[DD]
༄༅། །ཤྲཱ་དྡྷཱ་ཡཱ་ཋྐ་མ་ལ་མུ་ཏྥུ་ལླ་སྱོ་ད་ནྟ་ས་ཏྱཾ་
༄༅། །རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་རྣམ་
[DD]
ཀུ་མཱ་ར་སཱུ་རྱ་ནཱ་མ་བྷ་ཊྚཱ་ཀ་ར་ཨ་བྷྱ་ཀརྨ་ས་
པར་ཐར་བ་དད་པའི་པད་མོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་ནུ་
[DD]
ར་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་སྱ་བྱ་ཀྵ་རཾ་བི་ཧ་ར་ཏི་སྨ།།
ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
༄༅། །སྡེབ་སྦྱོར་མཉམ་པའི་བྲི་ཏྟ་ལས། ཡི་གེ་བཅུ་གཅིག་པ་གསུམ་བསྔཌ་
ལ་སྤྱིར་གྲངས་ཉིས་སྟོང་ཞེ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས། བྱེ་བྲག་འདིར་ལྔ་བརྒྱ་དང་རེ་དགུ་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་
པ་ཞེས་བྱ་བའི་པྲ་སྟཱ་རས་མཛེས་པར་སྤྲས་པའི་རེ་ཁཱའི་འཁོར་ལོ་བཞུགས་སོ། །
[DD]
༄༅། །ཨ་ཏྲཱ་སཿ་ད་ཤ་བ་ལཿ་རཱ་ཛྱཱཾ་སི་ཏཾ་
༄༅། །འཇིགས་མེད་སྟོབས་བཅུའི་རྒྱལ་ཐབས་ལ་གནས་ཤིང་
[DD]
ཀ་རྨཱ་ཀྵཽ་ཧི་ཎི་བ་ལཾ་བི་ཀྲཱ་ནྟ་བཧིཿ་
འཕྲིན་ལས་ཨ་ཀྵཽ་ཧི་ཎིའི་དཔུང་རྩལ་གྱིས་
[DD]
པ་ཉྩཾ་ཏཱི་བྲུ་རུ་ཙ་ལཾ་ཤ་ཏྲྭཿ་ཧ་ཏཿ་
ལྔ་བདོའི་སྨག་ཆེན་དགྲ་ཚོགས་རབ་བཅོམ་སྟེ་
[DD]
པྲཱ་བའི་སྣཱ་ཐ་ག་ཏ་ས་བཧིཿ་ནཱ་ཡ་ཏེ། །
གདུལ་བྱ་རྒྱ་མཚོ་འདྲེན་པའི་མགྲོན་དེས་སྐྱོངས། །

[003] །
འཕྲིན་ལས་ཨ་ཀྵཽ་ཧི་ཎིའི་དཔུང་རྩལ་གྱིས། །ལྔ་བདོའི་སྨག་ཆེན་
དགྲ་ཚོགས་རབ་བཅོམ་སྟེ། །གདུལ་བྱ་རྒྱ་མཚོ་འདྲེན་པའི་མགོན་
དེས་སྐྱོངས། །ཐུགས་བསྐྱེད་རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་ལས་ལེགས་འཁྲུངས་
ས་བཅུའི་ཤར་རིའི་རྩེར་འཕགས་ཏེ། །གང་འདུལ་སྐུ་ཡི་གཟུགས་
བརྙན་བྱེ་བ་ཆུ་ཀླུང་འབུམ་དུ་རབ་སྤྲོས་པ། །བུ་རམ་ཤིང་བ་
ཞེས་པའི་མཚན་གྱི་བདུད་རྩིས་རྒུད་པ་ཀུན་སེལ་པའི། །རྣམ་
འདྲེན་བཞི་བ་ཤཱཀྱ་སེངྒེ་འབྲལ་མེད་གཙུག་གི་རྒྱན་དུ་འཛིན། །
གང་གི་སང་མཛོད་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྒྱུར་མཁས་པ། །མཆོག་
ཟུང་འོད་སྲུང་ཀུན་དགའ་བོ་དང་ཉེ་བར་འཁོར། །ལ་སོགས་
དགྲ་བཅོམ་འཕགས་ཚོགས་བཀའ་དྲིན་ཆེས་ལྕི་བ། །གསེར་
ལྡན་སྒེག་མོས་ཐེག་འདི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང། །དེད་དཔོན་
མཁས་པས་གྲུ་རྫིངས་ལེགས་བཅས་ནས། །བསམ་འཕེལ་ནོར་
བུ་དྲངས་པས་རྒུད་པ་བསལ། །འཇིག་རྟེན་མིག་གྱུར་སྐད་གཉིས་
སྨྲ་བ་ཡིས། །མདོ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་དྲངས་པས་རྒུད་པ་བསལ། །

[004] །
ངུར་སྨྲིག་གར་དུ་རྩེན་པའི་སྟོན་མཆོག་སླར་ཡང་བྱོན་པ་བཞིན། །
རྒྱལ་བསྟན་མཐའ་དག་རྨང་ནས་གསོས་པས་བློ་བཟང་རྒྱལ་བ་
ཞེས། །གྲགས་པའི་སྒྲ་ཆེན་སྲིད་པའི་ཁོངས་ལས་བརྒལ་བ་གཙུག་
ཏུ་བསྟེན། །དེ་ཡི་སྲས་མཆོག་སྐྱེ་འགྲོའི་གཉེན་དང་རྒུད་མུན་
དགྲར་གྱུར་པ། །རྒྱལ་ཚབ་དམ་པ་དར་མ་རིན་ཆེན་མཁས་གྲུབ་
དགེ་ལེགས་དཔལ། །ལ་སོགས་མཁས་གྲུབ་བརྒྱུད་པར་བཅས་
པའི་ཟླ་བྲལ་འཕྲིན་ལས་ལ། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་བློ་གྲོས་ལྡན་
པ་སུ་ཞིག་གུས་མི་འགྱུར། །ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་
པ་ཞེས་གྲགས་མཁས་དགུའི་གཙུག་གི་རྒྱན། །འཆད་རྩོད་རྩོམ་
གྱི་འོད་བརྒྱ་འབར་བས་རྨོངས་པའི་སྨག་ཆེན་བསལ། །ཐུབ་
བསྟན་པད་ཚལ་བསྐྱངས་པས་བདེ་སྐྱིད་སྦྲང་རྩིའི་དགའ་སྟོན་
རྒྱས། །རྫོགས་ལྡན་གསར་བའི་བྱེད་པོ་དེ་ལ་བདག་སྙིང་རབ་ཏུ་
གུས། །དེ་ཡི་སྐྱེས་རབས་སྐུ་ཚེ་འཕྲེང་བརྒྱུད་སློབ་དང་ཡང་སློབ་
བཅས། །འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་དཔལ་འབར་རྒྱུ་སྐར་གངས་ལ་འཁུ་
བ་ཡི། །མཁས་དང་གྲུབ་པའི་དཔལ་གྱིས་ཐུབ་བསྟན་སྤེལ་བའི་
རྣམ་པར་ཐར། །རོ་འཛིན་སྟོང་དུ་སྤྲུལ་ནས་བསྐལ་བརྒྱར་བརྗོད་
ཀྱང་ཟད་མཐའ་བྲལ། །ཁྱད་པར་ཆེ་རྒུ་ཀུན་གྱི་གཙུག་གི་ནོར།།
འཇིགས་པ་མེད་པའི་འཕྲིན་ལས་འོད་རླབས་ཀྱིས། །ཐུབ་བསྟན་

[005] གནས་ལྔ་རིག་པའི་སྙིང་
བཅུད་འདུས་ཤིང་འཇུག་བདེ་བ། ཤེས་ལྡན་རྒན་པས་བཀླགས་
ན་བློ་སྐྱེད་གསར་བ་ཐོབ་པ། ཨ་གསར་གཞོན་ནུས་བཀླགས་ན་
མོས་གུས་དབང་མེད་འཆོར་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཛོད་ཆེན་པོ་ཞིག་
ཡིན་པས། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་དང་བརྩེ་
བའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་ཅིག་གུ། །
ཞེས་འདི་གའི་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་ནས་
སྤྱི་ལོ་་ཟླ་་ཚེས་་ལ་ཕུལ་

[001]
སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནི་
དེང་དུས་བོད་མི་རིགས་སྤྱིའི་གཙུག་ཏུ་མཆོད་པའི་མཁས་དབང་
ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། ཁོང་གིས་སྐུ་ཚེ་གང་བོར་རང་མི་རིགས་ཀྱི་
རིག་གནས་ལ་ཐུགས་ཞེན་ཟབ་བཞེས་ངོས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད། མ་
ཉམས་གོང་འཕེལ། ཤེས་རིག་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དུ་བརྩེ་གཟིགས་
ཟོལ་མེད། བརྩོན་པ་ལྷོད་མེད། གསུང་དབྱངས་འགག་མེད་
ཀྱིས་རང་ནུས་གང་ཡོད་ཕུལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ནི་བསམ་བརྗོད་ཡུལ་
ལས་འདས་པ་ཞིག་རེད། ལྷག་པར་དུ་ཁོང་གིས་ང་ཚོར་བཞག་
པའི་རིག་གཞུང་གི་ཤུལ་བཞག་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བལྟས་ཀྱིན་བལྟས་
ཀྱིན་མོས་གུས་མཆི་མ་རབ་ཏུ་འཁྲིགས། བསམ་བཞིན་བསམ་
བཞིན་རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཤེས། ང་རང་ཚོ་མི་རིགས་དཔེ་
སྐྲུན་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། སློབ་
དཔོན་ཆེན་མོ་འདི་བའི་ཕྱག་རྩོམ་མཐའ་དག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་
བསྡུས་ཏེ་གསུང་འབུམ་ཆ་ཚང་ཞིག་བསྒྲིགས་ནས་པར་དུ་བསྐྲུན་ན་

[002]
ཞིག་བསྣན་པ་ལྟ་བུའི་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ལྡན་ཞིང། ལར་བློ་
གསལ་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་ལ་རིག་པའི་དངོས་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
ཞིག་མངོན་པར་བསྟབས་པའི་ཕན་ཡོན་ཤིན་ཏུ་མི་དམན་པ་ཞིག་
ཡོད་པར་མཐོང་ནས་དེ་ལུགས་ཀྱི་བརྩོན་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་འདུན་
པ་དྲག་པོ་སྙིང་ལ་བཅགས་ཁར། ཉེ་ལམ་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་སྲིང་བདེ་
མཆོག་སྐྱིད་དང་ཁོང་གི་ཡང་ཚ་གྲྭ་བཙུན་བསླབ་གསུམ་རྒྱ་མཚོ་
ཟུང་གིས་ས་ཐག་རིང་བོའི་དཀའ་སྡུག་ལ་མ་འཛེམས་པར་རྗེ་ཉིད་
ཀྱི་གསུང་རྩོམ་མཐའ་དག་དྲེའུ་ཁལ་དུ་ལོངས་པ་ཞིག་དངོས་སུ་
ཁུར་ནས་རང་རེའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དུ་སླེབས་ཤིང། ཁྱེད་དཔེ་སྐྲུན་
ཁང་གི་རྩོམ་སྒྲིག་སྤུས་ཚད་ལེགས་པས་གཞན་སུ་དང་གང་ལའང་
མ་སྤྲད་པར་ཁྱེད་ཅག་ལ་གཏད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུང་འབུམ་དཔར་
སྐྲུན་གྱི་དངོས་ཤུགས་དབང་ཆ་ཡོད་ཚད་ང་ཚོར་ཕུལ་བ་དང་
ཁྱད་པར་དུ་ངེད་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ལ་མ་དངུལ་གྱི་འཁོས་ཀ་ཞན་པ་
མཐོང་ནས། གཅེན་པོའི་གསུང་འབུམ་པར་དུ་བཏབ་ནས་
བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་
ན་དེ་ལས་ཆེ་བ་མེད་ཅེས་གསུངས་ཏེ་གཅེན་རིན་པོ་ཆེའི་བརྩམས་
ཡོན་སྐར་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་ཐོག་ད་དུང་གཞན་ལས་ཞལ་
འདེབས་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་གཉིས་ཙམ་བསྡུས་ནས་གུན་གསབ་ཀྱི་

[003]
པོ་ཐེབས་ཏེ། གཞི་ནས་ཁོང་གི་གསུང་འབུམ་ཆ་ཚང་ཞིག་སྒྲིག་
པའི་འཆར་གཞི་དངོས་བསྟར་བྱས་པ་ཡིན་
ད་ཆ་ང་ཚོས་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི་གསུང་འབུམ་འདི་ལ་ཁྱོན་
བསྡོམས་པོད་དྲུག་ཏུ་བཀར། པོད་དང་པོ་ནི་གཙོ་ཆེར་རྣམ་ཐར་
སྐོར་ཡིན། འདིའི་ནང་དུ་ང་ཚོས་དེ་སྔ་སུས་ཀྱང་མཇལ་མ་མྱོང་
བའི་མདོ་སྨད་བསྟན་པའི་བདག་པོ་རྗེ་བླ་ཁོ་རིན་པོ་ཆེ་འཇིགས་
མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་ལོ་རྒྱུས་མཇལ་ཐུབ་པར་མ་
ཟད། རྩོམ་པ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱུང་བ་ལོ་རྒྱུས་ལས་མཁས་ཆེན་
དམ་པ་ཞིག་ཐོས་སྦྱང་གི་སྟོབས་ག་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་འཚར་
ལོངས་བྱུང་བའི་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་མངའ་ལོན་ཅིང་རང་ཉིད་ལ་སྦྱང་
སྟོབས་ཆེ་རུ་བསྐྱེད་པའི་སྐུལ་མ་ཐེབས་ངེས་ཡིན། པོད་གཉིས་
པ་ནི་གཙོ་ཆེར་གཞུང་འགྲེལ་སྐོར་ཏེ། འདིའི་ནང་ནས་རྩོམ་པ་
པོ་རང་ཉིད་ནང་དོན་རིག་པའི་མཁས་དབང་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་
ནས་དེང་གི་འཆད་གྲྭའི་གཞུང་ཁྲིད་ཀྱི་དཀའ་གནད་ལ་དམིགས་
ནས་ཚིག་དོན་གཉིས་གསལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་གནང་ཡོད། པོད་
གསུམ་པ་ནི་གཙོ་ཆེར་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ཏེ། འདིའི་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་ལོ་
རྒྱུས་དང་རིག་གནས་དར་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་བཀོད་ཡོད་པས་
ང་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་འདི་དག་ལས་རྩོམ་པ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་གི་

[004] མཁས་པ་གཞན་
གྱི་གསུང་ན་མེད་པའི་ལེགས་བཤད་བཙོ་མའི་གསེར་ལྟ་བུའང་མི་
ཉུང་བ་ཞིག་ཟིན་རྒྱུ་ཡོད་དོ། །པོད་བཞི་བ་ནི་གཙོ་ཆེར་སྒྲ་སྙན་
ངག་སྐར་རྩིས་ཀྱི་སྐོར་ཡིན། འདིའི་ནང་དུ་སློབ་དཔོན་འདི་བས་
སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་སོ་སོ་རྒྱས་བསྡུས་འཚམ་ཞིང་གོ་
བདེ་བའི་ལམ་ནས་བཀྲལ་ཡོད་པས་ལས་དང་པོ་བ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་ཞིང་འཇུག་བདེ་བའི་གནས་དམ་པ་ཞིག་ཏུ་འཁུམས་སོ། །
པོད་ལྔ་བ་ནི་གཙོ་ཆེར་སུམ་རྟགས་དག་གསུམ་སྐོར་ཡིན། འདིའི་
ནང་ནས་ང་ཚོས་རྩོམ་པ་པོའི་དེང་རབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་
བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དང་ལྟ་བ་གསར་བ། ལག་ལེན་གྱི་རིན་
ཐང་ལྡན་ཞིང་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་བཤད་པ་གསར་བ་ཤེས་རྟོགས་
བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། པོད་དྲུག་པ་ནི་གསུང་ཐོར་བུའི་སྐོར་ཏེ་
འདིའི་ནང་ནས་ང་ཚོས་རྩོམ་པ་པོས་གདུལ་བྱའི་བློ་གང་ལ་གང་
འཚམ་དུ་སྦྱར་བའི་ཤེས་བྱ་སྣ་ཚོགས། དྲི་བ་དྲིས་ལན། ཆབ་ཤོག་
སོགས་མཇལ་ཐུབ་ལ། གསུང་ཙག་ཙིག་ལ་སྣང་ཆུང་མི་བྱེད་པར་
ཞིབ་ཏུ་བཀླགས་ན་ནི་བྱེ་མའི་གསེབ་ནས་གསེར་རྡོ་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་
དགའ་སྣང་སྐྱེའང་སྲིད་དོ། །
མདོར་ན། ཁོང་གི་གསུང་འབུམ་ལ་བརྗོད་དོན་ཟབ་ཀྱང་
ཚིག་འགྲེལ་གསལ་བ། རིག་པའི་གནས་ལ་འཇུག་པའི་ལས་དང་

[005]བདག་འདྲ་ཕལ་བས་བསྔགས་
བརྗོད་ཡུལ་ལས་འདས། །འོན་ཀྱང་དད་དང་སྙིང་རྗེའི་བསོད་
ནམས་སྤྲིན། །ངེས་འབྱུང་བྱང་སེམས་རླུང་གིས་ཉེར་བསྐུལ་ཏེ། །
ས་ལམ་རྟོགས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཤུགས་འབྱུང་བའི། །སྐྱེས་བུ་དག་
གི་གསོས་སུ་འགྱུར་རོ་སྙམ། །ཞིང་ས་གཤིན་པོའི་ས་བོན་གྲུང་པོ་
ལ། །སྦྲང་ཆར་དུས་སུ་བབས་པས་གསོས་པ་ལྟར། །དད་དང་ངེས་
འབྱུང་བྱང་སེམས་ལ་གཞོལ་བའི། །འགའ་ཞིག་རྟོགས་པའི་གསོས་
སྨན་འགྱུར་རོ་སྙམ། །ཉི་གཞོན་གསར་བའི་རྩེ་དགའ་རྒྱས་པ་ན། །
འདབ་བརྒྱ་བ་ཡི་གེ་སར་རྒྱས་པ་ལྟར། །སྔོན་བསགས་བསོད་
ནམས་བག་ཆགས་བརྟས་པ་འགས། །དད་པའི་སྤུ་ལོང་གཡོ་
བར་འགྱུར་བ་སྲིད། །དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་འདིར་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་
གྱིས། །འབད་པའི་འབྲས་བུ་གཡུར་དུ་ཟ་བ་ལ། །རེ་བའི་
ཀུན་རྟོག་རླུང་གིས་རྒྱུད་བསྐུལ་ཏེ། །རྣམ་ཐར་རྩོམ་པའི་བྱ་བ་ལ་
ཞུགས་སོ། །
དེ་ལ་འདིར་མཁས་དགུའི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་མདོ་སྔགས་གྲུབ་
མཐའ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ནས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་གདམས་པ་ཐུགས་
ཉམས་སུ་བསྟར་བས་གྲུབ་པའི་གོ་འཕང་མཐོན་པོར་སླེབས་དེ་
སྙིགས་མའི་དུས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པའི་སྲོག་འཛིན་པའི་གསུམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་མཚན་

[006] ་བློ་གོ་
རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་
ལས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་རང་གི་བློས་དཔག་ཚོད་ཙམ་ཞིག་
རྩོམ་ཁུལ་བྱེད་པ་ལ། རྣམ་ཐར་སྤྱིའི་སྡོམ་འགོད་པ་དང། སྐུ་ཚེ་
འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རགས་རིམ་ཐར་ཆགས་སུ་འགོད་པ། རྣམ་
ཐར་སྤྱིའི་དོན་བསྡུ་བ་གསུམ་
དང་བོ་རྣམ་ཐར་སྤྱིའི་སྡོམ་འགོད་པ་
པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་
གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་བོའི་ཞལ་ནས། གང་གང་
གདུལ་བྱའི་མོས་པ་དང་འཚམ་པར། །གསང་བ་གསུམ་གྱི་མཛད་
བཟང་བཀོད་པ་འབུམ། །བཞེད་པ་ཇི་བཞིན་འཆང་བའི་ངོ་
མཚར་འཕྲུལ། །མཁའ་ཁྱབ་ཞིང་དུ་རོལ་བ་བསམ་ལས་འདས། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དཔག་མེད་གདོད་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་
པའི་སྐུའི་ངོ་བོར་སངས་རྒྱས་མ་ཐག་མཛད་པ་གང་གིས་འདུལ་
དགོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་གང་འཚམ་གྱི་སྐུའི་བཀོད་པ་དཔག་
མེད་སྤྲོས་པས་ནམ་མཁས་གར་ཁྱབ་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་སྐུ་
དང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་མོད། རྣམ་འདྲེན་བཞི་བ་

[007]
འཕགས་པའི་ཡུལ་དང་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་སྐུའི་སྐྱེ་བ་བཞེས་
པའི་འཁྲུངས་རབས་འགའ་ཞིག་རྗེ་བཙུན་བསྐལ་བཟང་ཐུབ་
བསྟན་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་ལྡན་དག་གིས་བཀའ་ལུང་
འཁྲུལ་མེད་ལས་བྱུང་བ་ནི། འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་རྟེན་འབྱུང་
གསལ་མཛད་འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་
ཆེན་པོ་ལཱུ་ཨི་པ། མཁས་མཆོག་ཡོན་ཏན་འོད་སོགས་པཎ་གྲུབ་དུ་
མའི་སྐྱེ་བ་བཞེས་པ་དང། གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་གྲུབ་
དབང་ལྷོ་བྲག་མར་བ། མཉམ་མེད་པོ་ཏོ་བ། རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་
བློ་བཟང་གྲགས་པ། ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་
རྗེ། དངོས་ཀྱི་སྐུ་གོང་མ་མཁས་པའི་མཆོག་གྱུར་ཁྲི་ཆེན་འཇམ་
དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་བཞེས་པར་གསུངས། དེ་དག་
ལས་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རང་རང་གི་རྣམ་ཐར་དུ་གསལ་ལ་
སྐུ་གོང་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཁྲི་ཆེན་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་
རྣམ་ཐར་ནི་མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་ལས། ལྔ་བཅུ་བ་བླ་གོའི་བླ་
སར་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་ནི། ཡབ་བླ་མ་སྐྱབས་དང། ཡུམ་
མཁའ་འགྲོ་སྐྱིད་ཀྱི་སྲས་སུ་ཆུ་ཕག་ལ་འཁྲུངས། མ་འཁྲུངས་པའི་
སྔོན་ནས་ཡུམ་ལ་བྱ་ལག་རྩེ་ནས་དུང་དཀར་ལན་གསུམ་གཏོང་
བའི་རྨི་ལྟས་བྱུང། དང་པོ་དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས། དཀའ་

[008] འདོན་བཟང་བའི་ཚད་དུ་བྱེད། ཚོགས་བསགས་རབ་འབྱམས་པའི་མཚན་བཏགས་བླངས། དེ་ནས་ཐོས་
བསམ་གླིང་མཛོད་དུ་ཞུགས། འཛིན་གྲྭ་ཁ་དོག་དཀར་དམར་དུ་
བབས། བསྡུས་གྲྭ། བློ་རྟགས། གཞུང་དུ་ཐལ་ཕྲེང་ཡོངས་
རྫོགས་ཐུགས་འཛིན་མཛད་དེ་ཕར་ཚད་ཀྱིས་མཚོན་བཀའ་པོད་ལྔ་
ལ་གཤིས་ཕྱིན་པར་སྦྱངས། འགྲེལ་ཆུང་དོན་གསལ། མཛོད་
རྩ། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བ་གསུམ་ཐུགས་ལ་བཟུང་སྟེ་དུས་ཕྱིས་བར་
རྒྱུན་ཏུ་སྐྱོར། སྡེ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཞུས། སོ་བདུན་
པ་ལ་ཆབ་ལྟག་མ་གནང། ཕྱི་ལོར་རྡོ་རམས་པར་བཞག་ལོ་
གསུམ་གྱི་རིང་ཆོས་གྲྭ་ཆག་མེད་ཀྱིས་དཔེ་གཟིགས་དང། བསོད་
གྲགས་པའི་འདུལ་བའི་རྒྱུགས་ཕུལ། ཆུ་ཡོས་དཔྱིད་དམ་བཅའ་
བཞག་ལོ་དེའི་དགུན་གྲྭ་ཚང་དགེ་བསྐོས་མཛད། ཤིང་སྤྲུལ་ནས་
ཀ་མདོ་དང། ཁོ་ཚེའི་ཁྲིར་ལོ་རེར་བཞུགས། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལོ་
བཞི་དང། རྒྱུད་པ་དང་ཚ་གན་པེ་ཤིང་གི་ཁྲིར་ལོ་གཉིས་རེ་
སླར་ཡང་རྒྱུད་ཁྲིར་ལོ་གཅིག་ཨུརྒེ་དང་དམུ་དགེའི་ཁྲི་ལོ་གསུམ་
རེ། དྲུག་ཅུ་ཆུ་ཁྱིར་ཚོགས་ཆེན་དུ་ཁྲི་འདོན་མཛད། ཆུ་ཕག་ལ་
རིགས་གྲྭ་བཏང་བསྟུན་དགོངས་ཁྲོལ་གྱིས་མཚན་སྒྲོགས་དགོན་གྱི་
ཁྲིར་བསྐོ་བཞག་གནང། སྔར་ཞིག་མཚན་ལམ་དུ་བྱ་ལག་རྩེ་ནས་
གདུགས་མང་པོ་བབས་པ་ཉིད་ནས་བཟུང་བས་གདུགས་བཅུ་

[009]
འདྲ་ཞེས་ཉིད་ནས་གསུངས་ཤིང། ལན་ཅིག་བྱ་ལག་རྩེ་ནས་
གཟན་གཤོག་པ་བྱས་ཏེ་འཕུར་བ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་གློ་སྒོ་ལ་
འཐོགས་ནས་སར་བབ་པའི་མཚན་ལམ་ཀྱང་བྱུང་སྣང། རེ་
གསུམ་པ་ཤིང་གླང་ལ་མཚན་སྒྲོགས་དགོན་ནས་གཤེགས་པའི་
གདུང་རུས་ལ་ཡི་གེ་བྱུང་བར་གྲག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་
དང་ཁྲིར་ཕེབས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་དབང་བཀའ་ཅི་རིགས་ཀྱིས་སྐལ་
ལྡན་རྣམས་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་བཀོད་པར་ངེས་ཏེ། ཁེ་ཚང་སྒོམ་
ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་འཇམ་དབྱངས་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོས་རང་རྣམ་ལས་
བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་གདན་རབས་ལྔ་བཅུ་བ་རྗེ་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་
མཚོ་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས་སྐབས་
ཁོང་གི་ཞལ་སྔ་ལས་འཇམ་དབྱངས་དང་རྟ་མགྲིན་གྱི་རྗེས་གནང་
སོགས་ཆོས་བཀའ་དུ་མ་ཐོབ་སྟེ་རྟ་མགྲིན་གྱི་བསྙེན་མཚམས་ལ་
བསྡད་པས་དམ་སྲི་འགའ་ཞིག་གི་སྐེད་པ་བཅད་པར་གསུངས་
སོ། །
སྐུ་ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་སྤྱིའི་སྡོམ་ནི། རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་
པ་ཆེན་པོའི་ཞལ་ནས། དང་པོར་རྒྱ་ཆེན་ཐོས་པ་མང་དུ་བཙལ། །
བར་དུ་གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་གདམས་པར་ཤར། །ཐ་མར་ཉིན་
མཚན་ཀུན་ཏུ་ཉམས་སུ་བླངས། །ཀུན་ཀྱང་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་ཆེད་

[010] །ཞེས་དང། གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་ཞལ་ནས་
མང་དུ་གསན་པས་རྨོངས་པའི་དགྲ་ལས་རྒྱལ། །ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་
པས་རྟོགས་པའི་བཙན་ས་ཟིན། །རྣམ་དཔྱོད་དཔུང་བས་བསྟན་
པའི་རུ་མཚོན་བསྒྲེངས། །འདི་དག་ངོ་མཚར་གཏམ་གྱི་ས་བོན་
ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དང་པོ་གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མའི་ལུགས་
ཀྱིས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་ལ་ཐོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་
མང་དུ་བཙལ་བ་དང། བར་དུ་གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་གདམས་
པར་ཤར་ཏེ་འཁོར་བ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ལས་ཐུགས་བྱུང་ཞིང་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མ་བུ་གཅིག་པ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ལྟ་བུའི་བརྩེ་བ་
སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་
བསྐྱེད་པ། ཐ་མར་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་ཉམས་
དང་རྟོགས་པ་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་དགེ་
ཚོགས་ཀུན་ཀྱང་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱས་པའི་ཆེད་དུ་བསྔོས་ཏེ་ཆོས་
ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཅིང། བྱ་བ་ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒོ་ནས་
ཀྱང་བསྟན་འགྲོའི་དོན་རླབས་ཆེན་མཛད་པ་སྟེ་བཞིར་འདུ་བ་ཡིན་
ནོ། །
དང་བོར་རྒྱ་ཆེན་ཐོས་པ་མང་དུ་བཅལ་བའི་སརྒ་
དང་བོ་ཐོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཙལ་བ་ནི། གཞོན་ནུའི་དུས་

[011] །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཐུན་
མོང་སྣང་ཚོད་ལའང་སྔོན་སྦྱངས་ཀྱི་བག་ཆགས་སད་དེ་ཤེས་བརྩོན་
མེ་ལྟར་འབར་བས་ཐོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཙལ་ཚུལ་ནི། ཁོང་སྟག་
གེ་ཚང་གི་མདུན་ནས་ཀློག་སློབ་པ་སོགས་ཚེགས་མེད་དུ་མཁྱེན་ཏེ་
ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལ་བླ་རྣམ་དང། སྨོན་ལམ་ལྔ། རྒྱན་འཇུག་
འཇིགས་བྱེད་གཉིས་སོགས་ཚོགས་འདོན་ཆོས་སྤྱོད་ཚང་མ་ཐུགས་
སུ་ཆུད། དེ་ནས་གླིང་པད་མའི་བླ་སར་ཞེས་པ་རྡོ་རམས་པ་
འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ནས་དཔེ་གཟིགས་དང་དཔེ་
ཁྲིད་མ་ཆད་པར་ཞུས་ཏེ་ཚོགས་སུ་ཞུགས་ནས་བསྡུས་གྲྭ་ཡོངས་
རྫོགས་ཚོགས་རྒྱུགས་ལ་ཕུལ། ཨ་རུ་ཧོར་ཆེན་ཚེ་འཕེལ་ཞེས་པའི་
དགེ་བཤེས་ལ་འགག་རིང་ཐུང་གི་དམ་བཅའི་སྐབས་ཐོག་མར་
བཞེངས་ནས་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་རྩོད་གཞིར་བཟུང་སྟེ་རྣམ་
མཁྱེན་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དང་གང་ཟག་གང་ཡིན་དྲིས་
པས་ཁས་ལེན་འཛིན་དཀའ་བ་བྱུང། དེ་རྗེས་འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་
དང། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བ་ཐུགས་འཛིན་གནང་ནས་ཚོགས་རྒྱུགས་
ལ་ཕུལ། དེ་རྗེས་བློ་རྟགས་དོན་བདུན་ཅུ་བཅས་ཚོགས་རྒྱུགས་ལ་
ཕུལ། ཚོགས་ཆོས་འགྲིམ་ཞིང་རིགས་ལམ་མཐའ་ཆོད་པ་སྦྱངས་
བློ་རིགས་ཀྱི་ཚོགས་གླིང་གནང་སྟེ་རྟགས་གསལ་དང། དམ་
བཅའ་དང་བ་འདྲེན་པ་གནང་བས་གཟུར་གནས་ཀུན་གྱིས་

[012] དེ་ལྟར་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་
སྐོར་ཐུགས་འཛིན་དང། དཔེ་ཁྲིད་དཔེ་གཟིགས་སོགས་ལ་གཞན་
དང་མི་འདྲ་བར་འབད་པས་ཚིག་དོན་གང་ཆ་ནས་ལེགས་པར་
ཐུགས་སུ་ཆུད། དེ་ནས་རྒྱན་འཇུག་གཉིས་སྔར་ནས་ཐུགས་འཛིན་
གནང་ཡོད་པ་དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་སྟེང་གཞུང་རྒྱུགས་ཕུལ་ནས་དགེ་
འདུན་ཉི་ཤུ་གསར་རྩོད་བྱས། དེ་རྗེས་སྐབས་དང་བོའི་མཐའ་
དཔྱོད་ཡོངས་རྫོགས་ཐུགས་འཛིན་གནང་སྟེ་ཚོགས་རྒྱུགས་ལ་ཕུལ་
ཕྱིས་སུ་ཡང་པཎ་ཆེན་བདེ་ལམ། འཇམ་སྡུད་གཉིས། རྗེའི་
བསྟོད་འགྲེལ་ཆེན་མོ། སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ་སོགས་དང། དབལ་
མང་སྔགས་ཀྱི་སྤྱི་དོན། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ། འདུལ་སྡོམ་
སོགས་ཐུགས་འཛིན་གནང་བ་དང། འདུལ་བ་ལུང་ཆ་ཚང་ལ་
ཞིག་གཟིགས་གནང་སྟེ་བར་སྡོམ་དང་གྲངས་འདྲེན་རྣམས་ཐུགས་
ལ་བྱང་བར་བཟུང། ཆོ་གའི་སྐོར་ལ་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་
དང། མགོན་ཆོས་ལྷ་མོ་རྣམ་སྲས་སོགས་ཀྱང་ཐུགས་འཛིན་
གནང། ཚོགས་རྒྱུགས་ཕུལ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཐོས་བསམ་རྡོ་རུས་
ཐུག་པ་གནང་བས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཚིག་དོན་ཀུན་ཐུགས་སུ་ཆུད་
འཛིན་གྲྭ་གཏུག་ལ་སྒྲོ་སྐུར་དང་རྫས་བཏགས་འདྲེས་མར་བཏང་
བས་ཧབ་ཆ་མི་ཐོན་ཁ་མེད་བྱུང་གསུངས། ཕར་ཕྱིན་དམ་བཅའི་
སྐབས། སྐབས་བཞི་བ་ནས། མི་རྟག་བསྒོམས་པས་དེ་བློ་བསྒོམ་

[013] ཞེས་པ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་མི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་
སྒོམ་པའི་བློ་གཉིས་བློ་གཅིག་གིས་སྒོམ་ན་བསྒོམ་བྱ་རྣམ་པ་གཉིས་
དུས་གཅིག་ཏུ་སྒོམ་པར་ཐལ་བ་དང། གཞན་གྱིས་སྒོམ་ན་སྒོམ་
བྱེད་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱིས་རྩོད་པ་འུར་ཕྱོགས་ཆེར་བྱས་
གསུངས། ཕྱིའི་ནངས་པར་ཞོགས་ཁའི་ཆོས་གྲྭར་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་
བཅུ་བཞི་ཚན་པ་གཉིས་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དང་རྒྱུ་མཚན་དུའམ་བསྒྲུབ་
བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྦྱར་ཚུལ་དང། ལྷག་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་
བྱེད་སྦྱར་བྱེད་དུ་སྦྱར་ཚུལ་དང། ལྷག་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་
བྱེད་སྦྱར་ཞེས་སྦྱོར་ཚུལ་སོགས་འཕངས། གུང་ཚིགས་ཆོས་གྲྭར་
དབུ་མ་རྙིང་བ་ནས་གཞོན་ནུ་དཔལ་གྱིས་ཤེས་མཚན་ཁྱད་མཚན་
གྱི་བཞེད་ཚུལ་ལ་གསེར་ཕྲེང་སོགས་ཀྱི་ངོ་རྒྱུགས་ཙམ་བླངས་པའི་
རྒྱུགས་འཕྲོད་ཙམ་བྱུང་གསུངས། དགུང་མོ་རྡོ་བཅལ་ལ་མཛོད་
འཛིན་གྲྭ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ལས་བརྩམས་ཏེ་རྩོད་པ་
ཕྱོགས་ཆེན་པོ་འོད་རྒྱུ་འདྲ་བ་ལ་གྲོལ་བ་མྱུར་བས་དེ་ཉིད་འདོན་
དགོས་མ་བྱུང་གསུངས། ཕྱིའི་ནངས་པར་དཀའ་རམས་འཛིན་གྲྭ་
ནས་ཅོ་ནེ་ཐོས་བསམ་བྱ་བ་ལངས་ཏེ་རྒྱན་གྱི་ནང་ནས། ཐོག་མ་
དང་ནི་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་དང། །རང་གི་མཚན་ཉིད་རང་དང་
གཞན་དུ་འགྱུར། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཁྱད་པར་ལ། །
སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པར་བཤད། །ཅེས་བཀོད་དེ་སྐྱེ་
མེད་བརྒྱད་རེ་རེ་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡོད་མེད་དང། མེད་ན་སྐྱེ་

[014] འཁོར་
བ་ལ་ཐོག་མའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་ཡོད་མེད་ཀྱང་
འཕངས། གཞན་འགྱུར་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་མིན་དང་
ཡིན་ན་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་སྟེང་གི་ཡིན་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡོངས་གྲུབ་
སྟོང་གཞིར་བྱས་ཏེ་དེ་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་བས་ཇོ་ནང་གི་གཞན་
སྟོང་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་དང། བཟོད་པ་དེ་ཀུན་རེ་རེ་ལ་སྦྱོར་བ་ཉི་
ཤུ་རེ་ཡོད་མེད་སོགས་ཉ་ཉུང་མང་པོ་བསྲེ་བ་བྱས་ཞེས་གསུངས་
ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་ཐར་ས་བོན་ཤོག་དྲིལ་སྐབས་ཁེངས་སྐྱུངས་
ཤ་སྟག་གནང་ཡང་ཚིག་དོན་གཉིས་ལ་བྱང་ཆུབ་ནས་ཤ་ཞག་
རུས་ཞག་ཏུ་སོང་བ་རེད། དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་གཙོ་བོ་རང་
གི་ཡིག་ཆ་བསྡུས་གྲྭ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཐུགས་འཛིན་གནང་ཞིང་ཚོགས་
རྒྱུགས་ཕུལ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དཔེ་ཁྲིད་དང་དཔེ་གཟིགས་དོན་ལ་
ཞིབ་མོར་དཔྱད་པའི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ཀྱིས་མཁས་པའི་ཡང་རྩེར་
སོན་
གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེས་གསུངས་པའི་སྒོ་མང་ཆོས་
དར་བའི་རྣམ་ཐར་ལས། དེང་སང་སློབ་གཉེར་ལ་འབད་པའི་
ཁུལ་བྱེད་པ་ཕལ་ཆེར་ཡང་དཔེ་ཆར་ལྟ་ཚུལ་རང་གི་ཡིག་ཆ་འཛིན་
སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ་བསྐྱུར་ནས་དཔེ་སྣ་མང་པོ་ཞིག་གིས་མ་ལོངས་པ་
བཞིན་བྱས་ཏེ་དཔེ་ཀློག་ཆབ་ཆོབ་ར་རྩི་ཐོག་ལ་ཡན་པ་བཞིན་

[015]
ཀྱང་མེད། གཞུང་ཚན་དེའི་རང་ལུགས་བསྐྱུར་ཏེ་གཞན་ལུགས་
པའི་དགག་པའི་ཐད་ནས་ཕར་འཕེན་རྒྱུ་རེ་ཨེ་ཡོད་གཙོ་བོར་བྱས་
པས་སྐབས་དེར་འགྲོ་ཐབས་ཙམ་འོང་ཡང། རང་ལ་ཚུར་འཕངས་
པ་ན་འབབ་ས་འདི་འདྲ་ཞིག་དགོས་སྙམ་དུ་བློར་འཛིན་རྒྱུའི་
གཏད་སོ་ཞིག་མེད་སྟབས་རི་དྭགས་ཐང་ལ་བདས་པ་བཞིན་གར་
འགྲོ་འདིར་འགྲོ་མེད་ཅིང། ལོ་ཟླ་ཁ་ཤས་སོང་དུས་སེམས་ངོ་ན་
ཅི་ཡང་མེད་པ་ནི་དང་པོ་སློབ་གཉེར་རྒྱག་དུས་རྒྱག་མ་ཤེས་པའི་
སྐྱོན་དུ་སྣང་སྟེ་ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་དབང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་
གཞུང་ཚིག་བློ་འཛིན་མི་བྱེད་གཞུང་གི་དོན། །དཔེ་ཀློག་ཙམ་
གྱིས་ཤེས་འདོད་བཞད་གད་གནས། །ཞེས་དང། ཐད་ཀའི་
གཞུང་ལ་བལྟ་བ་ཡལ་བོར་ནས། །དཔེ་མང་བལྟ་བ་ཤེས་རབ་
འཆལ་བའི་རྒྱུ། །གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་བློ་གསལ་བ་རྣམས་
ཡ་མ་ཡེང་གིས་ཉི་མ་འཕུལ་ཐབས་དེ་འདྲར་མ་སོང་བར་དམ་
པ་འདི་དག་གི་རྣམ་ཐར་ལ་ཁ་མིག་ཡར་ལ་བལྟ་བ་ཞིག་དགོས་སོ་
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སློབ་གཉེར་གཤའ་མ་ཞིག་བྱེད་འདོད་པ་དག་
གིས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདིའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ལྟར་བསླབ་པར་
བྱའོ། །
གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་

[016] །འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །དེ་བས་གཞན་དག་ཚར་བཅད་རྗེས་
སུ་བཟུང་ཕྱིར་དང། །བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་བྱ་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་
བརྩོན་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཕགས་ཆེན་དག་གིས་གཞན་
དོན་བྱེད་པ་ལ་མེད་མི་རུང་བའི་རིག་པའི་གནས་ལ་སྦྱངས་ཤིང་མཁས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་སྔོན་གཞོན་ནུའི་དུས་སྟག་གེ་དཔོན་
སློབ་ལས་སུམ་རྟགས་བསླབ་ཅིང། འབྲོ་རྭའི་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ནས་
སྐར་རྩིས་ཀྱི་ལྔ་བསྡུས་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞག་གསུམ་པར་རི་མོ་རྫོགས་
པར་སྦྱངས། དེ་རྗེས་གསོ་རིག་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་སྨན་པའི་དུང་
ཕྲུག་ཞེས་གྲགས་པའི་ལྔ་རིག་པ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་དར་གྱི་ཞལ་
སྔ་ལས་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་སྟེང་ནས་དེ་དུས་སྒྲ་བ་
རྣམས་ལ་གོ་ཚོར་མེད་པའི་གཞུང་གི་བར་བར་གྱི་རི་མོ་སྒྲུབ་ཚུལ་ལོ་
ཆེན་ཐུགས་རྗེ་དཔལ་དང། ཨ་ཀྱཱ་ཡོངས་འཛིན་གྱི་གསུང་དུ་
གསལ་བ་དེ་དང། དེ་དག་ཏུ་མི་གསལ་བ་སྔོན་གྱི་ཁྲིད་རྒྱུན་དུ་
བཞུགས་པ་དག་དང་བཅས་མཛུབ་ཁྲིད་ལུང་བཅས་གསན་སྦྱངས་
དང། སྡེབ་སྦྱོར་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་རྩ་འགྲེལ་མཛུབ་ཁྲིད་
ལུང་བཅས་ཉན། བརྡ་སྤྲོད་ཀུན་བཤད་ཀྱི་མཚམས་སུ་སླེབ་པ་ན་
བརྡ་སྤྲོད་མཁས་པ་དག་གི་མཛད་སྲོལ་བཞིན་བརྡ་སྤྲོད་ཀུན་བཤད་
ཀྱི་མཚན་གསོལ། སློབ་དཔོན་མཆོག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་མའི་

[017]
བཏང་སྟེ། མཚར་སྡུག་ལང་ཚོའི་དཔལ་འཛིན་ཟླ་ཞལ་མས། །
མ་ནོར་ལམ་སྟོན་དྲན་དབང་ཚུལ་བཟུང་བ། །བཤེས་གཉེན་
མཁས་པ་མཆོག་དེའི་བཀའ་ལུང་གིས། །དབྱངས་ཅན་དར་བའི་
ལང་ཚོར་འབོད་པའི་གཏམ། །བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་བརྒྱའི་རྩེ་མོ་
དབྱངས་ཅན་མའི། །དགོངས་མཐིལ་མ་ནོར་ཚུལ་བཞིན་འཆད་
པ་ལ། །པཎ་ཆེན་རྗེས་སུ་འབྱོར་བ་དང་མཚུངས་པ། །
ཁྱོད་མཚན་དབྱངས་ཅན་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེའོ། །ཞེས་ལེགས་
པར་སྦྱར་བ་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དང་ཤན་སྦྱར་ཡི་གེ་དགུ་པའི་པྲཱ་སྟཱ་རས་
བཅིངས་པ་བསྩལ་ཏེ་ཀུན་བཤད་ཀྱི་མིང་བཏགས་ནས་མེ་ཏོག་
འཐོར་བ་དང་བཅས་ཤིས་པ་བརྗོད་པའི་མཐའ་བརྒྱན་ཏོ། །
ཁོང་གི་ཞལ་ནས་ངས་སྒྲ་སློབ་པའི་སྐབས་འཕགས་མའི་བསྟོད་པ་
རེ་མ་བཏོན་པར་ཉན་མ་མྱོང་གསུངས། སློབ་དཔོན་འཇམ་
དབྱངས་ཆོས་དར་བའི་ཞལ་ནས། ངས་སྒྲ་བསླབ་ཡུལ་ཞིག་
ལ་ཨ་ལགས་འདི་བ་ལས་ལྷག་པའི་སྒྲ་གོ་མཁན་ཞིག་མ་བྱུང་ཞེས་
གསུངས་པ་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་སྙན་དུ་སོན་པས་ཐུགས་དགྱེས་
པའི་བསྔགས་བརྗོད་ཡང་ཡང་གནང། ཁོང་མུ་ཏོ་གྲགས་པ་
རྒྱ་མཚོ་ལས་སྙན་ངག་གསན། སྙན་ངག་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་
གྱུར་པ་གསུང་རྩོམ་རྣམས་ལ་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་ནུས་པ་

[018]
པའི་སྙན་ངག་གསུང་འབུམ་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་པ་དེ་ལྟ་བུའོ། །
ནག་རྩིས་ཀྱང་ནག་རྩིས་སྔོན་འགྲོ་དང། བཅུ་གསུམ་འཁོར་
ཞག་གཤིན་རྩིས་ཁ་ཤས་སོགས་ཤེས་པ་བྱུང་ནས་རེ་གཉིས་བརྩིས་
ཀྱང་ཕྱིས་བཞག་གསུངས། སྔར་ཕར་ཕྱིན་ལ་སློབ་སྐབས་ཤིག་
རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་མགུར་ལས། རྣམ་དཀར་
བསོད་ནམས་སྟོང་གིས་ལེགས་བསྐྲུན་པའི། །ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་
དཀའ་བའི་དལ་འབྱོར་འདི། །དོན་མེད་འཇིག་རྟེན་བྱ་བས་
ཆུད་གཟོན་པ། །བདག་ལ་སྙིང་མེད་གྱུར་པ་གདོན་མི་ཟ། །
ཞེས་དང། ཕལ་ཆེར་མི་བཟད་ཟུག་རྔུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ། །ཉེས་
བརྒྱའི་འབྱུང་གནས་འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་ལ། །མཁས་པ་སུ་
ཞིག་ལྷག་པར་ཆགས་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཐོས་
བསམ་གཤའ་མ་གནང་བའི་འབྲས་བུར་འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་
མཐའ་དག་ལ་ཐུགས་གཏིང་ནས་ཞེན་པ་ལོག་སྔར་ནས་བླ་མ་ནང་
ཆེན་གྱི་འཛིན་བདག་ལ་ཞེ་སུན་གསུངས། སྔར་གྱི་ཁང་བ་བཙོང་
ནས་ཁང་ཆུང་ཞིག་ཏུ་སྤོས་ཏེ་གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མའི་ལུགས་ཀྱིས་ལྟོ་
གོས་ལ་གྱོང་བསྐུར་ནས་ཐོས་བསམ་ལ་འབད་བརྩོན་གནང་
ཕྱིས་སུ་སྐུ་ཚེ་འདིའི་རྟེན་བཞེངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ། མཁན་
རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་དགེ་ལེགས་ཚང་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་

[019] སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་དང་
བདེ་མཆོག་མཁའ་སྤྱོད་མ། མགོན་པོ་ཞལ་བཞི་བ་རྣམས་ཀྱི་
ཙ་ཀ་ལི་རེ་བཞེངས་ཏེ་ཁོང་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེར་ལྷག་གནས་ཞུས་
པར་ཉིན་ཤས་ཞོག་གསུངས་པར་སྐུ་དྲུང་ནས་བཞག་པར་ཁོང་ཉིད་
ཀྱི་འདྲ་ཐང་གི་ཞལ་སྒྲོས་ལ་སྣུམ་ཐིགས་ཤིག་ལྷུང་སོང་བར་སྐུ་ཉེ་
ནས་གཞན་གྱི་ཙ་ཀ་བརྫད་ཞུས་པར་གྲྭ་རྐྱང་གི་ཁ་ལ་སྣུམ་ཐིགས་རེ་
འགོས་ན་བཟང་མོད་གསུངས། དེ་ཕྱིན་ཆད་ཟས་གོས་ཀྱིས་མི་
ཕོངས་པ་འོངས་པ་དེ་ཀའི་བྱིན་རླབས་རྟེན་འབྲེལ་ཏུ་འཁུམས་
གསུངས། གསུང་བབ་དེར་བལྟས་ན་ཡང་ལྟོ་གོས་ལ་གྱོང་བསྐུར་
ནས་བཞུགས་པར་ཤེས་ནུས། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེས་ཀྱང་
བདག་དོན་མ་བྱས་ལ། །བདག་ཀྱང་དེ་དོན་མི་འགྱུར་བས། །
བྱིས་ལས་ཐག་རིང་བཤོལ་བར་བྱ། །ཞེས་དང། འདྲིས་ཆེན་
ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བར། །ཐ་མལ་བ་ཙམ་ལེགས་པར་བྱ། །བུང་
བས་མེ་ཏོག་སྦྲང་རྩི་བཞིན། །ཆོས་ཀྱི་དོན་ཙམ་བླངས་ནས་ནི། །
ཀུན་ལ་སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་བཞིན། །འདྲིས་པ་མེད་པར་གནས་
པར་བྱ། །ཞེས་དང། མཉམ་མེད་པོ་ཏོ་བ་ཆེན་པོའི་ཞལ་
ནས། །གཞན་གྱི་གཡོག་དང་དཔོན་མི་བྱ། །གཞན་སེམས་མི་
དཀྲུག་སེམས་མི་བཟུང། །བསྲེ་བསླད་མི་བྱ་འབྲེལ་མི་བྱ་
ལྟོགས་འཇེན་མི་བྱ་འདྲིས་མི་བྱ། །གྱོང་དུ་བྱ་ཞིང་འགྲོག་དཀའ་

[020] །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཞེན་པ་ཨ་འཐས་སུ་
སོང་བ་དག་དང་མི་མཐུན་པར་བཀའ་གདམས་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་
བདག་གིར་བཞེས་ཏེ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་
པས་དུས་འདའ་བར་བྱས། དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་བ་དགེ་
འདུན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་ལས། ཁ་ཅིག་ཕྲག་དོག་དུག་ཆུས་གཞན་
དག་ལས། །རང་ཉིད་རྒྱལ་བའི་སྒྱུ་ཐབས་ལྷུར་ལེན་འགྱུར། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཕྲག་དོག་གི་དུག་ཆུས་མྱོས་པ་འགའ་ཞིག་
གིས་རྗེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་གཟི་བྱིན་མ་བཟོད་པར་མི་ཟེར་དགུ་
ཟེར་གྱིས་གླེང་བརྗོད་སྣ་ཚོགས་བསླངས་མོད་མེ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་
བཞིན་དུ་རྗེ་འདིའི་འཁོར་བ་ལ་ཞེན་ལོག་དང། སེམས་ཅན་ལ་
སྙིང་བརྩེ་བ་སོགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ཏེ་ལུང་རྟོགས་མེ་ལྟར་
འབར་བར་གྱུར་ཏོ། །སྔ་ཕྱི་འདི་དག་གི་སྐབས་གང་ཡིན་ཀྱང་
འགྲོ་མགོན་སྐྱོབས་པ་རིན་པོ་ཆེས། བླ་མ་སྐུ་བཞིའི་གངས་རི་
ལ། །མོས་གུས་ཀྱི་ཉི་མ་མ་ཤར་ན། །བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་མི་
འབྱུང་བས། །ཡིད་མོས་གུས་འདི་ལ་གཟབ་པར་འཚལ། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཆོས་འབྲེལ་གང་ཡོད་ལ་སྐྱོན་རྟོག་གི་བློ་སྐད་
ཅིག་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པར་ལམ་གྱི་རྩ་བ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་མ་
ལོག་པའི་དབང་གི་ས་ཆེ་དགུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་དང་
བསྟན་པའི་བདག་པོར་གྱུར་པ་རེད་

[021] སྙིགས་དུས་
ཀྱི་ཉེ་བར་འཁོར་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལས་དགེ་ཚུལ་
དང་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས། སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ལས་ཚེ་
དབང། ཨ་ལགས་མཁན་པོ་ངག་དབང་དགེ་ལེགས་ཚང་ལས་
བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང། བླ་མཆོད་དང་ཕྱག་ཆེན་སྦྲགས་མའི་ཁྲིད་
མི་ཏྲ་བརྒྱ་རྩ། སྒྲུབ་ཐབས་རིན་འབྱུང། དུས་འཁོར་དབང་
ཆེན། འཇིགས་བྱེད་དམར་བོ་མདའ་འགེངས་ཀྱི་དུག་དབང་
བདེ་མཆོག་ལོ་ཧུ་བའི་ལུགས་ཀྱི་དབང་ཆེན་སོགས་དབང་བཀའ་
མང་བོ་གསན། སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད། འཇིགས་
བྱེད་དཔའ་ཅིག་བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་པ་དང་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔ། གསང་
འདུས་ལུགས་གཉིས་དང་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་འཁོར་ཆེན་
མངོན་བྱང། ཟབ་དོན་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་དབང་སོགས་དབང་དུ་མ་
དང། རྣམ་སྲས་བཀའ་བཅོ་ལྔ་སོགས་རྗེས་གནང་དུ་མ། རྒྱལ་
ཐང་བ་བསམ་གཏན་འོད་ཟེར་གྱི་གཅོད་སྐོར་གྱི་ལུང་དང། ཨ་
ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ་ལས། ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་དབང་མཆོག་
སྟེང་ནས་དབང་དང་དུ་མ། དུས་འཁོར་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ལུང་
ཡང་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་སྟག་ཕུའི་སྒྲོལ་མ་ཕྱི་ནང་གཉིས། ཐིག་
ལེ་བཅུ་དྲུག་འཇིགས་གསང་མཁའ་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་སྔགས་བཏུ་
པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང། སྟབས་

[022]
གསར་སྒྲུབ་དང། ཡི་གེའི་སྔགས་འཁོར་ཞིབ་པར་བསྐྲུན་ཏེ་ཁོང་
སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེར་ཕུལ་བ་དགྱེས་ཉམས་དང་བཅས་ཐུགས་མཁོ་
ཆེ་གསུངས་ནས་བདག་གིར་བཞེས། ཡང་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་བསྟན་
པ་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་སྔ་ལས། རྗེའི་བསྟོད་འགྲེལ། སྦྱོང་རྒྱུད་དཀྱིལ་
འཁོར་བཅུ་གཉིས་སོགས་དང། སྦྱོར་བའི་ཆོས་དྲུག་ཉམས་སུ་
ལེན་ཚུལ་ལག་ལེན་ཞིབ་གསལ་དང་བསྙེན་སྒྲུབ་སྦྲགས་མའི་ཁྲིད་
མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་སྔ་ལས་
ཤར་བའི་ལམ་རིམ་སྙིང་བོ་དོན་གསུམ། རྔོག་དཀྱིལ་བདུན་
རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་རིམ་ལྔ། དབེན་ས་བའི་ཆུ་བཅུད་
ལེན་སྟེང་ནས་དེའི་ཁྲིད་སོགས་ཞུས། ཡང་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་
ལས། འབྲེལ་བ་བཞི་སྦྲགས་ལེའུ་དྲུག་པའི་བར་དང། སྦས་
དོན་ཀུན་གསལ་གྱི་བཤད་ལུང་སོགས་ཆོས་བཀའ་ཁ་ཤས་ཐོབ་
སྐྱབས་མགོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསྐལ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་
དབང་ཕྱུག་གི་ཞལ་སྔ་ལས་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྩ་དབུ་མ་ཆེ་བའི་
ཉམས་ཁྲིད་སོགས་མཁའ་སྤྱོད་སྐོར་གྱི་མན་ངག་ཁ་ཤས་ལུང་བཅས་
གསན། ཡང་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་རྗེའི་གསུང་འབུམ་ཏ་པོད་
ཡན་གསན། ཡང་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་
རབ་གསལ་གྱི་བཤད་ལུང། དགེ་ལྡན་བསྟན་འབར་མ་རྩ་འགྲེལ་

[023] གསུང་བཤད་ཟིན་བྲིས་བྱས། ལམ་རིམ་
ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་ཞུས། ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོའི་
གསུང་སྔར་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཨ་ཁུ་ལུང་རྟོགས་ཚང་ལ་ཞུས། དེ་
ནས་བདེ་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དབྱངས་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ལས་
འཇམ་དབྱངས་སྨྲ་སེང་གི་རྗེས་གནང། ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་ཤེས་
རབ་རྒྱ་མཚོའི་ཡིག་ཆའི་སྟེང་ནས་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་
བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད། དུས་འཁོར་བསྡུས་རྒྱུད་དང་འགྲེལ་ཆེན་
མཆན་བསྒྲགས་ཀྱི་བཤད་ལུང། བསྡུས་རྒྱུད་སྙིང་བོ་དང་བློ་གྲོས་
ཆོས་སྐྱོང་གི་སྨོན་ཤིས་ཀྱི་ལུང་སོགས་དང། གཟུངས་གཞུགས་
འཁྲུལ་སྤོང། རབ་གནས། ལས་བཞིའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཁྲིད་
དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་གཞུང་བསྲངས། མེ་ཏོག་བཅུད་ལེན་
ཆུ་བཅུད་ལེན། ཛ་བུར་རླུང་ཁྲིད། སྦྱིན་སྲེག་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་
མཚོ། ཀུན་མཁྱེན་གོང་མའི་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ཀྱི་
བཤད་ལུང་རྣམས་གསན། སླར་ཡང་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་
འབུམ་ལས་སྔར་མ་ཐོབ་པ་ཐམས་ཅད། ལྷོ་བྲག་བཀའ་འབུམ་
ཁྱུང་ཁྲ་ནག་དབྱངས་ཅན་དཀར་དམར་གྱི་ལས་ཚོགས། སྒྲོལ་
དཀར་ཚེ་ཁྲིད། རྡོར་སེམས་སྒོམ་བཟླས། གཏོར་མ་བརྒྱ་རྩ་
དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ། ཟ་བྱེད་མཁའ་འགྲོའི་སྦྱིན་སྲེག་གྲུབ་
རྒྱལ་ཚེ་ཁྲིད་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད་དང། ཀུན་མཁྱེན་གསུང་འབུམ་གྱི་

[024] བསོད་གྲགས་གསང་འདུས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ལུང། རྟོགས་
བདུན་མཆན་འགྲེལ་གྱི་བཤད་ལུང། གསང་འདུས་གཏུམ་པོ་ཁྱུང་
ལྔའི་རྗེས་གནང། ཕར་ཕྱིན་མཆན་གྱི་བཤད་ལུང། བེའུ་བུམ་སྔོན་
པོའི་རྩ་འགྲེལ། དཔེ་ཆོས་རྩ་འགྲེལ། པོ་ཏོ་བའི་ཆིག་ལབ་རིང་མོ་
མན་ངག་རིན་ཆེན་སྤུངས་པ། རི་ཁྲོད་སྐལ་ལྡན་སྒྲོན་མེ། བློ་སྦྱོང་
སྙན་བརྒྱུད་ཆེན་མོ། བློ་སྦྱོང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར། བྱང་སེམས་ར་སྒྲེང་
བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན། གསུང་སྒྲོས་ཐོར་བུ། སྨན་གྱི་རྒྱུད་
གསུམ། མན་ངག་བཀའ་རྒྱ་མ། གཡུ་ཐོག་ཆ་ལག་བཅོ་བརྒྱད་
རྣམས་ཀྱི་ལུང། ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེའི་བསྟོད་འགྲེལ་བཤད་ལུང་
མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་འགྲེལ་བ་བཞི་
སྦྲགས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས། རྭ་པོད་དང་དཔལ་པོད། རྒྱ་གཞུང་ལས་
གཤེད་སྐོར་གྱི་ལུང་རྒྱུན་གང་ཡོད་དང། ཏེ་ལོ་ནཱ་རོ་མར་བ་མི་ལ་
རས་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་གྱི་ལུང་སོགས་ཆོས་བཀའ་རྒྱ་ཆེར་
གསན། དབལ་མང་པཎྜི་ཏའི་སྤྲུལ་སྐུ་འཇམ་དབྱངས་བསྟན་
འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཚང་ལ་གསུང་འབུམ་མང་བོའི་ལུང་རྒྱུན་བཞུགས་
པས་ཁོང་གིས་ཞུས་ངོར་འཇམ་དབྱངས་བདེ་བའི་རྡོ་རྗེ། ཞོགས་
དོན་ཡོད་མཁས་གྲུབ། ཀློང་རྡོལ་བླ་མ་ངག་དབང་བློ་བཟང་
པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས། པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས། ལྕང་
སྐྱ་ངག་དབང་ཆོས་ལྡན། ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་

[025] ཐུའུ་བཀྭན་གསུང་འབུམ་ལས་སྔར་མ་ཐོབ་པའི་
རིགས་དང། སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ནས་མགོན་པོའི་རིགས་གཏད་
ཆིག་རྒྱུད་དུ་གནང་ནས་གཞན་གཉིས་དཔལ་མང་ཚང་ལ་གནང་
ཡོད་པས་དེ་ནས་ཉན་ཐབས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བཞིན། ལྷ་མོ་ཕྱག་
བཞི་མ་དང། གནོད་སྦྱིན་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་གནང་ཡང་དཔལ་
མང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ཐོབ། གཞན་ཡང་ཆོས་བཀའ་མང་བོ་ཞིག་
དབལ་མང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ཐོབ་པས་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞེས་
གསུངས། དུས་འཁོར་རྒྱ་ནག་པ་ཚང་གི་མདུན་ནས་རྒྱལ་མཁན་
ཆེན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་འབུམ། ཁྱ་དགེ་བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོ། རྒྱ་ནག་པ་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་གསུང་འབུམ་སོགས་
ཁ་ཤས་ཐོབ། ཡང་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་བདེ་གསང་སོགས་
དབང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་གསེར་ཆོས་བཅུ་གསུམ་སོགས་གསན་
ཞལ་སྔ་ནས་བདེ་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་སྔར་མ་
ཐོབ་པའི་རྭ་པོད་མན་ཆད་རྫོགས་པར་ཐོབ་སྟེ་མཇུག་ཏུ་སེམས་
བསྐྱེད་མཆོད་པ་བཅས་ཐོབ། གུར་པོད་མེ་འབར་མ་ཁ་སྐོང་པོ་ཏི་
བཅས་ཆིག་བརྒྱུད་དུ་བསྩལ། ཞལ་བཞི་བའི་བེའུ་བུམ་ཕྱི་ནང་
གཉིས། དམར་ཆུང་སྐོར་གསུམ་གྱི་ཆོས་སྐོར། རྒྱ་གཞུང་ལུང་
རྒྱུན་གང་བཞུགས། འགྲེལ་བ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་བཤད་ལུང། འདུལ་
བའི་གླེང་འབུམ་གྱི་ལུང། ཡང་བསྐྱར་བསྡུས་རྒྱུད་མཆན་བཅས་

[026] ཡང་རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན་གྱི་
གསུང་འབུམ། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་གསུང་འབུམ་
འདུལ་འཛིན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་འབུམ། རྗེ་དགེ་
འདུན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ། དབེན་ས་བ་བློ་བཟང་དོན་འགྲུབ་
ཀྱི་གསུང་འབུམ། མཁས་གྲུབ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་
རྒྱལ་མཆོག་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ། ལྕང་སྐྱ་རོལ་
བའི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་བཀའ་རྒྱ་མའི་སྐོར། ཧོར་སྟོན་ནམ་མཁའ་
དཔལ་གྱི་བློ་སྦྱོང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར། གླང་རི་ཐང་བའི་བློ་སྦྱོང་
ཚིག་བརྒྱད་མ་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་མི་ལའི་སྐལ་ལྡན་རྣམ་
ཐར། སྐལ་ལྡན་མགུར་འབུམ། ཤུག་ཡག་རི་ཁྲོད་པའི་
དགེ་སློང་བའི་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱ། བསེ་ཚང་གི་རྟེན་འབྲེལ་
བསྟོད་པའི་ཊིཀྐ། ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་དབང་བོའི་གསུང་
འབུམ། སྡེ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་དུས་འཁོར་བསྐྱེད་རིམ་དང་
དྷརྨ་ཀི་རྟིའི་གསུང་གི་ཁྲིད་ཡིག་སྟེང་ནས་དུས་འཁོར་བསྐྱེད་རྫོགས་
དང། བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔའི་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཁྲིད། ལེགས་
བཤད་སྙིང་བོའི་བཤད་ལུང། རྡོ་ལག་བརྒྱུད་མའི་ཁྲིད། ཡོངས་
འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གསུངས་པའི་ཁྲིད་ཡིག་ཐིག་ལེ་
གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གི་ཁྲིད། རྡོ་རྗེ་ཚིག་སྦྲམ་
དང་ཡི་གེ་བཞི་བའི་བསད་བཟློག་མ་ནིང་ཧ་འདོན་རྣམས་ཀྱི་

[027] སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཚེ་ཁྲིད། རྡོ་རྗེ་རྩེ་དགུ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚེ་
ཁྲིད། འཇིགས་བྱེད་སེར་བོ་ཕྱག་ན་ཀུ་ཤ་བསྣམས་པའི་ཚེ་ཁྲིད་
སྦྱིན་སྲེག་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་བཤད་ལུང་དང་རྩ་ཚིག་གི་སྟེང་
ནས་ཁྲིད། བྲག་དཀར་བཀའ་བཅུའི་བདེ་ལམ་ཟིན་བྲིས་ཀྱི་ལུང་
ཁ་དྲོན་གནས་བརྟན་གྱི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང། སྐྱབས་མགོན་
བར་བའི་གསུང་བཀའ་རྒྱ་མའི་ལུང། ཀུན་མཁྱེན་རྣམ་ཐར་
བཙན་པོ་མའི་ལུང། པཎ་ཆེན་གསུང་སྟེང་ནས་ཐུན་དྲུག་རྣམ་
འབྱོར་གྱི་ཁྲིད། དབང་མཛད་སྒྲོལ་མ་དམར་མོའི་བེའུ་བུམ་དང་
བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་སྟེང་ནས་ལག་ལེན་ཞིབ་ཁྲིད་བཅས་
དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གྱི་བཤད་ལུང། ཀུན་མཁྱེན་གསུང་བཀའ་
རྒྱ་མའི་ལུང་སོགས་གསན། འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་གུང་ཐང་རིན་
པོ་ཆེ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ལས་གཤེད་དམར་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མ་
འཇིགས་བྱེད་ཞེ་དགུ་མ་དང་རོ་ལངས་བརྒྱད་སྐོར། འཁོར་ཆེན་
ལྷ་བཅོ་བརྒྱད། རྡོར་དབྱིངས། མི་འཁྲུགས་པ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་
སྣུར་ལུགས་རྣམ་འཇོམས་ལྷ་མང་རྣམས་ཀྱི་དབང། མི་ཏྲའི་ནང་
ཚན་དཔལ་མཆོག་དང་བོའི་རྡོར་སེམས་ལྷ་རེ་གཅིག་པའི་དབང་
ནས་བཟུང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་གྱི་དབང་གི་བར་
དབང་བརྒྱད་གསན། ཡང་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་ཞལ་སྔ་ལས་
མགོན་པོའི་རབ་གནས། མཆོག་སྒྲུབ་པའི་རླུང་སྒྲུབ་ཐུན་མོང་མ་

[028] ཀླུའི་བུམ་གཏེར་གྱི་ཁྲིད། ལོ་གྱོན་མའི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་
ཁྲིད། ཚེ་ཁྲིད་ཞག་བདུན་མ་དང་བུ་སྟོན་གོང་ཁུག་མའི་ཚེ་ཁྲིད་
སྲད་རྒྱུད་ཚེ་ཁྲིད། བླ་མ་ལྔ་བཅུ་བའི་བཤད་ལུང། སྦྱིན་སྲེག་
དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཟིན་བྲིས་ཀྱི་ལུང། མགོན་པོའི་བེའུ་བུམ་གྱི་
ཁྲིད་ལ་མཁོ་བའི་མན་ངག་དུ་མའི་ལུང་ཁྲིད། བླ་མ་ཞི་ཁྲོའི་ཚེ་
དབང། ནམ་མཁའ་བསམ་འགྲུབ་ཀྱི་མི་ལའི་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་
ལུང། ལྷ་མོ་ཙནྚི་ཀའི་རྗེས་གནང་བཀའ་རྒྱ་མ་བུ་སྟོན་གོང་ཁུག་
མའི་ཚེ་དབང་གསན། ཡང་ཁོང་གི་གསུང་འབུམ་ལུང་གསུང་
མགུར་གྱི་རིམ་པ་ནས་བསྩལ་བ་གསན། བདེ་གསང་འཇིགས་
གསུམ་གྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡི་གེ་དང། ལས་བཞིའི་དྲུག་ཅུ་བའི་རྣམ་
བཞག་གཉིས་ལུང་ཁྲིད་གཅིག་འཐུས་ཀྱི་ཚུལ་ཏུ་གསན། ཨ་མཆོག་
རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལས་བདེ་མཆོག་
འཇམ་རྡོར། མེ་ཏྲི་བཅུ་གསུམ། མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་ཀྱི་
དབང། སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཚེ་དབང་བཅས་གསན། དེ་ལྟར་འཇམ་
དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་རྗེ་བསྐལ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་
དབང་ཕྱུག་མདོ་རྒྱུད་གདམས་པའི་གཏེར་མཛོད་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་
ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། མཁན་པོ་ངག་དབང་དགེ་ལེགས་ཡང་སྤྲུལ་
མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ། ཨ་ཁུ་རིན་པོ་
ཆེ་ཞང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ། སྒོ་མང་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་བློ་

[029] བདེ་ཐང་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་འཇམ་
དབྱངས་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ། ཨ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་འཇམ་
དབྱངས་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོ། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་བསྟན་པའི་
ཉི་མ། དབལ་མང་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་འཇམ་དབྱངས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་
མཚོ། སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རམས་པ་གླིང་བླ་སར་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་
མཚོ། གསོ་རིག་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་དར་བ་
དབྱངས་ཅན་དར་བའི་ལང་ཚོ་སོགས་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་བསམ་
སྦྱོར་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་ཏེ་ཐོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་
བཙལ་བས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་ལ་གཞན་དྲིང་མི་
འཇོག་པའི་སྤོབས་པ་ཐོབ་ནས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་གདམས་པ་གཞལ་ཏུ་
མེད་པའི་གཏེར་མཛོད་དུ་གྱུར་པར་བརྟེན་མཁས་དགུའི་གཙུག་གི་
ནོར་བུར་གྱུར་ཏོ། །
སྨྲས་པ། སྔོན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་ས་བོན་གྲུང་བོ་ལས། །
ཉེར་འཁྲུངས་སྐྱེས་སྦྱངས་དཔག་བསམ་ལྗོན་པའི་རྩེར། །ལུང་
རྟོགས་མེ་ཏོག་འབུམ་གྱི་རྩེ་དགའ་ངོམ། །དགེ་མཚན་དྲི་བསུང་
མངར་བོས་འཇིག་རྟེན་ཁྱབ། །འབད་བརྩོན་སྐྱ་རེངས་གསར་
བས་ཉེར་དྲངས་པའི། །རྣམ་དཔྱོད་ཉི་མས་རང་ཞལ་ངོམ་པ་
ན། །གཟུར་གནས་མཚོ་སྐྱེས་འབུམ་གྱི་འདབ་བཞད་དེ། །
བསྟོད་བསྔགས་བཧྲ་མ་ར་ཡི་གླུ་དབྱངས་སྙན། །ཉིན་མོའི་མགོན་

[030] །སྲིད་བྱ་མུན་པར་ཐིམ་པས་འཁུན་སྒྲ་
སྒྲོག་དམ་པའི་ཐོས་བསམ་འོད་སྟོང་འབར་བ་ན། །ཕྲག་དོག་
ཁུང་བུར་ཉལ་བས་ངུ་ཅོ་སྒྲོག་ལྷོ་སྐྱ་གོས་ཧྲུལ་ཐོས་དང་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱིས། །ཐུགས་རྒྱུད་གསེར་གྱི་བུམ་བཟང་ཡོངས་སུ་
གཏམས། །རིགས་ལམ་ཞོ་འཐུང་རུས་པའི་རྩེ་བརྒྱ་ཡིས། །
ལོག་རྟོག་བཅུད་མེད་བདག་པོ་སྡེ་བཅས་བཅོམ། །ཞེས་བླ་གོ་
རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་
ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དད་པའི་པདྨོ་
བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་དང་བོར་
རྒྱ་ཆེན་ཐོས་པ་མང་དུ་བཙལ་བའི་སརྒ་སྟེ་དང་བོའོ། །
བར་དུ་གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་གདམས་པར་ཤར་བའི་སརྒ་
འཇིགས་མེད་མཁྱེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །
འཕྲིན་ལས་འོད་བརྒྱ་འབར་བའི་འོད་རླབས་ཀྱིས། །ཐུབ་བསྟན་
རྒྱ་མཚོ་སྤེལ་བའི་གཉེན་གཅིག་པུ། །སྨྲ་བའི་ཟླ་བ་ཆེན་པོ་རྣམ་
པར་རྒྱལ། །དེད་དཔོན་མཁས་པས་ཡིད་བཞིན་དབང་རྒྱལ་
དང། །མཛེས་ལྡན་འཆིང་བུའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པ་ལྟར། །
མནོག་ཆུང་སྲིད་པའི་ནོར་དང་ཐར་བའི་བདེ། །རྣམ་པར་འབྱེད་
པའི་ཚུལ་དེ་རྨད་དུ་བྱུང། །བར་དུ་གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་

[031] ཐོག་མར་བེའུ་བུམ་
སྔོན་པོ་ལས། མན་ངག་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་མགོ་ནི། །
བཤེས་གཉེན་དམ་པ་མི་བཏང་བ་ཡིན། །དེ་ལས་དད་དང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་སོགས། །ཡོན་ཏན་ཀུན་འབྱུང་ཀུན་གྱི་གཏེར་ཡིན། །
ཞེས་དང། རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས། དེ་ནས་འདི་ཕྱིའི་ལེགས་
ཚོགས་ཇི་སྙེད་པའི། །རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་པར་འགྲིག་པའི་རྩ་བ་
ནི། །ལམ་སྟོན་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་འབད་པ་ཡིས། །བསམ་
དང་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་པ་རུ། །མཐོང་ནས་སྲོག་གི་
ཕྱིར་ཡང་མི་གཏོང་བར། །བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབ་པའི་མཆོད་པས་
མཉེས་པར་བྱས། །རྣལ་འབྱོར་ངས་ཀྱང་ཉམས་ལེན་དེ་ལྟར་
བྱས། །ཐར་འདོད་ཁྱེད་ཀྱང་དེ་བཞིན་སྐྱངས་འཚལ་ལོ། །
ཞེས་དང། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ལས་ཀྱང། སློབ་མ་
བཟང་བོ་བླ་མར་གུས་ལྡན་དེ་དག་གིས། །བླ་མ་མཁས་པ་རྣམས་
ལ་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་
དེ་ལས་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྟེན། ལེགས་ཚོགས་མ་ལུས་པའི་འབྱུང་
གནས། མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་
ནི་རྣག་ལ་ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་ཚུལ་བཞིན་ཏུ་བསྟེན་པ་ལ་རག་ལས་པར་གསུངས་པས་སོ་

[032]
ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་སོང་བར་མ་ཟད། སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཞག་སྟེ་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་པ་
དང། ཁྱད་པར་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ་གུས་པར་བྱས་ཤིང་
བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབ་པའི་མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱས་པའི་ཚུལ་
ནི། ཁོང་སྟག་གེ་ཚང་ལས་ཀློག་བསླབས་པ་དང་སུམ་རྟགས་
བསླབས་པས་ཞལ་ནས་ཁོང་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེས་ཀ་ཁ་ཕྲལ་ཀློག་
བསླབས། སྦྱར་ཀློག་གཞལ་ཞེས་པའི་བར་བསླབས་ཏེ་གཞན་ཚོ་
བསླབ་ན་ཞར་ལ་ཤེས་ཡོང་འགྲོ་གསུངས་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་ལྟུང་
བཤགས་སོགས་རིམ་པར་བསླབས་པས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞེས་ཡང་
ཡང་གསུངས་ཤིང་ཕྱག་ཐལ་མོ་སྦྱོར། དེང་སང་ཆོས་པར་རློམ་པ་
འགས་ཀློག་སློབ་པའི་སློབ་དཔོན་སློབ་དཔོན་དུ་མི་བརྩི་བ་སོགས་
ལ་བལྟས་ན་འདི་ནི་གཞུང་ལུགས་གདམས་པར་ཤར་ནས་ཆོས་ཀྱི་
གནད་མཁྱེན་པའི་རྟགས་སོ། །གཞན་ཡང་སྟག་གེ་ཚང་གིས་
ཁྱོད་ཚོགས་ཆོས་འགྲིམ་པ་སོགས་ལ་ཁང་མིག་ཆུང་ངུ་ཞིག་གིས་ཆོག་
གསུངས་པ་དང་དུ་བླངས་པ་སོགས་གང་གསུངས་བཀའ་བཞིན་
བསྒྲུབས། མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ཚུལ་
བཞིན་བསྟེན་ནས་དབང་བཀའ་མང་བོ་གསན་ཞིང་བཀའ་བཞིན་
བསྒྲུབས་པས་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་མཉེས་ཤིང་ཁོང་གི་གསུང་ལས་ཕ་ནོར་

[033]
དབང་གྲལ་ནས་ཕུད་མ་མྱོང་ཞིང་ཁྱད་པར་འཇིགས་བྱེད་དམར་པོ་
མདའ་འགེངས་ཀྱི་དུག་དབང་སྐབས་ཆེད་གཉེར་གྱིས་འབོད་མི་
བཏང་བ་སོགས་ཐུགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཚད་མེད། ལྷག་
པར་གྲུབ་དབང་ཡོངས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་ལོ་ཧུ་བའི་ལུགས་
ཀྱི་དཔལ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་ལྷ་རེ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་
ཐོག་མར་སྨིན་པར་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་སོགས་བསྐལ་བ་བྱེ་བར་
ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་མཆོད་ཀྱང་གཞལ་དཀའ་བའི་དྲིན་ཆེན་
པོ་ཡིན་ལགས་ཞེས་ཤོག་དྲིལ་ལ་བྲིས་ནས་བཞག་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་
རྗེ་ཞང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ་བསྟེན་ནས་གསུང་རྩོམ་འབྲི་བ་
སོགས་ཕྱག་གཡོག་བསྙེན་བཀུར་དང་བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབ་པའི་
མཉེས་པར་བྱས་པས་ཐུགས་ཟིན་གྱི་སློབ་མར་གྱུར་ཏེ་ཁྱོད་ངེད་ཀྱི་
རྩར་འདི་ཞིག་ཏུ་བཟུང་སྟེ་རྒྱུད་པར་ལོ་ཤས་འགྲོར་བཅུག་པ་སྙམ་
པ་ཡོད་མོད་ཅེས་གསུངས་པ་དང། བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཁོང་
གིས་རྒྱུད་དུ་པོ་ཏོ་བ་ཆེན་པོའི་ཞལ་ནས། བསྲེ་བསླད་མི་བྱ་འབྲེལ་
མི་བྱ། །ལྟོགས་འཇེན་མི་བྱ་འདྲིས་མི་བྱ། །གྱོང་དུ་བྱ་ཞིང་
འགྲོག་དཀའ་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་པ་དག་
དང་མི་མཐུན་ཞིང་འགྲོག་དཀའ་བ་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་
ལ་གཞོལ་སྐབས་ཤིག་ཁོང་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས་

[034] སུ་དང་འགྲོག་ཀྱང་སྐྱོན་ཡེ་
མེད་པ་ཞིག་གཏན་མི་སྲིད། མི་དང་འགྲིག་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ཅུང་
ཟད་རེ་ལ་བསྙད་བཏགས་ནས་སྤོ་ལངས་ཀྱིན་མ་བསྡད་ན་བཟང་
རེས་གཅིག་གཉིས་རེ་ལ་བསྲན་བཙུགས་ཏེ་བསྡད་ན་སྤངས་པ་མིན་
ཡང་མི་མངོན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད། ཁ་ཏོན་མག་མུག་གཅིག་
འདོན་རྒྱུ་ལས་དཔེ་ཆར་བལྟ་བ་གཙོ་བོར་གྱིས། དཔེ་ཆར་བལྟ་བ་
ལ་ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱོང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་འདུག་པས་གལ་
ཆེན་གྱིས་ཞེས་སོགས་མཚང་ལ་རྒོལ་བའི་བསླབ་སྟོན་གནང་བ་ལ་
དེང་དུས་ཀྱི་སློབ་མ་ཞིག་ཡིན་ཚེ་སྤོ་མ་ལངས་ཀྱང་བདེན་ཁ་རང་
གིས་བཟུང་ནས་བླ་མའི་གསུང་རྣ་རྒྱབ་ཀྱི་སེར་བུར་བྱེད་པ་ལས་
མེད་མོད། ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་འདི་བའི་ཞལ་ནས། མཚང་ལ་
རྒོལ་བའི་བསླབ་སྟོན་བཀའ་དྲིན་དུ་བསྩལ་བ་ནི་བསྐལ་བ་བྱེ་བའི་
བར་དུ་མགོ་ལ་ཐོད་བཞིན་བཀུར་ཏེ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་
མཆོད་ཀྱང་གཞལ་བར་དཀའ་བའི་བཀའ་དྲིན་དུ་འཁུམས་ཞེས་
གསུངས། ཧ་ཅང་ཐུགས་ཟིན་གྱི་སློབ་མར་གྱུར་སྟབས། ཞུ་བ་
པོ་མེད་ཀྱང་དབུ་མའི་རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་བཤད་
ལུང་གནང་ནས་ཟིན་བྲིས་ཀྱིས་གསུང་སྟབས་ཟིན་བྲིས་བྱས་པ་
གཟིགས་འབུལ་ཞུས་པར་སྤྱི་ཁོག་བཟང་སྟེ་གང་བཤད་མ་ཐོན་
འདུག་མཇུག་གི་ཆོས་སྐྱོང་སྐབས་མགོན་པོ་ཆོས་རྒྱལ་བསྟེན་

[035]
ཞིག་ལས་མེད། ཟིན་བྲིས་ཀྱི་རིགས་འདི་རང་གིས་ངོས་ཟིན་པ་
དང་སླ་ཆོས་འདྲ་བ་ཡིན་ཡང་གསུང་རིས་སོར་བཞག་བཀོད་ན་
ཕྱིས་གོ་བ་བསྐྱེད་ཚུལ་འདྲ་མིན་ཡོང་བ་དང། བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཁྱད་
ཆེ་བ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་སོགས་དང། ཉིན་གཅིག་ཤོག་དྲིལ་
ཞིག་གི་དབུ་ན། ཚད་མར་གྱུར་པ་འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ། །
སྟོན་པ་བདེ་གཤེགས་སྐྱོབས་པ་ཙོང་ཁ་བ། །སྒོ་གསུམ་གུས་པ་
ཆེན་པོས་ཕྱག་བགྱིད་ན། །ཕ་རྗེས་བུ་ཡིས་ཟིན་པར་བྱིན་གྱིས་
རློབས། །ཞེས་བྲིས་པ་ཞིག་གནང་སྟེ་འདིའི་འཕྲོ་ལ་མར་བསྟོད་
འགྲེལ་ཆེན་མོ་ནས་དོན་ལྡན་མའི་འབྲུ་འབྲེལ་རྣམས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་
གསུང་གཙང་མ་སོར་བཞག་ཏུ་འཁོད་ལ་ཤོག་གསུངས་པ་ལྟར་བྲིས་
ཏེ་ཕུལ་བར། འདི་ངས་བསྐུལ་བ་ཡིན་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་རྩོམ་གྱི་
ཐོག་མར་ཞོག་གསུངས་ཀྱང། རྗེ་བཙུན་གྱིས། ཆ་ལུགས་ཧ་ཅང་
ངན་ན་གཤིས་ཀྱི་བརྙས། །གསུངས་པ་བཞིན་གཟན་ཤམ་སོགས་
འཕྱོར་བོ་མེད། གོ་ས་སྙན་གྲགས་ནི་མེད། ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་
གྲགས་སྐམ་ཞིག་ཀྱང་མེད་པས་ཀུན་གྱིས་འཕྱ་བ་ལས་མི་འོངས་
སྙམ་སྦྱར་བྱང་མ་བཞག་པར་ཕུལ་བ་བཞིན་ཉིད་ནས་གསུང་འབུམ་
ཁྲོད་དེ་བཞིན་བཞག་འདུག་ཅེས་གསུངས། འདི་ཡང་བླ་མའི་
ཐུགས་ཟིན་པའི་རྣམ་ཐར་རླབས་པོ་ཆེའོ། །ཡང་ཞལ་ནས་ང་

[036]
དེ་ཉིད་འབུར་འཇོམས་ཀྱི་བསླབ་སྟོན་ཞལ་ཏ་རུས་པ་ཅན་སྩོལ་བ་
སོགས་མ་མཛངས་ཀྱིས་བུ་ལ་བཞིན་ལུགས་གཉིས་ཆར་ནས་
བསྐྱངས་པའི་བཀའ་དྲིན་བསམ་མཐའ་མེད་མོད་ཅེས་གསུངས་པ་
སོགས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་པའོ། །ཡང་ཁྱོད་ལ་མི་སྟོན་ན་སུ་ལ་སྟོན་གསུངས་ནས་
ཁམས་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་དཔེ་སྤྲད་པ་དང། དཔེ་རིས་སོགས་
འབྲིར་བཅུག་པ་དང། ལམ་རིམ་གྱི་བཤད་ལུང་གི་བར་མཚམས་
རྣམས་སུ་ཞལ་ཁྲུས་ཕུལ་བ་དང། སྐུ་ཁམས་ཅུང་ལྕི་བར་སོང་
བའི་སྐབས་མཚམས་ཁོང་ནས་རྣམ་རྒྱལ་གཟུངས་རིང་དང་
འདུས་པའི་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་སྒོ་ནས་སུམྦྷ་ར་ཛ་སོགས་ཅི་ལྕོགས་
བསྒྲུབས་པས་ཐུགས་ཟིན། ཉིན་ཤས་མཚམས་ནས་སྐུའི་བབ་རྒྱུན་
ལྡན་དང། གསུང་གླེང་རྒྱུན་ཆགས་ཕེབས་ཏེ། ཕ་མིང་བུ་ལ་
བཏགས་པའི་བླ་གོ་ཚང། །སྔ་མིང་ཕྱི་མར་བཏགས་པའི་བླ་གོ་
ཚང། །ད་ལྟའི་དུས་ཀྱི་ཕུང་གསུམ་ཙམ་པོ་ཚང། །ཁྱོད་ལ་
བཟེ་རེ་ཅན་གྱིས་འདི་སྐད་ཞུ། །སོགས་ཀུ་རེའི་ཚུལ་དུ་གསུང་
འཕྲོས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཡང་ཡང་ཕེབས་པ་སོགས་ད་ལྟ་དྲན་པས་མཆི་མ་
དཀུ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་ཐར་
རོ། །

[037]
ཆེན་ཤུགས་བཟློག་དང་ཞལ་འདོན་གྱི་དགུ་གཏོར་སོགས་བཏང་
ཞེས་དང་ལུང་རྟོགས་སྐུ་གཤེགས་ངེད་གཉིས་སུ་ཁོམ་གྱིས་སྐུ་མདུན་
དུ་ལམ་རིམ་ཆེ་བ་དང་ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ་གཉིས་ལོང་སྐབས་
དང་བསྟུན་ཤོག་བྱང་འགའ་རེ་སྙན་འབུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་ཅེས་
དང། བཅོ་ལྔའི་ཉིན་ཁོང་གི་ཞབས་རིམ་དུ་བཟང་སྤྱོད་འཆི་བསླུ་
ཞིག་བཏོན་པ་ཞབས་བརྟན་ཕུལ་བའི་ཐ་མ་ཡིན་ཞེས་དང། སྐུ་
འདས་རྗེས་གདུང་མདུན་ནས་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་
བདག་འཇུག་དང། ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་འབྲལ་མེད་རྗེས་འཛིན་གྱི་
སྨོན་པ་ཤུགས་དྲག་དང། གདུང་གཡོག་སོགས་ལས་ཤོར་མེད་པ་
ཞུས་པས་ཕྱི་ནས་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་ནས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཚེ་འདིར་གོ་
ཞིག་ཆོད་པ་དེ་ཡིན་གསུངས། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ནི་བཤེས་
གཉེན་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་པའི་རྣམ་ཐར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་
རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་འབྲོམ་སྟོན་པས་ཇོ་བོ་ཆེན་པོ་ལ་
ངས་ཚེ་སྟོད་ཆོས་བྱས་པ་གང་ལམ་དུ་སོང་ཞུས་པར། ཇོ་བོའི་
ཞལ་ནས། ཁྱོད་ཀྱིས་བླ་མ་སེ་བཙུན་ལ་གཡོག་བྱས་པ་དེ་ཆོས་སུ་
སོང། གཞན་མ་སོང་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །
གཞན་ཡང་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་བསམ་དང་སྦྱོར་
བས་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། རི་ཁྲོད་གོང་དགེ་འཕེལ་རི་

[038]
ཆུང་ངུར་རྒྱུན་དུ་ཕེབས་ཏེ་གསུང་སྒྲོས་དང་ཞལ་སློབ་སོགས་ཀྱིས་
བསླབ་སྟོན་དང་ལུང་བསྟན་དུ་མ་གནང་བ་དང་བཀའ་དོག་པའི་
ཟབ་ཆོས་དུ་མ་ཆིག་བརྒྱུད་དུ་བསྩལ་བ་སོགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་
བ་མ་ཟད་སྣང་ཚོད་ལའང་ཐུགས་སྣང་ཤིན་ཏུ་འདྲིས་པའི་རྣམ་པ་
བསྟན་ཏོ། །དཔེར་ན་ཁོང་གི་གསུང་རྣམ་ཐར་ས་བོན་ལས་
ཕྱི་ནས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་སྤྱིལ་བུར་བྱོན་ནས། །ཀ་མ་ལ་དང་
ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟེང། །ཞེས་པའི་དབུ་ཅན་གྱི་སྒྲོལ་དཀར་
བསྟོད་པ་ཞིག་ལྗགས་རྩོམ་གནང་བར་བསྐུལ་བ་པོ་ཁྱོད་ཡིན་རྒྱུ་
བྱས་ཞེས་རི་ཁྲོད་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བཙུགས། མ་འགྱང་བར་སྒྲོལ་
དཀར་བསྙེན་པ་ཞིག་གྱིས་ཞེས་ཕེབས་པས་སྒོམ་ཁང་གོང་ནས་སྒྲོལ་
དཀར་གྱི་བསྙེན་པ་བྱས། གྲུབ་འཕྲལ་རི་ཁྲོད་དུ་སླེབས་པ་ན་ཤུལ་
དུ་ངེད་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཟིང་ཆ་ཆེ་ཙམ་ཞིག་བསླངས་འདུག་ཀྱང་དེ་མ་
ཐག་མཚམས་བསྡམས་ནས་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་བསྙེན་པ་ཞིག་བཏང། དེ་
གྲོལ་དུ་གོང་ས་མཆོག་གི་བྱིན་གྱིས་ཟིང་ཆ་རང་ཡལ་དུ་སོང་
འདུག་ཚེའི་བར་ཆད་ཅིག་ཡོད་པ་བླ་མ་དང་འཕགས་མའི་བྱིན་
རླབས་ཀྱིས་ཉེར་འཚེ་ཕྲ་མོ་དེ་ཙམ་གྱིས་བཟློག་པ་ཡིན་མཆི་སྙམ་དུ་
དད་པ་ཁ་ཞེ་མེད་པ་ཞིག་སྐྱེས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རེད། དེ་
སྐབས་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་ལས། གཅོང་རོང་ནགས་ཀྱི་

[039] །མེ་ཁྱེར་མཆོག་ཏུ་རློམ་པ་མཐོང་བས་སྐྱོ། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རི་ཁྲོད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བཤེས་གཉེན་
ཉི་མ་ལྟ་བུ་འདིའི་ཡོན་ཏན་མི་མཐོང་བར་ཁོང་སྒོམ་ཁང་གོང་དུ་
མཚམས་ལ་བཞུགས་པའི་སྐབས། ཇ་སུས་ཐུག་སུས་སྐྱེལ་མི་ཐུབ་
ཅེས་སོགས་ཀྱི་གླེང་བརྗོད་བསླངས་པ་དང། མཐར་གོང་ས་སྐྱབས་
མགོན་མཆོག་ལ་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང་ཚེ། སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་ཞལ་ནས་
ཁྱོད་ཚོའི་ཇ་སུས་ཐུག་སུས་དེ་འདྲ་རྩ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཨེ་རེད། ངས་
འདི་བ་དགོན་པ་ཞིག་གི་ཁྲི་བར་ཡང་མངགས་མ་བྲ་བར་བསྐྱུར་
ཡོད་པ་འདི་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་འདི་ལ་རེ་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་རྒྱུ་རེད་སྙམ་
ཡོད། ཅེས་གསུངས། འདི་དུས་དགུང་ལོ་ཉེར་བཞིའི་ཐོག་ཡིན་
མོད། ཕྱིས་སུ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་མ་ཟད་བོད་གངས་ཅན་གྱི་སངས་
རྒྱས་བསྟན་པའི་སྲོག་འཛིན་པའི་ལུང་བསྟན་ཡིན་ནོ། །ཡང་
ཁོང་གི་ཞལ་ནས། ཆོས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་དང་ཐ་ན་སོས་བདེ་གུ་
ཡངས་སུ་ཚེ་གང་བོར་འདུག་རྒྱུ་བྱུང་བ་ཚུན་གང་གི་བཀའ་དྲིན་
ཡིན་པས་དྲིན་ལན་གཞལ་དཀའ་བར་ཡོད། ཅེས་སོགས་ཡང་ཡང་
གསུངས། དེ་ལྟར་བསམ་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པས་མཉེས་
པར་བྱས་པ་མ་ཟད། བཀུར་སྟི་དང་སྦྱོར་བའི་བསྟེན་ཚུལ་ལ་ཡང་
ཤིན་ཏུ་ཟབ་པར་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱབས་མགོན་རི་ཁྲོད་དུ་ཡུན་
རིང་བཞུགས་སྐབས་མཆོད་གཏོར་བཟོ་བཤམ་སོགས་མཆོད་དཔོན་

[040] སྐྱེད་མ་མ་འཚོ་བའི་སྐབས་ཀྱང་སྐར་
བཅོས་དང། ཁྲུས་ཆོག་གང་ཅིར་ཐུགས་བཞེད་ལྟར་བསྒྲུབས་པ་
དང། མི་ལའི་རྣམ་མགུར་འདོན་པ་སོགས་ཕྱག་གཡོག་ཕེར་བོ་
ཞུས་ཞེས་ཞལ་ནས་གསུངས། གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་བཤེས་གཉེན་
བསྟེན་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པའི་དབང་གིས་བསྟན་པའི་བདག་པོར་
མངའ་གསོལ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་ཞུས་
པར་སྐྱབས་མགོན་དང་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེར་བཀའ་བགྲོས་བྱས་པར་
སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། ངས་ཐོབ་ཀྱང་མ་ཐོབ། ཐོབ་
ཀྱང་འདོན་མི་ནུས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོན་དང་ལེགས་ཞེས་གནང་བ་ལྟར་
བླ་གྲྭ་བརྒྱ་ལྷག་ལ་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་གནང། དེའི་སྐབས་ཤིག་
སྐྱབས་མགོན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ནས་བླ་བྲང་སྐུ་ཚབ་ཆེད་མངགས་ཀྱིས་
ཁ་དར་ཆེ་ལེགས་ཤིག་བསྐུར་གནང་མཛད་དེ་རྗེ་འདི་བར། གཞུང་
བར་ལོ་བསྟར་ཆགས་སུ་ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་དང་འཇམ་དཔལ་ཞལ་
ལུང་གི་ཁྲིད་རེས་མོས་སུ་ཡོད་པ་མི་ནུབ་པར་སྐྱོང་དགོས་ཞེས་
གསུངས། སྐབས་དེར་བྲེལ་དབང་གིས་དང་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་མ་བྱུང་
བཀའ་འགྱུར་ལུང་གནང་ཚར་ནས་སྐུ་མདུན་དུ་མཇལ་བར་འཕྲོས་
མོལ་ཞིབ་རྒྱས་ཞུས་པར། སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས་
སྔོན་ཆད་དུས་སྐབས་ལེགས་དུས་མཉམ་མེད་སྒྲུབ་ཁང་བ། དཔོན་
སློབ་བྱམས་པ། ཞོག་དོན་ཡོད་མཁས་གྲུབ། ཡོངས་འཛིན་རིན་

[041]
ཀྱིས་སྟོན་དཔྱིད་ཟླ་ཆོས་རེ་གནང་བའི་སྲོལ་མཆིས། ད་ཆ་བོད་
ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་ཞིང་སར་ཡང་མིང་ཙམ་ཡང་དཀོན་པ་འདི་རེད་པས་
དགོན་སྡེ་འདི་ཚོ་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་གཉིས་པར་བྱེད་དགོས་
རྒྱུར་འདུག་པས་རེས་མོས་ཀྱིས་ལོ་རེ་བཞིན་མ་ཆད་ན་ལེགས་སྙམ་
པ་ཡིན་གསུངས་པར། རྗེ་འདི་བས་ལགས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་
ཉིད་ཀྱི་དགོངས་བཞེད་ལྟར་བསྒྲུབ་ཅེས་ཞུས། འདི་དག་གིས་ནང་
ཐུགས་ཀྱི་སྲས་སུ་གྱུར་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་ཤེས་
སླའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་
མཚོ་དཔལ་བཟང་བོ་ཡང་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚུལ་
བཞིན་བསྟེན་ཏེ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་བཀའ་ཤིན་ཏུ་མང་བོ་
གསན། ཁོང་གིས་ཆོས་མང་བོ་གནང་ནས་བསྟན་པའི་བདག་
པོར་དབང་བསྐུར་བར་དགོངས་ཏེ། དབལ་མང་ཚང་ལ་གསུང་
འབུམ་མང་བོའི་ལུང་ཡོད་ཅེས་ཡང་ཡང་གསུངས་པར་བརྟེན་
དབལ་མང་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དབྱངས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ལས་
གསུང་འབུམ་མང་པོ་དང་གཞན་དབང་ལུང་མང་པོ་ཞུས་ནས་ཐོབ་
ལ་ཆོས་བཀའ་དཀོན་པ་མང་བོ་ཞིག་ཐོབ་པས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞེས་
བྲིས་འདུག་པ་དང། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བའི་དབང་གནང་སྐབས་ཀྱང་
དེ་བཞིན་གསུངས། བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་གི་སྐབས་སྒོ་མང་རིན་

[042]
དར་དཀར་སེར་ཆེ་ལེགས་སྲིད་དུ་རིང་བ་ཞིག་བསྐུར་ཏེ་བཀའ་
འགྱུར་གྱི་འཆད་ཉན་ལ་ཐུགས་དགྱེས་པར་ཡོད་ཚུལ་དང་དེ་བཞིན་
ཕྱིས་སུའང་བཀའ་ཆོས་འཆད་སྤེལ་རྒྱ་ཆེར་གནང་དགོས་ཚུལ་
སོགས་ནང་ཉམས་དང་སྦྱར་བའི་བླབ་བྱ་མང་དུ་གནང་བ་སོགས་
ནི་བསྟན་པའི་བདག་པོར་མངའ་གསོལ་བའོ། །
འཇམ་པའི་དབྱངས་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་
ལས་སྔར་གཞོན་དུས་ནས་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གསན་ཞིང་ཕྱིས་
སུའང་མང་པོ་གསན་པ་དང། ཨ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཆོས་
འབྲེལ་གང་ཐོབ་ལ་བཀའ་དྲིན་དྲན་པའི་དད་གུས་ཚད་མེད་པ་
མཛད། འཇམ་དབྱངས་ཆོས་དར་བའི་ཞལ་སྔ་ནས་ལས་སྒྲ་དང་
སྡེབ་སྦྱོར་གསན་སྐབས། སྔོན་ནས་འབྲེལ་བའི་མཚམས་སྦྱོར་ཞིག་
གིས་སམ་རྗེ་དེ་ཉིད་ལ་སྐྱོན་རྟོག་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་ཤར་གསུངས་
གཞན་ཡང་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་གོང་མ་དང་ཕན་
ཚུན་བླ་སློབ་ཏུ་གྱུར། ཁོང་གིས་ཞལ་ནས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
གཟིགས་མཆོག་གིས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞལ་
ཕྱེས་ཏེ་དབང་བསྐུར་བཞེས་པས་གསང་སྔགས་ཟབ་མོའི་བྱིན་
རླབས་དང་འབྲེལ་རླབས་ཆེན་ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་པའི་རྒྱ་མཚོ་དང་
གཅིག་ཏུ་ལད་མོ་ཙམ་ཡིན་ཡང་ནན་ཏན་གྱིས་བྱེད་བཅུག་པ་རྒྱལ་

[043]
རིང་གི་ཆེད་ཡིན་ངེས་ལ་ཞར་ལ་མཐའ་མེད་ངན་སོང་གི་གཏིང་རྡོ་
བདག་འཁོར་བ་མཐའ་ཅན་དུ་བསྒྲུབས་པ་རེད་སྙམ་དགའ་དད་
ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཤིང་ནམ་དྲན་རེས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱུང། བཀའ་དྲིན་དེ་
ཉིད་སྟོང་གསུམ་གསེར་གྱིས་བཀང་ནས་ཕུལ་ཡང་གཞལ་ནུས་མིན་
ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟར་ཆོས་འབྲེལ་གང་ཐོབ་ལ་དག་སྣང་ཚད་
མེད་པ་མཛད་པ་སོགས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ལེགས་པའི་རྨང་
གཞི་ཡོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐུ་ཚེ་རིང་ཞིང་མཛད་འཕྲིན་ཕྱོགས་མེད་
དུ་རྒྱས། སྙིགས་དུས་འདིར་བསྟན་པའི་སྲོག་བཟུང་ཞིང་འཕྲིན་
ལས་མཁའ་ཁྱབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་འབྲས་རྟགས་ཀྱིས་བཤེས་གཉེན་གང་
བསྟེན་ལ་དམ་ཚིག་གི་སེལ་མ་ཞུགས་ཤིང་བསྟེན་ཚུལ་མ་ལོག་པར་
གྲུབ་བོ། །འོན་ཀྱང་ཞི་བ་ལྷས། མཐོ་ལ་ཕྲག་དོག་མཉམ་དང་
འགྲན། །དམན་ལ་ང་རྒྱལ་བསྟོད་ན་དྲེགས། །ཞེས་པའི་
མཚན་ཉིད་ཚང་བ་རེ་གཉིས་རེས་ལོག་པར་རྟོག་པའི་འབྲས་བུ་
མྱོང་སྟེ་ཁྱི་རྒན་ཀུ་ཅོ་ཆེ་བ་རང་ཕུང་བེར་ཀའི་ཆར་འབོད་དུ་སོང་
བར་མ་ཟད་རང་རང་མཐའ་རྡུགས་སུ་གྱུར་པ་མངོན་སུམ་མོ། །
གཞན་ཡང་གཞུང་ལུགས་གདམས་པར་ཤར་བས་འཁོར་བ་སྤྱི་
བྱེ་བྲག་ལས་ངེས་འབྱུང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ངེས་པ་
རྙེད་ཚུལ་ནི། སྔར་དཔོན་ཚང་སོགས་ཀྱིས་ཚ་ཀྭན་བེ་ཤིང་གི་ཁྲིར་

[044]
ཚུལ་ནི། དཔེ་ཤོག་ལྡེབ་གསུམ་ཙམ་ཡང་འཛིན་སྐྱོར་ཡིད་ཕེབས་པ་
ཞིག་མི་འབྱུང་ཞེས་དང། གཞུང་ལུགས་ལ་སྦྱངས་པའི་སྐལ་བ་ལྟ་
ཅི་ཁ་ཏོན་མག་མུག་རེ་བྱེད་རྒྱུའི་བསོད་ནམས་ཡང་མི་འདུག་པ་ངོ་
ཤེས། བདེ་གསང་སོགས་ལྷག་ལྷ་འདི་རྣམས་ལ་མཚམས་བསྙེན་
སྒྲུབ་རེ་བྱེད་རྒྱུ་མ་བྱུང་ན་དེ་བས་ཕུང་ཚབ་ཆེ་བ་མི་འདུག་སྙམ་
ཡིད་མི་བདེ། ཞེས་གསུངས། ཕྱིས་སུ་བཤོལ་ཐབས་ཀྱིས་ཕེབས་
མ་དགོས་པ་འདྲ། འདི་ནི་རྗེའི་བྱམས་བསྟོད་ལས། བདེ་མེད་
སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཡིས་གཙེས་པ་ཡི། །འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་
ཡིད་ལ་དྲན་ཙམ་གྱིས། །ལྕགས་ཁང་འབར་བའི་ནང་དུ་ཚུད་པ་
ལྟར། །ཡིད་ལ་འདོད་པ་ཏིལ་ཙམ་མེད་པར་ཤོག་ཅེས་
གསུངས་པ་ལྟར་འཁོར་བདེ་ལ་ཞེན་པ་གཏིང་ནས་ལོག་པའི་རྟགས་
ཡིན་ཏེ། བླ་སྤྲུལ་འགའ་ཞིག་ལྟར་ཁྲི་ཁ་གདན་ཁ་རེ་ཨེ་ཐོབ་སྙམ་
དུ་ཨང་ཉན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་བྱང་བའི་བྱིས་པ་ཉུང་མས་མི་མགུ་
པའི་དཔེ་ལྟར་རོ། །ཡང་ཞལ་ནས། སྔར་ནས་བླ་མ་ནང་ཆེན་
གྱི་འཛིན་བདག་ལ་ཞེ་སུན་པ་དང། ཁོང་རི་ཁྲོད་པ་ཚོ་རྗེ་བསྟན་
པའི་སྒྲོན་མེས། ཞེ་ས་ངོ་འཛིན་དགོས་པའི་དཔོན་པོ་ཡང་མེད་
ཅིང། །ཟེ་བ་ཡར་འཐེན་དགོས་པའི་གཡོག་པོ་ཡང་མེད་ལ། །
ཨེ་གནོད་དོགས་པ་དགོས་པའི་དགྲ་བོ་ཡང་མེད་པར། །ཡེ་ཤེས་

[045] །ཞེས་པ་ལྟར་སྐྱིད་དུ་
ཚོར་བ་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང་བས་རང་ཡང་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་སྙམ་
པ་ལས་འཆར་རྒྱུ་མེད་ཅེས་གསུངས། དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔའི་ཐོག་
ཐར་བ་རྩེར་ཕེབས་ནས་བསྙེན་མཚམས་ཤིག་གནང་སྐབས། སྲོད་
ཐུན་ལ་རྐྱེན་མེད་པར་གཏིང་ནས་ངུ་སྙིང་ཞིག་འོངས་ནས་མང་པོ་
ངུས་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་རྐྱེན་མེད་པ་མིན་ཏེ་མ་རྒན་སེམས་ཅན་
རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་ལ་མི་བཟོད་པའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་
པའི་རྐྱེན་གྱིས་བཤུམས་པ་དངུལ་ཆུ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ལྟར་
ཡིན་ཏེ་གསང་རྣམ་ལས། རྒྱལ་ཡུམ་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་
མའི། །ཟབ་ལམ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་རྗེས་བསྐྱངས་པས། །
འགྲོ་ལ་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཤུགས་དྲག་གིས། །དབང་མེད་སྤྱན་
ཆབ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་བབས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །
དེ་ལྟར་གསུང་རབ་མཐའ་དག་གི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ནི་གདུལ་
བྱ་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་འཁོར་བ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་
ཆེད་ཡིན་པར་དགོངས་ཤིང། གཞན་དག་འཁོར་བ་ཕྲ་རགས་
ལས་སྒྲོལ་བ་ལ་ས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བགྲོད་དགོས། དེའི་རྩ་བ་བཤེས་
གཉེན་དམ་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་དགོས་པ་ཡིན་ལ། སྔར་ཐོས་
པ་རྒྱ་ཆེན་བཙལ་བའི་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དག་བཤེས་གཉེན་
བསྟེན་པའི་གདམས་ངག་ཏུ་ཤར་ནས་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་བསམ་

[046]
བདུད་རྩི་ཐུགས་ལ་སིམ་སྟེ་གང་ཐོས་པའི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་
ཚེ་འདིའི་སྣང་ཤས། འཁོར་བའི་ཞེན་པ། རང་ཉིད་གཅེས་
འཛིན། བདག་གཉིས་སུ་མཚན་མར་འཛིན་པ་རྣམས་གཅོད་པའི་
གདམས་ངག་ཏུ་ཤར་ནས་མཐོ་མཐོ་རླུང་ལ་བསྐུར། དམའ་དམའ་
ཆུ་ལ་བསྐུར་ཏེ་རི་དྭགས་རྨས་མ་བཞིན་དུ་གནས་དབེན་པར་
བསྙེགས་སོ། །
སྨྲས་པ། རྒྱ་ཆེན་ཐོས་མང་དབང་ཕྱོགས་རེ་རྩེ་ནས། །
གཞུང་ལུགས་གདམས་པར་ཤར་བའི་ཉི་མ་ཤར། །ལུང་རྟོགས་
འདབ་བརྒྱ་བཞད་པའི་ཟིལ་མངར་ལ། །རྐང་དྲུག་རོལ་བའི་
མཛེས་པ་གསར་དུ་ངོམ། །གང་ཐུགས་བུམ་བཟང་གདམས་པའི་
བདུད་རྩི་ཡིས། །ཡོངས་སུ་གཏམས་པས་ད་ནི་འཆི་མེད་བཅུད། །
རབ་ཏུ་མྱོང་བའི་རྫོགས་ལྡན་ཤར་རོ་ཞེས། །ཁྱོད་ཐུགས་ཟག་
མེད་དགའ་བདེས་གང་བར་གྱུར། །སྐལ་ལྡན་བཧྲ་མ་ར་ཡི་ཁྱུ་
ཚོགས་ཀྱིས། །རང་རེའི་འཚོ་བཅུད་མྱུར་དུ་འཕེལ་ལོ་ཞེས། །
འཕུར་ལྡིང་ཟློས་གར་སྒྱུར་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ། །བསྟོད་བསྔགས་
གཤོག་གླུ་སྙན་པོའི་དབྱངས་ཀྱིས་བྲེལ། །ཅོལ་ཆུང་བྱེའུ་ཕྲག་
དོག་ཙག་སྨྲ་དག་གཟུར་གནས་ཀོ་ཀི་ལ་ཡི་དབྱངས་ཀྱིས་མནན། །
ཡུལ་གཉན་སྐྱེས་བུ་དམ་པར་སྒྲོ་སྐུར་གྱི། །རྒྱུ་མཐུན་ཐ་མ་མི་སིམ་

[047] །ཞེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་
པ་རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་
རྣམ་པར་ཐར་བ་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་
གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བར་དུ་གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་གདམས་
པར་ཤར་བའི་སརྒ་སྟེ་གཉིས་པའོ། །
ཐ་མར་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་སརྒ་
འཇིགས་པ་མེད་པའི་ལུང་རྟོགས་ལུས་སྟོབས་ཀྱིས། །གཞན་
ཕན་འཕྲིན་ལས་འོད་རླབས་འབུམ་འགྱེད་ཅིང། །རྒྱ་མཚོའི་གོས་
ཅན་ཡོངས་སུ་རྒྱལ་བའི་བསྟན། །སྤེལ་མཛད་ཟླ་མེད་བླ་མ་ལ་
བཏུད་ནས། །གང་གི་ཉམས་ལེན་ཆུ་འཛིན་སྟུག་པོ་ལས། །འཐོར་
བའི་སྤྲིན་གྱི་མེ་ཏོག་དགེ་མཚན་འབུམ། །བསྟན་འགྲོ་འཛིན་མའི་
དཔྱིད་དུ་འབབ་པའི་བརྡར། །དབྱར་གྱི་རྔ་གསང་བཞད་པའི་
ཚུལ་འགའ་བརྗོད། །གསུམ་པ་ཐ་མར་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ཉམས་
སུ་བླངས་ཏེ་ཉམས་དང་རྟོགས་པ་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཚུལ་རང་
བློས་དཔག་ཚོད་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ། སློབ་དཔོན་
དབྱིག་གཉེན་གྱིས། །ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པས། །
སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཞུང་ལུགས་
མཐའ་དག་གདམས་པར་ཤར་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་

[048]
དུས་འདའ་བ་ཞིག་བྱེད་དགོས་དགོངས་ནས། ཁོང་ཞང་སྟོན་རིན་
པོ་ཆེར་ཞུས་པས་ལན་དུ། དབེན་པ་རེ་བསྟེན་ནས་དགེ་སྦྱོར་བྱ་
ནུས་ན་ཁོ་བོ་ཤིན་ཏུ་དགའ་གསུངས། རེབ་ཀོང་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་ཁྲོད་
པ་ཚོ་སྒྲུབ་ཚུགས་བཟང་བས་དེ་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་འདོད་སྐྱེས་ཏེ་
ཁོང་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ལ་ཞུས་པས་ལན་དུ་རེབ་ཀོང་ཡིན་
དགོས་དོན་མི་འདུག་འདི་ཀའི་བཀྲ་ཤིས་དགེ་འཕེལ་དུ་བཞུགས་
ཞེས་རེབ་ཀོང་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་པར་དགོངས་པ་མ་ཁྲོལ། མཁན་
རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་དགེ་ལེགས་ཚང་དང། སྒོ་མང་མཁན་རིན་
པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ནས་ཀྱང་གཞན་དུ་གཏོང་མི་བྲ་བའི་གསུང་ཟུར་
མང་པོ་བྱུང་རྐྱེན། རེབ་ཀོང་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་བཤོལ་ཏེ་རི་ཁྲོད་བཀྲ་
ཤིས་དགེ་འཕེལ་དུ་ཕེབས། དེ་གར་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་རྒྱུན་པར་
ཕེབས་ནས་ཞལ་བཀོད་དང་མན་ངག་མང་པོ་གནང། ཁོང་གི་
ཐུགས་ལ་ཡང་རང་ལ་ཕོ་སྐྱེས་ན་རེབ་ཀོང་ཡིན་དགོས་པའི་ངེས་
པ་མེད་དགོངས་ནས་ཉམས་ལེན་ལ་འབད་བརྩོན་བགྱིས། རི་ཁྲོད་
དུ་ཕེབས་ཁར་ཁོང་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཆོས་དྲུག་ཉམས་
སུ་བསྟར་ཚུལ་ལག་ལེན་ཞིབ་གསལ་ཞུས། ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེའི་
གསུང་བཀོད་ལྟར་ཐུན་རེ་རེ་ལ་མདོ་སྔགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་
གནད་ཚང་བ་གཤར་སྒོམ་བྱས་ཏེ་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ཉམས་ལེན་

[049] ལྷག་ལྷ་དུ་མའི་བསྙེན་པ་བཏང་བའི་གྲངས་
ཀ་རགས་རིམ་ཞིག་བཀོད་པ་ནི། སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་
ལོའི་བསྙེན་པ་ཚར་བཞི། གསང་འདུས་འཕགས་ལུགས་ལན་
གསུམ། གསང་འདུས་འཇམ་རྡོར་དང་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་
ཚར་རེ་རེ། བདེ་མཆོག་ལོ་ཧུ་བ་ལོ་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་རྒྱུན་བསྙེན་
བྱས་ཏེ་ཀ་ར་ཀ་ར་འབུམ། བདག་འཇུག་བརྒྱ་རྩ་ཁ་སྐོང་གི་སྦྱིན་
སྲེག་དང་བཅས་པ་ཚར་གཉིས། དྲིལ་བུ་ལུས་དཀྱིལ་བསྙེན་པ་
རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པ་ཚར་གསུམ། དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔའི་བསྙེན་པ་ཚར་
གཅིག་དམ་རྫོང་སྙན་བརྒྱུད་ལ་བསྙེན་པ་ཚར་གཅིག་འཇམ་
ལུགས་བདེ་མཆོག་དཀར་པོར་བསྙེན་པ་ཚར་གསུམ། ཕག་དཀར་
ཤེས་རབ་གསལ་བྱེད་ལ་ཚར་གཅིག་ནཱ་རོ་མཁའ་སྤྱོད་མ་ལ་ལས་
རུང་གི་བསྙེན་པ་ཚར་བཞི། ཨོཾ་གསུམ་འབྲུ་འབུམ་བསྙེན་སྒྲུབ་
སྦྲགས་མ་བཅུ་ཆ་དང་བཅས་པ་གཅིག་གཅོད་ཀྱི་ཕྱི་མཚམས་ནང་
མཚམས་བཅས། འཇིགས་བྱེད་དཔའ་ཅིག་ལ་ལས་རུང་གི་བསྙེན་
པ་ཚར་བཞི། བསྙེན་ཆེན་དུ་གྲགས་པ་ལྟར་བསྙེན་པ་བྱེ་བ་བསྙེན་
སྒྲུབ་སྦྲགས་མ་བཅུ་ཆའི་སྦྱིན་སྲེག་དང་བཅས་པ་གཅིག་འཇིགས་
བྱེད་བཅུ་གསུམ་ལ་བསྙེན་པ་ཚར་གཉིས། གཤིན་རྗེ་གཤེད་དགྲ་
ནག་གཤེད་དམར་བཅུ་གསུམ་མ་དང་གཤེད་དམར་ལྷ་ལྔ། ཞེ་
དགུ་མ་རྣམས་རེ་རེ། རིག་བྱེད་མ་ཚར་གཉིས། གཞན་ཡང་ཀྱཻ་

[050] འཁོར་ཆེན། གུར་རིགས་བསྡུས། རྣལ་འབྱོར་ནམ་
མཁའ། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ། དུས་འཁོར། མ་ཧཱ་མ་ཡ་
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོ། སྟག་ཕུའི་སྒྲོལ་མ། ཀུན་རིག་
རྡོར་དབྱིངས། འཇམ་དཔལ་གསང་ལྡན། རྣམ་སྣང་མངོན་
བྱང། འབྱུང་འདུལ། ལྷ་མོ་ཁྲོ་གཉེར་ཅན། ཐུབ་པ་དམ་ཚིག་
གསུམ་བཀོད་རྣམས་ལ་བསྙེན་པ་རེ་རེ་བཏང། འཇམ་དབྱངས་
དཀར་པོ་ལ་བསྙེན་པ་ལན་བཅུ་བཏང། དེ་རེ་རེའི་སྐབས་བསྙེན་
པ་འབྲུ་འབུམ་རེ་བཟླས། ཕལ་ཆེར་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ཕུལ། འཇམ་
དབྱངས་སྨྲ་སེང། འཇམ་དབྱངས་ཨ་ར་པ་ཙ་ན། ཚེ་དཔག་
མེད་ལྷ་དགུ་རྣམས་ལ་རྒྱུད་སྡེ་རང་སྐད་ཀྱི་བསྙེན་པ་ཚད་ལྡན་
གནང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ། མི་འཁྲུགས་པ་
རྣམ་འཇོམས་སྣུར་ལུགས། གདུགས་དཀར། དྲི་མེད་རྣམ་གཉིས་
རྣམས་ལ་རེ་རེ་དབྱངས་ཅན་མ་དཀར་པོ་ལ་ཚར་གཉིས། བཀའ་
གདམས་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་ལ་ཚར་གཉིས། ཆོས་སྐྱོང་སྐོར་ལ་
མགོན་པོ་བར་ཆད་ཀུན་སེལ་ལ་ལན་བཅུ་གཅིག་མགོན་དཀར་
ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ། མགོན་ལྗང། ཚེ་བདག་མགོན་པོ། གུར་
མགོན། ཕྱག་བཞི་བ་རྣམས་ལ་རེ་རེ། ཞལ་བཞི་བ་ལ་ཚར་བཞི་
ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་སྒྲུབ་ནང་སྒྲུབ་ཡང་གསང་དུག་རི་ནག་པོ། དམག་
ཟོར་མ། དྲག་པ་ལྕམ་སྲིང། དུར་ཁྲོད་བདག་པོ་རྣམས་ལ་བསྙེན་

[051] འདི་དག་ནི་རགས་རིམ་ཙམ་ཡིན་ལ་
སྐུ་འདའ་ཁའི་བར་དུ་ལོ་ལྟར་དཔྱིད་མཇུག་དང། དབྱར་དང་
སྟོན་སྟོད་བཀའ་ཆོས་བར་མ་ཆད་པར་གནང་ཞིང། སྟོན་མཇུག་
དགུན་དཔྱིད་སྟོད་བཅས་ལ་མཚམས་བསྡམས་ནས་བཅད་རྒྱའི་
ཁོངས་སུ་བཞུགས་པ་ཀུན་གྱིས་ཤེས། དེ་ལྟར་སྔར་ནས་ཐོས་པ་རྒྱ་
ཆེན་པོ་བཙལ་བར་མ་ཟད། ཉམས་ལེན་སྤྱི་དང། མཚམས་
བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུའང་མདོ་སྔགས་སྤྱི་དང། བྱེ་བྲག་ཡི་དམ་
རང་རང་གི་རྒྱུད་དང་ཊཱིཀྐ་བསྐྱེད་རྫོགས་སོགས་ལ་རང་གིས་ཞིབ་
དཔྱོད་དང། བླ་མ་ལ་དོགས་གཅོད་ཞུ་བ་སོགས་ཐོས་སྒོམ་ཟུང་
འབྲེལ་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཞེན་
ལོག་དང། བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོགས་ཐུགས་རྒྱུད་
ལ་འཁྲུངས་ཏེ་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་མ་གཏོགས་ཐུགས་ལ་
དགོངས་རྒྱུ་མེད་པར་བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་བསྟན་པའི་
སྲོག་བཟུང་བ་སེམས་རྣལ་དུ་གནས་པ་ཀུན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་
གྲུབ་པོ། །གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་གྲུབ་པའི་གོ་
འཕང་མཐོན་པོར་གཤེགས་པ་དང། ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་དུ་མས་ཞལ་
གཟིགས་པ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་མོད། བཀའ་གདམས་གསར་རྙིང་
གི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བུམ་ནང་གི་མར་མེ་
བཞིན་སྦ་བར་མཛད་ཅིང་རྒྱུན་དུ་ཁེངས་སྐྱུང་ཁོ་ན་གནང་བ་

[052] ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྲིས་པའི་རྣམ་ཐར་ས་བོན་ལས་
ཨོཾ་སྭ་སྟི། འདིར་གླེང་བར་བྱ་བའི་གཏམ་གཞི་ནི། སྔ་སོར་ཞིག་
བྱང་རྒྱུད་བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་ལུང་ཆོས་ཡོན་ཏན་གྱི་གཏེར་
མཛོད་མཱ་ཐེ་ཟི་གྲགས་པ་རྒྱ་མཚོ་བ་ཁུ་དབོན་གྱིས་ཉིད་ནས་རང་
རྣམ་ཞིག་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས་པ་མཁྱེན། ཆེ་ཕྲ་ཀུན་གྱི་རྣམ་ཐར་
ལ་སྐུ་ན་གཞོན་པའི་སྐབས་ཀྱི་མཛད་སྤྱོད་ཉུང་བ་དང། སོ་སོའི་
ཞལ་སློབ་རེས་བརྩམས་པ་ཚོ་ཧ་ཅང་མ་འབྲེལ་བ་དང། རྣམ་པར་
མི་འཚམ་པའི་ཟོལ་སྦྱོར་མང་བས་རྣམ་ཐར་བཟང་བོའི་གཞུང་
བསླད་པ་སོགས་ཀྱིས་རང་རྩོམ་གཙང་མ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་མཁྱེན་ཞེས་
གསང་བོར་སྨྲ་བ་ནན་ཆེ་བ་དང། ཁྱད་པར་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་
མཆོག་ནས་ཀྱང་ཡོངས་འཛིན་གྲགས་རྒྱམ་པ་ཆེད་མངགས་ཀྱིས་
གདོང་ཁ་དར་ཆེ་ལེགས་བཅས་ཉིད་ཀྱི་རང་རྣམ་ཞིག་གལ་ཆེ་ཚུལ་
ནན་ཆེ་བ་ཕེབས་ཀྱང། སྐབས་དེར་ངེད་རང་ལྟ་བུ་རྣམ་ཐར་གྱི་
འོས་སུ་གྱུར་པ་མེད་ཚུལ་ཞུས། ཕྱིས་སུ་ཡང་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་
འཛིན་པ་དུ་མ་དང། གདན་ས་རང་གི་འདུན་ལྡན་དུ་མས་ཡང་
ཡང་བསྐུལ་བ་ནན་ཆེ་བ་དང། དམ་པ་དེ་དག་གི་བཀའ་ལུང་
གྱེན་དུ་བཟློག་འོས་མིན། ཁྱད་པར་དུ་གོང་ས་མཆོག་རང་གི་མེ་ཏོག་
ཕོག་པའི་ལྷ་སྐལ་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་དང་ནང་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་
པའང་ཟབ་ཅིང་བརླིང་བས་རྟེན་འབྲེལ་མ་འཛོལ་བ་གལ་ཆེ་སྙམ་

[053] ཇི་སྐད་དུ་རྗེ་བསྟན་
པའི་སྒྲོན་མེས། སྒྲོ་བཏགས་ཆུ་བོ་གྱེན་དུ་འཐོར་ཡང་མཁའ་ལ་
ཆགས་པའི་གནས་མ་མཆིས། །སྐུར་འདེབས་མེ་ལྕེ་ཐུར་དུ་
ཕྱོགས་ཀྱང་རང་གི་དགེ་བའི་ཡན་ལག་བསྲེག་ཅེས་གསུངས་
པས་སྒྲོ་སྐུར་མེད་པ་གལ་ཆེ་ཞིང། ལྷག་པར་བདག་ཉིད་སྒྲོགས་
ཤིང་གཞན་སྐྱོན་གླེང་བ། ཡོན་ཏན་མིན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་
བཏགས་པའི་ལོག་བཤད་སོགས་ཀྱིས་མ་བསླད་པ་དང། རྒྱལ་
བའི་དབང་བོ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས། ལྐོག་ཏུ་སྒྲིབ་ཀྱང་མངོན་
གྱུར་བ། །འོག་རླུང་དྲི་ངན་ལྟ་བུ་གང། །ཅི་ཙམ་སྦས་པ་དེ་
ཙམ་དུ། །ངན་པར་གོ་བ་རང་མཚང་ངོ། །ཞེས་སྐྱོན་ལ་ཡོན་
ཏན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཅི་བྱས་ཀྱང་ངན་པའི་རང་མཚང་བཟང་
འདོད་ཐལ་མོས་ཁེབས་པ་གནས་མིན་པས་རང་གི་སྤྱོད་ཚུལ་ཇི་
བཞིན་འདོམས་དགོས་རྒྱུ་ལ་རང་བསྟོད་ཅི་ཙམ་ཆེའང། དམན་
པའི་སྐྱེ་བོ་བསྟོད་དྲགས་ན། །ཕྱི་ནས་དེ་ཉིད་ཁྱད་དུ་གསོད། །
མཁའ་ལ་མི་གཙང་གཏོར་གྱུར་ན། །གཏོར་བ་པོ་ཡི་སྤྱི་བོར་
འབབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལགས་པས་སྣག་ཤོག་གྲོན་པ་ལས་
སྙིང་བོ་རིལ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཡང་འབྲུག་པ་ཀུན་ལེགས་
ཀྱིས། ང་རྒྱལ་འདི་ཡི་ཆེ་ལུགས་ཀྱིས། །དགེ་བཤེས་སྐྱེ་བ་ཡིན་
པར་ངེས། །འདོད་ཆགས་འདི་ཡི་ཆེ་ལུགས་ཀྱིས། །བྱ་ཕོའི་

[054] །ཞེ་སྡང་འདི་ཡི་ཆེ་ལུགས་ཀྱིས། །སྦྲུལ་
གྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་ངེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཆགས་སོགས་དུག་
ལྔ་ཤས་ཆེ་ཞིང་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་སོགས་དམ་པས་
བསྔགས་འོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཏིལ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པ་བཅས་ཀྱིས་
ངའི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ཞིག་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་ལྟ་ཅི། ཀུན་གྱིས་ཡ་
རབ་ཏུ་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་ཀྱང་གཏན་མེད། བག་ཆགས་ངན་པ་སད་
ལུགས། སེམས་ཀྱི་འཆར་སྒོ། ལུས་ངག་གི་བྱེད་སྤྱོད་གང་ལ་བལྟས་ཀྱང་ངན་པ་ཐག་ཆོད་ཅིག་ཡིན་པས་སྐྱེས་རབས་བཟང་བོ་
ཤ་སྟག་གསར་བསྒྲིགས་ཀྱིས་དམ་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེས་རབས་ཀྱིས་སྡིག་
མ་བསགས། འོན་ཀྱང་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས། ལས་ཀྱི་ཤུགས་ནི་
ཆུ་བོའི་རྒྱུན་དང་འདྲ། །ལས་དབང་ཆུ་ཀླུང་བཟློག་པ་རབ་ཏུ་
དཀའ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་སྔོན་ལས་ཀྱི་སྡིག་པའི་ཁུར་ཆེན་
ཐེག་པའི་གླང་རྒན་སེར་གཟུགས་ང་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད་
ལགས། ཞེས་ཁེངས་སྐྱུང་འདི་འདྲ་བ་མཛད་པ་ནི་བཀའ་གདམས་
པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པ་དང། རྗེས་འཇུག་
རྣམས་ལ་གདམས་ངག་ཁྱད་པར་བ་བསྟན་པ་ལས། ཁོང་རིན་པོ་
ཆེ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་མིན་ནི། ཡ་རབས་མ་རབས་སྤྱོད་པས་
ཤེས། །ཞེས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་གྱི། །
རིགས་ནི་མཚན་མ་དག་ལས་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཁོང་

[055]
ནས་ཤེས་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐོས་སྒོམ་གྱི་འབྲས་བུ་རྟགས་མཚན་
མངོན་དུ་གྱུར་པ་དག་ནི་བུམ་ནང་གི་མར་མེ་བཞིན་སྦེད་པར་
མཛད་པས་ཤེས་དཀའ་ཡང། འགའ་ཞིག་ནི་རི་ཁྲོད་དུ་ཉིན་
གཅིག་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་ཕེབས་པར་སྐྱབས་
མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། དེ་རིང་ཁྱོད་འདིར་འོངས་པ་ལ་
བལྟས་སམ་མདང་ངའི་རྨི་ལམ་དུ་རང་གིས་ཆོས་གོས་སེར་པོ་དྲི་མ་
མེད་པ་ཞིག་གྱོན། ཁྱོད་ཀྱང་གམ་ན་འདུག་མདུན་དུ་བྱེའུ་ཆུང་
ཞིག་འདུག་པ་ལ་གཞན་ཞིག་གིས་མཁས་མཆོག་ཡོན་ཏན་འོད་རེད་
ཟེར་བ་ཞིག་བྱུང་བ་ཅི་ཡིན་ནམ་ཞེས་ལན་གཉིས་གསུངས། ཁོང་ཨ་
ལགས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་བས་གསུངས་པ། དེ་སྐབས་མ་ཤེས་མོད་ཕྱིས་
བསམ་ན་རབ་ཚེས་ལྕགས་བྱའི་གནམ་ལོ་གསར་བཞད་ལ་སྐུ་ཕྲེང་
འདི་བར་རབ་བྱུང་འབུལ་བའི་གྲས་ཐོབ་པ་དང། ཕྱིས་ཚིགས་
སྔ་མ་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་པ་ཕུལ་བ་སོགས་ལ་བལྟས་སམ་སྙམ་པ་
ཀུན་རྟོག་ལ་ཤར། ཞེས་པ་ཙམ་ལས་མ་གསུངས་མོད། དོན་ལ་
ནི་མཁས་མཆོག་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་ལུང་བསྟན་པ་
དང། སྐུ་ཚེ་འདིར་ཡང་སྐྱེ་བོ་མང་བོ་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་པ་
ལ་བཀོད་པ་དང། འདུལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་བོའི་འགྲེལ་བ་སོགས་
འདུལ་བའི་གཞུང་རྩོམ་དང། བསླབ་བྱ་གནམ་རྩེ་ལྡིང་མ་སོགས་

[056]
སོགས་ཡང་ཡང་གནང་ནས་མཁས་མཆོག་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཐར་བ་ལྟར་བསྟན་པའི་གཞི་མ་ཆོས་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་
དགུང་དུ་འདེགས་པའི་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལོ་ཀྱ་ཏུན་ལ་
མཇལ་དུ་ཕེབས་ནས་བདེ་མཆོག་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཐུགས་དམ་མཛད་ཚེ་
མཁའ་འགྲོ་མ་དམར་མོ་ཞིག་གིས་ཆང་ཐོད་ཕོར་གང་ཁྱེར་ཏེ་བྱོན་
ནས་འདི་འཐུང་ཟེར་ང་ནི་དགེ་སློང་ཡིན་པས་ཆང་འཐུང་མི་རུང་
སྙམ་དུ་མ་གསོལ་བར། མཁའ་འགྲོ་མ་དེས་ཕྱག་གིས་མ་ནེའི་འོག་
ནས་བཟུང་སྟེ་འགྲམ་པ་གཙིར་ནས་ཆང་ཐོད་ཕོར་གང་བོ་ཁར་
བླུགས་པ་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཆོས་འཆད་པ་ལ་སྔར་ལས་ཀྱང་ཤར་
ཤར་ཐོན་པ་ད་ལྟའི་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ཞེས་སྣོད་ལྡན་འགའ་ཞིག་ལ་
གསུངས་འདུག་ཡང་དེའི་སྐབས་ཕྱིར་ལམ་སེ་ཐ་ཟི་ནས་ཕྱིར་
འོངས་ལམ་དུ་རྒྱ་མོ་བོང་བུ་ཞོན་པ་ཞིག་གིས་རྗེས་ཟིན་ནས་ཤིང་
ཐོག་དང། དོང་ཙེ་སོགས་གནང་སྟེ་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཉམས་ཀྱིས་
བལ་མ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །
ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །
བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་ལན་
གཅིག་རྗེས་བཟློས་བྱེད་བཅུག་སྟེ་ནུབ་ཕྱོགས་ཤིག་ཏུ་སོང། ཕྱིས་
སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་སུ་དང་ཨེ་འཕྲད་གསུང། རྒྱུ་མཚན་
[057] ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་ཐུགས་
རྗེ་ཅན་ནས་གསུང་འཕྲོས་སུ་དྲི་བ་གནང་བ་ལའང་དེ་ལྟར་ཞུས་
པས། ན་ཚོད་ཅི་འདྲ་འདུག་གསུངས་པར། ང་ལས་ཅུང་མཐོ་
སྙམ་ཞུས་པར། འོ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ནོ་གསུངས་པ་ལ་བལྟས་
ན་ཌ་ཀཱིའི་རོལ་བའམ། ཞེས་པ་ཙམ་ལས་མ་གསུངས་མོད་ཀྱང་སྔ་
ཕྱི་འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མས་ཞལ་
གཟིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གསང་རྣམ་ལས། གྲུབ་པ་མཆོག་གི་སར་
གཤེགས་ཕ་མཐིང་བའི། །ཟུང་འཇུག་མངོན་དུ་མཛད་པའི་
རགས་པའི་རྟེན། །ཧེ་རུཀ་དཔལ་མཆོད་པའི་སྤྲིན་སྤྲོས་པས། །
རྒྱལ་ཡུམ་མཁའ་སྤྱོད་དབང་མོ་མངོན་སུམ་གཟིགས། །ཞེས་
གསུངས་པས་སོ། །ཡང་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས་
མདང་ངའི་རྨི་ལམ་དུ་རི་ཁྲོད་གོང་མའི་སྒོམ་ཁང་གསར་བའི་ནང་
དུ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་ལ། མལ་ནས་ཡར་ལངས་མ་ཐག་འདྲ་བ་ལ་
གཟིམ་དཔོན་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་ནས་ཁྲུས་ཆུ་ཁྱེར་ནས་
འོངས། ཁྲུས་བྱས་པ་དང་ཐུན་གྱི་མགོ་བརྩམས་པས་ཉི་མ་ལྷག་ཤར་
བས། ངའི་སེམས་ལ་འདིར་རི་མགོར་སོང་བས་དེས་ཤར་སྔ་བ་
རེད་སྙམ་སྒོའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སོང་པས་ནམ་མཁའ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པ་ལ་
ཤར་ཕྱོགས་ནས་ཉི་མ་ཤར་འདུག་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ནུབ་རིའི་
མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤར་བ་ལ་དེ་ཡང་ཉི་མ་ཇི་བཞིན་པ་འདུག་ལྷོར་

[058] ཕྱིས་
སུ་མཁའ་འགྲོ་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་དབང་ཞིག་དེ་ནས་ལོ་དེར་བཏོན་པས་དེར་བལྟས་པ་ཨེ་ཡིན་སྙམ་ཞེས་གསུངས་ཡོད། ལོ་དེར་
མཁའ་འགྲོ་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་དབང་གསུང་ཡུལ་ནི་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་
འདི་བ་ཡིན་ལ། དེར་བལྟས་པ་ཡིན་སྙམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རྗེ་
འདི་བའི་མཛད་འཕྲིན་ལུང་བསྟན་པར་སྣང་སྟེ། ཁྲུས་བྱས་ཐུན་
གྱི་མགོ་བརྩམས་པས་ཉི་མ་ལྷག་ཤར་པས་ངའི་སེམས་ལ་འདིར་རི་
མགོར་སོང་པ་དེས་ཤར་བ་རེད་སྙམ་ཞེས་པ་ནི། སྐུ་ཚེ་སྟོད་དགུང་
ལོ་སུམ་ཅུ་ཡར་མར་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་མགོ་བཟུང་
བའི་ལུང་བསྟན་དང། སྒོའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སོང་བས་ནམ་མཁའ་ཤིན་
ཏུ་དྭངས་པ་ལ་ཤར་ནས་ཉི་མ་ཤར་འདུག་ཅེས་པ་ནི། བར་སྐབས་
སུ་མདོ་སྨད་སྤྱི་དང། བྱེ་བྲག་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་འདིར་ཧོས་འཁྲུག་
སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་དུས་མི་བདེ་བ་བྱུང་མོད། རྗེ་འདི་བ་རི་ཁྲོད་
ནས་དགོན་པར་ཕེབས་ནས་ཡུན་རིང་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་
བསྐྱངས་པས་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་ཞི་སྟེ་བདེ་འཇགས་སུ་སོང་
བས་མདོ་ཁམས་ཤར་ཕྱོགས་འདིར་རྒྱལ་བསྟན་ཉིན་མོ་ལྟར་གསལ་
བར་མཛད་པ་དང། དེའི་གཟུགས་བརྙན་ནུབ་རིའི་མཁའི་
མཐོངས་སུ་ཤར་བ་ལ་དེ་ཡང་ཉི་མ་ཇི་བཞིན་འདུག་གསུངས་པ་ནི་
ནུབ་ཕྱོགས་དབུས་གཙང་གི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་པཎ་

[059]
བ་དང། མདོ་སྟོད་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལབ་མཁན་ཆེན་དང། ཟུར་མང་ཀུན་ཁྱབ་སོགས་བསྟན་འཛིན་དུ་མ་སློབ་མར་གྱུར་ཏེ་
བསྟན་རྒྱུན་མདོ་དབུས་གཙང་གསུམ་དུ་ཁྱབ་པའི་ལུང་བསྟན་
དང། ལྷོར་བལྟས་པས་བྲག་རི་མཐོ་ཟེང་ངེ་བ་མང་པོས་བསྐོར་
བ་རྨིས་གསུངས་པ་ནི། མཐར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཆེན་པོ་དག་
གི་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་སྲིད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་ལུང་བསྟན་དུ་
ངེས་སོ། །ཡང་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་ཆེན་མོར་བཞུགས་
སྐབས། ནང་གཅིག་ཐུན་དང་བོ་གྲོལ་འཕྲལ་ཁ་བ་ཕྱགས་ཕྱིར་ར་
བར་ཕེབས་པས་སྤྱིལ་བུའི་གཡོན་ཟུར་ངོས་འཇའ་ཚོན་ཁ་དོག་
དམར་པོ་གསལ་དྭངས་ཟླུམ་པོ་ཞིག་འདུག་པ་ལ་ཡ་མཚན་ཁ་བ་ས་
ལ་ཆགས་པས་འཇའ་ཤར་བ་འདུག་སྙམ་རིང་ཞིག་བལྟས་པས་
འཕྲལ་མིག་འཛུམ་གཅིག་ལ་གློ་བུར་དུ་མེད་སོང་ཞེས་གསུངས་འདུག་
དེ་ཡང་འཇའ་རང་འགའ་བ་ཞིག་མིན་པར་དག་པའི་གཟིགས་སྣང་
ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གསང་རྣམ་ལས། འཇིགས་
མཛད་རྡོ་རྗེའི་རིམ་གཉིས་རྣལ་འབྱོར་མཐུས། །ཞི་ཁྲོ་རབ་
འབྱམས་བགྲང་ཡས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ། །དག་པའི་བརྟན་གཡོའི་
བཀོད་པ་འབུམ་ཤར་བས། །དམར་བོའི་མདངས་འཛིན་འོད་ཀྱི་
གུར་ཁྱིམ་གཟིགས། །ཞེས་གསུངས། མཁའ་སྤྱོད་མའི་བསྙེན་

[060] སྲོད་ཐུན་ལ་རྐྱེན་མེད་པར་གཏིང་ནས་ངུ་སྙིང་ཞིག་
འོངས་ནས་མང་པོ་ངུས། །ཕྱི་ཉིན་ཉི་དྲོས་ཙམ་ན་སྐྱབས་མགོན་
ནས་གནང་བྱུང་ཟེར་བ་གཅིག་འབྱོར་བ་ལ་བལྟས་པས། སྲིད་
དང་ཞི་བ་རོ་མཉམ་ཉིད་གྱུར་པའི། །སྒྲིབ་བྲལ་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་
ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཐབས་ཤེས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་དགའ་བདེ་ཡིས། །ངོ་མཚར་གང་དེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་འཕྲུལ། །ཞེས་པ་འདུག་པས་
སྔ་གོང་གི་དེ་ཡང་སེམས་སུན་པ་མིན་ངེས་ཤར། ཞེས་གསུངས་
སྔ་གོང་གི་དགོང་མོ་རྐྱེན་མེད་པར་གཏིང་ནས་ངུ་སྙིང་འོངས་ནས་
མང་བོ་ངུས་པ་དེ་ཡང། སེམས་སུན་སྣང་སྐྱེས་ནས་ངུས་པ་ཞིག་
མིན་ངེས་ཤར་ཞེས་དོན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཞིག་སྐྱེས་པ་ཞལ་ཀྱིས་བཞེས་
འདུག་ལ། སྐྱབས་མགོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་རིས་ལ་
བལྟས་ན། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་དང། ཐབས་བདེ་བ་
ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཡེ་
ཤེས་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་པར་ངེས་ཏེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་
ནང་དུ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང། །རབ་ཏུ་
དགའ་བ་ལས་བྱུང་མཆི་མས་མིག་བརླན་ཞིང། །ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་
ལྡང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
བློ་ཡི་ས་བོན་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་བ་
རེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཚེ་དགའ་བའི་དབང་གིས་མཆི་མས་མིག་བརླན་བ་

[061] །ཡང་གསུང་ལས། བར་སྐབས་ཤིག་མནལ་ལམ་
དུ་བྲག་དམར་བོ་ཞིག་གི་སྐེད་ན་འཕྲེད་ལམ་ཞིག་ཡོད་པར་ཕྱིན་
པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་འཕྲིན་ལས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་དམ་
སྲི་རེད་སྙམ་པ་སྐྱ་བཙུན་གཉིས་ཡོད་པའི་སྐྱ་བོ་དེས་དང་བོར་མི་
དགའ་ཞིང་བརྙས་ཐབས་བྱེད་ཀྱང་ཕྱི་ནས་མགོ་བོས་བཏུད། དེ་
ནས་བཙུན་གཟུགས་དེས་བདག་ལ་ཆེས་ཆེར་བརྙས་ཤིང་འཕྱ་བ་ལ་
མ་འཛེམ་པར་ཕྱིན་པས་བྲག་ཕུག་ཅིག་ན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མི་ཕལ་
གྱི་ལུས་ཚད་ལས་ཉིས་འགྱུར་གྱི་ཆེ་བའི་སྐུ་དྭངས་གསལ། དར་
མཐིང་གི་ན་བཟའ་དང་དར་ཐོད་ཅན་ཞིག་བཞུགས་པ་ལ་ཚད་མེད་
པའི་དད་པ་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ་བདག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་
ཐོབ་པ་ཞིག་མཁྱེན་ཞུས་པར། ཡོང་གསུངས། བསམ་ངོ་ལ་ཚེ་
འདིའི་སྣང་ཤས་ཙམ་ཡང་ཁ་མ་བྲི། ཉོན་མོངས་མགོ་རྒོད་དུ་
འདུག་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་འདིས་དེའི་བར་ཇི་འདྲ་ཡོང་
སྙམ་འཇིགས་ཞུམ་པ་ཞིག་བྱུང་ནས། ཇི་ལྟར་ཡང་ལས་ཉོན་གྱི་
འཁོར་བ་འདི་བཟློག་ཐུབ་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་མཁྱེན་ཞུས་པར། ཡོང་
གསུངས། ངེད་ཕྱིར་ཐོན་ནས་བྲག་དེའི་སྟེང་དུ་ཕྱིན་ནས་གནས་
པ་ལ། སྐབས་ཤིག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཕེབས་བྱུང་
དད་པ་ཚད་མེད་པ་ཞིག་སྐྱེས། དངོས་པོ་ཞིག་འདི་ལ་འབུལ་རྒྱུ་
ཡོད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པས་གཞན་མེད་ཀྱང་ལག་ཏུ་ཇ་ཕོར་བ་

[062] ཕྱག་ཡར་བསྐྱངས་ཏེ་བསྣམས་ཡོང་
པས་དགའ་དད་ཆེས་ཆེར་སྐྱེས་པ་ཞིག་རྨིས། སྤྱན་རས་གཟིགས་
ཀྱི་སྐུའི་རྣམ་པ་ཡི་གེ་ཕྱེད་དང་བཞི་བ་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དང་
མཐུན། རྨི་ལམ་གྱི་བབ་སྐྱབས་མགོན་གོང་མ་དེ་དང་འགྲིག་པ་
བྱུང། ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་ཐར་
ཞིག་ཡོད་པར་ངེས་མོད་ཞིབ་པར་ཤེས་དཀའ་ལ། སྤྱན་རས་
གཟིགས་ཀྱི་ཞལ་མངོན་སུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་གསང་རྣམ་ལས་
མནལ་དང་འོད་གསལ་འདྲེས་པའི་ཉམས་སྣང་ལ། །སྙིང་རྗེའི་
གཏེར་ཆེན་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས། །རྒྱ་ཇས་མཆོད་
ཅིང་གང་གང་གསོལ་བཏབ་པ། །དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་ཅེས་
གསལ་བར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཁོང་གིས་
གསུངས་པ། ནུབ་གཅིག་མནལ་ལམ་དུ་རི་ཞིག་གི་སྟེང་ན་སྟེང་
འོག་ཕྱོགས་མཚམས་ཐམས་ཅད་ཤེལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་རྩེ་བཅུ་
དྲུག་པ་ཞིག་འདུག་པ་ལ་མི་ཞིག་གིས་སྟེང་དུ་སོང་དང་སྟོང་གསུམ་
གྱི་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་ངོ་ཟེར། རྩེ་བཅུ་བཞི་བར་
ཕྱིན་ཏེ་བལྟས་པས་ཁོར་ཡུག་ཀུན་སྨུག་ཏེང་ངེ་བ་ལ་རིའི་ཕྲེང་བ་རེ་
སྤེལ་བར་ཡོད་པ་ལས་གཞན་མ་མཐོང། ད་དུང་སྟེང་དུ་སོང་
དང་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་ཞེས་ནན་ཆེ་བ་བྱས་ཀྱང་ཡོམ་ཡོམ་གཡོ་བས་
འགྲོ་མ་ནུས་པར་རིའི་ཕག་ན་རྒྱལ་སྲས་སྐུ་མཆེད་གསུམ་བཞུགས་

[063] ཕུ་ཆུང་བ་ཡིན་རྒྱུ་དེས་ཅང་མི་གསུང། སྤྱན་
སྔ་བས་དགེ་བཤེས་འདི་ལ་མཇོལ་གསུངས། པོ་ཏོ་བ་དང་ཡང་མཇལ་
མནལ་སད་པ་དང་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་ཟུང་འཇུག་གི་ཐིག་
ལེ་མཇལ་མ་ནུས་པ་བསོད་ནམས་རེ་ཆུང་སྙམ་ཡང་ཞིབ་པར་བསམ་
པས་དེ་དང་མཚུངས་པ་བྱུང་སྙམ་པ་ལོག་པའི་འཁྲུལ་ངོར་ཤར་
པོ་ཏོ་བ་སྐྱབས་མགོན་འཁྲུངས་རབས་ན་བཞུགས་པས་མགོ་བོ་
གཏུགས་ཙམ་མིན་པར་སེལ་མ་ཤོར་བ་དགོས་པ་གོ། །ཕྱིས་སྐྱབས་
མགོན་སྐུ་འདའ་བར་ཉེ་བའི་སྔོན་དེར་ཞལ་ནས། སྐུ་ཞབས་སྐུ་
ཚེ་ཕྲེང་བརྒྱུད་ལ་འཁོན་མ་ཞུགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཚེ་ཆོས་རྒྱུན་དེ་ཁོ་
རང་གིས་ཐོབ་འདུག་ན་སྤྱོད་པ་རྩིང་ཡང་མཉན་པས་ཆོག་འཁོན་
ཞུགས་ཡོད་ན་སེལ་བྱ་བ་དེ་ལ་ཟེར་བས་མཉན་གསུངས་པས་ཟིང་
ཆ་མང་བོ་བྱུང་སྐབས་ཀྱང་གང་ཡིན་གྱི་ཟེར་རྗེས་བསྙེགས་ཏེ་རང་
ཕུངས་གཞན་ཕུངས་མ་བྱས་པའང་དེ་ཚོས་ཡིན། ཞེས་གསུངས་
འདི་སྐབས་ཀྱི་མནལ་དང་འོད་གསལ་འདྲེས་པའི་ཉམས་ལ་རི་
ཤེལ་གྱི་རང་བཞིན་རྩེ་མོ་བཅུ་དྲུག་པ་གསུངས་པ་ནི། བཀའ་
གདམས་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ལ་གཞོལ་བར་མཛད་ནས་
ཟུང་འཇུག་ཆོས་སྐུའི་ཐིག་ལེ་མངོན་དུ་གྱུར་བས་བཀའ་གདམས་སྐུ་
མཆེད་གསུམ་དང་དངོས་སུ་མཇལ་བ་ཡིན་ཏེ་གསང་རྣམ་ལས། ལྷ་
ཆོས་བདུན་ལྡན་ཟུང་འཇུག་ཐིག་ལེའི་ཆོས། །ཟབ་གསལ་གཉིས་

[064] །ཟུང་འཇུག་ཆོས་སྐུའི་ཐིག་ལེ་མངོན་
གྱུར་བས། །སྐུ་མཆེད་གསུམ་གྱིས་དགྱེས་པའི་དབུགས་དབྱུང་
མཛད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡང་སྐབས་ཤིག་རྒན་གྱའི་བྲག་
དཀར་ལ་གནས་མཇལ་དུ་ཕེབས། གནས་ཁང་ནས་རྡོ་ཁ་ཤས་ཁྱེར་
ཡོང་བ་ལམ་དུ་ཆུ་ལ་སྟེང་གི་འདམ་བཀྲུས་པས། ནུབ་མོ་རྨི་ལམ་དུ་
རྡོ་དེ་རྣམས་བཀྲུས་པའི་འདམ་ཕྱེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་
ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ཤ་སྟག་ཏུ་ཆུ་ལ་གཡེང་པའི་རྨི་ལྟས་བྱུང་ཞེས་
གསུངས་པ་ཡང། གང་སྣང་ལྷ་སྐུར་འཆར་བའི་རྟོགས་པ་བརྙེས་
པ་དང། ཡང་མཚན་ལམ་དུ་མཁའ་འོད་དྭངས་གསལ་གྱི་རང་
བཞིན་ན་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་འཕན་དང་རྒྱལ་མཚན་ཐོགས་པ་མང་པོ་
ཤར་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་ན་ལབ་ལུང་སྐྱབས་མགོན་རེད་ཟེར་
བའི་འཇའ་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་དྭངས་གསལ་སྒྲིབ་མེད་ལ་སྐུ་
མདངས་སྨུག་པོ་གདོང་ཟོར་བ། ཕྱག་གཡས་ཀྱིས་རང་གི་ཁ་ཊཱཾ་ཀ་
འཕན་ཆུང་གཡེར་ཁ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་བསྣམས་ནས་མཁའ་ལ་ཤར་
དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་རྨིས། དེ་གནས་བྱིན་རླབས་ཆེ་ངེས་སུ་འདུག་ཅེས་
གསུངས་པ་ཡང་བྲག་དཀར་དེ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་གི་གནས་ཡིན་
པས་བདེ་མཆོག་གི་ཞལ་གཟིགས་པར་མངོན་མོད་ཟུར་ཙམ་ལས་
མི་གསུངས་འདུག་རྗེས་སོར་ཤེལ་དགོན་དུ་བཞུགས་སྐབས་ནམ་
གུང་མ་ལོན་ཙམ་ན་གམ་འཁོད་གྲྭ་ཆུང་ཞིག་ར་བར་ཕྱིན་པས་

[065]
བཞུགས་གནས་ཀྱི་གཟིམས་ཁང་སྟེང་དུ་ཟུག་པ་མཐོང་པ་བཞིན་རི་
ཁྲོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐོང། མཁའ་ངོས་འཇའ་ཚོན་དྲ་བ་
འོད་ལྗང་ཁུས་ཁེབས། ཤེལ་དགོན་ནས་ཕེབས་པའི་ནང་པར་
བཅིབས་ཐོག་ནས་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་ཁོང་ཉིད་དང་ཞབས་འབྲང་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང། ཞལ་ནས་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་དུས་གཅིག་
ལ་འཛོམས་པ་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་ཞེས་གསུངས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་
ཕེབས་པར་སྔར་ཤེལ་དགོན་གྱི་གནས་རི་ནས་འཇའ་ཤར་བ་དེ་རྗེ་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་སྟེ་འོངས་པ་ཀུན་གྱིས་མཐོང། ཞལ་ནས་
ད་འགྲོར་མི་འཇུག་ཀ་གསུངས་ནས་བཅིབས་ལས་བབས་སྟེ་དེ་
ཕྱོགས་སུ་ཕྱག་གནང་ཞིང་རྐང་བརྒྱད་སོགས་གསུངས། དེ་སྐབས་
འཇའ་དེ་ཁོང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཅིག་དང། ཕར་ཕྱོགས་སུ་
གཅིག་ཆད་དེ་ཆ་གཉིས་སུ་གྱུར། དེ་ནས་ཕེབས་པས་ཡང་འཇའ་
གཉིས་མཐུད་དེ་སྔར་བཞིན་འོངས་པ་སོགས་ལྟས་ཡ་མཚན་པ་མང་
པོ་བྱུང་བ་མ་དང་མཁའ་འགྲོའི་སྐྱེལ་མ་གནང་བ་རེད་དོ། །བྱ་
ཁྱུང་དུ་ཆོས་རྗེ་དོན་འགྲུབ་རིན་ཆེན་གྱི་གསེར་གདུང་ཞིག་གསོའི་
སྐབས་བདུད་རྩི་བབས་པ་ཀུན་གྱིས་མཐོང། ཨ་ར་པ་ཙ་ནའི་སྒྲུབ་
ཕུག་ཏུ་བཞུགས་སྐབས་ཨ་རང་བྱོན་ཞིག་ཀྱང་བྱུང། ཡང་སོག་
པོའི་འདུས་རིའི་རྩེར་ཕེབས་སྐབས་མཁའ་ངོས་འཇའ་ཚོན་གྱིས་

[066]
མཐོང་ཞིང། རྨ་ཆེན་གྱི་གངས་རི་དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་
གི་ཕོ་བྲང་ཡིན་པ་ལ་རྨ་ཆེན་སྒོ་སྲུང་གི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་གཟིགས་
དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་དང་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་སྤྱན་ཆབ་
རྒྱུན་རིང་བསིལ། གསང་རྣམ་ལས། འདུས་རི་ཞེས་གྲགས་ས་
འཛིན་དབང་པོའི་རྩེར། །ཕྱི་བལྟས་ལྷུན་ཆགས་གངས་རིའི་རྣམ་པ་ལ། །ནང་དུ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་ཕོ་བྲང་གི། །སྒོ་སྲུང་ཚུལ་
དུ་རྨ་རྒྱལ་བཞུགས་པ་གཟིགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་པཎ་
ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་གོང་མ་བླ་བྲང་ནས་ཡར་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་
ཟིན་སྐབས་ཤིག་ཁོང་གི་ཞལ་ནས། མདང་ངའི་རྨི་ལམ་དུ་པཎ་
ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་རུས་རྒྱན་མནབས་ནས་ཕེབས་ཏེ་དུང་དཀར་ཞིག་
གནང་ནས་འདི་བདག་གྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་ཞིག་རྨིས་གསུངས་
ཉེ་གནས་ཀྱིས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་ཁོང་གི་གསུང་འབུམ་བདག་
གྱིས་ཞེས་པའི་བརྡ་རེད་པ་ཞེས་ཞུས་པས། ཁོང་གིས་མ་རེད་
སྤྲུལ་སྐུ་བདག་གྱིས་གསུངས་པ་རེད་ཅེས་གསུངས། དེ་ནས་མ་
འགོར་བར་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འདའ་ཚུལ་བསྟན་
པའི་གློག་འཕྲིན་འབྱོར། ཡང་སྐྱབས་མགོན་བསྟན་པའི་རྒྱལ་
མཚན་སྐུ་འདའ་ཚུལ་བསྟན་ནས་ཟླ་དྲུག་གི་མཚམས་སུ་ཁོང་གིས་
གསུང་པ། མདང་ངའི་རྨི་ལམ་དུ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ཁ་ན་སྤྲུལ་

[067]
བསམ་པར་སྐྱབས་མགོན་ཡིན་སྙམ། ཞབས་ཞུ་འགའ་འདུག་ཀྱང་
གླིང་སྤྲུལ་སོགས་མ་རེད། སྤྲུལ་སྐུས་མཚོ་ཁར་ན་བཟའ་དང་སྐུ་འདྲ་
ཞིག་བཀྲུ་བཞིན་ཕར་ཕེབས་ཚུར་ཕེབས་བྱས་ནས་བཞུགས་འདུག་
མཚོ་དེའི་ནང་ཁ་དོག་མི་འདྲ་བའི་མཚོ་སྣ་ལྔ་དབུས་དང་ཕྱོགས་
བཞིར་ཡོད། མཚོ་དེའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྐུ་འབུམ་དང་བླ་བྲང་གི་བར་གྱི་ས་
ཁྱོན་ལྟ་བུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ནང་དུ་འདོད་ཡོན་ལྔ་སོགས་མཁོ་དགུའི་
དཔལ་འབྱོར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་གཏམས་འདུག་མཚོ་དེ་ལག་
ཏུ་བླང་ན་བླང་ཆོག་ལ། བཞག་ན་བཞག་ཆོག་པ་ཞིག་རྨིས་ཞེས་
གསུངས་པ་ཡང་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་མཆོག་གི་
ཡང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཆོས་བཀའ་མང་བོ་ཕུལ་ཏེ་བདག་གིར་བཞེས་
པ་དང། སྐྱབས་མགོན་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་བ་འཁྲུངས་ཡུལ་
དང་མཛད་པ་སོགས་ལུང་གསལ་བོར་བསྟན་པ་སོགས་མ་འོངས་
མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་འབྲས་རྟགས་ཤིག་ཏུ་མངོན། འདི་དག་
ནི་རགས་རིམ་ཙམ་ཡིན་ལ་གསང་རྣམ་ལས། ཤེལ་དགོན་བདེ་ཆེན་
ཆོས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དུ། །རིམ་གཉིས་ཟབ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གཞོལ་
བས། །ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་མཁའ་སྤྱོད་དབང་མོ་སོགས། །གང་སྣང་
དག་པའི་རོལ་བ་འབྱམས་སུ་ཀླས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །
སྨྲས་པ། མནོག་ཆུང་སྲིད་པའི་མཆིང་བུ་ཡོངས་དོར་

[068] །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གྲུ་རྫིངས་ལེགས་པར་བསྡམས། །རབ་
དབེན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ལ་ཞུགས་ཏེ། །ཟུང་འཇུག་ནོར་
བུ་ལེན་མཁན་ཁྱོད་མིན་སུ། །མི་གཙང་དྲི་ལ་ཞེན་པའི་ནག་ཆུང་
སྦྲང། །རབ་གཙང་པདྨའི་ཚལ་ལ་མི་གནས་བཞིན། །བདེ་
མེད་སྲིད་པར་ཞེན་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་བདེ་ཆེན་ཐར་བའི་ལམ་དང་
རིང་དུ་བྲལ། །ཟབ་གསང་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་ནས། །
ཟབ་ལམ་རིན་ཆེན་གཏེར་གྱི་སྒོ་ཕྱེས་ཏེ། །ཟབ་དོན་ཟུང་འཇུག་
ནོར་བུ་འདྲེན་མཁས་ཁྱོད། །ཟབ་ལམ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཁྱབ་བདག་
ཉིད། །རབ་ཏུ་དབེན་པའི་རི་བོའི་བ་གམ་ལས། །རབ་འབྱམས་
གསུངས་རབ་ཉམས་སུ་བསྟར་བའི་མཐུས། །རབ་མང་རྟོགས་པའི་
འོད་སྣང་འབུམ་སྤྲོས་པས། །རབ་གསལ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུའང་
མོག་པོར་གྱུར། །ཞེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་
རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་རྣམ་
པར་ཐར་བ་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་
ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཐ་མར་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་
ཉམས་དང་རྟོགས་པ་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་སརྒ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །
བསྟན་འགྲོའི་དོན་རླབས་ཆེན་མཛད་པའི་སརྒ་
རབ་འཇིགས་ཉོན་ཤེས་སྒྲིབ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དག་གཞོམ་

[069] །འཕྲིན་ལས་རྣམ་
བཞིའི་རིན་ཆེན་ཀྱོ་བ་ཡིས། །གདུལ་བྱ་རྒྱ་མཚོ་འདྲེན་པའི་མགོན་
དེས་སྐྱོངས། །ཐོས་དོན་གདམས་པར་ཤར་བའི་ཉམས་ལེན་དག་
ཆུ་ཤེལ་དབང་བོ་གཅིག་ཏུ་ལེགས་བཟླུམས་ནས། །གཞན་ཕན་ག་
བུར་ཟེགས་མ་འབུམ་སྤྲོས་པས། །ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་སྤེལ་བའི་
བྱུང་བ་བརྗོད། །བཞི་བ་དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་
རྒྱས་པའི་ཆེད་དུ་བསྔོས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཅིང་བྱ་བ་ལས་
ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བསྟན་འགྲོའི་དོན་རླབས་ཆེན་མཛད་པ་
ནི། སྐུ་བསྙུང་ཞིག་བཞེས་པའི་སྐབས་གུང་ཐང་བློ་གྲོས་ཞེས་ཡོངས་
སུ་གྲགས་པའི་དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་དེས་ཁ་དར་ཞིག་བསྐུར་ཏེ་ཞལ་
འདོན་གྱི་སྐབས་སོགས་སུ་རང་གི་སྐུ་ཚེ་བརྟན་པའི་ཆེད་དུ་དམིགས་
ན་ལེགས་ཚུལ་གསུངས་པ་བཞིན་སྙན་བསྐུལ་ཞུས་པར་ཞལ་ནས་
ངའི་ཚེ་གང་བོ་འདིར་ཁ་འདོན་དང་དགེ་སྤྱོར་གང་བྱས་ཐམས་
ཅད་ཚེ་འདིའི་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་བཏོན་མ་མྱོང། །ཞེས་
གསུངས། དེ་ལྟར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གང་བྱས་ཐམས་ཅད་
བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱས་པའི་ཆེད་དུ་བསྔོ་བར་མཛད་པ་ནི། རྗེ་
བདག་ཉིད་ཆེན་པོས། ཀུན་ཀྱང་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་ཆེད་དུ་
བསྔོས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་མཛད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་

[070] ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་
དབང་བོའི་ཞལ་ནས། མི་ཟད་སྲིད་པའི་འབྲོག་དགོན་ཉམ་ང་
བར། །སྡུག་བསྔལ་ཁུར་གྱིས་དུབ་པའི་འགྲོ་རྣམས་ལ། །ཕན་
དང་བདེ་བའི་ཡལ་འདབ་ཀུན་རྫོགས་པའི། །གྲིབ་བསིལ་ཆོས་
དང་མཚུངས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང། མཛད་པ་ཀུན་
ལས་གསུང་གི་ནི། །མཛད་པ་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་དང། ཆོས་
ཉིད་བདེན་པ་བསྟན་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་
ལྟར་འགྲོ་བ་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་དངོས་ནི་རྒྱུ་
འབྲས་ཀྱི་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཁོ་
ན་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྐབས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒོ་མང་མཁན་
རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་ནས། བཀའ་འགྱུར་
གྱི་ལུང་ངས་ཐོབ་ཀྱང་མ་ཐོབ། ཐོབ་ཀྱང་འདོན་མི་ནུས། ཁྱོད་
ཀྱིས་ཐོན་དང་ལེགས་ཞེས་བསྐུལ་བ་དང། ཡང་ཉིན་གཅིག་སྐྱབས་
མགོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྗེ་བསྐལ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་དབང་
ཕྱུག་གིས་ཁ་དར་ཆེ་ལེགས་ཤིག་བསྐུར་ཏེ་གཞུང་བར་ལོ་བསྟར་
ཆགས་སུ་ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་དང་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་ཁྲིད་
རེས་མོས་སུ་གནང་བའི་སྲོལ་ཡོད་པ་མི་ནུབ་པར་སྐྱོངས་དགོས་ཞེས་
བསྟན་པའི་བདག་པོར་མངའ་གསོལ་བ་དང། ཞང་སྟོན་ཆོས་ཀྱི་
རྒྱལ་བོས། ཁྱོད་ཀྱིས་བཏོན་ན་ང་དགའ་གསུངས་ནས་སྦས་དོན་

[071]
བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོས། བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་གནང་བ་ཤིན་
ཏུ་ལེགས། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་སུའང་བཀའ་ཆོས་འཆད་སྤེལ་རྒྱ་
ཆེན་གནང་དགོས་ཚུལ་སོགས་བཀའ་བསྐུལ་གནང་བ་ལ་སོགས་
པར་བརྟེན་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་
བསྐོར་བ་ཡིན་ཏེ་རགས་རིམ་ཞིག་བརྗོད་ན། བཀའ་འགྱུར་ཚར་
གཅིག་བསྟན་འགྱུར་ལུང་རྒྱུན་གང་ཡོད་ཚར་གསུམ། རྗེ་ཡབ་
སྲས་གསུང་འབུམ་ཚར་བཞི་རེ། འདུལ་འཛིན་དང་རྗེ་དགེ་འདུན་
གྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ཡང་ཚར་བཞི། ལྷོ་བྲག་བཀའ་འབུམ་
དབེན་ས་བཀའ་འབུམ། རྒྱལ་དབང་བདུན་པའི་གསུང་འབུམ་
ལྕང་སྐྱ་གོང་མ་ངག་དབང་ཆོས་ལྡན་དང། ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་
རྗེའི་གསུང་འབུམ། ཀློང་རྡོལ་གསུང་འབུམ། ཁྱ་དགེ་བློ་གྲོས་རྒྱ་
མཚོ་དང། པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མ། རྒྱལ་མཁན་པོ་གྲགས་
པ་རྒྱལ་མཚན་རྣམས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ཚར་གཉིས་རེ། པཎ་ཆེན་
བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་གསུང་འབུམ་ཚར་གསུམ། དཔོན་སློབ་
བྱམས་པའི་གསུང་འབུམ་ཚར་བཞི། ཀུན་མཁྱེན་གོང་མའི་གསུང་
འབུམ་ཚར་བདུན། ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་དབང་བོའི་གསུང་
འབུམ་མཚར་བཞི། གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་གསུང་འབུམ་
ཚར་དྲུག་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ་ཚར་

[072] ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་ཞང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་
འབུམ་ཚར་དགུ། མཁས་གྲུབ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས། ཞོག་དོན་
ཡོད་མཁས་གྲུབ་འཇམ་དབྱངས་བདེ་བའི་རྡོ་རྗེ། ཐུའུ་བཀྭན་ཆོས་
ཀྱི་ཉི་མ། དབལ་མང་པཎྜི་ཏ། མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་ཐུབ་
བསྟན་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ཚར་རེ་རེ། སྔགས་ཕྱོགས་
པོ་ཏི། ཆོས་སྤྱོད་རབ་གསལ་སོགས་ལུང་ཕྲན་ཤིན་ཏུ་མང་བས་
གྲངས་ཀྱིས་མི་ཟིན་བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་ཚར་བཅུ། མ་ཎི་
བཀའ་འབུམ་དང། མི་ལའི་མགུར་འབུམ་ཚར་དྲུག་རེ་སྟེ་རང་
རང་གི་གྲངས་ཚད་བཤད་པ་ལས་མི་ཉུང་བ་ལྷག་ཀྱང་མཆིས་
གསུངས། བཤད་ལུང་གི་སྐོར་ལ། ལམ་རིན་ཆེན་མོ་ཚར་སུམ་
ཅུར་ཉེ་བ། ལམ་རིམ་ཆུང་ངུ་ཚར་བཅོ་ལྔ། སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་
ཚར་ཉི་ཤུ། རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན། ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ། གྲུབ་
མཐའ་རྩ་འགྲེལ། ལམ་རིམ་མཆན་བཞི་མ། རྗེའི་བསྟོད་པ་དོན་
ལྡན་མ་རྩ་འགྲེལ་ལན་མང་པོར་གསུངས། འགྲེལ་བ་བཞི་སྦྲགས་
ཚར་བདུན། དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་ཚར་གསུམ། སྦས་དོན་
ཀུན་གསལ་ཚར་ཉི་ཤུ། བསྐྱེད་རིམ་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་ཚར་
བརྒྱད་དམ་དགུ། རང་གིས་གང་ཐོབ་པ་རྣམས་ཡང་ཡང་བཏོན་
པས་གྲངས་མི་ཟིན་གསུངས། ཁྲིད་ཀྱི་སྐོར་བདེ་ལམ་ཚར་བཞི་
བཅུ། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ཚར་ཉི་ཤུ་ལྷག་གསང་བདེ་

[073] མཁའ་སྤྱོད་
བསྐྱེད་རྫོགས་ཚར་བཞི་བཅུ་ལས་མི་ཉུང་གསུངས། ཁྲིད་ཆུང་གི་
སྐོར་རྣམས་བགྲངས་ཀྱིས་མི་ལང། བླ་མཆོད་དང་ཕྱག་ཆེན་ཡང་
མང་དུ་གནང། སྲད་རྒྱུད་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར། གཏོར་མ་བརྒྱ་
རྩ་ཚར་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་མདོར་དྲིལ་ན་ལོ་གཅིག་གི་ཁོངས་ན་བཀའ་
ཆོས་མེད་པ་ཉིན་ཉི་ཤུ་ལས་མེད་པ་མང་གསུངས་ལ། འདི་དག་
ནི་དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས་ནས་ལྔ་བཅུ་མ་ཟིན་པའི་བར་གྱི་ཟིན་
ཐོ་ལྟར་ཡིན་ལ། དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ནས་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གྲངས་བར་
དུའང་བཀའ་ཆོས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་གནང་བ་དང། སྤྱི་ཟུར་གྱི་
དབང་དང་རྗེས་གནང། སྒོམ་ལུང་རིགས་གཏད་སྲོག་གཏད་
སོགས་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་ལ། ཆེ་ལོང་ཙམ་ཞིག་ནི་སྐུ་ཚེ་འདི་ཉིད་
ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཐར་ཆགས་སུ་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པར་བྱའོ། །
དེ་ལྟར་བཀའ་ཆོས་བར་མ་ཆད་པར་གནང་བ་མ་ཟད། བྱ་
བ་ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་བསྟན་སྤེལ་བ་ནི། དགུང་
ལོ་ང་གསུམ་པ་ས་རྟ་ལོར་སྔར་ཆོས་སྐྱོང་གི་ལུང་བསྟན་དུ། ཕྲག་
དོག་གྱ་གྱུའི་དྲི་བཞོན་འཚུབ་མ་ནས། །ཞེ་སྡང་དུ་བའི་རྒྱལ་
མཚན་འཛིན་པ་ཡིས། །གཏི་མུག་གཉིས་འཐུང་བསྐྱོན་པའི་ན་
བ་སྟེ། །ང་རྒྱལ་རི་བོ་འབིགས་བྱེད་དྲག་ཏུ་འབེབས། །ཞེས་
གསུངས་པ་དུས་སུ་བབ་སྟེ་རྒྱ་ཧོས་ཀྱི་འཁྲུག་ཟིང་ལ་བརྟེན་ཕྱི་ནང་

[074]
དུས་སུ། རིགས་གསུམ་སྒྱུ་འཕྲུལ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་དང། །
འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་སྐུ་ཚེ་ཕྲེང་བརྒྱུད་ཀྱི། །རྨད་བྱུང་
ཐུགས་བསྐྱེད་བདེན་པའི་མཐུ་བྱིན་གྱིས། །ནག་ཕྱོགས་གདུག་
པའི་བསམ་སྦྱོར་ཞི་བར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་ནས་ཞལ་སློབ་
རྣམས་ལ་ལུང་གནང་སྟེ་བཏོན་པ་དང། རྒྱ་ཧོས་དཔོན་ལ་གུས་
ཟོལ་སོགས་ཐབས་མཁས་དང། ཐུགས་རིམ་སྣ་ཚོགས་མཛད་པའི་
རྐྱེན་ལས་དགོན་སྡེ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་འདིར་ནང་ཁག་རེ་གཉིས་རེ་
ལ་ཉེས་སྐྱོན་བྱུང་བ་ལས་གཞན། དགོན་སྤྱི་གྲ་མ་ཉམས་པར་
ཆགས་ཐུབ་པ་བྱུང་བའང་རྗེ་འདི་བའི་འཕྲིན་ལས་ཁོ་ན་ཡིན། ཁོང་
གི་གསུང་ལས། དགོན་གྲ་མ་ཆག་པ་ཞིག་བྱུང་བས་ཉིན་མཚན་
ཀུན་ཏུ་སེམས་ལ་བཅངས་རྒྱུ་ཚེ་གཅིག་ལ་གོ་ཆོད་པ་གཅིག་པུར་
སེམས་ཡོད་ཅེས་གསུངས། ཡང་གྲྭ་ཇའི་ཚོགས་ཟངས་བཅག་པ་
ཐུགས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་དངུལ་རྡོ་ཚད་དྲུག་གིས་ཚོགས་ཟངས་
བསྒྲུབས། ལྷ་མོ་བདེ་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཐོག་ཅིག་ཉམས་པ་གསོ་བའི་
ཕྱིར་དངུལ་སྲང་སུམ་བརྒྱ་དང་དངོས་པོ་འབོར་ཆེན་སྦྱོར་འཇགས་
མཛད། ཤིང་ལེ་ཁར་དུས་འཁོར་གསར་འཛུགས་ཆེད་དངུལ་སྲང་
དྲུག་ཅུ་དང། དོང་ཚེ་ཁྲོན་ཉིས་བརྒྱ་དང་རས་སོགས་སྦྱོར་
འཇགས་དང་བརྒྱ་མཆོད་ཕུལ་བ་སོགས་མང། ཆོས་དཔལ་ཞིང་

[075] རྡོ་སྦིས་གཞུང་ལ་གྲོ་
འཇགས་དྲུག་ནས་འཇགས་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ། དོང་ཙེ་ཐོའུ་ཁྲོན་
ཉིས་སྟོང་དང་ཉིས་བརྒྱ་མཆོད་རྟེན་བཞེངས་རྒྱུའི་ཐེབས་སུ་
བཞག་ཕྱིས་སུ་ཞིག་གསོས་ཐེབས་ལ་འབྲུ་བྲེ་ལྔ་བརྒྱ་དང་དངུལ་
སྒོར་བརྒྱ་གནང། བྱ་ཁྱུང་དུ་དགེ་འདུན་རེ་རེའི་ཕྱག་ཏུ་དོང་ཙེ་
ཁྲོན་བདུན་རེ་ཕུལ། ཕྱིས་སུའང་ལན་གཉིས་སུ་འགྱེད་བཏང་
ཁོང་གི་འཁྲུངས་ཡུལ་དུ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞེངས་ཡོད་པ་
དེའི་ཉི་ཟླ་ཟར་ཚགས་ཀྱི་ཆེད་དངུལ་སྒོར་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་
གནང། ཞོང་ཤན་ཇོ་བོ་ལ་བཟང་གོས་ཡུག་གཉིས་ལས་གྲུབ་པའི་
རྣམ་སྦྱར་ཁྱད་འཕགས་དང། དངུལ་གྱི་འཁོར་ལོ་འཕྲེང་རྒྱན་ཟར་
ཚགས་ཅན་དང་སྤོས་དམར་གྱི་མགུལ་འཕྲེང་སོགས་ཕུལ། སེར་
འབྲས་སོགས་དབུས་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲྭ་ས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མངགས་ནས་
དགོན་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་གཏོང་སྒོ་གནང་བ་དང། དགུང་ལོ་བཞི་
བཅུ་ཞེ་གྲངས་ཡར་མར་ཞིག་ནས་ལོ་རེ་བཞིན་ཐོས་བསམ་གླིང་ལ་
གྲྭ་ཇ་རེ་གཏོང་བར་མཛད་པ་སོགས་ཕྱོགས་རིས་མེད་ཀྱི་དགེ་འདུན་
རྣམས་ལ་ཕོག་འགྱེད་གནང་སྟེ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱས་
པའི་ཆེད་དུ་བསྔོས་པ་བགྲངས་ཀྱིས་མི་ལོངས་ལ་འགའ་ཞིག་རྣམ་
ཐར་ཐར་ཆགས་སུ་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་གསལ། ལྷ་ཁང་གཙུག་
ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་སྐོར་ལ། ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་གི་གཙང་

[076] འདུ་ཁང་སྟེང་འོག་ཁྱམས་དང་བཅས་པ་
ལ་ཚོན་རྒྱན་གསར་བས་སྤྲས་ཤིང། རྒྱ་གར་ནག་ལས་བྱུང་བའི་
བཟང་གོས་ཀྱི་འཕན་དང་རྒྱལ་མཚན་སོགས་མཆོད་རྫས་འདུ་ཁང་
གང་བ་བཞག་ནང་རྟེན་ཡང་རྗེའི་ལྷ་ཁང་གི་ནང་རྟེན་རྗེའི་སྐུ་
བརྙན་ཆེན་པོ་ནི་བསྟན་པའི་གེགས་ཆག་གི་དབང་གིས་ཡང་དང་
ཡང་དུ་མེ་སྐྱོན་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་མ་འགྲུབ་པར་ལུས་པ་ཐུགས་
ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་གཞི་ནས་སྨན་སྐུ་ཆེན་པོ་ཐོག་ཚད་གཉིས་ཅན་
གསར་བཞེངས་མཛད། ལྷ་བཟོ་ཀུན་སྤངས་གནས་བརྟན་པ་དང་
ལྷན་དུ་དབུ་ནི་ཁོང་གིས་ཕྱག་བཟོ་གནང་ཞིང། ཐིག་རྩ་སོགས་
བཟོ་ལས་ཀུན་ལ་ལྷ་བཟོ་དང་མཉམ་དུ་ཕྱག་ལས་གནང། གཟུངས་
གཞུགས་ལ་བཀའ་བསྟན་གཉིས། གསུང་འབུམ་ཆེས་མང་པོ་
སོགས་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་གཏམས། གཞན་ཡང་ཉེ་
སྲས་བརྒྱད་དང་བྱམས་འཇམ་དབྱངས་འཇམ་དཔལ་སྨྲ་སེང་གི་སྐུ་
ལུགས་སུ་བླུགས་པ་ཁྲི་ཚད་མ་སྟོང་ལྷག་དང་གྱན་ཐང་དུ་མ་བཅས་
སོགས་བཞེངས། གཞན་སྐུ་བཞེངས་པའི་སྡོམ་གྲངས་ནི། དགུང་
ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཐོག་རྡོ་རྗེ་འཆང་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་
མཁན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ། བདེ་མཆོག་
མཁའ་སྤྱོད་མ། ཁྲོས་ནག་ཞལ་བཞི་བ་རྣམས་ཀྱི་ཙ་ཀ་ལི་རེ་
བཞེངས། ཨ་ལགས་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་

[077] བདེ་གསང་འཇིགས་
གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་བཞེངས་པ་རྟེན་བཞེངས་གྱི་ཐོག་མ་
རེད། ཕྱི་ནས་འཇམ་དབྱངས་དམར་སེར། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་
རྒྱལ་བརྒྱ་མཚོ། དུས་འཁོར་ཐང་སྐུ་ཆེ་ཆུང་གཉིས། བདེ་བ་ཅན་
གྱི་ཞིང་བཀོད། གྱན་ཐང་གཅིག་བཤགས་ལྷ་སོ་ལྔ་གཅིག་ཐང་
གཉིས། གསུམ་ཐང་གཉིས། བརྒྱད་ཐང་གཅིག་སྨན་སྐུ་ཚན་
གཉིས་བསྡོམས་པས་ཡོངས་རྫོགས་བདུན། བདེ་མཆོག་གི་ཐང་ག་
ཆེ་བ། མགོན་ཆོས་འཇིགས་གསུམ་གྱི་ཐང་ག་ཆེ་བ་རེ་རེ། དངུལ་
རྡོ་ཚད་བཞི་ལས་བསྒྲུབས་པའི་རྡོའི་སྐུ་དབུ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་དུ་མས་
སྤྲས་པ་རང་གི་ལུས་ཚད་ཅན་འདི་བླ་བྲང་རྒྱུད་ཁང་སྟེང་དུ་
བཞུགས། གནས་བཅུ་དགུ་ཐང་ཁྱད་མཚར་ཞིག་ཆོས་དཔལ་ཞིང་
ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་བཞུགས། ཡང་གནས་བཅུ་བདུན་ཐང་
དགོན་དེའི་རྒྱུད་ཁང་དུ་བཞུགས། ཡང་གནས་བཅུའི་ཐང་ག་ཉེར་
གསུམ་ཅན་ཁྱད་འཕགས་དང། བྱམས་པའི་གོས་སྐུ་བཅས་དེ་
ཀའི་གཟིམ་ཁང་དུ་བཞུགས། སླར་ཡང་བདུན་ཐང་གཅིག་
རྣམས་བསྡོམས་པས་ཚར་བཞི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང། འཇམ་
དབྱངས་ཀྱི་ཐང་ག་ཆེ་བ། སྨན་བླའི་ཞིང་བཀོད་ཁྱད་མཚར་ཏེ་
གསུམ་པོ་དེ་ཀའི་སྨན་པའི་འདུ་ཁང་དུ་བཞུགས། རྡོ་རྗེ་མི་འཁྲུགས་
པའི་ཐང་ག་ཆེ་ལེགས་དེ་ཀའི་རི་ཁྲོད་དུ་བཞུགས། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་

[078]
བསྡོམས་པས་དངུལ་རྡོ་ཚད་རེ་རེ་སོང་པ་འདི་བླ་བྲང་ཚོགས་ཆེན་
འདུ་ཁང་དུ་བཞུགས། ཡང་རྗེ་ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ་གོང་གཤམ་
ཞལ་ཁེབ་སྤུས་ལེགས་ཅན་གྱི་ཐང་ག་བཅོ་ལྔ་སྨན་པའི་འདུ་ཁང་དུ་
བཞུགས། རྡོ་རྗེ་མི་འཁྲུགས་པའི་གསེར་སྐུ་ཆེ་ལེགས་ཤིག་ཀྱང་
དེར་བཞག་ཕྱག་རྡོར་འཁོར་ཆེན་གྱི་ཐང་སྐུ་ཆེ་ལེགས་གཅིག་བླ་
བྲང་རྒྱུད་ཁང་དུ་བཞག་ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ་རང་གི་ལུས་ཚད་དང་
མཉམ་པའི་ཐང་ག་ཆེ་བ་གསུམ། ཡང་དེ་འདྲའི་ཚེ་དཔག་མེད་
གཅིག་སྟེ་བཞི། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས། རྟ་མགྲིན། ཚེ་དཔག་
མེད། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་སོགས་བསྡོམས་པས་ཐང་ག་ཆེ་ཆུང་
སུམ་ཅུར་ཉེ་བ་ཧོར་ཚང་དགོན་གསར་དུ་བཞག་ཡང་དགོན་དེར་
འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ཞིང་བཀོད་གྱན་ཐང་སྤུས་ལེགས་གཅིག་བཞག་
སྐུ་ཕྱོགས་འཁྲུངས་རབས་སོགས་ཐང་ག་ཆེ་ཆུང་ཉི་ཤུ་བླ་བྲང་རྒྱུད་
ཁང་དུ་བཞག་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྨན་སྐུ་ཆེ་བ་གཅིག་དང་
ཐང་ག་བྱིན་ཅན་ཞིག་རྒྱུད་ཁང་སྟེང་དུ་བཞུགས། མགོན་ཆོས་
འཇིགས་གསུམ་གྱི་ཞལ་ཐང་ཆེ་བ་མཐའ་ཤན་སྤུས་ལེགས་སྒྲོལ་
དཀར་ལི་མ་ཁྲི་ཙེ་གསུམ་ཅན། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ལི་མ་ཁྲི་ཙེ་དོ། རྡོ་
རྗེ་མི་འཁྲུགས་པ་ཁྲི་ཙེ་དོ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་སྒྲོལ་མའི་སྨན་སྐུ་
བྱོན་ལེགས་རྣམས་ཀྭ་རིང་དགོན་དུ་བཞུགས། ཤིང་ལེ་ཁར་གུར་

[079] གོང་གི་དུས་འཁོར་གྱི་ཐང་སྐུ་ཆེ་བ་
བཞག་ཤེལ་དགོན་དུ་རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུས་
བསྐོར་བའི་ཐང་ག་ཆེ་བ་གོང་གཤམ་ཞལ་ཁེབ་བཅས་སྤུས་ལེགས་
ཤིག་བཞག་བིས་མདོ་དགོན་དུ་ཐུབ་སྐུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་
པ་ཚོན་དགུ་བ་ཞིག་བཞག་སེ་ཆང་དགོན་དུ་ཇོའི་སྐུ་ཁྲི་རྒྱབ་ཡོལ་
ཅན་ཞིག་བཞག་ཧོར་ཚང་ཙག་ཙག་དགོན་པར་དངུལ་རྡོ་ཚད་
ལྔ་ལས་གྲུབ་པའི་ཀུན་རིག་དང། འོད་དཔག་མེད། མི་འཁྲུགས་པ་
ཐོག་ཚད་ཕྱེད་དང་གཉིས་པ་ཅན་རེ་བཞེངས། ཆོས་དཔལ་ཞིང་གི་
གཟིམ་ཁང་དུ་སྟོན་པ། སྒྲོལ་དཀར། འཇམ་དབྱངས་དཀར་བོ་
གསུམ་རང་གི་ལུས་ཚད་ཅན་རེ་བཞེངས། དེས་མཚོན་གཟིམ་ཁང་
དེར་ལི་མ་དང་སྨན་སྐུ་བསྡོམས་པས་སྐུ་བརྙན་ཆེ་ཆུང་བརྒྱ་དང་
དོན་བདུན་བཞུགས། ཡང་མགོན་པོའི་སྐུ་ལི་མ་ཁྲི་ཙེ་གསུམ་
ཅན། དངུལ་རྡོ་ཚད་དྲུག་གིས་བླུས་པའི་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་དངུལ་
སྲང་བརྒྱ་དང་དོན་གསུམ་གྱིས་བསྒྲུབས་པའི་སྒྲོལ་ལྗང་གཙོ་འཁོར་
གསུམ། སྒྲོལ་མ་ཁྲི་ཚད་ཅན་རྣམས་གཟིམ་ཁང་དེར་བཞུགས་
དགུང་ལོ་ཞེ་དགུ་ཡན་གྱི་སྐུ་བརྙན་ལི་མ་དང་སྨན་སྐུ་བཅས་དྲུག་
ཅུ་ལྷག་བླ་བྲང་རྒྱུད་ཁང་དུ་བཞུགས། བླ་བྲང་ཚོགས་ཆེན་འདུ་
ཁང་གི་རྒྱ་མཐོང་གི་ལོགས་རིས་ཐམས་ཅད་ཚྭས་ཟོས་ཏེ་ཆུད་འཛའ་
བ་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་སྔོན་མ་ཇི་བཞིན་བཞེངས་ནས་ལེགས་

[080]
སྲང་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་རེ་ཡོན་དུ་ཕུལ། ཆོས་དཔལ་ཞིང་དུ་དུས་
འཁོར་གྲྭ་ཚང་དུ་དངུལ་སྒོར་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྐུ་
མི་ཚད་ཙམ་བཞེངས་ཏེ་བཞག་པ་དང། དངུལ་སྒོར་སྟོང་ཕྲག་
གསུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྐུ་བཞེངས་ཤིང་ལོག་རིས་ཀྱི་ཐེབས་
སུའང་དངུལ་སྲང་དྲུག་ཅུ་ཕུལ། བླ་བྲང་བརྩན་ཁང་དུ་གྱན་ཐང་
གསུམ་བཞག་རྒན་རྒྱའི་བན་རྒྱར་ཐང་ག་གསུམ་བཞག་ནས་ལྟུང་
བཤགས་བཙུགས། གཞན་ཡང་གཏོང་རྩ་བཞག་ཐོ་ནི། མཚོ་ཁར་
བཟང་སྤྱོད་འདོན་རྒྱུན་ལ་ཁྲོན་ལྔ་བཅུ་དང་འབྲུ་འཇགས་བཞི་
ཧོར་ཚང་ཙག་ཙག་དགོན་པར་བཟང་སྤྱོད་གསར་བཙུགས་ཀྱི་
ཐེབས་ལ་ཁྲོན་དྲུག་བརྒྱ་དང་ནས་བྲེ་ཉིས་བརྒྱ། བཀྲ་ཤིས་སྒར་དུ་
བདེ་མཆོག་བདག་འཇུག་གསར་བཙུགས་ཀྱི་རྟེན་ཁྲོན་བརྒྱ་དང་ལྔ་
བཅུ། ཁ་གྱའི་སྒར་རྙིང་དུ་ལྟུང་བཤགས་ཕྱག་མཆོད་གསར་
བཙུགས་ལ་ཁྲོན་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ། གསང་འདུས་བདག་འཇུག་
གསར་ཚུགས་ལ་ནས་བྲེ་བཞི་བརྒྱ། སྒར་གསར་དུ་བྱམས་ཁང་གི་
ཐེབས་ལ་ཁྲོན་སྟོང། མཛོད་དགེ་དམེ་པོའི་སྒར་གསར་དུ་ཁྲོན་
སྟོང། ཆས་པ་རྒྱ་མཁར་དགོན་ཞིག་གསོས་འཐེབ་ལ་དངུལ་སྒོར་
སུམ་བརྒྱ་དང་གོས་སེར་བོ་ཁ་བཅུ། རྗེ་མི་ལའི་སྐུ་ཚོན་ལྔ་ཅན་
དངུལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་དང་སྒྲོལ་དཀར་ལི་མ་ཁྲི་ཙེ་གང་རེ། ས་

[081]
དངུལ་རིའི་སེར་སྡེར་ལྟུང་བཤགས་གསར་བཙུགས་ལ་མཆོད་འཐེབ་
ལྔ་བཅུ། མར་མེའི་རྐོང་བུ་བརྒྱ། དངུལ་སྲང་དོན་ལྔ། བླ་བྲང་
ལོ་རྙིང་ལྕགས་མཁར་གྱི་འཐེབ་ལ་ཁྲོན་སྟོང་དང་བརྒྱད་བརྒྱ་བཞག་
གཞན་ཡང་ས་བོན་དུ་མ་ཐེབས་པ་དུ་མ་ཡོད་དེ་དཔེར་ན། དམུ་
དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་བཀའ་འགྱུར་སྣར་ཐང་དཔར་
མ་ཚར་གཅིག་གནང་བ་དང། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་སོགས་
གསུང་འབུམ་དུ་མ་བཞེངས་པ་དང། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་བརྙན་
སོགས་སྐུ་བརྙན་དང་མཆོད་རྟེན་གྱི་གཟུངས་གཞུག་ལའང་བཀའ་
བསྟན་སོགས་པོ་ཏི་སྟོང་ཕྲག་མང་བོ་ཕུལ་བ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་
ཁོང་གི་ཞལ་ནས་འདི་དག་ཀྱང་ལག་ཏུ་གང་འབྱོར་འཕྲལ་དུ་ཕུལ་
བ་མ་གཏོགས། གཞན་ལ་སློང་མོ་བྱས་པ་དང། གཞན་གྱི་རྫས་
རང་གི་ཡིན་ཁུལ་བྱས་པ་མེད་ཅེས་གསུངས་
སྨྲས་པ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་རིན་ཆེན་རྡུལ་མང་ལས། །ཉེར་
བསྐྲུན་ཉམས་རྟོགས་རིན་ཆེན་ལྷུན་པོ་ལ། །བསྡུ་བཞིའི་བང་རིམ་
རིན་ཆེན་བ་གམ་མཛེས། །གཞན་ཕན་འཕྲིན་ལས་རིན་ཆེན་འོད་
སྟོང་འབར། །ཏིང་འཛིན་ལྷ་ཡི་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་དབུས། །
ཟུང་འཇུག་ཞབས་ཟུང་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཞུགས། །བདེ་སྟོང་ཡེ་
ཤེས་རྩེ་བརྒྱ་འབར་བ་ཡིས། །ཀུན་རྟོག་ལྷ་མིན་ཡོངས་ཀྱི་གཡུལ་ངོ་

[082]ཐབས་ཤེས་གསེར་གྱི་ཆུ་འཛིན་སྟུག་པོ་ལས། །དམ་ཆོས་
སྤྲིན་གྱི་མེ་ཏོག་འབུམ་ཕབ་སྟེ། །ལོག་རྟོག་ཞུགས་ཆེན་གཞིལ་དང་
ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ས་ལམ་རྟོགས་པའི་རྩི་བཅུད་ལོ་འདབ་རྒྱས། །ཁབ་
ལེན་རྡོ་ཆེན་ལྕགས་དང་མ་འཕྲད་པར། །ལྕགས་ཕྱེ་ཡོངས་སུ་
འདྲེན་པའི་ངང་ཚུལ་ལྟར། །ཞེན་པ་གཏན་བྲལ་རིགས་བརྒྱའི་ཁྱབ་
བདག་ལ། །སྒྱུ་མའི་ནོར་རྫས་སྤྲིན་བཞིན་འདུ་བར་གྱུར། །བྱ་བ་
ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་གིས། །ཐུབ་བསྟན་གླིང་ཆེན་བཞི་
ལ་དབང་བསྒྱུར་ཏེ། །ཟུང་འཇུག་འཆི་མེད་གནས་ལ་དབང་འབྱོར་
བས། །ང་ལས་ནུ་ཡི་གྲགས་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན། །ཞེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་
འཆང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་
རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་
པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཐོག་མཐའ་བར་
གསུམ་གྱི་དགེ་ཚོགས་ཀུན་ཀྱང་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་ཆེད་དུ་བསྔོས་
ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཅིང། བྱ་བ་ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒོ་ནས་
ཀྱང་བསྟན་འགྲོའི་དོན་རླབས་ཆེན་མཛད་པའི་སརྒ་སྟེ་བཞི་བའོ། །
གཉིས་བ་སྐུ་ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རགས་རིམ་ཐར་ཆགས་སུ་འགོད་པ་
འཇིགས་བྲལ་རྡོ་རྗེའི་ཁྲི་ལ་དབང་འབྱོར་ཞིང། །སྐལ་ལྡན་

[083] །འཕྲིན་ལས་ལྷུན་འགྲུབ་ག་
བུར་འབུམ་འཛག་པ། །ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་སྤེལ་བའི་དཔལ་དུ་
གྱུར། །ཆོས་སྐུའི་རང་གཟུགས་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ལས། །ཞིང་
འདིར་གསུམ་ལྡན་ངུར་སྨྲིག་རྣམ་རོལ་བའི། །བྱུང་བ་རིན་ཆེན་
ངོ་མཚར་འབུམ་ཕྲག་དག་སྙན་པའི་ཚིག་གི་སྲད་བུར་བརྒྱུ་བར་
བྱ། །རྩ་བའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་སྐུ་ཚེ་འདི་ཉིད་གྱི་རྣམ་ཐར་
རགས་རིམ་ཐར་ཆགས་སུ་འགོད་པ་ལ་
སྐུ་བལྟམས་ཤིང་མཚན་གྱི་མེ་ཏོག་རྒྱས་ཏེ་གོང་མའི་
ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་བའི་སརྒ་
རྗེ་འདི་གང་དུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པའི་ཡུལ་ནི། རྒྱལ་བོའི་བཀའ་
འབུམ་ལས། བོད་ཅེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཡུལ། །ས་
མཐོ་རི་གཙང་གངས་རི་གཉན་གྱི་མགུལ། །ཞེས་གསུངས་པ་
ལྟར། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྟོད་སྨད་བར་
གསུམ་དུ་ཕྱེ་ན། སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ། བར་དབུས་གཙང་
རུ་བཞི། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་གོ་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་
གསུམ་ནི། སྤུ་ཧྲེང། མང་ཡུལ། ཟངས་དཀར་གསུམ་སྐོར་གཅིག་
འཆིམ་མམ་ལི། བྲུ་ཤ་སྦལ་ཏི་གསུམ་སྐོར་གཅིག་ཞང་ཞུང་
ཁྲི་ཏེ་སྟོད། ཁྲི་ཏེ་སྨད་གསུམ་སྐོར་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དོ། །བར་

[084] སྔ་མོའི་དུས། དབུས་ལ་དབུ་རུ་གཡོ་
རུ་གཉིས། གཙང་ལ་གཡས་རུ་དང་རུ་ལག་གཉིས་ཏེ་བཞི་ཟེར་ཡང་
ཆོས་རྒྱལ་ཀཽ་ཤྲི་ཧན་གྱིས་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ་
རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་རིན་པོ་ཆེར་ཕུལ་ཕྱིན་ལ། གཡས་རུ། གཡོན་
རུ། སྦུས་རུ། གུང་རི་བཞིར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨད་མདོ་
ཁམས་སྒང་དྲུག་ནི། ཟལ་མོ་སྒང། ཚ་བ་སྒང། སྨར་ཁམས་
སྒང། སྤོ་འབོར་སྒང། དམར་རྫ་སྒང། མི་ཉག་རབ་སྒང་
དང་དྲུག་གོ་དེ་དག་ལ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དུ་གྲགས་ཏེ། མངའ་
རིས་གུང་ཐང་ནས་སོག་ལ་སྐྱ་བོ་ཡན་དབུས་གཙང་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་
ནས་རྒྱའི་མཆོད་རྟེན་དཀར་བོ་ཡན་མདོ་སྨད་རྟའི་ཆོལ་ཁ། ཕྱི་
མ་མདོ་སྨད་རྟའི་ཆོལ་ཁ་འདི་ལ་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་རྨ་ཆུས་བགོས་ཏེ་
མདོ་སྨད་ལྷོ་རྒྱུད་དང་བྱང་རྒྱུད་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ནས། རྗེ་
འདི་བ་འཁྲུངས་ཡུལ་ནི་མདོ་སྨད་ལྷོ་རྒྱུད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཡུམ་
ལས་བསྟན་པ་བྱང་ནས་བྱང་དུ་དར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་
པའི་བྱང་དར་གཉིས་པའི་ལྟེ་བ། མདོ་སྔགས་བསྟན་པའི་འབྱུང་
གནས་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དང་ཐག་ཧ་ཅང་རིང་བའི་ས་ཆ་
ལུང་བའི་མདོ་རྨ་ཀླུང་ཕྱོགས་ལ་གཏད་ཅིང། ཕུ་ཤར་ལྷོར་བལྟས་
པའི་ལུང་བ་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས། ཡར་ནང་ཚོ་ལྔར་གྲགས་པའི་

[085]
བུ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་བཏགས་པ་ཡིན་ཞིང། ལོ་རྒྱུས་ལ་ལར་བྲག་
ཀེར་ལངས་འདི་འདྲ་ལ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྟགས་མཚན་དུ་བཤད་
པའང་ཡོད་ཅེས་དང། ལ་ལས་བདེ་མཆོག་གི་ཡུལ་ཉེར་བཞིའི་
ནང་གི་བྲེ་ཏ་བུ་རི་ཡིན་ཟེར། ཆུ་ཤིང་འཛོམས་ལ་ལོ་ཏོག་སྨིན་
པ། ཕུ་ན་འབྲོག་གི་རྩྭ་སའང་ཡོད་པས། ཁང་ས་ཞིང་ས་ས་ཡི་
དགེ། །འཐུང་ཆུ་ཞིང་ཆུ་ཆུ་ཡི་དགེ། །གམ་འབྲོག་རྒྱང་འབྲོག་
འབྲོག་གི་དགེ། །ཁང་ཤིང་བུད་ཤིང་ཤིང་གི་དགེ། །ཁང་རྡོ་ཐབ་
རྡོ་རྡོ་ཡི་དགེ། །ཞེས་པ་ལྟར་གྱི་སའི་དགེ་བཅུ་ཚང་བ་ཞིག་གོ། །
ཡུལ་མི་རྣམས་གཡོ་སྒྱུ་མེད་པ། མ་བཅོས་པའི་རང་བཞིན་དྲང་བོ་
ཅན། རྐུན་ཇག་སོགས་སྤྱོད་ངན་གྱི་མིག་ལྟོས་མི་བྱེད་ཅིང་
དཀོན་མཆོག་ལ་དད་པ། ཕལ་ཆེར་གཟུགས་བྱད་བཟང་ཞིང་སྨྲ་
སྒོ་ཡངས་པ་སོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་འོས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་ཡུལ་སྡེ་
དེའི་ནང་དུ་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་བའི་ཟད་པ་མེ་ཕོ་སྟག་གི་ལོའི་ཐ་
སྐར་གྱི་ཉ་ལ་དགེ་མཚན་གྱི་ལྟས་དང་བཅས་ཏེ་རྗེ་འདི་བ་སྐུ་
བལྟམས། རྗེ་འདིའི་ཡབ་ནི་བིས་མདོའི་དཔོན་རྒྱུད་ཨ་བརྟན་བུ་
བདུན་གྱི་རྒྱུད་ལས་ཨ་བོ་རྟ་མགྲིན་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་གསུངས། ཨ་
བོ་རྟ་མགྲིན་གྱི་ཕ་མེས་བརྒྱུད་རིམ་ནི་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་
པའི་མི་སེར་ཧོར་སོག་སྡེ་མ་ཞེས་པ་ས་དཀར་གདོང་དྲུག་གི་དབུས་

[086]
རྒྱུད་དུ་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡོད་པས་ཁོའི་ནུ་བོ་དེ་ཀའི་དཔོན་སར་བཞག་
སྟེ་ཁོ་རང་ས་སྐྱར་ཕྱིན། གོང་མ་རིན་པོ་ཆེས་བསེའི་གའུ་ཁ་སྦྱོར་
དང། གུར་མགོན་སྐུ། དར་ནག་པོ་ཁ་གང་དང་བཅས་པ་བསྩལ་
ཏེ་བོད་སོག་གི་ས་མཚམས་སུ་མངགས། དེ་དུས་བླ་མ་དཀའ་བཞི་
བ་བྱ་བས་དཀའ་ཆེན་བཅུ་དྲུག་ཕྱིར་ཁྲིད་པ་གདན་དྲངས། བསེའི་
གའུ་ད་ལྟ་ཡོད་པ་འདི་ཡིན་གསུངས་པས་ཁོང་གི་དུས་སུ་ཡོད་
འདུག་ཀྱང་ད་ལྟ་ཡོད་མེད་ཆ་མ་འཚལ། ཨ་བརྟན་ལ་རྒྱལ་མཚན་
དང་བཀྲ་ཤིས་ཟེར་བའི་བུ་གཉིས་སྐྱེས། བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་དཀྱིལ་
འཁོར་སྒར་བ་བྱས། རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གཞི་བཟུང་བས་བུ་བདུན་
སྐྱེས་པ་ལ་ཨ་བརྟན་བུ་བདུན་དུ་གྲགས། ཁོང་གི་ཡབ་ཨ་བོ་རྟ་
མགྲིན་ནི་དེའི་རྒྱུད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། མོ་ནི་ཀོའུ་ཨ་དཔོན་ཟེར་
པས་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་རྣམས་བརླགས་ཟིན་ནས་མདོ་སྨད་ལྷོ་
རྒྱུད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་རྣམས་གཞོམ་དུ་འོངས་པ་ཁོང་གི་ཡབ་དེ་ཉིད་
ཀྱིས་འཐབ་མོས་བཟློག་སྟེ་དེ་ཕྱོགས་བདེ་འཇགས་སུ་སོང་བ་ཡིན་
ཞིང་དཔའ་གྲགས་ཆེ། ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པར་འབྲས་སྤུངས་བིས་
མདོའི་མི་ཚན་དུ་ཡོད་ཟེར། དེས་ན་ཁོང་གི་གདུང་རུས་ནི་སྤྱན་
རས་གཟིགས་དབང་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་འདུག་
ཁོང་གི་སྐྱེད་ཡུམ་ལྷ་མོ་བྱམས་ནི་ཁོང་གི་སྐུ་ཕྲེང་གོང་མ་བླ་གོ་བླ་

[087]
བཞིན་དྲང་ཞིང་དཀོན་མཆོག་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་
ཁོང་གི་མ་ཡུམ་གྱིས་ཀོའུ་སྡེ་དཔལ་ལྡན་ཞེས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སྟོབས་
ལྡན་རྡོ་རྗེའི་སྐྱེ་བར་གླེང་བ་དེ་ལས་འཇའ་ཚོན་སྙིང་བོའི་ཕོ་བ་
འཇག་ཚུགས་མ་ལ་སྦྱངས་པས་རྟགས་ཐོན། ཁོང་གི་ཡབ་ཡུམ་
གཉིས་དགའ་འདུས་སུ་སོང་ཡང་ཁྱོ་ཤུག་མ་བསྡེབ་པའི་བར་དེར་
མ་ལ་ཁོང་མངལ་དུ་ཞུགས། མ་ཡུམ་རང་གི་སྤུན་ཟླ་མོ་ལོ་བ་ཟེར་
བའི་ཁྱིམ་དུ་བསྡད་པའི་ཚེ་སྤུན་ཟླ་མོའི་ཁྱོ་ག་སྙིང་བྱམས་རྒྱལ་ཟེར་
བ་དེས་མདང་ངའི་རྨི་ལམ་ལ་ངེད་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞི་དེར་མཆོད་རྟེན་
ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་མདུན་ན་ལབ་ཙེ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་བ་རྨིས་ཟེར་
ཞིང། དེ་ནུབ་ལྷ་མོ་བྱམས་ལ་ཁོང་འཁྲུངས་པས་སྙིང་བྱམས་རྒྱལ་
དགའ་ནས་འཁུར་བ་གསར་བ་གཉིས་བཙོས་ནས་བལྟ་རུ་འོངས་པ་
རེད། སྐུ་བལྟམས་དུས་མཚན་མོ་ཡིན་ཡང་ཁྱིམ་དུ་མུན་པ་མེད་
པར་དཀར་སངས་ཀྱིས་སོང་སྟབས་གཡོག་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་ནམ་
ལངས་སོང་བསམ་ནས་ལྡང་བར་བརྩམས་པ་ན་ཡུལ་ལུགས་ཀྱིས་
སྐར་ཁུང་ན་བསེར་བུ་འགོག་ཆེད་ཟར་མའི་རྩྭའི་ཕུང་བོ་བརྫངས་
པ་མཐོང་པས་མོ་སྐྲག་སྟེ་ལྡང་མ་ནུས་ཟེར། ཁོང་གིས་ཁེངས་སྐྱུངས་
གནང་ནས་བདེན་རྫུན་མ་ཤེས་གསུངས་ཀྱང་བདེན་པར་ངེས་ཏེ་
ཕྱིས་ཀྱི་མཛད་པ་དང་མཐུན་པར་ཡོད་དོ། །སྔར་མི་ཚང་དབུལ་

[088]
རྫས་ཟད། གཏེར་ཞིག་བསྒྲུབ་པ་ལ་བུམ་པ་གས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་
གྱིས་ཐ་མར་དབུལ་བོར་སོང་པ་རེད་ཟེར། ཁོང་དགུང་ལོ་བཞི་ལྔ་
ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་རྒད་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤི་ནས་ཕ་མ་ཚོ་ལས་ཀས་བྲེལ་ཏེ་
སོང་ཤུལ་དུ་ཁོང་སྒོ་ཁང་ལམ་སྲང་དུ་ཕག་པ་མ་བུ་ཚོ་དང་ལྷན་
སྡོད་བྱེད་དགོས་བྱུང་བས་གྲིབ་ཀྱིས་ཐེབས་ཏེ་ཞལ་གྱི་ཚེམས་ཐམས་
ཅད་ནག་པོར་གྱུར། ན་ནས་སྐུ་འདའ་ལ་ཁད་བྱུང། དེའི་ཚེ་
ཐར་བ་གླིང་དུ་ཁྱེར་ནས་གསེར་ཁང་བའི་སློབ་མ་རི་ཁྲོད་པ་ཞིག་
ཡོད་པས་བྱབས་ཁྲུས་རེ་གནང་བས་དྭངས་སྐྱེད་ཅུང་ཐོན་ཡང་ཁོང་
གི་མས་ནང་ཕྱགས་པའི་གད་སྙིགས་ཐབ་ཏུ་མེར་བསྲེགས་པས་མ་
རང་གི་མིག་ན་ནས་ཟླ་བ་ཕྱེད་བཅས་གཉིས་ཙམ་ལ་ཐར་བ་གླིང་དུ་
འདུག་དགོས་བྱུང། དེ་སྐབས་ཁོང་སྟག་གེ་ཚང་ནས་དེར་བཞུགས་
སྤོང་བ་པ་རྣམས་ལ་བདེ་མཆོག་དང་འཇིགས་བྱེད་བློ་འཛིན་གྱི་
རྒྱུགས་བཞག་པས་གནས་པོ་དགེ་སློང་གིས་འཛིན་གཤར་བྱེད་པ་
ཁོང་གི་སྙན་ལམ་དུ་སོན་པས་བློ་ལ་ཐོན་ནས་དགེ་སློང་དེས་བློ་ལ་
མ་ཐོན་པ་དག་ཁོང་གིས་གསལ་འདེབས་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང། འདི་
དེང་དུས་ཀྱི་རྫུན་ལབ་ཀྱིས་ལུང་སྟོན་ཁུལ་བྱེད་པ་སོགས་ལ་བག་
ཆགས་སད་པ་རེད་ཟེར་བ་དང་མི་འདྲ་བར་སྔོན་སྦྱངས་ཀྱི་བག་
ཆགས་སད་པའི་རྟགས་མཚན་ཡང་དག་གོ། །འོན་ཀྱང་དེར་

[089]
དྲངས། འདིའི་ཐད་གསང་རྣམ་ལས། །ཐར་བ་གླིང་ནས་ཐོ་
རེངས་དགོན་པ་རུ། །བྱོན་པའི་ལམ་བར་ནགས་ཚལ་སྟུག་པོའི་
དབུས། །མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་དགྱེས་པའི་གར་མཛད་ཅིང། །
རྡོ་རྗེའི་གླུ་ཡིས་མཆོད་པ་མངོན་སུམ་གཟིགས། །ཞེས་གསུངས་པ་
ལྟར་གྱི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་བ་ཡོད་དོ། །ཅུང་བཞུགས་སྟབས་
སྐུའི་བསྙུན་དྭངས་མོད་ཁྱིམ་ནས་འཛིན་མི་ཆོག་པའི་ལུང་བསྟན་
བབ་པས་གཟན་ཤམ་འདྲ་བ་རེ་གསོལ་ཏེ་སྔར་གྱི་ཐར་གླིང་གི་
གནས་པོ་དགེ་སློང་ལ་བཅོལ། སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་
གཟན་ཤམ་གང་མཐོང་གྱོན་པ་དང། ཁྱད་པར་སྡེ་དེའི་ཡུལ་མི་
ཐམས་ཅད་སྤྱི་ཁང་དུ་འཚོགས་པའི་ཤུལ་ན་སྐྱེད་ཡུམ་གྱི་སྐེ་རགས་
སེར་བོ་ཞིག་ཡོད་པ་གཟན་གྱི་ཚུལ་དུ་མནབས་ནས་མི་མང་འཚོགས་
སར་སྐྱེད་མའི་གམ་དུ་བརྒྱུགས་པས་ཀུན་བཞད་གད་ཐག་གེ་བར་
སོང། རྒན་པོ་འགས་བཟང་བོའི་བག་ཆགས་ཅན་དུ་འདུག་ཟེར་
དེའི་རྐྱེན་གྱིས་བླ་མ་ཞིག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་རེད་ཅེས་མི་མང་གི་ངག་ལ་
གྲགས་ཤིང་རྒན་པོ་དག་སྣང་ཅན་དང་བུད་མེད་དད་པ་ཅན་འགའ་
རེས་མཇལ་ཁ་ཞུ་བ་ཡང་ཡོད་འདུག་ཐར་བ་གླིང་ནས་ཁོང་དང་ན་
མཉམ་གྱི་བྱིས་པ་འགའ་བཅས་སྲང་བར་ནས་རྩེ་བཞིན་ཡོད་སྐབས་
ཤིག་ཁོང་སྟག་གེ་ཚང་བླ་བྲང་ནས་ཕེབས་པ་རེད་ཟེར་བ་བལྟས་

[090] རྗེས་ཤིག་ན་ཞབས་ཞུ་དེ་རྟ་
ལ་ཞོན་བཞིན་འོངས་ནས་ཁོང་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ལ་བླ་བྲང་སྐུ་ཕྱོགས་
ནས་བསྐལ་བཟང་བསྟན་པ་ཞེས་བཏགས་པ་རེད་མ་བརྗེད་པར་
གྱིས་ཞེས་ཟེར་བར་ཁོང་གི་ཐུགས་ལ་བླ་བྲང་སྐུ་ཕྱོགས་ནས་ང་
མཁྱེན་དོགས་ཡང་མི་འདུག་ན་མིང་སྤོས་པ་ཅི་ཡིན་སྙམ་པ་ཞིག་
བྱུང་གསུངས། ཐར་གླིང་གི་ཚོགས་དེར་དགེ་སློང་མིན་པ་ཞུགས་
མི་ཆོག་པས་ཀྭ་རིང་དགོན་གྱི་ཚོགས་ལ་ཞུགས། ཚོགས་པས་དྲུག་
ཅུ་བ་གསུངས་པས་དེ་ལ་ཐུགས་ཞེན་ཏེ་ཟན་བརྫིས་པ་མ་ཟོས་པར་
ཕྱིར་ཁྱེར་ཡོང་ནས་དྲུག་ཅུ་བ་འདྲ་བ་བཅས་ཏེ་བསྔོ་བའི་ལད་མོ་
བྱས་པ་དྲན་གསུངས། བྱིས་པ་གཞན་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་རྩེ་མོ་
བྱས་ཏེ་རྡོ་ལེབ་གོར་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་གཞན་དེས་རང་འཐག་བསྐོར་
ཟེར། ཁོང་གིས་དེ་མ་རེད་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་ཟེར་ནས་མ་འཆམ་
པར་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་ཚུལ་ཁོང་སྟག་གེ་ཚང་གི་མདུན་དུ་འདུག་
པས་མཐོང་ནས་སྟག་གེ་ཚང་ལ་ཞུས་པར་དགེ་བའི་བག་ཆགས་ཡོད་
པ་ཁོ་ཡིན་འདུག་གསུངས། དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་རང་རྟགས་དུ་
མ་ཞིག་མཐོང་གཤིས་བླ་གོ་བླ་སར་གྱི་སྐྱེ་སྤྲུལ་གྱི་ཐོ་ཡིག་ནང་བཞག་
གོ། །
དེ་ནས་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་བའི་ཆུ་སྤྲེལ་ལོར་ཁོང་དགུང་གྲངས་
བདུན་དུ་སླེབས་སྐབས་སྐྱབས་མགོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་ཕྲེན་

[091]
ཐུགས་ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་ཏེ་གདན་རབས་ལྔ་བཅུ་བ་
བླ་གོ་བླ་སར་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་སྐུའི་སྐྱེ་
བར་ཐག་བཅད་དོ། །སྨྲས་པ། སྒྲིབ་བྲལ་ཆོས་སྐུའི་མཁའ་
དབྱིངས་དག་པ་ལས། །ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུའི་ཉི་ཟེར་འབུམ་ཤར་
ཏེ། །སྐྱེ་སྤྲུལ་ཉི་མ་གསར་བ་རབ་གསལ་བས། །བསྟན་འཛིན་
དག་གི་དགྱེས་ཞལ་ཟླ་བ་མཛེས། །ད་ནི་བསྟན་དང་སྐྱེ་དགུའི་
པད་ཚལ་དག་རྒྱས་བྱེད་སྣ་ཚོགས་འོད་ཅན་བྱུང་ངོ་ཞེས། །
དགའ་བའི་ཅ་ཅོ་སྙན་པའི་སྒྲ་ཆེན་གྱི། །དབྱར་གྱི་རྔ་གསང་
སྙན་པོའི་ཁེངས་པ་བཅོམ། །དེ་ནས་ལོ་དེར་ཁོང་རང་ཡུལ་ན་
བཞུགས་ཡོད་ཚེ་ཉིན་ཞིག་ཁོང་སྟག་གེ་ཚང་ཕེབས་ནས་དེ་ཀར་
ཁྲི་བརྒྱབ་ནས་ཁོང་ཁྲི་ཐོག་ཏུ་གདན་དྲངས་ཏེ་སྐྱབས་མགོན་རིན་
པོ་ཆེའི་ཕྱག་མདུད་དང་ཁ་དར་ཕུལ་ཏེ་ཁྲི་འདོན་གནང། ཁོང་
སྟག་གེ་ཚང་གིས་དེ་ཀའི་ཚོ་མི་རྣམས་ལ་ཁྱེད་ཚོར་གཅིག་ཏུ་སྒོ་མང་
བླ་མ་ཆོས་དར་ཚང་གི་སྐུ་རྩར་སྤྲུལ་སྐུ་འདི་འཁྲུངས་འདུག་མི་
རྒྱུད་ཀྱིས་དེད་ན་སྟག་གེ་ངག་དབང་དགེ་འདུན་བསྟན་འཛིན་གྱི་
སྐུ་ཉེའི་རིགས་སུ་འདུག་གཤིས་སྤྲུལ་སྐུ་འདི་ཐག་གཅོད་ཀྱི་ཁུར་
ལེན་ཐམས་ཅད་རང་གིས་བགྱིས་ཏེ་ཐག་བཅད་པ་འདི་ལགས་པས་
སྤྱིར་ཀྭ་རིང་དགོན་གྲོང། སྒོས་སུ་གྲོའི་ཐོག་འབྲིང་གི་ཚོ་བ་གཉིས་

[092]
ཆས་གང་ཡོད་ད་ལན་ཁྱོད་ཚོ་ལ་སྤྲོད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུང་ནན་ཆེ་བ་
གནང། ཁོང་ཚོས་དགེ་རྒན་ཚང་ལ་སྐུ་དྲིན་ཆེ་དང་ཐུགས་ཁུར་
ཆེ་བཞེས་གནང་དགོས་ཞེས་སོགས་ཞུས། དེ་ནས་སྟག་གེ་ཚང་གི་
དཔོན་པོས་རྟ་དཀར་བོ་ཞིག་གི་ཆིབས་ཐོག་ནས་ཐར་གླིང་དུ་
གདན་དྲངས། དེ་རྗེས་འགྱང་ཞིག་ནས་ཐར་གླིང་དེ་ཀ་ནས་
དགོན་གྲོང་ཀུན་ལ་སྟོན་མོ་དྲངས་ཏེ་ཁྲི་སྟོན་བྱས། དེ་སྐབས་སྟག་
གེ་ཚང་གིས་ཁོང་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྟོས་དང་མི་མང་བོ་འཚོགས་ཨེ་
འདུག་ཅེས་གསུངས་པར་ཁོང་ཕེབས་ནས་གཟིགས་པས་མི་མང་
དགའ་ཚོམ་ཚོམ་བྱས་འདུག་པ་གཟིགས་ནས་ཁོང་སྟག་གེ་ཚང་ལ་
འཛིན་གྲྭ་འཛིན་གྲྭ་བྱས་ནས་འཚོགས་འདུག་ཞུས་པར་ཁོང་ལ་སྤྱན་
ཆེར་གཟིགས་ནས་ཕྱོགས་འདི་ན་འཛིན་གྲྭ་ཟེར་བའི་མིང་ཙམ་ཡང་
བྱིས་ཆུང་འདི་འདྲའི་ཐོས་ཡུལ་དུ་འོང་དོན་མེད་ཁྱོད་ལ་སུས་
བཤད་པ་ཡིན་གསུངས། ཁོང་ཁ་རོག་བསྡད་པས་ཡ་མཚན་གྲྭ་ས་
ཆེན་པོ་འགྲིམ་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་གསུངས། སྟོན་ཚོགས་སྐབས་
སྟག་གེ་ཚང་དང་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཁང་སྟེང་དུ་འཁོད་པར་ཞུང་
བའི་ཆོས་གྲགས་ཟེར་བ་ཞིག་གི་སྐེ་ལ་ཏཱ་དཀར་འདོམ་དོ་ཙམ་པ་
ཞིག་འཕངས། ཆང་དཀར་ཡོལ་གང་ལག་པར་བཟུང་སྟེ་ཚོགས་
པའི་དབུས་སུ་ཡར་ལངས་ནས་སྟོན་བཤད་བྱས། ཁོང་གིས་གཞོན་

[093] །ཅེས་རྐང་བ་གཅིག་
པོ་ལས་གཞན་མ་ཤེས་གསུངས། དེ་ནས་ཁོང་སྟག་གེ་ཚང་གིས་ཀ་ཁ་འཕྲལ་ཀློག་དང། སྦྱོར་ཀློག་སྐྱབས་འགྲོ་ལྟུང་བཤགས་
སྲད་དབེན་གྱི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར། སྨོན་ལམ་ལྔ། འཇིགས་བྱེད་
གཉིས། རྒྱན་འཇུག་གདུགས་ཤེར། སྒྲོལ་མ་སོགས་ཚོགས་
ཆོས་གྲྭའི་ཞལ་འདོན་ཕལ་མོ་ཆེ་ཐུགས་འཛིན་གནང་བས་ཚེགས་
མེད་དུ་མཁྱེན་
དགུང་གྲངས་བརྒྱད་པ་རབ་ཚེས་ཆུ་མོ་བྱི་ལོར་ཁོང་སྟག་གེ་
ཚང་སེ་ཆང་དགོན་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས་དགོས་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་ཕེབས་
ཏེ་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་འཕྲོ་བསྐྱངས་
སྨྲས་པ། ཐུགས་བསྐྱེད་ཀུན་བཟོད་མ་ཡི་ལྟོ་བ་རུ། །ལུང་
རྟོགས་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཡོངས་འཁྱིལ་ཞིང། །རིན་ཆེན་ལྷུན་
པོ་སྐུ་བཞིའི་བང་རིམ་མཛེས། །འཕྲིན་ལས་ཉི་ཟླ་ཟུང་གི་རྣ་ཆ་
གཡོ། །རབ་དྭངས་མཚེའུ་འབུམ་གྱི་དྭངས་ཤེལ་དུ། །རབ་གསལ་
ཉི་ཟླའི་གཟུགས་བརྙན་འཛིན་པ་བཞིན། །རབ་མང་གདུལ་བྱའི་
བསོད་ནམས་ཞིང་ས་རུ། །རབ་མཆོག་སྤྲུལ་བའི་བཀོད་པ་འབུམ་
ཕྲག་རྒྱས། །མཚན་མོར་མུན་པའི་གོས་ཀྱིས་གཡོགས་པ་ན། །ཉི་
མ་གཞོན་ནུའི་འོད་ཀྱིས་བཤུས་པ་བཞིན། །དུས་ཀྱི་བཤད་སྒྲུབ་
འོད་ཆེན་ཡལ་བ་ན། །བཤད་སྒྲུབ་འོད་ཆེན་འབར་བ་ཁྱོད་ཉིད་

[094] །བསྐལ་བཟང་ཐུབ་པ་ཡོངས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ། །དབང་
འབྱོར་ལུང་རྟོགས་མཛོད་ཀྱིས་རབ་ཕྱུག་པ། །བསྟན་པའི་བདག་
པོ་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་དེ་ཡི། །ཟག་མེད་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པས་
གསལ་ལེར་གཟིགས། །ཟབ་རྒྱས་རྩིབས་སྟོང་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་
ཡིས། །ཐུབ་བསྟན་ཁྱོན་ལ་དབང་བསྒྱུར་རྒྱལ་བོ་ཆེ། །གོང་
མའི་ཆོས་སྲིད་གསེར་གྱི་ཁྲི་འཕང་ལ། །མངའ་གསོལ་དགེ་མཚན་འོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཁྱབ། །ཅེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་ཡོངས་
སུ་གྲགས་པ་རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་
བཟང་བོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་
གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐུ་བལྟམས་ཤིང། མཚན་
གྱི་མེ་ཏོག་རྒྱས་ཏེ་གོང་མའི་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་བའི་སརྒ་སྟེ་ལྔ་
བའོ།།
ཆོས་གྲྭར་ཞུགས་ནས་ཐོས་བསམ་གཤའ་མ་བྱས་ཏེ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་
བོ་བྱེད་ཕྱིར་གནས་དབེན་པར་གཤེགས་པའི་སརྒ་
འཇིགས་མེད་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་ཆུ་གཏེར་ཆེ། །འཕྲིན་
ལས་རླབས་ཀྱིས་བྱིས་པའི་སྙིང་རྩ་འདར། །གདམས་པ་རིན་
ཆེན་གཏེར་གྱིས་ཡོངས་གང་བའི། །བཤེས་གཉེན་རྒྱ་མཚོ་ཆེ་
དེར་སླར་ཡང་འདུད། །དེད་དཔོན་མཁས་པའི་གྲུ་རྫིངས་ལེགས་

[095] །རིན་ཆེན་གླིང་ནས་རིན་ཆེན་དབང་རྒྱལ་འདྲེན། །
དམ་པའི་བསླབ་སྡོམ་རྨང་གཞི་ལེགས་བཏིང་ནས། །ཐོས་བསམ་
བརྩོན་པས་ཟུང་འཇུག་ནོར་བུ་ལེན། །རིགས་ལམ་བྱེ་བའི་མཛོད་
འཛིན་མཁས་མང་དབུས། །མེ་ལྟར་འབར་བའི་ཤེས་རབ་རླབས་
ཆེན་གྱིས། །ཐོས་བསམ་གནད་ལ་སྨིན་པའི་བྱུང་བ་དག་
བརྗོད་པ་མཆོད་པའི་སྤྲིན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ། །
དགུང་གྲངས་དགུ་བ་རབ་ཚེས་ཤིང་ཕོ་ཁྱིའི་ལོར་ཁོང་སྟག་
གེ་ཚང་གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་རྒྱུད་ཁྲིད་ཕེབས་དགོས་བྱུང་
བའི་རྗེས་སུ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་
ཚེས་བཅུ་བཞི་ལ་བསླེབས། དེ་ཉིན་ཉི་མ་བྱང་བགྲོད་ཀྱི་འཕེལ་ཁ་
གསར་རྩོམ་དང་འགྲིག་པས་རྟེན་འབྲེལ་མ་བསྒྲིག་རང་འགྲིག་ཏུ་སོང་འདུག་
དགུང་གྲངས་བཅུ་བ་རབ་ཚེས་ཤིང་མོ་ཕག་གི་ལོའི་གནམ་ལོ་
གསར་བཞད་ལ་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་ཞབས་པད་དུ་
གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་དགྱེས་སྟོན་ལ་ཐོག་མའི་མཇལ་ཁ་ཞུས་
ཐུགས་དགྱེས་པའི་རྣམ་པ་ཆེར་མཛད་དེ་ཀ་ར་བག་ཆ་གཅིག་
སོགས་གནང། ཕྱིས་ཤིག་ནས་བླ་གོ་བླ་སར་ཆུང་ཆུང་ཞིག་མཇལ་
བ་ཁྱོད་ཡིན་འདུག་ཅེས་སྐུ་འདའ་ཁའི་བར་དུ་ཡང་ཡང་གསུངས་
པས་ཐུགས་ནས་མ་བོར་པར་ཡོད་གསུངས། ལོ་དེའི་ཟླ་བཞི་བའི་

[096]
པོ་ཁོང་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ནས་རབ་བྱུང་དང་
དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས་པས་ཁོང་གི་གདུལ་བྱའི་ཐ་མ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་རབ་
བཟང་ལྟ་བུར་སོང་གསུངས། སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་ལྷ་སར་
ཕེབས་ཁར་གྲྭ་ཚང་ལ་ཚེ་དབང་གནང་དུས་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་
ཆེ་མཆོག་གི་དྲུང་ནས་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་མ་ཐོབ་
དགུང་གྲངས་བཅུ་གཅིག་པ་རབ་ཚེས་མེ་ཕོ་བྱི་བའི་ལོར་གླང་
པད་མའི་བླ་སེར་ཞེས་པ་རྡོ་རམས་པ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དགེ་རྒན་
དུ་བསྟེན་ནས་བསྡུས་གཞུང་སོགས་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱངས་པ་དང་
ཆབས་ཅིག་དེ་ལོར་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་
མཚོའི་ཞལ་སྔ་ལས་དམ་ཆོས་གྱི་བགོ་སྐལ་གྱི་ཐོག་མ་སྲད་རྒྱུད་བླ་
མའི་རྣལ་འབྱོར་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་གཟབ་ཁྲིད་ཞིབ་རྒྱས་
ཐོབ། འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ཀྱང་དྲག་
པོ་སུམ་དྲིལ་གྱི་རྗེས་གནང་དང་བཟང་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་ལུང་ཁ་ཡར་
གསན་
དགུང་གྲངས་བཅུ་གཉིས་པ་རབ་ཚེས་མེ་མོ་གླང་ལ་དཔྱིད་
ཚེས་གཉིས་པའི་ཡར་འཚོགས་སྐབས་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས། དེ་སྐབས་
བསྡུས་གྲྭ་བློ་འཛིན་སེལ་འཇུག་སྒྲུབ་འཇུག་ལ་སླེབས། དབྱར་ཆོས་
སྟེང་གོང་དུ་ཞུས་པ་ལྟར་འགག་རིང་ཐུང་གི་དམ་བཅར་བཞེངས་

[097]
ཡིད་དབང་འཕྲོག་པ་བྱུང། དགུན་ཆོས་ལ་བསྡུས་གྲྭ་ཚོགས་
རྒྱུགས་སུ་ཕུལ་
དགུང་གྲངས་བཅུ་གསུམ་པ་རབ་ཚེས་ས་ཕོ་སྟག་ལ་འཛིན་གྲྭ་
ཁ་དོག་གོང་དུ་གྲུབ་མཐའ་རྩ་བ་དང་འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་ཐུགས་
འཛིན་གནང་
དགུང་གྲངས་བཅུ་བཞི་བ་རབ་ཚེས་ས་མོ་ཡོས་ལ་འཛིན་གྲྭ་
བསྡུས་འབྲིང། དེ་ལོར་ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོ་ལས་གྲུབ་
ཆེན་ལོ་ཧུ་བའི་ལུགས་ཀྱི་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་ལྷ་དྲུག་ཅུ་རེ་
གཉིས་པའི་དབང་ལྟ་གོན་དང་བཅས་གསན་ཏེ་གསང་ཆེན་ཆོས་
ཀྱི་སྒོར་ཞུགས་པར་མཛད། དེ་ནས་བཟུང་བཀའ་ཆོས་ནམ་ཡོད་
ཆད་མེད་ལྟ་བུར་ཕེབས་ཏེ་གསན་བཞེས་མཛད་པའི་སྡོམ་གྲངས་
གོང་དུ་བཀོད་པ་ལྟར་ལ་ཞལ་ནས་བཀའ་དྲིན་སྙིང་ལ་ལྕི་ཞེས་
གསུངས། དེའི་དགུན་ངོར་འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་དང་གྲུབ་མཐའ་
རྩ་བ་ཚོགས་རྒྱུགས་སུ་ཕུལ་
དགུང་གྲངས་བཅོ་ལྔ་བ་རབ་ཚེས་ལྕགས་ཕོ་འབྲུག་ལ་བསྡུས་
ཆེན་དུ་སླེབས། དཔྱིད་ཡོངས་རྫོགས་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་
དྲིན་ཅན་བླ་མ་ཞང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་

[098]
འཇུག་སྒོ་སྐྱབས་འགྲོའི་ཁྲིད་དང། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་དང་
གང་བློ་མ་སོགས་ལུང་ཕྲན་ཁ་ཡར་ཐོབ་གསུངས། དེ་སྐབས་ལོའི་
འབྲུག་སྐད་ཐོག་མར་བྱུང་བས་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་ཞེས་ཕེབས་
དེ་ནས་ཡང་བཀའ་ཆོས་ནམ་ཡོད་ལ་ཆུད་པའི་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་
ཤིང། གཟིགས་དཔེ་གང་དགོས་འཚོལ་བ་དང། གསུང་རྩོམ་
ཉུང་ཤས་འབྲི་བའི་ཕྱག་གཡོག་ཞུ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐལ་བའང་ཐོབ་
ཅེས་གསུངས། ལོ་དེའི་དགུན་ངོར་བློ་རྟགས་དོན་བདུན་ཅུ་དང་
བཅས་པའི་ཚོགས་རྒྱུགས་ཕུལ་
དགུང་གྲངས་བཅུ་དྲུག་པ་རབ་ཚེས་ལྕགས་མོ་སྦྲུལ་ལ་རྟགས་
རིགས་འཛིན་གྲྭར་སླེབས་སྟེ་བློ་རིག་ཚོགས་གླིང་གནང་བ་དང་
གཞུང་རྒྱུགས་ཕུལ་
དགུང་གྲངས་བཅུ་བདུན་པ་རབ་ཚེས་ཆུ་ཕོ་རྟའི་ལོར་གཞུང་
གསར་དུ་སླེབས་ནས་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུ་གསར་རྩོད་དང་དུས་འགྲིག་
པས་ཟླ་གཉིས་པའི་ཉེར་དྲུག་གི་བར་ཆོས་གྲྭར་ཕེབས། དེ་སྐབས་
དགེ་རྒན་ཚང་ནས་ད་ཁྱོད་ཨ་ལགས་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བཀའ་འགྱུར་
གྱི་ལུང་གནང་བ་ཉན་དུ་སོང། ཐེའུ་བློ་བཟང་གི་གམ་ནས་སྡོད་
ལ་དཔེ་ལྟས་ཀྱང་ལེ་ཤོར་མེད་པ་གྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བཀའ་
འགྱུར་གྱི་ལུང་ཉན་ཏེ་མདོ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་བར་སོང་ཟིན་

[099] སྔོན་སྟག་གེ་ཚང་
ནས་ཁྱོད་ཚོགས་ཆོས་འགྲིམ་པ་ལ་ཁང་མིག་ཆུང་ངུ་ཞིག་གིས་ཡོང་
གསུངས་པ་ལྟར། འདི་ལོར་ཁང་བ་སྔ་མ་བཙོང་སྟེ་ཁང་ཆུང་ཞིག་
ཏུ་སྤོས། དེ་ཕྱིན་ཁ་སྨྲས་གླེང་བརྗོད་མང་བ་སོགས་དང་ཡང་
དགོས་ཁམས་མ་སྙོམས་པར་བརྟེན་གྲོ་ར་ཚང་མོ་མ་རྣོ་ཤོས་སུ་
གྲགས་པས་བརྟག་པ་ཞུས་པར། རྟ་མགྲིན་གྱི་བསྙེན་པ་དང་གུར་
དྲག་དང་རྟ་མགྲིན་འཁོར་ལོ་ཤམ་བུ་ཅན་ཡོད་པས་དེ་སྐོར་ཟེར་
དེ་འཕྲལ་ཁོང་རང་ཉིད་རྟ་མགྲིན་གྱི་བསྙེན་པར་བཞུགས་པའི་
མནལ་ལམ་དུ་ཁོང་དང་ཁོང་གི་འཛིན་གྲྭ་བཅས་བསྡུས་ཆེན་གྱི་གོ་
སར་རྩོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཁོང་ཨ་ལགས་རིན་པོ་ཆེ་གློ་བུར་དུ་ཕེབས་
བྱུང་བ་ཞལ་དམར་ཞིང་ཟིལ་ཆེ་བ་ཁྲོ་ཚུལ་གྱིས་སྤྱན་ཧྲིག་ཧྲིག་
ཕྱོགས་ཀུན་གཟིགས་པས་ཁོང་གི་འཛིན་གྲྭའི་སྨད་སོག་མ་ཅིག་ཟེར་
བ་དེ་ལ་བརྡུང་རྡེག་མང་བོ་གནང་བ་ཞིག་རྨིས། བསྙེན་པ་གྲོལ་
ཚེ་ཁམས་ཀྱང་རང་སར་ཅུང་བབས། འཁོར་ལོ་དེ་འབད་པས་
བསྐོར་བས་ཐམས་ཅད་ནས་ཕྱི་ཕྱིར་མི་འཚམ་པར་གྱུར་བས་འཁོར་
ལོས་ལན་པར་ཤེས་ནས་གཞན་ལ་བྱིན། ལྷ་ཁྱད་པར་བ་ཡིན་ངེས་
ལ་ངེད་རང་ལ་སྔ་འགྱུར་ཕྱོགས་འདི་ལ་ལས་འཕྲོ་ངན་པས་འབྲེལ་
མེད་པ་གོ་གསུངས། རྡོ་རྗེ་འཆང་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་
དགེ་ལེགས་ཚང་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དུས་

[100]
པའི་ཉི་མ་ཚང་ནས་ཁོང་ལ་ངེད་རང་གཉིས་ཤམྦྷ་ལར་མཉམ་འགྲོ་
བྱེད་པས་དེའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་དབང་གི་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷན་
སྡོད་ལྷན་འགྲོ་ཞེས་གསུངས་ནས་ཁོང་ཨ་ལགས་རིན་པོ་ཆེས་དགེ་
ཚལ་སྒྲུབ་སྐབས་གནང་བའི་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་གསེར་
བྲིས་ཤིག་ཡོད་པ་གནང་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ལེགས་པར་འཛུགས་
ཞེས་པའི་བར་ཐོན་ཞེས་ཕེབས་པ་བཞིན་བྱས། རྗེས་ཤིག་ལ་ཡི་གེ་
ཞིག་གནང་བར་ཁྱོད་བླ་རྒན་སྨ་ར་དཀར་པོ་ཅན་ཞིག་ཏུ་མ་གྱུར་
བར་དུ་འགྲོ་བའི་སྐབས་མེད་ཅེས་ཕེབས། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་
ཡིན་ངེས་ལ་བྱིས་པ་མནོ་བསམ་མེད་པའི་ཚུལ་བཞེས་པའི་སྐབས་
རེད་སྙམ་ཡང་ཕྱིས་སོག་ཡུལ་དུ་བྱོན་སྐབས་ལན་གྲུ་ནས་ཁ་དར་
ཞིག་བསྐུར་ཏེ་ད་བུད་སོང་བདེ་བར་གྱིས་ཞེས་ཕེབས་འདུག་པ་
སོགས་སོག་ཡུལ་དུ་བྱོན་པའི་དོན་ལས་མ་གོ་མོད་ཁོང་ཞིང་གཞན་
དུ་དགོངས་པ་གཏད་པ་དང། ང་རང་གི་ཚེ་ཚད་བཅས་གསུངས་
པ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ཅེས་གསུངས། འདི་ཡང་དམ་པ་གཉིས་ཀའི་
རྟོགས་པའི་མངོན་རྟགས་ཡིན་ཏེ་སྡེ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེས་མ་འོངས་ལུང་
བསྟན་གནང་བ་ཇི་བཞིན་ཐོག་ཏུ་བབ་པ་དང། རྗེ་འདི་བས་
ཀྱང་སྡེ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཡིན་པར་མཁྱེན་ཅིང་ལུང་
བསྟན་དོན་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་སོ། །

[101]
འཛིན་གྲྭ་གཞུང་གོང་དུ་སླེབས། འཛིན་སྐྱོར་དཔེ་ཁྲིད་སོགས་
དང། སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་ཉིན་བདུན་
འཇིགས་བྱེད་དཔའ་ཅིག་བདེ་མཆོག་ལོ་ཧུ་བ་དང་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔ་
འདུས་པ་ལུགས་གཉིས་དང་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་འཁོར་ཆེན་
མངོན་བྱང། ཟབ་དོན་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་གཅོད་དབང་སོགས་
དབང་དུ་མ་དང། རྣམ་སྲས་བཀའ་བཅོ་ལྔ་སོགས་རྗེས་གནང་
མང་པོ་གསན། སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་འབུམ་མཁན་པོར་
བཞུགས་པའི་མཚམས་ཞུས་ལྟ་བུར་ཁོང་སྟག་གེ་ཚང་ཕེབས་ཏེ་གོང་
ས་མཆོག་གི་མ་ཡུམ་དང། དཔོན་པོ་ཚང་སོགས་ལ་འཕྲོས་གླེང་
མང་བོ་བྱེད་སྐབས་ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་འདི་བ་ཚ་ཀན་བེ་ཤིང་གི་ཁྲིར་
ཕེབས་དགོས་ཀྱི་གྲོས་མགོ་བཏོན། དེའི་དོན་རྣམས་སྦ་གསང་
མེད་པར་སྟག་གེ་ཚང་གིས་ཁོང་ལ་གསུངས་པས་ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་
འདི་བས་ཐུགས་ལ་ཤར་ཚུལ་གསུངས་པ་ནི། རྒྱལ་དབང་བདུན་
པས། །ཆོས་མེད་ཆོས་པར་རློམ་པའི་བཟང་རྫུ་མཁན་བདག་
གི། །ལས་ངན་འཁྲུལ་ངོར་ཤར་བའི་སྣང་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན། །
ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་སྣོན་པ་རུ་འདུག་པ། །ཞེས་
གསུངས་པ་བཞིན་ཁ་དོག་དཀར་དམར་གོང་བསྡུས་འབྲིང་གསུམ་
མ་གཏོགས་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྟེང་ནས་ད་བར་ལོ་རེ་བཞིན་སྟོན་ཟླ་

[102]
འཁྱམས་ལ་མ་སོང་དུས་མི་གདའ། མིན་ཀྱང་ངེད་རང་ཁྲི་ཟུར་
སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་རྒྱུ་བ་བྱས། ཁོང་ཡང་ཁྲི་ཐོན་ཟིན་དུ་སོང་གཤིས་
ནང་གཅིག་ནས་ཁྲལ་མགོ་གཉིས་བསྡུ་བ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ལས་ལ་
ཐུག་པས་དཔེ་ཤོག་ལྡེབས་གསུམ་ཙམ་ཡང་འཛིན་སྐྱོར་ཡིད་ཕེབས་
པ་ཞིག་མི་འབྱུང་བས་ཕྱི་ནས་ཀྱང་གཞུང་ལུགས་ལ་སྦྱང་བའི་སྐལ་
བ་ལྟ་ཅི་ཁ་ཏོན་མག་མུག་རེ་བྱེད་རྒྱུའི་བསོད་ནམས་ཡང་མི་འདུག་
བདེ་གསང་སོགས་ལྷག་ལྷ་འདི་རྣམས་ལ་མཚམས་བསྙེན་སྒྲུབ་ལྟ་བུ་
རེ་བྱེད་རྒྱུ་མ་བྱུང་ན་དེ་བས་ཕོངས་ཚབ་ཆེ་བ་མི་འདུག་སྙམ་ཡིད་
མི་བདེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་རྣམ་ཐར་བླ་
ན་མེད་པའོ། །ལོ་དེའི་དགུན་ནས་བཟུང་སྟེ་ཕར་ཕྱིན་སྐབས་
དང་བོ་ཚོགས་རྒྱུགས་ལ་ཕུལ་
དགུང་གྲངས་བཅུ་དགུ་བ་རབ་ཚེས་ཤིང་ཕོ་སྤྲེལ་ལོར་འཛིན་
གྲྭ་སྐབས་དང་བོར་སླེབས། དཔེ་ཁྲིད་དཔེ་བལྟས་འཛིན་སྐྱོར་
སོགས་སྔར་རྒྱུན་བཞིན་གནང་ཐོག་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་ཞང་སྟོན་
བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་སྔ་ལས་ཁོང་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་
རྒྱལ་ཐང་བ་བསམ་གཏན་འོད་ཟེར་གྱི་གཅོད་སྐོར་གྱི་ལུང། ཏཱ་
ར་ན་ཐའི་དབང་ཆོག་སྟེང་ནས་དབང་དང་ལུང་སོགས་དུ་མ་དང་
དུས་འཁོར་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་བཤད་ལུང་གནང་བ་རྣམས་གསན་

[103]
གཉིས་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་འཇིགས་གསང་མཁའ་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་
སྔགས་བཏུ། པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་
སོགས་ཆོས་བཀའ་རྒྱ་ཆེར་གསན། རིག་བྱེད་མའི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་
པའི་འཁོར་ལོ་གསར་སྒྲུབ་དང་ཡི་གེའི་སྔགས་ཀྱི་ལག་འཁོར་ཞིབ་
པར་བསྐྲུན་ཏེ་ཁོང་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེར་ཕུལ་བས་དགྱེས་ཉམས་
དང་བཅས་ཐུགས་མཁོ་ཆེ་བྱོན་ནས་བདག་གིར་བཞེས། འཛིན་
གྲྭ་གཏུགས་ལ་བཞེངས་ཏེ་རྟགས་གསལ་ཡ་མཚན་པ་བཏང་པས་
རིགས་ལུང་ཆེར་སོང། དྲང་ངེས་ཚོགས་གླེང་བབས་ཏེ་དབྱར་
ཆོས་ཆེན་མོར་དམ་བཅའ་སོགས་གཤིས་ཕྱིན་པར་གནང། དབྱར་
ཆོས་གྲོལ་འཕྲལ་ཕར་ཕྱིན་སྟོན་མོའི་ཆེད་དུ་འབྲོག་ཕྱོགས་སུ་ཤོལ་
བཅས་ཟླ་བ་གཉིས་ལྷག་འབུལ་སྡུད་དུ་ཕེབས་སྟབས་ཚོགས་གླེང་
དངོས་གཞི་གནང་རྒྱུ་མ་སོང། དགུན་ངོར་བདེ་གསང་གཉིས་
སོགས་ལྷག་ལྷ་དུ་མ་ཞིག་གི་བསྙེན་པ་བཏང་
དགུང་གྲངས་ཉི་ཤུ་བ་རབ་ཚེས་ཤིང་མོ་བྱི་ལོ་ལ་འཛིན་གྲྭ་
སྐབས་བཞི་བར་སླེབས། དཔྱིད་དུས་སུ་སྟོང་སྐོར་རབ་འབྱམས་
པ་སྦྱིན་པ་རྒྱ་མཚོས་ནན་ཏན་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་ཞུས་ངོར་བདེ་མཆོག་
གི་དབང་གནང། འདི་དབང་གནང་བའི་ཐོག་མ་ཡིན་འདྲ་
དྲུག་པའི་ཚེས་དྲུག་ལ་ཁོང་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མཁན་སློབ་

[104]
མཚོ་བས་གསང་སྟོན། ཁོང་ཞལ་སྔ་ནས་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་
སོགས་ཀྱིས་ཁ་སྐོང་མཛད་ནས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ་ཐུགས་རྒྱུད་
སྡོམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཏམས་པས་གསུམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་
པ་ཆེན་པོར་གྱུར། ཟླ་བཅུ་བའི་ཉེར་ལྔ་ལ་འཛིན་གྲྭར་ཕར་ཕྱིན་
སྟོན་མོའི་བསྙེན་བཀུར་བླ་ན་མེད་པ་གནང། ཕར་ཕྱིན་དམ་
བཅའི་སྐབས་རྟགས་གསལ་བཏང་ཚུལ་སོགས་གོང་དུ་ཐོས་པ་རྒྱ་
ཆེན་བཙལ་བའི་རྣམ་ཐར་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར་
རྩོད་པ་ཕྱོགས་ཆེན་གནང་བར་དམ་བཅའ་ཁས་ལེན་ཡང་དག་པར་
གནང། དམ་བཅའ་ཚར་ནས་སྔར་བསྙེན་པ་མ་སོང་བའི་ལྷག་
ལྷ་འགའ་དང། ནང་མཚམས་ཞག་བདུན་མ་སོགས་གནང་
དགུང་གྲངས་ཉེར་གཅིག་པ་རབ་ཚེས་མེ་ཕོ་ཁྱིའི་ལོ་ལ་སྨོན་
ལམ་སྟེང་བྲག་དཀར་ཕྱོགས་སུ་གཉན་ཁྲོད་ལ་ཕེབས། གནས་
ཁང་དུ་ཐོག་མའི་བདུན་མཚམས་གནང་བ་དང། བཀྲ་ཤིས་
འཁྱིལ་ཟེར་བའི་མིས་འགྲིམ་འགྲུལ་མེད་པའི་འགོལ་ཡངས་ཤིག་
ཡོད་པ་དེར་བར་གྱི་བདུན་མཚམས་གནང། མཚོ་ཁ་ནས་ཐ་མའི་
བདུན་མཚམས་གནང་སྟེ་ཆུ་སྟོད་ཟླ་བའི་མར་ངོའི་ཚེས་བཅུར་སྦྱིན་
སྲེག་གནང་ནས་གྲུབ་འཕྲལ་གདན་སར་ཕྱིར་ཕེབས། ཁོང་གིས་
ཁེངས་སྐྱུངས་གནང་སྟེ་རྣམ་རྟོག་གི་འགྱུར་བ་ཆེས་ཆེར་བརྟས་པ་

[105]
ཞིག་ལས་མ་བྱུང་གསུངས་ཀྱང་གསང་རྣམ་ལས། མཁའ་འགྲོའི་
ཐུགས་བཅུད་ཕུང་བོ་ཟན་བསྒྱུར་ཆོས། །ཐབས་ཤེས་ཟབ་མོ་
གཅོད་གྱིས་ཉམས་བཞེས་གྱིས། །ཕྲ་རགས་བདུད་ཚོགས་དབྱིངས་
སུ་བསྐྲད་དང་ལྷན། །གཟུང་འཛིན་རྣམ་རྟོག་ཆོ་འཕྲུལ་རང་
སར་དག་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལགས་ལ། གདན་སར་སླེབས་
འཕྲལ་ཞལ་སྔ་ནས་ཨ་ཁུ་ཞང་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ་བར། ཨ་ཁུ་
རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས་དཔྱིད་འདིར་ཁྱོད་མ་བསྡད་པ་དེ་ཆེས་ཕངས་
ཁོང་ཨ་ལགས་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཆོས་རྒྱུན་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་འགའ་
ཞིག་གནང་སོང་གསུངས། དེ་རྗེས་ཆེར་མ་འགྱང་པར་ཞྭ་དམར་
རིན་པོ་ཆེ་ཕེབས་ཏེ་ཁོང་ཨ་ཁུ་ཚང་ལ་རྗེའི་བསྟོད་འགྲེལ་དང་སྦྱོང་
རྒྱུད་དཀྱིལ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་སོགས་དང། ཁོང་ཨ་ལགས་རིན་
པོ་ཆེ་ལ་ཤར་བའི་ལམ་རིམ། སྙིང་བོ་དོན་གསུམ། རྔོག་དཀྱིལ་
བདུན་སོགས་ཞུས་པ་ཁོང་གིས་ཀྱང་གསན། དེ་སྐབས་ཚེ་འདིའི་
རྟེན་བཞེངས་ཀྱི་ཐོག་མ་ཨ་ལགས་རིན་པོ་ཆེ་དང། སྒོ་མང་རིན་
པོ་ཆེ། བདེ་མཆོག་མཁའ་སྤྱོད་མ། ཞལ་བཞི་བ་རྣམས་ཀྱི་ཙ་
ཀ་ལི་རེ་བཞེངས་ཏེ་ཁོང་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེར་ལྷག་གནས་ཞུས་པར་
ཉིན་ཤས་ཞོག་གསུངས་པས་སྐུ་དྲུང་དུ་བཞག་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་
ཞལ་ཐང་སྒྲོས་ལ་སྣུམ་ཐིགས་ཤིག་ལྷུང་སོང་བ་སྐུ་ཉེ་ནས་གཞན་གྱི་

[106]
བཟང་མོད་གསུངས། དེ་ཕྱིན་ཟས་ནོར་གྱིས་མི་ཕོངས་པ་ཞིག་
འོངས་པ་དེ་ཀའི་བྱིན་རླབས་དང་རྟེན་འབྲེལ་དུ་འཁུམས་ཞེས་
གསུངས། སྔར་ནས་བླ་མ་ནང་ཆེན་གྱི་འཛིན་བདག་ལ་ཐུགས་
ལོག་སྟེ། ཞེ་ས་ངོ་འཛིན་དགོས་པའི་དཔོན་པོ་ཡང་མེད་ལ། །
ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་གི་དོན་ལྟར་རི་ཁྲོད་པ་ཚོའི་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་
བར་ཆད་མེད་ཅིང་ཐོས་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་གཞོལ་བས་ཐུགས་དྲངས་
ཏེ་རང་ཡང་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་སྙམ་པ་ལས་ཐུགས་ལ་གཞན་
འཆར་རྒྱུ་མེད། ཡིན་ཀྱང་གསར་བུ་ལོ་ཆུང་གི་བློ་ལ་ཕུག་གཏད་
མེད་པས་དཔལ་མགོན་ཞལ་བཞི་བ་རང་ལ་འགོ་ཞིང་ལྟས་མཚན་
གསལ་ངོམ་ཞིག་ཡོད་པས་དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་དུ་བསང་ཞིག་བཏང་
སྟེ་སྙན་ཤལ་ཞིག་ཕུལ་བ་ལོགས་བྲིས་ཀྱི་མགོན་པོ་ཞལ་གྱི་མཆེ་བ་
བཞིའི་རྩེ་མོར་ཉིན་ཤས་བཟུང་བས་རང་ལའང་སྤོབས་པ་སྐྱེས་ཏེ་
ཁོང་ཞང་རིན་པོ་ཆེར་འདུན་གྲོས་ཞུས་པར་ལན་དུ་ཁྱོད་ཀྱང་མི་
རིང་བར་ཕྱོགས་ཡས་མས་གང་རིགས་ཤིག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་པ་ངེས་
ཅན་པས་དེ་བས་གཞན་དབེན་པ་རེ་བསྟེན་ནས་དགེ་སྦྱོར་བྱ་ནུས་
ན་ཁོ་བོ་ཤིན་ཏུ་དགའ། སྔར་ངེད་ཀྱི་སེམས་ངོར་ཁྱོད་ངའི་རྩར་
ཞིག་ཏུ་བཟུང་སྟེ་རྒྱུད་པར་ལོ་ཤས་འགྲོར་བཅུག་ན་སྙམ་པ་ཡོད་
མོད། དོན་སྨིན་ཞིག་མི་ཡོང་བ་ངོ་ཤེས་ཞེས་ཕེབས། ཞེས་

[107]
བཞི་ནས་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང། དགེ་སློང་གཟིགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་
རྒྱལ་སྲིད་དོར་བའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དང་ཤིན་ཏུ་མཚུངས་སོ།།
དེ་ནས་ཞྭ་དམར་རིན་པོ་ཆེར་ཞུ་སྣ་བཅོལ་ཏེ་རེབ་ཀོང་སྐུ་ཞབས་ཨ་
རོལ་རིན་པོ་ཆེར་དེ་ཀའི་རི་ཁྲོད་དུ་ཞུགས་རྒྱུ་ཞུས་པར་ཡོང་
གསུངས་ཞེས་ཕེབས་ཏེ་ཚེ་སྒྲུབ། ཏཱ་རེ། མྱུར་མཛད་མ་སོགས་
རིམ་གྲོ་ཁ་ཡར་བསྒྲུབས། ཨ་རོལ་ཚང་ནས་བིས་མདོར་སེམས་
བསྐྱེད་མཆོད་པ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་སྐབས་འབྱོར་བ་གྱིས་ཞེས་
ཕེབས་སྒོ་བསྩལ། རྒྱུ་མཚན་ཁོང་ཨ་ཁུ་ཞང་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་ཚང་
ལ་ཞུས་པར་ཞལ་ནས་རང་རེའི་སྐུ་ཞབས་ཚང་ལའང་གཏན་མ་
ཞུས་པར་སོང་ན་ཁོང་གི་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པར་ཅི་འཆར་མི་ཤེས་
པས་ལན་གཅིག་ཞུས་པར་དྲག་གསུངས་པ་ལྟར་ཁོང་མགོ་ལོག་
ཕྱོགས་སུ་བཞུགས་པ་ལ་འཕྲིན་ཞུས་པར་མི་འགྱང་བར་དགོན་ཐོག་
ཏུ་སླེབ་ངེས་ཡིན་པས་དེའི་བར་སྡོད་དང་གྲོས་བྱེད་ཅེས་ཕེབས་པར་
ཉན་ཏེ་བཅུ་བའི་ཚེས་ཀྱི་བར་འགྲོ་རྒྱུ་མ་བྱུང་གསུངས། ཕྱི་ནས་
ཞུས་པར་རེབ་ཀོང་ཡིན་དགོས་མི་འདུག་འདི་ཀའི་རི་ཁྲོད་བཀྲ་
ཤིས་དགེ་འཕེལ་དུ་བཞུགས་དང་ཁད་ཉེ་སྤྲོ་བདེ་སོགས་སུ་ཡོད་
ཅེས་དགོངས་པ་མ་གྲོལ། ཁོང་ཨ་ལགས་རིན་པོ་ཆེ་དང་སྒོ་མང་
རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ནས་ཀྱང་གཞན་དུ་གཏོང་མི་བཞེད་པའི་

[108]
དགོས་བྱུང། དེ་དུས་ཨ་རོལ་རིན་པོ་ཆེས་བྱིན་གྱིས་རེབ་ཀོང་
ཕྱོགས་ཀྱི་རི་ཁྲོད་པ་ཚོ་སྒྲུབ་ཚུགས་ལེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་
རན་པ་སོགས་ཀྱིས་རེ་བ་ཆེ་ཡང་དོན་སྨིན་མ་བྱུང་བས་ཞེ་ཆད་དང་
ཡི་མུག་ལྡང་ཡང་ཚངས་པའི་ལུང་བསྟན་ལས། མཆོག་ལྷག་པའི་
ལྷ་ཞིག་སྒྲུབ་འདོད་ན། །བྱང་དགེ་འཕེལ་རི་ལ་རྒྱལ་མཚན་
འཛུགས། །ཞེས་པའི་ཐོག་ཏུ་ཁེལ་ནས་རི་ཁྲོད་བཀྲ་ཤིས་དགེ་
འཕེལ་དུ་ཕེབས་སོ། །
སྨྲས་པ། གཞུང་ལུགས་གངས་ཀྱི་རི་བོའི་སྤོ་ལ་འགྱིངས། །
ལུང་དང་རིགས་པའི་གད་རྒྱངས་དྲག་པོ་ཡིས། །སྨྲ་ངན་རི་དྭགས་
ཚོགས་རྣམས་དཔའ་ཞུམ་ཞིང། །གཟུ་བོར་གནས་པ་མ་རིག་གཉིད་
ལས་བསླངས། །ཡང་དག་རིགས་ལམ་སེངྒེའི་ངར་སྐད་ལ། །ལོག་
པར་འཁུ་བའི་སྐྱེ་བོ་ཝ་སྐྱེས་དག་ལུང་རིགས་མཆེ་སྡེར་རྣོན་པོའི་
ཟིལ་ཤུགས་ཆེ། །མ་བཟོད་སྣང་མཛད་ཤོར་བཞིན་ཐན་སྐད་སྒྲོག་
ཐོས་པའི་དོན་རྟོགས་འཁོར་བར་ཞེན་ལོག་སྟེ། །དབེན་པར་
བསྙེགས་པའི་སྙན་པ་རྔ་གསང་སྒྲས། །དོན་ཀུན་གྲུབ་དང་པཎ་
ཆེན་ཕུལ་བྱུང་རྗེའི། །རྒྱལ་སྲིད་དོར་བའི་རབ་སྙན་སྒྲ་དབྱངས་
འགོག་འཁོར་བདེ་སྲིན་མོའི་འཛུམ་བག་ལྟར་གཟིགས་ཀྱང། །
མར་གྱུར་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རང་སྟེང་དུ། །ལེན་པའི་རིན་ཆེན་

[109] །བཀྲ་ཤིས་དགེ་ཆེན་འཕེལ་བའི་
རི་བོར་ཞུགས། །ཞེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་
རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་རྣམ་
པར་ཐར་བ་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་
ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས་ནས་ཐོས་བསམ་གཤའ་མ་བྱས་
ཏེ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་བོ་བྱེད་ཕྱིར་གནས་དབེན་པར་གཤེགས་པའི་སརྒ་
སྟེ་དྲུག་པའོ། །
གནས་དབེན་པ་བསྟེན་ཏེ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་བོར་མཛད་པས་
ཟུང་འཇུག་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་དབང་
འབྱོར་བའི་སརྒ་
འཇིགས་ཆེན་བདུད་བཞི་བཅོམ་པའི་བདེ་བ་ཆེ། །སྐྱེ་མེད་
ཡུམ་ལ་རོལ་བའི་མཉམ་བཞག་དང། །འཕྲིན་ལས་རྗེས་ཐོབ་
ཟློས་གར་འབུམ་ཕྲག་གིས། །གདུལ་བྱ་རྒྱ་མཚོ་འདྲེན་པའི་བྱེད་
པོ་རྒྱལ། །ཐོས་དོན་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ་བའི་མེ་ན་ཀ་ཉམས་
རྟོགས་སུམ་རྩེན་གནས་སུ་རྣམ་པར་རྒྱུ། །བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ནོར་
བུའི་འཕྲེང་བ་མཆོག་རྒྱན་དུ་གསོལ་བའི་ཚུལ་འགའ་འདིར་
བརྗོད་བྱ། །སྔར་གོང་ས་མཆོག་ལ་ཞལ་འདྲིས་གཏན་ནས་མེད་
པ་ལ་དེ་ནས་བཟུང་ནམ་འདོད་དུ་མཇལ་ཆོག་པ་དང། ནམ་

[110]
ཐུགས་ནང་ཉེ་བའི་རྣམ་པ་མཛད། ཞལ་ནས་རི་ཁྲོད་དུ་རྐང་
ཚུགས་པ་དང་ཕྱག་རྡོར་འཁོར་ཆེན་ནམ་རྟ་མགྲིན་གང་རིགས་ཀྱི་
བསྙེན་པ་ཞིག་ཐོངས་གསུངས་པ་ལྟར་མགོ་ཟླ་བའི་ཚེས་ལ་དགེ་
འཕེལ་རི་ཁྲོད་དེར་མ་འགྱང་བར་འཁོར་ཆེན་གྱི་བསྙེན་པ་སྦྱིན་
སྲེག་བཅས་གྲུབ་པར་གནང། ཁོང་རི་ཁྲོད་དུ་ཕེབས་ཁར་ཨ་ཁུ་
རིན་པོ་ཆེར་སྦྱོར་བའི་ཆོས་དྲུག་ཉམས་སུ་བསྟར་ཚུལ་ལག་ལེན་
ཞིབ་གསལ་ཞུས་པས་གནང་སྟེ་ཞལ་ནས་ལམ་སྣེ་རེ་རེ་ནས་འབད་
པས་སྦྱང་ན་སྐྱེ་སྐྱེ་འྡྲའང་དེ་བས་ཐུན་རེ་རེ་ལ་མདོ་སྔགས་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པའི་གནད་ཚང་བ་རེ་གཤར་སྦྱང་བྱས་ན་དགའ་མོད་
ཅེས་གསུངས་པ་ཐུགས་ལ་བཅངས་ཏེ་རི་ཁྲོད་ནས་མདོ་སྔགས་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་དཔྱད་སྒོམ་བྱས་ཏེ་རྟོགས་པ་ཆེར་འཕེལ་
མོད་འོན་ཀྱང་ཁོང་གིས་ཁེངས་སྐྱུངས་གནང་སྟེ་གསུང་བ། རང་
ལ་ཕོ་སྐྱེས་ན་རེབ་ཁོང་ཡིན་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་སྙམ་ནས་
ཉམས་ལེན་ཞིག་ལ་འབུངས་བློ་བྱས་ཀྱང་རྒྱལ་དབང་བདུན་པས་
བསྟན་བཅོས་མན་ངག་རྣམས་ཀྱིས་དག་བྱས་ཀྱང། །ངེས་པར་
བློ་ངན་རབ་དྭངས་ཉིད་མི་འགྱུར། །ག་བུར་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་
སུ་བསྒོས་གྱུར་ཀྱང། །མི་བཟད་སྒོག་པ་རང་གི་དྲི་མི་གཏོང། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐོག་མེད་ནས་ངན་གོམས་ཀྱིས་སེམས་

[111]
དཀྲིགས་ཤིང་ཁྱད་པར་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ཀུན་ནང་རྣམ་རྟོག་གི་
ཆོ་འཕྲུལ་དུ་སོང་བས་སེམས་ལ་འཁུ་འཁྲིགས་བྱུང་ན་བདག་འཛིན་
ཡུལ་ནས་ཐོན། ནང་འདྲེ་རང་སེམས་ཐུལ་ན་ཕྱི་འདྲེ་སྟོང་བར་
ཡལ། ཞེས་པ་ལྟར་དགོས་ངེས་ཤར་མོད་སེམས་རྒྱུད་རྭ་ལྟར་གྱོང་
བ་ལ་སེན་མོ་ཞིག་མ་ཐེབས་ཞེས་གསུངས་པ་ཁེངས་སྐྱུངས་ཚུལ་
གྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་མན་ངག་གི་མཐིལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།
དགུང་གྲངས་ཉེར་གཉིས་པ་རབ་ཚེས་མེ་མོ་ཕག་གི་ལོར་རང་
འགར་བསྡད་པས་དགོས་པ་མི་འདུག་དགོངས་ནས་རྒྱུན་བསྙེན་ལྟ་
བུར་བདེ་མཆོག་ལོ་ཧུ་བའི་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་བར་ཀ་ར་ཀ་ར་འབུམ་
ཕྲག་གཅིག་དེའི་བདག་འཇུག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་རྣམས་གྲུབ་འཕྲལ་
སྦྱིན་སྲེག་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཕུལ། དེ་ནས་ལོ་ཕྱེད་ལྷག་ཙམ་ལ་དེ་
ཀའི་རི་ཁྲོད་བཀྲ་ཤིས་དགེ་འཕེལ་གྱི་གནས་བརྟན་འགྲིག་བདག་
གིས་ཁུར་བཞེས་ཏེ་འགྲིག་ལམ་ཉམས་པ་ཐམས་ཅད་སོར་ཆུད་དང་
མ་ཉམས་པ་གོང་འཕེལ་བཏང། དབྱར་སྒོམ་ཁང་བདེ་ཆེན་
འོད་གསལ་དུ་འདུས་པ་སྤྱི་དང་ལྷན་ནཱ་རོ་མཁའ་སྤྱོད་མའི་རིམ་
གཉིས་ཀྱི་ཁྲིད་ཀྱང་ཉན། ཉིན་ཞིག་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་
སྐུ་མདུན་དུ་ཕེབས་པར། དེ་རིང་ཁྱོད་འདིར་འོངས་པ་ལ་བལྟས་
སམ་མདང་ངའི་རྨི་ལམ་དུ་ཞེས་སོགས་མཁས་མཆོག་ཡོན་ཏན་འོད་

[112] །
དགུང་གྲངས་ཉེར་གསུམ་པ་རབ་ཚེས་ས་ཕོ་བྱི་བའི་ལོ་ལ་སྐྱབས་
མགོན་མཆོག་རི་ཁྲོད་དུ་བྱོན་པའི་ཞར་ལ་ཁོང་གི་ཤར་ཏུ་ཕེབས་
དཔེ་རྣམས་བམ་གཟིགས་གྱིས་ནང་ནས་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་
འཕྲེང་བའི་ཆབ་ཤོག་པོད་གཅིག་དང་དྲིལ་བུ་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་བླ་
མའི་རྣལ་འབྱོར་སོགས་བཞེས་ཏེ་ཕེབས། དེའི་སྐབས་སྐྱབས་
མགོན་མཆོག་ནས་ཁོང་ལ་མེ་ཏོག་བཅུད་ལེན་ཞིག་ལ་སྡོད་རྒྱུ་ཡིན་
ན་ལེགས་གསུངས། ཁོང་གིས་ལྟོ་གདུང་གིས་དཀའ་ཚུལ་ཞུས་
པར་མ་ཟེར་མ་མཐའ་སྨོན་ལམ་ཀྱི་རྟེན་དུ་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན་ཡང་ཉོན་
ཞེས་གསུངས་སྟབས། ཁོང་ཨ་ལགས་རིན་པོ་ཆེར་དགེ་འདུན་རྒྱ་
མཚོའི་རིམ་ལྔ་དབེན་ས་བའི་ཆུ་བཅུད་ལེན་སྟེང་ནས་ཁྲིད་ཅིག་
ཀྱང་ཉན། ཁོང་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་ཞང་ཚང་ལ་བསྙེན་སྒྲུབ་སྦྲགས་
མའི་ཁྲིད་ཞུས་ཏེ་ཁྲུམས་སྟོད་ཟླ་བའི་ཚེས་ཉེར་དགུ་ནས་འཇིགས་
བྱེད་བསྙེན་ཆེན་ལ་བསྡད། འཇམ་དབྱངས་ཞི་བའི་བསྙེན་པ་
འབུམ་ལྟ་བུ་སྔོན་དུ་བཏང་ན་བར་ཆད་ཆུང་ཞེས་ཁོང་ཨ་ཁུ་རྡོ་རྗེ་
འཆང་གིས་གསུངས་པ་བཞིན་བྱས། འདི་སྐབས་ནང་གཅིག་ཐུན་
དང་པོ་གྲོལ་འཕྲལ་ར་བར་ཁ་བ་ཕྱགས་ཕྱིར་ཕེབས་པ་ན་གཟིགས་
སྣང་ཁྱད་པར་ཅན་བྱུང་བ་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་ལ། ཁོང་གིས་
ཁེངས་སྐྱུང་དང་གདུལ་བྱ་ལ་མན་ངག་འདོན་པའི་ཕྱིར་གསུང་

[113] ཅི་མི་སྙམ་པར་བཞག་པ་ཕྱིས་བརྟག་ན། དད་པ་མེད་པའི་
མི་རྣམས་ལ། །དཀར་བོའི་ཆོས་རྣམས་མི་སྐྱེ་སྟེ། །ཞེས་
གསུངས་པས་དད་པ་དང་དག་པའི་སྣང་བ་མ་སྐྱེས་པས་ལན་པར་
གོ་ཞེས་གསུངས་འདུག་གོ། །
དགུང་གྲངས་ཉེར་བཞི་བ་རབ་ཚེས་ས་མོ་གླང་གི་ལོའི་ཧོར་
ཟླ་ལྔ་བའི་ཡར་ཚེས་ལ་མཚམས་གྲོལ་བ་གནང། དེའི་སྐབས་སུ་
ཁོང་གིས་པཎ་ཆེན་བདེ་ལམ། འཇམ་སྡུད་གཉིས། རྗེའི་བསྟོད་
འགྲེལ་གྱི་མདོ་ཕྱོགས་སྐོར། སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ། སྔགས་ཀྱི་སྤྱི་
དོན། ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ་སོགས་ཐུགས་འཛིན་དང། ཞར་ལ་
འདུལ་སྡོམ་སྤྱིར་བསྟན་རྫོགས་ཀྱི་པར་བམ་སེ་ཞིག་དང། སྐབས་
སྔ་ཕྱིར་བདེ་གསང། མགོན་ཆོས། ལྷ་མོ་རྣམ་སྲས་སོགས་
ཐུགས་འཛིན་གནང། དེ་རྗེས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ཁོང་གི་སྤྱིལ་
བུར་བྱོན་ནས་ཀ་མ་ལ་དང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟེང་ཞེས་པའི་
དབུ་ཅན་གྱི་སྒྲོལ་དཀར་བསྟོད་པ་ཞིག་ལྗགས་རྩོམ་མཛད་ནས་ཞུ་
བ་པོ་ཁྱོད་ཡིན་རྒྱུ་བྱས་གསུངས་ཏེ་རི་ཁྲོད་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བཙུགས་
མ་འགྱང་བར་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་བསྙེན་པ་ཞིག་གྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་
དང་དུ་བླངས་ཏེ་སྒོམ་ཁང་གོང་ནས་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་བསྙེན་པ་
གནང། བསྙེན་པ་གྲུབ་འཕྲལ་རི་ཁྲོད་དུ་སླེབས་པ་ན་ཤུལ་དུ་
ངེད་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཟིང་ཆ་ཆེ་ཙམ་ཞིག་བསླངས་འདུག་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་

[114]
དུས་གོང་ས་མཆོག་གི་བྱིན་གྱིས་ཟིང་ཆ་རང་ཡལ་དུ་སོང་འདུག་
ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་གོང་དུ་ཞུས་པ་ལྟར་ལ། སྒྲོལ་དཀར་
བསྙེན་པ་དེ་ཡང་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་སྐུ་ཚེ་བརྟན་པའི་ཆེད་དུ་
སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གིས་སྙན་བསྐུལ་གནང་པར་ངེས་ཏེ་ཁོང་གི་
ཞལ་ནས། ཚེའི་བར་ཆད་ཅིག་ཡོད་པ་བླ་མ་དང་འཕགས་མའི་
བྱིན་རླབས་ཀྱིས་ཉེར་འཚེ་ཕྲ་མོ་དེ་ཙམ་གྱིས་བཟློག་པ་ཡིན་མཆི་
སྙམ་དུ་དད་པ་ཁ་ཞེ་མེད་པ་ཞིག་སྐྱེས་ཞེས་གསུངས། ལོ་དེའི་
སྟོན་དགུན་ཡང་བསྐྱར་ནཱ་རོ་མཁའ་སྤྱོད་དང། ཞལ་བཞི་བ་
བག་ཙེ་རྣམས་ཀྱི་བསྙེན་པ་དང། ཧེ་རུ་ཀའི་ཡིག་བརྒྱ་འབུམ་
གྲངས་བསགས་
དགུང་གྲངས་ཉེར་ལྔ་བ་རབ་ཚེས་ལྕགས་ཕོ་སྟག་གི་ལོ་ལ་
མཁའ་སྤྱོད་མའི་བསྙེན་ཆེན་ལས་རུང་གི་བསྙེན་པ་ཡང་བསྐྱར་
བཏང་ནས་ཨོ་གསུམ་མ་འབུམ་ཐེར་སོ་གཉིས་བཏང། རྒྱལ་ཟླ་
བའི་བཅུ་གཉིས་ལ་མཚམས་ཁོངས་སུ་ཆུད་པ་བྱས་ཏེ་ཐར་བ་རྩེ་
མི་མེད་པའི་འགོལ་གནས་སུ་བསྡད་གཤིས་དེ་ཀ་ནས་བསྙེན་སྒྲུབ་
སྤྲགས་མ་བཅུ་ཆ་སྦྱིན་སྲེག་རྣམས་གྲུབ་པར་བྱས། དེའི་གཞི་
བསྙེན་སྐབས་ནུབ་ཅིག་སྲོད་ཐུན་ལ་རྐྱེན་མེད་པར་གཏིང་ནས་ངུ་
སྙིང་ཞིག་འོངས་ནས་མང་བོ་ངུས། ཕྱི་ཉིན་ཉི་སྲོས་ཙམ་ན་སྐྱབས་

[115]
ཐུའུ་བཀྭན་གསུང་མཁའ་སྤྱོད་ཆོས་སྐོར་དང། གཞན་ཡིག་
བསྐུར་ཅིག་འདུག་པ་བལྟས་པས། སྲིད་དང་ཞི་བ་རོ་མཉམ་ཉིད་
གྱུར་བའི། །སྒྲིབ་བྲལ་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཐབས་
ཤེས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་དགའ་བདེ་ཡི། །ངོ་མཚར་གང་དེ་རྡོ་
རྗེ་འཆང་གི་འཕྲུལ། །ཞེས་འདུག་པས་སྔ་གོང་གི་དེ་ཡང་སེམས་
སུན་པ་མིན་ངེས་ཤར་གསུངས། འདི་དག་གི་དོན་གོང་དུ་བཤད་
ཟིན་ཏོ། །དེ་རྗེས་ཤིག་གོང་ས་རིན་པོ་ཆེ་རང་ཤག་ཏུ་ཕེབས་
བྱོན། མཆོད་ཁང་དུ་གསོལ་ཇ་བཞེས་རྗེས་འདུག་མལ་དུ་བྱོན་
ནས་བཞུགས་ཏེ་ཞལ་ནས། སྔར་ནས་ཁང་ཆུང་སྐྱིད་ངེ་བ་ཞིག་
ཡིན་མོད་ད་ཆ་ལྷག་པར་མཚམས་བསྙེན་སྒྲུབ་མང་བོ་བྱས་པའི་
རྐྱེན་གྱིས་བྱིན་ཆགས་ཤིང་བག་དྲོ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་རྩིག་
ངོས་འདི་ལ་དུར་ཁྲོད་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་དང་དཀར་དམར་
ནག་པའི་ཐིག་ལེ་གསུམ་ཕྲིས་ཞེས་གསུངས་འདུག་ཡང་རྗེས་ཤིག་
སྐྱབས་མགོན་མཆོག་བྱོན་ནས་གསོལ་ཇ་བཞེས་ཟིན་འཕྲལ་གཉིད་
བྲོ་གསུངས་ནས་གཟིམས་ལ་ཅུང་ཟད་ཡུར་ཏེ་ཐུགས་སངས་པ་དང་
མདུན་འདིར་རྒྱ་གླིང་ཞིག་འདུག་སྟེ་ད་ལྟ་གཏོང་གིན་མི་འདུག་
ཅེས་གསུངས། ཁོང་གིས་གསུང་དེ་ལྟར་ཕེབས་པ་ཚེ་མཇུག་འདིར་
ལུང་ཁྲིད་མན་ངག་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་སྐྱོང་དགོས་པའི་བརྡའོ་སྙམ་

[116]
དགུང་གྲངས་ཉེར་དྲུག་པ་རབ་ཚེས་ལྕགས་མོ་ཡོས་ལོར་སྒོ་
མང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་འགྲེལ་བ་བཞི་སྦྲགས་ལེའུ་དྲུག་པའི་ཐད་ཡན་
ཆད་དང། སྦས་དོན་ཀུན་གསལ་གྱི་བཤད་ལུང་སོགས་ཆོས་
བཀའ་ཁ་ཡར་གསན། སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ལོ་འདིར་
ཧོར་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ནང་གཉན་གོང་བྲག་དཀར་རམ། ལོ་ཀྱ་ཏུན་
གང་རིགས་ཤིག་ལ་མཇལ་དུ་སོང་གསུངས། ཁོང་གི་ཐུགས་ལ་
བྲག་དཀར་ལ་སྔར་ཡང་ཡང་མཇལ་ཟིན་སྙམ་ལོ་ཀྱ་ཏུན་དུ་ཕེབས་
ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ཀྱི་ཉིན་གདུང་དུ་རྗེའི་སྐུ་བརྙན་ཁྱད་
འཕགས། ཏིང་ཕོར། མཆོད་སྐོང་སོགས་ཕུལ་ཏེ་ཁྲུས་གསོལ་
རྒྱན་འཇུག་སྨོན་ལམ་ལྔ་སོགས་གསུངས། ཕྱིའི་ནངས་པར་ནས་
ཉིན་བདུན་ལ་སྔ་དྲོ་ལོ་ཧུ་བའི་བདག་འཇུག་རེ་དང། ཕྱི་དྲོ་
མཁའ་སྤྱོད་མའི་བདག་འཇུག་རེ་གསུངས། ཚེས་བཅུའི་ཉིན་སྐུ་
གདུང་རིན་པོ་ཆེར་སྙན་ཤལ། ཅོད་པན་ཆ། དངུལ་གྱི་མེ་ཏོག་
བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། ཁ་དར་ཆེ་ལེགས། མར་མེ་བརྒྱ་
མཆོད་སོགས་ཕུལ། དེར་བཞུགས་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་
མཆོག་རྐྱང་བ་ལས་བདག་འཇུག་མི་མཛད་པ་ལ་དོང་ཙེ་ཁྲོན་བརྒྱ་
ཐེབས་སུ་གནང་སྟེ་ཕྱི་ནས་ཚེས་བཅུ་ནམ་ཡོད་ལ་བདག་འཇུག་
གསུང་རྒྱུན་བཙུགས། དེ་ཀའི་སའི་ཚེ་ཀྱི་དྲེའུ་སྐྱེལ་མི་བཅས་གན་

[117] དེར་ཞག་གཅིག་གནས་འབྲེལ་བྱས་
ཏེ་སེ་ཐ་ཟིར་འབྱོར། བྱམས་པ་འབུམ་གླིང་དུ་འགྲོ་འདོད་ཆེ་ཡང་
ཟླ་བོ་བླ་རྒན་འགྲོར་མ་ཉན་གསུངས། སེ་ཐ་ཟི་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་
ལམ་དུ་རྒྱ་མོ་བོང་བུ་ཞོན་པ་ཞིག་གིས་རྗེས་ཟིན་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཐར་བ་གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པ་དེ་བྱུང་ལ། ཁོང་གིས་དེའི་དོན་
ལ་བལྟས་ནས་གདམས་པ། སྐྱབས་མགོན་གྱི་གསུང་ལ་བལྟས་ན་
སྐྱབས་འགྲོ་གནད་མ་མ་བྱས་ན་ཡེངས་མ་ལམ་གྱི་དགེ་སྦྱོར་འདིས་
ཕྱི་མའི་ངན་འགྲོ་ཙམ་ཡང་མི་ཁེགས་པའི་དོན་དུ་གོ་ཞེས་གསུངས་
དགུང་གྲངས་ཉེར་བདུན་པ་རབ་ཚེས་ཆུ་ཕོ་འབྲུག་ལ་གོང་ས་
རིན་པོ་ཆེ་སྒོམ་ཁང་དུ་བཞུགས་པ་ལ་ངམ་རྫོང་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་
དབང་ཞུས་པས་ཅོ་ནེ་ཨ་མོ་དེ་སྐབས་སྐུ་མདུན་ན་བཅར་བཞུགས་
ཀྱིས་ཡོད་པས་དེའང་ཚུད་དགོས་བྱུང་སྟེ་ངེད་རང་གཉིས་ཆར་ལ་
ཚེས་བཅུའི་ཉིན་གསུངས། འདི་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་གསང་
རྣམ་ལས། ཉིན་གཅིག་རྨི་ལམ་དུ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་
གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར་རོ། །སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་ཕྱག་
དཔེ་གཡར་བོ་གནང་སྟེ་མི་རིང་བར་བསྙེན་པ་ཞིག་གྱིས་ལ་རྒྱུན་དུ་
ཐོན་གསུངས་པས་བསྙེན་པ་བཏང། ཁ་སྐོང་སྦྱིན་སྲེག་སྐབས་
གློ་བུར་དུ་འབྲུག་གྲགས་ཐོག་ཚག་སེར་བ་དྲག་པོ་བྱུང་བ་སོགས་
འཚུབས་ལྟས་ཆེ་བ་བྱུང་འདུག་དེ་ནས་ལོ་གཅིག་ཙམ་ལ་རྒྱུན་

[118] ཕྱིས་སུ་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་རང་རེ་རི་
བོ་དགེ་ལྡན་པ་ལ་བདེ་མཆོག་མི་ཉུང་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཡོད་བཞིན་
ཁྱོད་ལ་དེ་ཀས་གང་ཡོང། སྙན་བརྒྱུད་དགོས་ན་དྲིལ་བུ་ལུས་
དཀྱིལ་འདི་འཇམ་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་དང་དབེན་ས་གྲུབ་ཐོབ་
མཆེད་སོགས་ཀྱི་ཉམས་བཞེས་ཡིན་པས་དབེན་ས་སྙན་བརྒྱུད་རང་
ཡིན་ཞེས་བཀྱོན་པས་དེ་ནས་བརྩམས་ཚེས་བཅུ་རེ་ལྟ་བུ་ལ་བཏོན་
ཀྱང་གོང་ས་མཆོག་ནས་འདའ་ཁའི་བར་རྒྱང་བསྐྱུར་མ་བྱེད་ཅེས་
ཡང་ཡང་གསུངས་པས་དོ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ངེས་ལགས་ཞེས་
གསུངས་འདུག་སྟོན་མཇུག་གོང་ས་མཆོག་སྒོམ་ཁང་དུ་ཕེབས་
ཡང་ཤག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་གསོལ་ཇ་གུང་ཚིགས་སོགས་ཐམས་ཅད་
བཞེས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྩ་དབུ་མ་ཆེ་བའི་ཉམས་ཁྲིད་
སོགས་མཁའ་སྤྱོད་སྐོར་གྱི་མན་ངག་ཁ་ཡར་ལུང་བཅས་བསྩལ་
ཁོང་གིས་གོང་ས་མཆོག་འདི་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་དང་ཐ་ན་
སོས་བདེ་གུ་ཡངས་སུ་ཚེ་གང་བོར་འདུག་རྒྱུ་བྱུང་བ་ཚུན་གང་གི་
བཀའ་དྲིན་ཡིན་པས་དྲིན་ལན་གཞལ་དཀའ་བར་ཡོད་ཅེས་
གསུངས། དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ་གཞོན་དུས་ནས་སྐལ་ལྡན་གྱི་སློབ་མར་
གཟིགས་ཏེ་མན་ངག་སྙན་བརྒྱུད་རྣམས་ཕངས་མེད་དུ་བསྩལ་ནས་
ནང་ཐུགས་ཀྱི་སྲས་གཅིག་པུར་གྱུར། གོང་ས་མཆོག་ཁོང་ཆོས་
སྲིད་གཉིས་ཀའི་བདག་པོ་ཡིན་གཤིས་རྗེ་འདི་བ་བླ་མ་ནང་ཆེན་གྱི་

[119] དགོན་ཁག་སོ་སོའི་ཁྲིར་ཕེབས་རྒྱུ། སྐུ་
འདས་རྗེས་སུ་སྤྲུལ་སྐུ་བླུ་རྒྱུ་སོགས་ལ་དགོངས་པ་གྲོལ་ཏེ་བཀའ་
ཤོག་གནང། གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མའི་ལུགས་ཀྱིས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་
རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་བ་མ་འོངས་སྔོན་གཟིགས་སོགས་ཡབ་སྲས་
ཀྱི་རྣམ་ཐར་རྨད་དུ་བྱུང་བའོ། །ཉིན་དེའི་དགོང་མོར་སྒོམ་ཁང་
དུ་ཕྱིར་གཤེགས་ཏེ་ཕྱག་ཡིག་ཅིག་གནང་བའི་ངོས་ན་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འདི་
ལྷོ་བྲག་མར་བ་དང་ས་སྐྱའི་རྗེ་བཙུན་གོང་མ་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཀྱི་
ཐུགས་དམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་འདི་ལ་བསྙེན་པ་ཞིག་ཐོངས། རྡོ་
རྗེ་གདན་བཞི་འདི་ཡང་མར་སྟོན་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དང་རྔོག་ཆོས་སྐུ་
རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་ཞེ་གཙིགས་ཆེ་བ་ཡིན་པས་འདི་ལའང་
བསྙེན་པ་ཞིག་ཐོངས་ཞེས་ཕེབས་འདུག་ད་ལྟ་བསམ་ན་དེ་ཀ་
ངེད་ཀྱི་ནང་དུ་ཁོང་ཕེབས་པའི་ཐ་མར་སོང་འདུག་པས་ཡིད་སྐྱོ་བ་
ཚད་ལས་འདས་ཞེས་གསུངས། ཀྱཻ་རྡོར་གྱི་བསྙེན་པ་རི་ཁྲོད་དེ་
ནས་འཕྲལ་དུ་གནང། ཕྱིས་སུ་རྣལ་འབྱོར་ནམ་མཁའི་བསྙེན་པ་
ཡང་གནང། སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གིས་བར་སྐབས་ཤིག་ཏུ་ཕྱག་
བཞི་བ། གུར་མགོན། དུར་ཁྲོད་བདག་པོ། དུད་སེལ་མ་
རྣམས་ལའང་བསྙེན་པ་རེ་ཐེབས་པར་བྱས་ན་རྒྱུད་སྡེ་ནས་གསུངས་
པའི་ཆོས་སྐྱོང་འགང་ཆེན་ཡིན་ཞེས་ཕེབས་པ་བཞིན་དུ་དུད་སེལ་
མ་མིན་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་ངེས་གནང། སྐྱབས་མགོན་མཆོག་

[120]
མཆོག་ཡུན་རིང་པོར་བཞུགས་སྐབས་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་འདི་བས་
སྐབས་སྐབས་སུ་མཆོད་དཔོན་གནང་བ་དང། ཡུམ་མ་འཚོ་བའི་
སྐབས་སྐར་བཅོས་ཁྲུས་ཆོག་སོགས་ཕྱག་གཡོག་གང་དགོས་སྐྱབས་
མགོན་མཆོག་གི་ཐུགས་ཟིན་བསྒྲུབས་
དགུང་གྲངས་ཉེར་བརྒྱད་པ་རབ་ཚེས་ཆུ་མོ་སྦྲུལ་གྱི་ལོར་
ཐུགས་དགོངས་ལ་སྔར་སྟག་གེ་དཔོན་སློབ་ལས་སུམ་རྟགས་ཀྱི་ཁྲིད་
དང་སྐར་རྩིས་ཤིག་འབོ་རའི་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ནས་ཞག་གསུམ་པར་
རི་མོ་རྫོགས་ཙམ་ཞིག་གི་འབྲེལ་ཐོབ་ཅིང། བུའི་སྤྱི་དོན་སྙེ་མ་
དང། གསུང་རབ་པའི་ལྔ་བསྡུས་དོན་འགྲེལ་སྟེང་ནས་ཁྲིད་
བཞེད་བཞུགས་ཀྱང་ཕྱི་ནས་ཉན་རྒྱུ་མ་སོང་བ་དེ་དང། ད་ཆ་
སྒྲ་རིག་ཅིག་ལ་འབྲེལ་རེ་ཨེ་ཞོག་སྙམ་གསུངས། དེ་ལྟར་ཐུགས་ལ་
ཤར་ནས་གསོ་རིག་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཁོང་ཞལ་སྔ་ནས་འཇམ་
དབྱངས་ཆོས་དར་བར་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོ་རྩ་འགྲེལ་སྟེང་ནས་
དཔེ་ཁྲིད་ཞུས། ལོ་ཆེན་སྐྱབས་མཆོག་དཔལ་བ་དང་ཨ་ཀྱཱ་ཡོངས་
འཛིན་སོགས་ཀྱི་གསུང་དུ་གསལ་བ་དང། དེར་མི་གསལ་བ་སྔོན་
གྱི་ཁྲིད་རྒྱུན་ལྟར་བར་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་སོགས་ཀྱི་རི་མོ་ཆ་ཚང་
གསན། སྡེབ་སྦྱོར་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་རྩ་འགྲེལ་གྱི་སྟེང་ནས་
མཛུབ་ཁྲིད་ལུང་བཅས་གསན། ཁོང་གི་ཞལ་ནས་སྔོན་ནས་འབྲེལ་

[121]
མ་ཤར་གསུངས། ཁོང་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་དར་བའི་ཞལ་
ནས། ངས་སྒྲ་ཁྲིད་ཡུལ་ཞིག་ལ་ཨ་ལགས་འདི་བ་ལས་ལྷག་པའི་སྒྲ་
གོ་མཁན་མ་བྱུང་གསུངས། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཁོང་རང་གིས་
ཀྱང་འཕགས་མའི་བསྟོད་པ་རེ་མ་བཏོན་པར་ཉན་མ་མྱོང་དེ་ཚོའི་
རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ནམ་གསུངས། དེ་ནས་ཀུན་བཤད་ཀྱི་མཚན་
གསོལ་ཚུལ་སོགས་གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །སྨན་ཞིག་སློབ་
བཞེད་ཀྱང་གོང་ས་མཆོག་གིས་ཁྱོད་རི་ཁྲོད་པ་ཞིག་ལ་དེས་ཅི་བྱེད་
གསུངས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་མ་བསླབ་གསུངས་མོད། ཕྱིས་
སུ་སྨན་དཔྱད་སོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པས་སྨན་པ་ཕལ་གྱིས་
བཅོས་མི་ནུས་པ་དག་ཁོང་གིས་སྨན་གནང་བའི་ནད་ལས་གྲོལ་བ་
ཤིན་ཏུ་མང། དཔེར་ན་མགོ་ལོག་སྐལ་བཟང་ཟེར་བའི་གྲྭ་བ་
ཞིག་ལ་སྲིན་རུས་ཟན་གྱི་ནད་བྱུང་སྟེ་ཤི་ལ་ཉེ་སྐབས་བླ་མ་རིན་པོ་
ཆེ་མཇལ་དུ་སོང། ཁོང་གིས་གཟིགས་མ་ཐག་ངས་སྨན་ཞིག་བྱེད་
དགོས་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས་འདི་ཤི་རྒྱུ་རེད་གསུངས་ནས་ཉེ་གནས་
ལ་སྨན་བརྡུང་བཅུག་སྟེ་བུ་རམ་གྱི་ནང་དུ་སྨན་བསྲེས་པའི་རིལ་བུ་
ཆེན་པོ་བདུན་གནང་ནས་ཉིན་རེར་རིལ་བུ་རེ་ཟར་བཅུག་པས་
ཉིན་གསུམ་ནས་རང་ཁྲག་སོགས་ཆད་ནས་སངས་དྲག་ཏུ་སོང་
དེང་སང་ཡང་ནད་དེ་ལ་གཉེན་པོ་སྨན་ཤེས་མཁན་མེད་པར་ནུབ་

[122]
གཅོད་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་གོ། །སྙན་ངག་རྩིས་དཀར་ནག་སོགས་
ལ་སྦྱང་ཚུལ་གོང་དུ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །རྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་
རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་ནས། འདི་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི། །མིག་
སྔར་མི་མཛེས་གང་ཡིན་པ། །གང་ཞིག་ངོ་ལྐོག་མེད་པ་ཡི། །
སྐྱེས་བུ་དྲང་པོར་སྤྱོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཁོང་རིན་པོ་
ཆེ་འདི་བས་འཇིག་རྟེན་པའི་མི་དྲག་སྐུ་དྲག་སོགས་ལ་ཞེ་ས་ངོ་
འཛིན་མིག་སྔར་མཛེས་ཆོས་སོགས་གང་ཡང་མི་བྱེད་སྟབས་གོང་ས་
མཆོག་གི་ཞབས་ཞུ་གསར་སྤོས་པ་དག་དང་མི་ཆེན་འགའ་ཞིག་གི་
སྒྲ་དང་སྡེབ་སྦྱོར་སོགས་བསླབ་པ་ལ་བསྙད་བཏགས་ཏེ་རྗེ་འདི་བ་
རི་ཁྲོད་དུ་མི་བཞུགས་ཟེར་ཞིང་གོང་ས་མཆོག་ལའང་སྙན་ཕྲ་ཞུས་
པ་སོགས་ཀྱིས་འབོ་རའི་སྔོན་པོ་ཐང་གི་ཁྲིར་བསྐོ་བཞག་བྱས་
ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ཚོགས་འདུ་དམར་ནག་གི་མདུན་དུ་ཕེབས་ཏེ་
ང་རི་ཁྲོད་པ་ལ་གཉེར་བ་འོན་པོ་སོགས་ཅི་ཡང་མེད། ང་གྲྭ་རྐྱང་
འདི་འདྲ་ཞིག་གིས་ཁྲི་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཞེས་སོགས་གསུང་བཙན་
བརྗིད་ཅན་བྱོན་ཏེ་དགོངས་པ་ཞུས། །གོང་ས་མཆོག་གིས་རིན་
པོ་ཆེ་འདི་བའི་རང་བཞིན་མཁྱེན་པས་དགོངས་པ་གྲོལ། འོན་
ཀྱང་སྒོ་རྩའི་ཁྱི་བཞིན་དེ་དག་གི་བྱེད་པས་སྐུ་མདུན་དུ་ཡང་མཇལ་
རྒྱུ་འདོད་མོས་བཞིན་མ་བྱུང་གསུངས་

[123]
པའི་ལུང་བསྟན་དུ། མཚོ་བཀྲ་ཤིས་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བའི་ནང། །
ཉ་གཤོག་དྲུག་ཅན་ལ་བཏུད་ན་ལེགས། །ཞེས་ལུང་བསྟན་པའི་
དུས་ལ་བབ་པ་དང་རི་ཁྲོད་ནས་མཚམས་བསྙེན་སྒྲུབ་སོགས་ཉམས་
ལེན་མཐའ་ཆོད་པ་གནང་བས་ཉམས་རྟོགས་གོང་དུ་འཕེལ་ཏེ་
གཞན་དོན་བྱེད་པའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན་སླར་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་
འཁྱིལ་དུ་ཕྱག་ཕེབས་ཏེ་བླ་མ་རྣམ་པའི་བཀའ་ཆོས་གང་གསུང་
གསན། ཁོང་གི་ཞལ་ནས་དགོན་མཐའ་འདིར་བཀའ་ཆོས་གང་
གནང་ཆག་མེད་དུ་ཉན་རྒྱུ་བྱུང་བ་ལྷ་དང་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་དང་
ཐུགས་རྗེར་ཤེས་ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཡང་ཁོང་གི་ཞལ་ནས་
ད་ལྟ་བསམ་ཚོད་ལ་རྗེ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས། འདི་ན་འཇིག་
རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི། །ཡིད་དུ་སྡུག་པ་གང་ཡིན་པ། །གང་དག་
ངོ་དགར་སྨྲ་བ་དང། །བྱི་ལའི་སྤྱོད་པ་ཅན་རྣམས་སོ། །ཞེས་
གསུངས་པས་བྱི་ལའི་རྣམ་ཐར་དེ་ཡང་དགོས་པའི་དུས་སྐབས་ཡོད་
པ་གཟོད་ལས་མ་ཤེས་འདུག་སྙམ་ཞེས་གསུངས། ཁོང་དགུང་
གྲངས་ཉེར་དགུའི་སྐབས་འདིར་ཁོང་དབལ་མང་རིན་པོ་ཆེ་སྲིད་
སྐྱོང་ལ་བཞུགས་པ་དང་བསྡོངས་ནས་སྔར་གྱི་འཕྲོས་ནས་གང་མིན་
གྱི་ངན་སྤྱོད་མང་པོ་དགོས་མེད་དུ་བཤམ་ན་ཡང་ཁོང་སྐྱབས་རྗེ་
དབལ་མང་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་གཡོ་འགུལ་མ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁོ་

[124] དེ་སྐབས་སྡང་
སེམས་ཁོང་དུ་ཞུགས་པས་བླ་དཔོན་འགས་དཔུང་སྒྲིལ་གྱི་ཞུ་ཕྲས་
གོང་ས་མཆོག་ཉིད་ཀྱང་མཛད་དཀའི་མཚམས་སུ་བསྐྱལ། དེ་
སྐབས་ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་འདི་བ་གནས་ཆུང་ལ་བསང་གཏོང་དུ་
ཕེབས་པར་ལམ་ནས་ཤོག་བུ་གྲུ་བཞི་ཞིག་རྙེད་ནས་གཟིགས་པས་
ལོགས་ཤིག་ན་རྒྱ་གསེར་གྱིས་བྲིས་པའི་སྟག་ཉམས་དོད་པ་ཞིག་
དང་རྒྱབ་ཏུ་དབུ་འབབ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡོད་པས་ད་ནི་
ཆོས་སྐྱོང་གི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་མི་སྐྱོན་པ་ངོ་ཤེས་སྙམ་པ་བྱུང་བ་
བཞིན་ཁྱི་རྒན་ཀུ་ཅོ་ཆེ་བ་རང་ཕུང་བེར་ཀའི་ཆར་འབོད་དུ་སོང་
ཞེས་གསུངས་
དགུང་གྲངས་སུམ་ཅུ་བ་རབ་ཚེས་ཤིང་མོ་ལུག་གི་ལོར་མགོ་
ལོག་དཀོན་བཀྲའི་ཆོས་མཛད་ཟེར་བ་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་དུ་བཞག་
པས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱེད་པ་བོ་ཁོ་གཅིག་པུར་གྱུར་པས་བདེ་འཇགས་
བྱུང། འདི་ནི་མགོ་ལོག་དཀོན་བཀྲ་ཚང་ཡིན་ལ་ཁོང་གྲྭ་སར་
ཕེབས་ནས་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཆོས་མཛད་
བཏང་བས་དཀོན་བཀྲའི་ཆོས་མཛད་ཅེས་གྲགས། ཁོང་གོང་ས་
སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་ཚ་བུ་ཡིན་ཏེ་རང་རྣམ་ལས་ཚ་བུ་མཛོད་པ་
ཞེས་གསུངས། སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ཆབ་སྲིད་ཐོག་མཛད་དཀའ་
བྱུང་སྐབས་དཀོན་བཀྲའི་ཆོས་མཛད་ལ་ཡི་གེ་བཏང་སྟེ་ང་ལ་

[125]
ནས་ལོ་བཅུར་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་བྱས་ཟེར། དེའི་བར་སྐྱབས་
མགོན་མཆོག་སྟོད་གངས་རི་སོགས་སུ་གནས་གཟིགས་ལ་ཕེབས་
ཕྱག་མཛོད་ཐུགས་ཟིན་བྱུང་ཟེར། ལོ་འདིའི་དཔྱིད་ཀ་ཁོང་རིན་
པོ་ཆེ་འདི་བ་ཤོ་བའི་རྟ་མགྲིན་དང་ལེན་སྤ་སན་དུ་ཕྱག་སྐོར་དང་
གནས་གཟིགས་ལ་ཕེབས། ཞལ་སྔ་ནས་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་
ལས་རྗེའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་ཏ་པོད་ཡན་ཆད་སོང་བའི་མཚམས་
ནས་གདན་འདྲེན་པ་བྱུང་བར་བརྟེན་དབྱར་སྟོན་ཁོང་གི་འཁྲུངས་
ཡུལ་ཀྭ་རིང་དུ་ཕེབས། དེ་ཀར་བཞུགས་སྐབས་སུ་སྒོ་མང་རིན་
པོ་ཆེས་ཁོང་ལ་འཇམ་དཀར་གྱི་བསྙེན་པ་ཞིག་གྱིས་ཞེས་གསུང་
ཕེབས། དེ་དོན་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཞུས་པས་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་
ཁྱོད་ཤེས་རབ་ཆུང་བས་ཨ་ལགས་ཚང་ནས་འཇམ་དཀར་ཐོན་
གསུངས་པ་མ་རེད། ཁྱོད་རྒྱུད་ཧ་ཅང་རྩུབ་ཅིང་གྱོང་བས་ཇེ་
འཇམ་ལ་ཨེ་འགྲོ་དགོངས་པ་རེད་ཅེས་གསུངས། དེ་ནས་བཟུང་
བྱ་རྒྱུད་རང་སྐད་ལྟར་བསྙེན་པ་སྐབས་སྐབས་སུ་བཏང་བ་ཚར་
བཅུ་སོང། ཁོང་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེས་ཁྱོད་ཤེས་རབ་ཆུང་བས་ཨ་
ལགས་ཚང་ནས་འཇམ་དཀར་ཐོན་གསུངས་པ་མ་རེད་ཅེས་པ་ནི་
སྣང་ཚོད་ལའང་ཤེས་རབ་ཧ་ཅང་ཆེ་བར་གསུངས་པ་དང་ཁྱོད་
རྒྱུད་ཧ་ཅང་རྩུབ་ཅིང་གྱོང་བས་ཇེ་འཇམ་ལ་ཨེ་འགྲོ་དགོངས་པ་

[126] གྱོང་དུ་བྱ་ཞིང་འགྲོ་དཀའ་
བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བཀའ་གདམས་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་
བདག་གིར་བཞེས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཁོང་ཨ་ཁུ་
རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་ཀྱི་སྲས་གཅིག་པུར་གྱུར་པས་རྗེས་སུ་བཟུང་
ཚུལ་གོང་དུ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་གྱི་སྐབས་སུ་ཅུང་ཟད་བཤད་
མོད་གལ་པོ་ཆེ་ལ་ནན་ཏན་གྱི་ཚུལ་དུ་འདིར་དགུང་ལོ་སུམ་ཅུའི་
དཀྱུས་སུ་ཡོད་པ་ཐར་ཆགས་སུ་འགོད་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་ཉིན་
གཅིག་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཞལ་ནས་མི་དང་
མ་འགྲོག་པར་འདུག་མི་ཐུབ། སུ་དང་འགྲོགས་ཀྱང་སྐྱོན་ཡེ་
མེད་པ་ཞིག་གཏན་མི་སྲིད་མི་དང་འགྲིག་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཅུང་ཟད་རེ་ལ་
བསྙད་བཏགས་ནས་སྤོ་ལང་གི་མ་བསྡད་ན་བཟང། རེས་གཅིག་
གཉིས་རེ་ལ་བསྲན་བཙུགས་ཏེ་བསྡད་ན་སྤངས་པ་མིན་ཡང་མི་
མངོན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད། ཁ་ཏོན་མག་མུག་ཞིག་འདོན་རྒྱུ་
ལས་དཔེ་ཆར་བལྟ་བ་གཙོ་བོ་གྱིས། དཔེ་ལྟས་ལ་ཚོགས་བསགས་
སྒྲིབ་སྦྱོང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་ཡོད་འདུག་པས་གལ་ཆེན་གྱིས་
ཞེས་མཚང་ལ་རྒོལ་བའི་བསླབ་སྟོན་བཀའ་དྲིན་དུ་བསྩལ་བ་ནི་
བསྐལ་པ་བྱེ་བའི་བར་དུ་མགོ་ལ་ཐོད་བཞིན་བཀུར་ཏེ་ལུས་དང་
ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་མཆོད་ཀྱང་གཞལ་བར་དཀའ་བའི་བཀའ་དྲིན་དུ་
ཁུམས་ཞེས་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་ས་བོན་དུ་བྲིས་པ་ནི་དཔོན་སློབ་

[127]
མན་ངག་གི་མཐིལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞུ་བ་པོ་མེད་
པར་རྗེ་འདི་བ་ལ་དབུ་མའི་རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་
བཤད་ལུང་གནང་བ་དང། མཇུག་ཏུ་དགེ་ལྡན་བསྟན་འབར་མ་
རྩ་འགྲེལ་གྱི་བཤད་ལུང་ཡང་གནང། འདི་སྐབས་བསྟན་འབར་
མའི་བཤད་པ་ལ་ཟིན་བྲིས་གྱིས་ཞེས་ཕེབས། ཕྱི་ཉིན་གཏི་མུག་
མུན་སེལ་གློག་འཕྲེང་དྲ་བ་ཅན། །མཐར་འཛིན་འཆིང་རྒྱ་
གཅོད་པའི་རལ་གྲི་ཆེ། །རྟེན་འབྱུང་སྟོང་བར་གཟིགས་པའི་
མཉམ་ཉིད་བློ། །དམར་སེར་འོད་དུ་འབར་བ་དེ་ལ་འདུད། །
ཅེས་པའི་ལུང་བཤད་གཞིར་བཀོད་དེ་གསུངས། ཅི་ཟིན་ཟིན་
བྱས་ཀྱང་དེ་སྔོན་གཞུང་ཆེན་ལ་ཟིན་བྲིས་བྱེད་མ་མྱོང་བ་དང་
འཕྲོས་བཤད་ཕལ་སྐད་དུ་གནང་བ་རྣམས་དགོས་ཆུང་དུ་བཟུང་བ་
ལྟ་བུས་མ་བྲིས། ཕྱིས་སུ་ཁོང་ཉིད་ལ་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་པར་སྤྱི་
ཁོག་བཟང་སྟེ་གང་བཤད་མ་ཐོན་པ་མང། མཇུག་གི་ཆོས་སྐྱོང་
སྐབས་མགོན་པོ་ཆོས་རྒྱལ་བསྟེན་དགོས་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐབས་ཀྱི་
བཤད་པ་འདི་ལ་དོན་བསྡུ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་མེད། ཟིན་བྲིས་ཀྱི་
རིགས་འདི་རང་གིས་ངོས་ཟིན་པ་དང་སླ་ཆོས་འདྲ་བ་ཡིན་ཡང་
གསུང་རིས་སོར་བཞག་བཀོད་ན་ཕྱིས་གོ་བ་བསྐྱེད་ཚུལ་འདྲ་མིན་
ཡོང་བ་དང་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆེ་བ་ཡོད་ཅེས་ཕེབས། ཕྱི་ནས་

[128]
དར་གྱིས་ཁྱེར་ཏེ་སྟོར། འདི་ཟིན་བྲིས་ཀྱི་ཐོག་མ་ལྟ་བུར་སོང་
བས་རྟེན་འབྲེལ་ཅུང་མ་ལེགས་པར་གོ་ཉིན་ཞིག་ཤོག་དྲིལ་ཞིག་
གི་མགོ་ན་མར། ཚད་མར་གྱུར་པ་འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ། །
སྟོན་པ་བདེ་གཤེགས་སྐྱོབས་པ་ཙོང་ཁ་བ། །སྒོ་གསུམ་གུས་པ་
ཆེན་པོས་ཕྱག་བགྱིད་ན། །ཕ་རྗེས་བུ་ཡིས་ཟིན་པར་བྱིན་གྱིས་
རློབས། །ཞེས་བྲིས་པ་ཞིག་གནང་སྟེ་འདིའི་འཕྲོ་ལ་མར་བསྟོད་
འགྲེལ་ཆེན་མོ་ནས་དོན་ལྡན་མའི་འབྲུ་འགྲེལ་རྣམས་རྗེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་
གསུང་གཙང་མ་སོར་བཞག་ཏུ་ཁོང་ལ་ཤོག་གསུངས་པ་ལྟར་བྲིས་
ཏེ་ཕུལ་བར་འདི་ངས་བསྐུལ་བ་ཡིན་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ངག་རྩོམ་ཀྱི་
དང་བོར་ཞོག་གསུངས། བསྟོད་འགྲེལ་ཆེན་མོ་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་ཀྱང་བློ་དམན་པ་དག་ལ་ཕན་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བྲིས་གསུངས་པ་
ཡིན་ཀྱང་རྗེ་བཙུན་གྱིས། ཆ་ལུགས་ཧ་ཅང་ངན་ན་གཤིས་ཀྱིས་
བརྙས། །གསུངས་པ་བཞིན་གཟན་ཤམ་སོགས་འཕྱོར་བོ་ནི་
མེད། གོ་ས་སྙན་གྲགས་ནི་མེད། ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་གྲགས་སྐམ་
ཞིག་ཀྱང་མེད་པས་ཀུན་གྱིས་འཕྱ་བ་ལས་མི་ཡོང་སྙམ་ནས་སྦྱར་
བྱང་མ་བཞག་པར་ཕུལ་བ་བཞིན་ཉིད་ནས་གསུང་འབུམ་ཁྲོད་དུ་
དེ་བཞིན་བཞག་འདུག་ཡང་ཞལ་ནས་ང་རྒྱལ་མ་ཆེ་ན་བཟང་
སོགས་སྐབས་སྐབས་ཀྱི་སྐྱོན་གང་ཤུགས་ཆེ་ན་དེ་ཉིད་འབུར་

[129]
མཛངས་ཀྱིས་བུ་བཞིན་ལུགས་གཉིས་ཆར་ནས་བསྐྱངས་པའི་
བཀའ་དྲིན་བསམ་མཐའ་མེད། ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་དཔའ་རིས་ཕྱོགས་
ཀྱི་གྲོང་སྔགས་ང་འདྲའི་ཅོལ་ཆུང་ཞིག་ལ། སྨིན་གྲོལ་གླིང་གི་སྔགས་
པ་ཧོང་ཧོང་ཙི། །ཆོས་བརྒྱད་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་ཆེའི་ཆེའི་
ཙི། །བློ་ལ་ཡར་བསྐྱེད་མེད་པའི་པཱན་པཱན་ཙི། །བསླབ་ཡང་
དགོས་པ་མེད་དོ་པཱ་ཆོས་ཙི། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་སོང་བ་
མིན་པར་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཞིག་འགོ་ན་འགོས་ཆོག་ཏུ་ཡོད་
ལགས་ཞེས་གསུངས། འདི་དག་རགས་རིམ་ཞིག་གོང་དུའང་
ཡོད་ལ་འདིར་ཐར་ཆགས་སུ་བཀོད་པ་ནི་ཞལ་གདམས་གལ་ཆེ་
བར་བསམས་ནས་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །
དགུང་གྲངས་ཉེར་དྒུའམ་སུམ་ཅུ་གང་རིགས་ཤིག་ལ་ཅུན་
དཀར་ཐོ་ཡོན་གྱིས་བསྐུལ་ངོར་ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་
རྗེས་གནང་ཞིག་སྐུར་བར་རྩོམ་པ་ན་ཁོང་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེས་འབོད་
མི་ཞིག་བཏང་བྱུང་བར་རྗེས་གནང་སྐུར་བར་བཤོལ་ཏེ་ཕེབས་པར་
ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས་ཁོང་བདེ་ཐང་ཚང་ནས་གོང་ས་མཆོག་
ལ་འཕྲུལ་འཁོར་ལྕགས་མཁར་གྱི་ཁྲིད་ཅིག་ཞུས་འདུག་པས་ཁྲིད་
དང་ལག་ལེན་གྱི་རིམ་པ་ལ་བསྙེལ་གསོ་ཞུ་དགོས་བྱུང་བས་འཁོར་
ལོའི་ཡི་གེ་བཏུ་བ་དྲངས་པ་སྤོ་བ་སོགས་ལ་བྱ་བདེ་བའི་དཔེ་རིས་

[130]
ཁམས་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་དཔེ་སྤྲད་བྱུང་བས་ཕྱི་སྒོ་སྡོམ་པར་
བརྩམས་པ་ན་དཔེ་རྣམས་ས་ལ་འཐོར་བས་ཅི་དྲག་མན་ངག་ཟབ་
མོ་འདི་ཚོ་བལྟ་ཆོག་པའི་གདུལ་བྱ་མིན་ལྟས་སུ་འདུག་སྙམ་པ་བྱུང་
སྟེ་ཅུང་སྐྲག་གསུངས། རང་ཤག་ཏུ་སླེབས་ཚེ་ཆོས་ཉན་པའང་
སླེབས་བྱུང་བས་རྗེས་གནང་བསྐུར། འདི་གཞན་ལ་རྗེས་གནང་
བཏོན་པའི་ཐོག་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། དེ་ནས་བཤགས་པ་དང་
བླ་མགོན་དབྱེར་མེད་རེ་གསུངས་ནས་འཕྲུལ་འཁོར་དཔེ་རིས་
སོགས་བཞེད་པ་ལྟར་བྲིས་ཏེ་ཕྱིའི་ནངས་པར་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེའི་
ཕྱག་ཏུ་ཕུལ། འདི་སྐབས་ཀུན་ཏུ་སྙན་བརྒྱུད་གླེང་མོའི་ཚུལ་དུ་
བྱས། ལིངྒ་དང་འཁོར་ལོ་འབྲི་ཚུལ་སོགས་ཕལ་ཆེར་གནང་ཡང་
རང་ལྟ་བུ་སྣོད་མིན་དུ་གྱུར་པ་དང། ཁོང་ཉིད་སྐུ་ན་ཧ་ཅང་མཐོ་
བས་ཞུ་མ་སྤོབས་གསུངས་
དགུང་གྲངས་སོ་གཅིག་པ་རབ་ཚེས་མེ་ཕོ་སྤྲེལ་གྱི་ལོར་ཁོང་
ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཁམས་མ་སྙོམས་ཡང་དཔོན་པོ་མཐའ་ཡས་ཟེར་
བས་ཕྱག་རྫས་ཕལ་ཆེར་དབང་ཤེད་ཀྱིས་ཁྱེར་དབུས་སུ་ཆས་
གསོལ་ཐབ་པ་གཅིག་ལས་མེད་ཀྱང་ཁམས་སངས་ཕྱིར་དབྱར་ངོར་
བྲག་དཀར་དུ་ཕེབས། མི་རིང་བར་ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་འདི་བ་ཡང་
སྐུ་རྗེས་སུ་ཕེབས་ནས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་ཞུས་ཏེ་ཉན་

[131]
སྟོན་ཐོག་ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་འདི་བ་མཚོ་ཁ་བརྒྱུད་ནས་ཕྱིར་གདན་
སར་ཕེབས། དེ་རྗེས་ཁོང་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་གདན་སར་འབྱོར་
དགུན་ཁོང་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཁམས་ཅུང་ལྕི་བར་གྱུར། ཁོང་
རིན་པོ་ཆེ་འདི་བས་མཚམས་ཁོངས་ནས་རྣམ་རྒྱལ་གཟུངས་རིང་
དང་འདུས་པའི་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་སྒོ་ནས་སུམྦྷ་ར་ཛ་སོགས་ཅི་ལྕོགས་
བསྒྲུབས་པས་ཐུགས་དགྱེས་ཤིང་ཉིན་ཤས་རེའི་མཚམས་ནས་སྐུའི་
བབ་དང་གསུང་གླེང་རྒྱུན་ཆགས་སུ་སོང་སྟེ་ཁོང་འདི་བ་ལ་ཀུ་རེའི་
ཚུལ་དུ་ཕ་མིང་བུ་ལ་བཏགས་པའི་བླ་གོ་ཚང། །སྔ་མིང་ཕྱི་མར་
བཏགས་པའི་བླ་སར་ཚང། །ད་ལྟའི་དུས་ཀྱི་ཕུང་གསུམ་ཙམ་པོ་
ཚང། །ཁྱོད་ལ་བཟེ་རེ་ཅན་གྱིས་འདི་སྐད་ཞུ། །ཞེས་གསུང་
འཕྲོས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཡང་ཡང་ཕེབས། ཁོང་གིས་དེ་ལྟར་གསུང་ཕེབས་
སོགས་ད་ལྟ་དྲན་ན་མཆི་མ་དཀུ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ནི་བླ་མ་
དྲན་པའི་གདུང་ཤུགས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ནི་བོག་
འདོན་གྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །
དགུང་གྲངས་སོ་གཉིས་པ་རབ་ཚེས་མེ་མོ་བྱའི་ལོ་སར་ལ་
ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་འདི་བ་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་ཕེབས་པར་
དགྱེས་ཉམས་དང་བཅས་དྲིན་བཟོའི་འཕྲོས་མང་བསྩལ། སྐུ་
འདའ་ཁའི་བར་ཉིན་རེ་བཞིན་སྐུ་མདུན་དུ་ཕེབས། མགོན་པོའི་

[132]
བཏང། ཐུགས་རྒྱུས་ཡོད་ཕྱིར་འཕྲོས་གཏམ་སྣ་ཚོགས་པའང་
ཞུས་ཏེ་སྐུ་ཁམས་བསང། དེ་རྗེས་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་གླིང་ཚང་དང་
ཞལ་སློབ་དམ་གཙང་སྐོར་འགས་ཚེ་སྒྲུབ་དང་འབྲེལ་བར་བརྟན་
བཞུགས་ཕུལ་ཡང་དགེ་མཚན་ཆེ་བ་མ་བྱུང་ཞིང་ཞལ་ནས་འདིར་
འཁོད་ཀུན་ལ་ལོ་རེ་བཞིན་རྗེའི་བསྟོད་འགྲེལ་དཔྱད་པ་དང་བཅས་
ཚར་རེ་བལྟ་གྱིན་ཡོད་སྙམ་པ་སེམས་ལ་འཛིན་ཞེས་ཕེབས། བཞི་
བའི་ཚེས་དྲུག་གི་ཉིན་ཡང་སྐུ་མདུན་དུ་ཕེབས་པར་སྔར་སྐུ་བསྙུན་
གྱིས་ཟིན་ཏེ་དཔེ་གཟིགས་མ་ནུས་པ་ནས་ཨ་ལགས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་
བ་དང་བཤེས་གཉེན་ལུང་རྟོགས་ཚང་གཉིས་སུ་ཁོམ་གྱིས་ལམ་རིམ་
ཆེ་བ་དང་ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ་གཉིས་ལོང་སྐབས་དང་བསྟུན་ཤོག་
བྱང་འགའ་སྙན་སྒྲོན་ཞུ་བཞིན་ཡོད་མཚམས་ཡེ་ཤེས་རང་རིག་གི་
ཐད་དུ་ཡོད་པའི་ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐའ་དང་མཆན་གྱི་གསུང་ཚུལ་
འཕྲོས་མང། མཇུག་ཏུ་ཁོང་ཉིད་གླིང་ཚང་དགེ་རྒན་ཡིན་སྟེང་
སྐྱབས་མགོན་གསུམ་པས་ཐུའུ་བཀྭན་ཡོངས་འཛིན་དུ་བཏང་ཚུལ་
དང། དེ་སྐབས་དཔལ་མང་གོང་མས་རྒྱ་སྒོ་ནས་རྒྱ་སྒོ་དང་
ཤིང་སྒོ་ནས་ཤིང་སྒོ་འགྲིམ་དགོས་པ་ཞིག་འབྱུང་བར་འདུག་སྨད་
ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་གཞག་རིམ་པར་གསུང་བཀོད་གནང་ཚུལ་སོགས་ཞིབ་
མཐར་ཆོད་པ་ཞིག་གསུངས་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་སྒོ་དང་

[133]
ཐང་ཚང་བསྟེན་ཞེས་ཕེབས་པ་སོགས་ཕྱིས་འབྱུང་ལུང་བསྟན་དང་
ཞལ་བཀོད་ཞིབ་རྒྱས་བསྩལ་བ་ནི་གསུང་གི་ཐ་མར་སོང་ཞེས་
གསུངས། འདིའི་སྐབས་སུ་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེས་རྗེ་འདི་བ་ཕྱིས་སུ་
བྱ་ཁྱུང་སྐུ་འབུམ་སོགས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྡེ་དགོན་ཕལ་མོ་ཆེར་
ཕེབས་ནས་ཟབ་རྒྱས་གདམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབ་པར་ལུང་
བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ལོ་སྔོན་མ་ཞིག་ཁོང་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་
དགོན་ལུང་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་འཕྲལ་རྗེ་འདི་བ་མཇལ་དུ་ཕེབས་པར་
གོས་ལྗང་ཁུ་ཞིག་ཕྱག་གིས་གནང་ནས་རླུང་འཕར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་
ཡིན་གསུངས་ཏེ་བཞད་མོ་ཆེ་བ་ཞིག་མཛད་ནས་རླུང་ཁམས་དག་
པ་སྒྲོལ་མའི་རང་མདངས་ཡིན་པས་འཕྲིན་ལས་རྒྱས་པོ་ཡོང་ཞེས་
ཕེབས། ཡང་བར་སྐབས་ཤིག་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་
གསུང་གི་སྒྲོལ་མའི་བསྟོད་པའི་དཔེ་ཞིག་གནང་སྟེ་སོང་ལ་ལྟོས་
དང་རྒྱན་དང་རྒྱུད་བླའི་འཕྲིན་ལས་སོ་སོར་སྦྱར་ཚུལ་འདི་ལྟར་
བྱས་ཡོད། ངས་འདི་བྲིས་འཕྲལ་བླ་བྲང་ནང་དུ་ཤོག་ཟེར་ཅི་ཡིན་
སྙམ་ཐེ་ཚོམ་ལོག་གེ་བར་ཕྱིན་པས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གིས་བླ་མ་
ལབ་སྐྱབས་མགོན་ཚང་ལ་བཀའ་ཆོས་མང་པོ་ཞིག་གནང་དགོས་
ཞེས་གསུངས་བྱུང། དེ་ནས་བརྩམས་རྣམ་དཀར་གྱི་འཕྲིན་ལས་
སམ་སྣ་མང་གི་བྱ་བ་འདི་འོངས་པ་ཡིན་ཞེས་ཕེབས་པ་ཀུན་ཕྱིས་

[134]
བ་ཕྱིས་སུ་འཕྲིན་ལས་རབ་ཏུ་རྒྱས་ཏེ་བསྟན་འགྲོའི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་
མཛད་པ་དག་ལུང་བསྟན་པར་ངེས་སོ། །བཅོ་ལྔའི་ཉིན་རྗེ་འདི་
བས་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་རིམ་དུ་བཟང་སྤྱོད་འཆི་བླུ་ཞིག་
གསུངས་པ་ཞབས་བརྟན་ཕུལ་བའི་ཐ་མ་ཡིན་གསུངས། བཅུ་
བདུན་ཉིན་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་གདན་དྲངས་པའི་བར་དེར་སྐུ་
འདས། གདུང་མདུན་ནས་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བདག་
འཇུག་དང། ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་འབྲལ་མེད་རྗེས་འཛིན་གྱི་སྨོན་པ་
ཤུགས་དྲག་དང་གདུང་གཡོག་སོགས་ལས་ཤོར་མེད་པ་བསྒྲུབས་
པས་ཁོང་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚེ་འདིར་གོ་ཞིག་ཆོད་པ་དེ་
ཡིན་གསུངས། དེ་རྗེས་མ་འགྱང་བར་བདེ་ཐང་རིན་པོ་ཆེས་དུས་
འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསན་ནས་སྙན་གསན་འབེབ་
པར་ཕེབས་པས་འཇམ་དབྱངས་སྨྲ་སེང་གི་རྗེས་གནང་ཞིག་གནང་
བ་དང་འཕྲད་པས་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་མ་དེ་ཉིད་དུ་སོང། དེ་
ནས་བཟུང་བཀའ་ཆོས་གང་གནང་ལ་ཆད་ལུས་མེད་པར་ཕྱིན་པས་
བཀའ་ཆོས་སྤྱི་དང་ཁྲིད་བཤད་པའི་རྐང་དེ་ནས་ཚུགས་ཞེས་
གསུངས། དེ་ནས་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་ཕལ་ཆེ་བ་ཨ་ཁུ་ལུང་
རྟོགས་ཚང་ལས་གསན་པ་སོགས་གོང་དུ་ཞུས་ཟིན་ཏོ། །ལོ་དེའི་
ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པ་ནས་བཅད་རྒྱར་བཞུགས་ནས་ལྷག་ལྷ་སོ་སོའི་

[135]
དགུང་གྲངས་སོ་གསུམ་པ་རབ་ཚེས་ས་ཕོ་ཁྱིའི་ལོར་མཁན་
རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་དགེ་ལེགས་ཚང་གི་ཡང་སྤྲུལ་མཁན་ཆེན་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་སྔ་ལས་སླར་ཡང་སྔར་མ་
ཐོབ་པའི་བཀའ་ཆོས་མང་བོ་གསན། སྔར་ཞུས་བཞིན་དབལ་
མང་སྤྲུལ་སྐུ་འཇམ་དབྱངས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་སྔ་ལས་
ཀྱང་བཀའ་ཆོས་མང་དུ་གསན། དུས་འཁོར་རྒྱ་ནག་པ་ཚང་ལས་
རྒྱལ་མཁན་ཆེན་གསུང་འབུམ་སོགས་ལུང་ཁ་ཤས་གསན་སྐབས་
འདི་དག་ཏུ་ལོ་བསྟར་ཆགས་སུ་བཅུ་བའི་ཡར་ཚེས་བཅུ་གཅིག་པའི་
ཚེས་ནས་བཟུང་སྐུ་མཚམས་ལ་བཞུགས་ནས་ལྷག་ལྷ་དུ་མའི་བསྙེན་
སྒྲུབ་གནང་བའི་ཐོ་ནི་གོང་དུ་རགས་རིམ་ཞིག་བཀོད་པ་ལས་
མཐའ་དག་འགོད་མི་ནུས་
དགུང་གྲངས་སོ་བཞི་བ་རབ་ཚེས་ས་མོ་ཕག་གི་ལོར་ཆོས་
རྒྱལ་ཡང་གསང་གི་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས། ཐུན་གསེང་
རྣམས་སུ་འདུལ་བའི་མཐའ་དཔྱོད་ཞིབ་ཀློག་གནང་བ་དང། བར་
དུ་སྡོམ་ཚིག་གང་ཡོད་དང་གྲངས་འདྲེན་རྣམས་ཐུགས་ལ་བཟུང་སྟེ་
སྲ་བརྐྱངས་གི་ཐད་དུ་སླེབས་པ་དང་མཚན་མོར་གློ་བུར་དུ་སྐུ་བསྙུན་
དྲག་པོ་ཞིག་བཞེས། མི་རིང་བར་སྐུ་བསྙུན་དྭངས་སོང་ཡང་
ཁོང་གི་ཐུགས་ལ་ཆོས་སྐྱོང་བཀའ་གཉན་པས་འཚུབ་ལྟས་སུ་

[136]
བྱས་གསུངས། ཁོང་བདེ་ཐང་རིན་པོ་ཆེར་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡི་གེའི་
ལམ་ནས་ཞུས་པར་དཔེ་ལྟས་ཅུང་གློད་ཅེས་ཕེབས་པས་ཁོང་གིས་
འཚུབ་ལྟས་མིན་འགྲོ་སྙམ་དུ་སེམས་བདེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །
སྨྲས་པ། སྲིད་ལས་ངེས་འབྱུང་ཅང་ཤེས་རྟ་ཞོན་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལྕག་གིས་རབ་བསྐུལ་ཞིང། །ཤེས་རབ་མཚོན་
གྱིས་དགྲ་ཚོགས་ཉེར་བཅོམ་སྟེ། །ཟུང་འཇུག་ནོར་བུའི་གླིང་
དེར་བདེ་བར་འབྱོར། །སྤྱི་བོ་སྐྱེས་ཀྱིས་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་
ཡིས། །འཆི་མེད་རྒྱལ་ས་ཐོབ་པའི་བྱུང་བ་བཞིན། །མཚན་
བཅས་མཚན་མེད་རིམ་གཉིས་གསེར་འཁོར་གྱིས། །སྐུ་བཞིའི་
རྒྱལ་ཐབས་མཆོག་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར། །འབུམ་ཕྲག་ལྷ་ཡི་
རྣལ་འབྱོར་ལྡེ་མིག་གིས། །འབུམ་ཕྲག་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱ་མཚོའི་
སྒོ་ཕྱེས་ཏེ། །འབུམ་ཕྲག་ཆོས་སྐུའི་དགའ་ཆེན་གདན་ཁྲི་ནས། །
འབུམ་ཕྲག་སྤྲུལ་བའི་གར་གྱིས་ཞིང་ཁམས་ཁྱབ། །མཁྱེན་
བརྩེ་ཆུ་འཛིན་སྟུག་པོའི་ཀློང་ཡངས་ལས། །དམ་ཆོས་གྲུ་ཆར་
འཇོ་བའི་སྔ་བསུ་ལ། །མཚན་སྙན་གཡུ་འབྲུག་གད་མོའི་སྒྲ་བརྒྱ་
རྒོད། །སྐལ་ལྡན་མདོངས་མཐའ་དགའ་བའི་ཟློས་གར་ངོམ། །
ཞེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་རྗེ་བཙུན་འཇིགས་
མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དད་

[137]
གནས་དབེན་པ་བསྟེན་ཏེ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་བོར་མཛད་པས་ཟུང་འཇུག་
བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་དབང་འབྱོར་བའི་སརྒ་སྟེ་བདུན་
པའོ་
སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་ཞལ་བཞུགས་པའི་རིང་ལ་བཀའ་
གསུང་དང་དུ་བླངས་ཏེ་མདོ་སྔགས་དམ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་
ཕབ་ནས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་སྲོག་བཟུང་བའི་སརྒ་
འཇིགས་བྱེད་ལྷ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་འགྲན་མེད་ཀྱིས། །བདུད་
ཚོགས་བཅོམ་དང་ཆབས་ཅིག་འཕྲིན་ལས་ཆེའི། །འོད་བརྒྱ་
འབར་བས་གདུལ་བྱ་རྒྱ་མཚོ་ཡི། །ལུང་རྟོགས་འདབ་བརྒྱ་བཞད་
པའི་དཔལ་དེར་འདུད། །སེམས་མེད་ཡོངས་འདུ་ལྗོན་པའི་ཡལ་
ག་ལས། །འབད་མེད་འདོད་དགུ་སྩོལ་བའི་ངོ་མཚར་ལྟར། །
རྟོག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཀློང་ཡངས་ལས། །ཆད་མེད་ཆོས་
རྒྱུན་འབབ་པའི་ཚུལ་དེ་བརྗོད། །གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་རྗེ་བླ་མ་
བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་བས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་མཐའ་ཆོད་པ་
གནང་བ་དང་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་འཛོམས་པའི་སྙན་པའི་
གྲགས་པ་དབྱར་གྱི་རྔ་གསང་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་སྟབས་
རང་དགོན་དང་ཕྱོགས་ངེས་མེད་ནས་སྐལ་ལྡན་གྱི་སློབ་མ་སྤྲིན་

[138] ཁོང་
གི་ཐུགས་ལ་དེ་སྐབས་ཁོང་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་དང་བདེ་ཐང་རིན་པོ་
ཆེ་སོགས་མཁས་གྲུབ་ཉི་ཟླ་ལྟ་བུ་ཞལ་འཛོམས་འདུག་པས་དེ་དག་
ཞལ་འཛོམས་པའི་སྐབས་འདི་ལྟ་བུར་ངལ་བ་མི་དགོས་དགོངས་
མོད་རྒྱང་རིན་བོ་ནས་ཆོས་ཉན་དུ་འོངས་མཁན་དག་འཚོ་ཆས་
ཀྱིས་མི་འཕྱིད་པར་མཐོང་ནས་རེ་གཉིས་ལ་རང་གིས་གང་ཐོབ་
རྣམས་ལུང་ཁྲིད་གང་འདོད་བྱས་ན་ཀུན་མཁྱེན་དང་བླ་མ་རྣམ་
གཉིས་སོགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་ཞིག་
ཡོད་འགྲོ་ཐུགས་ལ་དགོངས་པ་དང། གཞན་ཡང་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་
ཆེ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་གསུང་དེ་ཀ་བསྒྲུབས་པའང་མིན་རྒྱུ་མེད་འགྲོ་
ཐུགས་ལ་དགོངས་ནས་ཁོང་དགུང་གྲངས་ཉི་ཤུའི་སྟེང་བདེ་མཆོག་
གི་དབང་དང་བོ་གསུངས། དེ་རྗེས་ཤིག་ན་ཧལ་ཧའི་བཀའ་བཅུ་
གསུམ་གྱིས་རྗེ་དམེ་ཤུལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཚང་ལ་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་
གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་དང་བཤད་ལུང་གང་ཡོད་ཞུས་པར་རྗེའི་
གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་གནང་སྟེ་ལྷག་མ་མ་གནང་བར་རྗེ་འདི་བ་ལ་
ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོན་གསུངས་པ་ན་རྗེ་འདི་བས་ཁོང་ཨ་ཁུ་ཞང་རིན་པོ་ཆེ་
ལ་ཞུས་པར་ཁྱེད་ཀྱིས་བཏོན་ན་ང་དགའ་གསུངས་ནས་སྦས་དོན་
ཀུན་གསལ་གྱི་བརྒྱུད་འདེབས་དང་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་སྐོང་གི་དཔེ་བཅས་
གནང་ནས་གསུངས་པར་བསྐུལ་བས་བཤད་ལུང་དང་བོར་གསུངས་

[139]
ཟིན་བར་དུ་རིམ་པར་གསུངས་པའི་གྲངས་ཀ་རགས་རིམ་ཞིག་སྔར་
བཀོད་པ་ལྟར་རོ། །
དགུང་གྲངས་སོ་ལྔ་བ་རབ་ཚེས་ལྕགས་ཕོ་བྱི་བའི་ལོ་ལ་སྒོ་
མང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་གསང་བདེ་སོགས་དབང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་
གསེར་ཆོས་བཅུ་གསུམ་སོགས་ཆོས་བཀའ་རྒྱ་ཆེར་གསན། བདེ་
ཐང་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་གནང་བ་ལས་སྔར་མ་ཐོབ་
པ་དྲན་ཉེའི་ར་པོད་ཡན་ཆད་གསན་ནས་མཇུག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་
མཆོད་པ་གནང་བའང་གསན་ཏོ། །
དགུང་གྲངས་སོ་དྲུག་པ་རབ་ཚེས་ལྕགས་མོ་གླང་གི་ལོ་ལ་
ཡང་བདེ་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཞུས་ཏེ་གུར་པོད་མེ་
འབར་མ་ཁ་སྐོང་པོ་ཏི་བཅས་ཆིག་བརྒྱུད་དུ་བསྩལ། ཞལ་བཞི་
བའི་བེའུ་བུམ་ཕྱི་ནང་གོང་ས་མཆོག་ལ་དགོངས་བསྟན་གྱིས་འདི་
ལོ་གཅིག་ལ་གནང་སྲོལ་མེད་པས་ཧ་ལ་རྗེས་སོར་བསྩལ། དེ་
སྐབས་དམར་ཆུང་སྐོར་གསུམ་སོགས་ཀྱང་གསན་ཏོ། །
དགུང་གྲངས་སོ་བདུན་པ་རབ་ཚེས་ཆུ་ཕོ་སྟག་གི་ལོ་ལ་ཡང་
བདེ་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་རྒྱ་གཞུང་ལུང་རྒྱུན་གང་བཞུགས་འབད་
བརྩོན་བགྱིས་ཏེ་གསན། ཟླ་བ་དང་བོའི་ཚེས་བཅུ་ནས་ཉིན་བཅུ་
དྲུག་གི་བར་དང་ནག་ཟླའི་ཚེས་ནས་གསང་འདུས་འགྲེལ་བ་བཞི་

[140] འདུལ་བའི་གླེང་འབུམ་གྱི་ལུང་བསྡུས་
རྒྱུད་མཆན་བཅས་ཀྱི་བཤད་ལུང་ཡང་བསྐྱར་ཐོབ། རེབ་ཀོང་ནས་
ལྕང་ལུང་ཁྲི་རྒན་ཚང་ཁོང་བདེ་ཐང་རིན་པོ་ཆེར་བཀའ་ཆོས་
གསན་བཞེད་ཀྱིས་ཕེབས་པས་དེ་ལ་གསེང་བར་ནམ་ཡོད་ལ་མ་ཎི་
བཀའ་འབུམ་དང། གཞན་ལུང་གི་སྐོར་ཡང་མང་བོ་ཞིག་གནང་
པུ་རད་སྤྲུལ་སྐུ་སྐལ་བཟང་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཆོས་ཞུས་ངོར་རྒྱལ་ཐང་
བའི་གཅོད་སྐོར་གྱི་ལུང་སྐལ་ལྡན་ཆོས་དྲུག་ལེའུ་ཚན་གསུམ་སོགས་
གསུངས་སོ། །
དགུང་གྲངས་སོ་བརྒྱད་པ་རབ་ཚེས་ཆུ་མོ་ཡོས་བུའི་ལོ་ཡང་
བདེ་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན་གྱི་གསུང་
འབུམ། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་གསུང་འབུམ། འདུལ་
འཛིན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན། རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ། དབེན་ས་བ་བློ་
བཟང་དོན་འགྲུབ། མཁས་གྲུབ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་གསུང་
འབུམ་དང་རྒྱལ་མཆོག་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་བཀའ་རྒྱ་མ་
བཅས་དང། ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་བཀའ་རྒྱ་མའི་སྐོར་
ཧོར་སྟོན་ནམ་མཁའ་དཔལ་གྱི་བློ་སྦྱོང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར། གླང་
རི་ཐང་བའི་བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མ་སོགས་གསན་ཏོ། །
དགུང་གྲངས་སོ་དགུ་བ་རབ་ཚེས་ཤིང་ཕོ་འབྲུག་གི་ལོ་ལ་བྱང་
ཆུབ་མི་ལའི་སྐལ་ལྡན་རྣམ་ཐར་དང། སྐལ་ལྡན་མགུར་འབུམ་

[141] བསེ་
ཚང་གི་རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པའི་ཊཱིཀྐ། ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་
དབང་པོའི་གསུང་འབུམ། སྡེ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་དུས་འཁོར་བསྐྱེད་
རིམ་དང་དྷརྨ་ཀི་རྟིའི་ཁྲིད་ཡིག་སྟེང་ནས་དུས་འཁོར་བསྐྱེད་རྫོགས་
སོགས་དང། རང་གིས་ཞུས་ཏེ་བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔའི་བསྐྱེད་
རིམ། ལེགས་བཤད་སྙིང་བོའི་བཤད་ལུང་དང། ཁྲིད་རྡོ་ལག་
བརྒྱུད་མ། རང་གིས་ཞུས་ཏེ་ཡོངས་འཛིན་གསུང་ཐིག་ལེ་གསལ་
བྱེད་སྟེང་ནས་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གི་ཁྲིད། རྡོ་རྗེ་ཚིག་སྦྲམ། ཡི་གེ་
བཞི་བའི་བསད་བཟློག་མ་ནིང་ཧ་འདོན། སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཚེ་
ཁྲིད། རྡོ་རྗེ་རྩེ་དགུ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚེ་ཁྲིད། འཇིགས་བྱེད་
སེར་པོ་ཕྱག་ན་ཀུ་ཤ་བསྣམས་པའི་ཚེ་ཁྲིད། སྦྱིན་སྲེག་དངོས་གྲུབ་
རྒྱ་མཚོའི་བཤད་ལུང་དང་རྩ་ཚིག་གི་སྟེང་ནས་ཁྲིད། བྲག་དཀར་
བཀའ་བཅུའི་བདེ་ལམ་ཟིན་བྲིས་ཀྱི་ལུང། ཁ་དྲོན་གནས་བརྟན་
གྱི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང། སྐྱབས་མགོན་བར་བའི་གསུང་བཀའ་
རྒྱ་མའི་སྐོར་རྣམས་གསན། སྐབས་སྔ་ཕྱིར་དམིགས་བརྩེ་མའི་
བཀྲུ་བྱབས། གཟའ་ཀླུའི་དུག་དབྱུང་རེ་འབུལ་བ་སོགས་ཀྱིས་
ཐུགས་བཞེད་བསྐངས། ཡང་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཞུས་ཏེ་ཀུན་
མཁྱེན་རྣམ་ཐར་བཙན་པོ་མར་གྲགས་པའི་ལུང། པཎ་ཆེན་གསུང་
སྟེང་ནས་ཐུན་དྲུག་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྲིད། དབང་མཛད་སྒྲོལ་མ་

[142]
ལེན་ཞིབ་ཁྲིད་བཅས་གསན། ལོ་རྙིང་དུ་ཀི་རྟི་ཚང་ནས་རྔ་བ་ལུང་
རིགས་ཆེད་མངགས་ཀྱིས་གསུངས་པ། དམ་པ་དུ་མའི་བཀའ་དྲིན་
ལས་དབང་རྗེས་གནང་མང་བོ་ཐོབ་སྟེ་ཁྲིད་བཤད་པའི་སྐོར་འདོད་
མོས་བཞིན་ཐོབ་པ་ཞིག་མ་བྱུང། ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ། སྟོན་
ཐུན་སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད། འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་རྣམས་ཀྱི་
བཤད་ལུང་གི་ཆེད་སྨོན་ལམ་གྲོལ་རྒྱབ་ལ་བསུ་བར་འོངས་ཚུལ་གྱི་
འཕྲིན་འབྱོར་བ་ལ་སྔོན་ཨ་ཁུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཡང་བཀའ་ཆོས་ཀྱི་དོན་
དུ་འདི་བས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཀྱང་ཞལ་ནས་དགོས་ན་ཁོང་ཚོ་
ཚུར་ཡོང་དགོས་པ་རེད། དེ་ཚོར་འགྲོ་མི་ཐུབ་གསུངས་པ་ཡིད་ལ་
ཡོད་པས་མ་ཕྱིན་གསུངས། དེ་རྗེས་སྨོན་ལམ་སྟེང་ཀིརྟི་ཚང་སྐུ་
འདས་གསུངས་སོ། །
དགུང་གྲངས་བཞི་བཅུ་བ་རབ་ཚེས་ཤིང་མོ་སྤྲུལ་གྱི་ལོ་ལ་
ཡང་བདེ་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གྱི་བཤད་ལུང་
དང་ཀུན་མཁྱེན་གསུང་བཀའ་རྒྱ་མའི་སྐོར་ཁོང་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉོན་
གསུངས་ནས་ཆེད་གཏད་ཀྱིས་གནང་བ་གསན། དེའི་དབྱར་
ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་འདི་བ་འབྲོག་ཕྱོགས་སུ་ས་ཆུ་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་
ཕེབས་ནས་འབྲོག་སར་བཞུགས་ཡོད་སྐབས་གློ་བུར་དུ་ཁོང་བདེ་
ཐང་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ཞལ་མ་འཚོ་བ་གསན་མ་ཐག་འཕྲལ་དུ་གདན་

[143]
བསྒྲུབས། ཁོང་རང་གི་སློབ་མ་པུ་རད་པ་ཞིག་ལ་སྐུ་གདུང་རིན་
པོ་ཆེ་བཞུགས་ཡུལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་གསེར་ཟངས་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་
དགེ་བསྐུལ་དང་ཕྱི་ནས་གཟུངས་འབུལ་སོགས་ཐམས་ཅད་རྗེ་འདི་
བས་ཁུར་ལེན་གནང་སྟེ་བླ་མ་དྲན་པའི་གདུང་ཡུས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་
པ་ཡིན་གསུངས། རྣམ་ཐར་གྱི་ས་བོན་ཡང་གསར་སྒྲིག་གནང་
ནས་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ལ་ཕུལ་
དགུང་གྲངས་ཞེ་གཅིག་པ་རབ་ཚེས་མེ་ཕོ་རྟའི་ལོར་རི་ཁྲོད་
པ་ཆོས་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་ངོར་གུར་ཞལ། ར་པོད། དཔལ་པོད་
རྣམས་གནང། ཕྱོགས་གླང་སོགས་འགའ་ཞིག་གིས་གསོལ་བ་བཏབ་
པ་ལྟར་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་ལུང། འཇམ་མགོན་
ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་རྣམས་གནང་
དགུང་གྲངས་ཞེ་གཉིས་པ་རབ་ཚེས་མེ་མོ་ལུག་གི་ལོ་ལ་པུ་
རད་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་བླ་མ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་བསྐལ་བཟང་
ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ། རྡོ་རམས་པ་ཕྱོགས་གླང། དགེ་སློང་ཆོས་
འབྱོར་སོགས་ཀྱིས་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་ནན་ཏན་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་
ཞུས་པ་བཞིན་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་དང་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེར་
བཀའ་གྲོས་ཞུས་པར་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ངས་ཐོབ་ཀྱང་མ་ཐོབ་
ཐོབ་ཀྱང་འདོན་མི་ནུས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོན་དང་ལེགས་ཞེས་དགྱེས་པའི་

[144] རྒྱལ་མཁན་སྤྲུལ་གྲགས་པ་རྒྱ་མཚོ། ལྕང་
ལུང་ཁྲི་རྒན་འཇམ་དབྱངས་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ། ཧལ་ཧ་དགེ་
བཤེས་འཕྲིན་ལས། ཐུ་མེད་བཀའ་འགྱུར་བ་འཇམ་དབྱངས་
བཟོད་པ་སོགས་བླ་གྲྭ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ལ་ཟླ་གཉིས་པའི་ཡར་ཚེས་
བཅུ་གཅིག་ལ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་རིན་པོ་ཆེའི་བཀླག་ལུང་གི་དབུ་
བཙུགས། ལྔ་བའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་བཅུའི་ཉིན་བཀའ་འགྱུར་རིན་
པོ་ཆེའི་གླེགས་བམ་ཐམས་ཅད་མཆོད་པའི་བཀུར་སྟི་དང་བཅས་
བཤམས་ཏེ་བཀླག་ལུང་གི་མཇུག་གྲུབ་པར་བྱས། ཚེས་བཅུ་གཅིག་
ལ་མཆོད་མཇལ་རྒྱས་པར་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་འཕེལ་
རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་སོགས་སྒོ་དུ་མར་དམིགས་ཏེ་བསྔོ་སྨོན་རྣམ་པར་དག་
པས་མཚམས་སྦྱོར་ནན་ཏན་དང་ཆོས་ཉན་པ་རྣམས་དང་བཅས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ལ་མཇལ་ཁ་ཞུས་པས་ཐུགས་དགྱེས་པའི་རྩེར་
སོན་མཛད། དེ་སྐབས་མགོ་མཇུག་གི་བཤད་པ་དང་སྐབས་སྐབས་
སུ་བཤད་པ་ཕྲན་བུ་རེ་བྱས་པ་ལ་རྒྱལ་མཁན་སྤྲུལ་བསྐལ་བཟང་
གྲགས་པ་རྒྱ་མཚོས་ཟིན་བྲིས་ལེགས་བཤད་མུ་ཏིག་གསར་བའི་
འཕྲེང་བ་ཞེས་པའང་མཛད། སྔར་ཁོང་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་ཆུ་
བཟང་དུ་ཕེབས་ཁར་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་ཆེད་མངགས་ཀྱིས་
ཁ་དར་དཀར་སེར་ཆེ་ལེགས་སྲིད་དུ་རིང་བ་ཞིག་བསྐུར་གནང་
མཛད་དེ་བཀའ་འགྱུར་གྱི་འཆད་ཉན་ལ་ཐུགས་དགྱེས་པ་ཡོད་ཚུལ་

[145]
དགོས་ཚུལ་སོགས་ནང་ཉམས་དང་སྦྱར་བའི་བསླབ་སྟོན་མང་དུ་
ཕེབས། དེ་རྗེས་འགྲོ་བ་རྣམས་བསོད་ནམས་དམན་པའི་དབང་
གིས་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་ཞལ་མ་འཚོ་བའི་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེན་གདན་
སར་འབྱོར་འཕྲལ་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་རེ་ཞིག་མཚམས་བྱས་ཏེ་སྐུ་
གདུང་གི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བསྒྲུབས། བདག་འཇུག་
ལེན་པ་དང་བླ་མ་མཆོད་པ་དང་འབྲེལ་བར་གསོལ་བ་འདེབས་པ་
སོགས་ནན་ཏན་གནང། བདག་འཇུག་གསུང་བཞིན་པའི་སྐབས་
གོང་ས་མཆོག་ནས་བླ་བྲང་སྐུ་ཚབ་མངགས་ནས་ཁ་དར་ཆེ་ལེགས་
ཤིག་བསྩལ་ཏེ་གཞུང་བར་ལོ་བསྟར་ཆགས་སུ་ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་
དང་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ཁྲིད་རེས་མོས་སུ་གནང་བའི་སྲོལ་ཡོད་
པ་མི་ནུབ་པར་སྐྱོངས་དགོས་ཀྱི་བཀའ་བསྩལ་པ་ལ་སྔོན་སྒོ་མང་
རིན་པོ་ཆེ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཞབས་བསྐྱོད་མཛད་ཁར་གསུངས་པ་
ཁོང་ཨ་ལགས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ལམ་རིམ་གྱི་གསུང་ཆོས་འདི་དང་བོར་
བབ། ལན་གྲངས་རེ་གཉིས་ལས་མ་ཐོན། དམེ་ཤུལ་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཚང་ལ་བབ་ཀྱང་རྒྱུན་མ་རིང། ཁོང་རང་ཉིད་ལ་བབ་
ཀྱང་ལོ་ཤས་ལས་མ་ནུས། འཕྲོ་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱོངས་གསུངས་
ལས་ཆེའང་དང་ལེན་མ་བྱས་ན་ལེགས་ཚུལ་ཕེབས་ཞེས་དཔའ་རིས་
བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་ཁ་དར་བཅས་ཆིབས་བསྐྱོད་པའི་འཕྲལ་

[146]
ཕྱིར་སྐབས་དེར་དང་དུ་མ་བླངས། བཀའ་འགྱུར་རྫོགས་འཕྲལ་
མཆོད་མཇལ་སྐབས་མཇལ་བར་དོན་དེར་ཐུགས་མ་མཉེས་པའི་
རྣམ་པ་ཤར། རིང་མིན་མདུན་བཅར་གྱིས་འཕྲོས་མོལ་ཞིབ་རྒྱས་
ཞུས་པར་སྔོན་དུས་མཉམ་མེད་སྒྲུབ་ཁང་བ། དཔོན་སློབ་བྱམས་
པ། ཞོགས་དོན་ཡོད་མཁས་གྲུབ། བླ་མ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་
ཆེ་སོགས་ཀྱིས་པཎ་ཆེན་བདེ་ལམ་དང་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་རེས་
མོས་ཀྱིས་སྟོན་དཔྱིད་གཉིས་ལ་ཟླ་ཆོས་རེ་གནང་བའི་སྲོལ་མཆིས་
ད་ཆ་བོད་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་ཞིང་སར་ཡང་མིང་ཙམ་ཡང་དཀོན་པ་འདི་
རེད་པས་དགོན་སྡེ་འདི་ཚོ་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་གཉིས་པར་
བྱེད་དགོས་རྒྱུར་འདུག་པས་རེས་མོས་ཀྱིས་ལོ་རེ་བཞིན་མ་ཆད་ན་
ལེགས་སྙམ་པ་ཡིན་ཡང་འུ་བའི་ལམ་རིམ་དང་གདུགས་དཀར་ལྷ་
ཁང་གཉིས་ལ་ལབ་གླེང་མང་ལུགས་གསུངས་པར། ལགས་ཇི་
སྲིད་འཚོའི་བར་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་བཞེད་ལྟར་བསྒྲུབ་ཅེས་ཞུས་ཏེ་མི་
མཉེས་པ་མེད་པར་བྱས། ཕྱོགས་ཡས་མས་ནས་བསྡུས་ན་མང་
འགྲོ་བས་མ་བསྡུས། ཁོང་གི་བཀའ་བཞིན་ཉིན་ཤས་ལ་མྱུར་ལམ་
གྱི་ཁྲིད་དང་དགུན་ངོར་འགའ་ཞིག་གིས་བསྐུལ་བ་ལྟར་ལམ་རིམ་
ཆེན་མོ་དང་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་གཉིས་ཀྱི་བཤད་ལུང་བྱས་
དགུང་གྲངས་ཞེ་གསུམ་པ་རབ་ཚེས་ས་ཕོ་སྤྲེལ་ལོ་ལ་རྗེའི་

[147]
དང་བཅས་པ། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་དབང། ལམ་
རིམ་བདེ་ལམ་ལམ་གྱི་ཁྲིད། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བསྐྱེད་
རྫོགས་བཅས། ར་རྒྱའི་བསྟན་དར་ལ་ཞང་སྟོན་བཀའ་འབུམ་
སོགས་མནོག་ཆོས་མང་བོ་གསུངས་
དགུང་གྲངས་ཞེ་བཞི་བ་རབ་ཚེས་ས་མོ་བྱའི་ལོ་ལ་བསྟན་འགྱུར་
གྱི་ལུང་རྒྱུན་གང་ཡོད། འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་ཀྱི་བཤད་ལུང་
བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་སྔགས་ཕྱོགས་པོད་གཉིས་ཀྱི་ལུང་རྣམས་བསྩལ་
ཐབས་མཁས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་པ་ལྷ་རེ་གཉིས་ཀྱི་
དབང། འཇམ་དབྱངས་བཟོད་པས་ཞུས་ངོར་ཟ་བྱེད་མཁའ་
འགྲོའི་སྦྱིན་སྲེག་དང་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་ཁྲིད། ཐབས་
མཁས་དང་འཇིགས་མེད་གཉིས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་
བཅུ་གསུམ་མའི་བསྐྱེད་རྫོགས་དམར་ཁྲིད་ཉིན་བདུན་དང། བདེ་
མཆོག་གི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཉིན་ལྔ་ལ་བསྩལ། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་
གཙང་བ་སྨན་པ་ཕ་གཞིས་ཆོས་མཛད་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་གཅོད་དབང་
ནམ་མཁའ་སྒོ་འབྱེད། ཞང་སྟོན་སྒྲོལ་མའི་ཆོས་སྐོར་ལས་རྒྱུད་
ཊཱིཀྐ་འཕགས་མའི་ཞལ་ལུང། སྒྲུབ་ཐབས་འཕྲིན་ལས་སྒོ་བརྒྱ་
འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག་བསྙེན་ཡིག་ལག་ལེན་རབ་གསལ། ཤེར་
སྒྲུབ་ཉིད་བྱེད་སྣང་བ། སྦྱིན་སྲེག་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་གཡང་

[148] བརྒྱུད་འདེབས་མརྒད་སྙེ་མ་
སྨོན་ཤིས་དྲང་སྲོང་བདེན་ཚིག་རླུང་བསྐྱེད་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་
དང་དེའི་ལྷན་ཐབས། སྒྲོལ་མའི་བསྟོད་པ་མཚན་དོན་གསལ་བ་
ཁྱབ་བདག་སྟག་ཕུ་བས་མཛད་པའི་ཕོངས་སེལ་སྒྲོལ་མའི་གཏེར་
སྒྲུབ། ལྕེ་སྤྱང་སྔོན་མོའི་ལམ་སྲུང། མར་མེའི་སྒོ་ནས་ལྐོག་གྱུར་
བརྟག་ཐབས། དགེ་འདུན་འདུ་འཁོར་སྒྲུབ་ཚུལ། ཀུན་མཁྱེན་
འཇིགས་མེད་དབང་བོའི་མཎྜལ་བཞི་བའི་ཆོ་ག་སྒྲོལ་དཀར་སྦྱིན་
སྲེག་གུང་ཐང་གསུང་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་འདོད་གསོལ་དང་
སེང་ལྡེང་ནགས་སྒྲོལ་གྱི་ཚེ་སྒྲུབ། དབལ་མང་གསུང་སྒྲོལ་མ་ཉེར་
གཅིག་གི་དཀྱིལ་ཆོག་རྗེ་པྲ་ཛྙཱའི་མཚན་ཅན་གྱིས་མཛད་པའི་
སྒྲོལ་དཀར་ཚེ་ཁྲིད་མི་ཤིགས་འོད་ཀྱི་གུར་ཁང། ཚེ་ཁྲིད་དཔག་
བསམ་ལྗོན་པའི་འཕྲེང་བ་དང་ཟླ་འོད་སྙེ་མ། མཁན་ཆེན་ངག་གི་
དབང་བོའི་སྟག་ཕུའི་སྒྲོལ་མའི་བདག་འཇུག་བརྒྱུད་འདེབས་སྨོན་
ལམ་བཅས། ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་གསུང་སྒྲོལ་དཀར་བསྟོད་པ་ཨུཏྤལ་
འོད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སོགས་ལུང་མང་དུ་གནང། འཁོར་ཆེན་དབང་
འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་དབང། རེབ་ཀོང་མཚན་
སྒྲོག་སྤྲུལ་སྐུ་ཆེད་གཉེར་གྱིས་ཕེབས་ཏེ་ཞུས་ངོར་གཡུ་ཐོག་སྨན་
དབང་སོགས་བསྩལ་
དགུང་གྲངས་ཞེ་ལྔ་བ་ལྕགས་ཕོ་ཁྱིའི་ལོ་ལ་པུ་རད་སྤྲུལ་སྐུ་

[149]
འབྱུང་རྗེས་གནང་ལུང་བཅས། འཇིགས་མེད་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་
གསང་འདུས་བསྐྱེད་རིམ་དམར་ཁྲིད་ཉིན་ལྔ་དང་རྫོགས་རིམ་ཉིན་
གསུམ་ལ་བསྩལ། གཞན་ཡང་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཁྲིད་
རྡོར་སེམས་སྒོམ་བཟླས་ཀྱི་ཁྲིད། མཎྜལ་གྱི་ཁྲིད། བླ་མའི་རྣལ་
འབྱོར་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མའི་ཁྲིད་དེ་སྔོན་འགྲོ་འབྲེལ་བ་ཅན་
གྱི་ཁྲིད་བཞིར་གྲགས་པ་དང། རྡོར་སེམས་ཡབ་རྐྱང་དང་ཡབ་
ཡུམ་གྱི་རྗེས་གནང། དམ་ཅན་སྲོག་གཏད། རྟ་མགྲིན་གསང་
སྒྲུབ། འཇིགས་བྱེད་དཔའ་ཅིག་འཁོར་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་དབང་
ཉི་མ་སྦས་པའི་ལུགས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་གི་རྗེས་གནང་
རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་དང་འཇིགས་བྱེད་སྔགས་བཏུའི་རྗེས་གནང་
རྣམས་གསུངས་
དགུང་གྲངས་ཞེ་དྲུག་པ་ལྕགས་མོ་ཕག་གི་ལོ་ལ་གསང་འདུས་
འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ལྷ་བཅུ་དགུ། དྲིལ་བུ་ཕྱི་དཀྱིལ་ལྷ་ལྔ་དང་ལུས་
དཀྱིལ་ལྷ་རེ་གཉིས། སྨན་བླ་ལྷ་ང་གཅིག་དཔལ་མོའི་ལུགས་
ཀྱི་བཅུ་གཅིག་ཞལ་ལྷ་ལྔ། མི་འཁྲུགས་པ་ལྷ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་
དབང། སྟག་ཕུའི་སྒྲོལ་མ་ཕྱི་ནང་གི་དབང། འཇམ་དབྱངས་
ཆོས་སྐོར་གྱི་རྗེས་གནང་ཡོངས་རྫོགས། ཚེ་དབང་འཆི་མེད་རྡོ་
རྗེའི་སྲོག་ཤིང། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ་ཀྱི་རྗེས་གནང། དབུ་མ་བ་

[150] ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་
གསང་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་རྗེས་ཆོག་གསང་སྒྲུབ་ཀྱི་སྦྱིན་
སྲེག་བཅས། འཇམ་དབྱངས་དཀར་བོའི་ཆོས་སྐོར། འཇམ་
དབྱངས་སྨྲ་སེང་གི་ཆོས་སྐོར། འཇམ་དབྱངས་ནག་པོའི་ཆོས་
སྐོར་དང་ལས་ཚོགས་བཙུན་པ་རྡོར་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པ་དང་བཅས་
པ། དབྱངས་ཅན་མ་དཀར་མོའི་ཆོས་སྐོར་དང་དམར་མོའི་ཆོས་
སྐོར། སྒྲོལ་དཀར་ཆོས་སྐོར། རྗེ་དྲུང་དཀོན་མཆོག་ཉི་མས་
མཛད་པའི་སྲད་རྒྱུད་ཚེ་ཁྲིད་ཡང་ཟབ། མེརྒན་མཁན་པོའི་པྲ་
སྒྲུབ་ལེ་ཚན། སྟག་ཕུ་སྒྲོལ་མའི་ཆོས་སྐོར་ཆར་འབེབ་དང་
གདུང་འབོད་བསླུ་མེད་མ་བཅས། ཀླུ་དབང་རྒྱལ་བོའི་ལས་ཚོགས་
ཚེ་ཁྲིད་ཞག་བདུན་མའི་ཉམས་ལེན་བརྒྱུད་འདེབས་དེའི་ཁ་སྐོང་
བཅས་ཚར་ཆེན་གྱིས་མཛད་པ། རིགས་གྲྭ་ཚང་གིས་མཛད་པའི་
རྨེ་བརྩེགས་འགོང་སྲེག་ཁྱུང་ནག་ལས་ཚོགས་ཤར་འབུམ་ཆུ་བས་
མཛད་པ་སོགས་ཡོངས་རྫོགས། ཁྱུང་ཁྲའི་ལས་ཚོགས་གཟུངས་
དཔལ་བས་མཛད་པ་སོགས་ལུང་མཐའ་ཡས་པ་བསྩལ་
དགུང་གྲངས་ཞེ་བདུན་པ་རབ་ཚེས་ཆུ་ཕོ་བྱི་ལོ་ལ་དཔྱིད་
དུས་སུ་བླ་མཆོད་དང་ཕྱག་ཆེན་སྦྲགས་མའི་ཁྲིད་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་
ཉིན་བཅུ་གཅིག་ལ་གནང། དེ་ནས་འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་གུང་
ཐང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་གཤེད་དམར་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མ། དགྲ་ནག་

[151] འཇིགས་བྱེད་ཞེ་དགུ་མ་དང་རོ་ལངས་བརྒྱད་
སྐོར། འཁོར་ཆེན་ལྷ་བཅོ་བརྒྱད། རྡོར་དབྱིངས། མི་འཁྲུགས་
པ་ལྷ་བཅུ་གསུམ། སྣུར་ལུགས་རྣམ་འཇོམས་ལྷ་མང་རྣམས་ཀྱི་
དབང་གསན། དེ་དག་གི་བར་གསེང་རྣམས་སུ་རོང་བོའི་ཁྲི་རྒན་
འཇམ་དབྱངས་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ལ་མགོན་པོའི་བེའུ་
བུམ། རྣམ་སྲས་མདུང་དམར་ཅན་དང་སེར་ཆེན་གྱི་བེའུ་བུམ་
གུར་པོད་མེ་འབར་མ། ཞལ་བཞི་བའི་བེའུ་བུམ་ཧ་ལ་ནག་པོའི་
སྐོར་མ་གཏོགས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ལུང་བསྩལ། སྣྲོན་ཟླའི་ཚེས་ལ་
འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་མི་ཏྲའི་ནང་ཚན་
དཔལ་མཆོག་དང་བོའི་རྡོར་སེམས་ལྷ་རེ་གཅིག་པའི་དབང་ནས་
བཟུང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་བཞི་བ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་གྱི་དབང་གི་
བར་དབང་བརྒྱད་གསན། དེ་ནས་གཞན་ལ་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་
མའི་ཁྲིད། སྒྲོལ་དཀར་ཚེ་ཁྲིད། འཕོ་བ་དཔའ་བོ་གཡུལ་འཇུག་
མའི་ཁྲིད། ཞི་བ་ལམ་ཟབ་ཀྱི་ཁྲིད། ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་
གྱི་ཁྲིད་སོགས་དང། ལྷོ་བྲག་བཀའ་འབུམ་དང་དབེན་ས་བཀའ་
འབུམ་གྱི་ལུང། ཐར་ཆེན། མདོ་སྡུད་པ། བཟང་སྤྱོད་སོགས་
ཀྱི་ལུང་ལ་སོགས་པའི་བཀའ་ཆོས་མང་བོ་གནང་
དགུང་གྲངས་ཞེ་བརྒྱད་པ་ཆུ་མོ་གླང་གི་ལོ་ལ་རྡོ་རམས་པ་
མགོན་དཀར་གྱིས་ཞུས་ངོར་དྲུག་པའི་ཚེས་གསུམ་ནས་ཉིན་ལྔ་ལ་

[152]
དབྱངས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་མཆན་གྱི་བཤད་ལུང། གཞན་ཡང་གཞི་
གསུམ་ཆོ་གའི་བཤད་ལུང། རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང་
འཇམ་དབྱངས་དཀར་བོ་སྒྲོལ་དཀར་སོགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་
སྐྱབས་འགྲོ། སྒྲོལ་དཀར་ལྗང་སོགས་ཀྱི་ལུང། ཉེར་གཅིག་ནས་
བཟུང་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ལུང། སྟག་
ཕུའི་སྒྲོལ་མ་ཕྱི་ནང་གི་དབང། སྒྲོལ་དཀར་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་
མོང་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་གནང། སྒྲོལ་དཀར་ཚེ་ཁྲིད་བཅས་
བདེ་ཐང་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེ་བ་དང་ཆུང་
བ་གཉིས་ཀྱི་བཤད་ལུང་དང། བདེ་ཐང་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིམ་
ཁང་དུ་སྤྲུལ་བའི་སྐུའི་གཙོས་བླ་གྲྭ་མང་བོ་ལ་བདེ་གསང་འཇིགས་
གསུམ་གྱི་དབང་མགོན་ཆོས་སོགས་ཀྱི་རྗེས་གནང། གཞན་ཡང་
བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལུས་དཀྱིལ་དང་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་ཅིག་གི་
དབང། ནཱ་རོ་མཁའ་སྤྱོད་མའི་བྱིན་རླབས་དང་སྔགས་བཏུ། ཉི་
མ་སྦས་པའི་ལུགས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་ཞལ་རྣམ་འགྱུར་བཅུ་
བདུན། རྣམ་སྲས་བཀའ་བཅོ་ལྔ། ལྷ་མོ། དུར་ཁྲོད་བདག་
པོ། ལྕམ་སྲིང། རྒྱལ་བོ་སྐུ་ལྔའི་སྲོག་གཏད་བཅས་དང། ཉུང་
འདུས་ལ་ཐུའུ་བཀྭན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་གསུང་བཀའ་རྒྱ་མ་ཡོངས་
རྫོགས་དང། རྒྱལ་མཁན་གསུང་བཀའ་རྒྱ་ཅན་དང། མཛོད་

[153] སྨན་
གྱི་རྒྱུད་ཆུང་གསུམ། མན་ངག་བཀའ་རྒྱ་མའི་ལུང། རྗེ་བླ་མ་
ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་བསླབ་བྱ་ལེགས་པར་བཤད་པ་
སྙིང་གི་གཏམ། དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་བསམ་གཏན་བདག་
འཇུག་རྣམ་སྲས་དཀར་བོའི་ཚེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང་སོགས་ཆོས་བཀའ་
མང་དུ་བསྩལ། ཞལ་སྔ་ནས་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་གོང་མ་དེ་
ཉིད་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་རང་ལ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་གསུངས་
སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་འདའ་ཚུལ་སྟོན་བཞེད་ཀྱིས་དགོན་ལུང་དུ་
ཆིབས་བསྐྱོད་པའི་ནངས་པར་ཡང་དཔའ་རིས་བསྟན་འཛིན་
འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ལག་ཏུ་ཁ་དར་ཞིག་བསྐུར་ཏེ་ང་དགའ་ཡོད། འདི་
བཞིན་སོང་ཞེས་ཤོད་གསུངས་ཏེ་ཕེབས་པ་འཕྲལ་དུ་ཕྱིས་མི་མཇལ་
རྒྱུ་ཞིག་ཡིད་ཀྱི་ཟུར་ལ་མ་ཤར་ཡང་གསུང་གི་ཐ་མར་སོང་བ་དང་
ཆུང་དུས་ནས་ཤ་ཚ་བའི་གཏམ་གྱིས་བསྐྱངས་པའི་བཀའ་དྲིན་
བསམ་ན་མཆི་མ་དཀུ་ཞེས་གསུངས། ཁོང་གི་ནང་མི་དག་གི་
ངག་བཞིན་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་ལ་ཁྱུང་རྩེ་ཐང་ནས་རབ་བྱུང་ཕུལ། གོང་
ས་མཆོག་ནས་མཚན་ལ་སྐལ་བཟང་འཇིགས་མེད་བསྟན་པའི་རྒྱལ་
མཚན་ཞེས་གནང་བ་བཏགས། སྐྱབས་འགྲོ། དགའ་ལྡན་ལྷ་
བརྒྱ་མ། ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན། དགེ་ལྡན་བསྟན་འབར་མ་
རྣམས་ཀྱི་ལུང། གོང་མའི་དུས་བཞིན་བསྟན་འགྲོར་སྨན་པའི་

[154]
དགུང་གྲངས་ཞེ་དགུ་བ་རབ་ཚེས་ཤིང་ཕོ་སྟག་གི་ལོའི་ཟླ་བ་
གཉིས་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་སྒོ་མང་མཁན་སྤྲུལ་སྐལ་བཟང་འཇིགས་
མེད་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཞུས་ངོར་སྐྱབས་ཁྲིད། རྡོར་
སེམས་སྒོམ་བཟླས། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྲིད། ཚེས་བཅུ་
གཉིས་ནས་ལམ་མཆོག་སྙིང་བོ། གཞི་གསུམ་ཆོ་ག་ལམ་རིམ་
མྱུར་ལམ། ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན། ཞི་བ་ལམ་ཟབ། བརྒྱ་རྩ་
ཟ་བྱེད་མཁའ་འགྲོའི་སྦྱིན་སྲེག་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད། ཚེས་ཉེར་གཉིས་
ནས་གསང་འདུས་སྟ་གོན་དང་དེའི་དབང། འཇིགས་བྱེད་བཅུ་
གསུམ་མ། བདེ་མཆོག་ལོ་ཧུ་བ། འཁོར་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་དབང་
རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ། ཚེ་དབང། འཛམ་དཀར། སྒྲོལ་
དཀར། ཁྱུང་ཁྲ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང། གཉིས་པའི་ཉེར་བདུན་
ནས་རྒྱལ་ཚང་གིས་ཞུས་ཏེ་རྒྱལ་དབང་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་
འབུམ། ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་བཅུ་གཉིས་ནས་མགོན་པོའི་
བཀའ་བཅུ་གསུམ། ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྲིད། དབལ་མང་
གསུང་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུང། ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་
རྒྱལ་དབང་སྐལ་བཟང་བའི་གསུང་བཀའ་རྒྱ་མ། ཁྱ་དགེ་བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ། ཚེས་བཅུ་གཅིག་ནས་ཞོག་དོན་ཡོན་
མཁས་གྲུབ་པའི་གསུང་འབུམ། ཚེས་ཉེར་གཉིས་ནས་རྒྱལ་མཁན་

[155] ཟླ་བ་ལྔ་བའི་ཚེས་བཅོ་
ལྔ་ལ་བསྡུས་གྲྭའི་ལུང་དང། སྦྱིན་སྲེག་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་
བཤད་ལུང། ཚེས་ཉེར་གཉིས་ལ་ཡི་གེ་བཞི་བའི་སྲུང་བཟློག་
གཟུངས་འཇུག་འཇམ་དཔལ་ཞི་དྲག་གི་སྲུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད་
རབ་གནས། བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མ། འཇམ་དབྱངས་ཆོས་སྐོར་
རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད། ཟླ་བ་ལྔ་བ་རྗེས་མའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་ནས་ལྕང་
སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་བཀའ་རྒྱ་མ་དང་བཅས་པའི་ལུང་
སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་བའི་ལུང། ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཚེས་གཉིས་ལ་
བདེ་མཆོག་ལུས་དཀྱིལ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད། ཚེས་བཅུ་ལ་ཚེམས་
བུ་དམར་ཁྲིད། ཚེས་བཅུ་གཅིག་ལ་ཐུན་དྲུག་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྲིད་
ཚེས་བཅུ་གཉིས་ནས་ལྕང་སྐྱ་ངག་དབང་ཆོས་ལྡན་གྱི་གསུང་
འབུམ། ཚེས་བཅུ་བདུན་ནས་དཔའ་ཅིག་གི་དབང་སྟ་གོན་དང་
བཅས་པ། ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་
དཔའ་ཅིག་གི་ལུང། སྦྱིན་སྲེག་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཁྲིད། ཟླ་
བ་གསུམ་པའི་ཚེས་གསུམ་ལ་འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་སྡུད་མཆན་
སྦྱར་བའི་བཤད་ལུང། ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཚེ་དབང། སྒྲོལ་དཀར་
རྗེས་གནང། ཚེས་བཅུ་ནས་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་
དབང། ཚེས་བཅུ་བདུན་ནས་ཉི་མ་སྦས་པའི་ལུགས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ་
ཉེར་གཅིག་འཁོར་ཆེན། ཐུབ་པ་དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད་

[156] གདུགས་དཀར་ལྷ་བཅུ་བདུན་མ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་
བཅུ་གཅིག་ཞལ་རྣམས་ཀྱི་དབང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྗེས་
གནང། ཚེས་བཅུ་དྲུག་ནས་མི་འཁྲུགས་པ་ལྷ་དགུའི་དབང་
རྣམ་རྒྱལ་མ། འོད་ཟེར་ཅན་མ། ལོ་གྱོན་མ། སེང་གདོང་མ་
འཇིགས་བྱེད་ཡུམ་བཅས། མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ། ཞལ་བཞི་
བ། སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང། བདེ་གསང་
འཇིགས་གསུམ་གྱི་སྔགས་བཏུ། རིགས་བྱེད་མ་ཕྱི་སྒྲུབ་ཐུན་མོང་
ཡིན་མིན་གཉིས་དང་གསང་སྒྲུབ་དང་དམ་ཅན་ར་ཞོན་རྣམས་ཀྱི་
རྗེས་གནང། ཚར་བའི་རིགས་བྱེད་མའི་ལུང། ཟླ་བ་བརྒྱད་
པའི་ཚེས་དྲུག་ནས་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་སྐོར་གྱི་རྗེས་གནང། ཟླ་
དགུ་བའི་ཚེས་བཞི་ནས་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ། གདུགས་དཀར་
རྟ་མགྲིན་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་དང། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་ཀྱི་
དབང། གདུགས་དཀར་ལྷ་མང་གི་དབང། དམ་ཅན་ར་ཞོན་
གྱི་སྲོག་གཏད། ལྕམ་སྲིང་གི་རྗེས་གནང། སྐུ་ལྔའི་སྲོག་གཏད་
ཚེས་བདུན་ནས་རྟ་མགྲིན་ཆོས་སྐོར་གྱི་ལུང། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་
མཁས་གྲུབ་གསུང་འབུམ་གྱི་འཕྲོ། ནཱ་རོ་མཁའ་སྤྱོད་མའི་བེའུ་
བུམ། ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་ནས་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་ཅིག་
དང་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔའི་དབང། ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གི་དབང། ཆོས་
རྒྱལ་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང། ལྷ་མོའི་བེའུ་བུམ་གྱི་ལུང། ཟླ་བ་

[157]
རྫོགས་སོགས་གནང། ལོ་འདིར་གཞན་ཡང་སྔ་ཕྱིར་བཀའ་ཆོས་
གནང་བའི་རིམ་པ་ནི། བྱིན་རླབས་སྤུངས་ཞུས་ཀྱི་ཁྲིད། བདེ་
ལམ་གྱི་ཁྲིད་སྨིན་རྒྱས། བླ་མ་མཆོད་པའི་ཉམས་ཁྲིད། སྔོན་
འགྲོའི་ཁྲིད་ཆེན་བཞིར་གྲགས་པ། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་
ཁྲིད་སོགས་དང། མེརྒན་མཁན་པོའི་སྒྲོལ་མའི་པྲ་འབེབ་ཀྱི་
ཁྲིད། བཟང་སྤྱོད། ཤེར་སྙིང། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་
ཟ་བྱེད་མཁའ་འགྲོ། ཚ་གསུར། འབྱུང་བཞི། འཕོ་བ་དཔའ་
བོ་གཡུལ་འཇུག་སུ་རཱུ་བའི་གཏོར་མ་གཏོང་ཚུལ། སྨན་མདོ་
བརྒྱད་བརྒྱ་བ། གུང་ཐང་གསུང་གི་སྨན་ཆོག་མདོར་བསྡུས་
པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པའི་གསང་འདུས་བསྐྱེད་རྫོགས་
འཇམ་དབྱངས་བདེ་བའི་རྡོ་རྗེའི་སྲད་རྒྱུད་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱུད་
འདེབས། སྨོན་ཤིས། མེརྒན་བླ་མ་ངག་དབང་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཟིན་
བྲིས། རྗེ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི་ཟ་བྱེད་མཁའ་འགྲོའི་འདོད་གསོལ་
སྟག་ཕུའི་ལྐོག་གྱུར་བརྟག་ཐབས་སྣང་སྲིད་གསལ་བའི་མེ་ལོང་
སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ། སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་བ། བདུད་ཚར་གཅོད་
པའི་སྔགས། ཀུན་མཁྱེན་གོང་མའི་གསུང་འཇིགས་མཛད་དབང་
གི་རྒྱལ་བོའི་འཕྲེང་བ། རྗེ་ཞང་སྟོན་པའི་རྗེའི་མཆོད་ཆོག་དང་
དེའི་ཟུར་འདེབས། ཡིག་བརྒྱ་བཟླ་ཚུལ་སྙིང་གི་ཐུར་མ། བསླབ་

[158] བསམ་གཏན་བདག་འཇུག་རྣམ་སྲས་དཀར་
བོའི་ཚེ་སྒྲུབ། བསྟོད་པ་དོན་ལྡན་མ། རྗེའི་བསྟན་པ་དང་མཇལ་
བའི་སྨོན་ལམ། སྒོ་མང་མཁན་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་གི་ཐུན་དྲུག་
དང་འབྲེལ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་བཞི་ལེན་ཚུལ། ཚེ་མདོ་
འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་བསྟོད་པ་ཞིང་མཆོག་སྒོ་འབྱེད། གདུགས་
དཀར་མཆོག་གྲུབ་མ། རྒྱལ་བ་བྱེ་བ་མ་བཟློག་པ་བཅས། ལྕགས་
ར་ངག་དབང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ལྷ་མོའི་ཤོ་མོ་འདེབས་ཚུལ་སོགས་
ལུང་གི་ཚོགས་ཕོན་ཆེ་བ་གནང་བ་དང། དབང་གི་རིམ་པ་སླར་
ཡང་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ། འཇིགས་བྱེད་དཔའ་ཅིག་
བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ཕྱི་དཀྱིལ་ལུས་དཀྱིལ་གཉིས་དང། རྗེས་
གནང་གི་སྐོར་ལ། གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང་ལན་གཉིས། མགོན་
བཀའ་བཅུ་གསུམ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་བཞི་བ་ཇོ་ལུགས་
བཀའ་གདམས་ལྷ་བཞིའི་སྤྱན་རས་གཟིགས། དོན་ཞགས་སེར་བོ་
ལྷ་ལྔ། དོན་ཞགས་ལྷ་ལྔ། མ་ཏིའི་ལུགས་ཀྱི་འཇམ་དཀར་
ཕྱག་རྡོར་གཏུམ་པོ་ཁྱུང་ལྔ། མཁའ་ལྡིང་གསེར་མིག་འཁྱིལ་བ་
འབྱུང་བོ་འུར་འདེད། ཁྱུང་ནག་མེའི་སྤུ་གྲི། མི་གཡོ་བ་སྔོན་
པོ། ཕྱག་རྡོར་པུས་བཙུགས་མ། འཇིགས་བྱེད་དམར་པོ་མདའ་
འགེང་བཅས་གསུངས། གཞན་ཡང་སྔ་ཕྱིར་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་
གི་ཞལ་སྔ་ལས་མགོན་པོའི་རབ་གནས། མཆོག་སྒྲུབ་པའི་རླུང་

[159] ཀླུའི་བུམ་གཏེར་གྱི་ཁྲིད་
ལོ་གྱོན་མའི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིད། ཚེ་ཁྲིད་ཞག་བདུན་མ། བུ་
སྟོན་གོང་ཁུག་མའི་ཚེ་ཁྲིད། བླ་མ་ལྔ་བཅུ་བའི་བཤད་ལུང་
སྦྱིན་སྲེག་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཟིན་བྲིས་ཀྱི་ལུང་སོགས་དང་
མགོན་པོའི་བེའུ་བུམ་གྱི་ཁྲིད་ལ་མཁོ་བའི་མན་ངག་དུ་མའི་ལུང་
ཁྲིད་བླ་མ་ཞི་ཁྲོའི་ཚེ་དབང། ནམ་མཁའ་བསམ་འགྲུབ་པའི་མི་
ལའི་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་ལུང། ལྷ་མོ་ཙཎྚྀ་ཀའི་རྗེས་གནང་བཀའ་
རྒྱ་མ་རྣམས་དང། བུ་སྟོན་གོང་ཁུག་མའི་ཚེ་དབང་བཅས་གསན་
གཞན་ཡང་ཁོང་གིས་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེར་ཁྱེད་ཀྱི་གསུང་
འབུམ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བཀླག་ལུང་ཞིག་དགོས་ཞེས་ཞུས་པར་
དགྱེས་པའི་གསུང་འཕྲོས་དུ་མ་དང་བཅས་གསུང་མགུར་གྱི་རིམ་པ་
ནས་དབུ་བཙུགས་ཏེ་ལོང་སྐབས་གང་ཡོད་ལ་བསྩལ་ཞིང། བདེ་
གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་ལས་བཞིའི་དྲུག་
ཅུ་བའི་རྣམ་བཞག་གཉིས་ཀྱི་ལུང་ཁྲིད་གཅིག་འཐུས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་
བསྩལ། བར་སྐབས་ཤིག་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་སྤྲོ་ཉམས་ཀྱིས། མིང་
སྙན་བརྩམས་ཆོས་དོན་དུ་ངག་འཆལ་འགའ། །བརྩམས་པའི་
ལུང་རྒྱུན་སྤེལ་བ་དོན་ཆུང་ཡང། །དེང་འདིར་དམ་པས་བསྐུལ་
བ་ནན་ཆེ་བས། །རྔ་ལ་དབྱུ་གུས་བསྐུལ་བཞིན་དབང་མེད་
བཏོན། །ཞེས་རྗེ་འདི་བ་ལ་གནང་སྟེ་འདི་ཚོ་འཕྲོར་ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་

[160]
དགྱེས་པའི་རྩེར་སོན་མཛད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རྗེ་འདི་བ་འཕགས་
ཆེན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཡིན་པ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའོ། །ཡང་ཞལ་
ནས་དགོན་འདིར་བདེ་མཆོག་རབ་འབྱམས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ལེགས་ཚུལ་གསུངས་པ་ལྟར་ཁོང་
རིན་པོ་ཆེ་འདི་བས་ཨ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་ལས་བདེ་མཆོག་འཇམ་
རྡོར། མེ་ཏྲི་བཅུ་གསུམ། མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་ཀྱི་དབང་
དང། སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཚེ་དབང་བཅས་གསན་ཏོ། །
དགུང་གྲངས་ལྔ་བཅུ་བ་རབ་ཚེས་ཤིང་མོ་ཡོས་བུའི་ལོ་ལ་ཟླ་
བ་དང་བོའི་ཚེས་བཅུ་བདུན་ནས་དུས་འཁོར་ཊཱིཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་
སྣང་བ་ཞང་ཞུང་ཆོས་དབང་གྲགས་པའི་ཁ་སྐོང་དང་བཅས་པའི་
ལུང། ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་བཅུ་གཉིས་ནས་བཀའ་གདམས་
ཕ་ཆོས་བུ་ཆོས་ཆ་ཚང་གི་ལུང་གནང། སྦྱིན་རྒྱམ་གྱིས་ཞུས་ངོར་
སྐྱབས་མགོན་བཀའ་འབུམ་གྱི་ལུང། ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཚེས་བཅུ་
ནས་རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན་གྱི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང། ཟླ་བ་
ལྔ་བའི་ཚེས་གཅིག་ནས་ཟམ་ཚ་གསེར་ཁྲི་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་དང་སྒོ་མང་
མཁན་སྤྲུལ་སོགས་བླ་གྲྭ་ཉིས་བརྒྱར་ཉེ་བ་ལ་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བ་
གཉིས་པ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་གསུང་འབུམ་ཡོངས་རྫོགས་བཀའ་རྒྱ་
མ་དང་བཅས་པའི་ལུང། ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཚེས་ནས་རྒྱལ་མཁན་སྤྲུལ་

[161]
བསྩལ། དབང་གི་རིམ་པའང་སྟ་གོན་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་འདུས་པ་
འཕགས་ལུགས། འཇིགས་བྱེད་བཅུ་གསུམ་མ། ལཱུ་ཨི་པའི་
ལུགས་ཀྱི་བདེ་མཆོག་ལྷ་རེ་གཉིས་པ། སྤྱན་རས་གཟིགས་རྒྱལ་བ་
རྒྱ་མཚོ་ལྷ་དགུ། སྣུར་ལུགས་རྣམ་འཇོམས་ལྷ་མང་སོགས་ཀྱི་
དབང། སྟ་གོན་བཅས་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་ཅིག་ལྷོ་བྲག་
གྲུབ་ཆེན་གྱི་བཀའ་འབུམ་ལས་བྱུང་བའི་རྗེས་གནང་ཡོངས་རྫོགས་
བཅས་དང། ཟླ་བ་བཅུ་བའི་ཚེས་ལ་ཚེ་དབང་བུ་སྟོན་གོང་ཁུག་
མ་དང་དེའི་ཚེ་ཁྲིད་བཅས་བསྩལ། ལོ་དེའི་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་མར་
ངོར་སྐུ་བསྙུན་གྱི་རྣམ་པ་མངོན་ཚན་ཆེ་བ་ཙམ་བཞེས་པ་ལ་སྐྱབས་
མགོན་མཆོག་ནས་ཞབས་རིམ་གང་དགོས་ཀྱི་རིམ་པ་བཀོད་ཁྱབ་
གནང་བ་ལྟར་བསྒྲུབས་ཤིང། སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ནས་བརྟན་
བཞུགས་འབུལ་དགོས་ཚུལ་གསུངས་པ་ལྟར་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་
སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ནས་ཀྱང་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་
སྲུང་མདུད་ལྷ་རྫས་བཅས་གནང་ནས་ཞབས་པད་ཡུན་རིང་བརྟན་
དགོས་ཀྱི་གསུང་ཡིག་ཚ་ནན་ཅན་གནང་བ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་
སྐུ་བསྙུན་དྭངས་སྐྱེད་བྱུང། དེ་རྗེས་སྐྱབས་མགོན་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་
བཞེས་དགོས་ཚུལ་གསུངས་ནས་ཁ་དར་དབང་ལྡན་མ་ཞིག་བསྩལ་
ནས་རས་ཆུང་ལུགས་ཀྱི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་གཏུམ་ཆེན་བསྲུང་བའི་

[162]
སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་ཐུགས་བཞེད་ལྟར་སྒྲུབ་ཐབས་ལྗགས་རྩོམ་
མཛད་པས་སྔར་གྱི་བསྙུན་གཞི་ལྷག་མེད་དུ་དྭངས། སླར་སྐྱབས་
མགོན་མཆོག་ལ་དངོས་མཇལ་སྐབས་ལག་རྩར་གཟིགས་སྐབས་
སྨན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྩ་ཆགས་ཡོད་ཟེར་ཞེས་ཞུས་པར་
རྟེན་ཕོ་ལ་མོ་རྩ་ཆགས་ན་ཚེ་རིང། ཡས་བྱམས་མས་སྡང་མཐུན་
གསུམ་དགྲ་རུ་སྡང། ཞེས་སྐུ་ཚེ་རིང་དུ་གནས་པ་འདྲ་གསུངས་
མཐུན་གསུམ་ལ་གང་ངོས་འཛིན་ཞུས་པར་ཁུ་བོ་ཕུ་ནུ་སོགས་རྩིར་
འདུག་གསུངས་ནས་ཚེ་རིང་དུ་གནས་དགོས་ཚུལ་སོགས་གསུངས་
སླར་རྗེ་འདི་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཞང་ཚལ་བའི་ལུགས་ཀྱི་མགོན་པོ་
ཕྱག་བཞི་བའི་སྐུ་བརྙན་ཁྱད་འཕགས་ཤིག་གསར་བསྐྲུན་བྱས་ཏེ་
ཁོང་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་ཐུགས་བཞེད་དང་མཐུན་པར་ཕུལ་
བས་དགྱེས་བཞེས་མཛད་ཅིང། དེ་སྐབས་ཁོང་གོང་ས་མཆོག་
ཉིད་ལ་མཚན་རྨིས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་སྟེ། ཁོང་སྐྱབས་
མགོན་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་གསང་རྣམ་ལས། ཡང་སྐབས་ཤིག་སེམས་
ལ་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ་བར་དོའི་ཆོས་སྐྱོང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་
ཕྱིར་ངའི་རང་ལོ་མཐོར་སོང་གཤིས་ལྷ་འདི་ལ་ཆོས་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱི་
ནང་ནས་གཙོ་བོར་བཟུང་ན་ལེགས་སྙམ་ནས་ཆོ་ག་འཁྱེར་བདེ་རེ་
རྒྱུན་འདོན་བྱས་སྐབས་བླ་བྲང་མགོན་ཁང་འདྲ་བ་ཞིག་ནས་མགོན་

[163]
ང་ལ་སྤྲད་པའི་སྣང་བ་བཏང་བྱུང་ནས་འདི་ཀ་ལ་གསོལ་བ་
འདེབས་དགོས་པ་ཨེ་ཡིན་སྙམ་པ་བྱུང་ཞེས་གསུངས། རྗེ་འདི་
བས་ཞུས་ངོར་གོང་ས་མཆོག་ནས་མགོན་པོའི་རིགས་གཏད་ཐུན་
མོང་མ་ཡིན་པ་ཆིག་བརྒྱུད་དུ་བསྩལ། ལོ་མཇུག་ཏུ་གོང་ས་མཆོག་
གསེར་སྐྱིབས་ཉི་ཟླའི་ཁང་བཟང་ན་བཞུགས་སྐབས་ཐུའུ་བཀྭན་
མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ་ནཱ་རོ་
མཁའ་སྤྱོད་མའི་ནང་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བཞི་བྱིན་
རླབས་གསུང་བཤད་ཞིབ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་དུ་མ་དང་བཅས་བསྩལ་
བའང་རྗེ་འདི་བས་ལེགས་པར་གསན། གཞན་ཡང་ལོ་འདིར་རྗེ་
བཀའ་དྲིན་ཅན་འདི་བས་ཞུ་བ་པོ་སོ་སོའི་འདོད་པ་ལྟར་ཁྲིད་ཀྱི་
རིམ་པའང་མཐའ་ཡས་པ་བསྩལ་ཏེ་ཚར་ཆེན་གྱི་ཡི་གེའི་སྟེང་ནས་
འཇམ་དབྱངས་དཀར་བོའི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིད། ཚར་ཆེན་གྱི་
གནད་ཡིག་སོགས་སྦྲགས་པའི་སྟེང་ནས་རིགས་བྱེད་མའི་བསྙེན་
སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་ཁྲིད། རྒྱལ་མཁན་ཆེན་གྱི་རིགས་བྱེད་མའི་
བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་དངོས་གྲུབ་ནོར་བུའི་གཏེར་
མཛོད་ཀྱི་བཤད་ཁྲིད། དམིགས་བརྩེ་མའི་ཊཱིཀྐ་ཚིག་དོན་རབ་
གསལ་སྟེང་ནས་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ལན་གཉིས། ཐུགས་རྗེ་
ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་དང། རིན་འབྱུང་ནང་ཚན་མི་གཡོ་བ་

[164]
གཉིས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། བཤད་ལུང་གི་སྐོར། བྱང་ཆུབ་
ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་སྨིན་རྒྱས། གསང་སྔགས་ལམ་
རིམ། ལམ་རིམ་མྱུར་ལམ། ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན། བླ་མ་ལྔ་
བཅུ་བ། ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་བཤད་འབྲིང་བོ། བློ་སྦྱོང་
མཚོན་ཆའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་ལུང། བླ་མ་ཕུན་ཚོགས་
པས་ཞུས་ངོར་རིགས་བྱེད་མའི་བེའུ་བུམ་ཡོངས་རྫོགས། མདུང་
རྩེ་རས་པའི་དམིགས་བརྩེ་མའི་ལས་ཚོགས་བཅུ་གཅིག་པཎ་ཆེན་
དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་དང་སྨན་ཁང་བའི་དམིགས་བརྩེ་མའི་ལས་
ཚོགས། དྲག་སྔགས་ཐོག་མདའ། འཇིགས་བྱེད་བྱད་གྲོལ་
མེརྒན་བླ་མ་ངག་དབང་བློ་གྲོས་ཀྱི་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད་ཡིག་
དྭགས་པོ་སྒོམ་ཆེན་པའི་ལམ་རིམ་ཚིགས་བཅད་མ། ཐང་སག་
པའི་འཇིགས་བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས། འགྲེལ་ཆུང་དོན་གསལ། གྲུབ་
མཐའ་རྩ་བ། བཀའ་གདམས་གསུངས་ཐོར། དིང་རི་བརྒྱད་ཅུ་བ་
ཨང་ཡིག་བདུན་ཅུ་བ། ཆིག་ལབ་རིང་མོ། མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་
འཕྲེང་བ། བྱང་སེམས་ར་སྒྲེང་བའི་བློ་སྦྱོང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་
ཆུ་རྒྱུན། ནག་ཚོའི་ཇོ་བསྟོད་བརྒྱད་ཅུ་བ་དང། ཡོངས་གྲགས་
ཀྱི་ཇོ་བསྟོད། ཤར་བའི་ལམ་རིམ། སོ་ཐར་གྱི་མདོ་ཡོངས་
རྫོགས། མཁའ་སྤྱོད་བསྐྱེད་རྫོགས་བཻཌཱུར་ཞུན་མའི་ཐེམ་སྐས། བློ་

[165] བེའུ་བུམ་སྔོན་པོ་རྩ་འགྲེལ། དཔེ་
ཆོས་རྩ་འགྲེལ། རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན། བུ་སྟོན་སྙིང་ཐུར། བློ་
སྦྱོང་དོན་བདུན་མ་དང་ཚིགས་བརྒྱད་མ། རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་
མཚོའི་འཇིགས་བྱེད་སྨོན་ལམ། ཞང་ཞུང་བའི་འཇིགས་བྱེད་སྨོན་
ཤིས་སོགས་ཆོས་རྒྱུན་དཀོན་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ལུང་བསྩལ་
དགུང་གྲངས་ང་གཅིག་པ་རབ་ཚེས་མེ་ཕོ་འབྲུག་གི་ལོར་ཟླ་
བ་དང་བོའི་ཚེས་བཞི་ལ་ངག་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཁྲིད་དང་རྒྱ་རའི་ལྟ་
ཁྲིད། ཚེས་ལྔ་ནས་ཉིན་གཉིས་ལ་འཇིགས་བྱེད་སེར་བོའི་ཚེ་ཁྲིད་
དང་ཆོས་སྤྱོད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན་གྱི་ལུང། ཚེས་བདུན་ནས་
ཉིན་བཞི་ལ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་སྔགས་ཕྱོགས་པོད་གཉིས་ཀྱི་ལུང་
ཚེས་བཅུ་གཅིག་ནས་ཉིན་གཉིས་ལ་གཏམ་བརྒྱུད་རིན་ཆེན་འཕྲེང་
མཛེས་ཀྱི་ལུང། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆུང་ངུའི་
བཤད་ལུང། ཉེར་གཅིག་ནས་ཉིན་བཞིར་ལེགས་བཤད་སྙིང་
པོའི་བཤད་ལུང། ཉེར་བདུན་ལ་བཀའ་གདམས་ཐིག་ལེ་བཅུ་
དྲུག་གི་དབང། ཉེར་བརྒྱད་ལ་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་བླ་མའི་
རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྲིད། ཉེར་དགུ་མཁས་གྲུབ་ཆིག་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མའི་
རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྲིད། ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སྒྲ་མི་སྙན་
གྱི་ཚེ་དབང། ཚེས་གཉིས་ལ་དེའི་ཁྲིད། ཚེས་གསུམ་ལ་ཐིག་ལེ་
བཅུ་དྲུག་གི་ཁྲིད། ཚེས་བཞིར་ཐར་ཆེན་གྱི་ལུང། ཚེས་ལྔ་ལ་

[166] ཚེས་དྲུག་ལ་རྗེའི་བསྟོད་
པ་དོན་ལྡན་མ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་བཤད་ལུང་གི་དབུ་བཙུགས། ཚེས་
བདུན་ལ་རྟོགས་བདུན་མཆན་འགྲེལ་གྱི་བཤད་ལུང། ཚེས་
བརྒྱད་ལ་འཇམ་དཀར་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྲིད། ཚེས་དགུ་ནས་
ཉིན་གཉིས་ལ་རྗེའི་བསྟོད་འགྲེལ་གྱི་བཤད་ལུང་གི་འཕྲོ། ཚེས་
བཅུ་གཅིག་ཉིན་བདེ་ཐང་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་ལ་བསྡུས་གྲྭའི་མཐའ་དཔྱོད་
ཀྱི་དབུ་ནས་དཔེ་ཁྲིད་དང་ཉིན་གཉིས་ལ་རྒྱུད་དོན་གསལ་བའི་
སྟེང་ནས་ཀུན་རིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཁྲིད། ཚེས་བཅུ་གསུམ་ལ་རི་ཁྲོད་གོང་
མར་ཕེབས་ཏེ་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ལ་མཇལ་ཁ་ཞུས། དོན་སྐོར་
འགའ་ཞུས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་གསུང་གླེང་དམར། ཕྱིར་ཕེབས་
ནས་རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང། ཚེས་བཅུ་བཞིར་ལམ་
རིམ་བསྡུས་དོན་གྱི་ཁྲིད། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་ཉིན་གཉིས་ལ་སྦྱིན་སྲེག་
དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་བཤད་ལུང་གནང། ཉིན་དེར་སྐྱབས་མགོན་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རི་ཁྲོད་ནས་གདན་སར་ཕེབས་པར་སླར་ཡང་
མཇལ་ཏེ་སྔར་ཞུས་ལྟར་མགོན་པོ་ཕྱག་བཞི་བའི་དབང་སོགས་ཆོས་
རྒྱུན་དཀོན་པ་འགའ་ཞིག་གི་སྙན་གསན་ཕུལ་བར་དགྱེས་ཉམས་
དང་བཅས་ཏེ་ཡོང། ཉི་ཤུ་གཉིས་ནས་འདོན་རྒྱུ་བྱེད་ཅེས་ཕེབས་
མོད་ཁོང་གིས་གློ་བུར་དུ་བསྙུན་དྲག་པོ་བཞེས། དེ་སྐབས་རྗེ་འདི་
ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རིག་གི་དབང་ཆེན་ཕུལ་བ་དང། འབུམ་སྟོན་ཇོ་

[167]
ནན་ཏན་མཛད་པར་མ་ཟད་དངུལ་སྲང་བཅོ་ལྔ་ཕུལ་ནས་འདི་
ཉིད་ཞབས་བརྟན་གྱི་རྒྱུར་བྱས་ཏེ་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་ཞབས་པད་
བརྟན་དགོས་ཀྱི་ཞུ་བ་ཕུལ་བར་ཞབས་བརྟན་གྱི་རྒྱུར་འགྲོ་བ་ཅིས་
ཀྱང་ཡོང་ཞེས་བཀའ་ལུང་བཟང་བོ་ཕེབས། ཡང་སྐྱབས་མགོན་
གྱིས་ཚེ་སྒྲུབ་ཅིག་གནང་དགོས་གསུངས་པ་ལྟར་རྗེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་
བཅད་རྒྱའི་ཁོངས་ནས་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོའི་གསོལ་བ་ཕུར་
ཚུགས་སུ་འདེབས་བཞིན་དུ་གསུངས། སྐྱབས་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་མཁྱེན་
པའི་གསུང་ཟུར་ཡང་བྱུང། དེ་རྗེས་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་
དམན་པའི་དབང་གིས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ཞལ་མ་འཚོ་བར་རྗེ་
འདི་བས་གཅེས་ནོར་སྟོར་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་ངལ་ཚད་ལས་འདས་
ཀྱང་བྱ་ཐབས་བྲལ་གསུངས་ཤིང་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་མ་ཉམས་པར་
བཞུགས་པའི་མདུན་ནས་གདུང་བའི་ཡུས་ཀྱིས་ཚེ་རབས་རྗེས་
འཛིན་གྱི་གསོལ་འདེབས་གསར་རྩོམ་མཛད། ཡང་བླ་མ་དང་དཀྱིལ་
འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་ཐ་མི་དད་པར་བལྟས་ཏེ་བདེ་གསང་འཇིགས་
གསུམ་གྱི་བདག་འཇུག་ལེན་པ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པའི་ཐབས་སུ་ཅི་འགྱུར་གནང། སྔར་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་
གིས་རང་རེའི་དགོན་འདིར་བདེ་མཆོག་རབ་འབྱམས་ཀྱི་དབང་
ཞིག་ཡོད་ན་ལེགས་གསུངས་པའི་ཞལ་གདམས་ཐུགས་ལ་བཞག་

[168]
ལ་ཁོང་གིས་ཆེད་གཉེར་གྱིས་ཞུས་ཏེ་བདེ་མཆོག་རབ་འབྱམས་ཀྱི་
ཁྲོད་ནས་སྔར་མ་སོང་བཅུ་ལྷག་ཡོད་གསན་ཏེ་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་
གི་བཀའ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་སོ། །ཡང་ཁོང་གིས་སྐྱབས་མགོན་
གདུང་མདུན་ནས་མི་ལའི་རྣམ་ཐར་གྱི་དབུ་བཙུགས་ཏེ་དེ་དང་
མཉམ་དུ་མགུར་མ་ཡང་གསུངས། ཚར་མ་ཐག་ཁོང་ར་བར་ཕྱིན་
སྐབས་གཉན་ཐོག་བློ་བཟང་གིས་ཙནྡན་གྱི་མི་ལའི་སྐུ་གཟུངས་
འཇུག་ཏུ་ནཱ་རོ་བའི་རུས་རྒྱན་དང་མི་ལའི་སྒོམ་ཐག་ཡོད་པ་ཞིག་
ཕུལ་བས་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་ཚོགས་ཆེ་བ་བྱུང་
སྨྲས་པ། བསྐལ་བཟང་རྣམ་འདྲེན་བཞི་བ་ཐུབ་ཆེན་ཤཱཀྱ་
སེངྒེ་ཡི། །བསྟན་ལ་དབང་བསྒྱུར་དབང་ཕྱུག་བརྒྱད་ལྡན་བསྟན་
པའི་བདག་པོ་སོགས། །བསྟན་པའི་དཔལ་གྱུར་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་
དམ་ཆོས་གསེར་འཁོར་ཆེ། །ཕྱག་ཏུ་གཏད་དེ་ཐུབ་བསྟན་ཁྱོད་
ལ་དབང་བསྒྱུར་འདི་ཀོ་རྨད། །བསྟན་བདག་མིག་སྟོང་ལྡན་པ་
དེ་དག་གི། །བསྟན་སྲིད་ནོར་བུའི་ཁྲི་ལ་ཞབས་བཀོད་དེ། །
བསྟན་འཛིན་ལྷ་བརྒྱའི་ཐུགས་ཀྱི་ཡོལ་གོ་རུ། །བསྟན་རྒྱུན་བདུད་
རྩིའི་ཆར་ཆེན་ཡོངས་སུ་ཕབས། །སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་ཐུགས་
བཞེད་རིན་ཆེན་སྣོད། །ཡོངས་སུ་སྐོང་ཆེད་ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་
དངོས། །འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོའི་གསེར་ཞལ་

[169] །ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་རབ་འབྱམས་དབང་ཆེན་བླངས། །
དྲང་སྲོང་ཛ་ཧུས་འགྲོ་ལྡན་བཞེས་པ་ལས། །སླར་ཡང་སྡིག་
སྦྱངས་ཆེད་དུ་སྐྱུགས་པ་བཞིན། །སྣོད་ལྡན་སྐལ་ལྡན་ཤིང་རྟའི་
གསོལ་བཏབ་བཞིན། །དབང་ཆེན་འགྲོ་ལྡན་མ་ཡི་རྒྱུན་བཟང་
སྤེལ། །གདན་སའི་གསེར་ཁྲི་མཁན་སྤྲུལ་དགེ་བའི་བཤེས་
གསེར་གྱི་རི་བོ་ལྟ་བུའི་གདུལ་བྱ་དང། །ངེས་མེད་ཕྱོགས་ནས་
ཕེབས་པའི་སྐལ་ལྡན་ལ། །མདོ་སྔགས་བདུད་རྩིའི་ཆར་ཆེན་
ཕངས་མེད་ཕབས། །ཞེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་ཡོངས་སུ་
གྲགས་པ་རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་
བོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་
མ་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་ཞལ་
བཞུགས་པའི་རིང་ལ་བཀའ་གསུང་དང་དུ་བླངས་ཏེ་མདོ་སྔགས་
དམ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་ཕབ་ནས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་སྲོག་བཟུང་
བའི་སརྒ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། །
རིས་མེད་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ལ་སྔར་བཞིན་བདུད་རྩིའི་བགོ་སྐལ་གནང་བ་
དང། བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་འབྲས་རྟགས་ལྷག་པའི་
ལྷའི་ཞལ་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་པ་བརྙེས་པའི་སརྒ། །
འཇིགས་མཛད་གཤིན་རྗེའི་གཉིས་མེད་བདེ་ཆེན་གྱི། །ཏིང་

[170] །འཕྲིན་ལས་སྒྲ་བརྒྱ་
དང་འགྲོག་དམ་ཆོས་ཀྱིས། །རྒྱ་མཚོའི་གོས་ཅན་ཁྱབ་མཛད་
ཞབས་ལ་འདུད། །འགག་མེད་གསུང་གི་རྡོ་རྗེའི་རང་གཤིས་
ཀྱིས། །ཆད་མེད་གསུང་གི་མཛད་པའི་དགའ་སྟོན་ལ། །རིས་
མེད་གདུལ་བྱ་འདུས་པའི་བྱུང་པ་དག་བདག་མེད་ངག་གི་
རོལ་མོས་གླེང་བར་བྱ། །སྐྱབས་མགོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྗེ་
བསྐལ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག་དཔལ་བཟང་བོ་དགོངས་པ་
རྫོགས་རྗེས་སྲིད་སྐྱོང་དབལ་མང་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དབྱངས་བསྟན་
འཛིན་རྒྱ་མཚོ་དང་མཁན་ཆེན་ངག་དབང་དགེ་ལེགས་པའི་ཡང་
སྤྲུལ་བསྐལ་བཟང་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ། བསོད་གྲགས་སྤྲུལ་བའི་
སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་འཇིགས་མེད་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་སྟེ་དམ་པ་གསུམ་
གྱིས་བསྐུལ་བ་བཞིན་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་རྣམ་ཐར་ཁ་སྐོང་
ཤེས་ལྡན་ཡིད་ཀྱི་དགའ་སྟོན་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བའི་མཛེས་རྒྱན་ཞེས་
བྱ་བའི་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ལྗགས་རྩོམ་མཛད་པ་དང་སྐུ་
གདུང་རིན་པོ་ཆེ་ཞུགས་འབུལ་སོགས་ལ་ཡང་ཁུར་ལེན་ཡང་དག་
མཛད། དེ་ནས་ཡང་བླ་མ་རྣམ་པས་བསྟན་པའི་བདག་པོར་
མངའ་གསོལ་བ་བཞིན་མུ་མཐུད་དེ་བར་མ་ཆད་པར་ཆོས་ཀྱི་
འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཚུལ་ནི། ལོ་དེའི་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་བཅུ་
གསུམ་ནས་ཉིན་ལྔར་སྒྲུབ་ཐབས་རིན་འབྱུང་གི་ལུང་དང་གུང་ཐང་

[171]
དབྱིངས་མའི་ལུང་གནང། ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་
བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔའི་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཁྲིད་གནང། དེ་ནས་
ཉིན་བཞིར་བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཁྲིད་
གནང། ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཚེས་བཞི་ནས་ཉིན་གཉིས་ལ་དེའི་རྫོགས་
རིམ་གྱི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་དྲུག་ནས་ཉིན་བདུན་ལ་བྱང་ཆུབ་ལམ་
གྱི་རིམ་པ་དམར་ཁྲིད་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་བཅུ་བཞི་
ལ་འཇམ་དཀར་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིད་དང་སྨན་མདོ་བརྒྱད་བརྒྱ་བའི་
ལུང་གནང། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དུ་མ་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་
སྡོམ་པ་ཕོག་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལ་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་བཤད་
འབྲིང་བོའི་བཤད་ལུང་དང་སེང་གདོང་མའི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ལུང་
སྡེབ་སྦྱོར་འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་མེ་ལོང་གི་ལུང་གནང། ཚེས་བཅུ་
བདུན་ལ་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་ཁྲིད་གནང། ཉེར་དྲུག་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་
བདེ་མཆོག་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཁྲིད་གནང་ཞིང་ཉིན་གཅིག་ལ་དེའི་རྫོཊ་
རིམ་གྱི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་ལྔ་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་འཇིགས་བྱེད་
བཅུ་གསུམ་མའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་དགུ་ལ་ཞི་ཁྲོ་
སྦྲགས་སྒྲུབ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྦྲམ་གྱི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་བཅུ་ལ་དབྱངས་
ཅན་མ་དཀར་མོའི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་བཅུ་གཅིག་
ལ་པཎ་ཆེན་ཁྲིད་ཡིག་ཚིགས་བཅད་མའི་སྟེང་ནས་ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་

[172] ཚེས་བཅུ་གཉིས་ལ་ཇོ་ནང་ཁྲིད་བརྒྱའི་ལུང་ཁྲིད་
གནང། ཚེས་བཅུ་གསུམ་ནས་ཉིན་གཉིས་ལ་བདེ་གསང་འཇིགས་
གསུམ་དང་མཁའ་སྤྱོད་མའི་སྔགས་བཏུའི་རྗེས་གནང་བསྩལ། ཚེས་
བཅོ་ལྔ་ནས་ཉིན་བདུན་ལ་སྒྲུབ་ཐབས་རྒྱ་མཚོའི་རྗེས་གནང་ལུང་
བཅས་གནང། ཉེར་གཉིས་ནས་ཉིན་བཞི་ལ་བ་རི་བརྒྱ་རྩའི་རྗེས་
གནང་ལུང་བཅས་གནང། ཉེར་དྲུག་ནས་ཉིན་གཉིས་ལ་སྣར་
ཐང་བརྒྱ་རྩའི་རྗེས་གནང་བསྩལ། ཉེར་བརྒྱད་ནས་ཉིན་གཉིས་
ལ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་དབང་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ་
གནང། ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་འདོད་རྒྱལ་གསང་སྔགས་
སྒྲའི་རྗེས་གནང། སྐུ་ལྔའི་སྲོག་གཏད་དམ་ཅན་མགར་ནག་གི་
སྲོག་གཏད་རྣམས་བསྩལ། པུ་རད་སྤྲུལ་སྐུ་བསྐལ་བཟང་ཆོས་
གྲགས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་ངོར་ཚེས་བདུན་ལ་སྟ་གོན་དང། ཚེས་
བརྒྱད་ནས་འཕྲེང་ཀྲི་སྦྲགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེ་ལྔའི་དབང་
བསྐུར་ཡོངས་རྫོགས་གནང་སྟེ་ཉེར་ལྔའི་ཉིན་གྲུབ། ཀུན་སྤངས་
གྲགས་པ་དར་རྒྱས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་ཉེར་དྲུག་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་སྔ་
དྲོ་དང་ཕྱི་དྲོ་དབང་རེ་གནང་ནས་བདེ་མཆོག་རབ་འབྱམས་ལས་
འཁྲུལ་སྤོང་ལུགས་ཀྱི་བདེ་མཆོག་ལྷ་རེ་གཉིས་པ། བསྟོད་འགྲེལ་
ལུགས་ཀྱི་བདེ་མཆོག་ལྷ་རེ་གཉིས་པ། བདེ་མཆོག་སྡོམ་འབྱུང་ལྷ་
བཅུ་གསུམ། བདེ་མཆོག་ཁམས་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་ལྷ་ང་གཅིག་

[173] ཝ་བ་བ་བཅུ་གསུམ་སྟེ་དྲུག་དང། ཟླ་བ་
བདུན་པའི་ཚེས་གཅིག་གི་སྔ་དྲོ་བདེ་མཆོག་འབུམ་པའམ་དྲག་
ཆེན་ལྷ་རེ་གཉིས་པ། ཕྱི་དྲོ་བོང་ཞལ་ཅན་ལྷ་རེ་གཉིས་པའི་དབང་
ནས་རེ་ཞིག་མཚམས་བྱས། ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་ཉིན་
གཉིས་ལ་བརྒྱད་སྟོང་བའི་ལུང་གནང། ཚེས་གསུམ་ལ་ཛ་བུར་རླུང་
ཁྲིད་གནང། ཚེས་བཞི་ལ་བསྙེན་སྒྲུབ་སྦྲགས་མའི་ཁྲིད་དང་དེའི་
སྐོར་གྱི་ལུང་གནང། ཚེས་དྲུག་ནས་འཇིགས་མེད་ཀྱི་ཞུས་ངོར་ཉིན་
བཞིར་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པའི་བེའུ་བུམ་གྱི་ལུང་གནང། ཉེར་
བརྒྱད་ནས་ཉིན་བཞིར་མན་ངག་བཀའ་རྒྱ་མའི་ལུང་གནང། ཟླ་བ་
དགུ་བའི་ཚེས་ནས་སྔར་གྱི་བདེ་མཆོག་རབ་འབྱམས་ཀྱི་འཕྲོ་ནས་
བདེ་མཆོག་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལྷ་རེ་གཉིས། བདེ་མཆོག་རྡོར་སེམས་
ལྷ་སོ་བདུན། བདེ་མཆོག་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ལྷ་ཉེར་ལྔ། འཁོར་
ལོའི་བསྒྱུར་དྲུག་ལྷ་དོན་གཉིས། མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལྷ་སྟོང་དང་
བཞི། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལྷ་ཉེར་གཅིག་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་བསྩལ་
ཚེས་བཅུ་བཞི་ལ་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ། དྲག་པོ་གསུམ་དྲིལ་
འཇིགས་བྱེད་ཞལ་ཕྱག་ཡོངས་རྫོགས་ཡུམ་བཅས་དང་ལྷ་མོ་དམག་
ཟོར་མ། བྲམ་ནག་ཤན་པ་དྲུག་སྐོར་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་
བསྩལ། ཟམ་ཚ་མཆོག་སྤྲུལ་དང་ནོར་བུ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་གཉིས་
ཀྱིས་ཞུས་ངོར་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་ཉིན་ལྔར་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཁྲིད་

[174] ཉེར་གཉིས་ནས་རིམ་པར་
ཉིན་ལྔ་ལ་སྟག་ཕུའི་དག་སྣང་ཆོས་སྐོར་ལས་བྱུང་བའི་རྗེས་གནང་
བཅུ་གཉིས། སྒྲོལ་མ་ཕྱི་ནང་གི་དབང་སྟེ་དེའི་སྐོར་གང་ཡོད་
བཅས་གནང། ཉེར་བདུན་ལ་སྙིང་བོ་དོན་གསུམ་གྱི་ཁྲིད་གནང་
སྒོ་མང་མཁན་ཆེན་སྤྲུལ་བའི་སྐུས་ཞུས་ངོར་ཟླ་བ་བཅུ་བའི་ཚེས་
གཅིག་ནས་གསང་འདུས་འཇམ་རྡོར་དང་གསང་འདུས་འཇིག་
རྟེན་དབང་ཕྱུག་བདེ་མཆོག་ནག་པོ་སྤྱོད་པ། ངམ་རྫོང་སྙན་
བརྒྱུད་ཀྱི་ཀྱཻ་རྡོར་ལྷ་དགུ། མི་འཁྲུགས་པ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་རྣམས་ཀྱི་
དབང་གནང། ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཚེ་དབང་དང་རྟ་མགྲིན་གྱི་རྗེས་
གནང་བསྩལ། སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་སྐུར་དགེ་རྒན་རབ་
འབྱམས་པ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་མཚོ་ལས་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་གསན་
དགོས་ཚུལ་དང། དགེ་རྒན་ཚང་ལའང་དེ་ལུགས་ཀྱི་བཀོད་ཁྱབ་
ཞིབ་མོ་གནང། ཚེས་དགུ་ནས་ཉིན་དྲུག་ལ་ར་པོད་དཔལ་པོད་
གཉིས་ཀྱི་ལུང་གནང། བཅུ་དྲུག་ནས་སྐྱབས་འགྲོའི་ཁྲིད་དང་རྗེ་པྲ་
ཛྙཱའི་ཞབས་ཀྱི་ཟ་བྱེད་མཁའ་འགྲོའི་སྤྱིན་སྲེག་གི་ཟིན་བྲིས་ཀྱི་ལུང་
གནང། ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ནས་ཉིན་བཞི་ལ་གསང་འདུས། བདེ་
མཆོག་འཁོར་ཆེན། མི་འཁྲུགས་པ་ལྷ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་དབང་
གནང། ཉེར་དྲུག་ནས་ཉིན་གཉིས་ལ་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་
མཛད་པའི་ལས་བཞིའི་དྲུག་ཅུ་མའི་ཁྲིད་དང་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་

[175]
མའི་ཁྲིད། ཞྭ་ལུ་བའི་རྩ་ཚིག་མཆན་འགྲེལ་དང་བཅས་པའི་ཁྲིད་
གནང། ཟླ་བ་བཅུ་བའི་ཚེས་གསུམ་ནས་ཉིན་ལྔ་ལ་གུར་པོད་མེ་
འབར་མ་དང་ཁ་སྐོང་པོ་ཏིའི་ལུང་གང་ཡོད། རྒྱལ་དབང་བསོད་
ནམས་རྒྱ་མཚོའི་གུར་ལྷ་བརྒྱད་མའི་གཏོར་ཆོག་གི་ལུང་དང་བཅས་
པ་གནང། ཚེས་བརྒྱད་ལ་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང་
བསྩལ། མཁར་རྡོའི་གསུང་སྟེང་ནས་མེ་ཏོག་བཅུད་ལེན་གྱི་ཁྲིད་
དང། པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་བརྩེ་མའི་ལས་
ཚོགས་བཅུ་གཅིག་དང་མཁན་ཆེན་ངག་གི་དབང་བོའི་དམིགས་
བརྩེ་མའི་བསྙེན་ཡིག་སྤྱིན་སྲེག་དང་བཅས་པའི་ལུང་རྣམས་བཀའ་
དྲིན་དུ་བསྩལ་ཏོ། །
དགུང་གྲངས་ང་གཉིས་པ་རབ་ཚེས་མེ་མོ་སྦྲུལ་གྱི་ལོའི་ཟླ་བ་
དང་བོའི་ཚེས་བཅུ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་ཞི་
ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་བཅུ་གཅིག་ལ་
སྐྱབས་འགྲོའི་ཁྲིད་དང། ཚེས་བཅུ་བདུན་ལ་རྡོ་རྗེ་ཚིག་སྦྲམ་གྱི་
ཁྲིད་དང། འཇམ་དཀར་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་དང། མ་ནིང་ཧ་
འདོན་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད་གནང། བཅོ་བརྒྱད་ནས་སྒོ་མང་མཁན་
སྤྲུལ་གྱིས་ཞུས་ངོར་ཞང་སྟོན་ཆོས་གྱི་རྒྱལ་བོ་རྗེ་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོའི་
བཀའ་འབུམ་གྱི་ལུང་གནང་བ་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཉེར་བདུན་ལ་

[176] དེའི་བར་ནས་གཞན་ཡང་བཅུ་གཉིས་ནས་མདོ་ཏིང་འཛིན་
རྒྱལ་བོའི་ལུང། སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་ཚིགས་བཅད་མའི་
ལུང། རྟ་མགྲིན་གྱི་རྗེས་གནང། དེའི་བསྙེན་ཡིག་ཐུའུ་བཀྭན་
གསུང་དང་དེའི་སྦྱིན་སྲེག་བཅས་ཀྱི་ལུང་གནང། ཉེར་བརྒྱད་ལ་
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་དང། གཅོད་ཀྱི་བཅའ་ཡིག་ངང་བའི་
མཆུ་སྒྲོས་དང་ཁྲོས་ནག་གི་ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་སོགས་ལུང་ཁ་ཤས་
གནང། གཉིས་པ་རྗེས་མའི་ཚེས་གསུམ་ལ་ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་གི་
ལུང་དང་ཉིན་གུང་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱི་
གསུང་འབུམ་དབུ་བཙུགས་ཏེ་ཚེས་བཅུ་བདུན་ལ་མཇུག་གྲུབ་པར་
གནང། ཉེར་དྲུག་ནས་ཞལ་སྔ་ནས་ཞང་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་བསྟན་
པ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་བཀའ་རྒྱ་མའི་སྐོར་དང། འདུལ་འཛིན་
གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་པའི་གསུང་འབུམ་གྱི་དབུ་བཙུགས་པ་མཇུག་
ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་དགུ་ལ་གྲུབ། ཟླ་དེའི་ཚེས་བཅུ་ནས་རྗེ་བཙུན་
ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་ཉིན་ལྔ་
ལ་གནང་ཞིང་རྟོགས་བདུན་མཆན་གྱི་བཤད་ལུང་ཡང་གནང་
ཚེས་བཅུ་དྲུག་ནས་ཉིན་གཉིས་ལ་གསེར་འོད་ཀྱི་ལུང་གནང། ཚེས་
བཅོ་བརྒྱད་ནས་ཉིན་གཉིས་ལ་བློ་སྦྱོང་བརྒྱ་རྩའི་ལུང་གནང། ཉེར་
དྲུག་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་སྟ་གོན་དང་བཅས་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་
ཅིག་དང་ཀུན་རིག་གི་དབང་གནང། ཉེར་དགུ་ལ་གཏོར་མ་བརྒྱ་

[177] སུམ་ཅུ་ཐམ་པའི་
ཉིན་ནས་བཟུང་འཇམ་མགོན་པྲ་ཛྙཱའི་ཞབས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་གྱི་
ལུང་གནང་བ་ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཚེས་བཅུ་ལ་གྲུབ་ཏེ་མཇུག་ཏུ་འདུལ་
འཛིན་གྲགས་རྒྱན་པའི་འཁོར་ཆེན་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ལུང་གནང། ཟླ་
དེའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་ལ་ཁྱུང་ཁྲའི་རྗེས་གནང་བསྩལ། ཚེས་བཅུ་
གཉིས་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་
མཎྜལ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་དགེ་ཚུལ་དང་
བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བསྩལ། ཚེས་བཅུ་དྲུག་ནས་ཉིན་གཉིས་
ལ་དྭགས་པོ་ནམ་མཁའ་གྲགས་ཀྱི་འདུས་པའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ལུང་
གནང། ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པའི་རྗེས་གནང་
བསྩལ། ཉི་ཤུ་ནས་ཉིན་དགུ་ལ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་
གནང། ཉེར་དགུ་ལ་བཤད་པ་རྡོ་ལག་བརྒྱུད་མའི་ལུང་གནང་
ཟླ་བ་ལྔ་བའི་ཚེས་གཅིག་ལ་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང་རྒྱས་པ་གནང་
ཚེས་བཞི་ལ་བདེ་མཆོག་སྔགས་བཏུའི་བྱིན་རླབས་གནང། ཚེས་
ལྔ་ནས་དྲིལ་བུ་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་རིམ་གཉིས་ཀྱི་དམར་ཁྲིད་གནང་
ཆུ་སྟོད་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་ལ་ཆོས་དཔལ་ཞིང་དུ་ཞབས་བསྐྱོད། ཚེས་
བཞི་ལ་ཚོམས་ཆེན་ལེགས་བཤད་ཆོས་ཀྱི་དགའ་ཚལ་དུ་ཚ་ཀན་ཧོ་
ཐོག་ཐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་བར་མ་རབ་བྱུང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཚིགས་སྔ་མ་
དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་པ་ལ་བཀོད་དེ་སྐལ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཆོས་ཀྱི་

[178] བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་སྐྱབས་
འགྲོའི་ཁྲིད་དང་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་དང་བྱིན་རླབས་སྤུངས་ཞུས་
སོགས་ཀྱི་ལུང་གནང་བ་དང་ཡི་གེ་གསར་སློབ་ཀྱི་དབུ་འཛུགས་པ་
གནང། ཚེས་ལྔ་ནས་ཉིན་ལྔའི་རིང་ཆོས་ཐུན་གཉིས་རེ་བགྱིས་ཏེ་
བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་གནང་ཞིང་དེའི་དཀྱུས་ལ་བྱིན་རླབས་སྤུངས་ཞུས་
ཀྱི་ཁྲིད་དང་སྐྱབས་འགྲོའི་ཁྲིད་མཎྜལ་གྱི་ཁྲིད་བཅས་བསྩལ་
གཞན་ཡང་འཕོ་ཁྲིད་དཔའ་བོ་གཡུལ་འཇུག་མའི་ཁྲིད། ཚ་གསུར་
སོགས་ཀྱི་ལུང་སྟེ་ལུང་ཕྲན་འགའ་གནང། ཚེས་བཅུར་འཇིགས་
བྱེད་སྟ་གོན་དང་འབྲེལ་བར་བླ་མ་ལྔ་བཅུ་བའི་བཤད་ལུང་དང་
མཇུག་ཏུ་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། ཚེས་བཅུ་
གཅིག་ལ་དཔའ་ཅིག་གི་དབང་དང་འཇིགས་བྱེད་ཞལ་ཕྱག་ཡོངས་
རྫོགས་ཡུམ་བཅས་ཀྱི་རྗེས་གནང། ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གསང་
གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང། སྐུ་བར་བའི་དཔའ་ཅིག་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་
ལུང་བཅས་གནང། ཚེས་བཅུ་གཉིས་ལ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་
གསུམ་མའི་དབང་དང་དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་ལྷན་ཐབས་མ། པཎ་
ཆེན་ཆོས་རྒྱན་གྱི་གསུང་འཇིགས་བྱེད་བཅུ་གསུམ་མའི་བདག་
འཇུག་ཞང་ཞུང་ཆོས་དབང་གྲགས་པའི་འཇིགས་བྱེད་སྨོན་ཤིས་
ཀྱི་ལུང་བཅས་གནང། ཚེས་བཅུ་གསུམ་ལ་འདུས་པ་ལྷ་སོ་
གཉིས་ཀྱི་དབང་དང་བརྒྱ་རྩའི་ཁྲིད་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གནང་

[179] ཚེས་
བཅོ་ལྔ་ལ་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གི་དབང། ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལ་འཁོར་
ཆེན་གྱི་དབང་དང་བདེ་མཆོག་བདག་མདུན་བུམ་གསུམ་དབང་
ཆོག་སྨོན་ཤིས་དང་བཅས་པའི་ལུང་གནང། ཚེས་བཅུ་བདུན་
ལ་རྟ་མགོན་གསང་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་སྨན་བླ་རིགས་བསྡུས་ཀྱི་དབང་
གནང་ཞིང་རྒྱལ་བོ་སྐུ་ལྔའི་སྲོག་གཏད་དང་དམ་ཅན་མགར་ནག་
གི་སྲོག་གཏད་གནང་བ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སེར་བ་དྲག་པོ་བབ་པ་
སོགས་འཚུབ་ཆ་ཆེ་བ་བྱུང། ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ནས་གདུགས་
དཀར་བྱད་གྲོལ་བཅས་ལྷ་བཅུ་བདུན་དབང་དང་ལེགས་ལྡན་
མཆེད་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་གཟུངས་མདོའི་ལུང་བཅས་དང་
གསང་འདུས་བདག་མདུན་བུམ་གསུམ་བདག་འཇུག་དང་བཅས་
པའི་ལུང་སོགས་བསྩལ། ཚེས་བཅུ་དགུ་ལ་ཀུན་རིག་ལྷ་སོ་བདུན་
གྱི་དབང། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་གི་དབང། སྔགས་ཕྱོགས་པོ་
ཏིར་བཞུགས་པའི་གསང་འཇིགས་གྱི་ཆོ་ག་སོགས་དང་རྒྱུད་གཞུང་
འདོན་ཐབས་བཅས་ཀྱི་ལུང། གཞན་ཡང་ཀླུ་དབང་རྒྱལ་བོ་གཙོ་
འཁོར་ལྔའི་རྗེས་གནང། ཐུའུ་བཀྭན་གསུང་གི་འཇིགས་བྱེད་
ཆར་འབེབས་གཅོད་ཀྱི་ལུང་བཅས་གནང། ཉི་ཤུ་ལ་སྨན་བླ་ལྷ་
ང་གཅིག་གི་དབང། རབ་གནས་དགེ་ལེགས་ཆར་འབེབ་སོགས་
ལུང་ཕྲན་ཁ་ཡར་བཅས་གནང། ཉེར་གཅིག་ལ་མི་འཁྲུགས་པ་ལྷ་

[180] རྒྱལ་མཆོག་བདུན་པའི་དུས་འཁོར་སྒྲུབ་ཐབས་
བརྒྱུད་འདེབས་ཁ་སྐོང་དང་བཅས་པའི་ལུང། ཉེར་གཉིས་ནས་
སྒྲུབ་ཐབས་རིན་འབྱུང་གི་རྗེས་གནང་ཡོངས་རྫོགས་དང་བཅས་
པ། དེའི་བར་སྐབས་སུ་བླ་མཆོད་ཕྱག་ཆེན་སྦྲགས་པའི་ཁྲིད་
བཀའ་པོད་ལྔའི་རྩ་བའི་ལུང། ཐར་མདོའི་ལུང་སོགས་སོ་སོའི་
འདོད་མོས་ཀྱི་ལུང་ཕྲན་མཐའ་ཡས་པ་བསྩལ་ཏེ་ཕྱིར་གདན་སར་
ཕེབས་ནས་ཀུན་མཁྱེན་གོང་མའི་ཡི་དམ་སྒྲུབ་སྐོར་གྱི་ལུང་སོགས་
གནང། དེ་ནས་མ་འགྱང་བར་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔའི་ཉིན་
ཧོར་གཙང་དགོན་གསར་ཙག་ཙག་སྒར་དུ་ཕྱག་ཕེབས་གནང་ནས་
འདུ་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་རབ་གནས་དང་གཉུག་མར་གནས་
པ་རྣམས་དང་ཕྱོགས་འདུས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མང་དུ་འདུས་པ་རྣམས་
དགེ་ཚུལ་སློང་གི་བསླབ་པ་ལ་བཀོད། དགེ་ལྡན་བཤད་སྒྲུབ་དར་
རྒྱས་གླིང་ཞེས་དགོན་པའི་མིང་གསར་དུ་བཏགས། དེ་ནས་རིགས་
གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་
དབང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ། ཀུན་རིག་གདུགས་དཀར། གྲུབ་
རྒྱལ་ཚེ་དབང་བཅས་དང། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་ཆོ་ག་
འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད། སྨོན་ལམ་རྣམ་ལྔ། གསང་འདུས་
སྨོན་ལམ། ཡོན་ཏན་གཞི་གྱུར་མ། ལྟུང་བཤགས། གདུགས་
ཤེར་སྒྲོལ་མ། སྒྲོལ་བསྟོད། ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་རྣམས་གྱི་ལུན་

[181] ཀུན་མཁྱེན་གྱི་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང། དགའ་ལྡན་
ལྷ་བརྒྱ་མ། ཡོན་ཏན་གཞི་གྱུར་མ། གཏོར་མ་བརྒྱ་རྩ་རྣམས་ཀྱི་
ཁྲིད་གནང། མགོན་པོ། ཆོས་རྒྱལ། ཞལ། ལྷ་མོ་རྣམ་སྲས་
རྣམས་ཀྱི་ལུང། བསྟོད་སྤྲིན་རྒྱ་མཚོ། དགེ་ཚུལ་སློང་གི་ཕྱིར་
བཅོས། པཎ་ཆེན་སྡོམ་ཚིག་སྐྱབས་འགྲོ། མ་ཎི། དམིགས་
བརྩེ་མ། བསྟན་འབར་མ་གཉིས་བཅས་ཆོས་བཀའ་མང་བོ་
གནང་ནས་སླར་གདན་སར་ཕེབས། བཅུ་བའི་ཚེས་གཉིས་ནས་
ཉིན་ལྔ་ལ་འཇིགས་བྱེད་བསྐྱེད་རིམ་ཆེན་མོ་ཁ་སྐོང་དང་བཅས་
པའི་བཤད་ལུང་གནང། ཚེས་བདུན་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་བསྐྱེད་
རིམ་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་བཤད་ལུང་གནང། ཚེས་བཅུ་ལ་སྡེ་ཁྲི་
རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་དུས་འཁོར་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ལུང་གནང་
བཅུ་གཅིག་ནས་ཉིན་དགུ་ལ་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་
བཤད་ལུང་གནང། ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་གཉིས་ལ་ལམ་
གཙོའི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་གསུམ་ལ་འདུལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་བོའི་
བཤད་ལུང་གནང། ཚེས་ལྔ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་དང། མཎྜལ། རྡོར་
སེམས་སྒོམ་བཟླས་གསུམ་གྱི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་དྲུག་གི་སྔ་དྲོ་
འབྲོང་རྩེའི་འཇིགས་བྱེད་རྫོགས་རིམ་གྱི་ལུང། ཉིན་གུང་ནས་
ལམ་རིམ་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་ཁྲིད་ཉིན་གསུམ་ལ་གནང་
ཚེས་དགུ་ནས་མི་གཡོ་བ་སྔོན་པོ་པུས་བཙུགས་མའི་རྗེས་གནང་

[182] ཚེས་བཅུ་གཅིག་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་ཏེ་ལོ་ནཱ་རོ་མར་བ་
མི་ལ་རས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་གྱི་ལུང་གནང། ཚེས་བཅུ་བཞི་ལ་སྟ་གོན་དང་དེ་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་
གྱི་དབང་གནང། བར་སྐབས་ཤིག་ཏུ་གོང་དུ་སྨོས་པ་བཞིན་གྱི་
རྨི་ལམ་ལོངས་སྐུའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གཟུགས་སྣང་ཁྱད་པར་ཅན་བྱུང་
བ་ནི། བྲག་དམར་བོ་ཞིག་གི་སྐེད་ན་འཕྲེང་ལམ་ཞིག་ཡོད་པར་
ཕེབས་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་འཕྲིན་ལས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་
དམ་སྲི་རེད་སྙམ་པ་སྐྱ་བཙུན་གཉིས་ཡོད་པས་སྐྱ་བོ་དེས་དང་བོར་
མི་དགའ་ཞིང་བརྙས་ཐབས་བྱེད་ཀྱང་ཕྱི་ནས་མགོ་བོ་བཏུད། དེ་
ནས་བཙུན་གཟུགས་དེས་ཁོང་ལ་ཆེས་ཆེར་བརྙས་ཤིང་འཕྱ་བ་ལ་
མ་འཛེམ་པར་ནང་དུ་ཕེབས་པས་བྲག་ཕུག་ཅིག་ན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་
པོ་མི་ཕལ་གྱི་ལུས་ཚད་ལས་ཉིས་འགྱུར་གྱིས་ཆེ་བའི་སྐུ་དྭངས་
གསལ་དང་མཐིང་གི་ན་བཟའ་དང་དར་ཐོད་ཅན་ཞིག་བཞུགས་པ་
ལ་ཁོང་གི་ཐུགས་ལ་ཚད་མེད་པའི་དད་པ་ཞིག་འཁྲུངས་ནས་བླ་ན་
མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་ཞིག་མཁྱེན་ཞེས་ཞུས་པར་
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དེའི་ཞལ་ནས་དེ་ལྟར་ཡོང་ཞེས་གསུངས། ཁོང་
གིས་ཁེངས་སྐྱུངས་ཀྱིས་གསུངས་པ། བསམ་ངོ་ལ་ཚེ་འདིའི་སྣང་
ཤས་ཙམ་ཡང་ཁ་མ་བྲི། ཉོན་མོངས་མགོ་རྒོད་དུ་འདུག་པས་ཉོན་
མོངས་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་འདིས་དེའི་བར་དུ་ཇི་འདྲ་ཡོད་སྙམ་འཇིགས་

[183]
བཟློག་ཐུབ་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་མཁྱེན་ཞེས་ཞུས་པར་དེ་ལྟར་ཡོང་ཞེས་
གསུངས། འདི་ལྟར་གསུངས་པའི་དགོངས་དོན་ནི། བླ་མེད་
བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་སྔོན་དུ་ཚེ་འདིའི་སྣང་
ཤས་ལྡོག་པ་སོགས་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་
དགོས་པ་དང། ཉོན་མོངས་མགོ་རྒོད་དུ་མི་གཏོང་བར་ལས་དང་
ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པ་གཏིང་ནས་ལོག་
པའི་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དང་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་ལ་སློབ་དགོས་པར་
བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེའི་འཕྲོར་ཁོང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་
བྲག་ཕུག་དེ་ལས་ཕྱིར་ཕེབས་ནས་བྲག་དེའི་སྟེང་དུ་བཞུགས་པ་ལ་
སྐབས་ཤིག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཕེབས་བྱུང། ཁོང་ལ་
དད་པ་ཚད་མེད་པ་ཞིག་སྐྱེས། དངོས་པོ་ཞིག་འདི་ལ་འབུལ་རྒྱུ་
ཡོད་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པས་གཞན་མེད་ཀྱང་ཕྱག་ཏུ་ཇ་ཕོར་གང་
ཡོད་པ་དེ་ཕུལ་བས་ཕྱག་བསྐྱངས་ཏེ་བསྣམས་སོང་བས་དགའ་དད་
ཆེས་ཆེར་འཕེལ་བ་ཞིག་རྨིས་ཞེས་གསུངས། སྤྱན་རས་གཟིགས་
ཀྱི་སྐུའི་རྣམ་པ་ཡི་གེ་ཕྱེད་དང་བཞི་བ་བྱ་བ་དེ་དང་མཐུན། རྨི་
ལམ་གྱི་བབ་སྐྱབས་མགོན་གོང་མ་དེ་དང་འགྲིག་པར་བྱུང་ཞེས་
གསུངས། སྐྱབས་མགོན་གོང་མ་དེ་དང་འགྲིག་ཚུལ་གྱི་རྣམ་ཐར་
ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡོད་གདའ་ཡང་ཞིབ་ཆ་མ་ངེས། ཡང་ནུབ་

[184]
ཐམས་ཅད་ཤེལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་རྩེ་བཅུ་དྲུག་པ་ཞིག་འདུག་པ་
ལ་མི་ཞིག་གིས་སྟེང་དུ་སོང་དང་སྟོང་གསུམ་གྱི་བཀོད་པ་ཐམས་
ཅད་མཐོང་འོང་ཟེར། རྩེ་བཅུ་བཞི་བའི་བར་ཕྱིན་ཏེ་བལྟས་པས་
ཁོར་ཡུག་ཀུན་རྨུག་ཏིང་ངེ་བ་ལ་རིའི་འཕྲེང་བ་རེ་སྤེལ་བར་ཡོད་པ་
ལས་གཞན་མ་མཐོང། ད་དུང་སྟེང་དུ་སོང་དང་གསལ་དུ་འགྲོ་
ཟེར་ནན་ཆེ་བ་བྱས་ཀྱང་ཡོམ་ཡོམ་གཡོ་བས་འགྲོ་མ་ནུས་པར་རིའི་
ལྟག་ན་རྒྱལ་སྲས་སྐུ་མཆེད་གསུམ་བཞུགས་པ་མཇལ་དུ་ཕྱིན། ཕུ་
ཆུང་བ་ཡིན་རྒྱུ་དེས་ཅང་མི་གསུང། སྤྱན་སྔ་བས་དགེ་བཤེས་
འདི་ལ་མཇོལ་གསུངས། པོ་ཏོ་བ་དང་ཡང་མཇལ། དེའི་མཚམས་
མནལ་སད་པ་དང་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་ཟུང་འཇུག་གི་ཐིག་ལེ་མཇལ་
མ་ནུས་པ་བསོད་ནམས་རེ་ཆུང་སྙམ་ཡང་ཞིབ་པར་བསམ་པས་དེ་
དང་མཚུངས་པར་བྱུང་སྙམ་ལོག་པའི་འཁྲུལ་ངོར་ཤར་ཞེས་
གསུངས་པ་ནི་ལོག་པའི་འཁྲུལ་ངོར་ཤར་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཁེངས་
སྐྱུངས་མཛད་མོད་དོན་ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་ཟུང་འཇུག་གི་ཐིག་ལེ་
དངོས་སུ་གཟིགས་པ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཞལ་
ནས་པོ་ཏོ་བ་སྐྱབས་མགོན་འཁྲུངས་རབས་ན་བཞུགས་པས་མགོ་བོ་
གཏུགས་ཙམ་མིན་པར་སེལ་མ་ཤོར་བ་དགོས་པར་གོ་ཕྱིས་
སྐྱབས་མགོན་སྐུ་འདར་ཉེ་བའི་སྔོན་དེར་ཞལ་ནས། སྐུ་ཚེ་འཕྲེང་

[185]
ཐོབ་འདུག་ན་སྤྱོད་པ་རྩིང་ཡང་མཉན་པས་ཆོག་འཁོན་ཞུགས་
ཡོད་ན་སེལ་བྱ་བ་དེ་ལ་ཟེར་བས་མ་ཉན་གསུངས་པས་ཟིང་ཆ་མང་
བོ་བྱུང་སྐབས་ཀྱང་གང་མིན་གྱི་ཟེར་རྗེས་བསྙེགས་ཏེ་རང་འཕུང་
གཞན་འཕུང་མ་བྱས་པ་ཡང་དེ་ཚོས་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བསྟན་
བདག་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་དང་རང་གང་ལ་ཆོས་འབྲེལ་ཡོད་
པའི་བླ་མ་མཐའ་དག་དང་སེལ་མ་ཞུགས་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་
པར་གདམས་པ་ཡིན་ནོ། །
སྨྲས་པ། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་སྣ་ཚོགས་འོད་ཅན་ལས། །
སྣ་ཚོགས་ཁམས་དང་བག་ལ་ཉལ་ཇི་བཞིན། །སྣ་ཚོགས་ཟབ་
རྒྱས་འོད་བརྒྱ་བཀྱེ་བ་ཡིས། །སྣ་ཚོགས་གདུལ་བྱའི་རྟོགས་པའི་
འདབ་བརྒྱ་བཞད། །འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་ལམ་གསུམ་ཤེས་པ་
ཡིས། །རིགས་ཅན་མེ་ཡི་ཀུ་མུད་མེ་ན་ཀའི། །རབ་དཀར་
མཛེས་པའི་བཞིན་རས་ངོམ་བཞིན་དུ། །ཕར་ཕྱིན་བཞད་མོའི་
སྒྲ་ཡིས་ས་གསུམ་འགེངས། །ཐོས་སྒྲོག་ཞི་བའི་བདུད་རྩི་ཚོལ་
རྣམས་ལ། །གཞི་ཀུན་མི་རྟག་སོགས་སུ་ཤེས་པ་ཡི། །ཐབས་
མཁས་སྨན་སྦྱོར་ཟབ་མོའི་དོན་སྒྲུབ་ཀྱིས། །འཁོར་རྩ་གཏན་དུ་
འཇོམས་པའི་མི་འཇིགས་བྱིན། །མཚན་བཅས་མཚན་མེད་རིམ་
གཉིས་ལམ་བཟང་གི། །རྣལ་འབྱོར་མཐའ་རུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་

[186] །ཡི་གེ་ཕྱེད་དང་བཞི་བའི་རྒྱུད་དོན་བཞིན། །ཐུགས་
རྗེ་ཆེན་པོའི་ཟླ་ཞལ་དངོས་སུ་གཟིགས། །བཀའ་གདམས་ཐིག་
ལེ་བཅུ་དྲུག་རྣལ་འབྱོར་ལ། །རྩེ་གཅིག་གཞོལ་བས་ཟུང་འཇུག་
ཐིག་ལེ་གཟིགས། །བཀའ་གདམས་སྐུ་མཆེད་གསུམ་གྱི་ཞལ་རས་
ལས། །དབུགས་དབྱུང་འཆི་མེད་བདུད་རྩིའི་དཔལ་ཡང་ཐོབ། །
ཅེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་རྗེ་བཙུན་འཇིགས་
མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་
དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་
ལས་རིས་མེད་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ལ་སྔར་བཞིན་བདུད་རྩིའི་བགོ་སྐལ་
གནང་བ་དང། བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་འབྲས་རྟགས་
ལྷག་པའི་ལྷའི་ཞལ་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་པ་བརྙེས་པའི་སརྒ་སྟེ་དགུ་
བའོ། །
དམ་ཆོས་འཆད་སྤེལ་དང་མཉམ་དུ་ཐབས་མཁས་འཕྲུལ་
གྱིས་དགོན་སྡེ་བདེ་འཇགས་མཛད་པ་སོགས་ཀྱི་སརྒ་
འཇིགས་མེད་སྐུ་གསུམ་ལས་བྱུང་འོད་པོ་ཆེ། །ཀུན་ཁྱབ་
ཉེར་བདུན་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་
འཕེལ་བའི་གཉེན་གཅིག་པུ། །བཤེས་གཉེན་དམ་པར་སླར་ཡང་
ཕྱག་བགྱིད་དོ། །ཇི་སྲིད་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་མ་སྐེམ་པར། །

[187]འདྲེན་པའི་ཐབས་
མཆོག་ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་ཆེ། །མུ་མཐུད་བསྟན་པའི་ཚུལ་
འགའ་བརྗོད་པར་བྱ། །རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཆོས་ཀྱི་རྔས་ནི་སྐུལ་
བྱེད་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཁྱབ་བདག་འབད་སོགས་དང། །བྲལ་
ཡང་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ། །སངས་རྒྱས་གསུང་གིས་ཁྱབ་མཛད་
དེ། །སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཛད་པའི་གཙོ་བོ་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་
ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་པས་རྗེ་བླ་མ་འདི་བས་ཀྱང་མུ་མཐུད་ནས་བསླབ་
པ་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྡེ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་མི་
འཆད་པར་བསྐོར་བའི་ཚུལ་ནི་
དགུང་གྲངས་ང་གསུམ་པ་རབ་ཚེས་ས་ཕོ་རྟའི་ལོའི་ཟླ་བ་
དང་བོའི་ཚེས་བཅུ་ལ་མཁའ་སྤྱོད་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་དབང་བཞི་བྱིན་
རླབས་གནང། ཚེས་བཅུ་གཅིག་ནས་མཁའ་སྤྱོད་བསྐྱེད་རྫོགས་
ཀྱི་དམར་ཁྲིད་གནང། ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལ་མཁས་གྲུབ་ཅིག་བརྒྱུད་
ཀྱི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་བཅུ་བདུན་ལ་ཀླུའི་
བུམ་གཏེར་གྱི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་ལོ་གྱོན་མའི་ལས་
ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིད་དང་སྐུ་བར་བའི་ཡི་དམ་སྒྲུབ་སྐོར་གྱི་ལུང་གནང་
ཉེར་ལྔ་ལ་བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔའི་དབང་གནང། ཉེར་དྲུག་ལ་
ལུས་དཀྱིལ་གྱི་དབང་དང་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པའི་ཐུན་མོང་མ་

[188]
གནང་རྣམས་བསྩལ། ཉེར་བདུན་ནས་སྦྱོང་རྒྱུད་དཀྱིལ་འཁོར་
བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དབང་ཡོངས་རྫོགས་གནང། ཟླ་བ་གཉིས་པའི་
ཚེས་ལྔ་ལ་ཚེ་དབང། མཁའ་སྤྱོད་མའི་སྔགས་བཏུ། འཇམ་
དབྱངས་དཀར་བོའི་རྗེས་གནང། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་སོགས་ཀྱི་ལུང་
ཁ་ཤས་བཅས་གནང། ཚེས་དྲུག་ལ་འབྲོང་རྩེའི་འཇིགས་བྱེད་
བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ལུང། ཤར་འབུམ་ཆུ་བའི་ཁྱུང་ནག་གི་ལས་
ཚོགས་དང། མཁའ་ལྡིང་གསེར་མིག་འཁྱིལ་བ་འབྱུང་པོ་འུར་
འདེད་ཀྱི་ལུང་རྣམས་གནང། ཚེས་དགུ་ནས་ཉིན་བདུན་ལ་བྱང་
ཆུབ་བདེ་ལམ་གྱི་དམར་ཁྲིད་གནང། ཚེས་བཅུ་དྲུག་ནས་ལྷོ་བྲག་
མར་བའི་རྣམ་ཐར། རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་མགུར་འབུམ། གསང་
བའི་མགུར་དྲུག་རས་ཆུང་བའི་རྣམ་ཐར། ནམ་མཁའ་བསམ་
འགྲུབ་པའི་མི་ལའི་གསོལ་འདེབས་རྣམས་ཀྱི་ལུང་གནང། ཟླ་བ་
གསུམ་པའི་ཚེས་གཉིས་ནས་འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་ཁྲི་ཆེན་ངག་
དབང་བཀྲ་ཤིས་པའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་གནང། ཚེས་བདུན་
ནས་དུས་འཁོར་བསྡུས་རྒྱུད་མཚན་བཅས་དང། འགྲེལ་ཆེན་དྲི་
མེད་འོད་མཆན་བཅས་ཀྱི་བཤད་ལུང། ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་ཐར་
རྩེའི་སྦྱོང་རྒྱུད་དཀྱིལ་ཆོག་གཞན་ཕན་རྒྱ་མཚོའི་ལུང་གནང། ཚེས་
བཅུ་དགུ་ལ་གདུགས་དཀར་རྒྱལ་མཚན་ཐོད་འཁོར་གྱི་ལུང་ཁྲིད་

[189]
ཚུལ། གསེར་གྱི་རྡོ་རྗེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚེ་ཁྲིད་བཅས་གནང། ཉེར་
གཅིག་ལ་བླ་མ་ཞི་ཁྲོའི་ཚེ་དབང། ཕྱག་རྡོར་གཏུམ་པོ་དང་
འབྱུང་འདུལ་གྱི་རྗེས་གནང་རྣམས་གནང། ཉེར་གཉིས་ལ་རྟ་
མགྲིན་གསང་སྒྲུབ། ལྷ་མོ་དམག་ཟོར་མ། དམ་ཅན་སེང་ཞོན་
སོགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་རྣམས་བསྩལ། དུས་འཁོར་ངག་དབང་བཀྲ་
ཤིས་པས་ཞུས་ངོར་ས་ག་ཟླ་བའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཅུ་
གསུམ་བར་ལ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་འགྲེལ་བ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་
བཤད་ལུང། ཚེས་བཅུ་བཞི་ལ་སྐྱབས་འགྲོའི་ཁྲིད་གནང། བཅོ་ལྔ་
ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དུ་མ་ལ་དགེ་ཚུལ་དང་བསྙེན་རྫོགས་གནང། བཅུ་
དྲུག་ལ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་
སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྲིད་གནང། ཉེར་བདུན་ལ་དཔའ་ཅིག་གི་སྟ་གོན་དང་
དེའི་ཕྱི་ཉིན་དེའི་དབང་དང་མགོན་པོ་དང་ལྷ་མོའི་རྗེས་གནང་
བསྩལ། ཟླ་བ་ལྔ་བའི་ཚེས་གཅིག་ལ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་
དབང་གནང། ཉེར་དགུ་ལ་རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་དང་
དེའི་རྗེས་གནང། ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་
ལྕམ་སྲིང་གི་རྗེས་གནང་རྣམས་གནང། ཚེས་གཉིས་ལ་རིགས་
གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་དང་ཉི་མ་སྦས་པའི་ལུགས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་གི་
རྗེས་གནང་བསྩལ། ས་ལུགས་འཇམ་དབྱངས་དམར་སེར། སྒྲོལ་

[190] ཚེས་
གསུམ་ནས་ལམ་རིམ་མཆན་བཞི་མའི་བཤད་ལུང་གི་དབུ་བཙུགས་
ནས་ཚེས་བཅུ་ཐམ་པའི་བར་བཏོན་ཀྱང་སྐྱབས་རྗེ་གོང་མ་རྗེ་
བསྐལ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག་དེ་ཉིད་ཀྱིས། རྗེ་དུས་གསུམ་
སངས་རྒྱས་འགྲོ་བའི་མགོན། །ཕ་བླ་མའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་བྱས་
ནས། །འཁོས་མེད་ཀྱི་བན་རྒན་སྙོམས་ལས་པས། །དུས་དེ་
རིང་སྐྱོ་བའི་གླུ་ཆུང་ལེན། །སྤྱིར་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་རིན་པོ་
ཆེ། །ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ནམ་ལངས་སྐར་མ་འདྲ། །སྒོས་ཀུན་
མཁྱེན་བླ་མའི་གདན་ས་འདིར། །དུས་དེང་སང་ཁྲོམ་ལས་ངོ་
སོར་ཁྱེར། །རྗེ་སངས་རྒྱས་ཀུན་དངོས་བླ་མ་དེ། །གནས་མི་
མངོན་ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་གཤེགས། །བསྟན་འཛིན་དུ་རློམ་པའི་
བླ་ཆེན་འགའ། །འཐབ་རྩོད་དང་འཁྲུགས་སློང་ལས་ཀྱིས་
བྲེལ། །ཚུལ་མཐུན་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས། །ཐུགས་ཁྲེལ་གྱི་
ངང་དུ་ཞུམ་ཞིང་བཞུགས། །ལུང་རིགས་ཀྱི་དབྱངས་སྒྲོག་ཕལ་
ཆེར་ཡང། །ཕྱོགས་ལྷུང་གི་གཏམ་གྱི་གད་རྒྱང་སྒྲོག་བཙུན་
གཟུགས་ཀྱི་བསྟན་བཤིག་འགའ་རེ་ནི། །ངན་ལས་ཀྱི་མགོ་འཕང་
རེ་ཞིག་མཐོ། །ལྟས་ངན་གྱི་འབྱུང་བྱ་རྒྱབ་སེར་འགས། །མུན་
ནག་ལ་སྐྱབས་བྱས་ཐན་སྐད་སྒྲོག་ལུང་ལས་ཀྱི་མཐོ་བའི་ཆོས་
རྒྱལ་དེ། །མི་མང་གི་ཁྲོད་དུ་དམའ་འབེབ་གླེང། །ཤ་

[191] །ངན་སྐྱུག་གི་ཁྲོད་ན་དགའ་བཞིན་
འགྱིང། །སྔ་ཕྱི་ཡི་མཐའ་འོབས་མ་མཐོང་བའི། །རེ་ཞིག་གི་
རྟ་རྒྱུག་སྤྲོ་ན་ཡང། །བཀའ་ཆད་ཀྱི་གཡང་ལ་ལྷུང་བ་ཡིས། །
དར་རྒུད་ཀྱི་ལྟད་མོ་མཐོང་ཡང་སྲིད། །ཀུན་མཁྱེན་གྱི་ཐུགས་
བསྐྱེད་མ་ཟད་ན། །མཆོད་ཡོན་གྱི་ཉི་ཟླ་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས། །ནག་
ཕྱོགས་ཀྱི་མུན་པ་རབ་བཅོམ་ནས། །བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་པད་ཚལ་ཅིས་
མི་བཞད། །ཅེས་ཤིང་ཡོས་ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བདུན་ལ་
འབྲོག་སྟོང་ནས་འཁྱག་སྒང་ལ་གཅིག་པུར་སྐྱོ་གླུ་བླངས་ཞེས་
ཕེབས། ཁྱད་པར་ཤིང་ཡོས་ལོའི་དབྱར་ངོར་སྲིད་སྐྱོནད་དྤ་མང་
རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཕྱག་ཡིག་གནང་པར། ཕྲག་དོག་རླུང་དམར་འཁྲུགས་
པའི་རྒྱ་མཚོ་དང། །དགའ་སྡུག་སྣང་བ་སྤྲིན་པར་ཉི་ཤར་འདྲ། །
ཡིད་སྣང་ཆར་སྤྲིན་ནང་འཁྱུག་གློག་ལྟ་བུར། །གྱུར་འདི་ཡང་ན་
དམ་སྲིའི་འཕྲུལ་ཞིག་གམ། །མིན་ན་ངན་གོམས་བག་ཆགས་
སད་པས་ལན། །འདི་དག་འདི་ཕྱིའི་ལེགས་ཚོགས་འཇིག་པའི་
རྒྱུར། །ཉེ་བར་དགོངས་ཏེ་རྐྱེན་སེལ་རིམ་གྲོ་དང། །གཙོ་
ཆེར་རང་སེམས་རྟ་ཕོ་གཉེན་པོ་ཡིས། །རྟ་ཁ་གྱེན་དུ་བསྒྱུར་ལ་
མ་འབད་ན། །སྐྱག་ལང་ཤོར་རང་དྲག་ན་མགོ་ལོག་གི། །དཀོན་
བཀྲའི་དགེ་བཤེས་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་པ། །འཕྲིན་ལས་མིང་
འཛིན་ཇི་བཞིན་འགྱུར་གྱིས་དོགས། །གཏམ་འདི་ཤ་ཚའི་སྙིང་

[192] །མ་ཟད་རང་གཞན་སྐྱོན་མང་བྱ་བཞག་
གིས། །རྒྱལ་ཁམས་བརླག་པའི་རྒྱུར་སོང་མང་མཐོང་ནས། །
ཚུལ་འདི་དྲང་བོར་སྨྲས་ལ་ཡིད་གཏད་འཚལ། །གཅིག་ཏུ་དེང་
དུས་ཁོ་བོ་ཙམ་ཞིག་ལས། །ཉིད་ལ་སེམས་གཏིང་ཤ་ཡང་ཚ་བ་
དཀོན། །གཉིས་སུ་འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་ལ་མཁས་ཤིང། །ཉམས་
མྱོང་ལྡན་ཞིང་འཆད་མཁན་ཉིན་སྐར་ཙམ། །དེ་ཕྱིར་འདི་འདྲའི་
བསླབ་སྟོན་བྱེད་མཁན་ཞིག་མ་མཐོང་ཕྱིར་ན་ཡིན་ལུགས་
འདི་བཞིན་སྨྲས། །ཞེས་ཕེབས་པའི་ཐོག་ཏུ་བབ་སྟེ་སེར་གཟུགས་
དག་གིས་བསམ་སྦྱོར་ལོག་པ་འབའ་ཞིག་གིས་སེར་དམག་བསླངས་
འུར་ཟིང་ཆེ་བར་བྱུང་བ་ལ་བསྟེན་ནས་རྗེ་འདི་བས་ལམ་རིམ་
མཆན་བཞི་མའི་བཤད་ལུང་རེ་ཞིག་མཚམས་འཇོག་དགོས་བྱུང་
འདུག་ཉེར་གཅིག་ལ་སློབ་མ་འགའ་ཞིག་གིས་བསྐུལ་ངོར་དབྱངས་
ཅན་མ་དཀར་མོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང། དམར་མོའི་རྗེས་
གནང་བཅས་བསྩལ། མཁའ་སྤྱོད་མའི་དབང་བཞི་བྱིན་རླབས་
ཡང་གནང། དེ་ནས་དགོན་པར་ཟིང་འཁྲུག་གིས་སོས་མི་བདེ་
བར་གྱུར། གང་ལ་རྩོད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནས་ནི། །དཔག་ཚད་
བརྒྱ་ཡི་ཕ་རོལ་འགྲོ་བར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྗེ་བླ་མ་རིན་
པོ་ཆེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཟིང་འཁྲུག་དེ་དག་ལས་བཤོལ་དགོས་དགོངས་
ནས་རི་ཁྲོད་མཎྜལ་བྱང་ཆུབ་གླིང་དུ་ཕྱག་ཕེབས་གནང། དེ་ནས་

[193] ཟླ་
བ་དྲུག་པའི་ཚེས་ཉེར་བདུན་ཉིན་ཟི་ལིང་ནས་མ་ཆེས་སང་གི་
དམག་གཏོས་ཆེ་བ་ལྷགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མཎྜལ་རི་ཁྲོད་དེ་ནས་
ཀྱང་མ་བཞུགས་པར་ཕྱིར་དགོན་པར་ཕེབས། མཎྜལ་རི་ཁྲོད་རྒྱ་
དམག་གིས་གཏོར་བསྲེག་བྱས་ཏེ་ལྷག་མེད་དུ་བཙོམ་པ་ཕྱིས་ཀྱང་
བསྐྱར་གསོ་མ་ཐུབ་འདུག་མཎྜལ་རི་ཁྲོད་ནས་གདན་སར་ཕེབས་
པའི་ཕྱི་ཉིན་ནངས་པར་ཐུའུ་བཀྭན་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ། དུས་ངན་
སྙིགས་མའི་བྱེད་སྤྱོད་དར་དྲགས་པས་ཕན་སླེབ་ཆུང་ཡང་ཐུགས་
ལྷག་བསམ་མཛད་པ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞེས་ཞུས། དེའི་ཕྱི་ཉིན་ནངས་
པར་སྲིད་སྐྱོང་རིན་པོ་ཆེས་རྗེ་འདི་བར་འབོད་མི་གདན་འདྲེན་པ་
མངགས་ཏེ་གནས་ཚུལ་འདི་ལ་ཅི་དྲག་གི་བཀའ་འདྲི་གནང་བར་
རྗེ་འདི་བས་རིམ་གྲོ་གཏོས་ཆེན་རེས་བཟློག་འགྲོ་ཞེས་ཕེབས། ཡང་
ཁོང་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ་དུ་ཕྱིན། ཐུགས་གློད་པའི་
སྐབས་མིན་པར་དགོན་མ་ལག་སྡེ་དང་བཅས་པ་རྗེས་སོར་ཡང་
སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་ཏུ་འབྱོར་ངེས་ཤིག་ཤུལ་གནས་རྣམས་ཀྱི་
ཁུར་དུ་བབ་ཚུལ་ཞུས་པས། བརྩོན་པ་ཅི་ལྕོགས་བགྱིད་ཅེས་
གསུང་ཕེབས། སྔ་གོང་རྗེ་འདི་བས་ཨ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེར་ཡང་
ཟིང་ཆ་འདི་མི་འོངས་པའི་སྐྱབས་འཇུག་ནན་ཆེར་ཞུས་པར་ལན་
ལ་ཁོང་ཚོས་ངའི་ངག་ལ་མི་ཉན་གཞན་ཅི་བྱེད་ཅེས་གསུངས་ནས་

[194] རྗེ་འདི་བས་འོ་ན་ཅི་བྱེད་ཞུས་པས་
འོང་རྒྱུ་རེད་ཐབས་ཀྱང་ཟད་ཅེས་གསུངས་པ་རྗེ་འདི་བས་ཐུགས་
ལ་ཡོད་གཤིས་ཁོང་ད་ནི་སྡོད་པའི་དུས་མིན་འགྲོ་དགོངས་ནས་
མཚོ་ཁར་ཕེབས་ཏེ་སོས་བདེར་སྤང་ལྗོངས་ནས་ལམ་རིམ་བསྡུས་
དོན་གྱི་འགྲེལ་བ་དེ་གསུང་རྩོམ་གནང། དེ་ནས་ཆེར་མ་འགྱང་
པར་བདེ་འཇགས་བྱུང་བའི་ཡི་གེ་བདེན་མིན་རྫུན་མིན་ཞིག་འབྱོར་
བས་ཁོང་ཕྱིར་དགོན་པར་ཕེབས། ཐུགས་བརྩོན་ཆེར་མཛད་དེ་
དཀོན་མཆོག་ལ་གསོལ་འདེབས་ཆོས་སྐྱོང་ལ་འཕྲིན་བཅོལ་གནང་
ཁོང་གི་ཐུགས་ལ་སྐྱབས་མགོན་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་མི་སྐྱོན་
སྙམ་པ་ཤར་གསུངས། དེ་སྐབས་ཁོང་གི་མནལ་ལམ་དུ་ཁྲོ་བོ་སྔོན་
པོ་ཞལ་དབྱིབས་ཆེས་མི་མཛེས་པ་ཞིག་གིས་སྣ་དྲངས་ཏེ་འབག་
གྱོན་པ་ཆེས་མང་བོ་ཞིག་གིས། ཡབ་སྲས་བརྒྱུད་པར་བཅས་པའི་
ཐུགས་རྗེ་དང། །བྱིན་རླབས་ནུས་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
པས། །ཞེས་འདོན་བཞིན་པར་འཆམ་བྱེད་ཀྱང་ཁོང་གིས་མཇུག་
གྲུབ་ཀྱི་བར་དུ་གསུང་བཞིན་འགྲོ་བ་རྨིས་པས་མནལ་སད་པ་དང་
ཀུན་མཁྱེན་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེར་ངེས་འདྲོངས་བྱུང་བས་བློ་བདེ་
གསུངས་ཤིང། དེ་ནས་ཁོང་གིས། རིགས་གསུམ་སྒྱུ་འཕྲུལ་བློ་བཟང་
གྲགས་པ་དང། །འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་སྐུ་ཚེ་འཕྲེང་བརྒྱུད་
ཀྱི། །རྨད་བྱུང་ཐུགས་བསྐྱེད་བདེན་པའི་མཐུ་བྱིན་གྱིས། །ནག་

[195] །ཅེས་བཀའ་རྩོམ་
མཛད་དེ་སློབ་མ་མང་བོ་ཞིག་ལ་ལུང་གནང། བླ་སློབ་ཚང་མས་
བཀའ་རྩོམ་དེ་གསུང་བཞིན་དུ་མཐའ་བར་ཕེབས་ནས་རྒྱ་ཧོས་
དཔོན་པོ་ཐོང་སི་ངོ་མར་ཟེར་བར་གུས་ཚུལ་གྱིས་ངེད་ཅག་གྲྭ་བ་
ཐམས་ཅད་དཔོན་སུ་ཡིན་གྱི་མངའ་འོག་གི་ཆོས་འདོན་མཁན་ཡིན་
པས་དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་དང་བཅས་པར་གནོད་མི་བྱེད་པར་ཁྱེད་
ཀྱིས་ཤེས་ཞེས་ཞུས་པར། དཔོན་དེས་མཐེ་བོང་བསྟན་ཏེ་བླ་
མ་ཟེར་བ་ཁྱོད་རེད་ཟེར་ཞིང་བདུ་ཁང་གཏོར་བྱེད་ཀྱི་མེ་སྒྱོགས་
བཙུགས་ཡོད་པ་སོགས་བསྡུས་ནས་དགོན་པ་ལ་སྐྱོན་མི་གཏོང་བར་
བྱས། ནང་ཆེན་རེ་གཉིས་དང་མཎྜལ་རི་ཁྲོད་མ་ཆེས་ཚང་གི་
དམག་གིས་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་ལས་དགོན་བྱིངས་ལ་གནོད་པ་
མ་བྱུང་བ་ཡང་རྗེ་འདི་བའི་བྱིན་རླབས་དང་ཐུགས་རྗེ་ཐབས་
མཁས་ཁོ་ནའི་དྲིན་ཡིན་ནོ། །ཁོང་གི་ཞལ་ནས་སྔར་ཆུང་ངུའི་
དུས་ཆོས་སྐྱོང་ཁོག་ཞུགས་ཀྱི་ལུང་བསྟན་ཞིག་ལ། ཕྲག་དོག་གྱ་
གྱུའི་དྲི་བཞོན་འཚུབ་མ་ནས། །ཞེ་སྡང་དུ་བའི་རྒྱལ་མཚན་འཛིན་
པ་ཡིས། །གཏི་མུག་གཉིས་འཐུང་བསྐྱོན་པའི་ན་བ་སྟེ། །ང་
རྒྱ་རི་བོ་འབིགས་བྱེད་དྲག་ཏུ་འབེབས། །ཞེས་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་
ཀྱང་ཀུན་མཁྱེན་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་ཀྱིས་གཙོ་བོར་དགོན་
འདི་གྲ་མ་ཆག་པ་ཞིག་བྱུང་བས་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་སེམས་ལ་

[196]
གསུངས། ཞལ་འཕྲོས་ལ་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་དང། བདེ་ཐང་
ཚང་སྐུ་ཕྲེང་ཡབ་སྲས་དད་དང་དམ་ཚིག་གཙང་སྟབས་སྐྱབས་
མགོན་མཆོག་གི་རྣམ་ཐར་མཇུག་རྫོགས་པར་གྲུབ་ཡོད་པས་ལུང་གི་
ཐོག་མ་གསན་ན་ལེགས་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་བདེ་ཐང་སྤྲུལ་བའི་
སྐུས་ལྷ་དར་ཆེ་ལེགས་བཅས་སྙན་གསན་ཕུལ་བས་ཐུགས་དགྱེས་
ཚོར་དང་བཅས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྐྱབས་མགོན་བསྐལ་
བཟང་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག་གི་རྣམ་ཐར་ཁ་སྐོང་རིན་པོ་ཆེའི་
འཕྲེང་བའི་མཛེས་རྒྱན་ལུང་གསུང་བཤད་ངོ་མཚར་བ་དུ་མ་དང་
བཅས་ཉིན་གཅིག་ལ་བསྩལ། འདི་སྐབས་བདེ་ཐང་སྤྲུལ་བའི་
སྐུས་མཚན་ལམ་དུ་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་དུ་འཇལ་ཏེ་
བཀའ་ཆོས་ལ་སྙན་གསན་ཕུལ། ཁོང་ནས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་
ཐར་གནང་གི་ཡོད་པ་ཞིག་རྨིས་འདུག་འདི་ཡང་རྗེ་འདི་བ་
སྐྱབས་མགོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་ཐུགས་རྒྱུད་གཅིག་པར་མ་
ཟད་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ཀྱང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཐུགས་གཅིག་པའི་
མཚན་མ་ཡང་དག་གོ། །མ་ཆེས་ཚང་གི་འཁྲུག་ཟིང་མུ་མཐུད་
བྱུང་བར་བརྟེན་སོས་བདེ་བར་སྡོད་པའི་སྐབས་མ་བྱུང་བས་ཧོར་
གཙང་དགོན་གསར་དུ་ཕེབས། དེ་ནས་འཇིགས་བྱེད་ཞེ་དགུ་མ་
དགྲ་ནག་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མ། གཤེད་དམར་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མ་རྣམས་

[197] ལོ་མཇུག་བདེ་ཐང་སྤྲུལ་བའི་
སྐུར་ཕྱག་ཡིག་གནང་བར། ལོ་སྔ་ཕྱི་འདི་དག་ཏུ་དགོན་འདིར་
གེགས་ཆ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་ཡང་སྤྲུལ་དང་
བསྟན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་བསྙེན་པ་གནད་
སྨིན་ཞིག་མཛད་ན་ལེགས་ཚུལ་ཀྱང་ཕེབས། ཧོར་ཟླ་བཅུ་བའི་ཚེས་
ནས་བདུད་རིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་རེབ་ཀོང་ཕྱོགས་ཀྱི་རོང་འབྲོག་
གི་དམག་གཏོས་ཆེན་རྒྱབ་རྟེན་དུ་གཡར་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་འདི་
མིང་བརྡ་རྗེས་ཤུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་བྱེད་རྩིས་བྱས་ཀྱང་མཆོག་
གསུམ་གྱི་བྱིན་རླབས་དང་སྲུང་མའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཁོ་ཚོའི་བསམ་
པ་དང་གོ་བཟློག་ཏེ་རེབ་ཀོང་བ་རྣམས་རྒྱས་ཕམ། མ་ཆེས་ཚང་
གིས་དམག་དཔུང་བཏེགས་ཏེ་ཨ་མཆོག་གི་སྟེང་དུ་ཕྱིན། བླ་བྲང་
ངོས་གཙང་དུ་ལུས་སྟབས་ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་འདི་བ་ཕྱིར་རང་དགོན་དུ་
ཕེབས་ནས་བླ་སློབ་ཚང་མ་ཞལ་འཛོམས་ཏེ་གནམ་ལོ་གསར་བཞད་
ཀྱི་དགའ་སྟོན་མྱོང་རྒྱུ་བྱུང། འདི་སྐབས་མནལ་ལམ་དུ་བྲག་
དམར་ཀེར་ལངས་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཞིག་ཡོད་པའི་རྩར་རྔ་རོལ་
དང་བཅས་བག་ཙེའི་གསོལ་ཁ་ཞིག་བཏང། གཤིས་ཕྱིན་
འགྲོ་འདོད་པ་ཡིན་ཚེ་འགྲོ་ཞེས་སྐྱབས་མགོན་གོང་མ་དེ་ཉིད་ག་
ཤེད་གཤེགས་རྗེས་སུ་ཕེབས་པས་ཕྱོགས་ཀུན་བྲག་རི་སྔོ་སངས་ངོས་
མཉམ་པ་སྒོ་ཁྱིམ་ལག་མགོ་ཤོང་ཙམ་པ་ལ་ཕེབས་པའི་རྗེས་མི་ཟིན་

[198]
དགོན་སྟེང་དུ་འོང་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། འདི་ཡང་སྐྱབས་མགོན་
མཆོག་གིས་རྗེ་འདི་བ་ལ་དགོན་འདིར་བཞུགས་རྒྱུ་ལས་གཞན་དུ་
མ་ཕེབས་གསུངས་པ་བཞིན་རྗེ་འདི་བ་དགོན་འདིར་མི་བཞུགས་ཚེ་
དགོན་པར་གེགས་ཆ་ཆེ་བས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གིས་དགོན་
འདིར་གདན་དྲངས་པར་མངོན་ནོ། །
དགུང་གྲངས་ང་བཞི་བ་རབ་ཚེས་ས་མོ་ལུག་གི་ལོའི་ཟླ་བ་
དང་བོའི་ཚེས་ལྔར་གྲུབ་རྒྱལ་ལུགས་ཀྱི་ཚེ་དབང། སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་
ཚེ་དབང། མགོན་པོ་བར་ཆད་ཀུན་སེལ་གྱི་རྗེས་གནང་རྣམས་
བསྩལ། ཚེས་དྲུག་ནས་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་ཁ་
སྐོང་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་དེ་དང་འཇམ་སྡུད་བཟང་གསུམ་གྱི་
ལུང་གནང། ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཟླ་མཇུག་ཏུ་ཆོས་དཔལ་ཞིང་དུ་
ཕེབས། ཟླ་བ་དེའི་ཉེར་ལྔའི་ཉིན་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད་
ལམ་གཙོའི་ཁྲིད། ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་སློབ་མ་རྗེས་
འཛིན་དང། ཚེས་བཅུ་ནས་སློབ་མ་སྟ་གོན་དང། བྱིས་པ་ལྟར་
འཇུག་པའི་དབང་བདུན། གོང་མ་གོང་ཆེན་གྱི་དབང་བཞི། རྡོ་
རྗེ་སློབ་དཔོན་བདག་པོ་ཆེན་པོའི་དབང། མཇུག་ཏུ་ཚོགས་འཁོར་
དང་བཅས་པ། གཞན་ཡང་རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་གི་དབང་
གཅོད་དབང། ཐུབ་པ་དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད་དང་དཔལ་མོའི་

[199] བུ་སྟོན་གོང་ཁུག་མའི་ཚེ་
དབང། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་བོའི་ལུགས་ཀྱི་བླ་མ་ཞི་ཁྲོའི་ཚེ་དབང་
སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཚེ་དབང། ཚེ་དབང་འཆི་མེད་རྡོ་རྗེའི་སྲོག་ཤིང་
སྟག་ཕུའི་དག་སྣང། རྟ་མགྲིན་གྱི་དབང་བཞི་བྱིན་རླབས། ནཱ་
རོ་མཁའ་སྤྱོད་མའི་དབང་བཞི་བྱིན་རླབས། འཇིགས་བྱེད་དཔའ་
ཅིག་གི་དབང། ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་སྒྲུབ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་བཞི་
བ། འཇམ་དབྱངས་དཀར་བོ། སྒྲོལ་དཀར། རྣམ་འཇོམས་
ཁྱུང་ཁྲ། ནཱ་ག་རཀཤ། ཕྱག་རྡོར་གཏུམ་པོ། ཚེ་དཔག་མེད་
ནཱ་རོ་མཁའ་སྤྱོད་མ། ཕྱག་རྡོར། རྟ་མགྲིན། རྟ་མགྲིན་པདྨ་
གར་དབང། ལེགས་ལྡན་མཆེད་གསུམ། འཇམ་དབྱངས་སྨྲ་
སེང་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང། ཀྱཻ་རྡོར་
གྱི་དབང། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་
ཚེ་གཅིག་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁྲིད། ཚེམ་བུ་དམར་ཁྲིད། བླ་མཆོད་
ཕྱག་ཆེན་སྦྲགས་མའི་ཁྲིད། འཕོ་ཁྲིད། བློ་སྦྱོང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་
གྱི་ཁྲིད། ཟ་བྱེད་མཁའ་འགྲོའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཁྲིད། ལམ་རིམ་
ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པ་དང་བཅས་པ་
སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ། རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན། འགྲེལ་བ་བཞི་
སྦྲགས། འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་རྣམས་ཀྱི་བཤད་ལུང་གནང་
བརྒྱད་སྟོང་བ། ཐར་མདོ། རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ། སྤྱོད་འཇུག་

[200] བཞི་བརྒྱ་བ། བཤེས་སྤྲིང། བློ་སྦྱོང་ཚིག་བརྒྱད་མ་
མན་ངག་ལྷན་ཐབས། བདེ་མཆོག་རྩ་རྒྱུད། རྟོག་བདུན། གསང་
འདུས་རྩ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་ལུང་གནང། རིགས་བྱེད་མ། སྒྲོལ་མ་
འཇིགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་འདུ་འཁོར། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་
འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད། ལམ་གཙོ། དྭགས་པོའི་གསང་
འདུས་ཀྱི་བསྐྱེད་རྫོགས། འཇིགས་བྱེད་བསྐྱེད་རིམ་དངོས་གྲུབ་སྙེ་
མ། པཎ་ཆེན་ཆོས་རྒྱན་གྱི་བདེ་མཆོག་བསྐྱེད་རིམ། དེའི་གསུང་
ལྟ་ཁྲིད་དྲན་པ་བཞི་ལྡན། སྐུ་བར་བའི་ཡི་དམ་སྒྲུབ་སྐོར་སོགས་
ལུང་མང་བོ་གནང། ལོ་ལྟར་ས་གའི་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་གྲྭ་ཚང་བཞིས་
ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཟང་སྤྱོད་སྟོང་གསུམ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ཐེབས་སུ་དངུལ་
སྲང་ཉིས་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་ཐམ་པས་སྦྱོར་འཇགས་མཛད། ལོ་
རེ་བཞིན་མགོན་པོའི་ཞི་རྒྱས་ཀྱི་གཏོར་སྒྲུབ་རེས་མོས་ཚུགས་པའི་
གཏོང་ཐེབས་སུ་དངུལ་སྲང་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་བཞག་ཞབས་བརྟན་
ལྷ་ཁང་དུ་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་སོ་གསུམ་གྱིས་སྨྱུང་གནས་མཛད་
པའི་ཐེབས་སུ་དངུལ་སྲང་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་སྦྱོར་འཇགས་
མཛད་དེ་སྨྱུང་གནས་ཀྱི་རྒྱུན་བཙུགས། སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་ལ་ཐུབ་པ་
དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད་ཀྱི་བདག་འཇུག་ཉིན་བདུན་གྱི་མཆོད་
ཐེབས་སུ་དངུལ་སྲང་བརྒྱ་དང་བཅོ་ལྔ་སྦྱོར་འཇགས་མཛད། ཆོ་
ག་ཆོག་རྐྱང་བཙུགས་ཏེ་ཕག་ལོ་ནས་བདག་འཇུག་འཛུགས་རྒྱུའི་

[201]
རྒྱལ་དང། གུང་ཚིགས་དང་དགུང་ཇ་ལ་བདག་མདུན་དབང་
ཆོག་བཅས་རྫོགས་པར་བྱེད་དགོས་པའི་གསུང་བཀོད་དང། རྡོ་
རྗེ་འཛིན་པའི་དཀྱིལ་ཆོག་ལ་ཁ་སྐོང་གི་ཚུལ་དུ་ཆོ་ག་ཆ་ལག་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པ་ཚང་བའི་ལྷན་ཐབས་ཀྱང་གསར་རྩོམ་མཛད། འདུ་
ཁང་ཆེན་མོའི་སྟེང་ཐོག་རྣམས་མ་གྲུབ་པར་ཡོད་པས་དེའི་ཆེད་དུ་
དངུལ་རྡོ་ཚད་གསུམ་གནང། སྨན་པའི་འདུ་ཁང་གསར་བསྐྲུན་
གྱི་སར་ལྟོ་འཕྱེའི་ཐིག་དང། བརྟག་བསླང་སྦྱང་གསུམ་གྱི་བཀོད་
ཁྱབ་དང། བདེ་ཐང་རྡོ་རྣམས་པ་ལག་གི་བླར་བསྐོས་ཏེ་རྡོ་
བཏེགས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་རུང་ཁང་གཅོད་པ་སོགས་ལག་
ལེན་མཐའ་དག་འདུལ་བ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་དགོས་ཀྱི་གསུང་
བཀོད་ཞིབ་རྒྱས་གནང་ནས་ཟླ་བ་ལྔ་བའི་བཅོ་ལྔ་ལ་གདན་ས་བཀྲ་
ཤིས་འཁྱིལ་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར། གདན་སར་ཕེབས་ཏེ་
བསྟན་འགྱུར་ལུང་རྒྱུན་གང་ཡོད་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ལུང། བདེ་
གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་དབང། མི་འཁྲུགས་པ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་
གྱི་དབང། བདེ་མཆོག་རབ་འབྱམས་ཀྱི་ནང་ཚན་ཕག་མོ་སྐོར་གྱི་
དབང་གསུམ། དུས་འཁོར་སྤྱི་བཀའི་དབང་སྟ་གོན་དང་བཅས་
པ། བླ་མ་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་སྐོར་འགའ་ཞིག་གི་ལུང་
སོགས་དང། བདེ་ཐང་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་མཁས་གྲུབ་སངས་

[202] རྗེ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་གི་སྐོར་
ལས་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་ཁྲི་ཤིང་རྒྱས་པའི་མེ་
ཏོག་བདེ་ཐང་རིན་པོ་ཆེའི་རྟོགས་བརྗོད། དྲིལ་བུ་ལུས་དཀྱིལ་
གྱི་བདག་འཇུག་འཇིགས་བྱེད་དབང་བཤད། བཟང་སྤྱོད་འབྲུ་
འགྲེལ། རིགས་གསུམ་སྒྱུ་འཕྲུལ་སོགས་ཀྱི་ཤོ་ལོ་ཀ་རྣམས་ཀྱི་ལུང་
གནང། བདེ་ཐང་མཁན་སྤྲུལ་ལ་དཔེ་འཛིན་སྐྱོར་སྦྱང་དཔེ་ལྟས་
དཔེ་ཁྲིད། ལུང་རིགས་ཀྱི་དགོས་གཅོད་སོགས་དང། བཀའ་
ཆོས་ཉན་རྒྱུ། མཚམས་བསྙེན་སྒྲུབ་གང་ཐད་ནས་བརྩོན་པ་རྒྱུན་
ཆགས་དགོས་ཚུལ་དང། ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱང་དགུང་ལོ་ང་བཞི་
ཙམ་ལ་སླེབས་སོང་བས་ཁོམ་པ་མི་འདུག་ཅེས་བསླབ་བྱ་གནད་སྨིན་
དང། གསུང་དགོངས་གཞི་ཅན་འགའ་ཞིག་གསུངས། སྒོ་
མང་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་བསྙེན་སྒྲུབ་སྦྲགས་མའི་འདོན་སྒྲིག་
དང། བྲག་དཀར་བཀའ་བཅུའི་བཅུ་ཆའི་སྦྱིན་སྲེག་ཚེ་དབང་
འཆི་མེད་རྡོ་རྗེའི་སྲོག་ཤིང། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་
མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་ལམ་རིམ་ཚིགས་བཅད་མ་སོགས་ཀྱི་ལུང་
གནང། དགུ་འཆམ་སྟེང་ཧོར་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་ཟླ་བ་བཅུ་
གཅིག་པའི་ཚེས་ཉི་ཤུའི་བར་སྐུ་མཚམས་མཛད། འདི་སྐབས་
བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་གཉིས་གདན་འདྲེན་མཛད། གདན་
སར་ཕེབས་ནས་འདི་གའི་གྲྭ་ཇའི་ཚོགས་ཟངས་འགའ་ཞིག་གིས་

[203]
འདུག་པ་ཐུགས་ལ་གཟན་པས་རྒྱ་དངུལ་རྡོ་ཚད་དྲུག་གིས་བསྒྲུབས་
ཏེ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་སྦྱོར་འཇགས་མཛད་
དགུང་གྲངས་ང་ལྔ་བ་རབ་ཚེས་ལྕགས་ཕོ་སྤྲེལ་ལོ་ལ་སྨོན་
ལམ་ནང་དུ་ཐུའུ་བཀྭན་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་གི་མཁའ་སྤྱོད་ཆོས་
སྐོར་གནང། ཚེས་བཅུ་བདུན་ནས་བདེ་ཐང་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་
ཀུན་མཁྱེན་གོང་མའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་གནང། ཟླ་བ་གསུམ་
པའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་ཕྱག་མཛོད་མཁན་པོ་སྤྲུལ་བའི་སྐུས་ཞུས་ངོར་
བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་དམར་ཁྲིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་
བགྲོད་པའི་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་སྨིན་རྒྱས་སུ་གནང་སྟེ་མཆོད་པ་རྒྱ་
ཆེན་པོ་དང་བཅས་འབུམ་སྟོན་ཇོ་བོའི་མདུན་ནས་སེམས་བསྐྱེད་
མཆོད་པ་གནང། འདི་སྐབས་ཁྲིད་ཉན་པ་བོ་རྣམས་ལ་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ས་བཅད་དམ་མིན་ཀྱང་བདེ་ལམ་གྱི་
ས་བཅད་ཡོད་པར་གྱིས་ལ་ལམ་རིམ་ཤར་སྒོམ་ལྟ་བུ་རེ་གལ་ཆེ་
ཚུལ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་གནང། ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཉེར་ལྔའི་ཉིན་སྒོ་
མང་མཁན་སྤྲུལ། བདེ་ཐང་མཁན་སྤྲུལ། ལེགས་ཚོགས་དང་
གསུམ་ལ་ཀུན་མཁྱེན་གོང་མའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ཁྲོད་ནས་བཀའ་རྒྱ་
མའི་སྐོར་གནང་སྟེ་མཇུག་ཏུ་ངེད་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱེད་སྒོ་མང་
ཚང་དང་ཕྱེད་བ་དེ་ཐང་ཚང་སྟེ་ཁྱེད་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱག་ན་ཡོད་

[204] དེ་ནས་མ་འགྱང་བར་སྐུ་བསྙུན་གྱི་རྣམ་པ་མཛད་
སློབ་མ་སོ་སོ་དང་གྲྭ་ཚང་སོ་སོ་ནས་ཞབས་བརྟན་ཕོན་ཆེར་
བསྒྲུབས། བརྟན་བཞུགས་ཀྱང་ཕུལ་ནའང་དྭངས་སྐྱེད་ཆེར་མ་
བྱུང། ཉིན་ཞིག་ཞལ་ནས་གདུང་མདུན་དུ་སོང་ནས་མཆོད་
མེ་དང་སྙན་ཤལ་རེ་ཕུལ་ལ་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་དགོས། དེ་ཡང་ངེད་
མ་ཤི་བར་ཡུན་རིང་བོར་བསྡད་ན་སྤྱིར་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དང་
ཁྱད་པར་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ཐུགས་
བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་གྱིས་བཟུང་བའི་དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་དང་བཅས་པ་
ལ་ཕན་ཐོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་མྱུར་དུ་ནད་འདི་ལས་གྲོལ་རྒྱུའི་
སྐྱབས་འཇུག་དང་དེ་མིན་ཕན་པ་གང་ཡང་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་མི་
མྱོང་བར་མྱུར་དུ་འཆི་བའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས། བཅོས་བསྒྱུར་མི་
བྱེད་པར་འདི་བཞིན་གྱིས་ཞེས་ཕེབས་པ་བཞིན་བསྒྲུབས་པས་ཕྱིའི་
ནངས་པར་ནས་རིམ་བཞིན་དྭངས། འདི་ཡང་རྣམ་ཐར་ཡ་མཚན་
པའོ། །འདི་སྐབས་ཤིག་ཏུ་གུང་ཐང་བློ་གྲོས་ཞེས་པའི་བཤེས་
གཉེན་མཚན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེས་ཀྱང་ཐུགས་མ་བདེ་བར་ཁ་
དར་ཞིག་བསྐུར་ཏེ་ཞལ་འདོན་གྱི་སྐབས་སོགས་སུ་ཁྱེད་རང་གི་སྐུ་
ཚེ་བརྟན་པའི་ཆེད་དུ་དམིགས་ན་ལེགས་ཚུལ་གསུངས་པ་བཞིན་
སྙན་བསྐུལ་ཞུས་པར་ཁོང་གི་ཞལ་ནས་ངས་ཚེ་གང་བོ་འདིར་ཁ་
ཏོན་དང་དགེ་སྦྱོང་གང་བྱས་ཐམས་ཅད་ཚེ་འདིའི་ཆེད་དུ་དམིགས་

[205]
དེ་ནས་བདེ་ཐང་སྤྲུལ་སྐུས་སྔར་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་
ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་དབང་བོའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་ཡང་
བསྐྱར་ཞུས་པའི་ལན་དུ་སྤྱིར་བཀའ་ཆོས་ལ་བར་ཆད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་
སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ནས་གསུངས་པའི་སྐུ་རིམ་རེ་ཡོད་ཀྱང་འདོན་
མ་ཐུབ་གསུངས་པས་ཞབས་རིམ་ཅི་དགོས་ཀྱང་བསྒྲུབ་ཞུས་པར་སྐུ་
རིམ་རྣམ་གསུམ། བགེགས་མཐར་བྱེད་ཀྱི་འཕྲེང་སྔགས་དང་
བདུད་ཚར་གཅོད་པའི་སྔགས་སྒྲུབས་ཞེས་བཀའ་གནང། ཟླ་བ་
དྲུག་པའི་ཚེས་གསུམ་ནས་སྐྱབས་མགོན་འཇིགས་མེད་དབང་བོའི་
གསུང་འབུམ་ཡོངས་རྫོགས་དང་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་བདེ་ལམ་གྱི་
ཁྲིད། ས་སྐྱའི་གསེར་ཆོས་བཅུ་གསུམ། རྣམ་སྲས་བཀའ་བཅོ་
ལྔ། བརྒྱད་སྟོང་བ། མདོ་སྡེ་བསྐལ་བཟང་སོགས་ཀྱི་ལུང་དང་
ཟླ་བ་བཅུ་བའི་ཚེས་དྲུག་ནས་ལྷོ་བྲག་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་དབང་རྗེས་
གནང་ཡོངས་རྫོགས་བཀའ་འབུམ་གྱི་ལུང་དང་བཅས་པ། ཟླ་བ་
བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་ལྔ་ནས་ལེགས་བཤད་སྙིང་བོའི་བཤད་ལུང་
མན་ངག་རིན་ཆེན་སྤུངས་པའི་ལུང་བཅས་བསྩལ་ཏོ། །
དགུང་གྲངས་ང་དྲུག་པ་རབ་ཚེས་ལྕགས་མོ་བྱའི་ལོའི་ཟླ་བ་
དང་བོའི་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ནས་ཉིན་གཉིས་ལ་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་
གཞུང་བསྲངས་དང་ཆུ་བཅུད་ལེན་སོགས་ཀྱི་ཁྲིད་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་

[206] བྱང་ཆུབ་
བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་སྨིན་རྒྱས་སུ་གནང། གསུམ་པའི་ཚེས་ནས་ཞྭ་
ལུ་བའི་སྤྲུལ་བའི་སྐུས་ཞུས་ངོར་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་མི་ཏྲ་ཛོ་ཀི་
ནས་བརྒྱུད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རེ་དྲུག་གི་དབང་བསྐུར་ཡོངས་
རྫོགས་སྐུ་བཞིའི་ས་བོན་ཐེབས་ངེས་སུ་བསྩལ་ཞིང་གསུང་བཤད་
ཀྱང་འབྱམས་ཀླས་པ་གནང། ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་
ནས་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཆོས་རྒྱུན་དཀོན་པ་འགའ་ཞིག་ཞུས་
ཡོད་པ་ལྟར་སྒྲོལ་མ་རྣལ་འབྱོར་མ། བིར་ལུགས་གཤེད་དམར་ལྷ་
ལྔ། དྲི་མེད་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དབང་རྣམས་གནང་བ་ཆེད་གཉེར་
གྱིས་གསན། ཞྭ་ལུ་སྤྲུལ་བའི་སྐུས་ཞུས་བཞིན་སྣྲོན་ཟླའི་ཚེས་
ནས་སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་དང་ས་ཆོག་གི་རིམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་
བདེ་གཤེགས་སེངྒེའི་ང་རོའི་ལྷ་ཁང་ནང་ནས་ཚེས་བཅུ་བཞི་ལ་སྟ་
གོན། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་བྱིས་པ་ལྟར་འཇུག་པའི་དབང་བདུན་
བཅུ་དྲུག་ལ་གོང་མ་གོང་ཆེན་གྱི་དབང། བཅུ་བདུན་ལ་རྡོ་རྗེ་
སློབ་དཔོན་བདག་པོ་ཆེན་པོའི་དབང་བཅས་རྫོགས་པར་བསྩལ་
ཞིང་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཚིམ་པ་དྲུག་ལྡན་དུ་རོལ་ཏེ་དང་བོའི་
སངས་རྒྱས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལམ་བཟང་ཉམས་པ་མེད་
པའི་བཀའ་དྲིན་མཛད། བདེ་ཐང་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་གུང་ཐང་
འཇམ་པའི་དབྱངས་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་གསུང་འབུམ་བཀའ་རྒྱ་

[207] ཟླ་བ་དྲུག་པའི་
ཚེས་ཉེར་གསུམ་ནས་ནི་གུའི་ཆོས་དྲུག་གི་ཁྲིད་སོགས་བཀའ་ཆོས་
མང་བོ་གནང། ཟླ་བ་དགུ་བའི་ཚེས་བཞི་ནས་མ་ཎི་བཀའ་འབུམ་
གྱི་ལུང་བསྩལ། ལོ་དེའི་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ཀྱི་ཉིན་སྨོན་
ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་གི་རྒྱ་མཐོངས་སུ་བཀྲམ་
རྒྱུའི་ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུའི་ཞལ་ཐང་བཅུ་གསུམ་དང་ཀུན་མཁྱེན་
གོང་མས་ཆོས་འབྲེལ་གསན་ཡུལ་གྱི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་ཐང་
སོགས་མང་བོ་འུར་ཟིང་སྐབས་གཏོར་བརླག་བྱས་པས་ལོ་ཤས་ཤུལ་
སྟོང་བར་ལུས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཅི་མི་སྙམ་པར་བཞག་པ་ཐུགས་
ཀྱིས་མ་བཟོད་ནས་ཐང་ཀ་རེ་ལ་རྒྱ་དངུལ་རྡོ་ཚད་རེ་རེའི་ཡོན་བྱས་
ཏེ་ཐང་ཀ་ཆེ་ལེགས་བཅོ་ལྔ་རྒྱ་མཐོངས་སུ་བཞག་གོ། །
སྨྲས་པ། མཁྱེན་བརྩེའི་སྤྲིན་རིམ་བ་གམ་སྟུག་པོ་ལས། །ཆོས་
ཉིད་བདེན་པའི་ཆར་ཆེན་ཕབ་པ་དེས། །གདུལ་བྱའི་ལུང་རྟོགས་
མྱུ་གུ་རབ་རྒྱས་ནས། །ས་ལམ་རྟོགས་པའི་སྙེ་མ་གཡུར་དུ་ཟ། །
མི་བསྲུན་བརླང་སྤྱོད་མེ་ཆེན་འཁྲིགས་པ་ལ། །ཐུགས་རྗེ་བྱིན་རླབས་
འགོག་མེད་བདེན་སྟོབས་དང། །གང་འཚམ་ཐབས་མཁས་འཕྲུལ་
གྱི་སྤྲང་ཆར་གྱིས། །ལྷག་མེད་གཞིལ་བའི་བཀའ་དྲིན་བསམ་ལས་
འདས། །ཕྱོགས་མེད་གསེར་ལྡན་བུ་མོའི་ལྟོ་བ་རུ། །ཞབས་
སེན་དབང་གི་རྒྱལ་བོའི་ཟློས་གར་གྱིས། །ཤིས་པར་བགྱིས་ཤིང་

[208] །སྙན་པ་ལྷ་ཡི་རོལ་མོ་ཆད་པ་མེད། །
བྱིན་རླབས་འོད་འབར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན། །མཐོང་ཐོས་
དྲན་པས་ཉོན་མོངས་ནད་སེལ་སྨན། །གང་ལ་གང་འཚམ་དུས་
སུ་བཞེངས་བཀོད་པའི། །སྐུ་དྲིན་གཞལ་བྱེད་དངོས་པོ་སྲིད་
འདིར་དབེན། །ཞེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་
རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་རྣམ་
པར་ཐར་བ་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་
ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་དམ་ཆོས་འཆད་སྤེལ་དང་མཉམ་དུ་ཐབས་མཁས་
འཕྲུལ་གྱིས་དགོན་སྡེ་བདེ་འཇགས་མཛད་པ་སོགས་ཀྱི་སརྒ་སྟེ་བཅུ་
བའོ། །
ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་
གི་གཙུག་གི་ནོར་བུར་གྱུར་པ་སོགས་ཀྱི་སརྒ་
འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེའི་རིམ་གཉིས་རྩེ་བརྒྱ་ཡིས། །བདུད་
ཚོགས་ལྷག་མེད་བཅོམ་པའི་དཔའ་བོ་ཆེ། །བཀའ་འཕྲིན་ཆ་
ཤས་རེས་ཀྱང་ལས་ཀུན་འགྲུབ། །གདུལ་བྱ་རྒྱ་མཚོའི་མགོན་དེར་
ཕྱག་བགྱིད་དོ། །སླར་ཡང་ཉལ་འགྲོའི་རྒྱུན་བཞིན་མདོ་སྔགས་
ཀྱི། །ཆོས་འཁོར་རྩིབས་སྟོང་ལྡན་པའི་འཁོར་ཤུགས་ཀྱིས། །
ཐུབ་བསྟན་གླིང་བཞིར་དབང་བསྒྱུར་བྱུང་བ་དག་རོ་འཛིན་

[209] །དེ་ཡང་བཞི་བརྒྱ་བ་ལས་
ཐུབ་རྣམས་སྡིག་པ་ཆུ་ཡིས་མི་འཁྲུ་ཞིང། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་
ཕྱག་གིས་མི་སེལ་ལ། །ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་གཞན་ལ་འཕོ་མིན་ཏེ།།
ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་བསྟན་པས་གྲོལ་བར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་
པ་ལྟར་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་དམ་པ་ནི་དམ་
པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་བླ་མ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་བས་
ཀྱང་སྔར་བཞིན་དལ་འགྲོའི་རྒྱུན་བཞིན་ཆད་པ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་
པ་གཙོ་བོར་མཛད་པ་ནི་
དགུང་གྲངས་ང་བདུན་པ་རབ་ཚེས་ཆུ་ཕོ་ཁྱིའི་ལོའི་ཟླ་བ་
དང་བོའི་ཚེས་དྲུག་ནས་བདེ་མཆོག་རྒྱུད་དང་སྦས་དོན་ཀུན་གསལ་
སྦྲགས་པའི་བཤད་ལུང་དང་ལམ་རིམ་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་
ཁྲིད་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གནང། ཧོར་གཙང་གསེར་ཁྲི་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་
རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་གསུང་འབུམ་ཆ་
ཚང། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་
བཅས་བསྩལ། ཟླ་བ་ལྔ་བའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་སྟ་གོན་དང་བཅས་
གསང་འདུས་འཇམ་རྡོར། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་བདེ་མཆོག་
དྲིལ་བུ་ཕྱི་དཀྱིལ་ནང་དཀྱིལ་གཉིས། ནག་པོ་སྤྱོད་པ། ངམ་
རྫོང་སྙན་བརྒྱུད། ཀུན་རིག་རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང། ཐུབ་པ་
དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད་སོགས་ཀྱི་དབང་གནང། ཟླ་བ་དྲུག་པའི་

[210] མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་
གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང། ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅུ་ནས་ཕྱག་
མཛོད་མཁན་སྤྲུལ་གྱིས་ཞུས་ངོར་བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་བུ་ཆོས་ཀྱི་
ལུང་གནང། ཟླ་མཇུག་ཏུ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མ་གུང་ཐང་རིན་པོ་
ཆེའི་ཞལ་སྔ་ལས་དབེན་ས་ལུགས་ཀྱི་གཅོད་དབང། པུ་ནྱཻ་ཤྲིའི་
ལུགས་ཀྱི་གཅོད་དབང། མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་བཀའ་
རྒྱ་མ་ཡོངས་རྫོགས། རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་མོའི་ལམ་ཁྲིད་འཇམ་
དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་ལུང་བཅས་གསན་བཞེས་མཛད། ཟླ་བ་བརྒྱད་
པའི་ཚེས་བཞི་ནས་གདུགས་དཀར་ལྷ་མང་གི་དབང་གནང་
སྒྲོལ་དཀར་རྗེས་གནང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སོགས་དང། ཉེར་
བདུན་ནས་དབེན་ས་བཀའ་འབུམ་གྱི་ལུང་ཡོངས་རྫོགས་བསྩལ་
ཟླ་བ་དགུ་བའི་ཚེས་ནས་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེད་མ་འཆི་བ་ལ་ཕྱོགས་
པ་ངོ་འཕྲད་པའི་ཆེད་ཀྭ་རིང་དུ་ཕྱག་ཕེབས་གནང། དགོན་དེའི་
འདུ་ཁང་གསར་བཞེངས་ལ་རབ་གནས་དང། བིས་མདོའི་དགོན་
པར་དགེ་བཤེས་བསྟན་པ་ཚང་གི་གཟིམ་ཁང་ནས་ཚོགས་ཡོངས་ལ་
ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན་གྱི་ཁྲིད། བྱིན་རླབས་སྤུངས་ཞུས་ཀྱི་ལུང་
སོགས་གནང། དཀྱིལ་འཁོར་དགོན་དུ་སྤྱི་ཁང་བསྐྱར་གསོ་གྲུབ་
པ་དང་དུས་འགྲིག་པས་སྲུང་མའི་སྐུ་བརྙན་ལ་རབ་གནས་གཏེར་
འབུལ་སོགས་གནང། བྱེས་ལྷ་བབ་དུས་ཆེན་ལ་སྐྱེད་མ་མ་འཚོ་

[211] དེ་
ནས་བཟུང་ལོ་བསྟར་ཆགས་སུ་ཉིན་གཅིག་ལ་བྱམས་སྨོན་སྟོང་ཕྲག་
རེ་ཁོང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེད་མའི་དགེ་རྩར་འདོན་རྒྱུན་གྱི་ཐེབས་སུ་ཁྲོན་
ཉིས་བརྒྱ་སོགས་གནང་འཇོག་མཛད། ༸གོང་ས་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་
པོ་ཆེ་སྨོན་ལམ་སྟེང་གསུང་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་མར་བྱོན་རྒྱུར་གསུང་བཤད་
གསར་བསྒྲིགས་བྱས་པ་ལ་ཁོང་ཡོངས་འཛིན་གྲགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་
ཉིད་མཁས་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཡང་དེའི་ནང་གི་ཕར་ཕྱིན་
གྱི་བཤད་པ་དོར་ཏེ་ཤུལ་དུ་གཞན་ཞིག་དྲིས་པས་རྟེན་འབྲེལ་ཅུང་
འཛོལ་
དགུང་གྲངས་ང་བརྒྱད་པ་རབ་ཚེས་ཆུ་མོ་ཕག་གི་ལོའི་ཟླ་བ་
དང་བོའི་ཚེས་བདུན་ནས་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་
གསང་འདུས་བདེ་མཆོག་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མ། འཁོར་
ཆེན། ཀྱཻ་རྡོར་རྣམས་ཀྱི་དབང་གནང། ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་
བརྒྱད་ལ་ཡོངས་འཛིན་དང་ཡབ་སོགས་ཀྱིས་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་
ཆེར་བཀའ་ཆོས་འབུལ་དགོས་ཀྱི་སྙན་གསན་འབུལ་བར་བྱོན་པར་
ལམ་དུ་འདུ་ཁང་ཆེན་མོར་གཞན་ཞིག་གིས་སྐུ་དཀར་ཕུལ་བ་དང་
དུས་མཚུངས་པས་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་ཚོགས་ཆེ་བ་བྱུང། ནང་དུ་
ཕེབས་ནས་ཡོངས་འཛིན་ཚང་དང་ཡབ་རྣམས་གཉིས་ནས་དེ་སྐོར་
གྱི་ཞུ་བ་ནན་ཏན་ཆེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་གིས་ཀྱང་ཞལ་གྱིས་

[212] གཉིས་པའི་བཅུ་གཅིག་ལ་བླ་བྲང་ནང་དུ་
ཕེབས་ཏེ་བྱིན་རླབས་སྤུངས་ཞུས་ཀྱི་བཤད་ལུང་དང། བརྒྱད་
སྟོང་བའི་ལུང་གི་དབུ་བཙུགས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ལྷ་དར་
དཀར་སེར་ཟུང་བཅས་དབང་ལུང་རྗེས་གསུམ་སོགས་ཆོས་རྒྱུན་
ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་སྐྱོང་དགོས་ཞེས་ཞུ་བ་ནན་ཆེར་
མཛད། ཁོང་གིས་སླར་ལྷ་དར་དཀར་བོ་དྲི་བྲལ་སྲིད་དུ་རིང་བ་
ཞིག་སྐུ་ཞབས་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་ཏེ་ཞབས་པད་བརྟན་ཅིང་
སྐུ་ཕྲེང་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་མཛད་པ་ཇི་ལྟ་བ་གནང་དགོས་ཤིང་
བཀའ་ཆོས་འབུལ་བ་ལ་གེགས་མེད་ལྷུན་འགྲུབ་འོང་བའི་སྐྱབས་
འཇུག་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་འཛིན་དགོས། ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་བཟུང་
ན་ཁོ་བོ་ནས་དཀའ་ཚེགས་ལ་མི་འཛེམ་པར་རང་ལ་རྒྱུན་གང་ཡོད་
དང་གཞན་ལས་ཉན་དགོས་རྣམས་ཉན་ཏེ་འབུལ་རྩིས་བྱེད་བསམ་
པས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཐུགས་ནས་འདོར་མེད་མཁྱེན་ཞེས་ཞུ་བ་
ཕུལ། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་བརྒྱད་སྟོང་བའི་མཇུག་གྲུབ་ནས་བཅུ་དྲུག་
ལ་ཚེ་མདོ། མདོ་སྡུད་པ། སྤྱོད་འཇུག་འཇམ་དཔལ་མཚན་
བརྗོད་རྣམས་ཀྱི་ལུང་གནང། བཅུ་བདུན་བཅོ་བརྒྱད་གཉིས་ལ་
ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན་གྱི་བཤད་ལུང་ཞིབ་རྒྱས་གནང། དེ་ནས་
ཉིན་བདུན་ལ་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆུང་དུའི་བཤད་ལུང་གནང་
ཉེར་དྲུག་ལ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་གི་དབུ་བཙུགས་ཏེ་

[213] ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཚེས་གཅིག་ནས་འབུམ་
སྟོན་ཇོ་ཁང་ནས་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེར་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་
དབྱངས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོ་ལ་དངོས་སུ་
གསུངས་པའི་འཇམ་ལུགས་ཚེ་དཔག་མེད་ལྷ་ལྔའི་རྗེས་གནང་
བསྩལ་ཞིང། དེ་ནས་རིམ་པར་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་
གནང་དང་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་སྐོར་ལས་བྱུང་བའི་རྗེས་གནང་
ཡོངས་རྫོགས། ས་སྐྱའི་གསེར་ཆོས་བཅུ་གསུམ་གྱི་བྱིན་རླབས་དང་
རྗེས་གནང་སྐོར་ཡོངས་རྫོགས། ཀླུ་བའི་གསེར་ཆོས་སུ་གྲགས་པ་
སེངྒེའི་སྒྲའི་ངག་གྲོལ་གྱི་གདམས་པའི་ལུང་དང་བཅས་པ། ཇོ་
ལུགས་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་གི་རྗེས་གནང་ཉེར་གཉིས། སྒྲུབ་ཐབས་
རིན་འབྱུང་གི་རྗེས་གནང་ཡོངས་རྫོགས། ཟུར་བཀའ་ཐོར་བུའི་
སྐོར་ལ་སྨན་བླ་མཐོ་བརྩེགས། ཀླུ་དབང་རྒྱལ་བོ་གཙོ་འཁོར་ལྔ་
ས་ལུགས་འཇམ་དབྱངས་དམར་སེར། སྒེག་རྡོར་ལུགས་ཀྱི་འཇམ་
དབྱངས་དཀར་བོ། གཙུག་ཏོར་རྣམ་རྒྱལ་ལྷ་དགུ། དབྱངས་
ཅན་མ་དཀར་མོ། སྒྲ་ཚད་པའི་ལུགས་ཀྱི་དབྱངས་ཅན་མ་དཀར་
མོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ། དབྱངས་ཅན་མ་དམར་མོ་ཕྱག་གཉིས་
མ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་བཞི་བ། དཔལ་མོའི་ལུགས་ཀྱི་
བཅུ་གཅིག་ཞལ། སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་ཕྱོགས་བསྡེབས། སེང་
ལྡེང་ནགས་སྒྲོལ། སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོ་བཀའ་བབ་

[214] སྒྲོལ་དཀར་རྗེས་གནང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རིགས་
བདག་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་ཡར་བ་འགུག་པ་སོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་
དང་བཅས་པ། ལྷ་མོ་ཤྲ་མ་ཎིའི་རྗེས་གནང་བུམ་ཆོག་ལ་བརྟེན་
པ། པ་རི་ལུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་འཇོམས་ལྗང་སྔོན་གཙོ་རྐྱང། ས་
ལུགས་ཀྱི་ཁྲོ་བོ་རྨེ་བརྩེགས་དུད་ཁ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ། ཕྱག་
རྡོར་གཏུམ་པོ་ཁྱུང་ལྔ། རྡོ་རྗེ་ཁྱུང་ཁྲ། མཁའ་ལྡིང་གསེར་མིག་
འཁྱིལ་བ་འབྱུང་བོ་འུར་འདེད། ཁྱུང་ནག་མེའི་སྤུ་གྲི། འཇམ་
དཔལ་ནཱ་ག་རཀཤ། ལྷ་མོ་འོད་ཟེར་ཅན་མ་གཙོ་རྐྱང། ཇོ་ལུགས་
འཛམ་དཀར་ལྷ་ལྔ། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་རྡོར་སེམས་ཡབ་རྐྱང་
དང། བླ་མེད་ལུགས་ཀྱི་རྡོར་སེམས་ཡབ་ཡུམ་བདེ་གསང་འཇིགས་
གསུམ་དང་མཁའ་སྤྱོད་མའི་སྔགས་བཏུ། འཇིགས་བྱེད་ཞལ་ཕྱག་
ཡོངས་རྫོགས་དང་ཕྱག་གཉིས་པ་མ་ཧེ་ལ་ཞོན་པ། འཇིགས་བྱེད་
དམར་བོ་མདའ་འགེངས། ཕྱག་རྡོར་འཁོར་ཆེན། རྟ་མགྲིན་
གསང་སྒྲུབ། སེང་གདོང་གཙོ་འཁོར་གསུམ། ལྷོ་བྲག་བཀའ་
འབུམ་ལས་བྱུང་བའི་རྗེས་གནང་ཡོངས་རྫོགས། མགོན་པོའི་
བཀའ་ཆེན་བཅུ་གསུམ་སྙིང་ཞུགས་རིགས་གཏད་དང་བཅས་པ་
ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང། ཡང་གསང་དུག་
རི་ནག་པོ། རྣམ་སྲས་བཀའ་བཅོ་ལྔ། ཞལ་རྣམ་འགྱུར་བཅུ་
བདུན། འདིའི་བྲམ་ཟེ་ནག་པོ་མངགས་གཏད་ཀྱི་སྐབས་དཔལ་

[215]
སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ལ་དངོས་སུ་གཏད་དེ་ཆོས་སྐྱོང་ཁྱད་པར་
ཅན་འདི་ཉིད་བསྟན་པ་སྲུང་བའི་བཀའ་སྡོད་དང་ཕོ་ཉ་ལས་
མཁན་དུ་བཀའ་བསྒོ་ཟིལ་ཆེ་བ་ཞིག་གནང། འདོད་ཁམས་དབང་
ཕྱུག་དམག་ཟོར་རྒྱལ་མོ། དུར་ཁྲོད་བདག་པོ་ཡབ་ཡུམ། དྲེགས་
པ་ལྕམ་སྲིང་དང་སྐུ་ལྔའི་སྲོག་གཏད། གནོད་སྦྱིན་ཙེའུ་དམར་གྱི་
སྲོག་གཏད། དམ་ཅན་སེང་ཞོན་དང་ར་ཞོན་གཉིས་ཀྱི་སྲོག་གཏད། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་གུར་གྱི་མགོན་པོ་ཁྲོ་བཅུས་
བསྐོར་བ་རྡོ་རྗེ་བྲག་རྫོང་མའི་རྗེས་གནང་ཕུལ་ཏེ་ཞལ་ནས། དཔོན་
སློབ་སྡེ་བཅས་ལྷ་འདིའི་མི་ཤིགས་རྡོ་རྗེའི་གུར་ཁང་དུ་བཙུད་དེ་ཕྱི་
ནང་གི་བར་ཆད་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལྟ་བུར་
ལོ་འདིའི་བཀའ་ཆོས་ཀྱི་མཇུག་སྡུད་བྱས་པ་ཡིན་གསུངས། འདི་
དག་གི་སྐབས་ཆོས་སྐྱོང་ལ་བཀའ་བསྒོ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་
མཛད་ཅིང་ཁྱད་པར་ཞལ་གྱི་སྐབས་སུ་གཙོ་གཏོར་གཤེགས་གསོལ་
མ་གནང་བར་སྐྱབས་མགོན་ཉིད་ལ་གནང། ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་
ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་ཞལ་གྱི་བྲིས་ཐང་ཡུམ་བཞི་སོགས་འཁོར་གྱིས་
བསྐོར་བ་གནང་སྟེ་འབྲལ་མེད་བྱེད་དགོས་གསུང་བ་དང། སྐྱབས་
མགོན་སྐུ་གོང་མའི་ཞལ་གྱི་སྲོག་འཁོར་ཀྱང་འབྲལ་མེད་བྱེད་དགོས་
ཚུལ་གསུངས། འདི་ཡན་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ལ་རྗེས་གནང་ལྔ་

[216] དགུ་བའི་ཉེར་གཉིས་ལ་སྐྱབས་མགོན་
མཆོག་ལ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་ཕུལ་ཞིང་དེ་འཕྲལ་རྗེས་མཛད་པའི་
དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱ་གནམ་རྩེ་ལྡིང་མའི་ལུང་གནང། འདུལ་བ་
མདོ་རྩའི་གླེགས་བམ་དང་ལྷ་དར་སེར་བོ་སྲིད་དུ་རིང་བ་བཅས་
འབུལ་གནང་མཛད་དེ་སྙན་བསྐུལ་ཞུས་སོ། །
སྨྲས་པ། ཚོགས་གཉིས་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི། །
གསང་གསུམ་རིན་ཆེན་མཛོད་ཀྱི་སྒོ་ཕྱེས་ཏེ། །མདོ་སྔགས་ཐང་
མར་བརྡལ་བའི་དགའ་སྟོན་ལ། །རིས་མེད་སྐལ་ལྡན་པད་མཚོར་
ངང་མོ་བཞིན། །ཁྱད་པར་རྒྱ་བོད་པཎ་ཆེན་མཁས་ཀུན་ལ། །
འགྲན་བཟོད་མཁས་གྲུབ་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་ཡི། །ཡང་སྤྲུལ་ལྷ་
མིའི་གཙུག་རྒྱན་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་འཇམ་དབྱངས་ཡེ་ཤེས་
བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། །གཙུག་གི་ནོར་བུར་བསྟེན་པའི་
དགའ་སྟོན་ལ། །ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀུན་
འདུས་ནས། །ད་ནི་དམ་ཆོས་ཉི་མ་ཤར་རོ་ཞེས། །བསྟོད་
བསྔགས་རོལ་མོའི་སྒྲ་ཡིས་འཇིག་རྟེན་ཁྱབ། །བྱང་ཕྱོགས་རྨུགས་
འཛིན་དབང་བོའི་མཛོད་ཆེན་ལ། །འཁུ་བའི་ཐུགས་མཛོད་
གདམས་པའི་གཏེར་མཛོད་ལས། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པའི་དམ་ཆོས་
རིན་ཆེན་ཆར། །ལྷུག་པར་བསྩལ་བས་རྫོགས་ལྡན་གསར་བ་
བསྐྲུན། །ཅེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་རྗེ་

[217]
པར་ཐར་བ་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་
ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་
མཆོག་གི་གཙུག་གི་ནོར་བུར་གྱུར་པ་སོགས་ཀྱི་སརྒ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་
པའོ། །
གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་སོགས་སྣོད་ལྡན་གྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་
དབང་ལུང་མན་ངག་གི་ཆར་ཕབ་ཅིང་ཕྱོགས་རིས་མེད་དུ་
ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་སྟེ་ཆོས་དང་ཟང་
ཟིང་གི་ཆར་ཕབ་པའི་སརྒ་
འཁོར་བའི་འདམ་དུ་བྱིང་བའི་སྐྱེ་འགྲོ་དག་འཇིགས་
མེད་སྐམ་སར་འདྲེན་པའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས། །རྒྱ་མཚོའི་གོས་ཅན་
ཁྱབ་པའི་ཞབས་སྐྱེས་རྡུལ། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བར་དུ་སྤྱི་བོར་
བསྟེན། །ཛ་ཧུའི་བུ་མོའི་རྒྱུན་ལ་འཁུ་བ་ཡི། །ཆད་མེད་རྒྱུ་འབྲས་
ཐེག་པའི་ཆོས་རྒྱུན་གྱིས། །ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་གསོས་པའི་བྱུང་
བ་དག་བརྗོད་པའི་ངག་གི་རོལ་མོ་སླར་ཡང་དཀྲོལ། །དེ་ནས་
དགུང་གྲངས་ང་དགུ་བ་རབ་ཚེས་ཤིང་ཕོ་བྱི་བའི་ལོ་ལ་ཀྱཻ་རྡོར་གྲྭ་
ཚང་གསང་སྔགས་དར་རྒྱས་གླིང་གི་འདུས་སྤྱིས་ཞུས་ངོར་དཔལ་ཀྱཻ་
རྡོ་རྗེ་ལྷ་དགུ། གསང་བའི་བདག་པོ་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཅོ་

[218] རྣམ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་བཞི་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པ་བསྩལ་བ་དང། དེ་དག་གི་ཆོ་ག་བདག་མདུན་བུམ་པ་
བདག་འཇུག་སྨོན་ལམ་ཤིས་བརྗོད་བཅས། ཚོགས་འདོན་གྱི་སྐོར་
ལུང་རྒྱུན་གང་ཡོད་རྣམས་དང། ཁྱབ་བདག་སྟག་ཕུ་བའི་ལུགས་ཀྱི་
སྒྲོལ་མ་ཕྱི་ནང་གི་དབང་གྲྭ་ཚང་དེ་ཀའི་ཚོགས་ཡོངས་ལ་བསྩལ་
དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་གི་འདུས་སྤྱི་ནས་ཞུས་ངོར་དཔལ་
གསང་བ་འདུས་པ་འཕགས་ལུགས་ལྷ་སོ་གཉིས་པ། རྡོ་རྗེ་འཇིགས་
བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མ། འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་པ་ལྷ་རེ་གཉིས་
པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དང། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་ཆོ་གའི་
ལུང་བཅས་གནང། བཞི་བའི་ཚེས་གཅིག་ནས་ཉིན་བཅུ་གསུམ་
རིང་ལ་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་དམར་ཁྲིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པར་བགྲོད་པའི་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་རྒྱས་པའི་ཕྱག་སྲོལ་ལྟར་ཉིན་
རེར་བཤད་པ་ལན་གསུམ་རེ་དང་ཕྱི་ཉིན་སྔ་མའི་བཤད་པ་མདོར་
བསྡུས་བཅས་བཞི་བཤད་ཀྱི་ཚུལ་དང་དེ་ཡང་ཉིན་དང་བོ་བཅུ་
གཉིས་ལ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་དང། གུང་ཐང་འཇམ་པའི་
དབྱངས་ཀྱི་གསུང་རྒྱུན་ལྟར་ཐོག་མར་ཚིགས་བཅད་རེ་གནང་ཞིང་
ཉིན་ཐ་མའི་ཉིན་བླ་མ་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཀུན་མཁྱེན་
འཇིགས་མེད་དབང་བོའི་ཕྱག་བཞེས་ལྟར་གནང། དེའི་རྒྱུ་མཚན་
ཡང་ཕྱིས་སུ་ལམ་ཁྲིད་རྒྱས་པ་དཀའ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་

[219] སྟོན་དུས་བྱང་
རྒྱུད་ནས་སླར་རི་ཁྲོད་དབང་བོ་མ་ཐེ་སི་གྲགས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཁུ་དབོན་
གཉིས་འབྱོར་ཏེ་སྔར་ནས་ནན་བསྐུལ་བྱས་ཡོད་པ་ལྟར་མི་ཏྲ་བརྒྱ་
རྩའི་དབང་དགོས་ཞེས་ནན་ཆེ་བར་བརྟེན་ཐག་རིང་ནས་ཆེད་
གཉེར་གྱིས་འོངས་པ་སོགས་ལ་དགོངས་ཏེ་ཁོང་ཁུ་དབོན་གཉིས་
དང་མཆོད་དཔོན་འཇིགས་མེད་གསུམ་སོགས་ལ་གྲུབ་པའི་དབང་
ཕྱུག་མི་ཏྲ་ཛོ་ཀིའི་ལུགས་ཀྱི་དབང་ཆེན་དྲུག་ཅུ་རེ་དྲུག་ཉིན་ཉེར་
ལྔའི་བར་རྫོགས་པར་བྱས་ཤིང་དེ་སྐབས་ཀྱང་སླ་ཆོས་གཏན་ནས་
མ་གནང་བར་བཤད་པ་གང་རྒྱས་རྒྱས་དང་ཕྱག་ལེན་གང་ཞིབ་
ཞིབ་ཀྱིས་གནང་བའི་ཟིན་བྲིས་གཞན་གྱིས་བྱས་པའང་ཡོད་འདུག་
གོ། །དེ་མིན་ལོ་འདིའི་རྣམ་ཐར་གྱི་ས་བོན་བརྩད་མ་ཆོད་
དགུང་གྲངས་དྲུག་ཅུ་བ་རབ་ཚེས་ཤིང་མོ་གླང་གི་ལོའི་ཟླ་བ་
ལྔ་བའི་ཚེས་གསུམ་ནས་བདེ་ཐང་མཁན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་
ངོར་ཧོར་གཙང་ཁྲི་ཆེན་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེའི་གཙོས་ཉུང་འདུས་
ལ་བེའུ་བུམ་སྔོན་པོ་རྩ་འགྲེལ། དཔེ་ཆོས་རྩ་འགྲེལ། ཆིག་ལབ་
རིང་མོ་མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་འཕྲེང་བ། ཐོ་ཆོས་དང་ཨང་ཡིག་བདུན་
ཅུ་བ། རི་ཁྲོད་སྐལ་ལྡན་སྒྲོན་མེ། དིང་རི་བརྒྱད་ཅུ་བ། བློ་
སྦྱོང་སྙན་བརྒྱུད་ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་ལུང་དགྱེས་བཞིན་དུ་བསྩལ་ཏེ་
སྐྱབས་མགོན་གོང་མ་ནས་རང་རེའི་དགོན་འདིར་བཀའ་གདམས་

[220]
ཞེས་བཀའ་ཕེབས་ཡོད་ཚུལ་བཅས་གསུངས། སྟོན་མཇུག་ཧོར་
གཙང་མཚོ་ཁར་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་ཕེབས་ཏེ་ཞག་ཤས་དེར་
བཞུགས་ནས་ཧོར་གཙང་དགོན་གསར་དུ་ཕེབས་ཏེ་བླ་མ་ལྔ་བཅུ་
བ། བཀའ་པོད་ལྔའི་རྩ་བ། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བ། བསེ་བསྡུས་
གྲྭ། བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན། སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ། རྒྱལ་སྲས་ལག་
ལེན། འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་རྟོགས་བདུན་དང་རྟོགས་གསུམ་
གཉིས། སྨྱུང་གནས་ཆོ་ག་སྨན་བྱིན་རླབས། རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་
པ། ཚེ་གཅིག་ཉམས་ལེན། ཤམྦྷ་ལའི་སྨོན་ལམ། ཡོན་སྦྱོང་གི་
ཆོ་ག་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་གི་གཟུངས་འདོན་ཐབས། ཚ་གསུར་
སྨན་བྱིན་རླབས། ལྟུང་བཤགས། སྤྱི་བཤགས། དགེ་སློང་གི་
ཕྱིར་བཅོས། བྱམས་སྨོན། གསང་འདུས་སྨོན་ལམ། ཐུའུ་
བཀྭན་རྟ་མགྲིན་གཏོར་བཟློག་བསྟོད་སྤྲིན་རྒྱ་མཚོ། བསྟན་
འབར་མ་དང། དགེ་ལྡན་བསྟན་འབར་མ། ལམ་རིམ་འཇམ་
དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་ཁྲིད། གཏོར་མ་བརྒྱ་རྩའི་ཁྲིད། ཉུང་འདུས་
ལ་ལྷ་མོའི་གཏོར་ཆེན་གྱི་ལུང། འཇིགས་བྱེད་བསྙེན་ཆེན་གྱི་སྐོར་
འཇམ་བསྟོད་གང་བློ་མ། དབྱངས་ཅན་མའི་བསྟོད་པ། ཉི་
གཞོན་འཆར་ཁ་མ། ལམ་གཙོ། སེང་གདོང་མ། ཤེར་སྙིང་
སོགས་ལུང་ཕྲན་མང་བོ་དང། རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་

[221] གསང་འདུས། བདེ་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་
བ་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་ཀྱི་དབང། མཁའ་སྤྱོད་མའི་བྱིན་རླབས་རྟ་
མགྲིན་གསང་སྒྲུབ། འོད་ཟེར་ཅན་མ། ལོ་གྱོན་མ། གདུགས་
དཀར་སྒྲོལ་དཀར། སྒྲོལ་ལྗང། གཙུག་ཏོར་རྣམ་རྒྱལ་མ། རིག་
བྱེད་མ། སེང་གདོང་མ། མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ། ཆོས་རྒྱལ་
ཕྱི་ནང་གཉིས། ཞལ་བཞི་བ། ལྷ་མོ། རྣམ་སྲས། ལྕམ་སྲིང་
དམ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བཅས་ཆོས་བཀའ་མང་དུ་བསྩལ་ཏེ་
དགུ་བའི་ཉི་ཤུ་ལ་གདན་སར་ཕེབས་འཕྲལ་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་
རྗེ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་གི་སྒྲོལ་དཀར་བསྟོད་པ་ཨུཏྤལ་འོད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་
རྣམས་ཀྱི་ལུང་དང་དེ་ལྟར་མཁའ་དབྱིངས་མའི་ལུང། དབྱངས་
ཅན་མའི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིད། ཞལ་གདམས་བདུད་རྩིའི་རྫིང་བུའི་
སྟེང་ནས་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཁྲིད། འཇམ་དཀར་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིད་
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་ཀྱི་དབང། སེངྒེའི་སྒྲ། འཇམ་
དབྱངས་དཀར་བོ། དབྱངས་ཅན་དཀར་མོ་གསུམ་ཀྱི་རྗེས་གནང་
རྣམས་བསྩལ་
དགུང་གྲངས་རེ་གཅིག་པ་རབ་ཚེས་ཀྱི་མཇུག་ཟད་པ་མེ་ཕོ་
སྟག་གི་ལོའི་ཧོར་ཟླ་དང་བོའི་ཚེས་ལྔ་ནས་པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་
མའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང། ཚེ་དབང་འཆི་མེད་རྡོ་རྗེའི་སྲོག་
ཤིང། རབ་གནས་དང་ངག་བྱིན་རླབས། ཐུན་དྲུག་རྣལ་འབྱོར་

[222] ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་
བདེ་ཐང་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་
བསྩལ་ཏེ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ལ་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་བཞུགས་གདིང་
གནང་སྟེ་བསྟན་འགྲོའི་དོན་བྱེད་དགོས་ཀྱི་བཀའ་ཕབས། ཉི་ཤུ་
ཐམ་པའི་ཉིན་སེ་ཆང་བཀྲ་ཤིས་དར་རྒྱས་གླིང་གིས་གདན་ཞུས་
ལྟར་ཕེབས་ནས་ཐོག་མར་ཐམས་ཅད་ལ་ཚིགས་སྔ་ཕྱིའི་བསླབ་པ་
གཞི་སྒྲུབ་བྱས་ཏེ་ཉེར་དགུའི་ཉིན་དུས་འབྲེལ་གསོ་སྦྱོང་དུ་ཕེབས་
ནས་མདོ་གསུངས། དེ་སྐབས་ཐན་པས་གདུང་བ་ལ་དུས་འཁོར་
ས་ཆོག་བྱས་པའི་ནུབ་ཁ་བ་ཆེན་པོ་བབས་པས་ཁོང་ཚོར་དགའ་
དད་ལྷག་པར་འཕེལ། དེ་ནས་རྡི་ཚའི་དགེ་བཤེས་གྲགས་ཅན་
ཚོ་བྱོན་པ་དང། ལྭ་མོ་ནས་ཀྱང་གྲྭ་བ་མང་དྲགས་ཕེབས་པ་སོགས་
གཞི་བྱེས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཀུན་ལ་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད། སྐྱབས་འགྲོ་དང་
དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད། སྟ་གོན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་འཇིགས་
བྱེད་གཉིས། ཀུན་རིག་མངོན་བྱང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་
གཅོད་དབང། མགོན་ཆོས་ལྷ་མོ་གསུམ། དུར་བདག་སོགས་ཀྱི་
རྗེས་གནང། ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་སོགས་ཆོས་བཀའ་དུ་མ་གནང་
སྒོམ་གྲྭར་ཕེབས་ཏེ་དྲིལ་བུ་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་དབང་གསུང་བཤད་ཟབ་
ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་བཅས་བསྩལ། རྡུལ་ཚོན་གྲུབ་ཀྱི་བར་ཉིན་རེ་
བཞིན་ཆོས་ཐུན་རེ་མ་ཆད་པར་གནང། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་གི་

[223]
ཁྲོན་བརྒྱད་བརྒྱ་སྦྱོར་འཇགས་གནང། བཅུ་གསུམ་ལ་ནང་གི་
བདག་འཇུག་བཅུ་བཞི་ལ་སྟ་གོན། ནག་ཉ་ལ་བྱིས་པ་ལྟར་
འཇུག་པའི་དབང་བདུན། བཅུ་དྲུག་བཅུ་བདུན་གཉིས་ལ་གོང་མ་
གོང་ཆེན་དང་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བདག་པོ་ཆེན་པོའི་དབང་བཅས་
ཡོངས་རྫོགས་བསྩལ་ཏེ་ཀླ་ཀློའི་སྡེ་ཚོགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་རྟེན་
འབྲེལ་དུ་ལྕོག་དར་འཛུགས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀོད་ཁྱབ་གནང་སྟེ་
དབང་འདི་ལོ་རྗེས་མར་བསྐུར་རྒྱུར་སོང་ན་རིགས་ལྡན་རྒྱལ་བོ་མ་
འགག་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་དུ་དབང་བསྐུར་བ་དང་དུས་མཚུངས་
པས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ཀྱང་སྟབས་ཅུང་ཞིག་མ་འགྲིག་གསུངས། དེ་
སྐབས་ལྭ་མོའི་ཞབས་དྲུང་དཀར་བོ་ནས་ཀྱང་རི་ཁྲོད་དབང་བོ་
གྲགས་པ་དར་རྒྱས་བརྒྱུད་དེ་ལྭ་མོ་བདེ་ཆེན་ཕྱོགས་སུ་གདན་འདྲེན་
དང་བཀའ་ཆོས་མང་བོ་དགོས་ཚུལ་ནང་མཛོད་ཆེ་ལེགས་སྲིད་དུ་
རིང་བ་བཅས་སྙན་གསན་ཕུལ་བར་ཐུགས་དགྱེས་པའི་ཉམས་དང་
བཅས་ཕྱིས་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་ཆོག་པའི་གསུང་ལན་ཞིབ་རྒྱས་
བསྩལ། རྡོ་སྦིས་དགོན་གྲོང་ཐུན་མོང་ནས་གདན་འདྲེན་ནན་
ཆེར་བྱས་ཀྱང་ཞལ་བཞེས་མ་མཛད་པར་ཕེབས་སྐྱེལ་དུ་མ་དང་
བཅས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སླར་གདན་སར་འབྱོར་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་འགའ་ལ་
བསྙེན་རྫོགས་གནང། ཟླ་བ་ལྔ་བའི་ཚེས་བཞི་ནས་རྟེན་འབྲེལ་

[224] པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་གསུང་
འབུམ། བདེ་ལམ་དང་གཟུངས་འཇུག་རབ་གནས་རྣམས་ཀྱི་
ཁྲིད། སྐལ་ལྡན་མགུར་མའི་ལུང། ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཚེས་ནས་
བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔ། ཐར་ཆེན། རིགས་ཚོགས་དྲུག་རྡོ་རྗེ་ཚིག་
སྦྲམ་གྱི་བཤད་ལུང། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་བཤད་
ལུང། སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་ལ་རྟ་མགྲིན་པདྨ་གར་དབང། རྟ་མགྲིན་
གསང་སྒྲུབ། སྨན་བླ་ལྷ་ང་གཅིག་མི་འཁྲུགས་པ་ལྷ་དགུ་རྣམས་
ཀྱི་དབང་དང་མགོན་པོ་བར་ཆད་ཀུན་སེལ། རྣམ་སྲས་སེར་ཆེན་
གོང་གནོན་དང་བཅས་པའི་རྗེས་གནང། བདུན་པའི་ཚེས་ནས་
འདུལ་བ་མདོ་རྩ། མཛོད་རྩ། འཇིགས་བྱེད་དཔའ་ཅིག་གི་ཆོ་
ག་སྨོན་ཤིས་བཅས། ཀུན་མཁྱེན་གསུང་འབུམ། རྣམ་འགྲེལ་རྩ་
བ། བརྒྱད་པའི་ཚེས་ནས་གསེར་འོད་ཀྱི་ལུང། རིམ་ལྔ་གསལ་
སྒྲོན་གྱི་བཤད་ལུང། ལམ་གཙོའི་བཤད་ལུང། ཚེ་དབང་འཆི་
མེད་རྡོ་རྗེའི་སྲོག་ཤིང། བདེ་མཆོག་ལོ་ཧུ་བའི་དབང། གསང་
བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་སྔགས་བཏུ། མཁའ་སྤྱོད་སྔགས་བཏུ་
བྱིན་རླབས་ཆོས་ཉིད་ངོ་སྤྲོད། དྲག་པོ་སུམ་དྲིལ་གྱི་རྗེས་གནང་
དགུ་བའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱི་གསུང་འབུམ་
བདེ་མཆོག་རབ་འབྱམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཅུ་བདུན། གུར་
མགོན་ལྷ་བརྒྱད་མ་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔའི་དབང། བཅུ་བའི་

[225] ལམ་གཙོའི་བཤད་
ལུང། ཡོན་ཏན་གཞི་གྱུར་མའི་བཤད་ལུང། དགའ་ལྡན་ལྷ་
བརྒྱ་མ་དང་གཏོར་མ་བརྒྱ་རྩའི་ཁྲིད། ཀྱཻ་རྡོར་ལྷ་དགུ་དང་རྣམ་
སྣང་མངོན་བྱང་གི་དབང། འཇིགས་བྱེད་བཅུ་གསུམ་མའི་དབང་
ཁྱུང་ཁྲ་དང་ཁྱུང་ནག་གི་རྗེས་གནང། བསྡུས་གྲྭའི་མཐའ་དཔྱོད་
མཁའ་སྤྱོད་མའི་བསྐྱེད་རྫོགས་སྟག་ཕུའི་གསུང་དང། ཞི་སྤྲུལ་
འཕགས་པ་དགེ་ལེགས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མཛད་པ། དཔེ་ཆོས་རྩ་
འགྲེལ། མན་ངག་རིན་ཆེན་སྤུངས་པ། ཤར་བའི་ལམ་རིམ་
སོགས་ཀྱི་ལུང་ཡང་བསྩལ་ཏོ། །
དགུང་གྲངས་རེ་གཉིས་པ་རབ་རྒྱལ་མེ་མོ་ཡོས་བུའི་ལོའི་
ཧོར་ཟླ་དང་བོའི་ཚེས་ནས་ལྭ་མོ་གོང་མས་ཞུས་ངོར་འདུལ་འཛིན་
གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་འབུམ། རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་
པའི་གསུང་འབུམ། འཇམ་དབྱངས་བདེ་བའི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་
འབུམ། བློ་སྦྱོང་བརྒྱ་རྩ། སྐྱབས་འགྲོ། རྡོར་སེམས་སྒོམ་
བཟླས། མཎྜལ་གསུམ་གྱི་ཁྲིད། སྣང་མཛད་བསྲུང་བའི་འཇིགས་
བྱེད་བཅུ་གསུམ་མའི་སྒྲུབ་ཐབས་རྡོ་རྗེའི་འོད་དང་དེའི་དཀྱིལ་ཆོག་
རྣམས་ཏེ་ལེ་ཚན་དྲུག་གི་ལུང། ཡི་གེ་བཞི་བའི་བསད་བཟློག་གི་
ཁྲིད། རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང། རྟ་མགྲིན་གསང་
སྒྲུབ། གསེར་ཆོས་བཅུ་གསུམ། ཞལ་རྣམ་འགྱུར་བཅུ་བདུན་

[226] འཇམ་དཀར་ཤེས་
རབ་བློ་འཕེལ། གུར་བྲག་རྫོང་མའི་རྗེས་གནང། ཇོ་བོའི་རྣམ་
ཐར་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས། འདུས་པ་མི་བསྐྱོད་པའི་དབང་
སྨན་གྱི་རྒྱུན་ཆུང་གསུམ། རྭ་པོད། དཔལ་པོད། ཟླ་བ་གཉིས་
པའི་ཉི་ཤུ་ནས་བདེ་མཆོག་རབ་འབྱམས་ཀྱི་དབང་ཡོངས་རྫོགས་
འགའ་དག་ཚང་གིས་ཞུས་ངོར་བྲམ་ཟེ་མཆོག་སྲེད་ནས་བརྒྱུད་པའི་
མགོན་པོ་གྲི་གུག་ལྷ་ལྔ། མལ་གྱི་ལྷ་བརྒྱད་མ། སྟག་སྟེང་བའི་ལྷ་
བཅུ་གཉིས་མ། གྱི་ལྗང་ལུགས་ཀྱི་ལྷ་བཅུ་བདུན་མ་རྣམས་ཀྱི་
དབང། གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང། འཇམ་མགོན་ཤེས་
རབ་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་འབུམ་དང་རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་གསུང་འབུམ་
བརྒྱད་སྟོང་བ། ཐར་མདོ། མན་ངག་བཀའ་རྒྱ་མ་རྣམས་ཀྱི་
ལུང། ལམ་རིམ་ཆུང་ངུའི་བཤད་ལུང། བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་
ལམ་མཆོག་སྙིང་བོའི་བཤད་ལུང། ཚེ་གཅིག་ཉམས་ལེན། སྐྱབས་
ཁྲིད། གཏོར་མ་བརྒྱ་རྩ་དང་བླ་མཆོད་ཕྱག་ཆེན་སྦྲགས་པའི་ཁྲིད་
དང་ཚེ་དབང། བརྒྱད་སྟོང་བའི་ལུང། འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་
གཅིག་པའི་དབང་བསྩལ། ས་གའི་ཉ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མང་བོ་བསྙེན་
པར་རྫོགས། བཞི་བའི་ཉེར་ལྔ་ནས་ཞྭ་དམར་ཚང་དང་བླ་མ་
དཀར་བོ་ཚང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བའི་དབང་
ཡོངས་རྫོགས། འཇམ་དཀར་ལས་ཚོགས་དང་དབྱངས་ཅན་མའི་

[227] དྲུག་པའི་ཚེས་ནས་ཀྱཻ་རྡོར་ལྷ་
དགུ། དགྲ་ནག་བཅུ་གསུམ། གཤེད་དམར་བཅུ་གསུམ། རྡོར་
དབྱིངས་རྣམས་ཀྱི་དབང་དང། ཚེས་བཅུ་ནས་ཉིན་ཉེར་བདུན་
ལ་མི་ཏྲ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དབང་རེ་དྲུག་གནང། བདུན་པའི་
མར་ངོར་རྒན་གྱར་ས་ཆུའི་འཕྲོད་རྟེན་དུ་བྱོན། བྲག་དཀར་དང་
ཁད་ཉེ་བས་གནས་མཇལ་དུ་ཕེབས། གནས་ཁང་ནས་རྡོ་ཁ་ཤས་
བསྣམས་འོང་སྟེ་ལམ་བར་དུ་ཆུ་ལ་སྟེང་གི་འདམ་བཀྲུས་པས་ནུབ་
མོ་མཚན་ལམ་དུ་རྡོ་དེ་རྣམས་བཀྲུས་པའི་འདམ་ཕྱེ་རྣམས་སངས་
རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ཤ་སྟག་ཆུ་ལ་གཡེང་བའི་རྨི་ལྟས་
བྱུང་བས་ནངས་པར་མ་ལེགས་རྡོ་དང་སྟེང་གི་འདམ་ཐམས་ཅད་
ལྷའི་སྐུ་ཡིན་འདུག་སྙམ་ཡིད་ཕམ་པ་སྐྱེས་ཞེས་གསུངས། ཡང་
ནུབ་ཅིག་ཉིན་མོ་ཆར་ཟིམ་གྱི་རྗེས་སུ་སྤྲིན་དཀར་ཤལ་ཤལ་མང་
བོ་རྒྱུ་བ་མཐོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མཁའ་ལ་འཇའ་འོད་དྭངས་གསལ་
གྱི་རང་བཞིན་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་འཕན་དང་རྒྱལ་མཚན་ཐོགས་པ་མང་
བོ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་ན་ལབ་ལུང་སྐྱབས་མགོན་རེད་
ཟེར་བའི་འཇའ་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་དྭངས་གསལ་སྒྲིབ་མེད་ལ་སྐུ་
མདངས་སྨུག་པོ། གདོང་ཟོར་བ། ཕྱག་གཡས་ཀྱིས་རང་གི་ཁ་
ཊཱཾ་ཀ་འཕན་ཆུང་གཡེར་ཁ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་བསྣམས་ནས་ནམ་
མཁའ་ལ་ཤར་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་རྨིས་བྱུང་སྟེ་གནས་བྱིན་རླབས་ཆེ་

[228]
དགོས་པ་མ་གྲུབ་པ་གོ་ལགས་ཞེས་གསུངས་པའི་གོ་དོན་གོང་དུ་
བཤད་ཟིན། སྟོན་མཇུག་ལྭ་མོ་བདེ་ཆེན་དུ་ཕེབས། ཞལ་ནས་
འགྲོ་དགའ་ཆེ་བ་མིན་ཀྱང་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་བསྙུན་བཞིན་
སྐུ་ཚེགས་ལ་མ་འཛེམ་པར་ཕེབས་ཏེ་གདན་སྐྱོད་ཀྱི་གསུང་ཕེབས་
ནན་ཆེ་བ་དང། ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དོན་འགང་ཆེར་གཏད་པ་སོགས་ཀྱིས་
བདེ་ཆེན་ཆོས་གླིང་ངམ་དགེ་ཚོགས་གླིང་དུ་བསྐྱོད་ཅེས་གསུངས་པ་
ལྟར་ཆིབས་བསྐྱོད་སྐབས་རྗེ་གསེར་ཁང་བའི་བཞུགས་གནས་བཀྲ་
ཤིས་ཆོས་ལུང་ངམ་ཁྲི་ལུང་དུ་གྲགས་པའི་གནས་སུ་ལམ་རིམ་ཆེན་
མོའི་བཤད་ལུང་གི་དབུ་བཙུགས། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ཀྱི་དབུ་
ནས་རྩི་བཞག་གནང་རྗེས་ཆོས་འཁོར་དང་བསྡུས་གྲྭའི་དམ་བཅའ་
རེ་བཙུགས། སེར་འཕྲེང་གི་བསུ་བ་དང་བཅས་བདེ་ཆེན་དུ་
ཕེབས་ནས་དེ་ཕྱོགས་ཧ་ཅང་དམུ་རྒོད་པས་གྲྭ་བ་སེར་དམག་ཏུ་
འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཐོག་མར་ཉིན་གསུམ་གྱི་རིང་ཐམས་ཅད་གཞི་
སྒྲུབ་ཀྱིས་བསྙེན་རྫོགས་སུ་བཀོད་དེ་སྐྱབས་འགྲོ། དགའ་ལྡན་ལྷ་
བརྒྱ་མ། སྙིང་བོ་དོན་གསུམ། བདེ་ལམ་དམར་ཁྲིད། ཡོན་
ཏན་གཞི་གྱུར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཟབ་ཁྲིད། དོན་ལྡན་ཚང་གིས་ཞུས་
ངོར་དབལ་མང་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་ནང་གི་ཆ་པོད་ཡོངས་
རྫོགས་ཀྱི་ལུང་གནང། སྟག་ཕུའི་སྒྲོལ་མ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་བྱིན་

[229] རིགས་གསུམ་
སྤྱི་སྒྲུབ། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ། མགོན་པོ། ཆོས་རྒྱལ། ལྷ་
མོ། ཞལ་བཞི་བ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང། ལྟ་ཁྲིད་དྲན་པ་བཞི་
ལྡན་གྱི་ཁྲིད། འཇིགས་བྱེད་བསྙེན་ཆེན་གྱི་ཁྲིད་སོགས་བསྩལ་
དེའི་ཡུལ་མི་རྣམས་རང་བཞིན་དྲང་བས་བློ་ཁ་ཆོས་ལ་ཕྱོགས་པ་
མང་བོ་བྱུང་གསུངས། དེ་འོག་སྟ་གོན་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་འཇིགས་
བྱེད་བཅུ་གསུམ་མ་དང་དཔའ་ཅིག་འཁོར་ཆེན། ཀུན་རིག་མི་
འཁྲུགས་པ་ལྷ་དགུ། བཅུ་གཅིག་ཞལ། གདུགས་དཀར་ལྷ་མང་
སོགས་ཀྱི་དབང། ལེགས་ལྡན་མཆེད་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་བྱད་
གྲོལ་དང་བཅས་པ། སེང་གདོང་མ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་དང་སྒྲོལ་
དཀར་གྱི་རྗེས་གནང། རྣམ་འགྲེལ་རྩ་བ། རྒྱན་འཇུག་མདོ་རྩ་
རྣམས་ཀྱི་ལུང། གཞི་གསུམ་ཆོ་གའི་བཤད་ལུང། ལྕང་སྐྱའི་
འཇིགས་བྱེད་བཅུ་གསུམ་མའི་ཆོ་ག་རྒྱལ་དབང་སྨན་ཆོག་ཆེན་
མོ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་གི་གསང་བདག་དང་འབྲེལ་
བའི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར། མི་འཁྲུགས་པའི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་
འཇིགས་བྱེད་བསམ་གཏན་བདག་འཇུག་སོགས་ལུང་མང་བོ་
གནང། དངོས་འབུལ་དངུལ་སྲང་བཞི་བརྒྱ་དང་གཞན་དག་
གིས་ཀྱང་དངོས་འབུལ་མཐོ་བས་སྔོན་བདེ་ཆེན་དཔོན་སློབ་ཀྱི་ཆོས་
ཐོག་ཅིག་ཡོད་པ་ཕྱིས་ཆད་པ་ཉམས་གསོའི་ཕྱིར་ལོ་བསྟར་ཆགས་སུ་

[230] ཉིན་རེ་ལ་མི་རེ་ས་ཚར་ལྔ་
བཅུ་རེ་འགྲོ་ངེས་ཀྱི་བཀས་བཅད་གནང། དེ་ཀའི་ཐེབས་སུ་
དངུལ་སྲང་སུམ་བརྒྱ་སོགས་དངོས་པོ་གང་བྱུང་སྦྱོར་འཇགས་
གནང། ཧོར་ཟླ་བཅུ་བའི་ཚེས་ལ་ཕྱིར་བཏེགས་པའི་ལམ་ཞོར་ལ་
ཤིང་ལེ་ཁར་ཕེབས། དུས་འཁོར་གསར་འཛུགས་ཀྱི་ཆེད་དངུལ་
སྲང་དྲུག་ཅུ་དང། ཁྲོན་ཉིས་བརྒྱ་དང་རས་སོགས་འཇོག་པ་
གནང། དེ་ནས་ཤེལ་དགོན་དུ་ཕེབས་གནས་ཁང་དུ་མཆོད་མེ་
བརྒྱ་ཕུལ། དེ་ནུབ་ནམ་གུང་མ་ལོན་ཙམ་ན་གམ་འཁོད་གྲྭ་ཆུང་
ཞིག་ར་བར་ཕྱིན་པ་ན་གནས་རིའི་རྩེ་ནས་འཇའ་ཚོན་ཉིས་རིམ་
ཞིག་ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས་གནས་ཀྱི་གཟིམ་ཁང་སྟེང་དུ་ཟུག་
པ་མཐོང་བ་བཞིན་རི་ཁྲོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐོང། མཁའ་
ངོས་འཇའ་ཚོན་དྲ་བ་འོད་ལྗང་ཁུས་ཁེབས་འདུག་ཤེལ་དགོན་
ནས་ཕེབས་པའི་ནངས་པར་ཆིབས་ཐོག་ནས་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་ཁོང་
རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་དང་ཞབས་ཞུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང། ཁོང་གི་
ཞལ་ནས་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་དུས་གཅིག་ལ་འཛོམས་པ་རྟེན་འབྲེལ་
ལེགས་ཞེས་གསུངས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཕེབས་པར་སྔར་ཤེལ་
དགོན་གྱི་གནས་རི་ནས་འཇའ་ཤར་བ་དེ་ཁོང་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱི་
བཞིན་འབྲང་སྟེ་འོང་བ་ཀུན་གྱིས་མཐོང། ཞལ་ནས་ད་འགྲོར་མི་
འཇུག་ཀ་གསུངས་ཆིབས་ལས་བབས་ཏེ་དེ་ཕྱོགས་སུ་ཕྱག་གནང་

[231] དེ་སྐབས་ཁོང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་
སུ་གཅིག་དང་ཕར་ཕྱོགས་སུ་གཅིག་ཆད་དེ་ཆ་གཉིས་སུ་གྱུར། དེ་
ནས་ཕེབས་པར་ཡང་འཇའ་གཉིས་མཐུད་དེ་སྔར་བཞིན་འོངས་པ་སོགས་ལྟས་ཡ་མཚན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱུང། བཅུ་བདུན་ལ་
ཕྱིར་གདན་སར་འབྱོར། རྒྱལ་མཁན་སྤྲུལ་བའི་སྐུས་ཞུས་ངོར་
འཇིགས་བྱེད་བཅུ་གསུམ་མའི་དབང། འཁོར་ཆེན་དང་རྟ་མགྲིན་
གྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ་
དགུང་གྲངས་རེ་གསུམ་པ་རབ་རྒྱལ་ས་ཕོ་འབྲུག་གི་ལོའི་ཟླ་
བ་དང་བོའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང། བདེ་མཆོག་དང་
རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་སྔགས་བཏུའི་རྗེས་གནང། བཅུ་བདུན་
ནས་རྒྱལ་ཚབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་འབུམ་དང་མཁས་
གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་འབུམ་གཉིས་ཀྱི་ལུང་བསྩལ་
ཁྲོས་ནག་ལྷ་ལྔའི་དབང། མ་ཅིག་ཞི་དྲག་གི་བྱིན་རླབས། སྒྲོལ་
དཀར་འོད་ཟེར་དྲུག་སྦྲགས། འཇམ་དཀར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་དང་ཇོ་ལུགས་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་
རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང། ལམ་རིམ་ཉམས་མགུར་གྱི་བཤད་ལུང་
ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཉེར་ལྔ་ལ་བདེ་མཆོག་ལོ་ཧུ་བའི་དབང། ཉེར་
བདུན་ལ་ཚེ་གཅིག་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁྲིད། གསུམ་པའི་ཚེས་ལ་དུས་
འཁོར་སྡོམ་ཆེན་གྱི་དབང་བདུན་གོང་མ་གོང་ཆེན་བཅས། གོང་

[232]
གསུང་གིས་ཟུར་སྒྲོན་ཏེ་དུས་འཁོར་ཆེ་བའི་སྐབས་སུ་བྱུང་བ་ལྟར་
བྱས། འོན་ཀྱང་ཨ་མཆོག་ཚང་ནས་དབང་བདུན་ལས་མ་གནང་
བས་འདི་རྟོག་བཟོར་སོང་ཨེ་ཡོད་སྙམ་གསུངས། བཅུ་དྲུག་ཉིན་
གཤེད་དམར་ལྷ་ལྔའི་དབང། འདི་ལ་ལྔ་བ་ཆེན་མོའི་དཀྱིལ་ཆོག་ཡོད་མོད་ཀྱང་ཁྲི་ཆེན་གུང་ཐང་བ་ནས་དཔའ་ཅིག་ལྟར་
གནང་བའི་དེ་བཞིན་བྱས། བཅུ་བདུན་ལ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་
གསུང་སྟེང་ནས་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་འོད་ཟེར་དྲི་མེད། བཅོ་བརྒྱད་ལ་
གཙུག་ཏོར་དྲི་མེད་ཀྱི་རིགས་གཏད། ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་
ལ་ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང། དེ་ནས་ལམ་རིམ་མཆན་བཞི་མའི་བཤད་
ལུང། ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཁྲིད། འཇམ་དབྱངས་བདེ་
བའི་རྡོ་རྗེ། མེརྒན་བླ་མ། དབལ་མང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ཤེས་
རྣམས་སྦྲགས་པའི་སྟེང་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་གཟབ་ཁྲིད་རྒྱས་
པ། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ། ཟ་བྱེད་མཁའ་འགྲོའི་སྦྱིན་
སྲེག་བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མ་དང་ཚིགས་བརྒྱད་མ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད་
ཚེ་གཅིག་ཉམས་ལེན་དང་དགེ་ལྡན་བསྟན་འབར་མའི་བཤད་
ལུང། བླ་མཆོད་དང་ཕྱག་ཆེན་སྦྲགས་པའི་ཁྲིད་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་
གནང། ལོ་འདིར་བདུན་པའི་བཅུ་གཉིས་ལ་སྟ་གོན་དང་བཅུ་
གསུམ་ནས་བླ་བྲང་ནང་དུ་མི་ཏྲ་བརྒྱ་རྩ་གནང་བ་དང་དོན་ལྡན་

[233]
ཚང་མའི་ལུང་གནང། ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཚེས་གསུམ་ནས་ཞབས་
དྲུང་དུང་དཀར་གྱིས་ཞུས་ངོར་སྒྲུབ་ཐབས་རིན་འབྱུང་གི་རྗེས་
གནང་ལུང་བཅས། བདུན་པའི་ཚེས་བཅུ་ནས་སྒྲུབ་ཐབས་རྒྱ་
མཚོའི་རྗེས་གནང་བརྒྱ་དང་ཞེ་བརྒྱད་ལུང་བཅས། རིགས་གསུམ་
སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང་དང་བ་རི་བརྒྱ་རྩའི་རྗེས་གནང་དོན་དགུ་
ལུང་བཅས། ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གསུམ་ནས་སྣར་ཐང་བརྒྱ་རྩ་
ལུང་བཅས། བཅུ་གཉིས་ལ་སྨན་བླ་མཐོ་བརྩེགས། ཀླུ་དབང་
རྒྱལ་བོའི་རྗེས་གནང། ཆོས་སྤྱོད་སྐལ་བཟང་མགྲིན་རྒྱན་གྱི་ལུང་
རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང། མཁའ་སྤྱོད་མའི་སྔགས་
བཏུའི་རྗེས་གནང་བསྩལ། ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་གི་རྒྱ་མཐོངས་
ཀྱི་ལོགས་རིས་ཐམས་ཅད་ཚྭས་ཟོས་ཏེ་ཆུད་འཛའ་བ་ཀུན་སྔོན་མ་
ཇི་བཞིན་རས་བྲིས་བྱས་ཏེ་ལེགས་མཛེས་སུ་བསྒྲུབས། བླ་བྲང་
གནས་ཆུང་བཙན་ཁང་ཞིག་གསོའི་རྐྱེན་གྱིས་ལོགས་རིས་ཞིག་པ་ལ་
གྱན་ཐང་གསུམ་བཞག་
དགུང་གྲངས་རེ་བཞི་བ་རབ་རྒྱལ་ས་མོ་སྦྲུལ་གྱི་ལོའི་ཟླ་བ་
དང་བོའི་ཡར་ངོར་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང། ལོ་སྔ་མའི་སྒྲུབ་ཐབས་
རིན་འབྱུང་འཕྲོ་མི་གཡོ་བ་དཀར་བོ། སེང་གདོང་མ། དམག་
ཟོར་མ་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་སྒྲོལ་དཀར་

[234] འཇིགས་བྱེད་སྔགས་བཏུའི་རྗེས་གནང་
རྣམས་ཞབས་དྲུང་དུང་དཀར་སོགས་ལ་གནང། མར་ངོར་དུར་
ཁྲོད་པ་དག་པོ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་རྗེས་གནང། སྒྲུབ་ཐབས་རྣམ་དག་
གཙུག་ཏོར་ལྟར་གྱི་སེང་ལྡེང་ནགས་སྒྲོལ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་རྗེས་
གནང། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་དང་གདུགས་དཀར་རྒྱལ་མཚན་
ཐོད་འཁོར་གྱི་ཁྲིད། མི་འཁྲུགས་པ་ལྷ་དགུ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་
བཅུ་གཅིག་ཞལ་ལྷ་ལྔ། འཇིགས་བྱེད་བཅུ་གསུམ་མ་རྣམས་ཀྱི་
དབང། སྔ་ཕྱིར་སྐྱབས་འགྲོ། ལྟུང་བཤགས་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་
མ་འདོད་གསོལ་བཅས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་གི་ལྕམ་
སྲིང་གཏོར་བསྔོས་དང་ཡོན་ཏན་མཆོག་བརྙེས་མ། དམིགས་བརྩེ་མའི་ལས་ཚོགས་བཅུ་གཅིག་སྐྱབས་མཆོག་འཇིགས་མེད་དབང་
བོ་དང་མཛོད་དགེ་མཁས་གྲུབ་བསྟན་འཛིན་པའི་གསུང་གི་སྒྲོལ་
དཀར་ཚེ་སྒྲུབ། བླ་མ་རྒྱང་འབོད། བར་དོའི་འཕྲང་སྒྲོལ་
ལྕང་སྐྱའི་གསུང་གི་བླ་མགོན་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གསོལ་འདེབས། ཐུའུ་
བཀྭན་གསུང་བག་ཙེའི་གཏོར་ཆོག་གུང་ཐང་གསུང་དཔའ་ཅིག་
བདག་འཇུག་སྟག་ཕུའི་སྒྲོལ་མའི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིད་ཆར་འབེབ་
དང་བཅས་པ། འགྲེལ་བ་དོན་གསལ། ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་
སྨོན་ལམ་ལྔ་སོགས་ཀྱི་ལུང། ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་བཞི་ནས་མཎྜལ་
དང་རྡོར་སེམས་སྒོམ་བཟླས་ཀྱི་ཁྲིད། འཇམ་དཀར་ལས་ཚོགས་

[235] རྒྱལ་བོའི་བཀའ་
འབུམ་དང་བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་བུ་ཆོས་ཀྱི་ལུང། རིམ་ལྔ་
གསལ་སྒྲོན་གྱི་བཤད་ལུང། བློ་སྦྱོང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་སྟེང་ནས་
བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མའི་ཁྲིད། ལྕང་སྐྱའི་ཁྲིད་ཡིག་སྟེང་ནས་
ཚིགས་བརྒྱད་མའི་ཁྲིད། འཇིགས་བྱེད་ཞལ་ཕྱག་ཡོངས་རྫོགས་
ཡུམ་བཅས། འཁོར་ཆེན་དང་རྡོ་སེམས་ཡབ་རྐྱང། འོད་ཟེར་
ཅན་མ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང། བཅུ་གཅིག་ཞལ། རྣམ་སྣང་
མངོན་བྱང། དཔའ་ཅིག་རྣམས་ཀྱི་དབང། ལམ་རིམ་མྱུར་
ལམ་གྱི་ཁྲིད་དང་རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པའི་ལུང་བཤད་བསྩལ། ཟླ་
ལྔ་བའི་བཅུ་གསུམ་ལ་འབོ་རྭའི་སྔོན་པོ་ཐང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་
གནང་ནས་ཚོགས་མང་ལ་རྒྱན་འཇུག་ཆོས་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་ལུང་
གནང་ཏེ་ཆོས་དཔལ་ཞིང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ནས་དེར་དགའ་
ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད། སྟ་གོན་དང་བཅས་ཏེ་འཇིགས་བྱེད་ཞེ་
དགུ་མ། རོ་ལངས་བརྒྱད་སྐོར། གསང་འདུས་འཇམ་རྡོར་
འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔ་དང་ལུས་དཀྱིལ་གཉིས་
ནག་པོ་སྤྱོད་པ། སྤྱོད་རྒྱུད་དཀྱིལ་འཁོར་བཅུ་གཉིས། མི་འཁྲུགས་
པ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མ་རྣམས་ཀྱི་དབང་བསྩལ། སླར་ཡང་སྟ་གོན་
སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བའི་དབང་ཡོངས་རྫོགས། འཇིགས་
བྱེད་གཉིས། འཁོར་ཆེན། རྟ་མགྲིན། ཀུན་རིག་མངོན་བྱང་

[236] གདུགས་དཀར། སྨན་བླ། མི་འཁྲུགས་པ་
ལྷ་དགུ། དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད་རྣམས་ཀྱི་དབང་གནང། གཡུ་
ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ། སྒྲོལ་མ། སེང་
གདོང་མ། ལེགས་ལྡན་མཆེད་གསུམ། དབྱངས་ཅན་མ། མགོན་
པོ་ཕྱག་དྲུག་པ། ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་
རྣམས་གནང་སྟེ་ཞལ་ནས་དབང་ལུང་ཁྲིད་མན་ངག་སྙན་བརྒྱུད་
གང་ཡོད་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་བྱས་པ་ནི་སྤྱིར་དེང་དུས་ཆོས་ལ་
བློ་ཁ་ཕྱོགས་མཁན་ཉུང། ཆོས་ཀྱི་ལད་མོ་བྱེད་མཁན་ཚོ་ཡང་
བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་འདྲ་བ་མིག་འཁྲིད་ཙམ་ལས་འགའ་ཡང་རྣམ་
པར་དག་པའི་ཆོས་རྒྱུན་ཀུན་ལ་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་མཁན་དང་བྱ་
སའི་ཡུལ་གཏན་བྲལ་བ་མ་བཟོད་པས་ཡིན་གསུངས། ཇོའི་ཁང་
ས་ལ་ཐ་འོག་ཆོས་རྒྱལ་མདུན་ནས་ཚོགས་པ་མང་དང་བཅས་གསོལ་
ཁ་བཏང་སྟེ་ཟན་སྒྲིལ་བར་དུས་འཁོར་གྲྭ་ཁང་གི་མདུན་ལ་བབ་
གྲོལ་འཕྲལ་མར་ལམ་ཀུན་ས་དེར་འཁོད་འདུག་པས་ཐམས་ཅད་
ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུན་ཆགས་གསུམ་པ་བཏོན་ནས་ཤིས་བརྗོད་བསྟན་
འབར་མས་གནང། ས་དེར་གཟིགས་པ་དང་མི་ཞིག་གི་ལག་ཏུ་
ཟེའུ་ཞིག་ཐོགས་ཏེ་འོངས་པར་ཅི་ཡིན་གང་ལ་འཁྱེར་རྒྱུ་ཞེས་
བཀའ་འདྲི་གནང་བས་འོ་མ་ཡིན་རུང་ཁང་ལ་འཁྱེར་རྒྱུ་ཡིན་ཞུས་
པར་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་མཉེས། ཕྱི་ནས་ཟླ་སྐར་བཟང་བ་དང་བསྟུན་

[237] གོ་ཡུལ་ཅི་
ཙམ་ཡོང་བ་གཞལ་ཏེ་བློ་ངོར་ལོན་པར་བྱས། ཁོང་རང་ཉིད་ནས་
རྒྱ་དངུལ་རྡོ་ཚད་ཉི་ཤུ་ལྷ་ཁང་བཞེངས་རྒྱུའི་རྒྱུར་གནང་སྟེ་རིམ་
གྱིས་སེར་སྐྱ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལུགས་བཀོད་ཁྱབ་གནང་བས་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་ཁུར་ལེན་བྱས། བདུན་པའི་ཚེས་དགུ་ལ་དུས་འཁོར་གྲྭ་
གཞུང་ནས་གཏོར་རྒྱག་གོ་ཡུལ་མི་འདུག་ཅེས་གླེང་བས་ཁོང་གིས་
ས་བསྐོར་ཏེ་བསྟན། བཅུ་གཅིག་ལ་ལྟོ་འཕྱེ་བརྟག་བསླང་སོགས་
དང་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང། བརྒྱད་སྟོང་བ་གསུང་སྒྲོགས་རྣམས་
བྱས། དུས་འཁོར་ས་གར་བྱེད་བཅུག་ལྕགས་ཕོ་རྟ་དང་ལྕགས་
ལུག་ས་སྤྲེལ་སྟེ་ལོ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་ལེགས་པར་གྲུབ། རྩིགས་པའི་
ཕྱི་ངོས་སུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་སུམ་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ། དེ་མཚུངས་
མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་ལཉྪ་འབུར་དོད་པ་དང། མདའ་ཡབ་ཀྱི་འོག་ཏུ་
བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་བླ་མ་རྣམས་དང་
ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམས་རི་མོར་བཞེངས་པ་སོགས་ཕྱི་ནང་
ཐམས་ཅད་མཛེས་གྱུར་མིག་གི་བདུད་རྩིར་བསྐྲུན། དེ་ནས་གྲུབ་
རྒྱལ་ལུགས་ཀྱི་ཚེ་དབང་གནང་སྟེ་ཁྲི་ལས་ཐོག་པ་བདེ་ཐང་མཁན་
སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མཎྜལ་བཤད་པ་མཛད། དབྱར་གཞུང་གདན་
སར་ཕེབས་འཕྲལ་དབལ་མང་བཀའ་རྒྱ་མ་དང་བཅས་གསུང་
འབུམ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ལུང་གནང། སྔགས་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་

[238] པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་འབུམ་གྱི་
ལུང། ཚེ་དབང་འཆི་མེད་རྡོ་རྗེའི་སྲོག་ཤིང། རྡོར་དབྱིངས་
དབང། མཁའ་སྤྱོད་མའི་དབང། སྲད་རྒྱུད་ལུགས་ཀྱི་བླ་མའི་
རྣལ་འབྱོར་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད། འཇིགས་བྱེད་སེར་བོ་ཕྱག་ན་ཀུ་ཤ་བསྣམས་པའི་ཚེ་ཁྲིད། འཇམ་དཔལ་ཞི་དྲག་གི་
བསྲུང་བ་དང་ཚེ་སྤེལ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྲིད། གདུགས་དཀར་རྒྱལ་
མཚན་འཛུགས་ཆོག་གི་ཁྲིད། ནག་པོ་སྤྱོད་པའི་བདེ་མཆོག་གི་
དབང་སོགས་ཆོས་བཀའ་མང་བོ་བསྩལ། ལོ་འདིར་གོང་ས་
སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ལ་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བའི་དབང་གནང་
དགུང་གྲངས་རེ་ལྔ་བ་རབ་རྒྱལ་ལྕགས་ཕོ་རྟའི་ལོའི་ཧོར་ཟླ་
དང་བོའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ནས་དམར་མོ་སྐོར་གསུམ་དུ་གྲགས་པ་
མཁའ་སྤྱོད་སྐོར་གསུམ་གྱི་ལུང་ཡོངས་རྫོགས། ཤར་བའི་ལམ་རིམ་
གྱི་ལུང། ཉེར་བཞི་ནས་ཉིན་བཞིར་བླ་མཆོད་དང་ཕྱག་ཆེན་
སྦྲགས་པའི་ཁྲིད། ཉི་མ་སྦས་པའི་ལུགས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ་སྤྱི་སྒྲུབ། ཇོ་
ལུགས་ཛམ་དཀར་ལྷ་ལྔ། གནོད་སྦྱིན་དྲེགས་པ་ལྕམ་སྲིང་རྣམས་
ཀྱི་རྗེས་གནང། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ། དུས་འཁོར་སྡོམ་ཆེན་
གཙུག་ཏོར་དྲི་མེད། འོད་ཟེར་དྲི་མེད། གཤེད་དམར་ལྷ་ལྔ་
རྣམས་ཀྱི་དབང། འགྲེལ་བ་དོན་གསལ། ལམ་ཁྲིད་གསེར་གྱི་
ཡང་ཞུན། རྒྱལ་བོའི་བཀའ་འབུམ། མཁའ་སྤྱོད་མའི་བེའུ་བུམ་

[239] ཟླ་བ་གཉིས་
པའི་བཅུ་གཅིག་ནས་བཀའ་བསྟན་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་བཅས་ཆོས་དཔལ་ཞིང་དུ་ཕྱག་ཕེབས་
བདེ་ཐང་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་ལྷ་མོའི་གཏོར་བཟློག་
དགྲ་བགེགས་ཕྱེ་མར་འཐག་པའི་འཕྲུལ་འཁོར་ཞེས་པ་ལྗགས་རྩོམ་
མཛད་དེ་ལུང་ཡང་བསྩལ། དེ་ནས་བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་བུ་
ཆོས། བཀའ་གདམས་གཞུང་དྲུག་རྒྱུད་གཞུང། ཁོང་རིན་པོ་
ཆེ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་འཇིགས་བྱེད་བསམ་གཏན་བདག་འཇུག་
སོགས་ལུང་མང་བོ་གནང། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད། སྟ་
གོན་དང་བཅས་དུས་འཁོར་དབང་ཡོངས་རྫོགས། ཕག་མོ་ལྷ་
བཅུ་གསུམ་གྱི་དབང། རྨོག་རིའི་དགོན་པའི་ངོར་བདེ་གསང་
འཇིགས་གསུམ་གྱི་དབང། ཀུན་རིག་གི་དབང། དཔའ་ཅིག་
མགོན་ཆོས་སོགས་ཀྱི་རྗེས་གནང། སྟ་གོན་དང་བཅས་མི་ཏྲའི་
དབང་ཡོངས་རྫོགས་གནང། དེ་ནས་ཆིབས་བསུ་དང་བཅས་
བདེ་ཐང་དགོན་དུ་ཕེབས། ལྷ་ཁང་འདུ་ཁང་སོགས་ཀྱི་ནང་རྟེན་
རྣམས་ལ་ཞིབ་མཇལ་གནང་ནས་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཕྲུག་
སོགས་ཀྱི་གནང་ཆའང་བསྩལ། སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱལ་བ་
ཚེ་མཐའ་ཡས་པའི་ལི་སྐུ་ཁྱད་འཕགས་དང་ཁ་དར་དཀར་སེར་
སོགས་དངོས་འབུལ་སྤུས་གཙང་ཕུལ་བར་དགྱེས་བཞེས་མཛད་དེ་

[240]
རྟེན་འབྲེལ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ཞེས་ཞལ་གསུང་ཕེབས། དེ་ནས་ཆིབས་
སྐྱེལ་དང་བཅས་ཁ་གྱ་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་དུས་འཁོར་དབང་མོ་ཆེ་
གནང། ཁ་གྱའི་སྒར་སར། མཛོད་དགེ་སྒར། རྒྱལ་མཁར་
སྒར་སོགས་སུ་འགྲོ་དོན་མཐའ་ཡས་པ་མཛད་ནས་ཕྱིར་ཆོས་དཔལ་
ཞིང་དུ་ཕེབས། སྐྱབས་འགྲོའི་ཁྲིད་སོགས་དང་རིམ་ལྔ་གསལ་
སྒྲོན། ལེགས་བཤད་སྙིང་བོ། གཞི་གསུམ་ཆོ་ག་རྣམས་ཀྱི་བཤད་
ལུང་བསྩལ། རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་ལ་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་ཞལ་
ཐང་དང་འདུ་ཁང་གི་ལོགས་རིས་ཞིག་གསོའི་ཐེབས་སུ་སྒོར་མོ་
སུམ་བརྒྱ་དང་མར་རྒྱ་མ་སུམ་བརྒྱ་བཅས་གནང། དེ་ནས་ཕྱིར་
གདན་སར་ཕེབས། ཟླ་བདུན་པའི་བཅུ་བདུན་ནས་ཚོགས་ཆེན་
ཁྲི་ལས་ཐོག་པ་མི་ཏོ་སྤྲུལ་བའི་སྐུས་ཞུས་ངོར་ཉིན་དྲུག་ལ་ལམ་རིམ་
ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང། པཱ་རིན་ཐོ་ཡོན་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་རྒྱལ་
བ་སེངྒེ་ང་རོའི་ལྷ་ཁང་ནས་སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པ། འགྲེལ་བ་
བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་བཤད་ལུང་བླ་མ་རྒྱུད་མཆོད་དང་བཅས་པ། རྣམ་
སྣང་མངོན་བྱང་གི་དབང། སྲད་རྒྱུད་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྲིད་
སྨིན་རྒྱས། གསང་འདུས་འཕགས་ལུགས་དང་འཇིགས་བྱེད་
དཔའ་ཅིག་གི་དབང། བདེ་ལམ་གྱི་དམར་ཁྲིད་རྒྱས་པ། འཇམ་
དབྱངས་ཆོས་སྐོར་གྱི་རྗེས་གནང་ཡོངས་རྫོགས། དུར་བདག་

[241]
རྗེས་གནང་དང་དེའི་སྔགས་བཏུ། འཇམ་དཀར་འབྲུག་ཞོན་སོགས་
ཀྱི་རྗེས་གནང་སོགས་མང་བོ་བསྩལ་ཏོ། །
འདིར་སྨྲས་པ། འཛད་མེད་ནོར་བུས་གཏམས་པའི་ཆུ་གཏེར་
ཆེ། །ཆུ་ཕྲན་འབུམ་ཕྲག་བཏུང་བས་ངོམས་མེད་ལྟར། །བྱམས་
དང་སྙིང་རྗེའི་དབང་གྱུར་སྐྱེས་བུ་ཆེ། །འགྲོ་དོན་དཔག་མེད་
འགྲུབ་ཀྱང་ངོམས་མ་མཆིས། །སླར་ཡང་སྙིང་སྟོབས་གོ་ཆ་རབ་
བགོས་ཏེ། །འཕྲིན་ལས་སྡེ་བཞིའི་དཔུང་གིས་དགེ་ལེགས་དགྲ། །
རྒུད་པའི་དཔུང་ཚོགས་མ་ལུས་ལྷག་མེད་དུ། །བཅོམ་པའི་གྲགས་
པས་སྲིད་པའི་ཁྱོན་ཀུན་འགེངས། །ཆོས་དཔལ་ཞིང་དང་བདེ་ཆེན་
ཆོས་སྡེ་སོགས། །རིས་མེད་གནས་ལ་ཞབས་ཀྱི་རི་མོ་བཀོད། དེར་
གནས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་ཤེས་རྒྱུད་ལ། །ཐར་བའི་ས་བོན་བཞག་
པའི་དགེ་མཚན་རྒྱས། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་
དང། །ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་སྒོ་འཕར་ཡོངས་ཕྱེས་ཏེ། །ཆོས་
དང་ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པའི་ཆར་ཆེན་གྱིས། །བསྟན་འགྲོ་བསྐྱངས་
པའི་ངོ་མཚར་དཔག་པར་དཀའ། །ཞེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་
ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་
མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་
བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་

[242]
གི་ཆར་ཕབ་ཅིང་ཕྱོགས་རིས་མེད་དུ་ཞབས་ཀྱིས་བཅག་སྟེ་ཆོས་དང་
ཟང་ཟིང་གི་ཆར་ཕབ་པའི་སརྒ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ། །
ཆོས་སྡེ་དུ་མར་ཞབས་བསྐྱོད་དེ་འགྲོ་བ་དུ་མ་དབུགས་དབྱུང་
ཞིང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་བས་ཀྱང་ཞབས་ལ་གཏུགས་
ཤིང་ཕན་ཚུན་དམ་ཆོས་གསན་པའི་སརྒ་
འཇིགས་ཆེན་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བའི་དཔའ་སྐད་ཀྱིས། །མཐའ་
མེད་ཁྱོན་ཀུན་འགེངས་པའི་དཔའ་བོ་ཆེ། །འཕྲིན་ལས་འོད་
དཀར་རྒྱ་མཚོ་ལ་འཁུ་བའི། །དཔལ་ལྡན་བླ་མ་སླར་ཡང་གཙུག་
གིས་མཆོད། །ཇི་སྲིད་སེམས་ཅན་ཁམས་རྣམས་མ་ཟད་པར། །
དེ་སྲིད་འཕྲིན་ལས་ལྷ་ཆུའི་རྒྱུན་བཞིན་དུ། །འབབ་པའི་གསུང་
གི་མཛད་པ་མཆོག་དེ་ཡིས། །བསྟན་འགྲོ་བསྐྱངས་པའི་མཛད་
བཟང་བརྗོད་པར་བྱ། །
དགུང་གྲངས་རེ་དྲུག་པ་རབ་རྒྱལ་ལྕགས་མོ་ལུག་གི་ལོའི་ཟླ་
བ་དང་བོའི་ཚེས་བཅུ་དགུ་ནས་ས་ལུགས་འཇམ་དབྱངས་དམར་
སེར་གྱི་རྗེས་གནང། རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་གྱི་བཤད་ལུང། བློ་
སྦྱོང་དོན་བདུན་མའི་ཁྲིད་རྣམས་གནང། ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་
གཉིས་ནས་བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མ། བློ་སྦྱོང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་

[243] ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན་དང་
རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པའི་བཤད་ལུང། བཅུ་གཅིག་ནས་ཉིན་བཞིར་
གསང་འདུས་བསྐྱེད་རིམ་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་བཤད་ལུང། དེ་
ནས་རིམ་པར་ཐུབ་པ་དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད། ཕྱག་རྡོར་འཁོར་
ཆེན་ལྷ་བཅོ་བརྒྱད། བདེ་མཆོག་ནག་པོ་སྤྱོད་པ་ལྷ་རེ་གཉིས་
འཇམ་རྡོར་ལྷ་བཅུ་དགུ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལྷ་བཅུ་དགུ། འདི་
སྐབས་བླ་མ་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་འཇམ་རྡོར་དབང་ཆོག་གཞིར་
བྱས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་གི་སྐབས་སློབ་མ་རྡོ་རྗེ་སེམས་
དཔའ་ཡུམ་བཅས་སུ་བསྐྱེད་པ་གནང། ཀྱཻ་རྡོར་ལྷ་དགུའི་དབང་
བཅས་བསྩལ། ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཕལ་ཆེར་གྱི་
ལུང་དང་སྤྱོད་འཇུག་འགྲེལ་བ་ལམ་བཟང་གསལ་བའི་རིན་ཆེན་
སྒྲོན་མེའི་བཤད་ལུང། སྡེ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་མཆན་དང་སྦྲགས་ནས་
ལམ་རིམ་ཆུང་ངུའི་བཤད་ལུང། ཟླ་བ་ལྔ་བའི་ཚེས་བཅུ་དགུ་ནས་
ཉིན་གཉིས་ལ་ལམ་རིམ་གླང་སྨྱོན་འདུལ་བའི་ལྕགས་ཀྱུའི་བཤད་
ལུང། འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་སྡུད་པ་དང་སྦྱར་བ་དང་ཕར་ཕྱིན་
མཆན་འགྲེལ་རྩོམ་འཕྲོའི་བཤད་ལུང་རྣམས་གནང། ཟླ་བ་དྲུག་
པའི་ཚེས་གཉིས་ནས་ལེགས་བཤད་སྙིང་བོའི་བཤད་ལུང། བཅོ་
ལྔ་ནས་ཉིན་དགུར་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་གནང། ཉེར་
ལྔ་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་རྗེའི་བསྟོད་པ་དོན་ལྡན་མ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་

[244] ཟླ་བ་བདུན་པའི་བཅུ་བདུན་ནས་ཉིན་དགུར་གྲུབ་
མཐའ་ཆེན་མོ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་བཤད་ལུང། ཉེར་དྲུག་ནས་འཁོར་
ཆེན། བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔ། འཇིགས་བྱེད་དཔའ་ཅིག་
རྣམས་ཀྱི་དབང། ཟླ་བ་དགུ་བའི་ཚེས་བདུན་ནས་མཐོང་བརྒྱུད་
ཟིན་བྲིས་སྟེང་ནས་རབ་གནས་ཀྱི་ཁྲིད། ཁྲིད་ཡིག་རྡོ་ལག་བརྒྱུད་
མ་ལག་རྗེས་དང་བཅས་པའི་ཁྲིད། སྐྱབས་འགྲོ། དགའ་ལྡན་ལྷ་
བརྒྱ་མ། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་སོགས་ཀྱི་ཁྲིད་མང་བོ་གནང་བ་
དང་དཔའ་བོ་གཡུལ་འཇུག་མའི་འཕོ་ཁྲིད་བཅས་གནང་
དགུང་གྲངས་རེ་བདུན་པ་རབ་རྒྱལ་ཆུ་ཕོ་སྤྲེལ་གྱི་ལོའི་ཟླ་བ་
དང་བོའི་ཚེས་བཅུ་བདུན་ནས་འཇམ་པའི་དབྱངས་རྗེ་དཀོན་
མཆོག་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་གི་དབུ་བཙུགས་
ཏེ་ལུང་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་གནང། བར་སྐབ་སུ་བཀའ་
གདམས་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གི་དབང། སྙིང་པོ་དོན་གསུམ་གྱི་ཁྲིད་
སོགས་གནང་ནས་བཀའ་རྒྱ་མ་དང་བཅས་གསུང་འབུམ་ཡོངས་
རྫོགས་ཀྱི་ལུང་གི་མཇུག་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་བཅོ་བརྒྱད་ལ་གྲུབ་
བཀའ་གདམས་གསུང་སྒྲོས་ཐོར་བུའི་ལུང་ཡང་བསྩལ། ཉེར་གཉིས་
ནས་རྒྱོའི་རྒྱའི་ཀུན་སྤངས་རི་ཁྲོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་གསང་
འདུས་འཇམ་རྡོར། ནག་པོ་སྤྱོད་པའི་ལུགས་ཀྱི་བདེ་མཆོག་
སྤྱན་རས་གཟིགས་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་ཀྱི་དབང། འདོན་ཆའི་

[245]
འཇམ་པའི་དབྱངས་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་གསུང་གི་བདེ་མཆོག་
ནག་པོ་སྤྱོད་པའི་མངོན་རྟོགས། རྗེ་ཞང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོའི་
གསུང་གི་ནག་པོ་བའི་མདུན་སྐྱེད་བུམ་པ་དབང་ཆོག་དང་བཅས་
ཀྱི་ལུང་སོགས་དང་ཀླུ་དབང་རྒྱལ་བོ་གཙོ་འཁོར་ལྔའི་རྗེས་གནང་
བཅས་བསྩལ། ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཟླ་མཇུག་ཏུ་རྡོ་སྦིས་ཕྱོགས་སུ་
ཕེབས། ཉེར་བརྒྱད་ལ་སྟ་གོན་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་རིམ་པར་འཇིགས་
བྱེད་དཔའ་ཅིག་དཔའ་མོའི་ལུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་
གཅིག་ཞལ། གདུགས་དཀར་ལྷ་བཅུ་བདུན་མ་དང་ལྷ་མང་མ་
གཉིས། རྡོ་རྗེ་མི་འཁྲུགས་པ་ལྷ་དགུ། ཀུན་རིག་སྨན་བླ། རྟ་
མགྲིན་གསང་སྒྲུབ། འཇིགས་བྱེད་བཅུ་གསུམ་མ། འདུས་པ་
འཕགས་ལུགས་ལྷ་སོ་གཉིས། མགོན་པོ་གུར་ལྷ་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱི་
དབང་དང་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང་རྣམས་བསྩལ། རྗེས་གནང་གི་
རིམ་པ་ཡང་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་བཞི་
བ། སེངྒེའི་སྒྲ། སྒྲོལ་དཀར་བཀའ་བབས་དགུ་ལྡན། ཀླུ་
དབང་རྒྱལ་བོ། ཛམ་དཀར་འབྲུག་ཞོན་ལྷ་ལྔ། འཇིགས་བྱེད་
དཔའ་ཅིག་ཡུམ་བཅས། མགོན་པོ་བར་ཆད་ཀུན་སེལ། རྣམ་
སྲས་སེར་ཆེན་ལྷ་དགུ། གུར་མགོན། ཞལ་སྒྲུབ་དུས། དམ་
ཅན་སྲོག་གཏད། ཇོ་ལུགས་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་གི་རྗེས་གནང་

[246] རྡོ་སྦིས་གཞུང་ལ་གྲོ་འཇགས་དྲུག་ནས་འཇགས་
བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ཐོའུ་ཁྲོན་སྟོང་གཉིས་དང་ཉིས་བརྒྱ་གནང་
སྟེ་མཆོད་རྟེན་བཞེངས་རྒྱུའི་བཀོད་ཁྱབ་ཞིབ་མོལ་གནང་བ་དང་
རྟོག་འཇུག་ཞིབ་མོར་གནང་སྟེ་གང་དུ་བཞེངས་པའི་སར་བཀྲ་ཤིས་
གསོ་སྦྱོང་གནང། ཟླ་བ་ལྔ་བའི་མར་ངོར་སླར་རང་དགོན་དུ་
ཕེབས་པའི་ལམ་ཞོར་ལ་བྲག་དཀར་གནས་མཇལ་ཀྱང་གནང་
ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཉེར་དགུ་ནས་སྦྱིན་སྲེག་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་བཤད་
ལུང་གནང། ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གཉིས་དང་གསུམ་ལ་འཇིགས་
བྱེད་ཞེ་དགུ་མ་དང་རོ་ལངས་བརྒྱད་སྐོར་གྱི་དབང། ཚེས་བཞི་
ནས་ཉིན་བཅུ་གཉིས་ལ་རྒྱལ་མཁན་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་སྦྱོང་
རྒྱུད་དཀྱིལ་འཁོར་བཅུ་གཉིས། སྣུར་ལུགས་རྣམ་འཇོམས། བཅུ་
གཅིག་ཞལ། མི་འཁྲུགས་པ་ལྷ་བཅུ་གསུམ། གུང་ཐང་ཁྲི་ཆེན་
མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་
པའི་དབང་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ། མགོན་པོ་བར་ཆད་ཀུན་སེལ་
དང་ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང། དགུ་བའི་
ཚེས་གཉིས་ལ་གསང་འདུས་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ཚེས་གསུམ་
ལ་ཕྱག་རྡོར་འཁོར་ཆེན། ཚེས་བཞི་ལ་འཇམ་དཔལ་གསང་ལྡན་
ལྷ་ང་དགུ་རྣམས་ཀྱི་དབང། ཚེས་ལྔ་ལ་དབྱངས་ཅན་མ་དཀར་
མོ་ཐུན་མོང་ཡིན་མིན་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་གནང། དབྱངས་ཅན་མ་

[247] ཚེས་
དྲུག་བདུན་བརྒྱད་རྣམས་ལ་རྣམ་སྲས་བཀའ་བཅོ་ལྔ་ཡོངས་རྫོགས་
གནང། བཅུ་བཞི་ལ་བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་པ་ལྷ་རེ་གཉིས། བཅོ་ལྔ་
ལ་བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལུས་དཀྱིལ། བཅུ་དྲུག་ལ་བདེ་མཆོག་ངམ་
རྫོང་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་དབང་རྣམས་དང། བཅུ་བདུན་ནས་ཉིན་
བདུན་ལ་འཇིགས་བྱེད་བསྐྱེད་རིམ་ཆེན་མོ་རྫོགས་རིམ་དང་བཅས་
པའི་བཤད་ལུང། ཉེར་གཉིས་ལ་ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་གི་སྡོམ་
ལུང་གནང་བ་དང་དབྱངས་ཅན་མའི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིད་དང་སྒྲོལ་
དཀར་ཚེ་ཁྲིད། ཟླ་བ་བཅུ་བའི་ཚེས་གཅིག་ལ་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་
དབང། ཚེས་དྲུག་ནས་ས་སྐྱའི་གསེར་ཆོས་བཅུ་གསུམ་འདོད་
རྒྱལ་གསང་སྔགས་སྒྲ་མ་གཏོགས་ཡོངས་རྫོགས་བསྩལ། གཞན་
ཡང་ལོ་འདིར་ལྷོ་བྲག་བཀའ་འབུམ་གྱི་ལུང་ཡང་གནང། ཟླ་བ་
བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་ནས་སྦས་དོན་ཀུན་གསལ་གྱི་བཤད་ལུང་
གནང་
དགུང་གྲངས་རེ་བརྒྱད་པ་རབ་རྒྱལ་ཆུ་མོ་བྱའི་ལོའི་ཟླ་བ་དང་
བོའི་ཉེར་གཅིག་ནས་སྒྲོལ་དཀར་འོད་ཟེར་དྲུག་སྦྲགས་ཀྱི་རྗེས་
གནང། འཁོར་ཆེན་རྗེས་གནང་མཐའ་རྟེན་གཏོར་དབང་བཅས་
སེང་གདོང་གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང། ཀུན་མཁྱེན་གོང་
མའི་ཁྲིད་ཡིག་སྟེང་ནས་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་ཁྲིད་སོགས་ཁྲིད་

[248] དེ་ནས་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཡར་ཚེས་ལ་རྡི་ཚ་རི་
ཁྲོད་བཀྲ་ཤིས་སྡིངས་སུ་ཕེབས། དེ་ནས་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་
ཅིག་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མ། ཞེ་དགུ་མ། རོ་ལངས་བརྒྱད་སྐོར་
གསང་འདུས་འཇམ་རྡོར། གསང་འདུས་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་
བདེ་མཆོག་མཁའ་འགྲོ་སྙན་བརྒྱུད། ཤངས་ལུགས་རྒྱུད་སྡེ་ལྔ་
སྦྲགས། ནི་གུའི་སྒྱུ་ལུས་དབང་མོ་ཆེ། རྔོག་དཀྱིལ་བདུན། རྟ་
མགྲིན་གསང་སྒྲུབ། ཁྲོས་ནག་ལྷ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དང་གཅོད་
དབང་འགའ་བཅས་གནང། སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་དང་སྟ་གོན་
སྔོན་དུ་བཏང་ནས་དུས་འཁོར་དབང་ཡོངས་རྫོགས། རྡོར་
དབྱིངས། ཀུན་རིག་དྲི་མེད་རྣམ་གཉིས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་
བཅུ་གཅིག་ཞལ། བཀའ་གདམས་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་མི་འཁྲུགས་
པ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དང་རྗེས་གནང་གི་རིམ་པ་
ལའང་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ། ནཱ་རོ་མཁའ་སྤྱོད་མའི་དབང་བཞི་
བྱིན་རླབས། གསེར་ཆོས་བཞི་བ་ཀུ་རུ་ཀུ་ལླེ་ཕྱི་སྒྲུབ་དང་གསང་
སྒྲུབ་ལྷ་ལྔ། ཚོགས་བདག་འདོད་རྒྱལ། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་
འཇམ་དབྱངས་དཀར་བོ། དམར་སེར། དབྱངས་ཅན་མ་དཀར་
མོ་དང་དམར་མོ། དྲག་པོ་སུམ་སྒྲིལ། མི་གཡོ་བ་དཀར་བོ་
སེང་གདོང་མ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། མགོན་པོ་བར་ཆད་ཀུན་སེལ་
ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་སྒྲུབ། རྣམ་སྲས་སེར་ཆེན་ལྷ་དགུ་གོང་གནོན་དང་

[249] ལྷ་མོ། དུར་བདག་ཡབ་ཡུམ། ལྕམ་སྲིང་རྣམས་ཀྱི་
རྗེས་གནང། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་ཁྲིད་རྒྱས་པ་སེམས་
བསྐྱེད་མཆོད་པ་དང་བཅས་བ་གནང། ཐུན་དྲུག་བླ་མའི་རྣལ་
འབྱོར་གྱི་ཁྲིད། རྡོར་སེམས་སྒོམ་བཟླས། ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གཏོར་མ་བརྒྱ་རྩ། མེ་ཏོག་བཅུད་ལེན་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད། ལམ་རིམ་
བསྡུས་དོན། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ། ལམ་གཙོ། རྟེན་འབྲེལ་
བསྟོད་པ། ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ། བླ་མ་ལྔ་བཅུ་བ། སྦས་དོན་
ཀུན་གསལ། རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་རྣམས་ཀྱི་བཤད་ལུང། སྤྱོད་
འཇུག་ཆེན་མོ། བསྐལ་བཟང་རྒྱན་འཕྲེང། མདོ་སྡུད་པ། ཚེ་
མདོ། བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་བུ་ཆོས། གསང་འདུས་རྩ་རྒྱུད་
རྣམས་ཀྱི་ལུང་དང་གཞན་ཡང་ལུང་ཐོར་བུ་མང་བོ་གནང། དེ་
ནས་བྱ་ཁྱུང་ཐེག་ཆེན་ཡོན་ཏན་དར་རྒྱས་གླིང་དུ་ཕྱག་ཕེབས། བདེ་
ཡངས་བླ་བྲང་དུ་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པས་སྐུ་འཁོར་རྣམས་དེར་
བཞུགས། ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་གཅིག་པུ་ཨ་ར་པ་ཙ་ནའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཏུ་
བཞུགས་ཏེ་ནངས་ནུབ་ཀུན་ཏུ་ཐུགས་དམ་ལ་གཞོལ་བར་གྱུར་
དུས་འཁོར་སྡོམ་ཆེན་གྱི་དབང་གི་ནངས་པར་ཆོ་ག་སྒྲུབ་སྐབས་
རྒྱབ་རིའི་རྩེར་འཇའ་ཚོན་དཀར་བོ་བརྐྱངས་པའི་འོག་ཏུ་འཇའ་ཁ་
དོག་སྣ་ལྔ་ཟླུམ་པོར་ཡོད་པ་ཤར་བ་དང་ཁོང་དེར་ཕེབས་མ་ཐག་
གསེར་གདུང་ལ་མཇལ་ཞུ་གནང་སྐབས་གློར་བུར་དུ་རླུང་འཚུབ་

[250]
ལྟས་རྣམས་མངོན་དུ་གྱུར། མཇལ་བ་བཀག་ན་བདུད་རྩི་མང་བོ་
འབབ་ངེས་མོད་ཁོང་གི་ཞལ་ནས་རྒྱང་རིང་བོ་ནས་འོངས་པ་ཚོ་
སྙིང་རེ་རྗེ་འགོག་མི་དགོས་གསུངས་པས་མཇལ་འགྲུལ་མ་བཀག་
སྟབས་མིས་རྒྱུ་འགྲུལ་མང་རྐྱེན་མ་བབ། འོན་ཀྱང་ལྟས་ཡ་མཚན་
པ་བྱུང་བས་དེ་ཀའི་བླ་གྲྭ་དག་དགའ་དྲགས་ཏེ་མཁན་ས་ཉིན་ཤས་
ཡིན་རུང་འཛིན་དགོས་ཀྱི་ཞུ་བ་ཆེ་ནན་ཕུལ། ཁོང་གིས་གསུངས་
པ། གདན་ས་འཛིན་ན་རང་དགོན་གྱི་གདན་རབས་ལྔ་བཅུ་བ་རྗེ་
བླ་མའི་སྤྲུལ་བ་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་དེ་ཀའི་མིང་ཐོབ་པས་དེ་
འཛིན་དགོས་རྒྱུ་ལ་དེ་འདྲའི་རིགས་ལ་ཞེ་སུན་ཆེ་བས་མ་བཟུང་
འདི་ནས་ཀྱང་དེ་འོ་ཟོབ་མི་བྱེད་ཅེས་བཟློག་པར་མཛད་མོད་ཁོང་
རྣམས་ཀྱིས་ནན་ཏན་ཆེན་པོའི་ཞུས་པས་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་ཐབས་
མེད་བྱུང་བ་ལྟ་བུས་ཆོས་རྗེ་དོན་འགྲུབ་རིན་ཆེན་གྱི་ཁྲི་འཕངས་
མཐོན་པོར་གདིང་བ་གསར་བ་བཏིང་སྟེ་ཁྲིར་ཕེབས་ནས་ཁྲི་འདོན་
གནང་སྟེ་ཆོས་བཀའ་དུ་མ་གནང། གྲོ་མོ་རི་ཞིའི་ཞབས་དྲུང་བས་
བརྟན་བཞུགས་བཤད་པ་དང་བཅས་དགོན་གཞུང་ནས་དངུལ་
སྲང་བརྒྱ། གོས་ཕྲུག་བརྒྱ་སོགས་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་པའི་འབུལ་
བ་བཏེགས། གྲྭ་ཚང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཅི་འབྱོར་གྱི་འབུལ་བ་
དང་བཅས་མཇལ་ཁ་གནང། འབུལ་བའི་དངོས་རྫས་རྣམས་ཕྱི་

[251] འགྱེད་ཚན་གཉིས་
བསྡོམས་པར་དགེ་འདུན་རེ་རེར་ཁྲོན་བདུན་རེ་བབས། དེ་ནས་
ཕེབས་ཞོར་མཆོད་རྟེན་སྐས་དགོན་དུ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་དབང་
སོགས་ཆོས་བཀའ་འགའ་གནང་སྟེ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་
ཕྱག་ཕེབས། སྐུ་འབུམ་དུ་གཤེད་དམར་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མ། དགྲ་
ནག་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མ། བདེ་མཆོག་ནག་པོ་སྤྱོད་པ། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་རྣམས་ཀྱི་དབང། གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང། བུ་སྟོན་
གོང་ཁུག་མའི་དབང། རྟ་མགྲིན་གྱི་རྗེས་གནང། སྨན་བླ་
རིགས་བསྡུས་ཀྱི་རྗེས་གནང། མགོན་པོ་བར་ཆད་ཀུན་སེལ་དང་
མགོན་དཀར་གྱི་རྗེས་གནང། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བ། རྒྱལ་མཚན་རྩེ་
མོའི་དཔུང་རྒྱན། རྟ་མཆོག་རོལ་བའི་ཞལ་ལུང། ཁོང་ཉིད་ཀྱི་
གསུང་གི་གཤེད་དམར་རྒྱུན་འཁྱེར་རྣམས་ཀྱི་ལུང་བསྩལ། ར་
དགེའི་རི་ཁྲོད་དུ་ཕེབས་ནས་མི་ཏྲའི་ནང་ཚན་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་
དང་རྡོར་སེམས་སྒོམ་བཟླས། རྡོར་སེམས་ལྷ་བཅུ་བདུན་མའི་
དབང། རྒྱལ་དབང་བདུན་པའི་གསུང་གི་དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་
མདུན་བསྐྱེད་བུམ་པ་བདག་འཇུག་སྨོན་ཤིས་བླ་བརྒྱུད་གསོལ་
འདེབས་དང་བཅས་པའི་ལུང་དང་དཔལ་མང་གསུང་སྒྲོལ་མ་ཉེར་
གཅིག་གི་སྒྲུབ་དཀྱིལ་ཡིད་བཞིན་དབང་རྒྱལ་དང་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་
གསུང་གི་རིག་པའི་དབང་ལྔའི་བཤད་སྦྱོར་མ་ལི་ཀའི་འཕྲེང་

[252] དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད་ལྷ་ལྔའི་སྒྲུབ་དཀྱིལ་ལྷན་ཐབས་
མུ་ཏིག་འཕྲེང་མཛེས་རྣམས་ཀྱི་ལུང་བསྩལ། དེ་ནས་གྲོ་ཚང་
དགོན་དུ་ཕྱག་ཕེབས་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད། འདུས་པ་འཕགས་ལུགས་
ལྷ་སོ་གཉིས། འཇིགས་བྱེད་བཅུ་གསུམ་མ་དང་དཔའ་ཅིག་རྟ་
མགྲིན་གསང་སྒྲུབ། ཀུན་རིག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དབང་
རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་དང་མགོན་ཆོས་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དབང་
ལུང་ཁ་ཤས་བཅས་གནང་སྟེ་གྲོ་ཚང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་གྲགས་པའི་
སྐུ་བརྙན་ཆེན་པོའི་མདུན་དུ་མཆོད་མཇལ་དུ་ཕེབས། དེར་ཚོགས་མང་ལ་སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པ་གནང། ལྕགས་མཁར་གྱི་འདོན་
སྒྲིག་དང་ཐིག་རྩ་སོགས་ལ་གསུང་བཀོད་ཞིབ་གསལ་དང་འཇིགས་
བྱེད་བསྙེན་སྒྲུབ་སྦྲགས་མའི་ཁྲིད་དང་ལུང་ཡང་གནང། དེ་ནས་
དུག་ཀྱཱ་དགོན་པར་ཕྱག་ཕེབས། དེར་ཀུན་རིག་གི་དབང་དང་
གནོད་སྦྱིན་དྲེགས་པ་ལྕམ་སྲིང་གི་རྗེས་གནང་བསྩལ་ཏེ་བསྟན་འགྲོ་
སྤྱིའི་ཞབས་རིམ་དུ་ལྕམ་སྲིང་གཏོར་སྒྲུབ་འཛུགས་དགོས་ཚུལ་
བཀོད་ཁྱབ་ཞིབ་རྒྱས་གནང་བ་ལྟར་ཕྱིས་ཤེལ་དགོན་གྱི་བསྐལ་
བཟང་རྒྱ་མཚོ་མངགས་ཏེ་ལེགས་པར་བཙུགས། དེ་ནས་རིམ་པར་
བགྲོད་དེ་བཅུ་གཅིག་ཉིན་ལུང་བའི་ཕུ་ནས་ཞག་མལ་བྱས་ཏེ་ཕྱི་
ཉིན་དྲུག་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ནངས་པར་ལམ་ཐོག་ནས་སྒོ་མོ་ལྷ་
བྲག་དང་ཤེལ་དགོན་ཕྱོགས་ལ་མཇལ་བར་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པའི་

[253]
ནས་ལྷ་བྲག་དང་ཤེལ་དགོན་ཕྱོགས་གསལ་བར་གཟིགས་པས་དེ་
ཕྱོགས་སུ་ཕྱག་འབུལ་བ་སོགས་མཛད་ནས་ཕྱིར་གདན་སར་ཕེབས་
ཏེ་གདན་སའི་བཞུགས་སྤྱིལ་དུ་འབྱོར་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཡར་
ཚེས་ནང་ཚེ་གཅིག་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁྲིད། ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དཔལ་
ཞལ་ལུང་ཁྲིད་ཡིག་སྟེང་ནས་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་ཁྲིད་
གནང། འཁོར་ཆེན་དབང་ཡང་བསྩལ། ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་
བཅུ་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་ལྷོ་བྲག་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་གནང་ཡོངས་
རྫོགས། ཉི་ཤུ་ལ་སྟ་གོན་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་རྡོག་དཀྱིལ་བདུན་གྱི་
དབང། སྦས་དོན་ཀུན་གསལ་གྱི་བཤད་ལུང། འཇིགས་བྱེད་བཅུ་
གསུམ་མའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད། ཟླ་བཅུ་བའི་ཚེས་དགུ་ནས་
ཉིན་དྲུག་ལ་གསང་འདུས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་སོགས་མང་དུ་
བསྩལ་
དགུང་གྲངས་རེ་དགུ་བ་རབ་རྒྱལ་ཤིང་ཕོ་ཁྱིའི་ལོའི་ཟླ་བ་དང་
བོའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་ལ་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང། འོད་དཔག་མེད་ལ་
བརྟེན་པའི་འཕོ་ཁྲིད། འདུལ་བའི་གླེང་འབུམ་གྱི་ལུང་རྣམས་
བསྩལ། ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་གསུམ་ལ་འཇིགས་བྱེད་སྔགས་བཏུའི་
རྗེས་གནང། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་
པོའི་དབང། བདེ་མཆོག་རིམ་གཉིས་ཀྱི་དམར་ཁྲིད་སོགས་

[254] དེ་ནས་སྐྱབས་འགྲོ། དགའ་ལྡན་
ལྷ་བརྒྱ་མ། ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་གནང། སྟ་གོན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འཇིགས་བྱེད་བཅུ་གསུམ་མ་དང་དཔའ་ཅིག་གུར་ལྷ་
བརྒྱད་མ། གདུགས་དཀར་ལྷ་བཅུ་བདུན་མ། བཅུ་གཅིག་ཞལ་
ལྷ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་དབང། སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་དང་སྟ་གོན་སྔོན་དུ་
བཏང་ནས་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་
ལོའི་དབང་ཆེན་ཡོངས་རྫོགས་གནང། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་
འཇམ་དབྱངས་ནཱ་ག་རཀཤ། མགོན་ཆོས་ལྷ་མོ་གསུམ། གུར་
ཞལ་གཉིས། ལྕམ་སྲིང། ལེགས་ལྡན་མཆེད་གསུམ་རྣམས་ཀྱི་
རྗེས་གནང་སོགས་རྗེས་གནང་དུ་མ། ཤེར་སྙིང། གདུགས་
དཀར་མཆོག་གྲུབ་མ། འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད། གུང་ཐང་
རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་གི་ཁྱུང་ཁྲའི་ལས་ཚོགས་དང་ནཱ་ག་རཀཤའི་བུམ་
ཆོག་ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་དང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་
གི་ཤམ་བྷ་ལའི་སྨོན་ལམ་དང་བླ་མཆོད་སོགས་ཀྱི་ལུང་བསྩལ། དེ་
ནས་ཕྱུགས་རིའི་དགོན་དང་བིས་ཐང་ལ་ཁའི་སྒར་སོགས་བརྒྱུད་དེ་
ཀྭ་རིང་དགོན་དུ་འབྱོར། ལམ་རིམ་ཉམས་མགུར་གྱི་བཤད་ལུང་
ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང། འཇིགས་བྱེད་དཔའ་ཅིག་བཅུ་གཅིག་ཞལ་
ལྷ་ལྔ། གདུགས་དཀར་ལྷ་བཅུ་བདུན་མ་རྣམས་ཀྱི་དབང་
ལེགས་ལྡན་མཆེད་གསུམ་དང་ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང་

[255] དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ། བླ་མཆོད། གདུགས་
དཀར་མཆོག་གྲུབ་མ། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེས་བསྟན་པའི་སྒྲོན་
མེའི་གསུང་གི་ནཱ་ག་རཀཤའི་བུམ་ཆོག་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་
པའི་སྨྱུང་གནས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་མདོར་བསྡུས། སྨོན་ལམ་དྲུག་
བྱམས་སྨོན། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་སོགས་ཀྱི་ལུང་བསྩལ་
ཁོང་གི་ཞལ་ནས་རྒྱང་རིང་ནས་ཕ་གཞིས་མཐོང་བ་ན་ཀ་བཞི་
གདུང་བརྒྱད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་འདུག་པས་ཡིད་ཕམ་ཞེས་གསུངས་
ཤིང་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་ཚང་དང་མཉམ་དུ་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་པའི་ཞལ་
འཕྲོས་མང་བོ་གནང་ཞིང་མཐར་ཁོང་གིས་གྲོས་མགོ་བཏོན་ཏེ་
འཁྲུངས་གཞིས་ཀྱི་ཤུལ་དུ་མཆོད་རྟེན་རྨང་གཞི་འདོམ་ཕྱེད་དང་
བརྒྱད་ཡོད་པ་བཞེངས། ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་རང་ཉིད་ནས་སོ་ཉིད་
སློབ་བུ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་བ་བསྐུལ་ཏེ་དངུལ་སྒོར་ཆིག་སྟོང་དྲུག་
བརྒྱའི་ཡོན་གྱིས་ཉི་ཟླ་ཟར་ཚགས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་ནང་རྟེན་དང་
གཟུགས་དང་གླེགས་བམ་སྐུ་བརྙན་བྱིན་ཅན་སོགས་མང་དུ་
བཞུགས། རབ་གནས་གྱི་སྐབས་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དཀར་ལིང་ལིང་
མང་བོ་དཀྲིགས་པའི་བར་དུ་འཇའ་ཚོན་གྱིས་སྤྲེལ་བ་སོགས་ལྟས་
ངོ་མཚར་བ་མཐོང་སྐབས་མང་མང་གི་དགའ་དད་ཆེས་ཆེར་རྒྱས་
དེ་ནས་བིས་མདོ་དགོན་དུ་ཕྱག་ཕེབས། དེར་ལེགས་བཤད་སྙིང་
བོའི་བཤད་ལུང། འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་མདོ་སྡུད་པ་དང་སྦྱར་

[256] འདུལ་བ་མདོ་རྩའི་བཤད་ལུང། བྱིན་རླབས་
སྤུང་ཞུས་ཀྱི་ཁྲིད། བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད། གདུགས་དཀར་གྱི་དབང་
ལེགས་ལྡན་མཆེད་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང། གུར་མགོན་ཁང་དུ་དེ་
ཀའི་མགོན་ཁང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་མགོན་ཁང་ནང་ནས་དཔལ་ལྡན་གུར་གྱི་མགོན་པོ་ཁྲོ་བཅུའི་བསྐོར་བའི་རྗེས་གནང་དང་
རྒྱལ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་གི་གུར་གྱི་གཏོར་ཆོག་ཁོང་
རང་ཉིད་ཀྱི་གསུང་གི་གུར་གྱི་འཕྲིན་བཅོལ་དང་གསོལ་འདེབས་
མཚན་སྔགས་དང་བཅས་པའི་ལུང་བསྩལ། དེ་ནས་ཤེལ་དགོན་
ཆོས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས། མར་ངོའི་ཚེས་བཅུ་ལ་བདེ་མཆོག་
ལུས་དཀྱིལ་གྱི་བདག་འཇུག་བླངས། དེ་སྐབས་ཁོང་གིས་གསུངས་
པ། ཡིད་གཏིང་ནས་འཁུལ་བ་ཞིག་བྱུང་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་ཡབ་ཡུམ་ལ་གདུང་བའི་ཡུས་ཀྱིས་གསོལ་
བ་འདེབས་པའི་མགུར་དབྱངས་ཤིག་གསར་སྤེལ་བྱས་ཞེས་
གསུངས། གནས་ཁང་ནང་དུ་མར་མེ་བརྒྱ་ཕུལ། ནུབ་རེ་བཞིན་
གནས་ཁང་དུ་མར་མེ་ཆད་མེད་གནང། ཨ་རོལ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་
རིན་པོ་ཆེས་གཙོས་རེབ་ཀོང་རི་ཁྲོད་པ་སྤྱིའི་ཞུས་ངོར་སྔགས་རིམ་
ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་གནང། སྔར་ནས་ཡང་ཡང་གསོལ་བ་
བཏབ་ཀྱང་ཞལ་ནས་རེབ་ཀོང་ཕྱོགས་ཤིག་ནས་སྟབས་འགྲིག་ཡོང་
ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་འདི་སྐབས་ཐུགས་དགྱེས་བཞིན་རྔོག་དཀྱིལ་

[257]
འཁོར་དབང་གི་སྐབས་ལྷག་གནས་བྱས་པའི་རྡོར་དྲིལ་ཀྱང་བསྩལ་
ཤེལ་དགོན་སྤྱིའི་ཞུས་ངོར་བཞི་བའི་མར་ངོའི་ཚེས་བཅུར་རྣལ་
འབྱོར་མ་རྒྱུད་ཀྱི་རྩེ་མོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་
བདེ་མཆོག་ལྷ་རེ་གཉིས་ཅན་གྱི་དབང་བསྐུར་ཏེ་མཇུག་ཏུ་ཚོགས་
སྐབས་གནས་རིའི་རྩེ་མོར་འཇའ་ཚོན་ཤར་བ་དང་ཚོགས་གཏོར་སྐབས་གནས་རིའི་རྩེ་མོར་འཇའ་ཚོན་ཤར་བ་དང་ཚོགས་གཏོར་
ལས་བདུད་རྩི་བབ་པ་སོགས་ལེགས་པའི་ལྟས་དང་མཚན་མ་མང་
བོ་བྱུང། ཚོགས་ཕུད་གནས་ཁང་དུ་བསྐྱལ། གཞན་ཡང་རྡོ་རྗེ་
རྣལ་འབྱོར་མ་ན་རོ་མཁའ་སྤྱོད་ཀྱི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་ཆོས་ཉིད་
ངོ་སྟོན་གྱི་བྱིན་རླབས་དང་བཅས་པ། རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་བླ་
མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྲིད། ཚེ་གཅིག་ཉམས་ལེན་གྱི་བཤད་ཁྲིད་
རྒྱས་པ། ལམ་གཙོའི་ཁྲིད། དབྱངས་ཅན་མའི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་
ཁྲིད། ཐོག་མའི་བློ་སྦྱོང་གི་ལུང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་བཞི་
ལེན་ཚུལ་རྗེ་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་མཛད་པ་དང་དེའི་
ཟུར་འདེབས་སྒོ་མང་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་ལུང། སྦས་དོན་
ཀུན་གསལ་གྱི་བཤད་ལུང་གི་དབུ་བཙུགས། འཕྲོ་མ་ཕྱིས་སུ་ཡོང་
ཞེས་ཕེབས། དེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་སྒར་དུ་ཞབས་བསྐྱོད། སྟ་
གོན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྡུལ་ཚོན་གྱི་

[258] འཇིགས་བྱེད་
ལྷ་བཅུ་གསུམ་མ་དང་བདེ་མཆོག་ལྷ་རེ་གཉིས་ཀྱི་དབང། ཐུགས་
རྗེ་ཆེན་པོ། ཁྱུང་ཁྲ། མགོན་པོ། ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་
གནང། གཅོད་དབང། གདུགས་དཀར་མཆོག་གྲུབ་མའི་ལུང་
བཅས་བསྩལ་ཏེ་རྡོ་སྦིས་སུ་ཕེབས། དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་
མཆོད་རྟེན་གསར་བསྐྲུན་ལ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒོ་ནས་ལྷག་
གནས་ཀྱི་མེ་ཏོག་འཐོར་ཏེ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་གཏེར་དུ་བསྒྲུབས། ལུང་
ཁ་ཤས་གནང། དེ་ནས་སེ་ཆང་དགོན་དུ་ཕེབས། དེ་ཀར་ཆོས་གྲྭ་གསར་ཚུགས་གནང་སྟེ་འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་ཀྱི་བཤད་ལུང་
གི་དབུ་བཙུགས་པ་དང་མཉམ་དུ་ཆར་བབ་པས་ལེགས་ལམ་ངོ་
མཚར་བ་བྱུང། སྔོན་ཆད་བཅའ་ཡིག་མེད་པས་བཅའ་ཡིག་
གསར་འཇོག་གནང་ཞིང་འཆད་ཉན་རྒྱུན་རིང་དུ་སྐྱོང་ཆེད་འགྲེལ་
ཆེན་གྱི་དཔེ་ཞིག་ཀྱང་སྦྱོར་འཇགས་མཛད། སླར་དཀྱིལ་འཁོར་
དགོན་དུ་ཕྱག་འབྱོར་བྱུང་སྟེ་འགྲེལ་བ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་དབུ་ནས་
ཆོས་ཐུན་གཅིག་གནང་སྟེ་ཆོས་གྲྭ་གསར་བར་ཞལ་གསོ་གནང་ནས་
སླར་རང་དགོན་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཀུན་མཁྱེན་གསུང་འབུམ་གྱི་ལུང་དང་
དབུ་མའི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གྱི་བཤད་ལུང་སོགས་གནང་
དགུང་གྲངས་བདུན་ཅུ་བ་རབ་རྒྱལ་ཤིང་མོ་ཕག་གི་ལོ་ལ་ཇོ་
ལུགས་ཚེ་དབང། སེང་ལྡེང་ནགས་སྒྲོལ་གྱི་རྗེས་གནང། སྟག་

[259]
གནང། ཀུན་རིག་དང་བདེ་མཆོག་ལོ་ཧུ་བ་གཉིས་ཀྱི་དབང་
གཅོད་དབང། བླ་མེད་རྡོར་སེམས་དང་རྡོར་སེམས་ཡབ་རྐྱང་
རས་ཆུང་ལུགས་ཀྱི་སྲུང་མཁར་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང། འཇམ་
དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་ཁྲིད། རྡོར་སེམས་སྒོམ་བཟླས་དང་ཐུན་དྲུག་
རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྲིད། བླ་བྲང་ནང་དུ་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ལ་གྲུབ་
རྒྱལ་ཚེ་དབང་གིས་དབུ་བཙུགས་ཏེ་འཇིགས་བྱེད་བསྐྱེད་རིམ་ཆེན་
མོའི་བཤད་ལུང། གསང་འདུས་བསྐྱེད་རིམ་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་
དང་རྫོགས་རིམ་རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་གྱི་བཤད་ལུང། སྦས་དོན་
ཀུན་གསལ་གྱི་བཤད་ལུང། སྦྱིན་སྲེག་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་
བཤད་ལུང། རྩ་ཚིག་གི་ཁྲིད། རྭ་པོད་དང་དཔལ་པོད་གཉིས་
ཀྱི་ལུང། སྦྱོང་རྒྱུད་དཀྱིལ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་དང་རྔོག་དཀྱིལ་
བདུན་གྱི་དབང་རྣམས་གནང། རང་ཤག་ནས་འཇམ་ལུགས་
ཚེ་དབང་གིས་དབུ་བརྩམས་ཏེ་བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་པ། འཇིགས་
བྱེད་དཔའ་ཅིག་སྙན་བརྒྱུད་ཞི་དྲག་དབང། སྟག་ཕུའི་སྒྲོལ་མ་
ཕྱི་ནང་གི་དབང་ལུང་དང་བཅས་པ། ཀུན་རིག་གི་དབང་ལུང་
དང་བཅས། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་ཁྲིད། སྙིང་བོ་དོན་
གསུམ་གྱི་ཁྲིད། བློ་སྦྱོང་མཚོན་ཆའི་འཁོར་ལོའི་བཤད་ལུང་
ལམ་གཙོའི་ཁྲིད། སེང་ལྡེང་ནགས་སྒྲོལ་གྱི་རྗེས་གནང། འཇམ་

[260] རྡོར་སེམས་སྒོམ་བཟླས་ཀྱི་ཁྲིད་
ཐུན་དྲུག་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྲིད། རྡོར་སེམས་ཡབ་རྐྱང་དང་ཡུམ་བཅས་ཀྱི་རྗེས་གནང། ཕྱག་རྡོར་གཏུམ་ཆེན་གྱི་རྗེས་གནང་
སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་པའི་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་དགེ་
བཤེས་གྲགས་ཅན་དེས་ཞུས་ངོར་ཐུའུ་བཀྭན་གསུང་མཁའ་སྤྱོད་
ཆོས་སྦྱོར་དང་མཁའ་སྤྱོད་བེའུ་བུམ་གྱི་ལུང། བཀའ་འགྱུར་གྱི་
དབུ་བཙུགས་ཏེ་མདོ་སྡེ་བསྐལ་བཟང་དང་རྒྱ་ཆེར་རོལ་བའི་ལུང་
བསྩལ། སྔོན་ཆད་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་བའི་ཤིང་བྱི་ལོར་་པཎ་
ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་བ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་
ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་དཔལ་བཟང་བོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་
ཆིབས་བསྐྱོད་སྐབས་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ལས་
བཀའ་ཆོས་འགའ་གསན་བཞེད་ཀྱིས་ལན་གྲུ་ནས་གདན་འདྲེན་གྱི་
བཀའ་ཤོག་གནང་བྱུང་ཡང་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་བས་དུས་རྟག་ཏུ་
ཁེངས་སྐྱུངས་གནང་སྟབས་ཆ་གང་ཐད་ནས་བདག་དེ་ལྟ་བུའི་འོས་
སུ་མི་འདུག་གསུངས་ཤིང། ཁྱད་པར་སྐྱབས་མགོན་གོང་མ་རྗེ་
བསྐལ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག་གི་གསུང་ལས་ཕྱོགས་གཞན་
དུ་ཡེངས་མ་ལམ་ལ་ཕྱིན་པ་བས་རང་དགོན་འདིར་འཆད་སྤེལ་རེ་
ཐུབ་ན་ལེགས་ཞེས་ཕེབས་པ་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་དགོངས་ཞུས་ཀྱི་
གསུང་ཤོག་ཕུལ་ནས་ཞལ་གྱིས་མ་བཞེས། དེ་རྗེས་སླར་ཡང་སོག་

[261]
བསྟན་དབང་ཕྱུག་གི་གསུང་དེ་དགོངས་པ་གཞན་དུ་བཀྲལ་ཏེ་
དབང་ཁྲིད་གང་དགོས་ཀྱི་ཐོ་དང་བཅས་བཀའ་ལུང་རྒྱ་ཅན་ཚ་ནན་
ཆེ་བ་ཕེབས། འདིའི་སྐབས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་གནང་བའི་ཆབ་ཤོག་སྔ་
ཕྱི་དག་ནི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ཁྲོད་ཀྱི་ཆབ་
ཤོག་སྐོར་དུ་བཞུགས་འདུག་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་འབུམ་དུ་
ཕེབས་ནས་ཡང་གདན་འདྲེན་པ་སླེབས་ཏེ་ཁལ་རྟའི་འུ་ལག་ཚུན་
ཆད་བསྒྲིག་བཀོད་ཀྱིས་གསུང་འཕྲིན་བཅས་བསྩལ་བས་སྐུ་འབུམ་
དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང། ལོ་དེའི་ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཉི་ཤུ་དྲུག་གི་ཉིན་
གདན་ས་ནས་སྐུ་བཏེགས་ཏེ་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་ཞོང་
ཤན་དུ་འབྱོར། དེར་ཞོང་ཤན་ལྷ་ཆེན་ལ་བཟང་གོས་ཡུག་གཉིས་
ལས་གྲུབ་པའི་སྣམ་སྦྱར་ཁྱད་འཕགས། དངུལ་གྱི་འཁོར་ལོ་འཕྲེང་
རྒྱན་ཟར་ཚགས་ཅན་དང་གཞན་སྤོས་དམར་གྱི་མགུལ་ཕྲེང་སོགས་
ཕུལ་ཏེ་བསྔོ་སྨོན་གནང། དེར་ཞག་བཞུགས་གནང་ནས་ཕྱི་ཉིན་
ནངས་པར་རྡི་ཚར་ཕེབས། གསར་བཞེངས་ཀྱི་གོས་སྐུ་གཉིས་
ལ་རབ་གནས་གནང། དེའི་ཕྱི་ཉིན་ཚེས་གསུམ་ལ་སྐུ་འབུམ་དུ་
འབྱོར། ཚེས་བཞི་ལ་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་ཞལ་
མཇལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་བཀུར་བཟོས་དང་དགྱེས་གཟིགས་བླ་ན་མེད་པ་
མཛད། ཁོང་གིས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཤམ་བྷ་ལའི་སྨོན་ལམ་

[262]
འབྲེལ་གྱི་སྒོ་འཕར་ཡངས་པོར་ཕྱེ་ཞེས་གསུང་གནང་དང་བཅས་
ལུང་བསྩལ། པན་ཆེན་མཆོག་གི་ཞལ་ནས་བཀའ་ཆོས་ཞུ་དགོས་
ཀྱི་སྐོར་འདི་ཚོ་ཡིན། རིམ་གྱིས་གཟིགས་རྟོགས་མཛོད་དང་ང་རེ་ཞིག་གསེར་དགོན་དུ་རིབ་ཙམ་ཕྱིན་ནས་འབྱོན་ཞེས་གསུང་ཕེབས་
ལོ་དེར་ཆར་ཞོད་ཆེ་སྟབས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ཟླ་བ་གཅིག་ལྷག་
ཙམ་འགྱངས་པའི་ཤུལ་ནས་ཕྱོགས་ཡས་མས་དང་སྐུ་འབུམ་བྱམས་
པ་གླིང་གི་བླ་གྲྭ་ཁ་ཤས་ལ་བཞེད་བསྟུན་གྱི་ཆོས་བཀའ་མང་དུ་
གནང་བ་ཡིན་ཏེ་ལམ་རིམ་གླང་སྨྱོན་འདུལ་བའི་ལྕགས་ཀྱུ། གསང་
འདུས་བསྐྱེད་རིམ་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཁྲིད། རྗེའི་བསྟོད་འགྲེལ་
ཆེན་མོ། སྦྱིན་སྲེག་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ། བློ་སྦྱོང་མཚོན་ཆའི་
འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་ལུང། ཨ་ལགས་མི་ཉག་ཚང་གིས་ཞུས་
ངོར་ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་རྒྱས་པ་ཉིན་བཅུ་བདུན་དང། བླ་
མ་མཆོད་པ་དང་ཕྱག་ཆེན་སྦྲགས་པའི་ཁྲིད་ཉིན་ལྔ། འཇམ་
དབྱངས་དཀར་བོའི་ལས་ཚོགས། ཀླུའི་བུམ་གཏེར། ལོ་གྱོན་
མའི་ལས་ཚོགས། འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་བསྐྱེད་
རྫོགས། བསྙེན་སྒྲུབ་སྦྲགས་མ། ལས་བཞིའི་དྲུག་ཅུ་བ། ལམ་
གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ། ཚེ་གཅིག་ཉམས་ལེན། ལམ་རིམ་བསྡུས་
དོན། རྡོར་སེམས་སྒོམ་བཟླས། ནཱ་རོ་མཁའ་སྤྱོད་མའི་བསྐྱེད་

[263] སྔ་ཕྱིར་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང་ཚར་གསུམ་
འཇམ་ལུགས་ཚེ་དབང། སྟག་ཕུའི་སྒྲོལ་མ་ཕྱི་ནང་གི་དབང་
བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་པ། བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔ་དང་ལུས་དཀྱིལ་
རྣམས་ཀྱི་དབང། དྲག་པོ་སུམ་དྲིལ། བླ་མགོན་དབྱེར་མེད་
སྨན་བླ་རིགས་བསྡུས། རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོའི་དཔུང་རྒྱན། དམག་
ཟོར་མ། རྒྱལ་བོ་སྐུ་ལྔ། གནོད་སྦྱིན་ཙེའུ་དམར་བོ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང། ཚེ་དབང་འཆི་མེད་དཔལ་སྟེར། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་
ལམ་རིམ། ཤར་བའི་ལམ་རིམ། དྭགས་པོ་སྒོམ་ཆེན་གྱི་ལམ་
རིམ། ཀུན་མཁྱེན་སྔ་ཕྱིའི་ཡི་དམ་སྒྲུབ་སྐོར། དམ་ཚིག་གསུམ་
བཀོད་ཀྱི་སྨྱུང་གནས་རྣམས་ཀྱི་ལུང། སྔ་ཕྱིར་བསྙེན་རྫོགས་ལན་
གཉིས་དང་དགེ་ཚུལ་མང་བོ་བསྒྲུབས། པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཉི་ཤུའི་ཉིན་ཆར་ཆུ་དང་འདམ་གྱིས་
ལམ་མེར་གྱིས་གང་བའི་ནང་དུ་བཀའ་ཆོས་ཐུགས་བཞེད་ཆེ་བའི་
དབང་གིས་གཤེད་དུ་འཇམ་དབྱངས་སྒར་བར་ཕྱག་ཕེབས་གནང་
སྟེ་བཀའ་ཆོས་ཞུས་པ་ལ་མགོན་པོའི་བེའུ་བུམ་གྱི་དབུ་བཙུགས་ཏེ་
ཡོངས་རྫོགས་དཔེ་རིས་དང་བཅས་པ་གནང། དེ་རྗེས་པཎ་ཆེན་
མཆོག་ནས་ཐུགས་ཁོམ་སྐབས་ནམ་ཡོད་དུ་ཞལ་བཞི་བའི་བེའུ་བུམ་
ཕྱི་མ་བཅས་གསན་བཞེས་མཛད། པཎ་ཆེན་མཆོག་གི་ཞལ་ནས་
ང་རང་རྒྱ་ཡུལ་སོགས་ཕྱོགས་མེད་འགྲིམས་པས་གྲིབ་ཀྱིས་གནོད་པ་

[264]
དགོས་ཚུལ་ཕེབས་གནང་བཞིན་ཞུས་ཤིང་ཚེ་སྒྲུབ་ཀྱང་ཕུལ། ཞེས་
གསུངས། བཀའ་ཆོས་གསན་བཞེས་ཀྱི་སྐབས་ཤིག་མདོ་སྨད་ལྷོ་
རྒྱུད་དུ་གོ་གུང་འཁྲུག་པའི་གཏམ་འུར་བ་ལ་བརྟག་པ་དགོས་ཚུལ་
ཕེབས་པར་བརྟག་པ་གནང་སྟེ་རིམ་གྲོའང་ཁ་ཤས་ཕབ། པཎ་
ཆེན་མཆོག་གིས་ལྷ་མོའི་དྲག་པོའི་གཏོར་ཆེན་དགོས་གསུང་གནང་
བཞིན་ཁོང་གིས་རྩེའི་མགོན་ཁང་བ་ཁ་ཤས་བཅས་གཏོར་ཆེན་ཀྱང་
བསྒྲུབས། ཡང་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཞལ་ནས་
ཡར་ལམ་ཚོར་ཡང་གཏོར་ཆེན་འདི་ཡང་བསྐྱར་སྒྲུབ་དགོས་པར་
ཤར་བས་ལག་ལེན་ངོས་པོ་ཞིག་དགོས་གསུངས་པ་བཞིན་ཁོང་གིས་
ཡན་ལག་ལངྒ་བྲི་སྒྲུབ་སོགས་བེའུ་བུམ་དང་བསྟུན་ལག་ལེན་ཡང་
དག་ཅིག་ཀྱང་གནང། ཡང་བར་མཚམས་ཤིག་མགོན་པོའི་སྲོག་
འཁོར་གསར་བ་བསྟན་ཏེ་གཞུང་དང་མཐུན་མིན་ཞིབ་འཇུག་
གནང་རོགས་གསུངས་བྱུང། སླད་ནས་ཁོང་གིས་སྲོག་འཁོར་
གསར་བཞེངས་མཛད་དེ་རྫས་བྱུག་པ། སྐབས་བབས་ཀྱི་སྤེལ་
ཚིག་གསར་བཅུག་དང་ངག་འདོན་སྒྲིག་འགོད་གནང་སྟེ་རྒྱལ་
བསྟན་སྤྱིའི་རིམ་གྲོར་དམིགས་ནས་བྲིས་པས་ཀྱང་པཎ་ཆེན་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་པ་ལེགས་པར་བསྐང་བར་
མཛད་དོ། །ཟླ་བ་དགུ་བའི་ཉེར་གཅིག་གི་མཚན་སྲོད་འཁོར་

[265]
སློབ་དཔོན་སྙན་གསན་འབེབ་ཏུ་མངགས་ཏེ་ནངས་པར་གསེར་
གདུང་མདུན་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་དུས་འཁོར་བདག་འཇུག་
བཞེས་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཁྱེད་ཀྱང་ཚོགས་གྲལ་དུ་ཕེབས་རོགས་གནང་
ཞེས་ཕེབས་བྱུང་གསུངས། ཕྱི་ཉིན་དགུ་བའི་ཉེར་གཉིས་ཀྱི་ནངས་
སྔ་བར་ཚ་གྲུབ་ཙམ་ལ་རྩེའི་དབུ་མཛད་གདན་འདྲེན་དུ་བྱོན་
གསེར་གདུང་ཆེན་མོའི་མདུན་དུ་བྱོན་པ་ལ་སྐབས་ཤིག་རྗེ་འདི་
བས་མར་མེའི་རྐོང་བུ་ཆེ་བ་ཞིག་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་
ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་བར་ཐུགས་སྨོན་རྒྱུན་རིང་དུ་གནང་ནས་ཕྱིར་ཁོང་
རིན་པོ་ཆེ་འདི་བའི་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ། དེ་སྐབས་གཟིམ་དཔོན་
ཆེན་མོ་ནས་ཁོང་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་མར་མེ་འདི་ལ་ཐུགས་སྨོན་ནན་ཏན་
མཛད་རོགས་ཞུས། ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་འདི་བས་ཐུགས་སྨོན་གནང་
ཚུལ་ནི་ཁོང་གི་ཞལ་ནས། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀུན་གྱི་
ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་པ་གང་ཡིན་འགྲུབ་པ་དང། ལྷག་པར་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་རང་གིས་ཐུགས་སྨོན་གང་མཛད་དེ་འགྲུབ་པར་གྱུར་
ཅིག་སྙམ་པས་ཕུལ། ཞེས་གསུངས། གུང་ཐུན་ལ་མཎྜལ་གྱི་
སྐབས་པཎ་ཆེན་མཆོག་གིས་ཁ་དར་དཀར་སེར་འདོམ་གཉིས་ལྷག་
རེ་དང་མར་མེ་རྐོང་བུ་ཆེ་བ་བཅས་རྗེ་འདི་བའི་ཕྱག་ཏུ་གཏད་ནས་
མཆོད་རྟེན་གྱི་བུམ་པའི་སྒོར་ཕུལ་ལ་ཐུགས་སྨོན་མཛོད་ཅེས་

[266] ཁོང་
གི་ཞལ་ནས། འདུག་གནས་སུ་འཁོད་ནས་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་
བར་དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷ་ལས་
བབ་པའི་དུས་ཆེན་དང། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྗེ་རྒྱལ་བ་
གཉིས་པ་སྐུ་བལྟམས་པའི་གནས་དང། རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
རྒྱལ་བ་སེངྒེའི་ང་རོའི་སྐུ་བརྙན་འབུམ་ཕྲག་མང་བོ་བཞུགས་པའི་
གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་མཆོག་
གིས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཞལ་ཕྱེ་སྟེ་དབང་བསྐུར་བཞེས་པས་
གསང་སྔགས་ཟབ་མོའི་བྱིན་རླབས་དང་འབྲེལ་རླབས་ཆེན་ཐུགས་
བསྐྱེད་སྨོན་པའི་རྒྱ་མཚོ་དང་གཅིག་ཏུ་ལད་མོ་ཙམ་ཡིན་ཡང་ནན་
ཏན་གྱིས་བྱེད་བཅུག་པ་རྒྱལ་བསྟན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་འཇམ་མགོན་
རིང་ལུགས་དར་རྒྱས་ཡུན་རིང་གི་ཆེད་ཡིན་ངེས་ལ་ཞར་ལ་མཐའ་
མེད་ངན་སོང་གི་གཏིང་རྡོ་བདག་འཁོར་བ་མཐའ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པ་
རེད་སྙམ་དགའ་དད་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཤིང་ནམ་དྲན་རེས་ཀྱིས་ཀྱང་
བྱུང། བཀའ་དྲིན་དེ་ཉིད་སྟོང་གསུམ་གསེར་གྱིས་བཀང་སྟེ་ཕུལ་
ཡང་གཞལ་ནུས་མིན་རང་གིས་ཀྱང་བདོག་པ་བློས་ཅི་ལྕོག་གིས་
ཤུགས་བསྐྱེད། གསེར་དགོན་ནས་ཕྱིར་བྱོན་འཕྲལ་ལྟ་བུར་དངོས་
སྐྱེས་དང་བཅས་ནུབ་རེ་བཞིན་མགོན་པོའི་གཏོར་ཆུང་རེ་ཐོངས་
གསུངས་པ་བཞིན་གཏོར་ཆུང་ཉེར་གཅིག་རེ་མ་ཆད་པར་བྱས་ཞེས་

[267]
འདིར་སྨྲས་པ། མཐའ་ཡས་གསང་གསུམ་རོལ་བ་དཔག་
མེད་ལས། །མཐའ་འཁོབ་ཞིང་འདིར་འཕྲིན་ལས་འབུམ་ཤར་ཏེ། །
མཐའ་མེད་འགྲོ་བའི་རྒུད་པ་ཉེར་བཅོམ་ནས། །མཐའ་དག་
བསྟན་པའི་གདུགས་དཀར་སྲིད་རྩེར་བསྒྲེངས། །མཛད་མཆོག་
གསུངས་གི་འོད་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ། །འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་མཛད་
འཕྲིན་འོད་སྟོང་གིས། །ས་ཆེན་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པའི་སྙན་པའི་
དབྱངས། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་དཔལ་ཡོན་འབར། །
ལུམྦིའི་དགའ་ཚལ་གཉིས་པ་བྱམས་གླིང་དང། །ཤར་ཕྱོགས་
དཔའ་བོའི་གདན་ས་བྱ་ཁྱུང་སོགས། །ཆོས་སྡེ་དུ་མར་ཞབས་
སྐྱེས་བཀྲ་ཤིས་རྡུལ། །བཀོད་དེ་འགྲོ་བ་དཔག་མེད་དབུགས་
དབྱུང་མཛད། །ཁྱད་པར་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མིའི་ཟློས་གར། །པཎ་
ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན། །བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་
ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་ཡིས། །གང་གི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི།།
ཆོས་ཚུལ་དུ་མ་གསན་པའི་དགའ་སྟོན་ལ། །ཡི་དམ་ལྷ་ཡིས་ཤིས་
བརྗོད་མེ་ཏོག་འཐོར། །དམ་པ་རྣམ་གཉིས་ཕན་ཚུན་དམ་ཆོས་
ཀྱི། །བདུད་རྩིའི་བགོ་བཤའ་སྟོབས་པའི་དགའ་སྟོན་རྒྱས། །
ཞེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་རྗེ་བཙུན་འཇིགས་
མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དད་

[268]
ཆོས་སྡེ་དུ་མར་ཞབས་བསྐྱོད་དེ་འགྲོ་བ་དུ་མ་དབུགས་དབྱུང་ཞིང་
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་བས་ཀྱང་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཤིང་ཕན་ཚུན་
དམ་ཆོས་གསན་པའི་སརྒ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ། །
བསྟན་དོན་རླབས་ཆེན་མཛད་བཞིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་པཎ་
ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་ཉི་མ་གཞོན་ནུ་ཤར་རིའི་རྩེར་དྲངས་ཏེ་
མཛད་འཕྲིན་འོད་བརྒྱའི་སྒོ་ཕྱེས་པའི་སརྒ་
འཇིགས་བྲལ་རྡོ་རྗེའི་ཁྲི་ལ་ཞབས་བཀོད་དེ། །མཐའ་མེད་
འགྲོ་རྣམས་མཛད་འཕྲིན་དཔག་མེད་ཀྱིས། །ཞི་བའི་ལས་དང་
བདེ་ཆེན་སར་འགོད་པའི། །གདམས་པའི་རྒྱ་མཚོ་དེ་ཡིས་སྐྱོངས་
གྱུར་ཅིག་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་དུ་འཕྲིན་ལས་ནི། །རྒྱུན་མི་
ཆད་པར་གསུངས་བཞིན་སྔར་རྒྱུན་བཞིན། །མཛད་འཕྲིན་
བསམ་ལས་འདས་པའི་ཆ་འགའ་ཞིག། །རང་བློའི་དཔག་ཚོད་
ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ། །དེ་ནས་ཁོང་གི་ཐུགས་ལ་དགུན་གྱི་
བར་དུ་སྐུ་འབུམ་དུ་ལུས་ན་དགུན་ལྷག་པ་ཆེ་བས་ལམ་བར་དུ་
བགྲོད་དཀའ་བར་དགོངས་ནས་དེ་ལུགས་པཎ་ཆེན་མཆོག་ལ་ཞུས་
པར་པཎ་ཆེན་མཆོག་ནས་གསེར་སྦྱངས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞིག་ཕུལ་ཏེ་
བཞུགས་དང་ཆོས་ཞུ་རྒྱུ་ཡོད་ཅེས་གསུངས། དེ་རྗེས་ཞབས་སྡོད་

[269]
སྟབས་ཁོང་གིས་ཡང་བསྐྱར་གཟིམས་ཆེན་བརྒྱུད་དེ་སྔར་ལྟར་ཞུས་
པས་པཎ་ཆེན་མཆོག་གིས་ལམ་བར་གྱི་ན་བཟའ། ལམ་ཆས་ཀྱི་
དངུལ། འཕགས་པ་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་སྐུ་བརྙན་ལི་མ་
གསེར་སྲང་དུ་མ་དང་དངུལ་རྡོ་ཚད་ཁ་ཤས། གོས་ཕྲུག་རས་
སོགས་དངོས་འབུལ་སྤམ་མཐོ་བར་བསྩལ་བ་དང་སྐུ་འཁོར་རྣམས་
ལའང་དངུལ་དང་གོས་ཕྲུག་རས་སོགས་གནང་ཆ་མང་བོ་བསྩལ་
ཏེ་ཐུགས་དགོངས་ལྟར་ཕེབས་ཆོག་པའི་བཀའ་གསུང་གནང་
དེ་ནས་ཟླ་བ་བཅུ་བའི་ཚེས་བཅུ་གཉིས་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་སྟེ་
རྡི་ཚར་ཕྱག་འབྱོར། ཉིན་གཅིག་ལ་དེར་བཞུགས་ནས་ཁོང་གིས་
གསར་དུ་བརྩམས་པའི་རྡོར་སེམས་ལྷ་བཅུ་བདུན་མའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་
ལུང་སོགས་གནང། དེའི་ཕྱི་ཉིན་རྡི་ཚའི་དཔོན་ཚང་དུ་ཕྱག་
ཕེབས་གནང། ལམ་ནས་སྔར་གོས་སྐུ་བཞེངས་པའི་ལྷག་འཕྲོ་
སྒོར་བརྒྱ་ཡོད་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ལག་ཏུ་བཞག་ནས་གསང་སྔགས་
བདེ་ཆེན་དུ་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་སྐུ་བཞེངས་རྒྱུ་བྱས། ལྷག་
མས་དགོན་པའི་མདུན་གྱི་རྟེན་ཕུར་སོགས་ཀྱི་ཆེད་མཆོད་རྟེན་ཞིག་
བཞེངས་རྒྱུའི་གཉེར་ནང་སོ་མགོན་པོ་ཚེ་རིང་དང་དགེ་བཤེས་
གསུང་རབ་ལ་བཅོལ། དེ་ནས་བྱ་ཁྱུང་དུ་ཕེབས། དེར་ལམ་
གཙོའི་ཁྲིད། མགོན་པོ་གུར་གྱི་གཏོར་ཆོག་གི་ལུང་སོགས་ལུང་ཁ་

[270] བྱ་ཁྱུང་ལས་སྣེ་རྣམས་ཀྱིས་ནན་ཏན་གྱིས་ཞུས་པའི་
ངག་མ་བཟློག་པར་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་དེར་བཞུགས། གུར་གྱི་འཕྲིན་
བཅོལ་སོགས་གསར་རྩོམ་གནང། མགོན་ཁང་སོ་སོར་ཁྲུས་གསོལ་
སོགས་གནང་ནས་གསེར་གདུང་བསྐྱར་གསོའི་ཆེད་ཟན་བསྒྱུར་
གནང་བས་བསྐྱར་གསོ་ལེགས་ཚུལ་བབ། དེའི་ཐེབས་སུ་དངུལ་
སྲང་བཞི་བཅུ་ཞེ་གསུམ་བཞག་པ་དང། ཚོགས་མང་ལ་མང་ཇ་
གསུམ་དང་སྐུ་འགྱེད་དོང་ཙེ་ཁྲོན་རེ་ཕུལ། ཚེས་བཅུ་བདུན་ལ་ལྭ་
མོའི་མགུར་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་ནས་ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན་སོགས་ལུང་ཁ་
ཡར་གནང། རྟེན་རྣམས་ལ་ཞིབ་མཇལ་དང་ཚོགས་ལ་སྐུ་འགྱེད་
ཀྱང་གནང། བཅོ་བརྒྱད་ལ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་སོགས་
བཞུགས་གནས་བྱིན་ཆགས་པ་ལོ་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཏུ་ཕེབས། སྒྲུབ་ཁང་
དེར་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་བྱས་པར་འཕགས་པ་གནས་བརྟན་བཅུ་
དྲུག་གི་ཞལ་གྲངས་དང་མཐུན་པ་བྱུང་བས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པས་གནང་བའི་ཐུབ་པ་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གདན་
འདྲེན་པ་དང། འདུལ་ཊཱིཀ་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་དང་ལམ་རིམ་
འབུལ་མི་བྱུང་བ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་ལམ་ཆེ་བ་བྱུང། གནས་
དེར་བདེ་མཆོག་སྐོར་དང་མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་མ་སོགས་ཀྱི་ལུང་
དང། མཁན་ཆེན་ཞི་འཚོ་དང་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་
གཉིས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་ལྷག་ཙམ་བཞེངས་རྒྱུའི་བཀོད་ཁྱབ་

[271] དེའི་ཐེབས་སུ་དངུལ་སྒོར་བརྒྱ་གནང། འདུལ་ཊཱི་ཀ་རིན་
ཆེན་འཕྲེང་བའི་དཔེ་དེ་གཟུངས་འཇུག་ཏུ་ཕུལ། ཕྱིའི་ནངས་པར་
སྣང་རའི་དཔོན་ཚང་དུ་ཕེབས། དེར་ཞག་གཉིས་ལ་བཞུགས་
དཔོན་རང་གི་རྒྱབ་རྟེན་དུ་མཆོད་རྟེན་ཆེ་བ་ཞིག་བཞེངས་རྒྱུའི་
གསུང་བཀོད་དང་དེ་བཞེངས་སའི་སར་གཟིགས། མདོ་གདུགས་
ཚེ་མདོ། རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོའི་དཔུང་རྒྱན། སྒྲོལ་དཀར་སོགས་ཀྱི་
ལུང་གནང། ཀོའུ་བ་དགོན་གྱིས་བྱིན་རྟེན་དང་འཆད་ཉན་
འཕེལ་བའི་གཡང་འབོད་དགོས་ཚུལ་ཞུས་པ་ལྟར་གསར་རྩོམ་
གནང། བདེ་ཆེན་པ་རྣམས་ཀྱི་དུས་ངན་མི་ངན་གྱི་བྱ་བྱེད་ལོག་
པ་ལ་ཚད་འཛིན་མི་ཉུང་བ་གནང་བས་བླ་མ་གྲྭ་བ་སུའི་ཐད་ནས་
ཕྱིན་ཆད་དེ་འདྲ་མི་བྱེད་པའི་བྲོ་བོར་བའི་དཔང་པོར་གསེར་ཁང་
དམ་ཅན་བཞག་ནས་བདེ་ཆེན་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ་
ཉེར་གཅིག་ལ་ཕྱག་ཕེབས་གནང། དེར་ཚེམས་བུ་དམར་ཁྲིད་
དང་འདུལ་སྡོམ་སོགས་ལུང་ཁ་ཤས་གནང། ཉེར་ལྔ་ལ་སྤང་
དཀར་ཐང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར། དེ་ཀར་རྗེའི་སྐུ་བརྙན་བཀྲ་ཤིས་དོ་
ཁ་མར་རབ་གནས་གནང་བ་དང་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་དང་ཡོན་
ཏན་གཞིར་གྱུར་མའི་ཁྲིད་མདོར་བསྡུས་རེ་དང་ཚེམས་བུ་དམར་
ཁྲིད་སོགས་གནང། ཡང་ཏཱ་ཁ་རེའི་སྐུ་འགྱེད་ཀྱང་གནང། དེ་
ནས་ཕེབས་ཏེ་གླང་གྱའི་བསམ་གཏན་ཚང་དུ་ཞག་བཞུགས་གནང་

[272]
ཁྱིམ་གཞིར་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མེ་ཏོག་འཐོར། དེ་ནས་ཕེབས་ཏེ་ཉེར་
བདུན་ལ་མགར་རྩེ་དགོན་དུ་འབྱོར། དེར་ཡང་རྗེ་ལ་བརྟེན་པའི་
སྒྲིབ་སྦྱོང་བྱ་ཚུལ། ཤེར་སྙིང། གདུགས་དཀར། ཚེ་མདོ་
སོགས་ཀྱི་ལུང། མང་ཇའི་སྟེང་དུ་སྐུ་འགྱེད་ཡང་ཏཱ་ཁ་ཕྱེད་རེ་
གཞན་ཡང་ཤེལ་དགོན་སོགས་དགོན་པ་གཞན་དག་ལའང་སྐུ་
འགྱེད་ཡང་ཏཱ་ཁ་ཕྱེད་རེ་གནང་བ་དང་ཐོ་རྒྱའི་བོད་སྐོར་ལ་ཡང་ཏཱ་
ཁ་བཅོ་ལྔ་གནང། འདི་ཡན་གར་ཕེབས་ལ་བསུ་བ་སེར་འཕྲེང་
སོགས་ཡོད། འདི་ནས་བསུ་བ་སེར་འཕྲེང་སོགས་ཅི་ཡང་མེད་
པར་རང་དགོན་དུ་བབ། དེ་ནས་གདན་ས་འདིར་བདེ་གསང་
འཇིགས་གསུམ་གྱི་དབང་དང་རྒྱན་འཇུག་སོགས་ཀྱི་ལུང་གནང་
ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་ལྔ་ནས་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་
བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད། དཔའ་ཅིག་གི་དབང། ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་
གསང་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་སོགས་བཀའ་ཆོས་མང་བོ་བསྩལ་ཏོ། །
དགུང་གྲངས་དོན་གཅིག་པ་རབ་རྒྱལ་མེ་ཕོ་བྱི་བའི་ལོ་ལ་
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། ཁྱུང་ཁྲ། སྒྲོལ་
དཀར། སེང་གདོང་མ། དམ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང། ལམ་
གཙོའི་ཁྲིད། སྟོང་ཐུན་སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ཀྱི་བཤད་ལུང་
འཇམ་དཔལ་གསང་ལྡན་གྱི་དབང། སྔགས་རིམ་ཆེན་མོའི་

[273] མེ་ཏོག་བཅུད་ལེན་གྱི་ཁྲིད། ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་
གྱི་ཁྲིད། ཀོའུ་བ་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་འགྲེལ་བ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་
བཤད་ལུང། རྡོ་རྗེ་རྣམ་འཇོམས། ལྷ་མོ་ཤྲ་མ་ཎ། ཁྱུང་ཁྲ་
ལྷ་མོ། སེང་གདོང་མ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། གཞི་གསུམ་
ཆོ་གའི་བཤད་ལུང་ཉིན་གསུམ་ལ་གནང། འཇིགས་བྱེད་བསྙེན་
ཁྲིད། ལམ་མཆོག་སྙིང་བོའི་ཁྲིད། བདེ་མཆོག་གི་དབང་
གཅོད་དབང་ཞི་དྲག་གཉིས་ཀྱང་བསྩལ། ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཉེར་ལྔ་
ལ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གདན་ས་
ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་པ་ལ་རྗེ་འདི་བ་
ཕེབས་ནས་མཇལ་ཁ་ཞུས་ཤིང་ཕྱི་ཉིན་ནངས་སྔ་བར་ནང་མཇལ་
ཐོག་གསུང་གླེང་དམར་ཞིང་རྗེ་འདི་བས་པཎ་ཆེན་མཆོག་ལ་རྗེ་
འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པར་དུས་འཁོར་སྦྱོར་དྲུག་དང་སྦྱར་
བའི་བསྟོད་པ་ཟུང་འཇུག་འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་ཀ་དག་
ཆོས་དབྱིངས་མའི་ལུང་ཞུས་པས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གནང། རྗེ་འདི་
བ་ལ་པཎ་ཆེན་སྐུ་འཁོར་ནང་མ་དངུལ་ཆུ་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་
འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་ཀྱི་བཤད་ལུང་གནང། མཚན་ཞབས་
དཀའ་ཆེན་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་
དབྱངས་ཅན་སྒྲ་ཊཱིཀ་གི་བཤད་ལུང་དང། སྡེབ་སྦྱོར་རིན་ཆེན་
འབྱུང་གནས་རྩ་འགྲེལ་གྱི་བཤད་ལུང་བསྩལ། པཎ་ཆེན་ཐམས་

[274]
པའི་མཆོད་སྤྲིན་ལྟར་ཞལ་གྱི་བེའུ་བུམ་ནང་མ། དཀར་ཆག་གིས་
མ་ཟིན་པའི་སྐོར་དཔེ་རིས་དང་བཅས་པ་ཡོངས་རྫོགས། དམག་
ཟོར་མའི་བེའུ་བུམ་ཆ་ཚང། ཕྱག་དྲུག་པའི་བེའུ་བུམ་རྣམས་ཀྱི་
ལུང། སྙིང་ཞུགས་རབ་གནས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད། ཕ་
དམ་པའི་མཁྱུད་སྤྱད་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ་གྱི་ལུང། དཔལ་དུས་
ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད། སྨད་རྒྱུད་པའི་ཁྲིད་ཆེན་
བརྒྱད་ཀྱི་ཟབ་ཁྲིད་རྣམས་ཕུལ། ལོ་དེར་ཞུ་བ་སོ་སོའི་འདོད་མོས་
ལྟར་འཇམ་དཔལ་གསང་ལྡན་གྱི་དབང། ས་ལུགས་འཇམ་
དབྱངས་དམར་སེར་གྱི་རྗེས་གནང། སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་
འཁོར་ལོ། ཛམ་དམར་སྲོག་སྒྲུབ། གཡུ་ཐོག་སྨན་དབང། གུར་
མགོན་མལ་ལུགས་ལྷ་བརྒྱད། མགོན་པོ་བར་ཆད་ཀུན་སེལ་
དམག་ཟོར་མ། ལྷ་མོ་འོད་ཆེན་འབར་མ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་
ཙེའུ་དམར་སྲོག་གཏད་རྣམས་བསྩལ། བེ་རུ་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་
མགོན་པོ་སྙིང་ཞུགས་ཀྱི་རྗེས་གནང། བླ་མཆོད་དང་ཕྱག་ཆེན་
སྦྲགས་པའི་ཁྲིད་རྒྱས་པ། བློ་སྦྱོང་ཚིགས་བརྒྱད་མ་དང་ཉི་མའི་
འོད་ཟེར་གཉིས་ཀྱི་ཁྲིད། རྡོར་སེམས་སྒོམ་བཟླས་ཀྱི་ཁྲིད། འཇིགས་
བྱེད་བཅུ་གསུམ་མའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་དམར་ཁྲིད་རྣམས་གནང་
ལྷ་མོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་གྲགས་པའི་དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་དེ་བས་

[275] སྨད་རྒྱུད་ཁྲིད་ཆེན་
བརྒྱད། འཇམ་དཔལ་ཞི་དྲག་གི་སྲུང་བ། ཡི་གེ་བཞི་བའི་བསད་
བཟློག་འཇིགས་བྱེད་སེར་བོའི་ཚེ་ཁྲིད་རྣམས་བསྩལ། ར་ཕུག་
གཉིས་སུ་གྲགས་པའི་ནང་ཚན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་
དཀོན་མཆོག་བསམ་འགྲུབ་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་འཇིགས་བྱེད་བསྐྱེད་
རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད། སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་གིས་ཞུས་ངོར་སྨན་པའི་འདུ་ཁང་
ནང་དུ་སྟ་གོན་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་རྟ་མགྲིན་པདྨ་གར་དབང། རྟ་
མགྲིན་གསང་སྒྲུབ། སྨན་བླ། མི་འཁྲུགས་པ་ལྷ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་
དབང། ཞང་བློན་རྡོ་རྗེ་བདུད་འདུལ་གྱི་རྗེས་གནང། འདོན་
ཆའི་སྐོར་ལུང་རྒྱུན་གང་ཡོད་ཆ་ཚང། ཧོར་གཙང་གསེར་ཁྲི་སྤྲུལ་
བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་དབང་བོའི་
གསུང་འབུམ། གུང་ཐང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་
དབེན་ས་བཀའ་འབུམ་གྱི་གླེགས་ལུང་སོགས་མང་དུ་བསྩལ། དེ་
སྐབས་ནུབ་གཅིག་མནལ་ལམ་དུ་མི་ཞིག་གིས་ཞིང་བཀོད་ཀྱི་ཐང་
ག་ཅིག་སྤྲད། གཅིག་ཤོས་མཆོག་སྤྲུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་བྱོན་ལེགས་
ཁྱད་མཚར་གཅིག་བཞུགས་པའི་ཟུར་ན་བདེ་མཆོག་ཞིང་བཀོད་
ཅིག་བཞུགས་པ་མཐོང་བས་རེ་ཞིག་ན་གཙོ་བོ་བདེ་མཆོག་དེ་
མཁའ་སྤྱོད་མའི་སྐུར་གྱུར། ཁྱད་མི་འདུག་སྙམ་ཞིབ་ཏུ་མཇལ་
བར་གཙོ་མོའི་ཁྲིའི་གཡས་ཟུར་ན་རྒན་པོ་སྐྲ་བྱི་ཞིང་འགྲམ་ལྤགས་

[276]
མཐོང་བས་སེམས་ལ་ལས་བཟང་བོ་ཁྱོད་ཞིང་འདིར་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་
ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་ཤར། ཕྱི་ཉིན་ཨ་མཆོག་རིན་པོ་
ཆེས་ཕྱག་ཡིག་ཅིག་གནང་བར། ལགས་ཟུར་དུ་གསོལ་འབྲས་
སྔར་སྐུ་ཚེ་དེ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང་བསྟན་འགྲོའི་དོན་
ཧུར་ཐག་གནང། རྗེས་སུ་དེ་བཞིན་བགྱིད་པས་ཁོང་གི་ཐུགས་ལ་
གང་དགོངས་པ་ལྟར་དུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་ངེས་ལགས་ལ་བདག་གིས་བླ་
མ་དཀོན་མཆོག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་གང་
དགོངས་པ་ལྟར་འགྲུབ་པའི་སྐྱབས་འཇུག་སྨོན་པ་བགྱིད་ངེས་
ལགས་པ་ཟབ་ཡངས་མཁྱེན་པའི་ཀློང་དུ་སྨིན་པར་ཞུ་ཞུས་ལགས་
ཞེས་ཕེབས་བྱུང་བས་མདང་གི་རྨི་ལྟས་དེ་ཡང་འདི་ཡིན་འདུག་
སྙམ་དུ་དགའ་དད་ཚད་མེད་པ་ཞིག་སྐྱེས་ཞེས་གསུངས། ཡང་
ཁོང་གིས་དུས་རྣམ་ཀུན་དུ་ཁེངས་སྐྱུང་ཤ་སྟག་གསུངས་པ་ཡིན་
གཤིས་འདིར་ཡང་ཁོང་གི་ཞལ་ནས། ཕྱིས་གསུང་དེ་ལ་ཞིབ་ཏུ་
བརྟག་ན་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ཧུར་ཐག་
བྱས་ན་ཞིང་ཁམས་གང་འདོད་དུ་སྐྱེས་ཆོག་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་རང་
སྒོ་གང་ཐད་ནས་སེམས་ལ་དེ་འདྲ་བཅང་རྒྱུ་མེད་པས་མི་སྐྱེ་བ་གོ་
སྙམ་ནས་སེམས་སྡུག་ཚད་མེད་སྐྱེས་ཞེས་ཁེངས་སྐྱུང་མཛད་མོད་
ཁོང་རིན་པོ་ཆེས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང་བསྟན་འགྲོའི་དོན་

[277]
མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་འདི་ལགས་པས་གསུང་འདི་དྲང་དོན་ཡིན་
ལ་ངེས་པའི་དོན་གོང་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་ཞིང་གང་འདོད་དུ་
ཕེབས་བཞིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁེངས་སྐྱུང་གི་ཚིག་དེས་ཐོས་བསམ་
སྒོམ་གསུམ་དང་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ཧུར་ཐག་བྱས་ན་དག་ཞིང་དུ་
སྐྱེ་ཐུབ་པ་དང། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་ཀྱི་ཚིག་གི་
སྨོན་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་མི་ཐུབ་པར་གདམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བ་
གཉིས་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ཀྱི་ཉིན་ཁོང་གིས་ལྭ་མོ་བདེ་ཆེན་དུ་རྒྱུད་གྲྭ་
གསར་འཛུགས་ཀྱི་གསུང་བཀོད་གནང་བ་དང། བདེ་གསང་
འཇིགས་གསུམ་གྱི་ཞལ་ཐང་ཁྱད་འཕགས་ཚར་གསུམ། གསང་
འདུས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཚར་ཉི་ཤུ། རྣམ་རྒྱལ་བུམ་པ་ལས་བུམ། ནང་
མཆོད་ཀ་པཱ་ལི། རྡོ་དྲིལ་ལྔ། དྲིལ་གདན་དང་མཎྜལ་མཆོད་
རྐོང་བརྒྱད། སྟེང་ཁེབས་གཉིས། དུང་ཆོས་གཟུངས་རྡོར་རྣམས་
གནང་ཞིང་ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཞིར་གྲྭ་གྲངས་སོ་གཉིས་གསར་
འཚོགས་བྱེད་རྒྱུའི་གཏོར་ཐེབས་དང། སྐུ་འགྱེད་ལ་གོས་དར་སོ་
ལྔ། ཡང་ཏཱ་ཁ་སོ་ལྔ་བཅས་བསྩལ། ཕྱིས་སུ་ཞལ་བཀོད་ལྟར་
ཤེལ་དགོན་གྲྭ་རིགས་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ལ་གདངས་དབྱངས་རྟ་
འདུར་ཕྱག་ལེན་སོགས་བསླབ་བཅུག་སྟེ་བདེ་གསང་འཇིགས་
གསུམ་གྱི་རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད། རབ་

[278]
ཆེན་བསྟན་པའི་རྨང་གཞི་བརྟན་པར་གནང་བ་ཡིན་ནོ། །
དགུང་གྲངས་དོན་གཉིས་པ་རབ་རྒྱལ་མེ་མོ་གླང་གི་ལོ་ལ་
ཁོང་གིས་སྒྱུ་མའི་ནོར་རྫས་རྣམས་དབུས་གཙང་གི་ཆོས་སྡེ་སོགས་
སུ་མཆོད་འབུལ་གྱི་ཐེབས་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་
སུ་འགྲོ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས་དགོངས་ནས་དངུལ་བརྩེགས་པའི་སྟེང་
དུ་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གནང་བའི་སྒྲོལ་མ་བྱིན་ཅན་
བཞུགས་པའི་མདུན་དུ་མཎྜལ་བཞི་བའི་མཆོད་པ་བཤམས་ཏེ་ཉིན་
བདུན་གྱི་རིང་ལ་ཉིན་རེར་ཐུན་བཞི་གནང་ནས་སྒྲོལ་མ་བསྒྲུབས་
ཉིན་བརྒྱད་པའི་ནངས་པར་གཏང་རག་གྲུབ་པ་དང་ཁལ་འགེལ་བ་
དུས་མཚུངས་གནང། དེ་ལྟར་གནང་བའི་ཐུགས་རྗེ་དང་བྱིན་
རླབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐུགས་དགོངས་བཞིན་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་སྟེ་
བོད་ཡུལ་དབུས་གཙང་རྒྱ་གར་བལ་བོ་སོགས་ཀྱི་རྟེན་བྱིན་ཅན་
གང་བཞུགས་དང། ས་སྐྱ། དགེ་ལྡན། རྙིང་མ། བཀའ་
བརྒྱུད། ཇོ་ནང་སྟེ་རིས་མེད་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་སུམ་ཁྲི་
ཉིས་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་དོན་གསུམ་ལ་དངུལ་ཞོ་བཞི་རེའི་སྐུ་འགྱེད་
དང། ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྟེང་ལོ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ལ་སྐུ་འགྱེད་
ཞོ་རེ་དང། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཞོ་ལྔ་རེ་དང། ཡང་བསྐྱར་ས་
སྐྱར་ཊཾ་ག་རེ། དྭགས་པོ་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་དུ་ཡང་བསྐྱར་ཊཾ་ག་རེ་

[279] དེས་
མཚོན་རྟེན་སོ་སོའི་སྤྱན་སྔར་མར་མེ་སྙན་ཤལ་གོས་དར་འདོམ་
ཕྱེད་རེ་སོགས་ཕུལ་བ་སོགས་ཀུན་བསྡོམས་པས་མར་མེ་ཁྲི་ལྷག་
སྙན་ཤལ་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ཕུལ་བ་དང། ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེར་
ཞལ་གསེར་དང་ཇོ་མདུན་ནས་སྔ་ཕྱིར་སྟོང་མཆོད་ཚར་གཉིས་
སོགས་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་ཐམས་ཅད་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་བསྔོ་
བར་མཛད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཁོང་གིས་དད་འབུལ་ཆུད་མ་ཟོས་
པའི་ལད་མོ་ཙམ་ལགས་ཞེས་ཁེངས་སྐྱུང་གི་གསུང་གནང་འདུག་
ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་མགོ་ནས་ལྭ་མོ་བདེ་ཆེན་གྱི་རྒྱུད་གྲྭ་བ་རྣམས་
ལ་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་དབང། གསང་འདུས་རྩ་རྒྱུད་
མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་གནང། ཚོགས་འདོན་གྱི་ཆོ་གའི་སྐོར་
བདག་མདུན་བུམ་གསུམ་དང་ས་ཆོག་བདག་འཇུག་སྨོན་ཤིས་ཀླུ་
ཆོག་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང། མགོན་ཆོས་ཀྱི་བསྐང་གསོ་ཆ་ལག་
དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུང་གནང། ཁོ་ཚེ་གུར་སྒར་བ་རྣམས་
ཀྱིས་ཞུས་ངོར་གཅོད་དབང་དང་གཅོད་ཁྲིད། གཅོད་གཞུང་བློ་
གྲོས་མིག་འབྱེད་ཀྱི་བཤད་ལུང་སོགས་དང། འཇིགས་བྱེད་དང་
གདུགས་དཀར་ལྷ་བཅུ་བདུན་མའི་དབང། སེང་གདོང་མ་
མགོན་པོ། རྣམ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་ལུང་དང་བཅས་པ་
ཨ་ལགས་ཀརྨས་ཞུས་ངོར་གཏུམ་པོ་ཁྱུང་ལྔའི་རྗེས་གནང། འཇམ་

[280]
བཤད་ལུང་རྒྱས་པར་གནང་ནས་མཇུག་ཏུ་འདི་ཁོང་ཨ་ཁུ་ཐུགས་
རྗེ་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞུ་བ་པོ་གཞན་མེད་པར་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་བཞེད་
ཀྱིས་གནང་བའི་སྐབས་སུ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་ད་རེས་འཆད་ཉན་
བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་བ་བསྐལ་བ་བཟང། ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་ཁྱེད་དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་ལེགས་
བཤད་ཟླ་མེད་པ་འདི་ཚོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཆད་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུ་
ཐུགས་ལ་འཛིན་དགོས་ཞེས་བཀའ་བསྩལ། དགེ་བཤེས་བསྟན་
འཛིན་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་ངོར་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་བསྐྱེད་
རྫོགས་ཀྱི་དམར་ཁྲིད་སྨིན་རྒྱས། བླ་བྲང་ནང་དུ་སྐྱབས་མགོན་
འཇམ་དབྱངས་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ལ་ཟུང་
འཇུག་ལག་བཅང་དུ་གཏོང་བའི་གདམས་པ་འཕགས་ལུགས་ལྷ་སོ་
གཉིས་པའི་སྨིན་བྱེད་བསྐྱེད་རིམ་དང་གྲོལ་བྱེད་རྫོགས་རིམ་གྱི་
དམར་ཁྲིད། གཞི་གསུམ་ཆོ་གའི་བཤད་ལུང་དང་འདུལ་བ་རྒྱ་
མཚོའི་བཤད་ལུང་གནང། རི་ཁྲོད་པ་ཞིག་ལ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་
ཅིག་གི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད། བསྙེན་ཆེན་གྱི་ཁྲིད་ལུང་དང་
བཅས་པ་བསྩལ། མུ་ཏོ་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་ལ་འཇིགས་བྱེད་སྔགས་
བཏུའི་རྗེས་གནང་སོགས་དང་བསྙེན་སྒྲུབ་སྦྲགས་མའི་བཅུ་ཆ་
སོགས་དེ་སྐོར་གྱི་ལུང་གང་ཡོད་ཆ་ཚང། བརྒྱ་རྩའི་ཁྲིད་བཅས་

[281] གྲོ་ཚང་གིས་ཞུས་ངོར་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མའི་ཁྲིད་
དང་ཚེས་གཅིག་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁྲིད། དགོན་ལུང་གི་གསར་
བུ་ཞིག་གིས་ཞུས་ངོར་བླ་མ་མཆོད་པ་དང་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་
ཁྲིད། བརྒྱད་སྟོང་བའི་ལུང། རག་རྒྱའི་སྦྱིན་པས་ཞུས་ངོར་ཏིང་
ངེ་འཛིན་རྒྱལ་བོའི་ལུང། སྨད་སོག་ཅིག་གིས་ཞུས་ངོར་སྒྲོལ་མ་
གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང། སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་གི་རྗེས་
གནང། སྨན་པའི་འདུ་ཁང་དུ་འཇིགས་བྱེད་གསར་བཞེངས་ཀྱི་
ཆེད་དུ་དངུལ་སྒོར་བདུན་ཅུ་དོན་ལྔ་དང་ཕྲུག་དང་དངུལ་སོགས་
གནང་བ་དང། མི་འཁྲུགས་པའི་སྐུ་བརྙན་བརྒྱ་ལ་དངུལ་སྒོར་
ཉིས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། ཁི་ལང་ཁ་ལྔ་བཅས་གནང་བ་དང། དུས་
འཁོར་ཐང་སྐུ་ཆེ་བ་གཅིག་ལ་གསེར་གསོལ་ཆེད་དངུལ་སྒོར་སུམ་
ཅུ། གསེར་ཤོག་ཉིས་བརྒྱ་བཅས་བསྩལ། རིན་ཆེན་དར་རྒྱས་
ཀྱིས་ཞུས་ངོར་སྒྲོལ་མའི་ཆོས་སྐོར་ཀྱི་ལུང་གནང། སྨན་པའི་འདུ་
ཁང་དུ་འཇིགས་བྱེད་སྐུ་བརྙན་ལ་རབ་གནས། དེ་སྐབས་སྐྱབས་
མགོན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་ཆེན་པོ་དབུས་འགྱུར་ཆོས་ཀྱི་ཞིང་སར་ཆིབས་
བསྐྱོད་ཀྱི་ལམ་བར་ནས་གནས་ཚུལ་གྱི་ཕྱག་ཡིག་འབྱོར་བས་ཐུགས་
དགྱེས་ནས་བཀའ་ལན་མགུར་མ་ཞིག་གནང་བ་ཆབ་ཤོག་སྐོར་དུ་
བཞུགས་ཡོད་འདྲ། ལྷ་ཆབ་ཀྱི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་མགོན་པོའི་
རྗེས་གནང་བསྩལ། ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་ས་སྐྱོང་མིའི་

[282]
བསྐུལ་བ་ལྟར་སོག་པོར་ཕེབས། ཚེས་གཉིས་ནས་ཚེ་གསུམ་ཉམས་
ལེན་གྱི་ཁྲིད་དང་ཚེས་བཞི་དང་ལྔ་ལ་དུས་འཁོར་གྱི་ས་ཆོག་ཚེས་
དྲུག་ནས་བྱང་ཆུབ་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད། ཚེས་བཅུ་བཞིར་སྟ་གོན་
བཅོ་ལྔ་ལ་བྱིས་པ་ལྟར་འཇུག་པའི་དབང་བདུན། བཅུ་དྲུག་ལ་
གོང་མ་བཞི་དང་གོང་ཆེན། བཅུ་བདུན་ལ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་
བདག་པོ་ཆེན་པོའི་དབང་བཅས་བསྩལ། བཅོ་བརྒྱད་ནས་རིམ་
པར་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ། རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོ། ཀུན་རིག་
གདུགས་དཀར་ལྷ་བཅུ་བདུན་མ་རྣམས་ཀྱི་དབང། རྟ་མགྲིན་
ནཱ་ག་རཀཤ། མགོན་པོ། ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང། ལཱ་ཁ་
སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་བག་ཙེའི་རྗེས་གནང་བསྩལ། བསྒྲུབ་བྱ་དུ་མ་
བསྙེན་པར་རྫོགས། བརྒྱ་རྩའི་ཁྲིད། འདུལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་བོ་
དང་དགེ་ལྡན་བསྟན་འབར་མའི་བཤད་ལུང་རྣམས་གནང། ཉེར་
བཞིར་འདུས་རིའི་རྩེར་ཞག་མལ་གནང། ནངས་པར་མཁའ་ངོས་
འཇའ་ཚོན་གྱིས་སྤྲེལ་བར་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཤར་བ་
སོགས་ལྟས་ངོ་མཚར་བ་མང་དག་བྱུང། འདི་སྐབས་ཉམས་མཚར་
ལྟ་བུའི་མགུར་ཞིག་ཀྱང་གསུངས། རི་རྩེ་དེར་ཁྲི་གསར་རྒྱག་བྱས་
པའི་སྟེང་ནས་ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན་སོགས་ཀྱི་ལུང་བསྩལ། སྔོན་
ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས་དགོན་པ་གསར་ཚུགས་ཀྱི་

[283] གྲྭ་ཚང་གསར་
ཚུགས་ཀྱང་གནང་སྟེ་གསང་སྔགས་ཆོས་རྫོང་གླིང་ཞེས་པའི་མིང་
འདོགས་པར་མཛད། ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་དབུ་ནས་ཐུན་གཅིག་
བསྩལ། ལམ་རིམ་མཆན་གཅིག་མའི་དཔེ་དང་གཎྜི་གཅིག་དངུལ་
སྒོར་བརྒྱ་རྣམས་སྤྱི་འཇོག་མཛད། རེ་ཞིག་གུར་སྒར་བྱེད་རྒྱུ་དང་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསླབ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་གཞིར་བྱས་ཏེ་འདོད་ཆུང་
ཆོག་ཤེས་ཁོ་ནར་གནས་པ་ལས་གྲོང་ཆོག་འགྲིམ་པ་དང། རྔ་རྡུང་
ཌཱར་འཁྲོལ་སོགས་མི་བྱ་བ་དང་ལོ་མཚམས་ཟླ་མཚམས་ལྟ་བུ་བྱས་
ན་ལེགས་ཚུལ་སོགས་བསླབ་སྟོན་ཞིབ་རྒྱས་བསྩལ་ཏེ་དེར་བཞུགས་
སྤོང་བ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཏཱ་ཁ་རེ་དང་བསོད་ནམས་ཁ་དར་རེ་
ཆོས་ཉན་དུ་ཕེབས་པའི་སེར་མོ་བ་རྣམས་ལ་ཁ་དར་རེ་གནང་
སྔར་གྱི་དུས་འཁོར་དབང་གི་སྐབས་ཀྱི་ཁྲི་དེའི་སྟེང་དུ་དུས་འཁོར་
ཐུགས་དཀྱིལ་གྱི་ལྷ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ས་བོན་བརྐོས་ཏེ་བཞུགས་
སུ་གསོལ་བའི་སྲིབ་རྡུལ་ཚོན་གྱི་བྱེ་མས་ལྗིབས། དུས་འཁོར་གྱི་
རབ་གནས་གནང་ནས་གཟུགས་བསྒྱུར་མ་གནང་བར་བཞུགས་སུ་
གསོལ། ནད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་བསྐོར་བ་བྱས་པས་ནད་སངས་
པ་སོགས་བྱིན་རླབས་མངོན་དུ་གསལ་བར་གྱུར། བདུན་པའི་
ཚེས་གཅིག་ལ་ཨུརྒེར་ཕེབས་ཏེ་ལྦང་འཁོར་བཅས་ལ་རིག་བྱེད་མའི་
རྗེས་གནང་བསྩལ། ཚེས་གསུམ་ཉིན་ཁོ་ཚེར་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་

[284] ཕྱི་ཉིན་ཀུན་ལ་ཆོས་འབྲེལ་དང་མཇལ་ཁ་
གནང། རིམ་པར་ཕེབས་ནས་ཚེས་བདུན་ལ་དགོན་སྟེང་དུ་
འབྱོར། སོ་སོའི་འདོད་མོས་ལྟར་ཚེ་དབང། སྒྲོལ་དཀར་དང་
ཁྱུང་ཁྲའི་རྗེས་གནང་བསྩལ། སྤྱི་ལ་ཁྲོ་རྒྱལ་གཙུག་ཏོར་འབར་
བའི་རྗེས་གནང། བླ་མཆོད་དང་ཕྱག་ཆེན་སྦྲགས་པའི་ཁྲིད་
བདུན་པའི་བཅུ་དགུ་ནས་དེ་ཀའི་དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་དུ་
སྟ་གོན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་དབང་
བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་སྔགས་བཏུ། ཚོགས་པའི་ཞལ་
འདོན་སྐྱོར་གྱི་ལུང་ཡོངས་རྫོགས། མགོན་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་
གནང་བཅས་བསྩལ། གཞན་ཡང་བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མའི་ཁྲིད་
སོགས་གནང། ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཉེར་བདུན་ལ་སྐུ་བཏེགས་ཏེ་
ལམ་བར་དུས་དམར་དགོན་གསར་ལ་རབ་གནས་དང་བཀོད་ཁྱབ་
གནང། ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་ཆོས་དཔལ་ཞིང་དུ་ཕྱག་
ཕེབས། འཇམ་དར་རེ་དང་ཐོའུ་ཁྲོན་རེའི་འགྱེད་བཏང་
ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཇོ་སྐུ་གདན་དྲངས་ཏེ་ཇོ་ཁང་གསར་བསྒྲུབས་དེར་
བཞུགས་སུ་གསོལ། བཅུ་གཅིག་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་དཔལ་གསང་
བ་འདུས་པའི་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་བར་རབ་གནས་དགེ་ལེགས་རྒྱ་
མཚོའི་ཆར་འབེབ་ལྟར་ལྷག་གནས་ཀྱི་མེ་ཏོག་འཐོར་ཏེ་སྐྱེ་དགུའི་
བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བསྒྲུབས། ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་ལྷ་ཁང་

[285]
བསྐྱེད་མཆོད་པ་བྱས། ཕྱི་ཉིན་ནས་ཉིན་གཉིས་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མང་
པོ་བསླབ་གཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་དང་དགེ་ཚུལ་གྱི་
བསླབ་པ་ལ་བཀོད། སྟ་གོན་དང་བཅས་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་
གཅིག་པ་དང་བཅུ་གསུམ་མ། གདུགས་དཀར་ལྷ་བཅུ་བདུན་མ་
རྣམས་ཀྱི་དབང། རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང། སྒྲོལ་
དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་རྗེས་གནང། ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་
གསང་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང། རང་སྤྱིལ་བདེ་ཆེན་འོད་གསལ་དུ་
ཐར་ཆེན་གྱི་ལུང། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་དང་དགའ་ལྡན་ལྷ་
བརྒྱ་མའི་ཁྲིད། བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་མདོར་བསྡུས། ལམ་རིམ་ཆེན་
མོའི་བཤད་ལུང་གི་དབུ་ཚུགས་རྩམ་བྱས། ལོ་སྔ་ཕྱིར་སྐུ་གསུང་
ཐུགས་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བཞེངས་པའི་ཐོ་རགས་རིམ་ཙམ་
ནི། བཀའ་བསྟན་ཅོ་དཔར་ཆ་ཚང། བྱམས་པའི་གོས་ཐང་
གནས་བཅུ་གཅིག་ཐང་ཉེར་གསུམ་གོང་གཤམ་སྤུས་ལེགས། གནས་
བཅུ་བདུན་ཐང་དེ་མཚུངས། རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་ནས་སྤྱན་དྲངས་
པའི་ཐུབ་སྐུ། སྨྲྀ་ཏིའི་ཕྱག་ཚ་དངོས། ཕག་གྲུ་བྱི་ཟ་མ། རྒྱ་
གར་ལི་མ་གང་མང། རྒྱ་ནག་ལི་སྐུ་བྱིན་ཆགས་སོགས་སྙིང་
ལ་ཕངས་པའི་རྟེན་མང་བོ་གཟིམ་ཁང་རྒྱུད་ཁང་སོགས་སུ་སྦྱོར་
འཇགས་གནང། དེ་གོང་ཞབས་བརྟན་ལྷ་ཁང་དུའང་ཉི་མ་སྦས་

[286]
འཁོར་གསུམ། སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱི་ལི་སྐུ་
ཁྲུ་ཕྱེད་དང་དོ་ཅན་དང། འཇམ་དབྱངས་དམར་སེར་དང་རྡོར་སེམས་གྱི་ཐང་ག་ཆེ་ལེགས། མི་འཁྲུགས་པའི་ཐང་སོགས་དང་
ཇོ་ཁང་ནང་དུའང་རྗེ་རང་གིས་བཞེངས་པའི་གར་བླུགས་ཀྱི་མར་
མེ་མཛད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཁྲུ་གང་བ་བཞི་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ། སྲིབ་པའི་
ཁང་གསར་དུ་ཚེ་དཔག་མེད་གར་བླུགས་ཚུན་ལྔ་བ་སྟོང་ཕྲག་པཎ་
ཆེན་འཁྲུངས་རབ་ཞལ་ཐང་སྤུས་ལེགས་བཅུ་བཞི། དུས་འཁོར་
ཐང་ག་ཆེ་ལེགས། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་བདུན་ཐང་སོགས་
མང་བོ་ཞིག་དང་རྟེན་གཙོར་རྗེའི་སྐུ་རང་གི་སྐུ་ཚད་ཅན་དེ་
བཞུགས་རྒྱུའི་ཐུགས་དགོངས་ཡོད་མོད་འདུ་ཁང་གི་གྲལ་མགོ་སྟོང་
བར་ལུས་པ་ཐབས་གཞན་མ་རྙེད་པར་ཡོད་པས་དེར་བཞུགས་
རྒྱ་དངུལ་རྡོ་ཚད་བཞི་བཅུ་མགར་བའི་གླ་ཕོག་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དང་
སྒོར་མོ་སྟོང་དང་སུམ་བརྒྱ་སོགས་ཀྱིས་མཆོད་རྟེན་གསར་བཞེངས་
སོགས་གནང། ཞབས་བརྟན་ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་
པོ་དང། གཙང་ཁང་གི་ཀུན་བཟང། འཇམ་དབྱངས་དམར་
སེར་སོགས་ཁོང་གིས་ཡོན་བདག་ལ་བསྐུལ་མ་གནང་ནས་བཞེངས་
པ་ཤ་སྟག་རེད། དེར་མ་ཟད་དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་གི་དུས་འཁོར་
སྐུ། རིགས་ལྡན་ཉེར་ལྔ། ཇོ་ཁང་བར་ཁྱམས་ཀྱི་གནས་བརྟན་

[287]
མཚམས་སྦྱོར་ལས་བྱུང་བ་རེད། མཆོད་ཐེབས་དང་མར་མེའི་
རྐོང་བུ་བརྒྱ་ཚར་རེ་དང་གཞན་ཡང་ཉེར་མཁོའི་ཡོ་བྱད་བཞག་པ་
མཐའ་ཡས་སོ། དེར་གཟིམ་ཁང་གསར་བསྐྲུན་བྱས་པ་ཤིན་ཏུ་
སྐྱིད་པས་དགུན་ངོར་དེར་བཞུགས་རྒྱུའི་ཐུགས་དགོངས་ཡང་ཡང་
བཏང་ཀྱང་བླ་བྲང་ནས་ཁུ་བོ་བསྟན་པ་དེ་ཙམ་མི་བདེ་བས་མྱུར་དུ་
ཕེབས་དགོས་ཞེས་འཕྲིན་འབྱོར་བ་དང། བླ་བྲང་གཞུང་ནས་
ཀྱང་འཚམས་ཞུ་བ་འབྱོར་ཏེ་་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གདན་
སར་བཞུགས་མེད་པའི་ཤུལ་སྟོང་ལྟ་བུའི་དུས་འདིར་གདན་སའི་
དགོན་སྲུང་ལ་ཅིས་ཀྱང་ཕེབས་དགོས་ཞེས་ནན་ཏན་ཆེན་པོས་
གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་བཞིན་ཕྱིར་གདན་སར་ཕེབས་དགོས་བྱུང་སྟེ་
ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཉེར་བདུན་ལ་བཏེགས། རྒྱ་མཁར་དགོན་བརྒྱུད་
ཟླ་དགུ་བའི་ཚེས་གཅིག་ལ་གདན་སར་འབྱོར། ཚེས་ལྔ་ནས་འཇམ་
དཔལ་ནག་པོའི་རྗེས་གནང། རིམ་པར་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་
བའི་བཤད་ལུང། མྱུར་ལམ་བཤད་ལུང། མྱུར་ལམ་བཤད་ལུང། ཐར་ཆེན་གྱི་ལུང་
སེང་གདོང་མའི་རྗེས་གནང། ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང། མཁའ་
སྤྱོད་མའི་བྱིན་རླབས་སྔགས་བཏུ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ལུང་དང་བཅས་པ་
དབེན་སའི་གཅོད་དབང། བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔ། བླ་མཆོད་
ཀྱི་ཁྲིད། དེ་སྐབས་བཟང་སྤྱོད་ཁྲིད་སྒྲུབ་བཅུག་སྟེ་འབུལ་བར་

[288] པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དགོངས་རྫོགས་
སུ་དམིགས་ཏེ་བརྒྱད་སྟོང་བ་བསྒྲུབས། སྔོན་ནས་ཏཱ་རིན་དཔའ་
རིས་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་རྣམ་གཉིས་དངུལ་སྒོར་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་
དང་ཁ་དར་བཅས་རིག་བྱེད་མའི་བསྐྱེད་རྫོགས་གསར་རྩོམ་གྱི་
བསྐུལ་མ་ཞུས་པ་རེ་ཞིག་མ་གནང། རྗེས་སོར་ཏཱ་རིན་གྱིས་རྒྱ་
ཡུལ་ནས་བསྐུལ་མ་ནན་ཆེ་བ་ཞུས་པས་རིག་བྱེད་མའི་བསྐྱེད་
རྫོགས་གསར་རྩོམ་གནང། ཉི་བཟློག་གི་ཉིན་ནས་བཟུང་བསྡུས་
གྲྭའི་མཐའ་དཔྱོད་སོགས་ལ་དཔེ་བལྟས་གནང་སྟེ་ཕྱི་མའི་སློབ་
གཉེར་ལ་སྨོན་ལམ་གྱི་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་པ་ཡིན་གསུངས། ཁོང་
གི་ཞལ་ནས་ཉིན་གཅིག་ཉི་མ་འདི་བཞིན་བག་ཕེབས་ངང་ནས་
ཚར་ཆེན་གྱི་མཁའ་སྤྱོད་སྨོན་ལམ་དལ་འབྱོར་གྲུ་ཆེན་མའི་ཚིག་ལ་
ཡིད་གཤར་ཞིག་བྱས་པར་དོན་རགས་པ་ཙམ་ཐོན་པས་དགའ་དྲག་
སྟེ་འབྲི་བར་བརྩམས་ཀྱང་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་བར་ཉི་མ་ཡང་
འཕྱི་མོར་སོང། སང་རྒྱལ་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅུར་འདུག་པས་དེར་
བྲིས་ན་ཡོང་སྙམ། ཕྱིའི་ནངས་པར་བདག་འཇུག་གྲུབ་འཕྲལ་
འབྲི་བར་བརྩམས་དེ་མགོ་ཚུགས་ཙ་ན་ཉེ་གནས་ལེགས་ཤད་རྒྱ་
མཚོས་ལམ་སྲང་ནས་རྙེད་ཟེར་སངས་རྒྱས་མཁའ་འགྲོའི་ཙ་ཀ་ལི་
བྱོན་ལེགས་གསར་བ་ཞིག་བྱུང་བས་དགའ་དད་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་
ཞིག་སྐྱེས། ཞིབ་པར་བརྟག་ན་ལྟས་སྔ་ཕྱི་ཀུན་བསྡོམས་ན་ལྷ་

[289]
འདི་ཡང་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་གཞོན་ནུ་ཉིད་ནས་བདེ་མཆོག་
ཡབ་ཡུམ་གྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་ཞིང་ཕྱིས་སུ་བསྙེན་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་
པར་མཛད་པས་ཉམས་རྟོགས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་རྟགས་དང་
གསུང་ཟུར་དུ་མ་ཡོད་པའི་གཅིག་གོ། །
དགུང་གྲངས་དོན་གསུམ་པ་རབ་རྒྱལ་ས་ཕོ་སྟག་གི་ལོ་ལ་བླ་
བྲང་ཕྱག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ངོར་ཕྱག་རྡོར་གཏུམ་ཆེན་གྱི་རྗེས་
གནང། ས་སྐྱོང་མིའི་དབང་བོ་ཨ་བཧོ་བློ་བཟང་ཚེ་དབང་ལ་ཚེ་
དབང་གནང། གཞན་འགར་རྡོར་སེམས་སྒོམ་བཟླས་ཀྱི་ཁྲིད་
འདན་སྤྲུལ་བའི་སྐུས་ཞུས་ངོར་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང། ཟ་བྱེད་
མཁའ་འགྲོའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཁྲིད། སྒྲོལ་དཀར། དྲག་པོ་སུམ་དྲིལ་
རིག་བྱེད་མ། བག་ཙེ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང། རིགས་གསུམ་སྤྱི་
སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྲིད། དགའ་ལྡན་གཞུང་བསྲངས་ཀྱི་ཁྲིད། སྒྲོལ་དཀར་
ཚེ་ཁྲིད། འཕོ་ཁྲིད། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་ཁྲིད། འཇིགས་
བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད། བསྙེན་ཁྲིད་སྔ་ཕྱིར་ལན་གཉིས། ལུང་
ཁ་ཡར་བཅས་བསྩལ། རྨོག་རི་བ་རྣམས་ལ་འཇིགས་བྱེད། རྟ་
མགྲིན། སེང་གདོང་མ། ཁྱུང་ཁྲ་ནག་མགོན་ཆོས་ལྷ་མོ་རྣམས་
ཀྱི་རྗེས་གནང། ལུང་མང་བོ། གཡུ་ཐོག་བླ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་
བདེ་མཆོག་དང་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་བསྙེན་ཁྲིད་རྣམས་བསྩལ། ཟླ་བ་

[290]
གནང། ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཚེས་གཉིས་ནས་གཅོད་དབང་ཞི་དྲག་
གུར་ཞལ་གྱི་རྗེས་གནང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ལྷ་
མོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་གྱི་བཤད་ལུང་
དང། སྦྱིན་སྲེག་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་བཤད་ལུང་གནང། ཚེས་
བཅོ་ལྔ་ལ་བསྙེན་རྫོགས་གནང་བ་དང་རབ་གནས་ཀྱི་ཁྲིད་སོགས་
ཀྱང་བསྩལ། ཡང་བསྙེན་རྫོགས་གནང་བ་དང་གཟུངས་འཇུག་གི་
ཁྲིད། འཇིགས་བྱེད་བསྙེན་ཆེན་གྱི་ཁྲིད། གཙང་གི་རི་ཁྲོད་པས་
ཞུས་ངོར་མཁའ་སྤྱོད་མའི་དབང་བཞི་བྱིན་རླབས། དེའི་བསྐྱེད་
རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད། སྦྱིན་སྲེག་གི་ཁྲིད། བཅུད་ལེན་གྱི་ཁྲིད་རྣམས་
བསྩལ། ཟླ་བ་ལྔ་བའི་ཚེས་གཅིག་ནས་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་
ཁྲིད། མི་གཡོ་བ་སྔོན་པོ་དང་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་རྗེས་གནང། རྗེའི་
བསྟོད་འགྲེལ་ཆེན་མོ་རྩ་འགྲེལ་གྱི་བཤད་ལུང། འཇིགས་བྱེད་ལྷ་
བཅུ་གསུམ་མའི་བསྐྱེད་རྫོགས་དང་འཇམ་དཔལ་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་
ཀྱི་ཁྲིད། བྲག་དཀར་དགོན་པ་སྤྱིས་ཞུས་ངོར་གསང་འདུས་མི་
བསྐྱོད་པ། བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་པ། འཇིགས་བྱེད་བཅུ་གསུམ་མ་དང་
དཔའ་ཅིག་རྣམས་ཀྱི་དབང་བསྩལ། མགོན་ཆོས་རྣམ་སྲས་གསུམ་
གྱི་རྗེས་གནང། རྒྱུད་གཞུང་གི་ལུང་བཅས་གནང། ཨ་ལགས་བྱ་
ཁྱུང་གིས་ཞུས་ངོར་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་གྱི་ཁྲིད་དང། རྔ་དགེས་ཞུས་

[291] བསྙེན་སྒྲུབ་སྦྲགས་མའི་ཁྲིད་
མེ་ཏོག་བཅུད་ལེན་དང་ཚེ་གཅིག་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁྲིད་རྣམས་གནང་
ཨ་ཀྱཱ་ཧུ་ཐོག་ཐུ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་དཔལ་
གསང་བ་འདུས་པའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་དང་བདེ་མཆོག་གི་རིམ་
གཉིས་ཀྱི་དམར་ཁྲིད་རྒྱས་པ། ཐིག་དང་བློས་བསླང་བརྩིགས་
ཚུལ་གྱི་ཕྱག་ཁྲིད་དང་བཅས་པ་བསྩལ། འགའ་ཞིག་དགེ་སློང་གི་
སྡོམ་པ་ལ་བཀོད། སླར་ཡང་དགེ་ཚུལ་ཁ་ཤས་བསྒྲུབས། ཟླ་བ་
བདུན་པའི་ཤོལ་ཟླ་ལའང་མང་བོ་ལ་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཕོག་
རྡི་ཚ་བ་ཞིག་གིས་ཞུས་ངོར་བླ་མ་ལྔ་བཅུ་བའི་བཤད་ལུང། བླ་མ་
མཆོད་པའི་ཁྲིད། ལམ་མཆོག་སྙིང་བོའི་ཁྲིད་བསྩལ། གོ་རེའི་རི་
ཁྲོད་པས་ཞུས་ངོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་དང་རིགས་གསུམ་སྤྱི་
སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། རྒྱ་ཡག་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་
ངོར་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་ཁྲིད་དང་ཟ་བྱེད་མཁའ་འགྲོའི་
སྦྱིན་སྲེག་གི་ཁྲིད། གསེར་ཏོག་ནོ་མོ་ཧན་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་
ཆེས་ཞུས་ངོར་འཇམ་དབྱངས་དཀར་བོའི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིད་
སྦས་དོན་ཀུན་གསལ་གྱི་བཤད་ལུང་དང། སྔགས་རིམ་ཆེན་མོའི་
བཤད་ལུང་གནང། ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གསུམ་ནས་འཇམ་
དབྱངས་དཀར་བོ་དང་འཇམ་དབྱངས་དམར་སེར་གྱི་རྗེས་གནང་
འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད། བསྟོད་སྤྲིན་རྒྱ་མཚོའི་ལུང་སོགས་

[292] དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ལྷ་མོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་
ཞུས་ངོར་ལམ་རིམ་ཆུང་ངུའི་བཤད་ལུང། དགེ་བཤེས་བསང་
ཁོག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་དུས་འཁོར་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་བཤད་
ལུང་དང་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཁྲིད། ནི་གུ་ཆོས་དྲུག་གི་ཁྲིད། སྨད་
རྒྱུད་ཁྲིད་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་དམར་ཁྲིད་བཅས་གནང། རྡོ་རམས་པ་
ཐེ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་
དང། གདུགས་དཀར་རྒྱལ་མཚན་ཐོད་འཁོར་གྱི་ཁྲིད། གནམ་
སྔོན་ཞབས་དྲུང་གིས་ཞུས་ངོར་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་སྐོར་གྱི་རྗེས་
གནང་ཡོངས་རྫོགས། ཀླུའི་བུམ་གཏེར་དང་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་
མའི་ཁྲིད་བསྩལ། ཆིང་ཝང་ཀུན་དགའ་རབ་བརྟན་གྱིས་ཞུས་
ངོར་ཚེ་དབང་དང་རྟ་མགྲིན་གྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། གཞན་དག་
གིས་ཞུས་ངོར་ཕར་ཕྱིན་མཆན་གྱི་བཤད་ལུང་ཡང་གནང། ཐུ་
མེད་བཀའ་འགྱུར་བ་འཇམ་དབྱངས་བཟོད་པས་ཞུས་ངོར་ཁོང་གི་
གསུང་རྩོམ་དེ་སྐབས་དཔར་ལ་བཀོད་ཟིན་པ་པོད་གཉིས་ཀྱི་ལུང་
གནང། དུ་མ་ཞིག་བསྙེན་པར་རྫོགས། བསྙེན་ཁྲིད་དང་དེའི་
སྐོར་གྱི་ལུང། དྲིལ་བུ་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད། ཡང་
དུ་མ་བསྙེན་པར་རྫོགས། གཞུང་གསར་བ་རྣམས་ལ་རྒྱན་འཇུག་
གི་ལུང་བསྩལ། སྔར་བདེ་ཆེན་དུ་ཐོག་མར་ཕེབས་སྐབས་འཆར་
ཅན་གྱི་ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཚེས་ལ་ལྟུང་བཤགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཉིན་ལྔ། སྨྱུང་

[293] ཕྱིས་
སུ་བཤགས་ལྷ་སོ་ལྔ་དང་བདེ་གཤེགས་བརྒྱད་ཀྱི་བྲིས་ཐང་སྤུས་
ལེགས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གསུམ་བསྩལ། རྒྱུད་ཁང་གསར་
བསྐྲུན་གྱི་ནང་དུ་ཇོ་བོའི་སྐུ་དང་རྗེའི་སྐུ་ཆེ་ཚད་རེ་བཞེངས་ཐེབས་
སུ་དངུལ་སྒོར་བརྒྱ་ཕྲག་འདི་དག་ལ་ཅང་ཁེབས་གསེར་གཞུང་
མའི་པང་ཁེབས་བཞི་དང་སྟེང་ཁེབས་བཅུ་བསྐུར་གནང་མཛད་
ཁོང་བཅད་རྒྱར་བཞུགས་པའི་སྐབས་དགུན་མཇུག་ཏུ་ཁུ་བོ་བསྟན་པ་
དུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྱུར། དེའི་ཆེད་དུ་དབུས་སུ་སྐྱབས་མགོན་
བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ལ་རྒྱ་དངུལ་རྡོ་ཚད་གཅིག་བསྔོ་རྟེན་
དུ་ཕུལ་ཏེ་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་པས་བཀའ་ལན་དུ་ཇོ་ཤཱཀ་རྣམ་
གཉིས་སོགས་རྟེན་འགང་ཆེན་རྣམས་ལ་མཆོད་འབུལ་དང་སྐྱབས་
འཇུག་ཞུས་ཚུལ་ཕེབས། ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་རང་ཉིད་ནས་ཀྱང་གཏོང་
སྒོ་བྱེད་པར་ཆེད་མངགས་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་ལགས་སྤྲན་ཏེ་
སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྟེང་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཞུས་
སྐབས་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་ཆོག་པ་བྱུང། གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་
འདི་ནས་ཀྱང་བླ་མ་ཁྲི་གདན་ཟུར་རྣམས་ལ་འབུལ་ནོད་དང་བསྔོ་
རྟེན་གྲྭ་ཚང་སོ་སོ་དང་ཚོགས་ཆེན། རི་ཁྲོད་བཞི་བཅས་ལ་མང་
བསྐོལ་སོགས་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་ཡང་དག་པ་གནང་ནས་དགེ་རྩ་
རླབས་ཆེན་བསྒྲུབས། ཉིན་ཁ་ཤས་ནས་རྒྱུད་སྨད་ལ་བདེ་མཆོག་

[294]
སོར་ཡང་འཕྲལ་དུ་དགེ་རྩ་བསྒྲུབས། གཞན་ཡང་ཞག་ཞེ་དགུའི་
བར་དུ་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་རྒྱའི་ངང་ནས་མི་འཁྲུགས་པའི་
ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་བར་སྔགས་བཟླ་བ། བདག་འཇུག་ལེན་པ་
ཁྲུས་ཆོག་བསྐུར་བ་རྣམས་མ་ཆད་པ་གནང། མཐར་རུས་པ་
རྣམས་ལ་སྐུ་དཔར་འདེབས་པ་སོགས་བྱ་བ་རྣམས་མཐར་ཕྱིན་པ་
ཞིག་མཛད་དོ། །
དགུང་གྲངས་དོན་བཞི་བ་རབ་རྒྱལ་ས་མོ་ཡོས་བུའི་ལོ་ལ་ཆོ་
འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་མཇུག་གི་བཅད་རྒྱའི་ཁོངས་ནས་ཨ་ཀྱཱ་
ཧུ་ཐོག་ཐུ། གསེར་ཏོག་ནོ་མོ་ཧན། རྒྱ་ཡག་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་སོགས་
ལ་རིག་བྱེད་མའི་བེའུ་བུམ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ལུང་བསྩལ། བཅུ་
བདུན་ལ་གནམ་སྔོན་ཞབས་དྲུང་སོགས་འགའ་ཞིག་བསླབ་གཞི་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་བསླབ་པ་ལ་བཀོད། ཟླ་བ་གཉིས་
པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་འདན་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང་
བསྐུར། དགོན་འདིར་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་རྒྱུན་ཆད་ལ་ཉེ་
བ་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བའི་ཡོངས་
འཛིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཇིགས་མེད་མཚན་ཅན་དང་གོང་ས་
སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི་ཡོངས་འཛིན་མཁས་པའི་དབང་
བོ་དཀོན་མཆོག་བསམ་འགྲུབ་རྣམ་གཉིས་ལ་བསྐུལ་མ་གནང་སྟེ་

[295]
ཆོས་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ཐུ་མེད་བཀའ་འགྱུར་བ་འཇམ་དབྱངས་
བཟོད་པ་ལ་ཞུས་པར་ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་འདི་བ་ནས་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་
བཅུ་གཅིག་ནས་དབུ་བཙུགས་ཏེ་གནང་རྒྱུའི་ཞལ་བཀོད་གནང་
སྐ་སར་བ་ཞིག་གིས་ཞུས་ངོར་གསེར་འོད་ཀྱི་ལུང་དང་ཉེར་བཞི་
ཉེར་ལྔ་གཉིས་ལ་ནམ་མཁའ་སྒོ་འབྱེད་དང་ཁྲོས་ནག་ལྔ་ལྷའི་
དབང། རེབ་ཀོང་རི་ཁྲོད་པ་བྱ་ཁྱུང་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་དམ་ཚིག་
རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ། ཟ་བྱེད་མཁའ་འགྲོའི་སྦྱིན་སྲེག་རྡོར་སེམས་
བསྒོམ་བཟླས་གསུམ་གྱི་ཁྲིད་བསྩལ། གཞན་ཡང་སྐྱབས་ཁྲིད་
རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང། རིག་བྱེད་མའི་ཐུན་མོང་
དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་གནང། དགེ་བཤེས་རྡོ་རྣམས་པ་
གསུང་རབ་དང་རྒྱ་སྟོད་ལྷ་རམས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་ཞུས་
ངོར་རྗེའི་གསུང་འབུམ་གྱི་དབུ་བཙུགས། རབ་ནས་འགའ་ཞིག་ལ་
བསྙེན་རྫོགས་བསྒྲུབས། བླ་མ་མཆོད་པའི་དམིགས་ཁྲིད། ར་རྒྱའི་
ཨ་དགའ་གྲུབ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་
མའི་དབང། ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་གི་སྡོམ་ལུང། ཀུན་རིག་གི་
དབང་དང་མགོན་པོའི་རྗེས་གནང་བསྩལ། དཔྱིད་དེར་ཁུ་བོ་
གཤེགས་པའི་དགེ་རྩར་དམིགས་ཏེ་སྨན་བླ་ལོངས་སྐུ་བཞུགས་ཁྲི་
རྒྱབ་ཡོལ་དང་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་གནང་སྟེ་སྨན་པའི་འདུ་

[296] ས་གའི་ཉ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་བདུན་ཅུ་ལྷག་ཙམ་
ལ་བསླབ་པའི་གཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་དང་དགེ་ཚུལ་
གྱི་སྡོམ་པ་ལ་བཀོད། ཟླ་བ་དེའི་ཉེར་དྲུག་ནས་འཇམ་དབྱངས་
བླ་མ་གུང་ཐང་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པ་ལྟར་སྒྲུབ་ཐབས་
རིན་འབྱུང་གི་རྗེས་གནང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལུང་དང་བཅས་པ་
གནང། མུ་ཏོ་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་རྒྱས་པ་དང་
བསྙེན་རྫོགས་ཁ་ཤས་བསྒྲུབས། ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་མགོ་ལ་གློ་
བུར་དུ་སྐུ་བསྙུན་དྲག་པོ་ཞིག་བཞེས། སློབ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
ཐེག་པ་ཁུར་བླངས་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་བར་མ་ཆད་པར་ཞབས་བརྟན་
ཕོན་ཆེར་བསྒྲུབས་པ་གནད་དུ་སོང། ་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་
མཆོག་གི་བཀའ་ལུང་བཞིན་བཀའ་འགྱུར་དག་ཚར་དང་བརྒྱད་
སྟོང་བ་བརྒྱ་ཚར་བསྒྲུབས་པ་ལ་ཁོང་རང་ཉིད་ནས་ཡོན་ཀྱང་ཕུལ་
བཀའ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་ཞིང་དེ་སྐབས་རྗེ་
ཉིད་ཀྱི་ཞབས་བརྟན་སྒྲུབ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བས་སྐུ་བསྙུང་ལྷག་
མེད་དུ་མ་སོང་བར་དུ་བཀའ་འགྱུར་གྱི་འཆད་ཉན་མཚམས་བཞག་
ནས་ཞབས་བརྟན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན་ཞུས་པར་ཁོང་གི་ཞལ་ནས་དེ་མ་
ཟེར། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྐྱེན་བཞིན་དེ། །འདུན་པའི་
རྩ་བར་རབ་ཏུ་གནས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཙོ་ཆེར་འདུན་
པ་ལ་རག་ལས་པས་བཀའ་འགྱུར་གྱི་འཆད་ཉན་ཡང་ངེད་ཀྱི་

[297]
པ་བྱ་བ་ནི། །བསྒོ་བའི་ཚིག་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན། །
ཞེས་རང་ལ་གང་གསུང་བཀའ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པ་མཆོད་པའི་
མཆོག་རེད། ཆོས་ལྡན་གྱི་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་བླ་མའི་གསུང་གི་ཟུར་
ཕྲ་མོ་རེ་དང་འགལ་ན་མི་ལེགས་པ་འབྱུང་རྒྱུ་ཡོད་པ་བླ་མ་ཡོངས་
འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ཁྲི་ནམ་བཟང་བའི་མདུན་དུ་མཇལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་
ལྟ་བུ་རེད། བཀའ་འགྱུར་གྱི་འཆད་ཉན་འདི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་
ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཞིང་ངེད་ཀྱི་རིམ་གྲོ་ཡང་དེ་ལས་ལྷག་མེད་པས་སང་
ཉིན་ནས་སྔར་ལྟར་བཀའ་འགྱུར་འཆད་ཉན་ལ་རེམ་ཞེས་བཀའ་
བསྩལ། རིམ་གྱིས་སྐུ་གཟུགས་དྭངས། བཅུ་བདུན་ནས་བདེ་
ཆེན་རྒྱུད་གྲྭ་བ་རྣམས་ལ་སྟ་གོན་དང་བཅས་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་
གསུམ་མ། གསང་འདུས་ལྷ་སོ་གཉིས་པ། བདེ་མཆོག་ལྷ་རེ་
གཉིས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་གནང། ཚ་ཁོ་ཟངས་དཀར་བ་རྣམས་
ཀྱིས་ཞུས་ངོར་དུས་འཁོར་སྤྱི་བཀའི་དབང་བསྩལ། གསེར་ལག་
པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཞུས་ངོར་གཅོད་དབང། ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་
ཚེས་གསུམ་ལ་རྗེའི་གསུང་འབུམ་གྱི་མཇུག་གྲུབ་པར་གནང། ཚེས་
བཅུ་གསུམ་ནས་ཧོར་ཚང་དགོན་གསར་བ་རྣམས་ལ་བདེ་གསང་
འཇིགས་གསུམ། དཔའ་ཅིག་ཀུན་རིག་གདུགས་དཀར་ལྷ་མང་
རྣམས་ཀྱི་དབང། མགོན་ཆོས་ཞལ་ལྷ་མོ། སེང་གདོང་མ་

[298] བཅོ་
ལྔའི་ཉིན་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་གྲུབ་སྟེ་རྗེ་བཀའ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་
གཙོ་བྱས་བླ་སློབ་ཐམས་ཅད་སྐུ་མདུན་དུ་ཕེབས་ཏེ་མཇལ་བས་
ཞལ་ནས་སྤྱིར་དེང་དུས་བཀའ་ཆོས་གསུང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉག་ཕྲ་
བར་གྱུར་ཏེ་དགུན་དུས་ཀྱི་ཆུ་ཕྲན་ལྟར་གྱུར། ཁྱད་པར་རྒྱལ་བའི་
དཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེའི་ལུང་རྒྱུན་ཉག་ཕྲ་བར་གྱུར་པ་སེམས་ཀྱི་
ཟུག་ངུར་སོང། ཡང་ད་རེས་བླ་སློབ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐར་ཕྱིན་
པར་བྱས་པ་བཀའ་དྲིན་ཆེ། སྔོན་དགོན་པ་འདིར་ཀུན་མཁྱེན་
འཇིགས་མེད་དབང་བོའི་བཀའ་དྲིན་ལས་ཆ་ཧར་བཀའ་འགྱུར་བ་
ཆེན་པོས་གནང་བ་ད་བར་གནས་པ་ཁོང་རྣམ་པ་ཚོའི་ཐུགས་
བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་གྲུབ་པའི་དབང་གིས་རེད། དེང་སྐབས་
ཆད་ལ་ཉེ་བ་ན་ཨ་ཁུ་འཇམ་དབྱངས་བཟོད་པ་ཚང་འདི་བས་སྤེལ་
ཏེ་ཆད་མཐུད་ལྟ་བུར་སོང་བས་ཁོང་ཡང་ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་
གྱི་མཐུ་གྲུབ་པའི་རྟགས་རེད། ཁྱེད་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་
ཀྱིས་ཕྱིན་ཆད་འཆད་སྤེལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་རྒྱུན་ཕྱོགས་ཡས་མས་
དང་ཡང་དགོས་དགོན་འདིར་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོངས་བ་ཐུགས་
ལ་འཛིན་དགོས། སྔོན་ལྷ་ལུང་གི་དབང་ཕྱུག་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ལམ་
པོ་ཆེ་ཞིག་གི་ཁར་བྱོན་ཏེ་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ཤོག་བྱང་འགའ་རེ་ཕྱག་
ཏུ་བསྣམས་ནས་ཡར་འགྲོ་མར་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤོག་བྱང་གཅིག་

[299]
ཕྱིན་ཆད་བཀའ་ཆོས་ཚོ་བྱིན་རླབས་གཉའ་འཇོག་བྱེད་དགོས་པའི་
དུས་ཤིག་འོངས་གསུངས་པ་ལྟར་ད་ལྟ་དེའི་དུས་ལ་སླེབས་ཡོད་
པས་ཇི་སྲིད་བསྟན་པ་ནམ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་ལུང་གི་རྒྱུན་འདི་ཡང་
གནས་པ་ཞིག་གི་ཐབས་ལ་འབད་པ་གལ་ཆེ། ཞེས་སོགས་བསླབ་
སྟོན་རྒྱས་པར་བསྩལ། ཉེར་གཉིས་ལ་བཀའ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་
ཞུས་ངོར་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ལྟ་བུ་དང་
བཅས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཆེན་མོའི་ནང་ནས་གུང་ཐང་མཆོག་
སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་བླ་བྲང་མཛོད་པ་ཆེན་མོའི་གཙོས་ཁྲི་གདན་
ཟུར་སྤྲུལ་སྐུ་ཆེ་ཆུང་གྲྭ་མང་བཅས་ཚོགས་པ་སུམ་སྟོང་ལྷག་ལ་
སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་
ཐོབ་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་བྱས་སོ། །དེ་སྐབས་ལུང་ཉན་
མཁན་ལ་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་སོགས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
དུ་མ་དང། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིས་སུ་ལུང་རྒྱུན་སྤེལ་བ་ནི་དཔེར་ན་
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་རྗེ་ལྷ་མོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞལ་སྔ་ནས་
དགོན་འདིར་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་གསུངས་པ་དང། དུས་
མཚུངས་སུ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་དཀོན་མཆོག་བསམ་འགྲུབ་
དཔལ་བཟང་བོས་རང་དགོན་འདི་ནས་གསུངས་ཤིང། ཁོང་ཀློག་
ལ་ཡང་བྱང་བས་ཟླ་བ་གསུམ་ཙམ་ལ་མཇུག་གྲུབ་པར་གནང། བླ་

[300]
གྲགས་པའི་དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་དེས་ཆོས་དཔལ་ཞིང་ནས་ཚར་
གཅིག་གནང། ཡོངས་འཛིན་མཁས་པའི་དབང་བོ་རྗེ་འཇིགས་
མེད་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོས་ཐར་ཤུལ་རི་ཁྲོད་ནས་ཚར་གཅིག་
གནང་བ་སོགས་གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དང་ཕྱོགས་ཡས་མས་སུ་
དར་བ་དང། དེང་སྐབས་ཡང་ཧལ་ཧ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་རྒྱ་
མཚོ་དཔལ་བཟང་བོས་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་
ཤིས་འཁྱིལ་ནས་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་སོགས་
བསྟན་པའི་གེགས་ཆག་འདི་འདྲ་ཆེ་བའི་དུས་འདིར་ཡང་བཀའ་
ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་འགའ་ཞིག་གནས་ཡོད་པ་ནི་རྗེ་བླ་མ་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་
འཆང་འདི་བའི་བཀའ་དྲིན་དུ་འཁུམས་ལེགས་སོ། །
ད་ནི་དཀྱུས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ་གུང་ཐང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་
པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་ཉི་ཤུ་ལྔ་ལ་སྟ་གོན་དང་བཅས་མི་ཏྲ་བརྒྱ་རྩའི་
དབང་ཡོངས་རྫོགས་བསྩལ་བ་དགུ་བའི་བཅུ་བདུན་ལ་གྲུབ། རྒྱུད་
པ་དཔོན་སློབ་ཅུན་གར་མཁན་སྤྲུལ། བླ་མ་དབུ་མཛད། འདན་
སྦྲུལ་སྐུ་སོགས་ཉུང་འདུས་ལ་རིམ་ལྔའི་ཁྲིད་རྡོ་ལག་བརྒྱུད་མ་ལག་
རྗེས་དང་བཅས་པ། ཁོང་ཉིད་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་གྱི་གྲས་ནས་སྔར་
ལུང་མ་སོང་བ་འགའ་ཞིག་གི་ལུང། འགྱང་རོ་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་ལ་
འཕོ་འཁྲིད། བཅུ་བའི་ཚེས་གཅིག་ཚེ་དཔག་མེད་སྟོང་སྐུ་གསར་

[301]
སྒོར་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ། ལེགས་གྲུབ་ཀྱི་གཏང་རག་ཏུ་གོས་ཕྲུག་
སོགས་གནང་ནས་བཟོ་བོ་རྣམས་ཡོན་གྱིས་མགུ་བར་བྱས་ཏེ་གྲུབ་
སྟོན་ཀྱང་བྱས་སོ། །ཚེས་གསུམ་ལ་འགའ་ཞིག་ལ་བསྙེན་རྫོགས་
གནང། ཚེས་བཞི་ལ་ཀོའུ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེར་ཚེ་དབང་
གནང། ཚེས་དྲུག་བདུན་གཉིས་ལ་འཇིགས་མེད་ཟེར་བའི་གསར་
བུ་ཞིག་གིས་ཞུས་ངོར་ལམ་མཆོག་སྙིང་བོའི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་
བརྒྱད་ལ་ཁྱ་དགེ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་དམ་ཆོས་འོད་ཟེར་སོགས་ཀྱིས་
བསྐུལ་ངོར་རང་རྩོམ་ལམ་རིམ་ཉམས་མགུར་གྱི་འགྲེལ་བ་ཐེག་
མཆོག་ལམ་བཟང་གསལ་བའི་ཚིག་གི་ཟླ་ཤེལ་གྱི་བཤད་ལུང་གི་
དབུ་བཙུགས་ཏེ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་བར་བསྩལ་ཏོ། །དེ་
ནས་ཕྱག་མཛོད་མཁྱེན་རབ་དོན་འགྲུབ་དང་གྲོས་བསྟུན་གྱིས་རྗེ་སྐུ་
ཆེན་མོ་བཞེངས་རྒྱུའི་སྟ་གོན་གནང། ཀྲོའི་བླ་མ་ལ་མི་འཁྲུགས་
པའི་དབང་གནང། ཉིན་ཤས་ཀྱི་མཚམས་ནས་གུང་ཐང་མཆོག་
སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་གསུམ་ལ་ཀུན་མཁྱེན་གྱི་གསུང་བཀའ་རྒྱ་
མའི་སྐོར་གྱི་ལུང་དང། ཀོའུ་བ་མཆོག་སྤྲུལ་ལ་མ་ནིང་ཧ་འདོན་
གྱི་ཁྲིད་གནང་སྟེ་ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཅད་
རྒྱར་བཞུགས་ཏེ་རྒྱུན་པའི་ཐུགས་དམ་དང་བསླབ་སྤྱོད་འགྲེལ་བ་
སོགས་ལ་དཔེ་གཟིགས་གནང་

[302]
གི་ལོའི་ཟླ་བ་དང་བོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་ས་སྐྱོང་དམ་པ་ཆིང་ཝང་ཀུན་
དགའ་རབ་བརྟན་ལ་ཚེ་དབང་གནང། དེ་རྗེས་ཤིག་ལ་ཀྲོའི་བླ་
མ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་བཀོད། ཚེས་བརྒྱད་དགུ་གཉིས་
ལ་མིའི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་ཟི་ལེན་བློ་བཟང་ཚེ་དབང་ལ་རིག་བྱེད་
མའི་རྗེས་གནང་དང་རྟ་མགྲིན་གྱི་དབང་བསྩལ། ཚེས་བཅུ་ལ་
ཀྲོའི་བླ་མ་ལ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་དབང་གནང། བཅུ་གཅིག་ལ་ཟི་
ལེན་ཚང་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གནང། བཅོ་ལྔ་ལ་བླ་
བྲང་ཆེན་མོར་ཕེབས་ནས་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཚེ་དབང་གནང། ཟླ་བ་
གཉིས་པའི་ཚེས་ནས་རོང་བར་དགོན་པར་བདེ་གསང་འཇིགས་
གསུམ་ཀུན་རིག་དང་བཅས་པའི་དབང། མགོན་ཆོས་ལྷ་མོ་རྣམ་
སྲས་དམ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང། བརྒྱ་རྩའི་ཁྲིད། མཚན་
སྒྲོག་སྤྱི་བ་ལ་བརྒྱད་སྟོང་བ་དང་ཐར་མདོའི་ལུང་བསྩལ། ཚེས་
བཅུ་གསུམ་ལ་ཚེ་དབང་འཆི་མེད་རྡོ་རྗེའི་སྲོག་ཤིང། རིགས་
གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ། ལྡོང་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་དམ་ཅན་སྲོག་གཏད་
ཀྲོའི་ཀྲང་གིས་ཞུས་ངོར་གཞི་གསུམ་ཆོ་གའི་ཁྲིད། ཁ་གྱའི་དབུ་
མཛད་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་དབང་རྗེས་གནང་ལུང་
བཅས་གནང། ཉེར་ལྔ་ལ་གཅོད་དབང་གནང། ཉེར་བདུན་
ནས་བཀྲ་ཤིས་དགེ་འཕེལ་རི་ཁྲོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་ཐིག་ལེ་

[303] མཁའ་སྤྱོད་མའི་
བྱིན་རླབས་རྣམས་བསྩལ། ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་
རྨོག་རི་དགོན་པའི་གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་
ཅིག་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ། རྟ་མགྲིན། ཀུན་རིག་
གདུགས་དཀར་རྣམས་ཀྱི་དབང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ། ཁྱུང་ཁྲ་
ནག་ནཱ་ག་རཀཤ། སེང་གདོང་མ། མགོན་ཆོས་ལྷ་མོ་རྣམ་སྲས་
རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང། སྐྱབས་འགྲོ། མཎྜལ། བརྒྱ་རྩ་རྣམས་
ཀྱི་ཁྲིད། ཚེས་བརྒྱད་ལ་བླ་རི་མགུར་བ་ཞིག་ལ་བསྙེན་རྫོགས་
བསྒྲུབས། འདི་རྣམས་ཤོག་དྲིལ་ཁོ་ན་ལས་བྲིས། རང་བསྟན་གྱི་
གེགས་ལྟ་བུར་ཡབ་རྗེ་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་སྐུ་བརྙན་རྟེན་བརྟེན་པ་
གློ་བུར་དུ་མེ་སྐྱོན་ཕོག་པ་ལོ་མང་འགྱང་བ་ཡེངས་མ་ལམ་ལ་སྲི་ཞུ་
བྱེད་མཁན་མ་བྱུང་བ་ཁོང་གི་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་ཟླ་གཉིས་
པའི་ཚེས་མགོ་ནས་དབུ་བརྩམས་ཏེ་སྒྲུབ་ཅིང་གཟུངས་འཇུག་
གསེར་ཚོན་རབ་གནས་བཅས་འཕྲལ་དུ་གྲུབ། གོང་དུ་ཞུས་པ་
ལྟར་གནས་བརྟན་པ་དང་མཉམ་དུ་ཁོང་གིས་ཕྱག་བཟོ་གནང་ཞིང་
བཀའ་བསྟན་གསུང་འབུམ་སོགས་རང་བསྲེལ་རྣམ་བཞིས་ཕྱུར་
བུར་གཏམས་པའི་དཀར་ཆག་ལོགས་སུ་ཡོད་དོ། །ཟླ་བ་བཞི་
བའི་ཚེས་གཅིག་ནས་མུ་ཏོ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་རིམ་
ལྔ་གསལ་སྒྲོན་གྱི་བཤད་ལུང། གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་

[304] ནཱ་ག་རཀཤའི་རྗེས་གནང། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་དགེ་
ཚུལ་སློང་བརྒྱ་བསྒྲུབས། བཅུ་དྲུག་ནས་མུ་ཏོ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་
ཆེ་སོགས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་སྦས་དོན་ཀུན་གསལ་དང་ཟ་བྱེད་མཁའ་
འགྲོའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཁྲིད། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་ཁྲིད། རི་ཁྲོད་
པ་ཞིག་གིས་ཞུས་ངོར་འཇམ་དཀར་རྗེས་གནང་ལས་ཚོགས་དང་
བཅས་པ་དང་ཡང་རི་ཁྲོད་པ་ཞིག་གིས་ཞལ་ངོར་གཅོད་ཁྲིད་
གནང། ཟླ་བ་ལྔ་བའི་ཚེས་གཅིག་ལ་མུ་ཏོ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་
ཆེས་ཞུས་ངོར་གསང་འདུས་བདེ་མཆོག་མཁའ་སྤྱོད་མ་རྣམས་ཀྱི་
སྔགས་བཏུ་དང་མཁའ་སྤྱོད་ལུས་དཀྱིལ་རྣམས་བསྩལ། ཧལ་ཧ་
བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་ངོར་དཔའ་བོ་གཡུལ་འཇུག་མའི་ཁྲིད་
མུ་ཏོ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་ལོ་ཧུ་བའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་
ཁྲིད། ཚེས་བཅུ་བདུན་ནས་གསང་འདུས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་
དཔལ་བློས་ཞུས་ངོར་ནཱ་ག་རཀཤ། སྟག་ཕུའི་སྒྲོལ་མ་ཕྱི་ནང་
སྒྲོལ་དཀར་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ། གཡུ་ཐོག་བླ་སྒྲུབ་
རིག་བྱེད་མ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་གསང་སྒྲུབ། དྲག་པོ་སུམ་
དྲིལ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང། སྐུ་འབུམ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་ངོར་རྣལ་
འབྱོར་ནམ་མཁའ་དང་མངོན་བྱང་གི་དབང། ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཚེས་
དྲུག་ནས་ཁོང་གི་ཞལ་རྩོམ་སྤྱོད་འཇུག་འགྲེལ་བའི་བཤད་ལུང་གི་
དབུ་བཙུགས། ཚེས་བཅུ་བདུན་ཉིན་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་ཁོང་གི་

[305] ཉེར་
བདུན་ལ་སྤྱོད་འཇུག་འགྲེལ་བའི་བཤད་ལུང་མཇུག་གྲུབ། ཡང་
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ། དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད། དྲིལ་བུ་ཕྱི་ནང་
གཉིས་རྣམས་ཀྱི་དབང། རིག་བྱེད་མ་དང་ནཱ་ག་རཀཤའི་རྗེས་
གནང། མཁའ་སྤྱོད་ལུས་དཀྱིལ་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཚེ་དབང་བཅས་
གནང། ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཉེར་ལྔ་ལ་ཧོར་ཚང་ཤོག་ཁ་བཞིའི་སེར་
སྐྱ་ཚང་མས་ཆིབས་བསུ་ཐབས་བསུ་སོགས་བསྙེན་བཀུར་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་དང་བཅས་ཧོར་ཚང་མཚོ་ཁར་ཕྱག་ཕེབས། དེར་ཐུགས་
རྗེས་ཆེན་པོའི་དབང། སྐྱབས་འགྲོ། དམིགས་བརྩེ་མ། གདུགས་
ཤེར་སྒྲོལ་མ། མ་ཎི་རྣམས་ཀྱི་ལུང་གནང། ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་
ཚེས་གཅིག་ལ་ཙག་ཙག་དགོན་དུ་ཕྱག་ཕེབས་གནང། ཚེས་
གཉིས་ལ་སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་དང་ས་ཆོག་ཐིག་ཚོན་སྐབས་ཉིན་
བདུན་གྱི་རིང་ལ་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད། གཞན་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་
པོའི་དབང། གདུགས་དཀར། འོད་ཟེར་ཅན་མ། སྒྲོལ་མ་
སེང་གདོང་མ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང། འགའ་ཞིག་ལ་འཇིགས་
བྱེད་བསྙེན་ཆེན་སྐོར་དང་ལྷ་མོའི་གཏོར་ཆེན་གྱི་ལུང་གནང་
ལབ་ཙེ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་གསར་སྟོད་མཛད། དད་ལྡན་སྙན་
གྲགས་ཟེར་བས་ཚོགས་དབུར་གདན་དྲངས་ཐོག་དངོས་འབུལ་
གཟབ། ཚེས་བཅུ་བཞི་ལ་དུས་འཁོར་དབང་གི་སྟ་གོན་གནང་

[306]
བ་བྱུང། ཚེས་བཅུ་བདུན་ལ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་རྫོགས་
ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་ཡི་གེ་ཐང་དགོན་པ་དང་ཤིང་སྒོ་ཕྱོགས་སུ་
ཕེབས་ཏེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མ། ཀུན་རིག་མངོན་བྱང་
གདུགས་དཀར་རྣམས་ཀྱི་དབང། བརྒྱ་རྩའི་ཁྲིད། ལུང་ཁ་ཤས་
བཅས་གནང། དེ་ཀའི་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་
ལ་དུས་འཁོར་གྱི་རབ་གནས་དང། ཉེར་ལྔར་གདན་སར་ཕྱིར་
ཕེབས། ཟླ་བ་དགུ་བའི་ཚེས་གཅིག་ནས་རྡོར་འཕྲེང་གི་དབུ་
ཚུགས། དབང་འདི་ཡང་གུང་ཐང་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་
པ་ཡིན་ལ་དབང་ཉན་མཁན་ཁྲི་གདན་ཟུར་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་
སོགས་བླ་གྲྭ་བ་ནི་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད། ཉི་ཤུའི་ཉིན་རྒྱོའི་རྒྱའི་རི་ཁྲོད་
པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་གསང་འདུས་འཇམ་རྡོར་དང་ནག་པོ་སྤྱོད་
པའི་ལུགས་ཀྱི་བདེ་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་དབང་གནང། ཉེར་གཉིས་
ལ་ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་གསུང་བཤད་ཟབ་རྒྱས་བཅས་གནང། ཞར་
ཤུལ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་སོགས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་བསྙེན་རྫོགས་བཞི་བཅུ་
བསྒྲུབས། ཟླ་བ་བཅུ་བའི་ཚེས་གཅིག་ནས་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོའི་
བཤད་ལུང་རྒྱས་པ། བཅུ་གཅིག་ལ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་ངོར་
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་དབང་དང་ཁྱུང་ཁྲའི་རྗེས་
གནང་བཅས་བསྩལ། ཉེར་གཉིས་ནས་དཔལ་ལྡན་འོད་ཟེར་གྱིས་

[307]
གི་ལུང་གནང། ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་གཞུང་
གིས་ཞུས་ངོར་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་ཁྲིད་སྨིན་རྒྱས་ཉིན་བཅུ་
ཚེས་དགུ་ནས་སྐུ་མཚམས་བསྡམས། ཉེར་ལྔར་སོག་པོའི་དགོན་
པ་གསར་འདེབས་ཀྱི་ལན་བྱུང་སྟེ་ཐག་གཅོད་གནང། མཚམས་
ཁོངས་ནས་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་ཚོགས་ཟངས་
ལེགས་གྲུབ་ཀྱི་གླ་རྔན་ལ་དངུལ་སྲང་བདུན་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་
གནང་བ་སོགས་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་རླབས་ཆེན་མཛད་དོ། །
དགུང་གྲངས་བདུན་ཅུ་དོན་དྲུག་པ་རབ་རྒྱལ་ལྕགས་མོ་སྦྲུལ་
གྱི་ལོའི་ཟླ་བ་དང་བོའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་ལ་མཚམས་གྲོལ། དེ་ནས་
དམིགས་བརྩེ་མའི་ལས་ཚོགས་དང་སྐལ་ལྡན་ཆོས་དྲུག་ནང་གི་ལེ་
ཚན་གསུམ་དང། རྒྱལ་ཐང་བའི་གཅོད་སྐོར། སྨོན་ལམ་མཐའ་
ཡས་རྒྱ་མཚོའི་གཅོད་གཞུང་རྣམས་དང། གསེར་ལག་སྤྲུལ་སྐུ་
སོགས་ཁ་ཡར་ལ་བསྙེན་རྫོགས་གནང། ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་
གཅིག་ནས་ཚེ་དབང། འཇམ་དབྱངས་དཀར་བོ་དང་དམར་སེར་
དབྱངས་ཅན་མ་དཀར་མོ། ཁྱུང་ཁྲ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་དང་
ཐར་མདོའི་ལུང། བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་ཆེན་མོས་ཞུས་ངོར་སྐྱབས་
ཁྲིད། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད། ཚེས་དགུ་ནས་ཨ་རིགས་
ཚང་གིས་ཞུས་ངོར་བསྙེན་རྫོགས། གསང་འདུས། བདེ་མཆོག་

[308] ཀུན་རིག་རྣམས་ཀྱི་དབང་གནང། དགེ་ཚུལ་
ཁ་ཤས་བསྒྲུབས། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་དཔའ་རིས་པ་ཚང་རབ་ཏུ་བྱུང། ཉེར་ལྔ་ནས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་གནང། ཟླ་
བ་གསུམ་པའི་ཚེས་གསུམ་ནས་ཕྱག་མཛོད་ཆེན་མོ་མཁྱེན་རབ་དོན་
འགྲུབ་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་བླ་མཆོད་དང་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་ཉིན་བརྒྱད་
ཚེས་བཅུ་བདུན་ལ་ཨ་དགའ་ཚང་ལ་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཚེ་དབང། སྒྲོལ་
མ་ཉེར་གཅིག་ཛམ་དཀར་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། ཕྱག་
མཛོད་ཆེན་མོས་ཞུས་ངོར་དུག་དབང་གནང། ཉེར་གཉིས་ལ་
བརྒྱ་རྩའི་ཁྲིད། ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཚེས་བདུན་ལ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་
བཤད་ལུང་གྲུབ་ནས་མཆོད་མཇལ་མཛད། ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཐེག་
ཆེན་གསོ་སྦྱོང་གནང། ལྷ་ཁང་སོ་སོར་མཆོད་མཇལ་བྱས་ཏེ་མར་
མེ་བརྒྱ་རེ་ཕུལ། ཚེས་བཅུ་གཅིག་ལ་དཔའ་རིས་པ་ཚང་ལ་དཔའ་
ཅིག་གི་དབང་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ། འཇམ་དབྱངས་དམར་སེར་
གྱི་རྗེས་གནང། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མའི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་
བཅུ་གསུམ་ནངས་པར་ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་གནང། ཚེས་བཅོ་ལྔ་
ལ་བསྙེན་རྫོགས་དོན་གསུམ་བསྒྲུབས་པ་དང་དགེ་ཚུལ་ཞེ་གཅིག་
བསྒྲུབས། ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལ་ལྷ་བསྟན་སྒར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་
ངོར་སྐྱབས་ཁྲིད་དང་ཚེས་བཅུ་བདུན་ལ་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྲིད་
གནང། པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡང་སྤྲུལ་གྱི་དོན་ལ་

[309] ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་ཕྱག་རྡོར་འཁོར་ཆེན་གྱི་
སྐུ་བཞེངས། ཀོའུ་བ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་མཁའ་
སྤྱོད་མའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད། ལྟ་ཁྲིད། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་
མའི་གཞུང་བསྲངས་རྣམས་གནང། ཉེར་དྲུག་ནས་ཉིན་གཉིས་
ལ་ལེགས་བཤད་སྙིང་བོའི་བཤད་ལུང་དང་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་
རྗེས་གནང། ལུང་ཁ་ཡར་གནང། ཉེར་བརྒྱད་ལ་བསྙེན་རྫོགས་
དང་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས། ཉེར་དགུ་ལ་དཔའ་ཅིག་གི་དབང་སྟ་
གོན་བཅས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གནང། ཟླ་བ་ལྔ་བའི་
ཚེས་གཅིག་ནས་ཨ་ལགས་ནོར་བུ་ཚང་གིས་ཞུས་ངོར་འཇིགས་བྱེད་
བཅུ་གསུམ་མའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་གནང། དཀོན་མཆོག་རྒྱ་
མཚོས་ཞུས་ངོར་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ཁྲིད། ཆ་ཧར་
དཔལ་ལྡན་འོད་ཟེར་གྱིས་ཞུས་ངོར་སྐལ་ལྡན་མགུར་འབུམ་གྱི་ལུང་
གནང། ཚེས་བཞི་ལ་བསྙེན་རྫོགས་དང་རབ་བྱུང་གནང་བ་དང་
གྲྭ་ཚང་ལ་གྲྭ་ཇ་བཏང། ཚེས་བདུན་ནས་དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་
བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་ངོར་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ལུང་
གནང། ཚེས་བཅུ་གཅིག་ནས་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་
སྒྲུབ་ཐབས་རྒྱ་མཚོ། སྣར་ཐང་བརྒྱ་རྩ་རྣམས་གནང། འཆམ་
པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་དབང་དང་མགོན་ཆོས་
རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། དགེ་བཤེས་བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོས་

[310] དགེ་བཤེས་ཀླུ་ཤོད་པས་
ཞུས་ངོར་འཇམ་དཀར་ཞི་ཁྲོ་སྤྲགས་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ཁྲིད་
ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་ལ་རྒན་གྱའི་བྲག་དཀར་དུ་ཆིབས་
བསྒྱུར་གནང། དགོན་ནས་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་འཇིགས་བྱེད་སྟ་
གོན་དང་བཅས་པ། གསང་འདུས། བདེ་མཆོག་མི་འཁྲུགས་
པ། རྟ་མགྲིན་རྣམས་ཀྱི་དབང། མགོན་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་
གནང་བསྩལ། དེ་ནས་རྒན་གྱའི་སེར་སྡེར་སྨན་བླའི་དབང། སྡེ་
བ་སྤྱི་ལ་གདུགས་དཀར་གྱི་དབང། ལེགས་ལྡན་མཆེད་གསུམ་
སེང་གདོང་མ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ་
གཞན་ཡང་བྲག་དཀར་དགོན་པ་སྤྱིས་ཞུས་ངོར་གཅོད་དབང་
རིག་བྱེད་མའི་རྗེས་གནང། སྐྱབས་འགྲོ། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་
མ། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད། གཞི་གསུམ་ཆོ་གའི་
བཤད་ལུང་རྣམས་གནང། བསྙེན་རྫོགས་དང་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས་
འདུ་ཁང་ཞིག་རལ་དུ་སོང་བ་བསྐྱར་གསོས་ཀྱི་ཐེབས་སུ་དངུལ་
སྒོར་བཞི་བརྒྱ་སྦྱོར་འཇགས་མཛད། སྐུ་འགྱེད་དགེ་འདུན་རེར་
ཁྲོན་བཞི་དང་ཁ་དར་རེ། གནས་ཁང་གཉིས་སུ་བརྒྱ་མཆོད་རེ་
དང་སྙན་ཤལ་ཕུལ། ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་འདུ་ཁང་
ནས་རིག་བྱེད་མའི་རྗེས་གནང་གྲུབ་འཕྲལ་ལམ་དུ་བཏེགས། ཞག་
བཞུགས་གནང་སར་གཏོར་འབུལ་གསུངས་ཤིང་བསང་གསུར་

[311]
དད་པ་རྒྱས། ཚེས་ལྔ་ལ་སྙན་གྲགས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་ཚེ་དབང་
གནང། ཚེས་བདུན་ནས་བ་རི་བརྒྱ་རྩ་གནང། ཚེས་བཅོ་ལྔ་
ལ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་གྲྭས་སྐུ་ཞབས་གསོལ་འདེགས་པ་
ཕེབས། ་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡང་སྤྲུལ་གསལ་
འདོན་ལུང་བསྟན་རྣམས་ཞིབ་བཤེར་གོ་བསྡུར་བྱས། ཚེས་བཅུ་
དྲུག་ནས་གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུའི་རྗེས་གནང་བསྩལ་ཏེ་མཇུག་ཏུ་
རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཞིག་གནང་རྒྱུའི་ཐུགས་དགོངས་གནང་སྟེ་
ཆོ་ག་བསྒྲུབས་ནས་གསུང་བཤད་གནང་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་བར་
ཆད་ཅིག་བྱུང་ནས་མཚམས་འཇོག་གནང་སྟེ་ལེགས་གྲུབ་མ་བྱུང་
ཉེར་དགུ་ལ་མཛོད་དགེར་བཏེགས། ལམ་བར་ཇ་ཐབས་སྟེང་ཨ་
ལགས་རྒྱ་ཁྲི་སོགས་ལྔ་ལ་འཇིགས་བྱེད་བསྙེན་ཁྲིད་གནང། ཁ་གྱ་
བརྒྱུད་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གཉིས་ལ་མཛོད་དགེའི་དགོན་དུ་
འབྱོར། ཚེས་གསུམ་ནས་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད། ཚེས་བརྒྱད་ལ་
སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པ་གནང། ཚེས་དགུའི་ཉིན་སྤྱོད་པ་སྤྱི་
བསླབས་རྫོགས། ཚེས་བཅུ་ལ་འཇིགས་བྱེད་སྟ་གོན་དང་དེ་ནས་
རིམ་པར་འཇིགས་གསང་བདེ་གསུམ། འཁོར་ཆེན། རྟ་མགྲིན་
ཀུན་རིག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ། གདུགས་དཀར་རྣམས་ཀྱི་དབང་
གཅོད་དབང། མགོན་ཆོས། བག་ཙེ། རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་

[312] འཇིགས་བྱེད་བསྙེན་ཆེན་
ཞི་བ་ལམ་ཟབ། བརྒྱ་རྩ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད་དང། གཞི་གསུམ་ཆོ་
གའི་བཤད་ལུང་རྣམས་བསྩལ། གཤིན་འདྲེའི་གནོད་པའི་ན་ཚ་
རྒྱུན་ཆོད་དང་སླར་མི་ལྡང་བའི་ཆེད་དུ་ཕྱོགས་སུ་འོད་དཔག་མེད་
ཐུབ་པ། སྒྲོལ་མ་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་སྐུས་བསྲུངས། དེ་ཀའི་སྐྱ་སེར་
བགྲེས་གཞོན་ཀུན་སྤྱན་ཆབ་ཐོན་པ་སོགས་དད་འདུན་འཕེལ་བའི་
ཉམས་ཆེ། ལོ་བསྟར་ཆགས་སུ་བཀའ་འགྱུར་འདོན་པའི་ཐེབས་
སུ་དངུལ་སྒོར་དྲུག་བརྒྱ་འཇོག་གནང་མཛད། ཉེར་གསུམ་ལ་ཕྱིར་
ཁ་གྱར་འབྱོར་ཏེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ་
བསྩལ། ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་དང་སྐྱབས་ཁྲིད་གནང། འགྱང་རོ་
སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་དམ་ཅན་སྲོག་གཏད་གནང། ཟླ་བ་དགུ་བའི་
ཚེས་གཅིག་ལ་བཀྲ་ཤིས་སྒར་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་སྟ་གོན་
དང་བཅས་པ། འཇམ་དཀར་རྗེས་གནང། ཆོག་རོགས་པ་
བརྒྱད་དང་ལྷན་དུ་འཇམ་དབྱངས་ཀུན་གཟིགས་ལ་རབ་གནས་
གནང། ལྟུང་བཤགས་ཕྱག་མཆོད་ཀྱི་ཐེབས་སུ་སྔོན་མའི་སྟེང་
ཐོའུ་ཁྲོན་ལྔ་བརྒྱ་གནང། སེང་གེའི་སྒྲའི་རྗེས་གནང་བསྩལ་ཏེ་
ཡུལ་དེར་ས་བདག་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པ་མང་ཕྱིར་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་བུམ་ཆུ་
ཁྱབ་ཆེ་བར་བཀྲམ། དེ་ནས་སྨན་ལུང་དུ་ཕེབས་ནས་ཚེ་དབང་
གནང་ཞིང་ལྷ་ཁང་གསར་བཞེངས་ལ་ཁྲོན་བརྒྱ་དང་བྱམས་སྐུའི་

[313] ཚེས་བཞིར་རོང་
བར་ལ་ཕྱག་ཕེབས། སྟ་གོན་དང་བཅས་གདུགས་དཀར་གྱི་
དབང། ལེགས་ལྡན་མཆེད་གསུམ། ལོ་གྱོན་མ། འོད་ཟེར་ཅན་
མ། སེང་གདོང་མ། སེང་གེའི་སྒྲ། རྣམ་འཇོམས། རིགས་
གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། དགོན་དེ་རྒྱ་དམག་
གིས་བཅོམ་ནས་རྟེན་མེད་པར་བཟོས་པས་གནས་བཅུའི་ཞལ་ཐང་
བཅུ་གཅིག་གསར་བཞེངས་ཐེབས་སུ་དངུལ་སྒོར་སུམ་བརྒྱ་གནང་
ཚེས་དགུ་ལ་ལྷ་ཆབ་དགོན་དུ་འབྱོར། དེར་རྟ་མགྲིན་གྱི་རྗེས་
གནང། ཆོས་བསྒྲགས་པའི་མདོ་དང་སོ་ཐར་གྱི་མདོ་རྒྱས་པའི་
ལུང། གྱན་ཐང་གི་ཤུལ་སྟོང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་ཐང་ག་གསར་
བཞེངས་ཀྱི་ཐེབས་སུ་དངུལ་སྒོར་ཉེར་ལྔ་གནང། ཚེས་བཅུའི་
ནངས་པར་གདན་སར་འབྱོར། ཉེར་གཉིས་ལ་བསྙེན་རྫོགས་དགེ་
ཚུལ་ཁ་ཡར་བསྒྲུབས། ལོ་དེར་རྗེའི་ལྷ་ཁང་གི་གྱང་རིས་ནང་ངོས་སུ་
མགོན་པོ། ཆོས་རྒྱལ། སྟེང་སྒོའི་ཐད་དུ་རྗེའི་ཐུགས་དམ་ལྷ་དྲུག་
མཁའ་སྤྱོད་མ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གྱན་ཐང། གཞན་
ཡང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱུན་དུ་གཏོར་འབུལ་མཛད་ཡུལ་གྱི་ཆོས་སྐྱོང་
རྣམས་དང་ཕྱི་ཁྱམས་སུ་རྗེ་འདི་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་འབྲེལ་
དངོས་ཐོབ་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་དང། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ལུང་བསྟན་པའི་
རྟོགས་བརྗོད་དང་མ་ག་དྷ་བཟང་མོའི་རྟོགས་བརྗོད། རྒྱལ་བོ་

[314] ཀུ་ཤི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་
ལེགས་པར་བསྒྲུབས་སོ། །
དགུང་གྲངས་བདུན་ཅུ་དོན་བདུན་པ་རབ་རྒྱལ་ཆུ་ཕོ་རྟའི་
ལོའི་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་དགུར་ཚེ་དབང། ལྷ་མོའི་རྗེས་གནང་
འཇིགས་བྱེད་ཡུམ་བཅས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། བཅུ་གཅིག་ལ་ཞི་
བ་ལམ་ཟབ་ཀྱི་ཁྲིད་གནང། དེའི་གོང་གི་དགུན་ངོ་ཡར་མར་གྱི་
ཚེས་བཅུ་རྣམས་ལ་ཡི་གེ་བདུན་པ་ས་ཡ་བསྒྲུབས། ཚེས་བཅོ་ལྔར་
གུང་རུ་མཁའ་འགྲོ་མའི་ཡང་སྤྲུལ་ལ་དགེ་བསྙེན་བསྒྲུབས། ཉེར་
ལྔ་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་གཅོད་དབང། དབེན་ས་ལུགས་ཀྱི་གཅོད་
དབང། ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་ཕྱག་མཛོད་མཁན་
པོའི་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ། མཁས་གྲུབ་ཆིག་
བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་རྣམ། བ་སོའི་ལྟ་ཁྲིད། འཇིགས་བྱེད་སེར་བོའི་ཚེ་
ཁྲིད། འཇམ་དཔལ་ཞི་དྲག་གི་བསྲུང་བ། ཡི་གེ་བཞི་བའི་བསད་
བཟློག་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཚེ་ཁྲིད། སྒྲོལ་མའི་པྲ་འབེབ། ལོ་གྱོན་མའི་
ལས་ཚོགས། མེ་ཏོག་བཅུད་ལེན། ཛ་བིར་རླུང་ཁྲིད། ཀླུའི་
བུམ་གཏེར་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད་བསྩལ། སྟག་ཕུ་སྒྲོལ་མའི་ཆོས་སྐོར་
རྣམས་ཀྱི་ལུང། ཟམ་ཚ་རི་ཁྲོད་པས་ཞུས་ངོར་འཇམ་དབྱངས་
ཆོས་སྐོར་གྱི་རྗེས་གནང། ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་སྒྲུབ་ལས་ནང་སྒྲུབ་དང་
གསང་སྒྲུབ་མ་གནང། འཚུབ་ཆེ་བ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད། ཟླ་

[315]
བཀའ་བཞིན་ཚོགས་ཆེན་གྱིས་སྒྲོལ་དཀར། ཀྱཻ་རྡོར་གྲྭ་ཚང་གིས་
བདེ་མཆོག་དཀར་བོ། རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གིས་གནས་བཅུ། དུས་
འཁོར་གྲྭ་ཚང་གིས་བདེ་མཆོག་དཀར་བོ། རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་གིས་
བདེ་མཆོག་དཀར་བོ། སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་གིས་ཀྱང་བརྟན་བཞུགས་
ཕུལ་བ་སོགས་གྲྭ་ཚང་སོ་སོ་ནས་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་བ་བདག་
གིར་བཞེས་ཤིང་དངོས་པོ་ཕུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་གྲྭ་ཚང་སོ་སོ་ལ་
གནང། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་དགེ་ཚུལ་སློང་བཞི་བཅུ་ལྷག་བསྒྲུབས་
འདི་སྐབས་རྒྱུད་སྟོད་པའི་བྱམས་ཆེན་གྱི་གཟུངས་འཇུག་རེངས་
བའི་འཕྲུལ་འཁོར་སྟེང་དགེ་འདུན་འདུ་འཁོར་བྲི་སྒྲུབ་གནང་
ཚེས་བཅུ་བཞི་ལ་འཇིགས་བྱེད་བསྙེན་ཆེན་གྱི་ཁྲིད་གནང། ཟླ་བ་
བཞི་བའི་ཚེས་གཅིག་ནས་རྒྱུད་སྟོད་འདུ་ཁང་ནས་བདེ་ལམ་གྱི་
ཁྲིད་སྨིན་རྒྱས་གནང་སྟེ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཞུས་ངོར་
གསེར་ཁང་ནས་སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པ་གནང་སྐབས་སྦྱིན་བདག་
རང་ངོས་ནས་མར་རྒྱ་མ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་གསུམ་གྱིས་མར་མེ་
དང་གསེར་ཁང་ནང་ཚེ་འབར་བཞག་དེ་ནས་འཇམ་དབྱངས་
ཆོས་སྐོར་གྱི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་ཙནྡན་གྱི་ཇོ་སྐུ་གསར་
བཞེངས་གནང་བ་དེ་སྨན་པའི་འདུ་ཁང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཞིང་
བསྙེན་རྫོགས་དོན་བརྒྱད་དང་དགེ་ཚུལ་ཉི་ཤུ་ལྷག་བསྒྲུབས། དེ་

[316] རིགས་གསུམ་སྤྱི་
སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང། མི་ཉག་ཚང་གིས་ཞུས་ངོར་ལོ་གྱོན་མ་གཙོ་
འཁོར་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། བདེ་ཆེན་རྒྱུད་གྲྭ་དང་ཙག་
ཙག་དགོན་གྱི་བཅའ་ཡིག་གསར་རྩོམ་གནང། ཉེར་དྲུག་ནས་
སྔགས་ཀྱི་ས་ལམ་གྱི་བཤད་ལུང་ཉིན་དྲུག་ལ་བསྩལ། ཟླ་བ་ལྔ་བའི་
ཚེས་བཞི་ནས་སྟོད་རྒྱུད་ཁང་གསར་དུ་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་
འཇམ་དཔལ་གསང་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་དབང། མགོན་པོ། ཆོས་
རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ། ཁྱུང་ཁྲ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང། དམ་
ཅན་མགར་བ་ནག་པོའི་སྲོག་གཏད། ཚོགས་ཆོས་ཞལ་འདོན་
སྐོར་གྱི་ལུང་མང་བོ་གནང། ཨ་ཁུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཟིན་བྲིས་སྟེང་
ནས་ཉིན་དྲུག་ལ་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་
བཤད་ཁྲིད་གནང། ཉེར་གཉིས་ནས་མཛོད་རྩ། ཐར་ཆེན་
འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་སོགས་ལུང་མང་བོ་བསྩལ། ཟླ་བ་དྲུག་པའི་
ཚེས་གཅིག་ལ་ཚེ་དབང་གནང་ནས་རྒན་གྱར་ཆུའི་འཕྲོད་རྟེན་ལ་
ཕེབས། ཕྱུགས་ནད་ཆད་ཅིང་དུད་འཐེན་མང་བོས་དུད་པ་
བཅད། བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེན་མཁན་དྲུག་ཅུ་ཙམ་བྱུང་
བཅུ་གསུམ་ལ་ཕྱིར་གདན་སའི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་འབྱོར། ཟླ་བ་
བདུན་པའི་ཚེས་ནས་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་བདེ་མཆོག་
གི་དབང་གནང་བས་ཉན་མཁན་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་བྱུང། དེ་ནས་

[317] དཔའ་
ཅིག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དབང། འཇིགས་བྱེད་སྔགས་
བཏུ། མཁའ་སྤྱོད་བྱིན་རླབས་རྣམས་བསྩལ། ཆ་ཧར་ཞབས་
དྲུང་གིས་ཞུས་ངོར་རྡོར་སེམས་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་གནང། སྟག་ཕུའི་
སྒྲོལ་མ་ཕྱི་ནང་གི་དབང། ས་ལུགས་འཇམ་དབྱངས་དམར་སེར་
གཏུམ་པོ་ཁྱུང་ལྔའི་རྗེས་གནང། གཙུག་ཏོར་འབར་མ། ཤྲ་མ་
ཎ། ཁྱུང་ནག་མེའི་སྤུ་གྲི། དྲག་པོ་སུམ་དྲིལ། རིག་བྱེད་མ་
རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། སྟག་ཚ་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་
ངོར་སྐྱབས་འགྲོ། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ། བྱིན་རླབས་སྤུངས་
ཞུས། མཎྜལ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད་བསྩལ། གཞན་ཡང་ཚེ་དབང་
རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང་སོགས་བསྩལ། པུ་རད་བླ་མ་
སྐྱབས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་དབེན་ས་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་གཅོད་དབང་དང་
ཟབ་དོན་གཅོད་དབང་ལུང་བཅས་གནང། ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་
ཚེས་གཅིག་ལ་ལྟུང་བཤགས་ཕྱག་མཆོད་གནང། གུང་ཐང་རིན་
པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་ཇོ་ནང་ཁྲིད་བརྒྱ་གནང། དགེ་བཤེས་ཆོས་
དཔལ་ཞིང་བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་ངོར་ཚེ་དབང་དང་ཁོང་གི་
གསུང་རྩོམ་བཀའ་རྒྱ་མའི་སྐོར་གྱི་ལུང་བསྩལ། ཟླ་བ་དགུ་བའི་
ཚེས་ནས་པུ་རད་རྡོ་རྣམས་པ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་ངོར་ལམ་
རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་ཉིན་བཅུ་གཉིས་ལ་གནང། ཚེས་བཅོ་

[318] དེ་ནས་བསོད་གྲགས་གསང་འདུས་
བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ལུང། ཉེར་གཉིས་ལ་བསྙེན་རྫོགས་དང་དགེ་
ཚུལ་ཉི་ཤུ་ལྷག་བསྒྲུབས། ཟླ་བ་བཅུ་བའི་ཚེས་བཞིར་བསྙེན་རྫོགས་
དང་དགེ་ཚུལ་ཁ་ཤས་བསྒྲུབས། ཚེས་ལྔའི་ཉིན་འཇིགས་བྱེད་
བསྙེན་ཁྲིད་གནང། དེ་ནས་རེབ་ཀོང་སྐུ་ཞབས་ཨ་རོལ་ཚང་
ཕེབས། གོས་ཕྲུག་སྐུ་བརྙན་སོགས་འབུལ་ཆེན་བཏེགས་ནས་ཆོས་
ལུང་ཁ་ཤས་ཞུས་པ་ལྟར་གནང། ཚེས་བཅུ་ལ་སྒོ་མེ་མཆོད་རྟེན་
སྐས་ཀྱི་བཅའ་ཡིག་དང་སྣང་ར་བ་ཞིག་གིས་ཞུས་ངོར་རྟ་མགྲིན་གྱི་
རྗེས་གནང། གཞན་འགའ་ཞིག་གིས་ཞུས་ངོར་རྡོར་སེམས་དང་
སྒྲོལ་དཀར་རྗེས་གནང། སྣང་རའི་བསྔོ་རྟེན་འབྱོར་ལན་གནང་
ནས་ཚེས་སུམ་ཅུ་ནས་སྐུ་མཚམས་བསྡམས་སོ། །
དགུང་གྲངས་དོན་བརྒྱད་པ་རབ་རྒྱལ་ཆུ་མོ་ལུག་ལོའི་ཟླ་བ་
དང་བོའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་སྐུ་མཚམས་གྲོལ། བཅུ་གཅིག་ཉིན་ཀླུ་
ལྡིང་རྡོ་རྗེའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱག་ཕེབས་གནང་ནས་ཡབ་ཆེན་མགོན་པོ་
དོན་འགྲུབ་སོགས་ལ་ཚེ་དབང་གནང་སྟེ་གནས་སུ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མེ་
ཏོག་འཐོར། མར་ངོར་མཇལ་ཁ་སོགས་ལས་བཀའ་ཆོས་མ་
གནང། ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་མཁས་དབང་ཡོངས་
འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་དཀོན་མཆོག་བསམ་འགྲུབ་པས་ཞུས་ངོར་གྲུབ་
རྒྱལ་ཚེས་དབང་གནང། ཚེས་གཉིས་ལ་ཅོ་ནེ་སྐུ་སྐྱེས་སོགས་ལ་

[319] ཚེས་གསུམ་ནས་ནོར་བུ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་
ཆེས་ཞུས་ངོར་སྒྲོལ་མའི་པྲ་འབེབ་ཀྱི་ཁྲིད་གནང། བདེ་ཆེན་
བྱམས་པས་ཞུས་ངོར་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྲིད་བསྩལ། ཁང་སར་
དཔོན་པོ་པཎ་ཆེན་གྱིས་ཞུས་ངོར་གདུགས་དཀར་གྱི་དབང། བག་
ཙེའི་རྗེས་གནང། དམ་ཅན་སྲོག་གཏད་བསྩལ། ཨུ་རྒེའི་ཨ་
མཆོད་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་མགོན་པོའི་རྗེས་གནང་བསྩལ། ཉེར་གཉིས་
ལ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་ཞབས་གྲས་སྐུ་དྲག་ཁ་ཤས་ཕེབས། པཎ་
ཆེན་ནང་མ་སྒང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་ཆེན་མོ་འཇིགས་མེད་གྲགས་པས་ཞུས་
ངོར་ཙེའུ་དམར་སྲོག་གཏད་རྣམས་བསྩལ། ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་
ནས་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་དང་བརྒྱ་རྩའི་ཁྲིད། རྗེའི་ལྷ་ཁང་
ནང་དུ་འཇམ་དབྱངས་ཀུན་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་གར་བླུགས་ཁྲི་
ཚད་མ་སྟོང་ཕྲག་བཞེངས་རྒྱུའི་དབུ་བརྩམས། ཐར་ཆེན་གྱི་ལུང་
གནང། ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་གནང། ཚེས་དགུ་
ནས་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ཉིན་བདུན་ལ་གནང། བཅོ་ལྔ་ལ་
བསྒྲུབ་བྱ་སུམ་བཅུ་ལ་དགེ་ཚུལ་དང་གོ་གསུམ་ལ་བསྙེན་རྫོགས་
བསྒྲུབས། ཉེར་བདུན་ལ་ཙ་ཡི་དགོན་པར་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་ཉིན་
ལྔ། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ། དཔའ་ཅིག་རྟ་མགྲིན། ཀུན་
རིག་རྡོར་དབྱིངས། སྨན་བླ། མི་འཁྲུགས་པ། གདུགས་
དཀར། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དབང། མགོན་པོ་དང་

[320] འཁོར་ཆེན་གྱི་དབང། ཟླ་བ་ལྔ་བའི་
ཚེས་ནས་བལ་མ་མཆོད་པའི་ཁྲིད། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་
སྔགས་བཏུ། རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ། ནཱ་ག་རཀཤ། ལྷ་མོ། རྣམ་
སྲས། ལོ་གྱོན་མའི་རྗེས་གནང། རྒྱུད་གཞུང་སོགས་བཀའ་ཆོས་
མང་བོ་གནང། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་དགེ་ཚུལ་སུམ་ཅུ། དགེ་སློང་
བཞི་བཅུ་བསྒྲུབས། བཅུ་དགུ་ལ་འཇིགས་བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་
ལུང་ཁྲིད། ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྦྲམ་གྱི་རྣམ་བཤད་
འབྲིང་བོའི་ལུང་བཅས་གནང། ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཚེས་དྲུག་ནས་
མགོན་པོའི་བཀའ་བཅུ་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང། ལེགས་བཤད་སྙིང་
བོའི་བཤད་ལུང་ཉིན་ལྔ་དང་དཔའ་ཅིག་བསྐྱེད་རྫོགས་ཉིན་གསུམ་
ལ་གནང། རབ་བྱུང་འགའ་བསྒྲུབས། སྨན་བླའི་མདོ་ཆོག་རྒྱས་
པའི་ལུང་དང་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད་གནང། ཟླ་བ་བདུན་
པའི་ཚེས་ནས་མུ་ཏོ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་ཕག་མོ་
འབྱུང་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་དབང་དང། གུར་ལྷ་བརྒྱད་མའི་དབང་
བསྙེན་རྫོགས་ཁ་ཤས་བསྒྲུབས། རྡོར་སེམས་ཡབ་རྐྱང་དང་ཡུམ་
བཅས་ཀྱི་རྗེས་གནང། ཀླུ་དབང་རྒྱལ་བོ་གཙོ་འཁོར་ལྔའི་རྗེས་
གནང་བསྩལ། ཡང་བསྙེན་རྫོགས་དང་དགེ་ཚུལ་ཁ་ཤས་བསྒྲུབས་
འཇམ་དབྱངས་དམར་སེར་ས་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། དཔའ་
རིས་པ་ཚང་ལ་མགོན་པོ་སྙིང་ཞུགས་ཀྱི་རྗེས་གནང། འཇིགས་

[321] དར་དགེ་མཁན་
སྤྲུལ་གྱིས་ཞུས་ངོར་ཚེ་དབང། ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང། དགའ་
ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད་རྣམས་བསྩལ། རྡོ་རམས་པ་འཇིགས་མེད་
རྒྱ་མཚོས་ཞུས་ངོར་དྲིལ་བུ་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་དབང་དང་ཟླ་བ་དགུ་
བའི་ཚེས་ནས་དྲིལ་བུ་ཕྱི་ནང་གི་ཁྲིད་རྣམས་བསྩལ། བླ་མ་དཀར་
བོ་ཚང་དང་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ། འདན་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་ལ་ཆོས་
རྒྱལ་ཡང་གསང་གི་རྗེས་གནང་བེའུ་བུམ་བཅས་བསྩལ། བླ་མ་
དཀར་བོ་ཚང་གིས་ཞུས་ངོར་མགོན་པོའི་བེའུ་བུམ། རིན་འབྱུང་
རྗེས་གནང་གི་བཀའ་རྒྱ་མ་རྣམས་དང། སྙིང་ཞུགས། ཁོང་རང་
ཉིད་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་འགའི་ལུང་རྣམས་གནང། གཙུག་དགེ་གཅོད་
སྤྲུལ་གྱིས་ཞུས་ངོར་འཇིགས་བྱེད་དབང་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ་
འཕོ་ཁྲིད་དང་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྲིད། ཚེ་དབང། ཆོས་
རྒྱལ་རྗེས་གནང་རྣམས་བསྩལ། ཉེར་བཞི་ལ་སྡེ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་
སྤྲུལ་སྐུ་མཇལ་ཞུར་ཕེབས་
དགུང་གྲངས་དོན་དགུ་བ་རབ་རྒྱལ་ཤིང་ཕོ་སྤྲེལ་ལོའི་ཟླ་བ་
དང་བོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་བླ་བྲང་ཆེན་མོས་ལོ་འདིར་གོང་ས་སྐྱབས་
མགོན་མཆོག་གདན་སར་མི་བཞུགས་སྟབས་ལོ་སར་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་
མཇལ་ཁ་གནང་དགོས་ཞེས་ཞུས་པ་ལྟར་གྲྭ་མང་ལ་མཇལ་ཁ་
གནང། བཅུ་གཅིག་ལ་ཚེ་དབང་གནང། འཆམ་འབག་ལ་

[322] དེ་ནས་རྒྱུད་པར་སྔགས་ཕྱོགས་པོ་ཏིའི་ལུང་གནང་
ཁ་ཤས་བསྙེན་པར་རྫོགས། དེ་སྐབས་ནད་ཡམས་མཆེད་པར་
རིམ་གྲོ་ཕབ་པ་སོགས་མ་གནང། སྨན་པ་དག་ལ་སྨན་སྟེར་འཇུག་
པ་དང་བཀོད་ཁྱབ་སྲུང་བ་སོགས་ཐབས་གང་དྲག་གནང། ལོ་
གྱོན་མའི་རྗེས་གནང་དང་ཁྲིད་ལུང་སོགས་བསྩལ། འཕྲལ་དུ་
ཕན་ངོ་བྱུང། བར་སྐབས་སོ་སོར་བཀའ་ཁྱབ་ཕྲན་བུ་རེ་གནང་
ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་དགུ་ནས་ཁོ་ཚེ་གུར་སྒར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་
ངོར་བདེ་མཆོག་ལོ་ཧུ་བའི་དབང་སྟ་གོན་བཅས། ཟབ་དོན་
གཅོད་ཞི་དྲག་གི་དབང། འཇིགས་བྱེད་དཔའ་ཅིག་གི་དབང་
རྣམས་བསྩལ། ཨ་ལགས་ཧོར་གྱིས་ཞུས་ངོར་མགོན་པོའི་རྗེས་
གནང་བསྩལ། གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་མ་ཡུམ་གཤེགས་
པའི་སྔས་སུ་ཕེབས་ཏེ་གོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་བཞེད་བསྐང། བཅུ་
དགུ་ལ་ཧལ་ཧ་བློ་བཟང་གིས་ཞུས་ངོར་ཉི་མ་སྦས་པའི་ལུགས་ཀྱི་
སྒྲོལ་ལྗང་གི་རྗེས་གནང་བསྩལ། ནག་པ་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་ནས་
འདུ་ཁང་ཆེན་མོའི་སྟེང་དུ་ཁོང་གི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་རྒྱུན་བཞུགས་ཀྱི་
རྟེན་མང་བཞུགས་སའི་གོ་ཡུལ་བཀྲམ། ཀུན་དགའ་ར་བ་ཤེལ་
སྒོ་ལྕགས་དྲ་སོགས་གསར་བསྒྲིག་གི་ཐེབས་སུ་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་
ཆེན་མོ་མཁྱེན་རབ་དོན་འགྲུབ་ཀྱི་ཕྱག་ཏུ་དངུལ་སྒོར་སྟོང་ཕྲག་
གནང་བས་ཐ་སྐར་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་ལ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང། ཚ་

[323]
པཎ་ཆེན་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་ལུང། བཅོ་ལྔ་ལ་
བྱམས་འཇམ་དབྱངས་བཞེངས་རྒྱུའི་དབུ་བཙུགས་ཏེ་ས་གའི་ཉ་ལ་གྲུབ། སེང་བར་རྣམས་སུ་འཇམ་དཀར། སྒྲོལ་དཀར། དབྱངས་
ཅན་མ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང། ཚེས་བཅུ་ལ་ཞི་བ་ལམ་ཟབ་དང་
ལམ་གཙོའི་ལུང་བསྩལ། རྗེའི་བསྟོད་འགྲེལ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་
ཉིན་བཞིར་གནང། ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་
རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་བསྙེན་ཆེན་གྱི་ལུང་སོགས་བསྩལ། བཅོ་ལྔ་
ལ་བསྒྲུབ་བྱ་གྱ་བཞི་བསྙེན་རྫོགས་དང་ཉེར་གསུམ་དགེ་ཚུལ་ལ་
བཀོད། དེ་ནས་བླ་མ་ཕུན་ཚོགས་ཚང་ལ་མགོན་པོ་སྙིང་ཞུགས་ཀྱི་
རྗེས་གནང་ཁྲིད་བཅས། ལྕགས་མཁར་སྐོར་ཁ་ཤས་ཀྱི་ལུང་དང་
མཆན་བཤད་རྒྱུན་ལྟར་གནང། ལོ་སར་སྐབས་ནས་བཟུང་པཎ་
ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡང་སྤྲུལ་གསར་འདོན་སོགས་ཀྱི་ཆེད་
དུ་སྐུ་འབུམ་དུ་བསྐྱོད་དགོས་ཀྱི་གཏམ་ཙམ་བྱུང་བ་རྣ་ལ་གཟན་
པས་ཆོག་པ་བྱུང་གསུངས་ཀྱང་ཧོར་ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་མཁན་པོ་
ཆེ་ཆུང་སོགས་གདན་ཞུར་འབྱོར་གདོང་ལ་སྐུ་འབུམ་གྱི་མཁན་པོའི་
ཆེ་ཆུང་སོགས་གདན་ཞུར་འབྱོར་གདོང་ལ་སྐུ་འབུམ་གྱི་མཁན་པོའི་
གཙོས་ཚོགས་འདུ་བླ་སྤྲུལ་ཁག་ནང་མ་སྒང་གི་གསུང་འཕྲིན་ཚ་
ནན་ཆེ་བ་ཕེབས་ཏེ་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་ལྟར་ཤོལ་ཟླའི་ཚེས་ལ་
ཕེབས་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང་བ་བཞིན་ཟླ་བ་བཞི་བ་རྗེས་མའི་

[324]
སྟེང་ནས་གདན་དྲངས། བླ་བྲང་ཆེན་མོ་ནས་ཉིན་སྐྱེལ་དང་ཞག་
སྐྱེལ་མཛད། ལམ་བར་ནས་ཀྭ་རིང་བིས་མདོ་སོགས་ཀྱིས་ཐབ་
བསུ་སེར་འཕྲེང་བཅས་བིས་མདོ་དགོན་པར་ཕྱག་ཕེབས། བཀའ་
ཆོས་ཕྲན་བུ་གནང། ཕྱིའི་ནངས་པར་ཀ་མདོའི་ཐབ་བསུ་བླངས་
ཏེ་དེར་ཞག་བཞུགས་གནང། དེའི་ཕྱི་ཉིན་ཐོན་ཧིང་ཚང་གིས་
ཐབ་བསུ་ཞུས། ཏིག་ཀྱཱར་ལུང་ཁ་ཤས་གནང། ལམ་བར་ཟ་
དཀར་སོགས་ཐབ་བསུ་ཞུ་མཁན་མང། ཟི་ལིང་དུ་ཕེབས་པ་ན་
དཔའ་རིས་རྒྱ་ཏིག་ཚང་སྨན་གྱི་འཕྲོད་རྟེན་ཆེད་དེར་བཞུགས་པ་
ལ་བཀླག་ལུང་ཁ་ཤས་བསྩལ། ཞབས་དྲུང་ཚང་བསུ་བར་བྱོན་
པའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན། ཕྱིའི་ནངས་པར་པཎ་ཆེན་ནང་མ་སྒང་དང་སྐུ་
འབུམ་གཞུང། གསང་སྔགས་བདེ་ཆེན་སོགས་བསུ་བ་མང་བོ་
དང་ཐབ་བྶུའང་སྔ་ཕྱིར་གསུམ་ལྷག་བྱུང། དེ་ནས་སྐུ་འབུམ་
བྱམས་པ་གླིང་གི་གྲྭ་མང་གིས་སེར་འཕྲེང་བཅས་སྐུ་འཁོར་དང་
བཅས་འཇམ་དབྱངས་སྒར་བར་ཕྱག་བབས། པཎ་ཆེན་ནང་མ་
སྒང་ནས་སྣེ་ལེན་མཆོག་ཏུ་གཟབ་པའི་དཀར་སྤྲོ་དང་པཎ་ཆེན་
མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མཇལ་འཕྲད་ཞུས། སྐུ་འབུམ་ཚོགས་
ཆེན་སོགས་སོ་སོས་སྡེར་སྐལ་ཕུལ་བ་བཞེས། ཚེས་བཅུའི་ཉིན་
པཎ་ཆེན་མཆོག་གི་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་

[325] སྒྲོལ་དཀར་ཐང་སྐུ་དང། སྐུ་གསུང་ཐུགས་
རྟེན། རྒྱ་དངུལ་རྟ་རྨིག་མ་གཅིག་གསེར་སྲང་གསུམ་སོགས་ཕུལ་
ཚེས་བཅུ་གཅིག་ནས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡང་སྤྲུལ་
ཀུན་གཟིགས་ཉི་མ་མཆོག་གིས་རྗེ་འདི་བའི་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོར་
བླངས་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིར་རོལ་བའི་གསོལ་འདེབས་
དང་འབྲེལ་རིམ་པར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི། ལམ་རིམ་
བསྡུས་དོན་གྱི་སྟེང་ནས་ལམ་ཁྲིད། སྐྱབས་ཁྲིད་རྒྱས་པ། དགའ་
ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་དང་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མའི་ཁྲིད། ཚེས་བཅོ་ལྔ་
གསེར་སྡོང་ཆེན་མོའི་བར་སྟེང་ནས་བཅུ་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་རབ་
བྱུང་དང་ཚིགས་སྔ་མ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་ཕུལ་བར་པཎ་ཆེན་
མཆོག་གི་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་ཕྲུག་སེར་བུབ་གཉིས། གསེར་
སྲང་གང། རྒྱ་དངུལ་རྡོ་ཚད་བརྒྱད་སོགས་དངོས་རྫས་ཀྱི་འབུལ་
བ་སྤམ་མཐོ་བ་ཕུལ། ཚེས་བཅུ་དྲུག་ཉིན་འཇིགས་བྱེད་སྟ་གོན་
གནང། དེ་ཉིན་པཎ་ཆེན་ནང་མ་སྒང་དང་སྐུ་འབུམ་ལྷན་རྒྱས་
ཀྱིས་རྗེ་འདི་བར་བླ་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་
བརྟན་བཞུགས་དང་འབྲེལ་མཎྜལ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན། རིན་
ཆེན་དང་བོ་སྲང་བརྒྱ། རྒྱ་དངུལ་རྟ་རྨིག་མ་བཞི། ཕྲུག་སོགས་
དངོས་འབུལ་རྒྱ་ཆེན་བསྟར། དེ་ནས་པཎ་ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་
པོ་ཆེ་སོགས་ལ་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང། འཇིགས་བྱེད་དཔའ་ཅིག་

[326] གསང་འདུས་མི་བསྐྱོད་པ། བདེ་མཆོག་
ལོ་ཧུ་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་ཉི་མ་རེ་རེར་གནང། དེའི་བར་
དུ་ཞྭ་དམར་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་
ལུགས་ཀྱི་ཕྱི་དཀྱིལ་དང་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་དབང་གནང། ཟླ་བ་ལྔ་
བའི་ཚེས་གཅིག་ནས་དབུ་བཙུགས་ཏེ་པཎ་ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་
ཆེ་སོགས་ལ་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང། རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ། སྒྲོལ་
དཀར་ལྗང། འཇམ་དབྱངས་དཀར་སེར། མགོན་པོ་དང་ཆོས་
རྒྱལ། ལྷ་མོ། བག་ཙེ། འཇམ་ལུགས་ཚེ་དབང་སོགས་གནང་
ངོ། །
སྨྲས་པ། ལུང་དང་རྟོགས་པའི་གཡུ་རལ་མཁའ་ལ་འཕྱོ། །
འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་སྡེར་འཕྲེང་རབ་གཡོ་བས། །རྒོལ་ངན་རི་
དྭགས་ཚོགས་ཀྱི་སྙིང་རྩ་འདར། །ཐུབ་བསྟན་གངས་རི་སྐྱོང་བ་
ཁྱོད་མིན་སུ། །འཕྲིན་ལས་ཉི་མ་འབུམ་གྱི་འོད་ཆེན་ལ། །
ཕྲག་དོག་སྤར་མོས་ཁེབས་པའི་སྐབས་བྲལ་ཞིང། །མཛད་འཕྲིན་
འོད་ཆེན་མཐོང་བའི་སྐལ་མེད་འགས། །རང་མཐོང་མུན་པའི་
ཁུང་བུར་འཁུན་སྒྲ་སྒྲོག་སྣ་ཚོགས་འོད་ཅན་ནུབ་རིར་ཡིབ་ན་
ཡང། །སླར་ཡང་ཤར་རིའི་རྩེ་རུ་འཕགས་པ་བཞིན། །པཎ་
ཆེན་གོང་མ་འདའ་བའི་ཚུལ་བསྟན་ཀྱང། །ཡང་སྤྲུལ་ཉི་མ་གཞོན་
ནུའི་འཛུམ་ཞལ་ངོམ། །སྐུ་ཚེ་དུ་མར་འབྲེལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་

[327] །རྗེ་འདི་སྤྱན་དྲངས་གཙུག་གི་ནོར་བུར་བསྟེན། །འཆི་
མེད་བཅུད་ལ་རྣམ་སད་རོལ་བ་བཞིན། །མདོ་སྔགས་བདུད་
རྩིའི་བགོ་སྐལ་ངོམས་མེད་བཞེས། །ཞེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་
ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་
དཔལ་བཟང་བོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་
བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བསྟན་དོན་རླབས་
ཆེན་མཛད་བཞིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་པཎ་ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་ཉི་མ་
གཞོན་ནུ་ཤར་རིའི་རྩེར་དྲངས་ཏེ་མཛད་འཕྲིན་འོད་བརྒྱའི་སྒོ་
ཕྱེས་པའི་སརྒ་སྟེ་བཅུ་བཞི་བའོ། །
སླར་ཡང་སྐུ་འབུམ་ཕྱོགས་སུ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་
་པཎ་ཆེན་མཆོག་སོགས་སྣོད་ལྡན་རྣམས་ལ་ཟབ་
རྒྱས་ཀྱི་གདམས་པ་མཐའ་དག་བུམ་པ་གང་
བྱོས་ཚུལ་དུ་གནང་བ་སོགས་ཀྱི་སརྒ་
འཇིགས་པ་བརྒྱ་ཡིས་ཟིན་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་ལ། །འགོག་མེད་
ཐུགས་རྗེའི་སྤྲིན་ཆེན་བ་གམ་ལས། །འཕྲིན་ལས་གྲུ་ཆར་འཇོ་བ་
རྒྱ་མཚོའི་དཔལ། །ཞབས་པད་བྱང་ཆུབ་བར་དུ་གཙུག་གིས་
བསྟེན། །ནམ་མཁའི་མཐའ་ལ་ཚད་བཟུང་མ་མཆིས་ཤིང། །
དམ་པའི་མཛད་འཕྲིན་མཐའ་ལའང་ཚད་མ་མཆིས། །དེའི་

[328]འོན་ཀྱང་རང་སྐལ་ཆུ་
ཐིགས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད། །དེ་ནས་གཞན་འགའ་ཞིག་ལ་བླ་མ་
མཆོད་པའི་ཁྲིད་བསྡུས་པ་ཞིག་བསྩལ་ཏེ་ཉེར་ལྔ་ལ་སྐུ་འབུམ་
གཞུང་དང་པཎ་ཆེན་ནང་མ་སྒང་བཅས་ཀྱིས་སེར་འཕྲེང་དང་
བླ་སྤྲུལ་སོགས་ཀྱིས་ཆིབས་སྐྱེལ་གྱིས་ལབ་ཙེ་ཀ་བཞིའི་བར་ཕེབས་
ལབ་ཙེ་ཀ་བཞིར་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མེ་ཏོག་གཏོར། ལམ་ཙམ་ཕེབས་
བྱམས་པ་དག་གིས་ལམ་ནོར་ནས་ཕྱིར་སྐྱེལ་ཐབ་སྟེང་དུ་སླེབས་པ་
ལ་སྐྱེལ་མ་སོགས་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་ཞེས་དགའ་སྤྲོ་བྱེད་པ་
བྱུང། དེ་ཉིད་མཆོད་རྟེན་སྐས། ཕྱིའི་ནངས་པར་ཧོར་རྒྱ་
དེའི་ཕྱི་ཉིན་གསང་སྔགས་བདེ་ཆེན་དུ་ཕེབས་འབྱོར་བྱུང། ལམ་
བར་ཀུན་ཏུ་དགོན་པ་དང་སྡེ་འབངས་སྔགས་སྒར་བཅས་ཀྱིས་སོ་
སོར་ཐབ་བསུ་རྟ་བསུ་བཅས་ཀྱིས་བྲེལ་ཟིང་ཆེ་བ་བྱུང། དགོན་
དེར་དཔའ་ཅིག་དང་ཀུན་རིག་གི་དབང་གནང། བསྙེན་རྫོགས་
མང་བོ་ཞིག་བསྒྲུབས། དམ་ཅན་སྲོག་གཏད་དང་ཚེ་དབང་
བསྩལ། ཆོས་གྲྭ་གསར་བའི་ནང་ནས་འདུལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་བོ་
བཤད་ཁྲིད་དང་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཁྲིད་གནང། གསོ་སྦྱོང་དུ་
ཕེབས་ནས་མདོ་གསུངས། དེ་སྐབས་དགོན་པ་རེ་རེར་སྐུ་འགྱེད་
དང་ཆོས་བཀའ་གང་འཚམས་རེ་གནང། ཧོར་རྒྱར་ཁྲི་ཀའི་བླ་
སྤྲུལ་སེར་སྐྱ་མང་བོ་བྱུང་བས་དེ་དག་གི་འདུན་པ་བསྐང། དེ་

[329]
སྤྲིན་དཀར་ཞིག་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བའི་ནང་ནས་འབྲུག་གྲགས་ཤིང་
ཁ་ཆར་ཟིམ་བུ་ཞིག་བབ་སྟེ་སྤྲིན་དཀར་དེས་ཁོང་གི་ཕེབས་བྱམས་
ལ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཉི་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་སྒྲིབ་པ་ནི་དེར་གནས་
ཀྱི་ལྷས་བསུ་མ་བྱས་པར་གོར་མ་ཆག་མཆོད་རྟེན་སྐས་དེར་
འཇིགས་བྱེད་བསྙེན་ཆེན་གྱི་ཁྲིད། སྒྲོལ་དཀར། འཇམ་དབྱངས་
དམར་སེར། རྒྱན་འཇུག་གི་ལུང་གནང་བ་དང་ཚོགས་མང་ལ་
རྗེས་གནང་འགའ་གནང། ཕྱི་ཉིན་ཀུན་གྱིས་ལམ་བཅོས་ཆིབས་
སྐྱེལ་སོགས་ཚེགས་ཆེན་པོས་བསྒྲུབས། དེ་ནས་རྡི་ཚ་དགོན་གྱིས་དགོན་ཆེན་ལ་འགྲན་བཟོད་པའི་རྟ་བསུ་དང་ཐབ་བསུ་སེར་འཕྲེང་
བཅས་རྡི་ཚར་འབྱོར། ཁོང་ཞྭ་དམར་ཚང་གཙོས་ཚང་མས་ཉིན་
ཤས་བཞུགས་དགོས་ཞེས་ཨུ་ཚུགས་བྱས་མོད་སྐུ་བྲེལ་དབང་གིས་དེ་
ཉིད་ཙམ་དུ་བཞུགས་ནས་དཔའ་ཅིག་གི་དབང་གནང། ཁོང་
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་གྲགས་པ་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཞལ་འཛོམས་
གནང་ནས་འཕྲོས་གླེང་དམར། ཕྱིའི་ནངས་པར་ཞོང་ཤན་དུ་
ཕེབས། ཇ་ཐབ་བླངས་ནས་ཞོང་ཤན་ལྷ་ཆེན་གྱི་མདུན་ནས་ཁོང་
བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ནས་ཆོས་ལྡན་གྱི་བགྱི་བ་མཐའ་དག་བྱང་
ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་བླ་སློབ་ཐམས་ཅད་ནས་བླ་མཆོད་དང་སྨོན་
ལམ་གསུངས་ཤིང་རྡི་ཚའི་དགེ་བཤེས་དག་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་

[330] སྐུ་ཞབས་
གཟིམ་ཆེན་དང་བརྩོན་འགྲུས་གཉིས་ལ་འབོད་མི་བྱུང་བས་ཕྱིར་
བཏེགས། ཕྱིའི་ནངས་པར་ར་ཛས་ཐབ་བསུ་བྱས། ཀ་མདོ་ནས་
བསུ་བ་སེར་འཕྲེང་དང་ཐོན་རྡིང་དང་རབ་བརྟན་གྱི་ཇ་ཞུས་བླངས་
སྟེ་དགོན་པར་བབས། ཕྱིའི་ནངས་པར་ཟམ་པ་བརྒྱུད་དེ་ཀྭ་རིང་
བ་རྣམས་ཀྱི་བསུ་བ་དང། དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྡེ་སོ་སོའི་ཇ་ཐབ་བཞེས་
ཁོང་འཇིགས་མེད་བསམ་གཏན་པའི་སློབ་མ་རྣམས་མཇལ་བར་
བྱོན་སྟེ་ཁོང་ནས་ཡང་བསྐྱར་འཚམས་ཞུས་ཕུལ་བ་སོགས་བཞེས་
སྔར་ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་འཁྲུངས་སའི་མཆོད་རྟེན་ཆེ་བའི་འཁོར་ཡུག་
ཏུ་འདོམ་སོ་གཉིས་ཡོད་པ་ཞིག་བཞེངས་གྲུབ་པ་ལ་དུས་འཁོར་གྱི་
སྒོ་ནས་རབ་གནས་གནང་སྟེ་དགའ་སྟོན་ཏུ་ཕྲུག་གཅིག་སྒོར་མོ་
བརྒྱ། ཨ་ཤུ་ཁ་དར་བཅས་བསྩལ་ཏེ་དགོན་སྟེང་དུ་ཕེབས་
དགོན་སྤྱི་དང་ཁོང་རང་གི་ཚོ་བའི་ཇ་ཞུས་བླངས། ནངས་པར་
འདུ་ཁང་ནང་ནས་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད་གནང། སེར་སྐྱ་
ཡོངས་ལ་མཇལ་ཁ་གནང་ནས་ལམ་དུ་བཏེགས། དེ་ནས་བིས་
མདོའི་གཞུང་གི་ཇ་ཐབ་བླངས། དེ་ནུབ་ཤེལ་དགོན་དང་ཤོ་འཕོང་
སྡེ་བ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་གསོལ་སྟོན་ཞུས་ཐོག་དེར་ཞག་བཞུགས་གནང་
ཕྱིའི་ནངས་པར་དགེ་འཕེལ་ཐང་སྒར་དུ་བཞུགས། འོད་ཟེར་ཅན་
མའི་རྗེས་གནང་བསྩལ། ཕྱི་ཉིན་ནགས་པར་རྒན་གྱའི་རྟ་ཐབ་

[331] དེར་ཆ་གསུམ་དང་དྲུག་ཅུ་བ་གསུངས་
ཤམྦྷའི་སྨོན་ལམ་དང། གང་སེར་མ་གསུངས་ནས་དམག་ལ་རབ་
གནས་མཛད། ཟླ་བ་ལྔ་བའི་བཅུ་གཅིག་ལ་གདན་སར་འབྱོར་
བཅོ་ལྔ་ལ་ཨ་ལགས་ཐུར་མ་ཚང་དང་དུས་འཁོར་དགེ་བསྐོས་
སོགས་ལ་བསྙེན་རྫོགས་གནང། ཁོང་གི་རྟེན་རྣམས་འདུ་ཁང་
སྟེང་དུ་སྤྱན་དྲངས་པ་དང། བྱམས་པ་དང་འཇམ་དབྱངས་ལ་
གསེར་གསོ་གནང་སྟེ་རྗེའི་ལྷ་ཁང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ། སྟོང་
སྐུའི་གཟུངས་འཇུག་གི་འཕྲོ་སྐྱོང་བ་སོགས་ཐུགས་བྲེལ་ཆེ་བའི་ངང་
ནས་ཐོག་མའི་བློ་སྦྱོང། བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མ་དང་ཚིགས་བརྒྱད་
མ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད། ཚེ་དབང། སྒྲོལ་དཀར་གྱི་རྗེས་གནང་སོགས་
རྗེས་གནང་འགའ་བསྩལ། ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཉེར་གསུམ་ནས་བདེ་
ལམ་གྱི་ཁྲིད་ཀྱི་དབུ་བཙུགས། ཟླ་བ་བདུན་པ་ཚེས་ནས་ཁྲི་ཀའི་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་བླ་མཆོད་དང་ཕྱག་ཆེན་སྦྲགས་པའི་ཁྲིད་
ཉིན་དྲུག་ལ་གནང། གསར་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཞུས་ངོར་འཇམ་
དབྱངས་དཀར་བོ། འཇམ་དབྱངས་དམར་སེར། འཇམ་དབྱངས་
ཤེས་རབ་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། རི་ཁྲོད་པ་ཞིག་
གིས་ཞུས་ངོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གནང། གཞན་ཞིག་གིས་
ཞུས་ངོར་ཚེ་དབང་དང་རྟ་མགྲིན་གྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། དཔའ་
རིས་པ་ཚང་གིས་ཞུས་ངོར་བླ་མ་ལྔ་བཅུ་བའི་བཤད་ལུང་གནང་

[332]
བཅུ་གསུམ་མའི་དབང་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ། བདེ་མཆོག་དང་
གསང་འདུས་ཀྱི་དབང། སྒྲོལ་དཀར་ལྗང། རིག་བྱེད་མ་
མགོན་ཆོས། ཛམྦྷ་ལ་དཀར་དམར། གནས་བཅུ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་
གནང་དང་ལུང་ཁ་ཤས་བསྩལ། ཨ་མཆོག་གྲྭ་རིགས་ཤིག་གིས་
ཞུས་ངོར་སྐྱབས་ཁྲིད། བླ་མཆོད་ཀྱི་ཁྲིད་གནང། འཆམ་གསར་
སློབ་རྣམས་ལ་དཔའ་ཅིག་གི་དབང་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ། ཆོས་
རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང། མགོན་ཆོས་ཀྱི་ལུང་
བཅས་བསྩལ། ནོམ་ཆི་མཁན་པོས་ཞུས་ངོར་ཡོན་ཏན་གཞིར་
གྱུར་མའི་བཤད་ལུང། ར་རྒྱའི་གྲྭ་རིགས་ཤིག་གིས་ཞུས་ངོར་དྲིལ་
བུ་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་དབང། ཕག་དཀར་ཤེས་རབ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་
རྗེས་གནང་བསྩལ། ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་གྱི་གྲྭ་བ་ཞིག་གིས་
ཞུས་ངོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་དབང་དང་དེའི་ཆོ་
གའི་ལུང། བླ་མ་དཀར་བོ་ཚང་གིས་ཞུས་ངོར་འཇིགས་བྱེད་
དམར་བོའི་རྗེས་གནང་ལུང་ཁྲིད་བཅས། སྨད་སོག་ཞིག་གིས་
ཞུས་ངོར་རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང། བག་ཙེའི་རྗེས་གནང་
བསྩལ། དེའི་མཚམས་ནས་སྔར་གྱི་ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་འཕྲོ་བཅུ་
གཅིག་བཅུ་གཉིས་ཉིན་གཉིས་ལ་གནང། ཕྱག་མཛོད་ཆེན་
མོས་ཞུས་ངོར་གསང་འདུས་དང་འཁོར་ཆེན་གྱི་དབང་གནང་

[333]
བཤད་ལུང་གནང། བཅོ་ལྔ་ལ་ལམ་ཁྲིད་ཀྱི་མཇུག་གྲུབ། བཅུ་དྲུག་ནས་ཉིན་གཉིས་ལ་མན་ངག་ལྷན་ཐབས་ཀྱི་ལུང་དང་བཅུ་དགུ་
ནས་གཞི་གསུམ་ཆོ་གའི་བཤད་ལུང། བླ་མ་ལྔ་བཅུ་བའི་བཤད་
ལུང། འཇིགས་བྱེད་བསྙེན་ཁྲིད་དང་དེའི་སྐོར་གྱི་ལུང་ཚང་མ་
སྒྲོལ་མའི་པྲ་འབེབ། དཔའ་ཅིག་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ། ཐུན་
དྲུག་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད་གནང། ཉེར་གཉིས་ལ་
ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་བླངས་ཤིང་སྲོག་བླུ་གནང། ཉེར་ལྔ་ཉེར་
དྲུག་གཉིས་ལ་ལྷན་ཐབས་ཀྱི་འཕྲོ་གསུངས། དེ་ནས་ཉིན་ཤས་
ལ་སྐུ་བསྙུན་ཚུལ་བཞེས་པ་ལ་་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གིས་
གསུང་བཀོད་གནང་སྟེ་ཚོགས་ཆེན་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་སྒྲོལ་དཀར་
སྙིང་བོ་བསྒྲུབས་པའི་མཇུག་ཏུ་འདུ་ཁང་ནང་ནས་བརྟན་བཞུགས་
ཕུལ་ཏེ་དངུལ་རྡོ་ཚད་གཅིག་ཕུལ་བ་སྤོངས་སྟེགས་ལ་འཇོག་གནང་
མཛད། ཕྱིའི་ནངས་པར་ཀྱཻ་རྡོར་གྲྭ་ཚང་གིས་བརྟན་བཞུགས་
ཕུལ། སྐུ་བསྙུན་ཚུལ་བཞེས་པའི་གྲགས་པ་ཀུན་ཏུ་མཆེད་ནས་
ཐམས་ཅད་རྟབ་རྟབ་པོར་གྱུར་ཏེ་སྐུ་འབུམ་ནས་པཎ་ཆེན་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པའི་གསོལ་དཔོན་ཆེན་མོ་དང་ཡོངས་འཛིན་སོགས་
ཞབས་གྲས་ཆེ་ཆུང་དམག་མི་བཅས་མི་གྲངས་ཉི་ཤུ་ཕེབས་ནས་
གསེར་དངུལ་གོས་ཕྲུག་བཅས་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་ཏེ་སྐྱབས་

[334]
དེ་རྗེས་སུ་ཉིད་ཏཱ་ཝང་གི་གཞི་ཐོག་ནས་ཀྱང་བཀའ་ཆོས་ཆེས་ནན་
གྱིས་ཞུ་འབུལ་བཅས་གནང་བ་ཀུན་སྐུ་ཚེ་འདི་བར་གཟིགས་པར་ངེས་པས་རིང་དུ་འཚོ་ཞིང་གཞིས་དགོས་ཞེས་ཞུ་བ་ནན་ཆེ་བ་ཕུལ་
བས་སྐུ་རིམ་གྱིས་དྭངས་ངོས་ནས་བཀའ་ཆོས་དུ་མ་གནང་ནས་རྗེའི་
ལྷ་ཁང་གི་འཇམ་དབྱངས་ཀུན་གཟིགས་ཀྱི་སྟོང་སྐུ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་
རྗེས་སྐུ་མཚམས་བསྡམས་ཏེ་རྒྱུན་གྱི་ཞལ་འདོན་ཐུགས་དམ་ལ་
གཞོལ་ཞིང་བཞུགས་
དགུང་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་བ་རབ་རྒྱལ་ཤིང་ཕོ་བྱི་བའི་ལོའི་
གནམ་ལོ་གསར་བཞད་ལ་ཆོས་དཔལ་ཞིང་གི་བླ་མ་ཚོགས་འདུ་
དགའ་སྟོན་ལ་ཕེབས། ཚེས་ལྔར་ཚེ་དབང་གནང། ཁྱིམ་པ་ཕོ་
མོ་མང་བོ་ཞིག་བསྙེན་གནས་དང་དགེ་བསྙེན་ལ་བཀོད། བྱང་རྒྱུད་
ནས་སྐུ་ཕྱོགས་ཐལ་ཤུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྭ་མོ་ཞབས་དྲུང་དཀར་བོ་
སྐུ་ཞབས་ཞྭ་དམར་རིན་པོ་ཆེ། ཨ་རོལ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱིས་
བརྒྱད་ཅུའི་བ་ཡར་ལ་དངོས་སྐྱེས་དང་ཚེའི་བུམ་སྒྲུབ་སོགས་
འབུལ་དུ་བྱོན་བྱུང། སྔ་ཕྱིར་ཆིང་ཝང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་
ཞུས་ངོར་སྒྲོལ་དཀར། དུར་ཁྲོད་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་
འདན་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་ཚེ་དཔག་ལྷ་དགུའི་དབང། གཞན་
གྱིས་ཞུས་ངོར་སྐྱབས་འགྲོའི་ཁྲིད། འདུལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་བོའི་

[335] སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོའི་ལུང། ཟམ་ཚ་ཚང། ཅིན་
དཀར་ཚང། ཤར་བ་རྣམས་རེ་རེས་ཞུས་ངོར་ཚེ་དབང་གནང་
ཟླ་བ་གཉིས་པའི་བཅུ་གཅིག་ལ་ཁོང་གིས་་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་
མཆོག་ལ་དངུལ་སྒོར་སྟོང་དང་དངུལ་རྡོ་ཚད་གསུམ། ཕྲུག་བུབ་
བཅུ་རྣམས་ཕུལ། ཚུར་གོང་ས་མཆོག་གིས་བརྒྱད་ཅུའི་གྱ་སྟོན་
ལ་གདན་འདྲེན་བསུ་བཀོད་རོལ་མོ་བཅས་བསྙེན་བཀུར་གཟབ་
རྒྱས་གནང་བའི་སྟེང་དངུལ་རྡོ་ཚད་ལྔ། མཎྜལ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་
རྟེན་བཅས་ཕུལ། ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚོགས་ཆེན་དང། རི་ཁྲོད་
བཞི་སོགས་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཇ་ཐུག་དང་འགྱེད་དངུལ་སྒོར་
གཅིག་དང་ཁྲོན་བཞི་རེ་ཕུལ། ཚོགས་ཆེན་དང་གྲྭ་ཚང་སོ་སོ་ནས་
སྡེར་སྐལ་ཕུལ། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་
གིས་ཚེ་དབང་ཞུས། དངུལ་རྡོ་ཚད་གསུམ་ཕུལ། ཉི་ཤུ་ནས་
གཞན་གྱིས་ཞུས་ངོར་དྲིལ་བུ་ལུགས་ཀྱི་བདེ་མཆོག་གི་ཕྱི་དཀྱིལ་
དང་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་དབང་དང། དབེན་ས་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་གཅོད་
དབང། ཟབ་དོན་གཅོད་དབང་རྣམས་གནང། ཉེར་དྲུག་ནས་
རྔ་བ་དཀོན་སྟན་དང་སྡེ་དགེའི་ཨ་ལགས་གཉིས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་བླ་
མཆོད་དང་ཕྱག་ཆེན་སྦྲགས་པའི་ཁྲིད་བསྩལ། ཟླ་བ་གསུམ་པའི་
ཚེས་གཉིས་ནས་དམེ་ཤུལ་མུ་ཏོ་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་ལམ་རིམ་
ཆུང་ངུའི་བཤད་ལུང་ཉིན་བདུན་ལ་གནང། དེ་ནས་ཞི་བ་ནམ་

[336] མ་ཅིག་ཁྲོས་མའི་དབང། དབེན་
ས་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་གཅོད་དབང། སྒྲོལ་དཀར་རྗེས་གནང་རྣམས་
དང། གཏོར་མ་བརྒྱ་རྩ་དང་འཕོ་ཁྲིད་དཔའ་བོ་གཡུལ་འཇུག་གི་
ཁྲིད་གནང། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་རྗེའི་ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་རྣམས་ལ་གསང་
འདུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རབ་གནས་རྒྱས་པར་གནས་རྒྱུར་རྒྱུད་གྲྭ་བ་ཁ་
ཤས་གདན་དྲངས་ཏེ་རབ་གནས་རྒྱས་པ་དང། ལྟུང་བཤགས་
ཕྱག་མཆོད། བཅུ་དྲུག་ནས་ལམ་མཆོག་སྙིང་བོའི་བཤད་ལུང་
གནང། ཉེར་ལྔ་ན་ས་བདེ་ལམ་ཁྲིད་ཀྱི་དབུ་བཙུགས་ནས་གནང་
བློ་སྦྱོང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར། ཐུན་དྲུག་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་
ཁྲིད། མཁའ་སྤྱོད་བསྐྱེད་རྫོགས་སོགས་ཀྱི་ལུང་གནང། ཟླ་བ་
བཞི་བའི་བཅུ་གཉིས་ནས་འཇིགས་བྱེད་བསྙེན་ཆེན་གྱི་ཁྲིད། བདེ་
གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་སྔགས་བཏུ། ནི་གུའི་ཆོས་དྲུག་གི་ཁྲིད་
བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་མདོའི་ལུང། མཁའ་སྦྱོང་སྔགས་བཏུ་རྣམས་
བསྩལ། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་ཚིགས་སྔ་ཕྱིའི་
སྡོམ་པ་ལ་བཀོད། ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་གི་སྡོམ་ལུང་གནང། ཟླ་
བ་ལྔ་བའི་ནང་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང། རིམ་ལྔ་གསལ་
སྒྲོན་གྱི་བཤད་ལུང་རྡོ་ལག་བརྒྱུད་མ་དང་སྦྲགས་པ། ཉེར་ལྔ་ནས་
གཅོད་དབང། བསྙེན་རྫོགས། ཐར་ཆེན་གྱི་ལུང་སོགས་དང་
བསྙེན་ཆེན་གྱི་ཁྲིད་གནང། ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་འདུ་

[337]
མེད་ཀྱི་སྐུ་མི་ཚད་ཙམ་བཞུགས། ཚེས་གསུམ་ལ་སྐུ་འབུམ་བླ་མ་
ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་
མའི་ཁྲིད་བཅས་བསྩལ། དེ་སྐབས་རྗེའི་ལྷ་ཁང་དུ་ཉེ་བའི་སྲས་
བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་ཕྱག་རྡོར་གྱི་སྐུ་བཞེངས་ནས་བཞུགས། མཛོད་
དགེ་སྟོད་མའི་བླ་སྤྲུལ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་ཚེ་དབང། འཇམ་
དཀར་རྗེས་གནང། ཀུན་རིག་གི་དབང་སོགས་གནང། སྡེ་དགེ་
ཨ་ལགས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་བདེ་མཆོག་སྔགས་བཏུ། ཙ་ཡུ་སྒར་བ་
རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་དམ་ཅན་སྲོག་གཏད། རྡོ་རམས་པ་ཀླུ་ཤོད་
པ་དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་ངོར་མཁའ་སྤྱོད་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་
ཁྲིད། ཤེལ་དགོན་པ་འགར་དཔའ་ཅིག་གི་དབང། འཇིགས་
བྱེད་བསྙེན་ཁྲིད། ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་བཅུ་དགུ་ལ་རེབ་ཀོང་ཨ་རོལ་
རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་དྲི་མེད་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དབང། པུ་ནྱཻ་ཤྲིའི་
གཅོད་དབང་གནང། ཟམ་ཚ་གསེར་ཁྲི་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་
དང་ཨ་ལགས་སྟག་གེ་ཚང་སོགས་ལྔ་ལ་བསྙེན་ཁྲིད་གནང། ཉེར་
གསུམ་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་སྔགས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་གྱི་ལུང་བཤད་གནང་
ཉེར་ལྔ་ནས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་གནང། ཟླ་བ་དགུ་
བའི་བཅུ་གཅིག་ནས་རིམ་པར་ཟ་བྱེད་མཁའ་འགྲོའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་
ཁྲིད། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་ཁྲིད་དང་མཛོད་རྩའི་ལུང་

[338] ཕྱག་མཛོད་མཁན་པོའི་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་དཔའ་ཅིག་
བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་གནང། རྔ་བའི་སྒོ་མང་སྒར་བ་ཁ་ཤས་ལ་
རིག་བྱེད་མའི་རྗེས་གནང་དང། སྙན་གྲགས་ཚང་སོགས་ལ་རྒྱལ་
མཁན་པོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གསུང་གི་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་
ཁྲིད་སོགས་གནང། ཨ་ལགས་གཞུ་ཤུབ་ཚང་གིས་ཞུས་ངོར་མེ་
ཏོག་བཅུད་ལེན། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ། འཕོ་ཁྲིད་དཔའ་བོ་
གཡུལ་འཇུག་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད། འཇམ་དཀར་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིད་
གནང། རྒྱ་ཡག་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ། བྱབས་ཁྲུས་མཁན་
པོ། ཁྲོས་ཏྲིང་སོགས་མི་སྣ་གདན་འདྲེན་པ་འབྱོར། ཉེར་གཉིས་
ལ་བསྙེན་རྫོགས་དུ་མ་བསྒྲུབས། དབེན་སའི་གཅོད་དབང་བསྩལ་
ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་མཎྜལ་གྱི་ཁྲིད་གནང། དེ་
ནས་སྐུ་མཚམས་བསྡམས་ཏེ་རྒྱུན་གྱི་ཐུགས་དམ་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ་
བར་གྱུར་
དགུང་གྲངས་གྱ་གཅིག་པ་རབ་རྒྱལ་མེ་ཕོ་ཁྱིའི་ལོའི་ཟླ་བ་
དང་བོའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་ལྷ་མོ་ཉིན་གྱི་ཤིང་ཟ་ཚང་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་
དགུ་བསྙེན་པར་རྫོགས། ཆེ་བ་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་ཆུང་ངུ་རབ་ཏུ་བྱུང་
བཅུ་བདུན་ནས་ལམ་གཙོའི་བཤད་ཁྲིད། ཐུན་དྲུག་བླ་མའི་རྣལ་
འབྱོར། འཇམ་དཀར་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ། རྡོར་སེམས་སྒོམ་བཟླས་
རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད་བསྩལ། གུང་རུ་ཚང་གིས་ཞུས་ངོར་སེང་གདོང་

[339] ཁྲི་ཟུར་དམེ་ཤུལ་མུ་ཏོ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་
ཆེས་ཞུས་ངོར་ལམ་མཆོག་སྙིང་བོ། ཀླུའི་བུམ་གཏེར། རྒྱལ་མཚན་ཐོད་འཁོར་མེ་ཏོག་བཅུད་ལེན་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད། ཟླ་བ་གཉིས་
པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་དཔའ་རིས་པ་ཚང་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དང། ཉང་ཚང་
སྤྲུལ་སྐུ། གྲྭ་ཚང་དགེ་བསྐུལ་སོག་པོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཀྱིས་
ཞུས་ངོར་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང་གནང། ཚེས་གཉིས་ལ་ཐུགས་རྗེ་
ཆེན་པོའི་དབང། ཚེས་གསུམ་ལ་རྡོར་སེམས་སྒོམ་བཟླས་དང་
ཐུན་དྲུག་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་ཀྱི་ཁྲིད། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་་
གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་བཞེད་བཞིན་མཆོད་རྟེན་
ས་སྒང་ནས་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་མཛད། ་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་
རིན་པོ་ཆེའི་གཙོས། ཁྲི་གདན་ཟུར། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་ཆེ་
ཁག་རྣམས་ཀྱིས་གསོ་སྦྱོང་མཛད། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་གསོ་སྦྱོང་གི་མདོ་
གསུངས། སྤྱི་ནས་བརྒྱད་སྟོང་བ་ཚར་གཅིག་གསུངས། ཚེས་
བཅུ་བདུན་ལ་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་
གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་ལྟར་སྐུ་འབུམ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང། ལམ་
བར་བིས་མདོ་དགོན་ནས་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་ཅིག་སྟ་གོན་དང་
བཅས། ཀ་མདོ་དགོན་པར་ཤམྦྷ་ལའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ལུང་བསྩལ་
ར་རྫི་སྡེ་སྤྱི་ནས་ཞུས་ངོར་ཆར་འབེབ་མཛད་པས་ཁ་བ་ཆེན་པོ་ཡིད་
ཚིམ་པ་བབས། ཞོང་ཤན་ལྷ་ཆེན་གྱི་མདུན་ནས་འགའ་ཞིག་གི་

[340] རྡི་ཚ་དགོན་
པར་བཞུགས་གྲལ་ཐོག་དགེ་བཤེས་གཉིས་ཀྱིས་ཚོགས་གླེང་བྱས་
པས་ཐུགས་དགྱེས་པ་མཛད། འདུ་ཁང་དུ་ཞྭ་དམར་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་
རིན་པོ་ཆེ་གཙོས་བླ་གྲྭ་ཐམས་ཅད་ལ་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད་
གནང། ཉེར་ལྔ་ལ་སྐུ་འབུམ་དུ་ཕྱག་ཕེབས། འཇམ་དབྱངས་
སྒར་བ་ནས་་པཎ་ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཇལ་
འཕྲད་སྐབས་མཇལ་དར་རྩེ་སྤྲོད་གནང་སྟེ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀ་
ཐུགས་དགྱེས་པའི་རྩེར་སོན་མཛད། ཕྱི་ཉིན་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་
ལྷོད་བཞུགས་གནང། ཉེར་དགུ་ལ་སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་དང་ལུང་
འགའ་ཞིག་བསྩལ། ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་གཉིས་ལ་ས་ཆོག་
མཛད། ཚེས་གསུམ་ནས་བྱང་ཆུབ་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་ཉིན་བཅུར་
གནང། ཚེས་བཅུ་གསུམ་ལ་དུས་འཁོར་གྱི་བདག་འཇུག་བཞེས་
ཏེ་ཚེས་བཅུ་བཞི་ལ་སློབ་མ་སྟ་གོན་མཛད། བཅོ་ལྔ་ལ་དཔལ་དུས་
ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བྱིས་པ་ལྟར་འཇུག་པའི་དབང་བདུན་དང་བཅུ་དྲུག་
ལ་གོང་མ་གོང་ཆེན། བཅུ་བདུན་ལ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བདག་པོ་
ཆེན་པོའི་དབང་བསྩལ་ཏེ་མཇུག་ཏུ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཚིམ་པ་
དྲུག་ལྡན་དུ་རོལ། ་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་
ཆེ་ནས་མཎྜལ་གྱི་བཤད་པ་ཡིད་འཕྲོག་པ་མཛད་པས་ཞལ་ནས་སྐུ་
ན་ཧ་ཅང་ཕྲ་བའི་སྐབས་མི་མང་གི་དབུས་སུ་བག་ཚ་བ་མེད་པར་

[341]
རྟགས་ཡིན་པས་ཡ་མཚན་ཆེ་ཞེས་དགྱེས་པ་ཆེར་མཛད། ཚེས་
བཅོ་བརྒྱད་ལ་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང་གནང། ཨ་རིག་ཆན་ཧུས་ཞུས་
ངོར་རིག་བྱེད་མའི་རྗེས་གནང་བསྩལ། ཚེས་བཅུ་དགུ་ལ་བསྒྲུབ་
བྱ་བརྒྱ་ལྷག་ལ་ཚིགས་སྔ་མ་དགེ་ཚུལ་དང་ཕྱི་ཉིན་བསྙེན་རྫོགས་
བསྒྲུབས། སོ་ཐར་གྱི་མདོའི་ལུང་ཀྱང་བསྩལ། ཉི་ཤུའི་ཉིན་རུ་
ངན་ཨ་ལགས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་ཉུང་འདུས་ལ་འཇིགས་བྱེད་བསྙེན་
སྒྲུབ་སྦྲགས་མའི་ཁྲིད་གནང། ཉེར་གཅིག་ཉིན་མི་ཏྲའི་དབང་གི་
སྟ་གོན་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་ཉེར་གཉིས་ནས་གཤེད་དམར་ལྷ་བཅུ་
གསུམ་ནས་བཟུང་རིམ་པར་གནང་བས་ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཚེས་དྲུག་
གི་སྔ་དྲོ་བླ་མེད་སྐོར་གྲུབ། ཕྱི་དྲོ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་གི་སྟ་
གོན་སྦྱོང་རྒྱུད་ཀུན་རིག་ལྟར་དང། གནང་རྒྱུན་ལྟར་གཙུག་དགུ་
རྡོར་འཕྲེང་ནས་ཚུར་བསྣན། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིས་
བསྐོར་བ་དང། ཕྱོགས་སྐྱོང་བཅུས་བསྐོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་
གཉིས་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་སྦྱོང་རྒྱུད་དཀྱིལ་འཁོར་བཅུའི་དབང་མི་ཏྲའི་
དཀྱུས་སྤྱི་ཟུར་གཅིག་འཐུས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཐར་རྩེའི་དཀྱིལ་ཆོག་དང་
སྡེ་ཁྲིའི་གསུང་ལྟར་གནང། ཁམས་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་ནས་སྤྱི་བཀའ་
ལྟར་གནང། བཅུ་གཉིས་བཅུ་གསུམ་ལ་སྐུ་འཁྲུགས་ལྟ་བུ་བཞེས་
བཅུ་བཞི་བཅོ་ལྔ་གཉིས་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་དབང་གིས་དབང་མ་

[342] ཉིན་
གཉིས་ལ་ལྭ་མོའི་ཞབས་དྲུང་དཀར་བོ་དང་ཨོར་ཏུ་སའི་ཞབས་
དྲུང་སོགས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་བསྒྲུབ་བྱ་བརྒྱད་ཅུ་ཚིགས་སྔ་ཕྱིའི་བསླབ་
པ་ལ་བཀོད། བཅོ་ལྔའི་ཕྱི་དྲོ་བླ་མཆོད་ཕྱག་ཆེན་སྦྲགས་པའི་དབུ་
ཚུགས། ཚེས་བཅུ་དྲུག་ནས་མི་ཏྲའི་དཀྱུས་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཉི་ཤུའི་ཉིན་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་རྫོགས་ཏེ་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་སྟ་གོན་མཛད། ཉེར་
བཞིའི་ཉིན་མི་ཏྲའི་དབང་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་ཚོགས་ལ་
རོལ། ཨ་ཀྱཱ་ཚང་དང་གསེར་ཏོག་ཚང་སོགས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་ཉེར་
ལྔ་ལ་དབེན་སའི་གཅོད་དབང། སྙན་བརྒྱུད་གཅོད་དབང་ནམ་
མཁའ་སྒོ་འབྱེད། ཉེར་དྲུག་ལ་ཁྲོས་ནག་གི་དབང་དང་གཅོད་
ཁྲིད་ཀྱང་རྒྱས་པར་བསྩལ། ཉེར་བདུན་ལ་སྦྱོང་རྒྱུད་ལྷག་མ་ལྷ་
ཆེན་བརྒྱད་དང་འཇིགས་བྱེད་དགུ་བསྐོར་གྱི་དབང་གཉིས། ཟླ་
བ་ལྔ་བའི་ཚེས་ནས་བླ་མཆོད་ཕྱག་ཆེན་སྦྲགས་པའི་ཁྲིད་ཀྱི་མཇུག་
གྲུབ། ཟླ་བ་ལྔ་བའི་ཚེས་གཅིག་ལ་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བའི་དབང་སྟ་
གོན་དང་དེའི་མཇུག་ཏུ་དམིགས་བརྩེ་མའི་ཊཱིཀྐ་ཚིག་དོན་རབ་
གསལ་སྟེང་ནས་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྲིད་ཀྱང་བསྩལ། ཚེས་
བཅུ་དགུའི་ཉིན་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བའི་དབང་གི་མཇུག་གྲུབ། དེའི་
སེང་བར་རྣམས་སུ་ཀ་ཐོག་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ལྭ་མོའི་ཕྱག་མཛོད་གཉིས་
ཀྱིས་ཞུས་ངོར་ཐུགས་བཞེད་འགྲུབ་བའི་སྨོན་ཚིག་ཅིག་བཀའ་རྩོམ་

[343] དྭགས་པོ་སྒོམ་ཆེན་གྱི་ལམ་རིམ་ལེགས་གསུང་ཀུན་གྱི་
ཉིང་ཁུའི་ལུང་དང། འདི་སྐབས་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་མཆོག་
སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐོག་མའི་བཀའ་རྩོམ་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་འགྲེལ་
བའང་བཀའ་རྩོམ་གནང། འདི་སྐབས་གསུང་རྩོམ་མཛད་
པར་དགོངས་ཏེ་སཾ་ཊ་ཕྱག་ཏུ་བསྣམས་པ་ན་ཇ་སག་བློ་བཟང་རྒྱལ་
མཚན་གྱིས་བ་སོ་ལ་བརྐོས་པའི་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཞལ་ཕྱག་
ཡོངས་རྫོགས་མཁྱིད་གང་ཙམ་ཞིག་ཕུལ་བས་དེའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་
བསམ་ནས། བདེ་སྟོང་དབྱིངས་སུ་གདེངས་པ་མ་ཧེའི་ཞལ་ཞེས་
སོགས་ཀྱི་མཆོད་བརྗོད་དེ་བྲིས་པ་ཡིན་ཞེས་ཞལ་ནས་དངོས་སུ་
ཕེབས། ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་དང་ཉེར་གཅིག་ལ་ཕྱག་ཆེན་གྱི་ཁྲིད་གནང་
ཉེར་གཉིས་ལ་སྒྲུབ་ཐབས་རིན་འབྱུང་གི་རྗེས་གནང་གི་དབུ་
བཙུགས་ཏེ་རིམ་བཞིན་གནང། དབུས་ནས་དྲུང་ཆེན་བློ་རྒྱམ་
པ། ཤར་རྩེ་མཁན་པོ་སོགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གདན་འདྲེན་དུ་
འབྱོར་གདོང། ་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་
མྱུར་དུ་གདན་སར་ཆིབས་བསྒྱུར་དགོས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་དོན་ལས་
བརྩམས་པའི་་རྒྱལ་དབང་མཆོག་དང་བོད་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་སྟག་བྲག་
རིན་པོ་ཆེ། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ལས་ཐོག་པ། བཀའ་ཕྱག་ལྷན་རྒྱས་
བླ་མ་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་སྤྲུལ་དང་གཞུང་སོགས་ཀྱིས་
བསྐུར་བའི་ཕྱག་ཡིག་རྣམས་དགྱེས་བཞེས་མཛད། ཟླ་བ་དྲུག་

[344]
འགྲེལ་བ་དོན་གསལ་དང། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་
མཛད་པའི་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་སྒྲུབ་དཀྱིལ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ལུང་
བསྩལ། ཚེས་བཞི་ལ་གཟུངས་འཇུག་གི་ཁྲིད་དང། གུང་ཐང་
གསུང་དཔའ་ཅིག་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ལུང་སོགས་གནང། ཚེས་ལྔ་
ལ་རབ་གནས་ཀྱི་ཁྲིད་དང་བཀའ་རྩོམ་འགྲེལ་བ་ལེགས་གསུང་ཀ་
ལ་པིངྐའི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་ལུང་གནང། ཚེས་དྲུག་ལ་ཐེག་ཆེན་
གསོ་སྦྱོང་གི་སྡོམ་ལུང། གུང་ཚིགས་གྲུབ་ནས་ཨ་ལགས་རྒྱ་མཚོ་
སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་བསྒྲུབ་བྱ་བཅུ་གཉིས་བསླབ་གཞི་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པ་ལ་བཀོད། ཚེས་བདུན་ལ་དཀའ་ཆེན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་
ཞུས་ངོར་འཕོ་ཁྲིད་དཔའ་བོ་གཡུལ་འཇུག་གི་ཁྲིད་དང་ཐར་མདོའི་
ལུང་བསྩལ། ཚེས་བརྒྱད་ནས་རིན་འབྱུང་གི་མཚམས་ནས་གནང་
ཚེས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྔ་དྲོ་ཉུང་འདུས་ལ་དྲག་པོ་གསུམ་འདྲིལ་གྱི་
མན་ངག་བསྐྱེད་རིམ་གསང་ཆེན་རོལ་མཚོའི་ནང་ལྟར་གནང་
ཚེས་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྔ་དྲོ་་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་མཆོག་ཨ་ཀྱཱ་
ཧོ་ཐོག་ཐུ། ཞབས་དྲུང་དཀར་བོ། ཞྭ་དམར་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་
ཐལ་ཤུལ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཉུང་འདུས་ལ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་དུག་
དབང་བསྩལ། ཉེར་བདུན་ལ་སྒྲུབ་ཐབས་རིན་འབྱུང་གི་རྗེས་གནང་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ་མཐར་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་འཁོར་བཅས་

[345] ཉེར་བརྒྱད་ལ་
་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་ཉུང་འདུས་ལ་རིན་
འབྱུང་ནང་ཚན་བཀའ་རྒྱ་མ་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། ཉེར་
དགུ་ལ་མི་འཁྲུགས་པ་ལྷ་དགུ་དང་ཕྱི་དྲོ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་དབང་
གནང། ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སྔ་དྲོ་ཚེ་དཔག་མེད་ལྷ་
དགུ་དང་ཕྱི་དྲོ་དཔའ་མོའི་ལུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་
ཞལ་ལྷ་ལྔའི་དབང་གནང། ཚེས་གཉིས་ལ་གདུགས་དཀར་ལྷ་བཅུ་
བདུན་དང་ལྷ་མང་གཉིས་ཀྱི་དབང་གནང། ཚེས་གསུམ་ལ་དམ་
ཚིག་གསུམ་བཀོད་དང་སྨན་བླའི་དབང་གནང། ཚེས་བཞི་ལ་
རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་གི་དབང་གནང། ཚེས་ལྔ་ལ་འཇམ་དཔལ་
གསང་ལྡན་གྱི་དབང་དང་ཚེས་དྲུག་ལ་ཀུན་རིག་གི་དབང་བསྩལ་
དེ་དག་གི་སེང་བར་རྣམས་སུ་མི་ཉག་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་ཁྲོ་བཅུའི་
བསྲུང་བཟློག་དུར་བདེ་ཞབས་དྲུང་གིས་ཞུས་ངོར་ཡ་མ་རཱ་ཛའི་
འགྲེལ་བ། འདན་མ་སྤྲུལ་སྐུས་ཞུས་ངོར་ཞལ་གྱི་རྩ་སྔགས་དང་
འགྲེལ་བའི་དོན་བསྟོད། ་ཀུན་གཟིགས་མཆོག་གི་ཐུགས་བཞེད་
ལྟར་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་དང་མགོན་པོའི་བསྟོད་པ་
ཝང་ཧོ་ཐོག་ཐུས་ཞུས་ངོར་ཀླུ་དབང་རྒྱལ་བོའི་སྦྱིན་སྲེག་རྣམས་
བཀའ་རྩོམ་མཛད། ཚེས་བདུན་དང་བརྒྱད་གཉིས་ལ་ངལ་གསོ་
མཛད། ཚེས་དགུ་ལ་ཨ་ཀྱཱ་ཚང་གིས་ཞུས་ངོར་ནག་པོ་སྤྱོད་པའི་

[346] ཚེས་བཅུ་ལ་ཀྱཻ་རྡོར་ལྷ་དགུའི་
དབང་དང། ཕྱི་དྲོ་་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སོགས་ཉུང་
འདུས་ལ་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་འཇིགས་བྱེད་རྩ་སྔགས་ཀྱི་འགྲེལ་
བ་དང། ཞལ་བཞི་བའི་རྩ་སྔགས་དང་འགྲེལ་བའི་དོན་བསྟོད་ཀྱི་
ལུང་ཡང་གནང། ཚེས་བཅུ་གཅིག་ལ་འདུས་པ་ཡེ་ཤེས་ཞབས་
ལུགས་ལྷ་བཅུ་དགུའི་དབང། ཚེས་བཅུ་གཉིས་ལ་སྔ་དྲོ་ཨ་ཀྱཱ་ཚང་
དང་གསེར་ཏོག་ཚང་གཉིས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་རྒྱལ་ཐང་ལུགས་ཀྱི་
གཅོད་དབང། པུ་ནྱཻ་ཤྲིའི་ལུགས་ཀྱི་གཅོད་དབང། ཕྱི་དྲོ་སྐྱེར་
སྒང་ལུགས་ཀྱི་རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང། ཚེས་བཅུ་གསུམ་
ཉིན་གསང་བདག་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོའི་དབང་གནང། འདི་
དེ་སྐབས་ཀྱི་དབང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་གནང་བ་ནི་ཐུགས་
དགོངས་ཟབ་པར་མངོན་ནོ། །ཚེས་བཅུ་བཞི་བཅོ་ལྔ་གཉིས་ལ་
འཇམ་མགོན་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་གདམས་པ་དགེ་ལྡན་ལྕགས་རི་ལས་མི་
འདའ་བའི་གསེར་ཆོས་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་བསྐོར་ཀྱི་རྗེས་གནང་
ཁྲིད་དང་སྦྲགས་ཏེ་གསུང་བཤད་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་བཅས་བཀའ་སྡོད་
གསུམ་མ་གཏོགས་ཆ་ཚང་བར་གནང། བཀའ་སྡོད་གསུམ་སྦྲེལ་
ལོར་གནང་ཟིན་སྟབས་འདིར་མ་གནང། བཅོ་ལྔའི་ཕྱི་དྲོར་མཱ་
ཡང་སྨན་པས་ཞུས་ངོར་གདན་ཞུས་སུ་ཕེབས་པའི་བཀྲིས་ལྷུན་
མཁན་པོ་བློ་བཟང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། གསེར་ཁོག་རྒྱུད་པ་ངག་

[347]
གཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་བསླབ་པ་ལ་བཀོད། སྔ་
ཕྱིར་བསྙེན་རྫོགས་གནང་སྐབས་རྣམས་སུ་དད་ལྡན་གྱི་རྒྱ་མི་དགེ་
བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་ལེན་མཁན་མང་དུ་བྱུང། ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལ་
སྒྲོལ་དཀར་འོད་ཟེར་དྲུག་སྦྲགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་
མོང་མ་ཡིན་པ་གཉིས། ཁྲོ་རྒྱལ་གཙུག་ཏོར་འབར་བ། སེང་གདོང་
མ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། སྒྲ་ཚད་པའི་ལུགས་ཀྱི་དབྱངས་ཅན་མ་
དཀར་མོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། གསང་
འདུས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་དབུ་བཙུགས། ཚེས་བཅུ་བདུན་ལ་གསང་
འདུས་དང་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྔགས་བཏུ། འཇིགས་བྱེད་ཞལ་གཅིག་
ཕྱག་གཉིས་པ་མ་ཧེའི་གདན་ཅན་དང་ཞལ་ཕྱག་ཡོངས་རྫོགས་ཡུམ་
བཅས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་བདེ་མཆོག་
སྔགས་བཏུའི་རྗེས་གནང། ཕྱི་དྲོ་གསང་འདུས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་
ཁྲིད། བྱང་ཕྱོགས་སྐྱེ་དགུའི་འདྲེན་མཆོག་ཐུའུ་བཀྭན་མཆོག་སྤྲུལ་
སྐལ་བཟང་དམ་ཆོས་ཉི་མ་ཆེད་གཉེར་གྱིས་ཕེབས་པ་ལ་ཐུགས་
བཞེད་དང་མཐུན་པར་ཐོག་མར་སྐྱབས་འགྲོ་དང་སྲད་རྒྱུད་བླ་མའི་
རྣལ་འབྱོར་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ལུང་སོགས་དང། བདེ་མཆོག་
བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་ནས་བཟུང་ཁོང་བའང་བཀའ་ཆོས་གསན་
བཞེས་མཛད་ཅིང། སྒེར་གྱིས་བཀའ་ཆོས་འགའ་ཞུ་བ་མཛད་

[348]
མཆོག་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་དབུ་བཙུགས། ཕྱི་དྲོ་པཎ་ཆེན་ཡོངས་
འཛིན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་
ཐུའུ་བཀྭན་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་བཞི་ལ་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་བཀའ་
སྲུང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཆོས་རྒྱལ་ཡང་གསང་དུག་རི་ནག་པོའི་
རྗེས་གནང་བེའུ་བུམ་གྱི་ལུང་བཅས་དང་ཡུམ་ལྷ་མོ་འོད་ཆེན་
འབར་མའི་རྗེས་གནང་བཅས་དགྱེས་བཞིན་གནང། ཉེར་གསུམ་
ལ་སྔ་དྲོ་བསྐྱེད་རྫོགས་དང་ཕྱི་དྲོ་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་ཁྲིད། ཉེར་བཞི་ལ་
འཇིགས་བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་མཇུག་གྲུབ་ནས་ཐུའུ་བཀྭན་
རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་རྩ་ཚིག་གི་འགྲེལ་བ་སྙན་
བརྒྱུད་གསང་བའི་ལྡེ་མིག་གི་ལུང་བསྩལ། ཉེར་ལྔ་ནས་ཉིན་གསུམ་
ལ་རྣམ་སྲས་བཀའ་བཅོ་ལྔ་དང། ཉེར་བརྒྱད་ལ་མགོན་བཀའ་
བཅུ་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་ལས་བར་ཆད་ཀུན་སེལ་སོགས་བཞི་
དང། ཉེར་དགུ་ལ་བླ་མགོན་དབྱེར་མེད་སོགས་དྲུག་གནམ་
གང་ལ་་གོང་ས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྐུ་དོན་དུ་ཟི་ལིང་དུ་རིབ་
ཙམ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་བར་བརྟེན་ཕྱི་དྲོ་མགོན་པོ་དབང་རྒྱལ་གྱི་
རྗེས་གནང་གཅིག་པུ། ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་མགོན་
ལྗང་ཚེ་བདག་དང་མགོན་དཀར་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་རྗེས་གནང་
ཡོངས་རྫོགས་བསྩལ་ཏོ། །ཚེས་གཉིས་ལ་སྔ་དྲོ་དཔལ་ལྡན་གུར་

[349] གུར་ཁྲོ་བཅུས་བསྐོར་བ་རྡོ་རྗེ་
བྲག་རྫོང་མ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་གནང། ཕྱི་དྲོ་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་
འཁོར་ལོ་བཀའ་བབ་དགུ་ལྡན་གྱི་ཚེ་ཁྲིད་གཟབ་རྒྱས་བསྩལ། ཚེས་
གསུམ་ལ་སྔ་དྲོ་ཐུའུ་བཀྭན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་རྒྱལ་བོ་སྐུ་ལྔའི་
སྲོག་གཏད། དམ་ཅན་མགར་ནག་གི་སྲོག་གཏད། ཕྱི་དྲོ་སྤྱི་
ཆོས་ལ་སྒྲོལ་དཀར་ཚེ་ཁྲིད་ཀྱི་མཇུག་གྲུབ། ཚེས་བཞི་ལ་སྔ་དྲོ་ཨ་
ཀྱཱ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་གསོལ་བ་བཏབ་པར་ཉུང་འདུས་ལ་རྗེ་
ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་འཇིགས་བྱེད་རྩ་སྔགས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་སྒྲོན་མེའི་
སྣང་བའི་བཤད་ལུང་སྨིན་རྒྱས་དང་སྤྱི་ཆོས་ལ་རྗེའི་གསུང་སྟེང་
ནས་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཚེ་ཁྲིད། ཀུན་མཁྱེན་བར་བའི་ཡི་དམ་སྒྲུབ་སྐོར་
ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་གྱི་གསེར་གྱི་རྡོ་རྗེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚེ་ཁྲིད། ཚར་
ཆེན་གྱི་རྒྱུན་འཁྱེར་སྟེང་ནས་ཚེ་ཁྲིད་ཞག་བདུན་མའི་ཁྲིད། རྗེའི་
གསུང་སྟེང་ནས་འཇིགས་བྱེད་སེར་བོའི་ཚེ་ཁྲིད། ལྕང་སྐྱའི་གསུང་
སྟེང་ནས་སྲད་རྒྱུད་ཚེ་ཁྲིད་བཅས་བསྩལ། ཚེས་ལྔ་ལ་ཐུའུ་བཀྭན་
རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་
གཙོས་བླ་སྤྲུལ་ཧྲག་བསྡུས་ལ་མཁའ་སྤྱོད་མའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཁྲིད་ཀྱི་
དབུ་བཙུགས་ཤིང་
ར་བ་ནས་སྤྲོ་སངས་རྒྱས་པར་མཛད། ཚེས་དྲུག་ལ་སྔར་གྱི་བསྐྱེད་
རྫོགས་ཀྱི་འཕྲོ་དང་སྤྱི་ཆོས་ལ་འཇམ་དབྱངས་དཀར་བོའི་ལས་
[350] ཚེས་བདུན་ལ་མཁའ་སྤྱོད་བསྐྱེད་རྫོགས་
དང་སྤྱི་ཆོས་ལ་དབྱངས་ཅན་མ་དཀར་མོའི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིད་
གནང། ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཨ་ཀྱཱ་ཧོ་ཐོག་ཐུ། ཚ་ཀྭན་ཧོ་ཐོག་ཐུ་
གསེར་ཏོག་ནོ་མོ་ཧན་སོགས་ཀྱིས་སྔར་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་
ཁྱད་པར་རྒྱ་ཡག་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་ནན་ཆེར་གསོལ་བ་
བཏབ་པའི་ངོར་རིག་བྱེད་མའི་བེའུ་བུམ་གྱི་ཁྲིད། ཉིན་གུང་ཇ་
སག་བླ་མ་ཨོ་ཡོན་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་པའི་གཙོས་ཞབས་གྲས་སྤྱི་
ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་གདུགས་དཀར་བྱད་གྲོལ་དང་མཇུག་
ཏུ་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་ལུང་སོགས་འདོད་མོས་ལྟར་གྱི་རེ་
བ་བསྐང། ཚེས་དགུ་ལ་མཁའ་སྤྱོད་བསྐྱེད་རྫོགས་མཇུག་གྲུབ་
ནས་ཕྱི་དྲོ་བསྙེན་ཁྲིད་དང་དེ་སྐོར་གྱི་ལུང་འགའ་ཞིག་གནང་
ཚེས་བཅུ་ལ་ཞབས་ཞུ་བྱིངས་ནས་ཞུས་ངོར་ཚེ་དབང་འཆི་མེད་རྡོ་
རྗེའི་སྲོག་ཤིང་བཀའ་དྲིན་དུ་བསྐྱངས། ཕྱི་དྲོ་མི་ཉག་ཞབས་དྲུང་
ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་ངོར་ཇོ་བསྟོད་བརྒྱད་ཅུ་བ་དང་གཏམ་
རྒྱུད་རིན་ཆེན་འཕྲེང་མཛེས་ཀྱི་ལུང་གནང། ཚེས་བཅུ་གཅིག་
ཉིན་སྐུ་འབུམ་གཞུང་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་འདུ་ཁང་ཆེན་
མོར་གདན་དྲངས་ཏེ་བླ་མ་མཆོད་པ་དང་འབྲེལ་བར་མཁའ་འགྲོའི་
བརྟན་བཞུགས་ཚོགས་འཁོར་བཅས་རྒྱས་པར་མཛད། མཁན་པོ་
ལས་ཐོག་པ་མཚན་སྒྲོག་མཁན་ཆེན་གྱིས་མཎྜལ་བཤད་པ་ཞུས་ཤིང་

[351] ཚེས་བཅུ་གཉིས་
ལ་འཇམ་དབྱངས་སྒར་བ་ནས་
གཙོས་ཞབས་འབྲང་བ་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་ཉན་པ་རྣམས་བཅས་
ཀྱིས་བླ་མ་མཆོད་པ་ཚོགས་འཁོར་བཅས་བརྟན་བཞུགས་མཎྜལ་
འབུལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་དངོས་
འབུལ་རྒྱ་ཆེ་བ་བཅས་
ཀྱིས་མཎྜལ་བཤད་པ་གཟབ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ། སྐུ་ན་ཚོད་ཕྲ་ཡང་
འཇིགས་པ་དང་བག་ཚ་བ་མེད་པར་གསུང་གི་གདངས་མཐོ་ཞིང་
སྙན་ཅིང་འཇེབས་ལ་ཚིག་གི་གཅོད་མཚམས་ལེགས་པ་སོགས་ངོ་
མཚར་ཞིང་ཡིད་འཕྲོག་པ་མཛད་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིག་ནས་
མཆི་མ་བྱུང་བ་དང། ཡབ་རྗེ་དམ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐུགས་གཏིང་ནས་
དགྱེས་པའི་ཉམས་ཆེན་པོ་མཛད། ནང་སྒང་ལྷན་རྒྱས་ནས་ཡབ་
སྲས་གཉིས་ཆར་ལ་དཀར་སྤྲོ་རྒྱས་པར་བསྟར་ཐོག་
ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལ་གསན་བཞེས་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པ་ལ་ལེགས་
སོའི་མཇལ་དར་ཀྱང་ཕུལ། སླར་ཡང་ཡབ་རྗེ་དམ་པ་ཉིད་ནས་ཁ་
དར་ནང་མཛོད་ཅིག་
ནས་མཎྜལ་གྱི་བཤད་པ་ལེགས་པོ་མཛད་པར་མ་ཟད་མཁས་བཙུན་
བཟང་གསུམ། འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གང་ཐད་ནས་བསྟན་པ་

[352]
ཞལ་བཞེས་ཀྱི་བཀའ་ལན་བཟང་བོ་གནང། ཚེས་བཅུ་གསུམ་
ལ་ཡབ་རྗེ་ཉིད་ནས་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་ཁ་ཞུས་ཏེ་དབུས་རྫོང་དང་
འབྲེལ་བར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན། དངུལ་རྟ་རྨིག་མ་བཅོ་ལྔ་
གོས་བུབ་ལྔ། ཕྲུག་བུབ་ལྔ། བཞུགས་གདན། རྒྱབ་ཡོལ། ཁྲི་
ཁེབས། དཀར་ཡོལ་ཡུ་རིང། ཇ་ནག་བུབ་ལྔ། སོག་ཇ་བུབ་
ལྔ། སྤོས་བག་ཆ་ཉི་ཤུ། ཟུར་དུ་ཚེ་སྐུ་གཅིག་གྲྭ་ཞབས་སྤྱི་ལ་
དངུལ་རྡོ་ཚད་གཉིས། སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པའི་ཞལ་འདེབས་ལ་
དངུལ་སྒོར་ཉིས་བརྒྱ་འབུལ་བར་མཛད་ཅིང། ལྗགས་སྨིན་བཞེས་
སྤྲོ་ཡང་མཉམ་གནང་མཛད། ཕྱི་དྲོའི་ཆར་གཏམ་རྒྱུད་རིན་ཆེན་
འཕྲེང་མཛེས་ཀྱི་ལུང་རྫོགས་ནས་རྗེའི་གསང་རྣམ་སོགས་ལུང་ཕྲན་
མང་བོ་སོ་སོའི་འདོད་མོས་བཞིན་གནང། ཚེས་བཅུ་བཞི་ལ་ཐུའུ་
བཀྭན་སྐལ་བཟང་དམ་ཆོས་ཉི་མ་མཆོག་གིས་ཞུས་ངོར་མི་འཁྲུགས་
པ་ལྷ་དགུའི་དབང། སྒྲོལ་དཀར་འོད་ཟེར་དྲུག་སྤྲགས་མ་སོགས་
དང། ཚེས་བཅོ་ལྔར་གསེར་གདུང་ཆེན་མོར་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་
དང་བཅས་སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པའི་ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་སྨོན་སེམས་
དམ་བཅའ་ཅན་
སོགས་བླ་གྲྭ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ལྷག་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་
མཆོག་གི་ས་བོན་བརྟས་པར་མཛད་དེ། དེ་ནས་དགེ་ལྡན་

[353] སྐུ་འབུམ་ནས་མགོན་པོའི་གཏོར་
སྒྲུབ་བཙུགས་པའི་ཐེབས་སུ་དངུལ་རྡོ་ཚད་བཅུ་དང་དངུལ་སྒོར་
བརྒྱ་འཇོག་པ་གནང། ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལ་ཐིག་ལེ་བཅུ་དྲུག་གི་
དབང། ཚེས་བཅུ་བདུན་ལ་མཁའ་སྤྱོད་བྱིན་རླབས། དུར་ཁྲོད་
བདག་པོའི་རྗེས་གནང། བརྒྱ་རྩའི་ཁྲིད། ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་ཐུའུ་བཀྭན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་
དང་དེའི་རྗེས་གནང། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་དྲང་ངེས་ཟིན་
བྲིས་ཀྱི་ལུང་གནང། ཚེས་བཅུ་དགུ་ལ་སྔ་དྲོ་
ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་མགོན་བོ་སྙིང་ཞུགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། རིག་
བྱེད་མའི་བེའུ་བུམ་གྱི་མཇུག་གྲུབ། ཕྱི་དྲོ་ཞལ་བཞི་བ་དང་ལྷ་མོའི་
རྗེས་གནང་བསྩལ། ཉི་ཤུ་ལ་རྒྱ་རའི་ལྟ་ཁྲིད་དང་ལུང་ཁ་ཤས་
གནང། ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ལུང་གི་དབུ་བཙུགས། ཕྱི་དྲོ་

དར་སྲིད་དུ་རིང་བ་བཅས་ཕུལ། ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཉེར་གཅིག་ལ་
སྐུ་འབུམ་ནས་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང། དེ་སྐབས་ཀུན་གཟིགས་
པཎ་ཆེན་མཆོག་སྐུ་དངོས་དང། ཇ་སག་བླ་མ། ཡོངས་འཛིན་
རྣམ་གཉིས་སོགས་ཞབས་ཞུ་ཆེ་ཁག་རྣམས་འཇམ་དབྱངས་སྒར་
བར་ཕེབས་ནས་སྐུ་སྐྱེལ་མཛད་པ་སོགས་བཀུར་བཟོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་
མཛད། དེ་ནས་བླ་མ་ཆེ་ཁག་མང་བོ་དང་གོང་གི་ཞབས་ཞུ་ཐམས་

[354] སོག་པོ་ཝང་སོགས་ཆིབས་སྐྱེལ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་བཅས་
བསམ་གཏན་གླིང་དུ་ཕྱག་ཕེབས། ཉེར་གཉིས་ལ་སྔ་དྲོ་སྐྱབས་
འགྲོ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དང་དེ་ཀའི་འདུ་ཁང་དུ་དགེ་ལྡན་བསྟན་
འབར་མའི་ལུང་བསྩལ་ཏེ་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་འགྱེད་དང་སྤྱི་
འཇོག་ལ་དངུལ་སྒོར་བརྒྱ་དང་དངུལ་རྟ་རྨིག་མ་གཅིག་གོས་
ཕྲུག་ཇ་མར། གདན་སོགས་འཇོག་པར་གནང། ཕྱི་དྲོར་རྡི་
ཚར་ཕེབས། སྒྲོལ་དཀར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་གནང། དེའི་ཚེ་ཁྲིད། ལེགས་གསུང་ཀ་ལ་པིངྐའི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་ལུང་བཅས་
བསྩལ། ཉེར་གསུམ་ལ་ཞྭ་དམར་བླ་བྲང་དུ་ཕེབས་ནས་སྔ་དྲོ་སེང་
གདོང་མའི་རྗེས་གནང། ལོ་གྱོན་མའི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིད། དམ་
ཅན་སྲོག་གཏད། ཕྱི་དྲོ་དཔོན་ཚང་ནས་ཚེ་དབང་འཆི་མེད་རྡོ་
རྗེའི་སྲོག་ཤིང་བསྩལ། རྡི་ཚའི་དགོན་རྙིང་ལ་དངུལ་སྒོར་བཅོ་
ལྔ། དགོན་གསར་ལ་དངུལ་སྒོར་ཉེར་ལྔ་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་རྟེན་དུ་
འཇོག་པ་གནང། དཔོན་ཚང་ནས་ཞག་བཞུགས་དང་དེའི་གཞི་
གསར་ལ་རབ་གནས་གནང། ཉེར་བཞིར་བྱ་ཁྱུང་དུ་ཕེབས་པ་
དང་མཉམ་དུ་གསེར་གདུང་ཞིག་གསོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཨར་ཆོག་གསུང་
རྒྱུའི་སྙན་གསན་ཕུལ་ནས་བདུད་རྩི་འབབ་རྟགས་ཤིག་ཡོད་
གསུངས། ཉེར་ལྔ་ལ་ཨར་ཆོག་གནང་སྟེ་བུམ་སྒོ་བླངས་ནས་
གཟིགས་རྟོག་མཛད། ཞབས་ནས་བང་རིམ་གསུམ་ཙམ་བླང་

[355] དེ་ནས་ཨ་
ར་པ་ཙ་ནའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཏུ་ཞག་དྲུག་ཙམ་བཞུགས། ཉེར་དྲུག་ལ་
མཆོད་རྟེན་མདུན་དུ་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ་
ཉེར་བདུན་ལ་བླ་མ་ཞིག་གིས་ཞུས་ངོར་ཚེ་རབས་རྗེས་འཛིན་གྱི་
སྨོན་ཚིག་གསར་རྩོམ་མཛད། ཉེར་དགུ་ལ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་དམ་
རྟེན་ཐུབ་སྐུ། དངུལ་གྱི་གའུ་དང་དེའི་ནང་དུ་གདུང་རུས་ཐམས་
ཅད་ཚུད་པར་མཛད་ནས་མཆོད་རྟེན་གྱི་བུམ་ནང་དུ་བཞུགས་པར་
མཛད། བླ་གྲྭ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ལ་རྗེས་གནང་ཞིག་ཀྱང་བསྩལ། ཟླ་བ་
དགུ་བའི་ཚེས་གཅིག་ལ་ཉིད་རིན་པོ་ཆེས་གཙོས་བླ་གྲྭ་ཉེར་ལྔས་
རབ་གནས་རྟ་ཐོག་མ་གསུངས། དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་མཁའ་ལ་
འཇའ་ཚོན་ཤར་བ་དང་ཙན་དན་གྱི་སྡོང་བོ་ལ་མེ་ཏོག་དཀར་བོ་
སྐྱེས་པ་སོགས་ངོ་མཚར་བ་མང་དུ་བྱུང། ཚོགས་དབུས་སུ་དགའ་
ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད་གནང། མང་མང་གིས་སྒྲོལ་དཀར་བརྟན་
བཞུགས་ཕུལ་བར་མཇལ་ཁ་གནང། དགེ་འདུན་རེ་རེ་ལ་ཁྲོན་
གཉིས་རེའི་འགྱེད་ཕུལ། གསེར་གདུང་བཞེངས་ཐེབས་སུ་གསེར་
སྲང་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་དང་ཞོ་ལྔ། ཁྲོན་ལྔ་བརྒྱ། གདན་དཀར་
ཉི་ཤུ་ཐམ་པ། དངུལ་རྟ་རྨིག་མ་གཉིས་བཅས་གནང། ཚེས་
གཉིས་ལ་བྱ་ཁྱུང་ནས་ཆིབས་བསྒྱུར་ཏེ་རྩ་རིང་མོ་བརྒྱུད་ནས་ར་
རྫིར་ཕེབས། ཚེ་དབང་གནང། སྔོན་དཔོན་པོ་ཆེ་བ་ཞིག་གི་ཕ་

[356]
ཞུས་པར་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་འཕོ་བ་གསུང་བཞིན་པའི་སྐབས་ཁོ་དུས་
ལས་འདས་པས་ཐམས་ཅད་ཡ་མཚན་པར་གྱུར། དེ་ནས་ཀ་མདོ་
ལྷ་ཁང་སེར་བོ་རྣམས་བརྒྱུད་དེ་རྡོ་སྦིས་རྒྱ་ཚང་དུ་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་
བཞེངས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་གསོས་ཀྱི་ཐེབས་སུ་འབྲུ་བྲེ་ལྔ་བརྒྱ་
དང་དངུལ་སྒོར་བརྒྱ་གནང། ཚེས་བརྒྱད་ལ་སེ་ཆང་དུ་འབྱོར་
ཚེས་དགུ་ནས་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་ཅིག་གི་དབང་སྟ་གོན་དང་
བཅས་པ། འཇིགས་བྱེད་བསྙེན་ཆེན་གྱི་ཁྲིད། འཇམ་དཔལ་
མཚན་བརྗོད་ཀྱི་ལུང་སོགས་གནང་བ་དང། བྱམས་སྐུ་ལ་རབ་
གནས་མཛད། གོས་སྐུ་བཞེངས་ཐེབས་ལ་དངུལ་སྒོར་ཉིས་བརྒྱ་
དང་དགེ་འདུན་རེ་རེ་ལ་ཁྲོན་གཉིས་དང་ཁ་དར་རེ་གནང་
དཀྱིལ་འཁོར་དགོན་གྱི་དགེ་འདུན་རེ་རེ་ལ་ཁྲོན་རེ་དང་ཁ་དར་རེ་
གནང། ཚེས་བཅུ་གཅིག་ལ་ཆིབས་གོང་དུ་བཞེངས་ཏེ་བཅུ་གསུམ་
ལ་རང་དགོན་དུ་ཕྱག་ཕེབས་སོ། །
སྨྲས་པ། རྣམ་དག་ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་བརྒྱ་ཕྲག་གི། །
འབྲས་བུ་དུས་སུ་སྨིན་པའི་མཐུ་དཔུང་གིས། །སྙིགས་དུས་རྒུད་
པའི་སྨག་ཆེན་རབ་བཅོམ་སྟེ། །རྒྱལ་བསྟན་པད་ཚལ་བརྟས་
པའི་ངོ་མཚར་རྨད། །འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་མཛད་བཟང་སྔར་
རྒྱུན་བཞིན། །ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟར་ཆད་མེད་ཁྱད་པར་དུ། །

[357] །ཆད་མེད་བསྩལ་
བས་ཐུབ་པའི་གདུང་འཚོབ་གྱུར། །སྣང་མཐའ་མི་ཡི་ཟློས་གར་
པཎ་ཆེན་དང། །ཐུའུ་བཀྭན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་ཡང་སྤྲུལ་མཆོག་
བསྐལ་བཟང་དམ་ཆོས་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི། །ཆེ་བའི་བླ་སྤྲུལ་
ཀུན་གྱི་གཙུག་གི་ནོར། །ལུམ་བའི་དགའ་ཚལ་གཉིས་པ་བྱམས་
གླིང་སོགས། །ཆོས་སྡེ་དུ་མར་ཞབས་སྐྱེས་འཁོར་ལོའི་རྡུལ། །
བཀོད་དེ་རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པའི་ཆོས་འཁོར་གྱིས། །སྐྱེ་འགྲོ་དཔག་
མེད་འཁོར་བའི་འདམ་ལས་དྲངས། །གདུལ་བྱ་དབང་རྣོན་བདེ་
ཆེན་ས་ལ་བཀོད། །དབང་འབྲིང་ཞི་བའི་བདེ་ལ་རྣམ་པར་
བཀོད། །མ་སྨིན་པ་རྣམས་སྨིན་ལམ་ལ་བཀོད་དེ། །སྡུག་
བསྔལ་ཁུར་ཆེན་ཅན་རྣམས་དབུགས་དབྱུང་མཛད། །མདོར་ན་
ལྔ་བདོའི་སྨག་ཆེན་བཅོམ་དང་ལྷན། །རྫོགས་ལྡན་དུས་སྟོན་
དྲངས་ཏེ་སྙིགས་དུས་འདིར། །བློ་བཟང་གྲགས་པ་སླར་ཡང་
དངོས་བྱོན་བཞིན། །ཟབ་རྒྱས་མདོ་སྔགས་རིན་ཆེན་ཐང་མར་
བརྡལ། །ཞེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་རྗེ་
བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་རྣམ་
པར་ཐར་བ་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་
ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སླར་ཡང་སྐུ་འབུམ་ཕྱོགས་སུ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་
ཏེ་་པཎ་ཆེན་མཆོག་སོགས་སྣོད་ལྡན་རྣམས་ལ་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་

[358]
ཀྱི་སརྒ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་བའོ། །
བར་མ་ཆད་པར་མདོ་སྔགས་དམ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཕབ་པ་དང་
འདུ་ཁང་ཆེན་མོའི་གཙང་ཁང་སོགས་བསྐྲུན་པའི་སརྒ། འཇིགས་བྲལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མཆོག་གཞོམ་
མེད་བདེ་ཆེན་རྩེ་བརྒྱ་འབར་བ་ཡིས། །བདུད་བཞི་བཅོམ་ཏེ་
འཕྲིན་ལས་འོད་དཀར་གྱིས། །རྒྱ་མཚོའི་གོས་ཅན་ཁྱབ་མཛད་
ཞབས་ལ་འདུད། །དེ་ཡི་གསང་གསུམ་མཛད་པ་རླབས་པོ་ཆེ། །
ཐེག་གསུམ་འཕགས་པས་བརྗོད་ཀྱང་ཟད་མཐའ་བྲལ། །འོན་
ཀྱང་དེ་ལས་ཆུ་ཐིགས་ཙམ་ཞིག་ནི། །རང་གི་བསོད་ནམས་སྐལ་
བར་བརྗོད་པར་བྱ། །དེ་ནས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་་གོང་ས་སྐྱབས་
མགོན་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མདུན་དུ་མཇལ་འཕྲད་མཛད་
པར་ཕེབས། བཅུ་དགུ་ལ་ངག་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཁྲིད། ཉི་ཤུ་ལ་
གཅོད་ཁྲིད་སོགས་གནང། ཉེར་གཅིག་ལ་རྨད་བྱུང་ཐོས་བསམ་
གླིང་ལ་གྲྭ་ཇས་བསྙེན་བཀུར་ཞུས་ཐོག་དགེ་འདུན་རེ་རེའི་ཕྱག་ཏུ་
ཁྲོན་གསུམ་རེ་དང་ཁ་དར་རེ། གྲྭ་ཚང་གཞན་ལྔའི་དགེ་འདུན་རེ་
རེའི་ཕྱག་ཏུ་ཁྲོན་གཉིས་དང་ཁ་དར་བཅས་ཕུལ། ཉེར་གཉིས་ལ་
བསྒྲུབ་བྱ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་བསྙེན་པར་རྫོགས། དེའི་སྔ་དྲོ་མགར་རྩེ་ཨ་

[359] རི་ཁྲོད་བཞིའི་དགེ་འདུན་རྣམས་
ལའང་འགྱེད་སྔ་མ་ལྟར་གནང། ཟླ་བ་བཅུ་བའི་ཚེས་གཅིག་ལ་
གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང། གཉིས་ནས་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་
ཁྲིད་སྨིན་རྒྱས། ཚེས་བཞི་ལ་དགེ་ཚུལ་དང་རབ་བྱུང་བཞི་ཙམ་
བསྒྲུབས། ཚེས་བརྒྱད་ལ་རྗེའི་ལྷ་ཁང་ནང་དུ་དགེ་འདུན་པ་བཅོ་
ལྔ་ལ་འཚོ་འབུལ་གང་བཟང་ངོས་ལྟུང་བཤགས་ཕྱག་མཆོད་གསུང་
བཅུག་ཆོས་དཔལ་ཞིང་དུ་དགེ་འདུན་རེ་རེར་ཁྲོན་གསུམ་དང་
ཁ་དར་བཅས་ཀྱི་འགྱེད་གནང། དེའི་སེང་བར་ནས་སྐུ་འབུམ་གྲྭ་
རིགས་སྨད་སོག་ཅིག་གིས་ཞུས་ངོར་འཇམ་དབྱངས་སྒྲུབ་ཆོག་སྦྱིན་
སྲེག་དང་བཅས་པ་གསར་རྩོམ་གནང། དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་
ཞལ་ལུང་གི་ཁྲིད་ཀྱི་འཕྲོ་གསུངས་ནས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་མཇུག་གྲུབ་
བཅུ་དྲུག་ལ་དགེ་འདུན་དར་རྒྱས་ཚང་སོགས་གཞུང་རྒྱུགས་པ་
རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་རྒྱན་འཇུག་གཉིས་ཀྱི་ལུང་གནང། བཅུ་
བདུན་ལ་འཇིགས་བྱེད་སྟ་གོན་དང་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་
གནང་བསྩལ། ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་དབང། བཅུ་
དགུ་ལ་རྟ་མགྲིན་གྱི་དབང་དང་མགོན་པོ་དང་བག་ཙེ་གཉིས་ཀྱི་
རྗེས་གནང་བསྩལ། ཉི་ཤུ་ལ་ཀུན་རིག་གི་དབང་དང་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་
རྗེས་གནང་བསྩལ། ཉེར་གཅིག་ལ་ལྷ་མོའི་རྗེས་གནང། ཉེར་
གཉིས་ལ་སྨན་ཆོག་ཆེན་མོའི་ལུང་གནང། ཉེར་བརྒྱད་ལ་བརྒྱ་

[360] ཉེར་དགུ་ལ་འགྱང་རོ་ཆུང་ངུས་ཞུས་ངོར་དམ་ཅན་
དང་ཙེའུ་དམར་གཉིས་ཀྱི་སྲོག་གཏད་བསྩལ། དེའི་མཚན་མོར་
མཚན་ལམ་དུ་རྗེ་ཉིད་སྐུ་འབུམ་དུ་བཞུགས་ནས་ཁྲོ་བཅུའི་སྦྱིན་
སྲེག་ཅིག་གནང་བའི་མདུན་དུ་གྲོའི་སྐར་བའི་དཔོན་པོ་ཡོད་པ་
ཤར་གསུངས། གནམ་གང་ལ་་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་རྗེ་
ཉིད་ཀྱི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་ཕེབས་ནས་གསུང་འཕྲོས་གནང། ཟླ་བ་བཅུ་
གཅིག་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་གོང་ས་མཆོག་གིས་རྗེ་ཉིད་ནོར་འཛིན་ཕོ་
བྲང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་བཞིན་ཕེབས་ནས་གནས་ཆུང་སྐུ་རྟེན་
བབ་སྟེ་རྗེ་ཉིད་ལ་གསང་ལུང་མང་པོ་ཞུས། དེ་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་
ལམ་དུ་གནས་ཆུང་བརྩན་ཁང་དང་དཔོན་ཚང་གཉིས་ལ་ཕེབས་
ཚེས་གཉིས་ལ་དངུལ་རའི་དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སོགས་
བརྒྱད་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་འཇིགས་བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་དབུ་བཙུགས་
ཚེས་གསུམ་ལ་ཡང་གོང་ས་མཆོག་རྗེ་འདི་བའི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་
ཕེབས་ནས་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་ཞིག་གསོས་ཀྱི་
ཆེད་བཀའ་གྲོས་མཛད། ཚེས་ལྔ་ལ་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་དང་རྗེ་
འདིས་གཙོས་ཁོང་རྣམ་པ་འགས་གདུང་མདུན་ནས་ཟན་བསྒྱུར་
བར་བསྐྱར་གསོ་ལེགས་རྟགས་བབ། ཚེས་བདུན་ལ་སྐྱབས་མགོན་
མཆོག་ཡང་བསྐྱར་རྗེ་ཉིད་གྱི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་ཕེབས་པར་རྗེ་ཉིད་
ནས་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་ཞིག་གསོས་ཀྱི་ཁུར་བཞེས་རྒྱུ་ཞལ་གྱིས་

[361] ཡོངས་འཛིན་མཁས་དབང་དཀོན་མཆོག་བསམ་འགྲུབ་
ཚང་གིས་ཞུས་ངོར་སྒྲོལ་དཀར་ཐུང་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་གནང་
བསྩལ། ཚེས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དགུང་དུས་ནས་སྐུ་མཚམས་ལ་
བཞུགས། ཉེར་བཞིའི་དགུང་མོ་མཚན་ལམ་དུ་རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་ཀླུ་
ཆོག་ཏུ་ཕེབས་པའི་གདུགས་གསུམ་ཡོད་པར་སྣང་གསུངས་
དགུང་གྲངས་གྱ་གཉིས་པ་རབ་རྒྱལ་མེ་མོ་ཕག་གི་ལོའི་ཟླ་བ་
དང་བོའི་ཚེས་གཉིས་ལ་ཉེ་གནས་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ལ་རེབ་
ཀོང་ཤར་ཚང་ལ་ཁོང་ཉིད་མཇལ་འདོད་ཆེ་ཞིང། དེ་ཀའི་ལྕང་
ལུང་ཁྲི་རྒན་ཚང་ནས་ཡང་ཡང་གདན་འདྲེན་ཞུས་པར་བརྟེན་ལྭ་
མོ་བདེ་ཆེན་ལ་དང་བོར་བསྐྱོད་དུས་རོང་བོ་དགོན་ཆེན་དུ་འགྲོ་
འདུན་ཡོད་ཀྱང་དེ་སྐབས་རྨི་ལམ་དུ་ལུང་བ་སུམ་མདོ་ཞིག་ན་ཁང་
བ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་ཁོ་བསྡད་འདུག་ལྕང་ལུང་ཁྲི་རྒན་
ཡང་དེར་བཞུགས་ཡོད་པར་གྲྭ་བ་ཞིག་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་
འབྲི་བཞིན་པ་གསལ་བར་མཐོང་ལ་རིམ་གྱིས་མི་གསལ་བར་སོང་
སྟེ་ཁོང་དང་ཐིག་གཉིས་ཀྱི་བར་བྲག་རྡོ་ཞིག་གིས་ཆོད་པ་ཤར་
གསུངས། བྲག་དེ་ཕྱིས་ཤེལ་དགོན་ན་ཡོད་འདུག་དེའི་སྟབས་
མཇལ་མ་ཐུབ་གསུངས། ཚེས་བདུན་གྱི་དགུང་མོ་མཚན་ལམ་དུ་
སྐྱབས་མགོན་གོང་མར་ཁང་ཆུང་ཞིག་གི་ནང་ནས་མཇལ་བར་
ཐུགས་ཅུང་མ་དགྱེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་དག་པའི་རྡོ་རྗེ་ཟེར་བའི་གྲྭ་བ་

[362]
མཛུབ་ཀྱི་བར་ནས་རིལ་བུ་མང་བོ་འཐོར་བ་ཁོང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་ཏུ་
བབ། དེ་རྗེས་ཐུགས་དགྱེས་ཉམས་མཛད་ནས་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་
གསུང་འཕྲོས་གནང་བ་ཤར་གསུངས། ཚེས་བརྒྱད་ལ་་ཀུན་
གཟིགས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱག་ཡིག་ཕེབས་པ་ལ་
ཐུགས་དགྱེས་པ་ཆེར་མཛད། ཉེར་ལྔའི་ཉིན་ཐུའུ་བཀྭན་ཧོ་ཐོག་
ཐུ་ཁོང་གི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་ཕེབས་ནས་མཇལ་ཕྲད་ཞུས། ཟླ་བ་
གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ཞབས་དྲུང་གིས་
ཞུས་ངོར་འཇམ་ལུགས་ཚེ་དབང། ཚེས་གཉིས་ལ་མི་གཡོ་བ་
དཀར་སྔོན་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། མི་གཡོ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་
ཀྱི་ལུང། ཚེས་གསུམ་ལ་རྒྱུད་སྟོད་དགེ་རྒན་སོགས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་
འཇིགས་བྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་ཀྱི་འཕྲོ་གསུངས། ཚེས་བརྒྱད་
ལ་བྱ་ཁྱུང་གཞུང་ནས་གསེར་གདུང་ནང་དུ་བཞུགས་རྒྱུར་རྗེ་ཉིད་
ཀྱི་འདྲ་སྐུ་བཞེངས་པའི་གཟུངས་གཞུག་ལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་དཔེ་འགྲེལ་
བ་དོན་གསལ་གནང། ཚེས་དགུ་ལ་འདུ་ཁང་ཆེན་མོར་ཞིག་
གསོས་ཀྱི་ཆེད་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་དང་འབྲེལ་བར་ལག་གི་བླ་
བསྐོས། ཚེས་བཅུ་ལ་ཤིང་གཅོད་པའི་མགོ་ཚུགས། ཐུའུ་བཀྭན་
རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་ངོར་མཁའ་སྤྱོད་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་བྱིན་རླབས། བཅུ་
གཅིག་ལ་ལྟོ་འཕྱེའི་ཐིག་བཏབ། རྗེ་ཉིད་ཕེབས་ནས་ཆོ་ག་

[363] གདུང་མདུན་དང་མགོན་ཁང་གཉིས་ལ་མཆོད་མེ་དང་
ཁ་དར་ཕུལ་ཏེ་སྙན་གསན་ཕུལ། ཕྱིར་གཟིམ་ཁང་དུ་ཕེབས་
ནས་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་གསུངས། ཁྲོས་ནག་གི་རྗེས་གནང་བསྩལ་
ཚེས་བཅུ་གཉིས་ལ་ཞལ་གདོང་སྙན་ཅན་དང་བག་ཙེ་གཉིས་ཀྱི་
རྗེས་གནང་བསྩལ། ཚེས་བཅུ་གསུམ་ལ་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང་བསྩལ་
ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་རྡོ་རམས་པ་བཀྲ་ཤིས་ཉི་མས་ཞུས་ངོར་དགའ་
ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་བཅུ་བདུན་ལ་ལྭ་མོའི་ཞབས་
དྲུང་དཀར་བོས་ཞུས་ངོར་ཞལ་གྱིས་བེའུ་བུམ་གྱི་ལུང་གི་དབུ་
བཙུགས། ཚེས་བཅུ་དགུ་ལ་རྒྱུད་སྟོད་དགེ་རྒན་གྱིས་ཞུས་ངོར་རྟ་
མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་དང་ཕྱག་རྡོར་གཏུམ་ཆེན། དམ་ཅན་སེང་ཞོན་
རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། འགའ་ཞིག་གིས་ཞུས་ངོར་རིགས་
གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང་བསྩལ། ཉི་ཤུ་ནས་སྨད་སོགས་སྨོན་
ལམ་གྱིས་ཞུས་ངོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་དབང་
ཉེར་གཅིག་ལ་ཐུབ་པ་དམ་ཚིག་གསུམ་བཀོད་ཀྱི་དབང་བཅས་
བསྩལ། ཉེར་གཉིས་ལ་བདེ་ཆེན་ཨ་ལགས་ཤིག་གིས་ཞུས་ངོར་
བསྙེན་རྫོགས་དང་དགེ་ཚུལ་ཁ་ཤས་བསྒྲུབས། ཉེར་བདུན་ལ་བཀྲ་
ཤིས་ཉི་མས་ཞུས་ངོར་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མའི་ཁྲིད་གནང། ཟླ་
བ་གཉིས་པ་རྗེས་མའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སྨད་སོགས་ཅིག་གིས་ཞུས་ངོར་
བརྒྱ་རྩའི་ཁྲིད་གནང། ཚེས་གཉིས་ལ་གཅོད་དབང་གནང་

[364] འཁོར་
ཆེན། མགོན་པོ། ཆོས་རྒྱལ། ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་
ལོ་གྱོན་མའི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིད། ཚེས་བདུན་ནས་བློ་སྦྱོང་ཉི་མའི་
འོད་ཟེར་གྱི་ཁྲིད། ཚེས་བཅུ་གཅིག་ནས་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་ཞིག་
གསོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྐུ་མཚམས་ལ་བཞུགས་ཏེ་སྒྲོལ་མའི་མཎྜལ་བཞི་
བ་ཉིན་གསུམ། མགོན་པོ་གནས་ཆུང་གཉིས་ཉི་མ་རེ་རེ་ལ་གསུངས་
ནས་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལ་སྐུ་མཚམས་གྲོལ། ཚེས་བཅུ་བདུན་ལ་སྔ་དྲོ་
ཟི་ལེན་བློ་བཟང་ཚེ་དབང་ཚང་ཕེབས་ནས་་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་
སྐུ་ཁམས་མ་བདེ་བར་ཡོད་པས་རྗེ་ཉིད་ངེས་པར་ཕེབས་དགོས་ཞུས་
པར་བརྟེན་ནོར་འཛིན་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་ཏེ་གོང་ས་མཆོག་ལ་རྣམ་
འཇོམས་བྱབས་ཁྲུས་ཕུལ་ཞིང་དྲུག་ཅུ་བ་གསུངས། ཉེར་གཅིག་
ལ་དུང་བདེ་བླ་མ་བཀའ་འགྱུར་བས་ཞུས་ངོར་འཇིགས་བྱེད་སེར་
བོའི་ཚེ་ཁྲིད་བསྩལ། ཉེར་གསུམ་ལ་སྔ་དྲོ་ནོར་འཛིན་ཕོ་བྲང་དུ་
ཕེབས་ནས་གདོན་ཚོགས་དགུ་མ་དང། དྲུག་ཅུ་བ། ཆ་
བཞི་རྣམས་གསུངས་ཏེ་ཕྱིར་ཕེབས། ཡང་གདན་འདྲེན་པ་ཡོང་
ནས་ཕེབས་དུས་་གོང་ས་མཆོག་ཞལ་མ་འཚོ་བར་ཞིང་གཞན་དུ་
གཤེགས་ཚར། ཉེར་བཞི་ལ་བླ་བྲང་ནས་རྗེ་ཉིད་གདན་དྲངས་པ་
བཞིན་ཕེབས་ཏེ་དགེ་བཤེས་རྣམ་པ་བཞི་དང་བཅས་འཇིགས་བྱེད་
བདག་འཇུག་གསུངས་ནས་ཐུགས་དགོངས་རྫོགས་པའི་ཞལ་འདོན་

[365] དགོངས་རྫོགས་ལ་ཕྲུག་གཉིས། གོས་
ཆེན་གཅིག་དངུལ་རྟ་རྨིག་མ་གཅིག་བཅས་འབུལ་གནང་
མཛད། མྱུར་འབྱོན་གསོལ་འདེབས་ལྗགས་རྩོམ་མཛད། ཟླ་བ་
འདིའི་བཅུ་གཅིག་ནས་ཉིན་རེར་ས་ཙྪ་ལྔ་དང། སྒྲོལ་དཀར་གྱི་
སྐུ་འདྲ་ཉེར་གཅིག་ཐུབ་སྐུ་བདུན་རེ་ཕྱག་དཔར་གནང་རྒྱུའི་
མགོ་བཙུགས། ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་གསུམ་ལ་་སྐྱབས་མགོན་
མཆོག་གི་སྐུ་གདུང་ཞུགས་ཕེབས་ཀྱི་མགོན་དུ་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་
ཕེབས་ནས་སྐུ་གདུང་བསྲེག་ཆོག་གསུངས། ཚེས་དྲུག་ལ་སྔར་
གསེར་ཏོག་ཚང་ནས་ཞུས་པའི་དུས་འཁོར་བསྟོད་པའི་འགྲེལ་བ་
ལྗགས་རྩོམ་གྲུབ། ཟམ་ཚ་ཧོ་ཐོག་ཐུས་ཞུས་ངོར་བླ་མའི་བཀའ་
དྲིན་དྲན་པའི་གདུང་དབྱངས་གསུང་རྩོམ་གནང། ཚེས་བདུན་
ལ་དམ་ཆོས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་སྐྱབས་འགྲོའི་ཁྲིད། ཚེས་བརྒྱད་ལ་
བཟོད་པ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་ངོར་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་དབང། ཚེས་བཅུ་
གཅིག་ནས་རྡོ་རམས་པ་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་དང་དམ་ཆོས་གཉིས་
ཀྱིས་ཞུས་ངོར་བླ་མཆོད་ཕྱག་ཆེན་སྦྲགས་པའི་ཁྲིད། ཚེས་བཅོ་ལྔ་
ལ་བསྙེན་རྫོགས་དྲུག་ཅུ་ཙམ་དང་དགེ་ཚུལ་བཞི་བཅུ་བསྒྲུབས་
ཚེས་བཅུ་དགུའི་ཉིན་མཚན་ལམ་དུ་རྗེ་ཉིད་ཁང་བ་གཞན་ཞིག་ན་
ཡོད་པར་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་ཡིན་སྙམ་
པ་ཡོད་ཀྱང་སྐུ་ལ་བལྟས་ན་ཡིན་མིན་མི་ཤེས་པ་ལ་འདིར་ཤོག་

[366]
གཞི་འདི་བར་རིགས་རྒྱུད་དཀོན་གི་ཡིན་ན་གསུངས། གཞན་
གཉིས་ཁོང་གིས་མ་གསུངས། ཉེར་ལྔ་ལ་སྨད་སོག་ཅིག་གིས་ཞུས་
ངོར་བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་བའི་སྟ་གོན་དང་ཉེར་དྲུག་ལ་དེའི་དབང་
ཉེར་བདུན་ལ་དྲིལ་བུ་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་དབང། ཉེར་བརྒྱད་ལ་ཞི་བ་
ནམ་མཁའ་སྒོ་འབྱེད། ཉེར་དགུ་ལ་ཁྲོས་ནག་གི་དབང་བཅས་
གནང། བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་དང་ཟི་ལེན་ཚང། སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་
པོ་བཅས་ཀྱིས་ཞུས་ཤིང་སླར་ཡང་རྒྱུད་སྟོད་ཚོགས་འདུས་ཞུས་པ་
བཞིན་་གོང་ས་མཆོག་གི་གསང་རྣམ་ལྗགས་རྩོམ་གྱི་དབུ་བཙུགས་
ཟླ་བ་བཞི་བའི་ཚེས་གཅིག་ལ་བརྒྱ་རྩའི་ཁྲིད། ཚེས་དྲུག་བདུན་
གཉིས་ལ་ནོམ་ཆི་མཁན་པོས་ཞུས་ངོར་གསོལ་མཆོད་དམ་རོལ་མཚོ་
གསུང་རྩོམ་མཛད། ཚེས་བརྒྱད་ལ་གསང་རྣམ་ལྗགས་རྩོམ་གྲུབ་
སྟེ་ཕྱག་མཛོད་ཚང་ཕེབས་ནས་ཡར་གདན་འདྲེན་ཞུས། བཅུ་
གསུམ་ནས་མུ་ཏོ་སྤྲུལ་བའི་སྐུས་ཞུས་ངོར་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་
གི་ཁྲིད། བཅོ་ལྔའི་ཉིན་བསྙེན་རྫོགས་དྲུག་ཅུ་ཙམ་དང་དགེ་ཚུལ་
བཞི་བཅུ་བསྒྲུབས། བཅུ་དྲུག་ནས་དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་
མཚོས་ཞུས་ངོར་ལྟ་ཁྲིད་དྲན་པ་བཞི་ལྡན་གྱི་ཁྲིད་གཟབ་རྒྱས་
གནང། བཅོ་བརྒྱད་ལ་མཁས་དབང་ཡོངས་འཛིན་དཀོན་མཆོག་
བསམ་འགྲུབ་པས་ཞུས་ངོར་རྒྱ་རའི་ལྟ་ཁྲིད་དང་སྐྱབས་མགོན་

[367]
རྣམས་ཀྱི་ལུང་གནང། བཅུ་དགུའི་ནམ་མ་ལངས་ཙམ་ན་མཚན་
ལམ་དུ་་གོང་ས་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་
གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་ཕུལ་ཁོང་ཉིད་ལ་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་
བ་ཤར་གསུངས། ཉིན་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་དུ་སྐུ་གཟུགས་ཅུང་མ་བདེ་
བར་ཡོད་པ་ཐུགས་བསྐྱེད་མཛད་འཕྲིན་དེའི་མཐུས་མྱུར་དུ་དྭངས་
སོང། དེའི་ཉིན་ཞུ་བ་པོ་མེད་ཀྱང་གདན་ས་འདིར་ཡོད་ན་ལེགས་
གསུངས་ནས་བ་སོའི་ལྟ་ཁྲིད་བསྩལ། དེ་ནས་ཟླ་བ་རྗེས་མའི་ཚེས་
ཀྱི་བར་རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ས་བོན་བསྒྲིགས། ཟླ་བ་ལྔ་བའི་
ཚེས་གཅིག་ལ་ལྡེ་ཆུང་བ་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་གྲུབ་རྒྱལ་ཚེ་
དབང་བསྩལ། ཚེས་བཞི་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་ལྔ་ཙམ་རབ་བྱུང་དང་དགེ་
ཚུལ་ལ་བཀོད། ཚེས་བཅུ་གཅིག་ལ་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་གི་རྗེས་
གནང་དང་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་གསང་རྣམ་གྱི་ལུང་གནང་
ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་དཔའ་རིས་པ་ཚང་དང་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་གཉིས་
ཀྱིས་ཞུས་ངོར་བདེ་ལམ་གྱི་ཁྲིད་གནང་བ་ཉེར་གཅིག་ལ་གྲུབ། ཉེར་
གཉིས་ལ་འཕོ་ཁྲིད་གནང། ཉེར་བཞི་ནས་རྒྱུད་སྨད་འདུས་སྤྱིས་
ཞུས་ངོར་ཆོས་སྤྱོད་རབ་གསལ་གྱི་ལུང་གནང། ཉེར་བདུན་ནས་
ཞུ་བ་པོ་དེའི་ངོར་བསྐྱེད་རིམ་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་བཤད་ལུང་
གནང། ཉེར་བརྒྱད་ལ་འདུ་ཁང་ཕུག་གི་བྱམས་མགོན་མདུན་གྱི་

[368]
གཞུག་ལ་བརྒྱད་སྟོང་བ་དང་་པཎ་ཆེན་སྐུ་གོང་མའི་ཕྱག་ནས་
ཕེབས་པའི་རྟེན་འདུས་ལ་རྟ་བྱས་པའི་འཇིམ་པར་པཎ་ཆེན་དེ་
ཉིད་ཀྱི་འདྲ་དཔར་དང། སྟོན་པའི་སྐུ། པཎ་ཆེན་འདི་བའི་
ཕྱག་ཚ་དང། ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་ཚ་སྟོན་པའི་སྐུ་བཅས་རྟེན་
སྣ་མང་བོ་བཞུགས་སུ་གསོལ། ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཚེས་གསུམ་ལ་
བསྐྱེད་རིམ་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་བཤད་ལུང་མཇུག་གྲུབ། ཚེས་
བཞི་ལ་དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་ནང་ནས་གྲྭ་ཚང་
དེ་དང་སློབ་མ་བྱིངས་ནས་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ། ཚེས་དྲུག་ལ་
གོང་ས་མཆོག་གིས་ཕུལ་བའི་རྫ་ཁོག་དང་སྟག་གེ་གོང་མ་ཚང་གི་
གསོལ་ཏོག་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་གཏེར་རྫས་ཀྱིས་བཀང་སྟེ་མགོན་
ཁང་བྱམས་པའི་ཁྲི་ནང་དུ་གཏེར་དུ་སྦས། ཚེས་བཅུ་གཅིག་
ཉིན་མགོན་ཁང་གི་མགོན་ཆོས་འཇིགས་གསུམ་བཞུགས་ས་སྤོར་
ཆེད་སྙན་དར་ཕུལ། ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ནས་གསོ་རིག་གཞན་ཕན་
གླིང་གི་འདུས་སྤྱིས་ཞུས་ངོར་རྗེའི་ལྷ་ཁང་ནས་རྟ་མགྲིན་པདྨ་གར་
དབང་གི་དབང་སྟ་གོན་དང་བཅས་པ། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་
སྨན་བླ། མི་འཁྲུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང། རིགས་གསུམ་སྤྱི་
སྒྲུབ། མགོན་ཆོས། ཞང་བློན་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བཅས་བསྩལ་
བ་ཉེར་གསུམ་ལ་གྲུབ། ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་ཁོང་རང་

[369] རྗེ་ཡབ་
སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་ཚར་གཅིག་བཅས་ཀུན་མཁྱེན་གོང་
མའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཁྲི་ནང་དུ་བཞུགས། ཚེས་བརྒྱད་ལ་
བསྒྲུབ་བྱ་གསུམ་བསྙེན་རྫོགས་བསྒྲུབས། ཚེས་བཅུ་བཞི་ལ་སྨད་
སོག་བློ་གྲོས་ཉི་མས་ཞུས་ངོར་མཁའ་སྤྱོད་བྱིན་རླབས། བཅོ་ལྔ་ལ་
སྐུ་ལྔའི་སྲོག་གཏད། བཅུ་དྲུག་ལ་བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔ་
བཅུ་བདུན་ལ་བདེ་མཆོག་ལུས་དཀྱིལ། བཅོ་བརྒྱད་ལ་མཁའ་
སྤྱོད་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད། བཅུ་དགུ་ལ་བོད་གཞུང་མི་དྲག་ཅིག་
གིས་ཞུས་ངོར་ཚེ་དབང། ཕྱི་དྲོ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་འཕྲོ་གསུངས་
ཉེར་བརྒྱད་ལ་མཚན་ལམ་དུ་ཁོང་ས་ཕྱོགས་མི་ཤེས་པ་ཞིག་ཏུ་
བཞུགས་ཡོད་པར་བལྟས་ཚོད་ལ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་རྒྱུ་ལ་
བསམ་ངོར་སྐྱབས་མགོན་ཡིན་སྙམ། ཞབས་ཞུ་འགའ་འདུག་ཀྱང་
གླིང་སྤྲུལ་སོགས་མིན་འདུག་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་ཉིད་ཧ་ཅང་ཆུང་ཞིང་
མཚོ་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་གི་ཁར་ན་བཟའ་དང་སྐུ་
འདྲ་ཞིག་བཀྲུ་བཞིན་ཕར་ཕེབས་ཚུར་ཕེབས་བྱས་ནས་བཞུགས་
འདུག་མཚོ་དེའི་ནང་ན་ཁ་དོག་མི་འདྲ་བའི་མཚོ་སྣ་ལྔ་དབུས་
དང་ཕྱོགས་བཞིར་ཡོད། མཚོ་དེའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྐུ་འབུམ་དང་བླ་བྲང་
གི་བར་གྱི་ས་ཁྱོན་ལྟ་བུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ནང་དུ་འདོན་ཡོན་ལྔ་སོགས་
མཁོ་དགུའི་དཔལ་འབྱོར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གཏམས་འདུག་

[370]
རྨིས། ཁོང་གི་ཐུགས་ལ་སྐྱབས་མགོན་ཡང་སྤྲུལ་འཁྲུངས་པ་ཨེ་
ཡིན་སྙམ་ཡང་ཟླ་བ་དྲུག་ལས་མ་སོང་བས་མིན་རྒྱུ་རེད། ཅེས་ཉེ་
གནས་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ལ་གསུངས། ཉེར་དགུ་ནས་འཆམ་
པ་གྲྭ་ཚང་གིས་ཞུས་ངོར་སྟ་གོན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་འཇིགས་བྱེད་
དཔའ་ཅིག་གི་དབང། ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང་བཅས་
ཉིན་གཉིས་ལ་བསྩལ། ཟླ་བ་དགུ་བའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སྨད་སོག་སུ་
ཉིད་པ་ཞིག་གིས་ཞུས་ངོར་འཇམ་ལུགས་ཚེ་དབང། སྟག་ཕུའི་སྒྲོལ་
མ་ཕྱི་ནང་གཉིས། ཚེས་གསུམ་ལ་འཁའ་སྤྱོད་མའི་སྔགས་བཏུའི་
རྗེས་གནང་བསྩལ། ཚེས་བཅུ་ལ་ཚོགས་ཆེན་མགོན་ཁང་དུ་ཕེབས་
ནས་མགོན་ཆོས་འཇིགས་གསུམ་ལ་ན་བཟའ་ཕུལ། འདུ་ཁང་རྩེའི་
རྒྱ་ཕིབས་ཀྱི་དབུར་རྡོ་རྗེ་དང་བུམ་པ་བཙུགས། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་
ས་གཞན་གྱི་གྲྭ་བ་འགའ་ལ་བསྙེན་རྫོགས་བསྒྲུབས། ཉེར་གཉིས་
ལའང་བསྒྲུབ་བྱ་འགའ་ལ་བསྙེན་རྫོགས་གཞི་སྒྲུབ་གནང། ཟླ་
བ་བཅུ་བའི་ཚེས་གཅིག་ལ་ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བའི་སྐུ་གདུང་
མཆོད་རྟེན་གསར་བཞེངས་ལ་བཀྲ་ཤིས་སྙེ་མའི་སྟེང་ནས་རབ་
གནས་ཉིན་གང་མང་གནང། ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཐོས་བསམ་གླིང་ལ་
གྲྭ་ཇ་བཏང། འདི་ཡན་ལ་གྲྭ་ཇ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་བཏང་ཞེས་
བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་ལ་གསུངས། གྲྭ་ཚང་གཞན་ལ་ཡང་དེ་

[371] ཚེས་
བཅུ་ནས་སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་ལ་སྨན་གྱི་རྒྱུད་ཆུང་གསུམ་གྱི་ལུང་
གནང། དེ་ཉིན་ནས་དགེ་བཤེས་རྣམ་པ་བདུན་ལ་གསང་འདུས་
བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་ཀྱི་དབུ་བཙུགས། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་བསྒྲུབ་
བྱ་བཅུ་བསྙེན་པར་རྫོགས། ཉེར་གཉིས་ལ་རྟགས་རིགས་འཛིན་
གྲྭའི་བླ་མ་འགྱང་རོ་དང་སྐྱོར་དཔོན་བློ་གྲོས་གཉིས་ཀྱིས་ཞུས་ངོར་
གཞུང་རྒྱུགས་པ་རྣམས་ལ་རྒྱན་འཇུག་གི་ལུང་གནང། ཉེར་
གསུམ་ལ་དངུལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེ་བ། ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་འབག་སྐུ་
ཆེ་བ། ཟངས་རྐོང་རག་རྐོང་ཆེ་བ་གཉིས་བཅས་གླིང་ཚང་ལ་
བསྐུར་ཏེ་གསང་སྔགས་ཆོས་རྫོང་དུ་འཇོག་པ་གནང། ཟླ་བ་བཅུ་
གཅིག་པའི་ཚེས་གསུམ་ལ་གསང་འདུས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་མཇུག་
གྲུབ། ཚེས་བཞིའི་སྔ་དྲོར་ཆ་ཧར་དཔལ་ལྡན་འོད་ཟེར་གྱིས་ཞུས་
ངོར་འཇིགས་བྱེད་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྲིད་གནང། ཕྱི་དྲོ་ནས་
སྐུ་མཚམས་ལ་བཞུགས། ཚེས་བཅུ་གཉིས་ལ་ལྭ་མོའི་ཞབས་དྲུང་
ཚང་གི་ལོ་སར་འབུལ་མི་ཡོང། བཅོ་ལྔར་ལྭ་མོའི་ཞབས་དྲུང་ཚང་
ལ་མགོན་ཆོས་འཇིགས་གསུམ་གྱི་ཞལ་ཐང་གསུམ་དང་དངུལ་གྱི་
མཆོད་རྟེན་བཅས་གནང། སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གི་ཡང་སྤྲུལ་
མྱུར་ཕེབས་ཆེད་ཐུགས་བརྟག་གནང་བའི་རིམ་གྲོ་ཡིག་ཚང་ལ་
གནང། ཕྱོགས་གང་དུ་འཚོལ་དགོས་ཀྱི་གློག་འཕྲིན་ལྷ་སར་

[372] མཚོ་སྔོན་འདབ་བཞིའི་བླ་མ་བེ་རུ་ཚང་གི་ཡང་སྤྲུལ་
ཐུགས་བརྟག་བཅད་དོ། །
སྨྲས་པ། མཁྱེན་དང་བརྩེ་བའི་རླུང་གི་ཤིང་རྟ་ལས། །དམ་
ཆོས་བདུད་རྩིའི་ཆར་ཆེན་ཆད་མེད་པ། །རིས་མེད་གདུལ་བྱའི་
ཤེས་རྒྱུད་ཞིང་ས་ལ། །སྙོམ་པར་ཕབ་པས་བདེ་དགེའི་ལོ་ཏོག་
བསྐྲུན། །ཐུགས་བསྐྱེད་དོན་ཞགས་རྣོན་པོས་ཉེར་བཟུང་བའི་
འཕྲིན་ལས་མེ་ན་ཀ་ཡི་ངོ་མཚར་གྱིས། །དཔྱོད་ལྡན་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་
ཀྱི་ཡིད་བྱེད་དག་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པའི་འཕྲུལ་དེ་མངོན་དུ་
གྱུར། །ཀུན་མཁྱེན་བླ་མ་དངོས་སུ་བྱོན་པ་བཞིན། །མདོ་
སྔགས་འཆད་སྤེལ་བསྟན་པའི་སྲོག་རྩ་བཟུང། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་
རྟེན་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ། །གཙུག་ལག་གཙང་ཁང་རིན་ཆེན་རི་བོ་
བསྐྲུན། །རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་དོན་འཁྲུལ་མེད་ཨར་ཆོག་དང། །
རབ་གནས་གཏོར་མ་སྦྱིན་སྲེག་འཕྲུལ་འཁོར་སོགས། །ཞི་རྒྱས་
དབང་དྲག་ལས་ཀྱི་སྒོ་ཕྱེས་ནས། །ཐུབ་བསྟན་རྫོགས་ལྡན་གསར་
བའི་དཔལ་ལ་བཀོད། །ཅེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་ཡོངས་སུ་
གྲགས་པ་རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་
བོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་
མ་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བར་མ་ཆད་པར་མདོ་སྔགས་དམ་ཆོས་
ཀྱི་ཆར་ཕབ་པ་དང། འདུ་ཁང་ཆེན་མོའི་གཙང་ཁང་སོགས་

[373] །
གཞན་ཕན་འབའ་ཞིག་མཛད་ཅིང་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་སརྒ་
འཇིགས་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །མཐའ་དག་
རྒུད་མུན་བསལ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །འཕྲིན་ལས་འོད་དཀར་
འབར་བའི་གཟི་བྱིན་གྱིས། །ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་སྤེལ་བའི་མགོན་
དེར་འདུད། །གང་གི་མཐུན་སྣང་མཛད་འཕྲིན་རྒྱ་མཚོ་ལས། །
རང་བློ་ཀུ་ཤའི་རྩེ་ལ་ཅུང་ཆགས་པ། །སྐལ་མཉམ་གྲོགས་པོ་དག་
ལ་བསང་གཏོར་དུ། །སླར་ཡང་འབུལ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཞུགས་
སོ། །དེ་ནས་དེའི་སྔོན་ཞིག་ནས་ཕྱག་དཔེ་རྣམས་སྐུ་གདུང་མཆོད་
རྟེན་ཁྲི་ནང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་དང། སྐུ་གསུང་ཐུགས་
རྟེན་རྣམས་ཀྱང་དགོན་པ་སོ་སོར་གནང་བཀྲམ་སོགས་ཀྱི་གསུང་
ཉམས་དང་བཀའ་ཆོས་གསུང་བཤད་སོགས་ཀྱང་སྔར་དང་མི་འདྲ་
བས་ཡུན་རིང་མི་བཞུགས་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་ཀྱང་སྐུ་བསྙུན་སོགས་
ཡོད་པའི་མཛད་པ་མི་སྟོན་ཡང་ལོ་དེའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཟླ་
དཀྱིལ་ཞིག་ནས་སྐུ་སྙུང་ཅུང་ཟད་བཞེས་པའི་རྣམ་པ་བསྟན། ཟླ་
དེའི་ཉི་ཤུའི་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར་སྨད་སོགས་རྣམ་རྒྱལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་
ཚོགས། དགེ་བདུན་རྒྱ་མཚོ་གསུམ་སྐུ་མདུན་དུ་བོས་ནས་ངེད་ལ་

[374]
སྐྱབས་མགོན་འདི་བར་ཕུལ་ཡང་རེ་ཞིག་ཉིད་ཀྱིས་བསྣམ་ན་ཞེས་
མ་བཞེས་པ་འདི་རེད་ཅེས་དེ་རྣམས་ལ་བསྟན་ཏེ་འཕྲོར་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་ལ་འབུལ་དགོས་ཚུལ་དང། པཎ་ཆེན་སྐུ་སྔ་ཕྱིའི་ཕྱག་
ནས་འོངས་པའི་འབུལ་བ་རྣམས་གོ་རིམ་ལྟར་གྱི་ཡི་གེ་ཟུར་གསལ་
བཞིན་ཕྱག་ཏུ་འཕྲོད་ངེས་ཞིག་དང། གཞན་བྱ་གཞག་ཐམས་
ཅད་གསུང་བཀོད་མང་བོ་ཞིག་ཕེབས་པ་ལ་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་ངུ་
ངག་དང་བཅས་དེ་འདྲ་གསུང་མི་ཉན་ཞབས་བརྟན་གང་དགོས་
བསྒྲུབ་ནས་སྐུ་གཟུགས་མྱུར་དྭངས་སོགས་ཞབས་པད་བརྟན་རྒྱུ་
ཁོང་མཁྱེན་ཞེས་ནན་ཆེར་བྱས་ནས་ཞུས་པར་ཞལ་ལན་ཕྱིར་
ཕེབས་ལ་ང་ལ་རང་དབང་ཡོད་ན་འདུག་འདོད་ལོས་ཡོད་མོད་
རང་དབང་མེད། འོན་ཀྱང་སྐྱབས་མགོན་འདི་བས་མཆོད་རྟེན་
ས་སྒང་ནས་བླ་མ་དགེ་བཤེས་དུ་མ་བཅས་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་
གནང་ཞིང་བརྒྱད་སྟོང་བ་གསུང་བཅུག་པ་ལ་དགོས་པ་ཞིག་དང་
རྒྱུ་མཚན་རེ་ཡོད་རྒྱུ་རེད་མོད་སོགས་དགོངས་གཞི་ཅན་གྱི་གསུང་
མང་ཙམ་ཕེབས་ནས་ཞབས་རིམ་སྒྲུབ་ན་ཅི་ནུས་བསྒྲུབ་ཆོག་
གསུངས། དེ་ནས་ཐམས་ཅད་རྟབ་རྟབ་པོར་གྱུར་ཏེ་བླ་བྲང་ཕྱག་
མཛོད་གཙོས་ཞལ་སློབ་རྒན་པ་འགའ་སྐུ་མདུན་དུ་བཅར་ནས་སྤྱི་
སྒེར་གྱི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མ་གདུང་ཡུས་དང་བཅས་ཞབས་པད་བརྟན་

[375] ཞབས་བརྟན་
ཅི་འདྲ་དགོས་ནའང་བསྒྲུབ་ཅེས་ཞུས་པར་ཞལ་ནས་དགོན་འདིར་
ལོ་རེ་བཞིན་རྒྱལ་འགོང། དམ་སྲི། བྱད་ཕུར་སོགས་ཇེ་ཐུ་རེད་
དེའི་བཟློག་ཐབས་ལ་གདུགས་དཀར། དམིགས་བརྩེ་མ། སངས་
རྒྱས་བསྟན་འབར་མ་གསུམ་གལ་ཆེ་བས་སྒྲུབས་གསུངས། བླ་མ་
གཞན་ལ་ཞུས་པར་མཁའ་འགྲོའི་བསུ་བཟློག་སོགས་ཞབས་རིམ་
མང་དུ་ཕེབས། དེ་ནས་ཚོགས་ཆེན། གྲྭ་ཚང་སོ་སོ། སློབ་མ་
རྣམས་ཟུར་འཚོགས་ཀྱིས་ཞབས་རིམ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད། ཚོགས་
ཆེན་གྱིས་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་བར་ཞལ་ལན་དུ་ཀུན་མཁྱེན་མཆོག་
གི་ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་གྱིས་གཙོ་བོ་དགོན་པ་འདི་ཡིན་ཚུལ་
གསུངས་ནས་བླ་མ་དགེ་བཤེས་སུ་ཡིན་ཡང་འདིར་བཞུགས་ནས་
ཆོས་འཆད་ཉན་འགྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་ལ་ཀུན་གྱིས་ཐུགས་
ཁུར་ཆེ་བཞེས་དགོས་ཚུལ་སོགས་གསུང་གནད་ཅན་མང་དུ་ཕེབས་
ཀྱང་དངོས་གཞིའི་ཞལ་ལན་དེ་ཙམ་མི་གསལ། ཉེར་གཅིག་གི་
མཚན་ལམ་དུ་སྨད་རྒྱུད་དབང་གི་སྟ་གོན་གྱི་གྲ་སྒྲིག་ཡང་ཡང་བྱས་
ཀྱང་ལེགས་པོ་མ་བྱུང་བས་བཞག་ནས་ཉེ་གནས་ལ་བརྡ་བྱས་པའི་
ཉམས་ཤར་གསུངས། ཉེར་གཉིས་ཀྱི་སྔ་དྲོར་གུས་སློབ་བྱིངས་
ནས་སྒྲོལ་དཀར་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་ཞིང་དེ་ནས་བཟུང་ཞབས་
བརྟན་ཉིན་མཚན་བར་མ་ཆད་པར་བསྒྲུབས། ཉེར་གསུམ་སྔ་

[376] གུང་ཚིགས་ལ་
གྲྭ་ཚང་དྲུག་གི་དགེ་འདུན་པ་རེ་རེའི་ཕྱག་ཏུ་ཁྲོན་གསུམ་རེ་དང་ཁ་
དར་དཀར་བོ་རེ་འབུལ་བར་མཛད། ཞལ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་
དགག་བྱས་སྟོང་བ་ཡིན་ཚེ་ངས་ལུས་ཀྱི་འཁྲུགས་འདི་ཡང་དེར་
ཐལ་བས་མེད་པར་འགྱུར་གསུངས། ཉེར་ལྔའི་ཉིན་ཉེ་གནས་
དགེ་འདུན་མངགས་ཏེ་སློབ་མ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཚོས་ཞབས་བརྟན་
སྒྲུབ་རྒྱུ་མཚམས་བྱས་ན་བཟང། དེ་རིང་གླང་བརྟག་ནི་རེད་
རྒྱ་ཚོ་ཡིན་ན་ལོ་འགོ་གཟུག་པ་ཡིན་པས་དེའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་
ཞབས་བརྟན་མཚམས་བྱོས། སྐྱབས་མགོན་གོང་མས་སྒྲ་མི་སྙན་
ན་ཚེ་སྟོང་སྟེ། །ཞེས་པ་དྲངས་ནས་ཚེ་རིང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་སྔ་
ཕྱི་མང་བོ་བསྒྲིགས་པར་མཛད། རྗེ་ཞང་སྟོན་པས་ཀྱང་འཇམ་
ལུགས་ཚེ་ཆོག་སོགས་གནང་སྟེ་ཚེ་རིང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་བསྒྲིགས་པ་
སོགས་ཀྱིས་ང་ལ་སྐྱོན་མེད་ཐམས་ཅད་ཐུགས་བདེ་མོ་གནོངས་ཞེས་
གསུངས་ཕེབས་
དགུང་གྲངས་གྱ་གསུམ་པ་རབ་རྒྱལ་ས་ཕོ་བྱི་བའི་ལོའི་ཟླ་བ་
དང་བོའི་ཚེས་གཅིག་གི་སྔ་དྲོར་དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་གིས་
བརྟན་བཞུགས་ཕུལ། དེ་ཉིན་ནས་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་
འགྱུར་དག་ཚར་སྒྲུབ་པ་ཚེས་གསུམ་ལ་གྲུབ་སྟེ་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྫས་
སྟེང་ནས་འཚོ་འབུལ་གང་ཟབ་གནང། ་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་

[377]
ཞབས་འབྲང་བཅས་དང། གདན་ས་ཆེན་པོ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་
གླིང་ནས་བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་མི་ཉག་ཚང་གཙོས་འདུས་སྤྱི་
བཅས་ཕེབས་ནས། ་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱག་ཡིག་
བཅས་བཞུགས་དགོས་ཀྱི་ཞུ་བ་ནན་ཆེར་ཕུལ། ཞལ་ནས་པཎ་
ཆེན་འདི་བ་སྐུ་གོང་མ་འཁྲུལ་མེད་རེད། མདང་སྐུ་གོང་མ་ཕེབས་
ཁོང་གི་ཆོས་སྐྱོང་ཡང་མང་བོ་ཕེབས། ཁྱད་པར་བསྭེ་ཁྲབ་པ་
ཕེབས་པ་རྨིས་གསུངས། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས་ངས་ནད་གཞི་འདི་
རྐྱེན་དབང་གིས་རེད་ཅེས་ཡང་ཡང་གསུངས་ཀྱང་རྐྱེན་ཅི་ཡིན་
གསལ་ཁ་བཏོད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་སྙམ་སྟེ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དང། སྐུ་
འབུམ་གྱིས་དྲག་ཞན་ཀུན་གྱིས་གདན་ས་ཕན་ཚུན་གྱི་གནས་ཆུང་
སྐུ་རྟེན་ཕབ་པ། བླ་མ་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྟག་ཞུ་བ་སོགས་
བརྩོན་པ་ཧུར་བསྐྱེད་དེ་འབད་ཀྱང་ཁོ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་མ་བྱུང་
འོན་ཀྱང་རྗེ་ཉིད་དང་པཎ་ཆེན་མཆོག་གི་གསུང་དང། ཆོས་སྐྱོང་
སྐུ་བབས་ཀྱི་ལུང་བསྟན་རྣམས་ཀྱི་བབ་ལ་དཔག་ན་དམ་སྲིའི་
འཕྲུལ་འདྲ། འོན་ཀྱང་སྔར་ཁོང་གི་ཞལ་གསུང་ལ་སྔར་སྐྱབས་
མགོན་གོང་མར་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཚེ་དབང་ཞིག་ཞུས། སྐྱབས་མགོན་
ཁོང་གི་ཞལ་ནས་དེ་རིང་དོན་འགྲུབ་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་མར་ལོ་
ཞིག་ཁྱེར་བྱུང་བས་མར་ནི་ཚེ་རྫས་ཡིན། ཁྱེད་ཚེ་རིང་རྒྱུ་རེད་

[378]
བཞི་ཡིན་གསུངས་ཞེས་གསུངས། འདི་སྐབས་དགུང་གྲངས་གྱ་
གསུམ་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་ལ་བརྟན་བཞུགས་སྐབས་ཀྱི་ཞལ་ལན་སོགས་
ལ་དཔག་ན་དེ་སྐབས་རྒྱལ་འགོང་དམ་སྲི་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་སྲིད་
ལ་ཤིན་ཏུ་གནོད་པ་བཟློག་ཆེད་དང་སྐུ་ཚེའི་ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ཡོད་
པ་དེ་དགོན་སྡེ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་སོགས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཆུ་བོ་འཕེལ་
ཕྱིར་བསྔོ་བ་མཛད་པ་ཡིན་ལགས་ཏེ་སྔོན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་བའི་དུས་སུ་ཕེབས་མོད་གྱ་གཅིག་ལ་སྐུ་འདའ་
ཚུལ་བསྟན་ཏེ་སྐུ་ཚེའི་ལྷག་མ་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་ཆེད་དུ་བསྔོ་བར་
མཛད་པ་དང་འདྲ་བར་གནང་བའོ། །ཟླ་བ་དེའི་ཚེས་བརྒྱད་ཀྱི་
སྔ་དྲོར་པཎ་ཆེན་གཞུང། སྐུ་འབུམ་གཞུང། བླ་བྲང་ཚོགས་
ཆེན་བཅས་ཐུན་མོང་ནས་གནས་བཅུའི་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་
ཞལ་གསུང་ཕྱིར་ཕེབས་ལ་སྤྱི་སྒེར་གྱི་བསྟན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་དགེ་
འདུན་གྱི་སྡེ་ལ་རག་ལས་ཚུལ། དེ་ཐུགས་མཐུན་ཁྲིམས་གཙང་
ངོས་འཆད་ཉན་བཤད་སྒྲུབ་འགྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་སྔར་རྒྱུན་ལྟར་
གནས་པ་ལ་རག་ལས་ཚུལ་ལུང་འདྲེན་མང་བོ་དང་བཅས་གསུངས་
ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་བསྣམས་ན་རིམ་གྱིས་སྐྱེད་ཐོན་ཡོང་
ཞེས་ཐུགས་གསོ་ཡང་གནང། འདི་སྐབས་ཤིག་མཚན་མོ་ཞིག་ལ་
དཔོན་པོ་སངས་རྒྱས་ལ་གདུགས་དཀར་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་

[379]
ཞིང་འྡིའང་མི་འདྲ་བ་རེད། ང་དྲི་མེད་ཞིང་ཚོར་སོང་ཐ་
གསུངས་པ་སོགས་དག་པའི་སྣང་བ་འབྱམས་ཀླས་པ་ཟུར་ཙམ་
གསུངས། ཞབས་བརྟན་རིམ་གྲོ་བར་མ་ཆད་པར་སྒྲུབ་བཞིན་པ་
ཉིད་ནས་ཡང་ཡང་མཚམས་བྱོས་གསུངས་པར་བརྟེན་བཅོ་ལྔའི་སྔ་
དྲོར་ཐམས་ཅད་ལ་གོས་དར་རེ་ཕུལ་ནས་ཞབས་རིམ་སྒྲུབ་པ་
མཚམས་བྱས། བཅུ་བདུན་ཉིན་ཡུལ་ཕྱོགས་སྤྱི་ལ་སྟེང་གདོན་
གྱིས་མི་ཚུགས་ཆེད་སློབ་མ་བརྒྱད་ལ་གཟའ་ཡུམ་ཉིན་བདུན་སྒྲུབ་
བཅུག་སྟེ་གྲུབ་རྗེས་བུམ་ཆུ་གྲྭ་ཚང་ཐམས་ཅད་དང་གྲོང་བ་རྣམས་
ལའང་འགྲེམས་པར་མཛད། ཉེར་ལྔ་ནས་སླར་ཡང་རྟ་མགྲིན་བྱེ་
བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡིག་བརྒྱ། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་
པ་སོགས་མང་བོ་བསྒྲུབས། ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཞིར་བླ་མ་
དགེ་བཤེས་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བདེ་མཆོག་དཀར་བོའི་ཚེ་སྒྲུབ་
གསུངས་ཏེ་ཚེས་ལྔའི་ཞོགས་ཁར་སློབ་མ་སྤྱི་ནས་བདེ་མཆོག་དཀར་
བོའི་སྒོ་ནས་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་བར་ཞལ་གསུང་ལེགས་པར་
གནང་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞལ་མཇལ་གནང། གཞན་ཞབས་བརྟན་
དམིགས་བསལ་ཅན་རྣམས་སྐབས་སྐབས་སུ་བསྒྲུབས། ཟླ་དེའི་
ཉེར་དྲུག་ལ་་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་སྐུ་འབུམ་ལ་གདན་
དྲངས་ན་ཉེས་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་གསུངས་པ་བཞིན་སྐུ་ཞབས་གསོལ་

[380] ནག་ཉའི་
བར་དུ་སྐུ་འབུམ་དུ་འབྱོར་ན་སྐུ་ལ་སྐྱོན་མེད་ཅེས་ཆོས་སྐྱོང་བསྭེ་
ཁྲབ་པ་སྐུ་བབ་ནས་གསུང་ཚུལ་བཅས་གདན་འདྲེན་ཞུ་བ་ནན་ཆེ་
མོད། བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་རང་གི་ཡིག་ཚང་གཙོས་བླ་གྲྭ་ཐམས་ཅད་
ནས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་བབ་སོགས་སྤྱི་སྒེར་གང་ལ་བསམ་ཀྱང་
ཕེབས་འོས་མིན་ཚུལ་ཨུ་ཚུགས་མཐར་སྐྱེལ་གྱིས་ཞུས། རྗེ་ཉིད་
ནས་ཀུན་མཁྱེན་གདུང་མདུན་ནས་ཟན་བསྒྱུར་ན་་གོང་ས་པཎ་
ཆེན་མཆོག་དང་གདན་ས་ཕན་ཚུན་ལ་གནོད་འགལ་མེད་ཚུལ་ཀྱི་
གསུང་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གནང། པཎ་ཆེན་མཆོག་གི་ཡོངས་འཛིན་
རིན་པོ་ཆེས་གཙོས་ཞབས་གྲས་རྣམས་དང་སྐུ་འབུམ་གྱི་མི་སྣ། བླ་
བྲང་ཡིག་ཚང་དང་བླ་གྲྭ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐུགས་འདུན་རྩེ་གཅིག་
པས་ཟན་བསྒྱུར་བས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་འདིར་བཞུགས་རྒྱུ་བབས་
ནས་བཞུགས་རྒྱུ་ཐག་བཅས། དེའི་སྐབས་ཤིན་ཏུ་ཡིག་ཚང་གི་མི་
ཆེན་རྣམས་གཟིམ་ཁང་སྒོར་ཕེབས་བསྙུན་འདྲི་ཞུས་པར་ཐམས་
ཅད་སྐུ་མདུན་དུ་ཤོག་གསུངས་པ་བཞིན་སྐུ་མདུན་དུ་བཅར་བ་
ན། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངའི་ལུས་རྒས་ཁོག་འདི་ལ་ཅིག་ལྟོས་
གསུངས། དེ་ནི་དོན་ལ་སྐུ་མི་བཞུགས་པའི་བརྡ་བསྟན་འདུག་ཟླ་
བ་གསུམ་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་བབ་རིམ་ལྷོད་དུ་
སོང་སྟེ་ཚེས་གཉིས་ནས་གསུང་མི་འབྱོན། ཞལ་གྱི་མདངས་

[381]
ཡུལ་ལས་འདས། དེ་སྐབས་ཡང་བདེ་མཆོག་སྙིང་བོ་ཡི་གེ་བདུན་
པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་གསུང་བའི་ཉམས་མདུན་ན་ཡོད་པ་རྣམས་
ཀྱིས་ཚོར། སྔ་ཕྱིར་ཞབས་རིམ་བསྒྲུབས་པ་ནི། གདན་ས་རང་
ནས་གདུགས་རིང་ཤ་སྟག་འབུམ་གཉིས་སྟོང་གསུམ་ཉིས་བརྒྱ། ཚེ་
གཟུངས་ས་ཡ་དགུ་དང་བརྒྱད་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་སུམ་སྟོང། རྣམ་རྒྱལ་
གཟུངས་རིང་བྱེ་བ་གཅིག་དང་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་གཅིག་ཁྲི་
བརྒྱད་དང་སུམ་བརྒྱ། སྒྲོལ་དཀར་སྙིང་བོ་བྱེ་བ་བཞི་དང་ས་ཡ་
བཞི་དྲུག་འབུམ་དྲུག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ། སྨན་བླ་རིང་ཐུང་གཉིས་
བསྡོམས་ན་བཞི་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ཉི་ཤུ། ཡ་མ་རཱ་ཛ་བྱེ་བ་གཉིས་
ཁྲོ་བཅུ་བྱེ་བ་གཉིས་དང་དྲུག་འབུམ། སེང་གདོང་མ་བྱེ་བ་གཅིག་
ས་ཡ་གཅིག་འབུམ་གཅིག་ཁྲི་བརྒྱད་སུམ་བརྒྱ། དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་
བཟླས་པ་བྱེ་བ་གཉིས་འབུམ་གཅིག་ཡིག་བརྒྱ་ས་ཡ་གཅིག་དང་
བདུན་ཁྲི་བདུན་སྟོང། དམིགས་བརྩེ་མ་ས་ཡ་གཅིག་དང་ཉིས་
འབུམ་ཆིག་ཁྲི་དྲུག་སྟོང། གནས་བཅུ་སུམ་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་
ཤེར་སྙིང་ཆིག་འབུམ་ལྔ་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ། སྒྲོལ་མ་ཆིག་འབུམ་
དྲུག་ཁྲི། རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་སྔགས་འབུམ་རེ། ཐུགས་
བཞེད་འགྲུབ་པའི་སྨོན་ཚིག་ཁྲི་གཅིག་སྟོང་གཉིས། སངས་རྒྱས་
བསྟན་འབར་མ་སུམ་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ། དགེ་ལྡན་བསྟན་

[382] བཀའ་ཐང་བསྡུས་པ་ཁྲི་གཅིག་
སྟོང་ཉིད་ལེའུ་ཁྲི་གཅིག་ལོ་གྱོན་མ་ས་ཡ་གཅིག་དང་སུམ་འབུམ་
སུམ་ཁྲི། མྱུར་མཛད་མ་ཆིག་ཁྲི། མྱུང་གནས་སུམ་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱད་
བརྒྱ་ང་བརྒྱད། ཚེ་ཐར་ལྔ་སྟོང་དང་བརྒྱ་དང་བཅུ་གསུམ་
བཟང་སྤྱོད་ཆིག་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང་བརྒྱ། ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་
གྱི་གསོལ་འདེབས་ཁྲི་གཅིག་ས་བཅུ་མ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གསུམ་
མདོ་སྡུད་པ་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ། རྣམ་རྒྱལ་སྟོང་མཆོད་ལན་གསུམ་
རྟ་མགྲིན་བྱེ་བ་གཅིག་དང་ས་ཡ་བཞི་དང་བརྒྱད་འབུམ་ཆིག་
སྟོང། རབ་གནས་སུམ་བརྒྱ། ཁྲུས་གསོལ་སུམ་བརྒྱ། བགེགས་
མཐར་བྱེད་ལྔ་ཁྲི་ལྔ་སྟོང། སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བའི་གསོལ་འདེབས་ཆིག་
འབུམ་བརྒྱད་ཁྲི། སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཚེ་གཟུངས་སུམ་སྟོང། འཆི་
མེད་རྔ་སྒྲ་ཚར་བརྒྱ། འཇིགས་བྱེད་ལྷོ་སྒོ་ཚར་བརྒྱ། གསང་
འདུས་ལྷོ་སྒོ་ཚར་སུམ་བརྒྱ། མགོན་ཆོས་གཉིས་གྱི་བསྐང་བཤགས་
ཆིག་ཁྲི་བརྒྱད་བརྒྱ། དྲུག་ཅུ་བ་སྟོང། སྒྲོལ་བསྟོད་སུམ་སྟོང་
བདུན་བརྒྱ། མཁྱེན་བརྩེ་དྲི་མེད་མ་སྟོང་གཅིག་རྣམ་འཇོམས་
གཟུངས་རིང་སུམ་འབུམ་ཆིག་ཁྲི། མ་ཎི་བྱེ་བ་དགུ་ས་ཡ་གཉིས་
འབུམ་བདུན། སྐྱབས་འགྲོ་ས་ཡ་དྲུག་འབུམ་དགུ། ལྟུང་
བཤགས་ཁྲི། མཎྜལ་ལྔ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང། ཕྱག་བྱེ་བ། འཇམ་
དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཚར་ལྔ་བརྒྱ། སྒྲོལ་དཀར་སྦྱིན་སྲེག་ཚར་

[383] འཇིགས་བྱེད་སྦྱིན་སྲེག་རྟ་མགྲིན་སྦྱིན་སྲེག་མཁའ་
འགྲོའི་བསུ་བཟློག་རྣམས་ལན་བཞི་རེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
ཡིག་བརྒྱ་འབུམ་གཅིག་བརྒྱད་སྟོང་བ་ཚར་བརྒྱ་དང་སོ་བདུན་
ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཟུངས་རིང་ཆིག་འབུམ་བདུན་ཁྲི། ཧ་རི་ནི་
ས་བྱེ་བ་གཉིས་དང་ས་ཡ་བརྒྱད། བདེ་མཆོག་རྐང་བརྒྱད་ཁྲི་
རྩ་སྔགས་སུམ་ཁྲི། ཨོཾ་གསུམ་མ་སུམ་ཁྲི། ཤཱ་ས་ན་འབུམ་གཅིག་
བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་ཚར་ལྔ་བརྒྱ། བཀའ་འགྱུར་དག་ཚར་གཅིག་
བཅས་ཞབས་བརྟན་གཏོས་ཆེ་བ་བླ་སྤྱི་གཞུང་གསུམ། གྲྭ་ཚང་
དྲུག་རི་ཁྲོད་པ་རྣམས་དང་སློབ་མ་ཟུར་འཚོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་
ཐམས་ཅད་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་མྱུར་དྭངས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྒྲུབས་
པ་ཡིན་ནའང་རྗེ་ཉིད་ནས་ཐུབ་བསྟན་སྤྱི་དང་ཡང་སྒོས་དགེ་ལྡན་
རིང་ལུགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་དང་མཁའ་ཁྱབ་སྐྱེ་རྒུའི་ཆེད་དུ་
བསྔོ་བར་མཛད་པ་ནི་གསུང་སྔ་ཕྱི་དག་ལས་གསལ་ཞིང། བརྟན་
བཞུགས་ཀྱང་ཡང་ཡང་ཕུལ་ཀྱང་ཐུགས་དགོངས་གཞན་དུ་གཏད་
པ་བཟློག་ཏུ་མེད་པར་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་བདུན་གྱི་ནམ་གུང་མ་
ལོངས་ཙམ་ལ་མཁའ་སྤྱོད་ཆོས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དུ་གཤེགས། རྗེ་ཉིད་
ནས་སྔར་ཞལ་གསུང་ལ་རབ་བྱུང་ན་གདུང་ཞུན་ཕེབས་ཚར་གྱི་
བར་དང་མིན་ཡང་ཉིན་ཁ་ཤས་ལ་གསང་རྒྱ་གྱིས་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་
དང་བཅས་གསུངས་པ་བཞིན་ཉིན་གཉིས་ཙམ་ལ་གསང་རྒྱ་བྱས་

[384]
ནས་མཆོད་ཚོགས་རབ་འབྱམས་སྤྲོས་ཏེ་རྒྱུད་སྡེ་གོང་འོག་གི་དཀྱིལ་
འཁོར་སོ་སོའི་ཞལ་ཕྱེས་ནས་བདག་འཇུག་ལེན་པ་སོགས་ཆོ་ག་
ཆོས་སྤྱོད། གཞུང་ཆེན་དུ་མ་སྐྱོར་སྦྱང། གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་གདུང་
མདུན་བཅས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དད་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་ཐུགས་
དགོངས་རྫོགས་པའི་ཐབས་ལ་ཉིན་མཚན་འཁོར་མར་བརྩོན་པ་
ཆེར་བསྐྱེད། ཉིན་བདུན་གྱི་མཐར་རྒྱུད་སྡེ་ནས་གསུངས་པའི་
ཐུགས་དམ་གྲོལ་རྟགས་རྣམས་ཏེ་བྱང་སེམས་དཀར་དམར་བབ་པ་
སོགས་བྱུང། རྗེ་ཉིད་ནས་དགུང་གྲངས་ལྔ་བཅུའི་ནང་ཞིག་ལ་
དུར་སའི་གོང་དུ་ས་དཔྱད་གནང་སྟེ་ངོ་མཚར་བའི་ས་དབོན་པོ་
སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་བའི་ས་དེར་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་
ནམ་མ་ལང་ཙམ་ལ་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་གདན་དྲངས་ཏེ་བྱ་སྦྱིན་
གནང་ཞིང་གདུང་རུས་རྣམས་ཞུགས་ལ་ཕུལ་ནས་ཆ་ཚང་བ་ཕྱིར་
ལ་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་ལ་གྲྭ་ཚང་དྲུག་གིས་གདུགས་རྒྱལ་མཚན་
མཆོད་རོལ་སྣ་ཚོགས་བཅས་སེར་འཕྲེང་བྱས་ཏེ་གཟིམ་ཁང་དུ་
བཞུགས་སུ་གསོལ། དེ་མ་ཐག་གྲྭ་ཚང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གདུང་
མདུན་དང་མཇལ་ཁ་ཞུས། ཉེ་གནས་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱག་
རྫས་རྣམས་ཆུད་མི་འཛད་ཅིང་ཐུགས་དགོངས་རྫོགས་ཐབས་སུ་
དམིགས་ཏེ་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དང་བླ་བྲང་

[385]
བཞི་བཅུ་རྩ་གྲངས་ལ་ཇ་ཐུག་འགྱེད་ཕོག་སོགས་བསྙེན་བཀུར་
གཟབ་རྒྱས་ཞུས། ་ཀུན་གཟིགས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་པཎ་ཆེན་
མཆོག་གི་གཙོས་མདོ་སྨད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་ཕལ་ཆེ་བར་བབ་དང་བསྟུན་
ངོས་འབུལ་བ་ཚན་གྲངས་བཅས་ཕུལ་བ་སོགས་ཐུགས་ཟག་མེད་ཀྱི་
དགོངས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཐབས་ལ་འབད་
བརྩོན་ལྷུར་བླངས་པ་དང། ཕྱག་རྫས་འཕྲོ་མ་དག་གིས་འདུ་ཁང་
སྟེང་འོག་གི་ཁྱམས་བཅས་གསེར་ཚོན་གྱིས་སྤྲས་པ་དང་རྗེ་ཉིད་
ཞལ་བཞུགས་དུས་བདག་ལ་ལཉྪ་འབྲི་དགོས་ཀྱི་བཀའ་གསུང་སྤྱི་
བོར་བབ་པ་བཞིན་གཙང་ཁང་དུ་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་གསུང་བཀོད་
བཞིན་དྲི་མེད་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་གཟུངས་སོགས་བྲིས་པ་དང། འདུ་
ཁང་སྟེང་དུ་བཟང་སྤྱོད་སོགས་དང། ཁྱམས་སུ་ཆོས་སྐྱོང་སོ་
སོའི་སྔགས་བཅས་འབྲི་བའི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་སྐལ་བ་ཐོབ་
གཞན་ཡང་ཉེ་གནས་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བཟང་གོས་ཀྱི་མཆོད་རྫས་
འདུ་ཁང་གང་བ་ཕུལ་བ་དང་ཕྱག་རྫས་འཕྲོ་མ་དང་གཞན་དད་
ལྡན་གྱི་རྒྱལ་བློན་དང་སྦྱིན་བདག་སློབ་མ་སོགས་ཀྱིས་ཞལ་འདེབས་
བྱུང་བའི་དངུལ་འབོར་ཆེན་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་ཆེ་བ་དངུལ་ཤོག་
སྲབ་རྡུང་མ་ཡིན་པར་དངུལ་པགས་ཤིན་ཏུ་འཐུག་པོ་སོགས་འགྲོ་
སོང་གང་ཆེ་གནང་བ་དང། བྱུར་སྤོས་གཡང་ཊི་མུ་མེན་སོགས་

[386]
ཏེ་གདུང་རུས་དང་སྐུ་བ་ལ་སོགས་གཟུངས་གཞུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པ་འབུལ་སྒྲུབ་གནང་ནས་གསོ་རིག་གཞན་ཕན་གླིང་གི་འདུ་ཁང་
ཕུག་གི་གཙང་ཁང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་དཀར་ཆག་ལོགས་སུ་
ཡོད་དོ། །
སྨྲས་པ། ཐུབ་པའི་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་བདེ་སྐྱིད་དཔལ། །
སྣུམ་ཟད་མར་མེ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ན། །རྒྱལ་ཀུན་འཕྲིན་ལས་
ཡོངས་འདུ་ལྗོན་པ་ལས། །རིན་ཆེན་ཆར་གྱིས་རྫོགས་ལྡན་གསར་
བ་བསྐྲུན། །དེ་ལྟ་ནའང་དབྱིངས་ཀྱི་འོད་པོ་ཆེ། །དུས་སུ་ཆུ་
ལྷའི་པང་དུ་འཇུག་པ་བཞིན། །མི་རྟག་སྲིན་མོའི་གདོང་ཞལ་མི་
སྡུག་གཟུགས། །འདི་འདྲའོ་ཞེས་སྟོན་ཕྱིར་འདའ་ཚུལ་བསྟན། །
དེ་ཚེ་བསྟན་ལ་དགའ་བ་ཡི། །དཀར་ཕྱོགས་ལྷ་ཡི་ཞལ་ཟླ་བས། །
ནག་པོ་ར་རིའི་དྲི་མ་བཟུང། །ཤེས་ལྡན་མྱ་ངན་ཁུང་བུར་
ཞུགས། །བསྟན་པའི་ཉི་མ་ནུབ་པོ་ཞེས། །མྱ་ངན་སྨྲེ་སྔགས་
བཟླ་བཞིན་དུ། །འདྲེན་བྱེད་ཟུང་ལས་མུ་ཏིག་འཐོར། །
ཤུགས་རིང་སྒྲ་ཡིས་རྣ་བ་འཚེར། །འོན་ཀྱང་གང་གི་ཐུགས་
གསང་ལས། །བྱུང་བའི་ཟླ་བ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན། །ཐུགས་ཀྱི་
ཡོལ་གོར་འཁྱིལ་རྣམས་ཀྱིས། །ཐུགས་དམ་ཟབ་མོའི་ཐུགས་
དགོངས་རྫོགས། །མཆོད་སྤྲིན་འོད་ཀྱི་རྩེ་དགའ་ཡིས། །ཉི་ཟླ་

[387]མི་རྟག་དྲན་པས་རྒྱུད་བསྐུལ་ནས། །
སྒོམ་སྒྲུབ་ལས་ལ་བརྩོན་པར་གྱུར། །བླ་མའི་ཐུགས་དགོངས་
ཐུབ་པའི་བསྟན། །དྲི་མེད་ལུགས་མཆོག་མཚོ་ཆེན་པོ། །རབ་
ཏུ་རྒྱས་པའི་ཐབས་འབའ་ཞིག་འཆད་ཉན་བཤད་སྒྲུབ་ལས་ལ་
གཞོལ། །ཞེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་རྗེ་བཙུན་
འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་རྣམ་པར་ཐར་
བ་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་
བ་ལས་གཞན་ཕན་འབའ་ཞིག་མཛད་ཅིང་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་སརྒ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།།
གསུམ་པ་རྣམ་ཐར་སྤྱིའི་དོན་བསྡུ་བ་
འཇིགས་ཆེན་བདུད་བཞིའི་གཡུལ་ངོ་ལས་རྒྱལ་ཞིང། །
གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཟུང་འཇུག་གོ་འཕང་བརྙེས། །འཕྲིན་ལས་
འོད་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། །ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་སྤེལ་
ལ་སུ་མི་གུས། །འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་རྣམ་ཐར་རྒྱ་མཚོ་ཆེ། །
བདག་བློ་བྱིས་པའི་ཡོལ་གོར་ཤོང་མིན་ཡང། །སྐལ་བར་ཐོབ་
པའི་སྐྲ་རྩེའི་ཐིགས་པ་ཙམ། །ཚེ་མཇུག་དོན་ཡོད་བྱ་ཕྱིར་བརྗོད་
པར་བྱ། །གསུམ་པ་རྣམ་ཐར་སྤྱིའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། མང་དུ་

[388] ཚུལ་བཞིན་བསྒྲུབས་པ་རྟོགས་པའི་
ཡོན་ཏན་བརྙེས་པའི་ཚུལ། གཞན་དོན་དུ་དམ་ཆོས་འཆད་སྤེལ་
གནང་ཏེ་བསྟན་པའི་སྲོག་བཟུང་བ་དང་གསུམ་
དང་བོ་མང་དུ་ཐོས་པ་ལུང་གི་ཡོན་ཏན་
དང་བོ་མང་དུ་ཐོས་པ་ལུང་གི་ཡོན་ཏན་ནི། རྗེ་དཀོན་མཆོག་
འཇིགས་མེད་དབང་བོའི་ཞལ་ནས། ཐོས་བསམ་སྒོམ་པས་ཤེས་
རྒྱུད་མ་སྦྱངས་པར། །རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཅི་ལྟར་
འཐོབ། །རྨོངས་པའི་མུན་པ་ཀུན་ཏུ་སེལ་བའི་ཕྱིར། །ཐོག་
མར་ཐོས་པའི་སྒྲོན་མེ་བསྟེན་པ་གཅེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་
རྗེ་འདི་ཉིད་སྐུ་གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་ཐོས་བསམ་བྱེད་པ་ལ་ཐུགས་
བརྩོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་བསྡུས་གྲྭ། བློ་རྟགས། གྲུབ་མཐའ་རྩ་བ་
འགྲེལ་བ་དོན་གསལ། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་སོགས་གཞུང་དུ་
མ་ཐུགས་འཛིན་གནང། ཁོང་སྤྱིར་ཚོགས་ཆེན་ཁྲི་ཟུར་སྤྲུལ་སྐུ་ཆེ་
ཁག་ཡིན་མོད་ནང་ཆེན་གྱི་འཛིན་བདག་སོགས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་
གསུམ་གྱི་བར་ཆད་དུ་དགོངས་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་སྲིད་མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་བཞིན་དུ་དོར་
བའི་རྣམ་ཐར་བདག་གིར་བཞེས། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤང་བྱ་
ཞིང། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་

[389]
ན་ཉན་པ་མ་གཏོགས། ཚེ་འདི་བ་དོན་གཉེར་ཅན་དང་འགྲོགས་
འདྲེས་མི་བྱེད་པར་སྣ་ཐག་རང་མགོ་ལ་དཀྲིས་པའི་དཔེ་བཞིན་
ཐོས་བསམ་ཁོ་ན་ལ་འབད་པས་བླུན་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀུན་སྤྱོད་
རང་དང་མི་མཐུན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བླ་སར་སྐོར་ལོག་ཟེར་
མཁན་ཡང་བྱུང། དེ་ལྟར་གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མའི་ལུགས་ཀྱིས་དཔེ་ཆ་
མི་འཛིན་དཔེ་ཀློག་ཙམ་ལ་རེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་གེགས་
རྣམས་སྤངས་ཏེ་སྐབས་སུ་གང་བབ་ཀྱི་ཐད་འཕྲེང་ཟུར་བཀོལ་
བཅས་ཐུགས་འཛིན་དང་དཔེ་ཁྲིད་ཞུ་བ། ཚོགས་ཆོས་གྲྭ་འགྲིམས་
ཏེ་ཚོགས་རྒྱུགས་འབུལ་བ་དང་རྩོད་པ་བརྡར་ཤ་ཆོད་པ་གནང་
དེ་ཡང་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས། རང་ཉིད་གྲགས་འདོད་ཕ་རོལ་དམའ་འབེབ་འདོད། །གཡོ་སྒྱུའི་སྦྱོར་བ་ཚིག་རྩུབ་ངན་སེམས་
ཅན། །ངག་འཁྱལ་སྣ་ཚོགས་སྨྲ་ཞིང་གཞན་རྒྱུད་སྲེག་ད་ལྟའི་
རྩོད་པ་འདི་ཡང་དམྱལ་བའི་རྒྱུ། །ཞེས་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་རང་
གཞན་གྱི་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་ཏེ་
ཐོས་བསམ་ཆོས་སུ་འགྲོ་བར་མཛད་དེ་བློ་གྲོས་ཀྱི་པད་མོ་རྒྱས་པར་
གྱུར་བ་ནི། བློ་གྲོས་ལུས་སྟོབས་རྒྱས་པའི་རྐང་དྲུག་ཁྱོད། །ཐུབ་
བསྟན་པདྨོ་རྒྱས་པའི་དགའ་ཚལ་དུ། །ཐོས་བསམ་ཀུན་དགའི་
རོལ་རྩེད་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། །ལུང་རིགས་སྨྲ་བའི་དབང་བོར་འགྱུར་

[390]ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལུང་རིགས་སྨྲ་བའི་དབང་བོར་
གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་ལ་
སྦྱངས་པས་མཁས་པའི་དབང་བོར་གྱུར་ནས་འཆད་རྩོད་རྩོམ་
གསུམ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་སྟབས་སྐྱབས་མགོན་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་རྗེ་བསྐལ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག་གི་ཐུགས་ལ་ཤིན་
ཏུ་བབ་ཅིང་གསུང་རྩོམ་སོགས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་པ་ནི་
དཔེར་ན་སྐྱབས་མགོན་ཁོང་གི་རང་རྣམ་ལས། ས་སྤྲེལ་ཧོར་ཟླ་
གཉིས་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་བླ་གོ་བླ་སར་ཚང་ནས་དོན་ཟབ་ཅིང་
འབྲེལ་ཆགས་པའི་རིང་འཚོའི་བརྟན་གསོལ་གང་ལེགས་མཛད་
ཅེས་དང། དེར་བླ་གོ་བླ་སར་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་ཕེབས་པ་དང་གྲུབ་
ཆེན་དུ་མའི་རྣམ་ཐར་ལས་བརྩམས་པའི་གསུང་འཕྲོས་མང་དུ་
འཕེལ་བས་སེམས་སྤྲོ། ཞེས་དང། ཉེར་གསུམ་ཉིན་ནས་བླ་གོ་
སྤྲུལ་བའི་སྐུ་དང་དགེ་བཤེས་འགའ་རེར་དམ་པ་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་
ལས་བརྩམས་པའི་འཕྲོས་པ་དོགས་དཔྱོད་མང་དུ་བྱས། ཞེས་
སོགས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་མང། གཞན་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
མང་བོ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཤིན་
ཏུ་མང་བོ་གསན་ནས་ཟབ་རྒྱས་གདམས་པའི་གཏེར་མཛོད་དུ་གྱུར་
ཏོ། །

[391]
ཏན་བརྙེས་པའི་ཚུལ་
གཉིས་པ་ཚུལ་བཞིན་བསྒྲུབས་པ་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་
བརྙེས་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་གདམས་པའི་མཛོད་དུ་གྱུར་པ་ན་
ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དག་ལ་དགའ་སྤོང་
ལ། །རྟག་ཏུ་ནགས་ཁྲོད་དབེན་པ་བསྟེན་པར་གྱིས། །བསེ་རུ་
ལྟ་བུར་རྟག་ཏུ་གཉིས་མེད་བྱོས། །རིང་བོར་མི་ཐོགས་ཏིང་
འཛིན་མཆོག་ཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དབེན་པའི་རི་
ཁྲོད་དུ་འབྱོན་པར་ཆས་པའི་སྐབས་སུ་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་མཆོག་
གི་བཀས་ཐག་རིང་དུ་ཕེབས་པ་བཤོལ་ཏེ་རི་ཁྲོད་བཀྲ་ཤིས་དགེ་
འཕེལ་དུ་ཕེབས་ནས་སྡོམ་གསུམ་དག་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་མཐིལ་དུ་
བཟུང་ནས་དེ་དང་འབྲེལ་བར་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་
རིམ་གཉིས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་སྙིང་བོར་བཟུང་སྟེ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་
ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བས་མེ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་དང་དེ་ལ་མར་ཁུ་
བསྣན་པ་བཞིན་དུ་ཉམས་དང་རྟོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་མཆེད་
ཅིང་འབར་ཏེ་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་དུ་མའི་སྐུའི་ཞལ་མཐོང། གསུང་
གིས་དབུགས་དབྱུང། ཐུགས་བདེ་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་གཅིག་དུ་
འདྲེས་འཇིག་རྟེན་ལྷ་མི་ཡོངས་ཀྱི་མཆོད་གནས་དམ་པར་གྱུར་

[392] སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པའི་
སྐྱེས་བུ་ཡིས། །བསྒྲུབ་ན་མི་འགྲུབ་གང་ཡང་མེད། །དཀའ་
ཡང་བརྣགས་པ་མ་དོར་ན། །རི་བོ་རྣམས་ཀྱང་ཐལ་བར་རློག། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཐུགས་བཞེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་ལྕང་
སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེའི་ཞལ་ནས། ཐོས་བསམ་ཕྱོགས་སུ་མ་སོང་
ཞིང། །གཞུང་ལུགས་གདམས་པར་ཤར་བ་ཡིས། །མཉན་འོས་
རིགས་པའི་ལམ་སྨྲ་བ། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་མཁས་པ་ཟེར། །ཉོན་
མོངས་དཔལ་ནི་ཆོག་པ་དང། །རང་དང་གཞན་རྒྱུད་འདུལ་
བར་ནུས། །ལྟ་སྒོམ་འཁྲུལ་བྲལ་གདེངས་དང་ལྡན། །དེ་ཉིད་
ལ་ནི་གྲུབ་པ་ཟེར། །མཁས་པས་གྲུབ་པ་མ་བཅོམ་ཞིང། །གྲུབ་
པས་བཙུན་པ་མ་བཅོམ་པར། །བསྟན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ལ། །
སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་ཟེར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མཁས་
བཙུན་བཟང་གསུམ་འཛོམས་པའི་ངེས་པ་དོན་གྱི་མཁས་ཤིང་གྲུབ་
པའི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། །
གསུམ་པ་གཞན་དོན་དུ་དམ་ཆོས་འཆད་སྤེལ་གནང་
སྟེ་བསྟན་པའི་སྲོག་བཟུང་བ་
གསུམ་པ་གཞན་དོན་དུ་དམ་ཆོས་འཆད་སྤེལ་གནང་སྟེ་
བསྟན་པའི་སྲོག་བཟུང་བ་ནི་རྒྱལ་དབང་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་

[393] སྣང་བྱེད་ཀྱི་བདག་པོ་རྟ་བདུན་དབང། །ཁོ་རང་མཐོང་
ཆེ་བ་མ་ལགས་ཏེ། །འདི་སྐྱེ་འགྲོ་མི་ཡི་བསོད་ནམས་ལས། །
དགུང་མཐོན་པོའི་དབྱིངས་སུ་ཤར་བ་ཡིན། །རང་བློ་གྲོས་གཙང་
མའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས། །རྒྱུད་ཡོན་ཏན་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས་པ་
ན། །ཁོང་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་གཙུག་ན་མཛེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་པའི་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དཀྱིལ་
འཁོར་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་ན་སྙན་པའི་གྲགས་པ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་མཆེད་
ཅིང་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་གཙུག་རྒྱན་དུ་གྱུར། དེའི་ཚེ་བསྟན་པ་རིན་
པོ་ཆེ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཉིན་སྐར་ཙམ་དུ་གྱུར་ནས་ཉག་ཕྲ་
བར་གྱུར་པ་ན་རྗེ་བཙུན་འདི་ཉིད་དམ་ཆོས་འཛིན་པའི་སྨོན་ལམ་
གྱི་མཐུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པར་དགོངས་ནས་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་
ཕྲེང་བཞི་བ་དང། རྗེ་ཞང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ། སྒོ་མང་རིན་
པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་
འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་བའི་ཁུར་ཆེན་རྗེ་འདི་བ་ལ་གཏད། རྗེ་རང་ཉིད་
ཀྱང་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྤེལ་བའི་ཐུགས་དགོངས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་
ཡིན་ཏེ་རྗེ་བསྐལ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག་གི་ཞལ་ནས་
འཇིགས་མེད་སྟོབས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ཙོང་ཁ་བའི། །དྲི་མེད་
ལུགས་བཟང་བཤད་སྒྲུབ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས། །སྤེལ་བའི་ཐུགས་
དགོངས་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་ཟབ་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་

[394]
བོ་དུ་མ་པདྨོའི་མཚོ་ལ་ངང་བ་བཞིན་དུ་འདུས་པ་ལ་མདོ་དང་
སྔགས་ཀྱི་གདམས་པ་ཐང་མར་བརྡལ་ཏེ་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིན་
བྱེད་ཀྱིས་འོད་སྟོང་སྤྲོས་པ་བཞིན་གསལ་བར་མཛད་པ་ནི། ཀུན་
མཁྱེན་ཆེན་པོ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་ཞལ་ནས། མཁས་པ་
གར་བསྡད་བསྟན་པའི་འོད་སྟོང་དང། །བསྟན་འགྲོའི་ཕན་
བདེའི་འོད་སྟོང་ཅིག་ཅར་དུ། །བཞད་པ་ཉིན་བྱེད་དབྱར་གྱི་
གླིང་བཞི་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །རྒྱལ་དབང་
བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་ནས། དེ་ཡི་རྒྱུ་ལས་ཚེ་རབས་མང་བོ་
ཞིག་གཞན་ཕན་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་གྱི་གཏམ་བཞིན་དུ། །ཚིག་
དང་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཆེས་བཟང་བའི། །ལག་རྗེས་བསྐལ་བའི་
བར་དུ་གཞག་ཏུ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཚིག་དང་དོན་གྱི་
ལག་རྗེས་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་ལས། འཆད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་
ཆོས་རྒྱུན་སྤེལ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དམ་ཆོས་གང་འཆད་ཀྱང་ཚིག་
སྦྱོར་ལེགས་ཤིང་ཚིག་ཅག་སོགས་གཏན་ནས་མེད་པར་ལུང་དང་
རིགས་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་འབྲེལ་བར་ཤར་ཤར་གསུང་ཞིང་བསྟན་
པའི་ཐ་མ་ལ་གང་ཕན་དང་གདུལ་བྱའི་ཤེས་རྒྱུད་དང་འཚམ་པར་
ཚིག་དོན་རྣ་བར་སྐྱེལ་མཁས་པས་བཀའ་ཆོས་ལ་ཐེངས་ཁ་ཤས་
སོང་མཚམས་སློབ་མ་ཕལ་ཆེར་གྱི་རྒྱུད་ལ་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་

[395]
དང། རི་ཁྲོད་དུ་མ་བསྙེག་ཀྱང་ཤེས་རྒྱུད་མངོན་གསལ་དུ་དུལ་
ནས་སློབ་གཉེར་ལ་གཞོལ་བ་དང་སྡོམ་པ་གོང་མ་ལེན་པ་དང་
མཚམས་བསྙེན་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ་བ་སོགས་མང་བོ་བྱུང། ཐ་ན་འོ་
ལགས་སོ་ཞེས་པའི་གསུང་གདེངས་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐལ་ལྡན་
དག་གི་རྒྱུད་ལ་ངེས་འབྱུང་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་ནུས་པ་
མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་དུ་ཡོད་དོ། །
རྩོམ་པ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་སྤེལ་བ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་
མོའི་མཆན་འགྲེལ་དང་བཟང་སྤྱོད་འགྲེལ་བ། ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན་
གྱི་འགྲེལ་བ། ལེགས་བཤད་སྙིང་བོའི་ཟིན་བྲིས། འདུལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་
སྙིང་བོའི་འགྲེལ་བ་སོགས་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་དང་
རིག་བྱེད་མའི་བསྐྱེད་རྫོགས། འཁོར་ཆེན་རྫོགས་རིམ་དང། འཇམ་
དཔལ་གསང་ལྡན་གྱི་དཀྱིལ་ཆོག་སོགས་ཁྲིད་ཡིག་དང་ཆོ་ག་རྒྱས་
བསྡུས་སྣ་ཚོགས། གཞན་ཡང་དཀར་ཆག་དང་འཕྲིན་ཡིག་གི་སྐོར་
སོགས་གསུང་རྩོམ་ཤིན་ཏུ་མང་བོ་རྣམས་ནི་མདོ་ལས། དོན་བཟང་
བོ། ཚིག་འབྲུ་བཟང་བོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བརྗོད་བྱ་བསླབ་
གསུམ་རིམ་གཉིས་ཀྱི་དོན་མ་ནོར་ཡང་དག་པ་དང། རྗོད་བྱེད་སྙན་
ངག་གིས་བརྒྱན་པས་རྣ་བར་འཇེབས་ཤིང་ཉན་སྤྲོ་བ། དུས་དང་
བསྟུན་པའི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཤ་སྟག་གོ། །སྙིགས་དུས་འདིར་བཤད་

[396]
མན་ངག་གི་རིམ་པ་ཆད་ལ་ཁད་གྱུར་བའི་སྐབས་དེར་སྐལ་བ་དང་
ལྡན་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་དཔེ་མཁྱུད་དང་སྐྱོ་བ་སྤངས་ཏེ་དགུང་
གྲངས་མཐོན་པོར་སླེབས་པའི་སྐབས་སུའང་བར་མ་ཆད་པར་དམ་
ཆོས་འཆད་སྤེལ་གནང་སྟེ་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྲོག་བཟུང་ངོ། །
དེ་ལྟར་བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་གིས་རྒྱལ་བསྟན་བསྐྱངས་པའི་འབྲས་
བུར་བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་སློབ་མ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ནི་སློབ་མ་བགྲང་
གིས་མི་ལངས་པ་གནམ་གྱི་སྐར་མ་དང་ས་ཡི་དྲེག་པ་ལྟར་ཡིན་པས་
གྲངས་འཛིན་མི་ཐུབ་མོད། འོན་ཀྱང་རང་གིས་ཤེས་ཚོད་ཆེ་ལོང་
ཙམ་ཞིག་བརྗོད་ན། སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་་པཎ་
ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་ཕྲེང་སྔ་ཕྱི་གཉིས། ་ཀུན་མཁྱེན་
སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ། ཐུའུ་བཀྭན་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ། ཁྲི་ཆེན་
གུང་ཐང་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ། ཁྲི་ཆེན་ཟམ་ཚ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ། ཁྲི་ཆེན་
ཧོར་ཚང་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་སྟེ་གསེར་ཁྲི་རྣམ་གསུམ། ལུང་ལས་ཀྱིས་
མཐོ་བ་བླ་མ་དཀར་བོ་མཆོག་སྤྲུལ། རྒྱལ་མཁན་ཆེན་སྤྲུལ་བའི་
སྐུ། སྒོ་མང་མཁན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྤྲུལ། བདེ་ཐང་མཁན་
ཆེན་ཡང་སྤྲུལ་སོགས་གདན་སའི་མཁན་སྤྲུལ་རྣམས་དང། གཞན་
ཡང་གདན་སའི་སྤྲུལ་སྐུ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཡོད་དོ། །གདན་སའི་
ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་པའི་མཁས་པའི་དབང་བོ་རགས་རིམ་ཙམ་ཞིག་

[397] པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡོངས་འཛིན་མཁས་
པའི་དབང་བོ་རྗེ་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ། སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་
དྲུག་པའི་ཡོངས་འཛིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྗེ་དཀོན་མཆོག་
བསམ་འགྲུབ། པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་རྗེ་ལྷ་མོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་
དབང་ལུང་མན་ངག་གི་བརྒྱུད་འཛིན་དུ་མ་དང། གདན་སའི་
དགེ་བཤེས་བགྲང་ལས་འདས་པ་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་ནས་༸པཎ་
ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡོངས་འཛིན་དངུལ་ཆུ་རིན་པོ་ཆེ་
དང། མཚན་ཞབས་མཁན་པོ་སོགས་ཞབས་གྲས་ཆེ་ཁག་རྣམས་
དང་གཞན་ཡང་མང། སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་གི་ཨ་ཀྱཱ་ཧུ་ཐོག་
ཐུ། གསེར་ཏོག་ནོ་མོ་ཧན། རྒྱ་ཡག་རིན་པོ་ཆེ། ཆུ་བཟང་
རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ལུང་ལས་ཀྱིས་མཐོ་བའི་སྐྱེས་སྤྲུལ་དུ་མ་དང་
ལྭ་མོ་བདེ་ཆེན་གྱི་ཞབས་དྲུང་དཀར་བོ་སོགས་ཀྱི་བླ་ཆེན་དུ་མ་
དང། རྡི་ཚའི་ཞྭ་དམར་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་དང། སྤྲུལ་སྐུ་དགེ་
བཤེས་ཆེན་པོ་གྲགས་རྒྱམ་པ་སོགས་བླ་གྲྭ་ཐམས་ཅད་དང་
ཁམས་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ཟུར་མང་ཀུན་ཁྱབ། ལབ་མཁན་ཆེན་སྤྲུལ་
སྐུ་སོགས་དུ་མ་ཡོད། བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་སའི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་
གྱུར་པ་ཡབ་རྒྱལ་བོ་མགོན་པོ་དོན་འགྲུབ་དང། དབང་ཟི་ལེན་
ཡུམ་སྲས། སོག་པོ་ཝང་རྒྱལ་བོ་ཡུམ་སྲས། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་
བློན་ནང་སོ་སོགས་མང་བོ་ཞིག་ཡོད། འདི་དག་ནི་བདག་གིས་

[398]
ལགས། བདག་གིས་མཐོང་ཐོས་སུ་གྱུར་བའང་ཚང་མ་བརྗོད་
ཀྱིས་མི་ལང་ངོ། །འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱིས། ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་
ཏན་སྨོས་ཅི་འཚལ། །སྲས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བས་འཁུམས། །
སྐྱ་རེངས་ཤར་བའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས། །པདྨོའི་གཉེན་གྱི་འོད་
ཟེར་གོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སློབ་མ་མཁས་གྲུབ་ཉིས་འཛོམས་
བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་པའི་སློབ་མས་
ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་པར་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡོན་ཏན་དང་འཕྲིན་ལས་
གོ་ནུས་སོ། །མདོར་ན་སྐུ་ཚེ་གང་བོར་བླ་ཆེན་གྱི་རྫིག་ཤོམ་མཁས་
པའི་འགྱིང་བག་སོགས་མེད་པར་རི་ཁྲོད་པ་དཀྱུས་མའི་ལུགས་ཀྱིས་
སྐུ་ཚེ་འདའ་བ་གནང་སྟེ་གཟིམ་ཁང་ཡང་གྲྭ་ཁང་རྙིང་བ་ཞིག་གི་
ནང་དུ་བཞུགས་ནས་བསྡད། དེ་ལ་ཁོང་བཞུགས་སའི་ཁང་མིག་
ནང་དུ་ངོ་བན་སྐེ་རགས་མ་ཞིག་ལས་མེད་མོད་སྟོད་དུ་འདམ་ཞལ་
བྱས་ནས་ངོར་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བཞིས་ལྟ་བའི་སྐོར་ལ་རྩོད་པ་རྩོད་
ལན་བྱེད་པའི་དཔེ་རིས་བྲིས། མ་ཁང་གི་རྩིག་པའི་སྣེ་མོར་ཞལ་
བ་བྱས་ཏེ་སེམས་གནས་དགུའི་དཔེ་རིས་བྲིས། ཆབ་གསང་སའི་
འགྲམ་གྱི་སབ་ལ་ཞལ་བ་བྱས་པའི་ངོ་ན། སྤྲོས་བཅས་རྒད་པོ་ཁོ་
རྫིག་རྫིག་ཇི་ལྟར་ཆེ་རུང། །སྤྲོས་མེད་རྒན་མོ་ཡི་དྲུང་ན་རོ་དང་
མཚུངས་སོ། །ཞེས་བྲིས་པའི་སྟེང་དུ་རྒད་པོ་དང་རྒན་མོའི་

[399]
ཀྱང་གཟིམ་ཤག་ལ་ཤིང་ལེབ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཞིག་གསོ་མི་བྱེད་
པར་འདམ་ཞལ་ཁོ་ན་བྱས། ཕྱག་རྫས་བྱུང་ཚད་གོང་དུ་ཞུས་པ་
ལྟར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཞེངས་པ་དང་གཏོང་སྒོ་དང་གཏོང་
ཐེབས་སོགས་ཆོས་ཕྱོགས་ཁོ་ནར་འགྲོ་བར་གནང་བ་སོགས་བགྲང་
གིས་མི་ལང་བ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མ་ཞིག་
གིས་འབུལ་བ་ཁ་དར་གཅིག་ལས་མེད་ཀྱང་འདོད་ཆོས་གང་ཞུས་
གནང་བ་སོགས་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་རང་མདངས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མངོན་
བསྟོད་པ་རྒྱ་ལྔ་བཅུ་བ་ལས། མཐོ་ལ་ཕྲག་དོག་མི་མཛད་ཅིང། །
དམན་ལ་རྔན་ཅན་མི་མཛད་ལ། །མཉམ་ལ་འགྲན་པ་མི་མངའ་
བས། །ཁྱོད་ནི་འཇིག་རྟེན་གཙོ་བོར་གྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་
ལྟར་དམན་ས་བཟུང་བས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་སླེབས་སོ། །
སྨྲས་པ། འཇིགས་བྲལ་སྟོབས་བཅུའི་དཔལ་མངའ་གཞོམ་མེད་
ཡེ་ཤེས་རྩེ་བརྒྱ་ཡིས། །སྒྲིབ་གཉིས་སྦྱིན་སྐྱེས་བཅོམ་པའི་འཕྲིན་
བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འགེངས། །འགྲོ་འདྲེན་ལས་ལ་གཞོལ་
བས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཡོངས་སུ་བསྐམས། །རྒྱལ་བསྟན་པད་ཚལ་
གཉེན་གཅིག་དེ་ལ་སླར་ཡང་ཕྱག་བགྱིད་དོ། །དཔག་མེད་དུས་
ནས་སྐུ་བཞིའི་རྒྱལ་ཐབས་ལ་ནི་དབང་འབྱོར་ཞིང། །སྣ་ཚོགས་
སྤྲུལ་བའི་ཟློས་གར་ཅིར་ཡང་སྟོན་པས་ཞིང་ཁམས་གང། །དཔག་

[400] །
དེ་ལྟའི་བྱུང་བ་འཕགས་ཆེན་གྱི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ནའི་ཡུལ། །ཐུགས་
བསྐྱེད་ས་བོན་དུས་སུ་སྨིན་པས་ཞིང་འདིར་སྐུ་ཡི་ལྗོན་པ་རབ་ཏུ་
འཁྲུངས། །རླབས་ཆེན་སྤྱོད་པའི་ཁོ་ལག་རབ་ཏུ་རྒྱས་ཏེ་གཞན་
ཕན་གྲིབ་བསིལ་ཀུན་ལ་སྨན། །ལུང་དང་རྟོགས་པའི་མེ་ཏོག་
མཛེས་པའི་འཛུམ་ཞལ་སྙིགས་དུས་བསྟན་པའི་དཔྱིད་དུ་སྨིན། །
ལེགས་གསུང་དྲི་བསུང་མངར་བོས་རྒུད་པའི་རིམས་ནད་མཐའ་
དག་བསལ་བའི་གྲགས་པ་འབར། །དེ་ལྟའི་གྲགས་སྙན་ལྷ་ཡི་རྔ་
བོ་ཆེ། །སྐལ་ལྡན་རྣམ་སད་དག་གིས་བསྐུལ་བ་ན། །ཟབ་
དང་རྒྱ་ཆེའི་སྒྲ་དབྱངས་དཔག་མེད་ཀྱིས། །སྐྱེ་འགྲོ་དཔག་མེད་
མ་རིག་གཉིད་ལས་བསླངས། །དེ་ལྟའི་དགེ་མཚན་བྱུང་བ་ན། །
ལྔ་བདོའི་དུས་ཀྱི་མེ་ན་ཀ་རྫོགས་ལྡན་གསར་བའི་གོས་ཀྱིས་
བཀླུབས། །བཞིན་གྱི་མེ་ཏོག་ཅིར་ཡང་བཞད། །རབ་ཏུ་དཀར་
བའི་འོད་དཀར་ཅན། །རབ་ཏུ་དགྱེས་པའི་དགྱེས་ཞལ་འཛུམ། །
རབ་དཀར་ཀུན་དའི་དགའ་ཚལ་ལ། །རབ་ཏུ་ཕོག་པས་དགེ་
མཚན་རྒྱས། །ལེགས་གསུང་འོད་སྟོང་སྤྲོས་པ་ན། །ལེགས་
པའི་དགེ་མཚན་པདྨ་འབུམ། ལེགས་པར་བཞད་པའི་དགའ་
སྟོན་ལ། །ལེགས་བཤད་དོན་གཉེར་བུང་བ་འདུས། །
དགེ་བ་བཅུད་ཀྱི་རོ་མྱང་པས། །དགེ་བའི་ལུས་སྟོབས་ཀུན་ནས་

[401] །དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་དགའ་ཚལ་ལ། །དགེ་བཅུའི་སྒྲ་
དབྱངས་སྙན་པོས་ཁྱབ། །ཟབ་རྒྱས་སྟོན་པའི་ཐུགས་དགོངས་
ཟབ། །ཟབ་གསལ་གསུང་གི་དགོངས་དོན་ཟབ། །ཟབ་དང་
རྒྱ་ཆེའི་སྐུ་མཆོག་ཟབ། །ཟབ་གསུམ་གདུལ་བྱའི་དཔལ་དུ་ཟབ། །
སྣ་ཚོགས་འོད་ཅན་ཤར་གྱི་རིར། །དམར་འོད་དང་བཅས་ཤར་
བ་ན། །མ་བཟོད་མཚན་མོའི་འཁུན་སྒྲ་ཅན། །མྱ་ངན་ཁུང་
བུར་གཉིད་དུ་ཡུར། །ཡང་དག་དཔྱོད་པའི་འདབ་སྟོང་ཅན། །
རབ་ཏུ་དགའ་བའི་འཛུམ་དཀར་ངོམ། །ཉི་མའི་ཟེར་ལ་འཐུང་
བའི་བཅུད། །བཧྲ་མ་ར་ཡི་གསོས་སུ་སྨིན། །འགྲོ་རྣམས་བཀྲེས་
པས་གདུངས་ཏེ་ཚེ་སྲོག་འདོར་བའི་ཉེན་དང་འཕྲད་པ་ན། །
འདོད་དགུའི་ཆར་ཆེན་ཕབ་སྟེ་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་
བཅོམ་པ་བཞིན། །བསྟན་པ་རིན་ཆེན་ལྔ་བདོའི་སྨག་གིས་
གཡོགས་ཏེ་སྣང་མེད་གྱུར་པ་ན། །གང་གི་ཐུགས་རྗེའི་འོད་སྟོང་
སྤྲོས་པས་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་ཚེ་སྲོག་བཟུང། །ཞེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་
འཆང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་
རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་
པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་རྣམ་ཐར་སྤྱིའི་
དོན་བསྡུ་བའི་སརྒ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ། །

[402]
བླ་མའི་བྱིན་རླབས་དྲོད་ཀྱིས་བསྐྱངས་པའི་མཐུས། །
རྣམ་དཔྱོད་པདྨོའི་དྲི་བསུང་མངར་བོ་ཡིས། །དམ་པའི་བྱུང་བ་
ངོ་མཚར་འབུམ་ལྡན་དག་དད་ལྡན་དད་པའི་ལམ་དུ་ལེགས་
པར་བསྐྱལ། །རྟེན་འབྲེལ་བཅོ་བརྒྱད་མེ་ཏོག་རབ་རྒྱས་པའི། །
ལུས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་འཁྱོག་པོ་མ་འགྱེལ་གོང། །འདི་འདྲའི་ལས་
ལ་ཞུགས་པའི་སྐལ་བ་དེ། །བླ་མ་ལྷ་ཡི་བྱིན་མཐུ་ལས་གཞན་
ཅི། །འགའ་ཞིག་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་དམག་ལས་ལ་སོགས་
བརྗོད་པ་ལ། །རྣམ་ཐར་དང་ནི་རྟོགས་བརྗོད་ཅེས་སོགས་ཆོས་
ཀྱི་ཐ་སྙད་འདོག་དེ་ལྟའི་སྒྲོ་སྐུར་གཏམ་ལ་རྣམ་ཐར་རྟོགས་
བརྗོད་མིང་གིས་ཅི། །བདག་ནི་རང་གཞན་འཁོར་བའི་མཚོ་
ལས་ཐར་ལ་རྣམ་ཐར་འདོད། །རྣམ་ཐར་སྐད་དོད་མུཀྟི་ཞེས་པ་
རྣམ་པར་ཐར་ལ་འཇུག་མདོ་སྔགས་གཞུང་ཆེན་ལས་བཤད་ས་
དང་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་དག་རིམ་པར་ཐོབ་པའི་གཏམ་ལ་རྟོགས་
བརྗོད་ཅེས་སུ་མཁས་ལ་གྲགས། །འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་འཇོལ་ཉོག་
སྤྱོད་ཅིང་གསོད་རྡུང་ཁྲིམས་གཅོད་དག་བརྗོད་པར་རྟོགས་བརྗོད་
ཅེས་པའི་སྒྲ་འདི་བླུན་པོའི་གཏམ་ཉིད་དོ། །འདི་ན་རྣམ་ཐར་ས་

[403] །སྒྲོ་སྐུར་གཏམ་དང་
ཕྱོགས་རེས་ཉག་ཉོག་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་མེད། །གཞན་གྱི་ངག་རྒྱུན་
གང་ཐོས་བརྡར་ཤ་མ་བཅད་བསྲེས་པ་མེད། །མེད་པ་གསུམ་གྱིས་
ཡོངས་དག་རྣམ་ཐར་ཉི་མ་གཞོན་ནུ་ཡིན། །འོན་ཀྱང་བདག་ཉིད་
སྐྱེས་སྦྱང་བློ་གྲོས་དམན་ཞིང་རྨོངས་གྱུར་པས། །མ་དག་མ་ཚང་ར་
རིའི་དྲི་མ་ཆགས་པ་གང་མཆིས་པ། །བླ་མ་ལྷ་ལ་འཆགས་ཤིང་
མཁས་པའི་བློ་གྲོས་ག་བུར་ཆུས། །དག་པར་བཀྲུ་བའི་ཚུལ་དེ་ལ་
ནི་བདག་ཉིད་སྙིང་ནས་རེ། །དེ་ལྟར་འབད་པའི་དགེ་བ་འོ་མའི་
རྒྱུན། །རང་གཞན་དུས་གསུམ་དགེ་བ་བདུད་རྩིའི་མཚོར། །
ཡོངས་སུ་འདྲེས་ཏེ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ཆེ། །དབྱར་གྱི་ཆུ་མཚོ་
བཞིན་དུ་རྒྱས་གྱུར་ཅིག་སྲེག་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་
ཡོངས་དག་པའི། །བློ་བཟང་རྒྱལ་བསྟན་རིན་ཆེན་མཆོད་སྡོང་
ཆེ། །ཡོངས་སུ་དར་བའི་འོད་ཆེན་ཉི་མའི་ཟླས། །འཇིག་རྟེན་
ཁམས་ཀུན་རབ་ཏུ་གསལ་གྱུར་ཅིག་དེ་ཡི་མཐུ་ལས་སྣ་ནག་མ་
ཞེས་པའི། །མིང་བཅས་དམིགས་མེད་དབྱིངས་སུ་ནུབ་གྱུར་
ནས། །ལྷ་མོ་བཀྲ་ཤིས་མ་ཡི་ཟླ་ཞལ་གྱིས། །ཡངས་པའི་
འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་བརྒྱན་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བླ་གོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་
ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་
བཟང་བོའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་

[404]
བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོས་རྣམ་ཐར་གྱི་ས་བོན་སྤུས་དག་ཅིག་བྱིན་པས་དེ་འཕྲལ་
རྩོམ་འདོད་ཙམ་སྐྱེས་ཀྱང་རེ་ཞིག་བཞག་དེ་རྗེས་རབ་གནས་མེ་ཡོས་ལོར་
ཕྲན་རྔ་སྟོད་སྒོ་མང་སྒར་དུ་ཡོད་སྐབས་་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་མཆོག་གིས་ཁྲི་ཆེན་གུང་ཐང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་བརྒྱུད་རྣམ་ཐར་
གྱི་ས་བོན་དང་ལྷ་རེག་དྲི་མ་མེད་པ་སྲིད་དུ་རིང་བ་བཅས་སྤྱི་བོར་བསྩལ་ཏེ་
རྣམ་ཐར་ཕྲིས་ཤིག་ཅེས་པའི་བཀའ་ལུང་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་སྤྱི་བོར་ཕབས་
པས་བདག་ཀྱང་སྐལ་བ་བཟང་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེས་ཏེ་དང་དུ་བླངས་ནས་བླ་མ་
མཆོག་གི་གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་སློབ་བུའི་ཐ་ཤལ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་མི་
འཇིགས་དབྱངས་ཅན་དགའ་བའི་བློ་གྲོས་སུ་འབོད་པས་ལོ་དེ་ཀའི་ལོ་མཇུག་
ནས་དབུ་བརྩམས་ནའང་བར་སྐབས་སུ་ཚོགས་འདུ་ཆེ་ཆུང་དང་ཆོས་བཀའ་
འཆད་སྤེལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་རྣམ་གཡེང་གི་དབང་དུ་གྱུར་པ་དང་
འདུ་ཕུང་བདེ་མིན་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ལོ་གཅིག་འགྱང་འགོར་བྱུང་ཡང་
རབ་གནས་ས་འབྲུག་ལོའི་ཧོར་ཟླ་བཅུ་བའི་དམར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་གཉིས་
པ། རྒྱལ་བ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་གདུང་མཆོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་ཉིན་མཇུག་
རྫོགས་པར་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་བ་ནི་ཤེས་བརྩོན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་
བསམ་གཏན་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ནོ།། །།



