལྟར་བྱ་ཞིང་བསྒོམ། དེ་
ནས་ཡང་བར་མ་དང་དགྲ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་རེ་རེ་ནས་ཁ་སྤོས་སྙིང་རྗེ་
བཅོས་མ་མ་ཡིན་པར་སྐྱེས་སྐྱེས་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པ་དང་ དེའི་
སྟོབས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེར་འདོད། །
ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་དེའི་མུག་ཏུ་ཀུན་རྫོབ་བྱང་སེམས་བདག་གཞན་བརྗེ་བ་
བསྒོམ་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ལ་སྨིན། །བདག་གི་དགེ་
བས་དེ་ཀུན་བདེ་ཐོབ་ཤོག་ཅེས་པ་ལྟར། ཡུལ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་
པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་
བདག་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་བདག་གི་དགེ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ལེགས་པ་ཅི་ཡོད་
པ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་
ཅིང་ཡིད་ཀྱིའང་ཞེ་ཐག་པ་ནས་བསྒོམ་མོ། །བཞི་པ་དེ་དག་གི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་
པ་ནི། སྤྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་གཞན་ལ་གནོད་པ་སྤོང་ཞིང་ཕན་པ་ཅི་
ནུས་བསྒྲུབ། ཁྱད་པར་དུ་རང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་སྤྱོད་པ་དང་
བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སོགས་རྒྱས་པར་ནམ་མཁའ་སྙིང་

[474] བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་དང་ སྤྱོད་འཇུག་དང་ རྒྱལ་
པོ་ལ་གཏམ་དུ་བྱ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས་བྱུང་བ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་གསུང་ངོ། །
བཞི་པ། འཛིན་པ་བྱུང་ན་ལྟ་བ་མིན། །ཞེས་པའི་དོན། ཀུན་རྫོབ་བྱང་སེམས་
ལེགས་པར་སྐྱེས་ཀྱང་བདེན་འཛིན་དང་བཅས་ན་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་ཞིང་གྲོལ་བར་
མི་འགྱུར་བས། དེས་ན་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་རྮི་ལྷག་
གཉིས་བསྒོམ་དགོས་ཏེ། ཞི་གནས་རབ་ཏུ་ལྡན་པས་ལྷག་མཐོང་གིས། །ཉོན་
མོངས་སྐྱོན་རྣམས་འཇོམས་པར་ཤེས་བྱས་ནས། །ཞེས་གསུངས་སོ། ཟུང་འབྲེལ་དུ་
བསྒོམ་པའོ། དང་པོ་ནི། དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་བ། ཆོས་ལྡན་གྱི་
རྒྱལ་པོས་བསྐྱངས་ཞིང་འཚོ་བ་མེད་པ། སྐྱེ་བོའི་རྒྱུ་འགྲུལ་དང་དགྲའི་ཅོར་གློག་
སོགས་བསམ་གཏན་གྱི་ཚེར་མ་མེད་པར་སྟན་བདེ་བ་ལ་འདུག་ནས། ཐུན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་བྱས་ཏེ། རྐང་པ་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་
ཀྲུང་ ལག་པ་མཉམ་གཞག་ལྕེ་རྐན་ལ་ཅུང་ཟད་སྦྱར། མགྲིན་པ་ཅུང་
ཟད་དགུག་སྒལ་ཚིག་དྲང་པོར་སྲང་ མིག་འབྱེད་འཛུམ་རན་པར་བྱས་ལ་བསྒོམ་
དེའང་ ཡང་དག་གནས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །སེམས་ལ་སེམས་ནི་འཇོག་ཕྱིར་
དང་ །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱི་ནང་གི་དམིགས་རྟེན་གང་ཡིན་པ་གཅིག་
གི་སྟེང་དུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཞིག་ཞེ་གནས་ཡིན་ལ། སློབ་དཔོན་གནས་
བརྟན་བྱང་བཟང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཚོགས་ཀྱི་ལེའུ། ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་ཞི་གནས་དང་
ནང་བལྟས་ཀྱི་ཞི་གནས་གཉིས་བཤད་ཅིང་ དང་པོ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་
རྟེན་ཀ་བའམ། རྡེའུ་ནག་པོ་ལྟ་བུ་ལ་དམིགས་པ་གཏད་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་
འཇོག་ནང་བལྟས་ནི། དུས་གསུམ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་འགྲུལ་བཅད། ཞེས་པ་ལྟར་

[475] མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་བ་ལ་བཟོ་བཅོས་
མི་བྱེད་ཅིང་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བ་སྤངས་ནས་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟ་ཞིང་རྩེ་གཅིག་ཏུ་
འཇོག་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དམིགས་
ནས་བཤད་ཅིང་ དེ་ལ་སྔར་རྡེའུ་ལྟ་བུ་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམ་པ་གཉིས་སེམས་
རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཐབས་སུ་བྱེད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དམིགས་ན་སངས་
རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འགྲོ་ཞང་ བསོད་ནམས་ཆེ་བས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ན། མདུན་
དུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་སྣ་ཚོགས་པདྨ་དང་ཟླ་བའི་གདན་ལ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྐུ་
མདོག་གསེར་བཙོ་མ་ལྟ་བུ་ཕྱག་གཡས་པས་གནོན་དང་ གཡོན་མཉམ་བཞག་
མཛད་པ། ན་བཟའ་ཆོས་གོས་ངུར་སྨྲིག་ཅན། རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་
པར་བསམ་ལ། དེའི་སྐུ་དང་ཁྱད་པར་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུ་ལ་དམིགས་ཤིང་
བསྒོམ། ཡང་ན་འོད་དཔག་མེད་སྐུ་མདོག་དམར་པོ་མཉམ་བཞག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཅན་
གདན་སོགས་སྔར་དང་འདྲ་བ་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམ་ཀྱང་ཆོག་གསུང། དེ་ལྟར་
ལྷག་མཐོང་གི་སྔོན་དུ་ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་ན། ཐོག་མར་ཞི་གནས་བཙལ་བྱ། ཞེས་
པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཞི་གནས་ལེགས་པར་གོམས་ཤིང་དམིགས་རྟེན་གང་རུང་གི་
སྟེང་དུ་ལོ་ཟླ་མང་པོའི་བར་སེམས་གནས་ནུས་པ་དང་ དེ་གཅིག་པུས་མི་ཆོག་
གི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུང་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་དགོས་ཤིང་
དེ་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་དཔྱད་ནས་
ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པའི་བློ་དེ་ལྷག་མཐོང་
ཡིན་ཞིང་ སྔར་བཤད་པའི་ཞི་གནས་དེ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཐབས་
ཡིན་ལ། ཕྱིས་ལྷག་མཐོང་མཐོང་བའི་དོན་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་
བཞག་དགོས་པས། གཉིས་པ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་གསུམ། ཡུལ་སྣང་

[476] སེམས་སྣང་སྒྱུ་མར་བསྒྲུབ། སྒྱུ་མ་རང་བཞིན་
མེད་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་རྟ་དང་
གླང་པོ་དང་ སྐྱེས་བུ་ཕོ་མོ་དང་ རྩིག་པ་དང་ བུམ་པ་དང་སྣམ་
བུ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི། རྒྱུ་མེད་དམ། ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་
ལ་སོགས་པ་བྱས་པའམ། འབྱུང་བ་བཞི་དང་རྡུལ་ཕྲན་ལས་བྱུང་བའམ། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པས་བྱས་པ་སོགས་མ་ཡིན་གྱི། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རང་གི་སེམས་
ལ་དེ་དང་དེའི་བག་ཆག་བཞག་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན། འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
བྱེད་པ་པོ་སེམས་ཡིན། སེམས་ལས་གཞན་པའི་འདིའི་བྱེད་པོ་མེད་སྙམ་དུ་བསྒོམ་
པའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་དག་གིས་གཟུགས་སྤྲུལ་ཏེ། །རྟ་དང་
གླང་པ་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་བྱས། །ཇི་བཞིན་སྣང་ཡང་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད། །ཆས་
རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྔར་
བཤད་པའི་ཡུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་འང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་
དཔེར་ན་རྨི་ལམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་ཡང་སད་པ་དང་མི་བདེན་པར་ཀུན་
གྱིས་ཤེས་པ་བཞིན་དུ། དེས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་སྣང་ མེ་ལོང་གི་ནང་གི་གཟུགས་
བརྙན་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་དུ་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་སྐྱེས་བསྒོམ་མོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡུལ་
སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་སྣང་བས་སྣང་བ་མི་འགོག་
ཅིང་དཔྱད་ན་དོན་དམ་པར་སྒྲུབ་པ་སྐྲའི་རྩེ་མོ་བརྒྱར་གཤག་པའི་ཚད་ཙམ་ཡང་མེད་
སྙམ་དུ་བསྒོམ་མོ། གསུམ་པ་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བསྒོམ་པ་ནི། ཡུལ་སྣང་སེམས་
ཀྱེས་བྱས་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པས་རིམ་པ་བཞིན་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་སྤྲོས་པའི་
མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤིང་ངེས་པར་བྱས་ནས། དེ་ལྟར་
རྟོགས་མཁན་གྱི་བློ་དང་ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་དབྱེར་མེད་ཆུ་ལ་ཆུའམ། མར་

[477] ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་ནས་བསྒོམ་
པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུན་གོམ་པར་བྱས་པས་གོམ་པ་དང་ དེ་ལྟར་མ་རྟོཊ་པའི་
སེམས་ཅན་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་དྲངས་པའི་སྙིང་རྗེ་སོཊ་སྐྱེ་ཞིང་ དངོས་པོར་འཛིན་པའི་
འཁྲུལ་བ་ལོག་སྟེ། འཁྲུལ་སྣང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་བ། རྫོཊ་པའི་སངས་རྒྱས་
སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་
རྗེས་བསྔོ་བས་རྒྱས་བཏབ་པ་ནི། ཐུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་ཏུའང་བྱ་ཞིང་ དེའང་
འདི་ལྟར་བསྔོ་རྒྱུ་བདག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟབ་མོ་བསྒོམ་པའི་དགེ་བ་དང་ དེས་
མཚོན་ཏེ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅི་བྱས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་
སུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྔོ། བསྔོ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སངས་རྒྱས་
ཀྱིས་ཡང་བློ་ཡུལ་དུ་བྱས། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྔོ། རྣམ་པ་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པའ་སྒོ་ནས་
དགོངས་གསོལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། དགེ་བ་འདི་ཡིས་སྐྱ་བོ་ཀུན། །བསོད་ནམས་
ཡེ་ཤེས་ཚོགས་བསགས་ཤིང་ །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི། །དམ་
པ་གཉིས་པོ་ཐོབ་པར་ཤོག་ཞེས་སོགས་བསྔོ་བ་མདོ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཤེས་བྱའོ།།
 ཞེས་པ་འདི་ལུང་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་དུ་མའི་དབང་ཕྱུག་
སྔགས་འཆང་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་བླ་མ་ཀུན་དགའ་ལེགས་པའི་གསུང་གིས་བསྐུལ་
ནས་ཆོས་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཀུན་དགའ་བཟང་པོའི་ཞབས་ཀྱི་ཞལ་སྔར་ཚར་གཉིས་
ཉན་ཏེ། །བླ་མ་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོས་ལེན་པ་དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་
ལེགས་པའི་རིན་ཆེན་གྱིས་ཟིན་བྲིས་བྱས་ནས། སླར་ཡང་བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ལ་གཟིཌ་
བསྐྱངས་ཕུལ་ནས། དག་པར་བྱས་ཏེ་བཀོད་པའི་ཤོག་བུའི་རྐྱེན་སྦྱོར་བ་པོ་ནི་
ཆོས་འདི་ལ་དད་ཅིང་འདུན་པ་ཅན་དབོན་པོ་བློ་གསལ་མིང་གཞན་གྲགས་པ་རྒྱལ་

[478] །བཀྲ་ཤེས་པར་ཤོག། །།
དེ་ལྟར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་ནུ་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་དང་ མུས་
ཆེན་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་སྦྱོང་གི་གདམས་པ་བློ་སྦྱོང་བརྒྱ་རྩར་གྲགས་པ་ཁེ་གཙང་དཔེ་རྒྱུན་དཀོན་
ཁར། དེང་རབས་ཀྱི་དུས་འདིར་འདི་གྲས་མང་ཙམ་ཞིང་དཔར་འགྲེམ་ཐུབ་ན་
སྤྱི་སྒོས་སྐྱེ་འགྲོ་མང་པོར་འདི་ཕྱི་གཏན་བདེའི་ལམ་སྒོ་ལྟ་བུ། སྔོན་ལ་སྐྱེ་བོ་རང་རང་
གི་ལས་ཉོན་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་ཐུབ་ཐབས་ལ་ཕན་རླབས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུར་
བརྟེན། སེར་སྨད་ཀོང་པོ་ཤར་པ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ སེར་བྱེས་སྦྲ་གཙང་ཁམ་ལུང་
སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་གཉིས་ནས་མ་དཔེ་དང་ དཔར་འདེབས་མ་དངུལ་ཐབས་འཚོལ་
གནང་དོན། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་སློབ་གཉེར་བ་ ཇོཧྣྣ་མིལླྶ་
སངས་རྒྱས་སྦྱིན་པས་དཔར་བསྐྲུན་འགྲོ་སོང་བཏང་སྟེ། ལྷ་ལྡན་བཞི་སྡེ་པར་ཁང་དུ་
བཞུཊ་པའི་པར་མ་གཞིར་བཟུང་དྷ་ཤོད་ཤེས་རིག་པར་ཁང་དུ། བོད་རྒྱལ་ལོ་་
ཕྱི་ལོ་་ལོར་དེབ་གྲངས་་ཐམ་པ་པར་འདེབས་ཞུས་པ་དགེ་ལེགས་
སུ་གྱུར་ཅིག། །།
ད་



