ལ་
༄༅། །ཤཱ་སྟྲ་ཨ་བཧི་ས་མ་ཡ་ཨ་ལངྐྲ་ར་མའུ་ལ་བྲྀ་ཏྟི་ས་མཱ་ཡཱ་ནྲ་བི་བྷཱ་ཥི་ཏ་གརྦྷཱ་ལངྐཱ་ར་སྱ་རུ་ཙི་ནཱ་མཱ་ཏྦྲ་ཐ་མ་ག་ར་ཎ་བི་ཧ་ར་ཏི་སྨ། །
༄༅། །བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་གྱི་སྤྱི་དོན་རྣམ་བཤད་སྙིང་པོ་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་དང་པོ་བཞུགས་སོ། །
ད་
[001A] །རྗེ་བཙུན་དམ་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་པདྨོ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དགེ་ལེགས་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་བསྐྲུན་པའི་སྐུ། །ཡན་
ལག་དྲུག་ཅུས་འགྲོ་དབུགས་འབྱིན་པའི་གསུང། །དྲི་མེད་མཁྱེན་དང་བརྩེ་བའི་ཐུགས་མངའ་བས། །མཛད་པ་མཐར་ཕྱིན་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དང། །རྒྱལ་ཚབ་དམ་པ་མི་ཕམ་མགོན་པོ་སོགས། །ཆོས་འདི་
བརྒྱུད་པའི་ལྷ་དང་བླ་མ་དང། །ཁྱད་པར་འགྲོལ་མཛད་གཞན་ལས་མཆོག་གྱུར་པའི། །འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེ་རྒྱལ་སྲས་སེང་གེ་བཟང། །རྗེ་བཙུན་དམ་པ་གཞོན་ནུ་མཛེས་ལ་སོགས། །རྩ་བརྒྱུད་བླ་མ་རྣམས་
ད་ལ་སྙིང་ནས་འདུད། །ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་གནད་རྣམས་མ་ལུས་ལ། །བློ་གྲོས་བཟང་པོ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བས། །སྔོན་མེད་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེར་རབ་གྲགས་པ། །ཟླ་མེད་བླ་མ་མཆོག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་
ཚབ་དམ་པ་དར་མ་རིན་ཆེན་དང། །མཁས་ཤིང་གྲུབ་པ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་སོགས། །མཁས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་གུས་བཏུད་ནས། །སྙིང་པོ་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་འདྲི་བར་བྱ། །དེ་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་
མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་འཆད་པ་ལ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང། སྐབས་སུ་བབས་པའི་གཞུང་དོན་རྣམས་སོ་སོར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དེ་ད་
ད་
[002A] །ལ་འདིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དོན་གཉེར་གྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་སྤྱི་དང། ངེས་དོན་ཟབ་མོའི་མདོ་ལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་འཇུག་དགོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པ་ལ་སྡེ་སྣོད་
གསུམ་གའི་དོན་ཤེས་དགོས་ཤིང། ངེས་དོན་ཟབ་མོའི་གསུང་རབ་ལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་འཇུག་པ་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བས་གསེར་གཞི་ནོར་བུས་སྤྲས་པ་ནི། །སངས་རྒྱས་
ཞིང་རྡུལ་མཉམ་པ་ཉིན་རེ་ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་ལ་རྟག་འབུལ་ལ། །གཞན་གང་འདི་ལས་ཚིག་ཙམ་ཐོས་ཤིང་ཐོས་ནས་ཀྱང་ནི་མོས་ན་འདི། །སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་དགེ་བ་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ངེས་དོན་ཟབ་མོའི་གསུང་རབ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། འདིས་དངོས་བསྟན་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཐོབ་པ་ལ་མེད་མི་རུང་དུ་རྟོགས་དགོས་པའི་སྟོང་ཉིད་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན། སྦས་
དོན་ལ་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ངེས་པ། གྲངས་ངེས་པ། གོ་རིམ་ངེས་པ་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་གནད་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་
འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་དོན་ལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་ཡང་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཅིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཇུག་དགོས་ཏེ། ཡུམ་དོན་རྟོགས་དཀའ་ཞིང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་ན་གོལ་ས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ད་

[002B] རང་ལུགས་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཇུག་ཅེ་ན། སྔ་མ་ཁ་ཅིག་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ལ་བཞིར་གྲངས་ངེས་ཏེ། སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྲོལ་འབྱེད་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་དང། དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པའི་སྲོལ་འབྱེད་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་
ཡུམ་དོན་སྒོ་གསུམ་དང། རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྲོལ་འབྱེད་ཁ་ཆེ་མཆེ་བའི་སྡེ། བརྒྱད་སྟོང་པ་དོན་ཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྲོལ་འབྱེད་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་དང་བཞིར་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་
ན༑ དེ་མི་རིགས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་ཁོག་ལ་མི་མཐུན་པ་མེད་ཅིང། ཟབ་མོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྲོལ་ཕྱེ་བ་དགོས། དེ་ལ་ཁ་ཆེ་མཆེ་བའི་སྡེ་ཟབ་དོན་འགྲེལ་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས། ཕྱོགས་གླང་ཐོགས་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་
ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། དགའ་ལྡན་དུ་ཡུམ་གྱི་ཟབ་དོན་དབུ་སེམས་གཉིས་ཀའི་སྲོལ་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་དབུ་སེམས་སོ་སོའི་སྲོལ་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རིམ་པ་བཞིན་ཀླུ་སྒྲུབ་དང། ཐོགས་མེད་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་
པར་མངོན་ཏེ། རྗེ་བཙུན་གྱིས་དགའ་ལྡན་དུ་འགྲེལ་བྱེད་མཁན་པོ་གཞན་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཡུམ་དོན་དབུ་མར་འགྲེལ་པ་ལ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དང། རྒྱུད་བླ་མ་གཉིས་མཛད། སེམས་ཙམ་དུ་འགྲེལ་བ་ལ་བྱམས་ཆོས་ཕྱི་མ་གསུམ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང། ཀླུ་སྒྲུབ་དང་
ཐོགས་མེད་གཉིས་དབུ་སེམས་ཀྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་གཉིས་སུ་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ལང་གཤེགས་ལས། བདེ་གཤེགས་མྱ་ངན་འདས་འོག་ཏུ། །སོ་སོ་རང་གི་ཐེག་པ་ནི། །འཛིན་པར་སུ་འགྱུར་བཤད་དུ་གསོལ། །ལྷོ་ཕྱོགས་

[003A] །བེ་ཏའི་ཡུལ་དུ་ནི། །དགེ་སློང་དཔལ་ལྡན་ཆེར་གྲགས་པ། །དེ་མིང་ཀླུ་ཞེས་འབོད་པ་དེས། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་པ། །ང་ཡི་བསྟན་པ་འཇིག་རྟེན་དུ། །བླ་མེད་ཐེག་ཆེན་རབ་བཤད་དེ། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་ཏེ། །བདེ་བ་ཅན་དུ་
དེ་འགྲོའོ། །ཞེས་སོགས་ཟབ་དོན་འགྲེལ་བའི་ལུང་བསྟན་མང་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས། ཐོགས་མེད་ཅེས་བྱའི་དགེ་སློང་ནི། །བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་དོན་ལ་མཁས། །མདོ་སྡེ་ངེས་དོན་དྲང་བའི་དོན། །རྣམ་པ་མང་པོ་རབ་ཏུ་
འབྱེད། །འཇིག་རྟེན་རིགས་པ་སྟོན་བདག་ཉིད། །གཞུང་འབྱེད་དང་ཚུལ་ཅན་དུ་འགྱུར། །དེ་ཡི་རིག་པ་གྲུབ་པ་ནི། །སཱ་ལའི་ཕོ་ཉ་མོ་ཞེས་བྱ། །དེ་ལུས་ཞི་གནས་ལྷ་ཡུལ་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མདོའི་སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དང་
ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་པའི་ཞར་ལ་སེམས་ཙམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡང་བསྟན་པས་ཟབ་མོའི་ཕྱོགས་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་ཏེ། གཉིས་ཀ་རྟོགས་དཀའ་བས་སྦས་དོན་མངོན་
རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་ཡང་ལམ་རྐྱང་པ་བ་དང། ལམ་གསུམ་བཏགས་མཚན་པའི་ལོག་རྟོག་དུ་མ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང། ཟབ་མོའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་མ་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཆ་དུ་མ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་སེམས་ཙམ་གྱི་ལྟ་བ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྟ་
བ་མཐར་ཐུག་ཏུ་མི་བཞེད་ཀྱང། ལེགས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱི་ལྟ་བས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་ནུས་པར་འདོད་པའི་གདུལ་བྱ་དུ་མ་ཡོད་པས་དེ་དག་རྗེས་སུ་འཛིན་དགོས་པ་དང། ལྟ་བ་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པའི་ལྟ་

[003B] ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཉིས་ནས་ལེགས་བརྒྱུད་པའི། །ཞེས་སོགས་དང། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་གཉིས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་རྣམས་འཛམ་གླིང་འདིར་སྲོལ་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པར་མངོན་ནོ། །འོ་ན་
མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལ་བརྟེན་ནས་མདོའི་སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་ན་འདིའི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོ་གང། དེ་རྒྱན་འདིས་འཆང་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཁ་ཅིག། རྒྱན་གྱི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོ་ལ་ཡུམ་སྲས་བཅུ་བདུན་དུ་གྲངས་ངེས་ཤིང། ཡུམ་ལ་དྲུག་
ཏུ་ངེས་ཏེ། འབུམ། ཉེ་ཁྲི། ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ། ཤེས་རབ་ཁྲི་པ། བརྒྱད་སྟོང་པ། སྡུད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྲས་ལ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དེ། ཤེར་ཕྱིན་བདུན་བརྒྱ་པ། ལྔ་བརྒྱད་པ། སུམ་བརྒྱ་པ། ཚུལ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ། ལྔ་བཅུ་པ། སྒོ་ཉེར་ལྔ་པ། རབ་རྩལ་རྣམ་གནོན་གྱིས་
ཞུས་པའི་མདོ།། ཀོའུ་ཤི་ཀས་ཞུས་པའི་མདོ།། ཤེར་ཕྱིན་ཡི་གེ་གཅིག་མ། ཡི་གེ་ཉུང་ངུ་མ། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུམ་སྲས་ཀྱི་དོན་ལ་ཡང་དངོས་བརྒྱད་དོན་བདུན་ཅུ་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་བར་སྟོན་མི་སྟོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ཟེར་ན། མི་
རིགས་ཏེ། བཤད་བྱའི་ཤེར་ཕྱོགས་ཀྱི་མདོ་ལ་བྱེད་ན་གྲངས་ཉུངས། བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོ་ལ་བྱེད་ན་གྲངས་མང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། ཤེར་ཕྱོགས་ཀྱི་མདོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟླ་བའི་སྙིང་པོ། ཉི་མའི་སྙིང་པོ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན། ལག་ན་རྡོ་རྗེ། ཀུན་
ཏུ་བཟང་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཁྲི་པ་དང་རྒྱན་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་ཚད་ལྡན་གྱིས་མཛད་པ་མེད་ཅིང། སྲས་བཅུ་གཅིག་པོ་དེས་བརྗོད་བྱ་དངོས་བརྒྱད་དོན་བདུན་ཅུ་བསྟན་པ་དང། རྒྱན་གྱི་སྐབས་བརྒྱད་རྩ་འགྲེལ་དུ་
སྦྱར་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བཅུ་གཅིག་པོ་དེས་དངོས་བརྒྱད་ཚང་བར་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གཞན་ཡང། ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་སྡུད་པ་སོ་སོར་ཡུམ་དུ་འདྲེན་པ་ཡང་མི་རིགས་པར་ཐལ། སྡུད་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལ་ལེའུ་གྱ་བདུན་ཡོད་པའི་གྱ་བཞི་པ་ཡིན་པའི་

[004A]༄༅། ཕྱིར༑ ཁ་ཅིག་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོ་ཡིན་གྱི་སྡུད་པ་དེའི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་གྱི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡུམ་གསུམ་པོ་ཀུན་གྱི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་བར་ཞེས་
དང༑ དོན་བསྡུས་འདི་ཙམ་ཤེས་པར་བྱ། ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་བསྡུས་དོན་གསུམ་པོ་འདིའི་བསྡུས་དོན་འདི་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་པ་དང། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་འཕགས་བཞིའི་མངོན་རྟོགས་མཐའ་དག་བསྡུས་པའི་ཁུངས་འགོད་
པ་ན་ཡང་བསྡུས་པ་དང་འབྲིང་པོའི་ཁུངས་བཀོད་རྒྱས་པ་ལ་ཁ་འཕང་མཛད། སྡུད་པའི་ཁུངས་མ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན། མི་རིགས་ཏེ། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དང་མདོ་སྡུད་པ་བཞི་པོ་རྒྱན་གྱི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོར་རུང་མི་རུང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་པའི་
ཕྱིར་དང། སྡུད་པ་དང་རྒྱན་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་སེང་བཟང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལུང་སོགས་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་རྣམས་སྡུད་པའི་སྦས་དོན་གྱི་རིམ་པ་དང་དངོས་སུ་མི་སྦྱོར་བས་དེ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་རྒྱས་
འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་སྡུད་པ་དང་བཅས་པ་རྒྱན་གྱི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྦས་དོན་དངོས་བརྒྱད་དོན་བདུན་ཅུ་རྫོགས་པ་དང་བཅས་པ་རྒྱན་གྱི་སྐབས་བརྒྱད་རྩ་འགྲེལ་དུ་སྦྱར་རུང་ཞིང་སྦྱར་བའི་ཚད་ལྡན་གྱི་འགྲེལ་པ་ཡང་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་
ཀྱང་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་མདོ་རྒྱན་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ཀར་ཚིག་གི་ཆ་གཙོ་བོར་མ་སྦྱར་བ་དང། འགྲེལ་ཆུང་ལས། ངག་སོགས་སྦྱོར་བ་མ་བྱས་ཀྱང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོ་དེ་
རྣམས་ཀྱིས་སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་བཤད་ཐབས་ཡན་ལག་ལྔའི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས་རྗེ་བཙུན་གྱི་མན་ངག་འགོད་པ་ན། མདོ་དོན་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ནི། །ངས་ནི་མན་ངག་སྦྱིན་པར་བྱ། །དགོས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་བཅས་དང། །ཚིག་དོན་

[004B] །བརྒལ་ལན་བཅས་ཏེ་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་གཞུང་གི་ཆ་གང་དང་གང་གིས་ལྔ་པོ་དེའི་སྒོ་ནས་འཆད་ཅིང་དེའི་སྒོ་ནས་བཤད་པའི་དགོས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལྔ་པོ་དེ་གཞུང་གི་ཆ་གང་དང་གང་གིས་འཆད་ཚུལ་ཡོད་དེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ལམ། །ཞེས་སོགས་
ཀྱིས་དགོས་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད། དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །ཅེས་དང། དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་འགྱིངས་པའི། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་གྱི་
སྒོ་ནས་འཆད། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་དང། གྲངས་མེད་ལ་སོགས་བསྟན་པ་རྣམས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བརྒལ་ལན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པོ་དེའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དགོས་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། བསྟན་བཅོས་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་
ལྡན་དུ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་གུས་པར་འགྱུར། བསྡུས་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རགས་རིམ་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་དགོས་པ་དེ་འགྲུབ་པ་བསྡུས་དོན་ལ་རག་ལས་པ་དང། བསྡུས་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རགས་རིམ་རྟགས་པ་དེ་ཉིད་ཚིག་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་མཐའ་ཆོད་པར་འགྱུར་བ་དང། མཚམས་སྦྱར་གྱི་
སྒོ་ནས་བཤད་པས་གཞུང་སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་ཆགས། བརྒལ་ལན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པས་ཁས་བླངས་སྔ་ཕྱི་དང། རིགས་པ་དངོས་ཤུགས་མི་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། ཉན་པ་དང་ནི་འཛིན་པ་ལ། །ཉན་པ་པོ་རྣམས་གུས་བྱེད་པས། །ཐོག་མར་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱ། །དེ་གྲུབ་དེ་ནི་བསྡུས་དོན་ལ། །
བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཚིག་དོན་ལ། །གོ་རིམ་རིགས་པ་སྔ་ཕྱི་དང། །མི་འགལ་བ་ནི་གཉིས་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལ་བརྟེན་ནས་སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚེ་ཡང་དེའི་འགྲེལ་པ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་འཆད་དགོས་ན། རྒྱན་ལ་འགྲེལ་པ་དུ་ཞིག་ཡོད། རང་ལུགས་
འགྲེལ་པ་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞེ་ན། དེ་ལ་འགྲེལ་པ་རྒྱ་གར་མར་གྲགས་པ་ཉེར་གཅིག་ཡོད་དེ། མདོ་རྒྱན་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་བཅུ་གཉིས། མ་སྦྱར་བ་དགུ་དང་བཅས་པའི་ཉེར་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྦྱར་བ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དེ། བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་སྦྱར་བ་ལ། སློབ་དཔོན་གྱིས་མཛད་པའི་རྒྱན་སྣང། མཁས་གྲུབ་ཤནྟི་

[005A]༄༅། །པས་མཛད་པའི་སྙིང་པོ་མཆོག། ཨ་བྷྱཱ་ཀ་རས་མཛད་པའི་གནད་ཀྱི་ཟླ་འོད་དེ་གསུམ། ཉི་ཁྲི་དང་སྦྱར་བ་ལ། འཕགས་པས་མཛད་པའི་ཉི་ཁྲི་སྣང་བ། བཙུན་པས་མཛད་པའི་ཉི་ཁྲི་རྣམ་འགྲེལ། ཤནྟི་པས་མཛད་པའི་ཉི་ཁྲི་དག་ལྡན། སློབ་དཔོན་གྱིས་མཛད་པའི་ཉི་ཁྲི་ལེའུ་བརྒྱད་མ་སྟེ་ཉི་ཁྲི་
དང་སྦྱར་བ་བཞི། སྡུད་པ་དང་སྦྱར་བ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཛད་པའི་སྡུད་འགྲེལ་རྟོགས་སླ། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྡུད་པའི་དཀའ་འགྲེལ། ཁ་ཆེ་དྷརྨ་ཤྲཱིས་མཛད་པར་གྲགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་མཛོད་ཀྱི་ལྡེ་མིག་སྟེ་སྡུད་པ་དང་སྦྱར་བ་གསུམ། གཞན་ཡང་སྨྲྀ་ཏིས་མཛད་པར་གྲགས་པའི་ཡུམ་གསུམ་
དོན་བརྒྱད་དུ་མཐུན་པར་སྟོན་པ། ཁ་ཆེ་དྷརྨ་ཤྲཱིས་མཛད་པར་གྲགས་པའི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་བཤད་པ་འབུམ་དང་སྦྱར་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་སྦྱར་བ་དགུ་ཡོད་དེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ། ཆོས་བཤེས་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཚིག་གསལ། གསེར་གླིང་པས་
མཛད་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ། ཇོ་བོའི་བསྡུས་དོན། ཤེར་འབྱུང་བློ་གྲོས་ཀྱི་བསྡུས་དོན། ཁ་ཆེ་གཞོན་ནུ་དཔལ་གྱི་བསྡུས་དོན་ཏེ་བསྡུས་དོན་གསུམ། རིན་ཆེན་གྲགས་པས་མཛད་པའི་གྲགས་ཆ། བུདྡྷ་ཤྲཱིས་མཛད་པའི་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་ཕྲེང་བ། ཨ་བྷྱཱས་མཛད་པའི་ཐུབ་པ་དགོངས་རྒྱན་དང་
བཅས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདིས་སེམས་བསྐྱེད་ཉེར་གཉིས་ཀྱི་བཤད་པ་རྒྱན་དང་སྦྱར་བས་དེར་བགྲངས་པ་ཙམ་མོ། །འགྲེལ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་བཤད་པ་འབུམ་དང་སྦྱར་བ་དང། ཤེར་ཕྱིན་མཛོད་ཀྱི་ལྡེ་མིག་གཉིས་རྒྱ་འགྲེལ་ཡིན་མིན་བརྟག་བྱའི་གནས་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་བཤད་
པར་བོད་ཀྱི་བཙུན་པ་བ་རེག་ཐོས་པ་ཀས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མ་ལས། གླེང་གཞི་རྒྱས་པར་བཀའ་སྩལ་བསྟན་བཅོས་རྣམས། །ལེགས་པར་བསྡུས་པ་ཕྱག་འཚལ་ཚིགས་བཅད་ཡིན། །ཞེས་པ་དྲངས་ནས་ཆོས་བརྗོད་གླེང་གཞི་དང་སྦྱར་ཞིང་དེ་མི་རིགས་པ་དང། གཞན་ཡང་ཚིག་ནུས་པ་ཆུང་ཞིང་
བོད་ཚིག་དུ་མ་དང་བཅས་པ་དང། ཤེར་ཕྱིན་མཛོད་ཀྱི་ལྡེ་མིག་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཡུམ་གསུམ་དོན་བརྒྱད་དུ་མཐུན་པར་སྟན་པ་ཡང་སྨྲྀ་ཏིས་མཛད་པ་ཡིན་མིན་བརྟག་བྱ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡང་བོད་ཚིག་དུ་མ་དང་བཅས་ཤིང་མདོ་སྦྱོར་ལ་ཡང་སྐྱོན་ཆགས་པ་དུ་མ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ལེགས་བཤད་གསེར་

[005B] །རང་ལུགས་འགྲེལ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྒྱན་གྱི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཚིག་ཉུང་ལ་བརྗོད་བྱ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་འགྲིལ་བས་འགྲེལ་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་ཞུགས་ཤིང་ཧ་ཅང་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བས་ཉན་བཤད་ཀྱང་སླ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་གཞུང་དོན་རྣམས་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ། འགྲེལ་པ་འདིས་རྒྱན་དོན་བཤད་པ་ལ་འཇུག་པ། བཤད་པ་ཉིད་འགོད་པ། བཤད་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་ཅིང་བཤད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལ། མཆོད་པར་བརྗོད་ཅིང་བཤད་པར་དམ་བཅའ་བ། འགྲེལ་པ་རྩོམ་རིགས་པར་བསྒྲུབ་པ། ཁེངས་སྐྱུང་ཞིང་སྤྲོ་བ་
བསྐྱེད་ཚུལ་དང་བཅས་པའི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་དང་པོས་མཆོད་པར་བརྗོད་ཅིང་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་དང་དགོས་པ་གསུམ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་ཉིང་དགོས་བརྗོད་བྱ་དང་བཅས་པ་ཤུགས་ལ་འཆད། དོན་ཚན་བར་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ནས་དམ་པ་བར་མ་ཆད་པའི་མན་ངག་དང་ལྡན་པ། ནང་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡི་དམ་གྱི་ལྷའི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ཤུགས་ལ་བསྟན་ནས། དེས་ན་འགྲེལ་པ་རྩོམ་རིགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁེང་བསྐྱུང་ཞིང་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ཚུལ་གྱིས་ནི་རང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ་
རང་ཉིད་མ་ཁེངས་པས་དགེ་རྩ་མི་གཅོད་ཅིང་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན། སྐལ་པ་མཉམ་པ་གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་ལ་བསྐུལ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བཤད་པ་ཉིད་འགོད་པ་ལ། མཆོད་པར་བརྗོད་པ། རྒྱས་པ་ལ་དད་པའི་གང་ཟག་ལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ། བསྡུས་དོན་གཞན་བསྟན་པ་དང་གསུམ་
ལས༑ དང་པོ་ནི། རྗེ་བཙུན་གྱིས་མདོ་བཤད་ཐབས་ཡན་ལག་ལྔའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྒྱན་བཤད་ཐབས་ཡན་ལག་ལྔའི་སྒོ་ནས་འཆད་དོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐོག་མར་མཆོད་བརྗོད་བཤད་ཐབས་ཡན་ལག་ལྔའི་སྒོ་ནས་འཆད་པར་མཛད་པས། དེ་ཡང་མཚམས་སྦྱར་གྱི་སྒོ་ནས་
འཆད་པ་ལ། འཕགས་པ་བྱམས་པ་རང་ཉིད་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བསྡུས་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི། ཞེས་སོགས་གསུངས། དགོས་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། རེ་ཞིག་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ནི། ཞེས་སོགས་གསུངས། ཚིག་
[006A]༄༅། །དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། ཉན་ཐོས་དང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་པ་ཞེས་སོགས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི། ཞེས་སོགས་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ། ཞེས་སོགས་གསུངས། བརྒལ་
ལན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ནི་དོན་བརྒྱད་བསྡུས་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ།།    ༈    གང་ལ་རྩོད་པའི་ཡུལ། གང་གིས་རྩོད་པའི་གང་ཟག་ཇི་ལྟར་རྩོད་པའི་ཚུལ། དེའི་ལན་འདེབས་
ཚུལ་རྣམས་ལས། དང་པོ་ནི་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཆོད་བརྗོད་རང་དོན་གྱི་དགོས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་དེ་ལ་རྩོད། གང་གིས་རྩོད་ན་གཡག་པ་དང་རོང་པ་སོགས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་དག་གིས་རྩོད། ཇི་ལྟར་རྩོད་ན་འགྲེལ་པ་འདིས་མཆོད་བརྗོད་རང་དོན་གྱི་དགོས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་
བ་མི་རིགས་ཏེ། བྱམས་པ་ལ་རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་འཇུག་པའི་ཆེད་ཁོ་ནར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རྩོད། བཞི་པ་དེ་ལ་རྩོད་སྤོང་གི་རྣམ་བཞག་བཀོད་པ། དེས་རྩོད་པ་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཚུལ་དང་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྣམ་བཤད་ལས། རྗེ་བཙུན་ལ་རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མེད་པར་འདོད་པ་
སོགས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལ་ངལ་བ་ཞིབ་ཏུ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེ་བཙུན་མངོན་པར་རྫོགས་པ་སངས་རྒྱས་པའི་དབང་དུ་བྱེད་ན་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་མ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་དུ་བྱེད་ན་ནི་རང་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ཆོས་སྐུ་དགོས་པར་མ་མཐོང་ན་རང་དོན་དུ་ཞི་བ་རྐྱང་
པས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་བཟློག་མི་ནུས་ལ། དེ་མ་བཟློག་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རང་དོན་ཆོས་སྐུ་ལ་དོན་གཉེར་ས་བཅུ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་རང་དོན་གྱི་སྐུ་དང་གཞན་དོན་གྱི་སྐུ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་རྩོད་པ་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཚུལ་ལ། གཞན་ལུགས་དགག་པ། རང་ལུགས་བཞག་པ། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་གི་གསུང་ན་རེ། དེ་ལྟར་རྩོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། རྩོད་པ་དེ་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་མ་ཕྱེད་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གདུལ་

[006B] གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་ལ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར། གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་འཐད་དེ། རྒྱུད་བླ་དར་ཊིཀ་ལས། གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་ཁ་
ཅིག་ཀྱང་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་དེ་སྐད་གསུངས་ཀྱི་ངེས་པའི་དོན་ཉིད་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོ་ན་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དེ། དེ་འདྲ་བའི་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ནམ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་
དང་པོ་ལྟར་ན་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་ལུགས་ལ་རྒྱན་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་བྱང་སེམས་སུ་ཐལ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་ལུགས་ལ་རྒྱན་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱན་གྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་སྐབས་འདིར་རྒྱན་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་སུ་ཁས་བླངས་པ་དང་
དངོས་སུ་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་རྒྱན་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་སུ་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་མ་ཕྱེད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་མཛད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེའི་ལུགས་ལ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སངས་
རྒྱས་སུ་ཁས་བླངས་པ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་མ་མཛད་ཟེར་ན། འོ་ན་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་མ་ཕྱེད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་གང་ལ་མཛད་སྨྲོས་ཤིག་ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་ཞི་འཚོལ་མའི་སྐབས་ལ་ཐུན་མོང་བ་དང། རྒྱན་གྱི་སྐབས་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བྱས་ནས། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྒྱན་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་
བྱང་སེམས་དང། རྒྱན་གྱི་ལུགས་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་མ་ཕྱེད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་མཛད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་རིགས་ཏེ། རྒྱན་གྱི་ལུགས་ལ་རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་སུ་ཁས་བླངས་པས་གསུང་འདིའི་འཕུལ་མཚམས་མ་ཐུབ་པའི་གབ་ཁུང་གསར་པ་བཙལ་བར་སྣང་ཡང། དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་ཚད་ལྡན་གང་གིས་
ཀྱང་མ་མཛད་པས་རྟོག་བཟོ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་སོ་སོར་འཆད་པའི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་སྐབས་སུ་རྒྱན་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་བྱང་སེམས་ཡིན་པར་ཐལ། བརྒྱད་པོ་བསྡུ་བྱེད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་ལ་དངོས་སུ་བསྟོད་ཕྱག་མཛད་པའི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྒྱན་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་བྱང་

[007A]༄༅། །སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གིས། འཕགས་པ་བྱམས་པ་ཞེས་སོགས་མཆོད་བརྗོད་རང་དོན་གྱི་དགོས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་མི་རིགས་པར་ཐལ། རྗེ་བཙུན་ལ་རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་རང་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དམ་ཆོས་པད་དཀར་གྱི་
ལུགས་ལ་སངས་རྒྱས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཐལ་བ་ཕྱི་མ་ལ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་མ་ཕྱེད་པའི་ཁྱབ་མེད་ཀྱི་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་གསུངས་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གསུང་རབ་སྤྱི་ལ་མ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་དང། དམ་ཆོས་པད་དཀར་སོར་བཞག་ལ་འཕགས་
པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གསུངས་པའི་ཅ་ཅོའི་འགྲོས་བྱེད་ན་མ་གཏོགས་དེ་ལས་ཀྱང་རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་སུ་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་སེམས་སུ་གསུངས་ཏེ། མ་འོངས་དུས་ན་ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱང། །རྒྱལ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང། །པདྨོའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ཀུན་
ཏུ་ཅན། །སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་སྟོང་དག་རྣམས་འདུལ་ལོ། །ཞེས་དངོས་སུ་ལུང་བསྟན་པ་དང། ཉི་སྣང་ལས་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ཚད་མར་བྱེད་ན། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གི་གསུང་ན་རེ། ཕ་རོལ་པོས་དེ་ལྟར་རྩོད་མི་རིགས་པར་ཐལ། རྗེ་བཙུན་ལ་རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། ཐལ་བ་གཉིས་
པ་ལ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་མ་ཕྱེད་པའི་ཁྱབ་མེད་ཀྱི་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེ་བཙུན་ལ་ཐུན་མོང་བ་རང་དོན་གྱི་དགོས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ལ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རང་དོན་གྱི་དགོས་པ་སློབ་མི་
སློབ་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད། རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མི་སློབ་པ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་འདྲའི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་སྤྱི་ལ་མ་གྲགས་ཤིང། བྱང་སེམས་ས་བཅུ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་

[007B] དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་པས་སེམས་བསྐྱེད་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་དང། དེས་སློབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ན། དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ནས། སེམས་བསྐྱེད་ཐ་མ་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྦྱར་བ་སོགས་དང་འགལ་ལོ། །དེ་ཙམ་ལས་མ་སྤྲོས་སོ། །
ཁ་ཅིག་གིས། ཐུན་མོང་བ་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་མཛད་ནས་འཕུལ་བྱེད་པའི་ལུགས་བྱེད་པ་མི་རིགས་པ་རྟོགས་སླའོ། །གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ། སྔར་ལྟར་རྩོད་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་གྱི་ངལ་བ་ཞིབ་ཏུ་མ་བྱས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་
རྩོད་པ་དེ་རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྩོད་དམ། བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྩོད། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ཐུན་མོང་བ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་སྐབས་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའི་སྐབས་མ་ཕྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྔགས་
ཀྱི་ལུགས་ལ་རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཀྱང། འདིར་ཐུན་མོང་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ལུགས་ལ་འཇམ་དབྱངས་སངས་རྒྱས་གང་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལ་ཐུན་མོང་བ་དང། སྔགས་
ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་གཞག་འཐད་དེ། བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་དུ། ཐུན་མོང་བ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་ལ་སློབ་ཚུལ་དང། ཐུན་མོང་མིན་པ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སློབ་ཚུལ་གཉིས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། བསྡུས་དོན་ལས་ཀྱང། དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་ཆེན་གྱི། །ལམ་མཆོག་གཉིས་ཀར་
དགོས་པའི་ཐུན་མོང་ལམ། །ཞེས་སོགས་དུ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་གསུང་པ་དང་འདིར་དོན་གཅིག་པར་མངོན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་སྐབས་སུ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཁས་མི་ལེན་ཞེ་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། འགྲེལ་ཆུང་ལས། ཕྱོགས་གཞན་དང་ཡང་

[008A]༄༅། །མི་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བཞིའི་གྲངས་ངེས་བྱེད་པ་སྔགས་ཀྱི་ལུགས་དང་ཡང་མི་འགལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡོད་པར་ཐལ། སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ལས་ཚོགས་ལས་ནམ་མཁར་འགྲོ་
བ་སོགས་འབྱུང་བ་རྒྱུད་གསུང་བ་པོའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གང་ཡང་རྒྱུད་རིགས་འགའ་ཞིག་གི། ལ་ལ་གསང་སྔགས་བྱེད་འགྱུར་བ། །དེ་དག་གིས་ཏེ་གཙོ་བོའི་མཐུ། །དེས་བཤད་རིགས་པ་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཙམ་མ་གཏོགས་དེ་དག་གིས་གང་
བཤད་ཐམས་ཅད་རང་ནི་ཁས་བླངས་མི་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་རྩོད་མི་རིགས་པ་ནི་རྒྱན་ལས་བཤད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེས་ས་བཅུ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་བཅུ་པ་བ་དེ་རང་དོན་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་སྡུག་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་མི་བཟློག་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་དོན་ཡོངས་རྫོགས་དོན་གཉེར་གྱི་གང་ཟག་གང་ཞིག་དེས་རང་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ཆོས་སྐུ་དགོས་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མེད་པའི་
ཕྱིར། དེའི་རྒྱུད་ལ་རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། དེ་རང་དོན་ཡོངས་རྫོགས་དོན་གཉེར་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། ས་བཅུ་པ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུང་འདི་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ལ་རང་གི་གྲོགས་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་དོན་གཉེར་གྱི་
འདུན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང། རང་དོན་ཆོས་སྐུ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ཡིན་ན་རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་གནད་དུ་བཟུངས་ཤིག་དེས་ན་རྒྱན་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཐོགས་ཀྱི་བྱང་སེམས་སུ་གྲུབ་སྟེ། ཡུམ་ལས། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བྱམས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་དྲིས་ཤིག་དང། ཞེས་གསུངས་པ་དང། རྒྱུད་བླ་མ་ལས་ཀྱང་ཐུབ་པའི་གསུང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱམས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་སྒྲིབ་དག་ཕྱིར་དུ་རྒྱུད་བླ་མ་བརྩམས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་ལས། ཇི་ལྟར་ཉི་ཟླ་ནོར་བུ་སྒྲོན་གློག་ལས། །བརྟེན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པའི་མིས་བལྟ་བ། །

[008B] །ཐུབ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ནི་བདག་གིས་བཤད། །ཅེས་དང། དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་ལུང་དང་རིགས་པ་ལ། །བརྟེན་ནས་བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་དག་ཕྱིར་དང། །གཞན་དག་མོས་གུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལྡན་བློ། །དེ་དག་རྗེས་སུ་བཟུང་ཕྱིར་ངས་འདི་བརྩམས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་
བྱམས་ཆོས་ལྔ་བཀའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཡང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས། རྒྱན་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། ཡུམ་མཁྱེན་གསུམ་ལ་དང་བའི་དད་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དེ་ལས་ཞུགས་ནས་ལེགས་ཚོགས་རྣམ་མཁྱེན་འཐོབ་པའི་
ལམ་རིམ་རྗེ་བཙུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་པར་རྣམ་བཤད་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐུབ་པའི་གསུང་གི་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་སྤྱན་མངའ་བའི་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་མཉེས་པར་བྱས་ན་ཅི་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཞུགས་པས་ཞེས་དང། རྒྱུད་བླའི་རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང་སྔར་དྲངས་
པའི་ལུང་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་ཀྱི་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། སྒྲུབ་བྱེད་དང་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ལམ་རིམ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་སེམས་ས་བཅུ་པ་བ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་བྱང་སེམས་
ཚོགས་ལམ་པ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ས་བཅུ་པ་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུམ་མཁྱེན་གསུམ་ལ་དང་བའི་དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དེ་ལས་ཐེག་ཆེན་དུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གང་ཞིག་ལེགས་མཆོག་རྣམ་མཁྱེན་འཐོབ་འགྱུར་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་རྒྱུད་ལྡན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
སྒྲུབ་བྱེད་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་མི་གནོད་དེ། ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་དང་མ་སྦྱར་བར་དོན་གྱི་གནས་ཚོད་ཙམ་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྒྱུད་བླ་མ་དེ་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྩམས་པར་ཐལ། རྩོམ་པ་དམ་བཅའ་དང་ཇི་ལྟར་བརྩམས་ཚུལ་རྣམས་གཙོ་བོར་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་
བའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། རྒྱུད་བླ་མའི་ལུགས་ལ་དེ་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་བྱང་སེམས་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་ཆུང་ལས་འཕགས་པ་མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བ་ཞེས་པས་ཀྱང་མི་གནོད་དེ། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་ཡང་སྤང་མི་ནུས་པའི་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཆུང་

[009A]༄༅། །ངུའི་འབྲིང་མན་ཆད་ས་བཅུ་པ་བས་སྤངས་པས་དེ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། བརྒལ་ལན་ཞིབ་པར་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་རྒྱན་རྩོམ་པ་པོའི་རྗེ་བཙུན་བྱང་སེམས་ཡིན་ན་ཆོས་སྐུ་བརྙེས་ནས་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་སྐྱེ་བའི་མཛད་པ་སོགས་བསྟན་དགོས་པས་སངས་རྒྱས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་
སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་འོག་མིན་གྱི་རྟེན་ལ་སངས་རྒྱ་བ་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན་དཀའ་བར་སྣང་ཡང། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ལེའུ་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ལ་བསྟོད་པའི་འགྲེལ་པར་སློབ་དཔོན་ཀུན་སྙིང་གི་བྱ་རྒྱུད་པའི་སངས་རྒྱས་ཚུལ་སོགས་ལ་དཔགས་ན་དགའ་ལྡན་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྗེ་བཙུན་གྱིས་རང་དང་རྣམ་པ་འདྲ་བའི་
སྤྲུལ་པ་གཅིག་དེར་བཞག་ནས། འོག་མིན་དུ་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་བྱས་སླར་ཡང་སྤྲུལ་པ་དེ་ལ་ཞུགས་ནས་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པ་སོགས་ཀྱི་མཛད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ལེའུ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་སུ་འདུག་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར།    ༈    དགོས་དོན་བཤད་པ། གོ་རིམ་ངེས་པ། གྲངས་ངེས་པ། ངོ་བོ་ངེས་པ། ཡུམ་སྲས་ཀྱི་དོན་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་རྒྱན་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར་མཁྱེན་གསུམ་ལ་བསྟོད་ཕྱག་མཛད་པ་ལ་དགོས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་
བྱེད་པ་དང། ཁ་ཅིག་གཞུང་མཛེས་པ་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་དུ་མཛད་པར་བཞེད་ཀྱང་རང་ལུགས་ལ་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེ་བཙུན་རང་ཉིད་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པ་དང། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་བར་ཆད་ཞི་བའི་ཆེད་དང། གཞན་དོན་གྱི་དགོས་པ་ཡུམ་ལ་དང་བ་བསྐྱེད་
པ་སོགས་འོག་ནས་འཆད་པ་ལྟར་གྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གོ་རིམ་ངེས་པ་ལ། གཞན་ལུགས་དགག་པ། རང་ལུགས་བཞག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་འདིར། བསྟན་བཅོས་ལུས་ཀྱི་གོ་རིམ་དང་མི་མཐུན་པར་དང་པོར་གཞི་ཤེས་ལ་བསྟོད་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་
དེ་ལྟར་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་གཞུང་འདིས་མདོའི་གླེང་གཞིའི་གོ་རིམ་དང་མཐུན་པར་སྦྱར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྦྱར་ཚུལ་ཡོད་དེ། མདོའི་གླེང་གཞི་ལས། དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་དང་ཐབས་ཅིག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་དང། ཞེས་

[009B] ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཟག་པ་ཟད་པ། ཞེས་པས་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། ཐབས་གཞི་ཤེས་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད། འདིར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས། ཞེས་པས་དངོས་སུ་བསྟན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་ཡང་ཐབས་ཅིག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གི་
ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཟང་སྐྱོང་དང། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ། ཞེས་པས་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དང། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུངས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ། ཞེས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། ཐབས་ལམ་ཤེས་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད། འདིར་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི། ཞེས་པས་
དངོས་སུ་བསྟན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་གདན་སེང་གེའི་ཁྲི་བཤམས་ཏེ། སྐུ་དྲང་པོར་སྲང་དགོངས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། ཞེས་པས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དང། ལྗགས་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་འོད་ཟེར་བྱུང་སྟེ། དེའི་རྩེ་མོ་ལས་པདྨའི་སྟེང་དུ་སྤྲུལ་པའི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བསྟན་པ་དང། ཞེས་པ་ནས། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་བསྟན་པའི་ཚུལ་འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་དང་ཞེས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཚུལ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། ཐབས་རྣམ་མཁྱེན་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད། འདིར་གང་དང་ཡང་དག་ལྡན་པ། ཞེས་པས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། མདོའི་
གླེང་གཞི་དང་མཆོད་བརྗོད་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་འཕགས་སེང་གང་གིས་ཀྱང་མ་མཛད་ཅིང། ཁྱད་པར་སློབ་དཔོན་གྱིས་གླེང་གཞིའི་བཤད་པ་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་དགོས་འབྲེལ་གྱི་སྐབས་སུ་ཟུར་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང། འགྲེལ་བཤད་ཚིགས་གསལ་ལས་ཀྱང་རྒྱན་དང་གླེང་གཞི་མ་སྦྱར་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་
མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་དང་པོར་གཞི་ཤེས་ལ་བསྟོད་པ་སོགས་ཀྱི་གོ་རིམ་འདི་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ནི་ཆེས་མི་རིགས་ཏེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་
པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། གོ་རིམ་འདི་རྒྱན་གྱི་གདུལ་བྱ་ཙམ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟོད་པ་ཡིན་གསུངས་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། སྤྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་རྒྱན་གྱི་གདུལ་བྱ་ཙམ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང། རྒྱན་རྩོམ་པའི་

[010A]༄༅། །ཐོག་མ་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་ཉིད་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ་བསྟན་བཅོས་ལུས་ཀྱི་གོ་རིམ་དང་མི་མཐུན་པར་དང་པོར་གཞི་ཤེས་སོགས་ལ་བསྟོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་
བའི་གདུལ་བྱས་དང་པོར་སྐབས་གསུམ་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་མི་རྟག་སོགས་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྒོམས་ནས་རྒྱུད་སྦྱངས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད། དེ་རྗེས་ལམ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་གོ་རིམ་དང་མཐུན་པར་བསྟོད་པའི་ཕྱིར། གྲངས་ངེས་ལ་འདིར་
དངོས་བསྟན་གྱི་ཡུམ་ལ་མཁྱེན་པ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེ་བཙུན་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཡུམ་ཞིག་ལ་བསྟོད་པར་བཞེད་པ་གང་ཞིག་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁྱེན་པ་གསུམ་ལས་མང་མི་དགོས། ཉུང་ན་མི་འདུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། ཁ་ཅིག་འགྲེལ་
བཤད་ཀྱི་འཆད་ཚུལ་གྱི་གསུང་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་ནི། ཞེས་སོགས་ཀྱི་གསུང་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུམ་ལ་འབྲས་ཡུམ་གྱིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། འོ་ན་སྲས་འཕགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་
གཞི་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་གང་རུང་ལ་འབྲས་ཡུམ་གྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་གྱིས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་གཞི་ཤེས་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ནས་ཉེར་ཞི་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ལམ་ཤེས་རང་རྒྱུད་
ལ་བསྐྱེད་ནས་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གཞུང་ལམ་འབྲས་བུའི་ཤེར་ཕྱིན་གསུམ་ག་འདིར་དངོས་བསྟན་གྱི་ཡུམ་ཡིན་གསུང་པ་དང། ཁ་ཅིག་དེའི་སྟེང་དུ་རང་བཞིན་གྱི་ཡུམ་ཡང་འདིར་དངོས་བསྟན་གྱི་ཡུམ་ཡིན་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཡུམ་གྱི་མིང་
བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཡུམ་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ལ་འཕགས་པའི་མིང་བཏགས་པས་འཕགས་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱི་ཡུམ་ལ་ཡུམ་དུ་འདོད་པ་དང། དངོས་བརྒྱད་ཡུམ་དུ་འདོད་པའང་མི་འཐད་དེ། རང་སྲས་འཕགས་པ་མི་བསྐྱེད་ཅིང། རང་སྲས་འཕགས་པའི་བཞེད་དོན་མི་སྒྲུབ་པའི་ཡུམ་

[010B] །ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཙམ་ལ་གཞི་ཤེས་དང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ལམ་ཤེས་སུ་བྱས་ནས། འདིར་དངོས་བསྟན་གྱི་ཡུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གཞི་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་ལ་འཕགས་པའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་
ལུགས་ལ་རང་སྲས་འཕགས་པའི་བཞེད་དོན་བསྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་མཁྱེན་པ། ཡུམ་གྱི་མཚན་ཉིད། ཡུམ་མངོན་རྟོགས་མཁྱེན་པ་ཡེ་ཤེས་རྣམས་དོན་གཅིག་ཅིང། དངོས་བསྟན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་མཁྱེན་པ་གསུམ་ཡོད། དེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ནས་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞིང་
ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྒོམ་པའི་གཞི་ཤེས་སྤྱི་ཙམ་དེ་ཉིད་ཚིག་རྐང་དང་པོའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་གཞི་ཤེས་དང། ལམ་ཤེས་སྤྱི་ཙམ་དེ་ཉིད་ཚིག་རྐང་གཉིས་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ལམ་ཤེས་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཚིག་རྐང་དང་པོའི་སྐབས་ནས་དངོས་
སུ་བསྟན་པའི་གཞི་ཤེས་ལ་ཐེག་དམན་གྱི་མངོན་རྟོགས་སོགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང། ཚིག་རྐང་གཉིས་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ལམ་ཤེས་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་སོགས་ཀྱང་མི་རིགས་ཏེ། སྐབས་གསུམ་པའི་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གཞི་ཤེས་ལ་ཐེག་དམན་
གྱི་མངོན་རྟོགས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ། སྐབས་གཉིས་པའི་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ལམ་ཤེས་ལ་རྒྱུ་ལམ་ཤེས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དངོས་བསྟན་གྱི་ཡུམ་ལ་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པས་ཁྱབ་ཀྱང། འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ལ་དངོས་བསྟན་གྱི་ཡུམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་རྒྱལ་འཕགས་པའི་མངོན་རྟོགས་
རྣམས་འདིར་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཡུམ་སྲས་ཀྱི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་གི་གསུང་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ན་མ་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མ་དང། གསོ་བའི་མ་དང། འདོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་མ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཡུམ་ལ་ཡང་རང་སྲས་འཕགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཡུམ་དང། འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་
པའི་གསོ་བའི་ཡུམ་དང། བཞེད་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཡུམ་གསུམ་ཡོད་ཅེས་གསུངས། ཁ་ཅིག་མཁྱེན་པ་གསུམ་པོ་དེ་འཕགས་བཞིའི་རྣམ་འཇོག་གི་ཡུམ་ཡིན་པས། འཕགས་བཞིའི་ཡུམ་དུ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཇོག་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། ཡུམ་སྲས་མཚན་ཉིད་པ་ལ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ངེས་པར་དགོས་པའི་ཕྱིར། བསྐྲུན་
[011A]༄༅། །པར་མཛད་པ་ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རང་སྲས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཡུམ་དང། རང་གི་ཡུམ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་སྲས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདིར་བཤད་པའི་ཡུམ་སྲས་ལ་ནི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱིས་ཁྱབ་སྟེ། མཁྱེན་པ་སྔ་མ་སྔ་མས་རང་སྲས་འཕགས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་
བསྐྱེད་པ་འདིར་ཡུམ་སྲས་ཀྱི་དོན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། གདུལ་བྱ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུམ་ལ་དང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་འཆད་པ་དང། གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་
བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་རེ་ཞིག་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་མྱུར་དུ་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེའོ་ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་བསྟན་གྱི་རྒྱན་གྱི་གདུལ་བྱ་དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་དེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྒྱན་
གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཡིན་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོ་ལམ་མ་ཞུགས་རྣམས་ཀྱིས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཚིག་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་གང་ཟག་དང། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་རིགས་
པ་ཡང་དག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། ཚད་མས་ངེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུམ་མཁྱེན་གསུམ་ལ་དང་བ་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས་ཀྱང་དང་པོ་ལ་རྒྱན་གྱི་གདུལ་བྱ་ཙམ་དང། ཕྱི་མ་ལ་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཞེས་ཁྱད་པར་
ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་གདུལ་བྱ་དེ་གཉིས་ཡུམ་མཁྱེན་གསུམ་ལ་དང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་ཡོད་དེ། དང་པོ་དེས་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་གཞུང་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་ངེས་སྙམ་དུ་མྱུར་དུ་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེ། གཉིས་པས་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཡུམ་ཡོད་མེད་ལེགས་པར་བརྟགས་ནས་ཡོད་པ་ལ་གནོད་པ་
མ་མཐོང་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་དང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དང་པོར་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཚད་མས་ངེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་ལྟ་བུའི་ཡུམ་ཡོད་པར་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་གཉིས་གཏན་ལ་མ་ཕབས་པར་དེ་རྟོགས་

[011B] དེས་ན་གདུལ་བྱ་གཉིས་ཀྱི་ཡུམ་ལ་དང་བ་བསྐྱེད་བ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་སྐྱེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཞུགས་ནས་མཐར་ལེགས་མཆོག་རྣམ་མཁྱེན་འཐོབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་
དོན་བཤད་པ་ལ། དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱ་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བཤད་པ། གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ལྟ་བ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ། ངོས་འཛིན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་
པའི་ལྟ་བ་རྣམ་དག་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པ་ལ་དེའི་སྔ་རོལ་དུ་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱ་མཐར་ཐུག་ངོས་ཟིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྟག་པའི་དངོས་ལ་མ་རེག་པར། །དེ་ཡི་དངོས་མེད་འཛིན་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དགག་བྱ་བུམ་པའི་དོན་སྦྱི་བློ་ཡུལ་དུ་ཤར་བ་སྔོན་དུ་མ་སོང་
བར་ས་ཕྱོགས་བུམ་མེད་དུ་ཚད་མས་ངེས་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དོན་སྤྱི་བློ་ཡུལ་དུ་ཤར་བ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་དགག་བྱ་དེ་བཀག་པའི་མེད་དགག་སྟོང་ཉིད་བློ་ཡུལ་དུ་མི་འཆར་བའི་ཕྱིར། དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་དངོས་བཤད་པ་ལ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཚུལ་ལས་བཟློག་
པ་གཅིག་བྱུང་ན། དེ་ཉིད་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱ་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྱུར་བས། ཐོག་མར་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། བཤད་བྱའི་ལུང་བཀོད་པ། ལུང་གི་དོན་བཤད་པ། དེ་དག་ལ་དོགས་པ་སྤོང་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དངོས་
པོ་ཡང་དག་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དག་ལ་ཡང། དེ་ལས་བཟློག་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་འཁྲུལ་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་འམ་འདིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒྲིབས་པ་ལྟ་བུར་བྱེད། འགེབས་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་མདོ་ལས། དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །དམ་པའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་མེད། །རང་
བཞིན་མེད་ལ་འཁྲུལ་པ་གང། །དེ་ནི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་ལ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་བརྫུན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་བྱུང་ལ། དེས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ལ་ཡང་

[012A]༄༅། །དག་པར་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་ལ། ལུང་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་
དང༑ ལུགས་འདིའི་བདེན་གཉིས་འཇོག་ཚུལ་དཔེ་དང་བཅས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་བློ་ཀུན་རྫོབ་པའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་
སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་བདེན་སྣང་དང་བཅས་ཤིང། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་བློ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ཀུན་རྫོབ་བདེན་འཛིན་དངོས་མ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་སྟངས་དོན་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་འཛིན་དེས་བསླད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་
སེམས་ཅན་གྱི་བློ་དོན་མཐུན་གྱིས་གང་བཞག་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་འཛིན་དེ་ཉིད་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་བྱུང་ཞིང། དེས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུར་
ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པ་ལ་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ། ཡང་དག་པར་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཐོང་བ་ལ་རྨོངས་པ་དང། གཞན་གྱི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་
བ་ལ་སྒྲིབས་པ་ལྟ་བུར་བྱེད། འགེབས་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་མདོ་ལས་ཀྱང་དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་གང་གཅོད་པའི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། དང་པོ་
དེས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་བློ་དེ་བདེན་འཛིན་གྱིས་བསླད་པ་དང་བཅས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཀྱང། ཀུན་རྫོབ་བདེན་འཛིན་དངོས་ཡིན་པ་དེ་གཅོད། ཕྱི་མས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པ་དེ་གཅོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་

[012B] དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དགག་ཆོས་མཐར་ཐུག་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུའི་གནོད་མེད་ཀྱི་བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་དེ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཡོད་ཚུལ་མཐར་ཐུག་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་བློ་དེ་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པ་དགོས་ཤིང་ཕུགས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པ་ནི་མི་དགོས་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་འཕྲལ་ཕུགས་གང་གིའང་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་
དེ་ལ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བསླད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདིའི་བདེན་གཉིས་འཇོག་ཚུལ་དཔེ་དང་བཅས་པ་འཆད་པ་ལ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྣམས་སྣང་ཕྱོགས་ནས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཕར་བཞག་པ་ཙམ་དང། སྟོང་ཕྱོགས་ནས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་
ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་གཅིག་དགོས་ཏེ། མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཡང་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་དང། མྱུ་གུ་རང་གི་བསྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་གཉིས་ཚོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དགོས་ཏེ། དེ་མི་དགོས་ན། མྱུ་གུ་ལ་མྱུ་
གུ་ཞེས་པའི་མིང་མ་ཐོགས་པའི་གང་ཟག་གི་ངོར་ཡང། མྱུ་གུ་མྱུ་གུར་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དགོས་ཏེ། དེ་མི་དགོས་ན། རི་བོང་གི་རྭ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་དང། རི་བོང་གི་རྭ་ཞེས་རྟོག་པས་བཟུང་བ་ཙམ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་
དབང་གིས་བཞག་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ཙམ་སྒྲས་ཀྱང། དེའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྡོད་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུབ་པ་གཅོད་ཀྱང། མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་མི་གཅོད་དེ། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མིང་
བརྡས་བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་བསྡོད་ལུགས་གཅིག་ཡོད་པར་འདི་པས་འདོད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཕར་བཞག་པ་དང། ཡུལ་གྱི་བསྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་དཔེ་ཡང་ཡོད་དེ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྡེ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་སྤྲུལ་པ་དེའི་

[013A]༄༅། །ཚེ༑ རྡེ་ཤིང་གི་སྟེང་གི་རྟ་གླང་གི་སྣང་བ་དེ་སྔགས་རྫས་ཀྱིས་མིག་བསླད་པའི་བློའི་དབང་གིས་ཕར་བཞག་པ་དང། རྡེ་ཤིང་གི་ངོས་ནས་སྣང་བ་ཡིན་པའི་གཉིས་ཚོགས་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔགས་རྫས་ཀྱིས་མིག་བསླད་པའི་བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ནི་དགོས་ཏེ། དེ་མི་དགོས་ན་
སྔགས་རྫས་ཀྱིས་མིག་མ་བསླད་པའི་ལྟད་མོ་བས་ཀྱང་སྣང་བ་དེ་མཐོང་དགོས་པ་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་རྡེ་ཤིང་གི་ངོས་ནས་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ཡང་དགོས་ཏེ། མི་དགོས་ན་རྡེ་ཤིང་མེད་པའི་གཞིར་ཡང་རྡེ་ཤིང་གི་སྟེང་གི་རྟ་གླང་གི་སྣང་བ་འཆར་དགོས་པ་ལ་དེ་མི་འཆར་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་
རྣམས་བློ་གནོད་མེད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་གནོད་མེད་དང་མིང་དོན་མཐུན་གྱི་མིང་གི་དབང་གིས་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གྲུབ་ན། གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་གྲུབ་
དགོས། དེར་གྲུབ་ན། བློ་མ་འཁྲུལ་བ་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྡེ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་སྤྲུལ་པའི་ཚེ། སྔགས་རྫས་ཀྱིས་མིག་བསླད་པའི་ལྟད་མོ་བ་རྣམས་ལ་རྡེ་ཤིང་རྟ་གླང་
དུ་སྣང་བ་དང་ཞེན་པ་གཉིས་ཡོད། སྒྱུ་མ་མཁན་རང་ཉིད་ལ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང། ཞེན་པ་མེད་སྔགས་རྫས་ཀྱིས་མིག་མ་བསླད་པའི་ཕྱིས་ཀྱི་ལྟད་མོ་བ་ལ་རྡེ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་སྣང་ཞེན་གཉིས་ཀ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྣང་ཞེན་མི་འདྲ་བ་གསུམ་འབྱུང་སྟེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་
མྱོང་བའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་བ་དང་ཞེན་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད། དག་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ངོར་ཆོས་རྣམས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་ཞེན་པ་མེད་དེ། གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ། གཟུགས་
སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་ཞེན་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར། བདེན་པར་གྲུབ་པ། ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ། དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱར་འདོད་པར་དབུ་མ་ཐལ་རང་གཉིས་ཀ་མཚུངས་ཀྱང་

[013B] རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ། རྫས་སུ་གྲུབ་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དེ་དག་ཏུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་དོན་དམ་པ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱར་མི་འདོད་དེ། གཞི་གྲུབ་ན་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མ་གཏོགས་པའི་གཞན་གསུམ་དུ་
གྲུབ་པས་ཁྱབ། ཀུན་བཏགས་ལ་དོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད། དངོས་པོ་ཡིན་ན་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཐལ་རང་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ། དོན་དམ་བདེན་པར་གྲུབ་པ། ཆོས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་རྣམས་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱ་མཐར་ཐུག་ཏུ་མི་བཞེད་དེ། དོན་དམ་
བདེན་པ་ཡིན་ན་དེ་གསུམ་དུ་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར་མྱང་འདས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས་པའི་དོན། མྱང་འདས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་ཡོད་པ་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་བལྟོས་ནས་འཇོག་དགོས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་དང། དྲང་ངེས་
རྣམ་འབྱེད་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་དང། བསྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ལས་ཀྱང་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་མི་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐལ་རང་གཉིས་ལ་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱ་མཐར་ཐུག་ལ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་འཐད་དེ་
རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བཞེད་པ། གཞན་སྐྱེ་བཞེད་པ། རྫས་སུ་གྲུབ་པ་བཞེད་པ་རྣམས་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་དང། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཀུན་བཏགས་རང་གིས་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་སེམས་ཙམ་པས་འཁོར་ལོ་བར་པའི་དགོངས་པར་བཤད་
པ་ལ་དགག་པ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པ་དང། ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་ཐ་མས་བར་པའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་ཚེ། ཀུན་བཏགས་དོན་དམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང། ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པའི་དྲང་ངེས་འགྲེལ་ཚུལ་མཛད་པ་ལས་ཀྱང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དོགས་
པ་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་རྡོ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་སྣང་ངམ་མི་སྣང། སྣང་ན་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟ་གླང་དུ་སྣང་དགོས་དེ་ལྟར་ན་མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར། མི་སྣང་ན། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས་

[014A]༄༅། །སྔགས་རྫས་ཀྱིས་བསླད་པའི་བློ་འཁྲུལ་བའི་ངོར་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་རྟ་གླང་དུ་མི་སྣང་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ཞེ་ན། རྟགས་སྔ་མ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ཞིང། ཕྱི་མ་ལྟར་ཁས་ལེན་ཀྱང་གསུང་དེ་
དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྡེ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་སྤྲུལ་པ་དེའི་ཚེ་རྡེ་ཤིང་གི་ངོས་ནས་རྟ་གླང་དུ་མི་སྣང་ཞེས་མི་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་དང། དེའི་ཚེ་རྡེ་ཤིང་གི་ངོས་ནས་རྟ་གླང་དུ་སྣང་ཞིང་རྟ་གླང་གི་སྤྲུལ་གཞི་རྡེ་ཤིང་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་མིང་བརྡས་
བཞག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། འཕྲིན་ལས་ཉེར་བདུན་གྱི་སྐབས་སུ་བཏགས་པ་ཙམ་ལ་འགོད་པའི་འཕྲིན་ལས་གསུངས་པ་དང། སྐབས་དང་པོའི་སྦྱོར་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་དུ་དངོས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། བློ་གནོད་མེད་ཀྱི་
དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་པ་སོགས་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང། དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ལས། ཙམ་སྒྲས་གང་གཅོད་ཀྱི་དོན་ལ་ཡང་མི་མཐུན་ཞེས་གསུངས་པས་ད་དུང་དཔྱད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དེ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ་ལ་དཔྱོད་པ་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོགས་
ལྔ་ལས། དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྟགས་འགོད་པ། ཚུལ་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མ་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་ན་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན་མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙེན་བཞིན། གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་འདི་ཡང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་
བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མ་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་འགོད། ཚུལ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དང། ཁྱབ་བསྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། བདེན་པའི་གཅིག་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པ། བདེན་པའི་དུ་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། རྟགས་འགོད་པ་དང། ཚུལ་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་
ཆོས་ཅན། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་མེད་དེ། ཆ་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། འདིའི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ལ། རྟགས་ཀྱི་མཚན་གཞི་ཆ་བཅས་ངེས་པའི་ཚད་མ་དང། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་མེད་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་དངོས་འགལ་དུ་ངེས་པའི་ཚད་མ། ཆ་བཅས་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་

[014B] ཕྱི་མ་ངེས་དཀའ་བས་དེ་བརྗོད་ན། ཆ་བཅས་ཀྱང་ཡིན། བདེན་པའི་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པའང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་དུ་གྲུབ་ན་ཆ་དང་ཆ་ཅན་གཉིས་སྣང་ལུགས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཡང། བསྡོད་ལུགས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཆ་
བཅས་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་ལུགས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཡང་བསྡོད་ལུགས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་དེ་བརྫུན་པའི་བསྡོད་ལུགས་ལ་མི་འགལ་ཡང། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་བསྡོད་ལུགས་ལ་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འགལ་ན་ཆ་ཅན་བུམ་པ་དང། དེའི་ཆ་ཤས་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གཉིས་ཐ་
དད་དུ་མེད་པར་ཐལ། ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན་གནས་ལུགས་མངོན་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐ་དད་དུ་གཟིགས་དགོས་པ་ལས་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐ་དད་དུ་གཟིགས་དགོས་
ཏེ༑ ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཐ་དད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་དད་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བུམ་པའི་ཆ་ཤས་དུ་མ་ཆོས་ཅན། གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། ཆ་ཅན་བུམ་པ་དང་ཐ་མི་དད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དུ་མར་འཇལ་བའི་ཚད་མས་གནོད། ཆ་ཅན་བུམ་
པ་ཡང་ཆོས་ཅན། དུ་མར་ཐལ། གྲུབ་པ་གང་ཞིག་རང་གི་ཆ་ཤས་དང་ཐ་དད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཅིག་ཏུ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་གནོད། དེས་ན་རིགས་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཆ་བཅས་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཁེགས་ཏེ། ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་དགོས་པ་ཡང་ཡིན། དེས་མ་གཟིགས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས་དེ་ཁེགས་ཤིང། དེ་ཡང་ཡ་གྱལ་བཀག་པས་ཚོགས་པ་ཁེགས་པ་ཡིན་པས། རྟགས་ཟུར་སྔ་མ་ཁེགས་པས་དེ་འདྲའི་གཞི་མཐུན་ཁེགས་པ་ཡིན་གྱི། རྟགས་ཟུར་ཕྱི་མ་ཁེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་
ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁེགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆ་དང་ཆ་ཅན་ཐ་དད་དུ་མེད་པ་ཁེགས། དེ་ཁེགས་པས་ཆ་བཅས་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་གི་གཞི་མཐུན་ཁེགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ། རྩོད་

[015A]༄༅། །གཞི་ཆོས་ཅན་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་མཆུ་ཞབས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཤས་དུ་མ་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ་པས་སྒྲུབ་མི་དགོས་ཤིང། རྩོད་གཞི་ཆོས་ཅན། མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ། ཆ་བཅས་སྒྲུབ་པ་ལ། ཆ་མེད་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པ་
དང༑ ཆ་བཅས་ཆ་མེད་དང་དངོས་འགལ་དུ་ངེས་པའི་ཚད་མ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲུབ་པས་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཆ་མེད་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་དེ། འདུས་བྱས་ལ་ཡང་ཆ་མེད་མི་སྲིད། འདུས་མ་བྱས་ལ་ཡང་ཆ་མེད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མི་སྲིད་དེ། གཟུགས་ཅན་ལ་ཡང་མི་སྲིད། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་
ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཅན་ལ་མི་སྲིད་དེ། གཟུགས་ཅན་རགས་པ་ལ་ཡང་མི་སྲིད། ཕྲ་བ་རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཅན་རགས་པ་ལ་ཆ་མེད་མི་སྲིད་དེ། གཟུགས་ཅན་རགས་པ་རྣམས་གོས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་མ་བསྒྲིབས་དང། སྔོན་པོ་སོགས་ཀྱིས་ཁ་བསྒྱུར་མ་བསྒྱུར་དང། ལག་པ་
གཡོ་བའི་ཚེ་རྐང་པ་མི་གཡོ་བ་དང། རྐང་པ་གཡོ་བའི་ཚེ་ལག་པ་མི་གཡོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཆ་དུ་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། བསྒྲིབས་དང་མ་བསྒྲིབས་སྡོ་སོགས་ཕྱིར། །ལག་སོགས་གཡོ་ན་ཐམས་ཅད་དག་གཡོ་བར་འགྱུར་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྲ་བ་རྡུལ་ཕྲན་
ལ་མི་སྲིད་པ་མ་གྲུབ་ཟེར་ན། འོ་ན་ཁྱོད་ཆ་མེད་དུ་འདོད་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཕྲ་མོ་གཤིབས་ནས་གནས་པ་འདི་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གཉིས་ཕྲད་པར་ཐལ། ཁྱོད་གཉིས་གོ་ས་འགོག་ནུས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་གཉིས་བར་མཚམས་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་
ཅད་དུ་ཕྲད་དམ། འགའ་ཞིག་ཕྲད་འགའ་ཞིག་མ་ཕྲད་པ་དག་ལས་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་གོ་ས་འདྲེས་པར་འགྱུར། དེ་ལྟར་ན་རྡུལ་ཕྲན་བསགས་པའི་རགས་པ་རྩོམ་མི་རུང་བར་ཐལ། དེ་གཉིས་གོ་ས་འདྲེས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཆ་མེད་ཡིན་པ་ཉམས། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ཆ་མེད་མི་སྲིད་
པ་མ་གྲུབ་ཟེར་ན། དངོས་རྒྱུ་དངོས་འབྲས་སུ་འདོད་པའི་མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་གཞན་གྱིས་ཆོད་དམ་མ་ཆོད། ཆོད་ན་དངོས་རྒྱུ་དངོས་འབྲས་ཡིན་པ་ཉམས། མ་ཆོད་ན་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོད་དམ། འགའ་ཞིག་ཆོད་འགའ་ཞིག་མ་ཆོད་པ་དག་ལས་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་

[015B] དེ་གཉིས་དུས་འདྲེས་པར་འགྱུར། དེ་འདྲེས་ན་སྔ་ཕྱི་འཐུད་པའི་མིག་ཤེས་རིང་དུ་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཆ་མེད་ཡིན་པ་ཉམས། འདུས་མ་བྱས་ལ་ཆ་མེད་མི་སྲིད་དེ། འགོག་བདེན་ལ་ཡང་མི་སྲིད། ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་མི་སྲིད། སྟོང་ཉིད་ལ་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འགོག་བདེན་ལ་མི་སྲིད་
པ་མ་གྲུབ་ཟེར་ན། འགོག་བདེན་ལ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་སྤངས་ལྷན་སྐྱེས་མ་སྤངས་པའི་ཆ་གཉིས་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་ཆ་མེད་ཡིན་པ་ཉམས། མེད་ན་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་དེ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་བདེན་འཛིན་
ལྷན་སྐྱེས་མ་སྤངས་པའི་ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་སོ། །གཞན་ཡང། འགོག་བདེན་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་མ་སྤངས་ཀྱི་ཆ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །ནམ་མཁའ་ལ་མི་སྲིད་པ་མ་གྲུབ་ཟེར་ན། འོ་ན། ནམ་མཁའ་ལ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་བུམ་པའི་ཁོང་སྟོང་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆ་དེས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བུམ་པའི་ཁོང་སྟོང་ལ་
ཁྱབ་བམ་མ་ཁྱབ། ཁྱབ་ན། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་བུམ་པ་ཆུས་ཁེངས་པ་དེའི་ཚེ་ན། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བུམ་པ་ཡང་ཆུས་གང་བར་ཐལ། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་བུམ་པའི་ཁོང་སྟོང་ལ་ཁྱབ་པའི་ནམ་མཁའི་ཆ་དེས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བུམ་པའི་ཁོང་སྟོང་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཆ་མེད་ཡིན་པ་ཉམས། སྟོང་ཉིད་ལ་མི་སྲིད་པ་
མ་གྲུབ་ཟེར་ན། སྟོང་ཉིད་ཀ་བའི་རང་བཞིན་དུ་སོང་བའི་ཆ་དེ་ཉིད། བུམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་སོང་ངམ་མ་སོང། སོང་ན་དེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཆོས་ཅན་ཀ་བུམ་གཉིས་ཀྱང་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྟོང་ཉིད་ཆ་བཅས་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་
ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཆ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང། སངས་འཕགས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས། སེམས་ཅན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཆ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས། དེའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཆ་དུ་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་
ཆ་བཅས་ཆ་མེད་དང་དངོས་འགལ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གཉིས་ཡིན་དང། གཉིས་མ་ཡིན་གྱི་ཕུང་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར། བདེན་པའི་དུ་བྲལ་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ། གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་ཆོས་ཅན། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མར་མ་གྲུབ་སྟེ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་མེད་པའི་དཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དུ་མ་གཅིག་བསགས་པ་ལ་
[016A]༄༅། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྔར་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་མེད་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཀྱང། སླར་ཡང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་མེད་པ་འགོད་པ་ནི་དུ་བྲལ་གྱི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བས་སོ། །རྩ་བའི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་རྟགས་ཀྱི་མཚན་གཞི་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་
དུ་མ་གྲུབ་པར་ངེས་པའི་ཚད་མ་དང། བདེན་པར་མེད་པ་བདེན་གྲུབ་དང་དངོས་འགལ་དུ་ངེས་པའི་ཚད་མ་དང། རྟགས་དང་དགག་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་འགོག་པའི་ཚད་མ་གསུམ་ཚང་དགོས་པས། དང་པོ་གཉིས་ངེས་སླ། ཕྱི་མ་གཉིས་ངེས་དཀའ་བས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ན། གཞི་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་གཅིག་
དང་དུ་མ་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་དུ་ངེས་པའི་ཚད་མ། གཅིག་དང་དུ་མའི་ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་པར་རྟོགས་པ་ན། གཞི་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་དུ་མའི་ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གོ་སླ་བའི་དབང་དུ་བྱེད་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་
དུ་མ་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་ན་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པས་ཁྱབ་སྟེ། བདེན་པར་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མ་གང་རུང་དུ་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་ན་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དུ་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གྲུབ་ན་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་རུང་དུ་གྲུབ་པའི་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་ཚད་མ་འདིས་
བདེན་པར་གྲུབ་ན། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མ་གང་རུང་དུ་གྲུབ་པས་མ་ཁྱབ་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་ཚད་མ་འདིས་སྒྲ་བྱས་ན་མི་རྟག་པས་མ་ཁྱབ་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རྒོལ་ཡང་
དག་དེས་བྱས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲའི་སྟེང་དུ་སྒྲོ་འདོགས་གསར་དུ་གཅོད་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་སོ། ཁ་ཅིག་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་ཡང་དག་གིས་མཐུན་དཔེ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྟེང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་
ངེས་ཀྱང། མཐུན་དཔེ་བདེན་མེད་དུ་ཚད་མས་མ་ངེས་ཟེར་ན། འོ་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་ཡང་དག་དེས་མྱུ་གུའི་སྟེང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་ངེས་པར་ཐལ། མྱུ་གུའི་སྟེང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་ངེས་ན། མྱུ་གུ་

[016B] མཐུན་དཔེའི་སྟེང་དུ་དེ་ལྟར་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་མང་ཡང་ཚིག་མང་དུ་དོགས་པས་རེ་ཞིག་བཞག་ཁ་ཅིག་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ཀྱི་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་ཡང་དག་དེའི་
ངོ་བོར་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དུ་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགོད་མི་དགོས་པར་ཐལ། དེས་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་ཚད་མས་ངེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་མཐུན་དཔེ་གཟུགས་བརྙན་བདེན་མེད་དུ་ཚད་མས་ངེས་པ་གང་ཞིག་ཆོས་གཅིག་བདེན་མེད་དུ་
ཚད་མས་ངེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་ཚད་མས་ངེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། གཅིག་གི་ལྟ་པོ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་ལྟ་པོ་ཡིན། །གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། འཕགས་པ་ལྷས། དངོས་གཅིག་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་སོགས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ལུང་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན། ཆོས་གཅིག་གི་གནས་ལུགས་ཚད་མས་ངེས་ན་རིགས་པ་དེའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཡང་གནས་ལུགས་ཚད་མས་ངེས་ནུས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚུལ་ལམ་རིམ་ཆུང་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་སྐབས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་
པ་རྒྱུ་ལ་དཔྱོད་པ་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མའི་གཏན་ཚིགས་བཤད་པ་ལ་ཡང། རྟགས་འགོད་པ་དང། ཚུལ་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་སྟེ། དོན་དམ་པར་བདག་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ། དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ། གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་མི་སྐྱེ་
བའི་ཕྱིར། ཚུལ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དང། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་བཞི་ལས། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། བདག་ལས་སྐྱེ་ན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། དོན་དམ་པར་རྒྱུ་གཞན་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། དོན་དམ་པར་རྒྱུ་
རྟག་པ་གཞན་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ། མི་རྟག་པ་གཞན་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དོན་དམ་པར་རྒྱུ་རྟག་པ་གཞན་ལས་སྐྱེ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་དུས་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་མི་རྟག་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེ་ན། འབྲས་དུས་སུ་ཞིག་ཟིན་པའི་རྒྱུ་གཞན་

[017A]༄༅། །ལས་སྐྱེ་འམ། འབྲས་དུས་སུ་མ་ཞིག་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེ། དང་པོ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཞིག་པ་དངོས་མེད་དུ་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་དུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གཉིས་ཀ་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། དོན་དམ་པར་བདག་གཞན་རེ་རེ་བ་ལས་
སྐྱེ་བ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་རྒྱུ་མེད་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ལ། དོན་དམ་པར་མཐའ་བཞི་གང་རུང་ལས་མི་སྐྱེ་ན། དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བས་ཁྱབ་སྟེ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་ན་མཐའ་བཞི་གང་རུང་ལས་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་ན། རྒྱུ་ཡོད་པ་
དང༑ མེད་པ་གང་རུང་ལས་སྐྱེ་དགོས། ཡོད་པ་ལས་སྐྱེ་ན་རང་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་རྒྱུ་དང། རང་དང་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་དང། དེ་གཉིས་ཀ་གང་རུང་ལས་སྐྱེ་དགོས། དང་པོ་བཀག་ཟིན། གཉིས་པ་ལྟར་ན་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་དགོས་པ་དང། གསུམ་པ་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་རེ་རེ་བ་ལས་
སྐྱེ་བ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་གཏན་ཚིགས་ལ། རྟགས་འགོད་པ་དང། ཚུལ་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། འབྲས་བུ་རྣམས་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡང་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ། རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཡང་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ། རྒྱུ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་དུ་
མ་ཡང་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ། རྒྱུ་གཅིག་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡང་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང། དབུ་མ་བདེན་གཉིས་ལས། དུ་མས་དངོས་པོ་གཅིག་མི་བྱེད། །དུ་མས་དུ་མ་བྱེད་མ་ཡིན། །གཅིག་གིས་གཅིག་བྱེད་པ་ཡང་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་གཞན་ལས་
ཤེས། །ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ལ། འབྲས་བུ་རྣམས་དོན་དམ་པར་བཞི་པོ་དེ་གང་རུང་ལས་མི་སྐྱེ་ན་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བས་ཁྱབ་སྟེ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་ན་དེ་བཞི་གང་རུང་ལས་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་གཉིས་ཀ་ལས་དཔྱོད་པ་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་གི་གཏན་ཚིགས་བཤད་པ་ལ། རྟགས་འགོད་པ་དང། ཚུལ་
སྒྲུབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། དངོས་པོ་རྣམས་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ། རྒྱུ་དུས་ན་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ། གཉིས་ཀ་ཡང་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ། གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང། ཡོད་པ་

[017B] །མེད་པ་ནམ་མཁའི་པདྨོ་བཞིན། །ཆོས་མི་མཐུན་ཕྱིར་གཉིས་ཆོས་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་སླ། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ལ། དངོས་པོ་རྣམས་དོན་དམ་པར་དེ་བཞི་གང་རུང་ལས་མི་སྐྱེ་ན། དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བས་ཁྱབ་སྟེ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་ན་དོན་དམ་པར་དེ་བཞི་གང་རུང་
ལས་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་རིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་བཤད་པ་ལ། རྟགས་འགོད་པ་དང། ཚུལ་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའམ། ཡང་ན་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མི་སྐྱེ་སྟེ། རང་གི་
རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ལ་བལྟོས་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། སྔ་ཕྱི་གཉིས་ལ། དཔེར་ན་མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། ཞེས་འགོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མགོན་པོས། གང་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང། །དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཞི། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། མ་དྲོས་པས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་
དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་དེ་སྟོང་པར་བཤད། །གང་གི་སྟོང་ཉིད་ཤེས་དེ་བག་ཡོད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་སྒྲུབ་པ་ལ། ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དང། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཆ་ཤས་
ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའམ། རང་གི་ཆ་ཤས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ལ། རང་གི་ཆ་ཤས་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའམ། དེ་ལ་བལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་གང་རུང་ཡིན་ན་བདེན་པར་མེད་པས་ཁྱབ་སྟེ། བདེན་པར་གྲུབ་ན་དེ་གཉིས་སུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་པར་གྲུབ་ན་བལྟོས་མེད་དུ་གྲུབ་དགོས་
པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མའི་ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་སླ་ཞིང། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་ན་བདེན་པར་མི་སྐྱེ་བས་ཁྱབ་སྟེ། བདེན་པར་སྐྱེ་ན་བལྟོས་མེད་དུ་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་དེ་གཉིས་པོ་དེ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་བདེན་མེད་དང། བདེན་པའི་སྐྱེ་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་འགལ་ཟླ་དམིགས་པའི་གཏན་
ཚིགས་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་གཉིས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་འགལ་ཟླ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་རིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རིགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པ་ལ་ཐུག་པ་དང། རྩོད་གཞི་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ཅིག་

[018A]༄༅། །ཅར་དུ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བའི་སྟེང་དུ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཚད་མས་ངེས་ན། དེའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཚད་མས་ངེས་པས་ཁྱབ་
བུམ་སྣམ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དུ་མའི་སྟེང་དུ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དུ་མ་མ་ཡིན་པར་ཚད་མས་ངེས་ན། དེའི་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་ཚད་མས་ངེས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁྱབ་སྟེ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་བདེན་པར་སྒྲོ་འདོགས་ན་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་བདེན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གང་བློ་ལ་འཆར་ན་ཡང་གཅིག་དང་
ཐ་དད་གང་རུང་དུ་བློ་ལ་འཆར་དགོས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེ་བཀག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་བཤད་པ་ལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་ཡོད་དེ། སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་སྣོད་རུང་གི་གདུལ་བྱ་དེས་དང་པོར་ངེས་དོན་ཟབ་མོའི་གསུང་རབ་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སྟོང་ཉིད་ཚུལ་
བཞིན་དུ་གོ་བའི་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེ། ཚུལ་བཞིན་དུ་གོ་བའི་དོན་དེ་ཉིད་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རིགས་པ་ཡང་དག་གི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེ། བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་དེའི་རྒྱུན་ཞི་གནས་དང། དེ་ལ་བརྟེན་
པའི་ལྷག་མཐོང་དང། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྦྱངས་པས་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེ། དེ་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་མ་བྲལ་བར་བསྒོམས་པས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་གསལ་སྣང་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་སྐྱེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྒྲིབ་གཉིས་ཅི་རིགས་སྤངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་
འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འོ་ན། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་གསར་དུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་སྔ་རོལ་ནས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། ཡང་དག་ཤེས་རྩོལ་སྔོན་བཏང་སྟེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་
ཡིན་ཀྱང། རྣམ་བཤད་ལས་གཅིག་དུ་བྲལ་དང་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མ་སོགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་ནས་དང་པོར་ཚོགས་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཚད་མས་ངེས་པར་བྱེད། ཅེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་དོན་ནི་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ལ་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་

[018B] ཁ་ཅིག་འདིའི་ཚོགས་ལམ་དེ་ཚོགས་ལམ་བཏགས་པ་ལ་བཞེད་པའང་ཡོད་དོ།།    ༈    ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྩོད་པ་དང། ལན་
གཉིས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་ཞི་བ་འཚོལ་རྣམས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་ལ་དངོས་སུ་བསྟོད་ཕྱག་མཛད་པ་འདི། ཡུམ་མཐའ་དག་ལ་བསྟོད་པར་བཞེད་དམ། ཡུམ་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བསྟོད་པར་བཞེད་པ་དག་ལས་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་རིགས་ཏེ། བསྟོད་ཡུལ་ཉུངས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་
མ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དོན་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་མཁྱེན་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་བསྟོད་པས་ཆོག་པ་ལ་མཁྱེན་པ་གསུམ་ག་ལ་དངོས་སུ་བསྟོད་པས་བསྟོད་ཡུལ་མང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། རྗེ་བཙུན་གྱིས་རྒྱན་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པ་ལ། བསྟོད་ཡུལ་མང་ཉུང་གི་སྐྱོན་མེད་དེ། མཁྱེན་གསུམ་
ལ་དངོས་སུ་བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་དང་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱིས་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མཐའ་དག་བསྡུས་ཤིང། བསྡུས་པ་དེ་ལྟར་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་མཁྱེན་གསུམ་ལ་དངོས་སུ་བསྟོད་པའི་ཕྱིར། དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་དེ་
མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡུམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཞིང། བརྒྱད་པོ་དེས་ཀྱང་འཕགས་བཞིའི་བཞེད་དོན་ཕུན་ཚོགས་སྒྲུབ་ནུས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་འཕགས་བཞིའི་མངོན་རྟོགས་མཐའ་དག་བསྡུས་པའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན་
འདི་ལ་གཞན་ལུགས་དགག་པ་དང། རང་ལུགས་བཞག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་གི་གསུང་ན་རེ། འདིའི་བསྡུས་ཚུལ་དེ་རྒྱ་ཆེ་བས་ཆུང་བ་བསྡུས་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་མཁྱེན་པ་གསུམ་པོ་དེ་ནི། དུས་གསུམ་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཅི་རིགས་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་མངོན་རྟོགས་ཡིན་
པས་རྒྱ་ཆེ། སྦྱོར་བཞི་དང་ཆོས་སྐུའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཟིན་དང། སྐྱེ་འགྱུར་གང་རུང་དུ་གྱུར་པའི་མངོན་རྟོགས་ཤིག་ཡིན་པས་རྒྱ་ཆུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས། དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཁ་ཅིག་མཁྱེན་གསུམ་དང་སྦྱོར་བཞི་ལ་རྒྱ་ཆེ་

[019A]༄༅། །ཆུང་གི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། མཁྱེན་གསུམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་སྦྱོར་བཞི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་མྱོང་ཡིན་པས་ཁྱབ། སྦྱོར་བཞི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་མཁྱེན་པ་དང་པོ་གཉིས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཟིན་དང། རྣམ་མཁྱེན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་འགྱུར་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་
གསུངས། འདིའི་སྐྱོན་འཇུག་མི་འཇུག་དཔྱོད། །ཡང་ཁ་ཅིག་འདིའི་བསྡུས་ཚུལ་དེ་རང་བཞིན་གྱི་གནས་སྐབས་བསྡུས་པས་བསྡུས་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མཁྱེན་གསུམ་ལ་གནས་སྐབས་སྦྱོར་བཞི་གཟོ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས། འོ་ན་གནས་སྐབས་སྦྱོར་བཞི་ཡོད་ན་རང་བཞིན་མཁྱེན་གསུམ་
ཡོད་དགོས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སློབ་ལམ་ན་རྣམ་མཁྱེན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་རྣམ་མཁྱེན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་པོ་བསྡུ་བྱེད་མཁྱེན་གསུམ་དུ་བྱས་ནས་ངེས་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བསྡུས་པ་དེ། དེའི་བསྡུས་ཚུལ་ཡིན་ནོ་གསུང་ན། འོ་ན། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་
པའི་དམིགས་པ་དང། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་གཉིས་ཀྱང་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་བསྡུ་བྱེད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་གཉིས་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་སྐབས་དང་པོ་གསུམ་གྱི་བརྗོད་བྱར་ཕྱི་མ་ལྔའི་
བརྗོད་བྱ་འདུས་པ་དེ། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བསྡུས་པའི་བསྡུས་ཚུལ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་སྐབས་འདེའི་བརྗོད་བྱ་བསྡུས་ཚུལ་དུ་སྣང་གི། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བསྡུས་ཚུལ་གྱི་དོན་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞི་ཀ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་
དང་པོ་གཉིས་ལ་གསུམ་གྱིས་ལྔ་བསྡུས་པའི་བསྡུས་ཚུལ་དུ་སྣང་གི་གསུམ་གྱིས་བརྒྱད་བསྡུས་ཚུལ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་བསྡུ་བྱེད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་བཏགས་པ་བར་བྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཐེག་དམན་གྱི་མངོན་རྟོགས་ཙམ་ལ་གཞི་ཤེས་དང། སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་
དང་པོ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལམ་ཤེས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ལ་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཁྱབ་པས། དེ་ལྟ་བུའི་མངོན་རྟོགས་གསུམ་པོ་དེ་ལ་བསྡུ་བྱེད་མཁྱེན་གསུམ་དུ་བྱས་ནས་དེས་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཡིན་བསྡུས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་གསུང་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཞི་

[019B] ཡང་ཁ་ཅིག་ཐེག་དམན་གྱི་མངོན་རྟོགས་ལ་བསྡུ་བྱེད་གཞི་ཤེས་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ལ་བསྡུ་བྱེད་ལམ་ཤེས་དང། སངས་འཕགས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ལ་བསྡུ་བྱེད་རྣམ་མཁྱེན་དུ་བྱས་ནས་དེས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་
ཡིན་བསྡུས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུས་ཤིང། བསྡུ་བྱེད་རྣམ་མཁྱེན་དེ། རྣམ་མཁྱེན་བཏགས་པ་བ་ཡིན་གསུངས་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ཞི་བ་འཚོལ་རྣམས་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི། ཞེས་སོགས་དང། ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི། ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་གཞི་ཤེས་གཞི་ཤེས་མཚན་ཉིད་པ་དང། ལམ་
ཤེས་ལ་ལམ་ཤེས་མཚན་ཉིད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐབས་གསུམ་པའི་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གཞི་ཤེས་ལ་གཞི་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ། སྐབས་གཉིས་པའི་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ལམ་ཤེས་ལ་ལམ་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ལ་རང་
རང་གི་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་སྔོན་སོང་གིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ལུགས་འདི་དང་སྔ་མ་གཉིས་ཀ་མི་རིགས་པར་ཐལ། བསྡུ་བྱེད་ཀྱི་གཞི་ཤེས་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཅི་རིགས་སྤངས་པའི་བྲལ་འབྲས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་འཕགས་བཞིའི་མངོན་རྟོགས་མཐའ་དག་བསྡུས་པའི་མདོའི་དོན་
འཆད་པའི་སྐབས་སུ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཅན། འབྲས་བུ་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་སྤངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱིས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་པ་ཁ་ཅིག་འཕགས་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་བཞི་པོ་དེ་མཁྱེན་གསུམ་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པ་དེ་
ཉིད་འདིར་བཤད་པའི་བསྡུས་ཚུལ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། སྐབས་བར་པ་བཞིའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་བཞི་པོ་དེ་ཡང་འཕགས་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐབས་འདིའི་བསྡུ་བྱའི་སྦྱོར་བ་བཞི་པོ་དེ་འཕགས་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ལོ། །རང་ལུགས་ལ། སྤྱིར་བསྡུས་ཚུལ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔས་
དངོས་པོ་མཐའ་དག་བསྡུས་པ་ལྟ་བུ་མང་པོས་གཅིག་བསྡུས་པ་དང། མངོན་རྟོགས་ཀྱིས་ཚོགས་ལམ་བསྡུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་བསྡུས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་བསྡུས་པ་དང། གཙོ་བོ་གཅིག་གིས་འཁོར་མང་པོ་བསྡུས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལས། འདིར་ནི་ཕྱི་མ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། མཁྱེན་པ་གསུམ་པོ་གང་རུང་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་གྱིས་དོན་

[020A]༄༅། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀའི་ཉམས་ལེན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ཏེ། དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་གི་ཉམས་ལེན་ཡིན་ན་མཁྱེན་གསུམ་གང་རུང་གི་ཉམས་ལེན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། མདོར་བསྡུ་ན། རྗེ་བཙུན་གྱིས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དངོས་སུ་བརྗོད་
པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་འདི་ལ། བསྟོད་ཡུལ་མང་ཉུང་གི་སྐྱོན་མེད་ཅིང། རྒྱུ་མཚན་དང་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་དེ། མཁྱེན་གསུམ་གང་རུང་གི་ཉམས་ལེན་གྱིས་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀའི་ཉམས་ལེན་བསྡུས་པ་དང། མཁྱེན་གསུམ་དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་མཐོང་ནས་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་
བརྒྱད་དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་མ་མཐོང་བ་ཡང་མི་སྲིད་མཁྱེན་གསུམ་ལ་བསྟོད་པར་བཞེད། དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ལ་བསྟོད་པར་མི་བཞེད་པ་ཡང་མི་སྲིད། བསྡུ་བྱའི་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་ཡུམ་མཚན་ཉིད་པར་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་དང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་
བསླན་པ་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་གིས་ལྷག་པ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། མྱང་འདས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང། མྱང་འདས་དངོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མྱང་འདས་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དུ་མ་ཞིག་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་
བཞིན་གྱི་མྱང་འདས། ཐེག་ཆེན་གྱི་མྱང་འདས། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས། ལྷག་མེད་མྱང་འདས། ཡན་ལག་ལས་འདས་པའི་མྱང་འདས། དགེ་རྩ་ཆད་པ་ལས་འདས་པའི་མྱང་འདས་སོགས་དུ་མ་ཞིག་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས། རང་བཞིན་གྱི་ཤེར་ཕྱིན། རང་བཞིན་
གྱི་ཡུམ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཞིང། དངོས་པོ་བདེན་སྟོང་ལྟ་བུ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཡེ་གདོད་མ་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་སྐྱེ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་
ལས་འདས་པ་སོགས་ཀྱི་མྱང་འདས་ཀྱང་མྱང་འདས་བཏགས་པ་བ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཡན་ལག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་རྟོག་པ་ལས་འདས་པའི་མྱང་འདས་ཞེས་བཏགས་པ་དང། སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོ་དང་ལོག་ལྟ་སོགས་ཀྱིས་དགེ་རྩ་བཅད་

[020B] འོན་ཀྱང། རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་ལ་མྱང་འདས་མ་ཡིན་པས་ནི་མ་ཁྱབ་སྟེ། དོན་དམ་བདེན་པ་དང་མྱང་འདས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་བདེན་པ་དང་འགོག་བདེན་གྱི་
གཞི་མཐུན་ཡོད་པ་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། མྱང་འདས་དངོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་ལ། ཐར་པ་དང་མྱང་འདས་དོན་གཅིག་པས། གང་ལས་ཐར་རྒྱུའི་འཁོར་བ་ངོས་བཟུང་བ་དང། དེ་ལས་ཐར་བའི་མྱང་འདས་ཀྱི་ངོ་བོ། དབྱེ་བ། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་དང་ལྷག་མེད་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་དང། མྱང་
འདས་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་བཤད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་ལྔ། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་སྡུག་བདེན་ཡིན་ན་འཁོར་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་གསུང་ན། མ་དག་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཅན། འཁོར་བ་ཡིན་པར་ཐལ། སྡུག་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་
ཅན་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་རིགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འཁོར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་གང་དུ་འཁོར་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྒྱུན་ཞུགས་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་བ་ཆོས་ཅན། འཁོར་བ་ཡིན་པར་ཐལ། སྡུག་བདེན་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་གནས་སུ་རང་དབང་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་སེམས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་འཁོར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འཁོར་བ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔ་ཕྱིའི་འཁོར་བ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་པོ་དེ་འཐད་དེ། གང་གིས་འཁོར་ན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་
དབང་གིས་འཁོར། གང་འཁོར་ན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་རང་དབང་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་སེམས་ཅན་དེ་འཁོར། གང་ལ་འཁོར་བའམ་བཅིངས་ན། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཞིག་ལ་བཅིངས། གནས་གང་དུ་འཁོར་ན་མ་དག་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་ཏུ་འཁོར་ཞེས་བརྗོད་དགོས་པས། འཁོར་བ་ལ་
བལྟོས་པའི་ལས་བྱ་བྱེད་རྣམས་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མ་དག་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བྱང་འཕགས་བརྩེ་བའི་དབང་གིས་མ་དག་པའི་ཞིང་དུ་གནས་པ་དེ་འཁོར་བར་གནས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། འཁོར་བའི་གནས་སུ་
[021A]༄༅། །གནས་པ་ལ། འཁོར་བར་གནས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་ཡིན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། འདོད་ཆགས་བྲལ་ཏེ་གནས་པ་ནི། །བརྩེ་བའམ་ཡང་ན་ལས་ཀྱི་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡང་འཁོར་བ་
ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བ་ཅན་ཕུང་པོ། །ཞེས་དང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་བ་ལས། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་འཁོར་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ལུང་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་གང་ལ་འཁོར་ཞིང་སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་
ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་འམ་ཉིང་འཚམས་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་འཁོར་བ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པའི་རྗེས་འཇུག་བསྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད། །སྐྱེ་བའི་རྫོང་ལས་ཚེགས་ཆུང་ཐར་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང། བཤེས་སྤྲིང་
ལས། དེ་དག་ཕྱིར་བཟློག་བགྱི་བ་བཏང་ནས་ནི། །སྐྱེ་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་འབད་པར་མཛོད། །ཅེས་སོགས་མང་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་བཤད་པ་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་མྱང་འདས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པར་གྱུར་པའི་མ་ཡིན་དགག་གི་དངོས་པོ་ཞིག་ལ་འདོད་པ་ཡིན་ཞིང། མྱང་འདས་ཀྱི་ཐོབ་
པ་དགག་བྱ་ཉན་མོངས་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་རྫས་གྲུབ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཅིག་ལ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཐོབ་པ་འདུས་བྱས་པ་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་པ་ཡན་ཆད་ཐལ་འགྱུར་བ་མན་ཆད་རྣམས་ནི། མྱང་འདས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་དགག་ཏུ་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་
བློ་བུར་རྣམ་དག་གི་ཕྱོགས་དང་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཕྱོགས་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི་གཉེན་པོ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་སྒྲིབ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སླར་སྐྱེ་མི་རུང་གི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་པ་ལ་འཇོག་གཉིས་པ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་དང། ཆོས་བདག་ཅི་རིགས་པ་བཀག་པའི་ཉོན་སྒྲིབ་
སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་མེད་དགག་ཅིག་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་མྱང་འདས་ལ་དོན་དམ་བདེན་པས་ཁྱབ་པ་བཞེད་དེ། འགོག་བདེན་ལ་དོན་དམ་བདེན་པས་ཁྱབ་པ་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ནི་མྱང་འདས་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ཡོད་པར་བཞེད་དེ། འགོག་

[021B] ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ལ་དེ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ཡོད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན། ཉོན་སྒྲིབ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཁ་ཅིག་དེ་ཙམ་གྱིས་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་རྫོགས་ཏེ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་
པས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ཐོབ་ཀྱང་མྱང་འདས་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། དེས་ན་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མི་ཐོབ་སྟེ། །འོད་དང་འོད་ཟེར་སྤངས་ནས་ནི། །ཉི་མ་ལྟ་བ་མི་ནུས་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་མཐར་ཐུག་གི་མྱང་འདས་ལ་
དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་མྱང་འདས་ཐོབ་ཀྱང། ཉོན་སྒྲིབ་མ་སྤངས་སོ་ཟེར་ན། འོག་ཏུ་འགོག་གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ་དབྱེ་བ་དངོས་དང། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མྱང་འདས་ལ་དབྱེ་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་མྱང་འདས་དང། ཐེག་དམན་གྱི་མྱང་འདས་
གཉིས། ཐེག་ཆེན་གྱི་མྱང་འདས་དང་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་དོན་གཅིག་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ལ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། གཞན་ལུགས་དགག་པ་དང། རང་ལུགས་བཞག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ཀུན་འབྱུང་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་
ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཀུན་འབྱུང་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཤིང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། མྱང་འདས་ལ་ཀུན་འབྱུང་སྤངས་པའི་མྱང་འདས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ལ་གནས་པའི་ཉན་
ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་མ་ངེས་པའི་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྲིད་པའི་སྲེད་ལས་རྣམ་བརྒལ་བ། །ལས་གཞན་འཕེན་ནུས་མ་ཡིན་ཏེ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཟད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀྱང། དགྲ་བཅོམ་པ་དག་ལ་ཡང་སྔོན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་སུ་
བྱས་པའི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མ་ངས་པ་དག་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཕྲ་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཤིང། སྔ་མའི་ལས་ཉོན་གྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པའི་དམན་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་

[022A]༄༅། །འགོག་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཉོན་སྒྲིབ་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཤིང། སྔ་མའི་ལས་ཉོན་གྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བྲལ་བའི་དམན་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ལ་གནས་
པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྟེན་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་མ་དོར་བའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཆོས་ཅན། དམན་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ཡིན་པར་ཐལ། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པའི་མྱང་
འདས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཆོས་ཅན། དམན་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ཏུ་ཐལ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕུང་པོའི་
བདུད་ཕྲ་མོ་སྤངས་པའི་མྱང་འདས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོ་ལས། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་
མྱང་འདས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་སྟེང་ནས་གཟུགས་ཕུང་རགས་པ་དང་བཅས་མ་བཅས་ལ་བྱེད་ཟེར་ན་མི་རིགས་པར་ཐལ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱས་མ་ཐག་པའི་མྱང་འདས་དེ། ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཕུང་པོ་རགས་
པ་དང་མ་བཅས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པའི་མྱང་འདས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་མ་གྲུབ་ན། དེ་གཟུགས་ཕུང་རགས་པ་དང་མ་བཅས་པར་ཐལ། གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་གཟུགས་
མེད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གཟུགས་ཉེར་འགྲོའི་ཕྱིར་མི་འོང་བར་འདའ་བ་དེ་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་བར་དོའི་ལུས་འདོར་བ་དུས་མཉམ་པས། དེས་དང་པོ་ཉིད་ནས་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེས་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་དང་བར་དོའི་ལུས་འདོར་བ་དུས་མཉམ་པ་ནི་ཡིན་ཏེ། བར་དོའི་ལུས་དེ་

[022B] དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་ནས་ལུས་ལ་སྲེད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུང་བ་ནི་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་དང། ཆོས་སྐུ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཡིན་ཏེ། སྐུ་གསུམ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོར། ཕུང་པོར་བཅས་པའི་མྱ་ངན་འདས། །ཐུབ་སྐུ་གཉིས་ལ་བརྗོད་པ་
སྟེ༑ ༑ཕུང་པོ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཕུང་པོ་མེད། །ཅེས་དང། གསེར་འོད་དམ་པ་ལས་ཀྱང། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ལ་དགོངས་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དགོངས་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་
ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། ལུང་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་པོ་དེ་གདུལ་བྱ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་ཤིང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། ཆོས་སྐུ་དེ་གདུལ་བྱས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ལྷག་མ་མེད་
པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་མྱང་འདས་སུ་བཞེད་པ་མི་རིགས་ཏེ། མྱང་འདས་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་དུ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་གསུམ་ཡང་
སྟེ༑ ༑ནམ་མཁའ་དང་ནི་འགོག་པ་གཉིས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་ལུགས་ལ། ཉོན་སྒྲིབ་མ་ལུས་པ་སྤངས་ཤིང། སྔ་མའི་ལས་ཉོན་གྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཉོན་སྒྲིབ་མ་ལུས་པ་སྤངས་ཤིང་
སྔ་མའི་ལས་ཉོན་གྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ་བའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ལ་དམན་པ་སྦྱར་བ་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ། དམན་པའི་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་དང་དམན་པའི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རིམ་པ་
བཞིན་དུ་འཇོག་གོ། མཚན་གཞི་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ནས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་མ་དོར་བའི་མྱང་འདས་ལྟ་བུ་དང་པོ་དང། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ནས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དོར་བའི་མྱང་འདས་ལྟ་བུ་གཉིས་པའི་མཚན་གཞི་ཡིན། དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་

[023A]༄༅། །ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལྷག་མེད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་ན་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་བེམ་རིག་རྒྱུན་ཆད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས། གང་ན་ལུས་ཞིག་འདུ་ཤེས་འགག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནུབ་གྱུར་པ། །མར་མེ་ཤི་བར་
གྱུར་པ་ལྟར། །དེ་ཡི་ཡིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ། ཐེག་དམན་གྱི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་རྟེན་ལོག་ཏུ་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་དང་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་འགག་པར་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་ན་ཉོན་སྒྲིབ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤངས་པ་ནས། ཤེས་སྒྲིབ་དང་བཅས་པ་དང། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་ན་ནི་ཉོན་སྒྲིབ་མེད་པར་མ་ཟད། རྟེན་ཤེས་པ་བཟློག་པས་ཤེས་
སྒྲིབ་ཀྱང་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྡུ་བ་ལས། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་ལ་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོད་ཀྱི། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པར་འདོད་པ་ལ་ནི་སྒྲིབ་པའི་རྣམ་པར་
གཞག་པ་མེད་དེ། མཚན་མ་དང་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་འགག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་ནའང་གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་བཞིན་དུ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པས་ཀྱང་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་
གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པར་ཐལ། ལྷག་མེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྒྲིབ་གཉིས་མེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དེ་གཉིས་མི་མཚུངས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་ན་ཡང་གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་སྨོན་ལམ་
གོམས་པ་མེད། སངས་འཕགས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྨོན་ལམ་གོམས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཉན་ཐོས་སློབ་པ་རྣམས་ཐར་པ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རིགས་ཅན་ཡིན་པས་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ན་མཉམ་གཞག་ལས་ལྡང་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང། བསྡུ་བ་ལས། གལ་

[023B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་མི་མངའ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པ་མེད་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་མི་མཛད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གོམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཅན་ཡིན་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་
ཡོངས་སུ་ལྡང་བ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་བཟློག་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ལ་གནས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་ལྷག་
མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི། ཞེས་གནས་པ་བ་གཅིག་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་གསུངས་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ལྡང་བ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྔ་མ་དགྲ་བཅོམ་པས་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་ལ་དགོངས་པ་དང། ཕྱི་མ་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་ལ་
གནས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པས་ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེ་ལྡང་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་བེམ་རིག་རྒྱུན་ཆད་དུ་འདོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་ལས། ལྷག་མེད་
དུ་བེམ་རིག་རྒྱུན་བཅད་འདོད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་འབའ་ཞིག་གིས་བཏགས་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། དེ་ནི་ལུང་ཅུང་ཟད་མ་དག་པར་མངོན་ཏེ། ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་བཏགས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་དང། ཕྱོགས་གླང་ཡབ་སྲས་ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་མི་བཞེད་པས་འབའ་
ཞིག་ཅེས་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་གླང་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་བེམ་རིག་རྒྱུན་ཆད་དུ་མི་བཞེད་དེ། མཐའ་གཞན་འགོག་པའི་རིགས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཕྱི་མཐའ་ཡོད་པ་དང། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་འཇུག་པར་
བཞེད་པའི་ཕྱིར། ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་མི་འཇུག་པར་འདོད་དེ། ལྷག་མེད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་མའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་དགྲ་བཅོམ་པ་མཐའ་མར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་

[024A]༄༅། །ལྷག་མེད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་མའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཡིད་དེ། རང་གི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མའི་ས་བོན་ནམ། ཉེར་ལེན་མི་བྱེད་པའི་ཡིད་ཡིན་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པ་དང། དབུ་མ་པའི་ལུགས་ལ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་
ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་འཇུག་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྒྱན་སྣང་ལས། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་འཁོར་བའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པར་གསུངས། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་འཇུག་ན་འཁོར་བའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་ལེན་
དགོས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ལུང་དེའི་དོན་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ལ་གནས་བཞིན་པའི་ངང་ནས་འཁོར་བའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡོད་པར་བཞེད་པ་རྣམ་
བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། འོ་ན། ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་དགེ་སེམས་ཡོད་པར་བཞེད་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་ཡོད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་
ལས། མི་ཟད་པ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །རིགས་མཆོག་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཟད་མི་ཟད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་རིགས་ལ་མཆོག་དམན་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་མྱང་འདས་དེ་ཟས་བཅོད་པ་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་གང་
ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་པའི་བསླབ་པ་དང་པོ་གཉིས་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་བསྒོམ་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཐོབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་རྟོག་སོ་སོར་དེར་བརྟགས་གང་ཡིན་སྒོམ་བྱེད་
པ༑ ༑ཐར་པ་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། །རྒྱུ་གཞན་དག་གི་ཞི་བར་འགྱུར་མི་སྲིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ངག་དོན་ལ། གཞི་ཤེས་ཆོས་ཅན། བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཏེ། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཉན་རང་གཉིས་སྡུག་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་འཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་ལས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་

[024B]   ༈    ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཆོས་འཁོར་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་དྲང་ངེས་འགྲེལ་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་བཤད་པ་
སྒྲ་དོན་བཤད་པ། ཞར་ལ་ཆོས་ཕུང་གི་ཚད་བཤད་པ་དང་ལྔ། དང་པོ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་རྟོགས་པའི་དམ་ཆོས། ཆོས་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་དེ་ལ་དབྱེ་ན། ལུང་གི་ཆོས་འཁོར་དང། རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་གཉིས། གསུམ་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུང་གི་བསྟན་པར་རྟོགས་པའི་དམ་
ཆོས༑ ལུང་གི་ཆོས་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས། བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། སྡེ་སྣོད་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ། བརྗོད་བྱ། དུས་གསུམ་གའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་ཡོད། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གསུང་རབ་
ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། བརྒྱད་སྟོང་སྙིང་པོ་མཆོག་ལས། མདོ་སྡེ་དབྱངས་སྙད་ལུང་བསྟན་དང། །ཚིགས་བཅད་ཆེད་བརྗོད་རྟོགས་པ་བརྗོད། །དེ་ལྟར་བྱུང་དང་གླེང་གཞི་དང། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་དང་སྐྱེས་རབས་བཅས། །གཏན་དབབ་རྨད་དུ་བྱུང་ཆོས་སྡེ། །དེ་ལྟར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཞེས་
གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་དང། གླེང་གཞི་གཙོ་བོ། །རྟོགས་པ་བརྗོད་པ། དེ་ལྟར་བྱུང་བ། སྐྱེས་རབས་གསུམ་འཁོར་དུ་བྱས་པའི་བཞི་པོ་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དང། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྡེ་
གཉིས་བྱང་སེམས་ཀྱི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད། གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པའི་སྡེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་སྐབས་སུ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་རྟོགས་དགོས་པའི་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆ་གཙོ་བོར་གཏན་ལ་འབབས་པས་དེ་ལྟར་
བཤད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མིན་ནོ། །བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་བསྡུ་ན་གླེང་གཞི་གཙོ་འཁོར་བཞི་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་དགུར་འདུ་བ་དང། དེ་ཡང་བསྡུ་ན་སྡེ་སྣོད་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདུ། དེ་ཡང་བསྡུ་ན་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་གཉིས་སུ་འདུ། བཅུ་གཉིས་པོ་

[025A]༄༅། །དགུར་བསྡུ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་རྣམ་པ་དགུ་ཡོད་དེ། ཆོས་དང་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་གསུམ། སྤང་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གསུམ། བསླབ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གསུམ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཆོས་དང་དོན་བརྗོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་
མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད། ཆོས་དང་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད། ཆོས་དང་དོན་འབེལ་གཏམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་བཞག་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་པོ་དང། གཉིས་
པ་ནི་དེའི་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བར་པ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད། ཉེ་
བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་བཞག་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་གསུམ་པོ་དེའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད། ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་
བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད། ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་བཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྡེ་སྣོད་དག་ནི་གསུམ་མམ་གཉིས་ཀྱང། །བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་ནི་དགུར་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང། གསུམ་པོ་དེ་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དེ་གསུམ་ག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ག་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་གསུམ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་
འདུལ་བ་ཞེས་པ་ཡང་མང་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་ལ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ། བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་དེ་ཉིད་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཤིང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བར་བཞེད་པ་དང། དེ་ཡང་དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་

[025B] གཞན་བཞིའི་རྒྱུད་ལ་སྦྱོར་ལམ་སྐྱེས། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་སོགས་བྱེད་པ་ལ་བཟླས་བའི་ཚེ། ཀཽཎྜི་ནཡའི་རྒྱུད་ལ་སྒོམ་ལམ་སྐྱེས་གཞན་བཞིའི་རྒྱུད་ལ་མཐོང་ལམ་སྐྱེས། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་སླར་ཡང་ཤེས་པར་བྱར་མེད་
ཅེས་སོགས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་ལ་བཟླས་པའི་ཚེ་ཀུན་ཤེས་ཀཽཎྜི་ནཡའི་རྒྱུད་ལ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ། གཞན་བཞིའི་རྒྱུད་ལ་སྒོམ་ལམ་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྐོར་བ་དང། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་ཚུལ་ཡོད་དེ། ངོ་བོ་ལ་བཟླས་པའི་ཚེ་ལྔ་སྡེ་ལས་གཞན་པའི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་རིག་པ་སྦྱོར་ལམ། མིག་མཐོང་ལམ་
ཤེས་པ་སྒོམ་ལམ། བློ་མི་སློབ་ལམ་རྣམས་སྐྱེས། དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ལ་བཟླས་པའི་ཚེ་དེ་བཞིན་སྐྱེས་པ་དང། བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་བཟླས་པའི་ཚེ་ཡང་དེ་བཞིན་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར། འདི་པའི་ལུགས་ལ་ཡང་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་འདུས་པར་བཞེད་དོ། །ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་ཀྱི་
འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་འོག་ཏུ་འཆད། གཉིས་པ་རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་བསྟན་པར་རྟོགས་པའི་དམ་ཆོས། རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་མཐོང་ལམ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་དུ་འདོད་དེ། བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཚེ་ལྔ་
སྡེའི་རྒྱུད་ལ་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་པ་ན་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཨ་ལ་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་མཐོང་ཞེས་བསྒྲགས་པའི་ཕྱིར་དང། མཐོང་ལམ་དེ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་མཚུངས་ཏེ། འཁོར་བསྒྱུར་གྱི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་རིམ་གྱིས་ཡུལ་གཞན་ནས་གཞན་
དུ་འཇུག་པ་དང། མཐོ་བ་ལ་འཕར། དམའ་བ་ལ་འབབ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་ཕྲན་མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ། རྒྱལ་བ་མནལ་དུ་འགོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། མཐོང་ལམ་ཡང་བདེན་པ་སྔ་མའི་དམིགས་རྣམ་དོར་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་དམིགས་རྣམ་ལ་འཇུག་ཆོས་བཟོད་དང་ཆོས་ཤེས་ཀྱིས་ཁམས་འོག་མའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་ནས་
འབབ། རྗེས་བཟོད་དང་རྗེས་ཤེས་ཀྱིས་ཁམས་གོང་མའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་ནས་འཕར། ཆོས་བཟོད་རྗེས་བཟོད་ཀྱིས་མཐོང་སྤང་མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ། ཆོས་ཤེས་དང་རྗེས་ཤེས་ཀྱིས་རྒྱལ་བ་མནལ་དུ་འགོད་པའི་ཕྱིར། བྱེ་སྨྲ་བའི་བཙུན་པ་དབྱིག་བཤེས་ཀྱི་གསུང་ན་རེ། མཐོང་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་
[026A]༄༅། །བརྒྱད་པོ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་ཆོས་ཁྱད་པར་བ་སྦྱར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་དེ། འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ལ་འཛིན་པ་བྱེད་པའི་ལྟེ་བ། གཅོད་པར་བྱེད་པའི་རྩིབས། སྡུད་པར་བྱེད་པའི་མུ་
འཁྱུད་དང་བཅས་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་ཡིན་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ལྟེ་བ་ལྟ་བུ་དང། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་བཞི་པོ་དེ་ལྷག་པ་
ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་པས་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་རྩིབས་ལྟ་བུ་དང། ཡང་དག་པའི་ངག་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་གསུམ་པོ་དེ་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་པས། སྡུད་པར་བྱེད་པའི་མུ་འཁྱུད་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མཐོང་བའི་
ལམ༑ ༑མྱུར་བར་འགྲོ་སོགས་རྩིབས་སོགས་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདྲ་ཡུལ་གྱི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ལ་ཡང། གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་བཞི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་ལས། གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་འཁོར་ལོ་ཅན། །དེ་དག་གླིང་གཅིག་གླིང་གཉིས་དང། །གསུམ་
དང་བཞི་ལ་མས་རིམས་བཞིན། །ཕས་བསུ་རང་འགྲོ་གཡུལ་བཤམས་དང། །མཚོན་ཙམ་བས་རྒྱལ་གནོད་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱིས་སློབ་དཔོན་རང་ལུགས་ཀྱི་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་འགྲེལ་ལས། ཡང་ན་འཕགས་པའི་ལམ་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་ལ་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ལམ་ལྔ་འགོག་བདེན་དང་བཅས་པ་རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པས་ལུང་གི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བ་ན་
གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ། སྐྱེས་པ་གནས་པ་དེ་གོང་དུ་འཕེལ་ཏེ། མཐར་གདུལ་བྱའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་དག་མི་འཐད་དེ། རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་ལ་ལམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང། འགོག་བདེན་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་

[026B] ཁོ་ན་རེ་ཁྱབ་སྟེ། ཚིག་གསལ་ལས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཁ་ཅིག་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་མོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་བར་དག་གོ། ཞེས་དང། ཀུན་བཏུས་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཁ་ཅིག་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ། ཁ་ཅིག་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་མོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །ཁ་ཅིག་
ནི་སྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཆོས་འཁོར་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཐུན་སྦྱར་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་ཡང་མ་ཁྱབ། འོ་ན་རྣམ་མཁྱེན་རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཚིག་གསལ་ལས་དེ་ལྟར་གསུངས་ན་རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་ལ་
ལམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་གང་ཞིག་དེ་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་བར་དག་གོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་སོ། །གཞན་ཡང་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འགོག་བདེན་ཆོས་ཅན། རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་ཡིན་པར་ཐལ། རྟོགས་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་དེར་ཐལ། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་ན་འབུད། རྩ་བར་མ་ཁྱབ་ན་
གལ་ཏེ་རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་ཡིན་ན་རྟོག་པ་ཡིན་དགོས་ན། རྟོགས་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་ན་རྟོག་པ་ཡིན་མི་དགོས་པར་བུད། གཞན་ཡང་དེ་རྟོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགོག་སྙོམས་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་
བཤད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཀྱང། འགོག་བདེན་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ནའང་ཚིག་གསལ་དང་ཀུན་བཏུས་གཉིས་དང་མི་འགལ་ཏེ་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་འཁོར་གྱི་ཐོག་མ་བཟུང་ནས་མཚན་གཞི་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་སྒྲ་དོན་བཤད་པ་ལ། ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་
རྣམས་ལ་ཆོས་འཁོར་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། བསྡུ་བ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དང་པོར་ཀུན་ཤེས་ཀཽཎྜི་ནཡའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པར་རབ་ཏུ་བསྐོར་ལ་དེས་ཀྱང་གཞན་

[027A]༄༅། །དག་ལ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དང། དེ་དག་གིས་ཀྱང་གཞན་དག་ལ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་བསྐོར་བས་ན་འཁོར་བ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བ་པོའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་སངས་འཕགས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་ནི་ལུང་འདི་གཉིས་དང་འགལ་ཞིང་གཞན་དོན་གྱི་སྦྱོར་བའི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོ་ལས། བདག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། གཞན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ལྔ་པ་ཆོས་ཕུང་གི་ཚད་བཤད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་མཛད་པའི་ཤོལོ་ཀ་སྟོང་ཡོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཞིག་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་འབྱུང་བས། ཤོལོ་ཀ་དྲུག་སྟོང་ཡོད་པའི་གསུང་རབ་རེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རེའི་ཚད་དུ་བྱེད་ཟེར། ཁ་ཅིག་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་ཚན་ཚང་བར་སྟེན་པའི་
གཏམ་ཚོགས་རེ་ལ་ཆོས་ཕུང་རེའི་ཚད་དུ་བྱེད་ཟེར། ཁ་ཅིག་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་རེའི་གཉེན་པོ་ཚང་བར་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་རེ་ལ་ཆོས་ཕུང་གི་ཚད་དུ་བྱེད་ཟེར་ཏེ། མཛོད་ལས། ཁ་ཅིག་བསྟན་བཅོས་ཚད་ཅེས་ཟེར། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་གཏམ་རེ་ཡིན། །སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་
གཉེན་པོར་ནི། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐུན་པར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཕྱི་མ་འདི་འཐད་དམ་སྙམ། ཐེག་ཆེན་པ་རང་ལུགས་ལ། གླང་པོ་ཆེ་ས་ལ་རབ་བརྟན་གྱིས་ཇི་ཙམ་ཐེག་པའི་སྣག་ཚས་འདྲི་ནུས་པའི་གསུང་རབ་རེ་ལ་ཆོས་ཕུང་རེའི་ཚད་དུ་བྱེད་དེ། དགེ་སློང་ལྷས་བྱིན་གྱི་རྒྱུད་
ལ་ཆོས་ཕུང་གཅིག་ཡོད་པར་གྲགས། དེ་སྣག་ཚས་འདྲི་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་གླང་པོ་ཆེ་ས་ལ་རབ་བརྟན་གྱིས་ཇི་ཙམ་ཐེག་པའི་སྣག་ཚས་འདྲི་ནུས་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་རེ་རེས་གསུངས་པའི་གསུང་རབ་ལ་ཤོལོ་ཀ་དང་གླེགས་བམ་སོགས་ཀྱིས་གཞལ་མི་ནུས་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་འཁོར་བ་མ་
སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་སྐུའི་བཀོད་པ་གྲངས་མེད་པས་གདུལ་བྱ་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། གླེགས་བམ་སོགས་སུ་བྱས་པ་ཡང་འཛམ་གླིང་འདིར་ཚང་བར་མི་བཞུགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དང་ཀླུའི་ཡུལ་སོགས་སུ་བཞུགས་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་སྤྲིང་ལས་

[027B] །རྣམ་པར་དག་ཚུལ་གང་ཡིན་དེ་ནི་ཀླུ་མགོའི་གདེངས་ཀ་ཅན། །ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་གི་རྒྱན་བཞིན་གུས་ནོད་ནས། །ས་ཡི་སྟེང་ན་གནས་པའི་རབ་རིབ་མ་ལུས་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྒྱས་པ་ལ་དད་པའི་གང་ཟག་ལ་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་
ལ༑ དགོས་དོན། བསྡུས་དོན། ཚིག་དོན་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ་བསྟན་བཅོས་རྩམ་པ་དགོས་མེད་ཀྱི་དོགས་པ་སོ་སོར་སྤངས་ནས། བརྗོད་བྱ་མཁྱེན་གསུམ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང། མདོ་དང་ཟློས་པའི་སྐྱོན་སྤངས་ནས་དགོས་པ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ་རྩོད་པ་དང་ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི་ཅི་རྩོད་
པའི་དོན་འདི་དག་ཁས་ལེན་པ་དངོས་སུ་ཡོད་པའམ། འོན་ཏེ་མེད་ཀྱང་དོགས་པ་ཁོང་ནས་བསུ་བ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། ཡུམ་གྱི་མྡོའམ་བསྟན་བཅོས་གང་ལ་རྩོད། དང་པོ་ལྟར་ན་ནི། མདོ་ལས་མཁྱེན་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིར་བཟུང་ནས་སྟོང་ཉིད་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པས། གཞི་ཁོ་ན་སྟོན་ནམ་
སྙམ་པ་སོགས་ཀྱི་དོགས་པ་མེད་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་རྫོགས་པར་མཐོང་ནས་བསམ། འོན་ཏེ་མཆོད་བརྗོད་ཙམ་ཞིག་མཐོང་ནས་ཡིན། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ན་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར། དང་པོ་ལྟར་ན་བརྗོད་བྱ་གང་སྟོན་ཤེས་མོད་ཅིའི་
ཕྱིར་རྩོད་པ་བྱེད། གཉིས་པ་ལྟར་ན། རྗེ་བཙུན་གྱིས་མཆོད་བརྗོད་ཙམ་ཞིག་བརྩམས་མ་ཐག་དེ་ལྟ་བུའི་དོགས་པ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་དེ་སུ་ཞིག་ཡིན། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པ་མཐོང་བ་ན་མཆོད་བརྗོད་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྫོགས་དགོས་པའི་ངེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་
ལ༑ གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཡང། མཁྱེན་གསུམ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་རྟོགས་ཟིན་ནས། ཡང་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱར་བྱེད་སྙམ་པ་རྟོག་དཔྱོད་དང་མི་ལྡན་པས་དྲི་བ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་བརྒལ་ལན་བསྟན་བཅོས་སུ་བྱེད་དོན་མེད་ལ། འོན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་འདོད་པ་སུ་ཡང་མེད་ཀྱང་མཐའ་གཞན་དུ་སྲིད་པའི་དོགས་པ་དཔྱད་པའི་ཕྱིར་
དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། ལ་ལ་ན་རེ། ཁ་ཅིག་གཞན་དག་ན་རེ་ཞེས་པའི་འགྲེལ་ཆེན་དང་འགལ་བས་ཇི་ལྟར་ཡིན་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་ཤིང། བརྒལ་བ་འདི་གང་ལས་འཕྲས་པ་ཡང་བརྗོད་བྱར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་ཞེས་ཤུགས་ལ་དམ་

[028A]༄༅། །བཅས་པ་ལ་རྩོད་པ་ཡིན་ཟེར་བ་ཡང། འཐད་པར་དཀའ་སྟེ། དེ་ལྟར་ངེས་བཞིན་དུ་གང་བརྗོད་བྱར་བྱེད་ཅེས་དྲི་བ་བྱིས་པའི་དྲི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྟོད་ཡུལ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་མཐུན་པར་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་ཞེས་ཤུགས་ལ་དམ་བཅའ་བ་ཡང་འབྲེལ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། དེ་
ལྟར་རྒོལ་བའི་གང་ཟག་དངོས་སུ་ཡོད་ན་མཁྱེན་གསུམ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངེས་ནས་དེ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་གཞི་དང་ལམ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་མཁྱེན་པ་གསུམ་པོ་རྟོགས་པར་བྱར་མེད་པས། དེའི་དམིགས་པ་གསུམ་པོ་ཐོག་མར་གཏན་ལ་
འབེབས་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་འོག་ནས་འཆད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་དང། དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་གཞི་ནི་མཆོད་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྟོག་ལྡན་གྱི་དྲི་བའི་ལན་འདེབས་པ་སྐབས་སུ་བབ་པས་རྟོག་ལྡན་ལ་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དོགས་པ་སྐྱེ་བ་དཔྱད་པར་དཀའ་བས། དེས་དོགས་པའི་
གཙོ་བོ་ནི་མཁྱེན་པ་གསུམ་ག་བརྗོད་བྱར་བྱེད་ན་མདོ་དང་ཟློས་པས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་བརྩམས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་རྩོད་པ་དགོས་འབྲེལ་གྱི་མཚམས་སྦྱར་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེའི་མཐའ་དཔྱོད་པ་ལ་ཡ་གྱལ་རེ་རེ་བ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས། ཕྱོགས་སྔ་ཁོང་
ན་གནས་པ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསུ་བའི་དོན་དུ་གསལ་ལ། འགྲེལ་ཆེན་དང་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་འདོད་པ་བྱུང་ན་འདིར་བརྒལ་བའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པའི་སུན་འབྱིན་འདི་དག་འཕེན་པའི་དོན་ཡིན་ལ། འདིར་བཤད་པ་ལྟར་ཡ་གྱལ་རེ་རེས་ཁོ་ན་སྟོན་ན། ཉེས་པ་འདི་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་
ཁས་ལེན་ན་བདེན་ཡང། དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ནོ་ཞེས་ཁོང་ན་གནས་པ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསླངས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒལ་ལན་འདི་དག་མཆོད་བརྗོད་ལས་འཕྲོས་པ་ལ་བསམས་ནས་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་རྩོད་ལན་གྱི་དོན་ཚན་དུ་བསྡུས་ཤིང། སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་དམན་པ་དག་ཅེས་སོགས་དགོས་འབྲེལ་གྱི་རྩོད་ལན་
འཆད་པ་ནི། དོན་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་དུ་གསལ་ཏེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་བརྩམས་པ་ལ་དོན་ཡོད་པར་གྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་དགོས་མེད་ཀྱི་དོགས་པ་སྤངས་ནས། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་མཁྱེན་གསུམ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པར་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། སྔ་ཕྱི་

[028B] །དེ་ཡང་འཇུག་པ་བདེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཉན་ཐོས་ཞི་བ་འཚོལ་རྣམས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཁྱེན་གསུམ་ལ་དངོས་སུ་བསྟོད་ཕྱག་མཛད་ནས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་རྩོམ་པར་ཤུགས་ལ་དམ་བཅས་པ་ན། རྒོལ་བ་རྟོག་
ལྡན་ཁ་ཅིག་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་སོགས་ཆོས་ལྡན་གྱི་བྱ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་འཇུག་པའི་ཐོག་མར་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་འཇུག་པས་རྗེ་བཙུན་འདི་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཤིག་རྩོམ་པ་སྲིད། དེ་རྩོམ་ན་གཞུང་གཞན་དུ་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྨོས་པའི་སངས་རྒྱས་
བྱང་སེམས་ལ་དངོས་སུ་བསྟོད་ཕྱག་མ་མཛད་པར་དེ་གསུམ་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་བརྩམས་པ་ཡིན་ནམ། དེ་བརྩམས་ན་ཡུལ་གཞི་གཉེན་རྣམ་གསུམ་གཏན་ལ་མ་ཕབ་པར་ཡུལ་ཅན་མཁྱེན་གསུམ་གཏན་ལ་འབེབས་མི་ནུས་པས། དེ་ལྟར་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་
གཞི་གཉེན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གཞི་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤང་བའི་ཕྱིར་དུ་གཉེན་པོ་དང། ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་རྣམ་པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བརྗོད་བྱར་བསྡུས་པ་མཛད་བརྟགས་ན། དེ་ཐམས་ཅད་མི་རིགས་ཏེ། ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་འདི་བརྩམས་པ་དགོས་
དགོང་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མངོན་པ་དང་ཟློས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་འདི་ལས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་མི་སྨོས་པའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་དེ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་གཉེན་པོ་རྣམ་བྱང་
གི་ཆོས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་བྱར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་སྤང་བྱ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་བརྗོད་བྱར་མ་བསྡུས་པས། བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གཉེན་པོ་འདི་སྤང་བྱ་གང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་གསུམ་པ་ལྟར་ན་ཡང་རྣམ་པ་གཞི་བཅས་སུ་སྟོན་ནམ། གཞི་དང་མ་འབྲེལ་བར་
སྟོན། དང་པོ་ལྟར་ན། མངོན་པ་དང་ཟློས་པའི་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་གཞི་མེད་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་བྱར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། འཇུག་ཡུལ་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བཤད་པར་ཐལ། ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་གཞི་དང་

[029A]༄༅། །འབྲེལ་བའི་དོན་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བསྟན་བཅོས་འདི་བརྩམས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ། གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེར་མཁོའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བསྟན་བཅོས་འདི་བརྩམས་པ་ལ་དགོས་
པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལན་ལ། ལན་དངོས་དང། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་འགོད། ལུང་གི་དོན་བཤད། དོན་བསྡུས་པའོ། །དང་པོ་ལ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་གཞི་གཉེན་རྣམ་གསུམ་རེ་རེ་ཁོ་ན་བརྗོད་བྱར་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་ཁྱོད་ཀྱི་
གཞི་གཉེན་རྣམ་པ་གསུམ་ག་བརྗོད་བྱར་གཏན་ལ་འབེབས། གཞི་གཉེན་རྣམ་པའི་ཕྱོགས་གསུམ་ཆར་གྱིས་ཀྱང་མཁྱེན་གསུམ་མཚོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཁྱེན་གསུམ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མཁྱེན་གསུམ་བརྗོད་བྱར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འཕགས་བཞིའི་མངོན་རྟོགས་མཐའ་དག་
གཏན་ལ་འབེབས་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁྱེན་གསུམ་གཏན་ལ་ཕབ་པས་འཕགས་བཞིའི་མངོན་རྟོགས་མཐའ་དག་གཏན་ལ་ཕབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉན་རང་འཕགས་པའི་མངོན་རྟོགས་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་མངོན་རྟོགས་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་མངོན་རྟོགས་རྣམས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་གཞི་ཤེས་དང་
ལམ་ཤེས་དང་རྣམ་མཁྱེན་དང་བཅས་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་འཕགས་བཞིའི་མངོན་རྟོགས་བརྗོད་བྱར་བསྡུས་ཏེ། མཁྱེན་གསུམ་བརྗོད་བྱར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྨྲ་བ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། སྒྲ་རྟོག་ཡུལ་ལ་སེལ་འཇུག་གི་རྣམ་གཞག་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་དུ་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཞི་གཉེན་རྣམ་གསུམ་དང་མཁྱེན་གསུམ་ནི་སྐབས་འདིར་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཅིག་ཤེས་མཚོན་པར་བྱར་ཡོད་དེ། འདི་ཁྱད་ཆོས་སྡོམ་ན་གཞི་བདེན་བཞིའི་སྟེང་དུ་བདག་མེད་གཉིས་འཁོར་བཅས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་པར་འགྱུར་ལ། སོ་སོར་ཕྲལ་ན་གཞི་གཉེན་རྣམ་གསུམ་
ཞེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གཞི་ཤེས་པ་ཡི་བྱེ་བྲག་རྣམས། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་སྐབས་འདིར་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ཀྱང། གཞི་གཉེན་རྣམ་པ་གསུམ་ག་བརྗོད་བྱར་བསྡུ་ན་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པ་དགོས་མེད་དུ་ཐལ་བའི་རྩོད་པ་དགོས་འབྲེལ་གྱི་མཚམས་

[029B] མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་ལུས་གསུམ་དུ་ཐལ། གཞི་གཉེན་རྣམ་པ་གསུམ་ག་བརྗོད་བྱར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྩོད་པ་བཀོད་ནས་གང་ཟག་གཅིག་སངས་རྒྱ་བའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་
གསུམ་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་པའི་ལན་དང། འོ་ན་མཁྱེན་གསུམ་གང་ཟག་གཅིག་ཁོ་ནའི་མངོན་རྟོགས་ཡིན་པར་ཐལ། གཞི་གཉེན་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་གང་ཟག་གཅིག་འཚང་རྒྱ་བའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་པས་ལུས་གསུམ་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། གང་ཟག་གཅིག་འཚང་རྒྱ་བའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་
ཡིན་ཀྱང། མཁྱེན་གསུམ་གང་ཟག་སོ་སོའི་མངོན་རྟོགས་ཡིན་པ་འདི་ལྟར་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། ཡ་གྱལ་རེ་རེའི་རྩོད་པ་སྤངས་པ་ཕལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གསུམ་ག་བསྡུས་ན་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པ་དགོས་མེད་དུ་ཐལ་བ་རྩོད་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་འགྲེལ་པ་འདིའི་ཤུགས་བསྟན་གྱི་དོན་
དུ་འཆད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྩོད་སྤོངས་འདི་དག་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་བརྩམས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་བཀོད་པ་ལ། ཡུམ་བར་མ་དང་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱེད་བཀོད། རྒྱས་པའི་ཁ་འཕངས། དང་པོ་
ལ་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས་དང་པོ་ལ། མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་འཕགས་བཞིའི་མངོན་རྟོགས་མཐའ་དག་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར། རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་
ལགས། རབ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་འདི་ཙམ་ཡིན་ལ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལགས། རབ་འབྱོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་

[030A]༄༅། །གང་ཡིན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་ཞིང་འདི་དག་གི་ལམ་གྱི་བྱ་བ་ཡང་བྱ་ལ། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་བྱས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པར་མ་བྱས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་མ་སྦྱངས་པར་དེ་དག་གི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དམ་པ་མངོན་དུ་མི་བྱའོ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལགས། རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་གང་དག་དང་རྟགས་གང་དག་དང། མཚན་མ་གང་དག་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་སོགས་དང། བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱེད་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སློབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང། རྒྱས་པ་ལ་ཁ་འཕངས་པ་ལ། རྒྱས་པ་ལས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་
གསུངས་སོ། །ཞེས་པའོ། །མདོའི་དོན་བཤད་པ་ལ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཅན་འབྲས་བུ་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་སྤངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་ཚན་པ་གསུམ་གསུངས། དོན་བསྡུས་ཏེ་འཆད་པ་ལ་དེ་བས་ན་ཞེས་སོགས་གསུངས་
སོ༑ ༑བསྡུ་བྱེད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ལམ་གྱི་ཚུལ་ལུགས་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་གཞི་ཤེས་ཞེས་སོགས་གསུམ་པོ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། འདིར་བསྟན་ཤེས་བྱའི་ལམ་
གསུམ་ངོས་བཟུང་བ། དེ་གསུམ་ལམ་གང་གི་གནས་སྐབས་སུ་ཤེས་བསྐྱེད་རྫོགས་གསུམ་བྱེད་པ། རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་གྱི་ཚད་བཤད་པ། ཡང་དག་མཐའ་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པས་ཚད་བཤད་པ། ཞར་ལ་སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་གྱི་དོན་བཤད་པ་དང་ལྔ། དང་པོ་ལ་གཞན་
ལུགས་དགག་པ། རང་ལུགས་བཞག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་གི་གསུང་ན་རེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཟག་སུའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དུ་འཇོག་ཅིང། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་འཛིན་གཉིས་སྟོང་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་

[030B] འོ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རིགས་ཡིན་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་ཡིན་ན་དེ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོསྒ་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་
ལམ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེག་པ་ཆེན་
པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གསུམ་པོ་དེ་ཡང་ལྡོག་ནས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་སོགས་གསུམ་གྱི་ལམ་དུ་འཇོག་གི་གང་ཟག་ཁྱད་པར་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོགས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་སོགས་སུ་མི་འཇོག་ཟེར་ན། འོ་ན། རྣམ་བཞག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་
ལམ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་གཞག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་
རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་སོ། །གཞན་ཡང། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མྱུར་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཁྱོད་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་དུ་མི་རུང་
བར་ཐལ། ཁྱོད་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ཆོས་ཅན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱོད་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་དུ་མི་རུང་བར་ཐལ། ཁྱོད་བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་གོལ་ས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ལས་
སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་འཁྲིད་པའི་དོན་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་དང། ཐུན་མོང་བའི་ལམ་ལ་འཁྲིད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་གཉིས་དངོས་ལ་འཁྲིད་པ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དཔྱད་པར་བྱ་བ་མང་ཡང་རེ་ཞིག་བཞག་གོ། རང་ལུགས་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་རྣམ་གཞག་གི་དབང་དུ་
[031A]༄༅། །བྱས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དང། འདིར་བསྟན་ཤེས་བྱའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཞིང། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཇོག་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉན་
ཐོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གི་ལམ་གྱི་དོན་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་ལམ་དང་པོ་ངེས་པར་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ནས་བསྒོམ་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྒོམ་དགོས་ཤིང། དེ་ལྟར་མ་སྒོམ་ན་མི་ཐོབ་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ལམ་དང་པོ་
དེ་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བགྲོད་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚོགས་ལམ་ཆོས་ཅན། འཕགས་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ། འཕགས་པའི་ལམ་དུ་བགྲོད་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པར་ཐལ་
དེར་བགྲོད་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེར་བགྲོད་པའི་རིང་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ལམ་གསུམ་པོ་དེ་དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལམ་གང་གི་གནས་སྐབས་སུ་ཤེས་བསྐྱེད་རྫོགས་གསུམ་བྱེད་པ་ཡིན་ཟེར་ན། དེས་
ལམ་གང་གི་གནས་སྐབས་སུ་ཤེས་བསྐྱེད་རྫོགས་གསུམ་བྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱེད། མཐོང་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱེད། དེ་ནས་མཐོང་ལམ་ཡན་ཆད་དུ་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་
སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ཀྱང། དེར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཟིན་པ་མི་དགོས་ཏེ། བསྐྱེད་པ་དང་སྐྱེས་ཟིན་པ་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། མཐོང་ལམ་ཡན་ཆད་དུ་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པར་བྱེད་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་
ལ་གཞན་ལུགས་དགག་པ། རང་ལུགས་བཞག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ས་དང་པོ་ནས་ཉན་རང་གི་རྟོགས་པའི་རིགས་རྫོགས། བརྒྱད་པ་ནས་སྤངས་རིགས་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ས་དང་པོ་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས། ས་བརྒྱད་

[031B] ཞེས་གསུངས། འོ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ནས་ཀྱང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་རྫོགས་པར་ཐལ། དེ་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཕགས་ལམ་གྱི་དང་པོ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཉོན་ཡིད་གནས་གྱུར་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ལུགས་འདིར་ཀུན་གཞི་ཉོན་ཡིད་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ལུགས་དེ་བཀག་ནས། ས་དང་པོ་ནས་ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་གཉིས་ཀ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་སྒྲིབ་ལ་འཁོར་བར་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་དང་
བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཉོན་སྒྲིབ་གཉིས་ཡོད་པའི་དང་པོ་དེ་ནི། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་བས་སྤངས། བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཉོན་སྒྲིབ་ནི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་བས་འཁོར་བར་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་སྤངས་པར་ཐལ་
དེས་ལས་ཉོན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འཕགས་པས་ན་དང་རྒ་བ་དང། །འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྩད་ནས་སྤངས། །དེ་ལ་དེ་མེད་ཕྱིར་དེ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཉོན་སྒྲིབ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་མ་སྤངས་པར་ཐལ། དེ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང་
ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྒྲུབ་བྱེད་དང་པོ་མི་འཐད་དེ། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་འཕགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་ཞིང། དེ་མི་ལེན་པས་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་རྒ་འཆི་སོགས་དེ་ལ་མི་འབྱུང་ཡང། དེ་ཙམ་གྱིས་འཁོར་བར་འཆིང་
བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་སྤངས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁོར་བའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་མ་རིག་པའི་ས་བོན་དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་དངོས་སུ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་བྱེད་ཕྱི་མ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དག་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་དང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་
དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས། སྐྱེ་བ་ལེན་པར་གསུངས་པའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དེ་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་གསུངས་ཀྱི་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་གང་དུ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འདོད་དོ་ཟེར་ན་

[032A]༄༅། །སྒྲུབ་བྱེད་སྡ་མ་ལས་ཀྱང་ཡ་མཚན་ཆེ། དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་ཁས་ལེན་ན་ཤེས་སྒྲིབ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བར་ཁས་ལེན་དགོས། དེ་ལྟར་ན་དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉན་རང་གི་སྤངས་རིགས་ལམ་གང་ནས་རྫོགས་དཔྱོད་པའི་སྤང་བྱར་ཤེས་སྒྲིབ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་བཟུང་བར་
སོང་བས། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་ཤེས་སྒྲིབ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་སྤངས་པར་སོང་བའི་ཕྱིར། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་དང་དག་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཆ་རྐྱེན་གྱི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་སྒྲིབ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བར་བཞེད་དེ། དེ་སྤངས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ཆོས་སྐུ་གཙང་བདེ་
རྟག་བདག་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། བག་ཆགས་སྤངས་ཕྱིར་གཙང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། འཇུག་འགྲེལ་ལས་ཀྱང། དེ་ལ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ནི་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་སངས་
རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་ལྡོག་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་རྣམས་ལྟར་སྣང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྩ་བའི་དམ་བཅའ་ཡང་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ལུས་པར་མ་སྤངས་པར་འདོད་པ་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡོད་ན་རྩ་ལྟུང་
འབྱུང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སློབ་པའི་ཐེག་པས་ཆགས་ལ་སོགས། །སྤོང་བར་འགྱུར་བ་མིན་ཞེས་འཛིན། །ཕ་རོལ་དག་ཀྱང་འཛིན་འཇུག་ལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་དང་འགལ་བར་མ་ཟད། རིགས་པ་དང་ཡང་འགལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན། ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་རྣམས་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་
དཀོན་མཆོག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་སྐྱབས་གནས་ཡང་དག་ལ་དེ་ཡིན་མིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ས་བོན་དངོས་སུ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས་ཉོན་སྒྲིབ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ས་བོན་དངོས་སུ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་
ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པས་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ལུས་པར་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ལུགས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉན་རང་གི་རྟོགས་པ་རྫོགས་པ་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐོབ་དགོས་དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་སྒྲིབ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བ་འོག་ནས་འཆད་པར་

[032B] ཁོ་ན་རེ། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ས་དང་པོ་ནས་ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་རྫོགས་པར་ཐལ། ཉི་སྣང་ལས། གཞན་ཡང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་ཤེས་པ་དང། སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་
པ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་གང་ལས་ཤེས་ཞེ་ན་ལམ་གཞན་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ན། རིགས་དང་དབང་པོ་དང་ཚོགས་ཁྱད་ཞུགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པའི་བྱེད་པར་གཞན་རྣམས་ཀྱི་
རྟོགས་པའི་བྱེད་པ་མ་ལུས་པར་འདུས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ཤེས་པ་དང་སྤང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བཟོད་པ་ཡིན་གྱི་རྟོགས་པའི་ཚད་ནི་འདི་ཙམ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་དོན་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་
བཟོད་ཀྱི་བྱེད་པར་ཉན་རང་གི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་འདུས་པ་ལ་དགོངས་ནས། དེར་ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་འདུས་པར་གསུངས་ཀྱི། དེར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ནུས་པ་མ་ལུས་པར་འདུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་
བཟོད་ཀྱི་བྱེད་པར་ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་འདུས་པའི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། ཉན་རང་ལྟར་ཉོན་སྒྲིབ་དང་གཟུགས་ཕྱི་རོལ་དོན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྤོང་བཞེད་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་ལ་དེ་གཉིས་སྤོང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་ནུས་པ་
འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལམ་ལས་གོང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉན་རང་གི་ལམ་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེའི་སྟེང་དུ་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་དང་ལྡན་པ་དང། དད་སོགས་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོ།། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་
པོས་ཟིན་པ་ཡིན་པས་ཉན་རང་གི་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་གི་ལུང་དེས་རྟག་པ་མཐའ་བཟུང་གི་ལམ་གྱི་ནུས་མཐུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་བ་དེས་ཉན་རང་ལྟར་ཉོན་སྒྲིབ་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྤངས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་ཚོད་དེ་ཙམ་དུ་སྤོང་ནུས་པ་

[033A]༄༅། །དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་པ་དེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྤངས་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱིས་སྤོང་ནུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རྟག་པ་མཐའ་བཟུང་སྦྱོར་བ་མ་ཤེས་པར་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་དང་
གཟུགས་ཕྱི་རོལ་དོན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་སྤོང་བའི་ནུས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། འོ་ན། དེ་ལ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་སྤང་བའི་ནུས་པ་ཡང་མེད་པར་ཐལ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་དེ་དང་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྤངས་ན་སྤོང་ནུས་སུ་ཡང་མཚུངས། སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་
བྱས་ནས་མ་སྤངས་ན་སྤོང་མི་ནུས་པ་མཚུངས་པ་གང་ཞིག་དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་དེ་གཉིས་སྤོང་བའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་རྟག་པ་མཐའ་བཟུང་ནི་སྒྲིབ་པ་དེ་གཉིས་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྤང་བ་ལ་རྟག་པ་མཐའ་བཟུང་ངོ། །བླ་མ་ལོ་ཙ་བ་ཆེན་པོ་ནི། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་
གི་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པ་ལས། ས་བརྒྱད་པ་ནས་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བར་གསུངས་པས་དེར་གཞི་ཤེས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྐྱེད། བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཡང་མི་བསྐྱེད། ཐེག་དམན་དུ་
ལྟུང་བའི་དགག་བྱ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ནའང་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ཏེ་ཤེས་བྱ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་ཡིན་གྱི། ཤེས་བྱེད་བྱང་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་སོ། །
རང་ལུགས་ལ། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་ཐེག་ཆེན་རིགས་ངེས་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་རྫོགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་སྟེ། དག་པ་ས་གསུམ་གྱི་ངོས་སྐལ་གྱི་ཉོན་སྒྲིབ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱན་སྣང་ལས། མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་
ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུར་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་དང། ཀུན་བཏུས་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་ས་བཅུ་རྣམས་སུ་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།།

[033B] །ཅིག་ཅར་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རྣམ་བཤད་རང་ལུགས་ལ་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཉོན་སྒྲིབ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བཞེད་པ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། མ་རིག་པ་སྔ་མའི་བག་
ཆགས་སུ་གྱུར་པའི་ཉོན་སྒྲིབ་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མ་རིག་པའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་ནུས་ཀྱི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། མ་རིག་
པའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་ནུས་ཀྱི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་མེད་ཟེར་ན། དེ་ཡོད་པར་ཐལ། མ་རིག་པ་སྔ་མས་བག་ཆགས་བཞག་པ་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་མ་རིག་པ་ཕྱི་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བདེན་འཛིན་སྔ་མས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་བཞག་པ་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེན་འཛིན་ཕྱི་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་
དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་ན་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་བ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ་
ཉོན་མོངས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡང་མེད། ཉོན་མོངས་ཀྱི་གོམ་པ་དང་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་མ་གྲུབ་ན་འགལ་ཞིང། འདོད་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་པ་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་གྱི་ཚད་བཤད་པ་ལ། གཞན་ལུགས་དགག་པ་སོགས་གཉིས། དང་པོ་ལ་
ཁ་ཅིག་སྨོན་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྫོགས་པ་སྨོན་ལམ་རྫོགས་པའི་ཚད་ཡིན་ཟེར། ཁ་ཅིག་ཆོས་ཉིད་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་བཞིན་པའི་ངང་ནས་གཞན་དོན་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་ནུས་པ་སྨོན་ལམ་རྫོགས་པའི་ཚད་ཡིན་ཟེར་ན། སྤྱིར་གྱི་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་དང། འདིར་བཤད་པའི་དེ་གསུམ་
ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུས་དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ལ་ཆོས་སྐུ་མ་ཐོབ་བར་དུ་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་གདམས་རིགས་པར་ཐལ། ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་མ་བྱས་བར་དུ་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་གདམས་རིགས་པ་གང་ཞིག་འདིར་བསྟན་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་

[034A]༄༅། །གསུམ་བྱས་པ་དང། ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདིར་བསྟན་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་བྱས་པའི་ཚད་དེ་འཐད་པ་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྫོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པས་ཁྱབ། ཆོས་ཉིད་ལ་རྩེ་གཅིག་
ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་བཞིན་པའི་ངང་ནས་གཞན་དོན་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་ནུས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་པར་སྨོན་པའི་སྨོན་ལམ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཆོག་གང་ཞིག་དེ་རྫོགས་པས་གང་ཟག་
ཡིན་ན་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་གྲོགས་ལ་དགོངས་ནས། བྱང་ས་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཆོག་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པ་དེ་འདིར་བསྟན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཚད་ཡིན་ཟེར་ཁ་ཅིག་ཞིད་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་སྐུའི་བཀོད་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བསྟན་པས་སྐུ་རེ་རེའི་འཁོར་དུ་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཙམ་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་ལམ་ལ་འགོད་ནུས་པ་དེ། འདིར་བསྟན་སེམས་ཅན་སྨིན་
པའི་ཚད་ཡིན་ཟེར་ན། དང་པོ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་ཡང་སྔར་གྱི་རིགས་པ་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་སངས་འཕགས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཇི་སྲིད་ཀུན་སློང་གི་རྟོག་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་ལྟ་བུ་མི་ནུས་ཤིང། དེ་འདྲ་དུས་
ལན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ཡང་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་འབྱུང་བ་ལ་བལྟོས་པས་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་སྤངས་ནས་ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱི་སྙོམ་པར་འཇུག་པ་ལ་བལྟོས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་རང་སྣང་ལ་ཞིང་དག་པ་རབ་འབྱམས་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྣང་བ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་སྦྱངས་པའི་ཚད་ཡིན་ཟེར་ན། མ་དག་པའི་ཞིང་སངས་རྒྱས་ལ་མི་སྣང་བ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མ་དག་པའི་ཞིང་ཆོས་ཅན། མེད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་ངེས་ལས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གཟིགས་པ་ལས་ལོག་

[034B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མ་དག་པའི་སེམས་ཅན་མེད་པར་ཐལ། མ་དག་པའི་ཞིང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ལ་མ་དག་པའི་ཞིང་དག་པའི་ཞིང་དུ་སྣང་བས་དེ་མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན། འགལ་བ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་
ཡོད་པར་ཐལ། མ་དག་པའི་ཞིང་དང་དག་པའི་ཞིང་གི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ལ་མ་དག་པའི་ཞིང་དག་པའི་ཞིང་དུ་སྣང་བ་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་འཁྲུལ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རང་གང་དུ་འཚང་རྒྱ་འགྱུར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་
དགེ་བའི་རྩ་བའི་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་བྱས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྦྱངས་པའི་ཚད་ཡིན་ཟེར་ན། མི་རིགས་ཏེ། ས་བརྒྱད་པ་བས་དེ་ལྟར་བྱས་པ་གང་ཞིག་ས་བརྒྱད་པ་བ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་མ་བྱས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་གདམས་པ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་
གང་ཞིག་དེར་ཐལ། དེས་ཞིང་དག་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ལུགས་ལ། འདིར་བསྟན་སྨོན་ལམ་རྫོགས་པའི་ཚད་དང་སེམས་ཅན་སྨིན་པའི་ཚད་ཡོད་དེ། ཆོས་ཉིད་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་བཞིན་པའི་ངང་ནས་གཞན་དོན་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་ནུས་པའི་རྒྱུའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པ་དེ། འདིར་བསྟན་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚད་དང། ཞིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་སྐུའི་བཀོད་པ་ཇི་སྙེད་བསྟན་པའི་སྐུ་རེ་རེའི་མདུན་དུ་འཁོར་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཙམ་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འཕགས་ལམ་ལ་འགོད་ནུས་པའི་རྒྱུའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པ་དེ། འདིར་བསྟན་སེམས་ཅན་སྨིན་པའི་ཚད་ཡིན་ཞིང། དེ་ཡང་འབྲས་སྨིན་པའི་ཚད་བརྟོལ་བས་ཆོག་པ་དང། ཤིང་ཐོག་སྨིན་པའི་ཚད་ལོངས་སྤྱད་པས་ཆོག་པ་བཞིན་དུ། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཙམ་བསྟན་པས་སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་ཀུན་བཏགས་སྤང་རུང་དང། འཕགས་
ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་རུང་བྱས་པ་དེ། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱས་པའི་ཚད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱན་ལས། ཇི་ལྟར་རྨ་དང་ཟས་ལ་དེ་དག་གི། བཟའ་དང་སྤྱད་དུ་རུང་བ་སྨིན་འདོད་ལྟར། །དེ་བཞིན་བསྟན་འདིར་ཕྱོགས་གཉིས་ཞི་བ་དང། །དེ་བཞིན་སྤྱད་པ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་གང་དུ་སྤྲུལ་

[035A]༄༅། །སྐུར་འཚང་རྒྱ་ཚུལ་སྟོན་པ་དང། དངོས་སུ་འཚང་རྒྱ་འགྱུར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འདིར་བསྟན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྦྱངས་པའི་ཚད། དེ་ལ་ཡང་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་སྦྱངས་པའི་ཚད། ལོངས་སྐུའི་
ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་སྦྱངས་པའི་ཚད་གཉིས་ལས་དང་པོ་ཡོད་དེ། རང་ཉིད་སྤྲུལ་སྐུར་འཚང་རྒྱ་ཚུལ་སྟོན་པའི་བདེ་བ་ཅན་ལྟ་བུར་འཁོར་མངོན་ཤེས་ལྔ་ལྡན་ཤ་སྟག་འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ནུས་པ་རྫོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། རང་ཉིད་ལོངས་སྐུར་འཚང་རྒྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་དེར། འཁོར་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ཤ་སྟག་འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བཅུད་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་སྣོད་ཀྱི་ཞིང་སྦྱངས་པའི་ཚད་ནི། གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་མིག་མངས་རིས་སུ་བྲིས་པ་དང། དེ་ལས་བཟློག་
པའི་དག་པའི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ལ་མ་དག་པའི་ཞིང་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་མ་དག་པའི་སྣང་ཞེན་མེད་པར་མངོན་ཏེ། རྨེ་བའི་རྟོག་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཡང་དག་མཐའ་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཚད་བཤད་
པ་ལ། གཞན་ལུགས་དགག་པ་སོགས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་ཞིང། དེ་ལ་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱི་མཉམ་པར་གཞག་པ་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཚད་ཡིན་ཏེ། མདོ་དོན་འཆད་པ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་རྟེན་ཅན་ཞེས་པ་དང། དབུས་
མཐའ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་མཐའ། །མཚན་མ་མེད་དང་དོན་དམ་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཅན། ལམྶྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་ཐལ། འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་
རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་ལམ་མ་ཞུགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་མེད་པར་ཐལ། དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ལ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡབ་སྲས་

[035B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གཟིགས། རབ་ཏུ་མཁྱེན། ལེགས་པར་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་ཐལ། བྱང་སེམས་རྒྱུན་མཐའ་བ་དེ་མངོན་དུ་
བྱས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་སླར་མི་ལྡང་བར་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན་མཉམ་གཞག་འདི་ལས་དུས་ནམ་ཡང་ལྡང་བར་མི་བྱའོ་སྙམ་པའི་འཕེན་
པ་དང་བཅས་ཏེ་མཉམ་པར་གཞག་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང། དེ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་ཁའི་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཡང་དེ་འདྲ་བའི་འཕེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདིར་བསྟན་གདམས་དོན་གཙོ་བོར་
གྱུར་པའི་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་ཏེ། ལམ་གསུམ་སྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སྤངས་པ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་གང་ཟག་གིས་དམིགས་བསལ་གསུམ་མ་རྫོགས་པའི་སྔ་རོལ་དུ། དེ་
མངོན་དུ་བྱས་ན་ཐེག་དམན་ལམ་དུ་ལྟུང་བའི་དགག་བྱ་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་འདིར་བསྟན་གདམས་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་དམིགས་བསལ་གསུམ་མ་རྫོགས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས། དེ་ཐོབ་པས་ཐེག་དམན་དུ་
ལྟུང་བའི་གང་ཟག་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཐལ་བ་སྔ་མ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། གནོད་འཇོམས་ལས། སེམས་ཅན་སྨན་པར་བྱ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་ཀྱི། དེ་
མ་ཡིན་པར་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ལས་བར་མ་དོར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་དགག་བྱ་དེ་ཡོད་པ་ལ་བསམས་ནས། ཆད་པའི་མྱང་འདས་འདིར་བསྟན་གདམས་དོན་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་བྱང་
[036A]༄༅། །སེམས་ཀྱིས་དམིགས་བསལ་གསུམ་རྫོགས་རྗེས་སུ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་འདིར་བསྟན་གདམས་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། མདོ་ལས། བྱང་ཆེན་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཐབས་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡང། ཇི་སྲིད་དུ་དགེ་བའི་
རྩ་བ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨིན་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དམ་པ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དོ། །ནམ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་དེས་ན། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དམ་པ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དམིགས་བསལ་གསུམ་རྫོགས་རྗེས་སུ། ཞི་མཐར་ལྷུང་བའི་གང་ཟག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་ན། འདིར་བསྟན་གདམས་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། བདེན་འཛིན་སྤངས་པའི་ལྷག་མེད་མྱང་
འདས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་འཛིན་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་དང། བདེན་འཛིན་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གཉིས་པོ་དེ། ལམ་གསུམ་པས་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་སྤངས་པའི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་དེ་ལམ་དང་པོའི་
སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་དེར་ཐལ། དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་ཞིང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་གང་ཟག་མེད། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་བསལ་གསུམ་པོ་
མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འདིར་བསྟན་གདམས་དོན་ཡང་དག་མཐའ་ཡོད་ཀྱང། གདམས་ཡུལ་གྱི་ཡང་དག་མཐའ་མེད་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། གདམས་ངག་འདིའི་བརྗོད་བྱའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡང་དག་མཐའ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གདམས་ངག་འདིའི་བརྗོད་བྱར་གྱུར་
པའི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ། འདིར་བསྟན་གདམས་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་མཐའ་ན། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་ནུས་པའི་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞིའི་དབྱིངས་ཡིན་ཞིང། དེ་ཡང་ཁྱད་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། དམན་ལམ་

[036B] མ་བྱས་ཀྱི་སྔ་རོལ་དུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་བྱས་ན་ཞི་མཐར་ལྷུང་བའི་དགག་བྱ་དང་བཅས་པ་དང། །བྱས་རྗེས་སུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཟུར་དང་པོ་དེར་ཐལ། དམིགས་བསལ་གསུམ་
མ་རྫོགས་ཀྱི་སྔ་རོལ་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་ན་དེ་ལྟར་གདམས་པ་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཟུར་གཉིས་པ་དེར་ཐལ། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་བྱང་སེམས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་གདམས་པ་ལས་མི་འདའ་ཞིང། ཞི་མཐར་ལྷུང་བའི་དགག་བྱ་མེད་ན་ནི་དེ་འདྲ་བའི་གདམས་ངག་འབོགས་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་
ཟུར་གསུམ་པ་དེར་ཐལ། གདམས་ངག་འདིས་དམིགས་བསལ་གསུམ་མ་རྫོགས་པར་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་དངོས་སུ་གདམས་པའི་ཤུགས་ལ་བྱས་རྗེས་སུ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་བསྟན་པ་དང། སྐབས་གཞན་དུ་ནམ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པའི་རྫོགས་བྱང་དུ་སྨིན་པ་ན་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགོག་བདེན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་བཞེད་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཞེད་པ་ལྟར་ན། འདིར་བསྟན་གདམས་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་མཐའ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བཞེད་ཀྱང། སྐབས་འདིར་ནི་དེ་ལྟར་མི་བཞེད་དེ། དེ་ལ་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གསུམ་གའི་ཆ་ཡོད་པར་
བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་དེ་འདིར་བསྟན་གདམས་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེས་བདག་མེད་གཞན་གཉིས་ལ་ཡང་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་དེར་ཐལ། འདིར་
བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ལ་རང་གི་བསམ་ངོ་ལ་བལྟོས་ཏེ་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྙོམ་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལ་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་ཀྱི་མཐའ་ཞི་
བ་ཉིད་གསུམ་པོ་གང་གི་ཡང་ཆ་མེད་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་རྟེན་ཅན་ཞེས་དང། ཡང་དག་མཐའ་དང། དབྱིངས་ཞེས་སྨོས་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དགག་བྱ་བཅད་ལྡོག་ནས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་མཐུན་པར་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་ཡང་བཞེད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་

[037A]༄༅། །དུ་མི་བྱེད་པའི་རྟེན་ཅན། ཞེས་པའི་སྐབས་སུ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་མཐའ་ཞི་བ་ཉིད་དེ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ནི། སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ནི། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་ངོ་བོ་ངོས་འཛིན་སྔར་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། དམིགས་བསལ་གསུམ་མ་རྫོགས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉོན་མོངས་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་མི་སྤོང་བ་
དང༑ དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་མཐོང་གིས་བལྟས་ནས་འདའ་བའི་མངོན་རྟོགས་ཡིན་གྱི། མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་རྟོགས་མ་ཡིན་པ་ཁུངས་དང་བཅས་ཏེ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ། ཁ་ཅིག་འདིར་བསྟན་
གདམས་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་གང་རུང་གི་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞིའི་དབྱིངས་ཡིན་ན། དེ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ཁྱབ། མ་གྲུབ་ན་དེ་མ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་
ན༑ རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་དགོས་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ། འོ་ན་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་འཇུག་སྒོར་གྱུར་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་ཐེག་ཆེན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ནའང། དེ་མ་ཡིན་དགོས་
དམན་ལམ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཐེག་ཆེན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ནའང། དེ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། དེ་འདྲ་བའི་དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་ཐེག་ཆེན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། ཁྱོད་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་
ཁྱོད་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་འཇུག་སྒོར་གྱུར་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་རིགས་འདྲེའོ། །འདོད་མི་ནུས་སོ། །ཁོ་ན་རེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང། འདིར་བསྟན་གདམས་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་མཐའི་གཞི་མཐུན་ཆོས་ཅན། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དམིགས་བསལ་

[037B] ཁྱོད་འདིར་བསྟན་གདམས་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་སྔོན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། འོ་ན་སྟོང་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པའི་བྱང་སེམས་
ཡོད་པར་ཐལ། འགོག་བདེན་དུ་གྱུར་པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པའི་བྱང་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་རྣམ་བཤད་ལས། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཞེས་ཉིད་སྒྲ་སྨོས་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེར་གྱུར་པའི་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གསུམ་ག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་
སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་གཞན་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐར་འདོད་པ་སོགས་གཅོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་གདམས་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་མཐའ་ལ་ཐེག་དམན་ལམ་གྱི་ཐོབ་ནུས་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་
དམིགས་བསལ་གསུམ་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་གདམས་པར་འགྱུར་བ་དང། དེར་མ་ཟད། དེ་འདྲའི་གཞི་མཐུན་ཆོས་ཅན། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་བསལ་གསུམ་མ་རྫོགས་པའི་བར་དུ་ཁྱོད་མངོན་དུ་བྱས་ན་ཞི་མཐར་ལྟུང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཐལ་
ཁྱོད་འདིར་བསྟན་གདམས་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། གནོད་འཇོམས་སོགས་ཀྱི་ལུང་རིགས་དང་འགལ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྲིད་ཞི་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དེ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་
བྱང་སེམས་ཀྱིས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་གསུམ་བྱས་རྗེས་སུ་སངས་རྒྱས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞིའི་དབྱིངས་དེ་དེ་འདྲ་བའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་སྒྲིབ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་
ཁྱབ། གཞན་ཡང་དེ་འདྲའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་བསལ་གསུམ་རྫོགས་རྗེས་སུ་དེའི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་དེ་དེ་འདྲའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པའི་མྱང་འདས་ཡིན་པའི་

[038A]༄༅། །ཕྱིར་ཏེ། དེ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་མྱང་འདས་དེ་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པའི་མྱང་འདས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། བཞི་པ་དེ་མངོན་དུ་བྱས་ཆད་ལ། འོ་ན་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུས་གདུལ་བྱ་ལ་གདམས་པ་སྨོས་ཚུལ་གང། དེ་མངོན་དུ་བྱས་ཚད་གང་ཞེ་ན་
དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་བྱང་སེམས་ལ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་དམིགས་བསལ་གསུམ་མ་རྫོགས་པའི་སྐབས་གང་དུ་ཡང་ལམ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱའོ། །ཞེས་གཙོ་བོར་གདམས། དེའི་ཞར་ལ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཞི་བའི་དབྱིངས་ལས་བཞེངས་ནས་བྱང་
ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེང་ཕྱིན་ཆད་དམིགས་བསལ་གསུམ་མ་རྫོགས་པའི་སྐབས་གང་དུ་ཡང་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱའོ་ཞེས་གདམས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་དམན་རིགས་ངེས་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་དེ་ལྟར་གདམས་ངག་འབོགས་པ་ཡིན་གྱི་དང་པོ་ཉིད་
ནས་དེ་འདྲ་བའི་གདམས་ངག་འབོགས་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དམན་པའི་རིགས་ལས་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་གདུལ་བྱས་འཁྲིད་པའི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གདམས་ངག་འདི་གཙོ་བོར་དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་བྱང་སེམས་ལ་གདམས། ཁྱད་པར་ས་བརྒྱད་པ་
ལ་གདམས་པ་ཡིན་ཏེ། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་དོགས་པ་ཆུང། བརྒྱད་པ་ནས་དོགས་ས་ཆེ་བས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་ལས་སློང་བར་མཛད། ཅེས་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་མཉམ་གཞག་ལས་སློང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་བདུན་
པ་མན་ཆད་དུ་དོགས་པ་ཆུང། ས་བརྒྱད་པ་ནས་དོགས་པ་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་ཉོན་མོངས་དང་བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་དུ་འཇུག་ས་བརྒྱད་པ་ནས་དེ་དག་མངོན་གྱུར་མི་འཇུག་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལ་གོམས་པ་དབང་སྒྱུར་ཐོབ་པས་དོགས་པ་ཆེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོགས་པ་
དེ་ཡང་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ས་བརྒྱད་པ་དང་རང་ཉིད་ལ་ཡོད་ནས་གདམས་པ་དང། གདམས་པ་གསོལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དོགས་པ་སྤངས། བརྒྱད་པ་བ་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རྟག་པ་མཐའ་བཟུང་གི་ལམ་གྱི་ནུས་མཐུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ས་བརྒྱད་པ་བས་དམིགས་གསལ་

[038B] གལ་ཏེ་མཛད་བཞེད་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཞི་བ་དེས་ཐུགས་ཕྲོགས་ནས་བསྐལ་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་སྙོམ་པར་འཇུག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ཀྱིས་འདིར་བསྟན་ཡང་
དག་མཐའ་མངོན་དུ་མཛད་བཞེད་ན་ས་བརྒྱད་པར་མ་ཟད་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཆོས་བཟོད་ནས་ནུས་ཏེ། དེའི་བྱེད་པར་ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་བྱད་པ་འདུས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་ཚད་ཡོད་དེ། སྙོམ་པར་འཇུག་པའི་སྔ་རོལ་དུ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་
བར་ཞི་བའི་ཞེ་བ་དེས་ཐུགས་ཕྲོགས་ནས་མཉམ་གཞག་འདི་ལས་དུས་ནམ་ཡང་ལྡང་བར་མི་བྱའོ་སྙམ་ནས་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞིའི་དབྱིངས་ལ་རང་གི་བསམ་ངོ་ལ་བལྟོས་ཏེ་སྙོམ་པར་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་ཐེག་དམན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མངོན་དུ་བྱས་ཚད་དང། དེ་ལ་སླར་མི་ལྡང་བའི་
ཚུལ་གྱིས་སྙོམ་པར་འཇུག་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མངོན་དུ་བྱས་ནས་མངོན་དུ་བྱས་ཚད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་མངོན་དུ་བྱས་ཚད་དེ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་ཤིང། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཞི་བའི་དབྱངས་ལས་བཞེངས་ནས་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་ཞུགས་པས་སྔོན་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་སྙོམ་པར་འཇུག་པ་ཡོད་ཀྱང་
དེ་མངོན་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཞི་མཐར་ལྟུང་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་དེ། འདི་ལ་ཡུན་རིང་དུ་སྙོམ་པར་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་འཕེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་མཉམ་པར་གཞག་ན་ཞི་མཐར་ལྟུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཡུན་རིང་དུ་མཉམ་པར་གཞག་ན་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེན་
པོ་ལ་འཇུག་པ་ལ་བགེགས་བྱེད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་དུས་སུ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་གྱི་དོན་བཤད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་དམིགས་བསལ་གསུམ་མ་རྫོགས་བར་དུ་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་སྤྱིར་
བཏང་ནས། དམིགས་བསལ་གསུམ་རྫོགས་རྗེས་སུ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་ཤུགས་ལ་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་གྱི་དོན་སྒྲས་ཟིན་འབའ་ཞིག་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་གང་ཟག་གཅིག་མ་གཏོགས་ཏེ་སློབ་པ་

[039A]༄༅། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཀུན་དགའ་བོའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྤྱིར་བཏང་ནས་དམིགས་བསལ་གསུམ་རྫོགས་རྗེས་སུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དམིགས་བསལ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་གྱི་སྒྲས་
ཟིན་འགལ་བདོས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་འདི་ལ་སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་རྩི་བ་དཀའ་ནའང་གྲགས་སྣང་བས་བྱེད་ན་ལམ་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་མཐའ་དག་བྱེད་པ་སྤྱིར་བཏང་ནས། དམིགས་བསལ་གསུམ་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་འདིར་བསྟན་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་དམིགས་ཀྱི་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །
ངག་དོན་ནི། ལམ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་སེམས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་བསྡུས་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་དང་ལྡན་ཏེ། ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའི་ཐབས་ཁྱད་
པར་ཅན། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་མཐའ་དག་རང་རྒྱུད་ལ་སྒྲུབ་པར་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མདོ་དང་ཟློས་པའི་སྐྱོན་སྤངས་ནས་དགོས་པ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ། ཞར་ལ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་
ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དོགས་འབྲེལ་གྱི་ངག་སྨོས་པའི་དགོས་པ་བཤད། དགོས་སོགས་ཆོས་བཞིའི་ཁྱད་པར་བཤད། དེ་དག་གཞུང་གིས་བསྟན་ཚུལ་བཤད། གྲངས་ངེས་བཤད་པ་དང་བཞི། དང་པོ་ནི། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དགོས་འབྲེལ་གྱི་ངག་སྨོས་
པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལྟ་བུས་བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་ཡོད་དམ་མེད་ཕལ་ཆེར་མེང་སྙམ་པའི་དོན་མི་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་བཀག་ནས། ཕལ་ཆེར་ཡོད་སྙམ་པའི་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལས། དོན་
ལ་ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྤྱིར་ངག་དོན་མཐུན་ཐམས་ཅད་ལ་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་ཚང་སྟེ། བུམ་པར་ཆུ་ལོན་ཅིག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན་ཆུ་དེ་དེའི་བརྗོད་བྱ་དང། ཆུ་ལོན་པ་དེའི་དགོས་པ་དང་སྐྱེས་བུ་སྐོམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་

[039B] དེ་དགོས་པ་ལ་འབྲེལ་བ་སོགས་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགོས་འབྲེལ་ངག་གི་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་ཡོད་དེ། བསྟན་བཅོས་ལུས་ཀྱི་དོགས་སོགས་ཆོས་བཞི་དེའི་བརྗོད་བྱ་དང། དགོས་འབྲེལ་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལ་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་དེའི་དགོས་པ་དང་
དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་འཇུག་པ་དེའི་ཉིང་དགོས་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་ལུས་ཀྱི་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་ཡོད་དེ། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་ཚིག་དོན་མཐའ་དག་དེའི་བརྗོད་བྱ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་ཚིག་དོན་མཐའ་དག་རྟོགས་པ་དེའི་དགོས་པ་དང། དེ་ལ་
བརྟེན་ནས་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཞུགས་ཏེ་འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ་དེའི་ཉིང་དགོས། ཉིང་དགོས་སུ་གྱུར་པའི་འདུས་བྱས་དགོས་པར་གྱུར་པའི་འདུས་བྱས་ལ་འབྲེལ། དེ་བརྗོད་བྱར་བྱུང་བའི་འདུས་བྱས་ལ་འབྲེལ། དེ་བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་འབྲེལ་བ་འདིའི་འབྲལ་བ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་
བོར་གྱུར་པའི་འབྲེལ་བ་ལ་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བས་ཁྱབ་སྟེ། མདོ་རྩ་བའི་དེ་ལ་དེས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལས། མདོ་ནི་ཐབས་ཡིན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པ་ནི་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྟེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་
གོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་དུས་སུ་རྒྱན་གྱི་ཉིང་དགོས་མེད་ཀྱང། རྒྱན་དེ་རང་དུས་སུ་ཉིང་དགོས་པ་བཅས་པ་མི་འགལ་ཏེ། མྱུ་གུའི་དུས་སུ་དེའི་འབྲེལ་ཡུལ་ས་བོན་མེད་ཀྱང་དེ་རང་དུས་སུ་ས་བོན་ལ་འབྲེལ་བ་མི་འགལ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱན་དེ་དུས་སུ་ཉིང་
དགོས་དང་བཅས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གཞུང་གིས་བསྟན་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད། ཅེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱིས་བརྗོད་བྱའི་ངོ་བོ་དང། བརྗོད་བྱའི་ཁྱད་པར་བསྟན། ཆོས་སྤྱོད་ཅེས་སོགས་ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱིས་ཉིང་དགོས་དང་ཉིང་དགོས་མངོན་དུ་
འགྱུར་བའི་ཐབས་བསྟན། བདེ་བླག་ཅེས་སོགས་ཚིག་རྐང་གཉིས་ཀྱིས་དགོས་པ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་འབྲེལ་བར་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་གྲངས་ངེས་བཤད་པ་ལ། རྒྱན་གྱི་དགོས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བཞིར་གྲངས་ངེས་ཏེ། རྟོགས་ལྡན་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་བགེགས་ལོག་རྟོག་དེ་ལ་བྱ་རོག་

[040A]༄༅། །སོ་རྟོག་གི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ་བརྗོད་བྱ་མེད་སྙམ་པ་དང། འཇོག་པོའི་གཙུག་རྒྱན་ལེན་པར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ་དགོས་པ་སྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་པ་དང། མ་བག་མར་ལེན་པར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འཇུག་བྱ་མིན་སྙམ་པ་དང། མཐོ་རིས་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་
ཕྱུགས་ཀྱི་མཆད་སྤྱིན་བྱེད་པར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ་ཐབས་ཐབས་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་མ་གྲུབ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ལོག་རྟོག་བཞི་ཡོད་པས། དེ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་དགོས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བཞིར་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་ལ་བཀའ་བཤད་པ་
དང༑ བསྟན་བཅོས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། རང་རྩོམ་པ་པོ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པའི་ངག་དེའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་བཀའ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་
ཡོད་དེ། ལེགས་པར་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ད་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སྤོབས་པ་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། བརྗོད་བྱའི་དོན་དང་ལྡན། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་དང་འབྲེལ། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་ཕྱིར་དུ་གསུངས། ཞི་བ་མྱང་འདས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང་
རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གང་ཞིག་དོན་ལྡན་ཆོས་དང་ཉེ་འབྲེལ་ཞིང། །ཁམས་གསུམ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སྤོང་ཕྱིར་གསུངས། །ཞི་བའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པར་མཛད་པ་གང། །དེ་ཉིད་དྲང་སྲོང་གསུང་ཡིན་ལྡོག་པ་གཞན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དུས། བརྗོད་བྱ། རྗོད་བྱེད། གདུལ་བྱ་
གཉེན་པོ། བདག་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་དྲུག་ལས། དང་པོ་ནི་བཀའ་དང་པོ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་སོགས་གསུམ། དྲང་ངེས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་གཉིས་པ་དང། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གསུམ་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མདོ་གཉིས་བཞི་པ་དང། བཀའ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལྔ་པ་ཡིན། དྲུག་པ་ལ་
ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་བཀའ། རྗེས་སུ་གནང་བའི་བཀའ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བཀའ་གསུམ། དང་པོ་ནི། མདོ་སྡུད་པ་དང། གཉིས་པ་ནི། མཚམས་སྦྱར། གླེང་གཞི། མཐུན་འགྱུར། རྗེས་སུ་ཡི་རང་གི་མདོ་རྣམས་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་འདི་སྐད་

[040B] གོ་རིམ་དང་འབྲེལ་བ་དག་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་བཀའ་དང། རྗེས་སུ་གནང་བའི་བཀའ་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན་
ཞེས་པའི་མདོ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལུང་སྔ་མ་དེའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བཀའ་གསུམ་ལས། ས་བཅུ་པའི་མདོ་དང་པོ་དང། མ་སྐྱེས་དགྲའི་འགྱོད་པ་སེལ་བའི་མདོ་གཉིས་པ་ཡིན། གསུམ་པ་ལ། ཐུགས་ཏིང་ངེ་འཛིན། བདེན་པ། འཕྲིན་ལས་
ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་གསུམ་ལས། ཤེར་སྙིང་དང་པོ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་བདག་གིས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་གཡོ་བ་མེད་པར་བསླབ་ན་ལྗོན་ཤིང་འདི་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་སྟོན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་
བཞི་སྟོན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་བའི་ངག་གཉིས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་གནད་སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་ཐོལ་བྱུང་དུ་སྨྲས་པའི་རིགས་སྔགས་ཁྱད་པར་ཅན་ལྟ་བུ་གསུམ་པ་ཡིན། གཉིས་པ་བསྟན་བཅོས་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། རང་རྩོམ་
པ་པོའི་སེམས་ཅན་གྱིས་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྟན་པའི་ཕྱིར་དུ་བརྩམས་པའི་ངག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། རང་རྩམ་པ་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་རྙེད་བཀུར་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མ་བསླངས་པར་བཀའི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་བརྩམས་པའི་ངག་བསྟན་བཅོས་རྣམ་དག་གི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ཞེས་འཆད་
པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གདུལ་བྱའི་ཤེས་རྒྱུད་དུག་གསུམ་ལས་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་འཆོས་པ་དང་ངན་འགྲོ་དང་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་མ་ལུས་འཆོས་པ་དང། །ངན་འགྲོའི་སྲིད་ལས་སྐྱོབ་བྱེད་གང་ཡིན་པ། །འཆོས་སྐྱོབ་ཡོན་
ཏན་ཕྱིར་ན་བསྟན་བཅོས་ཏེ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རྙེད་བཀུར་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མ་བསླངས་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གང་ཞིག་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་འབའ་ཞིག་གི། དབང་བྱས་རྣམ་གཡེང་མེད་ཡིད་ཅན་གྱིས་བཤད། །ཐར་པ་ཐོབ་པའི་
[041A]༄༅། །ལམ་དང་རྗེས་མཐུན་པ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་བཀའ་བཞན་སྤྱི་བོར་བླང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། མཆོག་དམན། བྱེད་ལས། བརྗོད་བྱ། བཤད་བྱ་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རིགས་བསྡུ་བ་དང་ལྔ། གསུམ་པ་ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་
ལ༑ གསུམ་ཚན་གསུམ་གསུངས་པའི་དང་པོ་གཉིས་གཉིས་བསྟན་བཅོས་ལྟར་སྣང་དང། ཕྱི་མ་རེ་རེ་ཡང་དག་ཡིན་ཏེ། ས་སྡེ་སྤྱིའི་སྡོམ་ལས། དོན་མེད་དོན་ལོག་དོན་དང་ལྡན། །ཐོས་རྩོད་སྒྲུབ་པ་ལྷུར་ལེན་པ། །ངན་གཡོ་བརྩེ་བྲལ་སྡུག་བསྔལ་སྤང། །བསྟན་བཅོས་དྲུག་བྲལ་གསུམ་དུ་འདོད། །
ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། བཀའ་རྒྱ་ཆེན་སྡུད་པའི་བསྟན་བཅོས། ཟབ་མོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས། འཐོར་བ་བསྡུས་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་གསུམ། འདུལ་བ་མདོ་རྩ་བ་དང་པོ་དང། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གཉིས་པ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་གསུམ་པ་ཡིན། གསུམ་པ་བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཇི་སྙེད་
པ་དང་ཇི་ལྟ་བ་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གཉིས་ཀ་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་ཇི་སྙེད་པ་ཕལ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་སྟན་པའི་བསྟན་བཅོས་གཉིས། སྐྱེ་བོ་གསོ་ཐིགས་དང་ཤེས་རབ་བརྒྱ་པ་སོགས་དང་པོ་ཡིན་ཞིང། ཤེས་རབ་བརྒྱ་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐར་
པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཐོབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། མི་ཡི་ཆོས་ལུགས་ལེགས་སྤྱད་ན། །ལྷ་ཡུལ་བགྲོད་པ་མི་རིང་སྟེ། །ལྷ་དང་མི་ཡི་ཐེམ་སྐས་ལ། །འཛེགས་ན་ཐར་པ་གམ་དུ་འདུག་ ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། རིག་པའི་གནས་ལྔ་བསྟན་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པ་
ལྔ་ཡོད་ཅིང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཐོབ་པ་ལ་དེ་རྣམས་ལ་མཁས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་བརྩོན་པར་མ་བྱས་ན། །འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དག་ཆར་བཅད་རྗེས་བཟུང་དང། །བདག་ཉིད་ཀུན་མཁྱེན་བྱ་
ཕྱིར་དེ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་བསྡུ་ན་གཞན་ཚར་གཅོད་པ་དང། རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང། བདག་ཉིད་ཀུན་མཁྱེན་དུ་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་འདུ། སྒྲ་དང་གཏན་ཚིགས་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་པོ་ཡིན་ཞིང། སྒྲ་མདོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་པོ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱོགས་མཐུན་

[041B] སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་བསྟན་བཅོས་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས། མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འཆི་མེད་མཛོད། སྙན་དངགས་མེ་ལོང་སོགས་ཡིན། གཉིས་པ་ནི། སྡེ་བདུན་མདོ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཡིན། གཉིས་པ་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ། བཟོ་རིག་པ། གསོ་བ་རིག་པའི་བསྟན་
བཅོས་གཉིས་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ཚད་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་པོ་དང། གསོ་དཔྱད་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གཉིས་པ་ཡིན། གཉིས་པ་ཇི་ལྟ་བ་སྟན་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི་དབུ་མ་རྒྱན་དང། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གཉིས་ཀ་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི་བསླབ་སྤྱོད་གཉིས་ལྟ་བུ་ཡིན། བཞི་
པ་བཤད་བྱ་བཀའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། བཀའ་སྤྱིའི་དགོངས་འགྲེལ་དང། སོ་སོའི་དགོངས་འགྲེལ་གཉིས། སྡེ་བདུན་མདོ་དང་བཅས་པ་དང་པོ་དང། གཉིས་པ་ལ། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། ལྟ་བའི་ཆ་འགྲེལ་པ་དང། སྤྱོད་པའི་ཆ་འགྲེལ་པ་གཉིས། མངོན་པ་སྡེ་བདུན་དང་པོ་དང་
འདུལ་བ་མདོ་རྩ་བ་གཉིས་པ་ཡིན། འཁོར་ལོ་བར་པ་ལ་ཡང། ལྟ་བའི་ཆ་འགྲེལ་པ་སོགས་གཉིས་ལས། རིགས་ཚོགས་དྲུག་དང་པོ་དང། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གཉིས་པ་ཡིན། གསུམ་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ལས། བྱམས་ཆོས་ཕྱི་མ་གསུམ་དང་པོ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པ་གཉིས་པ་ཡིན། ལྔ་པ་
བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རིགས་བསྡུ་བ་ལ་བཀའ་ལ་བརྟེན་པ་དང་མ་བརྟེན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། བཀའ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་དུ་བཏབ་པ་དང་མ་བཏབ་པ་གཉིས། དང་པོ། ས་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་འགྲེལ་དང་རྟེན་འབྲེལ་མདོ་འགྲེལ་ལྟ་བུ་ཡིན། གཉིས་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚམས་ལྟ་བུ་ཡིན། གཉིས་པ་བཀའ་ལ་མ་བརྟེན་པའི་བསྟན་
བཅོས་འདི་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཡིན། གཉིས་པ་བསྡུས་དོན་བཤད་པ་ལ། རྒྱས་པ་ལ་དད་པའི་གང་ཟག་ལ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་དང། འབྲིང་པོ་ལ་དད་པའི་གང་ཟག་ལ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་པ། བསྡུས་པ་ལ་དད་པའི་གང་ཟག་ལ་གསུམ་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ། དགོས་འབྲེལ་གྱི་རྗེས་སུ་
བསྡུས་དོན་ལུས་རྣམ་གཞག་སྨོས་པའི་དགོས་པ་བཤད་པ། དགོས་པ་དེ་ལྡན་གྱི་ལུས་དངོས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེའི་རྗེས་སུ་བསྡུས་དོན་ལུས་རྣམ་གཞག་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། མདོ་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་དེ་བསྡུས་དོན་ལ་རག་ལས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། རག་ལས་ཏེ། འཆད་

[042A]༄༅། །པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་དོན་ལུས་རྣམ་གཞག་གི་གོ་རིམ་དང་མཐུན་པར་ཚིག་དོན་ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པས་འཆད་སླ་ཞིང། ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དུ་ཉན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་རགས་རིམ་ཞིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་
བྱས་ན་བསྡུས་དོན་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དུ་འབྱེད་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། མཆོད་བརྗོད་དང་དགོས་འབྲེལ་གྱི་ངག་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་འཆད་བྱ་འཆད་བྱེད་མདོར་བསྟན། རྣམ་ཀུན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྐང་གྲངས་ངོས་
བཟུང། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དོན་བདུན་ཅུའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་དང། ཡང་དེ་གཉིས་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །དངོས་པོ་དྲུག་གི་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་འཆད་བྱ་འཆད་
བྱེད་མདོར་བསྟན། མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་དྲུག་གི་རྐང་གྲངས་ངོས་བཟུང། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དོན་བདུན་ཅུའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཚིག་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་དང། ཡང་དེ་གཉིས་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་
ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །དངོས་པོ་གསུམ་གྱི་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་འཆད་བྱ་འཆད་བྱེད་མདོར་བསྟན། ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རྒྱུ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་གསུམ་གྱི་རྐང་གྲངས་ངོས་བཟུང། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དོན་བདུན་ཅུའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སོགས་རྣམ་པ་
གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་ལུས་ལ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཡོད་པས། རྒྱན་ལ་ཡང་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དགོས་པ་དེ་ལྡན་གྱི་ལུས་དངོས་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། སྒྲ་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ་
ཡན་ལག་དུ་མ་ཚོགས་པ་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ལུས་དང། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་ལུས་གཉིས་ཡོད་དེ། ཚིག་བཅོ་ལྔ་པོ་དང་པོ་དང། དངོས་བརྒྱད་དོན་བདུན་ཅུ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་ཐིགས་ལས། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དག་གི་ལུས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྒྲ་དང་དོན་ནོ། །ཞེས་དང། མདོ་

[042B] ཇི་ལྟར་སྣམ་ན་རབ་འཁུ་ལ། །མྱང་ན་ཞིམ་པའི་སྨན་བཞིན་དུ། །ཆོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཉིས་སུ་གནས། །དོན་དང་ཡི་གེར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སྒྲ་བཤད་པ་ལ། དངོས་བརྒྱད་དོན་བདུན་ཅུ་ལ་ལུས་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཡན་ལག་དངོས་པོ་བརྒྱད་དང་
ཉིང་ལག་དོན་བདུན་ཅུ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་དག་གི་རྟེན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། གཞུང་གི་འབྲེལ་བཤད་པ་དང། ཤེར་ཕྱིན་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ། དངོས་པོ་བརྒྱད་ལ་མཐའ་དཔྱད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་
མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་རྗོད་བྱེད་སྐབས་བརྒྱད། བརྗོད་བྱ་དངོས་པོ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ཡུམ་དོན་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཚམས་སྦྱར་དུ་ཉི་སྣང་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་གང་
ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན་བཤད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱིས་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་རྗོད་བྱེད་སྐབས་བརྒྱད། བརྗོད་བྱ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་ནས་གཏན་ལ་འབབས་ན། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱིས་དེ་དག་གཏན་ལ་འབབས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་
ཡུམ་བར་མའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་རྣམ་མཁྱེན་དང། མཐའ་གཉིས་རྣམ་དག་གི་ལེའུ་ལམ་ཤེས་དང། སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལེའུ་གཞི་ཤེས་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་དང། བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལེའུ་རྩེ་སྦྱོར་དང། བསླབ་པ་ལ་རིམ་གྱིས་སློབ་པའི་ལེའུ་
མཐར་གྱིས་སྦྱོར་བ། བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ལེའུ་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་བ། བསླབ་པའི་འབྲས་བུའི་ལེའུ་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཤེར་ཕྱིན་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན། ཤེར་ཕྱིན་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དངོས་བཤད་པ་དང་
བཞི། དང་པོ་ཁ་ཅིག་བྱང་འཕགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་ན་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཏོང་བའི་སེམས་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྤྲོས་བྲལ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག་

[043A]༄༅། །མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སུ་ཕྱིན་ཟིན་དང་ཕྱིན་བྱེད་གང་རུང་དེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མདོ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་ཡོད། འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་ན། ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་གཏོང་བའི་སེམས་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་
ཟིན་པའི་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་དེ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་དང། དམན་མཆོག་དང་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་སྡེ་
རྒྱན་ལས། སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ཕྱི་མ་སྐྱེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཁྱེན་པ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་ལ། སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། རང་བཞིན་གྱི་ཤེར་ཕྱིན། གཞུང་ལམ་འབྲས་བུའི་
ཤེར་ཕྱིན་གསུམ། གསུམ་པ་ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་ལ། རང་བཞིན་གྱི་ཤེར་ཕྱིན། རང་བཞིན་གྱི་ཡུམ། རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་རྣམས་དོན་གཅིག་ཁ་ཅིག་གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་ན་མདོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལས་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་མི་སྨོས་པའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་དེ་འབྱུང་བ་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་ཡིན་ན་གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་
བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སེམས་ཙམ་པའི་མདོ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དངོས་པོ་བདེན་མེད་དུ་སྟན་པའི་མདོ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་

[043B] རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ། མདོ་སྡུད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་རྣམས་ཡིན། ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས། ལམ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་ཉིད། ཁྱད་ཆོས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་མཐར་
ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས། འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཐེག་དམན་གྱི་སློབ་ལམ་ལ་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཏོང་བའི་སེམས་པ་
སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མ་ཁྱབ། ཕྱི་མ་མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ཟིན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་བསྔོ་བས་ཟིན་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བར་ངེས་པ་ལ་བཞག་པའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མིང་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཁོ་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མདོ་ལས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། འདིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་
དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་ལ་དམན་མཆོག་དང་ཕྲ་རགས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ཐོབ་པ་ལ་ཤེར་ཕྱིན་ཐོབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས། ཤེར་ཕྱིན་ཐོབ་པ་ལ་དེ་ཐོབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་
ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་གཏོང་བའི་སེམས་པ་ཆོས་ཅན། འདིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་པར་ཐལ། ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། མ་ཁྱབ། རྟགས་དེར་ཐལ། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སེམས་ཙམ་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མདོ་
ཆོས་ཅན། གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་བཅུ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་གོ་རིམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་རྣམ་གཞག་མཛད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། རེ་

[044A]༄༅། །ཞིག་མ་ཁྱབ། ཁོ་ན་རེ། ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མངོན་རྟོགས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཐེག་དམན་གྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེར་ཕྱིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལས་དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱུན་ཞུགས་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འཐད་
པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། ལམ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ སློབ་ལམ་ན་ཤེར་ཕྱིན་མེད་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བསླབ་གསུམ་
དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི། །རྒྱལ་བས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ ཡང་དག་བཤད་དེ་དང་པོ་གསུམ། །མཐའ་མ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས། །གཅིག་ནི་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་གཏོགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་
ན༑ མི་འཐད་དེ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་དམན་མཆོག་དང་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ལ་དམན་མཆོག་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ཕྱི་མ་སྐྱེ། །དམན་དང་མཆོག་ཏུ་གནས་ཕྱིར་དང། །རགས་པ་དང་ནི་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་རིམ་པར་
བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སློབ་ལམ་ན་ཤེར་ཕྱིན་ཡོད་པར་ཐལ། སློབ་ལམ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་ཟེར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་དེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་
མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་ཟེར། རྟགས་དེར་ཐལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སུམ་ཅུ་བདུན་དང་སུམ་ཅུ་བཞི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ཕྱི་མ་ལ། སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་
སྟོབས་བཅུ་པོ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྟོབས་བཅུ་ཡོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་དེའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་དང་པོ་ལ། སློབ་ལམ་ན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཡོད་པར་ཐལ། ས་དང་པོར་

[044B] དེར་ཐལ། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། དེ་ལ་ཕར་ཕྱིན་གཞན་རྣམས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷག་པར་གསུངས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་མ་རྣམས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། རྣམ་བཤད་སྙིང་པོ་རྒྱན་ལས། ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པ་དེ་ཙམ་དུ་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་སོགས་མི་ལྡན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལྷག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ས་དེར་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་མ་རྣམས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འདིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་
ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་པའི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སློབ་ལམ་ན་ཤེར་ཕྱིན་མེད་པར་ཐལ། ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་ན་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། དེའི་དོན་ནི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་མམ་བཞིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་
ཤེར་ཕྱིན་དངོས་ཡིན་ལ། ལམ་ཤེར་ཕྱིན་དང་གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་བཏགས་པ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འཇུག་འགྲེལ་ལས། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕར་འགྲམ་ན་ངོགས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་རང་བཞིན་མངའ་བའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། བྱིན་ཟིན་པའི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་པའི་ཚིག་ལ་བྱེད་ཚིག་དང་ལས་ཚིག་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། ལས་ཀྱི་ཚིག་ཡོད་ན་མི་མངོན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང། དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། འདིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱེད་
པ་ལ་སྦྱར་ན་སློབ་ལམ་ན་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཤེར་ཕྱིན་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དངོས་བཤད་པ་ལ། གང་ལ་འབྱེད་པའི་ཚུལ། དེ་ལ་ལོག་རྟོག་དགག་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་ཅིག་ཅེས་
པའི་མདོས་གཞུང་ལམ་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་གསུམ་བསྟན་ཞིང། འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་དེ་དེས་བསྟན་པའི་ཕྱིན་ཟིན་པའི་ཤེར་ཕྱིན་དངོས་དང་གཞན་གཉིས་ཕྱིན་ཟིན་པའི་ཤེར་ཕྱིན་བཏགས་པ་བ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་དེ། ཁྱད་ཆོས་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཕ་རོལ་

[045A]༄༅། །ཕྱིན་པ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་རིམ་གྱི་འཕེལ་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་མཁྱེན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ་
ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་ཞི་གཉིས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁྱད་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། རྟེན་སངས་འཕགས་ཁོ་ནའི་རྟེན་ལ་ཡོད་པ། ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ། གཞལ་བྱ་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱིས་སྟོང་བ། བདེན་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། གཞུང་ལམ་གྱི་ཤེར་ཕྱིན་
གཉིས་ཕྱིན་ཟིན་པའི་ཤེར་ཕྱིན་བཏགས་པ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོགས་པའི་ཆོས་གསུམ་ཚང་བའི་ཕྱིར། གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་ལ་དེར་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་པའི་རྗོད་བྱེད་ལ་བརྗོད་བྱའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཏགས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ་
འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་ཐོབ་པ་ལ་དེ་ལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་འཇུག་དགོས་སོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་དེར་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་པའི་ཕྱིར། བཏགས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་ཐོབ་པ་ལ་
དེ་བསྒོམ་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྒོམ་དགོས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་མཐར་ཐུག་གི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་ཤེར་ཕྱིན་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་འཐད་པ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས་ཚད་མས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་
ཏེ། བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་ལས། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཉིས་མེད། །ཅེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་བརྙན་དང་བྲལ་བའི་ཤེར་ཕྱིན་གསུམ་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་གཙོ་བོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། གཞུང་ལམ་
འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་གསུམ་དང། དེ་གསུམ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཤེར་ཕྱིན་གསུམ་པོ་དེ་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཀྱང། གཟུགས་བརྙན་གསུམ་པོ་མ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་བསྟན་ན་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བས་བསྟན་དགོས་པའི་ཕྱིར། བསྟན་པ་

[045B] དེ་ཉིད་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཉན་པར་བྱ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་རྣམས་གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་ལྟར་ན་
དང་པོར་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏེ་རབ་ཀྱི་མཐར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནི་དངོས་ཡིན་ལ་དེ་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ན་ཚིག་དང་ངག་གི་ཚོགས་ཀྱི་གཞུང་དང་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལམ་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
བཏགས་པའོ། །དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཉིས་མེད། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །བསྒྲུབ་བྱ་དོན་དེ་དང་ལྡན་པས། །གཞུང་ལམ་དག་ལ་དེ་སྒྲ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་འབྲེལ་བས་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་
ག་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོ་ལས་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བས་བྱང་ཆུབ་གསུམ་གའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་འདི་ཉིད་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་འདི་མཉན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལོག་རྟོག་དགག་པ་ལ་ཁ་ཅིག་གཙོ་བོ་ལས་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་དོན། གཞུང་ལམ་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་དོན་
ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་རྒོལ་བ་རྟོགས་ལྡན་ལ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་དེ་མཐར་ཐུག་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་རྒོལ་བ་རྟོགས་ལྡན་ལ་སྐྱེ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཤེར་
[046A]༄༅། །ཕྱིན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་ན་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སོགས་ལ་འདིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་སྒྲ་
བཤད་དུ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་བརྙན་གསུམ་པོ་དེ་བཏགས་པ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོགས་པའི་ཆོས་གསུམ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དངོས་པོ་བརྒྱད་ལ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། གྲངས་ངེས་པ། གོ་རིམ་ངེས་པ། སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། དངོས་པོ་བརྒྱད། མངོན་
པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད། སྐབས་བརྒྱད་དང་བརྒྱད་ཚན་གསུམ་གསུངས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དང་པོ་བརྗོད་བྱའི་དབང་དུ་བྱས། གཉིས་པ་གང་ཟག་གི་ཤེས་རྒྱུད་ཀྱི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས། གསུམ་པ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་བསྡུས་སྒྲོན་མེ་ལས། དངོས་པོ་བརྒྱད་ནི་བརྗོད་བྱ་ལ། །མངོན་
རྟོགས་ཤེས་རྒྱུད་རིམ་པ་སྟེ། །སྐབས་ནི་རྗོད་བྱེད་ཤིན་ཏུ་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་བརྗོད་བྱ་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་གཞིར་གཟུང་ནས་དངོས་པོ་བརྒྱད་དུ་གྲངས་ངེས་ཏེ་ཉམས་སུ་བླང་བྱ་ལ་མཁྱེན་པ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས། ལེན་བྱེད་ལ་སྦྱོར་བ་བཞི་
བླངས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཆོས་སྐུར་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་སོགས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་གཞིར་གཟུང་ནས་དངོས་པོ་བརྒྱད་དུ་འབྱེད་རིགས་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོའི་དོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་གདམས་ངག་ལ་སོགས་པའི་
སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གནས་སྐབས་བརྒྱད་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཞིར་གཟུང་ནས་དངོས་པོ་བརྒྱད་དུ་འབྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་ཡང་བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་
ཉམས་ལེན་དུ་འདུ་ཞིང། དེའི་ཚེ་རྣམ་མཁྱེན་དང་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་གཉིས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་འཕྲོས། ལམ་ཤེས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལན་པའི་ཉམས་ལེན་ལས་འཕྲོས། གཞི་ཤེས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་ལས་འབྱེད། སྦྱོར་བ་བཞི་པོ་ཉམས་ལེན་ལས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་

[046B] དེ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་དོན་ཡིན་པས་སྒྲུབ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པས། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྦྱོར་བས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ལེན་ཚུལ་གྱི་སྦྱོར་བ་བཞིར་གྲངས་ངེས་
པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་ཡུལ་ལ་མཁྱེན་པ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་ཏེ། ཡུལ་གཞི་གཉེན་རྣམ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་དེར་གྲངས་ངེས། རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་དེར་གྲངས་ངེས། འཕགས་བཞིའི་བཞེད་དོན་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་དེར་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་དེར་ཐལ། གདུལ་བྱ་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལ་གཞི་ཤེས་དགོས། དེས་སྒྲུབ་ནུས་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེར་ཐལ། ཉན་རང་འཕགས་པའི་བཞེད་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་གཞི་ཤེས་དགོས། དེས་སྒྲུབ་ནུས་པ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལེན་བྱེད་ལ་སྦྱོར་བ་བཞིར་གྲངས་ངེས་ཏེ་
སྒྲིབ་པ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་མཐར་ཐུག་གིས་ལག་རྗེས་འཇོག་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་པོ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས། མཁྱེན་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་གིས་ལག་རྗེས་འཇོག་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཕྱི་མ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་གོ་རིམ་ལ། མཁྱེན་གསུམ་དང་སྦྱོར་བཞི་དང་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུའི་གོ་རིམ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་དོན་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་སྦྱོར་བཞིས་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། མཁྱེན་གསུམ་དང་སྦྱོར་བཞིའི་གོ་རིམ་ནི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་
ཡིན་ཏེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་སྦྱོར་བཞིས་ཉམས་སུ་ལན་པ་ལ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཚད་མས་ངེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་གོ་རིམ་ཡང་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་གྱི་གདུལ་བྱས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་སྒོ་
ནས་དོན་གཉེར་བསྐྱེད་དེ། དེ་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཤེས་བསྐྱེད། དེ་རྣམ་པར་དག་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་གཞི་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བ་བཞི་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་དོན་གྱི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་དང་པོ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་དོན་གྱི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་

[047A]༄༅། །དང་པོ་དེར་ཐལ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་གོམས་པ་དབང་སྒྱུར་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་སྒོམ་པའི་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གོམས་པ་དབང་སྒྱུར་ཐོབ་ནས་སྒོམ་པ་རྩེ་སྦྱོར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་གོམས་པ་བརྟན་པ་ཐོབ་ཕྱིར་དུ་སྒོམས་པ་
མཐར་གྱིས་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། བརྟན་པོ་ཐོབ་ནས་སྒོམ་པ་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་དང་གསུམ་པ་གཉིས་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་དོན་གྱི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ་དངོས་བཤད་པ་དང། དོན་བདུན་ཅུའི་དབྱེ་བསྡུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཆོས་བཅུ་
མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ནས། སྦྱོར་བཞི་བསྒོམས་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུའི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་དབྱེ་བསྡུ་བཤད་པ་ལ། དབྱེ་བ་བཤད་པ། བསྡུ་བ་བཤད་པ། ཟློས་པ་སྤོང་བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། དངོས་
པོ་བརྒྱད་ལ་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན། དོན་བདུན་ཅུ་ཡོད་དེ། རྣམ་མཁྱེན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ། ལམ་ཤེས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་གཅིག་གཞི་ཤེས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དགུ། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་གཅིག་རྩེ་སྦྱོར་མཚོན་བྱེད་བརྒྱད། མཐར་གྱིས་སྦྱོར་བ་མཚོན་བྱེད་བཅུ་གསུམ་
སྐད་ཅིག་སྦྱོར་བ་མཚོན་བྱེད་བཞི། འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་མཚོན་བྱེད་བཞི་དང་བཅས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བསྡུ་བ་བཤད་པ་ལ། དེ་རྣམས་བསྡུ་ན། རྗོད་བྱེད་ཚིག་དང། བརྗོད་བྱའི་དོན་གཉིས་སུ་འདུ་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་རྣམས་དང་པོ་ཡིན། གཉིས་པ་ལ། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དང། བརྟེན་པ་
མངོན་རྟོགས། བརྟེན་ཚུལ་འགལ་འབྲེལ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། སློབ་མི་སློབ་གཉིས་ལས་སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་དང་པོ་དང། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་གཉིས་པ་ཡིན། བརྟེན་པ་མངོན་རྟོགས་ལ་ཡང། ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པ་དང། འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པ་གཉིས། གཉེན་
ཕྱོགས་ཤེས་རྣམ་དང་པོ་དང། གཉིས་པ་ལ་ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པ་གཉིས། འབྲས་ཡུམ་ལ་རིང་བའི་གཞི་ཤེས། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་དང་པོ་ཡིན། གཉིས་པ་ལ་མི་སློབ་ལམ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པ། སློབ་མི་སློབ་གཉིས་ཀ་ན་ཡོད་པ། སློབ་

[047B] དང་པོ་ནི། ཆེན་པོ་གསུམ་རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཉན་རང་གི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་གཉིས་འབྲས་ཡུམ་ལ་ཉེ་བའི་གཞི་ཤེས། གཉེན་པོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་པའི་ལམ་ཤེས་སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་
པའི་ལམ་ཤེས་རྣམས་ནི་གཉིས་པ་ཡིན། གསུམ་པ་ལ། ལམ་བཞི་ཆར་ན་ཡོད་པ། སོ་སོ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ནི། གོ་སྒྲུབ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་སེམས་དཔའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བ། དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་མཉམ་ཉིད། སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ། སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད། མཐར་
གྱིས་སྦྱོར་བ་བཅུ་གསུམ་རྣམས་ཡིན། གཉིས་པ་ལ། ཚོགས་ལམ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པ། སྦྱོར་ལམ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པ། མཐོང་ལམ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པ། སྒོམ་ལམ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པ། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པ། རྒྱུན་མཐའ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པ། སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་ག་ན་ཡོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་
ཐར་པ་ཆ་མཐུན་དང། གཉིས་པ་ནི། དམན་པའི་སྦྱོར་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སྦྱོར་ལམ། གཙོ་བོར་ཐབས་ཀྱི་ཆས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྦྱོར་ལམ། སྦྱོར་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་བཞི་རྣམས་ཡིན། གསུམ་པ་ནི། ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་མཐོང་ལམ། དངོས་བསྟན་མཐོང་ལམ། མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་གསུམ་
རྣམས་ཡིན། བཞི་པ་ནི། མོས་བསྔོ་རྗེས་སུ་ཡིད་རང་གི་སྒོམ་ལམ་གསུམ། རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ། སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ། སྒོམ་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་རྣམས་ཡིན། ལྔ་པ་ནི། ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་སྦྱོར་བ། ཞིང་དག་སྦྱོར་བ། ཐབས་མཁས་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཡིན། དྲུག་པ་ནི། བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་
སྦྱོར། སྐད་ཅིག་སྦྱོར་བ་བཞི་རྣམས་ཡིན། བདུན་པ་ནི། ཚོགས་སྒྲུབ། འཇུག་སྒྲུབ་གཉིས་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་བརྟེན་ཚུལ་འགལ་འབྲེལ་བཤད་པ་ལ། འགལ་ཚུལ། འབྲལ་ཆུལ། འབྲེལ་བའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པའི་ཚུལ། དང་པོ་ནི། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དང་མངོན་རྟོགས་འགལ་བ་གསལ་བྱ་ལོག་སྒྲུབ་
རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དང་སྦྱོར་བ་འགལ་བ་སྦྱོར་བའི་སྐྱོན་བཞི་བཅུ་ཞེ་དྲུག་ལྟ་བུ་ཡིན། འབྲེལ་ཚུལ་ལ། ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་ཚུལ། ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་འབྲེལ་ཚུལ་གཉིས། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་དང་དེའི་དམིགས་པ་འབྲེལ་བ་དང་པོ་ཡིན། གཉིས་པ་ལ། དྲི་བཅས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་འབྲེལ་ཚུལ། དྲི་བྲལ་སེམས་

[048A]༄༅། །ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་འབྲེལ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་དང་དེའི་རྟེན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་འབྲེལ་བ་ལྟ་བུ་དང། གཉིས་པ་ནི། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་དང་བློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་འབྲེལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། གཉིས་པ་འབྲེལ་བའི་ཕན་ཡོན། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དང་སྒོམ་ལམ་
གྱི་བྱེད་པ་དང། མོས་པ་སྒོམ་ལམ་དང་འབྲེལ་བ་བསྟོད་བཀུར་བསྔགས་གསུམ་ལྟ་བུ་ཡིན། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དང་སྦྱོར་བ་འབྲལ་བ་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་བཞི་ལྟ་བུ་ཡིན། གསུམ་པ་ནི་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་ལན་དུ་མར་བསྟན་པ་ལ་ཟློས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། སྟོན་ཚུལ་དང་དགོས་པ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་
ཕྱིར༑ གསུམ་པ་ཚིག་དོན་བཤད་པ་ལ། ཉམས་སུ་བླང་བྱ་མཁྱེན་གསུམ་བཤད། ལེན་བྱེད་སྦྱོར་བཞི་བཤད། བླངས་པའི་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་གཙོ་བོ་རྣམ་མཁྱེན་བཤད། དེ་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཤེས་བཤད། དེ་རྣམ་པར་དག་བྱེད་ཀྱི་ཡན་
ལག་གཞི་ཤེས་བཤད། དང་པོ་ལ། སྐབས་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོར་རྣམ་མཁྱེན་བཤད་པའི་དགོས་པ་བཤད། གཞུང་སྤྱིའི་བསྡུ་བ་བཤད། གཞུང་དོན་རྣམས་སོ་སོར་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། སྐབས་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོར་དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བཤད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་
བའི་གདུལ་བྱས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཕན་ཡོན་མཐོང་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རྣམ་མཁྱེན་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་མི་འཆད་པར་ཆོས་བཅུའི་སྒོ་ནས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་གི་གསུང་ན་རེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་བསྡུ་ན། བྱང་
ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཉམས་ལེན་དུ་འདུ་ཞིང་ཉམས་ལེན་དེ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས། རྒྱུས་འབྲས་བུ་མཚོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པའི་ཕྱིར། བཅུ་པོ་དེ་ཡང་རྟེན། དམིགས་པ། ཆེད་དུ་བྱ་བ། སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བཞིར་འདུ། བརྟེན་པ་ཡང་བསམ་པ་སེམས་བསྐྱེད། གདམས་
ངག་རྗེས་བསྟན། སྦྱོར་བ་ངེས་འབྱེད། ཆོས་དབྱིངས་རིགས་དང་བཞིའི་སྒོ་ནས་འབྱེད་ཅེས་གསུངས། རང་ལུགས་ལ། ཆོས་བཅུའི་སྒོ་ནས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་མཚོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་བཅུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་

[048B] དེ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་བཅུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡུལ་ཆོས་བཅུ་བློ་ཡུལ་དུ་ཤར་བ་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་སྤྱིའི་ལུས་བློ་ཡུལ་དུ་ཤར་བའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རིགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་
ཀྱི་སྲིན་བུའི་གྲངས་ངེས་མཁྱེན་པ་ཙམ་གྱི་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་བལྟོས་པའི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་མི་འཇོག་གི། དེ་ལ་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཐབས་སྟོན་པའི་ཆ་ནས་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། འདི་ཡིས་སྲིན་བུའི་གྲངས་མཁྱེན་པ། །ངེད་ལ་འགར་ཡང་ཉེར་མཁོ་མེད། །བླང་
དང་དོར་བྱའི་དེ་ཉིད་ནི། །ཐབས་དང་བཅས་པ་རིགས་མཛད་པ། །གང་དེ་ཚད་མ་ཉིད་འདོད་ཀྱི། །ཐམས་ཅད་རིགས་མཛད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གཞུང་སྤྱིའི་བསྡུ་བ་བཤད་པ་ལ། ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་ཡང་བསྡུ་ན། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཆད་དུ་དམ་བཅའ་བའི་དམ་བཅའ་སེམས་བསྐྱེད་བཤད། དམ་བཅའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་
ཐབས་གདམས་ངག་བཤད། གདམས་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྒྲུབ་པ་བཤད་པ་རྣམས་ལས་དང་པོ་དེ་འཆད་པ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། །རྩ་གཉིས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གཉིས་པ་དེ་འཆད་པ་ལ། སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །ཞེས་པ་ནས། རྣམ་
པ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། གསུམ་པ་དེ་འཆད་པ་ལ། རྟོགས་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང། །ཞེས་པ་མན་ཆད་གསུངས། གསུམ་པ་གཞུང་དོན་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། གཞུང་འབྲེལ་དང། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས་
དང་པོ་ལ། མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པ་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་དང་དེ་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱ། ཞེས་པའི་མདོའི་སྦས་དོན་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་བཅས་པ་འཆད་པར་བྱེད་
པ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཞེས་པ་ནས། རྩ་གཉིས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་གསུངས། དེ་ལྟར་བྱས་པ་ལ། གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་འདོད་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གོ་བ་ཁ་ཅིག་མཚན་ཉིད་དེ་གང་ལ་ཞུགས་པའི་མཚན་གཞི་འདོད་པ་དེ་ཆོས་ཅན། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཡིན་

[049A]༄༅། །པར་ཐལ། སེམས་བྱུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་འདིར་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་གཞི་མཐུན་ཁས་བླངས་པའི་ཉེས་པ་མེད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་ལ་འདོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་མིང་བཏགས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས། རྩོད་པ་ལན་དང་བཅས་
པ་འཆད་པ་ལ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ནི་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཞེས་པ་ནས། སྨོན་ལམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། དམིགས་ཡུལ་བྱང་ཆུབ་དང་གཞན་
དོན་གཉིས་པོ་ཡུམ་བར་མ་ལས་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་ཅེས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་བཞིན་དུ། །བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད། །ཅེས་པ་ནས། མངས་དོགས་ནས་ཁུངས་ཉིད་དུ་མ་བྲིས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་གསུངས། མཚན་
ཉིད་དེ་གང་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་དཔེ་གྲོགས་ཆོས་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ཉེར་གཉིས་ཡོད་ཅེས་འཆད་པ་ལ། དེ་ཡང་ས་གསེར་ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་གསུངས། གཉིས་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྟེན་བཤད། བརྟེན་པ་
སེམས་བསྐྱེད་བཤད། སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ་ལུས་རྟེན་བཤད། སེམས་རྟེན་བཤད། དང་པོ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བའི་ལུས་རྟེན་ལ་བདེ་འགྲོ་བར་མ་ངེས་ཏེ། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་རྟེན་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དམྱལ་བའི་རྟེན་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་དེ། བདག་ཅག་གི་
སྟོན་པ་དམྱལ་བའི་ཤིང་རྟ་འདྲེན་པའི་གྱད་དུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པའི་ཚེ་གྲོགས་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དུད་འགྲོའི་རྟེན་ལ་ཡང་གསར་སྐྱེ་ཡོད་དེ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀླུ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བསྐལ་
པ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚན་མཐུན་པར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོར་ན་མི་མ་ཡིན་པའི་འགྲོ་བའི་རྟེན་ལ། སེམས་བསྐྱེད་གསར་སྐྱེ་ཡོད་དེ། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། དེའི་ཚེ་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་དྲི་ཟ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་

[049B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་དང་སྒྲ་མི་སྙན་པའི་རྟེན་ལ་སེམས་བསྐྱེད་གསར་སྐྱེ་མེད་དེ། སྒྲ་མི་སྙན་ན་སྡུག་བསྔལ་མངོན་གྱུར་བ་མེད་ཅིང། རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཤས་ཆེན་པོས་བསྒྲིབས་པའི་
ཕྱིར་དང། གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་གཟུགས་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་གཞན་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། གཟུགས་མེད་ཁམས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས་ཡོད་དེ། དེར་ལས་ཉོན་གྱིས་སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་བྱང་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་
ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་རབས་ལས། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཆེ་ཡང་དུད་འགྲོར་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། སྡུད་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཉམས་འགྱུར་འོང་ཞེས། །གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་མི་བྱེད། །
ཅེས་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ཏེ། སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་དེར་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མི་མ་ཡིན་པའི་རྟེན་ལ་སྨོན་སེམས་གསར་སྐྱེ་ཡོད་ཀྱང་འཇུག་སེམས་གསར་སྐྱེ་མེད་དེ། འཇུག་སེམས་གསར་དུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ལ་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་ལྡན་དགོས་པ་གང་ཞིག་མི་མ་
ཡིན་པའི་རྟེན་ལ་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་གསར་སྐྱེ་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། ལམ་སྒྲོན་ལས། སོ་སོ་ཐར་པ་རིགས་བདུན་གྱི། །རྟག་ཏུ་སྡོམ་གཞན་ལྡན་པ་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡི། །སྐལ་བ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་དུ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། མདོ་རྩ་བ་ལས། མི་མ་ཡིན་
པའི་འགྲོ་བ་པ་དང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་སྡོམ་པའི་ཞིང་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་ལྷ་དང་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་རྟེན་ལ་འཇུག་སེམས་གསར་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་སེམས་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པའི་གཟུགས་ཁམས་པའི་བྱང་འཕགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
དེ་འདྲ་བའི་བྱང་འཕགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གནས་གཙང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་བྱང་འཕགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་འཕགས་འགའ་ཞིག་གནས་གཙང་དུ་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། ལམ་སྒྲོན་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ནི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་

[050A]༄༅། །མཚམས་སྦྱར་གྱི་འགྲེལ་པར། དེ་ནི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྟན་པར་འདོད་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། གླིང་གསུམ་གྱི་མི། འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷའི་རྟེན་ལ་སེམས་བསྐྱེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་དེ། གླིང་གསུམ་གྱི་མི་ནི་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་
པར་ཅན་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་བསྔགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ལམ་ཤེས་ཀྱི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོ་འཆད་པའི་འཁོར་དུ་ལྷགས་པའི་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷའི་རྟེན་ལ་སེམས་བསྐྱེད་གསར་དུ་བསྐྱེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་ལས། དེ་ཚེ་ལྷ་མི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སེམས་རྟེན་བཤད་པ་ལ། རྒྱུ་རྐྱེན་མཐའ་ཆད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། རྒྱུ་བཞི། རྐྱེན་བཞི། སྟོབས་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་བྱང་ས་ལས་གསུངས་པས། རྒྱུ་བཞིའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རྒྱུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་སད་པ། ཐེག་ཆེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཟིན་པ། སེམས་ཅན་སྡུག་
བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་དཀའ་སྤྱད་ལ་བཟོད་པའི་བཟོད་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྐྱེན་བཞི་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ནུས་མཐུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཐོང་བ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་མང་དུ་ཐོས་པའི་རྐྱེན། ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་པ་ཉམས་པ་མི་བཟོད་པ། སྙིགས་མའི་
དུས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་རྙེད་དཀའ་བ་མཐོང་བ་དང་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྟོབས་བཞི་ཡོད་དེ། གྲོགས་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་སྟོབས་དང་སེམས་བསྐྱེད་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དུ་སྔོན་དགེ་རྩ་མང་དུ་བསགས་པའི་སྟོབས། རང་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་སྟོབས། ཚེ་འདིར་རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱངས་
སྟོབས་དང་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་རྐྱེན་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དང་པོ་བཞི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་དང། བར་པ་བཞི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས། ཕྱི་མ་བཞི་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། མཐའ་ཆོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། གཙོ་བོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་དམིགས་པའི་
དང་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་དཀའ་སྤྱད་ལ་བཟོད་པའི་བཟོད་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དཀོན་མཆོག་སྒྲོན་མེའི་གཟུངས་ལས། རྒྱལ་དང་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་དད་གྱུར་ཞིང། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལ་དད་བྱེད་པ། །བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་ལ་དད་གྱུར་ནས། །སྐྱེས་བུ་

[050B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པར་འདོད་པའི་ལྷག་བསམ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་ལས། དེ་ཡི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེར་འདོད། །ཅེས་དང། འགྲེལ་པར། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་
འདོད་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པའི་དགོས་པ་སྤྱོད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པར་འདོད་པའི་ལྷག་བསམ་ལས་སྐྱེས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང། གྲོགས་གཞན་གྱི་སྟོབས་དང། རྒྱུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་སང་པ། སྔོན་དགེ་རྩ་བསགས་པའི་སྟོབས། ཐེག་
ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་མང་དུ་ཐོས་པའི་སྟོབས། །ཚེ་འདིར་རྒྱུ་འབྲས་མན་ངག་བདུན་སོགས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་ལྔ་ལས། སྔ་མ་མི་བརྟན་ཞིང་ཕྱི་མ་བཞི་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། གྲོགས་སྟོབས་རྒྱུ་སྟོབས་རྩ་བའི་སྟོབས། །ཐོས་སྟོབས་དགེ་བ་གོམས་པ་ལས། །མི་བརྟན་པ་དང་བརྟན་འབྱུང་བ། །གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་
སེམས་བསྐྱེད་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བརྟེན་པ་སེམས་བསྐྱེད་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན། སྦྱོང་ཚུལ། སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་བཤད་པ་དང་ལྔ། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་སེམས་བསྐྱེད་སེམས་བྱུང་དུ་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ས་ལས། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཆོག་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང། དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སེམས་བྱུང་བ། །ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པར། ཡོན་ཏན་གཉིས་སམ་གསུམ་ལ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཟེར་ན། སེམས་བསྐྱེད་དེ་སེམས་སེམས་བྱུང་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་སེམས་བྱུང་དུ་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཚད་མས་ངེས། འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེས་སེམས་སུ་ཚད་མས་ངེས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དེས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཚད་མས་ངེས་པ་གང་ཞིག་དེས་སེམས་བསྐྱེད་སེམས་བྱུང་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་
དང་པོ་དེར་ཐལ། དེ་བྱང་འཕགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་གཉིས་པ་དེར་ཐལ། དེས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཚད་མས་ངེས་པ་གང་ཞིག་དེས་སེམས་བསྐྱེད་སེམས་སུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དེ་བྱང་འཕགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །
[051A]༄༅། །སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རིག་པའོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ནི་དེ་ལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། བསྐྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་མ་སྐྱེད་པ་བསྐྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཀྱི་རྟོག་
པའི་ཆོས་ལ་དང་པོའི་ས་མཚམས་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་སྔར་བཤད་པའི་ལུང་དེ་དག་དང་མི་འགལ་ཏེ། དེའི་དོན་ནི། སེམས་བསྐྱེད་དེ་རང་གི་གྲོགས་སྨོན་ལམ་དང་མཚུངས་ལྡན་སོགས་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་ཤིང་རང་གི་གྲོགས་རྫོགས་བྱང་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར། ཡང་ཁ་ཅིག་དེ་འདྲ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཙོ་བོའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རིག་དེའི་མཚན་ཉིད། ཟེར་ན། ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་འཇུག་ཁ་མའི་གང་
ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བུར་ཤུན་གྱི་ཤུན་པའི་རོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། སེམས་བསྐྱེད་དུ་ཐལ། མཚན་ཉིད་དང་པོ་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཟུར་དང་པོ་གང་ཞིག་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་དེ་གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་སོ། །སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་
བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། མཚོན་བྱ་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། མཚན་ཉིད་ཕྱི་མ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་མི་གནས་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་གང་ཞིག་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་རིགས་
སུ་གནས་པ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། སེམས་བསྐྱེད་དུ་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས་ལས། འདི་གསུང་རབ་དུ་མ་ལས་དོན་དམ་
པའི་སེམས་བསྐྱེད་དུ་གསུངས་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དུ་གང་དུ་ཡང་གསུངས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ན་སེམས་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི། །སེམས་པ་འདུན་དང་བཅས་པ་སྟེ། །ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་དེ་རང་གི་གྲོགས་རྫོགས་

[051B]དེ་རྫོགས་བྱང་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་ཡིན་ན། དེ་སེམས་མ་ཡིན་པ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བདེན་ཁ་བྱིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཉི་སྣང་དུ་ཡང་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་ཤིང་
རང་གི་གྲོགས་རྫོགས་བྱང་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་གྱུར་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རིག་གང་ཞིག་ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་སྤྱོད་པའི་ཆར་གཏོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་འཇུག་སྒོའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་མཁྱེན་པ། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དེ་
ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་དང། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས། ས་མཚམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་བཞི། བསྐྱེད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་གསུམ་
གསུམ་པ་བྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་ལ། ཁ་ཅིག་དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཙོ་བོའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རིག་གང་ཞིག་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་རིགས་སུ་གནས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་
ཅན། མཚོན་བྱ་དེར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ནི། དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཙོ་བོའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རིག་གང་ཞིག་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ལྟ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་
མཁྱེན་པ། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་རིམ་ལས། དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། །དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་ལོག་པ་ལས་འདས་པ། སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དོན་དམ་
པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དྲི་མ་མེད་པ། མི་གཡོ་བ་རླུང་མེད་པའི་མར་མེའི་རྒྱུན་བཞིན་དུ་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་གྲུབ་པ་ནི་རྟག་ཏུ་གུས་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་དམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟེན་པས་ལུང་དམ་པ་

[052A]༄༅། །ནོད་པ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པས་རྒྱུ་དམ་པ་སྒྲུབ་པ། དོན་དམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་ལྡན་ཞིང། ས་དང་པོ་རབ་དགའ་ནས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རབ་མཉེས་བྱས། །བསོད་
ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རབ་བསགས། །ཆོས་ལ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྐྱེས་ཕྱིར་དེ་ནི་དམ་པར་འདོད། །ཆོས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ནི། །དེ་ཡི་བྱ་བས་སངས་རྒྱས་ཉིད། །མཆོག་ལ་སེམས་མཉམ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རབ་དགའ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱི་དམིགས་པའི་སེམས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྨོན་འཇུག་གི་ཁྱད་པར་ལ། ཁ་ཅིག་འདུན་ལྡན་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་སེམས་བསྐྱེད་དང་པོ་གསུམ་སྨོན་པ་སེམས་
བསྐྱེད་དང་ལྷག་མ་བཅུ་དགུ་འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་སྐལ་ལྡན་གྲགས་པས། འདུན་སོགས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིས། །སྨོན་པའི་སེམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །འཇུག་པ་ཞེས་བྱའི་སེམས་རྣམས་ནི། །བཅུ་དགུ་རྣམས་སུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། ཐེག་
ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ན་ས་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་དང་འདུན་ལྡན་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ན་ཡོན་ཏན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་དང་ལོ་ཙའ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་ན་རེ། ས་ཐོབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་
ལ་འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་དང་ས་མ་ཐོབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཁྱབ་སྟེ། ས་ཐོབ་ནས་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱིས་བྱ་བས་མ་ཟིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ས་དང་པོ་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལོ་ཆེན་གྱི་གསུང་ནས། བྱང་ཆུབ་མ་འཐོབ་པ་
འཐོབ་པར་སྨོན་པ་སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་ཕྱིན་དྲུག་ལ་འཇུག་པ་འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པས་སོ་སྐྱེ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་དང། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ལ། འཇུག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་བརྩམས་

[052B] ༑ཞེས་གསུངས་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། ས་མ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསླབ་བཏུས་ལས། ཅེ་སར་མ་ཆུད་པ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའི་དབང་དུ་བྱ་བ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱ་མཚོ་སྤྲིན་ལས་
ཀྱང་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སློབ་དཔོན་ཆོས་བཤེས་ཆོ་གས་བླངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་འཇུག་སེམས་དང། དེས་མ་བླངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སྨོན་སེམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བཞེད་པ་ཡང། མི་འཐད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་ཆོ་གས་ལེན་ཚུལ་ལ་ཡང་སྨོན་སེམས་ཆོ་གས་ལེན་ཚུལ་དང། འཇུག་
སེམས་ཆོ་གས་ལེན་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་འཇུག་སེམས་དང། མ་ཐོབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སྨོན་སེམས་ཀྱིས་ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་བཤད་ལས། འཇུག་སྡོམ་དང་འཇུག་སེམས་གཉིས་འགལ་ཡང་དེ་སྐྱེད་པ་ནི་སྡོམ་པ་བཟུང་བའི་དབང་ཁོ་ན་ལས་ཤེས་པར་
བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། དེ་དང་མཐུན་པར་ལམ་རིམ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། འཇུག་སེམས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཕན་ཆད་སྡོམ་པ་བཟུང་སྟེ་ཞེས་པ་ལས་ལོགས་སུ་ཚོགས་
རྣམས་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ནི་ཞུགས་པའི་སེམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ས་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྨོན་སེམས་མེད་པར་ཐལ། ས་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ན་འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པས་ཁྱབ། འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་
ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ན་འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། དེས་ན་སྨོན་སེམས་ནི་ཚོགས་ལམ་ནས་བཟུང་སྟེ་ས་ཐོབ་ནས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་པར་མངོན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ། འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་ནས་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་
གྱི་བྱ་བ་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་གཉིད་ལོག་གམ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་ནས་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པའི་ཚེ་སྨོན་སེམས་མེད་པར་ཐལ། རྩ་བའི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་ཚེ་སྨོན་སེམས་མེད་པ་དེ། འགྲོ་བ་དེ་དག་

[053A]༄༅། །ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་དང། འགྲོ་བར་འདོད་དང་འགྲོ་བ་ཡི། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་དོན་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། འཇུག་སྡོམ་བླངས་ནས་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པའི་ཚེ་སྨོན་སེམས་མེད་པར་འདོད་པ་ནི་དེ་དག་གི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། སྔར་གྱི་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལུང་སོགས་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། འཇུག་སེམས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་ཅིང་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པ་ལ་བལྟོས་དགོས་པའི་
རིགས་སུ་གནས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་དང། འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པ་ལ་བལྟོས་མི་དགོས་པའི་རིགས་གནས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད། སྨོན་སེམས་སུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་གཞིར་བྱས་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་གོམ་
པ་འདོར་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་མ་ཟིན་གཉིས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་རྫོགས་བྱང་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པ་གཞིར་བྱས་ལ་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་མ་ཟིན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྒོམ་རིམ་ལས། འགྲོ་བ་དེ་དག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གང་ཐོག་མར་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ནི་
སྨོན་པའི་སེམས་སོ། །གང་ཕན་ཆད་སྡོམ་པ་བཟུང་སྟེ་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ནི་ཞུགས་པའི་སེམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་མདོར་བསྡུ་ན། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་སྨོན་པའི་སེམས་དང་ནི། །བྱང་ཆུབ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བར་འདོད་
དང་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་མཁས་པས་འདི་ཉིད་ཀྱི། །བྱེ་བྲག་རིམས་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་ནི་དཀོན། དེ་བས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཆས་པའི་སེམས་ཅན་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་མ་ཟིན་གྱི་དོན་དེ་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན་སེམས་བསྐྱེད་དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གཏོང་སེམས་སྤེལ་བའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་དུས་ཉིད་ན་རྣམ་མཁྱེན་དོན་

[053B] དེ་དངོས་སུ་མེད་པ་ན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སྦྱིན་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པར་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན། འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་ཅིང་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་
གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད། འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། འཇུག་སྡོམ་མ་ཐོབ་པའམ། སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་ཅིང་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པ་ལ་
བལྟོས་དགོས་པའི་རིགས་སུ་གནས་པ་དང་པོའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལྟར་བལྟོས་མི་དགོས་པའི་རིགས་སུ་གནས་པ། ཕྱི་མའི་མཚན་ཉིད། ས་མཚམས་ནི། འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་ཡོད། སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ནས་ས་བདུན་པའི་བར་དུ་ཡོད་
ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་དུ་མེད་དེ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་བ་སྤངས་ཤིང། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལ་གོམས་པ་དབང་སྒྱུར་ཐོབ་པ་དེ་ནས་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ལ་རང་ཡུལ་བདེན་མེད་དུ་མི་སྣང་བའི་
སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་གང་སྣང་ཡང་མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་སྐབས་འགར་སྣང་བ་ལྟར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྣང་ངོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟིན་བྱ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དང་ཟིན་བྱེད་སྦྱིན་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བ་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཅིག་ཅར་དུ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་བར་འཇུག་པ་ཡོད་ཀྱང། ཟིན་བྱེད་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཟིན་བྱ་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་སློབ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཅིག་ཅར་དུ་
འཇུག་པ་མེད་དེ། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ཡོད་དེ། ཐུན་འགོར་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐུས་བདེན་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་

[054A]༄༅། །དངོས་སུ་ཤར་བའི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དམིགས་མེད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། རྣམ་བཤད་ལས། ས་ཐོབ་ནས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་
རྟོགས་ཀྱང་དེས་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་སྐབས་དུ་མར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་བཅད་མཛད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་མེད་པ་གང་ཞིག་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པའི་སློབ་
པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་སྐབས་དུ་མར་འབྱུང་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་བཅད་མཛད་མི་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་དོན་རྫོགས་བྱང་དོན་གཉེར་གྱི་དྲན་འདུན་དུ་རེ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པ་དང། ཁ་ཅིག་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་
དངོས་སུ་ཟིན་པ་ལ་བྱེད་ཟེར་ན། དང་པོ་མི་འཐད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ན་ངེས་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་མི་འཐད་དེ། སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བ་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་པ་ཉམས་
ལེན་གྱི་བྱ་བ་ལ་ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་ལྔ་དང། བསྡུ་བཞི་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྨོན་སེམས་ནི་ཚོགས་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་རྒྱུན་མཐའ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སྨོན་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཟིན་བྱེད་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་
དངོས་སུ་ཡོད། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དངོས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་མེད་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་ན་དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་དངོས་སུ་ཡོད་དགོས་པ་ལས་དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་དངོས་སུ་མེད་
པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་འཐད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། རྒྱུན་མཐའ་བར་ཆད་མེད་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དངོས་སུ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་དེ་འདྲ་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་

[054B] ཁྱོད་དངོས་སུ་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་བྱང་འཕགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་ཅིང་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་དུས་མཉམ་དུ་གསར་དུ་ཐོབ་པའི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། འཇུག་སེམས་སུ་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་ཅིང། སྦྱིན་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བས་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འཇུག་སེམས་ཡིན་ན། རང་གི་ཉེར་ལེན་དུ་གྱུར་པའི་སྨོན་སེམས་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འགྲོ་བ་དེ་དག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་
སོགས་དང། འགྲོ་བར་འདོད་དང་འགྲོ་བ་ཡི། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཇུག་སྡོམ་ལེན་པའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དམ་ཞེས་འདྲི་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་རྣོན་འགའ་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ཡང་དག་ཤེས་རྩོལ་སྔོན་བཏང་སྟེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་རྣོན་རྣམས་ཀྱི་དང་པོར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད། དེ་རྗེས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཡང། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་ཡིན་ན་དེ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་པའི་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་གང་ཟག་མེད་ཟེར་ན། དེ་ཡོད་པར་ཐལ། འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་ནས་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་གསར་དུ་བསྐྱེད་པའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས། སྤྱིར་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་མྱོང་བ་མ་སྐྱེས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་
བསླབ་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཤེས་ཤིང་ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པ་བརྟེན་ན། སྔོན་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། སྡོམ་པ་ཆོ་གས་བཟུང་ནས་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེད་པ་ཡང་ཡོད། སྤྱོད་འཇུག་ཏུ་སྔོན་ལ་སྡོམ་པ་དང་སེམས་བཟུང་ནས་དེའི་བསླབ་བྱ་ཕྱིན་དྲུག་གི་བསམ་གཏན་གྱི་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་ལུགས་རྣམས་
རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་བཞིའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་སྒོམ་པའི་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་རྣམས་མོས་པས་སྤྱོད་

[055A]༄༅། །པའི་སེམས་བསྐྱེད་དང། བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་དག་པའི་མ་དག་ས་བདུན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་རྣམས་ལྷག་བསམ་དག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དང། དག་པ་ས་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་རྣམས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
སའི་སེམས་བསྐྱེད་རྣམས་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སེམས་བསྐྱེད་དེ་ནི་ས་རྣམས་ལ། །མོས་དང་ལྷག་བསམ་དག་པ་དང། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་དུ་འདོད། །དེ་བཞིན་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་
ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དང་པོར་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་དེ་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་རྫོགས་བྱང་ལ་འགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད། དང་པོར་གཞན་རྫོགས་བྱང་ལ་བཀོད་ནས་དེ་ནས་རང་ཉིད་རྫིའུ་བྱང་འཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་རྫི་བུ་ལྟ་
བུའི་སེམས་བསྐྱེད། རང་ཉིད་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུས་མཉམ་དུ་རྫོགས་བྱང་འཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་མཉན་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་དང་པོ་གསུམ་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པར་གསུངས་པ་ནི་ས་མཚམས་ངེས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ་
དེ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ཉེར་གཉིས་ཀྱི་བཤད་བྱ་རྩ་བའི་མདོའི་སྦས་དོན་ས་དེ་དང་དེ་ན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་དང་དེའི་ཉམས་ལེན་ཡོད་ཅེས་སྦས་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པར་མངོན་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་གསུངས་པ་ཡང་དེ་དག་
གི་ཉམས་ལེན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ན་རྟོག་པ་ཡིན་དགོས། མངོན་ཤེས་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་
སེམས་བསྐྱེད་སྦྱོང་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྦྱོང་ཚུལ། བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྦྱོང་ཚུལ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མན་ངག་རྒྱུ་འབྲས་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་སྦྱོང་ཚུལ། བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱོང་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མར་ཤེས་དྲིན་དྲན་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་ཕུགས་

[055B]སྙིང་རྗེ་ལྷག་བསམ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་ཕུགས་གཅིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་བྱང་ལ་འགོད་པར་འདོད་པའི་གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་དེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བདག་གཞན་བརྗེ་བའི་སྒོ་ནས་
སྦྱོང་ཚུལ་ཡོད་དེ། བདག་གི་བདེ་དགེ་ཐམས་ཅད་དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བརྗེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། མར་ཤེས་དྲིན་དྲན་སོགས་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ལྷག་བསམ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་ཅིང། བདག་གཅེས་འཛིན་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་བལྟས། གཞན་གཅེས་འཛིན་
ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་བལྟས་པས་མར་ཤེས་དྲིན་དྲན་སོགས་ཀྱི་དོད་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྦྱོང་ཚུལ་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་ནས་དེ་ལ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་གསུམ་པ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བཤད་
བྱ་རྩ་བའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་གནས་ཏེ་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནས། མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་དགུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་དགུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་ལ་
ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་བམ་པའི་འདུ་ཤེས་དང། འཁྲིག་པ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་འབུས་བཤིག་པའི་འདུ་ཤེས། དྲི་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་གནག་པའི་འདུ་ཤེས། རྒྱན་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་དམར་བའི་འདུ་ཤེས། ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་བསྔོས་
པའི་འདུ་ཤེས། ཤ་རྒྱས་པ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་ཟོས་པའི་འདུ་ཤེས། ལུས་སྒེག་པ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་འཐོར་བའི་འདུ་ཤེས། སོ་ལ་སོགས་པ་རུས་པ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་རུས་གོང་གི་འདུ་ཤེས། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་གཉིས་ཀ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་འཚིག་
བའི་འདུ་ཤེས་དང་དགུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། འདོད་པ་ཆུང་བ། ཆོག་ཤེས་པ། རབ་ཏུ་དབེན་པ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩོན་པ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ། མཉམ་པར་གཞག་པ། ཤེས་རབ་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཉུང་བ་དང་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་སྒོམ་
[056A]༄༅། །པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བ་དང། གནས་པའི་བགེགས་དེ་ལ། འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་དང། འདོད་པ་ཆེ་བ་དང། ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་དང། ལེ་ལོ་དང། བརྗེད་ངས་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་དང། སྤྲོས་པ་ལ་
དགའ་བ་དང་དགུ་ཡོད་པས། མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་དགུ་རྣམས་དང་པོའི་གཉེན་པོ་དང། འདོད་པ་ཆུང་བས་འདོད་པ་ཆེ་བའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་ནས་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཉུང་བས་སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཆོ་གས་ལེན་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། ཡུལ་གང་ལ་ལེན་པ། རྟེན་གྱི་
གང་ཟག་གང་གིས་ལེན་པ། ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བུས་ལེན་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དྲུང་དུ་ལེན་ན་སྨོན་སེམས་དང་ལྡན་པར་མ་ཟད་འཇུག་སྡོམ་ཐོབ་པའི་དྲུང་དུ་ལེན། དེ་ལྟ་བུ་མེད་ན་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་སོགས་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་ལེན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི་དལ་འབྱོར་
རྙེད་དཀའ་བསམས་པ་ནས། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་བསམ་པས་རྒྱུད་སྦྱངས་པའི་གང་ཟག་གིས་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་གཉིས། དང་པོ་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། གནས་ཁང་བརྒྱན་ཞིང་དཀོན་མཆོག་གི་རྟེན་བཀྲམ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྐུ་གཟུགས་དང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་རྣམས་བཤམས། དེའི་དྲུང་དུ་ཡན་ལག་བདུན་པ་འབུལ་བ་སོགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་གསོལ་བ་འདེབས་ཚུལ་ཡོད་དེ། སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་གསོལ་ཞེས་གསོལ་བ་ལན་
གསུམ་འདེབས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས། སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དུས་འདི་ནས་བཟུང་ནས་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །

[056B] བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དུས་འདི་ནས་བཟུང་ནས་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ ཞི་བ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དུས་འདི་ནས་བཟུང་
ནས་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་རྣམས་བསྒྲགས་ཤིང་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་རྣམ་དང་གཞན་
དོན་དོན་གཉེར་གྱི་དམིགས་རྣམ་གསལ་གདབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་གཞི་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་སྐྱེ་བ་འདི་དང་སྐྱེ་བ་
གཞན་དང་གཞན་དག་ཏུ་སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་དང། སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བདག་གི་བགྱིས་པ་དང་བགྱིད་དུ་སྩལ་བ་དང་བགྱིད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས། ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། ས་ཆེན་པོ་
ལ་རབ་ཏུ་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པར་མཛད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ཀྱང་དུས་འདི་ནས་བཟུངས་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
ཆེན་པོ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ། །སེམས་ཅན་མ་བསྒྲལ་བ་རྣམས་བསྒྲལ་བར་བགྱིའོ། །མ་གྲོལ་བ་རྣམས་དགྲོལ་བར་བགྱིའོ། །དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་དབུགས་དབྱུང་བར་བགྱིའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་ལན་གསུམ་བརྗོད་པར་བགྱིའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་
ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། ནག་པོའི་ཆོས་སྤོང་བ་དང། དཀར་པོའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དང། བྱམས་སྙིང་རྗེ་རྒྱུན་དུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང། དྲན་ཤེས་བཞིན་བསྟེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཆོ་གས་ལེན་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཆོ་གས་ལེན་ཚུལ་ནི་

[057A]༄༅། །སྨོན་སེམས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ལ་སློབ་ནུས་མི་ནུས་ཀུན་གྱིས་ལེན་དུ་རུང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བློ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་བཏང་བར་མི་བྱའོ་སྙམ་པའི་ཆོ་ག་ནི་སྨོན་སེམས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ལ་སློབ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེན་ཞིང། མི་ནུས་པ་རྣམས་
ཀྱིས་ལེན་དུ་མི་རུང་ངོ། །གསུམ་པ་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཏེ། སྡིག་པ་སྔར་བསགས་ལྡོག་ཅིང་ཕྱིན་ཆད་འཕྲོ་ཆད་པ་དང། དགེ་བ་སྔར་མེད་གསར་དུ་བསོག་ཅིང། སྔར་བསགས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང། གནས་སྐབས་ལྷ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་
བྱ་བའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་དང། མཐར་ཐུག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེས་ནི་དུས་མཐའི་མེ་བཞིན་སྡིག་ཅན་རྣམས། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ངེས་པར་བསྲེག་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། སྡིག་པ་
ཤིན་ཏུ་མི་ཟད་བྱས་ན་ཡང། །དཔའ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལྟར། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུད་ཀྱི་གྲོལ་འགྱུར་བ། །དེ་ལ་བག་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ཅིས་མི་བསྟེན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེར་ཐལ། དཔལ་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་
གཟུགས་མཆིས་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཀུན་གང་སྟེ། །དེ་ནི་དེ་བས་ལྷག་པར་འགྱུར། །གང་གའི་བྱེ་མའི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་ཞིང་རྣམས་མི་གང་གིས། །རིན་ཆེན་དག་ནི་ཀུན་བཀང་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་ལ་ཕུལ་བ་བས། །གང་གིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བགྱིས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སེམས་བཏུད་ན། །
མཆོད་པ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས། །དེ་ལ་མཐའ་ནི་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་དེར་ཐལ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དགེ་བ་གཞན་ཀུན་ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་ནི། །འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ནས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་རྟག་པར་ཡང། །འབྲས་བུ་འབྱིན་པས་མི་ཟད་འཕེལ་བར་
འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་དེར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་གྱུར་ནས་སྐད་ཅིག་གིས། །འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བསྡམས་པའི་ཉམས་ཐག་རྣམས། །བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ཞིང། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་མིར་བཅས་པས་ཕྱག་བྱར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང། ཤར་རིའི་སྡེ་པའི་

[057B] ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་བྱང་སེམས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཐ་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དུད་འགྲོར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་དེར་ཐལ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གསེར་འགྱུར་རྩི་ཡི་རྣམ་པ་མཆོག་ལྟ་བུ། །
མི་གཙང་ལུས་འདི་བླངས་ནས་རྒྱལ་བའི་སྐུ། །རིན་ཆེན་རིན་ཐང་མེད་པར་སྒྱུར་བས་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་རབ་བརྟན་བཟུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །ཞེས་པ་ནས། ཡོངས་འཛིན་ཡིན། ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གདམས་ངག་འཆད་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་
བུ་ཞེ་ན། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ལྟ་བུས་ཚོགས་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་གདམས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་གདམས་ངག་གི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གདམས་ངག་གི་དོན་བཅུར་བསྡུས་ནས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །ཞེས་པ་ནས། བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་
པའི་བར་གསུངས། གདམས་དོན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། དབང་པོ་རྟུལ་དང་རྣོན་པོ་དག་ ཅེས་པ་ནས། བསེ་རུ་དང་ནི་ཉི་ཤུའོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པས་གདམས་ངག་གི་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་
པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ལྷག་མཐོང་གི་ཐོག་མ་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་ལམ་འཆད་པ་ལ། དམིགས་པ་དང་ནི་ཞེས་པ་ནས། ཡོངས་འཛིན་ཡིན་ཞེས་པའི་བར་གསུངས།    ༈    ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། གདམས་ངག་ཉན་པའི་ཡུལ། རྒྱུ་
རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གང་གིས་ཉན་པ། ཉན་བྱ་གདམས་ངག་གི་ངོ་བོ་བཤད་པ། ཉན་པའི་ས་མཚམས་བཤད་པ་དང་ལྔ། དང་པོ་ལ། ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤྱིར་གདམས་ངག་ཉན་པའི་རྒྱུ་ལ་དྲན་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན། བརྩོན་འགྲུས་
ཤེས་རབ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་རོལ་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མར་ཕྱིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་ཉན་པ་ལ་ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ནི། །སངས་

[058A]༄༅། །རྒྱས་རྣམས་ལས་ཞི་གནས་དང། །ཡེ་ཤེས་ཡངས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེན་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ན། ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་ངོ་བོ། སྒྲ་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་གང་
ཟག་གི་སེམས་རྟེན་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་མཉམ་པར་གཞག་པས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དོན་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་འཛིན་ནུས་པས་རང་གི་གྲོགས་དྲན་པ་ཤེས་རབ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན། ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལྟར་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གང་ལ་
མཉམ་པར་གཞག་བྱར་གྱུར་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དོན་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་འཛིན་ནུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ས་མཚམས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ནས་འཇོག་ དེ་ལྟར་འཐད་དེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཚོགས་ཀྱི་ས་འདི་ཉིད་དུ་སེམས་ལས་སུ་
རུང་བར་གྱུར་པ་ན་གང་ཞིག་ཐོབ་པས་ཚིག་དང་དོན་འཛིན་པར་ནུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ལ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་གདམས་ངག་ཉན་པའི་གང་ཟག་ལ། ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་སོགས་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་མར་ཕྱིན་ནས་
སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་ཉན་པ་ལ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་ཤེས་སོགས་ཐོབ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བསམ་གཏན་ལ་ཐོབ་མངོན་པར་ཤེས། །མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་
པ་ལ། །མཆོད་པའི་ཕྱིར་དང་མཉན་པའི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་རྣམས་སུ་འགྲོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི་སྤྱིར་གདམས་ངག་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་དང། ཐེག་དམན་གྱི་གདམས་ངག་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་ནི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་གཉེར་བྱ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཕྱིན་ཅི་མ་
ལོག་པར་སྟོན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ། འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་གི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་གདམས་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཅུ་ཡོད་ཅིང། གདམས་ངག་ལ་ངག་གི་ཁྱབ་སྟེ། དོན་བསྡུས་སྒྲོན་མེ་ལས། གདམས་ངག་རྣམ་པ་བཅུ་ཡིན་ཏེ། །ངོ་བོ་ངག་གི་འཁོར་ལོ་ཡིན། །དབྱེ་བ་ཡུལ་གྱི་

[058B] །ཅེས་དང། དག་ལྡན་ལས། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི་གདམས་ངག་སྟེ། ཞེས་དང། འདི་ལས་ཀྱང། འདོམས་པ་ནི་གདམས་ངག་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། རྗེས་དྲན་གྱི་གདམས་ངག་དང། འདོམས་པའི་གདམས་ངག་གཉིས་ཡོད་དེ། ཡོན་ཏན་
སྔར་མ་ཐོབ་པ་འཐོབ་ཕྱིར་དུ་འདོམས་པ་དང་པོ་དང། ཐོབ་ཟིན་མི་ཉམས་པར་གོང་འཕེལ་གྱི་ཕྱིར་དུ་འདོམས་པ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གཉིས་ཀའི་མཚན་གཞི་ཡིན། ལྔ་པ་ནི། ལམ་མ་ཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད། འོ་ན། སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །
ཞེས་པ་ནས། བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་གི་དབྱེ་བ་དེ་འཆད་ན་དེའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་མདོ་ལས་བསྟན་ཚུལ་དང། བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསྡུས་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་རིའི་བུས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱད་པར་བགྱི། ཞེས་པ་ནས། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའ་བུས། བྱང་ཆེན་གྱི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ལ་སྲེད་པའོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་དེ་གདམས་དོན་བཅུར་
བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་འདིར་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་ཞེས་པ་ནས། བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཆད་པར་བྱེད། དེ་ཡང་བསྡུ་ན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ལ་འདོམས་པ་བརྟེན་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་འདོམས་པ་གཉིས་སུ་འདུ་ཞིང། དང་པོ་ལ་ཡང། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་
ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ན་གཟུགས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་འམ་འབྱེད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། ཅེས་སོགས་ཀྱིས་
ཇི་སྙེད་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ། ཇི་ལྟ་བ་དབྱིངས་བྱང་ཆུབ། མཚོན་བྱ་སངས་རྒྱས། མཚན་ཉིད། རྣམ་མཁྱེན་དང་བཅས་པ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དོན་དམ་པར་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་གྱི་སྐྱེས་བུའི་སྐྱབས་སྟོན་པ་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱབས་སྟོན་པ་

[059A]༄༅། །པོ་ཡིན་ཞེས་འདོམས་པ་དང། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར། གཟུགས་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དོན་དམ་པར་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་གྱི་སྐྱེས་
བུའི་སྐྱབས་དངོས་མ་ཡིན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱབས་དངོས་ཡིན་ཞེས་འདོམས་པ་དང། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆེན་གང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་འདིས་སྤྱོད་པ་དེ་གང་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་འདིར་སྐྱེས་པ་ལགས། འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ནི་གང་དུ་
སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དོན་དམ་པར་འགྲོལ་བ་དོན་གཉེར་གྱི་སྐྱེས་བུའི་སྐྱབས་སྒྲུབ་པའི་ཟླ་གྲོགས་མ་ཡིན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་དེའི་སྐྱབས་སྒྲུབ་པའི་ཟླ་གྲོགས་ཡིན་ཞེས་འདོམས་ཤིང། དེ་ཉིད་འདིར་བསྡུས་ཏེ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །
ཞེས་པའི་གཞུང་གསུངས། གཉིས་པ་ལ། སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལ་འདོམས་པ། ཁྱད་གཞི་སྒྲུབ་པ་ལ་འདོམས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེལ་བ་ལ་འདོམས་པ། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་སྒྲུབ་པ་ལ་འདོམས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་མངོན་གྱུར་སེལ་བ་ལ་འདོམས་བ། ས་
བོན་སེལ་བ་ལ་འདོམས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྒྲུབ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པས་དེ་ཡང། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཐོག་མར་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནས་ནི། །ཚུལ་བཞིན་རབ་ཞུགས་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། །མ་ཞུམ་མི་འཁྲུག་ཆོ་ག་མི་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས། །
ཞེས་གསུང་པ་ལྟར་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དེ་ལ། བྱ་བ་ངན་ལ་ཞེན་པ་དང། །སྒྱིད་ལུག་བདག་ལ་བརྙས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བྱ་བ་ངན་ཞེན་གྱི་ལེ་ལོ། །སྒྱིད་ལུག་པའི་ལེ་ལོ། །བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པའི་ལེ་ལོ་གསུམ་ཡོད་པས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་
ཏིའི་བུས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆེན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང། ངག་གི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་གང་ལགས། ཞེས་པ་ནས། ལུས་མི་དམིགས་ངག་དང་སེམས་མི་དམིགས་

[059B] བྱང་ཆེན་གྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་མདོ་ལས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བདེན་པར་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱ་བ་ངན་ཞེན་གྱི་ལེ་ལོ་དེ་འབྱུང་བས། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་བྱ་བ་ངན་ཞེན་གྱི་ལེ་ལོ་སེལ་བ་ལ་འདོམས་
པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་གའི་
ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱང་མཐོང་ངོ་ཆོས་ཀྱང་ཉན་ཏོ་ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་མདོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་རེ་རེའི་དོན་དུ་ཡང་ཕྱོགས་བཅུ་གང་གའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལ་ལམ་གྱིས་ལུང་ནོད་དགོས་ན་དེ་འདྲ་བདག་གིས་ག་ལ་ནུས་
སྙམ་དུ། བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པའི་ལེ་ལོ་སྐྱེ་བས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་མངོན་ཤེས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་མཐོང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་སེམས་གཟེངས་སྟོད་པའི་སྒོ་ནས་ལེ་ལོ་དེ་སེལ་བ་ལ་འདོམས་ཤིང། དེ་ཉིད་འདིར་འཆད་པ་ལ། མ་ཞེན་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་དང། །ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། །
ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་གསུངས། གཉིས་པ་ས་བོན་སེལ་བ་ལ་འདོམས་པ་ལ། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ས་བོན་སེལ་བ་ལ་འདོམས་པ། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ས་བོན་སེལ་བ་ལ་འདོམས་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཁྱོད་བྱང་ཆེན་རྣམས་ལ་ཤེར་
ཕྱིན་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཅི་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆེན་རྣམས་ཤེར་ཕྱིན་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བྱ་བར་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོས། སྤང་བྱ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ས་བོན་སེལ་བ་མཐོང་ལམ་ལ་འདོམས་པ་དང། རབ་འབྱོར་གང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་སྐད་དུ་བདག་གི་འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོགས་དང། འདུས་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །

[060A]༄༅། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་ཡིན་པར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་གདགས་པར་མི་ནུས་སོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་ཡིན་པར་འདུས་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་གདགས་པར་མི་ནུས་
ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ལས་དེ་གཉིས་སྤང་བྱ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ས་བོན་སེལ་བ་སྒོམ་ལམ་ལ་འདོམས་ཤིང། དེ་ཉིད་འདིར་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། མཐོང་ལམ་དང། སྒོམ་ཞེས་བྱ་ལ། ཞེས་པའི་གཞུང་གསུངས། གཉིས་པ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་སྒྲུབ་པ་ལ། སྒྲུབ་པ་ལ་རང་དབང་དུ་འཇུག་པ་སྤྱན་ལྔ་ལ་འདོམས་
པ༑ སྒྲུབ་པ་མྱུར་དུ་རྫོགས་པའི་ཐབས་མངོན་ཤེས་དྲུག་ལ་འདོམས་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཤ་རི་ད་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་མིག་ལྔ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡོད་དེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤའི་མིག་དང། ལྷའི་མིག་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་དང། ཆོས་
ཀྱི་མིག་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིག་གོ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆེན་གྱི་ཤའི་མིག་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆེན་གྱི་ཤའི་མིག་གིས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་མཐོང་བ་ཡོད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་དང་པོ་ལ་འདོམས་པ་དང། ཤ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ། ཤེར་ཕྱིན་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆེན་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། མངོན་པར་ཤེས་པ་
དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །ཞེས་པའི་མདོས། གཉིས་པ་ལ་འདོམས་ཤིང། དེ་ཉིད་འདིར་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། སྤྱན་ལྔ་དང་ནི་མངོན་ཤེས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་དྲུག་དང། ཞེས་པའི་གཞུང་གསུངས། གཉིས་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་
དམིགས་པ་ལ་འདོམས་པ་དང། རྣམ་པ་ལ་འདོམས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆེན་གྱི་ཇི་ལྟར་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བརྩོན་ཞེས་བགྱི་འམ་མི་བརྩོན་ཞེས་བགྱི་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྩལ་པ། ཤ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆེན་གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་

[060B] །ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ལས། བདེན་བཞི་དོན་དམ་པར་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་གྱི་སྐྱེས་བུའི་བླང་དོར་གྱི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་ཐ་སྙད་དུ་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་གྱི་བླང་དོར་གྱི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོམས་ཤིང་དེ་ཉིད་འདིར་འཆད་པ་ལ། བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། ཞེས་པའི་གཞུང་གསུངས་
གཉིས་པ་ལ་ཡུལ་ཅན་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་མདོ་དང་སྦྱར་ནས་བཤད། ཡུལ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་མདོ་དང་སྦྱར་ནས་བཤད། ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་མདོ་དང་སྦྱར་ནས་བཤད། དང་པོ་ལ། ཡུལ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རིམ་པ་ལས་
མི་འདའ་བར་ཡུལ་ཅན་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞིང། དེ་ལ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དང། དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་ཡོད་དེ། མདོ་ལས། ཤ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆེན་
ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆེན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །བྱང་ཆེན་གྱི་མིང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མིང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་
མཐོང་ངོ། །སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆེན་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་བཞི་བཟློག་ཟླ་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟར་སྲིད་བཞིན་དུ་སྐུར་བ་མི་འདེབས་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཀུན་རྫོབ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང། དེ་བཟློག་ཟླས་དང་བཅས་པ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་
པའི་ཤེས་རབ་དེ་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཞིང། མདོ་དེས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཚུལ་ཡོད་དེ། བྱང་ཆེན་ཡོད་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྟན། ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་
སློབ་དཔོན་ཤནྟི་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཙམ་པའི་མཁས་པ་རྣམས་མདོ་དེས་རྣམ་གཡེང་གི་རྣམ་རྟོག་བཅུའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པར་བཞེད་ཅིང། རྣམ་རྟོག་བཅུ་ཡོད་དེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་དུ་ཞེན་པ། སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་འདེབས་སུ་ཞེན་པ། གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་ཞེན་པ། མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་ཞེན་
[061A]༄༅། །པ༑ དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་ཞེན་པ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་དུ་ཞེན་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། བཤད་བྱའི་མདོ་འགོད། མདོ་དོན་འགྲེལ་པས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མདོ་ལས། གལ་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་དགེ་སློང་ཤ་རི་དྭ་ཏིའི་བུ་
དང༑ མཽའུ་འགལ་གྱི་བུ་ཤ་སྟག་གིས་གང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། འདམ་བུའི་ཚལ་ལམ། འོད་མའི་ཚལ་ལམ། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཚལ་ལམ། སྨྱིག་མའི་ཚལ་ལམ། འབྲས་ཀྱི་ཞིང་ངམ། ཏིལ་གྱི་ཞིང་ལྟར་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་
ཤེས་རབ་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ། སྟོང་གི་ཆ་དང་ཞེས་པ་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆེན་གྱི་ཤེས་རབ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་
གསུངས། གཉིས་པ་ལ། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཤད། མདོའི་ཤུགས་བསྟན་གྱི་དོན་བཤད། ཚལ་དྲུག་དང་ཆོས་མཐུན་སྦྱོར་ཚུལ་བཤད། འདིར་བསྟན་པའི་བྱང་ཆེན་གང་ཡིན་དཔྱད། ཞར་ལ་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱང་འདས་ངོས་བཟུང་བ་དང་ལྔ། དང་པོ་ལ། ཐེག་
ཆེན་སྒྲུབ་པ་ཐེག་དམན་གྱི་སྒྲུབ་པ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ། དེ་སྦྱོར་བ་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་གྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ལ་འགོད་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་ཟིན་མ་ཟིན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། མདོ་དེས་ཚལ་དྲུག་དང་ཐེག་
དམན་གྱི་རྟོགས་པའི་ཆོས་དྲུག་ཆོས་མཐུན་དུ་སྦྱར་ནས་བསྟན་ཚུལ་ཡོད་དེ། འདམ་བུ་དེ་མེ་མཚོན་སོགས་གནོད་པ་ཆུང་ངུས་གནོད་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཐེག་དམན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཁོང་ཁྲོ་ལོག་ལྟ་སོགས་ཆུང་ངུས་དགེ་རྩ་གཅོད་ནུས་པ་དང། འོད་མ་དེ་མེ་མཚོན་སོགས་གནོད་པ་
ཆུང་ངུས་གནོད་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་སུ་ཁོང་ཁྲོ་ལོག་ལྟ་སོགས་ཆུང་ངུས་དགེ་རྩ་གཅོད་མི་ནུས། བུ་རམ་ཤིང་དེ་མངར་བའི་རོ་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་བདེ་འགྲོའི་མངར་བའི་རོ་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་དང། སྨྱིག་མ་དེ་རང་གི་ཤུན་པ་མྱུར་དུ་འབུགས་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་མཆོག་ཀྱིས་

[061B] འབྲས་དེ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ཐོག་གི་ཐོག་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། ཐེག་དམན་གྱི་མཐོང་ལམ་དེ་ཐེག་དམན་གྱི་འཕགས་ལམ་གྱི་ཐོག་མ་ཡིན་པ་དང། ཏིལ་གྱི་ཡལ་ག་ལོ་འདབ་སོགས་ལ་ངོ་བོ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ལ་
ནུས་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། ཐེག་དམན་གྱི་མཐོང་སྒོམ་གཉིས་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། སྤང་བྱ་སྤོང་བ་ལ་ནུས་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྦྱོར་ཚུལ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽའུ་འགལ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་ཞེས་གསུངས་
པ་གང་ཞིག་དེ་རྣམས་ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་པའི་ཆོས་དྲུག་གང་རུང་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། མཆོག་ཟུང་གཉིས་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་བྱང་ཆེན་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཉིན་གཅིག་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་ན། ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་པའི་ཆོས་
དྲུག་ལ་གནས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ལྟ་བུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ། བྱང་ཆེན་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཉིན་གཅིག་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐེག་དམན་གྱི་ཤེས་རབ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པའི་བྱང་ཆེན་དེ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་
བྱང་སེམས་ལ་བྱེད་དམ། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་བྱེད་དམ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་བྱེད་དམ། སྐྱེ་བ་གཅིག་ཐོགས་ཀྱི་བྱང་སེམས་ལ་བྱེད་དམ། ཞེ་ན། བཞི་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ས་བཅུ་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་གཞན་དོན་བྱེད་པའི་སྒོ་སངས་རྒྱས་དང་མཉམ་པ་ཐོབ་པས། ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་དེའི་ཤེས་རབ་ཚལ་དྲུག་དང། ཆོས་མཐུན་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྟོགས་སླ་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ས་བརྒྱད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལ་གོམས་པ་དབང་སྒྱུར་ཐོབ་ཅིང། བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་བ་ཟད་པར་སྤངས་པའི་ས་
བརྒྱད་པ་ལ་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱང་འདས་ལས་སློང་བར་གསུངས་པས་དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྟོགས་སླ་བའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། ཅི་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འམ། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་འམ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འམ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གི་ཐོགས་པ་ཡིན། རེ་ཞིག་བཞི་པ་ནི་

[062A]༄༅། །མ་ཡིན་ཏེ། ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་མ་
ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་དེའི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཀག་པས་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་
བཟོད་ཀྱི་བྱེད་པར་ཉན་རང་གི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་བྱེད་པ་འདུས་པས་དེ་དག་གི་ཤེས་རབ་དེ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་རྟོགས་སླ་བའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་རྣམས་ལས་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་
རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་ཤེས་པ་དང་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ནི་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་སེམས་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་
པའི་ཆོས་ཅན་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐབས་དང་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འདིར་མངོན་པར་བཞེད་པར་མངོན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ནི། གཞོན་ནུའི་ས་ལས་འདའ་བར་འདོད་པས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་སྐབས་
ནས་བསྟན་པའི་གཞོན་ནུའི་ས་དང་འདིར་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱང་འདས་གཉིས་དོན་གཅིག་ཅིང་དེའི་མཚན་གཞིའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ས་བརྒྱད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་འཛིན་མངོན་འགྱུར་བ་སྤངས་ཤིང་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལ་གོམས་པ་དབང་སྒྱུར་ཐོབ་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ། དེའི་
མཚན་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱང་འདས་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མཉམ་གཞག་དེ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་མཉམ་པར་གཞག་ན་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་ལག་རྗེས་འཇོག་བྱེད་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསོག་པ་མི་འབྱུང་བས་མཉམ་གཞག་དེ་ལས་རྒྱལ་བ་རྣམས་

[062B] དཔེར་ན། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞིའི་དབྱིངས་ལ་རང་གི་བསམ་ངོ་ལ་བལྟོས་ཏེ་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་གཞག་ན་གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པའི་སྣང་བ་ནུབ་པར་འགྱུར་བས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལས་སློང་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། དེ་མྱང་འདས་མ་ཡིན་ཀྱང་མྱང་འདས་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དམ་ཆོས་པད་དཀར་ཚད་མར་བྱེད་པའི་ལུགས་ལ་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མཛད་པས་མི་འགལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཉི་སྣང་
ལས། འདིར་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ཚད་མར་བྱས་ནས་ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་
བྱ་སྟེ། དུས་དེ་སྲིད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་རྒྱུན་བཅད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་འདིའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་གསུང་རབ་ལས་མྱང་འདས་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་ལ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོ་ཐོབ་ནས་
དགེ་རྩ་ཆད་པ་ལས་འདས་པའི་མྱང་འདས། སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ངན་འགྲོ་ལས་འདས་པའི་མྱང་འདས། བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་ནས་ཡན་ལག་ལས་འདས་པའི་མྱང་འདས། རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ནས་སྲིད་པ་བརྒྱད་པ་ལས་འདས་པའི་མྱང་འདས། ཕྱིར་འོང་གི་འབྲས་
བུ་ཐོབ་ནས་སྲིད་པ་གཉིས་པ་ལས་འདས་པའི་མྱང་འདས། ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ནས་འདོད་པ་ལས་འདས་པའི་མྱང་འདས། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ནས་ལྷག་བཅས་དང་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།    ༈   གཉིས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་
སྒྲུབ་པ་ལ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་ལུགས་བཤད། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བཤད། དབུ་མ་པའི་ལུགས་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་བཅོམ་པ་འམ་བློས་ཆ་ཤས་གཞན་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་དེར་འཛིན་གྱི་བློ་འདོར་དུ་རུང་བའི་

[063A]༄༅། །ཆོས། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་དང་བུམ་ནང་གི་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡིན། བཅོམ་པ་འམ་བློས་ཆ་ཤས་གཞན་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་དེར་འཛིན་གྱི་བློ་འདོར་དུ་མི་རུང་བའི་ཆོས། དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་རྡུལ་ཕྲན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་མེད་
དང་ཤེས་པ་དུས་ཀྱི་ཆ་མེད་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་ལས། གང་ལ་བཅོམ་དང་བློ་ཡི་གཞན། །བསལ་ན་དེ་བློ་མི་འཇུག་པ། །བུམ་ཆུ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །ཡོད་དེ་དོན་དམ་ཡོད་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དོན་གཅིག་དོན་དམ་དུ་ཡོད་
པ་དང། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དོན་གཅིག་སྟེ། འགྲེལ་པ་རྒྱལ་སྲས་མ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་དམ་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་པ་རང་ལུགས་ལ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ། དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཆོས་དེའི་མཚན་གཞི། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཆོས། ཀུན་རྫོབ་
བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཆོས་དེའི་མཚན་གཞི། དེ་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རང་མཚན་དང་སྤྱི་མཚན་གྱི་ཡང་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དོན་དམ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང། །དེ་འདིར་དོན་དམ་ཡོད་པ་ཡིན། །གཞན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པ་དེ། །དེ་དག་རང་སྤྱིའི་
མཚན་ཉིད་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་དབུ་སེམས་གཉིས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་གཞི་དབྱེ་བ་སོགས་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་མཚན་གཞི་འཛིན་ཚུལ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། འདིར་ནི་གཟུགས་ནས་རེག་བྱའི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱིས་
སྟོང་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་རང་ཉིད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་འཇུག་གཞིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་རྣམས་དོན་དམ་པའི་མཚན་གཞིར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི། གྲངས་ངེས་བཤད་པ་དང། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་བཤད་པ། སྒྲ་དོན་བཤད་པ་

[063B] བདེན་གཉིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དགོས་པ་དང་དྲུག་དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྣང་བ་དང་རྟེན་འབྲེལ་བདེན་པ་རྣམས་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་ཡིན་ཟེར་ན། ཕྱི་མ་མི་འཐད་དེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་
ཤེས་བྱ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ཡོད་ལ། ཤེས་བྱ་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་གཉིས་འཛིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། དངོས་ཀུན་ཡང་དག་བརྫུན་པ་མཐོང་བ་ཡི། །དངོས་རྙེད་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར།།
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འདིར་ཟད་དེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གཟིགས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ལེགས་པར་
མངོན་དུ་བྱས་པས་དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བློའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བློའི་ཡུལ་ཡིན་ན་དེ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་དགོས་
དེ་ཡིན་ན་དེའི་དཔྱད་བཟོད་ཡིན་དགོས་པ་ལས་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས། དེ་མི་འཐད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདེན་གཉིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནི་སྟོན་པར་མཛད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། སྤྱོད་
འཇུག་ལས། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་སྟེ། །འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ནི་དོན་དམ་བདེན་པ་ཐ་སྙད་དཔྱད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཀུན་རྫོབ་
འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན། དོན་དམ་བདེན་པ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས་སོ། །དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་དེ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། རྣམ་

[064A]༄༅། །པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་མ་བསྟན་པ་ཞེས་པའི་མདོའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདིར་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་ཆོས་མེད་ཀྱང། རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་དེ། ཡོད་
ན་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོད་ན་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་པའི་ཆོས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཡོད་ན་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་བཏགས་དོན་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་རྙེད་པའི་ཆོས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡོད་ན་རང་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་
ཤེས་ཀྱིས་རང་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱད་པའི་དཔྱད་མཐར་མི་རྙེད་པས་ཁྱབ་སྟེ། འདུས་བྱས་ལ་ཡང་ཁྱབ། འདུས་མ་བྱས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་ཤེས་ལས། འདུས་བྱས་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། །འདུས་མ་བྱས་ནི་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་དེ་བདེན་པར་
གྲུབ་མ་གྲུབ་འཚོལ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་རྙེད་ཀྱང། དེས་དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་རྙེད་དེ། དེས་མཐར་ཐུག་གི་དོན་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་ཏེ། དེ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ཡོད། དེ་ལས་མང་མི་དགོས་
ཉུང་ན་མི་འདུ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཞི་གང་ཞིག་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་ན། མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་རྣམ་བཅད་ལ་ཁེགས། གཞི་གང་ཞིག་མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་ཡོངས་གཅོད་ལ་གྲུབ་ན། བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་དོན་ཡིན་པ་རྣམ་བཅད་ལ་ཁེབས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
བསླུ་མི་སླུ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ལུས་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པས་གཞན་ལ་མ་གསན་པར། །བདེན་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ནི་སྟོན་པར་མཛད། །གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་དེ་བཞིན་དོན་
དམ་སྟེ། །བདེན་པ་གསུམ་པ་ནམ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། དབུ་སྣང་བ་ལས། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དག་ནི་ཅིག་ཤོས་དགག་པ་གཞན་སྒྲུབ་པ་མེད་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་རྟོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་

[064B] །གང་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །གང་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕུང་
པོ་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ལུས་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོ་བོ།། དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་བཤད། ཀུན་རྫོབ་དེན་པའི་ངོ་བོ།། དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་
མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཚད་མའི་རྙེད་དོན། དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། མྱུ་གུ་དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ཆོས་ཅན། མཚོན་བྱ་དེར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུ་དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་མི་སྐྱེ་བར་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་གང་ཞིག་དེ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་
རིགས་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། མྱུ་གུ་སྐྱེ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར་བདག་ལས་སྐྱེ་འམ་དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་སྐྱེ་ཞེས་དཔྱད་པ་ན་མྱུ་གུའི་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་དཔྱད་པར་སོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མྱུ་གུའི་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་དཔྱད་པར་སོང་མཚམས་ཤིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་
ཀྱང༑ དེས་རྙེད་པའི་མཐར་ཐུག་གི་དོན་མེད་དེ། མཐར་ཐུག་གི་དོན་འཚོལ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་ཡིན་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྙེད་པའི་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཡོད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། ཁྱོད་གང་གིས་རྙེད་པའི་ཚད་མ་ཁྱོད་ལ་བལྟོས་ཏེ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཚད་མར་སོང་བ། ཁྱོད་དོན་དམ་བདེན་
པ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་ལ། སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཡུལ་དོན་དམ་བདེན་པ། ཡུལ་ཅན་དོན་དམ་བདེན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཡང་དངོས་དང། རྗེས་མཐུན་པ་གཉིས། མྱུ་གུ་བདེན་སྟོང་ནི་དང་པོ་དང། མྱུ་གུ་བདེན་སྟོང་གི་ཚོགས་དོན་ལྟ་བུ་གཉིས་པ་ཡིན། ཕྱི་མ་དེ་དོན་དམ་བདེན་
པ་མ་ཡིན་ཀྱང་དེ་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་རྗེས་མཐུན་པ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མྱུ་གུ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་དངོས་དང། རྗེས་མཐུན་པ་གཉིས་ཡོད། མྱུ་གུ་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལྟ་བུ་དང་པོ་དང། མྱུ་གུ་

[065A]༄༅། །བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལ། དེ་ལྟར་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མྱུ་གུ་བདེན་སྟོང་དེ་དེའི་གཟིགས་དོར་སྣང་བ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེ་ལ་རྗེས་མཐུན་པ་ཞེས་འཆད་པའི་
རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེས་མྱུ་གུ་བདེན་སྟོང་རྟོགས་ཀྱང། དེ་ལ་སྣང་བ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱི་མ་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་སྟོང་ཉིད་དུ་སྣང་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་
གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན། སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ། དེ་ཡང་བསྡུ་ན་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད། དེ་ཡང་བསྡུ་ན་བཅུ་དྲུག་དེ་ཡང་བསྡུ་ན་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད། རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བཞིར་བསྡུ། རྣམ་གཞག་དེ་ལྟར་འཐད་དེ། བདེན་གཉིས་ལས། སྐྱེ་
བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡང། །ཡང་དག་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། །དོན་དམ་ཡིན་པར་ཁོ་བོས་འདོད། །ཅེས་དང། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདི་ཡང་དོན་དམ་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་ནི་དོན་དམ་པ་སྤྲོས་པ་ཐམ་ཅད་ལས་འདས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད། ཡང་དག་མཐའ། མཚན་མ་མེད་པ། དོན་དམ་བདེན་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམས་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུས་མཐའ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་མདོར་བསྡུས་ན། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་མཐའ། །མཚན་མ་མེད་
དང་དོན་དམ་དང། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བཤད་པ་ལ། ཁྱོད་གང་གིས་རྙེད་པའི་ཚད་མ་ཁྱོད་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མར་སོང་བ་དེ། ཁྱོད་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དེ་ལ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་
བདེན་པ་དང། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གཉིས། གསུམ་པ་ལ། ཁ་ཅིག་རང་ཉིད་གཙོ་བོར་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ། དང་པོའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལྟར་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ། གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད། ཟེར་ན། གང་ཟག་

[065B] མཚན་ཉིད་སྔ་མ་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མ་ཡིན་པར་ཐལ། དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་ལོག་པ་ཡིན། དེ་ཡིན་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ཟེར། ཡང་ཁ་ཅིག་དེ་རྒྱུ་
འབྲས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པས་དེ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཟེར། ཡང་ཁ་ཅིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཟེར་ན། ཕྱི་མ་མི་འཐད་དེ། བྱད་བཞིན་གྱི་
གཟུགས་བརྙན་དེ་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་ཤིང་རང་འབྲས་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། དངོས་པོ་སྟོང་པ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ། །ཚོགས་ལ་བལྟོས་རྣམས་མ་གྲག་པ་ཡང་མིན། །ཇི་ལྟར་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་སྟོང་
ལས། །ཤེས་པ་དེ་ཡི་རྣམ་པ་སྐྱེ་འགྱུར་ལྟར། །དེ་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་ན་ཡང། །སྟོང་ཉིད་དག་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུགས་དང་པོ་མི་འཐད་དེ། བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཞན་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་
སྟེ༑ ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། དེས་ན་གཞན་དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ན་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྲོ་བར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་དང་འདྲ་ལ། ཁྱད་པར་ནི་འདི་པས་དོན་དམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་སྨྲ་ལ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད་
དགོས་ཞེས་སྨྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་རྟགས་དེར་ཐལ། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་གཞན་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་གྲུབ་ན་ དེ་ཆོས་ཅན། གཞན་དབང་དུ་ཐལ། རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དེས་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བས་གཞན་དབང་ཡང་དག་པར་ཡོད་མི་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་
ན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་བརྫུན་པ་རྣམས་བདེན་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུགས་གཉིས་མ་མི་འྠ་དེ། དེ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། ཆུལ་ལ་སོགས་པ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དག་
[066A]༄༅། །ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། རང་ཉིད་གཙོ་བོར་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་སྔོན་པོ་ལ་
སོགས་པའི་ཁ་དོག་ཐམས་ཅད་ཡིན། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གང་རུང་གང་ཞིག། རང་ཉིད་གཙོ་བོར་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པ། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ལྟ་བུ་ཡིན་
དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་ནི་དབྱེ་བ་བྱས། །ཞེས་དང། དེའི་རང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་པ་ལ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཅན་དུ་འདྲ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་དོན་བྱེད་པ་ལ་མི་སླུ་བ་
དང་བསླུ་བ་ཡིན་པར་ངེས་པར་བྱས་ནས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ཡིན་ན་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། ཤེས་པ་ཡིན་ན་རང་ཉིད་གཙོ་བོར་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་
པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ན་རང་མྱོང་རང་རིག་མངོན་སུམ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་མྱོང་བ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་སྣང་ཞིང་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་རང་ཉིད་གཙོ་བོར་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་དོན་བྱེད་ནུས་པས་ཁྱབ་སྟེ་
སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག་ཅེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་དོན་ནི་རང་ཉིད་གཙོ་བོར་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སྔོན་པོ་ཆོས་ཅན། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་དེ་
ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྔོན་འཛིན་མངོན་སུམ་ལ་སྔོན་པོ་སྣང་བ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་སྔོན་པོ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྣང་བ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་པས་སྔོན་འཛིན་མངོན་སུམ་ལ་སྔོན་པོ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས། དེ་ལ་

[066B]ལུགས་འདིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམ་བདེན་པ་ལྟར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། ལུགས་འདིས་སྔོ་སེར་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་
དངོས་པོར་འདོད་དེ། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་བཞེད་པ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྲེལ་བས་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་བདེན་པ་ལྟར་འདོད་པའི་དབུ་མ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གང་ཞིག་ཤེས་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་ན་མི་འཐད་དེ། ལོག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་མྱོང་བའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་ཚུར་མཐོང་ཆོས་
ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚད་མས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་དོན་དམ་བདེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མྱོང་དུ་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་
དུ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། སྔགས་རྫས་ཀྱིས་མིག་བསླད་པའི་ལྟད་མོ་བས་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་རྟོགས་ཀྱང་དེ་སྒྱུ་མའི་རྟར་ཚད་མས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒྱུ་མའི་རྟར་བདེན་ཞེན་གྱི་འདོད་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཡང་
དག་ཀུན་རྫོབ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་དང་བུམ་པའི་གནས་ལུགས་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་ཡིན་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། བུམ་པའི་གནས་ལུགས་ཚད་མས་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཚད་མས་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། བུམ་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་
པའི་མཚན་གཞི་དང། བུམ་པ་བདེན་སྟོང་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་སྒྲ་བཤད་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་སྒྲ་འཇུག་གཞི་ཡིན་ན་དེའི་སྒྲ་བཤད་གཞི་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་སྒྲ་འཇུག་གཞི་ཡིན་ཀྱང་དེའི་སྒྲ་བཤད་གཞི་མ་

[067A]༄༅། །ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་གང་གི་ངོར་བདེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་འཛིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་ན་དེའི་སྒྲ་འཇུག་ཏུ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། བུམ་པ་བདེན་སྟོང་ལ་
དེའི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་ཀྱང། དེའི་སྒྲ་འཇུག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། རང་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ངོ་བོར་བདེན་པར་གྲུབ་ཀྱང་སྤྱིར་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་བདེན་པའི་སྒྲ་བཤད་གཞི་ཡིན་ན་དེའི་སྒྲ་འཇུག་གཞི་
ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དེའི་བཤད་གཞི་ཡིན་ཀྱང། དེའི་སྒྲ་འཇུག་གཞི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་དེའི་གཟིགས་ངོར་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པར་བདེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་
པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། དོན་དམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རང་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ངོར་བདེན་པར་སྣང་ཡང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མྱུ་གུ་བདེན་སྟོང་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་
ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བློ་དོན་དམ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གཞན་གྱིས་ཡུལ་གྱི་སྟེང་ནས་འཆད། མྱུ་གུ་བདེན་སྟོང་དེ་ཉིད་གནས་ལུགས་དམ་
པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དོན་དམ་བདེན་པ་དང། སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་པར་གྲུབ་པས་ན་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། དོན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་དམ་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ན་དོན་དམ་པའོ། །དེ་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་
ལ༑ བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་བྱས་པ་དང། མི་རྟག་པ་བཞིན་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ལས་ནི་ཐ་དད་པ། །དེ་ཉིད་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཀུན་རྫོབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པའི་ཕྱིར། །བྱས་དང་མི་རྟག་དག་

[067B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་འགྲེལ་ནས་བཤད་པའི་རིགས་པ་བཞིས་གནོད། ཐ་དད་རྟེན་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དགོངས་འགྲེལ་ནས་བཤད་པའི་རིགས་པ་བཞིས་གནོད་པའི་ཕྱིར༑ དགོངས་འགྲེལ་ལས། འདུ་བྱེད་
ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་རྣམས། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་ཉིད་དུ་གང་རྟགས་པ། །དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་ལ་རིགས་པ་བཞིས་གནོད་དེ། སངས་འཕགས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་དང། བདེན་སྟོང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང། བདེན་སྟོང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་མི་ཆོད་པར་ཐལ་བ་དང། བུམ་པ་བདེན་སྟོང་བུམ་པའི་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་བཞི་འཇུག་
པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་རྟེན་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པ་ལ་ཡང་རིགས་པ་བཞིས་གནོད་དེ། དོན་དམ་བདེན་པ་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་དམིགས་རྐྱེན་དུ་ཐལ་བ་དང། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་ཡང་སྔོ་སེར་སོགས་ཚད་མ་ཐ་དད་མེད་པར་ཐལ་བ་དང། སོ་སྐྱེ་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང། དོན་
དམ་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དུ་འབད་པ་བྱས་པ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བའི་རིགས་པ་བཞིས་གནོད་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ལ། བདེན་གཉིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། གཞི་དུས་སུ་བདེན་གཉིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ལམ་དུས་སུ་ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བསོག་པ་དེ་འབྱུང་
དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་དུས་སུ་ཆོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འཐོབ་པ་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། བདེན་གཉིས་ལས། བདེན་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་པས་ན། །ཐུབ་པའི་བཀའ་ལས་མི་རྨོངས་ཏེ། །དེ་དག་མ་ལུས་ཚོགས་བསགས་ཏེ། །ཕ་རོལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། ཡང་དག་
ཀུན་རྫོབ་རྣམས་ཀྱི་སྐས། །མེད་པར་ཡང་དག་ཁང་ཆེན་གྱི། །སྟེང་དུ་འཛེག་པར་འགྱུར་བ་ནི། །མཁས་ལ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། བདེན་བཞི་ལ་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། བདེན་བཞིའི་དབྱེ་གཞི། སྒྲ་དོན། གྲངས་ངེས་

[068A]༄༅། །གོ་རིམ་ངེས་པ། སོ་སོའི་ངོ་བོ། །རྣམ་པ། སྒོམ་པའི་དགོས་པ་བཤད་པ་དང་བདུན། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདེན་པ་བདེན་བཞིའི་དབྱེ་གཞི་ཡིན་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ། སྡུག་བདེན། ལམ་བདེན་གང་རུང་ཡིན་ན་བདེན་པ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་
ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དེའི་དབྱེ་གཞི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དབྱེ་ན། དོར་བྱའི་ཕྱོགས་ལ་སྡུག་ཀུན་གཉིས། བླང་བྱའི་ཕྱོགས་ལ་འགོག་ལམ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། དེ་དག་ལ་བདེན་པ་དང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། འཕགས་པས་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་གཟིགས་པ་
ལྟར་དུ་བདེན། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་དུ་མི་བདེན་པས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། བསྡུ་བ་ལས། བདེན་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་བསྟན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་དེ་མཐོང་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་དོན་ནི་བདེན་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་དང། ཉན་
ས་ལས། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་དེ་དག་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་པར་བདེན་པའི་སྒོམ་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་ཀྱིས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་མི་མཐོང་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། མཛོད་
འགྲེལ་ལས། འཕགས་པས་བདེ་བར་གང་བཟུང་བ། །དེ་ནི་གཞན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་རིག་གཞན་གྱིས་བདེ་བར་གང་བཟུང་བ། །དེ་ནི་འཕགས་པས་སྡུག་བསྔལ་རིག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་གྱི་སྐྱེས་བུའི་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་དེ་བཞིར་གྲངས་ངེས་ཏེ། དོར་བྱའི་
ཕྱོགས་ལ་སྡུག་ཀུན་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས། བླང་བྱའི་ཕྱོགས་ལ་འགོག་ལམ་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང། སྤང་བྱ་འཁོར་བ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སྡུག་ཀུན་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས། བླང་བྱ་ཐར་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་འགོག་ལམ་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར་
ཉན་ས་ལས། དེ་ལ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་དང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེ་ལ་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན། བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་འགོག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན། བདེན་པ་ལམ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་

[068B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་དོན་གྱི་གོ་རིམ་དང། ཡུལ་ཅན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གོ་རིམ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱུ་དང་ལམ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་འཆད་པར་བྱེད། འདིར་ནི་ཕྱི་མའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བདེན་དང་པོ་དང་ཀུན་
འབྱུང་གཉིས་པ་དང། འགོག་བདེན་གསུམ་པ་དང། ལམ་བདེན་བཞི་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གྲེལ་བ་དོན་གཉེར་གྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མར་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སོགས་སུ་བསམས་བའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བདེན་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་ཤེས་བྱར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་འབྱུང། དེ་ནས་དེའི་རྒྱུ་ཡོད་དམ་མེད་རྒྱུ་དེ་སྤོང་
ནུས་སམ་མི་ནུས་བརྟག་པ་ན་ལས་ཉོན་གཉིས་དེའི་རྒྱུར་ཤེས་ཏེ། དེ་གཉིས་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་རབ་སྐྱེ་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྒོ་ནས་ཀུན་འབྱུང་ལ་སྤོང་འདོད་ཀྱི་བློ་དེ་བསྐྱེད། དེ་རྗེས་སྡུག་ཀུན་དེ་གཉིས་འགོགས་པའི་འགོག་པ་ལ་འགོག་པ་ཞི་བ་སོགས་བཞིར་བསྡུས་ནས་དེ་ལ་འཐོབ་འདོད་ཀྱི་བློ་བསྐྱེད། དེ་རྗེས་
འགོག་པ་དེ་འཐོབ་པ་དེ་ལམ་བདེན་སྒོམ་དགོས་པ་མཐོང་ནས་ལམ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལམ་རིག་པ་སོགས་སུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་བསྟེན་བྱར་ཁོང་དུ་ཆུང་པ་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སྨན་པ་མཁས་པས་དང་པོར་ནད་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱེད། དེ་རྗེས་ནད་དེའི་རྒྱུ་རླུང་མཁྲིས་
སོགས་གང་ཡིན་རྟོགས་པར་བྱེད། དེ་རྗེས་ནད་དེ་ལས་གྲོལ་འདོད་ཀྱི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད། དེ་རྗེས་དེ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐབས་སྨན་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ནད་ནི་ཤེས་བྱ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྤང་བྱ་ལ། །བདེར་གནས་ཐོབ་བྱ་སྨན་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ལྟར། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་
དེ་འགོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ལམ། །ཤེས་བྱ་སྤང་བྱ་རིག་པར་བྱ་ཞིང་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་སྡུག་བདེན་གྱི་ངོ་བོ་བཤད་པ་སོགས་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ། ངོ་བོ།། དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་བཤད་པ། རྣམ་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་བཞི། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་
དོར་བར་བྱ་བ། སྡུག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ་དང། མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སོགས་ཚོགས་པའི་ཚོགས་དོན། དེའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། དང་པོ་ལ། ངེས་པའི་རྒྱུན་ཞུགས་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་བ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་སྔ་མ་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་

[069A]༄༅། །ཕྱིར༑ འདོད་ན། མ་ཡིན་པར་ཐལ། དོར་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་གཟུགས་ཕུང་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་ཕྱི་མ། དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་ཕྱི་མ་དེའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་ཅན་ཡན་གར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་གཏོང། ཡང་ཁ་ཅིག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞིག་ཟག་བཅས་རྒྱུ་བསྡུས་ཀྱི་ཆར་གྱུར་པ། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་གང་ཞིག་ཟག་བཅས་འབྲས་བསྡུས་ཀྱི་ཆར་གྱུར་པ་སྡུག་བདེན་གྱི་
མཚན་ཉིད་ཡིན་ཟེར་བ་དང་དེ་གཉིས་འགལ་ཞེ་ན། ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆོས་ཅན། སྡུག་བདེན་དུ་ཐལ། མཚན་ཉིད་ཕྱི་མ་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཕྱི་མ་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཚན་ཉིད་སྔ་མ་དེའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ། ཟུར་དང་པོ་གང་ཞིག་ཕྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ཟག་བཅས་གང་ཞིག་རྒྱུས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞིག་ཟག་བཅས་འབྲས་བསྡུས་ཀྱི་ཆར་གྱུར་པ། སྡུག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་ལ། རྟེན་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་
དང༑ ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མ་དག་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང། མ་དག་པའི་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གཉིས། དང་པོ་ལ། འོག་གཞི་རླུང་གི་འཇིག་རྟེན་ནས་གཟུགས་ཁམས་གནས་རིགས་བཅུ་བདུན་གྱི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་འོག་མིན་གྱི་བར་རྣམས་མ་དག་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་
དང་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་རང་དབང་མེད་པར་སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་འགྲོ་བ་རིགས་ལྔ་འམ། དྲུག་པོ་རྣམས་ནི་མ་དག་པའི་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་
སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གང་ཡིན་པ་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གང་ཡིན་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་འདི་མཐའ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལོངས་སྐུ་གང་དུ་བཞུགས་པའི་གནས་འོག་མིན་དང། དག་པའི་ཞིང་

[069B] དེ་དག་ནི་དེར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་རྒྱལ་བ་འོད་དཔག་མེད་དང་ལོངས་སྐུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྔོན་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཞིང་དག་སྦྱོར་བ་སྒོམས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་
ཡོངས་སུ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་སྟེ། དེ་དག་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་དགེ་བའི་རྩ་བའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་དག་གོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ངེས་པའི་རྒྱུན་ཞུགས་
སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་བ་སྡུག་བདེན་ཡིན་ཀྱང་དེའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་སྡུག་བདེན་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་སྡུག་བདེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཟག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔྱད་དོ། །ཁ་ཅིག་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ། ཁྱབ་
པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཟེར་བ་དང། ཟས་བཟང་པོའི་རོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་དེ། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། ཁལ་མའི་ཟུག་གཟེར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཟེར་ན། དང་པོ་ལ། ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་གང་རུང་
ཡིན་ན་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁལ་མའི་ཟུག་གཟེར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཚོར་ཕུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མ་ཡིན་
པར་ཐལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། སྡུག་བསྔལ་དང་པོ་གཉིས་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱས་པའི་སོ་སྐྱེ་མེད་པའི་ཕྱིར་
དང་པོ་དེར་ཐལ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་དེས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱས། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་དངོས་གཞི་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་དེས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ཆོས་མངོན་པའི་

[070A]༄༅། །མདོ་ལས། བྱིས་པ་ལག་མཐིལ་ལྟ་བུ་ཡིས། །འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་སྤུ་མི་རིག་འཕགས་པ་མིག་དང་འདྲ་བ་ཡི། །དེ་ཡི་ཡིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱས་པའི་ཚུར་མཐོང་མེད་ཀྱང། དེའི་
ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱས་པའི་ཚུར་མཐོང་ཡོད། གཟུགས་མེད་ནམ་མཁའི་དངོས་གཞི་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་དེས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞིའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། གཟུགས་མེད་སྲིད་རྩེའི་དངོས་
གཞི་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པའི་ཕྱི་རོལ་པས་གཟུགས་མེད་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞིའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་གཟུང་བྱ་རགས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་པས་འདུ་ཤེས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཞིག་དེ་རྣམས་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་མ་ལུས་པ་ལ་ཆག་པ་དང་
བྲལ་བའི་ཚུར་མཐོང་མེད་དེ། མ་ལུས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་པ་གང་ཞིག་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚུར་མཐོང་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་རང་གྲུབ་
དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པའི་འགྱུར་བ་ཕྲ་མོ་རྟོགས་དགོས་པས། འགྱུར་བ་ཕྲ་མོ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་དེ་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་རང་གྲུབ་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པའི་འགྱུར་བ་ཕྲ་མོ་དེ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་
བསྔལ་དང། ཟས་བཟང་པོའི་རོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། ཁལ་མའི་ཟུག་གཟེར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དང་པོ་དེ་ལ། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ལས་ཉོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཅིང་ཁམས་
གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གཉིས་ལ་ཡང་ཁྱབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། ཆོས་མངོན་པ་ལས། སྐྱེ་རྒན་འཆི་བཞི་དང། དགྲ་སྡང་བ་དང་ཕྲད་ཀྱི་དོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང། གཉེན་བྱམས་པ་དང་བྲལ་གྱི་དོགས་པ་འདོད་པ་

[070B] མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྟེང་དུ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཟས་བཟང་པོའི་རོ་ཉམས་
སུ་མྱོང་བའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དེ་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཡིད་མི་བདེ་སོགས་བཞི་པོ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་
བཞི་པོ་དེ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རགས་པ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བྱེད་དུ་གསུངས་པ་གང་ཞིག་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་དེ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཡིད་མི་བདེ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བྱེད་དང། གཉིས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བསྡུག་བསྔལ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བྱེད་དང། གསུམ་པའི་ཉེར་
བསྡོགས་དེ་ཚོར་བ་ཡིད་བདེ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བྱེད་དང། བཞི་པའི་ཉེར་བསྡོགས་དེ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བའི་དབང་པོ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཟས་བཟང་པོའི་རོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་སྡུག་བསྔལ་དུ་འཕགས་
པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་ཤིང་གཟིགས་པ་ལྟར་དུ་བདེན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་ཆོས་ཅན། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། ཁོ་ན་རེ། ཟག་བཅས་
ཀྱི་དགེ་བ་དང་ཟག་བཅས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་མི་འགལ་བ་ཐལ། ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། ཡང་ཁ་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་རང་དབང་མེད་པར་ཕུང་པོ་རྙིང་པའི་ཆ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
རྒས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཤེས་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྲིད་རྩེའི་སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ཀྱང་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ། སྡུག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་བཞི་ཡོད་དེ་

[071A]༄༅། །དེར་གྱུར་པའི་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བདེ་བར་འཛིན་པ་དང། བདག་གཙང་ཞིང་ཕུང་པོ་མི་གཙང་བར་འཛིན་པ་དང། ཕུང་
པོ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་བདག་གིས་དབང་བསྒྱུར་བྱར་འཛིན་པ་དང། ཕུང་པོ་དོན་གཞན་གྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལོག་ཞུགས་བཞིའི་གཉེན་པོར་མི་རྟག་སོགས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་དུ་བཟུང་ན་སྡུག་བདེན་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་
ནས་ཤེས་པ་དེ་མི་འབྱུང་བས་མི་རྟག་སོགས་སུ་བསྟན་པས་དེ་ཤེས་བྱར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་རྒྱུ་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་
ཅན། དོན་གཞན་གྱི་བདག་གིས་སྟོང་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཞན་གྱི་བདག་གིས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་ཅིང་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་རེས་འགའ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །མི་རྟག་ཉེས་པའི་རྟེན་ཕྱིར་དང། །རྒྱུ་དབང་ཕྱིར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་
ཡིན༑ ༑བདག་མིན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའང་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཐར་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡིད་གདུངས་ནས་དེ་ལས་ཡིད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དུ་བསམ་གཏན་གྱི་ཉེར་བསྡོགས་སྒོམ་པ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་དང་པོ་གཉིས་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱས་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་ཡོད་ཀྱང། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱས་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། བསམ་གཏན་གྱི་ཉེར་བསྡོགས་ཙམ་གྱི་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆགས་
བྲལ་བྱེད་མི་ནུས། བདག་མེད་སྒོམ་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱས་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱེད་པ་ལ་དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་དགོས། དེ་ལ་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་རྟོགས་དགོས་པ་གང་ཞིག་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཉེར་ལེན་

[071B] དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་བདག་གིས་སྟོང་བར་རྟོགས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དོན་གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་ཕྱིར་མི་རྟག་ལས་སྡུག་
བསྔལ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་བདག་མེད་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྡུག་བསྔལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ་མྱང་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བར་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་འདི་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ལ་མེད་དེ། འདི་བཞི་སྟོན་པ་དང་བསྟན་པ་གཞན་ལ་མེད་པས་ལྟ་བ་བཀའ་
བཏགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ཁམས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་གདུངས། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་མན་ཆད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་
བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པའི་ཕྱིར། མདོ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དམྱལ་མེས་ཉམས། །ཡི་དྭགས་བཀྲེས་ཤིང་བསྐོམས་པས་ཉམས། །དུད་འགྲོ་གཅིག་ལ་གཅིག་ཟས་ཉམས། །མི་དག་འཚེ་བས་གདུངས་པས་ཉམས། །ལྷ་དག་
བག་མེད་པ་ཡིས་ཉམས། །འཁོར་བ་ཁབ་ཀྱི་རྩེ་ཙམ་ན། །བདེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྡུག་ཀུན་གཉིས་འགལ་བར་ཐལ། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ལ་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ། སྡུག་བདེན་དེ་གཉིས་ཀྱི་བདག་
འབྲས་དང་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་གང་རུང་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། མའི་མངལ་དུ་ཉིང་འཚམས་སྦྱར་མ་ཐག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མིང་གཟུགས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དེ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཅིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་
ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་བསྐྱེད་ཅིང། རང་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་དང་གཟུགས་ཕུང་གི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་གཉིས་མི་འགལ་བར་ཐལ། དེ་གཉིས་ཡིན་ཁྱབ་

[072A]༄༅། །མཉམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྡུག་བདེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ན་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། གཞན་དུ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཚེ་ཀུན་འབྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་ཁས་མི་
ལེན་པ་ལ་ནི་མཉན་བྱ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་དགོས་པ་སོགས་ཉེས་པ་དུ་མའི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ན་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ། དེ་ཡིན་ན་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། བྱང་
འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དེ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ཀྱང། ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡང་མ་ཡིན། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་གཉིས་དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུད་ལ་སྡུག་ཀུན་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལས་ཉོན་
གྱི་སྐྱེ་འཆི་བྱེད་པའི་བྱང་འཕགས་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འཕགས་པས་ན་དང་རྒ་བ་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྡུག་ཀུན་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་བྱང་འཕགས་ཡོད་པར་ཐལ། ཉོན་
མོངས་མངོན་གྱུར་དུ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་བྱང་འཕགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཟད་པར་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། ཁོ་ན་རེ། བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྡུག་བདེན་ཡོད་པར་ཐལ། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་བྱང་སེམས་སྦྱོར་
ལམ་ཆོས་མཆོག་པ་དང་ལུས་རྟེན་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་སྡུག་བདེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྡུག་བདེན་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་དེ་འདྲའི་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། མ་གྲུབ་ན་དེར་ཐལ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་མ་ཐོབ་པའི་
བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་འདྲའི་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་པའི་རྒྱུད་ལ་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡོད་ཀྱང། དེ་དང་ལུས་རྟེན་གཅིག་པའི་བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་མེད་པ་མི་འགལ་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་བདེན་

[072B] དཔེར་ན། ནང་དུ་འཕགས་ལམ་སྐྱེས་པ་ན་ཚེ་མ་འཕོས་པར་ཕྱིའི་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་རྟེན་དོར་བ་ཡོད་པ་ལུང་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་
པ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན། རྣམ་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞིག་ཟག་བཅས་རྒྱུ་བསྡུས་ཀྱི་ཆར་གྱུར་པ། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་དང། ལས་ཀྱི་
ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏུས་ལས། ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བདེན་པར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་
མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན། དེར་གྱུར་པའི་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་སྲེད་པ་གཅིག་པུ་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྲེད་པ་དེ་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་
པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྲེད་པ་དེ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དགེ་མི་དགེའི་ལས་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། ཉོན་མོངས་ཐམས་
ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དང། དུས་ཐམས་ཅད་དང། ཁམས་ཐམས་ཅད་དང། འཚོ་བ་ཐམས་ཅད་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྲེད་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ལས། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན། འདི་
ལྟར་སྲེད་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང། ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང། འཚོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། སྲེད་པ་དེ་ལ་འདོད་སྲེད་

[073A]༄༅། །འཇིགས་སྲེད། སྲིད་སྲེད་གསུམ་ཡོད་པས། དང་པོས་ཡུལ་ཡིད་འོང་ལ་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེད། གཉིས་པས་ཡུལ་ཡིད་མི་འོང་ལ་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་སྲེད་པ། ཕྱི་མས་འཆི་བའི་ཚེ་ཕུང་པོ་ལ་སྲེད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེས་ཏེ་སྲེད་པ་དེའི་དབང་གིས་ཡང་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་
པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། མི་ཤེས་སྲིད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང། །མི་བརྗོད་སྲེད་པ་ཉིད་བཤད་པ། །རྒྱུ་ནི་འཕེན་པར་བྱེད་ཕྱིར་དང། །དེ་མ་ཐག་ཕྱིར་ལས་ཀྱང་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན། རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གི་ཤེས་རྒྱུད་སྒོ་དུ་མ་ནས་མ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཉོན་
མོངས་པ། རྩ་ཉོན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་ཡོད་དེ། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། ལྟ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ལ་དབྱེ་ན་ལྟ་མིན་ལྔ་དང། ལྟ་བ་ལྔ་སྟེ་བཅུ་ཡོད་ལ་
ལྟ་མིན་ལྔའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཡིད་འོང་དུ་སྣང་ནས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་དེ་འདོད་ཆགས་དང། གཞི་གསུམ་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱི་མི་བཟོད་པའི་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་དེ་ཁོང་ཁྲོ་དང། གཞི་གསུམ་པོ་གང་རུང་ལ་འཇིག་ལྟའི་
དབང་གིས་སེམས་རང་སྟོབས་ཀྱི་ཁེངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་དེ་ང་རྒྱལ། ལས་འབྲས་དང་བདེན་པ་སོགས་གང་རུང་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱི་རྨོངས་པའི་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་དེ་མ་རིག་པ་དང། དཀོན་མཆོག་སོགས་ལ་མཐའ་གཉིས་སུ་དོགས་པའི་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་དེ་ཐེ་ཚོམ་ཉོན་མོངས་
ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་ལྔའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་འཇིག་ལྟ་དང། འཇིག་ལྟའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ལ་དམིགས་ནས་རྟག་ཆད་གང་རུང་དུ་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་
ཅན་མཐར་ལྟ་དང། ལས་འབྲས་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སོགས་མེད་པར་འཛིན་པའི་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་དེ་ལོག་ལྟ་དང། རང་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི་ལྟ་ངན་གཞན་རྣམས་ལ་མཆོག་ཏུ་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་དང། ཐ་མལ་གྱི་སྤྱོད་པ་སྤངས་ཏེ་གཅེར་བུའི་ཡིད་དམ་འཆའ་བ་

[073B] སྤྱོད་པ་ངན་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་ལྟ་བའི་ཉོན་མོངས་ལ་ཉོན་མོངས་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འདོད་ཀྱང་འདིར་ནི་མ་ཁྱབ་སྟེ། འདིར་ནི་འཇིག་ལྟ་ལ་ཀུན་ལྷན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
རང་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གི་ཤེས་རྒྱུད་སྒོ་རེ་རེ་ནས་མ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཉོན་མོངས་དེ། ཉེ་ཉོན་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་ཉི་ཤུ་ཡོད་དེ། ཁྲོ་བ་དང་ཁོན་འཛིན། འཆབ་པ་དང་འཚིག་པ། ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ། གཡོ་དང་སྒྱུ། རྒྱགས་པ་དང་རྣམ་འཚེ། ངོ་ཚ་མེད་པ་ཁྲེལ་མེད་པ། རྨུག་པ་
རྒོད་པ། མ་དད་པ་དང། ལེ་ལོ།། བག་མེད་པ་དང། བརྗེད་ངས། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་ཉི་ཤུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དེ་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གི་ཤེས་རྒྱུད་མ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རིགས་སུ་གནས་ཀྱང་མ་ཞི་བར་མི་བྱེད་པ་དང། དེ་ཉོན་མོངས་ཡིན་
ཀྱང། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བཤད་པ་ལ། སྤྱིར་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་
དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། རང་ཉིད་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉོན་མོངས་དང་དེའི་བག་ཆགས་གང་རུང་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཉོན་མོངས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་དེ། ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་ལ་དབྱེ་ན། ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་དང། ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་གཉིས། གསུམ་པ་ནི། རང་ཉིད་
ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཙམ་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་རྩོལ་བ་ཕྲ་མོའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་རྣམ་རྟོག་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་དང་དག་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཆོས་སྟོན་འདོད་ཀྱི་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་ཀྱི་རྩོལ་བ་ཕྲ་མོའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་
རྣམ་རྟོག་ལྟ་བུ་ཡིན། རང་ཉིད་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཉོན་མོངས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་བྱུང་སེམས་པ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ལས་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། སེམས་པའི་ལས་དང། བསམ་པའི་ལས་གཉིས། སེམས་པའི་ལས་དང་ཡིད་ལས་

[074A]༄༅། །གཉིས་དོན་གཅིག་བསམ་པའི་ལས་དང་ལུས་ངག་གང་རུང་གི་ལས་དོན་གཅིག་ཅིང་ལུས་ངག་གང་རུང་གི་སྒོར་མ་འཐོན་པའི་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་དེ་སེམས་པའི་ལས་དང། ལུས་ངག་གང་རུང་གི་སྒོར་འཐོན་པའི་བྱ་བ་དང་དུས་མཉམ་དུ་འཇུག་པའི་སྲོག་
གཅོད་འདོད་ཀྱི་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་དེ་བསམ་པའི་ལས་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཤེས་ལས། དེ་ལ་ལས་གང་སེམས་པ་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱིར་འདོད། །བསམས་པ་ཞེས་ནི་གང་གསུངས་པ། །དེ་ནི་ལུས་དང་ངག་གིར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བ་དང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་
པའི་ལུགས་ལ་ལས་ལ་སེམས་བྱུང་གིས་ཁྱབ་ཀྱང། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ལུས་ལས་དབྱིབས་གཟུགས་སུ་འདོད། ངག་ལས་དེ་དག་སྒྲ་རང་མཚན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས། ལུས་རྣམ་རིག་བྱེད་དབྱིབས་སུ་འདོད། །ངག་རྣམ་རིག་བྱེད་ནི་ངག་སྒྲ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། མི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་ལས་དང་ལས་ལམ་དུ་འབྱེད་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཡིད་ཀྱི་གསུམ་པོ་དེ་སྲོག་གཅོད་འདོད་སོགས་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་འཇུག་པའི་གཞི་ཡིན་པས་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཀྱང་ལས་མ་ཡིན། ལུས་ངག་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་མ་འཐོན་པའི་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་དེ་ལས་
ཡིན་ཀྱང་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་འཇུག་པའི་གཞི་མ་ཡིན་པས་ལས་ཀྱི་ལམ་མ་ཡིན། ལུས་ངག་གི་བདུན་པོ་དེ་ངོ་བོ་ལས་ཡིན་པ་དང། སེམས་བྱུང་སེམས་པ་འཇུག་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྣབ་སེམས་སོགས་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་པོ་དེ་ལས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་སེམས་
བྱུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། གསུམ་ལམ་བདུན་ནི་ལས་ཀྱང་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འཇུག་སྒོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ལས་གསུམ། ཀུན་སློང་གི་སྒོ་ནས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལས་གསུམ། འབྲས་བུ་འབྱིན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ངེས་པའི་
ལས་དང་མ་ངེས་པའི་ལས་གཉིས། དང་པོ་དང་བྱས་ལ་བསགས་པའི་ལས་གཉིས་དོན་གཅིག་ཕྱི་མ་དང་བྱས་ལ་མ་བསགས་པའི་ལས་གཉིས་དོན་གཅིག་ངེས་པའི་ལས་ལ་ཡང་མཐོང་ཆོས་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་དང། སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་དང། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་

[074B] ཚེ་སྟོད་ལ་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཚེ་སྨད་ལ་སྨིན་པའི་ལས་ནི་དང་པོ་དང། སྐྱེ་བ་གཉིས་པ་ཚུན་ཆད་དུ་མྱོང་བའི་ལས་ལྟ་བུ་ནི་གཉིས་པ་དང། སྐྱེ་བ་གསུམ་པ་ཕན་ཆད་ལ་མྱོང་བའི་ལས་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས། འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས། རྫོགས་
བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་གསུམ། རྫོགས་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལ་ཡང་འཕེན་བྱེད་དགེ་བས་འཕངས་ཤིང། རྫོགས་བྱེད་དགེ་བས་རྫོགས་པ། འཕེན་བྱེད་མི་དགེ་བས་འཕངས་ཤིང་རྫོགས་བྱེད་མི་དགེ་བས་རྫོགས་པ། འཕེན་བྱེད་དགེ་བས་འཕངས་ཤིང་རྫོགས་བྱེད་མི་དགེ་བས་རྫོགས་པ། འཕེན་བྱེད་མི་དགེ་བས་འཕངས་
ཤིང་རྫོགས་བྱེད་དགེ་བས་རྫོགས་པ་དང། འཕེན་བྱེད་དགེ་བས་འཕངས་ཤིང་རྫོགས་བྱེད་འདྲེས་མས་རྫོགས་པ། འཕེན་བྱེད་མི་དགེ་བས་འཕངས་ཤིང་རྫོགས་བྱེད་འདྲེས་མས་རྫོགས་པ་དང་དྲུག་ཡོད་དེ། བདེ་འགྲོའི་རྟེན་ལ་བདེ་བ་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་པ་དང་པོ་དང། ངན་འགྲོའི་རྟེན་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཤས་ཆེར་
སྤྱོད་པ་གཉིས་པ་དང། བདེ་འགྲོའི་རྟེན་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་པ་གསུམ་པ་དང། ངན་འགྲོའི་རྟེན་ལ་བདེ་བ་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་པ་བཞི་པ་དང། བདེ་འགྲོའི་རྟེན་ལ་བདེ་སྡུག་འདྲེས་མར་སྤྱོད་པ་ལྔ་པ་དང། ངན་འགྲོའི་རྟེན་ལ་བདེ་སྡུག་འདྲེས་མར་སྤྱོད་པ་དྲུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་
བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་དང། མི་གཡོ་བའི་ལས་དང་གསུམ། འདོད་པའི་བདེ་འགྲོའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་པོ་དང། ངན་འགྲོའི་ཕུང་པོ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་རྣམས་གཉིས་པ་དང། ཁམས་གོང་མའི་ཕུང་པོ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་རྣམས་གསུམ་པ་ཡིན། ཡང་
ལས་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། །བརྣག་ལ་རྣམ་སྨིན་བརྣག་པའི་ལས། དཀར་ལ་རྣམ་སྨིན་དཀར་བའི་ལས། དཀར་བརྣག་ཏུ་འགྱུར་ལ་རྣམ་སྨིན་དཀར་བརྣག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལས། མི་བརྣག་ཅིང་དཀར་ལ་རྣམ་སྨིན་མི་འགྱུར་ཞིང་ལས་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་དང་བཞི། མངོན་པ་གོང་མ་བ་རྣམས་ནི་
དང་པོ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་དོན་གཅིག་གཉིས་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་དགེ་བའི་ལས་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། སྦྱོར་བ་དཀར་ལ་བསམ་པ་བརྣག་པའི་ལས་དང། བསམ་པ་དཀར་ལ་སྦྱོར་བ་བརྣག་པའི་ལས་ལྟ་བུ་གསུམ་པ་ཡིན། བཞི་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། བརྣག་ལ་

[075A]༄༅། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་བརྣག་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། གང་མི་དགེ་བའོ། །དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་པའི་དགེ་བའོ། །དཀར་བརྣག་ཏུ་གྱུར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བརྣག་ཏུ་འགྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་འདྲེས་མ་སྟེ་
བསམ་པས་བརྣག་ལ་སྦྱོར་བས་དཀར་བའམ་སྦྱོར་བས་བརྣག་ལ་བསམ་པས་དཀར་བའོ། །མི་བརྣག་ཅིང་དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འགྱུར་ཞིང་ལས་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་རྣམས་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མངོན་པ་འོག་མ་པ་
རྣམས་ན་དང་པོ་དང་བཞི་པ་གཉིས་གོང་མ་དང་མཐུན། གཉིས་པ་གཟུགས་ཁམས་པའི་དགེ་བའི་ལས་ལ་བྱེད། གསུམ་པ་འདོད་པའི་དགེ་མི་དགེ་འདྲེས་མར་སྤྱོད་པའི་ལས་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད་དེ། མཛོད་ལས། དཀར་བརྣག་ལ་སོགས་བྱེ་བྲག་གི། ལས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །མི་དགེ་གཟུགས་དང་འདོད་གཏོགས་
པའི༑ ༑དགེ་བ་ཉིད་ནི་རིམ་བཞིན་དུ། །བརྣག་དང་དཀར་དང་གཉིས་ཀའི་ལས། །དེ་ཟད་བྱེད་པ་ཟག་མེད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ལས་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། སྡོམ་པའི་ལས། སྡོམ་མིན་གྱི་ལས། བར་མའི་ལས་གསུམ། དང་པོ་ལ་ཡང། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ། བསམ་གཏན་གྱི་
སྡོམ་པ། ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་གསུམ། དགེ་སློང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྤོང་སེམས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་དང་པོ།། བསམ་གཏན་གྱི་ཉེར་བསྡོགས་གཉིས་པ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལྟ་བུ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་འདོད་ཀྱི་ལས་དེ་སྡོམ་མིན་གྱི་ལས་དང། བར་མའི་ལས་
ལ་ཡང་དགེ་བའི་བར་མ་དང། མི་དགེ་བའི་བར་མ་གཉིས། གཤན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་སྤོང་འདོད་ཀྱི་སེམས་པ་དང་པོ་དང། དགེ་སློང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་འདོད་ཀྱི་སེམས་པ་དེ་གཉིས་པ་ཡིན། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་ཡིན་ན་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ཡིན་
པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཉོན་ཐོས་སྦྱོར་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་སྒོམ་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་དུ་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པར་

[075B] འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་མ་བྱེད་པར་ཐལ། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་གསུམ་མ་
གཏོགས་སོ་སྐྱེའི་དགེ་བ་ཕལ་ཆེ་བས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པར་གསུངས་པའི་རྣམ་བཅད་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀུན་འབྱུང་གཉིས་ཇི་ལྟར་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་འཁོར་བར་
སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་བཅོམ་པའི་སྒོ་ནས་སྤོང། སྡུག་བསྔལ་རྣམས་དངོས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སངས་འཕགས་ཀྱིས་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་སྤངས་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཟག་མེད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཀྱིས། །གཡུང་དྲུང་ཕྱིར་ན་རྒ་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་
དེ༑ རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་རབ་སྐྱེ་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པོ་དེ་མདོ་ལས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གཅེར་བུ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་དུ་འཛིན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་གཅིག་ཁོ་ནས་བསྐྱེད་པ་དང། དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་སོགས་ཀྱིས་བློའི་གཡོ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་བྱས་
པར་འཛིན་པ་དང། རང་བཞིན་རྟག་ལ་གནས་སྐབས་འགྱུར་བར་འཛིན་པའི་ལོག་ཞུགས་བཞི་ཡོད་པས་དེའི་གཉེན་པོར་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་སོགས་བཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞི་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ལྟར་དུ་བཟུང་ན་ཀུན་འབྱུང་ལ་སྤོང་འདོད་ཀྱི་བློ་མི་སྐྱེ་བས་
རྣམ་པ་དེ་བཞི་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལ་སྤོང་འདོད་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་དང་སྲེད་པ་ཆོས་ཅན། རྒྱུའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་འབྲས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ནད་བཞིན། ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། དཔེར་ན། འབྲས་ཀྱི་སྨིན་པ་བཞིན། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཤུགས་དྲག་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། མཁལ་མའི་ཟུག་གཟེར་བཞིན། སྲིད་སྲེད་ཆོས་ཅན། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་སྲིད་དུ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་བཞིན། གསུམ་
[076A]༄༅། །པ་འགོག་བདེན་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ།། དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན། རྣམ་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་བཞི། དང་པོ་ལ། རང་ཉིད་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ལམ་བདེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བྲལ་འབྲས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་བྱང་བདེན་པ། འགོག་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་
སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་དང། སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་གཉིས། དང་པོ་དང་འགོག་བདེན་དོན་གཅིག་སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོས་དགེ་རྩ་གཅོད་པ་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་ལས། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་གང། །བྲལ་བའོ། །
ཞེས་དང། སྐྱེ་ལ་གཏན་དུ་གེགས་བྱེད་པ། །འགོག་གཞན་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་པས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་འགོག་བདེན་ལ། དབྱེ་ན། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འགོག་བདེན་དང། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་འགོག་བདེན་དང། རྒྱན་མེད་ཀྱི་འགོག་བདེན་དང། རྒྱན་བཅས་ཀྱི་འགོག་བདེན་དང། ལྷག་
བཅས་ཀྱི་འགོག་བདེན་དང། ལྷག་མེད་ཀྱི་འགོག་བདེན་རྣམས་ཡོད་དེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་དང་པོ། །དགྲ་བཅོམ་མ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་གཉིས་པ། བར་པ་གཉིས་མངོན་ཤེས་ཐོབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་སྔ་མའི་ལས་ཉོན་གྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་
ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་དང། དེ་དང་མ་བཅས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཐ་མ་གཉིས་སུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་པ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགག་གཞི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་
བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་བཀག་པའི་ཆ་དང་དེའི་སྟེང་གི་དགག་གཞི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཉིས་ཀ་འགོག་བདེན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། བུམ་པ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ས་ཕྱོགས་དང་དེའི་སྟེང་དུ་བུམ་པ་བཀག་ཙམ་གཉིས་ཀ་བུམ་མེད་ཡིན་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ལས། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བུ་
ཞེ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཉོན་མོངས་པ་མི་འབྱུང་བ་སྟེ་གང་དུ་འགོག་པ་དང་གང་གིས་འགོག་པ་དང་གང་འགག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་གྲངས་འདིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་གང་དུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་འགོག་པ་དེ། འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང་

[076B] དཔེར་ན་བུམ་པ་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་དང་དེའི་སྟེང་གི་བུམ་པ་བཀག་ཆ་གཉིས་བུམ་མེད་ཡིན་པ་ལྟར་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དེའི་སྟེང་དུ་ལམ་གྱི་སྤང་བྱ་བཀག་ཆ་གཉིས་ཀའང་འགོག་བདེན་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདས་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱ་སྤངས་པས་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་
སོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འགོག་བདེན་དང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། འགོག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། འགོག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་གཞིར་བཟུང་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འབྱེད་པ་དང། སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བློ་བུར་གྱི་
དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་སོགས་སུ་བསྒྲུབ་པ་གང་བྱས་ཀྱང་དོན་འདྲ་བར་མངོན་ནོ། །ཞེས་དང། འགྲེལ་ཆུང་གི་རྒྱུ་ལ་མི་བལྟོས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་པའི་ཐད་དུ་རྣམ་བཤད་ལས་རྒྱུ་ལ་མི་བལྟོས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྤང་བྱའི་ས་བོན་དང་བྲལ་བ་ཆོས་ཅན། འབྲས་བུའི་ཆ་ཡིན་ཏེ། ལམ་བདེན་གྱི་བྲལ་
འབྲས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། བདེན་བཞི་འགོག་བདེན་ལ་འདོམས་པའི་སྐབས་སུ། སྟོང་པ་ཉིད་བློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། འགོག་བདེན་དང་དོན་དམ་བདེན་པའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལས། འགོག་བདེན་
ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ནི་མཐའ་མ་ཆོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་འཕགས་ཡུལ་གྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་འགོག་བདེན་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་འགོག་པ་ཡང་མ་ཡིན། བོད་དུ་ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་འགོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར། བོད་དུ་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་
འགོག་བདེན་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་འགོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་འདྲ་བའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་ཐལ། འགོག་བདེན་དང་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་གོང་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཉན་ཐོས་མཐོང་ལམ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་པ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་
དགག་གཞི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་བཀག་པའི་བཀག་བྱ་དང་དགག་གཞི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་གཉིས་ཀ་འགོག་བདེན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་སོགས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་སྟོང་

[077A]༄༅། །པ་ཉིད་མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིང། ཞེས་དང། འགྲེལ་པར། འགོག་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང། ཞེས་སོགས་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་རྟེན་ཅན་ཞེས་པའི་ཐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཆོས་བཤེས་ཀྱིས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་མཐའ་ཞི་བ་ཉིད་ཅེས་བཤད་པ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་
བཤད་པ་ལ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དེས་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་སྟོར་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་འགོག་བདེན་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་ཆོས་སྐུའི་མིང་ཅན་གྱི་འགོག་བདེན་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་
པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། རྣམ་བཤད་ལས། སྐབས་འདིར་སྔ་མ་ཁ་ཅིག་གིས་ས་བཅུའི་མཉམ་གཞག་ལ་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། ཆོས་སྐུ་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། འགོག་བདེན་དོན་དམ་པར་འདོད་ན་དེ་ལྟར་རིགས་མོད་ཀྱང། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན་ཆོས་ཉིད་མངོན་
སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དངོས་སུ་འཇལ་བ་ནི་རིགས་པའི་ལམ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། སློབ་ལམ་ན་མཉམ་རྗེས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་དང་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་དྲི་མ་ཟད་པར་སྤངས་པར་ཐལ་བ་དང། རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་མ་བྱས་
པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལ་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ནི་སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག་གིས། ས་བཅུའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ལ། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། ཆོས་སྐུའི་མིང་
ཅན་གྱི་འགོག་བདེན་མཐོང་བ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཁས་བླངས་པ་དང་འགོག་བདེན་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་ལ་རིགས་པ་གསུམ་གྱིས་གནོད་བྱེད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གནོད་ན། དེས་གནོད་དེ། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་འགོག་
བདེན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགོག་བདེན་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁེས། དེ་ལྟར་ན། རང་ལུགས་ལ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ལུང་དེས་མི་གནོད་དེ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཆོས་སྐུའི་ཐ་སྙད་བྱས་པའི་འགོག་བདེན་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཡང་ཁས་མ་

[077B] ཆོས་སྐུའི་མིང་ཅན་གྱི་འགོག་བདེན་རྟོགས་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ན་རེ། འགོག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་འགོག་བདེན་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། སྡུག་བདེན་ལ་དེའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། མ་ཁྱབ། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། སྡུག་བདེན་གྱི་སྟེང་གི་སྟོང་བདག་མེད་གཉིས་པོ་དེའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཀྱང་སྡུག་བདེན་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བདེན་གྱི་སྟེང་གི་སྟོང་བདག་མེད་གཉིས་སྡུག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་སྟེང་གི་སྟོང་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དེ་སྡུག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་གྱི་ཤེས་རྣམ་དང། དེའི་སྟེང་གི་སྟོང་བདག་མེད་གཉིས་པོ་དེ་སྡུག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་
དམིགས་པའི་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དེའི་དོན་རྣམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། དྲི་མེད་བཅུ་དྲུག་གཞན་ན་མེད། ཅེས་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་ལ་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་ལས་གཞན་མེད་པར་རྩོད་པའི་ལན་དུ། དེ་ལས་གཞན་པའི་བདག་མེད་ལ་དམིགས་པའི་དམིགས་ཚུལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགོག་བདེན་གྱི་སྟེང་གི་ངེས་འབྱུང་གི་
རྣམ་པ་དེའི་སྟེང་གི་ངེས་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་ཡིན་ཀྱང། ངེས་འབྱུང་མ་ཡིན་ཟེར་ན་མི་འཐད་དེ། ངེས་འབྱུང་ཡིན་ན་ངེས་འབྱུང་གི་བློ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། སོ་ཐར་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཞེས་གསུང་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་རྣམ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། འགོག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ལ་བཞི་ཡོད་དེ། འགོག་པ་ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། ངེས་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞི་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཕྱི་རོལ་པ་འགའ་ཞིག་ཐར་པ་ཡེ་མེད་དུ་
འཛིན་པ་དང། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཐར་པར་འཛིན་པ་དང། གྱ་ནོམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་གྱ་ནོམ་པའི་ཐར་པར་འཛིན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལན་ཅིག་སྤངས་ཀྱང་སླར་ཡང་ལྡོག་པར་འཛིན་པ་དང་བཞི་ཡོད་པས། དེའི་གཉེན་པོར་འགོག་པ་སོགས་སུ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་
ཕྱིར། དེ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ལྟར་དུ་བཟུང་ན་ཐར་པ་ལ་འཐོབ་འདོད་ཀྱི་བློ་མི་སྐྱེ་བའི་འགོག་པ་སོགས་སུ་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ཐར་པ་ལ་འཐོབ་འདོད་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཉན་ཐོས་མཐོང་ལམ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་ཆོས་

[078A]༄༅། །ཅན༑ འགོག་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཀུན་བཏགས་སྤངས་པའི་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གྱ་ནོམ་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་བདེའི་ངོ་བོར་གྱུར་
པའི་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ས་བོན་དྲུང་ཕྱུང་བའི་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལམ་བདེན་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ།། དབྱེ་བ། རྣམ་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། རང་གི་ཐོབ་བྱར་གྱུར་པའི་འགོག་བདེན་གྱི་བྲལ་རྒྱུའི་རིགས་སུ་གནས་
པ༑ ལམ་བདེན་གྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ་ལྔ་ཡོད་དེ། འཁོར་དང་བཅས་ན་ཚོགས་སྦྱོར་གཉིས་མཐོང་སྒོམ་གཉིས། མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་དང་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། ལམ་གྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ལམ་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་སྤང་
བ་དང། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང། ལམ་སྒོམ་པ་སྟེ་འདི་ནི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྡུས་པའོ། །ཡང་ལམ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དང། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང། མཐོང་བའི་ལམ་དང། སྒོམ་པའི་ལམ་དང། མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཙོ་འཁོར་གྱི་ཁྱད་པར་འཐད་དེ་
དེའི་འགྲེལ་པ་ལས། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་ཡང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་འཁོར་དང་བཅས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། ལམ། སྒྲུབ་པ། རིག་པ། ངེས་འབྱིན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞི་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་
ཡོད་དེ། ཕྱི་རོལ་པ་ཁ་གཅིག་གིས། ཐར་ལམ་ཡེ་མེད་དུ་འཛིན་པ་དང། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལམ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོར་མི་རིགས་པར་འཛིན་པ་དང། ཟག་བཅས་ཀྱི་བསམ་གཏན་འགའ་ཞིག་ཐར་ལམ་དུ་འཛིན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གཏན་ཟད་བྱེད་པའི་ཐར་ལམ་མེད་པར་འཛིན་པའི་ལོག་ཞུགས་བཞི་ཡོད་
པས་དེའི་གཉེན་པོར་ལམ་རིག་པ་སོགས་བཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་དུ་བཟུང་ན་ཐར་ལམ་ལ་བསྒོམ་འདོད་ཀྱི་བློ་མི་སྐྱེ་བས་ལམ་རིག་པ་སོགས་སུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལམ་བསྟེན་བྱར་ཁོང་དུ་ཆུད་

[078B] དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཆོས་ཅན། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་ཐར་པའི་གོ་སྐབས་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིག་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོ་རིགས་པའི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་འཕགས་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངེས་འབྱིན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གཏན་ཟད་པར་བྱེད་པའི་འཕགས་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་རྣམ་པ་སྒོམ་ཚུལ་ལ། བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་
འདི་རང་གྲུབ་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པའི་མི་རྟག་པ་དང། འཁོར་བ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་ཉེས་དམིགས་བསམས་པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། དོན་གཞན་གྱི་བདག་གིས་སྟོང་པ་དང། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་བདག་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་བསམས་པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བདེན་ཤེས་བྱར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་
བྱེད། དེ་ནས་སྡུག་བསྔལ་དེའི་རྒྱུ་ཡོད་མེད་བརྟགས་པ་ན་ལས་ཉོན་གཉིས་དེའི་རྒྱུར་ཤེས་ཏེ། དེ་གཉིས་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་རབ་སྐྱེ་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཀུན་འབྱུང་འཁོར་བའི་འཇུག་རིམ་ཤེས་པར་བྱེད། དེ་ནས་སྡུག་ཀུན་དེ་གཉིས་འགོག་པའི་འགོག་པ་དེ་ཉིད། འགོག་པ་ཞི་བ་གྱ་ནོམ་པ་ངེས་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་བཞིར་
བསམས་ཏེ་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད། དེ་ནས་འགོག་བདེན་དེ་ཉིད་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་བརྟགས་པ་ན་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལམ་རིག་པ་སྒྲུབ་པ་ངེས་འབྱིན་གྱི་རྣམ་པ་བཞིར་བསམས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་བྱར་སྒོམ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སེམས་གཞན་དུ་མ་གཡེངས་པ་རིམ་པ་དེ་ལྟར་དུ་
བསྒོམ་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བཟླས་བརྗོད་དང་ནི་དཀའ་ཐུབ་སོགས། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་སྤྱད་བྱས་ཀྱང། །སེམས་གཞན་གཡེངས་པས་བྱས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་རིགས་པས་དོན་མེད་གསུངས། །ཞེས་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་སྒོམ་པའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་འབྱུང་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་མ་གཡེངས་པའི་སེམས་ཀྱི་དོན་དང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་དུ་སྒོམ་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་འཁོར་

[079A]༄༅། །བའི་ཉེས་དམིགས་སྒོ་དུ་མ་ནས་ཡུན་རིང་དུ་བསམས་པ་ལས་འཁོར་བ་མཐའ་དག་མེ་འབར་བའི་རླུབས་ལྟར་མཐོང་སྟེ་སྡུག་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཐར་པ་འཐོབ་འདོད་ཀྱི་བློ་ཤུགས་དྲག་སྐྱེས་ཏེ། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་བསླབ་གསུམ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་
གྲོལ་བ་མྱང་འདས་འཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་གྲོལ་བ་མྱང་འདས་ལ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་བློ་བསྐྱེད་པ་ལ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་དགོས་པ་གང་ཞིག་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་
ལས་སྐྱོབ་པར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། གང་ལ་འདིར་སྐྱོ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་ཞི་གུས་ག་ལ་ཡོད། །རང་ཁྱིམ་ལ་གཞན་སྲིད་པ་ནི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ཞེས་པའི་
སྐབས་སུ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་བཤད། ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ནི་སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་འཁོར་དང་བཅས་ན་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་བྱེད་ཆོས་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང་
སློབ་པ་འཕགས་པ་དང། མི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་འཁོར་དང་བཅས་ན་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ། དེ་དགེ་འདུན་དུ་བྱེད་པའི་བྱེད་ཆོས་ཡིན་པས། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དང། སློབ་མི་སློབ་ཀྱི་འཕགས་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གསུམ་
ལ་སྐྱབས་འགྲོ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་དགེ་འདུན་བྱེད་པའི་ཆོས། །མི་སློབ་པ་དང་གཉིས་ཀ་དང། །མྱ་ངན་འདས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་མ་ཡིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ནི་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་དེ་གཉིས་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་
པའི་བྱེད་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལོངས་སྐུའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་ཀྱང་གཟུགས་སྐུའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དེ། ལུང་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མཐོང་མོད་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ལུས་ནི་སྡུག་བདེན་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་རྒྱལ་པོ་དོན་གྲུབ་གཉིས་ལུས་རྟེན་

[079B]རྒྱལ་པོ་དོན་འགྲུབ་དེ་སོ་སྐྱེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དེ་ལུས་རྟེན་དེ་མ་དོར་བར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ཀྱང་ང་མི་འཆི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ལུས་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ཀྱང་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་སྟོན་
པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་གནོད་པ་མི་འགལ་ཏེ། དཔེར་ན། རྟེན་མིག་ལ་གནོད་པས་བརྟེན་པ་མིག་ཤེས་ལ་གནོད་པ་བཞིན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་བཤད་པ་ལ། སྐྱབས་གསུམ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་བཤད། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱབས་གསུམ་ངོས་བཟུང། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་
ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད། སྐྱབས་འགྲོའི་རྣམ་གཞག་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ། རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཡང་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་
དཀོན་མཆོག་ཐོབ་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་དོན་དུ་གཉེར། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་མཆོད་པ་སོགས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་མོས་པས་དབང་དུ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་སུ་བཞག་རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཐོབ་བྱའི་
གཙོ་བོར་བྱས་ནས་དོན་དུ་གཉེར། ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་མཆོད་པ་སོགས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དེའི་སྐྱབས་སུ་བཞག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཐོབ་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་དོན་དུ་གཉེར། ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་
ཀྱིས་དེ་ལ་མཆོད་པ་སོགས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱབས་སུ་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་བྱང་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་དོན་དུ་གཉེར། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་
བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་གཙོ་བོར་དོན་དུ་གཉེར་བས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་མོས་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཐོས་ནས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་གང་ཟག་གཞན་ལ་སྒྲོག་པར་བྱེད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བྱའི་གཙོ་

[080A]༄༅། །བོར་བྱས་ནས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སྟོན་པ་བསྟན་པ་སློབ་དོན་གྱི། །ཐེག་པ་གསུམ་དང་བྱེད་གསུམ་ལ། །མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་བྱས་ནས། །སྐྱབས་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་
རིགས་ཅན་གསུམ་གས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་སྟོན་པ་པོ་དང། ཆོས་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་དངོས་དང། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་སྒྲུབ་པའི་ཟླ་གྲོགས་སུ་བྱེད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། འདུས་མ་བྱས་སོགས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་པོ་གང་
རུང་དང་ལྡན་པའི་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་གྱི་སྐྱབས་གནས་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་ཏེ། སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང། འབད་རྩོལ་དང་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་
དང༑ སྒྲ་རྟོག་སོགས་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་དང། བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་དང། སྤང་བྱ་སྤངས་པའི་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། དང་པོ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་རང་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན། ཕྱི་མ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་གཞན་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་
བླ་མ་ལས། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པ། །མཁྱེན་དང་བརྩེ་དང་ནུས་པར་ལྡན། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་ན་འདུས་མ་བྱས་སོགས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལྡན་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མཁྱེན་
བརྩེའི་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན། རྣམ་མཁྱེན་སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འགོག་ལམ་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྣམ་བྱང་བདེན་པ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་ཏེ། རྟོག་གེའི་བློས་མུ་བཞིར་
བསམ་དུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ལས་ཉོན་གཉིས་ཅི་རིགས་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཅི་རིགས་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཉོན་མོངས་ཅི་རིགས་ཀྱིས་དག་པའི་ཡོན་ཏན་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང། དང་པོ་

[080B] ཕྱི་མ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་གང་གིས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལམ་བདེན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། བསམ་མེད་གཉིས་མེད་རྟོག་མེད་པ། །དག་གསལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས། །གང་
ཞིག་གང་གིས་ཆགས་བྲལ་བ། །བདེན་གཉིས་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཆོས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིགས་གྲོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་པོ་གང་རུང་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ། ཐེག་ཆེན་གྱི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན། ཇི་སྙེད་
པ་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན། ནང་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དག་པའི་ཡོན་ཏན། ཆགས་སྒྲིབ་ཅི་རིགས་སྤངས་པ། ཐོགས་སྒྲིབ་ཅི་རིགས་སྤངས་པ། དམན་སྒྲིབ་ཅི་རིགས་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། དང་པོ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་རིགས་པའི་ཡོན་ཏན། ཕྱི་མ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་
རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ནང་གི་ནི། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དག་པའི་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །བླ་མེད་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། ལམ་གྱི་བགྲོད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྐྱབས་གནས་མཐར་ཐུག་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། བགྲོད་པ་མཐར་མ་ཕྱིན་
པའི་སྐྱབས། ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཆོས་སྐུ་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལུང་རྣམས་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། བགྲོད་པ་མཐར་མ་ཕྱིན་བར་དུ་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་མཐར་ཐུག་ཐོབ་པ་ན་དེ་ལ་
བལྟོས་མི་དགོས་པའི་རྫིངས་ལྟར་སྤང་བར་བྱ་བའི་རིགས་སུ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཁྱེན་པ་རྣམས་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། གཟིགས་ངོར་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དྲི་མ་མཐའ་དག་མ་སྤངས་པས་དེར་སྣང་དང་དེ་སྟོང་ཚོགས་
པའི་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉན་རང་གི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་རྣསྨ་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་ཀུན་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་གཤེད་མས་རལ་གྲི་གདེངས་
[081A]༄༅། །པ་ལྟར་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། སྤངས་ཕྱིར་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཕྱིར། །མེད་ཕྱིར་འཇིགས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་དང་འཕགས་པའི་ཚོགས། །གཏན་གྱི་སྐྱབས་མཆོག་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་གི་ཆོས་
ཡིན་ན་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སངས་འཕགས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་གི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཉན་རང་གི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། བེམ་རིག་རྒྱུན་ཆད་པའི་མྱང་འདས་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རྟགས་བསལ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ལ་སོང་བ་དང། ཁ་ཅིག་མཐར་ཐུག་གི་ཚེ་ན་མེད་པས་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པ་དང། ཁ་ཅིག་མེད་དགག་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱས་ནས་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དང་པོ་མི་འཐད་དེ། རང་ལུགས་ལ་ཡང་ངེས་པར་ཁས་ལེན་
དགོས་པའི་ཉན་རང་གི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་སྐབས་སུ་བབས་ཀྱི། ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་དང་བརྒལ་ལན་བྱེད་པའི་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། འགྲེལ་པ་ལས། ལམ་དེས་རྟོགས་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་མར་
མེ་རྒྱུན་ཆད་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ཏེ། དེ་ནི་རང་ལུགས་ལ་ངེས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཉན་རང་གི་ཐེག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་དང། མར་མེ་ཤི་བའི་དཔེ་ཡང་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞིའི་དབྱིངས་ལ་རང་གི་བསམ་ངོ་ལ་བལྟོས་ཏེ་སླར་
མི་ལྡང་བའི་ཚུལ་གྱི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ན་གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པའི་སྣང་བ་ནུབ་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་འདོད་པས་བཏགས་པའི་བེམ་རིག་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ལ་བྱེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཆོས་ཅན། དེར་
ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་ཡིན་ན། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མ་ཚང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་

[081B] དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་ལམ་གཉིས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་པ་དང། སློབ་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་སྐུ་དེའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། དམ་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི། །སྐྱབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཡིན། །ཐུབ་པ་
ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་ཕྱིར། །ཚོགས་ཀྱང་དེ་ཡི་མཐར་ཐུག་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐུ་ཡིན་ན། ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐུ་ཡིན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་པའི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེ་ལྟར་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང། དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང། དོན་དམ་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གཉིས་ཡོད་པ་ནས། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་བར་ལ་སྦྱར་བ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་
ཀུན་རྫོབ་པའི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལམ་བདེན་དོན་དམ་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་པའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དང། དེ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་
བདེན་རྣམས་དོན་དམ་པའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དང། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་རུང་གི་ནུས་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཁམས་དང། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་གནས་རིགས་དོན་དམ་པའི་ཁམས་དང། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་དང། ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་དང། སྟོབས་
སོགས་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་སོགས་དོན་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་དང། མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཡོན་ཏན། བྱ་སྒྲུབ་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པའི་འཕྲིན་ལས་དང། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་པའི་འཕྲིན་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་ཁམས་དང་བྱང་
ཆུབ་དང། །ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་འཕྲིན་ལས་ཐ་མ་སྟེ། །བསྟན་བཅོས་ཀུན་གྱི་ལུས་ནི་མདོར་བསྡུས་ན། །རྡོ་རྗེ་ཡི་ནི་གནས་བདུན་འདི་དག་གོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་སྐྱབས་འགྲོའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་ལ། རྒྱུ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ། ཡུལ་གང་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ། ཇི་ཙམ་གྱིས་

[082A]༄༅། །སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་ཚད། སྐྱབས་འགྲོའི་ངོ་བོ། །དབྱེ་བ་བསླབ་བྱ་དང་བཅས་པ། སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་ཕན་ཡོན། དཀོན་མཆོག་གི་སྒྲ་དོན་བཤད་པ་དང་དྲུག་དང་པོ་ནི། འཁོར་བ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་དང། དེ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་དཀོན་མཆོག་ལ་
ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་དེ་མེད་ན། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་འདོད་ཀྱི་བློ་མི་འབྱུང། ཕྱི་མ་དེ་མེད་ན་སྐྱབས་ཡུལ་ལོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྤྱིར་སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་ལ་ལྷ་ཀླུ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང། ཐར་འདོད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་
སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ནི། །ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འཐད་དེ། སྤེལ་མར་བསྟོད་པ་ལས། གཏིང་མཐའ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ནི། །རྒྱ་མཚོའི་ནང་ན་རྣམ་པར་གནས། །
འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་མི་ཟད་པའི། །ཆུ་སྲིན་གྱི་ནི་ལུས་ཟོས་པ། །དེ་རིང་གང་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །གང་ལ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །གཏན་ནས་ཡོང་ཡེ་མི་མངའ་ཞིང། །གང་ཞིག་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་ཀུན། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནས་གྱུར་པ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཤིག་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་ཞིང། །དེ་བསྟོད་དེ་ནི་
བཀུར་བ་དང། །དེ་ཡི་བསྟན་ལ་གནས་པ་རིགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་ཚད་ཀྱང་ཡོད་དེ། ལེགས་ཉེས་གང་བྱུང་ཡང་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བློ་ལྟོས་འཆའ་ནུས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། ཡུལ་གཞན་ལ་དཔུང་གཉེན་དུ་རེ་ལྟོས་འཆའ་ནུས་པའི་སེམས་པ། སྐྱབས་
འགྲོའི་ངོ་བོ་ཡིན། ལྔ་པ་དེ་ལ་དབྱེ་ན། སྐྱབས་འགྲོ་ཕལ་པ་དང། ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས། དང་པོ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ཀླུ་སོགས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་ལྟ་བུ་ཡིན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་གང་རུང་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དཔུང་གཉེན་དུ་རེ་ལྟོས་འཆའ་བའི་སེམས་པ། སྐྱབས་འགྲོ་ཁྱད་པར་ཅན་
གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན། སྐྱེས་བུ་གསུམ་དང་ཐུན་མོང་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་གསུམ་ཡོད། རང་ཉིད་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་ནས་དེ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་གང་རུང་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དཔུང་གཉེན་དུ་རེ་ལྟོས་འཆའ་བའི་སེམས་

[082B] སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་དང། རང་ཉིད་འཁོར་བ་མཐའ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་ནས་དེ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་གང་རུང་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དཔུང་གཉེན་དུ་རེ་ལྟོས་འཆའ་བའི་སེམས་པ། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་
སྐྱབས་འགྲོ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བར་མཐོང་ནས་དེ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་གང་རུང་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དཔུང་གཉེན་དུ་རེ་ལྟོས་འཆའ་བའི་སེམས་པ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་དང་ཐུན་མོང་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་ཡིན་
དེས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་དེ་ཐེག་དམན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། དམིགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་བྱང་ལ་འགོད་པར་ཁས་ལེན་པ་དང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཐེག་དམན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཁྱད་པར་དང་
ལྡན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་དང་ཁས་ལེན་རྟོགས་དང་ཟིལ་གནོན་དང། དབྱེ་བའི་རང་བཞིན་དོན་རྣམས་བཞི་ཡི་ཁྱད་པར་གྱིས། ཐེག་པ་མཆོག་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་རབ་སོང་བ་གང། །དེ་ཉིད་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བསླབ་བྱ་ལ་སོ་སོའི་བསླབ་བྱ་
དང། ཐུན་མོང་གི་བསླབ་བྱ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་དབང་ཕྱུག་སོགས་ལྷ་གཞན་ལ་སྐྱབས་སུ་མི་འགྲོ་བ་དང། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་འཚེ་སྤོང་བ་དང། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་གྲོགས་མུ་སྟེགས་སོགས་དང་མི་འགྲོགས་
པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས། གང་ཞིག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་བ། །དེ་ནི་ཡང་དག་དགེ་བསྙེན་ཏེ། །ནམ་དུའང་ལྷ་ནི་གཞན་དག་ལ། །སྐྱབས་སུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་བ། །འཚེ་ཞིང་གནོད་པའི་སེམས་དང་བྲལ། །དགེ་འདུན་ལ་ཡང་སྐྱབས་འགྲོ་བ། །མུ་སྟེགས་ཅན་དང་
འགྲོགས་པ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་རི་མོར་བྲིས་པ་སོགས་ལ་ལེགས་ཉེས་ཀྱིས་དཔྱད་མི་བརྟགས་ཤིང། འོ་རྒྱལ་སར་མི་བཞག་པར་ཤིན་ཏུ་གུས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཇི་ལྟར་བདེ་གཤེགས་སྐུ་གཟུགས་ཤིང་

[083A]༄༅། །ལས་ཀྱང། བགྱིས་པ་ཅི་འདྲར་རུང་ཡང་མཁས་པས་མཆོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐུན་མོང་གི་བསླབ་བྱ་ཡོད་དེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང། དུས་རྟག་ཏུ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤིན་ཏུ་གུས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་
རྒྱལ་པོ་ལས། ཅི་འདྲ་བ་ཡི་ལས་བྱས་པ། །འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་དང། སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་ཟས་རྙེད་ཀྱང། །དེ་ལ་བྱིས་པས་བྱས་པ་གཟོ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་ཕན་ཡོན་ཡོད་དེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པར་ཚུད་པ་དང། སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
རྟེན་བྱེད་པ་དང། ངན་འགྲོའི་སྐྱེ་སྒོ་གཅོད་པ་དང། བསྲུང་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང། གནས་སྐབས་ལྷ་མིའི་ཕྱག་བྱེད་པའི་འོས་སུ་འགྱུར་བ་དང། བསོད་ནམས་སྔར་མེད་གསར་དུ་བསག་པ་དང། བསགས་པ་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར་བ་དང། མཐར་ཐུག་དཀོན་མཆོག་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
དང༑ སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་འགྲེལ་ལས། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། གང་ཞིག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་བ། །དེ་ནི་སྡོམ་བརྒྱད་རྩ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
གསུམ་པ་ངན་འགྲོའི་སྐྱེ་སྒོ་གཅོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་སངས་རྒྱས་སྐྱབས་སོང་བ། །དེ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ་མི་འགྱུར། །མི་ཡི་ལུས་ནི་སྤངས་ནས་སུ། །དེ་དག་ལྷ་ཡི་ལུས་འཐོབ་པ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐར་ཐུག་དཀོན་མཆོག་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་སྟེ། སེང་གེས་ཞུས་པ་ལས། དད་པས་མི་ཁོམ་སྤོང་
བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ལ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་དཀོན་པ་དང། གཡའ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མས་དག་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་དབུལ་བ་སེལ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་
དང༑ འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱན་ཡིན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ནོར་མཆོག་ཡིན་པ་དང། སྟོད་སྨད་སོགས་ཀྱིས་གཞན་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་དཀོན་པ་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཅི་རིགས་ཀྱིས་དག་པ་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེལ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་

[083B] འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱན་ཡིན་པ་དང། སྐྱབས་གནས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པ་དང། སྟོད་སྨད་སོགས་ཀྱིས་གཞན་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འབྱུང་བ་དཀོན་ཕྱིར་དྲི་མེད་ཕྱིར། །མཐུ་ལྡན་ཕྱིར་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི། །རྒྱན་གྱུར་ཕྱིར་དང་མཆོག་ཉིད་ཕྱིར། །འགྱུར་བ་མེད་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་ཉིད། །
ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐྱབས་འགྲོའི་རྣམ་གཞག་དེ་ལྟར་འཐད་དེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་བས་རྒྱལ་བ་འགྲོ་བའི་མགོན། །འགྲོ་བ་སྐྱོབ་པའི་དོན་བརྩོན་པ། །སྟོབས་ཆེན་འཇིགས་པ་ཀུན་སེལ་ལ། །དེ་རིང་ཉིད་ནས་སྐྱབས་སུ་མཆི། །དེ་ཡི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཆོས། །འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་སེལ་བ་དང། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ཚོགས་ལ་ཡང། །དེ་བཞིན་ཡང་དག་སྐྱབས་སུ་མཆི། །བདག་ནི་འཇིགས་པས་རྣམ་སྐྲག་ནས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་ལ་བདག་ཉིད་འབུལ། །འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི། །བདག་གི་ལུས་ནི་དབུལ་བར་བགྱི། །ཐུགས་རྗེས་སྤྱོད་པ་མ་འཁྲུལ་བ། །སྤྱན་རས་གཟིགས་མགོན་དེ་ལ་ཡང། །ཉམ་ཐག་ང་
རོས་འོ་དོད་འབོད། །སྡིག་ལྡན་བདག་ལ་སྐྱབ་ཏུ་གསོལ། །འཕགས་པ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་དང། །ས་ཡི་སྙིང་པོ་དག་དང་ནི། །ཐུགས་རྗེ་ཆེ་མགོན་ཐམས་ཅད་ལ། །སྐྱབས་འཚོལ་སྙིང་ནས་འོ་དོད་འབོད། །གང་ཞིག་མཐོང་ནས་གཤིན་རྗེ་ཡི། །ཕོ་ཉ་ལ་སོགས་སྡང་བ་རྣམས། །སྐྲག་ནས་ཕྱོགས་བཞིར་འབྱེར་བྱེད་པའི། །
རྡོ་རྗེ་ཅན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །སྔོན་ཆད་ཁྱོད་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས། །ད་ནི་འཇིགས་པ་ཆེ་མཐོང་ནས། །ཁྱེད་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ལགས་ཀྱི། །འཇིགས་པ་མྱུར་དུ་བསལ་དུ་གསོལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། རྟེན་དང། ངོ་བོ་དང་
བྱེད་ལས། ས་མཚམས། དགོས་པ་བཤད་པ་དང་ལྔ། དང་པོ་ལ་ལུས་རྟེན། སེམས་རྟེན་གཉིས། དང་པོ་ཡོད་དེ། སྤྱན་དང་པོ་གཉིས་སོ་སྐྱེའི་རྟེན་ལ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད། ཕྱི་མ་གསུམ་འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་རྟེན་ལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སེམས་རྟེན་ཡོད་དེ། དང་པོར་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ན་རང་གི་སེམས་རྟེན་
བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་ཞིང། ཕྱིས་ནི་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་རྟེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ཤའི་སྤྱན་ཡིན་ན། སྟོང་གསུམ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཁྱབ་པ་དང། ལྷའི་སྤྱན་ཡིན་ན་ནམ་མཁས་གང་ཁྱབ་ཀྱི་

[084A]༄༅། །སེམས་ཅན་གྱི་འཆི་འཕོ་བྱེད་པའི་གཟུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པ་དང། སྤྱན་ལྔ་པོ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ནི། སྤྱན་ལྔ་པོ་དེ་བསྡུ་ན། གཟུགས་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་དང། དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་
དང༑ ཀུན་རྫོབ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་དང། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་དང་བཞིར་འདུ་ཞིང། དང་པོ་ལ་ཡང། དཔག་ཚད་བརྒྱ་ནས་སྟོང་གསུམ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་བྱེད་པའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་
པའི་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཤའི་སྤྱན་དང། ཕྱི་མ་ལྷའི་སྤྱན་དུ་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་བཞི་ཡང་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས། གནོད་འཇོམ་མཁན་པོས་ནི། གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ཤའི་སྤྱན། བསམ་གཏན་གྱི་སྙོམ་འཇུག་ཐམས་ཅད་ལྷའི་སྤྱན་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་
པའི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་མ་གཏོགས་ལྷག་མ་དགུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། གནོད་འཇོམས་ལས། གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཤའི་མིག་གོ། ཏིང་
ངེ་འཛིན་དང་སྙོམ་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ནི་ལྷའི་མིག་གོ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གོ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པ་དགུ་པོ་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་མིག་གོ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཁ་ཅིག་ཤའི་སྤྱན་ཡིན་ན་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ནས་སྟོང་གསུམ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཁྱབ། དེ་ཕན་ཆད་མི་མཐོང་བས་ཁྱབ་ཟེར་ན། སངས་འཕགས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཤའི་སྤྱན་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་
རྒྱུད་ཀྱི་སྤྱན་ལྔ་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཤེར་ཕྱིན་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཤའི་སྤྱན་མངའ་སྙམ་མམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མངའ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་མངའ་ལགས་སོ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་

[084B] ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་ཤའི་སྤྱན་ཆོས་ཅན། དཔག་ཚད་བརྒྱ་ནས་སྟོང་གསུམ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་ཐལ། ཤའི་སྤྱན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་
མི་ནུས་ཏེ། དེས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཚུར་མཐོང་ལ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཉི་སྣང་ལས། ཤའི་སྤྱན་དེ་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ནས་སྟོང་གསུམ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང། ས་མཚམས་ངེས་པ་ཅན་དུ་
གསུངས་པ་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཤའི་སྤྱན་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཚུན་ཆད་མཐོང། དེ་ཕན་ཆད་མི་མཐོང་བའི་བྱང་ཆེན་གྱི་ཤའི་སྤྱན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་ལས། བྱང་ཆེན་གྱི་ཤའི་སྤྱན་གྱི་དཔག་ཚད་བརྒྱ་མཐོང་བ་ཡོད་དོ། །ཉིས་བརྒྱ་མཐོང་བ་ཡོད་དོ། །ཞེས་སོགས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་ཤའི་སྤྱན་གྱིས། དཔག་ཚད་བརྒྱ་ནས་སྟོང་གསུམ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་རྣམས་མཐོང་ཞིང། དེ་ཕན་ཆད་ཀྱི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་རྣམས་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་དབང་ཤེས་གང་ཞིག་དེས་རང་གི་བདག་འབྲས་ལས་གཞན་
པའི་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་མི་ནུས། སྟོང་གསུམ་པོ་དེ་དེར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་བདག་འབྲས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་གསུམ་པོ་དེ་ཆགས་འཇིག་དུས་མཉམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྟོང་གསུམ་པོ་དེ་དབང་ཤེས་དེའི་བདག་འབྲས་ཡིན་ཏེ། ནང་དུ་དབང་ཤེས་ལྔ་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་
ཕྱིའི་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། ཤའི་མིག་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྤྱན་དང་པོ་གཉིས་མིག་དབང་གཟུགས་ཅན་པ་ཡིན་པ་དང། ཕྱི་མ་རྣམས་ཤེས་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་འཐད་དེ། སྤྱན་དང་པོ་གཉིས་གཟུགས་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ལུགས་འདིར་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པས་གཟུགས་རྟོགས་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་མ་གྲུབ་ན་

[085A]༄༅། །དེར་ཐལ། གནོད་འཇོམས་ལས། གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཤའི་མིག་གོ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སྤྱན་དང་པོ་གཉིས་པོ་དེ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ལྷའི་སྤྱན་དེ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ལྷའི་
མིག་ནི་སྐལ་བ་དང་མ་སྐལ་བའི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་ཅན་དང་བ་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། གསེར་ཕྲེང་ལས། དེས་ན་ཤའི་མིག་ཀྱང་མིག་དབང་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ལུང་དང་པོ་དེའི་དོན་ནི། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ལྷའི་མིག་དེ་གཟུགས་ཅན་དང་བ་ཡིན་པའི་དོན་དང། ཕྱི་མའི་དོན་ནི་མཛོད་ཀྱི་བཞེད་པ་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ལྷའི་སྤྱན་ལ་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་ལྷའི་
སྤྱན་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷའི་སྤྱན་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྡུག་བདེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གང་གིས་དབང་པོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་དེའི་ཚེ་ན་ས་མཚུངས་མི་མཚུངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། འདོད་པའི་སོ་
སྐྱེས་འདོད་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོད་པའི་གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སོ་སྐྱེས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་མིག་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་དེའི་ཚེ་ན་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སས་བསྡུས་པ་མཚུངས་པ་དང་
འདོད་པའི་སོ་སྐྱེས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་མིག་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་འདོད་པའི་གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སོ་སྐྱེས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་མིག་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་དེའི་ཚེ་ན། དབང་པོ་གཉིས་མ་གཏོགས་གཞན་རྣམས་རང་སས་བསྡུས། དབང་
པོ་གཉིས་པོ་དེ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་སས་བསྡུས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་སོ་སྐྱེས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་མིག་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སོ་སྐྱེས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་མིག་དབང་ལ་

[085B] བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་མིག་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་དེའི་ཚེ་ན། དབང་པོ་རྟེན་གྱི་ས་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་
པོའི་སས་བསྡུས་ཡིན་ཏེ། གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དབང་ཤེས་རྣམས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དབང་ཤེས་རྣམས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ས་གང་ཞིག་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་རྟོག་དཔྱོད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས། གཉིས་པ་སོགས་ན་ལུས་མིག་དང། རྣ་
བའི་རྣམ་ཤེས་རྣམ་རིག་སློང། །གང་ཡིན་དེ་ནི་དང་པོར་གཏོགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཀུན་བཏུས་ལས། དེས་ན་དྲི་དང་རོ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། ཁམས་ཀྱི་ཟས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁམས་གོང་མ་གོང་མའི་མིག་དབང་ལ་བརྟེན་པའི་འོག་མ་འོག་མའི་སས་བསྡུས་
ཀྱི་མིག་ཤེས་ཡོད་ཀྱང། འོག་མའི་སས་བསྡུས་པའི་མིག་དབང་ལ་བརྟེན་པའི་གོང་མའི་མིག་ཤེས་མེད་དེ། དེ་རྣམས། རྟེན་བརྟེན་པ་མཆོག་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་གཟུགས་སོགས་མཐོང་བ་མེད་དེ། མཛོད་ལས། མིག་གི་གོང་མའི་གཟུགས་མ་ཡིན། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ལུགས་ལ། སྤྱན་ལྔའི་ནང་ཚན་གང་ཞིག་རང་གི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་དཔག་ཚད་བརྒྱའི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་སྤྱན་དུ་བཞག་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ། ཤའི་སྤྱན་གྱི་མཚན་ཉིད། སྤྱན་ལྔའི་ནང་ཚན་གང་ཞིག་རང་གི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་འཆི་འཕོ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་
གཟུགས་ཕྲ་རགས་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་སྤྱན་དུ་བཞག་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ། ལྷའི་སྤྱན་གྱི་མཚན་ཉིད། སྤྱན་ལྔའི་ནང་ཚན་གང་ཞིག་རང་གི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གསུམ་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱན་དུ་བཞག་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་མཚན་ཉིད། སྦྱན་ལྔའི་
ནང་ཚན་གང་ཞིག་རང་གི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གྱི་རིམ་པ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱན་དུ་བཞག་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱན་གྱི་མཚན་ཉིད། སྤྱན་ལྔའི་ནང་ཚན་གང་ཞིག་བདེན་གཉིས་དུས་ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱན་དུ་བཞག་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་
[086A]༄༅། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་མཚན་ཉིད། གསུམ་པ་བྱེད་ལས་བཤད་པ་ལ། སྤྱན་ལྔའི་བྱེད་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཤའི་སྤྱན་གྱིས་ཡོངས་འཛིན་དང་རང་གི་གཞལ་བྱ་སོགས་གང་ན་གནས་པ་སོགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང། ལྷའི་སྤྱན་གྱིས་གདུལ་བྱ་གང་ནས་འཆི་འཕོས་
ནས་འདིར་སྐྱེས་པ་དང། འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་གང་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་ཤེས་པར་བྱེད། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་པར་བྱེད། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གདུལ་བྱའི་དབང་པོའི་རིམ་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་
དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་ལས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ས་མཚམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཐོབ་སྐལ་རྩིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཤའི་སྤྱན་ཚོགས་ལམ་དང། ལྷའི་སྤྱན་སྦྱོར་ལམ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དང། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་མཐོང་ལམ་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་དང། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་རྗེས་མཐུན་པ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་མཚན་ཉིད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད། ལྔ་པ་ལ། སྤྱན་ལྔ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་རང་དབང་དུ་འཇུག་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཞེས་
སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། རྟེན། ངོ་བོ།། ཁྱད་པར། ས་མཚམས། དགོས་པ་བཤད་པ་དང་ལྔ། དང་པོ་ལ། ལུས་རྟེན། སེམས་རྟེན་གཉིས། དང་པོ་ཡོད་དེ། ཕྱི་རོལ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་སངས་འཕགས་ཀྱི་བར་གྱི་རྟེན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། ཡོན་ཏན་འདི་རྣམས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་
ཅེས་ན། ཕྱི་རོལ་པ་འམ། ཉན་ཐོས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སེམས་རྟེན་ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་དག་པ་བ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་གསར་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། དག་པའི་བསམ་
གཏན་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བར་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་ལྔ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟག་པ་ཟད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་དེ་ནི་རབ་མཐའི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡོན་

[086B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་རུང་སྟེ། རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རབ་མཐའི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། ཚད་མེད་བཞི་དང་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟེན་
བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་རྣམས་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མཛོད་པ་བ་རྣམས་ནི། བསམ་གཟུགས་བརྒྱད་ལ་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ལྡོག་ཏུ་སྙོམ་པར་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་འཕེལ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་གཞི་རྣམས་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་ལས། དེ་ནི་ས་ཀུན་གྱིས་མཐུན་བྱས། །འཕེལ་
བའི་རབ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་མངོན་ཤེས་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཀུན་བཏུས་ལས། མངོན་ཤེས་དྲུག་ཀ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་གསར་དུ་སྐྱེ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟེན་བརྟེན་པའི་དོན་ཡང་མཁར་གཞོང་ལ་རྒྱ་ཤུགས་བརྟེན་པ་དང། ས་བོན་ལ་མྱུ་གུ་
བརྟེན་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་རྟེན་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པར། ངོ་བོ་གཅིག་པའི་རྟེན་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སེམས་རྟེན་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་དག་པ་བའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན། མངོན་ཤེས་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་གནས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་ཚུལ་ཡོད་དེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་
མངོན་ཤེས་བསྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ན་རང་གི་སེམས་རྟེན་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཡང་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་བསྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ན། དེ་ལ་བརྟན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྒྲ་ཕྲ་རགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་དེ་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱོགས་
ཐམས་ཅད་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་ན་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གི་ལུས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བས། གཞན་གྱི་ལུས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་མངོན་
ཤེས་བསྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཤེས་འགག་མ་ཐག་པ་ནས་ཉིང་འཚམས་སྦྱར་བའི་བར་ལུགས་ལྡོག་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱེད། ཟག་པ་ཟད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཤིན་ཏུ་ངག་ཟོན་ནས་

[087A]༄༅། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང། །ཇི་ལྟར་རྣམ་གནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས། །མཐར་ཐུག་གྲུབ་པའི་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ། ངོ་བོ་ལ། རང་གི་སེམས་རྟེན་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་
དག་པར་འབྱོར་བའི་རང་གི་གྲོགས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ། མངོན་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་ནས་ཟག་པ་ཟད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་བར་དྲུག་ཡོད། མངོན་ཤེས་དྲུག་གི་ནང་ཚན་གང་ཞིག་སྤྲུལ་སྒྱུར་སྣ་ཚོགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་
ཤེས་སུ་བཞག་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང། དེ་བཞིན་དུ་མངོན་ཤེས་དྲུག་གི་ནང་ཚན་གང་ཞིག་རང་གི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་བྲལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་ཤེས་སུ་བཞག་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ། ཟག་པ་ཟད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན། རྫུ་འཕྲུལ་
དང༑ རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། གཅིག་ཏུ་སྒྱུར་ནས་མང་པོར་སྤྲུལ་པ་དང། མང་པོར་སྒྱུར་ནས་གཅིག་ཏུ་སྤྲུལ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང། དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་དེ་ལ་སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། ལས་སྟོབས་ཀྱིས་
ཐོབ་པ། སྨན་དང་སྔགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པ། ཞིང་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དང་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། གནོད་སྦྱིན་དང་ཤ་ཟ་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་དང་པོ་དང། རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་སྲིད་པ་བར་དོ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་གཉིས་པ་དང། རྨ་བྱའི་མདོངས་དང་རུས་སྦལ་གྱི་ཟེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་འགའ་ཞིག་ལ་
བརྟེན་ནས་བསྒྲུབས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་གསུམ་པ་དང། གན་དྷ་རིའི་གཟུངས་ལ་སོགས་པའི་གཟུངས་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་བཞི་པ་དང། ཞིང་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་ལྔ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། རྫུ་འཕྲུལ་སྨན་དང་སྔགས་དང་ནི། །ལས་ལས་སྐྱེས་དང་རྣམ་
པ་ལྔ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཁྱད་པར་བཤད་པ། ཁ་ཅིག་ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་དང། མིག་གིས་མངོན་ཤེས་གཉིས་ལ་དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང། ལྷག་མ་བཞི་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་གཉིས་ལུང་མ་བསྟན་དང། ཕྱི་མ་རྣམས་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཛོད་ལས་

[087B] །ལུང་དུ་མ་བསྟན་ལྷག་རྣམས་དགེ་ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབས་པའི་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
སྙོམ་འཇུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྙོམ་འཇུག་དགེ་བ་རྩེ་གཅིག་པ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་དང། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་དབང་ཤེས་སུ་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཡིད་ཤེས་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ལམ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་དྲུག་པོ་དེ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་པོ་དེ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་མངོན་ཤེས་དྲུག་པོ་གང་རུང་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་
གྲོལ་ལམ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། མངོན་ཤེས་རྣམ་དྲུག་རྣམ་གྲོལ་བློ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ལ་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་དང། ཚེ་འདིར་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་སོགས་ཀྱིས་སྦྱོར་བྱུང་གི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབས་པའི་
ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་གཉིས་ཡོད་པས། དང་པོ་དེ་ལྷའི་སྤྱན་ཡིན་པས། ལྷའི་སྤྱན་དང་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་དོ། །ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། མངོན་ཤེས་ལ་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ། སྤྱན་དང་པོ་གཉིས་དབང་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱན་དང་པོ་གཉིས་དབང་ཤེས་སུ་མཚུངས་ཀྱང་དེ་གཉིས་
ལ་ཁྱད་པར་ནི་ཡོད་དེ། ཤའི་སྤྱན་དེ་དཔག་ཚད་བརྒྱའི་སྐལ་བ་དང་མ་སྐལ་བའི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་སྤྱིར་མཐོང། ལྷའི་སྤྱན་གྱིས་ཁྱད་པར་འཆི་འཕོ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་རྣམས་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ས་མཚམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། མངོན་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་ཕྱི་རོལ་པ་
ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་ན་ཡོད། ཕྱི་མ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཁོ་ནའི་རྟེན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ལ། མངོན་ཤེས་དྲུག་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འགོད་པ་དང་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱམས་པ་དང། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་དང། ལྷ་རྣམས་

[088A]༄༅། །ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་འཐོབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། འདབ་གཤོག་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པའི་བྱ་བཞིན་དུ། །སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནུས་པ་ཉིད། །སངས་རྒྱས་ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པ་འཐོབ་སྐྱེ་དགུ་
རྣམས་ལས་ཚིག་བཟུང་འོས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མངོན་ཤེས་དེ་འཇུག་ཤེས་དྲུག་གི་ནང་ནས་མིག་རྣ་བ། ཡིད་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་བཞག་ནས་གཞན་རྣམས་ལ་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མིག་དབང་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་དང། རྣ་བའི་ཤེས་པ་
དང༑ ཡིད་ཤེས་གསུམ་གྱིས་རང་ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་པར་འཛིན་ནུས། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས། མིག་དང་ཡིད་དང་རྣ་བ་ནི། །ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་གསུམ་གཞན་དུ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྣ་ཤེས་སོགས་གསུམ་པོ་དེས་
རང་དང་མཉམ་པའི་ཡུལ་འཛིན་གྱི་ལྷག་མ་ནི་མི་འཛིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སྣ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་ནི། །ཡུལ་ནི་མཉམ་པར་འཛིན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་མཛོད་པ་དང་བསྟུན་ནས་སོ། །མངོན་ཤེས་དྲུག་གི་བྱེད་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་གདུལ་
བྱ་མ་དད་པ་རྣམས་དད་པར་བྱེད་ཅིང་དད་པ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་དུ་བྱེད། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒྲ་ཕྲ་རགས་རྣམས་ཐོས་པར་བྱེད། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་དང་ཡོངས་འཛིན་གང་དུ་གནས་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱེད། གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་
ཤེས་ཀྱིས་རང་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་དགེ་མི་དགེའི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པར་བྱེད། སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་རང་གཞན་གྱི་ཚེ་རབས་སྔ་ཕྱི་དུ་མ་ཤེས་པར་བྱེད། ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་གྲོལ་བྱེད་ཀྱིས་ཐབས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །    ༈   
སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་སྐྱེས་པའི་ཐོག་མ་བཤད་པ་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་སྐྱེད་པའི་ཐོག་མར་གྱུར་པའི་ལྷག་མཐོང་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང། དམིགས་པ་དང་ནི་རྣམ་པ་དང། །ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན།།

[088B] ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་དེ་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྒྱན་གྱི་གདུལ་བྱ་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་དེས་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་དེ་དག་གི་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་
པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ལྷག་མཐོང་གི་ཐོག་མར་གྱུར་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་འབྱུང་བས་ན་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་གཞུང་སྤྱིའི་བསྡུ་བ་བཤད་པ། གཞུང་དོན་སོ་སོར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དེ་དམན་པའི་སྦྱོར་ལམ་ལས་
ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཚུལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་བཞི་གསུམ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་ཚུལ། རྒྱུ། ངོ་བོ།། འབྲས་བུ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་བཞིར་དམིགས་པར་བསྡུ་ཚུལ། བདེན་བཞི་མི་རྟག་སོགས་བདེན་སྟོང་ལ་དམིགས་པ་ལས་གཞན་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་མི་རྟག་སོགས་
བཅུ་དྲུག་ལ་དམིགས་ཚུལ་དེ་འདིར་དངོས་སུ་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། དམིགས་པ་དང་ནི། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་གང་དུ་ཡང་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་གསུངས། གཉིས་
པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དམིགས་རྣམ་རྒྱུ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་རྒྱས་པར་བཤད་པ། རྟོག་པའི་ཁྱད་ཆོས་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ཡོངས་འཛིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་དེ་འཆད་པ་ལ། དམིགས་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། །ཞེས་པ་ནས། ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་རྩ་
འགྲེལ་རྣམས་གསུངས། གཉིས་པ་རྟོག་པའི་ཁྱད་ཆོས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། གཞི་དང་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནས། ཕུང་སོགས་རྟེན་ལས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་གསུངས། གསུམ་པ་དེ་འཆད་པ་ལ། སེམས་མི་འགོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས། །ཞེས་པ་ནས། ཡོངས་འཛིན་ཡིན་
ཞེས་པའི་བར་གྱི་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་གསུངས། གཉིས་པ་གཞུང་དོན་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ། དམིགས་པ་དང་ནི་རྣམ་པ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་གྱི་རྟེན་བཤད་པ། བརྟེན་པ་སྦྱོར་ལམ་བཤད་པ། བློ་རིག་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལུས་རྟེན་བཤད་པ་དང། སེམས་

[089A]༄༅། །རྟེན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དེ་ངན་སོང་གསུམ་དང། ཚེ་དེ་ལ་ཆོས་སྤོང་གི་ལས་དང། མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་སྟོབས་ཆེན་བསགས་ལ་མ་སྦྱངས་པ་དང། ཟ་མ་དང། མ་ནིང་དང། སྒྲ་མི་སྙན་པ་མ་གཏོགས་པའི་གླིང་གསུམ་གྱི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་སྐྱེ་
བ་དང། ཆོས་མཆོག་དངོས་སུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་མིན་ཡང་དྲོད་རྩེ་གཉིས་ནི་གཟུགས་ཁམས་པ་འགའ་ཞིག་གི་རྟེན་ལ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད། འདོད་ལྷའི་རྟེན་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་རྟེན་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་གསར་སྐྱེ་མེད་པ་དང། གཟུགས་ཁམས་པའི་རྟེན་ལ་ཆོས་མཆོག་གསར་སྐྱེ་མེད་
པ་དེ་མི་འཐད་དེ། ངན་སོང་གི་རྟེན་ལ་སྦྱོར་ལམ་དེ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། གཟུགས་ཁམས་པའི་རྟེན་ལ་ཆོས་མཆོག་རང་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་
དབང་ཕྱུག་གིས་ཡི་དྭགས་དུ་མ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་བཀོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ངན་སོང་དེ་དག་གི་རྟེན་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ངན་སོང་གསུམ་པོ་དེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཤེས་ཆེན་པོས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། གཟུགས་ཁམས་པའི་རྟེན་ལ་མཐོང་ལམ་གསར་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་
ཐལ། ལྷའི་བུ་བློ་གྲོས་རབ་གནས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་རྟེན་ལ་མཐོང་ལམ་གསར་སྐྱེ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་རྟེན་ལ་ཆོས་མཆོག་རང་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གཟུགས་ཁམས་པའི་སོ་སྐྱེ་རྣམས་བསམ་གཏན་གྱི་སྙོམ་འཇུག་གི་རོ་མྱང་གི་སྲེད་པ་ཤས་ཆེན་པོས་བསྒྲིབས་
པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། ངན་སོང་གི་རྟེན་ལ་སྦྱོར་ལམ་གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དག་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཤས་ཆེན་པོས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཆོས་མཆོག་གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཐལ། གཟུགས་ཁམས་པའི་སོ་སྐྱེ་རྣམས་བསམ་
གཏན་གྱི་སྙོམ་འཇུག་གི་རོ་མྱངས་པའི་སྲེད་པ་ཤས་ཆེན་པོས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ལས་དབང་གིས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། མཐོང་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཁ་མའི་ངན་སོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མཛོད་ལས་

[089B] །ཞེས་དང། འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། དེ་ལྟར་ངན་འགྲོ་མེད་པས་ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པར་གྱུར་པ་དམིགས་པ་དང། རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སེམས་རྟེན་བཤད་པ་ལ། སྦྱོར་ལམ་གསར་དུ་སྐྱེ་བའི་སེམས་རྟེན་གྱི་ཁྱད་
པར་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་མེད་དང་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཅི་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱལ་ཚོགས་ལམ་པ་དེས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱོར་ལམ་སྐྱེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དེ་རབ་མཐའི་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་
གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། སྤངས་བྱ་ཅིག་ཅར་བའི་རྒྱུན་ཞུགས་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་ཚོགས་ལམ་པ་དེས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་མེད་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱོར་ལམ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་གི་ཕྱིར་མི་འོང་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་
དངོས་གཞི་ཐོབ་པའི་ཉན་ཐོས་ཚོགས་ལམ་པ་དེས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱོར་ལམ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེར་ཐལ། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱལ་ཚོགས་ལམ་པ་དེས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱོར་ལམ་ཡན་ཆད་རྟེན་ཐོགས་གཅིག་ལ་བགྲོད་དེ། སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་
གཞན་གྱི་གདམས་ངག་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་རབ་མཐའི་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་བརྟེན་པ་སྦྱོར་ལམ་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་
སྐྱེ་ཚུལ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་བཤད་པ་དང་བཞི། དང་པོ་ལ། དགག་བཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་རྫོགས་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མཁྱེན་པ་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་གྱི་མཚན་
ཉིད་ཟེར་ན། བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་དེ་ཚོགས་ལམ་གང་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། ཀུན་བཏུས་ལས། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་

[090A]༄༅། །གང་ཞེ་ན། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ་དང་ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་པ་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པས་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །ཡང་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དགེ་བ་གཞན་དང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་
དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། སྦྱོར་བའི་ལམ་གང་ཞེན། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་
སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཕགས་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ། རང་གི་ཉེར་
ལེན་དུ་གྱུར་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་རྫོགས་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་དོན་མངོན་རྟོགས། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དེ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི། གནས་སྐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་རེ་རེ་ལ་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་གསུམ་
སྟེ༑ བཅུ་གཉིས་ཡོད། སྐབས་འདིར་དངོས་བསྟན་གྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། འགྲེལ་ཆུང་ལས། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང། ཞེས་
སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སྐྱེ་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཐོབ་པ་དང་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ལྷག་མཐོང་འཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་
ལམ་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐེག་དམན་ལམ་དུ་ལྟུང་ངེས་ཀྱི་དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཐེག་ཆེན་རིགས་ངེས་ཀྱི་དམན་ལམ་

[090B] །ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། དང་པོ་ཉིད་ནས་ཐེག་ཆེན་རིགས་ངེས་ཀྱི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་པའི་རྒྱུད་ལ་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་མཁྱེན་
པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཁ་མའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པས་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་
འཐོབ་པ་དང་སྦྱོར་ལམ་འཐོབ་པ་དུས་མཉམ་མོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། དེ་འདྲའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་པའི་རྒྱུད་ལ་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་དེ་སྟོང་ཉིད་ལ་
དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་དེས་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་བཞིན་པའི་ངང་ནས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་ནམ་འདྲེན་ནུས་པའི་ཚེ། དེ་འདྲའི་གང་
ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ལྷག་མཐོང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། དང་པོ་ཉིད་ནས་ཐེག་ཆེན་རིགས་ངེས་ཀྱི་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དུ་འཕོས་པའི་དུས་མཚམས་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་དེ་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་
གནས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་བཞིན་པའི་ངང་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་རིགས་པས་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་ནམ་འདྲེན་ནུས་པ་དེའི་ཚེ། སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞིང་དེའི་ཚེ་སྦྱོར་ལམ་དུ་འཕོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་ཚོགས་
ལམ་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པའི་རིགས་མ་ལུས་པར་རྫོགས་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པའི་ནུས་པ་ཡང་ཡོད། མི་རྟག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ལ་དམིགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་རྣལ་འབྱོར་ཙམ་གྱི་ནུས་པ་ཡང་ཡོད་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་
[091A]༄༅། །པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ལྷག་མཐོང་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མའི་ཟུར་དང་པོ་དེར་ཐལ། ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་དང་མི་སྡུག་པར་སྒོམ་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་
འབྲེལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཟུར་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་དེས་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་འཐོབ་པ་དང་སྦྱོར་ལམ་དུ་འཕོས་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་མི་འཐད་དེ། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་དེ་སྟོང་ཉིད་
ལ་དམིགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞིག་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོབས་
བཅུ་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པ་གང་ཞིག་ལམ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དུ་འགྱུར་
དགོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་འགྱུར་བ་ནི་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་བཞིན་པའི་ངང་ནས་སྟོང་ཉིད་ལ་རིགས་པས་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ་ནམ་འདྲེན་ནུས་པ་དེའི་ཚེ་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་འཐོབ་པ་ཡིན་ཞིང། དེའི་ཚེ་དེ་འདྲའི་གང་ཟག་གི་
རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ཐོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་
པའི་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་དང། སྟོང་ཉིད་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་ངེས་པའི་ཤེས་རབ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སོགས་སུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སོགས་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ལ་བལྟོས་དགོས་པའི་

[091B] དེས་ན་དེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། གཙོ་བོར་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ཐོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་དུ་གོ་བའི་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་དེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་དང། གོ་བའི་དོན་དེ་ཉིད་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པའི་ཤེས་
རབ་དེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་དང། དེའི་རྒྱུན་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་ཡན་ཆད་སྒོམ་བྱུང་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དེ་གསུམ་གྱིས་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཀག་
པའི་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་མཚུངས་ཀྱང་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་ལེགས་པར་ཤར་ཡང། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་གཉིས་སྣང་ཤིན་ཏུ་རགས་པ་དང་བཅས་ཏེ་འབྲེལ་མེད་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང། སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ཚེ་གཉིས་སྣང་ཡོད་ཀྱང་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྣང་བ་
ལྟ་བུའི་གཉིས་སྣང་རགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལོག་ནས་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་ལ་ཟུག་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་བཤད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་གསལ་སྣང་ཆུང་ངུ་ཐོབ་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ངེས་ཆ་དང་པོ།། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། དེ་འཕེལ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ངེས་ཆ་
གཉིས་པ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོའི་མཚན་ཉིད་སོགས་སུ་འཇོག་གོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་པོ་དེ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་རྣམས་མཉམ་གཞག་ཏུ་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་མཚུངས། སྟོང་ཉིད་ལ་རྟོགས་བྲལ་གྱི་གསལ་སྣང་མེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་
ཡང་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཟུང་འཛིན་གྱིས་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དམན་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་བསམ་
གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སོ་སྐྱེའི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་བཞི་པོ་དེ་ཡོན་

[092A]༄༅། །ཏན་འཐོབ་ཚུལ་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་འཐོབ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འབྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེ་བཞི་པོ་སྟོང་ཉིད་ལ་མ་འཁྲུལ་བར་མཚུངས་ཀྱང་དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་དབང་པོ་ལྔ་དང་པོར་ཐོབ་ཅིང། ཤེས་
སྒྲིབ་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་བ་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ། རྩེ་མོའི་ཡེ་ཤེས་དེས་དབང་པོ་ལྔ་འཕེལ་ཞིང། ཤེས་སྒྲིབ་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་བ་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ། བཟོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྟོབས་ལྔ་དང་པོར་ཐོབ་ཅིང། ཤེས་སྒྲིབ་རྫས་
འཛིན་རྟོག་པ་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་བ་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ། ཆོས་མཆོག་གི་སྐབས་སུ་སྟོབས་ལྔ་འཕེལ་ཞིང། ཤེས་སྒྲིབ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་བ་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དྲོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཟུང་བ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པར་སྣང་བ་
ཐོབ། རྩེ་མོའི་སྐབས་སུ་དེ་ཉིད་འཕེལ་བ་དང། བཟོད་པའི་སྐབས་སུ་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པར་སྣང་བ་ཐོབ། ཆོས་མཆོག་གི་སྐབས་སུ་དེ་འཕེལ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པས་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་མྱུར་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་གཞག་པས། །ཡིད་
ཀྱི་བརྗོད་པ་མ་གཏོགས་པར། །དོན་ཀུན་རབ་ཏུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེར་ཐལ། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་བྱའི་ཕྱིར། །བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པོ་ཀུན་ཏུ་རྩོམ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེར་ཐལ། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་ནས་ནི། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་གནས་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་དོན་དུ་
སྣང་བ་ཀུན། །སེམས་སུ་རབ་ཏུ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང། དེ་ཚེ་དེ་ཡི་གཟུང་བ་ཡི། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་སྤོང་འགྱུར། །ཞེས་དང། འདི་ལྟར་དེ་ཡི་འཇུག་ཐོགས་སུ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤོང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་དེར་ཐལ། དེ་ནས་དེ་ལ་འཛིན་པ་ཡི། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་འབའ་ཞིག་
ལུས། །དེ་ཚེ་བར་ཆད་མེད་པ་ཡི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མྱུར་དུ་རེག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་བ་བཞི་པོ་དེ་ལ་འགོ་གནོན་པ་དཀའ་སླའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དམིགས་

[092B] དྲོད་སོགས་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་འཐོབ་ཚུལ་ཡོད་དེ། དང་པོའི་སྐབས་སུ་མཉམ་གཞག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་བ་མི་འབྱུང་
ཞིང། ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དང། དེ་ཙམ་དུ་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་རྣམས་མི་འབྱུང། རྩེ་མོའི་ཡེ་ཤེས་དེས་མཉམ་གཞག་ཏུ་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་རྣམས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཤེས་སྒྲིབ་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་ཀུན་བཏགས་མངོན་
གྱུར་བ་མི་འབྱུང་ཞིང། རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་རྣམས་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དེ་འབྱུང། དེ་ཙམ་དུ་འཛིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འབྱུང། བཟོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་མཉམ་གཞག་ཏུ་རྫས་འཛིན་གྱི་ཆོས་རྣམས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཤེས་སྒྲིབ་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་ཀུན་བཏགས་མངོན་
གྱུར་བ་མི་འབྱུང་ཞིང། རྫས་འཛིན་གྱི་ཆོས་རྣམས་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མཆོག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། སྦྱོར་ལམ་བཞི་པོ་དེ་ལ་མིང་གི་བརྗོད་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དང་པོ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་པ། གཉིས་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྣང་བ་
མཆེད་པ། གསུམ་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཞུགས་པ། བཞི་པ་ལ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ལས། དྲོ་བར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། སོ་སོ་རང་གི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའོ། །རྩེ་མོ་གང་ཞེ་ན་སོ་སོ་རང་གི་
བདེན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་ལ་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའོ། །བདེན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན། སོ་སོ་རང་གི་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པ་དང་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་
ཀྱི་མཆོག་གང་ཞེ་ན། སོ་སོ་རང་གི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་དེ་མ་ཐག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་དང། ཀུན་བཏུས་ལས་བཤད་པ་གཉིས་སེམས་ཙམ་གྱི་ལྟ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་འདིར་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་སྦྱར་ནས་ཤེས་

[093A]༄༅། །པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་པོ་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་ཤར་བ་མཚུངས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྟོང་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་གཞག་བཞིན་པའི་དུས་ཉིད་ན་ཡང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཉིས་སྣང་
ཡོད་པ་རང་གིས་མྱོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་ནུས་ཀྱང། བཟོད་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཉིས་སྣང་ཡོད་ཀྱང་དེ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཉན་ས་ལས། གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ལྟར་སྣང་གི་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་
སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་པོ་དེ་སྟོང་ཉིད་ལ་མ་འཁྲུལ་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ལ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བཅད་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་ལ་འཁྲུལ་ཏེ། དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་སྟོང་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་དེ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་འདྲེས་པར་སྣང་ཡང་
འདྲེས་པར་མི་འཛིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ལོག་ཤེས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་བཞི་པོ་དེ་སྟོང་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། སྟོང་ཉིད་དེ་ལ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སོ་སྐྱེའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་སྟོང་ཉིད་
ལ་འཁྲུལ་ལམ་མ་འཁྲུལ། དང་པོ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན། དེ་སྟོང་ཉིད་ལ་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་སྟོང་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་ཞིང་སྟོང་ཉིད་ལ་རྟོག་བྲལ་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་དེས་ཤེས་སྒྲིབ་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་ཀུན་བཏགས་
མངོན་གྱུར་བ་ཡང་འགོ་གནོན་མི་ནུས་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྟོག་བྲལ་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེས་མཐོང་སྤངས་རྟོག་པའི་ས་བོན་དངོས་སུ་སྤང་ནུས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་
ན༑ ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་དེ་སྤངས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་གསལ་བར་སྣང་ཟེར་ན། འོ་ན། དེ་སྟོང་ཉིད་ལ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་རིག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྟོང་ཉིད་གསལ་བར་སྣང་

[093B] ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་བློ་གང། དེ་ནི་རྟོག་མེད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་གསལ་བར་མི་སྣང་བར་ཐལ། དེ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྤྱིས་བསྒྲིབས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོང་ཉིད་སྣང་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་དང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྤྱི་
འདྲེས་པར་སྣང་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་དུ་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་དེ་གཅིག་དུ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་
གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་སྒོམ་བྱུང་གི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་བློ་རིག་ལ་དཔྱད་པ་ལ། བློ་རིག་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་བློ་རིག་གང་ཡིན་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། གསལ་ཞིང་རིག་པ། བློའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་ཚད་མ་
དང། ཚད་མིན་གྱི་བློ་གཉིས། གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གཉིས། རང་གི་རྟེན་རྟགས་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ། དང་པོའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་
ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ། རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དང་བཞི། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ། དང་པོའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། གཟུགས་འཛིན་དབང་པོའི་
མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ནས། རེག་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་བར་ལྔ་ཡོད། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་མིག་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ། དང་པོའི་མཚན་ཉིད། དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་གི་
ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་རྟོག་པ་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བའི་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་འཛིན་རྣམ། རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། རང་གི་

[094A]༄༅། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཉན་ཐོས་འཕགས་
པ། རང་རྒྱལ་འཕགས་པ། བྱང་སེམས་འཕགས་པ། སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དང་བཞི་ཡོད། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པའི་དེ། ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གཉིས་ཡོད། རང་གི་རྟེན་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་ཞེན་
རིག་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་གསུམ་ཡོད། བྱས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་པའི་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་ཞེན་རིག་དང་པོ་དང། དཔྱད་གསུམ་གྱི་དག་པའི་ལུང་གི་རྟགས་ལས་སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་
ཁྲིམས་ཀྱི་བདེ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་རིགས་ཀྱི་བསྟན་བྱའི་དོན་ལ་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་ཞེན་རིག་གཉིས་པ་ཡིན། རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་རྟགས་ལས་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་སྒྲས་བརྗོད་རུང་དུ་རྟོགས་པའི་གསར་དུ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ་དེ་གསུམ་པ་ཡིན། གསར་དུ་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་པའི་རིག་པ། ཚད་མིན་གྱི་བློའི་མཚན་ཉིད་
དབྱེ་ན། བཅད་ཤེས། ཐེ་ཚོམ། ཡིད་དཔྱོད། ལོག་ཤེས། སྣང་ལ་མ་ངེས་དང་ལྔ། རང་གི་ཉེར་ལེན་དུ་གྱུར་པའི་ཚད་མ་སྔ་མས་རྟོགས་ཟིན་པའི་དོན་ལ་མནན་ནས་འཛིན་པའི་རིག་པ། བཅད་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། རྟོག་པ་བཅད་ཤེས། མངོན་སུམ་བཅད་ཤེས་གཉིས། ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྔོན་འཛིན་
མིག་ཤེས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་སྔོན་པོ་དོན་མཐུན་དུ་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་དེ་དང་པོ་དང། སྔོན་འཛིན་མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་གཉིས་པ་ཡིན། རང་གི་དམིགས་པ་ལ་མཐའ་གཉིས་སུ་དོགས་པའི་སེམས་པ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ། དོན་མི་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གཉིས་ཡོད། སྒྲ་རྟག་གམ་
མི་རྟག་ཕལ་ཆེར་མི་རྟག་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ཐེ་ཚོམ་དང་པོ་དང། སྒྲ་རྟག་གམ་མི་རྟག་ཕལ་ཆེར་རྟག་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ཐེ་ཚོམ་གཉིས་པ་ཡིན། མྱོང་བ་དང་རང་གི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་ཡུལ་བདེན་པ་མཐའ་གཅིག་གསར་དུ་ངེས་པའི་ཞེན་རིག་རང་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་

[094B] རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཡིད་དཔྱོད་གཉིས། རང་གི་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་རིག་པ། ལོག་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། རྟོག་པ་ལོག་ཤེས་དང། རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་གཉིས་ཡོད། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ལྟ་བུ་དང་པོ་དང། ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་གཉིས་པ་ཡིན། རང་ཡུལ་མངོན་
སུམ་དུ་སྣང་ཡང་ངེས་པ་འདྲེན་མི་ནུས་པའི་རིག་པ། སྣང་ལ་མ་ངེས་ཀྱི་བློའི་མཚན་ཉིད། ཡིད་གཟུགས་མཛེས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་བཞིན་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་འཛིན་ཉན་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དེ་བློ་རིག་གང་ཡིན་དཔྱད་པ་ལ། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐེག་
ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་པོ་དེ། སྟོང་ཉིད་ལ་བཅད་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཚད་མ་གཉིས་མ་ཡིན་པ་བསྒྲུབས་ཟིན། ཚད་མིན་གྱི་བློ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཐེ་ཚོམ། ལོག་ཤེས། ཡིད་དཔྱོད། སྣང་ལ་མ་ངེས་ཀྱི་བློ་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གསུམ་དེར་ཐལ། དེ་སྟོང་ཉིད་ལ་མི་སླུ་བའི་རིག་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་གྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དེ། ཐེག་དམན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ལས་ཁྱད་ཆོས་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། དེ་དམིགས་པ་བདེན་བཞི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་གཙོ་བོར་གཅོད་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པ་
དང༑ རྣམ་པ་དེ་གཙོ་བོར་བདེན་མེད་དུ་འཛིན་པ་དང། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་རིགས་ཚང་བར་ཐོབ་པའི་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉེ་རྒྱུ་བྱེད་པ། ཐེག་ཆེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཐབས་ཤེས་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་ཡོངས་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་དང། ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་
འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྤོང་བ་དང་ལྡན་པ། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར། ཆུང་འབྲིང་གི་ཁྱད་པར་དེ་རྒྱུད་གཅིག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་
གྱིས་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་པོ་རྟུལ་འབྲིང་རྣོ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་ལམ་གསུམ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་ལམ་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་འཇོག་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་སྦྱོར་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་

[095A]༄༅། །སྦྱོར་ལམ་ཆུང་ངུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དེ་དམན་པའི་སྦྱོར་ལམ་ལས་ཁྱད་ཆོས་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དམན་པའི་སྦྱོར་ལམ་དེ་ཁྱད་ཆོས་དེ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་མི་རྟག་སོགས་བདེན་མེད་ལ་དམིགས་
པར་གསུངས་ཀྱང། དེར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་ལ་དམིགས་པའི་སྦྱོར་ལམ་དང་བདེན་བཞིའི་སྟེང་དུ་ཆོས་བདག་རགས་པས་སྟོང་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།    ༈   ཁྱད་པར་གཞན་སྤང་བ་དང་མི་སྤོང་བ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། རྩོད་པ་དང། ལན་
གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་རྣམས་སྟོན་པའི་གཞུང་ཚིག་གིས་དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་རྣམས་ཆོས་ཅན་བདེན་བཞི་ལ་བརྟེན་པ་སྒྲས་ཟིན་ལ་མི་སྟོན་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་རྣམས་ཆོས་ཅན་བདེན་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་དགོས་
པ་གང་ཞིག་དེས་སྒྲས་ཟིན་ལ་མ་བསྟན་ན་རྒྱན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱས་དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་རྣམས་ཆོས་ཅན་བདེན་བཞི་ལ་བརྟེན་པ་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། མི་རྟག་སོགས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་དེ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་རིགས་ཚང་
བར་ཐོབ་པའི་མཐོང་ལམ་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉེ་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལན་ལ། སྒྲ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྤྱིར་བཤད་པ་དང། ལན་དངོས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་རྣམས་སྟན་པའི་གཞུང་ཚིག་གིས་དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་ཆོས་ཅན་བདེན་བཞི་ལ་བརྟན་
པ་སྒྲས་ཟིན་ལ་མ་བརྗོད་ཀྱང། དེ་ལྟར་བརྟེན་པ་མི་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་བདེན་བཞི་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་གང་ཞིག་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གཉིས་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་མི་སྤོང་མ་གཏོགས་གཞི་གཅིག་པོ་དེ་བརྗོད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དོན་དམ་པར་དགག་
སྒྲུབ་དང་བྲལ་བའི་བདེན་པ་བཞི་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ་བདེན་བཞི་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་བཞི་བདེན་པར་མེད་ཅེས་པའི་སྒྲ་དེ་དེ་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་པའི་སྒྲ་

[095B] འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་རྣམས་སྟན་པའི་གཞུང་ཚིག་གིས་དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་རྣམས་ཆོས་ཅན་བདེན་བཞི་ལ་བརྟེན་པ་སྒྲས་ཟིན་ལ་བརྗོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་
ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་སྒྲས་ཟིན་ལ་མི་སྟོན་པ་མི་རེགས་པའི་རྩད་པར་རྣམ་བཤད་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དོན་དེ་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཁྱད་ཆོས་ལྟ་བུར་གོ་བར་བྱེད་པའི་སྙན་བྱ་དེ། དོན་དེ་ལ་བལྟོས་པའི་ཆོས་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། རི་བོང་
གི་རྭ་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེ་ཆོས་ཅན། རི་བོང་རྭ་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་པར་ཐལ། རི་བོང་རྭ་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཁྱད་ཆོས་སུ་གོ་བར་བྱེད་པའི་སྙན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱད་ཆོས་
བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་དོན་དེ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དོན་དེ་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཁྱད་ཆོས་ལྟ་བུར་གོ་བར་བྱེད་པའི་སྙན་བྱ། ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད། དེ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཁྱད་གཞི་ལྟ་བུར་གོ་བར་བྱེད་པའི་སྙན་བྱ་དེ། དོན་དེ་ལ་
བལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། བུམ་པ་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མཚོན་བྱ་དང་པོ་དེར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། བུམ་པ་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་གི་སྒྲའི་དོན་མ་ཚང་
བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་གི་སྒྲ། ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད། ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བའི་སྒྲ། ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ་དང། ཆོས་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་གཉིས་འགལ་ལོ། །ཟེར་ན། འོ་ན་སྒྲའི་མི་རྟག་ཅེས་པའི་ངག་དེ་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་
ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྒྲ་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེ་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྒྲའི་མི་རྟག་པ་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེ་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ་
[096A]༄༅། །དོན་དེ་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཁྱད་ཆོས་ལྟ་བུར་གོ་བར་བྱེད་པའི་སྙན་བྱ་དོན་མཐུན། དོན་དེ་ལ་བལྟོས་པའི་ཆོས་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད། དེ་དང་དོན་དེ་ལ་བལྟོས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་གི་སྒྲ་གཉིས་དོན་གཅིག་དོན་དེ་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་
ཁྱད་གཞི་ལྟ་བུར་གོ་བར་བྱེད་པའི་སྙན་བྱ་དོན་མཐུན། དོན་དེ་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད། དེ་དང་དོན་དེ་ལ་བལྟོས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བའི་སྒྲ་གཉིས་དོན་གཅིག་སྒྲའི་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ་དང་པོའི་མཚན་གཞི་ཡིན་ཞིང། དེ་ལ་སྒྲ་ལ་བལྟོས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་གི་སྒྲ་
ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྒྲའི་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་མི་རྟག་པ་དེ་སྒྲ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་གཞན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པ་བློ་ངོར་སྤངས་ཏེ་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ་གཉིས་པ་ཡིན་ཞིང། དེ་ལ་སྒྲ་ལ་བལྟོས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བའི་སྒྲ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྒྲ་
མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་མི་རྟག་པ་དེ་སྒྲ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་གཞན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པ་བློ་ངོར་མ་སྤངས་པར་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་སྤྱི་ཡན་ལག་ཏུ་བྱས་ཏེ། །བུམ་པ་ཡི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས། །ཞེས་དང། ལ་ལ་སོར་མོའི་ལྡན་པ་ཞེས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལན་
དངོས་ལ། དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་རྣམས་སྟན་པའི་གཞུང་ཚིག་གིས། དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་རྣམས་ཆོས་ཅན་བདེན་བཞི་ལ་བརྟེན་པ་སྒྲས་ཟིན་ལ་མ་བསྟན་ཀྱང་མི་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་དང། སྒྲས་ཟིན་ལ་མ་བསྟན་ཀྱང་དོན་གྱི་གོ་བར་བསྟན་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་རྣམས་
སྟན་པའི་གཞུང་ཚིག་གིས་དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་རྣམས་ཆོས་ཅན་བདེན་བཞི་ལ་བརྟེན་པ་སྒྲས་ཟིན་ལ་མ་བསྟན་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་མི་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེས་བདེན་བཞིའི་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་བདེན་བཞི་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་གཞི་གཅིག་ལ་བལྟོས་པའི་ཆོས་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གཉིས་པོ་དེ་
གཞི་གཅིག་པོ་དེ་ལ་བལྟོས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་མ་སྤོང་མ་གཏོགས་གཞི་གཅིག་པོ་དེ་བརྗོད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། དེ་ཡི་ན། རྣམ་པ་མངོན་ཞེན་ལ་སོགས་འགོག་ཅེས་པའི་གཞུང་གིས་བདེན་བཞི་དོན་དམ་པར་དགག་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པའི་དྲོད་ཆུང་ངུའི་ཡེ་

[096B] དེ་ལྟར་དུ་བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་པ་བཞི་པོ་དོན་དམ་པར་དགག་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པའི་དྲོད་འབྲིང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་དྲོད་འབྲིང་གི་རྣམ་པར་དོན་གྱི་གོ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཡང། གཟུགས་
སོགས་འདུ་འགོད་གནས་བྲལ་དང། །ཞེས་པའི་གཞུང་གིས་དོན་དམ་པར་དགག་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དྲོད་འབྲིང་གི་དམིགས་པར་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲོད་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་སོགས་ལ་ཡང་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པར་དགག་སྒྲུབ་དང་
བྲལ་བའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དྲོད་ཆེན་པོའི་དམིགས་པར་དོན་གྱི་གོ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡི་ནི། རྣམ་པ་མངོན་ཞེན་ལ་སོགས་འགོག་ཅེས་སོགས་ཀྱི་བདེན་བཞི་དོན་དམ་པར་མེད་པར་རྟོགས་པའི་དྲོད་ཆུང་ངུའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དེའི་རྣམ་པར་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཐོག་མའི་གསལ་
བྱེད་དེ་སྦྱར་བས་དྲོད་འབྲིང་གི་དམིགས་རྣམ་སོགས་ལ་ཡང་ཤུགས་ཀྱི་གོ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གོ་དགོས་ཀྱང་དེ་སྒྲས་ཟིན་ལ་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྒྱན་གྱི་ཚིག་སྦྱར་སླ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་རྣམས་སྟོན་པའི་གཞུང་ཚིག་གིས་དམིགས་རྣམ་ལྷག་མ་
རྣམས་ཆོས་ཅན་བདེན་བཞི་ལ་བརྟེན་པ་སྒྲས་ཟིན་ལ་བསྟན་པ་ལ་རྩོད་པ་ཡིན་གྱི་མ་བསྟན་པ་ལ་རྩོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་སློབ་དཔོན་འཕགས་པས། དེ་མི་རྟག་སོགས་པར་མི་གནས། །དེ་རྣམས་དེ་ཡིས་ངོ་བོས་སྟོང། །དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་ཅེས་སོགས་རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་རྣམ་
ལ་བདེན་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་མ་གཞག་པ་དང་གཞག་པ་གསུངས་པས་ཁྱོད་ལྟར་ན་ཆོས་ཅན་བདེན་བཞི་ལ་བརྟེན་པ་མ་བསྟན་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ལན་མཛད་དགོས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། རྟོག་པ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང། འདིར་
བསྟན་སྤང་བྱ་རྟོག་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། སྦྱིནྲ་རྟོག་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། དབུས་མཐའ་ལས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པོ། །ཞེས་ཁམས་གསུམ་གང་རུང་གིས་སས་བསྡུས་པའི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་ཆར་གྱུར་པའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས་ལ་རྟོག་པ་དང་

[097A]༄༅། །མཛོད་ལས། རྟོག་དང་དཔྱོད་པ་རྩིང་ཞིབ་ཉིད། ཅེས་ཡུལ་ལ་རྩིང་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་རིག་པ་ལ་རྟོག་པར་བཤད་པ་དང། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོག་ལ་རྟོག་པར་བཤད་པ་དང། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཤེས་གང་གང་ལ་སྒྲ་དོན་འཛིན། །དེ་ནི་དེ་ལ་རྟོག་པ་ཡིན། །
ཞེས་སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་དུ་འཛིན་པའི་ཞེན་རིག་ལ་རྟོག་པར་བཤད་པ་བཞི་ལས་ཕྱི་མ་དེ་རྟོག་པ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཀྱང། དང་པོ་གསུམ་པོ་དེ་བཏགས་པ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྱི་རྒན་རྒྱ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་ཕྱི་རོལ་དོན་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཚོར་བ་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་གང་
རུང་གི་སས་བསྡུས་པའི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་ཆར་གྱུར་པའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གང་རུང་ཡིན་ཀྱང་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཡུལ་ལ་རྩིང་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཁྱི་རྒན་རྒྱ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་དེ་ཡུལ་ལ་རྩིང་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་རིག་པ་ཡིན་ཀྱང་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེར་ཐལ། དབང་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེ་རྟོག་པ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་ཡིན་ན་སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་དུ་འཛིན་པའི་ཞེན་རིག་ཡིན་པས་ཁྱབ། དེ་ཡིན་ན་ཡང་རྟོག་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་དུ་འཛིན་པའི་ཞེན་རིག་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་
རྟོག་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཡང། མིང་སྦྱོར་རྟོག་པ་དང། དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་གཉིས། རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་འདྲེས་རུང་ཞེས་སྨོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བརྡ་ལ་མ་སྦྱང་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག་པ་རྣམས་བསྡུ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བརྡ་ལ་མ་སྦྱང་
བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་དེ་ལ་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་སྣང་ཡང་བུམ་པའི་སྒྲ་སྤྱི་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་བརྡ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་རྟོག་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། རྟོག་པའི་
ངོ་བོ།། དབྱེ་བ། གྲངས་ངེས། གོ་རིམ། དགག་སྒྲུབ་གང་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པ་སོགས་དཔྱད་པ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན། རྟོག་པ་ཁྱད་ཆོས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་བཤད་པ་དང་བདུན། དང་པོ་ལ། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་ཆོས་ཅན་ཚད་གྲུབ་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན། འདིར་བསྟན་བྱའི་

[097B] དབྱེ་ན། དེར་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་གཉིས། གསུམ་པ་གྲངས་ངེས་ལ། དེ་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིར་གྲངས་ངེས་ཏེ། དམིགས་ཡུལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་ལ་བཞིར་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ་
གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་དུ་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་བ་བཞི་པོ་དེ་ལ་འགོ་གནོན་དཀའ་སླའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ངེས་
དཀའ་སླའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་དགག་སྒྲུབ་གང་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་འདིར་བསྟན་སྤང་བྱ་རྟོག་པ་ལ་དགག་རྟོག་གིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། སྐབས་འདིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དང། སྐབས་ལྔ་པར་ཐེག་ཆེན་
གྱི་ལམ་འབྲས་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་སེམས་ལམ་ལ་བལྟོས་པའི་འཇུག་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་པ་གང་ཞིག་དེ་རྣམས་སྒྲུབ་རྟོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་འདིར་བསྟན་སྤང་བྱ་རྟོག་པ་ལ་སྒྲུབ་རྟོག་གིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། གཟུང་འཛིན་བདེན་མེད་ལ་དམིགས་
ནས་འཇུག་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དེ་འདིར་བསྟན་སྤང་བྱ་རྟོག་པ་གང་ཞིག་དགག་རྟོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དེ་འདིར་བསྟན་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པས་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྤོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཤེས་
སྒྲིབ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་དགག་རྟོག་ཡིན་ཀྱང་འདིར་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཟེར་ན། དེ་ཡིན་པར་ཐལ། སྐབས་འདི་དང་འོག་ཏུ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་བསྡུས་པའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཐེག་ཆེན་
གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་པོ་དེ་སྤང་བྱ་མངོན་གྱུར་བ་གང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། མཐོང་སྒོམ་གྱི་རྩེ་སྦྱོར་གཉིས་པོ་སྤང་བྱའི་ས་བོན་གང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འདིར་བསྟན་རྟོག་པ་ལ་དགག་རྟོག་ཡོད་ན་རྣམ་པའི་ཁྱད་ཆོས་བསྟན་པ་དང་ཟློས་པར་

[098A]༄༅། །འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན། དགག་རྟོག་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་ནི་སྤང་གཉེན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ལ་རྨོངས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་བདེན་མེད་ལ་དམིགས་
ནས་འཇུག་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡང་འདིར་བསྟན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡང་འདིར་བསྟན་སྤང་བྱ་རྟོག་པ་ལ་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་གཟུང་བ་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡིན་མི་དགོས་པར་ཐལ། ཉན་རང་གི་ལམ་འབྲས་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་སེམས་
ལམ་ལ་བལྟོས་པའི་ལྡོག་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དེ་འདིར་བསྟན་སྤང་བྱ་རྟོག་པ་ཡིན་ཀྱང། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་གཟུང་བ་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་བྱར་བདེན་པར་ཞེན་པའི་བདེན་འཛིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་འདིར་བསྟན་གཟུང་རྟོག་དང། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་
རྟོག་གཉིས་དོན་གཅིག་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། དེས་ན་འདིར་གཟུགས་སོགས་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དང། གཟུང་འཛིན་བདེན་མེད་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གཉིས་ཀ་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་བསྟན་
བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་དགོས་ཏེ། དེ་དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྤང་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པར་བསྒོམ་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགག་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །ཡང་དག་ཏུ་ནི་བཀག་མེད་གསལ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་དེ་གང། རྫ་འཛིན་དང་རྟག་འཛིན་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་གཟུང་བ་ལ་གཟུང་རྟོག་འཛིན་པ་ལ་འཛིན་རྟོག་ཏུ་བྱས་ནས་དེ་གཉིས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་དང། འཛིན་རྟོག་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེ་ན། དེ་མི་འཐད་
དེ༑ དེ་གཉིས་ནི་དམིགས་ཡུལ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་མི་འཇོག་པར་དམིགས་པར་འཇོག་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་གཉིས་འཛིན་སྟངས་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་འཛིན་སྟངས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཡོད་པར་ཐལ། དེ་དང་རང་གི་

[098B] རང་གི་དམིགས་ཡུལ་འཛིན་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དང་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་ཞུགས་པའི་བློ་གང་ཞིག་
དེ་གཉིས་འཛིན་སྟངས་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་སོ། །ཁ་ཅིག་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ལ་རྫས་འཛིན་དང། གང་ཟག་ཕུང་པོའི་ཆོས་ལ་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད་ལ་བཏགས་འཛིན་དུ་བྱས་ནས། དང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཤེས་སྒྲིབ་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དང། ཕྱི་
མ་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཤེས་སྒྲིབ་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། དང་པོ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ཤེས་སྒྲིབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་མི་འཐད་དེ། དེ་འཛིན་སྟངས་དོན་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་
ཟག་ཕུང་པོའི་ཆོས་ལ་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གང་ཟག་དོན་བྱེད་ནུས་པ་རྫས་འཛིན་དང། དེ་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་བཏགས་འཛིན་དུ་བྱས་ནས་དང་པོར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཤེས་སྒྲིབ་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དང། ཕྱི་མར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཤེས་སྒྲིབ་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་རིགས་
པར་ཐལ། དང་པོ་དེ་འཛིན་སྟངས་དོན་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཕྱི་མ་དེའི་ཞེན་ཡུལ་འགོག་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཞེན་ཡུལ་འགོག་པ་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། དེའི་ཞེན་ཡུལ་བཀག་ན་གང་ཟག་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
གང་ཟག་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གང་ཟག་བདེན་པར་གྲུབ་པ་རྫས་ཡོད་དང། དེ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་བཏགས་ཡོད་དུ་བྱས་ནས་དང་པོར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཤེས་སྒྲིབ་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དང། ཕྱི་མར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཤེས་སྒྲིབ་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྟོག་
པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་འཛིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟ་ན་ཕྱི་མ་འཛིན་སྟངས་དོན་མཐུན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཕྱི་མ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིར་བསྟན་ཤེས་སྒྲིབ་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་ཤེས་སྒྲིབ་རྟོག་པ་ལ་ལྷན་

[099A]༄༅། །སྐྱེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གང་ཟག་ལ་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང། སྐྱེས་བུ་ལ་བཏགས་ཡོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། དེ་གཉིས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་
ནི་ཁམས་དྲུག་པ་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། འགྲེལ་པ་ལས། གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ནི་གང་ཟག་དོན་བྱེད་ནུས་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཤེས་སྒྲིབ་རྫས་འཛིན་རྟོག་པའི་དམིགས་ཡུལ་
དུ་གྱུར་པའི་རྫས་འཛིན་དང། སྐྱེས་བུ་ཕུང་པོའི་ཆོས་ལ་བཏགས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཤེས་སྒྲིབ་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བཏགས་འཛིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་ཞེན་ཡུལ་སོ་སྐྱེས་མངོན་སུམ་གྱིས་མྱོང་སྟོབས་ཀྱི་ཁེགས་པ་
མེད་ཀྱང། འཕགས་པ་ལ་ཡོད་པས་རྫས་འཛིན་སོ་སྐྱེའི་རྟེན་ཅན། བཏགས་འཛིན་འཕགས་པའི་རྟེན་ཅན་དུ་བཤད་པ་ཡིན་གྱིས། དེར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པའི་རྟེན་ལ་རྫས་འཛིན་ཡང་ཡོད། སོ་སྐྱེའི་རྟེན་ལ་བཏགས་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། འཕགས་པའི་རྟེན་ལ་ཉོན་མོངས་དང་བདེན་
འཛིན་ཡོད་པ་གང་ཞིག་དེ་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་ན་རྫས་འཛིན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། གང་ཟག་ཕུང་པོའི་ཆོས་ལ་བཏགས་ཡོད་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་
རྟོགས་པའི་ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། ཤེས་སྒྲིབ་རྫས་འཛིན་རྟོག་པའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རྫས་འཛིན་དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་གང་ཟག་གཉིས་ཡོད། ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡང་དོན་མཐུན་དང་དོན་མི་མཐུན་གཉིས་ཡོད་དེ། གང་ཟག་དོན་བྱེད་ནུས་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེ་དང་པོ་དང་
གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་སྒྲིབ་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བཏགས་འཛིན་ལ་ཡང་ཤེས་པ་དང་གང་ཟག་གཉིས་ཡོད། ཤེས་པ་དེ་ལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། གང་ཟག་ཕུང་པོའི་ཆོས་ལ་བཏགས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་

[099B] གཉིས་པ་བཏགས་འཛིན་དུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་ཡོད་དེ། གང་ཟག་ཕུང་པོའི་ཆོས་ལ་བཏགས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་བདེན་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེ་རྟོག་པ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་
ཀྱང་དེ་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ལ་ཀུན་ལྷན་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ། རྟོག་པ་ཀུན་ལྷན་གྱི་ཁྱད་པར་དམིགས་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འབྱེད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེར་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རྫས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྤྱིར་
རྫས་ཡོད་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་ལ། རིགས་པས་གྲུབ་པའི་རྫས་ཡོད། བརྟེན་པའི་རྫས་ཡོད། དོན་བྱེད་ནུས་པའི་རྫས་ཡོད། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དང་བཞི་ཡོད་ཅིང། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། གཞི་གྲུབ་ན་དང་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ། རེ་འགའ་བ་མ་ཡིན་པའི་རྟག་པ་ཡིན་ན་གཉིས་པ་དེ་ཡིན་པས་ཁྱབ། དངོས་
པོ་ཡིན་ན་གསུམ་པ་དེ་ཡིན་པས་ཁྱབ། རྫས་ཡོད་ཡིན་ན་བཞི་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེ་ཡིན་ན་རྫས་ཡོད་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དང་པོ་གསུམ་རྫས་ཡོད་བཏགས་པ་བ་དང། ཕྱི་མ་དེ་རྫས་ཡོད་མཚན་ཉིད་པར་ཀུན་བཏུས་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རང་ཉིད་ངེས་པ་ལ་རང་
གི་ཆ་ཤས་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་དགོས་པའི་ཆོས། རང་ཉིད་བཏགས་ཡོད་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་གང་ཟག་དང་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུ་ཡིན། རང་ཉིད་ངེས་པ་ལ་རང་གི་ཆ་ཤས་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པའི་ཆོས། རང་ཉིད་རྫས་ཡོད་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། སྔོན་པོ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་དེའི་མཚན་གཞི་ཡིན་ཏེ། བསྡུ་
བ་ལས། གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་མི་ལྟོས་ཤིང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་མི་བརྟེན་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མདོར་ན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་ལྟོས་ཤིང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདོགས་
པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མདོར་ན་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་པར་རིགས་པར་བྱའི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་བཤད་པ་ལ། གཟུང་རྟོག་བཤད། འཛིན་རྟོག་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་འདིར་བསྟན་སྤང་བྱ་རྟོག་པ་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། གང་ཟག་གི་

[100A]༄༅། །བདག་འཛིན་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དེ། དམིགས་པ་དང་ནི་རྣམ་པ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། སྐབས་དེར་བདེན་
བཞི་བདེན་མེད་ལས་གཞན་དུ་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་ལ་དམིགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་གཅིག་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་འདིར་བསྟན་སྤང་བྱ་གཟུང་རྟོག་ལ་བདེན་འཛིན་གྱིས་ཁྱབ་ཟེར་ན། གཟུགས་
ཕྱི་རོལ་དོན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་ཞེན་ཡུལ་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དེ། དམིགས་པ་དང་ནི་རྣམ་པ་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བདེན་བཞིའི་སྟེང་དུ་ཆོས་བདག་རགས་པས་སྟོང་པ་ལ་
དམིགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་དེ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་གཟུང་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན། སྐབས་འདིར་དངོས་བསྟན་གྱི་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་གི་མཚན་ཉིད་
དབྱེ་ན། དེར་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་གཉིས། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན། འདིར་དངོས་བསྟན་གྱི་ཤེས་སྒྲིབ་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་གི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་
དམིགས་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུ་ཡོད། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན། འདིར་དངོས་བསྟན་གྱི་ཤེས་སྒྲིབ་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་གི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། དམིགས་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དགུ་ཡོད། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ཐེག་ཆེན་
གྱི་མཐོང་ལམ་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་དང་སྤྱོད་པ་པོ་གཉིས་ཀར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཆོས་ཅན། ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་ཡིན་པར་ཐལ། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་གཟུང་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་དམིགས་ནས་

[100B] ཟེར་ན། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་མ་ཁྱབ། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཤེས་སྒྲིབ་འཛིན་རྟོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། མ་ཁྱབ། རྟགས་དེར་ཐལ། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་འཛིན་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་
བདེན་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་དང་སྤྱོད་པ་པོ་གཉིས་ཀར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཆོས་ཅན། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་
ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་འཛིན་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་བདེན་པར་མེད་པ་སྟོང་
ཉིད་དུ་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྟག་པར་བདེན་པར་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་དུ་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་རྟག་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། ལོག་ཤེས་སུ་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དེ་ཆོས་ཅན། འཛིན་སྟངས་དོན་མཐུན་གྱི་ཤེས་པར་ཐལ། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། མི་རིགས་པར་ཐལ། ལོག་ཤེས་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེ་རྟག་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འདིར་བསྟན་ཤེས་སྒྲིབ་རྟོག་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་དང་སྤྱོད་པ་པོར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། བུམ་པ་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་དང་སྤྱོད་པ་པོ་གང་དུ་ཡང་བདེན་པར་མི་འཛིན་པར་བུམ་པ་
བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དེ་འདིར་བསྟན་ཤེས་སྒྲིབ་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་པ་ལ། འཕགས་སེང་གཉིས་ཀ། གཞི་དང་ཞེས་པའི་གཞུང་གི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་དང་པོ་དང། དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡི། ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་
[101A]༄༅། །ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་གཉིས་འགལ་བར་བཞེད་པ་མཚུངས། འཕགས་པས་གཞི་དང་ཞེས་པའི་གཞུང་གི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་དེ་ཀུན་བྱང་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་སྤྱིར་དམིགས། དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡི། ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཤེས་སྒྲིབ་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་དེ་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་
ཆོས་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པས་ཁྱབ་པར་བཞེད། སློབ་དཔོན་ནི། གཞི་དང་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པས་ཁྱབ། དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡི། ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་ལ་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པས་ཁྱབ་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་
ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། གཞི་དང་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་དང་པོའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མེད་པར་བཞེད། དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡི། ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ། གཞི་དང་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་
དང་པོའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་རིགས་སུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡི། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་རྟགས་དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། འཕགས་པའི་ལུགས་ལ། གཞི་དང་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་དང་པོའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་
གྱུར་པའི་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་དམིགས་ཡུལ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། མདོ་ལས། གཟུགས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་མི་ཤེས་མི་མཐོང། ཞེས་དང། གཟུགས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་ཤེས་མི་མཐོང། རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་ཤེས་
མི་མཐོང། ཞེས་དང། གཟུགས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡི། ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་ལ་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པས་ཁྱབ་པར་བསྟན་
པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་བསྟན་འགལ་བར་བཞེད་ཀྱང། སྤྱིར་ཤེས་སྒྲིབ་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་དང་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་འགལ་བར་མ་བཞེད་དེ། གཞི་དང་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་དེ་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་དང་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་གཉིས་ཀ་ཡིན། ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་

[101B] ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་མ་ཡིན། དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡི། ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་དེ་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་མ་ཡིན་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས་
དེ་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཉིས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་སྔ་མ་
དང་ལྡན་པའོ། །རེ་ཞིག་དང་པོ་དེ་ནི་གཉིས་པ་ཡང་ཡིན་པ་ནི་དཔེར་ན་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོར་གྱུར་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དང་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཙམ་གྱི་
རྟེན་ཅན་ཞེས་པའི་དོན་ཡོད་དེ། གཞི་དང་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་དང་པོ་དེས་ཀུན་བྱང་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་དམིགས་པ་བཅད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉི་སྣང་ལས། ཙམ་སྨོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གསལ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སློབ་དཔོན་འཕགས་པས་གཞི་དང་ཞེས་
པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་དང་པོ་ལ། དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡི། ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་གཉིས་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ། དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡི། ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་གཉིས་པ་ལ་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཁྱབ། གཞི་དང་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་ལ་ཉོན་མོངས་གཟུང་
རྟོག་གིས་ཁྱབ་པར་བཞེད་པས་འཁོར་གསུམ་སོང་ངོ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། འགྲེལ་པ་དེ་དག་གི་དོན་སྔར་བཤད་པ་དེ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྒྲིབ་གཉིས་ཀུན་བཏགས་སྤངས་པའི་འཕགས་པ། དེ་ལྟ་བུའི་རགས་པའི་གནས་ལ་རྨོངས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་
གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉིས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང། དང་པོ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་སོགས་དང་མི་འགལ་ཏེ། དང་པོའི་དོན་ནི་གཞི་དང་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་དང་པོ་ལ་གཟུང་རྟོག་གཉིས་པ་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་དོན་དང། ཕྱི་མའི་དོན། ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་ནས་

[102A]༄༅། །ལོངས་སྤྱོད་བྱར་བདེན་པར་ཞེན་པའི་བདེན་འཛིན་དེ། ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་ཡིན་གྱི་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་ནི། གཞི་དང་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་དང་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་འགལ་བར་བཞེད་དེ། གཞི་དང་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་
གྱི་གཟུང་རྟོག་དང་པོའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མེད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་ཡིན་ན་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། གཞན་དག་ན་རེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་ནི་
དང་པོ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་པས། འདི་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་ཆད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་སྒྲིབ་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ན་ཉོན་
མོངས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ན་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམ་བྱང་
ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཀྱང། རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲེལ་རྐང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་གིས་དངོས་བསྟན་གྱི་གཟུང་རྟོག་གཉིས་འགལ་བར་བཞེད་ཀྱང། ཀུན་བྱང་གཉིས་ཀ་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་
བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་བཞེད་དེ། སྲིད་ཞི་གཉིས་ཀ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡོད། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡང་ཡོད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། སྲིད་ཞི་བདེན་སྟོང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ས་བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་
དང་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་ཞུགས་པའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མ་གྲུབ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལོངས་

[102B] གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཤེས་སྒྲིབ་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་དང་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་མི་འགལ་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུ་སྙོམ་འཇུག་གི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དེ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཉོན་མོངས་
གཟུང་རྟོག་ཡིན་པར་ཐལ། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཞིག་དེ་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་
དེར་ཐལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་ཡིན་པར་ཐལ། བསམ་གཏན་གྱི་སྙོམ་འཇུག་དེ་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཞིག་དེ་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། བསམ་གཏན་བཞི་ཚད་མེད་བཞི་རྣམས་སྟོན་པའི་མདོ་
རྣམས་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲེལ་རྐང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་བཞི་སྟེ། མུ་དང་པོ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དྲུག་གོ། གཉིས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་
གཞན་གྱི་དེ་ཉིད་དོ། །བཞི་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་པའི་དོན་ལ་ཁ་ཅིག་གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་གཉིས་ལ་མུ་བཞི་རྩི་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། འོ་ན། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་པོ་གཟུང་རྟོག་ཡིན་ལ་འཛིན་རྟོག་མ་ཡིན་པའི་མུ་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ན། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་པོ་ཆོས་ཅན། གཟུང་རྟོག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མར་གྱུར་པའི་མིག་ཤེས་དེ་ཆོས་ཅན། འཛིན་རྟོག་ཏུ་ཐལ། དེ་འདྲའི་མུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྟོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དབང་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་
པ་ནི་རྒྱུན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཆོས་ཅན། དེ་གཉིས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དང་སངས་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་གི་དམིགས་ཡུལ་ལ་མུ་བཞི་རྩི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་དེ་འཛིན་རྟོག་གི་དམིགས་ཡུལ་མ་ཡིན་

[103A]༄༅། །པའི་མུ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། དེའི་དོན་ཡོད་དེ། སོ་སྐྱེའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་གི་དམིགས་ཡུལ་ལ་མུ་གཞི་རྩི་བ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། དེར་ཐལ། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་པོ་དེ་དེའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུང་རྟོག་གི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་ཞིང། འཛིན་རྟོག་གི་དམིགས་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང། དུས་ཀྱི་ཐུང་མཐའི་སྐད་ཅིག་མར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་དེ་དེའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་འཛིན་རྟོག་གི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་
དེའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུང་རྟོག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང། རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་དེའི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་གཉིས་ཀའི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དང། འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་དེའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུང་རྟོག་འཛིན་རྟོག་གཉིས་ཀའི་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའོ།།
རྫས་འཛིན་དང་བཏགས་འཛིན་མི་འགལ་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་དེ་གང་ཟག་དོན་བྱེད་ནུས་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན། གང་ཟག་ཕུང་པོའི་ཆོས་ལ་བཏགས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་རྟོག་པ་ཁྱད་ཆོས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་
མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པ། རྩོད་པ་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་པོ་དེ་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་ཁྱད་ཆོས་སུ་ལྡན་པའི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་བཞི་སྤང་བྱར་ལྡན་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཉོན་མོངས་བྱ་མོངས་བྱེད་
དུ་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་ལྟར་འོག་ནས་འཆད་པའི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་བསྡུས་པ་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འདི་དག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བརྟེན་པར་བརྗོད་པར་
བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དོགས་པ་བཀོད་པ་དང། ལན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་པོ་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞི་རིམ་པ་བཞིན་ལྡན་པའི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། ས་བོན་དང་རིམ་པ་བཞིན་ལྡན་པ་ཡིན་ནམ་

[103B] འོན་ཏེ། རིམ་པ་དེ་ལྟར་དུ་སྤོང་བ་དག་ལས་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། དྲོད་སོགས་བཞི་ཀའི་སྐབས་སུ་དེ་བཞི་ཀའི་ས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དག་དང་དུས་མཉམ་མམ་མི་མཉམ། མཉམ་ན་དུས་མཉམ་ངོ་བོ་གཅིག་གམ་ཐ་དད་
ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། དེ་རྣམས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་ཞུགས་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུས་མཉམ་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་ན་མི་འཐད་དེ། དམིགས་པ་རིགས་མཐུན་རྫས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་དུ་མ་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་མངོན་གྱུར་དུ་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་
གང་ཟག་གཅིག་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དུས་མཉམ་མ་ཡིན་ན། དེས་རིམ་ཅན་དུ་སྤོང་བའི་དོན་མ་ཚང་བར་ཐལ། དེ་དང་དུས་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། མ་ཁྱབ། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་རྣམས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། སྟོང་ཉིད་
རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་དེ་རྟོགས་དགོས་པ་གཞིར་བྱས་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བདེན་མེད་དུ་
རྟོགས་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པ་སོགས་རིམ་ཅན་དུ་ལྡན་པའི་དོན་ཡིན། ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་སྐྱོན་འཕེན་པ་ཁ་ཅིག་དེ་གཞིར་བྱས་ནས་འོ་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཁྱབ་པའི་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། དེས་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བདེན་མེད་དུ་མ་
རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱབ་པའི་སྟོང་ཉིད་དང་ཉི་ཚེའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡང་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཕྲ་རགས་རྫོགས་པར་ཆོད་མ་ཆོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་གི། ཆོས་ཅན་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་གི་སྒོ་ནས་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེས་
ཁྱབ་པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། གསུམ་པ་རིམ་པ་དེ་ལྟར་སྤོང་བ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་གཟུང་འཛིན་

[104A]༄༅། །གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་མཚུངས་པ་ལ་དེས་ཤེས་སྒྲིབ་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་སྤོང། རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་མི་སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལན་བཤད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་
པར་རྟོག་པ་བཞི་རིམ་ཅན་དུ་ལྡན་པའི་དོན་ཡོད་དེ། དྲོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་བ་གཉིས་པོ་དེ་དངོས་རྒྱུ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ནས། སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་དང་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་བ་གཉིས་དངོས་རྒྱུ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་གཅིག་
ཏུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། འོ་ན། སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་དེ་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་དངོས་སུ་གནོད་བྱེད་དང། དེ་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ། དངོས་སུ་གནོད་བྱེད་གང་ཞིག་ཕན་འདོགས་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། ཤེས་སྒྲིབ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེའི་རིགས་མཐུན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་ཆོས་ཅན། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱོད་འབད་པས་སྤོང་དགོས་པར་ཐལ། ཤེས་སྒྲིབ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་
ཚོགས་མཐའ་ཡས་པས་བརྒྱན་པའི་སྒོ་ནས་བསྐལ་པ་དུ་མར་འབད་པས་སྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྐྱོན་མེད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བདེན་མེད་དུ་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་གི་
ཆ་རྣམས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་ངང་པས་སོ་སོར་འབྱེད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་དངོས་རྒྱུ་ནུས་པ་ཇི་ལྟར་ཆེ་ཡང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་དང་སྒྲ་རྟག་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་མངོན་གྱུར་བ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་
ཏུ་བསྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཉིས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་ཞུགས་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་པོ་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་རིམ་ཅན་དུ་ལྡན་པའི་དོན་ཡང་དེ་བཞིའི་ས་བོན་

[104B] དེས་ན་ཉོན་མོངས་བྱ་མོངས་བྱེད་དུ་ལྡན་པ་ལ་བྱེད་ཅིང་ཉོན་མོངས་བྱ་མོངས་བྱེད་ཀྱི་དོན་ཡང། ཉན་རང་སྡུག་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤང་
བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་འབད་པ་དྲག་པོས་སྤོང་བ་བྱེད་ཀྱི། དེ་ལྟར་སྤངས་པས་རང་གི་འདོད་བྱའི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་མི་སྤོང་ན། རང་གི་འདོད་བྱའི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་སྤང་
བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྤོང་ཞིང། དེ་ལྟར་སྤོང་བས་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ། དེ་ལས་གཞན་དུ་ན་འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་མི་ཐོབ་པས་དེའི་དོན་དུ་འབད་པ་བྱེད་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བྱ་མོངས་བྱེད་དུ་ལྡན་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་
གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་དེ་ཉོན་མོངས་སུ་ཡང་མེད། དེ་ལས་གཞན་དུ་ཉོན་མོངས་བྱ་མོངས་བྱེད་དུ་ལྡན་པའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བ་ལ། ཁ་ཅིག་དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་པོ་དེ་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞི་སྤང་
བྱར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དམན་པའི་སྦྱོར་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་ཐལ། དེ་སྤང་བྱར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། མ་ཁྱབ། དམྱལ་བ་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བས་འགྲོ་བ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་ཐལ། དེ་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བས་འགྲོ་བ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་པ་ཁས། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། དེ་འགྲོ་བ་གཞན་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཤེས་སྒྲིབ་དེ་ལ་མཐོང་སྤངས་སྒོམ་སྤངས་གཉིས་སུ་གྲངས་མ་ངེས་པར་ཐལ། སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་པོ་དེས་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་བ་བཞི་པོ་དེ་རིམ་ཅན་དུ་སྤང་བའི་
ཕྱིར༑ ཟེར་ན། མ་ཁྱབ། འོ་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་པོ་དེས་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་དེ་རིམ་ཅན་དུ་སྤོང་ངམ་མི་སྤོང། མི་སྤོང་ན། སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་དེས་སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་མི་གནོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་

[105A]༄༅། །འགྲེལ་ལས། ངེས་པ་དང་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱིས། །གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །འདི་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དབེན་པ་ལ། །འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ཤེས་པ་ཡི། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤོང་ན་ཤེས་སྒྲིབ་དེ་ལ་མཐོང་སྤངས་སྒོམ་སྤངས་གཉིས་སུ་གྲངས་མ་ངེས་པར་ཐལ། དེས་
རིམ་ཅན་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། ཁོ་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ། སྤང་བྱའི་ས་བོན་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་ལ་མཐོང་སྒོམ་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། ཅིག་ཤོས་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་པོ་དེས་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་
བཞིའི་ས་བོན་སྤོང་བར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་པོ་དེས་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་བ་བཞི་རིམ་ཅན་དུ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྦྱོར་ལམ་བཞི་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། གོམ་
པ་ཡུན་རིང་ཐུང་དང། ཡོན་ཏན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་དེ་ལྟར་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཤེས་སྒྲིབ་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་བ་ཉམས་དམས་པ་དེ་ཙམ་དུ་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་བ་ཉམས་མ་
དམས་པའི་ཕྱིར་དང། སྦྱོར་ལམ་བཞི་པོ་དེས་ཤེས་སྒྲིབ་བཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞིའི་ས་བོན་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་རང་དུས་སུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། དགག་གཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་བྱང་སེམས་
སྦྱོར་ལམ་པ་ལ་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་བདག་རྐྱེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན། བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་ཕྱིའི་ཡོངས་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད། བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པ་སྲིད་ཞི་གཉིས་ཀྱི་མཐར་མི་ལྟུང་བར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན། དེའི་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་
གྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་བ་དང། ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་ཡོངས་འཛིན་དུ་གྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དང་པོ་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དང་པོ་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་

[105B] འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་རྫོགས་པ་སྟོན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མི་ནུས། སངས་
རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དེ་དག་ལ་གུས་པར་བྱ་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེའི་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་
ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། ཁ་ཅིག་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དེ། བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་བདག་རྐྱེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་བདག་རྐྱེན་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་
དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པ་ལ་ཐབས་ཤེས་གང་ཡང་རུང་བ་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན། དེའི་ཕྱིའི་ཡོངས་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད། བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པ་སྲིད་ཞི་གང་རུང་གི་མཐར་མི་ལྟུང་བར་འཛིན་པའི་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ། དེའི་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་
གྱི་མཚན་ཉིད། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དེའི་མཚན་གཞི་ཡིན། གཞུང་གི་བསྟན་ཚུལ་ཡོད་དེ། འཕགས་པ་ལྟར་ན། སེམས་མི་འགོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བོར་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་པས་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་བསྟན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད། །དེ་ཡི་
མི་མཐུན་ཕྱོགས་བོར་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་པས་ཕྱིའི་ཡོངས་འཛིན་བསྟན། སློབ་དཔོན་ལྟར་ན་གཞུང་དེས་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། ཕྱིའི་ཡོངས་འཛིན་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྟོག་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང། ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་དེ་འཆད་
ན་དེའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྩོད་སྤོང་དང་བཅས་པ་འཆད་པ་ལ། རྟོག་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང། །ཞེས་པ་ནས། དེའི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་པའི་བར་གྱི་གཞུང་གསུངས། དེའི་དམིགས་པ་ལ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་འཆད་པར་བྱེད་པས། དམིགས་པ་ཆོས་
[106A]༄༅། །རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། ཞེས་པ་ནས། གང་དག་ཐུབ་པའི་ཐུན་མོང་མིན། །ཞེས་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་སྤྱིར་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཞེས་པའི་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་གསུངས། དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་འཆད་པ་ལ་
སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད་སེམས་དང། །ཞེས་སོགས་ཤློ་ཀ་གཅིག་གསུངས།    ༈    །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་ལུགས་བཤད་པ་དང། ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་མ་ཆགས་པའི་
སེམས་བྱུང་ཞིག་རིགས་སུ་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་བསོད་སྙོམས་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པའི་འཕགས་པའི་རིགས་སོགས་སུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་ལས། ཆོས་གོས་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་འཕགས་པའི་རིགས། བསོད་སྙོམས་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་འཕགས་པའི་རིགས་
གནས་མལ་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་འཕགས་པའི་རིགས། སྤོང་བ་དང་སྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་འཕགས་པའི་རིགས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞི་པོ་དེ་ཡང་བསྡུ་ན་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དང། སྒྲུབ་པའི་ལས་དངོས་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། དང་པོ་གསུམ་ལམ་སྒྲུབ་ཚུལ་དུ་འདུ། ཐ་མ་དེ་ལས་
དངོས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ལུང་ལས། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཚུལ་འདི་ལས་འདི་བྱས་ན་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཐར་པ་ཐོབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། མཛོད་ལས། མ་ཆགས་འཕགས་རིགས་དེ་དག་ལས། གསུམ་གྱི་ཚུལ་བསྟན་ཐ་མ་ལས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་བདག་
དང་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་ཚུལ་ཡོད་དེ། དང་པོ་གསུམ་པོ་དེས་ཆོས་གོས་སོགས་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པའི་ཆགས་པ་མངོན་གྱུར་བ་ལྡོག་པར་བྱེད། ཐ་མ་དེས་བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་གཏན་དུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མཛོད་ལས། བདག་དང་བདག་
གིར་མངོན་འདོད་པ། །དེ་ཡི་དུས་དང་གཏན་ཞིའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འཕགས་པའི་རིགས་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བས་དེ་ལྟར་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། མཛོད་འགྲེལ་ལས། འདི་དག་ལས་འཕགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བས་ན་

[106B] ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་བཤད་པ་ལ། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བཤད་པ་དང། དབུ་མ་པའི་ལུགས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ། དབྱེ་བ། རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར། རིགས་འདུས་བྱས་སུ་སྒྲུབ་ཚུལ། རྩོད་པ་སྤོང་བ་དང་ལྔ། དང་པོ་ནི། ཟག་
མེད་ཀྱི་རྟོག་པ་སྐྱེ་རུང་གི་ནུས་པ་ཞིག་རིགས་སུ་འཇོག་ལ། དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་བཞེད་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་གི་ཟག་མེད་ཀྱི་རྟོག་པ་སྐྱེད་པའི་ས་བོན་དེ་འཇོག་མི་བཞེད་པ་རྣམས་ནི་ནང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་ཟག་མེད་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་བཞེད་དེ། མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་དེ་ནི་ཐོག་
མ་མེད་པ་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་དབྱེ་ན། རང་བཞིན་གནས་རིགས་དང། རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་གཉིས་ཡོད་དེ། ཐོས་སོགས་རྐྱེན་གྱིས་གསོས་མ་བཏབ་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་དེ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་དང་
དེས་གསོས་བཏབ་པའི་ཟག་མེད་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་དེ་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་སུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བྱང་ས་ལས། དེ་ལ་རིགས་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་གནས་པ་དང། ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་གནས་པའི་རིགས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་
གི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་ནི་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ་
རིགས་གཉིས་པོ་དེ་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་རྟེན་མི་བྲྟེཨྣ་དང་རྒྱུ་དུས་སུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རང་བཞིན་དང་ནི་རྒྱས་པ་དང། །དེ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང། །ཡོད་མེད་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་ནི། །སྒྲོལ་བའི་དོན་དུ་རིགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱ་མཚོ་སྦྲིན་ལས། སེམས་
བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་ཡིན་པར་རིགས་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་དེ་ཉིད་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་མིང་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་འདུས་བྱས་སུ་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ། རིགས་གཉིས་པོ་དེ་འདུས་བྱས་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁམས་མི་འདྲ་བ་

[107A]༄༅། །བདེན་གྲུབ་གསུམ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མོས་པ་མི་འདྲ་བ་བདེན་གྲུབ་གསུམ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་སྐབས་སྒྲུབ་པ་མི་འདྲ་བ་བདེན་གྲུབ་གསུམ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་མི་འདྲ་བ་བདེན་གྲུབ་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱན་ལས། ཁམས་རྣམས་དང་ནི་ཐོས་
པ་དང། །སྒྲུབ་པ་ཐ་དད་དབྱེ་བ་དང། །འབྲས་བུ་ཐ་དད་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །རིགས་ཡོད་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་རྒྱུ་དུས་སུ་མེད། འབྲས་དུས་སུ་ཡོད། རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཐོས་སོགས་ཀྱིས་མ་གསོས་པའི་རྒྱུ་དུས་སུ་ཡོད། འབྲས་བུའི་དུས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། མི་ཟད་
པ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །རིགས་མཆོག་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་དེ་རང་གི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་ཟད། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་དེ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་མི་ཟད་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་དེ་རིགས་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པ་གང་ཞིག་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ལུང་གི་རྗེས་
འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པས་གཏན་རིགས་ཆད་གསུམ། གནས་སྐབས་རིགས་ཆད་གཅིག་དང་རིགས་ཆད་ཀྱི་གང་ཟག་བཞི་འདོད་དེ། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཉེས་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པ་དང། དགེ་རྩ་གཏན་ནས་བཅོམ་པའི་རིགས་ཆད་གཅིག་དང། ཁ་ཅིག་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་མེད་
པའི་རིགས་དང། ཁ་ཅིག་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་གང་ཟག་གཅིག་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ལ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་ངེས་ཡོད། །ལ་ལ་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བཅོམ། །ལ་ལ་ཐར་པའི་ཆ་མཐུན་དགེ་བ་མེད། །དཀར་པོ་དམན་པ་ཡོད་པ་རྒྱུ་དང་བྲལ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པ་ནི་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉེན་པོས་སྤོང་རུང་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉེན་པོས་སྤོང་མི་རུང་བ། རྟག་ཡིན་ཕྱིར་རམ། ཞེས་སོགས་མཐའ་གཞན་འགོག་པའི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་
ཁེགས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པ་ནི་རིགས་ཆད་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་རིགས་རྒྱུད་ལ་མི་ལྡན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རིགས་དམན་པ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་རིགས་ཆད་ཀྱི་གང་ཟག་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དཀར་པོ་དམན་པ་ཡོད་པ་རྒྱུ་དང་བྲལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་

[107B] ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དེའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་བདག་འཛིན་དེ་དེའི་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ལོག་ཤེས་སུ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་དེ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐར་པ་འཐོབ་པར་
བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ། ཁ་ཅིག་རིགས་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། རིགས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་དག་གྱུར་པ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ཉིད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འགྲོ་ཀུན་དེ་ཡི་སྙིང་པོ་ཅན།།
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སློབ་དཔོན་ཤནྟི་པས་རྟོགས་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་རིགས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མཐུན་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། ཀུན་བཏུས་སུ་ཡང། ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དང་པོ་གཉིས་པོའི་དོན་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པས་རིགས་ཀྱི་མིང་གིས་བཏགས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མའི་དོན་ནི་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་རྒྱུ་ཙམ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་རིགས་གཉིས་པོ་དེ་མི་འགལ་
བར་ཐལ། རང་བཞིན་གནས་རིགས་ལ་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་ཀྱང། རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ལ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཉན་ས་ལས། ས་བོན་དེས་འབྲས་བུ་དེ་མ་བསྐྱེད་ཅིང་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པ་ན་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཅིང་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི། ས་
བོན་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་དེའི་ཕྱིར་རིགས་དེ་རགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། དེས་རིགས་གཉིས་འགལ་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རང་བཞིན་གནས་རིགས་དེ་ཕྲ་བ་དང་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་དེ་རགས་པར་
བསྟན་པ་གང་ཞིག་རིགས་ཕྲ་རགས་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་དེ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ལས་གཞན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྒྱ་མཚོ་སྤྲིན་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་ཡིན་པ་རིགས་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། སེམས་ཙམ་པས་ཟག་མེད་ཀྱི་རྟོག་པ་བསྐྱེད་

[108A]༄༅། །རུང་གི་ནུས་པ་དེ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སུ་ཁས་བླངས་པ་ལ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པས་འོ་ན་རྐྱེན་གྱི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡང་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སུ་ཐལ་བའི་མི་འདོད་པའི་ཐལ་བ་འཕངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དབུ་མ་པའི་ལུགས་བཤད་པ་ལ། རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་
དབྱེ་བ། རིགས་མ་སད་པའི་ཉེས་དམིགས། སད་པའི་ཕན་ཡོན། སྒྲ་བཤད་པ་དང། རིགས་ཆད་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་བཤད་པ། རིགས་ནས་ཇི་ལྟར་འཁྲིད་ཚུལ་དང་དྲུག་དང་པོ་ལ། སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རུང་གི་ཆོས། རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་དབྱེ་ན། རང་བཞིན་གནས་རིགས། རྒྱས་
འགྱུར་གྱི་རིགས། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་རིགས་དང་གསུམ། ཁ་ཅིག་དྲི་བཅས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཟེར་ན། རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དྲི་
མ་དང་བཅས་པའི་མཁྱེན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་གང་ཞིག་གནས་གྱུར་མཐར་ཐུག་པའི་ཚེ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུར་འགྱུར་རུང། རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་དེར་ཐལ་
མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་གནས་གྱུར་མཐར་ཐུག་པའི་ཚེ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུར་གྱུར་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་གང་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུར་འགྱུར་རུང། རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཁྱི་རྒན་རྒྱ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བདེན་སྟོང་དེའི་མཚན་གཞི་ཡིན། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐུར་འགྱུར་རུང་གི་ཆོས། རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། རྒྱས་གྱུར་གྱི་རིགས་ལ་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ཀྱིས་ཁྱབ་ཀྱང། རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ལ་རྒྱས་གྱུར་གྱི་རིགས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཁྱི་རྒན་རྒྱ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་མེད་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་དེ་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ཡིན་ཀྱང་
རྒྱས་གྱུར་གྱི་རིགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐོས་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་གསོས་མ་བཏབ་པའི་ཕྱིར། དབྱེ་ན། དེར་གྱུར་པའི་གང་ཟག་ཤེས་པ། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དང་གསུམ་ཡོད། དེར་གྱུར་པའི་གང་ཟག་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་བ་དེ་ཡང་ཡིན། འཇུག་སྡོམ་གསར་དུ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་དེ་ཡང་

[108B] དང་པོ་དེར་ཐལ། འཇུག་པ་ལས། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སུའང་སྐྱེས་པ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེ་རིང་སངས་རྒྱས་རིགས་སུ་སྐྱེས། །སངས་རྒྱས་སྲས་སུ་ད་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་
རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང། དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱུད་བླ་མའི་རྣམ་བཤད་ལས། དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བཞག་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ཡིན་ན་གཟུགས་སྐུར་འགྱུར་རུང་ཡིན་དགོས་པ་གང་ཞིག་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་སོགས་གཟུགས་སྐུར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། རྣམ་
བཤད་ལས། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་གནས་གྱུར་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་དེ་རྣམས་གནས་གྱུར་མཐར་ཐུག་པའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུར་གྱུར་པའི་ཡེ་
ཤེས་དེ་ཉིད་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་རིགས་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གྱུར་པའི་འགོག་བདེན་དེ་དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། བློ་བུར་རྣམ་དག་གི་ཆར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུར་འགྱུར་རུང་
གི་རིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཡོད་དེ། སྤྱིར་མྱང་འདས་ཐོབ་འགྱུར་གྱི་རིགས་ཡིན་པ་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་གང་རུང་གི་རིགས་སུ་མ་ངེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གཞན་ནས་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏུ་རུང་བའི་རིགས་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རིགས་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་གཏེར་དང་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཤིང་གི་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་
ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གཏེར་དང་འབྲས་བུའི་ཤིང་བཞིན་དུ། །རིགས་དེ་རྣམ་གཉིས་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཐོག་མེད་རང་བཞིན་གནས་པ་དང། །ཡང་དག་བླངས་པ་མཆོག་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གནས་རིགས་དེ་གཏེར་དང་ཆོས་མཐུན་ཏེ། དཔེར་ན་མི་དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་གྱི་ས་འོག་ཏུ་མི་ཟད་པའི་གཏེར་ཡོད་ཀྱང་

[109A]༄༅། །མི་དེས་དེ་མ་ཤེས་ཤིང། གཏེར་དེས་ཀྱང་ང་འདི་ན་ཡོད་ཅེས་མི་སྨྲ་བས་མི་དེ་གཏེར་དང་མ་ཕྲད་ཀྱི་བར་དུ་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་མི་ཐར་ཞིང་ཕྲད་པ་ན་དེ་ལས་ཐར་བ་ལྟར། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཡོད། དེ་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་ན་མི་གྲོལ་
ཞིང་རྟོགས་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཇི་ལྟར་མི་དབུལ་ཁྱིམ་ནང་ས་འོག་ན། །མི་ཟད་པ་ཡི་གཏེར་ནི་ཡོད་གྱུར་ལ། །མི་དེས་དེ་མ་ཤེས་ཤིང་གཏེར་དེ་ཡང། །དེ་ལ་ང་འདིར་ཡོད་ཅེས་མི་སྨྲ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་ནང་ཆུད་རིན་ཆེན་གཏེར། །དྲི་མེད་བཞག་དང་བསལ་མེད་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་
མ་རྟོགས་པས་ན་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །རྣམ་མང་རྒྱུན་དུ་སྐྱེ་དགུ་འདིས་མྱོང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་མི་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པའི་དབང་གིས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གོས་རུལ་ནང་ན་རྒྱལ་བའི་སྐུ་དང་ནི། །བུད་མེད་ངན་
པའི་ལྟོ་ན་མི་བདག་དང། །ས་ལ་རིན་ཆེན་གཟུགས་ཡོད་ཅི་ལྟ་བར། །བློ་བུར་ཉོན་མོངས་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པ་ཡིས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་ཁམས་འདི་གནས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིགས་གཉིས་སྦྱངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐུ་གསུམ་འཐོབ་ཚུལ་ཡོད་དེ། རང་བཞིན་གནས་རིགས་སྦྱངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་
ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཐོབ། ཕྱི་མ་སྦྱངས་པ་ལ་རྟེན་ནས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རིགས་འདི་གཉིས་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །སྐུ་གསུམ་འཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །དང་པོའི་སྐུ་ནི་དང་པོ་སྟེ། །གཉིས་པ་ཡིས་ནི་ཕྱི་མ་གཉིས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞུང་དེ་དག་གི་དགོངས་པ་དེ་ལྟར་
ཡིན་གྱི་སེམས་ཙམ་པས་འདོད་པ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཙམ་པས་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སུ་འདོད་པའི་རིགས་དེ་ལ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཀྱི་དོན་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར། ཟག་མེད་ཀྱི་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་ཁས་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ཀྱང་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སུ་ཐལ་
དེ་ཡང་ཟག་མེད་ཀྱི་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉི་སྣང་ལས། གཞན་དག་གི་རིགས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་དག་པ་བླངས་པ་དང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་དེ་དག་གི་ནི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ལ་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པའི་

[109B] །རྒྱུའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྐྱེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པ་དེས་ན་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ། །ཡང་ན་དེ་དག་གི་རིགས་ནི་བཏགས་པ་བ་ཡིན་ལ་འདི་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་དང་འདི་འགྲིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རིགས་མ་སད་པའི་ཉེས་དམིགས། སད་པའི་ཕན་ཡོན། སྒྲ་དོན་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་རིགས་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་རིགས་ལྡན་གྱི་འགྲོ་བ་ཁ་ཅིག་ད་དུང་འཁོར་བར་འཁོར་བ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་སྐྱོན་མེད་དེ། རིགས་སད་པའི་བགེགས་དེ་ལ་བཞི་ཡོད་པས་དེའི་དབང་གིས་
འཁོར་བར་འཁོར་བའི་ཕྱིར། བགེགས་དེ་ལ་བཞི་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་ཤས་ཆེ་བ་དང། གྲོགས་ངན་གྱིས་ཟིན་པ་དང། འཆི་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་དང། རྗེ་བོ་སོགས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་དབང་དུ་གྱུར་པ་དང་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཉོན་མོངས་གོམས་དང་གྲོགས་ངན་དང། །འཕོངས་དང་
གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དེ། །མདོར་ན་རིགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ནི། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སད་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རིགས་སད་པའི་གང་ཟག་དེ་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་དཀའ་ཞིང་སོང་ཡང་མྱུར་དུ་ཐར་བ་དང། དེར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་མྱོང་བ་དང། འཁོར་བ་སྐྱོ་ཤས་དང་
བཅས་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རིང་མོ་ཞི་གནས་ངན་སོང་དུ། །འགྲོ་ཞིང་མྱུར་དུ་ཐར་བ་དང། །དེར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་མྱོང། །སྐྱོ་བཅས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་སད་པ་ན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྔ་རོལ་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་
བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་དང། བཟོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་དང། སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ་སོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་ཉིད་ལས། སྦྱོར་བའི་སྔོན་དུ་སྙིང་རྗེ་དང། །མོས་པ་དང་ནི་བཟོད་པ་དང། །དགེ་བ་ཡང་དག་སྤྱད་པ་ནི། །རིགས་ཀྱི་རྟགས་སུ་ངེས་པར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ཆོས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། དུ་བ་ལས་ནི་མེར་ཤེས་དང། །ཆུ་སྐྱར་ལས་ནི་ཆུར་ཤེས་ལྟར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་གྱི། །རིགས་ནི་མཚན་མ་དག་ལས་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པས་རང་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམ་པས་དེ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར་བའི་ཐེག་ཆེན་

[110A]༄༅། །སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། བཞི་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་བདེན་སྟོང་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཞེས་འཆད་པས་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་
སོགས་བཞིས་རང་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་དེ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར་བའི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་སོགས་བཞི་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ཞེས་འཆད་
པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་ཉིད་སྦྱངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐུར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་རིགས་ཆད་གསུངས་པའི་དགོངས་གཞི་བཤད་པ་ལ། ངེས་པའི་རིགས་གསུམ། མ་ངེས་པའི་རིགས་གཅིག་སྟེ་རིགས་བཞི་ཡོད་ན་
རིགས་ཆད་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་དགོངས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དགོངས་གཞི་ཡོད་དེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྡང་བའི་ལོག་སྲེད་ཅན་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཐར་པ་མི་ཐོབ་པ་ལ་དགོངས་པའི་
ཕྱིར། དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་སྡང་བ་ལྡོག་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉེན་པོས་འབྲལ་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མངོན་མཐོ་ལན་གཅིག་ཙམ་ཡང་ཐོབ་མ་མྱོང་བའི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལན་ཅིག་ཙམ་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པ་ལས། འདི་སྐད་དུ་ལོག་སྲེད་
ཅན་གཏན་ཡོངས་སུ་མྱང་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྡང་བ་ལོག་སྲེད་ཅན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྡང་ལ་ལྡོག་པའི་དོན་དུ་དུས་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིགས་

[110B] གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་རུང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས། ཐོག་མེད་གྱུར་ཀྱང་ཐ་མ་དང་ལྡན་པ། །རང་བཞིན་གྱིས་དག་རྟག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི། །ཐོག་མེད་
སྒྲུབས་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲིབ་མི་མཐོང་སྟེ། །ཅི་ལྟར་གསེར་གྱི་གཟུགས་ནི་སྒྲིབ་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་གཉེན་པོར་འབྲལ་རུང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་གི་སྒྲིབ་པ་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། མི་རྟག་ཀྱང་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རམ་
སྲིད་ཀྱང་ཐབས་དེ་ཤེས་པའི་གང་ཟག་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡོད་ཀྱང་དེ་ལ་དོན་གཉེར་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རམ། དེ་མེད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡིད་འབྱུང་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་གང་ཟག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རམ། དེ་མེད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་དག་ལས་དེ་ཐམས་
ཅད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྟག་ཡིན་ཕྱིར་རམ་ཐབས་མེད་ཕྱིར། །ཡང་ན་ཐབས་ནི་མི་ཤེས་ཕྱིར། །བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་གྲངས་ན། །རྒྱུ་ཡོད་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་ཡིས་ནི། །གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་ཟད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཀུན་གཞི་བཞེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་མི་
རིགས་པར་ཐལ། རེས་ས་སྡེ་སོགས་སུ་ཀུན་གཞི་སྟོན་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཁམས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡོད་པས་ན་འགྲོ་ཀུན་གྱིས། །མྱ་ངན་འདས་པའང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་འདི་དྲངས་པ་དེ་ཉིད། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་
ཀྱི་སེམས་བདེན་པས་སྟོང་བ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སུ་སྟོན་པའི་ཁུངས་སུ་དྲངས་པ་གང་ཞིག་ཀུན་གཞི་བཞེད་ན་དེའི་ཁུངས་སུ་འདྲེན་པ་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་རིགས་ནས་འཁྲིད་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། ཐོག་མར་གདུལ་བྱའི་མོས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཉན་ས་ནས་བཤད་པ་ལྟར་དུ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་
སྣོད་ཐོས་པར་བྱས་ནས་དེ་དག་གི་དོན་ལ་འཁྲིད་པ་ན་དབང་པོའི་རིམ་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར། དེ་རྗེས་རིགས་བསགས་སྦྱངས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་འཁྲིད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་སྒོ་དུ་མ་ནས་བསོག་སྒྲིབ་པ་སྒོ་དུ་མ་ནས་སྦྱངས། སེམས་བསྐྱེད་
[111A]༄༅། །པའི་སྔ་རོལ་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་དང། སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གཏོང་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྲུང་བ་དང། བཟོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པ་སོགས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་བརྟན་པོ་ཐོག་མར་རྙེད་པའི་ཚེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ནས་
སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་གི་བསམ་པ་གཏིང་ཚུགས་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་གཞན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་དང་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པ་ལེགས་པར་སྦྱངས་ཏེ་བརྟན་པ་ན་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད། དེའི་རྗེས་སུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་སློབ་ནུས་མི་ནུས་བརྟགས་ནས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་
པ་དང་འགལ་བའི་རྩ་ལྟུང་གིས་མི་གོས་པར་སྲུང་ནུས་པར་མཐོང་བ་ན་འཇུག་སྡོམ་ལེན་པར་བྱེད། སྔོན་ཚེ་རབས་དུ་མར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ཤིང། ཐོག་མར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཤས་ཆེར་མི་བཟོད་པའི་ཡིད་འབྱུང་སྐྱེས་ནས་ཐོག་མར་དེ་ཞི་བ་ལ་དོན་གཉེར་སྐྱེས་ནས་རྒྱ་ཆེན་
པོའི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་རེ་ཞིག་བཀྲིར་མི་རུང་ཞིང། མི་མོས་ན་ཉན་རང་གང་རུང་གི་ལམ་ལ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། སྤང་གཉེན་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང། གཞུང་དོན་དངོས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་གཉེན་
པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དང་ཞེས་པའི་གཞུང་འདིས་ས་བརྒྱད་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ཁོ་ན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། གཞུང་དེས་མཐོང་སྒོམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྤྱིའི་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ས་
བོན་མེད་ཀྱང་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་ཡོད། དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་ཁྱེན་སྐད་ཅིག་དང་པོས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ནི་གཉེན་པོ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱིས་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་བ་དང་འགག་འགྱུར་གྱི་ཚུལ་གྱི་སྤོང་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཁས་
བླངས་པས་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་མཁྱེན་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་ངོས་སྐལ་གྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་སྤོང་བ་ན་གཉེན་པོ་སྐྱེ་འགྱུར་དང་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་

[111B] རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་རང་དང་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་གཉིས་མཉམ་དུ་འགག་འགྱུར་གྱི་ཚུལ་གྱི་སྤོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རྒྱུན་མཐའ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་དང་མ་བྲལ་ཟེར་ན། དེ་དང་བྲལ་བར་ཐལ། འགྲེལ་པ་ལས། གང་གི་རྒྱུ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་སྟོན་ཀའི་ཟླ་བའི་འོད་བཞིན་དུ་དཀར་པོའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ལུགས་ལ་
གཉེན་པོས་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་གསར་དུ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་འདོད་སྲེད་མངོན་གྱུར་བ་སྤངས་པའི་དོན་སྙོམ་འཇུག་དེ་ལས་མ་ཉམས་ཚུན་ཆད་དུ་འདོད་སྲེད་མངོན་འགྱུར་བ་མི་འཇུག་པ་དང། སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་སྤངས་པའི་དོན་ནི་དེར་ལས་ཉོན་
གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པ་ལ་བྱེད། བྱང་འཕགས་ཀྱིས་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སྤངས་པ་དང་སྡུག་ཀུན་སྤངས་པའི་དོན་ནི་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་དེ་དང་དེ་མི་བྱེད་པ་དང་དེ་མི་འབྱུང་བའི་དོན་དང། ལོངས་སྐུས་མ་དག་པའི་ཞིང་སྤངས་པའི་དོན་ནི་ཞིང་དེར་མི་གནས་པའི་དོན་དང། མཐོང་སྒོམ་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་སྤང་བྱ་
སྤོང་བའི་དོན་ནི་གཉེན་པོས་ལག་རྗེས་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་སྤོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དང། །ཞེས་པའི་གཞུང་དེས་མཐོང་སྒོམ་གྱི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་བསྟན་པར་ཐལ། རྐུན་པོ་ཕྱུང་བ་དང་སྒོ་འཕར་བཅད་པ་ལྟར་དུས་མཉམ་དུ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་རྐུན་པོ་ཕྱིར་ཕྱུང་
བ་དང་སྒོ་འཕར་བཅད་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་རྫོགས་པར་སྐྱེས་པ་དང་རྐུན་པོ་ཕྱིར་ཕྱུང་བ་དུས་མཉམ་པའི་དཔེ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ས་བོན་གཉིས་དངོས་སུ་
གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཡིན་གྱི། བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་བ་དང་དངོས་སུ་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་བ་འདས་པ་རྣམས་དེའི་དུས་སུ་འདས་ཟིན་པས་དེ་དང་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན། དེ་མ་འོངས་པ་རྣམས་དེའི་དུས་སུ་མ་སྐྱེས་པས་དེ་དང་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་མ་

[112A]༄༅། །ཡིན། ད་ལྟ་བ་རྣམས་དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་མི་འཇུག་པས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་བཏུས་ལས། གང་གི་གང་ལས་སྤོང་ཞེ་ན། འདས་པ་ནི་འགགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །མ་འོངས་པ་ནི་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་ལམ་དང་དུས་མཉམ་དུ་མི་འཇུག་
པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་སྤོང་ངོ། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་གང་གི་གཉེན་པོ་གང་བྱུང་བ་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་དེ་འབྱུང་བ་དང། གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་འགག་པ་ནི་མཉམ་པས་མཉམ་སྟེ་སྣང་བ་དང་མུན་པ་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་བཞིན་ནོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། གང་གི་ཞེས་པ་ནས་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་དོན་ནི། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེས་སྤང་བྱ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ས་བོན་རང་དུས་སུ་འདས་པ་བུམ་པ་ཐོ་བས་བཅོམ་པ་ལྟར་སྤོང་པ་ཡང་མ་ཡིན། རང་དུས་སུ་མ་འོངས་པ་
མདུན་ནས་འཕུལ་བ་ལྟར་སྤོང་བ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བ་རྣམས་མཛོ་སྦྲེལ་གཡང་ལ་སྐྱུར་བ་ལྟར་དུས་མཉམ་དུ་འགག་པའི་ཚུལ་གྱི་སྤོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང། ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་འགག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་
དུས་མཉམ་པ་དང། དེ་འགག་པ་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་རྫོགས་པར་སྐྱེས་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཚུལ་གྱི་སྤོང་བ་སྣང་བ་དང་མུན་པའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ས་བོན་རྫོགས་པར་འགགས་ཟིན་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་རྫོགས་པར་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་སྟེ། བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་རྫོགས་པར་འགགས་པ་དང་དེ་སྐྱེས་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། རྐུན་པོ་ཕྱུང་བ་དང་སྒོ་འཕར་བཅད་པ་དུས་མཉམ་དུ་ཞེས་པའི་དོན་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་འགགས་པ་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྐྱེས་བ་དུས་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སྐྱོན་
མེད་དེ། གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་དུས་མཉམ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། འོ་ན། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་བའི་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་པའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ལྟར་དུས་མཉམ་པའམ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ལྟར་དུས་མཉམ་པ་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གང་ཟག་དེའི་

[112B] སྦྱོར་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་མཉམ་མོ་ཟེར་ན། སྦྱོར་ལམ་པ་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ། སྐྱེས་སམ་མ་སྐྱེས། དང་པོ་ལྟར་ན། དེའི་རྒྱུད་ལ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་འགགས་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་
ཁྱབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་རྫོགས་པར་འགགས་ཟིན་པ་དང་ཅིག་ཤོས་སྐྱེས་ཟིན་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་དེ་སོ་སྐྱེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་དེའི་རྒྱུད་ལ་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྐྱེས་པར་ཐལ། བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་འགགས་པའི་ཕྱིར་
མ་ཁྱབ་ན་སྔར་ལྟར་རོ། །ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་དུས་མཉམ་ཞེ་ན། འོ་ན། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་འགགས་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་འགགས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་འགག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། མདོ་ལས། ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་མི་ཤེས་དྲི་མ་འཇོམས། །ཡེ་ཤེས་དང་ནི་ཉོན་མོངས་རྟག་པར་ཡང། །དེ་དག་རེས་འགའ་ཙམ་ཡང་ཕྲད་པ་མེད། །
ཅེས་དང། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་མངོན་པར་ཤར་བའི་ཚེ་མུན་པའི་གནས་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་དེ་གཉེན་པོས་ལག་རྗེས་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་མི་རུང་གི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེས་གནས་ངན་
ལེན་གྱི་དྲི་མ་སྤངས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེས་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་མི་རུང་གི་ཆོས་ཅན་དུ་མ་བྱས་ཟེར་ན། བྱས་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་མི་རུང་གི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་དྲི་མ་
དང་བྲལ་བའི་ལམ་བདེན་ཡིན་ཀྱང་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་དེ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་འགོག་བདེན་མ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་

[113A]༄༅། །ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགོག་བདེན་དེ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དང་བྲལ་བའི་འགོག་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དྲི་མ་ཟད་བ་དྲི་མ་དང་བྲལ་པ་དྲི་མ་སྤངས་པ་རྣམས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུང་རབ་དུ་མ་
ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། མ་ཁྱབ་བོ། །གཉིས་པ་གཞུང་དོན་དངོས་ལ། མཐོང་སྒོམ་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་བདེན་སྟོང་ཆོས་ཅན། རིམ་པ་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་དེ་གཉིས་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར་བའི་
དེ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། དྲང་ངེས་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང། གཞུང་དོན་དངོས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་
མདོ། ངེས་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ། དྲང་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། དགོངས་གཞི་ཆོས་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་ཕྱི་མ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་
ཏེ༑ དེའི་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་གཞི་དེ་ཡང་དེ་མ་ཡིན། དགོངས་གཞི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། ཀུན་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེས་ཆོས་ཉིད་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་མ་བསྟན་
པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་གྱི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ། །དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་མདོ་ཆོས་ཅན། མཚོན་
བྱ་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། མཚན་ཉིད་ཕྱི་མ་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཡུམ་བར་མའི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་བྱང་ཆེན་ཡོད་བཞིན་དུ་བྱང་ཆེན་ཡང་དག་

[113B] དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེས་ཡུམ་ལ་སྦྱོད་པའི་ཆོས་བཞི་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ཤེས་རབ་སྙིང་པོས་དོན་དམ་བདེན་པ་
དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་ཟེར་ན། འོ་ན། དེའི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྣམ་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟའོ། །ཞེས་པའི་མདོ་ངེས་དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་
ནུས་ཏེ། དེ་ལ་དོན་དམ་པའམ་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་རང་གི་བསྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་མདོ་ཡིན་པར་ཐལ། ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དབུ་མ་སྣང་བ་
ལས། ངེས་པའི་དོན་ཡང་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། ཚད་མ་དང་བཅས་པ་དང་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་གཞན་གྱིས་གང་དུ་ཡང་དྲང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་
སྟོན་པའི་མདོ། ངེས་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་སྡུད་པ་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་མི་སྟོན་པའི་མདོ། དྲང་དོན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དྲང་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་མདོ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་མདོ་གཉིས་
ལས། དང་པོ་ནི། ཀྱེ་མ་འདུས་བྱས་རྣམས་མི་རྟག་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །ཞེས་པའི་མདོ་ལྟ་བུ་ཡིན། དང་པོ་དེ་ལ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོ་དེ་ལས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་མི་དགོས་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་
བཤད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེ་ལ་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོ་དེ་ལས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། སྟོང་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལྟར། །ངེས་དོན་མདོ་སྡེ་དག་གི་བྱེ་

[114A]༄༅། །བྲག་ཤེས། །གང་ལས་སེམས་ཅན་གང་ཟག་སྐྱེས་བུ་བསྟན། །ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་དུ་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འཇུག་པ་ལས། མདོ་གང་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་བཤད་དོན་ཅན། །དྲང་དོན་གསུངས་པའང་རྟོགས་ནས་དྲང་བྱ་ཞིང། །སྟོང་ཉིད་དོན་ཅན་ངེས་
དོན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པས་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་དང། དོན་དམ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བསྟན་པས་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་དང། སྟོན་ཚུལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཚིག་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་དོན་
མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟོན་པ་དང། དོན་དམ་བདེན་པ་སྟོན་ཚུལ་ཟབ་མོ་ལྟ་དཀའ་ཞིང་རྟོགས་དཀའ་བ་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་བདེན་སྟོང་རོ་གཅིག་པར་སྟོན་པ་དང། གང་གིས་བསྟན་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་སོགས་ཡོད་པ་ནི་ཀུན་
རྫོབ་བདེན་པ་དང། ཆོས་དང་གང་ཟག་བདེན་པར་མེད་པ་དེ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་གང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པ་
བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ཟབ་མོ་ལྟ་དཀའ་བ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་དང་གསོ་བ་དང་སྐྱེས་བུ་དང་
གང་ཟག་དང་ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་ཤེད་བུ་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་སྐད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཤད་པར་བྱ་བ་བདག་པོ་མེད་པ་ལ་བདག་པོ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་
པ་དང་སེམས་ཅན་མེད་པ་དང། སྲོག་མེད་པ་དང་གང་ཟག་མེད་པ་དང་བདག་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་གྱི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་མི་རྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ལ་དགོངས་པ་

[114B] ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའི་མདོ་གཉིས། ཁ་ཅིག་མདོ་ཡིན་ན། དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མདོ་དང་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའི་མདོ་གང་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། དགོངས་པ་བཞི་དང་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི། དེ་གཉིས་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དགོངས་གཞི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ། དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད། དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དགོས་
པ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ། ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའི་མདོའི་མཚན་ཉིད། ཟེར་ན། འོ་ན། དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མདོ་དང་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའི་མདོ་གཉིས་འགལ་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དགོངས་གཞི་གཞན་
ཞིག་ལ་དགོངས་ནས་དགོས་པའི་དབང་གིས་སྒྲས་ཟིན་ལ་གཞན་ཞིག་སྟོན་པས་དགོངས་པ་ཅན་དང། དགོངས་པ་གཞན་ཞིག་ལ་དགོངས་ནས་དགོས་པའི་དབང་གིས་ལྡེའུ་སྟེ་འཁྱོག་པོའི་ངག་གིས་སྒྲས་ཟིན་ལ་གཞན་ཞིག་སྟོན་པས་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའི་མདོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། དགོངས་
གཞི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་མདོ། དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མདོའི་མཚན་ཉིད། དགོས་པ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྟོན་པའི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་མདོ། ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའི་མདོའི་མཚན་ཉིད། དང་པོ་དེ་ལ་དབྱེ་ན། མཉམ་པ་ཉིད་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་
གསུངས་པའི་མདོ། དོན་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་མདོ། དུས་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་མདོ། གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་མདོ་དང་བཞི་ཡོད་དེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། མཉམ་པ་ཉིད་དང་དོན་གཞན་དང། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་དུས་གཞན་དང། །གང་ཟག་གི་ནི་བསམ་
པ་ལ། དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། ངེ་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་རྣམ་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏེ། ཞེས་པའི་མདོ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། མདོ་ལས། ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱ་ཞིང། །རྒྱལ་པོ་གཙང་སྦྲ་ཅན་གཉིས་དང། །ཡུལ་འཁོར་འཁོར་དང་བཅས་བཅོམ་ན། །མི་དེ་དག་པ་ཉིད་དུ་

[115A]༄༅། །འགྱུར། །ཞེས་པའི་མདོ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི་དུས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་དགོངས་ནས་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་སྐྱེ་བར་གསུངས་པའི་མདོ་ལྟ་བུ། བཞི་པ་ནི། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་འདོད་པའི་གང་ཟག་གི་ངོ་
བོར། དགེ་སློང་དག་ཁུར་ཡོད་དོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ལྟ་བུ་ཡིན། དང་པོ་ལ། མཉམ་པ་ཉིད་གསུམ་ལ་དགོངས་པ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་མཉམ་པ་དང། འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་བརྙེས་པ་མཉམ་པ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་
པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་དང་སྐུ་བོངས་ཀྱི་ཚད་མི་མཉམ་པའི་ཚུལ་སྟན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཛོད་ལས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཚོགས་དང་ནི། །ཆོས་སྐུ་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ། །མཉམ་པ་ཉིད་དེ་སྐུ་ཚེ་དང། །རིགས་དང་སྐུ་བོངས་ཚད་ཀྱིས་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེས་
དོན་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་བསྟན་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཕ་མ་ལྟ་བུའི་སྲེད་ལེན་གཉིས། རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་འཇིག་ལྟ། གཙང་སྦྲ་ཅན་ལྟ་བུའི་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན། ཡུལ་འཁོར་ལྟ་བུའི་རྩ་ཉོན་དང་ཉེ་ཉོན་རྣམས་བཅོམ་ན་དག་པ་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའི་མདོ་
དེ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བཞུགས་པ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང། མཚན་ཉིད་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་གཞན། གཉེན་པོ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང། བསྒྱུར་བ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ཐེག་ཆེན་ལ་ཁ་དྲང་པའི་ཆེད་དུ་
གསུངས་པའི་མདོ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི། དབུ་མ་པ་ལྟར་ན་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྟོན་པའི་མདོ་དང། སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་ན་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ལྟ་བུ་ཡིན། གསུམ་པ་གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་
ལ་བརྙས་པ་དང། །ལེ་ལོ་ཅུང་ཟད་མཆོག་འཛིན་དང། །ང་རྒྱལ་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་དང། །འགྱོད་དང་མ་ངེས་ལྡོག་པ་ནི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། །དེ་ཡི་གཉེན་པོར་ཐེག་མཆོག་གསུངས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ལ་བརྙེ་པའི་གཉེན་པོར་ནི། ང་དེའི་ཚེ་སངས་

[115B] །ཞེས་པའི་མདོ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཆོས་ལ་བརྙས་པའི་གཉེན་པོར་གང་གའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་མདོ་ལྟ་བུ། ལེ་ལོ་ཅན་གྱི་གཉེན་པོར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟླ་འོད་དྲི་མེད་ཀྱི་མཚན་
སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་མདོ་ལྟ་བུ་ཡིན། མཆོག་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོར་ནི་སྦྱིན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་གང་ཟག་གི་ངོ་བོར་སྦྱིན་པ་ལ་ཅུང་ཟད་དམད་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་མདོ་ལྟ་བུ་ཡིན། ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ལ་
ལའི་ཡོན་ཏན་ལས་འགའ་ཞིག་གི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ལྟ་བུ་ཡིན། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་ནི། དེའི་གཉེན་པོར་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་འབྱོར་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་སྟོན་པའི་མདོ་ལྟ་བུ་ཡིན། འགྱོད་པའི་གཉེན་པོར་གང་དག་སངས་
རྒྱས་བྱང་སེམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོའོ། །ཞེས་པའི་མདོ་ལྟ་བུ་ཡིན། མ་ངེས་པ་ལྡོག་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་ན་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པར་སྟོན་པའི་མདོ་དང། དབུ་མ་པ་ལྟར་ན་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གྲུབ་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ལྟ་བུ་ཡིན། བཞི་པ་ནི་
སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ལེགས་པར་གནས། །ཉོན་མོངས་པས་ནི་རབ་ཉན་མོངས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་མདོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་པོ་ནི་རྣམ་གཡེང་དང། དེ་མེད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། ལོག་
པ་ནི་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སོགས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་དང། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་དཀའ་སྤྱད་ཀྱིས་ངལ་བ་བྱས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ་
རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཚིག་ངན་པས་རབ་ཏུ་མ་གྲགས་པའི་དོན་བཟང་པོ་བསྒྱུར་ཏེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དེ་ལ་གསུང་པ་པོ་སྟོན་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཞིང་གསུང་རབ་དེའི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། གསུང་རབ་དེའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཞིང། གསུང་བ་པོ་
[116A]༄༅། །སྟོན་པའི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། དེ་གཉིས་ཀའི་དགོངས་པ་ཡིན་པ་དང། དེ་གཉིས་ཀའི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་མུ་བཞི་ཡོད། དངོས་པོ་བདེན་མེད་དང་པོ་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཀྱང། སེམས་ཙམ་པའི་མདོའི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་བདེན་
གྲུབ་དེ་དེའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཀྱང། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་མ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དེ་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དང་སྟོན་པ་གཉིས་ཀའི་དགོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕ་མ་བསད་བྱ་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་པ་དང། ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱ་ཞིང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་
ཀའི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་གང་ཟག་གི་ངོ་བོར་ང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཟེར་ན། དེའི་ངོ་བོར་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་
པ་དེ་འདྲའི་གང་ཟག་དེས་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་ཏུ་འདོད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། དེ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་བྱང་ཆེན་ཡོད་བཞིན་དུ་བྱང་ཆེན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་དེ་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པར་
ཐལ། དེ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོའི་དོན་དེ་ལས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པའི་མདོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། མ་ཁྱབ། ཁོ་ན་རེ། ཁྱབ་སྟེ། དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ་ལ། བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོ་དེ་ལས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་བའི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་བ་དང། དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་
ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དང་པོའི་དོན་ནི། དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་ལས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དགེ་སློང་དག་ཁུར་ཡོད་དེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་དེས་ལས་
འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་འདོད་པའི་གང་ཟག་གི་ངོ་བོར་དེ་བསྟན་པས་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དངོས་བསྟན་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་བསྟན་དགོས་ཏེ། མདོ་དེ་དང། ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱ་ཞིང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པར་མཚུངས་ཀྱང། དེ་གཉིས་

[116B] ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། མདོ་དང་པོར་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་བསྟན། མདོ་ཕྱི་མས་ཕ་མ་བསད་བྱ་ཡིན་པར་མ་བསྟན་པས་འགྲེལ་ཚུལ་མི་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁུར་ཡོད་དོ། །ཁུར་ཁུར་པ་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་མདོ་འདིས་
ཁུར་དང་ཁུར་བ་པོའི་དཔེས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་བསྟན་ཀྱང། གང་ཟག་གི་བདག་མ་བསྟན་པར་མ་ཟད་དེས་སྒྲས་ཟིན་ལ་ཡང་མ་བསྟན་ཏེ། གང་ཟག་གི་བདག་ཁས་ལེན་པའི་ནང་སྡེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། མདོ་དེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་
གཉིས་པ་གཞུང་དོན་དངོས་བཤད་པ་ལ། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་དྲང་ངེས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། གཞན་དོན་གོ་རིམས་སུ་བྱེད་པའི་ས་བཅུ་པ་བདེན་པས་སྟོང་པ་ཆོས་ཅན། དེའི་རྟེན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཡིན་ཏེ། དེས་ཁྱོད་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་དེ་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར་བའི་དེའི་ཆོས་ཉིད་
ཡིན་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། རྩོད་པ་དང་ལན་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྟོག་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་བཅུ་གསུམ་བདེན་པས་སྟོང་པ་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སུ་བསྟན་པ་ལ། ཁ་ཅིག་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རིགས་ལ་གནས་པར་ཐལ། སྒྲུབ་པ་བཅུ་གསུམ་བདེན་པས་སྟོང་པ་དེ་རིགས་གང་ཞིག་སེམས་བདེན་པས་སྟོང་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྤྱིར་གནས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། སེམས་བདེན་པས་སྟོང་པ་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་ཙམ་གྱི་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་གནས་
སྐབས་ཀྱི་རིགས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པས་རང་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་རྟོགས་པ་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གནས་པ་ན་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རིགས་ལ་གནས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། ཡང་གནས་སྐབས་རིགས་གསུམ་དང་རིགས་ཅན་
གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། སེམས་བདེན་པས་སྟོང་པ་རིགས་གང་ཞིག་དེ་ལ་ངོ་བོ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། གཉིས་པ་ལན་བཤད་པ་ལ། དགག་བཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་འདིར་བསྟན་གྱི་རྩོད་ལན་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་བཅུ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་

[117A]༄༅། །རྩོད་ལན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། མི་འཐད་དེ། འདིར་བསྟན་པའི་རྩོད་ལན་ནི། མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཅིག་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་གཅིག་ཡིན་ན་དེ་ལ་སྣོད་དང་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་གདགས་ཞེས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་ཁོ་ན་
མཛད་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་ལྟར་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་བཅུ་གསུམ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྣོད་དང་སྣོད་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཅེས་པའི་ལན་མཛད་རིགས་པ་ལས་དེ་ལྟ་བུའི་དོགས་པ་རྒོལ་བ་རྟོགས་ལྡན་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཡང་འདིའི་རྩོད་ལན་ནི་ཉན་ཐོས་སློབ་པ་འཕགས་པས་རང་
རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་རྟོགས་པ་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར་བ་དང། རང་རྒྱལ་སློབ་པ་འཕགས་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་རྟོགས་པ་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར་བ་དང། ཐེག་ཆེན་སློབ་པ་འཕགས་པ་རྣམས་
ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་རྟོགས་པ་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར་བའི་གནས་སྐབས་རིགས་གསུམ་དང་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ལན་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། འདིར་རྟོག་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྒྲུབ་པ་བཅུ་གསུམ་བདེན་
པས་སྟོང་པ་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སུ་བསྟན་པ་ལ། གནས་སྐབས་རིགས་གསུམ་དང་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་ལན་མཛད་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱི་དེ་ལ་འབྲེལ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གསུམ་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འཕགས་
པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པས། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་ལ་ངོ་བོ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། གནས་སྐབས་རིགས་གསུམ་དང་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ལན་མཛད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། བདེན་འཛིན་གྱིས་བཅིངས་
པའི་ཐེག་དམན་འཕགས་པ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ཐལ་འགྱུར་བའི་འདོད་པ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་པར་མི་བཞེད་ཀྱང། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཡོད་པར་བཞེད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བར་རྣམ་བཤད་སྙིང་པོ་རྒྱན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་

[117B] དེ་ནི་མཚན་མར་དམིགས་སྒོ་ནས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་གི་ལུགས་ལ། ལན་དངོས་དང། རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་དུ་གནས་མི་གནས་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་བདེན་སྟོང་ལ་ངོ་བོ་ལ་རིགས་མི་
འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། གནས་སྐབས་རིགས་གསུམ་དང་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སློབ་པ་འཕགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ཚོགས་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་དང་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དེ་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་གསུམ་པོ་དེས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་དེ་བདེན་སྟོང་གསུམ་ལ་
དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་གནས་སྐབས་རིགས་གསུམ་དང་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་འཐད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གནས་སྐབས་རིགས་གསུམ་དང་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ་
རྟེན་པ་སྒྲུབ་པ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་གནས་སྐབས་རིགས་གསུམ་དང་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་འཐད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ཉེར་ལེན་འཇིམ་པ་གཅིག་ལས་གྲུབ་ཅིང་རྐྱེན་མེ་ལྕེ་གཅིག་གིས་སོ་བཏང་བའི་བུམ་པའི་ནང་དུ་ལི་ཁ་ར་དང། སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་བླུགས་པ་ན་བཅུད་མི་འདྲ་བའི་དབྱེ་བས་ལི་ཁ་རའི་
བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་ལས། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པས་རིམ་གྱིས་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྒྱུའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་སྒོ་ནས་རིགས་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་
པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དཔེར་ན། འཇིམ་པ་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་ཅིང་མེ་ལྕེ་གཅིག་གིས་སོ་བཏང་བའི་རྟེན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པ་སྦྲང་རྩི་དང་ལི་ཁ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རྒྱན་གྱི་དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་དུ་གནས་མི་གནས་སོགས་དཔྱད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་དེའི་དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་དུ་གནས་སོ། །ཞེ་ན། འོ་ན། རྒྱན་གྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་སྐབས་འདིར། བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་དང་དེ་ཡང་ས་བརྒྱད་པ་ནས་སྤངས་པ་དང། འཕགས་པ་ལ་སྟོང་

[118A]༄༅། །ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་མྱོང་གིས་ཁྱབ་པར་ཁས་ལེན་རིགས་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མི་འཐད་དེ། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ལམ་གསུམ་གྱིས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བདེན་འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང། ས་དགུ་ལ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། །
ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་དགུར་བྱས་ནས། ས་དང་པོའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒོམ་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་བར་གྱིས་སྤོང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། རྣམ་བཤད་དུ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་བཞེད་པ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་འཐོབ་
པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་པར་མི་བཞེད་ཀྱང། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་དམན་འཕགས་པ་ཡོད་པར་བཞེད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་རྒྱན་རྩ་བའི་དགོངས་པ་རང་རྒྱུད་དུ་གནས་ཀྱང། རིགས་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་མཐར་
ཐུག་ཐལ་འགྱུར་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། སྐབས་འདིར་རྣམ་བཤད་དུ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་བཞེད་པ་ལྟར་ཞེས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་མྱོང་གིས་ཁྱབ་པར་མི་བཞེད་ཀྱང་ཞེས་ཐལ་འགྱུར་བ་ལོགས་སུ་བཀར་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་རྣམ་མཁྱེན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་མེད་
པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། རྟོག་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྒྲུབ་པ་བཅུ་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་དེ་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སུ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་
རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། རིགས་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཐལ་འགྱུར་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། རྒྱན་རྩ་བའི་དགོངས་པ་རང་རྒྱུད་དུ་གནས་ཀྱང་རྒྱན་འདིར་ལྟ་བ་མཆོག་དམན་འབྲིང་གསུམ་ལ་བལྟོས་པའི་གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་འབྲིང་གསུམ་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་རབ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་
བལྟོས་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང། ལྟ་བ་འབྲིང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་གི་ལྟ་བ་ལ་བལྟོས་ནས་རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་དབང་པོ་འབྲིང་དང། ལྟ་བ་ཐ་མ་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་དབང་

[118B] དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཉན་རང་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་འབྲིང་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གཏིང་དཔོགས་ནུས་མི་ནུས་དང། དེ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་མ་རྟོགས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་ཉན་རང་ལ་སྟོང་
ཉིད་རྟོགས་པ་ཡོད་དེ། འདིར་རྟེན་བརྟེན་པའི་དོན་ཀྱང་རྟོག་བྱ་རྟོགས་བྱེད་ལ་བྱེད་ཅིང། རྟེན་རིགས་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ལ་བདེན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཉི་སྣང་ལས། དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དེའི་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་
པ་སྟེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡོད་པར་མ་གྱུར་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེས་ན་འདིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྟེན་
བརྟེན་པའི་དོན་ཡང་རྟོག་བྱ་རྟོགས་བྱེད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ཉིད་དམིགས་པ་ལ་དེ་བློ་ངོར་འགྲུབ་དགོས་ལ། བདེན་གྲུབ་བློ་ངོར་མ་བཅད་པར་བདེན་མེད་བློ་ངོར་མི་འགྲུབ། དེ་ཡང་དང་པོར་གཞི་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་ངེས་དགོས་པས་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་ཆོས་ཉིད་བདེན་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་
རང་རྒྱལ་ལ་རང་ལམ་དུ་ཤེས་པ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་བ་རེ་ཞིག་སྤོང་མི་ནུས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་རྒྱལ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་ལས། རྟེན་ནི་འདིར་དམིགས་པ་དང་བརྟེན་པ་ནི་དམིགས་བྱེད་ཡིན་ལ་དམིགས་བྱེད་ལ་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ལ་
དམིགས་པ་ལ་དེ་བློ་ངོར་འགྲུབ་དགོས། བདེན་གྲུབ་བློ་ངོར་མ་བཅད་པར་བདེན་སྟོང་བློ་ངོར་མི་འགྲུབ་ཅིང་དེ་མ་གྲུབ་ན་ཆོས་ཉིད་བློ་ངོར་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་ཡང་དང་པོར་གཞི་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་ངེས་དགོས་པས་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་ཆོས་ཉིད་བདེན་པར་མེད་པར་དམིགས་པར་ཡོད་པར་
བསྟན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་རང་རྒྱལ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པས་རང་རྒྱལ་ལ་ཤེས་པ་ལ་བདེན་ཞེན་སྤོང་མི་ནུས་པས་མ་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་རྟེན་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་བློ་ལ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་ལ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློར་གསུངས་

[119A]༄༅། །ཀྱང༑ དེ་གཉིས་གང་རུང་ལ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡིན་ན་རང་གི་རྟེན་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྟེན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དེས་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་དང་ཆོས་ཉིད་
བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་བློ་གཉིས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་ཞུགས་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་འདིར་ཐེག་དམན་འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པ་དང་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་སྐབས་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་ནི་མཚན་མར་
དམིགས་སྒོ་ནས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མེད་པར་གསུངས། སྐབས་འདིར་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། འཇུག་པའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་མཛད་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་ཡང་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱན་འདིར་ལྟ་བ་མཆོག་དམན་འབྲིང་གསུམ་ལ་
ལྟོས་ནས་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་འབྲིང་གསུམ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྒྱན་འདིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་བསྟན་པ་ཡང་རིགས་ཅན་གསུམ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ཞིང། རྗེས་སུ་འཛིན་རྒྱུའི་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཟབ་མོ་སྟོན་པའི་སྣོད་དུ་རུང་མི་རུང་གཉིས་ཡོད་ཅིང། དེ་
ཡང་ཕྱི་མ་ཆེས་མང་བས་ཆེར་དེ་དག་གི་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་གསུང་དེའི་དོན་ནི། སྐབས་འདིར་ཐེག་དམན་འཕགས་པ་ལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མྱོང་གིས་ཁྱབ་པ་དང། དེ་ནི་མཚན་མར་དམིགས་སྒོ་ནས། །
ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཐེག་དམན་འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མ་མྱོང་བས་ཁྱབ་པ་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་རྣམ་བཤད་དུ། ཉན་ཐོས་འཕགས་པས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་བཞེད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པས་
སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐེག་དམན་འཕགས་པ་ཡོད་པར་བཞེད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་མང་བར་གསུངས་ཀྱི། ཐེག་དམན་འཕགས་པ་ལ་དེ་རྟོགས་མྱོང་གིས་ཁྱབ་པར་བཞེད་པའི་རང་རྒྱུད་པ་མང་བར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་རྣམ་བཤད་ཆེན་མོའི་ལུང་དེའི་དོན་ནི། དེ་ནི་མཚན་མར་དམིགས་སྒོ་ནས། །ཞེས་སོགས་

[119B] འོ་ན། སྐབས་འདིར་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཐེག་དམན་རིགས་ངེས་ཀྱི་ཐེག་དམན་འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མྱོང་གིས་ཁྱབ་པ་བསྟན་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་ལས། རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་མཛད་དེ་
དག་གི་ལུགས་ལ་ཡང་ཚུལ་གཉིས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱི་ལུང་དོན་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་ཐེག་དམན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མདོ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ། ཐེག་དམན་ཐུན་མོང་
མ་ཡིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྩོད་པ་དེ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རྒྱན་རྩ་བའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཐལ་འགྱུར་དུ་གནས་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་སྒོམ་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་གཞལ་བྱར་གྱུར་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་
པ་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་དང། དེ་རྟོགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དང། ཡང་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་བཤད་ལས། ཡང་འགོ་མཇུག་ཕལ་ཆེར་གྱི་སྐབས་སུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་མཛད་ལ། དེ་ལྟར་
མཛད་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་བཟུང་རྒྱུའི་ཐེག་དམན་ལ་ཟབ་མོའི་སྣོད་དུ་གྱུར་མ་གྱུར་གཉིས་ཡོད་ཅིང། དེ་ལའང་ཕྱི་མ་ཆེས་མང་བ་དང་ཐུན་མོང་བའི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་གོམས་པར་བྱས་ན་རྒྱུད་མྱུར་པོར་སྨིན་པས་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བས་ཕལ་ཆེར་དེའི་ལམ་མང་དུ་གསུངས་ཤིང། གཞུང་གཞན་དུ་ཡང་གཉིས་ཀའི་རྣམ་
གཞག་མཛད་པའང་མང་ངོ། །དཔེར་ན། དབུ་མའི་ལྟ་བའི་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་དུ་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་དོན་ནི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ནང་སྡེ་ཕལ་ཆེ་བས་ཁས་ལེན་པས་བདག་མེད་ཐུན་མོང་བ་ཞེས་བཤད་པ་དང། གང་ཟག་
རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱིས་སྟོང་པ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་རྟོགས་པའི་ཉན་ཐོས་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་རྒྱུད་སྨིན་བྱེད་དུ་སེམས་ཙམ་གྱི་ལྟ་བ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་སྟོང་ཉིད་

[120A]༄༅། །རྟོགས་མ་མྱོང་བའི་ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་དང་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་གསུམ་ལ་རིགས་ཅན་གསུམ་དང་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བདེན་སྟོང་གསུམ་པོ་དེ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིར་རྟན་བརྟེན་པའི་དོན་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་
རྟོགས་མ་མྱོང་བའི་ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བདེན་སྟོང་རྟོགས་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། རྟེན་བརྟེན་པ་ལ་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་རྟེན་བརྟན་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མྱོང་གིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། རྣམ་བཤད་འདི་དང་རྣམ་བཤད་
དགོངས་པ་རབ་གསལ་གཉིས་ལས་འདིར་རྟེན་བརྟེན་པའི་དོན་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་གསུང་མཐུན་པར་འབྱུང་བ་གང་ཞིག་དགོངས་པ་རབ་གསལ་དུ་གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང། ཞེས་སོགས་ཀྱི་རྩོད་པ་བཀོད་ནས་དེའི་ལན་འཆད་པ་ན་རྟེན་ནི་འདིར་དམིགས་པ་དང། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར༑ ཁ་ཅིག་འཕགས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མྱོང་གིས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། འདིར་མ་ཁྱབ། རྟགས་དེར་ཐལ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སླད་དུའོ། །ཞེས་པའི་མདོས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་
ཆོས་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་སོ་སྐྱེ་ལས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ཀར་མདོ་དེ་སངས་རྒྱས་དང། དེས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་པའི་མདོའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་མཚམས་ལ། འཕགས་པ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་
གཞི་ཐོབ་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འགྲེལ་པ་ལས། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་དང། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ཞེས་སོགས་ཀྱི་
སྐབས་སུ། དམིགས་པ་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན། རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ན། དེས་དམིགས་པས་ཁྱབ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེའི་

[120B] འདོད་ན། དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ། དེའི་དངོས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་སྒྲོ་འདོགས་དཔྱད་གཞི། དེའི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་གཞི། དེའི་དམིགས་པའི་མཚན་
ཉིད། གཉིས་པ་དེ་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཡོད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ལ། དེའི་དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས། འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཅུ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་
ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོར་བླང་བྱ་དགེ་བ་དེ་གང། དོར་བྱ་མི་དགེ་བ་དེ་གང་ཡིན། བླང་དོར་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་བྱ་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད། དེའི་རྗེས་སུ་འཇིག་རྟེན་དེ་གང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དེ་གང་སྙམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད། དེའི་རྗེས་སུ་སྤང་བྱ་
ཟག་བཅས་དེ་གང། གཉེན་པོ་ཟག་མེད་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད། དེ་ནས་འདུས་བྱས་ལམ་བདེན་དེ་གང། འདུས་མ་བྱས་འགོག་བདེན་དེ་གང་སྙམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད། དེ་རྗེས་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་བཤད་
པ་ལ། ཁ་ཅིག་དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་ཡིན་ན་སེམས་བྱུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་དགེ་བ་དང་གནོད་སེམས་མི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འདི་དང་དགེ་མཚུངས་ག་ལ་ཡོད། །བསོད་ནམས་འདི་འདྲ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མི་དགེ་བཅུ་ག་མི་དགེ་བ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། དེ་སེམས་བྱུང་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་བྱུང་སེམས་པ་འཇུག་པའི་གཞི་ཡིན་པས་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཞིང། ཡིད་ལས་སེམས་པ་དང་ལུས་དག་ངག་རུང་གི་ལས་མ་ཡིན་པས་ལས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་ཡིན་ན་རང་འབྲས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་འབྱིན་བྱེད་དང། ཡིད་མི་འོང་འབྱིན་བྱེད་གང་
རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞིས་འདག་ཁ་མའི་མི་དགེ་བ་དེ་རང་འབྲས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་མི་འོང་འབྱིན་བྱེད་ཀྱང་མ་ཡིན། ཁོང་ཁྲོ་ལོག་ལྟ་སོགས་ཀྱིས་འཇོམས་ངེས་ཀྱི་དགེ་བ་དེ་རང་འབྲས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་འབྱིན་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། རང་གི་རྣམ་
[121A]༄༅། །སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་འབྱིན་རུང་དུ་ལུང་དུ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་བླང་བྱར་འོས་པ། དགེ་བའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། དོན་དམ་པའི་དགེ་བ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ། མཚུངས་ལྡན་གྱི་དགེ་བ། ཀུན་སློང་གི་དགེ་བ་དང་བཞི། ཐར་པ་
ལྟ་བུ་དང་པོ་དང། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱི་བསམ་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་པ་དང། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ལྟ་བུ་གསུམ་པ་དང། དེ་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་ཀྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ལྟ་བུ་བཞི་པ་ཡིན། རང་གི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་མི་འོང་འབྱིན་རུང་དུ་ལུང་དུ་བསྟན་པ་གང་ཞིག་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་དོར་བྱར་འོས་
པ༑ མི་དགེ་བའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་ཡང་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། དོན་དམ་པའི་མི་དགེ་བ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ། མཚུངས་ལྡན་གྱི་མི་དགེ་བ། ཀུན་སློང་གི་མི་དགེ་བ་དང་བཞི། འཁོར་བ་ལྟ་བུ་དང་པོ་དང། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་མེད་ཀྱི་བསམ་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་པ་དང། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་པ་དེ་གསུམ་
པ་དང། དེ་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་ཀྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ལྟ་བུ་བཞི་པ་ཡིན། རང་གི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་དང། ཡིད་མི་འོང་གང་རུང་འབྱིན་རུང་དུ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན། དོན་དམ་པའི་ལུང་མ་བསྟན་སོགས་བཞི་ཡོད། ནམ་མཁའ་དང་པོ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་
པའི་བཟོ་བོའི་ལས་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་ལས་གཉིས་པ་དང། དེ་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་ཀྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ལྟ་བུ་གསུམ་པ་དང། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ལྟ་བུ་བཞི་པ་ཡིན། གཞན་ཡང་དེ་ལ་དབྱེ་ན། སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་དང། མ་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་གཉིས། སྒྲིབ་པར་གྱུར་པའི་ལུང་མ་བསྟན་དང་
པོ་དང། གང་ཟག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལུང་མ་བསྟན་རྣམས་གཉིས་པ་ཡིན། བཞི་པ་རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། བཤད་བྱའི་ལུང་བཀོད། ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ནི། འགྲེལ་ཆེན་ལས། གང་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་དམིགས་པ་
ཡིན་ན་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་དག་གིས་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ། ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས། །དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ནི་དག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ་

[121B] མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་མེད་པས་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་དག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྟར་ན་ཡང་རབ་འབྱོར་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་དམིགས་པ་དག་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་ཉེས་པ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་བརྗོད་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྒྲིབས་
པ་དེ་རིམས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་ལ། གཞན་ལུགས་དགག་པ། རང་ལུགས་བཞག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། གཞན་གྱི་འདོད་པ་བཀོད་པ། ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང། རང་ལུགས་གཞག་པ་མི་འཐད་
པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་འགྲེལ་པ་དེའི་དོན་ལ་སེམས་ཙམ་པས་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་འབའ་ཞིག་རྟོགས་པར་ཁས་བླངས་པས་དེ་འགོག་པའི་ཕྱིར་དུ་འགྲེལ་པ་འདི་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་
དེའི་དོན་ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་མ་དག་གཞན་དབང་རྣམས་ཁྱད་གཞི་དང་དེ་གཟུགས་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ཁྱད་ཆོས་སུ་བྱས་ནས། མ་དག་གཞན་དབང་གཟུགས་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པར། གཟུགས་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་
པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བྱེད་དམ། དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་འདོད་པའི་སེམས་ཙམ་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང། སྡེ་བདུན་མདོ་དང་བཅས་པ་ནས་དངོས་སུ་གནོད་བྱ་གཟུགས་འཛིན་རྫས་གཞན་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང། དངོས་སུ་གནོད་བྱེད་གཟུགས་
འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་ཞུགས་པར་ལན་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། གཟུགས་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་

[122A]༄༅། །པའམ། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། རིགས་ཤེས་རྟོགས་པའི་ངོ་བོར་ཁྱད་གཞི་ཁྱད་ཆོས་དེ་ལྟར་སྣང་མོད་ཀྱང། གནས་ལུགས་
མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་གཞན་དབང་མི་སྣང་བར་འདོད་པས་དེ་འགོག་པའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། འོ་ན། དབུ་མ་པ་རང་ལུགས་ལ་ཡང་མྱུ་གུ་བདེན་སྟོང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་ཆོས་ཅན་མྱུ་གུ་
ཡོད་པའམ། དེས་མྱུ་གུ་བདེན་སྟོང་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པར་བདེན་སྟོང་འབའ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་གང་རུང་ཡིན་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེའི་གཟིགས་ངོར་མྱུ་གུ་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། འོ་ན། བདེན་འཛིན་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་བདེན་འཛིན་སྣང་བར་ཐལ་
ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་གཟིགས་ངོར་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་སྣང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེའི་གཟིགས་ངོར་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་མ་བྲལ་བས་དེ་སྣང་དང། དེ་སྟོང་ཚོགས་པ་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ དེར་ཐལ། སྤང་ཕྱིར་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་བཞག་པ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་ལ། ཁ་ཅིག་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་ཆོས་ཅན་གཞན་དབང་ཡོད་པས་སེམས་ཙམ་པ་བཀག་པའི་
རིགས་པས་མི་གནོད་དོ། །ཞེ་ན། འོ་ན། སྡུག་བདེན་བདེན་སྟོང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཆོས་བཟོད་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་སྡུག་བདེན་ཡོད་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་གཟིགས་ངོར་སྡུག་བདེན་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྣང་ངམ། གཉིས་སྣང་དང་བཅས་
པའི་ཚུལ་གྱིས་སྣང། དང་པོ་ལྟར་ན། སྡུག་བདེན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་བདེན་སྟོང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཆོས་བཟོད་ཀྱི་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། སྡུག་བདེན་བདེན་སྟོང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་

[122B] དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དེ་དེ་ཉིད་དང་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་སྡུག་བདེན་བདེན་སྟོང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ལ། སྡུག་
བསྔལ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱི་སྣང་ཞིང། སྡུག་བསྔལ་བདེན་སྟོང་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱི་སྣང་བ་འམ། འོན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བདེན་སྟོང་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་འཐད་དེ། གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་
ཤེས་གཅིག་ཉིད་ལ། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་གཟིགས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སྣང་ནི་རིགས་ལམ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ནི་སློབ་ལམ་ན་མཉམ་རྗེས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བ་ཁས་བླངས་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་བདེན་སྟོང་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པའི་དངོས་
རྟོགས་དེ་གང་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤུགས་ལ་དེ་བདེན་སྟོང་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། སྡུག་བསྔལ་བདེན་སྟོང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་གཞལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གནས་
ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར། ཆོས་ཅན་གཞན་དབང་ཡོད་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་ལྟར་འདོད་པའི་དབུ་མ་ཐལ་རང་སུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་བ་རྣམས་ནི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་ཀུན་
རྫོབ་པའི་ཆོས་སྣང་ན་དེ་ལ་བདེན་སྣང་ཡོད་དགོས་པ་ལས་དེ་ལ་བདེན་སྣང་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་དེས་གཟིགས་ན་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱི་གཟིགས་དགོས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་འོག་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་བློ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ཏེ། དེའི་དོན་
ནི༑ མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་བདེན་པར་སྣང་ཡང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་རང་གི་ལུགས་ལ། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་དབང་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་གཞན་དབང་ཡིན་ཞིང། དེ་ལ་གཟུགས་

[123A]༄༅། །འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཞིང་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། དེ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པར་འདོད་ཅིང། དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་འགོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གང་ཡང་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་འདི་བཀོད་པ་ཡིན་ལ། འགོག་ཚུལ་ནི་མཉམ་གཞག་ཏུ་གཟུགས་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་ས་བོན་དང། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་དེ་རྫས་ཐ་དད་
དུ་སྣང་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ཇེ་དག་ཏུ་སོང་སྟེ་མཉམ་རྗེས་ཀྱི་དག་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཐལ། དེ་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་དང་འཁྲུལ་སྣང་དེ་མ་དག་གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་ལ་བཞུགས་ཤིང། བཞུགས་པའི་མ་དག་གཞན་དབང་དེ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སྐྱོན་མེད་དེ་
ཆུ་དང་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ཀྱང་བློ་བུར་གྱི་རྙོག་པ་དང་གཡའ་དང་སྤྲིན་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་པ་སོགས་དེ་དང་བྲལ་རུང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། འོ་ན་གཟུགས་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་ཐལ། དེ་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་
སྟོང་ཉིད་དང་དེ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སྣང་བ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པར་ཐལ། ཁྱོད་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱོད་འཛིན་སྟངས་དོན་མཐུན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་སྣང་བ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པའི་
ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱོད་གཉེན་པོས་སྤང་དུ་མི་རུང་བར་ཐལ། ཁྱོད་འཛིན་སྟངས་དོན་མཐུན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་བློ་བུར་རྣམ་དག་མེད་ཅིང། རང་བཞིན་རྣམ་དག་འབའ་ཞིག་ཡོད་པའི་དག་པ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། བྱས་
པ་ལ་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ན་རེ། ཆོས་ཉིད་བདེན་པས་སྟོང་པ་དེ་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་དུ་གྲུབ་པར་ཐལ། རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་མདོ་ཁྱོད་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་

[123B] འདོད་ན། དེ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་ཐལ། བློ་དོན་དམ་པ་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དེ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་འདྲའི་བདེན་འཛིན་དེ་འཛིན་སྟངས་དོན་མཐུན་ཅན་
གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་གཉེན་པོས་སྤང་དུ་མི་རུང་བར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་རང་བཞིན་རྣམ་དག་མ་གཏོགས་བློ་བུར་རྣམ་དག་གི་ཆ་མེད་པའི་དག་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། བློ་དོན་དམ་པ་གནས་ལུགས་མངོན་
སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་དུ་གྲུབ་ན་བདེན་པར་གྲུབ་མི་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་བཀག་པ་ན། དེ་བདེན་སྟོང་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་ཁེགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དགག་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །ཡང་དག་ཏུ་ན་བཀག་མེད་གསལ། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་རྣམས་བློ་དོན་དམ་པ་ཡིན་ཀྱང་བདེན་པར་མི་འདོད་དེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཉེན་པོ་བརྫུན་པས་སྤང་བྱ་བརྫུན་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་
གླང་པོས་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་གཞན་ཕམ་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པའི་སྐབས་སུ་རང་བཞིན་དང་རྣམ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་རྣམ་འགྱུར་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཡིན་པ་དང། རིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་རང་བཞིན་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ཀའི་སྐབས་སུ་གཉིས་ཀ་
སྟོན་རིགས་ཏེ། ནང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་བདེན་པས་སྟོང་པའི་རིགས་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་བདེན་པས་སྟོང་པ་རིགས་སུ་འགྱུར་བ་ཆོས་ཅན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་
པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དེའི་སྒྲོ་འདོགས་དཔྱད་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། ཆོས་ཅན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་བདེན་པས་སྟོང་པ་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སུ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཅན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྤངས་ན་དེ་བདེན་པས་སྟོང་པ་དེ་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རང་བཞིན་

[124A]༄༅། །གནས་རིགས་སུ་མི་འགྱུར་བས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རང་བཞིན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་རིགས་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ལ་ནི་དགག་པ་
མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈   སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད་སེམས་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ། གང་གི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆེན་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་མཐར་ཐུག་
གི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་དེ་ལ་དབྱེ་ན། སེམས་ཆེན་པོ། སྤོང་བ་ཆེན་པོ། རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་གསུམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱབ་པར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་པོ་དང། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་མཐར་ཐུག་གཉིས་པ་དང་
ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་པ་མཐར་ཐུག་དེ་གསུམ་པ་ཡིན།    ༈   ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ལ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་སྦྱིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང། སོ་སོའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་
སྒྲུབ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞག་པའི་དོན་བཤད་པ། ས་མཚམས་བཤད་པ་བཞི། དང་པོ་ལ། རྟེན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་དོན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་
ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། གནས་རྩོམ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཆེ་བདག་ཉིད། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་དེ་རྟེན་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བརྟེན་པས་ལེན་པ་ཆེ་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་བཟོད་པ་ཆེ་བ། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འབྱིན་
པར་བྱེད་པས་དོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རྟག་ཏུ་ལེན་པ་ཆེ་དང་བཟོད་པ་ཆེ། །དོན་ཆེན་ཡང་དག་འབྱུང་བའི་བྱ་བ་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ལ། སྟོན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། མཚན་གཞིའི་སྒོ་ནས་བཞིར་དབྱེ་བ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ་མཁྱེན་པ་ཡུལ་

[124B] སྦྱོར་བ་བྱེ་བྲག་གི་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ། ཁ་ཅིག་ཐོས་བསམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒྲུབ་པ་དེ་མཁྱེན་པ་ཡུལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་དང། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་གཙོ་བོར་སྤྱོད་པའི་སྒྲུབ་པ་སྦྱོར་བ་བྱེ་བྲག་གི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཟེར་ན། ཐོས་བསམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དོན་དེ་སྦྱིན་
སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན་དུ་ཉམས་སུ་མི་ལེན་པར་མཁྱེན་གསུམ་ཐོས་པས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ལ་བྱེད་དམ། ཐོས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་བསམ་བྱུང་གི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འདྲིས་པར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན། ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་མཁྱེན་
པ་ཡུལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། རྟགས་དང་པོ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་ལ་དུ་ཡོད་དྲིས་པ་ན་མཁྱེན་པ་ཡུལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་དང། སྦྱོར་བ་བྱེ་བྲག་གི་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་འདེབས་མི་རིགས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་པར་ཐལ་
ཐོས་པའི་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་དེ་ཉིད་བསམ་བྱུང་གི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འདྲིས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་སྤྱོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཉམས་ལེན་མེད་པའི་ཤེས་བྱེད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ལྟ་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དང། སྦྱོར་བ་
བཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་སྤྱོད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། མཁྱེན་གསུམ་དང་སྦྱོར་བཞི་གཉིས་ལ་ལྟ་བ་དང། སྤྱོད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་མ་གྱུར་གྱི་ཤེས་བྱེད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། མཁྱེན་གསུམ་གང་རུང་གི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན། སྦྱོར་བཞི་གང་
རུང་གི་ཉམས་ལེན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་གྱི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཁས་བླངས་པ་ན་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། འོག་ཏུ། མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་དང། །དེ་རབ་དེ་ཡི་གོ་རིམ་དང། །དེ་མཐའ་དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་ནི། །དོན་བསྡུས་གཞན་དེ་རྣམ་པ་དྲུག་ཅེས་བསྡུས་དོན་དྲུག་ཏུ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་
ཡང༑ མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་སྦྱོར་བཞིས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཉམས་ལེན་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་འགོ་མིག་གཏོད་མ་གཏོད་དང། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་བསམ་པས་ཟིན་མ་ཟིན་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། འོ་ན། སྦྱིན་སོགས་

[125A]༄༅། །ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་འགོ་མིག་གཏོད་མ་གཏོད་དང། ཕྱིན་དྲུག་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་བསམ་པས་ཟིན་མ་ཟིན་ལ་བྱེད་པའི་དོན་དེ། ཕྱིན་དྲུག་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་བསམ་པ་ཡོད་མེད་ལ་བྱེད་དམ། ཕྱིན་དྲུག་རྫོགས་པར་ཐོབ་མ་ཐོབ་ལ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་
མཁྱེན་པ་ཡུལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་དེ་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ནས་ཡོད་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཐོབ་པ་ནས་གོ་སྒྲུབ་ཐོག་མར་ཐོབ་པ་གང་ཞིག་དེ་ཐོབ་པ་ནས་ཕྱིན་དྲུག་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་བྱ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་
གང་ཡིན་དྲིས་པ་ན་མཁྱེན་པ་ཡུལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་དང། སྦྱོར་བ་བྱེ་བྲག་གི་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཡོད་ཅེས་ལན་འདེབས་མི་རིགས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཐོབ་པ་དང། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་གོ་རིམ་ངེས་ཅན་དུ་སྒོམ་པའི་
ཉམས་ལེན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་དང། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ནས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་རྫོགས་པར་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་པོ་དེ་སྦྱོར་བ་བྱེ་བྲག་གི་སྒྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། དེ་གཉིས་སྒྲས་བརྗོད་ཚུལ་
འགལ་ཡང་སྤྱིར་དེ་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། སྦྱོར་བ་བྱེ་བྲག་གི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་མཁྱེན་པ་ཡུལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་སྟོན་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྐབས་དང་པོ་གསུམ་དུ་གོ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་དྲུག་ཉམས་ལེན་གྱི་ངོས་ནས་བཤད་པ་མ་གཏོགས་
ཕལ་ཆེར་མཁྱེན་གསུམ་ཉམས་ལེན་གྱི་ངོས་ནས་བཤད། སྦྱོར་བཞིའི་སྐབས་སུ་ཕལ་ཆེར་ཕྱིན་དྲུག་ཉམས་ལེན་གྱི་ངོས་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྐབས་དང་པོ་གསུམ་དུ་ཕྱིན་དྲུག་ཉམས་ལེན་གྱི་ངོས་ནས་བཤད་པར་ཐལ། གོ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ། དེ་དག་སོ་སོར་སྦྱིན་ལ་སོགས། །ཞེས་དང། ཚོགས་སྒྲུབ་
ཀྱི་སྐབས་སུ། རྩེ་དང་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཅེས་དང། འཇུག་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་སྦྱིན་སོགས་དང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་ལྷག་མ་བཞིར་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་སྤྱོད་པས། །ཞེས་སོགས་དང། རྩེ་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་སུ། སྦྱིན་པ་ལ་

[125B] །ཞེས་དང། མཐར་གྱིས་སྦྱོར་བའི་སྐབས་སུ། སྦྱིན་པ་ཤེས་རབ་བར་དག་དང། །ཞེས་དང། སྐད་ཅིག་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་སུ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེས་ཀྱང། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བ་བཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་མཁྱེན་གསུམ་ཉམས་ལེན་གྱི་ངོས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་
ནི་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་དང། ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མཚན་གཞིའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་བཞི་ཡོད་དེ། གོ་འཇུག་ཚོགས་ངེས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་དང་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སྒྲུབ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞག་པའི་དོན་བཤད་པ་ལ། སྒྲུབ་པ་
བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྒྱན་ལས། ཐོག་མར་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནས་ནི། །ཚུལ་བཞིན་རབ་བཞུགས་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། །མ་ཞུམ་མི་འཁྲུག་ཆོག་མི་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གོ་ཆའི་བརྩོན་
འགྲུས། སྦྱོར་བ་ལག་ལེན་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་མ་ཞུམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས། མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་གི་མི་འཁྲུག་པའི་བརྩོན་འགྲུས། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་མཐའ་དག་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་ཆོག་མི་ཤེས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་བཞིས་ཁྱད་པར་
དུ་བྱས་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་ནན་ཏན་གྱི་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་འབད་པས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་མེད་ན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་
བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་དེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཀྱང། དེ་ཡིན་ན། བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པ་བཞི་པོ་དེ་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡང་དཔའ་
བོ་གཡུལ་དུ་འཇུག་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔའ་བོ་གཡུལ་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་དང་པོར་སྲ་བའི་གོ་གྱོན། དེ་རྗེས་གཡུལ་དུ་ཞུགས་ཏེ། དཔུང་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་བཤམས་པའི་སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་དགྲ་སྡེ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་དང་པོར་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ།།
[126A]༄༅། །དེ་རྗེས་སྦྱོར་བ་ལག་ལེན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན། དེ་རྗེས་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་དཔུང་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཟིན་པའི་ཚོགས་སྒྲུབ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད། དེ་རྗེས་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་དཔུང་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་བདུད་བཞིའི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་
རྣམ་མཁྱེན་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ངེས་འབྱུང་གི་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ས་མཚམས་བཤད་པ་ལ། དེ་ལྟར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་འདིས་ས་དེ་དང་དེ་ན་སྒྲུབ་པ་དེ་དང་དེ་ཡོད་ཅེས་མཚན་གཞི་བསྟན་པ་ཡིན་གྱིས་ས་མཚམས་ངེས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། གོ་
སྒྲུབ་ཐེག་ཆེན་ཚོགས་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་འཇོག་པ་དང། འཇུག་སྒྲུབ་དེ་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་ནས་རྒྱུན་མཐའ་བར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འགྲེལ་པ་དེས་སྒྲུབ་པ་བཞིའི་དབྱེ་བ་མཚན་གཞི་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཐོང་ལམ་
ལ་རྒྱུད་ནས་སྦྱོར་བས་གོ་སྒྲུབ་དང། དེ་ལ་དངོས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་དེ་འཇུག་སྒྲུབ་དང། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཚོགས་སྒྲུབ་དང། དག་པ་ས་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་
བཤད་པ་ལ། གོ་སྒྲུབ་བཤད་པ་སོགས་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ་དེ་དག་སོ་སོར་སྦྱིན་ལ་སོགས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གོ་སྒྲུབ་དངོས་བཤད་པ་དང། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གིས་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། བསྡུས་ཚུལ་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་
ཕར་ཕྱིན་རེ་རེའི་ནང་དུ་དྲུག་དྲུག་ཚང་བར་བསྡུས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཟིན་པའི་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས། གོ་སྒྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཟེར་བ་དང། སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་གོ་སྒྲུབ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། སེམས་ཙམ་པར་གྱུར་པའི་བྱང་སེམས་ཚོགས་
ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དེ་དེ་འདྲ་བའི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཟིན་པའི་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། དེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས། ཕར་ཕྱིན་རེ་རེའི་ནང་དུ་དྲུག་དྲུག་ཚང་བར་བསྡུས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་སེམས་དཔའི་

[126B] གོ་སྒྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་དེ་ལ་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད། ཁ་ཅིག་སྦྱིན་པའི་གོ་ཆ་ཡིན་ན་སྦྱིན་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། སྦྱིན་པའི་གོ་ཆར་གྱུར་པའི་སྦྱིན་པའི་འཁོར་གསུམ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་བསྡུས་ཚུལ་ལ། ཁ་ཅིག་
སྦྱིན་པ་དྲུག་སྦྱིན་པར་ཆོས་མཐུན་པ་ནས་ཤེས་རབ་དྲུག་ཤེས་རབ་ཏུ་ཆོས་མཐུན་པ་དེ་གོ་སྒྲུབ་སོ་དྲུག་དྲུག་ཏུ་འདུ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དྲུག་སྦྱིན་པར་བསྡུ་བའི་ཚུལ་དུ་འགྱུར་གྱི། སྦྱིན་པའི་གོ་ཆ་དྲུག་སྦྱིན་པའི་གོ་ཆར་བསྡུ་བའི་ཚུལ་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། སྦྱིན་པའི་གོ་ཆ་ལ་
སྦྱིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རང་ལུགས་ལ། གོ་སྒྲུབ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་དྲུག་ཏུ་བསྡུ་བའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྦྱིན་པའི་གོ་ཆར་གྱུར་པའི་སྦྱིན་སོགས་དྲུག་པོ་དེ་སྦྱིན་པའི་གོ་ཆར་ཆོས་མཐུན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་གོ་ཆར་གྱུར་པའི་སྦྱིན་སོགས་དྲུག་ཤེས་རབ་ཀྱི་གོ་ཆར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཕར་
ཕྱིན་དྲུག་ལྡན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ཡོད་དེ། དེས་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་དང་མི་འཇིགས་པ་སྐྱབས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དེའི་ཚེ། སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་གཏོང་བའི་སེམས་དེ་སྦྱིན་པ་དང། དེའི་ཚེ་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཞི་བདེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཉན་རང་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བསམས་པས་དབེན་པའི་སྤོང་བའི་སེམས་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་
སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ལ་བཟོད་པ་བཟོད་པ་དང། དེའི་ཚེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་འདུན་པའི་འདུན་པ་བརྩོན་འགྲུས་དང། ཐེག་པ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་རྩེ་གཅིག་པའི་སེམས་དེ་བསམ་གཏན་དང། དེའི་ཚེ་སྦྱིན་པའི་འཁོར་གསུམ་བདེན་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་
ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་ལ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་དེ་དོན་ཚན་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། གྲངས་དང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་གོ་རིམས་དང། །ངེས་པའི་ཚིག་
དང་གོམས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། །དེ་དག་རབ་དབྱེ་བསྡུ་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ཡོན་ཏན་ཕན་ཚུན་རྣམ་ངེས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་བསྡུ་ན། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཏུ་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་དེར་གྲངས་ངེས། མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་སྒྲུབ་

[127A]༄༅། །པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་དེར་གྲངས་ངེས། རང་དོན་དང་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་དེར་གྲངས་ངེས། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ལས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་དེར་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕར་
ཕྱིན་དང་པོ་གསུམ་པོ་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་དུ་འདུ། ཕར་ཕྱིན་ཐ་མ་གཉིས་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་དུ་འདུ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དེ་བསླབ་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་ཉམས་ལེན་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བསླབ་
གསུམ་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི། །རྒྱལ་བས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡང་དག་བཤད་དེ་དང་པོ་གསུམ། །ཐ་མ་གཉིས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས། །གཅིག་ནི་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་གཏོགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་དེར་ངེས་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་གསུམ་མངོན་མཐོ་སྒྲུབ་
པའི་དབང་དུ་བྱས། ཕྱི་མ་གཉིས་ངེས་ལེགས་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས། བརྩོན་འགྲུས་གཉིས་ཀའི་ཉམས་ལེན་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། རང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་དེར་ངེས་ཏེ། དང་པོ་གསུམ་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས། ཤེས་རབ་རང་དོན་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས། བརྩོན་འགྲུས་གཉིས་
ཀའི་ཉམས་ལེན་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ཉམས་བྱེད། གྲོགས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་རྫོགས་པར་བྱེད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་
དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཚུལ་འཆལ་ནས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་འཆལ་གྱི་བར་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྦྱིན་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་དང། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད། །
སེམས་ཅན་རྣམ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་གསུམ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གོ་རིམ་དེ་ལྟར་དུ་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གོ་རིམ་དང། སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་དམན་མཆོག་གི་གོ་རིམ་དང། སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་འཇུག་སླ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལ་འཇུག་དཀའ་

[127B] མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྔ་མ་ལ་རྟེན་ཕྱི་མ་སྐྱེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ངེས་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། སྦྱིན་པས་དབུལ་བ་འདོར་བར་བྱེད་པས་ན་སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་འཆལ་གྱི་ཚ་གདུང་སེལ་བར་བྱེད་པས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། གཞན་གྱིས་མི་
སྙན་པར་སྨྲ་བ་ལ་མི་ཁྲོ་བར་བཟོད་པས་ན་བཟོད་པ་དང། མཆོག་དགེ་བ་ལ་སྦྱར་བས་ན་བརྩོན་འགྲུས་དང། རྩེ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་མཁྱེན་ཡིད་ལ་འཛིན་པས་ན་བསམ་གཏན་དང། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས་ན་ཤེས་རབ་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དབུལ་བར་འདོར་བར་བྱེད་པ་དང། །བསིལ་བ་ཐོབ་
དང་ཁྲོ་བཟོད་དང། །མཆོག་སྦྱར་བ་དང་ཡིད་འཛིན་དང། །དོན་དམ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྒོམ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། རྒྱུ་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པ་དེ་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པ་དང། ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པ་དེ་ཡིད་ཆེས་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པ་དང། ངོམས་མི་ཤེས་
པའི་སྒོམ་པ་དེ་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པ་དང། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པ་དེ་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པ་དང། ལོངས་སྐུ་ཐོབ་ནས་སྒོམ་པ་དེ་དབང་འབྱོར་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། ཐམས་ཅད་སྒོམ་པ་དངོས་པོ་དང། །དེ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། །བསམ་པ་དང་ནི་ཐབས་
དག་དང། །དབང་འབྱོར་ཉིད་ལ་བརྟན་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རབ་དབྱེ་ལ། སྦྱིན་སོགས་དྲུག་པོ་དེ་ལ་སོ་སོར་དབྱེ་ན། གསུམ་གསུམ་ཡོད་དེ། སྦྱིན་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ། མི་འཇིགས་པ་སྐྱབས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་གསུམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་
ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ། བཟོད་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ལ་ངེས་རྟོགས་ཀྱི་བཟོད་པ། གནོད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་བཟོད་པ་དང་གསུམ། བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཡང་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས། སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དང་གསུམ་
བསམ་གཏན་ལ་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན། མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་གསུམ། ཤེས་རབ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་

[128A]༄༅། །རྒྱན་ལས། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་མི་འཇིགས་གཏོང། །སྦྱིན་པ་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །མཁས་པ་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་བསྡུ་ན་རྣམ་པར་གཡེང་པའི་དགེ་རྩ་དང། མཉམ་པར་གཞག་པའི་དགེ་རྩ་དང། དེ་གཉིས་ཀའི་དགེ་རྩ་
གསུམ་དུ་འདུ་སྟེ། ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་གཉིས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་དགེ་རྩ་དང། ཐ་མ་གཉིས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དགེ་རྩ་དང། བར་པ་གཉིས་དེ་གཉིས་ཀའི་དགེ་རྩར་འདུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་རྣམ་གཡེངས་དང། །མཉམ་གཞག་གཉིས་ཀར་ཤེས་པར་བྱ། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་
གཉིས་དང་ནི། །གཉིས་དང་གཉིས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བསྡུས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བདུན་བདུན་འཇོམས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན་སེར་སྣའི་སྒོ་ནས་མ་ཆགས། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་ཆགས། ཕྱི་བཤོལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཆགས་པ་མེད། དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་
འཛིན་པའི་ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན། ལན་ལ་རེ་བའི་སྒོ་ནས་མི་ཆགས། རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བའི་སྒོ་ནས་མི་ཆགས། རྣམ་གཡེང་གི་སྒོ་ནས་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི། །མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །མ་ཆགས་མི་ཆགས་
ཆགས་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཡོན་ཏན་བཞི་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྲངས་མེད་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། ཀུན་སློང་ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འབྱིན་པས་དོན་ཆེ་བ་དང། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་ཚེ་ན་ཡང། དགེ་རྩ་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་བཞི་
དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟང་ཟིང་མེད། །དོན་ཆེ་བ་དང་མི་ཟད་པ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་བཞིར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་དེའི་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་དེའི་རྒྱུ་ངོ་བོ་རྣམ་སྨིན་གྱི་
འབྲས་བུ་དབྱེ་བ་དྲུག་པོ་དེ་དང། དེ་སྟོན་པའི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་སྣོད་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དུ་འབྲེལ་བ་དང། རེ་རེའི་ཉམས་ལེན་ལས་དྲུག་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་འབྱེད་ཅིང། རེ་རེའི་ནང་དུ་དྲུག་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་འདུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཕན་ཚུན་བསྡུས་ཚུལ་རབ་དབྱེ་ཕྱིར། །ཆོས་ཉིད་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །

[128B] །རྣམ་པར་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རང་ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་གཏོང་བ་མིན་པ་དང། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་གཙོ་ཆེ་བ་དང། གཞན་གྱིས་ཁྲོས་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་
དཀར་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་མཐའ་དག་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་དུ་བྱེད་པ་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་གྱི་རྩེ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་མཁྱེན་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདེན་པའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་རྣམས་སྙིང་རྗེས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སོགས་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་རང་དོན་ཡོངས་བཏང་བ། །ཚུལ་ཁྲིམས་གཞན་ཕན་བྱ་བའོ། །བཟོད་པ་ཁྲོ་བ་སྤངས་པ་སྟེ། །དཀར་པོའི་ཆོས་འཕེལ་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །བསམ་གཏན་རྩེ་གཅིག་ཉོན་མོངས་མེད། །ཤེས་རབ་བདེན་དོན་གཏན་ལ་འབེབས། །སྙིང་བརྩེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
སྙིང་རྗེ་རོ་གཅིག་བློ་གྲོས་སོ། །སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཁྲིམས་ཀྱི་བདེ། །བཟོད་པས་མདངས་ལྡན་བརྩོན་པས་བརྗིད། །བསམ་གཏན་གྱིས་ཞི་བློ་ཡི་གྲོལ། །སྙིང་བརྩེ་བས་ནི་དོན་ཀུན་འགྲུབ། །བདུན་པོ་འདི་དག་མ་ལུས་པར། །ཅིག་ཅར་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིས། །ཡེ་ཤེས་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཉིད་
འཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།    ༈    །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། འཇུག་སྒྲུབ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དང། རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་
རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཅི་རིགས་པ་སྦྱོར་བ་ལག་ལེན་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས། འཇུག་སྒྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཟེར་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམ་འཇུག་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་བྱང་སེམས་
ཚོགས་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཆོས་ཅན། མཚོན་བྱ་དེར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཐོབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས། ཐེག་ཆེན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་

[129A]༄༅། ། ཆོས་ཅི་རིགས་པ་སྦྱོར་བ་ལག་ལེན་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས། འཇུག་སྒྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན། དགུ་ཡོད་དེ། རྒྱུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་བརྒྱད། འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་གཅིག་དང་དགུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
   ༈   ཅེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། ཚོགས་སྒྲུབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ། ཚོགས་གསུམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་དཔུང་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་རང་འབྲས་གནས་སྐབས་
དང་མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་གང་རུང་དངོས་སུ་འབྱིན་བྱེད་ཀྱི་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས། ཚོགས་སྒྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན་བཅུ་བདུན་ཡོད་དེ། རྟེན་རྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཚོགས་སྒྲུབ། མཉམ་གཞག་གིས་བསྡུས་པ་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་དེ་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་
སྒྲུབ་པ། རྗེས་ཐོབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ། འབྲས་བུ་སྒྲུབ་ཅིང་དམིགས་རྣམ་འཛིན་པའི་ལམ་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་བྱེད་ཅིང་སྤང་བྱ་སྤོང་བ་དང། གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སུ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཅུ་བདུན་པོ་འདིས་མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆེན་དངོས་སུ་འབྱིན་ནུས་པས་ན་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང། དེ་དངོས་སུ་འབྱིན་ནུས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་མཐའ་ཅུང་ཟད་
དཔྱད་ན། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་བཤད་པ། ཕན་ཡོན་དང་བཞི། དང་པོ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་གང་ལ་དམིགས་ཀྱང་མ་བུ་གཅིག་པ་ལ་བརྩེ་བའི་ཚོད་ཙམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་འདོད་རང་གི་ངང་གིས་སྐྱེ་བའི་སྙིང་རྗེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད། གཉིས་པ་ལ་
གྲོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དགའ་བ། སྨོན་ལམ། ལྷག་བསམ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྙིང་རྗེ་གསུམ། དམིགས་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་དང་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡོད། གསུམ་པ་ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་ལ། ཉན་རང་ལ་ཡང་ལྷག་བསམ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་ཀྱང། དགའ་

[129B] སྨོན་ལམ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོད། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་ཆགས་སྡང་སྤངས་ཤིང། སྒོམ་རིམས་ལས་ཀྱང། གང་གི་ཚེ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བུ་མི་བདེ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གཏན་ནས་བྱང་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པའི་སྙིང་རྗེ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་རང་གི་ངང་གིས་
འཇུག་པ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རྫོགས་པ་ཡིན་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །ཞེས་དེ་ཙམ་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་
དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། སྙིང་རྗེ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་དེ་ལྟར་དགོས་པའི་ཕྱིར། འཇུག་པ་ལས། འགྲོ་བ་
གཡོ་བ་ཆུ་ཡི་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟར། །གཡོ་དང་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་བ་ཡི། །འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེར་གྱུར་གང་དེ་ལ་འདུད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་དང་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་སོགས་ཆོས་དང་སེམས་ཅན་བདེན་མེད་རྟོགས་མི་དགོས་ཀྱང། དེ་
དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེའི་དོན་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན་
རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་
པ་མ་ཤར་བར་སེམས་ཅམ་ཙམ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་
སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ། དང་པོའི་མཚན་ཉིད། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་མི་
རྟག་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་
གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་བདེན་མེད་
ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་
གསུམ་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་ཡང་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་དེ་གསུམ་ག་ཡོད་ཀྱང་
ས་བརྒྱད་ཡན་ཆད་དུ་དང་པོ་མེད་དེ། དག་སའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ན་དམིགས་ཡུལ་སེམས་
ཅན་བདེན་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་བློ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་གཞན་ལས་
ཤེས་པར་བྱའོ། བཞི་པ་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་
ཅན་དང་ལྡན་ཏེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་གཅིག་ལག་མཐིལ་དུ་མཆིས་ན་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལག་མཐིལ་དུ་མཆིས་སོ། གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན་སྙིང་
རྗེའོ། ཞེས་དང། འཇུག་པ་ལས། ས་བོན་དང་ནི་སྤེལ་ལ་ཆུ་འདྲ་ཡུན་རིང་དུ། ཞེས་
སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གིས་དམིགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་མི་རྟག་སོགས་དང་བདེན་པར་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་དགོས་ཏེ། དྲངས་མ་ཐག་པའི་ལུང་གིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཆོས་དང་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེའི་དོན་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་
མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་མ་ཤར་བར་སེམས་ཅན་ཙམ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ།། དང་པོའི་མཚན་ཉིད། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་མི་རྟག་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་བཤར་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ། གཉིས་པའི་
མཚན་ཉིད། རང་གི་དམིགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་བདེན་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ།། གསུམ་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་ཡང་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་དེ་གསུམ་གཡོད་ཀྱང་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་དུ་དང་པོ་མེད་དེ། དག་སའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ན་དམིགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་འདེན་

[130A]༄༅། །སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་བློ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཏེ། སྟོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་གཅིག་ལག་མཐིལ་དུ་མཆིས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ལག་མཐིལ་དུ་མཆིས་སོ། །གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན་སྙིང་རྗེའོ། །ཞེས་དང། འཇུག་པ་ལས། ས་བོན་དང་ནི་སྤེལ་ལ་ཆུ་འདྲ་ཡུན་རིང་དུ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཟུངས་ཀྱི་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ངོ་བོ།། དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན། ས་མཚམས་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། གཟུངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་གྲོགས་ཞི་
གནས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ལ་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་སྣང་ལས། གཟུངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་སྟེ་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། གཟུངས་ཙམ་དང། དེ་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས། དང་
པོ༑༑ གཟུངས་ཙམ་གྱི་དབྱེ་བ་ལ། སྐྱེ་བ་སྔ་མར་དམིགས་རྣམ་བསྒོམས་སྟོབས་ཀྱི་ཚེ་འདིར་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་གཟུངས་ཆུང་དུ་གཅིག་དང། ཚེ་འདིར་ཐོས་བསམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་འབྲིང་བོ་གཅིག་དང། མཉམ་གཞག་གི་སས་བསྡུས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཆེན་པོ་གཅིག་དང་གསུམ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང། ས་ལ་མ་
ཞུགས་པའི་མོས་པས་སྤྱོད་པས་རྒྱུད་ཀྱི་ཆུང་དུ་གཅིག་དང། མ་དག་སར་གནས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲིང་པོ་གཅིག་དང། དག་ས་ལ་གནས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆེན་པོ་གཅིག་དང་གསུམ་ཡོད་དེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རྣམ་སྨིན་ཐོས་ལ་གོམས་པ་དང། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཟུངས་དག་ནི། །ཆུང་དུ་དག་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཆེན་པོ་དེ་ཡང་
རྣམ་པ་གསུམ། །བློ་ལྡན་མཞུགས་ཞུགས་པ་དང། །མ་དག་ས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ཆུང་དུ་དང་ནི་འབྲང་པོ་སྟེ། །དག་པའི་ས་བའི་གཟུངས་ཆེན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། ཙམ་པོ་གསུམ་པོ་དེའི་མཚན་ཉིད་སླ། གཉིས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ། ནང་དུ་བཟོང་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པ་ལ་
བརྟེན་ནས་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་བསྐལ་པའི་བར་དུ་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་ནུས་པའི་གཟུངས། ཚིག་གི་གཟུངས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད། ནང་དུ་བཟོད་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པའི་མཐུས་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་བསྐལ་པའི་བར་དུ་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་ནུས་པའི་གཟུངས། དོན་གྱི་གཟུངས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་

[130B] རང་གི་གྲོགས་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ཨ་ར་པ་ཙ་སོགས་ཡི་གེའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་དཔྱད་སྟོབས་ཀྱིས་མི་སྐྲག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་གཟུངས། བཟོད་པའི་གཟུངས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད། ནང་དུ་བཟོད་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པའི་སྡིག་པ་ཞི་བ་སོགས་གཞན་སྐྱོབ་པའི་སྔགས་རྩོམ་པ་སོགས་ཀྱི་
ནུས་མཐུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་གཟུངས། གསང་སྔགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། འདི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་པའོ། །གཟུངས་བཞི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། རྒྱལ་བའི་གསུང་རང་གི་ཚིག་དོན་མི་བརྗེད་པ་སོགས་རང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མ་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ས་མཚམས་
ལ༑ གཟུངས་ཙམ་པོ་གསུམ་ནི་ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པ་ནས་ཀྱང་ཡོད། །གཟུངས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཆུང་ངུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ནས་དང། འབྲིང་མ་དག་ས་ནས་དང། ཆེན་པོ་དག་ས་ནས་ཐོབ། གཉིས་པ་ཚོགས་གསུམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྒྲུབ་བྱེ་བྲག་
ཏུ་བཤད་པ། སའི་ཚོགས་སྒྲུབ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང་གསུམ། །དང་པོ་ལ་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་བཤད། ཡུལ་ཅན་དེ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཤུ་བཤད་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་དཔྱད་པ་དང་གསུམ། སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་ལ་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་
མིག་སོགས་ནང། གཟུགས་སོགས་ཕྱེ། གཉིས་ཀའི་རྟེན་དབང་རྟེན་ཁོག་པ་བདེན་པས་སྟོང་བ་ཉིད་སོགས་གསུམ། སྟོང་ཉིད་བདེན་པས་སྟོང་པ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད། ཕྱོགས་བཅུ་དང། མྱང་དས་དང། རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུས་བྱས་དང། མ་སྐྱེས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་འདུས་
མ་བྱས་དང༑ རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐས་སྟོང་པའི་དབུས་དང། འཁོར་བ་དང། སྦྱིན་སོགས་དོར་བྱར་མེད་པ་རྣམས་བདེན་པས་སྟོང་པ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་འཇོག་གནས་ལུགས་དང། རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་སྐྱེ་བ་སོགས་དང། དུས་
གསུམ་དང། རྒྱུ་རྐྱེན་ལྡན་ཞིང་ཚོགས་པ་དང། ཕུང་པོ་ལྔའི་ངོ་བོ་བདེན་སྟོང་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་འཇོག་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་དོན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་རྣམས་བདེན་པས་སྟོང་རྣམས་རིམ་པ་
[131A]༄༅། །བཞིན་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་སུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉི་ཤུ་བཤད་པ་ལ། སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་ཀྱིས་ཉི་ཤུ་པོ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་
ཉི་ཤུ་འཕངས་ནས་སྟོན་ཅིང། ཇི་ལྟར་སྟོན་ན་སྟོང་ཉིད་དང་པོ་བཞི་སྟོན་པའི་མདོ་ལས་དེ་བཞི་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་
འཕངས་ཚུལ་ཡོད་དེ། དང་པོ་གསུམ་སྟོན་པའི་མདོས་གསུམ་པོ་དེ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་འཕངས་ནས་སྟོན། བཞི་པ་སྟོན་པའི་མདོས། དེ་རྟོགས་
པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་འཕངས་ནས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་དེ་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་འཕངས་ནས་བསྟན་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་མདོས་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་རྟོགས་
པའི་ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་འཕངས་ནས་བསྟན། གཉིས་པ་སྟོན་པའི་མདོས་ཆོས་དབྱིངས་མཆོག་གི་དོན་རྟོགས་པའི་ས་གཉིས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཕངས་ནས་བསྟན། གསུམ་པ་སྟོན་པའི་མདོས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་ས་གསུམ་པའི་ཡེ་ཤེས་འཕངས་ནས་བསྟན། བཞི་པ་སྟོན་པའི་མདོས་ཆོས་
དབྱིངས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ས་བཞི་པའི་ཡེ་ཤེས་འཕངས་ནས་བསྟན། ལྔ་པ་སྟོན་པའི་མངོས་ཆོས་དབྱིངས་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ས་ལྔ་པའི་ཡེ་ཤེས་འཕངས་ནས་བསྟན། དྲུག་པ་སྟོན་པའི་མདོས་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་བྱང་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ས་དྲུག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཕངས་ནས་
བསྟན། བདུན་པ་སྟོན་པའི་མདོས་ཆོས་དབྱིངས་མཚན་མེད་རྟོགས་པའི་ས་བདུན་པའི་ཡེ་ཤེས་འཕངས་ནས་བསྟན། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་མདོ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང། དག་ས་ལ་དབང་བའི་ས་བརྒྱད་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན། རང་གི་མཚན་
ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་མདོས་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའི་ས་དགུ་པའི་ཡེ་ཤེས་འཕངས་ནས་བསྟན། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་མདོ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་དབྱིངས་ལས་ལ་དབང་བའི་དོན་རྟོགས་པའི་ས་བཅུ་པའི་ཡེ་ཤེས་འཕངས་ནས་བསྟན་

[131B] ཁ་ཅིག་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྟོང་ཉིད་དང་པོ་བཞི་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྦྱོར་ལམ་བཞི་ལ་རིམས་བཞིན་འཇོག་འོག་
མ་བདུན་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་ལ་འཇོག་དེའི་འོག་མ་དྲུག་དག་པ་ས་གསུམ་ལ་རེ་རེས་གཉིས་གཉིས་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་འཇོག་ཐ་མ་གསུམ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འཇོག་དེ་ཡང་ས་མཚམས་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་ཞིང། དང་པོ་གསུམ་རྟོགས་པའི་ཡེ་
ཤེས་ཚོགས་ལམ་ནས་མི་འཇོག་སྟེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། སྟོང་ཉིད་གསུམ་ནི་མོས་སྤྱོད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང། འདི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལས་ལོགས་སུ་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། དེ་གསུམ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ན་ཡང་ཡོད། མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཐེག་ཆེན་རིགས་ངེས་ལ་སྦྱོར་ལམ་ན་ཡང་མེད། ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་དང་མཆོག་འགྲོའི་ཚུལ་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་
པ་ས་གསུམ་པ་ཡན་ཆད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལས་ལོགས་སུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་མི་འདོད་པ་ཡང་མ་ངེས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ས་སོགས་དྲུག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་ལོགས་སུ་གསུངས་ཀྱང། དྲུག་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་གཏོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ལ་
ས་མཚམས་ངེས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཀྱང་སྒྲས་དོན་གྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཕངས་ཚུལ་དེ་ལྟར་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་བཅུ་ཀའི་སྐབས་སུ་ཆོས་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པར་མཚུངས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་དེ་རྣམས་གོང་འཕེལ་དུ་སོང་བའི་དབང་གིས་གཙོ་བོར་ངེས་ཤེས་མི་འདྲ་བར་
འདྲེན་པ་ས་བཅུ་པའི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བ་དང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སློབ་མི་སློབ་གཉིས་ཀའི་སྐབས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྒྲུབ་ལས་འཕྲོས་ནས་ཐེག་ཆེན་ཚོགས་ལམ་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་

[132A]༄༅། །པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་གཉིས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྒྲུབ་མེད་དེ། དེ་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་ཡན་དང་རྒྱུན་མཐའ་མན་ཆད་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གང་ཡིན་དཔྱད་པ་ལ། ལུགས་གཉིས་བཀོད་པ། ལུགས་
ཕྱི་མ་འཐད་པར་སྒྲུབ་པ། དེ་ལ་ཀླན་ཀ་སྤང་པ། ལུགས་སྔ་མ་དགག་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཞན་མ་སྨོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་དང་ལྔ། དང་པོ་ནི། སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྟོགས་པའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཙམ་པ་ན་རེ་གཞན་དབང་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་ཀྱིས་སྟོང་
པའི་སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར། དབུ་མ་པ་རྣམས་ན་རེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་ཕྱི་མ་འཐད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། གང་དང་གང་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཤེས་བྱ་ཡིན་ན། བདེན་མེད་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ་
དཔེར་ན། རྨི་ལམ་དུ་རྟ་གླང་སྣང་བའི་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་བཞིན། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་འདི་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགོད་ཅིང། མདོར་བསྡུ་ན་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་གཞལ་བྱ་བདེན་པར་མེད་དེ། ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་ཆོས་
མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་རང་མྱོང་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ངེས་ལས། དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། །དོན་མཐོང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་ཡིན། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་
གཞི་མེད་འགྲོ་མེད་སྐྱེ་མེད་དང། ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་འགག་པར་འགྱུར་བྶ་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དོན་འདྲ་ཡང་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་ནས་འགལ་མ་ངེས་མ་གྲུབ་པ་
གསུམ་གྱི་སྐྱོན་སྤོང་ལུགས་བྱས་ནའང་རུང་ངོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདིའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་འདོད་དོ། །འདི་ཉིད་

[132B] གང་དང་གང་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན། རྨི་ལམ་དུ་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ལྟ་བུའོ། །བདག་མེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། །དོན་མཐོང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པས་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ནི་ཕྱིས་འགོག་
པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་གྱི་རྟགས་ཆོས་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་
པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་སྒྲུབ་རྟགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་དེ་ལ་ཀླན་ཀ་སྤང་པ་ལ། སེམས་ཙམ་པ་ན་རེ། འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་པར་ཐལ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་དབང་
ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་བཞིན། འདོད་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་གྲུབ་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བདེན་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དབུ་མ་པས་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་ཁས་བླངས་པས་དེ་དོན་དམ་པར་མེད་ན་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྙམ་དུ་བསམས་སོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ན། དངོས་སུ་
འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། གང་དམིགས་པ་དེ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན། ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་དམིགས་པ་ཡིན་པས་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལན་ལ་
ཉེས་པ་དེ་མི་འཇུག་སྟེ། སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་བཀག་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་བཀག་པ་གང་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་བདེན་གྲུབ་རིགས་པས་བཀག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སླར་ཡང་བདེན་པར་གྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཏེ། ཆོས་

[133A]༄༅། །ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་བདེན་གྲུབ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་གི་ཁྱབ་བྱེད་དང། དེ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་ཆ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། གསོད་བྱེད་མཆོད་སྦྱིན་དེ་བསད་བྱ་ལྷས་སྦྱིན་གྱི་ཁྱབ་བྱེད་དང། དེ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་གང་ཡང་མ་ཡིན་
པས་དེ་ཉེར་སྦས་ཀྱིས་བསད་པའི་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་སྲོག་དབང་སླར་འབྱུང་མི་དགོས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལུགས་སྔ་མ་དགག་པ་ལ། འོ་ན། གཞན་དབང་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཆོས་ཅན་གཞན་དབང་དང་ངོ་བོ་གཅིག་གམ་ཐ་དད། དང་པོ་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་ཐ་དད་
གཏན་མེད་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་ཐལ། དེ་གཉིས་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བདེན་གྲུབ་ཡིན་ན་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མཐུན་དགོས། དེ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཚུར་མཐོང་གི་བློ་ལ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། གཞན་
དབང་དང་གཅིག་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་སྒོམ་པས་ཤེས་སྒྲིབ་དག་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། ཁྱོད་གཞན་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་འགལ། ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་འབྲེལ་མེད་དོན་
གཞན་དུ་ཐལ། དེ་གཉིས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཞན་དབང་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྒོམ་པར་བྱས་པས། གཞན་དབང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་གནོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང། དོན་དམ་བདེན་པ་དེ་བློ་
དོན་དམ་པ་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སློབ་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ཡིན་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱི་དོན་དམ་པར་གྲུབ་མི་དགོས་ཏེ། དེ་ཆོས་ཅན་བརྫུན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་པའི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། བདེན་གྲུབ་ཆོས་ཅན་བརྫུན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་
ལ་བརྟེན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཞན་མ་སྨོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་ལ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འཆད་པའི་སྐབས་འདིར་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ་འདིར་ཚོགས་སྒྲུབ་

[133B] གཉིས་པ་སའི་ཚོགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། ཁྱད་གཞི་སའི་ངོ་བོ་བཤད་པ། ཁྱད་ཆོས་སའི་
ཡོན་ཏན་བཤད་པ། སའི་ངེས་ཚིགས་བཤད་པ། འཕོས་མཚམས་བཤད་པ་དང་བཞི། དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ལམ་ཡང་བྱང་སེམས་ཀྱི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཀྱང་འདིར་ནི་བྱང་འཕགས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སར་མཛད་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་
ཡིན་པས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སོགས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཟིན་པའི་བྱང་འཕགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་རབ་དགའ་ལ་སོགས་ས་བཅུ་ཡོད། གཉིས་པ་ནི། ཁྱད་ཆོས་སའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ལ། ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པའི་ཁྱད་པར། ཡོངས་སྦྱོང་གི་ཁྱད་པར། སྤང་
བྱ་སྤོང་བའི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན། ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར། རྗེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ངེས་ཤེས་འདྲེན་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར། ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར། རྣམ་སྨིན་གྱི་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར། རྨི་ལམ་གྱི་རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལས། དང་པོའི་ཁྱད་པར་
ཡོད་དེ། ས་དང་པོར་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པ་ནས། ས་བཅུ་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པའི་བར་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕར་ཕྱིན་སོ་སོ་ལྷག་པའི་དོན་ཡོད་དེ། ས་དང་པོར་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་གཞན་ལ་གཏོང་བའི་ཚེ་སེར་སྣའི་ཀུན་འཛིན་མེད་པར་གཏང་བའི་ཚོད་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་
ཡང་འཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་མ་ཐོབ་པ་སོགས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། ས་དང་པོ་ལ་མཚོན་ན་ས་དང་པོའི་སྐྱོན་སེལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ས་དང་པོ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན། ས་དང་པོའི་ཡོང་སྦྱོང་གི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་ཡོད། སྦྱོང་ཚུལ་ཡོད་
དེ། ཁང་བཟང་སྦྱོང་བ་བཞིན། ས་དེ་དང་དེའི་སྐྱོན་སྦྱོང་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེས་འོག་མ་རྣམས་ཡང་མཚོན། གསུམ་པ་ལ། ཉོན་སྒྲིབ་སྤོང་པའི་ནུས་པ་དང། ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་ནུས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་ཡང་ས་བཅུ་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་བཅུ་པོ་རིམས་ཀྱི་རང་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་

[134A]༄༅། །ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་ལྷན་རྣམས་སྤོང་ཚུལ་ཡོད་དེ། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་ས་དང་པོའི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་ཀུན་བཏགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་སྤོང་བ་ནས། དེའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒོམ་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་
ལམ་གྱི་བར་རང་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་ཉོན་མོངས་ལྷན་སྐྱེས་བཅུ་དྲུག་གི་ས་བོན་སྤང་བའི་བར་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཐོང་སྤངས་ཉོན་མོངས་ལ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དེ། འདོད་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལྔ། ལྟ་མིན་ལྔ། བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་པས་ཕྱེ་བ་བཞི་བཅུ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་གཟུགས་
མེད་གཉིས་སུ། ཁོང་ཁྲོ་ཕྲི་བའི་སོ་དྲུག་སོ་དྲུག་དང་བཅས་པའི་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་ལྔའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། འཇིགས་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ནས། ལོག་ལྟ། མཐར་ལྟ། ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན། ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ཀུན་བཏགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་
པའི་ཕྱིར། ལྟ་མིན་ལྔའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། འདོད་ཆགས་ཀུན་བཏགས་ནས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་མ་རིག་པ་ཀུན་བཏགས་ནས། ཐེ་ཚོམ་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་བཅས་པའི་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་ཡིན་གྱི་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་ལས་ནི། འདོད་ཁམས་སུ་སྡུག་བདེན་ལ་དམིགས་པའི་
ལྟ་བ་ལྔ་ལྟ་མིན་ལྔ་བཤད་པ་ལྟར་དང། བདེན་པ་ཕྱི་མ་ལ་དམིགས་པ་ལ་འཇིག་ལྟ་དང་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་གཉིས་གཉིས་ཕྲི་བ་དང། གོང་མ་གཉིས་སུ་དེའི་སྟེང་དུ་ཁོང་ཁྲོ་ཕྲི་བ་དང་བཅས་པའི་འཇོག་ཚུལ་གསུངས་ཀྱང། རང་ལུགས་ཀུན་བཏུས་ལྟར་རོ། །མཛོད་པའི་ལུགས་ལ། འདོད་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་
མཐོང་སྤངས་བཅུ། ཀུན་འབྱུང་དང། འགོག་པ་གཉིས་ལ་འཇིག་ལྟ། མཐར་ལྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་གསུམ་ཕྲི་བས་བདུན་བདུན། ལམ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ཚུར་བསྣན་པའི་བརྒྱད། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་སུ་དེ་རྣམས་དང་མཐུན་
པའི་སྟེང་ནས་ཁོང་ཁྲོ་ཕྲི་བས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་བཞེད་དེ། མཛོད་ལས། དེ་དག་བཅུ་དང་བདུན་བདུན་བརྒྱད། །ལྟ་བ་གསུམ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ། །འདོད་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ། །མཐོང་བས་རིམ་བཞིན་སྤོང་བར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཀུན་བཏུས་ལས་གསུངས་པ་བདེན་བཞི་ལ་ལོག་

[134B] ལྟ་བ་ལྔ། ལྟ་མིན་ལྔ་སྟེ་བཅུ་པོ་ལོག་མར་ཞུགས་མཁན་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་བདེན་པ་བཞིའི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་གི་བར་དུ་དེའི་རྒྱུད་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང། མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་
ནས་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་ནས་ཉོན་མོངས་དེ་དག་གི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཇི་ལྟར་བཟུང་ན། དངོས་དང། དབང་གི་དང། བརྒྱུད་ནས་ལོག་པར་བཟུང་ཚུལ་གསུམ། མ་རིག་པ་ཐེ་ཚོམ་ང་རྒྱལ། འདོད་
ཆགས་འཇིག་ལྟ། ལོག་ལྟ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་སུ་ལོག་པར་ཞུགས། ཁོང་ཁྲོ་མ་གཏོགས་གཞན་གསུམ་གྱིས་བརྒྱུད་ནས་ལོག་པར་ཞུགས། ཁོང་ཁྲོ་དབང་གིས་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དྲུག་གིས་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་དངོས་སུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དང། བར་པ་གསུམ་བདེན་བཞི་ལ་
དམིགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དང། ཁོང་ཁྲོས་ལོག་ལྟ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་མནར་སེམས་པའི་སྒོ་ནས་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་ལྷན་སྐྱེས་ལ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དེ། འདོད་ཆགས། ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་མ་རིག་པ་
འཇིག་ལྟ། མཐར་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་དང་བཅས་པའི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དྲུག་ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འདོད་ཁམས་ན་དྲུག་པོ་དེ་དང། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་སུ་ཁོང་ཁྲོ་བོར་བས་ལྔ་ལྔ་དང་བཅས་པའི་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སའི་སྒོ་ནས་ཞིབ་པར་ཕྱེ་ན་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཁམས་གསུམ་ས་དགུས་བསྡུས་
པའི་སྒོམ་སྤངས་ཉོན་མོངས་རེ་རེ་ལ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་དེ་རྣམས་སྤོང་ཚུལ་ལ་བྱིས་ལམ་གྱིས་སྤོང་ཚུལ་དང། འདས་ལམ་གྱིས་སྤོང་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ས་གོང་འོག་ལ་ཞི་རགས་སུ་ལྟ་བའི་ཉེར་བསྡོགས་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འོག་ས་ལ་འདུན་པའི་འདུན་
སྲེད་མངོན་གྱུར་བ་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་སྤོང་གི། འོག་ས་དང་རང་སའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་དང། རང་ས་དང་འོག་སའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་དང། རང་ས་དང་འོག་སའི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་བ་ཅི་རིགས་ཀྱང་སྤོང་མི་ནུས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་ཕྱི་རོལ་པའི་རྒྱུད་ལ་

[135A]༄༅། །འཇིག་ལྟ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་མར་གྱུར་པའི་མ་རིག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདས་ལམ་གྱིས་སྤང་ཚུལ་ལ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་འདས་ལམ་གྱིས་སྤོང་ཚུལ་གཉིས་ལས། ཐེག་དམན་གྱི་འདས་
ལམ་གྱིས་སྤོང་ཚུལ་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང། ཐེག་ཆེན་གྱི་འདས་ལམ་གྱིས་སྤོང་ཚུལ་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་དང། རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྐབས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་ཚུལ་ལ་བདེན་འཛིན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་
སྤོང་ཚུལ་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཀུན་རྨོངས་སྤོང་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། བདེན་འཛིན་ཀུན་ལྷན་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་རེ་ཡོད་ཅིང། མཐོང་སྤངས་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ས་བོན་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང། སྒོམ་སྤངས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ས་བོན་སྒོམ་ལམ་བར་ཆད་
མེད་ལམ་དགུས་སྤོང་བར་བྱེད། བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པོ་དེར་འབྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། འདོད་པའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་བཞི་སོ་དྲུག་དེ་བཞིན་དུ་གོང་མ་གཉིས་ན་ཡང་སོ་དྲུག་སོ་དྲུག་རེ་བྱས་པའི་དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བརྟེན་
ནས་སྒོམ་སྤངས་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་འབྱེད་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱིས་རང་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྒྲིབ་གཉིས་ལྷན་སྐྱེས་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། ཅིག་ཅར་ཉོན་མོངས་
པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་ཅིག་ཅར་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཀུན་རྨོངས་སྤོང་ཚུལ་ལ། ས་དང་པོ་གསུམ་དུ་ཀུན་རྨོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་གཉིས་གཉིས་སྤོང་ཚུལ་ཡོད་དེ། ས་དང་པོར་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གིས་
འཇིགས་པའི་ཀུན་རྨོངས་དེ་དང། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཀུན་རྨོངས་གཉིས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་དང། ས་གཉིས་པ་ལ་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཀུན་རྨོངས་དང། ལས་དང་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་གཉིས་སྤོང། གསུམ་

[135B] གཟུངས་ཀྱི་མཆོག་དམ་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཀུན་རྨོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཚན་མས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཀུན་རྨོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་གཉིས་སྤོང་བའི་ཕྱིར། བར་པ་གསུམ་ལ་སྤོང་ཚུལ་ཡོད་དེ། ས་བཞི་པར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ལ་སྲེད་པ། སྙོམ་འཇུག་གི་
རོ་ལ་སྲེད་པའི་ཀུན་རྨོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང། ལྔ་པར་འཁོར་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་ཕྱོགས་ཤིང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཀུན་རྨོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་དང། མྱ་ངན་འདས་ལ་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་ཤིང་མངོན་དུ་མི་ཕྱོགས་པའི་ཀུན་རྨོངས་གཉིས་སྤང། དྲུག་པ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་མངོན་དུ་བྱེད་
པ་དང། མཚན་མ་སྦོམ་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཀུན་རྨོངས་གཉིས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་བཞི་ལ་སྤོང་ཚུལ་ཡོད་དེ། བདུན་པར་མཚན་མེད་ལ་བྱེད་དུ་རྩོལ་བ་དང། མཚན་མེད་ཕྲ་མོ་ལ་ཀུན་རྨོངས་གཉིས་སྤོང། བརྒྱད་པ་ལ། མཚན་མེད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། མཚན་མ་
རྣམས་ལ་མི་དབང་བའི་ཀུན་རྨོངས་གཉིས་སྤོང། དགུ་པར་ཆོས་སྟན་པ་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་ལ་མཁས་པར་མ་གྱུར་པ་དང། སྤོབས་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཀུན་རྨོངས་གཉིས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང། བཅུ་པ་ལ་གསང་བ་ཕྲ་མོ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོའི་
ལས་ལ་བགེགས་བྱེད་པའི་ཀུན་རྨོངས་གཉིས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། ཀུན་རྨོངས་འདི་རྣམས་སེམས་ཙམ་གྱི་གཞུང་དུ་མ་ཟད། དབུ་མ་པའི་མདོ་རྣམས་ལས་བཤད་པས་ཐལ་རང་གཉིས་ཀའི་སྐབས་སུ་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །ས་བཅུ་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལྷག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་
པར་ཡོད་དེ། ས་དང་པོར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་རྟེན་སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ། ས་གཉིས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ། གསུམ་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ། བཞི་པ་ལྔ་པ་དྲུག་པ་གསུམ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་
ལྷག་པར་ཐོབ། ཕྱི་མ་བཞི་ལ་བསླབ་པའི་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་ཐོབ། དེ་ཡང་ས་བཞི་པ་ས་ལྔ་པ་ས་དྲུག་པ་གསུམ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་སྟེ། ས་བཞི་པར་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ཕྲ་རགས་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་
[136A]༄༅། །ལྔ་པར་བདེན་བཞི་ཕྲ་རིགས་ལ་མཁས་པའི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ། དྲུག་པར་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ལྡོག་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ས་ཕྱི་མ་བཞི་ལ་བསླབ་པའི་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་
ཐོབ་སྟེ། ས་བདུན་པར་མདོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐོབ། བརྒྱད་པར་ཞིང་དག་པ་ལ་དབང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ། དགུ་བར་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ། བཅུ་པར་ལས་ལ་དབང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ས་བཅུ་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཐོབ་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ་
ས་དང་པོ་གཉིས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཉམས་ལེན་ལྷག་བར་ཐོབ། གསུམ་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོའི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ། བཞི་པ་ལྔ་པ་དྲུག་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཉམས་ལེན་ཐོབ། བརྒྱད་པ་དགུ་པ་བཅུ་པ་གསུམ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོའི་ཉམས་ལེན་
ལྷག་པར་ཐོབ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ས་བཅུ་ལ་རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ངེས་ཤེས་མི་འདྲ་བ་འདྲེན་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ས་དང་པོའི་རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་རྟོགས་པ་
ལ་ངེས་ཤེས་འདྲེན་པ་ནས། ས་བཅུ་པའི་རྗེས་ཀྱི་ཚེ་ཆོས་དབྱིངས་ལས་ལ་དབང་བའི་དོན་རྟོགས་པ་ལ་ངེས་ཤེས་འདྲེན་པའི་ཕྱིར། ས་བཅུ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ས་དང་པོ་བས་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། གཉིས་པ་བས་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། གསུམ་པ་བས་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་
གཉིས། བཞི་བ་བས་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། ལྔ་པ་བས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། དྲུག་པ་བས་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། བདུན་པ་བས་བྱེ་བ་ཁྲི་ཁྲག་བཅུ་གཉིས། བརྒྱད་པ་བས་སྟོང་གསུམ་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་གི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ཐོབ། དགུ་པ་བས་
སྟོང་གསུམ་གྲངས་མེད་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ། བཅུ་པ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྗོད་ཀྱི་མི་ལང་བའི་ཡང་བརྗོད་ཀྱི་མི་ལང་བའི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དུས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་

[136B] དེ་དག་གིས་རང་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ། དུས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་བསྐལ་པ་བརྒྱར་གནས་ནུས་པ། འདི་ནི་ཐ་མལ་བས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་བྱ་དགོས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་འགྲུབ་པའི་དུས་བྱིན་གྱིས་རློབས་ནུས་པ་ལ་བྱེད་དགོས་པར་མངོན་
ཏེ། དུས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་བསྐལ་པ་བརྒྱའི་ཡུན་ཚད་དངོས་སུ་བྱས་ན་ངན་སོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ཡུན་ཚད་ཀྱང་རིང་དུ་སོང་བས་ངན་སོང་བ་རྣམས་སྐད་ཅིག་ཡུད་གཅིག་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་འདོད་པ་དང་འགལ་ཞིང། ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཤུགས་དགག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ད་དུང་དཔྱོད་
མཛོད། དུས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་བསྐལ་པ་བརྒྱའི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་འཇུག་པ་དང་དུས་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་པ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་མི་འདྲ་བ་བརྒྱ་ལ་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་འདྲ་བ་བརྒྱ་དུས་གཅིག་ཏུ་གཡོ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་བརྒྱ་འོད་ཀྱི་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པས་སེམས་ཅན་བརྒྱ་ཕྲག་དུས་གཅིག་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང། དུས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མི་འདྲ་བ་བརྒྱར་འགྲོ་བ་དང། དུས་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མི་འདྲ་བ་བརྒྱ་འབྱེད་པ་དང། རང་གི་ལུས་ལས་ལུས་མི་འདྲ་བ་བརྒྱ་སྤྲུལ་པ་དང། ལུས་
རེ་རེའི་འཁོར་དུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱ་ཕྲག་རེ་སྤྲུལ་པ་དང་བཅས་པའི་བཅུ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འཇུག་པ་ལས། དེའི་ཚེ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་མཐོང་ཞིང། །དེ་དག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱང་འདི་ཡི་རྟོགས། །དེ་ཉིད་ཚེ་ན་བསྐལ་པ་བརྒྱར་གནས་ཤིང། །སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་ཡང་ཡང་དག་འཇུག་བློ་ལྡན་ཏིང་
འཛིན་བརྒྱ་ཕྲག་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་སྟོང་བྱེད་དེ། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་བརྒྱ་ཀུན་ནས་གཡོ་ཞིང་སྣང་བར་ནུས། །དེ་བཞིན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟེ་སེམས་ཅན་བརྒྱ་ཕྲག་སྨིན་བྱེད་ཅིང། །བརྒྱ་ཕྲག་གྲངས་དང་རྗེས་འགྲེལ་ཞིང་དག་ཏུ་ཡང་འགྲོ་བར་འགྱུར། །དེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཡང་དག་འབྱེད་བྱེད་ཐུབ་དབང་སྲས། །རང་གི་
ལུས་ལས་ལུས་རྣམས་ཀུན་ནས་སྟོན་པར་བྱིད་པའང་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་བྱང་སེམས་སྐྱེ་བ་ལེན་ཚུལ་ལ་བཞི་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་མོས་སྤྱོད་པ་ཕལ་ཚར་འདོད་ཁམས་ལྟ་བུར་ལས་དབང་གིས་སྐྱེ། བྱང་འཕགས་རྣམས་དམན་གནས་སུ་སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ། གཟུགས་ཁམས་སུ་ཏིང་ངེ་

[137A]༄༅། །འཛིན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ། སྤྲུལ་བས་དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་སྐྱེ་བའི་མཛད་པ་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་དབང་གིས་སྐྱེ་བའི་མཐའ་རྙེད་དེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་ནི། །གཞན་ཡང་སྨོན་ལམ་དག་དང་ནི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དབང་འབྱོར་བའི། །དབང་གིས་སྐྱེ་བར་
འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱང་འཕགས་གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེར་མི་སྐྱེ་བ་རང་དབང་ཡོད་པ་གང་ཞིག་གཟུགས་མེད་དུ་གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སྡུད་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཉམས་འགྱུར་འོང་ཞེས། །གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་
གཉེར་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིས་བྱང་སེམས་སོ་སྐྱེ་དེར་མི་སྐྱེ་བ་མི་གྲུབ་བམ་སྙམ་སྟེ། དེ་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་མི་ཁོམ་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་གོང་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། སར་གནས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཚུལ་ཡོད་དེ། ས་དང་པོ་ཕལ་ཆེར་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་དབང་
བའི་བདག་པོར་སྐྱེ་བ་ལེན། གཉིས་པ་བས་གླིང་བཞི་ལ་དབང་བའི་བདག་པོར་སྐྱེ་བ་ལེན། གསུམ་པ་བ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལ་དབང་བའི་བདག་པོར་སྐྱེ་བ་ལེན། བཞི་པ་བ་འཐབ་བྲལ་ལ། ལྔ་པ་བ་དགའ་ལྡན་ལ། དྲུག་པ་བ་འཕྲུལ་དགའ་ལ། བདུན་པ་བ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ལ། བརྒྱད་པ་བ་སྟོང་དང་པོ་ལ་
དགུ་པ་བ་སྟོང་གཉིས་པ། ས་བཅུ་པ་བ་གནས་གཙང་ལ་དབང་བའི་བདག་པོར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང། དེ་དག་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་རྣམ་པ་མཚུངས་པར་མཛད་ནས་གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེན་མཛད་པས་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རྣམ་སྨིན་གྱི་སྐྱེ་བ་དངོས་
གནས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་བྱང་འཕགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་དང། །དགེ་བ་ཟག་བཅས་རྣམས་ཁོ་ན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་གྱི་རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་བར་ལ། ས་བཅུ་པོ་དེ་ཐོབ་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ས་དང་པོ་ཐོབ་
པའི་རྟགས་སུ་སྟོང་གསུམ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་གཏེར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་གང་བ་རྨིས། གཉིས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་རྨིས། ས་གསུམ་པ་ལ་རང་ཉིད་དཔའ་ཞིང་གོ་མཚོན་ཐོགས་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་རྒོལ་བ་འདུལ་བ་རྨིས་

[137B] ལྔ་པ་ཐོབ་པ་ན་བུང་མེད་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེ་རང་གི་མགོ་ལ་མེ་ཏོག་ཙམ་པ་ཀའི་འཕྲེང་བ་འདོགས་པ་རྨིས་ས་དྲུག་པའི་རྟགས་སུ་ཐེམ་སྐས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་རྫིང་གསེར་གྱི་བྱེ་
མ་བརྔལ་བ་ལ་ཆུ་དྭངས་ཤིང་དྲི་མ་མེད་པ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱིས་གང་བ་ལ། མེ་ཏོག་ཨུཏྤལ་དང། ཀུ་མུ་ཧ་དང། པདྨ་དཀར་པས་ཁེབས་པ་ལ་རང་ཉིད་རྩེ་དགར་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྨིས། ས་བདུན་པ་ཐོབ་པའི་རྟགས་ལ་རང་གི་གཡས་གཡོན་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་གཡང་ས་ཆེན་པོ་གཉིས་མཐོང་ནས་རང་
ཉིད་དེ་ལས་མ་སྨས་ལམ་ཉམས་པར་ལག་པ་རྨིས། ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པའི་རྟགས་སུ་རང་གི་ཕྲག་པ་གཡས་གཡོན་དུས་དགེ་རལ་པ་ཅན་ཅོད་པན་ཐོགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་རྒོལ་བ་འདུལ་བ་རྨིས། ས་དགུ་པ་ཐོབ་པའི་རྟགས་སུ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་འཁོར་སྐྱེ་བོ་བྱེ་བ་ཁག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་བསྐོར་
བས་རང་གི་སྟེང་ཕྱོགས་སུ་གདུགས་དཀར་པོ་འཛིན་པ་རྨིས། ས་བཅུ་པ་ཐོབ་པའི་རྟགས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསེར་གཙོ་མའི་མདོག་ལྟ་བུ་འོད་འདོམ་གང་བ་འཁོར་ཚངས་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་བསྐོར་བས་མདུན་གྱི་བལྟས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་པ་རྨིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་གྱི་རྟགས་དེ་
ཐམས་ཅད་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པ་སོགས་ཀྱི་མཚོན་དོན་དང་ལྡན་ཡང། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ས་དྲུག་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་རྟགས་དེ་མཚན་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཏེ། རྫིང་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་མཚོན། ཐེམ་སྐས་བཞིས་དེ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་གྲུབ་མཐའ་བཞི་མཚོན། གསེར་གྱི་བྱེ་མས་རྒྱུ་རིགས་མཚོན། ཆུ་
དྭངས་ཤིང་དྲི་མ་མེད་བས་རིམ་པ་བཞིན་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དང་བློ་བུར་རྣམ་དག་མཚོན། ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱིས་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་མཚོན། མེ་ཏོག་གསུམ་གྱིས་གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཨུཏྤ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་རིགས་ཅན་ཕྱི་མ་གཉིས་
མཆོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུ་མུ་ཏས་རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུ་མུ་ཏ་དེ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁ་མི་འབྱེད་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁ་འབྱེད་པ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པའི་ཆེ་འཇིག་རྟེན་དུ་མི་འབྱུང་ཞིང་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། པདྨ་དཀར་པོས་ཐིག་ཆེན་གྱི་རིགས་

[138A]༄༅། །ཅན་མཚོན་ཏེ། མེ་ཏོག་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་པདྨ་དཀར་པོ་མཆོག་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་གཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་རྟགས་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་མི་རིགས་ཏེ། གཉིད་སྒྲིབ་པ་ལྔའི་ཡ་གྱིལ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཐ་མལ་གྱི་གཉིད་ལ་དགོངས། འདིར་བསྟན་པའི་གཉིད་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་གཞན་དུ་ཡོད་པར་མ་ཟད་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ལམ་དང་གཉིད་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དང་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་བའི་གཞི་མཐུན་ཡོད་པར་སྲིད་ཞི་
མཉམ་ཉིད་སྦྱོར་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་རྒི་ལམ་འབྱུང་བ་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། གཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྣོད་བཅུང་ཀྱི་ཞིང་དག་པའི་སྣང་བ་དོན་ལ་གནས་པ་དེའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་
ངོ་བོ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང། ཡོན་ཏན་ཐོབ་ཚུལ་དང་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཡོང་སྦྱོང་གི་ནུས་པ་གོང་འཕེལ་དུ་སོང་བའི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ངེས་ཚིག་ལ། སྤྱི་དང། སོ་སོའི་ངེས་ཚིག་གཉིས་ལས། རང་དཀའ་ལ་
སོགས་པའི་བཅུ་པོ་དེ་ལ་ས་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་འདིས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཇིགས་པ་མོད་པར་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད། འབྲས་བུ་ལོ་ཐོག་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད། སྐྱེས་པ་གོང་འཕེལ་དུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་སེམས་ཀྱིས་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང། འབྱུང་པོ་དཔག་མེད་འཇིགས་པ་
མེད་པར་གནས་པར་བྱེད། ཡོན་ཏན་མ་ཐོབ་པ་འཐོབ་པར་བྱེད། ཐོབ་པ་གོང་ནས་གོང་འཕེལ་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ས་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། འབྱུང་པོ་དཔག་མེད་འཇིགས་མེད་ཕྱིར། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་ལ། །ཕྱི་ཕྱིར་གོང་དུ་འགྲོ་ལྡན་ཕྱིར། །དེ་དག་ཉིད་ནི་སར་འདོད་དོ། །ཞེས་
དང། རང་འབྲེལ་ལས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཉིད་ཆར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་མིད་ཐོབ་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སོ་སོའི་ངེས་ཚིག་ལ། ས་དང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་འཆད་

[138B] མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་ཉེ་བ་དང། །སེམས་ཅན་དོན་སྒྲུབ་མཐོང་བ་ལ།། རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེས་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་རབ་དགའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་གཉིས་པ་ལ་དྲི་མ་མེད་བཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་འཚལ་ཁྲིམས་
ཀྱི་དྲི་མ་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཆལ་ཚུལ་རྩོལ་བའི་དྲི་བྲལ་ཕྱིར། །དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་གསུམ་པ་ལ་འོད་བྱེད་པ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མཉམ་གཞག་ཏུ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་བུད་ཤིང་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འབྱུང་བའི་སྔ་ལྟས་ཟངས་ཀྱི་འོད་
ལྟ་བུའི་དམར་སེར་འབྱུང་ཞིང། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་འོད་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་བཞི་པ་ལ་འོད་འཕྲོ་བ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུའི་གཉེན་
པོས་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་ཤེས་སྒྲིབ་བསྲེགས་པའི་འོད་སྔམ་ལས་ཀྱང་ཆེ་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཆོས། །རབ་ཏུ་སྲེག་བྱེད་འོད་ལྟ་བུ། །དེ་དང་ལྡན་ཕྱིར་ས་དེ་ནི། །གཉིས་པོ་སྲེག་བྱེད་འོད་འཕྲོ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ལ་སྦྱངས་དཀའ་བ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་
མཚན་ཡོད་དེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་འཁོར་གྱི་ལོག་སྒྲུབ་བཟོད་པས་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྨིན་བྱེད་ཅིང། །རང་གི་སེམས་ཀྱང་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱངས་དཀའ་བ། །དེ་ཕྱིར་སྦྱངས་དཀའ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དྲུག་
པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྲིད་ཞི་བདེན་སྟོང་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལྷག་པར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར། །མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་ཞེས་བཤད། །ཅེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ལ་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ས་བརྒྱད་པ་དང་ཉེ་བར་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། བགྲོད་གཅིག་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། །རིང་དུ་སོང་བའི་སར་འདོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པ་ལ་མི་གཡོ་བ་

[139A]༄༅། །ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མཚན་བཅས་རྩོལ་བཅས། མཚན་མེད་རྩོལ་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མི་གཡོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་མི་གཡོའི་ཕྱིར། །མི་གཡོ་བ་ཞེས་ངེས་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དགུ་པ་ལ་
ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སོ་སོ་ཡང་དག་པའི་རིག་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་བློ་བཟང། །ས་དེ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བཅུ་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་འཆད་
པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ས་བཅུ་པ་བའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གཉིས་ལས་གདུལ་བྱ་ལ་ཆོས་ཆར་འབབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། སྤྲིན་བཞིན་གཉིས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཆོས། །ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་
ཕྱིར། བཞི་པ་འཕོ་ཚུལ་ལ། ས་དེ་དང་དེའི་ཡོངས་སྦྱོང་མ་རྫོགས་པ་དེ་སྲིད་དུས་དེར་གནས་རྫོགས་ནས་ས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་སྣང་ལས། ས་དེ་དང་དེའི་ཡོངས་སྦྱོང་མ་རྫོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ས་དེ་ཡིན་ལ་རྫོགས་ནས་ནི་ས་གཞན་དུ་འཕོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ས་བཅུ་པ་ཡོངས་སྦྱོང་གི་སྒོ་ནས་
མ་བཤད་པར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་འདི་ལ་ཡོངས་སྦྱོང་མེད་ནས་མ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མཐར་མཐུག་གི་བར་ལ་ཡོངས་སྦྱོང་འཇོག་མཐར་ཐུག་ནས་མི་འཇོག་པས་འདི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། འདིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་
ཡར་ལྡན་དུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། མི་འཐད་དེ། ཉིད་སྣང་ལས། སའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང། དེར་སྤང་བྱ་མཐར་ཐུག་སྤོང་བའི་ཡོངས་སྦྱོང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེར་སྤང་བྱ་མཐར་ཐུག་སྤོང་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ས་འོག་མ་འོག་མ་གོང་མ་གོང་མའི་
ཡོངས་སྦྱོང་ཡིན་ཞིང་ས་བཅུ་པའི་གོང་ན་བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་མེད་པས་ཡོངས་སྦྱོང་མ་བཤད་པ་ཡིན། ཟེར་ན། འོ་ན། དགུ་པ་བཅུ་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡོངས་སྦྱོང་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ས་བཅུ་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་ཡོངས་སྦྱོང་གི་སྒོ་ནས་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་བཅུ་པ་

[139B] དགུ་པ་མན་ཆད་ཡོངས་སྦྱོང་གི་སྒོ་ནས་བཤད་པས་ས་བཅུ་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ས་བཅུ་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་ཚུལ་ཡོད་དེ། འདའ་བྱས་ས་དགུ་འདས་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མ་བཤད་གོང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བཤད་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་དེ་དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདའ་བྱ་ས་དགུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྦྱོར་ལ་མ་དེའི་རིགས་ལམ་འཁྲུལ་བའི་རྟོགས་པ། རིགས་ཀྱི་ས། དགྲ་བཅོམ་ནས་ཡས་གྲངས་པའི་བརྒྱད་པ་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པའི་ས་
བརྒྱད་པའི་ས། བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་རྟོགས་པ། མཐོང་བའི་ས། ཕལ་ཆེར་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འོང་གི་རྟོགས་པ། སྲབས་པའི་ས། འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་འདུན་སྲེད་དགུ་པ་མངོན་གྱུར་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་གི་རྟོགས་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས། ཉོན་མོངས་
སྤངས་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་གྱི་རྟོགས་པ། བྱས་པ་རྟོགས་པའི་ས། འབྲས་ཞུགས་ལྷག་མ་གཉིས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་རང་རྒྱལ་གྱི་རྟོགས་པ་རྣམས། རང་རྒྱལ་གྱི་ས། བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་དགུ་པ་མན་ཆད་བྱང་སེམས་ཀྱི་སར་བྱས་ནས་འདའ་བྱ་ས་དགུར་
འདྲེན་པའི་ཕྱིར། འདྲེན་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་འདའ་བྱ་ས་དགུ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དང། རང་རྒྱལ་གྱི་ས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གསུམ་འདྲེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ས་བཅུ་པར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་རིགས་ཡར་ལྡན་གྱི་ཚུལ་གྱི་རྫོགས་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་བཅུ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཞན་དོན་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་དང་མཉམ་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར།    ༈   མཐོང་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་དངོས་སུ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་
སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས། འདིར་དངོས་བསྟན་གྱི་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན། མཐོང་སྤངས་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་དང། སྒོམ་སྤངས་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་གཉིས། རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྒྲིབ་གཉིས་མཐོང་སྤངས་དངོས་སུ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ། དངོས་

[140A]༄༅། །བསྟན་གྱི་མཐོང་སྤངས་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད། རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ལྷན་སྐྱེས་དངོས་སུ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་
འདིར་དངོས་བསྟན་གྱི་སྒོམ་སྤངས་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་ཡང་སྒོམ་སྤངས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞིའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད། དངོས་བསྟན་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ལ་མཐོང་སྤངས་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཁྱབ་ཅིང། སྒོམ་ལམ་ལ་
ཡང་སྒོམ་སྤངས་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་ཡིན་པས་ཁྱབ་བོ།།    ༈   ཆེད་དུ་བྱ་དང་མཉམ་ཉིད་དང། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། རང་འབྲས་རྣམ་ཁྱེན་གདོན་མི་ཟ་བར་ངེས་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་དག་སའི་ཡེ་ཤེས། ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན། ངེས་པར་འབྱུང་བ་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་
བརྒྱད་ཡོད། ངེས་པར་འབྱུང་བ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཆེན་པོ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང། སེམས་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་གསུམ། སྤོང་བ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་གཉིས། རྟོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་གཉིས་དང་བཅས་པའི་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ངེས་པར་འབྱུང་བ་བརྒྱད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱད་པོ་དེ་ལས་ཁྱད་
པར་དུ་འཕགས་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རབ་འབྱམས་ཞིང་གི་རྒྱལ་དང་དེ་སྲས་ཀྱིས། །ལེགས་པར་བསྔགས་པའི་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི། །སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་རིམ་པ་ལུང་རིགས་ཀྱིས། །རྫོགས་པར་འགྲེལ་བ་རྗེ་བཙུན་གཞུང་ལུགས་མཆོག། ཚུལ་བཞིན་འགྲེལ་མཛད་འཕགས་
སེང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས། །འགྲེལ་མཛད་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ། །བློ་བཟང་གྲགས་པའི་ལུགས་བཟང་རྨད་དུ་བྱུང། །དེ་ཕྱིར་མགོན་དེའི་བཀའ་དྲིན་བསམ་མི་ཁྱབ། །དེ་བསབ་ཕྱིར་དུ་དོན་གཉེར་འགའ་ཞིག་ལ། །ཕན་པར་སྲིད་སྙམ་སྤྱི་དོན་འདི་བྱས་སོ། །དེ་ཕྱིར་གཟུར་གནས་བློ་གྲོས་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས། །
རྙེད་བཀུར་དོན་གཉེར་དྲི་མས་མ་གོས་པར། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །འཇུག་ངོགས་འདི་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས། །འཇུག་པར་རིགས་སོ་བརྩོན་པས་སྟོབས་བསྐྱེད་ཅིག་འོན་ཀྱང་བདག་ནི་བློ་དམན་བརྩོན་པ་ཆུང། །ཟབ་མོའི་ལམ་འདི་རྟོགས་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །དེའི་ཕྱིར་

[140B] །གཞལ་ནུས་མིན་ཡང་ཅུང་ཟད་འདིར་བཀོད་ལ། །ནོངས་པར་མཆིས་རྣམས་མཁས་པའི་སྤྱན་སྔར་བཤགས། །དགེ་འདིས་མཚོན་པའི་དུས་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི། །བདག་གཞན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅི་མཆིས་པ། །གནས་སྐབས་ཟབ་མོའི་དོན་འདི་ལེགས་རྟོགས་ནས། །མཐར་
ཐུག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མྱུར་འཐོབ་ཤོག་དེ་མ་ཐོབ་ཀྱི་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ། །བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ། །བསྒྲེང་ལ་ས་སྟེང་འགྲན་ཟླམ་མཆིས་པའི། །ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་འཐོབ་པར་ཤོག་འདི་ཉིད་འཆད་དང་ཉན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་རྒྱལ་བའི་སྤྱན་སྔར་སྐྱང་བར་ཞལ་བཞེས་པ།།
ཞིང་སྐྱོང་གཟི་ལྡན་དབང་ཕྱུག་འཁོར་བཅས་ཀྱིས། །གཡེལ་བ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་གྲོགས་བྱེད་ཤོག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་གྱི་སྤྱི་དོན་རྣམ་བཤད་སྙིང་པོ་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ། མཁས་ཤིང་གྲུབ་པ་བརྙེས་པའི་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་བསྟན་པ་དར་
རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྐབས་དང་པོའི་རྣམ་བཤད་བཤད་ཟིན་ཏོ།།    ༈    །།ཨོཾ་སསྟི། འོག་མིན་གནས་སུ་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་དུ། །མངོན་པར་སང་རྒྱས་ལྔ་བདོའི་འགྲོ་འདྲེན་ཕྱིར། ༑སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས་བལྟམས་རྣམ་འདྲེན་ཉི་མའི་གཉེན། །གང་གི་གསུང་རབ་ཤེར་ཕྱིན་
དགོངས་པའི་གནས། །སྦས་དོན་ཇི་བཞིན་གསལ་མཛད་མི་ཕམ་མགོན། །ཐོག་མེད་སྐུ་མཆེད་ལ་སོགས་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །ཟབ་རྒྱས་ལེགས་བཤད་རིན་ཆེན་འབྱུང་ཁུང་ལས། །རྣམ་བཤད་བསམ་འཕེལ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་རྙེད། །ལུང་རིགས་དཔྱད་གསུམ་དག་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས། །ཐུབ་བསྟན་རྒྱལ་
མཚན་རྩེར་བཀོད་རྣམ་དཀར་མཐུས། །རྒྱལ་བསྟན་སྤྱི་དང་རྗེ་བཙུན་བཙོང་ཁ་པའི། །བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པ་ནམ་ཡང་མི་ནུབ་ཤོག་དེ་ཉིད་འཛིན་པའི་རྩ་ལག་རྣམ་འདྲེན་རྗེ། །ཕྱག་ན་པདྨའི་སྐུ་ཚེ་རབ་བརྟན་ཅིང། །བསླབས་གསུམ་གཏེར་མཛོད་ཐོས་བསམ་ནོར་བུའི་གླིང། །བཤད་སྒྲུབ་སྡེ་བཞིའི་འཕྲིན་ལས་རྒྱས་
པར་ཤོག་འདིའི་ཆེད་སྒོ་གསུམ་ངལ་བ་བསྟེན་པ་དང། །དག་པ་སྤེལ་སོགས་མཐུན་རྐྱན་བསྒྲུབས་པ་ཀུན། །གནས་སྐབས་ལྷ་མིའི་སྲིད་པ་རིམ་བརྒྱུད་དེ། །རིང་མིན་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རུ་བསྔོ། །དགེ་ལེགས་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་བླ་མ་དང། །དངོས་གྲུབ་འཛད་མེད་གཏེར་གྱུར་ལྷག་པའི་ལྷ། །མཐུན་

[141A]༄༅། །རྐྱེན་སྤེལ་མཛད་ལི་བྱིན་ཧ་ར་ཆེས། །བསམ་དོན་ལྷུན་གྲུབ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་མཛོད། །ཅེས་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྤྱི་དོན་མཁས་གྲུབ་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྣམ་བཤད་སྙང་པོ་རྒྱན་
གྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྔ་སོར་སེར་སྨད་རང་དུ་པར་ཞིག་ཡོད་པར་སྣང་ཡང་ལྕགས་སྦྲུལ་ལ་ཞུགས་ཀྱིས་རྐྱེན་དབང་དུ་སོང་བ་བཅས། སྤྱི་དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་བཞིན་བློ་གསལ་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ངེས་ཡོད་སྟབས་བསྟན་རྒྱུན་ལ་བསམས་གཞུང་ས་ནས་པར་གསར་བསྐྲུན་བགྱིད་རྩིས་ཡོད་ཐོག་
རྒྱལ་ཁབ་པི་ཅིང་ནས་གཡུང་དགོན་ཁྲི་པ་རྒྱུད་སྟོད་ཤར་པ་ཆས་རྗེས་ཀྱང་བསྐུལ་མའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་སྔོན་ཡོད་པར་མ་ལ་ཡིག་ནོར་ཕྲན་བུ་ཡོད་འདུག་པ་རྣམས་རང་ལུགས་ཁས་ལེན་དང་མཐུན་ཁྱད་སེར་སྨད་ཐོས་བསམ་ནོར་བུའི་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ལས་ཐོག་པ་གྲགས་པ་འཕྲིན་ལས་ནས་ཞིབ་འཇུག་
བགྱིས་ཤིང། དགེ་བཤེས་རབ་འབྱམས་པ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་དང། དཀའ་བཅུ་འཕྲིན་ལས་ཆོས་འཁོར་གཉིས་ནས་ཀྱང་ཆེད་དུ་ཡིག་ཆར་དག་ཐེར་སྐྱོན་སེལ་ལེགས་པར་བྱས། དོ་དམ་རྩེ་དྲུང་སྤྱང་གྲོང་བསྐལ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཡར་འཕེལ་དང། ཨེ་སྙེའི་བྲིས་བརྐོས་མཁས་བསྡུས་
བཞི་བཅུ་སྐོར་ནས་མེ་ཁྱི་ལོ་འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་གཞལ་མེད་ཁང་ཕེ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏ་ལར་པར་གསར་བསྐྲུན་བགྱིས་དུས་པར་བྱང་སྨོན་ཚིག་ཏུ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་དེ་མོ་ནོ་མོན་ཧན་ངག་དབང་འཇམ་དཔལ་བདེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོས་དགའ་ལྡན་གསང་སྔགས་དགའ་ཚལ་གྱི་
གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྦྱར་བ་འདིས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་དུས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག། མངྒལཾ། །།



